Telugu vemana vedha shastram - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

॥. య య శకస సన శ యాయ షూ... ర నే స | ॥! ర రయ క న్‌ నా సళ్ళన లం ట్‌ / చాలా, గర; న || గ. 4 ప | || స్‌ న శా. ,] లో . జ, .

1. (తి హి. స. స టి న. ఫ్‌ టే! జే ధయ 1 శల | తాం టే అంటూ ర ర ర స! (న / ఎ గ ల క టం! కళ్ల నో భ్‌ " న సె నంట | జా. ”్‌ ల న్‌ | లే గ్‌. శ ౨ మ ను నా. ఒం "; , వ +! నాలో కీ (గ ' ్గ్‌ ఖగ. | | / గ ఇత ాన ర జన | లీ . , శం ముజ-తముయు య్‌? (రా. గ ఆం నాకం ళ | / న్‌్‌ [్ట్‌ వాల్‌ ల్‌ క లా టే ల వ ఇస అ | " వము (1 క. క 2 ట్‌ ల

అల విషవయోగి - విశ్వకవి, డి 'వేవున వేదళాస్తవ 'అ (లఅ్తి,9౨అల [గ౦04గ 8001 1౦౮86 51౧66౯7 0౧౧ 4౧౫౪న 5షటగిం, గగింగ160౮0గ, +౪/0౯౧%840-500 027 ఇ 4652387 రథయిత్‌లు ? గరం వెంకటరెడ్డి పోచన రామిరెడ్డి ( స్వాతం_త్య సమరయోధులు )

యాన్‌ థ్‌ ంరకకఓ.) +, (6 వ నా గ (సతులు వ రండు వేలు, ౧౮ లీ ళ్ధ్రలి గ్ల వెల 1 రు, 0/. ల ఆం ౧2గా ము[దణ ఉజ్వల (వింటక్స్స ౮ కర్నూలు. (సా ప్తిన్ధానం “క గ్మురం వెంకటరెడ్డి స్వాతంత్య సమరయోధుడు, వెలుగోడు (పోస్ట ) 518588 కర్న్నూలు జిల్లా _ అం ధ్మపదేశ్‌, న 17114061 = షి మ ల! 2344 2045 4ఉ5ంరాకి షన తురుం8 ఆయము 7601112 కంరేర్పు? వ౨ంయజు2 టు! ంరర్వ? ( ం66ంకు 2ై0ంలుం ) 0 601001 వ ౮2౭మ8 19080. 60216 న క₹0 1005215. వంం6 వ్‌ మం ల్రీర0ి/- వైటం6 24 ఏ ర్యా! 0603, మల0000]. ౧02185 27212016 2? 6౧౫౪ +7లకి1ట8 ంరర బం6600 20104 75౬600౮ (),0) 518533 216 నెజడ2ర021 10. 00105 6.3)

ఈ [గ్రంథం పుట్టు వూర్వో త్తరాలు (పారంభము వ 1-5 - 18/5 _ పపంచ కార్మికుల దినోత్సవంనాడు, ( మేడే _ అదివారం ం చిళ్తు పతి తయారు ఏ: 1080 నవంబరు 14_న్మెహూ జయంతి నాటికి శుద్ధ్యపతి తయారు ; 1082 సవంబరు ? _ రమ్యా విప్ణవ దినోత్సవం నాటికి, మ్ముదణ (పారంభం ; అగస్టు 1%, 1097 - స్వాతంత్య దినోత్సవం నాటికి. ముద్రణ పరిపూర్తి : జనవ౦ 26, 19888 _ రిపబ్లిక్‌ దినోత్సవం నాటికి, ఏ; ఈ 12 ఏండ్ల పాయానికి కారణాలు :_ _ అనివార్యమగు ఆర్థిక, * అనారోగ్యాలు, ఇన్నాళ్ళకు ఈ పుస్తకం మ్నుదణలో వెలుగు చూడడానికి ఒక కారణం . నహృదయ, సాపాత్య, హితులు సంఘ [శ్రేయోభి లాషుల సాయ సంపత్తి య

విష్లవ్షయోగి, విశ్వకవి -_ వేమన వేదశాస్త్రము. --వ విషయ వివరణ పట్టిక ౯ మొదటి భాగము సంఖ జ్సీర్చ "పేజి ముండి-'పేజి వరకు 1, అంకిళతము. శే బి 2. (ప్రవేశము, తి 14 ల మా కథ. 5 88 శీ ఎందుకీ (గంథం ? ఏమి దీని లక్ష్యం? 84 __ 88 గ్‌ అంతిమ అభ్యర్థన. క్తీ0 __ 6. దుష్టుల నెదుర్కొనుటలో శిష్టులు పడిన కష్టాలు. ఉ1 -__ 60 (“పురుషులందు పుణ్యపురుషులు వేరయా (లా రాజారామ్‌ మోహనరాయ్‌ _ విశ్వకవి టాగూర్‌ 7, _అనివార్యముగు మానసిక మార్పులు, 61- 68 8 ఇంతవరకు వేమన'పై వెలువడిన విలువైన 68 __ 78 (గంథాలకు వందనాలు, 1... వేమన, వంగూరి సుబ్బారావు. లీ వేమన రాళ్ళ పల్లి అనంత కృష్ణళర్మ. $, _కేమన చరిళం ఎ=దిండారు తమ్మయ్య, శీ. వేమన (ఆంగ్లం, ఆ నార్జ వెంకిసేశ్వర రావు. [వేమన - సర్వజ్ఞుడు. --డా॥ గంధం అప్పారావు. 8, (ప్రజాకవి వేమన, లా డా॥ యన్‌, గోస, 7, విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ. __త్రిపురనేని వెంక పేశ్వరరావు. [వేమన _ వివిధ దృక్కోణాలు, కరవై ఇద్దరి [ప్రముఖులి ఉపన్యాసాల సంకలనం= $. లోకకవి వేమనయోగి జీవిళము, పద్య మంజరి, (వళశంసలు, -- కళ్ళాపపూర్ణ మరువూరి కోదండ రామిరెడ్డి ఫ్ర వేమ బంధు “బంగోర* సంస్మరణసశద్ధాంజలి. 9 81

ళా రెండవ భాగము ఆ== సొంఘికము

10. విశ్వదాభిరామ -_ వినుర వేమ. 88 - 88
11. విశ్వమానవత _ వేమన. 87 80 12, వేమన _ రాచరిక వ్యవస్థ, 00 __ 104
12. “సుజన భజనైక విఖ్యాతి శళ్యూదజాతి * 105 __ 116

(కృష్ణదేవరాయలు _ అము కృమాల్యద,)

వేమన _ శూ(దులు. 14. పతిత జాతులు _ చేమన, ఖై 124 15. వేమన _ స్త్రీ జనోద్ధరణ, 12క _ 184

స్రీలను అధోగతిపాలు చేసిన ఆనాటి సాంఘిక 18 _ 12

పరిస్థితులు,

కన్యాశుల్క దురాచారము, 187 __ 148 16, వేమన _ నీతిబోధనలు. 150 _ 18 17. వి్యిగహారాధన. 166 1౧ 10, తీర్ధయాతలు _ వేమన. 12 17 1$. మూఢాచారాలు _ అంధ విశ్వాసాలు. 18 18 20. మతాలు _ వేమన. 197 __ 204

_వెషవ మతము, __ఇసాం మతము,

__జౌస్థ మకము.. _-బార్వాక తండక మార్గాలు, 21. సాంఘిక ఆర్థిక పరిస్థితులపట్ల వేమన 205 __ 27

దృక్పధము. నీల. వైశ్యులు _ వేమన. 280 __ 288 28. వైద్యులపట్ట్ల వేమన ధృక్పధము, జ __' 28 2. వేమన దృష్టిలో “వితరణ* విశిష్టత గల 287 __ 0

విద్యా విధానం.

“దిగజారిన నాటి గువళిమ్యుల సంబంధాలు,

ఎ ఆదర్శ విద్య అనగా ఎట్టిది 7

ళ్‌] బగ. నిత్య జీవితంలో వేమన. 201 __ 208 సాంఘిక దురాచారాలపై వేమన ధ్వజం, దేశంలో ముదిరిపోయిన మూఢ విశ్వాసాలు, చచ్చు సొంసదాయాలు. _- వేమన దృష్టిలో జ్యోతిషము. వేమన్న దేవుడు _ అత్యాచారాలు, మూడవ భాగము = సాహిత్యము 6. తెలుగునాట పజా సాపొత్య వికాసము_వేమన. 285 __ 801 మేడిపండు సౌందర్యం - మేకపోతు గాంభీర్యం - --పిస్లవ సాహితి ధృవతార _ వేమన, బగ తెలుగు సాహిత్యంలో నెలకొల్పిన 02 805 "వేమన నూతనాదర్శాలు. చర. తెలుగులో కావ్య (వబంధాలలోని శృంగారం. 805 __ 809 వేమన వైఖరి. 28, ఉన్నత భావాలు _ ఉత్తమ కవితాదర్శాలు. 808 __ 311 80, ఎవరు కవి ? ఎటువంటివి కవిత్వం ? 81కి __ 816 ఎారక్‌విశ్వానికిి కులనుతాలకు, గుణగశాలకు సంబుధంలేదు, $1. ఆటవెలది _ వేమన్న, తి16 __ 810 శ శతక సృష్టి _ వేమన, 820 __ 928 $8, వేమన అనంతరం తెలుగుదేశంలో 8258 __ తట్‌ ఉంపొరదిన బహువిధ నూతన కళారూపాలు తిక అధునిక అభ్యుదయ సాహిత్యాలడై వేమన 825 __ 348 (పభావ౦,. తెలుగు సాహిత్యంలో వేమన (సత్వ్యేకత విశ్వకవి వేమన్న _ వేనున అనంతర సొషాత్యం,

ళ్‌ ల, ఆంగ్లేయుల పాలనలో వేమన పద్యాలు, రి 88 లి[ి వేమనపై వైష్ణవ కుతం్యతం___ తం __ 888 --వేమన పై రాఘనాచారి ఉరఫ్‌ “జ్వాలాముధి” జొలుజములు, ఎ వేమన్న ప్యూడల్‌ కవియా ? నర -- ఫ్యూడల్‌ నమాజ మార్ళు కోసం వేమన శహతహ లి. (పక్రివాల పాపకూపొాలు, 95808 _ 5900 నాలుగవ భాగము = తాత్వికము, శిర. వేమన తత్వవిచారము _ తెలుగునాట దాని 308 __ 4€7 (పభావము. _-రసవాదము __హిందూ ముస్లిం సమైక్యత, --సర్వమక ఛాషా సామకస్యము. --మతేతర తాత్వికత, ___మకోన్మి త్తతం ల$. సన్యాసము _ రాజయోగము. శీల _ 44కి ఎ మార్చ స్వామిక వ్యవస్థ వైపే వేమన రాజయోగం మొగ్గు, _-వేమనపె మోపన “నారీద్వేష”ొ నింద నీలావ నింద కొదా? _- వేమన ఆనంకరం కాత్విక రంగంలో న్తీల పుకోగమనం, _-సంసార మాధుర్యం, శీ0. వేమన దిగంబరుడా ? 450 __ 461 41. విప్లవయోగి వేమన దిగంబరుడు కాడు, 402 _ 478 వేమన వేషభాషలు, తమిళ్ళ కర్ణాటక దేశాలు (తిలింగ దేళం, శీల వేమన దృష్టిలో రామాయణ, భారత, శ0 _ 408 భాగవత (బసవ వురాణాల్సు,

ఇ₹111 అయిదవ భాగము -- తులానొత్మక పరిశీలన లిం బుద్ధుడు _ వేముడు. 405 __ 504 4. “తమిళ చ్యాసుడు తిరువళ్ళువరు _ తొలితెలుగు 503 -__ 810 విశ్వకవి _ వేమన. శస “తమిళ సరస్వతి అవ్వయ్యార్‌ _ తొలి తెలుగు 511 __ 518 (పజాకవి "వేమస, 46. కబీరు - వేమన, బత __ 518 47. వేమన _ వీరబహ్మం. ర10 _ 548 శ, వేమన ... సర్వజ్ఞుడు. గి __ 549 40. వేమన __ వివేకానందుడు. క00 __ 9556 గ0. విశ్వకపులు 1 వేమన-రపిందులు, గ56ి __ 562 గ్గ, చేమన _ గురుజాడ, ర్‌రలీ ___ 566 లబ. 2 శతాబ్ది వేమన్న- 18 శతాబ్ది టాల్‌స్టాయ్‌. విరి __ 9000 క్‌ి. నాలుగు శతాబ్దాలనాటి వేమన _ లేవ శతాబ్దం లోనికి ర్‌ి __ 502 ॥ వా! ళ్‌ నో వ

, పాడ చుయములో న | పౌథ్య పాయములో = వేమన న న టన ననన సనన నము నహ స. స మ యు కట్‌. వే మ! వ ము నాన స స ము . ష్‌ షై య. లు టయ! చున... న స సా న సాం. శ. | స్‌! క స న్‌ టల్‌ “చెమట కారునటు సి దేప సుం (శమజేసి దేహంబు గడనజేసి కూడు _ గుడువవలయు; తలిదండి సా కా 0 ము నో నతి నూతి (( 4 - దొదింట కారాదు భాం అగ ఈ స్మూతం అమలు జరుపుతే, జ్‌ పపంచ స ( లోని సగం అవినీతి అంతమౌతుంది.

అంకీతము “* పజల కవికి పల్రె - (పాంతాల (పజలక్కు (శామికులకు శ్నూద _ జూతి తతికి, సంఘ మొల్ల నట్టి, “సంకర జాతికి, అంకితంబుు, విశ్వ _ దాభి వేమ హలము పొలము జలము _ కలకాలముగ నమ్మి చెమటకార్చి ఓపె _ సిరుల జేర్చి, ధాన్యరాసి బోసి _ 'దాయాదులకు పెట్టు, అవని రైతుకూలి _ కంకితంబు! విండ్లు పూండ్డు చదివి _ ఎమ్మేల్లు; బియ్యులు, తెలివిరాక (బతుకు _ తెరువు లేక, దేవు డడ్డపడక _ తెగియించి ఒడిగట్టు “అత్మహత్యలకును _ అంకితంబు |! మాతృభూమి కొరకు _ మరణమే స్వర్గమను “నమర యోధు లయిన _ అమర తతిక్తి సమత్క భవిత, నవత _ సృష్టింప సమకట్టు, “అమరయోగులకును"ః _ అంకితంబు 1

పాలు బువ్వపెట్టి - పంచ (పాణాలిచ్చి; అసించ్రి "పెద్దచేసి ఆ మంచి గుడిపి, ఓర్చు, తీర్చు; నేర్చు - ఓసనమాల్‌ దిడ్జించు, తరి చెలి, సతుల - కంకితలంబు 1 ౮ ళం ఇబకుకు కొరకు చచ్చు” _ పాపి జీవుల మొట్టి, “చప్ప కొరకు బతుకు” _ సాధు తలచి, “*డ్షింగీ కొరకు రాయు _ శిమ్మల తెగ దిట్టి, “రచన కొరకు తినెడు - రచయితలకు “అంకితంబు గ్నురం వెంకటరెడ్డి పోచన రామిరెడ్డి స్వాతం్శతగ్టి సమర యోధులు కర్నూలు జల్లా. న. జిస్వాతం త్య సమరాల్లో _ సర్వం పోగొట్టుకున్న వాళ్లు, జనుల అభిమానం తప్ప _ వేరే ధనం లేనివాళ్ళు న్‌. నీతిపరులు నిస్వ్యార్థ్యలు _ నిన్న మాతం (పముఖులు, నేడు అద్దంలో కూడా _ ముఖం చెల్లని దర్శిదులు, ఏ మారుమూలనో ఉండకపోరు _ నిన్నటి నిజాయితీపరులు 1౫ “అర్ముద (గారి అనుమతిలేకుండా) ఈ మా [గంథానికి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంచారి ఆర్థిక సహాయం రూ, 8000|[ లు లభించినది.

రాయ లసీమ రత్నగర్భ; సుష్కసిద్ధ హిరణ్యయ మండలము; నవరత్న నవ ధాన్యాలకు నిలయం; సంగీత సాహిత్య సఠోవరము; “కుండరీం్యదుసి మండలము; సాహితీ సమళాంగణ సార్వభాము డేలిన భూమి; సేద్య. వైద్య, విద్యా పారంగతులకు స్టావరము.

సాామాజ్య వ్యతిరేక సమర సింహాలకు, అపర దాన కర్ణులక్కు వీరాభిమన్యులక, సంగీత _ సాపాత్య సమర సామాట్టులక్కు స్యుపసిద్ద నాట్యాచార్యులక , జగ్మత్పసిద్ధ సంఘ సంస్క ర్రలకు విప్లవ 'వేదాంతు లక్కు విశ్వ: ఖ్యాత తత్వవే త్తలకు, భాష్య కారులకు, మహామేధావు లకు, త్యాగశీలురగు స్రీలకు, భారత నవజీవన నిర్మాతలకు, జనయ్యితి ఈ రాయలసీమ ధాతతి!

ఇట్టి రాయలసీమళో పుట్టి పెరిగిన దిట్ట, విప్తవ వేదాంత్హి తాలి తెలుగు పిశ్వ్యపజాకవి *“వేమ్సని, పంచమ 'వేదమగు మహాభారత రచనకు పూర్తి బాధ్యుడగు “కవిబహ్మ”_ తిక్కన సోమయాజి రాయలసీమవాడే ! పుట్టుక శ్రీ కాళహ స్థి,. కవిత్వ సృష్టి నెల్లూప, రాజాదఠణ గణపతిదేవుని రాజధానియగు ఏకశిలానగరం - జరుగల్లు _ తెలంగాణా (పాంతము,

సంస్కృత - కన్నడ భాషలలో (_పగాఢ పాండిత్యము గల “ఉభయ కవిచ్శకవ ర్త బిరుదాంకితుడు, కన్నడ “రత్న(శయము*లో ఒకరగు “*పొన్నకవి రాయలసీమ చాడే- చిత్తూరు జిల్లా - పుంగనూరు (గామం!

ప్రి బంధయుగము వెల్లివిరిసింది రాయలసీమలోనే, ఆంధ%ి _ కవితా పితామహుడగు అల్లసాని "పెద్దన, ప్రబంధ్ర శైలిలో రెండు

గ విష్త్లపయోగి, విశ్వకవి మార్గాలకు [(సులభకైలి, పొథశ్ఞై తి] మూల ప్పరుషులగు పింగళి "నో = నూ. చ మ ఆం సూరన (నంద్యాల, కర్నూలు జిల్లా), రామరాజభూషణుడు వీవరువురు గూడ రాయలసీమ చారే! ఖీ ఛీ శ + 15 వ శతాబ్దిలోని తొలి సంకీస్తనాచార్యుడు తాళ్లపాక అన్నమాచార్యులు రాయలసీమ వాడే, తిరుపతి అహోబిళం పుణ్య 'క్షేత్రాలలోవుండి తన సంకీర్తనలు రచించినాడు. అన్నమాచాక్యుల జననం: 142% మరణం: 1609, జన్మస్థానం; తాళ్ళపాక రాజంపేట తాలూళక్సా కడప జిల్లా, ఇతడు వా%సిన సంకీర్తనలో ఇంతవరకు థీ 4 థీ 4 జగశ్చసిద్ధ వాగ్గేయకారుడు, దక్షిణ భారతావని కంతకు (పాతినిధ్యము వహించే కర్ణాటక సంగితాసకి ఏకైక (సతినిధి, నాద్యబహ్మ్మోపా సకుడుః మహోన్నతమగు “ఉంఛి వృ త్తితో జీవించిన త్యాగశీలి, ఎనభై యేండ్లు దినగండం దీర్దాయుప్సుగా గడిపిన “మృదు మధుర సంగిత సాహిత్య సాామౌట్టు” అయిన కాకర తా; గరాజు రాయలసీమవాశ్తే[ ఈయస జన)సీ తళ . జన్మస్థాన ; కాకర (గామం. ఇది నాటి కట్నాలు జిల్లా కంభం తాలూ పంజలో టా కా నేటి ప్శశాశం జిలాలోని గిదలూగు తాలూక్రాలో నున్నది, ఈయన వ్వ శ్‌ ది

• పూర్వులు ప్పుటిన గడ్షగ్రో పుటగతుబు లేక పొట చేత బటుకొన రని టబ రై న * కానం9 తమిళ రాజ్యానికి (తంజావూరు ? పలస పోయినారు. ( “ల శ ఎందరో మహానుభావుల = అ౦దదిక్షీ వందనాలు న ఈ నాటికి అదర్శపాయము.. “స ల రి కీర్తన వర్గమురా* అని ఎలుగె తి చాట్రి్స మహాభక్రుడ్తు న మహాత్యాగి, అమృత గాయకుడు ర తెప్ప పరమయోగి “గా ఆరాధ్య భక్తుక్సు ఇంకొకడు

"వేమన వేదళానస్తం స్ట్‌ భారతావనిలో యింతవరకు పుట్టలేదు... కాని ఇతనిని అరవలు గురించి నంతటి మోతాదులోనైనా తెలుగువాము గుర్తించక పోవడం తలవంవులు. తమిళ దేశంలో నాడు అతడు కాపురమున్న పూరిగుడిసె నేడు చెదల పట్టి శిథిలమై ముష్టుకుంకు కూలివడే దౌర్భాగ్య దిశలో వుంది. “త్యాగరాజు యిక్కడ పుట్టేనాడు" అని ఒక టోస్దై మాతం ఆ గుడిశకు తగిలించినాగు. ఇట్టి దుర్షశకు భారతీయులు ముఖ్యంగా శెలుగుచారు సిగుతో తలవంచుకోవలసి వమాపుంది. ఈ నాటికైనా ఆ జీర్ణ కుటీరోస్ని “జక జూతీయ చిహ్నంగా” జగంగ2!1 [1200000 గుర్తించి రక్షంచడం అవసరం, దీని త్యాగరాజు కీర్తన అన్ను '“తన్మయులై”* ఆలాపించే భోగరాజులు గుర్తించడం అవసరం,

ళీ థీ ఖీ ళీ అవథాన ఆశుకవిళారీతులకు రాయఃసీమ పుట్టినిల్లు, అవధాన అఆదివురుషుడు భట్టుమూర్తి. ఆధునిక యుగములో తొలి శతావధాని గాడేపల్లి వీరరాఘవళా(న్త్రు, ఈనాటికి అవధాన కవితా రీతులలో అ(గతాంబూల మందు కొనుచున్న శకావధానులు సుబ్బన్న -_ రాజన్న _ రామిరెడ్డి రాయలసీమవారే ! ళీ ఖీ భీ ఛీ సంఘ సంస్కరణలకు పునాదిగా గల సాహిత్యాన్ని సృష్టించి, భవిష్యత్తుకు భూళద్ధం వట్టిన “కాలజ్ఞాన” తత్వవాది దిక్షణ భారతావనిలో. నేటిక గూడ స్మరించబడే “తకాలవేది అయిన పోతులూరి వీర్యబహ్మంగూ ౩ రాయలనీమ వాడే! పీర్యబహ్మం కడప జిల్లా కందెమల్ల మ్యుపళ్లె నివాసి, కులం కంసాలి, బాల్యమున కర్నూలు జిల్లా పనగాని పల్లెలో పసుల కాపరి, వీరి శిష్యులు సిద్దయ్య [పింజరి కులం] కక్కయ్య [మాదిగ కులం] పీ్‌రంతా వెనుక ఒడ్డ జాత ల వారు. శ్రీ శీ ఛీ థి

॥ విపవయోగి, విశ్వకవి గాలాలవంటి కందాలతో శతళ౭ాన్ని రచించి, స్వార్థవరుల సంఘ వ్మిదోహులన, బూతులతో, నీతులతో వాతలు బెట్టిన కళవి చాడప్ప గూడ రాయలసీమ వాడే! పీప్పు తటి లేదా ఎడాపెడా తిట్టి, అవసరమైతే కొట్టి అయినా ళు సరే జాతిని నీతిపంతము చేయాలన్నది చౌడప్ప ఆశయం,ఆకాంక్ష. “వెట్టి చేయరాదు విభుడెంత ఘసుడైని అని వేమన్న అంకే “వూడిగము చేయువాడే గాడిది అంటూ వాస్తవాన్ని బండగా వెళ్త గక్కుతాడు మన కవి చెడప్పు. “మోసము పస మగ మూళికి? అనే వారికి జవాబుగా “ఇయ్యగల), యిపష్పంచగల యయ్యలకేగాస, మోస మందరకేలా* అంటూ “మేడిపండు మాసాలను వటి దండుగ సూరి వంటాడు. యు అంతేగాదు “తగుపాటి కవులకేయని మగముండలకేల గలిగే మూతిని మోసల్‌ - దెగంగొరుగడాయే” మంగలి అంటాడు, "| “పెద్దల మంచును రాజుల వద్దను గూర్చిండి నీతివాక్కులు పలికే పెగ్దలు భువిటో ఎతిరిగద్దలురా అంటాడు. ఇధి నేటి పాలకులకు అచ్చుగుద్దినట్లు అన్వయిస్తాయి. ఆడిన మాటలు తప్పినవాడు బీదలపట్టను వినయముగలవాడే (బతుకు భువి నూరేండ్లు" అంటూ [పజాసేవకులను “శతాయుస్సు” అంటూ. దివిసాడుగూడ కొంగ జ్‌ ల! నా " జపాలు చేసే దొంగ భక్తులను వారు దర్శించే పుణ్య శేతాల గుటు ఒట బయలు చేఘూ *లంజలు రాకుండిన గుడి రంజిలదు, , 1 లు రోజిలదు అంటూ ఈ దేప్పలకు * ల) (టల మనసు ల శ్‌ ఖలు తల వెం్యడుకలు యిచ్చిన్నా మొల వెం్యడుకలుో యిచ్చినా ఒక్కకే అంటాడు.

వేమన వేదశాస్త్రం 7

వేదాలకు పామావీక భాష్యాలు రచించిన *సాయనా చార్యులు” ఉపనిషత్తు వేదాంత సారాంశాన్ని వెదజల్లిన “మ్రాదధ్రవ విద్యారణ్యస్వాములవారు"” __ వీరంతా రాయలసీమవఐ-రే

*్చరైగార్రు ఉమ్మరాజ౫ కథ కుమార రాముని. చరిత, కర్నూలులో సవాబు సేనాని శహబుల్లాఖాన్‌ గాధ *మియాసాబు'” శథ మొదలగు బుురకథల, విరగాధల రచన (సపచారము [(పారంభము గాడ రాయలసీమలోనే |!

“గరుడాచల యక్షగానము వంటి జానఫద పిధి నాటకములు “మోక్షగుండ రామాయజంోొ వంటి హరికథల పుట్టుక యిక్కడనే!

తొలి నాటక కర్త అంధధనాటక పితామహుడు అగు ధర్మవరం కిష్షమాచార్యులు వారి సోచరుబు ధర్మవరం గోపాలా చార్యులు చర్మిత నాటక కర్త కోలాచలం తశ్రీనవాసరావు వీవంతా రాయలసీమ వారే!

ఖీ థి థి ఛీ

“పేక్స్సుషియరు రచించినాడు. నీవు నటించావు. నీవు ఇండియాలో పుట్టడం శోచనీయం. నీవు ఇక్కడ (ఇంగ్దాండులో) గనుక పుట్టివుంకు, ఇంగ్లాండు నిన్ను షక్సెపియరు అంతటి గొప్ప వానినిగా చేసి వుండేది” అంటూ ఆధువికయుగ సాహిత్య శిరోమజి ఆగు జార్జి బెర్నార్జుషా చేత కొనియాడఒడిను రామదాను నాటకాన్ని రాఘవ నటనను కన్నులారా చూళిన తరువాత ఆసందాతిశ యముతో “రాఘవ మహారాజుకు జై* అంటూ మహాత్మగాంధీ చేత కి రించబడి నున్ననలు బడసిన “నాట్యాఛార్య. “నటచ్యకవ ర్తి” జటిరాజులి *=భారత దేశములో ఉత్రమో తముడై న నటుడు”. అంటూ విశ్వకవి టాగూరుచే. మన్నిక ఎఫ్నక కాంచిన బళారి రాఘవ గూడ రావ లసీమ వాడే! లా

గ? విప్రపయోగి, విశ్వకవి బళ్లారి రాఘవ : జన్మస్థలం బళ్లారి. జననం, 20 _ 1000, మరణం : 1$46 సనాతన శ్రీవైస్ణవ కుటుంబం, “నాటకం విశ్వశాంతికి దోహదకారి. ఇవి సంఘానిక (సజలకు సజీవ శోభనిచ్చే సాధనము” అన్నాడు. ఈయన న్నా భాషలలో తెలుష్పు కన్నడము, హింది, ఇంగ్లీషు నటినా (సౌవీణ్యత కలవాడు, ఇతని నటనా చాతుక్యానికి ముగ్దుడైన అంగ్ల మహాకవి జార్జి బెరా ఇద్దమా “1 511%63062౯6 ₹0160* 0276 2666 113 2 ౧00 0౪ 12౪6 9010 11 106411 గల ౦౧15666౧94 2 స్‌1276 6౦౫1౧0 1 0% 9౦ 1276 ౨4౪% 000౧1 16౯6 (11 చగై1గ6) 50బమురే ఇంక (0176 266 301 25 20616 28 ఏ్‌021680611%లో అంటూ (పశంసించినాడు. శివాజ్కి రాణ్యాపతాప్స్‌ పృధ్వీరాజ్‌, చాణక్య, మొదలగు నాటకాల ద్వారా (సజలలో దేశభక్తి (పభావాన్ని రగుల్కొల్పినాడు, నాటక నటనలో, రంగస్థల కళానై పుణ్యములో (3286 002120 1001010) విఫ్టవ మార్పులు తెచ్చినాడు. నాటక కళద్వారా సామాజిక సృహ, జనచై తన్యం, కల్పించి సాట్యికళక్షృ నాంది (వస్తావన సలికిన యుగవురుషుడు, శ్రీ శీ శి థి సాంఘిక దృష్టిగల, అణుకరణగాని, అనువాదుగాని కానట్టి తొలి తెలుగు స్వతంత నవల “శ్రీరంగరాజు చర్మితో ను రచించిన నరహరి గోపాల కష్ణమశెట్టి గూడ రాయలసీమ వాడే | వివరణ 1. ఈనవల 187లత్రో రచించబడినది, రచయిత క్షఠ్రూ గలు మండలానికి డిప్యూటి కలెక్టరుగా పనిచేసీనాడ్రు, ఇది పొందువల అచారములః దెలువు కేవలం గద్యాత్మళమైస తెలుగ (ప్రబంధం, ఇది సహజసిద్ధమైన (6౧40) స్వతర్యత రచన బెంగాలీల మొదటి

వేమన వేదశాన్తుం రి నవల అద్దుద్దేశ నందిని బంకిం చందునిచే రచించ బడినది. దీనికి పునాది సర్‌ వాల్టర్‌ స్కాట్‌ రచించిస “ఐవన్‌హో*” నవల. మన కందుకూవ వీరేశలింగంగారి తొలి చెలుగు నవల “రాజశేఖర చర్నితి అంగ్ల కవి గోల్తన్మిత్‌ రచించిన “వికార్‌ ఆఫ్‌ వేక్‌ పల్డ్‌ ల కు అనుకరణ. (171040 0 ౪26 షలేరు థి శీ థీ 4 తెలుగుతో మొట్టమొదటి స్యతిక వుట్ట క కూడ రాయలసీమలోనే. (్రహ్మతక పేరు “శ్రీయణ్‌". పుట్టిన స్థలం: బళ్లారి, సంవత్సరము 1940) మొట్టచ దటి ముదణాలయం వుట్టుక కూడ రాయలసీమలోనే. (కడప జల్లా) పెబ్టివెకూడ రాయఐనీమ వాదే, “భాహాద్ధారక* శ్రీ వావిళ్ల రామస్వామెశాస్త్రులవారు.. తెబుగు “లిపి”. పుట్టు పూర్వో త్రరాలుగూడ రాయః౭సీమలోనే. 0 4 థి 4 తెలుగులో మొటమొదటి పి, హెచ్‌. డి. పట్టము పొందిన శ్రీ చిలుకూరి నారాయపిరావుగారు కూడ రాయలసీమలో స్థిరపడిన వాదే] నారాయజరావుగారికి పి, హెచ్‌, డీ. పట్టం లభించింది 1020 లో. కాని విచ్శితము విచారకరము యేమంటపే మన తెలుగు అకాడమోా వారు 1పచురించిన “త్య్చైగు పరిశోధనా సంహితలో గాని యువభారతి వారు కృపచేసి పచురించిన “*మహతిలో గాని పి హచ్‌ండి. పట్టము పొందిన వారి లిస్టులో డాక్టరు నారాయణరావు గారి పేరు కనబడక పొవడం |! థీ ఛీ ళీ థీ తాలి స్వాతం్యత్య సమరయోధుడూూ “*దక్షిణదేశ బాల గంగాధరుడు వయోజన విద్యా, (గంథాలయోధ్యమ పితామహుడూ, విద్యార్థుల మనసుల్లో స్వాతంత్య విష్ణవ భావాలు నాటిన కుటి దీశాలి అయిన గాడిచర్ల హరిసర్వో త్తమరావు రాయలసీమ వాడే |!

పష విశఇకవి శ్రీ రావుగారు అంధ (గ్రంథాలయ పితామహులు, బహు గ్రంథ కర్త్స సంఘ సంస్కర్ర అర్యధదేశంలో మొట్ట మొదటి ఎం. ఏ, పటభ్యదుడు. నిరాడంబరమూ, నిర్భయమూ, నిబ్బరమూ, మూడింటిని మూట గట్టకొన్న సిసలైన గాంధి వాది. సనాతన సాంయ్యపదాయ పకుల్లైన మధ్వకులమున పుట్టి కూడ అనాడే అస్పృశ్యతను నిరసించిన సంఘ సంస్కర్త, “భావకవిత్వో మన్న "పేరు పెట్టింది గాడిచర్హ హారి సర్వో త్తమరావుగా నేనని దేవులపల్లి కృష్ణశాస్రిగారన్నారు. “*విజాన వాష్‌ - ఛా న! య చర్మదికా (గంథమండలి” నిర్వహణలో శ్రీ కొమ్మురాజు వెంకట లక్ష్మణరావు గారికి కుడిభుజం. మన పభుత్వం 'పచువంచిన ఆంద విజ్ఞాన సర్వస్వం నిర్వహణలో ్నపముఖులు. ఇట్టి మహనీయుని చ్శితపటము సాహిత్య అకాడమా (హైదరాబాదు భవనంలో అక్కడ (వేలాడ గట్టబడిన $0 మంది మహసీయుల చ్యితపటముల మధ్య లేక పోవడం శోచనీయం. ఈ అన్యాయాన్ని పలుమారు (పసక్తి తెచ్చినా పెద్దలు పట్టించుకో లేదు. న్‌ ? “వందే మాతర మనగనే _ వచ్చితీరు యెవని శేరు ? వయోజనుల విద్యనగనె _ పచ్చితీరు యెొవనిపేరు ? (గమ (గామమున వెలసెడి _ (గంథాలయ మెవ్వని గుడి ? “హరిసర్వో తము” డాతడు _ ఆం్యధుల పాలిటి చెవుడు, అంటాడు తెలంగాణ మహాకవి కాళోజి నారాయజరావు, శీ శీ శీ ళీ ఆదర్శ సాహిత్య విమర్శక్మాగేసరుడూ, ఆంధ విశ్వవిద్యాలయ స్టాపనా చార్యుడూ, తిభాషాకో విదుడూ, (ఆర్భధ, ఆంగ , అద జె ల న్‌ నంస్కృతృ మహాపక్త మేధావి అగు కటమంచి రామలింగారెడి రాయలసీమ వాడే | ట్‌ ఉ __వోవిఖ్యాత తత్వవేత్త సుప్రసిద్ద విద్యావిజానవేతా, మహా పండితుడూ ఆగు సశేపలి లి ర కలో ప్రవల్స రాధాకస్ణు రాయలసీమ వాడే!

వేమన వేదశాస్త్రం క్షే బహుభాషా కోవిదుడూూ శతాధిక (గంథకర్త, సత్సంపదాయా లతో కూడిన అభ్యుదయ కవీ, సంగిత సాహిత్య సవ్యసాచి, “సరస్వతీ ప్కుతుడూ” అయిన పుట్టపర్తి నారాయణా చామ్యులు రా మలనీమ వాడే | దేవుడున్నాడని బల్లగుద్ది చేప్పే వీరు దేవుడు లేడని గట్టిగా వాదించే వారితో గూడ స్నేహ సుహృద్బావ సహజీవనం గడపడం పీరి గొప్ప తనానికి గీటువాయి.... [కీ భాషల్లో (సవీణుడు, తన [14వ ఏటనే “పెనుగొండలక్ష్మ” అన్న మన్ని కగన్న పద్యకావ్యం రచించినాడు. వావ విద్యాన్‌ సరీక్ష [వా మునవుడు అదే (గంథం పాఠ్యవు స్తకంగా ఉండడం చితంళో విచ్శితం, “సరరాజుల కుర్తుకలు6 దుుుమంగ కర్తులు సానబెట్టిన బండ ఆ పెనుగొండలో వీరి జన్మస్థలం. వీరిది *భాగ్యములకు చీడ పట్టినొ రాయలసీమ. వీకు రచించిన “శివతాండవం” పీరే వవివిథే, అర్ధం కాకపోయినా జవం ఆదుర్దాతో ఆలకిస్తారంటే వీరి సాపాత్యంలో నున్న రుచి, అర్హం చేసుకోవచ్చు. శీ శ శీ 4 “కర్ణాటక భగిరథుడూ” “భారతరత్న బిరుదాంకితుడూ, (పపంచములో మొట్ట మొదటిసారిగా సోషలిస్టు సోవియట్‌ రమ్య కన్న ఎనిమిది సంవత్సరాలు ముంటే ([$20 ల్రో పంచవర్ష పణాళిక లకు రూపురేఖలు దిద్ధిఫ, (హైదరాబాదు) మూసేనదికి అనకట్టలు కట్టి హద్దులో పెట్టిన భారదేశవు పర్మిశమల, (పాజెక్టుల, విద్యాసంస్థల (పాముఖ్యతలను గుర్తించి కృషి సల్పిన వంద సంవత్సరాల ముందు చూవు గల మోక్షగుండం విశ్వేశ్వరయ్య గూడ రాయలసీమ వాడే | వివరణ ; విశ్వేశ్వరయ్య జననం: 1% ర్రి 1601, మరణ౦ 2 14 4.180602. 101 సంవత్సరాలు జీవించినాడు. కాకర త్యాగరాజు వలశే వీరి తల్లి దండ్రులు మోక్షగుండం [(గామం (నాటి

2! విప్రవయోగి, విశ్వకవి శర్నూలు జిల్లా, కంభం తాలూక్సా నుండి వలస పోయినారు. ఇతడు మైసూరు రాష్ట్రంలో మొట్ట మొదటిసారిగా ఒక విశ్వవిద్యాలయాన్ని స్టాపించినాడు. ఇది ఆంగ్హప%ిభువులకు ఏమాత%ం గిట్ట లేదు. దూరాలోచన గల _ విశ్వేశ్వరయ్మను దురాలోచన గల తెల్ల దొరలు 2. పిచ్చి. అఆస్ప్యతికి పంపవలిను* అంటూ ఇతడు చిన్నప్పటి నుండి అష్ట కష్టాలలో పుట్టి "'పెరిగినవాడు. స్వయం కృషిద్వారా పైకి వచ్చిన ధీరోదాత్తుడు. కాలేజి చదువుగూడ కాలి నడకనే సాగించినాడు. తిరిపెం తిండి తిసి చదువుకొన్న విద్యార్థి. వందల భవనాలు నిర్మించినా తనకు తలదాచు కొనుటకు ఒక చిన్న యింటికి కూడ నోచుకోని నిస్వార్థపరుడు, ఖీ ఛీ ఛీ దాత కరువులో దేవదూతగా విశ్వవిఖ్యాతి గాంచిస అపగ దానకర్ణుడగు బుడ్డా వెంగళ రెడ్డి (ఉయ్యాలవాడ _నాటి కడప నేటి శర్న్నూలు జిల్లా “దాన ధర్మాలలో తడి యారని చేయి” అయిన యాదాళ్ల నాగమ్మ (వైశ్య కులం కడప జిల్లా రాయలసీమ వారే!

• శి శ ' పథమ స్వాతం్యత్య పోరాటము (1857) పొడసూపకముందే ఆంగ్ల తెల్ల సైన్యముతో ఆరు నెలల పాటు $ వేల సైశ్యముకో సంకుల సమరం సలిపి వారిని ముప్పు తిప్పలు "పెట్టి మూడు గుంటల నీరు (తాగించి మోసగించబడి వట్టుబడి ఉరికంబ మెక్కిన (1842 లో తొలి స్యాతం్యత్య సమరసింహము ఉయ్యాలవాడ నరసింహా రెడ్డి గూడ రాయలసీమ. వాడే! అంగ దోపిడీదారుల్న పైనున్న అక్కనుకొద్ది (జులై [0, కలో కోయిలకుంట్ల (లుజరీపె దాడి చేని కొల గొట్టి (ప్రజలకు పంచి పెట్టి నాడు. తరువాత జమ్మలమడుగు ఖజానాను కొల్ల గొట్టు సమయాన

"వేమన వేదశాన్తుం 13 మోసగింపబడి. విఫలుడై (అక్టోబరు 6, 186 వు పట్టుబడి (1847 ప్లబవరి ల్లి న్య దారుణంగా ఉరి తీయఒడివాడు. ఈయన శవాన్ని స్మ్యామాజ్యవాదులబు అరు నెలలపాటు కో వెలకుంట్టలో బహిరంగంగా _ (వేలాడ గట్టినారు, ఇ ఇ 9 ఇ గత కాలంళో అనంతపురం జిల్లా బుక్కరాయ సమ్ముదంలో ఇెరుపుకు గండి పడింది. బసిరెడ్డి కడిగొొట్టు కొడలు సుసంపన్న శీలవతియగు “ముసలమ్మను* బలియిస్తే తప్పు ఈ ఆపద ఆగదని ఆకాశవాణి చెప్పిందట! ఇదిమహా సాధ్వి, త్యాగశీలియగు ముసలమ్మకు వెలిసింది, చంటిబిడ్డను చంకనిడుకొని ముద్దాడి మువ౨పాలు తీర్చుకొని భర్త అజ్జను తీసుకొని, (గామ (వజల బుణము తీర్చుకొనుటకు చెవు గండికి బలియె పొయింది, “అశ్రీలముకన్నా త్యాగము మిన్న అన్న నీకి అంకితమైన ఆదర్శ త్యాగశీలి. ఈ చెల్లి గూడ రాయలసీమ శల్లి యే | ముసలమ్మ చరితను * “ముసలమ్మ మరణంొ అంటూ కట్టమంచి రామరీంగా రెడ్డి గాగు ఒక పద్య కావ్యాన్ని, డాక్టరు చిలుకూరు నారాయణరావుగారు ఒక బురకథను రచించి ముసలమ్మ త్యాగ నిరతిని తెలుగు (వపంచానికి చాటి చెప్పినారు. ఇ క ఇ + “కుడి. యెడమల _ కీర్తిగన్న గున్వల చెన్నడు గూడ రాయలసీమ వాడే! తెలుగు కన్నడ భాష లోని “కవిితయములో* “క్ష విద్వయము” శిక్కను పొన్న_రాయలసీమ వారే! వీంరువురు ఈవ్మితయములో “ద్వెతీయులై నొ అద్వితీయులు 1 మహాకవి శ్రీ శ్రీ యొక్క అభిమాన *కవితయములో (తిక్కన, "వేమన, గురుజాడ “కవిద్వయము'' రాయలసీమ వారే.

14 విష్ణ్లయోగి, విశ్వకవి, వేమన వేదశాస్త్రం దథ్సిణ భారతములోని మువ్వురు (అన్నమయ్య _ త్యేతయ్య, త్యాగరాజు స్నుపసిద్ద వాగ్లేయకారులలో ఇరువురు (అన్నమయ్య త్యాగయ్య] రాయలసీమ వారే |

“జుంటి తేనెల ఛార _ జురు కొన్నట్లుగా

కంఠాన ఘంటాన కవనమలు,” కవికుంజరాలకు

“పాలు తేనెల కలం _ రాలు గరిగే గళం,

రతనాలు పండించు రైతు హలము గల కవి గాయక కర్షకులకు జన్మస్థలి |

“ముక్కారు పంటలు, ముత్యాలు రత్నాలు

రాసుల్లై వెలసిన రత్నగర్భ” రాయలసీమ.

“హలము, కలము, కరవాలము పట్టిన తింశూల ధారులు, తకాల "వేదులు రాయలసీమ క్ష వులు,

కలమ్సు గళము మేళవించి రాలు గరిగే, పాలు విరిగే సంగీత సృష్టిక ర్తలు రాయలసీమ గాయకులు |!

కవి సార్వభౌముడు శ్రీనాథుని భాషలో

“మందరాదిసములు _ మగవార లందరు,

చందమామ కూన లిందుకుతులు,

మౌక్తికంపు సరులు మగసాల జొన్నలు?

క"ందనంపు. బెడ్డ _ కుందుగడ్డ [27

ఇట్టి స్‌మలో పుట్టి -పెరిగినటి “విప్రవయోగి? విశ్వకవి” సేద్య, వైద్యః విద్యాపారంగత్రుడ్సు “జరుగుబాటు గల తిరుగుబాటు కవి మన వెరి వేన్సున్త!

మూ కధ

మేపు సన్నకాకు నైళులము, చిన్సరకము రచయితలము, మాకు పాండిత్యము లేదు, కవిత్వము రాదు. అ స్తిపాస్తులు అంతంత మటుకే, అంతస్తులు అనరాదు. అధికారం వినరాదు. కులము, గోతము వుండీ లేని వారము. పట్నమాసా అెరిగిన పల్లిటూరి వారము, పట్టణాల పాదధూళి పలెటూర పైరగాలి సీల్చుకున్న కృషీవలురములి అ అ

చమవు సంధ్యలు అంతంత మహ్లు కీ. ఇంగిలీసు తెలుగులో కాస్తో కూస్తో అక్షరం తెలివి వుంది, ఇక భ క్తిలోనో ఫస్ట్‌ ఫారమే "ఫెయిల్‌ ఆయిునాము. సాహిత్య వే త్తలము కాము కానీ అభ్యుదయ సాహిత్యమంకేు చెవులు కోసుకొని, నోరూ3ంచు కుంటాము. మేను (గంథక రృలము కాము, సంఘ సంస్క ర్హలము మ్యాతమే*, కావ్య కర్తలము కాము, కార్యక_ర్హలము మ్యాతమే, _

మేము పళ్ట్చీల రాజకీయాలను, దశాబ్దాలుగా రుచి చూచి రొంపి వులుముకొని, విసిగి వేసారిన వారము, నీత్తి నజూముక్తి చి త్రశుది, ధర్మబుస్థి, న్యాయనిరత్సి జూతియత్క మానవత లోపంచిన నేటి రాజకీయ రణరంగములో తలనెరని, బొప్పి కట్టిన తరువాత, బద్ధకం వదలి, బుద్ధి తెచ్చుకొని *సంఘసేవకు, రాజకీయ రంగము కన్న, సాపాత్య రంగమే మిన్న) అన్న దృఢ విశ్వాసం కలిగిన బారం,

మేము పరిశోధనా |(పశీణులము (%6362201 56101079) కాము* వివిధ భాషల సాహిత్య సంపదను చవి చూచీన వారము కాము. మా వయస్సు అర్థ నూట పదహార్గకులో పే, ఇంకా మూడు కాళ్ళ

16 విష్రయోగ్వి విశ్వకవి ముసలయ్యలము కాలేదు. మాకు అర్జికముతోపాటు, అరోగ్యముకూ డ్రా అంతంత మటుకే. భోగాన్ని రుచి చూడలేదు కానీ త్యాగాన్ని చవి చూచఛచినాము, జ్ఞానపీఠ అవార్డులు నోబెల్‌ రివార్డులు [(వసాదించడంలొో కుల, మత స్టలాభిమానము, పక్షపాతముతో సహా పని చేస్తాయి. పపంచ (పఖ్యాత సాహికి సంపన్నులగు మహో మేవావులగు, టాల్‌ స్టాయి, ఛెకోవ్‌, మాక్సింగోర్కీ, జేమ్సు జాయ్‌స్‌, వర్టి నియాఉల్స్‌, థామస్‌హార్డీ, జోసఫ్‌ కార్నార్డ్‌్‌ హ్మోనీ జేమ్సు మొదలగు వార్రిక్రి ఈబ హుమతులు అందలేదు ఈనాటికీ కూడా! కానీ అనామకులక్రు కొందరు అవివేకులకు ఇవి అందినాయి. కులపుళాల కుష్టు మాకెష్పుడు సోఠళలేదు. సనాతన ధర్మాలు, పురాళన సాంపదాయాలు, మాకు వంటబట్ట లేదు. పట్టభ్యదులన్సు, అపర్యపవీణ పట్టభ్యదులను (3. గ, గ. &ఉ, 2౪౬ ౨:) ఉభయ భాష్మ్యాపవీణులను;, డాక్టరు బిరుదాంకితులను, సాహత్య లిరొమ్స్సు లను కళ్శాపపూర్ణులు; అకాడమి అవార్యలు, భుజకీర్తులు, చిర్పుద్స్బు నోబెలు బహుమౌనాలు, ఎఠాల్సు "ఫెలోషిష్పులు అందుకున్న, “గొప్పు వారిని చూస్తే భయం లేదు కాన్హీ బాధ ఉంది. కారణం ఆవి అన్నియు అందరికీ అర్హతకు తగినవి కావనీ, అల్పబుద్దులకు, అవిచేకులకు, అనవసర అవకాశం, అధికారం ఇవ్వడమేనని ! జాతి పిత గాంఛిజీని “పంది కొడుకు” అన్న గాడిద కొడుక్కు “పద్మశ్రీ? అవారు.. రిపబ్లికి దినోత్సవంనాడు “రివార్డు (పసాదించ బడింది. నెవూూను అపసవ్యంగా విమర్శించిన “రచయిత” లకు, డాక్ట రేటు బిరుదం (ప్రదానం చేయబడింది. సనాతన అధునాతన 165.) 4& 5 కవులంకే గౌరవముంది గానీ గాభరా లేదు. అభ్యుదయ కవులంకే అభిమానముంది కాని,

వేమన వేదశాస్తం క? అసహనము లేదు. 'గజెకుడ్‌ కవులకన్న; మాకు నాన్‌గజె టెడ్‌ కవులంకు సానుభూతి మిన్న. ఇక (పజాకవులం టే పంచ్శపా ణాలు. మరీ చిన్న కులాల పెద్ద కవుల్లు పెద్ద కులాల చిన్న కవులు మాకు చిరస్మరణీయులు.

(పజల తరుపున, పజల కోసం, (పజా పీడకులకు వ్యతిరే కంగా (పజల భాషలో పద్యాలు, గద్యాలు, గేచూలు (వాయు కవు లంకే చిన్న వయస్కులైన్నా కులహీను లయిన, మాకు వంద నీయులు, ఇక '*కాణి కోనం కాకుండ “(పాణి కోసం వాయు వారు మాకు పూజనీయులు.

తిరుగుబాటు ఎక్కువ, సర్జుబాటు తక్కువ, న్మిగహం ఎక్కువ; ఆగహం తక్కువ కలవారు మాకు అఆదర్శవంతులు

“ఎప్పటి కెయ్యది _పస్తత మప్పృటికా మాటలాడి యన్యుల మనముల్‌ నొప్పించక, తానొవ్వక తప్పించుక తిరిగి సుమతి; నీతి జూతికి చెంపిన '*ధన్యులను", రాజకీయ సాపొతీ రంగాలలో చూస్తే బలు మండు తుంది.

“ఆదేశాలకన్నా, ఆచరణ మిన్న అన్న వారిలో మేము ఒకరం. “తాము చెప్పింది చేసే వాడి పాదాలు పూఉంచవచ్చు” అన్న భక్తతుకారం |పభోధాన్ని గజాల పొడుగున కోతలు కోస్తూ, అంగుళం మాతం కూడా ఆచరించని వారిని కాలి తన్నులతో గౌరవించ వలెను (గౌషం్య6 ఇ10 $90611. 0 ౫269 86 రేం 11 షైంసగంక 0696 091 03 6626 ఇ 19 [ం0ళ- ౮౦1163 070౪6గ0) అన్న చైనా సామెతను గుర్తించిన వారిలో మేము ఒజకరము.

“జీవితం (పజల కోసం కానీ, తన (బళుకు తెరువు కోసం కాదు”(116 1 60 8౪6 080 0610 1లి--710108 620+) అన్న విక్టర్‌ హ్యూగో సితి స్యూతాన్ని అర్థం చేసుకొన్న వాళ్ళం.

18 విప్రపయోగి; విశ్వకవి కవిక్సి కార్మికుడికి కులమూ తలమూ ఉండవు. ఊహూ పేరూ అనవసరం _ అన్న తెగకు చెందిన వారము. కవులు యిప్పటి రూల్సుకే కాదు, ఎప్పటి రూల్సుకు కూడ కట్టు బడరు. అథే విధంగా సొహితీ పరులు సారయ్యపదాయాలకు, రచయితలు రాజకీయ రూల్సుకూ. కట్టుపడరు, యిపష్పటికే కాదు ఎప్పటికి కూడ, మాపి ఈ జాతి,

“పపంచంలో సవ్వగల శ క్తి ఒక్క మానవుడికే దక్కింది. కాసి నవ్వుల పాలయ్యేది కూడ వాడే” అన్న వా స్తవాసికి నేస్తగాళ్ల ౦.

తమ సిరాలో ఎక్కువ సిళ్లు కలిపి గిసే కవులు, వారి కవిత్వమూ అంకే మాకు కంటకం “నీవు చచ్చి చెడిన తరువాత కూడ జనం, నిన్ను మకువ కుండా ఉండాలంక్ష్సే ఆధ్యయనినికి అర్హత గల దయిన రాయి్యి లేదా (వాయుటకు అర్హత గల పను లయిన చేయి” అన్న బెంజెమన్‌ (ఫాంక్టిన్‌ సతి సూక్తి మాకు ఆదర్శం,

“దుర్మార్షాలు చేసేవాడికన్న వాటినిచూస్తూ సహి౦చేవాడే పరమ దుర్మార్లుడు" అన్న మహా కవి కాళిదాసును పలుమౌర్డు ఉదహరించిన లోకమాన్య తిలకి మహాశయుని మంత్రోపదేశం మాకు హితోప దేశం,

“| పపంచంలో “మార్పు” అన్నది ఒక్కకు మార్పు లేనిది (“య15కైం ప సల 0213 11108 జ 18 అయష888016”- అన్న (పాచీన భారత సజీవ సిద్ధాంతాన్ని నమ్ముకున్న వాళ్ళం) “నమ్మకాల మోది నమ్మకాలు లేని వాళ్ళం. తప్పును తప్పునడం, తప్పు కాదనే వాళ్ళం. “మర్యాదగా (బతుకూూ ధైర్యంగా చావు అన్న భారత జాతి నీతిని బాగా అర్థం చేసుకొన్న వాళ్ళం, “రచయిత రచించి జీవించుట కొరకు డబ్బు సంపాదించ వలయును, కానీ అతడు ఏమ్మాతం ఏ పరిస్థితులలో కూడా డబ్బు సంపాదనకే

"వేమన వేదళాస్త్రం ర జీవించి రచించరాదు” అన్న మహా మేధావి మార్క్సు మహాశయుని అమూల్య సిద్ధాంతాన్ని అమలు పర్చ దల్బుకున్న వారి పం క్రిలో మాది కడపటి వరుస,

“వితంతువు చెక్కిళ్ళ నుండి కారే కన్నీళ్ళను తుడవ జాలని, దిక్కులేని అనాథ పాపల నోటికి కబల మందించలేని మతం నా కసవసరంగొ “నాకు దేవునిలో కానీ తుదకు రామ్మశిష్ణ పరమ హంసలో గానీ నమ్మకం అతేదు మానవ సేవకు అంకిత మయిన వారిపైననే నాకు నమ్మకం. _ మానవ సేవను అంగీకరించిన వారినే నేను ఆరాధించేది” అని చాటిన విపవ యోగి వివేకానందుని 'వేదాంతం మాకు తారక మం[తం, |

ఏక పత్నీషవతుడు, పితృవాళ్య పరిపాలకుడు, అగు రామ చం్మదుని కన్న నవలా చ్మకవర్హి సాంఘీక చై తన్య సారథి అమర శిల్పి “సాహిత్య మజ్జూర్‌* అయిన “పేమచం[దుడు” మిన్న మాకు. రామచంగదుడు పరమార్థికుడై తే, (పేమ చర్మదుడు నిస్వార్ధ సేవా పరాయణుడు, అతడు శీలవంతుడు. యితడు త్యాగశీలి, మహా రాజయిన రాముడు అఆ నాటి సాంఘిక ఉక్కు చ్యృటాన్ని యథాతథంగా కాపాడినాడు. (పేమచందుడు వందలాది హింది ఉరుదూ రచనల చ్వారా నాటి నేటి సాంఘిక ఉక్కు చటాన్ని సాంగోపాంగంగా చర్చించి, ఛేదించి, సంఘోన్నతికి 1పాణా లర్పించిన అమరజీవి, దళిత వర్షాల సంరక్షణకు స్త్రీ జనోద్ధరణకు అహర్నిశలు అపోశం పట్టిన ఆదర్శ మూర్తి__అభినవ వేమన,

ఈనాడు మనం చూన్తూ వున్న ధనబలం, మరియు విద్యా వంతుల స్వార్ధపూరిత చర్యలు ఇదే విధంగా స్వాతంత్య సము

పార్టనానంతరం కూడ కొనసాగితే అట్టి దేశానికి స్వాతంత్యం రాక

జ విపషవయోగి, విశ్వకవి పోవడమే మంచిదని చెప్పక తప్పదు. బిటీష్‌ పెట్టుబడి దారుల దురాశే మన విద్యావంతుల పేరాశ; ఇవే మనలను చంపుక తింటున్నాయి. మనం ఈనాడు జీవితాలకు తెగించి దుష్ష శక్తులకు వ్యతిరేకంగా పోరాడుతున్నాము గదా! అట్టి ఈ స్థితిలో విదేశీయుడు వస్తే సరిపోతుందా! నా మట్టుకు నాకు మాతం స్వరాజ్య మంకే జాన్‌పోయి _ గోవిందు రావడం కాదు. పె స్వాతం్యళత్య సమర శాస్త్రద్ధ ధర్మమా తాన్ని ఈ యిర్ధరు సమర సైనికులు అక్షరాల అంగీక రిస్తా రనడంలో సందేహం అదు.

(పేమచంద్‌ :-

ఇతని అసలు "పేరు ధనపత్‌రాయ్‌. జననం : జనవరి 1200.

మరణం : 1086. జన్మస్థలం : వారణాసిలో నిలమహీ అన్న |[గామం. విశ్వవిఖ్యాత హిందీ. రచయిత్క _ సన్నకారురైతు, ఉదో్యోగాలు_ బడిపంతులు న్కూళ్ళ ఇన్‌స్పెక్టర్‌, తరువాత ప్మతికా సంపాదకుడు; థఛారత అభ్యుదయ రచయితల సంఘ సంస్థాపకుడు. దాని మొట్ట “మొట్టమొదటి అధ్యక్షుడు, జాతీయోద్యమానికి జీవితాన్ని ధారపోసిన

వాడు. వాస్తవిక విమర్శకుడుగా (౧౫6021 1621156) గణుతి

కక్కిన నాడు. “సా మాజ్య వాద వ్యతిరేక కథల సంపుటో, “మాతృ భూమి కష్టాల.” అన్న అతని ఉర్జూ భాషలోని ఉద్గ౦ంధాన్ని అంగ పాలకులు బహిరంగంగా తగుల బెట్టినారు,

అష్ట కష్టాలతో కటిక దర్శిదం అనుభవించినాడు, అనాడు

మన వేమన్న వలెనే యదార్థవాది కాబట్టి లోక విరోధి అయినాడు, నాలుగు దశాబ్దాలపాటు హిందీ, ఉర్జూ రచనల ద్వారా సంఘ సంస్కరణల శంఖారావం పూరించిన ధీశాలి. స్వయః౭గా వితంతువును వివాహ మాడిన సాంఘీక విష్ణవ వీరుడు, ఆచరణ వాది, ఆదర్శ

"వేమన వేదశానస్త్రం నే (బాహ్మణో త్తముల శిష్ట (ప్రచారాలు, దుష్ట ఆచారాలు చూర్చారబట్టి.... అట్టి కూర కర్ములను (రాస్కెల్స్‌ “బాహ్మణులు" అనడం (బాహ్మణ సంతతికే తీరని అపచారం, అవమానం. (బావ్ముణు డంకే నా అభ్మిపాయం- “జాతి కుల మత భేదాలు నేకుండా, అన్ని జాతుల వారి, నిస్వార్థ సేవా తత్పరత కోసం తన జీవితాన్ని అంకతం చేసిన వాడు అనీ, ఈ పొరోహాతులు, పండాలు, మానవ జాతిలో నున్న అమాయకత్వాన్ని, అజ్ఞానాన్ని దోచుకొని, దొర లౌతున్నారు. అందుకే వారు హిందూ సమాజానికి శాపం _ అశని పాతం _ (04౪%6 వంటి వారు. మన పతనానికి వారే కారకులు, అందుకే వారు అవహేళనార్హులు, (డిజర్వు -_ రెడికూల్‌_ 6656776 6610616 1౫. (1పేమచంద్‌ బనారసీదాస్‌ చతుర్వేదికి వాసినఒక లేఖ నుండి ఇతనికి విప్త వకారు లంటే అమిత ఆదరాభిమానాలు. వారిని పూజనీయులుగా భావించి, భజించేవాడు. తాను (పభుత్వ ఉద్యోగిగా ఉంటూ కూడా, తన అధ్యయన గదిలో. అంగ్రేయులచే ఉరి తయబడిన యువక ?సవ వీరుడగు “ఖుదీరాంబోసోి చ్యితపటాన్ని తగిలించు కున్నాడు సీర్భయంగా. సౌవియట్‌ రష్యాలో సోషలిస్ట్‌ (పభుత్వ స్రాపన జరిగిన తర్వాత వివరాలు తెలుసుకొని “ఇప్పుడు నాకు బొల్లి విక్కు (కమ్యూ నిను స్యూతాలపైన నమ్మకం కుదిరింది" అంటూ తన స్నేహితునికి ఒక లేఖ కూడా (వాసినాడు. (డిశంబరు 1017 ను మాసవుని అత్యున్నతమైన అస్తి జీవితము. అతడు జన్మించేది ఒకే ఒకసారి. తల్లి గర్భమున మరల పుట్టబోడు. భూమిపైన తిరిగి మెట్టబోడు. అందుకై అతడు గర్వితమతి గాకుండా, నగుబాట్ల (బతుకు బతక కుండా, యింతకాలం నిరుపయోగంగా (బతికినాను

విష్ర్రయోగి, విశ్వకవి ౭2 లు కులను శ కియురుణన కదా! అని సిగ్గుతో తల వంచుకోకుండ, నా జీవిత ్‌ అస్నెంటిస్సి 'ప్రపంపముళో మొట్గమైొన్నటి 'సస్టుస్రే సుయిసీ మానవ పెము శికోసం ధారపోసినాను అంటూ మరణించు నపుడైనా దీమాతో చాటి చెప్పుకొనునట్లు మానవుడు (బతుక వలయు నంటూ పండిత నెహూ చన “భారతదేశ దర్శనం* (0౦076 01 1061) అన మ ఉద్ద్శంథములో ఉటంకించిన రమ్యా విప్టవ రథ సాకధ్కి తన్‌ మహః (౧ శయుని పభోద గితామృతమును అర్ధం చేసుకొన్న వారిలో మేము కూడా ఉన్నాము,

“ఏదయినా కాస్త చరిత తెలిసిన వాడెవడయినా సర్కే స్త్రీ పాత లేనిదే. గొప్పు సాంఘ్టజ్త మార్పులు రావ. స్త్రీకి సంఘములో నున్న స్థానాన్ని బట్టియే “సాంఘీకాభివృద్ధిః కొలవగలమని గప్పి స్తాడు, అంటూ వంద సంవత్సరాలనాడు మార్క్సు అన్న మంత్రోప దేశం మాకు హిశోప దేశం.

“త్రాన్సు నమ్మిన దానికి బలియై సోయిన వీరుని నెత్తుటికన్న సాపాత్య శిరోమణి సీరామిన్నణ అన్న మహమ్మదు [పవ క మధుర వాక్కును నిజమే మాట్లాడు, అది నీకు వ్యతిరేక మ్రయ్బినా సరి అని చాటి చెపుతున్న పవ్శిత ఖురాను (పభోదాన్ని పరామర్శించిన వారం.

ఉనన దేవున్ని (పేమిస్తానంటూ త్రోటి మానవృన్ని ద్వేషించే

ఖీ వాడు వట్టి దగాకోర్చు అన్న జాన్‌ అభ్మిపాయాన్ని నమ్మినవాళ్ళం, యి క్స్‌ంగ్‌ర్మీ సత్యసూక్షిన స్మరించే వారి శ్వర్ర్ట్య్య వున్నాము, కన క పి స బైసనకూడ్తా ల్ల ల్‌మ పురుషులను 0 వచ్చు (“౫౫౫ గ్య పరగ ల ఆలు 0లుంగథే

వేమన వేదశాస్త్రం లలి 16 ౧216 02 03౯ 6296 296 ౫౭6౦6౦” ౪92592 ౦00166 09 ₹7010202062 10 013 6౧10280 శరేర?8539-- ఏల. 1893-11 తమలశ:ంజి)ి అంటూ వివేశానందుడు ఉటంకించిన వ్యాస మహర్షి వేద వాక్కును నమ్మినవారిలో మేము చేరుకాము, “కోటానుకోట్ర (పజలు అకరితో అజ్ఞానముతో అలమటిసూ ఉన్నంత వరకు వారి కష్టార్టి తం అగు డబ్బుతో చదువు సంధ్యలు నేర్చుకొని కూడా వారి విషయం పట్టించు కొనని (పతి మానవుడు (దోహిగా నేను పరిగ నిస్తానూ అన్న వివేకానందుని వేద వాక్కును విశ్వసించిన వారము.

“తెలివి విద్యావేత్తల గుత్త సొమ్ము కాదు” అంటూ అబుల్‌ కలామ్‌ అజాద్‌ ఉటంకించిన పర్ద్యా నీతి స్యూతముతో ఏ$భవించిన వారము,

“స్మకమ మయినది చిన్న విషయమే అయిన్నా ఓక చంటి పాప చెప్పినా అది మంచిదే. కానీ అ్యకమ మయినది (టబహ్మదేవుడే తనంతట తాను దిగివచ్చి చెప్పినా దానిని గడ్డిపోచగా భావించి తృణీక రించవలసిందే అంటూ యోగ వాస్‌ష్ట చెప్పిన నగ్నసత్యాలు భగ్న పర్చే వారికి మేము గర్భశ్యతువులము.

“ఒక మంచి వుస్తకము దేవుని [పతిబింబము. చాలా మంది భూమికి భారంగా (బతుకు చున్నారు. కానీ ఒక మంచి వు నకము ఒక నీతిశాలి యొక్క అమూల్య రక్తనాళాల వంటిది" అన్న మహాకవి మిల్బ ను అనుభవ సారాన్ని ఆదఠళ్శ్గంగా ఉంచుకున్న వాళ్ళలో మేము కూడా ఒకరం.

అన్టస చుట్టుపట్ల తేరి పారజూస్తే గర్వకారణ మయిన నాగరకత కూలి కుప్పలై, చెల్లా చెదురై పోవడం కనపడుతుంది. అయిన గానీ నేను మానవునిలో నమ్మకం పోగొట్టుకునే ఘోర పాతశానికి

ణి విప్పపయోగి, విశ్వకవి

ఒడిగట్టను. ఈ పళయము ముగిసి సేవావృ త్తి త్యాగనిరతితో వాతొవరణం. పునీతం చేయబడిన తరువాత, మాసవువ చర్మితలో ఒక నూతన అధ్యాయం ఆరంభించ బడాలనీ నేను మున్ముందుకు తేరి పార జూస్తాన” అన్న విశ్వకవి రవీందుని విశ్వాసంలో విశ్వాస మున్న వాళ్ళం.

కళ్ళే కొమ్మకు పూచిస రెండు పువ్వులు హిందువులు, మహమ్మ దీయులు, ఇఒశ్తే తల్లికి ఉన్న రెండు కండ్రు హిందువులు మహమ్మ దీయులు", అన్న విష్ణ వకవి న్మజుల్‌ ఇస్టాం తీర్చుకు బద్ధులం,

“ఓ దేవా! నాకు స్వర్గ వాంఛ లేదు. సిరి సంపదలు వద్దు, సంతానము వద్దు, సుఖ సౌఖ్యాలు “బొత్తిగా అనపసరం, ఇక నాకు కావలసిన దంతా ఇది_ “పపంచములో (పజలు పేదరికంతో జూధ పడ కుండా చూడు” అంటూ సత్యకీర్తి శిబిచకవరి తళశు (వతిరోజు (పొర్ధనను విన్నవారు చెప్పగా ఆ విన్నవారిలో మేము కూడా ఉన్నవారము. (గ గం ౪06 01 113 00/0%21002 684161 త2002 00302 1001 ముం ఏిం1008 010 0 వ్‌ంగా106 10 913 300)6018-- “స 1 06 660566 01 లాం, 05116, 296 05030028, 1 0012653 30%)

మం? 65 కేజు 110 11 తీ0301616 కం6ే12*

“ఇంతవరకు ఉన్న, ఇక మున్ముందు ఉండబోవు. జీవరాసుల కెల్ల, ఇప్పుటిక్సి ఎప్పటికీ కూడ మానవుడే స్‌ర్వో తమ మెశ (పాణి? అన్న ఆది (బుగ్‌) వేదము యొక్క మెదటి మం[తములో నమ్మక మున్న వాళ్ళం. (1 ౫1 21 లంకు ఖర 1 21 21

ఇ0216 6100ల కిటీడ8 3 216 1111 06 $00టయ6_ 187662

వేమన వేదశాస్త్రం 2 భారత జాతీయ పతాకములో “అశోక దర్శ చ్యకంగ మన ఆదర్శ అచరణలగు చిహ్నంగా ఎన్నుకొన్నాము, అట్ట అశోకుని (సధాన (పాధమిక థర్మ శాసన మి£; “వజాక్షేమం కోసం నిరంతరం అవిరళ "కృషియే నా విధ్యు క్త ధర్మం.... అన్ని వేళఈలయందు అన్ని స్టలాల యందు జన సమయాన గాని, (స్త్రీలతో ఏకాంత స్థలములో కడకు పడక గదిలో నున్నప్పుడైన గాని కాలకృత్యాలు తీర్చుకొనే సమయాన గాని, [పయాణ సమయమందు గాన్సి వన విహార సంద రృముళలో గాన్సీ అధిఇంర వారాహరులు పజా సమస్యలను నిరంతరం నా దృష్టికి తెస్తూ వుండవలెను.” అన్నది అశోక చృకవర్తి ధర్మ శాసనము. అసోక ధర్మ చ్మకాన్ని ఆదర్శంగా పెట్టుకొన్న నేటి (పజాపాలకుంం ఈ శాసనాన్ని ఎందరు ఎంతమా్మాతము అమలు జరువుతున్నారో పరిశీలించడం (సజల పని అని భావించే వారిలో మేమూ ఒకరం!

“నేను (పజలను బాధ పెడితే నాకు స్వర్గ అర్హతలు జీవితము సంఠానముతో సహో సర్వస్వం బోగొట్టు కొందును గాకి అన్నది చం్యదగు ప్తమౌన్ముడు, రాజ్యాధికారం చేపట్టు సమయాన, |, పజా సేవకు అంకిత మౌతానంటూ చేసిన పమాణఏ౫. ఈ నాటి [(పజా పాలకు లనబడే రాజులు రతిరాజులు, పె మృతరాజుల అమృత నీతి సూతాలను విస్మరించరాదు అంటూ హెచ్చరించే వారిలో మేము గూడ వున్నాము.

“అస్పృశ్యతను నేనే నిర్దళించినాను” అని దేవుడైనా సరే అంకేే “నేను ఆ దేవున్ని కూడా గుర్తించను* అన్న తిలక నిరారణనూ, “*పాందూ మతం చచ్చినా నరే అస్ప్యృళ్యత (బకుకరాడు అన్న మహాత్ముని మంతోపదేశం మాకు ఆదేశం,

వళి బిడ్డా, ఈ కులతత్వ విష వలయాన్ని ఛేపంచేశకి నీకు వుంకే బయటికరా ! లేకుంటే లోపలనే ఉండిపో, ఏండ్టు పూండ్లు

ల విప్తపయోగి, విశ్వకవి

సీ తల్లి గర్భములోనే న్మిదపో! ఎందుకంటావా ? వలుపలకన్న లోపలనే నీకు హొియిగా ఉంటుంది. అట్లు గాకుంటే, నీవు పుబ్దన వెంటనే చచ్చిపో, బిడ్డా! చచ్చిపో! “కడుపు తరిగే ఈ హరన అజ్ఞాత కవి ఆర్తనాదం మున్ముందు వినబడరాదన్న దిక్షాపకులకు మేము పాదరక్షలము,

“పప్పుడై తే శూ్యూదుడు (బాహ్మణుల శాసనాలక్కుు హదులకు లొంగి వంగి దండాలు పెట్టడం _పారంభించినాడో తెనాడే (బాహ్మణుల పతనానికి గోతి (తవ్వటం (పారంభమైంది” అన్న విశ్వకవి రవీం్యదుని నిర్దారణను నిర్దేశించిన (286406 డాక క్‌ రాధా 'కిష్షన్‌ మాకు మార్ష దర్శకులు, ల్‌

“మానవుని ఊహయే భగవంతు రూపకల్పన, చ్రిన్చచ్త కనుక ఊహించే శక్తి వుంపే అది దేవున్ని ఓక పెద్ద చీమగా ఊహించుకున్లేది, బ్మ్యరక గనుక ఊహించే శ క్రిఉ౦కే అది పది కాళ్ళు పది తలకాయలు యిరవై కొమ్ములు కలిగి భూమి నుండి ఆకాశము వరకు ఆవరించిన బ్మ్యరగా ఊహించుకునేది. శాని మహాశకి గృ మానవుడు రెండు కాళ్ళు నాలుగు చేతులు, అయిదు తలలు కలవాడు దేవుడుగా ఊహించు కొన్నాడు. నిజాసిక్షి అటువంటి దేవుడుగానీ, దెయ్యం గానీ త్రేన్టు అన్న వివేకానందుని విశిష్ట సిద్ధాంతాలలో విశ్వాసమున్న వాళ్ళము,

“జక దేశం, కవుల, తత్వ వే తల ద్వారానే గృ రింవుకు వస చ న కానీ రాజకీయ వే త్రలవల్ల కాదూ అన్న పండిత న్మహూ

సత క శీ గత్య వాక్కును నమ్మిన వాళ్ళము, (సందర్భము = అభ్యుదయ వి ఇగ్బాల్‌ను గృరంచి మాట్లాడుతూ)

వేమన వేదశాస్త్రం జ రాజ్యాధికారం కోసం స్వలాభా పేక్షతో, స్వకీయులతో సమరం సలిపి వీక నురణమొందిన వీరాభిమన్యునిళకన్న స్వజాతి విము క్తికోసం పరదేశ (వజాపీడకుల'పై కత్తి దూసి సంకుల సమరం సలిపి ఉదికంబ మెక్కిన విప్రవ వీరుడు భగత్‌సింగ్‌ మాకు మిన్న. విప్లవ వీరుడగు భగత్‌సింగ్‌ :- పుట్టిన తేది £8.7.1807, ఉరితీత తేది 29.98.1891; కాలం; సాయంతం 6 గం! 2? నిమిషాలకు; అవ్వుడు అతని వయస్సు 3 సం॥లు. జన్మ స్ధలం; పంజాబు రాష్ట్రం. ఇతనికి చదువు చిన్న, సంస్కారం మిన్న, భారత జాతి బంధ విముక్తికి బలియైన బాల వీరుడు. 1018లో జలియన్‌వాలా బాగ్‌లో స్వాతంత్య పిపాసులగు నిరాయుధులైన అమాయక (పజలపై అమానుష హింసాకాండ, తెల్ల దొరల మర పిరంగి కాల్పులకు, కత్తుల వేటకు, అన్నెం పుణ్యం ఎరుగ౨ (పజల పచ్చి రక్తం వీకులై పారింది. అప్పుడు భగత్‌ సింగ్‌కు శనీ సం॥ లు, పె దుర్చటన అతన్ని కలవర పెట్టింది. కార్యోన్ముబున్ని చేసింది. శతృవుల కంట పడ కుండా అక్కడికి వెళ్ళి గడ్డ కట్టిన పచ్చి రక్తవు మట్టి ముద్దలు ఇంటికి తెచ్చి. ఒక సీసాలో పెట్టి [సతి దినం ఆ సీసాను వూలతో పూజించే వాడు. 1822లో ఒక *వవ వీరుడు కర్తారు సింగును, తెల్లదొరలు ఉరి తీసినారు. భగత్‌ సింగు రక్తం ఉడికి పోయింది. ఆనాడు ఇంకొక సమర సింహం చంద శేఖర్‌ అజాద్‌ సా్యామాజ్యవాద వ్యతిరేక సమరంలో క్‌ త్తిక్రి సాన బెట్టు చున్న సమయం. సైమన్‌ కమిాషనును బహిష్కరించే (పజావాపిసికి ' నాయకత్వం వహించిన లాలాలజపతి రాయ్‌ని సౌండర్సు అనే అంగ్రేయ అధికారి రొమ్ములపై లాటీతో బాదడ౦, నెలలోగా “రాయ్‌ మరణించడం ఈ దుఃఖ పూరిత దుక్పటన భగత్‌ సింగ్‌ను కలవర పెట్టింది. కసి తీర్చుకోవాలని ఆయన కంకణం కటినాడు, శపథం

జ విపవయోగి విశ్వకవి పట్టినాడు. లాటీ చార్జీ చేయించిన ఆంగ్లేయ దొర సాండర్భును చంపి వేయాలని పడిగాపులు కాచినాడు, అతీసి ఆజ్ఞపై 'లజపతరాయ్‌"ని గుండెపై కొట్టిస “సాండర్భు, గుండెపై బాంబు గుండు విసరి వాడిని మట్టుబెట్టినాడు. పరిపాలకుల భయ పెట్టుటకు తే! 8 4.10 $లో ఢిల్లీ దర్బారు భవనంలో బాంబు వేయడం, మిితులగు 'సుఖదేవు రాజ గురువులతో అరెస్ట్‌ కావడం, విచారణ్క, తీర్చు, ఉరిశిక్ష, 1081 మార్చి ఓ న ఉం తీయాలని నిర్ణయం కానీ ఉరి తీసినది 28 ననే. ఉరి తితకు నిర్ణయించిన స్థలానికి భగత్‌సింగ్‌ కు _ కుడి. ఎడమల వైఫున _ రాజగురు, సుఖచేవులతో చట్ట పట్టాలు పట్టుకొని, ఆనందంతో జాతీయ గితం అలాపిస్తూ సగర్వంగా అరుగు దెంచినాడు" (పక్కన ఉన్న లాహోరు డిప్యూటీ కమిషనర్‌ను చూచి “ఏమయ్యా [| మెజిసేేటు! సివు ఈ దినం చాలా అదృష్టవంతుడపయ్యా, భారత విష్ణ వ వీరులు, తమ ఉన్నత ఆశయ సాధన కోసం, ఎంత అనంద ముగా ఉరి కంబాన్ని కౌగరీంచు కుంటారో కండ్లారా చూస్తున్నావు, అంటూ చిందులు దొక్కే చిరునవ్వుతో పరామర్శిస్తాడ్డు, ఉరితీతకు ముందు ఒక ముసలి సిక్కు పెద్ద భగత్‌ సింగొన్సు సమిాపించ్హి మరణ సమయాననైనా దైవ (పార్థన చేయమసి అభ్య ర్థించినాడు. కాసి ఆ పని చేస్తే తనను వజలు పిరికి పందగా భావిస్తారని చావుకు చయపడిి తన ఆశయ సాధనలను మార్చు ఫొనె దద్దమ్మను తాను కాదనీ, గట్టిగ సిరాకరించినాడు. వ ఉరు మెక్కు నపుడు ఈ ముగ్గురికి అణుమాత్రం భయం కాని 0కు గా కస్ట ళ్‌ రం కేసారీ ఉరి కంబ వో దంటే నే ఏ ముుదరట్టూ ముగ్గురూ పవ నష్షంగా భావిం "తమంతట తగిలించటం కూత్రా 'న్నార్‌ సంతం శి థి మెడకు శ్రాడ్రు తగిలించు చశ౦(త భారళికు జై, విప్ణవం వర్ణిలాలి? అంటూ

"వేమన వేదళాస్తుం ని దిక్కులు పిక్కటిల్లేలా సింహగర్జనలు చేస్తూ జాతి కోసం అహులై పోయినారు. అప్పటికి భగత్‌ సింగ్‌కు పాతి కేండ్రు కూడ లేవు. ఒళిసం॥ లే. కనీసం వారి శవాలనై నా బంధువులకు అప్పుగించ లేదు. వారిని రహస్యంగా సక్షుజ్‌వది ఒడ్డున కాల్చి బూడిద చేసినారు, అది తెలిసిన లక్షోప లక్షల (పజలు అకుడ చేరి బూడిదను పిడికిట పట్టుకొని దుఃఖ పోయినారు. అమర జోదులగు ఈ (తిమూర్తులను విస్మరిస్తే, చర్మిత మనలను సహించదు. క్షమించదు. వీరికి భారత జాతి ఎంతో బుణపడి ఉంది.

“2 (0220216 800820) 060206 2 $7%1001 6 404 (5200613 01661! ఇ29 [018్రం1[60, 116 $౧0001 16921066 206 ౪10000 2 180/ 901003, 9201 60% 204 ౪7111496 ౦౯09 0140, 286160 2 16686 ల$6686 6 1698 ౦06 గొంలయుం౯8 కర14 660౪606664 ౪0 06 206 [10060249౯2016 $09893 96౪-209 20006 1100, 2064 16 ౧౦౧౩12౯0 026 6 9020 2016౪764 ౪29 50006 1108 204208” అంటూ పండిత నెపహూ భగత్‌సింగ్‌ యొక్క అమరత్వాన్ని తన అత్మకథలో (వాన్‌పెట్ల కున్నాడు.

మూభవించిన అహింసా మూర్తి మహాత్మా గాంధీ మాటలో ;-_

తి ఎవ ఉం

అంగ 6 ౧6762 29 0660 50 1001 [002006 10804 9 118 23 26 5070000666 2601 3028026 500823 944ల030; 115 00౧౯226 206 113 6660 10౪6 [06 1164140 32902021" 0 పం263 0006 060010 9028141 51082)8 0౯27607 206 $205%0ల” అంటూ ఆయనకు నచ్చినా, నచ్చక పొయినా చెప్పక తప్పలేదు.

అంతే కాదు, మాకు భగవంతువికన్న కూడా భగక్షాసింగ్‌ మిన్న, అ “అది పురుషుడు అ షైశ్వర్యాలకు, భోగభాగ్యాలకు బాదరాయణ సంబంధాలకు |పతీక. ఈ వీర పురుషుడు '“భగళతొసింగ్‌ త్యాగశీలి దేశభక్తి పజా సేవలకు సపశీక. భక్తిలో శుభోదయాన సంస్మరింప

వలసిన ఈ త్యాగ సమరిశీలిన్మి పారాయణం చేయు వారిలో మాది జక సంఖ్య ర్యూస్పీరాణ్‌ ,- అది 107 వ సంవత్సరము, మొట్టమొదటి సా్యమాజ్య వ్యతి రేక సమరం (పారంభం. రూస్సీ రాణి విష్ణవ వీర వితండువు. వయస్సు | సంవళత్నరాలు మా[తమే, భారత స్త్రీకి (పాణముకన్న మానము మిన్న. రూస్సి రాణికి మావమే కాదు, దేశాభిమానము అంతకన్న వేయి రెట్లు ఎక్కువ. తనచంటి బిడ్డను కూడా శతృవు లకు దక్కసీయకుండా చంళనిడుకొన్సి శరవేగమున కరవాలముతో రణ రంగమున కొదమ సింగమువలె దూక్తి, శతృవుల పీకలు నొక్కిన దొడ్డ యిల్లాలు, ఇట్టి ధీర్క పీర్క నారీమణి ఇంతపరకు యావత్చ పంచముతో పుట్టళేదు, మాకు జానకీ మాతకన్న రూస్సీనేత మిన్న. పీత కృష్ణ సాధ్వి, సహనానికి శీలానికి చిహ్నము. శ్రాన్సీ రూన్సీ రాజ్‌ స్తీ. సాహసానిక్షీ పౌరుష పటిమకు, కార్యదీక్ష క్ర [పపంచానిశ్తే తల మానికం, “శ తువు చెర నుండి విము కికోస్ట్ర సీతమ్మ శోకిం చింది నానీ రూన్సీ లక్ష్మీ స్మామాజ్య శ తువుల చెర నుండి. దేశ వము క్ర కోసం సమరం సల్చింది, అం౦ంతేక్షాద్ర; సీత స్త్రీ జాతిత్రోన కీర ఒడిళ్కే రూస్సీ (స్రేః పురుష జాతులతోన్ల గాత్ర శతుజాత్రిత్రో గూడా తమ ప 6) ఉ తమో ్త మయిన మహొన్నత్ర ధైర్మశాలిగా ( కిం! 206 రెం ౪61 1016708 126169) కొనియాడ బడింది “అయో తి రీ (| క " *) అని పించే స్త్రీ సీత శారా అసిషించే వీర్య రూన్సీ శ అనాడు తెల సామాజ స్పెెళ తొడగొట్టి వం కీ, న్‌ా వీనికులతో క్రశ్య మాసము దువ్వి, షా లవడ పోస్ర సలి తీవంగా గాయపడ్షి తీ

వేమన వేదశాస్త్రం లే తెగిన చేతి నుండి కారే రక్తాన్ని తుడుచుకుంటూ, “సత్తువుడిగిన చేయి కతితో నరికేని గంగా (పవాహాన కడుగుకౌన్నోటు వంటి, సా్మామాజ్య మదగజాలకు సింహస్వప్నమైన చందశేఖర అజాద్‌ సాక్షాడ్‌ చంగదశేఖరుని కన్నా ఎన్నో రెట్లు మాకు మిన్న, నలుమూలల నర భక్షణ జోరుగా జరుగుచున్న దారుణ దుర్దశలో, గోరక్షణ కోసం ఓక్క పొద్దులు పట్టిన గాందీ భక్తుడు వినోభాభావే కన్నా గోవులు గీవులు అవతల పెట్టి _పజారక్షణ కోనం (పాణా లర్పించమని (పబోధించిన విఫప్రవ యోగి వివేకానందుడు మాకు నన్నయ, తిక్కన, నాచన కేతన పోతన, థ్రీనాథ, మారన, మల్ల నృ నూరన్క సోమన్క భీమన, మొల్ల మొదలగు కవి 'పెద్దన్నల కన్న చిన్నన్న, వేనున్న మాకు అదర్శ (పాయుడు, అభినందనీయుడు, కారణం ? దిన జనాళికి దివ్య సందేశ మందించి నాడు. సంఘోద్దరణకు సమరం సాగించినాడు. కుల, మఠ జూతి, భాష్క దురభిమాన దురహంకార దుష్క్టృత్యాలను దుయ్యబట్ర్ట, ళు ధ్వజమె త్తినాడ్కు సోదరభావం, సమతా దృక్పధం, ఎలుగెతి చాటి నాడు. దీనికి (పతి ధ్వనియే ఈ పుస్తకం. విశ్వవిఖ్యాత అంగ్ర మహాకవి విలియం షేక్స్‌ పీయర్‌ అన్నటు మనుష్యులలో మూడు రకాలు, “కొందరు పుట్టుకతోనే గొప్పవాటు. కొందరు గొప్ప తనం గడిస్తారు. కొందరి ఫై; గొప్పతనం రుద (ఏ బడుతుంది ఈనాడు మొదటి రకం అంత రించింది, రెండవ రకం నీరుగారి పోయింది. ఇక మూడవ రకం పడగె త్తి అడుతూవుంది. జరుగుబాటు గల తిరుగుబాటు కవ్శి సేద్య వైద్య, విద్యా పారంగతుడగు వేమన పై ఏ సంఖ్యకు చెందిన వాడో విజులూ జా

బై విషపయోగి, విశ్వకవి అనుభవజు లే, నిర్ధారణ చేయవలసి ఉంటుంది, ఆంగ మహా ళ్లు

రచయిత ఛార్లెస్‌ శాటన్‌ అభ్మిపాయం ]పకారం పాఠకుల సంఖ్య మూడు రకాలు, కొందరు అలోచించుటకు చదువుతారు. వీరి సంఖ్య అతి తక్కువ. కొందరు (వాయుటకు చదువుతారు, వీరి సంఖ్య సర్వ సామాన్యం, మరి కొందరు మాట్లాడుటకు చదువుతారు. వీరి సంఖ్యే అత్యధికం. మౌ ఈ (గంథం పై అతి తక్కువ జనాభాకు అతి ఎక్కువగా ఉపక రించాలన్నదే మా గమ్యం,

“కొన్ని పుస్తకాలు కనులకు సొంపుగా ఉంటాయి. కొన్ని వీనులకు యింపుగా ఉంటాయి. కురి కొన్ని శరీరానికి స్యేచ్చ నిస్తాయి. ఇంకా కొన్ని మెదడును మలిన పరుస్తాయి" అన్న మాయీ స్యూత్రీకరణ మా (గంథాసికి ఎక్కడ ఏ భాగంళో ఎంతవరకు అస్వ యిస్తుంది, వూజ్యులగు (ప్రజలు నిర్ధారణ చేయవలసి వుంటుంది.

(“ఏ౦0%6 00013 2౯6 16851100 ఈ

93, 5006 9656 10 చ 625, 9006 18 10 16 04 న న 2మ6ే మజము' ౪546 10 కొందదము మన భాందసపు హిందూ మతోద్ధారకుల్పు సజల (పాణాలకన్న గోవులు మిన్నగా భావిస్తారు. ఇంకు అనుకూలంగా చచ్చి; స్వర్గాన వున్న గాంధీజీని అడ్డు పెట్టుకుంటారు. “ఈ గోహత్య మైన గాంధిజీ అభిపాయాలు ఇవి వ గతంలో ఈ గోహత్య పెన ఒక్‌ కాన్పూరు పండితుడు నిరాహార దీక్షకు పూనుకొన్నప్పుడు గాంధీజీ అన్న మాటలు ఇవిక *పాగ్రిమ్రా మళము గోహత్యను హిందువులకు మ్మాతమే నిషేధించింది. శాని (పపంచానికి గాదు, మత రీత్యా ఈ నిషేధం అంతరంగిక మెనది, -పె నుండి ఈ సమస్యను ఇతరుల'పైన రుద్దడం బలవంతప్పు (బాహ్మణార్ధం అవుతుంది. ఈ బలవంతపు పని మతానికే విరుదం, థి

వేమన వేదశాస్త్రం లి

గతంలో బెంగాలులో ఆవులకు అభిషేకం జేసే శిష్యులు వచ్చి “ఆవులు పూవించుటకు సాయపడమని* వివేశానందున్ని అభ్యర్టించి నారు. “బెంగాలులో అకలిచేత జనం చగ్చిపోతూ వుంకేు మీరేం జేష్తున్నారండి” అని వారిని అడిగినాడు, అప్పుడు వారు “బెంగాలు (పజలు వారి కర్మ కొద్ది వారు చచ్చి పోతున్నాఠళండి*ి అంటూ జవాబు చెప్పినారు. “*పహో అదా కారణం! అయితే అవులు గూడ వాటి కర్మ గాలి అవి చని పోతున్నాయిలే [ అంటూ మొగం వాచేలా జవాబు చెప్పినాడట.

“భూమాత్రి (ప్రజలు కన్న *గోమాతను మిన్నగా భావించి భజించే 'భావే' లాంటి గాంధీ భక్తులు ఇది గుర్తించ _పాస్థన,

ముగింపు మసవి

మేము నా స్టికులం గాము, “ఆ స్పికుల౦ అసలే గాము; నిరిశ్వర వాదులం అయితే కావచ్చు గాని నిరాళా వాదులం మాతం కాము! వట్టి వాస్తవ వాదులం మాతమే! శాస్త సమ్మత మగు వాస్తవాలను వడబోసి, వార్చి *వరున బెట్టి వడ్డించిన” సాంఘిక శస్త్ర చికిత్సకు విచ్చు కత్తులు సానబట్టిన వేమన్న సమ సమాజ స్టాపనకోసం, ఆరాటపడే పోరాటవాదులతో పొత్తు గుడువా లన్న మత్తుతో మైమరచిన వాళ్ళం |!

ణ్‌ ఎందుకీ (గంథం? ఏమి దీని లక్ష్యం

“లక్ష లక్షణ [గంథాలకన్న లక్ష్య శుద్ది గలది ఒక్కటి మిన్న అన్నారు అత్మ శుద్ధి అనుభవ బుద్ధి గల కొందరు "పెద్దలు.

"వేమన్న పై నున్న (గంఖథాలు నూటికి దాట్‌ినవి. ఈ అపరిమిత 1పచురణ లన్నియు పరిమిత (పయోజనము గలచే. రాళ్ళపల్లి వారి వంటి కొన్ని రచనలు తప్పు, ఇంకా కొన్ని “ఏడుగురు (గుడ్డి వాళ్ళు ఏనుగును పర్థ్మించినట్టు”గా వున్నాయి.

“వేమయ్యను కొందరు *భోగి “అన్నారు. మ8 కొందరు “త్యాగో అన్నారు. కాదు కాదు అతగాడు *యోగి అన్నారు ఇంకా కొందరు. తిట్టు కవి అన్నారు ఎందరో ! పుట్టు కవి అన్నారు కొందకు; మరి కొందరు *పొమర కవి" అంకే, కొందరు మాత్రమే “వజూ కవి అన్నారు. బహు కొది మంది మూతమే “నిళ్య కవి *విపవ కవి

అ య గా అన్నారు శ్రీశ్రీ, సి, నారాయణరెడ్డి జాషువా వంటి వారు,

ఇక కొందరు మహానుభావులు న్యూతం యితగాడు “*ళవియే గాదు పొమ్మన్నారు". మన శతాథిక్ష (గ్రంథ కర్త “గద్య తిక్కన అగు కందుకూరు పంతులు వంటి “ఆంధ భాహషోద్ధారకులు,

ఈ “అన్నను కొందరు “చబాప్మాూణ కులజు డన్నారు. మరి కొందరు “శూరుడు “రెడ్డ అన్నారు. *క్రోన్తై వాసి అని కొంద రంక్షే కాదు కాదు “రాయలసీమ వాడిని మరికొందరు. సి, ఆరా రెడ్డి రాళ్ళు సలి వంటి వారు నిరారణ చేసినారు,

డ్‌ గో ధ్‌

ఈ “అయ్య”ను కొందరు “నారీ ద్వేషి అన్నారు. ఇంకా కొందరు *బాన్మాణ ద్వేషి అంకు కొందకు మ్మాతం ఆతనిని “అల్బ కులజుల అభిలాష అన్నారు,

వేమన వేదశానస్రుం త్‌ అతనికి గురువు లేడని కొంద రంకే, 'అభిరాముడే యితని ఏైక గురువు, అని చాలా మంది “నిర్ణ యం చేసి పడేశారు.

“వేదశాస్త్రము లెల్ల వేమన్న ఎరుగును అని అతడే న్వయంగా సగర్వంతో, సోదాహరణంగా చెప్పు కొంక్రు ఇతగాడు సాహిత్య శాస్త్ర వాసన లేని వట్టి “పట్టు క్రవి* *మోటు మనిషి అని, కవిత్వము నిండిన పాండిత్యము పండిన కొందరు “పెద్దలు నిర్ధారణ చేసినారు 1!

ఇతడు వేశ్యా లోలుడై , జీవితం పైన విరక్తి పొందిన *భగ్న జీవి౫ *నగ్న ముని" అని ఎందరో నిర్ణ యిస్తే, యితడు కులమత కట్టు బాటకు, జాతి వివక్షతక్కు సాంఘిక దురాచారాలకు, సనాతన

ఉం చచ్చు సాంప్రదాయాలకు, బద్ధ శత్రువై, గళ మెతి కలం పట్టిన “పథమ (ప్రజా కవి” అని బల్జ గుద్ది చెప్పిన వారు బహు కొద్ది మంది మాతమే.

కొందరు ఇతనిది “మొరటు వోన్య కవితి అని అప హోన్యము చేస్తే మరి కొందరు “హేళన కవిత్వమొని అవహేళన చేసి నారు. కానీ కొందరు మ్యాతము, ఇతని పద్యములు రసవ త్తరము లయిన అర్ధములతో కూడుకున్న, అవి నీతిని చిరు నగవులతో చీల్చి చెండాడే పద్య రాజములు, అని నిరాఘాటంగా నిర్ధారణ చేసినారు. ఇట్టి విరి సరిఖ్య అతి స్వల్పం.

"వేమన పద్యాలకు టీకా (వాసి అమ్మి సొమ్ము చేసుకున్న కొందరు కవులు వేమన కవిత్వానికి తమ పైత్యాన్ని గూడా కొంత జోడించి “అల్ప బుద్ధి వానికొ,... అన్న దానికి బదులు “అల్బ జాతి వానికి అని. “మతంగ కన్యలు అన్న దానిని మాల కన్నెలని మార్చి, గోరంత మార్చుతో కొండంత అర్థాన్ని తారు మారు చేస్తే,

కి విఫవయోగి, విశ్వకవి

మరి కొందరు ఘటికుల్తు ఆకుకు అందని, పోకకు వాందని, పద్యాలకు పద్యాలే కొన్నింటిని శతకములో చొప్పించినారు. యింకా కొందరు' |శ్రేయోభిలాషులు 'వేమన్న జీవితానికి చిత విచ్శిత మగు ఘటనలకు పద్యాలు అంటగట్టి “యితగాడి' “బతుకు యిది? అన్న అర్ధము వచ్చు రీతిగా చి|తించినారు.

'వేమున్న భాషని భావాలను, పద్య పాదాలన్సు అనుక రించడమే కాకుండా, . యథాతథంగా కాపీ కొట్టిన “మవోనుభావు” లకు (గురజాడ అప్పారావు ఇచ్చినంత [(పాముఖ్యతలో అర్జాంశము కూడా అసలు వ్య క్షికి వేమన్నకు _ యివ్వలేదు కొందరు అభ్యుదయ రచయితలు, సాహితీ సంపన్నులు! దీని భావ మేమిటి?

“వేద విద్యలెల్హ వేశ్యల వంటివి ఈ నాటికి పరమ పవి(త మైనవిగా భావించి” భజింపబడే మన చతుర్వేదాలను వేమన్న అంతగమ్ల్హాట ఎరదుకన్నాడు ?

*శమములోన బుట్టు సర్వంబు దానౌను అన్న పద్యం మాపష్క్స మహాశయుని సాంఘిక అవగాహనలోని మూల ఆరిక సిద్దాంతాన్ని గుర్తుకు తెస్తుంది. దీని భావ మేమిటి 7 థి

“ఉర్విజనుల కెల్ల ఒక కంచముబెటి,

లు

పొత్తు గుడిపి కులము పొలయ జేసి”

అంట్లూ నన్నూరేండ్త నాడే వేమన్న ఎలుగెత్తి చాటినాడు.. కుల, మత్త 'హెత్కి భాషా భేదాలిపై ఇది గొడ్డలి పెట్టు, ఇంతటి. మహోన్నత సమతా సిద్ధాంతం, దూరదృష్టి కనపరచిన కవి ఇంకొకరు లేరు. ఈ సజీవ సిద్ధాంతము యొక్క (పాముఖ్యం ఏమిటి ?

కేర్యద్య అల్భధ [పభుత్వ అకాడమి వారు వేమనమై (ప్రచు రించిన [గంథాలలో కూడా ఆయన (పధాన సిద్ధాంత ఆశయాలకు నంబంధించిన పద్యాలు లోపించడం, ఉన్నవాటిలో కొన్నింటిని న్మకంగా | పకటించడ౦ ... ?

"వేమన వేదశాన్తం త్‌? శ్రీ నేదునూరు గంగాధరం లాంటి జానపద సాహిత్య సేవకులు (వకటించిన వేమన పద్యాల బృహాద్గ్ఫంంధములో, అభిరామయ్య కథ వంటి కట్టు కథల (ప్రచారం విపరీతంగా ఉండడం. పరిస్థితులను బట్టి, సందర్భానుసారంగా వేమన చెప్పిన పద్యాలను అనందర్భంగా బొమ్మలు గిన్తి అతని వ్య క్రిగత జీవితానికి అంటగట్టడం వల్లనూ మా ఈ రచన అవసరమైంది. పై పుక్కిటి పురాణాలను కట్టు కథలనూ, వ్యకభాష్యాలను అ(కమ నిందలన్సు తొలగించ్చి వేమన తొలి తెలుగు (పజా కవి, అనలయిన వివ యోగి నీనలైన విశ్వకవి అని నిరూపించడమే మౌ ఈ (పయత్నం, "వేమన్న మాటలలో చెప్పాలంప్కే “వింత కథలను గూర్చుట వెరి” ఈ వ్యెరికి మందే మా ఈ (గంథం, వేమన్న (శతక) సాహిత్యాన్ని, జీవితాన్ని, సామాజిక స్పృహను; సంఘ నంస్కరణాభిలాషను, సమ్మగ చరిత్ర తాత్విక, సృజనాత్మక దృష్టితో పరిశీలించడం ఇంతవరకు జకగలేదు. ఈ కొరతను మా ఈ (గంథం, కొంతకు కొంతయిన తీరుస్తుందని మౌ అశ. అయినా తీర్పు మ్మాతం సాహితీ నంపన్నులదే. [శమ జీవుల నిత్య జీవితంలోని ముత్యాల మాటలూ, నుడుల్సు నానుడులూ, సామెతలూ ఆమెతల్తూ సీతులూ “పాటియై ధరజెల్లు పదుగురాడు మాటల” మూటలూ స్త్రీలూ పురుషులూ, అబాలగోపాలం పాడు కొని ఆడుకొనే ఇంపూ సొంపు గల సమాసాలు, ఇవన్నీ పద్యాల రూపంలో రత్నాల రాసులు బోసి దండలు గట్టి; (సజలకే కంఠ హారాలుగా అర్చీంచిన మహా కవి ఈ లోకంలో వేమన్న తప్ప ఇంకొకరు లేగంకే అతిశయో క్రి కాదు, ఇట్టి చెదులు ముట్టని, చిలుము పట్టని, పజలు కూడబెట్టి దాచి పెట్టిన ఈ సజీవ సాహిత్య సంపద, (పపందానికే వ్యజకుల్యమైన పృితార్జితం,

లై విప్తపయోగి, విశ్వకవి 'వేమన సాహిత్య సాగరాన్ని చాలా మంది పెద్దలు చిరికినారు కొందరికి విషయం కనపడితే మరి కొందరికి విషం కనబడింది, కానీ మాకు మాతం అంతా అమృతమే దొరికింది. వేమన సాహిత్య సం్యదముళో మునక లిడిన మాకు ముత్యాలు దొరికినాయి. కానీ కొందరిని మాతము ముసళ్ళు పట్టు కొన్నాయి. నేటి సమాజంలో “రస్టిక, (మొరటు) పజల కోసమే వేమన సాహిత్యం, కానీ “లిప్‌స్టిక్‌ " (పైపై పూతల్య స్రీలకు, “స్లాసిక్‌ (పై పె ఎంగిలి నాగరికతతో ఎగిరెగిరిపడే) ఫుకుషులకూ ఈ సాహిత్యం రుచించక పోవడం సహజం. ఇది కూలంకష పరిశోధన మాతం శాదు. అదిమా బోంటకు సాధ్యపడదు. చేతగాదుకూడ. ఇది అలవికాని పని కాన అధికుల ససలేము. “సాధనమున పనులు సమకూరు ధరలోన అన ఏ వేమన్న గ. టట న చి కి ం వి 0ఘు సంస్క రు తత్వవేత్తలు పూర్తి చేస్తారని మా అశ, అయినా ఈ కొండంత సనిని గోరంతయైనా చేయ లేమా అన్న “ధీమా తోనే మా ఈ [పయత వేమన్న వాసిన్న చేసిన వాటికన్నృ రాయని, చేయ: లం. ఫి న వాటి్తే ఎక్కువ _పాముఖ్యత్క ప్రచారం ఉంది. ఈ ఆప అసలు రంగు _రరికు _ చెట పెటడం గూడ మా చారం యొక్క మా యా వ్యయ (పయాష అ ఆశయం, పెద్దలు వేమన వైనవ్రాస్‌న గంధాన్‌ గతంలో ఎందరో అయినా పతి బింబించి వుండవుచ్చు; కాస్స ల్సి అసు స్ట సరణ కానీ, ఏమాతమూ శాదు. ఎవ్వరూ చైవ ని రణ గాన్సి అను నివీ మేమే చేసినామని రాసినామని అనేటంత ఎసిబి చేయనివ్హీ రాయ లేదు,ఇందుకు సమాధానం వేమన ట్‌ అహం్క ధిమా మాకు ఎ మౌటలోనే ఇెప్పుకుంటాము.

“వమన వేదళాస్త్రం త్ర

“ఏంత మ్మాతమైన సంగిలి గాకుండు

బలుక వశము గాచు, (బహ్మ కైన; ్‌

నెవ్వరనని మాట _ నెట్లు దా బలుకును ?.

ఈ మా సరుకు మార్కెట్టు కోసం గాదు, మంచి మనసు గల మనుషుల కోసం) మానవత గల నాగరికత కోసం, జూత్వి నీతి, చిత్తశుద్ధి, నిజాయిళకిల సంరక్షణల కోసం |!

“వేము డిట్లు చెప్పు _ వేల పద్యంబుల్కు తప్పు అన్నియైన నొాప్పియుండ్కు తత్తర పడకందు చిత్తంబు నిలువుము...

“వేయి విధము లమర వేమన పద్యంబు _ లర్ధ మిచ్చు వాని నరసి నంత; చూడ చూడ గలుగు _- చోద్యమౌ జ్ఞానంబు....౫ అన్నట్లు 'వేనున్న జెప్పిన పద్యాలు 'వేనకు వేలు. అందులో తప్పులు కూడ ఉంటాయని అతడే చెప్పినాడు; కాని వేమన్న కవిత్వము, పాండిత్య [పదర్శనకోనం గాదు. విశ్వ(శేయస్సు కోసమే |! ఆయన ఆశయాలను ఆలోచనలను (పళిబింబించే పద్యాల అధారంగా "వేమన్న పద్యాలను రూపొందించడం ఈనాడు చాలా అవసరం, పద్యాల సంఖ్య, తప్పుల సంఖ్య ముఖ్యం గాదు. ఆయన చాటి చెప్పిన “పద్యాలు* (నూతన భావాలు కలిగిన పద్యాలను సేకరించుటకు కూడ మా ఈ కృష తోడ్పడుతుందని మా ఆశ,

అయినా తీర్పు మాతం సాహితీ సంపన్నులదే! కాను సహృ దచయుల్సు సాహితీ సంపన్నులు, సంఘ సంస్కర్తలు, సమతన్వు మమతను నవతన్సు అభిమౌనించి ఆహ్వానించే రచయితలు కవుల్తు పండితులు, గాయకులు పామరులు ఈ (గంథమును సరామర్శించి, పరిశీలించి వేమనకు, ప౦జలకు, మాకు సాయము, న్యాయము చెయ్యాలన్వి చెయ్యి చాచి, నోరు తెరచి అర్జిస్తుళ్నాము

(ఫ-౨ి ళీ ళీ ళీ ఖీ

అంతిమ అ భ్య రన 9

ఎవరు ఏ (గంథాన్ని ఏ విధంగా రచించినా, దానికి ఎవకు ఎన్ని పీఠకలు, ఎన్ని రీతుల పరిచయాలు, ఉపోద్దోతాలు, మున్నుడులు రచించినా అందులో చాలా మటుకు, పొగడికలు, అభినందనలు, ఆశీర్వాదాలు వుండి తీరుకాయి. కాసి మా ఈ (గంథానికి అంతటి “దుర్దతి పట్టక పోవచ్చు ! ఒక వేళ పడితే అది మా దురదృష్టమే అవుతుంది. అనర్హమైన పాగడికలు, అనర్ధాలకు, అవహేళనకు దారి తీస్తాయి. కాన మా ఈ (గంథాన్ని సహృదయంతో సొన బట్టంఢి. నిండు హృదయంతో, దండించండి. వాపు చూచి వాత పెట్టండి. కాని మీ అతి తెలివిని (0౪1 8౧1౦09) పాండిత్య (స్రకంండన్వు కవితా కాపరాన్ని సాహిత్య చాతుర్యాన్ని, పాతం మాపై పయోగించకండి.

(పభుపుల మిద భయంతో కాకుండ, [పజల మిది భక్తితో మా శ్ల కృషిని తీర్చిదిద్దండి. కులాభిమానంతో కాకుండ (పజాభిమానంతో పగామర్శించండి, తప్పులను వెదికేటప్పుడు, ఒప్పులను మరువకండి, విమర్శల్లో వివేకాన్ని (పదర్శించండి, మా ఆవేదనను అరం చేసుకోండి, హృదయంతో ఆలోచించండి మెదడుతో ఆశీర్వదించండి.

మ్‌రు ఏమన్నా, మేము మాతం 'వేమన్నలము కాముకదా?

ఇళ చిన్న విన్నపం :_ ఈ [గంథంలో కొన్ని చోట సందర్భా లన బట్టి వివరణకోసం, రాసినవే, కొదిపాటి జేధాలతో తీరిగి రాయ

ది వలసి వచ్చినది. ఇది సునరు క్షి దోషంగా భావించ రాదని పొఠకులకు నూవిజ పి! ప్లా గ్మురం వెంకటరెడ్డి పోచన రామిరెడ్డి స్వాతంత్టు సమర యాధులు

దుష్టుల- నెదుర్కొసుటలో నిష్టులు పడిన కష్టాలు. యుద్రుషంలందు సస్రుణ్యపురుషులు వేరయా?”

“సుట్టిలోనే మాణిక్యాలు దొరికేది. ఛెట్లలోనే గంథవు చెట్టు, రత్త చందనవు చెట్టు పుస్తుది. రాళ్ళలోనే రళ్నాలు దొరి.కేది. పువ్వులలోనే గులాబి పూచేది. మృగాలలోనే ' మృగరాజు ఉండేది. పక్ర్తులలోనే పక్షిరాజము (హాంసు పుస్తేది. పండ్రలోనే పనస పండు పండేధి. కాయలలోనే పత్తికాయ వుండేది.

అదే విధంగా *పురుషులలోనే పుణ్య పురుషులు పుక్తుది 1 శాని వారు వేరు. వారి కులం మహోన్నత మానవత; మతం (ప్రజాభి మతం. దేశం విశ్వాపపంచం, నీతి వారి జాతి. (పపంచంలో ఇట్టి పుణ్య వురుషు లెందరో! ఆందరూ నిందలకు, నిరంకుశత్వాలకు గురియైనవారే |

టన్సీవు మంచుగడ్డపలె- ఎంత నిర్మలంగా ఉన్నా; హీమ బిందువు వలె ఎంత పవ్శితంగా ఉన్నా, నీపైన ద్యుష్పచార దుమారం తప్పదు" అన్న నాటి -షిక్సొపియర్‌ మహా కవి నానుడి నేటికీ యథార్థమే,

“సాంఘిక సంస్కరణలన్నీ గూడ సంప్కర్తల శల్యాలపైన నిర్మించ బడినాయి. వారి సేవకు (షత్యక్ష ఫలం _ కానుక _ తీరని త్యీవమగు బాధ వ్యథ ! అయితే ఈ సాంఘిక సేవకన్నా ఉన్నత మైనది ఇంకొకటి లేదు.” అంటుంది తమిళ వేదనుగు తిరుక్కురళ్‌.

“పతి మంచి పనీ మూడు హద్దులు అధిగమించ వలసి ఉంటుంది. 1) అవహేళన బి (పతిఘటన శ్రి అంగీకారం,

శి విష్ల£వయోగిి విశ్వకవి

ముందు చూపు గల [పతి మాసవున్నీ, అపార్ధం చెసుకోవడం తప్పదు. కాన (పతిఘటనా హింసలను ఆహ్వానించక తప్పుదు అంటాడు వివేకానందుడు.

“గాప్పచారందరు మూర్జుల త&ఈవ (పతిఘటనల నెదుర్కొనక తప్పలేదు. తమ అభ్మిపాయాలను నిర్భయంగా, సనాతన చచ్చు సాంప్రదాయాలకు వ్యతిరేకంగా చాట్‌ నందులకు యమయాళతనకు బలి చేయబడినారు" అంటాడు మహా మేథావి అల్బ్‌ర్ట్‌ ఈన్‌స్టైన్‌.

“పతి ఉన్నత ఉద్యమం అయిదు దశలు దాటవలసి ఉంటుంది, నిర్ణక్ష్యం, అవహేళన దూషణ, నిర్భంధం, -కడపటికి ఆదరణ” అంటాడు అనుభవ దీళాలి మహాత్మాగాందీ,

“మధ్యయుగాల వరకు భూస్వామ్య వ్యతిరేక విప్లవ (పతిఘటన సజవంగా కొనసాగింది. అది కాలానుగుణ్యంగా ఒకసారి మార్మిక రూపమూ ఇంకొకసారి సొోయుధ తిరుగుటాటు రూపాలు థరిప్తూ వచ్చింది. ఇక 16 శతాచ్చి సంస్కర్తలు మార్మిక వాదం పెన ఎంత ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉండినది కరతాలామలకమే 1” అంటాడు మార్కు మహాశయుడు.

పె పూజ్య పవుకషుల అనుభవాల అనుసరించి (పతి సాంఘిక్‌ నంన్క ర్క [పవక్త, అభ్యుదయ కవ్తీ నీతి (సబోధకుడు ల తీవ [పతిఘటనలకు దెబ్బలాటలకు అవహేళన, అవనానొలకుు అఫ నిందలకు, దూషణలకు, కట్ట కడపటనే భూషణలకు, గురి చేయ బడుతా డన్నది నగ్నసత్యం,

[వపంచ సాపొత్య చరిత నంరవుటాలను తిరగ వేసే ఇందుకు బోలెడు ఉదాహరణలు దొరుకుతాయి.

వేమన వేదశాస్తుం శి

మిన్ను విరిగి మోద పడినా అదురు, బెదురు, జంకు, కొంకు లేకుండా పాలకుల అవినీతి, దోపిడి, దుర్గార్గ నిద్ధాంతాల నిరసించి, నిర్భయంగా ఎలుగెత్తి చాటిన మహా మేధావి, విప్తవ తత్వవేత్త 1సో్టకటీస్‌"

స్మోకటీస్‌ వు సోకటీస్‌ను పాలకులు దోషిగా నిర్ణయించి: నిలువునా పాణం తీసినారు.. ఈ చార్మితక సత్యం మానవ యుగం వున్నంతవరకు మరుపురానిది. తాను నమ్మిన నీతి సూతం కోసము నిండు [పాణాల బలి పెట్టిన శాశ్వత సచ్చర్మితుడు యీ స్మ్కోకటీస్‌. ( కి పూ. 4ఉ వందల సంవత్సరాల వాడు. శి

చుయువాన్‌;-_ చై నా కార్యక ర్తలకు మేటి. |పజావాణికి (సత్యక్ష (పతిబింబం. దేశ భక్కడు, గొప్పు కవివరుడు, చైనా పభువుల కోర్టులో అత్యున్నతస్థాన మా[కమించుకొస్నవ కృ పాలకుల న్యాయస్థానాలలో జరుగుతూఉన్న కంపు, రొంపి అవినీతులన్తూ లంచాలను, వళ్శ దృష్టిని? అకరమ ఆచారాలను బహిరంగంగా తూర్పార బట్టిన పాపానికి అతని వెన్నంటి వేటాడి అడవులకు తరిమి కొట్టినారు. 20 సంవత్సరాల పొటు అజ్ఞాతంగా జీవించి పాలకుల బూటకాల బుట్టల కెత్తి? విసుగు చెంది 62వ ఏట దుఃఖపూరితుడై “మైలో నదిలో పడి మరణించినాడు. (69. పూ. కివ శతాబ్దం.)

నేడు (సపంచంలో "పెద్దదగు “క్రిష్టియన్‌ మత స్థాపకుడు పరిశుద్ధ (గంథ సృష్టిక ర్త (బైబిలు అగు ఏనుక్రీస్తును నీతిసూక్తులు నిర్భయంగా వెల్ల డించిన నేరానికి నరక యాతనలకు బలి పెట్టి కొరతవేసిన సంగతి జగద్విదితం.

(పపంచములో రెండవ "పెద్ద మతం ఇస్లాం. దాసి మత (పవక్ష త్యాగ ధనుడు, మత పవిత్ర _గంథ మగు ఖురాన్‌ రచయిత వేమన్న మాటల్లో “అన్నింట పరిపూర్జుడల్లా మహమ్మదును నమతాసన్మార్షాలను,

కథ విష్లవయోగి, విశ్వకవి

సత్యం్యప్రదాయాలను |పభోధించిన పాపొనిక్కి అతనిని నిలిచి నీళ్ళు శాగనీయకు౦డా,, "కుడిచి కూర్చోనీయకుండ్వా . వెంటబడి తరిమి తరిమి చంప సపయత్నించిన సంగతి చరి.తలో చిితింప బడి యిన్నది. తాను నమ్మిన సిద్ధాంతాన్ని మొండి ధైర్యంతో (పళటించిన), దైవిక 'సంబంఛాలను తృజీకరించిన “దోషానికి స్యుపసిద్ధ పపంచ శాస్త్రవేత్త “గలిలియో' ను ఓర్వలేని మూర్జులగు మత గురువులు 70 సల వయో వృద్ధున్ని,, శాశ్వతంగా బంధిఖానాపాలుజేసి హింసించిన చరిత 1(పపంచంలో మరపు రానిది. ]

(కిష్టఫర్‌ మార్జోప్‌ 3. పుట్టుకతోనే మహాకవి, ,పా-థమిక6 పాఠశాల _ పట్టభ్యదుడు బతికింది 20 సంవత్సరాలు మాతమే, "పేక్సపియర్‌ రచనలకు సూతధారి అని (పతీతి. తన+శఓ వ ఏటనే “టాంబర్జి న్‌” అన్న అంగ ఉద్ద౦ంథం రచించిన వాడు. చెప్పులు కుస్లు వాని కొడుకు, ఆ సి పాస్తులు మృగ్యం. సాంఘిక దురాచారాలను, చర్చీల దురాగతాలను మత మాలిన్యాలను కత్తి కన్న వాడియైన తన కలం పోటుతో కలవర "పెట్టే వాడు. ఒకనాడు బహిరంగంగా చర్చిల మత గురువులతో తలపడి “ఏన్ముకీస్తు లంజ కొడుకు, అతన తల్లి! అపవిిత్రురాలు” అన్న నేరానికి అతన్ని మత గురువులు చుట్టు ముట్టి అక్కడి కక్కథతే కత్తితో వొడిచి చంపినారు. షేక్స్‌పియర్‌, మార్లోవ్‌ ఇరువురుగూడా సాధారణ కుటుంబికు లే, 1564లో పుట్టినవారే, “ఓ తం్యడీ ! వీరిని క్షమించు! వీరు చేసే పని వీరికే తలియదు అని తనను కొరత వేయునప్పుడు పన్ముకీస్తు పభువు పలికిన శిలొడరాలు అవి. ఈ వవ్మితృపలుకులు పై ఖూనీ కోరులగు బైబిలు భక్తులకు” జ్ఞాపకం" (లేదు. పౌపం శ్రమించుగాక |!

“మూర్జులకు' బుద్ధి చెప్పడం మృత్యువును 5"ని తెచ్చుకోవడమే” అన్న నాటి సూక్తిని పాటించక్క “బుద్ధి చెప్పువాడు గుద్దితే నేమి”

“వేమన తేదశాస్త్రం తీగె అమ్మన్న కేనమున నీతి ననుసరించి “తమ కాలవు సాహిత్య నెళ్యమాట్టఅగు పరీచుద్దీన్‌ అట్టార్‌ (518-622 పిజర్శి న్కు ఇంటి నుండి బైటకు లాగి పొడిచి చంపినారు. అతడు చేసిన నేరం వవ్శిత (గంథం “ఖురాను దృష్టిలో. మానవ జీవితం [పియమైనది, అదే సమయంలో చౌకబారు కూడ.... దేవునికన్న మానవుడు మిస్న....” అంటూ మానవ జీవిత మంచి చెడుగులను గురించి మూర పై నికులకు ఉపవేశించ బూనుకోవడమే”

ఫారశీ సాపాత్య సాగరంలో ఉమరు ఖయాము మణీపూన వంటి వాడు." అతని “చుుబాయీలూ భారతీ యులనే కాక ఆంగ్లేయులను కూడా ఆకర్షించినవి, అతడు 80.83 సంవత్సగాలు జీవించినాడు ! ఇతని మరణానంతరం 7% సం॥ రాల తర్వాతనే ఉమ రుకవితా సంగహము బి3 రుబాయీలతో వెలువడింది ఇతడు అభ్యుదయ కవి' సనాతన ఛాందస సాంప్రదాయాలను, భావాలను త్మీవంగా (పతి ఘటించినాడు, మూర్ధపు మత బోధలను ఖండించినాడు. ఈ పొపానికి ఇతన్ని "మత జోధకుల్కు (పవక్షలూ' నిలిచి సీరు [తాగ నివ్వలేదు, వెన్నంటి వేటాడినారు, ఇతని సాహిత్యం పొక్కకుండా తొక్కి పట్టి నారు. అయినా అది బతికి బైట పడింది, కారణం? 1పజాదరణ,. ఇతడు (ప్రఖ్యాత కవియే గాకుండా గొప్ప జోతిష్య శాస్త్రవేత్త, గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు. మహా సాహసి. మానవ సమతావాచె,

మోర్జామజ్‌హర్‌ను మత వ్యతిరేకి అని కాల్చి చంపినారు. ఇన ముల్లాఖాన్స్‌ ధుర్‌ అమాలీఅసద్‌, అమీర్‌ ఖాన్‌ అంజన్‌ మహమ్మద్‌ ఇసతన్‌హ్సా మొదలగు ఉర్దూ కవులు కూడ స్వేచ్చగా నిళృ్భయంగా తమ అభ్యిపాయాలను పకటించిన నేరానికి దామిణంగా చంపబడినారు, ఉర్దూ; పారశీక సాహిత్య చరి్యతలో ఇట్టి దుర్చటనలు ఇంకా బోలి

46 విష్లయోగి, విశ్వకవి డున్నాయి. " మహమ్మదీయ మత మౌఢ్య ముల్లాల్క మౌల్విల ఘాతు కాలకు ఇవీ 'కొన్ని మచ్చు తునళలు మాతమే.

సర్వ మానవ సౌొభాతృత్వాన్ని, సమానత్వాన్ని పబోధించిన నేరానికి పర్షియా పాలకులు బాబా అనే యువకున్ని చిత్రహింసల పౌలుజేసి జైలులో తోసి ఉరి తీసినారు. ఈ బాబా ఉద్యసూన్న్ని బహుపుల్హా అనే వ్యక్తి చేపట్టి నాడు: ఇతన్ని గూడ మతోన్మాదులు గౌ౭౦2609) నానా తిప్పలు బెట్టినారు. అతని ఆస్తి పాస్తులు ధ్వంసం "చేననారు. జైలులో తోసినారు. చీీతహింసల పొలుజేసి బాగ్జాదు నుడి వెడలగోట్టినారు. మరల బంధించబడి 40 సం॥ రాల పాటు బంధిఖానాలో కృంగ కృళించినాడు.

“మార్మిక (పపంచ సౌధాన్ని తెరచుటకు మన జీవితాలు వృథా శ్రేస్తున్నాము, కానీ అక్కడ పాలెస్టైన్‌లో బంధితులైన ప్యక్తివద్ద దీనికి "తాళపు చెవి వృంది* అంటాడు బహుఫుల్లాను గురించి టాల్‌స్టాయ్‌ మహా మౌని !

ఫుష్కన్‌ మవా కవి, ధీశాలి. (పఖ్యాత రష్యన్‌ తిరుగుబాటు కవి, విప్ణవ విముర్శకా(గేసరుడు, చర్మితకారుడు కథకుడు. మాటాడితే మరణ దండన విధించే కూర కర్ము డగు జారు చృఠవ ర్తిపై తిరుగుబాటు చేనీన నేరానికి అతనిని నానా హింసలపాలు చేసినారు. సాహిత్య

-పోరాటం సలిపి శరీరం కుశించి మానసిక బాధతో 40 సం॥ రాలు దాటక ముందే మరణించినాడు. ( 1708-1887)

రమ్యాలోనే తిరుగుబాటు కవి, బహుముఖ (పజ్ఞాశాలి, (పఖ్యాత విప్ప వ రచయిత్త అగు “అలెగ్జాండర్‌ పుష్కిన్‌” మరణం పట్ట సాను భూతి నూచకంగ్యా అగ్ని కణాలు రాల్చే కవిత్వ మల్లిన పాపానికి

వేమన వేదశాస్తం త్తి నిఫెయిల్‌ లెక్‌మన్‌టోప్‌ను జారు చృకవర్తి రష్యూ నుండి కాళస్‌ పర్వతాలకు వెల్ల గొట్టినాడు. ( 1814.14 )

[యెంచి విప్లవ వీర వనిత జోన్‌ ఆప్‌ ఆర్య వయస్సు 20 సం॥రాలు మ్యాతమే ._ చర్చిని మఠాన్ని, మత పీరాథధి పతులు మాయా మత్సరాలన్సు దోషాలను మోసాలను నిర్భయంగా తూర్పార బట్టిన నేరానికి ఆ పసీపాొపను రోము నగరంలో పట్ట పగలు సజీవ చహనం చేసినారు. మన "పరిశుద్ధ (గంథి బైబిలు భక్తులు

చేనేత కార్మికు డగు కబీరు జగ మెరిగిన సంఘసంస్కర్త సంగిత కృతి భర్త ఇతనికి చదువు లేదు. సంస్కారం వుంపి-: గుడారాలు కష్ట (+140 0216౯ ) వాని కొడుకు పొలు, చెప్పులు గుళ్లు “గోవ డబ్బాకు ఈగర మతళికే బినియను (యకం!) ల వలెనే కబీగు కూడా చూరచృష్టిని పరిిశమతో మేళవించి ముందు నడిచే వాడు. (10 ఆ౦1026 ౪19100 2వి6ే 40363 ) “దేవుడు కాళి లోగాని, శై లాసంలోగాని లేడు, అతని-కోనం దేశాలు తీర్థాలు, దేవురించాల్సిన పని లేదు..... నీతిమంతుడనని విరచీగే పవ్మితులకన్న (50610 ౯8006005 017 మడజ8 0. బట్ట లుతికే చొకలిి కళ్సై పని చెసే వ(డంగి, డేవునికి ఎక్కువ అందుబాటులో వుంటారు. వి్మ[గహాలు నెర్జీ వులు, అవి మాట్లాడవు. పురాణములు, ఖురాను వట్టి మాటలే... అని నాకు తెలుసు...” అంటూ థధ్రర్యంగా ఎలుగెత్తి చాటిన హిందూ మవామ్మదీయ మతాల మంచికి (పతిబింటమైన విళ్లవ పవక్ష్య శచబీరును హిందూ" మహమ్మదీయ మతోన్మాదులు నిలిచి నీళ్ళు తాగ నియ శీదు. “శాంతి రక్షణ కోసం ఇతనిని బెనారస్‌ నుండి చంప కుండా సాగనంపినారు ( 140వ లో ్స వయస్సు మల్లి, అరోగ్యం కుళ్ళి, తిండి తీర్ధాలకు నోచుకో లేక గోరఖ్‌పూర్‌ వద్ద మఘర్‌లో (1510 లో మరజణించినాడు,

జ్‌ విప్లప్పయోగి, విశ్వకవి స్యుపసిద్ధ ఆంగ కవి కీట్సు మాటల్లో విలియం హ్యాజ్‌లై ట్‌, స్యుపసిద్ధ సాహిత్య విమర్శకుడు. వా స్తవిక వాది. “జనం చేసే అప శబ్దాలు మరుగ్గుజ్ఞు మనుషుల గలాటా కూళీల గోల, కారు కూతలు, అభిమానం 'లేదా స్నేహం కోసం పలికే పాగ డ్త ల్యూ ఇవన్నియు (పజాదరణ సొంచే కీర్తి గాదు. క్రిర్తి అంటే (పజల మనస్సుల్లో, ఆలోచనల్లో హత్తుకొని, స్టిరపడేది మాతమే 1 అంటూ వాస్తవాలను వెలిబుచ్చిన నేరానికి “విలియం హ్యాజ్‌లెట్‌ “ను మత కర్తలు (ప్రజాపీడకుల్తూ యక యాతనలపాలు జేసినారు. వారి తీప హీంసలకు బలియై అతడు బరువుతో బాధతో 1880 లో మరజించినాడు. బౌరంగజేబ్‌ పాలనలో (౫ వ శతాబ్ది శర్మద్‌ అనే సూఫీయోగి పవుంగవు డుండే వాడు. అతడు బజార్హ లొ ఉత్త బి్‌త్తల తిరుగుతున్నా డనీ అది పవ్మిత ఖురాను పబోఛాలకు ప్యతిరేకముని, అతనిని కోర్టులో విచారించి “దోషి” అని ఛార్జీషీయూమోపి ఉరి శిక్ల విధించినాడు, మొగలు సార్వభౌము డగు బాకంగజేబ్‌ |! ఉరికి ముందు శర్మద్‌కు, జౌరంగజేబుకు జరిగిన సంభాషణ అస క్షికరం కాబట్టి వినండి ! శౌరంగజేబు :. “నీవు చాలా తెలివి గల వాడవు, బాగా చదువు కొన్నావు. నీకు చాలా మంది అనుచరు లున్నారు అయిళే ఎందుకు ఈ విధంగా దిగంబరుడవై తిరుగు చున్నావు శర్మద్‌ : “నీకు పృధివిపై సంపద్క సింహాసన. మిచ్చిన దేవుడు నాకు దరిిదం (పసాదించినాడు. నీ తళుకు బెళుకులు నీ కపటాన్ని అవి కప్పి పుచ్చుతాయి. కపట మెరుగని మాకు దేవుడు దిగంబరత్వం (పసాదించినాడు, తర్వాత శర్మద్‌ నా స్తికు డని “కల్మా” ను సరిగా పలుక లేదని పవ్మీత (గంథ మగు ఖురానును ఉల్ల ంఘిస్తున్నాడనీ, త్మీవమగు చార్జీలు

వేమన వేదశాస్తం శక్ర

మోపి ఉరి తీసినారు. ఈ వార్త నగరంలో పొక్కితే (పజలు తిరగ బడతారన్కీ శిక్షంచిన తక్షణం జుమ్మా మసీదు గేటు వద్ద ఉరి తీసినారు, ( 1కి ఈ 16059. ంం అంతటితో ఆగక శర్మద్‌ రచనల నన్నిటిని నిర్మూలించినారు. (బతికి బయట పడిన 8921 రుబాయతులు పర్ష్యన్‌ భాషలో ఈ నాటిక్కీ సజీవంగా ఉన్నాయి. ఇంతటి ఘనకార్యం చేసిన బొరంగజేబ్‌ కూడ కృంగి, కృళించి వెంటనే పతనమైనాడని (వతీతి,

మోర్జాగాలిబ్‌:_ స్ముపసిద్ధ ఫార్శీ మహా కవి. (18వ శతాబ్దం) జగథత్‌ (పసిద్ధ “గజల్‌” కవిత్వాన్ని (_పపంచానికి (పసాదించిన మహా (పవక్ష్త, తత్వవేత్త. తప్పు తాగినా స్మృతి తప్పేవాడు కాదు. ఇతడు తన 18వ యేటనే కవిత్వం (వాయ (పారంభించినాడు. మొగల్‌ పరిపాలన భారతావనికి (పసాదించిన మరుపురాని మూడు చిహ్నాలలో (ఆకుదు, తాజ్‌ మవాల్‌) గాలిబ్‌ ఒకడు. “నా మతం ఏకత్వం, నా నమ్మకాలు పూజా వునస్కారాలు విసర్జించడం, కులు మతాలన్నిటిని కాలదన్ని, ఒకే ఒక మానవ మతాన్ని నెలకొల్పడం అవసరంి అంటూ తన అంతిమ సందేశ మందించిన గాలిబ్‌ను “త్రాగుబోతు అని, “వ్యభిచారి” అని నవాజ్‌ చదువలేని కల్మా సరిగా పలుక లేని కాఫిరు అన్మీ అతడు (బతికిన 70) సం॥ రాల దాక అతన్ని అష్ట కష్టాలకు బలి చేసినారు మన మౌల్వీలు ముల్త్లాలు “పెళ్ట బుక్కు ఖురాను భక్తులు.

(వభువు ముంగిట ధైర్యసాహసాలు (పదర్శించినందుకు గంగు అన్న పొంది కవిని బౌరంగజేబు ఏనుగులతో తొక్కించి చంపినాడు,

“ఏ జాతికూడ, సగం బానిసత్వంలోన్తూ సగం స్వతం్యతంగాను మనజాలదు” అన్న అమెరికా అధ్యక్షుడు అ(బ్రహమ్‌లింకన్‌ను శాల్చి చంపినార్కు బైబులు భక్తులగు మన శ్వేతజాతి అహం౦కారులు.

అస్పృశ్యతను నేనే నిర్దేశించినానని, దేవుడే దిగివచ్చి చెప్పినా, నేను సపించబోను. మత సామరస్యం, నా శ్వాసకోశం, ర క్తనాళం.... డీవ నాడి.” అంటూ నిబ్బరంగా నినదించిన జాతీయ స్వాతంత్య భావాలను భారతీయులకు దిద్ది పెట్టీన గాంధీజీని పాందూ మత ధురహంతారులు కాల్చి చంపినారు. ళీ శీ థీ థీ రాజారామ్‌మోహన్‌రాయ్‌ ఇతను జగమెరిగిన సంఘ సంస్కర్త. మహో విద్వోంసుడు. ఈన్నిమతాల (గరథాలను పుఠాణాలను పుక్కిట బెట్టిన పుణ్యపురుషుడు. అనాగరిక అమానుష హత్య యగు "సతీసహగమనం అనే “కవిత ఘాతుశాలను అరికట్టిన మహోమసిషి. *సతోని వ్యతిరేకించిన వాడు భారతీయుడే కాదు. భగవంతుని బద్ధ శతువు. కూలభష్టుడు, నరక భవనావాసుడు. (బతకడానిశే అనర్హు డు... అంటూ బెంగాలి [బాహ్మణ పండితోత్రములు కట కటుకొని కాటు వేస్తున్న సమయ మది, ఫురోపాతుల్లు ఉన్నత వర్వోలవారు, తుదకు తన బంధు మతులు కూడా రాయ్‌ని" నోటితోనే గాకు రాతితో చేళతో కొట్టి, తిట్టి రాచి రంపాన బెట్టిన దుర్దశ అది! తత్వవే త మాక్సొముల్లరు అభిిపాయల _పకారం “ఈ సతీ సహగమనం” అవిసీతి అందల మందుకొన్న “పౌరోపితుల పోప పంకిలం 1” చచ్చిపోయిన భర్తతో పాటు (బతికి బాగా వున్న భార్య _ పడుచు: పాయలో వున్నాసరే _ భర్త చితిలో పడి బూడ్‌ద అయి తీరవళ, అప్పు డోమెకు' “మూక్తి్‌ సంఘానికి “శాంతి సంపా ప్త మవుతాయి. చచ్చిన భర పొడెకు' (బతికిన భార్య తల (బద్దలు కొట్టుకుంటూ వల్లి చ వలసిన మంత మిది,. “*నహమనమరణం, సహమరజణం, వితంతువిధి” ధర్మ సమ్మతా

లా. * వాహ ణా - వేమన నా హా న్‌ మహన స

మగు మన శాస్తాంలన్సు శాస్త్రసమ్మృతమగు ధర్మ పథాన్న, పవి, లగు వితంతువులకు చూపించిన (ాహ్మణ వురోపాత- వుణ్యా వురుషుల చేయె.త్తి జైకొట్టు..-- భర్తను అనుసరించిన భార్య, సర్వలోక పూ౭ రాలు... సహధర్మ ఇారిణి,..ి గ్‌

బెనారస్‌లో (్రాళ్ళి. మొదట' వుట్టిన బీడ్డను తక్షణం చంపడి అనాది నుండివున్న ఆచారల ఈపసిపాపల బలిని గూడ రాయ్‌ ఆ కేష్టాలు పడి అరికట్లోనాడు:

మ!

కొందరు, ముస్తిం పాలకులు కూడ ఈ “ఆస్పత్రిని వ్యతిరేకిరో శారు. అక్బరు నిర్బంధ సతికి వ్యతిరేకి, జహంగిరు “స్త్రీని నళ బలవంత పెట్టిన వారికి మరణ దండని” అని ప౦కటించినాడు. లే ఆతాజ్యములో ఏ న్రీ.కూడా- బతికి వుండగా కాల్బబడరాదు” అ శాసించినాడుః

ఇట్టి సతికి రాయ్‌ బదవ్యతిరేకి కాబటొ “హిందూ మతోబ్ధారకుల

లు థు శ్‌ బ్‌ న జ్ర భ వ

అతన్ని *తురకవాడు” అన్నారు _ కాఫిర్‌" అన్నారు. ల ర్ట నా సికుడ్డు పిచ్చివాడు” అంటూ" రోతుకూతలన్నిటిని పగియోగిం వారు. అనాటొ అగగొవర్లాల అర్చకులు,. పురోపితులూ? తమ తః భార్యలను. పసుల మందగా చూచే వారు. అసలు వారికి ఎంద భార్య లున్నారో) వారికే తెలిసి చచ్చేది కాదు. ఒక్కడు చ ఎందరు, ముండ మోయాల్తో. కాల్చి చంపబడ-వలెనో లక్కు వేయడ గూడ, కష్టంగానే ఉండేది. ఇట్టి దారుణ దురంతాలపైన రాం ఒంటరిగానే తలపడినాడు. ఈ పోరాటాన్ని, దాదాపు 20 సం1| 6 పాట్లు ఆడుగడుగునా అవరోధాలు అవమానాలు అవహేళనః అపనిందలు, ఎదుర్కొంటూ, సంకుల సమరం సల్పినాడు. అంద అతనిదగరి చుట్లాలే అతన్ని అంత మొందింప క్కుటపన్నిన సంఘటన

౧ !

గల్లి విషయోగి, విశ్వళవి కూడా ఉన్నాయి. రాయ్‌ టిబెట్టుకు పోయినపుడు, మూఢ విళశ్వాసొల మూరు సాంప్రదాయాల ముద్దలగు “బుద్ధభగవానుని శిష్యగణ మగు లామాల దుష్ట నిసష్టలన్తు తూర్చార బట్టినందుకు “అహింసామూర్తులగు" ఈ బుద్ధ భక్తులు (లామాలు) రాయ్‌ని చంపుటకు విశ్వపగియత్నాలు చెయ్యడం, దయామయులగు అక్కడి అబలలవల్ల బ౦ితికి బయట పడడం, చరితిలో చెరగని సత్యంగా నిలిచి పోయింది. పిందువుల పురాణ, కావ్య శాస్త్ర గగింథాలను, ముస్తీిముల ఖురాన్‌ను, 'ై9 స్తవుల పరిశుద్ధ భైబిలు గంంథాలను, కూలంకషంగా చదివి, పుక్కిట బట్టిన పుణ్యపురుషుడు రాయ్‌. ఒక వైపు బైబిలు భక్తుల బాదరాయణ నంబంధాలనుు, గాఢమగు మూఢ వికృత విశ్వాసా లను ఇంకొక వైపు ఖురాను కులీనుల కుటిల కూర౦ర కృత్యాలను: శూర్చారబట్టిన పొపానిక్తి మూడు వర్గాల మూల పురుషులు రాయ్‌మైై కట్టగట్టుకొని దాడి చేసినారు. నాస్టికుడు, కుల (భష్టుు పిచ్చివాడు, తురకవాడు, కిరస్తానంవాడు, అపాంచ్యుడూ, అన్నారు. అయినా చలించక మొండి ధైర్యంతో నిండు గుండితో ఈ సాంఘిక విష్టవ పోరాటం సల్పి విజయం సాధించిన “ధృవతార రాయ్‌, రాయి, రప్పుల్క చెట్టు, పుట్టల పూజా వునస్కారాలకు గూడా బద్ధ వ్యతిరేకి లాయ్‌. ఇతడు సరీపిన సంకుల సమరం ఒక వర్ష పోరాటంగా ప్రజా ఉద్యమంగా రెండు దళాబ్దాల పాటు సాగింది. రాయ్‌ని పిత ఘటించుటకు మత ప౦వ క్రలు, పాిందూ ధర్మ సిద్ధాంత కర్తలూూ పురాణ శాన్త్రవేత్తలూ అగు 'బాాహజణో _త్రములు” “ధర్మసభి అంటూ ఒక సంఘాన్ని స్లాపించుకున్నారు. ఈ *సతి తప్పా? జప్పా? అన్న శిర్చు కోసం ఈ ధర్మ సభ వారు కోర్టుకు ఎక్కినారు. వీరు (పభుత్వానికి *నతి' ధర్మ సమ్మతమని కోర్ల్షు వారికి పెట్టు

కొన్న అర్జీని వినండి |"

"వేమన వేదశానస్త్రం శ్‌తై ఇక్ర లోకం వదిలి ఏ భార్య అయితే పరలోకానికి భర్త వెంట చితిలో పడి కాలి పోతుందో, అ స్త్రీకి స్వర్గం (పాప మౌతుంది, అక్కడ భర్తతో, అమే ఒంటిపై ఎన్ని వెర్యటుక లున్నాయో, అన్ని సంవత్సరాలు ( లేదా) మూడున్నర కోట్ల సంవత్సరాలు సుఖపడుతుంది, అంజే కాదు ఆ పుణ్య కార్యంవల్హ ఆమెకే గాకుంజా అమె యొక్క మూడు తరాల కుటుంబీకులకు గూడ వపుణ్యమూ, మోక్ష మూ (పా ప్పిస్తాయి, పుట్టిన దేశానికి కూడ పుణ్యముంటుంది. జాన ప పభూ |! సతీ సహగమనాన్ని చట్ట బద్దం చెయ్యండి... అని

“సతి అన్నచి మాకు (పాందువులక్కు అనాది నుండీ వస్తున్న సహాజ సిద్ధమైన సాంపహాయ బద్ధమైన హక్కు అంకూ *ధర్మ సభ చారు షపభుత్వానికి అర్జీ పెట్టుకొని కర వ్యతాలు గూడ వెదజల్లి నారు, ఇది శని, విసీ, అల్లి పూరు జైలులో ఖైదీలుగా వున్న బందిపోటు చొంగలు గూడా పభుత్వానిక్తి ధర్మ సభ వారిక్సి ఈ విధంగా ఒక అర్జీ సెట్టు కొన్నారు. “దయార్థు హృదయులగు ఛర్మ సభ వారికి అల్రీవూర్‌ త్లైలు బందిపోటు దొంగలమగు మేము చేసుకొన్న విన్నపం చున్నింవండి గొ

అక్ర వ్రోపిడ్తి దొంగతనాలు అనాది నుండి మా లాత్స్‌ ముత్తాతల సొంయ్యిపదాయ సిద్ధంగా వస్తున్న ఆచారం, కాన మమ్ము అను విడువల చేసి మా ఆచారాలను స్వేచ్చగా అచులు జరుపుటకు అవకాశం ళల్చించండి 1... అని,

( మె వివరాలకు ఆభారం శ రుం అంజ నిం141 గెంటంుం! 0 చే20402028 = కేంద సాహిత్య అకాడమి శపచురణ ఎ

శీ ళ్శ శి శి

ఇక విశ్వకవి టాగూరు విషయం వినండి 1 విశ్వకవి రచనలను అతని వ్య క్రిత్వాన్ని, కించపరచుటకు,- అవమానించుటకు, పుట్టిన గడ్డలో నే, న్వరాష్ట్రంలోనే (పయత్నాలుూ జరిగినాయి. అభ్యుదయ సాహిత్య ్కపపంచంలో భారతావనికి ఒక విశిష్ణా స్థానాన్ని ఘనమైన గుర్తింపును అర్జించి పెట్టిన “బహ్మాబుషి? “సాహిత్య స్మామౌట్టుప విశ్వకవి టాగూరును ఎన్ని అపమౌనాలా పౌలు జేసీనార్పో ఆసభ్యతలు అంటగట్టినారో రాయజానికి ఒక ఉద్ద్శంథ మౌతుంది. “ఇతడు గూడ ఒక కవియేనా . ఇతడు- రచయితయా ? అసలు ఇతగాడికి స్వచ్చమైన బెంగాలీ భాష వచ్చునా ౫” అంటూ శాకులు కోకిలను: చుట్టు ముట్టి పొడిచినట్టు. దుర్భాష లాడుతూ అవసూన పరిచెచారు.. “స్వచ్చమైన చెంగారీ- భాషలో దీనిని తిరిగి వాయండి”' అంటూ" రపీం్యదుని రచనజోని భాగాలను పరీక్షా పష్యతాలలో విద్యార్థలకు ఇచ్చేవారు. సాహిత్యములో ఈ బుషివ్పుంగవు.ని కః డాక్టరు బిరుదు* (9. ఓ ఫీ ప్రదానం చెయ్యాలని బెంగాలు విశ్వ విద్యాలయం (కలకత్తా వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ సక్‌ అసుతోష్‌: ముఖర్జీ 'సెనేటులో వతి పాదిస్తే ఇతగాడు బెంగాలీ విద్వాంసుడు కానే శాదస్సీ సెనేట్‌ (పతి ఘటించి తోసిపుచ్చింది. “*గితాంజలిో ఇక తప్పుల తడక అంటూ అవహేళన చేసేవారు. గితాంజలిసి అంగ్ల భాషలోకి తానే స్వయంగా అనువడించినపుడ్కు “హొ | ఇతగాగీకి ఇంగిషు గూడ వచ్చునో అంటూ అగ్రవర్ణాల పండిత వర్గాలు పరిహసించేవారు. జఇంగాలీ నిర్ణయించి గౌరవిద్దామని ఒకరు

'పేమన వేదశాస్త్రం ! సూచిస్తే అతనికి బెంగాలీ ఖాషయే సరిగా రాదని, అందరు [పతి భుటించినారు, “రవీం్యదుడంకే మూరెడు గడ్డం. బారెడు జుట్టూ, గిరిగెలదాకా లాల్చీ గల ఒక తాతయ్య అంటూ బడి పిల్లలు కూడా నవ్వుకునే వారు.

“పూర్ణ చంద ఉద్ధాత్సాగర్‌ అనే ఒక బెంగాలీ (పాఫెసర్‌ టాగూరుకు బెంగాలి వ్యాకరణం రాదు” అని సోదాహరజంగా (పదర్శించినాడట.! ఒళ స్యుపసిద్ధ బెంగాలీ పా్యాతికేయుడు (౦౪7022 1136) “టాగూరు ఒక కుళవి (18601 9060, ఎల్లప్పుడూ ఏదో గుహలో కూర్చొని గొణుగు కుంటూ ఉంటాడు, తాను చెడరాసిన దంతా బుక్కు అచ్చు కొట్టించి, 1రూ॥ కు ఒకటి వంతున అమ్ము కొంటూ వుంటాడు...” అంటూ కలకత్తాలోని ఒక జూతీయ దిన పిక) ఒక విటేశీ పతిక నుండి ఒక కథను (పశకటించింది. “ఈ టాగూరుకు స్వచ్చమైన బెంగాలి కూడ రాచు _ ఇతనిలో పోర్చుగీసు రకృ సంబంధం ఛుంది... అంటూ అవాకులు చవాకులు (హాసే బారు.

“నా బెంగాలీ పెద్దలకు నన్ను కించిత్తు పరచి తూలనాడడమే లాభసాటి వ్యాపారం. నన్ను అనవసరంగా అసభ్యంగా చూర్చార బడుతూ వుంకు, నా రాష్ట్రీయులు నవ్వుకుంటూ నిమ్మకు నీరె త్తినట్లు చూస్తూ ఉండటం నాకు చాలా బాధ గలిగిస్తున్నది అంటూ అలమ టించినాడుః

గత ఇన్న్నూరేండ్ల శాలంలో బెంగాలులోని ఏ అభ్యుదేయ రచయిత పడనన్ని పాట్లు టాగూరు పడినాడు, 110% లో కట్టుకున్న భార్య కాలమై పోయింది. 1308లో శన్న బిడ్డ కేణుక కన్ను మూసింది, పియాతి పియమైన శిష్ముడు సతీష్‌రాయ్‌ (1804లో కన్న ఈం్మడ్రి 1805 లో, అల్లారు ముద్దుగా పెంచుకొన్న కడగొట్టు కొడుకు

బి విస్తపయోగి, విశ్వశవి 100? లో ఒకరి తర్వాత్‌ ఒకరు గళించి పోయినారు. ఇట్టి దుర్సర దుఃఖసము(దము ఒళ వైపు, స్వరేశియులగు ఇంగాలీల దాడి ఇంకొక వైప్ప హింధూ సనాతన ఛాందసులు మత దురహ౦కా రుల దౌర్జన్యాలు మరియొక పైపు విశ్వకవిని చుట్టు ముట్టినాయి. అర్బాంగాట్రి జన్మలో ఇక నా జీవితం అంతికు దశకు చేరు శొన్నధి, ఇక వా విసుగు ఇందిన జీవతం అంతిమ (ప్రార్థన ఇది పుందోసుగాక $ ఈ పవితావనిలో “సీశి కోవిద” లనబడే వారు అపురూపాలు అమలు పరుకురు గాక! నేను కుల్మభస్టుడను. కాన నా జీవిత చర్మితను ధర్మ మౌర్షం (తొక్కని, శాస్తాగిలు సమ్ముతించని వావ్‌ జాబిజాలోనికి నెట్టబడసియ్యుండి ఇది. విశ్వకవి యొక్క అంతిమ అవేదన. నిన్ను త్నీవ౦గా బాధించేపి ఏది? అన్న (ఫశ్నకు (3011- 41 20082066 ఏ) “అభథ్యాళ్మిక అహంకారం” అంటూ ఆవాబు ఇచ్చిన విశ్వకవి. ఆంగ్హ స్మ్యామాజ్యవాదులు భారతీయుల పైన జరిపిన చరితలో కన్కి విసి ఎరుగని ఘాతుకాలలో జలియన్‌వాలాబాగ్‌ మారణహోమం (ప్రప్రియల్‌, 13.101 జరిగింది, ఈర కృపాళాన్ని అతి తీవ్రంగా నినిన్తూం రవీర్యదుడు 191% లొ తనకు పదానం చేయబడిన “న ట్‌ ర్‌ + న. శ్‌ బీరుదాన్ని కాలదన్నుతూ (జూన్‌, 111018 ను వైసాయికి జ చ్‌ తో ఇచ్చిన ఘటన, భారత సమాజ్య వ్యతిరేక పోరాటంలో పరాని సుపర్దొక్షరాలకో లిభింపదగిన సచ్చర్మిక, ఈ ఘటనను వ మరణశయ్య పైనున్న స్కుపసిద్ధ బెంగాలీ సాహిత్యచే త్త మహా ఇ శ ళా జాతి యిత “రమేష్‌ సుందర్‌ |తెవేదిగొ. “నేను పడక నుండి శేవలేను,

కాస్త నేను కన్ను మూసేలోగా విశ్వకవి పొదాలు స్పృశించి తీరవఠొ అని కేకలు వేయడం, టాగూరు రావడం, (తివేది టాగూరు పాదా లకు (పణమిల్లి పరలోక గతు డవ్వడం, చరి(తలో న్టీరవడి పోయింది. శాని ఇట్టి శిలాక్షరాల చరితను డా॥ పట్టాభి గారు శమపడి రచించిన “కార్యగెస్‌ చరిత అన్న కొన్ని సంవుటాల ఉద్గ౦ింథంలో పె అంశం సూచన (పాయంగా నైనా లేకపోవడం దారుణం. స్వరాష్టియులే గాచు స్వదేశీయ (ప్రముఖులు గూడా విశ్వకవిని చులకనగా చూచినా రన్నది జగద్విదితం. అధునిక యుగంలోనే స్వరాష్ట్ర్రీయులే స్వకులస్తులే రవీర్యదున్ని ఇంత రాచి రంపాన పెడితే, మరింత మూర సాంపదాయాలతో మునిగి తేలుతున్న నన్నూ రేండ్ర నాడు విశ్వకవి కంకు తీవంగా, నిశితంగా దురుసుగా, దుష్ట సాంయపదాయాలను, చీల్చి చెండాడిన వేమన్నను ఎంత వెన్నంటి వేటాడి చేధించి బాధించి ఉంటారో సులభంగా ఊహించ వచ్చు. వేమన వలెనే విదేశీయుల వుణ్యమా అంటూ విశ్వళవి గూడ _ వెలుగులోకి రావడం జరిగిందని చరిత బుజువు చేస్తూ ఉంది. విశ్వకవి మాతృ దేశాభఖిమానియే కాదు, మాతృ భాషాభిమాని కూడా; అది అంగ్ల (ప్రభువుల పాలనాకాలం, (18 వ శతాబ్దం) ఆనాడు ఇంగ్లీషు మాట్లాడడం హుందాతనం, గర్వకారణం, హోదాకు గీటు రాయి. మాళ్ళ భాషలో మాట్లాడటం అంకే అవమానకరం, చులకన భావం, చిన్నతనంగా భావించ బడేది, రవీంద్ర కవీందుడు ఒక కా ఖల కార్యగెస్‌ సభలో మాతృ భాషలో (బెంగాలీ మాట్టాడబోతే కాం్మగెస్‌ పెద్దలు, సభకు అధ్యక్షత వహించిన డబ్ల్యూ, సి, బెనర్జీ వంటి చారు అతన్ని హేళన చేసినారు (జూన్‌ 18007 ల్యో,

గ్ట్‌్ర విపషవ యోగి, విశ్వకవి ళం ఆనాడు ఈ “రాజ [దోహి" ని (టాగూరున్ను పజా (రోహు లందరూ పని గట్టుకొని పసి గట్టి అవహేళన, అవమానాల పాలు జేసే వారు. కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయ వార్షికోత్సవానికి అధ్యక్ర్తుడుగా అహ్వానించ బడినప్పుడు (1897 లో తన స్నాతకోపన్యాసొన్ని జెంగాలీ భాషలో ఇచ్చినపుడు సభికులంతా అశ్చర్య చకితులె నారు. కొందరు ఆనంద భరితులై నారు. అంతవఠకు గత 80 సం॥రాల నుండి అమలు జకుగుతూ ఉన్న అనారోగ్య సాం్యపదాయాన్ని ఆంగ ౦లోనే అధ్యక్షోపన్యాసం ఇప్వడం _ రవీం్యదుడు భగ్న పరచినాడు.” నాడు రవీణ్యదుడు ఆచరించిన చరిితాత్మక సత్సం[పదాయాని ఏ ఈ నాటికీ గూజా అమలు జకుపక పోవడం మిక్కిలి అవమానకరం. రఫీం్యదునిది సనాతన సాంపప్రదాయాలతో కూరుకపోయిన జక ఉన్నత కుటుంబం. అయినా రవీందుడు ఒక సాధారణ కుటుంబీకురాలు, అందులోనూ వితంతువు అగు “పతిమ*ను వివాహ మౌడడం అతని సాంఘిక సంస్కరణలకు ధైర్య స్టైర్యాలకు చక్కటి ఉదాహరణ, “7 10 మాసాల హాటు విదేశీ పర్యటనల అనంతరం స్వదేశంలో అడుగు పెట్టినాడు (మార్చి 1917). కనాండ్ర్ర వివిధ దేశాల మధ్య అఘాతాలు, అడ్డంకులు అంతరించినాయి. ఎప్పుడైళజే నా అత అన్ని దేశాలను ఒకే ఒక దేశంగా చూనుందో అప్పుడే నాకు వము టీ నా ఆత్మకు శాంతి, అంటూ ఉర్ధాటించినాడు. ఈ సందర్భములో "వేమన ఈ (కింది పద్యం జ్ఞాపకం వసుంది___ “దేశముల కెల్ల జూలెడు తెలివి గలిగి, సకల దేశములను విజ్ఞాన భరిత ధర్మ సందేశముల బంపు ధన్యమతుల, దేశ మిది యది యన నేమి తెలివి వేమ [౫

వేమన వేదశాస్త్రం ర్‌ి రాటర్‌డమ్‌ (డచ్చి దేశం) లోని బహు పెద్ద చర్చిలో ఉపన్య సించుటకు రవీందుని ఆహ్వానించడం జరిగింది. (ిష్టయ నేతరులు

• అ చర్చిలో ఉసన్యసించడం అదే పథమం. రవీం్యదుడే (పథముడు కావడం భారత దేశానికి గర్వకారణం. నోబుల్‌ బహుమతి (పదానం తరువాత అర్చి బిషప్పు అభ్యర్థన మేరకు విశ్వకవి ఉపన్య్మసించ వలసి వచ్చింది. ఇంతవరకు అర్చి బిషప్పు సమక్షంలో ఇంకొక విదేశీయుడు అ విధంగా అ వేదిక నుండి ఉపన్యసించడం ఇదే మొట్ట మొదటిసారి, ఇది భారత జూతికే ఎంతో గర్వ కారణం. భారత బా స బంధనాలు (బద్దలు కొట్టుటకు ఏకైక ఆయుధం హిందు మహమ్మదీయ ఐక్యతే పధానం అంటాడు రనీర్యదుడు. అంతేకాదు మహమ్మదీయులు సమైక్యం కావడం, పొందువుల కన్న సులభం. హిందువులు అత్యధిక సంఖ్యలో బలంగా వున్నారే గాన చర్యలో అతి బలహీనులు! " రాట్న౦ (తిన్పడం ద్వారా నమన్య పరి మ్కోరం కాదు... ఈ రాట్నం 20% సం॥ రాలు నిరాఘూటంగా తరిగింది. మగ్గాలు చురుగ్గా పని చేసినాయి. కానీ నమస్య పరిష్కారం శాలేదు. "స్వాఠం్య నముపార్టన అన్నది ఒక ఉన్నతోన్నత అశయం ((మ0016 218 )- అట్టి దానిని అల్బ మాౌర్షాల ద్వారా సంపా దించుకొంటా మనుకోవడం సత్య దూరం... అంటూ గాంధి వాదాన్ని మెత్తగా మందలించినాడు, ఈ సందర్భములో వేమన ఈ (కంది పద్యం జ్ఞాపకం వస్తుంది. “ఐకమత్యము మొక్కటావశ్యకం బెప్పడు దాని బలిమి నెంత యైన గలుగు గడ్డి వెంటి బెట్టి కట్టవా యేనుంగు..౨

60 విష్పపయోగి, విశ్వకవి అక్స్‌ఫస్టు విశ్వవిద్యాలయం చారు విశ్వకవిని ఉపన్యాసకుడుగా అహ్వానించినారు.. శ8 సం రాల నాడు మాక్స్‌ ముల్ల రును ఇదే “విధంగా అహ్వాఎంచడం జరిగింది. మరల ఒక భారతీయ కవి; ఆలోచనా. పరుడు. (చయం) అయిన టాగూరును “మానవుని మళము" ( 6112101 0€ 1420 ) అన్న అంశంపైన ఉపన్యసించుటకు ఆహ్వానించడం ఇదే మొదటిసారి. స్నాతకోపన్యాసం ఇవ్వవలసిందిగా క లకత్తా పిశ్వవిద్యాలయాధి సతుల నుండి విశ్వకవికి అహ్వానం వచ్చింది. అ విశ్వవిద్యాలయం దాని 10 సం దాల జీవితంలో ఒక అనధికారిని ఆహ్వానించిన పాపాన షోలేదు. సాంప్రదాయ సిద్ధంగా వైసాయిగార్నో. లేక గవర్నరో,

• వైస్‌భాన్సులక్‌గారలో ఆహ్వావించబడేవారు.. అందిన అహ్వానానికి రవీర్శడు డంగికరించి ఒక విచ్శితమగు నూతన సాంప్రడాయాన్ని అవలంబించినాడు. తన స్నాతకోపన్యాసమును బెంగాలి భాషలో ఇచ్చి (మాతృ భాషలో భారకావనిలోనే ఒక నూతనాభ్యాయాన్ని సృష్టించినాడు, అంతవరకూ కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయంలోనే గాదు భారత దేశంలో ఎక్కడా ఏ విశ్వవిద్యాలయంలో గూడా పట భ్యదులకు మాతృ భాషలో స్నాతకోఫన్యానం ఇవ్వడం జరుగలేదు. ఈ విషయంతో విశ్వకవి మార్గదర్శకుడ్డై నాడు. “భాష లిట్లు వేరు పరతత్వ మొక్కకే....౫ అన్న వేమన్న నీతిచోధ ఈ సందర్భంలో జ్ఞాపక 9 వస్తుంది, ఇట్టు మళచి కొసం, మానవత కోసం, అన్ని అవమానాలకు గురియై ఆత్మ బలిదానం చేసిన “పుణ్య పురుషు శెందర్శో అందరికీ వందనాలు, "పుడుసులందు పుణ్యపురుషులు వేరయా? అంకే పీరేనయ్యా|

అనివార్యమగు వమూనసిక మార్పులు

ఆకస్మికంగా జక సంఘళఖన గాని దుర్హృటన గాని జరిగి నపుడు, మానవునికి తలవని తలంపుగా జక అనివార్య మానసిక మార్చు సంభవించడం సహజం, ఇది శాస్త్ర సమ్మతం గూడ, (పపంచ చర్మితలో ఇందుకు కావలసినన్ని ఉదాహరణ లున్నాయి. మచ్చుకు కొన్ని ౩

మహాకవి వాల్మికి, నారదుని ద్వారా “రామకథ విన్నాడు, ఆ కథను గురించి అలోచిస్తుండగా అడవిలో నిషాదు డనే వేట గాడు [కౌంచ పక్షుల జంటలో మగ పక్షిని బాణంతో (పాణం తీసినాడు, భర్త అకస్మాత్తు మరణానిక్సి విలవిల తన్నుకొని దుఃభిస్తున్న భార్య హ్యృూదయ విదారక దృళ్యాన్ని, హో హో కారాన్ని, కన్నులారా జూచిన వార్మీకిక్కి సీతా రాముల అకస్కిక ఎడబాటు వల్ల నంభవించే ఊహాతీత శోక తప్త పరిస్థితులు హృదయాన్ని కలవర పరచినాయి, అప్పుడు వాల్మీకిలొ పెల్లుబికిన ఆవేశంలో ఆవిర్భవించిన సాహిత్యం కవిత్వ రూపంగా రూవురేఖలు దిద్దు కొని రామాయణ మనే మహా కావ్యంగా అవిర్భ వించింది 1

అదే విధంగా మహా కవి కాళిదాసు *మేఘ దూళి గూడ అవిర్భ వించిందని చరిిత కారుల కథనం. ఒక నాటి వాన కురియు దినాన ఆలోచనా తరంగాలలో తాను అటూ ఇటూ తిరుగాడుతూ ఉండగా (జులై మాసం _ అషాఢస్య (పథమ దివసం నాడు తన 'పేయసిని తలచు కుంటూ అకసం వైపు తిలకించడం, మేఘాలు తన సందేశాన్ని తన (పియురాలికి ఆంద జేస్తాయనే ఆశతో “చేఘ సందేశాన్ని (వాసి వంటా డన్నది కాదనుటకు వీలు పడని విషయం,_

(ల్లి విషవయోగ్సి విశ్వకవి ళా

ఒక ముసలిని, ఒక ముష్టి వాడిని ఒక రోగిష్టిని, ఒక శవాన్నా కన్నులార గాంచి. గుండె కరిగి తల దిరిగి రాజగు సిద్రార్ధడు బుద్ధు డైనాడు అంటూ చరిత చాటి చెపుతూ ఉంది.

'కళిలగ యుద్ధ భూమిలో పవపాంచిన మానవ ర కృవు కేరులను శనులారా గాంచ్చి మనసు చెదిరి హృదయం |దవించి, “ఇక రక పాతం జరుగ రాదు. నా వంట ఇంటిలో కూడ (౦ 01006 9166 976 206% అం 10 90 110060) అంటూ అహింసా మూ ర్తిగా మార్చు చెందినాడు స్మామాట్‌ అశోక చ్యకవర్తి.

విశ్వకవి రవీర్యదుడ్డు శాశ్వత సాహిత్యాన్ని నృష్టించినా డంకు అతడు తనకు తనుక్షణం ఎమరయ్యే అలవిగాని అవాంతరాలను అధిగ మించడం' వల్ల నే.

అట్టి మానసిక సంక్షోభ సమయంలోనే “*నోబెలు” బహుమత్తి (వసౌదించ జడిన “గ్‌ తాంజలిోని రచించినాడు,

[పపంచ చరిత్రలో ఎందరో పేరెన్నికగన్న కవులు, రచయితల్పు సంసార త్యాగులు (సర్వనంగ పరిత్యాగులు గారు (బహ్మ చారులు గూడ అయినారు.

వార్టేర్‌, మెకాలే, ఛార్లెస్‌ ల్యాంబ్‌, పోవు, మన సీ, అర్‌. రెడ్డి మొదలగు వారు (బహ్మచారుతే,

జబ్బుతో సతమత మవుతూ ఉన్న తన తోబుట్టువు సంరక్షణ కోసం ల్యాంబ్‌ మహా కవి వివాహా మాడలేదు. తల్లిపై ఉన్న అమిత భక్తి [శద్ధాశక్తుల ఫలితంగా అలెగ్జాండరు పోవు ఒంటరిగానే ఉండి పోయినాడు. స్‌

అలనాటి. పభువుల నితి మాలిన నిరంకుశ పరిపాలన, నంఘ వ్మిదోహుల దాడులు ఒక వైప్పు కవి వరులకడువు కక్కు ర్రి కావ్యాలు

వేమన వేదళాన్రం (08 సభ్యత లేని సహించరాని సాంఘిక దురాచారాలు, పొళిగాళ్ల దారుణ చురంతాలు;. దోపిళ్ళు, దౌర్జన్యాలు, శ్రులలో శీల సంపద శిథిల మవడం, వీటన్నికీ తోడు, తాను పంచ (_పాణాలుగా పెంచుకున్న, ఎంచుకున్న “చిదిమిన పాల్గారు చిన్న బుగ్గల” “ఖిల్లారు ముద్దుల” అన్న బడ్డ కుటుంబానికి ఏకైక సంతతి జీవన “జ్లోోతి' అగు “జ్యోతి” అకన్మికంగా ఆరిపోవడం వలన, వేమనలో త|వమైన *, ఆకన్నిక మౌనసీక మౌర్చు వచ్చి యుండవచ్చు. ఫలితంగా సంసార సాగరాన్ని త్యజించి, సంఘోద్ధరణకు బద్ధ కంకణుడ్డె యుండవచ్చు. అంతే గాని కొంద రాపోహ పడినట్లు “భగ్న హృ దయుడై” మాతం కాదు?

థీ థీ ఖీ ఛీ

ఉట్లంత్రవరకు వేమన డైన వెలువడిన విలువైన (గంథాలకు వందనాలు”

1. (గంథం పేరు :. “వేమన” ( సంపూర్ణ జీవిత చర్మితము_

బోధనలు ౨) రఛయిత ;. పండిత వంగూరి సుబ్బారావు గారు. పేజీలు 201.

(పథమ ముదణు తే, 10.5922, రెండవద్కి 1982. అధ్యా యాలు 18. దినిని వేమన పైన *ఆదికావ్య' మనవచ్చు. ఇందులో ముచ్చటగా మూడు వేమన దిగంబర “దివ్య చితా లున్నాయి, ఫిళు వేమనను “అసహనంగల దుర్వాస యోగిగా నిర్వచించి కవిగా (పస్తుతించినారు. “వేమన 15వ శతాబ్దం వాడన్కీ కొండవీడు గాని, గోదావరీ తీర (పాంతమున గానీ జన్మించి యుండపచ్చునని, రాయల సీమ వాడు కాదని తేల్చడానికి సిద్దపడినారు, ఇతడు వేమనను

| విష్పయోగిి విశ్వకవి దిగంబరుడుగా చికించడానికి విశ్వ్వపయత్నాలు చేసినాడు. దిని (పభావ ఫలితమే తర్వాత విమర్శకు లందరికీ అంతో ఇంతో అంటు కున్నది. ఓ. “వేమన” _ రచయిత రాళ్ల పల్లి అనంత కృష్ణశర్మగారు. పేజీలు 181 _ ఆంధ యూనివర్శిటీ (పెస్‌ _ వాల్తేరు. మొదటి ముదణ [020 _ నాల్గవ ముృ[దణ 1871 డిశంబరు 7. ఉపన్యాసములు గల (గ్రంథం. ఇది *వేమ భారతంలో”, “అదిపర్వ” మనవచ్చు. “వేమన కవిత్వం గాలి వంటిది. అది చూడని చోటు లేదు. దొరకని తావు లేదు [౫ అన్న శర్మగారి నిర్వచనం సార్థకమైంది. వేమనను బహు ముఖాలుగా పరిశీలించి, మహా కవిగా నిర్ణ యించినారు. అది ఆనాటి. తెలుగు |పపంచానికి వేమనను ఎరుక పరచిన అధ్యయన (గంథం. తర్వాతి రచయితలకు వరవడి “పెట్టింది. "వేమనను 17వ శతాబ్చి వాడన్సీ పధానంగా రాయలసీమ వాడని, రెడ్డి కులజుడని నిర్భోరఖ చేసినారు. ఈ (గంథంలో వేమన్నకు సంబంధించి, ఏలాంటి చ్యెతం గూడ లేదు, ఈ (గంథ రచనలో న్ని ఆర్ట్‌ రెడ్డిగారి అదృశ్య హస్తముంది.. ఇది బపహృళ (పచారం పొందిన (గంథం _ వేమన సమ్మగ చరితను చాటి చెప్పిన పాఠ్య [గంథం కొన్ని లోపాలున్న గూడా వేమన సాహిత్య, కవిత్వ, సాంఘిక్క తాత్విక దృక్పథా లను వివరించిన విలువైన (గంథం. శ్రాని ఇందులో (పధాన లోపం వేమనను "పన్సి గట్టుకొని నారీద్వేషిగా' చిితించడం; దీని పభావమే ఈ నాటికి ఎంతో కొంత వేమన ఫైన పరిశోధన గావించిన వారందరి వానఉంది. ఈపాప్తం క్ష నాటికి వేమన్నను వెన్స ఎంటి వేటాడుతూనే ఉంది, ర. వేమన చరిిత్ర_ రచయిత శ్రీ బండారు తమ్మయ్య గారు

పీసు చేమయ్యను (వధానంగా శ్రైవమతారాధకుడుగా నిరారించి కవిగా. కొనియాడినార్చు. థి

వేమన వేదళాస్తం 6 శీ, వేమన (౧7౧౫202) ఆంగ్ల భాషలో _ రచయిత _ శ్రీ నార్హ వెంక కుశ్వరరావు, కేంద అకాడమి ]1పచురణ, వుటలు రిల్రి. సంవత్సరం.1868. చాప్టర్స్‌ 1 (56168 కిశ2కిలం 0౯ 1664120 112166) అంగ్ష భాషా _పపంచానికి వేమనను ఎరుకపరచిన (గంథం ఇది. ఇది అనేక భారతీయ భాషలలోనికి అనువదింప బడింది. “౮6866 0 ౦౫12౧౮ 16 1 0 2౯ 16 80621051 ౧ 06 01080 పెంట, 620100 96617101 ంగేం[0, ౧౦16 56 సెం[6ల+ల0 16 ఓ090ల-008166 కింకు892 ఏ 21 28 కిం౧ం12[- స *అంు2ఏ2...యం9260య/ ఏ భం 9096 0 [ఈం కం0016 అంటూ వేమన (గంథాన్ని 'పారంభిస్తాడు. అంకితం (పసాద్‌కు. గ్‌, “వేమన్న _సర్వజ్ఞులు" (తులనాత్మక పరిశీలన) పుటలు 200. (గంధకర్త _ డాక్టృ రు గంధం అప్పారావుగారు. సంవత్సరం 1970. అధ్యాయాలు 14 ఈ [గంధ రచనకు విశ్వవిద్యాలయము వారిచే జ్ఞాక్ట రేటు పసాఏవించ బడింది. అక్కడక్క అప్మభంశాల్లు అన వసర పనంగాలు ఉన్నా, అది పరిమిత [పయోజన కారియే అయినా ఇది అవశ్య పరనీయ (గంథం. “వేమన సజీవ సమాధి అయినా డంటారు ఈ డాక్టరు గారు. ఈ (గంథానికి “గంధం చల్లి నవారు, స్యుపసిద్ధ ఆంయ్యధ సాహిత్యవేత్త శ్రీ పురిపండా అప్పలస్వామి. ఫ్రీ (గంధం అప్పారావుగారు మదాసు విశ్వవిద్యాలయంలో తెలుగు శాఖ అధిపతిగా వున్న తెలుగు విద్యావేత్త మేధావి, ఇయన కర్ణాటక విశ్వవిద్యాలయంలోని (పాఫెసర్హ సహాయ సంపతితో వేమన్న_సర్వజ్ఞుల పై తులనాత్మక పరిశీలన చెయ్యడంవల కన్నడ సర్వజ్ఞన్ని గురంచి ఎక్కువ విశేషాలు లభిస్తాయని ఎవరైనా అభుచ డం సహజం, కాని సర్వజ్ఞుని కాలం నాటి చార్మికక, మత, సాంఘిళ పరిస్థితుల పరిశీలన ఇందులో దాదావులేదు, ఇది రాళ పలివారు వివ రించిన మోతాదులలోనై శా లేకపోవడం శోచనీయం.” కర్ణాటక విశ్వ

(6 విసవయోగి, విశ్వకవి విద్యాలయంలో ఇవి లభించక పోవడమో లేక చాటిని బుద్ధి పూర్వక ముగా దాటవేయడమో జరిగి వుండవలెను.

