Telugu varthamana chitram - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

జరా జై లా ననన ననన ననన ననన ఎడా వనాణానానానానాణాని ఆ తటి | పనా మ్‌ ష్‌; గ లై స "క ం ” ల లా . | . చే [| ట్‌ లా జ్‌ లన రాలా కన

క్‌

చి హా-వకీహ ౮,

చై... వర్త 0

త్‌ /ీకే

శ టై నుత ల

వాణాత) నో కె, విజయ నర్సింహారావు

ఓ గాయకా + నీవు అఖండ మేధావిని / రాలు కరిగించే ని అవూర్వ గాంధర్పుం ఇవ్రుడు ధనికుల అలంకృత నాట్య గృవోలలో వడువు వృత్తి చేన్తున్సది. మురికి గుంటల్లో అమృతవు సొనలు తురివిస్తే ఏం బ్రయోజనం ? దీనులు అనవోయులు, మపాళలు బాధలతో నలిగిపోతున్సు అశేష జనసొమాన్యం వీరిని నీ పాటలతో ఉత్తేజపరచు. మేలుకొలువు. నీ గొవ్ప్చదనానికి రాచబాట అదే

మాక్సీమ్‌ గోర్ఫీ

ర్త / గ్ర / ఇ టం. నా న వ 6011661107 0 ౧౦౬౪౧5 కు గ్రా రుత స4గ50444 ఒం ఆర్య. [460 1998 “ఉం... . 60౪౪ 56518౧ : ఉంగంగనగ/ య్‌ లీ. ?గయ : 0. 30/- కా 600౧18 ౮౫౦||౦6016 6: 1670666 8001 గోం56, నంం[18్రంథీం, /64970006 030 గిం5000 సంగరగంగ, రయం, 01660070 కింం!: 10056, గ/రీంగ0066 606 115 0/600%6, గరాంరీయ్లాం ర౮0!1-3%66, ౪/10/4600 గిం!6/ క0116010౧9, ౪100౫౮4౦60. “ (0గా౧౦:66 6 ; //16610 0౯6౧1163, 6/6 6౧ర౮66, గరీయ006 - 29. ౧౧౧|6౦ 6] : 6616 6760116, 606001 ర4ీఅందం6 - 20.

(మ ( " సన భం. నూ శక ల వ ల ఇ తున ఆ . కా ః ఎ శు కా ” పాగా 4 ॥ పు యు , ల జ ల | ళ్‌ కరు జ్‌ కో . /. ప నం గట్‌ స క వా ఖల న మి = ॥ _ కౌ స్త (1: . సకష (స క అడ్‌, లో ॥ త కపప లు య్‌ లు . లీ వ న న? వ! ప టా గలా లై చ - న్‌ చ్‌ ల ” * నలల (షు న. ళ్‌ శప న ఈం [ చ క ర 1 | శ్‌ నప త్ళష 1 ట్ల రేలా ళ చన న కా టానన్న అననే [ల్డో క తం | ఖీ పు . ఉం వ! టి జ ననూ? యు ల్ని చే ఆ నాగ్‌ న క ళో “జో! లు ౯ అ మయ స నె ు | ఈ వ శ... 2 న స జి క లో న. సట (4 న న పైన! లీ వ ణే స (' య. "1 పటు సన్‌ స్‌ శ్వా భన (| ము ట్‌ చర ల ఓ, వ. శా నాం మ ః = న! ం7 య. బవచల ఖో మ్య త . . . స స య ఇ కీ స ల్‌ గ. కం మే కా, ళు ను ళో మ... ప. ము . సజ న. 1 లల స ౯ ము?! క చలీ , 1. |. నా య. - మ. ల క. వ ఖా గ మం. టి సంసటీ " లాలీ మం. ప . ో -వి స్సియ ప్రాయమైన అక్కు ాప్రులకు ఫ్‌ స్రైకుతో ఈల14 బక

విషయసూచిక నా కవితా ప్రస్థానం +. సంకల్పం 2. సగటు మనిషి 3. వర్తమానం టీ అంతర్మధనం 5. మనీ + షి భావాలు 6. యాంత్రిక నియంత్రణ 7. తూనికలు 8. కాలభ్రమరం 9 అశ 10... కొత్త విలువలు 11, ఆఫ్రికా ఖండం నుండి 12. క్విట్‌ ఇండియా 13. చేదు ఉగాది 14. కుల భారతం 15. _ స్వర్గోత్సవ సవాళ్లు 16. ఉగాది సామాన్యుడి ఆశల సమాధి 17... వైరుధ్యాలు 18. జ్ఞానానికి మూలం 19. మాకీ సినిమాలొద్దు 20. మదర్‌ థెరెసా 21. త్యాగం మితభాషి 22. దేని కొరకు సాహిత్యం 23. ఆ ఇద్దరు కన్నెపిల్లలు 24, జ్యూడీషియరీ 25. పరిమితం

