---

tags:

• database

---

Database framework

1. Warstwa parsera i planera zapytań (SQL Frontend)

• sqlparser-rs (Rust): Uniwersalny parser SQL generujący ścisłe drzewo składniowe (AST). Wspiera dialekty m.in. PostgreSQL, MySQL, DuckDB, Snowflake oraz ANSI SQL.
• Apache Calcite (Java): Przemysłowy standard optymalizacji zapytań. Oferuje parser SQL, walidator relacyjny oraz zaawansowane silniki optymalizacji regułowej (RBO) i kosztowej (CBO) oparte na strukturze Volcano/Cascades Memo.
• Substrait (Cross-language): Niezależny od języka standard serializacji planów zapytań (Protobuf). Umożliwia łączenie dowolnego frontendu (np. parser w C++/Pythonie) z niezależnymi silnikami wykonawczymi (np. DataFusion, Velox).

---

2. Szkielety obliczeniowe (Execution Engines)

• Apache DataFusion (Rust):
  • Modułowy, wysoce rozszerzalny framework obliczeniowy dla silników SQL.
  • Zbudowany na bazie formatu pamięciowego Apache Arrow.
  • Oferuje kompletny stos: parser SQL, planer logiczny, optymalizator fizyczny oraz wielowątkowy, wektoryzowany silnik wykonawczy.
  • Wymaga jedynie implementacji cechy (traita) dostawcy danych (TableProvider), aby uzyskać działający silnik SQL.
• Velox (Meta / C++):
  • Biblioteka komponentów wektoryzowanych w C++ zoptymalizowana pod kątem instrukcji SIMD (AVX-512).
  • Skupia się wyłącznie na warstwie fizycznego przetwarzania danych: haszowaniu, ewaluacji wyrażeń, sortowaniu i agregacji.
  • Służy jako warstwa egzekucyjna w systemach takich jak Presto C++ czy Apache Gluten.

---

3. Warstwa składowania i indeksowania (Storage Engines / KV)

Struktury B-Tree / Paging (OLTP)

• LMDB (Lightning Memory-Mapped Database, C): Ekstremalnie szybki silnik klucz-wartość oparty na mapowaniu pamięci (mmap) i strukturze B+Tree z mechanizmem Copy-on-Write (MVCC). Zapewnia transakcje ACID przy zerowym narzucie serializacji w odczytach.
• libmdbx (C/C++): Aktywnie rozwijany i rozszerzony fork LMDB, oferujący lepszą odporność na awarie, asynchroniczne I/O i optymalizacje pod duże obciążenia wielowątkowe.

Struktury LSM-Tree (Wysoki współczynnik zapisu)

• RocksDB (C++): Standard rynkowy dla systemów wymagających intensywnego zapisu (wykorzystywany m.in. w TiKV, CockroachDB, MyRocks). Implementuje wielopoziomowe drzewo LSM, filtry Blooma i kompresję blokową.
• Pebble / SlateDB (Go / Rust): Nowoczesne implementacje LSM-Tree – Pebble (rdzeń CockroachDB w Go) oraz SlateDB (warstwa LSM działająca bezpośrednio na obiektowych magazynach danych typu AWS S3).

---

4. Warstwa replikacji i konsensusu (Distributed Consensus)

• raft-rs (Rust) / etcd/raft (Go): Biblioteki implementujące algorytm konsensusu Raft w postaci deterministycznych maszyn stanów (state machine). Pozwalają na implementację architektury Multi-Raft dla rozproszonych silników typu NewSQL.
• Braft (C++): Wydajna implementacja Raft w C++ firmy Baidu, zintegrowana ze stosem RPC brpc.

---

Zestawienie komponentów wg typu architektury

Typ budowanego silnika	Parser / Planer	Silnik wykonawczy (Compute)	Warstwa składowania (Storage)
Analityczny (In-Process / OLAP)	sqlparser-rs	Apache DataFusion (Arrow)	Parquet / Object Store (S3)
Transakcyjny (OLTP / Embedded)	AST z SQLite / własny	Pętla iteratorów Volcano	libmdbx / B+Tree + io_uring
Hybrydowy wektorowy (C++)	Substrait / Apache Calcite	Velox (Meta)	Apache Arrow / Pamięć własna
Rozproszony NewSQL	Warstwa frontowa PG (pgwire)	Planer rozproszony (MPP)	RocksDB + raft-rs (Multi-Raft)