“వేమన సర్వజ్ఞుల పోలరికలేగాక వారిద్దకి (పళ్యేకతలు, విభిన్న తలు గూడ వున్నప్పుడే అది తులానాత్మక పరిశీలన (గంథం అవు తుంది. ఈ భాగం అసలే అేదు.

అర్థిక సామాజిక న్యాయం పీడిత తాడిత, (శామిక జన పక్ష పొాతంలో కన్నడ౦లో పీరశై వాచార్యుడగు బసవన్న కన్న గూడ కొంత ముందున్నాడు వేమన్న. సర్వజ్ఞునిలో ఈ దృక్పథం శూన్యం, సాంఘిక విప్లవ దృక్పథంతో పరిశీలించి పోల్చ్బవలసివస్తే వేమన్నను బసవన్నతో పోల్చవచ్చునే గాని సర్వజ్ఞునితో మాతం కాదు.

“వమ్రూడు మూర్తులకును మొనసి నిల్చినొ మతాతీత తత్వవేత “వేమన. ఆయన తర్వాత వీర్యబహ్మం లాంటి రాజయోగులు అచల సీద్ధాంతుల వంటి నుతాతీత తత్వవేత్తల సంతతి తెలుగునాట ఉద్భ వీంచింది. వారిలో చాలామంది అతసని అదిగురువుగా కూడ చెప్పు కుంటారు.

ముగ్గురు మూర్తులలో శివాధిక్యతను అ ఫ్రే మిగుల్బుకున్నట్టి;, మత

వాసన పూర్తిగా వదలని, బసవ సాంప్రదాయ శివారాధక తత్వవేత్త మాతమే సర్వజ్ఞుడు.

గంధం వారు నర్వజ్ఞునిలో చూపిన జైన మతంలోని అపొంసా సిద్ధాంత ఖండన అద్భుతమైన దేమి కాదు. తెలుగు భారతంలో “పాంస చేయనివాడు లేడిజ్ఞగమున” “సలిలము. లుర్వి యాకనము సర్వము జంతుమయంబు కాబట్టి నంపూర్ణ అపాంస అచరణ సాధ్యము కాదని కొన్నిచోట్ల వివరించ బడింది.

వేమన వేదళాస్త్రం 67

తెలుగు దేశంలో తిక్కన కాలం నాటికే జైనమత ఖండన జరిగి తైనము దాని సంస్కృతీ సాపాత్యాలు దాదావుపూ ర్తిగా నిర్మూలించ బడినవి, వేమన కాలానికి జైనం కొన ఊపిరితో మ్మాతమే వుంది. సురవరం (వకాపరెడ్డి గారన్నట్లు ఆఅం(ధదేశంలో యజ్ఞ యాగాది (కతు కర్మ్శలన్తు మూఢాచారాలను, జంతుబలిని కులవిభేదాలను శైవుల వలెనే జై నులుగూడ వారికంకైు యు క్రియుక్తంగా ఖండించినారు. కాని తెలుగునాట వైదికులు, తై వులు ఉభయులు కలిసి “వేమన కాలానికంకు ముందే జైనులను వారి సంస్కృతిని పూర్తిగా అణచి వేసినారు

కాని కన్నడ దేశంలో వీరకైవావతరణతో, బిజ్జలుని వధతో జైనం, దాని సంస్కృతి పూర్తిగా నళించలేదు. కన్నడ భారతం, ధమ్మపదం వంటి (పసిద్ధ జైన సాపాత్యం, (శావణ ఇెళగోళ వంటి శిల్పాలు సర్వజ్ఞుని కాలం నాటికి జైన సంస్కృతీ సాంప్రదాయాలు కొంతవరకు (పభావం కన్పిస్తూ మిగిలే వున్నాయి. వారిని ఎదుర్కో వలసిన అవసరం సర్వజ్ఞునికి వుంది. కాని వేమనకు అ అవనరం లేదు. అందువల్లనే వేమన సాహిత్యములో, జైన మత (వని హింసా హింసల (పసకి అంతగా కానరాదు,

శైవ, వైష్ణవాల వంటి భక్తి ఉద్యమాలు చరాచర (పపంచంలో భగవంతున్ని చూచేఐ, స్టావర జంగమాలు రెండింటిలో జీవాత్మను దర్శించేవి. సర్వజ్ఞుని కంక, లేదా జగదీశ చం్యదబోస్‌కంకొు ముందే చెట్టు చేమలకు గూడ (పాణముందనే అంశం ఎవరికి ఆలియని రహస్యం కాదు.

జగదీశ చంద్రబోస్‌ శాస్త్రీయ “ఇన్వెన్షనోకూ, సర్వజునిలో గంధంవారు కల్పించిన “ఇన్వెన్షన్‌'కూ పోలికలను చూపడం లీసంద ర్భం. చెట్లకు (పాణమొక్కకుశాదు జంతువులకు వలన్సే దుఃఖం,

గా విష్ణపయోగి, విశ్వకవి బాధగూడ వుందని శాస్త్రీయ పయోగాల ద్వారా నిరూపించినవాడు బోస్‌, ఇటే బోస్‌ ఇన్వెన్షన్‌ ప్రత్యేకత. నవత, శాస్త్రీయ దృష్టికి తర్క దృష్టికి (కార్యకారణ దృష్టిక్సి గల తేడాను గమనించని అజ్ఞానం మాత్రమే. గంధంవారు సర్వజన కున్నట్లు అనవసరంగా (ప్రతిపాదించిన “సుగంధంలో” మనకు శన్చిస్తుంది. కన్నడదేశరలో నాటికింళా మిగిలిపోయిన “జోగి జంగాల వివా దాన్ని" (ప్రతిబింబిస్తుంది, సర్వజ్ఞుని జైన సిద్ధాంత అహింసా ఖండన. ఈ చార్మితకాంశం తప్పనిసరిగా గంథంవారి [గంథంలో ఉండాల్సింది కాని అదే లేదు. గంధంవారి గంథంలో ఈ కార్య, కారణ దృష్టి లోపం కొట్టవచ్చినట్లు కనబడ. తుంది, ళు భారతదేశంలో కుల్క మత విభేదాలను విమర్శించిన 2500 " ండ్ల నాటి బుద్ధునికి శాస్త్ర దృష్టి (కార్య కారణ దృష్టి వున్నట్లు, రామకృష్ణ, వివేకానంద, గాంధీ, న్యెహూలకు ఇది లేనట్లు చూపించి శ -పిశ్లిల విమర్శ (గంధం వారి (గంథం 50 నుంచి కఠ పిజీ వరకు) విమర్శ రాయడం బట్ట తలకు, మోకాటి! ముడిపెట్టడం మ్మాతమే అవుతుంది, ఇది అసందర్భం, అనుచితం! “జనతా పదాలి తాషూ మార్చులతో ఈ (గంథం మొదటి ముుదణ నాటి శేర్చడిన జనతా (పభుత్వం (180/ మెప్పు కోసం జాతీయ నాయకులు గాంధీ, న్యెహూలపై చేసిన ఈ బాడి కనుళితం, అన్యాయం, అనవసర అధిక ప్రసంగం గూడ. కార్య కారణ వీమర్శ ఒక్కకు సమాహాన్ని మాద్చడగు, చార్మితక చని ఈ, క్రి పరిస్థితుల్పు శాస్ర్రాయ విజ్ఞానం కూడ తోడై నప్పుడే సమాజం సూరడం జరుగుతుందనే వాస్తవాన్ని గంధం వారు గమనించ లేక పోయినారు" ఇట్టి అసమర్థ అసమ్మగమైన (గంథాలు విశ్వ వీద్యాలయాలో డాక రేటు డిగీ పోందిన మేధావులు (వోయదవనిన్షవి శాన షస

వేమన వేదళాస్త్రం ఇ ఏది ఏమైనా ఈ (గంథం విమర్శనాత్మక దృష్టితో పఠించి తీర వలసిందే. ఈ [గంథములో అనేక శీర్షికల (కింద వేమశ సర్వజ్ఞులను వోలుస్తూ నర్వజ్ఞు ని అనేక కన్నడ పద్యాలు వాటి అర్ధాలు వివరింప బడినవి. అవి పారకుల కెంతో ఉపయోగ కరంగా ఉన్నాయి, కెఫ రెన్సుగా మున్ముందు కూడ వుంటాయి, 0. గ*పజా కవి వేమన” :. (గంథకర్తః డాక్బరు యన్‌, గోపి, వుటలు క్ర00. భాగాలు $. ప్రచురణ 1880 సం॥[; ధర రు 85.00, ఇది ఒక ఉద్గ్యంథం. దీనికి ఉస్మానియా కళాశాల వారిచే డాక్ట రేటు బిరుదు (వదానం చేయ ఇడింది. అంకితం (అనురాగవళి వ అర్ధాంగ్సి “అరుణకు”, ఇది “పేరుకు దగ్గ అకడమిన్‌ రీసర్చి (గంథం. అర్హ డజను సంవత్సరాల అవిరళ కృషితో 80 ఏండ్ర వయస్సు గల ఇతడు 60 ఏండ్ల అనుభవంతో (వాసినట్టుంది ఈ (గంథం. ఇతనికి ఒక పెద్ద కళాశాలలో ఒక చిన్న ఉద్యోగం (లెక్చరర్‌, తేలుగు భాషలో) ఇతడు “పాయ మున చిన్న, ,పతిభావిభవంబున మిన్న అంకు అతిశయో క్తి కాదు. తన [గంథములో వేమన మానవళజా వాదాన్ని, విశ్వమానవ దృళ్పథాన్ని వివరించినాడు, వేమన పద్యాల వాత _పతుల పైన సవివరమైన పరిశీలన విషయ సేకరణ వుంది. సాంఘిక అర్థిక తాత్విక దృక్పథాల పైన పరిశోధన తగు మోతాదులో ఉంది. దీని (పథాన లక్ష్యం సంఘ సంన్క్మరణ. వేమన 17వ శతాబ్ది వాడనీ, రాయలసీమకు ఇెందిన వాడని నిర్ధారణ చేసినాడు, తన ఈ (గంథంలో అతడు కొంత ధీమాను కూడా (పదర్శించినాడు, అది తప్పుగాధు. అది దీక్షాదక్టుడగు యువకులకు ఉండవలసిన సలక్షణం గూడ ఇట్టి 3616 000[6ల06, వం] (-2330160% యువ రచయితకు ఉండి తీరవలసినటే. ఇతని (గంథాన్ని చదివి నవుడు “అంకి తేరిగి మాటలాడ నేర్చినపుడు పిన్న 'పెద్దతనము నెన్ననేల ? పీన్న చేతి దివ్వె పెద్దగా వెలుగదా 1 అన్న

70 విస్రయోగి, విశ్వకవి వేనున పద్యం స్ఫురణకు వస్తుంది. ఈ [గంథంలో తప్పులు అవక తవకలు లేవని గాదు. ఎన్నో వున్నాయి గూడ. అవి బాల్య ఛాపల్యమున వచ్చినవే. సాంపదాయాలనే సవాలు జేసిన “సాంప్రదాయ సిదంగా వస్తున్న వేమన “దిగంబర” చిితానిక్కి తన పైత్యాన్ని గూడోశా స జోడించి మనీ వెరి వెంగళప్పుగా చితతించి దర్శన మిప్పిస్తాడు, డాక్టర్‌ గోపి తన “్నపజా కవి వేమన” [గంథం అట్ట పెన ! (గంథం తరువాత ఇతని పోకడలు, రచనలు చూస్తే ఇతనికి డాక్ట్ర రేటు (పదా నంతో వేమన అవసరం తీరి పోయినట్టుంది. ఇది శోచనీయం, ఏది ఏమైనా ఇది అమూలాగం పఠించ దగిన అ ౩ెడమిక్‌ రిసర్చి గంథం. 7. "విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ” (వేమన అంతరాలతరాలోక్రి (గంథ కర్త: శ్రీ తిపురనేని వెంక కేశ్వరరావ్వు పుటలు ; పై70, ధరః రూ. 25.00. (పచురణ : 1$01 వ్యృపియల్‌, (వేమన వికాస "కేంద్రము, విజయవాడ : అంకితం తొందరపడి... (తోవ దప్పిన.... తమ్ములకు _ ఈ (గంథం పేరుకు తగ్గది. నిస్వార్థ త్యాగ నిరతితో నిండి వుంది. ఇది వేమన సాపాత్య, కవిత్వ, 'తాత్విక స్వరూప స్వభావాలను (తవ్వి తట్టల 'కెత్తుతుంది. ఇంతవరకూ "వేమన'పై వెలు వడిన [గంథా లన్నిటికన్నా, ఇది చాలా మటుకు నమ(గంగా, సవివరంగా సహేతుకంగా వుంది. వీరు 'వేమన్నను “తాత్కాలికంగా” “దిగంబరుడు గాను, కొండవీడువాడా, లేక రాయలసీమవాడా, అన్న మోమాంనలో సడినారు. ఇది ఒక గొప్ప పరిశోధనా, పరిశీలనలలొో కూడుకొన్న ఉద్గరింథం. ఇందులో ఎన్నో నూతన పయోగాలు, నిర్ధారణలు చోటు చేసుకొన్నాయి. ఇందులో ఓక పెద్ద లోపం ;. భాషా, భాష్యాలు బరువుగా బంధగర్భితంగా అర్ధంగాని విధంగా వాడుకలో లేనివిగా సరళ

నులభ (గాహ్మత లోపించినవిగా వున్నాయి. సరకు సమ్మగం. కాని వైలి కఠినం,

'వేమనది తేలికైన భాష, బరువైన భావాలు అయితే వీరిది అందుకు భిన్నం, పేరి భాష కొంతవరకు రాళ్ళపల్లి వాది వేమన (గంథ భాష కంకొ కూడ కఠినమైనది. ఇది పధానంగా, సిద్ధాంత (గంథంగా వున్న ఫలితంగా, మైలోపం జరిగి వుండవచ్చు 1

(గంథం అట్టపైన అతి అకర్షణీయమగు రెండు “దివ్య” విగ్రహా లున్నాయి

పంచరంగుల చిత్రం _. వేమన దిగంబర ఏష్టిబొమ్మ చిం, షరా మామూలే. కానీ వేమనకు ఎట్ట ఎదుట ఒంటి నిండ బట్టతో, సర్వాంగ సుందరమగు చ్కితం నాగార్జునుడు చర్శన మిస్తాడు _ వ్వొర పాలకునివలె. ఇది అవళ్య పఠనీయ అమూల్య (గంథం,

క్రి వేమన వివిధ దృక్కోణాలు ;. [ప్రచురణ నెం. 2, మే 18 1982. వుటలు £00, వేమన వికాస కేం్యదమ్ము మొగ్మలాజ పురము, విజయవాడ. వెలరు, 20.00లు,

ఇది విజయవాడ వేమన సాంస్కృతి కోత్సవాల 1పసంగ వ్యాసాల సంకలనం | మే 8ఈ0.31.1981.సంథానక ర్త: శ్రీ జతిపురనేని వెంక కుశ్వరరావు గార్కు విశ్వదాభిరామ వినుధదవేమ (గంథక ర.

ర _(గంథ ఆవిష్కరణక ర్త స్ముపీంకోద్టు న్యాయమూర్తి త్రీ ఓ, చాక నః ప్రి ఏటుకూరు బలరామమ్వూర్టి, కొల్లా వేంకయ్య, డాక్టర్‌ యస్‌, గంగప్ప, జ్వాలాముఖి, డాక్టర్‌ క. రామానాయుడు, (తిపురనేని 'వేంక కేశ్వరరావు మొదలుగాగల మా యిరువురిని కలువు

ఇళ విష్తయోగ్సి విశ్వకవి కొని ఓఓ మంది పముఖుల ఉపన్యాసాల సంకలనం ఇది. చదివి తీర వలసిన (గంథం, $) లోకళవి - వేమన యోగి జీవితము. పద్యమంజరి, పశం సలు, రచయిత _ కళ్ళాపపూర్ణ మరువూరు కోదండరామిరెడ్డి, మార్చి 1089, వెల రు. 85, పేజిలు కక0 (లుషం128-402] అంకితం ;. “త్రీ గురుభ్యోదఘః౫1 “వేషున వంటి జీవన్ముక్తుడు సధ్గుముదేవుడు _ షిర్తి సాయి భగ ౮౫ వానుల పొద సంకేరుహాలకు (షిర్టీ సాయిబాబాకు ఈ కృతి సమ రజో అంటూ గాఢమగు మూఢవిశ్వాసాలతో మొదలు పెడతాడు తన “లోక కవి 'వేమన్న* (గంథాన్నిఈ శ్రీ రెడ్డిగారు 1 ఈ నెల్లూరు రెడ్డిగారు సిర్భయుడు, సిక్కచ్చివాది, సాహితీ సంపన్నుడు, చతుకుడు గూడ. అంతేకాదు తగు మోతాదులో కులాభి ఘానంగలోకులీనుడుగూడ! వేమనను రెడ్డి కులభూషణుడుగా చితించి, గు ర్తించాలన్నది, ఆయన తీవ తపన్క ఆరాటం గూడ!

. మేన కాలంనాటిక రెడ్డు మోటారెడ్డు పాకనాటి రెడ్లు పంట రెడ్డు ఎ్యారరెద్ధు అనే ఉపకులాల,గా వీరినందుకు కులనిర్మూలనవాది యెన “వేమన ఆ రెడ్డను “మాసగాళ్ళంత మొనగాళ్ళు అయినారని తిట్టి పోస్తాడు. ల

ఎ డ్ణె రెడ్డి కులము... ప అన్న వేమన్న మాటను భుజూన వేసుకొని మోసినవుడ్రు “ఇలను శ్యూదుడౌట ఎరుగంా 'వేముసొఅన్న వేమన్న సవాలును రెడ్డ చెడునడతలపైన వేమన (సయోగించిన అస్త్రశాస్తాగిలను మరువూరివారు మరచి పోతారు, ఈ సందర్భములో “ఎంశమంచి గొల్ల వానిక్తై నా వేపకాయంత వెరి ఉంటుందన్న*

వేమన వేదశాస్త్రం 72 లోకో కి స్ఫురణకు వస్తుంది. కులంపై కలం కత్తితో దాడిచేసిన వేమన కులాన్ని గురించి గుద్దులాడడం 'వేమనకు తీరని అపచారం అవుతుంది, కుల, గో త అధిక్యతలను చాటి చెప్పువార్కు పాటించువారు జవసిడ్షి గల్లు వాని బానిస కొడుకులు అన్నదే వేమన్న అవేదన! (త్రీ రెడ్డి గారి [గంథం 61681 4 కులం రెడ్డి "పేజి నెం. ౫౩

కులం పైన మతంపైెన వేమన్న అ్యపకటిత యుద్ధం (పకటించి నాడు. తన యావత్తు శక్తి యుక్తులను బలివెట్టి జీవితాంతం వరకు (పతిఘటించి పోరాడినాడు. ఈ పోరాట పటిమ నేటికే కాదు, మున్ముందు గూడ మార్గదర్శకం, ఆదర్శపాయం, ఇది శ్రీ నెలూరు రెడ్డి గారు విన్మరిస్తే వాస్తవాలను వక్రీకరించడం గాదా? అనలుకే ఎసరు "పెట్టడం అవుతుంది కదా! ఎవరైనా ఈ 'వేమన్నను “రెడ్డి? కాదంటా రేమోనని గుండె పగిలి వారిపైన అర్ధం, పర్థంలేని అవాకులు చవా కులు వాడడం న్మ్యాయసమ్మత మౌతుందా? సాహిత్య లోకం నమ్మ తిస్తుందా ?

శ్రీకృష్ణ దేవరాయలు రెడ్ల (పసక్షి తెచ్చి (పశంసించినాడని, ఈ రెడ్డి గారు రాయలవారి.ఓక పద్యాన్ని ఉదహరించి ఉబ్బిపోతాడు. (పుట జ్యూ అది వాస్తవమే. 'కాని అంతకన్న అతి వాస్తవం ఇంకొకటుంది. అది ఇది........సుజన భజవైక విఖ్యాతి శూూదజాతి” (అదే అము కృమాల్యదు అన్నది, రాయల అభ్మిపాయం (పకారం శూూదులే సర్వో త్తములు. “రెడ్డ కంకు కూడి. ఈ విషయాన్ని శ్రీ రెడ్డిగారు 'విన్మరించరాదు. | పుట" ౫౩). కలియుగమువనున్న కాపు కులానకు వేమన తన క్‌ర్తి వీ[కయింఛె అన్న పద్యపాదాన్ని ఉదహరించి చేసిన వ్యాఖ్య సినండి ! “చింత ఛద్చినా పులువు చావదన్నట్టు క్రులాత్రీత్రుడై నా, దానిపై అభిమానం ఆయనలో అప్పుడప్పుడూ తెలియకుండానే

క! విప్లవ యోగి, విశ్వకవి

"పెకి ఉలి కేటట్టున్నది, ఇది మానవ న్వభావంలో దౌర్బ్చల్య రేఖ. అయినా తన కులాన్ని పొగిడి తాను దానికి కీర్తి తెచ్చినందుకు మురిసి పోవడం సహజమే! ఇది అక్షరాలా అచ్చుగుద్దినట్టు ఈ నెల్లూరు రెడ్డికే వ ర్తిస్తుందిగని, వమనకు ఏ మాతం ఎక్కడా వర్తించదు. ఈ రెడ్డి “జబ్బు "వేమనకు ఎంళశూన్యమో, ఈ రెడ్డి గారి కంత మిక్కుటమూ, (పబలం కూడ. ఒక వైపు *లోక కవి అంటూ వేమనను గొప్పగా పాగడుచూ ఇంకొఠ వైపు మెత్తగా తెగడడం, కులాతీతునికి కాస్త కులం తీట పులమడం మిక్కిరి అన్యాయం, అనుచితం, ఆ గంథాని కే మాయని మచ్చ.

(పుటలు ౪౧, ఇల _ “వేమనలో కమ్యూనిస్టు సూతా లున్నవని 'తిపుఠనేని చారే........ అంభజేకాని నేటి కమ్యూనిస్సు “రాజ్యాల నిరంకుశ పాలన... కడుపు కూటికే జీవించరాదు. రష్యాలో సమైక్యత ఉన్నదా ?. (బెబ్నేవ్‌, బూడ్చులు తుడిచే కమ్యూనిస్సృ లున్నారు కదా! మానవత్వాన్ని అణచి వేస్తున్న కమ్యూనిస్టులను; నిరోప రాధుల సోదర మానవుల రక్తదాహకులైన నక్సలైట్లను వేమన కన్నె త్తియెనా చూడ నిచ్చగించడు. రష్యాపాలకులు తోడిమానవులన్స గాటి గొడ్డను మాదిరి మేపుతుళ్నారు. అంతే....” ఇంతటి అకోళశం, అజ్ఞానం, చౌకబారు ఉకోశం, హద్దు, పద్దు లేని కమ్యూనిస్టు వ్యతిరేక చిందులు, సందర్భ శుద్ధిలేని చౌకబారు విసుర్లు ఆ _గంథాన్ని, ఆయన “కళాపపూర్ణ” బికుదాన్ని కళంక పరుస్తాయి.

“సోషలిస్టు రష్యూ ఒక నాగరికత (౫6౪ య11126400) అది ఒక వినూత్ని పపంచం అన్కీ పపంచ పీడిత తాడిత (_పజా బాహుళ్యానికి ఆశాకిరణమని (పఫంచ బానిస విము కి ఉద్యమాలకు నాందీ, (పస్తావన అస్తి గాంధీ నెహూ, విశ్వకవి టాగూరు, విపఫ్టవ కవి ఇక్‌ బాల్‌, నజూ%ల్‌ ఇస్లాం, నత్వవేత్త రాధాకృష్ణ జాతీయ మవా కవులగు' సుబహ్మణ్య భారతి, _పేమచంద్భు, మళయాళ మహాళ వివల్హ్మ

వేమన వేదళాన్తుం 7₹ తోలు (నారాయణ మోనన్‌్‌ సరోజినీదేవి మొదలగు హేమాహేమిోలు, మేధావులు, కమ్యూనిస్టు రమ్యాను వేనోళ్ల కొనియాడినారు. ఆ దేశం ఈనాడు మన దేశానికి ఆపతక్కాలమందు అన్ని విధాలా అఆదుకొన్న అతి ముఖ్యమగు మితదేశం. అట్టి ఆ దేశాన్ని ఇట్టి అల్పబుద్ధితో దూషించడం సూర్యుని పై ఉమ్మి వేసిన ళ్లు.

సమతా, మానవతా వాదాలకు మూలం కమ్యూనిజం. కష్టపడ కుండా వొట్టినింవుకొనే దుష్ట సిద్ధాంతాన్ని గానీ; పరపీడనా పరాయణ త్వాన్ని గానీ) దోపిడీ రొపీడీలనుగాని, కుల, మత, కుష్టు, కలరా వ్యాధు లనుగాని, కమ్యూనిజం సహించదు క్షమించదు. అందుకే. కమ్యూనిస్హు సమాజం_కొందరికి నచ్చకపోయినా, నొచ్చుకున్నా వీషిషంచ వ్యాపి తంగా; దిన; దిన (పవర్ధమాన మౌతూవుంది, ఈనాడు 1పపం౦చంలో సుమారు 200 కోట్ల (అనగా 1/కివ వంత్యు ,పవలవ.,షజలు కమ్యూ నిసుల పాలన (కింద వున్నారు. 100 దేశాలో 10 కోట్ల కమ్యూనిస్టు

శు టీ. శు పార్టీ సభ్యు లున్నారు. యుద్ధోన్యాద రక్తపిపానుల, రాబందుల రాజ్యూల కుుటల కుటిల (ప్రయత్నాల, క్యూర కర్ముల నరిక ట్జి శాంతి సంరక్షకులుగా నిలబడినారు, (వపంచంలోని 8 స్వతంతి, పతిపత్తి గల 898% భూభాగం, త్ర ప%జలుగల దేశాలు సోషలిస్టు ప%ిభావం, పొలన కింద ఉన్నాయి. ఇది ఒక అద్వితీయమగు ద్వితీయ ప్రపంచం,

“మ్రార్క్సిజం” అన్నది ఒక మహోన్నత మానవతా వాదళి, ఇధి సృజనాత్మక శ క్రిగల (0761006) బడ శాస్త్రీయ వినూత్న విష్ణప పురోగామిశ క్రి! 1847 తో ఒళ చిన్న గదిలో 140 మందితో మార్క్సు మహాశయుడు, తన కమ్యూనిస్టు “మేని 'ఫెస్టో*ను పఠించడంతో ఇది

డుతూ వుంది, అదే కమ్యూనిష్టు పెనుభూతం” అన్నది మొట్టమొదటి. వాక్యం. అ గగంథంలో ఈ “పెనుభూతమే” బహుశ శ్రీ రెడ్డి గారిని వెన్నంటి వేటాడినట్టుంది. అళ్లు సమాజ వాదాన్ని (సోషలిజం) గురించిన వారి అవగాహన వ్యాఖ్య అర్ధరహితం, అభ్యంతరకరం, (వారి గంథం పుట_౦౨౦) థ్రీ రెడ్డి గారి వాతలు పరిశీలిస్తే, కళాప%ిపూర్ణ డాక్ట రేటు బిరదుల ప్శధాన౦, పేదలకు బంజరు భూములు పట్టాలిచ్చినట్లుగా ఉన్నదన్న త్రీ తిపురనేన్సి వెంక కేశర్థరరావు గారి .విమర్శ (“విశ్వదాభి రామి అనే గంంథంలోో సత్యమూ, సహేతుకమూూ అనిపిస్తుంది. రమ్యా అషహ్టోబరు విప్లవాన్ని (81౧ ప్కముఖ చరితం కారుడు హెచ్‌.జి. వెల్సు అపార్థం చేసకొని రమో్యో ఇన్‌షాడోస్స్‌ అన్న గగింథంలో కొన్ని తప్పులు వార్తియటం, దశాబ్దం తిరుగక ముంచే రమ్యాలో వచ్చిన బిహ్మాండమగు మంచి మార్పులను గుర్తించి *మిన్‌ 'కెరి అన్న తన రెండవ గ్రంథంలో తన పొరపాట్లను సర్దుకున్నాడు, నొషలిజాన్ని “సోషల్‌ జామెటీ9” అంటూ విమర్శించిన పంముఖ 'ఫెసంచి రచయిత రోమరోలా గూడ వాస్తవాన్ని గుర్తించిన తరువాత తన పొరపాటు అభిపాంయాన్ని మార్చుకున్నాడు. ఇది గొప్పవారి లక్షణం, శ్రీ రెడ్డిగారు గూడ ఇట్టి సులక్షణాన్ని. అలవర్చుకు౯టారని ఆళించుదాం. శ్రీ వెంక కేశ్వరరావు గారు అనల్ప కృషి సల్పి రచించిన "విశ్వ దాభిరామ....? గంంథంతో పోల్చితే శ్రీ రెడ్డి గారి “లోక కవి....౫ గ౦ంథం అతి అల్పమైనదని విజ్ఞలెనవారు సులభంగానే గుర్తిస్తారు. ఈ గంంథంలో ఎన్ని లోపాలున్న, కొన్ని కొం త్త విషయాలుకూడా ఇందులో ఉన్నాయి. కాన సాహితీపరులందరు,. విమర్శనా దృష్టితో ఈ గ%ంథాన్ని తప్పక చదివి తీరవలసింటజే! ఇంకా ఒకరిద్దరు సాహితీ సంపన్నులు వేమన పైన సిద్ధాంత [గంథాలు (థిసీస్‌లు (వాస్కి డాక్చరు బిరుదులు సంపొదించుకున్నట్లు

..వేమన వేదశాస్త్రం శ వ్యతికలద్వారా తలుస్తూ ఉంది. అవి గ్రుతెకి ఉన్నాయే కాన్సి' ఇంకా బయటకు రాలేదు. రాబోవు ఆ [గంథాలకు మా స్వాగతం.

అర్టితేరిన గౌప్ప. అభ్యుదయ రచయితలు, సాహితీవే తలు: చర్మిత కారులు విద్యాధికులు అగు సి. ఆర్‌. రెడి శేమోలది శతమణ కవులు, శ్రీశ్రీ, వేటూరి (పభాకరళాశ్త్ర, ఆరుుద, ఎసి. నా. రెడి, తాపీ, తాతయ్య, బంగొోరే (బండి గోపాలరెడ్డి, డాక్టరు కృషారావు కంభం పాటి సత్యనారాయణ ఏటుకూరు బల్‌ళామవసా ర్త మొదలగు ఎందరో మహానుభావులు తమ వార్టిస్క విమర్శ; వ్యాఖ్య, భాష్య, ఉపన్యాసొల ద్వారా వేమనను వెలుగులోనికి తెచ్చినారు. వీరందరు. మాకు వందనీయు లే.

ఈ అరువది సంవత్సరాలలో పేర్కొన్న పై $ (గంథాలలో (పధానంగా పఠించ దగ్గవి అయిదు. ఈ అయిదు వేము భారతంలో పంచమ వేదాలతో తులీతూగగల “అది పంచకం” అనవచ్చు. మొదటి మూడూ వేమన్నను విశ్వానికి ఎరుక పరచి వెలుగు లోనికితెవ్చిన (పముఖ (గంథాలు.

ఈ ధశాజ్ఞం ఆరంభంలో అవిర్భవించిన రెండు[గంథాల్లు (అరుం వడు సార్థక నామథధేయాలుగల కలకాలం నిలువగల వెలలేని వెలు గును వెదజల్లే సంఘోదారక సమ్మగ సాహిత్య సంపుటాలు సంఘ సేవకు రంగస్టేలాన్ని నీమాయత్త పరచిన (గ్రంథాలు,

పామరులగు మేము [వాసిన మా ఈ వుస్తకానికి ఫండితులు, కవులు, విమర్శకులు అగు పె వారి గృంథాలకు విధాన తేడాలు రెండు, మూడు. ఒకటి ; వేమన చెట్టుకింద మట్టిమోద కూర్చున్న లేదా దేశదిగమ్మరిగా. తిరిగిన- “దిగంబరుడాొ అన్నది. రెండు ; అత గాడు *నారీ ద్వేషియా అన్నది[ పెవారి అమూల్యాభిపాాయం (పకారం “అవును అన్సి మాది కాదు అని! అవునో, కాదో శేల్చ వలసింది మారు, మి, మౌ,' మున్ముందు తరాలవారు, “ఉర్విటనుల కెల నుండు తప్పు,.... తప్పులెన్నువారు తమ తప్పు అెరుగరు” "తప్పు అేస్‌ వాడు ధరణి లేడు వేముని ఈ 'వేదవాక్కులు విస్మరించడం వీలు వడద్యు ఎవ్వరికి గూడ! , , |

73 విష్ణ్పపయోగి, విశ్వకవి “వేమన్నను మేము 17 వ శతాబ్చివాడని, రాయలసీమ వాడని, తాత్వికంగా అతడు ఒక మకానికి (లేదా ఒక దర్శనానికి మొగ్గిన వాడు కాదని, (పత్యక్ష అనుభవ పూర్వకంగా, అనాటి అన్ని మఠాల, కులాల, దర్శనాల, మంచి చెడులను నిర్భయంగా నిష్పక్షపాతంగా సమిోక్రించిన వాస్తవిక పురోగామియైన కవిగా మేము చూస్తున్నాం! సంస్కరణ వాదులు భాషా కోవిదులూ్సూ బహు (గంథక ర్తలు అగు క శే. కందుకూరి, గురుజాడలు వేమన్నపట్ల ప౦దర్శించిన నిర్ణ క్య వైఖరిలోని గుట్టును బట్టబయలు చెయ్యడం కూడ జరిగింది మా పుస్తకంలో! అందరు గూడ “అయ్యో సాపంగ” అన్నారే గాని, ఇంతవరకు ఎవరు కూడా పై విషయంలోని అసలు రహస్యాన్ని చైట “పెట్టలేదు, “అభిమానులూ “దురభిమానులో కాకూడ దన్నది మా విన్నపం ! రచయితలు ఎంత కాపీ కొట్టినా ఎంత పవునరుచ్చరణ జరిగినా, అంతా గాకపోయినా కొంతకు కొంతైనా “స్వంతం” అంటూ ఉండి శీరుకుంది, అదే పదివేలుగా భావించుదాం 1! ఎందరైన్తా ఏమైనా వాియనీయండి వేమన్న పైన; సుహ్భృద్భావముతో స్వీకరించుదాం | వృురకొక బుద్ధికలవారు (వాస్తే, “జిహ్వా కొక రుచో గలవారు చదువు లాకు. కాని “విశ్వదొ అంక అతగాడి వుంపుడుగత్తె వేశ్య అనీ, *అఖభి రామ అంకే అతని గురువు *కంసాలి అభిరామయ్య అనీ అర్ధం, పర్థంలేన్వి అకుకు అందని పోకకు పొందని అవాకులు, చవాకులు వాసి రానులు పోయకుం'కు చాలు! ఒప్పును తప్పంకు తప్పుగాన్సి తప్పును తప్పనడం తప్పుగాదు. నర్వజ్ఞులు ఎవ్వరూ లేరు “సర్వజ్ఞుడు” గూడాన్ను [ ళి ఖ శి న!

వేమ బంధు *బంగోరోొ సంస్మరణ, శ్రద్ధాంజలి

శమన పైన అద్వితీయమైన ద్వితీయ (గంథం (“వేమనొ రచించిన రాళ్ళపల్సి వారికి గాని, చరి[తలో సిద్ధహాస్తులు, నవ్య పరిశోధకులు వేమన (గంథాల నృష్టిక ర్తలు అగు నార్ల ఆర్ముదలకు గాని నూతన నవ యువక (గంథకర్త (ోపజా ళవి వేమన జాక్టరు గోపికి గాని అంతు దొరకని, అలవి గాని (బౌను దొర 188 నాటి 1184 పద్యాలు గల వేమన పద్యాల ఆండవ సంకలనాన్ని అతి ముచ్చటగా, అనతి కాలంలో “వేమన యోగి విజ్ఞాన 'కేం్యదంొ తగ్ర ఫున తానొక స్పెషల్‌ ఆఫీనరుగా నున్నపుడు (జూలై 1880) తెలుగు (పపంచాని కందించిన ఘనత, కీర్తి కఓ శే. బంగోరేకే దక్కుతుంది. అంజే కాదు; కను చూపు మేఠలో లేని, ఖండాంతరాలలో నున్న వేమన సాహిత్యాన్ని యెంతో వేమన విజ్ఞాన 'కేంటదానికి తెప్పించినాడు మారు మూల (ప్రాంతాలలో అణగి మణగి యున్న మణిపూనల వంటి లేఖలు రచనలు వ్యాసాలు, మొదలగునవి [పోగు చేసి కుప్పలు పోసినాడు, నిదాహారాలు మాని గాలి గంగ వలె తిరిగి భల్టూళవు పట్టుదలతో భగిరధ (పయత్న్నాలు చేసి కోట్ల విలువ గల అపురూపఫు మీన సాహిత్యాన్ని ఒక కొలికికి చేర్చి యోగి వేమనను స్థిరపరచినాడు విజాన కేం్యదములో._

జా

ఇట్టి దీక్షా దక్తుడగు బంగో రేను ఎండోమెంటుశాఖ కమిషనరు అయిన ఒక ఐ ఏ. యస్‌, అధికారి ఆయనతో అనవపర ఘర పడి ఉద్యోగళ నుండి తొలగించడం బంగోరె కోర్దు "కక్కడం, 'రధికారే దుర్వినియోగానికి పొల్చ్ఫడిన అధికారి పరాజితుడు కావడం, ఈ చర్మిక్తను అం్మధ జాతి ఎన్నడు మరువ జాలదు. ఆ మనో వేదన బంగో రెకు మానని పుండువలె బాధించి, వేధించి, వెన్నంటి వేటాడుతూ వచ్చింది, అందువళ్లే ఇథనిలో మానసిక అవేదన సమాజ పరిస్థితుల

900 విస్ల్రవ్రయోగి, విశ్వకవి పట్ల -తీఠని అనంతృ ప్లివంటి అనేక దుర్చటనలు, అధికారుల అకమాల పట్ల అవేశం అనుడణం (పజ్వరిల్లి ఆయన అకాల మరణానికి దారి తీసి యుండవచ్చు. నేటి .సమాజంలో చొరవ, సాపాత్య స్థాయి గల సాహసి! స్థానము శేదు. నాగరళత కున్న స్థానం మానవతకు లేదు. నీతికి నిలువ నీడ! లేదు. మేధస్సును అదరించే నాధుడు లేడు... ఆర్థికమూ, అథికారమూూ ఈ; రెండే నేటి సమాజాన్ని పరిపాలిస్తున్నాయి. ఇవి గూడ అతన్ని కబ్చింగదీసినవి. ఇతడు రచించిన [బౌన్‌ లేఖలు “అధునికాం్యధ సాహిత్య శకలాలు” “మాలపల్లి నవలపై పభుత్వ నిషేధాలొ మున్నగు చారి (ఆక సాహిత్య ్యగంథాలే ఇతని బుద్ధి బలానిక్‌ గిటు రాళ్లు. శంగోరె బతికి ఉన్నపుడు మొజటి కన్యాశుల్క నాటకాన్ని [బతికించినోడుో అంటూ తానూ, బంగోరె కలసీ |పచురించిన మొదటి కన్యాశుల్క,శాటకాన్ని న్మరిస్తూ బలవన్మరణం చెందిన బంగోరెకు (శల్దాంజలి ఘటిస్తాడు; ఆం(ధ అభ్యుదయ కవి ఆర్ముద. తన రచనల వ్వారా బంగోరె ఆం్యధ పరిశోధక లోకానికి. చిరస్మరణీయుడు. “దండి హృదయంగల బండి గోపాలరెడ్డి” అని అతగాడిని 'మాలాంటివాోలు ముద్దుగో శెల్టిచే వారం. ఇతడు నిజమాది నిష్టురం ఇచ్చుకొనే వారిలో అగగణు్యుడ-.. తనకు నచ్చనిది దేవుడు దిగివచ్చి జబ్పైనా ఒప్పుకొనేవాధు శాడు, వేడి భృట్టించే వాడి వాస్తవ వాదన లతో చేదుటి-వారిక కంపర' మె త్తింబీవాడు; నిర్భయుడేకాని నిర్ణ్వయుడు కాడు. కన గేండెకోయకు, తలళాయకు సామరస్యం ఎన్నడూ చెడ గొట్టుకోని వ్యక్తి ఇతడు-ళల్లాంకపట మెరుగని నెల్లూరు రెడ్డి కావడం “పవిశేష్టం.

వేమన వేదళాస్తుం త

గత మెంతో ఘనకీర్తిగల” ఘనుల జీవితాల్లోని వైరుధ్యాలను, బలహీనతలను, బట్టబయలు చెయ్యడంలోను, సిద్ధాంతాల "పీరు మాద నూతనత్వాన్ని కానలేని ఛాందన బంధనాలను వేలెత్తి చూపి “మంచి గతమున కొంచెమేనోయ్‌”అన్న అంశాన్ని మాటిమాటికి గుర్తుకుతెస్తూ తన శతృ, మితృ లిరువురికి కోపాన్నీ ఆశ్చర్యాన్నీ, అలోచనలను రేకి త్తించే విమర్శకా(గేసరుడు, ఖండన మండనాలను సరకు చెయ్యని సర్వతంత్ర స్వతంత సత్యాన్వేషి బంగోరె. ఆయన మరణం తెలుగు చారిితక సాహితీ పరిశోధనా (ప్రపంచానికి తీరనిలోటు. ఆర్కుద భాషలో అతడు “పరిశోధనా రాక్షసుడు”,

వేమన సమన్య వచ్చినపుడు నిర్మొగ మోటపు నిశిత విమర్శ కుడు. నిజాయతీగల నిక్కచ్చివాదిః ఆలోచనలు రేకెత్తించే పరిశోధనా (వవీణుడు.

బాధా పరితప్త హృదయంతో బలవన్మరణానికి బలిమైన “వేమ బంధు” బంగోరె (మొండిఘటం బండి గోపాలరెడ్డి ని నంన్మరించ కుండా వుండడం దుస్పాధ్యం; దుర్గ భం. అందుకే ఈ మూడు ముక్కు లతో అతగానికి మా హోరత్కి (శద్ధాంజలి, నివాళులు.

జె వ భాగము = సాంఘికము

“విశ్వదాభి రామ వినుర వేమ”

పె మకుటంతో వేమన పద్యాలు ఇజెప్పడంలోని గూఠార్ధాన్ని పరిశీలించడం అవనర౦.

ఇందుకు సంబంధించిన “అభిరాముని కథ” ఊరు "పేరు లీని “కాళ్ళులేని కట్టుకథ గా రాళ్ల పల్లి వంటి విమర్శకులు శిల్చివేసినాళు. “విశ్వద” అన్న వేశ్య వేమన ఉంపుడు క త్తెయని, ఆమె వల్లనే లాను విరాగిగా మారినందున, అవిడపై నున్న అనురాగం కొద్ది ఆ మకు టాన్ని అడుగడుగునా స్మరించినాడనీ, ఇంకొక కాకమ్మ కథ కూడ వుంది. ఇలాంటివన్నీ కట్టుకథలేనని అధునిక అభ్యుదయ విమర్శకులు నిర్ధారణ చేసినారు.

“విశ్వదా=సమ స్తము యిచ్చునట్టి, అభిరామ=మనోహరమైన వాడ్యా వేమా= ఓ వేమన్నా! వినురా= వినుము అన్నది గతంలో బడిపంతులు బోధించే అర్ధము,

అది “విశ్వతోభిరా మా” అయివుండ వచ్చునేమో అన్నది కొందలి ఒక భావనా విశ్వము అన్న పదానికి (ప్రపంచము (091౪ల అన్న అర్ధము అందరికి తెలిసినదే. “విశ్వము నడుపంగ విశ్వేశ్వరుండుండి అన్న పద్యములో, "వేమన్న “విశ్వ మంటే (పపంచము అన్న అర్థము లోనే వాడినాడు.

లోక మందలి ్కపజలకు ఆదర్శాలన్సు నీతులను అభిరామ౦గా= అనగా మనోహరంగా మనస్సుకు ఆకట్టుకొనునట్టు దా = ఇచ్చుటకు

శేదా బోధించుటకు నిర్గ యించుకున్న 1పజాకవి కావడం ఈ మకు టాన్ని పెట్టుటకు ఒక కారణం కావచ్చు. అయన తత్వవేత్త, సంఘ సంస్కర్త కూడ కావడం _ అనాటి సమాజంలోని కుళ్ళుసు ఓర్పుతో, నేర్పుతో అవసరమయితే “బుద్ధి చెప్పు వాడు గుద్దిజేనే మయా” అన్నంత కఠిసంగా విశ్వ విష్ణవ దృక్పథంతో మాటిమాటికి వివరించ వలసి రావడం, ఈ మకుటానికి ఇంకొకళారణం కావచ్చు, “ర్వి జనుల కెల్ల నొళ్ళ కంచము బెట్టి, పొత్తు కుడిపి కులము పొలియ జేస్పి "శలను చేయి బెట్టి తగ నమ్మ జెప్పరా[ అన్న. “వసుధైక కుటుంబమేో వేమన్న ఆశయం, ఈ అశ యాన్ని మనం అడుగడుగునా గమనించేందుకే ఈ మకుటాన్ని ఎన్న కున్నాడని అర్థం చేసుకోవడం సముచితం. అద్వైత తళ్వాచఛార్యులు అయిన శంకరుల భజగోవింద, లక్ష్మీ నృసింహస్తోత మకుటాలూ, “చండాలోస్తు సశుద్విజోసుూ అన్నవారి మనీషా పంచక మకుటము._ఇటివే 1 ల ళు “పపంచ కార్మిళులారా! ఐక్యం కండూఅన్నది మార్కు మహో శేయొని ఆధునిక శాస్త్రీయ భౌతిక సిద్ధాంతములోని మూల నినాదము. వన స సనా సమైక్యతను, కళ్యాణాన్ని కోరే నినాదము. సజ్ఞానములో అది భౌతిక వాద ఛాయలు గూడ వున్నాయి. ఇందులోని బొచిత్య, అర్థం భావ గాంభీర్యాలను మరింత (ఫొమాజణీఠంగా పరిశీలించడం |పాజుల పని, షా

వేమన వేదశాన్త్రం ల్‌ “ఉద్దేన్సమ్స్రల్ర "కెల్ల జూలెడి తెలివి గలిగ్‌ , సకల పషళశముల విజ్ఞాన భరిత ఛర్మ నందేశముల బంపు ధన్యమతుల, దేశమిది యది యనుకుమి తెలివి, వేమ? “సర్వ సమ దృష్టి నామ వజ%ంబు కలన, గుటిల కుల భేద కుధరముల్‌ కూలనేసి; ఎన్నికను గాంచెడి శివయోగీం్యద వరుల, కులము నెన్నుట తెలివి తక్కువయె వేమగొ “డ్రాబ్రగవ్రి నొందియును కాల గతిని గనక, సకల కాల సమ్మత పరిజ్ఞాన కలన సర్వ కాలైక మూర్తులై జరుగు వారి, కాల మేర్చరించుట వెెరిగాదె "వేమ[ “విశ్వ సందీప్త తేజంబు వెల్లి నిరియ, విశ్వ సమ్మత ధర్మముల్‌ వెలయ జేస్పి విశ్వదాభి రామత మెయి వెలుగు నట్టి, విశ్వ లోక కుటుంబి! వినుతి చేమ!” మానవుడు ఎప్పుడు, ఎక్కడ పుట్టింది అనవసరం. తెలివి ఈక్కువ అని గూడ అంటాడు. కారణం ? అతని సందేశాలు విశ్వ (పపంచానికి సంబంధించినవి, అతనిది కుటిల కుల మత ఖేదాలను కూల్మదోసే సర్వ సమ దృష్టి,

86 విప్లవయోగిి విశ్వకవి

ఏ కాలములో నున్నా ఏ దేశములో పుట్టిన్సా అన్ని కాలాలను, అన్ని దేశాలను అతని (పబోధాలు (పకాశవంతం చేస్తాయి. అతని ధర్మములు విశ్వసమ్మతములు. అందుకే అతడు “విశ్వదాభి రాముడు” “*విశ్వలోక కుటుంబి”, “విశ్వకవి” “విష్పపయోగిఐ ॥

(పై పద్యాలు ఆటవెలదులు కావ్వ; వేమన నడక అందులో కొంత లోపించింది. కాన్క్మ అవి అతనివి కావేమో నన్న సందేహం కొందరికి రావచ్చు. ఒకవేళ అవి అతనివి అయినా కాకపోయినా అలనాడే అతని భావ (పభావాలను, స్మకమంగా ఆకళళింవు జేనుకొని,: పె విధంగా వాటిని వేమన పద్యాలుగా తీర్చిదిద్ది చేర్చిన పారజ్జుల, (వభుత్నంగా భావించినా గూడ "వేమన సాహిత్యానికి న్యాయం చేకూర్చినక్లు)

అట్టుగాక అతని భావాలకు ఏ మాతం అన్వయించని, అభి పా౦యాలను అంటగట్టి, వ్యాఖ్యలను కువిమర్శలను, ఆపాదించే అపార్థాలు అనర్థాలు, 'పెడర్థాలు _ అతని సాహిత్యములో కొంత వోటు చేసుకొన్నాయన్న సంగతి గూడ మరువరాదు | అట్టి వాటి ఆధారంగా పిట్టకథలు, కట్టుకథలు అల్లి, అర్ధం పర్థం లేని అవాకులు చవాకులు అందులో చొప్పించి వేమన్న కవిత్వానికి, తమ పైత్యాన్ని కొంత మేళవించ్కీ సినిమాలు తీయడం, నాటకాలు నవలలు, వ్యాసాలు. టీకాలు వ్యాఖ్యలు రాయడం _ లాభసాటి వ్యాపా రంగా భావించడం, నేటి తెలుగుదేశ సామావ్లిక్ర _ సాహిత్య నైతిక పళశనానికి చిహ్నం! గా

4 శ 4 శి

విశ్వమానవత - వేమన “ఈ [పపంచములో కాలి జాడను బట్టి ఇది ఆవుద్కి ఇది సింహోనిది ఇది పులిది అంటూ తేడాలు గురించి ఇది ఫలానా అని నిర్ధారణ చేయవచ్చు. కాని ఇదే విధంగా (బాహ్మణులకు ఇతర జాతులకు మధ్య తేడాను గుర్తించడం సాధ్యపడదు. ఇది (బాహ్మణుని కాలి జాడ, ఇది క్ష్యృతియులది, ఇది వైశ్యులది. ఇది శ్మూదులది, అంటూ నిర్ణ యించడం దుర్గ భం, కాబట్టి కాలి జాడలో ఏలాటి భేదము లీదు గనుక మానవులంతా ఒకే వర్షం. అనగా మానవజాతి నాలుగు సాంఘిక కులాల మద్య తేడా లేదు. జకే చెట్టుకు పండిన పండ్రలో ఇది (బాహ్మణుల ఫలమని, ఇది క్ష్మతియులదని, ఇది వై శ్యులదన్సి శ్హూదులదని తేడా లేదు. కారణం? ఇవన్నియు జకే చెట్టునకు పుట్టినవి. అదే విధంగా మానవు లందరూ ఒకే మహాళ క్రికి జన్మించినవారు కాబట్టి ం (అశ్వఘోషుడు. (కీ, వూ,కేవ శతాబ్ధం) మానవుని జన్మవాక్కు అంటూ యునెస్కోవారు పకటించిన పుస్తకం నుండి) అంటూ క్రీస్తుకు పూర్వము నూరేండ్ష ముందే స్యుపసిద్ధ బౌద్ధ మవో కవి అశ్వఘోషుడు అన్నాడు. అశ్హు "వేమన దృష్టిలో మానవు లందరూ, పుట్టుకతో సమానులు; సోదరులు, తొలుత బమ్మ గుడ్డు పరికించి చూడగ కులము లన్ని గూడ తోడ బు త్రై; అంద రొకట గలయ నన్నదమ్ములె గదా. 1॥ వి ॥ జాతి భేద మెంచి జన్మముల్‌ తెలియక ముక్తి గాన లేరు మూఢ జనులు , జాతు లెంచ నేల జన్మంబు తెలియుము [వి [1

జ విప్లవయోగి, విశ్వకవి (ఇక్కడ ముక్తి అంకే మొనవ విముక్తి ఇట్లు మానవ జాతి శంళా అభేదమును స్థాపింప దలచిన వాడు కాబట్టి, బాహ్మణు లనే కులం సమాజంలో ఏర్పడటం 'వేమనకు విడ్డూరంగా తోచింది (బాహ్మణ పుట్టుకలోనే ఉన్న ఈ వైరుధ్యాన్ని సాంప్రదాయ రీతిలో ఎత్తి పొడిచినాడు. “తల్లి గన్న శల్లి తన తల్లి పిన తల్చి తర్మడిగన్న తల్లి కాశ తల్లి; యెల్ల శ్యూడులైరి యేటి బాపడు తాను, ;;వి॥ ఈ సందర్భంలో “జన్మనా జాయతే శూూద కర్మణా జాయతే ద్విజః, “*వేదపాఠేన వ్యిపాణాం, (బహ్మజ్ఞానాత్తు (బాహ్మణ3; అన్ను స్మృతి వాక ష్టం “జేమన దృష్టీలో వున్నది, సాంప్రదాయ ర్‌తా్య మ్యూదులక్కు స్రీలకు వేదాధికారం లేదు. జఇందుచే తర తరాలుగొ బాహ్మణ కులంలోని స్తీ లందరు శన్యూదులే కదా! తలి శూదపై తే తాను (బాహ్మణు డెట్లవుళాడు ?. ఇది విడ్డూరం. (బాహ్మణ కులంలో స్తీ పురుషుల మధ్య భేదం జందెంొ. ధరించడం మాత్రమే కదా 7 అంటా డు, “తాడు మెడకు వేసి తనకు శూ్యదత్వంబు సోయె ననుట యెల్డ బుద్ధి "లేమి; మది నీలువక [తాడు మరి వన్నె దెచ్చునా 1వి॥ ఉపనయనంలో (వడుగులోో జందెం వెయ్యడం జ్ఞానానికి చివ్నానా ? ఈ (జాడు చంచల చిళ్తునికి అలంకార మౌతుందా ? అది ఉంకే అటి వాసీకి కూజ్తా శూదత్వం పోయినట్లేనా 7 ల “వడుగు ద్విజుల కెల్ల కడు ముఖ్యమందురు, వడుగు. జేసెదమని వదరు కొనుచు కడుగు (తాగిన కాకి కరు కరన్నట్లు 41వి॥

వేమన వేదశాస్తం ర్తి కడుగు [తాగిన కాకి ' కావు కావు మని అరచినట్లు, వడుగు - చాలా (పధాన మైన దని అరుస్తూ ఉంటారని, పరివోనం చేసాడు. వేమన జ్ఞాన పిపాసి. జ్ఞానం అందరికీ ఆందించాలనే దిక్ష గల వాడు. “అజ్ఞానమే +“శూూదత్వము. సుజ్ఞానమే, (బహ్మ మనుచు శుతులను వినరా, కాబటి (శుతి వాక్యానుసారం సుజానమే స ట వ (బాహ్మణత్వం కానీ ఇందెం కాదు. “బాహ్మణులకు సకల భాగ్యంబు లీవచ్చు, గొరవింపవచ్చు కలయవచ్చు; జ్ఞానమొసగి జనుల కడతేర్చు నటులైన ॥వి[ి జ్ఞానం బోధించడానికని ఏర్పడిన వేదాలను ఇతరులు చదవ కుండా తామే గుత్తకు తీసికొని (పజలకు జ్జానం బోధించి కడతేర్చు కుండా వారిని వెలివేస్రి తామూ వారినుండి వెలి వేయ బడినారు. “కలయవచ్చు*” అన్న పదంలో ఈ ధ్వని రూపమైన వాస్తవ మున్నది, “అజ్ఞాన మడచి వాల్మీక్కి సుజ్ఞానవు (బహ్మ సదవి నొందెర వేమా”! అనగా వేద సమానంగా విప్రలతో పారాయణ చెయ్యబడే రామాయణాన్ని, బోయ కులానికి చెందిన వాల్మీకి రచించినాడు, అందువల్ల అతడు “పరగ బోయ ఢయ్యు బాప డయ్యె*. కాబట్టి ణు జ్ఞానాన్ని పొందడానికి అందరూ శొద్హ లే అందుకే క్తులము ఘనము గాదు గుణమే ఘనంబురా ఉంటాడు, కంత్రి వారలెల్ల జూతి విద్యల నేర్చి జూణలైరి మిగుల జగతిలోన; [(బాహ్మణులగువారు (బవ్మాంబు, నెదగరు ॥1వి 1 అనాటి [బాహ్మణులు (పజలకు తత్వబోధ చెయ్యడం లేదు, ఇతర కులాలవాళ్లు తమ తమ వృత్తులను చేస్తూ ఈతత్వజ్ఞానంలో రూడా

11 విప్తవయోగి, విశ్వకవి ళా

నేక్పు సంపాదించినారు, “అనడాన్ని జాణలైరి* అనగా (పవీజణులైరి అనే పదంలో నూచించ బడినది.

“రావు కవీశ్వరుల్‌ కంచఆజ యోగులు

సాతాని వైష్టవుల్‌ సాలె భటులు,

కోమటి దాళలు కొంకు భాగోతులు

మాల వెజ్జులు బోయ మావటీలుఖో అన్న కూచి మంచి తిమ్ముకవి కుక్కుకుశ్వర శతకంలో ఆనాటి పరిస్థితి కొంత (పతిబింబిస్తుంది.

తెలుగునాట జైన భౌద్ధ మతాలకు చెందిన (వఖ్యాత పురుషులు మొదటి నుండి వైదిక మళాన్ని దాని అచారాలను విమర్శిసూ 'వజల్లో 'తత్వ బోధ చేస్తూ వచ్చినారు. నాగార్జునుడు, దిజ్నాగా చార్యులు

అంధులు, కన్నడ భాషలో పంపకవి భారతాన్ని జైనుల పన్టతిలో రచించినాడు. తెలుగు కన్నడ భాషలు విడివడిన తర్వాత కూడా ఆ 'ఛారత (పభావం ఆంధ దేశంలో ఉన్నది.

“కానట బీసకు చదివి గాధలు త్రవ్వు తెనుంగు వారికిన్‌”

వ్యాసముని |పణీతొ మగు భారతాన్ని” చాళుక్యుల కాలంలో నన్నయ రచీలిచ బూనుకొనిి ఆద్కి సభా మరియు, అరణ్య పర్వ ములో కొంత భాగాన్ని వా9సీ మరణించినాడు. దీనిపై 'గూడా జెనుల బౌద్ధుల విమర్శ సాగింది తర్వాత కాలంలో.

ఈ కాలంలో భారతంపై వచ్చిన విమర్శలను దృష్టిలో ఉంచు కొని తిక్కన మహాకవి, నన్నయ. వదిలి వేసిన అరణ్య పర్వంలోని మిగతా 'ఛాగాన్ని వదిలివేస్కి యుద్ధ కాలంలో బోధింపబడిన *భగ వద్గీతను” నంగహపరచి, నన్నయ మాదిరి ఫవురాణ శైలిలో గాక

వేమన వేదళాస్త్రం 81 శావ్య శైలిలో, భారతాన్ని మలచి *అంఛావళి మోదముం బొరయు నట్టుగొ రచించి పూర్తి చేసినాడు. “*వింకు భారతం వినవలె, తింకు గారెలు తినవలొ నన్నంత రసవ త్తర కావ్య౦గా భారతాన్ని ఆం్యధులు స్వీకరించారేగాని, “వేదాంత విదులు వేదాంత మనియుూఆని నన్నయ చెప్పన రీతిలో మాతం కాదు. గణపతి దేవుని ఆస్థానములో తిక్కన, జైనులను వాద మందోడించి నప్పటికీ ఆది పండితులకు మ్మాతమే పరిమితమై పోయినది. కుమారిల భట్టు వంటి తత్వవే త్తలు అంధధుళే యైనా అంధ దేశంలో వారి (ప్రచారం సాగిన జాడలులేవు. నన్నయ అనంతరం వీరకైవుడైన పాల్కురికి సోమన, తన బసవ పురాణంలో అగవర్షాలపై ఉగ్రంగా దాడి చేసినాడు. వీర శైవుల్లొ సిరి జంగాలు, వైష్ణవులలో పంచము లనబడే మాల దాసరులు కూడా శ్రైవ వైష్ణవ మతాలకు సంబంధించిన తత్వబోధ విరివిగా సాగించినారు. అందుకే “జాణలై రి అన్న వేమన పదం ఎంతో అర్ధవంతమైనది. సామాన్య (పజలలో (బాహ్మణులు భూ దేవతలని చెప్పుకొంకు, జంగాలు-తాము “జంగమ దేవరలు (తిరిగే దేవతలు?) అన్ని దాసరులు కూడా తాము (బాహ్యణుల కంకు హెచ్చన్సి (పచారం చేసుకొని (పజల్లో కొంత గౌరవాన్ని పొందినారు.

అనాడు వి్యపులు చేసే “ఘనకార్యాలు _ వేద పఠన _ దేవ తార్చన; వేద మంత్రాల అర్ధ మేమో అనేక మంది (బాహ్మణులకు తెలియదు, దేవతార్చనలో దక్షిణలు తీసి కోవడం తప్ప వారు (పజలకు బోధించే తత్వజ్ఞాన మేముంది ? అందుకే .

“బ్రాహ్మణుల మటిండు) బిహ్మత్వ మది లేని

(బాహ్మ మద్ది యేల? బాఇహ్మణుడ కొ 7

బొమ్మ వలెను తాను దిమ్మెపై కూర్చుండ 1వి॥

2 విపపయోగి్సి విశ్వకవి స!

'దేవాలయోల్లో బొమ్మ మాదిరి దీమ్మెపై కూర్చొనగానే _బాహ్మణు 'శెట్టివుకాడు 9

“మంత మొకటి జేప్పి మరి దేవతార్చన

జేసి కరుణ తమకు జెందిన దని,

వేద పఠన జేసీ వెరులై పోదురు దేవతార్శన మం్యతాలు చదివి పజలను కాము ఉద్ధరించినట్టు, నటించి "వేదాల వ్యర్థ పఠనంతో మెరి వెంగళప్పలై పోతున్నా రంటాడు.

ఇది అనాటి (ాహ్మాణుల గురించి - వేమన అభ్మిపాయం, ఇదే ఈ నాటికి సజీప*ఫత్యరగా ఉండి పోయింది.

“మ్సద్య మాంసాదులు ముట్టము” కాబట్టి తోము ఇతరుల కంశ్రే గొప్పవారమనే భావనే కాదు వాదన కూడా' (వాహ్మణులదే, డీనీకీ వేమన్న జవాబు _

“నొోమయాజి ననుషు సోలల కొలదిని

(తావనేల కామె చేవ టక్కడు;

కతు ఫలంబు కంఠ గత మగు కాబోలు [౫ (కతువుల్లో చేసే సోమపానం మద్యపానం కాదా? అని (పళ్నిస్తాడ్డు

“నోమయాజి ననుచు సౌంవుగా వేషంబు

గట్టి మాంసమెల్ల గాల్చి తినును;

డ్విజుడ దోనన నధథికో ఫళి మేమి గల్లును [7 యజ్ఞాల్లో వధింపబడే పశు మాంన భక్షణ సంగతేమిటి? మం(తాల అర్థ మేమని అడిగితే _

“మంతా? ధనం జగత్సర్వం, మంతా ధీనంతు ద్హైవతం

తన్మనిత్రంంి బాహ్మజాధీనర, బాాహ్మణో మును దేవతా!” _

చేమన వేదళానస్తుం రికి ఆని భగవంతుడైన. కృష్ణుడే చెప్పినట్టు, నీతి శాస్రముళ్లోని శ్లోకాన్ని ఉదహరించి. మంతా9ర్ధం బా౦హ్ముణుల కే గాని ఇతరులకు చెప్పరాదని నోరు మూయించే వారు. ఇక మిగిలింది పొౌరోపాత్యము అనగా ముహూర్తాలు పెట్టి పెండ్రి -పిరంటాలు చేయించడం _. కరణాలుగా వుంటూ గాంమాల్టొ “కరణముల ననుసళింపక విరసంబున దిన్న తిండి వికటించు జుమూ” అనీ, అప్పిచ్చు వాడు వైద్యుడు ఎప్పుడు శెడతెగగు పారు నేరును ద్విజుడున్‌, జొప్పడిన యూర నుండుము, జొప్పుడ కున్నట్టి యూరు జొరకుము సుమతి అనే సుమతి శతక పద్యాల నుదహరించి గామ జీవితానికి తాము లేనిదే గడవదని [పచారం చిసుకొచే వారు, [పజలను తప్పుదారి పట్టించేవారు. అందుకే - “న్ప్ర4డ్రి గాదు జగతీ పంచాంగములు జెప్ప, కొంచెమైన బుద్ధి నొంచ బోక; (బహ్మ మెరుగ కిట్లు పౌరోపాతవఎ సేయ॥[” “విపు లెల్ల జేరి వ్యెరికూతలు కూసి సతీ పతుల్‌ను గూర్చి నమ్మతమున; మును మువూర్త ముంచ ముండెట్లు- మో సెరా॥?” అంటూ (పజల అనుభవాన్ని ఎ త్తిమూపి ముహూర్తాలు, జాత కాలు కల్పించిన (భమల్స్వను పటాపంచలు- చేసినాడు. కరణాలు కావుకు కావుకు కరణాలు అండగా ఉంకు ఉభయు లకూ క్షేమం; లీకుంకు ఇద్దరికీన ష్టమేం ఇందులో కరణాల గొప్పతన మేమో లేదని స్పష్టం చేస్తాడు. “కావు లేని యూరు కరణమ్మునకు కీడు. కరణం పగచేత కావు కీడు; కావులు కరణాలు ' కావడి కుండలు అనే పద్యంలోని భావ మిటి.

$4 విప్లవ యోగి విశ్వకవి అయితే ఆ కాలంలో కరణాలు లెక్కలు తారుమ్తూరు చేని వారి నుండీ మోసంగా ధనం లాగడమే కాక వారి మధ్య కలహాలు "పెళ్ల వారు. అందువల్ల వీరివై అనాటి రైతుల్లో కలిగిన అసహ్మ్యాన్ని_ జజ గ్రళ్షా లటంచును కైలక ట్టల యిష్పి, పొళిక లంటను పరిగళలింట; కాన్తంట గిన్షంట కలయిి లేనియి కొన్ని సెల్లులు బాకీలు సెప్పుకుంటు; యెగరాసి దిగరాసి సగమేసి యెగదొబ్చి కొంపలు పడదోసి సంపవుతారు....ల్కొ అఆటూ కూచిమంచి తిమ్మకవి తన కుక్కు కేశ్వర శతకంలో వెల్ల డించి నాడు. తిమ్మకవి కూడా నియోగి (శరణము యే. అందువల్ల పై విధంగా కరణాలను విమర్శించే రైతులను మోటువాళ్ళంటాడు. ఈ విధంగా (పజలను పీడించే నియోగులనే 'వేమన _ “వేము కోంటొ విషము నెలనాటి కరణాలు, పాము కంకు విషము [పథమ శాఖ; అంత కంకొు విషము ఆర్వేల నియోగులు!” అని అన్నాడని ఒక పద్యం _ కాని ఎక్కువ పద్యాలు కాపు కరణాల ఐక్యతనే చాటుతాయి. తాము లేకపోతే లోకమే చెడిపోతుందనే (బాహ్మణుల (పచా రాన్ని ఈ విధంగా ఖండిస్తాడు, ద్విజ వరుండు చెడ్డ దిక్కు లేళయె భూమి మనుజు లెల్ల చెడుదు రనుట "కేమి; శాల గతులు మారకలియు ధర్మము మారు

స (బాహ్మణులు లేనందువల్ల వచ్చే నష్ట మేమా అేదు, కాలాను అగా ఆక వి తొలి ఇ ఈ అగవర వ్యవస్థ మారవలసి౦దేనని వెలుగెత్తి చాటిన లుగు కవి వేమన. కులాల గా కారణ యుక్తంగా అనుభవ పూర్వకంగా అ(గ అ | ( కామా, క త్తిగట్టారు $0 పోవాలని అన్నందుకే అ్మగవర్థాలవారు వేమనపై లు కం॥ “కాదన డెవ్వరి తోడను వాదాడగ బోడు వె[రివాని విధమునన్‌, ఇఖీదా భేద మెకుంగును, “వేదాంత రహస్యములను వేమన యొరుగున్‌౪* ల అంటూ సామాన్య (పజలు ఈయన పద్యములను వేద సూక్తుల వలె గౌరవించినారు. “విశ్వము నడుపంగ విశ్వేశ్వరుండుండ, (ాహ్మణులకు నేల పట్టుదలలు; వనము లోని కోతి వసుమతి నడువునాణో అంట్టూ ఏ ఒక్క కులంతొనో ఈ [పపంచం నడుస్తుందనే వాద నను పటా పంచలు చేసినాడు. ఆతని దృష్టిలో సర్వ మానవులు సమానులు. “కులము హెచ్చు తగ్గ కొదవలు పని లేదు, సాను జూత మయ్య సకల కులము; “పెచ్చు తగ్గు మాట ెళ్సురుంగగ వచ్చు[1౫ 1 ౧ న్‌ ఇక్కడ సకల కులము అనే మాటకు “సకల మానవ జాతో అన్న అర్ధం వేమన్నది. అందుకే విశ్వమానవ సౌ్యభాతృళత్వాన్ని "వేమన్న తన సిద్ధాంతాల కన్నిటికి మూలంగా తీసుకొన్నాడు, ఉ శి థి శ

వేమన -- రాచరిక వ్యవస్థ శాజకీయంగానే కాక, భాషా, సంస్కృతీ పరంగా కూడ 12వ శతాబ్టిలోని కాళతీయ రాజ్య నిర్మాణము, తెలుగు దేశ చర్మితలో ఒక ముఖ్య ఘట్టము. గణపతి దివుసి నాయకత్వాన్త. తెలుగు దేశ మంతా ఒకే పభుత్వ పాలన కింధికి.వళ్చింది ఈ కాలములోనే 1! ఆంధ తెలుగు శబ్దాల మధ విభదం తాలగి “తై 9లింగ ధరజి తలం” అను శబ్ద స్వరూప మేర్చడి, శెలుగు జాతి (పత్యేక స్వభావం బయట పడింది. ఈ కోలంలోనే మహా కవి తిక్కన “తం[ధ భారత రచన పూర్తి గావించినాడు. అనాటి [1పఖ్యాత రాజ్య వీరు 1బాహ్మణ్య కమ్మ, క్రాఫ్ట కుటుంబాల మధ్య అనులోమ, విలబోషు (వర్జాంతర) వివావాల్పు జరిగి డెబ్బయి. మందికి పైగా వున్న నాయకుల నాయకత్వంల్రః “నాయంకర ప్రభు వ్యవస్థ” ఏర్పడింది. దీనికి నాయకులు కాకతీయ చ్మకవర్తులు, వీరికి ఇందులూరి అన్నయ మంతి, కొలనిరు.దదేవుడు మొదలగు వీరులైన (బాహ్మణ మంతులు (ప్రధానులు, వీరు శై వులు, కాకతీయ చ్మకవర్తులు కూడ శైవులే, అంతకు ముందున్న వైదిక శైవ, వైష్ణవ విభేదాలు సమన్వయం చేయబడ్‌నాయి. గజపతి దేవుని ఆదరణకు ప్మాతుడైన తిక్కన ఇష్టదైవం “వారిహర నాధుడు”. ఈ శాలానికి వైదిక మత విలోధియైన జైనమత నిర్మూలన ఫూర్తి అయింది, (ప్రతాప ర్ముదుని కాలం వరకు ఈ “నాయంకర వ్యవస్థ” ఐక్యంగా వుండి ఢిల్లీ సుల్తానుల దండయ్యాతలను (పతిఘటించింది; 188 లో (వతాపర్యుదుని పరాజయంతో కాకతీయ రాజ్యం పతన మైంది, 18లో దక్షిణ దేశంలో ఈ పా౦ంతంలోని ముస్త్రిం పభువులు

వేమన వేదళాస్తుం' క్ర? ఢిల్లీ పె తికుగుబాటు చేసి"భామినీ*రాజ్యూలను ఏర్పాటు చేనుకొన్నారు. నాయంకర వ్యవస్థ వివిధ నాయకుల విభేదాలతో చీలిపోయిరది. ఈ వ్యవస్థలో 1ప్రముఖలై న రెడ్డు కొండవీటి రాజ్యాన్నీ, పారివార, బుక్క రాయలు విజయ నగర స్మామాజ్యాన్ని స్వాధీన పరచుకొన్నారు. కాపయ, (పోలయ నాయకులకు తెలంగాణా, కోస్తా పారంతాల్లో కొంత భాగం దక్కింది. ఈ రాజుల మధ్య ఘర్షిణలు, కవీ పండిత పోషణలో పోటా పోటీలు, భామినీ సుల్తానులతో. వ్యవహరించే విష యంతో విభేదాలు ఘర ఇలు పీర్వడినవి. ఆనాటి రాహలు సోపాత్య పోషణలో సాధించిన తిధివృద్ధి అపూర్వమైనది. ఈ రాజా స్టాగోల్లో “కనకాఖిషేకాలు సన్మానాలు పొందిన శ్రీనాథ 'కవి జీవిత్‌ర తనేక జడి దుడుకులకు గురియైంది. భ్‌ళ్త కవీ పోతన ఈ క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో రాజులను సేవించ రాదనే నిర యానికి కమంగా వచ్చి, శృదరిశోన్ని వరించ్చి పహాలికుడై, “రాజొల పడుపు కూడు తినకుండా తన భాగవతాన్ని భక్తి వైరాగ్య భరితంగా రచించినాడు. తెలుగు పజల తాత్విక తృష్ణ ఈ (గంథం కొంత వరకు తీర్చింది. విజయనగర లాజుల గురువులైన సోయన, వీద్యారణు్యులు వెదాలకు తపనీషళ్‌ పరంగా భాష్యూలు రచించినారు. దక్షిణాది వైష్తవాచార్యుల (పభావం, (కమంగా విజయనగర రాజులు వైష్ణవులు కావడం, కృష్ణరాయలు “ఆము క్షమౌల్యద"” రచించడం జరిగింది విజయనగర రాజులు కొంత కాలం ఖామీనీ సుల్హానులతో మెతీ కలిగి యున్నారు, కృష్ణరాయలు యవనరాజ్య స్ట్థాపనాచార్యుడు, ఈ మ్మైతియే గోలకొండ, విజయనగర (పభువుల కాలంలో సాహిత; పోషణకు మూల కంద మైంది. “ఖడ్గ మళతమైన ఇస్లాం” [క్రమంగా సూఫీ వేదాంత (పభావంతో మత సామరన్య స్వరూపం ధరించింది.

రం విస్త్రయోగి, విశ్వకవి “సనాతన ఇస్తాం సితి శాస్తా?నిక్సీ మత బోధలకు సంబంధించిన (వఛాన లక్షణాలు, శృంగార ఇతి వృత్తాలు, రీతి వాదపుక సరత్తుల మధ్యనే మధ్య యుగాల నాటి ఉర్దూ కవుల్లో పలువురు భావ స్వాతంత్య౦ం, మత నహిస్తుతు (వకృ్ళతి సొందర్యారాధన, జీవితా నందం, మానవుని గొప్పతనం గురించిన ఉద్దాటన, (పధానంగా రచనలు చేసిన వాగూ ఉన్నారు కథవ శతాబ్దం నాటి (గోల్కొండ రాజ్యంలో) కవిత్వంలోనూ, మొహమ్మద్‌ కులీకుతుబ్‌ షా, న్మదుద్దీన్‌ మవహామ్మద్‌ ఫైజ్‌ (18వ శతాబ్దారంభం), చలీమొహమ్మద్‌ బొర౦గాబాదీ ( 1607-14), మోర్‌ మొహమ్మద్‌ తభమిార్‌ (1718.1880) మరి పలువురి కవితల్లో ఈ (ప్రగతిశీల ఇతివృత్తాలు కనిపిస్తాయి. ఇ. పి. చెల్వ "షేప్‌: సోవియట్‌ రచయిళ, “10 శతాబ్దంలో భారతీయ సాహిత్యమూ, మ్తార్జా గాలిబ్‌” అనే వ్యాసం నుండి కరి కోట: యుద్ధం తరువాత (1509 వంద సంత్సరాల పాటు విజయనగర పాలకులు సామంత రాజులూ, వాళ్ల అనుచకువై్య పాశళెగాళ్లూ ఉండే వాళ్టు, గోలకొండ (పాంతములో నవాబుల్హూ కోస్తా (1ఫాంతములోని. విజయనగర [పాంతములో గజపతులూ తమ తమ (పాబల్యం కోనం. త్మీవంగా (పపయత్నిస్తూ యుద్ధాలు చేస్తూ ఉండేవారు. తెలుగు దేశమంతటా రాజకీయ అస్థిరత, అర్థిక సంక్షోభం చెలరెగినవి. “జం! పసరవు మాంసము బెట్టియు, మసలక సులతాను ముసలి మానుల జీసెన్‌,” అన్న వేమన్న పద్యము, నవాబులు బలవంతంగా మతాంతీ కరణ జేస్తున్నట్లు సూచిస్తుంది.) అజ్ఞానంతో, దార్మిద్యంతో శవపా౦యు లైన పజలను పీక్కు తినడంలో వీరందరూ పోటీ పడేవారు. “గద్ద

"వేమన వేదశాన్తం ర్రిఫి వంటివాడు గజపతి కాడొకో” ఆన్న వేమన పద్యంలో ఈ అంశం స్పష్ట మౌతుంది. గజపతులు మొగలు చ్మకవర్తుల నహాయంతో ఇతర జేబు వీరఖరడ్లం బవూకరించినాడు, (గజపతుల సాపాత్య పోషణ” అన్న (గంథం అధారలృ, వేమన కంకు కొద్ది నం॥రాలు తర్వాతి వాడై న “అడిదం సూరకవి” పూసపాటి విజయ రామరాజు కాలంలో అస్థాన కవిగా నుండి తనను ఆస్థానం నుండి తొలగించినప్పుడు, “మె తృనవైయున్న అళిటాకు మిద గాక, మంట మీదను చెల్లునే ముంటి వాడి; బీదలై యున్న మా బోంట్ల మోద గాక్క కలదె [కొవ్వాడి బాదుల్ల ఖానుమాదు”ొ అన్నాడు,

కవి పోషణ నుండి దిగజారిన చిల్లర రాజులు కవులను హి౦ సించినట్టు వేమన ఒకటి ర0డు సందర్భాల్లో నూచించినాడు.

విజయనగర రాజకుటుంబాళ్లో కలహాలు, వ్మిదోహాలూ మెండు, ఆనాటి పాలకులను వేమన _

*ద్రుండగిడు రాజు కొండీడు వెలికాడు,

బతిడ రాజునకును బడుగు మం్యతి;

కొండ ముచ్చునకును కోతియె సరియగు ॥వి॥

*ఎంత సేవజేసి ఏ పాటు పడినను,

రాచ మూక నమ్మలాదు రన్న!

పాము తోటి పొత్తు పది వేలకై నను

“వంప దలచు రాజు, చన వగ్గలం చిచ్చు,

ఇెరుప నున్న పగజ, చెలిమి సేయు?

గరవ నున్న పాము నెరి గాచుకొని యుండు

100 విష్పపయోగి, విశ్వకవి “వరుక లేని వొరల వెశ్నాళ్లు గొలిచిన (బతుకు జేదు, వట్టి ఖాషంతి గాని; గొడ్డు టావు పాలు గోకితే చేపషునా[ అని వారి అరాచకాన్నీ, విశ్వాస ఘాతుళాన్నీ, విదోహ బుద్ధిని, బట్ట బయలు చేసినాడు, వేమన దృష్టిలో అనాటి రాజులు “పజలను కాటు వేయ దలచు కొన్న కాల సర్పాలు రాజ సేవలో ఉన్న (బతుకు “వట్టిభాగంతి”. వారు గోకినా పాలివ్వని గొడ్డు టావులు, వేమన తాత్విక దృష్టిలో = సీ; కమల భవాండంబు కర్చ టంబది యెంత? దాని లోపలి జగ్యతయ మదెంత? చాన్స్‌ వాలబ్లవఫొలు ధాకుళ్లి యన నెంత? దాని ఏడవ పాలు భూమి యెంత? అందు తొమ్మిదవ దగు తునిథయ యది యె"త? యాతునియల భాష లమిత మయ్యె ! అట్టి భాషలలోన ననువు మోరగ కడు పొలుప్తారు చున్నట్టి భూము లెన్ని? గీ అట్టి భూముల నేలు వారమిత నృపులు, ఘనులు "సెక శరిడు గలరని కడకు నెరిగి; యొకరి దయ చాలగా నమ్మియుండు మనుజు విభవ మేమనగా వచ్చు వెరి వేమ! ఆంటూ రాజ సేవలోని హీనత్వాన్ని న్లిరసించినాడు. అనాటి అసం ఖ్యాక్‌ రాజుల పాలనలో

వేమన వేదశాస్తం 101 “*వుడమి యుప్పరంబు వురికొనే జగముల రక్ష సేయ గలుగు రాజు బేరి? మహిపతి యని పేరు మనుజున కేడదో[ అని సూటిగా (పళ్నించినాడు. తెలుగు సాహిత్యంలో “రాచరిక వ్యవస్థ పోవాలని సవాలు జేసిన తొలి కవనం వేమన్న చే!” “భూమి నాధి యన్న, వుడమి ఫక్కున నవ్వు; దాన ఫీను జూచి ధనము నవ్వు; కదన భీతు జూచి కాలుండు నవ్వురా[ అనాటి పరికి పందలూ, లోభులూ, అయిన పాళిగాళ్లకు వినా శం తప్పదని (గపించి వారు కాల గర్భంలో కలిసి పోక తప్పదని వరిహాసం చేసినాడు. “పెక్కు నూళ్ళ గొట్టి, కదల వధియించి, ళా ఠలు డొక్క కొరకు నూళ్ళు, దొంగిలించి; యెళ్కడి కరిగిన నెరిగి యముడు చంపు[ “లంక యేలినట్టి లంకాధిపతి వురి; పిల కోతి ఫాజు కొల బెటె; (న్వ్‌ న్‌ శి చిటు కాలమునకు చెరుప నల్బులి చాలు అని వారికి చేటు కాలం మూడినదని చాటినాడు- ఆనాటి అల్ల కల్లోల పరినితిని మనం ఈనాడై చే“విప్లవ పరిస్థితి అనో, సంక్షోభ పరిస్థితి అనో అంటాము ఆనాటి గారమిణ పి భాషతో వేమన దీన్నే *జప్పులంబు అన్నాడు, విస్ట్వవం అన్న పదానికి వికృతి ఉప్పులం లు

102 విషయోగి, విశ్వకవి

ఈ క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో అంధుల సాంఘిక చరిత్రలో సురవరం (పశతాపరెడ్డి గారన్నట్లు (పజలను రక్షంచీనది ఆనాటి రాజులు కారు. తమ జ్ఞాన ప్రబోధం ద్వారా 1పజల్లో ఐక్యతను నెలకొల్పడానికి కృషి

శ్రా సల్పిన వేమన్న, వీర్యబహ్మం లాంటి రాజయోగులే,

అ కాలంలోనే మహారాష్ట్రలో శివాజీ దక్కన్‌ ముస్థిం సుల్తా నుల మధ్య, మొగలాయీ ఫాదుషాల మధ్య ఉన్న కలహాల అభా రంగా, రాజ్యస్థాపనకు పూనుకొన్నాడుం కాని అంధ దేశ పరిస్థితి వేరు. ఇక్కడి విడ్యానగర సాామాజ్యం తల్లి కోట యుద్ధములో నాశన మైంది. తిరిగి ఇంకొక రాచరిక వ్యవస్థను నెలకొల్చ్పడమంకు వేమన మాటల్లోనే ...

ళం

“కోతి బట్టి తెచ్చి కొ శ్రీ పుట్టము గట్టి, కొండ ముచ్చు లేల్ల, గొలిచినటు, ళు రా అవుతుంది. వేమన్న కాంక్షించింది నూతన సాామాజ్యాన్ని కాదు; నూతన సమాజాన్ని, ఈ సమాజం జూత్కి కుల మతు భాషా విభేదాలు లేని, ధనిక దారిద్య వ్యత్యాసాలు లేని ఆదర్శ సమాజం పఠకులూ వారికి వళ్యులైన (పజలూ ఉన్న సమాజం అవసరమెంది. అవని పతుల అవసరం వేమన్న తన కాలం నాటికే నిష్ప్రయోజన మని చొటినాడుం రాజుల్య నవాబుల పాళగాళ్ళ దుర్మార్గాలను, భోగలాల నత్వాన్నీ, లోభగుణాన్నీ, తూర్చార పడుతూ తరుబాత కవుల శత కాల్లో కొన్ని పద్యాలు కనిపిస్తాయి,

వేమన వేదళాస్త్రం 108

“చెప్ప తేదంటను కొ బొయ్యెరుు తప్పదిదుగో గురుని వాక్యము

తప్పు (దోవుల బోవు వారిని చప్పరించుక (మింగు శక్తులు" అంటూ వీర్శబహ్మం, సిద్దయ్య వంటి యోగుల తత్వాల్లో ఈ లాటి భావం అస్పష్టంగా ధ్వని రూపంలో గోచరిస్తుంది.

కరువు కాటకాల ఫలితంగా అనాటి (ప్రజల్లో పాళెగాళ్ళ పట్టు, వారి అ్మక్రమాల పట్ట త్మీవమైన అసంతృప్తి ఏర్పడింది.

“రాయల సీమలో బి౦టిష్‌ వారి అధికారం కొనసొగే- నాటికి 70 మంది పాళిగాళ్ళుండే వారు, |పజా వ్యతిరేకులైన వీరిని 1808 నాటికి మ్మ్యనోదొర పూర్తిగా అణచివేసి దాని స్థానంలో రైతు వారీ విధానాన్ని (వవేశ పెట్టినాడు. మనో దొర అనాటి రైతులతో మాం డవ్య రుషిగా (పస్తుతించ బడినాడు. (అంధ విజ్ఞాన సర్వస్వము _ 8వ సంపుటము. రాష్ట్ర (పభుత్వ 'పచురజణృ య

“భూపతి కృపనమ్మి భూమి జేరచువాడు)

[పజల యునురు దగిలి పడును పిదప;

ఎగుర వేయు బంతి ఎందాక నిలుచురా అని వేమన అన్నట్లు అప్పటి రాజుల 1పాపుళో పాళిగాళ్టూ, తర్వాత వచ్చిన ఇంగ్రిపు వాళ్ల (పాొపుతో జమిందార్డు, నైజాం నవాబు

మ్‌. న్‌

(పాపుతో చెట్టిచాకిరిని కొనసాగిస్తున్న తెలంగాణా జాగిర్జాల్లు (పజల యుసురూ తగిలి పతన మైనారు.. “సహేం్యద తక్షకాయ స్వాహ అన్నట్లు జాగీర్జొ ర్హకుం జమిందార్హ కు' రక్షణ ఇచ్చిన బిటీష్‌, నిజాం (వభుత్వాలుు జాతీయోద్యమాలూ, పజా ఉద్యమాల ఫలితంగా కాలగర్భంలో కలిని పోయినవి,

104 విప్త్ణవయోగి, విశ్వకవి శాబపే తన పూర్వులై న, తెలుగు కవులందరికన్న వేమన్న తో లు = క థ్‌ దూరదృష్టి గల శ్రాంతి దర్శియైన సక్కని. “సత్కవి వాక్యము రిళత్త పోవునౌ పోదు. తెలుగు నాట జాతీయోద్యమం, జమి౦దారీ వ్యతిరేక స్వభావమూ, సామ్య వాద (ప్రభావమూ సంతరించు కొనే (క్రమంలో _ వేమన సాహిత్యం అధునిక సాహిత్యంపై కూడ తన ముత వేసింది. “అన్యాయ కాలాము దొప్పరించిం దిపుడు, అందరము మేలుకోవాలండీ [" మాన్యాలు, భోగాలు మనుజులందరి కబ్బు మార్గాలు వెదకాలి రొరంక్తీ [7 అన్న గేయం మోద్కా ఉన్నవ వారి “మాలపల్లి * నవలలోని =ఆద్రి కాలమున అందకు జనుల్లూ అన్న దమ్ములండీ అన్న ఈక్కెళ్ల జగ్గని ధర్మబోధనల్లోని గేయం ఎేన్సా వేమన (ప్రభావం పరోక్షంగా వున్నద్ది తెలంగాణాలో వెట్టిచాకిరి8 వ్యతిరేకంగా పోరాడిన “ఆఅం్యధ మహానభ” తార అధ్యక్షుడు సుళవరం (సతాపరెడ్డి గారిపై కూడ వేమన (పభావం వున్నట్టు వారి రచనలు పరిశీలిస్తే తెలుసుంది. ఛి థి 4 4

రో / సుజన భజనైక విఖ్యాతి ళూూదజాతి |! జ థి ళల (కృష్ణరాయలు) “ఆము.క్తమాల్యదా! వేమన - చూదులు “జన్మనా జాయతే శూ[దో అన్న వ్మ్యృళి వాక్యం - (పళారం పుట్టుకతో అందరూ శూదు) లే. కాని కాలం గడిచే-కొద్దీ ఉౌట్ట యుగంలో వైశ్య వృత్తులుగా మారిన కృషి (వ్యవసాయం) పశు పాలనల్సు విజయనగర రాజుల శాలంనాటికి శూదులచేతికి వచ్చినవి. ప౦ధాన ఉత్పత్తి సాధనమైన భూమి స్వాధీనం కావడంతో సంఘంలో పూర్వం కంక. శ్యూదుల పొ0ముఖ్యత పెరిగినది. ఈ శ్యూద జాతుల్లో కొందరు. రాజ సైన్యాల్స్‌ చేరి [క్రమంగా సేనాధి అతులుగ్యా సామంతరాజులుగొ, రాజూధి రాజులుగా కూడ నూరినారు, రాజాధి రాజైన కృష్ణదేవయరాలు కూడ శూ[దుడే! ఆయన తీన ఆముక్త మాల్యదలో య ణ “నృవుల పదవాల రేఖల కెల్ల మౌ భుజ్యాగు హలరేఖలే మూలమనుచు; కోటి కొండలుగ భఛాన్యరానులు పండువీటి, సుజన భజనైక విఖ్యాతి శ్రూ(దజాతిళో అంటూ శూ దజాతి పా౦ముఖ్యతను ప౦శంసించినాడు, భారతదేశంలో క్‌ శకమే శ్యూదులది, (శాలివావాన శకం, శాలివాహనుడు! దుుడు - అంధుడు అంటారు

106 విష్లవయోగి, విశ్వకవి

“ఇంతకు ముందు ఒక కంకి లేదా ఒక గడ్డి పరక పెరిగే భూభాగంలో రెండు కంకులు లేదా రెండు గడ్డి పరకలు ఎవడై లే పెంచుతాడ్పో వాడే మావవులో ఉత్తముడు” అన్నాడు ఆంగ్ల

అట్‌ ల! అలీ

మహా కవి స్విఫ్టం

“నాగలి పట్టిన వాడే నాగరికతకు పునాది.అన్నది లోకో క్తి, ఇట్టి వునాది జాతిలో పుట్టి పెరిగిన వోడే వేమన. “ఇలను శూదు? డగుట ఎరుగరా ! 'వేముని అంటూ తాను శూదు్కడనని సగర్వంగా చెప్పు కోన్నాడు, తెలుగునాట కాపులని శూదులను వ్యవహరిస్తారు,

“కలియుగంబున నున్న కాపు కులానకు,

వేమన తన'కీ ర్తి వికయించె?ొ అంటూ తాను కాప్తు కులానికి. చెందినట్లు చెప్పుకున్నాడు.

అగ౦ వర్ద్హాలవారు శూదు9లను హీనంగా చూడడం "వేమనకు టా తిగా గిటదు.

న ల

“జరుల కొరకు భూమి నొరసెడు బాదను,

అవని పతికి వక్యులైనవారు;

పాల వంటి కులము, పన్ను బెక్టైడి వారు

వాకెరుగరు కాపువారు వేమ? జరులు అనగా పరులు (ప్రజల్సు _- పజల కొరకు భూమీ దున్ని పండిస్తారు. రాజులకు విధేయులై పన్నులు చెల్లిస్తారు అన్ని

న! లాటీ

కులాలతో పోలిస్తే సమాజంలో పాలవంటి కులం శూదుగలది,(కావులది కాని వారు నోర్చు వాయ్రా ేన్సి అమాయకులు,

వేమన: వేదశానస్త్రం 107 “కాపు వార లెంత కర్మరు లైనన్సు పాప రాళి కొంత పరిసి పోవు; వివర మెరుగనట్టి వెరి జీవులు గాని అంటూ వారిలో ఆత్మ విశ్వాసం కలిగించ డానిక్సి వారి పా౦ముఖ్యతను ఎలుగెత్తి చాటినాడు. “శద యువతి కొడుకు శుద్ధాలత రంగుడై వేద వేద్యమైన పాదు దెలిపి; టువ్మూ పదవి గన్న బాగహ్మణా (జు డాయెోొ శ్యూద వనిత యగు మత్స్య గంధికి (బెస్త జతి స్త్రీ పుట్టిన వేద వ్యాసుడు అంతరంగ శుద్ధిగల వాడై నందున, వేదాంత రహస్యము లను దెలినికొన్కి (బహ్మా పదవి నార్జించి బాగిహ్మణ శేంష్టు డజాయను అని ఉద్దాటిస్తాడు. “ఉదయ మందు శూూదు డుత్తమొ త్తము డెట్టు, సతికి శ్కూద తనము నత్యమె కద! తల్లి శ్కూద యాయె తానెట్లు బాపడో?1 పుట్టుకతో నందరు శ్యోదులు, స్రీలకు వేద పఠనాధికారము లేదు. కాబట్టి ద్విజూల తల్చులు గూడ శూ(దకులానికే చెందుతారు. ఇది నత్యము, వడుగు ద్వారా (ఉప నయనమ్యు మ్మాతమే బాాహ్మణు లౌతా రనే వాదన వేమన దృష్టిలో అర్ధ రహితము, అబద్ధం ఒ తల్లి శ్యూదు రాలయి నప్పుడు కొడుకు బ్రాహ్మణు డెట్టయినాడు? అని వాదిస్తాడు, “శ్ర్యూదులందు బుట్టి ళ్యూదుల బోనాడు, మాల కన్న దుడుకు మహిని లేడు; వేమన అది భౌతిక వాద దృష్టి పకారం తల్లి జన్మభూమి

108 విష్ణ్పపయ్రాగి, విశ్వకవి “కన్న తల్లి కన్న ఘను అెవ్వరును లేరో అట్టి తల్లికడుపున పుట్టి, తాము కూడ శ్యూదుల మన్న సంగతి మరచి శూ(దులను దూషించడం కన్న తల్లి ని తిట్టడమే. తల్లిని తిళ్తు ఛంచాలుని కంకు నీచు లెవ్వరు? అంటూ-'అధి'క్షేపిస్తాడు, శెలుగు నాట ఈ కాపులలో ఒక తెగకు చెందిన వారే డు. ఈ రెడ్డ కుల నుందు వేమన జన్మించినాడు. రాయలసీమలో రెడ్డను శావులని కూడ అంటారు. వేమన పద్యాలలో రెడ్డ (పస్తావన వుంది, “ఎడ్జెరెడ్డి కులమూ అంకు ఆమాయకు లని అర్ధము, రెద్టు (వధానంగా వ్యవసాయ చారులు, శివా రాధకులు, జానపదుళ్లో ఈ నాటికి పాడ ఇగేం కుల పుకాచాల్లో (ఆసాదుల్వు పిళ్చుకుంట్టు) ఈ అభిపాొంయం స్పష్టమౌతుంది, రెడ్డ గురించి “వేమన” గ౦ంధములో రాళ్ళపల్లి అనంత కష శర్మ గారి అభిపాళ్తియ మిది. “మన దేశమున మొదటి నుండియ్‌ి, ధన ధాన్య సంవద గలిగి శార్యా దొర్యములకు, 'షేలైన జాతులలో ఈ కావు రెడ్డు ముఖ్యమైన వాళ్లు. మొదట కాకతీయ రాజుల కాలం లోనే సేనానులైన గోన గన్నారెడ్డి తర్వాత స్వతంతు)డై న అన వేమా రెడ్డి మొదలు వీరభదా్శ రెడ్డి సంట మైలారెడ్డి మున్నగు వారు ప్రభు వలు గాను తరువాత విజయ నగర రాజుల కిం0ద పాళగాళ్ళు గాను అధికారుల గాను ఉన్నారు, ప%ధాన రాజ్యములు నశించిన పిమ్మట ఏక్కడి వారక్కడ స్వతంతులై వ ర్తించినవారు, సహజమైన స్వతంతాభిలాష్య కాయళ క్రి పరంపరగా వచ్చిన రాచరికపు శ్రీవి, స్నేహ సహకారములు గల వారగుటచేత్క వీరెందున్నను జనులు వీరి యెడ భయ భక్తులు గలీగి వర్షించుట 'సహవాజము. దీనికి తోడు స్వదే శియాభిమానము మొదలగు ఉదారాశయములు పెంపొందించు చదువు

వేమన వేదశానస్తుం 109 సంధ్య లెక్కుడుగా నేర్చి యుండిరేనిి భరత ఖండమునకు వీరి చేత నెంత యాన్నత్యము లభించి యుండెడిదో;, యూపాంప నసాధ్యము. అట్టు గాక సైనిక ధర్మ మెక్కువ గలిగి సేనానులై, పతిఖభా సంపస్కా రములు అేని వారగుట చేత, చిన్నపల్రె రాఖ్యముల స్టాఫింఛి కక్కిన వారికి సామాన్యముగ లొంగళ వర్తించుట వీరి న్వభావమైనది,

మంచి చెడ్డలకు రెంటికి లక్ష్యము లేక [దవ్యము వెచ్చ బెట్టుటు, అడిగినది లేదనకుండ ఇచ్చుట, చేత లేనప్పుడు, న్యాయా న్యాయ మార్గములు రెంటి చేతను ద%ివ్యము నంపాదించుట, భట్రజులోం బాగవ్మాలో పాత పద్యములు పేరులు మార్చి చెప్పినను, పొగడ్డలకు నంతోషించి బహుమానములు సేయుట, పృజయ మున్నచోట పాంజము లిచ్చుట, కోప మొచ్చినపుడు, కుత్తుక కోతలతోనే కసి తీర్చు కొనుట, ఇవన్నియు. ఇప్పటికి వారి రాజన గుణములు, పూత మెరుగులు, వీవు వెనుకటి మాటలు, మొగ మోటవు శూనములు; పా%ియికముగ వీరెరుగరు, వీరిలో ప్రబలమైన వారు. “ప్పిభుకెద్లు” అని నేటికీ వ్యవహరింప బడుచున్నారు.. వేమన ఇట్టి పృభురెడ్డ కుటుంబమునకు, అన్న వస్త్రములకు కొదువ లేక అప్పు సప్పుల పాలు గాక, భూమి కాణి గలిగి, అవులు, గొర్రెలు నమృద్ధిగా గలిగిన మంచి 'నెమ్మదైన పంసారమందు జన్మి౦చి న వాడని యూఫహింస వలసియున్నది. (వేమన _ 468వ పేజీ

ఈ రెడ్లు ధఛాయవఐసీమ, తెలంగాణ పాం ౦ఈముల లోను, గుంటూరు, నెల్లూరు జిల్లాలలోనూ, శాకతీయ్య విజయనగర, రెడ్డి రాజ్యాలు స్థాపింపబడిస (పాంళాలలో ఎక్కువగా ఉన్నారు,

కాకతీయ మహారాణీ రుదగ్శమదేవికి కుడిభుజంగావున్న మహా 'సేనాని గోన గన్నారెడ్డి కవ్మితయములో ఎరా పెొగడకు పాణ

0 విష్ణవయోగి, విశ్వకవి మితూడైన “మల్లరధినీవరుో డని "పేర్కొనబడిన మల్లారెడ్డి, కొండ వీటి'ప్రభువై న అనవేమారెడ్డి అతని తమ్ముడూ సేనాని వీరభదా౦ రెడ్డి మున్నగు రెడ్డి రాజులు శ్రీనాధ మహా కవిచే ప్రశంస లందుకొన్న కవి పంగత పోషకులు. వీరిలో కొందరు సంగిత సాహిత్య కళా కోవిదులై, నాట్యాలంకారాది శాస్త్రాలలో పా%ంమాణిక రచనలు చేసిన కవులూ, పండితులు గూడ; తెలుగులో అన్ని రామాయణాల కంటే ఎక్కువ ప్శిచారంలో వున్న, రంగనాధ రామాయణాన్ని రచించిన మహా కవి గోన బుద్ధారెడ్డి. “ద్విపద కావ్యాలన్నిటికంకే ఈ గ%ంధం పండిత పామర జనరంజక మైంది” “ఆఅంధేఏతిహాన క ర్పలలో ఇంత స్వేచ్చగా, నూతన కల్పనలు చేసిన కవి ఇంకొకడు లేడు” (ఆంధి సాపాత్య చరితర్కి పింగళి లక్ష్మికాంతంగారు వుట 17%) గోలకొండ సుల్తానుల శాలంలో మల్లారెడ్డి అనే కవి వారి ఆస్థాన కవి.

“నిజాం పొలనలో మహబూబ్‌ నగర్‌ జిల్లాలో తన తండిన్సి చెట్టుకు గట్టి పాంసించిన ముస్లిం జాగిర్దారకు వ్యతిరేకంగా, పజలను కూడ గట్టి క త్తిదూన్సి కదన రంగమున విజయం సాధించి గద్వాల సంస్థానం స్థాపించిన మహాయోధుడు సోమనాధ రెడ్డి,

)9టిష్‌ సా్నామాజ్య కాలలలో, దాన కర్ణుడుగా (పఖ్యాతిగాంచి, వేలాధి అన్నార్తులను అదుకొన్న మహాదాత, బుడ్డా వెంగళ రెడ్డి, ఈయన “అన్ని దానములను అన్నదానమె గొప్ప” అనే వేమన లక్ష్యా నికి అనుగుణంగా.

“తండి సామ్మువైన దాయాది సామ్మైన, పరుల నొమ్మునైన (పా వ్‌ ధనము; దయను దీనులకును దాన మీాయగ వలో

వేమన వేదశాస్త్రం / |. అన్న వేమన్న సూక్తులను అక్షరాలా పాటించి. లక్షలాది అప్పులు కూడ తెచ్చి; ధాత కరువులో జ్రామ పీడితులను అదుకాన్న దానవీరుడు. ఈయన కర్నూలు జిల్లాలోని కోవెలకుంట తాలూకా ఉయ్యాలవాడ గార్పిమస్థుడు. “ఉత్తరాది ఉయ్యాలవాడకో ఉన్నటిి ధర్మం చూడరయా!” అంటూ ఆయన దాన ధర్మాలను కొనియాడుతూ ఈనాటికి పాటలు పాడుతూ వుంటారు బీదసాదలైన బిచ్చగాంధ్దు 1807 [ధమ స్వాతం[త్య పొరాటానికి 10.12 ఏండ్లు ముందు గానే కడప_కర్నూ్యూలు జిల్లాలలోని కొందరు పాళిగాళ్ళను, బోయలు? ముస్ర్పిములు మున్నగు పేద (వజలను కూడ గట్టుకొని గెరిల్లా. పోరా శతం సాగించి 8 నెలల పాటు [బిటిష్‌ వాళ్ల ను .వాడగొట్టి, ఉరి కరబ' మెక్కిన తొలి స్వాతంత్య సమర యోధుడు, రేనాటి వీరుడు, ఉయ్యాల వాడ నరసింవో రెడ్డి. కోటప్పకొండ శిరుణాలల్పో తన ఎద్దులను కాల్చి వేసిన పోలి సుల దురంతానికి ఎదురొడ్డి, పొరుషంతో కత్తి గట్టి, పోరాటం సాగిం చిన, మానధనుడు చిన్నపరెడ్డి “సై, సై, చిన్నాపరెడ్డి, నీ పిఠంకు టలగారవు కడ్డీ” అంటూ ఈయన కథను, వీర గాధగా పాటలు పొడ ఉం ఈ నాటికి వుంది. శాని రెడలో అనైక్యత, అనహనం ఎక్కువ. వీరిలో ఉన్నన్ని ఇెగలు ఇతర కుహిల్లో లేవు. కుల మతాలను, వాటిలో చీలికలను అడు గడుగునా వేమన -.దుయ్య' బడుతాడు, “పాకనాటిరెడ్డి, వరగ మోటా రెడ్డి, యెనగు తోట, పెద్ద ఎ్యరరెడ్డి; మొరకు లందరు భువి మొనగాండు అయిరయా[” అంటాడు. ఈోరెడ్త నంఖ్య, వడ నంఖ్య లెక్కింప నసాధ్య మనే సా నుడి గూడ వుంది,

[18 విప్ణపయోగి, - విశ్వకవి “మనసులో మాధుర్యం) మాటలలో కాఠిన్యం ఎక్కువ, జాంబి కం ఎక్కువ, దాపరికం తక్కువ, పట్టు విడుపులు తక్కువ, పట్టింపులు ఎక్కువ. ముక్కుకు సూటిగా మాట్లాడే గుణం మందగించిన ముందు అలోచన కోపం ఏక్కువ, మోసం తక్కువ. దండి మనసు, మొండీ పట్టుదల, వీరికి నపాజం. పట్టుబడితే (పాణమిస్తారు. పగ బడిలే పాంణరి తీస్తారు. ఇవి ఈ నాటికీ రెడ్డ కున్న సహజ గుణాలు, ఈ నాటికీ గార్పిమాళ్లో "పె త్తందార్డుగా వుండి, కక్షలను "పెంచుకుంటూ కూడ వుంటారు. అవేశం ఎక్కువైనపుడు చెయ్యరాని పనులు గూడ చెస్తూ వుంటారు, అందుశే 'వేనున్న “ఎడ్జె రెడ్డి కుల మదే మని తెలు పుదు అని ఇక చోట వీరిని గురంచి (నస్తావించినాడు, “ఎడ్జె దెలుప వచ్చు, ఏడాది కై నను, మౌని దెలుప వచ్చు సూసమున3; మొప్పె చేలుపరాదు ముప్పదేండ్ల కు నైనొ అన్న వేమన అభిపాంయం (వకారం తప్పని తెలుసుకొన్నప్పుడు ధీమాతో దిద్ధుకొనడం కూడ వీరి కలవా'కే “చెడ్డ చేను జూచి రెడ్డితా మెచ్చునా అన్నట్లు చెడిపోయిన తర్వాత నైనా చెపితేనైన్సా బుద్ధి మార్చుకొనే ఎడ్జెలు కాని ఏ మాతం మారని “మ్పె"ప్పెలు” మాత౦ం కౌరు. వీరిని గురించి -వేమేన “వాగు లడము గొటి వలకాడులు చున్ని మును నడటేడు [తోవ వట్ట గొటి న! నా "| ళు' పైు బెట్టునట్టి పాపులు గలరాకో[౫ అరటా భి | న లా న! రస్తాలు, స్మళొనాల్సు మున్నగు వాటిక్కి అడ్డుపెట్టి ఆకే 0 "పెళు పె లు ని పైకు పెళ్టు దుర్మార్గలు అని కూడ నిర్మోహ మోటంగా

వేమన వేదళాస్త్రం 118 విమర్శించినాడు. “కావు జాతి కంకొ కడజాతి లేదయా!” అని అన్నా డని గూడ ,పతీతి,

“విడువ వలయు నూరు వ్మిశాంతి లేకున్న”

“తనదు జన్మభూమి కామ డాంబరమైన,

బరగు దేశమునకు జరుగ వలయు?”

(గ్రామాల్లో కక్షలకు, కరువులకు కాజాచియైన రాయలసీమ (పజ లకు వేమన్న ఆనా డిచ్చిన సలహాలు ఈ నాటికీ ఆచరణ యోగ్యంగానే ఉన్నాయి, (పస్తుతం అమలు జరుప బడుతూ ఉన్నాయి గూడ,

, శూదులలో కమ్మలు, రెద్డు, వెలమలు, బలిజలు మున్నగు తెగ లున్నాయి. గతంలో రెడ్లు, రాజ్యాలేలినా విజయనగర రాజ్య కాలం నాటికి (పధానంగా రైతులుగా మారి పోయినారు. అంతకు ముందు శ్య్నూదులలో బొన్నత్యం గల శెగగా ఉన్న వీరు, ఆ కాలానికి (పధానంగా వ్యవసాయదారు లైనారు అనాడు కమ్మ వారిది (పధా నంగా సైనిక వృత్తిం రెండవది వ్యవసాయం, స్యపసిద్ధ చర్మిత కారులు కంభంపాటి సత్యనారాయణ గారు తమ “అంధుల చరిత్ర, సంస్కృతి అన్న (గంథములో రెండవ సంవుటిలో పై విధంగా "పేర్కొన్నారు. కృష్ణరాయలు తన “ఆము కృమాల్యదొలో రైతుల దిన చర్యను వర్ణించే సందర్భములో “రెడ్డజ్ఞడిన్‌” అనే చోట రెడ్తను వ్యవ సాయ దారులుగానే పేర్కొన్నాడు... రెడ్డు అన్న పదానికి “రట్టడి సంపన్నులూ, [గామౌధి కారులుగా ఉన్నవాళ్లూ, హోదా కొరకు

[14 విష్లవయోగి, విశ్వకవి కారణ౦ వలనే నేమో, సి, పి, (బౌన్‌ బోయ వారైన వాంపీ పొలకు చా

లను గూడ రెడ్డుగా (భమించి యుండవచ్చు.

కాపు శబ్దము శ్య్యూద సమానార్ధకము పైన పేర్కొన్న నాలుగు తెగల వారినే గాక గొల్ల వారిని గూడ కాపులుగానో, తత్సమానులు గాన్నో సాపిత్యంలో కొన్ని చోట్ట పేర్కొనబడి యున్నది, “రెడ్డ” అనే పదం గూడ కావు శబ్బ సమాన వాచకంగా పేర్కొనడానికి అవక మున్నది, అయినా నాటి, నేటి వ్యవహారంలో రాయలసీమ, నెల్లూరు. గుంటూరు, తెలంగాణా (పాంళాల్డో “రెడ్డ” అనే కులం లేక తెగశే వధానంగా రెడ్డు అనే మాట వినియోగించ బడుతూ కుల చాచకంగా వాడబడుచున్నది. ఈ అన్ని కారణాలవల్ల 'వేనున రెడ్డి కులానికీ చెందిన వాడుగా భావించిడానికి ఎక్కువ అవకాశ మున్నది. రాళ వల్లి

౮

వారన్నట్లు వేమన “పభురెడ్లి కుటుంబమునక్తూ. లేదా మరువూరి వారన్నట్లు ఆప్పం్రత్త్ర రెడ్ల” కుటుంబముశకూూ చెందినవాడోో శ్రాంద్రో శకాన్ని [వధానంగా "భూమిని నమ్ముకొని సేద్యం చేసూ, బాగా అనుభవం గడించిన వైతు బిడ్డ గొ ఆయన ఉప మానాలను బట్టి నిస్సంశయంగా నిర్ధారణ చేయవచ్చు.

వేమన పద్యాలు బీటిష్‌ (పభుత్వ కాలంలో “అచ్చు యంతంో $ణ్యమా అంటూ బాగా వెలుగులోనికి వచ్చినవి, తతృరితంగా వేమనకు వచ్చిన కీర్తి (పతిష్టలను వినియోగించు కోడ్తానిక్రి ఆనాటి గడ్డి కులస్థులు, కుల దై తన్యంతో వేమన క్‌ సభలు, సమాచేకాలు 'రిపినారు, _ జొతీయ స్వాళం్యకోద్యమం బలపడే కొద్దీ కులు మత జూలీ, భేదాలకు అతీతుడైన వేమన పద్యాలు జాతీయ నాయకులకు. గూడ దర (పొతము. లైనవి,

వేమన వేదశాస్త్రం 115 సోవియట్‌ రమ్యా అవతరజతో సామ్యవాద అంతరాతీయ చైతన్యమూ, పీడిత జన చైతన్యమూ, "పెరిగే కొద్ది వేమన వద్యాలకు విశ్వ జనీనమైన అంతర్జాతీయ స్వభావం, పతిత జనాను రాగం కూడ అందులో వున్నాయి. కాబట్టి సామ్యవాద అభ్యుదయ రచయితలు కూడ వేమనను పూజ్య భావంతో చూడడం నంభవించింది. మహాకవి వాల్మీకి బోయవాడు, అయిలే ఆయన రామాయణ మహః కావ్యం అంతర్జాతీయ విఖ్యాతి నొందిన, [గికు మహా కావ్య మగు “ఇలియడ్సు*తో పోల్చ దగింది. ఈ రామాయణం జాతీయంగా అన్ని కులాలు మళాల గోరవ ప్యాళమైన జాతీయ సాం్యపదాయ (పతిబింబం కూడ. మహాకవి ఇళ్చాల్‌, నజుల్‌ ఇస్లాం, ముస్టిములే కావచ్చు. కాని వారి కవిత్వం మతాతీతమైన జూతీయ వైతన్యానికి (పతిబింబం. “కాళిదాసు మవాోకవి గొల్ల వాడు కావచ్చు. కాని ఆయన కవిత్వం విశ్వ విఖ్యాతి గాంచినది. సేక్స్‌ పియర్‌ అంగ్రేయుడే శాని ఆయన కవిత్వం పపంచ [పజ లందరిది. టాల్‌ స్టాయి రష్యా దిశీయుడే కావచ్చు. కాని ఆయన రచనలు వపంచ [పజ అందరికీ పీతి పా్యతములు గదా |! అకు కావు లేదా రెడ్డి అయినా, కాకపోయినా వేమన కవి త్వం విశ్వ జనీన మైనది. ఆయన కులం కోసం, పోట్టాడు కోవడం, తప్పని ఆయనయే తన పద్యాల్లో నిరసించినాడు. కాన ఆయన కులం కోసం పోట్లాడుట యఃంకే ఆయన గళమెత్తి పాడిన మహదాశయాలక్షే కళంకం. సరిగ్గా అన్సుకువూరిి వారు ఇట్టి అ్మపతిష్టాకరమైన, కుల,

ఖే! విపవయోగి; విశ్వకవి

పట్టింపులకు పోవడం, "వేమనను తను కులం నుండి ఎవరో ఎత్తుకొని పోతున్నారని ఆరాట పడడం, అనుచితం. అక్లు మన జాతీయ మహా ._నాయకులగ్కు అంబేద్కర్‌, మోలానా అబుల్‌ కలాం అజాద్‌, పండిట్‌ నెహూర్పి జాతి పిత మహాత్మా గాంధ్సీ మున్నగు వారే కులానికి చెందిన వారైన్నా మన జాతి నిర్మాతలుగా వారికి నివాళు లర్చించు కాము గాన్సి వారీ కులాల బట్టి కాదు. వారి రాజకీయ పార్టీని బట్టి అంతకంకొ కాదు. కాన ఈ ఆంశం మనం ఎవ్వరం ఎప్పుడూ మరువరాదు.

శ శి శి భి

పతిత జాతులు - వేమన

భారత దేశంలో కులము సాంఘిక ఆర్థిక అసమానత్వంతో ముడిబడి వుంది. మాల్య మాదిగ బోయ, బాలగిరి, చాకలి, మంగలి, ఎరుకల, వఏనాది, సుగాలి, చెంచు మున్నగు కులాలు తెగలు సాంఘికంగా ఆర్థికంగా పీడింప బడేవి.

ద్విజులు అనబడే (బావ్మణ; కళియ, వైశ్య కులాల శంకు శూ్యూదులు తక్కవ కులం. శూూదులకు వేదాధి కారం లేదు పై కులాల వారి సేవే శన్యూదుల ధర్మం, వేమనకు ఇట్టి కులము హెచ్చు. తగ్గులు గిట్టవు. “మానవులందరూ సమానులే”అన్న వేమన్నకు, “ధరణి సురులు” కొందరు, “అవని పతులు కొందరు, . వుండడం గచ్చదు; మాల మాదిగలను అస్పృళశ్యులనీ) హీన కులజులు అని అనడం అంత కంకు బొత్తిగా గిట్టదు.

“మాల వాని నేల మపి మౌద్‌ నిందింప,

నొడల రక్త మాంన మొకటి గాదె ౮;

వానిలోన మెలగు వాని కులం జీది? ॥1వి$ మాల వాని శరీరంలోని రక్త మూంసాలు; ఇతరుల దేహాంలోనివి, ఒళశు గదా! దానిలోని ఆత్మకు కుల మెక్కడున్నది ? తొలగి పామ్మన్న, శంకరాచార్యుల వారికి చండాల వేషభారియైన పరమ శివు డిచ్చిన నమాధాన మిట్టిదే 1

“అన్నమయా దన్నమయా దధవా చైతన్యమేవ చైతన్వాత్‌

118 విష్లవయోగి, విశ్వకవి ఓ యతివరా ! అన్నమయ శరీరాన్నుండి అన్నమయ శరీరాన్ని దూరం చేస్తావా 7? " లేక వైతన్య స్వరూపమైన ఆత్మను దైతన్య స్వ రూపమైన ఆత్మ నుండి దూరం పొమ్మంటావా ? అని (వళి ఎసాడు. నేనే 'తురవ్రై జే నా ఆత్మా తురకౌనా, అత్మా తురశైతే పరకూత్మొ తురకౌనా 1 అంటూ సిద్దయ్య తత్వం పాడుతాడు. శాటి కేగునపుడు కాల్చు మాల; అప్పు డంటిన యంటు ఇప్పు డెందేగనో |! ॥ వి 1” అంటూ జెలుగు. దేశములో అస్పృశ్యతను ఖండించిన తాలి తెల్పగ్ప మహా కవి గూడ 'వేమన్నయే ] “మాల మాల గాడు మహి మిద నే పొద్దు; మాట దిరుగు వాడె మాల వాడు? చాని మాల యన్న వాడెపో! పెనుమాల! ॥వి॥ ఆంటూ మాలలను నిందించే వారు "పెను మాల లని నిరనీసాడు. మౌదిగల గురించి పురాణ రహస్యం బయటికి తీసి వారిని సమరిసాడు, థి “మాదిగ యనగానే మరి తక్కు వందురు, 'మాదిగి ఇల సురల మామ గాదె?; అనీ ఈగ వర్ణాల కండ్లు తెరపిస్తాడు. “తల్లి యూర్వళి లంజ, తన యాలు మాదిగ తను [బావ్ము డనుట తగునె జగతి గ్గ; వానీష్ట కుల మనీ వసుధలో నెరుగరా ॥వీ॥ి

“వేమన వేదళాస్తం శతి ని ఇందు పస్తావించ బడిన వసిష్ట మహర్షీ; (బాహ్మ జాధిక్యతను ల బెట్ట చడానికి టబహ్మదండ మెత్తి విశ్వామ్మితునితో పోకు నల్పీన్వట్టు (మూయణ గాథ, “విలు వకెడీ. వారి కెల్ల గురువుగా” న్రుళింవబడే బాం సు! 'అరామునిక్తి అస్త్ర విద్యా గురువు విశ్వామికుడు. అంతటి విశ్వామిటతుని మహాస్త్రములన్నీ, వసిషుని బివ్మాదండము ముందు, ఖ్‌స్మీ పటల |! మైనాయి, కాని వేమన్న, పె పద" మనే పాశుషలాస్త్రము. ముందు వశిష్ట్రని ఈ అ్యగవర్థాధిక్యత భస్మీపటల మైంపిః చరితలో అది మానవులు, [కమంగా వర్ల నమౌజం వర్ణనా ఎరిగి పై కొచ్చిన వర్గాలు తమ సిద్ధాంతాలను వారిపై రుద్ది వారిని వానిసలను చేసుకున్నవిం క బవంతులు దుర్చల. జాతిని బానినలను: గావించారు అని శ్రీ అన్నది అందుకే. మాల మాదిగలు గొఢు మాంనము తినే వారని? మిగతా కులాల 'వేమన _ “*కస్రవు నేరి ఉనెడు పనరము దిను వాని, మాల యండు% గాని మహిని జనులు; పంద్వి కోడి దిన్న (పాజ్జు లటందురా ?- 1॥వి॥ అంటూ యుక్తి యుక్తంగా నమౌొభాన మిస్తాడు. భారత దేశంలో అవారాన్ని బట్టి గుణాలు (సాత్విక; రాజసు తామస గుణాలు మాతంమే గాదు; కులాల హెచ్చు, తగ్గులు నిర్ణయించే సాంపదాయ ముంది. పసరము దినే మాదిగల-కంక్రే పంది కోడి దినే శ్నూదు

విపవయాగి, విశాశళవి శ£0 సు శిక్కువ వారి కంకు నెయ్యన్నము దినేద్విజులు ఉ త్తముల నే నాం(ప్రదాయం ఏర్పడింది. ఈ విపరీత సిద్ధాంతాన్ని "వేమన్న అంగికరించడుః దేవుడు, శజ్ఞైన్సవు పనికి జేసె -గాల్‌ ఫజికి జేస్కె మన్నెరలకు జేసె = మరువ కట్టా; కుంభిని జనులకు 'కూడట్టు చేసెరా” |; వి।॥గ అంటాడు. “4 ద్రగర్శనంబు లారు ద్లైవం బదొక్చ కు అరయ తిండ్లు వేరు .. అక లొకటి మతాలు వేరైనా దేవుడొకడే, తిండ్డు వేర్చైనా ఆకలొోళకు అంటూ మూడు ముక్కల్లో తన సిద్ధాంతాన్ని విడమర్చి చెప్పినాడు, ఇంత న్పష్షంగో వున్న "వేనున్న వాక్యాలు “గార్పిమోణ పామర జనానికి? బాగా అర్ధ మైనవి. వారు ఈ భావానికి తమ అనుభవొన్నీ కూడ్ర జోడించి “బ్మరె పియ్యి తింటే పొలు చెడిపోతాయా" అన్న లోకో క్తిని నృష్టించుకున్నారు. తల్లి పాలు బాల్యంలో అన్ని కులాల వాళ్లు (తాగుతారు గదా! కులాలు మతాలు, దర్శనాలు వల్లించే కుల పతులు నుత కర్తల పండికులకు ఇది అర్థం కాక పోతే వారి దురదృష్టమే మరి ! న! “చిలుక గర్భమందు శ్రీ శుకుం డుదయించి, ముని వరేణ్యు లందు మాన్యు డయ్యే; పత్తికాయ చ్మిత పటములు బుట్టవా 727 11వి$ ఇందలి ఉపమాన కెశలం సాటిలేనిది, కవి కుల గురువైన కాళి దాసు జగతికి జననీ జనకులైన పార్వతీ పరమేశ సరుల- దాంపళ్యాన్ని,

“వాగర్ధా వివ నంవృక్త అంటూ, “వాక్కు అస్థృములొతో పోలుస్తాడు. సౌహిత్య జగత్తులో సాటిలేని ఉప మౌన మది, వేదాంత వేత్తయెన శుకుడు తత్వవే త్తలైన మునులు, [పకృతిలోని (పత్తి, వానితో మానవ వస్తు నృష్టి ఇందులో పోల్చబడి సాహిత్య. జగత్తుకు; ఎనలేని ఉపమా నాన్ని (ప్రసాదించిన వేమన ఉపమౌ కౌశల్యము, ఈ పద్యం సూచి స్తుంది. చిన్న కులాల్లో గూడ మహ త్తరశక్తి నంపన్నులయిన వారు ఉదయిస్తారనేది ఈ పద్య భావం |

“తలను వామ వాస్త మభయ హన్తం బిచ్చి;.

దర్పణంబు చేత తన్ను జూపి;

మంగళంబు జేయు మంగళి హీనుడా? ॥వి॥[”

ఈ పద్యంలో మంగలిక్కి జ్ఞాన బోధ చేయు గురువుకు సారూప్య తను ధ్వని రూపంలో చూపిస్తాడు.

“అఖిల యజంబుల నన్ని తీర్థంబుల,

థా తి

తలలు గొరుగ కున్న ఫలము లేదు;

మంత జలము కన్న మంగలి జల మెచ్చు “వీ [గ

అ్యగవర్షాల వారికి వేదాధి కారం గల్లించే మంగలి తీర్థం మంత జలం కంకు గొప్పది. సి, ఆర్‌. రెడ్డిగా రన్నట్లు ఇందులోని ఛలోక్తి కాంతులను విరజిమ్ముతుంది

కుల తత్వాన్ని _నిరసించే వేమన బాట, శతక కవులకు మార్గ దర్శక మైంది. శతక కదర్తల్లో ఇంకొక (పజా కవి సాతాని కులానికి చెందిన శేషప్పు - ఈయన తన నరసింహ శతకంలో _

[22 విష్ణపయోగ్కి విశ్వకవి సీ! వ్యానుడే 'కుల మందు వాసిగా జన్మించె, విదురు డే కుల మందు వృద్ధి పొందె; శర్టుడే కుల నుందు ఘనముగా పర్డిల్లె, వా వసిస్టుం జఇందు నవతరించె; నింపుగా బాల్మీకి యే కులంబున బుశ్లై, గుహు డను పుణ్యు డే కులము వాడు; శ్రీ శుకుం డెచ్చట చెలగి జన్మించెను, శబరి యే కుల మందు జన్మ మంది; గ! ఏ కులంబున పీరంద రెచ్చినార్కు సి కృపా పాతులకు జాతి సీతు లెల 1 భూషణ విశాస[ త్రీ ధర్మపురి నివాస 1, దుష్ట సంహార నరసింహా దురిత దూర అంటూ వేమన మార్గాన్ని తన భ క్రితో జోడించి వివరించినాడు. మహాత్మా గాంధీ నాయకత్వాన హరిజనోద్ధరణ (పారంభ మయ్యే నమయానసిక్తి 'వేనున భావాలు అధునిక కవులకు కొంగు బంగారాలై నాయి. “మునుత దప్పిన యాతడు మాల గాక, మాట దప్పిన యాతడు మాల గాక; అన్నెమును బున్నె మెకుగని యట్టి మాల, మాలయే | దేవు మెడ పూల మాల గాక అంటూ తమ “సంచమాభి వందనములో వెంకట పార్వతీశ్వర కవులు గానం చేసినారు. వాలే.

వేమన. చేదశాస్తుం ౭9 సి॥ అది వర్శంబులో ,నంత్య (వర్శంబును; సమకూర్చి పద్యంబు సదివినావు; దివ్య విభూతిలో తిరుమణి చూర్ణ ౦బు, ఘన యోగ మ్యుదలో కలిపినావు; అల్లా పటంబున హరి హర (బహ్మల, బంచ వర్ణ ముల జితించినావు, (బహ్మ స్మూతంబులో పకృతి స్యూతంబును; బురిపెట్టి (తాడుగా "పేబ్దినావు; గ; సకల మతముల నొక (తోవ జరిపినావు, నిఖిల జాతుల నొక యింట నిలిపినావు; అఖిల శక్తుల నాక చోట కళ్ళిపినావు, పరమ యోగింద! వేమ భూపాల చంద ! అంటూ, వేమనకు కర్పూర నీరాజనా లర్బ్చించినారు | కుల మత భేదాల నిర్మూలనకు అయన సంకుల సమరం సాగించినాడు. ఆయన తర్వాత యిదే లక్ష్యంతో పోరాడిన దూదేకుల సిద్దయ్యవంటి తత్వ వేత్తలు = “*ప్ట్‌ కుల మని నన్‌ వివర మడిగిలే ఏమని తెల్పుదు లోకులకూ పలు గాకులకూ" అంటూ తళ్వాలు పాడినారు, అధునిక యుగంలో “ననాతన ధర్మ ధేనువుల్‌ పితికిన పాలు “పేదలకు లభింపవనీ” అతని గాలి సోకగా. ' నాల్లు పడగల హైందవ నాగరాజు కనరి బునకొట్టుననీ, వర్ణవ్యవస్థలోని దుస్థితిని మహా కవి జాషువా ఎలుగెత్తి చాటినాడు, వేమన కవిత అజరామర మని కీ ర్తించి

124 విప్లవయోగి, విశ్వకవి నాడు. నాటి నుండి నేటి వరకు కావ్య, వురోణ రసమత్తులెన కవులు, ధన మదాందులైన రాజులు ఆయనను ఆయన కలితనూ ఆదరించ నందుకు, “పథ్రెండన్నము 'పెట్టలే దెవుడు మా వేమన్నకున్‌” అంటూ మర్మ "వేదనతో శోకించినాడు గూడ |

“కులము లేదట ఒక్క ,వేటును పసరముల హింసించు వారికి

కులము కలదట ! నరుల 1వేచెడు [కూర కర్ములకన్‌* అంటూ ఆధునిక మహా కవి గురుజాడ వేమన భావాన్ని నూతన రూపంలో విపరించినాడు,

శి ళ్‌ ఛి ఖీ

వేమన - స్త్రీ, జనోద్దరణ న్‌

ఆనాడు గతంలో కంక ఎక్కువగా శ్రీలోలత్వం, వ్యభిచారం పెరిగింది. (ప్రబంధ రచనల్లోని వరూధిని సత్యభామ (మను చరిత్ర పారిజాతాపహరణం) - స్రీలచేతనే రచింపబడిన (రంగా జమ్మ-ముద్దు పళని అహల్యానం్యకందనమ్యు రాధికా సాంక్వనము;, మున్నగు (పబంధాల్లోని నాయికలు (అహల్య, రాధ వురాణ కా వ్య ము

లందుండు కావ్య నాయికలవలె పతి సేవానురక్తలు గారు. వురాణాల్లో శ్రీకృష్ణుని శృంగార లీలలు వర్ణింప బడిన భాగ వతంలో గూడ “|పాణేశు డెరిగిను (పాణంబునకు దెగ” అన్న పద్య ములో జారత్వం మంచిది కాదని, గోపికలకు (శ్రీకృష్ణుని ఉపదేశం. కాని తప్పుదారి బట్టిన _పబంధ నాయికలకు నీతి బోధలు గావించిన సాయకులు అరుదు. ఇది అనాటి వాజ్యయములో నమాజంలో స్త్రీ నై తిక పతనాన్ని సూచించే చిహ్నం, ఇందుకే అనాటి కావ్య, _పబం భాల కంకు పూర్వ వురాణేతిహోసాలే నయ మని వేమన్న అఖ్మిపాయం, “అదిమ కవులవలె నల్చుండు తానెరిగి చెప్పులేడుగాని తప్పు బట్టు; [తోయ నేర్చు కుక్క దొంతులు బెట్టనాొ అంటూ చక్కని

చిక్కని వోస్య ధోరణిలో చ్వితిస్తాడు వేమన.

ఆద్యసత్కథల్‌ (పూర్వ వురాణ కథలు) పుట్టు రళ్నాలనీ ఇం(ద్రియలోలత్వంతో (తుళ్ళి పడుతూ నారీ నైతిక పతనానికీ దారి తీస్తే తమ [పబంధాలను “సానలు దేరిన జాతి రత్నాలని* (ప్రబంధ కవులు జబ్బలు చరచు కొంటున్న రోజులవి. వారి అల్పత్వాన్నీ,

(౫ విప్రవయోగి, విశ్వకవి నిజ స్వరూపొనీీ- పైన జెప్పిన విధంగా *“తోయనేర్చు కుక్క దొంతులు -పెటునాో అంటూ చక్కగా చితీకరిస్తాడు "వేమన. ళు (పబంధ శృంగారమే గాదు; పజల భాషలో రచింపబడి విరి విగా (ప్రచారం చేయబడుతున్న అన్నమాచార్యులు మొదలగు వారి భకి సంకీ రనల ముసుగులో గూడా పచ్చి శృంగారం విచ్చల విడిగా రచ్చ శ్రీడ్వ బడి?దిః పరమ భక్తుడైన అన్నమాచార్యులు జగన్మాతయగు “*అలిమేలు మంగమ్మ నంభోగొనంతర శృంగారాన్ని, సౌందర్యాన్ని ఈ విధంగా వరిసాడు, ణి “ఏమొకో! చిగురు టధరమున ఎడనెడ కస్తురి నిండెను ఖామిని! విభునకు (వాసిన ప్యతిక కాదు 'గదా! కలికి చకోరాక్షికి కళడగన్నులు క0పై తోచిన చెలువం చివుడేమో చింతింపర చెలులూ! ఉడుగని- వేడుకతో (పియు' డొ త్తిన నఖ శళిరేఖల వెడలీన వేసవి కాలపు వెన్నెల కాదు గదా! ముద్దియ చెక్కుల కెలకుల ముత్యపు జల్లుల చేర్పుల గ్‌ద్దరి తిరుపతి వెంకటపతి కౌగిట యధరామృతము అదిన సురతవు వేళల అందము కాదు గదా చి అంటూ చేత చిరుతలు కాళ్ల గజ్జలతో మనోహరంగ్యా నాట్య గానాలతో కన్నుల పండువుగా, కర్ణ రసాయనంగా పచ్చి శృంగారాన్ని [పజా సమూహాల్లో విరివిగా పంచి పెట్టినారు. ముద్దు పళనిని మించిన భక్తి ముసుగులోని ఈ పచ్చి శృంగారాన్ని అప్పటి ప్రభువు సాళువ గుండ నరసింహరాయలు పసీగట్టి అదే మోస్తరు కవిత్వాన్ని తనపై

"వేమన వదశాస్రం గల్ల? అఆల్రమనడం, అ అంశము-పె ఆచార్యులకు, రాయలకు వచ్చిన విరోధ, వైషమ్యాలు అన్నమాచార్య చర్మితలో గోచరిస్తాయి.

అనాటి అన్నమాచార్య, క్ష్మేతయ్యల వంటి వారి శృంగార భక్తిని అప్పటి శివయోగి యాగంటి లక్ష్మయ్య గారు, “తల్రిదం్యడులై న లక్ష్మీనారాయణుల శృంగార లీలల ప్యుతుడైన భక్తుడు ఈ విధంగా వర్డి ౦చ వచ్చునా 7 అని అధిక్షేపించినాడని (పతీతిం నంగిత నాట్య కళలు, మనోహరమైన కవితా వైభవమూ' కలిగిన రంగాజమ్మ,- ముద్దుపళని కంకు వడాకు లెక్కువ చదివింది" తంజావూరు రఘునాధ నాయకుని (పియురాలు. రంగాజమ్మ వలలో పడిన రఘునాధ నాయకుల వారి తాళి గట్టిన భార్య, భర్తను తన ఇంటికి రప్పించు కొనడానికి చేతగాక, తనకు పతి భిక్ష పె ట్ట మ ని, రంగాజమ్మనే అర్ధించింది. “వ్చబ్రచి వలపించుకోలేని, ఆడది ఆడదే శాదనిొ ఆమ (కట్టుకొన్న ఇల్లాలి (పార్థనను నిర్దాక్షణ్యంగా (తోని వుచ్చినట్టు ఒక చాటు పద్యం కూడ వుంది. ముక్కుతిమ్మన (ప్రబంధ నాయిక సత్యభామ, “కలకంఠ వధూకల కాకలీధ్వనితో వడ్చింది. (పబంధ కవితా పితామహుడైన "పెద్దన (పబంధ నాయిక వరూధిని - (పవకని వలపించుకో లేక, వాని తోపుకు గురియై - “పాటున కింతు లోర్తురె! కృపారహితాత్మక ! నీవు [తోయనిః చ్చోట భవన్నఖాంకురము సో క, గనుం గొను మంచు జూపి య, ప్పాటల గంథి వేదన నెపం బిడి యేడ్చె కల స్వనంబుతో, మోటిన విచ్చు గబ్బి చను గుబ్బల నులు చిందు-వందగన్‌” అనాడు (ప్రబంధ కవులు శ్రీల ఏడ్పులపై గూడ అ౦దాలు చిందులు (దొక్కిం౦చే వారు. అందులో రాగం, తానం, పల్లవి, సంగిత

12 విప్లవయోగి, విశ్వకవి సాహిత్యాలు గూడ కుంభ వృష్టి కురిపించే వారు. భట్టుమూర్తి గారి వసుచర్శితలోని “కాంభోజీ మేళ విపంచికా ధ్వనులూ"”, ముక్కు తిమ్మన గారి గడుసు కాంతల కాలి తన్నుల కవిత్వం (ప్రసిద్ధాలు గదా! ఈ ,పబంధ కవులు స్త్రీల నడకలు నాట్యంగాన్సు పడకను న్వర్గం గాను తీర్చి దిద్దినారు. కవిరాజులలో రతిరాజుల సంఖ్య అపారం. ఇతిహిస పురాణ కా వ్యాల్లోని పర గమనం పాపా లను, షాత్మివత్య మహిమలను (పక్కకు పెట్టి, వారన్రీ సంభోగ శృంగారాలన్ము థసికతలన్సు కామ కళా నైపుణ్యాన్ని నోరూర, చవ్వులు బుట్ట, వెగటు బుట్ట, నుడివిన సంఘటనలు కోకొల్లలు, “444244 అకాలపు రసికులు శృంగారపు తృష్ణను, పూవు లమ్ము పొలతులునుు చలిపందిళ్లలోని చెలువలును, ఆనుషంగికముగా శఉర్చు చుండిరి. .... వ్యాపారమునకు, ధర్మకార్యములకు అడు వారినే యపేక్షించుట్క, అకాలవు వారి మనో ధర్మమును గొంత విశద పరచ గలదు....” అంటూ రాళ్ళపల్లి వారే “సారస్వత లోకంలో” అన్నమాటలు అక్షరాల నిజం!” ళా కావ్యజగత్తు వదలి, వాస్తవ (ప్రపంచానికి వ సే, అనాటి సమా జంలో దేవాలయాల్లో దేవదాసీలు, సంఘసేవికలలో బసివి రాండు, సంసారులుగా వుంటూ, సంతలలో వృభిచరించే, సంత బసివిరాండు, వేశ్యలు-వీరు చాలక సామాన్య (పజల్లో దొమ్మర వేశ్యలు మాల మౌదిగె బోగము వార్కు సంసారిణులై వ్యభిచరించే “వాడవదినలు" ఉండే వారు, వీరందరి లక్ష్యం ఒకటే. పర పురుషులను వలలో వేసు కోవడం! “వలచి వలపించుకో లేని అడది ఆడదే కాదని” వారి నినాదం,

వేమన వేదశాస్త్రం 1లిక్రి వేమన ఆనాటి ॥స్త్రీల నడత వలన సిగ్గు పోయె అన్నాడు, ఇది వాడీయైన వాస్తవం, కావ్య జగత్తులోని పచ్చి శృంగారాన్ని అనాటి శ్రీః పురుషులు బరితెగించిన వ్యభిచార దురాచారాన్ని ఖండించి, సమాజ అరోగ్యం కాపాడడానికి కృషి జేసిన తత్వవేత్త వేమన |! అందుకే 20 శతాబ్ది ఆరంభంలో ఆ౦్మధ దేశంలో స్త్రీ జనో ద్ధరణ్క సంఘ సంస్కరణ వాద ఉద్యమాలైన్న ఆర్య, (బవ్మ సమా జాల ప్రతినిధి యన దగిన, శ్రీ ఆదిపూడి సోమనాధశావు గాకు “తత్వంబు కందగితములందుదెల్చిన అభిలోప యోగి వేనున్నయోగి” అని తన సర్వ మాన్య శతకంలో (వస్తుతిస్తాడు. ముద్దుపళని “రాధికా సొంత్వనము” లోని పచ్చి , శృంగారాన్ని ఈసడిస్తూ సర్వమాన్య శతకంలో_ “ఆరబెట్టిన యట్టి అచ్చం౦ంవు బాలలో, గరళంబు సర్చంబు (గక్కినట్లు, కదళికా పాఠంప్పు కైతలో చెడు కథ మూర్జురాలై కూర్చె ముద్దు పళని” అంటూ తీ వంగా ఖండిస్తాడు. శ్రీ జనోద్ధారకులుగా "పేరొం దిన వీరేశలింగం పంతులు “రాధికా సాంత్వనాన్ని” నిషేధించవలె నన్నాడు. నైతిక పతనంలో అధ్గోగతి పాలైన స్త్రీ జూతిని, మరింత పతనం జేసే ఇట్టి సాహిత్యం పట్ల ల్లి0 శతాబ్దంలోని సంఘోద్ధారకుల దృక్పథానికి, వేమన్న దృక్పథం బీజ్యపాయంగా దోహదం చేసిందనేది నృషమౌతుంది. వ! చం॥ సురతము లేక యుస్సురను, బోటి మగండుడికించు కాంతయున్స్‌ సరస మెరుంగు చంద౦ముఖి, సొవడి జంటయు, బేరగ త్తెయున్‌, పర పురుషాభి లాషమును బౌయని భామిని పోరు కట్టునన్‌, బరగిన భామలాది;, యుప భర్తల గూడీ చరించి రందరున్‌*

190 విప్రవయోగి, విశ్వకవి అని మౌనవతి ఆభిమానవతి యగు మొల్ల, తన రామాయణంలో “అనాటి సమాజంలో స్రీ యొక్క నైతిక పతనానికి కారణాలైన అంశాలను సూక్ష్మలగా సూచన పాంయంగా వెల్లడించింది "వేమన వలెనే ఈమె గూడ, అనాటి శృంగార కీచకులైన “చిల్ల ర రాచ మూకలనుచీదరించుకున్నది. ఈమె గూడ తైవసారం్మప దాయానికి చెందిన కవయితతి. ఇక వేమన మహా కవియే గాదు; ముప తత్వవేత్త, సంఘ సంస్కర్త, ఆయన తాత్విక సాంఘిక ఆదర్శాలమై ఆది భౌతిక, వీర శైవ సిద్ధాంతాల (ప్రభావం కొంచె మెక్కువ. ఈ సిద్ధాంతాల్లో శ్రీ పురుష నమానత్వం, త్రీ జనోద్ధరణ, [పముఖ స్టాన మాాకమిస్తాయి, ఆయన దృష్టిలో స్త్రీ తల్లి | “తల్లి- నెరుగు వాడు దైవంబు నెరుగును, మన్ను నెరుగు వాడు మిన్ను నెరుగుః మన్ను మిన్నెరిగిన తన్ను తానెరుగురా | అంటూ అనాడు, కామాంధ' కారంతో కన్ను మిన్ను గానక నంచరించే పురుష లోళాన్సికి స్త యొక్క స్లానాన్న్ని గుర్తు చీసాడు. అటి రై న న! వాతి “వెలయ భూమి తల్లి- విత్తనం బటు తండ్రి, పంట లరయ సుతులు, పాడీపరము, ధర్మమె తన పాలి దైవంబు తలసపోయాొ మానవునికి భూమి త్రి విత్తనము తండి, పంటలు సంతానము, పొడీ స్వర్గమ్ము ధర్మము (నక్కార్యా చరణము) దైవము.ధర్మ న్వరూప

"వమన వేదళాస్త్రం 191 మైన దై వాన్ని చేరుకోడానికి మూలం తల్లి | అందుకే తల్లిని; తండి ళ0కు ఎక్కువగా పూజించమని అంటాడు.

“త్రండి మాటలు విని తల్లిని దెగ టార్చి, పరశు రాము డేమి ఫలము గనియె; నిలువ నీడ లేక మలయాది నుండడా? తల్లి జన్మభూమి. అది గమనించని పరశురాముడు తంర్మడిమాటలు విని తల్లిని సంహరించి, తొను సాధించిన ఫలితమేమి? నిలువ నీడ లేక తల్లి మలయ పర్వతంపై తల దొచుకోవలసి వచ్చింది గదా “అంటాడు, ఇక భార్య అనగా ఎవరు ? “ఆలనగా అమ్మ నసుమాగొంం* తరత వాదంలోని అరాచకాన్ని వేమన ఖండించినా, వారి నారీ పూజను మాతం తన భావ [పవావాంలో ఇముడ్చు కున్నాడు. వారి నారీ పూజ స్థానంలో జన్పత్తీ వూజను (వవే పెట్టినాడు. అనుకూల వతీ, శిల వత్తీ యగు భార్య డ్రేవిఐ అనగా దేవత, ఆమె వున్న గృహము “వేమన్న, దృష్టి లో “దేవతా గృహము. ఆయన దృష్టిలో గృహస్థాశ్రమం, సన్యాసాశ్రమం కంకు గొప్పది. ఆ నాటి ఉేవాలయాలు దేవతా గృహాలు కావు. జూర గృహాలు న్మూతమే. కవి చాడప్ప మాటల్లో “లంజలు రాకుండిన, గుడి రంజిల్ల దు, (పజల మనసు రాజిలదుగొ; ---” వేమన పేర్కొన్న పద్యాలలోని మాతృ స్వవము, నతీ స్తోతమ, భారత జాతీయోద్యమం ముమ్మరంగా సాగే రోజుల్లో ఈ మాతృ సవము “వందే మౌాతరలి అన్న జూతీయ గిత౦గా రూపొందింది తరువాత రవీందుని “జనగణమన” గేయం వాడుక లో కి వచ్చిందిం వాటి (పతిధ్వనియే, *న్పద్రేశ మేగినా ఎందు కాలిడిన, పొగడరా నీ తలి భూమి భారతిని" అన్న రాయ(పొలు వారి గేయం | పతి భ క్రితోపామ్‌ నతి భక్తిని గూడ (ప్రవేశ పెట్టిన తొలి కవి గూడ

122 వివ్లవయోగి; విశ్వకవి 'వేమనయే! పై సిద్ధాంతాన్ని తర్వాత వచ్చిన ఆర్య, (బహ్మ సమాజ సంఘ సంస్కర్తలు, స్వీకరించి ప్రచారం చేయుటకు దోహదం చేసింది. ప్రాచీన వేద పురాణ సంస్కృతీ నం్యపదాయం ,పకారం “స్త్రీకి 'వేదాధికారం లేదు, స్త్రీకి స్వాతంత్య ముండరాద్యుో “నస్ర్రీ స్వాతం్యత్య మర్హసి* అన్నది స్మృతివాక్యం. కాబట్టి వేమన దృష్టిలో “వేద విద్యలు వేశ్యలు పురాణాలు జబ్బులు సీత సావితి (ద్రౌపది మొదలగు రాచరిక శ్రీల నాధారం పెట్టుకోవాలన్న (వబోధాలళో, భర్త కురూపి యెనా, కుంటి గుడ్డి నడ్డి మెనా, చెవిట్సి చవట దుష్టుడూ ధూర్తుడూ (భష్టుడూ, అయినా భార్య ఎదురాడక ఏవగించక, పాద పూజ జేసి తరీంచ మన్నారు వేద, పురాణ, స్మృతి కర్తలు ఈ విధంగా కట్టడి జేసి కూడ వారు స్రీలను నమ్మలేదు, క౦ం॥ కుడ. చుట్ట కట్టుట, పూయుట తొడుగుటయునుు వివిధ ధనతతులు గూడుట, యెక్కుడు వేడ్క సేయ జాలవు, పడతికి పర పురుషు గవయ బారుట బోళిన్‌. అన్న నీతి బోధన్య పంచమ చేద (పబోధం _ (భారత౦_అను శాననిక పర్వం ఆశ్వాసం 2, పద్యం 177 ఈ నీతిబోధ తాత భీష్మా చార్యుడు అంపశయ్య ప్రై నుండి మనుమడు ధర్మరాజునకు బోధిస్తాడు. ముందే స్రీ లంటే ఏలాటి సదభ్మిపాయము లేక, జూదంలో కట్టుకున్న భార్యనే ఫణంగా ఒడ్డిన ధర్మసూతిక్కి ఈ తాత నీతి బాగా వంటబట్టి వుంటుంది మహా భారతం నుండి ఇంకొక్ష మచ్చుతునక | *పద్వేషిణి” అనే స్త్రీ “దీర తముడు” అశే బుషి వుతగవుని అర్ధాంగి. ఇతడు పుట్టు

(గుడ్డి, ముసలి ముప్పు ముక్కోపి, "ఇతనిది భారీ కుటుంబం. పోషణంతా భార్మదే. ఒక నాడు ఇతగాడు “నన్నేల మెచ్చవు అని అడుగుతాడు భార్యను “భర్త భరించే వాడు. భార్య భరించ బడ వలసినది” కాని ఇది మన ఇరువురి విషయంలో వర్తించ లేదు, ఉల్లా సీదా అయింది అంటూ ఈసడించింది. అప్పుడు. ఆ (గుడ్డి భర్త మండిపడి అనిన నిరయాత్ములని దీర తము డలిగి, నతులకెల్ల నవుడు శాప మిచ్చె....*పతి హీన.లైన భామిను, లతి ధనవతులయ్యు, గులజ లయ్యు ! కృతు లయ్యెడు, మాంగల్య రహపితు లయ్యెడు, గృపణవృత్తి ననలం, నిదియ మొదలు గాన్‌” అంటూ శన కోప తాపాలను భఖావి తరాల భారత స్త్ర లందరి మొద గుమ్మరించినాడు, ఈ పిచ్చి కోపంతో ఆ రోజునుండీ భర్త లీని త్రీ లందర్సు అలంకారాలు, మంగళ స్యూతాలు వదలు కోవలెనని, శపించినాడు, అనడంకంకేు శాసించి నాడి అనడం యుక్తం. ఇంత. జేసినా “పురుష పృంగవులి కష్ట నిష్టురాలంతక్తూ *“ఆడబోకులే' కారణమట! “స్త్రీ బుద్ధి [(పళయాంతకః” అన్నారు, హిందిలోని హీందూ [పపంచానికి పవ్మిత పారాయణ (గంథం

గోస్వామి తులసీదాసు రచించిన రామాయణంలో వారు పితిపాదించిన ధర్మ స్యూతాలు ఇవి | “మూర్ధని, మథ్ధెలను, గొడ్డును ఆడదాన్ని, మర్దిస్తే గాని మాట వినవు. (డోలు, గధార్‌, పశు, నార్తీ యే, పీడనకే అధికార్రీ కానీ అనాటి స్త్రీల అధోగతికి కారణం పురుషులే నన్ని గుర్తించిన వేమన_

“తరుణి పుణ్య వతిగ నరుని బట్టియె యగు,

పాపి యగును మగని బట్టియె ఇల;

భర్త వర్తనంబె పడతికి గాొహ్యంబు 1వి॥ి

104 విప్రవయోగి, విశ్వకవి అస్రీని ల పక్షాన వాదించినాడు. అంతే కాదు; ఆడది నరక ద్వారమనిో వుణ్యంకొద్ది పురుషుడని పురాణ (పసిద్ధి. కాని వేమన దృష్టిలో అది స్త్రీల యొడ పురుషులు చూపిన దారుణమైన వివక్షం “పుణ్య మంత గూడి పురుషుడ్డె జన్మించె, పాప మంత గూడ పరగునె సతి కష్టపు సతియని కను వారు తేరయా 1 అంటూ లోకంలో స్త్రీల పట్ట ఏర్పడిన న్యూ నకా భావానికి కన్నీరు గారుస్తూ పురుషుల కండ్లు తెరపిస్తాడు. అందుకే. ఆర్రావ వలయు మగడు శాంత నెల్ల ప్పుడు, కావ లేని నాడు చావ వలయు;....౫ అని అనాడు అనేక కష్ట నమ్దాలలా దుర్షశలకు గురియాతున్న, శ్రీజన సంరక్షణలో పురుషుల బాధ్యతను మరింతగా గుర్తుకు తెసాడ్రు, _స్త్రిలను అధోగతి పాలు జేసిన ఆనాటి సాంఘక పరిస్థితులు ముఖ్యంగో భార్యా భర్తల కుటుంబ జీవితానికి చిచ్చుబెకు వేళ్యా వృత్తిని నిరసిస్తూ, వ్యభిచారాన్ని మానుకొనమని, వురుషులటి బోధిస్తాడు. “*బ్గంట్‌ యాలి విడచి ఇలజాఠ కాంళల్క వెంట దిరుగు వాడు వె[రిచాడు; పంట చేను విడచి పరిగ యేరిన యటు! ...ల చా వేశ్యల తోటి పాందుతో లభించే సుఖం క్షణిక మైనది. “ఇల్లాలితో సుఖం నూరేండ్ల పంటొ అన్నది వేమన అభిపాంయం.

“పడక నేర్చు లంజ బంగార మాళించు,

మాటలకు వలచుట మహిమ గాదె;

కొరక నేర్చిన యది గోకితే చేవునా ?* వేశ్యలకు డబ్బే పధానం; వలపు బూటకం.

“లంబ లంజె కాని తావెల్ల గొనియాడుః

లంజ తల్లి వాని లజ్జ గడుగు;

తల్లి గలుగు లంజ దగులుట చీకాకు”

వేశ్య మాతలు తమ బిడ్డలలో,- ఏ కోళశానైైైనా; పేంమూను "రాగాలుంకేు వాటిని విటుల నుండి ధనరాసులుగా మార్చుకొని డబ్బు గుంజిన తర్వాత విటుల సిగ్గు దీస్తి తన్ని తరిమేస్తారు.

ణి క అట “ఆలు రంభ యైన, సతి శీలవతియైన, జార .వురుషు డేల జూడ మాను; మాల వాడ కుక్కు మరగిన విడచునా”

ఈ పద్యాలన్నీ చదివ్‌ నపుడు ఆంధ దెశంలో బహుళ (పచారంగల మహాకవి కాళ్ల కూరు నారాయణరావు 'గారి చింతామణి నాటకము లోని బళ్వ మంగళుని కథ జ్జిప్తికి వస్తుంది.

ఎద్దేవ అనగా అనుకూలవతి యగు భార్య యున్న గృవాము దేవతా గృహము, ఈ ఖావాన్నే-

“థ్లార్య యను న్వర్ల ముకట్కి కల్పనము జేసె, వురుషుల నిమిత్తమై వురాణ వురుషులండు

అంటూ -.నాటక పోగంరంభములోనే పలికిస్తారు కాళ్లకూరివారు, బీళ్వ మంగళుని ప్యాత ద్వారా |!

“త్రల్లి గలుగు లంజ దగులుట పాపంబు

అంటూ ఆనాటి “వేశ్యవాటికల్లో భూతాల్లాంటి వేశ్య మౌతీల గుట్టు బట్ట బయలు చేస్తాడు వేమన !

“సాఖ్యమున. శాకరములగు. సాను లిండ్లగి వేశ్య మాత లనే భూళాలను సృష్టించి నందుకు సృష్టిక ర్తన్కే బండ తిట్టు తిడతాడు భవానీ శంకరుడు |

అ నాటకంలోని 'వేశ్యమాత (శ్రీహరి ప్యాతసృష్టి వేమన ఛావాన్ని మరింత స్పష్టం చేస్తుంది,

“అలు రంభయైన సతి శీలవశియైన” అన్న వేమన పద్య భావమ్మే “ఇంట రంభల వంటి ఇంతు లుండగ” అనే సీన పద్యంలో వేశ్యల వలలో పడ వద్దని పబోధిస్తాడు భవానీ శంకరుడు !

“బొల చనుల పూల బంతుల బోలురు, పాలు మాలి నట్టి పనస అలవని;? “చమురు కంపు మొగంబు చందబింబ మటంచు పుసి కన్నులను తమ్మి పూవులనుచు అంటూ. ఆ నాటకంలో చింకామణి పా తఠో వై పబోధళ చేయిస్తాడు మహాకవి కా శకూరి " య. ళు వేశ్యా వృత్తి నిరసనలో (ప్రముఖ పాత వహించిన ఆ నాటక రచనలో వేమన [ప్రభావం ఉన్న దన్నది సున్బష్షం. ॥ రు “ఈగ్కె తెనె రుచికి నింపుగా పడీ చచ్చు, ఓగు, కామ రుచికి ఒరిగి చచ్చు; వ్యభిచారంచే, గలిగే అనర్థాలను పె విధంగా విడమర్చి చూపించినాడు:

"వేమన వేదళశాస్త్రం 197

ఓగు, కామరుచికి జరిగిచచ్చు; “వ్యభిచారం చేతగలిగే అనర్థాలను పె విధంగా విడమర్చి చూపించినాడు.

రఘుపతి వెంళట రత్నంనాయుడు వంటి సంఘ సంస్కర్తలు నడిపిన “యాంటినాచి వేశ్యావృత్తి వ్యతిరేక ఉద్యమానికి ఈ భావాలు పూర్వ రంగమని చెప్ప వచ్చు.

భి శ ఖి న! కన్యాశుల్క దురాచారం

“పేదవాడై నను పెంటి నిచ్చెదనని

పైడి నడుగ రాదు పరుసముగను;

పైడి గొనుట పెంటి బట్టిన యట్లయా [౫

“ఉభయులు గతిలేక యున్న వారైనను,

యాచకమున తమకు దో చినట్టు;

కడివె డన్నము నిడి కన్య నీవలె గాక

పడువు కూడు గుడువ వలదు వేమ”

కన్యా శుల్కము ఓడ్డలతో రమించి పాఠతకమనీ, పడుపు రూడనీ, తీవముగా ఖండించినాడు. వేమన కాలం నాటికి ఈ కన్యా శుల్ము దురాచారం, ధన వంతుల బహు భార్యాత్వ దురాచారానిక్తి ముసలి ముష్వ్రు పెండ్లి ండ్తకు దారి తీసింది. దిని వల్గనే స్త్రీలలో వ్యభిచారం "పెచ్చు పెరిగి సంసారాలు కూలి సమాజ విచ్చిత్తికే దారి తీసినవి, దీని పరిష్కారానికి_

తమకు బంధు జనుని తామె తోడ్కొని తెచ్చి, కలిమి గనక వయసు కలిమి జూచి;

108 విప్లపయోగిి విశ్వకవి పరమ గురు డనంగ బరగు వేమ వర దక్షిణ (పతిపాదనతో "పేదవడిన చుట్టరికమును కలుపు కొమ్మంటాడు. ఉత్రల్రై దండి, హితులు, తగిన చుట్టంబులు, లు ఎల వార లెల్ట ఏరి కోరి; ర్‌ బాలుని గని చూచి పడతి నిత్తురు గాని వర _ దక్షిణలతో గూడ ఈ సమస్య పరిష్కారం కాదు. అందుకే. “కలిమి జూచి ఈయ కాయ మిచ్చిన యట్టు, సమున కీయ నదియు సరన తనము; ” "పేద కిచ్చు మనువు పెనవేసి నటుండు” న్‌. “కలుగు వాడు లేమి కాన కిచ్చు మనువు, కలిమి లేము లటుల కలిసి యుండు” అంటూ ఆర్థిక అనమానతలు లేని సమాజంలో ఇది సొధ్యమని? అట్టి సమాజ స్థాపన కోసం ఈడు, జోడు జూది శేదవానికి మనువిచ్చి కాకూడ దంటాడు. దీనికి తోడు అనాటి సమష్టి కుటుంబాలకు బదులు*అన్న దమ్ము లాత్మ నఖులు ఇచ్చి పుచ్చుకొన్న హితులున్తు మనుమలు” కలసి మెలస్కి తామర తంపరగా ఉండే బహు కుటుంబ జీవనాన్ని (పతిపాదించినాడు.

వేమన వేదశాస్త్రం 188 ఆనాడు అటు పాళెగాళ్తతోను, ఇటు దోపిడి గాళ్తతోను, కొల్ల గొట్టబడి అ కల్లోల మగుచున్న అనాటి గామాల్లో ఆత్మ రక్షణ, అసి రక్షణల కోసం గూడ ఇట్టి బవు కుటుంబ సమష్టి జీవన పారముఖ్యతను వేమన (ప్రచారం చేసినాడు. ఈ దోపిడీ గాండ్రు ధన ఛతాన్యాలను కొ లగొటడమే గాక స్త్రీలను చెర బభ్టడం గూడ, సర్వ సాధారణమై వుండేది అందుకే-_ “కావ వలయు నరుడు కాంత నెల్లప్పుడు కావ లేని నాడు చావ వలయు

• అస్తులన్సు అడ వారిని రక్షించు కోడానికి పోరాడ వలసిన కాల మది ఒంటిగాడు బంటుగాడు అనే సామెత ఉండనే వుంది. కాబట్టి బహు కుటంబ నమపష్టి జీవనాన్ని ఆపద్ధర్మంగా "వేమన బోధించినాడు, అనాటి కన్యా శుల్మము ఈనాటి వరకట్న దురాచార నిర్మూలనకు ఇంత వరకు ఏ సంస్కర్త చెప్పని, చూపని పరిష్కార మార్గాలను, తనకు తోచిన విధంగా చెప్పినాడు. వేమనను బహుముఖ మహో న్నత సంఘ సంస్క ర్తగా ఇవన్నీ చాటి చెప్పుతాయి. ఆనాటి శప పరిస్థితుల్జా సమష్టి కుటుంబ అఆవనరాన్నీ, పాము ఖ్యతను గుర్తించలేని, ఓర్చులేని స్త్రీలు ఏదో ఒక మిష మిద వేరు పోవలెనని వాంఛించడం గూడ జరిగేది, కాని అట్టి పరిస్థితులలో కుటుంబం చీలిపోతే కూలిపోయె (పమాద ముంది గాబట్టి “ఆలి మాటలు విని అన్నదమ్ముల బాసి, వేరు పడెడు వాడు వ్మెరివాడు; కుక్క తోక బట్టి గోదావ రీదునా?* అని అంటాడు. పై అంకాల పా౦ముఖ్యతను గుర్తించక, అన్నదమ్ములూ ఆలూ, ఇచ్దరినీ ఒక తా9సులో కూర్చుండ బెట్టివపుడు,

140 విష్ణ్లవయోగి, విశ్వకవి “అన్నదమ్ముల వైపే వేమన మొగ్గ అంటూ ఇంకొక కొసకు లాగ డం అర్థ రహితం - “తల్లి ఏడ్వ వినక తన యాలు వగచిన, జాలి పడెడు వాడు జడుడు సుమ్ము” తల్లి ఎందు కేడుస్తుంది? కడుపున బుట్టిన నలుగురు కొడుకులు కలిసి మెలసి (బతకాలనే ఆకాంక్షతో. కాని ఇది ఏకాంతం కోరే భార్యకు బాధ. ఇక్కడ తల్లి వైపే వేమన మొగ్గు. ఎందుకు ? (ుతుకు దెరువు కోసం కుటుంబాన్ని కాపాడు కొనేందుకు. ఇటు వంటి తాొసులలో తూచి “వేమన్న నారీ ద్వేషికాకున్నాా స్త్రీల విష యంలో ఆంత సంస్క ర్త కాలేక పోయెను” అన్న భావన సముచితం కాదు. ఇది అనాటి వేమన్నను ఈనాటి కండ్రతో పరిశీలించి చలం మాదిరి స్వేచ్చా కామాన్ని బోధించ లేదన్నట్లున్నది. పారియము ముడీగినా దర్జా కోసం లంజల పెట్టుకొనే డాంబిక ధనికులను, “పండ్లు బడ్డ కుక్క పసరంబు గరవదా* ఆనగా పంద్లూడినా పసరాలపై బడి కరచే తొకరి వెరి కుక్కలతో పోలుస్తాడు. గురుజాడ వారి కన్యాశుల్క నాటకంలో రామప్ప పంతులు ఇట్టి కోవకు చెందిన వాడే. (బిటిష్‌ వారి కాలంలో ఇట్టి పెద్ద మనుష్యుల చర్యలు వీరేశ లింగం పంతులు రచ్చ కీడ్చిన ఉదంతాలు వారి అత్మ కథలో వున్నాయి. అస్లే ఆనాడు నైతిక పతనం చెందిన స్రీ లోశాన్ని గూడ మందలించి మంచి మార్గాన్ని చూపెడుతాడు "వేమన |! “వరుడు చక్కనైన వ్మజాల గనియైన, తళుకు మెరువు వంటి తత్వమున్న: నన్య పురుష వాంఛ నాడు దానికి నుండు”

వేమన వేదశాస్తుం కేశ]

“జార వురుషునకును జాజి పూవులతోడ,

పాన్పు వేయునయ్య పాత లంజ;

స్వంత మగని మిద చింత నిప్పులు జల్లు”

*వాద మాడి తిట్టు వరున నెవ్వరినైన

చేర రాదటన్న చేటు దెచ్చు;

గడుసురాలు, తైలియ వడిశల బోలురా”

అంటూ అనాటి స్త్రీలలోని అవినీతి చర్యలను గూడ తూర్పార బటుతాడు.

ళు

*క్రల్పవ పూల వంటి కన్ను లుండిన నేమి?

చిలుక పలికి నట్టు పలుక నేమి

తెలివి బలిమి గలిగి తేజరిల్లిన నేమి ?

తులువ గామి నలరు నెలత వేము”

అంటూ శ్రీకి శీలము యొక్క (పాము ఖ్యతను బోధిస్తాడు, జల్టు దాచుకొని [పాణ రగ్రణ కోసం పడువు వృత్తికి పాల్చడే దాని కంకఠు ఒల్లు వంచి కష్టించి పని.చెయ్యడం, అవసరమైతే పరుల ఇండ్లలో చాకిరీ చేసియైనా, (బతుకడమే మంచి దంటాడు.

“బల్లు మాలు మగువ జిలి మాడలు చేటు,

పాటు వడని మగడు కూటి చెటు;

వనికి మాలు దాసి బత్తెంబు చేటురా గ

అనాడు ఓలి మాడల కోసం స్త్రీలు పురుషునికి దాసిగా పడి వుండుట కంటె వురుషులతో పొటు పని చేసి సమానత్వం (సహధర్మ చారిణిగా సాధించా లన్నాడు.

142 విష్ణపుయోగ్సి విశ్వకవి “ఆక్రూలి నాలి చేసి గుల్లాము ,పని జేసి, ఇచ్చిపెట్ట నాలు మెచ్చుచుండు; జి క్రి శేమి వేల విభుని వేమారు తిట్టును" ఆరకంగా భ ర్తలపై ఆధారపడి బతికే పద్ధతులు పోవాలన్నాడు. థి కాని అనాటి స్రీలు చాలా మండి ఇది పాటించని ఫలితంగా సంసారిక జీవనం చటు బండలయ్యేది = అపుడు _ ను! కం1 అలు పతి సౌఖ్యముల కిల, నాలయమై యున్న దాని నాలనదగు, దా, నాలాగున గాకుండిన, కాలుని పెనుభూత మదియ గదరా [| వేమా! (ఇట్టివి వేమన పద్యాలై నా, కాకపోయినా) అంటూ గయ్యాలి గంపలను వారి ఆగడాలను వెల్ల డించినాడు, తత్ఫలితంగా ఆనాటి వురుషులు కొందరు _ “బృత్రల బడయ నేల? సుతుల బడయ నేల? వెతల బడగ నేల? వెరి తనము; నేల మీది రాయి నెత్తి కెత్తిన యట్లు” ఆంటూ సంసార విరక్తు లయ్యే వారు, “ఆబ మగని మాట. కడ్డంబు వచ్చెనా, అఆలు గాదు నుదుటి వారలు గాని; అట్టి యాలి విడచి అడవి నుండుట మేలు అనే వారు, ఇటువంటి పద్యాలను ఉదాహరణగా అవి వేమన్న జీవితానికి అనందర్భంగా అంటగట్టి రాళ్ళపల్లి నార్హవంటి విమర్శకులు గూడ వేమనను నారీ ద్వేషిగా భావించినా ”

వేమన వేదళాన్రుం కటల

నాటి దారుణ కరువు కాటకాల నుండి దర్శిద దీనావస్థలనుండి [పజలను రక్షించుటకు వేమన చేపటిన కార్యానికి పురుషుల నుండీ కం'కొు సహజంగా ముందు చూపు సే త్రుల నుండే ఎక్కువ వ్యతి రేకత వచ్చి యుండ వచ్చు. దాతలుగా నున్న భర్తలకు ఖార్యలు అప్పుడప్పుడు అడ్డు తగిలి యుండ వచ్చు. అ సందర్భాలలో చెప్పిన పద్యాలుగా వాటిని మనం భావించడం సమంజసం. ఉదా ॥ ఛాత కరువులో (పజలను అదుకొన్న దాన కర్టుడు, బుడ్డా వెంగళ రెడ్డికి అతని భార్య (చెన్నమ్మ తిరిపెం మజ్జిగకు కూడ అవరోధం కలిగించి నట్లు _పజలు ఈ నాటికి పాడుకునే జానపద గేయాల ద్వారా అర్థ మవుతుంది.

వేమన వార కాంతలను, జార కాంతలను, గయ్యాళి గంప లన్వు ఇల్ల నారాయణమ్మలను, ఈనడించి ఉండ వచ్చుగాని మొత్తం నారీ లోకాన్ని మ్మాతం కాదు.

ఇక్కడ గూడ పతిత లైన స్త్రీల యెడ వేమన కున్న (పగాఢ సెొనుభూతిని ఈ (కింది పద్యంలో వెల్లడించినాడు.

“లంజ లంజ యండు లౌకిక ధర్మాన,

లంజ కాని దెవతె రాజ్యమందు;

లంజ కొడుకు _(బహ్మ (వాలెట్లు (వాసెరాగో

సృష్టి కర్త యగు (బహ్మ, విష్ణు ప్యుతుడు. లక్ష్మీదేవి మహా విష్ణువు భార్య. ఆమె ధనాధి దేవత. లక్ష్మి (సంపదృ యోగ్యులను, అయోగ్యులను గూడ వరిస్తుంది. చంచల చిత్త. జారిణి వల చేతులు మారుతుంది. ఆ దృష్టితో చూస్తే జగన్మాత యగు లక్ష్మీదేవి గూడ లంజయే. ఆ మాట కొస్తే సృష్టిక ర్త యగు (బహ్మ దేవుడు గూడ

1శీత విప్ణవయోగి, విశ్వకవి లంజ కొడుకే అవుతాడు. కాబట్టి లంజలని పతిత స్త్రీలను చులకనగా చూడ రాదంటాడు. ఇట్టి మహోన్నత మానవతా దృక్పథం కలిగిస “వేమనను నారి ద్వేషి అనడం అవివేకం ! అజ్ఞానం [1 “స్రీకి శీలాన్ని మించిన సంపద ఇంకొకటి శీదు..... కుటుంబ నీ ఓకిసుంది...* గౌరవాన్ని గృహస్థ ధర్మాన్ని సంరక్షించే స్త్రీకి స్వర్ణం (పా ప్రిస్తుం భార్య, భార్యగానే వుంకే ఆ ఇంట బంగారం వుంటుంది .... గృహిణి గృహస్థ ధర్మాన్ని నిర్వ ర్తించక పోతే ఆ ఇల్లు ఎంత ఘనమైనదై నొ; వల్టశాడవుతుంది, .... భార్య మంచిదైతే ఇక అదృష్టం అనవసరం... అట్టు గాకపోతే దురదృష్టం దుమ్మెత్తి పోస్తుంది, *= భార్యకు భయ పడే వాడు ఒట్టి అఫృపయోజకుడు, పిరికి పంద, పాప పంకిలాలు లేకుండా దేవదూతగా (బతికిన్సా భార్య నాజూకు హస్తాలకు

(శం06ల? ) లొంగిన వాడు, గొప్పవాడు గాదు =... భార్య మాట

జవదాటని వాని యింట సిరి వుండదు. అట్టి వారు చేత గాని

దద్దమ్మలు. ౨. * అంటూ 2 వేల సం॥ రాల నాడు తమిళ వేద వ్యాసుడు తిరువళ్తువర్‌ తన నీతి నిఘంటు వగు “తిరుక్కురళ్‌* లో విశదీఠరించినాడు. (ఆధారం తమిళ తిరుక్కురళ్‌కు అంగ్లానువాద౦ - శ్రీ ్రీనివాసన్‌ = భవాన్స్‌ (వ్రచురణ) కా

“తాయ్యలుల కన్న రమ్య వస్తువులు లేరు,

వారలే కషముల కెల కారణములు;

ళఈి రొ

అంటాడు భర్తృహరి. అంతేకాదు _

మ॥ నరక ద్వారము సావాసాకరము, పుణ్య స్వర్గ విఘ్నంబు దు, స్తర మాయా కరపేటిి దంబ నిధి దోషస్థాన మృపత్యయో, త్కర సుక్షేతము, కాలకూట్క మమృతాకారంబు స్రీ

యం్శతమున్‌, ధర నెవ్వాడు సృజించి బూరుష గళోద్చంధ [కియాపా శమునస్‌,

వేమన వేదశాస్తం [45

ఉ॥ చూపు విషంబు, వ్మిభమము సాంవు ఫణాఫలకంబుగా వధూ

రూపము దాల్చు భోగినికి రూఢిగ దూరముగా దొలంగుమోా

దాపుగ సర్ప దష్టునకు కప్పు విషంబు మహౌషథధంబులన్‌

జాప వధూ భుజంగ విష భగ్నుని చెంతకు బోరు మాంతికుల్‌.