26 మెషినరీ వ్యాక్యూమ్‌ 27. ప్రజలే విధాతలు 28. మగధర్మం 29 అలిశెట్ట 30 స్వాతంత్రం చవకయ్యింది 31. మ్యసనానికి బానిసలై 32... శ్రమని విశ్వసించు 33 అపురూప గంధర్వుడు 34... ఎవరా పిరికివాళ్లు 35 సాపేక్షికత 38 స్వార్థపరుడు 37. విధాత 38. పౌరహక్కు ఈక ఏకత్వంలో భిన్నత్వం 40. సేవా మూర్తులు 41 మనకు ఒక లక్ష్యం కావాలి 42, _ ప్రజాస్వామిక తెలంగాణ 43. జనం నేత 44. మంచీ చెడ్డా కానిది 45... అంబేద్కర్‌ 46. మండేలా ళ్‌ సారాసురమరిని 48. ఒప్పుకోని పాట 49. న్యాయస్థానాల న్యాయం 50, మీ చుట్టూ జీవితం 51 కదిలేది కదిలించేది 52 జనవిజ్ఞాన వేదిక 53... సృష్టికర్తలు 54 బహుధాన్య పరధ్యానం

నా కవితా ప్రస్థానం తు ము న నో శ ... (|

నేను మొదటిసారిగా ఆరో తరగతిలో ననుకుంటా ర ని! కవిత్వం రాయడం మొదలుపెట్టింది. అది “సకల జనుల తం... ఒం కొానంద సమయమూ - ఆగస్టు 15 ఇదియేనోయ్‌, అమరుల య. అదర్శ త్యాగాల ఫలితముగా ఇది వచ్చిందోయ్‌” అని. నే యాదృచ్చికంగా అది గేయంగా సాడుకోగల్లిన వచన కవిత. మ నా చిన్ననాటి కవితల్లో, నా బాల్యస్కృతుల్లో ఎక్కువగా నిండి వున్నది మా అమ్మమ్మ వూరు చిన పెండ్యాల. అక్కడ వ్రాసిన కవితలు “ఏదో నిరాశ నన్నావరిస్తుంది - ఏదో నిస్పృహ నన్ను కలిచి వేస్తుంది” అలా ఎందుకు జరుగుతుందో బోధపడదనే ఒక కవిత, "ఊహలు ఏవో ఊహలు నా హృదయంలో పిచ్చిగా జనిస్తున్నాయే - ఏవో పగటి కలలు కంటున్నానే, నా ఊహలు పిచ్చి వూహలే అయితే నా కలలు పగటి కలలుగానే భగ్నమవుతే నేనేమవుతానో - ఏమో అంతానా వూహే” అనే కవిత అలాగే పెండ్యాలలోనే కెనెడీ హత్య తర్వాత వ్రాసిన కవిత “బలి అయిపోయావా మహావీరా, 'పైశాచిక పాశవిక పరమాసహ్యపు దానవాధముల మహా ఘోరాలకు నలజాతి అభ్యున్నతికి పాటుపడే నీవు శ్వేత పిశాచాలు కబళించే వరకూ పాటు పడ్డావయ్యా అమరుడవై నిలిచావయ్యా' అని.

1966లో అనుకుంటాను హన్మకొండలో కాళోజి నారాయణరావు గారింట్లో మిత్రమండలి సమావేశానికి మా వరవరరావు నూమయ్యతో వెళ్లి 'దేవుడా నువ్వేమనుకుంటున్నావ్‌ చెదరకుండా చలించకుండా జడునిలా మైడులా ప్రతిమలా ఎలా వుంటున్నావ్‌ అగరువత్తుల పొగల మేఘాల నుంచి నీ చుట్టూ మూగిన భక్తుల భజన స్తోత్రాల నుండి బయటకు రా' అన్న కవిత 1971లో హైదరాబాద్‌ వీరతైవ హాస్టల్‌లో జరిగిన విరసం రెండవ మహాసభలలో టంకశాల అశోక్‌, విజయకుమార్‌లతో తిరిగే నేను విరసం సభ్యుడ్ని అవునో కానో తెలియని అభిమానిని. నేను తరుచుగా కలుసుకొనే వీరైవ హాస్టల్‌కు ప్రక్క చిన్న గదిలో వుండే శ్రీపతిగారు పురమాయించిన చిన్నపనులు చేసే కార్యకర్తని.