రాసిశ వన్నీ సుభాషితాల్సే స్త్రీలపైన' దుమ్మెత్తి పోయని శతక మంటూ సంస్కృతంలోనే లేదు. ఇక తెలుగు శతకాలలో అఆ రాపిడి మరీ మిక్కుటం _

“అంగన నమ్మరాదు తన యంశెకురాని మహా బలాఢ్యు వే

భంగుల మాయలొడ్డ్జి; చెరుపం దల పెట్టు వివేకియైన సా

రంగ ధరు౦, *..........=

అంటూ తన భాన్మర శతకంలో (,పారంభోపన్యానం దంచుకాడు; 'వేమనకు దాదావు నమకాలికు డగు ఖాస్కర శతక కర మౌరన కవి, ( కీ శ. 1600 ని

“నేను కాటికి కాళ్లు జూచు కొనేంత వరకు నా మట్టుకు నేశ్సు ఆడవాళ్లను గురించి వాస్తవంగా ఏమి అలోచిస్తానో చెప్పలేను, చచ్చేటప్పుడు మాతం అ విషయం తటాలున చెప్పి శవ పేటిక లోనికి ఎగిరి కూర్చొని, చటుక్కున మూత వేసుకుంటాను, తర్వాత వారు నన్ను బైటికి లాగి ఏమైనా చేసుకోనివ్వండి” అంటాడు మహః రచయిత అభ్యుదయ సాపాత్య పితామహుడు గాంధీజీ గురువూ, అయిన టాల్‌ స్థాయి. (ఆధారం సోవియట్‌ లిటరేచర్‌ 1878. నెం శ

విశ్వకవి రవీం్యదుడు హిందూ సమాజంలో స్త్రీకి జరిగిన్మ్న జరుగు చున్న ఘోర దారుణ దురంతాలను ఒక వైపు వేమన పలెనే తీవంగా ఖండించినాడు. మరి యొక వైపు స్త్రీకి పురుషునికి చాలా తేడా

146 విప్లపయోగి; విశ్వకవి లున్నాయని, స్త్రీకి సమానత్వం కావాలని కేకలు వెయ్యడం, 'పస్తుతం అర్ధి రహితమని, స్త్రీకి దేవుడు పసాదించిన వరము గృహ జీవన మని, స్త్రీ ఇపేమకు, అవేశాలకు (1050124100) అదర్శంగా ఉండా లని తన రచనల్లో పలుచోట్ల వివరించినాడు, ( ఆధారం - రవీయ్యద నాథ ఠాగూర్‌, ఆయన జీవితము కృషి. గంంధ కర్త ఎడ్వడ్ద జె. థామ్సన్‌ - పేజీలు (4. 70 ౧ పై వారి కెవ్వరికి అంట గట్టబడని “నారీ ద్వేషి మ్యుదో ఒక్క వేమన కేనా? ఈయన మహాపరాధ మిది ;.... నాటి సమాజాన్ని, అందులోని స్త్రీని చ్యితించడంలో వాస్తవానికి కాస్త వాడి తగిలించి నాడు. అందులోని వెలుగు చూడలేని వారి కది వేడి పుట్టించింది. వాస్తవం వాడి గాను వేడి గాను ఉండడం సహజం, జార్జి బెర్నా ర్టషా అన్నట్లు “పపంచంలో కెల్లా, అతి విచితిమైన వస్తువు ఏదంకు అది నిజమాడడ మే,

"పెట్టుబడి దారీ సమాజంలో స్త్రీకి స్వాతం్యత్య మనే పేరుతో వారికి లైంగిక స్వేచ్చ చెప్ప బడింది. ఈ మేడిపండు స్వేచ్భా నీతిని కారల్‌ మార్క్స్‌ మహాశయుడు ఈ విధంగా తూర్చార బట్టినాడు. “...మన బూర్జువా పెద్దలు కార్మికుల బిడ్డలను భార్యలను, తమ స్వాధీనంలో ఉంచుకోవడం చాలక్క సాధారణ వ్యభిచారిణుల సంప ర్కంతో గూడ సంతృప్తి పడక, తమలో తామే భార్యలను మార్చు కోవడంలో గూడ అమితానంద మన. భవిస్తూ వుంటారుని (ఆధారం ల కమ్యూనిస్టు మానిఫెస్టో)

“బూర్జువాల వివాహ పద్ధతిలో భార్యలు అందరికి సంబంధించిన నరుకు” (మార్క్సు శ్రీకి ఇట్టి బూటకపు స్వాతంత్యం కోనం౦ం తెలుగు దేశంలో తన అపురూప రచనల ద్వార్వా సేవ జేసిన చలం,

“వేమన వేదళాస్తుం 147 స్రీ స్వాతంతో థ్యిద్ధారకుడుగా కొంత కాలం వెలిగిశాడు. తుదకు నిలువ నీడలేని పరశు రాముని వఠి, ఆఅరుణాది9లో రమణుల సేవ వదల్సి “రమణుని” (రమణ మహర్షి ) సేవలో మునిగి పోయినాడు.

ఈ భంమలలో మునిగి జేలిన సాహిత్య విమర్శకులు, మహో రచయితలు వేమనను నారీ ద్వేషిగాా ఈ నాటికీ చితించడం, చిత విచితంగా కనబడుతుంది.

నాటి సమౌజంళోన్సి రావణాసుర, కీచకుల వంటి పాళెగాళ్ళ దాడి, దౌర్జన్యాల నుండి, శీలవతులకు గూడ రక్షణలేదు. పతనావస్థకు చేకుకున్న ఫ్యూడత్‌ రాచరిక వ్యవస్థ దుర్గక్షణాలన్నియు, సమాజాన్ని పట్టి పల్లారుస్తున్న దుర్దశ అది, అట్టి పరిస్థితులలో అబల యైన శ్రీకి శీల రక్షణీ వేమనకు ఏక్లైక లక్ష్యంగా కనబడింది.

ఆ పరిస్థితులలో "వేమన్న దృష్టికి కనబడిన ఆదర్శ పురాణ పతివత దమయంతి. సీత మహా పత్కివతయే గాని, ఆమె దూరదృష్టి లోపము, అత్మ రక్షణ చేసుకోలేని అశక్తత వల్ల చెరబట్టబడి లంకా వినాశనానికి మూలమైంది. అశ్రు దౌ౦పది మయనభలో రారాజగు సుయోధనున్ని అనవసరంగా అవహేళన చేయడం, అది కౌరవ పాండవ మాయా జూదానికి దారి దీసింది. (పతీకారం కోసం నిండు సభలో ఆమె ఆవమానించ బడింది. ఆత్మరక్షణ చేసుకోలేక “హా 1 కృషా”అని అఘోరించింది. ఫలితంగా కురు పాండవ నంగాఫమం ల కౌరీవ్‌ వంశ నాళనానికి దారి తీసింది. పై విషయాన్నే.

ఎకైక పుట్టి చెరిచెగా రాము పట్టంబు,

నీత బుట్టి చెరిచె గాదె లంక;

కౌరవులను చెరిచెగా |దౌపదియు పుట్టి"

అని ఆంటాడు వేమన, కాని దమయంతి విషయం అందుకు భిన్నం దమయంతి జూదంలో ఓడిన భర్త వెంట కారడవులకు

148 విష్ల్షపయోగి, విశ్వకవి తోడుగా వెళ్ళింది. భర్త వీడిన అనాధ యగు ఆమె అడవిలో ఒంటరిగా నున్న సమయోౌన, ఒక కిరాతకుడు ఆమెను చెరబట్ట బోవునపుడు, వానిని మద మడంచ్చి మడియజేస్తి అత్మ రక్షణ జేసికొన్నది, అంతే గాదు; తన తెలివి తేటలతో భర్తను రప్పిరచు కొనడమే గాక, అతనికి మరల రాజ్యాధికారం గూడ లభించునట్టు చేసింది. ఆందుకే ఆంటాడు వేమన:- శ్రే కష్టముల కోర్చి దమయంతి కాడు సొచ్చె, దుష్ట క్లైరాతకుని బట్టి ధూళి జేసె; వ్య్యప్పియై సత్య వైభవ మందె గాదె! నిష్ట మది గల పతి భక్తి నియతి వేమ! వేమన దృష్టిలో దమయంతి అతి క్లీష్టపరిస్థితులలో, ఆత్మరక్షణ, పౌణ రక్షణ, మాన రక్షణ చేసుకొన్న మానిసిమణి. అదర్శ గృపహిణిం అంతే కాదు; తన చాకచక్యము, సత్య నిష్టలతో భర్తను రప్పించి ఏరల రాజ్యాధి నేతను చేసింది. అట్టి సీతా (దౌపదులను గాకుండా ఇట్టి దమయంతిని ఆదర్శంగా తీసుకో వాలని స్త్రీలకు వేమన _పబోధం. అలనాడు.మున్నూరు, నన్నూ్నూరేండ్ల (కింద పండు వారిన ఫ్యూడల్‌ యుగంలో ఏశాకియైై స్రీ జనోదకణకు _ హా ధి ఓ వ్యభిచార వృ త్తిని నిరసించడం, ల కన్యాశుల్క్య వరశుల్కాల ఖండన, క్రి వృద్ధ వివాహాల తూర్పార బట్టడం, [ ఈడు జోడు చూచి 'ెండ్డి ౦డ్లు చెయ్యాలని (పతిపొదించడం. గి స్రీల శీల రక్షణ విషయంలో వుకుషులు (పాణాలైన అర్చించా లని [వబోధించడం. / ౧. స్రీలు తమంత తామే దుష్టులను (పతిఘటించి వారి బారి నుండి అవసర మైసవుడు ఆత్మ రక్షణ చేసుకోవాలని, 'చొట్‌ చెప్పడం.

వేమన వేదశాస్తం 149 7) సెండ్రిండ్ల విషయంలో ధనికులు “పేదలతో ఇచ్చి వుచ్చుకోవ డాలు జరిప, వారికి దారిద్య నిర్మూలనలో తోడ్ప డాలనడం, త్రి శ్రీని మాతృమూర్తిగా భావించి పూజించాలనడం, కొ సాహిత్యంలో తల్లి, చెల్లి, వంటి 'శ్రీలను అనభ్యంగా వర్ణి చడం, | వారిని కామ కలాపాల అటవస్తువుగా మార్చడం: మానవ జాతికే అపచారమన్సి కళంకమని ఎలుగెత్తి చాటడం 10) స్రీలు గూడ అనవసర వయ్యారాలు ఒలకబోసే జూర భామి నులు కారాదని, శీలాన్ని ఫణంగా బెట్టి, పొట్ట బోసుకొనే దుర్దశకు దిగ జార రాదని నీతి బోధలు చెయ్యడం, వేమన స్వాను భవంతో న్ర్రీలోన్తి అమృతాన్ని, హాలహలాన్నీ, కొన్ని చోట్ల సందర్భోచితంగా నమ తూకంలగా ఉదహరించినాడు, ఈ విధంగా స్త్రీ జనోద్ధరణ కోసం కలం బట్టిన కవిని గాని, (ప్రవక్తను గాని రచయితను గాని ఆనాడే కాదు, కనీసం ఈనాడైనా ఇంకొకరిని చూపగలమా ? ఇంతటి మహోన్నత మానవతా భావాలు గల ఒక ప్రగతి లీల (పజా కవిని ఏదో అదీ ఇదీ లేదని విమర్శించడం, మానవతకు, నాగరి కతకు, గిటు రాయి కాగలదా ? నిజాయిత్సీ చిత్త శుద్ధిగల, సంఘ శుదికి ఆరాటపడి పోరాడే అభ్యుదయ రచయితలు వేమనపై వేసిన ధి నీలాప నిందలు సహించి క్రమించ గలరా ? కనీసం రాబోవు తరాల వారైనా, పైవాటి నిజా నిజాల నిగ్గ తేలుస్తారని మా ఆశ. శి శి శి శ

వేమున - నీతీ బోధనలు

తెలుగులో *నానా రుచిరార్థ సూ క్రి నిధి నన్నయ మొదలు, వేములవాడ భీముని భంగి సూక్తి వైచితిని వెద జల్సిన శ్రీనాధుని వరక్కు నాటి నుండి నేటి వరకు, నీతి బోధనలలో వేమనను మించిన కవి ఇంకొకడు లేడు.

జ నీతి లేని వాని నిళవిం్యతు లోకులు,

లేదు సేగి లాతి లేక యున్న;

గాన మానవుండుు పూనిక నయ విద్య,

గడన సేయ మొదలు గడగ వలయుో,

ఆ౦టూ మానవ జీవితంలో సీశికున్న పాంముఖ్యతసు భారతం నోక్కి వక్కాణిస్తుంది. “వింకే భారతం వినవల్కి తింకు గారెలు తినవలో,' నన్నంత రసవ తృరమైనది అంధ భారతం, కాని భారత! నీతులు “గత కాలము మేలు, వచ్చు కాలము కన్నన్‌“అన్సి నన్నయ అన్నట్లు పాత శాలపు పురాణ నీతులు. అందువల భారతంలోని జక్క విదురనీతి ఉన్న భాగం తప్ప, మిగతా పద్యాలు వినడానికి కొంత “పేలవంగా వుంటాయి. ఇక్కడ విదురుడు శూూద కన్యా వ్యతు డన్న అంశ మరువరాదు!

ధర్మరాజుకు అరణ్య పర్వంలో బుషుల బోధించిన నీతులు, శాంతి పర్వంలోని భీష్ముని నీతులు, అంధ్ర భారతాన్ని అమితంగా (పేమించే, సి, అక్‌, రెడ్డి గారికి సైతం విసుగు ఫుటించినవి, (చూడండి వారి కవితత్వ విచారం లా | ల

"వేమన వేదశానస్త్రం 151 (పథధానంగా వేమన నీతి కవి. మానవుని నిర్మల [పప ర్తనము మా్యతమే లోకాన్ని దిద్దుకుంది. “వర కవులను” నృష్టిస్తంది. “వార్తలోని వార్త వరకవి జేయురా* అన్నది వేమన్న సూక్తి వార్త అంటే వ ర్తనమునకు సంబంధించినది. ఏ వర్తనము ల లోక వర్తనము, అందులోని అనుభవాన్ని చెప్పే “వార్త అనగా నీతి బోధ గొప్ప కవులను నృష్టిస్తుంది. వేమన కాలానికీ “వార్త విద్య లెల్ల ధూర్తుల పాలాయె. నీతి బోధలు దుర్మార్గుల స్వాధీనమై నీతి అవి నీతిగా మారింది. కాబట్టి సీతి పాంముఖ్యతను నొక్కి చెప్పదలచు కున్న వేమన, “విద్యల లోపల నీతియు వాద్యంబుల లోన వీణొ..- విద్యలలో నీతి విద్యే (శ్రేష్టమైనదని అంటాడు. నిత్మ జీవితంలో (పత్యక్ష అనుభవంతో, (పజల నుండి (ప్రజల భాషలో, పుట్టుకొని వచ్చిన నీతులు వేమన్నవి. “పద్య మొకటి చెప్పి బడ బడ చదివిన, లోని యర్థ మెట్లు తేట పడునుగొ చెప్పే నీతు లేవో స్పష్టంగా అర్థిమగు నటుల చెప్ప వలె గాన్ని పదాల బడ బడల మాటున, అర్థం అస్పష్టంగా దాగి "యుండ రాద న్నాడు. సూటిగా హృదయమునకు తగులు నట్లుగా చెప్పగల నేర్నులో అతని కెవ్వరూ సాటి రారు. కాబట్టి అతని సతులు విసుగు పుట్టించవు, అంతే కాదు; అతని నీతులు జీవితాను భవాన్ని తరచి, చూచి చెప్పేవి, అతడే అన్నటు. + న్న. “విన్న వాని కన్న; కన్నవా డధికుండు, కన్న వాని కన్న, కలియు వాడు; ఉన్నతోన్నతుడయి, యుర్విలోపల నుండు

భా విప్ణవయోగి, విశ్వకవి అంటూ (ప్రత్యక్షానుభవానికి పట్టం గట్టి బోధిస్తాడు తినగ తినగ వేము తియ్య నుండు; శాధనమున బనులు నమకూరు ధరలోన* ఈ పద్యం “* కం సరా డంయి అన్న రాబర్టు (బూస్‌ కథను జ్ఞప్తికి తెస్తుంది. “వాత కోలది గాని వరమిడు దైవంబు, చేత కొలది గాని (వాత కాదు; (వాత కజుడు కర్త చేతకు దా కర్త అంటూ (బహ్మ్‌ వాత కంకు మానవుని చేత (కృషి ముఖ్య మని చాటినాడు, మరి భారతమో ? “పొరుషంబు దై వంబు తోడ్పాటు లేక, ఫలము గాంచంగ శేరదు పార్థివేర్మిద | విత్తు సహశార్‌ గాకున్న, రి తనేల వ్యర్ధ మగుగాక్క దా ఫలవంత మగునె ౫ అంటూ దైవము తోడ్చాటు లేకుంకే పౌరుషము నిరర్థకమని చాటుతుంది, ఇందుకు భిన్నముగా స్వ్యపయత ఎఇముతో ముందుకు పొమ్మనే వేమన్న నీతులు భావిశాలపు జీవనాదములు. అందు వల్ల నే అ నీతులలోని (పాముఖ్యత, దూరదృష్టి ఈనాటికి తగ లేదు. గత కాలాన్ని మ్మాతమే చూసే మానవులను _ | “దూర దృష్టి గనర్కు దుడ్డిన దనుకను, పారు పశ్హైరుగర్పు పడేడుదాక;

"వేమన వేదళాస్తం రతి అని విమర్శిస్తాడు. మరీ మందమళులను గట్టిగా మందలించి మైకా. బుద్ధి చెప్పాలనేది వేమన తపన, అందులో గూడ చక్కని హాస్యం తొణీకిస లాడుతుంది, ఉదా! *తనదు మేలు గోరి ధర్మంబు చెప్పెన దిట్టు చుం్యదు మొరకు లెట్ట యెదుట; గడ్డి వేయ పోట్ట గొడ్డు కొమ్మాడించులి కం॥ ఎప్పటి కెయ్యది (పస్తుత, మప్పటి కామాళు లాడి యన్యుల మనముల్క, నొప్పింపక, తా నొవ్వక, తప్పించుక తిరుగు వాడు ధన్యుడు సుమతీ గొ అన్నే సుమతి శతక కారుని అవకాశ వాద నీత్సి వేమన్నకు నచ్చదు, భావి జీవితానికి దారి జూపేదే నీతి అన్నదే వేమన్న నీతులలోని అంతరార్థం _ “సముదమువలె గంభీరమైనచ్సీ ఆది అంత ములు లేని అకాళశమువళె విశాలమైనద్వీ అయిన హృదయం మన కవసరొ మన్నాడు వివేకానందుడు, వేమనది అట్టి విశాల గంభీర హృదయం, కాబట్టి అయన *నీళులు విశాల ఖావాలను వెల్లశి చేసాయి, అవి దేశ, కాల మత పరిధులను దాటి పయనించినవి, “కలియుగంలో దానమే [వధాన మైనది. అన్న వేద వ్యాసుని సూక్తిని వివేకానంధుడు పలుమార్లు (వబోధిస్తాడు, “1౬116 10 8 తె 2016 10 16” “జీవించేది ఈవి కోసమేగాని, జీవించడంకోసంగాదు అంటాడు పసిద్ధ (ఫెంచి కవి విక ర్‌ హ్యూగో, ఇదే జీరిత లక్ష్యాన్నే, 'వేమన గూడ $_ “పెట్ట పోయళేని వట్టి నరులు భూమ్మి పుట్ట నేమి వారు గిట్ట నేమి; పుట లోన చెదలు పుటదా ? గిటదా 7 గో ళు ళు

న. విప్తవయోగి, విశ్వకవి

అన్న పద్యములో మానవ జీవిత లక్ష్యాన్ని వివరించినాడు.

“పెట్టి చెప్పరాదు _ పేదశై న...”

“చంపదగినయట్టి శతృవు తనచేత

చిక్కెనేని కీడు చేయరాదు;

పొసగ మేలు జేసి _ పొమ్మనుకేు చావు

“నేర సన్నవాడు నెరజాణ మహిలోన,

నెర్తు నన్నవాడు వార్త కాడు;

యూరకున్నవాడె యుత్తమ యోగిరా....”

అన్న వేమన్న పద్యాలలోని భావాలను, సూక్తులను చదివి, నప్పుడు “నీ కుడిచేతితో చెసిన దానం, ని ఎడమ చేతికి తెలియ నీయకు” అన్న బైబిలు సూక్తి “శతృవుల తలలపై నిప్పు కణములు పెట్టరాదు” అన్న బైబిలు కొత్త నిబంధనలోని సూక్తి, *సర్వము తెలిసి గూడ తన కేమీ తేలియదనిి _వినమత (పకటించుకొన్న శత్వవే త్త సో్కోకటీను సూక్తి మున్నగు సూక్తులు కొందరు పాళ్చాత్య, పండితులకు జ్ఞప్తికి వచ్చి, వేమనను క్రీస్తు, సోోకటీసులతో చాలా కాలం క్రిందటనే పోల్చడం జరిగింది.

“మానవుని (ప్రియాతి పియమైన ఆ స్తి జీవితము. దానిని ఒక్క సారి మ్మాతమే అనుభవించ గలరు. ఆ జీవితము పిరికిది గాని, సిగ్గు చేటుది గాని అయివుండ కూడదు. చచ్చి పోవు నవుడు నా జీవితమూ, నాశక్తి సామర్ధ్యాల , అంతా గూడ ఉత్క్యృషాశయ మగు, మానవ విముక్తి కోసం, వినియోగించినాను అంటూ "కృ పి పడునటు జీవించ నలెను అన్నది నిన్‌ మహాశయుని సూ కి. దీనినే నొక్కీ వక్కా జిస్తూ పండిత న్మెహూ తన *భారత దర్శనం” అను (గంథం యొక్క

“వేమన చవేదళాన్తం కస్‌ ఉపనంపోర వాక్యాల్లో (“౨0110686 ధృవీకరించాడు. ఇట్టి ఖభావాన్నే ఇంకోక రూపంతో _

“పుట్టలోన శన, పుట్టిన రీతిన్సి గటు మిద మణియు పుటునటు; లు ల 6కు ౧ కర్టైలోన నగ్ని పుట్టిన విధమున పుట్టి మెట్ట వలయు భువిని వేమ అంటూ అనేక ఉపమానాలతో వివరించినాడు; వేమన |! “కలిమినాడు నరుడు కానడు మదమున, జని నాడు మొదలు అేన లేదు; ఇట్టి బద్ధ జీవి "కన్నడు మోక్షంబు మానవుడు అజ్ఞాన విముక్తితో పాటు, ధనిక దార్మిద్య విభేదాల నుండి గూడ విముక్తుడు కావాలని ఉద్దోషిస్తాడు, వేమన్న అనంతరం 16 వ శతాబ్దం నాటికి తిక్కన; వేమనల నీతులూ, (పబంధ కవుల పచ్చి శృంగార బూతులూ (పజల్గో మారు ([మోగెడివేమో ? తిక్కనన్సు వేమన్నను, [ప్రబంధ కవితా పితామహుడు అల్లసాని పెదనన్యుపత్యకంగా (పశంసించినాడు స్ముపసిద శతళ నహ ది సో కర్త కవి చౌడప్ప, అందుక్రే “పది నీతులు పది బూతులు చెచ్చ్పవఠె నంటూ తన శతకంలో (వాసు కొన్నాడు, “త్రనియ బండకుండ మును గోసికొన్క జవి చేకు గాదు విత్తు చేటు గలుగు; ,బక్వమైన గొనిన ఫల మించు జెడదు, చీజంబు, కార్య సిది చంద మిటు* థి న అన్నది తిక్కన గారి విళుర నీతి,

166 విప్తవయోగి, విశ్వకవి “త్రామసించి చేయ దగదెట్టి కార్యంబు వేగిరింప నదియు, విషమ మగును? పచ్చికాయ దెచ్చి పడవేయ ఫలనౌనె” అన్న పద్యంలో పై విదుర నీతి భావాన్నే వేమన ఎంతో సుల భంగా, స్పష్టంగా విడమర్చి చెప్పినాడు, కం॥ తనువున విరిగిన యలుగుల, ననువున బుచ్చంగ వచ్చు నతి నిష్టురతన్‌, మనమున నాటిన మాటలు; విను మెన్ని యుపాయములను వెడలునె యధిపా ! అంటూ విదురుడు రా జైన ధృతరాష్ట్రినికిి నిష్టురోక్తుల ద్వారా, కలిగ్చే పమాదాన్ని ఎత్తి చూపినాడు. ఇదే భావాన్నే వేమన -_ “ఇనుము విరిగెనేన్మి ఇనుమారు ముమ్మారు, కాచి యతుక నేర్చు, కమ్మరీడు; మనసు విరిగెనేని మరి యంట నేర్చునా అంటూ ఎంతో సులభ శైలిలో సర్వజనులకు నిష్టురోక్తుల (ప్రమాదాన్ని ఎత్తి చూపించినాడు. పై రెండు పద్యములలోని, భావ మొక్కకేయైనా, తిక్కన వీదుర నీతి రాజ నీతి; కాని వేమన నీతులు సోర్వ' జనీన నీతులు, వేమన సూక్తుల వలన, తరిగి పోతున్న బాొహ్మణ కుల గౌర వాన్ని నిలబెట్టడానికి మన తెలుగు పండిత కవులు కొందరికి భర్శృ హరి సుభాషితాలు సూక్తులు జ్జ ప్తికి వచ్చినవి. ముగురు బా్రవ్మణ సండీతులు పోటా పోటీగా. చాటిని అరధీకరించినారు. భర్సృ హరి సుభాషితాలు రాజ, పండీత మ్మైతీనీ (వబోధించే నీతి శతక సంపుటి,

వేమన వేదశాస్త్రం [57 విద్య నిగూఢ గుప్తమగు విత్తము, రూపము పూరుషాళికిన్‌ విద్య యశస్సు, భోగకర్పి విద్య గురుండు విదేశ బంధుడున్‌; విద్య విశిష్ట దై వతము, విద్యకు సాటి ధనంబు లేదిలన్‌, విద్య నృపాల పూజితముు విద్య నెరుంగని వాడు మర్త్యడే ! విద్యా విహీనుడు పశు సమానుడని, వాగ్బూషణమే, భూషణ మన్సి పండితులు రాజ పూజితులన్కీ (పశంసిస్తూ రాజ, పండిత మైటతిని నోక్కి వక్కాణిస్తాడు భర్హ్శృహరి,

వేమన కాలం నాటి పరిస్థితులు “వేరు; ఆయన రాజరిక వ్యతిరేకి. కాని విద్యకు వ్యతిరేకి కాడు. “చదువులలో మర్మమెల్ల చదివితి తం[డీ*” అన్న (పహ్హాదుని మాదిరి;

“వదువు చదివె నేని నాఖ్యంబు గలుగును.

చదువు చదివె నేని సరనుడగును;

చదువు' మర్మ మెరిగి, చదివిన చదువురా”

అ౦టూ చదువు జ్ఞానార్జనకు సాధన మంటాడు, ఆనాటి బుడ్డ పాళెగాళ్ల యిన రాజులు (కూరకర్ములు. “పెక మడిగినంత భగ్గున పడి చచ్చే” పిసినిగొట్టు పీనుగలు అనాటి ధనిక వర్తకులు; వారితో పాతికో, పరకో పుచ్చుకొని వారిని ఇం్యదుడూ, చర్మదుడని స్తుతించే అనాటి వండితులు ధనదాసులు. కాని వారికి ఉన్నత వంశీ స్వరూపం.

“కులము వలన కొంత బలము వలన కొంత,

ధనము వలన కొంత దర్చ మెక్కి;

మంకు చదువు చదివి 'పెం8లై పోదుకు”

45ర్ట విష్ణవయోగి, విశ్వకవి అంటూ వర్ణాశ్రమ ధర్మాలను అందల మెక్కించ్చే ఆనాటి చదుషలన్సు. 'పెంకెలను సృష్టిస్తున్న మంకు చదువులని, అఆక్షేపించి నాడు. "విద్యకు వినయము, వితరణ అలంకారములు. అనాటి పండితు లక్కు రాజులకు ధనికులకూ, ఈ రెండూ లేవు. అందువల్ల వారి సతులు ధూర్త సీతులు, అందుకే “వార్త విద్యలెల్ల ధూర్తుల పాలాయెో నంటాడు, పూనికతో మూడు గతులు భువీ ధనమునకున్‌, దానము భోగము నెకుగని, హీనుని ధనమునకు గతి తృతీయమ వొసగున్‌* అన్నది మహా కవి భర్భహరి బోధ. వేమన సితీలో భోగానికి చోటు లేదు. త్యాగమే ఏకైక మార్గము. అజ్ఞానంతో దారి(ద్యంతో కృృంగిపోతున్న దరిిదులక్కు వారి నుద్ధరింప దలచుకొన్న జ్ఞానులకు ధనాన్ని వదలి వెయ్యాలంటాడు, కాని ఆనాటి ధనికులు భోగలాలసులు, విషయ లంపటులు;_ “ఆకరి గొని వచ్చె నని. పర దేళిక్తీ పక్రై డన్నమైన జెట్టలేడు; న! న ళు లంజె దాని కొడుకు లంజల కీచ్చురా (౫ “గురువునకును పృచ్చ కూర్లైన నివ్వరు, అరయ వేశ్య కిత్తు రర్థ్‌ మెల్ల! గురువు వేశ్య కన్న గుణహీను డేముకో |? అంటూ త్యాగాన్ని వడలి భోగాన్ని మరిగీన ధనవంతులను పరిహానిస్తాడు, అధి'క్షేపిసాడు,

జేమన వేదళాస్తం [59 కం॥ “*విదళింప నురుకు, సీంగవు కొదమయు మద మలిన గండ కుంజరముల-పె నిది బల శాలికి నైజము గద! తేజో నిధికి వయసు కారణ మగునేో అంటూ, అేజళ్ళ్యాలికి వయస్సుతో నిమిత్తము లేదంటాడు భర్శృహరి. నన్నయ భారతంలో రాజసూయ యాగ సందర్భములో భీష్ముడు శిశు పాలునితో;_ కం॥ వృద్దులొక లక్షయున్నను, బుద్దియె ఎవ్వరికి వారి బూజింవంగా నిద్ధరలోన, (తివ్మికము, గుణ, వృద్ధని ఫూజించితిమి సమంచిత భ క్తిన్‌, సుగుణములు వృద్ధి పొందిన వాడే వృద్ధుడు (వూజనీయుడ్సు కాని ఏండ్లు పెరిగిన మునలి ముప్పు కాదన్నాడు. ఇదే భావాన్నే ఇంత కంకు మనోహరంగా. “అంకి అెరిగి మాట లాడ నేర్చిన యవుడు, పిన్న పెద్ద తనము పేర్మి యేల ? పిన్న చేతి దివ్వె "పెద్దగా వెలుగదా [౫ అంటూ [పతి యింట్రో వెలిగే దీపాన్ని ఉపమానంగా చూపి, ఆ నీతిని సర్వజనులకు సులభంగా అర్థ మయ్యేటట్లు బోధిసాడు. అందుకే వేమన సాటిలేని నీతి నిధి. “గొడ్డు టావు బిదుక కుండ గొం పోయిన, పండు లూడ దన్ను బాల నిడదు; లోభి వాని నడుగ లాభంబు లేదయా |

140 విష్త్పయోగి, విశ్వకవి ఆత్రామసించి చేయ -దగదెట్టి కార్యంబు, -వేగిరింప నదియు విషమ మగును; “ఎపవు పురాణ చయను పఠియమింపగా వచ్చు, బహుళ శాస్త్ర చయము చదువ వచ్చు; నహన మొక్క టబ్బ చాల కష్టంబురా [27 ఆబ్రల్ప డెపుడు బల్కు నాడంబరము గాను, సజనుండు బల్కు ఛల్త గాను; జి భా కంచు (మోగునట్టు, కనకంబు (మోగునా?గొ యు “ఉప్పు కప్పురంబు నొక్క పోలిక నుండు, చూడ జూడ రుచుల జూడ వేలు; ఫురుషు లందు పుణ్య పురుషులు వేరయా 1” “మేడి పండు చూడ మేలిమై యుండును, పొట్ట విప్పి చూడ పురుగు లుండు; ఇజెరకు వాని మదిని బింళ మా లాగురా* చిత్త శుద్ధి గలిగి చేసిన పుణ్యంబు, కొంచ మైన నదియు కొదువ గాదు; వి త్తనంబు మ్మరి వృక్షంబునకు నెంత 1౫ ఈ విధంగా నిత్య జీవితంలో నైతిక జీవనానికి దారి జూసే పరోపకారం, నిఠరాడంబరం, నహనము మున్నగు సుగుణాలను (పజల్లో జొప్పించడానికి అనువైవ చక్కని నీతులను, వేమన ఎంతో ఇంపుగా, సొంపుగా బోధించినాడుం

వేమన వేదళశాన్తుం శే01 “వజలు వినుటకు ఇష్టపడే వాటిని గురించి చెప్పడం సుల భమే గాని వారు వినవలసిన వాటిని గురంచి చెప్పడం చఛాల, కషం. ళు అయితే అది అవసరం” అన్నాడు పండిట్‌ న్నెహూ- “*న్సక్రల్ర తీర్ణంబుల సకల యజ్ఞ ౦బుల తలలు గొరుగ కున్న ఫలము లేదు; మంత జలము కన్న మంగలి జల మెచ్చు *క్ర్యూూడ్రు బెట్టకున్న కుక్షిలో జఠరాగ్ని, భక్షణంబు సేయు కుక్ష మలము? కూడు విడచి మలము గుడుచురా ! యుపవాని" "వేష భాష లెరిగి కామోయ వస్త్రముల, కట్టినపుడె ముక్తి గలుగ "బోదు; తలలు జోడులై న్న తలపులు బోడులా ౪ పై పద్యాలలో నిశితమైన హాస్యం మేళవించి సాటిలేని ఉప మౌాసాలతో, యజ్ఞాలు, ఉపవాసాల నిరర్ధకతను, దొరకోలు సన్నాసుల దొంగ వేషూలు, మోసాలు, బట్టి బయలు జేస్తాడు. “ఇిగృుమలకును బొవ తురక దానరి గాడు కాళి కేగ పంది గజము గాదు; కుక్క సింహా మగునె.? గోదావరికి బోవ న! శ జ గట్టు రాళ్లు దెచ్చి కాలు సతుల [దొక్కి, కాసె యులుల చేత గాని జేసి; మొధపు రాళ్ళ "'కిరగు మొప్పెల నేమందు)

62 విప్త్లవయోగి, విశ్వకవి

“విపు లెల్ల జేరి వెరి కూతలు గూస్పి

సతి పతులను గూర్చి నమ్మతమున;

మును ముహూర్త ముంచ్చ ముండెట్లు మోసెరాొ

“గూబ గృహము జేర గునిసి పాడుగ బెట్టి

వెళ్ళిపోయెద రెంత వెరి వారా!

గూబ గృహము లేమి గూర్చురా కర్మంబు*

ఈ విధంగా తీర్ణయా[తలు, ముహూర్తాలు వ్యిగహారాధన, శకునాలు మున్నగు మూఢ నమ్మకాలపై ఆనాటి పజలకున్న విళ్యా 'సాలను నిశితంగా విమర్శించి, వారిలో వివేకాన్ని రేకెత్తించే నీతులు 'వేమన్నవి

సమాజంలోని అవినీతిని, వర్ణ వ్యవస్థను, (బాహ్మణాధిక్యతను చీల్చి చెండాడిన "వేమన మార్గాన్ని అనుసరిస్తూ కొందరు నీతి భకి శతక_కవులు శతకాలల్ల డం జరిగింది. 'వీర్మ్ణబహ్మం వంటి తత్వ'వేతలు తత్వాలు రచించినారు.

"పెరుగుతున్న వేమన పద్యాల సార్వ .జనీన నీతుల (ప్రభావం ద్వారా వర్ణ వ్యవస్థకు, అగ వర్ణ గొరవాలకు, యేర్పడిన (పమాదాన్ని పసి గట్టిన ్కబాహ్మణ పండితులు, కవులు దానిని అరికట్టుటకు గట్టి [(వయత్నాళే కొనసొగించినారు. వేమనచే' పరిహసింప బడిన భారత సీతుల స్థానంలో, భర్తృ హరి సుభాషీతోలను అనువదించడం, విదుర నీతితో జోడించి పతి వీధి బడిలో పవేశ పెట్టినారు. వీధి బడిలోని పంతుళ్లు ఆనాడు (బాహ్మణులే గదా ! నాలుగు అక్షరం ముక్కలు తమ పిల్టలకు కూడ రావలెనన్సే ఆన క్రి గల సంపన్న శ్నూద కుటుం బాల పిల్ల లను, అగ వర్ణాల వారి పిల్ల లతో కలిపి పె భారత, భర్శృ హరి" నీతులను బోధించేవారు. ఆంతే కాదు; ఆర్వేల. అగ కులాన;యు

"వేమన వేదకాస్తం. 169 డగు కంకంటి పాపరాజు ఎప్పుడో పాఠబడి.పోయిన తిక్కన నిర్వచ నోత్తర రామాయణం స్ధానే దేవతలకు, య్‌జ్ఞ యాగాది [క్రతువులకు హాని జేస్తే రావణాసురుని చర్యలు, బాల్యమున ముని (బావ్మణ వ్యతిరేకిగా వున్న హనుమంతుని దేవతలు నరిదిద్దడం: శంబుకవధ మున్నశ్వ బాంహ్మ ణాధిక్యతను వెల్లడించే ఉత్తర రామాయణాన్ని, నూతన ఫక్షిలో (శావ్య పబంధ న్డైలిలో రచించినాడు. ఈ (గంధాన్ని గూడ వీధి బడులలో పకడృందీగా (పవేశ పెట్టడం జరిగింది,

గతంలో జైన, బౌద్ధ మఠాల తాకిడిక్సి దెబ్బతిన్న వర్ణ. వ్యవ స్థను బలపర్చుకోడానికి తిక్కన నిర్వచనోతృర రామాయణం రచించి నాడు, భారకాంథథీ కరణ చేసినాడు. గణపతి దేవుని కొలువులో జైనులతో వాదించి వారి తలలు గొట్టించడం కూడ జరిగినట్లు చర్మిత కథనం.

"వేమన అనంతరం ఉత్తర రామాయణ రచయిత కంకంటి పాప రాజు (పయత్నం గూడ అట్టిదే. "వేమన పద్యాల కున్న (పాచుర్యం, అందులోని లోకోక్తుల వల్ల నేనని పాపరాజు-గారు గుర్తించిన మొదటి అంశం. “*వార్హ లేని కవిత్వంబు బోలె చెన్ను. దరిగి అన్న “ఉ త్తర రామాయణలంొలోనీ ఉపమౌనం'- ద్వారా ఇదీ స్పష్ట మౌతుంది, అందు వల్ల నే ఉత్సర రామాయణంలో “*దుర్చలన్య బలాం రాజూా(బల హీనులకు రాజే. బలం) అన్న సంస్కృత లోకోక్తులు, తెలుగు లోకో క్తులుు ఇతర కావ్యాల కంఠు కొంత ఎక్కువ. పాపరాజు మితుడే పుష్ఫగిరి తిమ్మన; “పవెాంయక పాఠక ళాసనిక్కీ భారత ఘోర రణంబు నందు, నారాయజునట్టు, నారాయణభట్టు భారత రచనలో నన్నయకు తోడ్పడినాడు. అక్లు ఉత్తర రామాయణ రచనలో పుష్పగిరి తిమ్మన

14 విప్రవయోగి, విశ్వకవి =_...అన కీరీటికి శౌరి తోడ్డైన యట్లు....” పాపరాజుకు తోడ్చడినాడు. భర్తృహరి సుభాషిత శతకాను వాదకుల్లో ఈయన గూడ ఒకడు. మహమ్మదియ దండ య్యాశ్రల ద్వారా పతనమై పోయిన

దేవాలయాల దుస్థితీ, అగ వర్దాలను పరిహసించే వేమన్స వీర (బ్రహ్మం లాంటి తత్వవేత్తల 1పభావం వల్ల, అగ్రపక్డ ఆధిక్యత పోయి నందుకు దుఃఖించే కూచిమంచి తిమ్మకవి తన కుక్కకేశ్వర శతకంలో ఆజ్చంవు కవీశ్వరుల్‌ కంసాలి యోగులు...” అంటూ వా పోయినాడు.

అనాటి తెలుగు నాటి (గామ సీమల్లో వర్తక వర్షం (కోమట్లు) నిర్వహించే పాత మొన్నుట్‌ దాకా పొధానంగా వడ్డి వ్యాపారమే, సరకులు కొనుగోలు, అమ్మకము, కొలతలు తూకాల్లో రైతుల నర కుల ధరవరల్లో ఎన్నో మోసాలు ఫ్యూడల్‌ వర్గాల వెట్టి దోపిడి పైనన్నీ తోడ్డె రైతుల కొంప లారి పొయ్యేవి; కరువు కాటకా లొసే ఈ వడ్డీ వ్యాపార్హ దోపిడి మరింత దారుణ మయ్యేది. అది వేమన

(08

“ద్టోన్సటి మది గోరు కామమే యెల్ల డ....౨

“అప్పు చేయ రోత హరి హరాదులకై న,

మొప్పె తోడ మైతతి మొదఠె రోత;

తప్పు బలుక రోత తాక ట్రిడగ, రోత్కణి

అఈరటూ “పెళ మడిగీ నంత భగ్గున పడి చచ్చే" పిస్‌ని' గొట్టులైన సాహుకార్డు, వారు కోరినంత వడ్డీ యిచ్చి రైతులు అప్పులు చేయడం, వాటిని తీర్చడం సాధ్య పడళ్క భూములు వస్తువులు తాకట్టు పెటడం చాల రోత అంటాడు, దీని క౦కె, ఎకు

“తనదు జన్మభూమి కౌమ డాంబర మైనం

బరగు దేశమునకు జరుగ వలయు;

కొలన' కండి పోవ కొక్కిర లుండునా?”

"వేమన వేదళాస్తుం 1605 అంటూ వలస వెళ్ళి యైనా నరే, కష్టించి సంపాదించు కోవే నన్సే ఇంకొక (కొత్త సూక్తిని గూడ వేమన (పతిపాదించినాడు. “నీతి జ్యోతి లేక_నిర్మలంబగు నేది ? ఎట్లు గలుగు పరమ దెంతయైన; ధనము గలిగియున్న దైవంబు "రాదయా,...” అంటూ ధన సంపద కన్న నీతి సంపద గొప్పదని. కొనియాడీ నాడు. అందుకే_ “నీతి తెలియ జెప్ప-నిజముగ వేమన, పాతకముల నెల్ల బార బట్టి, లోతు తత్వ మరసి _ లోకులకును జెప్పె అంటూ వేమన నీతుల లోతు పాతు లరీసిన [వజలు భారతం, భర్తృహరి నీతుల కంక్రే వేమన నీతులే గొప్పవని కొనియాడినారు= దారుణ దుర్నీతి దమన నితి, దుష్ట నిష్టలకు, మానసిళ రుగ్మత లకు, కల్లా కపటం, మాయా 'మత్సరాలక్కు బలియై పోతున్న నేటి సమాజునిక్కీ నాటి వేమన నీతి బోధనలు సూటియైన సూది'మందుగా ఉపయోగిస్తాయని భావిద్దాం: క! ఛి ళ్‌ ఛి

విగహారాధన “శ్రోలు కడుపు లోన దొడ్డవా డుళడగ, రాతి గుళ్ల శేల రాశి పోయ; రాయి ఉేవుడైన రాసులు (మిళగదా 1వి ఖో ఆంాతి బొమ్మ కేల రంగైన పూజలు గుళ్లు గోపురాలు కుంభములును? కూడు గుడ్డ తాను గోటునా దేవుండు? 1విణొ “"రాయిరూపు జేసి రాజులు మొక్కింప వన్నె కెక్కు నటనె వై భవంబు? కర్త ఎవ్వడనుచు కానరు మూథ్ధలు ॥వి॥ “రాయి యయ్యె దైవరాయడు భువిలోన, భక్తి (మొక్కువారు బండతె కద; దేవు నంత వారు భావింప భక్తులా ళా “ఒక్క పొద్దు లున్న నూర పంద్దే పుట్టు, పృథివి దపము సేయ కేద యగును; నిగిడి శిలకు [మొక్క నిరీవు లవుదురు | ఈ విధంగా జంకు గొంకు లేకుండా, వీగహారాధనను నిశ తంగా విమర్శించే పద్యాలు ,. వేమన సాహిత్యంలో కో కొలలు అదై వలౌచార్యులై న శంకరులు ఇెపతిమా రాధని అజ్ఞాన జనిళమని “హీత్రాభాసమనీ* ఇెప్పినారు. ఏ కాలంలో (వాయ్‌ బడిందో గాసి ఉత్తర గితలో ఈ [క్రింది శ్జోకం వున్నది.

"వేమన వేదశాన్తం 167

శ్లో॥ తీర్ధానితోయ రూపాని దేహః పాషాణ మృణ్మయః

యోగినోన |పద్యంతే, ఆత్మ ధ్యాన పరాయణణో

అంకే “అత్మ ధ్యానము గలిగిన యోగులు, నదుల్లో వున్న నీటిని తీర్ధిము లనియు, రాళ్ళ చేత, మట్టి చేత చేయబడిన రూపాలను దేవత లనియు చెప్పరు అని అర్ధము. ఈ విధంగా అస్పష్ట రూపంలో వ్యిగవో రాధనను ఖండిస్తూ సంస్కృతంలో కొంత సాహిత్యమున్నదిం కాన్మితెలుగు దేశంలో వ్మిగహారాధనకు వ్యతిరేకముగా, బలమైన (పజా అభ్మిపాయాన్ని రూపొందించడంలో, వేమన్న పద్యాలకు గల పాత్ర అసాభారణమైంది. “రాళ్ళు దేవత లైతే రాసులు (మింగవా”' అన్న "వేమన నుడి తెలుగునాట నానుడి గాకూడా మారింది. వేమన కాల ములో (ప్రజలు తిండి గుడ్డకు మొగం వాచి ఒక (పక్క “అన్నమో రామచం,దాొ అంటూ వుంక్షే, రాతి బొమ్మలైన విగవోలకు గుళ్ళు, గోపురాలూ కుంభాలూ పోయడం దేనికి ? అవి్మిగహం దేవు డే అయితే కూడు గుడ్డ కోరడు గదా గో అంటాడు,

వేమన దృష్టిలో దేవుడు సమస్తము ఇచ్చువాడు (విశ్వదాభి రాముడు. “యదా దేవ స్రధా భక్త అన్నట్లు రాయి దేవుడ్డె తే భక్తులు బండరాళ్ళు. రాళ్ళకు మహిమ కల్పించడానికి రాజులతో వ్మిగహాలను (మొక్కించడం, వాళ్ళతో ఆ(గహారాలు దానాలు పొంద డం, అ్యగజన్ముల స్వార్ధానికి నిదర్శనం. రాజుల, (పజల డబ్బూ, (శమ, కాజెయ్యడానికి దేవాళయాలే సాధనాలు, గుళ్ళు, అగహారాలు, రైతుల్కు గణికులు (కాపులు, కరణాలు) శిల్చుల వెట్టి చాకిరి వల్డ నిర్మింప బడినవి, వాటిపై రాజుల కీరి పతిషలూ, వా ॥ పంతుల పేర్లూ చెక్కబడేవి. కష్ట మొకం క క్‌

ణు ళు ॥

108 విస్తప్షయోగి; విశ్వకవి

“కావులు కరణాలు కంసాలి భక్తులు,

కట్ట కడ వరకును కష్ట పడగ

ఎరగ్సి గురములన్ని బాపలే దక్కు ॥వి॥

(గురము=అనగాా గృహము

అందుచే వేమన “శిలను (మొక్కుటకం'కు శిల్పి (_మొక్కుట

మేలు అంటూ దేవాలయాలపై, అపురూప కళా ఖండాలను సృష్టిం చిని శల్పులను గొప్పగా కీర్తించి గుర్తింప జేసినాడు.

ఈ ,మ్మిగహారాధన ఫలితంగా సంఘములో మూఢ నమ్మకాలు వ్యాపింప జెయ్యఢం స్వార్థ పరులు పరుల సామ్ము కాజెయ్యడం, విరామం లేకుండా ఒక వైపు జరిగి షపోతుంకే పురాణాల్లోని అసంఖ్యాక దేవతలే గాళ కుల దేవళలూ, (గామ దేవతలూ స్ధల దేవళలూ తామర తంప్రథగా వృద్ధిబెంది తలకొడ దేవుడిగా (ప్రజల్లో చీలిక లేర్చడినవి.

త(గవల్లాలు, ' రాజులు, మంతులు దేవాలయాల నిర్మాణాల్లో, దానాల్లో పూజల్లో (పజలను “నిలువు దోపిడోొ చేసి తాము. చేసిన దానాలు, దొన శాసనాలుగా చెక్కించుకొని తాము తమ పాపాలను కడిగి వేసికొన్నట్టు అళ్మసరితృ ప్తి చెందేవాళ్ళు. అమాయక సిజల్లో ఠలమ యొడల భక్షి భానం ఏర్పడేట్లు చేసుకొని ఆనందించేవారు.

శాసీ కాల [కమేణా చర్మితలో “రాళ్ళ నమ్మ యున్న రాజాభి రాజులు” వారి రాజ్యాలూ మహమ్మదీయ నవాబుల దాడుల్లో కుప్పు కూలి పోవడం, విగ్రహాలు పజల కండ్ర ముందరే ధ్వంసమై వ్టిగహ విధ్వంసకులు [పభువులు కావడం, (ప్రజల్లో విగ్రహా రాధన యెడల విశ్వాసం సడలడానికి దోహదం చేసినాయి.

"శేమన వేదళాస్త్రం 68

“చదివినయ్యకన్న చాకలయ్యే మేలు,

గృహము వేల్పుకన్న గేదె మేలు?

బాపనయ్యకన్న బై నీడు మేలయా 1”

“వదివి సతనికన్న చాకలియే మెలు,

కులము వేల్చుకన్న కుక్క మేలు;

సకల సురులకన్న జార భామిని మేలు 1

చదివినయ్యలు ఆనగా ఇల వేల్పుల . భూసురుల్క ఆచార్యుల కంట చాకలియే నయం. ఇల వేల్పులు (పజల అజ్ఞానాన్ని పోగొట్ట్ల లేరు. వీరి కంకే గుడ్డల మురికి నైనా పోగొక్టు చాకజే నయం ,_

*చ్రాకి కోక లుతికి చీకాకు పడ జేసి

మెల దెసి 'లెన్స మడిచి నట్లు" ........ |

లే కరో

ఇంటిలో బొమ్మలు పెట్టుకొని పూజిస్తే స్వర్గంలో కామధినువు లభిస్తుందో అేదో ఎవరు చూచినారు? ఇంటిలో గేదె చక్కగా పాలిస్తుంది. అందుకే “ఇంటి దేవర కంకు కుంటి కుక్కే నయం.” స్వర్గంలో రంభా సంభోగం లభిస్తుందో లేవో గాని అప్సరనల కంక్సే, “వ్లాఖి పరుసలు లేని వాడ వదినలు (పారకాంతలు) మేలు, నకల సురుల కంటే జార కాంతలు నయం మహమ్మదీయుల దాడిలో తమను తామే రక్షించుకో లేని తరతరాలుగా కుల దేవతలుగా పూజిస్తున్న దొడ్డ దేవతల కంక కుక్కలే నయం, అంటూ [పజల అనుభవాలూ, .వారి లోకోక్తులూూ తన సూక్తులూ జోడించి (గామాణ [పజలో అపూర్వ వై తన్యం కలిగించి నాడు వేమన !

“చిల్ల ర రాళ్ళకు (మొక్కుచునుంకే చి త్తము చెడురా జరే ఒరే? అంటూ వీర్యబహ్మం, సిద్ధయ్య వంటి యోగులు, శతక కరలుు

170 విష్లయోగి, విశ్వకవి చేవుళ్ళపైన అ|గకులాల'పైన వారు సృష్టించిన పురాజాలపైన దాడి చెయ్యడం వాటిలోని కుళ్ళున్తూ దాంభికా చారాలనూ “మేడి పండును" పొట్టి విప్పి చూపినట్లు చూపినారు. రహన్యం కూడ వేమన్నకు కరతలామలకమే,. అందుకే _ జొక్కడేనని (ప్రచారం చేసినాడు. వేమన్న కంక తాత్విక చింతనలో తక్కువైన : వేదాంతులు శతక కవులు విగ్రహారాధన విమర్శకు

ఆధునిక యుగంలో (బహ్మసమాజ మతక రయైన రాజా రామ మోహానరాయ్య్‌ ఆంధలో వీరేశలింగం పంతులు ఈ అంకాన్ని బహుళ (ప్రచారం గావించినారు.ం

శివరా(తినాడు శివలింగము-పై యున్న పూజా (దవ్యాన్న్ని ఎలుకలు దొంగిలిస్తే సర్వళ క్తివంతుడైన దేవుడు అ ఎలుకను ఏమి చెయ్యలేక పోయినాడు. గుడిలో ఆ దృశ్యాన్ని చూచి బాలుడైన మూలశంకరుడు దయానందుడై. ఆర్య సమాజాన్ని స్థాపించినాడు,

అంధలో న్యుప్రసిద్ధ ఆర్య సమాజకులైన ఆదిపూడి సోమ నాధ రావు గారు,

“త్రత్వంబు కంద గీతము లందు చెప్పిన

అఖి లోప యోగి వేమన్న యోగి"

అంటూ, తమ :“సర్వమాన్య” -శతకంలో కొనియా డినారు.

వేమన వేదశానస్తుం క్ష కం॥ “పడి పడి _మొక్కగ నేటికి గుడి లోపల కఠినళిలల, గుణములు బెడున్మా గుడి దేహ “మాత్మ దేవుడు బడు రాళ్ళకు వట్టి పూజ సేయకు వేమా [౫ అన్న వేమన్న తత్వం ఆర్యసమౌజికులపై మంచి _వభావాన్న్ని కలుగ జేసింది. వీరేశలింగం గారు వేమన (వస్తావన తేలేదు. అయినా వారి మరణ సమయంలో, వారిని ఒడిలో పెట్టుకొని శుశూష చేసిన సుషిసిద్ద చర్మిత పరిళోధకులగ్కు కొమరాఇ9జు వెంకట లక్ష్మణరావు గారు వేమన చరితను రచించి తొలిసారిగా అధునిక యుగంలో తెలుగు (పజలకు వేమన్నను పరిచయం చేసారు. పంతులు గారి కుడి భుజమైన స్యుపసిద్ధ (బహ్మ సమాజికులు, శ్రీ రఘుపతి వెంకట రత్నం నాయుడు గారు రాళ్ళపల్లి వారిచే వేమన'పై ఉపన్యాస్తా లిప్పించి, వేమన్న భావాలను, ఉదార దృష్టితో, వరిశీలించే అవకాశము కల్గించి నారు. శ్రీవారి శిష్యులు (వసిద్ధ కవులు అయిన చిలకమ ర్తివారు వేమన పద్యాలు, కావ్యాలు (ప్రబంధాల కంకేు ఎన్నో రెట్లు మిన్న యని (పన్తుతించినాడు. ఇ ఓ వి వ

తీర యాతలు - వేమన “జస్రిక్పప్పవికిని బోవ తురక దాసరిగాడుు కాశిశ్షేగ పంది గజము గాదు; కుక్క సింహ మగునె గోదావరికి బోవ... ముస్లీములు తిరుపతికి వెళ్ళినంత మాత్రాన దాసరలుగొ మారరు. కాళికి పోయినా పంది ఏనుగు కాలేదు, గోదావరిలో ముని గి్‌నా కక్క సింహము ళాదు గదా।! తిరుపతి న్యుపసిద్ధ వైష్ణవ పవ్మిత పుణ్య తీర్ధం, ఇక్కడ కపిల తీర్మము మున్నగు బుషుల పేర్ణతో వున్న కోనేర్త సముదాయం వుంది. ళా కాశి గంగానది ఒడ్డున వృంది. ఇకే గంగానదీ తీరం వెంటనే వృణ్య పురుషుల పేర్టమిద హరిశ్చంద్ర వ్యాస్క్య మణి కర్షికొ మున్నగు ఘట్టాల సముదాయం వంది. అందుళే “ప్పున్నైముల రాళ కాళ ఆని అంటారు, సు[వపని టారు, ఇది సుప్రసిద్ధ నైవ క్షతం, న న, పుట్టుక తోనే గోహత్యా పాఠకాన్ని సశింప జేసీన ర (పతితి. ఒకే ఒక పద్యంలో పుణ్యతీర్ధాలు, పుణ్య కేత్రాలుః పుణ్యనదులు అనే మూడింటిని మూడు పాదాల్లో పొదిగి వీటి సందర్శు నం వల్ల ఫలం శూన్యమని తేల్చినాడు చేమ | హా త చిన్న పద్యంలోని అక్షగ్ర గాంభీర్యము, కవితా శిల్పము; ల పొదుపు పొందిక తారా పధాన్నం౦దు కోవడం గమనార్హం | “నీళ్ల మునుగ నేల ? నిధుల మెట్టగ శేల? మొనసి తర్థములకు [మొక్క నేల? కపట కల్మషములు కడుపులో నుండంగ....

వేఘన వేదళాశస్తం శారి వుణ్య నది నదాల్డ్లో మునిగిన్సా నిధులు (వ్రుణ్య 'కేతాంలు నందర్శించినా, తీర్థాలలోన దేవుళ్లకు [మొక్కినా పాపాలు పోవు. ఫలితాలు రావు. కపట కల్మషములు కడువులో పెట్టుకొని ఎన్ని తీర్థ యాతలు సేవించినా ఫలితం శూన్యం. “*చేసీన పాపం గోచిలో పెట్టుక కాళికి పోతే ఫల మేముంది 1” అన్న లోకోక్టి ఇక్కడ థి ప్రికి వస్తుంది, “భూములందు కొన్ని పుణ్య భూము లట6|డ్రు, బుద్ధి లేచె ! యదియు భూమి గాదె; వుణ్య మనగ నేమి వ్లరుషుని కర్మమే”, అనేక గ౦ంధాల సముదాయంలో కేళ్చి చెప్పబడిన సత్యం ఒకకే. పరోప కారాయ వుణ్యాయ, పొపాయ పర పీడనమ్‌ అని. జవ్పుఖ్యమంకే ఇతరులకు మేలు చేయడం _ పరులకు హోని చెయ్యడమే పాపం.” వుణ్యమనేది పురుషుని పరోపకార బుద్ధిపై అధార' పడిన సత్కార్యా చరణ. కాబట్టి వుణ్యమంకే వురుషుని కర్మమే. అప్టే భూమండల మంతా ఒక్కకు, అందులో కొన్ని పుణ్య భూములున్నా యనడం బుద్ధి తక్కువ,” అని నొక్కి వక్కాజిస్తాడు. “పృరుషులందు, కొన్ని పుణ్య భూము లటం్యడు, నందు గల్లు దేవు డిందు లేడె ?; ఇందు నందు గలడు హృదయంబు అసై ననలో వుణ్య క్షేతాలల్లో (పతిష్టింప బడిన దేవుళ్ల దర్శనం ద్వారా మోక్షం లభిస్తుంది కాబట్టి కొన్ని పుణ్య భూము లున్నాయని కొందరి వాదం. కాని దేవు డంతటా వున్నాడు. చి త్తశుద్ధి వుంటే, దేవున్ని ఎక్కడై నా దర్శించ వచ్చు. మనళ్ళుద్ధి శేకుండా ఎక్కడికి వెళ్ళినా ఫల మేముంది ?

(74 విపయోగి, విశ్వకవి “క్రాల్చికీ చను వాని కర్మ మేమన వచ్చు, చాన హేతు వుండి చచ్చె నేని; మనను కాళి చేరు మరి ముక్తి లేదురా [౫ ఆ కాలంలో కాళీ త్వరగా చిరడానికి రైళ్లు: బస్సులు మున్నగు నత్వర |1పయాణ సాధనాలు లేవు. కాబట్టి కాలి నడకనే వెళ్ల వలసి వుండేది. అందుచే ఆ కాలంలో కాళీ చేరడానికి చాల కలం పశ్హ్రేది, *క్రాల్చిక్రి పోయిన వాడు కాటికి పోయినవాడు ఒకకు” అనే లోకో కి ఏర్పడింది. శాశీకి వెళ్లే ఒక యాతతికుడు ఏదో కారణం వల్ల మార్గ మధ్యంలోనే మరణిస్తా డను కుందాం” అట్టి యాటతికుడు “కాళీ చేర లేక పోయినానే అనే దిగులుతో కాశీ మిది ధ్యాసతోన్సే చపాడు. మనస్సు మ్మాతం కాశీ ధ్యాసతో కాళి చేరుతుంది. కాని కాళి తర్ధములో మునిగి తరించడానికి దేహ మేది? * మరి ముక్తి ఎట్టా లభిస్తుంది ? ఈ నాడు సత్వర పయాజ సాధనాలు ెరీగినవీ. ఆ నాత్ర కంట జనాభా కూడ ఎన్నో రెట్లు "పెరిగినది. పుణ్య నదీ నదాల్లో స్నానాలుచేసి పాపాలు కడిగి వేసుకోవాలన్న మన “పుణ్యభూమిల కోట్ల మంది (పతి ఏటా ఫుణ్య క్షేతాలకు చేరు కుంటూ వుంటారు, శాని కొందరు తిరిగి రారు! ఉదా॥ హరిద్వొార౦, అలహాో బాదుల్లో జరిగే కుంభ మేళావంటి ఉత్సవాల “కుంభకోణాలకు హాజరైన జనం అగచాట్టు చూడండి _ 1/06 సం;రంలో పవిత్ర స్నానొల సందర్భములో " తొక్కిస లాటలో 2000.మందీ, 1810 లో 80" మంది మరణించి *స్వర్తస్థుః శైనారట |

వేమన వేదకాస్త్రం 175 ఇక ఈ 20వ శతాబంలో 188-లో 868మంది ఇటి (తాకిన లాటల్లో త్రృజ్రైగ మొతంగా కట .గటుకొని “కాలగర్శలి ఫర్‌ పోయ్‌ న లు టి బృంలో కలిని యినారట |

1954లో అలహాబాదు కుంభమేళాలో ఇట్టి (తొక్కిసలాటళ్లో “బొందితో "కె లాసం పోయినవాళ్లు” 500 మంది అనేది శవాల గు రింవు. ఇళ అత్తా పత్తా లేకుండా పోయిన వాళ్లు 8000 మంది అట ఇక ఇటీవలి దుర్హటన వినండి !_ 1086 ష్మీపిల్‌ ఉదయం $_10 గంటలకు జ్యోతిష్కులతో నిర్ణయింపబడిన సకాల సుమూహూ రంలో మహా కుంభ మేళా పవిత స్నానాలకు వచ్చిన లక్షలాది |పజల్లో ₹0% మంది గంగా: భవానికి తమ (పాణా లర్చించు కున్నారు. ఈ కుంభ మేళా. ఏర్పాట్లు, చెయ్యడానికి పభుత్వ ధనం 18 కోటు ఖర్చయిందట ! (ఆధారం - “నన్‌డే* (ప్రసిద్ధ ఇంగ్లిషు వార ప్మతిక.వపిల్‌ 1987.)

ధి లు

“మక్కకు పోనిల ? మరి తిరిగి రానేల 7,

ఏకమైన కర్త ఎందులేడు?;

అన్నింట పరిపూర్ణు డల్లా మవామ్మదుః...”

ఇస్లాం మతానుసారం అల్హా అంతటా వున్నాడు. మక్కాలో మాత౦మే వున్నాడనుకొని మక్కాకు పోయి తిరిగి రావడ మెందుకు? అంటూ మహమ్మదీయులకు గూడ మక్కా యాలు నిరర్ధక మని బోధిస్తాడు. “ఏకమైన కర్తొ అన్న పదములో ఏకేశ్వరో పానకులైన ముస్లింలకు మక్కా యాత్రలు ఎంత అర్ధ రహితమో ధ్వని రూవంలో నిరూపించినాడు.

ఈ సం॥6ం0 (1887) ఈ మధ్యనే మక్కాకు వెళ్లిన ఇరాన్‌ యాతికులు కొన్ని వేల మంది అక్కడనే దారుణంగా హత్య చేయ బడీ తిరిగి రాకుండానే పాపం [పవక్త్ష మహమ్మదును *స్వరములో కలుసు కున్నారు ౧

బో విస్ణవయోగి, విశ్వకవి ముస్తి ౦లకు మక్కా మదీనాల వంటి మరొక పుణ్య క్షతం జేరున లేం. ఇధి క్రైస్తవులైన యూదులకుగూడ పుణ్యక్షేతమే. పా్యాబూ భాషలో 21001649 అంక “పవ్శిత నగరం” (019 0140) అన్నమాట! అంతే కాదు ఇది *ళాంతి నగరం” (౧0౪0 01 016069) కూడ (పపంచంలోని రండు "పెద్ద మఠాల కిది (3) స్తవ _ ఇస్తార) వుణ్య భూమి. ఏసుక్రీస్తు మహమ్మదు ఈ ఇరువురు (ప్రవక్తలు ఈ వుణ్య భూమిలో సంచరించినట్లు జై బిలు_ఖురాన్‌లలో పురాణ దాఖలా లున్నాయి. జెరూసలేం కోసం శై9 స్తవ, మహమ్మదీయుల మధ్యం మధ్య యుగాల నుండి నేటి వరకు జరిగిన, జరుగుతున్న అమానుష: పెశాచిక మత యుద్ధాల్లో వేల 1పాణాలు, కోట్ల ఆస్తులు నష్టమైనాయి. ఇది (పస్తుతం పాల స్తీనాళోపాటు యూదుల ఆక్రమణలో వుంది. అంత ర్లాతీయంగా ఈ నగరం కై స్తవ, ముస్లింల య్యాతా 'కేర్యదరగా గుర్తింప బడింది. “పవితతక్తు” *““జాంంతైికిి *ోనాగరికతోక్తు (పసిద్దిజెంది, ఎడతెరపి లేని య్యాత్రీకుల జన సమ్మర్థం గల ఈ *పవ్మిత నగరం నేడు అనాగరిక, అటవిక్క పాశవిక్క పైశాచిక దుశ్చర్యలకు అల వాలంగా, యుద్ధభూమిగా తయారై ౦ది. యూదు, అరబ్‌ వర్షాల దేశాల మధ్య రక్తపాతం నేటికి గూడా జరుగుతూనే వుందనే అంశం గమ నార్హ్య రి, మన దేశంలో గూడ ఈ యా(కా కేర్యదాలు రక్ష పాతాలక్కు దోపిడీ. దౌర్దన్మాలకు, అవినీతికి మత కలహాలకు "కేందాలుగా మూరే [(పసమాదం పొడ సూపుతూ వుంది, రామ జన్మ భూమి_బాబిరి మసీదుల తగాదా హిందూ_ ముస్రిం నుతాల ఈగాదాగామారుతూ రావణాసురుని కాష్ట్ర6గా రగులుతూవుందిః పవ్మిత సిక్కు మత చేయ్యడం అమృతసర్‌; ఇక్కడి అతి వవిత మగు స్వర్థదేవాలయం కుటిల మతోన్మాదుల ఆయుధాల, .మందు

వెమన వెదళాస్త్రం 177 గుండు _పాతర్హ కొఠారుగ్యా అవినీతి అఘాయిత్యాల 'కేం్యదంగా మారి అమాయిక (పజల-.(పాణాలు బలిగొంటూ,..దేశ సమ్యగత్రకే - భంగం కలిగించే స్థితికి దిగజారిన అంశం, జగమెరిగిన సత్యం !

చిరకాలంగా మత సామరస్యానికి పేరొందిన హదాబాదు నగరం గత సం[రం గణపతి ఉత్సవాల సందర్చంగ్యా మత కల్లోలాలు చెలరేగి కొందరి అమాయిక (పజల [పాణాలు బలియైనాయి. మత నఖ్యతకు పేరెన్నిక గన్న తెలుగు జాతి (ప్రతిష్టకే ఈ మత కలహాలు మాయని మచ్చ తెచ్చి పెట్టినవి ! ఇట్టి సందర్భములో “కురుచ వేల్పు (గణపతి కన్న కుక్క మేలు” అన్న వేమన్న వాక్యం -సార్థకం చేయ బడింది అంకే తప్పు గాదు!

“క్సార్ధి బోదు ననుచు కడ గటగా నేల?

వాసి తీరములకు వగప నేల;

దోసకారో కెట్లు దొరుకునురా ముక్తి

ఈ నాడు పాప పంకిలాలుగా, యుద్ధ భూములుగా తయారై, (వజలను బహు విధ దోస మోసాలకు గురి జేసే ఈ యాతా స్టలాల సందర్శనాలవల్ల , ముక్తి లేదని రాదని: నిర్ధారణకు రాక తప్పదు! ఈ పరిస్థితులలో వేమన. పై అభ్మిపాయాలు'ఈ నాటికి స్మరింప దగిన సత్య వాక్కు అనడంలో సందేహం లేదు!

రాయలసీమ వాడుక భాషలో “నిధి అనగా పుణ్యత్మేతము, ఈ పదానికి ఇతర ప్రాంకాల వారి అర్థం ఉప్పిక్షే పం” అని, రాయలసీమ వాసులు కొనట్టి+ సి, పిః (బౌను గావి, ఫ్రీ ఆరుద్ర గాని పై విధంగా సరియగు వివరణ యివ్వలేదు.

అ్లే శ్రీవై ల కే్రాన్ని 6ద్షర్వత మని ( “అరుకళింగముండ సది యెరుంగక లేక వర్వ్యతంబు జోవు వావిసీడు.,...” ) (శోయుటకు “*దొబ్బడ మహపిగొ ( దొబ్బి నేర్చు కుక్క దొంతులు జేర్చునా.... “ళోటకూరకైై న... తవుడు కైన కాలు తుప్పక్షైన...? “తప్పడు” రాయలసీమ భాష. ఇళర (ప్రాంతాల వారు “వూక” అంటారు - ఇట్టి ప్రయోగాలు పరిశీలించినప్పుడు వేమన రాయలసీవ వాడే సని నిక్కచ్చిగా నిర్ధారణ చేయవచ్చు £ "

మూఢాచారాలు - అంధవిళ్వసాలు యజయాగాదుల లోని జంతు బలులు, (శాద్ధాలు, మున్నగు వ వెదిక మూఢాచారాలను ఖండించి సమాజాన్ని సంస్కరింప దలచు కొన్న రెండవ బుద్ధుడు వేమన్న___ యజ్ఞాలలో జంతు పొంసను ఖండిస్తూ వా “పీరు సోమయాజి 'పెనుసింహ బలుడయా, మేకపోతు బట్టి మెడలు విరచు; జీవ హింసకులకు జిక్కునా మోక్షంబు? ॥విఃి “సోమయాజి నసుచు సాంయ్రైన శాలువల్‌, మకర కుండలములు మనసు దీర; తాధరించు మనకు తానేమి లాభించు ?” యజ్ఞాల వల్ల మోక్షం రాదని సోమయాజుల వేషు భూషణాల వల్ల మనకేమి ఉపయోగం లేదని వివరిసాడు. ఈ యజ్ఞాలు పూర్వరి శ్రీరాముడు, ధథర్మరాజుల వారు చేసీనొ "నే వాదనను పురాణాల్లోని నుర్మాలను వత్తి చూపి పరిహసిస్తాడు. “బ్రల్చి గ్రంక్రు దెలుప నఖిల యజ్ఞ ౦బులు, తలి రంకు దెలుప తదినాలు;.... ఛు చి “శావణుని లంకలో చాలకాలం వున్నందుకు, సీతమ్మ మై టక్‌ చాకలివాడు నింద వేస్తే, శ్రీరాముడు సీతమ్మను అరణ్యానికి పంపిస్తాడు. రావణ్యబహ్మను చంపిన పొపం పోవడానికి అశ్వమేధ యాగం చేస్తాడు. ఆ సమయంలో అడవిలోని సీతమ్మకు బదులు,

“వేమన వేదళాస్తు౦ 170 బంగారుతో చేసిన సీతా వి([గహాన్ని [పక్కలో పెట్టుకొని ఆ య జం జిసాడు. దీని వల సీతాదేవిని ఎందుకు అడవిలో విడిచింది లోకానికి

లావ ళా

తెలియ లేదా? “అలి రంకు తెలుపడానికేనా ఈ యజ్ఞాలు ల్గి

పాండురాజు నియోగంలో యమ, జాయ్యు ఇంద, అళ్వినుల వల్ల కుంతికి మాదికి జన్మించిన వారు పాండవులు; నియోగ పద్ధతి వైదిక, పురాణ ళాస్త్ర బద్ధము, కాబట్టి వారిచ్చే పిండ [పదానము పాండు రాజుకే చెందుతుంది. “ఏ మందలో క ట్టినాం మన మందలో ఈనితే సర్కిి అన్న సామెత భారతంలోని ఈ నియోగ పద్ధతిపై [గామాణుల విమర్శ కావచ్చు. కాని సూర్యుని వలన జన్మించిన కర్ణుని జన్మ రహన్య౦ ధర్మ రాజుకు ఆలియదు.

యుద్ధానంతరం పాండురాజు (శాద్ధ నమయంళల్తో కుంతీదేవి పాఠ రంకు బయటపడి, కర్డు డామె వ్యుతుడన్తీ తమకు అ్యగజు డనీ, తెలిసి ధర్మరాజు శో స్తాడు. లోక మాత యైన సీతకు, పాండవుల తల్లియైన వీరమాత కుంతీదేవికి యజ్ఞ (శాద్ధాల వల్ల నే అవమానాలు కలిగినవి. రామునిక్కి ధర్మరాజుకు వీటివల్ల దుఃఖమే గాని సుఖం కలుగ లేదు. వీటి వల్డ మేలు లేదనేది పె పద్యంలో ధ్వని రూపంగా స్ఫురిస్తుంది.

అర్మధ దేశంలో వీర శైవులు గూడ ఈ యజ్ఞ యాగాది వైదిక కర్మకాండను త్మీవంగా ఖండించినారు, పాల్కురికి సోమస తన బనవ పురాణంలో “కెరలుచు గో హత్య జేసిన ఖలులూ అంటూ గోమేధంలో గో హత్య చేసే పాపాళ్ములుగా, వ్మిపులను తిట్టి పోసినాడు, శై వుడూ యాగంలో జరిగే కతు కర్మలను గురించి శృంగార వై షధంలో :_

160 విప్త్ణవయోగి, విశ్వకవి “యజమాని (1పమదా వికన్వర భగన్య స్తాశ్వ దీరన్మర ధ్వజ దండంబగు నశ్వ మేధ మఖ తం్యతంబున్‌ నిరీక్షీంచుచున్‌” అని నంనృత సమాసంలో చెప్పినాడు. దాని అర్జ మీది_ యజమాన = అశ్వమేధ యజ్ఞం చేస్తున్న అతని యొక్క, (పమదా == భార్య యొక్క, భగ = యోని యందు, న్యస్త ఉంచ బడిన, అశ్వ == గు[రము యొక్క దీర్ధ ఎ పొడవైన, న్మరధ్వజ దండంబు = వురముషొవయవము గలదియగు, = అశ్వమేధ. మఖ==అశ్వమేధమను యజ్ఞ మందలి, తంతంబున్‌=కార్య్యుకమాన్ని, నిరీక్షంచుచున్‌=చూచుచున్‌. ఈ ఆశ్వమేధ యాగంలో చదివే మం[తాల 'వివరణ పెండ్యాల సు్కుబహ్మణ్య శాస్తి.గారి “మహా భారత విమర్శనముూఅనే [గంథంలో ఇవ్వబడింది. శివుడు దక్షుని యజ్ఞం విధ్వంసం గావించిన దేవుడు, కాబట్టి యాగ వూజకు అర్హుడు గాడు. అందుకే శ్లైవులను గూడ వైదికులు “పాషండులు” తన్నారు. ఈ కని దీర్చుకోవడానికా, అన్నట్లు శ్రీనాధుడు, తన హర విలానములో దారుకా వనంలో వైదిక బుషు లకు, శివుని లింగం ద్వారా ఘోరమైన అవమానాలను రోత పుట్టించేంత బండగా చ్మితించి వర్సింఛినాడు |! మ! పౌండరీక యజ్ఞం ఇం[ద్రియ లోలత్వాన్ని అశ్వమేధం కంకు ఎక్కువగా (వవిలింబించేది, “లంజ కొరకు మేక నంజుడు తినసాగ్యె యజ మెల కమ యజ మాయె; ళా భం శ్తా క మొదట సోమయాజి.తుద కామయాజిిరా"

వేమన వేదళశాస్త్రం. 51

అంటూ, వేమన ఇట్టి యజ్ఞ యాగాదుల్లో సురాపానం, మాంన భక్షణ, కామ (శీడల్కు చోటు చేనుకొన్నట్లు సూచిస్తాడు. “వైదిక యుగంలో కూడ వాజపేయము, |శౌా్య[తామణ్సి సోమయాగం మొద లైన యజ్ఞాలలో సురాపానం చేస్తారు. తద్దినాలలో విధిగా మాంసం వుండాలని, మనుధర్మ శాస్త్రం చెపుతుంది” (వేమన్న వేదం” అన్న ఆరుద గారి ఫుస్తకం నుండి.

పొండరీక యజ్ఞం చేసిన వారికి స్వర్గంలో రంభా సంభోగం లభిస్తుందట ! కంకంటి పాపరాజు గారి' ఉత్తర రామాయణంలో “ప్రూండరీక నిరూఢిబరగు వారికి కదా సీ పొందు లభ్ళిసుందని రంభతో రావణు డన్నట్టు (వాయ బడింది. ఈ యజ్ఞంలోని "అసభ్య కర్మకాండ, “డ్రేవాలయంలో బూతు బొమ్మ అెందుకు 7” అనే తాఫీ ధర్మారావు గారి పుస్తకంలో కొంత వివరింప బడింది. వేమన ఈ యజ్ఞాన్ని “యోని గడుగు నీళ్లను పవ్మితంగా భావించే నీచ (ప్మ్యకియగా వర్ణించినాడు. ఈ దురాబారాలను సోమనాథ, త్రీనాథుల కంక, వేమన ఎంతో మట్టు మర్యాదలతో ఖండించినాడు. - ఈ కార్య కలా పాలను వేమన బుద్ధుని మాదిరి కరుణా దృక్పథధంతోను, నీతి" బద్ధ మైన సంఘ సంస్కార భావనతోను, ఖండించినాడనేది అర్ధమవుతుంది. జంతు బలుల ద్వారా మోక్షం లభిస్తుంద నేది యజ్ఞాలలోని కర్మకాండకు మూలం. ఇదే కడకు నరమేధం (నరబల్సొ ఘోరదురాచారాంకి దారి తీనింది. (శునశ్శేపుని కథ _ రామాయణములో

స్వర్గంలో వున్న పితృ దేవతల సంతృప్తి కోసం, పిండాలు పెట్టడంపై రామాయణ కాలం నుండి విమర్శ వుంది, వాల్మీకి రామాయణంలో జాబాలి అనే బుషి, (శ్రాద్ధాలు చేయడం అవివేకమని రామునితో వాదిస్తాడు.

182 విపవయోగి, విశ్వకవి “ఒకడు కూడుదిన్న మరి యొక్షని పొట్ట యు నిండునంట హా! యెొక్కడి మాట? లట్టయిన ఇంటను (శాద్ధము బెట్ట నెవ్వరేన్‌, మక్కువ బాటసారికిని మార్గము నందుదరంబు నిండునే ? టక్కులు గాక నైజ మనుటల్‌ మతి మంతులు విశ్వసింతురే 7 (యథా మూలాను వాదమైన వావిలి కొలను సుబ్బారావు గారి అంథ వాల్మీకి రామాయణము.) ఇందుకు రాముని సమాధానం తిట్లూ, తిరస్కారం మ్యాతమే ! ఉత్తర రామాయఖంలో మరుత్తుడనే రాజూ సంవరుడనే బుషి ఆధ్వ ర్యంలో యజ్ఞం చేస్తూ వుంటాడు, అష్టదికా సలకుతైన ఇందాది దేవ తలు ఆ యజ్ఞానికి వస్తారు. రావణుడా యజ్ఞాన్ని తన రాక్షస సైన్యంతో వచ్చి నాశనం చేస్తాడు. దేవత లందపీ భయపడి పశు, పక్షి గ్రిమి, కీటకాది రూపాలతో దాగ (పాణాలు రక్షించు కుంటారు. అప్పుడు యముడు కాకి రూపం ధరిస్తాడు. పితృ దేవతలకు పభువు యముడు, కాబట్టి పితరులకు పెక పిండాలు కాకులకు వెయ్యడం లు ఆచారం, ఈ కాకమ్మ కట్టు కథను వేమన హేతువాద దృష్టితో ఈ విధంగా ఖండిస్తాడు ;_ “కాకి పక్షు లందు కడు హీన మందురు కాకి పెండి నెవరు కనరు భువిని; కాకి కన్న ముంచి కాళ్లకు (మొక్కేరు కాకి పక్షులలో హీనమైనదిగా భావిస్తారు. క్రాక్రి కూటమీ చూస్తే మద 'మూర్భవాయువు వస్తుందనీ చసారసీ ఒక మూఢ నమ్మకంతో దాన్ని చూడను కూడా చూడరు, కాని అదే కాకికీ (శాద్ధ సమయంలో అన్నం ముందు పెట్టి కాళ్ళకు మొక్కుతాలే ! ఇది

వేమన వేదశాస్త్రం 128 ఎంత విడ్డూరము |! అని [పజల మూఢాచారాల లోని వైరుధ్యాన్ని ఎత్తి చూపుతాడు.

“క్పిండ్రములను జేసి పితరుల దల పొసి,

కాకులకును బెట్టు గాడ్జె లార );

పియ్యి తినెడు కాకి పితకు డెట్లాయెరా [౫

ఈ విమర్శ పెకి కఠినంగా కన్చించ వచ్చు. ఇట్టి మూఢ నమ్మ కాలు మానవుని వివేకాన్ని ఏడు నిలువుల లోతున పూడ్చి సాం్యప దాయ నంకెళ్లలో బంధించి వేస్తాయి. ఈ మూఢాచారమే. కడకు చచ్చి పరలోకం వెళ్లే భర్త వెంట, నజీవమైన భార్యను కాల్చి చంపే “సహగమనానికొ మూలమైంది. (భారతంలో పాండురాజుతో పాటు ఆయన రెండవ భార్య పహగమనం చేస్తుంది

బౌద్ధ, చార్వాకుల అనంతరం, మృతులై న పితరులకు, పిండాలు పెట్టడం దండుగని చాటి విష్పి, తిట్టి చెప్పిన వాడు వేమనయే, అనంతర కాలంలో “(బతికిన పితరులకు అన్నం పెట్టక పోయినా, చచ్చిన తరువాత సమాధి కట్టి నాడన్న* సామెత సమాజ పరం కావడం వేమన్న సాహిత్య 1పభావ ఫలితమే, దీని తర్వాత ఆధునిక యుగంలో ఈ ,[శాద్దాలు తప్పని |పచారం సాగించిన వారిలో ఆర్య సమాజికులు

థి ముఖ్యులు.

(కతు కర్మలను, (శాద్ధాలను నిర్వహించే (బా హ్మ్‌ణులకు అ(గహారాల్పు భూరి దక్షిణలు, పూర్వం నుండి రాజులవల్ల లభించేవి, (కతువుల్లో , (బాహ్మణుల్సు రాజులు ధనిక వ ర్తకులు పాలొంకే

గ జాతరలు [గామాణులు చేస్తారు, వీటిని గూడ వేమన్న ఖండిస్తాడు, పశువులకో మనుషులకో అంటు జాడ్యాలు (పబలి నప్పుడు ఇవి చేసారు,

104 విప్పయోగి, విశ్వకవి

“దోమ్మ మాయు కొరకు నమ్మవారికి వేట,

లిమ్మటం దిదేమి దొమ్మ తెగులో;

అమ్మవారి "పేర నందరు దినుటకా ?*

అని (పళ్నిస్తాడు పాల పక్షి శకునాన్ని నమ్మే అంధ విశ్వా సాన్ని గూడ _

“పాల పక్షి శకున ఫల మిచ్చు నందురు,

పాల పక్షి కేమి ఫలము దెలియు?

తనదు మేలు కీడు తనలోనె యుండంగొ

అంటూ నిరసిస్తాడు.

“బల్లి పలుకులు విని 'ప్రజలెల్ల తమ పనుల్‌,

ంం గొ

సఫలము లగు నని సంతసీంచి;

కాని పనులకు తమ కర్మ మటందురుల

మూర్డులు తమ (పపయత్నం చేయక. బలి పలుకుల వలన ఫలాన్ని నిర్ణ యిస్తాకు, పనులు చెడిపోతే తము కర్మ అనుకుంటారు,

“కునములను మంిశ్వ సొమ్ముదీకములను

కనిన వార లెవరు కలియుగమున ?

మేలుకో కీడుకో. మేలిమీ జూవును,

కూర్చ గలుగుళోట గురుతు వేమ ౫

గురిగా ఉప్పే సామ్చుదిళము,. శకున శాస్త్రము లోకములో చొచిన వారేవ్వరు ? మేలో కీడ్తో వదో ఒకటి అరా, గుర్తుకు వస్తే దాన్నే పట్టుకొని (వేలాడుతారు.

వేమన చేదశాన్తం 185

“ఆద్కి సోమ భౌమ లల బుధ, నిర్జర,

గురులు శ్యుకళ్క శనుల గుర్తు గాగ;

నేడు దినములయ్యె నిల నొక్క దివసమేే”

ఏడు వారాలు ఏడు [గహాల “పేరుకు గుర్తు, వారములోని అన్ని దినాలు సమానమే (ఒకటి మంచి దినము, ఒక్షటి చెడ్డ దినము అనేవి లేవని దీని అర్థం)

“న్యాయ శాస్త్ర మరయ నన్యాయ మొనరించు,

ధర్మ శాస్త్ర మొసగు దుర్మతంబు;'

జ్యోతిషంబు జనుల నీతుల దప్పించు 1౫

“జ్యోతిష మన్నది శాస్త్రముకాదు. ఈతల తిక శాన్ట్రాన్ని సరించి 186మంది జగత్ర్రఖ్యాత జ్యోతిళ్శాస్త్రవే త్తలు ఖగోళ గణితశాస్త్రవే త్తలు, (ఉ3ంటాంగ౧౦౧683) వివిధసా హిత్య శాస్త్రాలలో నోబెలు బహుమతిపొందిన 18 మంది (పముఖులు (43గాందిక్రాం101309 4206 వ్‌ం[00436) దినిని త్మీవంగా తూర్చార బడుతూ దాని పీడా (పమాదాల గురించి (పపంచ (పజలను "హెచ్చరించారు. “ఈ పిచ్చి సిద్ధాంతానికి శాస్త్ర సమ్మత మగు పునాదులు ఏవీ లేవనీ ఇవి ఇంద జాల, మహేం[ద జాల, మాయా మచ్చరపు, కల్లి బొల్టి కబుర్ల (గంధమన్కీ గతంలో అమాయక్ష (పజలను తాం్మతిక్క మాం్యతికులు, నమ్మించి నష్టేట ముంచినారనీ శాస్త్రజ్ఞానం పెచ్చు పెరిగిన ఈ రోజుల్లో ఇంకా దీనిపైన నమ్మకా లుండడం మిక్కిలి బాధాకరమన్సీ జాతకాలు హ స్త సామ్ముదికాలు, ఊహాపోహలుు, వైద్యం తెలియని పదురుబోతు డాంబికుల వాగుడసీ, వీటికి ఏలాటి శాస్త్రీయ సాక్ష్యాధారాలు లేవస్సీ అందుకు విరుద్ధంగా

1668 విప్తవయోగి) విశ్వళవి మాత్రమే ఉన్నాయనీ ఈ పిచ్చి శాస్త్రాన్ని గురించి రేడియోలు (మోగడం, వాగడం, తమకు మరింత బాధ గలిగించినాయనీ, మన భవిష్యత్తు మనపై ఆధారపడి ఉందేగాని, ఎవరి మొదనో ఏ మాతం కాదనీ తీవ తరమగు భాషలో శాస్త్రీయ దృక్పథముతో ఈ అశాస్త్రీయ అనర్గాలను తూర్పార బటినారు. 1060 సం॥[ర ప్రాంత ళు లు ములో పై వారిచ్చిన ఈ నిర్ణయమే నాలుగు వందల ఏండ్లనాడు వేమన చాటి చెప్పిన__ “జోోతిషంబు జనుల నీతుల దప్పించు” అన్న పద్య పాదానికి వ్యాఖ్యాన మని చెప్ప వచ్చు, ఠి క్‌ చి శ చ్‌

ముతాలు -- వమన శైవ నుతము వేమన శివ కేశవుల యెడ తిక్కన వలె భేద భావం లేని

వాదు అయితే భర్షృహరి వఠె “*తధాపి భక్తి స్తరుణీందు శేఖరే” అన్నట్లు శైవ మతం యెడల ఆయనకు కొంత అభిమానం వున్నది.

కుల కట్టుబాట్లను, అ్మగ వర్ణ ఆధిక్యతను అడుగడుగునా ఎది రించి పోరాడిన లింగ మతము ఆయన దృష్టిలో “తన్ని మతములకన్న నధిక మైన మతము, “లింగ మతము కన్న, లేదు భువిని అళ్లు రాక్షస హరణంబున్న* రామాయణము కన్నా “బంధు నాశనమున్న* భార తము కన్న “బసవ వురాణము పాపహరణమైనది అనగా పవ్మిత మైనది.

బనవ పురాణం పాల్కురికి సోమన్నచ్చే వీర శైవ మత [వచా రం కోసం (వాయ బడిస స్వతంత పురాణం. దీనిని చాలా కాలం (ప్రజలు (ముఖ్యముగా క్షైవారాధికులు) పురాణంగా గుంపులు గుంప్ప లుగా కూడి చదువుకునే వారు, అనాటి వైదిక్క, కవి పండితులకు దీనిపై ఈర్ష్యా ద్వేషాలు మెండు,

“ల్పివ కవులక్కు నవ కవులకు, శివభక్తికి తత్వమునకు చింతామణి కిన్‌; శివలోక పమభులకున్సు శివనకు గుకువనకు శరణు సేయర "వేమా*.... 'అంటాడు వేనున

శివ కవులు తెలుగు దేశంలో మత్క భాషాఖి వృద్ధికి చరిళాత్మక మైన పోరాటం సల్సినారు. సోమన్న బసవ పురాణం, పండితారాధ్య

1౪88 విప్తపయోగి, విశ్వకవి చర్మితల |పభావం తెలుగు భాషలోని మహా కవులు తిక్కన, పోతన, శ్రీనాథ, కృష్ణదేవరా యాద్యుల కావ్యాలనై చాలా వుంది. (1810-బ ఆం్యధవ్మతిక నంచికల్లో “ద్విపద కవిత్వం” అనే వ్యాసం ఆధారం _ వ్యాసకర్త, పంచాగ్నుల ఆదినారాయణ శాస్త్ర గారు కాని వారెవ్వరూ సోమన్నను గాని ఆయన బసవ పురాణాన్ని గాని న్మరించిన పొపాన కాని ఒక్క వేమనయే ఒకే ఒక చక్కని మాటలో “పాప హరణమౌను బసవ పురాణంబుూ అని పశంసించి సోమన్న తేలుగు భాషకు చేసిన సేవను పత్యేకంగా. గుర్తింప జేసినాడు.

ఈ లంగ మకంతో తెలుగు దేశానికి గల సంబంధం బలియ మైసది, తెలుగునాడు “తిలింగ్‌ దేశము*. కాశతియుల కాలంలో ఇది “తై లింగ ధరజే ఈలంొ ....విన్నకోట పెద్దన్న కాలానికి *“ధరశ్రీ పర్వతృ కాళేశ్వర దక్షారామ సంజ్ఞ వరలు, [తిలింగాకర మగుట నం్యభ దేశం బరుదార (తిలింగ దేశ మన బడింది.

కలుగు నాట ఈ లింగ మత మెంత సేవ చేసిందో అన్ని అనర్థాలను గూడ సమకూర్చి పెట్టం. అందుకే వెంటనే వేనున

లింగధారులకన్న దొంగలు లేరయా” అన్నాడు. అంతేకాదు ఈ లింగ మతము వారి దురాచారాలను ఆడంబర వేష భాషలను, మత ద్వేషాన్ని, నిష్పక్ష్రపాతముగా నిర్భయంగా చీల్చి చెండాడినాడు. వారి లింగధారణను, .... “బందె (తాళ్ళతోడ బంధించి కట్టంగ లింగ్‌

ము డేమి దొంగిలించినాడొ!$ ,....... అని పరహానం చేసూ........ “అత్మ లింగమునకు నర్శ్చింప నేరగా !” ఆని వారినే తన దృష్షితో 'సంన్కరింప ణ్‌ ఠు జూచినాడు.

“వేమన వేదళాస్త్రం 80

“బ్రర్రత్ర లింగముండ నది యెరుంగగ లేక

పర్వతంబు బోవు బానిసీడు;

ముక్త్‌ిగాన నగునె ? మూఢాత్ముడగు గాక 1”

తనలో వున్న ఆత్మ స్వరూపుడైన దేవుని వదలి శ్రీశైలం చంటి తీర్ణయ్యాతలకు వెళ్లే లింగ ధారులను గూడ అన్ని మతాల వాళ్ల తో సమానంగానే ఖండించినాడు,

“*భ్రూత్రి దేహనుందు బూసిన నయ్యెనా ?,

నిష్ట శివుని యందు నిలుష వలయు;

గాన్న బూడ్జె యందు గాడిద పొర్ణ దా

• వేద భర్మాకాంత గార్థభము” లని మత ద్వేషంతో "బాహ్మ ణఖుల తూలనాడిన సోమన్న కిది తిరుగు వడ్డీంవు,

“=వొాడ్లుగు గలుగు జడలు పులి తోలు భూతియు

కక్ష మాలలు, పది లక్ష లైన;

మోత చేకు గాని మోక్షంబు లేదయా!

అని వీరి వికార వేషాలను వెక్కిరిస్తాడు. వీరిలో బంగి తాగే; దురాఛార ముంది, బంగిని “జ్ఞానప్యతి' అంటారు వారు,

“ంగి (తాగు చాడు భావంబు నందలి,

నింగి కెగయు శ్రైవు నిలుప జేడ్రు;

లింగ మమర బంగి లీలను చెందునా 7

అంటూ లింగ ఛారులలోని ఈ దురోచారాన్నీ వేతి త్తి చూపినాడు,

190 విష్ల్పపయోగి, విశ్వకవి

“భూతి బూసి నీవు పాత భూతంబుల,

వెడల గట్ట బోవ వెరి వనుచు;

నిన్నె గాంచి భీతి నిలువక పారరా 1”

అంటూ దయ్యాలను, విభూతితో వెళ్ల గొళ్టు వీరి మోసపు (బతుకును అవహేళన చేస్తాడు.

(బాహ్మణులు (బతికి వున్న వసరాన్ని (గోవును పూజిస్తే వీరు నిర్జీవమైన రాతి బసవన్నను ఆరాధిస్తారు.

యజ్ఞాలలో గో హత్య చేస్తారని ఫ్యిపులను తిట్టి పోసిన ఈ పీర శైవులే.... “రాతి బసవని గని రంగుగా 1మొక్కుచు, రూఢి బసవు గాలకుద్దు చుంర్గదు; బసవ భక్తులెల్ల పావులు తలపోయ...” అసి అకేపిస్తాడు. "వేద, పురాజకాలాలో వెదిక వ్మిపులు, గోమాంస భక్షకులు. యాజ్ఞ వల్క్య మహా మునినీ ఒక శిష్యుడు హింసా హింసల మోిమాంస సందర్భంలో, “గోమాంసం తిన వచ్చునా,” అని అడగడం, అందుకా మౌని “ఎందుకు తినగూడదు? అయితే అది లేతగా వుండ వలో అంటూ జవా బిస్తాడు. భవభూతి ఉత్తర రామ చర్మితలో, “తర్హకంగ_ అంటే ఆవుదూడ మాంసంతో విందు (పసావన వుంది.

బౌద్ధులు రైతుల సానుభూతి కోసం వ్యవసాయానీ కుపయోగ పడేది కాన్స' గోమాంస భక్షణను తొలుత నిషేధించినారుం

శైవుల దృష్టిలో సోమన్న చెప్పినట్టు బౌద్ధులు పాషండులు, (బాహ్మణులు గోహత్య జేసే ఖలులు. చార్వాకులు సాంఖ్యులు వేదాంతులు భక్తి వ్యతిరేకులు. వైష్ణవులు శివభక్తికి వ్యతిరేకులుః అందుచే వీరందరూ శైవులకు శతువులే. పై మతాల వారందరితో వ్రైవులు కోపాటోపంతో పోరాడినారు. అయినా కొంత శాలానికి

వేమన వేదళాస్తం 191

“భక్తి మోది వలపు [బాహ్మ్యంబుమై వలవు, పాయలేను నేను బసవ లింగ 1? అంటూ వీరి లోని (ాహ్మణులు తిరుగుబాటు చేసి “ఆరాధ్య (బాహ్మణు లైనారు.

శై వులో కాలాపత్క పాశుపతాది, మకఠాలతోపాటు అనేక శాఖోప శాఖ లైనవి. అంతతో పోక తర్వాత వచ్చిన ముస్లి ములు గూడా, గో మాంస భక్షకు లైనందున వారిపై గూడ తలపడినారు,

శైవుకైన (బాహ్మణ మంత్రులు, “గ్లో (బ్రాహ్మణ వ్యిగహారాధ నల సంరక్షణ* కోసం పోరాడే దుస్థితికి దిగజారి, పోరాటం సాగించి నారు. ఆంధ్ర దేశంలో అనేక మత కలహాలకు వీరు అ్యగగాములు,

కన్నడ దేశంలో బిజ్జలుని వధియించి శైవ మఠం రాజ మత మైంది, కాని ఆయధలో పల్నాటి యుద్ధంలో పరాబితు లైనారు, (బ్రహ్మనాయుడు వైష్ణవుడు. నాయకీ నాగమ్మ శైవులకు నాయ, కత్వం వహించింది), కాకతీయ రాజుల కాలంలో తర్వాత గూడ ముస్టిం నవాబులపై పోరాటం సాగించినారు. వీరి మత ద్వేషం వేమనకు నచ్చలేదు.

“విష్ణు భక్తులెల్ల వెలిబూది పాఠైరి,

వాదమేల ? మత విభేదమేల 7

అద్ర ియ లింగధరులు తిరుమణి పాలైరి*....

అంటూ ఎత్తి పొడుస్తాడు. ముస్రిం (పభువులతో పీరు జరిపే. పోరాటం విజయవంతం కాలేదు. ఎందుకంకే జైవుల్లోనే విరోధాలూ, శై వులకు ఇతర మతాలవారిలో ఘర్షణలు వున్నాయి. కాని ముస్టింలలో విభేదాలు లేవు, అందువల్ల వారే జయించినారనే భావాన్ని స్‌

“లింగధార్థ లోన దొంగలుగా బుట్టి,

యొకరి నెకరి నింద నొనర జేసి;

తురక జాతి చేత ధూళియై పోయిరి,౫

అన్న వేమన్న పద్యం వెల్చడిస్తుంది.

[2 విష్ణషయోగి, విశ్వకవి వీరశ్లైవ సాయ్యపదాయం (వకారం సృష్టింప బడిన ఘోర దురా చారాల్లో వ్యభిచారంతో బతికే” మీండ జంగాల బసివీరాండ వ్యవస్థ”, అతి నీచమైనది. ఎలత ఎక్కువ మళపి మిండ జంగాల దగ్గర నంసారం చేస్తే అంత గొప్ప బసివిరా లౌతుంది. అమెకు బుట్టిన కొడుకు అందరి కంకు అతి గొప్ప జంగమ దేవర! అంత రంగ శుద్ధి లేకున్నా ఈ మండ జలగాలకు అంత గొప్పు ఛనం వ్రైవాళాధకుల్లో ఏర్పడుతుంది. అందుకే వేమన “వంతు లింగమునకు వరున బూడిద బూసె, అంతరంగ మెరుగ నలత్యజాతి; సంత బసివి కొడుకు జంగమ దేవరా అని సూటిగా [పళ్నిస్తాడు. శ్రైప మళఈణలో వుండే గొప్పు కనంతో పాటు పీరశైవుల్లో వుండే దురాచారాలను, మూఢ నమ్మ కాలను, మత ద్వేహొస్నీ వేనున తూర్పార బట్టినాడు, కన్నడ దేశంబో 'వేమన వంటి సర్వజ్ఞుడు గూడ బసివిరార్యడ పాందుతో విసిగి “కడుపే కైలాసం” అనుకునే మిండ జంగాల భావాన్ని = “సమయ మెరిగినట్టి రమణి ముద్దులగుమ్మ, వార్చినట్టి జొన్న వషంటక మ్యుః మేలి గేదె "పెరుగు మోగథ దొరికిన, బసవురాలి నడుగు వాజెవండు ?* కవీతా కల్చకం నుండి సర్వజ్ఞుని పద్యానువాదమే "పన సేర్కాన్న పద్యం.) నే ఖో ణా వ

వేమన వేదళాస్త్రం శతి 'వైస్టవ. మతము వైన మతం కన్నడ బేళాన్నులడి ఆల్భధ. భేళానికి దిగుమతి అయినది. వైష్ణవ మతం (దవీడ దేశాన్నుండి తన (పభఖావం వెరపింది. ఆంధ భాగవతం తెలుగులో విష్ణుభ త్‌ విరజిమ్మిన కావ్యం, తన కావ్యాన్ని రాజుల కళకిత మివ్వని మానధనుడై న సోకన్న చే రచించ బడింది, పోతనకు వామన చరికలో, వీష్ణుమూర్తి బలిని దాన ముడగడం కొచిత బాధగానే కన్పించింది. అందువే. కం! హరి వార్కి సిరి యురమున గల హర్కి హరి వాయుని కొరక్కు నడుగం దలజెన్స్‌ వరహిత రతమళి యుతులగు వొరలక్కు నడుగుటయు గూడ దొడవగు వుడమిన్‌* అన్నాడు. వామనునకు భికైుటన ద్వాా. (తిలోక రాజ్యూధ పత్యం లభించింది. కూని పోతన పావం దరిదుడే, అయినా, భక్తి పారనళ్యంతో హరి భికుటనను నరిపట్టు కుంటాడు, అందుకే వేమన. "పాల సౌగరమున వవ్వళీంచిన వాడు గొల్ల యిండ్ల పొలు కోరనేల 1, ఛా ళా అని సూటీగా పళ్నిస్తాడు. పోళతన్న వేమన కాలచి దాకా (బతికి వుంకు ఏమి జవాబిచ్చేవాడో 1 “కన్ను వ్యూద్భాషల్క సఖ్యమున్స్‌ [చవజమున్‌ దాసత్వమున్‌ చందనార్చనముల్‌, సేవయ్యు నాళ్మలో నెకుకయున్స్‌ సంకీ ర్సనల్‌ చింతనం, బన్ము నీ తొమ్మిది భ్ర క్షి మార్గముల్క సర్యాళ్ళ్మున్‌ హరిన్‌ నమ్మి యుండుట్క*

104 విషవయోగి, వీశ్వకవి భదమని దాసత్వాన్ని పచారం చేసేది భాగవత వురాజం, “అపశబ్దంబుల గూడియున్‌ హరిచరి[తా లాపముల్క్‌ సర్వ పా ప వరిత్యాగము సేయు గావున హరిన్‌ భావించుచున్‌ బాడుచున్‌; జపముల్‌ సేయుచ్చు వీనులన్‌ వినుచున్నశాంతంబు గీ ర్తించుచున్‌, తపసుల్‌, సాధులు, ధథన్యుజొదురుగదా! తత్వజ్ఞ] చింతింపుమా[ో అంటాడు పోతన్నకు, అపశబ్దములతో కూడినప్పటిక్తి హరి చరితలు పవి(తమైనవే. భాషా విషయికంగా వ్యాకరణ విరుద్ధ (పయోగాలు చెయ్యడానికి కూడు ఈ భక్తి పారపశ్యమే కారణల కావచ్చు. అందు వలనే వైషవ మతం పంచములనే హరిజనుల్లోకీ ఉం కాప గూడ చొచ్చుకొని పోయింది. “అపశబ్ద భయం వా స్తి-ఆప్పలా చార్య సన్నిధా” అన్న చాటు జ్జొాకం గూడ ఈ అంశాన్నే స్పష్టం చేస్తూ వుంది, పండితులకు ఈ వైఖరి సహజంగా పరిహాసానికి ప్యాతమైంది. “రంగనాధ రామాయణ రచన తర్వాత, గుంపులు గట్టి చిందులు (దొక్కే “రాంభ జనో (ప్రారంభ మైందనవచ్చు. శైవులకు బసవ పురాజణంమాదిర్సి వైష్ణవులకు తెలుగులో (పత్యేక పురాణం లేదు. భాగవతం తర్వాత అన్నమాచార్య సలకీ ర్త నలు, తాళ్ళ పాక వారి ద్విపదలు తామర తంపరగా వచ్చి. తెలుగు దేశాన్ని విష్ణుభక్తి (సవాహంలో ముంచె తినవి. [(బ్రహ్మనాయుని కాలం నుండి వైస్టవుల్లో, “చాప కూడు “పేర ఊం రా సౌగిన అన్ని కులాల నహపం కి భోజనాలు, గుంపులు గటి పొడే న ళు రాలభజనలుు వీధుల్లో నాట్యమాడిన అన్నమా చార్యుల వంటి వాగ్గేయ కారుల విష్ణు సంకిర్తనల్తూ మాల్య మాదిగ దాసర్హ భక్తి పాటలూ? ఇవన్నీ విజయ నగర రాజుల కాలం నాటిక్కి తెలుగు సంస్కృతిలో

“వేమన వేదకాస్తం శీర్రిగ్‌ విడదియ రాని భాగమైనాయి. అందుకే వేమన _ *పాణి కోటు లరయ పరగ వైష్ణవ్రులయా" అని మెచ్చు కున్నాడు. అంతే కాదు.

“విప వరుల మంచు వేదంబు చదువక,

(పాకృతులను జూచి పరిహసించు;

ధరణి సుఠల కన్న దాసరి మత మెచ్చు

అంటూ వైష్ణవ మతంలోని మంచిని మనసార పొగడినాడు,

కృషరాయల “అము క్రమాల్యద* (దవిడ వైష్తవుల విశిషాద్వెత

ణ్‌ వా మాం ఠు జా

సాం్యపదాయాన్న్ని తెలుగు దేశానికి పరిచయం చేసింది, కాని (పజలకు అర్ధమయ్యే పురాణంగా గాక్క జటిలమైన (పబంధంగా మాత౦మే మిగిలి పోయింది,

అయితే వీరి భికొటను దాసాను దాసత్వము, వేమన్నకు ఏ మ్యాత్రం గిట్టదు. అందుకే వీరు తాత్వికంగా దదమ్మలని వేమన

లయ ౧

ఖావం _

“*మ్సరుగు పడ్డవాడు పరగ దాసావళ్శి

కూడిగంవు పనుల కొప్పుచుండ్డు;

బిరుదు బంటు జ్ఞాని పరమాత్మ జొరబారుూి,--

మరుగు అంక మైల, వడ్డవాడు అంటే పాపాత్ముడు దొసాను చాసుడై దాసులకు ఊడిగం చేస్తాడు. కాని థీరుడైన జ్ఞున్సి నేరుగా పరమాత్మ లోనే లీన మౌతాడు, అనే పద్యం దీన్ని తెలియ జేస్తుంది.

వేమన భక్తి ముదురు బెండకాయ వంటిది కాదు, జానమ్ము నీతి అంతరంగ శుద్ధి కలిగి నట్టిది,.- శా

“ద్వాదశ తిరుచుణుల్‌ దగుసట్టు థరియించ్చి

(దవిడ ([గంథములను దనర జదివి;

అక్షయ మగు పాత నమరంగ దాలురు

400 విషయోగి, విశ్వకని వేష మెంత గంభీరమైనా, చదువు లెన్ని చదివినా వీరు ఛికాట కులు, పరులను అర్థించి పొట్ట బోసుకునే కుక్షింభరులు. అయితే ఏరు ;-_ “పరమ భాగవతులు (పజలు సంతోషించు నాట పాట నేర్చి సీటు గాను; కొట కొలది దెచ్చి కూటికి లేకుందు* న్‌ అని వేమన అన్నట్టు సంగిత సాహిత్య, కళా ,పవీణులై పజలసు అర్థించి, ఎంత డబ్బు రాబట్టుకున్నా, కూటికి లేని దర్శిదు లుగా వుంటారు. ఇందుకు కారణం వారిలో పెరిగిన దురాఛారాలే. భక్తి ముదురు పాళాన బడిన వైష్ణవులు, అనేక దురాచారాలు చేసే చారు... దేవుని పేర ఎంత కల్టు క్రాగినాా ఎంత వ్యభిచరించినా, ఎంత మాంసాహారం భుజించినా తప్పు లేదనే వాళు. ఖ్‌, “పట్టు బట్ట గట్టి పశ్రైనామము బెట్టి, వట్టి [భాంతి జెంది వైష్ణవుడయి; లొ ట్టి [దావు నతడు లోకుల జెరుచురా” “ఎంబెడటు మతమని ఎసగ మాంసము దిని, మారు పేకు బెట్టి మధువు (గోలి; వావ్కీ వరుస దప్పి_వ ర్తించి చెడుదురుో ,... పట్టు బట్టలు లొట కొద్దిగ కలూ విపరీతమెన మాంసాహారం ట్‌ బ్బ నశ న కక డు ( వావి వరుసలు లేని వ్యభిచారం కోసం ఎంత డబ్బైతే చాలుతుంది ? ఈ విధ౦గా వీళ్లు తాము చెడిపోవడమే గాక్క లోకులను గూడ బెడగొడు తున్న (భష్ట జీవులు,

వేమన వేదశాస్తం 107

మనసులోని మాలిన్యం పోక పోయినా _

*బ్లద్చవచ్చు నరున కెచ్చు వైష్ణవ మీచ్చి,

ద్విజులకన్న దొడ్డ తీరటంచు;

ఎల్ల వారు నల్ల పల్లాండు బాడరా ₹

అన్న పద్యంలో (దవిడ వైష్ణవ (గంధాలు వేదాల కంకు గొప్పవనీ, తిరుమం్యతం పొందినవాడు ద్విజుల కంకు గొప్ప అని, (పచారం చేస్తూ పాడే వీరి అరవ పాటలు వేమునకు విడ్డూరంగా విని పించినవి. వారు [పజల్లో వ్యాపింప జేసిన మూథాచారాలను కండ్రకు గటినటుగా చిథతిస్తాడు.

ఈ ఈ అరి

ఆట్ష్యద్రి నడుమ బావి యుదకంబు గొని తెచ్చి,

పాద తీర్ధ మనుచు (భ్రమయ జేయు;

పాద తీర్థ మందు ఫల మేమి శద్దురా (9

అని (పశ్నిస్తాడు.

*క్రన్సవున దొవాగ్ని దరికొని కాలం౦ంగ,

కాల్చు కొనగ యేమి కర్మమునకు?

కాల్చు కోనిన యంత ఘనుడు తానయ్యెనా లిం

శంఖ, చక ము1(దాంకితాల “పేర బళ్ల ౦తా వాతలు పెట్టుకొనే వీరి కోతి చేష్టలసు అవహేళన చేస్తాడు.

“ఏది తప్పినా తాతా చార్యుల మ్యుద వీపున తప్పదనే” లోకోక్తి అనాడు (ప్రజల్లో వీరి యెడల గల చులకన భావాన్ని తెలియ జీసుంది.

ళా వాచి

వీరి తిరుపతి యా।తను “ర్చిద్రపతికిని టోవ తురక దాసరిగాడు*_

తిరు మం[కోపదేశాలు; తిరునామాలు, పాద తీర్ధాలు మనిషిని మార్చే

108 విప్ణవయోగి, విశ్వకవి టుంకే, తిరుపతికి నేరుగా వెళ్ళి దేవునికి (మొక్కినాః "లేదా అక్కడికి న్‌ వెళ్ళి గుండు కొట్టించు కున్నా”, తురక దాసరిగాడు గదా? అంటాడు, అనాటి నుండి ఈనాటికీ బొచ్చుకు “తల నీలాలు అనే పేరు బెట్టి గుండు గొట్టించుకునే మూఢాచారానికి తిరుపతి "కేం్యదమే. ఇప్పు డిక్కడ విజ్ఞాన కేం్యదాలై న విద్యాలయాలు వెలసినాయి. కాని ఇప్పటి రాజకీయ నాయకుల “అజ్ఞాన యా[లకు* కూడ ఇది కేయ్యదమే | ఇన్లాం మతము తెలుగునాట దొంగలైన లింగ మతం వారి కుల, మత, విద్వే షాలు తురక జాతి ఐకమత్యం ముందు దుమ్ము, ధూళియై పోయినవి. " ఊఈబ్బష్టగ్రపు నంజుడు .మెక్కియు, మసలక సులతాను ముసలి మానుల జీసెన్‌”.... వంటి వద్యాలలో వారి మతోన్మాదమూ, వికృతమైన స్త్రీ లోల త్వము, విపరీతమైన 'మద్యపానములను, వేమన నిశితంగా ఖండించి నాడు. అయిళే కొందరు శృంగార కావ్య ],పబంధ కవులు, మాటి మాటిక్కీ అడదాన్ని అధరామృతాన్ని చవిజూపి కామో దేకాన్ని కలి గించే రచనలు చేసినారు. అన్ని కులాల అడవాళ్ళ శీలొన్ని కావ్యాల్లో కొల్ల లాడి కులాన్ని ఎప్పుడో మంట గలిపినారు అనే భావము “కుసు మాంగి అధర మౌంసము,_కునుమాస్టుడు పెట్టి చెరిచె కులముల వేమా !౫..., అంటూ వావి వరుసలు దప్పి అన్ని కులాల అడవాళ్ళతో సరసా లాడే వైష్ణవాచార్యుల (భష్టత్వం కులాలను చెరచ లేదా! అన్న భావమూ ఇందులో ద్యోతక మౌతుంది.

వేమన వేదశాస్తం 100

అశ్లే యజ్ఞ, యాగాలలో జరిగే బూతు కార్యక్రమాలు ముస్థ్రిం దురాగతాల కంకు తక్కువ వేమా కావు.

విజయ నగర సాామాజ్య కాలంలో పొట్ట కూటికి మతాలు మార్చుకున్న వారున్నారు. అందులో అలసాని "పెద్దన గారు ఒకరు. (పుట్టపర్తి వారి అభ్మిపాయం (పకారం)_ పెద్దన మను చర్మితలో చందో పాలంభన సందర్భములో, చందో పాసకులైన ముస్రిములను “రాక్షస వ్యుతులుూగా పేర్కొన్నాడు. ఈ భావాన్ని విమర్శిస్తూ వేమన్న -

“రాళ్లు నమ్మి యున్న రాజాధి రాజులు

కూటి కెడలి భువిని కూలిచనిరి;

రాళ్లు పగుల గొట్టి రాక్షస ప్యుతులు,

మాళ్లు, నూళ్లు గలిగి మనిరి వేమ”...

అంటాడు, రాజాధి రాజులై దేవుళ్లకు గుళ్లు గోవురాలు కట్టించి వ్మిగహాలనే దేవుళ్లుగా నమ్ముకున్న వాళ్లు కూటికి లేక .ళూలి పోయి నారు, విగ్రహ విధ్వంసకులైన ఈ “రాక్షస వుతులే” (ముస్లిం నవాబుల్సు మాళ్లు, నూళ్లు గలిగి హియిగా ఉన్నారు గదా |! అయితే వీళ్లు (ముస్రిముల్పు గూడ కాలాను గుణంగా మారిన వారే 1

“ప్పేక్సు పైదు, మొగలు ,చెలగు పఠానులు,

తురకలు దొరతనము తొలుత జేసీ,”

రాగ రాగ విడిచి రౌతులై కొలిచిరి

ఒకే కాలంలో వాళ్లు రాజులు గాను రౌతులుగాను ఉన్న సంద ర్భాలు గూడ వున్నాయి. విజయనగర కాలంలో చారి కొలువులో రొతులు గాను గోలకొండ, మున్నగు సంస్థానాలలో రాజులు గాను వున్నారు.

200 విప్త్రపయోగి;, విశ, కవి “రె తులె కోలిచిరి అని గూడ ఓక చోట వున్నది. ఏమైనా పా. యు | ముసి ములలో కులభేదాలు లేవు. ఉచ్చ, సీచము లనకుండా ఏ పనియైన చేస స్వతంత్రముగా (బతికే స్వభావం వారిది. రాజులుగా, రౌతులుగా, "ర తులుగా వారు (ప్రజల్లో కలిసి పోయినారు. కాని వీరిలో పెన క్పేగ్మాన్న దురాచారాలు (మద్య, మౌాంసొలు, వ్యభిచారం) శాక హిందువుల మాదిరే యా(తలకు వెళ్లే సార్యపదాయం కూడ వున్నది. “మక్కకు పోనేల ? మరి తిరిగి రానేల | ఏకమైన కర్త ఎందు లేడు; పదక ** (మహమ్మదు అన్నిట పరిపూర్ణు డల్లా మహాత్ముడు (( శ్రదు) అన్నిటా నిండి యున్న అల్టా (దేవు డుండగా) మక్కాకు "వెళ్లడం దండుగ గదా 1! అని (పళ్నిస్తాడు ళా జా ఈ న! శి 'శీప్క సయ్యదు, మొగలు, పఠానులు అని థారక ముస్తి ములలో నాలుగు కేగల వారున్నారు. వీరంకా సనోటులు గారు, వీరు పూర్వం రాజుల నవాబుల సై న్యాలలో రొతులుగా చేరడం అలవాటు, ఇందులో మొగలాయీలు దశ&ీణొదిలో మొగలు స్వామాజ్య విచ్చత్తి తరువాత సైన్యంలో సరినారా ? లేక అ సా్యమాజ్వి కాలంలో గోడ ఈ తెగ యుద్ధ భటులుగా చేరడం జరిగిందా ౪ అన్నది ఒక సమస్య- 'మొదట వోబరుళో పొటు వచ్చిన 'పైవిక వటాలమే మొగలులు, బాబరు తరుహాక చాల కాలం నరకు గూడ మొగలులు థోరత దేశం లోనికి వస్తూనే వున్నారు, హోరు దీణొదిల్తోవి రాజుల నవాబుల "స్టైన్యాలలో చేరుతూ వచ్చి నారేమో 1 'వేమన కాలం నాటికి అది జరగి సండవచ్చుం

వేమన వేదశాస్తుం 201

“వేమన కాలం నాటికి బౌద్ధ మతం నామమ్మాతంగా ఉండి ఉండవచ్చు. ఆయన పద్యాల్లో కనిపించే ఒకే ఒక పద్యం ఇది-

“బౌద్ధ మతమువారు బుద్ధి దై వంబన్సి

హెచ్చు తక్కువాడి తుచ్చ మతిని;

గాడిద గుమియటు గంక్కున బడుదురుొ;_

గు

చరా చరములతో గూడిన (ప్రపంచమే దై వము. (నకలాకారు, డనంతుడు) దాని కంకొ బుద్ధి ఏక్కువనడం హెద్చైన దైవాన్ని తక్కువనడమే. అందువల్ల వారు తుచ్చ మతులై (బుద్ధి హీనులై ) గాడిదల గుంపు మాదిరి పతన మౌతారంటాడు. జైనులద్కీ బౌద్భులదీ ఒకే రకమైన భావనా సరళి. అందువల్ల నే వేమన (పత్యేకంగా జై నుల గురించి పేర్కొన లేదేమో ! జైన బాపల గురించి కూచిమంచి తిమ్మకవి ,పస్తావించినాడు. అయితే.

“క్చీలి జీవి జంపి జీవికి వేయగా,

జీవి దొనబలిసి చెలగు చుండు;

జీవ హింసకులకు' జిక్కునా మోక్షంబు

అన్న పద్యంలో యజ్ఞ, యాగాదుల్లో జరిగే జీవ పొంసను ఖండించిన తీరు, జైన, బద్ధ మతాల భావాల (వభావం వేమనపె వుందని తెలుపుతుంది. ”ా

ఖ్న వో వ నే

న02ి విప్రయోగి, విశ్వకవి చార్వాక-తంత మార్గాలు

“చాలదయ్య నేడు చార్వాక మఠ రితి,

శక్తి దైవ మనుచు చాల నమ్మి;

సరణి మిగిరి ఇడదె చండాల సేవచే గ

"వేమన కాలం నాటికి చార్వాక మఠం గూడ కొన వూపిరితోనే నిలిచి వుంది. అ మతానిది ఐహిక [పపంచమే సర్వమనే తొలి భౌతిక వాద సిద్ధాంతం. చారువాక_ అనగా యుక్తి యుక్తముగా (హేతు బద్ధంగా మాట్టాడేవారని అర్ధం. ఈ మతం వారిన్సి వైదిక్క పురాణ యుగాళ్లో చాల చ్యీకహింపల పాలు చేసినారు. వేమన వారి తర్కాన్ని గూడ విని అది గూడ ఆనాటి పరిస్థితులకు అతక దంటాడు, ముఖ్యంగా *“బుణం కృత్వా ఘృతం పీఠ్వాో_అప్పుచేసి యైనా పప్పు కూడు తినాలనేది వారి సిద్ధాంతం. “అప్పు చేయరాదు హరి హరాదుల నైన” అంటూ అప్పు చెయ్యరాదని గట్టిగా విశ్వసించిస వేమున్నకు; అది నచ్చి యు9డక పోవచ్చు. అయితే వార హేతువాద గతి తర్కము వేమన్నను (పభావితున్ని చేసీ యుండవచ్చు. అక్షి శాశ్రే యుల మతాన్ని వారి వామాచాలాలను ఖండీంచినాడు. ముఖ్యంగా శాక్తేయం (శక్తి పూజ గాంమాల్లోని తక్కువ కులాల వారిలో (మాల; మాదిగలు మున్నగు వారిచ్చే ఆచరించ బడుతూ, మద్యపానం, మూఢ నమ్మకాలు, దురాచారాలు వ్యాపించే దుష్టమతంగా పేర్కొన్నాడు.

“తంత మం[తములను తారకం బబ్బునా”-

“కల్లు నీళ్ళు తాగి కడు పెద్ద వారితో,

చీర విడిచి తిరుగు సిద్దురాలు;

పనులు దీరు వెనుక పాతలు గట్టురా*

వేమన వేదళశాస్త్రం ల09

పెన జెప్పిన వేమన భావాలు తర్మోత మార్గాన్ని అంటే వామా

చారాన్ని విమర్శించే సందర్భములోనివి. ఆర్ముద గారన్నట్టు వామా ధు

చారం మానవుల ఆదిమ సమాజంలోని మానవ సంబంధాలను సిరంగా నిలబెట్టాలని కో రేది. త్రీ పురుషు లిద్దరూ సమానులు. సంయోగంలో వారికి వావి వరుసలతో పని లేదు. అందుచే తం్యత పద్ధతిలో సాధన "పేరుతో జరిగే కర్మ కాండలో, చీర విడిచి దిగంబరంగా తిరిగే సిద్దురాలు, అది ముగిసిన వెంటనే తిరిగి చీర కట్టు కుంటుంది. ఈ తంత మార్గాన్ని ఖండించ డానికే నేమో అన్నట్లు _

“త్రలి గర్భమందు తా బుట్టి నప్పుడు

రు లు

మొదలు బట్ట లేదు తుదను లేదు;

నడుమ బట్ట గట్ట నగుబాటు కాదొకో 1౫

అన్న పద్యాన్ని చెప్పినాడని కూడ భావించ వలసి వుంటుంది.

మనుజు లందరూ సమౌన మని చెప్పినా సమాజ ఆవసరాల కోసం వావి వరుసలు, పెండ్రి బంధ్రుత్వాలు ఏర్పడినవి, దేశ కాలాలను బట్టి ఇవి మారుతూ వుంటాయి, అయినా ఇవన్నీ సమాజ జీవితానీకి అవసరం. వీటిని విడిచి పెడితే. సమాజం వెనక్కు నడిచి ఛిన్నా భిన్నమై నళిస్తుంది. ఈ భావాన్నే _

ఉవ్లావ్లి వ ర్తనములు, వరునలు, మర్యాద,

దప్పి నడచె నేని దగులు కీడు;

వదల దవుడు తాక్సు వందుర తప్పదు

అంటూ వేమన వివరించినాడు, (వందుర అనగా అపదు

“మేన మామ బిడ్డ మెరసి 'పెండ్రా నూయె,

అరవలందు చెళ్లాలాయ నదియు;

వలసిన పుణ్యంబు వలదన్న పాపంబు*,...

జ్లి04 విష్లవయోగి, విశ్వకవి

సమాజ౮లో తల్లి పెత్తనం ఉన్న సందర్భాల్లో వారసత్వం కొడుకులకు కాక మేనల్డుళ్లకు చెందుతుంది, దీన్ని బట్టి వావి, వరుసల్లో పుణ్య, పొప సంబంధా లేర్చ్పడీనవి. మేన మామ బిడ్డ తెలుగు నాడులో “పెండ్లాము. తమిళ నాడులో చెల్లెలు. ఈ ఆస్థిని బట్టియే. వావి వరుసలు ఏర్పడినవి. వాటితోపాటు రాగద్వేషాలు !

'అలి వంక వారు ఆత్మ బంధువులైరి,

తల్లి వంక వారు దగిన పాటి;

తండి వంక వారు దాయాది పగవారుూ....

అలి వంక వారు కట్నాలు కానుకలు ఇచ్చేవారు. అందువల ఇతర చుట్టాల కంకొ వాళ్లు ఆప్తులు. తల్లి వంక చుట్టాలు సౌధారణై చుట్టాలు. తండి వంక వారితో ఆ సిపొస్తులు పంచుకోవలసి వసుంద్తి, తగాదాలు వస్తాయి. అందువల్ధ వాళ్లు దాయాదులు, ఈ విధంగా తరత మార్గం ద్వారా వచ్చే (సమాదాన్ని చక్కగా వివరిస్తాడు. కాని సమాజం అన్నది స్థిరంగా వుండాలనేది వేమన్న భావం కాదు. ఆది మారాల్సి వచ్చినపుడు మారి తీరాల్సిందేనని ఘల9టా పథంగా తెగవేని చెపుతాడు, కాల గతిని గమనించీ అందుకు అనుగుణంగా నడుచుకోవా లనీ అనేక ఉదాహరణలతో వివరిసాడు.

తు షః తో నా

సాంఘిక ఆర్థిక పరిస్తితుల పట్ల వేమన దృక్పథము

ఉషెంప్రపూరణమౌను_బసవ వురాణంబు....” అని వేమన భారత రామాయణాల కంక, బనవ పురాణానికి అగస్థాన మిచ్చినాడు.

“అన్ని మతములకన్న్మ _ అధికమైన మతము, లింగ మతము కంఠు లేదు భువిని....* అంటూ లింగ మఠాన్ని (వశంసించినాడు. బసవ పురాణము, వీరకైవ మత (పతిపాదకుడై న బసవేశ్వరుని చరి.త+ బసవన గూడ వేమన వలెనే తన అనుభవాలన్తూ సిద్ధాంతాలను కొంత సద్యవు నడక గల వచనములో రాసినాడు,

“కుల హీనుడు చెన్నయ్య నా తం్మడి.మాదిగ కక్కయ్య

మా జేజి నాయన _ చిక్కయ్య నా గురువు,

ఇది నీకు తెలియదా? కూడలి సంఘమ దేవా[!”(బసవ వచనమ్సు

అగ కులజుండైన గూడ, ఈ విధంగా అణగారిన అంత్య కులాలను 'పైె త్తినాడు

*వాాంఘిక జీవనము ఉన్నత వరాలపై ఆధార పడిలిదు. అట్టడుగున నున్న వర్గాల పైననే ఆధారపడి వుంది. అవు పాలు అవు వీపు మిద గూర్చుంకేు లభించవు; కాళ్ల వద్ద కూర్చుంకే తస్ప౫.... అవనేేద్కి వీరి సాంఘిక సిద్ధాంతము.

“దరి ది మన్నది దైవికమైన పాపము గాదు. ఇది సౌొంఘిక అర్థిక పరిస్థితుల ఫలితం ౫, వర్మ వ్యవస్థ చేసిన ఘోరమైన నేరం _

206 విప్త్లవయోగి, విశ్వకవి కృషిని నీచంగా అసహ్యంగా పరిగణించడం _ అంటూ, వీర శైవులు అందుకు భిన్నంగ్యా కృషిలోని గొప్ప తనాన్ని చాటినారు.

“కాయవె కైలాసం” అన్నది వారి సిద్ధాంతం. జనాన్ని మోసం జేసి అపమార్గాల ద్వారా డబ్బు సంపాదించే వారిని ముసుగు "వేసుకొన్న దొంగలన్సి పరాన్న భుక్కులని న్యూతీకరించినారు, బసవన మర్మయోగి, రాజనీతిజ్ఞుడు, మత సంస్కర్త. (వివేకానంద పత్రిక వాల్యూము 1లో, బి.డి, జెట్టి గారి వ్యాసం ఆధారంగ్భా

బసవేశ్వరుడు బిజ్జలుని వధించ్చి కళ్యాణిలో వీర శైవరాజ్యాన్ని స్టాపించినాడు. బసవ పురాణములో గూడ, ధనవంతులను కొల్ల గొట్టి, భక్తులకు పంచి యిచ్చిన ఘటన లున్నాయి. అక్కమహాదేవివంటి భక్తురార్మడ కథలు బసవ పురాణములో చాల వున్నాయి. పీర శైవులకు

ప్రీ జనోద్ధరణ గూడ ఒక (పధాన లక్ష్యము. వారివలెన్సే అణగారిన అంత్యకులాల పైన వేమనకు గల (పేమ ఆయన పద్యాల్లో విసారం, అన్ని వృత్తులు ఒకక; శ్రమపధానం, కాని వర్ణ వ్యవస్థలో (శమ చెయ్యని (బాహ్మణులు గొప్పవారు. సంసారిగా వుంటూ తనవృ త్తిలో శ్రమిస్తూ మోక్షం పొందా లంటాడు వేమన |

“భూమిలోన బుట్టు భూసార మెల్లను _ తనువులోన బుటు తత్వ

అ యము మెల్ల; (శమములోన బుట్టు సర్వంబు దానౌను.... “శమైక జీవన సౌందర్యానికి సమానమైనది లేనే లేదన్న “శ్రీశ్రీ భావాలకు ఇది పూర్వరంగం.

“వెలయ భూమి తల్లి, విత్తన మటు తండి పంట లరయ సుతులు - పాడి పరము, ధర్మము తన పారి దైవము సిద్ధము....? అనాటి పథాన వుత్పత్తి సాధనమైన, భూమి తల్లి; తండి వి త్తనము. పంటలు వ్యుతుల్వు పాడ్‌ స్వర్గము (శమ; (ధర్మము) దైవము,

"వేమన వేదశాన్త్రం వ0?

అబ్బన్షస్సీ జన్మ భూమిశ్చ _ స్వర్గాదపి గరీయసి;ల జన్మ భూమి

స్వర్గము కం'కేు గొప్పదని సంస్కృత లోకో కి. పాడి, పశువుల వల్ల

కలుగుతుంది; సేద్యములో పశువుల ఉపయోగం అవసరం; పశువుల చ్వారా లభించే పాడి న్వర్గము.

వీర శ్రైవులు, రాతి బసవునికి (మొక్కి; "రూఢి బసవన్న్ని (తికి వున్న ఎద్దును కాలదన్న రాదన్నాడు వేమన్న. రైతు కుటుంబములో పుట్టిన 'వేమన్నకు పశువుల ఉపయోగం బాగా తెలుసు. కాబట్టి పాడి అమృతము లఖించే స్వర్ష మన్నాడు, “ధర్మము అనబడే [శమ " దై వము,

“జల్లు మాలు మగువ-ఓలి మాఠలు చేటు;

పొటులేని మగడు.కూటి చేటు;

పనికిమాలు దాసి-బ తంబు చేటురా....*

(శమ లేనిదే తిండి లభించదు. కాబట్టి వేమన దృష్టిలో “శమ” దైవము, కృషి గొప్ప తనాన్ని ఆనాడు 'వేమన గుర్సించినంతగా, ఈ నాటికి కూడ గుర్తించ లేదు, “పని చెయ్యని వాడు_భుజింప తగనివాడూ అన్నది అతని సిద్ధాంతం |

శ్లోః “ఉత్తమం స్వార్జితం విత్తం _ మధ్యమం పితురార్టితమ్‌ అధమం పరవిత్తంచ, నీ విత్త మధ మాధథమమ్‌,””

అన్న సంస్కృత నీతి ళాస్త్ర నూక్తి [పకారం స్వార్జితము ఉత్తమమని, తల్లి దం్మడులు కూడబెట్టిన ధనం మధ్యమ మని పరుల ధనం అఆధమమన్సి ఇక ఫన్తీల ద్వారా లభించే ధనం అతి నికృష్టమైనదని చెప్పబడింది. కాని వేమన ;_

“చెమట కారునట్లు శమ జేసి దేహంబు,

గడన సేసి కూడు గుడువ వలయు,

తల్లి దండి సొమ్ము తాదింట కోరాదు, ॥వి॥

208 విష్తవయోగి,- విశ్వకవి అనగా స్వయం కృషి ద్వారా నంపాదించిన డబ్బే న్యాయార్జి తము, ఉత్తమము. అందుకు భిన్నమైనది “ఎదుటివారి సొమ్ము” అని న"కిజ_ చెప్పడమే గాకుండా, జత్రల్లి దండి సొమ్ము తాదింట కారాదు అంటూ తల్టిదం[డుల సొమ్మును అనుభవించడాన్నిగూడ నిషేధిస్తాడు. ఈ విధంగా ఆస్తిపై వారసత్వ హక్కును గూడ నిరాకరించిన మొట మొదటి కవి వేమనయే. అ స్తి-ఫమాజానిది. లేదా “| వభువై నా దేవునిది, “శ్రమ” మ్యాతమే తనది. అన్నది వేమన సిద్ధాంతం. కాన అ స్తిపై మానవున కున్న హక్కు, అధికారం _ దాన్ని 1పజోపయోగానికి వినియోగించడం మాతమే ! ఇది గాంధీజీ ధర్మ క ర్హృుత్వ సిద్ధాంతాన్ని జ్ఞాపకం చేస్తుంది, “శమ” యొక్క కౌన్న త్యాన్ని (081% 0౯140060 ఇంత చక్కగా సులువుగా బోధించిన తొలి కవి కూడ వేమన్నయే. ఇది మార్క్సు = మహాశయుని (శమ జీవన మూల సిద్ధాంతాన్ని గూడ జ్ఞప్తికి తెస్తుంది. ఈ [శ్రమ ద్వారా లభించేది, అన్నముు అన్నదానము అన్ని దానములకన్న గొప్పదని వేమన సూత్రీకరణ. మహాకవి శ్రీశ్రీ ఇంకొక రూపంలో “పొలాలనన్నీ హలాల దున్నీ ఇలాతలంలో హేమం పిండే” ఈ “ధర్మజలానికి ఖరీదు గక్టై షరాబు* లేడన్నాడు. వేమన కాలంలో చఛిన్నాభిన్నమైన రాజరిక వ్యవస్థ పాళెగాళ్ష రాజ్యంగా మారింది, రాయలనాటి జలాధారాలు ఆలనా, పొలనా లేక శిథిలా వస్థకు వచ్చినవి, దేశంలో కరువు కాటకాల_త్వీవత హద్దులు దాటింది. అంతులేని ఆర్థిక్క సాంఘిక రాజకీయ సంక్షోభాలకు (ప్రజలు బలియైనారు,

వేమున శేదఠానస్తుం: న!

“వాన కురువ కున్న వచ్చును డామంబ్సు,

వాన కురిసెనేని వరద బారు;

వాన కరువు రెండు వరునతో నెరుగుడీ”

-వ్రాన -శయము చేత వడి దూరెదరులోన,

నెండ ౩౦తయైన మొండి చరతు;

రేల లోక జనులు మేలోర్వ కుందురో! ”

“వాన రాకడు మనురి ,పాణంబు పోకడ,

కాన బడదు. ఘనులకైన గాని;

కానబడిన మీద కరి యిట్లు నడుచునా" ౯

వాన రాకపోతే కరువు వస్తుంది. ఎం౪ యెొండకైనా ఓర్వ గలరు. వాన కోర్వలేరు. మేలు జరిగేటప్పుడు కొద్దిగా జరిగే కీడును గూడ మానవులు ఎందుకు భరించలేరు ? అంటూ, రానున్న మంచి కోసం కష్టాలనుభవించాలన్న నీతిని ధ్వని రూపంలో బోధిస్తాడు.

వాన రాకడ గురించి మానవునికి తెలినివుంకు ఎంత బాగుండేది? ఈ బాధలు రావుగదా |! .అంటూ ఆవేదనను వెల్లడిస్తాడు. జాతావరణ శాస్త్ర విజానం కోసం వేమన అంతులేని ఆరాటం ఇందులో గోచ

ళా రిస్తుంది. *వాన రాకడ (పాణం పోకడ ఆలియదన్న్న సామెతి, మండే ఎండకకేనా ఓర్వగలము గోని, తుంపర చఛచినుకులకు గూడ ఓర్చు కోలేము” అన్న ఖావాలు (గామాణ (పజలలో నేటికి విన్పిస్తాయి.

మై పద్యాలద్వాఠా వేమన్నకు గల ముందుచూవు గోచరిస్తుంది.

*శ్రనదు జన్మభూమి క్షామ డాంబర మైన,

బరగు దేశమునకు జరుగ వలయు;

కొలన కుండి పోవ కొక్కెర.లుండునా

210 విప్లవయోగి, విశ్వకవి

అన్న వేమన పద్యం అనాడు (పజలు దిక్కు లేని పక్టుల మాదిఠి అనాాశయుల్తూ అనాధులూ అయినారని వెల్ల డిస్తుంది. అతని మాటల్లోనే_

“వన్న ధివి యుప్పరంబు వురికొని, “రక్ష సేయు రాజులూ కూడ కరువై నారు. *-ప్పెక్కు ఊళ్ళ గొట్టి కదల వధియించి"ో ఊళ్లు దొంగి రించే గజ దొంగలుగా పాళెగాళ్లు తయారై నారు. ఎక్కడ జూచినా అన్నార్తుల్క రోగ పీడితుల హాహా శారాలు, దారుణ దొర్కిద్యం చుట్టు ముట్టింది. సంపన్న ధనిక కుటుంబాలు గూడ ఆప్పుల విషపలయంలో కూరుకొని పోయినాయి. కుటుంబ (గామ జీవన విధానాలు సంలక్షో భంలో చిక్కుకున్నాయి. “బ్మంటిలోని పోరు ఇంతా అంతో అనుటక్ర పిలు కాలేదు. గ్రామాల్లో కక్షలు కా వేశాలు, పెచ్చు పెరిగినాయి, నమ్ముకున్న దివుళ్ల మోదు మతాల మోద (పజలకు విశ్వాసాలు పట్టా పంచలై నాయి,

“క్రోమటి మది గోరు కామమే యొళల్లెడ,

వైద్యు డొరుల కెవుడు వ్యాధి గోరు;

పార వనిత ధనికు జేర దీయగ గోరు

నంటూ చేమనయే చెప్పినట్లు సరకులమ్మే వర్తకుల లాభాపేక్ష వైద్యులకు వాటము, వేశ్యలకు ధనంపై ఆరాటము, పెచ్చు "పెరిగింది,

ఈ పరిస్థితులలో బుద్ధుని వలెనే [పజల భయంకర 'వేదనలను

చూచి వేమన హవృూదయం చలించిపోయింది. (సజల బూధా నివారణకు నడుం బిగించినాడు, ఈ విషవాయువు వేమన కుటుంబంపై గూడ వడి ఆయన భావాలను మరింత త్మీవతరం చేసి వుండవచ్చు. కన్న బిడ్డ కన్న మిన్నగా చూచుకొన్న అన్నవిడ్డ యగు “జ్యోతో అకస్మిక

వేమన వేదళాస్తు౦ లి! మురణం గూడ వేమన్నలో త్మీవమగు మాననిక మౌర్పుకు కారణమై యుండవచ్చు.

ముందు జీవనాధారమైన అన్నాన్ని; అవ్నార్తులకు ఇవ్వడం, రోగ పీడితుల బాధా నివారణకు తృణమో, ఫణమో ఇచ్చి సాయ పడడం, దాన ధర్మాలలో గొప్పవని ఇంత కంకు శివపూజ వేరే లేదని, అనేక పద్యాల ద్వారా నొక్కి వక్కాణించినాడు.

“అన్నదానమునను, హరు పూజ వలనను ఘనత "కెక్కిన గుంటుపల్లి ముత్తామౌత్యుని ఆదర్శాన్ని (వజల ముందుంచినాడు. “వార హర మహాదేవ శంభో” అన్న స్తోత నినాదాలతో అన్నం తిని తృప్తి పొందిన పేద (పజల, పంక్తి నుండీ లేవడం శైవ సాం దాయం. మత స్థాపన కోనం “హరోం హర వార హర హరోఅన్నది శైవుల యుద్ధ నినాదం గూడ. శివాజీ కాలంలో మహారాష్ట్రలో అతని సైన్యం యొక్క పోరాట నినాదఠి గూడ ఇదే. ఈ నినాదంతోనే వేమన ఇల్లు వదలి గాంమాల పైబడి వుండవచ్చు. ఈ అన్నము భూస్వాములు కుక్కలకు వేసినట్టు కూలిలకు వేసే “పాసి, పులిసిన కూడు" కారాదు. సుష్టు భోజనం అయి వుండాలి.

“ఉప్పులేని కూడు బప్పదు రుచులకు,

పప్పులేని తిండి ఫలము లేదు;

అప్పు లేనివాడు అధిక సంపన్నుడు

అన్న పద్యము అనాడు ఉప్పు పప్పులేని తిండితిన్సి నికృష్ట శ్రవనము గడప. పేద (పజలను పట్టించుకునే నాధుడే లేడని, అప్పు శేనివాడు అరుదని తెలియ జేస్తుంది. కరువు కాటకాలతో అన్నానికి నోచుకోని అనాటి పేద (ప్రజలకు ఇది ఊరడింపు కూడ, హాలికుడైన పోతనగారు భాగవళంలో _ న్‌

ల్లి విప్లవయోగి, విశ్వకవి కం॥ వ్యా ప్పింజెందక్క వగవక, (పాష్తంబగు అేశమైన పది వేలనుచున్‌, తృ ప్తిం జెందని మనుజుడు, సప్త దీప్వములనైన జక ₹౦బడునే 1 అంటూ దరిద్రం దైపదత్తం కాబట్టి తృప్తి పొంద మంటాడు. “ధనము లేమి యనుట దావానలంబది, తన్ను జెరచు మారి దాపు జెరుచ్చు; ధనము లేమి మదిని దలపోయ పాపంబు. దార్మిద్య నిర్మాలనకోసం పోరాడ దీక్ష బూనిన హోలిక వైతా శికురై న వేమన్న దృష్టిలో, పోతన్నవళలె తృ ప్తి పొందడం మహా పాపం, తిండి తినడం, గుడ్డ కట్టడం, వేమన దృష్టిలో మానవుని జన్మ హక్కు, (పాణ మాన రక్షణకోనం, దేవుడు తిండ్కి గుడ్డ సృష్టించినాడు గాన్కీ దారి[ద్యాన్నీ కాదనేది వేమన్న నిశ్చితాభ్టిపాయం, అవ్వు చేసి యైనా పస్పు కూడు తినాలనేది చార్వాకుల మతం. అప్పు చేసి తిన వలసి రావడం దరి।దానికి మొదటి చిహ్నం. అందుకే వేమన _ “అప్పు తీయ రోత హరి హరాదుల ౩న జూ మొప్పెతోడ మైతి మొదలి రోత, తప్పు చేయ రోత్త తాకట్టిడగ రోత్మ॥ అనాటి సమాజంలో అప్పుల బాధతో ఆసులు తాకటు పక న్‌ చో చు లైతాంగం గోడు కండ్లార చూచిన వేమన తన ఆవేదనను పై పద్యంలో స్పష్టం చేసినాడు, “ఇటు చూస్తే అప్పులవాళ్లూ అటు చూసే బడల అకలి ఇభి వాల్‌ యఠ ఉరిపోసుక చనిపోవడమో సముద్రమున బడిపోవడమో। సమన్యగా ఘసీభవించిందొక సంసారిక

వేమన . వేదళాన్తం లిళి

“ంధ్యా సమస్యలు" అన్న. ఈ నాటి శ్రీ శ్రీ గేయంలోని పె భాగం గూడ వేమన్న భావాన్ని బలపరుస్తున్నది. అనాటి పజల ఆకలిని పరుష్కరి౦చే మార్గ మేది? అన్నదానం . కాని దాన్ని వేమన ఎంత నొక్కి చెప్పినా ఒప్పుకో లేదు అనాటి ధనికులు,

“ఆక్రలిగొని వచ్చెనని పరదేళిక్కి

పక్షైడన్నమైన పెట్ట లేడు;

లంజకొడుకు తుదకు లంజల కిచ్చును;

ఆనాటి ధనికులకు వేశ్యా లంవటం హెచ్చు. వేశ్య కిచ్చునట్టు గురువున కియ్యరు. ఇక అకలిగొన్న పేదలకిచ్చేది సున్న. ఆకలి కొన్న వానికి పిడికెడన్నము అయినా పెట్టని లోభులన్సు ఈ పద్యంలో చితించిన తీరు కండ్లకు కట్టినట్టుగా కనబడుతుంది.

“వెళ్లి పోవునాడు మళ్ళి పోయెడునాడు,

శేను తేడు, కొంచ బోను పోడు;

తానదేడ బోవు, ధన మేడ బోవునో*

“ఆరయ నాస్తి యనక, యడ్డు మాటాడక,

తటు బడక మదిని తన్ను కొనక;

తసీది కాదనుకొని తాబెట్టినది పెట్టు"

“పరుల కుపకరించి, పరుపొమ్ము పరులకు,

పరగ నిచ్చెనేనిి పరము గల్లు;

మరణించిన తరువాత తన వెంట ఏదీ రాదు. శాబట్టి లేదనక ఇచ్చునదే దానం. “సర్వం విష్ణమయం జగత్‌” అన్న వైష్ణవ సిద్ధాం ఠం [పకారం సంపద ఆంతా “ప్పక్రుడ్రు? అనగా టేవునిది ఆయన సొమ్ము ఎదుటి (పాణిలోనున్న జప్పర్తడ్రు” అనగా దేవునికి ఇచ్చినవుడే

గ విస్పపయోగి, విశ్వకవి పుణ్యం లభిస్తుంది అని ఇాటినాడు. స్త్రీలను గూడు ఆకలిగొని ఇంటికి వచ్చిన వారికి అన్నం పెట్టమని అర్థించినాడు. జ భ్రాగ్యవం౦తురాలు_పరుల యాకరలి దప్పి, శెలిసీ పెట్ట నేర్చు; తీర్చ నేర్చు; తనదు దుష్ట భార్య; తన యాకలినె కాని పరుల యాళ లెరుగ దరయ వేమ” స్రీలలో శెండు రకాలు. జక రకం పకుల అఆకలిని గుర్తించి గుర్తించని వాళ్లు, అంతేకాదు; అసలు భర్తకే అన్నంపెట్టని గయ్యాళి గంపలు, 'పళ నే “ఇల్ల నారాయణమ్మలు" అంటారు మన తెలుగు యా భా " దేశంలో. “ధనము కూడబెట్టి ధర్మంబు సేయక, తాను దినక లెస్స దాచు లోభి; శేనె సీగగూర్చి తెరవరి కియ్యదా* “ఇంటిలోని ధనము_ఇది నాది యంచును, మంటిలోన దాచు.మం౦కు జీవి; కొంచుబోడు వెంట_గుల్ల శాసును రాదు “*దానములను జేయ.దన, చేతు లాడక బహు ధనంబు గూర్చి పాతిపెట్టి; తుదకు దండుగ నిడి మొదలు చెడు నరుండుో దానం చెయ్యక, లోభిగా జీవించడం, నిష్పృ్రయోజనమని ఎన్నో విధాల చాటి చెప్పుతాడు. అనాటి ధనవంతులకు; (ప్రభువు

వామన 'వేదకాస్తుం ల్‌ లకు దానం చెయ్యు నీయని దుష్త మంతులు కొండె గాళ్లూ, గలహాదాత్రల్రు, “ఇచ్చు వాని చెంత నీని వాడుండిను జచ్చు గాని ఈవి సాగ నిడు? క్‌ క్రి లృ తరువు (కింద గచ్చ చెట్టున్నట్లు “దేవుడు వర మిచ్చినా పూజారి వర మాయ డన్నట్ట” దానం చెయ్యకుండా అడ్డుపడే ఆనాటి “అపర శ్నుకా చార్యులనూ” ఈ పద్య ములో ఈసడిస్తాడు. కం॥ మృగములు మృగముల నడుగవు; తగ నడుగవు పక్రేజాతి తన సరివారిన్‌; మగ వాడడిగిన నీియని మగవాడా ! మగువ గాక ! మపొలో వేమా అంటూ ధనవంతులకు పౌరుషం తెప్పించి దాతలుగా వెయ్య డానికి పయత్నించినాడు. చీనిలో గూడ ఆయన కృత కృత్యుడు కాలేక పోయినాడు. ధనికులకు దాన మిచ్చే వాళ్రే గాని పేదలకు దానం చేసే వారు కరువై నారు. “అన్న మరుగ నతని కన్నంబు బెట్టిన, పౌరవేయు దాన ఫలితమేమి ? ధనికునకు నొసంగు దానంబు లటు వఠతో అంటూ ధనికుని కిచ్చే దానము వ్యర్థ మన్నాడు, “నిక పేదలరక్షించెడు సరసుడు నెరదాతగాక.సంపన్నుల దా భరియించు వాడు దాతయె? మెరమెచ్చుల దాత యతడు మేదిని వేమా |

1 విప్తవయోళె, విశ్వకవి కటిక పేదలకు దాన--మివ్వక, ధనికులకు సాయ పడువాడు మెర మెచ్చులు దాత అనగా ఇతరుల మెప్పు కోనం దానం చేయువాడే గాని నిజమైన దాత కాజూలడు, “దోసశారి మైన, దూనరి ఇాడ్జైన, పతితుడైన్మ వేద బాహ్యుడైన; వట్టి లేని పేద వాని కీదగునీవి అని “పేదవానికి బానం చెయ్యడం ప్యాత దానం అంటాడు, అప్రంన్ర్రు సజ్జనులను సంతరించిన వాడు, పజల నంతసంబు పరచు వాడు, కదిసి శాస్త్రములను కడకు జూచిన వాడు, పాదుకొన్న ముక్తి పరుడు వేమ గ అంటాడు, శానీ ఇందుకు విరుద్ధంగా అనాటి ధనికులు- “దోస శారి మైన, దూసరి వాడైన, పతితుడై న, వేద బాహ్యురై న; థనికు నెల్ల వారు దనియిలివు చుందురు అందుచే నాట్‌ సమాజంలో కాంతి లేదు. ఎందు కంక. “తనకు లేనినాడు దైవంబు దూరును, తనకు గలిగె నేన్స “దైవ మేల.? తనకు దైవమునకు దగులాటమే కాంతి” దరిదాపు అేని దార్మీద్యంలో మానవుడు ద్టైవ దూషణ వేస్తాడు. కన్నుమిన్ను గానని సంపదలో బై వపనశ్తే రాదు, దైవానికి మానవులకు సంబంధం కలిగించే శాంతి అర్థిక సమానత్వంలో లభిస్తుందని ధ్వనించే విధంగా వివరిస్తాడు వేమన,

వేమన వేదశాస్తుం లా

దీనికి సమాజం నుండి జవాబు లేదు. కండ్లు నోరు బిగ బట్టుకొని పోయినవి.

“క్షనియు శానకుండు, కదిలింప డానోరు

వినియు వినక నుండు విస్మయంబు!

సంపద గల వాని సన్నిపాతక మిది”

కనులుండీ కానఠేడు! చెవులుండీ వినలేడు!! నోరుండీ పలక రించలేడు!॥! ఎంత చ్మితము!

సంపద గలవానికి వచ్చే సన్నిపాత జాడ్యమే ఇది! అంటాడు. ఈ సన్నిపాత జాడ్యంలో వుండే సంపన్నాంధుల కాతని బోధలు తల "కెక్క లేదు.

వేమన తన నిదాంతాలను, ఆనాటి కొందరు. దొరలకు గూడ

నో

బోధించినాడు. కాని వారోఎరుకొ అనగా జ్ఞానం లేనివారు. కాన [యోజనం లేక పోయింది.

“ఎరుకలేని దొరల నెన్నాళ్లు గొలిచిన

(బతుకు లేద్కు వట్టి (భాంతి గాని;

గొడ్డుటావు పాలు గోకితే చేపునా ?

అందుచే అయనకు ధనికుల హృదయ పరివ ర్తనపై విశ్వాసం తగ్గింది,

౧

అనేక మంది విద్వాంసులకు, కురీనులైన పండితులకు తన 'వాదం వినిపిందినాడు. కాని ఫలితం శూన్యం: కారణర ?

కులము గల్లు వారు గో[తంబుగల వార్కు

విద్యచేత వి।రువీగు వారు,

పసిడిగలుగు వాని బానిన కొడుకులు"

నా విష్ణవయోగి, విశ్వకవి అనాటి మై వర్గాల మేధావుల స్థితి ఇది: “త్రోటకూర వైన దొగ్గలికైనను, తవిటి కుడుముకైన దవిటికైన; శావ్యములను జెప్పు కప్ఫలెల్ల ధనపరుల్‌” ఆర్థికంగా ఆనాటి కవులు ధనదాసులు, “కండలెల్ల గోయ కాసీయ జాలని; బండలోభి కాస పడిన గలదె; కొండ కింద పసిడి కోరిన చందంబు అనుకున్నాడు, €ధై ర్యయుతున కితరు ధనమైన నెదురేమి ? దానమిచ్చు నపుడె తనకు దక్క; ఎలమిమీంచు పనికి ఎవలేమి చేయుదు రడుగుదప్ప్ర, దప్పు పిడుగు వేము” పత్తు నెత్తిన పిడుగైనా సరే ఒక అడుగు ముందుకు ప్రోజే తప్పి 0ది, కాబటి ప జ బట్టి పరుల ధనాన్ని ధైర్యంతో తీసుకొని దొన మిచ్చు వాట దౌత, ఆ తరువాత ఎవనేమి చేయుదురు ధనాన్ని ధెరరకో ౪ + 7? శాబటి పరుల నాన్ని ధైర్యంతో తీసుకొని దానం చేవ స య్‌ ననా తప్పు కాదంటున్నాడు. “తనదు సొమ్ము. చూడ దాన మియగ వచ్చు, నవని దొర్డగా. దదెవరి'ై్య్య అదురు గ బెదురు ేజ అన్యుల సొమ్మును చాన మిచ్చు వాడె దాత 'వేమృో అని నిర్ధారణ చేసినాడు,

వేమన వేదశాస్త్రం లి

“దోహ బుద్ధినైన, దొంగరికమునై న,

సటలనైన, సాహసమున నైన;

సంప దధికు వలన సాధించి ధనమును

బడుగునకు నొసంగ బాగు వేమ”

పై పద్యాల దృష్టో అనాటి దుర్భర రార్మిద్య నివారణకై ఆవేశంలో వేమన్న కొన్ని పనులు చేసినాడేమోనని, రాళ్ళ పల్లి వారు గూడ ఊహించినారు, అరవలలో తిరుమంగ్లె యాళ్వార్కు తెలుగులో కంచర్హ గోపన్న, మనకు పరిచితులే నంటూ అనంత కృష్ణ శర్మ గారు ఉదాహరణలు గూడ ఇచ్చినారు. ఇది అట్లా జరిగిన్సా జరక్కపోయినా, హీంసా హింసల (పసక్కి శేకుండా పేదలకోనం ఏమి చేనిన్తా తప్పు అేదనే అభిప్రాయానికి వేమన వచ్చినాడని తేలుతుంది.

[పజలను దోచుకుంటున్న దోపిడి వర్గాలు వేమన (పబోధాన్ని పాటించలేదు. కాబట్టి అదరించీీ బెదరించ్తీ సామ దాన భేద దండోపాయాలలో -దేనినైనా ' (పయోగించ్చి (పజలను ఆదుకోవలె నన్నది వేమన నిర్ధారణ |

అతడు లోకంలో చంపదలచుకొన్నది ఇద్దరిని, అందులో ఒకడు పరమ లోభి!

“ల్రోభి వాని జంప లోకంబు లోపల్క

నుందు గలదు వేరె మతము గలదు;

పెక మడిగి నంత భగ్గున పడి చచ్చు”

ఇంకొకడు ఊళ్లు గొట్టి "పేదల హింసించే నిరంకుశ (పభువు,

ఆప్రెక్క్కు నూళ్లు గొట్టి "పేదల వధియించి,

డొక్కు కొరకు నూరు దొంగిలించి;

ఎక్కడ కరిగిన నెరిగి యముడు చంపు”

నా విప్లవయోగి, విశ్వకవి ఛు రా ము క చేటు కాలమైన శరుప నల్చులె చాలు (వజూ కంటకులకు వినాశనం తప్పదనే ధృథ విశ్వానం, వేమనకు వుంది. పేదవోళ్ల గోడు ఊరికే పోదు, కొం కరకంగుని జబాపము వలె పరగాతము శాసమట్లు వర్థిల్లంగా శిర కష్ట జీవులై తగు నరులును మదినొచ్చి తిట్ట నాశము వేమా ! రేయించిషక్డు శష్టంచి పనిజేసే కష్ట జీవుల మనసు వుక్కు మని. నాబ్చి నప్పుడు చారు అఇగహీంచి తిట్టి పోస్తారు. ఛారి ఉసురు ఫాలాక్టుని (శివుని చావము (విల్లు (ఉపురాసురులన్సు భస్మం చేసినట్టు ధన మదాంధులను దగ్ధం చేస్తుంది. ఆంభజేళాద్యు గౌతముని శాపము అధికార దుర్మదాంధుడైన దేవేం్యధ్రుని దేహాన్ని కంతలు కంతలుగా చీల్చి నట్టు [పజల కోపాగ్ని దుష్ట పాలకులను, దునుమాడు తుంది, ణ య స వ్‌ ఫీ ఫ్రీ యొక్క యముని మపిషవు లోహ య ఖ్‌ నడమూూ ఇంద్రదేవని మదపుకేనుగు ఘీంకరీంచడం, నంది కేశుడు రంకె వేస్తూ గంగడోలును కదిపి, గెంకడమూ మున్నగు ఉపమానాళ్లో కనిపిస్తాయి. “కమ్మురీని దుడుకు కార్య వినాశంబు, వడ్డవాని దుడుకు వాల పిడుగు; కాపెచాని దుడుకు కాళుత్స్స బాఇంబుూ

“వేమన వేదశాస్త్రం ల్లి!

ఆనాటి వ్యవసాయక' సమాజంలో చేతి పనుల వార (పానుఖ్య

తను వివరించి, వారు తిరగబడితే వచ్చే [పమాదళి రామబాణం సుమా? అని "హెచ్చరిస్తాడు.

“కమ్మరి కొలిమో కుమ్మరి చకం, సాలెల మగ్గం, జాలరి పగ్గం” అన్న ఫ్రీ శ్రీ గేయానికి పై పద్యం | పీరక శక్తియా? అని పిస్తుంది. మహా కవి శ్రీ శ్రీ “మహా (పస్టానంొ అం్యధ అభ్యుదయ సాహిత్యంలో జక మైలురాయి. “*మవాో (వస్థానొ రవన నాటికి భారత దేశంలో సా్మామౌజ్య వాద వ్యతిరేక పోరాటానికి రైతాంగం వెన్నెముకగా నిలిచి వుంది.

“నరాల బిగువూ,'కరాల సత్తువ వరాల వర్ష ౦౫ వర్షింప జేసే కార్మిక వర్షం అవఠరించింది. మార్కు, లెనిన్‌ మహిశయుల వర్ణ పోరాట సిద్ధాంతం (శామిక వర్గం లోనికి చొచ్చుకొని పోయింది.

మహ త్తరమైన సామ్యవాద (పభుత్వం అవతరించింది, (సోవి యట్‌ రష్యా “అగ్ని కిరీటవు ధగ ధగలూ, ఎ(రబావుటా నిగ నిగలూో కనబడే కాల మిది, కాని వేమన కాలంలో ఇవేవీ లేవు. అయితే వేమన ఈ వర్ల వోరాట సిద్ధాంతాన్ని ఎట్ల ఊహించి నాడనే (వశ్న వస్తుంది. మధ్య యుగాలలో వీరశైవ మతం ఆనాటి సమాజం లోని ధనిక పేద వర్గాల మధ్య, ఘర్ష ఇను |పేరేపించిన అస్పష్టమైన వర్గ పోరాట సిద్ధాంతమని, మనం గుర్తుంచుకుంకే ఈ అంశం అరం జ థి అవుతుంది, “*వీరశై వం శేవలం మత సంబంధమైన ఉద్యమం కాదు, దానికి అర్థిక సామాబిక కారణొలు గూడ ఉన్నాయి, ఆ వివవము

క్‌. ధనికుల పెన "పేదల తిరుగుబాటు. వైదిక (బాహ్మణులమిద శూూదుల అధమ వర్ణన్థుల తిరుగుబాటు కూడ,

ల్లి విప్ర్రయోగి, విశ్వకవి *--- బసవ శ్రీశ 11061107 మధ్య జీవించినవాడు. బెజ్జలు డనే. రాజు దగ్గర మంృత్తి అతడు శివభక్తుడే గాక కవి, సంఘ సంస్కర్త రాజకీయ వాద్కి పేద (పజల పకొన నిలబడిన వాడు. వర్షాశమ మ! ధర్మాలను, కర్మ కాండను నిరసించిన వాడు........ తర్వాత వచ్చీన అల్లమ (వఖువు, అక్క మహాదెవివంటి వచన కవులకు మాగ్షదర్శకు డు.” న ౧ ॥ (స్పీకింగ్‌ ఆఫ్‌ శివ) అనే పుస్తకానికి ఎ, కె. రామానుజం 1వాసిన ఉపోద్దాతం అభారం 'వేమథన్సు,.తన అభిమాన మహాకవిగా శ్రీ శ్రీ ఎందుకు [పశం సించారో కూడ దీని వల్ల స్పష్టం అవుతుంది, కాని వమన వలె త్ర) శీ [పజల భాషలో (ాయలేక పోయినాడు. కారణం? (పజలతో "వేమన కున్నంత సన్నివాత సంబంధం శ్రీ. ఫ్రీ కి శేకపోవడమ | 'ఆవాటి రాజులు. (పజలను. కొల్ల గొట్టి వారిని నిస్సహాయులను జేసీ సర్వ సౌఖ్యాలతో ఓల లాడే వారు. ఆదీ చాలక్క నాణ్యాలను తమ ఇష్టం వచ్చినట్లు తమ విలాసాల కోసం చలామణీ చేసేవారు. "అధముడై న మనుజు డర్ధ వంతుండై నే వ్లాని మాట చెల్లు వసుధ లోన; గజపతింట నెన్న గవ్వలు చెల వా?” ళు ఆనాడు ధనవంతులై న గజపతుల ఇంట్లో నుస్న చిల్లి గవ్వలు. గూడ నాణ్యాలుగా బెలామణీ చేసే వారు. అందుకే “గద్ద వంటి వాడు గజపతి కాదొకో” అంటూ శబతికియున్న (పజలను పీక్కుతినే గద్దబుగా గజపతులను పేర్కొన్నారు. పౌలక వర్గాలు నొణ్యాలనే కాదు; ధర్మ శాస్తాషన్ని;, న్యాయ శాస్తాంన్ని తమ (పయోజనానికి వాడు కుంటారు. నిరపరాధులను

వేమన 'వేదశాస్త్రం క్రి శిక్షించ డానికి న్యాయ -శాస్తా9న్ని న్యాయాధిపతులను గూడ్‌ వాడు కుంటారు. “ప్రజల్లో “నీతిని అత్మ విశ్వాసాన్నీ, తొలగించడానికి జ్యోతిషం చ్వారా మూఢ. విశ్వాసాలు ఇ్యాపింప జేస్తారు. ఈ ఇఖావాలనే..

“న్యాయ శాస్త్ర మరయ నన్యాయ మొనరించు.

ధర్మ శాస్త్ర మొసగు దుర్మతంబు;

జో్యోతిషంబు జనుల నీతిని దప్పించూ

అన్న పద్యంలో వివరించినాడు.

అనాటి (వభువులు అల్బ బుద్ధులు కాబట్టి.౬

అల్బ బుద్ధివాని కథికార మిచ్చిన,

దొడ్డ వారి నెల్ల తొలగు గొట్టు;

చెప్పు తినెడి కుక్క చెరుకు-తీపెరుగునా- 7

అనే పద్యంలో “అల్ప బుద్దుల రాజ్యంలో గొప్పు వారికి జరిగే అవమానాలను ఎ త్తి చూపుతాడు

“ప్రద్ధికారం' మనుష్యులను అవిసేతి పరులుగా మోర్చిదు. కాని మూర్థులు అధికారాన్ని ఆకమించడంలో అభికారం అవినీతి పాలో తుంది" అన్న పై భావాన్నే ఇెర్నార్తుమూ. ఇంకొక రూపంలో చెప్పినాడు.

“చట్టమనే రాళ్ళీతో బంధి ఖానాలు, మతఠమనే ఇటుకలతో వ్యభిచార గృహాలూూ నిర్మించ బడినాయి” అంటాడు ఇంగర్‌ సోల్‌, *వపంచంలో న్యాయ మూర్తుల కన్న అభివృద్ది నిరోథకులు ఇంకో శరు అేరు” అంటారు కెనిన్‌ (1817లో

ర్య విష్లయోగి, విశ్వళవి

స్వార్థంకో మునిగి చేలే ఆనాటి రాజుల ద్వారా, పేదలకు (సాపు కలిగించడం అసాధ్యమనే అభ్మిపొయానికి వేమన వచ్చినాడు. అనాటి సాంఘిక అర్థిక పరిస్థితులతో అసంతృప్తి చెందిన అనంఖ్యాక (పజలు వేమన భావాలను బల పర్చిశారు. బసవేశ్వరుని మాదిరి ఆనాటి రాజులకు వ్యతిరేకంగా ఇంకొక రాజ్యాన్ని నెలకొల్పడానికి తగినంత చైతన్యమూ, ధైర్యమూ, ఐక్యత్య అప్పటి ఇక్కడి (పజల్లో ఇంకా రాలేదు,

(ప్రజల్లో థైర్య సాహసాలు నిలబెట్టడమ్లూ గట్టి పునాదులతో కూడిన బలమైన ఐక మత్యాన్ని (పబోధించడం, అనాటి దైన్య స్ధితి నుండి బైట పడడానికి. అనువైన నీతి బోధలు చెయ్యడం-క ర్తవ్యంగా భావించినాడు.

ఇక మత్య మెన్న నాల్మగలకు వాసి,

మగని బుద్దు లల. మగువ నేక్చు? థి రా

దాని రక్షణంబె వాని రక్షణ యగు"

ఆనాటి పరిస్థితుల్లో "పేద కుటుంబాల్లో ఆలు మగల మధ్య దారి (ద్యం రవ రనలకు కారణంగా వుండేది. దీన్ని తొలగించుటకు “ఇంట రెల్బి రచ్చ గెలువు మన్నట్లు% ఖార్యా భర్తల మధ్య ఐక్యతకు, స్త్రీని రక్షించే భాధ్యత పురుషుడు వహీంచా లన్నాడు.

“కూలి నాలి జేసి గుల్లాము పని జేసి,

తెచ్చి పెళ్టేనేని మెచ్చునాలు;

లేమి చిక్కు విభుని వేమారు తిట్టును"

దర్శిద్యంలో కూలి నాళ్లి చేసి తెచ్చి కుటుంబాన్ని పోషించి. నప్పుడు మెచ్చుకోవడం, లేకుంకు తిట్టి వోయడం న్ర్రీలకు తగదు.

వేమన “వేదళాస్తుం "2 కుటుంబ సంరక్షణకు వారు*గూడ పురుషుని మాదిరే కష్టించి పని జేనీ బాధ్యత వపాంచాలన్నాడు,

పేదవాళ్లు బలహీనులేకాన్సి

“కనులు పోవు వాడు, కాళ్లు పోయిన వాడు,

ఉభయు లమర గూడి యుండునట్లు;

"పేద "పేద గూడి పనగొని యుండరా గ”

అంటూ పేదలు ఒకరి కొకరు సహకారం చేసుకుంటూ నవా జీవనం చేయాలంటాడు.

ఉఅద్పుగ్ర మత్య మొక్క టావశ్యకం బెస్టు

దాని బరిమి-నెంత యైన గూడు;

గడి వెంటి బెట కటదా ? యేనుంగు*

న! స! ళు

అంటూ ఐక మత్యము యొక్కు బలాన్ని నిదఠ్శన పూర్వక ౦గా చాటినాడు. ఈ ఐక్యత మాటలతో బావాలతో రాదు గదా!

“శ్ర్రీయును, కులమున్సు రూప్తను

(పపాయము శుభ లక్షణంబు బాంధవ విద్యా

[(శేయము గల వరునకు గ ॥

న్యాా యుతుగా జేయవలయు. నధిక (ప్రీతిన్‌”*

అన్న వీధిబడుల పద్యంలో మాదిరి అనాడు ఆందరూ ధనవంతు లకు పిల్ల నిస్తా మనేవారే గాని "పేదలకు పెలిద్దీ కావడం కష్టంగానే వుండేది, ఇందువల్ల ధనవంతులకు ఇద్దరు ముగ్గురే కాదు. వారిలో కామాతురులై న ముసలి తొక్కులకు గూడ సులభంగా పిల్ల నిచ్చేవారు. పేద కుటుంబాలల్లో ముగ్గుకు నల్లు రన్న దమ్ములున్నాా ఇంటి కొక రిద్దరికి వివాహం కావాలన్నా: కస్టంగా 'వుండేది. ఇందుపల వ్యభి

ని.

లభ్య విష్లవయోగి, విశ్వకవి చారల అన్ని కులాల్లో హెచ్చుగా వుండి ఐక్యతకు [ప్రతిబంధకంగా వుండేది. అందుకే వేమన _ “పరసతి గమనంబు _పత్యక్ష నరకంబు,- అరయ నిందలకును నాలయంబు; పురుషుడు విన జంపు, భూపతి నొప్పించు జ్ఞర్రిన్సి జాచి ఈఊయకాయ మిచ్చినయట్లు సమునకీయ నదియు సరసతనము; "పేద కిచ్చు మనువు పెనవేసి నట్టుండు” ధనం జూచి పిల్ల సీయడం.. ఆమె శగీరాన్న్ని అమ్ముకో వడమేం అనాడు కన్య నిచ్చు..సపుడు ఇచ్చే స్వల్ప గిన్నే సూచిసుంది. సమానున కీయడం సరసంగా వృంటుంది. -పీద' వానికి పిల నీయడం, సంటంధాలు మరింత "పెనవేసుకొని ఐక [తకు దారి తీసుంద. “కలిగియున్న వాని కని పెంటి నిచ్చిన, మనువు పాల పొంగు మరిగి నటు; ౦ంం లోన నిగిరి కలిమి లొట్ట బోకుండునా ౫ దినాల కలిమి లేములు కావడి కుండలుగా త్వర త్వరగా మారే, వంతునికి 1 క్ష మగలోలత్వము మున్నగు దుర్గుణాల వల్ధ ధన బం వు స గ్‌ వాంగ్‌ న ఇ సంపద నిలుస్తుందన్న గ్యారంటి యేమిటి?

• "వాయి పాలయినట్టుు సంపద తరిగి పోవచ్చు గదా! “కలిమిగల యతనికి .₹నుక 'రిచ్చుట ళ్‌ బావి సీరు నదికి పౌర్చినట్టు; నిమ్నకు ని సీ జ్య సమ్మ ల రాళి,, త్తి.సీరె తినటుండు, "పేదకీయ మనువు పెరుగు.చేమ౫”

వేమన వేదశాన్తం శి చ మ ఉన్నవానికే పిల్ల-నిచ్చి, కానుక లిచ్చి కట్టబెళ్సు దాని'కంకు పేదవాని కిస్తే “నిమ్మకు నీరెత్తినట్టు” చాని “సంసారం పచ్చబడి

దర్శిదం కొంత ఉపశమించ వచ్చు గదా!

“కలిమి బలిమి జూచ్చి కనకంబు నాసించి,

కన్య నీయ పూర్వ గతు లవెట్లు?;

"పేద కనువు మోర పిల్ల నిచ్చిన. వాని

రీ.

చెప్ప నేల? పరమ ళివుడు వేమ

కలిమి బలిమో జూచి బంగారు సొమ్ము నాళించి పిల్ల నిచ్చిన వానికి పుట్ట గతు లుండవు, పేదవానికి పిల్ణనివ్వడం, వుణ్య సార్ధక మని బోధించాడు. వేమన వర్ణాంతర వివాహాలు చేయించాడో లేదో కాని పేద (పజల్లో “కడు జోడు జూచి, కూలి కొడవలి చేతి కివ్వా లనే ఐక్యతా భావాన్ని కలుగ. జేసినొడు.

వరు వేరు కుటుంబాలుగా జీవించడం కంఠొ, సమిష్టి కుటుం బాల జీవనం, “ఖర్బూ-కష్టంి తగ్గడానికి వ్యవసాయం పనులు సకాలంలో సులభంగా చేసుకోడానికి వీలుంటుంది. అందుక్షే

“*ఆల్రి మాటలు విని ఇన్నదమ్ముల బాసి,

వేరు పడెడు వాడు వెరివ్తాడు;

కుక్క తోక బట్టి గోదావ రీదునా?*

ఆనాటి అడవాళ్ల కు దగ్గర చూపే గాని దూరపు చూపు ఉండేది కాదు. కాటటి వారి (పోద్బలంతో వేరు పోరాదన్నాడు. కుటుంబ

తు శ ప

పోషణలో (ప్రధాన ప్యాత వహించనీ భార్య (త్రీ మాటలు నమ్మి తనత్సోపాట్లు సమాన బాధ్యతలు (కాయ కష్టం_సంపాదన) వహించే అన్న దమ్ములను విడనాడడం వె[రి తనం, కుక్కతోక బట్టి 'గోదావరీద డం వంటిది కదా! అంటాడు.

లా విప్లషయోగి, విశ్వళవి “ఇచ్చి పుచ్చు కొన్న హితులును మనుమలు, తగ్గు లేక, ఇల్లు తామర వల్వె కాచి పూచి పండి కడు రమ్యమై యుండు కల్ఫీ దర్శరి,.యన్నదమ్ము; లార్మ సఖులు, నెలమి బంధు భృళ్యు లెల్ల జనులు? గలిగి వర్సి లంగ ఘనతతో' నుండరా[?” మ! తలీ , దం'డ్రీ, అన్నదమ్ములూ, ఆంతరంగిక మి[తులూ, ఇచ్చి పుచ్చుకొస్న బంధువులూ,. సేవకులు ఇల్లు తామర తంపర వలె కాచి పూచి వ ర్థిల్లుళూ వుంకే ఇల్లు కళ కళ లాడుతుంది. ఆ యింటికి గౌరపం పెరుగు తుంది. విడిపోతే తమ కున్న కొద్ది పొటి భూమి చీలి కుటుంబం వ లుచనైై), చులక నౌకుంది. ఈలాంటి కుటుంబాలు ర కృసంబంధం గలవిగా వుండి బయటి శతృవులను ఎదుర్కొనడానికి వీలౌతుంది. శాని కొన్ని (గ్రామాల్లో వివిధ కుటుంబాల మధ్యన కక్షలు కావేశాలు ఏర్చడి (మించే కాలాన్ని వ్యర్థ కలహాలతో వృధా చేసుకోవడం, వాటి ఫలితంగా ఏర్పడే కష్ట నష్టాలతో ఇల్లు గుల్ల కావడం, ఈ నాటికీ (గామాల్లో వుంది, అందుకే (గామౌళ్లో (పజ లందరి మధ (పేమానురాగాలూ, ఐక్యత అవసరం, అట్టి ఐక్యత లేనినాడు వృధా కలహాలతో 'తిర్రిక శేకుండా ఉండే దాని కంకొ:_

“విడువ వలయు నూరు వ్యిశాంతి గాకున్నః అంటూ హెచ్చ రిస్తాడు. కుల మత భేదాలతో నిమిత్తం లేకుండా సహ పంకి భోజనం ద్వార్యా (గామాలలో ఐక్యతను "పెంపొందించు కోడానికి.

“ఉర్విజనుల కెల్ల నొళ్ళ కంచము “పెటి? అన్న పద్యం (006 ఇ010)- వసుధైక కుట్సంబానిక్రి క్రూడ్ష మ్‌ రగదర్శకంగా యున్నది, ౧

వేమన వేదళొస్త్రం లి

“భూమి నాది యన్న వుడమి వక్కున.నవ్వు,

దానహీను జూచి ధనము నవ్వు;

కదన ఖీతు జూచి కాలుండు నవ్వురా”

కురాన్‌ స్మూతీకరణ (పకారం భూమి యంతా అల్లాదే. భూమి నాది యని వి(ర వీగు చున్న అనాటి బుడ్డ పాళెగాళ్లను చూచి భూదేవి నవ్వుతుంది.

“కండలెల్ల కోసి ఇచ్చినప్పటిక్కి కాసు గూడ ఇవ్వని “బండ లోభి*ని జూచి ధనము అనగా లక్ష్మీ దేవి నవ్వు తుంది,

వీరి అగడాలకు గురియై అత్మ రక్షణ కోసమైనా, వీరితో పోరోడ డానికి జంకుతున్న నాటి పిరికి పందలను జూచి కాలుడు, అనగా యమధర్మరాజు నవ్వుతాడు,

వేమన్న తన సహజ హాన్య ధోరణిలో, జనాశనం వైవుకు పయనిస్తున్న (పజాకంటకులను, వారిని ఎదిరించడానికి జంకుతున్న (పజల నిస్సహాయ స్థితిని, వాస్తవ్న దృష్టితో చ్మితించినాడు. నిర్భీతితో కదనానికి ఆయ త్తం కావలనీనదిగా |పజలకు ఇచ్చే పిలువు గూడ పై “మూడు నవ్వులలో” ధ్వని రూపంలో వుంది, హాస్య రూపంలో వున్న విప్లవ సింహ గర్జన ఇది. ఈ పద్యం లోనే వేమన్న అధిక్షేప హాన్య చతురత తారా స్థాయి నందు కున్నది,

న స్తు స్తం గః

ణ్‌ విప్తవయోగి, విశ్వకవి వైశ్యులు - వేమన ల్లి? “కృషి పాశుపాల్యం వాణిజ్యం చేతి వృ త్తయణ ణు చత అంటూ బౌద్దుడైన అమరుడు తన అమరకోశంలో _ కృవి (వ్యవసాయం) పశు పాలన వాణిజ్యం (వ్యాపారం) వైశ్య వృత్త లుగా పేర్కొన్నాడు. జైన, బౌద్ద యుగాల్లో వైశ్యులు పై మూడు పృతులూ అవలంబించేవాళ్డు, బుద్ధ మహా వీరుల అహింసా ఎక్గంతా లకు పీరు పట్టు. గొమ్మలు, దాన ధర్మాలకు (పసిద్ధులు. (వీరి ఎర్జ చివర గుప్త శబ్దం గుప్తి దానానికి చిహ్నం కావచ్చు)

కాసి కాల 1కమేణ బౌద్ద జైనాలు క్షిణదశకు వచ్చినవి. తిమతాచార్యుల అనంతరం పర్గాాశమ ధర్మాలను బలపర్చే (ాహ్మజ మతం బలం పుంజుకొని దేశంలో పాదుకొన ది,

[కమంగా (శమతో గూడుకొన్న కృషి పశుపొలనల న్కు వైశ్యులు వదలు కొన్నారు.. వర్ణ వ్యవస్థలో (బాహ్మజణ్క క్షతియుల తర్వాత వైశ్యులు మూడవ కులంగా “ద్విజులలో* చేరి పోయినారు,

ఫలితంగా వర్ష వ్యవస్థ వివిధ కులాల మధ్య వైరుధ్యంతో బిగుసుకొని పోయింది, శూ్యదులు, ఇతఠ అణగారిన జాతులూ, చేత్రి వృత్తుల వారూ, (శమజీవులై తే, - ద్విజులు బుద్ధి జీపులై నారు. బుద్ధి జీవుల్క (శ్రమజీవుల మధ్య వైరుధ్యం [కమంగా ఎక్కువైంది.

ఈ దశలో మతం నముదయానాన్ని నిషేధించడంతో అంతకు ముందున్న విదేశీ వాజీజ్యం బంధైంది, వ్యవసాయ్మ _పశ్చపాలనలు వదులుకున్న టై శ్యులకు (వ రృకులక్షు) స్వదేశి మార్కెట్టులోనే తమ లాభాల దాహం తీర్చుకోవలసి మచ్చిక య

వేమన "వేదశాన్త్రం || వాణిజ్యాన్ని (పధాన ఏకైక వృత్తిగా చేపట్టిన వైశ్యులు రాజుల అండతో రైతుల, చేతి వృత్తుల వారి సరకులకు తక్కువ ధరలను నిర్ణయింప జేసుకొని, అపార లాభాలార్జేంచేవారు. ఇది గమనించిన అంతో యింతో బుద్ధి కౌశలం గల, చేత్తి వృత్తుల వారైన పంచాణం వారికి, ( విశ్వబాహ్మణులు రి బుదె యా! జీవులైన (బాహ్మణులక్సు ఆంధ్రదేశంలో కాకతీయ సామా జ్య శాలం నుండీ తగాదాలు (పారంభమైనవి, ( విశ స(బోహ్మణులు వైశ్యులు తమ లాభ-దాహం తీరక (గ్రామాల్లో వడ్డీ వ్యాపారం కూడ చేస్తూ అధిక వడ్డీలకు; అప్పుకు, హామిగా భూములు ఆభరణాలు తాకట్టు పెట్ట కోవడం ద్వారా రైతాంగాన్ని పీల్చి పిప్పి చేసేవారు. ఈదళశలో (వ్యవసాయం, పశుపాలన్క విదేశీ వాణిజ్యం బందు కావడంతో) వైశ్యులకు లాభాల దాహం మితి మారడం సహజం, గతంలో బౌద్ధ జై నాల్లోని అఆపాంస్తా కరుణా దాతృత్వాలు అంత ర0ఛి అడుగంటి పోయినవి. పిసినారులుగాా పర ధన మాళించే అశ పోతులుగాా డబ్బుకోఫం కల్ల లాడే అలవాటు గల వారుగా (కమంగా పతనమైనారు. కరువు కాలంలో దయా దాక్షిణ్యాలు లేకుండా ధరలు సెంచి (పజలను నిలువు దోపిడీ చేసేవారు. అందుకే వేమన_ “కోమటి మదిగోరు కౌమమే యొళ్లెడ” అని వారి అధిక లాభా పేర్లను నిరనించినాడు. “కోన్సటోని ఆశ కొండలు కోనలు, చందనంపవు సొన చం్మద కళలు, ఆశకు మితి లేది కక్కడ గతి లేదు”

వారి (వైశ్యుల్స దురాశ కొండలు దాటుతున్నది. వారి అశకు మితి బేదు ఫోరికి ముక్తి జేదు. “ఆశకు మితిలే .దికక్కడ గళి లేదో ఈ పడం లోని అక్కడ అంకే ప్తె లోకం స్వర్గం అని అర్థం. ద్విజులైన వై శ్యులలో, పాపాలు కడిగి వెసుకో డానికి సంధ్యా వందనము, పూజా పునస్కారాలు మెండు. ఈ నియమ నిష్టల ద్వారా లభిస్తుందనే పుణ్యం, వారి పౌప కూసమైన లోభగుణంలో మునిగి మాయ మౌతున్నది. (అవును చంపి చెప్పులు దానం బేని నట్టన్న* సామెత ఇట్టి నియమ+*నిష్టల గురించే ఏర్పడింది అంటూ పరిహాసం చేస్తాడు.

కాకతీయుల కాలంలో రాజుల అండ జేర 1శేణులు గట్టి వారికి దండుగ లిచ్చి యుద్ధాల్లో సాయ పడేవారు వైశ్యులు, ఇందుకు తి ఫలంగా ధర వరల నిర్ణ యాళలలో పభువుృలను కూడగట్టి తను లాభా లను నిలబెట్టు కొనేవారు.

(శమంగ్యా కాళతీయుల కాలంనాటి నాయంకర వ్యవస్థ అంత నికి మారు పేరైన పాళెగాళ్ళ వ్యవస్థ అవతరించింది. వారికి వైశ్యుల నుండి దండుగల "పేరాశ పెరిగితే, ఇబ్బడి 'ముబ్బడిర్టైన అఆ దండుగ లను ళట్టుకోడానికి లాభాల "పేరాశతో (పజలను మరింత దోపిడీ చెయ్య వలసి వచ్చేది. దీనితో వారిపై ప్రజలకు ద్వేషం. "పెరుగుతూ వచ్చింది, వారు రొజులకు ముడువృలిస్తూ ధరలను మాటి మాటికి "పెంచుతూ, జూదగాళ్డ తలదన్నిన్న జూద్ర గాళ్టుగా తయారై నారు.

౮వేమున వేదశాస్త్రం లలీ్తి -

*ర్రాజ్ర సమితి "కెల్ల రంపముట్‌ వై శ్యులు,

జూద గాం(డ కాది జూదగాం[డు;

యోచన తెలియదు యురక నర్ధాపేక్ష”

రాజులు తమ భోగలాలసత్వానిక్తి యుద్ధాలను నిరంతరాయంగా కొనసాగించడానిక్కి (పజలను రాచి. రంపాన పెట్టడానిక్కి వారికి పని ముట్లుగా “రాజ సమితి కెల్ల రంపములుగా అనగా పనిముట్టుగా ఉప యోగ పడుతున్నారు వైశ్యులు. కాని 'ఇందువల్శ పజల్లో వారిపై పెరిగే అంతులేని ద్వేషాన్ని గురించి యోచించరు. ఇందుకు కారణం, వారి మితి మోరిన ధన కాంక్షయ్య్మా నంటాడు వేమన !.

ఇంత దండుగలు వడ్డించినప్పృటికి రాజుల ధన దాహం తీరకి వర్తకుల నవమానించే సందర్చాలుండేవి. ఇటు |[పజల్తూ అటు ఫ్యూడల్‌ వర్గాల నుండి కూడ ద్వేషం, చులకన భావాన్ని తెచ్చుకొనే వీరి సతనా వస్థ్క వేమనకు జాలి గొల్పింది. యోచన తెలియదే ! అయ్యో పాపం!. అన్న భావం గూడ ఇందులో ద్యోతక మౌతుంది.

ఒకప్పుడు మహోన్నతత్వాన్ని అనుభవించిన వైశ్యులు.

“వై శ్యుల మనియెడు వా!ఃర్త మ్మాతమె కాని,

దొంగ లింత కన్న దొరక రెందు;

దారి దోపిడి దొంగలుగా మారి డబ్బు కూడబెట్టు పతనావస్థకు దిగజారడం, వేమనకు ఆశ్చర్యం కల్లించింది,

అయితే మొత్తం వైశ్యు లందరు దొంగలుకారు, వారిలో*వైశ్య వరులు” అంకే నీతిపరుకైన శేష్టు లున్నారు. అయినా.

“వైశ్య వరుల సొమ్ము వసుధ నీచుల కబ్బు”

వారి ధనం-కూడ సన్వినియోగం కాక (పజలను కొల్ల గొశ్చే దౌర్జన్య పరులైన సిచులకు అబ్బుచున్నదే! అనేది వేనున ఆవేదన 1

ఖః ఖ్జ ఫు జ

గ్‌ విషపయోగి,' విశ్వకవి వైద్యులపట్ట వేమన దృక్పథం కోమట్లు 1పజలకు కగువు గోరితే, వైద్యులు వ్యాధి గోరుతా మక రంటాడు వేమన! రైతు అన్నదాత అయితే వైద్యుడు (పాణదాత. (పాణం పోసే వాడు ప్రాణం తీసే. వాడు గూడ డాక్టరే, ఈనాటి మన సమాజంలోని వైద్యులలో. పీవకువురూ సమ. వాళ్లలో. ఉన్నట్లు కన బడుతుంది.

వైద్యం అన్ని వృత్తుల కన్న పవ్మిత మైన వృత్తి, దీని నీతి సూతాలు అత్యన్నతమైనవి గూడ, (14661041 108)

“నరునిల్కో నారాయణుని ఏ పూజించు గగరూంక్ట ?01? ఆ౦ఢీ 1 మజక్సి అన్నది ఒక వైద్య సీ. కాని శేటి -నమౌజంలో బద్రి “పేసాల్లా పరమాగుగన్ని పూజించు” ఈం 0 604 షై 0260) గా తయారైంది.

“సీను రాజువు కాక “'వోయినా ఫరవా లేదు. కాని వ ద్యుడ వయినా కమ్ము" అనగా (వజల' [పాణ రక్షకుడవెనా కమ్ము, అన్న నీతి స న స రు డాక్టరు వృత్తి. యొక్క గొప్ప తనాన్ని ద్యోతకం

అష చై శ అ

స్తుంది, (1 900 61000 ఫంం0క6 2 10 లై 0602016 2 రేం6101౯) న దేవ దూతలుగా ఉండవలసిన వీరిలో కొదరు ఈనాడు యమ

గా తయార య ఎకువ రయ వనాల వైద్యుడనే వాడు తక్కువ నయం,

నక ల (వాతం చేయు వాడనేది వాడుక బోని వస్తూ వుంది” (4 600401 13 ₹10 ఈ? 1683 206 కం 010)

వెమన' 'వేదళాస్త్రం ణ్‌ ఇక మరి కొందరి చీకిత్స వ్యాధికన్న మిక్కిలి బాధాకరంగా తయారైంది. (లర? 1 09 జ 190 ర1368486-) వేమన వైద్యులను “వ్యాధి నెరిగి నట్టి విశ్వోవకారులు” ల్రన్సి (వశంసిస్తాడు. భూత, మంత వైద్యాలతో వ్యాధులు నయం శావనీ_ “వ్యాధి'గలిగెనేని వైద్యుని చేతను, మందు వినక గాని మానదెందు;? అన్మీ రోగ నివారణకు "పేద వానికిచ్చే దానం “రోగి కిడిన వాని రాగి బంగారమౌ” అంటూ ఈ దానం మామూలు దానం కంకొ గొప్పది అని సూచిస్తాడు. “జీవి పోఠ ముందె జీవ వస్తువు లిచ్చి, జీవి నిలుప వలయు జీవనముగ, జీవి తొలగు వెనుక జీవ వస్తువు. లేల 7” అంటూ (పాణ దానం 'అన్ని దానాల కంకేు గొప్పదని చాటి చెప్పినాడు, “కూలబడీన నరుడు కుదురుట అరుదయా అంటే వ్యాధి ముదురక ముండే చికిత్స చెయ్యాలని గూడ బోధిస్తాడు, కాని నేడు “జబ్బుకు మందు డబ్బు” *కాంచనం క ర్మ విమౌచ నం అన్న సామెతలు చలామణిలో ఉన్నాయి, వ్యాధి నెరుగ శేన్సి వైద్యు లెందరో వున్నారు. ఇట్టి వైద్యులుండీ గూడ దండగే అందుకే *వ్యాధి నెరుగలేని వైద్యు డేల ?౫ అన్నాడు గూడ్ల |]

226 విప్తపయోగి ౩" విశ్వకవి “పంటికి కంటి మందు, కంటిక్సి పంటి మందు, కుషుకు కయ సూదులు క్షయకు. కుష్టు సూడులు వాడే వైధ్య శిఖా మణులు గూడ. ఉన్నారు. “కొండ నాలు కకు మందు వేస్తే ఉన్న నాలుక గూడ ఊడిపోయింది" అన్న సామెత ఇట్టి వారి చికిత్సను గురించే ఏర్పడింది. శా “జ ఈనాడు మౌానవ్పడు తింటూ వున్న, ఆహారంలో సగంతోశే బాగా (్నబతుక వచ్చు. ఇక అనవసరంగా తింటున్న ఆ సగం, డాక్ట్ర ర్హను (బతికించేందుకేి నన్న లోకో కీ [వకారం కుటుంబ వ్యయంలో సగం మరదు మాకులకు... డాక్టర్లకు సరిపోతూ వృంది, వీరి ధన దాహం మిక్కిలి మికిమోరిన ఫలితంగా రాను రాన్సు వైద్య ధర్మం, వైద్య సీతి మటు మాయ మౌతున్నాయి. ఇట్టి కొందరు డాక్ట్ర న్త పల్ల నే కొన్ని వై ద్య శాలలు మురికి నరక కూపాలుగా తయారౌతున్నాయి, సాధారణ పేద జనానికి చికిక్స గగన కుసు మంగా మారిపోయింది. ఈ పరిస్థితుల్జో వేమన పె సూకులు మనకు నేటి వాస్రవాన్ని గూడ్ర తట్టి చూవుతున్నాయి.

, = ॥ తి , వేమన దృష్టిలో - “వితరణ” విశిష్టత గల విద్యా విధానం !

“విద్యా నిగూఢ గోప్త మగు విత్తము” అని “విద్య విహీనః పశు అని భ రృహరి విద్యా (ప్రాశస్త్యాన్ని పేర్కొన్నాడు. “వాగ్భూషణం భూషణం,” "విధ్య మానవునకు అలంకార మని గూడ వాటినాడు.

“విద్య యొసగును వినయంబు, వినయమునను

బడయు బ్యాతత, ప్మాతత' వలన ధనము,

ధనము వలనను ధర్మంబు దాని వలన

వైపాకా ముష్మిక సుఖంబు లందు నరుడువోొ

అంటూ భారతంలో విద్య "ఇవా ' పర సుఖదాయకంగా పేర్కొన బడింది. అమరుడు"మోక్షే ధీర్జాన మన్మ్యత, విజ్ఞానం శిల్ప శాస్త్రయోళొ అంటూ జ్ఞానము (మోక్ష నరబంధమైనద్సి విజ్ఞానము (శిల్బాది

జా వృత్తులు, కళలు ఐపాక సంబంధమైనవి, అంటూ విద్యను ఐహిక పొర లౌకిక విద్యలుగా విభజించి నిర్వచించినాడు.

వేమన కూడ ఐహిక ఆధ్యాత్మిక విలువలులేని విద్యలు, “తక్కువిద్య లెల్ల తగ నిరర్ధకములు* అంటాడు. భాగవత౦లో (వహ్హాదుడు తం్మడితోో “చదువులలో మర్మ మెల్ల చదివితి తంద్రీ” అంటూ, చదువు చదవడమే కాదు_అందులోని మర్మము అనగా మంచి

న! విష్రయోగి, విశ్వకవి వేమన గూడ “చదువు మర్మ మెరిగి చదివిన చదువురా” అనగా పద్యాలు “బడ బడ చదవడం” వంటి వాగాడంబరళ్సి. “మక్కీకి మక్కీ బట్టీ పక్ష గుడ్డి కంలాపాఠం గాళ్క చదివిన.-చదువుళోనీ సారాంశాన్ని (గహించేద. నిజమైన చదువు అంటాడు. వేమన కాలం నాటికి విద్యార్జన బుష్యో్య్మశమాలుు, గురు శులాల్కు బౌద్దా రామాల దశను దాట్కి గ్రామ సిమళ్లోని ఇావిడుల్సు సత్రాలు, 'దేవాలయాల్లోని వీధి బడులు శైవ వైష్ణవ మరాలు అధారంగా సాగేది. ఈ విద్య (ప్రధానంగా వర్షో్యశమ ధర్మాలను, అ్యగవర్ష అధి క్యతసు మూఢ కుల మతాచారాలను బోధించేదిగా వుండేది. ఈ చదువు సామాన్య జనుల కందుబాటులో లేదు. ఆగ కులాల వారిక్కి ధన వంతులకు (శ్యూదులై నప్పటిక్సి మ్మాతమే అందుబాటులో వృండేది. నాటి విద్యా వంతుల చడుపులు కుల బలాసకి్కి కండ కావరానికి /' సంపద్గర్వానికి ఆలవాలాలు. విద్య లేని ఇతరులను, అల్ప కులాల వారిన్సి దర్శిదులను అపహాన్య౦ం, అవహేళనల పాలు చేసే దశ దావ రించింది | “ధనమును, విద్యయ్యు వంశం బున్సు దుర్మతులకు నుదం “బొనరించును, సజ్జను లైన వారి కడకువ యుశ్సు, వినయమ్సు. నివియ తెచ్చు నుర్వీ నాధా అన్న భారతంలోని విదుర సీతిన్ని జ్ఞప్తికి తెచ్చే విధంగా దురను లను తయారు జిసేవి ఆనాటి విద్యాలయాలు, న “ఎంత చదువు చదివి, వీ సీత విన్నను, హీనుడవ గుఖంబు మానలేడ్డు; బొగ్గు పాల గడుగ బోన్చనా క్రలినంలుా

వేమన వేదకాస్త్రం రికి అంటూ “*(పాకృకులను జూచి పరిహసీంచుూ” అనాటి చదువరు లను అధిక్షేపిస్తాడు వేమన,

౪చదువు లెన్ని చదివి చాల వివేకియై,

కలుష చిత్తుడైన ఖలుని గుణము;

చాలి గుంట కుక్కుదలచిన చందమౌ

అంటూ పాల వంటి పరిశుుభమైన సమాజాన్ని కడగండ్ర పాలు జేయ గాచుకొన్న “దాలి గుంతలో పండుకొన్న కుక్కలతో పోల్చి”, అట్టి దుష్ట మేధావులను నంఘ విషదోహులుగా తేల్చి వేస్తాడు.

ఈ సందర్భములో సంఘ వ్మిదోహులుగా మారిన నేటి అధునిక బి.ఏ, ఎం.ఏ పట్ట భ్యదులను గురించి నవయుగ కవి చకవర్సి జాషువా గారి ఈ కింది పద్యం జ్జెప్తికి రాక మానదు ;-

“జ్ర క్షగ్ర జ్జాన మబ్బిన యంతమ్మాత,

తేజరిల్ల దు విజ్ఞాక దీపకళిక;

భరత పురుషోత్తముని జంపి యుఠికి జన్న,

గోడిసే గూడ చదువు కొన్నాడు లెస్సో

గాంధీజీని దారుణంగా హత్య చేనిన గాడ్సే గాడు గూడ (పట్టభ్యదుడే) నన్నది అందరికీ తెలిసినదే. జాషువా గారివే గద్యంలోని ఈ మాటలు వినండి :- ఉన్పేడ్రల్టు పెరిగి పోతున్నాయి, మేధస్సు తరిగిఫపోతూ వుందో (జాషువా గారినాక థలో లాలా నా తానా

“నంచముడూ * | పాఠమికో పాధ్యాయడూ ఆమిన శ్రీ గు్యురం జాషువా ఉన్నత అదర్శాలు, ఉన్నతోన్నత ఆళశయాలూ గల మహోన్నశ మానవళా వాది, ఇకవిది “పాలుతేనెల కలం, రాలు గరగే గళం1గ నవయుగ కవి చక్రవర్తి” ఉక్రవి కోక్రలగై “కవితా విశారద” “మభుర శ్రీనాథ” “విశ్వకవి సామా” జక్రైర్ధా (వపూర్ణగ” అవ్షద్మ. భూషణ” మొదలుగా గత వీరుదాంకితుడు.. పీరికి ఆ క్రొడ్షిగం గ్లాలికి చెల్లిపిల్ల కవి ముద్దం గండ'పెందేరమున్‌,...1” అంతేకాదు;

గా విషప్పప్రయోగిి పెశ్వకవి అబ్బ కులజులను' అపహసించే ఆనాటి మేధావుల ధరణిని, “*చదివినయ్య కన్న చాకలియే మేలుఫొ ఎందు కంకే చాకలి వా +) లానుళిశే బటలన్నిటిని సమానంగ్లా గుర్తించి లెక్క. పెడతాడు. కా ఈ చదివి నయ్యలకు సమాజంలోని “చిన్న కులాల వాళ్ళను గుర్తించే శకి లేదు. అందు వల్ల వారి కంపే చాకలి వాడే నయం. “వేమన దృష్టిలో సకల వృత్తుల్తూ సకల కులాలు సమా న మే. సంబూడులో కనకావిపేకమూ, గజోరోహణ వైభవము ఇంగవపి. జరప షాహిళ్య తకొడమీ దిహుమతి గూడ లవింది.ది. సుమారు $ డజన్ల ఖండే కాహ్యల్వు ముద్దలొలుబు నట్లుగా రచించినాడు... అకని “ఫిరదౌసి ఒక మహ కవి విషాద గాథ, “గబ్బిలము అనబడే ఒక ఇండ కావ్యము ఒక అస్పృక్యుని మనోవ్యధ దాధ్య వంపి క్షప్ప్‌రు ముప్నీరౌ తుంది, “చెలపిల సర్కంపీశుడు (ప్రసిద్ధుడు పీక శశావధావి యాం [ధుల ఫ్సష్ట రక్త సాశముల-+రూపము నెత్తీవ 1బాహ్యణుండు నా పలుకుల రాణ్‌ పాదముమ దింగరు గగ్గెరథో. సలంకృచతున్‌ సలిపె ఏకేమి కావలె? సళ స్త్‌ కవిత్వ కళివధూటీకన్‌, ౨ అంటూ ఒక వైప్ప సంతృప్తి పడుతూ __ “వా కవితా నధూటి వదనంబు నేగాదిగ జూచి రూపు శే థా కమనీయ వైలథల గాంచి, భశ; భి; యన్న వార్కెసీ దే కల మన్న (సళ్ళ వెలయించి. చివాలున లేచి పోవుచో దాపున (గుమ్మినట్లగును పార్టివ చంది! వచింవ సిగ్గగున్‌ ౫ *... కనపడ లేదు పంచమున కన్నము సీచపు ఇంతు వదేదియ” అంటూ “నాల్టుపడగది పౌందన నాగరాజాగి అగ్బ హింద్తూ మతోన్యాదుల అనాదరణకు అవ మాన అన హేళనంకూ, వాధాకృప్ట హృదయుమై కృంగి కృశించిన సంగతి లోక వీదితం, పంచమ వేదము నంట కవిత్వ బుల్ల న గూడ “వచము కులజుడై స” పొపానీక్‌ అకవ్ని “ఉన్నత కులజులుి రాచి రరిషానపెట నట్లు తేటకెల్ల మౌళుంది (వీరి జననం 58.1005. మరణం ఓ 11871, జన్మస్థలం: వినుకొండ)

'వేనున వేదశాస్త్రం 2.|

“సెానుజాత మయ్యె సకల కులము; కాబట్టి అన్ని కులాల వాళ్లు అన్న దమ్ము లన్నాడు. అనాడు అన్ని వృత్తుల వాళ్లు తమ “జాతివిద్యలు” అంక వృత్తి విద్యలు నేర్చుకొని (బతుకు తున్నారు. సమాజాని కువ యోగ పడుతున్నారు. కాని 1బాహ్మజులు “*పాడిగానిొ పంచాంగ పాౌరోహిత్యాలూూ విగహం ముందూ'దిమ్మె పై బొమ్మలుగా గూర్చుండే” గుడి పూజారి వృత్తులూూ (సమాజాని కుపయోగ పడనివి) చేపట్టి తాము మిగతా కులాల వారిక ౦ కు గొప్ప వారమని డప్పులు చెప్పు కుంటున్నారు. గుడిలోని శిలల కంకైు ఆళిలలను విగ్రహాలుగా మార్చిన శిల్చి (మొక్కుట మేలు” అనీ, “మంత జలము కంక మంగలి జలమెచ్చు” అనీ జారి బడాయి. గాలి కబుర్ధ బండారాన్ని బయట పెట్టినాడు, జ్ఞాన, విజ్ఞానాలను సమన్వయం చెయ్యలేక సత మతమౌతూ సమాజానికి దూర మౌతున్న వారి అజ్ఞానాన్ని 'గేరి ేసినాడు.

అనాటి విద్యా వంతులైన ధనికులు వారకాంతా వశుల్లై, దుర్వ్యసనాలకు దాసులై, తమకు విద్య నేర్చిన గురువులను కడకు కన్న తల్లి దండ్రులను గూడ గౌరవించే వారు కారు,

“జృరగ్రువునకును పుచ్చ కూరైన నివ్వర్కు

అరయ వేశ్య కిత్తు రర్ధ మెల్ల;

గురువు వేశ్య కన్న గుణహీను డేమొకో [౫

అనాడు గుడిలోని బడిలో * బడి పంతులకు శజీళాలు సరిగా ఇచ్చే వాళ్లు కాదేమో ! అందుకే *బళుక లేక బడి వంతులు" అనే సామెత వచ్చింది.

గ! విష్లపయోగి; విశ్వకవి ఆబ్రస్ని దానములను నన్నదానమె గొప్ప, కన్న వారి కంకొ ఘనులు లేరు? ఎన్న గురున కన్న నెక్కువ లీరయా![ అంటూ. గురువును గౌరపించ వలెనని బోధిస్తాడు. బక ఉపాధ్యాయుడు వేయిమంది పూజారుల కన్న మిన్న” అన్న, మహా రవయిత ఇంగర్‌సోల్‌ వాక్యం ఇక్కడ జ్జ ప్లికి వస్తుంది. గురువు సాయం లేకుండా (బహ్మ క్షానం లభించదు గదా! (బ్రహ్మ జ్ఞానము లేని వాడు బాహ్మణుడు కాడు గదా ! అందుకే అవి త్రనంబు గురువు విశ్వంబునకు నెల్ల" ఆ రా గురుని శిక్షలేక గురుతెట్ల్టు గల్లునో, అజునకైన వాని అబ్బనైన; తాళపు చెవి లేక తలు పెట్టు లూడునో |” అంటూ విద్యార్థనలో గురువుకున్న కీలక స్థానాన్ని విశదీకరించి గురు భక్తి పారముఖ్యతను బోధిస్తాడు, స్వ గ్‌ గా నా

వేమన వేదళశాస్త్రం లక9ి దిగజారిన నాటి గురు శిష్య సంబంధాలు 1పాచీన కాలం నుండి “గుర్యుర్చహ్మ గురుర్విష్లు గురుదేవో మన దేశంలో వుంది అయితే అట్టి గురువులు కాల (కమేణ, శిష్య లకు దారి జూపేవారుగా గాక్క వారి నుండి డబ్బు గుంజే ధన పిశా చ్రాలుగొ మారినట్లు, “నృద్రవో బహావన్సం౦తి, శిష్య విత్తాప హోరకః” అన్న గురు గీతలోని శ్లోకం సూచిస్తుంది. ఇట్టి గురువులు వేమన శాలానికి మరింత నైళికంగా దిగజారినట్లు తోస్తుంది పగటి దివిటీలతో, పల్లకీల నెక్కి ఆడంబరంగా దేశాటనలి చేస్తూ, శిష్యులను పీడించి దశ్రిణలను బలవంతంగా పిండుకుంటూ, గురువులుగా, స్వాముల వారుగా; చలామణీ అయ్యే నాటి మూఢ మళ విళ్వాసాల, కుల కటుబాట అజమాయిషీ చేసే కుల గురువులూ, మత గురువులూ, ళా మరాధిపతులూ, పీరాధిపతులూ, నిజమైన గురువులు కారన్కీ వారంతా డబ్బు కాళించే కూలీ గులాంలనీ గేలి చేస్తాడు “వేనున “త్రరి దండు లన్న తగ తొలి గురువులు, గో! పార్వతీ భవు లిల పరమ గురులు; కూలి వాం్యడ జగతి (గురు లన [దోహమౌ” ఇటి కూలి వాం[డను గురువు లనడం, సమౌజానికి (దోహం ళు చఇయ్యడమే నంటూ తెగచేసి చెప్పినాడు. ఇట్టి గురువులను నమ్మడ మంకే గుడ్డి గుురమెక్కి గునికి నట్టుండురా" అంటూ పీరిపై ఆధార పడడ౦ నిరర్ధకం అని గూడ అంటాడు, “మతము కొక్క గురుని మరియు కల్పించుక, ముకి కొక్కడైన మొనయలేడు; సిగులేని గురుల జేరి పూజింతురు” భళి

లు విస్ణవయోగి, విశ్వకవి మతాఅన్ని మానవ కటద్పితా లన్నది "వేమన్న మతం. ఇటి ఒక్కొక్క మతానికి ఒక్క గురువును కల్పించడం విడూరం. ఇట్టి ౦ గురువులను సేవించే వాడొక్కడు గూడ ముక్తి నాందడం కల. సిస్‌ శేని ఇట్టి కల్పిత గురువులను "సేవిస్తారు! ఎంత అవివేకం! అ6తేకాదు. “వర్ష ములకునెల్ల వదిరేరు గురువన్త మర్మ మెరుగ నట్టి మాలలార; గురు వనుచును జచ్చు .గురిలేని కాకిరా* మతాల కంకు మానవులలో హెచ్చు తగ్గులను పెచ్చు పెరుగ జేసే మరింత స్వార్థ పూరిత మైనవి కులాలు, ఈ కుల గు రువుల మర్మము చెలియని మూఢులారా ! గురువని అఇంగలారుస్తూ గురిలేని కాకుల, వ౭ె ఆరఛి చావడ మెందుకు? అంటాడు. “గురువు శిష్యు లనిగ, కొనలెట్టు మొదలెట్టు, గురువు శిష్యు లనెడి గురుతికెట్టు; గురువు కుండ దగిన పరువు లేకుండినో... వీరిలో అనేకులు మట్టు మర్యాదలు గోల్పోయి్యిి. దురాచార దుర్వ్యుసనాలకు పాల్చడి దుష్ట చిత్తులుగా తయారె నటు *నృజ్ర్రరు ల విధులవల్ల కులమెల్ల చెడిపోయెోో అన్న పద్యములో నాటి గురుళిష్య సంబంధాలు అధమ ఫ్టాయికి చేరుకొన్నట్లు నూచీంచ బడింది. (ఇక్కడ కులమంకు సమాజము లెక లోకము అన్న అరంలో వాడ బడింది.) ఇ “*అదగ్ర్యయడోచు వాం(డు గురువృల మందురు, తెలివిలేక తమ్ము తెలియలేక; పనికిమాలినట్టి బానిస కొడుకులో $

వేమన వేదళాస్త్రం వడీ్‌

ఈ కులమతాల 'పేరుమిద, తమ్ము దాము దెలియని, మూఢు లైన ఈ దోపిడి గాండ్డు తాన్సే గురువులమని, తెలివి లేకుండా చెప్పు కుంటారు. వీరు వట్టి పసేకిమాలిన, ధనదానులై న బానిస కొడుకులు సుమా |!

“గురుతు జూవునట్టి గురు వెవ్వడును లేడు,

గురుతు. గన్న శిష్య వరుడు 'లేడ్డు

గురుడు శిష్య వరుడు కుందేటి కొమ్మురా

నేడు వాస్తవ విద్య బోధించే గురు-వెవ్వడూ లేడు. వాన్తవ జ్ఞానం పొందే..శిష్యుడూ లేడు. గురువులన్సీ శిష్యులని చెప్పే -మాటలు వట్టి బూటకాలు; అంటాడు.

ఇటి “కల్ల గురువుల మఠాధిపతుల, పంచ జేరి వారి శ్కుశూసష

తి జ్య

జేసి చదపాకుంచొనే శిమ్యులుగా చలామణీ అవుతూ [పజల నుండి దండుగలు పిండుకొన జూచే నకిరీ విద్వాంసులను; “విధ్య లేనివాడు విద్వాంనులను జేరి, యుండినంతపండితుండు గాడు; కొలని యంచల కడ కొక్కెర “యున్నట్లు” అంటూ వారిని హంసల పంచ జేరిన దొంగ కొంగలుగా గేలి జేస్తాడు. అ కాలంలో స్వయం కృషితో, పై వారి కంక ఎక్టువ పాండిత్యాన్ని సంపాదించిన వాళ్లు; సాధారణ (ప్రజల్లో కొందరుండే వారేమో ?

“*వదువరి మతిళకన్న సొధతు మతిమేలు" అంటూ అట్టి వారిని చూపించి, వారిని మరింత దూరం చేసే వాడు. నిజమైన గురువు, ఆడంబరానికి వేష భాషలకు దూరంగా వుంటాడు."

“*కస్తురి యటు చూడ కాంతి నల్లగ సుంతు

సరిథవిల్లు దాని వరిమళంబు;

గురువుకైన వారి గుణము లిలాగురా*

ఇంటూ అట్టి ఇదర్శ గురువులను: అభినందిస్తాడు. న. జ ఖః నా

జ విషయోగి, 'విశ్వకవి నడి మ ర జప వేమన దృష్టిలో గురు శిష్యుల ఆదర్శ సంబంధ బాంధవ్యాలు కల్ల గురువులు కొ ల్లలుగానున్న ఆకాలంలో గురువు కోనం అన్వేషణ అంకేే గుడ్డెద్దు చేలో బడినట్లే. గురువు వచ్చే వరకు ఆగి వుండి “శాలమెల్ల 8 త్త గడపడం” సరిగాదు. _ఎన్వయం కృషితో సాధించడానికి పూనుకోపలె, ఆదర్శ'"గురువు లభిస్తే అప్పుడు “గురువు చిల' గింజ, .కుంభీ మో దేహంబు, ఆత్మ కలుషపంక. మడుగుబట్ట; ఇెల్‌సి-విరిసెనేని దివ్యామృుతము, తేలు” అప్పుడు. సుసాయానంగా విట్యార్దన జరుగుతుంది, అప్పుడు. కం॥ _ గురుడ్‌గు నాల్యుడు' శిష్యుడు, పరగరగా జీవుడసుచు పరికించుచు నీ; గురుశిష్య పరీమయోగం, బురుతరముగ గూర్చు వాడు యోగిర |! వేమా!” అంటూ గురుశిష్య సరిబంభథాన్ని జీవాత్మ సరమాళ్మల సంబం ధంవలి ఆదర్శ, అన్యోన్య, అభేదంగా -ఉండాలంటాడు, న! /. గా న! జ షి ఆదర్శ విద్య అనగా ఎట్టిది “వేద విద్య గాదు వీర విద్యయు గాదు, బాధ విద్య గాదు పరువు గాదు; మధురమైన యట్టి మనసు లెస్సగు విద్య*. యజ్న యాగాది [కతు కర్మలను బోధించేద్కీ కొంత మంది వీరులను స్తుతిం చేద్కీ (భారత కామాయజణాల వలె బట్టీ పట్టకుంకే నిలబడని పద ౧౦ధొలతో కూడినదీీ కొంత మంది గౌరవ మర్యాదలను (కుల గౌర

“వేమన వేదళాస్తుం ల? వాలను) (పస్తుతించేదీ_వా స్తవమైన విద్య గాదు. మనన్సును మధురం గానూ వివేక వంతంగాను మలిచే విద్వయే *స్వాదు విద్యో్కఆఅంటాడు.

“వా స్తవ విద్య నిరంకుశత్వానికి క్ఫూరత్వానికి, కొద్ది మంది (పత్యేక హక్కులక్తూ పమాదకరం. పెట్టుబడి దారీ విధానంలో ఉన్నత వర్గాలూ, దురాశాపరులూ, వీజయోన్సాదులూ అయిన' నియం తలూ, తమను వీరులుగా పూజింప జేసుకొని, తమకు విధయులను సృష్టించుకొనే లక్ష్యంతో, తమను పాలకులుగా జేనుకొనుటకు, (పజ లను అంధకారము లోనికి నెట్టి; మత గురువుల మాట జవదాటరాదనే చర్చిల మత గురువుల (పబోధాలతో) (వజలను అమాయికులుగా జేసి కొనుటకు విద్యను దుర్వినియోగ పరుస్తారు” అన్న జూర్జి బెర్నార్డుపో వివరణా,

“విద్య అనగా అజీర్ణ మయ్యే విషయ సేకరణ కుప్పును, మెదడు లోకి జొప్పింఛడం .గాదు. జీవితాన్ని మలచునదీ, మనిషిని తీర్చిదిద్దు నద్కీ సత్స%షివర్తనను అలవర్చునదీ అయి వుండ వలెను....విద్య అన్నది సాధారణ (ప్రజలను జీవిత పోరాటానికి నమాయ$త్త పరచునదీ, క్‌ి దిట్టమగు ప్రవర్తనను కలిగించునది; పరుల కుపకలఠించునది; సింహ సాహస (ప్రవర్హన గలిగి తన కాళ్ల మోద తాను నిలుచునట్లు చేయునది మృాాతమే, విద్య ఆనబడుతుంది....[పజలకు బోధించు విద్య, వారు పోగొట్టుకొన్న వ్య క్తిత్వాన్ని పోపించునదిగా ఉండవలెను...” అన్న వివేకానందుని సూక్తులూ, ఇక్కడ జ్లప్తికి వస్తాయి.

అ[బహాం .లిలకన్‌ తాను అమెరికా అధ్యక్తుడుగా , నున్నపుడు, తన పాత. [ఫధానోపాధ్యాయునికి.ఈ-విధమైన లేఖ సవాసినాడట :_ “అయిదు పొన్లు ధొకికించు .క్షోీవడళ్ళ కంకై ఒక పౌను సంపాదించడం మంచిదని మోకు బేతవైతే- మి విద్యార్థులకు బోధించండి! (అనగా

ఫ్లై విప్త్రపయోగి,. విశ్వకవి శేరగా వచ్చే డబ్బు సంచులకస్న కష్టార్థితము ద్వారా వచ్చే కొద్ది డబ్చైనా పవ్శితమైనదనె అర్థం) (గం20% ము (6 6 9ము6డేంం1) 19050010, ల 2 గ్రం116౯ 620066 13 0 10176 ౧12 ౪76 0606” - 10809) | విద్య అన్నది జ్ఞాన విజ్ఞానాలను కలుగ జేసేదే కాక, వైతికాన్న త్యాన్ని గూడ సమాజములో కలుగ జేయునదై. యుండనలిను,. “విద్యల లోపల నీతియు” విద్య గలిగి నందుకు నీతి గలిగి వుండడం అవసరం. అంతేకాదు. “విద్య గలిగియుండి వినయంబు లేకున్న నైదువుఃకు మైలియైన నుణుల; సొమ్ములుండి కంర స్యూతము లేనట్లు” ముత్తైదు వులకు ఆభరణము లెన్ని వుండినప్పటికి మంగళ స్మూతము లేకుంకు ఎంత కొరతయోో విద్య యెంత యున్నప్పటికి వివయం లేక హోవడం అంతకంకు "పెద్ద కొరత, అంటాడు వేమన. ఎంత చదివినా “ఫ్వహ్రైన మొక్కటబ్బ చాల కష్టంబురా అంటాడు గూడ. అనగా విద్యకు ఓర్పు అన్నది చాల ముఖ్య మన్నమాట. కాబట్టి “సద్దుణంబు లేని చదువది యేలరా 7” ' అనగా నద్ధుణాలను కలిగి యుండడమే చదువుకు సార్ధకం అంటాడు. కుల మత భేదాలను బోధి చే నాటి విద్య నిరర్ధకం, [(సమాద కరం, “చదువు చదువనేల? సన్యాసి గానేల? షణ్మతిముల జిక్కి చావ నేల? అతను భజన జేసి యాత్మలో దెలియుడీ* [పాచీన కాలంలో, చదువు [బహ్మ చర్యంతో (ప్రారంభమై, చివరి త్యశమమైన సన్యాసంతో జీవితం ముగిసేది. (బ్రహ్మచారి సన్యాసి అనేది బాహ్య వేషాలె గాని' మోక్షాన్ని (పసాదించలేవు. పైగా మత భేదాల్టో ముంచి వేస్తాయి, ఇట్టి దీర్హ కాల మతీబోధను జ్ఞాన విజ్ఞానదాయక మైన విద్య నుండి” 'మినవో యించాలనేవి వేమన మతం, నిరాకారుడైన [బ్రహ్మాన్ని (అతనుడు) సాకార వేష భాషలత్తో అరాధించడం తప్పు.

“వేమన వేదళాస్తుం ల4ీర్రి

“వృరనులోన నున్న మతముల దెగగోసి;

ఘటములోన నున్న ఘనుని దెలియవల”

నంటాడు. “*కులము వలన కొంత, బలము వలన కొంత, ధనము వలన కొంత దర్వ్పమెక్కి; మంకు చదువు "చదివి . పెంకెత్తై పొద్రుకు”

కుల మత వైషమ్యాలను, ధనిక దార్మిద్య వివేదాలన్సు బల హీనులపై దాడిచేసే దర్వాన్ని "పెంపొందించే నాటి చదువులు మంకు చదువులు, అటి చదువులతో పె0కెలు కారాదని? రంకు చదువులతో

ఠి ॥ కుంక లై పోతున్నారని, ఇట్టి నిరర్ధక పు విద్యా విధానాన్ని నసమూలళిగా వేమన పాండిత్యము

వేనున [కుత పాండిక్యము [విన్నదేగొవి కన్నదిగాదు] కలవాడు మా(ళమే వని కొందరూ, ఆయన పొండిక్యము తెలుగు భాష వరకే పరిమితమని రాళ్లపల్లి వారూ అన్నారు. కొని అది నరిగాదు=

శ్రీ (౨పరనేని వెంకటేశ్వరరావు గోడు తమ “ప్‌ళ్వవాలిరామ”.... (గ్రంథంలో వేమన నంవ్య్ర్రకాం[్టద కొవాచ్చలను జుటకొంతము చదువుకున్ననాడసీ, విరూపినూ వేమన వాడీన కొన్ని ఎసంస్క్రైతే వదాలు, నమూసొలు, సంస్కృత సమంజసమే * అంతే కొదు-

చేద భాషాలు రళించిన సాయణా చార్యులు, ఉపనిషత్సార మన_ దగిన జజ్చేదాంత పంచదళి” మున్నగు ట్‌సరద్ధ తత్వ (గంధాలను రచించిన నూధవ విద్యా రణ్యులూ-ఇరువరో ప్రోదరులుం

రాయల' "సీనులో. వెలసిన విద్యానసగర (విజయనగర) రాజ్యసంస్థాపకులై న హరిహర బుక్టారాయల " గురువులుం కాబల్లే వేదాల కర్మకాండ, ఉపనిషత్తుల

ల్ల విష్ణ్పయో గి విశ్వకవి ఫ్యూడల్‌ యుగం నుండి (భిటిష్‌ (ప్రభుత్వ కాలం వరకు తర తమ భేదాలతో సాగిన ఈ విద్యల గురించి కవికోకిల జాషువా ఆప చన ఆలకించండి. కపిదల శల్యముల్‌ ఐల్కె వివేక మొసంగని (గ్రంథ రాసులే ౧ విదియలె న నింక బదివేల యుగాల్‌, దలకాయలేని గం గ! క్‌ు వొ గదులు వుట, స్వార్థపరు అ తిన గంతలు మోసి తీరెగిన్‌ ది (యే బని బుద్ధి చిగుర్చునే ? యరుచి బుట్టుకథల్‌ తలమిద రుద్దినన్‌ ఎ కాదు, అది,ప్యృాదయానిక్కి హస్తానికి గూడ సంబంధించినది. (యుకే ఏం2రి జడి అంజు ఏ విద్యా విధానమైనా సరే. ఓక విష యూన్ని విస్మరించి ఇంకొక విషయానికి (పాముఖ్యత ఇస్తే అది తల (శిందు విద్యగా తయారౌతుంది. చేతలకు మాటలకు మధ్య ననన న ననన కకక వేదాంతము, రాయలసీమ వారైన వేనునకు అందుబాటు లోనికి రావడానికి ఎక్కువ అవకొళం వుంది, కావ్య పరమైన వాల్మీకి రామాయణమే గాక్క ఆ నాటికి దకిణ భారత భోష ల్లోని తెలుగు లిపిలో మతమే. వేదాంత వరమైన సంస్కృత “ఆధ్యాత్మ రామాయణంగకూడ వున్నది, సంస్కృత అధ్యాత్మ రామాయణా న్నే” 18 శతాబ్ది లోని వెళ్ల శచ్చన్‌ అన్న మళయాళ వహాకవి మళయాళ భాష లోషిక్‌ అసవదించి ట్లు గూడ ఇషశ్ళతి, రొనుడు దేవుడు కొడన్న వేమనరు “రాను నాను మంత పరనచే వాల్మీకి, సరగ బోయ డయ్యు బావడమయ్యెగ అంటూ “రామ” ళద్దాన్ని వేదాంత పరమైన వరనప్మాకు వర్యాయంగా "పేర్కొన్నాడు, తర్వాతి తత్వకవులు ఈ భావాన్నే ఛళ రధువి కొడుకూ రాముడని తలచేరు సుమ్మన్నాః యోగులను నుదిలో రమించు వాడే రాముడగు సన్నాలొ అంటూ సాగదీసి వివరించినట్లు తోస్తుంది,

వేమన వేదళాన్త్రం 11. అఖాతం సృష్టిస్తుంది +. “మన విశ్వ విద్యాలయాలు బానిసలను ఉత్పత్తి జేసే కర్మాగారాలు" అంటాడు గాంధీజీ,

“గుమౌస్తాగిరికి అర్హత గల అఫీసులను అతి తెలివితో కాపాడే కళాకౌశలం గల విద్య మనది (4 6001016206 1007716686 12 016 810, 206 16 61004260 2౯6 01660108 ౦000) అన్నాడు నెహూ, ఇక ఈ విద్యపైన విశ్వకవి టాగూరు అభ్మిపాయం చూడండి ;. “మనకు గతంలో స్వంత తెలివి అంటూ వుండేది అది యిప్పుడు లేదు. కాన దానిని సంపాదించు కొనుటకు తక్షణం వెనుకకు మరువ వలసిన అవనరం ఎంకై నా వుంది. | బిటీషు పాలనలో, అధికార రీత్యా పీలువబడే “విద్య' అన్నది, ఖాలీగా వున్న మన మేధస్సు లోనికి చొప్పించబడే చెత్తా చెదారం వంటిది. ఇద్కి మన కను చూపుకు కుదువబెట్టి కండ్లద్దాలు కొని తెచ్చు కొన్నట్లుండును.”

సరకు, సామ్మా[గి, నాణ్యత, నవీనత, లేని చదువు సంధ్యలు శుద దండుగ అని చాటి చెప్పుటకు ఒక చళ్కటి పెద్ద ఉదాహరణ

ధ్‌ క వేమనఠు వేద వేదాంత, పురాణ, కొవర్హ్య నాటక వరిచయను, ఉభయ భాష ల్లోని కవిత్వపాండిత్యాలు గూడ నమ్మగంగా ఉన్నట్లు విద్యపై ఆయన వ్యాఖ్యలు విమర్శలు, వినరణలు రుజువు చేస్తాయి. వేమన కన జీవితంలో అనేక మంది దగ్గర విద్యనభ్యపిస్తూ అనేక విషయా లపే అనేవలకో చర్చిస్తూ. అపారమైన లోకొనుళవనంతో రాటుడేలిన “కసీ” వ్లండ్షి తుడు అన్న అంశం మనం మరువరాదు. కని పండితుడు కొనడం, సండితుడు క్తి గావడం అరుదు, కౌని వేమన ఈ రెండింటిలో ఆరితేరిన మహాతవిగా ఆయన సొవాత్యం నిళభోపిస్తుంది, అందుకే ఆయన అనేక పద్యాల్లో, అనేక సందర్భాల్లో అదర్శ గురు శిష్య సంబంధాలు, ఆదర్శ వీద్య మున్నగు అంళాలు (పపొవించి నారు, అనొటి విద్యా విధానంలోని లోపాలను నిశితంగా పరిశీలించి పరిష్కార మారాలను గూడ ళనకు శోచిన రీతిలో 1పకిపొదించినొడు,

ణః విష్లవయోగి, విశ్వకవి చూడండిఎ ఈ దేశములో (బిటీష్‌ (పభుత్వ కాలం నుండి కేరళ రాష్ట్రంలో అక్షరాస్యుల శాతం 50 వుంది. కాని ఆ రాష్ట్రం సామాజిక వైతన్య౦, సాంఘిక సంస్కరణల రంగాల్టో, ఎన్నో రాష్ట్రాల కన్న "ఎంతో వెనుకబడి వుంది ఉదా॥ కేరళలో ఉన్నత కులాల వారి గౌరవ మర్యాదల కోసం, హరిజన స్త్రీలు, కిష్టియన్‌ న్త్రీలవలె రవికలు ధరించరాదు. అక్కడి హరిజనులు క్రిష్టియనులుగా మారినవుడు వారు. రవికలు ధరించడం ప్రారంభించినారు. అస్పుడక్కడి అ్యగ వర్ణాలలో పెద్ద దుమారం చెలరేగింది. (తివేం[డలో ఈ “రవి 8ల వ్యతిరేక పోరాటం” (సారంభమైంది. అవ్చటి తిరువానూరు దివాను కూడా (బాహ్మణుడే, హరిజనులు రవికలు ధరించరాదనే ఈ “సదాచారలి యథాతధంగా వుండాలని వాదించీనాడు. ఈ పోరా టాన్ని మ్మదాసులోని బిటిష్‌ రెసిడెంటు కూడ తన శకి కొలది సమ ర్థించినాడు, దీనిని ఇంగ్రాండులోని రాణమ్మ గార్రి దృష్టికి గూడ తీసుకొని పోబడింది. అప్పుడా మవా రాణిగారు “హరిజన స్త్రీలో రవికలు ధరించ వచ్చు. శ్రాని ఆ రవిళలు నామ్‌కేవాసీ ఉండవలె ఉన్నత కులాల హీిందువులవలె అంగాలు (స నాలు వరై రాలు) ళన బడకుండా ఉండరాదు. బ్రనే తీర్చు చెప్పింది. అందుకే అన్నాడు వివేకానందుడు ఏనాడో “డ్డ బ్రద్ట ఉన్మత్తుల అశయల” అని! 1£07212 ఖీ23 06001006 2 1009440 25120” [6౬2 2కరేడ మ్మదాసు రాష్ట్రం గూడ దక్షిణాది రాష్ట్రాలలో విద్యారంగంలో ఒక విధంగా ముందున్నడే. శని ఈ రాష్ట్రోసరస్కారం ఎంత సనా తనంగా ఉండేదో చూడండి! లు దేవరాజస్వామి దేవాలయ ఏనుగుకు ఎటువంటి నామం_ అనగా మూడు సక్రైనామాలా” నామాల (కింద గీత వలకరగా ఉండాలా లేదా? అన్న సమన్య పై ఇరు పక్షాల పము నామాల వెషవులకు 160 సం॥రాలు పోరాటం, జరిగింది, మద్రాసు హై కోర్డులో 25 నం॥రాల

వేమన వేదశాస్తం ల వాదోపవాదాల తర్వాత “*తంగల నామం” (౮ గాకుండా ఆ నామం (౫) ఆకారములో వుండాలని వడగల నామం వద్దని ఆ "హై కోరు తీర్చు యిచ్చింది. అయితే పాపం! ఆ గజరాజు వీనామం కోరలేదు, ఏటి వద్దన లేదు. వుష్మలంగా తిండి తీర్దాలుంకు చాలు

అదే విధంగా సాంకేతిక విద్యా రంగాల్లో ఎంతో ముందు

మున్ముందున్న, అమెరికా-సామాజిక సాంస్కృతిక రంగాల్లో, ఎన్నో బిశాల కన్న ఎంతో వెనుక, వెను వెనుక, పడి వుందన్న నగ్నసత్యం అంద రరిగినడే.

“స్వరాజ్యం వచ్చిన తర్వాత గూడ “పాంతీయ, మత తత్వ, కుల తత్వ భాషా ఖేషజాలు, స్త్రీల వట్లు చులకన పాయ ఖావాలు, మొదలైనవి పాఠ్య (గంథాల్లో నిగూఢంగాను బపారంగంగాను చోటు చేసుకున్నవి, చరిత బోధించే కళాళాలల గదులు ఈ నాటికి హిందూ, మహమ్మదీయ ,బిటిష్‌ కాలంనాటి; భూత, (పేత పిశాచాలచే వంటాడ బడు తున్నాయి. ఈ అభివృద్ధి అవుతున్న జనాభాకు, “ఏమి. అలో చన చెయ్యాలి ౯” అన్నది ౧'కుండా “ఎట్టు అలోచించ వతొ అన్నది బోధించడం అవనరం” అన్నాడు [పముఖ విధ్యా వేత్త డాక్టర్‌ జాకీర్‌ చుసేన్‌.

“విద్యా (పజోధ మన్నది ఒక కళ. కాని ళాస్త్రం కాదు. ఒక విధి గాని వ్యాపారం కాదు. అది వ్యక్తి (వభావ పూరితం, కానీ, ఒక శుష్క కలఠ నినాదం కాదు. ఇక పరిశుద్ధ వర్మవసాదం కానీ మార్చిడి సరకు గాచు.” అంటాడు, మహా మేఛావి విచ్యా వే తయగు సిసెట్‌ కాగ్‌ *

ఈనాడు యావత్‌ (పపంచంలోని ప్రెమరి పాఠశాలలో చేర్చుకోబడిన (పతి ఆరో విద్యార్థికీ ఒకరూ, సెకండరీ పాఠశాలలో చేర్చుకోబడిన పతి

ల్‌4 విష్ణవయోగి, విశ్వకవి ఏడో విద్యార్థికి ఒకరూ మూడవ అంతస్థు విద్యల్లో (పతి ఎనిమిదవ విద్యార్థికి ఒకరూ భారతీయులే, భారత దేశవు ఉపాధ్యాయుల సంఖ్య న్యూజిలెండు జనాభా అంత వుంది. మనకు 5 లక్రల ,పాధమిక పారశాలల్సు $₹0 వేల మాధ్యమిక పారశాలలు, గ్‌ వేల కళాశాలలూ 10 విశ్వ విద్యాల యాల, వున్నాయి... కాని ఫలితం ? ప్రపంచంలోని నిరక్షర కుక్షుల సంఖ్యలో సరిగ్గా సగం (50 కోట్లు) మన దేశానిదే. ఇది శ్న0 ఏండ్ల స్వరాజ్యమూూ $0 ఏండ్ర పంచ వర్ష (పణాళికల్లూ విద్యా రంగంలో సాధించిన “ఘనవిజయంి, అంకే మన “పవ్మిత పుణ్యభూమి స్ట్‌ కోట్టకు పై బడిన నిరక్షరాస్యులతో | శతాబ్దంలోనికి (పవేశించ బోతూ ఉన్నదన్న మాట | భారతావనిలో ఎన్ని మళత్యగంధాలు రాజకీయ పార్టీల చరిత (గంధాలు వున్నాయో అన్నిటికన్న మిన్నగా విద్య పైన మెకాలే నాటి నుండి నేటి వరకు వెలువడిన (గంధాలున్నాయి. కాని ఫలితం మ్మాతం అతి తక్కువ, విద్య ఈనాడు సత్ప%వ ర్రనతో సంబంధం లేని “సంస్కృతితో (పారంభమై (020% ప. 08226100 నిరీవు నిరా శృ నిస్ప్సృహ్క న్మిషృయోజనాలతో ముగుస్తూవుంది. జె మనవి వచ్చీ రాని చదువులు ఫలితంగా చచ్చీ చావని (బతుకులు ఈనాటి మన “విధ్యా" విధానం ఒక “మిద్య్మిగా *పభోదనలి' (సహస నంగా “ఉద్యోగాలికు గూడ పనికి రాని పర్మిశమగ్యా (బతుకు దెరువుకు వనిబడన్మి క్ట వ్యర్థ వాగుడు వలకాడ్రుగా తయారె0ది, ర్‌. నా. ఇక విద్యాలయాల్లో క౦ఠశ్రోష్ట కాలహరణం షరా మామూలే, నేటి మన పారశాలల్లో విజ్ఞానం తక్కువ. “వినోదం? ఎక్కువ; చదు

వేమన వేదళాస్తం వక్‌ వులు తక్కువ, సందళ్లు ఎక్కువ. ఈనాడు విద్యార్థులకు అలవడినవీ, అమలు జరుగుతున్న *“సదుణాలు' అయిదు:-1) నిగ రెట్టు లి సిగపటు_ ౧ ౮ ర! సమ్మెలు, 8) సినిమాలు, డ్రి సెక్స్‌లు, ర కాపీలు, వీరికి నబ్జెక్టులు పది కాని ఆబెక్స్‌ (లక్ష్యం) మాతం బకే ఒకటి. అది ఉద్యోగ వేట, జల ఇక (పెడికేట్‌ (క్రియ అంటారా! అది అంధకార బంధురం! అయోమయం | మన పాఠశాల లినాడు అలజడుల ఆలయాలూ సంఠతలూ, జాతరుగా తయారె నాయి. వీటి లక్ష్యం అలక్ష్యం ! గమ్యం అగమ్యం! రా యూ ఈ పాసి పులిసిన చలిముద్ద్లల వంటి విధైల బుద్దుల పట్టభ్మ దులు ర! టల ది ఠి బుటా పకీరుగా తయారౌతున్నాారు ! న! ౮ సంస్కార పూరిత విజ్ఞాన భరిత వినయ, వివేక, విచక్షణా జానం లోపించిన ఈ విద్యా ఫలితమే విద్యార్థి లోకంలో తీరని బాధా, షా ఆరని అలజడి తరగని తపన, అంతూ పంతూ లేని ఆవేశ కావేశాలూ, ఆందోళనా, ఆరాట పోరాటాలు పెచ్చు "పెరిగి చిచ్చు రగులుతూఉంది. ఈనాటి విద్యార్థి లోకంలో దేశ సమ్మగతకు, సమైక్యతకు ముప్పు తెచ్చే మతోన్మాద, విచ్చిన్నకర, హీంసావాద్క అరాచక శకులు పెంపొందు తున్నాయి. విద్యావంతులోనే గూడు కట్టుకున్న గాఢ మూఢాచారాలూ సనాతన చచ్చు దుస్సాంపదాయాల్సు 'అఖ్సి వృది" చెందుతున్నాయి. వీరికంకే నిరక్షరాస్యులైన సాధారణ ప్రజలే ధి నయం అనిపిస్తూ వుంది. విష్ణవ వేదాంక్రీ విశ్వమానవతా వాది అగు వివేశాసందుని ఏకైక గురువగు రామకృష్ణ పరమహం౦సకు సంతకం చేయుటకు గూడ చ అగ దువు రాదన్న సంగతి జగమెరిగిన సత్యం. ఈ అంశం వివేశ్రా

బో విప్రవయోగి, విశ్వకవి

నందుడే (అమెరికా మత మహానభ సందర్భములో) పేర్కొన్నారు. కాని అతడు విజ్ఞాన వివేకాల పెన్నిధి. అన్నది గూడ జగమి సత్యమే.

“*నా తల్లి విద్యావంతురాలు కాదు. కాని ఆమె విచేకవంతు రాలునె అంటాడు జక సందర్భములో రాధాకృష్ణ పండితుడు. (0/0 మ0ఏల 13 2266002166, 006101 1102ల

నేటి కళాశాలల విద్యలో “వ(జాలు నాశనమౌతున్నాయి. గులక రాళ్టు సాన, బట్టబడు తున్నాయి. (౨1200869 276 శేంంగాం 6కే? 12600163 26 ౧౦113166) అన్న నానుడి సార్టకమౌతూ వుంది.

నేటి విద్యను గురించి 'యు జి. ని, (యూనివర్సిటీ (గాంట్‌న

కమిషన్‌, ఈ మధ్య రూపొందించిన విద్యా విధాన స్వరూప స్వభావాలి (90110 గిల లో ఈ విధంగా చెప్పింది. “అది (అనగా విద్య) సంకుచిత వ్య కిత్వాన్ని నొక్కి వక్కాణిస్తుంది, సాంఘిక (శ్రేయస్సును విస్మరించే అనారోగ సోట్‌ని కెచ్చి "పెడుతుంది. వాగాడంబరమూ (ముఖ్యంగా ఇరిగ్లీ షులో) వట్టి సమాచార సేకరణాా, విధానాన్ని అనుస రిస్తూ సాంఘ్సిక్ష లక్ష్యాలన్తూ సహకారాన్ని, శారీరక (శమను; వై వుణ్యములో తగిఫీద్సున్సూ సత్పరివ రనా సముద్దరణనూ, దెబ్బ తీస్తూ వుంది. ....ఈ విద్యాలయాలు సమాజానికి దుంగా వెలివేయ బడడమే గాకుండా ఇాటి మధ్య పరస్పర సలబంధంగూడ లేకుండా వున్నాయి *

భారత (పభుత్వ ప్లానింగ్‌ కమిటీ అధ్యక్షుడు జి. పొరసారధి

గారి మాటల్లో. భావి భారత విద్యా విధాన లక్ష్యాలు ఇవి ! * “విద్య శ్ర

యొక్క ఆశయాలు జాతీయ [పభావ పూరితంగాను, లక్ష్యం (పజో

స్వామికంగాను, దృక్ళథం అభ్యుదయాన్ని అకాంక్షించేది గానూ?

పని విధానం సమైక్య పరుచునది గానూ శాస్త్రీయ సారభూత మైనవి

వేమన వేదళశాస్త్రం ల్లి గానూ వుండ వలెను. అది నత్సాం(ప దాయాలనుు నజీవంగానూ, బలో-పేతంగానూ ఉంచి, సశించి పోతూవున్న దుస్సాంయదాయాలన్సు వునాదిలేని ఆధునికతను, తృజీకరించేదిగా వండ వలెను. వాస్తవ జీవితంలో దూరమై అస్త వ్య స్తమైన నేటి విద్యా విధా నాన్ని చూస్తే ఓనమాలు గూడ రాని ఇక పడవ నడిపే నాలికునికీ, పడవ నెక్కిన మహా పండితుడైన ఒక అధునాతన మేధావిక్సీ జరిగిన సంభాషణ కథ జి ప్తికి వస్తుంది. ఆ కథ వినండి! వర్షం పడుతూ వుంది, ఏటి అవతల గట్టు చేరుటకు పయా శీరులు మూగు తున్నారు. వాడావిడిగా అందరినీ పడవ ఎక్కించు కుంటున్నాడు '“చదువురాని సంస్కారము లేని మొరటు నావికుడు ! అర్థం, పర్థం, తల తోళా, కామా, పుల్‌స్టావులు లేన్మి ఆ నావికుని “అనాగరిక్‌ *మోటు భాష్క"' ఈ మేధావికి చాల బాధ గలిగించిది. అప్పుడా ఇరువురి మధ్య జరిగిన సంభాషణ ఇది; మేధావి;. ఏరా ! నీకు వ్యాకరజం వచ్చునా? పడవవాడు :. నాకు యాకర్ణం రాదు గికరణం రాదు సామి! అసలు చదువే వచ్చి చావదు. మేధావి ;. అయితే నీ జీవికం సగం వృధారా! పడవవాడు ;. అయితే మాన్తే సామా! కొంత సేపటికి _ పడప నిండు నీటిలో పోతూ వుంది, కుండ పోత వర్షం, ఉప్పెన వలె అలలు, బోటు ఉయ్యాల వలె ఊగుతూ ఈల [కిందులౌతూ వుంది. మేధావి ఉక్కిరి బిక్కిరౌతూ వున్నాడు, అప్పుడ్తా ఇద్దరి మధ్యా మరల జరిగిన సంభాషణ ఇది, ఏ

ల్ల్‌ర విప్రవయోగి, విశ్వకవి పడవవాడు :- ఏం? సామీ! బెదరి పోతున్నారే! ఫరవాలేదులే! బయపడకండి! అయినా సామి గోరూ! మోకు ఈత వచ్చునా ? మేధావి :. నాకు ఈతా రోతా రాదురా! పడవవాడు :. అయ్యో! పాపం! అయితే సామి! మి జీవితం సగం గాదు కదా! అంతా వ్యర్థం. అంటూ పడవ నడుపుతూ వుంటాడు. పడవను అలలు తల [కిందులు చేస్తూ వున్నాయి, అక న్మాత్తుగా వాగు సాంగులు వారి బునక్షొట్టుతూ వచ్చింది. *చదువు రాన్ని సంస్కారము. లేన్సి వ్యాకరణం రాని, *సగం జీవితం వ్యర్థం” అనిపించుకున్న ఆ “పడవ భడవి పడవ నుండి పడదుమికి ఈదుకుంటూ పడ్డు చేరు కున్నాడు, _కతరాని ఈ వ్యాకోరణ శాస్త్రవేత్త మహః మేధావి మునిగి మునిగి అ్మడసు లేకుండా గంగలో కలిసి పోయినాడు. చీవితంతో ఏ మాతం సంబంధంలేని నేటి మన చదువులూ పరీక్షలు డి[గిలు అటివే. మ! “చదివి చదివి కర్మసారము గనలేక, తిరిగి తిరిగి తిరిగి దిమ్మరాయె; మరిగి తిరిగి మొరిగి మత్తిల్లి చచ్చెరా!౫ ర. అన్న వేమన్న పద్యం ఇక్కడ జ్జ ప్తికి రాక మనదు. జాతీయ పథకాలలో [1ష్మపధమ స్రానం (100 2056 1102107) ఇవ్వవలనిన వివ్యా విధానం ఈనాడు అధమ స్థానంలో ఉండడానికి [పథాన కారణం__పాలకుల్తూ వారి (పావున (బతికే ధనిక వర్షాల దగా'దండ నాయకులే! న

"వేమన వేదశాన్తుం. బ్ర దైవాన్ని మించిన గురువులను గుమాస్తా గులాములుగా చూడడం, సమాజ వికాసానికి సత్సాపాత్య సదవగాహానలకు, | పజల జీవితాను భవాలకు లంకె కుదురక, విద్యార్థుల (బతుకు ''దెరువుకు బాట వేయన్సి జూతి పురోగమనానికి కాగడా పట్టిచూపని, విద్యార్థు లలో అణగారి యున్న జ్ఞాన నే[తాన్ని వికసింపజేయన్సి వేమన్న అన్నట్టు “వితరణ అేన్సి విజేక మందించని, నీతిలేని. వినయము, సహనము, మున్నగు సద్గుణములు తేని కులమత దురహాంకారాలకు అతీతంకాని నేటి మన విద్యా విధానం అనేక అనర్థాలకు కారణమై, జాతిని దిర్హ కాల జాడ్య్యగప్తం చేస్తున్నది.

ఇక ఉపాధ్యాయుల విషయం :- తన శిష్యుడు అన్నింటా తన కన్నా గొప్ప వాడు కావాలన్నదే నిజమైన గురువుకు ఉండవలసిన నిష్ట, అదే. ఆ గురువర్యులకు ఘనత గర్వ కారణం కూడ; ఇది గత చర్మిత. ఇక ఈనాడు తన పరమానందయ్య" శిష్యగణాన్నిో అదువులో "పెట్టడానికే గురువుకు తల [పాణం తోకకు వన్తూ వుంటుంది. ఫలితంగా ఉత్పత్తయ్యే. “నరకు శుద్ధ దద్దమ్మలు, ఎద్దు మొద్దు న్వరూపాలు, మంకు సపెంకెలు.

“ఉపాధ్యాయున్ని విస్మరిస్తే విద్యార్థిని విస్మరించిన కు | విద్యా ర్ధిని విస్మరిస్తే జాతి భవిష్యత్తుకు [ప్రాణ్యవదమైన. దేశాన్నే మైమరచి నక్తే? అంటాడు పొఫెనర్‌ హుమాయున్‌ కబీరు.

ఉపాధ్యాయ వృత్తి అత్యు త్తమ హోదా, అత్యల్ప అదా కలి గిందన్నది ఒక నానుడి! 00163001 0200310235, 0 5016314 0 చఇ౭రేంకు)

ఉపాధ్యాయులను తెల్ల చొక్కా కార్మికులని అంటారు. వీరిలో బాధ్యత నెరిగిన కొందరి చొక్కాలు తెల్లగానే వుంటాయి, కాని విధ్యు క్త ధర్మాన్ని మరచి ధన పెశాచాలుగా మ్మాతమే మారిన నేటి

జం విష్తవ యోగి, విశ్వకవి

మరి కొందరి చొక్కాల లోపలి హృదయాలు మ్మాతం నల్ల గా, కారు నలుఫుగా వుంటాయి, వేమన్న పరువు అేని ఇట్టి గురువులను గుడ్డి గురాలతో పోల్చినాడు,.

అ నాటికే కాదు ఈనాటికీ ముందుకూ మున్ముందుకూ గూడ; "వేమన, నాటి విద్యా విధానం పై చేసిన వ్యాఖ్యలు, విమర్శలు అదర్శ గురు శిష్య సంబంధాలమై చేసిన సూకతీకరణలు వ ర్తిస్తాయి, ఉపకరి స్తాయి గూడ, దీర్చకాల జాడ్యగస్థమైన నున జాతీయ విద్యావిధానం తిరగి కోలుకొని వికసించడానికి ఎంతో తోడ్పడుతాయి.

ముందు పాలకుల విద్యా విధాన నిర్హేతల తలలలో జ్ఞానోదయం కలుగ నంత వరకు ఎన్ని *నవోదయ, సర్వోదయ, అంత్యోదయ,

అరుణోదయ, వార్థా నూతన అధునాతన విద్యా విధానాలు, విద్యాల యాలు, (పవేశ ఫెట్టినా ఫలితం మాతం పూజ్యాం, అన్న వా స్త వాన్ని ఎంత త్వరగా గుర్తిస్తే అంత మంచిది.

ఈనాటి సాంఘిక దుస్థితియే ఈ భావి భారత పౌరుల దుర్లతికి మూల కారణం. ఇక వీరు తాగి, తూగ్వి వాగ్వి చెడి, పడి పోవుటకు ముందే మన విద్యా విధానాన్ని సమూలంగా సంస్కరించడం మొట్ట మొదట చేపట్టవలనిన క ర్రవ్యంగా గుర్తించి తీరవలసిన సమయం ఆసన్న మైంది.

స్వాతంత్య సముపార్జన తరువాత పేర్కొన దగిన ముఖ్య విషయం విద్యా విధానమే నన్నది మనం మరువ రాదు.

“ఒక దేశం యొక్క నంవద దాని యొక్క అమికాదాయం పైన గానీ, దాని కోట గోడం (ఫ్రాకౌరాల బందో చిస్తుల పైన గాస్కీ లేక అందచందాల గల దావి భవనాల పై గాని ఆధారివడలేదు, కాని అది సంస్కార పూరిక్క, విజానః వివేక, వికరణ, నక్చరివ గ్రనలు గల చడువు పైననే అధారపడి వుంటుంది” అంటూ విద్యా విషయ (ప్రామఖ్యశమ గరించి మార్జిన్‌ లూథర్‌ స్పష్టీకరించినాడుం

నిత్య జీవితంలో వేమన!

(ప్రజా విముక్తి పోరాటాలలో సాంఘీక సంసన్కరజణోద్యమం అత్యంత (వముఖ ప్యాత వహిస్తుందన్నది చరిత చాకు నత్యం,. ఇట్టి ఈ పోరాటానికి ఆది కవి వేమన.

“భారత చేశ పతనానికీ దురవస్థలక్కు విదేశీయుల దురాాకమణ లకు దోపిడీలకు ముఖ్యంగా మూడు కారణాలు; క్థారకర్ములు న్యృష్టిం చిన కుల మత జాతి తేగల కట్టుబాట్లు, భాషా భేషజూలు పౌొంఘికాఖి వృద్ధి నిరోధక సాం(పదాయాల్సూ మూథాచారాల మూర్థపు అలవాట్లూ అగచాట్రూ* గ౮6460ట8 100108 5003031601 --4130000025 0 0251...2220921 ఉపంలముం..ల16ంరే అంటాం 01354 404 6230-0106 206 616అ- )

“మత తపన జఠక వాస్తవిక బాధ, బాధలకు వ్యతిరేకంగా నిరసన, అదీ అణచబడ్డ జీవులహృదయ విదోరక దృశ్యం. హృదయం లేని (వవంచాని కది హృదయం. అత్మలేని పరిస్థేతుల కది అత్మ, ఎ వద్య మాదమాల (గ్రామాల కూడ పోవలయును. ఒక "పేద విద్యార్థి

ఉక్‌కి హోచాల వష్పుడు అ బడ్‌, దొవి చదుపు-పర్వశము మహామ్మదు దగ్గరికి రాజా లక ఫోతే మహమ్మచే ఆ వర్వతను దగ్గరికి పోవలి నన్నట్లు-అ విద్యార్థిని సమీ పంచ వలయు” నంటాడు ఏవేకొనంద డుం

ఎట్టకేలకు కేం్యద్యసలుక్వంి శన “నూతన వదాన సీలబను*ను 11? కిజీం డాక్యుమెంటుగా (నచురించిందిం చీన్ని తయారు చేయటకు ఓక పగ్గాది పట్టింది. దీవి శయాళీకి పలిపాలకులలోన ఉన్నత వర్గాల వారికే ఉన్నత స్థాన మిచ్చింది, ఇందులో అందరూ 60 సం॥1రొలకు పైవిడివ 'నవ యువకులే? నేటి క్రూర నంతళి గ్రాంళు 6626082408) యొక్క- కాన (పఠావొలిను సాధక బాధకాలను అకిశింవు జేనుకున్న వారు ఇందులో ఎవ్వశూ లేరు,

ల్య౭ విప్లపయోగి, విశ్వకవి అది మానవునికి మత్తు మందు * అంటూ నూరేండ్రనాడు చాటి చెప్పిన మార్కు మవాశయుని సాంఘిక దుష్క్కృత్యాల చరిత ఖండన ఛాయలు, మున్నూరేంక్త ముందే ప్రవచించిన వక్త, (పవ్వక్త్క విష్టప నిత్య జీవితంలో (పజల హృదయాలకు హత్తుక పోయిన నీతి స్యూతాల నియమ నిబంధనావళి వేమన సూక్తిముక్తావళి! ఇతని పద్యం “పిట్ట కొంచెం. కూత ఘనం”. ఇతని మాటలు వ్పిము యెంతొ చిన్నదీ కాటు కఠిన మైనది” ఇతనిది తేలికైన భాష; బరువెన భావము! చిన్న సమాసంలో పెద్ద సమాచారం! గోరంత పద్యంలో కొండంత అర్థం. ఒక్కాొర్క పద్యం _ ఒక్కొక్క పారం! పజల భాషక్కు ప్రాణము దీసిన యుగంలో ఇతడు (పాణం బోసినాడు. కుళ్లి కంవు గొడుతున్న సాంఘిక వ్యాధికి చక్కటి సూది మందు ఎక్కించిన ధిశాలి. న్‌ ఆనాడు అతని [పయాణం నల్లేరుపై బండి నడక కాదు, పక్షేరుపె పాదయా(త! లి! మ్‌ ఈ పెద్దలు మం్యక, తంత వాదులతో, జ్యోతిష్కులతో, జగద్దురువు ఠో సన్నిపాత సంబంధ మున్నవారు, నేటి భారక దేశ పాలకులు వివ్యార్థులకు శాస్త్రీయ దృక్చథం గల విద్యా బోధనలు అననరమని గానీ, శాస్త్రమన్నది సాంఘిక మార్పు లకు దోహదం చేసే చక్కటి ఆయుధ మన్న అంశం గానీ, గమనించక పోవడమే ఇందుకు కారణం, మహా శార్యకిపడై న నుహేళ్‌ యోగి తన శిష్య గణొన్ని రప్పించి వారిక్‌ రెక్కలు లేకుండా గాలిలో ఎగురుటకు శిక్షణ ఇవ్వాలను కున్నాడు, వారిని మేడ వై అంకన్థ కెక్కించ్సి గాలిలో పడ్మదోసినాడు. [క్రిందపడి వారి కాళ్లు, చేతులు విరిగినవి, ఇది యేమి అన్యాయ కుని మహేక్‌ యోగిని వివరణ అడిగితే ఆతడు

“వేమన వేదళానస్రం బ్‌6లి

'వేముని పద్యాలు (పజలకు (పాణవాయువు బోసినవి, అవి జరా మరణ మెరుగన్మి చెదలు బట్టని చింత నిప్పులు, చిలుం బక్టుని స్వర్దాక్షరాలు. అందుకే అవి (బతికి బైైటు,పడినవి. “విసా” లేకుండానే విదేశాలకు గూడ పయనించినాయి.

వేమన పద్యాలు నిక్కమైన మంచి నీలాలు అవి (పజాపీడకుల గొంతుకు గాలాలు. తెలుగు భాషలో నున్న గొప్ప తనానిక్సీ తెలుగు జాతిలోని భఛాందసుల అల్పత్వానిక్కి వేమన సాహిత్యం దర్భణం వడుత్తుంది.

సః వు ం ణః

మీకు మనళ్ళుద్ధికో గూడిన యోగ శక్తి (మెడికేషన్ఫ)ా. లేక పోవడమే కారణ మన్నాడు. కాని ఈ యోగి పుంగవునికి మెడికేషన్‌ కన్న భూమ్యాకర్షణ శక్తియే మిన్న అన్న [ప్రాథమిక పరిజ్ఞానం గూడ లేదు.

ఈనాడు సక్య సాయి బావాలు, మహేళ్‌ యోగి వంటి యోగులు, మఠ కీఠాధి పతులూ, దేవస్టానాలు, 39) నవ మిషనరీలు మున్నగు మక నంస్థలు నిర్వ పాంచే విద్యాలయాలు మక (పాతివదిక పై ననే ఆధార పడినవి. పటి నుండి శాస్త్రీయ విద్యా విధానాన్ని ఆశించడం కష్టమే. ఇట్టి నంస్థల విద్యా విధానాన్ని సంస్కరించ వలసిన అవశ్యకతను ఈ పెద్దలు గమసించరుం

కళాశాలల్లో విశ్వ విద్యాలయాల్లో (వ వేశించే ముందు విద్యార్థులు ముఖ్యంగా అక్కడ వున్న [గంథాలయాల చూచి వాటిలో (వవేశంచవలె నన్నది ఒక సాధారణ సీతి సూ[కం. (గంథాలయ మన్నది ఒక సాంఘిక సంస్థ, (53001211 09ట06ం9) అట్టి (గంధాలయాల విస్తరణ గురించి గొపి ప్రాముఖ్యత గురించి గాని ఒక్క నుక్క గూడ ఆ 11? చ్పీశ్లీల “నవోదయ విద్యా విధాన పతఏం”లో శకపోవడం గమనార్హం.

మన విద్యాలయాల్లోని విద: లాభనష్టాల వ్యాపార సరళిపై ఆధారవడినది, ఉదా॥ మన మొక విద్యార్థిని, “ఒక సరళును [10 రూ॥లకు కొని 20 రూ॥ లకు

సాంఘిక దురాచారాలపై వేనున్న ధ్వజం 1 ఈనాడు దాదాపు అన్ని రాజకీయ పార్టీల నాయకులు గాఢ మగు మూఢ విశ్వాసాల మురికి కూపంలో ముక్కుబంటి దాకా మునిగి యున్నారు. ఇక అ్యగనాయకుల పోకడలు, పోజులు మరీ అధ్వాన్నం. దేశానికి (ప్రధమ పౌరుడు నాటి రాష్ట్రపతి శ్రీ సంజీవరెడ్డి ఏడు కొండల వానికి పరమ భక్తుడు, కష్ట కాలంలో కర్మ విమోచనం కోసం ఆ దేవున్ని దర్శించి కానుకలు సమర్పించుకొని సంతృప్తి పడడం వారికి సాంప్రదాయం, గతంలో చట్టం, గిట్టం, రాజ్యుంగం అవతల బెట్టి, పార్ల ఠు న్‌ మెంటును రద్దు పరచిన తర్వాత తిరుపతి వేంచేసి “నా అంతర్వాణి ఆజ మేరకు పార్దమెంటును రద్దు పరిచినాొనని, ఆ దేవదేవుని ఎట్ట ఎదుట, పట్ట పగలు, (ప్రమాణం చేసి చెప్పినాడు. ఇక దోషంలేదు పాపం రాదు. కారణం పాపాలై రవుడూ, నిగమ గోచరుడూ సర్వంతర్యామో సమక్షాన ఉన్నాడు గాబట్టి ! ఇక అంతర్జాతీయ ఖ్యాతి గాంచిన మన రాజకీయ వృద్ధ నారీమణి అనర సోషలిస్టు అగు విజయలక్ష్మి పండిట్‌ గారీ ఇలవేల్పు వీరాంజ నేయుడట! పాపం! ఆ మధ్య రైలు [పయాణంలో జాళం- చేతులు అమ్మితే ఫలిక మేమని” (వళ్ని స్తే “10 రూ॥ లాభమని వెంటనే జవాబు చెబు కాడు, కొని సోవియట్‌ రష్యాలో అదే _వళ్న అక్కడి విద్యాష్థలము అడిగితే “అడ కొరడా దెద్బిలు, అరు నెలలు శిక్ష అన్నదే లాభం” అంటూ రకీమని జవాచి స్తారు అదే మన పెట్టుబడి దారీ విద్యకు సామ్యవాద విద్యకు గల తేడా మన విద్య నల్ల మనం నేర్చుపంటున్నది వ్యక్తిగత లాభ నష్టాల (పాతివదికయే గాన్ని వాట్‌ వల్ల మొత్తం సమాజానికీ కలిగే లాభ నష్టాల (ప్రొశిపదిక యేమ్మాతం కాదుం ఖు షు ణః ఖః

వేమన వేదకాస్త్రం నం

పోగొట్టు కొన్నదట! దిక్కుతోచక దిగాలుపడి వీరాంజనేయునిస్హై న్మరిస్తూ కూర్చున్నదట! తటాలున అమె మొర ఆలకించి అ సంజీవ రాయుడు జక రైలు ఉద్మోగి ద్వారా తాళము చెవిని ఆందించి నాడట! ఈ ఘటన అమ్మగారే స్వయంగా ప్మతికా ముఖాన పకటిరచు కున్నారు.

మన సెక్యులర్‌ స్టేట్‌కు (పధాన మంతి ఇందిరమ్మ గూడ మూ ర్తిభవించిన మూఢభక్తికి ముడువు గట్టుకొన్నది. ఈమె: వడ్డి కాసుల వాని కొండను శక్త శ్‌ సార్ద ఎక్కింది. మరల ఆఖరున్శవధాన మంతి అయినాక “ఈప్సితార్థంబుూ నెరవేరి -నందుకు కౌబోలు; మరల (6వ సారి ఈ “లక్ష్మీ పతిని” నందర్శించింది. శత గంటలపాటు పూజ పునస్కారాలు కళ్యాణ వేద మంత పరన పొరాయణా ల్లూ (క మబద్ధంగా, సాంప్రదాయ సిద్ధంగా జరిపించింది.

తర్మడి జవహార్దాలు గారు తన జీవితంలో తిరుపతిని . ఒకేసారి దర్శించినాడు. అర్ధగంట పాకే దేవస్థానం యొక్క శిల్ప కళా నైవ ఇఅ్యాన్ని (ఊః60460210) మ్యాతమే చూచి తృప్తి పడిఠాడు. కాని [పధాన మంతి (ఇందిరమ్మ) భక్తి ముక్తి, [పవాయకాలు వేరు,

అనతి కాలమే ఆ(కమించుకున్న జనతా (ప్రధాని మురార్జీ జిశాయి ఆసనం, ఆఫీసు, అపవ్వ్శితమై మైలబడి 'వోయినాయనిి కాళీ నుండి చేద పండితులను రప్పించి, 11 దినాలపాటు వేదో కంగా మంత తంత్రాలతో వుణ్యాహ వాచనం శుద్ధి జీయించిన తర్వాతనే అందులో (వవేశించింది.

అయినా ఆమెకు పట్టిన పిడ విరుగడ కాలేదు. ఇందుకు (ప్రబల నిదర్శనం-_ “చిరంజీవి సంజయ గాంధి అకాల మరణం ! బతికి వున్నప్పు డతని_పే రాళ్లు రువ్వినవారు గూడ అతని చితా భస్మాలతో

2% విష్ణవయోగి, విశ్వకవి బయలుదేరి నదులలో నిమజ్జనం వగైరాల సందడి, కర్మలు, దివసాలు, పారాయణాలు, పరనల్సు వేదో క్రంగ్యా శాస్తోగ కంగా వారాల కొలది ఒలక బోయడం, రాజకీయాలలో కని విని ఎరుగని ఒక అపూర్వ కాండ! (ధాన మంశకికి (పధాన పూజారి కమలాపతి (తిపాఠి. వీరికి (పతి డినం ఉదయం గంగాజలంతో జలకమాడితేగాని జన్మతరించదు.అందు క్రై తాను రైల్వే మం్యతిగా ఉన్నప్పుడు, అతి వేగంగా పయనించే (251 ప3ం5లు8ం0 రైలును కాళీ నుండి ఢిల్లీకి (పవేశపెట్టి, [పతి రోజూ పవ్శిత గంగోదశాన్ని, ఆ రైలులో తెప్పించి శుభోదయాన జలకమాడే వాడట! వీరే పాపం! ఆ మధ్య జబ్బు పడినారట ! అందుకని దూరాన వున్న “గురవయ్యారప్పన్‌” (తీకృష్ణ భగవానుని) ఆలయంలో పూజా పునాస్కారాలతో పునీతం చెయ్యబడిన ఒక బంగారు గొలుసును ఒక (వత్యేక దూతను పంపి తెప్పించి ముంజేళికి కట్టుకున్నారట |! వారణాళి వద్ద గంగా జలం మురికి కూపంగా తయారైందని, చెత్తా చెదారం చేరిన నీరు కుళ్ళి కంపు కొడుతున్నదనీ, దాన్ని అరికట్ట మనీ, పార మెంటులో పలువురు సభ్యులు పలవరిస్తే, గంగాజలం పగి శుభమైనదని, పవ్మీతమైనదన్సీ ఆ జలాన్ని వఏమియూ, ఎక్కడా ఎప్పుడూ అపవి్శిత పరచజాలవనీ, దానిలో పడినవీ కలిసీినవీ అంతా గూడా అమాంతంగా పరిశుభమై పోతాయనీ, 'కే్యద వినోద శాఖా మాత్యులు ఎం పి, శర్మ జవాబు వినోద కరంగా వుంటుంది. ఇంకొక చిత విచ్మితమగు విషయం _ తమిళ ముఖ్య మంతి రామచం్యదన్‌ జగమెరిగిన నా స్పికుడు, ఇప్పుడు పరమ భకుడూ, అపర ఆ న్త్‌కుడూ అయినాడు, తలవని తలంవుగా, విజయలక్ష్మి తన్ను వరించి నందుకు, (గత ఎన్నికల్లో ఒక [పత్యేక రైలుపెకె వేయించుకొని కర్ణాటకలోని కుళ్లూరు. [గామం వెళ్లి అక్కడ్త

'వేమన' వేదశాస్తుం న. “మూకాంబికా దేవికి (మొక్కులు చెల్లించు కున్నాడు. ఈ విధంగా ఆ దేవదేవిని మూడు సార్లు దర్శించు కున్నాడు. ని.

ఇట్టి నిరర్ధకవు పూజా వునస్కారాలూ జప, తపాలన్సు అర్చన, అరాధనలన్తు కళ్యాణ, 'కైంకర్యాలన్వూ తీర్థ యా[తలను వేమన తూర్చార బట్టిన పద్యాలను కొన్నింటిని ఇక వినండి :-

“కోల్స కడువులోన దొడ్డ వాడుండంగ,

రాతి గుళ్ల కేల 7 రాళి పోయ;

రాళ్లు దేవుకైన రానులు (మింగవా”

“నీళ్ల మునుగనేల ౪ నిధుల మెట్టగనేల గో

మొనసి వేల్పులకును (మొక్కనేల ?

కపట కల్మషముల కడుపులో నుండంగి

“వ్రర్రుములకును బోవ తురక దాసరి గాడు,

శాళి బోవ లంజ గరిత గాదు;

కుక్క సింహ మగునె ? గోదావరికి బోవ”

“భూమి పేరు వల్ల పుణ్య స్తలములాయె,

వెలయ రాళ్ల వల్ల వేల్చులాయె;

సిళ "పేర వల నిఖిల తీరము లాయో

నం. ౧౧ ౮౯ ఠా

కొంగ జపం చేసే దొంగ భక్తులను, “నొసలు భక్తుడై త నోరు తోడేలని*ొ *భ క్తిలేని పూజ పథత్రిచేటని “ఆత్మ శుద్ధిలేని ఆచారాలు, భక్తిలేని భజనలు, భుక్తికిరాని తీర్ణయా(తలు, ముడువులూ మొక్కు బడులూ రాతి పూజలూ ఒక్క (పొద్దులూ, దేవుళ్ల కు రంగైన వలువలూ వగ్లై రాన్నీ శుద్ధ దండుగ” అంటాడు, -

“పూజ కెల్ల శుద్ధ బుద్ధియే మూలంబు అని నిర్ధారణ చేస్తాడు.

“రాత్రి బొమ్మ కేల ? రంగైన పలువలు,

గుళ్ళు గోపురాలు కుంభములును;

కూడు గుడ్డ తాను కోరునా దేవుండు

మున్నూ రేండ్తనాటి ఈ పద్యాలు ఈ నాటికే గాదు, ఇంకా

ళం

క“న్ని వందల సం॥రాల పరకు అన్నయిస్తాయి.

ఇక ఏడు కొండల చాడికి పే పద్యం అచ్చు గుద్దినట్లు అన్వ యిస్తుంది,

ఇతడు దరిద్ర ప్రాంతములో ధనిక దేవుడు. సాలీనా ఇతని ఆదాయం స్వాములవారి సిబ్బందికి స్వాహా పోను, నికరంగా 0 కోట్లు, ఈ దేవునికి తొడిగే (డ్రస్సు ధర్మ గతంలో గ్ర00 రూలు, ఇప్పుడది రెండు వేల వరకు పెరిగింది. శ్రీవాం కట్నం 500 నుండి 100కు పం గింది, ఒక్క్కాక్కనాడు పిరికి సగటున 10 పెండ్రిండ్రు (పజలు జరుప్పుతూ ఉంటారు. ఈ నిగమ గోచర నిర్వికారునికి గతంలో వున్న రత్న కిరీటం చాలక మరల 5 కోట్ట రూ॥ల ధర గల్క రత్నాలు బెల్జియం నుండి తెప్పించి దగద్ధగాయమానమగు ఒక రత్న కిరీటాన్ని తయారు చేయించినారు మన భక్తకోటి,

“నముచ్చు గుడికి పోయి ముడి విప్పునేగాని,

పొసగ స్వామి జూడ బోడతండు;

కుక్క యిల్లు సొచ్చి కుండలు వెదుకదా[

లి.

ఈ వేముని నిర్వచనం ఈ తిరుపతి వెంకట రమణుని దివ్య స్థలంబగు పుణ్య క్ర్షేతానికి గూడ వ ర్తిస్తుంది,

“అక్షమాల జసము అవని దొంగల రీత్రి

“పాడిగాదు జగతి పంచాగములు జెప్ప

కొంచెమైన బుద్ధి నొంచ లేక;

గ బహ్మ మెరుగ కిట్టు పౌరోహీతము జేయ”

వేమన వేదశాస్త్రం లగి

అంటూ వేమన పంచాగ, పొరోపాక్యాలను దుయ్య బడుతాడు.

అగ వర్ణాల వారి దుర్గంధ వూరిత కార్య కలాపాల శడిగి కంపకు ఆరవేస్తాడు,

ఈ సందర్భములో పొరోపొితులనుు పూజారులను గురించి 'నేమన్నకు మూడు వందల సం॥రాల తర్వాత వెలిబుచ్చిన వివేకా నందుని నిశళ్చితాభఖ్మిపాయం వినండి!

(00% 96 99! 10% 0౪4 ఇ116టా ₹00 210 21₹23/3 2221015 0౯౦౪635; 060266 మం ₹0016 ౨౮761 060006 018. 100 26 116 0% 92011089 0₹ ౧౦001163 0£ 92061818- ఓం3 206 యి 7001 0౪1 218651 02 మళ

లేవండి! మనుషులు కండి! ఈ ఫొరోవాతులను నేలజెట్టి కాల రాయండి! వీరంతా అభ్యుదయ (వతీఘాతకులు! గొప్పు గుణం వీరికి నాస్తి, వీరంతా శతాబ్దాల మూఢ విశ్వాసాల కార కృత్యాల

ళు ముద్దలు! కాన ముందు ఈ పురోపాత వర్గాన్ని మూలమట్టం చేయండి!

“పిండ్రములను చేసి పితరుల దలపోనీ,

కాకులకును బెట్టు గాడ్జెలారా!

పియ్యి తినెడి కొకి పితరుడెట్టాయెరా”

అంటూ వేమన వురోపొతులను నిగ్గ దీస్తాడు.

“మంత విద్యలెల్ల మాయల కొర కిల,

సృష్టి యందు (బవ్మా సృష్టి జేసె;

మత్తు డైనవాడు మది నిల్బ లేడయా

అంటాడు. మంత తం[ళాలకు; మాయా మత్సరాలకుు భారతా వని పుట్టినిల్లు “పూ౦ందూ మతముపై అథారటీ (ఉంళటుంకట) యైన వివేకానందుడు ఈ మంత తంత విద్యల గూర్చి ఏమంటాడో వినండి!

ల విష్లవయోగి, విశ్వకవి “డెట్రాయిట్‌ న్యూస్‌ కోరిన విధంగా నా మతాన్ని నిరూ పించడానికి అలౌకిక సంఘటనలు చూపించ దలచుకో లేదు. ముఖ్యంగా నిజమెన హిందూ మతం అలౌకిక సంఘటనలపై ఆధారపడి లేదు. మేము అలౌకిక సంఘటనలను గుర్తించము. లివే పంచేంద్రియాలకు అతీతమైన కనుకట్టు ఇం్యదజాలము మాత్రమే, కాని వాటికి ఏదో స్యూతము వుంది. వాటికి మా మతానికి సంబంధం లేదు. భారత దేశంలో జరిగే ఈలాటి సంఘటనలు, ఇర్యదజూాలమనో, సమ్మోహక స్థితిలోని భమ అనియో, పాశ్చాత్య ష్యతికలు రాస్తున్నాయి. వాటిని సమూ దేశంలో బుద్ధి గల చారెవ రూ చెయ్యరు. వారు డబ్బు కోసం చిక విచ్శికాలను (ప్రదర్శిస్తూ మసీ మార్కెట్టుకు వెళ్ళరు, డెటాయిట్‌ ష్మతికకు అమెకాలో వివేశానందుడు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో [పపంచ మత సంస్థల సభల సందర్భములో అన న్‌ నూటలివి! నన్నూరేండ్ల నాడు వేమన చెప్పిన పద్యాలకు పైది సారాంశం, ఈ విషయాన్ని నీటి నుండి 'పెటోలు, మట్టి నుండి చక్కెర, ఇసుక నుండి కుంకుమ, బంగారు వుాగరాల్కు తయారు చేస్తున్న మన సత్య సాయిబాబా గారి మంత్ర తంత విద్యలకు, అన్వయించు కోవడం చాలా అవసరం, శాస్త్ర సమ్మతమైన "వేమన యదార వాక్కులు (బాహ్మణో త్తములకు ఈనాటికీ అర౦ంక్షా వడీి కేద్ర పట్టిన కుల వ్యవసన్కు వర్త్‌ శవము ళు క్‌ బోడో పురొణాలను నీడా సమరరిచే ఎత ర్యలు “వేశ్యల వంటి వేదో డగా సమర్థించే స్థితిని విడనాడ లేదు, మ నల చంటి ఉదాహరణ చూడండి! ఆ మధ్య (1079 2 నలుగురు శంకరాచార్యులు (శృంగేరి ద్వారక, పూరి, భద కేతు) గవ శతాబ్దపు “అది కటల తదను న ₹0 డానిక్స్‌ 12 సంవత ద్‌ _ లా అడుగుజాఢళో నడువ

• 2౯ ల౦లల్బారాలు విశ్వ పయత్నాలు చేసి, చరి తలో మొదటి

వేమన వేదళాస్త్రం వ్ల

సారిగా శృంగేరీలో సమావేశమై, అయిదు గంటలపాటు దీర్స చర్చలు జరిపి పతనమౌతున్న హిందూ మత ధర్మాన్ని “ఉద్ధరించాలని, “గోరక్షణ” జాతీయ సమస్యగా భావించాలనీ, వర్ణాశమ ధర్మ రక్షణకు బద్ధకంకణులు గావాలన్సీ హిందువుల నుద్భోధిస్తూ తీర్మానాలు చేసినారు. ఈ సమావేశానికి పథాన పాత వహించిన కర్ణాటక గవర్నరు శ్రీ గోవింద నారాయణ్‌ తన _పసంగంలో, “ఆది శంకరునికి జ్ఞానోదయం కలిగించిన వ్యక్తి ఒక అస్పృశ్యుడే* అన్న చార్మితక సత్యాన్ని చాటిచెప్పి తే; శృంగేరి మఠాధిపతి అ[గహోద(గుడై మంగి పడి అతని నోరు మూయించినాడు.

“విశ్వము నడువంగ విశ్వేశ్వరుండుండ,

(బాహ్మణులకు నేల పట్టుదలలు;

వనములోని కోతి వసుమతి నడువునా”

అన్న వేమన్న సూక్తి పైవాటికి చక్కటి సమాధానం.

“తనదు తల్లి లంజ తనయాలు మాదిగ,

థ్రీపతికి గురువు పసిష్టు డరయ;

తపముచేత గుకువు, "తర్కింప కులమెట్లు ౯

“(తాడు మెడకు “వేని తనకు శూూదత్వంబు,

పోయె ననెడి దెల బుద్ది లేమి;

ణం ధి

మది నిలువక [తాడు నురి వన్నె దెచ్చునా ౯

అన్న వేమన అక్షేపణ ఈ నాటికి అర్హ సహితం, సహేతుకం,

“వ్రేసమునకు నైన డొసరి గావచ్చు” కాని “*పదియు వేలకైన బాపడు కారాదు” అంటూ వారిని శపించిన వేమన వారు జూన మొసగి (పజల కడ తేర్చునట్ట”యితే “బాహ్మణులకు సకల భాగ్యరీబు లీవచ్చు, గౌరవించవచ్చు, కలియవచ్చు అంటూ తన సుపీం కోరు తీర్చును (పకటిస్తాడు, యు

జః స్త ఖు ఖా

లలి విష్రవయోగి, విశ్వకవి జీశంలో ముదిరి పోయిన మూఢ విశ్వాసాలు యః చచ్చు సాం పదాయాలు ఈ మూఢ విశ్వాసాల ముష్పు ఈనాడు ఆధునిక శాస్త్ర విజ్ఞాన వేత్తలైన సైంటిస్టులకు, డాక్టర్లకు, న్యాయ మూర్తులక్కు శాన్రీయ సామ్య వాదాన్ని |పచారం చేసే సోషలిస్టులకు, కమ్యూనిస్టులకు కూడ అంటుకోవడం, సిగ్గుతో తల వంచుకో వలసిన విషయం, సూర్య చంద [గహజాల సందర్భంలో లక్షలాది (పజల సంత ర్పజ్య స్నానాలు, జపతపాలు గమనిస్తే షగహణం పట్టింది దేశానికా ? సూర్యచం్మదులకా 7 అనిపిస్తుంది. మన జాతీయ దిన వార పక్ష ప్యతికలు, ఈ ముదనషపు వార ఫలాల ముష్టి శాస్త్రానికి (వముఖ స్థాన మిస్తున్నాయి. “బెట్ట? వంటి సుుపసిద వార పటతికలు గూడ బాబాలకు భక్తులై పోయినవి. -*ఉ్తక్ష యం(త్రాలను మంత్రాలతో (పారంభించడం, కోర్డు భవనాలను గూడ పూజా పునస్కారాలతో ఆరంభించడం, కడకు ఈమధ్య తిరుపతిలో జరిగిన 78 వ సైన్సు కాంగెను వేద మంత, పఠన పారాయణా లతో (ప్రారంభమైందంకే మన శాస్త్రీయ దృక్పథం ఎంత దారుణ దరిద దశలో వుందో స్పష్ట మౌతుంది ఈ విషయాన్ని తీవంగా నిరసీస్తూ తిరుపతిలోనే సమావేశమైన ఆంధ 1పదేశ్‌ రాడికల్‌ వ్రూడెంట్సు యూనియన్‌ తీర్మా 0చింది. ఈ యువక విద్యార్తలకున్న వివేకం గూడ పై శాస్త్ర వేత్తలకు లేకపోయింది. ఠి “*అంకిలెరిగి మాటలాడ నేర్చిన యవుడు, పిన్న, 'పెద్దతనము పేర్మీయేల ? పిన్న చేతి దివ్వ పిదగా వెలుగదా![ దబ అన్న వేమన పద్యం ఈ సందర్భములో జ్జాపకం వస్తుందీ,

వేమన 'వేదళాన్తుం లారి అక్కడ గుమి గూడిన ఈ శానస్రవే త్తలకు శాస్త్ర పరిశోధనలపై 'కేర్యదీ కరణ కం'కు, తిరుపతి దేవుని |మొక్కుబడుల మీదనే మక్టువ ఎరుగాటెనట్లు ప్మ్యతికల్లో వార్తలు వచ్చినాయంకే ఆశ్చర్యపడ నక్కర ణం ల లే నే వేమన దృష్టిలో జ్యోతిషము

• బూహ్మణ [శేష్టుడైన వసిష్టుడు శ్రీరామ పట్టాభిషేకానికి సుము హూ రము నిర్ణయించినాడు. ఆ ముహుర్తం (పకారం, దశరథుడు పట్టాభిషేకం చేయదలుచు కున్నాడు. కాని జరిగిందేమిటి ? వేమన అన్నట్లు, *“ద్రశ్రరథేశుడు రామధరణేశు పట్టంబు-కట్టదల చెగాని.క క్రై జఢలు....!” మరి వసిషుని “సుముహూ ర్తము” గంగలో కలినింది గదా?

తు' అవల

సు పసిద్ధ జ్యోతిళ్ళాస్త్రువే త్త (బావ్మాణో _త్తముడు ఆగు భాస్కరా వార్యుడు తన కుమార్తె “ధ్రిలావతికి 'సుమువూర్తము నిర్ణ యించి “పెండి జేసే.ఆమె భర్త మరణించి-విధవరాళైంది! అ వితంతువు పేరు మోాదనే, 'స్కుప్రసిద “ధ్ర గ్రావ్రత్రి గణీత శాస్త్రాన్ని" రచించ్చి చేసిన పోస

థ పంకిలాన్ని కడుక్కున్నారు అచార్యుల వారు!

[బాహ్మణులు, జో్యోతిశాస్తు విశారదులు.వారి యిండ్రలో వివాహ ముహూర్తాల విషయంలొ, ఇతర కులాలకంకే పత్యేక శ్రద్ధ చాలా మెండు. పూర్వము నుండి, (బావ్మాణులలో, ఇభర కులాలలో అంతగా లేని బాల్య వివాహాలు మరీ మిక్కుటం! వీటి ఫలితంగా వితంతువులూ, విధవలూ, 1బాహ్మణ కులములోనే మెండు! దీనిని గమనించిన వేమన.

“వివులెల్ల గూడి వెరి కూతల గూని,

నతివతులకును గూర్చి సమ్మతమున;

మును ముహూ ర్త ముంచ.-ముండెట్లు మోసెరా 7

ర! విప్లవయోగి, విశ్వళవి

అంటూ, వారి *“సుముహూర్తాలి బండారాన్ని సూటిగా విమ రెంచినాడు. అందువల్ల నే "వేమన _ “జోోతిషంబు జనుల నీతులు దప్పించూో. అంటూ జ్యోతిషాన్ని జనుల నీతుల దప్పించే (భష శాస్త్రంగా పేర్కొన్నాడు!

ఈనాడు జ్యోతిషం అన్న జబ్బు మట్కా జూదాన్నిి లంచగొండి తనాన్ని గూడ మించి పోయి, సర్వాంతర్యామి అయింది, దీనికి అంగాలు అన్నీ ఇన్నీ గాదు. అతీర్యదయ శకులు (ఉంంళ10 పొరో హిత మాయాజాలము, (గం 672గ) మంత తంత విద్య (౫/100- 6౭0 జ్యోతిష (గహబలం (ఉ&5[0]108)౧) భవిష్యత్తు చెప్పుట (1076 623602) భవిష్యత్తు నూహించుట (91664166201100 రాబోవునవి చెప్పుట (1076 +1సఐ దూరాలోచనాపరత న హస్త సామ్ముదికము (వషఘు15గ౮) సోచెలు (ఏంంళ 823613) మంత తంగతజ్జులు (1828012039) = కుతర్క్మవాదులు (ఏ్‌ం001513) మంత వాదము (50166018) మొదలగునలి.

ఈ అశాన్ర్రీయ అలవాట్లు బూటకవు బుకాయింవులు, కల్ల, బొల్లి కబుర్లు, కపట నాటకాలు, ఇవి మానవ (పపం౦ంచాన్ని వంచిస్తూ న్వశక్తిసే, సాహసాన్ని పోరాట పటిమలను వక్ష మార్షాలకు మరించి

న! స్వార్థ పరులు సంఘ విదోహులు తమ పబ్బం గడుపు కుంటున్నారు,

జాతికి విషంగా తయారైన ఈ జ్యోతిషం (511211 86216 1- ఈేంంర్వాం 1206 90416 20%) ఎక్కువ లాభం వచ్చే చిన్న పరి (శమగా రూపొందింది.

ఈనాడు మన ఒక్క రాజధాని నగరమగు ఢిల్టీలో వున్న ఈ జగ్‌ నే నీ లా అన్నానుల సంఖ్య రెండు చేలు, యిందుల్నో 200) మంది రాజకీయ అథి

రథులు, మహారథులు, మంతుల్చు క్సృహః మంతుల .పోషణలో, స్వర్ణ

"వేమన వేదశాస్త్రం ౭ సౌఖ్యా లనుభవిస్తున్నారు. వారి మట ఈ ఘరానా నాయకులకు వేద వాక్కు, మన [పధాన మంతి ఇందిరమ్మకు మొదటి నుండి ఈనాటి వరకూ, అతీందియ చోదకుడు (52గ10141 6౮01640) ధీరేం్యద (బహ్మచారి. కుళ్ళి కంవు గొడుతూ వున్న ఇతని అవినీతి చర్విత అందరికి తెలిసినదే. రజనీష్‌ అనే బాబా పథాన మంత్రిక్సి కేంద (పభుత్వానికి సలహాదారు. ఇతడు మహా కుబేరుడు. భోగ విలాసలాలసుడు. ఇతనికి "సెక్సు గురువు అని గూడ (పతీతి,

ఏకైక హరిజన వృద్ధ జాతీయ నాయకుడు మన జగజీవనరాం గారు. వీరికి ఖుద్ధున ఒక తం్యతజ్ఞుడగు జ్యోతిష్కు డున్నాడు, పేరు మదనానంద. ఇతని ముద్దు పేరు “సారాబుడ్డి స్వామిజి” (500100 10+సకై వళ2మిఫ్ట0 ఇతడు అకస్మాత్తుగా మరణించడంవల్ల రార గారు “వీన్‌ తలతి అన్న కొత్త తాం్మతికున్ని నియమించు కున్నారు. ఇతను అస్టా౦లజీలో అందె వేసిన చేయి అట!

పార్ల మెంటులో, కాలు మోప కుండానే నెల జీతం గూడ పుచ్చుకో కుండానే పధాని పదవిని “పోగొట్టు కొన్న ఇంకొక వృద్ధ జాంబవంతుడు, త్రీ చరణసింగుకు వున్న (పత్యేక జాతకాలరాయుడు "చాంద్‌ గాంధి" ఇతని ముద్దు "పీళ్ళ “చందస్వామి, ఈ స్వామి, శ్రీ సింగు గారికి “పధాన మంత్రి పదవీ స్వీకార పవ్శిత ముహూ రం మిట్ట మధ్యాన్నం 1.80 నిమిషాలుగా నిర్ధారణ చేసి నాడట ! పపంచ ములో ఈ విధంగా, మిట్ట మధ్యాన్నం ప్రమాణ స్వీకారం చేయించిన చీశాలంటూ లేవు, అయినా ట్రీ సింగు గార్కి అది ఈశ్వరాజ్ఞ, అప్పటి రాష్ట్రపతి రెడ్డిగారిక్సి అది భోజన విరామ సమయం. అయినా పాపం! (వధాన మంత్రి మాట మేరకు, తన కిష్టమున్నా ేకపోయినా, అ సుముహూర్తాన్ని అంగీకరించినాడు. కాని అమలు జరపడంలో

౭ విష్ణవయోగి, విశ్వకవి గడువు కి నిమిషాలు దాటిందట ! పవ్మిత ఘడియ దాటింది కాబట్టి సింగు [పభుత్వం గంగపాలై ౦దని గగ్గోలు !

కోలాహలంగా (పథాన మం్యతి అయిన మురార్జీ చేశాయి “ఫమాణ స్వీకార పవ్మిత ఘడియలూో ఆయన అభిమాన జ్యోతిష్కుల ఆజ్ఞ మేరకు గాంధీజీ సమాధి వద్ద జరిగింది. *అయిదు సం॥రాల దాకొ కోకా లేదని జాతకాలు రికార్డు చేసినారు. శాని అయనకు మూడేండ్రకే ము క్తి మార్షిం లభించింది,

మన రెండవ నేతాజీ బిరుదాంకికుడు అగు శ్రీ రాజ్‌శారాయణ్‌ విషయం చూడండి |! అతడు మంతి సత్తముడ్డె న తరువాత ఆయనకు జేట్రాయించ బడిన నివాస భవన సంఖ్య $ అటు! ఈ సంఖ్య జ్యోతిష్కుల' అభ్మిపాయం (పకారం అశుభ మైందట 1! '8[0- 10802100 ౧0290101025) అందుకని అ (పాంతం మొతం ఇండ్ల సంఖ్య లన్నీ తారు మారు చేయించి' తన ఇంటి సంఖ్యకు తనకు శుభ (పదమైన 8 నెంబరు తగిలించు కున్నాడట![! అయినా పదవీ (భష్టత తప్పు లేదు.

మరల మధ్యంతర ఎన్నికల్లో నామినేషన్‌ దాఖలు చేయుటకు గొను ఇందిరా చరణ్‌ గార్జకు వారి వారి ఆస్థాన జ్యోతిష్కుల నిర్ణయం (పకారలి సుముహూ ర్హం ఇరువురికి 5 నిముషాలు తేడాతో జరిగి పోయింది, అప్పుడు (పతి పక్షాల జ్యోతిష్కులు “ఇందిర పరా జయరి _ నింగు విజయం ఖాయల* అంటూ (బ్రహ్మాండంగా బాకా లూదినారు.. అలిదు కనుగుణ్యంగా జాతకాలు, జన్మ నక్ష(తాలు, తారా బలం్కి 'చం(ద బలం, హరస్కోపులు తదితర అమాంబాపతు (్రచారమలకా పశతికల్లో నిండి పోయింది. అయినా వారి అంచ చాలక్కు జ్యోతిష్యాలకు (ప్రజలు, గోతి (తవ్వినారు.

"వేమన వేదశాస్తుం వ

మరణించిన కర్ణాటక ముఖ్య మంతి శ్రీ దేవరాజఅర్సు= జ్యోతిషాన్ని జీవిత భాగంగా పెట్టు కున్నవాడు. చిక్కమగళూరులో ఇందిరమ్మ పోటీ చేసినప్పుడు, పతి నిత్యం అమెతో కలిని జ్యోతిష్కు లతో సం్మపతించే వారు, ఆ నియోజక వర్గంలోని చేవీ ఉపాసకులు, చుంత తం్శతజ్ఞులు, జాతకాల రాయుళ్ల్ళలను తు, చ. తప్పుకుండా దర్శించే వారు. “అఖిల భారత నాయకుడ వౌతావని" ఒక అజ్మీర్‌ లోని ముస్లిం జ్యోతిష్కుని మాటలు నమ్మి కొత్త పార్టీని తన పేరు మీద స్థాపించు కున్నాడు, కడపటికి ఒక జ్యోతిష్కుని ఇంట్టొనే మరణించినాడు. ఆయన పార్టీ గూడ మరణించింది.

మాజీ ఉప రాష్ట్రపతి శ్రీ జెట్టి ఈనాటికి పతి రోజు 4 గంటల పొటు యీ జ్యోతిషం కోసరం ఖర్చు చేస్తున్నారట. జనతా పాలనలో ఆాత్కాలిక రాష్ట్రపతిగా వున్న త్రీ జెట్టి $ రాష్ట్ర శాసనసభలను రట్దు పరచడంలో ఆలస్యం కావడానికి యీ జ్యోతిషం పిచ్చియే కారణమట"

ఈ తల తిక్క శాస్త్రాలు జయ్యపశాశ్‌ నోరదోయణ నంటి అపర సొషలిన్టులకు కూడ అంటు కున్నాయి, వీరి తన పాట్నా యింటిలో “తయోరియా బాబా సత్య సాయిబాబా” చ్మిత పటాలను తగిలించు. కున్నాడట. ఆయన మరణ శయ్యపై నున్నప్పుడు గూడ, సత్య సాయిబాబా రప్పించ బడినాడు, కాని ఫలితం కలుగలేదు,

ఇట్టి “ముష్టి విద్య” దుష్ట పరిణామాలు 'యెర్పడజానికి ప౦ఛాన కారణాలు, భవిష్యత్తు అంక భయం, బర్సితుకుపై నిరాశ నిస్పృహ స్వశక్తిపై అపనమ్మకం, అధికార, ఆర్థికాలపై దురాశ _. మొదలగు ముదనష్టపు ప్రవృత్తులు ప్రజల్లో, పిజా నాయకుల్లో పొబలడం,

77 విష్ణపయోగి, విశ్వకవి ఈనాడు యీ పడ్‌ మార్కు సిద్ధాంతాన్ని ప౦ిప౦ంచ పెట్టుబడి దారీ వర్షం, తన ప్కచార సాధనాలగు పతిఏకలు, సినిమాల, శిడియోల ద్వారా యీ జాతకాల ఘనతలను జోరుగాబోరు కొట్టిస్తుంది. ప౦స్తుతం అన్ని భాషల పతింకలు గూడ వాటికుండ వలసిన సీతి నియమాలు / జర్నలిస్టిక్‌ కోడ్‌ గూడ విడచి యీ దుళ్ళాస్తాంన్ని, అభూత కల్చనలతో (పముఖంగా చితిస్తూ, ఆదాయం కోసం అంగలారుస్తున్నాయి. రానురాను మట్కా జూదాన్ని తల దన్నుచూ వుంది. ఈ అష్ట [గహాల నారాధిందే దుష్ట (గహాల సంఖ్యే "పెచ్చు పెరిగిపోతూ పుంది గూడ!

ఈ దుష్ట పరిణామాల అరిష్టాల. గురించి యెందదో శాస్త్రజ్ఞులు గతంలో తీవంగా హెచ్చరించినారు. ఈ శతాబ్దంలోనే 108 మంది శాస్త్రజ్ఞులు (ప్రఖ్యాత ఖగోళ గణిత శాస్త్రజ్ఞులు, వివిధ సాహిత్య శాస్తా9 లలో నోబెల్‌ బహుమతి పొందిన 18 మంది (సముఖులు యీ రెట్టమత శాస్తా9ిన్ని త్మీవంగా ఖండించినారు. గతంలో అమాయక (పజలను నమ్మించి నప్టేట ముంచినారనియు, శాస్త్ర జ్ఞానం విస్తరించిన యీ రోజుల్లో శాస్త్రీయ, పునాదిలేని యీ సిద్ధాంతాన్ని నమ్మడం మిక్కిలి బాధాకరమని యీ తలతిక్క శాస్తారిన్ని గురించి, పతి౦కలు, రేడియోలు వాగడం, తమకు మరింతే బాధ కలిగించిందని, మన భవిష్యత్తు మనమిదే ఆధార పడుతుందిగానీ, ఎవరి మోదనో కాదని” అతి తీవరిమగు భాషలో, ఒక సుదీర్హ పకటన చేసినారు.

జ్యోతిశ్ళాస్తా0నికి (ఉంర0ం90ంగ్యు ప్యతిరేకమెను జాతక జ్యోతిషాన్ని (4౮౦1౧8) 17వ శతాబ్దంలోనే అక్కుఫర్తు, 'కేంబిరిడ్డి విశ్వ విద్యాలయాలు తమ పాఠ్య గ౦ంథాల సిలబస్‌ నుకిడి తొలగిరటీ నారు, 100 సం॥ల నాడే బిగటన్‌లో యిది శాస్త్ర సమ్మకం కాదని నిషేధించ బడింది.

“వేమన వేదళాస్త్రం ర.

“కుతంతార్సిలు, కుయుక్తులు పన్ని; తమ తమ, అదృష్టాన్ని ఈ సాముదిగ్తకము ద్వారా అంచనాగట్టి చెబుతామనీ, పలికి రాజ పాలిత హ్రజలను మోసపుచ్చే వారిని వాగుడు వంచకులుగా, తిరుగు బోతులు వదరు బోతులుగ్యా జమకట్టి శిక్షీంచ వలసి వుంటుంది అని "బిరటిష్‌ శాసనంలో” స్పష్టీకరించ బడింది.

జ్యోతిషం, రసవాదము శాస్త్రము యొక్క బాల్య చాపల్యాన్ని పితిబింబిస్తుందన్నాడు కారల్‌మార్క్స్స్‌ (43౧0108 206 210003 00169616 6 52007 0౯ 56160806)

జ్యోతిషము, భీరిష్ట శాస్త్రము (తీ5ళాం1083 19 6 251896 5016066) "అన్నాడు ఇక అంగ్ల శాస్త్రవేత్త, ఇట్టి ఛిష్ట శాస్తాన్ని శిష్ట శాస్త్రంగా కళాశాల స్థాయిలో ప్రవేశ “పెట్టాలంటున్నారు మన రాష్ట్రి ముఖ్య మంత) యన్‌. టి, రామారావు గారు,

అమ్ర్రల్ర సాంప్శిదాయములు, మూఢ విశ్వాసములు, హ్రజల చునస్సులను బంధించి బానీసలను గావించినవిం- గంహణ సమయంలో చేయు ఉపవాసములను, నదీ, నదములలో స్నానములను, నేను ఖండించు చున్నాను. విగగ్గహారాధనలు, పారిర్థనలు, వక హార్ష గమనములు, ఇక జ్యోతిషము నిడుపయోగము, నిరర్ణకము” యీ నిర్వచనం వేమన్నది కాదు పండిత న్మెహూది,

“ఆల్హుగు నాట భక్తి రసం తెప్పలుగా పారుతోంది,

డై0నేజీ స్కీము లేక డేంజరుగా చూరుతోంపిొ

అన్న గజ్జల మల్లారెడ్డి ము క్తసరి వాక్కు అక్షరాల నిజం. ఒక. చిన్న సవరణతో తెలుగు నాటికి బదులు భరతదేశ మంతటా, అని అన్వయించుకో వచ్చు.

లే బ్ణ ఖు నా

ల20 విష్త్రవయోగి, విశ్వకవి కుల మతాల కూడలి కుంపటి ఇక భారత దేశంలో మత యుద్ధాలు, భాషా భేషజాలు, కుల పోరాటాలు, హరిజన గిరిజన అల్బ సంఖ్యాకు లనబడే అత్యధిక సంఖ్యాక పేద _పజలమై దాడుల్కు దౌర్జన్యాలు, స్త్రీలపై అత్యాచారాలు శృతిమించి రాగాన పడినవి. అవినీతి అందల మెక్కింది. దాదాపు నాలుగు దశాజ్జాల స్వతంత పాలనలో "పెచ్చు పెరిగి పోతున్న ఈ క్రి ష్ష సమన్యలకు దాదాపు నాలుగు శతాబ్దాల నాటి వేమన్న సూక్తులు, పబోధాలు ఈ నాటికి సూటిగా సమౌజానికి అన్వయిస్తాయి. “పరగ బొమ్మ గుడ్డు పరికించి చూచిన కులము లన్ని యందు కూడ బుకు; అంద రొళట గలయ నన్నదమ్ములె కదా [౫.... న! “గుణము లేని కులము గుడ్డి గవ్వకు రాదు*..., “కులము ఘనము గాదు కులమే ఘనంబురా*.... శాన్క “కుటిల కులభేద కుధరముల్‌ొ కూలదోయ మన్నాడు. సహపంకి భోజనమే కాదు; “ఉర్వి. జనుల 'కెల్ద నొక్క కంచము బెట్టి పొత్తు గుడిపీ.... అభయ హస్త మిచ్చి.... కులాన్ని కాల దన్న మన్నాడు. మంచి గుణము గల వాడు మహా రాజుల కన్న మిన్న పామ్మన్నాడు.... కులము గల్లు వారు గో(తంబు గల వారు. విద్య చేత విరవీగువారు;. పసిడి గలుగు వాని బానిస కొడుకులు.... అని బండ బూతులు తిడతాడు. కస్పాలత్రి వైేగ్రే గావచ్చు గాని, జన్మ లొక్కళకే .... తిండ్లు "వేరు కావచ్చు గాన్సి ఆకల౦ంతా అందరికి ఒక్కకే...వి పసుల వన్నె వేరేగా ఉండవచ్చు గాని పాల వన్నె ఒక్కకే...* అంటూ కుల, మఠ, జాతి, తెగల గుట్టు రట్టులను రచ్చ కీడ్చి వాటిని రద్దు చెయ్య మంటాడు.

"వేమన వేదశానస్తం బల

“మర్మ మెరుగలేక మతములు గల్పించి, యుర్వివనులొ దుఃఖ "పెళ్లు దుష్టులను “గాజు టింట నున్న కుక్కలొతో పోలుస్తాడు... “కుండ కుంభ మస్నృ్ర, కొండ పర్వత మన్న, ఉప్పు లవణ మన్న, నొకటి గాదె; భాష లిట్టు వేరు పరతత్వ మొక్కకు” అంటూ భాపొ భేష జాలత్సో కూడు లేని కుక్కలవలె, కాట్లాడే భాపోన్మాదులకు బుద్ధి చెప్పుతాడు....

జః స నా ః వేమన్న దేవుడు

జ్ఞాతి కాని వాడ్కె జగముల దేవుండు ....“నిర్మలాత్మ యొకకు నిజమైన దేవుడు... (40 101694 0020 13 6 బ621656 016 240% ౦0[ 6060) .... పాయరాని శివుడు (పాణియై యుండంగ.... “ధర్మమె తనపాలి దైవము*.... అంటూ దేవుని పైన తన నిర్వచనం (పకటిస్తాడు

గ! ః్ట్‌ సే నే అత్యాచారాలు

ఉన్నమదము, తిన్నమదము ఒళ్లు బట్టి కండకావరముతో ఆడ బడుచులపై అత్యాచారాలు సాగించే *'సింహబలులు), లంకాధిపతులక్కు కుక్క చావు తప్పదని చాటి చెప్పుతాడు.

అప్టోగ్రి (దుపదు పట్టి కొప్పు బట్టీడ్చిన,

సింహబలుని చావు చెప్పదరమె;

ముగియు కాలమునకు మొనగాడు సీలడా* అన్ని

ళల

రా విప్రవయోగి, విశ్వళవి “అంక యేలినట్టి లంకాధిపతి వురి, పిల కోతి ఫాజు కొలబెకు;? లు ౨ లఈు

చేటుకాలమునకు చెరుప నల్చులె చాలు"

అని ఉదాహరణ పూర్వకంగా వివరిస్తాడు,

కరకంఠుని చాపము వఠ్తి వర గాతము శాప మట్టు వర్షిల్ల ౦గాః

చిర కష్టజీవులై తగు నరులును మదినొచ్చి తిట్ట వాశము వేమా!

బాధలకు గురియై కష్ట జీవులు తిట్టే తిట్లు దారుణ మారణాస్టాలు "పేదలను బాధించే వారు నరేం్యదుకైన్హా మహేం[దులైనా నాశం తప్పదని శపిస్తాడు. |

“ప్పెక్ట్క నోళ్లు గొట్టి "పేదల వధియించి, డొక్క కొరకు

నూళ్లు దొంగిలించి; ఎక్కడి కరిగినా నెరిగి యముడు చంపు

అంటూ పేదలను దౌర్జన్యంగా నోళ్లు గొట్టి వారినీ హత్యచేసే నిరంకుశులైై న కాల కంసు లెక్కడికి వెళ్ళినా వినాశన౦ నుండి తప్పించుకో లేరు; అన్న అత్మ విశ్వాసాన్ని (పజల్లో కల్పించడానికి [(సయత్నించినాడు.

'వేమన్నది ద్విముఖ పోరాటం. అతని క త్తికి రెండు వెపులా పదును. అది సామాజిక సా హి త్య విప్లవోద్యమం. ఈ ద్విముఖ పోరాటానికి తెలుగు పపంచంలో వేమన్నయే ఆద్యుడు, గతంలో ఇతడు ఉన్నత వర్షాల ఛాందస కవుల పండితుల దృష్టిలో తోకచుక్క. ఈనాటి పజా కవుల, పజల దృష్టిలో వేగు చుక్కగా వెలుగొందు చున్నాడు,

గతంలో మన శాస్త్రవే తల (సైంటిస్టులు కు దేవుడంకు భయం, భక్తీ మెండు. కాని ఈ మధ్య, వారిని భూత పేత పిశాచాలు భయ!

వేమన వేదశాస్త్రం ౯ భాంతులు గూడ ఆవరించినాయి. 1$0?5 లో అమెరికా శాస్త్రజ్ఞులు విస్తు పాయ్యేటంతగా ఎ-టి_ఎస్‌. _ ఉపగ్రహాన్ని అమెరికాలో పూజా పునస్కారాలతో (పారంభోత్సవం చేసినారు.

ఈ మధ్యనే అహమ్మదాబాదులోని ఉప్మగహ [(పయోగశాలకు శంబంధించిన కాలనీలో, నివసిస్తున్న మన శాస్త్రవేత్తలు ఆ కాలనీ 1తంలో స్మశానమని తెలిసి నందున దయ్యాల భయంతో “నవ చండీ యజ్ఞ మనే హోమాన్ని” పదిన్నర గంటల పాటు చేస్తి భూత ,పేత ఏశాచాల బారి నుండి బైట పడినారట!

అంటు జాడ్యం వల వ్యాపిస్తున్న ఈమూఢ వి శ్వాసాల మూర్థాచారాల బారి నుండి మన నమాజానికి ఆరోగ్యం చేకూర్చడానికి వేమన సూక్తులు ఈ నాటికి మనకు వనమూలికలుగాా దివ్యౌషధాలుగా ని చేస్తాయి.

॥ ॥ ॥ జ న.

మూడవ భాగము - సాహిత్యము తెలుగునాట (పజా సాహిత్య వికానము - వేమన

భారత దేశంలో వర్ణ్యాశమ ధర్మాలు, యజ్ఞ యాగాది [కతు వులు సంస్కృత భాషా, వీటిమై తిరుగుబాటు 2500 సంవత్సరాల నాడు బుద్ధునితో [ప్రారంభ మైంది. బౌద్ధులు, జైనులు తమ తమ మత (వచారాన్ని, సంస్కృత భాషలో కంకు ఎక్కువగా, (పాఠకృత అను కూల భాషయైన పాళీభాషలో కొన సాగి చినారు.

“లలితమై, మధురాక్రరములతో కూడి, రస భరితమై, శ్రీ హృద యాన్ని కూడ కదిలించ గలిగినదైన, (పాకృళ కావ్యము గలుగగా, సంన్కృళాన్ని ఎవడు అదరిస్తాడు ౯ అని (పాకృ్ళత భాషా (ప్రశంస 1ప్రారంభమైంది.

ఈ తిరుగుబాటు శాతవాహన ఇక్ష్వాకు, గుప్త రాజుల కాలంలో కుమారిలభట్టు శంకరుడు, మున్నగు ఆచార్యుల (సయత్నం వల కొంత కాలం ఆగింది. ముస్తిం దండయా[తల ఫలితంగా ఉత రోస్‌ పృథ్వీరాజూ పతనం, దక్షిణాన ఓరుగల్లు ఓడిపోవడంతో, రాజులు, అ్యగవర్షాలు; వర్ణాశ్రమ ధర్మాలు తమను రక్షిస్తాయనే (భమ (_పజల్లో

జన తి, ళ్ళ 9, యా తగ్గింది. అట్టి పరిస్థితులలో సంఘ స్థిరీకరణ కోసం, దై వాన్ని ఆరాధించ వలని వచ్చింది.

మహాయాన బౌద్ధ మతం వ్యాపించిన అంధ దేశంలో అంతకు ముందే నగుజోపాసన, భక్తీ నాటు కున్నవి, బసవేశ్వర రామానుజుల

డడ విష్పయోగి, విశ్వకవి అవతరణతో, బౌద్ధ మతం స్థానంలో భక్తి పథానమైన, శ్రైవ, వైష్ణవ మతాలు వ్యాపిరచినవి. వర్ణ .వ్యవస్థకు వ్యతిరేకంగా “దేవుని దృష్టిలో మానవు లంతా ఒకటో నన్న భావం ఏర్పడి సాంఘిక విష్ణవం విస్త రించింది. అన్ని కులాల చారూ ఒక్ష కేనన్న భావం బౌద్ధ యుగంలో కన్నా హెచ్చుగా (ప్రబలింది. ఈ భావం ఆనాటి ఫ్యూడల్‌ + రాచరిక వ్యవస్సలకు వ్యతిరేక మెనది, థి ఉం శమంగా పా౦కృత అపభంంశ భాషలు తగ్గి కన్నడము, తెలుగు, మున్నగు దేశ భాషలు పాఠిముఖ్యం లోకి వచ్చినవి. దేశ మంతటా “దేశి సాహిత్యం” చిగిర్చింది. 11వ శతాబం నుండి 17వ చి శతాబ్దం వరకు దేశి కవితా యుగం అనవచ్చు. పజలను తమ మళాను యాయులను చేసుకొనే తలంపుతో మతా చార్యులు గూఢమెన తత్వ రహస్యాలను సామాన్య భాషలో వివఠించ బూనుకున్నా రు ఫరితంగా దేశి శవితా రీతులు ప9చారంలోకి వచ్చినవి. హిందీలో దోహ, చెప్పయ్స్‌. వంజూబీలో హీర కన్న డంలో షట్పది రగడెె_ తెలుగులో ద్విపద మరిజర్కి జాజిర, చందమామ, కోయిల, చిలుక, తుమ్మెద పదాలు.మున్నగు అనేక చేళి కవితా వృత్త రీతులు బహు ముఖాలుగా విన్తరించినవి క్షికీ సంగీతానిక్రీ అవినాభావ సంబంధం కలదు గనుక్క ద్విపదలు, పద సాహిత్యం, పరవళ్సు తొలిక్కింది. వనేయే టి శీర భారతంలో కబీరు సూరదాసు, గుజరాతులో నరసింహా దాస్కు కరాటకలో పురందరదాసు తమిళ చ దాస్తు వంటి మహానీయులు జన్మించినారు. మిళ దేశంలో అంతకు ముందే శెవ, ఇం గొ ఈమ మైలు వైష్ణవ దేశికవిత వి సరించింది. ధ్య కాలప్ప కవులకు రైవోపాసన త గ ఖండన భక్తి సర్వ మాన్వ సమానత ్స సం, మత సామరస్యం ఉతమ తి అన్నవి సానూన్య లక్షణాలు. సై

"వేమన వేదశాస్త్రం ల్లి?

ఆంధదేశంలో ఈ సాంఘిక విప్లవాన్ని ఎదుర్కొనడానికి అగ

వర్ణ పండితులు కవులు రాజులు, సాహిత్య రంగంలో సంస్కృతాన్ని,

చైదిక మతాన్ని ఆ్యశశయించినారు. మొదట జైన, బౌద్ధ మళాలను,

వారి సాహిత్యాన్ని, తమ అధికార బలంతో, ఛాందన పాండిత్య [పక

ర్షతో, అణచివేయ గలిగినారు. ఇందులో వారికి శైవులు తోరై నారు,

రాజుల తోడ్చాటుతో ఛాందస పండిత లోకం తెలుగుభాషకు చేసినంత

అన్యాయం, ఏ భాషలోను జరుగ లేదంకు అతిశయో క్షికాదు. కన్నడంలో జ్ఞైన సాహిత్య ముంది. కానీ తెలుగులో దాదావు లేదు.

“ఆప గింజంత బూదిమై నలది కొనిన,

చెలది గుమ్మడి కాయంత వెరి గాదెగొ

అని శ్రీనాథు డన్నట్లు, శ్లైవులు తమ మాదిరే వర్ణ వ్యవస్థను యజ్ఞ యాగాది [కతువులను, తమ కంకు యుక్తి యుక్తంగా ఖండి౦ చిన, బౌద్ధ, జైన మతాలన్ను “పొషండు” లనే ముద తగిలించి, వెరి మతా 'వేశంతో నాశనం చేసినారు,

అం్మధ మవో భారతాన్ని అది కవి నన్నయ రచించే నాటిక్కి పాల్కురికి సోమనాధుడు పేర్కొన్న బహువిధ పద సాపొత్యం, 1పభు, పండితాదరణ లేక, నళించిందనే నమ్మాల్సి వుంటుంది.

“హిను కరు పూరు దొంటొ నరపాలుర వంశానికి ఇెందినటు ఖావించుకొనే చాళుక్య రాజగు రాజ రాజ నరేందుడుు నన్నయను, మహో భారత రచనకు పురి కొల్చినాడు, “*విస్పల శబ్ద శాసనుడ్సు అవి రళ జప హోమ తతృరుడూ అయిన న న్న్న య, *ష్పుద్ర మాతంగ, తురంగ సలిగత లస న్మాజీక్య, గాణిక్య....”మ౦టూ, సంస్కృత శ మయమైన అంధ్ర కవిత్వం మహా భారత రచనతో అఆరరిభించినాడు,

లరప విప్ణవయోగి, విశ్వకవి పంచమ వేదమగు మహా భారతాన్ని, ఉధ్రర్మ తత్వజ్ఞులు ధర్మ ఇాస్త్రంబస్వి వేదాంత వీదులు వేదాంత మనియు,” భావించునట్లు సనా తన వైదిక ధర్మాన్ని, వర్ష వ్యవస్థను, (కతు కర్మలను, బోధించే ఆంధ మహా భారతం పండిత సభల్లో బహుళ (పచారం పొందింది. నన్నయ సమశాలికుడోో ఆయనకు కొద్ది కాలం వెనుకవాడి, అయిన కవిరాజ శిఖామణి నన్నెచోడుడు, శైవ మతాభిమానంతోోకుమార సంభవాన్నిో రచించినాడు. అనాటి కొంత మంది రాజులు ఏ కులానికి చెందిన్నా రాజ వంశము వారమనే ముద వేయించు కోడానికి, అ్యగవర్శ్మ పండితుల (పాపు కోసం అ్యరులు చాచేవారు. వారిలో కొందరు రాజులై తే మరి కొందరు శంస చ్సూ (దయ లైనారు. సంస్కృత భారతంలో లేని “సచ్చ్భూూద” శబ్దం ఆంధ మహా భారతంలో నన్నయ చేర్చినాడు. ఆంధదేశంలోనీ గోదావరి, దక్షారామం, మున్నగు నద్మీ నదాల్సు పుణ్య 'క్షేతాలు, వర్ణి ౦చబడి అఆంధభారతం తెలుగుదనం సంతరించుకొన్న నన్నయ తెలుగుభాషను సంస్కరించినాడు, వె దికులు జై నుల మాదిశ్ర శైవులకు గూడ *పాషండ ముద” తగిలించినారు, కవి (బహ్మ తిక్కన హరిహర నాధాంకితముగా శివ కేశవా ద్వైతాన్న్ని (పతిపొదిస్తూ, భారతాన్ని రచి౦ప బూనుకొన్నాడు. తెలుగు నుడికారము సొంవు పెంపొందిస్తూ మార్షదేళి కవితల మధ్య సమన్వయాన్ని చేకూర్చి “ఉభయ కవి మితుడ్లో”ి మహా భారత రచన పూర్తి చేసినాడు. గణపతి చవ ర్తి సపోత్సాహముతో జై నులను వాద మందోడించినాడు. ఆ సందర్భములో జైన, బౌద్ధుల తలలు నరుక బడినట్లు [పతీతి, న! "మహో పండితుడ్తూ అ[గ వర్ష ఆరాధ్య శైవుడూ అయిన పాల్కురికి సోమనాధుడు, సంస్కృత పురాణాలకు బదులు, శివభక్తుల చరి,తలతో

“వేమన వేదశాస్త్రం ల్లిరిర్రి గూడిన ఒళ స్వతంత పురాణాన్ని (బనవ వురాణంు రచించినాడు, ఆయన మహా పండితుడైన్రా నన్నయ శబ్దశాననాలను ధిక్కరిస్తూ “వ్యాకరణ విరుద్ధ (పయోగాలు” జొప్పించినాడు. అగ వర్ణాల్నపె ఉ(గంగా దాడి చేసినాడు, “జాను దెనుగూ”. సంస్కృతంతో సమాన మైనదిగా చాటినాడు అచ్చమైన తెలుగు ఛందో రూపమైన ద్విపదలో కవితా రచన చేసినాడు.

“ఉరుతర గద్య పద్యోక్తుల కంక, నరనమై పరగిన జాను తెనుంగు; చర్చింపగా సర్వ సామాన్య మగుట, గూర్చెద ద్వివదలు కోర్కె దైవార ఇలుగు మాట లనంగ వలదు, వేదముల కొలదిగా చూడుడు” (బనవ పురాణం) చీనితో అ్మగవర్ష పండితులు ఆ(గవో వేశాలు 1పదర్శించినారుం కం ముది విటులు విదవ లంజలు, పట్‌ కవితలు మారు బాన బాపన వారల్‌* అనీ “ద్విపద కావ్యంబ్యు ముది లంజ, దిడ్డిగ౦ తొ అనీ, శిట్టి పోసినారు. శీ ఉపమ గలిగిన శయ్యల నొప్పి యున్న, నం్యఘ్‌ భవుని కావ్యంబు (గాహ్యంబు గాదు; పాయ సంబైన, సంస్కార పక్వమైన, కాక జుష్టంబు హవ్వ్నంబు గానియటు” లు ల అంటూ, అప్పకవి శూూదులు కావ్య రచన వేయ రాదని, చండ శాసనం చేసినాడు,

ళం విపపయోగి, విశ్వకవి కం॥ ధరణీ సురుడు (1పశాంతుడు, గురు భక్తుడు, శుచియు, గల్బకుడు, పూర్వ కవీ, శ్వర వాక ఎఏయోగ దక్తుడు, కరుణా మతి ఎవ్వడతడు కవియన బరగున్‌” అంటే “బాహ్మణులు తప్ప, ఇతరులు కవులు కాజాలరీ అన్నది అప్పకవి అభ్యిపాయం. అంత కంక ఘనుడు అతని చిట్టి తమ్ముడగు చింతలపల్లి భాయాపతి (క్రీశ 108042) తన “రాఘవా భ్యుదయల”లో ఈం॥[ శునకీ దుగ్గము శేగచి, సనర్తృములు వృషల కృతము లటను చీతముల్‌, జౌ ఛు ఘన గోక్షీరంబుల పలెె జను వి్యకృతీ ప్రబంధ సద్య్భాషితముల్‌ ,” అనగ్యా “శూ్యూద రచనలు శునకం (కుక్కు పాల వలె అను చిత మైనవి. న్యిప్రుల కవిళలు గోక్షిరముల వలె (ఆవు పాలు పవిశ ములు అన్నాడు, సహజ పండితురైన సోతనా మాత్యుడు కవిత్వంలో పాల్కురికి సోమనాథున్ని ఆదర్శంగా ఉంచుకొని ఆయనవలె*సెవుల పండువులు" సేయు “యమకాలు, ఆంత్యాను (పొసోలతోళ, భాగవత రచన చేసి తెలుగు సాహిత్యంలో “మందార మకరందాలు పూయించినాడు. అయితే మత విషయిళంగా తిక్కన మారాన్ని అనుసరించి తాను శ్రైవుడే అయినా ౧ “జేతులారంగ శివుని పూజింపడేని, నోరు నొవ్వంగ్య హరికథ నుడువడేని; చయయు, సత్యంబు లోనుగా దలపడేని, కలుగ నేటిక్కి తల్లుల కడుపు చేటు,”

వేమన వేదశాస్త్రం వో

అంటూ శివ కేశ వాద్వైతాన్ని చాటుతూ, భాగవత రచన సాగించినాడు. మహో భక్తుడైన పోళన, తన భాగవతాన్ని భగవంతు నిక్కి అంకితం చేసినాడు. ఆయన దేవుడు. “*దిన జనముల భక్తుల పాలివాడు”. ఆ దేవున్ని నంపన్నుడు చూడలేడు.

“సంపన్నుండొరు గానలేడు తనువున్‌ సంసారమున్‌ నమ్మి...

తత్సంపన్నాంధున కంజనంబు వినుమా! దారి దమూహింపగన్‌*

అని నారదునితో గానం చేయించినాడు,

“అప శబ్దంబుల గూడియున్‌ హరి చరితా లాపముల్‌ సర్వ పా,

ప్క పరిత్యాగము సేయు గావున్క హరిన్‌ భావించున్‌ బాడుచున్‌,

జపముల్‌ సేయుచు, వీనులన్‌వినుచు, నశ్రాంతంబు గీ ర్తించుచున్‌,

తపసుల్క్‌ సాధులు, ధన్యులౌదుళు గదా! తత్వజ్ఞ! చింతింపుమా!”

అంటూ భక్తి పారవశ్యంతో వ్యాకరణ మర్యాదలను అత్కిక మించి _పయోగాలు చేసినాడు. భాగవతం, భారతం కంకు గూడ (వజాను రంజక మైంది. అయినా రాజులకు, పండితులకు సంపన్ను లక్కు వ్యతిరేకం కావడంతో పాతిపెట్ట బడింది.

శ్రీనాథుడు కవి సార్వ భౌముడు. రాజ భోగాలకు మురిస్కి సంస్కృత జటిల సమాసాలతో, _పజలకు అర్థం కాన్సి _ఫౌడ (పబం ఛాలు రచించి కనకాభిషేకాలు చేయించు కున్నాడు. అయితే కవితా రచనలో అతి స్వతంతుడు. నూతన పద (పయోగాళ్లో నేర్చరి, సాం్యపదాయ పండితు లీతని భాషను ఆక్షేపించినారు,

“*ఫాఢి బరికింప సంస్కృత భాష యండ్రు,

నెవ్వ రేమన్న నండడు నా కేమి కొరత ?

నా కవిత్వంబు నిజము కర్ణాట భాష

ల విష్ణ్లవయోగి, వీశ్వకవి అంటూ శ్రీనాథుడు వారిని ధీక్కరిరచినాడు, “క ర్దాట భాష్‌, దేశి మార్గ కవితల సమ్మేళనముని” పింగళి లక్ష్మిజాంతము గారి అ ప్రాయము. శ్రీనాథుని కాలం నాటికి (ప్రజల్లో పదకవి తల (పాముఖ్యం వుంది, శివ భక్తి బోధించే జంగం కథలు, వీర కథలు పొడ బడేవి. పిటి రచన శూూద కవులది. వీధి నాటకాలాడ బడేవి, “దుక తాళంటున్న వీర గుంభీత ధుం ధుం, కిటాత్కార సం, గతి వాయించుచు, నాంతరాళిక యతి (గోమౌాభిరామంబుగా, యతి గూడం, ద్విపద (పబంధమున ఫీరానీకమున్‌ బాడి నొ క్కళత్కె (పత్యక్షరమున్‌ గుమారకులు ఫీట్కారంబు నందూలగన్‌ నో అని శ్రీనాథు డన్నాడు.. వీటి పే మోజుతో, “పల్నాటి విద చరితొ అనే వీర కథను మంజరీ ద్విపదలో రచించినాడు. *కీడాఖీ రామం” అనే వీథి నాటక రచనలో చేయి చేసుకున్నాడు. ఛాందస సండితులు కవులపై పె త్సనం చెయ్యడానికి ఏమ్మొతం అవకాశ మివ్వ కుండా వారిని తూర్చార బట్టినాడు, కాకతీయుల రెడ్డ రోజ్యూలు అంతరించిన తర్వాత్‌ విజయ నగర సాామాజ్య మేర్చడింది, శ్యూడుడై న భట్టుమూ రి *వసుచరితో అనబడే [ప్రౌఢ (వబంధాన్ని రచించినాడు. శూూదులు. కావ్యాలు రచించ గూడదనే నిషేధం ఆచరణలో వమ్మై పోయింది. ఈ కలంలో చెరువులు తటాళోలు, విస్తారంగా (తవ్వడం వల్ల పంటలు పుష్క లంగా వండి శూ్యూదులైన రైతుల సంపద కూడ పెరిగింది... ఇది గుర్తించే కృష్ణరాయలు “*స్సజన భజనైక విఖ్యాతి శ్యూదజాతి అంటూ శూ[దులను (పశంసీంచినాడు. (పౌఢమైన కావ్య కవిత్వర్క శ్రీనాథుని శృంగార నై షధంతో ఆరంభమై, పినవీర భ్మదుని శృంగార శాకుంతలంతో సెఠిగ్శి పెద్దన

“వేమన వేదశాస్త్రం రిప నమునుచరిితీతో సర్వాంగ సుందరమైన (పబంధంగా మారి, భట్టుమూర్తి వసుచర్మితతో పొ౦థత్వం సంతరించు కున్నది,

రామరాజ భూషణుడు అంధ" సాహిత్యాన్ని వెనుదిరిగి చూచి, “*మహిమున్‌, వాగను కాననుండు సృజియింపన్‌, గుండలీందుడు, త న్మృహనీయస్థిళి, మూలమై నిలువు శ్రీనాథుండు పోవ, న్మహా చమహులై, సోముడు, భాన్టరుండు, వెలయిం పన్‌, సొంపు వాటించుచున్‌, బహుళాంధ్రోక్రిమయ (పపంచమున, త్యత్చాగల్భ్య మూపించెదన్‌,”

అంటూ మురిసి పోయినాడు. అందుకే *ఛేశ భాషలందు ఇలుగు లెస్స” అన్నాడు కబ్చస్టరాయలు జు

“శ్చేవల కల్చనా కథలు, కృతిమ రత్నము, లాద్య సక్కథల్‌,

వావిరి పుట్టు రత్నము, లవారిత సత్కవి కల్పనా విశే,

షావహ పూర్వ వృ త్తముల్కు సానలు వేరిన జాతీ రత్నముల్‌”

అంటూ, కవులు సంస్కృతంలో లేని న్వతంత కల్పనలళో కూడిన, ప౦్రబంధ రచనకు వూను కున్నారు, సామాగిజ్య విస్తరణ జరిగే కొద్ది, ప్రజల్లో గర్వం రేకె త్తింది,

దె యం ఆని

““క్రాండ్రవీడు మందేరొ! కొండపల్లి మంటేరా!

శఈదని ఎవ్వడు వాదుకు వచ్చిన,

కటకం దాకొ మందేరాగొ

అన్ని ఆ కాలంలో ఇక చొకలి వాడు బట్టలుతుకుతూ్హూ పాడి నటు చెప్పబడే వాటు కథ ఒకటి ఈనాటికీ ప౦చారంలో వుంది.

ళు

అల్రసాని “పెద్దనామాత్యుడు సకల సౌఖ్యాలను అనుభవిసూ, వేద పండితులను “బుద్ధిజాడ్య జనితోన్మాదుల్‌ గదా! శోతియుళలో అన్నాడు, ఇనాలి రామకృష్ణుడు...

నా విస్లవ్రయోగి; విశ్వకవి “క్రాపు కోడలు కంచంత కాపురంబు, పాల వంటి కులంబు గీడ్పరచి యురికె; మగని సటుపెట్టి రెండవ మగని వెంట అంటూ కాపు కులాన్ని “పాల వంటిది” అని “పేర్కొన్నాడు. “అజామిళాదుల కది యే జాతి?” అంటూ పజల భాషలో సంకీర్తనలు వాడుతూ, ఉాళ్ల పాక అన్నమాచార్యులు వీధుల్లో జన రంజకంగా నృత్యము చేస్తూ; వర్ణ సామరస్యాన్ని వెదజల్లే వాడు. గరుడాచలం నుండి సింహాచలం దాకా, దేవుళ్లకు గుళ్లూ, గోపు రాలూ అంగ రంగ వైైభవాలూ, ఉత్సవాలు, తిరునాళ్లూ జరిగి పోయేవి. శిల్ప, నృత్య, సంగిత కళలు, అపారంగా అభివృద్ధి అయి నవి ఈ కాలంలో వై స్ట మఠం 1పాబల్యం వహించింది, (పబంధ కవితల్లో, పద కవితల్లో శృంగార రసం కళ్హైలు గొట్టి పారింది ఈ స్మామాజ్య వైభవము విదేశీ య్యాతికుల పొగ డ్రలను గూడ అందుకొన్నది. ఖః క ఖః ౫ మేడి పండు సొందర్యం _ మేక పోతు గాంభీర్యం కాని ఇదంతా పైపై మేడిపండు సౌందర్యమే. అనాటి సమౌ జమూ, సాహిత్యము అంతా కల్చితము; కృ్మతిమము. శాళకతీయుల కాలంనాటి నాయంకర వ్యవస్థ కంక, విలాసాలకు, వ్మిదోహాలకు, సామంత సభువుల మధ్య కుుటలకు, 1పభు కుటుంబాల మధ్య అంతః కలహాలకు, అన్నిటికి మించిన అంతులేని (ప్రజా పీడనకు, వెట్టి చాకి రికి నిలయమైన పాళెగాళ్ల వ్యవస్త |1పజలకు కంటకంగానే వుండేది. సమర్థుడూ, విశ్వాస పాతుడూ అమున శిమ్మరుసును, రాయలు దారు

“వేమన వేదళాస్త్రం దిగ ఇంగా శిక్షించి నాడని (పకీతి. పద కవితా పితామహుడైన అన్న మయను, రాయలకు [పాణ మి్యితుద్దైన ఒక పాళిగాడు, తనపై శృం గార పదాలు అల్ల నందుకు, ఏ కారణముననో, ఆయస అగహారాలు లాగుకొన బడినాయి, (ప్రభువుల మెరమెచ్చుల కోసం, వారారాధించే దేవతల కోసం, అత్మాభి మానాలన్సు ఆత్మ విశ్వాసాలను చంపుకొని కవులు కావ్యా లల్లవలసి వచ్చింది, “పుట్టపర్షి నారాయణా చార్యుల వారన్నట్లు* "పెద్దన పొట్ట కోసం విశిష్టాద్వెతి అయినాడు. 1వభు కుటుంబంలో భార్యా భర్తల తగవులు తీర్చడం కోసమే, ముక్కు తిమ్మన “పారిజాకాప హరణం రచించి నాడట! (ప్రభు సేవతో విసిగి చేసారిన మహా కవి ధూర్జటి వ

“రాజుల్‌ మత్తులు వారి సేవ నరక |పాయంబు వారిచ్చు నం,

భోజాక్షీ చతురంత యాన తురగ భూషాదు లాత్మ వ్యధా

చీజంబుల్‌, తద'పేక్ష జూలు! బరి తృ ప్రిం జెందితిన్‌ జ్ఞాన ల

క్మీ జ్యాగత్చరిణామ మిమ్ము దయతో (్ర్రీ కాళహ స్తీశ్వరాలో

అన్నాడు,

“రాజర్థాతురు డైనచో, నెచట ధర్మంబుండు, శేరీతి నా,

నా జాతిక్రియ లేర్చడున్‌, సుఖము మాన్య।శేణి కెట్టబ్బు రూ,

పా జీవావళి కేది దిక్కు? ధృతి కీ భక్తుల్‌ ఛవత్చాదడ సీ

శిజంబుల భీజియింళు, రేతెరగునన్‌ శ్రీ కాళ హ న్లీశ్వరా![౫

ఆనాటి పొళిగాళ్లు ధన వ్యామోహంతో, దొన ధర్మాలు మరచి నందువల్ల వారి న్యాశయించిన "వేశ్యలు, (బొహ్మణులు, పూజారులు మున్నగు వర్గాల కష్టాలు ఈ పద్యంలో సూచించ బడినాయి. వయ స్సులో విలాసాలు అనుభవించి విసిగి పోయిన ఈ కవి

చిక్టి6 విప్తవయోగి, విశ్వకవి “కాయల్‌గాచె వధూ నఖ్యాగములచే గాయంబు, వక్షోజములో రాయన్‌ రాపడె రొమ్ము, మన్మధ విహార శ్లేశ వ్యిభాంతిచే, [ప్రాయంబాయెన్సు బట్ట గళజ్టై తల, చెప్పన్‌ రోత, సంసారమే చేయంజాల్క విరక్తు చేయ గదవే! శ్రీకాళహ స్తీశ్వరా!” అంటూ వాపోతాడు. ఆనాటి పండితుల, దొంగ గురువుల మం్యత తంత్రాలు, ప్రజలను దోచుకునే వారి వేష భాషలకు అడ్డూ, అదుపు అేదు.

“అయవారై: చరియింప వచ్చు, తన పొౌదాం భోజ తీర్ధంబులన్‌

దయతో గొమ్మన వచ్చు, సేవకుని యర్థ (పాణ దేహదు ల

న్నియు, నాసొమ్మన వచ్చు, గాని సిరులని ఎందించి నిన్నాత్మ ని

స్పియతం గానగ రాదు పండితులకున్‌ ఫ్రీకాళవా స్తీశ్వరా!” అంటూ, ఆనాటి వైష్ణవ గురువుల మోసాలన్సు బట్టబయలు చేసి నాడు ధూర్జటి శైవుడు.

ఈ కాలంలోనే రాజ దర్శనం లభించ కుండా అడ్డుపడే మంతు లను కన్ను గప్పి, “మంగల కొండోడి” అన్న వాని సహాయంతో) కష్టపడి రాయలను దర్శించినాడు కందుకూరి ర్ముదకవి. ఈయన కంసాలి, శైవుడు, రాజును దర్శించిన వెంటనే,__

కం ఎంగిలి ముచ్చు గులాములు,

సంగళిగ్కా కులము జెకుప జనుదెంచిరయా! ఇంగిత మెరిగిన ఘనుడ్తీ, మంగలి కొండోజీ మేలు మంత్రుల కెల్లన్‌”

అంటూ, మంత్రుల స్వార్థాన్ని బయట పెట్టి తిట్టినాడు. రాయల

అనంతరం అస్టానంలో స్థానం లేక్క తెలుగు సాహిత్యాన్ని పోషిస్తున్న?

“వేమన వేదళశాస్త్రం ఓ? గోల్కొండ సుల్తానుల నా్యశయించినాడు, “స్సుగివ విజయనునే (పజల భాషలో రచించ బడిన యక్ష గానం ఇతనిటే. వైష్ణవ పండితులు రాజ సభల్లో సన్మానాలు పొంది (బాహ్మణ భక్తులై, సంస్కృతంలో (పానీణ్యం సంపాదించి, రాజ గురువుల్లై విరాజిల్లినారు. (పజలకు అర్ధంగాని (ప్రబంధ ష్‌ తాతాచార్యుల వంటి వైష్ణవాచార్యుల చాదస్తా లను (పజలు కూడ అసహ్యించుకొ నేవారు, భక్తుడైన ధూర్జటి గూడ:

“వ్ర చేదంబు పఠించె లూత్య భుజగ౦ంబే కాస్త్రముల్‌ సూచె, దౌ చే విజ్యాభ్యసనం బొనర్బె కరి చెంచే మం మూహించె, బో ఛా విర్భావ నిధానముల్‌ చచువులయ్యా! కావు, నీ పాద పం సేవా సక్తియె కాని, జంతు తతికిన్‌ శ్రీకాళహ న్లీశ్వరా!” అంటూ పండిత గురువులను ఎదుర్ధాన్నాడు. *క్ర్రిపరమేశ్వరీ కరుణా పసాద లబో కవితా చమళత్తారం గల భక్తురాలు మొలమ గూడ- లీ ఏ న్‌్‌ ఎవ ళులాణీ “కం నేరిచి పొగడిన వారిని, నేరక కొనియాడు హేరి, నిజ కృప మనుపన్‌; కారణమగు గాక, చదువు శారణమగునే! అంటూ పండిత కవులను సూటిగా 1పళ్నించింది. *శ్రినై సోక నోరు తీయన యగు రీతి, దోడ నర్ధ మెల్ల; దోపకున్న; గూఢ శబ్ద వితతి గూర్చిన కావ్యమ్ము, మూగ బెవిటి వారి ముచ్చ టఉరయపో అంటూ, పండిత కవులను అకిధై ర్యంగా ఆక్షేపించింది. పండితుల శషభిషల నుండి తప్పు కోడానికి “భ క్రిని కవచంగా వాడు కున్నది.

బం విప్తవయోగి, విశ్వకవి సంస్కృత చటుల పటహాది శబ్ద పటాటోపం నుండి విము క్రి చెంది, తన రామాయణ కావ్యాన్ని సులభ సుందర శైలిలో రచించిన ౧ 0 ం ఓ ర మొల్లమ్మ ధన్యురాలు. ఆమె చెప్పినట్టు ఆనాటి రాజులు చిల్ల రాజలోకము*, మొల్ల మ్మ వంటి భక్తురాలే రాజయోగ సారాన్ని రచించిన తరిగొండ వెంకమాంబ. వీరిద్దరికి విరుద్ధంగా తమ మనో మానములను రాజుల స్వాధీనం చేసిన రచయితులుు రంగాజమ్మ ముద్దుపళని; వీరు తమ కావ్యాలను పచ్చి శృంగారంతో నింపి చేసినారు. సంకుసాల నరసింహ కవి గూడ పండిత కవుల పారతం[త్య వైఖరిని ఖండించి “లోకుల రసనలె యాకులుగా గలిగినటి వలి పో కవితల్‌ొ అని వాదించినాడు. లు దేశంలో వ్యభిచారం, (తాగుడు, ఇం[దియ లోలత్వం, అరాజక౦ వి స్త్పృతంగా వుండేవి. దేవదాసీలు, బసివిరార్మడుు వేశ్యలు, పటణాలో, (గామాల్గో దేవాలయాల్లో, సంతల్లో ఉండేవాళ్లు, ఈ వేశ్యల 'దృషిలో “వలచి వలపించు కొనేదే ఆడది”. న దేవ దేవులకుగూడ (సియురాం(డు కల్పించబడినారు. (తిరుపతి స్వామికి బివీనాంచారమ్మ, అహోబిల నారసింహునికి చెంచులక్ష్మీ); (ామాణ ప౦జాక వులు ఫీరి శృంగార లీలలను, యక్షగానాల్లో వీధి నాటకాల్లో జానపద గేయాలతో రచించినారు, న (పజల్లో మంత తం(తాలుు, శేకునాలుు మూఢ భ కి విసారంగా వ్యాపించి యుండేవి. ఇ ముస్తిం నవాబులు హిందూ దేవాలయాల పై జరిపించిన హింసాకాండ- వరస ప ఆగ౦వర్ష పండితుల హాభః కారాలు ప%౦జలో ప౦్రభుభ కిని దేవ న న య్‌

"వేమన వేదశాస్తం బి9 భక్తిని, అగ౦వర్ణ విధేయతను, పటాపంచలు చేసినాయి. విజయనగర ప౦భుసంతతికి చెందిన రంగేళీ రఘునాధ నాయకుడు, గురుదేవుల విభూతితో, సుల్తానుల దండయాతిలను ఆప వచ్చు ననే గుడ్డి నమ్మకంతో, విభూతి చల్చించి ఊరు కున్నాడు, కాని శతృ సేనలు అతని కుటుంబాన్ని సర్వనాశనం చేసినవి, అనాటి కవులు తమ శతకాల్లో నవాబుల దండయ్యాతలను ఆపలేని, దేవాలయాల్లోని దేవాది చేవుల ఖొజ్జతనాన్ని, విమర్శిస్తూ అ్యకోళించినారు. (ఆథారం; అంధుల సాంఘిక చరిిత_సురవరం (పతాపరెడ్డి గారిది

ఫ్య వ న వ విప్ణవ సాహితీ ధృవతార వేమన

వేదశాస్త్ర పురాణాల నింద, అ్మగవర్హాలపై అవిధేయత్మ ముసల్మానుల దుర్మార్లాలు ఎక్కువై నాయని, ఇది కలికాల మపిమ యని, పండిత కవులు నోళ్లు నొక్కుకున్నారు.

ఆ కాలంలో ఇట్టి క్సిష్ప పరిస్థితుల్లో జన్మించిన వేమన (పజల్టోని కులు మత విభేదాలు మూఢ నమ్మకాలు ఆనాటి క్సిష్ష దశకు కారణ మన్వి స్వానుభవంతో, వా స్తవ దృష్టితో గమనించినాడు. దేశంలోని అన్ని (పాంతాల్లోని మధ్యయుగపు కవుల, తత్వ వే తల రచనలో

వాతి ౦ బోధల్లో భ క్తిపాలెక్కువ. దైైవభక్తికి విశ్వాసం మూలం,

కాని అది పదునేడవ శతాబ్ధం. తెలుగునాట దేవుళ "పెన గూడ విశ్వాసం సన్నగిలిన కాలమది. వేమన భక్తిమోద కంపే ఎక్కువగా జ్ఞానం, మానవత, తత్వ విచారముల వైపు మొగ్గు చూపినాడు, జ్ఞానం మ్మాతమే, అనాటి (సజల్లోని అజ్ఞానాన్ని భయాన్ని తొలగిస్తుందని

ష0 విష్రవయోగి, విశ్వళవి నమ్మిస వాడు. వైష్ణవ భక్తుల దాసాను దాసత్వాన్నీ, పారతం్యత్య భావాన్ని, వేమన అంగీకరించ కేదు భావ (పకటన లో అతి స్వతం।తుడు; వా స్టవిక వాది. *బహ్మ రాళ 'కెదురు తిరిగడు వాదును, ఆది విష్ణు స్య మరయు వాదు, మూడు కనుల వాని మొనసి నిలిచిన వాడు, కానబడడు నీవు గాని వేమ! అంటూ నిర్భయంగా (శిమూర్తులనై నా ధిక్కరించే అజ్ఞాన వ్యతిరేక పోరాట పటిమను, పొంగులు వారే చా స్తవ జ్ఞాన చైతన్యంతో జోడించి ఆరాధించినాడు. “జనుడు తెలివి నొంద, సంచలింపడు మది, దయయ నీతి గలుగ, దగులు బుద్ధి; తివురు భాను జూచి తిమిరంబు నిలుచునా!= “గతము జేసినటి శర్శబంధము లెల్ల, య ౮ బరిసిపోవు సత్య గురుని వలన; కుమ్మరి కొఠయేడు, గుదిపెకు నొఠనాడుని అన్న పద్యాలు, జ్ఞానం యొక్క గొప్ప తనాన్ని, శక్తి సామర్ధ్యాలను, తిరుగు లేకుండా నిరూపిసాయి, శ అ పదునేడవ శతాస్థంలో శిధిలమైన సమాజంలో, సిగ్గూ శరం అవుతున్న 'పేద దీన జనాన్ని చేయిపట్టి వీవుళట్టి, లేపినాడు వేమన- తన పదునైన పద్యాల ద్వారా__

వేమన వేదశాస్త్రం 01 పౌరాణిక |[పథమకవి నన్నయ అమిళే, “పజల [పథమకవి* వేమన. తిక్కన ఉభయకవిమితుడ్దై తే, వేమన “అభయ కవి మ్మితుడు. పోతన భ క్తకవి అయిశ్సే వేమన “(పజా భక్తకవి. కవిత్తయానిది పంచమ వేదమైతే, వేమన్నది పజల వేదం. వేద్రాత్రీతుడు వేమన సుమ్మా! వేమన వాక్యం "వేదము సుమ్మా!” అన్నది అనాటి ప౦జావాణి, శతకాలను, కావ్యాలను, కవివరులు “భక్తి కోసం, భుక్తి కోనం ముక్తి కోనం” రాస్తే వేమన్న “(పజా విముక్తి కోసం” (వాసిశాడు. వతి శతకానికి మకుటం ఏదైనా మూలం మ్యాతం “భక్తీ భు క్రీ ముక్తి కాని వేమన సాహిత్యానికి మకుటం, శేదా మూలం విశ్వమానవ (శేయస్సును సూచించే “విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.” తెలుగునాట వేమన పద్యాలు అనని వినని కనని వారు అరుదు, అందుకే. పూనిక వేమన్న చేత బొరయని వాడున్‌, నానా దిక్కుల వెదకిన, శానమురా కుందవరము కవి చెడప్పాం అన్న కవి చౌడప్ప వాణీయే [పజూవాణీ. గ ణి నే కే

902 విప్త్లపవయోగ్శి విశ్వకవి తైలుగు సాహిత్యంలో నెలకొల్పిన వేమన నూతనాదర్నాలు

“బ్రూటక పురాణ కథలకు, చాటము గాదయ్య పరము నార్రిం పగ...” అంటూ వేమన్న మొదటనే నన్నయ పురాణ మారం పనేకి రాదను కున్నాడు. “ఆద్యసత్కథల్‌ వావిరి పుట్టు రత్నము” లన్న భట్టుమూ రీ వాదం కూడ, తోసి పుచ్చినాడు. “భారతం బొంకు రామాయణ౦ రళకు అంటూ అనాటి (పజలు తేల్చి వేసినారు. “రామాయణ మంకు సామాన్యమా! గాడిద మోకంత బరువు*అన్న్నరు. పురాణ" వాజ్బ్యయ మంకా కట్టుకథల కవిలకటలతో గుటలు పడి పోయింది. “బహుళాంధధో కిమయ [పపంచంలో అక గడక గడ మంచి నీతులు, ధర్మాలు తళుక్కున మెరుస్తుంటాయి. ఆధర్మాలను [ప్రపంచానికి బోధించ డాని, అన్ని రకాల పద్యాలను (వాయ నవసరంలేదు.

“నిక్కమైన మంచి నీల మొక్కటి చాలు,

తళుకు బెళుకు రాళ్డు తశ్లైడేల |;

చదువ పద్య మరయ చాలదా ఒక్కటొ

అంటూ చిన్న, చిన్న పద్యాలతోనే (పజలకు కర్తవ్య బోధ చేయ దలచు కున్నాడు.

“అవారీత సత్కవి కల్పనా విశేషా వాహ, పూర్వ వృ త్తములు, సానలు దేరిన జాతి రత్నముల్‌” అన్నది భట్టుమూర్తి కావ్య విశ్లేషణ_ కవి కల్పనా విశషాలలో సాన బట్టిన జాతిరత్నాలుగా నిర్వచించబడిన (ప్రబంధ సాహిత్య మంకు వేమనకు అసలే గిట్టదు. వీరు వేమన దృష్టిలో, పూర్వ కవుల కంటు కనా కష్టం. రాజ్యాశయుతైన వీరి పాఠ తం్యఠత్య వై ఖరి వేమనకు నచ్చదు.

“తోట కూరైన, దొగ్గలికైనను,

తమిద కుడుము కైన, తవుటికైన;

కావ్యములను జెప్పు గాలడ్యాలు ఘనులై ర”

వేమన వేదశాస్త్రం 808 అన్న పద్యంలో వీరిని త్మీవంగా నిరసిస్తాడు.”కూళ లై నొరాజులకిచ్చి “అప్పుడువు కూడు” భుజించుట కిచ్చ గింపని, భ క్షకవి పోతన, భక్తుల కథలే ఇతివ్ఫు త్తంగా గల భాగవతాన్ని, భగవంతున కంకితమి చ్చినాడు. ఆయన వలెనే విశ్వకవి యైన వేమన్న “విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ” అంటూ తన సితి కావ్యాన్ని, విశ్వ (పజానీకాని కే అంకితం చేసినాడు దేవ భాష యైన సంస్కృతం గొప్పదనే భావం గాని, “దేశ భాష లందు తెలుగు లెస్స” అన్న కృష్ణరాయని భాషా దురభి మానం గాని 'వేమనకు లేవు. + “భాష లెన్ని యైన పర్వతత్వ మొక్కకు” నన్నది ఆయన భామా సిద్ధాంతానికి పునాది. “*ఆ్రిల్ప గదేల యన్న చేశంబు తెల.గేను, ఇఆలుగు వల్ల భుండ తెలు గొకండ; యెల్ల నృపులు చూడ నెరుగవే బాసాడి జిశ భాష లందు తెలుగు అెస్స” _- ఆముక్తమాల్యద = కృష్ణరాయలుం ్రనని సంస్కృతంబు సకల భాషలకును, దేశ భాషలందు తెలుగు లెన్స; జగతి తల్లి కంళఠు నాభాగ్య సంచద మెచ్చు. టాచు బిడ్డ ములు గాదె ఎ (శ్రీడాఖిరామం * శ్రీనాథుడు, “ద్రొండ్ర కుంభ మన్న, కుండ పర్వత మన్న, నుప్పు లవణ మన్న నొకటి గాదె; భాష లిట్రై "వేరు పరతత్వ మొక్కకు” ఎ వేవన.