అదే కాలంలో డి. వెంకట్రామయ్య గారి ఇంట్లో జరిగే సాహితీ సమావేశాలకు హాజరవుతూ వుండేవాడిని. పార్థసారధి, చంద్ర, వి. రాజారామమోహన్‌రావు, శ్రీ కంఠమూర్తి, సి.యస్‌ రావు, చందు సోంబాబు మొదలగురచయితలు అక్కడికి వచ్చేవారు. తమ రచనలు చదివి వినిపించడం, వాటిపై అభిప్రాయాలు వ్యక్తపరచడం జరుగుతుండేది. విరసం రెండవ మహాసభలకు 'కధ' అనే సాహిత్య సంచికని శ్రీపతిగారి పర్యవేక్షణలో వెలువరించారు. అందులో 'సమాధానం' అని

నా చిన్నకథ ప్రచురించబడింది. నేను కవితలు వ్రాయగల్గుతానని గమనించి ప్రత్యేకించి ప్రోత్సహాం వడం అనేది నేను అభిమానించే గౌరవించే ఏ సాహితీ మిత్రుల వల్ల జరగలేదు. విరసం అభిమానులయిన నాలాంటి యువకుల్ని పట్టించుకొనే వారెవరూ లేరని నాకు తిలియకుండానే నాలో అసంతృప్తి చోటు చేసుకొంది. దాన్ని జాగ్రత్తగా వాడుకున్న మిత్రుడు జ. సత్యనారాయణరెడ్డి. యువకులతో ఒక సాహితీ సాంస్కృతిక సంస్థని స్థాపించి ఒక సాహితీ పత్రికను నడపొలనే ఉత్తేజమే నవోదయ సాహితీ సాంస్కృతిక సంస్థ దానికి అనుబంధమైన ఉవనాడిగా ప్రసిద్ధమైన పత్రిక సంస్థాపక సభ్యులలో ఒకనిగా చురుగ్గా పనిచేసేలా నన్ను ప్రోత్సహిం చింది. దొని వెనుక టి.ఎన్‌. గ్రూపు రాజకీయాలు వున్నాయని 74 వరకూ నాకు తెలియకుండా నన్ను నడిపించింది ఆ మిత్రుడే. ఆమధ్య బహుశా నా ప్రజాస్వామ్య వాదనల్ని బట్టి కట్టర్‌ టి.యన్‌. వాదినేమో అనే సంశయాలతోనో ఎందుచేతనో బాల్యంలోనే నేను జీవితాంతం అభిమానించే గాథముద్రని నాపై వేసిన అప్పటి విరసంలో ముఖ్యులైన వరవర్‌ మామయ్య కిషన్‌ బావయ్యలు నాతో ఎప్పుడూ ఏదీ చర్చించలేదు. నవోదయ, జీవనాడి కృషిలో నాలోని కవి వెలుపలికి వచ్చాడని చెప్పాలి, నన్ను మావాళ్లు అస్థానకవినని అంటూండేవాళ్లు. నాలో ఏ స్పందన కలిగినా దానికి కవితారూప౦ం యివ్వడానికే మొదటగా నేను చేసే ప్రయత్నమే దానికి కారణమేమో. జీవనాడి ముఖచిత్ర కవితల్ని దాదాపు నేనే వ్రాసేవాడిని. ఆ కాలంలో నేనురాసిన పాటలు (ప్రాచుర్యం పొందినవి, “లేలేరా విద్యార్థీ రావోయీ కార్యార్థి రావోయీ నిస్వార్థ, తల్లివేరు ప్రజలైతేనూ విద్యార్థి, చివరపూయు పువ్వు నీవురా విద్యార్థి చైతన్యపు పువ్వు నీవురా విద్యార్థి" అన్న పాట. డి.ఎస్‌.ఓ. మీటింగ్‌లో ఎప్పుడూ పాడుకొనే పాటగా వుండేది. కాని ఎమర్జెన్సీ అజ్ఞాత జీవితం నించి బయటకు వచ్చి, 1976-77లో స్వయం ఉపాధికని నేనే ఒక (ప్రైవేటు పాఠశాల పెట్టుకున్నాను. 1981లో ఆ పాఠశాల ప్రభుత్వ గుర్తింపు పొందడంతో (ప్రైవేటు విద్యావ్యవస్థ పట్ల ఆచరణాత్మక వైరుధ్యం కల్గి అవినీతికి దోహదం చేసే నియమ నిబంధనల ప్రభుత్వ ద్వంద్వ ప్రమాణాల వల్ల నా అంతస్సంఘర్షణతో నిమిత్తం లేకుండా నేను విద్యా వ్యాపారవర్గంలో చేర్చ బడ్డాను. నేను రాసిన పాటలో విద్యే వ్యాపారమాయెరా అని రాసి నేను కూడా విద్యా వ్యాపారిగానే జీవించే ఈ వైరుధ్యాన్ని ఆమధ్య కొందరు మిత్రులు నవ్వుతూ ఎత్తి చూపేవారు. నూతన ్రజా స్వామ్య నిర్వచనంలో నేను, మా కుటుంబం మిత్రవర్గంగానే వున్నది కదా, నేను సమాజంలో రావలసిన మార్పులకి ఎప్పుడూ అనుగుణ్యంగానే వున్నాను కదా అని వారితో అంటూ వుండేది. అలా వుండి తీరాలనేది, ఏదో ఒక పరిమితికి లోనై మిగతా విషయాలను అర్థం చేసుకోలేని అజ్ఞానిగౌ, ప్రజాస్వామ్య వ్యతిరేకిగా వుండకూడదని నా సంకల్పం. ఎమర్జెన్సీకి ముందు నేను రాసిన పాటల్లో “దోపిడి రాజ్యం - దళారి రాజ్యం పోలీసు రాజ్యం తుపాకి రాజ్యం” అన్న పాట కూడా ప్రాచుర్యాన్ని పొందింది. ఆ పాటను మరాఠీలోకి