904 విప్లపయోగి, విశ్వకవి

సమస భాషలకు తల్చ్లియని, దేవ భాష యని చెప్పబడే, సంస్కృత భాషకు, వ్యాకరణ మూల స్యూత శారుడ్డైన “పతంజలి మహర్షి” (బాహ్మణ బుషిగా భావిస్తారు మన దేశంలోని అ(గ వర్ణాల వారు. కాని ఆయన ఈరాన్‌ దేశానికి చెందిన “యూసఫ్‌ జాయ్‌ పరాన్‌”” అన్న అంశం చాలమందికి తెలియక పోవచ్చు. సద్భ్బాంహ్మణ హృదయాలు దీనికి ఒప్పినా, ఒప్పక పోయినా, ఇది ఆధునిక చారిితక పరిశోధనలో తేలిన సత్యం.

సంస్కృత భాషకు అతి (పాచీన లిపి పరమ సవి[తంగా భావించ బడే (బాహ్మీ లిపి. ఈ లిపి ఆదిలో, పారశీక “*ఖారో స్త లిపుల మాదిరి *కుడి నుండి, ఎడమకు” (వాయ బడేది. చి.సి. 800 సం॥ర పాంతములో శ్ర పద్ధతిలో (వాయ బడిన శాసనాలు మన దేశంలో ఇప్పటికీ వున్నాయి.

[గీసు దేశానికి వలస వెళ్ళిన ఆర్యులు “హిబూయ్‌న్‌ లిపి పద్ధ తిని అక్కడి వారి నుండి (గహించి *ఎడమ నుండి కుడి! (వాసే”నేటి పద్ధతిలో దేవ నాగర లిపిలో [వాయడం చేర్చు కున్నారు, (తం ఒకటవ శతాబ్దానికి ఈ హ్యబూయన్‌ పద్ధతిలో (వాయడం భారతీయు లకు అబ్బింది.

పాణిని వ్యాకరణ సూతాలు, (బాహ్మ్మీ 'దేవనాగర లిపులు లేని దేవభాషను (సంస్కృతాన్ని మనం ఊహించ గలమా ? వ్యాకర అమ్ము లిప్తి రెండూ ఆసురు (పారశీక యవనుల (గీకుల) నుండి మనకు సం[కమించిన వంటే సంస్కృత పరిశుద (బాహ్మణాత్మ ఎంత ఘోషిస్తుందో పాపం! 9

దేవ భాష అనేది లేదనీ, అన్ని భాషల, సంస్కృతీ సాం్యప

దాయాల్కు మానవ నిర్మితాలేననీ ఇందువల తేట తెల మౌతుంది. ళా ళం

వేమన వేదశాస్త్రం 80% ఎన్ని పత్యేకతలున్నా మన భాషా సంస్కృతులు గూడ విశ్వమానవ సంస్కృతిలో విడదీయరాని భాగాలు. ఇవి దేశ మత్క పరిధులకు అతీతమైనవి.

అందుకే వేమన్న నర్నూరేండ్ర నాడు వక్కాణించిన “భాష లిఠ్లై వేరు పరతత్వ మొక్కకు అన్న వాక్యం ఎంతో గంభీరమైన) అర్ధి వంతమైన అవగాహన గల చార్మితక సత్యసూక్రి. ఇది విశ్వ సాహిత్యంలో శాశ్వతంగా నిలిచిపోగల మణిపూస అనడం అతశయో క్రి గాదు,

తెలుగు భాషలో అనాదిగా సాగుతున్న మార్గదేశి కవితా వివాదం, పద్య, గద్య, పద కవిత ద్విపద కవితల చర్చాంశాలు, మున్నగు వాటిపై ఆయనకు ఆసక్తి లేదు.

ఖు ఖః జ ఖు

తెలుగులో, కావ్య (పబంధాలలోని శృంగారం- వేమన వైఖరి

ఇం1[ద్రియ 'లోలత్వాన్ని రెచ్చగొక్టు అంగనల అంగాంగ వర్ష నా శృంగారం వేమనకు నచ్చదు.

సంస్కృతంలో మహాకవి కాళిదాసు కావ్యాలకు ఆంగధుడ్డె న “మల్లి నాథసూరి" వ్యాఖ్యానాలు (పసిద్ధ మైనవి. కాళిదాసు కావ్య నాటక పఠనం, కవి-పండితులకు కొంగు బంగార మైంది. కావ్యాలలో సితి “కాంతా సమ్మితంగా అంక, [పియురాలి హీత వచనం మాదిరి ఉండాలనేది నసంస్కృతా లంకారికుల మతం, సంస్కృతంలో శృంగార రసాన్ని సహజ మనోహరంగా జొప్పించినాడు కాళిదాసు, కాళిదాసు

రం విష్ణవయోగి, విశ్వకవి దాటిన మోటు శృంగారమే, తెలుగు కావ్య; (వబంధాలలో విశ్వరూపం దాల్చింది. నఖ్మ శిఖ పర్యంతం స్త్రీల అంగాంగ వర్ణనలు, పొంగులు వారి 1(పవహపించినాయి. ఇందులో కుచ వర్ణన తెలుగు (పబంధ కవుల శాదర్శం- ఆంధ కవితా పితామహుని తొలి 'పబంధం మను చరితలో:- “శ్రి వక్షోజ కురంగ నాభ మెదపై జన్నాందోి అంటూ, శావ్యాదిలో శ్రీ, వెంటనే వక్షోజం__దర్శన మిస్తాయి. “ఆర్రవల చన్నులంబలె బయల్పడనీకయె, ఘూర్జరాంగనా, గురుకుచ్చయుగ్మముంబల్కె నిగూఢముగాక్క తెలుంగు దేశ వుం, గరితల చన్నులంబల్కె నెకానొక ఇంచుక్క గానిపించినన్‌, సరసులు మెత్తుు రక్కవిత చందము నందముగా జగంబునన్‌.* అని కృష్ణరాయలు కోరినాడో లేదో? రాజుల ఎంగిలి మెతుకుల కాళించిన పబంధ కవులు తెలుగు పడుచు చనుకట్టును విచ్చలవిడిగ్యా రచ్చకీడ్చినారు. మానవక న్య లు చాలక *వర గంధర్వాప్పరో భామినీ, వక్షోజ ద్వయ కుంభి కుంభములమపై” కూడ నాశ పుట్టి వారి నుండి గూడ కావ్య కన్యలను సృష్టించినారు. శృంగార రస సనాధుడైన శ్రీనాథుని శృంగారం ఇక సరేసరి. (శ్రీడాభిరామంలో-_ “మకర ధ్వజుని కొంప్క ఒక చెంప గనిపింప; చేర గట్టిన దయా! చిగురు బోడి" అంటూ హద్దులు దాటినాడు. భక్త కవియైన పోతనకు గూడ ఈ *చంటి జబ్బు” కొంత పట్టుకొన్నది. లోకమాతి యైన రమాదేవి, శ్రీ మహా విష్ణువు వెంట ఉత్చాట్రీ ముక్త కుచంబుతో” పోతూ వుంకే, “చ్మక వాకంబులు కుచయుగంబు దాకి కొవ్వు సూప నంటాడు. భక్తి వైరాగ్య విధానమైన ధూర్జటి-

వేమన వేదళాస్త్రం 807

“సన్సంచెైెల మోద నెక్కి కటి మండలి గట్టిన పారుటాకు, లిం

చించుక చంచలింప, మరునిల్లు బయల్పడ జేయ, బిట్టలం.

జంచెక లార్చి వేయుదురు....౫

అంటూ, దిక్కుమాలిన చెంచు పడతుల రహసా్యావ యవాలను గూడ, బహిర్గతం చేస్తాడు. దాసీ, మిండ జంగమస౦గమ౦లో “చక్కెర లప్పలు తెప్పలు గట్టిస్తాడు. వారవనితల అధర నుధారన పానమే, వారి కవిళ్వానికి “అతులిత మాధురీ మహిమకలిగించినదన కూడ చెప్ప బడింది.

రాజుల, పాళిగాండ ఇం్య్గదియ లోలత్వముతో పాటు, (కుళ్లి ౦త లాడి ఆఖకుకు క్షీణించి, కృంగి పోయిన (ప్రబంధ కవిత చివరి దినాల్లో జన్మించిన వాడు వేమన. “ఈ వబంధ కవిత్వ చరనము గీతికలా” అన్నట్లు తన వైరాగ్య గీతాలను అలాపించినాడు. తెలుగు కవితను మేల్కొలిపి నూతనా దర్శాన్ని చూపించినాడు.

వేమన దృష్టిలో తెలుకువారి ఆడపడచు మాతృ స్వరూపిణి,

కావు కావు మనుచు కరుణమై యేద్చెడు, .

శిశువు చేరదీని చిత్తమలర;

పాల నిచ్చు నట్టి వడతి పుణ్యాత్మరా 1”

అటి తల్సి సనాలను *వూల బంతులని” వర్ణించే కవులను.

ఈ (లగ ఎలి

“భల్లాల చనుల వూల బంతుల బోల్తురు,

పాలు మాలినట్టి పనస లవని;

మాంస ఖండ మందు నురి యేమి యున్నది ౪”

అంటూ తీవ్రంగా అక్షేపిస్తాడుః

౯09 విస్త్షవయోగి, విశ్వకవి

“బాల్య మందు తాను బహు విధముల బట్టి,

చప్ప జరచినట్టి _స్త్రసములకును;

మోహ మింత యుల ? మూఢాత్మ'! తెలియరా 1౫

అంటూ మంద లిస్తాడు.

“మొలక చనుల నాడు మూడు కోటుల జేయు,

కులుకు చనుల నాడు కోటి సేయు;

తళుకు చనుల నాడు దయ్యాలు కొరగావు

అంటూ యౌవనం శాశ్వతం కాదంటాడు.

“ఇనుప కచ్చడాల్‌ కట్టుకొను ముని ముచ్చు .తైన,

తామరస న్మేత లిండ్హ బందాలు కారో

అనీ స్వర్గములో లభించేది అప్సరనల కౌగిళ్ళ. సుఖమే ననీ, అబ్రన్ట్య ద్రో (బ్రహ్మ యటన్న, (పాజదువు” నంతరార్థ మిదే నంటూ, (పబంధ కవి రచ్చ గొట్టిన కామో దేకాన్ని ల

“ఉచ్చ లోనె బుట్టి ఉచ్చలోనె బెరిగ్కి

ఉచ్చ కాశ పడుట యుక్త .మగునె;

ఉచ్చ రోయు వాడె ఉత్తమ యోగిరా [౫

అంటూ వైరాగ్య స్థాయి పెంచి బోధిసాడు.

అధర సుధారసంలో “చక్కెరలప్ప లాళించే” వెరి వెంగళప్ప లకూ “వలచి వలపించు కోవడమే” లక్ష్యంగా గల రంగాజమ్మలక్కు మధుర వాణులక్షు, ముద్దు పళనులకు___

“వలపు గలిగెనేని వనజాక్షి అధరంబు

పంచదార కుప్పు పాల లప్పు**,లో కానీ,

వెిమన వేదళాస్త్రం త

ఆవ్రల్రక్ప్రు ద్రిరెనేని వనజాక్షి అధరంబు,

ములక పంటి జిగురు, ముష్టి రసము;

చింత పొంత యగును, జీడి నమానమౌ

అంటూ వలపు క్షణ భంగురం సుమా! అని “హెచ్చరిస్తాడు. (సబంధ కవులే గాదు; పరమ భక్తులైన అన్నమయ్య వంటివారి పచ్చి శృంగారాన్ని గూడ విచ్చల విడిగా రచ్చకీడ్చి పరిహసించినాడు*

ఇ జ జః శః

ఉన్నత భావాలు = ఊఉ త్తమ కనితాదర్శాలు

“ఉన్నతమైన ఆలోచనలు అన్ని వైవుల నుండి (పనరించు గాక [2 అన్న బుగ్వేద వాక్కుతో మానవుని తొలి కవిత్వం ఇరంభమైంది? వేమన పుట్టుకవి గాని, పెట్టుకవి గాచు. కాబట్టి అయన సాపాత్య౦ స్వేచ్చా స్వాతంళ్యాలతో కూడిన ఉన్నతభావ పరళపరతో -తొజికిన లాడుతుంది. అందు కతడు ద్విపద, పథ కవిత్వాాల కంశు కూడ (వజలకు' మరింత సామిప్యంగా ఉండే, ఏ మ్యాతం అడంబరము లేని నూతన సజీప భాష్య (పవాహం వలె అతని ఆటవెలదిలో, అతని సునిశిత భావాల వెంబడి కుప్పించి దూకింది అంచులో శబ్ద చాపల్యం మచ్చుకు గూడ లేదు. “*వాడుక మాటలతో (పకటించ గలిగిన ఖభావాళల్సు ఎంత గొప్పవిగా ఉండవచ్చునో, ఎన్ని రకాలుగా వుండవచ్చున్సో, ఎంత సూక్ష్మంగా వుండవచ్చునో, నిదర్శన పూర్వకంగా చూపిన వాడు మహా కవి వేమన” అన్నాడు, న్యుపసిద్ధ సాపాత్య విమర్శకులు, తాపీ ధర్మారావు గారు,

“అల్బాక్షరముఇ ననల్బార్థముల' రచింతునని;, (ప్రతిన బూనిన సోమనయే గాదు ఈనాటికీ ఏ మహా కవులు గూడ సాధించలేని

910 విష్తవయోగ్కి విశ్వకవి ఈ మహో కార్యోన్ని “కొండ యద్ద మందు కొంచెమై యు౦డదా/” అన్నట్లు చిన్న చిన్న మాటలతో చెప్పి చూపించఛచినాడు. ఆది కవి వాల్మీకి కరుణా రసం ఎంత ఉన్నత మైనదో, వేమన అర్థవంతమైన హాస్య రసం అంత గొప్పది. నొప్పిచెందే వారిని గూడ నవ్వించే దొడ్డ గుణర కలది, చాలా కాలం కావ్య (పపంచంలో శృంగార. వీర్య కరుణ, శాంతి మున్నగు రసాలు రస రాజముతై రాజ్యా లేలినవీ, మనిషిలోని దుర్గుణాలన్సు పమాజంలోని చెడుగును, తొలగించడంలో హాస్యానికున్న (పాముఖ్యతన్సు పాళ్చాత్య అధునిక మధ్యయుగాల మహా కవులు గుర్తించి తమ సాహిత్యంలో హొస్య రసానికి సముచిత స్థానం కల్పించినారు. వేమన్నకవిత్వరిలో హాన్యల రసరాట్టు. వోన్యరస పోషణలో ఆయన సాటిలేని మేటి. ఛలోక్తి నర్మోక్తి సరసో క్రి చమత్కృత్కి నిరాకృత్తీ మున్నగు హోాస్యములోని బహువిధ రూపాలను ఆయన కవితల్లో మనం దర్శిస్తాము. అధునిక పపంచ భాషలన్నిటిలో హాస్యాన్ని; సాగరికతకూ ఆ ప్రమ్మికుడుగా గుర్తించి కావ్య జగత్తులో పముఖిస్థానం కల్పించ బడింది. ఆరిగ్భ భాషలో న్విష్ర బెర్నార్లుషా. రష్యన్‌ భాషలో న! గోగోల్‌ మున్నగు వారు హాస్యాన్ని రనరాజంగా నృష్టించిన యవి కవులు, “వోస్యానిక్షీ నే నవలంబీంచే పద్‌తీ నిజం చేస్పడమే. నిజానికి 0 మీంచీన వోన్యం (పపంచంలోశనే లేదు.” అంటాడు బేర్చాద్డుషా, వేమన మో న్‌ కల నాస్యలలోని గొప్పతనానికి మూల మదే నన్నది స్పష్టం, మూఢ

“వేమన వేదశాస్తం న! విశ్వాసాలతో పోరు- నల్పునవుడు, వాదించడం వల్ల, ఫలిత ముండదు. కారణం ? అవి వాదం వల్ల పరిష్కారం కావు. కాన ఈ వ్యాధికి చక్కటి మందు, అవహేళన, అవపహాస్యం అని స్ముపసిద్ధ తత్వవేత్త వావరు ఏనాడో చెప్పినాడు. ఆ జబ్బుకు వాన్టేరు వాడిన మందునే వేమన వాడినాడు,

వేమన అలంకారములు, ఉ[చ్చేక్షలు, వ్యాస్తవ.. జగత్తులోనివి, కాని చాలమంది కవులవీ, మహాకవులవీగూడ, చాలమట్టుకు ఊహ 1పపంచము లోనివి. అేీద్యా అలంకార శాస్తాంలలో పుట్టి నట్టివి= ఆయన కవిత్వ మెంత నహజమైనదో, అలంకారాలు గూడ, అంతే సహజమైన జాతి రత్నాలు.

నిక్కమైన మంచి నీల మొక్కటి చాలు,

ఈళుకు బెళుకు రాళ్లు తన్పైడేల బా

చదువ పద్య మరయ చాలదా ఒక్కటి

అంటూ తను చాటిన కవితాదర్శాన్ని అడుగడుగునా పాటించి నాడు. అన్ని శాస్తాంల వలెనే కళలు, కవిత్వం (పజల సొత్తు. (పజల భాషలో (వాయని కవిత్వం, (పజల కోనమే (వాసినాః 1వజలకు న్యాయం కాదు సరిగద్యా సాయం కూడ చెయ్యదు. గ్టామాణ 1ళామిక పజల కోసం, అర్ధమయ్యే సజీవ భాషలో, వేమన కవిత్వం అల్టినాడు. కవి[బవ్మా తిక్కన కందము, కవిసార్వభౌముడు శ్రీనాథుని సీసము, పోతన్న మందార మకరందాల కంకు. చక్కగా తన ఆటవెలదిని (పజల నాలుకలపై అట లాడించినాడు,

౫ జ ము న

ఎవరు కవి? ఎటు వంటిది కవిత్వం 7 అసలు కవి అంకే ఎవరు ? కవిత్వ మంకు ఎటు వంటిది ? అన్న చర్చ ఇక్కడ కాస్త అవసరం. నిబ్బరము, నిర్భయము అన్నవి కవికి కుడి? యెడమ హస్తాలు. లోచూవు, వెలి చూపవు (10-31801 2ఏరే [015120౧0 రెండు క ండ్డు, ఇక జళ్డ ౦తా పరమార్థం- కవికి మెదడుకు కాప్త హృదయం, హృదయానికి కాస్త మెదడు వుంటాయి. గుండే కాయ, తలకాయ సమ దృష్టితో వుంటాయి. రవి కిరణాలకు గూడ చోటు ఇవ్వని స్తలాన్ని కవి దర్శించ గలడు. అందుకే వేమన అన్నాడు_ అ కం రవి కననిది కవి యెరుగున్సు కవి యెరుగని చోటు రవియు గానడు ధరలో; రవి కన్న మిగుల నెక్కువ, కవియై విలసిల్లు నీవు గానర వేమా 1” యూ 1 అని కవుల పైన వేమన్న ఇచ్చిన సుప్రీం కోర్టు తీర్చుఇది, ఇక దీనికి అప్పీలు లేదు. “కవిత్వం వాస్తవాన్ని మించిన వాస్తవం” అన్నాడు ఆంగ ౮ మహా కవి కొన్నినన్‌. “కవిత్వానికి [ప్రమాణం వా సవల రంల 13 103 (009005) 0౪0 1600030. “కవి మతం కళ". గం66 ₹0%8109 13 21) అన్నాడు విశ్వకవి టాగూరు. జరా మరణ మరుగ నిదే కవిత్వము. ఇది మట్టిలోని మాణిక్యము. చెట్టులోని చేవ. కాని వుట్టలోని చెదలు మ్మాతము కాదు. కవి ఆశావాది. (తికాలవేది. ఠై “కవిత్వం ఉత్తమ జ్ఞానమనే ఊపిరిని పసాదిస్తుంది”(మాత్యూ అర్మాల్డు మాటలు, “స్వజనాత్మక శక్తి యే శళవిత్వానికి పునాది.”

వేమన వేదళానస్త్రం 918 హేతువాదం వాస్తవానిక దేవుని గుడి వంటిది. కాని కవిత్వం అందానికి గర్భ గుడి వంటిది” అన్నాడు రాధాకృష్ణ పండితుడు.

“బుషి కాని వాడు కవి కాజాలడు” (నా నృషి కురుతే కావ్యమ్‌ అని అన్నాడు హేమచందుడు తన కావ్య శాసనంలో శతా బ్దాల కిందట. “కవిత్వము భూమిపైన స్వర్గము యొక్క వెలుతురువి

వాస్త ౦ యొక్క అత్యుత్తమ కిరణం (షెల్లీ గువ్వల చెన్నని మాటలో_ ఉం కం॥ గుడి కూలున్సు నుయి పూడును, వడి నీళ్ల ను, చెరువు తెగును వనమును ఖిలమౌ; చెడ నిది పద్యం బొక్కటి, కుడి యడమల కీర్తి గన్న గువ్వల చఇన్నాగో

ఇది కూడ అపీలు లేని తీర్చే. “కవిత్వ మన్నది కృషి గాదు. హృదయం (బద్దలై (సవించు మభుర (దవము (బోనాగ్స్‌. “క్షనిత్త్వం ఉత్తమోత్తమ తాత్విక రచన.” (అరిస్టాటిల్‌ ). “అతితక్కువ మాటల్లో; అతి ఎక్కువ భావ (వభావాన్ని (వకిబింబించేదే కవిత్వం. (న్యుపసిద్ధ ఉరూ కవి నబీబులా, (శ్రీశ, 809) వాల్మికి మాటలో *విచితార్ల పదాలు

ది గ. న్‌్‌! థి వాడినవాడే కవి. (బాలకాండ, తీ సర్గః లాస్‌ ల్లా జార్షి ఇలియట్‌ మాటల్లో చెప్పాలంకు “ఉత్తమోత్తమ కవిత్వాన్ని అతి తక్కువ మాటల్లో ూయవచ్చు.ొ” (౧16 ౬9626654 ౦9 029 06 ఇటేగలు ఇగయు ౪6 2౯621836 60000: 0 ₹016ే9 ) 21124 ఓ 013 6532)/3 09 కఏం[8460)

కవి ముసలితనం లేనివాడు. అతడు (పతిభాశాలి. (వతిభ నిత్య నూతనమైనది. “ంపతిభా నవనవో న్మెష శాలిని అన్నది సంస్కృ తాలంకారికుల మఠం, “కవి హృదయం సుక్షేతం వంటిది. భూమి మిద పువ్వులు నాటితే పువ్వులూ ముండ్డ్లు నాటితే ముండ్ల్యూ

ర14 విప్త్లపయోగి, విశ్వకవి మొలుస్తాయి. కానీ కవి హృదయం అట్టిది గాదు. ముళ్లు, గోళ్లు, విషం, ఏది నాటిన్సా పువ్వులు మామే పూస్తాయి; కాస్తాయి. అన్నది వడబోసిన వాస్తవం.” (ోకవి హృదయం” అన్న గీతికలో రష్యా యువ కవి “కుర్చున్న జరు ఇబిజోప్‌ గాంధీజీ గురువు మహా మేధావి, విష్లవయోగి, స్నుపసిద్ధ రష్యన్‌ రచయిత, లియో టాల్‌ స్టాయ్‌ అన్నట్టు “కవిత్వము హృదయం '(బద్దతై (ప్రవహించు ఊట. ఇవి దహించు జ్వాల. అది వెలుగును, వెచ్చదనాన్ని కలుగ జేస్తుంది” (ఇెంంటా 19 6 6 జ కేజుులం ఇం 1 ఈల 9031026. 1419 మాం కుజ 090039, 2 8163 11206206 జయుడు ఈ కొలబద్దలతో "వేమన కవిత్వాన్ని పరిశీలించి అయన కవి యగునో కాదో విజ్ఞులగు "పెద్దలు నిర్ణ యింతురు గాక! కవులు తేనెటీగల వంటి వారు కావలె గాన్సి తేనెమైన ఈగలు మా(తము కారాదు. సః నే జః సః కవిత్వానికికుల మతాలకు, గుణగణాలకు సంబంధం లేదు కలానికి కులానికి సంబంధము లేదన్నది వేమన్న వేదం. మేధస్సుకు మతం ముఖ్య౦ కాదు. కవిత్వానికి కులతత్వం అడ్డురాదు. (పపంచ సాహిత్య చర్మితలో యిందుకు నిదర్శనాలు బోలెడు. అగ వర్ణాలలో కంకే “పతిత సంకర జూతులలోనే మేధావుల, చరిత సృష్టి కర్తల్క కావ్య కర్తల ధీరోధాత్తుల సరఖ్య అధికం, కులము, తలము లేని జాతుల్లో కూడా ఉత్తమ జ్ఞాను లున్నారు” అన్నాడు వేనున్న గాద్యు వేద వ్యాసుడు,

వేమన వేదళాస్త్రం తేక

సంస్క్ట్ట్రతములో సకల శాస్త్ర, సాహిత్య, కవిత్వ, నాటక,

తాత్విక దృక్పధాల పైన అమూల్యమగు (గంధాలు రచియించిన,

ధారాదేశ చ్మకవర్షి (శ్రీశ 10001055) అగు భోజుడు ఒక ఆటవిక

నాగజాతి సంతతికి చెందిన శళిప్రభ అన్న త్రీకి పుట్టిన వాడని చర్మిత కథనం.

(పై రెంటికి ఆధారం డా॥ డి.డి. కోళాంబి రచియించిన 6410౧| బురే 0171118484090 0% ఉ94ల16 102612 -మే 1506021 021 1196 అన్న (గంధం)

'పాచీన తమిళ వాజ్మయంలో మనకు (బాహ్మణేతర కవులు పలువురు కనిపిస్తారు. తిరుక్కురళ్‌, శిలప్పదికారం, మజి మేఖలై, "పెరుంగదై (బృహత్కథ) జీవక చింతామణి, పెరియ పురాణం, కంబ రామాయణం, కంద వురాణం మొదలగునవి, (బాహ్మజేతర కవుల రచన లే. వ్యాఖ్యాతలలో పలువురు (బాహ్మణులు. (తమిళ సాపొాత్య చర్మిత. పుట. 125)

(నపంచ కథానికలకు ఆద్యబహ్మ యనదగు గుణాఢ్యుడు సంకర జాతి కులజుడు, తండి నాగ (పభువు. తల్లి (బాహ్మణ కన్య, విశ్వ విఖ్యాత సుభాషిత శతకక ర్త భర్శృహరి శూూదభామవ్యుకుడు.

ఉర్దూ పప చములో ఉత్తమ కవితా ఛారకు ఉజ్వల తార యైన మహమ్మద్‌ ఇక్బాల్‌ కూడా నంకర జాతి నంతతియే. తలి ముస్టిం తంగడి బాహ్మణుడు, వృత్తి కుట్టు పని.

మళయాళ కవితయంలో ముఖ్యుడు సాహి తీ చకవరి 'కేరళటాగూరు బిరుదాంకితుడు, (బతికిన 80 సం॥[లలో 70 (గంధాలు రచియించిన “వల్డ థోల్‌నారాయణమిోనన్‌” సంకరజాతి కవి శేఖరుడే_ తంగడి (బాహ్మణుడుు, తల్లి. నాయరు కుటుంబం.

916 విన్లవయోగి, విశ్వకవి (ప్రఖ్యాత పారళీక కవి ఉమరు ఖయాం డేరాలు నేసే వోనీ కొడుకు, ఇతడు రచించిన రుబాయీలు విశ్వ విఖ్యాతిని గడింఛీనవి+ (11 వ శతాబ్ద) అగ్రవర్ణ , ఉన్నత కులాలలో పుట్టినప్పటికీ విశోాల హృదయము గల తత్వవేత్తలు, కవులు, వర్ణ వ్యవస్థను, కుల తత్వాన్ని (పతిఘ టించి సర్వమానవ సమౌనత్వాన్ని చాటి చెప్పినవారు ఎందరో గలరు ఉదా! బుద్దుడు, వర్ణమాన మహావీరుడు, బసవేశ్వరుడు, వివేకా" నందుడు రవీర్యదనాథ్‌ టాగూరు రాథాకృష్ట పండితుడు పండిట్‌ నెహూ వంటి మహానియులు ఈకోవకు చెందిన వారే. అందుకే అన్నాడు వేమన్న మున్నూ రేండ్లనాడే “వేద విషృ్ఫృలెల చా విశ్వోపకాళులు సాక్షి యున్నవారు జగతిలోన; సంకర కులజులు సర్వో త్తములె చూడల అంటూ విశ్వోపకారుతై న వుణ్య వురుషులు చీన్న ఇద కులా ళా లన్నింటిలోను ఉన్నారని వక్క్శాణించినాడు. ణు తే న ల్లా ఆటవెలది = వేమన్న తెలుగులో వృత్తాలు (ఉత్పలమాల, చంసపకమౌొలలు, శార్టూలర్య మత్తేభాల వంటివి కందాల్కు యతి[పాసాలు తప్పరాదనే కఠోర నియమళల కలభఖీ, కందం చిన్నదైనా సంస్క్యృతములోని అర్యా వృత్తానికి (పతిబీంబల, పై వృత్తాలన్నీ సంస్కృత పభావం కలవి, సీసము తెలుగు వృ త్తమైనా పదాలను భావాలను సొగదీసుకొని పోవాల్సి వుంటుంది. ధ్యిపదకూడ ఆంతే. “అల్పార్థముల ననల్సా ర్భాన్ని

"వేమన 'వేదశాన్త్రం క్‌? పాల్కురికి సోమన సాధించతేక్ష వైవడ్రానికి ఇది కూడ ఒక కారణం గావచ్చు- ఇక మిగిలినవి ఆటవెలదులు తేటగితలు మామే.

నంస్కబ్బతంలో అన్నిటి క్రం్సు విన్నదై న అనుష్టుప్‌ ఛందన్సులో ఆదికవి వాల్మీకి రొమాయళ్ళ మృషా కావ్యాన్ని రచించినట్లు; తెలుగులో మహాకవి వేమన తన సిత్రి కావ్యాన్ని రచించినాడు. భారత సంస్కృ తిలో రామాయణ పభావం ఎట్టు చొచ్చుకొని పోయిందో, అక్షే న హు వేమన నీతి, తెలుగు సంస్కృతిలో విడ్లదియలాని భాగ మైంది. అద్వైత మతాచార్యుతై న శంకరులకు, గిర్వాణ భాష జివ్వూ గంలో వుంది. వేనునకు సజీవమైన తెలుగు భాష కొట్టినపిండి- చవైరాగ్య బోధలో పీరిద్దరి కైలి ఇకపే. మూడే చిన్న పద్య పాదాల్టో._ శ్లో! అంగం గలితం, పలితం ముండం దశనవిహీనం, వృద్దో యాతి గృృపాత్వా దండం తదపి నముజ్బత్యాశా పిండం _-ళంకరుల భజగోవింద స్తోకం ఆ అంగమెబ్ర వదలి యటు దంతములు చనూడి చనువు ముదిమిచేత తరచు వణళ ముచ్చు తిప్పలుపడి మోహంయబువిడువడు చి “స౦ స్కృ తములో ఎంత సులభముగా భావ (పకటన ఏయవచ్చునో, తెలుగులో కూడ జెయ్యవచ్చునని నిరూపించినాడు. 'చేమన, అందుకే “ఆక్సరడ కుంథమన్న కొండ పర్వతమన్న, నుష్వు లవణమన్న నొకటి గాదె; భాష లిట్టు వేరు వధతత్వ మొక్కకు +4వి అని ధైర్యంగా చెప్ప గతిగినాడు,

షం విస్త్పయోగి, విశ్వళవి నన్నయ కాలము నుండి |పభు పండితాదరణ గల సంస్కృతం కనుసన్నల్లో; తెలుగు భాషా సాహిత్యాలు తెలుగు వృత్తాలు మెలగ వలసి వచ్చింది. వేమన ఆట వెలదితో సజీవ (పజా భాషలో ఆయన వంటి భావాలనే (పచారము చేయ దలచుకున్న అనేక మంది తత్వ జానుల్తు తత్వాలు, వచనాల్సు ఏలలు, దరువులు మున్నగు (ప్రజా ఛందో రీతులలో రంగ ]పవేశం చేసినారు. వీరిలో అనేకులు (బాహ్మ జేతరులూ, శ్నూదులు, స్త్రీలు కూడా వున్నారు. ఈ విధంగా తెలుగు భాష పండితుల ఛందో బందిఖాన నుండి విడీ వడి తొలిసారిగా ఆరు వందల ఏండ్ల తరువాత్య [బతికి బయటపడి స్వేచ్చా వాయువులు పీల్చ నారంభించింది. తంజావూరును మహా రాష్ట్రం లాకమించిన తరువాత త్యాగరాయకీ ర్తనలు, జంగం కథలు తామక తంపరగా పుట్టు కొచ్చినవి, ఉప్పెన మాదిరి వస్తున్న ఈ నజీవ భాషా (సవా హాన్ని అడ్డుకోవడానికి పండిత ఛాందసులు అంగ్లేయుల పాలనలో (బౌన్‌ లాంటి సహృదయులను గూడ అదరించిి బెదిరించి, వేమన పద్యాలను ము[దించకుండ అణచి పట్టినారు. శ్రీ కొమ[రాజు వెంకట లక్ష్మణరావు గారి వంటి చర్మిత పరి శోధకులు సి. అర్‌. రెడ్డి రాళ్ల పల్లి వారివంటి సహృదయ విమర్శ కులు వేమన్నను తిరిగి తెలుగు |పజలకు పరిచయం గావించినారు, ఆధునిక ఆం్మధ సాహిత్యములో యుగక ర్తలైన గురజాడ వారి ముత్యాల సరాలకు వేమన ఆట వెలది మాతృక అని. రెండింటి లోని భాష్య (గ్రాంధికతా ము[ద గలిగిన వ్యవహార భాషగా ఉండడం వంటి కారణాలను చూపిస్తున్నారు నూతలపాటి గంగాధరం వంటి సాహిత్య విమర్శకులు అభ్యుదయ కవులు, ఈ ముత్యాల నరాలు, ఈనాటి గేయ కవిత్వానికి మాతృకలు.

వేమన వేదళాస్త్రం తి19ి ఖావ కవులు విరివిగా వాడిన తేట గితలుు అట వెలదులు, అక్క సెళ్టెర్యడు. అందుచే [పముఖ అభ్యుదయ కవి కి॥ శే] బాల శంగాధర తిలక్‌ *వ్వ్చేలి ముసుగు జూర వాలు చూపులు నిగుడ, ఒదుగు లేని కైట యొత్తి గిలగ; అడుగు నేడుగు నందు నానందమే (మోయ, ఆం[థ కవిత నాది ఆట వెలది అంటూ అట వెలఏని ఆంధ కవితకు ప్రాతి బింబమైన ఛందో శీతిగా వర్ణించినాడు, “వేమన ఆటవెలదులు, పద్యాలుగా పాడ వచ్చు. వచనాలుగా పలుక వచ్చు. ఈనాటి గేయ కవిత్వం నుండి వచన కవిత్వం అనేది, [కొత్త 1వకియగా ముందుకు వసూ.వుంది. ఈ సంధి కాలంలో సాపాత్య రూపాల-పై జరిగే చాద వివాదాలపై కూడ, "వేమన్న [_పభావం ఈనాటికి కూడ తగ్గడం లేదు, “అర్జాన్ని అధ్వాన్నపు అడవిలో వదలి గద్యానిక్తి పద్యానికి పెళ్లి చేద్దాం. కాదన్న మాదన్న ఎవడన్నా వుంకు వేమన్న ఏమన్నాడో చూడమంటానని శ్రీశ్రీ ఛలోక్తిగా అంటున్నాడు; -(అథీ గారి కొంప కోజాల నుండి) ల ఫి న క్‌

ఏ20 విప్లవయోగి, విశ్వకవి నత్రర్ర సృష్టి జు వేమన్న శతకాలకు మూల బీజాలు బుగ్వేదంలో దొరుకుతాయి. ఒకే మకుటం గల బుక్కులు ఒకే దేవతకు సంబంధించిన బుక్కులు, బుగ్వేదంలో అనేకం గలవు. వేద వాజ్బయం తరువాత సంస్కృత శతశాలన్నింటిలోకి పసిద్ధ మైనవి బర్భృహరి శతకాలు, శృంగార రస పోషణలో అ్యగగామి కాళిదాసు. భర్తృహరి వైరాగ్యానికి (పతీక, తెలుగు లాక్షణికుల్లో శతకాన్ని అప్పకవి 1పమాణంగా "పేర్కొన్నాడు. శాని కనుపర్తి అబ్బయా మాత్యుడు శతకాన్ని క్షుద సాపితృ్మములో చెర్చినాడు దిర్హ కాలం కొనసాగిన పురాణ, కావ్య |పబంధ రచనలలో తెలుగు కవులకు స్వేచ్చ లభించ లేదు. కం॥ పరభు క్త ముజ్లైన యలం కరణముల జుగుష్ప లేక, కె కొని పదవ్వి న్ఫురణంబు జూపు కుకవిత పరికింపగ లజ్జ లేని బానిస కాదే!” రోత అనకుండా ఎంగిలి కూడు తిన్నట్లు, ఒకరు చెప్పిన భావా లంకారాలనే ఇంకొకరు చెప్పుకుంటూ, దీర్హకాలం సాగిన అనాటి సాహిత్యం సిగ్గు శరంలేని బానిస అంటూ తిట్టి పోసినాడు సంకుసాల నరసింహకవి, కావ్య (పబంధాల కంకే కవి స్వేచ్చగా తన భావాలను వెల్ల డించడానికి శతకాల్లో అవకాశ మెక్కువ. అందుకే అనేక మంది ఆంధ కవులు శతక రచనలో తమ స్వేచ్చా సాహిత్య పిపాసను తీర్చు కున్నారు, వీటి రచన 12, 18 శతాబ్దాలలో ఆరంభ మైంది, తెలుగు నాటి తొలి తిరుగుబాటు కవియైన పాల్కురికి సోమనాథుడే తొలి శతక కర్త,

వేమన వేదశాస్త్రం గ! శేలైవ శతాబ్దిలో జన్మించి, కావ్య (పబంధ యుగంలో ముడుచు కొని పోయిన శతక వుష్పాలు, వేమన శతక్‌ సావాత్య సూర్య కిరణాల కాంతిలో సహ్మస ముఖాలతో విచ్చుకున్నవి. 17 189 18 శతాబ్దాల అంత్యం వరకు శతకాలు శరవేగంతో వురోగ మించినవీ. పురాణ కావ్య (పబంధ వాజ్మయాల కంక తెలుగులో శతక వాజ్బయం ఎంతో ఎక్టువ. శతకాల సంఖ్యయే దాదావు 8000, ఇవి 18 రకములు, స్థూలంగా రెండు రకములు. ఒకటి దైవికము, రెండు సామాజికము వేమనది ద్వితీయ [శ్రేణికి చెందినదే యైనా అద్వితీయ మైనది. భ రృహరి నుఖా షితాలను, వేమన సుభాషితాలతో పోల్చవచ్చు. అయితే భ_ర్భృవారి సుభాషితాలు మకుటంలేని శతకాలు, వేమన శతకాలు మకుటాయి మాన మైనవి, వేమన్నది అద్వితీయమైన సాంఘిక, తాత్విక శతక సంపుటము. వేమన సూక్తుల (పభావం గమనించిన తర్వాతనే ఆం[ధ కవులకు భర్హ్చృహరి సుభాషితాలు జ్ఞప్తికి వచ్చినాయని చెప్పవచ్చు. పుష్పగిరి తిమ్మన్న, ఏనుగు లక్ష్మణ కవి, ఎలకూచి బాల నరస్వతి అదే పనిగా భరహరి నుభాషితాలను తెనిగించినారు. వేమన్నకు ముందున్నవి భక్తి నీతి శృంగార శతకాలు మాత్రమే. "వేమన తర్వాత మాతమే సమకాలీన సమాజం లోని ఆఇబారాలు, దేవుళ్ళమోద, తమ భావాలను తెలుగు కవులు ప౦కటించ నారంభించినారు. మరి కొందరు వేమన మాదిరే తమ పేరునే మకుటంగా పెట్టుకొని శతకా లల్లి నారు. (కవి చౌడప్ప, గువ్వలచెన్న శతకాలు) విపుల శబ్దళాననుడై న నన్నయ వ్యాకరణ సూతా9ిలను, అగర్శివర్ష అపాంకారాన్ని వెలిగ్పుక్కిన్స అప్పకవి లక్షణ గగింథాలను, శతక .కవులనేకులు తుంగలో _ తొక్కి వేసీనారు.

822 విస్తపయోగి, విశ్వకవి “అట మిన్నందిన వాని యొక్క పొడ వెంతన్నట్టు” వేమన గొప్పతనాన్ని కించ పరచ పంయత్నించిన ఛాందస పండితుల ఆటలు సాగలేదు. అన్ని కులాల వాళ్ళు, పంజా జీవితంలోని విభిన్న దృక్పథాలను, ప౦తిబింబిస్తూ శతకాలు వారసినారు. ఆనాటి నుండి ఈనాటి వరకు పుంఖాను పుంఖాలుగా శతక సృష్టి సాగుతూనే వు-ది, వేమనను కవిగా గుర్తించని వీరేశలింగం గారు కూడా మొదట శతక రచన చేసినవారే, ఉ త్తమ సాహిత్య సృష్టికి శతకము ఒక సాధనంగా నుందు కూడా వుంటుంది. వేమన అనంతరము ఆయన్ను. అనుకరిస్తూ శతక సాహిత్యము, తత్వ సాహిత్యము కొల్లలుగా "పెరిగి పోయింది. పోతులూరి వీర బగ్వహ్మాంగారి “కాళికాంబ హంస కాళికాంబ శతకం మొదలు పరమానంద యకీందుల “సంపగి మన్న శతకం మున్నగు అనేక శతకాలపై వేమన్న పంిభావం ఉన్నది. సంపగి మన్న శతకంలో “కీడాసగెడు గురుడేల్కా గాడిద వాలంబు బట్టి కావే రీదన్‌, గూడున్వె గుండెలు బగులగ్య రూడించదె రొమ్ముదన్ని సంపగి మన్నా [౫ ఈ శతకంలో కుక్కతోక పట్టి గోదావరీదునా అన్న వేమన్న ఉపమానం *గాడిద వాలంబు పట్టి కావే రిదన్‌” అన్న ఈ శతకంలోని ఉపమానము _ అజ “గొడ్డుటావు బిదుక కుండ గొంపోయిక పండు లూడ దన్ను పాల నిడదు ఆన్న వేమన్న ఉపమానం “గొడ్డుటావు తన్ను”. “గుండెలు బగులగ రూదించే గాడిద తన్నుగాొ ఈ పద్యంలో రూపాంతరం చెందింది. ఈ విషయం ఉదహరిస్తూ వంగూరి సుబ్బరావు గారు “*గోదావ రీదునా” అన్న పదాన్ని బట్టుకొని వేమన్న గోదావరి తీర వాసి యని

"వేమన వేదశాస్తుం ల2ితి నిరూపించడానికి కుక్కతోక పట్టి గోదావరి ఈఏ నంత వ్యర్థ (పయ తము చేసినాడు, అంతే కాదు; వేమన్నను దిగంబరున్ని చేయడానికి వాదనా బలంతోగాక్క మాయోపాయాలతో, గాలికబుర్ల తో తంజావూరు పనిగట్టుకొని వెళ్ళి, అక్క డొక పనికి మాలిన దిగంబర చితపటాన్ని మ్మదాసుకు మోసుకొని వచ్చినారు. మ్మ్యదాసులోని అచల వేదాంతులతో కుమ్మక్కై దాన్ని వారు (పచురించే వేమన పద్యాల పతి పై అచ్చు చేయించ గలిగినారు:. ఇది చూచిన కొంత కాలానికి వావిళ్ల వారు "'వేమన్నకు వారిచ్చిన కౌపీనధారణ మానుకొని దిగంబర చ్వితాన్నే తమ (పతి పె కూడా వేసుకున్నారు. ఈ విధంగా వేమన దిగంబర నగ్న చ్యితాన్ని మ్యాతం తెలుగు దేశంపై బలవంతంగా రుద్ద గలిగినారు-

శ్రీ సుబ్బారావు గారు శతక కవుల చరిత రచించిన అనుభవజ్ఞు లైన చర్మిత పరిశోధకులు. కాని ఇట్టి వారిట్టి అక్రమాలకు పాల్పడడము తెలుగు జాతి దురదృష్టము. వ ణో ఖ్‌ ఖః వనేనున అనంతరం తెలుగు దేశంలో 'పెంపొందిన బహువిధ నూతన కళారూపాలు విజయనగర సా[మాజ్య పతనానంతరము తంజావూరులో వారి సామంత _పభువులు స్వతంత రాజ్యాలను స్థాపించు కొన్నారు. అట్టి ఆకాలంలో కర్నూ్నూలు జిల్దా కంభం తాలూకా కాకర (గామములోని ఒక (బాహ్మణ కుటుంబం దక్షణాదికి వలన వెళ్ళింది. అకుటుంబానికి చెందిన వాడే త్యాగరాజు, సంగిత కళను ఉపాసించి దక్షిణ దేశములో కర్నాటక సంగిత సాం పదాయాన్ని సృష్టించిన అమర గాయకుడు. ఈయన అనమాన వాగ్లేయకారుడు,.

ం! విప్రవయోగి; విశ్వకవి పర్ణ వ్యవస్థను ఖండిస్తూ (సచారము చేసిన నాయనారులు, ఆళ్వారులు జన్మించిన అరవ దేశంలో వేమన్న సాహిత్య సాం[ప దాయ (ప్రభావాలు (పజలను ఉత్తేజ పరిచినవి. ఇవీ అక్కడ కన్నడ దేశంలో కంటే ఎక్కువ ,పభావాన్న్ని గూడ కల్గించిన వనవచ్చు. వేమన తంజావూరు పభువులచే సన్మానింప బడినాడని కూడ (పకితి, వారి ఆస్థానం నుండియే వేమన “దిగంబర పటం దిగుమతి అయిం దని ఇంకొళ |పతీతి. వేమన్నను ఆళ్వారుల శాలానికో, నాయనారుల శాలానికో తీసుకొని వెళ్లి, ఆయన్ను వారితో సమానస్థాయిలో పూజించడానికి కూడా 1పయతళత్నాలు జరిగినవి. దక్షిణాదిలో [1కమంగా 1పబలులైన మహారాఘ్టుంలు తంజావూరును కూడ ఆ[కమించు కున్నారు. “బాపనయ్య క్షన్న బయినీడు మేలయా” అన్నట్లు అప్పటి వరకు మత పచారానికి మూ తమే వినియోగించబడే తందాన కథలు జముకుల కథలు, తోలుబొమ్మలాటలు మున్నగు కళారూపాలు తామర తంపరగా నూతనాభివృద్ధి బొందినవి. కుమార రాముని కథ, మియాసాబు కథ, సర్వాయ పాపని కథ, ఆరె మరాఠీల కథ, దేళింగురాజు కళ, మున్నగు వీరగాథలు, కాటమ రాజు కథ ఆసాది సుద్దులు పిచ్చికుంట్ల కథలు మున్నగు కుల పురా కవులు రంచినవు తెలు భపల రు హన ఏ నరిఘ సరిస్క ర్రల్వు భాషా సస అనాటి నుండి ఈనాటి వరకు విస్త వాన్ని సామాన్య ప్రజల భాష కలిగించనంత సాంస్క్రతిక లు శ్‌ టజల భాషలో వేమన పద్యాలు సృష్టించినా యన్నది వా స్తవం, ట్‌ మహా కవులు తిక్కన పోతనల భారత భాగవతాల కంకే వేమన పద్యాలు, భాఖాల్పు సామాన్య (ప్రజల్లో జొచ్చుకొని పోవడమే

"వేమన వేదశాస్త్రం త్రై ఇంచుకు కారణము. అంతేకాదు “భాషలో భావములో శైలిలో అచ్చ మైన తెలుగు దనం గలిగిన పద్యములు వేమనవి, వేమన ఆధునిక యుగంలోని కవులలో పలువురిపై |పభావం వేసిన కవి*ొ అంటూ సె, నారాయణరెడ్డి గారు తమ “అధునిక ఆం్యధ కవిత్వము అన్న [గంథీములో (వాసిన మాటలు అక్షరాల నిజం. "

గురజాడ వారన ఎట్లు ఇపాతకొ త్తల మేలు కలయిక [కొమ్మె రంగులు జిమ్మే? నూతన యుగం వేమన్నతోనే ఆరంభ మైంది, తెలుగు సాపాత్యంలో పాతకొ తృల మధ్య వారధి ఆయన సాహిత్యం, నే ఖ్గు జ్జ ఫ్ష ఆధునిక అభ్యుదయ సాహిత్యాలపై వెమన ప్రభావం తెలుగు సాహిత్యములో వేమున (ప్రత్యేకత “ఆధునికార్యధ కవిత్వము అన్న ఉద్దంధములో డా॥ సి, నారాయణరెడ్డి గారు వేమన కవిత్వాన్ని గురించి మూడు ముక్కలో చివరించినారు. క్ర మభ్య యుగపు కవులలో అఖరుభాడు, బ్ప ఇళనిపి బలమైన 'కొ త గొంతు, త్రి అనేక మంది తరువాత కవులపై (వభావం గలిగించిన వాడు, అని. న్‌ జె స షె తెలుగు సాహిత్యములో వేమన (పత్యేకత మన భాషలో వురాణ కావ్య యుగం వర్ణ వ్యవస్థను బలపర్చేది, “క్షృల్రమ్స వొర్రియ జేయవలయునన్నది "వేమన లక్ష్యం, ఇతిహాస పురాణ రచనల ద్వార మోక్షము నార్జించ వచ్చుననేది పూర్వ కవుల విశ్వాసం. “ర్పూట్రక్ర పురాణ కథలకు వాటము గాదయ్య పరము

జి విష్లవయోగి, విశ్వకవి నారింపగ” అంటూ వేమన వారిని మెత్తగా మందలించి నాడు. “అహింసా పరమోధథర్మఃణి అంటూనే హింసను (గగ్రకతుకర్మ ఎ యుద్ధ సమర్దన) ధర్మమని బోధించే భారతం పంచమ వేదం కాదు సొమ్మ న్నాడు! “వేమన వాక్యం వేదం సుమ్మో” అని లోకులతో అనిపించు కున్నాడు. “లలిత స్కంధము, కృష్ణమూలము” అయినది భాగవతము. ఎప్పంబ సాగరమున పవ్వలించినవాడు గొల్ల యిండ్ర పాలు కోరనేల? ఎదుటివారి సొమ్ము లెల్లవారికి తీపి” అంటూ కృష్ణున్ని పరాన్న భుక్కనీ, “ఆది విష్ణువు అవతారమని” చెప్పబడే రాముడు కనక మృగము కోసమై కట్టుకున్న అలిని పోగొట్టుకున్న “బుద్ధి హీనుడని"* శేల్చినాడు, “నానారుచిరార్థ సూక్తి నిధి ఆదికవి నన్నయ భట్టు సూక్తులు “గత కాలము మేలు వచ్చు కాలము కన్నన్‌" అన్నట్లు పూర్వ కాలానికి చెందినవి. వేమన సూక్తులు “కలిమి అేములు అేని భావి కాలం కోసం” చెప్ప బడినవి, వర్త వ్యవస్టపె అ్మగ వర్గాలపై ఉ్యగంగా దాడి చేసిన శైవ భక్త ణ ఠం

కవి పాల్కురికి సోమన్న “బసవ పురాణం" ద్విపద రచన. “అజామి కాదుల కదియే జాత అన్న వైష్ణవ తాళ్ళపాక భక కవుల రచనలు పద కవితలు. తెలుగు ఛందో రూపాల్లో పరవళ్లు (తొక్కుతున్న ద్విపద పదకవితలను ముదిలంజలతో, ముదివిటులతో పోల్చి వూర్వ కవులు కొందరు పరిహాసం చేసి ? రు. అప్పకవి లాంటి వాళు “ఉపమ గలిగిన శయ్యల నొప్పియున్న, అం[ఘిభవుని కావ్యంబు (గ్రోహ్యంబు గాదు. అంటూ శ్యూదులు కావ్యాలే (వాయరాదు పొమ్మన్నారు. అయితే

భక్త కవుల రచనల్లో నంభోగ శృంగారం కళ్లెలుకొట్టి పారింది. (పబంధ యుగం [పారంభమయ్యే నాటికి 1పభువైన “ఆంధ భోజుడు” కృష్ణరాయలు శ్యూదుడు. “సుజన భజనైక విఖ్యాతి శ్యూద జాతి” అంటూ తన అము క్రమాల్యదలో శూ్యూదులను ,పస్తుతించినాడు,

“వెమన 'వేదశాస్త్రం తూ అ కాలంలో సీటి పారుదల వసతులు విస్తరించడంతో పంటలు వుష్కు లంగా పండి శ్యూదుల సంపదతోపాటు వారి ఆక్క విశ్వాసం కూడా "పెరిగింది, ళా “అది స్నిగ్ధతలంబు, బుద్చుదము, లుద్యధ్డారు భూషా వళుల్‌ క్రుదాడంబర పాక పక్వ ఫలముల్‌, శృత్యంత రాకాశముల్‌ రుదాక్షాక్షర పంక్తి వ్మిభమము, లి రూఢి న్నిరూపింప సె

శూద్ర (పజ్ఞలు, వ్మిప సత్కవి వచస్సూ]'ర్తిన్‌ విడంబించునే”

అంటూ టేవ భాష” అగు సంస్కృతంలో నోరార తిట్టింది చాలక మరల అచ్చు తెనుగులో వీవర పావర తీగల చజిపల బుట్టల్లి నట్లు జప్పెడుు కాపు కవిత్వపు కూళలని తెనాలి రాచుకృష్ణుని వంట వాళ్లు ఆక్షేపించినప్పుటికి అలుగు (వబంథా లన్నిటి కంకు నంగిత సాహిత్య, వర్ణనా నైపుణ్యములో అ(గగామి యైన “వను చర్వితొను “శూ్శదుడై న భట్టుమూర్తి రచించడం (ప్రత్యేకత. అంళేకాదు; అంధ (ప్రబంధ కావ్య పంచకములో, “ఆలసానివాని అల్లిక జిగిబిగొ తరువాత స్థానం, భట్టుమూర్తి “వసు చరిితొ'కే -దక్కింది! తెనాతి వాని “పాండు రంగ విజయానికి మ్మాతం గాదు?

(వధానంగా షవభువులపై ఆధారపడి, ఆనాటి కవులు రాజుల మెరమెచ్చులకోసం, వారారాధించే చేవతల కోసం, కడకు చాలి భార్యల తగవులు తీర్చడం కోసం కూడ కవిత లల్ల వలసి వచ్చింది. పుట్టపర్తి వారన్నట్లు పొట్ట కోసం విళిష్టావ్వెతి అయినవాడు అల్లసాని "పెద్దన 1వభుకుటుంబములోని భార్యా భర్తల తగవులు తీర్చడంకోసం ముక్కు తిమ్మన *పారి జూతాప హరణం” (వాసినాడట,

దీర్చకాలం సాగిన పురాణ కావ్య (బంధ రచనలద్వార తెలుగు ఈవులకు స్వెచ్చ లభించలేదు. ఎంగిలి కూడు తిన్నట్లు జకరు- చెప్పిన

229 విస్ర్రయోగి, విశ్వకవి అలంకారాలనే ఇలకొకరు చెప్పుకుంటూ సౌగిన ఆనాటి సాహిత్యాన్ని సిగ్గులేని బానిసగా వర్ణించిన సంకుసాల నరసింహ కవి అభిపా%యళ ఇ. మై ఆంశాన్ని నిరూపిస్తుంది. రాజుల్క పొళెగాంయ్యడ ఇంద్రియ లోలత్వముతోపాటు తుల్చి౦త లాడి ఆఖరుకు క్షీణించి కృశించిపోయిన (పబంధ కవిత చివలి దినాల్లో వేమన్న జన్మించినట్లు తోసుంది. ఛా అటి “ఆద్య సత్కథల్‌* (పురాణ, కావ్యాలు) పుట్టు రత్నాళలై తే “సత్కవి కల్పనా విశేషాపహ పూర్వ వృ శృముగెలగుటవల్ల [పబంభధాలు “*పానలు దేరిన జాతి రత్నము"లన్న (్రబలధ కవుల గర్వాతిశయాన్న్కి 'వేనున్న నిశితలగా దుయ్య బట్టినాడు, “ఆదిమ కవుల నలె నల్చుండు తానట్టు, చెప్పలేడు గాని తప్పు బట్టు; “దొబ్బ నేద్బ్చ కుక్క దొంతులు చేర్చునా” అంటూ (ప్రాచీన పురాణాల్లోని సార్వకాలిక ధర్మాలను, సాధా రణ నీతులను గాలికి వదలి, పచ్చి మోటు శృంగారాన్ని తకు (గ్రంధాల్లో జొప్పించిన (పబంధ భక్త కవులను పరిహసించినాడు. వేమన దృష్టిలో మాతృమూర్తు లైన స్ర్రీల సన వర్ణనలో అరి తేరిన (ప్రబంధ కవిని “కావు కావు మనుచు కరుణమై యొుడ్చెడు, శిశువు చేరదీసి చి త్తమలర, పౌల నిచ్చునట్టి పడతి పుణ్యాత్మరా” అంటూ మందలిస్తాడు. అంతటితో వేమన్న కున్న అవేశం తగ్గలేదుం “బాల చనుల పూల బంతుల బోల్తురు పాలు మాలినట్రి పనసలవని మారిస ఖండమందు మరి యేమి యున్నది" అని గట్టిగా తిట్టి పోస్తాడు.

వేమన వేదశాస్త్రం 220

అధర సుభారసంలో చక్కెరలప్ప లాళించే వెరి వెంగళప్పలను

“వలపు గలిగె నేని వనజాక్షి అధరంబు, పంచదార కుప్ప పాలలప్పు,

కాని “వలపు దీరెనేని వనజాక్షి అధరంబు, ములక పంటి జిగురు ముష్టి

రసము, చింత పొంత యగును జీడి సమానమౌ” అంటూ వలపు క్షణ,

భంగురము, దాని అనంతరం నిలిచేద్కి విరక్తి లేదా వైరాగ్యం అంటూ, వైరాగ్య గితాలు గానం చేస్తాడు,

కావ్య [ప్రబంధ రచనల ద్వార (పసిద్ధులెన శ్రీనాధుడు, రాయలు, “దేశ భాష లందు తెలుగు లెస్స" అని భాషాభిమానాన్ని (వకటించి నారేగాన్సి వారు రచించిన *కాశీఖండ, అముక్త మాల్యదలోసామాన్య (వజలకు అయః పిండాలు.

“కుండ కుంభమన్న కొండ పర్వత మన్న, ఉప్పు లవణమన్న నొకటి గాదె; భాష లిఫె వేరు పర తత్వ మొక్కకు” అంటూ భాషా దురభిమా నాన్ని ఉపశమింప జేస్తూనే సులభ నుందరమైన సజీవ (ప్రజా ఖాషల్తో మానవ జీవిత పరమార్థాన్ని; తన కవితల ద్వార మన కందించి నాడు "వేమన్న,

(పబంధ మహో కవి భట్టుమూర్తి గొప్పగా పేర్కొన్న “బహు శాంద్రో క్ర మయ (పపంచము”లోని కఠిన పద బంధాలు, దీర్హ సమా సాలు పాత అలంకారాల (పస క్రీ వాట్‌ తళుకు బెళుకులు లేని “నిక్కమైన మంచి నీలాలి వంటి అట వెలదుల్లో కవిత లల్లి నాడు- తెలుగు ఛందో రూపాల్లో అతి చిన్నది యగు ఆట వెలదిలో _

వురాణ కావ్య (పబంభాలకంకే కవి స్వేచ్చగా తన భావాలను వెల డించడానికి అవకాశ మిచ్చేది శతకం. దీన్ని (పారంభించినవాడు

య పాల్కురికి సోమన్నయే. 12వ శతాబ్ధం నుండి 15వ శతాబ్ధం వరకు సాగి ముడుచుకొని పోయిన శతక పుష్పాలు, శతక ఫక్కీలో సాగిన

£ఠ0 వి్లవయోగి, విశ్వకవి

వేమన పద్యాల వెలుగులో విచ్చల విడిగా విచ్చుకొన్నవి. ఈ శతక

సాంపదాయం 119 19 శతాబ్ధాలలో శర వేగంతో పరుగులు

"పెటింది. ఈ 20 శతాబ్ధంలో కూడా ఈ శతక రచన నిరంతరాయంగా ఠు

సాగుతూనే వుంది.

ఇపుడు శతకాల సంఖ్య 8000 వుండ వచ్చుననీ, ఇవి 18 రకా లని సాహిత్య పరిశోధకుల అంచనా. 'వేమన్నకు ముందున్నవి భక్తి శృతగారః నీతి శతకాలు మ్మాతమే, ఆయన తర్వాత వచ్చిన శతకాల్లో సమ కాలీన సమాజంలోని ఆచారాల మిద, దేవుళ్లు మాద గూడ కవులు తమ భావాలను వెదజల్లి నారు. వేమన మావిరే తమ పేరునే మకుటంగా బెట్టుకొని శతకాలల్లడం కూడా జరిగింది.

రాజస్థానాలతోను ధనిక వరంతోను ఎటువంటి సంబంధము

ి లేకుండా వేమన సాగించిన ఈ “ఆశు కవితా జైైత య్యాత వంటిది, తెలుగు భాషలోనే కాదు మరి ఏ భాషలోను జరుగ లేదంటే అతిశ యో కి కాదు,

అందుకే వురాణ కావ్య |పబంధాలకు వేఎికీ అబ్బని (ాచుర్యం వేమన పద్యాలకు లభించింది,

(పజల భాషలో సమాజ జీవితంలోని మంచి చెడ్డలను తరచి వారికి కర్తవ్యాన్ని బోధిస్తూ తన దన్న ఒక (పత్యేక శైలిన్తీ తనదని చెప్పుకునే ఒక (గామిణ తత్వ శాస్తాొన్నీ, వేమన తన పద్యాల్లో వివరించినాడు. ఆయన పద్యాల్లో ఛందో వ్యాకరణ దోషాలు. న్నాయనే పండితులక్సు “వేము డిట్టు చెప్పు వేల పద్యంబులు, తప్పు లెన్నియ్రైన నొప్పియుండు, ఈ త్రరపడ కందు చితంబు నిల్చుడీ...”” అంటూ తన పద్యాలలోని అర్థ భావ గాంభీర్యాలను తరచి చూడ మన్నాడు,

థి ఛీ శి శి

వేమన వేదళాస్తుం తతి విశ్వకవి వేమన్న

మధ్య యుగాలలోని కొందరు కవులు, భక్తులు ఆచార్యులు వర్ణ వ్యవస్థను ఖండించిన వారే. “దివుని ముందు వి శ్వ మానవు లందరూ సమానులొయని చాటినందుకు వీరిని విశ్వకవులుగా కొందరు ఆధునిక విమర్శకులు పేర్కొనడం కద్దు.

కి. శే. సురవరం (పతాపరెడ్డి "గారు తమ ఆంధుల సాంఘిక చరి (తలో "పేర్కొన్నట్లు, మధ్య యుగాల చివరి దశలో జరిగిన “తల్లి కోట యుద్ధములో విజయ నగర రాజుల పరాజయంతో, ముస్స్రిం నవాబులు దేవాలయాలపై జరిపిన విద్వంస కాండ, అగ వర్ద పండితుల హాహో కారాలు, (పజల్లో (పపభు భక్తిని, దైవ భక్తిని అ్యగ వర్మ విధేయతను పటా పంచలు చేసినాయి.” ఆ కాలంలో జన్మించి శిథిలమైన ఆనాటి సమాజంలో, సిగ్గు శరం లేని దురాచారాల, దుస్సం్యపదాయాల సాంఘిక చ్మటములో ఉక్కిరి బిక్కిరి అవుతున్న, "పేద దిన జనాన్ని వీవు తట్టి, చేయిపట్టి, లేపినవాడు వేమన్న తన పద్యాల ద్వారా. భక్తిని పక్కకు "పెట్టి జ్ఞానము, మానవకా, తత్వ విచారాల వైపు మొగ్గినవాడు. భావ [(పకటనలో అతి స్వతం[తుడు.*బహ్మరాత 'కెదురు నిల్చెడి వాడును, ఆదివిష్ణు సూత మరయు వాడు, మూడు కనుల వాని మొనసి నిల్చిన వాడు, కానరాడు నీవు గాక, వేమాఅంటూ నిర్భయముగా (తిమూర్తుల నైన ధిక్కరించే అజ్ఞాన వ్యతిరేక పోరాట పటిమ గలవాడు.

“దిన జనముల భకుల పొలి వాడైన దేవుడు” గజేం్యద రక్షణలో అలసించి నందుకు భక్త కవి పోతన “కలడు కలండనెడు వాడు కలడో లేడో*! అంటూ దేవుని ఉనికినే సంశయిస్తూ నిరాశా, నిన్సృహ లను వెల్ల డిస్తాడు. కాని యైన "వేమన్న, “విత్త మొకరి కిచ్చి వితరణ గుణముల - చిత్త మొకరికిచ్చి చెరిచివాడు; (బహ్మ యాలి ముండ

| విప్లవయోగి, విశ్వకవి

డి లేవున మోయ%, అంటూ దీనుల దార్మిద్యాన్ని తొలగించ నిచ్చ ఇంచనసి, లోభులకు ధనాన్నీ, దాతలకు దారి్మిద్యాన్నీ సృష్టించిన స్టృష్టి కర వున్నప్పటికీ, వాని భార్య ముండ మోసినా సరే, అతడు కూడా చావాల్సిందే నంటూ శపిస్తాడు.

సర్వ సముడై నా సర్వేశుడుంకే

కొందరూ కోట్లతో కులుకగా నేలా?

అందరూ కూటికై కుందగా నేలా?

అన్న ఆధునిక పసిద్ధ "గేయం _ పె వేమన పద్య భావాన్ని పుణికి పుచ్చుకున్న దేమోనని అనిపిస్తుంది.

(సపంచాన్ని మోసగిస్తున్న పురోహిత వ్యవస్థను, పపంచాన్ని రక్షించడానికి బదులు వారిని భక్షంచడానికి ఏర్పడిన రాచరిక వ్యవస్త లోని'మోసాలను, దోషాలను, ఎలుగెత్తి చాటినాడు. శైవ, వెషబ్లీ

ఓ... రాస మతాలు సృష్టించిన జంగమ దేవతల్క అర్చకాచార్యుల డాంభిక వేష భాషలను తూర్చార బట్టినాడు. వీటన్నిటిని బట్టి సమాజంలో మార్చు కోసం వేమన్న అవేదన ఎంత త్మీవమైనదో అర్థ మౌతుంది.

“ఆంధుల చర్మిత నంస్కృతిో అన్న తమ [(గంధములో ఆధు నిక స్యుపసిద్ధ చర్మిత పరిశోధకులు, మార్కిస్టు సిద్ధాంతవేత్త శ్రీ కంభం పాటి సత్యనారాయణ గారు ఉదహరించినటు__

ళా “కులము గల్గువారు గో[తంబు గలవార్చు విద్యచేత వ్యిరవీగు వారు; పసిడి గల్గు వాని బానిస కొడుకులు అంటూ అనాడు వరాల ణి [ప్రాభవం కంటే వర్గాల (పాభవం మైచేయి కావడాన్ని, గుర్తించిన తొలి తెలుగు కవి వేమన, అదే-[గంథములో పేర్కొన్నట్టు; “కలిమి లేమి లేని కాలంబు గలుగునా"” అని అర్థిక అసమానతలు లేని సమా

వేమన వేదళాన్తుం ఇ₹99

జూన్ని గురించి కలలు గన్నవాడు, అన్నారు. [బౌన్‌ లాంటి కౌందరు పాశ్చాత్య విమర్శకులు వేమనను ఆరిస్టాటిల్‌, డిమ్మొకిటస్‌ వంటి స్కుపసిద్ధ తత్వవేత్తలతో పోల్చినారు” అని కూడా అన్నారు, కంభం తాటి వారుం

“జ్టర్రిమినాడు నరుడు కాసేడు మదమున,

అమినాడు మొదలు లేనెలేదు;

ఇట్టి బద్ధజీవి జఇజన్నచడు మోక్షంబు”

అంటూ “కలిమిలేములు లేని నమ సమాజంలో మ్యాతమే మానవజాతికి ముక్తి అన్నాడు. ఈ భావన మార్క్స్‌ కలకు ముందున్న ఉటోపియన్‌ సోషలిషులను జ ప్తికి తెస్తుంది.

క హం క

= వేమునది వార్తా కవిత్వం” అంటూ ఇ*ీకీవలి “విశ్వదాభిరామ..ో (గంథక ర్త తివురనేని వెంక కేుశ్వరరావుగారు, ఒక సిద్ధాంతాన్ని పతిపా దించినారు. *వా రలోనివా రొ అంక -లోకళశిత్తి లోకనీళ్సి లోక సందే శము లోకోక్తి అన్న అర్ధాలు గూడ మనకు ధ్వనిస్తాయి. "వేమన చవిత్వం సమాజ స్పృహ కలజేకాక సమాజ చైతన్యాన్ని పెంపాం దించే పబోధాత్మక, సందేశాత్మక, సిచికవిత్వమని గూడ అర్థమవుతుంది

ణి ణః ణా ఇ తేవున అనంతర సాహిత్యము

వేమన్న సూచించిన అచలం, రాజయోగం పునాదిగా, సెట్‌ ట(బహ్మం _ సిద్దయ్య' మున్నగు తత్వజ్ఞునులు _ తత్వాలు, ఏలల్సు భరు పులు, మున్నగు, [(వజలకు అందుబాకైన సాహిత్య రూపాల్లో రంగ (శుచెశం చేసినారు. తంజూవూరును మహారాష్ట్రులు ఆ[కమించిన

బ34 విష్ణపయోగి; విశ్వకవి తర్వాత అంతకు ముందున్న యక్ష గానాలతోపొటు, త్యాగరాయ క్రి ర్తనలు? జంగం కథలు గొల్ల సుద్దులు, జముకుల కథలు మున్నగునవి తొమర తంపరగా వెలుబడి నూతన సంగిత సాపాత్య కళారూపాలతో తెలుగు భాష విశసించినది. అన్ని కులాలకు, మకాలకు. చెందిన కవులు ఈ సజీవ భాషాభావాల (పవాహంలో, తెలుగునాట కవితా నృప్టి గాలవించినారు. నన్నయ శబ్ల చింతామణిని, అప్పకవి ఛందస్సును తుంగలో తొక్కి పూర్వ సాంప్రదాయ విరుదంగా విజ్భంభిస్తున్న ఈ కవితను అడ్డుకోపడానిక్కి వేమన కాలము సేండి ఈనాటివరకు సనాతన ఛాందస వర్గము వ్యర్ష పయళ్నాలు చేస్తూనే వుంది. ఆంగ్రే యుల పాలనలో బౌన్‌ లాంటీ సహృదయులను 'అదరించి శెదరించి, "వేమన పద్యాలను .పారశాలలో (వవేశ -పటకుండ అడు కున్నారు, అచ్చు అయిన పద్యాలు లువడ కుండ నాశనము చేయడానికి (ప్రయత్నిందినారు, లార్డు బెంటింక్‌ కాలం నుండి భారత దేశములో మూశాధారాలన్తు తొలగీంచడంలో కొంత కృషి చేసిన 'బిటిష్‌ (ప్రభు సము, 1857లో విక్టోరియా రాణి _పకటన తర్వాత, “నముతవిషయంలో జోక్యం కూడదు" అన్న మిషతో అ కృషిని విరమించింది. ఈ మధ్య కాలంలో ఛారిచస పండితులు వేమన కవిత్వాన్ని: “పామర కవిత్వ” మని దుసష్పచారము చేసినారు. చిన్నయసూరి బాల వ్యాకరణ రచన కూడా యిందుకు దోహదము చేసింది. కావలి సోదరులు రచించిన “దక్కను కవుల చర్మితలో వేమన పేరే ఛేదు. అభ్యుదయ సాంఘిక సంస్క రృలుగా పేరొందిన వీరేశలింగం గారి “కవుల చర్మిత” సంపుటా లలో కూడా -వేమ్సన (పసక్షి లేకపోవడము మరింత ఆశ్చర్యకరము, నంఘసంస్కరణ కోసం కవిత్వాన్ని ఖర సదృశ౦గా ర్యుళిపించిన తొలి సంస్కర్త వేమన. విగహారాధన ఖండన, ఏ కేశ్వరోపాసన మున్నగు భావాలలో గూడ పీశేశలింగం వంటి వారికి వేమన్నయే ఆదర్శం.

వేమన వేదళశాస్త్రం లికిస్ట్‌ పంతులుగారి “స్వీయ చర్మితిలో, “తప్పు లెన్నువారు తండోప తండంబు” లన్న పద్య ముదహరించు కున్నారు. పీరి 7వ తరగతి మ్యాక్మిలన్‌ వాచక పుస్తకములో కూడా వేమన పద్యాలు చేర్చు కున్నారు. దీనిని బట్టి పంతులు గారికి, శమన బాగా తెలసుననే 'శేలుతుంది. జాషువా గారస్నట్లు, వారు “పురాణ కావ్య రసమత్తులు” కావడం వేమనను కవిగా గుర్తించ చడానికి అడ్డు వచ్చిందా ౪ వారి “సరస్వతీ నారద సంవాదో రచన నాటిక్కి బహుళ ఈ మత్తు 2దిలి వుండవచ్చు కదా! న్యుపసిద అధునిక సాహిత్య విమర్శకులు శ్రీ సి.ఆర్‌. రెడ్డి గారు తమీ. న్యుపనిద్ధ “కవిత్వ తత్వ విచారము” అన్న (గంధములో వేమన్నను సాటిలేని మేటి మహా కవిగా పేరాన్నారు. శ్రీ గురుజాడ అప్పారావు గారు అధునిక సాహిత్య యుగకర్త, వేమన్న భావాల (పభావం గురజాడ పె ఎంతో వుంది. వీరు "వేమన్న “మంచి నీలాలను* తన “ముత్యాల సరాలిలో పొదిగి వాటిని దగద్దా గాయ మానం చేసినారు. వేమన ఆట వెలదులు, గురజాడ ముత్యాల సరాలకు మాతృకలనిి, కీ.శే. నూతలపాటి గంగాధరం గారు వారి “సాహిత్య గంగా లహరి అన్న బ్యాసావళిలో (వాసి యున్నారు* కన్యా శుల్కాన్ని నిరసిస్తూ వేమన్న ఎన్నో పద్యాలను (వాసినారు. ఆ (పబోధ (పభావంతోనే వీరి “కన్యా శుల్కో నాటకం రచించ బడిం దేమో! [ప్రాయం తగ్గినా దర్హా కోసం వ్యభిచరించే ముది విటులను, “పండ్లు బడ కుక్క ఏైసరంబు గరవదాొ అంటూ పండ్లూడిన తరి కుక్కలతో పొల్చి పరిహసిసాడు- ఈ పరిహాసం ఆధారంగానే కన్యా శుల్మంలోని రామప్ప పంతుల ప్యాత సృష్టికి దోహదం చేసిందేమో ! “తాగి తాగి తాగి ధరజిపె బడుగాక, లా గెనేని తన్ను దానే తెలియు; (తాగలేని వాడె (కాగుబోతరయంగో, అని వేమన పద్యాలకు తొలి

886 విప్ణవయోగి, విశ్వకవి "పేరడీని గురజాడ వారే (వాసినారని న్యుపసిద్ధ సాహిత్య విమర్శకులు బంగోరకే అంటారు కందుకూరి గురుజాడ లిరువురు ఏ కారణాల వల్లనో వేమన (పస్తావన ఎ త్తక పోయినప్పటికి వారి సంఘసంస్కరణ సాహితో్యోద్యమాలకు పూర్వ రంగం మాతం వేమన పద్యాల్లో ఉంద న్‌ న్నది వా స్తవం. సాహిత్యాన్ని ఒక ఉద్యమంగా నడిపిన తిరుపతి వెంకట కవుల, గి; “శతృవపరాధి యగు గాక శరణ మనుచు, చరణముల మీద బడెగాన శస్త్రమె త్తి చంప రాదయ్య ఉపకృతి సలిపి వాని, (పాజములతోడ విడుచుకు శా ని యగును? అన్న పద్య్మము_ “చంపదగిన యట్టి శతృవు దనచేత జిక్కనేని కీడు చేయరాదు, పొసగ మేలు చేసి పొమ్మనుకే చావు” హు హాలుఫర సోమన రచించీన స్వతం్శత పురాణాన్ని “పాప న! న బసవ అరాణంబు” అంటూ వేమన (పశంసించినాడు+ ల చెళ్ల పిళ్ల వెంకట శాస్త్ర గారు రామస్వామి చౌదరిగారి స్వతంతే అభివర్ణి ౦చినాడు., రరులల వరో పరిశోధనలో ఆద్యులు మహా (ప్రతిభొ అతులు అయిన ఓ,11 కొమ్మరాజు వెంట లక్ష్మణరావు గారు వేమన చరితను తొలి సారిగా ప్రచురించి, ఆయనను ఉన్నతాశయాలు గలొ

వేమన వేదళాస్త్రం 887 మహా వ్యక్తిగా తెలుగు దేశానికి పరిచయం చేసినారు. ఇగ వర్ణాలకే సరిమితమైన (వితంతు వివాహాల ద్వారా సంఘ సంస్కరణను సర్వ వర్ణ సహ పంక్తి భోజనము, ఆంటీ నాచీ మున్నగు ఉద్యమాల ద్వారా ముందుకు గొని పోయిన రఘుపతి వెంకట రత్నం నాయుడు గారు రాళ్ళ పల్లి అనంత కృష్త శర్మ గారిని పిలిపించి 'వేమనపై ఉపన్యాసా

ఆం ఈలా ణ

లిప్పేంచినారు.

“భరిత ఖండంబు చక్కని పాడియావు,

హెందవులు లేగ దూడతై యరచుచుండ;

తెల్టవారను గడుసరి గొల్ల వారు

పితుకు చున్నారు మూతులు బిగియ బట్టి”

అంటూ కాకినాడ కాం(గేసు మవ నభలో జాతీయ వైతన్య శంఖారావాన్ని పూరించిన చిలకమర్తి లక్ష్మి నరసింహం గారు. వేమన కవిత్వం, కావ్య, పురాణ, (ప్రబంధ కవిత్వాల కంకు గొప్పదని (పశం సించి ఆ కవిత్వవు వెలుగులో తమ కవిత్వానికి మెరుగులుదిద్దుకున్నారు. వారి స్కుపసిద్ధ గయోపాఖ్యాన నాటకంలో.

“కలము నీరు జేసి గురువును వధియింపః

పరగ నేను గంత బొంకు బొంకి;

"పేరు ధర్మరాజు సపెనువేప వితయా”

అన్న వేమన్న పద్యాన్ని -

“-పేర్రు ధర్మరాజు పెనువేప వి త్తర్మడు,

మాట తేనె తేట మనసు విషము;

నేతి బీరకాయ నీ యుధిష్షిర థబ్ధ్క

ళు డు

మెరుక లేని వాని యెదుట బొగ

మని మార్చుకున్నారు. - "పేర్కొనబడే శ్రీ రాయపోలు సుబ్బారావు. గారు భారత భాగవతొల

లిం విప్రవయోగి, విశ్వకవి మోద వేమన్న విమర్శను పోలిన విమర్శనే తమ “*జడ కుచ్చులు అన్న ఖండ కోవ్యములో చేసినాడు. సురత సుఖాన్ని నిరసించే "వేమన్న తీవ వైరాగ్య బోధలూ, శ్రీ పురుషుల అనో్యోన్యాను రాగంతో నిర్వహింపబడే రాజ యోగ (ప్రశంస, రాయపోలు వారి *సురత సం స్పర్శ లేని శుచిమ దమలిన శృంగార చర్చకు” పరోక్షంగా దోహదం చేసి వుండవచ్చు, భావ కవుల్లో అగగణ్యులైన శ్ర దేవులపల్లి కృష్ణ శాస్త్రీ గారు “మెరగు కళ్ళ జోడు్కు గిరిజూలు సరదాలు, భావ కవికి లేనివేవి లేవు; శకవీత యందు దప్ప గట్టి వాడన్నింటి, విశ్వదాభిరామ వినుర వేను అంటూ వేమన పద్యాలకు అనేక ప్యారడీలను రచించినారు. అదే విధంగా. కం॥ “*పన్నీట జలకమాడే మన్నీల కదేల పందే మాంసము రుచ్చీ వే మన్న మరేమన్నాడో విన్నావా? ముళ్ళ పూడి వెంకటరమణాగో అంటూ అబ్బూరి రామ్షీష్ణరావుగారు గోడ వేమనను అనుక రించినాడు ! అధునిక తెలుగు కవులలో గురజాడ, రాయ్యప్రోలల తరువాత మూడవ యుగ కర్తగా సి, నాం రె. గారిచే భావింప బడిన వెంకట పార్వతీశ్వర కవులు. “మాల మాల గాడు మహి మాదనే (పాదు, మాట దిరుగు వాడె మాలవాడుు " *” వాని మాలయన్న వాడెపో పెనుమాలో అని వేమన్న అంకే_

వేమన వేదళాస్త్రం న... “ముమత దప్పిన యాతడు మాలగాక, మాట దప్పిన యాతడు మాల గాక, అన్నెమును బున్నె మెరుగని యట్టి మాల, మాలయే చేవు మెడ పూల మాల గాకొ అంటూ తమ *పందమాఖి వందనము”లో గానము చేసినారు. తెలుగులో రెండవ గితాంజలిగా "పేరొందిన *వశాంతసేవొను రచించిన ఈ మహా కవులు న్స్‌ అది వర్త్హంబులో నంత్యవర్ణంబును సమకూర్చి పద్యంబు నదివినావు, దివ్య విభూతిలో తిరుమణి చూర్తంబు ఘనయోగ ముద్రలో కలిపినావు, అల్లా పటంబున హరి హర (బహ్మల బంచ వర్ణముల బితించినావు, (శుహ్మ సూతంబున (వకృతి స్యూతంబునుు బురివెట్టి (ాడుగా ఇజేసినావుం గి]; సకల మతముల నొకతోవ జరిపినావు, నిఖిల జాతుల నొకయింట నిలిపినావు, అఖిల శక్తుల నొాకచోట కలిపినావు, పరమ యోగిం్యద! వేమ భూపొలచంద! అంటూ వేమనకు కర్పూర నీరాజనా లర్పించినారు. గాంధిజీ హరిజనోద్ధరణ ఉద్యమాన్ని, బలపర్చిన శ్రీ మంగిపూడి వెంకటశర్మ వంటి కవులు గూడా వేమన్న భావాలను (వస్తుతించినారు. తెలుగునాట (బావ్మాజీతరోద్యమానిక్సి అట్టి కవిత్వానికి గురు చుల్యులైన *కవిరాజు తివురనేని రామస్వామి చౌదరి గారు

క40 విప్రవయోగి, విశ్వకవి “మ్సుక్కు మొఖము చెక్కి మూలవిరాట్టంచు, ఒక్క రాయి తెచ్చి వుంచి గుడుల

కూడు గుడ్డ లిచ్చి ఇొల్తురు (వజలెల్ల

కొంటె పనులుగావె కుప్పుస్వామి”

అంటూ (వాసిన “కుప్పుస్వామి శతకమూూ” *వా సవమ్ము నార్హ వారి మాటి అన్న నార్థ్య వెంకకేశ్వరావు గారి శ తక ము మున్నగు రచనలపై వేమన్న పభావ మున్నది. వేమన పద్యాల (పభావం తమ రచనల మిద వున్నదని నునం అనుకోక ముందే నార్హ వారే ఆ విషయమై ఈ విధంగా చెప్పినారు.

“అయన (వేమన) పద్యాలను పదే పదే చదువుతూ వచ్చినందు వల్ల ఆయన (పయోగాలు నాకు తెలియకుండానే అక్కడక్కడ డొర్జిన వేమో చెప్పలేను, ఇంతే జరిగివుంకే నేను శ్రమాపణ కోరవలసిన అగత్యం లేదు, మొత్తం పద్యాలన్నీ ఆయన చలువతో [వాసిన వే” దీనిపై వివరణ అనవసరం!

వేమన, వీరబ్రహ్మాల అచలబోధ, గాంధీజీ హరిజన అసహాయో ద్యమాలు, మార్క్స్‌ కమ్యూనిజం మూటిని మేళవింది శ్రీ వున్నవ లక్ష్మీనారాయణ గారు తమ “మాలపిల్ల ”” నవలను రచించి నారంకు అతిశయోక్రి కాదు. ఆ నవల కంతకు మకుటాయ మానమైన తక్కెళ్ళ జగ్గని ధర్మ బోధయున్న “ఆదికాలమున నందకు జకులు అన్నదమ్ము లండ్కీ నానీ భేదము లేక సమ స్రము నడుసూ వుండేది అన్ను గేయం పై సై

ద్రార్టాత్ర బమ్మ గుడ్డు పరికించి చూడగా

కులములన్ని యందు గూడ బుకె,

అందరొకట గలయ నన్నదమ్ముళ గదాగో

వేమన వేదశాస్త్రం లశ]

అన్న వేమన పద్య పభావముంది. స మాజ వురోగతికి అడ్డు వచ్చిన “లోభి విషయం గూడ ఆ గేయంలో (పస్తావించ బకథింది. లోభుల'పై వేమన్న చమత్కార నిళిత విమర్శ అందరికీ తెలిసిన దే!

“మహా (పస్టానొ రచన ద్వారా అభ్యుదయ సాహిత్య వుద్య మానికి శ్రీకారం చుట్టిన “శ్రీశ్రీ” అభిమాన “కవ్నితయం'"'లో వేమన ఒకరు, (తిక్కన, వేమన. గురుజాడ) సామాజిక విప్ణవం కోసం వేమన్నకున్న అవేదనయే శ్రీశ్రీ “మహా ప్రస్థాన రచకపైగూడ వుంది!

అభ్యుదయ కవుల్లో ముఖ్యుడైన “*ఆరుుదో వేమన సిద్ధాంత, సాహిత్యాలపైన విమర్శక వ్యాసాలు, వ్యాఖ్యలను ప్శతిక ల్లో పుస్తకాల్లో మనం చూస్తూనే వున్నాం

అటు ఖావకవులకు, ఇటు అభ్యుదయ కవులకు (పేమ ప్యాతు డైన తిలక్‌ గారు “అంధ కవిత నాది ఆట వెలది అంటూ తెలుగులో ఆట వెలది ఛందో రూపొని కున్న స్థానాన్ని (పశంసించినాడు భావకపుల గీతాలు, వేమన ఆట వలదులు, తెలుగు ఛందస్సులో అక్కు సిలెర్మడు. తెలంగాణా మహా కవి కాళోజి “అభినవ వేమన”

వ

బిరుదాంకితుడు.

అభ్యుదయ సాపొత్య ఉద్యమ. నిర్మాతలు “కందుకూరి, గురుజాడ్క గిడుగువారు (మూర్మితయము) కిచ్చిన (పాముఖ్యత వేమన్న కివ్వలేక పోవడము మిక్కిలి శోచనీయము సనాతన మత్త భాషా ఛాందసులకు వ్యతిరేకంగా అనాడు పై “మూ ర్తితయము పోరాటము నల్చిన మాట వొ స్తవము. కొని (బటిష్‌ (పభుత్వ కాలము నుండి ఈనాటి వరకు గిడుగు పిడుగు కంక, కందుకూర్తి గుకుజాడల కంపే కూడా వేమన అంజేనే ఛాందసులకు గండెదడ ఎక్కువ, భారత్కి ఆయ్యధ ప్మతికలలో శేమనను కవిగా గుర్తించడానికి పసవ

ఫై4లి విష్లవయోగి, విశ్వకవి “వేదన పడే కొందరు పాత పండితుల వాదనలను ఈనాటికి మనం చూడవచ్చు. వారిలో కొందరు ఆయన నొక మత సాంపశ్సీదాయానికి ముడిపెట్టి అ మత ప్రచారము కోసము మాతి%మే కలం బట్టిన ళు “సాధారణ పామర కవిగా చితిస్తున్నాకు. మధ్య యుగానిక్కి ఆధునిక యుగానికి మధ్య వారధిగా విలసిల్లిన వేమన కవిత్వం అభ్యుదయ. సాహిత్యోద్యమానికి పునాద్కి నాందీ చాచకళం, పట్టుగొమ్మ కూడ ! ఇంకా కొన్ని వందల యేండ్రవరకు అభ్యుదయ శక్తులకు దారి జూపే ఆరిపొోని ఏకైక కరదీపిక ! మన సంస్కృతీ విష్లవాన్ని వాంఛించే మేధావులందరూ ఈ వా స్తవాన్నిి, ఈనాడైైనా గుర్తించడం అవనరం, ఖండ కావ్య రచయితలు సుప్పసిద్ధ కవివరులగు జాషువా గ్ర “మరణము వార్థకము” లేని అజరామర కవిత్వంగా వేమన కవిత్వాన్ని అభివర్ణించి అభినందించినాడు, వేనున కవిత్వంలోని మాధుర్యాన్ని, అందులోని బొన్నత్యాన్ని గురించి ఆలోచించకుండా అతడు కవియా ? యోగియా ? అంటూ అతని స్ధల కాల నిర యాల ళం చర్చలతో కాలం వెల్లబుచ్చుతున్న సండితులను జూచి కకరృుల్మ త్రీ? కవి గారు. ఉగ్గోన్సీ పెక్టైను పెట్టలేదనుటకున్‌ కొటాట | తిక్కన్నకున్‌ ఖో ణు పా౧చీనుండని కాదు తిమ్మనకు నర్వాచీనుడంచేదియో పేచీ! ఈ సిగపట్ల గోతగిముల కట్చే నేను పోలేను, నీ వాచామౌధురి నినిరర్గళ కవిత్వ న్ఫూ 6 గి రించెదన్‌” అంటాడు. ఇది మొళ్రం సాహిత్రీ పరులను చేమన కవిత్వంమై ఐళ్యపరిచే వీకైక నినాదం !

వేమన 'వేదళానస్త్రం న! “హోెరళీక్ర పండితులు ఖయ్యాము నవగణించినక్లే, ఆంధ పండి తులును వేమన్నను కవిగా లెక్కింప లేదు....ఐన నేమి ? పూర్వము (వబంధ కవులు రచించిన కావ్యము లెన్నియో విన్మృతముతై పోయి నవి. వేమన పద్యములు సజీవములై (పమాౌణీకరింపదగిన సూక్తుతై, సామెతలై వాడుకలో నుండుటయే వాని యోగ్యళకు (వబల నిదర్శనం:.”” అంటాడు “కవి కోకిలొ దువ్వూరి రామిరెడ్డి! ఎ (అంధ (వభ దిన పతిక - సారన్వశానుబంధం _ ప్‌పిల్‌ 1060) రాళ్ల పల్చి వారన్నట్టు, వేమన కవిత్వము గాలి వంటిది, ఆది చొరనిచోటు అదు. వేమన్నయే చెప్పుకొన్నట్టు--- *రవి కననిది కవి యెరుగును, కవి ఎరుగనివోటు రవియు గానడు భువిలో రవి కన్న మిగుల నెక్కుడు, ళవియై విలసిల్లు సీవు గానవె వేమా” అన్న వాక్యములో అణు మాతం అళిశయో క్రి లేచు. సాహిత్య కవిత్వాలలో రాటుదేలిన వేటూరి [పభాకరశాస్త్రి గారి పద్యరత్నముతో ఈ వ్యాసము ముగించుదా౦._ శా॥ “ఏ మేమిన్‌ బరియింపకే సముదితా హీన (పబోధంబుకన్‌, సామాన్య (పజకేని యశమకర స్పస్టావ బోధంబుగా, వేమారున్‌ మననంబు సేయదగున వ్వేదాంతసిద్ధాంతముల్‌, వేమారెడ్డి రచించే పద్య ఫణితిన్‌ విశ్వాభిరామంబుగన్‌,” గ! (కఠస జిల్లా రచయిళల సమావేశంలో ఉపన్యాసం) షం ణ్‌ కే నే

ల! విష్లవయోగి, విశ్వకవి ఆంగ్రేయుల పాలనలో వేమన పద్యాలు (వేమన పట్ల వీరేశలింగం, గురుజాడల అపచారం) వేమన భావాలు సనాతన మత భాందసాన్ని, దురాచారాలను; ధ్వంసము చెయ్యడానికి 'పయోగింపబడిన పాశుపతాస్తా9లు, వేల ఏండ్ల నండి సంస్కృతము నుండి ఛందో, వ్యాకరణా లంకార శాస్త్ర మర్యాదలకు లొంగని, అచ్చమైన తెలుగు నుడికారంలో (పజల భాషలో రచించబడ్సి సామాన్య _పజామోదం పొందిన నిక్కమైన మంచినీలాలు "వేమన్న పద్యాలు. ఇందువల్ల మార్చు నొందని మూఢమతులైన పూర్వాచార పరాయణులైన, ఉన్నత వర్గాల వారికి సాంప్రదాయ సాహిత్య పద్ధతులపై మూఢనమ్మకం గల “శుష్క తర్క కర్కశ మతుత్లైని పండితులక్కు ఆ కవితాధారలు పిడుగుజడి చానగా, కని పించినవి. (బిటిష్‌ పాలనలో సి. పి. [బౌనుదొర వేమన శతకమును ఇంగ్లీషు లోనికి అనువాదము చేసినాడు. ఈ పని చేసిన నేరానికి సనా తన సాంప్రదాయ బద్ధు లైన ఛాందసులు తనపై ద్వేష భావం వెళ్ల (గక్కినట్టు (బౌనుగారు [వాసి యున్నారు. 10 తరువాత 'కైర్సిస్తవ మిషనరీలచ్చే సహాయ సానుభూతులను ఆళించ్హి హిందూసమాజముచే నిరాదరణకు గురియైన కొన్ని లక్షల మంది మాల మాదిగలు, జస్తవ మఠమును వుచ్చు కొన్నారు. గుంటూరు జిలాలో కొందరు రెడ్లు, కమ్మవారు కూడ, ఈ మతములో చేరినారు ”" ౯ ఈ పరిస్థితులలో నే పారశాలలో వేమన పద్యాలను పిల్లలకు బోధించ వలెనను సదుద్ధేశముతో (బౌనుదొర వేమన పద్యాలను అచ్చు వేయించినారు. ఇది కూడ పాందూ మతాన్ని కించపరచడానికి చేసిన దురుద్దేశంగ్యా ఛాందస పండితులు భావించినారు. ఆయన దగ్గరనే (బతుకుతూ ఆయనకు తెలియకుండానే అచ్చు వేయించిన వేమన

వేమన వేదశాస్తం త్‌ పద్యాలను చడీచప్పుడు తేకుండా ధ్వంసం చే యగలిగినారు, మార్క్స్‌ మహాశయుని “*కమూన్యిష్టు మాని'ఫెస్తో” యూరపులోని దోపిడీ వర్గా లకు ఎంత పెనభూతంగా కనబడిందో వేమన పద్యాలు [పాచీన ఛాందస ప౦డితులకు అంత భయంకరంగా, కనపడినాయంకు అతిశయోక్తి కాదు, ఇదే కాలంలో బైబిలు కూడ పార్య (గ్రంధంగా నియమించ డము వల్ల, మృదాసులో 1844 లో “చెన్న పట్టణ స్వదేశ సంఘము అను పేరుతో గాజుల లక్ష్మ నరసుశెట్టి ఆధ్వర్యంలో ఒక సంఘము ఏర్పడి 1646 వరకు బై బిల్‌ను పార్య [గంధముగా వుంచడానికి వ్యతిరేకముగా ఆందోళన సాగించినారు. 1857 లో భారత స్వాతం్యత్య సంగ్రామము జరిగిన అనంతరం వికోరియారాణి (పకటన వెలువడింది. తరువాత కాలంలో మత విషయంలో జోక్యం కూడదనే మిషతో అది వరకు మాదిరి మూఢాచారాలను తొలగించడంలో, (బిటివ్‌ (పభుళ్వము వెనుకడుగు వేయ సాగింది ఈ కాలంలోనే చిన్నయ సూరి “బాల వ్యాకరణము రచించడము, (గాంధిక భాపావాదం బలపడడం జరి గింది. ఈ అవకాశమును దొరకించుకొని పండితులు వేమన కవిత్వాన్ని పనికి మాలిన పామర కవిత్వమని; _ద్యుష్పబారము. చేసినారు, ఈ పద్యాల వ్యాప్తిని అరికట్టడానికి చియవలసిందంతా చేసినారు. (బౌను కూడా వేమన పద్యాల్లో కవిత్వము లేదని (వాసుకొని వెను కడుగు వేయవలని వచ్చింది. వసు చర్మితే, మను చర్మిత, భాగవతము మున్నగు (గంధాలను [పచురించడం, వాటికి |పఖ్యాత పండితులచే వ్యాఖ్యానాలు (వాయించడము, మున్నగు కార్య్యకమాలకు బౌగిను దొర పూనుకున్నారు. కావలి సోదరులు రచించిన దక్కను కవల చర్మితలో వేమన (పస్తావన మాట మా(తంగానైన లేకపోవడం, ఆశ్చర్య కరం. అభ్యుదయ సాంఘిక భాషా సంస్కృ రృ లనబడే, శ్రీ కందుకూరి

940 విప్త్లవయోగి, విశ్వకవి పిరేశ లింగం గారు, (ప్రకటించిన తమ కవుల చర్మితలో, వేమన (పసక్షి లేకపోవడం మరింత అశ్చర్యకరం. సంఘ సంస్కరణ కోసం పంతులు గారి వలెనే, కవిత్వాన్ని ఖడ్గ సదృశంగా ర్సుళిపించిన మహానీయుడు వేమన. విగ్రహారాధన, ఏకేశ్వరో పాసన మున్నగు భావాలో పంతులు గారికి వేమనకు సమానాభ్మిపాయాలు వున్నవి. అయన తమ స్వీయ చరిత్రలో “తప్పులెన్నువారు తండోప తండంబు, లుర్వి జనులకెల్ల నుండు తప్పు; తప్పు లెన్నువారు తమ తప్పు అెరుగరు” అన్న వేమన్న పద్యాన్ని ఉదహరించినారు గూడ. “1026 వ సంవత్సరములో స్కూలు పిల్లల కోసం ఆయన (వాసిని మాక్మిలను కథా వాచకముల వరుసలో /వ తరగతి పుస్తకములో ఆయన 46 వేమన పద్యాలను చేర్చాడు. ఒకటి, రెండు తప్ప మిగిలినవన్ని వేమన్న (పసిద్ధ పద్యాలు కావనేది వేరే సంగతి అంటాడు డాక్టరు గోపి తన “జా కవి వేమన అన్న ఉద్దంధములో (పేజీలు 2/9, ౭గ్రు వీటిని బట్టి వేమన్నను గురించి పంతులు గారికి బాగాతెలుసునని తేలుతుంది. అమునా వారు "వేమనను కవిగా గుర్తించ లేదు. జాషువా గారన్నట్లు పంతులుగారు “వురాణ కావ్య రసమత్తులేగాదు, శుద్ధాంధః నిర్వచన నిరోస్ట్య, గర్భ, బంధ, చిత కవిత్వ, కసరత్తులు కూడ చేసినారు. తర్వాత సరస్వతీ నారద సంవాద రచన నాటికి ఈ మత్తులు? కసరత్తులఎడ విసిగినట్టు కనిపిస్తుంది. కం॥ తెలియదు సుమ్మిప్పుడు నా పలుకుల యర్థంబు నాకె భావములేమీన్‌ వెలనొమ్ములు గాకివి సం కిలలయి కడు నాదు మేనికిన్‌ వెత నిచ్చున్‌

"వేమన వేదశాస్త్రం వక? సీ దయమాలి తుదముట్ట తలకట్లు నిగిడించి ధీరుడై నన్ను బాధించు నొకడు, పాదంబు లోపల పాదంబు లిమిడించి వీరుడి నన్ను నొప్పించు నొకడు, (పానంబుపై సెక్కు (పాసంబు లడరించి పోటుబంటయి నన్ను పొడుచు నొకడు, బెండు పల్కులు గూర్చి నిండైన నగలంచు దిట్టయై చెవుల వేధించు నొకడు గి; ఖడ్గ చృకాది రూపముల్‌ గానిపించి, వర్ణముల్‌ మార్చి నను చిక్కువరచు నొకడు; కుమతు లొడలెల్ల విరచి (పాణముల దీయ ఒడలి పనలేక శుష్కించి యున్నదాన*! కం॥ సుందర బహురస పుష్టి న మందానందంబు బుధుల మదికిడ దేనిన్స్‌ ఛందో బద్ధంబగు పద బృందాటోపంబు తా కవిత్వంబగునే! పంతులు గారు కవిత్వం ఏ విధంగా వుండాలన్నారో, అందుకు అనుగుణంగా వున్న జన రంజకమైన కవిత్వం వేమన్నది. “పైన పటారము లోన లొటారము* అన్నట్లు బాహ్యా డంబరము మ్యాతమే కలిగి సహజ నాందర్యాన్ని గోల్పోయిన, ఆయ్యధ కవిత్వంలో, తేవల సిన మార్పులను గుర్తించిన తర్వాతనైనా; సంతులు గారు వేమనను కవిగా గుర్తించ తేదు. అయన ఆంత్య దశలో మాతం గిడుగు వారి వ్యవహారిక భాషా వాదాన్ని అంగీక రిందినాడు. “పుండు మానిన బెందు మాననటు* అంత్య దశలో కూడా, పూర్తిగా ఆ సాంప్రదాయ సంకెళ్ళ నుండొవిడివడలేదని చెప్పవచ్చు.

షరి విష్ణవయోగి, విశ్వకవి ఆయన జన్మించింది అగవర్ణ ములో. తన వంశ సాంపదాయాల పట బాల్యంలో అమిత గౌరవ గర్వాతిశయం గలవాడు. జపతపముల గురించి కూడా బాల్యంతో 1పయత్నించినాడు ,.ఉన్నత వంశీయుడు గాబట్టి, సామాన్య గ్రామోణ (కింది కులాల వారంకు ఏవగింవు బయం కూడ. అందుకే 'బహ్మ సమాజ ప్రార్థనలను గుప్తంగా జరుపుకొనే వాడు. అరున సంఘ సంస్కరణ (వితంతు వివాహాలు మొదట అ్మగకులాలకే పరిమితం, (బహ్మ నమాజికుడుగా కూడా ఆయన మారింది ఆలస్యంగానే, విళఠంతు వివాహాల కంకే అన్న కులాలకు సంబంధించిన స్రీ విద్య కోసం కృషి త్మీవతరం చేయవలసిందిగొ: ఆంధ నాటక పితామహుడు బక్లారి రామకృష్ణమా చార్యులు త్‌ఖ ద్వారా ఆయనకు సలహా యిచ్చినారు. ఆయన శిష్యులు రఘుపతి వెంకటరత్నం నాయుడు గార్కు సంఘ సంస్కరణోద్యమాన్ని అన్ని కులాల్లోకి (యాంటినాచి; సర్వవర్ణ సహపంక్తి భోజనం వగైరా జొప్పించినారు. (బహ్మసమాజ (సభావం "పెరిగేకొద్ది సంతులు గారు జందెము కూడా తెంపి వేసినారు. అయినా “తలలు బోడులై న తలపులు బోడులా” అని వేమన చెప్పినట్టు ఆయనలోని (బాహ్మణీకం పూర్తిగ తెల్లదొరల పాలనపై పంతులు గారికి అచంచల విశ్వాసం, శారే ణం ? ఈయన సంస్కరణోద్యమానికి వారి అండదండ లుండేవి= విక్టోరియా రాణి పట్టాభిషేక (పశంసా పద్య రచన, వాచక ఫు స్త రచన ద్వార, రాజభ క్రిని పవేశ పెట్టడము, రావు బహద్దూర్‌ బిరుదు రావడము ఈ కారణాలన్నింటివల్ల జాతీయోద్యమం విజృంభించిన ఆయన ఛివరి కాలంలో చేశ భక్తుల ఇగహానికి గురియైనారు కూడ వారు రచించిన “రాజశేఖర చరితము” వికార్‌ అప్‌ వేక్‌ పీల్దునవలకు తెలుగు దనం సంతరించుకున్న స్వేచ్భాను చాద౦. పీటన్నిటివళ్తి

వేమన వేదశాస్తం కడగి సాంప్రదాయ నవీన విధానాలు కలగా ఫులగమే, ఆయన భాషా, సంఘ సంస్కరణలు. ఈ పరిస్థితుల ఆర మరుగున, వంతులు గారు వేమన్నను కవిగా గుర్తించే విశాల భావం కనపర్చలేక పోయినాడు. బరహ్మసమాజ నిర్మాత రాజారామ మోహనరాయ్‌తో వీరిని పోల్చ డానికి వీలులేదు. ఎందుకంకేు రాయ్‌ ఇంగ్లాండు వెళ్ళునవుడ్డు సగ్చ్వ జాతుల సమానత్వాన్ని చాటిన ['ఫెంచి విప్లవంతో ఆకర్షి తుడై, (ఫెంచీ ఓడలోనే ఎక్కి (పయాణం చేసినాడు. స్వదేశంలోనే అన్ని కులాలు, జాతులు, మతాలు ఒక్కక్రేనని;, చాటిన వేమన్నను;, పంతులు గారు సామాన్య శవిగా నైన గుర్తించక పోవడము, విచ్శితములో విచిితం, ఇందులోని రహస్యా లివి:ః- ఆయన కోసా (ప్రాంతములో జన్మించిన వాడు; భారతంకళ కు కూడ (పజాదరణ పొందిన భాగవతాన్ని రచించిన బమ్మెర పోతన నివాస సలము గుళించిి సనాతన ధర్మ 1వచారకులై న వావిలి కొలను చేసినవాడు, ॥ అనాడు భారత్మ భాగవతాల కంక, బహు జనాదరణ బొందిన వేమన, నివాస సలం గురించి కూడ త్కీవమైని చర్చలు చెలరేగినవి= ఖ్‌ నీ సనాతన ధర్మ పరాయణు ఖై నప్పటికి. కట్టమంచి వారి సాహచర్యంతో, ఆధునిక విమర్శనా పద్దతుల్లో రాటు చేరిన రాళ్ళృపల్టివారు, "వేమనను రాయలసీమ వాడన్సి బలమైన కారణాలతో రుజు వు చేయడానికి (పయత్నిసున్నారు. వంగూరు సుబ్బారావు గారు కోస్తా పాఠ౦ంతం వాడని నిరూపించ జానిక్రి అందులో గోదావరి తీర్యపాంతము వాడని కూడ తేల్చడానికి విశ్వ [(పపయళ్నాలు చేస్తున్నారు.

ణ్‌ విస్లపయోగి, విశ్వకవి సుబ్బారావుగారి వేమనచరిిత లోనివి, వేమనవికాని ఆ [పథాన పద్యాలను పంతులు గారు మాక్మిలన్‌ వాచకము /వ తరగతి పుస్తకము లోనికి జొప్పించినారు, అప్పటికే పంతులు గారు వేమనను కోస్తావానిగా చెయ్య డానిక్‌ (పయత్నాలు పాగరంభించి శారనడానికి ఇది ఒక చిహ్న౦. శాని సి. ఆర్‌. రెడ్డి, రాళ్ల పల్లి వంటి వారి అధునిక విమర్శనా పటిమ ముందు వృద్ధులైన పంతులు గారు కృత కృత్యులు కావడం కష్టం. 1058 నుండి ఇంస్నీషువారు ఈ దేశంలో భారకీయసమాజాన్నిి న్యూనపర్చే విధానం నుండి వారిని *చీలించి పాలించి విధానాన్ని దేపట్టినారు. వేమన పద్యాలు పార్య (గంధాల్లో, చేర్చే విషయమై మ(దాసు పభుత్వము వారు నియమించిన పాఠ్య [(గంధాల నిర్ణయ కమిటిలో వాటిని వాచక పుస్తకాల్లో చేరిస్తే హిందువులు (అ్యగ వర్ణాల వారు తమ మతంపై జరిగే దాడిగా భావిస్తారనే భయంత్కో వాటిని చేర్చకుండా ఆలస్యం చేసినారు. ఈ పరిస్థితులల్లో వారి పాలనపై అపార భక్షి విశ్వాసాల ఊబిలో కూరుకొని పోయిన పంతులు గారు, సాహసించి త్వరపడడానికి కూడా అవకాశం దాటిపోయి. ఆలస్యం జరిగి అయన స్వర్గస్థుతైనారు. కారణా లేవైనా కావచ్చు, కానీ. తెలుగు దేశమున “నవయుగ వై తాళికు డని” “దక్షిణ భారత విద్యా సాగరుడని% శతాధిక [గంధ కర్త; “గద్య తిక్కన తెలుగు సాహిత్య ములో బహు విధ (ష్మకియలకు ఆద్యులు, తెలుగు కవుల చర్మిత [గంధాలు [వాయడంలో తన జీవితంలో ఎక్కువ భాగం వెచ్చించిన వారు పఠితులు గారు, అట్టివారు తమ కవుల చర్మితలో “వేమన కవి” అనే అయిదక్షరాలు కూడా రాయక పోవడం, కవుల చర్మిత (గంథా లకే కాదు, ఆయన సాంఘిక సాహిత్య వ్య క్తిత్వానికే మాయనిమచ్చ-=

వేమన 'వేదళాస్త్రం వ్ర

గురుజాడ అప్పారావు గారు ఆధునిక సాహిత్య యుగక క్త,

వారు సంఘ సంస్కరణ కంకే సాహిత్యాభ్యువయానికి అంకితమైన

వారు. వారికి గూడ బిటీషు వారి “ధర్మ పాలన” పట్ట అచంచల విశ్వాసం,

ఆయన విజయనగర సంస్థాన దివాను. గజపతుల వంశంపైన, కళింగ రాజ్యం పైన ఈగవాలిన సహించడు, అందుకోసమే ఆయన కళింగ దేశచర్కిత (వాసినట్లు; కె, విం రమణారెడ్డి గారు తెలిపినారు గురుజాడ వారి “దించులంగరుూ గేయము

వవ్చెనిచె బంగారు కాలము, వాంఛలెల్లను దీరు

సుజనుల కాంగిలేయుల ధర్మరాజ్యమ్చు

జ్ఞానమును స్వాతం[త్య మిచ్చుచు

సంతతము వర్టిల్లుగావుత గురుజాడ వారిదే “తోకచుక్క గేయము

“*క్టన్సు గానని వస్తు తత్వము

కాంచ నేరరు ఆంగిరీజులు

కల్ల నొల్రరు వారి విద్యల

గరచి సత్యము నరసితినొ__ అంటాడు గూడ,

"వేమన్న భావాల పభావం, గురుజూడపై ఎంతొవుంద్‌, అందు వల్లనే వేమన్న “మంచి నీలాలను” సానబట్టి తన “ముత్యాల సరాలొలో పొదిగి వాటిస ధగద్ధగాయమానంగా తీర్చి దిద్దినాడు. కాని.

“చచ్చిపడిన పశువు చర్మంబు కండలు

వట్టి పెరికి తినును పరగ గద్ద

(గద్ద వంటి వాడు గజపతికాడొకో +విగొ

ఫ్య విష్ణవయోగ్సి విశ్వకవి “అల్పుడై న మనుజుడర్ణవంతుం డైన; వాన్‌ మాట బెల్లు వసుధలోన; అల క్లో గజపతింట నెన్న గవ్వలు చెల్లినా అన్న వేమన పద్యాలు గజపళులపై అపార మనుళారం గల్స గురుజాడ వారి గుండెల్లో శూలాలవలె గుచ్చుకొని వుంటాయి. ఆయన “కన్యాశుల్కి నాటకం, దేశ బక్తి గేయం, అంద సాహిత్యంలో అకాళాని కెత్తబడిన దివిటీలు! దీపాల కిందనే నల్లని నీడ లుంటాయి. కరువులతో "సతమత మౌతూ, పూర్వా పాబవాన్ని తలచుకొన్ని (ప్రస్తుత భాధలకు శారకుత్లైన (బిటీపు పాలకులకు వ్యతిరేకంగా ధ్వజమెత్తిన జూతీయోద్యమాన్నిి పరిహసించే ధోరణి కూడ "సై గంథాలలోనే పవృంది, అదే విధంగా బంకించం[దుని స్యుపసిద్ధ “ఇందేమూతరంొ అనే జాతీయ గేయం, అనాటి స్యామాజ్యవాద వ్యళిరేక యుద్ధ నినాధం (ఈ ల్యూ) గా న్మిదాణమైన జూతిని భుజం శట్టి లేపింది. అయినా, ఆ గేయంలో హిందూ మత బొన్నత్యాన్ని, పాందూ దేవతల గొప్ప తనాన్ని చ్యితించి, కీర్తించే మత వాసనలున్నాయని్సి జాతియ ముసీం నాయకుల విమర్శ, అ'క్షేవణలలో నిజంలేక పోలేదు. ఉదా ౬ బల్టోం చల్మదుని “అనంద మఠం” నవలలో “వందేమాతరం” గితంలో ఈకింది పాదాలు పాొందూ దేవతలైన చురగ్గా. లక్ష్మీ సరస్వతులతో భరతమాతను పోల్చడం చూడండి ;. “త్వంపి దుర్గా దశ |పహారధారిజీం కమల కమలధదళ విహారిణీర వాణీ విద్యా దాయినీ నమిత్వాం, నమామి కమలాంి అములాం అతులాం, సుజలాం సుఫలాం మాతరం ॥ వందేమాతరం ॥ శ్యామలాం, సరళాం, సుస్మిజాం భాషిణీం థరణీం భరజీం, మాతరంయ

వేమన వేదళాస్త్రం లి

రాయసోలువారి_

*ఏ్‌ దేశమేగినా ఎందు కాలిడినా,

పాగడరా నీ తల్లి భూమి భారతిని.”

అన్న గేయం గూడ తెలుగునాట జాతీయ చైతన్యాన్ని రేకె త్మించిన దన్నది వా స్తవం; అయిజే అందులో జాతీయ దురభిమానాన్ని రెచ్చగొక్తే స్వభావంగూడ వురది. ఉదా॥। అదే గేయం.

“జ్రేద్రురా యిటువంటి భూదేవి యెందు....

లేరురా మన వంటి ధీరు రింకెందు....”

ఇట్టి జాతీయ దుర్గర్వం గాని మత దుర్గంధం గాన్కి ప్యూడల్‌ దుర్వాసనలు గాని వేమన సాహిత్య సంపుటాల్లో ఎక్కడ కలికానికి గూడ కనపడవు.

కళింగ రాజ్యంళో పన్నులు కట్ట లేక బాధలు పడుతున్న రైతుల గోడు గుుుజాడవారి ఆ [గంధాలలో కనపడదు. “అన్ని జాతులు మళము లన్ని కలిసి నడువాలనీ, చెట్ట పట్టాల్‌ పట్టుకొని 'దేశస్తుల౦ంతా నడువ వలెనని, బోధిస్తూనే అందుకు ఆటంకమైన (బిటీషు జమిందారీపాలనను వ్యతిరేకించరాదని జోకొస్టే విధంగా “పరుల కలిమికి పొరలి యేడ్చే పాపికెక్కడ సుఖము కద్దోయ్‌ - పరులమేల్‌ తన మేలనెంచే నేర్చరికి మేల్‌ కొల్ల లోయ్‌” అంటూ పజలను పరోక్షంగా హెచ్చరిస్తాడు, కళింగ రాజ్యంలో వేశ్యయైన “*మధురవాణి” కిచ్చిన మర్యాద, తన గురువైన వేమన కివ్వకపోవడ మటుంచి, బైరాగి ప్యాత ద్వారా, అపశ్ళతులు పలికిస్తాడు, తన “*కన్యాళుల్కంగ)లో, జనుమరి్సి వేమన్నయే చెప్పినట్టు, “గురువునకును వుచ్చకూరై న నివ్వర్కు అరయ వేశ్య కిత్తు రర్ధమెల్ల ; గురువు వేశ్యకన్న గుణహీనుడేమొకో” |

వ విపష్రవయోగి, విశ్వకవి

ఇటే కాలంలో జాతీయోద్యమానికి పథాన "కేర్యదంగా వుండిన వ్మదాసు నగరంలో స్థాపించబడిన “అంధ పిక, “భారతి, 301థ _గంథమాలల (పచురణలు వేమన [_పాముఖ్యాన్ని అందుకో లేక పోయినాయి.

“అంధ వాజ్మయ చరిత సంగహము (వావిళ్ళ వారి ముదణ) అను (గంథమును (వాసిన క. వెంకట నారాయణరావు అనువారు ఆ పుస్తకములో ఒక చోట, ఆంధ పతికాధిపతులు, "వేమన కవిత్వముసు “పామర కవిత్వ మసి ఈసడించి నారని 'పేర్కొనినారు.

జాతీయోద్యమానికి భామో సేవక్కు అంకితులైన దేశోద్దారకులు “విశ్వదాత” అయిన నాగేశ్వరరావుగారు కృష్టా జెల్దావారు. వీరు శైవ ఆరాధ్య _బాహ్మణులు. లింగధారులు. పాల్కురికి సోమనాథుని బసవ పురాణం, పండితారాధ్య చర్మితలను ఆం్యధ (గంధమాలలో (పత్యేక (శద్ధతో అందంగా తీర్చి దిద్ది అచ్చు వేయించినవారు. బగవడ్షిత్రా భాష్యకారులు, శ్రీశైల జీర్ణోద్దారక సంఘాధ్యక్తులు. “లింగద్రార కంక దొంగలు లేరయా” “అరుత లింగముండ నది యెరుంగగలేక్క పర్గోతంబు బోవు బానిసీడు* అంటూ వేమన్న లింగమతాన్ని శ్రీ శైలయ్యాతను దుయ్యబట్టడము, హింస ధర్మమని బోధించిన భగవద్గీతపై గూడ నిశిత విమర్శ సాగించడం, విశ్వదాతకు వెగటుగా తోచి. వేమన కవిత్వం “పామర కవిత్వంగా” ఈసడించి వుండవచ్చు.

ఆంధ సాహిత్యం, సంఘ సంస్కరణ, జాతీయోద్యమము అను మూడు రంగాలలోను "పేరెన్నికగన్న ఈ ముగ్గురు మూర్తులు, గు ర్రించక పోయిన్సా “ముగురు మూర్తులకును మొనసి నిల్చినవాడు నీవు గాక వేరు లేరు వేమ” అని వేమనయే. చెప్పుకున్నట్లు, ఆయన

వేమన వేదళానస్తం తక్‌

కవితా దీప్తి తెలుగు దేశము నాలుగు చెరగుల వ్యాపించింది. ఇందుకు కారణాలు.తన అసమాన మేధా సంప త్తితో తెలుగు భాషలో ఆధునిక సాహిత్య విమర్శనా పద్ధతిలో సాటిలేని ఒరవడి పెట్టినవారు త్రీ సి.ఆర్‌. రెడ్డ గారు. తమ స్ముపసిద్ధ “కవిత్వ తత్వ వీచారము* అన్న గంంధ ముబో వేమనను మహాకవిో అని ఘంటాపధంగా చాటినారు.

జాతీయ నాయకులు థ్రీ బాలగంగాధర తిలక్‌ గారినే, ఎదిరించి నిలిచిన సుపసిద్ధ చర్మిత పరిశోధకులు, శ్రీ కొమ్యరాజు వెంకట లక్ష్మణ రావు గారు. వీరు వేమన చక్మితను తొట్టతొలుత అధునిక దృుక్పథ ముతో పరిచయం చేసినారు.

“*రద్రత ఖండంబు చక్కని పాడియావు

హైందవులు లేగ దూడలై అరచు చుండ,

తెల్ల వారన, గడుసరి గొల్లవారు,

పితుకు తున్నారు మూతులు బిగియబట్టి”

అనే పద్యముతో బిటిష్‌ దోపిడికి వ్యతిరేకంగా తెలుగునాట జాతీయోద్యమాన్ని ఉత్తేజ పరచిన మహాకవి చిలకమర్తి లక్ష్మీ నరసింహం గారు. వీరు వేమన కవితా ]పాశస్త్యాన్ని [పశంసించడమే గాకుండా అందులోని సుగ్యుణా లను అధ్యయనం చేసి తమ కవితకు మెరుగులు దిద్దుకున్నారు.

తెలుగు సాంఘిక నవలల్లో అ(గగణ్యమైనది ఉన్నవ లక్ష్మీ నారాయణ పంతులు గారి “మాలపల్లి” నవల, అందులో*ఆదికాలమున అందరు జనులూ అన్నదమ్ములండీ”, అన్న గేయములో వేమన, వీర (బహ్మాల తాత్విక భావాలను, విస్త వ భావాలను ఆనాటి జాతీయోద్య మములో పెల్లుబుకుతున్న అతివాద ఉద్యమ భావాలతో సమన్వ యము చేసి చూపించిన వారు “ఉన్నవో, ఉదాహరణకు :_

న విప్లవయోగి, విశ్వకవి

లోకమలదున చ్యకవ ర్రియె లోభుడేలు చుండు

లోకములోని (ద్రవ్య మంతయు లోభుల పరమయ్యె”

(మాల పల్లెలోని ధర్మ కన్నాల గేయ భాగల)

“విత్త మొకరి కిచ్చి వితరణ గుణముల,

చిత్త మొకరి కిచ్చి చెరిచినాడు;

(బహ్మ యాలి ముండ బండ రేవున మోయ”

“గొడ్డు టావు బిదుక కుండ గోంపోయిన,

పండు లూడ దన్ను పాల నిడదు;

లోభి వాని నడుగ లాభంబు లేదయా!”

“లోభి వాని జంప లోళంబు లోపల,

మందు వలదు వేర మతము గలదు;

“పెక మడీగి నంత భగున బడి చచ్చు”

టై ౧

ఇట్టి లోభులను తూర్చారబళ్టే వేమన పద్యాలు కోకోలలు. లోభివాన్ని చలపుటకే వేమన్నోదాన సిద్ధాంతాని ోపతిపాదించిసాడు.

"కోటి కొక్కడై యున్నారండీ కోటీశ్వరు లంటూ

కుచేలు రందరు అయినా రండీ కోటకొ లది గాను

మ.

కోటీశ్వరుల కునిష్టీ బిడ్డలు కోట్టకు కఈరలట!

మనవలెి కాదూ మనంతరాలు మాఠు హక్కులంళు

(ఉన్నవ, “మాలపల్టి”లో ఛర్మపన్నాల గేయ భాగలి

ఈ చరజాలు (వాసే నాటికి, కోటీశ్వరులూ, వాళ్ల సంతానమా కూడా వారసత్వ హక్కుల ద్వారా కోట్లకు కర్త లయినారు,

వమన వేదళశాస్త్రం లస్ట్‌

"జైమట కారునట్టు శమ చేసి దేహంబు,

గడన వేని కూడు గుడువ వలయు;

తల్లి దండి సొమ్ము తావింళు కారాదూో

అంటూ వళిదల యేండ్లనాడే “కారనత్వ హక్కును నిరాక శించిన వేమన పద్య భావం పై గేయంలో ఉందో లేవో, పాఠకుల నిర్ణయాని'ే వదలుతున్నా౦ఎ=

ఈ నవల తెలుగునాట సౌ(మాజ్యవాదుల నిషేధాజ్ఞలకు గురి అయింది, అతివాద ఉద్యమ వ్యాప్తికి పూర్వ రంగాన్ని సృష్టించింది,

ఈ నవలపై గల నిషేధాన్ని కొలగించాలని ఆయ్యధ చేశములోని చేశాభిమానులు, ఐక్య జీంఠముతో ఆందోళన చేసినారు. ఫలితంగా [పభుత్వం *ఉన్నవో వారితో సంప్రదింపులకు దిగక కప్పలేచు. ఆ చవలళోని కొన్ని ఖాగాలు శొలగించడానికై న “ఉన్నవి ఒప్పు కున్నాడు కాని ఆనవలనే మణిపూస చంటి పై గేయాన్ని తొలగించ డానికి ఏ మాతము జప్పుకోకుండా అపూర్వ ధైర్య సాహసాలను పదర్శించినారు. పభుత్వం విగిరాక తప్పలేదు. ఆ కాలంలోనే రాధా క్టృష్ణ పండితులు సేకరించిన సామ్యవాద సాహిత్యాన్ని కట్టగట్టి మూలకు నెట్టిన “కట్టమంచి” వారి దాష్టీకం త్మన విమర్శలకు గురి అయింథ,

1887లో కొన్ని విష్ణవ (గంథాలపై విథించిన నిషేధాజ్ఞలు శూజశ్రా అస్హే ఆంధ్రలో తీవ విమర్శలకు గురియైనవి, ఈ మధ్య వెలు వడిన “మాలపల్లి సవలఫపై (పభుత్వ నిషేధాజ్ఞలు” అన్న బంగో లే గారి (గంథం చదివితే చురికొన్ని వివరాలు లభిస్తాయి. పైన పేర్కొన్న

ముగ్గరు మహా మహులు అడ్డుపడినా, కింది నలుగురు పుణ్య పురుషుల (కోమ్మరాజు, చిలకమర్తి, కట్ట మంచి, ఉన్నవ) అవిరళ కృషి ద్వారా "వేమన సాహిత్యం నలుమూలలా కాంతివంతంగం వ్యాపించింది. సు స్త న స్త లలల ఈ సవల్క అనాడు, ఈనాడు గూడ-మపహోన్నత సాంఘిక్ర నవలారళ్నం. అం[ధదేశంలో జొతీయ వుద్యమం పొంగులువారు నట్లు చేయట కుపకరించిన అహింసా యుద్ధం అది ,బిటీషము పాలకుల తాబేదారుగు “జస్టిస్‌ పార్టీ” వారి (మ్ముదాసు రాష్ట్రం) పాలనలో ఈ నవలా రచయిక ఉన్నవవారు, నిరంపళ నిర్భం దధాలకు్కు వారి నవల నిపేదాజ్జలకు గరిమై (బతికి బైట పడింది (1020 _ శిక్రి ఇన్ని నిర్బంధ నిషేధాలకు గురియైన రచయితగా వి నవలగాని ఇంత వరకు భారతావనిలో లేరు స్కుపసిద్ధ దేళ భక్తులు, స్యతికాధి పుక్తుల్కు పర (పభువులధాటికి తాళలేక తవు | రచనలకు క్షమాపణలు చెప్పుకొని సర్దకొన్న రోజులవి। స్వదేశ్శీ విదేశి సాంఘ్రిక్ష దురొచారాలకు వ్యతిలేకంగ్భా సొంఘిక విష వానిిక్తి [ససావన పలికిన ఇటి శ్ర నవలను లి అజాది నో (్రీ బొడ్డుపాటి వె కట కుటుందిరావు, త్రన్ష “అం[ధ నవలా పర౦ిజామము? (1071 సం) అన్న “ఉద్గుంధంిలో రాసిన రాతలు అలకించండి__ *న్లాగగ్రక్ర [పపంచం గొడ్డుపోయినట్లుగ, నిందు చి[తింపబడిన వి, జొనపద్ద జగత్తు, ధన విద్యా, కుల సంపదలకో దులదూగు వారెందరో యుండగ్కా. నిందు వర్తిలచబడిన [సధాన ప్వాతలు సంఘ ఇఘస్య్యజ వర్గమని, పూర్వ సంప్రదాయ ధిక్కారమున కీయగ వాతావరణము నండజూచుకొని యింతశెగించిన, నవలా [పథమ | సయత్నమిదియ్వే ౫ నం న్‌్‌ ఈ చొడ్డుపాట్టి వొరి రచ్చన్తక్ష్య ఉస్మానియా విశ్వ విద్యాలయం వారు, ఎ హొలాడిగ. భిరుదార్నిచ్చి సత్కరించినార్ను. గినివి బటి డాక్షరేట “డేటు”, “విలువలూ సులభంగా |[గపొంచ్‌ వచ్చు, బల బగా ౯ పరఠశేని థ్రీ [తిపురనేని వె క పేశ్యరరాన్చ గొర్కు తన “*విళ్యదాభిరావు....” పోల్చినాడంచే.... ఎం. క పోల్చడ్ష నుర. ల

'వేమనపె 'వెషవ కుతంతము యా అనా వరి

తెలుగులో “*ఠొలి సమాజ కవులు అన్న (గంథం, ఆం్యధ సార ఛ్వత పరిషత్తు హై(దాబాదు వారిచే పచురింప బడింది. భి తత్వ కవుల సాపిత్యాన్ని, సమాజ కవుల సాహిత్మంగా పరిశీలించి చెప్పే ఉపన్యాస వ్యాసాలు ఇందులో | పచుకించజడినవి, దిని సంపాదకులు "కె.కె. రంగనాథా చార్యులు, వారి సంపాదకీయంలో వేమన్నపై చేసిన వ్యాఖ్యలు ఆధార రపహితమైనవి. విచ్చితమైనవి, వివేకహీన మైనవి. ఆ వ్యాసంలో ఆభార్యులవారు వేమన్న పై ఇచ్చిన కొన్ని అంచనాల ఆధారంగా “వై రుధ్యాల మధ్య వేమని అన్న వ్యాసోప న్యాసాన్ని “జ్వాలాముఖి” చేతను, [బహ్మంగాంపె డాక్టర్‌ గోపె చేతశు వారిని పురికొల్చి ఉపన్యాసాలిప్పించినట్లుగా తోస్తుంది. ఆచార్యుల వారి అంచనా (ప్రకారం “భక్త కవిగాగాక తత్వ కవిగాగాక్క యోగిగా వేమన |పచారంలో వున్నాడు.” తెలుగు దేశంలో వేమన్న తర్వాత శత్వ జ్ఞానులుగా విలసిల్లిన చాలమంది అచల్క రాజయోగ తత్వవేత్త లపై వేమన _పభావం వుంది. కొందరు ఆయన్ను గురువుగా భావించి (వస్తుతించినారు. ఈ అంశాలు ఆచార్యుల వారి దృష్టికి రాఠేదా + వచ్చినా ఆయన వాటిని దాటవేస్తున్నారా?

వేమనలో ఇ బాహ్మచాధిక్య (పశంస, (బాహ్మణ దాన పారిధా న్యం అన్న భావాలు గూడ వున్నాయని ఆరోపించడం గొప్ప అస త్యమే. తెలుగు దేశంలో “కులం పాలియ జేసేందుకు* వర్మ వ్యవస్థను త్మీవంగా ఖండించిన వారిలో వేమన అ(గ(గణ్యుడు, ఈ అంకాన్ని మరుగు పర్చడాని'కే 'వేమనలోలేని పై అంశాలను ఆచార్యులవారు కావాలనే వేమనకు అంటగట్టడానికి పూనుకొన్నారు+

50 విష్ణ్లవయోగి, విశ్వకవి “కంత మం్యతములను తారకం బబ్బునాో అన్న వేమనను తల్యతవాదిగా కూడ ముుదవేయడానికి ప్యియత్నించినారు,

వేమనపై అన్నిటికం'కు త్మీవమైన ఇంకొక అసత్యా రోపణ “నీచకులజుల పై చిన్న చూపు” అన్నది. అగ వర్ణాల అధిక్యతను, ఖం డిస్తూ “నీచ కులాల” వారి పూర్వ జౌన్నత్యాన్ని ఎ త్తిచూపే వేమన పద్యాలు కోకొల్లలు, "వేమన అనంతరం అట్టి పద్యాలను బాంహ్మణు లతో తగాదాపడిన విశ్వ బాహ్మణులు, శూదాగిది యితర కులాల వాళ్ళు, అధునిక కాలంలో కుల నిర్మూలన పాంధాన్యాన్ని గురించిన బ్మిహ్మ్‌ సమాజ, ఆర్య సమాజ, బా౦ిహ్మణేతరోద్యమాల కార్యక రలు ఎందరో వాటిని ఉపయోగించుకున్నారు. ఉపయోగించుకుంటున్నారు గూడా,

*3ై వేతర మతాల ఖండనొ(అనగా వైష్ణవుల ఖండనృమాతంమే 'వేమనలో ఉన్నట్లు అచార్యుల వారి ఇంకొళ చితొకరణ__ోబసవ భక్తులకన్న పాపులు లేరనిస “లింగ ధార్జకన్న దొంగలు లేరని” శె వం లోని పరమత అసహనోన్మాదాని మ తూర్చారబట్టిన పదులకొది వేమన ప్రసిద్ధ పద్యాలు ఆచార్యుల కంటికి అగుపించలేదు, న

డ్ర్‌,

నవన్‌ కి? చు పొధాన్యాన్ని (పముఖంగా పేర్కొన్న బసవన్న “లంజకొడుకు పెట్టిన శారద్ధం తం్షికి చెలదుఅన్నందుకు అయనపై ఆచార్యులవారు నారీనింద మోపినారు, 'ప్రేని చులకనగా 'ల౦ఐ గా చూడడం బసవన వంటి వారిలో వుందంటారు, ఆచార్యుల = వీరశ్లైవ పాంధాన్యము ప్రభావం గలిగిన శివయోగినులను చూడరు వారి వైష్ణవ కళ్ళతో, “00జ కొడుకు బిహ్మ వాలెట్లు క్ష న వా్ఫసెరా” అంటూ న్ర్రీని చులకనగాచూతచే అనాటి వ్యూడల్‌ వర్షాల లంజి పద ప్రయోగాన్ని వేమ న్న అధిక్షేపించినాడు. సనోతన

వేమన వేదశాస్త్రం త వైదిక, వైష్ణవ మతవర్గాలు (పజలపై తద్దినాల్సు యజ్ఞ యాగాదుల రుద్ది 'స్రీజాతిని ఏ విధంగా అవమానించారో “ఆలి రంకు దెలుప నఖిల యజ్ఞ ౦బులు, తల్లి రంకు దెలుప తద్దినములు" అనే పద్యంలో బట్ట బయలు చేసినాడు. పోన్హీ బసవనలో ఒకవేళ ఈ భావం ఉందను కుంకు త్రీ జనోదరణలో బసవనకం కొ వేమన కాస్త ముందున్నటు తోస్తుంది. ఇ ళా

“పుణ్య మంత గాడి పురుషుడుగాను పాపమంత గూడి పడతి గాను జన్మించినట్లు స్త్రీని పాప కూపంగా వర్ణించడాన్ని వేమన “అయో పాపం” అంటూ నిరసించినాడు. అట్టి వేమనను భక్త కవుల కంక తత్వ కవుల కంక్సు కిందకి లాగడానికి చేసే అచార్యుల వారి [పయత్నం నీచమైంది.

వేమన కృషీవలుడు. బసవన [బాహ్మణుడు, అందువల్ల బసవన కంకే వేమనకు సహజంగా [శమ జీవన (పాధాన్యం ఒంటబట్టడాని కవకాశ మెక్కువ. అందుకే *వెలయ భూమి తల్లి ; వి త్తనమటు తండ్రి పంటలరయ సుకులు పొడిపరము, ధర్మమె తన పాలి దైవము తలపోయ” అంటూ (శ్రమ, ధర్మానికి మూలమని; ధర్మ మే (దాన ధర్మాలు దైవమని, కృషి జీవనంలో మోక్షాన్ని దర్శించినాడు, ఇందు వల్లనే ఆనాటి “బుద్ధి జీవులి జప తపాలు, సంధ్యానుష్టానాలు, యజ్ఞ యాగాది బాహ్య కర్మలు నిరర్ధక మని చాటినాడు. కాని “పై భాహ్యాచారాలను, భక్తి మత్తలో నిరసించిన అన్నమా చార్యుల కీ ర్తనలోని భావాలను, "వేమన భావాలను, ఒకటిగా పోల్చి అన్నమయ భావాలను వేమన సమకాలికులో తర్వాతివారో వేమన సద్యాల్లో చేర్చి వుంటారనే “కొండంత అబద్ధాన్ని" రంగనాధార్యుల వారు బనాయించినారు.. తిరుపతి అహోబిల క్షేతాల మధ్య కాళ్ళరి గేట్టు తిరుగుతూ ఆ 'కేశాలలోని మురికి తీర్థాలలో మునుగుతూ వుండే

802 విప్లవయోగి, విశ్వకవి వై షవ భక్తులెవరో, వేమన తర్వాత ఈపీడ తప్పించుకోడానికి అన్నమౌ చార్యుల రాగి శేకుల్లోన్సే (పజామోదం పొందిన వేమన భావాలను ఎందుకు జొప్పించి యుండగూడదు? అని ఊహిస్తే తప్పేమిటి ? ఇట్టి వికృతమైన ఊహాపోహల ద్వారా అన్నమయను పైకి వేమనను కిందికి లాగడానికి వారి పయత్నం నిజంగా దుస్సాహసం దుందుడుకు చర్య. విశిష్టాద్వైత (వైష్ణవ మతాచార్యులు శ్రీ భగవ్యదామానుజా చార్యులు. ఈయన్నే *“యతిరాయడని”ి ఆయన భ క్షగణం కీర్తిస్తుంది ఈయన మకానికే “యతి మతోమని గూడ పేరు. స్త్రీని భోగ సాధనంగా, కామమే “మోక్షంగా? భావించిన శృంగార మతం ఈ యతి మతం (వైష్ణవం౦. భాగవతంలో గోపికలతో '్రీకృష్ణుని రాన క్రీడాభివర్ణ నము, సెంస్కృతంలో రాధామాధవ సంభోగ శృంగార లీలలు వరించే జయ దేవుల అష్టపదులు, తెలుగులో అన్నమా చార్యుల అలిమేలు మంగమాంబా, "వేంకకుశ్వరుల్కు సంభోగ శృంగార లీలల పదసాహిత్యం, ఆడటం పాడటం, ఈమతం వారికి భుక్తి ముక్తి (పదాయకాలు. దేవదాసీ వ్యవస్థను సృష్టించిన మతం అది, ఆచరణలో ఈమతం వారి అవలక్షణాలను దురాచారాలను గమనించిన అనంతరం___దిక్కు తెన్నూ తెలియని తల తిక్కతనానిక్‌ పర్యాయ పదంగా నేటికీ గామిణ (పజల వాడుకలో *యతిమతం”ో అన్నమాట నిలిచి పోయింది. “యతిమతపొోడు” అంజు (గామాణ భాషలో తల తిక్క మనిషి అని అర్ధం - ఈ యతి మఠానికి (గామాణ (పజలు తొడిగిన గండ 'పెండేర మిది, చేతివృత్తుల వారికి చెందిన (బ్రహ్మంగారి కంట వేమన్నను (కిందికి లాగడానికి వేమన పరిశోధకుడైన చిరంజీవి గోపీతో వేమన పైగాక (బహ్మంగారిపై పరిశోధనా కృషిలేవి వ్యాసాన్ని

వేమన వేదశాస్త్రం తికి

(వాయించారు, ఇదొక ప్లాను [పకారం సాగిన కు్కటగా కనిపిస్తుంది. “ప్రజాకవి వేమని [గంథాన్ని రచించిన డాక్టరు గోపికి ఇక వేమన అవసరం బహుశ తీరిపోయి వుండవచ్చు. లేకుంటే వేమనచై మిడి మిడి జ్ఞానం, మిడిమేలపు ధోరణిగల జ్వాలములికి అంత మహ స్వ బాధ్యతను వదిలిపెట్టవాడు కాదు. "వేమసమైన బరికిన వటి లు పోతల దీర్జోపన్యాసం కంటూ, వింటూ నోరు మెదపకుండా ఉండీ వారు కాదు.

కులాలహెచ్చు తగ్గులను, వ్మిగహారాధను బహు దేవతారాధన తీర్ణయ్యాతకలు, అర్థిక అసమానతలు, మూఢనమ్మకాలు భాషా భేషజాలు మున్నగు వాటిని నిశితంగా ఖండించడమేగాక్క అనాటి సమాజ రుగ్మతల పరిష్కారం కోసం పేదలకు అన్నిరకానైన నిస్వార్థ దానధర్మాలు నీత్సి అన్నదానం; రోగ నివారణ, దార్మిద నిర్మూలనం, వెట్టిచాకిరిని తొలగించడం, "పేదల మధ్య ఐక్యత మున్నగు తనకు తోచిన పరిష్కార మార్గాలను కూడ సూచించిన తత్వకవులలో "వేమన అ(గగణ్యుడు. అద్యుడు! ఆనాటి సమాజంలోని దురాచారాలను "హేతువాద దృష్టితో స్పష్టంగా ఖండించి ఎలుగెత్తి చాటినవాడు.

కాని ఇందుకోసం వేమన మాదిరి తర్కాన్ని కాకుండా భావి కాలపు భయోత్పాతాలను కల్పించి, వాటిని అధారం చెసుకొని తన ఖావాలను |పచారం చేసినవాడు వీర్యబహ్మం,. ఆయన ఆనాటి సమాజ రుగ్మతలకు పరిష్కార మార్షమేదీ (తత్వజ్ఞానం మినహా సూచించలేక పోయినాడు.

రాజయోగి వీర్యబహ్మ౦ విశ్వబ్రాహ్మణుడు. ఆయనకు (బాహ్మ ణుల మాదిరే యజ్లోపవీతం, ర్ముదాక్షమాలల్సు అడ్డుబొట్టు, విభూతి పూత వీరభ్యద్ర " కాళికాంబల పూజావునస్కారాలుు ఆయన వేష

వ04 విష్లపయోగి, విశ్వకవి భాషలు ఇకవిథంగా కైవానివి. “యథా చేవ స్తథా భక్తణ అనికాక ఈయన పుట్టబొయ్యేది వీరభోగ వసంతరాయులుగ్కా అంజు వీరనారా యబణుడుగా పీరవై స్టవావతారం ఎత్తి దుష్టులను సంహరిస్తాడు. ఆయన భక్తు లాయన్ను మహావిష్ణువు అవతారమని, ఆయన శిష్యులు అన్నా జయ్య, సిద్ధయ్యలు (బహ్మ్‌ రృుదుల అవకారమని చెప్పుకుంటారు. పూజా పునస్కారాలు, బోధల మధ్య ఇట్టి వైరుధ్యం _బహ్మం గారిది, ఈయన తత్వాలలో అర్థంగాని నిగూఢ వేదాంత్క కూట వేదోంతాల పాలెక్కువ. ఒక విధంగా చూస్తే దిశా, నిర్దేశములేని తత్వజ్ఞానమంకే విర్యబహ్మానిదే గాని 'వేమనది కాదు. ఎంతో స్పష్టంగా సామాన్య 1పజలకు దిశా నిస్థేశాన్ని సూచించిన వేమనను “వీర్ణబహ్మం కంక దిశా నిర్జేశంలేని కవిగా” ధ్వనించే వాక్యాలు అచార్యులవారు వాయడం కుతంతం గాక మగకేమీటి. ?

[(బహ్మంగారి కంకు గూడ దిశా నిర్దేశం లేనీ, యతి మతానికీ చెందిన శ్రీ రంగనాథాచార్యుల. దిశా నిర్ధేశ స్మూతాల (పేరణతో, వేమన కంకు వీర్యబహ్మానికి "పెద్ద పీట వెయ్యడానికి (యత్నించిన డాక్టరు గోపి పోతన అన్నట్టు “కానని వా నూతగొని కాననివాడు విశిష్ట వస్తువుల్క్‌ కానని భంగ” తప్పుదారి బట్టినాడు.

అనాడు బాగా (పబలురై వున్న వైష్ణవస్వాము.ల దురాచారాలను; కోక వంచనను, [పజల ముందు చక్కగా చిత్రించడంలో కృతకృత్యుడై, నాడు వేమన. అందువల్ల నే కాబోలు తిరుపతి చేవస్టానం వారికి “హిందూ” పష్యతికకు వేమన పైన ద్వేషల!

అ౭ిదువల్ల నే పరిశీలన'పేర వేమనమై అవాకులు చెవాకులు (్రాస్క్‌ వాటిరి మార్గదర్శక స్యూతాలుగా రూపొందిరిచి యిచ్చారు రంగనాథా చార్యులు రాఘవాచార్యులకు. అంతేకాదు, వేమనను

“వేమన వేదళాస్త్రం 865 వైరుధ్యాల మధ్య ఇరికించి “ఫ్యూడల్‌ కవిగా దూషించడానికి జ్వాలా ముఖిని వాడుకున్నారు. దయ్యాలు వేదాలు వల్లించినట్టు వీరిద్దరి సందర్భశుద్ధిలేని మార్క్సిస్టు, మావోయిన్లు పదజాలం వల్సింపు, (గంథాల రఫరెన్సులు అన్నీ బూడిదలో బోనీన పన్నీ రై నవి. “అంతా 'శ్రీవైష్ణవులే శాని రొయ్యల బుట్టఖాళీ అన్నట్టు (శామిక విముక్తి కోసం నిర్మించ బడిన మార్క్సిజం బుట్టను ఖరాబుచేసి తమ మేధస్సును ఖాళీ చేసు కున్నారు. ఇది “కలయా నైైష్పవ్ర మాయయా” అని ఆలోచిస్తే కల శాదు “వై షవ్రమాయయే” అని తేలుతుంది,

గా శ ణ్‌ జ

వేమనపై రాఘవాచారి ఉరఫ్‌ జ్వాలాముఖి జొల్లు జల్లులు

“వై రుధ్యాల మధ్య వేమన” అన్న సుదీర్హ వ్యాస రచయిత వైషవుడయిన రాఘవాచార్యులు ఉరఫ్‌ జ్వూలాముబి విప్లవ రచయితగా చలామణి అవుతున్నకవి. వేమన వికాస కే్యదం ఆధ్వర్యాన 1001 మ 30, శ1 చేదీల్లో (తివురనేని వెంక కేుశ్వరరావు గారేర్పాటు చేసిన విజయవాడ సదస్సులో ఒక ఉపన్యాసకుడు. “నేటి కాలానికి “వేమన అవసరం” అన్నది ఆయన ఉపన్యాస. వేమనపై ఈయన పరిశీలనా బండారం ఆ సభలో బవైట పజింది. ఆయన చేసిన ఉప చ్యాసొలలోని వరస్పర న్నైరుధ్యాల వల్ల అక్కడ పరిహాసప్మాత్రుడై పలాయనం చిత్తగించినాడు. అక్కడి నుండి హైదరాబాదు వచ్చి చోటి వైష్పవుడైన రంగనాథాచార్యుల అండజేర్కి తన ప్రముఖమైన. క్తీక్త పేజీల అళి పెద్ద వ్యాసాన్ని (ప్రచురించ జేసుకున్నారు, “సామాజిక చై రుధ్యాలమధ్య వేమన అన్నది ఈ వ్యాస శీర్షిక, ఇందులో చివర చున్న చేచున్న అన్న మూడక్షరాలు తొలగించి 'జ్వాలముఖి అన్న

9 విస్రవ్రయోగి, విశ్వకవి నాల్లక్షరాలు చేరిస్తే సరిపోతుంది. వీరి సుదీర్హ వ్యాసోపన్యాసాన్ని ౧ ళతూలంకషగా పరిశీలిస్తే కుత్సిత బుద్ధి (హన్వదృష్టితో ఈయన 'తిపురనేని వెంకటేశ్వరరావు గారు రచించిన సమ్మగ స్వరూపంగల “విశ్వదాభిరామ వినుర వేమి అన్న ఉద్దంథాన్ని ఒక చిన్నదెబ్బ కొటబోయి తానే పెద దెబ్బ తిన్నాడనిపిస్తుంది. లు ౧ జి ఈయన తన వ్యాస ృపారంభంలో '*వార్తలోని వార్త వరకవి జేయురా అన్న వేమన్న పద్యంలోని *వార్తొ అనే పదానికి వ ర్త సమాజము యొక్క పలుకుబడి పాధాన్యతను చాకే వ ర్తమానమే వార్త. ఆ పర్తక సంఘాల గుర్తింపుకోసం పుటుకొ చ్చినవాడే తి *“వరకవి" అంటూ వికృత వాఖ్యానాలు 1పారంభించినాడు. ఈ వివ రణతో వీరి మ్మితుడు (తిపురనేని మధుసూధనరావు మాదిరిగానే వేమనను వ్యాపారస్తుల కవిగా చేస్తాడేమో ననిపించింది. (మధుసూధన రావుగారు విరసం కార్యదర్శి, ఈయన సుదిర వ్యాసాన్ని కచ్చా ర్రాంక మాస పిక తే 10.182న (పకటించింది.) “అనాడు వర్తకం ద్వారా వస్టును సంపాదించిన నూతన శక్తి వ్యాపారి, అతక్షు పాగపచ్చడంబు బ్‌ గులుంగరాల పెద్ద మనిషి. కోమట్లు, జైనులు. వీరశైవం ఫ్యూడల్‌ సంప్కరణ వాదం, దీని (పభావం వేమనమిద వుంది. ఈదశలో వేమన భావజాలం భూస్వామ్య విధానానికి అనుకూలమైంది కాబటి చే శ్యు లను వేమన నిందించినాడు ౫ అంటూ, మధుసూధనరావు జీసిన వాదానికి బద్ధ వ్యతిరేకంగా ఎగిరి గంతేసినాడు. పోగులుంగరాల్టు బంగారము పైవన్నీ వై శ్యుల గు సొమ్ము అన్నట్టు పర్సు విసున్నారు చ ఫ్యూడల్‌ ఆ సిరూపం కా నమంటా అంగర (1 ్‌ దొ అంక వ్రీమంట్రారో “ముఖిగారు. తను పె నాదాని అధారంగా “కోమటి మదిగోరు కామమే యెత్తెడూ అన్న వమన పద్యపాదాన్ని లంకించి పట్టుకున్నాడు. పు ల్తడి గలవాని

వేమన వేదళాస్త్రం తం?

వుండు బాధయుగూడి అన్న వేమన్న పద్యములో ధనిక్క దర్శిద అస మానతల ఖండన స్పష్టంగానే ఉన్నది, కాని ఈపద్యములోని వుత్తడ్‌ గలవాడు అన్న పదాన్ని పట్టుకొని “పుత్తడి గలవాడు వైశ్యుడే, ఇదిగూడ వై శ్యనిందయే నంటూ ఇంకొక అకటా వికటవు అర్థ వివరణ యిచ్చారు జ్బాలాముఖి,

“కలము గల్లువారు గో[తంబు గలవారు,

విద్య చేత విర వీగువారు;

పసిడి గల్లువాని బానిస కొడుకులు

ఇక్కడ పసిడి అంటే బంగారు. అది గలిగినవాచు వైశ్యుడి. వర్తకుడే భూస్యామిగాడు, పై పద్యం (పకారం ఫ్యూడల్‌ సమాజ దర్పాలైన కుల గోోతాలు, విద్యా గర్వాలు, తమకు పాద్యాకాంతం చేసుకునే దశకు వర్తకులు చేరినారన్సి అనాటి అర్థిక పరిస్థితిని తమ అర్ధం పర్థం లేని “అర్థశాస్త్ర (పావీఖ్యముళో బేరీజు వేసినారు. ఇంకొక్క గంతేసి శ్రీనాధుని కాలానికే ఇది స్టిరపడిందన్ని అవచి తిప్పయ్య శెట్టి హరవిలాస ఉదంతాలను ఉదాహరించి విచిిత చర్మిత ఉపామాణ్యతలో వారికున్న “(పావీణ్యతను గూడ బైట బెట్టుకొని బజారున ఒడ్డార్సు బల్ల గుద్దినారు. పతన మౌతున్న ఫ్యూడల్‌ సమాజంలో 'పైచేయి అవు తున్న బూర్జువావక్ల (పాభవం, ఇక్కడ జ్వాలాముఖి గారి సందర్భం. కాని పపంచంలో మేధావులనబడే వారు సంపన్న వర్గాల గుమస్తాలు మ్మాతమే అన్నమాట 18వ శతాచ్చినాటి బూర్జువా సమాజ౦లో కుంచించుకు పోతున్న మేధావుల ప్యొతను గురించి మార్కు యిచ్చిన వివరణ ఆ కొకుషన్ను సందర్భ శుద్ధి లేకుండా ఉదాహరించి గంతులు వేయడం జ్వాలాముఖి గారికే చెల్లుతుంది. గుడి పూజారి నుండి బడి పంతులు వరకు, ఎగిరి ఎగిరి గంతేసిన ముఖిగారి ముఖతా వెలువడిన

8608 విష్ర్రయోగి, విశ్వకవి (పసంగం కాబట్టి, ఇట్టి వీరి కుప్పి గంతులకు మనం వింతపడరాదు సుమా! “బట్టతలకు మోకాలికి ముడి వేసినట్లు” ఉదాహరించే ఈ కొళే షన్ష నక్షేుశున నాట్య కళా కౌశల్యాన్ని నిదానంగా తిలకించుదాం. జైన బౌద్ధాలు వర్శ వ్యవస్థ రూపొందుతున్న దశలో పురోహిత రాజ వర్గాలతోటి వివాదంలో పుట్టిన మతాలు ఫై దశలో పురోపాత వర్షాన్ని ఎదిరించిన రాజకుమారుతై న బుద్ధ, మహావీకులను ఆనాటి అన్ని వగ్గాల ధనికుల్సూ వర్తకులూ (ఇందులో వైశ్యు లొక భాగం మాత్రమే సమర్ధించినారు. కాని వేమన శాలానికి జైనమతం నాశన మైంది కోమట్లు హిందువులై పోయారు, జైన సాహిత్యం తెలుగులో లేనేలేదు. జైన బౌద్ధాలలోని భూతదయ, అహింస అన్నవి అనాటి ధనిక వర్గానికి దాదాపు శూన్యం, వారు తమ వ్యాపార రత్రణకోసం ఫ్యూడల్‌ రాజుల అండ జేరినారు. రాజులతో కలసి యుగాలలో పాల్గొనే వారు. వీకు ఎన్ని (శేణులు నిర్మించుకున్నా, రాజులే ఎంత పలుకు బడి సంపాదించినా, ఫ్యూడల్‌ శక్తులతో సఖ్యతగానే వున్నారు, ఫ్యూడల్‌ రాజులు పురోహితులు ((బాహ్మణులు తర్వాత మూడవ వర్గంగొ వై శ్యులు కూడ ద్విజులుగా చలామణి అవుతున్నారు. శూూదులు, /ల్ప కులాల, చేతి వృత్తుల వారి కంకొ కూడ్ర సాంఘికంగా పె అంతసులోనే వున్నారు. “కుఖము వలన కొంత బలము వలన కొంత, ధనము వలన కొంత దర్చమెక్కి మంకు చదువు చదివి పెం3లె పోయిరో అంటూ "పై మూడు వర్గాల వావఏకి ((టహ్మ, క(తియ, వె శ్యులు సమానంగానే వడ్డించారు "వేమన అదట్టా వుంచుదాం. జీ యూరపులోని బూస్ట్రవా వర్షం పరిసితి ఇందుకు భిన్నమైనది* అక్కడి బూర్జువావర్గం తన అవసరాల కోసం అనాటి అక్కడి ఫ్యూడల్‌

వేమన వేదళాస్త్రం 860$ యూరవులో వాళ్టేర్‌ ; రూసో వంటి సంస్థ ర్తలు “స్వాతంత్ర్యము, సోదరత్వము, సమానత్వము అన్న నూతన సిద్ధాంతాలను (పబోధించి నారు. వీటిని అక్ట్యడి బూర్జువావర్గిం ఉపయోగించు కున్నది. తద్వారా బూర్జువా (సజూస్వామిక భావాల ఆవిర్భావానికి దోవాదం చేసింది. అక*డ అభివుది చెందిన శాస్త సాంకేతిక విజానాన్ని వినియోగించు కాస్‌ మానే శమను తగించే యంత నిర్మాకాన్ని చెపట్టింది. (౯౧ ళు మన దేశంలో వేమన కాలం నాటికి సంగిత నాట్యి, ళిల్చ కళలు మా్యతమే అభివృద్ధి అయినవి. కాని శాస్త్ర సాంకేతిక విజ్ఞానాలు వురోగ మించలేదు. [శమను తగ్గించే యంత నిర్వాణం సాధ్యపడ లేదు. కడకు చైనా వారి మాదిరి కాగితం తయారీ ముుదణ పద్ధతులు కూడ మన దృష్టికి రాలేదు. ఆనాటి మతం సము[దయానాన్ని నిషేధించింది, జ్వాలాముఖీ "పేర్కొనే అనాటి ఈ “బూర్జువావర్గంొ విదేశీ వ ర్రకాన్ని, విదేశీ వర్తకులకే వదలివేస్తి ఆ వర్రకులకు దళారులుగా మ్మాతమే వుంటూ స్వదేశీ మార్కెట్టులో నే తన లాభ దాహం తీర్చుకొ నేది. అతి తక్కువ ధరకు సరకులను కొల్లగొట్టి, రైతాంగాన్ని విపరీతంగా దోచుకు'నేది. (గామాలలో వడ్డీ వ్యాపారం గూడ యీ ధనికులదే. పై దోపిడీకి వడ్డీ వ్యాపొరం కూడ తోడ్లై అనేక అ్మృకమాలకు పెట్టింది పేరైంది. "వేమన్న అన్నట్లు “అప్పు చేయరాదు హరిహరాదులకైని అంటూ రైతాంగం నిర్వేదం చెందేంత దుస్థితికి నెట్టింది, అదే విధంగా చేతి వృత్తులవారి సరకులకు రాజుల సహాయంతో అతితక్కువధర చెల్లించి, వారిని కొల్లగొట్టి నిలువుదోపిడి చేసేవారు. కరువు కాటకాలలో ఫ్యూడల్‌ నిరంకుశ పభువు ఒకప్పుడైనా రైతాంగం నుండి శిస్తు వసూళ్ళను ఆపి దయగనబరచే వాడు, కాని ఈ “బూర్జువా వర్షం” కరువులోనే పజలను మరింత కొల గొప్టేద

8/0 విష్లవ్ణయోగి్సి విశ్వకవి

*క్టోమటి మదిగోరు కామమే యెళ్లిడొ, అన్న వేమన పద్యం దీన్నే ఎత్తి చూపింది, కాబట్టి ఈ బూర్జువాలపై (పజానీకం అగ్రహంతో మండీ పడేవారు. “కోమటి కొక్కటీక పదిగొన్నను దోషము లేదు” అను చాటుపద్యం-“*చెడుగలపు డొళ్కా_ఓరోరి సెట్టికుక్కా” అన్న ఘాటు పద్యం, ఆ కాలంలో వారిపై (పజానీకం యొక్క అఆ(గహాన్ని వ్యక్తం చేస్తుంది.

ఈ కాలంలో శైవ, వైష్ణ్టవాలు రెండూ భక్తిమతాలే. ఈ చుతాలు వర్మ వ్యవస్థను ఖండించినా, నిరసించినా, లేదా వైస్ట్రవం మాదిరి భక్తి మత్తులో మరపింప జూచినా, వీటి రెండింటికీ మూలం ఫ్యూడల్‌ వ్యవస్థయే. భగవంతునికి “అత్మ నివేదన అన్నది ఈ మతాలు సూచించే భక్తికి మూలం, ఇది ఆనాటి సామాన్య మానవుడు, (ప్రాపంచిక. దుర్భర కష్టాలను మరిపించడానికి సాధనంగా ఉపయోగ పడింది. కాని మత మౌఢ్యం, మతావేశం హద్దులు దాటినపుడు “*అత్మార్ప్చణి అన్న "పిరుతో పిచ్చిపిచ్చి అచారాలు "పెరిగి అత్మ హత్య లకు కూడా దారితీసే వె[రిమొరి సిద్ధాంతాలుగా మారినవి, వైష్ణవ మతంలోకి మార్పిడి చెయ్యడానికి తాతాచార్యుల వాతలు పెట్టడం అనే మత సంస్కార పద్ధతి అసహ్యంగా తయారై *ప్పద్రి తప్పినా తాతా చార్యుల ముద తప్పదనే” సామెతకు దారి తీసింది. రాయలసీమలోని అహోబిల 'క్షేతంలో చాలా ఎల్తైన ఉక్కు స్తంభం పేటుపైకెక్కి [కింద నున్న కొండలోయ లోన్మి దూకి చచ్చి మొక్షు బడులు చెల్రించే భక్తి సార్యపదాయం ఇప్పటికి సుమారు ₹0, 60 ఏళ్ళ [కిందటి వరకు వ్లైష్ణవంలో ఉండేది, ఆనాటి మఠాల (ప్రభావంతో, మన గార్సిమాలు మూఢాచారాలకు ఆటవిక అలవాట్లకు ఆలవాలమై పోయినవి

“ఈ చిన్నిచిన్ని గ్రామాల్సు వర్ణ భేదాలతో బానిసత్వంతో, చివికి పోయ్యి. మనిషిని పరిస్థితులకు అతీతుడుగా లేవనెత్తడానికి బదులు,

బాహ్య పరిస్థితులకు లొంగివుండేటట్లు చేశాయి ........ మహత్వ శూన్యమూ, జడాత్మకమూ ----.-.. అయిన జీవితము అనాన కృతాం... దుష్ట విధ్వంస శక్తులకు దారి యిచ్చిందని, హత్యలను ఒక మత కర్మగా మార్చిందని మరువరాదు” అన్నాడు, బిటిష్‌ పాలనకు పూర్వంనాటి ఇండియన్‌ (గామాల గురించి కారల్‌ మార్క్స్‌,

వేమన సాహిత్యంలో అంత్యజాతి, హీనజాతి, అన్న పదాలు అల్బబుద్దిః సీచుడు, అన్న పదాలకు పర్యాయ పదాల.గా కొన్నిచోట్ల వున్నాయి. అందులోని అల్పబుద్ధి అన్న పదాన్ని గూడ “అల్ప జాతొ అని దిద్దైన అగవర్ల లతేఖకుల్లు గుజిలి "వేమన్న పద్యాల (పతులలో అచ్చు వేయించిన కుంభకోణాలుగూడా ఇందులో కొన్ని వున్నాయి. ఇట్టి పదాలను పట్టుకొని “మాలవానినేల మపామిోద నిందింప నొడల రక్తమాంస మొకటి కాదె” అన్న వేమన్నను అల్ప జాతుల వారిని ఈపడించిశాడంటూ ఇంకొక నిందను ఈ.... “ముఖి ఏ మొఖం “పెట్టుకొని మోపుతున్నాడో దురూహ్యం,

“తనదు తల్హి లంజ తనయాలు మాదిగ తాను బాపడనుట ఈతగునె జగతి.

వసిష్ట మహార్షి తల్లి యూర్వళి వేశ్య. ఆయన భార్య అరుంధతి మాదిగవాడైన మతంగ మహార్షి ప్యుతిక. జన్నరీత్యా వసిష్టుడు (బాహ్మణు డెట్టయినాడు ళా వసిష్ట కులజులుగా చెప్పుకునే (బాహ్మణులు మాదిగల కంకు ఎక్కువవాళ్ళు కారు. అన్న భావం ఇందులో వెల్ల డౌతుంది. వాల్నీకి బోయవాడు. నారదుడు జాకలివాడు. ఈ విధంగా బుషుల కులగో[తాలను ఎత్తి చూపించి వారి వంశాలకు చెందిన అ్యగవర్లాల అధిక్యతను పటాపంచలు చేసినాడు. “వసిష్టుడు (బాహ్మణుడు కాదనేది. కోశాంబి అభ్మిపాయం అని, ఈ వైష్ణవ మార్క్సిస్టు జ్వాలాముఖి గుర్తించాలి,

శి విప్ణవయోగ్సి విశ్వకవీ “మాల మాదిగలు గొడ్డు మాంసం తింటారు కాబట్టి, వోరు హీన కులజులుూో* అన్నది అనాటి వున్నత వర్షానికి చెందిన శూ(దుల భావన* వారికి వేమన సమాఛానం ఇది ;_ “కసవునేరి తినెడు పసరము దినువాని, మాలయం్మడు గాని మహిని జనులు. “పంద్కి కోడి దిన్న (పాజ్ఞులటందురా...న అంటూ పై తరగతి శూూదుల అహంకారాన్ని గూడ అధిక్షే పిస్తాడు. అట్టి వేమనను హినకులాలను తిట్టినట్టుగా చ్కితింప జూచే “బుద్ధిజాడ్య జనితోన్మాడాన్ని? ఏమనాలో | మత మౌఢ్యాలతో మత యుద్ధాలు సాగించీ అంతులేని విధ్వంస కాండకు మూలమైన మళాలన్నింటిని వేమన నిశితంగా ఖండినూ “వాదమేల ? మత విభేద మేల "” అంటూ హితోపదేశం చేసినాడు. వేమన్న (ప్రచారం చేసిన ఈ చుత సామరస్యానికి జ్వూాలముఖి “తురక భయలో ఆరోపిస్తున్నాడు, హిందూ, ఇస్తాం మతాల ప౦జలు- కలిసి సహజీవనం చేయవల సిన వాస్తవ పరిస్థితిని వేమన గుర్తించినాడు. పరమతనిందల వీరశ్లైవుల మతోశ్యాచం్యి అనాటి పరిస్థితులకు అతకదు; ఈ అంశాన్నే వేమన ఎత్తి చూపినారు, అంధరలో విజయనగర రాజుల కాలంలో దేవాల యాల నిర్మాజలి మునుపెన్నడూ లేనంత. ఏ స్తార౦ గొ జరిగింది, విగ్రహ పూజను (పోత్సాహించడానికి [(వభుత్వ్యం అ(గహారాలిచ్చి పోషించింది. డేవాలయ పోషకులైశ ఈ “రాజాధిరాజ రాజపరమేశ్వ రులు” ల్లి కోట యుద్ధలిలో నాశనమైనారు. వైదిక్క శ్లైవ్య వైష్ణవ కవులు “రాక్షస వుతులుగా పేర్కొనే తురళలు, విజయం పొందినారు బారు వ్మిగహాలను పగులగొట్టి దేవాలయోలను ధ్వంసం చేసినారు

వేమన వేదశాస్త్రలి కి త్‌ చారితకానుబీవాన్ని ఎత్తి" చూ వుతూ “రాళ్ళు నమ్మయున్న రాజుథిరాహిలు, తూటికెడలి భువినిగూలి చనిరి. రాళ్ళు పగ్గులగొట్టి రాక్షస వృ[తులు, మౌళ్ళు నూళ్ళు గలిగి మనిరి వేను ఆంటూ వేమన ఈ రాజాది రాజులను విగహా రాధథధకులనుగా పరిహసిస్తాడు, (పజల కళ్ళముందే అనాడు అభాసుపొలైన వ్యిగహారాధనను అనుభవ పూర్వ కంగా వివరించినాచుం కాబక్టే వేమన “వాదమేల ? మత విఖీదమేల? అన్నిళు పరి పూర్ణుడల్లా మహాళ్ముడు” అంటూ మత సామరస్యానికి హించూ ముస్థిం సఖ్యతకు బేజూలు నాటినాడు. వేమన తర్వాత వీరబ్ర) హ్మేందుంల చారి శిష్యుడు సిద్దయ్య “నేనేతురకై తే నా అత్మ తురకొనా, అల్కా ఈుర "కైతే పరమాత్మా ళురకేనొ అంటూ సై పద్య పొదాలావారంగా తత్వాన్ని ఆలాపించినాడు, “వేమన వంటి (బహ్మ జ్ఞాని; (బహ్మంగారి వంటి గురువు, సిద్దయ్య గారి వంటి శిష్యుడూో లేరని తెలుగునాట ముఖ్యంగా రాయలసీమలో ఇక నానుడి వుంది. ఆఫాగాణా "-తత్వ కవుల్లో సయ్యదలీ అనే ఇంకొక ముస్టి౦ శళ్వకవి “పనుల వన్ని వేరు పాలేక వర్ణమౌ అన్న వేమన్న ఖావం అధారంగా “గోవుకు రంగులు వున్నవి గానీ, పాలకు రంగులు వున్నాయా" అంటూ తత్వాన్ని పాడీ నాడు, ముస్లి ౧ సూఫీ కవిత్వ తత్వచ్చ్భాయలు వేమన్నలో ఉన్నా యని కొందరీ అధునిక సాపొత్య పరిశీలకుల అభ్యిపాయం. ఇటీవల పైౌదరాబాదులోని ఇక ముసిం మేధావి (100 సశ ఎంటుకై. 0% 2 మకాకటం “ఒక మర్మకవి భవ శబలళత అన్న పెరుతో కోన్ని వేమన పద్యాలను ఇంగ్లీ షులోనికి అనువదించీనాడు. కటీరు, వేమనల భావాల పోలికను గురించి హిందిలో వివుల పరిశోధనలు సాగుతున్నాయి. ఈ చశలో మహమ్మదియ తత్వకవుల్లో. మేథావుల్లో ఇంతటి అపార గౌర వం గల వేమనకు ళతురక భయం ఉందనో, *“తురకభయం బూచి ని

కశ విప్తవయోగి, విశ్వకవి వ్‌ చూపినాడన్నో జ్వాలాముఖి చి[తించ బూనుకోవడం “ఊరందరిది ఒక దాగరై తేే ఉలిపి పిట్టది ఇంకొళదారి* అన్న సామెతను గుర్తుకు తెస్తుంది వేమన పద్యాలను స్తూళ్ళల్లో (పచేశ పెటడానికి (బౌను అచ్చు వేయిం కన ళా ళు చిన పద్యాల (పతులను చడీ చప్పుడు లేకుండా ధ్వంసం చేయించిన అగ్రవర్ణాల మూగకు[ట (81601 ౧౦౬80120) ను, నార్హవంటి విజ్ఞులు బయటి పెట్టి ఖండించినారు. ఈ అంశం ఎంత న్యాయమైనా జ్వాలా ముఖికి రుచించలేదు. *చేమన సామాజ్యవాద (పయోజనాలో తేలిన ఏ కవి” అంటూ ఆ క్కుట జాతీయాభిమాన పేరితమని, ఆ క్ముటన్సు చూసేవారు, సా్యమాజ్యవాద ప్యయోజనాల కోసమే వేమన పద్యాలు అచ్చు వేయబడినాయన్సి ఈ మూగ క్కుటను నార్జ వంటి వారు చూడ "లేదని, ఎ త్తిపొడిచి తన వికృత స్వభావాన్ని వెల డించుకున్నారు. లప లు “ఎన్ని అపరాథాలు చేసినప్పటికి ఇండియాలో సాంఘిక విపవం న్‌ రావడానికి ఇంగ డు సాధన మవుతుందని” అన్న మార్క్సు కొకు షన్ను సందర్భ శుద్ధి లేకుండా అతికించినాడు, సహగమనం రదు, ను!

శారదాబిల్టు, "వేమన పద్యాలవంటి సాంఘికాభ్యుదయాన్ని కాంక్షించే రచనల ము[దణ, వంటి బి9టీష్‌ (పభుత్వ చర్యలను అనాటి ఫ్యూడల్‌ నుత ఛాందస వర్గాలు వ్యతిరేకించినాయి. దీన్నంతా జాతీయాఖి మానంగా గు ర్రించేదాకా పోవలసీన అవసరం జ్వాలాముఖిగారి కెందుకు వచ్చిందో ? కారణం ? కడుపులో వున్నది వైష్ణవ మతోన్మాదం, పైకీ వల్రించేది పడికట్టు రాళ్ళవంటి సందర్భశుద్దిలేని మాత్క్సిస్తు పదజాలం

లా లు థి యు

అంకే అది పరమ సత్యం,

ల! స ఠః స

వేమన వేదళాన్త్రం ల్ర్‌గ వేమన్న వ్యూడల్‌ కవియా?

శతకరచన వేమనకు ముందు అత్మా[శయమే వ్య ష్టి భ్‌ క్త శావచ్చు. కాని అది పరాాశయమైన (పబంధ రచనకం కు భిన్నమైనది. "వేమన పద్యాలు శతకళరీతిని అత్మా[శయతత్వం నుండి వేరుచేసి సమాజ దురాచార ఖండనకు తత్వ, నీతి బోధలకు వేదికగా మార్చినవి, వేమన పద్యాలకున్న సామాజిక స్పృహను *వానకు తడియనివాడున్సు పూనిక వేమన్న బోధ బొరయని వాడున్‌ నానా దిక్కుల వెదకిన, కానమురా కుందవరపు కవి చౌడప్పా” అంటూ ఇంకొక శతకకర్త కవి చౌడప్ప వేమన పద్యాలపై తన అనుభవాన్ని వెల్లడించాడు. కావ్య, పురాణ, (ప్రబంధ సాహిత్యాలలోని ఉద్గ్దుంధాలకు వేటికీలేని (పాచుర్యం వేమన పద్యాలకు లభించింది. లోకుల రసనలె ఆకులుగా ఈ నాటికీ

వేమన పద్యాలు భాసిస్తున్నాయి.

రాజులచే మడులు మాన్యాలు పొందిన (పబంధ సాహిత్యం: ఫ్యూడల్‌ సాంప్రదాయానికి (పతిబింబం. తోటకూరకై న దొగ్గలికైనను కవిత్వం చెప్పడం, కడుపు కక్కుర్తి కోసం పిసినారులైన ధనికుల పంచజేరటం, వారి వాకిటి కుక్కలుగా కవులు మారడం! ఇది ఆనాటి కవుల దుర్గతి, సమాజ పరిశీలనలో రవిని మించిన కవియగు వేమన దిన్ని త్మీపంగా ఖండించినాడు.. ఇది జ్వాలాముఖీ అన్నట్లు కుకవి నిందకాదు. నెత్తిపై గుద్దిచెప్పి వారికి బుద్ధి చెప్పడమే.