అనువదించి మహారాష్ట్రలో ఓ.పి.డి.ఆర్‌. వంటి సంస్థ అయిన “లోక్‌షాహీ హక్‌ సంఘటన్‌” 1977-78 బొంబాయిలో జరిగిన సభల్లో పాడుకోవడం జరిగింది. “చూడవోయి చూడు ఇండో చైనా నేడు - మూడవ ప్రపంచ ప్రజల మూడోకన్నై మండెను” అన్న పాటలో ప్రజాస్వామ్య విప్లవ పోరాట దృక్పధం ఆదర్శంగా వ్యక్తమయింది. చక్కని బాణీలో ఆ పాట శ్రీకృష్ణదేవరాయ ఆంధ్ర భాషా నిలయంలో ఆ సందర్భంగా ఏర్పరిచిన ఒక సభలో మార్మోగింది. నవోదయ సంస్థ ప్రదర్శించిన నృత్య రూపకాలలో రాజకీయ నాయకులను ఎండగట్టే ఒక పొత్రకి స్వాతంత్ర్య యోధుడను ప్రజానాయకుడ “ఓహో నా ప్రజలు ఆహా నా ప్రజలు” అని రాసిన ఒక పాట ఆదరణను పొందింది. మే 4న జరిగిన రైల్వే కార్మికుల సమ్మెలో “లేలేరా విద్యార్థి” బాణీలోనే వ్రాసిన “లేలేరా కార్మికుడా” అనే పాటను రైల్వే కార్మికుల పోరాటానికి సంఘీభావంగా తీసిన జీవనాడి సంచికని పట్టుకొని రైల్వే కార్మికుల కాలనీలకి మీటింగ్‌లకి వెళ్లి పాడుతూ పంచడం జరిగింది.

ఆ మధ్యకాలంలో 1973లో అనుకుంటాను ఒక సంఘటన జరిగింది. కరీంనగర్‌లో మొదటిసారిగా పౌరహక్కుల సంఘం సభ జరిగింది. దానికి మహాకవి శ్రీశ్రీ వచ్చారు. రెగ్యులర్‌గా వివేకవర్ధని కాలేజీలో నవోదయ ఆధ్వర్యంలో మేము నిర్వహించే శాస్త్రీయ చర్చలు నాలో దృఢమైన భూస్వామ్య సామ్రాజ్యవాద వ్యతిరేక నూతన ప్రజాస్వామిక దృక్పథాన్ని పెంపొందించాయి. అప్పట్లో విరసం సాహిత్య పాఠశాలలకు మీటింగ్‌లకు కూడా అటెండ్‌ అవుతూ ఉండేవాడ్ని. అప్పుడపుడు కరీంనగర్‌ వచ్చే నాకు కరీంనగర్‌లో విజయకుమార్‌ నిర్మలా ప్రింటింగ్‌ ప్రెస్‌లో, ముష్పాళ నర్సింహారావు గారింట్లో కలిసే విప్లవ మిత్రులందరూ సంతోష్‌, కోటేశ్వరరావు, అప్పుడప్పుడూ కనిపించే ముష్పాళ లక్ష్మణ్‌రావు, ఎప్పుడూ కలుస్తుండే లక్ష్మారెడ్డి గారు అందరూ నాకు ఆత్మీయులు నావాళ్లుగా తోచేవారు. 1974లో మొదటిసారిగా గ్రామీణ పేదల సంఘం రేకొండలో జరిగినప్పటికీ కూడా నన్ను ఇంకా పార్టీ నిర్మాణంలోకి తీసుకోలేదు. ఆ సమావేశానికి హుజూరాబాద్‌ ప్రాంతం విప్లవ మిత్రులు వచ్చారు. మాణిక్యాపూర్‌ వెంకటేశ్వర్లు (సాహు) నాకు అప్పట్సించే పరిచయం. నేను నాకు తెలియ కుండానే ప్రజా సంఘాల విషయంలో టి.యన్‌. దృక్పథాన్ని జోడిస్తూ అభిమానిస్తూ, రాజకీయ అనుబంధాలు లేకుండా ఉన్నాను. నేను ఇతర గ్రూపుల మిత్రులలో చాలా స్నేహంగా వుండడం వరవరరావు అంటే గద్దర్‌ అందే అభిమానం చూపడం బహుశా పార్టీ వాళ్ళకి నాపట్ల ఇంకా కొంతకాలం వేచిచూద్దాం అని అభిప్రాయం కలిగించిందేమో.

ఆర్ట్‌ లవర్స్‌ అల్వాల్‌లో నిర్వహించిన మీటింగ్‌లకి కూడా చాలా ఆసక్తిగా వెళ్లేవాడిని. ఆపై నేపధ్యంలో 1973లో కరీంనగర్‌లో జరిగిన పారహక్కుల సంఘం మీటింగ్‌కి నేనే పూనుకొని వెళ్లాను. నాకు అప్పుడు రాజకీయ విబేధాలు స్పష్టంగా తెలియదు. పైన చెప్పిన కొంతమంది మా జిల్లా మిత్రులు అంటే విప్లవ భావాలు కమిట్‌మెంటూ కలిగిన వాళ్లనే అభిమానమూ, గౌరవమూ