“వేమన చేసిన ఈ నిశిత విమర్శా, ఆనాటి కవుల స్వానుభవమూ రాజ్మాశయావ సరంలేని శతక సాహిత్యసృ ష్టికి దారి తీసింది, [17 18 18 శతాబ్దాలులో శతకాలు పుంఖాను పుంఖాలుగా. వెలువడి నాయి. గతంలో మాదిరి భక్తి నీతి శతకాలే గాకుండా సమాజ,

నగా విప్లవయోగి, విశ్వకవి తాత్విక శతకాలు గూడ పెద్ద ఎత్తున రచించ బడినాయి. భారతీయ భాషల్లో ఏ భాషలో లేనంత ఎక్కువ శతక సాహిత్యం, తెలుగులో వృద్ది పొందింది, “పర్మాశయోనశోభంతే కవితా వనితా లతా* (ఇతరుల అండలేనిదే కవిత్వం, స్త్రీ తీగె మనలేవ్రు అన్న ఫ్యూడల్‌ సిద్ధాంతం తునాతునకతై నది. హీనాతి హీనస్థితిలో వున్న ఆనాటి మేధావి వర్గంపై జ్వాలాముబిగారు సూచించినట్టు తోటికవులు అయ్యో! పాప! అని “వేమన అనివుంకే, సాంస్కృతికంగా ఫ్యూడల్‌ వ్యతిరేకమైన ఇంత గొప్ప పరిణామం తెలుగు సాహిత్యంలో సాధ్యమయ్యే దేవా 7

తరుచుగా [గామాలపై పడి దోచుకునే పాళెగాళ్ళ, దోపిడి దొంగల దాడుల నుండీ రక్షణకై, రాయలసీమ రైతాంగం వారియిండు అంటుడు మిద్దెలుగా కట్టుకోవడం, తమ పశువులను కావురమున్న ఇండ లోనే కట్టి వేసుకోవడం పరిపాటి అయింది, వేమన (వచారం చినిన ఫ్యూడల్‌ వ్యతిరేక భావచ్భాయలు, తరచుగా ఏర్పడే కరువులు, లిటి ఫలితంగా పభుత్వ మేదై వాః పన్నులు చెల్లించలేని ఆనాటి రైతులు నల్ల్వమలకొండలలోకి పారిపోవడం; మున షగు ఆత్మరక్షణ చర్యలకు బారి తీసింది. అల్లకల్లోలానికి కారణమైస ఈ పాళెగాళ్ళ వ్యవసను మనో దొర రద్దు చేయవలసి వచ్చింది. గై తాంగంపై గొప్పీ (ప్రభావం గల్తించిన వేమన పద్యాలను (బౌనుదొర [(పచురించవలని వచ్చింది. ఈ రెండు, అంశాల కున్న సంబంధాన్ని సాకల్యంగా పరిశోధించాల్చిన అవసరం భావి పరిశోధకులపై వుంది. క్ర సందర్భంలో విజయవాడ సదస్సులో, వేమన్నను ఫ్యూడల్‌ వ్యతిరేక విప్లవ (ప్రబోధాలు చేసిన విష్ణవ వై తాళికుడుగా పేర్కొన్న మార్క్సిస్టు శ్రీ క్ఞాల్క వెంకయ్యగారి అఫ్మిపొయాలు అత్యంత సమంజసమైనవి' గా

ష్ణ ౫ జ గా

"వేమన వేదళాన్త౦ం త్‌ అల అలి వే న నాతి ప్యూడల్‌ సమాజ మార్పుకోసం పమన తహతహ తాత్వికంగా, సామాజికంగా సాంస్కృతికంగా "వేమన భావాలు వూ ర్రిగా ఫ్యూడల్‌ వ్యతిరేకమైనవి. ఫ్యూడల్‌ వర్షాలతో శరిసిపోయిన ధనికవర్ష నిరసన గూడా అందులో విస్తారంగా వున్నది. రాజులు రాజ్మాశితుల్క, ఛథనికుల ధనికవర్ల ఆశితుల, పరిహసించే నిరసించే పద్యాలు ఛాలా వున్నాయి, భూపళి కృుపనమ్మి భూమీ జరచువాడు, (పజల యుసురు తగిలి పడును పిదప ఎగురవేయు బంళి ఎందాక నిల్చురా...* ఇట్టి పద్యాలు ఇందుకుదాహరణలు, ఫ్యూడల్‌ సామాజిక్ష వ్యవస్థే మారాలని వేమన్న ఆరాటం, కాలగతులబట్టి కఠరియు థక్మతు క్షూక్తు ననే నమ్మకం అతనికుంది. ఈ మాద్చుకోనం “దోహబుద్ధినైన చొంగ రికమునైను సటలన్నైన సాహసముననైన; ధనము నధికునొద్ద దగునార్జనము 'సేయ* అంటూ ఫ్యూడల్‌ ధనికవర్ల వ్యతిరేక షోరాటానిక్రి అనేక మార్గాలు సూచించడానికి తహళవా పడినాడు-, ఆనాటి పరిస్థితు లందుకు అనుకూలించక పోవడంతో. “భ్రామసించిచేయ దగదెట్టి కార్యంబు, వేగిరింప నదియు విషమమగును, పచ్చికాయ వెచ్చి పడవేయ ఫలమౌనె” దేనిక్రైనన్తూ జూలం కలసిరావాలనుకొని ఇతర మార్ధాలకోసం అన్వేషణ (పారంభించి యుండవచ్చు. అన్నదాన మహిమను కీ ర్తించి అన్నార్తులన్సు రోగపీడితులను ఆదుకోవాలని, ధనికులు తమ పిల్టలను "పేదలకిచ్చి తమ కుటుంబాలలో కలువుకోవాలని;, డబ్బుకాళించి ధని

న. విప్లవయోగి, విశ్వకవి కులకు పిల్లనివ్వడం పాపమని, దోసకారియైన్క దూసరివాడ్డెన పగతు డైన వేద బాహ్యుడైైన, వట్టిపేదవాని కీదగు నీవి అంటూ ధనికులకు బోధించినాడు. *దానహీనుజూచి ధనము నవ్వు అంటూ దానానికి సామాజిక బాధ్యత వుందని ఇందుకు దయాధర్మాల్సు కీర్తి (పతిష్టలు శారణం కారాదన్సి అందుకే “పెట్టిచెప్పరాదు 'పేదకైనిఅన్నాడు. కలె రాయన భాస్కరౌ అన్న (ప్రఖ్యాతి బొందిన రాయన భాస్కరుడు చేసిన దానాలు పొగిడే ట్టు కవులకు ఇచ్చినవే కాబట్టి అట్టి దాతలు “మెర మెచ్చుల దాతలనిి ఈసడించినాడు. “కలిమినాడు నరుడు కానడు మదమున, లేనినాడు మొదలులేనెలేదు, ఇట్టిబద్ధజీవికెన్నడు మోక్షంబు అంటూ దారిద్ర నిర్మూలన లేనిదే ముక్రి లభించదని చాటినాడు, ““ళలిమిలేమిలేని కాలంబు గలుగునా” అని కలలగన్నాడు. లోభుల్లైన భధనికులను తిట్టిపోసినాడు, పై అంశాలనుబట్టి ఆనాటి వేమనలో ఈనాటి నక్సలిజమో గాంధీజి ధర్మక ర్భృత్వ సిద్ధాంతమో ఉందని భావించే దానికంకే, నాటి సమాజంలోని ఆర్జిక అసమానతల నిర్మూలనకు వేమన్న పడిన పొట్టుగా మనం గు ర్తించడం మంచిది. ఈ ఆశయసాధనకే రస వాదం యోగం మున్నగు వాటిని ఆ్మశయించినాడు,. అందులోకూడ ఎన్నో కష్టాలు పడినాడు, (ప్రజా బాహుళ్యాన్ని గురించి ఆలో చిస్తూ వారిఉన్నతికోసం కృషిచేసే తత్వవేత్తలు వర్షరహితులుగా మౌరి (పజలకో పూజింపబడే అవకాశాలు చరితంలో కనిపీసాయి. “బహు జన హితాయి అంటూ బహుజన హితంకోసం, జప తపాలుచేసి జ్ఞానార్జన చేసిన బుద్ధుడు, శార్సిమిక జన శేరియస్సుకోసం, అగ౦ వర్షా లపై విరుచుకుపడిన బసవన్న; మున్నగు వారిందుకు నిదర్శనం. అదే విధంగానే సామాన్య శారమిక జన బాహుళ్యాన్ని అజాన దార్మిద్యాల నుండి విముక్తుల చేయడానికి కృషిచేసిన వేమన్నన్‌ “వేదాతీతుడు "వేమన సుమ్మా, వేమన మార్గం వేదము సుండీి అంటూ వర్గమతర హ్‌త ధర్మ పిబోధకుడుగా ప౦జలు భావించి పూజించి నట్లు తోస్తుంది.

వమన వేదశాస్త్రం క్రి అయితే (శ్రామిక జన విముక్తి కోసం కలలుగన్న అనాటి 'వేమన్నను, అధునిక, సామాజిక శాస్త్రీయ సిద్ధాంతక ర్తలై న ఈనాటి కారల్‌ మార్క్స్‌, అెనిన్‌, మావోల వంటి వాళ్ల తో పోల్చ 'సవసరం లేదు. బూర్జువా కార్మికవర్ల సిద్ధాంతాలు, మొలకె త్తడానికి ఏలాంటి అవకా శాలు లేని ఆ దినాల్లో; ఫ్యూడల్‌ ధనికవర్షాలకు వ్యతిరేకమైన భావ జాలాన్ని ్మపచారం చేసిన ప్రజా కవిగా గుర్పించడం, [(పగతి శీలురైన పరిశీలకుల ధర్మం. కాస్త సాం కేతికాభివుద్ధి లేని అనాటి సమాజంలో, అజ్ఞాన దారి,ద్యాలు జరా మరణాల రహస్యాన్ని ఖేదించడానికి వేమన కొండ కోనలు తిరగకతప్ప లేదు. యోగసాధన, కాయసిది అన్న అంశాలపై కొన్నాళ్ళకు (భ్రమలు తొలగినాయి. యోగభా[నం ద్వారా చిత్త చాంచల్యం పోదని, యోగులు గూడ యముని బారి గొ(రెలేనని, ఆకులన్ని దిన్న మేకపొోతుల కేల కాయసిద్ధి కాలేదని పశ్నించినాడు. కాని జ్వాలాముఖిగారు. చెప్పినట్లు భగ్నహృదయుడూ, దిగంబరుడు కాలేదు. కాని అచల రాజయోగాలను ఆ[శయించి సంఘాఖభిముఖుడై. నాడు మహిమాన్వితుడ్డైన మహాయోగిగా అనేక మంది (పజ లాయనకు (బబహ్మరథం పట్టినారు. కడకు (బాహ్మణులు గూడ గుంపులు గుంవులుగా వచ్చి కొలిచినారు. విమలగుణ రాజ యోగిం్యదుడుగా, ఆచల గురుడుగా అతన్ని పూజించినారు. యోగ విద్య రసవాదాలను మినహాయించి విశ్వ తత్వ బోధకుడుగా, నైతిక జీవనాన్ని బోధించే ఉత్తమ కవిగా దేశమంతటా సంచ్చరించినాడు, జ్వాలాముఖి . పేర్కొన్నట్లు తిరుగుబాటు కవిగా ఆరంభించి, యోగిగా "వేమన జీవితం అంతం కాలేదన్సీ యోగాభ్యాసాన్ని తిరస్కరించిన తరువాత ఆయన జీవితంలోని సంచారక్‌ బోధకదశను కూడా గుర్దిస్తే ఆయన జీవిత వైరుధ్యాలను పరిష్కరించే అవకాళా లున్నాయి,

880 విప్తపయోగి, విశ్వకవి అగవర్ష నిరసన, ]శ్రమజీవన [పాముఖ్యత యోగరసవాదాలు "వేమన 'పై 1పభావం చూపి మొదట అతన్ని ళివయోగిగా నిల్చినాయి* “శివ కవులకు నవ కవులకు స్తుతి పాఠాలు చెల్లించు. కున్నాడు. “పాపహరణమౌను బసవ పృరాణంబుి అంటూ సోమన బసవ పురాణాన్ని పశంసించినాడు. [కమంగా యోగభ్యాసంపై (భమలు తొలగినవి. దానితోపాటు శైవంపై అభిమానం నళించింది. తరువాళే శివయోగుల లింగ్య బసవ పూజలు, బూడిద పూతలు, భూత(ప్రేత పిశాచాల ఉచ్చాటన, బంగి (తాగడం, మతోన్మాదం మున్నగు వి మొరి చేష్టలను తూర్పార బట్టినాడు, శై వములోని సంత బసివిరాం[డుః మిండ జంగాలుగా మారిన జంగమ దేవరలుు, నమాజంలో కల్పించిన అరాజకాలను దుమ్మెత్తి పోసినాడు. జగత్తు మాయ క్షణికం శూన్యం అన్న శైవ సిద్ధాంతాలకు బదులు “*మాయగాదు (బహ్మమయము గాని అన్నాడు. అళ్లు వైష్ణవ స్వాములు ఆట పాటలు నేర్చి ఎంలే సంపాదించినా వారి మద్య, మాంస సేవ, వేశ్యా లోలత్వము, వారిని భిక్షాటకులుగా మార్చిందని, చెప్పినాడు. చారి వాతలు పెక వ్యరి మ్మొరి ఆచారాలు తీర్థ (పసాదాల "పేరు మూద (పజల నుంచి డబ్బులు గుంజే లోక వంచన, 'వేమనకు మొదటనే వెగటు పుటించినవి+ వైష్ణవుల పారతం్యత్య పరమావధియగు “అడియేన్‌ దొనత్వము మూడు మూరులకును మొనసి నిల్చిన వేమన స్వతంత్ర (పవృ 4 లదు, సర్వం విష్ణమయం జగత్‌” అన్న వైష్ణవుల భావాలు కొన్ని నచ్చినవి. శాబట్టి వెదక మతం కంక “దొనరి మత మెచ్చు అని మెచ్చుకునాడు.. 9 ? వరగ

_ || నడు. (పాజికోటులెల్ల ప వైస్టవలయా” అంటూ సామాన్య (ప్రజల కోసం, వారు పడే తపనను సానుభూతితో అర్ధిం చేసు కున్నాడు,

వేమన వేదశాస్త్రం వ!

పూర్వాాశమంలోని వైష్ణవాభిమానం, (పచ్చన్న వైష్ణవ మతో

న్మాదంగా మారిన జ్వాలాముఖి మాదిరిగా గాక, వేమన శైవ, వైష్ణవ

మతాలలోని మంచి, చెడులను అనుభవ పూర్వకంగా నిశిత పరిశీలన

చేసినాడు. కాని జ్వాలాముఖి వేమన వద్యాలను సా కల్య౦గా

పరిశీలించకుండానే “ప్రపంచమంతా తన చుట్టూ ఉండాలనే ఫ్యూడల్‌ అహంభావిగా” వేమనను చూస్తున్నాడు,

(వపంచమంతా తమవల్ల నే నడుస్తుందనుకొనే అ్యగ వర్థాల బండారాన్ని బట్టబయలు చేస్తూ.

“విశ్వము నడుపంగ విశ్వేశ్వరుండుండ,

(బాహ్మణులకునేల పట్టుదలలు,

వనములోని కోతి వసుమతి నడుపునా” ॥

అనే పద్యములో (ప్రపంచమంతా తమ చుట్టు నడవాలనే శక్తే లను వేమన తూర్చారబట్టినాడు.

“నా విష్ణుః వృథ్వీపతిశో తమకంటే. దేవుడు లేడనే స్‌ో త లను ఆనాటి సంక్షోభ పరిస్టితులమ వర్ణించి “మహిపతియను ఎ మనుజునకెందుకో? అంటీ వారి వై ఫల్యాన్ని నిశిత విమర్శకు గురి చేసినాడు.

“ధనమూల మిదం జగత్‌” అంటూ డబ్బున్నదని వ్మిరవీగుతూ ధనాశతో కరువులో గూడ విపరీతంగా ధరలు పెంచి దోపిడిచేసే వైశ్య వర్వక (పముఖులను, “కోమిటోనియాన కొండలు కోనలు,” కోమటి మదిగోరు కామమే యెళ్లెడ” అని ఎ త్తిపొడిచినాడు.

స్వార్థంతో వాగులు వల్లకాడులుః రస్తాలు మొత్తం దున్ని (వజల కశాటంకం కలుగజేస్తున్న శూదులను గూడ పొపులన్సి “కాపు జూతి క౦కు జడజాతి లేదని? నిష్పక్షపాతంగా విమర్శించాడు.

022 విప్ల వయోగి, విశ్వకవి వమనను మహాకవిగా గుర్తిస్తూనే, కీర్తిస్తూనే వైష్ణవస్వామి

ఆయిన రాశ పలి వారికిగూడ్వ వ్లైదికాచారాలు, వ్టైషవ దురాభారాొ లను తిన సీరస్‌నకు గురిచెసి వేమసతీర్సు సూటిగా గుచ్చుకుంటూ ఆయన్ను అక్కడక్కడ బాధ సెష్టేది. తమ “వేమన* పుస్తకములో ఈ సందర్భాలలో వేమనను తిరుగుబోతనో, తిట్టుబోతనో “నోటిత్రీట౫ అనో అంటూ తమ విసుగును తమ (ాతల్లో (పకటించినారు, రాళ పలివారు. “వారి 'నోట్‌తీటి అన్న పదాన్ని ప ట్టుకొని వై ఫవుడైన రాఘజాచారి ఉరఫ్‌ జ్వాలాముఖి దానికి ఫ్యూడల్‌ అహం భాపేం గూడ జోడించి, తమ "పైత్యం కొంత కలిపి, సందర్భ శుద్ధిలేని మార్క్సిస్టు పదాల పడికట్టు రాళ్ళలో (వదర్శనా పోజులు పెట్టినాడు.

ఇక్కడ రెండంళాలు విపరించి జ్వాలాముఖీ వైరుధ్యాల మధ్య

• ఎట్టా భూరుకపోయినాడో చూస్తాం. (బౌన్‌ సాామాజ్యవాదసేవ చేసే ఉద్యోగి, ఆ ఉద్యోగం చేయడమే స్మామాజ్యవాదసేవ. శాని "వేమన పద్యాల ము[దణ అతని అధికార పరిధిలోది కాదు, అది అతని తెలుగు భాషూఖిమాన ఫలితం. వర్ణాశమ ధర్మాలకు విమర్శించే వేమన పద్యాల ముదణ మూగక్కుటయట పాపం, జ్వాలాములి!! వర్ణాశమ ధర్మాలను సమర్భిస్తూ “నరనాధ కులకాననముల దహిరవంగ, 'సప్పపిస్పరుల విత్త మగ్నికీలొ అంటూ ఎలుగెత్తి చాటిన భాగవత ము[దణ కూడ బన్‌ దోర ఆధిపత్యములోనే జరిగింది. ఇదియే సామాజ్యవాద మూగ కుటో9 జ్వాలాములిగా రే చెప్పాలి, పసిడిగల్గువాని బానిన కొడుకు లను విమర్శించి నందుకు వేమనను ఫ్యూడల్‌ అహంభావిగా తిడుతున్న జ్వాలముఖి ఈ పదాన్ని గురించి తీవిమైన అత్మవిమర్శ చేసుకోవల్సిన అవనర౦ం లేదా ? *111461186062 0% 16 ఇంగ14- 1 లు 266 00 ౧0౦౮0033 06 ఇ0లం ఈల 26 116 3143 200 0 ₹16 0” ధనికుల దూషించినందుకు [ఢవ శతాబ్దంనాటీ వేమన్నను

"వేమన వేదశాస్త్ర౦ం 888 ఫ్యూడల్‌ కవిగా తిట్టిపోసే జ్వాలాముళి, ఆ సంపన్నవర్గాల "సేవ తామే ఈనాడు చేస్తున్నట్లు గమనిస్తారా ? 1001 మే నాటి స్థాయి నుండి ఈనాటి జ్వాలాముఖి మరింతదిగజారి సంపన్న వర్గాల స్తుతి పాఠాలతో, 'వేమన్నను ఫ్యూడల్‌ కవిగా నిందిస్తున్నాడు, ఈ వ్యాసం ఆనాటి చిల్లర మల్లర విమర్శ స్తాయిదాటి అధమాధమ సాయికి చెందిన

ఫ్య రా ఇ థి

విమర్శగా మారింది,

నేడు విశ్వకవీ, విప్రవయోగి అయిన వేమన్న సాహిత్యంపై విశ్వవ్యాపితంగా పరిశోధనలు జరుగు తున్నాయి. వేశున్న సాపాత్యాన్ని పరిశోధించి డాక్టరేటు పొందిన మేధావుల్లో త్తేగినంత మంది ఇందులో స్త్రీలు పురుషులు అన్ని కులమతాలకు రాష్ట్రాలకు చెందిన వారున్నారు. వేమన్న పై వివుల పరిశోధనలు చేసి వాటిని విశ్వ వ్యాపితం చేస్తున్న నార్ల, అరుద్శ, తపురనేని మున్నగువారు ఈనాడు సజీవులుగానే వునా ఎరు. ప్రపంచంలో అనేక భాషల్లోకి వేమన్న పద్యాలు అనువడింప బడినాయ, ఇట్టి దశలో వేమనపై పరిమిత జ్ఞానం, అప౨మిత అహంకారం గల, సాపొతీ రంగంలో దుస్సాహసిక దుందుడుకు వాదియెన రాఘవాచారి ఉరఫ్‌ జ్వాలాముఖి “తన వెనుకటి గుణంి మానక ౦డా అల్పబుద్ధితో అధికులను అకేపిం చడం మిక్కిలి గర్హనీయం. పైన పేర్కొన్న విజ్ఞులెందరో వుండగా శ్రీ 8 హా జా వన శన గోతోొకుణ్లీ ఈ 8. కె. రంగనాథచార్యులు వెల్లకిలావడిన తన 9 కుళ్ఞీ వేమన పై సాధికారోపన్యాసకునిగా నీయమిం వడం, గతంలో వెమన పై జరిగిన మూగకుట౦౧ అనంతరం జరిగిన బహిరంగ ఘాతుక క్కుకు. (009% 0005012200) మార్క్స్సిన్లు మునుగులో వైష్ణవ దురభిమానుల కుతంత స్‌ లు రులు ఈ మాసాని

౦తం. సంఘసంస్కర్తలు, మేధావులు, విద్యార్థులు ౯

గమనిస్తారని ఆశిస్తున్నాము.

“జనుడు తెలివినాంద సంచలింపదు మది

దయయు నీతిగల దగులు బుద్ది

౧ థి తివురు భాను జూచి తిమిరంబు నిల్చునాొ

ఏం విప్రవయోగి, విశ్వకవి అంటూ, ఈనాడు తిమిరంతో నమరం* చేసి కేర్యద అకాడమొ బహుమతులు పొందిన అభ్యుదయ ఆస్థాన కవులకన్న మూడు, నాలుగు శతాబ్దాల నాడే జీవితాంతం “తిమిరంతో సమరరొ సాగంచిన వేమన్న, పపంచ పేద (పజానీకానికి పుణ్య పురుషుడు పూజనీయుడు కాడా! ఇతనిక్‌ ఎన్ని అవార్డులు రివార్డులు కుప్పలు బోసినా తెలుగుజాతి ఇతని రుణం తీర్చుకోలేదే ? “కులము పాలియజేసి తలను చేయిబెట్టి తగనమ్మ జెప్పురా” అంటూ, నెత్తిననోరు బెట్టుకొని మొత్తుకోన్న అది కవి వేమున్నగాదా! అనాడు సర్వ మానవ, సర్వమత సమానతా సాము రస్య సిద్ధాంతాన్ని ; పతిపాదిలచిన (వతిభావంతుజ్ఞి తెలుగు భాషలో ఎవ్వరివైనా?, ఈ వైష్ణవ ద్వయం చూపించగలదా! “పుడమీ యుప్పరలబు పురికొనె జగముల రక్షసేయ గలుగు రాజులేరి ? మహిపతి యనుపేరు మనుజునకేేడడో౫ ఉప్పర నునగా విప్టవరి, అది వికృతి ఇది (పక్ళతీ, మున్నూ కేండ్రనాడే “విప్లవం” అన్న పదాన్ని [గామాణ (పజా భాషలో (సయో గించిన తొలి పజా విప్టవ కవి వేమన. ఈ వేమన “ఎడ్జెరెడ్డి కులా నికి చెందిన వాడే అయినా 'ఇలను శూ(దుజౌట ఎరుగరా వేముని" అంటూూ' సవాలు చేసి చెప్పిన సౌహిసికుడే కాకుండా ో*పరుల మోస పుచ్చి, పర ధన మార్టించి, కడుపునింప్తు కోనుట కానిపద్దు[” “మాట నిలుపలేని మనిషీ చండాలుడు” “*శమములోన బుట్టు సర్వంబు తానౌను” “చెమట కోరునట్లు 1శమచేని దేహంబు, గడనచేసి కూడు గుడువవలయు; తల్చిదల్యడి సొమ్ము తాదింట కారాదు”

"వేమన వేదశాస్త్రం రక్‌ అంటూ కష్టార్జితం పై పు(తులు జీవించాలని “వెట్టి చేయరాదు విభుడెంత ఘనుడైని అంటూ మూడు వందల ఏండ్రనాడే (శమైక జీవన (సాముఖ్యతను ఘోషించినాడు. కష్ట జీవులను నొప్పిస్తే. “కరకంఠుని చాపమునవఠె, వరగ "తము శాపమటు వరిలంగా, లా ఇగ జిరకష్టజీవులై తగు, నరులును మదినొచ్చి తిట్ట* తి “నాశనమౌతారని్ని *పేద లుసుుమన్న పెనునుంట అగయవా అంటూ [శమ జీవులపై ద్వేషం, వినాశ హేతువుగా హె చ్చరించినాడు. “*క్సులము గల్లువారు గోోకంబు గలవారు, విద్యచేత విిరవీగు వారు, పసిడిగల్లువాని బానిస కొడుకులు” న్యాయశాస్త్ర మరయ నన్యాయ మొనరించు, ధర్మశాస్త్రమొసగు దుర్మతంబు, జ్యోతిషంబు జనుల నీతుల దప్పించు” అన్నవి (పపంచ అభ్యుదయ (పజా సాహిత్యానికి సమాజానికి (పాణవాయువు వంటి సత్యాలు, వేమన కంకొ ముందు ద్వైతా, వ్యైత, విశిష్టాద్ధ్వైత పబోధకు వైన మధ్వ, శంకర్క రామానుజులు తమ పేర్త చివర ఆచార్య బిరుదం ౧ తగిలించు కున్నారు, వర్హాశమ ధర్మ పునరుద్ధరణ గావించిన అగ వర్శ పండిత సంతతి వారీ ఆచార్యతయము. వీరి తర్వాత సాంఘిక జీవనంలో కుల నిర్మూలన (పాముఖ్య తను గుర్తించి ప్రచారము చేసిన తాత్వికులు వీర శై వులు, “జంగమైన

వెనుక జాతి నెంచవలదూో అన్న సిద్ధాంతాన్ని బసవన మాదిరే ఆచర ఐలో “పెట్టినవాడు వేమన! రెడ్డి; వేోదర్కి రావు, రాజు, సెట్ట, ఛాన్సు, శర్మ వంటి కుల చిహ్నాల్లైన తోకలేవీ తగిలించుకో లేదు. దాస్తు యోగి, అ చార్యుడూ, కవి మున్నగు భక్తి తత్వ, పాండిత్య (పావీణ్యతలను తెలిపే బిరుదా లను గూడ వేమన తగిలించుకోలేదు. వంశ వృక్షం (వాసుకో లేదు. “విశ్వమానవుల్లో తానొకడినిః అన్న మానవతా వాదాన్ని అడుగడుగునా స్ఫురింపజేసే విశ్వదాభిరామ వినురవేమి అన్న మకుటంతో పద్యా లల్లిన తొలి అదర్శ కవి, సంఘ సంస్కర్త వేమనయేనన్కి నిరూపించు కున్నాడు, మరి కొందరు సమాజ భక్త కవులుగా చెప్పబడే కంచర్హ గోపన్న వంటివారు తమ భక్తికి చిహ్నంగా పేరే మార్చుకొని రామ దాసులై పోయినారు. వేమన తర్వాస ఇంకొక సంఘసంస్క ర్తగా చెప్పబడే వీరయ్య లేక వీరప్పయ్య అనబడే తత్వవే త్త తను బహ్మ సంతతి వాడిననో, (బహ్మజ్ఞానినన్నో సూచించడానికి “వీర బ్రహ్మ౦* అనేపేరు పెట్టు కున్నాడు. అయన ఇంటిపేరు పోతులూరివారు. వెరశి పోతులూరి వీర్ణబహ్మం అయినాడు, అయన భక్తులకు “విరాట్‌ పోతులూరి వీర (టబహ్మేం్యద స్వాము లైనారు, కొన్ని ఏండ్ల నుండి ఘనత, "పెద్దరికం కోసం ఏర్పడిన కుల చిహ్నం రెడ్డి, కొంత మంది (తిరుపతి వెంకన్న వగ్దైర్లా దేవతలకు గూడ ఈ రెడ్డి బిరుదం తగిలించి పద్యాలల్లి న శతకా లున్నాయి కాబట్టి ఆకాలంలో ఆ శబ్దాన్ని వాడుకోడానికి అన్ని తెగల శూద్రులు గూడ ఆరాటపడే వారు. ఈ రెడ్డి బిరుదాన్ని వేమన తృణీకరించి

“వేమన. వేదశాస్తుం శం నాడు. ఈ 'పేర్తమిీది మమకారం ఈనాటికి చావలేదు. ఈనాటి 1పముఖ పారి(శామికవేటత్త చుండూరు వెంకరెడ్డి రెడ్డికాకున్నా రెడ్డి ళైరుదు తగిలించు కున్నాడు.

._ ఈనాడు తాను విపష్తవ కవినని చెప్పుకోడానికి రాఘవాచారికి బదులు “జ్వాలాముఖి నామధేయం తగిలించు కున్నారు రాఘవా ఇందరి గారు,

తను నమ్మిన ఆదర్శాన్ని పేరుపెట్టడం మొదలు, నిర్భయంగా చాటి చెప్పడం వరకు మాతమే గాక, నిరాడంబరంగా అచరించడంలో గూడ వేమన్న ఆదర్శం, అచరణ (పపంచ మహి పురుషుల చర్మితల్లో గూడ కన్పించడం చాలా కొద్ది మందిలోనే. ఇట్టి "వేమనకు “ధూ ర్తత్వం*ి గూడ అంటగట్టడం జ్వాలాముఖి గారి హద్దులు దాటిన చిలిపి చేష్టలకు, అల్బజ్ఞతకు చిహ్నం, వేమనమై తాము చేసిన ఈ 'అపచారాన్ని రంగనాధాచార్య, రాఘవాచార్యుల వారు ఇప్పటికైనా రుర్తించి దిద్దుకోవడం వారికే మంచిది.

జక సంస్థ తరువున్న ఒక ెద్దనోరు పెట్టి (గంధ స్తం చేయబడిన వ్యాసమిది, ఈ వ్యాసాన్ని ఏ సాహితీ పరుడైనాా గమనంలోనికి తీసుకోక తప్పుదు. వేమనపై నేటి ఈ వైష్ణవ ద్వయం ఎత్తిన ధ్వజం నాటి అ్యగవర్థ్య, పండిత ఛాందస వర్గాల కుటిల క్కుటలకు నకలు' మాతమే.

విశ్వకవి వేమన పైన ఇంతవరకు ఇంత తలబిరును, నోటిదురుసు అర్థం పర్ధం అేన్సి అవాకుల చెవాకుల వ్యాసం వెలుపడలేదు.

'వేమన్నను ఇంకా వెలుగులోకి తేవడానికి భారత దేశములోని వివిధ రాష్ట్రాలలో “వివుల పరిశోధనలూ విశ్వ 1పయత్నాలు జరుగుతూ వున్న నేడ్కు పపంచ విద్యా, విజాన సాహిత్య సాంకేతిక సంస్థయగు “యునెస్కో వేమన పద్యాలనరెండు “వేల వరకు ఇంగ్లీషు భాషలోకి

జం విప్రవయోగ్సి విశ్వకవి ట' అనువదించి (పపంచ పజలకు పంచిపెట్ట బోతున్న ఈ శుభసమయాన, ఇట్టి కుయుక్తుల, కుతంతాల, కుళ్ళుబోతు వ్యాసం (గంధస్థం చేసి అదిగడి జెట్టి అమ్మడం, ఆంధ జాతికే అవమానం కాదా! న! సభ్యతను మభ్య పెట్టటం సభ్యత గాదు. జఒప్పును తప్పంకే తప్పు గాని తప్పును తప్పనడం తప్పు గాదు, కపటిని కపటంతోనే జయి. చటం కపటం గాదు. తలకాయ జేసిన తప్పులను ఒప్పుకో చానికి గుండెకాయ లేని, తలకాయ గుడి గోపురం |" తలకాయిలేని గుండెకాయ బండిమోిది కావురం | ఇంత వరకు (మన శ్రీ.ముఖివలెనే వేమనకు ఎందరో మూథఢార్థాలు, గూఢార్ధాలు చెప్పినారు. ఇంక ఇప్పుడు ద్వంద్వార్గాలు, “అపార్థాలు, అనర్థాలు అన్నీ అవకాశం దొరికినప్పుడెల్లా (తవ్వి సృట్టల న్‌ "కెత్తు తున్నారు. ఇందుకు చక్కటి ఉదహరణ మన శ్రీ ....ముఖిగారి సుదీర్హ వ్యాస (అధిక (పసంగం | కాన జ్వాలాముఖి ఉరఫ్‌ రాఘవాచాం గారి జొలు జల్లుల అంతిమ అఘోరింపునుు సహృదయులు, సంస్కరజోద్యమాభీలాషులు, సాహిత్య వపోషకులూూ పిపా సులు పరిశోధనా (పవీణులు, ఈ దుక్షంధ పూరిత వ్యాసోపన్యాసంలోని రట్టు గుట్టులను, 'బటజయలు చేసారని మౌ గాఢ నమ్మకం, బ్‌ ణు న గః నః వెంకటరెడ్డి పేరు ఇతర కులాల నారు గూడ పెట్టుపంటున్నారు. న అంతేకొదు : “మలల పై పెద్ద హో విలము సింగారెడ్డి మంగళగిరి కోట మరుగు రెడ్డి పొలు పొందు మార కాపురము చెన్నారెడ్డి చి రంజిల్లు నుదయ్యార్రి రామి రెడ్డి? అంటుంది. వెంకటాచల నివోర తకం: ఈ విధంగా చేవకలకు గూడ జెడి బిథదం తగిలించిన కొలం "వేమనది, చి

(పకిపాల - పాపకూపొలు మన పవిత పారాయణ [(గంధాలగుు రామాయణ_భారత-_ భాగవతాలు_భగద్దితలు, అష్టాదశ పురాణాలు 1వక్షిప్తాల భాండా గారాలు, పవ్మ్శిత (గంధాలలో తమ స్వంత భావాలను జొప్పించ్చి వాటికి 'పామాణికత కల్పించే వరక్కు మన కోవి పండిత [పకాండులకు న్క్మిద పట్టదేమో ననిపిస్తుంది. ఇతర దేశాలవారి కంక్సు ఈ (వక్త కళలో భారతీయులు సిద్ధ హస్తులు.

కాలక్రమేణ వేమన పద్యాలయెడ (నజలలో ఏర్పడిన (శంస, (సామాజిక భావాలు ఆధారంగా-_వాటిన్మి తమ తమ వర్ణాలకు అను కూలంగా మలచుకోడానిక్కి మార్చుకో డానికి వక్షిప్తాలు కొల్లలుగొ చేర్చబడినవి +

అచ్చు యం(తను ఏర్పడకముందు, ఎన్నిిపక్షిప్తా లున్నాయో వాటిని వివిధ పతుల పరిశీలన ద్వారా పూర్తిగా తొలగించ వచ్చునని అనుకోవడానికి పిలు శీదు, యే

అక్షు అచ్చు యం్యతము వచ్చిన తరువాత గూడ, వీటి సంకల కర్తలు పరిష్కుర్సల భావాల కనుగుణంగా గూణ, వేమన పద్యాల్లో (వవీప్తాలు చేచ్చు బడినవనే అంశము గూడ మరువరాచు.

ఈ పద్యాల మొడటి సంకలన-'కర్త సి. పి. (బొను - ఇతడు ఆంగ్లేయుడు. ఈయన వద్ద నున్న పద్య పరిష్కర్తలుు _బాహ్మణ పండితులు, వీరు తమకు నచ్చన్మి ఈ వేమన పద్యాలను అచ్చు “వేయడానికి మనస్ఫూర్షిగా యిచ్చగించ లేదు. ,బౌను అచ్చు

౭0 విప్లవయోగి, విశ్వకవి

"వేయించిన వేమన పద్యాల రెండవ పతిని చడిచప్పుడు లేకుండా ధ్వంసము జేసిన వాస్తవాన్ని “నార్ల వార్కు” తన “వేమన అన్న ఆంగ్భ (గంథములో బైట "పెట్టినారు.

'బౌను తర్వాత ఈ పద్యాలను, అచ్చు వేయించినవారు విశ్వ (వాహ్మణ పూర్ణ యాచారి, ఈయన చేతిలో వేమన పద్యాలు 8000 లకు 'పెరిగినవి. (బాహ్మణ-_విశ్వ (బాహ్మణ వర్గాల మధ్య, కులాధి క్యతల గురించిన వివాదం, వేమన కంకేు మున్నూరు-నన్నూ రేండ్ల ముందునాటిది. అందులో పరస్పర నిందారోపణలు చోటు చేసుకున్నాయి.

విశ్వ బాహ్మణులకు, “విశ్వకర్మ పురాణొ మనబడే కుల పురాణ మున్నది. వారు *పంచాణమువారు, (బాహ్మణుల నవ్యబహ్మలకు బదులు పంచ (బ్రహ్మలు (మను, మయ, త్వష్ట శిల్చి, విశ్వజ్ఞులు

విదుగురు బుషులు (సానగాదులు సృష్టించు కున్నారు. వెమన చేతి వృత్తుల వారిని _పశంసించిన కొన్ని పద్యాలున్నాయి. (బిటీషు (పభుత్వ కాలంలో కోర్చుదాకా వెళ్ళిన (బాహ్మణ - విశ్వ (వాహ్మణ వివాదంలో వేమన పద్యాలను [బాహ్మణులకు వ్యతి 'లేకంగ్యా విశ్వభాహ్మణులు ఉపయోగించు కున్నారు. వీరికి వేమనమై ఎంతో గౌరవమున్నా, అతడు శూద్రుడు గావడం ఏమా[తంమింగుడు పడక్క _ వేమనకు గురువుగా “అభిరామయ్య* అనబడే కంసాలి కథను గూడ సృష్టించు కున్నారు. కాన విశ్వబ్రాహ్మణుల హస్తవాసి పఫూర్ణయాచార్యులు (పకతిల్పో చోటు జేసుకున్నది.

కంసాలి రాజయోగి, కాలజ్ఞాని అయిన వీర్ణ్యబహ్మము, అతని

తత్వాలు విశ్వనాధాచారి సనారీ విశ్వేశ్వర సంవాదములోని రస

“వేమన వేదశాస్త్రం 891, వాదమూ ఈ కథాకమామిషు అంతాగాకపోయినా, కొంతమటుకు “వేమన పద్యాల్లోనికి ఎక్కినవి!

శివ వారు వావిళ్ల కంపెనీవారు. పీరు స్మద్భ్బాహ్మణులుం పరమ పవ్శితమైన సంస్కృత రామాయణ (వాతపతిని ముదించే సందర్భములో ఈ అచ్చు పనులు అపవితృలైన శ్యూదుల చేతుల్లో కంపోజింగు జరుగరాదు, పవ్మిత రామాయాణము మైలపడి, అపవ్శితం' గారాదన్సి కంపొోజింగు పనిని [బాహ్మణ కులజుజైన యువకులకు నేర్చెంచి, వారితోనే ఆ(గంధాన్ని అచ్చు వేయించినారు!" ఇట్టి పదా చార సంపన్నులైన వావిళ్లవారు కడపజిల్లా వానుకై “నందున, 'వేమనపై .వారికిగూడ ఎంతో గౌరవ భావం!

వారు వేమనను అద్వ్వైతిగా భావించి అయనను కౌపీన థారిగా రూపొందించి, పంచాగ్నుల ఆదినారాయణ శాస్త్రీ గారితో అవిధంగానే' వేమన జీవిత చరిత రాయించినారు ! ఇందుకనుగుణంగా వేమన పద్యాలలో కొన్నింటిని, వర్గాశమ ధర్మానుకూలంగా వుండునట్టు 'వేమనకు కొన్ని పద్యాలు అంటగట్టి (గ్రంధ స్తం జేసినారు! _

మచ్చుకు కొన్ని చూడండి.

“తర్ది దర్శడులంచు-దార్మిద్యయుతులంచు,

నమ్మిన నిరుపేద నరుల యందు,

(పభువులందు చాల-భయభకుు లమరిన

నిహము పరము గూడ_నెసగు వేమ**

ఇది వేమన కంట కట్టబడిన జక పద్యం.

ఇందుకు కారణాలు. 1) ఈ పద్యములో. “దారి. దయుతులు,

ప్త

నమ్మిన నిరుపేదనరులు* అన్న రెండు- సదాలు దాదాపు కే అర్థ

92 విప్లవయోగి, విశ్వకవి

మిచ్చేవి. వ్యర్థ పదాలు లేకుండా చిన్న పదంలో పెద్ద భావాన్ని ఇమిడించే కవితా శిల్బం వేమనది. అట్టి వేమన ఒకే అర్ధం గల రెండు పదాలు వాడియుండడు.

ఓ) రాజ నింద వేమన పద్యాల్లో విస్తారం. ఆయన దృష్టిలో రాజ సేవ వట్టి (భాంతి, అనాటి రాచరిక వ్యవస్థ నిరుపయోగ మని తేల్చిన "వేమన, *(పభువులందు చాల భయ భక్తు లమరిన, నిహము, పరము లభిస్తాయని చెప్పియుండడు, ఒక వేళ చెప్పియుంకే “పజల యందు అని చెప్పి వుండవచ్చునేమో |

క్రి బౌను దగ్గరి (బాహ్మణ పండితులు, (బిటిష్‌ (ప్రభువుల కనుకూలంగా ఈ పద్యం చేర్చి వుండవచ్చు, ఈ పద్యం (బిటిష్‌ పాలనా కాలంలో వారి ప్రయోజనార్థం పిల్లల వాచక పుస్తకాలో, గూడ మ్యుదించ బడినది. వ అ

“వి నాధునందు విపుల యందును

విభునియందు వేద విధులయందు;

భక్తి లేనివారు పాపాత్కు లిలలోన*

జావావిళ్ల వారి (ప్రతి,

వర్ణ వ్యవస్థకు, వ్మిపవర్గ నిర్మాణమే మూల 0, వేమన ఈ ద్విజవర్గం పై ధ్వజమెత్తిన పద్యాలు కొల్పలు, వేదవిధులైన యజ్ఞ యాగాదులు సంధ్యా. వందనాలు యజ్లోపవీతధారణలు (వడుగు) వేమన త్మీవ విమర్శలకు గురియైనవి, వేమస్‌ను అచ్బ్వెతిగా భావితిచిన వ్మిపపండిత మతం అద్వైతము, వావిళ వారి (ప్రతిలో ఇట్టి పద్యాలు కొన్ని పిక్షిప్తాలుగా దూర్చ బడినవి, న

“తిరుపతికిని బోవ తురుక దాసరిగాడ్డు

కాళీకేగ పంది గజము గాదు;

వేరు జాతివాడు వివ్రండు గాడయా!౫

'వేమన వేదశాస్త్రం 895, మూడవ పాదం పక్షిప్తం. “కుక్క సింహమగునె గోదావరికి బోవ” అన్న పాదాన్ని ఈ విధంగా తిప్పి వేమన కంటగట్టినారు. శే॥ గి; దేవతార్చన జప తప తీరయా[త దాన ధర్మముల్‌ (కతువులు తలచిచూడ వుణ్య సాధన వృత్తులు పుడమి వేమ! ఈ పద్యం వేమన సిద్ధాంతాలకే విరోధం. ఇది తేటగిత. పైగా కుంటి నడక. అతని తైలికిది వీరుద్ధం_ “కనవు నేరి తినెడి పసరము దినువాని, మాల యంథడ్రుగాని మహిని జనులు? పంది కోడి దిన్న (పాజ్ఞు లటందురా ?౫ వావిళ్ళ (పతిలో ఈ ఫద్యములోని పాజ్లులటందురా” అన్న ల స్ట కో దానిని బాపలటందురా...” అంటూ బ్రాహ్మణాధిక్యతను చాటుటకు, దిదించినారు, ది “ఎంత చదువు చదివి _ఏ నీతి విన్నను హీనుడవగుణంబు మానలేడుు” అన్న పద్యము రాసిన వేమన *హీన గుణము వాని నిలుచేర్క నిచ్చిని అని రాసి వుంటాడుగాన్సి “హీన జూతివాని నిలుసేర నిచ్చిన అని రాసి వుండడు. ఇదిగూడ (బాహ్మణుల చేతి చలువే! ఇటీవల కర్నూలు జిల్లాలోని ఒక (ాహ్మణ పండితుడు “అల్బ బుద్ధి వాని కధికార మిచ్చిని అన్న వేమన (పసిద్ధ పద్యాన్ని గూడ “అల్బజాతివాని కథికారమిచ్చిన్క” అని ధిద్ది అచ్చు గొటించి అము ద్‌ థ్‌ 'ై కున్నాడు!

క్రీ విషయోగి, విశ్వకవి

“మాలకన్నియలకు . మంచి రూపంబున్న

ముస్సైనే (తిశంకు పట్టినాడు ? +

కాని పనులుజేయ _ ఘనులాసపడుదురా ౫”

1. మతంగ కన్యల వివాహమాడమన్ని తన్ను బలవంత "పెట్టిన వీశ్వామి[తుని “వర్ణ సంకరవుం బెండిలి అడమన్నందులకు

లు

కుయ్యో! మొర్రో! అని మొత్తుకొని తిరస్కరించి రాజ్యాన్నే వదులు కొన్న హరిశ్చందుని (పశంస ఈ పద్యంలో వుంది, ఈ పద్యముగూడ (పమిప్తమే. ఈ (సక్షి ప్తకారుడు “కన్నములో దొంగ మాదిరి దారికి పోయినాడు. ఎందుకంకు విశ్వామి[తుడు సత్యహరిశ్చందున్ని వివాహమౌడమని బలవంత పెట్టింది “మళంగ కన్యలను"గాని మాల కన్యలను గాదు.

ఇ “మాదిగెకును బిడ్డ మన యరుంధతి గదా [౫ “త్రల్లి యూర్వశి లంజ తనయాలు మాదిగః అన్న పద్మ్యాలో అరుంధతి త ళం మతంగ మహర్షి కుమార్తె అని శేమన గు క ౦ చి యున్నాడు. 'వేమనయే ఆ పద్య౦ (వాసివుంటే “మతంగ కన్యలని" 'పేర్కొనేవాడు

కొని మాల కన్నియలని (వాయడు,

మాల్క మాదిగ లిద్దరూ పతిత జాకులే, అయినా వృ త్తిలో ఆచారాల్లో సౌం(షదాయాలో తేడాలున్న రండు తెగలు, మాలలు, వెట్టి పీనుగలు పూడ్చడం వంటి వృత్తులు చేపట్టిన వారు, ఇద్దరూ తప్పెటలు వాయిలిచే వారే. అయితే మాలలు పెటి కులం. సింధు చాయిద్యం వీరికి గిటదు, లు

వు!

మాదిగలు [వధానంగా చర్మకారులు, కుడి కులం. సింధు

వాయిద్యం వీరి అభిమాన వాయిద్యం, “న్స్రతంగా శబ్దం మాదిగ

వేమన వేదశాస్తం తి$ీక్‌ అనే పదానికి సామాష్యం. మాల అనే పదానికి కాదు, పై అంశాలన్నీ పరిశీలించి నప్పుడు మతంగ కన్యలంకు మాదిగె కన్యలే గొని మాల కన్యలు గాదు.

ఈ అవకతవక పద్యాన్ని వేమన పద్యమని బల్లగుద్ది వాదిన్తూూ వేమనకు మూలలంక ఏవగింపు వర్ణ సంకరమం౦కు అయిష్టత వున్నట్టు చి(తించ డానికి నేటి అ్మగవర్డ పండిత |పకాండుల “శతకంఠ ఘోష భారతి వంటి సాపిత్య పతికల్లో (పతిధ్వనించింది.

'వేమన్నకు స్ర్తీల యెడ ద్వేషమన్న భావం కొందరికి ఏర్పడ డానికి ఇట్టి వక్రిప్తాలే కొంతవరకు కారణం. ఇవి ర0డు రకాలు- క్షే వీర్ణబహ్మం వంటి రాజయోగుల (వభావంతోోో వేమన అనంతరం చేర్చబడినవి. (బాహ్మణ పండితులు చేర్చినవి,

ఆదర్శ గురువు శిష్యులను దిద్దుదాడు.

“కల్ల గురుడు గట్టు-కర్మచయము,

ఉ త్తముండు గట్టు_యోగ సామాజ్యంబు

అంటూ ఆదర్శ గురువులను, క్‌ లి గురువులను నిర్వచించి, తాత్విక్క విద్యారంగాళ్లో ఆదర్శ గురువు వ్యవస్థ ఒకటి ఏర్పడాలన్నది, వేమన ఆకాంక్ష ఆదర్శం. అక్షే కుటుంబ జీవనముల్తో పురుషుల సృత్చవ ర్తనమే ఆదర్శ త్రీ లోకాన్ని. సృష్టిస్తుంది. సృష్టించ వలెను,

“ఖ్‌ రవ ర్తనంబె పడతికి (గాహ్మంబుూ

కావవలయు నరుడు_కాంత నెల్ల ప్పుడు,

శావలేనినాడు_.చావ వలయు...”

అంటూ స్త్రీ లోకాన్ని తీర్చి దిద్దవలసిందిగా, పురుషులకు వేమన '(పబోధం. ఇందుకు భిన్నంగా, వీర్ణబహ్మం, గురువుల అడుగులకు

'శిర్ట6 విప్లవయోగి, విశ్వకవి మడుగులొత్తే, ఆదర్శ శిష్య వ్యవస్థను నిర్మించు కొన్నారు. (సిద్దయ్య, పురుషులకు పూర్తిగా లొంగి వుండే “పతివతా ధర్మం” బోధించినారు ఒహ్మం / ఇట్టి భావాలే వారి కాలజ్ఞాన తత్వాలలో నున్నవి, కం॥ “అలు పతి సౌఖ్యముల కిల, నాలయమై యుండెనేని యాలనదగునదా నాలాగున గాకుండిన, కాలుని "పెనుదూత యదియె గదరా వేమాూ* అన్న పద్య భావముగల కాలజ్ఞాన తత్వ మొకటుంది. “అల్ప మగని మాట కడంబు వచ్చెనా....” అన్న పద్యం గూడ జ పమే || ఉ ఇట్టి (పక్షి ప్త ఇక (బాహ్మణ పండితుల హ స్త్రవాసి ఇది _ “ఉవవాసంబులు (వతముళు, తపమ్సులు వేయేల, భర్త దై వత....” మని పూజించుకే సతీ ధర్మ మన్నది, వైదిక భారత సీతి, ఇందు కనుగుణంగా, స్త్రీలకు వేదాధికారము, తత్వ మిమాలంస అనవసర మన్నమాట ! ఈ భావాలను వేమన (ప్రత్యక్షంగా పరోక్షంగా త్మీవ విమర్శకు గురిచేసినాడు. ఇట్టి వ్వైదిక భావాలున్న ఒకటి రెండు పద్యాలు వేమన్నకు అంట గట్టబడీనాయి. శి తుని మాటిమాటికి అనుమానిస్తూ, వాగికి అంత పురాల నిర్మించి వారిని “అసూర్యం పశ్యలను” జేసి యింటిలో బంధించినా అగ వర్ణాల ఫ్రురుష పుంగవులకు వారిపై అనుమానం తీరలేదు. అందుకే [దౌపదికి ఐదుగురు భర్తలున్నా ఆరవవాడిన కరు;ప మమకార “శ థై ఊహా

“వేమన వేదళాన్తం లి? మున్నట్లు సీతిశాస్త్ర చాటు శ్లోకం. ఈ భావం మన దేశంలోని అన్ని కులాల వురుషుల నరనరాల్లో జీర్ణించుకొని పోయింది. యువకులుగా నున్న కాలంలో మహాత్మా గాంధీ వీరేశలింగం వంటి ఆదర్శ పురుషు లకు గూడు ఈ జబ్బు కొంత వుండేదని వారి అత్మకథల్లో స్ప మౌతుంది. ఇట్టి త్రీ లోకాన్ని, అనుమానించే అవమానించే భావాలను పటాపంచలు చెయ్యడానికే 1.

“లంజ లంజయండు లౌకిక ధర్మాన” అన్న (సిద్ధ వద్యాన్ని చెప్పినాడు వేమన! ఇట్టి చేమనయే._

“ఆలు రంభయైన నతి శీలవతియైన,

జార వురుషుడెట్లు జాఢమాను;

అంటూ వురుషులకు జారత్వం మంచిది కాటని బోధించినాడు, అథే విధంగా స్రీలకు గూడ.

వరుడు చక్కనైన వ(ాల గనియైన

నన్య పురుష వాంఛ జూరభామిని కుండు”

అన్న పద్యసాదాన్ని “నన్య పురుష వాంఛ ఆడుదానికి నుండు అంటూ జూరత్వం మొత్తం నారీ లోకాని కంటగట్టడం, వైదిక పండి తుల హ స్తలాఘవం కాదా!

వేమన పద్యాలకు తమ 'పైళ్యాన్నిగూడ జోడించి అల్లిన ఇట్టి కృ్యతిమపద్యాలు, పదాలయెడ [కమంగా జ్యాగత్త తగ్గి రాళ్ళపల్లివారి వంటి పండితులచే వేమన “నారీ ద్వేషి అన్న నిష్కారణ నింద మోప బడింది,

మన సమాజంలోని, వర్ణ వ్యవస్థ; పురుషాధిక్యత అన్నవి పురాణ జూడ్యాలు, ఇవి మన మేధావి వర్షం యొక్క నరనరాల్లో తరతరాలుగా “పీఠుకొని గడ్డకట్టుకొని పోయినవి. అందుచేత 17వ శతాబ్దంలోని

809 విప్ణవయోగి, విశ్వకవి

అంధకార దశలో వేమన బోధించిన విష్ణవాదర్శాలు, బోధలు, అక ఫింపు చేసుకోవడంలో తెలుగుదేశ మేధావి వర్గం విఫలమైంది. “తమ సోమా జ్యోతిరమయ” అంటూ ఆయన ఉపదేశించిన జ్ఞాన జ్యోతిని అందుకొని ముందుకు సాగలేక చాలా కాలం ఈడిగల పడింది, వక భాష్యాలు వల్సించింది! అందు చేతనే వేమన బోధలకు, ఆదర్శాలకు బద్ధ వృతిరేకమైన ఈ టప్రక్రిప్తాల పాపకూపాలను తొలగించివేసి వేమనకు న్యాయం కలుగ జెయ్యడ౦ం అభ్యుదయ కాముకుల విధ్యుక ధర్మం,

వేమన కవితా సులక్షణాలను దృష్టిలో వుంచుకొని మంచి అట వెలదులను మ్యాతమే ఉంచి [పక్షీప్తాలను తొలగించడం మంచిదని సూచించినారు సురవరం [పతాపరెడిగారు తమ అంధుల సాంఘిళ చర్మిత చివరి భాగంలో__ స

కౌని ఇదొక్ట టు చాలదు. వేమన సిద్ధాంతాల నిజ స్వరూపాన్ని గుర్తించి వాటికి వివరణ ఇచ్చిన పద్యాలు కొంత కవితా నై పుణ్యం తక్కువైనా, వాటిని అశ్లు వుంచడం, అందుకు భిన్నమైన వాటిని ఏరి పారవేయడం మంచిది.”

ఈ సందర్భంలో కీ.శే, ఫ్రీ నేదునూరు గంగాధరంగారు “పొసం, పుణ్యం అంళా కలబోసినట్టు* ఆంధ్రదేశమంకా గాలించి, దొరికిన అన్ని విధాల పద్యాలను సేకరించి, 5000 వేమన పద్యాల సంపుటిని పచు రించి పుణ్యం గట్టుకున్నారు పతిత కులానికి చెందిన శ్రీ గంగాధరం గారు ఈ విధంగా తెలుగు వారికి ఎనలేని సేవ జేసినారు. ఈ (గంధం లోని బహువిధ పద్యాలను దగ్గర వుంచుకొని సిద్దాంత పునాదిపై (పక్షిప్తాలన్న వాటిని ఏరిపారవేసి, నిజమైన వేమనపద్యాలను, మరుగు పడిన ఆయన నిజస్వరూపాన్ని బయటికి తేవచ్చునని మౌ సూచన

ణి కః శ ణ్‌

నాలుగవ భాగము _ ( తాత్వికము) వేమన తత్వ విచారము- తెలుగునాట దాని [ప్రభావము

ఊఉ తరాది కంటె దక్షిణ ఖారత దేశంలో తాత్విక చింతన అధికం. (పపంచం, న్బృష్టిి ) దేవుడు అన్న అంశాలపై సిద్ధాంతాలను (వతిపాదించిన (తిమతాచార్యులు '"శంకర్క రామానుజ మధ్యా చార్యులు ఇక్కడే జన్మించినారు. వీరశైవ మతాచార్యుడ్ద్డిన బన 'వేశ్వరుడు, ద్వైత మళతాచార్యుడైన మధ్యా చార్యుడు, కర్ణాటక (పాంతమువారు. జైన, బౌద్ధ మతాల అనంతరం ఆం[(ధ దేశంలో అద్ద్వైతానికి ్నపతినిధుతైన, కుమారిలభట్టు, వల్లభా చార్యులు తెలుగు వారైనా, యితర (పాంతాల్లోనే వారి మత (పచారం జరిగింది, అనంతర కాలంలో తమిళనాడు నుండి విశిష్టా ద్వైత మతం, కర్ణాటక చుండి వీరశైవ మతం ఆంధ దేశంలో (పవేళించినవి. 12 శతాబ్దం నుండి 15 శతాబ్దం వరకు భారతదేశ చర్మితను మధ్య యుగాల చర్మితగా నిర్వచించ వచ్చు. =

రాజులూ వారి అస్టాన విద్వాంసులు, |పధానంగా కుల మత విభేదాలను (ప్రచారం చేసినారు. కాకతీయ చ(కవర్తులు, రెడ్డి రాజులూ, కృష్ణదేవరాయలు శివాజీ మున్నగు రాజులను వారి ఇశితులు “హిందూ రాజ్య రమా దురంధరులుగాో చితిించినారు. నవాబుల దండయాత్ర ల ఫలితంగా ఏర్పడిన క ష్టైలను శాసనాలలో చెక్కించినారు,

400 విప్లపయోగి; విశ్వకవి బహమనీ సుల్తానుల చరిత) అంతా ఉర్దూ, పారశీక భాషల్లో వుంది. తిక్కన, పాల్కురికి సోమనాధుడు, పోతన, శ్రీనాధుడు ఎరా%'ప్రగ్గడ ఈ కాలంలోని వారే. అంధ దేశంలో అం న ముందుండిన శైవ, వైష్ణవ వైదిక విభేదాలను తొలగించడానికి, తిక్కన మహా భారత రచనలో “ధర్మా ద్వైతాన్నీ, హరిహరనాధ తత్వాన్నీ పితిపాదించినాడు. ఉత్తర భారత దేశంలో కచీరు, నానకు, వల్లభాచార్యులు బెంగాలులో చై తన్యుడ్నూ మహారాష్ట్రలో తుకారాము, భక్తి మతాలను వ్యాపింప జేసినారు. బసవేశ్వరుని పగిభావ ఫలితంగా పాల్కురికి సోమనాధుడు, కుల భేదాలకు అతీతమైన శివభ క్రి ఆధిక్యతను, బసవ పురాణాది కావ్యాలలో చితింంచినాడు. విజయనగర రాజుల కాలంలో తాళ్లపాక అన్నమాచార్యులు, శ్రీకృష్ణ దేవరాయలు మున్నగు వారు విష్ణుభక్తి ప్కబోధించే కావ్యాలు పదాలు, ద్విపదలు రచించినారు. మహారాష్ట్ర భాషలో “*అభంగాలు” కన్నడంలో “వచనాలో తెలుగులో శతకాలు అనే నూతన సాహిత్య రూపాలు, పుట్టుకొచ్చిన కాల మది, తెలుగు దేశంలో, పైన పేర్కొన్న తత్వవేత్తల కంకే అఖరున పుట్టిపెరిగిన తత్వవేత్త వేమన. రాధాకృష్ణ పండితుడు *౦0ఇ1? ఓల 1280 (మన సార్యపదాయం) అన్న పుస్తకములో భారత దేశంలోని వివిధ (పాంతాలకు చెందిన తత్వవేత్తలు, సంఘసం స్రర్తలు సాంఘిక సమానత్వాన్ని, మానవతా గౌరవాన్ని (ప్రబోధించిన మహానీయులను 'పెర్కొను సందర్భములో, తమిళనాడులో తిరువళ్ళువర్‌, కన్నడంలో బసవేశ్వరుడు, ఉత్తరాదిన కబీరు నానక్కు తెనుగునాట వేమనను ఉదహరించినాడు,

"వేమన వేదశాన్తుం క! వర్ణ వ్యవస్టలోని కారిన్యాన్ని, కళ్టారత్వాన్ని ఎదిరించి తీవ [వజోద్యమాన్ని ప్రారంభించిన వారిలో తెలుగు దేశమున వేమన్నను, కర్ణాటకలో బన వేశ్వరున్ని పేర్కొంటూ““అపోచ్‌ టు హిందూ ఇజమ్‌” అన్న వ్యాసంలో యస్‌ అయ్యాస్వామి శాస్త్రీ వివరించినాడు, (2700 సం॥రాల బుద్ధిజం _ అనే [గంధం _ కే్యద్మ్యపభుత్వి (పచురణు) కొన్నేండ్ర (కిందట డాక్టృతు సి అర్‌, రెడ్డ గారు (పచురించిన అంధ విజ్ఞాన సర్వస్వంలో, “అవ్రబబోధో*_అనే శీర్షిక (కింద “జైన, బౌద్ధ మతముల తర్వాత వైదిక మత సంస్థాపనా కాలంలో, జాన _కర్మ కాండలు సామాన్య (పజల్లో వ్యాపింప జెయ్య లేదు. కబీరు, చైతన్యుడు వల్లభా చార్యుడు; తుకారాముు బసవేశ్వరుడు, రామానుజుడు భక్తి మతాలను వ్యాపింప జేసినారు. జ్ఞానయోగము సామాన్య ప్రజల్లో తేదు. కాని ఆంధ దేశంలో అచలబోధ అన్న పేరుతో అద్వైతం వ్యాపించింది. మహమ్మదీయులలోని సూఫీ మతము దీనికి చేరువగా వుంటుంది. అందుకే కొందరు ముస్లిం తత్వవేత్తలు వీరిలో కలినరి, (బ్రహ్మం, సిద్దయ్య, వేమన్న, యాగంటివారు, బొందిలి వీరయ్య, బెల్లంకొండ మస్తాన్‌, భాగవతుల శివరామ దీక్షితులు ఉన్నవ నందయ్య సోకల శేషాచలం నాయుడు మున్నగువారు” అంటూ మాలపల్లి నవలా రచయిత శ్రీ ఉన్నవ లక్ష్మినారాయణ పంతులు గారు "పేర్కొన్నారు. సురవరం (సళాపరెడ్డి గారి “ఆంధుల సాంఘిక చర్మితిలో “కశ, 16000 నుండి 1/౮0 సం॥[రం వరకు అన్న భాగంలో “ఇంతే గాక ముసల్మానులుగూడ తంజావూరు న్మాకమించుకొని దేశమంతయు భీభత్సం పట్టించి పజలను చంపి దోపిడీలు చేసిరి. ఇదంతయు రంగిలా రాజగు విజయరాఘవనాయకుని కాలంలో అనగా క్రీ శ, 1688.73లో జరిగెను ఈ పిచ్చి విజయరాఘవుడే తురక సైన్యంపై “జపించిన తులసీ తీర్ధం” చల్చుతే వాళ్ళు భస్మమగుదురని దానిని బంపెనట! శాని

క02 విష్లవపయోగి, విశ్వకవి అతడే సమూలముగా నాశన మయ్యెను. ........అట్టి సన్ని వేశంలో అనగా తురక, కై9 స్తవ విజృంభణ కాలంలో ఆంధ దేశమును రక్షం చినది రాజులు గాదు. తత్వబోధకులే రక్షించినారు. దేశమంతటా వేదాంతులు బయలుదేరి గేయాలతో మతావేశమును కల్చించుచూ, సంఘ లోపాలను సంస్కరించుచూ వచ్చిరి. వారిలో ము ఖ్యులు వేమవయోగి, వీర్ణబహ్మం గార్డు...ంల అని వాసినారు. శంకర శిష్యులైన అద్బ్వైత పండితులు అచలబోధను అద్ద్వైతా భాసంగ్కా పరిపక్వత పొందని, (భష్టాద్ద్వైఈంగా పేర్కొంటారు, అద్వ్వైతానికి *వేమన తత్వవిచారానిక్తి తేడావున్నమాట వాస్తవం, అద్వైతము భౌతిక పపంచ వాసనలులేని శుష్కతర్కం, “బహ్మా- సత్యం-జగత్తు.మిధ్యా” అనే సిద్ధాంతాన్ని సాధించడానికి “రజ్బ సర్ప (భాంతి (తాడును పామని (భమించుట) ఎండమావులను నీరని (భమించుట్క నిద్రలో స్వప్నములు మున్వగు వాటిషై అదై ప్రతులు అధార పడుతారు, దీన్నే “అత్మానాత్మ విచారో మంటారు. " వేమన పూర్తి భౌతికవాది కాడు. కాని భౌతిక [ప్రపంచం దైవ స్వరూపమన్న విశ్వాసం గలవాడు, (పతిదీ వాసవ [(పపంచమనే కొలతబద్దతో తూచే అలవాటు ఆయనది, న “సానుభూతి లేక శాస్త్ర వాసనలచే సంశయంబు చెడదు సాధువునక్కు చ్మిత దీపమునకు చీకటి చెడనటు” ంం వేమన తత్వశాస్త్రంలో ఆత్మానాత్మ విచారంలేదు. “అత్మ విచారం మ్మాతమే వుంది. “అత్యలోని సొమ్ము సంజనంబుని చూడ వలె, ననేది ఆయన మతం, ఆయన ఆత్మ (బహ్మం, దేవుడు, “పరము నిందు నందు పరిపూర్ణుడు...”

వేమన వేదళశాస్త్రం శ్తీ0లి కం॥ సకలాకారు డనంతుడు సకలాత్మలయందు సర్వసాక్షయు తానై; సకలమును నిర్వికారుం డకలంకుం డనగ [బహ్మమనబడు "'వేమాగో

వేమన ఈ విధంగా ఆత్మను, అనాత్మను, జగత్తును కలిపి వేస్తాడు,

“అన్నిట పరివూర్ణుడల్లా మహమ్మదు (మహాత్ముడు అంటూ ఇస్లాం మతంలోని “అల్లా” “పీరు సూచించి అందరినీ ఆశ్చర్యచకితు లను చేస్తాడు. ఇస్లాం అంక్రు “శాంత అనే అర్థం వుంది, వేమన్న మతంలో “*దై వ మానవులకు తగులాటమే శాంతి!

మానవుల మధ్య భేదాన్ని నిర్మూలించడానికి ఒక కంచంలో తినే సాం్యపదాయాన్ని (“ఉర్విజనుల కెల్ల నొక్క కంచము బెటి,

ణు రు పొత్తుగుడిపి కులము పొాలియ జేయుట) బహుశ వేమన మహమ్మ దీయ మతం నుండి (గహించి యుండవచ్చు నంటాడు సి. ఆర్‌. రెడ్డి,

“విన్న వానికన్న, కన్న వాడధికుండు,

కన్నవానికన్న కలియువాడు;

ఉన్నతోన్నతుడయి యుర్విలోపల నుండు!”

దేవుడనేవాడు ఎక్కడో లేడు. (పపంచములోనే ఉన్నాడని తెలుసుకొనే వాడు గొప్పవాడు. తాను గూడ దేవునిలో భాగమని కలిసేవాడు వాని కంకు గొప్పవాడు అంటాడు,

“ఇహము విడువ పరము ఇంపుగా గలదని,

మహిని బల్కువారి మతము కల్ల;

ఇహములోన బరము నెసగుట (ఎరుగుటు గానరో[

[బహ్మము సత్యం జగత్‌ మిధ్య, అన్న అర్వ్వైతానికిది విరుద్గం_

ధి

404 విస్త్టవయోగి, విశ్వకవి . 5 అస

“పపంచం మాయ” అన్న వేమన్న భావం “క్షణికం ల

బౌద్దమత భావానికి (పతిబింబం, కాని అతడు ఇంతటితోనే ఆ * థి

“క్తూయ జగమటంచు మరి బల్కుచుందుర్కు

మాయగాదు [బ్రహ్మ మయముగాని,

మాయయైన పరము మహి యేడ నున్నది ?౫

మా ్‌

అంటూ ఈ మాయా సిద్ధాంతాన్ని తిరిగి అనుభవమనే సాన రాయిపై జరిపిడి (పరీక్ష, పదును పడతాడు, ఇదే అత్మ తత్వము- ఈ అత్మ తత్వాన్ని తెలుసు కొనుటకు అత్మ విచారము అవసర మంటాడు,

“*పాలలోన పులుసు లీలతో గలిపిన,

విరిసి తునకలగుకు విరివిగాను;

తెలియు మనములోని దివ్య తత్వము తేట”

“తరువ తరువ బుట్టు తరువున ననల౦బ్బు

తలప తలప బుట్టు తనువున తత్వంబు”

“*పరుస మినుము సోక్ర బంగారమైనటు,

కు గ్రా కప్పురంబు జ్యోతి కలిసి నట్టు, ఛా పుష్ప మందు తావి సాపగినటు ము క్రిః భు అనిని

అంటాడు, కలిసిన్సుడు విరిగి తేట పైక తేలడం, మున్నగు నిత్య జీవితంలోని రసాయనిక మార్చులద్వారా పొందిన అనుభవాన్ని ఆధారం చ్‌సు

వెమన వేదళాస్త్రం శ్తీ(స్ట్‌ కున్నాడు. అనాటి శాస్త్రీయ అనుభవాలు ఆధారంగా ఇహాంలోనే పరం (దైవం) కనుగొనే సిద్ధాంతాన్ని ఈూపొందించినాడు, ఆయన “అద్బ్వైతంి శంకరుల అద్వ్వైతంవళె గాక సాధారణ (పజలకు గూడ ఒక విధంగా అర్ధమయ్యే రూపంలో వున్నది. ఇందులోని పషసవేది ఉపమానం మహమ్మదీయ సూఫీ వేదాంతుల ఉపమానంలోగూడ వుంది. అంజనం వేసి భూమిలోని వస్తువులను జూచే (పక్రియ గూడ ఆ కాలములో వుంది వ్యవసాయం, చేతిపనుల్కు ఆయుర్వేద వై ద్యము, రనవాదము, శిల్పము మున్నగు వృళ్తులు చేపట్టిన (పజల [1శమలోవుండే బొన్న త్యాన్ని గూడ ' దేవునితో పొల్చి చూడడం వుంది. ఈ విధంగా (్రపంచాన్ని, అత్మను పరామాళ్మును ఒకటిగా చూచే పరిపూర్శ తత్వ మాయనది, 18 శతాబ్దంలోని యూరవులోవల భారత వేశంలో భౌతిక శాస్రం అభివృద్ధి చెందలేదు. కాబట్టి డార్విన్‌వల_సదిణమతాకినావకే మార్క్సువలె గళితార్కిక భౌతిక చాదిగానో కావడానికి వేమనకు అవకాశం లేచు, శంక రావై పరంలో వుండే “గజం మిధ్యా పలాయనం మిధాఖో, అన్న వితండ వాద) మ్యాతం వేమన అవ్వైతానికి లేదు, శంకరుని అద్యైతం పునావిగానున్న తిక్కన “ఛర్మా స్వైతానికో పట్టిన గతి చూడండి ల “వలనధిక్షంబుగా గలుగు వైద్యులు, శాస్త్రము లభ్యసించి, మం దుల నెడగూర్చనేర్చి తను దోషము లారయు శకి గలి యా ఎ ౧౧ ర్తులకు, చికిత్స చేయుదురు; రోగము వాయమిలేదె? వారు రో గు అగుట్య- గాన మెట్టు ? ఉపతికూల విథధిన్‌ నరు నేర్పు దోచునే 1౫

ను వి

శ్మీ06 విప్లపయోగి, విశ్వక

తిక్కన భాందసుడు కాడు. లౌకికుడు. మహా మంతి. అయినా భారతంలోని పై పద్యం వై ద్యానుభవాన్ని తిరస్కరిస్తుంది. అది వైద్య శాస్త్ర పునాదికే ఎసరు "పెడుతుంది,

వేమస దృక్పథం ఇందుకు పూర్తి విరుద్ధం. ఒక విధంగా శాస్త్రీయ దృక్పథం గూడ. ఇందుకు నిదర్శనం ఈకింది పద్యమే -

మందు దినకగాని మాన దెందు,

చెంత దీపమిడక చీకటి వాయునా ?౫

జ ణి త్త న్తః రసవాదము

వేమన గూడ తన అనుభవానికి రంగస్థలమైన లోకాన్ని వదలి-

“ఇహమున సువియింప హేమళతారక విద్య,

పరమునసుఖియింప (బహ్మ విద్య;

తక్కు విద్య లెల్ల తగ నిరర్ధకములు”

అని గట్టిగా నమ్మి వాటిని సాధించడానికి అడవుళ్లోని శివయోగు లనే రసవాదుల్క హరచాదుల పంచజేర కొంత కాలం యోగాభ్యాసం చేసినట్టు ఆయన పద్యాల్లో కన్పిస్తుంది. వాటిలో విరివిగా వాడబడిన మ్యుదలు, ఆసనాలు, కంటి నడుమ ((భూమధ్యం) దై వదర్శనాలు, హరయోగం మున్నగు వాటినిబట్టి ఊహించవచ్చు. ఈ సందర్భములో ఆయన వాడిన మార్మిక వేదాంతం (కూట వేదాంతం) అర్థం గాక గందరగోళం కల్గిస్తుంది, కాని కొంతకాలం తర్వాత, వేమన ఈ గందరగోళం న్సండ్తి వైటపడినాడు, యోగాభ్యాసం “యోగ

వమన వేదశాస్త్రం త్త? శ్చిత్త వృత్తి నిరోధక అని పతంజలి చెప్పినట్టుగా, చిత్త చాంచల్యాన్ని ఆపలేదన్కి ఆచరణలో తేల్చుకున్నాడు. కాన యోగాభ్యాసం వట్టి దండుగన్సి అడవుల్లోకి వెళ్లి తపం చెయ్యడం అంతకంకు దండుగనీ, వాటిని నిరసిస్తూ (వాసీన పద్యాలు కొల్దలుగా ఉన్నాయి. ఆచరణలో నిగ్గు దేల్చుక న్న ఇతని, “అచల వాదం” ముక్తి కోనం తీర్థయ్యాతలు) అడవులు గుహలు తిరిగే చల వేదాంతం కాదు. తత్వ విచారంతో మనస్సును చలించకుండా నిలబెట్టాలనే లక్ష్యం కలిగినది. కాబట్టి ఇది అచల యోగంగా పిలువ బడింది.

రాయలసీమ [పాంతాన్ని (పాచీన కాలంలో *హిరణ్మ్యయ మండలం” (బంగారు భూమి అని పిలిచేవారు. ఇక్కడి కుందునదీ తీర (పాంళాన్ని శ్రీనాథుడు “కౌాందనంపు బెడ్డ కుందుగడ్డ” అని వర్ణించినాడు. తిరుపతి వెంకన్నను *ోబంగారు గోపురాల వాడా అని స్తుతించడం పరిపాటి.

బంగారవు ఛాయలు పొరలు (06119) గనులు రాయలసీమ భూగర్భంలో విస్తారంగా వున్నాయి. నేటి భూగర్భ పరిశోధకుల అంచనాల (పకారం, భారత దేశం మొత్తం మాద ఎ. మిది స్థలాలలో బంగారవు నిల్వలుంకే, ఒక్క రాయలసీమలోనే నాలుగు పదేశాల్లో ఉన్నాయి.

(ప్రపంచంలో బార్మిద్య నివారణకు బంగారు అవసరాన్ని గురించి, దాని (పాముఖ్యతను వేమన 'చాలా పద్యాత్తో ప్రస్తావించి నాడు. యోగాభ్యాసం-పై విశ్వాసం చచ్చినా బంగారం చేసే రస వాదంపై ఆయన ఆశ చావలేదు,

పురాతన కాలం నుండి శ్రీవైలం రసవాదానికి కే [దం రస

వాదులలో సిద్ధ నాగార్జునుడు (పసిద్దుడు, ఇతడు ఫ్రీశై అం, అహోబీల "క్షేశాలల్‌ నివసించినట్టు చర్మిత (పనిద్ధి గలదు.

109 విప్లపయోగి, విశ్వకవి శ్రీశె లం, తిరుపతి, అహోబిల పర్వత పంక్తుల్లో, పన మూలికలు, వొాదరసం విస్తారంగా లభిస్తాయని నేటి శాస్త్ర వేత్తల ధృవీకరణ; ఈ పర్వత పంక్తుళల్లోనే రసవాదుఖైన యోగులు, బంగారం బట్టిలను "పెట్టి పరిశోధనలు సాగించినట్లు చర్మిత పసిద్ధి, అయుర్వేదంలో పాచఛీన కాలం నుండి “రసం కడితే* బంగార మౌతుందని, అది “సర్వ రోగ నివారిణొ అని వాశ్తియబడి ఉంది. “వాద భష్టో వైద్య శేష్టో అన్నట్లు రసవాదం ఫలించక పోయినా, మూలికల 1పయోగంలో అనుబవం గలిగి రోగ నివారణకు మూలికా వైద్య మనేది వాడుకలోకి వచ్చింది. ఈ పర్వత పంక్తుల్లో నే వుంటూ వై ద్యంలో సిద్ద హస్తులగు సిద్ధుల సమూహం, గారిమాల్లో. తిరుగుతూ ఆకూ అలము తో మందు మాకులు పుటం పెటి శ్‌సూ వుండడం సాంపధఛాయంగా వస్తూ వుంది, వారి మందులను 'సొసాయ చిట్కాలు అనడం పరిపాటి. ఈ సాంప్రదాయం ఈ నాటికీ గూడ వుంది. నిత్య జీవితంలో సున్నం అందరికీ అత్యవసర వసువు. దీన్ని గురించి వేమన పద్యాల్లో బోలెడు ్మపస్తావన వుంది. “* “నోటి పిప్పి కెల్ల నొప్పి లేకుండగ "పెట్ట కుండెనేని పెను రోత వేయురా* కం॥ “*సున్నంబు దిన్న వారికి నున్నతముగ పరుసవేది యుండును చూడన్‌; వన్నెను మించిన సున్నము, వెన్నగ (బహ్మాదులకును నెలవగు వేమా[..2. “సురలు మునులు దిన్న సుస్థిరం బందిరి, సుముఖులై రి జగతి జూచి రోసి? నరులు దిన్నయపుడు సురలు తామౌదురు”

వేమన వేదళాస్త్రం శ00

“శుద్ధికి పధమంబు సున్నమే*... అంటూ సున్నము యొక్క పాంముఖ్యతను వేమన్న వేనోళ్ళ కొనియాడినాడు. ఇటి పద్యాలింకా వున్నాయి. అట్టి వెన్న వంటి సున్నపు నిధులు రాయలసీమలో నందల కోట్ల టన్నులలో ఉన్నాయి. వైద్యంలో ఖనిజాలైన రాగి ఉక్కు, అభ్యకము వంటి ఇవాటిని చూర్ణములుగా మార్చి రోగ నివారణ చేయడం కలదు.

“ఉక్ర్కు చూర్ణము దిన నుడుఫను రోగంబు,

ఉక్కు చూర్ణము దిన నుడుగు క్ష్రయయు”

అంటూ చూర్ణములో మూలికల (ప్రస్తావన గూడ వేమన పద్యాల్లో వుంది,

వీటన్నిటిని బట్టి వేమన రాయలసీమ వాడేనని “సేద్య, వైద్య విద్యా పారంగతుడ*ని కూడ నిస్సంకోచంగా నిర్ధారణ చేయవచ్చు.

ఖః ఖు ఖః ౫ హిందూ ముస్లిం సమైక్యత

ఖారత దేశంపై ముస్టిం 1పభువులు దండయా తలు చేస్తి చాల దుష్కృత్యాలు చేసినది వాస్తవమే. కాని వారు ఈ దేశాన్ని (బిటిష్‌ సామా9జ్య వాదుల వలె దోపిడి చెయ్యలేదు. ఇక్కడి ,పజలొ కలిసి మెలసీ పోయినారు.

“ప్పిక్సు పైదు, మొగలు, చెలగు పరానులు

తురకలు దొరతనము తొలుత జేసి;

రాగ రాగ నిలివి వైతుకై కొలిచిరి

అన్న పదృములో వేమన్న ఈ వాస్తవాన్ని వివరించినాడు, ముసల్మానులలో కుల విభేదాలు లేవు. , వ్మిగహ పూజ లేదు. వారము,

410 విపవయోగి, విశ్వకవి వర్ష్యము లేదు. "పెండ్లి ముహూర్తాలు లేవు, ఇందువల్ల గూడ వేమన ఇసామును ద్వేషించలేదు, ముస్తిం పరిభువుల మతోస్మాదం, మద్య పొనం, ఇం[దియ లోలత్వం, అజ్హు రాజుల, అగ వర్షాల వారిపై చేసిన అత్యాచారాలను గూడ వేమన ఆచి తూచి విమర్శించినాడు.

ముస్టిముల రాకకు ముందే భారతదేశంలో బౌద్ధ జైన మతాల నిర్మూలనలో జైన మందిరాలు ధ్వంసమై దేవాలయా వైనాయి. కాక తీయ గణపతి దేవుని కాలములో తిక్కన జైనులను ఓడించడ మనే తంతు నడిపి వారి శలలు నరికి వేయించినాడు, విజయనగర రాజుల కాలంలో తాతాచార్యుల వారి ఎ్యరగా కాల్చిన చకాల వాతలు (త ప్త చకా9ంక ముద్శలు వైస్టవేతరులైన సామాన్య ప౦జలకు తప్ప లేదు గదా! ఇవన్నీ బలవంత మకాంతీ కరణలే గదా! తిరుపతి మొదట శివాలయం, తర్వాత వై: ష్ణ 'క్షేతం,. అలసాని పెద్దన మను చరిత్రలో వరూధిని “చం్యదోపాలంభన*లో తురకల దూషణ గూడ జోడించినాడు. వాళ్ళ ను రాక్షసులతో పోల్చినాడు. విగగ్గిహాలను ధ్వంసం చేసినారపీ రాశ్రసులన్నీ మే చ్భు లస్సీ ముసల్మానులు దూషించ బడినప్పుడు వేమన_

“రాళ్లు నమ్మి యున్న రాజాధి రాజులు,

కూటి కెడలి భువిని గూలిచనిరి;

రాళ్టు పగలగొట్టి రాక్షన వపుతుంిల్సు

మాళ్లు, నూళ్లు గలిగి మనిరి వే”?

అన్నాడు, విగరహారాధన వంటి మూఢాచారాల ఫలితమే హిందూరాజులకు కలిగిన దురవస్థక్తు కారణం. రాళ్లను పూజించ డాన్ని ఖండిస్తూ విగ్య్తహాలను పగులగొట్టిన రాక్షస పుతుం లనబడే ముస్పిములు రాజ్యాలు నంపాదించికి గదా! అంటాడు.

"వేమన వేదళాస్తం న!

దక్షిణ దేశంలోని ముస్రిం రాజ్యాలను భామినీ రాజ్యాలంటారు. ఈ రాజ్యాలను స్థాపించిన హసన్‌గంగు అను బానిస వీరుడు ఒక (బాహ్మణుని పోషణలో పెరిగినవాడు. అతని పట్ట కృతజ్ఞతా సూచకంగా ఇతడు తన రాజ్యానికి “భామినీ” అంకు (బా హ్మణ రాజ్యమని "పేఠకు పెట్టుకున్నట్లు చర్మిత కథనం.

కాల [కమేణ ఈ రాజ్యం ఐదు రాజ్యాలుగా చీలి పోయినది. ఇందులో క్రాన్ని ఇస్టాంలోని సున్నీశాఖ ఆధీనంలో వుంక్కు మరికొన్ని షియాశాఖకు చెందినవి. సున్నీల కంకై షియాలకు మత నవానం ఎక్కువ. అందులో గోలకొండ రాజ్యం షియాలది. గోలకొండ (పభువులు తెలుగు ఖాషను పొోషించినారు. అంతేకాదు ఉతరాది నుండి సాగిన తుగ్తక్‌ దండయ్యాతల నుండి, డక్షిణాదిని కాపాడు కోడానికి ఈ భామినీ రాజ్యం నిర్మించ బడింది. ఇందుకు పాందూ రాజుల 'సహకారం గూడ వుంది. వారి పోషణలో వుండిన బుక్కు రాయలు విజయనగర రాజ్య స్థాపకుడు. వారి వంశానికే చెందిన శ్రీ కృష్ణదేవరాయలు “హిందూ రాజ్య రమా దురంధరుడేి” కాదు; “యవన రాజ్య నంస్థావనా చార్యుడు” గూడా. ఆయన కాలంలో పొందూ ముస్లిం మత సామరస్యం పాటించ బడింది.

గోలకొండ నుల్తానుల కాలంలో మత సామరస్యాన్ని బోధించే ముస్లిం సూఫీ వేదాంతులు, వలీల్కు తెలుగు (పజల ఆదరాభిమానాలకు నోచు కున్నారు. దక్షిణాదిలో ఇస్టాం మతవ్యా ప్తి “కయ్యం మాది కంకొు నెయ్యం మిదనే” ఎక్కువ ఆధారపడినట్టు తోస్తుంది. దస్తగిరి వలీ, "పెనుగొండ బాబయ్య మౌలాలి, హసేన్‌, హుసేన్‌ మున్నగు ముస్తిం భక్తులా, వీరులా, గురించి కూడ (గ్రామాల్లో కొంత వరకు హ్‌ందూ ముస్లిం లందరికీ తెలుసు. హిందువులు గూడ (ముఖ్యంగా శూదుల్పు శ్రంది కులాలవారు తమ పిల్ల లకు ఈనాటికీ మహమ్మదీయ

శ1లీ విస్తప్రయోగి, విశ్వకవి భకుల "పేరు పెట్టుకుంటున్నారు. తెలుగునాట దూదేకులవారనే తెగ ళు

సగం హీందువుల్పు సగం ముస్లి ములు _ ఉరునులు, పీర్ణ పండుగలు, పూందువులు మహమ్మదీయులు కలిసి జరుపుకుంటారు.

గోలకొండ (పభువుల్లో కడపటివాడైన తానీషా దగ్గర మంత్రులు అక్కన్న, మాదన్నలు వీరి అల్లుడే భృదాచలం రామాలయం కట్టించిన కంచర్హ గోపన్న అనబడే రామదాసు. ఉత్తరాదిన రామభక్తుడైన కబీరు అంథ్‌ దేశంలో “రాం రహీం ఏక్‌ హై* (రాముడు రహీం ఒజక్కడేఎ అంటూ నినాద మిచ్చినాడని ఆంటారు. ఈ కాలంలోనే ఉర్జూ భాషా [వభావం దక్షిణాది తెలుగు వంటి భాషలపైనా, దక్షిణాది భాషల (వభావం ఉర్డ్జూ భాషపైెన్సా పడడం ఎక్కువైంది. క

ముస్లిం (పభువులకు కట్టించే గోరీల్పు ముస్రిం వలీలక్కు భక్తు లకు కట్టించే దర్గాల సాంప్రదాయం, "వేమన్న, వీర్యబహ్మం పంటి తచల వేదాంతుల తత్వవేత్తల వంటి వారి సమాధుల నిర్మాణానికి దారి తీసి యుండవచ్చు.

పునర్జన్మ సిద్ధాంతమున్న హిందూ సార్మపదాయంలో సమాధులు లేవు శవాలను కాల్చడమో, పూడ్చడమో జరిగేది. భక్తులకు గురువులకు కట్టించేవి మరాలు, పీరాలు, ఇవి గూడ వారి వారి సిద్ధాంత తాత్విక దృక్సధాల, |1పచారం కోసం నిర్మించ బడిన నతి చిహ్నాలు మౌాతమే,

“విష్ణు భక్తులెల్ల వెలిబూది పాలైర్కి

వాదమేల ? మత విభేదమేల గా

తెలియ లింగధరులు తిరుమంటి పాలై8.

అన్న పద్య౦లో వేమన్న అనాటి శవాల కాల్పులు _ బూోడ్చు లకు సంబంధించిన అచారాలను వివరించినాడు. -

"వేమన వేదశానస్తుం త్తేస్రి

“"మ్రుశ్రములోన నున్న మతముల దెగగోని,

ఘటములోన నున్న ఘనుని దెలిసి”

అన్న పద్యములో మత ।1పచారాలకు మరాలు "కేం్యడాలు- సమాధుల (పస్తావన అందులో లేదు.

[పళయంలో బేవుడు జీవుల పాప పుణ్యాల విచారిస్తాడు గాన వునర్జన్మ లేదని చెప్పేది ఇన్లాం మత సాంపదాయం, దీని (పకారం మరణించిన వారికి సమాధులు, ఇక్తులకు దర్గాలు; నిర్మించడం వీి8 శాంపదాయం, ఈ రెంటి కలగా వులగంగానే [బహ్మం- గారికీ చుఠం) సమాధి రెండూ గూడ నిర్మించ బడినాయి.

ఇవే సాంపదాయం (ప్రకారం వేమనకు గూం .కటారుపళ్లైలో జక సమాధి కట్టడం జరిగి వుంటుందని ఊసొాంచ "వచ్చు, అంతే గాని "వేమన సజీవ సమాధి కాలేదు,

సాధారణ నమాధులే లేని నాటి కాలంలో *నజీవ సమాధి” అన్న సమసన్య' అర్థం పర్ధంలేని అవాకులూ ఇతాకులూ అనక తప్బదు, కాని వీర్ణబహ్మం అనంతరం చాలా కాలానికి (188లో మా్యతమేా, కటారు పత్లైలో వేమయ్య 'పేరుమోద ఒక సమాధి నిర్మించ బడింది.

ఖు జ ణః జ జి రాతి సర్వమత్మ భామా సామరస్యం

తఆలుగులో మహా భాగవత రచన గావించిన పోతనామాత్యుడు.

ఆచ్చేళక్రలారంగ శివుని బూజింపడేని,

నోరు నొవ్వంగ హరి కథ నుడువడేని;

దయయు సత్యంబు లోనుగా దలపడేని

కలుగ నేటికి? తల్లుల కడుపు చేటు”

క విప్ణవయోగి, విశ్వకవి అంటూ శివకేశవా ద్వైతాన్ని ముందుకు తీసుకొని వెళ్ళినాడు. తిక్కన, పోతనలు సంస్కృృతాంధ భాషల యెడ సమానాదరణ గల వారుం “పనుల వన్నె వేరు పాలేక వర్ణమౌ, పుష్పజాతి వేరు పూజ యొకటి; దర్శనములు వేరు దైవంబ దొక్కపేా” అంటూ సకల మతాల మధ్యనూ, అక్ష కులాల మధ్యనూ, ఉన్న విభేదాలనే గాక్క భాషా విభేదాలను గూడ తొలగించ డానికి కృషి జేసిన వాడు వేమన _ “కొండ పర్వత మన్న కుండ కుంభ మన్న, ఉప్పు లవణ మన్న నొకటి గాదె ళా భాష లెట్లు వేరు పరతత్వ మొక్కకు” భాష వేరైనా పరతత్వం (ప్రయోజనం) ఒకకు నని చెప్పే ఈ మహోన్నత భావం భారతీయ భాషలోనే కాదు, (పపంచ ఖాషల్లో గూడ అరుదే, న (| అం్మధ దేశంలో అర్థం కాని సంస్కృతంలో వేద పనసలు వల్లిం చడం, పురాణ పారాయణాలు, జప తపాలు వె పవులు అరవంలో కక, ఆలే కూలి అల్ల పల్తాండూ పాడటం, 'వేమన్నకు చాద స్తంగా తోచింది. తెలుగు భాషలో అర్ధం గాని సంస్కృత జటిల సమాసాలళ్లో కవిత్వం చెప్పడం గూడ ఆయనకు వెగటుగా తోచింది. సులానులు పాలించే చోట ఉర్దూ పార్శీ భాషళ్లో సూఫీ వేదాంతం ఉండనే వుంఏి, విజయనగర కాలం నాటి మత సామరస్యానికి విరుద్ధంగా? ఆ రాజ్యం అంత్యదశలో రామరాయల కాలంలో ముసి౦ సులానులను, గతా. శాత

వేమన వేదశాస్త్రం కై

ముసల్మానులను రెచ్చగొట్టడం జరిగింది. ఫలితంగా జరిగిన తల్లి కోట యుద్ధంలో విజయనగర సాషమాజ్యం కూలి పోయింది.

విజయనగర రాజుల అడుగు జాడలో మహారాష్ట్ర్తిలో శివాజీ ఈన రాజ్యాన్ని స్టాపించినాడు. విజయనగర రాజుల గురువు విద్యారణ్య స్వాములు, శివాజీ గురువు సమర్థ రామదానస్వామి. విజయనగర రాజులు *నర పతులు. శివాజీ “ధ్యత్రపతి”, కష్ణ రాయల మత సామరస్యమే శివాజీ సిద్ధాంతం. మహారాష్ట్రలో జనుగుతున్న మార్చులు వేమన్నకు తెలుసునో యేమో? “కొంకణంబు బోవ కుక్క సింహము గాదు...”

“నంచన సంవత్సరమున,

పొందుగ యాళశ్వీజ శుద్ధ పూర్ణి మనాడీ,

వింధ్యాది 'సిశువులకును,

సందున నొక వీరుడేలు చాటర చేమాొ

అన్న వేమన్న పద్యాలు కొంకజంలోని (మహారాష్ట్రలోని మార్చులు శివాజీని గురించి చెప్పిన వే మో కూడ పరిశోధకులు ని ర్రయించాల్సి వుందిం

వేమన కాలంనాటి కల్లోల సామాబిళ పరిస్థితుల్లో, నుత సామ శన్య పాంముఖ్యతను గుర్తించిన వేమన,... “"దర్శనంబు లారు దైవం బదొక్కటి” అంటూ ఐక్యకా (పబోధం చేసినాడు. అనాటి అరు మళాలు అనగా చార్వాకులు బౌద్ధులు, శాక్టేయుల్కు శైవులు, వైష్ణవులు, మహమ్మదీయులలోని మత గురువులతో వేమన్నకు గల పరిచయం గాఢంగా ఉన్నట్లు ఆయన పద్యాల ద్వారా వెల్ల డౌతుంది,

దక్షిణాదిలోని అన్ని [పాంతాల కంకు తెలుగునాట మత సామరస్యం ఎక్కువ, వేమన సాళ్యపదాయ మనబడే అచలబోధ,

అపూర్వమైనవి. ఖిలాపతు ఉద్యమ సందర్భ-లో మౌలానా మోకతార్సి లం. ఎ స కోసం తెలుగు దేశా.కి వచి హిందూ ముస్తిం సమైక్యతా పచారం కోసం తెలు బ నపుడు, ఇక్కడి మత సామరస్యాన్నిచూచి ది[గ్భాంతి చెందినాడట?! తానిక్కడకు రావలసిన అవసరమే లేదన్నాడు గూడ. ఇదీ తెలుగునాట -వేమున్న వంటి వేదాంతులు (పజలకు నూరిపోసిన మత సామరస్య ఫలితం 1! స్త వ్య నే క్శః ముతేతర తాత్వికత పిరేశలింగం పంతులు, రఘుపతి వెంకట రత్నం నాయుక్షు వంటి సంఘ సంస్క ర్తలకుు, గిడుగు రామమూర్తి వంటి భాషో సంస్క రలకు అలి ళ్ళ సాది ౯ గురుజాడ అప్పారావు వంటి (పజాకవులకు, పూర్వరంగాన్ని సృృష్టించిన ఘనత వేమన, వీరబిహ్మం వంటి వేదాంతులక్తే చవెందవలన్సి వుంది. అంతే కాదు, మతాతీత దృక్పుథంలో వీరందరి కరకు మూడడుగుల్పు ముందున్న విప్తవ పురోగామి వేమన్న. "వేమన నిశిత విమర్శకు గురిగాని కులంగాని, మతంగాన్స లేదు. మొతం అనాటి కుల, మత వ్యవస్థనే కూకటి వేళ్లతో పక్ష న్‌ ళు ల. చాలన్న విప్తవ దృక్పథం ఆయనది, కులాలు, మతాలు మానవజాశ్రి మనుగడ్రక్త పురోభివృద్ధికి గొడ్డలి "పెట్టని ఆయన భావన క్ట “మతప్పు 'వేషధార్జు మహి మిద పదివేలు, మూఢ జనుల గలప మూగు చుం[దు; కొంగలు గుమి గూడి కొరకవా? బోదెలు* అంటూ స్వార్థ పరులు మతం ముసుగులో అజ్ఞానుకై న పర్వ లను మోసం చేస్తారని హెచ్చరించినాడు. వ్‌

“వేమన వేదశాస్త్రం (17

“వదువు చదువనేల ? సన్యాసిగానేల ?

షణ్మతముల జిక్కి చావ నేల?

అతని భజన జేసి ఆత్మలో నెరుగుడీ”

అన్ని మతాలూ మానవుని బంధించి ఆత్మను నళి౦ ప జేస్తు న్నాయి. పిటి బంధనాల నుండి విడివడి ఆత్మలో నున్న దేవుని తెలుసు కొనండి అంటాడు,

“మర్మ మెరుగ లేక మతముల గల్చించి,

యుర్విజనులు దుఃఖ మొందుచుందు;

గాజు టింట కుక్కు కళవళపడు రీతి”

అద్దాల ఇంటిలోని కుక్క ఏ వైపుకు పోవలెనో తెలియక తిక మళ పడుతుంది, అక్రే మానవులు మతాలనే గాజు కొంపల్లో వుండి, నత్యం తెలుసుకో లేక బాధ పడుతూ వుంటారు.

“దర్శనంబు లందు ధర షణ్మతము లందు,

వర్ణ మాశ౦ిమముల వదల'కెపుడు;

తిరుగు చున్నవాడు ధరలోన నధముండు”

ఉన్సుత్ర సిద్ధాంతాలను; మతాలను, వర్ణాశ్రమ ధర్మాలను వదరి -బట్టకురిడా తిరిగేవాడు నీచుడు” అని అంటాడు.

“న్సర్రములోన నున్న మకతము లన్నియు రోసి,

ఘటములోన నున్న ఘనుని దెలిస్సి;

“మ్సరాలలో బోధింపబడే మతాలన్నిటిని వదలి, ఘటము అంశ్సి చిహములోని దేవున్ని తెలుసు కున్నవాడే ఘ్ఫనుడై నయోగి”అంటాడ్స

419 విష్లవయోగి; విశ్వకవి వేమన్న అ స్పికుడు, అయినా మత మౌజ్యానికి బద్ధ వ్యతిరేకి, “మతం మానవుల పాలిటి మత్తు మందు”అన్న మార్కు మహాశయుని విపవ భావాలను, “ఏది పఫమాదం”___ “మూఢ భక్తియా ? లేక న సీకత్వమా?౫ మూఢ విశ్వాసమే వేయిరేట్లు దారుణ ప౦మాదం* శారణం ? నాస్తికత్వం రశ్త్రపాతాన్ని రెచ్చగొట్టదు,. కాన మూఢ విశ్వాసం రక్తపాతాన్ని రెచ్చగొడుతుంది. ఇది ఘాతుశాలకు వ్యతి రేకం కాదు; మాదుమిక్కిలి ఘాతుక కృత్యాలను చేయిస్తుందికూడ, మహాతత్వవేత్త వాన్టేర్‌ తన కాత్విక నిఘంటువులో (1704 సం॥66) “పిర్కొన్న మహోన్నత భావాలను, క్జిపికి తెస్తాయి, క్‌ వేమన పద్యాలు, ₹ంట 13 90016 ర208 095, 10460138 0౯ ఇల ? కౌజం2౧0150 13 06గ2స01 2 కుంళం296 ఈకల 9016 66261) 0౯ 2106130) 30168 0 01006? 0133108, ఇ06023 120822 చం శం! 1113 104 00003366 10 ౦గ06; 026 1102601501 ౧౪363 0510068 10 06 ౦౦0%0మ014164” చా01115 కషంక0ం031041 010ళం943 (1964) ఈనాటికీ మతాలు మానవునిలోని దానవత్వాన్ని మా(తమే (పకోపింప జేస్తున్నాయి. మాయా మత్సరాలక్కు దగా దోపిడీ దౌర్దన్యాలకు, కక్లల్యూ కా వేశాలకూ మతాలు మారుపేరుగా తయారై. నాయి మతంలోని మానవతగల మూల సూ[తాల్టు మూలకు నెట్ట బడినాయి. విదునూర్హ కోట్ల విశ్వమానవ కోటిని నాలుగు "పెద్ద మతాలు (కైరిస్తవ్య ముస్లిం, బౌద్ధ, హిందూ మతాలు మోసదోసో లతో ముంచెత్తు తున్నాయి, చర్మితలో క్ట ర్రిశ్చద్ర (గేంథ (పవ క్త" లగు బైబిలు భక్తులు యుద్ధాలలో |సవహింప జేసిన పజల రక్తం వీడు సము[దాల ౩గ (బాకింది, (పస్తుతం దోపిడి, రాపిడ్‌ పీరి దైనందిన నీతి. *పకచేత పరిశుద్ధ (గంథం బైబిలు ఇంకొకచేత (ప్రాణాలు

వేమన వేదశాస్త్రం శి తీసే బాంబులు” ఇది వీరి వేషం. ఒక చక్కటి ఉదాహరణ, దక్ష జాఫికా (పస్తుతం [క్రిష్టియన్‌ మతాధిపతుల పాలన (కింద వుంది. ఈనాడు ఆ|పికన్‌ పజల కంఠం నుండి సర్వత్రా వినబడే దీనారావం వినండి ;. “మిరు (అనగా క్రిష్టియన్‌ మతాధిపతుల్సు దక్షిణా[ఫిళశాకు వచ్చేటప్పుడు మో చేతుల్లో జైబిలు, మా చేతుల్లో భూము లుండేవి. కాని మోరు వచ్చిన తర్వాత మా భూములు మో చేతికీ మీ ఖై బిలు మా చేతికి వచ్చినాయి పై సత్యాన్ని విప్పి చెప్పింది “ఛార్లెస్‌ 'పెల్‌ హోమ్‌ [గోన్స్‌” అన్న మిషనరీయే,

(మత గురువుల మానవతా సామాజ్య వాద స్వభావం 1870 నుండి 1014 వరకు అన్న (గ్రంధంలో

జః ఈ ణః ఖు ననన ననన ననన

“పరిళుద్ధ (గంథమగు బైబిలు యుద్ధమనే మారణ హోమాన్ని, ఎప్పుడూ ఎక్కడా నిరసించడం గాన్ని వ్యతిరేకించడం గాని జరుగలేదుం (కీస్తు అతని (వచార పరివారం హయాంలోనే యుద్ధం (వసంచంలో [వజ్వరిల్లి నవ్వుడు, అఆ అధర్మ అవిసీతికర యుద్ధాన్ని గురించి శకీస్తు వభువు పళ్లే త్తు మాటకూడ వలుక లేదు” అంటాడు, హె|నీ వేజర్‌ వోలెక్‌ (1848లో)

“జె వ్రీలులో సగావీకి పైబడివున్న అవిపీతి కథలు, అసభ్య వ్యభిచార కొను కలాపాలు, అతి ఘాతుక ఉరితీకలు, వగబట్టి [పాణాలు తీసే కూర కృత్యాలు మొదలగు వాటిని పరిశీలిస్తే, అ నైవీలును, “అది దైవ వాక్యం” అనే దాని కన్న, దయ్యాల పలుకులు అనడం నుంచిది, అది మానవున్ని సెనుళూకతంగా, క్టార కర్మువిగా, లంచగొండిగా మార్చి మానవత్వాన్ని మంటగలి'పే [గంథంగా, తయా లైంది.” అంటాడు ధామస్‌ 'పెయిసీ 06 186 01 162802 అన్న వ్యాసంలోం

“వై విలులో పనికిరాని (ప్రజా వ్యతిరేక చెత్తాదెిదారమంకా, కుప్ప చేయబడి ఉంది ఇందులో పురాతన పొల స్టీనా వారి మూఢనమ్మకాలు, భారతీయుల పర్ష్యావారి, దుష్ట సొం్రపదాయాల పిట్టకథలూ, ఇంకొ ఆధార రహిత అవ్మభంశాలు

కం విప్ణవయోగి, విశ్వకవి మతోన్మ త్తత ఆర్య మతానికి చెందిన హిట్లరూ, (జర్మనీ క్రిష్టియన్‌ మతానికి చెందిన ముసలోని (ఇటలి బౌద్ధ మతానికి చెందన టోజో (జపాను) ఈ ముగ్గురూ మూర్డులే కదా ! రెండవ (ప్రపంచ యుద్ధాన్ని రెచ్చగొట్టే శీ కోట్ల (పజల నిండు (పాణాలు తీస్తి 10 కోట్ట (పజల వికలాంగులను జేస్తి వేలాది కోట్ల (పజల ఆస్తి పాస్తులను వాశనం చేసిందీ, వీరే గదా! ఇక రెండవ పెద్ద మతం మహమ్మదీయులది. (పవ క్ర మహమదు (పతిభా దురంధరుడే కాని అత్యధిక సంఖ్యాక ముల్లాలు, మౌల్వీలు మూఢ మూర్థాచారాల ముద్దలు. ఒక చక్కటి నిదర్శనం. ఈమధ్య బంగ్లా బందు ముజిబుర్‌ రహమాన్ను కు[టబన్ని, కుటుంబ సమేతంగా గుచేసచ్చబడి వున్నాయి... వీళ్ళ వి,వైన దాని అనగాహన పిల్ల చేష్లలుగా వుంది ఇ వట బై వి'ణలోవి (పాత, కొత్త నిబంధనలు మిక్కిలి చిక విచ్శితంగా వున్నాయి తంటోడు మాన్‌ నోవర్‌డాన్‌_ “స్త్రీల విముక్తి విషయంలో ఈ చె బిలు, చర్చీలూ, అభివృద్ది |వతిఘాలు కౌలుగా తయారయ్యాటు,?ి లి ఫం, శయ. అంటాడు ఎలిబచెక్‌ క్యాడి (సెప్టెంబరు 1888లో-) “రక్షపాతం లేకుండా, చర్చిగావి, క్రిష్టియన్‌గావి, (బతుకలేరు, కారణం ? వారి శ్య్యకువగు పెనుభూతం (పైశాన) యూటొకోరు, ఖావీకోరు.. చర్చి పెద్ద సయ్యేది రక్త (వవాహం ద్యారానేే అది రకస ౯ మైంది”. అంటాడు నూర్జిన్‌ లూధర్‌... అం తేకొదు; సాలా - “ఒకానొకప్పుడు అతి వని,తమ్వైన వాటిలో, ఒక్రట్రిగా “పీర్కొాన్‌ ఐిడ్‌న; కొఠలిక్‌ చర్చి-నేడు దోపడిదొంగలకూ, పూర్రిగా పతనమెవ వ్యభిచారపాతకులకూ అక్రమ 'స్వేచృమ [పసాదించే గక్షి గృహంగాను పాపాలకు, హత్యలకు, నర హివిక్కి స్ట్థావరంగానూ, తయారై ందిిన అంటాడు 600 ఏండ్ల నాడు మహా మేభాదీ

వేమన వేదశాస్త్రం స ఖూసీ చేసి ర క్షసిక్త హస్తాలతో రాజ్య మేలిన ముస్తాక్‌ అహమ్మద్‌ నోటితో మాట్లాడిన మాటలు ఆలకించండి, “ముజీబట్‌ను. హత్య జేసి అంతం చేయడం అల్లాపై విశ్వానం గల (వజల యొక్క చార్మితక అవసరం. (56060010 6063329 2 టం 006 0 16 అజటం30, *1రుు ఏం 2 తలప)

ముస్తాక్‌ అహమ్మద్‌ ముజీజ్‌ సహవరుడే]

“ఎవడి చేకుల ద్వారా, నాలుక ద్వారా సహచరులకు ఎలాంటి ఆపద రాటో వాడే ముస్లి ౧ "(4 మేశీడ6116ు 19 0136 గొంకు 5056 పీ20639 286 1008500 13 కం: 2001680686 90 పీిజయ) అన్న (పవక్త మహమ్మచు (సవచనాలు, ఫై కిరాతకకత్వానిక్కి అన్వ యించండి 1

మహమ్మచు [వవక్త అపరావతారమని చెప్పుకుంటూ కాళీం శిట్వే కుడి చేత ఖురాను ఎడమ చేత కశ్తీ పట్టుకొని ఉపన్యాసాలు ఉత్తమ [వటోధకుడూ, అయివ “మాక్చిన్‌ లూథర్‌”, ఈ చర్చి అనినీచి ఆచరణ వై విసీగి వేసారి అన్న మాటలివి,

(సగం కెంగ20 కలాంకు. 00006 06 01651 081) 49 అంం000 (106 8036 06086003 664 ౦0 1౪, మఠ కుం 3222000163 0€ 0౯061019, 09 కసలైరంకు ౦₹ మస, రంజట 484 న

శనచంచ జనాభా ఈ04 కోబ్ల కో ఫ] కోట్లు 3 9 నృవులే. అంశయే (వపంచ జనాథాటో 1% శాఠం విపంచంలో అన్ని మళాల కంప పెద్ద మళం కి 9 స్తన మళం.. ఉయినా ఇవ్చటికీ [కష్టియవేతరుల జనాభాయీ శమ కంస ఎక్కువగా చృుందవి నొరీ అరాటం?

ఇక కౌథలిక్‌ల జనాభా పెకుగుదల శేటు ఇతరి ఘళాల వారి ఉజనాభా పెరుగు దల లేటుకో ప్రోల్చిజే కక్కువని వారి దుగ,

ళ్లు

దంచేవాడు. వీటి ఫలితమే తెలంగాణాలో రజాకార్హ కిరాతక దుష్కుత్యాలు అనే ఆంశం తెలుగు వారందరికీ తెలిసినదే !

ఇక హిందూ నుహో సముదం వంటిది మన హిందూ మతం. ఈ మతము పేరుతో కార్చిన కన్నీరు, రక్తము కలిసి పారిన (పదేశం వందల కోట్ల మైళ్ళు, వీరికి హరిజనుల కన్న ఆవులు మిన్న. ఆవుల జంపిజే ఆది మవా పొతకం, కాని అది హరిజనుల పట మాతం

యా

గాదు, ఆవుల మల మ్యూతాల కిచ్చిన విలువ హరిజనుల రక్త మాంసాల కివ్వరు.

మన హిందూ మత మరాధి పతులు చదివేది గిత చేసేది రోతం అన్నది అక్షరాలా నిజం, “నాల్లు పడగల ప్టైౌందవనాగరాజు* ముందర హరిజన గిరిజన అల్ప కులజులు కప్పల్హూ ఎలుకలుగా మార్చి 'వేయబడినారు, నాకా

కై9స్తవ మిషనరీల కోట్ల డాలర్ల ధన (ప్రవాహం (వివిధ చర్చీల "పేరు మీద) వుంది. ఈ మధ్య రెండో 'ఎద్దీ మళిమైన ఇస్తాము గూడ పె[టో డో ర్హతో అర్థికంగా బలపడింది ఈ రెండు మళాబ బళ [పచారంలో భమ ళమ అపార అర్థిక శక్తులను గూడ, అనేక మార్గాల్లో వినియోగిస్తున్నారు.

• పతి యగంలోమ, రోమన్‌ చర్చి బానిసలను కలిగి వుంది. వారిని కొన డం, అమ్మడం కూడ చేన్తూ వుంది. వీరఠో వ్యాపారం చెయ్యనువి, తమ సంతతికీ (పోళ్సాహం గూడ ఇచ్చేది. కొందరు ఈ దొనిన యజమానులు ఈ న్యాపారాష్న్‌ వదలిన్మా చర్చి న్యూకం దీన్ని వదల చేదు. ఈ వ్యాపారం దెవ సమ్మతమనీ, బైబిలు గూడ అనుమతించిందనీ, చాటి చెబుతుంది చర్చీ, ఈ మఠం ఇ త దురొళొ వాల్స్‌ నందేగాని ఈ మానవ బానిస వ్యాపారాన్ని ఎన్నరు గూడ పల్లే త్తు

ట అవిలదు అంటాడు మాద్కు శ్వ్వేన్ల్‌ కళ7006 206 లేం 70019 అన్న వ్యాసంలో

ప్న వాముఖు లందరూ శై స్తన మళావలంబకులే నన్నది మరుసరాదు

"వేమన వేదశాస్త్రం కీనీకి

హిందూ మత క్షీణతకు కారణం హిందువులే, అస్పృశ్యత దాని

అభివృద్ధికి గుదిబండ. కులఖీదాలు దాని విచ్చిన్నతకు మూలం. పై

అరిష్టాలను ముట్టుకోకుండా కబుర్లు చెప్పే హిందూ మతోద్ధారకులు

శూడ హిందూ మత క్షీణతకు ఒక విధంగా కారకులు, బయటి వాళ్రైెవరూ కారు.

“ప్పింద్రువులు ఆచరణలో సహనము వీ మ్మాతమూ లేనివారు చాల సంకుచిత భావాలు గలవారు. ఏ జేశములోని ఏ వ్యక్తితోవైనా పొల్చి నపుడు.ఒక్క యూదు జాతి వారు శప్ప- హిందువులే అందళి శన్న చాల సంకుచిత భావాలు గల వాకు* అన్న న్యాహూ అఖి (పాయం అక్షరాలా నిజం, (నవూం. 'క. యన్‌, కట్టూకు (శాసిన 'లేఖ్య నవంబరు 17-1858)

కటారు పళ్లైలో వేమన సమాధికి గూడ దున్నపోతులను కొళ్డు దురాచారాన్ని ఖండించే సందర్భములో హిందూ సమాజు, కట్లు

'శేట్‌ వాటికన్‌ గురువు యాజమాన్యం క్రింద 85 కోట్ల క్యాథలిక్‌ లు ఉన్నారు. ఇది వీరిపైన ఆధ్యాత్మిక, అర్జీక్క రాజకీయ 'పెత్తనం చెలాయిస్తూ పుం టుంది (నపంచంలోని అతి పెద్ద వ్యాపార సంస్థలు, దీవి యాజమాన్యం కిరంద ఉన్నాయి. 1₹7/2 ఆంచనాల (సకొరం ఈ సంస్థ 20 చిలియన్‌ పౌన్ల అమెరికా "సెక్యూరిటీలు, పెద్ద "పెద్ద పార్మిశ్రామిక గుత్త సంస్థల్లో, ఆయుధాలు రసాయనిక వదార్థాలు, గర్భ నిరోధక మందు మౌకులు, ఉత్పత్తిచేసే కేంద్భొలూ, కలిగివుంది. ఈ చర్చిలోవి దోపిడి ముఠా కోఠ్ల, ఒకటవ తేదీన “పోప్‌ జొచ్‌ పాళనమ” కొచ అధినేతగ ఎన్నుకొన్న $8 దినాల లోపలనే హత సనూర్చినారు, వా

ఒక్కం అమెరికొ మఠ 'పెద్దల అధ్వర్యమునన్నే గఠ 10 సంకరాలలో 1500 చుండి అతివాద భావాలు గల స్త్రీ పురుష పురోపాతుంను, వీషస్పలమ, "ఘోరంగా హింసించడం, ఐంది భొనాల్లో పడ [దోయడం, విపిష్కూరించడం్క అంత మొం దించడ౦ జరిగింది,

శ్ర2క విస్తవయోగి, విశ్వకవి బటిన అంగంవలె శుచ్కీ రుచీ గల ఆహారాన్ని గూడ మలంగా మార్చి వేస్తుంది” అన్నారు సి, అర్‌. రెడ్డి, రాళ్ల పల్ఫి వారికి వాసిన లేఖలో (రు ఏం663/ 116 2 61362966 01820, 0007600 ౭౫ షం1ల30మ6 ంండే 1 10 ళ6 500-302006 0113 0% 02126 (ఈ లేఖ అము[దితము జాత్యహంకావ క్రైస్తవ మతోన్మాదులు అబహంలింకన్‌నూ హిందూ మతోన్మాదులు మహాత్మా గాంధిని, ఇస్టాం మతోన్మాదులు శ్చక్ష ముజిబుర్‌ రహమాన్‌నూ, కరుడుగట్టిన శిక్ష మతోన్మాద హంతకులు శ్రీమతి ఇందిరాగాంధీ మొదలగు మహా మహులను పొట్టను బెట్టు కొన్న వా స్తవర విస్మరించ రానిది. వీటన్నిటిని పరిశిలించితే వేమన తాత్విక విప్ణవ దూరదృష్టి ఎంత నిశితమైనదో మనకు అర మౌతుంది. యమా థు ఈ తెలుగునాట వేమన బోధించిన అచల రాజయోగాలుః భారత దేశంలో నే ఒక పత్యేక స్వభావం గలవి. 17 శతాబం నుండి ౧ ముదిరిన క్రిష్టియన్‌ మక గురువులకు స్థావరమగు అమెరికాలో మిషనరీలు సిఐ ఏ, ఏజంట్లుగను, [పజా ఉద్యనూలప హాని జేసే కటివారులుగను, [వవంచ వ్యాపితంగా పని జేస్తున్నారు. (సపంచ వ్యాసిత౦గా తమక అనుకూలప డే పార్టీలకు? వ్యక్తులకు, అన్ని విధాల వహకారం చేస్తూ వున్నారు. ఇది జగమెరిగిన సఠ్య 5 *పజా బాహుళ్యం కోసం, వారి విముకి కోసం, 1పాలీవ శై ౧ స్తవొ చార్యుడు, మహానీయుడు |కీస్తు తన తమవునే త్యాగం చేశాడు. కావి ఫధునిక (06 అష91021 3210601 0119112010 ం[0%664 013 0069 101 యం 321109 01 30213 0 ౧6 023365 200 మం6ం00, 66002416 5210 00186 ఖం 006416 01 106 [25505 [01 (16 3212603 0" 13 01 3021) అంటాడు కౌరల్‌ మార్క్ట్బాం

వేమన వేదశాస్త్రం కెల్లర్‌

10 శతాబ్దం వరకు ఒళవిధంగా నేటి వరకు వున్న హిందూ పండిత తత్వవేత్తలు ద్వ్వైతా ద్వైత విశిష్టైద్వైతాలు 'వేటిలోను పై రెంటిని చేర్చలేదు. అపరి పక్వమైను అస్పృశ్య శూూద వేదాంతంగా 'గేలిచేసి వాటిని (పక్కకు నెట్టివేనినారు.

వేమన శివయోగి అనుకున్న పండితోత్తములు గూడ వీటిని శివాద్వ్వైతంలో సమానంగా చూడక మెట్ట వేదాంత మన్నారు. ఏది ఏమైనా వేమన తాత్విక సిద్ధాంతాలు-మతవాసన నుండి విడివడినాయిః అనాటి [పిజలు వాటిని తమ స్వంత వేదాంతంగా స్వీకరించినారు,

అన్ని కులాల అన్ని వృత్తులు అన్ని జాతుల, అన్ని మతాల తత్వవేత్తలు పై సిద్ధాంతాలను అనుసరించిన వారిలో ఉన్నారు అచల ]1పతిపాదకులు శివరామ దీక్షితులు, (బహ్మం గారి శిష్యులు అన్నాజయ్య (బాహ్మణులు, సిద్దయ్య, పీరుమోదిన్‌, బెల్లంకొండ

పాందూ మకాన్ని గురించి, మహామేధావి, మహోన్నత సంఘ సంన్కం ర్త అగు రామమోహానరాయి గారు, 150 సంవత్స్పరాలనాడు, దూరదృష్టితో వెలిబుచ్చిన అభ్మిపాయాలు వినండి: "*ఈనొడు హిందువులు అచరిస్తున్న మళాచార కట్టువాట్లు, వారి సవ్యమైన రాజకీయ [సయోజనాలను ఏన్మూతం ము౦దుకు తీసుకొని వోజాలపు. వర్ణ విభజన, వారిలోనున్న కులాలు ఉపకులాలు వీటి మధ్యవున్న వివకతలు, విభిన్నతలుం-వారిని దేశభక్త భావాలనుండి పూర్తిగా 'పెడదారివట్తిసాయి, అని చెన్పడానికి విచారిస్తున్నాను,” అంటాడు! దా

(1 692761 10 323 12+ 16 ౧౯69ల 991460 0 10118109 2రపం!06 9 116 8106403, 18 106 ఇ01-0210014606 10 90- ౦16 ఘం 00116021 460634 106 6130006409 0% 028౪, ఫళంరేం0108 1మంమి2?2016 ఉగేం10039 23 9061381003 200908 యి-23 లుకంల/ కలుగరంరే యి 0 9201010 9011082”)

మస్తాన్‌, మున్నగువారు మహమ్మదీయులు. వీరబహ్మం కంసాలి. పోకల శేషాచలం నాయుడు శ్యూదుడు. బొందిలి వీరయ్య మహా రాష్ట్ర0డు. మాది'గె కక్కయ్య హరిజనుడు, న! ప అచల రాజయోగాలు రెండింటిని సామాన్యంగా మఠ సి "పేరా ం సామరస్య సిద్ధాంతాలుగా పే శ్రన వచ్చు వేమన అచలంలోని పరిపూర్ణము వీ౦ివ శతాబ్దంలోని వంగదేశవు అరవిందుని పూర్ణయోగాన్ని వేమన రాజయోగంలోని విప్ణవతత్వం వివేకానందుని విప్లవ వేదాంతాన్ని ఆయన “చి తశుది ఆచరణ ఎం ధ్ర మహాత్ముని కర్మయోగాన్ని గుర్తుకు తెస్తాయి. అచల రాజయోగాల పునాదిపై విప్లవ సాంఘిక స్వభావం గలిః మత నిరసనతో కూడిన మళతేతర తత్వశాస్తాంన్నిగూడ (పతిపాదించి చా హిందూ మఠము మహా దొడ్డదికీస్తు తంలో ఏస్మువభువు, కనగ గర్భంలో జన్మి'పే, పొందూ మళంలో చెవులో నుండి +(కర్దుడు, కరములో నుండీ న! (కబీరు, కడవలో మండి (అగస్త్యుడు), ముక్కులో మండి (నాచికేతుడు] = కంఠంలో నుండి (స్ఫుగివుడు, చెమటలో నుండి (వత్స్యవల్ల భుడు) పాదాల నుండి (శూ దుడు), గోళ్ళ నుండి (1చిహ్మ దేవుడు వై భానసులు, వాలి ఖుల్యులు ఆయన రోమాల నుండి పుట్టిస్తుంది, అంతేకాదు వళ్కు పత్యుదుల నుండీ సపడ్కు చిలుక గర్భం _ బుష్యళ్ళంగుడు లేడి గర్భం) కూడ బుమలమ స్పష్టి మ్తేందిం కనీసం -ముర్డికూ డి వదలకుండా దానిలో నుండి గూడ (వాలి పుట్టిస్తుంది మన సాొందూ మహామతం. ఒక సందర్భములో అమెరిక్కా [ఫంద్రి వెన్యాధిపతు లిరువురికి ఈ (కించి విధంగా చర్చ జరిగింది ౬ పా (ఫాన్స్‌; మేను ఎన్ని కష్టనష్టాలుపడి యుద్ధాలు కొనసాగించినా మాస్యామాజ్యం తరు గుకూ వుందేగాని పెరగడం లేదు, కావి మీది కష్టనష్టాల లేకుండానే అతి సులభంగా తక్కువ జన నషంతో పెరగీపోతూ వుంది ఇందుకు కొరణ మేమంటార్ర ల్‌

"వేమన వేదళాస్త్రం త్తణ7 నాడు వేమన. ఈ సిద్ధాంతం మతాన్ని సాంఘిక్క రాజకీయాల నుండి (రాజ్యాంగం నుండి విడదియాలనే నేటి లౌకిక సిద్ధాంతానికి దగ్గరగా వుంది.

ఈ సిద్ధాంతం అనాటి ఫ్యూడల్‌ సంబంధాలను చెధించాలనే' తహతహను గూడ వెల్లడించింది. ఉదా :_ గి కమలభవాండంబు అన్న సీన పద్యమూ జి భూమి నాదియన్న పుడమి పక్కున నవ్వు, లా కాటువేయ దలచుకున్న సర్పాలుగా రాచమూకను "పేర్కొనడం శ “తల్లి దండి సామ్ము తాదింటు కారాదు అంటూ వారన త్వ హక్కునే (ఫ్యూడల్‌ సంబంధమైనది నిరసించడం మున్నగు పద్యాలు,

ణు ఖు ల జ సన్యాసము - రాజ యోగము

సంసార సుఖము వదలి బబహ్మచారి గానో, సన్యాసిగానో ఉం డడం సాధ్యం కాదని వేమన విశ్వానం, (పజల్లో జ్ఞాన పంబోధం అమెరికొ,.. ఈ (పళ్న మీ రడగరాదు, నేను చెన్స్నరాదు. అయిన ఇందులోని

విజయ రహస్యం చెప్పుతాను విను :. మేము ఒక దేళాన్ని జయించ

దలచుకొన్నప్పుడు, ముందుగా మున్ముందుగాా మా కిిష్టియస్‌ మళ

(పచారకుల, బిషచ్వుల పంపుతాము, వెనువెంట మళ [పచార సాషా

త్యను అ (సాంతములో [కున్మరిస్తాను,. తరువాత అనితి కాలంలోనే

“పరిస్థితులు సరిపక్వమైన తర్వాత, సర్వ సన్నద్ధమైన సైన్యాన్ని

దించుతాము, .... ....ఇంకేముంది * అతి తక్కువ రక్రపాతంకో విజ

యం సాధిస్తాము.... ఇదే మా విజయ రహన్యము...."

ఇక డీన్నిపె వ్యాఖ్యాన మననసరం

నేటి (పపంచంలో మూడు పెద్ద మళాలు ముల్లోకాలను ముంబెక్తుతున్నాయి,

'మానవుని కోనం పృట్టివ ఈ మళాలు మానవున్నే మకంకోసం జలిగొంటున్నాయి. ఈ మకా రాధకుల కూతలకు, చేతలకు, భూమికి ఆకాళాని కున్నంత దూరం.

శం విప్తవయోగి, విశ్వకవి చేయడానికి అన్ని మకతాలవారూ సన్యాసం చేపట్టినారు. కాని వారిలో చాలమంది ఇం1ద్రియ లోలురై చెడిసోయినారు. సన్యాసం గూడ పొట్ట కూటి వృ త్తిగానూూ సన్యాసులలో అనేకులు లోక వంచకులు గాను తయారైనారు, ఈ వాస్తవాన్ని గుర్తించిన వేమన, ఆనాటి సన్యా సుల జప తపాలు, తీర్థ య్మాతలు, యోగాభ్యాసాలు అన్నింటిని గేలి చేసినాడు. శంకరుల కాలం నాటికే పొట్ట కూటి కోసం సన్యాసులై నవారు' వాల మంది. అందుకే ఆయవ *జఉదర నిమిత్తం బహుకృత వేషణి అని కపట సన్యాసులను నిరసించినాడు, బౌద్ధ జైనులతో సహా ఇట్టి 'వేషథార్డు మిక్కుటం. అందుకే వేమన టా వ ననన (కిప్టియన్‌ మఠం “(పేమకు అంకితం అంటుంది. కాఫ్‌ అచరణలో జాతి విద్వేష విషాన్ని వెల్ల (గక్కుతూ వుంటుంది, ఇంకొక మతం ఇస్లాం (నుహమ్మదీయ) సర్వ మానవ సమానత్వం మా ఊపిరి (21761021 0౯01161 ఫేంం4) అంటుంది, మం ఆచరణలో అస మానత్వ ద్వేషాగ్ని జ్వాలలు అనుకణం వర్తిస్తూ వుంటుంది, మూడవ మతం (హిందూ) శాంతి । కాంతి! అంటూ ఆహర్నిళం అఘో రిస్తుంది, కొవి ఆచరణలో అసహవం, అకాంతి జ్యాలలు కమ్మరిస్తూ పుంటుంది. అన్ని మతాలు చెప్పేవి శ్రీరంగసీతులేే దూశేవి దొమ్మరి గుడి నెలుం ఈ నందర్భములో “చెప్పుతూ చెయ్యని వారిని చెప్పుకో కొట్టవలెనన్న చక్కటి బి వైనా సామెత అందరికీ వరర్తిస్తుందం'ళే....” పాపం కమించుగాక 1 ౮0౧3౪42810-0702006 1001094 10769 00 0౯201063 ల220631 1630 13120 0620163 1017693941--08069 006, ఫ06072001063 20176032 082466; క006013-0620063 6266, అ ₹28్ర66 ₹21...] న్‌ షు నే క్‌ ను

వేమన వేదళాన్రం జ్హ్‌్ల

“చ్సుత్రప్పు 'వేషధార్డు మహి మోద పది వేలు

మూఢ జనుల గలప మూగు చుం[దు?

కొంగలు గుమి గూడి కొరకచా బోదెలు

అంటాడు. పీరిలో కొందరు-

“ముక్కు తాళ్ల గుచ్చి మురికి పోవగ తోమి,

ళా

కచ్చ నీరు నించి కడిగి కడిగి?

డోక్క తోమినంత దొరుకునా మోక్షంబు"

ముక్కు రంధాల గుండా దారము లెక్కించి పిస్తగుల లోనికి సీరు ఎక్కించి తిరిగి వాటిని పైకి తసేవాళ్లు. వీటి ద్వారా మోక్షము అఖిస్తుందా? ఆని వేమన (వశ్న?

“కుక్కుట మననంబు కొక్కెర ధ్యానంబు,

యతుల నొసట నొానరునట్లు వా9సె;

తొల్పి జేసినట్లి దోషంబు తగిలనోగొ

ఉం న!

కోడి మాదిరి జపం! కొంగ వె ధ్యానం!!! పాపం వీరు జెసు కున్న పాప మేమో అంటాడు.

“జడలు కట్టనేల ? సన్యాసి కానేల,

నొడలు విరుచుకొనెడు యూగ మేల;

ముక్టి కాంత బట్టి ముచ్చాడనే గదా!

మనస్సు నిలబెట్ట లేక ఈ అవస్థలన్నీ ఎంచుకు? స్వర్షం పోయి అక్కడ గూడ వ్యభిచరించడానికే గదా ! అని పరిహసిస్తాడు,

“కడుపు బోరగించి, కన్నులు ముకుళించి,

బిర బిగుసుకొన్న బీద యోగి;

యముని బారి గొ(౮ యత డేమి సేయురా[”

యోగులు మృత్యువును జయించలేరు. వారికి గూడ చావు తప్పదు. కాన యోగాభ్యాసం నిరర్ధక ౦. ఓఇడ్రల బడల జేసీ యోగుల మనువార్చు మనసు కల్మషంబు మాన్చలేరు; పుట్ట మాద గొట్ట భుజగంబు చచ్చునా” శరీరాన్ని శుష్కింప జేస్తారు గాని మనసులోని కల్మషాన్ని తొాలగించుకో లేరు. పుట్టపై కొట్టిన మాతా9న లోపలి స రము చచ్చునా? చావదు గదా! అని (పళ్ళ్నిస్తాడు. అలసాని పెద్దన మను చరిత0లో ప్రవరుడు “మౌనినాధ 1! కుటుంబ జంబాల పటల, మగ్న మాద్చుశ గృహమేధి మండలంబు; నుద్ధరింపంగ నౌషథ మొండు గలదె, యుష్మ దం్యఘి రజో లేశ మొకటి దక్కగా గృహస్థుల నుద్ధరించ డానికి సన్యాసుల పాదధూళి దప్పు వేరేమీా లేదని (పశంసిస్తాడు. కాని వేమన_ కం[॥ హృదయము పదిలంబై నను, గుదిగొను సన్యాసమునకు గొమ్ములు గలవా? ఇది ఎరుగరు చదువరులట; మది ముక్తికి నాస్స్పదంబు మహిలో చేమాూో వర్హాశమ ధర్మాలను వత్సై వేసే చదువరులు, “మనసు నిర్మలో మైకే సన్యాసి కానక్కరలేదు, మనసు నిలబెటడమే ము కికి మూలము. గ. ఖీ అనే అంశాన్ని గుర్తించలేక, సన్యాసాన్ని కీ 8సారు, అంటూ సన్యాసొ (శమము యొక్క గొప్పతనాన్ని అధిక్షేపిస్తాడు వేమన!

వేమన వేదళాన్త్రం జీబీ

“గ్గోచ్చి పాత బెట్టి కోరితా ముని నంచ్చు

నునసులోని యూశ మాన లేడు;

ఆకృతన్నది వేరు, ఆశ యన్నది వేరూ

సన్యాసి వేషము ధరించినంత మాళా9న అశ నళించదు గదా? అకారానికి ఆశకు సంబంధము లేదు. సన్యా సైనంత మాతా్శన శ్రీ వ్యామోహం నళించడం కష్టం...

“శ్రాడల మెరుపు చూడ్య దొడ్డ చన్నులు చూడ,

వగలు చూడ వాని వన్నె చూడ;

అయ్యల "పు డైన నాసలు వుట్టవా”

అంటాతు. సన్యాను లనేకులు స్త్రీ వ్యామోహంలో భిష్టులై అటు మోక్షునికి ఇటు సంసారానికి ర0టికీ దూరమైనారు, గృహస్థు చట్టు గాక_

“భావ మరనీ తన్ను భార్య సేవించిన,

నింటికైన నగును నిశ్వరుండు;

అదియు లేక (బతుకు అధమము భువిలోని

ఈశ్వరుని చూడలేక పోయినా అనుకూలవతి యగు భార్యతో ఇంటికైనా చభు వౌతాడు. సన్యాసులకు అది గూడ లేదు పొమ్మంటాడు.

క్‌ ణి జ గ

మాతృ స్వామిక వ్యవస్థ వైపే వేమన రాజయోగం మొగ్గు

“*ఆలనగా అమ్మ సుమో అన్న వేమన భావం, “తన భార్య యందు తానే ప్యుకుడుగా జన్మిస్తున్నాడూ అన్న ఉప నిషద్యాక్యత యొక్క (పళిబింబం, ఆది భౌతిక వాదమూూ తంత వాదమూళా శ్షే యమ్మూ, దీన్నే సమర్షిస్తాయి. చ

శా విస్లవయోగి విశ్వకవి

ఉచ్చిైలయ భూమి తల్లి విత్తనమటు తండి” అన్న పద్యంలోని ఆర్చి త్రన మటు తం్యడొ అన్న వాక్యం తలి తరువాతనే తంగడి అన్న భావాని మ స్ఫురింప జేస్తుంది.

“కన్న తల్లికంతె ఘను లెవ్వరును లేరూఅన్న నీతివాక్యమూ- స్రీ అదిశ క్రి-లట్టి అదిశ క్రిని మద్య, మాంసాదులచే పూజించే దురాచా రాన్ని ఖండిస్తూ, “ఆదిశ క్రి గూడ నన్యాయమై పోయో అంటూ వా పోతాడు "వేమన, ఇది శా శ్తేయ దురాచార ఖండన.

తింమూర్తులను గూడ గృహస్థాాశమంలో బంధించిన సరస్వతీ? లక్ష్మీ పార్వతులు రాజ యోగానికి మూల శక్తులు, అందుకే

“స్త్రీలు గల్లు చోట చెల్లాటములు గల్గు

స్రీలు లేని చోటు చిన్నబోవు;

స్త్రీల చేత జనులు చిక్కు చున్నారయా!ో

తిమూర్తులతో సహా సమ స్త (ప్రపంచము స్త్రీల వల్లనే గృహస్సుతెనారు అంటాడు,

థా

“తల్లి దండు లెన్న తగ తొలి గురువులు

పార్వతీ భవు లిల పరమ గురులు;

తన జన్మానికి మూలాధారమైన తల్లిదండ్రులు మొదటి గురు వులు, పార్వతీ భవులు పరమ గురువులు, అంకే తాత్వికోపాసనా గురు వులు. వేమన రాజ యోగానికి అది గురువులు. ఇందులో గూడ పార్వతి పేరు ముందున్నది. “కంటి మంటతో కాముని దపించినో శివుడు గూడ “కామమునను తుదకు గౌరి గూడె? కాబట్టి శివుని రాజి యోగానికి మూలం పార్వతి,

వేమన వేదళాన్తం శీలత

భారత దేశంలో ఆదిమ గణ తంత నమాజంలో స్త్రీలదే ఫె తనం,

వివిధ గణాల పేర్లు శ్రీల పేరు మోదనే ఉన్న అంశం వేద వాజ్బయం సూచిస్తుంది,

గౌతముడు తన భార్య అహల్యను ఎదో తప్పు -బజేసిందని, అందు కామెను వధించమని కొడుకు చిరకారిని ఆదేశిస్తాడు. కాని అతడు త్మీవాలోచనలో పడి, “తండి మాట పాలించ వలెనా ? వద్దా” అన్న మౌ మా౭సతో చాల కాలం జాగు చేస్తాడు. ఇంతలో గౌతముని మనస్సు మారింది. తను చెప్పినట్లు తన వ్యుతుడు తన భార్యను చంపి నాడేమోనన్సి అతురతతో పరుగెత్తుకొని వస్తాడు. భార్యను చంప నందుకు సంతోపించి కొడుకు చిరకారిని (పశంసిస్తాడు.

ఈ చిరకారి కథ మాతృస్వామిక వ్యవస్థ నుండిసనూాజం౦ పిళృస్వామిక వ్యవస్థకు మౌరే సంధి దశను సూదిస్తుందనీ,. తండి జమదగ్ని అజ్ఞచే తల్లి రేణుకా దేవిని తక్రణం సంహరించిన పరళు రాముని కథ, పిళ్ళ స్వామిక వ్యవస్థ స్థిరవడే కాలానికి చిహ్నమని (పభఖ్యాత మార్క్సిస్టు శ్రీ యస్‌ ఎ, డాంగే *ఆదిమ కమ్యూనిజం నుండి బానిస సమాజం వరకు. (₹లము2ర6 00900138 10 812760) అన్న తన ,(పసిద్ధ అంగ్ధ గంంధములో పేర్కొన్నాడు.

“తర్మడి మాటను విని తల్లిని తెగటార్చి,

ర్‌

పరశు రాముడేమి ఫలము గనియె;

నిలువ నీడ లేక మలయా;ది నుండడా 1౫

అన్న పద్యములో సరిగ్గా పరశురాముని ఈ దుశ్చర్యనే వేమన తీవంగా ఖండించినాడు,

కిక విష్లపయోగి) విశ్వకవి

“బ్బణృవత్తి యున్నట్టి గృహము చక్కగ నుండు,

చీక టింట దివ్వె చెలగు రీతి;

దేవి యున్న గృహము దేవతా గృహమగు"

అంటూ అది శ కీ గుణవంతు రాలగు త్రీ మూర్తిని గృహ దేవ తగా కీర్తిస్తూ ఆమెను పూజించా లంటాడు,

గ్‌ా స్త న నే వేమనపై మోపిన నారీద్వేషి నింద-నీలాప నింద కాదా | వేమన బోధించిన శివయోగ్య రాజయోగ, అచలయోగ సాం్యపదాయాలు వేటిలోన్తూ నారీ నింద లేదనే అంశం సుస్పష్టం, పాల్కురికి సోమన్న పాపహరణమైన బసవ పురాణాన్ని చూచి నక్హ్రే తన కంకొ కొంత ముందున్న (ప్రసిద్ధ శివయోగిన్సి బాలి పాపాంబ రచించిన “అక్క మహాదేవి చర్మితను గూడ చదివే వుంటాడు వేమన.

“శివ కవులకు, నవ కవులకు? నమస్కారాలాచరించి కవిత్వ మారంభించిన 'వేమనక్కు తత్వజ్ఞానానిక్రి శ్రీలు గూడ అర్హు లేనన్న భావం ఓనమాలళోనే (ప్రారంభమేంది. లా

అశ్వమేధాది యాగ కర్మలో విత్సదివసాలో, ,షీలను అవ మానాల పాల జేళ్షే న అ షో గ లజెన వైదిక కర్మ కౌండన్సు శెప, వెషవ మతాలు

ము వణ చ! 'శ్రులను రంికుటాం[డుగా మార్చిన బసివిరాం్యడ, దేవదాసీ (వేళా) వ్యవస్థలను వేమన తూర్చార్ర బట్టినాడు,

స్త్రీలను భోగసాధనాలుగా మార్చి వారి అంగాంగ వర్ణన జేసే వ్యూడల్‌ (పబంధ సాహిత్య దుస్సం(ప్రదాయాన్ని నిశిత విమర్శకు గురి చేసినాడు.

వేమన వేదళాన్తం జ్తీత్రిర్‌

మాతా పితృ భక్తులు రెండింటిలో మాతృభ క్తిజే మొదటి (పాధాన్య మిచ్చినాడు. స్త్రీకి వేదాధ్యయనాధికారం లేకుండా చేన్సి “భాధ్యత శూూదొగా చేసిన వైదిక వర్ణ వ్యవస్థను “తల్లి కూ(దయైన తానెట్టు బాపడు” అటూ నిగ్గదీసి గగ్గోలు చేసినాడు,

నాటి పితృస్వామిక వ్యవస్థలో, అందులో ఫ్యూడల్‌ సమాజంలో స్త్రీకి అడుగడుకా అవమానాలే ఎంత మంది భార్యలను చేసుకున్నా మలరెందరితో వ్యభిచరించినా భార్య మరణిస్తే ఇంకొక భార్యను చేసు కున్నా మగ మహారాజు చెల్లించు కుంటాడు. పురుషులతోపాటు శ్రీలకిట్టి సమాన హక్కులేవీ లేవు. శ్రీ తప్పిజారి వ్యభిచరించినా “లంజ” కడకు పురుషునికి ఎదురు చెప్పినా లంజ అనే తిట్లు తప్పవు, ఎందుకని అడిగితే “వుణ్యం చేసుకొని పుకషుడ్లై జన్మిస్తాడు. ఆడజన్మ పాప మంతా కూడినందువల్ల లభిస్తుంది.” అని సమాధానం వచ్చేది. “ఆక్షదై వుళ్తే వానికం'ు అడవిలో చెళ్టై పుళ్హుది మేలు” అన్న సామెతలో స్త్రీలు తమ గోడు వెల్లబోనుకొనే వారు. ఇది గమనించిన వేమన శ్రీల పక్షాన-_

“వృుణ్యమంత గూడి పురుషుడై జన్మించి ?

పొపమంత గూడి పడతి యాయె ౪

“కష్టపు నతియని శాంచరెవ్వరు గూడ!”

అంటూ సమాజంలో, పురుషులు స్త్రీల యెడ చూపిస్త చూవ తున్న, వివక్షసు వేలెత్తి చూపినాడు. అంతతో ఆగక

“లంజ లంజ యం్మడు లౌకిక ధర్మాన

లంజ కాని దెనతె రాజ్య మందు;

లంజ కొడుకు (బహ్మ వాలెట్లు వా్రసెరా [9

సృ ప్టికర్తయగు (బహ్మ స్త్రీ పురుషు అందరినీ సమానంగానే సృష్టించినాడు. కాని స్త్రీని “లంజ లంజ” అంటారెందుకు ? స్రీ

00 విప్లవ్రయోగి, విశ్వకవి 'లంజ యైతే (బహ్మదేవుడు లంజ కొడుకు గాదా! అతడు స్రీల నొసట ఎందు కట్టా వారిస్తాడు ? అంటూ పుడుషధిక్యతను, అహంకారాన్ని, నిగ దీసినాడు. అంతే కాదు నాటి సమాజంలో స్రీ పతిత కావడానికి ౧ పురుషుని పవ ర్తనయే కారణ మంటాడు “తరుణి పుణ్య వతిగ వరుని బట్టియె యగు, పాపి యగును మగని బట్టియె యిల; భర్త వర్తనంబె పడతికి గాహ్యంబు” భర్త నీతి వంతు డై నప్పుడు భార్య గూడ నీతివంతురాలు గానే ఉంటుంది. భర్త వ్యభిచారి అవినీతి పరుడ్డెతే భార్య గూడ అట్లే అవు తుంది. కాన భర్త.పవర్తనయే స్త్రీకి మంచి చెడలను నేర్పుతుంది? ర! కాబట్టి స్త్రీలను ఉత్తము రాండుగా తీర్చిదిద్దే బాధ్యత వుకుషులదే నంటాడు. “కావవలయు నరుడు కాంత నెల ప్పుడు న్‌. కావలేని నాడు చావవలయ్యుోే ఆవిధంగా స్త్రీలను సత్చ్సరవ ర్తన గల వారుగా తీర్చి దిడ్డీ కాపాడ లేనప్పుడు ఆ తప్పంతా వురుషుని అసమర్హతయే; అందువల్లి కుటుంబలలో ఏర్పడే అనర్థాల కంకే చాచే మేలువీ అంటూ పురుషుని బాధ్యతను మరింతగా గుర్తు చేన్తాడ్చు, నేటి ఇరవయ్యో శతాబ్బందాళా స్రీ పురుష వివక్షత, వురుషుని బాధ్యతల గూర్చి ఇంత నిశితంగా హెచ్చరించిన కవి భారతీయ సాహిత్య చర్మితలో ఇంకొక రున్నారా? అశేవ పరిశీలించ దగిన అంశలా అనాట్‌ సమాజరిలో (సబలిన మన సూల్తని మనువులన్సు వృథ్ధ వివాహాలను ధనికులకు, అడపిలలను మం, చెడా చూడకుంబొ

• మ్‌. యె త అంట గళ్తే దురాచారాలను, వేశ్యావృ త్తీన్సి వ్యభిచారాన్ని నిరసిలిచి

వేమన వేదశాస్త్రం శవ?

నాడు స్త్రీల సామాజిక్క తాళ్విక జీవితంలోని అన్ని అడ్డంకులను తొలగించవలసిన అవశ్యకతల గురించి నొక్కి వక్కాణించినాడు,

రాజయోగం ఫలవంతమై గృహస్థ జీవనం న్వర్గతుల్యం కావా లంకే ఉత్తమ ఇల్లాలు బాల ఆవనరం, అట్టి స్రీ దేవీ మూర్తి. అట్టి డీవీ యున్న గృహము దేవతార్చన గృహము, ఇదీ వేమన చివట్టిన “న్తూతన రాజయోగ (ప్రయోగ (పబోధానికి మూలం; శివయోగం నుండి రాజయోగానికి వేసిన ముందడుగులో

ఇందుకు అనుగుణంగా కుటుంబ జీవనంలో శ్రీ పురుషు లిద్దరూ నైతికంగా సద్వ ర్తనుజ్లై వుండాలని వేమన ఎన్నో పద్యాలలో వివరించి నాడు. వేమన తర్వాత వచ్చిన వీర్యబహ్మంవంటి రాజయోగు శవ్వరూ కుటుంబ జీవనంలో పురుషుని నై తిక బాధ్యళ్ళ గురించి పల్లి త్తు మాట గూడ వెప్పలేదు. ఎంతసేపూ శ్రీలకు నీతి బోధలు మినహో, ఇందుకు కారణం ? వారెవ్వరూ అనాటి పురుషాధిక్య, పితృస్వామిక సమాజ భావనల నుండి వేమనవళి విడివడలేదు.

ఇందు కుదాహరణగా ఈ క్రింది తత్వం చూడండి 1

వచ్చీపాయ్యే చుట్టా లందరి పరిరక్షణ చేసిందాడది!

కుచ్చిత గుణముల మనసున బెట్టుక తత్తర పడినది గాడిడీ!

గడవీ గడవని సంసారంలో గడుప్పుతున్న దే ఆడదీ!

తెలియకుండ తన భర్తను దెమ్మని సాధి చినదే గాడిదీ!

శేమన ఉత్తమ శ్రీని పూజింపదగిన భేవతగా చూడాలంటే, పీరు “ఆడది అని మతమే అన్నారు, పతితను గూడ లంజయన రాదని వేమన కాసిస్తే వీరు లంజ అనకుండా “గాడిద అన్నారు,

ణః క ణి గ

వేనున అనంతరం తాత్విక రంగంలో స్త్రీల పురోగమనం

వేమన తర్వాత వాడైన వీర్శబవ్మాం, స్త్రీల గురించి తత్వబోధ చెయ్యడానికి ఉప్మకమించాడు. ఫలితంగా (బ్రహ్మంగారి కుటుంబానికి చందిన ఆయన భార్య గోవిందమ్మ, మనుమరాలు ఈశ్వరమ్మ గార్డు తాత్వికులుగా మారినారు,

వేమన బాటలో ఆట వెలదులో వై రాగ్య వేదాంతాలను బోధించే “ఖావలింగ శతకాన్ని రచించిన (1898 దార్హ సుందరీమణి మరొక నారీ తత్వవేత్త ౨౨. వేమన, వీర్యబహ్మం వంటి రాజయోగుల (పబో ధాల ఫలితంగానే స్రీ పురుష సంవాద రూపకమైన “సీ కారామాంజ నేయ సంవాదము, కృష్ణ రుక్మిణీ సంవాదము సనారీ విశ్వేశ్వర సంవాదము” మున్నగు తత్వ (గంథాలు తెలుగులో వెలువడినవి.

శివుడు రజత్యాదిపై నున్న రాజయోగియెన శాజశేఖరుడు; గోరవికుల మీడేర్చిని రాజయోగి శ్రీరాముడు, కామియైసప్పటికీ ఘనురైన “కృష్ణస్వామి” అంకే శ్రీకృష్ణుడు గితా బోధకుడై న ఇంకొక రాజయోగీశ్వరుడు. ఈ అంశాల గురించి వేమన తన పద్యాల్లో (పత్యేకంగా "పేర్కొన్నాడు,

1850 తర్వాత జన్మించిన తరిగొండ వెంకమాంబ, కపిల, దేన జ్య ఇళ జ వూతి సంవాద రూసక మైన “రాజయోగసారంి జ్ఞానవాసిష్టం మున్నగు తత్వ (గంధాలను ద్విపదలో రచించింది. రాజయోగంలో దిగంబరత్వం, సన్యాసం మోక్షసాధనాలు కావని తరిగొండ. వెంక మాంబ స్పష్టంగా (వానీంది,

శివయోగం నుండి రాజయోగానికి చేమన గావించిన ఈ “మహో పస్థానా నంతరమే తెలుగు సాహిత్యంలో ఇట్టి మార్చు వచ్చింది”

"వేమన వేదళాస్త్రం క్తీలిర్రి పిటి కంశటికి మాతృక వేమన తత్వసాహిత్య, భావ్యపభావాలే, నన్నది పె వివరణల బట్జి స్పష్టమౌతున్నది,

వేమన అనంతరం వెలుగొందిన ఈ తాత్చాక శంషకాకక్షైకతమన్నప అధ్యయనం వయ్యకండానే, “వేమన స్త్రీలకు వేదాంతాన్ని బోధించి వుంకు ఆయనకు తంగొండ వెంకమాంబ వంటి శిష్యురాండెవరై నా ఉన్నారా?” అనే విచ్చితమైన (పశ్నను అేవనె త్తినారు, రాళ్ల పల్లివారు. అవిధంగా ఆంధ దేశంలో "వేమనకున్న తాత్విక మహోన్న తత్వాన్ని బలహీన పర్చడానికి తెలిసో తెలియకో విఫల (పయత్నం చేసినారు. వైదిక కర్మకాండా, వైష్ణవ చక్తీ (పబంధ సాహిత్య సార్మపదా యమూ, పరవళ్లు (తొక్కించిన అన్నమాచార్య శృంగార పద సాహిత్య భావమూ, జీర్ణించుకొన్న సంగిత సాహిత్య కళానిధి, రాళ్ళపల్లి వారికి అక్కడక్కడ వేమన (మింగుడు పడలేదు వైదిక, వైష్ణవ మతాల వెరిమొరి కర్మకాండల నసహ్యి౧ంచుకొంటూ ఒండబూతులు వడ్డించిన “వేమన అధిక్షేపణలు, రాళ్ల పల్లి వారికి సూటిగా గుచ్చుకొని మూటుగా కనివించినవి. అందుకే “తిరిగే కాలూ, తిశ్టు నోర్సూ అల వాటుగా గలిగిన అరాచక వాదిగా* వేమనను చితించడానికి [వయ త్నించినారు. అంతటితో ఆగక ఎవరో కొందరు సనాతన భాందన ఛవాదులు సృష్టించిన, నకిలీ వేమన పద్యాలను ద్శష్టిలో వుంచుకొని స్రీలకు నిర్మల వర్తనాన్ని బోధించే వేమన అసలు పద్యాలకు వాటిని గుదిగుచ్చి, పక్షపాత భూయిష్టమమైన వారి భూతద్దంలో వేమనను “స్త్రీ లంకే చులకదనం గల వాడు అన్న అభ్మిపాయం | పకటించినారు శ్రీ అనంత కృష్ణశర్మ గారు, వేమన మహోన్నత విష్ణవ తత్వాన్ని మహా కవిగా ఆయన పాఠము ఖ్యాన్న్మీ అంధ పళమంతా గుర్తింప జేసిన శ్రీ శర్మ గారు

40 విషవయోగి, విశ్వకవి

గు రింపని, ప్రధాన అంశాలివిం క్రీ యోగాభ్యాసా నంతరం నీతి బోధకుడుగా, తత్వ బోధకుడుగా వేమన మారినాడని కొమరా9ిజు గారి “వేమసో పుస్తకంలో ఉన్నదని శ్రీ శర్మ గారే తమ పుస్తకంలో 1వాసిన అంశమూ, బి "వేమన శిష్య గణంతో ఆర్మధ దేశ మంతా తిరిగినట్టు వంగూరు సుబ్బారావు గారు తమ పు సకంలో (వాసిన విష యమూ, శొ ఎంతో మంది శిష్యులు, శిష్యు రాండ్రు అభిమానులు లేనిదే, వేమన సాహిత్యం అంత విరివిగా ప్రజల్లోకి వెళ్లడం అనంభ వం అనే అంశమూ గమనంలోకి తీసుకో లేదు శ్రీ శర్మ గారు.

ఏమైనా నిజం నిప్పు వంటిది దాగేది కాదు. ఆంధ దేశంలోని త్రీ; పురుషులే కాదు అబాల గోపాలం వేమనను నీతి కవిగా తత్వ "వేత్తగా ఏనాడో గుర్తించారన్న అంశం గూడ దాగలేదు,

తర్వాత కాలంలో న్యుపసిద్ధ మాలపల్లి నవలను. రచించిన ఉన్నవ వారు శంకరా ద్వ్వైతానికి పత్యామ్నాయంగా “అచలో మనే "పేరుతో వేదాంతాన్ని సామాన్య పజలలోకి వెళి [(వచారంచేసిన తత్వ "వే _త్తలుగా "వేమన, (హ్మం గార్జ నుగు ర్తించినారు. సురవరం (పలౌప రెడ్డి గారు గూడ ఈ భావాన్నే వెలడించినారు.

అన్నిటికంకు ముఖ్యమైనది (పపంచ విఖ్యాత మహోన్నతే తత్వ వేత్త శ్రీ సర్వేపల్చి రాధాకృష్ణ పండితుడు కర్నాటక, తమిళ దేశాల్లోని బనవ రామానుజులతో పోల్చి అంధ దేశంలో చాత్విక౦గొ వేమన కున్న మహోన్నత స్థానాన్ని గుర్తు చేసినాడు.

"పై అంశాలు రాళ్ల పల్చివారు గమనించక పోయినా, వేవమునపై పరిశోధనా [గంధం వాస్త ఇటీవలనే డాకశేటు డి గి పొం దిన యువకుడైన గోపీ యైనా తప్పని సరిగా గమనించి యుంజాల్సింది" కాని గోపీ గూడ, రాళ్ల పల్లి వారి పిడి వాదాన్నే పట్టుకొని,“చేమన్న

"వేమన వేదళాన్హ్రం మ! కంక (బ్రహ్మం స్త్రీల విషయంలో ముందంజ వేసినాడన్సీీ మనకు (బహ్మాం జీవితం ద్వారా లభ్య మౌతున్న గరిమిరెడ్డి అచ్చ మ్మ (బనగాని పల్లెలో (హ్మం గారిని పోషించి చిన్న కొమెర్లలో ెండ్రి సంబంధాన్ని కుదిర్చిన మాతృ సమానురాలై న పెంపుడు తల్ది భార్య గోవిందమ్మ, మనుమరాలు ఈశ్వరమ్మ (పిరిద్దరూ కుటుంబ శ్రీలు "పేర్ణీను ఉదహరించ్చి నీల విషయంలో వేమన కంకు (బవ్మా నికి గొప్పతనం ఆపాదించడానికి పయత్నించినారు గోపి,

స్రీలకు 'వేదాధికారం. లేకుండా “శాశ్వతంగా శూూదులుగా" మిగిల్చిన వైదిక వర్ణ ధర్మ సంప్రదాయాన్ని వేమన మాదిరి (బహ్మం నిగ్గదీశాడా | ఒక వేళ అది నిజమనుకుంకు తన యజ్ఞోపవీతాన్ని (హ్మంగారు త్యజించి యుండేవారు. లేదా గోవిందమ్మ, ఈశ్వరమ్మ, గార్జకు గాయత్రీ మంత్రోపదేశం చేసి యుండేవారు,

క్షే ఇరవయ్యో శతాబ్దంలో మ్మాతమే రామమోహన్‌రాయ్‌ గారి భుహ్మ సమాజ (ప్రచార (పభావంతో, “మది నిలపక తాడు మరి వన్నె దెచ్చునా ?” అని వేమన అన్నట్లు శ్రీ కందుకూరు వీరేశలింగం గారు తమ యజ్ఞోప పీఠాన్ని త్యజించినారు. దయానందుల ఆర్య సమాజ (ప్రచారకులు "వేమన బోధించిన నారీ పూజను గూడ బల పరుస్తున్నారు.

ల్సి నాటి నమాజంలో స్త్రీల యెడ పురుషులు చూపుతున్న వివక్షను గురించి ్క1బహ్మంగారు పళ్లైత్తు మాటయైన అన్నారా? నిటి ఇరవయ్యో శతాబ్దంలో మ్మాతమే వీరేశలింగంగారు స్రీ జనోద్దరణకు పురుషుల భాధ్యత గురించి ్మపస్తావించినారు. ఇవన్నీ దూరదృష్టిని సూచించే వేమన తాత్వికాంళాలు, పి రెండు (పశ్నలు చేసుకుంకేు వేమన గొప్పతనం ముందు (బహ్మంగారి మెట్ట వేదాంతం కాలజాన

కు

బోధలు; నిలువ జూలవనేది గోపీగారి అంతరాత్మశకే అర్థ మౌతుంది. “వేమన తన శాలంలో స్రీ, పుకుషు లందరికి బోధించిన తాత్వి కాంశాన్ని మ్యాతమే (బ్రహ్మంగారు కొంత వరకు అమలు జరిపినా రనేది వాస్తవం. కులు మక, కటు బాటకు, గాఢ మగు మూఢ భక్తి విశ్వానా డ శు లు ల త రాలకు లకు దుస్సం్యపదాయాలకు, ఛాందస సాంఘిక దురాభా గ ఎక్కువగా బలి చేయబడుతున్న వారు స్త్రీలే. అట్టివాటిపైననే వేమ దాడి. కనుక వేమన సాహిత్యం పరోక్షంగా కూడ శ్రీ లోక ఉద్ధరణ ఎంతో దోహదం చేసిన దన్నది కాదనుటకు వీలుపడని వా స్తవం. న వో హు స్త సంసార మాధుర్యం సంసారములోని మాధుర్యాన్ని ఈ విధంగా వర్ణిస్తాడు చేమన! “పనస తొనలకన్న. పంచదారలకన్న్య జుంటి తేనెకన్న, జున్నుకన్న;ః చెరుకు రసముకన్న చెలిమాట తీపురా*.... “తీపుకన్న తీపి తలియంగ (పాణంబు, [పాణ వితతికన్న పసిడి తీపి పసిడికన్న మిగుల పడతి మాటలు తీపి* భార్య మాటలలోని మాధుర్యం ఇంత స్పష్టంగా చప్పడమే శాకుండా, “వలపు గలిగెనేని వనజాక్షి అధరంబు పంచధారకుప్ప పాలలప్ప; చూత ఫల రసంబు జుంటి తేనే సమంబుో “తేనె పంచదార తీయ మామిడిపండు, తిన్నగాని తీవు తెలియరాదు; కన్న నింపుబుట్టు కామినీ యధరంబు1”

"వేమన వేదళాస్త్రం తీడ్సీప్ట భార్యాభర్తల అన్యోన్యానురాగానికి మూలమైన వలవ్వ అనగా (పేమ అభివృద్ధి చెందడానికి కారణం 7 “కరగ కరగ బుట్టు కనకంబునకు వన్నె, "పెనగ 'పెనగ బుట్టు (పేమ నకికి; ళల .. అని దాంపత్యమే (పేమ జనించడానికి కారణ మన్నాడు, భార్యమిద నాశ పరగు పురుషునకును, మగనిమోద నాశ మగువకుండు; శివునిమోద నాశ సిద్ధుని కుండురాగొ ఎం. అంటూ భార్యాభర్తల ఆసురాగం శివునిపై ఆ శగలిగిన సిచ్చుని అనురాగంతో పోలుస్తాడు, ఈ అనురాగం అభివృద్ది చెందినప్పుడు= “సుగుణవంతురాలు సుదళియై యుండిన్య బుద్ధిమంతులగుచు వుశశులొప్ప; ఆడి ఠి స్వర్గ మేటి కయ్య సంసారి కింకను ఈ పద్యాలలో గృహము, అన్యోన్య దాంపత్యముతో, బుద్ధి చుంతులైన పుత్రులతో ఉన్నచ్పుడు అట్టి సంసారం స్వర్గ్ణతుల్యమౌ తుందని బోఖిస్తాడు, గృహస్థాాశమంలో పు(తసుఖం లభిస్తుంది, పోతన్న అన్నట్లు కం అనుదిన సంతోషణములు జనిత [శమ తాప దుఃఖ సంశోిషణములీ, శనయుల సంభాషణములు జనకులకున్‌ కర్ణయుగళ సద్భూషణముల్‌

శి విప్ణవయోగి, విశ్వకవి ...-పున్నామ నరకం నుండి కొడుకులు తండడిని కాపాడుతా రేది పురాణాల వాదన. కాని' వేమన దృష్టిలో కొడుకులు వంశాన్ని ఉద్ధరిస్తారు- “కులములో నొకండు గుణవంతు డుండెనా, కులము వెలయు వాని గుణముచేత, వెలయు వనములోన మలయజంబున్న ట్లు” అందుకే వేమన_ “చక్కదనము లేల ? సంపత్కరము లేల? విద్య లేల! భూమీ విరివి యేల? పృుత పదవికన్న పుట్టునే పదవులు" భూవనతి కంక్కు విద్యల సంపదల, పదవుల కంకు వ్యుత పదవి (నుప్ముతుని గన్న పదవి గొప్పదని వర్షిస్తాడు. సంపద లేకపోతే ప్యుతుల సుఖం ఏమి లాభం ? అన్న (పశ్నకు, “ధనములేని పేద తండి గర్భంబున, భాగ్య పురుషు డొకడు పరగబుట్టి; బహుళ ధనము గూర్చి భద మార్గంబుల పరుల కుపకరించి పరగు వేమ” తండి పేదవాడైనా కొడుకు ధనాన్ని సంపాదించి సన్మార్ల ముతో పరుల కుపకారంచేసి (పకాశించ వచ్చు. అనాటి రైతు కుటుం బాల్లోని యువలోకం పై వేమన్న మమకారాన్ని విశ్వాసాన్ని ఈ పద్మం సూచిస్తుంది. అయితే. “పంది పిల్లలను పదియునై దింటిని, కుంజరంబ దీను కొదుమ నొకటి; ఉత్తముడగు వృుతు డొక్కడే చాలడా ?౫

'వేమున వేదళాస్త్రం కీస్‌ పది మంది పొడు పిల్లలకన్న, ఉత్తముడగు వుతు డొక్కడే చాలునన్నమాట! “ధాన్యం, ధనం బహువు[త లాభం” అన్న (బాహ్మణా శీర్వాదాని కిది విరుద్ధం. వేమన్నను పోలిన కన్నడ కవి సర్వజ్ఞుడు. “మగువ యెరులకు నెప్పుడు మంచి సేయు, తన్వి న్వర్గ లోకమునకు దారిజూవు; ఉవిద సర్వ కాలముల చేయూత నిచ్చు మెలత మునులకు మా(తమే శతృవగును” (ల-విళ్వంగారి తెలుగు "నేక గృహస్తులకు భార్య ము 'క్తికి దారి జూవుతుంది,. భూలోక స్వర్గాన్ని అందజేస్తుంది. కాని ఆమె మునులకు అంక నన్యాన్య వాన “పస్టులకు శతృవు, ఖార్యతో కామసౌఖ్యా అనుభవిస్తూనే జ్ఞాన సంపో దనతో మోక్షం పొందవచ్చు. దీన్నే వేమన భావాలతో. “కామి గాని వాడు కవి గాడు, రవి గాడు, కామిగాక మోక్షకామి గాడు; కామియైనవాడె కవియౌాను రవియౌను” (పాపంచక సంసారానుభవం లేనివాడు కవి గాలేడు. ఆంళే ఆ అనుభవాన్ని వాస్తవంగా చెప్పలేడు. కనీసం రవి అనగా సూర్యుని మాదిరిగా అనుభవం (్రా స్తవం) చూడలేడు. ఆ అనుభవం లేకుండా ముక్తిని కోరలేడు, కామియైనవుడే కవియేకాదు రవిగూడ కావచ్చు._ “కామియైన జనుడు ఘనుడు కాడాయెనే ? శామిగాడె కృష్ణసామి నుందు; కామిగాని జనుడు గణపతి కాడొకో[ు

శీ46ి విష్రవయోగి, విశ్వకవి

శామి అంకే గృహస్థుడు, కృష్ణుడు సంసారి. కామియైన కృష్ణుడు, “యోగిశ్వర కృష్ణుల అంటూ పస్తుతించ బడినాడు, గణపతె (అంటే వి ఘ్నేశ్వరుడు పాప జందెముల మేటి |[బహ్మచారి. ఉవ్చినా యకుని ెండ్రికి "వేయి. విఘ్నాొలని తెలుగునాట నానుడి. యోగ శాస్త్రంలో గుదస్థానం (మూలాధారం) అధిదైవం. యోగ శాస్ర రీత్యా మానవ శరీరంలో సప్త చకా లున్నవి. 1) మూలా ధారం ల స్వాధిష్టానం, 2) మజిపూరకం, 4) అనాహతం, ర్స విశుద్ధం, 6) అగ్నేయం, 7) సహ్మసారం.