ఉండేవి. అదే సమయంలో వాళ్లు అతివాద ధోరణికి గురవుతున్నారని వారిని చర్చల ద్వారా సరైన మార్గం వేపు తీసుకురావాలనే ఆదుర్దా వుండేది. అదేదో న్నా ప్రథమ కర్తవ్యం అన్సట్లుగా ఫిలయ్యేవొడ్సీ. దానితో పౌరహక్కుల సన్నాహక కృషిలో నేనూ పాల్గొన్నాను. మంకమ్మతోట కమలాకర్‌రావు అడ్వకేటు గారింట్లో జరిగిన మొదటి సమావేశానికి విజయకుమార్‌ ఖాజా మొహియొద్దీన్‌ ప్రభృతులతో సహా నేను కూడా పాల్గొన్నాను. సభా సందర్భంగా గోడల మీద (ప్రజాస్వామిక నినాదాలు మాత్రమే రాయాలని నా పట్టుదల. గోడల మీద జాజుతో సభల గురించి రాయడానికి బయలుదేరితే “ప్రేయసిని ముద్దు పెట్టుకో కాని తుపాకిని వదిలి పెట్టకు” అని రాయాలని కొందరి ఇష్టం. అలాంటి నినాదాలు బ్రాయొద్దని ఒకచోట రాసిన దాన్ని వెంటపడి చెరిపించాను. నాకు తెలియకుండా పక్క గల్లీలో దాన్ని రాసి వచ్చారు ఎవరో. అప్పటివరకు లోతుగా సిద్ధాంత పరమైన అధ్యయనం చేయకున్నా ఖతం కార్యశ్రమం అన్నది విప్లవ వ్యతిరేకమైన అతివాద ధోరణి అనే అభిప్రాయం నాలో బలంగా వుండేది. శివసాగర్‌ పాట, చెల్లీ చెంద్రమ్మలో “వాడ వాడలనున్న కోడెనాగుల పీడ విరగడయ్యే విధము విశదమ్ము చేసిన” అన్న పదంలో ఒక స్పాంటేనియస్‌ యాక్షన్‌ని అతివాద ధోరణితో ఒక విధానంగా హైలైట్‌ చేశాడు అన్న విమర్శ ఉండేది. అలాగే అప్పటికే జానపద బాణీలో ఆకట్టుకొనే పాటలు వ్రాసే గద్దర్‌ పొటల్లో చివరన ముగింపు సందేశంగా పెట్టబడే అతివాదం గురించి కూడా బాధపడేవారి. కరీంనగర్‌ పౌరహక్కుల సభ సందర్భంగా నేను ఒక పాట రాసాను. అందులో కొన్ని పదాలు గోడల మీద నినాదాలుగా రాయడానికి పనికి వచ్చాయి. ఆ కవిత నేను శ్రీశ్రీగారిశ్ర చూసీంచాను. ఆయన దాన్ని శ్రద్దగా చదివి బాగా వచ్చిందని మెచ్చుకున్నారు. నాకు అప్పుడు దాని విలువ తెలియదు. తర్వాత ఆ స్ర్రిష్ట కూడా ఎక్కడ పోయిందో దొరకలేదు. 74లో నేను పార్టీ నిర్మాణంలోకి వచ్చిన తర్వాత నాతో పార్టీ డౌక్యుమెంట్లు చదివించడం మొదలయింది. 1975లో ఎమర్జెన్సీ విధించబడి నవోదయ కార్య(క్రమాలు, జీవనాడి ప్రచురణ కొనసాగించే పరిస్థిత్రి కోల్పోవడంతో గ్రామాలలో పోయి పని చేయడానికి ఎవరు సిద్ధంగా వున్నారని మా యూనిట్‌లో అడిగితే నా సంసిద్ధతను తెలియసరిచాను. నూతన ప్రజాస్వామిక దృక్పథంతో గ్రామాలలో గ్రామీణ పేదల సంఘాలని నిర్మించి రైతుకూలీల సమస్యల పరిష్కారానికి పనిచేయడం, మొటమొదట 20 పాయింట్ల కార్యక్రమాన్ని ఇంప్లిమెంట్‌ చేయించే కృషిని కొనసాగిస్తూ, గ్రామీణ పేదల్సి ఐక్యం చేయడం అనేవి కార్యగక్రమాలుగా వుండేవి. నేను న్యూ సైన్సు కాలేజీ లైబ్రరీ అసిస్టెంటుగా ఉంటూ సి.ఎల్‌ఎస్‌.సి. పొపై పొందబోయే పదోన్నతిని, గ్రాడ్యుయేషన్‌ నైట్‌ కాలేజీ పూర్తి చేసుకొని, ఉస్మానియాలో 'లా'లో చేరడానికి అపై చేసివున్న అవకాశాన్ని వదులుకొని పార్టీ పలుపుతో కరీంనగర్‌ హుస్పాబాద్‌ ప్రాంతంలో పని చేయడాని॥ వెళ్ళాను. ఎమర్జెన్సీ కాలంలో నేను న్రాసిన కవితలు “భూ సంస్కరణలపై గగ్రాసిన రైతుబాటి

అనే పాట, “విప్లవం మా జన్మహక్కు" “లాల్‌ సలామ్‌ లాల్‌సలామ్‌ సలామూలివే” అనే పాటలు గురజాడ కాంగ్రెస్‌ పార్టీని గురించి రొసిన పాటకి అనుకరణగా భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీ గురించి “పాడవోయి కవీ” అని వ్రాసిన కవిత. ఎమర్జెన్సీ పై “భూమి రోజూ తిరిగే భ్రమణం, బుర్రలోని వూహాక్రమణం ఆపాలనే వెంగళాయి” అనే ఓ కవిత. అలాగే “ఓరోరి బట్టేబాజీ విద్రోహ మోసగాడ పొంగిపోకు వారీ నీరంగు తెలిసినాది” అని రివిజనిజాన్సి విమర్శించే ఓ పాట. తరిమెల నాగిరెడ్డి గారి స్కృతిలో రాసిన ఒక పాట, విప్లవ కమ్యూనిస్టు వుద్యమం గురించి “జ్వాల రగిలెనోయి పోరాటపు జ్వాల” అనే ఓ పాట వున్నాయి. ఇందులో 'రైతుబాట' 'ఓరోరి బట్టేబాజి' పాటలు బాగా ప్రాచుర్యం పొందాయి. అలాగే విష్ణవం మా జన్మహక్కు, లాల్‌సలామ్‌ అనే పాటలు కూడా పాడుకొనేవాళ్లు.

కరీంనగర్‌ మల్లీపర్పస్‌ హైస్కూలు రోజుల్లో నా కవితా మిత్రులు అప్పరాజు విక్రమసేన్‌ రావు, నమిల కొండ నాగేశ్వరరావులు. నా అభిప్రాయాలు స్పష్టంగా రాజకీయంగా రూపొందక పూర్వం 1973కు ముందే మావూరు గుండిలో మా బాల్య మిత్రుడు గుండి ప్రభాకర్‌ స్మృతి సంచికగా గుండి యువజన సంఘం తరపున ఒక కవితా సంకలనాన్ని నీట్‌గా ద్రాసి జిల్లీ తీయించినాము. అప్పుడు మా వూళ్లోనే ఉపాధ్యాయులుగా వున్న శ్రీ పచ్చునూరు నర్స్భయ్యగారు, మెడికల్‌ డిపార్ట్‌మెంట్‌లో పనిచేస్తున్న శ్రీ వి. మల్లయ్యగారు, ప్రభాకర్‌ అన్న సత్తెన్న అని మేము ప్రేమగా పిలుచుకొనే ఉపాధ్యాయులు శ్రీ గుండి సత్యనారాయణగారు ఇంకా ఇతర మిత్రులు ఇందులో కొన్ని కవితలు వ్రాశాం. అందులో బహుశా నావి నాలుగైదు కవితలు వుండి వుంటాయి. ఆ కవితల్లో యధాతథ పరిస్థితి నించి బయట పడాలనే తపన యదాతథ పరిస్థితులపై రాజీపడే తత్త్వంపై నిరసన వంటి సామాజిక అంశాలు అందులో వున్నాయి. 1966లో 1974లో, ఒకటి అరా, 1977 నుండి మధ్య మధ్య 1981లో రెండు మూడు 1996-97లలో రెండుమూడు ప్రేమ కవితలు వ్రాయడం జరిగింది. 1977-78లలో ఆంధ్రా కోస్తాలో ఉప్పెన వచ్చినప్పుడు ప్రస్తుతం జనశక్తి నాయకుడు ఆ కాలంలో లీగల్‌గా వుంటూ పౌరహక్కులు ఇతర అభ్యుదయ కార్యక్రమాల్లో పాల్గొంటుండే మిత్రుడు మురళీధర్‌ రాజు, నేను కలిసి “ఆంధ్రా కోస్తా ప్రాంతంలోనా ఓ అమ్మా అయ్యల్లారా” అనే పాట వ్రాసి దాన్సి జంటగా పాడుతూ బియ్యం, బట్టలు సేకరించడం జరిగింది. కరీంనగర్‌కు చెందిన కొందరు మిత్రులతో కోస్తా ప్రాంతం వెళ్లి పంచిపెట్టి వచ్చాము.

పుస్తకాలు చదవడం నాకు చాలా యిష్టమైన వ్యాపకం, అలాగే ఏదో ఒకటి కవితలో కొన్ని అభిప్రాయాలో డైరీలో వ్రాసుకోవడం నాకు అలవాటు. 1977 నుండి 1981 వరకు ఓ.పి.డి.ఆర్‌లో పనిచేసిన నేను ప్రస్తుతం ఎ.పి.సి.యల్‌.సి.తో పాటు జన విజ్ఞాన వేదిక, లోక్‌సళ్తొ వంటి సంస్థలలో సభ్యుడ్ని అలాగే బాలవికాస సమితిలోను సాహిత్య గౌతమి వంటి సాహిత్య సంస్థలతోను అనుబంధం కల్లి వున్నాను. నాకు మానవతావాదిగా (ప్రజాస్వామ్య వాదిగా ఉండటం