ఈ ఏడు చ్యకాలలో చివరిదైన (బహ్మకపాలంలో పర([బహ్మే మున్నాడని చెబుతారు. ఈ (టవ్మా సాక్షాత్కారం లభిస్తే . మృత్యు వును జయించ వచ్చుననే విశ్వాసంతో వేమన తన నాలుకను, లంబికా యోగం ఆధారంగా కోసుకొని, అంగిటికి అడం వేసుకొని వుండవచ్చు+ మూలాధారం నుండి [కమంగా జాయువును సంభింపజేసి _ నహసార కమలం నుండి [సవించే అమృతధారల వల్ప మృత్యువును జయించ వచ్చుననే విశ్వాసంతో సౌధన చేసి వుండవచ్చు, అమ్భుతసిద్ద లభించక పోవడంతో యోగాభ్యాసంపై వఏవగింవు కలిగి దాన్ని కజలివేసి ముంటాడు, యోగానికి మూలాధారమైన, మూలాధార చ(శ్రాధిపతి “గణపతిని “కురుచ వేల్పు కలకు కుక్క మేలు” అని కూడ యోగా భ్యాస నిరసన సూచకంగా తిట్టి పోసినాడని ఊహించవచ్చు. ముఖ

వేమన వద్యాల్లో (పస్తావించ బడిన *లంబిళా యోగరో ఆధా రంగా యోగశాస్తో% న్మాదులు వేమనకు “అంబికా శివయోగి” అనే ఒక గురువును అంటగట్టి ఓక కట్టుకథను (పచారం చేసినారుః

వేమన వేదశాస్త్రం క్తీడ్షీ7 శివుడు రాజయోగి. పార్వతీ పరమేశ్వరుల దాంపత్యం లోక కి, కి కగు ఇ (పసిద్ధం. వీరు వేమనకు ఆదర్శం. స్త్ర పురుష సమానత్వాన్ని సూచించే అర్ధనారీశ్వరుడు శివుడు. “ర్రాజయోగమునను రాజత్వమును బొంద్సి రాజరాజు దొడ్డ రాజనంగ; లశాజయోగమునను రాజశేఖరు డాయె” శివుడు ఆది భిక్తువు. అయినా రాజయోగంలో గృహస్థుడై రాజై నాడు. (ఈశ్వరుడైనాడు ఈశ్వరుడు, మహేశ్వరుడు (పభువులకు (ప్రభువని మహా పభువని కీర్తించబడి అకాశం మోది రాజును (చర్మదుని ఎ) తలవూవుగా ధరించి, రాజశేఖరుడైనాడు. వేమన అలంకార భాషల్లో ఈలాటి వర్శనలు “చూడ జూడ మిగుల చోద్యంబులై యుండు. సన్యాసంలో కంకు గృహస్థ్మాశమం లోనే ఆక్క సాక్షాత్కారం లభిస్తుంది. సన్యాసియై దేశ దిమ్మరి కానవసరం లేదు అంటాడు. “నునసులోని ముక్తి మరి యొక్క చోటను, వదక బోవువాడు వెరి వాడు; గొ్యరె చంక బెటి గొల వెదికిన యట్లు న! లై ళా “ఆత్మలోన సొమ్ము నంజనంబున జూచి, అంటి తిరుగనట్టి యతడు యోగి; పుంజు గూటి నుండి (పొద్దిరింగియె కూయు అదే భావాలు వెల్లడించినాడు,. గృహస్థ ధర్మములోని మాధుర్యాన్ని గొప్పతనాన్ని ఇంత చక్కగా సొకుమార్యంగా వర్ణించిన కవులు సంస్కృతార్యధ భాషల్లో

గా విప్లవపయోగి; విశ్వకవి చాల అరుదుగానే వున్నారు. ఈ నిర్మల శృంగార భావన భావ కవుల “అమలిన శృంగార సాల్యపదాయానికి” పూర్వరంగం కాదా ? అధునిక భావ కవుల్లో అగగణ్యులై, తెలుగునాట నవ్య సాహిత్య యుగ క ర్తల్లో (పధములుగా భావింపబడే రాయ్మవొోలువారు- “వి పలంభ శృంగారముల్‌ వి సరించి సం్యగహించిరి శృంగార శాఖలైన; స్నేహ్క వత్సలాదుల నతి స్నిగ్గ హృ్‌దయు లగు, కవుల కిపుడవి, వరేణ్యంబులయె్య గ” అన్నారు. ( రాయ ప్రోలువారి రమ్యాలోకము ్సి యాజ్ఞ పల్కాదులగు బ్రవ్మా బుషులు జనకాది రాజో యోగుల్తూ గృహస్థా,శమము నిర్వ ర్తించిన వారే. కాళిదాసు గొడ “నజాయై గృహ మేధినారొఅని ఈ ధరాన్నే బలపర్చెను, గృహాస్లాలే ్ల ఆ మమున అమలిన శృంగారమును, సంతాన తంతువు కొరకు నిర్వర్తిం చుట రాయపోలు వారికి సమ్మతము. “సురత సంస్పర్శ లేని ఈ శుచిమదమల, జీవితాను రాగాదులను చిలకరించు, కానరాని శృంగారం” అన్న రాయపోలు వారి సిద్ధాంతమునకు వేమన్న పై భావాలు ఆదర్శంగా ఉన్నాయనడం సాహసం కాజూలదు- ఆగ స్టడ్మీ వరకు రాయ పోలు వారు ఇంగ్లిషు ఇ*వ్యములు చదువ లేదు. వద్ద్స వర్తు కిట్స్‌, షెల్టీ మున్నగు వారి కావ్యము లను క్రుజ్ణంగా పరిశీలించిన దీకాలముననే. 1014 తర్వాత వారు రవీర్యదున కంతే వాసుల్రై, శాంతి నికేతన సౌరభ్యమును, వంగ కవితా మాధుర్య మును గుండెకు పట్టించు కొనిరి. ఈ లోవుగానే కొమ(రాజు గీ

"వేమన వేదశాన్తం శ్నీట్టీ విజ్ఞాన సర్వన్వ రచనలో సావాచర్య భాగ్యము లభించినది. కొమ్మురాజు గారి సొౌహచర్య భాగ్యములో రాయ్యపోలు వారి ఇ్జన న్మేశము మరింత కాంతి వంత మైనది

(ని, నారాయణకెడ్డి గారి ఆధునికొర్యధ కవిత్వము 8కశ "పేజీ ) ఆలుగులో మొదట వేమన చరితను అర్భధచదేశమునకు పరిచ యము జేసినవారు లక్ష్మణరావు గారే. ఆ ఢచన కోనం వేమన శతక సాహిత్యాన్ని చవిజూచిన కొమరాజుగారి సాహచర్యంలో రాయప్రోలు వారి జాన న్యేతం కూడ వికసించింది కొమ్మరాజు వారు వారి రచనలో తన అనుభవాల ద్వారా కొన్ని ఉన్నతాశయాలను నిర్మించు కున్న పన క్తగా వేమనను తీర్చిధిద్దినారు. ఇంతటి ఓర్చు, నేర్పూలేని వంగూరు వారు, వేమనను సాటిలేని మహాళవిగా ఇళవ్వైను గుర్తిస్తూ; ఇంకెకవైవు. “దుర్వాసుని వంటి (భష్టయోగొగా మ్యూతమే వేమనను చూడగలిగినారు.. అధునిక తెలుగు కవులలో గురుజాడ, రాయప్రోలు వార్థ్య శరువాత సి.నా రె, గారిచే మూడవ వారిగా బావించ బడిన వెంక టషార్వ్యతీశ్వర కవులు :. స్వీ కలరిమిలేముల నొక్క కంటనే జూచిన 1పాకృ్ళత ఫలభోగి రాజయోగి, తప్పునొప్పును నొక్కు (శాసునే తూచిన ఘన నిర్మలోద్యోగి కర్మయోగి తెలివి మరువు దొళ్కు ఇరళలోనె దాచిన నంఘ విరాగి విజానయోగి భవము నాశము నొక్క బండినే? ఫూచీన గురుగుహాంతర్యాగి సరమయోగి గీ) రాజ దమరేం[ద్ర నిభ మహా రాజయోగి చర్మ సిద్ధాంత తత్వ మ్‌ఛ్యా విభాగ్‌, తత్వ మస్యాది సత్య మరిత (వయోగి విశ్వమయ పరిజ్యాగి వేనుయోగ* అన్ని సీ ర0చినాతు. స ళు వ శ అత్‌

శీర్‌0 విష్పయోగి, విశ్వకవి వేనున దిగంబరుడా ? వేమన స్వరూపము -_ రూపురేఖలు "వేమన దిగంబరుడనే అభిప్రాయం ఆంధ్రదేశంలో ఎక్కువ (పచారంలో వుంది. ఈ అభ్యిపాయం మొదట కలిగించిన వారు వంగూరు సుబ్బారావు గారు. మై సందేహాలు వివాదాలు మొదటి నుండి వున్నాయి. వావిళ్లవారు ప్రచురించిన వేమన పద్యాలకు రాళ్ల పల్లి అనంత కృష్ణశర్మ, శేష్మాది రమణ కవులు ఈ అంశంకై పీర్రికల్లో పరస్పర విరుదాఖి [పాయాలను వెలడించినారు. (హా ధి (౧ “వేమన చిత పటమును (బచురించి వేమన దిగంబరుడని వంగూరు సుబ్బారావు గారు నిర్ణయించిరి. దానికి దార్యాణముగొ నొక పద్యము నుదహరిలచిరి. కాని వేమన దిగంబరు డనుట అను మానాస్పదము, అతడు పెక్కు విషయాలు, క్కు ధర్మములు చెప్పుచు సందర్భములో దోచినటుల జెప్పిన యంశము లన్నియు నాతని జీవితమునకు లంకె బెట్ట ఫీలుగాదు, వేమన, రోజయోగి కపట'వేషముల్పు ఉపవాసములు ఆడంబరము నామోదింపడు + వర్ణాచార విరోధములు, మతముల్సు దగవని వేవున తలంపు. అన్నారు శేషాది రమణ కవులు. మో పెస్టైను 'పెట్టలేదనుటకున్‌ కొట్లాట? అన్న జంధా[ల బె ప $శౌత్రి గారి పద్యములో ఈ అంశము'పై వివాద మున్నట్లొ స్పష్ట మౌతున్నది. "వేమన జీవితంపె అలబడిన కటు కథల ఆధారంగా? డే! జీ య (ల వేమన జీవితాన్ని, వేషభాషలను నిరయించ బూనుకోవడలి సరికొదీ అ న్న "సె నేది లాళ్ల పల్లి వారి అభ్మిపాయం గూడ, అయినప్పటికి “గోచి తనో ననుచు కొట్టాట లాడించిగ “త్రల్లి గర్భమందు తాబుటినప్పుడు మొదల ప్‌

వేమన వేదళాస్త్రం త్న్‌ బట్టలేదు తుదను లేదు” అన్న పద్యాలను బట్టి వేమన దిగంబరుడని, కౌపీనం గూడ అేదేమానని (వాసినారు. వారే అదే పీఠికలో

“చిరుగు బట్టగాదు చీనాంబరముగాని,

మురికి యొడలుగాదు ముక్షిగాని;

పరమయోగి మపిమ పరికింప నరుదురాో

అన్న పద్యాన్ని గూడ ఉదహరించినాడు, (ఈ పద్య భావం (పకారం అందులోని పరమయోగి వేమనయే అనుకుంకు ఆయన ఒడలి మోద చిరుగు బట్ట వున్నదిం వేమన పద్యాలొకసారి చెప్పినవి కావని ఆయన భావాలు నచ్చనివారు, ఆయన్ను అవమానించ బూనిన సందర్భములో చెప్పినవే పె రెండు పద్యాలని రాళ్ళ పల్లివారు అంగీకరిస్తూ ఈ అభ్మిపాయాన్ని ఇంకొక కొనకులాగి వేమన దిగంబరు డేమోనన్న అనుమానాన్ని వెల్లడించినారు,

ఈ అంశాన్ని వివరించడానికజే కొందరు తత్వజ్ఞానులు “సంసా రైనా నుఖమేరా! సంసారము విడిచిన సుఖమేరాగోఅంటూ పాడినారు,. వేమన భావాలు నచ్చని శతృవులు ఆయన గోచీ ఊడదీసి, గుడ్డలు చింపి అవమానించి ఉండవచ్చు. ఆ సందర్భములో ఆయన ధైర్య, సావాసాలు, నిబ్బరము నిర్భయమూ కొన్ని పద్యాళ్లో (పతిబించిళూ వున్నది, శతృవుల వాంసాకాండ త్మీవమైనప్పుడు-

“అనువుగానిచోట నధికుల మనరాదు,

కొంచెముండు కుల్ల కొాదువగాదు;

కొండ యద్దమందు కొంచెమై యు౦డదా*

అంటూ జవాబు చెప్పి యుండవచ్చు. వారి సంఖ్య (పబలమె నోరెత్త డానికే వీలులేనప్పుడు... జా

(్‌ీ వివ్లవయోగె, వీశ్వకలి ఈకదద్పగురాడు మాట పాటియై ధరజేల్లు; ఏక్కజాడు మాట నొక్కదెందు; ఊరకుండు వాని కూరెల్ల నోపదు ॥వి॥ “నెలవు తప్పుచోట నేర్పరి కొరగాడుో “బలిమి. లేనిచోటి పంతంబు చెలదూ అంటూ ఆ పదా?లో గూడ ఆయనకున అత్మ నో లీని ల విశ్వాసొన్ని, ఆత్మాభిమానాన్ని, విష్ణవతత్యాన్ని మనకు తట్టిచూపుతో మౌన 1వతాన్ని పాటించి వుండవచ్చు. వేమన భావాల పచారం నళ్లేరుపై బండి నడక మాడీరి సుల భంగా సాగలేదని, డానికి సనాతన స్వార్ధపర్శ ఛాందస వర్తోల నుండి ళ్‌ ౧ త్మ్యీవమైన (పతిఘటన ఎదురై ౦దనేది ఈ పద్యాలు స్పష్షం చేసాయి, కు అనాటి భారత దేశంలోని ఆనాటి మధ్య యుగాల (బాహ్మజేతర తత్వ "వే త్రలందరూ గృ్భహస్థులే, వారందరికి గుడ్ర లున్నాయి వేమన గ్ల వ! వంటి వాడని చెప్పబడే వీరృబహ్మం గారు గూడ వస్త్రధారణ చేసిన వాడే, నాటి నుండి నేటి వరకు వేమున వంశీకులమని చేప కుంటూ వా చుంగీమలో గుర్రాలపై వచ్చే కటారుపల్లై వేమయ్యలు గొడ లు ళ్‌ అ కా న ఇక్‌ వేనున తాత్విక్‌ భావాలను తరచిచూ ప్తె వవరులు చేప్పే *కౌక్టీీ వంత ఖలు భాగ్య వంతవి అంకు గోచి పాత గొప్ప తనాన్ని ఆయన బొత్తిగా అంగీకరించడు. ఇందుకు పూర్తి విరుదంగా, “*గోచివాక కలక కొం య చ క అంటూ వక్త ౦బు లేడయా ఇట్టి దాలీద్యాన్ని, యోగాభ్యాసాన్ని వేమన్న త్మీవంగొ వ్యళి రేకిస్తాడు. దేవుడు సమ ప్రే మానవులను సమానంగానే స అప్టించినాడు- అందరికీ మరణం ఒక్కళ్సే, కసవు పసరాసికి గాలిపాములకు చేసీ నట్లే “కుంభిని జనులకు కూడట్టు3 దేవుడే (వసాదించినా డు. పమీ

వేమన వేదళాస్త్రం న మృగాచులకు ఈకలు తోకలు అంటించిన ళ్లు నూనవులకు *ీమాన రక్షణంబు మర్యాద యని తెల్ప “కోకలు” అవగా వస్తా%ిలు అంటించి వాడని వేమన స్పష్టం చేస్తాడు. ఆయన దృష్టిలో జనన, మరణాల చమాదిలే కూడు, గుడ్డకూడ చూనవులకు దేవుడు వసొదించిన జన్మ హక్కులు.

నిరాశా బాదంతో వీర్యబహ్మం మాది6ి “అన్నమైతే యేమిరా 1 మరి సున్నమైతే యేమీరా గొ అంటూ అన్నం [పాముఖ్యతను తగ్గించ జానికి కూడ వేచున్న ఏ మౌళతం ఒప్పుకోడు,

వరలు రత్న నమిళివలె గూర్చు ధాన్యంబు,

చక్కదంచి వండి మిక్కుటముగ$

సుస్టు భోజనముల చూరగా నిడువాడు,

ఇప్పనేల? వాడి శివుడు వేను |”

అంటూ అన్నదాన మహిమను కీర్తించినాడు. వేమన జీవిత లక్ష్యం విశ్వశాంతి,

“తనకు లేనినాడు దై వరిబు మారును,

తనకు గణ్గినేని దైవ మేల

ఈనకు వై నమునకు తగులాటమే ళాంతి

కాబట్టి దైవ సాన్నిధ్యాన్ని కలుగ జేసే శాంతి యేర్చడాలం'పే ఛనిక్క థర్మిద విభేదాలుండ గూడ దంటాడు, ఈ అంశాలన్నీ పరిశీ లించినపుడు వేమన దిగంబరుడు గానీ అన్నపానాదు లొలని వాడు గానీ కాడని నృష్ష మౌతుంది, న

షి

టు.

న స్‌ వంళఈ ఖలు భాగ్య పరతి అన్న శంకరాచార్యుడు

కీర్‌ విప్రవ్రయోగి, విశ్వకవి యుగంలోని అద్వైత తత్వవేత్తలు విష్ణవ యోగులు రామకృష్ణ. వివేకానంద, దయానంద రామతీర్థ స్వాములు గూడ గోచి పాత ళు గోచి పాత వున్న రమణ మహర్షి వంటి వాళ్లు వేమన వలి సంఘ సంస్కర్తలు కారు, వీరు ఇహం వదలి పరం కోరేవాళ్లు* అతని శతృవుతై న స్వార్థపర ఛాందస వర్గాలు వేమన పచారం జేసే "హేతుబద్ధమైన ఉన్నత భావ ప్రచారాన్ని సూటిగా ఎదుర్కొన లేక పోయినారు. అతన్ని వెరి వాడని ఇహలోక సౌఖ్యములను పూర్తిగ త్యజించిన భాగవతంలోని అజగర యోగివంటి వాడుగా, చి(తించి పబ్బం గడుపుకో జూచినాకు. వేమన సాగించే (ప్రజా సంస్కరణ సాహిత్య ఉద్యమాన్ని (పతిఘటించ చేత గాని పండితమ్మన్యులూో, స్వార్థ పరులూ ఆయన మరణానంతరం గూడ “వెరి వేమన్న” అనీ యోగి వేమన్న అనీ చిత్రించి విచ్శిత [పచారం గావించినారు. గోదావరి జిల్లాలో వేమన ఎంగిలి విసరు నాకి అందులోని మెతుకులు తినే వాడనే కట్టు కథలు వున్నట్టు డారు తమ్మయ్య త న! గారు (వాసినారు, అప్రే తంజావూరు రాజ మందిరములో వేమన చ్మితపట ముందని ఇంకొక (ఉపచారం. వేమనపె అలిన అభిరామయ్యః జూ ఆ విశ్వద అనే వేశ్యకూ, సంబంధించిన కట్టు కథలను విసర్షించిన అధునిక జ విమర్శకులు వేమనకు సంబంధించిన ఫై దిగంబర వేష చిత పటొలి కట్టు కథలను ఈ నాటికి విసర్జించక పోవడం దురదృష్టకరం. మ్‌! ఈ దురభ్మిపాయం ఆధారంగా అనేక మంది అనేక విధాలుగొ వేమన బొమ్మను చ్చితిస్తున్నారు. ఆంధ్ర విశ్వకళా పరిషత్తు, వావిళ్ల కంపెనీ?

"వేమన వేదళశాస్త్రం శ్తీర్‌ర్‌ శ్రి; శే నేదునూరి గంగాధరం, శేం్యద, రాష్ట్ర (వభుత్వాల (పచురణల్లో తపాలా బిళ్ల, (ప్రపంచ తెలుగు చువో సభల్లో. వేమన చిక పటాలు, (సినిమాల్టో గూడ దిగంబర వేషమే (పళిబింబిస్తూ వుంది.

వుండీ, లేని గోచి పాఠ, దిగంబర రూపం, పొప్పీ (కావు 'గచురు గడం, ముచురు మాసాలు, జపమో, తపమో చేస్తూ కాళ్లు ముడుచుకొని కూక్ళ్చున్న సర్వసంగ పరిత్యాగి పోజు, దిష్టి బొమ్మ వలె అచ్చం కర్నూలు జిల్లా కారడవుల్లోని కొండ చించు వంటి ఆకారంతో, సిగ్గుతో తల వంచుకొన్న కొత్త పెండ్లి కూతురువలె, మోకాటికి గడ్డర ఆనించి “చ్చిత్రించ బడుతున్న శేటి వేమన్న చిత పదర్శన* తెలుగు లోకానికే కాదు; ఒక విప్త్రవ, విశ్వకవిని (పసవించిన తెలుగు తల్చికే తల వంచవులుూ

ఇది ఊహ చిితఈం శాదు, ఛాందస శక్తులకు (పగతి శీలుర లొంగుబాటు వల్ల (వదర్శితమైన వికారా కారం.

దిన్ని అంగీకరించడ మంటే వేమన్నను అపమానించడమే. వేమన మతాతీమైన లౌకిక తత్వంగల తాత్వికుడు, ఆయన ఆకార౦ అందుకు అనుగుణంగా ఉండాలని మనం భావించడం సహజం, దీనిపై చవునర్విమర్శ, పరిశీలన పరిశోధన జరిపి నెర్ణయించాల్సిన అవసర మెంతో ఈ నాదున్నది,

వేమన్న రూవు రేఖలను ఆయన సిద్ధాంతాల పాతి పదికపై గాక్క, తమ స్వంత ఖావాల కనుగుణంగా అభ్కిపాయాలను ఏర్పరచు కొని ఆయన చిత పటాలను ముద్రిస్తున్నట్లు తోస్తుంది,

ఆయనపై తమకున్న భక్తి గౌరవాలతో ఉఓ (తశతపటాలను మ్చుదించిన మ్మువణాలయాల సంగతి మొదట చూద్దాం

దిగంబర వేమన ;. ఇది వేమన తరువాత ఆయన్ను గుకువుగా అరాధిస్తున్న చిఠరాశావాదులై న అచల యోగుల సృష్టి,

శీ[్‌6 విస్తవయోగి, విశ్చకవి

(బౌను దొర తొలి మ్కుదణ (1820), మలి మ్యుదణ (1880) పినిలో వేమన చ్నిత పటాల (ప్రసక్తి లేదు.

1000 సం॥[రములో మదదాసుకు చెందిన కంభంపాటి వెంకట రత్నం కమలాకర ముదాక్షరళాల ముద్శణ, 1008 సం॥ రం॥ పమ్మి ఆ్యాగరాయసెట్టి కంపెనీ వారి *వేమన యోగి విరచిత వేదాంత సిద్ధాంతము" అన్న వేయి పద్యముల గంధం. ఆ గంంధానికి పీరిక దిగంబర ముఖ చితం _ అందులో వేమన తత్వ సిద్ధాంతాన్ని అచల యోగ మన్నారు. వేమన పద్యాల్టో “అన్న మైతే యేమిరా! మరి సున్న మైతే ఏమిరా 1!” అన్న నిరాశావాద మందులో లేదు, ఆయన తరువాత్య అచల వాదాన్ని నిరాశా వాదంగా మార్చిన అచల వేదాంతుల కోవకు చెందిన మదా్శిసు శిష్యగణం వారి పో౦త్సాహ ఫలితమే: ఈ దిగంబర చితమని మనం భావించడానికి పూ ర్తి ఆస్కార ముందిః ఇదే చితిమే తర్వాత తంజావూరుకు పాకి అక్కడ ఒక్క చిలి వటాన్ని సృష్టించి ఉండవచ్చు.

[్ర 1922లో వేమన పై [గంధం (పకటించిన వంగూరు సుబ్బారాన గార్కు వారి గోదావరి జిల్లాకే చెందన రెడ్డి రాణి సంచికలు, ( 1024): మదాగిసులో వున్న సి, ఆర్‌, రెడ్డిగారు రాళపలి వారికి వాసిన జూబుః ఇవన్నీ పై చిత పటాన్ని అమోదించి పచొరం చెయ్యడానికీ ఆధారాలు,

లి గోచి పాఠతో గూడిన చికంం :_ 1017 లో వావిళ్ళ వారి పె%స్‌లో ముది%ంచ బడిన పంచాగ్నుల ఆదినారాయణశా'స్త్రీ గారి “వేమన యోగి చరితము", వావిళ్ల వారి అభిపాంయములో “వేమన అద్వైళ్సి మహా పండితుడు. ఈ అంశంపై విభేదించిన రాళ్ల పల్లీ వారితో వావిళ్ల వెంక కేశ్వర శాస్త్రీ గారు త్తివ౦ వివాదానికి దిగినారు* వావిళ్ల వారి అద్వైత భావన వేమన్నను కౌపీన 'ధారిగా గూడ చేనింది-

"వేమన వేదశాస్త్రం 457

8. వీరబిహ్మం పోలికలు :- 1817 లో చిత్తూరు. అదాలతు కోర్టులో కంసాలి, బాహ్మణ పౌరోహిత్యం'పై కేసు నడిచింది, చాలా కాలానికి ఈ కోర్డు తీర్చు నిశ్వబాాహ్మణులచే అచ్చు వేయబడింది, కంసాలుల తరపున ప%ధాన వావ్కి మార్గ సహాయాచాత్తి జడ్జి డేకర్‌. ఈ'కేసు సంచర్భములో విశ్వ బాంహ్మణులు వేమన పద్యాలను ఉదహ రించినారు. ఆ నాటికి వేమన పద్యాల ఇచ్చు పతి లేదు, ఆనాడు ప౦ిజల్లో "వేమన పద్యాలకున్న బహుళ ప్రచారం ఆదరణ ఆధారంగా తాటి యాకుల పుస్తకాల నుండి, వారు వేమన పద్యాలను కోర్చులో చూపించి యున్నారు. కోర్టులో కేసు విశ్వబాహ్మణులకు అనుకూలమై వారి పక్షాన్నే తీర్చు వచ్చింది. ఇందువల్ల అప్పటి నుండి విశ్వ బాఇిహ్మణులకు వేమనడై భక్తి పెరిగింది అభిరామయ్య కథ ఈ మధ్య కాలంలోనే (1811 తరువాత పుట్టి వుండవచ్చు నేమో! 10818 లో రాయవరవు పూర్ణయాచారి 8000 పద్యాలకు పైగా పున్న “వేమన పద్యాల ముదణో జరిపించినాడు, దీనితో 'వేమన్నకు వీర్యఒహ్మం పోలిక తేవడానికి (పయత్నాలు ప్రారంభ మైనాయి,

త్త సోతన్ని పోలిక ;. తెలంగాణా (పాంతము నుండి వచ్చి యుండవచ్చు. పోతన్న, వేమన్న లిరువురూూ ఇవటూరి సోమనా రాధ్యుని శిష్యులనే వాదం గూడ వుంది. ఇటివలనే ఏటుకూరి బల రామమూర్తి గారు మహబూబ్‌ నగర్‌ జిల్దాలో పోతన్న వేమన విగ హాలున్నట్లు “విశాలాంధిలో వాసి యున్నారు,

ర్స తిరువళ్లివర్‌ పోలిక ;_ (1829లో దొరై స్వామి మొదలి యార్‌ గారి వేమన పద్యాలకు తమిళవ్యాఖ్యాన ముుదణ. దానిలో 'వేమనకు జందెం గూడ యున్నది. ఈ అంశం “పజాకవి వేమన) అన్న గోపిగారి [గంథములో వివరించబడివుంది, వారి పుస్తకంపై

48 విస్రవయోగి, విశ్వకవి

కే ఈ అంశంప ఆయన, గూడ వేమన దిగంబర చి[తం వుంది. అయి అంశంచై ఖచ్చితమైన నిర్ధారణకు రానట్టు తోస్తుంది.

6. వేమనను అదిభౌతికవాదిగా భావించే ఆర్ముదగారి “వేమన్న వేదం” అన్న పుస్తకంయై గూడ దిగంబర చ్యితం వుంది, ఇది వారి వాదాన్ని బలపర్చ డానికే ననిపిస్తుంది. అది కాలంలో స్రీ పురుషులు గుడ్డలు లేకుండా వున్నారు గదా! కాని వేమన సిద్ధాంా తము అది భౌతిక వాదమేనని చెప్పడానికి వీలుబేదని ఎవరైనా సుల భంగా (గ్రహిస్తారు. అయితే వేమనలో కొన్ని ఆదిభొతికపాది వాసన లున్నాయి. ఇతర మతళతాలన్నిటివలెనే ఈ వాదాన్ని గూడ వేమన ఖండించి ఉండవచ్చునని మేము భావిస్తున్నాం.

“చాలదయ్య ఇంక చార్వాక మత రితి,

శక్తి దైవమనుచు చాల నమ్మి;

సరణి మిగిలి చెడదె! చండాల సేవచి”

అనే పద్యాన్ని ఉదహరించి ఆర్ముద గారు తమ స్వాతీవ్యాసాల్లో వామాచారాల గురించి (పస్తావించినారు, వామాళారులకు పూజా సమయంలో “పంచమకారాలు? (మద్యం, మాంసం, మైధునం మున్ను గునవ్రి (ప్రధానం, ఆ సమయంలో సిదురాలు గుడలూడ దీసుంది

ధి తాటి

అ తరువాత గుడ్డలు ధరిస్తుంది. ్వ్చున ఓ అంశాన్నే సిద్ధురాలు.... “వనులుదీరు వెనుక పాతలు గొట్టురాగో అన్నాడు, ఈ వోమాచారాన్నిి ఖండిస్తూ “నడుము బట్టగట్ట నగుబాటు శాద్రాక్రో ౫ అని పరిహాసించి ఉండవచ్చు.

ఉన్న ధనికునికే సమాజంలో గౌర ములదనికూడ వేమనకు తెలుసు- కాని జ్ఞానవంతుడై న యోగిని గూడ్ర చికుగుబట, మురికి యొడలుజూచి

యైల ౭౬

'వేమన వేదశాస్త్రం కర్ట్‌ ఫి చులకనగా జూడడం ఆయనకు కోప కారణ మైంది. చిరుగుబట్ట చీనాంబరమన్సి మురికి యొడలు ముక్తియని ఖావించ మంటాడు, ఇంతకు మించిన కోపం వేమనకు మరొక్కటుంది. పేదలు పుట్టగోచి “పెటు. కుంటారు. వారిని ఆనాటి ధనిక సమాజం చీదరించు కుంటూ వుంది. కరుణామయుడైన వేమన వారిని ఎదుర్కోడానికి “తలి గర్భ మందు” అన్న పద్యంచెప్పి నోరు మూయించి ఉండవచ్చు.

ఛా ఇక మకుటానికే వస్తాం. విశ్వద = సమస్తము ఇచ్చునట్టి; అభిరామా = మనోహరమైనవాడా; అంటూ తనను తాను సంబోధించు కునే చేమన ఆకారం మనోహరంగా వుండక్క దిగంబరంగా (వికా రంగ్రా ఉంటుందనుకోవడం అజ్ఞానాన్ని (పతిబించిస్తుంది అనుకోవచ్చు. ఆఏంగిలెంగిలనుచు నానోటి తోడనె, “కేదములను జదువు వె[రులార[ అన్న పద్యాన్ని పట్టుకొని వేమన “ఎంగిలి విస్తరాకులు నాకే వాడని “తలి గర్భమందు అన్న పద్యాన్ని ఉదహరించి “*దిగంబరు యు డని) భావించడం, ఆ పద్యాల్లోని మహోన్నత భావాలను (పక్కకు నెట్టడం, వేమన్నకు న్యాయం చేసినట్టా 7 పె అంశాలన్నిటి దృష్ట్యా ఈ చ్మితపట పరంపరలు ఒక మూఢవిశ్వాసంగా, జక చచ్చు సాంపదాయంగా మారు తున్నవి. ఏ చచ్చు సార్యపదాయాలకైతే వేమన వ్యతిరేకమో, అదే సాంవ్ర దాయం ఈ సమస్యపై కొనసాగు తున్నది. ఈ వివాదాన్ని ఆపివేసి ఇప్పటికైనా ఈ దిగంబర పటం (పచురించకుండా వంకే మంచిదని భావిస్తున్నాము. “వేమన ఈ లోక సుఖాలను వదులుకొని, దిగంబరుడుగ్యా దేశములు తిరిగినాడు” పారములో వాక్యము,

480 విప్ణవయోగి, విశ్వకవి

“వేమన దిగంబరుడుగా దేశములు తిరిగినాడు”. వేమన చిత పటం కింది వాక్యము. పై వర్షన, వివరణ ఉన్న [గంధం తెలుగు వాచకము. _ నాల్లవ తరగత్కి శీర్షిక “యోగి వేమన పారం 12, (నచురణ _ ఆంధప్రదేశ్‌ (పభుత్వం 180.00, రచయిత “లలిత కళా నిధి విద్వాన్‌ మైనంపాటి వెంకట సుుబహ్మణ్యం,

ఈ లలిత కళానిధి గారు వేమన నగ్న స్వరూపాన్ని, తాను కన్నులారా స్వయంగా చూచి వచ్చినట్లు, చితించీనారు విశ్వకవి 'వేమన్నను గురించి అన్నెమూ పఫున్నెమూ, కల్లా కపటము ఎరుగని “చిదిమీన పాల్గారు? చిన్ని బుగ్గల “చాచా నెహూ” సైన్యానికి అంధ్యపడేశ్‌ [పభుత్వమూ, పండిత పకాండులూ, ఉగ్గుపాలతో నేర్వే

(లశ (పభుత్వ న గ పారాఠివి]

ఈ చిత పటం దాదాపు వేమనకు సంబంధించిన అన్ని [గం నాల పైన, శతశాలపైన కొట్టవచ్చినట్టు కనపడుతూ వుంది. ఒక రాళ్ల పల్లి (గంధం, అప్పారావు గార్జ [గ్రంధాల్లో తప్ప (టౌను దోర 1029 నాటి సంకలనం, ఆంధధ(పదేశ్‌ అకాడమి వారు [వచురించిన పుస్తకంలో తప్ప. (రెండవ సంకలనం, 1089) లో యోగి చేమన విజ్ఞాన "కేందం వారు బం గోరె, గార ఆధిపత్యం [కింద ]పచురించిన అమూల్య [గ్రంధంలో ఈ నగ్న చితమే అట్టపైన “అకర్త ణీయంగా” అచ్చు వేయబడింది. తేలుగుభ్రాషా “వ్య ప్రక అవిరళ కషి సల్పిన, భాహిళ్దారక, వాన్నిళ్ల వెరిక కేశ్వర శాస్త్రీ గారు 1955 లో వేమన పద్యాలు సేకంంచిన ఇళ ఉద్దరిరిద్రాస్ని (పకటించారు. అట్ట పైన మెడలో ర్కుదాక్షమాల, మొలకి గోచిపాత వున్నది. లోవలి భాగంలో దిగరిబర చ్మిత పటము వేని అరితటితో ఆగక “తలి గర్భ

మరీ మందు దాబుటి నప్పుడు” అన్న పద్యమంితా మ్షు;దించి ధృవీకరణ ల య కోసం, ఈ బామ్మ తంజావూరు రాశ్రనగర్తు నందలి చితపట ము నుండి తీసినది. అంటూ (కింద (నాయబడ్తి వుంది.

వేమన వేదళాస్త్రం౦ శకి1

ష్ట్ర లో ఉదయ భాషా [పవీణ బులును వెంకట రమణయ్య

గారు తాత్పర్యంతో సహా వేమన పద్యాల (గంధం, ఆచార్య గంధం

అప్పారావు గారి పీరికతో, బాల సరస్వతీ బుక్‌ డిపో కర్నూలు వారు

అచ్చు వేయించినారు. ఆ పుస్తకంలో గూడ వావిళ్ల వారి మామూలు

చ్చితపటమే వేసి (కింద అర్థం, సర్దం లేని అయోమయ పద్యాలను 1పకటించినారు.

1900 లో "పెద్దలు నార్లవారి “వేమన” అన్న ఆంగ్ల గగింధంలో (కేంద అకాడమి వారు పొకటించినద్భి గూడ అట్టమాద ఈ దిగం 'బర దివ్య వ్యిగహమే దర్శన మిస్తుంది.

*య్రక్షమాల్కు జపము యవని దొంగల రీతి అంటూ రుదారిక్ష మాలల తూలనాడిన వేమన్న ఈ మాలను కంరాభరణంగా ధరించి ఉండ గలడా ?

తాను వేశ్యా లోలుడై నట్లు వదినగారి పథకం ద్వారా. ఆ వేశ్య యొక్క నగ్న స్వరూవం దర్శించి బగ్న హృదయుడై విసుగు జెంది వెగటు బుట్టి, ఆపైని ఆమెను విసర్జించి నట్లు కథ లున్నాయి, నగ్న స్వరూపమే అతనిలో, అమాంతంగా కని విని ఎరుగని మానసిక మార్పు ఇెచ్చినవుడు, తాను మ్మాతం నగ్నంగా ఉండీ లేని గోచిపాఠళో, దేశ దేళాలు ిరుగుతాడా ? అన్న ధర్మ సందేహము సంఘ సంస్క ర్తలకు, సాపాత్య వేత్తలకు రాకమానదు. అయన పద్యాలనే అమాంతంగా తారుమారు చేసినవార్కు ఆయన స్వరూపాన్ని మాతం యధాతధంగా ఉండనిచ్చి వుండరు అన్ని ఊహించవచ్చు,

కాన ఇంతవరకు సాంపిదాయాలనే సవాలుజేసిన వేమన్న బొమ్మ సాంప్రిదాయని ద్ధంగా పత్రి గంంధం పైన ప౦చురించబడుతూ వుంది. ముందు ఈ సాంప్రదాయాన్ని పదులుకుంకటే “వేమన స్వరూప చ్యితం ఏది? అన్న విషయం తర్వాత నిర్ణయించుకోవచ్చు

జ నా న ణ ॥ =

గా విప్ణవయోగి, విశ్వకవి విష్ణవయోగి వేమన _ దిగంబరుడు కాదు తెలుగునాట తొలి సాంఘిక విష్తవ సంస్కర్త యగు "వేమనను కసీసం కౌపీనం (గోచిపాతు గూడ లేకుండా ఈనాటికి చితించడం హాస్యాస్పదమే గాదు, అసభ్యం గూడ, లోక స్వభావాన్ని బాగా ఆకళింపుజేసుకున్న కవుల్లో యోగుల్లో 'కేనున అ్యగగణ్యుడే గాద్ర్యు ఆద్యుడు గూడ, “పాగ పచ్చడలబు పైకి కూసంబును, వోగు లుంగరాలు బొజ్జ కడుపు, కలుగుసట్టివాని కందరు చుట్టాలు” “మలిన వస్త్రము తోడ మాసిన తల తోడ, రొడలి జిడ్డు తోడ నుండెనేని, క్యగ జన్ముడైన నజ్లై పొమ్మందురు” అన్న అంశాలు వేమనకు బాగా తెలుసు. అంతేకాదు ““ఈతకలకు లోతు నెంచంగ పనిలేదు చావు కంటె కీడు జగతిలేదు, గోచిపాత కంజ కొంచెంబు లేదయా? అంటూ లౌకిక జీవితంలో గోచ్చిపాత్ర పెట్టుకొని (బతకడం కంక దోర్మిద్యర ఇంకొకటి లేదన్నాడు. “కలిగిన మనుజాండు కాముండు, సోముండు, మిగుల తేజమునను మెరయుచుండ్సు విత్త హీను డరయ, నుత్త సన్యాసిరా[? కలిమిలేముల ఫలితంగా ఏర్పడే అడంబర వేష్క భామా భూష జాలు దార్మిద్య, దీన దైన వేష దోషాలూ బాగా ఆకళింపు జేసుకున్నవాడు.

'వేమన వేదశాన్తం రృగ్టిక్సి ఇఆభ్రన్రము లేమి యనగ దావానలంబద్వి తన్ను జెరచును దరిదాపు జెరచు, ధనము లేమి జూడ దలచనే పాపంబు నాటి సమాజాన్ని దహించి వేస్తున్న దార్మిద్య చావానళలాన్న్ని పార్మదోలాలనే పగాఢ లక్ష్యమాయనది. “జ్టల్రిన్సి నాడు నరుడు కానడు మదమున్వ లేమి నాడు మొదలు ేనెలేదుఫొ అంతులేని సంపద, కటిక దార్మిద్యం రెండూ మానవుని చిముక్తికి ఆటంకాలు. అందుకే “ఇట్టి బద్ధ వీవి ఇన్నడు మోక్షంబూో (అని జక పాఠం, *జ్ఞల్రి మి భేమి లేని కాలంబు గలుగునా" (మళియొక పాఠం): అంటూ సమసమాజం కోసం కలలు గన్నవాడుం కుల మత భేదాలతోపాటు, దారి1ద్శ నిర్మూలనావశ్యకతను గూడ సమానంగా గుర్తించి, అందుకోసం అనేక మార్థాలను (తనకు తోచినవి) సూచించినవాడు. కడకు దారి,ద్య నిర్మూలనకు రసవాదాన్ని గూడ అ్యశయించిన చిక్షాదక్తుడుం “వేన్రున నగ యోగి వెలసె లోళములోన, పూజ రిచుడు వుణ్య పురుషులార; పూజ లిడిన యంత భుక్తి ముక్తుల నిచ్చుి అన్నట్లు (వ్రజ లితనిని భుక్తి చుప్తిల నిచ్చు చూగిగా హూజించి దారే గాని “బాలోన్మ క్ట పిశాచాల” మాదితి తిరిగే ఐహిక సుఖ వాంఛ 0 తేని అవధూతగాన్నో భాగవతంలోని అఆజగరయోగి వ '0టీ వానిగానో జడభరతుని వంటి వానిగానో భావించ లేదు "

శ్‌ విపవయోగి, విశ్వకవి “వేమన తన సిద్ధాంతాలను శిష్యగణంకో (అభిమానులతో) సహా ద్ధ శగణంకా | పళ ,పాంతాల్లో తెలుగు దేశ చర్యితలో నే కని విని ఎరుగ నంతటి కవితా క జై,త య్యాశలు గావించిన వాడు. నాటి శ్రీనాధాదుల కవితా జ్ట్యైత యా్యతలూూ నేటి తిరుపతి వెంకట శవుల ోనానారాజ సందర్శనాలూ” "వేమన కవికా జైత్ర యాత ముందు సూర్యకాంతి ముందు, దివిటీల వంటివి. అందుకే అయనే ఆశువుగా జెప్పిన పద్యాలు వేల సంఖ్యలో తాటి యాకుల కెక్కిసవి. “లోకుల రసనలె అకులుగా. గొడ ము[దింప బడినాయి, "వేమన (వయోగశాలలు పల్లె టూళ్లు పీడిత తాడిత (పజలు; ఛా అతని (పబోధాలన్నీ ఉన్నత వర్గాల కులాల పెదలకు బద వ్యళిరేకం- ఆచ్యితి టై ణ్‌ కు ఆ పరిస్థితులలో కొన్ని చోట్ల "పై వర్గాల శతృ మూకలు శమన అల్లరి మూకను ఉసికొల్చి అవమానించుటకు వూనుకొని వుండవచ్చు- అ రౌడీలు వేమనను “గోచి యూడె ననుచు హేళనగా మొల పంచే నూడదీసి “కోతి యాట లాడించి* యుండవచ్చు. ఊరి నుండీ వెడల గొట్టి యుండవచ్చు_.అతని సిద్ధాంతాలు నచ్చని శతృవులు, రాయలసీమ భాషలో గోన పెట్టడ మంకు పంచ కట్టడ మని శక జ్య రు అర్థం, వక్కడ అట్ట గోచి లేదాగోచిపాతూ అంపిన శాటీన మని భావన, అలవిగానిచోట్టనే” ఇట్టి అవమౌనాలు జరగడానికి అవకొళే మురిటుంది, అట్ట అవమానాన్ని గురించీన పద్యాలు పాఠ భీదాలతో జరిగి యుండవచ్చు. జీవితాంతమూ, అన్ని కాలాల్టో అన్ని చోట్లిః 'వేనున కిట్టి అవమానాలు జరిగినట్టు చితించ్చి తెగలానిశాడు డాక్టరు గోపి తన “వేమన పద్యాల నేపధ్యంలోః అన్న వ్యాసంలో, అందులో వేమన్న స్వగతాలుగా చెప్పుకున్న పద్యాలుగా వీటి నుదహరించినాడు?

వేమన వేదశానస్త్రం" జిగ్‌

“ఖహు వురాణ చయము పఠియింపగావచ్చు,

బహుళ శాస్త చయము చదువవచ్చు;

సహన మొక్కటబ్బ చాల కష్టంబురా”

“తిట్టి కొ స్టైనేని తిరిగి మాటాడక ఊరకున్న చూడ నుర్విమోద; వాడసు పరమాత్మ వర్శింప శక్యమా[” ఇట్టి పద్యాలు సహనం యొక్క (పాముఖ్యతను తెలియజెప్పడానికి చెప్పిన తత్య బోధ. మాటవరుసకు గోపియన్న క్ల వేమనశే ఆ పద్యాలన్నీ అన్వయించుకొని తనను తాను “స్వస్థపరచుకొని” యుండవచ్చునను కుందాం.

“పుట్టు బిత్తలి వలె పోవు బిత్తలి వలె

తిరుగు బిత్తలి వలె దేహి ధరణి"

“వస్తా బిత్తల పోతా బిత్తలి' అన్నది మరణ సమయంలో, [వజలు వాడుకునే స్మశాన వేదాంతం, ఇందుకు “తిరుగు బిత్తలి వలో అన్నది వేమన దిగంబరుడనడానికి చేర్చిన వాస్తవ వికుద్ధమైన కల్పన అని ఎవరైనా సులభంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు, ఇవన్నీ ఫలానా సందర్భ ములో, ఫలానా చోట జరిగినవని చెప్పడానికి తగిన దాఖలాలు కావు, శేవు గూడ. అవన్నియు ఊహా పోహాలు మ్మాతమే. ....*జీవితాంత్య దశ వరకు అప్పులతో (భార్యా బిడ్డలతోసహ) తిట్టుతిని, కొట్టబడి ఎక్కడో ఒకచోట తనువు చాలించి వుంటాడు వేమన” అని ఇంకొక ముక్తా యింపు ఇచ్చినాడు డాక్టరు గోపి. లా

శాని *చేనమన నగ యోగి వెలసే లోకములోని అన్న పద్యాన్నీ ఉదవారించి అనాటి సమాజంపై అసంతృ ప్రి చెంపనవారు, వేమనను సంభావించి (గ రవించి, పూజించ్చి నట్లుగా భావించి అట్టి పద్యాలు పది దాకా ఉన్నట్టు ఒప్పుకున్నాడు, ఇక వేమనయే సగర్వంగా చాటుకున్న ఈ పద్యం వినండి |!

శ్తగ్ర0 విపయోగి, విశ్వకవి

“ఇలను శూ్యూదుడౌట ఎరుగరా! వేముని,

మనసు అతని యందు మరులు గొనియె;

కొలిచిరి వ్మిపులు కోటాను కోటులై”

"వేమన శీవంగా విమర్శించే వ్కిపుల్లో కూడ జ్ఞానోదయం కలిగి తనను పూజించే దశకు చేరుకున్నాడు. (బాహ్మణులతో సహా లన్ని వర్గాల, వర్ణాల పజలు గౌరవించే “బహ్మజ్ఞానిగా” గురి ౦చే మహ

శ్రా అణా న్నత స్థానం వేమనకు లభించింది. ఈ పద్యం అతని జీవితాంతం బోధించిన నిత్య వాస్తవాలకు, అయన అంత్య దశలో పట్టాభిపేకం కట్టిన (పజల భావాలకు కూడ (పతిబీంబమే. ళు

మన పూర్వాంధ సాహిత్య చరితలో మహాకవులకు, మహా రాజులచే గజారోహణలు, కనకాభిషేకాలు జరిగినవి, అశ్రు [పజల నముహాకవి, (బహ్మజ్ఞానియైన వేమనను, తమ కందుబాటులో వన శ్‌ ప

ఉన్నతాళ్వాల పై” అధిరోహింపజేసి సన్మానించి వుంటారు. ఈ సంటే దాయమే వేమన అవతారమనే కటారు పలె *బాలచేములో నంతలీ వారికి గూడ ఈనాటికీ లభిస్తూ వుంది. 'మునిం సాం్యపదాయంో పెండ్డి కొడుకును గ్కురంపై ఊరేగించడం పరిపాటి. హిందూ పద్దేతిలో అచార్యులక్కు రాజులకూూ “పల్లకీలు, పగటి దివిటీలు”, హీందూ ముస్లి సౌం్యపదొయాల రెంటి మేళవింపేే ఈ వేమయ [ల పగటీ ద్రివిటీలకో గూడిన అశ్వారోహణ సొంపదాయమని భావించవచ్చు.

మానవుని మౌనవులు మోళ్సి పల కీల ఫ్యూడల్‌ దుఠరాబొరలి? ఇందులో తొలగించి వేయబడింది. అర్మధదేశలలో వేమన 1 'షెటిన కుల మ 0 న్‌ పోవడ గారరమెన తాత్విక సౌయ్యపదాయాన్ని, సరిగా క

6 వన్దినే గోపి ఈ విధంగా పొరబడజానికి కారణపే వుంటులిది.

వేమన వేదశాస్త్రం శీగ్ర7 భారతీయ తాత్విక పరిణామాన్ని బాగా అధ్యయనం చేసిన అభ్యుదయ తాత్విక విమర్శకుడూ, “విశ్వదాభిరామ” అన్న (గంథ రచయిత శ్రీ (తివురనేని వెంకక్రుశ్వరరావు గార్కు శివయోగిగా వున్న వేమన మొదట దిగంబరుడనీ ఎప్పుడో రాజయోగిగా మారిన తరువాత గుడ్డలు (కావి గుడ్డలో, కళ్యాణ కారకమైన పసుపు బట్టలో ధరించి ఏసు్యక్రీస్తువలె పునరుళ్ఞానం చెందినట్లు మారి వుంటాడని ఊహిస్తున్నారు. వేమన రాజయోగి కావడానికి దిగంబరత్వం వదిలించడానికి, పీటముడి వేయడానికి అల్హమ (వభువును సంధి కాలంలో అండగా ఇచ్చుకున్నట్లుంది శ్రీ రావుగారు. కాని ఆ అవసరం వేమనకు న! ఇళ్ళే వచ్చిందా ? అయితే ఆ పేరు వేమన పద్యాల్టో ఎక్కడ వున్నది గ అన్న (పశ్నలు దయిస్తాయి. వీర న్లైవ మత సంస్కరణలో అల్లమ (పభువు భావాలు అందులోని మతపు తొడుగును చించి చేయడానికి వేమనకు తోడ్పడినాయన్సి మాట వరుసకు ఒప్పుకున్నా ఆయన దిగంబరత్వాన్ని గూడ మక్కీకి మక్కీ అలవర్చుకో వలసిన అవసరం వేమన వంటి హేతువాదిక్సి విప్ణవ భావుకునిక్కీ కలిగిందని భావించడం పొసగదు. వేమన ఎంత తత్వవేత్తో, అంతకంకు ఎన్నోరెట్లు సామౌజిక స్పృహ గలిగిన విప్టవ భావుకుడ్డె న విశ్వకవి, అనాటి సంక్షుభిత కల్లోల పరిస్థితి, వివిధ మతాల మధ్య విషమించిన సంబంధాలు మానవున్ని కదిపేవిగా, కల్లోలాన్ని సృష్టించేవిగా వున్నాయి. మతం చోదక శక్తిగా వుండి సమాజాన్ని నడిపే దశ దాదాపు అంతరించుతూవుంది, కులాలులేని ఇస్తాం కూడా మక్కా య్మాతలతో, బలవంత మళఠాంతీ కరణలతో, (పత్యేక కుంపటి గలదిగానే వేమనకు తోచింది, అందువల్ల దర్శనంబులారు దైవం బదొక్క'కుో) అన్న నిర్ణ యానికి వచ్చి

468 విప్త్లయోగి, విశ్వకవి నాడు, శైవ. వైష్ణప మరాలు, మసీదుల్లో నమాజులు, మక్కొ య్యాతలు, రాంభజనలుు మతాల తగాదాల, అన్నీ వేమన్న విశ్వ మానవ సమైక్యతా భావానికి భిన్నమైనవే. అందుకే “మఠములోన నున్న మతముల దెగగోస్కి ఘటములోన నున్న ఘనుని దెలియి”మని మత మౌఢ్య నిర్మూలనకు పిల పిచ్చినాడు. అట్టి అవసరం అద్విలీయ సామాజిక సృహ గల వేమనకు సులభంగానే అలవడింది. అల్లమ (పభు వరకు పోవలసిన అవసరం లేదు,

నిదేశీయుడైన గ్రబౌను గూడ కై%ిస్తవుడు కావడం వల్లిః భారతీయ తాత్విక పరిణామ [కమాన్ని, వేమన వేదాంతాన్ని అర్థం చేసుకోలేక అది “అగాధమని”” విన్నముడై చెప్పుకున్నాడు, యోగాొభి మానులైన, కూట వేదాంతుల (వమ పాలు కూడ ఇందుకు తోడ్పడి వుండవచ్చు, న

1875లో కడప జిల్లా మాన్యుయల్‌లో [గిబుల్‌ అనే దొర వేమన దిగంబరత్వాన్ని గురించి ఒక కథ (జాశారు. రెండెదులు పోటాడుతో వుంటే వేమన యోగి వాటిని విడిపించే సందర్భములో గోట్‌ యూడీ దిగంబరుడై , అట్లానే శాశ్యతంగా దిగంబరుడ్జై వెళిపోయి నటు - ళో నిర్ధారించ బూనుకోవడం పవక ల గారంగా వెమన దిగంబరిల్వే

రి పద్ధతి కాదు.

(గిబుల్‌ [వాత కంశైు సుమారు ఆయిడేండకు ముందే మరణించిన “బాల చ్యక్రనామ*. వేన్సున్సి సమాధి. నిర్మీంచ. బడింది. అతని వంశీకులు పెన పేర్కొన్నటు వేమన + పగలు దివిటీలుః పసువు బటలతో ఇన్నలా మ [ మ్‌ యం

కు క వచ్చే సాం్యప (పారంభమైంది, ఈ విషయం గమనిసే ఈ పిట కథల [పామా జికలే? చారిత్రక సాంప్రదాయం ముంధు నిలవదని అర్థే మౌతుంది

వేమన వేదశాస్త్రం త($

అవ్రేన్సున దిగంబరత్వరి అహింసా బోధ, కుల నిర్మూలనా దిక్త చాన [పబోధం మొదలు శూన్య తత్వం వరక్కు శైవ సాంపదాయం నుండే పుచ్చు కున్నాడనే నా మతం, కడకు వేమన గోదావరీ మండలంలో మృగ, పక్తులతోపాటుగా నీటిలో విసిరేసిన ఫుళ్లెలలో ఎంగిలి అన్నము ఎత్తుకొని తింటూ తిరిగే డన్న గాధ వాడుకలో వుందని వంగూరు వారు (వాయగా అన్యాయం ఘోరం, నేరం నమ్మలేము అనే వారు అనగా, అలాగే తిని తిరగమని పాశుపతశై వం విధించిందని వేమన అలా చేసి వుండడం అసంభావ్యం కాదని, అంటున్న వాళ్లి” అంటారు శ్రీ వెంక కుశ్వరరావు గారు. “వేమన శివయోగం” అన్న వ్యాసోపన్యాసంలో ( వేమనం-వివిధ దృక్కోణాలు అన్న పుస్తకంలో ము(దించ బడింది

ఇంత దీర్ధంగా లాగి శైవ మనే గాటి గుంజకు కట్టి వేయ నవసరం లేదన్సీ ఆ మాటకు వస్తే వేమన వంటి హేతువాది, మూఢ విశ్వాసాలకు ఆలవాలాలుగా మారిన ఆనాటి ఏ మతం గుంజకు కు ఖడేవాడు కాదన్తీ ఆయన పద్యాలు వేనోళ్ళ సాక్ష్య మిస్తాయి.

ఎంగిలి కూడు సంగతే చూస్తాం-

“ఎంత కరువుయైన నెంగిలి యన్నము,

పరుల కిడెడు “ధర్మ పరులు చూడ;

భూమి మీద నెంగ్లి వుల్రెలు నాకెడు

కుక్కతై. పుడుదుకు కోరి వేమ”

(సిపి. (బౌను 1880 నాటి సంకలనం, పేజి 106శ్చ పద్యం 200)

“వంగూరు వారి మైవాదాన్ని అంతగా సమర్ధించే (త్రిపురనేని వారు పూర్వ జన్మలో ఎంగిలి యన్నం౦ పరులకిడిన పాపానికి శాష

త్‌0 వి్ల్రవయోగి, వశ్వకవి

[గస్తులైన దాతలు కుక్కలై పుట్టి వేమనతో పాటు గోదావరీ తీరంలో ఎంగిలి మెతుకులు తింటున్నారన్న మాట! ఎంత అసంగతం!

వేమన సాహిత్యానికి వునాదియైన సాలఘీక దృక్పధాన్ని తగ్గించి, తాత్విక దృక్పథానికి (పాథాన్యమివ్వడం ర్వా దొర్దిన దోష మిది! అన్నదానంలో ఎంగిలి అన్నం పెట్టడాన్నే తీవంగా నిరసించిన “వేమన, పుల్లిస్తరాకుల్లోని ఎంగిలి యన్నం తిని వుంటాడా? ఇది వంగూరు వారికి అందిన కట్టు కథో కాకపోతే వేమనను, యోగ(భష్ట నిగ్కా దుర్వాసుని వంటి భష్టయోగిగా భావించి అందుకు అనుగు ఇరంగా అల్లిన కల్చిక కథయో, అయివుంటుంది. కాబట్టే తెలంగాణా వాసుల్హూ స్ముపసీద్ధ విమర్శక్యాగేసరులగు శ్రీశేషా్యది రమణ కవులు? ఈవాడం వంగూరి వారిదశే నిర యించి ఖండించినారు, (వావిళ్లవారి ప! కీ వేమన పద్యాల పీఠికలో) వంగూరు వారు వేమనను గోదాపరీ తీరవాసిగా నిరారణ చేయ ధి దరలచుకున్నారు. గోదావరీ తీర (పాంతములో వులిస రాకులోని ఎంగిలి ఉండే ళా మెతుకులు ఏరుకొని తింటూ దిగంబరుడుగా తిరిగినాడనే గాలి కబుర్లు సృష్టించి ఆయనకు దిగంబరళ్వాన్ని కృ(తిమంగా ఆపాదించడానికీ? తమిళనాడులోని తం౦జూవూరుకు పనిగటుకోని వళీ నారు, అక్కడేదో ల ను ఒక ఊరూ పేరులేని దిగంబర చిశపటాన్ని, రాజమందిరంలొనిదని చెప్పి ఆంధ దేశానికి అంటగట్టినారు.. అనాడే స్కుప్రసిద్ధ సాహితీ విమ రృకులగు సి.ఆర్‌, రెడ్డిగారు ఆ చ్యితపటం పట అనుమానం (పకటించి న్‌

నారు. ఈమధ్యనే (సముఖ సాహిత్య చర్మితకారుడగు అరుద్రగారు గూడ “ఆ దిగంబర చ్మికపట౦ వేమన గారిదేవా 1” అన్న కొండంత అను మానం (పకటించినారు. (జక వాసంలో )

వేమన 'వేదళాస్త్రం క! ఇట్టి ఈ దిగంబర చి[తపటం ,కింద = “తల్లి గర్భమందు తాబుట్టినప్పుడు, మొదల బట్టలేదు తుదనులేచు, నడుమ బట్టగట్ట, సగుబాటు కాదొకో 1 అనే పద్యాన్ని (పచురొచడం "వేమున పద్యాల ,పచురణకర్త లందరికి ఒక అలవాటుగా తయారై౦ది. ఈ పద్యాన్ని ఉదహరిస్తూ, "వేమన "పైన విమర్శలు సొగించే పరిశోధకులందరూ “వేమన దిగంబ శుడు* అంటూ ఢంకా బజాయిస్తున్నారు. కాని దిగంబరత్వమే ఆయన ఆదర్శమైతే ఈకింది పద్యాలు చిత్త గించండి! “ఈ కలంట జేసె దోకలంట బేసె, గోకలంట జేసె లోకమునకు; మాన రక్షణంబు చుర్యాద యని తెల్పి ఎ- చాపోవారి వళి “ఆకలంట జీసె దోకలంళు జేసె శోకలంట జేసె గుట్టు మూసె; చూన రక్షణంబు మర్యాద యని తఆల్బీ _ నేదునూరు చంగధరం గారి పతి “క్కకలండ జేసి దోకలండల జేసి కోకలండ జేసి కొంత మాయె; నాకులండ జేసె నఖిల జంతువులకు సబౌను (వతిఎయోగి వేమన-తెలుగు విజ్ఞాన 'కేం్యదిం (వచురణ-1988సం* సంకలనం నృష్టి కర్పయే చరా చర ప్రాణి కోటికి (వెట్టు పక్షులు, జంతు పులు అంతటికీ మాన సంరక్షణ కోసం ఈకలు తోకలు, ఆకులు

గ! విస్తవయోగి, విశ్వకవి సృష్టించి నక్లు మానవులకు గూడ కోఠలు (బట్టలు) సృష్టించి నాడని “వేమన స్పష్టం వేసినాడు. అన్ని (వతుళ్లో వున్నందువల్ల పె పద్యం వ “మనది కాదని అనలేము గదా? కాబట్టి ఇప్పటి నుంచైనా సందర్భ శుద్ది లేకుండా “తల్లి గర్భ మందు” అన్న పద్యాన్ని దిగంబర విగ్రహంతో పొటు ముదించే సాంప్రదాయాన్ని మానుకులకేే విమర్శ కులకు (పచురణ కర్తలకు శతసహ్మ స వందనాలు, ఇక తిండి తీర్దాల విషయంలో గూడ వేమన చాటి బెప్పిన అన్ని (పతులలో గల ఈ [కింది పద్యాలను ఆలకించండి! “కసవు పసికి జేస్కె గారి ఫణిక జేసె మన్నెరలకు జేసె మరువశేట్టు య కుంభిని జనులకు కూడట్టు జేసెరా[ జని బ్రేన్సి కూడు నియాన కసువది కూరలేని తిండి కుక్కతిండి; [పియముళేని కూడు పిండంపు కూడురా[2 దీనిని బట్టి, బట్ట జాతల వలెనే, తిండి తీర్ధాలు గూడ [పకృతి (పసాదించిన వరమని అవి అన్ని రకాల (పాణులకు అందుబాటులో వుండాలని వేమన భావన, ఆదర్శం గూడ, అంతే కాదు; “నోటి పిప్పి కెల్ల నొప్పి లేకుండ్రగ్య నాకు, పోళ సున్న మౌషధముగ్య బెట్టకుండెనేని -బెనురోత వేయుర్రా[? అన్నమే గాదు - తాంబూలము యొక్మ అవశ్యకతను గూడ కొక్కి వక్కాణించినాడు.

వేమన వేదశాస్త్రం త్త

కూడు గుడ్డలకు నోచుకొనని నిర్భాగ్యులను, తమ సుందర దుకూలాల అడంబరాన్ని (పదర్శించి ఈనడించ్చే ధనిక వర్గాల దర్పాన్నీ, తాము వేదాధి కారులమన్సి ఆధ్యాత్మి కోన్నతులమని, విరవీగే అగ వర్ణాల అహంకారాన్ని, పటాపంచలు చెయ్యడానికే "ఫెల్లుమని చెంపపెట్టు పెట్టినట్లు “తలి గర్భమందు తాబుట్టినప్పుడు” “నెంగిలెంగిలనుచు నా నోటితోడనే, వేదములను చదువు వ్యెరులార [౫ అన్న పద్యాలను చెప్పివుంటాడనేది ఎపరిక్రైనా తోచే సహేతుక సందర్భం-

ణః సో ణి ఖు

వేమన వేష బాషలు-తమిళ కర్ణాటక దేశాలు- త్రిలింగదేశం

దక్షిణాది దేవుళ్లు నటరాజు, మురుగన్‌, దక్షిణామూ ర్తి సుందర దిగంబర బాల శై వ మూర్తులు. అల్లమ (పభువు, సదాళివ (బహ్మేం్యదులుః రేవణ సిద్ధుడు మున్నగు వారు ఆంధ, కర్ణాటక శివయోగులు దిగంబరులు, అయితే వీరీ కాలంలోని చార్మితక పరిస్థితులు వేరు. -వేనున కాలానివి వేరు. వీరిలో అత్యధికులు సామాజిక నృహళంకు భక్తి తాత్విక (పభావం ఎక్కువగా వున్నవారు,

వేమన కాలంనాటికి కర్ణాటకలో శై వంరాజమతం. తమిళ దేశంలో వైష్ణవ మత [పాచుర్యం ఎక్కువ. విజయనగర రాజులు మొదట శైవులై వుండి తమిళదేశ (1పభావంతో - వైష్ణవులుగా మారినారు, ఇది తెలుగుదేశ (పత్యేకత, విజయనగర పతనానంతరం జీవించిన వేమన దృష్టిలో శివుడు, “రజత్నాదిపై గూర్చున్న రాజయోగి, రాజశేఖరుడు. కాని దిగంబరుడు కాడుం “యథా టెవ స్తథా ౫ అన్నటు ల దాయం అక్కడ వుంది- మస్లా. దిగంబర శివారాధన సాం్యప

ప విశ్య్శకవి లు ఆంగధుల వేషధారణ ఇందుకు భిన్నం. తలపాగా (రహ న చి 'పైన దుప్పటి లేదా అంగ వస్త్రం (పె పంచ ధోవతి (మొల ఒంటి నిండా గుడ్డలు ధరించేవారు, “బంగారు పూల దుప్పట్సి రంగెన రుమాల శేకు రాజిల్లంగా; సింగారించితి వారా! గంగాధర! నీలకంఠ! గౌర్రినా ధాని వీధి “చేత వెన్న ముద్ద అవే పద్యం వలె మొన్నటిదాకా మన ధన బడి పిలలకు బట్టీ పెట్టించే పద్యం ఇది. ఇట్టి సుందర ళిఐవారాొ ళా అం్భధులది. ఈ శివుడు ఏమా లేకపోత్తా “చాకివాని తోడ చికాకు పడలేక్క సిరిగలాడు పట్టు చీర గై; శివుడు త్రోల్ప గక్టై సీ యని మద రోస్కి ఖై రవుండు చీఠ బార వైచొ అన్న చాట్స పద్యం (సకారం మాన రక్షణకు “*ఎంత భిక్తుక్‌ రైన్స కనీసం తోలైనా ధరించేవాడు శివుడు. తెలుగునాట తాం్యతి సార్మపదాయ దేవృడగ టైరవుడే దిగంబరుడు. మన భారత జాతీయ సంప్రదాయంలో ఐహిక స్పర్శలేని; ల గరాలుగా, బాలోన్మత్త పిశాచాల తిరగే శివావధూతలు అరుదు. వీ (ప్రభావం సమాజంపై ఏమో వ్యండదు. వేమన్న సమకాలికుడో, తర్వాశ్‌ వాడో అయిన సుప్రసిద్ధ తత్త్వవే శ్ర సర్వజ్ఞుడు (కర్ణాటకుడు కొ గ /. ౯ దిగంబరుడు గాడు, వీర వ్లైవంలో దిగంబరత్వం, కర్ణాటకలో గూ వేమన కాలానీకి పలచబడి పోయింది కాబట్టి ద క్షీణాత్య శైవ సాంబ

“వేమన వేదశాస్తం శ్‌ దాయ [పభావం, వేమనను దిగంబరుడుగా మార్చిందనే వాదన గూడ పసలేనిది. అయితే దిగంబరత్వం అంకేు మహోన్నత తత్వ 'సాం[ప దొాయంగా భావించేవారు, నాటినుండి నేటి వరకు చాల మందే వున్నారు. కాని వేమన ఆ కోవలోనికి చెందినవాడు కాడు. సహజంగా నమౌజ సంస్కరణ కోసం, లౌకిక తత్వం ఉట్టిపడే హేతువాద పటిమతో కూడుకున్న విష్ల్పయోగి, యోగభ్యాసం రసవాదం, మూలికా పరి శోధన్స మున్నగు [ప్రయోగాలు అన్ని కేవలం మానవ శ్రేయస్సు, నా కాంక్షించి చేసినవే, వేమన్నలో వున్న ఈ సహజ సామాజిక దృక్పథం ఎప్పుడూ, ఏ మాతం మారలేదని దృఢంగా చెప్పవచ్చు.

దాక్షిణాత్య శ్రైవమే కాదు, ఏ మతంలోని మంచివైననూ, 'వేమన నిస్సంకోచంగా స్వీకరిస్తాడు. ఏ మఠములోనైైన దురాచారా లస్సు మూథాచారాలను అదే విధంగా నిస్సంకోచంగా ఖండిస్తాడు. ఇది వేమన పద్యాల్లో అడుగడుగునా [పత్యక్షమయ్యే నిత్య సత్యం. ఏ మతాన్నీ గుడ్డిగా అనుసరించే మూఢ భక్తుడు అసలే కాదు. దేశ కాలాలను బట్టి సాం్యపదాయాలు, మతాలూ, ధర్మాలూ మారుతాయనే అంశాన్ని గమనించిన లౌకిక వాది,

“వ్చేనమామ బిడ్డ మెరసి పెండ్రా మాయె,

అఆరవలందు నదియె చెళ్తైలాయె;

వలసిన పుణ్యంబు వలదన్న పాపంబు

అంటూ అంధుల, అరవల్య (పత్యేక సాం్యపదాయాలను గూడ గమనించిన వాడు. అల్లమ (వభువు బసవేశ్వరుని పీరనైవ పతాకం (కిందనే అ మతాన్ని సంన్కరించిన శైవ సారపదాయ యోగ, కాని మతం తొడుగును పూర్తిగా తొలగించిన విష్లయోగి వేమన.

జ విప్లవయోగి, విశ్వకవి “బహ్మ జంపి విష్ణు భాగంబులో గల్పి, విష్తు జంపి శివుని వెలయ గలిపి; జ శివుని జంపి తాను శివయోగి క్రావలె... (పభధానమైన మూడు మతాల అరాధనా మూర్తులు, (బహ్మ వైదికొనికి; విష్ణువు వైష్టవానిక్సి శివుడు శైవానికీ (పతిబింబాలు. వేమన ఈ మళాలలోని దురాచారాలను చీల్చి చెండాడి ఆఖరుకు మత ముసుగునే చించి పారవేసిన్స అనగా శివుని జంపిన శివయోగి అనగొ మళజేతర విషపయోగి అయినాడు. అందుక్తే ఫు “బహ్మ్యవాత కెదురు" తిరిగెడ్రు వాడును, అదివిష్టు స్తూ మరయువాడు; మూడు కనుల వాని మొనసి నిల్చెడు వాడు, కానబడడు సీవు గాక వేము[ ఇట్టు సగర్వంగా తనదైన ఒక (పత్యేక్క మళేతర, మహోన్నలీః మౌనవతా వాద తత్వాన్ని 'పతిపాదించిన సాహసికుడు. ఈ (తిమూర్తుల వైదిక్క పౌరాణిక చరిిత్రల్లోని గుట్టుమట్టులను న్‌ అ్యకమాలను ఏక్షి పాకంబట్టిన వాడు, ఈ మతేతర దృక్పళొనేఎ దూదేకుల సిద్ధయ్య “ముట్టులో శివుడూ ముట్టులో (బ్రహ్మం, ముట్టలో విష్ణువు, ముగ్గుకు మూర్తుల మూలం ఎరిగిందిక్రులమూ* అంటూ అనో అనుసరించినాడు,. ఇక మాన సంరక్షణ కోసం వస్త్రం అన్న వేమన్న పిదాంలే?? [బైన్మాం _ సిద్ధ శీగు శిష్యుల సంవాదంలో ఈ రూపంలో ని

వేమన వేదళాస్త్రం జీ7 *కాయాలలో కెల్ల వీ కాయ యెక్కువ (బహ్మం గారూ? శాయాలలోకెల వప త్తికాయెక్కువ సిద్దా! న ధ

“| పత్తికాయ చ్మితవటములు బుట్టవా”

అన్న వేమన్న పద్యం ఆధారంగా మాన రక్షణకు తోడ్పడే (వత్తికాయ (పొముఖ్యాన్ని చాటుతుంద్కి పై రాజయోగుల తత్వం ! “రాజయోగ సారంిఅన్న తన గ్రంథంలో, సన్యాసమూ, దిగంబరత్వమూ మోక్షానికి సాధనాలు కావని తరిగొండ వెంకమాంబ స్పష్టీక రించింది,

“వర్జ్యాశమ ధర్మాలను వైదికాచార విధులన్తూ (పబోధించ డానికే భారతంలో నన్నయ “శ్రీవాణీ గిరిజాశ్చిరాయ దధతో వక్‌ ముఖాంగేషుయు”. అంటూ లక్ష్మీ; సరస్వతీ పార్వతులను తలపైన రొమ్ము'పైన నోటిలో ధరించిన (తిమూర్తుల ధ్యానంతో ప్రారంభించినాడు.

కాని వీర శ్రైవుకైన నన్నెచోడుడు, పాల్కురికి సోమన్న, ఛైదిక మత విరుద్ధంగా శివపారమ్యాన్ని బోధించినారు. దానితో బెడినిపోయిన నమౌజోన్ని చక్కదిద్దడానికి తిక్కన “హరిహరనాధ చత్వోన్ని* సోపానంగా 1పతిపాదించినాడు.

అక్ష కులు మఠ విభేదాలతో శిథిలమై పోతున్న తన కాలపు సమాజాన్ని చక్కు దిద్దడానిక్సీ గత కాలపు మత మౌఢథ్యాలను తొలగించ జానిక్సీ మతేతర లౌకిక సిద్ధాంత సాధనకు “తిమతాతీతం” జక సోపానంగా (పళిపాదించినాడు వేమన [

ఇట్టి మతేతర దృక్పథాన్ని (పతిపాదించిన వేమన అన్ని మఠా లకు సంశేతాలుగా వున్న కావి గుడ్డలు, పట్టు పంచలు, పుట్ట గోచులు, నల్ల బోడి తలలు, తెల్ల ని కంబళ్లు మున్నగు వాటితోపాటు, (పచారంలో

జ్‌

వున్న దిగంబరత్వం వేమనకు అంటగట్టడం, యుక్తి యుక్తం కాదు,

శ/8 విస్త్లప్రయోగి, విశ్వకవి వేమన దృష్టిలో మోక్షం కోసం గోచి పాతల, కాషాయ వస్తా%లకో పొటు దిగేంబరత్వం గూడ ఒక నటనే, వేషమే! మూఢాచారమే !! శాబట్టి 'వేమన్న _ అందుకు అంగీకరించినాడనడల అశ్చర్య€ ళు వాస్యాస్పదం గూడ, భారతంలో విదురు డవధూత యైన తర్వాత, వాన్మషస్థుడై అరణ్యాలకు వెళ్లడం, అక్కడికి తన దర్శనార్థం వచ్చిన ధర్మరాజొను జూచి, అప్పటి కింకా తన ఐహికస్పృహ వాపనందున, దిగంబరుడ్జెన విదురుడు చెట్టుచాటికి వెళ్ళినాడట! ఈ ఉదాహరణ (ప్రకారం నిరంతరం (ప్రజా సమూహంలో తిరుగుతూ సంఘ శుద్ధి కోనం పాటుపడిన వేమన్న దిగంబరుడు కావడ౦6 మేధా శక్తి సంపదల కందని విషయం. భారతావనిలో బుద్దుని అనంతరం మతంగా నిలువలేని ఆయనే బుద్ధ ధర్మం, హీనయాన్య మహాయాన్క వజయానాలుగా లీలి పోయిలది. ఆంధ దేశంలో బుద్దునితో పోల్చదగిన సంస్కర్త వేమన మతేతర తక్వజ్ఞానం గూడ శివయాగ రాజయోగ్క అచల యోగాలుగో చెలా చెదరె౦ది. గ. యూ (ప్రధానంగా వేమన్న కున్న సామాజిక స్పృహా లోపించిన కారణంగా (మంగా పై మూడు రజఖాల తత్వజానులలోో శివయోగులు రసవాదాన్నీ, రాజయోగులు నిరాశా వై రాగ్యోన్ని, అచల యోగులు మెట్టి చ్రకాకాన్నీ అ్మశయించ వలసి వచ్చింది. అందుచే [కమంగొ క గ్గే ర్‌ి ,సౌరిమంది వేమన కాపాదించ బడిన దిగంబరత్వాన్ని సి జారినాయి. రాజయోగ్వతై న్స ప సిధదయ్యల: థు అచల యోగులైన శ్రీధర శివరామకృష్ణ "గ్ర ఫర బహ్మం, సిద్ధ లో దిగంబర జూ లిప్ట దీక్షితుల, వంటి వారికి /0బ రా 'వేమనకు అంటగట్టి ఆయన్నేదో అలవిగాని అగాధ (బంిజ్ఞునిగా చెస్తూ పబ్బం గడువుట్రం జూస్తున్నారు. ఈ మార్గానేఎ అభ్యుదయ అధునిక విమర్శక నెం పదోయి వవరకులన వెంకకేశ్వరరావ్వు డాక్షరు గోల డలస రాలు డాళ్టీరు గోపి లాంటి వాళ్ళు అనుసరించడం సరి శాదని మా అభ్మిపాయం, లా ఖ్‌ స గః న

వేమన వేదళాస్త్రం (గు వేనున దృష్టిలో రామాయఖ, భారత్య భాగవత, (బసవ పురాణాలు)

భారతీయ సంస్కృతికి మూల కందాలుగా భావించబడే ఫై మూడు (గంధాలన్సు వేమన (గుడ్డి నమ్మకంతో గాక విమ ర్శనా ద్భృష్టితో పరిశీలించి వాటిలోని మంచి చెడ్డలను (వజలకు ఎత్తిచూపి నాడు. వాటిపై (పజల అనుభవాలు తన భావాలు, సమన్వయం చేస్తూ, భావ విష్ణవ సాధనకు పునాది వేసినాడు. తెలుగు భాషలో రచించ బడినన్ని రామాయణాలు మరే భాషలోనూ లేవు. రామా లయం లేని ఊరు తెలుగునాట ఆశరుదు, తెలుగు (పజలకు రాము డాదర్శ వురుషుడే కాదు దేవుడు గూడ. ఈ భావాలను వేమన ఈ విధంగా తీర్చి దిద్దినాడు,

“రాము డొకడు పుట్టి రవికుల మిడేర్చె” అంటూ. రాముని అచర్శ జీవితాన్ని మెచ్చు కున్నాడు,

“కులములో నొకండు గుణవంతు డుండెన్నా

కులము వెలయు వాని గుణము చేత;

వెలయు వనములోన మలయజంబున్నట్టు”

అన్న వేమన్న అఆదర్శంతో ఈ భావం ముడివడి వుంది.

“తల్లి దర్యడి యందు దయలేని వుత్రుండు,

పుట్ట నేమి వాడు గిట్ట నేమి;

వుట్టలోన చెదలు వుట్టదా! గిట్టదా[”

అందుకే తండడీ ఆజ్ఞను పాలించడానికి రాము డరణ్యవాసం చేసినాడు.

తీః0 విప్రయోగి, విశ్వకవి “*త్రల్చి 3దురుకొనుట్క తండి కెదుు కొనుట, అన్న కెదురు కొనుట అరయ తప్ప” జామున్ని అరణ్య వాసానికి పంపుకున్నపుడు ఈండిపై కోపం చిన లక్ష్మణునికి రాముడు చేసిన హితబోధ తన నింటికి రమ్మన్న భరతునికి చెప్పిన నీతులు గూడ ఇటువంటి వే. “ఇావవలయు నరుడు కాంత చెల్లప్పుడు, కావలేని వాడు చావవలయు;” కాంతను కాపాడు కోవడం కోసం కానల్లో పడరాని, పాట్లు పడిన రాముని (శమను ఇది గుర్తుకు తెస్తుంది. వాల్మీకి తన రామౌ యణంలో రామున్ని ఆదర్శ వు- షుడుగా మా[తమే చిితించినాడు. శాని దేపుడుగా కాదు. సీతా రాముల (పేమ పూర్వక మైన అరమశికలు లేని అదర్శ దాంపత్యం అందులో చక ఒ₹గొ చితించ బడింది. ఆ దం పతుల వియోగ , దుఖాన్ని “సీతమ్మ శోకం” “రాముని విరహలి కరుణా రస భరితంగా వాల్మికి తీర్చి దిద్దినాడు, ఇది (పజల హ్య్‌ద యాలలో నాటుకొని పోయింది అందుకే రామాయణ౦ భారలే (ప్రజల ఆదర్శ [గంధమైందీ. గృహ జీవితంలో ఆలుమగల అన్యోన్య 'పేంమానురాగాలను కండ్లకు కట్టినట్టు చితిస్తుంది రామాయణం! “రాయిమ్లై యహల్య రాము పాదము సోక్క, అడుదయ్యె నందు రవని జనుల; చేయు సుళ్ళతములు శిలక్షైన తప్పవు శిల సుదతిగామారడం అసంభవం, అయినా (ప్రజలు నముతున్నారొ" 'హేతువాదియైన వేమన్న నమ్మడు, “ఆడుదయ్యె నందు. రవి జనులు” అన్నాడు, దీని నుండి *జేయ్సు స్పళ్ల ఎతములు శిలకైన తప్పవు

అనే నీతిని సాఢించి మంచి పనులు చేయవలసిందిగా వరోక్షంగా నీతిని బోధిస్తాడు. నీతి బోధలో ఇదొక కొత్త తీరు-

“దశరధుండు రామ ధరణీశు' పట్టంబు,

కటదలచె గాని కొకు జడలు;

లు ట్‌

తలపు మనది గాని దైవిక మది వేర” మనది గాని దైవిక మది వేరె అన్న భావములో, మానవుని ఇష్ట (ప్రకా రం అన్నీ జరుగవు, అనే వాస్తవం ఇమిడి వుంది. [పతి కూల పరిస్థి తులలో మన సైర్యాన్ని నిలబెట్టుకో డానికి ఉపయోగపడే సూక్తి ఇది,

ళు ళు

“ప్పైలత సడవి విడచి మృగము వెంటనె పోయె,

రామచందు కన్న రసికుడేడి[;

చేటు కాలమునకు చెడు బుద్ధి పుట్టును”

లోకంలో కనని వినని సింగారమైన బంగారు జింకను తెమ్మని సీతమ్మ కోరింది. రసిక వరకుడ్డైన రాముడు ఆలోచించకుండా, వెళ్లి పోవడం, పెగా కాంతను ఏకాంతంగా అడవిలో వదలి పెట్టి!- ఈలోగా మారీచుని మాయా నాటకం, నీతిని బోధించిన లక్మ్మణున్ని సీతమ్మ నిష్కారణంగా నిందించి పంపడం, రావణుడు బలవంతంగా ఆమెను అపహరించడం - ఎన్నో ఘోఠాలు జరిగి పోయినవీ ఇందులో ఉన్న నుండి “వినాశ గాలే విపరీత బుద్ది అన్న సంసబ్భ్రాతే లోకోక్సిక్స్‌ చేటు

౨ టి అనువాదం (పత్యశ్రమౌతుంది కాలమునకు చెడు బుడో అనే చక్కటి అళువాలం అన్యే ం బుద్ధి 7

సంస్కృతంలోని వివరీత బుద్ధి అన్లే డ్రాని కథకు చెడు బుద్ధి అన్న పదమే సమంజసంగా వుంటుంది.

శల విష్లవయోగి, విశ్వకవి “కనక మృగము భువిని కలదు లేదన కయె, తరుణి విడిచి పోయె దాశరధియు; తెలివి లేనివాడు దేవుడెట్టాయెరా?” స్త్రీలకు దగ్గర చూపు సహజం. గురజాడ అన్నట్లు “ప్రాజ్ఞులకే కనికట్టు కనకము, చపల చిత్తల కన్ను చెదరుట చ్మితమాగ” కాని దేవుడుగా పూజింపబడే రాముడో ? అజ్ఞానియై యౌవన వతియగు భార్యను విడిచి పోవడం ఎంత తెలివి తక్కువ; తెలివి లేనివాడు దేవు డెట్టపుతాడు మరి ? “అగ్ని బాణమేసి అంబుధి నింకించి, రాము డవలికేగ లావు మరచె; వరుస కొండలు మోసి వారి ధేటిక గక్రై గ ఆగ్నేయాస్త్రముతో సము[దాన్ని ఇంక జేసినవుడు రాముడు సమ్ముదం దాటవచ్చు గదా! కొండలు మోయించి. సేతువు గట్టడ మెందుకు ? ఈ దెబ్బతో రాముడు దేవృడ్షనే విశ్వాసం పటాపంచలు చేసిశాడు, అయితే రామ శబ్దం దేవునికి పర్యాయ పదంగా వాడు “కోవడానికి వేనునకు అభ్యంతరం లేదు. అధ్యాత్మరామాయణ€? జ్ఞునవాసిష్టం, రామున్ని రాజయోగిగా (పసిద్ధ పరచినవి, “రామునామ మంత పఠనచే వాల్మీకి పరగ బోయడయ్యు బాపడయ్యె; కులము ఘనముగాదు గుణమే ఘనంబురా$ు (పజల్లో (పబలంగా వున్న రామభ 88తో శృతి గలిపి, వాల్మీకీ “మహర్షి. జీవితాన్ని గుర్తుకు తెచ్చి *క్ష్య్య కంశు గుణం గొప్పదనే తన సిద్దాంతాన్ని (పజలందరిచే అఆమోదింప జేసాడు, ఇందులో వేమన తర్కములోని చాకచక్యము అసమానమైనది... *

వేమన వేదశాస్తం 499

*ర్రామ భక్తులమని రాతి బొమ్మకు _మొకిఒ,

భజన సేయనేల ? భక్తి లేక;

బక్తి నిలుప నతడు భజనలు సేయునా 7?

ఊరూర రామాలయం, భక్తిలేని రాం భజనలు భకి లేకుండ భజనలు సేయడం! ఏం ఫలం ? సై

కైక బుట్టి చరిచెగా రాము పట్టంబు,

సీత బుట్టి చెరిచెగాదె! లంక;

తై కమ్మ వృత (భాంతి; - జనులందరూ కోరే రామ పట్టాభిషే కాన్ని చెడ గొట్టింది- సీతమ్మ బంగారు లేడి (భాంతిచే సుందరమైన లంకా నగరం నాశనమైంది. శ్రీ సహజమైన కాళ్లకాడి చూపులు (దగ్గరి చూపు లేదా (హ్రస్వ దృష్టి అనేక అనర్థాలకు మూలమైంది.

“గ్రాక్షస హరణంబు రామాయణము చూడు” ఇది రామాయ ణం పై వేమన్న రిమార్కు. రాక్షస జాతిఅనే ఒక జాతిని నిర్మూలించడాని'కే రాముని పుట్టుక. యజ్ఞ యాగాదులను అంగికరించని వేమనకు యాగ రక్షణ నెపంతో తాటక వంటి స్త్రీని చంపడ౦, మారీచ సుబాహుల వధ నచ్చి యుండదు. వనవాసం చేయవచ్చి జడలు దాల్చిన రాముడు, లాక్షస సంహారం కోసం ధనుర్భాణాలు ధరించడాన్ని సీతమ్మ ఆకే పిస్తుంది. రామాయణం నిండా రాక్షన సంహార గాధలే! ఇవి రామాయణ పారకులకు విసుగు పుటిస్తాయి. ఆందుకే రొమాయణ మంకు సామా న్యమా? గాడిద మోతంక బరువు? అనే సామెత పుట్టింది, కాని రామా యణం పారాయణం చేయ్యడం పండితుల నిత్యకృత్యం. విసుగు విరా మం లేకుండా రామాయణం చదివేవా+ళ్లకు “ఏ కెక మక్షరం పోక్షం, మహా పాతక నాశనం అని పండితులు చెప్పినట్లు అ'౦దుళో

ఢీర్చిశ విస్టవయోగిి విశ్వకవి పాతక నాశనం లేదు. లొక్షస నాశనం మామే వుంది. ఈ విధంగా రామాయణంలోని మంచీ చెడూ రెండు అచిళూచి చూపించఛచినాడు, వేమన. పంచమ వేదమని (పనిద్ధి గాంచిన భారతాన్ని వేమన నిశితంగా విమర్శించాడు. “బంధు నాశము గదా! భారతంబు అంటాడు. కుకు పాండవుల పుట్టుక జాతి వై రంతోనే పాండు రాజు గిందముని శొప (గస్తుడైనందు వల్ల కుంతీ మ్మాడులు కురు రాజ్యానికి వారసత్వం కోసమే ఇతరుల వల్ల సుతులను గన్నారు. కుంతీదేవికి ముందుగానే పిల్తలు పుట్టడం, ఎన్నాళ్ళకు తనకు లేకపోవడంతో, సవతిపై అసూయతో గర్భ వును ,గుద్దుకొని గాంభార పిల్లలను గన్నదట![ 'పాండవా[గజుడై న ధర్మరాజు సకల ధర్మవేత్త. శయన సేధారణ ధర్మ స్మూతాలను గూడ అత్కికమించి న “కులము నీరు జేసీ గురువును వధియిరపు పరగ నేను గంత బొంకు బాం ౭; పేరు ధర్మరాజు పెను చేప విత్తయా![” జొంకు అశే సెమైత గూడ పీర్పడింది, కౌరవుళ్లో పెద్దవాడైన దుర్యోధనుడు మూర్థపు పట్టుదలలో వంశే నాశనానికి కౌరకుడై నాడు అందుశే “క్పురుపతియు. జనించి కులము (పజల వాణి. తెలుగులో భాగతం వేరా శమ, ధర్మాలకు గొప్పుగొ శూదుడు గూడ (బాహ్మణుడే నన 1 'విశాల భోవాలను మ్‌ర్చీ సద్దు నిఠర్యచకాన్ని వేనున నిశితంగా విమర్శిస్తాడు.

'జైమున వేదళాస్త్రం శకి ఆంక్రాత్ర జనించె కన్యకకు తండ్రులు, శాముసీు గుండ శోళకుల్‌ మాత పరాను కూలినియె, మక్కువ ద్రౌపది భర్త లేవురున్‌ సిళతులు జెప్ప పాండవుల సీతులవిట్టి వటంచు నెన్నుచున్‌ భూతల మందు నెంతయును బూక్‌లు చేసిరి వేరి వేమనా" “పాండవుల శాత భారత రచయిళయైన "వేదవ్యాసుడు బెస్త

న కన్యయమైన మత్స్యగంథి స్యశ్రుడు, వ్యాసునికి క్యతియ కన్నలక్కు (అంబాలిక, అంబిక పుట్టినవారే పాండురాజు, ధృతరాష్ట్రడు- కుంతీచేవికి వరుల వల్ల చలిగిన సంళానమే పాండవులు. (దౌప దికి పాండవు లెదుగురు భర్తలే... వీరి నీతులే గదా! భారత సీతులుగొ అంటూ పంచ పాండవుల జచ్మ రహస్యాన్ని ఎత్తి చూపి వర్ణ్యాశమ సిదాంతాలోని, విడ్తూరాన్ని వరిహోసు చేస్తాడు+

థి ళా ర ః “వ్సంచ్రమ నిగచముంజు భఛారళంబగు నని వాగఉిరేల? జనులు బుద్ధి లేక; న 1జి హింన నెంచి చూడ నిష్ట మెట్లాయెరా! బంధు వధలకు పురిగొళ్చిన భగవద్దీతను; హింసను (పబోథించే యజ్ఞ, యాగాల సమర్ధిన; దృష్టిలో వుంచుకొని వేమన్న ఈ విమర్శ చేసినాడు. జౌద, జైనుల కాలం నుండి భారతంపై ఇట్టి విమర్శలు శ మో ఉన్నాయి గూడ, భారతంలో= కం॥ “వెలయంగ నశ్వమేధం బులు చేయను చొక్క సత్యమును; న్‌ రుగడలం, దులనిడి తూపగ సత్యము నలననములు సూపు గారవంబున పేర్మిన్‌

496 విప్రపయోగి, విశ్వకవి చి॥ గి; సర్వ తీర్జాభి గమనంబు సర్వవేద సమథి గమము సత్యంబుతో సరియుగావు; ఎరుగు మెల్ల ధర్మంబుల నెందు బెద్ద యండు సత్యంబు ధర్మజ్ఞులైన ముసులు” అని యజ్ఞ యాగాదుల కంకె, తీర్ధ య్యాతల కంక. వేద పఠనం కంకై సత్యము గొప్పదని భారతంలో [వాయబడి వుంది, అందు వల భారతంలోని సత్య ప్రశంస, పాండవులు సత్యమునకు లోబడి, వనవాస, అజ్ఞాత వాసాలు చెయ్యడం వేమనకు నచ్చింది+ “భారతమున బల్కు పలు ధర్మముల యందు, సత్యనిష్ట మేటి సత్యమె కద !; వసుధ దాన గల్లు నన్నియు మిన్నయా” అని సత్యబోధకు భారతాన్ని ఉదహరించినాడు._ “కంకుబట్టనంగ కశాషహాయములు గట్టి, కొలిచె ధర్మరాజు కోరి విరటు, కాల కర్మ గతులు కనిపెట్ట వలెనయా 1” కాల కర్మగతులు గని పెట్టి సత్యం జయిసుంచనే నమ్మకంలో “కాల మధికమైన గడచి పోవగరాదు, ధర్మరాజు దెచ్చి తగని చోట, కంకుభట్టు జేసె కట కటా | థైవరిబు? కాలం పతి కూలించి ధర్మరాజు వంటి గొప్ప వాడే సన్యాసిలై కాలం గడుపవలసీ వచ్చెనే పాపం! అంటూ ధర్మరాజుమై జాలి వెల్ల డిస్తాడు.

వేమన వేదశాస్త్రం శి? కం॥ రంజనచెడి పాండవు,

లరి భ జనులైై విరటు గొల్వ బాల్చడి రకటా |!

సంజయ 1! విధి నేమందును

కుంజర యూధంబు దోమ కుత్తుక సొచ్చెన్‌”

తెనాలి రామకృష్ణుడు పూరించి నాడనే (పనిద్ధమైన ఈ చాటు పద్యంలో ధర్మరాజు దురవస్థకు జాలిపడే. తెలుగు [పజల సానుభూతి వ్యక్తమైంది. ఇదే పై పద్యంలో (వతిబింబించింది.

“విజయు నంత వాడు విరటుని గొల్వడా ఆంటాడు వేమన్న ధర్మరాజు, అర్జునుడు సహజంగా పొంసావాదులు కారు. తిక్కన భారతంలో *బలుసాకు తినియైన (బకుకుతాను గాని యుద్ధం వద్దన్ని ధర్మరాజు అంటాడు. జ్ఞాతులను చంపి నెత్తురు కూడు తినలే నంటాడు అర్జునుడు. అందుకే వేమన్నకు వారిపై అంత సానుభూతి,

“క్రోర్రి (ద్రుపదు పట్టి కొప్పు బట్టీడ్చిన;

సింహ బలుని చావు చెప్ప దరమె !;

ముగియు కాలమునకు మొనగాడు నీల్లడా [79

భారతంలో విరాట పర్వాన్ని తిక్కన “నాన్నా రసాభ్యుదయో లాసిగా తీర్చి దిద్దినాడు అందలి కీచక వధ తెలుగు (పజలందరికీ న్‌ నొపతిచిత మెనది. ఆడపడుచు నవమానించిన సింహబలుని చావు శమనకు సంతోపొన్ని కలుగజేసినది, వినాశ కాలానికి ఎంత మొనగా డెనా చసాడు అని చెబుతూ *మ్ప్రైనగాని తనం” (దౌర్జన్యం) పనికి రాదని, ఆహాంకారం తగదని నీతిబోధ చేస్తాడు,

“ప్రంట్రివారు నిన్ను సాధింపగా లేరు,

దెవ మెవుడు నీకు దప్పకున్న;

భారతంబులోని పరమార్ధ మిదెకదా £ో

ళా విస్తవయోగి, విశ్వకవి అని మొత్తం భారతంలోని “పరమార్జ్దాన్నిక వివరిస్తాడు. దైవ మంశే. భవిష్యత్తుమోదు. విశ్వాస మన్నథి వేమన్న భావం_ తెలుగు (ప్రజలు పీతితో ఆలకించి ఆదరించే భారతాన్ని విమర్శించి వేమన్న పజలకు చేసిన కర్తవ్య బోధ ఇదే_ "వేమన్న భాగవతాన్ని "పేర్కొన లేదు గాని అందులోని కొన్ని భాగాలమై వాఖ్యానించినాడు. అల్చిబ్ర్యుడ్ర గర్భమందు శ్రీ శుకుం డుదయించ్చి మునివరేణ్యులందు ముఖ్యుడయ్యె; (పత్తికాయ్మ చిితపటములు పుట్టనా భం మునివరేణ్యులలో ముఖ్యుడని శుక మహరి గొప్పతనాన్ని యె శీ ర్తిస్తాడు. శుక మహర్షి రాజయోగియైన జనక మహారాజు శిష్యుడు+ రాజయోగుల గురు పరంపరలో, ఆయన (పధముడు. జానాన్నిచ్చే భాగవతాన్ని ప్రపంచానికి అందజేసిన 3 రాగ్య మూరి. కొమానాన్ని కాపాడే వస్తాంలు (పత్తికాయ నుండి లభిసాయి, "శుకుడు చిలుక గర్భములో బుట్టి నాడన్‌ పురాణ (పనిద్ధి కులం చిన్నది యైనా జ్ఞానం గొప్పదిగా ఉండవచ్చు ననే భావాన్ని ధ్వని రూపంలో కల్పించే "వేమన్న కవితా నైపుణ్యం అసమాన మైనది, అము (పకృతినీ, ఇటు పురాణ కథలనూ, జోడించి కులతత్వాని2 సమూలంగా "పెకలించి వేస్తూ జ్జాన స్వరూపుడైన శుకుని మన ముందూ శుద్ధ దృష్టి లేక శుకు నంతటి ఖాడు, పట్టు లేళ మనసు పార విడిచి; కన్ను బోవ పిదప కాకి చందంబయ్య"*

వేమన వేదశాన్తం శీర

వామన చర్మితలో మాట దిరుగని మానధనుడైన మహా దాత యగు బలిచ[క్రవ ర్తికి రాక్షన గురుడైన శుక్ర డడ్డు పడినాడు, +

“వారి జాక్షులందు వై వాహికము లందు,

(పాణవి త్త మాన భంగ మందు;

జకిత గోకులాగ జన్మ రక్షణ మందు,

బొంక వచ్చు నఘము పొంద దధిప

( పోతన్న భాగవతం )

అని అబద్ధాలు చెప్పడానికి అనేక మార్గాలను చూపించినాడు.

దాన వీరుడైన బలి దొన మిచ్చుటకు దాన ధారా ప్యాతతో ముందుకు వస్తే. అడ్డుపడి కన్ను పోగొట్టుకుంటాడు. శుక్రునికి జరిగిన ఈ పరాభవం ఆతని వ్మశ చర్యకు తగిందేన్సని వేమన హర్షం (పక టిస్తాడు. శ్యుక నీతిని వక నీకిగా పై పద్యం ద్వారా సూచిస్తాడు.

“గురుడు తానయ్యును గుణమించుకయు లేక,

చందమామ కిచ్చె శాప మతడు;

గురుడు కోపమూన గూడ దెప్పటిశైన”

వృద్ద వివాహం కూడ దనేది "వేమన సిద్ధాంతాల్లో ఒకటి. “ముద్దుగుమ్మ శీల మునలి మగడు?” ఆడవారిని తప్పు దారిని తొక్కించే ఈ దురాచారం "వేమన దృష్టిలో నీచ మైనది, తరుణియైన తారను ముదనలియెన గురువు వివాహ మాడడమే తప్పు. “తప్పు లెన్ను వారు తను తవ్వ లెరుగరో అన్నట్లు తను చేసిన తప్పు వల్దినే తార చందునితో వ్యభిచరించినది. ఎంత దేవ గురువైనను, వెనుక ముందు చూట కుండా చందమామను శపిస్తాడు తన తప్పు తెలుసుకోని ఈ నిష్కారణ కోపంవల్ద్య - దేవా సురులు యృద్ధానికి తలపడగం, (బహ్మ వచ్చి శాంతింప జేసి తారకు పుట్టిన

80 విషప్ణ్పపయోగి, విశ్వకవి చ తంలోనిదే. బుధున్ని చర్మిదునిక్తీ తారను బృహస్పతిక్కీ ఇచ్చే కథ భాగవ శేది నే కాని కోపిషి కారాదు అ గురువు శాంతమూర్తిగా ఉండవలె ద్ద "వేమన నీతి, “హరిక్కి దొరికె నందు రా సిరి యవ్వుడే, దొరికె గాదె విషము హరున కరయ ఎవని కెట్టు లగునొ 7? ఎవ్వ డెరుంగును క్రీర సౌగర మధనంలో హరికి లక్ష్మ, శివునికి విషమూ, లభించ నవి. అకే కాలగమనంలో ఎవరికేమి జరుగునో ఎవరు తెలుసుకోగల ళా కం॥ కాల గతి యెంత వారికి

వాలాయము చులక దనము వచ్చుట యరుదా?;

(వేల గిరెత్మిన కృష్ణుడు,

తేలడె! వట ష్యృతమందు తెలియర "వేమా!

పరిస్థితులు (పతికూలించినప్పుడు నిబ్బరం, నిర్భయం అవనర మని వేమన బోధ,

భాగవతంలో కృష్ణుడు దేవుడే గదా!

“పాల సందంబున సవ్వళించినవాడు

గొ ల్లి ఇండ్ల పాలు గోరనేల;

ఎదుటివారి సొమ్ము లెల్ల వారికి తీపి"

“సిరి యురమున గల హరిః ఎందుకు బలిని యాచించినాడు? ఇంకే “ఇం్యదుని కొరకు” అడీగినాడన్తి పరహితం కొరకు యౌాచిం చినా తప్పులేదని చెప్పి పోతన్న తప్పుకున్నాడు. అ దేవదేవుడు పొల సాగరములో పండుకొని గూూడ్త పీమి తక్కువని గొల్ల ఇండ్ల వాల, గోరినాడు? కోరడమే కాదు; దొంగిలించినాడనే భావం ధ్వని రూపం

"వేమన వేదకాస్త్రం శ్రఫ1 0ది, చి స ష జి వం నికి సమాధానం, విష్టి భక్తులు చెప్పగలరా? ఇదే (వశ్న న్న తానే వేసుకొని ఈవిధంగా నమాధానం చెప్పుకున్నాడు ఎందుకంకే “*ఎదుటివారి సొమ్ము లెల్ల వారికి తీపి5. కాబట్టి కృషుడు పరాన్న భుక్కు అని తేల్చినాడు, _దినితో ఆ దేవుని బండోరం బోట పడింది. కృష్ణలీలలు పాడుతూ, గజ్జలు గట్టి నాట్యమాడే విష్ణు భక్తుల బండారాన్ని కూడ తూర్పార బట్టినాడు. ణ బసవ పురాణంలో వేమన్న (ప్రేమించే అంత్య కులాల వారు మోక్షం సొందినారు. కడకు స్రీలకు; జంతువులక్కు పిలలకు గూడ పాపాలు నళించి లో న నాయి. అందులోని కొందరు ధనికులను కొల్లగొటి -సిదలకు అన్నదానం చేసినారు. “మవో పాతక నాశనమైన” రొమౌ యణంలో రాక్షన నాశనమూ భారతంలో బంధు నాశనమూ మ్మాతమే వుంది. “పాపహరణమే” బనవ పురాణ లక్ష్యం అంటాడు వేమన. శాని బసవ వురాణంలో శివున్ని పాగడ్కి ఇతర మతాల దేవుళ్లను దూషించడం తప్పని అ క్షేపిస్తాడు. లా “క్షంటి మంట చేత కాముని దహియించి, శామమునను కడకు గౌరిగూడె; _ నట్టి శివునికైన నంటును క ర్మంబు” “కొండ దండి మామ, కొండ కూత్తురె యాలు, కొండ మేటి విల్లు కొండ యిల్లు; కొండ వంటి దోరయు గుండయి పోయెరా!” ధారుకా వనంలో ముని పత్నులఫై: మునుల పై శివుని ఆగ డాల్సు హద్దు పద్దులేని అతని కామవాంఛ ఖీతంగా. బుషుల శాపంపల్ల, కొండంత గొప్పవాడైన శివుడు గుండుగా అనగా (లింగంగ్భా మరి నాడనే అంశాన్ని పురాణ రీత్యా ఎత్తి చూపి లివుని మోద మూఢ విశ్వా సాన్ని పటాపంచలు చేస్తాడు

2 విష్ణవయోగి, విశ్వకవి తక్టల్రవ్లో! నల్లవో! నగరాజ రాజ! లు మన్లయా! మల్లయా! మహనీయ తేజ!౫. (

అంటూ శివున్ని కొండంత రాజుగా సోనున్న పొగడడం, ఈ సందర్భములో గుర్తుంచు కోవాల్సి వుంటుంది.

పై మహా (గంథాలపై సాగించిన విమర్శ, వాటి నుండి తీసుకో దగిన నీతులను గూడ సూచించి పజల భావాలకు మరింత పదును బెట్టినాడు "వేమన!

భారతీయ భాషలన్నిటా, భక్తి శృ౦గారాల ఉపాసనా దైవమైం "అనేక మనోహర కావ్యాలకు, ' గీతాలక్కు గితకు ఆచార్యుడో, 'ఆరాధ్యుడై న కృష్ణున్ని “పరాన్న భుక్కుగాప్క ఇంటింటా, ఊరూరో గుళ్ల లో పూజింపబడే “రామున్ని “అజ్ఞ్జానిగా”_

“ల్ల దృష్ట్వా శ్రీ గం మల్లి కార్జున మహాలింగం శివాలింగితంో అంటూ దేశ వ్యాపితంగా పూడింపబడ్డే సిరిగిరి మల య్యన్సు కామో (దేకియని నిరూపించడం, వేమన హేతువాద పటిల్షక్ప తార్కాణం.

ఇది ఆనాటి పండితుల్రో భక్రలో త్రీ చి

వ ద్వేషాన్ని కలిగిం ఆ తరువాత అనేక మంది శత్రక్ర కవులు ఈ మార్గాన్నే అనుసరించి, దైవస్తుతితో ప్రల జై వోపాలంభనతో గ్లూడిన విమర్శలు సాగించినారు, కాసుల పురుషో త్రము కవి కృష్ణుని భగవదీతా బోధ “అనికి భారతుల-.శాయ త ష్రిచ్చుటో కని, హింసేను బోధిచినాడని; తన ఆల్భధ నాయక శత్రక్రత్రో విమర్శిస్తాడ్స, ఆధునిక కవులలో (పఖ్యాత్యులూ కళాపూగులూ. అయిన జ్‌ ళ్‌ చిలకమర్షి వార్కు త్రన (నసిద్ధ గయోపౌఖ్యాన నాటకంలో .భారత

'వేనున 'వేదళాన్తం శీరిక్స వీరుడైన అర్జునుడు, భాగవత సై వమైన కృష్ణునికీ జరిగే సంభాషణల్లో ఎం వో! భారత భాగవళాలపై పరోక్షమైన విమర్శ వుంది, వేమన (ప్రభావం చిలకమ థె వారిపై గాలివలె (వనరించింది. అధునిక భావ కవులలో యుగ కర్త యైన రాయ్య్మపోలు వారి (పసిద్ధ [గంథం “'జడ కుచ్చులు”, అందులో ఛ్యానగీత మనే శీర్షి కళతో నారు [వాసీన పద్యాలు చూడండీ. జే

“అన్న దమ్ము శేకోదర న్యాయ పంక్తి

దాటి పోని రామాయణ థర్మ మరసి;

అసకై పున అనుజు లన్యోన్య కంర,

ములకు చెగిన భారత నీతి నులికె మనసూ

అశ్చక్రము కడుపున బుట్టి వ్యాసునకు కడుపు

చుమ్మలకు దార్చినట్టి:. శ్రీ శుకమహర్షి

ఛిరమైన దిగంబరాకొర మవుడు

(బాయ చొడగితి ఖావాంబరమున దొడగి”

“వత్తి విత్తు దుకూలమైై పరిఐమించు

మ్యాది పచ్చిక పాలుగొ మారు రీళి;

న్బప్తి బహు రూపముల గానుపింప కర్మ

6%

లమ్బుత భాగ్యాను భవమున గలుగుచుండె”

ఈ పద్యాల్లో వేమన్న భావ కాంతులు “చిష్పలోన బడ్డ చినుకులొ మాదిరి రావ గొరి భావాంబరములో (పకాళిస్తున్నాయో అదో పొరకులకే వదలి వేస్తున్నాము

నా గ నే ే

$్‌వ భాగము తులానాత్మక పరిశీలన బుద్ధుడు - వేముడు వేమన్న తన సంసారిక స్థితిగతులు సరిగా లేక “ఇంటిలోని పోరు ఇంతింత గాదని” వినుగు చెంది గాని లేదా వేళ్యా నంపర్మము ఫలితంగా గాన్కి వైరాగ్యం గలిగి తత్వవేత్త గా మారినాడనే అభిప్రాయం నరిగాదు.

“*వేమృనకు ఇంటి సంనారము నందు గలిగి యుండవచ్చు నట్టి వరిణామములను కొన్ని ఇదివరలో యూపహించికిమి, దీనికన్న బెద్ద సంసార మొకటున్నది. అది నంఘము. ఆలుమగల కలహము, బిడ్డల నిష్ప యోజకత్వము, దార్మిద్యము మొదలుగా గల వెన్ని యుండినను వేమన వంటి వాని యుక్కు మనను ఆంతగా చెదరి యుండదు. అరా చకము, అజానము, స్వార్థపరత, వంచన మొదలగు నన్యాయములచే తన కాలం పడుచున్న 'యవస్థ్క వేమనకు “ఇంటిలోని పోరుకన్నన

నెక్కువ కలత పెట్టినది. (“వేమన,” రాళ్లపల్లి అనంతకృష్ణ శర్మ శ్లీవ ఉపన్యాస (ప్రారంభంలో, ని వాక్యాలు.)

ఆయన విశ్వ కుటుంబ. విశ్వకవి. “విశ్వదాభిరామ వినుర చేమ” అన్నది ఆయన పద్యాలన్నిట వినిపించే మకుటం. ఇవన్నీ మరచి ఆతని పద్యాల్లోన్ని కొన్ని అంశాలు తీనుకొన్మి వాటిని వేమన్న “నాంత వేదనీటొగా భావించడం, “పంట చేను విడిచి పరిగయేరినట్టు”

నా విప్టపయోగి, విశ్వకవి వేదనలో అత్మ నివేదన కూడ అంతర్భాగం-అల్ప్బభాగం కూడ, కొని 'వేమనడై జరిగిన విమర్శల్లో ఎక్కువ భాగం, ఆయన జీవితాన్ని “పత్తా* వ్రీయడానికి పనికి వచ్చే 'డికెక్టిప్‌ నవలల మాదిరి వుంటాయి. దయా, ధర్మ, సత్య, జ్ఞాన బోధలతో బుద్ధుని భావాలకు, వేమన్న భావాలకు చాలా సామాప్యత వుంది. “బహుజన హితాయ బహుజన సుఖాయ అన్నది బుద్ధున్‌. బోధన లక్ష్యము? “వేమన్న వాడిన “విశ్వ దాభి.రామ” అన్న పదము “విశ్వజన హితాయ అన్న భావాన్ని స్ఫురింప్రజేస్తు-ది సమాజములోని భయంకర వేదనలు చూది బుద్ధుడు మౌరినాడు అదే విధంగా సమాజంలోని అజ్ఞా ము కపట కల్మష ములు, దైన్య దార్మిద్యములు కూడా వేమన్నను చలింపజేసి వుండవచ్చు. బుద్ధుడు మహారాజ కుమారుడు, కరుణామయుడు. (పపంచము లోని భయంకర వేదనలు తొలగించ డానికి తన తత్వ విచారాన్ని కెౌనసాగించినాడు. ఇందుచే ఆయన తత్వ శాస్త్రము సాత్విక దృక్పథము కలది. ఇందుకు ఆయన మార్గానికి “అహింసను “*శాంత్సి” అనే వుపదేశాలు అవసర మైనాయి,. మహా పండితుడు రాహుల్‌ సాంకృత్యాయన్‌ అభి[ప్రాయం (ప్రకారము, బుద్ధుడు సమాజముబోని కుల వ్యవపను.తొలగించవలెనని కోరడు. అనాటి రాచరిక వ్యవస్థకు అర్థిక విధాదానికి వ్యతిరేకి కాదు. అందుచే అనేక మంది రాజ కుమారులు (బాహ్మణ పండితులు వర్తక (పముఖులు, తమ రాజ్యాధికారాన్ని మేఛాశ కిని ధనవు సంచులను ఆయన పాదాల ముందు (గుమ్మరించినారు. న మధ్య యుగంలోని తత్వ వేత్రలు భక్తులు రాచరిక వ్యవస్తకు, కుల వ్యవస్థకు వ్యతి కులు, పీరిలో చాలా మంది అనాటి రాహిల, సుల్తానుల ఆ్యగహానికి గురియైనారు. కబీరు, నానక్‌, రామానుజుడు,

వేమన వేదళాన్త్రుం శ్రి? బసవన్న మున్నగు వారు. వేమన కుల మత్క రాచరిక వ్యవస్థలకు మూడీంటికే గాక్క అనాటి ఆర్థిక విధానానికి కూడా వ్యతిరేకి, 9 సె వారి కంకే ఈయనలో భక్తి పరిమితం, జ్ఞానం అపరిమిత ంం సమాజములో అజ్ఞానాన్ని: అవినీతీని పెంబ్‌ పోషించుచున్న అన్ని దోపిడీ వర్గాలను (వతిఘటించినాడు. ఇందువల్ల వేమన్న జై వరాల నుండి తీవ వ్యతిరేకతను ఎదుర్కొన వలనీ వచ్చింది. కర్నాటకలో బసవన్న వలెనే వేమన్న సాహిత్యాన్ని ఇశయించి, (వజలను అకట్టుకోవలసి వచ్చింది.

“వమ- కు కొంత కాలము గడిచే సరీకి ఆయన యెడల మొదట నుండిన వ్యతిరేకత తగ్గి అనాటి సాంఘిక మత పరిస్థితులతో విసుగు చెందిన (పజలు ఆయన్ను అపారంగా విశ్వసించి అండగా " నిలబడి వుండవచ్చు.

“ఇలను శూ[దు జెట ఎరుగరా చేముని

మనను నతనితోడ మరులు గొనియె; _

కొలిచిరి ద్విజులెల్లి కోటాను కోటులై”

అనేక మంది అన్ని కులాలకు చెందిన ప్రజలు, గుంపులు సువ ఇతనిపై (పేమాను రాగములు వరిం దినట్ల వై పర్య సూచినుంది. ఆనాటి దోపిడి వర్షాలకు వ్యతిరేకంగా తిరుగు బాటును బోధించే తీవ స్వభావముగల ( 20061102 21109020) ) తిరుగు బాటు తత్వ శాస్త్ర మితనిదిం

గౌతమ బుద్ధునికి వేమన్న కున్న యెడం, రెండు వేల సంవత్స రాలకు పైబడి. బుద్ధుడు రాజు-వేమన్న ర్లైలు

*ఏవడె తే దేనివైనొ సరే నాది" అని ముందుగాని వనుకగాని అనడో, వడ్డె కే దగా వుంటాడో, (ప్రపంచ సుఖసొఖ్యా" త్యజి

శం విపవయోగి, విశ్వకవి శ్రా స్తాడో ఐాడినే నేను [బాహ్మణుడు అని పిలుస్తాను, అంటుంది బుద్ధుని ధర్మపదం, “సత్య మమరి యుండ, జ్జాన మమరీ యుండు, జ్ఞాన మమనమరి యుండ సత్య ముండు; జ్ఞాన సత్యములును సమమైన ద్విజుడగు”* న్య! మొ “మనసు నిలుపకున్న మరి ద్విజు డెట్టగు |2 “బహ్మామయుజ్టి న _వాడెపో (బాహ్మణుండు,” “సత్యము గలిగిన జగతిలో ద్విజుడయె్య[ో అన్నది వేమన్న వాదం. బుద్ధునిది పట్టణ పాలకుల కఠీన కాన్య భాష. (సంసృతల పాళీ 'వేమన్నది సరళ సులభ (గామోజణ పామర (పజల భాష. వరమ నాస్తికుడగు (వాటి ిళ163ఓ) బుద్దున్ని పరమ నైష్టి కులగు కులీనులు అవతార వురుషుడుగా. గుర్తించి చిితించినారు. లీ కాని అట్టివారే చేమన్నను వెరి వెంగళప్పగా చ్మితించినారు, బుద్ధుడు “పూజ్య వురుషుడై త” వేమన్న “వుణ్య పురుషుడునో బుద్దుడు ( వేమన మాటల్లో ) (పంది దిన్న) పరమయోగి, న వనన కబ్రన్ర+ంసొ పరమో ధర్మః” ఆని బుద్ధుడు ఎంత (వచొారం జేసినా బోడ్డ నుకంలో మాంన భక్షణ నిషేదం గాదు, మాంనం కటీకవాని దగ్గర కొవి తెచ్చుకో 'వచ్చునని, థికొటన నమయాల్లో గాని ఆతిధ సత్కార సమయాల్లో గోని, మాంసా పారం పెట్టినపుడు భుజించినా తప్వూగాదని, శిమ్యలకు బుద్దుని సలహా. మరణించే ముందు బుద్ధుడు ఒక శిమ్యని ఇంటిలో నంచి మాంసం తిన్నట్లు బౌద్ద వాజ్మయం “తెలప్పళుందిః

వేమన వేదశాస్తం శృర్టి్రీ వేమన జన శృతిలో [పజల యోగి” ఇంగిత జ్ఞానహీనులగు ఉన్నత వర్గాల దృష్టిలో పామర యోగి. బుద్ధునికి రాజులు, రాజాధిరాజులు, ధనిక వర్షాల వారు పరమ మ్మితులైై తే వేమనకు వారంత శతృవులు (పథమ శతృవులు గూడ, బుద్ధుని విడిది వసతి గృహాలు సౌధాలు భవనాలు అయిళే వేమన్నవి చెట్టు (కింద, మట్టిమోద, పూరి పాకల్లో _ బుద్ధుని (బతుకు “అక్షయ ప్యాతలో బిక్షాటనం, వేమన్నది చిప్పల్లో, దొప్పల్లో, పూరి పాళకల్లో భుక్తి భోజనం. బుద్ధుని సైన్యం ఉన్నత కులాల, వర్గాల పాలక పక్షాల, అక్షర కుక్తులు. వేమన అనుచర బృందం బీదసాథలు, ఆల్బకులజులు, నిరక్షర కుక్తులు. బుద్ధుడు మానవాతీతుడు ఆయితే వేమన మఠతాళఠీతుడు! బుద్ధుడు పచ్చి బాలింతయగు భార్యను, కసి గందు యగు వ్యుత రత్నాన్ని అంబర చుంబిత రమ్య భవనాలను రాజ్యపాలనా కాంక్షను త్యజించ్చి తెగించి, పజల (శేయస్సు కోనం బద్ధ కంకణుడైై న (పతిభాళాలి, ధీరోదాత్తుడు, " కట్టుకొన్న భార్యను, పెట్టుకొన్న పియురాలినిి భోగభాగ్యా లను వదిలి పెట్టి రాజులక్కు రతి రాజులక్కు రంకు బొంకు కవులకు; రచయితలకు వారి కావ్యాలకు భాషా భేషజూలక్కు సాంఘిక దురాచొ రాలక్కు దుష్ట మానవ కల్పిత దుషృత్యాలకు, కుల కట్టుబాట్లకు మత మౌఢథ్య మారణ హోమాలకు వ్యతిరేకంగా కలం కత్తిని దూసి ర్యుళిపించిన విప్లవ యోగి, విశ్వకవి వేమన, బుద్ధునిది తాత్వికంగా సాత్విక దృష్టి. సామరన్య ధోరణి వేమన్నది ఒడుదుడుకుల మధ్య, వాడిగల, 'వేడియైన, వలుతురీను తత్వవాదడము విప్లవ నినాదము,

(00 విప్పవయోగి, విశ్వకవి "వేమన అల్బకులజుల ఆశాజ్యోతి అయితే బుద్ధుడు అన్ని కులా లకు దివిటీగా వెలుగొందినాడు. ఈ ఇరువుకు సమస్త విశ్వానికి విజ్ఞాన న్మేళాలు, విప్తవ జ్యోతులు. బుద్ధుడు గూడ మొదట ఢి సంలు పాటు గురువుల వెదకటం: తదేక దృష్టినిష్టలో ఘోర తపస్సు చెయ్యడం తిండి తీర్థాలు విసర్జించి శరీరాన్ని శుష్టింప జేయడం ఈ (వత్యక్షానుభావాల ద్వార జపతపాలు నిరర్ధకం అవివేకం అని తీల్చుకొని, నేక్చుకొని వాటిని విసర్జించి జ్ఞాసోదయం కోసం బోధి వృక్షము (కింద ఆలోచనా వీచికల్లో కొంత కాలము గడిపినాడు,. “బహుజన” సంరక్షణ కోసం అవసరమగు విజ్ఞా నాన్ని సంపాదించు కొన్నాడు, అనాటి (బాహ్మఐ కులజుల కృతిమ సృృష్టియగు కుటిల కుల తక్వము, కాలానుగుణంగా వస్తున్న యజమాని బానిస సంబంధాలను చట్టబద్ధము చేయడము, యజ్ఞయాగాది (కతు కర్మలను శాస్త్ర బద్ధము చేయడం, పురోపిత కుతంత్రాలు (963 ౭210 మొదలగు సాంఘిక దురాచారాలను బుద్ధుడు (పతిఘటించినాడు. బుద్ధుని కన్నా ముందే (89 పూ. క్‌6 శతాబ్బాల్టోనే కపిల మహర్షి సాంఖ్య సూతాలు. న్యాయ వై శేషికాది తాత్విక ధోరణులు (5380039) మున్నగు భారతీయ గతి తార్కిక్క భౌతికవాద (సభావా లను. నిద్ధార్ధడు పర్మిగహించి వుండి వుంటాడు. వీటి సహాయముతో ఆనాటి సాంపదాయ సాంఘిక దురాచారాలపై పోరాటం సాగించి నాడు, బృహస్పతి, జై మిని. భిషన వీరంతా సద్బాంహ్మణులే నన్న విషయల మరునరాధు. వీరంతా. (బాహ్మణతత్వవు బండారాన్ని, వేద మతాన్ని మత గురువుల, పురోహితుల పూజారుల (9169) యుక్క

వేమన వేదశాన్త్రం క్‌! చుష్ట విధానాలను సిద్ధాంతాలను 16101089) తుత్తునియలు జేసినారు. వేద పారాయణం ద్వారా దివుళ్ళను (పత్యక్షం చేస్తామని అమాయిక పేద పజలను నమ్మించి, పజల కష్టార్మి తంతో సుఖసౌఖ్యాలు భోగ భాగ్యాలు అనుభవించడం, మున్నగు దగా, దాంభిక ఆచారాలకు అథె వతులగు ఆనాటి (బాహ్మణోత్త ముల (బతుకు బండారాలను రచ్చకిడ్చి నారు. “వేద రచయితలు, దొంగలు, తోడు బోతులు (6570072183 ఇష6ే 5ళ61లా5) అన్నాడు ఖిషన్‌- (106120 కఏ1109008%/ 0 కం? ₹129464 0౨2609460322)

“ఆర్రాజ్యానికి తిరిగి రమ్మని తల్లి దర్మకులు, ' బంధు మృతులు పాంధేయపడినా, బలవంత పెట్టినా, *అగ్నిజ్వూలల ద్వారనైనా (పయో నిస్తాను గాని, నా లక్షం సిద్ధించకుండా తిరిగిరానూ అన్న వజ సంకల్చం గౌతమునిది, ఇట్టి దీక్రాదక్షుల వాక్యాలను విన్న వెంటనే' నాకు ఒక విద్యుత్‌ అదువు 21604640 5000) కొట్టినట్టు నా హృద, యం జలదరించిందని పండిట్‌ నెహ్యూ్తి ఒక సందర్భంలో (పకటించి నాడు.

బుద్ధునికి జీవాజ్మే పరమాత్మ. మిగతదంళా శూన్యం. బుద్ధుడు ఈన కాలం కళకు మూఢడడుగులు ముందున్నాడు, ఆయిజే వేమన తన కాలం కంక్రు ఆరడుగులు ముందున్నాడు, బుద్ధుని శూన్యం (బయలు) నుండి. వేమన్న. చేవ షు కనుగొన్నాడు. వేమన దృష్టిలో “పాయరాని శివుడ్ను 1పాణిరయై యుండగా “నిర్మలాత్మ యొకు నిజమైన చేవుడో. "జాతి గాని వాదె జగముల దేవుండు.

ఈ దేవుడు “ఇందు నందు గలడు హృదయంబు లెప్టైని అంటాడు వేమన్న = అందుకే కుల నుత బేధాలను, వి.[గహారాధనను ఖండిం చినాడు.

[02 విప్రవయోగి, విశ్వకవి బుద్ధుడు “నా స్తికుడు, భౌతికవాది (41856206 కెశ్‌26612- లి అంటాడు వివేకానందుడు. అంళేకాదు (పపపంచంలో తొట తాలి ఇ ల సంఘ సంస్కరణోద్ధారకుడు, అతనిది (2182040 ౪11) “వజ సంకల్పము అని అంటాడు. విశ్వకవి ఠాగూర్‌ మాటల్లో బుద్దుడు గతించిన మవో వురుషులో ర్త థె ఏ పథమ ,శేజికి చెందిన 'వాడు. 6 34646414 ఇీంయి 1 200601 29 16 821034 0 శం౯215-₹2820169 ఉరేర?685 00 30664129 టు రష 0౧60121100) ఈనాటి. పపంచ ,నీతి స్మూతమగు పంచళీలకు, భారత (పభుత్వ అశోక ధర్మ చ।కానికి పునాది బౌద్ధ మతమే. తెలుగు నాట నేటి ప్రజా కవిత్వానికి. సాంఘిక సంస్కరణకు నాందీ (ససావన పలికింది వేమన సాహిత్యమే. భారతీయ భాషల్లోనే గాకుండా ఎన్నో (పపంచ్ర భాషళ్లోనికి గూడా ఇతని సాహిత్యం అనువదించ బడింది. బుద్దుడు (పొథ్యప్రాయంలో (80 సం॥లో ) [పజాసేవలో (వవేశించినాడు, వేమన్న [పవేశించింది చిరుత పాయంలోనే (162 సం॥ ల మధ్య వేమన కూడా బుద్ధుని వలెనే తపించి గురువుల కోనల గుహల్లో వేదకి వేసారి, జపతపాల్లో శరీరాన్ని శుష్కింప జేసికొని (వత్యక్షాను భవనం ద్వారా ఇవన్నీ నిరర్థక మని తేల్చుకొన్నాడు. బుద్ధుని నీతి బోధల సారం “మంచిగా ఉండు మంచి చెయ్యి, నీవు చేస్తూ ఇతరులకు చెప్పు” (06 ౭006 204 ఆ0 ౭0064, 906 ఇథే 1611 ) అన్న సాఫీ నూఫీ సిద్ధాంతం, “*క్సంచి చెప్పు, మంచి చెయ్యి, నయాన భయాన చేయించు అన్న ఉన్నత వుద్యమం. ఇరువురూ కలఠ మెత్తి చెప్పిన వారే గాని ఘంటంబట్టి వాసినవారు

వేమన వేదశాన్త్రం ళ్‌ గారు. కర్మ సిద్ధాంతం పైన ధర్మ సంచేవాం వేమన్నకు. బుద్ధుడు ఈ కర్మ మర్మ సిద్ధాంతాలను అంగీకరించడు. వేమన కాలం నాటికి రతిరాజులూ వారికి శృతి గళిపే భృతి కవులూ అపరిమితం. బుద్ధుని కాలానికి వారి నంఖ్య. వరిమితం,

“వేమన కాలం నాటికి (శాహ్మజులు “భగవంతుని బంధువుల్లో గాను, రాజులు “దై వాంశ సంభూతులుూగాన్సు శ్మూదులు దయ్యాల చాయాదులు గాను చూడబడే వాళు. బుద్దుని ఇంలం నాటి చరిస్థితులు వేరు,

తాత్కాలికమైన సమయానుకూలమైన తత్వశాస్త్రం బుద్ధునిది. ఈ తత్వళాస్తాాన్ని అయన సంఘపు అర్థిక చటారినికి వర్షింపజేయడు- అందువల్ల అది సహజంగా ధనవంతులై న పాలక చోపిడి వర్గాల అవసర్తా లకు అనుగుణ్యంగా పరిణమించిన ఫలితంగా ఛనవంతులు, వపలుకుబడీ గల (బాచ్మాణులు, యగు శోన దండు కూట దండ తదితర వారో హిత కుటుంబాలు కూడా ఇతని అనువరులై నారు. రాజులు కూడా ఇతన్ని అతి గౌరవంగా చూసినారు. ఆనాటి భాగ్యవంకళులైన వణి$్‌ వ౦ముఖులు చౌద్ధ మళ వ్యాపకానికి ఎక్కువగా తోడ్సడినారు. ఒక వేళ బుద్ధుడు ఆనాటి అర్థిక విధానాన్ని వ్యతిరేకించి ఉంకు అతనికి ఈ సూకర్యాలు ఏవిధంగా లభ్యమౌతాయి ? (బుద్ధ దర్శన్‌ ఆను గంధం జఉీజీలు 80.81)

బుద్ధుడు 1బతెకినది 80 సంవత్సరాలు, ఆయన ప్రబోధాలు అర్థ శతాబ్ధం సాగినవి. వేమన (బతికినది చాదావు 70 సంవత్సరాలు. ఆయన జోధనలు కూడా అర్థ శతాబ్ధం వరకు సాగి యుండవచ్చు. బుద్ధుని కాలంలో (పపంచ జనాభా 20 శోట్లు; 'వేచమున కాలానికి అది దాదాప్ప చ00 కోట్లు+

[0కి విపవయోగి, విశ్వకవి ఇరువురు మహోన్నత మానఫతావాదులే! మహా పండితుడు, బహు భాషా కోవిదుడు, బహు గంంధ కర్త యగు రాహుల్‌ సాంకృత్యాయన్‌ బుద్ధునిపై వెల్లడించిన అభ్మిపాయా లివి. గాతమ బుద్దుని విషయాల వివరాలలో మాకు సాయపడిన (గ్రంథా. థు 1 వెళరేయరసలు - 06 సేశ2131 ఉ00802010. 20). 106110 2టు[699 9 ల12129264 004400260%802. ౩) పే4110 90109000. 4ఉ కష801 ప200గ0620/23 5 92002127 గిశ్‌2000 76 ఫ్‌ 06120 28203009) 10 సెశింరంం చుం 09? ₹. 380%క4ే0- 6 1096110116 296 ౮111326400 0౯ &301906 104612 1 1310౯10421 021 11086 ల్‌29ం5 108 10 114-909 ల ఓ 03200 ఈ. ం011280 0 [0611701 1 ₹16 మ. అసీ2563-2226 442 10 446. 8 2500 626 01 తడ6ేర01ంరు-3 724025 ౮016102005 “08 6 25004 తఉంమ[ంం25/ 0౯ 8466012, త్న య నః గః

వేమన వేదశాస్తుం 605 తమిళ వ్యాసుడు తిరువళ్ళువరు= తెలుగు తొలి విశ్వకవి వేమన తిరువళ్ళువరు పుట్టుక (క్రీపూ. 1 శతాబ్దం నుండీ' 2 శతాబ్దం మధ్య “వేమన కంక్రే దాదాపు 1800 సం॥లు ముందు జన్మించినాడు. వృత్తి చేనేత. తిరువళ్ళువర్‌ కాలానికి వైదిక బౌద్ధ, జైన మతాలు మూడు మా[తమే ముఖ్యమైనవి "వేమన కాలం నాటికీ “కండి మధ్వాచారి తనయు డారాధ్యుండు, తల్లి రామాన్టు మతస్ఫురాలు, తనది కోచి మతంబు, తమ్ముడు బౌద్ధుండు, సర్వేశ్వర మతంబు సడ్డకునిది; అలు కోమటి పాతి దక్క జంగమురాలు, బావ గారిద్‌ లీంగ బలిజ కులము, ఆలు బిడ్డ నుకార, యల్లుడు పింజారి మరదలు కోడలు మారువాడి”" “క్రల్రియుగంబున వర్ణ నంకరము (ప్రబలి, యుత్తమ' కులంబు లొక మూల నొత్తిగిల్రైె మదరిపు విఫాల! మునిజన ప్యాదయలోల | “వేణు గోపాల! భక్త సం(త్రాజ శీల! అని పొలి పెద్ది వెంకటరాయ కవి రచించిన వేణు గోపాల శత కములో పేర్కొన్నట్లు మఠ సోంకర్యము, వర్ణ సాంకర్యము, వృతి సాంకర్యము [ప్రబల్‌ పోతున్నదని,. ఇది కలియిగ మహిమ యని అగ జన్మ కవులు హాపోవునట్లు వున్న సామాజిక శ్‌ పరీస్థితి వేమన కాలం నాటిది,

ర్‌6 విష్రపయోగి) విశ్వకవి తిరువళ్ళుపర్‌ “*కురళ్‌” కావ్యం (పసిద్ధ శుద్ధ తమిళ (గంథం. అందులో గల మొత్తం 12000 మాటల్లో సంస్కృత పదాలు ₹0కి తక్కువే. అళ్లై "వేమన కూడా సంస్కృత భాష (పభావ మంతగా లేని పరిశుద్ధ తెలుగు కవి. ఇద్దరికీ తమ తమ భాషలపై (తెలుగు, తమిళం) పరిపూర్ణ మైన పట్టు (మాస్టర్సీ ఉన్నది. ఇద్దరూ అతి పెద్ద భావాన్ని అతి తక్కువ మాటల్లో అతి చిన్న పద్యాల్లో చెప్పిన మహా కవులు. వీరిద్దరూ కవిత్వం, కవిత్వం కోసం గాదు (పజల కోసం (వజల భాషలో చెప్పిన వారు, వీరిద్దరి కవిత్వంలో (పతి పద్యం, వతి పుటలో హాస పరిహిసాలు కో కొల్లలు, ఇద్దరూ (పధానంగా సితి కవులే.

“జీవిత విధానం (పధానం కాదు. జీవిత లక్ష్యం అంత కంకే 'వధానంి అంటాడు వళ్ళువర్‌. వ్యక్తి యొక్క ఆత్మ సాక్షాత్కారం ప్రోస్తం సమాజాన్ని విడనాడడం ఆయన అంగికరించడు. పురుషోరములు నాలుగింటిలో (ధర్మ, అర్ధ కామములను) మూడింటిని మా(తమేపస్తా వించినాడు. ఆయన సాహిత్యంలో మోక్షాన్ని గురించిన (పస్తావనలేదుః

వేమన జీవిత లక్ష్యం “మ్సు క్రి అయితే ఈ లక్ష్యము మానవ విముక్తి (11062600 03440) తో ముడిపడి వుంది. ఇందుకు ఆటంకంగా వున్న మత కుల వ్యవస్థను సమూలంగా మార్చి వేయా లన్నది వేమన్న అభిమతం. అందుకుగాను నాటి సమాజములోని కుళ్ళును కడిగి వెయ్యాలన్నది ఆయన ఛాటి చెప్పిన మార్గం,

తిరువళ్లువర్‌ సాహిత్యములో ధర్మ శాస్త్రాలలోని చతుర్వర్డ్మ (పస్తావన దాదాపు శూన్యం కాస్తో, కూస్తో, ఎక్కడైనా పున్నా వాటిని యధాతధంగా ఉండాలనే అంశాన్ని ఎప్పుడూ, ఎక్కడ "పేర్కొన లేదు. సమకాలీన వైదిక, జైన బౌద్ధ నముతాల సారాన్ని

వేమన వేదశానస్తుం జ్జ కాచి వడగట్టి ఆ మూడింటిలోని సంకుచిత భావాలను-విసర్జించి వాట లోని విశ్వజనీన సూతాలను మ్మాతమే అందులో పొందుపరచిసాడు: ఈ మూడు మతాల పట్ల సవాన సద్భావాలు ( 086 0£ 1014౯2806 ) తిరువళ్లువర్‌ రచనల్లోని మూల స్యూతం.

వివిధ మతాల్డ్లోని మంచిని (పశంసిస్తూ, కుళ్ళును ఎత్తి చూవుతూ అనాటి మతాలలోని ఆశయాలకు, ఆచరణకు మధ్యవున్న వైరుధ్యాలను చీల్చి చెండాడినాడు వేమన, అన్ని మతాల సహన నద్భావాలే గాక మతాశకీత దృక్పధాన్ని, కుల, మత్క వర్ణ రహీత వ్యవస్థనూ ఆళించి కలలు కన్నవాడు వేమన.

వళ్లువర్‌ “అపింసొఅన్న జై న సిద్ధాంతాన్ని జీవకారుణ్య దృక థంతో మేళవించినాడు, వేమన (పత్యత్షంగా జైనాన్ని గురించి చెప్పక పోయినా అందులోని జీవకారుణ్యాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకున్న వాడే.

“దుష్ట మార్గాను. వర్తులకు బోడి తలతైనా, పొడవు జఢలైనా నిష్ప్రయోజనం” అంటాడు వళ్లువర్‌, ఇదే అభ్మిపాయం బౌద్ధ ధమ్మ పదంలో, కురళ్‌లో, వేమన పద్యాల్లో కూడ ఏకాభిపాయంగా స్పష్ట మౌతున్నది.

(బాహ్మాణులు వేదాలు చదువకున్నా, విస్మరించినా, మరల చదువుకోవచ్చు. న।త్పవలర్హన్య నీతి నియమాలు విస్మరిస్తే; అతని అ్యగవర్ష్య౦ నాశనవుతుంది,. అంటుంది కురళ్‌.

శూదులక్కు, శ్రీలకు ' వేద పఠనాధికారం లేదనే 1బాహ్మణ సాంపదాయాన్ని, “భమల ముంచి తేట పడగనీని* వేదాల తత్వాన్నీ3 వేమన్న నిరసిస్తాడు. నిజమైన (బహ్మజ్ఞానం గల వాడే (బాహ్మణుడు, అట్టి (బ్రహ్మజ్ఞానము నిచ్చే (బాహ్మజణునికి ఉస్యజ్త్రబ్ర ఖాగ్యంబు రీవచ్చు, గౌరవింప వచ్చు, కలియ వచ్చు” ననేది వేమన సిద్ధాంతము,

విపవయోగి్సి విశ్వకవి

“లగి జ్వాలల మధ్యనైన న్నిదించవచ్చు, గాని దార్మిద్యం మధ్య నిద్రించడం సాధ్యపడదు” అంటుంది కురళ్‌. “ధనము లేమి యన్న దావానలం బది* అంటాడు వేమన గూడ,

“*ధౌత్రిక్ర సౌఖ్యాలు లోపిస్తే వ్యక్తి యొక్క నైతిక అభివృద్ధి నళి స్తుంది. అంటూ సుఖ జీవన సమర్థన చేస్తాడు వళ్లువర్‌. జీవితంలో “నియతొకి సత్ప%ివర్తనకు (పాముఖ్యమిస్తాడు.

శాని వేమన “కలభిమినాడు నరుడు కానడు మదమున్క లేమి నాడు మొదలు లేనేలేదు; ఇట్టి బద్ధ జీవి కెన్నడు మోక్షంబు) అంటాడు, సత్చ్స%వర్త। నతో పొటు ధనిక దరి్యద నిర్మూలనకు అనేక నూతన మార్గొ లన్సు తనకు తోచినట్లు పతిపాదిస్తాడు వేమన.

ఇద్దరూ గృహస్థ జీవిత (ప్రాముఖ్యాన్ని పొశస్త్యాన్ని నొక్కి వక్కాణిస్తారు. “చేసిన చెరువును మరవడం మంచిది. కాని మేలును మ్మాతం మరవడం మంచిది కాదు. అంటాడు వళువర్‌,

ఇ లా

కాని వేనున *చంస దగిన యట్టి శతువు దన చేత, చిక్కెనేని కీడు సేయరాదు; పొసగ మేలు చేసి పొమ్మనుకే చావు” అంటూ కీడు చేసిన వారికి గూడ మేలు చెయ్యమని ఇంకొక ఆడుగు ముందుకు పోయి (పబోధిస్తాడు.

“అతిధులను ఆదరించి అన్నం పెట్టడం-తెలివి గల వారి పని "పెట్టక పోవడం మంద బుద్ధుల లక్షణం” అంట్లాడు వళ్లువర్‌.

“ఆక్షలి గొని వచ్చెనని పరదేశిక్రి

పకుడన్న మీడని యట్షి పనస;

లు మ! లంజ కొడుకు తుదకు బ్రంజల కిచ్చును”

"వేమన వేదళాన్తం ఇ.

అంటూ అతిధులను ఆదరించి అన్నం పెట్టని వారిన్సె నీచులని నిందిస్తాడు. అంఖతేకాదు, అతిభులను ఆదరించి అన్నం పెట్టనివారిని, సిచు లని నిందిస్తాడు* అంతే కాదు అతిథులను ఆదరించి అన్నం "పెక్షువారిని పరమ శివునితో పోలుస్తాడు వేమన.

“స్పిత్రిని గురించి మాట్లాడక పోనిండు- పాపం చేయ నిండు కాసీ చాడీలు చెప్పడం (83201 0140) మహా దారుణం.” అంటాడు వళ్లువర్‌.

“మున గూడ “*దుండ గిడురాజు. కొండీడు చెలికాడు, బండ రాజునకు బడుగు మంతి అంటూ ఆనాటి సమాజములోచి చాజుల వడ చాడీలు చెప్పే కొండె గాళను త్యీవంగా నిరసించినాచు-

లు ౮

“గ్రెక్కలు ముక్కలు చేసుకొని సేద్యం సాగించి 1పపంచానికి ఆహారం అందించే కర్ష కుడూ, యతులక్కు మృతులకు, అభ్యాగతులక్కు అతి దినులకు ఏడుగడగా కాలం గడిపే గృవానుడూ, వీరిద్దరూ చనుక లేకుంకు సర్వసంగ పరిత్యాగం చేని సార్యదాటవీ సీమలో జీవయా(త సాగించే సన్యాసులు సైతం బాధలకు లోనౌతారుూ అనేది తిరువళ్లువడ్‌ చృకృ (థం.

అృర్రుల కోనం భూమి నొారసెడుూ కర్షకులే అన్ని వర్గాల (పజ లకు మూలం. వారిది పాల వంటి కులం. పాల నుండే కదా వెన్న వగైరాలు వచ్చేది? కాని వారికి నోరులేదు. అమాయకులు సన్యాస సర్వోన్నత జీవిత లక్ష్యం కానేకాచు, గృవాస్థాశమం మ్యాతమే (రాజ యోగం సర్వ మానవులకు శరణ్యం అనేది వేమన దృక్పథం.

కార్య సాధకునికి కమ్ముని మాటలు అవసరం, అంటాడు వళ్లు వర్‌. వర్షవైరుధ్యాలు అంతగా విష మించని కాలం వళ్ళ్టువర్‌ ది. అందుకే చుంచి మూటతులకు పాముఖ్యం ఇచ్చినాడు

భ0 విస్ల్పయోగి; విశ్వకవి శాని మంతాలకుు మంచి మాటలకు చింతకాయలు రాలని శాలం చేనునదె. అందుకే వేమన భాష కఠినం. మనసు నృుదువు. “నిండు మనంబు నవ్య నవనీత సమంబు, పల్కు దారుణా ఖం డల శస్త్ర తుల్యము” అని నన్నయ చెప్పినట్లు. పజలకు తిరుగుబాటును బోధించిన జరుగుబాటు కవి వేమన్న, ఇవియే వారిద్దరి మధ్య వున్న పధాన సపొోలికలు, భేదాలు. తిరువళ్లువర్‌ పై రచనలకు ఆధారం ;_

1. తమిళ తిరుక్కురళ్‌ కు శ్రీ. సి రాజగోపాలాచారి గారి అంగ్లాను వాదం. బి ఫ్రీ. యస్‌. గోపాల్‌ అంగ్ధములో రచించిన “తిరుక్కురళ్‌ యొక్క సాంఘిక తత్వశాస్త్రము. (500121 9111030019 01 శసునయిణ1) హు ను గ్‌ నా

వేమన వేదళాన్హ్రం క] ఉత్రమిళ సరస్వతి” అన్వయ్యార్‌ - తొలి తెలుగు (ప్రజాకవి వేమన తమిళ (పాచీన కవయి్యితి అవ్వయ్యారంక్కు తమీళ భాషలో “వూజ్యురాలోని బర్ధం. ఈమె ఈ నాటికి తమిళుల ఇల వేల్పు. అక్కడే బాల బాలికలకు విద్యాభ్యాసం చేయించునవుడు ఈ అవ్వగారి మొదటి వద్యంలోని “అస్థి చూడి” తో (ప్రారంభిస్తారు. కాని తొలి తెలుగు విశ్వకవి వద్యాలలోని “ఉప్పు కప్పురంబు అన్న వద్యం తెలుగునాట (పతి ఒక *డిన్పకాయ” (పిల్ల కాయ కు వచ్చునంటున్న కరుణ(శ్రీ వాక్యం ఆబాల గోపాలం వేమన పద్యాల కున్న [పాచుర్యాన్ని (పళటిస్తుందిం వర్ణ వ్యవస్థన్వు అగ వర్ణాలను బవ్మానృష్టి౦చినా డన్సి కమ్బునలి ముపష్పుకు తొలి సమర్తాడిన పిల్లను అంటగట్టడం ్‌బహ్మ చాత” అని శాస్త్ర పురాణాల, భాందస వర్ణాల ఘోష. క్ర పడు మొద్దు స్వరూవుడగు మునలి మువ్వ వెరి చెంగ య ళప్పకు లేత వయను, నీతి మనను గల భార్య” అంట గట్ట బడింది. ఈ ఈడు జోడు కుదురని జంట అవ్య కంట బడింది. “ఈ ముసలి తాతకు లేత యువతిని అంట గట్టిన (బహ్మ నా కంట బడితే వాని నాలుకు. నాలుగు తలకాయలు నులిమీ నకికి పొరవేస్తానూ” అంటూ తన అవేదనను పెళ్ల డింబింది అవ్వయ్యార్‌ ? “ముదరాలికేల మునలి మొగడు గా అన్న వేమన భావం న్‌ గూడ ఇదే, ఇందుకు మూలమైన సమాజము లోని అర్థికాంశాన్ని గూడా వేమ్పన పరిశీలించినాడు. ధనం చూపించి స్త్రీ సౌఖ్యంతో సహా,

బలై విప్రవయోగి, విశ్వకవి

(ప్రపంచములోని సౌఖ్యాలు అన్నీ అనుభవించాలనే ధనికుల దురాశే ఇందుకు కారణం. అందువల్లినే' “క్షల్రిమి జూచి ఈయ, కాయా మమ్మినయట్లు” అని (పజలను ఈ దురాచారానికి వ్యతిరేకంగా (పబోధించినాడు.

*పలంచములో కులాలు లేవు ఒక వేళ వుంక్రు అవి ₹లడే 36డు. ఒకటి బాధలో వున్న "పేదలను ఆదుకొనే కులం. రెండు శీద సౌొదలకు సాయ పడని కులం. రెండవవారే కులహీనులు (167 వెంగు )యిది వేదవాక్కు”, అన్నది అవ్వ వాక్కు.

శేద వారిని ఆదుకోవాలనే వేమన సిద్ధాంతాలు ఇంతకంకు త్మీవమైనవి పేదలను అదరించని లోభులను. సృష్టించిన “*బహ్మ యాలి ముండ బలడరేవన మోయా లంటూ సృష్టిక ర్తను గూడా తిట్టి పోస్తాడు వేమన. బీద సాదలను ఆదరించేవారు వేమన దృష్టిలో “పరమ శివ స్వరూపాలు; అంకే సాక్షొత్తు ధైవ స్వరూపాలు అన్న మాట.

“బాహ్మణుల పరిపొలన కష్ట నష్టాలను. తెచ్చి "పెడుతుంది క్ష్యతియుల పరిపాలన యుద్ధాలను కోని తెస్తుంది. వైశ్యుల పౌలన పన్నులకు, జాతి పతనానిక్‌ దారి తీస్తుంది. శూూదుల పాలనయే (ంళగ18 0256) సర్వజన సమ్మతంగా సాగుతుంది అన్నది దూరదృష్టితో కూడిన అవ్వయ్యార్‌ రాజ నీతిజ్ఞత,

“"(బాహ్మాణులు దేవుడు సృష్టించిన విశ్వము అనే సుందర వనములో వుండే వికారమైన చానరాకారాలు. వాళ్ళే వల్దృనే ఈ (పపంచం నడుస్తులదనే వాళి వాదన అర్థ రహితము” అంటాడు. వేమన.

వేమన వేదశాస్రుం క్‌

“క్సుహిపతియను "పేరు మనుజుల కెందుకో” అంటూ [వపంచ ములో అల్లకల్లోలాలకు మూలమైన క్ష్యతియుల (రాజుల్స ఉనికినే సవాల్‌ జేస్తాడు.

“క్షోమ్సటి మదిగోరు కామమే యొళ్లెడోొ, “జ్చోన్సట్రోని ఆఛా కొండలు కోనలు, అంటూ కరువు, కాటకాల కాలంలో (పజలను కొండంత యాశతో పీడించే వర్తకులను ఈసడీస్తాడు. శుద్ధాంత రంగులై న శ్యూదుళ్లో, అంత్యకులజుల్లో వేద వేద్యమైన పాదు. తెలును కున్నవారు, లోకోద్ధారకులు (వ్యాసుడు, వాల్మీకి శుకుడు, నారదుడు మున్నగువారు అనేకులున్నారు. “శ్నూద కులమున బుట్టి శూ(దుల బోనాడు మాలకన్న దుడుకు మహిని గలడె%ో ఆంటూ శ్యూదుల నిందించే వారే మాలలు అంక నిజమైన హీన కులజులు అంటాడు వేమన, ఇవి తమిళ సరస్వతి అవ్వయ్యార్‌, తెలుగు తొలి విశ్వకవి వేమనకు గల ముఖ్యమైన సారూప్య న్వభావాలు,

శు న ఓ గన

గడ విషయోగి, విశ్వకవి కటరు = వేమన ఒకే కాలం వారు కాకున్నా ఉత్తరాన కబీరు, దక్షిణాన వేమన్న మత సామరస్య బోధలో ఒకే స్వభావం కలవారు. మొల్ల రామాయణములో గుహుని చతుర భక్తిపై ్యవాసిన పద్య భావం కబీరు దోహాలలో, (కీర్తనల్లో వున్నదని కొందరి వాదం. కబీరు ఆంధ దేశములో సంచరించి “అల్లా, హరి ఒక్కడేనని” బోధించినాడని (పతీతి. ఈ కథల్లో సత్యమున్నా లేక పోయిన్సా కబీరు పేరు తెలుగు దేశంలో చాలా మందికి తెలుసు. బళ్లారి పండిత డి॥ గోపాలాచార్యుల వారు వారి రామదాసు నాటకములో కవీరును గోపన్న గురువుగా చిితించినారు. “మరాఠీ కవి రామ్‌దేప్‌,, పంజాబీ కవి నానక్‌ తెలుగు కవి వేమన, కన్నడ కవి బసవేశ్వరుడు గుజరాత్‌ కవి ఆఖో, కబీరు వలెనే ఒక అపూర్వమైన సర్వ వ్యాపకత, సార్వజనీనత, మనో వైశాల్యము, మానవతా వాదము కలవారు. వీరి ఈ గుణములు కుల మత్క జాత్తి భేదములన్సు విచ్చిన్న మొనర్చి ముందుకు సాగినవి. పూర్వాచార పరాయణత్వము ఫూ ర్తిగా రాజ్యము చేయు చున్న ఆ కాలములో ఈ విధముగా పాతను నిరసించి, కొత్త పంథా (తొక్కుట చాల కష్టతరమైన పని. హింది సాహిత్య విమర్శన మందు, కబీరు వ్యక్తిత్వమును పునః విచారణ చేసి విలువ కటుకు. జరుగు చున్నది. “కబీరు మొట్టమొదటి తిరుగుబాటు కవి అన్సి కొలి ఆధునికు డని, హింది సాహిత్య విమర్శకులు ఉద్ధాటించారు”” (భారత సాహిత్య నిర్మాతలు అనే శీర్షిక [కిలద "కేల్యద సాహిత్య అకాడమోవారు (పక టించిను శ్రీ [ప్రభాకర మా శ్వేగారు రచించిన కబీరు అనే పుస్తకము నుండ్సి

వేమన వేదశాస్త్రం క్‌

ళళస్ప త్తితో మోద్కి రాతిని మౌనవాకారంగా మొలిచి, దానికి వక్షములు కాళ్ళు ఏర్పరుస్తారు. ఆ విగ్రహమే నిజంగా [పాణం'గలది అయితే అది శిల్సినే భక్షిస్తుందిొ... కబీరు.

“రాళ్లు దేవత లయిళకే రాసులు (మింగవాగ అన్న వేమన్న వాక్యాన్ని ఏ వాక్యము గుర్తుకు దెస్తుంది.

“గర్భమున ఉన్నంతవరకు కులము అేదు, తెగ లేదు. (వ్మూ యొక్క బీజము నుండి సకల సృష్టి జరిగినది _కబీరు

“డ్రాల్పత బమ్మగుడ్డు పరికించి చూడగ

కులములన్ని యందు కూడబుశ్లై!

అందరొకట గలయ నన్నదమ్ములెకదా 1॥వి॥

అన్న వేమన్న పద్యము మై భావాన్ని మరింత స్పష్టము చెస్తుంది

“మట్టితో నిర్మితమైన ఈ శరీరంపై బూడిద వులమడం దేనికి ? జంగమమైన ఈ ఆకారమును వీట ముంచి తేల్చడం దేనికి? నామము జపిస్తూ పూనలు లెక్కించడ మెందుకు ? మసీదులో సాగిలపడి నందు వల్ల (పయోజనమేమి ? ఉపవాసాల వల్ల, మోకరిల్లడమువల్ల ఏమి లాభం? హాజ్‌యా్యత చేసి కాబాకు వెళ్లితే ఏమి ఉపయోగం గ7- అని కటేరు అన్నాడు. ఇట్టి బాహ్యాడంబర వేషాలను విమర్శిస్తూ వేమన పద్యాలు కొల్లలు

చా

రామ్‌ రహీం ఒక్కకేు, అల్లా హరి అన్నా ఒక్కకు

“దేవుడు మసీదులో వుంకే తక్కిన భూమండలముమై ఉండే దెవరు ? రాముడు అటు పుణ్య క్షేతములలోను, ఇటు వ్యిగహముల లోను వుంకు ఆయన ఏకకాలంలో రెండు చోట ఎలా వుంటాడు 7

ల్‌

క్ట విష్ణవయోగి, విశ్వకవి

“త్రూర్చున హరి వున్నాడు పడమట అల్లా నివాసము. నీ హృదయాన్ని -అన్వేషించు.. రాముడు రహీం, అక్కడే వున్నారు. (పపంచంలోని నరనారులార! మో రూపం అన్నింటిలోను వుంది. కుంటి వాడైన కబీరు, అల్లాకు రామునికి చెందినవాడు. “హరి పీరు నా గురు వులు (కబీరు (గ్రంథావళి

కచీరు (పబోధించిన హిందూ, ముస్టిం మత సామరస్యాన్ని వేమన ఇంకా ముందుకు తీసుకొని పోయినాడు.

“పనుల వన్నెవేరు పాలేక వర్ణమౌ,

అరయ తిండ్లు "వేరు అక లొకకు;

దర్శనంబు లారు దైవం బదొక్క కై,

హిందూ, ముస్టి౦ సామరస్యాన్నే గాక సర్వ మత సామ రస్యాన్ని వేమన ఘంటా పధంగా నొక్కి వక్కాజణించినాడు.

“మన పురాణాలు ఖురాను లతేమో చెప్పు

గాని మాయను జీల్చు కేనాడు గనబడదు* అంటాడు కబీరు.

ఇదే భావాన్నే_ క0॥ *బూటక ఫురాణ కథలకు

వాటము గాదయ్య పరము వరియించెడు, నా

కూటము జేరక్క పూర్ణము

పాటింపను నేరి వశము సత్యము వేమాణ

అంటూ వేమన వక్కాణిస్తాడు,

“హాల్మే మాలాఫిరయ్‌, ముఖ్‌మె జీక్‌ ఫిరయ్‌,

మన్‌ ఫిరయ్‌ బారోం ఏర్‌....*

"వేమన వేదళాన్తుం స్ట్‌ [7

ఆచ్చిచ్రిలో మాల తిరిగినా, నోటిలో నాలుక తిరిగినా "చునస్సు నానా దిక్కులు తిరిగి తే [వయోజన మేమిటి ఇ' అంటాడు కబీరు.

*జ్రక్షమాూాల బూని యలసట జెందక,

కుక్షి నింపు కొనుట కొదువ గాదు;

పక్షి కొంగరితి మై చూపు శలనోో ॥వి॥।

కండ్లు (తిప్పుతూ అక్షమాల బూని కొంగ జపం చేస్తూ 1వజలను మోసం చేసే దాని కంక్రు, తిరిపె మెత్తినా చిన్న తనం లేదు, అంటాడు వేమన

(కబీర్‌ పద్యానువాదాలు విద్వాన్‌ విశ్వంగారి భారతీయ కవితా కల్పకం నుండి

“సాంఘిక్క నైతిక సంస్కర్తగా కబీరు ఆధునిక అభ్యుదయ వాదుల ద్చష్టిని ఆకర్షిస్తాడు. బుద్ధుని వలెనే కబీరు గూడ కులము -పిరుతో సాంఘిక అసమానత్వము, అన్యాయము అనే మూథత్వములు అచరింపబడటాన్ని, ఆశ్షేపించి ఖండిస్తాడు. కళభీరు హిందువుల భాందనళ్వమును, ముస్రిముల సనాతన భావములను అవహేళన చేసి ఆధునిక హేతువాదపు శాస్త్రీయ వాదుల వలెన్సే హిందువుల, మహమ్మ దియుల వారి వారి నటనలను, కావపట్యములను, బూటకములను యు క్తమైనవిగా నిరూపించమని సవాలు చేస్తాడు. ( కజీరు __- [వభాకర మాల్వే ౦

ఇందులో వేమన మరింత ముందుకు వెళ్ళి అధునిక హేతు వాదులన్సు అభ్యుదయ వాదులను గూడ ఆశ్చర్య చకితులను చేస్తూ దర్శిదుల దీనుల పక్షాన ఖచ్చితంగా నిలిచే కవిత్వం విన్పిస్తాడు. కబీరు భాషను నేటి పాందీ పండితులు సాధుక్కారి (సాధు భాష్పు అని అంటారు, వేమనది *సజీవ (పజాభాషొ,

గ్‌6 విప్త్లవయోగి, విశ్వకవి “హిందీలో సనాతన వాదులైన సాహిత్య విమర్శకులు, నేటికిని కబీరును కవిగా పరిగణించరు. ఇట్టి వారి సంఖ్య అల్పముగాదు+ పిరటా పరిగణించక, ఏదో వంకర టింకరగా చేతనై నంత వరకు పద్యాలను అల్లిన యోగులలో, భక్త [శేష్టులలో కబీరు గూడ ఒకడని అంటారు. ఇట్టి విమర్శకులు శైలియందు పరిపక్యత్క మున్నగు గుణములకు, బహుశ అనావశ్యకముగా అధికమైన విలువ యిచ్చి పై విధమైన నిర్ణయమునకు వచ్చినారని చెప్పాలి కాని ఒక గొప్ప కవి యొక్క పత్యేకాంశములల్తో వ్యక్తిత్వ విశేషము గూడ ఒకటని? ప౭గణించినట్టయి తే కబీరు నిస్సందేహంగా గొప్ప కవి అని చెప్పాలి ( కబీరు - 1పభాకరమాల్వే ్గి వేమనపై సనాతన చాదులైన సాపాత్య విమర్శకుల వైఖరి ఇంత కంకు దారుణంగా కూడ ఉంది కబీరు తన రచనల్లో దోహా సాఖ్సీ శబర్కి రామాయణి వంటి సాధారణమైన ఛందములనే వాడినాడు. వేమన కూడా ఆటవెలది, కందము గీతము మున్నగు తెలుగులోని సాధారణ ఛందములనే వాడినాడు, అందులో ఆటవెలది అతని వెన్నంటి వచ్చి అసాధారణ శైలితో ఆంధ భాషనే కాంతివంతం చేనీనద్ది, కబీరులో అధునికత వున్నా, వేమన కంక భక్తిపా లెక్కువ. "వేమనలో జాన [పబోధం మెండు కబీగ్రులో కుల మత సామరస్యాల [ప్రాముఖ్య తే మెండు, కాని వేమన వాటితోపాటు వర్గ వైషమ్యాల నిర్మూలన మతేతర దృకుఖాన్ని కూడ జోడించి బోధించినాడు. నా ఠః శ ఈ

వేమన వేదళాన్తుం శ్ర వేమన - విర్యబహ్మం

పెరిద్దరూ క్ష శతాబ్దంలో కాంచి మించు 70.90 సం॥ రాల ఇఆడాతో జన్మించి నట్టు జనశ్యతి- చార్మితికాధారాలు గూడ, వీరిద్దరిలో 'వమనయే పిర(బహ్మ్మంకం కు ముందు జన్మించినవాడు. ఇండు జూధారాలు ఇవి

“వమన తత్వజ్ఞానములో శివయోగము, రాజయోగము, అచలము, మున్నగు మధ్యయుగపు చివరి కాలములోని తాత్వికచ్చాయ లన్నీ వున్నాయి. ఆ నెా-ంయ్యపదాయాలకు చెందిన తాత్వికుల లందఠూ ఇశటి వరకూ వేమనను అ కాలపు అఆదిగుకువుగా భావిస్తారు.

“యాజ్ఞ వల్క్య్యంచ జనకం, శుక సాందిప నేశ్వరమ్‌,

అంబికా శివ యోగీశం, వేమనా యోగి నద్ధురుం,

శ్రుధరస్యామి యోగిం్యదం, శివరామాఖ్య దీక్షతం,

కఈంబాలూరు అప్పుబహ్మాం) సద్దురుభ్యో నమో నమణా,

ఇదీ అచల గురు పరంపర - ఇందులో 1బహ్మంగారి పేరు లేదు,

*ష్టేద్ర 'వెద్యుడై న వేమన్న తాత సుమతి పెద్ద తద్ది,

'విర(బహ్మం గారు జనకుడు అక్కా ఈశ్వరమ్మ,

సెద్దప్ప అన్న” అంటాడు తెలంగాణా తత్వకవి కుమ్మరి సిద్దప్ప =

వెర్మబహ్మం అచల తళ్వానికి చెందిన వాడా, కాదా? అన్న సంశయం కొందరు అచల బాదుల కుంది వేమన్న, వీర్యబహ్మా చిద్దరిని, పె మూడు (శివయోగ, రాజ యోగ్య అచల యోగాలు) ఉఊంయ్యపదాయాలకు చెందినవారుగా భావించేవారు కూడ ఉన్నారు.

గ20 విప్తపయోగ్ని విశ్వకవి “వేమన తత్వజ్ఞానములోని ఒక [పధానాంశం రాజయోగం, ఆ (ప్రస్తావన “వేమన పద్యాల్గో విస్తారంగానే వుంది. అర్పిముల గృ్యం రాజయోగిం్యద ! చవేమనార్య [2 అన్న పద్యాలు 'వేమనవి కాన ప్పటికి అనాటి. తాత్వికులు ఫీరబహ్మంతో సహా, రాజయోగిగా “వేమనను గుర్తించినట్లు అర్ధం చేసుకోవచ్చు [బహ్మూంగారి కాలజ్ఞాన తత్వాలలోని ఈ (శింది తత్వం గూడ దాన్ని రుజువు చేస్తుంది. “మూడు కాల్వలు దాటలేరన్నా | యిల మూఢ జనులు మూడు కాల్వలు దాట అీరయ్యా | మూడు కాల్వలతోను గూడుక, ఇడా పింగళ మధ్యమంబున గూడిపాడి సరస్వతిని విడనాడి అవల, మూఢు లెల్లను ఓడ అేకను ఈదబొాయ్యేరూ | తన్నుతాను దెలిసియున్నా సంగతీ, వేమన్న సద్యములోని, భావముగన్న | గురువులచేత మరి విన్న, వురుషుడు, శూటి కొక్కడు కోటి కొక్కడు” వేమన్న రాజయోగినంక్సు, (బహ్తం రాజయోగానంద రసికుడనని చెప్పుకున్నాడు. జకేషిణీ హనుమంత "పెందోట బిరుదాంకితులు, కాళికా వర (పసాదులు అయిన విశ్వబాహ్మణుల కుల దేవత కాళికాంబ. ఆ కాళికాంబ "పేరుతో “కాళికాంబ హంస కాళికాంబొ మకుటంతో, వేమన వరవడిలో ఒక శతకం కూడ [వాసినారు (బహ్మం గారు, తత్వ జ్ఞానార్జనకు, కొండ కోనల్లో గురువుల వెదక నవనరం అేదనీ, గృహస్థ జీవనం (రాజయోగం)లో మోక్షసాధన ఆచరణ సాధ్యమూూ సులభ సాధ్యమూనని, అనుభవం ద్వారా ([గహి9౦చిన'

'వెమన వేడిశాత్రం క్‌ తాత్వికుడు వేమన, అంతేకాదు; వ్మిగవోరాధన, యజ్ఞయాగాదులు, ముహూర్తాలు (గవాచారాలు” జాతరలు మున్నగు సాంఘీక మూథో చారాలను, -నంఘసంన్క్మరణ దృక్పధంతో నిశితంగా ఖండించిన హేతు వాది. అసామాన్యమైన కవితా-(ప్రతిభ గల మవోకవ,

వేమన పద్యాల్లో సాంఘీక దురాచారాల ఖండన్య వర్ణ, వర్గ విభేదాల నిర్మూలన, సర్వమానవ సమానత్వము, సొభాత్సత్వము, సీత్తి మున్నగు వాటిని చాటిచెప్పే పద్యాలు పెద్ద నంఖ్యలో వృన్నాయ్రిం నంఘ సంస్కరణ, నీతి తత్వజ్ఞానము, చూడూ సమపాళ్లలో మేళవింప బడిన వద్య సంపుటి వేమనది..

సాంఘిక తాత్వకానుభవాలు, కవితాళ క్రీ ఈ మూడీంటిలో వేటిలోను (బహ్మం వేమనతో వీ మాతం సరితూగలేడు. తత్వ జ్ఞానంలో వున్న కొద్దిపాటి అనుభవం మినవో, అందువల్లనే ఆయన కాల జ్ఞానతత్వాలు, కాళికాంబ శతకము అంతగో (వసిద్ధి ప్రాందలేదు. కాలజ్ఞాన తత్వోలలో మోతము._

“మ్సృటు ముటని యేరు ముట్టురాదని యేరు,

లు ఠు కు

భః ముట్టురక్షంబు ఈ శరీరంబూ”-

అంటూ కొంత మట్టుకు. అస్పృశ్యతా ఖండన -_

“చిల్లర రాళ్ల కు (మొక్కుచు నుంకు,

చిత్తము చెడురా ఒరే జరి

అంటూ ఒక మోతాదులో వ్మిగ్రవోరాధన నిరనన్మ కొన్ని తత్వాలలో.వుంద. కానీ పై అంశాలు వేమన్న మాదరి సొంఘిక చృక్ళ (ధంతోగోక్‌ వేదాంత తాత్వికమునుగులో: మాళతమే వెలడౌతాయి

నే

గిలి విప్ణ్తవయోగి, విశ్వకవి కాలజ్ఞానములోని మిగతా తత్వాలు సాంకేతిక పరిభాషలోనున్న, రహస్య యోగానుభవాలు,మా్యతమే, అవి పూర్తిగా సౌమాన్య (పజల కరం గావు. సామాజిక స్పృహలేని కూట వేదాంత పదజాలంగా మాత్రమే నిలిచి పోయినవి. "ఇందుకు కారణము తత్వజ్ఞానాన్ని స్వానుభూతితో తరచి చూచిన వేదాంతము "వేమనది. వీర్యబహ్మాని కది లేచు. గ 18 శళాబ్దాలలోని కవుల దృష్టిలో "వేమన వీర్య(బహ్మాలు. తెలుగులో కావ్య, పురాణ (ప్రపంచానికి మూల కంద మగు తిక్కనన్సు (ప్రబంధ రచన ద్వారా అంధ కవితా పితామహుడైన "పెద్దనన్సు శతక సాహిత్య విసృత సృష్టికి మూలాధారు డగు వేమనను, ముగ్గురు కవులను మాత్రమే తన శతకంలో పేర్కొన్నాడు కవి చౌడప్ప. తిక్కన మాదిరి కంద. పద్యములలో, (వబంథాల బూతులు, వేమన వలె నీతులు కలగా పులగం చేస్తి వేమన మాదిరే శతక ఫక్కీలో రచన చేసినవాడు కవి చౌడప్ప కూచిమంచి తిమ్మకవి కుక్క కుశ్వర శతకంలో “కాపు కవీశ్వ రుల్స్‌ కంసౌరియోగులు” కలియుగంలో పుట్టినందుకు వాపోతూ వేమన్నను కవిగాను, (బహ్మోాన్ని యోగిగాను పరోక్షంగా గుర్తించినట్టు తూ ళు తోస్తుంది, చేతీ వృత్తుల వారు 'వేమన.[బహ్మం ఫు వేమన శూద్రుడు, రైతు, కాబట్టి వ్యవసాయంలో చేతివృత్తుల పారి అవసళాన్ని బాగా గుర్తించినవాడు, శూ్యూదుల చేతివృత్తుల వారి ఐక్యతను చాటినాడు, “నమ్మకు సుంకర్కి జూదర్శి నమ్మకు మగసాలి

వేమన వేదశాస్తం ళం వాని” అంటూ సుమతి శతకకారుడు- కంసాలులను ఈనడించినాడు, ఇందుకు సమాధానంగా వేమన.=

“కల్లలాడుదురిల కంసాలి దొంగని,

అతని సొమ్ము "కట్టు లతడు దొంగా

అంటూ కంసాలులను సమర్థించినాడు. అంభలేకాదు;

“కమ్మరిని దుడుకు కార్య- వినా శంబు,

వడ్లవాని దుడుకు వాల పిడుగు;

కాసెవాని దుడుకు కాకుళ్ల్సు బాణంబు

అంటూ చేతివృత్తుల వారు అేకుంకేే- కలిగే అనర్ధాన్ని విత్తి చూప్కి వారిని సమర్థించినాడు.

“వ్రిలను [(మొక్కుట కంకే శిల్పి (యమొక్కుట మేలు” అంటూ, శిల్పులను (పశంసించినాడు. అ(గకుల ఆథికఃతను అనేక” పద్యాలలో పటా పంచలు చేసినాడు.

(బ్రహ్మం విశ్వ (బావ్మణుడు. (గామ చేతి వృత్తుల వంశానికి చెందినవాడు. రాజులకు రధాలు, ఆయుధాలు, కోటలు, కోమట్లకు (తాసులు, శూ్యదులకు నాగళ్లు, మున్నగు పనిముట్లు జేసి పెళ్లే తామే విశ్వాన్ని నడిపే విశ్వ (బాహ్మణులమనిః (బాహ్మణుల కంకు అధికుల మని, ఈ పంచాణం వారీ వాడేం, (శమ్మరిః వడ్రః శిల్పి, కంసాలి, కంచర్శి పంచ వృత్తులు. ఈ వాదం ఆనోటి సమాజంలో 'తరతరాలుగా రాజాళితులై బుద్ధి జీవులైన (బావశ్రణులకు; చితి వృత్తుల వారికి మధ్య ఏర్పడిన _వెషమ్యాన్ని ఇలుపుతుది

కాకతీయ గణపతి దేవుని కాలంలో నియోగి (బాహ్మణుడై న అప్పటి గోపరాజు రామ (వధాని, అది-వరకు (గామాలలో కరణాలుగా

ల! విప్త్లవయోగి; విశ్వకవి వున్న కంసాలులను తొలగించినాడట! అనాటి రాజ మతం శైవం, తిక్కన హరిహరనాధా ద్వెతంతో శైవ, వైదిక విభేదాలు నమసిపోయి నవి. జైన మతంపై త్యీవమైన దాడి జరిగింది. అప్పట్లో జై నులుగా వున్న కంసాలులుు ఈ కారణంవల్ల గూడ కరణీకాలు పోగొటుకొని

రా ళు వుండవచ్చు. విజయ నగర స్మామాజ్య కాలంలో కొంతకాలం అస్థానకవిగా వున్న కందుళూరు ర్ముదక వి (కంసాలి స్నుగివ విజయమనే యక్ష గాన రచయిత, ఇతడు రాయల గురువు తొాతాచార్యులను అధి క్షేపిస్తూ; తన వంశం గొప్పతనం చాటుతూ ఒక సీస పద్యం చెప్పినాడు, అయినా అ ఇస్థానములోని “మం్మతుల+,కం'కొ మంగలి కొండోజి మేలని” తనకు గౌరవం లేదని, గోల్కొండ సుల్త్లానైన ఘల్కిభరామును ఆ్మశయించి నాడు. అవాటికి జ్లైనులుగా వుండి, శైవులుగా మారిన కంసాలులను: వ్మైనుడని చెప్పబడే సుమతి శతక కర్షబర్ధెను నమ్మరాని వాళ్లుగా పేర్కొని యుండవచ్చు.

కల్లికోట యుద్ధోనంతరం మొసల్నాన్‌ (పభువులచే అనేక. దేవాల యలు ధ్వంసం కావడం జరిగింది. ఆ దేవతలు వారిని నాశనం చేస్తా వి ల వావ రనే నమ్మకం (ప్రజల్లో తగ్గిపోయింది. ఆ దేవుళ్ల పై విశ్వాసాన్ని ష్రిచారం. చేసిన నైదిక భక్తి సార్యపదాయాలు "సాధారణ (పజఖల్హో పరిహాసం ఫాల్లై నాయి. ఒక్‌ న్యూక్రన తత్వ సాంప్రదాయం అవసర మైంది, వేడశాన్తు పురాణాలు, రామాయణ భారత భాగవతాలు పరిళీ ఇస్తాంలోని నూఫీ వేదాంతం వగ్లైరా సౌరపదాయాలను కూడ పరిశీ లించిన ఫలిళంగా వేభున్న ఓకతత్వళాస్తౌరన్ని ప్రజల ముందుంచినాడు..

విజయ నగర సామాజ్థ్థి పతనానంతరం మహమ్మదీయ (వభు త్వాల కింద (బాహ్మ ణాధిక్యత కొంత తగ్గింది, ఇంచుచే దాజాశితులైన బుద్ధి జీవుల) వృత్తి పనివారల మధ్య వైరుధ్యం, వైషమ్యం మరింక "పెరిగెంది-

ఈ కాలంలో పుట్టి -పెళిగిన వీర (బ్రహ్మం, తత్వ [పబోదం పేర్లు మోద మహమ్మదీయ నవాబుల సానుభూతిని సంపాదించడానికి అవ కాళం ఏర్పడింది. ఈ అనుకూల వరిస్థితులలో (బాన్మాణి మఠాల్డక్షు పోటీగా, (బాహ్మణ వ్యతిరేకియైన (బహ్మం గారికి మరొక మరాన్నిి (కంది మళల్లాయ పళ్లైలోో; స్థాపించడానికి అవకాశమేర్పడింటి=

అదే కాలరిలోనే వేమన అనంతరం చిన్న కులాల్లో, చేతి వృత్తుల వారిలో, శూదుల్లో “తాము ఇతర కులాల వారి కళకు తక్కువ వారం శాము”' అనే “కుల వైతన్యం” "పరిగింది. ఉధ్ధిలన్లు (మొక్కులు కంగు, శిల్పి (మొక్కుట మెల అన్న వేమన్న 'వాకథి అందరి కంళొ రుల చైతన్యం గల పంచాణం వారికి చందిన శబవ్మాం గారికి గురు పిఠ మధిష్టించాలనే కోరిక ఏర్పడడానికి పరోక్షంగా 1పోలౌనహం) అత్మ చిశ్వాహం, కల్గించి యుండవచ్చు.

చుఠ స్థాపనా నంతరం, పగటి దివిటీలతో ఊరేగుతున్న (వ్యా గారితో పుష్పగిరి [బాహ్మణ మఠాధిపతులు తగాదా పడినారు. అయినా (బహ్మంగారే నెగ్గుకొని వచ్చినారు. శంకరుల మాదిరి జగద్దురువు కావాలనే ఆకాంక్ష కూడ (బహ్మంలో ఉన్నట్లు: ఈ కింది (బ్రహ్మాంగారి కాలజ్ఞాన సహిత గోవింద వాక్యాలవల్ల ఊహించడానికి అవళోశముందొ

“శంకరాచార్య శ్రీ వ్యాసులా వాక్యాలు?

శాచ్యతంబుగ నడువబోయీ నయా!)

శంకరుని సన్నిధిన విద్యారణ్యుల వాళి?

శాసనము సత్యయబు అయ్యేనియా”

భ్‌2క్‌ విప్తపయోగి, విశ్వకవి

ఈ వాక్యాలతో పాటు గోశ్యంగేరి పీఠం పంచాణం వారి పొాలయ్యీసిొ అన్న (బ్రహ్మాంగారి కాలజ్ఞాన వాక్యం గూడ కలువు కొంకు వచ్చే భావం ఇది_ వ్యాసులు వేదాంత దర్శనకారులు. శంకరులు వ్యాఖ్యాత; ఏరిద్దరి అదై్వ్వైతమే (బహ్మంగారి వేదాంత సాంప్రదాయం. శంకరుని సన్నిధిలో విద్యారణ్యస్వాములవారు ఏదో శాసనం (వాళశా రట ! దాని (పకౌారం (బాహ్మణ పీఠ మగు శృంగేరి పీఠాధిపత్య౦ం, పంచాణం వారికి భావి కాలంలో చెందబోతోంద్కి అని కేలుతుంది.

ఇది సమాజంపై (బాహ్మణాధిక్యత హక్కులు తగ్గి, పంచాణం

౧ వారి ఆధిపత్యం స్ట్‌ పడాలనేది (బహ్మంగారి ఆరాటం. కాని ఈ ఆరాటమూ, కాలజ్ఞానమూ ఫలించ లేదు,

“బహ్మంగారి మఠస్థాపన, తత్వబోధ, (బాహ్మణులకు వ్యతి రేకంగా (బాహ్మణేతర చేతి వృత్తుల వారిని కూడ గట్టుకొనుటకు వేసినతాత్కాలిక ఎత్తుగడ మా్యతమే” అన్న గోపీ అంచనా సమంజసమే,

(బాహ్మణుల మాదిరే సంధ్యా వందనము, గాయత్రీ మంథతో వాసన దేవతార్చన. కావాలని కోరే ఇంకొక చేతివృత్తుల వర్షల, పద్మశాలీయులైన సాలెవారు. వీరు మార్కండేయ బుషి సంతతి వారని చెప్పుకుంటారు. భాగవతంలో శుకు డూ, భారతంలో మార్మండేయుడూ, భవిష్యత్తును చెప్పిన (తికాల వేదులు, వీరి హక్కులను సమర్థించినారు (హ్మం.

“మగ్గం సట్టీ నేసేటందుకు మోక్షం బిదుగో వినరయ్యా !

భర్లో దేవస్యా యని మగ్గం పదిల పరచి తానేయ వలెన్‌,

మ్‌

ఆదికమరమూ గణపతి నెప్పుడు అర్చించి ఫూజలు 'సీయవలెన్‌”

గోపీ గారుదహరించిన తత్వములోని ఈ మాతం చాలు.

వేమన వేదళాస్రిం న

ఏమైనా అన్ని కులాల్క వృత్తులకు చెందినవారు జ్ఞాన సంపాదన చ్వారా మోక్షం పొందవచ్చు నన్న. వేమన్న భావ్లానిక్ని (బహ్మం భావాబకు తాత్వికంగా కొంత పోలిక మాతం వుంది,

నాటి (గామ సీమల్లో వీశ్వ(బాహ్ముణుల స్థానం ఆచరణకు నిలువని [బహ్మం గారి బోధలు

పనన ల

(బహ్మంగారు వ్శిగహారూోధనను వ్యతిరేకిస్తూ “చిల్లర రాళ్ల కు మొక్కుచు. నుంకే చిత్తం చెడురా ఒరే ఒరే” అని, అన్నప్పటికి ఆయన రు(దాక్షమాలలు, విభూతి పూతలు, యజ్ఞోపవీత ఛారణ, అల్లాడుపళ్లి విరభళ్యదస్వామి, కాళికాంబల అర్చనలు గావింబే (1బహ్మం గారి వేష భాషలు అచరణ గూడ (బాహ్మణులతో విశ్వ[బాహ్మణుల చొట్‌ని సూచిస్తాయి

శాని సాంప్రదాయకంగా (గామస్థాయిలో అనాడు కాపులు కరణాలు కంసాలిబత్తులు అంక కావ్లులు మొదటి వారు. కరణాలు రండవ వారు. బిరి తర్వాతనే కంసాలిబత్తులు. (గ్రామ రెడ్డుగా, చాలిమేర రెడ్డుగా న! అయకట్టును శాసించే ధర్మ శాసకులుగా రెడ్రలోని ఉన్నత వర్గాల వారు రాయలసీమలో ఛోటా రాజులు. కరణాల్లు మం్యత్రులు, (గామ జాతర్ల లో రెడ్ల జబర్ద స్త్రీ కరణాల మం[తాంగమ్యు మాల మాదిగల కొలువు, సింధు వాద్యాల కోలా హలం జాస్తి. మద్య మాంస సేవనం మరీ అధికం* (గొమ జీవనంలో తృతీయ స్టాయికి దిగజారి, అష్టాదో ఆయకట్టులో ఒకరైన పంచాణం వారు శాకాహారులు. పై కారణాలవల్ల ఈ జాతర్జ్యను అయిష్టంగా చ్యూతమే అంగికరిస్తారు+

గ్‌8 విష్ణపయోగ్స్క విశ్వకవి (బహ్మం గారు చిన్న కొమెర్లలో కమ్మరి వృత్తిని సాగిందే దినాలో, అక్కడ్‌ రెడ్లు (గామ జాతర చందా ఇవ్వవలసిందిగా బల వంతం చేసినట్టు ఆయన జీవిత కథనం. అందుకే గోవింద వాక్యాల్లో- “*యల్లమ్మ కంథభూన్సు, మల్లమ్మ కంచూను, ౮ లీ. కల్లు మాంసము బెట్టి కుడి చేరయా % క్ల డేవతలాను.. కొలిచేటి వారెల్ల అరటూ శాపనార్లాలు సపెటినాడనిపిసుటిది. థి తి అటి రెడ్డను కాపువారనడం రాయలసీనులో సాంపదాయ6. రెడ్డు చెలమలు, కమ్మలు బలిజల్ను కెలగల్సు గొల్లలు మున్నగు వారందరూ శూదులుగా చలామణి అవుతారు. శూూదు డైన "వేమన జాతర్హను ఒక మూఢాచారంగా మ్మాతమే ఫేండంచినాడు._ (బ్రహ్మం గారిక్‌ చిన్న కొమెర్హలో జరిగిన అవమానానికి బదు లుగా పోలేరమ్మయే చుట్ట ముట్టించు కో డానికి అగ్గి తెచ్చి, అందరి ముందు (బ్రహ్మం గారి కిచ్చినట్టు ఒక విచిత కథ 1పచారంలో వుంది అంతేకాదు; కంది మల్లాయ పల్లె మఠం వెలుపల పోలేరమ్మను (పతి పించారు గూడ. చిల్పర రాళ్లను, కల్ల దేవతలను పూజించ రాదంటూనే అందుకు' భిన్నంగా నడచుకొ డానికి ఆయన కులంలోని శిల్పులకు దెబ్బ తగులు తుందనే సందేహమే కారణం: తరువాత దీన్ని నమర్గించుకో డానిక్సి [లేతా యుగలలో నూఢులక్కు డార్రి చూపడానికి రాములవారు దీన్ని [పవేశ పెట్టినట్లు ఇంకొక తత్వర చెప్పుకున్నారు. వి[గహారాధ నకు వ్యతిరేకంగా వేమన్న (ప్రభావితం చేశ (పజాభిపౌంయాన్ని, కొంతవరకు నీరు గార్చి తప్పు (దోవ పట్టించార్లు (బ్రహ్మం.

కుల భేదాలు వేమన _ సిషయ్య - [బ్రహ్మం తతత చయ వాన వనాల “క్రులమ్ము హెచ్చు తగ్గు గొడవలు పనిలేదు, సాను జాతమయ్య సకల కులము “పరగ బొమ్మ గుడ్డు పఠికించి చోడగ, కులము లన్ని యందు కూడ బుణ్మైః అఆందరొకట గలయ నన్నదమ్ముతె కద్తాలో అంటూ, మానవులందరూ సమానులెనన్వి అందరూ అన్న దమ్ము లని చాటినాడు వేమన! “ఉర్వి జనుల కెల్ల "నాక్క కంచము బెట్టి, ౮ వా! పొత్తు గుడిపి కులము పాలియ జేసి; తలను- చేయి బెట్టి తగ నమ్మ జెప్పురా ! అంటూ, కుల నిర్మూలనకు పర్వ-వర్ష సహఫరి.క్తి భోజనాలు సాధనంగా చేసుకున్నట్టు తోస్తుంది. వైష్ణవుడుగా చెప్పబడే పలనాటి (బహ్మనాయ్రుడు “చాపకూడు” పీుతో ఇట్టి సహవంక్తి భోజనాలు ఏచ్చాటు చేసినట్టు. చర్మిత కథనం+ 3 ష్రవ దురాచారాలను దుయ్యబట్టి నృప్పృటిక్కి వైదిక మతం కంళు బాలి వాసరి మత మెక్కువనీ.- “వాయ యం్మడు జగము మపామోద కొందరు, మాయ గాదు. విష్ణు మయము గాూని*ి “| పాణికొాటులెల్టి పరగ వైష్టవులయా” అంటూ వైైష్ణవులను ఇందుకేనేమో (పశంసించినాడు వేమన

గ్టి0 విష్ణ్లవయోగి, విశ్వకవి (బ్రహ్మంగారు కుల భిదాలు కూడ దంటారే గాని తన అనుంగు శిష్యుడైన సిద్దయ్యతో గూడ సహపంక్తి భోజనం చేసినట్లు సాక్ష్య ఛారాలు లేవు. ఆయన ముట్టిన తర్వాత తన భార్య గోవిందమ్మ గారి ఎత్తుడు కూడే (బహ్మంగారి చిన్న కులాల శిష్యులకు వర్మపసాదం. సిద్దప్పకు తత్వజ్ఞానం బోధించ రాదని గూడ, ఆయన భార్య వ్యుతులు (బహ్మం గారిమై వత్తిడి తెచ్చేవారు. ఈ వత్తిడికి తట్టుకో లేకనే తన కక్కిన కూటిని సిద్దయ్యతో భుజింపజేసి తన [పియ శిష్యుని చిత్త శుద్ధిని నిరూపించినారు (బహ్మం, అయినా నీద్దయ్యపై వారి కను మానం పోలేదు.

(హ్మం మరణానంతరం కందిమల్లాయపల్లె. మరాధిపత్యం; ఆయన తాత్విక వారసుడుగా గుర్తింప బడిన సిద్దయ్యదా? లేక మనుమరాలు ఈశ్వరమ్మదా ? అన్న తగాదా తలయె త్తక తప్పుదు (బ్రహ్మానిది నలుగురు కొడుకులు, కోడంద్లు, మనుమరాళ్ళతో కూడిన గంపెడు సంసారంఠ. ఐనా మరంపై వచ్చే ఆదాయంతో రాజభోగా లనుభ విస్తున్న కుటుంబం,

(్రహ్మా౮ గార్‌ కంక్రు తీవ కుల నర్మూలనా తాత్వీకుడై న, సిద్దయ్యకు మఠం'పై 'పెత్సనం వస్తే (బహ్మం కుటుంబ భవిష్యత్తు ఏమిటి? అన్న అందోళనవల్ల (బ్రహ్మం భార్యా పుతుల ఒత్తిడి మరీ ఎక్కు వైంది. ఈ పరిస్థితుల్లో తన జీవ సమౌధి కాలంలో [బ్రహ్మం సిద్దయ్యను, “వూల కొరకు బనిగానిపళల్సెకు పంపి అతడ్రు వచ్చేలోగానే సమాఢి అయినాడు, “చండాలోస్తు సతుద్విజోస్తు గురురిత్యేషూ మనీషా మమ” అంటూ శంకరుని మాదిరి తత్వజ్ఞానికి అంటు ముట్టులు లేవని బోధించిన (బ్రహ్మం, తన పరోక్షంలో నమౌధి కావడం న్నిద్దయ్యకు బాధ కలిగిం 'ంది.. దానికి తోడు (బ్రహ్మంగారి భార్య గోవిందమ్మ; సిద్దయ్య

గారి నింటిలో (పవేళింప నియ్యలేదు. తన గోడు నీివిధంగా వెల ల. బోసు కున్నాడు, “నమ్మితినయ్యా ! ఓ వీరయ్యా ! నమ్మితినయ్యా ! వీర్వబహ్యం జాజి నమ్మితినయ్యా ! మహానుభావ ॥ న ॥ నమ్మితినయ్య నిన్ను నమ్మతితోడుత నమ్మిన వీరధర్మ సొమ్ము జూపెదవని- ॥న ॥ తనువు తోడుత నన్ను పూలకె పొమ్మని నిండు సమాధిలో పండి యున్నావయ్య ॥ న ॥ బయలు తోడుత గురు ధర్మ బయలు జూపెదవని న॥ అంటరాని వాడని దూదే కేవాడని ఒంటరిగాజేసి వోయితీ వయ్యా ॥నణొ (బహ్మం గారి కుటుంబంతో వెలివెయ్య బడిన సిద్దయ్య, తన న్వ్మగామ మైన ముడిమాలలో' ఇంకొక మఠం ఏర్పాటు, చేసుకోవలసి వచ్చింది. ఈవిధంగా కక్కిన కూళ్లు; ఎత్తుడు కూళ్లు తినమనడం గాని శిష్యులకు గాకుండా, ఇంటి వారికో; కులం వారికో, సమాధిపై హక్కు లిచ్చే పనులు గాని; -వేమనలో ఊహించలేము కూడ, ముడిమాలలో సిద్దయ్య మరానికి పూజూరులు దూదేకుల వారు. కందిమల్ల య్య స్వాముల వారికి ఇందులో సంబంధం లేదు. రెండూ -వేరు వేరు మరాలు, సిదప్పు భకుఇన దూదేకులవాళ్లు (బహ్మం య వారి ళా న మరానికి వస్తారు గాని, కందిమల్టయ్య నుఠాథి పతులు సిద్దయ్య మరాన్ని కన్నెత్తి గూడ చూడరు.

గే విప్లవయోగ, విశ్వళవి కదశ? దుకుధం : సిద్దయ్య దూదేకుల వాడు, దూది యేకి జీవించే చేతివృ త్తితో బతికే తలం అది. 'పీరు హిందూ, ముస్సి 9 ఆచారాలు రెంటినీ ఆచరించే వారు. సిద్దయ్య తాత్వికంగా కుల భేదాలన? ఏమా(తం “వీ కులమని నను వివర ముడిగితే ఏమని తేలువ్సదు లోకులక్తూ పలుర్దాకులకూ, దుర్మార్గులకూ, ఈ డుష్టులకూ; బావికి నాటిన బండలకూ [ఏ ॥ ముట్టున బుట్టిందీ కులమూ, ముట్టంటున బెరిగిందీ కులమూ? ముట్టులో హరుడ్కూ ముట్టులో విష్ణువు, ముట్టులో [బహ్మ; ముగ్గురు మూర్తుల మూలము దెలిపిందీ కులమూ 1 ఏ ॥ ఇంటి లోపలా ఇల్లు గట్టుకొని నారాయణ యను నరం తీసుక్నొని అష్టాక్షరి యను తడిక వేసుకొన్సి పంచాక్షరి యను పంచ దీసుకొని తధిమి తధిమి యని ఏకిన కులమే మా కులమూ 1] వ |

• అంటూ వృత్తిరీత్యా తత్వజ్రానాన్నికి తో ననర్షుడను కానని ల వ స వొ ఘంటా పథంగా చాటిన వాడు, ఇట్టి తిరుగుబాటు తత్వజ్ఞాని తనకు సలాం చెయ్య లేడని, కర్నూలు నవాబు అతనీపె కోపింద్‌ శిక్షించ నుద్యుక్తుడై నాడని ఒక కథ గూడ వుంది “జరటరిగాదే' నా కులమూ నుకు జాట తీరుగునూ నా కులమూ అండ పిండ (బ్రహ్మాండ మెల్లను నిండి యున్నదీ నా కులమూ అంటూ. గురువును నమ్ముకొని, 12 ఏరిక్లు పంచ గాచిన శిష్యున్ని; గుకువు అంత్య కాలంలో పూలకని అబద్ధరి చెప్పి సాగ

'జమ్‌న వేదకాస్త్రం శకి జంపినాడు. ఒంటరిగా గుతు నండ బాసిన సిద్దయ్య మనోజేదన పాలై నాడు?

కక్కయ్య అనే మూఢ భకుడైన మాదిగ శిష్యుడు, గోడ చాటున (బ్రహ్మం యోగ బోధలు విని మానవ శరీరంలోని *న ప్త చ్మేక వరిశీలని కోసం, నిండు చూలాలగు తన భార్య కడువు ప్రాస పరీక్షించ బూను కొనగా-ఆమె చనిపోయింది. తిరిగి (బహ్మం చేసు కున్నది

రాజయోగి ,(బహ్మం కందిమల్లాయపళ్లై మరాధి పత్యం వహించి నిప్పుడు; భార్య గోవిందమ్మ గారితో కలిసి సింహాసనంపై పులి చర్మంపై అసీనుడయ్యేవాడు. నవాబులు, ధనికులు ఆయన అభి మానులు., ధనిక శిష్యుల భూరి విరాళాలు, పేద శిష్యుల (సిద్దయ్య కక్కయ్య, అన్నాజయ్య జిరిచర్యలతో రాజవైభవ మనుభ వించీ నాడు. తిరుపతివంటి వుణ్య'క్షేతం మాదిరే సమారాధనలు, సంతర్పణలు కందిమల్లా యపళ్లైలో జలిఫిన్తూ అ మఠాన్ని ఒక పుణ్యమేేతంగా మార్చి "వేసినాడు.

మరాలు + వేమన - పేర్యబహ్మాలు 'రాలనునతునతలనాలన మయనరాుతనాటానతకాదాలతోకదాలయతలాాలలతదా యకక నాసనాయనవుయినావాన

మరాల స్రాపనలో వేమన్న ఆదర్శాలు, (బహ్మం ఆదర్శాలు పరస్పర చిరుద్ధం _ “దుభములోన నున్న మతముల టెగ గోసి ఘటము లోన నున్న ఘనుని చెలియడంొ వేమన్న లక్ష్యం, అండుచే సూత 1ఉపాయంగా మూలంలోనే మఠస్థాపనకు వేమన వ్యతిరేకి. కాన వేమన, (బ్రహ్మం 'మీదిరి. వంశ పారంపఠ్య హక్కు గలిగిన మరాల

స్ట్‌బిడ్ల విషయోగి, విశ్వకవి స్థాపనకు పూనుకోవడం అసలే అసంభవం. ఫ్యూడల్‌ సాంప్రదాయ మైన వంశ పారంపర్య హక్కు గలిగిన మఠం భారత దేశంలో ఇదొక్కకు నేమో | ఇందువల్ల “క్రోటి విద్యలు కూటి కొరశకే* నన్నట్లు, అచరణలో వేదాంతం గూడ పొట్ట కూటి విద్యగా [బహ్మం గారిచే మార్చి వేయ బడింది. ఆయన అనంతరం మరాధి పత్యం వపాంచిన భార్య “తల్లి గోవిందమ్మ” అయింది. మనుమరాలు ఈశ్వరమ్మను భూలోకమాతా ఈశ్వరమ్మ” అంటూ భక్తి సంకీర్తనలు, కాలజ్ఞా న తత్వాలు రచింప బడినవి. దార్మిద్య నివారణ ; వేమన - పీర్యబహ్మం న న న. ఆకాలంలో (పజానీకాన్ని కాల్చుక తింటున్న దర్శిద నివా రణకు వేమన దాన సిద్ధాంతాన్ని ధనికులకూ [శమజీవన సిద్దాంతాన్ని సాధారణ [పజలకూ బోధించినాడు. అకలి బాధతో మల మల మాడే ఆనాటి దర్శిదులను గురించి (బ్రహ్మం పట్టించుకో లేదు. వారు తమ గోడు ఆయనకు వెళ బోసుకుంకు "అన్నమైతే యేమిరా ! మరి సున్న మైతే యేమీరా ళ్‌ని నిరాశా వాదాన్ని అంటగట్టినాడు. పోడశ మహారాజులే ఎన్నో కష్టాలు పడీనారు. మనమేం లెక్కా! అంటూ తత్వాలు పొడి పరిష్కార మార్గాలను చూపకుండా దాట వేనినాడు. వేమన కాలంనాటి భాన విస్తవ ధైతన్యం తగ్గి, (ప్రజల్లో (బ్రహ్మం కాలానికి వ్యాపించిన నిరాశా నిస్పృహలు కూడు ఇందు కొక శారణం కావచ్చు. గురు తిష్య సంబంధాలు తొల్లి జేసినట్టి కర్మ బంధము లెల్ల, పరిని పోవు సత్య గురుని వలన; కుమ్మరి కొళ యేడు గుదిపెకు నొకనాడు

వేమన వేదళానస్రం భ్‌

సత్య మార్గాన్ని బోధించే గురువువలన కర్మ బంధములు త్వరగా సమసి పోతాయని ఆంటూ, జాన బోధక గురువు అవనరాన్ని స్పష్టం ఇిస్తాడు వేమన 1 న న

“*బురువునకును పుచ్చకూలై న నివ్వర్క,

అరయ వెళ్ళ కిత్తు రర్హ మెల్స;”

ని థి ఛా

అంటూ జాన బోధ చేసే గురువును ఆదుకోవాలని, గొరవించా, లన్వి బోధించినాడు. కాని (బహ్మంవలె శిష్యుని తను; మన్కో ధనములు గురువున కర్పించి “మూఢ భక్తుడుగా మారాలని ఇప్పులేదు ఈ మూఢ గురు భక్తి మఠ గుదువులు మత గురువుల, సాం[పదాయానికి చేరువగా వుంటుంది. గురువు గొప్పు తనాన్ని ఆకాశాని కె త్తీడర్వి శిష్యులను పరీక్షలకు గురి చేయడం ద్వారా పీర్మబహ్మానికి నమ్మకమైన శిష్యగణం ఏర్పడడానికి దారి తీసింది,

అద్భుతమైన కవితా శక్తి, హాతువాద పటిమ చిత్తే శుద్ధి సంఘ నంన్కరణాభిలాష్క వేమనలో వుష్కులంగా వున్నాయిః అయన రసవాదిగా (పసిద్దుడు _ అందువల్ల శ్రీం పురుష జన సమూహం విప శితంగా ఆకరింపోబడెదన్సీ అందువల్ల వేచున్న బోధలు సామూపొ కంగా జరిగేవని తోస్తుంది. న

అందువల్లనే వేమన పద్యాల్లో సమాజులోని స్రీః పురసులక్‌ సవా అన్ని వర్గాలకు అబాల గోపాలానికీ సంబంధించిన తాత్విక సాంఘిక్క సమస్యలన్నీ వివులంగా చర్చించ బడినాయి, అనేక మంది శిష్యులు, అభిమానులూ వారంతట వాలే వేమన పద్యాలను లిఖించడమే గాక పఠించి పాలాయణం చేసినారు*

శాని 1బవ్యోని కివి లేవు, అందుకు బదులు తన మహిమలను కీరించే శిష్యగణాన్ని చేర్చుకోవలనినే అవనరం (బవ్మోని శేర్చడింది*

ఆయన మహిమలను కీ ర్తించే నమ్మకమైన శిష్యగణ మాయన కున్నారు* వారి సంకీర్తనల ఫలితంగా (బహ్మం రాజయోగానంద రనికుడుగా? రాజయోగిగా కీర్తించబడినాడు. అన్ని కులాలకు మతాలకు చెందిన శిష్య పరమాణువులు ఆయన కున్నారు. కీర్తింప బడిన ఆయన జీవిత మహిమలు ఆయన శిష్యుల జీవితాలను ఆయన భార్య, మనుమ శాళ జీవితాలను కీరించే తత్వాలకు దారి తీసినాయి, వారందరి లం ళ జీవితాలు నమ్మ శక్యంగాని మహిమలతో, అద్భుతాలతో నింపి -వేయబడినవి. తత్వబోధలో, సంఘ సంస్కరణలో రెండవ బుద్ధుడు వేమన, మహినులలో,ో తత్వబోధలో ఆం్యధదేశానికి రెండవ ఏసు[్రీసుగా (బ్రహ్మాన్ని పేర్కొన వచ్చు, బైబిలులోని ఏసుక్రీస్తు మహిమలతో [(బహ్మంగారి మహిమలను పోల్చవచ్చు. గ్రుహ్మం గారి జీవ సమాధి (బహ్మం గారు జీవసమాధి అయినారు. (బతికుండగానే అవ సాన దశలో సమాధి అయినారు. చచ్చిన వారిని సమాధి కకు సాం్యప దాయం హిందువుల్లో లేదు. న ముస్రింలు మరణించిన తరువాత సమాధి టడం వుంది. ముసిం లు వలీలకు, బక్తులకు, తత్వ వే త్తలకు దర్షాలున్నాయి. రోయలసీమలో ఆతి గాని ణి ఈలాటి దర్గాలు చాల వున్నాయి. హీందూ మకంలోన జీవన్ముక్తిని ముస్టింల సమాథితో జోడించి. “జీవ సమాధి అనే సం్య్యపదాయం, (బహ్మంతో (పారంభమై యుండవచ్చు, ఈ సమాధుల సాం।[పదాయం ముస్రింల నుండి హిందువులకు గూడ సం్యకమించిది: “బతికి నప్పుడు “ల్పిదం్యడికి కూడు బెట్టకపోయినా, చచ్చిన తర్వాత సమాధి కట్టిస్తారు" 'ా ఈ సాంపదాయాన్ని అవహేళన జేసే సామెత గూడ వుంది+

లం! గ 19వ శతాబ్దం చివరి భాగంలో, కటారు పళ్లెలో (బ్రహ్మం గారి వలెనే వేమనకు కూడ సమాధి, మరం కట్టబడినాయి. జీవ సమాది అయిన (బహ్మం ఇప్పటికీ మరణించలేదనీ ఆయన మూఢ భక్తులు కొద్రి మంది నమ్మకం ఈ నమ్మకంతోనే ఆయన భార్య గోవిందమ్మ ఆనాడే తన పసుపు కుంకుమను, ముత్తైదువ తనాన్ని వదులుకో లేదు. వసు (శీస్తు వలెనే బ్రహ్మం గారు గూడ వునరుక్ఞానం ఇంది భక్తులను ఉదరి స్తాడవ, అయన భక్తులు “వస్తాడు ఫిరయ్య అెస్తాడు అమృతము, ఇసాడు భక్తులకు ఇది నిజము సుండీ*” అంటూ తత్వాలు పాఢుకుంటూ వున్నారు. గుహ్మ్‌ం గారి కాల జ్ఞానము-భావి కాల భయోత్నాతాలు "

నిరాళా నిస్ప్రృ్రహాలకు గురియై, సాంఘిక దురాబారాల నుండి బయట పడలేని కనాటి (పజలను, వేమన వలె "హేతువాద దృష్టతో బోధించి ఒప్పించే శక్తి 1బవ్మోనికి తేదు అందుకే “చెప్పు లేడుంటనుకొ బొయ్యెరు, తప్ప దిదిగో గురునీ వాక్యము తప్పు (దోవల బోవు వారిని చప్పురించుక (మింగు శక్తులు” ఆంటూ భావి శాలంలో కాబోయే -భయో త్వాతాలను చూపించి భయ ెట్టినాడు-

తాను (తికాలజ్ఞుడవని, విఠభ్యదుడూ, పీర్యరసింహుడూూ భద కాళీ వంటి భయంకర శక్తులు తన రాకకు ముందే దుష్టులను సంహ రిస్తాయని, “ట్యర్రూరా ఒక శక్తి ఉర్భటిస్తుందో అని వాఠు చంపగా మిగిలిన హత శేషులను తాను సంవారిప్తాననీ “భక్తులైన వారు మాతమే ఒత్తులుగా మిగిలి పోతాగనీ*” కాల జ్ఞాన మంలో ఛ్భాటనతో హెచ్చ దించినాడు

-వేమన్నపై భక్తి గారవాలున్న (వజలకు “వందన సంవత్స రమున*ి అన్న పద్యాన్న్‌ “నందా నంధన యోర్మధ్యే” అన్న. కాలజ్ఞాన

[8 విష్లపయోగి, విశ్వకవి శ్లోకంగా మార్చుకొని, పై శ్లోకం (పకారం నందన, ఆనంద సంవత్సరాల మధ్య జన్మిస్తానని, కృతయుగ ధర్మాన్ని స్టాపిస్తానని “అభయ” మిచ్చి నాడు, దీనితో పజల కాయన యెడ మూఢ భక్తి ఏర్పడి అయన్ను అవతార పురుషుడుగా ఆరాధించే సాంప్రదాయం (వజల్లో ఏర్పడింది. భాగవతంలో శుక యోగి చెప్పిన భవిష్య(దాజేశతి హానమూ, కల్కి అవఠారమూ “*సంభబామి యుగే్యయుగేౌ అన్న గితా బోధ, ఇవన్నీ జ్ఞాపకం చేస్తి అనాటి పజలకు, ధర్మ కాలాన్ని చూస్తామనే ఆశ ఊరట (భాంతి కొంత వరకు కల్గించినాడు. ఈ దశలో ఆయన వాక్యాలు కాదంకే వారి నోట్లో వ్యజ దండ వురుగులు పడతాయి. రౌరవాది నరకాలు (పాపిస్తాయి; అని కూడ [పచారం చేయ బడింది. అంళచేకాదు; ాహ్మణ కుల పొటీ దార్లైన |బహ్మం, (బాహ్మణ మతం లోని యజ్ఞ యాగాదులకు, గాయ్య్రీ మంతం నంధ్యో పాసన, దేవ తార్భున మున్నగు వాటిక్కి వేదాంతార్జాలతో సమన్వయం చెప్పి తన (టావ్మాణత్వాన్నీ (బహ్మ జ్ఞానాన్ని రెంటినీ సమర్థించుకున్నాడు. తర్యాత కాలంలో వేమన వీర్యబవ్మోలక్కు అభేదం చెప్పుకుంటూ అనేకమంది. డాబుక బుర్లుచెప్పే, నిర్వ్యాపారులైన దేశద్రిమ్మరులు, భంగు (తాగే దొంగ బై రాగులు రసవాదులు, శిశ్నోదర పరాయణులైన దొర కోలు సన్యానుల్కు మరింత పెరగడానికి గూడ ఇది దోవాదం చేసింది. కాల జ్ఞానవు ఫోర్జరీలు ఇప్పటికీ అచ్చుగాని కాల జ్ఞానం పదాళ్వాసాల [గంధ మంకే, కాదు కాదు, కట్టలు గట్టి బండ్ర 'కేనినా తరగనీ [గంధ సంచయమని మూఢ భక్తుల భావన. ఈ కాల జ్జానము వేమన పద్యాల కంక ఎన్నో రెట్టు [పక్షిప్తాలున్న, (పక్షీప్తాలు నిరంతరం పెరిగ్శే (పక్షిప్తాల అక్షయ

వేమన వేదళశాస్త్రం కిరి తూణీరం. అనాటి నుండి ఈనాటి వరకు జరుగుతున్న అన్ని ఘటనలూ, అనాడే (బహ్మం చెప్పి నాడనేందుకుు ఈ (పక్షిప్తాల వ్యర్థ పయత్నం, జరుగుతూనే వుంది ఇందుకు ఆయనపై అమాయక “పజల కున్న, మూఢ భక్తియే కారణం, జాతీయోద్యమం అంతగా బలపడని కాలంలో చాటు కొండ సుబ్బయ్య గారనే వైశ్యులొ కాయన రచించిన (బ్రహ్మాంగారి చరి[తలోన్ని కాల జ్ఞాన వాక్యాలలో గాంధి ప్రశంస లేదు, జాతీయోద్యమం బలపడిన తర్వాత జవ౦గుల నొగ భూషణ దాను గారి (బవ్మాం గారి చర్మితలో గాంధీ గారి శరస చాల ఎక్కువగానే వుంది “ఎద్దులు లేని బండి నడుస్తుంది" ఆంకేు, రైళ్లు.నడు స్తాయని ముందే (బహ్మం చెప్పినా డన్నారు. అయితే విమానాల సంగతి ఎందుకు చెప్పలేదు ? గాంధీని గురించి చెప్పిన 1బహ్మం, (పథమ స్వాతర్మిత్య పోరా టాన్ని గురించి (18%) ఎందుకు చెప్పలేదు? గత నందన సంవత్సరములో వీర భోగ వసంతరాయలు జన్మిస్తా డని, చాల మంది _పజలు బండ్లు కట్టుకొని కంది మళల్లాయ పల్లెకు వెళ డం _ ఆందుకు బదులు అక్కడ కలరా మహమ్మారి వ్యాపించడం ళా జ్య వష్ప్‌న (ప్రజలు భయ భాంతులై పరుగెత్తుకొని రావడం, అనాటి (౨ లందరికీ ఈనాటికీ జ్జాపళమే (హ్మం గారి అర్థం గాని కూట వేదాంత తత్వ జ్జాన బొధల కంక్రై అయన కాల జన బోధలే సామాన్య 1పజల్లో (ప్రచారం వున్నాయి. (వధానంగా ఆయన తత్వ జ్ఞాని అనే దాని కంక, కాల జాన (పచారకుడుగానే, నేటికీ (పజళ్ళో జీవించి యున్నాడు ళా పి

జ్యో భగ విప్ణవయోగి, విశ్వకవి వేమన్న 'పధానంగా తత్వ, నీతి బోధకుడుగా సంఘ దురాబార నిశిత విమర్శకుడుగా, నేటికి (సజల్లో ఆరాధింపబడుతున్నాడు (బహ్మం గారి అ్యగవర్మ అవలక్షణాలు కాల జోనములో *మాలలకు మంచాలు, బాపలకు పీటలు తంటో మూలబ్‌ పైకి రావడం కలియుగ మహిమగా, అగ కులాల వారి వలెనే (బ్రహ్మం గారు గూడ భావించినారు వమన మాదిర్‌ “వాని మాల యన్న వాడెపో పెనుమాలొ అంటూ పీడిత జన పక్ష పాతాన్న్ని వెల్టడించడు అక్ర శ్మూదుల యెడ, స్త్రీల యెడ్మ్య సాంఘి కంగా అగ వర్ణాలచే చూపబడుకున్న వివక్షను గురించి పల్లెత్తు మాట గూడ అనడు... (హ్మం గారి గోవింద వాక్యాల్లో “*మాఅ నూదిగలు భూపొలు రగుట చేత, ఫ్టీీ వర్ణ నీతులు నీతులయ్య ని, మేలు కీడను తారతమ్మ్యంబు లేకన్సు మత్తుతై చఠీయించు చున్నారయాని “అట్టే మ్టేచ్భా నీచులను విధ్వంసము జేయగ, వుబ్లించ వలె వుణ్య పురుషు నాకని, వుట్టించ కున్నాను మట్టు మారో జనులు, మూలలై వాయ్యురుమా ఈ గోవీంద వాక్యాలు, కిందిమల్స యపళ్ల మరాథివతుల అను మళతికో జవంగుల నాగభూషణ దాసు గారిచే [పచురీంపబడ్‌నవి. కాలగతితో పాటు 'పేరుగుతున్న ఆనాటి అన్ని కులాలు సమా వమేననే భావవ్య హిందూ ముస్హ్‌ం సేమరస్యముఎమున్నగు వాటినీ

"వేమన వేదశాస్తర నా

"పేమున అభీవృద్ధికర మార్చులుగా ఖావించిం*కాఎ గతుల తోడ కలియు ధర్మము మారు” అంటూ వాటికి స్వాగతం పల్సైనాడు వాలితో చాటు చూరళలేని ఈగ వర్ష అహంళాలరాన్ని, చూలసాడ్‌ నాడు వమన__

కాల జ్ఞావాలు-(వ్రపంచానికి కొత్వగాదు. యూరవులో 1550లో "ఫెంంచి జీశియుడ్దెన నాళ్షర్‌ శానుస్‌ కాల -జ్ఞానముం రెండవ్య (ప్రపంచ యుద్ధంలో పెద్ద సచలనాన్నే సృష్టించింది జర్మనీలో హిష్టమస్‌. అనే చాడు పుట్టి* [పపంచ యుద్ధాన్ని అవుతాడని గెలువు దాకా వచ్చి నాశన మౌొతాడస్‌ీ వా9ళాడు,

ఇది హిట్లరు'కే వ ర్రిస్తుందని హిట్టరు (వభుత్వంలోని (ప్రచారక శాఖా చముంధతి గోబెల్ప్బు భయపడ జామనస్‌ష్మవాసిన ఓళుమినే వీజయంగా మార్చి వాయించి కోట్లాది కరప్యతాలు వెశాడు-

చేనితో హడలి పోయిన ఖిటిష్‌ వారు. జొస్ట్ర మస్‌ కాలజ్ఞానం అసలు పతిని అంతకన్న షోక్కుప్‌ చీంఖ్యలో కరప(శాలు అచ్చు "వేయించి వెదజల్లి నారు

మొత్తం మొడ నాస్ట్ర ర్‌ జూమస్‌ కాలజ్ఞానం 1వకారమ్మే. ఎట్ల యిఖేనేం, హిట్లరు నాశనమైనాడు అతని జోన్యం మూదు టుహ్మం ₹ారి కాలజ్ఞానం సూర్యుని ముందు దివిటీ వంటి ఉన వచ్చు

అక్షళాన్యిత్స "హేతువాద నోగరకత గళ యూరవుళలో ఇది అంత పెద్ద ఘన కార్యంగా ఖావిరచే బడళేచు... కాని (వనం గాలే ఈపాటి కాలజ్ఞానాని'కే నాటి నుండీ చేటే వరకు, అజ్ఞోనులయన (కరటె కులాల మూఢ భక్తులు మన తెలుగునాట (బీహ్మాన్‌కి (బహ్మరథిం చట్టడం ఒక విచ్శితం

కథో విపష్రవయోగ్వి విశ్వకవి కాలజ్ఞానం పై మూఢ విశ్వాసం (ప్రజల్లో పెరిగే కొద్దీ (బహ్మం తనను తాను భగవలతుని అవతారంగా చెప్పుకున్నాడు. జనం నమ్మి చారు. ఇది హద్దూపద్దూ లేని వ్యక్తి పూజకూ స్వోత్కర్ష కూ దారం తీసిందిం 'దేవుడవళారా లెత్తుకాడన్నది తర తరాల పురాణాల మతపిచ్చి. ఈ పిచ్చి వేమన్న కంట లేదు, శురాణాల్లోని అవతార శురుషులనే ఏక పాకంబట్టిన వేమన హేతువాద గతి తర్కానికి ఇదిపూ త్తి విరుద్ధం. "వేమన వలె (_బహ్మం కుల నిర్మూలన వాది కాడు. ఒక విధంగా పైకి కనబడని అగగ్రవర్శ కుల తత్వం కూడ ఆయనలో వుంది “*ఆర్యులై న జనులు కార్యహీనులుగారు, శార్య రై ర్యములను సంతరించి; పూర్ణ భావ మనుర బొందుచు నుందురు” అన్న పరిపూర్ణ తత్వల వేమనది. అంతే కాదు; “వాత కజుడు కర్త చేతకు తా కర్తః లన్న 'వేకున్న భావాలు (చజలకు న్వశ క్తిమై నమ్మకం పెంచి, వారిని కార్యోన్ముఖులను చేస్తాయి. కోని (బహ్మాం గారీ కాలజ్ఞానములో స్వశ క్తిమై నమ్మకం తగ్గించి ఎవరో, ఎప్పుడో వచ్చి, తమ్ము ఆద్ధరిస్తారనే, సోదురి తనాన్ని ఉంపాలందించే [స్రమాదకర-ఢోరణులున్నాయి, ఇవి కర్మయోగి లక్షణం శాదు. ఈ (పమాదకర ధోంణిని ఒలపరుస్తూ తేలివైన ఆయన కులం వారాయనకు [(బహ్మా రథం పట్టినారు. ఆయన శిష్యుల సంకీర్తనా తత్వాలు ఆయన మూఢ భక్తుల గాఢ నమ్మకాలు సమాజ వురోగతిని

'వెమన వెదళాస్త్రం క్షి జఆాంత వరకు కుంటు బరచినా యన్నది యదార్థం_చేతి వృత్తుల వర్గా నికి చెందిన చిరంజీవి గోపీకి కూడ అది వర్షానికి చెందిన శబహ్మంపై అభిమానం పెల్దుబుకడానిక్సి. ఇవకా శముందనే అంశాన్ని మేము అర్ధం చేసుకోగలము. కాన్సి ఆ అభిమానం, (పజల్లో స్వశక్తిని తగ్గించిన (బ్రహ్మం (పబోధాఖన్సు అతన్ని “కర్మయోగి అనేంత వరకు, పోవడం సరికాదు."

అయినా [బహ్మం గారు కుల వ్యత్యాసాలను, విగ్రహ "పూజను యజ్ఞ యాగాది కతు కర్మలను పరోక్షంగా, తాత్విక దృష్టితో విమ చ్మించినారు,. అ కురకు ఇట్టి ఇావాలు సంఘ వైతన్వాన్ని కలుగజేసిన వనే అంళాన్ని గూడ నురువరాదు జ ళు జ 4 జ వేనున-నె ర్వ జ్జడు తెలుగులో వేమన, కన్నడంలో నర్వజ్ఞుడు సంఘంలోని మూఖా చారాలపై దాడి చేసిన మహా కవులు, సర్వజ్ఞునివి “తిపదలు*” అంకు మూచు పాదాలు గల. పద్యాలు "వేమన పద్యాలకు నాలుగు పొదాలు, అంచులో ఒక పాదచూళా మకుటమే, కాబట్టి ఇద్దరూ మూడు పొదాల్లోనే పద్యాలు చెప్పినారు, ఇద్దరికీ శోళానుభవమే పాఠశాల, "గర్వ మునను తాను చర్వజ్ఞు డాయెనా, యొక్క డొకరుల_యందు నొక్క టొకటి; నేర్చి నేర్చి గొప్ప నేర్చరిడై మించి, కొండ యంత విద్య గొనెను గాటే అని సర్వజ్ఞు డెంటాడేుః

ర్డీ విప్రవయోగ్నె విశ్వకవి బ్రా హృృదరంితరమున నవ్య భావమ్ముల వఠిల చేయువాడు పరమ శివుడు అతని పలుకు తోడ నాతని స్తుతియించు కలశ “వరు ఫలము గలబె భువిని?” ఇది సర్వజ్ఞూని భక్తిభావాన్ని తత్త్వ విచారాన్ని తెలిసే పద్యం, (కర్ణాటక కవి సర్వజ్ఞ మూర్తి అన్న వ్యాసంలో తీర్థం శ్రీధర మూర్తి లా జాని నవా అనువాద్దాలు పై రెండు-ఫద్యాలు _. అంధ పషృతిక సంవ త్ధ్స రాది సలచిక నుండి. కన్నడ దేశములో వర్ణ వ్యవస్థ పై దాడి చేసిన బసవేశ్వరుని తరు వాత, సర్వజ్ఞునిది ద్వితీయ స్థానం. “బసవ పురాణం, పండితారాధ్య చరిత” లనే రెండు దండి కావ్యాలు రచించినా కన్నడ దేశములో బసవేశ్వరుని సానం పాల్కురికి సోమన్నకు రాలేదు. బసవ శిష్యుల్లో న! తా లా ఆయన ఒకడుగా పరిగణింప బడినాడు, కుల, మత సామ రస్యాన్ని ఆర్మధులకు బోధించిన ఏ ౩ైక తత్వవేత్తగాా (ప్రవక్తగా బసవేశ్వరుని మాదిరే, (పజల్లో (పస్తుతించబడిన జాడు వేమన. భారత రచనా కాలము న్తుండి, ఆంధ కన్నడ దేశాల మధ్ధ సొపిత్య రంగములో అన్యోన్య సహకారాలు సామాప్యత నెలకొని ఉన్నాయి. భారత రచనలో: నన్నయకు? కొనక్షేడ్చకవి నారాయణ భట్టు సహకారం ఉంది, వీర శైవం రెండు ్మపాంతాలనూ (పభావితం చేసింది. *వ్రెల్పగు బనవ వురాణం”” 'కన్నడీంప బడింది, కృష్ణరాయలు కర్ణా టాంధ సార్వభౌముడు, కవులుగా 'వేమన-సర్వజ్ఞులు సమకాలికు లని పక్తీతి,

వేమన వేదళాస్త్రం కల్‌ బసవరసు అనే ఆరాధ్య -_బాహ్మణునికి కుమ్మరి విధవయగు *మ్రాల్టి యను నామెకు సర్వజ్ఞుడు జన్మించినటు ఆయన "పద్యాల్లో దా లా గ. వాంియబడింది. సర్వజుడన్నది ఆయన తల్రిదండులు , పెట్టిన “పీరు జా ల ౮ టి “ న్‌ గాదు. తాను స్యంతంగా సపెటుకొన్న "పేరు, ళు జన్మను బట్టి ఇతన్ని పై కులాల వారు హీనంగా చూచి ఉండ వచ్చు. అందుకు జవాబుగా తాను పరమేశ్వరుని వరమున బుట్టిన చాడనని, పుష్పదంతుని అవతారమని చెప్పుకొన్నాడు, “నిట్ట పుట్టిన ముత్యము పదివేలు చేయును, అట్టి కప్ప చిప్పలు పది వేలు వేసిననూ ఒక రూక చెయ్యవు. తల్రిదండు9) లెక్కడి లెక్క" ( సర్వజ్ఞాని తిపదకు రాళ్ళపల్లి వారి అనుహిదము )' ఈ విధంగానే, తల్షిదం్యడుల పేర్లు సూచించే పద్యాలు వేమన ంం ళా చెప్పు లేదు. సర్వజ్ఞుడు, వేమన వలనే సహజమైన కవితాశక్తి గల వాడు. వేమన వలెనే వాలకందని పద్యములు వేల కొలది చెప్పిన వాడు. ఛందో, వ్యాకరణాలంకారాది కట్టుబాట్లకు లొంగని వాడు. తొణుకు లేని ధారాళమైన శైలి అందరికి అర్ధమయ్యే భాష అనుభవ పూర్వకమైన ఉపమానములు మూఢ్తాచారముల ఖండన, ఇద్దరి కవిత్వములలోని సమాన లక్షణాలు,

1. _గంగాధరుడే వైవము సంగితమె. చెవుల కింపు అన్న. సంగీత (పస కి జ విద్యలలోపల నీతియు వాద్య౦బులలోన వీణ అన్న వీణా వాదనా |(పశంసం-

ర్‌శీగ్రి విష్లయోగి, విశ్వకవి శ్రా దున్నపోతునకును తోడి రాగం బేల? అన్న ప ద్యాలు

-వేమన్నకు గల సంగితాభిరుచిని తెలుపుతాయి.

-వేమనకు సంగితములో *తోడి రాగం ఇష్టమైతే, సర్వజ్ఞునికి “నాట రాగం ఇష్టం. ఇందుకు కారణం కన్నడ (పజలకు నాట రాగం ఇంపుగా పాడగల గాయకుల సాంపదాయం ఒకటి ఏర్పడి 1పజామోదం పొంది యుండవచ్చు. తంజాపూరు ఆస్థానములో తోడి సీతారామం అనే సంగిత విద్వాంసుడు “తోడి రాగాన్ని” అద్భుతంగా పాడే వాడని |పతీతి,

*గర్రెండ్రు రాగములబో అసహ్యము, పట్టుదల, అసంతృప్తి, స్వతంతము మొదలగు భావములను చూపవచ్చు, ఐనను దైన్యము తోడి రాగ మందువల్కె నాట రాగ మందు జూపుటకు సాధ్య కాదని రాళ్ళ పల్లి చారి అభ్మిపాయం,

౧ ౮౧ లత సంగిత సాహి త్యాలు

నంగీళ సాహిత్యాలు మానవ జీవితంలో మాధుర్యాన్ని నింపే అమృత కల శాలు ఈ రెండూ చదువుల తల్లి సరస్వతికి స్తవద్వయం। అమె వీణా పుస్తక పాణి, ఒకటి వింటూనే మాధుర్యాన్ని చిందుతుంది. రెండవది చింతించే కొద్దీ అమృ తం [పసాడిస్తుంది. అంటారు పెద్దలు, గీతాచార్యుడ్డై న (శ్రీకృష్ణుడు మురళీ గాన లోలుడు బాల్యంలో__

“సంగీతము వింటే చెవులు లేవి పాములు గూడ చెవులు గోసుకుంటాయి. జోల పొడితే గోల జేసే పసిపావ వి్యదిస్తుంది, ఈల వేస్తే పకువులు గూడ సీన్ల [శాగుతాయి. శిలలు |దవించుతొయి. మోడులు చిగురిస్తాయి. సంగీతములో చవిలేని వాడు ఒక చెవిలేని వొడన్నది లోకో క్రి రాళ కరుగుతాయి.[పపంచమే సాట్యమాడుతుంది” అంటూ కప్పలు రాస్తారని రాధా కృష్ణ పండితు డంటాడు. |

వేమన వేదళశాస్తుం గ్‌47 ఇద్దరు కొంత కాలం, పరబహ్మ సాక్షాత్కారం కోనం యోగా ఖ్యాసం చేసినవారే. ఇద్దరికి “ర్రస్రవాద పిచ్చి వున్నది. ఆబ్రన్న దేవుస కంకు గొప్పు చేవు డింకొకడు లేడు. అన్నము అశేకుండా మానవుడు (తుక గలడా ? అన్నమే కదా (పాణం. అందువల్ల అన్నదానము చేసి బీద పజానీకము (ప్రాణము నిలుపుడు. అన్నము పెట్టు వానికి సత్యము పలుకు వానికి, బద్ధ శ్మతువై నను మి(తునివలె చూచువానిక్కి కైలాసము చేతిలోని దగును” ( సర్వజ్ఞుని వచనములకు గంధం అప్పారావు గారి అనువాదము ) “జీవి పోకముందె జీవ వస్తువు లిచ్చి జీవి నిలుపవలయు జీవనముగ; జీవి తొలగువెనుక జీవ వస్తువులేల ?” అన్నదానం పై "వేమన్న ఇఖావాలు, సర్వజ్ఞుని ఖావాలు ఒకే విధంగా వున్నాయి. వీరిద్దరి మధ్య భేదములు వేమన సర్వమత నమానత్వము గలవాడు. నర్వజ్హనివై వీర శైవ పభావము పూర్తిగా మాసిపోలేదు. అద్బ్వైత ఖండన; విజ్ఞు దూషణ ఇతని వద్యాల్లో కొంత వుంది. నవస స క పాలో “సంగీతం విశ్వభాష” (౮0176321 12080280) అవ్‌ సంగీవానిక్క్‌ ఒక కూర మృగాన్ని గూడ శాంతింవ జేసే శక్ని వుందని, మనిషిలో నంగికం ల జి చిన్మా సంగిత మృదు మధుర స్వరాలకు చలించక పోయినా, బట్టీ మనిషి ఫో వ్‌ యంలో 'పెట్టడానికిమ్యాత మే పనికి వస్తాడు” అంటాడు అంగ్ల మహాకవి పేక్సుఫి లం” - 3510 2 ౦020003 600 300061 2 $27280 0625 40 నం 4920 *ంంసం 01 12062 100064 019. 1106 22 181 మడ

గ విప్తవయోగి, విశ్వకవి

చేమన్న మాదిరే దేవు డొకళడేననిి విిగహారాధన తప్పని, దేవుడంతటా వున్నాడని సర్వజ్ఞుడు కూడా అంటాడు.

“మాయ” అనేది దేవునికి లేదని తన్నుతానెరిగినచో జీవునికి మాయ నశిస్తుందని జీవులందరూ సమానమని మ్యాతమే అంటాడు సర్వజ్ఞుడు.

ఇ

కాని వేమన వలె “తన్ను తానెరిగిన తానెపో (బహ్మంబు” అంటూ _బహ్మాద్వ్వైతాన్ని ప్రతిపాదించ లేదు, జీవాద్రైతాన్ని మాతమే చెప్పి ఊరుకున్నాడు, చిరుతప్పులికి మచ్చలు మాయనట్లు పీరతై పములోని శివభక్తి అద్వైత ద్వేషము, పూర్తిగా సర్వజునిలో మాసిపోలేదు ఠా

వేమన “శివుని జంపి తాను శివయోగి కావలొనన్నా డు, సర్వజ్ఞుడు స్వామి (ప్రభువు కార్యమున కై చచ్చినా సర్మే (ఒహ్మ యొదిరించిన్తా రణభూమిలో చీరుదు చెప్పి పొడవాలన్నాడు

"వేమనకు “రాచమూకపొందు* పాముతోడి పొతుతో సమానము. కన్నడ దేశములో వీర శైవము రాజమతంగా పూరిగొసిరపడి చాలా కాలం ఉండడం ఈ భేదానికి కారణం కావచ్చు, వి న మటం0 10 0108ల 09 18 01 0794

9 రరే ౪100 2ం00164 0

577661 300069, 1 1 01 ౧062301, 31116 కంస5 296 $00119)

“సంగీతము భానో[దేకమునకు సాంశేత్రి [ఏ వంటిది,” (1310 13 (06 5160022201) 05౯06 690109 అంటాడు రష్యన్‌ మహాకవి టాల్‌సాయ -

టల [పాచీన చతుర్వేదాలలో సామవేసం సంగితమయం, దక్షిణ భారతంలో; సంగీతానికి పాణం బోసిన “అజంత భాష తెలుగ్సు తైెలగ్స కేటదనమ్మూ కన్నడ కస్తూర్మి కలిసే కర్ణాటక సంగీతమనే సాం్యపదాయం విస్తరించింది,

అట్టి సంగీఠ సాహిత్యాలు రెంటినీ (గహించిన కృషీనల విశ్వమహాకవి వేమన:

శేమన్నకు విశ్వ శ్రేయస్సే లక్ష్యం, తన స్వంతానికేతాక విశ్వ (పజ అందరికి చక్కని భోజనం వస్త్రం; అరోగ్యం కాంక్రించే వాడు, కొని నర్వజ్జానికి స్వసుఖంపై మక్కువ ఎక్కువః వేమన కదిజదు. పప్పు, పాలు; పరుగు మున్నగు సొమాన్య వస్తువులేగాక మినుప వడలు. ఓళిగెలు, కజ్జాయములు మున్నగు పిండి వంటలు కూడా కావలి నంటాడు సర్వజ్ఞుడు. ఇంతేగాదు-

“అద్దొ అన్నము గటి పెరుగు జ్యురే భాగ్యం గలిగిన,

ఠి తు 'వెజా పిచ్చా అమృతము నజూకులువడి కోరుట” వ! అ (విశ్వం గారి అనువాదం) “వెచ్చని యిలు, వచ్చొనికి డబ్బుః రెండెద్ధులు: ఐదుగుళు క కొడుకులు, వటిసోని ఆవులు, వైనుడియక పనిచేయు కోడలు. పిక యు మునలి అవ్వ; అనుకొలవతియగు భార్య; ఇవి యున్నచో న్వర్గమును తగులబెట మన్నాడు వేశ్యలకు డబ్బీయక దగొ చేసినవాడే బొణ యని యొకచోట ఇప్పినొడు* గడుసుతనంలో; రసికత్వంలో ఇతడు శ్రీనాథునితో పోల్చదగిన వాడు. (ఆధారం = రాక్సృసల్నివొరి ౫వేమన” పుస్తకం) గ్‌ గ్‌ ఖః &ః

భ్‌0 విప్లవయోగి, విశ్వకవి వేమస్తవివేకానందుడు 'వేమనకు వివేకానందున కున్న కాల వ్యత్యాసము సుమారు (0 సంవత్సరాలు, వీరి రువురికి వున్న దూరము. తెలుగు దేశానికి, బెంగాల్‌ రాష్ట్రాని కున్నంత దూరం వేమన్నది నల్ల దొరల (స్వదేశీ (వభువులె హయాం అయితే వివేకానందునిది తెల్ల దొరల (విదేశీ యుల) పాలనా కాలం, అది నల్ల దోపిడి ఇది తెల్ల దోపిడీ "వేమన _రైలు కూతగాని, విమానము మోతగాని విని ఎరుగడు. ఓడలు (స్టీమర్దు)ు పడవల ప్రసక్తి అసలే అేదు ఒక్క రెండెడ్ర బండి : తప్ప, వివేకానందుని కాలము నాటికి ఆధునిక [పయాణ నాకరా వివేకానందుని పుట్టుక (పధమ భారత స్వాతం్యత్య సం[గామము (180౧ జరిగిన ఆరేండ్లకు, అనగా 188లో ఆ దశాబములో రవీందుని వంటి మహాకవులు గాంధీజీ వంటి మహోన్నత జాతీయవాదులు జన్మించినారు. క వముడు గావించినది స్వదేశ పర్యటన మాతమే వివేకానందుడు విదేశ పర్యటనలు కూడ చేసినాడు వేమన 1 ద యా(తలు మాశతమే (వయాణము పా యాలు గల కలకత్తా మహా నగరంలోని (బాహ్మణ కుటుంబములో వేమన [గామాణ పెత్తందారీ రెడ్డి కుటుంచీకుడు. మూఢ విశ్వా సాలు వూర్వాచార పరాయణత్వము పరాకాష్టకు చేరిన కావు కుల జుడు, వేమన మొదట సంపన్నుడు. తర్వాత ఏమీలేని విరాగి, విచే కానందుడూ అంతే.

“వేమన 'వేదశాస్త్రం క్‌! విచేకానందునికి బెంగాశీతోపాటు సంన్కృతాంగ్ర భాషల్లో పొం డిత్యము మెండు, పాళ్ళాత్య చదువు సంసారాలు కూడా అబ్బినాయి. స్మ్యుపసిద్ధ సాహిత్య తత్వ వే త్తలు, (హెర్భట్ట స్పెన్సర్‌, జూన్‌ న్థూవర్డ్‌ మిల్‌ మొదలగు వారు యూరఫ్‌, గింకు రత్వవే త్తల సమభావ స్కార సాఫహిత్యోద్యమాల (ప్రభావ పరంపరల పరామర్శించినాడు రష్యా మవో రచయిత టాల్‌స్టాయ్‌ అభ్యుదయ సాహిత్య [వగాఢ (ప్రభావం; మత సాంఘీక సంస్కరణోద్యమాల పితామహుడు రాజూ రామ్‌మోహనరాయ్‌ (బ్రహ్మ సమాజము వంటి వ్యక్తుల ఉద్యమాల ఉధృత రూపం, అనాటి టాల్‌స్టాయ్‌ రిసరెక్టన్‌ నవల, (2611810023 ?67172180) వివేకానందునికి చేయూత వాయూత నిచ్చినాయి మూఢ విశ్వాసాల ముద్దలగు హిందూమత ధర్మ శాస్త్రాలను సవాలు చేయువారు, వేద వాస్తవాల గుట్టు బట్ట బయలు చేయు రాయి వంటి గుండె గల; రాజూ రామమోహాన్‌రాయ్‌ వంటి వాం సాహిత్య అండదండలు విచేశానందునికి లభించినాయిః పె వాటిలో వీ ఒకటి కూడ శేమన్న నొటికి లేవు కఠిన , ళర్కశే పహ్యృాదయాలు; ఠంకు బొంకు సాం[పదాయాలు,శిథిలమై ఛిన్నా భిన్నమైన సాంఘిక దుస్థితి అన్న వస్తా౦లు కరవైన (ప్రజల అర్హ నాదాలు మాతమే ఆయన ముందున్న వా స్తవరి, అనాడు వేమన్నకు నో అన్నవాడు శేడుు అంతో గర్భ శృతువులే. పంత కుటుంబం నుండి వెలి శయబడిన ఏళొకిగౌ లోకాన్ని ఎదయిచ్చి ఎదుర్జొన్నాడు, నీటిలో చేప వలె [వజా (ప్రవాహంలో వయనించినాడు. అనాటి అతి కష పరిసికులలో అ(గగొమిగా నిలబడి తన పోరాట కార్యకమము సషేంచినీ సాహనికుడు వేమన్న. విచేశానందునిది ఉన్నతమగు శాస్త్ర పరిశోధ కౌ వాళొవరణ౦. గౌంం0ం0 92325 30162020 శ1900761169) వేమన్న శాపరిన్థితులు

గ్‌్ర్‌2 విప్లయోగి; విశ్వకవి లేవు. ఆయనది అనర్షళ అశు కవిత్వం వివేకానందునిది (పవాహ నాస్వికులు కాకపోయినా, ఇరువురు వాస్తవాలకు వాడి పెట్టిన వారు. 1పజలే పాణ వాయివుగా భావించి భజించినవారు అది సనా తనులైన భాందసులగు సద్బాంహ్మణులకు వేడి పుట్టించింది. అ పరిస్థి తులలో 1 శతాబ్ధపు వేమన్న వీరోచిత బుక్కులన్స్ము 10వ శతాబ్ధపు వివేకానందుని విప్లవ వాక్కులను పోల్చి పరిశీలించడం అవసరం. వేమన [పాథమిక పారాలు నేర్చుకున్నది పారశాలలో గాదు. వివేకానందుడు గూడ ఓనమాలు తాడిత పీడితుల సాన్నిధ్యం లోనే నేర్చుకున్నాడు, వేమన్న “దర్శిద దావానలాలు, సంపన్నాంధుల కండ కావరము ఉన్నంత సేపు మోక్షమనేది సున్న అన్నాడు “మతమన్నది కాలే కడుపుకు పనికిరాదు, అందుకే న్యాపధమ కర్తవ్యం పేదలను దర్శిద దావానలం నుండి విముకి చేయడమే అన్నాడు, ఒక సందర్భములో వివేకానందుడు. భారత (పజల దర్శిద దైన్యాల గురించి [పక్కపై పండుకొని ఆలోచన చేసూ బాధా తప్త హృదయంతో భూమిపై దొర్లి ఈవిధంగా అన్నాడట! “*ఓ తలీ! "పేరు రా (పతిష్టలు నా౭ందుకు? నా మాతృభూమి నికృష్ట దర్శిదములో నిండి యుండగా-ఈ [పజల నెవరుద్ధరించ గలరు? వీరికి తిండి పెష్టే నాధు డెవరు? వారికి నేనే విధంగా సేవ చేయగలను? ఓ తలీ! నాకు చెప్పు మారము చూవు"” అంటూ దుఃఖించినాడట! న ౧ “గాజు టింట కుక్క కలవరపడు రీత ఈ మత్రాలు (భాంతిలో ముంచి కలవర పెడుతాయి. *మాలవాని నంటి మరి నీట మునిగేరు”,

కేనున వేదశాస్త్రం క్‌ర్‌ల్‌ కాటి జేగినపుడు కాల్చు మాల! అఇప్పుడంటిన యంటు ఇప్పుజెంఠరి గెనోజీ అంటూ “నన్ను ముట్ట వద్దు నేను పవితుడను” అనే ఉన్నత వర్గాల మతాన్ని పరిహాన్నం చేస్తాడు వేమున!

“మన మతం నివాసం వంట ఇల్లు. నన్ను ముట్ట వద్ధు. నేను పవ్మితుడను అన్నది మన మతం ఈ పద్ధతి ఇంకొళ శతాబ్దం జరిగితే మనం పిచ్చి ఆసుష్మ్తతుల పాలు కావలసి వస్తుంది” అంటాడు వివేకా నందుడు.

“కాపులూకరణాలు కంసాలి బత్తులు కట్టకడ వరకును కష్టపడగః బరిగి గురములన్న్మి బాపలకును దక్కుు"'- అ్యగ జాతులూ. “పెక్కు నూళ్లు గొట్టి పేదల వధియించి డొక్క కొరకు నూళ్లు దొంగరించుి రాజులూ. రైళతులన్సు పేడ (పజలను వెట్టి చాకిరి ద్వారా కొల్ల గొట్టి ధనవంతు లౌతున్నారు. ఇట్టి శ్రీమంతులే _“అకలి గొని వచ్చెనని ప్లర దేశికి పట్టడన్నమిడని* పనస కొడుకులు! తమ భోగ విలాసాల కోసర్గి తమ ధనాన్ని లంజల కిస్తారన్సి వీరు లంజల కొడుకులని తిట్టి పోస్‌ నాడు ““అజ్ఞ్జానమె శూ[దత్వము” కాబట్టి “వదువు చదివెనేని నాఖ్యంబు గలుగును, చదువ చదివెనేని సరసుడగును! అయినా “వదువు మర్మ మెరిగి” చదివినపుడు కలిగే వాస్తవ జ్ఞానమే సత్యము, దీనిని తెలుసు కున్నప్పుడు “గతము చేసినట్టి కర్మ బంధము లెల్ల, పరసిపోవు సత్య గురుని వలన, కుమ్మరి కొక యేడు గుదిపెకు నోకనాడు!ి గతములో వున్న బంధాలు తెగి సమాజమునకు స్వేచ్చ లభిస్టుంది, కాబట్టి గత్‌ కాలపు కర్మ బంధాళైన ధర్మ శాస్త్రాల నుండి సం[కమించిన పెట్ట చాకిరి అజ్లానము తొలగించి సత్య విద్యలను త్వరలో కలుగ జేయ వలసిన అవసరాన్ని ఉద్భోధిస్తాడు వేమన,

“"ఇహు కొద్ది మంది థనికుల, భోగ విలాసాల కోసం, లక్షోప లక్షల నిరుపేద న్ర్రీ పురుషుల నరక నికృష్ట జీవితాలు ధాడుణ, దయ

భ్‌ఫ్‌4 విష్ణపయోగి, విశ్వకవి

సీయ అమాయకత్వంలో మునిగి తేలుతున్నాయి, వీరికి చదువు సంపద సమకూరుస్తే సమాజం శరవేగంతో పురోగమిస్తుంది. (ప్రజా జాహుళ్యానికి స్వేచ్చ లేకుండా సృష్టింపబడిన సాంఘిక చట్టాలు చాలా ప్రమాదకరము. వాటిని త్మీవ గతిని తుదముట్టించుట తక్షణ గర్వవ్యము” అంటాడు వివేకానందుడు.

“పుత్తడి గల వాని పుండు బాధ్టైనన్తు వసుధలోన చాల వా ర్రకెక్కు "పేదవాని ఇంట "పెండైన నెరుగరు” పై పై వర్గ్ణాలవారి కష్ట సుఖాలకు పాధాన్య మిచ్చి, అసంఖ్యాక పేద (పజల కష్ట నిష్టారాలకు (పాధాన్య మివ్వక పోవడాన్ని నిరసిస్తాడు, దేవాల యాల నిర్మించిన శిల్పులను మరిచి పోతున్నాము, *జరుల కొరకు భూమి దున్ని పండించే రైతులను మనము గమనించక వారిని శూ[దు లని ళూలనాడు తున్నాము, ఎన్ని మతపు రంగులు పులిమినా, అనేక జాతుల అల్బ కులజులు గావించిన వెటిచాకిం ఫలితమే మన విద్యాలయాలు, దేవాలయాలు, అ(గహారాలూ మనం వారిని బానిపలుగా చూస్తున్నాము. వీరంతా (శమ చేస్తే ఉన్నత వర్షాల

వారు ఆచార్యులుగా రాజాధి రాజులుగా శ్రీమంతులుగా గారవం పొందుతూ వారినే హింసిస్తున్నారు; అన్నది వేమన్న భావాల సారాంశము,

“సమాజమంక్రే ఎవకు ? (పజావాహినియా ? లేక నీవు నేను ఇంకా కొద్దిపాటి పైపై వర్గాలవారా 7 (పజలను విస్మరించడమే ఓక మహాపరాధంగా నేను భావిస్తాను. వార (శమయే మన చదువు సంధ్యలకు మూలం, మన దేవాలయాల నిర్మాతలు వారే. ఈ (శ్రమకు బదులుగా వారు పొందే గౌరవం _ తన్నులు తిటు! ఛారిని మనఘు (ప్రత్యక్ష బానిసలుగా చూస్తున్నాము. ఇది “వా స్తవము.

ఎంత రాజకీయ నరుకు చొప్పించినా, ఫలితము. నున్న, భారత (ప్రజలకు చదువు నేర్చి తిండితీర్ధాలు కల్పించి వారిని బాగా చూచేంత వరకు* అంటాడు వివేకానందుడు,

రోగపీడితులకు, అన్నార్తులకు, దర్శిదులకు దానం నహ్రకారర చెయ్యడం ద్వారా; సమాజాన్ని పునరుద్ధరించాలన్న భావాన్ని అనేక పద్యాల ద్వారా "వేమన వెల్లడించినాడు.

నోరు కలిగి పలుక రించని ర ండ్లుండీ చూడన్సి “సంపద గలవాని సన్నిపాతకాన్నిో ఈసడిస్తాడు. వారి చదువులను.

“కృలము వలన కొంత బలము వలన కొంత ధనము నలన కొంత దర్చమెక్కిః “న్సంకు చదువు చదివి" “పెంకేల్లైో పోతున్న నికృష జీవులని నిందిప్తాడు “వేమన.

ళు ళ్‌ ఇనరుజీవనానికి వారి బాగోగులకు కృషి నల్చ్పడం భారతావని పార తో అలమటిసున్న౦త అవసరం. లక్షోప అడల [పజళలు అకలి అజ్జానాల స్తున్న వరకు వీర(శమతో చదువుకి ని కూడ వారిని గురించి కనిసం పట్టించు కొనని [పతివొడీని నేను ఒక (దోపిగొ పరిగణిస్తాను. (పజల కష్ట లో (బతికే ఈ మోకిలా లందరూ; జంతుజాలం వలె జీవితం వెల్ల నషాలళతో (జ ర్స గ సనో బుచు తున్న -పిదలకు, ఎలాంటి సాయం చెయ్యనంత వరక్కు విరిని శేను సద జీవులుగొ భావిస్తాను” అంటాడు వివేకానందుడు. (1884లో చికాగో నుండి ఒక మ్యితునికి (వొసిన లేఖలో) విపవయోగీ లివేకానందుని చేదాంతములో పొందూ మతాఖి ర సటు కనబడతాయి. ఆయన హిందూ సనలు కొట్టవచ్చినోన్త మా గాఢమెన హ్‌త్రీయ దక ధంతో జోడించిసవాడు* నేటికీ లో అనేకులు గు ర్రిసున్నారుః పరన్ను హొందూ మతో ద్ధారకుడోగా ర్తిస్తున్నా

భ్‌్‌6 విప్తవయోగి, విశ్వకవి తయన సనాతన ఇభాందస మత గురువులను కాలదన్న మన్నాడు, కాని మళాన్నే తిరస్కరించమన లేదు, "వేమన తత్వశాన్త్రములో మత వాసనలు అసలే లేవు ఆయనను ఓ ఒక్క మఠానికో చెందిన వాడుగా భావించడానికి ఎలాంటి అవకా శాలు లేవు, ““మరములోన నున్న మతముల దెగగోయమని, మతాన్నే తత్వశాన్త్రం నుండి తొలగించిమనశ్నాడు "వేమన |! వ్వ నే స్తే నః విశ్వ కవులు = వేమనరనీందులు భారత దేశంలోనే తొలి విశ్వకవి వేమన, ఆయన తత్వ పరి భాషలో విళ్వానికి విశ్వేశ్వరునికి భేదమే లేదు, వేనున భావాలకు, (పపంచ విఖ్యాతి గాంచిన విశ కవి రవీందుని గీ ్రంంజలి"లోని భావాలకు పోలికలిన్నో వున్నాయి “పలుక మన్న నేల పలుకక యున్నావు, సలుకు మయ్య నాతో _పబలము గను; పలుకు మయ్య నీదు పలుకు నేనెరిగద,౯ అంటూ, పద సామిప్యములో దేవున్ని పలుకముని (బతిమౌలు లాడు వేమన... దేవున్నీ విశ్వకవీ! అనీ సంబోధిస్తాడు రభ్సిర్యదుడు, “ఓ విశ్వకవి! నీ పాద సామాప్యంబున కూర్చొని యుంటిని శేడే. గితాంజలి లోని వాళ్యమిది__ తళుకు బేళుకు లేని నిక్కొమైన మంచి నీలముగా తన పద్యాన్ని గురించి చెప్పుకుంటాడు వేమన

“వేమన వేడళాస్త్రం క్‌?

అన్సందర నుదర్ల భూషలు గలవని,

నా పాటకు శీశమ్మును గర్వము లేదే”

అంటూ. తన గీతాల గుఠిరచ్‌ వినయంగా చెప్పుకుంటాడు రవీర్యదుడు.__

అడంబరమైన జప తపాలను అడుగడుగునా ఖండిస్తాడు వేమన-

“ఈ ఆడంబర మయ ధ్వనిలో

నీ స్వగతంబగు మంద మధుర భాష వినిపించదుగా”

“క్ర భజనలు త్యజించు జపతపసముల పోసల లెక్కింపును త్యజించు అంటాడు రవీర్యదుడు.

“వెలయ భూమి తల్లి విత్తన మటు తెండి,

పంటలడయ నుకులు పోడి పరము”

*ఖ్టూంమ్సితబోన బుట్టు ఖభూసార మెల్లను,

తనువు లోన బుట్టు తత్వీమెల్ల,

(శమము నండు బుట్టు. సర్వంబు తానౌను

అంటూ (శమ, సేద్యము రెంచూ ముక్తికి సాధనాలన్‌ ధవ నికి [మై రెంటికీ భేదము లేచని వివరిస్తాడువిళ్వ (పజాకవి వేమన'--

“కఠిన ధరాతలమ్ములో హాళికు డెక్కడ దున్ను చుండునో:

మార్గము నిర్మించుట క్రై (శామికు డెక్కడ శిలలను పిండిగ జేయు

చుండ నో అచ్చటనే నీ దైవంబుండును” అంటాడు విశ్వకవి

కచ్చిక్చడ్చ బట్టగాదు చీనాంబరము గాన్ని

మురికి యొడలు గొదు ముక్షిగాన్ని

పరమ యోగి మపహిను పరికింప నరుచురాకొ

అనే భావాన్ని విష్ణు యోగి వేమన్న బోధిస్తే.

భరి విష్పయోగి, విశ్వకవి “క్సి పూజా (దవ్యంబులు (పక్కకు 'నెట్టుము, సి దుస్తులు మలినము లైనను, కడు జీర్ణము లేనను కలిగడు నష్టంబేమున్నది సికు అవిరళ కృపితో నిరతము తోడ్పడు మా దేవ దేవునకు” అన్న ఏకాగతను గూర్చిన భావాలు ఇంకొక రూపంలో రవీర్యదుడు బోధిస్తాడు. “అరసి దై ర్య మూని యతిశయ కాముడై, నిన్ను నమ్మి నిష్ట నెగడు చుండ; నిన్ను గొల్వ ముక్తి నిశ్చయంబుగ గల్లు “జనుడు తెలివి నాంద సంచలింపడు మది, దయయు నీతి గలుగ దగులు బుద్ధి; తివురు భాను జూచి తిమిరంబు నిలుచునా [” “ఆర్యులైన జనులు కార్య హీనులు గారు శూర్య ధైర్యములను సంతరించి; పూర్ణ భావ మమర బొందుచు నుందురు” చిత కొలది గొని (వాత కాదు; [వాత కజుడు క్‌ర్త చితకుదా కర్త సానుజాత మయ్య సకల కులము, “దర్శనంబు లారు వైవంబ దొక్కళూ

వేమన వేదశాస్తుం క్‌్‌0

అవ్పిన్న వానికన్న కన్నవా డభధికుండు

కన్న వానికన్న కలియు వాడు...” అంటాడు, వేమన్న _

“హృదయ మెక్కడ భయమున కతీతమై యుండునో,

శిర సెక్కడ రీవిగా నెత్త గలమో, "

జ్ఞాన మెక్కడ స్వేచ్చగా విహరించునో,

ఎక్కడ నంకుచితము లగు సాంఘిక నియమములు-

జగత్తును ఛిన్నా భిన్నము చేయక యుండునో, -

ఎచ్చట గంభీర మగు సత్యము యొక్క

హవృాదయము నుండి శబ్దము బయటికి వెడలునో,

నిరంతర కృషి యెక్కడ తనహ స్తములను

పరిపూర్ణ త్వము కొరకు చాచగలదో,

నిర్మలమైన విచక్షణ యను కాసారము

మృతాచారము లనెడు ఇసుక ప(రలలో

ఇంకి పోయి తన మార్గము గోలుపోదో,

వ్యృ్యాదయ మెక్కడ నిరంతర జ్ఞానానికి కర్మకు

అనుకూలంగా పురోగమించునో,

అ స్వేచ్చా స్వర్ణములోనిక్కి ఓ 1పభూ! నన్ను తోడ్కొని వెళ్లు”

అంటాడు టాగూరు

వేమన మళేతర తాత్విక దృక్పధములోని భావాలకూ; రవీం (డుడు వివిధ సందక్కాలలో వెల్లడించిన విశాల భావాలు ఎంలో సౌమొ వ్యత గలిగి వున్నాయి *ఉక్కాంద్రువుల కాకిడికి భయఖాంతులై, నకొం దరు ముస్తిములు, విశ్వకవి తాతల ఇంటిలో తలదాచుకొనుటకు అశేయ మీమ్మని ట్రాగూరును _అభ్యర్థించినపుడు,. బాధాతప్త హృదయంలో ఒక లేఖలో [కింది విధంగా (వాసినాడు,

బిర్ర విష్ణవయోగి, విశ్వకవి స్వేచ్చకు బద్ధ శృతువుగా తయారైంది. మత కట్టుబాట్లను (బద్దలు కొట్టి డం అన్న్మింటికన్న "పెద్ద పని. ఈ మతం కంటి కగపడని అతి క్టూర మగు కరిన కారాగారం మానవుని పాతను మరుగు పరిచే మాయ (ఆధారం : (ప్రభాత్‌కుమార్‌ ముఖక్టీ రచించిన “టాగూరు జీవితం” అన్న (గంధం) “ద్ధర్యమల్లు గొలిపే మత మౌథ్యాని క న్న నిష్కపటమైన నా స్తికత్వమే మిన్న. భారతదేశం తన మతాన్ని తగులబెట్టిన తర్వాత నిజమైన మతాన్ని, లేదా నిష్కల్మషమైన నిరీశ్వరవాదాన్ని చేపటిందంకే అది పునర్జన్మ పొందిందన్న మాకు” ట్‌ (ఈయన 2650 13 900% 0ం్ళల 121 కం 21103176 08103 20800190. [06414, 20001 26021108 2 0039616 01 101 1011810310” 022 2000176 2 (౪౦ 10118102, ఈల ఓ౬60- 00 10100, లు 9పేం ౪111 06 01 90070) కొంత కాలం తర్వాత “ధర్మ మోహ” (మత్యభమలు అన్న పద్యములో ఈ విధ ౦ గా అంటాడు *మతే ముసుగులో మానము మానవున్ని ఆవరించినవుడు, ఆ అంధుడు ఇతరులను చంపుతాడు, లేదా తీన్ల్నుతానే చంఫక్షుంటాడు. నా సికుడైనా సరే! ప౦భువు ఆళీస్సులు అందుకుంటాడు , కారణం ? ఇతడు వా స్తనిక మతాన్ని మరుగు పరిచే నటన చేయడు. (“కంళ%ం00 111310 020౧569 1 టం 88156 0౯ ₹6112100, 02601006 10, 6 16067 1119 ౦[ల3 6౯ 803 11106. కాం ఓం 2001681 6061763 6 10331028 0 0 016, వం [8క63 90 820% 0 0యు3 10181009) ( అట్టలు లేకండా మాకు లభ్యమైన గీతాంజలి కెలుగు అనువాదములో (గ్రంథకర్త 'పీప లభించ లేదుః అందుచేత గీతాంజలి అనువాదకుల పేరు (పకటించనందుకు మన్నీంచాలని రచయితల మనని, )

"వేమన వేదళశాన్తుం ర్ట్‌ఢి!

*“నీవ్పు లేవు అని చెప్పుటకు నాకు స్వాతం[త్యం (పస్తాదించినాడు. కాబట్టి నా దేవున్ని నేను (పేమించడం సాధ్యపడింది” అన్నది దేవువిడై విశ్వకవి వివరణ_

(1 20 2016 10 1076 మ ఆ౦కే, 0602250 పేరం 811193 '06 [66600 10 ౮699 మయి?

ఈ విధంగా మహోన్నత భావ సంపన్నుతైన ఇద్దరు విశ్వ కవుల భావాలకు ఎన్నో పోలికలు, సామిప్యాలు వున్నాయి.

“దైవ మానవులకు తగులాటమే శాంతి అనగా దైవానికి మానవునికి వున్న సంబంధమే శాంతి అని వేమన నిర్వచిస్తాడు రవీం (దుని లక్ష్యం గూడ ఆదే. అందుకే ఆయన “శాంతి నికేతనంో స్టాపించినాడు.

“ఉర్వి జనుల కెల్ల ఒక్క కంచము బెట్టి,

పొత్తు గుడిపి కులము పొలియ జేసో అని వేమన అంకే---

“పపంచమంతా. ఒకే గూడుగా తయారు గావొలంటొడు రవీం్యదుడు__

*| గారం ఇాంగే6ే 060006 116 2 310916 68)”

వేమన వలెనే ఉన్మత్త మత మౌథ్యాలను, చచ్చు సనాతన సాంప్రదాయాలను తూర్పార బట్టడంలో టాగూరు వెనుకొాడ లదు. ఒక సందర్భములో తన బెంగాలీ సోదరుల నుద్దేశించి పరోకంగొ ర (ప్రియతమ మాతృమూ కీ! నీ యేడు కోట్ల బెంగాలీ బిడ్డలు: బెంగొ ౯ మృాతమే. కాని వారు ఇంకా మనుషులు కో లేదని" వాపోతాడు గొ క (౦౪౯ 9ఆలుట 501109 6116ల, 01018 406 4 పీంం8411603, 04 801 మల 360) శ

ఇంతటి మహోన్నత ఖొవ సంపన్నులైన ఈ ఇరువురి వి కవుల సాహిత్యంలోని జాన్నత్యాన్ని “బావిలోని కప్పల వం

క్‌ి విప్పయోగి, విశ్వకవి స్వదేశీయ ఛాందస కవి పండిత లోకం, చాల కాలం వరకు గుర్తించ లేక పోయింది. పాశ్చాత్య సాహితీ సంపన్నులు వీర సాహిత్యాన్ని పరిరక్షించి; (పపంచ వ్యా ప్తంగా అ సాహిత్యం యొక్క (పాముఖ్య తన్తూ ్నపయోజనాన్న్ని గుర్తించి చాటి చెప్పిన తర్వాతనే స్వదేశీయ, స్వరాష్ట్రీయ, మేధావి వర్గం గుర్తించింది అన్న అంశం గూడ ళు మరువరానిది. ణః ఖః త ణః వేమన _ గురుజాడ తెలుగు సాహిత్యంలో వేమన నెలకొల్పిన మానవతా హేతు వాదాలు, అనుభవ పూర్వక సామాబ్దిక వాస్తవ దృక్పధము, ఆధునిక కవిత్వానికి పూర్వ రంగాన్ని పునాదిని నెలకొల్చినవి. నూతలపాటి గంగాధరం గారన్నట్లు అధునిక సాహిత్యానికి ఆద్యులెన గురుజాడ అప్పారావు గారు తన పరిశీలనలో వేమన నుండి నాలుగు విషయాలు గుర్తించినారు, స్త (ప్రజా బాహుళ్ళ ప్రయోజనానికి సంస్కృత వృత్తాల వంటి బలమైన ఛందస్సు పనికిరాదు. ని భాష నిత్య వ్యవహారంలో మెదిలేదై వుండాలి, క్స్‌ ఉపమానాలు, ఉదాహరణలు నిత్య జీవితానికి దగరై వుండాలి. ౧యమా 4) వ్యవహారంలో వున్న జాతీయాల్సు లోకోక్తులు సందర్భోచితంగా ఉపయోగించు కోవాలి అని__ వేమస అప్పటి ఛందస్సులోని అతి చిన్నదై, తేలికైన ఆటవెలది ఛందస్సును తనది చేసుకున్నాడు. గురుజాడ ఈ విషయంలో చేమనను అనుకరించ్న్కపయత్నిం చినట్టు, అంతకు ముందు అయన రాసిన పద్యాల్లో

"వేమన వేదశాస్త్రుం 588 కనిపిస్తుంది. జానపద జీవితంలోని ముత్యాల నరాలు అనబడే ఛందస్సును తన స్వంతం చేనుకున్నాడు. ఆటవెలదిలోని రెండు, నాలుగు పాదాలోని

వ!

మాత్రలకు, ముత్యాల సరాల్లోని పాదాలకు ఒక మ్యాతయే తేడా.

వేమన్న అటవెలద్కి గురుజాడ ముత్యాల సరాలు రెండింటిలోను (గాంధికతా ము[ద వున్నా వ్యవహార భాషయే ఉపయోగించబడింది.

గురజాడ కవితలో (పబంధాలలోని ఉపమౌనాలు కొద్దిగా వున్నా అత్యధిక భాగం వేమన మాదిరే నిత్య జీవితంలోనివే అయి వున్నాయి వేమన మాదిరే వ్యవహారంలో వున్న లోకోక్తులు, జాతీయాలు సందర్శ్భో చితంగా ఉపయో గించుకున్నాడు గురజాడ

“ఉర్వి జనుల కెల్ల నొక్కు కంచము బెట్టి,

పొత్తు గుడిపి కులము పొలియ జేసి;

తలను చేయి బెట్టి తగనమ్మ జెప్పరాగొ

ళు

అన్న వేమన్న పద్యములోని భావము...

“ఎల్ల లోకము లొక్క యిళ్లై,

వర ఖీదము లల కలె

వాం ళు యు

అన్న అప్పారావు భావమూ ఒక్కకే. పరతత్వ మార్దా న్వేషణలో గూడ వేమన అనుకరణ ఉంది.

*ర్రాత్రి బొమ్మ "కేల! రంగైన వలువలు,

గుళ్లు గోవురములు కుంభములును;

కూడు గుడ్డ తాను గోరునా దేవుండు”. అన,

“రాయి దేవుడైతే రాసులు (మింగదా” అని వేమన్న వ్మిగహా రాధనను ఖండిస్తే

బ్రీగ్టత్త విప్ణవయోగి, విశ్వకవి “మనిషి చేసిన రాయి రప్పకు, మహిమ కలదని సాగిమొక్కుచు, మనుషులంకే రాయి రప్పలకన్న కనిష్టం!” అన్న గేయంలో గురుజాడ పై భావాన్నే ధృవ పరుస్తాడు. జజ్బమ్టాబ్రలోన జొచ్చి గురువుల వెదుకంగ క్రూర మృగ మొక౦డు తారసిలిన; ముక్తి మార్గ మదియె ముందుగా జూస్కరా [౫ అన్నది వేమన్న సుందర హాస్యో క్రి “దేవు డెక్కడా దాగెనంటూ, కొండకోనల వెదకులాడేదేల బేలా[7 అంటాడు గురుజాడ “తనదు నాత్మ యందు దైవంబు గలుగంగ తీర్థ యా[తల కిల తిరుగు నరుడు; గంధపు తునకలు గాడ్జె మోసిన యటు” ళా అని వేశున్న అంధే. “కన్ను దెరచిన కానబడడో, మనిషి మ్మాతుని యందు లేడో, యెరిగి కోరిన కరగి ఈడో ము క్రిః అని గురజాడ అంటాడు. కన్యాశుల్కం (ఓలి కోనర ఆశపడీ ధనికులకు ప్‌ల్ల నివ్వడం దోషమని ఘోషించిన తొలికవి వేమన! ల కన్యా శృుళ్ళం ద్వారా సర్మకమించే దోషాలను, కండ్రకు కట్ట నట్లు చూప్పే అమూల్య నాటకరాజం గురుజాడ కన్యాశుల్కం.

వేమన వేదళాస్రుం ఇకక

రాళ్ల పల్లి వారన్నట్లు భావాలు; భాష పందెం వేసుకొని, ఒకే బరువులో కుప్పించి దూకినట్లుగా ఉంటాయి వేచున్న కవితలు

నూతలపాటి గంగాధరం గారన్నట్లు ఈ సమన్వయం గురు జాడలో తక్కువ ఆయన భావాల కంశు, భాష తేలికగా నిదానంగా సాగుతుంది. కారణం? సమాజాన్ని నమూలంగా, మార్చివెయ్యాలనే విప్ణవభావం -వేమున్నది. అందువల్ల అంతకు ముందున్న “బహుళాం (ధో క్తి మయ (ప్రపంచానికి పూర్తిగా భిన్నమైన భాష ఆయనది- "వేమన భావాలు అఆటేశ రూవంలో వుంటాయి,

సమాజాన్ని సంస్కరించాలనే నంస్కర జాభిలాషు గురుజాడది. అందుకే అయన భాష “పాక కొత్తల కులు కలయిక ఆయన భావాలు ఉపదేశ రూపంుళో వూటాయి

“మ్రాలవానినేల మపొమాద నిందింపు

నొడల రక్ష్తమాంస మొకటి గాచి!”

“మాల మాలగాడు మపొమోద శీపారద్దుః

చూళు దిరుగువాటె మాలవాడు;

వాని చూలయన్న వాజెపో + “పెనుమాలో

“కనవు నేరి తినెడు పసరము దిను వాన్సి

చూలం యంగడు గాని మహిని జనులు;

పంది కోడి దిన్న (పొజ్ఞు లటంచురా*

"క్షా

అంటూ వేనున అస్పృశ్యతా నివారణకు నాంది పలికినాచూ

గురుజాడ గూడ. “మలిన దేహుల మొల లనడం” తప్పనీః చులిన చిత్తులె “మాలలని* వక్కాణించినాడు= “మాల వారను మంద బుద్ధికి వగవ వలెనసి* +“మంచియన్నది మాల యయితే మాల నేనగుదు” అంహ్రా అస్పృశ్యుల యెడ ఆదరాభి మానాలు (ప్రకటిం చినాచు-

66 విప్ణవయోగి, విశ్వకవి ఒక్కమాటలో చెప్పాలంకు “వేమన్న గురుజాడలుఐగురుజాడలో మెండు. అందుకే వేమన్నను విస్మరించినవాడు అప్పున్నను న్మరించ లేడు అన్నది నిర్వివాదాంశం కాని గురుతుల్యుడై న 'వేమన్నను అప్పన్న విస్మరించినాడు మాట మ్మాతమైన స్మరింప లేదు. అప్పన్న ఆణి ముత్యాలకు మాతృక వేమన్న “*ఆది ముత్యాలు” అనడం అతిశయోక్తి కాదు. ఒక్క మాటలో అప్పన్న *టేశమును డేమించ మంటూ "వేమన్న (పపంచాన్నే (పేమించ మన్నాడు, అప్పన్నది జాతీయ దృక్పధము అయిజే చేమ న్నది అంతర్జాతీయ విశ్వ మానవ దృక్పథం, న్తం క్‌ ఖా ణి 17న శతాబ్ధి వేమన = 19వ శతాన్ది టాల్‌స్టాయ్‌ "వేమన వలెనే ఉన్నత వర్గంలో జన్మించి భోగాలను వదలి, త్యాగాన్ని చేపట్టిన రష్యూ మహర్షి టాల్‌స్టాయి. రష్యా దేశానికి టాల్‌ స్టాయి ఏలాంటి వాడో తెలుగుదేశానీకి వేమన అ ట్టివాడుం 181-104 యుగానికి చెందిన |పపంచ (పఖ్యాత రష్యన్‌ మహాళవీ, కళాకారుడూ, ఉసపదేశికుడ్తూ అమున టాల్‌సాయ్‌ (పభావం, మన జాతిపిత గాంధీజీపై గూడ వుంది. నేటి తెలున్‌ విద్యాధికులు ఎందరో టాల్‌స్టాయ్‌ రచనలతో ఆకర్షింపబడిన వారున్నారు. రైతు కుటుంబంలో పుట్టిన వేమన 17వ శతాబికి చెందిన వాడని చెప్పబడు తున్నది, ఆయన ఆ కాలంలో మతం, రాచరికం, ఫ్యూడల్‌ భూసంబంధాల్సు భాషా సాహిత్యాలు తీ్మీవమైన మార్పులకు గురి కావ లసిన దశలో వుట్టినవాడు. అప్పుడు “పృధివి యుప్పరంబు వురికొని, (విష్ణ్పపం) “జగముల రక్షసేయూ” రాజులు కరవైన కాలమది. “మతము వేషదార్లు” అసంఖ్యాకంగా “మూఢ జనులను గలపొ మూ గుచున్న కాలమది,

శమన వేదళాన్రుం ర్‌ం?

కులము హాచ్చు తగ్గు గొడవలు, అంటరాని తనము, వాకెరు గని రైతాంగము, కరువు కాటకాలు, ఆకలిగొని వచ్చెనని వరదేళికి పక్షైడన్నం పెట్టని; కడకు పేద [పజలను కన్నెత్తి చూడని, పల్కు రించని, సంపద గలవారి "సన్నిపాత జాడ్యాలు” (పబలిన కాలమది.

తమ కెలాటి మార్చులు కావలెనో, “గుద్ది బుద్ది చెప్పిన గాని” దూర దృష్టి గనని అజ్ఞానము, జాపెక్టు నూళ్ల గొట్టి? "పేదల వధియించి, డొక్క కొరకు నూళ్లు దొంగిలించే (పభువులూ ఉన్నకాలమది, ఆ పాత వ్యవస్థపై (పజలకున్న అసంతృప్తి రూపమే వేమనను కవిగా, ఉపదేళికుడుగా (పజావాణిగా నిలబెట్టింది.

అనిన్‌ మహిశయు డన్నట్టు-

లొ

“ట్రూల్‌ స్రాయ్‌ రచనలు, నరిగ్గా రైతుల సామూహిక ఉద్యమం యొక్క బలాన్నీ; బలహీనతనూూ, శక్తిని; పరిమితులను వ్యక్తం జేస్తాయి. రాజ్యం పట్టా, పోరీసులతో పొత్తు కరిగియున్న అధికారిక మత వ్యవస్థ పట్టా ఆయన (పగాఢమైన అవశపూరితమైన తరచు నిర్జా తీణ్యంగా, నిశితమైన అనమ్ముతి, ఆదిమ కర్షక (పజాతం్యత జనాల మనస్థితులనూ...శతాబ్బాల వ్యూడల్‌ దాన్యమూ-అధికారుల కర్ధారపాలనా; దోపిడీ, మత వ్యవస్థ యొక్క వంచనా, నటనా, టక్కుటమారాలు, ఎవరిలో ఆ(గహాన్నీ ద్వేషాన్నీ; గుట్టలుగుట్టలుగా రాసులు పోసినాయో; ఆ జనాల పరిస్థితులను తెలియ చేస్తుంది. భూమిమోాద, న్వంత ఆ స్పిపట్ట సడలుబాటులేని ఆయన వ్యతిరేకత, భూ ఎప్టేట్ల రూపంలోనూ; (పభుత్వ -కటాయింపుల రూపంలోనూ పాత మధ్య యుగ భూ యాజమాన్యం అనివార్యంగా, నిర్టామీణ్యంగా ధ్వంసం కావలసిన కాలంలో తైల జనాల మన స్తత్వాన్ని్ని తలియజేస్తుందిల

వేమన ఆనాటి బలీయమగు పితృస్వామిక వ్యవస్థలో: గలం తొలగించుకో డానికి (పాచీన భౌతిక వాదాన్ని గూడ అ(శయించినాడు-

ర్‌ి విప్ణవయోగి, విశ్వకవి _ వేమన వేదశాస్త్రం (బహ్మ సృష్టిలో అందరూ సమానులన్కీ సకల కులములు సాను జూత మనీ భూమి, సంపద అందరిదన్సీ *భూమి నాది యన్న వుడమి పక్కున నవ్వు, దాని హీను జూచి ధనము నవ్వు” అంటూ, తండి కంక తల్లి పూజసీయురాలస్కీ ,పచారం చేసినాడు 1గామాల ఐక్యతు భాషా, అర్థిక సమానతలు, విశ్వమాన వైక్యత, మున్నగు నినాదా లిచ్చినాడు. టాల్‌స్టాయి, వేమన ఇద్దరూ తమ కాలంలోని విష్ణవ పరిస్థితులకు వాటిలోని _వెరుధ్యాలకు దర్పణాలు. ఇద్దరూ నీతి నియమాల గురించి విశేష [పచారం చేసినవారే, ఇద్దరి మధ్యా, కాలంలో రెండున్నర శతాబ్ధాల ఎడముంది,. వేమన కాలానికి కార్మిక వర్తి సిదాంతాలు లే బస బడిదారీ వ్యవస ఏర్పడలేదు ళ్‌ టాల్‌ న్‌ పెటా శ్రద్ధ అర్పి స్టాయి నాటికి ఇవి వున్నాయి. వీటిని గమనించని టాల్‌స్టాయి బలహీనతలను లెనిన్‌ సానుభూతితో ఎత్తిచూపినాడు, నేటి దృపి పరిళిలిషే ఆనాటి టు పరిశలిస్త వేమనలో కొన్ని బలహీనతలున్నా, శంకించడానికి వీ రు? కరవ్యాల పట్ట వేమన చిత్త శుద్దిని స్తూన్య అప్పటి సంపన్న వర్షపు (పమౌదాన్ని కూడ నిరసించిన వేమన దూరదృషి [పశంసనీయం, వ! గ గః న ణ్‌

నాల్గు శకాక్థాలనాటి వేమన- 21 వ శతాబ్దములోనికి !

'చేమన 1$7వశ తాబ్బములో రాయలసీమలోని ఏదో ఒక [గామంలో సంపన్న రైతు కుటుంబంలో జన్మించి యుంటాడనే అంశం స్థూలంగా అందరూ అంగిక రిస్తున్నారు. కుళాగ్రబుద్ధి కలహడు కావడం వలి బాల్యమున వీధి బడిలో రామాయణ, భాగవతాలను శావ్య, (పబంధు ద్యిపద పదసాపొత్యాలను అకలింవు జీనుకొని యుండవచ్చు.

(పౌఢ (పాయము నాటికి ఆనాటి సమాజంలోని కపట కల్మషాలు కడుపులో నున్న, పై వర్ణాల వంచనా, (కౌర్య కౌటిల్యాల్కుం బడుగు వరాల నిరుపేదల దైన్య దార్మిద్యాలు అన్నార్తుల రోగ పీడితుల ఆ రనాదాలు చూచి గొని. కుటుంబ జీవనంలోని చిక్కులు గూడ పై వాటికి తోడె గాని- కారణాలేవై నొ;- మనస్సు మౌర్వి లోకంలో శాంతి సాఖ్యాల సాధనకోనం, కొండ కోనలు తిరిగి అనేక మంది యోగులన్వు రసవాదులను, తత్వజ్ఞానులను ఆ(శయించి, యోగాభ్యాసం, 'రనవాదం; కాయకట్ప౦, మున్నగు వాటిని చేపట్టి యుంటాడని భావించవచ్చు. వాటికి సంబంధించిన పద్యాలుగూడ తగిన సంఖ్యలో వీమన సాపొత్యములో లభిస్తాయి.

“పవన పర్ణాంబు బక్తులైనీ బుషులూ, యోగులూ, జప, తప, యోగాఖ్యాసాలలో; అజీమౌది అష్టసిద్ధులు సాధించి నారని జరామర ణాలు జయించి చిరకాల జీవులై నారని, పాత పురాణాలలోని కటు కథల నమ్మకాలు వేమన్నను యోగళాస్త్ర శోధనకు, రకు పరికొల్సి యండవచ్చు; ఆసనాలు ముద్రలు మున్నగు

సమన్త యోగ మార్గాలను చేపట్టి ఆశించిన ఫలితా లేవీ అనుభ వాస్‌ కందక పోవడంతో, యోగాభ్యాసంపై అవిశ్వాసం చులకన భావం ఏర్పడి వుంటుంది, తన వలెనే జరా మరణాలను జయించాలనే దీక్రతో యోగ సాధన) మూలికా భక్షణ చేసిన యోగు లెందరో తన కండ ముందరనే లం మఠణించడం చూచి యుంటాడు, ఈ చేదు అనుభవాలతో యతులు, “యోగులు, “కుక్కుట మననంబు._కొ క్కెర ఛ్యానంబు,” (బహ్మ జీవుడు ముందే నొసట (వాసీపెట్టిన దురదృష్ట వంతులని వారు “యముని బారి గొ(రె లని" కాబట్టి మృత్యువును జయించ లేరని, వ్యాయామం కంకు [పపాజణాయామం గొప్పది కాదస్సీ “జిటిసాము కంక చింతాకు తక్కువని పరిహిసం చేసినాడు |! ట్‌ యోగాభ్యాసాన్ని వదలుకున్న తరువాత చీ తశుది, మన శృాంతుల కోనం), రాజ యోగం, అచలమువంటి తత్వవిచార్‌ జాన మార్గాలను చేపట్టినట్టు ఆయన పద్యాల ద్వారా వెల్ల డౌతుంది, సమాజ దుర్నీతులు, దురాచారాలతోపాటు “*గురీకీ రాని యోగ సాధన, కాొయకల్పాలను గూడ తిరస్కరించిన, నాటి చేమన ఉపేకు మాదనే యోగ్యాశమాలు స్థాపించడం నేటి వీచ్యితం, వేమన దృషిలో “స్వానుభూతి లేని శాస్త్రవాననలు” చీకటిని సోకార్చలేని “ఇ[త్రదీపారు”. బాల్యము మొదలు యోగాభ్యాస విరక్తుడయ్యే వరకు వేమన జీవితంలోని రెండు దశలు, సుమారు 4 దశాబ్దాలై నా దాటి యుండ వచ్చు. కొండ కోనలు పత్లైనీమల్కు పట్నమాసాలు తరిగి అనేక మంది జ్ఞానులు యోగులు; తత్వ వే త్తల్పు అన్నిమతాల అచార్యులుః శాస్త్రవేత్తలు మున్నగు వారితో ఆయన కబ్బిన పరిచయ, స్నేహ సహవాస చర్చా బోధావ లోళనలలో విస్తారమైన లోకానుభవమూో,; శాస్తాానుభవమూ, సిద్ధించి యుండవచ్చు.

వేమన వేదళాస్త్రం క్‌

బాల్యము నుండీ అతనిలోనున్న సహజి కవితాశక్ర్రీ ఎట్టి భయ సంకోచాలు లేని నిశితమైన హేతువాద పటిమ, అతన్ని విశ్వకవిగ్యా విపవ యోగిగా తీర్చి దిద్దినవి.

ంం లు

“ఎమ్ముగుడ్డు” అనగా (బహ్మాండము (ప్రకృత్సి లోనే అన్ని జాతకుల మానవులు జన్మించుకున్న్నారు. అందరూ అదే _పకృతిలొోనే కలిసిపోతున్నారు. జాతులు జ న్య్మానంతరం వచ్చినవే. కాబట్టి “జాతు అంచనేల! జన్మంబు తెలియుము, “దైవ మానవులకు దగులాటమే శాంతొ, “దర్శనంబు లారు దైైవంబ దొక్కక- అంటూ విశ్వ మానవ సమానత్వము, సోదరత్వము విశ్వశాంతి; సర్వ మతసామరన్యము, మత రాహిత్యము, మున్నగు విశాల భావాలను (పబోధించినాడు.

“కృణ్వంతే విశ్వమార్యం”-సర్వ మానవులను ఆర్యులు (ఉత్తమ పూర్ణ పురుషులు) గాః దిర్చి దిద్దవలెననే వేద నందేశాన్ని బోలిన తన సందేశ సాహిత్యాన్ని అందరికి అందించిన విశ్వ మానవుడు 'వేమన !

“ఆర్యులై న జనులు కార్య హీనులు గారు.

శౌర్య ధై ర్యములను సంతరించి;

పూర్ణ భావ మమర బాందుచు నుందురు

అన్నట్లు ఆనాటి సాంసారిక జీవనంలోని జడత్వాన్ని తొలగించ డానికి ఉత్తమ నీతులు, ఆధ్యాత్మిక తత్వ రహస్యాలను జోడించి తన చిరు పద్యాల గోరుముద్దల ద్వారా, ఆబాల గోపాలానికి జ్ఞాన భిక్ష (పసాదించిన “విశ్వదాభి రాముడు”, ఈ వేముడు!

అంతకు మునుపు “యోగి వేమన, “వెరి వేమన అని పిలువబడే వేమన దివ్య (పబోధాలు చవి జూచిన 1పజలు, అతన్ని “భుక్తి ముక్తుల నిచ్చు” పూజనీయుడ్డైన “జ్ఞానయోగి” (తత్వవే త్త

య వా

క్‌ విష్ల్పయోగి, విశ్వకవి

యని గు ర్తించినారు. “విమలగుణ రాజయోగిందుడనీ,* వేమనాకుో డని (పస్తుతించి ఆయనకు _పణమిల్లి యుండవచ్చు, “ఉర్వి జనుల కెల్ల నాక్క కంచము బెట్టి", వసుధైక కుటుంబాన్ని స్టాపించాలన్న దే అతని అకాంక్ష, “ఇహములోన పరము నెసగుట శానరో” అంటూ విశ్వమంతటా నిండిన విశ్వేశ్వరుని సాక్షాత్కారం కోసం “*గుహలలోన దూరి గురువుల వెదకడం” అవివేక మన్నాడు 'వేమనార్యుడు. అతడు తన జీవితాంత్య దశలో (ఇది "వేమన జీవితంలోని మూడవ ముఖ్యదశ, ఇదియే వేమనను బోధకుడుగా తత్వజ్ఞానిగా ప్రజలు గు ర్రించిన దశు పామూరు గుహల్లో (పవేశించి అంతర్ధాన మైనాడనే ఇంకొక కట్టు కథ నమ్మరాని షిట్ట కథ,

(బ్రహ్మంగారివలె నేలమాళిగలో జీవ సమాధి కావడమన్నది యోగశాస్త్రంలో లేదు. అహ్టైంగ యోగాల్లో సమాధి” అన్నది చివరదశ. ఈ దశకు అంకే *యోగారూఢ దశకు” వేమన చేరు కున్నాడని రాళ్ల పల్లి వారూ *యోగ (భష్టుడెనా” డని వంగూరి వారూ వాదించినారు. యోగాభ్యాసాన్నే పూర్తిగా తిరస్కరించిన 'వేమనకు, యోగ్యభష్ట్ర యోగారూఢత్వాలను అంటగట్టడం, యుక్తి యు క్తం గాదు. విశ్వసనీయ మంతకన్న గాదు,

ఆయన మానవులందరివలెనే కాలగతి నొందినాడు, (మరణించి నాడు “కాలగతి నెందియును కాలగతిని గనక అన్నట్లు మరణించినా అన్ని కాలాలకు వర్షించే తన సూక్తులతో పజల హృ దయాల్లో క్ర ర్తికాయుడై వెలుగుచున్నాడని చెప్పవచ్చు జాషువా గారన్నట్లు అఠని కవితలు అజరా మరాలు, దేశంలో వర్ణ మక, ధనిక వ్యవస్థలు అంతరించే వరకు సమస్త మానవులకు అ కనితల (సయోజనం ఉండి తీకతుంది

శ స్త స్త స్త న ణు ణా

వేమన వేదశాస్రుం లాం విశ్వ సాహిత్యములో వేమన స్టానం

ఆనాటి అన్ని మతాల తత్వాల పరిజ్ఞానముతో అబ్బిన వేదాంతమే వేమన పద్యాలలోని రాజ యోగ అచల యోగాలు. వీటిని సమాజ సంస్కరణతో జోడించి, (వజోద్యమం నిర్మించి కార్యాచరణకు ఫూను కొని యుండవచ్చు. ఆనాటి సమాజంలోని కపట కల్మషాల నిర్మూలన, ఉత్తమ తత్వనీతి (పబోధాలు, అన్న ద్విముఖ వోరాటంలో ఉద్భవించి నదే వేమనార్యుని సాహిత్యం అన్నది నిర్వి వాదాంశం.

పూర్వం భారతావనిలో సా(నౌజ్యి స్టాపనకోనం, ఆయుధ ఛారులైన సార్వభౌముల్లో గూడ; కొందరు కవిసార్వభౌము లున్న రన్నది జగద్వితం. (ఉదా॥ హర్షుడు, భోజుడు కృష్ణరాయలు మున్నగువారుం

సా్యామాజ్య సుస్టిరత కోనం మహారాజుల మహా మంతులుగూడ

6

కొందరు మహా కవుకైన వారు న్నారు (ఉదా॥ తిక్కన

గతంలో కవులను, గాయకులను, కళాకారులను రాజాధి రాజులు గౌరవించి "పోషించి, పల్ల కీలు మోసి, పాదాలకు గండపెండేరాలు తొడిగి నన్నానించేవారు. కాని ఈనాడు కార్లలో వోతున్న మంతి వర్యులు, కాలినడకన పోతున్న కవులను కన్నె త్తియైనా చూడరు

భారతదేశ కుబేరులగు తాతాలకు “ఉక్కు ఉల్పత్తి “పెంపుదల కోనం” అనే పేుుతో దశాబ్దాల నుండి కోటానుకోట్ల సబ్సిడీలు చెల్చిస్తున్న (పభుక్వం-_ కవుల కళాకారుల కాలే కడుపులకు చాలినంక అన్నం పెట్టలేదు. కాని వారికి పండుగ పబ్బాలకు అల్ప స్కా రాలు చేస్తూ నామమా[ఠపు సాహిత్యొభి రుచిని టి వి శడియోల ద్వారా (పకటిస్తూ ఉంటుంపి,

గో విష్ణవయోగి, విశ్వకవి ఈ 20 శతాబ్ద (ఉపారంభములో 0) నంవత్సరాల్మకితమే రమ్యా సోషలిస్టు విష్టవం విజయ వంతమైన తరువాత ఈనాడు 16 దేశాల్లి 162 కోట్ల జనాభా, తెక్తే కోట్ల చదరపు మోటర్ల విస్తిర్ణం గల భూః గంలో-_ అనగా పపంచ మొత్తం జనాభాలో 82, 26%, భూః గము, జీ0 పారి_శామికోత్పత్తి గల సోషలిస్టు (పపంచం అవి? వించింది. అంతే కాదు 200 కోట్లు జనాభా గలిగి 40 లక్షల కిః మోటర్హ విస్తీర్ణం గల 110 దేశాలు వలస విధానం నుండి విము సాధించినవి. నాటి రప్యూ 1981౧ నవంబరు విప్తవ (పభావ ఫలిత, ఈ 'పజూ విజయాల సాధనకు పూర్వరంగాన్ని చికూర్చి తోడ్పకి దన్నది నిర్వివాదాంశను. అదే విధంగా 4 శతాబ్దాల నాటి వేమన సాహిత్య (పభా ఫలితమే ఈనాడు తెలుగునాట అధునిక అభ్యుదయ (పజా సాహిళ నిర్మాతలకు కొంగు బంగారమై తోడ్పడిందన్న అంశం, సర్వజనవిదిత సోషలిస్టు విప్లవ విజయానంతరం మదవు కేనుగుల వం 14 సాామాజ్యవాద దేకాల్కు సోవియట్‌ కొదమసింగాన్ని వురిటిలో దెబ్బ కొట్టాలని “గొప్ప కౌటిల్యంతో కూడిన క్ముటొ (౧౬6 (6౬ ౦1౩240) పన్ని అవే చావు దెబ్బ దిన్న సంగతి చరితలో చెర? సత్యం ! *10 దినాలపాటు (పపంచాన్నే ఉ్యరూత లూగించిన మః విప్తవొ” మది! (గాలు జాం 046 58001 గౌకం ₹/70114 అన్న అమెరికన్‌ పాతి కేయుడు జాన్‌రీడ్‌ రచించిన (గంథం_) వేమన సాహిత్యం _పజల్లో వ్యాపించ డానికి ఇష్టపడని ఛాండ వర్గాలు, ఆ సాహిత్యం బైటికి పొక్కకుండా, నార్హృవారి మాటు; “చడీ చప్పుడు లేని క్కుట” (511616 00150హ2ం)0 పన్ని శతాబ్దంలోనే పరాభూతు లై నారు. (టౌన్‌కాలంలో రష్యా విప్పు

"వేమన వేదశాస్త్రం కిక్‌ జళనే ఈనాడు వేమన సాంఘీక కాళత్విక సాహిత్యం (పపంచ వ్యాప్తంగా గు ర్డింవు పొంచుతూవుంది.

వేమన పద్యాలు పక శతాబ్దం నుండి ఎన్నో భారతీయ భాషల్లోకి, అనువదించబడడమే గాక, విదేశీ భాషల్లోకి గూడ తర్జుమా శాబడినవి, ఇరుగు పొరుగు రాష్ట్రాల్లో వేమన విజ్ఞాన పరిశోధనా శేందాలు 8 దశాబ్దోలనాడే [ప్రారంభ మైనాయి తమిళనాడు ముఖ్యమం్యతి క॥ శే॥ శ్రీ అణ్జాదురై వేమన పద్యాలను అనువదించి తమిళ (పపంచానికి వేమన సందేశాన్ని అందజేసినా చు,

ఛార్వాడలోని కర్ణాటక విశ్వవిద్యాలయం తేమన సాహిత్యంపై పరిశోధనలు సాగించుటకు ఇక అచార్య పీఠాన్ని శెలకొళ్చిందిం (10981 లో *వేమనరెడ్డి ఎజుకేషనల్‌ లీగ్‌” అన్న విద్యా సంస్థను గూడ (పారంభించింది.

వేమన సాహిత్య వుట్టు ఫూర్వో త్తరాలు విలువలను పరిశోధించు టక్కు మారు మూల (ప్రాంతాలలో అణగి మణగియున్న తాటాకుల రాగిరెకుల, కాగితాలపై (వాయబడివున్న వాటిని వివిధ దృకోశణాల నుండి పరిశీలించడం, _పరిశోధించడం;, అడయారు 1గంథాలయాలో చెలుగు చూడని వేమన పద్యాలను సిక్రఠించడం౦ వంటి కృషీ విపులంగా జరుగుతూవుంది,

వేమన “నారీద్వేషొ అని ఉాందరు *అబలలుో ఎంత అరాటె పడినా యన్‌. రమాదేవి వంటి మహిళలు వేమన పై పరిశోధనొ ష్మత్రాలు నమర్చించి (తిరువళ్లువర్‌ - సర్వజ్ఞ - వేమన్న పరిశోధనా (గంథం) మైసూరు విశ్వవిద్యాలయం నుండి పి హచ్‌ డీ పట్టాల పొందుతున్నారు, ఇట్లి పట్టాలు సాందిన స్త్రీ పురుషులు ఒక్‌ డజను దొటివుంటారు. అంతే కాదు; 1791 లోనే ఫాదర్‌ శిగాన్‌ అన్న

స్ట్‌6 విష్ణవయోగిి విశ్వకవి జెసూయిట్‌ మిషనరీ 07 వేమస పద్యాలను సేకరించి పారిస్‌ (గంథాలయంలో భద౦పరచినాడు. ఇట్టి కృషి చేసిన ఇంకొక సఫెంచి పుణ్యాత్ముడు అబేదుబాయ్‌. ఇక ఎందకో ఆంగ్రేయులూ, "ఫెంచివారు వేమన పద్యాల భావ ప౦భావాలకు ముద్దుల తమ తమ భాషలలోనికి వాటిని అనువదించి పపంచానికి పంచిపెట్టి పుణ్యం కట్టుకున్నారు. అట్టి అవిరళ కృషిలో కి॥ శే॥ (బౌనుదొర ఆద్యుడూ ఆరాధ్యుడూ గూడ, ఇతడు 18 సం॥రాలపాటు పాటుపడ్సి తన ఆ స్తిపాస్తులను తాకట్టు పెట్టి వేమన పద్యాలను సేకరించి, ఆంగ్లాను వాదములో అచ్చు వేయించి భ్యద్రపరచినాడు. అతడు పెట్టిన భిక్ష ఈనాటికీ మరపు రానీది. అంతేకాదు; పపంచ (పజల సామాజిక విజ్ఞాన చైతన్యాన్ని (సతిబింబించే సాహిత్య సంస్థయగు యునెస్కో (96500, ఇట101 క601656015 116 6001010390653 01 116 ఇంగే6 ౧౦మమ 910” నెహూూ మాటల్టాొ) దాదాపు 2000 పద్యాలను ఆంగ్భ ౦లోనికి అనువ దించుటకు్కు అమెరికాలోని కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయంలోని ఇద్దరు ఫేకల్టీ సభ్యులను (జె. యస్‌ ఆర్‌. యస్‌, యన్‌. మూర్తి ఎలియట్‌ రాబర్జు)ు నియమించడం జరిగింది. వారు ఆ పనిపూ ర్తి చెయ్యడం, ఆ అనువాద (గ్రంథాన్ని (పిన్సుటన్‌ యూనివర్సిటీ పెస్సులో ము[దించడం గూడ జరిగింది దశాబ్దాలనాడే వేమన వందల షద్యాలను సోవియట్‌ రష్యాలో రష్యన్‌ భాషలోనికి అభువదించబడి విశేష ప్శచారంలో పెట్టబడినాయి. జ వేమన సాపాత్య సామాజిక భావ విప్ణవం 17 శతాబ్ది పా౦రం భంలో... ఇది రక్తపాత రహితం, ణు స్త జ శ ఈ ణు గ

వేమన వేదశాస్తం శ్‌ విప్ల వ పోరాటాల్లో కవుల ప్మ్యాత!

రష్యన్‌ సామ్యవాద విప్ణవం 20 శతాబ్ది ప్రారంభములో ఇదీ సాయుధ రక్తపాత సహితం _

స్వాతంత్యము, సమానత్వము, సోదరత్వము మున్నగు నినాదాలతో పొొరంభమైన "ఫెెంచి విప్లవం గూడ సాయుధ ప్రజా స్వామిక విప్లవమే ల (18 శతాబ్దంలో జరిగింది.)

(ఫెంచి రష్యను విప్లవాలు, పపంచ చరిత)నే మార్చిన మవో ప౦భావంగల గుణాత్మక విప్లవాలు, ఇవి హాపంచ ప౦జలకు పెద్ద పండుగలు, మై రెండు పిజా విప్లవాలకు అనాటి సాపొతీ వే్లలు తమ చేయూత వాయూతలతో ప్రజల నుర్రూత లూగించి నారనే అంశం చర్మితలో చెరగని సత్యం. (వాళ్టేర, రూసో టాల్‌స్టాయ్‌? గోర్కీ మున్నగువారు

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధానంతరం చెలరేగిన భారత; మన తదితర ఆసియా, అఫి%కా వలస అర్థ వలస దేశాల ప్రజావిము_ వోరాటాళ్లో ఆయా దేశాల సాషాతీ వేత్తలు, పాంసా హింనిల ప్రస క్రి లేకుండా తమ పాత్శను ప౦శంస నీయంగా నిర్వహించినారు. మన భారత జాతీయ విము క్రి పోరాటంలోగూడ బంకించర్యద; రవీర్యదు సుబిహ్మణ్యభారత్సి ప్రేమ్‌చంద్‌, రాయపోగిలు ఉన్నవ వ! మహా కవుల పేరణ, ప్రబోధాలు మనదేశ ప్పిజలందకికి తెలిసిన పెం

" అెనిన్‌ మహాశయని మాటల్లో, రష్యన్‌ విప్లవానికి నుహా కలి మౌగ్జింగోర్కీ రచనలు ప౦తిబింబం, ఆయనకు వచ్చినది ఒకే బర్‌ రష్యన్‌ భాష మాత్రమే, అక్లు వేమనకు గూడ ఒక్క తలుగు భాస మినహా మరే భాషలు రావని అంటారు కొందరు పరిశోధకులు, ఒకే భాష మ్మాతమే వచ్చిన గోర్కీ రచనలు రష్యన్‌ విష్ణ వాని కెట్లు (పతి

గ్‌3ి విష్ణవయోగి, విశ్వకవి చింబాలో, ఒకే భాష మృాతమే వచ్చునంటున్న వేమన్న పద్యాలు గూడ 17 శతాబ్దినాటి సామాజిక భావ విప్లవ (ప్రతిబింబాలు. “భాష లెన్నియైన పరతత్వ మొక్కటే” నన్నట్లు భాష యేదైనా భావం ఆనాటి సమాజానికి మార్గదర్శకం అయినప్పుడే ఆ రచనకు సార్థక్యం లభిస్తుంది. వివిధ భాషల పాండిత్య మన్నది సామాజిక పరిస్థితులకు దర్పణం కాదు; కానేరదు. ఎన్ని సంపుటాలు నింపినాడన్నది మహాకవికి గిటురాయి కాదు “వాక్యం రసాత్మకం కావ్యం[ఏ రసాత్మకమైన ఒక వాక్యమైనా కావ్యమే నన్నది సంస్కృతాలంకారికుల మతం. “చదువ పద్య మరయ చాలదా ఒక్కటి” అన్నది సూటియైన వేమన నూకి, సమాజాన్ని ముందుకు నడిపే వాక్యాలు, పద్యాలు, కావ్యాలు వాటి పేజీల సంఖ్యను, [గంధాల సంఖ్యనుబట్టి నిర్ణ యించబడవు. “నిక్కమైన మంచి నీలాలవలొ” (ప్రజలచే ఏర్చి కూర్చబడి పాడబడి, పరింపబడి పారాయణం చెయ్య బడతాయి మహాకవుల రచనలు. మాగ్గిం గోర్కీ మహా కవి “అమ్మ” 'వేమనార్యుని పద్యాలు (పపంచమంతా నిత్యం పారాయణ చెయ్యబడే రచనలు. అందుకే వారిదరు విశ్వ విష్తవ మహో కవులు, స రా అదేం పోగాలమోగాన్సి ఇంతవరకు తెలుగు తేజం విరజిమ్ముతూ దిన మొక్క నవలను ఉత్పత్తి చేస్తున్న తెలుగునాట _ |(పపంచమంతా వేమన పద్యాల్నపై అపూర్వ |శద్ధ గన్పరుస్తున్నప్పటికి గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా అం్మధ్యపదేశ్‌ పభుత్వాలు ఈ సమస్యపై తమ మత్తు న్మిద నుండి మేల్కొనక పోవడం సిగ్గు చేటు. ణి ణా షః న్‌ ష్తః ఖః వో

వేమన వేదళశాస్తం క్‌ి సాపాత్య కాలుష్యము _ వేమన

నేడు పూర్తి వ్యాపార సాధనాలుగా తయారైన పృతిక్సా ననీ సాహిత్య (పపంచములో, తరుచుగా దర్శనమిస్తున్న, నీతిని దిగజార్చి' వక నీతిని బోధించే “శ్కుక నీతి సాహిత్యమూ మోసం దగాలను (వోత్సహించే “శకుని సాహిత్యమూ, కామ్యోదేకాన్ని రచ్చగొళ్తే సెక్స్‌ సాహిత్యమూ, అనత్యాన్ని పలుసార్లు వల్లించే గోబెల్బు సాహిత్యమూ దొంగతనాలు, దారి దోపిళ్లు వాత్యలుు మానభంగాలు మున్నగు నేరాలను (పకోపింపజేసే [కిమినల్‌ సాపాత్యమూ, సేతుబళ్లూ, శిశు, పశు బలులు భూత(పేత పిశాచ అవాహనలు, క్ష్యుదదేవతా రాధనలు (ప్రోత్సహించే కద సాపాత్యమ్హూ కుప్ప తెప్పలుగా వచ్చి పడుతూవుంది. తెల వారేనరికి టి. వి, రేడియోల్లో మూఢభ కీ? గాఢ భక్తి (పేరేపించే సుపభాతాలు, సంకీర్సనలు మారు [మోగుతూ నే వుంటాయి. ఇట్టి నికృష్ట సాహిత్య కాలుష్య దుర్గంధం; మన నమా జూన్ని నైతిక పతశావస్థలోకి దిగజార్చి; నేటి యువ లోకాన్ని (కి న శూన్యులుగ్యా అవినీతిపరులుగా, బాధ్యతా రహితులుగా; అరా వాదులుగ్యా [కిమినల్సుగా మారడానికి అంతో యింలో తోడ్పతునొఎ, యన్నది నగ్న సత్యం,

'కేర్యద సాపాత్య అకాడమి వారు ఉత్తమ సాహిత్యాభిరుచిని -పంపొందించడం కోసం నెలకొల్పిన “ఇండియన్‌ లిటరేచర్‌” అన్న ఇంగ్లీషు ద్వైమాన ప్మతికలో గూడ ఇట్టి క్షుద సాహిత్యానికి సముచిత స్థాన మివ్వడం మిక్కిలి శోచనీయం. ఉదా॥ యండమూరి వీఠేం్యద నాధ్‌ నవల “తులసీదళం” సేతుబడుల్కు భూత్యపేత పిశాచాల? అతీం(దియశక్తుల (ప్రాబల్యం) ఇంద్రజాల మహేం్యద్రజాల), భయంకరే అభూత కల్పనల, [1పాముఖ్యతల చుట్టూ అల్ల బడిన నవల ఈగ ఒప్పుకుంటూ, ఇట్టి క్షుద సాహిత్యాన్ని సమిోక్షిస్తూ “మంచి భవిష్యల్తు

గల రచయితగా" అతన్ని (ప్రశంసిస్తూ నమిక్షలు (వాయడం అ పిక కే కళంకం, పారకలోకానికి అపచారం గూడ (ఇండియన్‌ లిటరేచర్‌ నవంబర్కు డిసెంబరు 1981 సంచిక _ పుటలు 160 _ 161 రచయిత డి. ఆంజనేయులు మహిళలమై మతాల మాయాజాలాలు కున పయ క య క పు... మొన్నటి “సతి (సహగమనం)_ అసలు పేరు *దేశ దుర్గతొ- కి మాసాల గర్భవతి, మేజకు అయి కాని 18 ఏండ్డ యువత్సి చదువుకున్న సుమతి, బహురూపవతి, వివాహమాడి సం॥రం కూడ తికుగని మానవత్సి పేకు “రూపకన్వార్‌ఫొ ఈమె రాజస్థాన్‌ సారీమణి, ఇట్టి అబలను “*సబలుల సమూహం” చచ్చిన భర్తతోపాటు బరితికిన భార్యను గూడ చితిలో పేర్చి కాల్చి చంపడం _ స౦పంచంలోని ఏ ధర్మశాస్త్ర, న్యాయశాస్తా౦లు క్షమిస్తాయో, సహిస్తాయోో చేతికి గాజులు మూతికి మాసాలు లేని నేటి నవనాగరిక శ్రీ పురుష పంపంచం నిర్ణ యించాలళల్సి వుంటుంది, వవణ రూపకన్వారును భర్త చితిపై పేల్చి కాల్చి చంపినది తే 1.9.1007 'హేకోద్ట ఉత్తర్వులను గూడ ఉల్లంఘించి పై దుష్క్యృళ్యం అమలు జరుప దిడిందిం రాజస్థాన్‌లోని శికార్‌ జిల్లా డియరాల (గామంలో జరిగిన ఘాతుక చర్య ఇది; రూపకన్వార్‌ 10) వ తరగతి వరకు చదువుకొన్నది, ఆ [గ్రామంలో చచువుకున్న వారి సంఖ్య మొత్తం జనాభాలో 70 శాతం, అడవాళ లో 40 కారం వున్నారు. ఇది సగటు భారత దేళ అక్షరాస్యుల సంఖ్యకం-బ కెట్తిప్ప. చదువ సంధ్యలు బాగా అభివృద్ధి అయిన ఆ [గ్రామంలో ఇడి జరగడం సభ్య సమాజానికే సిగ్గుచేటుం ఆ ఘాతుకకృత్యావ్ని అ రాష్ట్రంలోని అన్ని రాజకీయ పార్టీల (వతి విధులూ ఏదో ఒక రూపంలో సాయపడి సనుర్థించడం, మరీ దారుణ దుష్కృత్యం ః

వేమన వేదళాస్త్రం ఫర సంతానవతియైన షాబానో అనే €5 సం॥రాల ముస్లి వృద్ధ వనిత భర్త నిరాకరణ, నిరాదరణల ఫలిళంగా విడాకులకు గురియో మనోవర్తి | భరణం కోసం కోగ్దుపాలవడం జరిగింది. ను(్రీం కోడ అమెకు భరణం మంజూరు చేస్తూ తీప్పు ఇచ్చింది. కాని మునల్మానీ షరియత్‌ (ధర్మశాస్రంక్కు ఈ తీర్పు విరుద్ధమని, అందువల్ల అది అమలు జరుగరాదని, మతోన్మాదులై న ముల్గాల్క మౌల్వీల హ్లీకి గోలకు జడినీ (పభుత్వమూ, పార్ణ మెంటు గూడ వెనుకంజ వెయ్యడం జరిగిందిం ఇందువల్డ మన లౌకిక రాజ్యాంగమూ, “న్యాయం ముందు అందరూ సమానుల” నన్న ఆధునిక న్యాయళాస్త్ర ముఖ్యాదర్శమూ, దేశంలోని అత్యున్నత ధర్మాసనము ఇచ్చిన తీర్పు; వమ్ము చేయబడి అపహాస్యం పాొఠ్టైనాయిం నూనవళ్వాన్ని మంటగలిపే మళాలు బోధించే బూజు పట్టిన న్యాయ్య ధర్మళాస్తాల నిజ న్వరూపానికి చివహ్నోలు ఈ 3ండు ఉదంతాలు. కతన న నని “జనన త్తా” అనే ఎక్స్‌(పెస్‌ [గూవు హొండీ విక సతిని నమర్థిస్తూ సంపొదకీయం [వ్రాయడం నృతికొ [వవంచానికే నిగ్గు చేటు 11 *ంత్ర చదువు చదివి ఏ వీతి విన్నను, పాను చవ గుజంబు మౌనలేడు, బొగ్గు పొలి గడుగ బోవునా మలినంబూ (నై ల్యంబు) అన్న వేమన్న నూక్తులు అక్షరాలా విజం 1 రాజారామమోహానరాయ్‌ పుణ్యామా అంటూ 18 కళాల్చీ లోనే సొకిసెట్టి బనీన ఈ'ఘోరీ దురాచారం ఈ 20 శతాంద్దిలో తిరిగి తఈల యెత్తడం భారతదేశ సభ్య విపంబానికే ఒక సవాల్‌: దేశ వ్యాపిఠరంగొ ఈ దురాగళాన్ని ఖండిస్తూ ఇలలేగిన ఆందోళన ఫలితంగా కేంద) రాష్ట్రవిళుత్వాలు ఈ మధ్యనే సతీ వ్యతిరేక అరి నెన్సును పిజేళ పెట్టడం సహగమన సాంప్రదాయం గల రాజపుత్ర వంశీయుల త్యాగొనికే తివిమైన అవమాన నున, పిజాస్వామికొనికి గొవ్వ అవచారమనీ, పూరీ శంకరాచార్యులు (స్వామి నిరంజన తీర్ధ) వాపోనడం, మన

ప శ్వకవి “న్యాయశాస్త్ర మరయ నన్యాయ మొనరించు ధర్మశాస్త్ర మొనగు దుర్మతంబు. అన్న వేమన్న వాక్యాలు ఈ సందర్భంలో గుర్తుకు వస్తాయి పితృస్వామిక వ్యవస్థలో పుట్టి "పెరిగిన ఈ మతాల దృకృభొ లన్నీ స్ర్రీలయెడ చులకనభావం నిర్ణక్ష్యవై ఖరి కలిగి యుండడంలో తర తమ భేదాలతో ఒక దాని కొకటి తీసిపోవు. స్త్రీల ఇష్టాయిష్టాలతో నిమి త్తము లేని బాల్య, వృద్ధ వివాహాల్కు అసుర్య రాక్షస వివాహాలు, బహుభార్యాత్వము, రాణివాస్క్య ఘోషా పద్ధతులు, అస్త హక్కుల్లో వివక్ష, జారత్వ పాతకానికి పురుషున్ని వదలి స్త్రీనే బాధ్యురాలుగా చేసి శిక్షించడం, మున్నగునవన్నీ ఇందు కుదాహరణలు, అందుకే "వేమన స్ర్రీలయెడ జూఫే ఈ వివక్షను___ “పుజణ్యమంతగూడి పురుషుడై జన్యి౦ప్క పాపమంతగూడి పడతియగునె [౫ అంటూ అక్షేపించడమేగాక___ లు హిందూ మఠ్క మరాధిపతుల మూర్ధశ్వానికి సరాకొష్ట , *పీత్రిమూలిన పృరోహిత జాతి ఎంతటి పాప పంకిలమైన దురాగతాలకు ఒడిగటిగలిదో, ఈ సతి దురాచార యబ దుష్క్టృక్యమే ఒక నగ్నమైన ఉదాహరాణ” అన్న మాక్స్‌ ముల రు మహశయుని అభిప్రంయం గూడ ఈ సందర్భములో మనకు స్ఫురణకు రాక 'మానదు. (06 “526 ₹728 6౧208, ఈ 031 1221206 10362006 01 ₹స246 011 06 గం0%6 9 05000103 91634 0221 ఎగ్‌ 2200001162 ) పురోహిత వర్గమైన బ్రహ్మణులు ప్రవే "పెిటిన శాసనాలకు అతి దాఏణంగా బలి అయ్యేది మొదట ద్రాహ్మణ స్త్రీలే... వాం ృషిలో బ్రాహ్మణ వితంతువులు అసళకున పతులు, వారు బోడి తలల కురూప్పటిగా వుండవలసి రావడర్శి అహార్క విహారాల్లో పిచేశ పెట్ట బడిన అతి కరొోర నియమములు మున్నగునవన్నీ స్త్రీలపై రుద్దబడిన బ్రాహ్మణ కట్టుబాస్టే ; ఛి

శాస్రం [08 కళ, లంజగాని దెవతె రాజ్యమందు; లంజ కొడుకు (బహ్మ(వాలెట్టు (వాసెరా ౫0 అని నిగ్గదీసి కాల పగిభావ ఫలితంగా పతితలై న స్త్రీలయెడ సానుభూళకి ప్రకటిస్తాడు. స్రీలపై అత్యాచారాలకు మూలమైన ఈ మతాల దురాచారాలను నిశితంగా ఖండిస్తాడు భామషాభేషజాలు మన దేశంలో అనేక భాషలున్నాయి? మఠాన్ని రంగరించే సంస్కృతం దేవభాష అని; “తల్లి సమన భాషలకు దై వతభాష” కాబట్టి దానికి భిన్నమైనవి (పాకృతే భ్రాషలనీ) సంస్క్రలే (పాక్ఫత భాషా వివాదం కొన్నాళ్లు సాగింది. (పాకృళే భాషలే 6 యౌ [పాంతాల (పజల కర్ణమయ్యే రతిలో చే భాషలుగొ మారినవి ఈ భాషా వివాదాలే ఉత్తరొది భాష లార్య భాషలనీ; దశిణాది భామలు (దవిడభాషలనీ; మరి కొన్ని తారతన్యూలు వర్చడినవి తమ మాళల్ళీ బ్రహ్మణులు, పొందూ మళాభిమామలు, వివేకానందులు మరో ద్ధారకునిగా, ఆదర్శ హిందువుగా పఏస్తుతిస్తూ వుంటారు అట్టీ వివేకానందుడు బ్రాహ్మణుల ఐండారాన్నిి బయట పెడుకో శేసిన విమర్శ వినండి ళవారు (బ్రాహ్మణులు) హక్కుల? అధికోరొలు; అహాంకొర పూరితంగా తమ కైనసం శ్రసుకుంటారు.. ఓకీ బ్రహ్మణుడు ఒక మనిషివి చంపితే అతనికి శిక్ష లేదు + వ్రాహ్మాణులు పట్టుక ర్‌ళ్యూః వ్రపంచావికే ప్రభపులు పరము దుష్టుడగు బ్రాహ్మాణుడు గూడ పూజించదిడన లెను, సుమారు కోటి మందిగావున్న పీరు కోట్లాది ప్రజల రక్తాన్ని సీబ్భళూ వుంటారే గొనిః వారి బాగో గుల గురించి ఏమాత్రం పట్టించుకోరు. ఇదీ దేశమా? నరకమౌ! ఇదీ మళమేనొ | లేక దయ్యాల సయ్యాటిమొ (డెవిల్‌ జాన్స్‌) అంటాడు, (0151 జక 108

గ్ట్‌్రిక్న విస్టవయోగి విశ్వకవి భూమికంకు మాతృ భాషలు గొప్పవసీ భావించేస్థితి ఏర్పడి భాషా విభేదాలు, భాషోన్మాదాలుగా మార్హి మరింత దారుణంగా కాట్లాడు కొనే సితి ఏర్పడింది. *దేశ భాషలందు తెలుగులెస్స అంటూ ళు భాషాభిమానం భాషోన్మాదంగా మారకుండా *భాష లిళ్లై వేరు పరతత్వ మొక్కటే అంటూ భాష భావ (పకటనకు ఒక సాధనమే గాని అన్ని భాషలు నమానమేనని చాటి చెప్పిన దూరదర్శి వేమన. నేడు ఈ భాషా విభేదాలు తల ఎత్తి వివిధ భాషల (పజల మధ్య పలు చోట్ల ఘర్ష ఇలు జరగడం మనం చూస్తున్నాము. భాషా నంస్కృతులుు, సంగిత సాహిత్యాలు శిల్బము మున్నగు కళలు ఏఒక్క (పాంతానికో భాషకో చెందినవి కావనీ సమస్త మానవులు తమ తను సమాజ పురోగతికి సాధనాలుగా మలచుకొన్నవనీ చరిత సాంప్రదాయాలు రుజువు చేస్తున్నాయి ఉదా॥ విజయనగర సా్యమాజ్య కాలంలోను, గోలకొండ నవాబుల రాజ్యంలోను చెట్ట పట్టాల్‌ పట్టుకొని నడచిన హిందూ, ముస్టిం శిల్చ కళారీతులు హంపీ శిధిలాలో శేటెకీ దర్శన మిస్తున్న అంశం తేట తెల మే. న యు

న 206 5006121180 అన్న గంధంలో. విచేకానంద అదై్వ్వైళాళిన స్రచురణ, నెం, ర డెలినా ఎంసిలి తోడ్డు కలకత్తా | 1 సా

ఒక వ్మద్భాహ్మణ పట్టభదుడే (గోడ్స) అపింసా మూ రిని హొంనకు బలి చేసిన చుర్ణటన కూడ ఈ సందర్భములో క్ల ప్తికి రాక మూనదు, అందుకీ మన సమాజంలోని బ్రహ్మణా ధిక్యతను__

“విశ్వము నడువంగ విశ్వేళశ్వరుండుండ,

బ్రాహ్మణులకు నేల పట్టుదలలు,

ననములోని కోతి వసుమతి నడుపునా (౫

అంటూ వరిహసిస్తాడు వేమన ః

న కులానికి ఏ మతానికి చెందినా లేదా వీ భాష మాట్లాడినా మానవు లందరూ సోదరులే; వారిలో (శమించే కషజీవు లు తములు కాబట్టి వేమన తన సాపొళ్యాన్ని “కలియుగముననున్నీ కావుకులానికి అనగా “జరుల కొరకు భూమి నొరసెడువారూ. వా కెరుగనివారు అనగా నోరు వాయి. లేని మూగ బీవులైన, (పపంచ రైతాంగానికీ వారితోపాటు “జ్రర్విలో జనులకు” |వపంచ (శమ జీవు లందరికి తన సాహిత్యాన్ని అంకిత మిచ్చినట్లు చెష్పు కున్నాడు,

“క్షమ్మరీని దుడుకు, కార్య వినాశంబు” అనగా 1పవంభాన్ని స్తంభింప జేస్తుందనీ “వడ వాని దుడుకు వాల పిడుగు” అనగా నెత్తిన పడబోయె పడుగువంటిదనీ, “కాసెవాని దుడుకు కాకుట్ణు బాణంబూో

మన భారత దేశం గతంలో భరత ఖండం, జింటూ ద్వీవం, అర్యొ నర్తం అన్న శేర్ణతో ఉీర్కొాన దిడిందిం కాని నొందూ. దేశంగొ ఎక్య్యాడా సిర్కానబడలేదు హూందూ అవే పదం వేద సరొజ ఇతిహాసొల్లో. ఎక్కండా జీదుం ప్రాచీన కాలం నగుండ్‌ జొరాష్ట్రి ముస్ది౦ కై9సవ మళాలకు జెందిన పారశీకులు, భారతీయులు సింధునరీతీరవానులు- ఈ సంధూ అన్న పదం పొర్మీ ఉచ్చారణలో పొందుగొ నొరి ఈ దేశం వాందూస్థానమని పిలువబడిందే గొని సాందూ అన్నది మనం పెట్టుకొన్న శ్పీరు గాదు, ఇది నకం శేరు అనలేకొదు, ఇది అరు మళముల (వణ్మతముళల్ళ కలగూర గంవం ఇస్లాం, కం స్త మళాల మాదిరి ఒకే వివ కో? (క్రీస్తు వహమ్మదు) ఒకే వవిత) గ్రంధమూ, (బైవిలుం ఖురాను... ఒకే పిన్నర్తనో సయమావి ఈ మకానికి లేపు. పరాయి ప్రాలకులచే రుద్దబడిన ఇంగ్లీమ ఈ దళంలో 5 శాతం ప్రజలచే మౌట్లాడ బడుతున్నది. కౌని శేటికీ $0 శాతం భారత విజల్నపై అభాష అధికొర భాషగా పెత్తనం చెలాయిస్తో వంది. అన్తే పొందూ మళమని పిలువబడే ఈ మఠం స్రరానంగా బ్రాహ్మణా ధిక్యత గల మఠం, ఈ చేశంలోని 82 శతం ప్రజలపై (హిందువులు) 2 శాతం జనాభా మాఠతిమే గలి బ్రాహ్మణ వర్గం కొన్ని వందల ఏండ్ల నుండి నేటికీ “పెత్తనం చెలాయిస్తూ వ్పందిం

గ్ధ్రి(్రి విపపయోగి, విశ్వకవి అనగా గురి తప్పని రామ బాణ మన్ని “-పీదలుసురుమన్న 'పెనుమంట లగయవా పేదవారి కోపాగ్ని దావాగ్నివలె భూమి నాదియని వ్మిరవీగే ఫ్యూడల్‌ (పభువులను, ధనవంతులై న లోభులను దహిస్తుందని హెచ్చరించి తన [శామిక వర్గాను రాగాన్ని వెల డించినాడు, ౧ ణు ఇదేనా నాదేశం _ ఇదా భంతదేశం ? న యక న య. క: ఈనాడు దాదావు అన్ని రాజకీయ పార్టిల అతిరథ మహా రథుల్తూ పాత కొత్త రాష్ట్రుపతుల్తూ నేటి (పధాన మం్యతి మొదలు "కేర్యద మంతుల్హూ దాదాపు అన్ని రాష్టైఫల ముఖ్య మంతలూ, యజ్ఞ యాగాది[కతు కర్మలు పూజా పునస్కారాలు బాబాల పాదా లకు (పణమిల్ల డం (పార్టమెంటు స్పీకరు బలరాం జక్కర్‌) వంటి న. “హీనాన్‌ దూషయతి హిందూ” అనగా హీనులను దూషించేవాడే అసురడలన్ని రాతసులని, మేచ్చులన్నీ చండాలరని ఈ ద్రొహ్మణ (హిందూ మతం దూషిస్తూ వుంటుంది. అందుకే పండిట్‌ నెహాూ9 పర మక దూషణలో యూదులకో హిందువులను పోల్చి సహనం లేనివారుగా 'పేర్ణొన్నారు- వేమన గూడం “బపు సృరాణచయము పరియింపగావచ్చు, సికల ళాన్త్రములను చదువవచ్చు, సహన మొక్కటబ్బ చాల కష్టం బురా” ! త్ర జ్‌ అనీ దాసరితో ౧టూ పరమ సరజాతి, దూషణతే గాక్ష స్వమత వర్గాం సరన్సర ఇణలర్‌ నిండిన పురాణ ఇతిహాస, శాస్త్ర వాజ్మయం ఎంత చదువుకున్నా సహన మబ్బడం దుర్గభ మన్నాడు. హిందూ రాజుల కొలంలో హిందూ మత దురొచారాలను (యజ్ఞయాగాదుల్లో జంతు బిణిలిను) ఇండించిన బౌద్మ జేన మళా లను తన ఉక్కు పారంకో తొక్కి వేసింది ఈ హీందూ మఠమే,” -

వేమన వేదశాస్త్ర శాత్రం క్త? మూఢ విశ్వాసాల మధ్య మునిగి తేలు తున్నారు. ఇందువల్ల నే మధ్య యుగాలనాటి “సతి జంతు బలులు మున్నగు ఆటవిక అనాగరిక సాంఘిక దురాచారాలు తిరిగి తలెత్తు తున్నాయి. సంఘ నంన్కరణో ద్యమౌలు దిన దినానికి దిగజారి నీరుగారి పోతున్నాయి. ఇద్ద పర్థికుల్లో మధ్య యగాల చివరి దోలో ఆనా క) నం రాల నాడే జన్మించి మూఢ నమ్మకాలకు; సాంఘిక దురాచారాలక్కు ఎదురొడ్డి నిలిచినట్టి భారతావనిలోనే తోలి విప్ణవ సంస్కర్త వేమన ! ఇట్టి వేమన సాహిత్యము యొక్క అవశ్యకత, (పొముఖ్యత ఈ నాటికీ -పరుగుతూ నేవుంది గాని తరగడం లేదు. ఈ వా న్తవాన్ని మనంగు ర్తించవలసిన సమయం అనన మైంది హిందూ సమాజంలో పెచ్చు "పెరుగుతున్న 'పైళాచిక నిరంకుశ ధోరణులు, (ఫాసిజం) _ మహమ్మదీయిళ్లో పరుగుతున్న నంకుచిత ఈ మధ్యనే తిరుపతిలో విశ్వవోరిదూ పరిషత్తు నాయకత్వాన నమా'వేళ తున నులౌధి వలులూ, వొందూొ మకోద్ధారళులో భారత దేశం చొలి ఏండ్లుగా వని 0 (బరీ? మొగలాడు వానలు వనన (ఏ0టీన్‌ పాన్‌ క్రింద పం 0 దెబ్బతిని, 14 కోల్లి మంది వీర కొలం ఉండడంవల్లి పొందు నక బాన్నత్యం దెన్సిరి: ట్ల పొందువులు ఇర మళాలోకి వెళ్లి పోయినారని వాపోయినారు. మన టో గత లో చరిత) శెలిసిన వారందరికీ ఈ వాదన అర్థ రపొతమని, ముండివాదన అసి సులభంగా అర్డ్‌ మౌతుంది పూర్వం నుండి హిందూ మళానికి శతృవులు ఈ పభంలోవి వొందూ మూర్‌ భొందోనీ నర్గాలే నన్నది చరిత) బొటి చెప్పే నత్యంం హందూ నుకౌన్ని గతంలో నాళన౦ చీసిందీ, ముమ్మందు చెయ్య బొయ్య్‌ది సమౌ జంలోని అర్జీ భాగమైన అబలలయొడ, హంజనులయెడ ఈ మౌర్థ చాందస వర్షం అనునరించుళున్న అతి శ్వృంయమైన అమౌనుష విధానాలే నన్నది కరోర వాస్తనం- ఉదొ॥ అస్న్ర* 86! సహగమన దురాచారాలు. పరొయి మఠాల సొంన నుండి సంకిిమించ లేదు... బౌద్డలినొవిమైన హాద్షడు, మొగలు చక్రవర్తుల న

సరి విష్లవయోగి, విశ్వకవి మఠ మౌఢ్య ధోరణులు (ఫేనటిజం) ఈనాడు పరిణామాత్మక దశన.౦డి గుణాత్మక దశకు చేరుకుంటున్న ఫలితంగా, తీవ దుష్ట సికృష్ణ పరి సితులు చెలరేగి యావత్తు భారతావని భృదతకే ముప్పు వాటిల్లే ప్రమాదం ముంచుక వస్తన్నది శాలానుగుణ౦ంగా మారనొల్ల ని కరుడుగట్టిన, మకాచార, దురాచార దురభిమానాలు (ఫండమెంటలిజమ్‌ ఇందుకు తోడ్జై తెగింపుతో కూడిన దుస్సాహస రాక్షస కృత్యాలకు ( ట్యెరరిజానికి దారితీస్తున్నది, నేటి సిక్కు మతోన్మాదుల రాక్షస కృత్యాలు మతో న్యాద మెంత (కూరమైసదో, అడు గడుగున్సా అను దినమూ తట్టి చూపుతున్నాయి, ఈనాడు మన "నాగరిక సనూజంి సుఖరోగాలతో దుఃఖిస్తూ వుంది. ఇక దీనికి సూది మందులు, శన్త్ర చికిత్సలు పని జేయవు, హుమాయూన్‌, అక్బర్‌ పాదుషాలు, కడకు మళోన్మాదిగా చెప్పబడే జౌరంగజేబు గూడ సహగమస దురాచారాన్ని సంస్కారించబూనుకున్నారు. బోటిష్‌ వై సా9యి బెంటింక్‌ 1820 డిశంబరు శన సహగమనాన్ని పూ రిగా నిషేధించాడు. ఈ ఘోర దురాచారాన్ని అనాటి నుండి ఈనాటి వరక సమరిస్తున్నది హిందూ మతం లోని ఈ మూర్థ చాంధస వర్గాలే నన్నది శరోర వా స్తవ్‌ం- అస్పృస్యతా నివారణ కోసం బుద్ధ కంకర్య రామానుజ, బస వేశ్వర, క్ఫ్‌షి చేసిశారు పిాందూ మఠాన్ని గాఢంగా ేేమించే గాంధీజీ .* పాం దూమతం చచ్చినా సరే అన్నృళ్యత బికకరాదన్నాడు.? నేటిక్టి అగళివర్తాలి దురాగతాలు జ లి ణ పెరిగి అస్పృశ్యత ఎన్నాళ్లకు పూర్తిగా నివారించబడ నందుకు విసిగి శేసారిన మన రాజ్యాంగ నిర్మాత హరిజన ఖీమారొవు అంబేద్యరు హిందూ మతాన్ని విసర్జించి బౌద్ధాన్ని ప్వీకళించ వలసి వచ్చింది మన సెష్యలరొ. (లౌకిక) రొజ్యాంగం అన్నృశగ్థతను దోరుణమైన నేరంగా గు ర్రించి నిషేధించడం జరగింది,

వేమన వేదశాస్త్ర దశానస్త్రం ల షాక్‌ మరియు సై క్కాటిక్‌ (టీట్‌ మెంటు (మాననిక వ్యాధి నివారణకు కరెంటు చికిల్స) అవసరం | కోతి నుండి మానవుడు వుట్టినాడన్న నాటి డార్విన్‌ పరిణామ వాదం ఈనాడు తల్ల (కిందులై మానవుని నుండి కోతులు పుట్టు అటి న! కొస్తున్నాయి. అలనాడు మానవుల మంచి మినుగడకోసం మౌనవుల చేత సృష్టింపబడిన వే ఈ మతాలు భొషలు - శాని నేడు అట్టి మఠాల భాషలకోనం మానవులు బలి యాౌళతున్నారు ఇందుకు చక్కటి నిదర్శనం సామౌజిక శాప మగు కస్పద్రిగ భారతావనికి మాయనిమచ్చ త్రీ జాళికి శిక్రయగు ఈ సహగమన దురాచారాన్ని కనీసం 21 శతొల్బి అరంభానికై నొ వూర్తిగా పోతి పెట్టడానికి నంఘ నంన్కర్తలు శపథం ఇయ్యవలసి వుంది మగువల మానభంగాలు; హరిజనుల పై అత్యాచారాలు; ఆపడ౦ ద్వారా మౌతఏమే హిందూ మతం రక్షింప బడుతుంది. కొని, మత తిడవతిలోని మకోద్దారకులు సరిగ్గ ల వెక్కుంర్‌. రొబొకిగొన్నే ౬ స్‌ ళం లేవి రొమ జన్నభూమి రద్దు చేసి పొంద రాజ్యాంగో హిచ్చాలనీ, అర్ధం సరి ఇచ్చినారు థై తగాదా కోనం ప్రిసంచ ందుపుంందడ పోకడల పిలుపు ఇచ్చిన = తగ హారిజనులనటి సరదేశీ, వరమశత పాలటలిపొటీ బాదోర్యానే షగొ ఈ స్వద3ః గొ నే వొందొ మకళం నించి కృశించి న్వమళావార్యులు కని పోవడం పర్తిస జ్య ఈంటీక్‌ గు _0౩బినట్లి వెర్రితలలు వెయ్యడానికి కారణమన్న లంట చై” షాారాలు ఎన్నీ లేదు. దేశంలో హరిజన సజీవ దహన! సంఘ విధ్యా నీ తన్న జరుగుజున్నా ఏనొతం నటంచుకోని ఈ మళాబాదలా నహగ న్‌ా గ శ్యతను బంవల్చే పొందూ రాజ్యాం గాని కోరడం హాస్యోస్పద౦ ఉట కిం ఏ ఏం బాకి వదు వర్గం గాన్ని ప౦వేళ పెట్టడమంటే నుఠ భా క టి శీ జరుగుతోంది పై మళాదార్యలిః మతోగ్ధారకుల తిరపతి తీత” అమలా జరు ఉం

గ్‌ విప్లపయోగి, విశ్వకవి ఫీరాధి పతుల కల్ల బొల్లి కబుర్ధవల్ల కాదని విష్టవ యువశ క్షి |గహించి అందు కుపకగిమించడం నేడెంతో అవసరం. నేటి సమాజంలో నాశీజంఘుల్క నిగమ శర్మల, కరటక దమనకుల, మాయల మరారీల్క దొంగ గురువుల, దొరకోలు సన్నాసుల సంఘ విిదోహులైన కిరాత కీచకుల-సంఖ్య పెచ్చు పెరుగుతూ వుంది, ఈ పరిస్థితులలో సమాజ సంరక్షణకు వికర్ణులూ, వీరాభిమన్యులూ, బాలచందు*ల్తూ భగత్క్సింగ్‌ లు, చంద౦ిశేఖర్‌లుగా యువలోకం విజ్బంభించ వలసి యున్నది ఈ పరిస్థితులలో “వాద మేల? మత విభేద మేల 1” “అన్నిట పరిపూర్ణుడల్త్లా మహాత్ముడు” = + “దర్శనంబు లారు దైవంబ దొక్క టి అంటూ వాందూ, ముస్లిం సామరస్యంతోపాటు సర్వమత సామరస్యాన్ని గూడ బోధించిన వేమన్న బోధలూ_ ల హపారంభాసికి 14 క్ష్‌ శ్టం- కీక రాజ్యాంగంలో జనాభాలో 82 కాతం వున్న హిందువులకు, 16 శాతం వున్న ఇస్తాం, లి శాతం మాకంవున) కె రి సవుల నుండి [సమాదం జరుగుతుంకనే పీరి వాదన అర రహితం ఇటోవాద వంపు గ్‌ శి వినడమ 'పే వేమన్న అన్నట్లు “గుడ్డి గ్యుర మెక్కి గువికిన చంద” మౌతుంది. ఉస్పహన్తో భవంతు” ఆంటూ సహన సంప తిని గూర్చి చేద మెంత 'ఘోషంచినా కుల మళ, ద్వేషాల పంపటిగా మారిన పై హిందూ సమా పహ నానికి ఆలవాలమై పోయింది. నమాజం అనపహా ఉాణికోటికి మానవుడు పూజ్యుడ ని” “బుగ్వేదం (సధమ పాదంకో (సారంభించబడింది. అందుక వికద్ధంగా తోటి మానవున్ని అంటరాని వాడుగొ చూచే దురాచారం ఒక్క ఈ మన హిందూ మళంలో శస్ప్బ ఏ మఠంలో లేదుః ల! తమసోమా జ్యోతిర్గమయ” అజ్ఞాన మనే చీకటి నుండి జ్ఞాన మనే వెలుగులో నికి-

"వేమన వేదశాస్త్రం 21 “జాల కర్మ గతులు గనిపెట్టవలినయా 7౪ “మళము లెన్ని యైన సతములు గావవి , = “కాల గతులతోడ కలియు ధర్మము మారు” అంటూ మతాలు ధర్మాలు; ఆచారాలు, కౌశ్వేతం గావనీ, కాలానుగుణంగా మౌరుతాయని భోధించిన వేమన సూక్తులు - మతం పేరుతో మౌనవుల మధ్య వైరాన్ని శిచ్చగొఫ్లే స్వాశ్థ పగుల మోసాలను పది వేల కండలో గర్తించాలనీ, ఎందుకంటే “మతపు వేషధార్లు మహిమౌద సదశేల్‌. కాబట్టీ - మతోన్మాదుల కంత. గోజుటింట కుక్క కలవర పు సేయటికి రాజాలక బాధపడ వలసి వస్తుందనీ, చేసిన ాచ్చరికలు నేటీ పరిస్థితులకు ళన ్రోర్మా అమృతంగమయ” మృళాచొరములి నుండి శాశ్వత సక్యం కొరకు గొని పొమ్మని దేవున్ని (పామ ఉపనిషత్తులు 'ఫఘాషిస్తున్నవిః కవి నెల హిందూ మతం అనత్యములైన మూఢ నమ్మకొలకో అలవాలిమై జ్ఞాన మ వెలుగును. విడనాడి అ్జాన్‌ మనే ీకటిలోనికీ వయవిర్తో వంగి బి సత్యాన్వేషణకు పూనుకోకుండా బూజు బట్టీనీ నృళాచారొలకో ముప్‌గి స్ట వుంది, హిందూ మళంలోని పై వళ భావాలను కొంతకు కొం ఖీ ఈ మళాచార్యులు నకోదారకులో కలి శ్రజద్ధి”కో అమలు జడన గలిగి హిందూ మళానికి కొండంక్‌ ఉపకరం జరుగుతుంది? నకి రో [పపంచ మఠ మహా సభలో సత్సంపదారోగ వలిక బది జరుగకుండా ఉద్క్భొధలను అధ్యయనం చెయ్యడం అత్యవనరేం నమ బ్లదూదకర?ం సరమళ నిందలకు పూనుకొనే నేటీ హ్‌ందూో నురోన్నోదేరి “* ౮ మూటలు ఈ పరిస్తితుల్లో నెస్‌ త్ర్‌న అంక దోలో లని (క న్‌ జాగ కలో గ మించడం రసంతో అననరం, 6ఇంరీయాకో హిమ నిరోధక కష్యనే గుర్తుంచుకొండి 1! కమూ్యనికం కొర ₹ వొందూ కర (౩1న 00 లిజమే (మకోన్మాదమే:)” (గం “208! (0 సం 000027 15 01 000900 శల 15 1110604 గ్ర డిళందిరు [808 లో) మఇర్ను, ర. వహానలవ మరిదీ “వరముతోన నన్న మళమాలి ఛెగగ్లో న్‌ ఘటములోన నున్న ఘనుని చీ భో అనసరరో _మన్న శమనారు సూక్తిని కునన9 శ్రసకోవడంగొడో ఎం

ర్‌ి విషపయోగి, విశ్వకవి _ "వేమన వేదశానస్తం ఉపసంహారము. ఇక ఒక దశాబ్లము దాటితే ఒక శతాబ్దము దాటి (20వ ఇంకొక శతాబ్దము లోనికి (21 వ) అడుగు పెడుతుంది (పపంచం !- భారళ్య చైనా రష్యా దేశాలు మూడూ, ఛాగోళిక సామా స్యత, ప్రాచీన పసిద్ధ చర్మిత, సంస్కృతీ సఖ్యతా సాం్యపదాయాలు గల “అ్మగరాజ్యాలైన” మూడు మహా దేశాలు. అపార జనసంపద (నేటి జనాభా ఈ మూడు దేశాలది £2గ కోట్లు. ఇందులో ఇండియా 60 కోట్లు చైనా 110 కోట్లు రష్యా 85 కోట్లు) గల ఈ మూడు మహా దేశాల మధ్య సంపూర్ణ సఖ్యత సిద్ధించిననాడు సాామాజ్య వాదుల, యుద్ధోన్మాదుల క్కుటలు కుటిల |పయత్నాలు మటుమాయ మౌతాయన్సి దాదాపు దశాబ్దాలనాడు లెనిన్‌ మహాశయుడు కలలు గన్నాడు, అ కలలు సఫల మౌతాయని, అణుయుద భయం అంతరించి విశ్వశాంతి సుస్థిర మౌతుందని, దీనితోపాటు తోలి సమాజ ఆళించినట్టు కుల మత, భాషోన్మాదాలు సాంఘిక దురాచారాలు, సంపద గలవారి సన్నిపాతాల్కు అంతరించి కలిమిలేముల అంతరాలు లేని సమసమాజం ల] శతాబ్దంలోనైనా భారతావనిలో ఆవిర్భవిసుందని ఖల అఆశించుదాం |!

“నా కావ్యం పట్ట అదరణ్క, గౌరవము లేని వారికి ఒక్క మాట. ఇది మా కోసం (వాసినది కాదు, కాలం అనంతమెనది పృథ్వి విశాల మైనది, నా కావ్య గుణ ధర్మాలను వెల గట్టగల వ్యక్తి ఎక్కడ్డెనా ఎప్పుడైనా జన్మించక పోడు, _ “సంస్కృత మహాకప భవభూతి.”

“డర్విజనుల కల్ల నొక్క కంచము బెటి

గాం టి

పొత్తు గుడిపి కులము పొలియజేన్స

తలను చేయి బెట్టి తగనమ్మ జెప్పరా !

విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ 1౫

-ఏ: సమాప్తము _

(గంధకర్తల పరిచయం గ్యురం వెంకటరెడ్డి వెలుగోడు [గామంలో (ప్రాధమిక విద్య - కర్నూలు మునిసిపల్‌ హైసూ గలులో ఉన్నత విద్య (1885-88) జాతీయ స్వాతం[తోద్యమం, రష్యా నవంబరు విప్లవ వీరగాథల ప్రభావ (పేరణల ఫలితంగా రాజకీయ రంగ |పవేశం (108) కళాశాల విద్య 1088-41 (మదనపల్లె అనిబిసెంటమ్మ కా లేజ్రి శాం[గెసు తరుఫున ఎన్నికల (పచఛార౦ _ కాలేజీలో సమ్మెలు - సభలు, తి సాద్టు సస్పెన్షన్‌లు, ఓవ సారి స్వీయ సస్పెన్షన్‌ _ కళాశాల వదలి వివ్యార్థి యువజన రంగాల (పవేశం _ కృషి _ 1042 ఆగస్టు ఉద్యమం _ నాయకుల అరెస్టుకు నిరసన, సభలు సమావేశాలు, రహన్య కార్య(కమౌలు, అరెస్టు విచారణ, సంవత్సరం పొటు కరిన కారాగార శిక్ష - విడుదల అన౦తర౦ కమ్యూనిస్టుపార్టీ లో చేరిక విద్యార్థి - యువజన - ఉపాధ్యాయ్య రైతు సంఘాల, రాయల సీమ సమస్యల, సాపొత్యః సంఘ సంన్కరణోద్యమాల వ్యాసంగం - 1048లో వివాహం - (ప్రకాశం ఆర్డినెన్సు - వారెంటు 6 నెలలు రహస్య జీవితం - అరేస్తు - బళ్లారి సెంటెల్‌జ్రైలు డికున్యూ- శ్‌ య నుండి దూకి తప్పుకోవడం... రాజమండ్రి జైలుకు మార్చునవుడు రైలు మూలో) తిరిగీ తి సంవత్సరాల రహస్య జీవితం, (అడవుల్లో కాదు గ్రాహ, అరెస్టు (104%) అరెస్టుః డి కొన్షన్‌; కోట్టలో శీసులు, బి రర క రొ 1 సంవత్సరం పాటు 5 వ కార్య న నుండి టాల పదతులలో పార్టీలో అంతర్లలీ వోరాటం - 18 మ చెట క ర్టీలో అంకర్షలవసాయం.. సౌర? స్తు పడడం - (పస్తుతవు - వ్రు ముసల వ్యాసరిగళ; జిల్లా సంస్కరణోద్యమాలు, సమరయోధుల స వీ ( బాధ్యల్‌ - నభ్యతగల స్వా॥ స॥ యోధుల సంఘ అధ్యక్‌ రధాలు _ ప్రస్తుత వయన్సు - అన్ని పారిల సభ్యులతో సఖ్యలే సంబం సః 06 సం॥ లలు,

పోచన రామిరెడ్డి ఓబులంపత్త 1గామం _ అళ్ల గడ్డ తాలూకా _ వయస్సు 67 సం॥లు, న్వయం కృషితో తెలుగు సాహిత్యంలో కృషి _ భారత జాతీయ స్వాతంత్య పోరాటాల చర్మిత పరన ఫలితంగా కలిగిన రాజకీయానుర క్షి _ 1986లో కాం్యగెసు ఎన్నికల (ప్రచారం, 1093 వ్యకి సత్యాాగహంనుండి 1942 ఉద్యమం వరకు కాం్యగెసు కార్యక ర్త 1912 _ 45 తాలూకా కాంగెసు కార్యదర్శి టై జ ద్య మ సందర్భములో బిట్‌ష్‌ పభుత్వ పోలీసు నిర్భంధం _ శిక్ష. 1946 (పకాశం (పభుత్వ కాలంలో తాలూకా ఆహార శ్రమిటీ సభ్యుడుగా ఎన్నిక _ మొదటి నుండి కార్మిగెసులోని అతివాద రాజకీయాల పభావం _ 1040లో కమ్యూనిస్టుపార్టీ లో చేరిక _ కార్యగెసు పభుత్వ రిర్భంధం _ 1858 నుండి కర్నూలు జిల్లా కమ్యూనిస్టు పార్టీ కార్యవర్ల సభ్యుడు - 18683 నుండి జిల్లా వైతు సంఘ సహాయ కార్యదర్శిగా కృషి - జిల్లాలో రైతు, వ్యవసాయ కార్మిక ఉద్యమాల్సు శాంతి ఉద్యమం _ రాయలసీమ సమస్యలపై కృషి, అభ్యుదయగేయ, వ్యాసరచనా వ్యాసంగం _ పస్తుతం భారత కమ్యూనిస్టుపార్టీ సభ్యుడు. నే వ రే గ్‌ ఇరుపురం “మౌజీమైల” అంటని స్వా॥ స॥ యోధులం, గతంలో ఇరువురం రచించిన [గంథం | “తెలుగుదేశ సమైక్యత్క రాయలసీమ భవితవ్యముు వేర్పాటు ఉద్యమము” (10/3 రచించబొయ్యే [గంథం “ఉరికంబ మెక్కిన [పథమ స్వాతంత్య నమరయోథుడు ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డ వీరగాథ

విష్లవయోగి, విశ్వకవి -- వేమన వెదశాస్తుము. మై = మివ్పుల పట్టిక పేజి __పేరా__పంక్రి -- తప్పు ఒప్పు గి త్త 1__కేయని _కీయని [క 1_గూర్చిండి. -గొర్పుండి ర | 1__దురేశనందిని ---దుర్లేశనందిని ది రి 12 శ ఉవట్టుబడి __పట్టుబడి 18 వి 7__శీలము కన్నా _-*పాణముకన్నా (ప్రజా త్యాగము మిన్న” శ్లేమమే మిన్న 10 ఉ 1) కొతేషన్‌ గర్తు( " ౭0 | 0 తేవు ల్‌ ల 1 కవిదేశీయడు వసే __విదేశీయడు పోయి న్‌ స్వదేశీయకు స్టే వై [| ల్లి క్భూర జాక్టారీ 21 8 మానవుని _."మౌనవుని 221 ఉానంటూ __సంటూో 22 ప శినిజమే _ోనిజమే ౭ ర [ఓక లాల్‌ లా న నమయౌనే దబ 1 క జన సమయ లోట ణ్‌ _శర్హ్కలీలు లి 1__లఅర్తతులు వొ ద యౌ నిర్షారణొ: ణ్‌ [1 (4 శతక | స 0. గట్టిగ లాగ ట్టో చిన వి త్రి 1__మూఖభవిం చిన మూ ర్రీభవిం

క్షే 30 ౩8 10రూన్సీ *. రూన్సీ, 8 2౬ 2_ఓక్క పొద్దు... ఒక్క పొద్దులు శశ ఓ... సత్యర్యప సత్సం్నస గన్‌ ః| బి__పరీచుద్దీన్‌ = పరీదుద్దీన్‌ 46 2 ఉబహు వుల్లా బహు ఫుల్గా న /| 1__లెర్‌ మన్‌టోపష్‌ *లెర్‌మన్‌టోప్‌ 48 "| ఏ3.కూళీల గొల కూళల గోల 58. ఓ 6__దయార్థు “దయార్ద్ర భరి ల్లి 1_-బాస అ బానిస గగ 31 4ఉ__అక్కడక్క అలం అక్కడక్కడ 66 కే £__నవత = నవత, 69 వి. 1 కన్నడ దేశంలో ... ఇదీ కన్నడ దేశంలో 72 ల్లి 4ఉ__గురుభ్యో దమః * గురుభ్యోనమః రీ | 4 __ అవి భౌతిక అది భౌత్రిక్ష [00 ర్న 4__అజ్ఞానమే - 0 అజ్ఞానమె ల్లి 4__సుజ్ఞానమే శ -సుజ్జానమె $0 క్షే 1--“అనడాన్నిజా అనడాన్ని *జ్రా 102 తి ఓ_లేల్ప = అలెల 108. 5 1 .జేరచువాడు... _జర్యద్త 128 ే 8 పేబ్దినావు =="పేడినావ్స 18 త్త 4__చిపుడేమో *-+లెఫ్సడేవ్వై (81 ఈ శి_తల్లి తల్లి కొట్టివేయ వలెను 122 క్షే €___జబ్బులు = జొబ్బల్లు 199 || 8__కృతులయ్యెడు “-ననలంకృత.లయ్యెడు

111 199 124 | రి “నేవల౦ కొట్టి వేయ వలెకు; 1....అస్త్రీనిల అని శ్రీల | 185 కే స్ట్‌ తావెల్ల + =లావెల్ల 107 1 12 వంక్తులు . రెండవసారి వ 170 స్ట్‌ లై .కొచేల కొన్ని వేల పడినవి 177 గ్ర 2ంయెరుంగక ంయేరుంగగ 181 లి 19 . .దురాచారాకి ,-*దురాచారానికి 191 శి 1. అంటాడు అంటాడు, 218 తి 1. పహచ్చు ఆ పొచ్చుః నం కీ 1 బోధిచే బోధించే లో లి 7. -మరువ మరల ష02 (| ్షే ...జగద్గురువుతో ....జగద్దురువులలో ఓ6009 త్త 1 ..నేలజెట్టి === నేలబెట్టి 2/2 క! 10 తీర్మాంచింది తీర్మానించింది 2గు | గ్‌ .. జర్నలిస్టిక్‌ కోడ్‌ అం “జర్నలిస్టిక్‌ కోడ్‌ ల$ ల్లి లి... 26006ల1 ల మర0[00001 వ0 “| గ్‌ .గమనములు, _గమనములు, 26 ల్ల బూనుకునారు " బూనుకున్నారు 204 ఖి /| గాంటబీర్య౦ం - గాంభీర్యం ఓరీలే | లిం అల్ల నందుకు ం _అల్లనందుకో జ 4 2- చేసేనాడు చేని రాడు. క | లతో. -6లిలి కట్టిటరో ర04 / క అసురు అ88 అనుర 918 2 2... కావ్యమ్‌ ....శావ్యమ్స్‌ 818 ణా శ వా సం వో స్దవం 915 గ్గ [4 1పపచములో (ప్రపంచములో

17 $81781 -జిహ్వ జిహ్వా తల కే '. సామాజికము +సామాజికము గల్లఫ 1 4ఉ.. పకిమాలిన పనికిమాలిన శ2ఫ క్త 2 ముక్కలో ముక్కల్లో 826 లి (6 .చెనారు = చేసినారు కిక్‌ లి . నాసినారు *=|[వాసీనాడు క్క | ఓ. అటాకు *. అంటారు, వశ [| 8 ,_పయత్నించినాడు 1పయత్నించినాడు, క్ట 7 వి జడజాతి = = కడజాతి ఓ02 6 1 ...శురుక తురక రిక ర్వీ ||. దిద్దుదాడు జం దిద్దుతాడు ఫ్రి6 ర్రి లీ కర్దుపై ..కర్జునిపై త్న? గ్‌ 1 సానుభూతి - స్వానుభూతి శీ0 కి తి. ,ఎమిది = ఎనిమిది , క0? స్ట్‌ క్షే "కేదం _-కేందం 408 లి 7 ...అలముతో -అలములతో శీల | 8 పజలో --1వజల్లో శీ12 త్త 2. లేవు లేవు క శ 1 (టీిల 160 త్త త్మ ఓ . జేస్తున్నాయి __ జేస్తుళ్నూయి శ్త0 త్తీ 4. నాయి నాయి కీల) ణి £. అవమానాలే _అవమానాతే. శప? క్షే 1-నాడు నాడు ఉత? ర్ట్‌ డీ _ సాధిచినదే __సాధించినడే శీలి 7 తి తేనే _ళలేనె ర్త | గి తిరుగ ఎ తిరుగు

ళా

టం ఓ 6--వదర్శన | వదర్శన తీర్‌ల్‌ ల్లి 7 - ( ౪ శ 6 ౬ తలవంవులు . -కలివంలిలు.

2 చూడ్డాం _ చూద్దాం 47 [1 11- పెరిగింది పెరిగింది. 48 2 8 అదిభౌతికవాది 7 అధి భౌతికవాద శీర్‌ త్త ర _ పోవోలు ఫోహాలు శ77 7 ౮ వేమకు __చేమనకు శీర0 రీ 8.-పోయింది పోయింది. 480 (6 1. వముతున్నాొ రు. ఆ నమ్ముతున్నా, రొ రట గ్గ్‌ గభారతంలో భారతంలోని కీర? [| ల్ల _భజనులై _భంజనులై 428 లి ల్జెల పజలకు _1పజలకు శ్తీర్రీలీ 7 శీ పచుట _పరచుటి ఫ్రీగ లి గ్ర _మారినాడు _మారినొడు (07 ల శే ప్రేమకు __చేమనకు ఫ్ట్‌01 ి శ దేలే 2 దేవున్ని 02 65 భవనం భవం ఫ్‌02 (1 శవుద్యమ - _ వేమన్నది'

తర్వాల్‌ క గంధాలు 1 స్ట్‌ ర్ట 110605 న శు క 0 శి గళేవేలేదు లా టు ఫీ వ గరి 1 8టీ- అతిధులను అనే” ౧ చోటన ఆతి

ఇళ [22 6 1_కుక్కకేశ్వర __ క్కుశేశ్వర గ్ట్‌ఫ్ట్‌లై లె ఓ__భజించినవారు. __భజించినవారు. గ! 1 24. పరాభూతులై నారు ఆాపరాభూతులై నారు (బౌనుకాలంలో న ((బౌనుకా లలల్‌ ని [రిల 1 శరీపడతియగునే. _పడ్రకియగునే [౫ కరర 1 చ0 (బైబిలు-జురాన్సు (బైబిలు ఖురాను స్‌[6 1 కేల జ్క జక్క గ్ట్‌్రఫి 1 £24_కొరడం ఎ కోరడం గ్‌్టి0 1 శాామకటు = మంకు 20 పేజి 2106 1006 0£ ఇంగిషు కొ కేషన్‌ 23 పేజి 2 పేరా “నేను పజలను బాధ పెడతం అన్న తెలుగు కొశ్చేషన్సు (క్రింద ఉండాలి. లగ్ళంధాలయ నరసన్న లాగ శ య్‌ ఫ్‌ ?ి క. ఈ న పనా | జ ర!

అ కాని ననన??? వ టా ్‌ . / / ళ్‌ 1 7 / . | ః! 1 ల . ( ప సి ఆ గంథు 5 రల్ము శాశావే | ల ల న ర యా యియుం టన న యు నయన నలు ను య ల్‌ సన ప! నం వ న. న. మ్‌ న న. న ల న. ప... మ ల ట్ట వనన టే మ సంచ స సస షా అ టా న మ న ల ళం " మ నల య న టీ ర మం ఆఆ *- భసాున!. పం వాయ సం. స ము న స్నా. క శ్‌ హన / స ఇ స " . చ ప స్ప (4 ద నా! ర గ క '్రై గ ॥ ఇ వ్ల తి “( మ ల లే (స్మృంం ఎంకటలెడ్డ ౫2 పోచన రామిరెడ్డి డ ం య 4 క్షం.

• ( స్వాతంత్యు సమరయోధులు (న లి క! [| స్‌ వ; ॥| ॥ ॥ " " | ”