అంటే ఇష్టం మార్క్సిజం జీవితంలోని అన్ని అంశాలను, సామాజిక వైజ్ఞానిక శాస్త్రాలను అధ్యయనం చేయడానికి ఉపకరించే ఒక శాస్రీయమైన దిక్సూచి అని, అది ప్రజాస్వామ్య, మానవతావాదాల్ని పరిపుష్టం చేస్తుందని నా విశ్వాసం. ఈ విశ్వాసం నాలో 1970 తర్వాత క్రమంగా పెరిగింది ప్రస్తుతం మార్క్సిజాన్ని విశ్వసిస్తున్నామని చెప్తున్న వామపక్ష విప్లవ పార్టీలు ఏదో ఒక పరిమితి లోనై మనదేశ ప్రజల మనోభావాలని వారు ఏ పరిస్థితుల వల్ల ఉద్యమాలలోకి రాలేకపోతున్నారో దాని కారణాలని గుర్తించడంలో విఫలమౌతున్నారని నా అభిప్రాయం. మార్క్సిజాన్ని వారు వారివారి ధోరణులలో యాంత్రికంగా చూస్తున్నారని ప్రజాస్వామ్య మానవతా వాదాలపట్ల దృఢమైన విశ్వాసం కలిగి లేరని నాకనిపిస్తున్నది. నాకు చిన్నప్పుడే 9వ ఏటనే తిరుపతిలో ఉపనయనం (వడుగు) జరిగింది. కొంత కాలం పాటు ఉదయం సాయంత్రం నిష్టగా సంధ్యావందనం చేసేవాడ్ని నా దేవుడు చాలా వుదారవాది. నాకు ఇష్టమైనవాడు. నా స్వేచ్భ్చాయుతమైన ఆలోచనలకి ఎక్కడా అడ్డం రాకుండా వుండేవాడు. నాకు భయం వేసినప్పుడు, ఏదైనా ఆపద ఎదురైనప్పుడు, ఏదైనా ఆందోళనకి గురైనప్పుడు నేను వెంటనే జ్ఞాపకం చేసుకోవడానికి అవసరమయ్యేవాడు. నిజానికి దేవుడ్ని మరీ నా అవసరానికే నేను వాడుకొంటాను అనేది నూటికి నూరుపాళ్లు నిజం. అందుకే నాకు విప్లవ రాజకీయాలు వంటబట్టిన కాలంలో నేను దేవుడ్ని గురించి ఎందుకు పట్టించుకోవడ౦ంలేదో ఆయన అర్థం చేసుకొంటాడులే అనుకొనేవాడ్ని అందుకే ఆ పీరియడ్లో నేను దేవుడ్ని ఎప్పుడూ తలచలేదు. నేను యజ్ఞోపవీతం ఎప్పుడు తీసేశానో సరిగ్గా జ్ఞాపకం లేదు కాని కరీంనగర్‌లో చదువు కొనేప్పుడు మళ్లీ సంధ్యావందనం చేసింది లేదు. విష్ణవ ప్రజాస్వామ్య దృకృథం ప్రజల విశ్వాసాలను గాయపరిచే తప్పు చేయవద్దని అంటుంది కాని మూఢ విశ్వాసాలను సజీవ ఉదాహరణల ద్వారా చైతన్యపరుస్తూ తొలగించాలనే అంటుంది. ప్రజల్ని తమ సమస్యల పరిష్కారానికి కదిలించడం జ్ఞానానికి సరైన విధానమని చెప్పుతుంది. 1977 డిసెంబర్‌ 18న నా పెళ్లిని కూడా ఒక సమావేశంగా నిర్వహించాలని తంతులూ తతంగాలు ఆఖరుకు మంగళ సూత్రధారణ కూడా లేకుండా ప్రమాణ స్వీకారంతో సరి పెట్టడానికి పట్టుబట్టిన నేను, పెళ్లయిన తర్వాత క్రమంగా అమ్మ బాప్పు, భార్య, కుటుంబ సభ్యుల ఆచారాలకి అడ్డు చెప్పకుండా వుండడంతో ప్రారంభమయి నేను కూడా ఆ విధుల్లో పాల్గొనడం సహజ పరిణామంగానే జరిగింది. ప్రస్తుతం రోజూ స్నానం చేసినాక ఒక పదినిముషాల లోపు నా వీలునుబట్టి నాకు నచ్చిన విధంగా ప్రార్ధన చేస్తుంటాను కాబట్టి నేను మౌలికంగా అస్తికుడ్నే. ఆస్తికులూ నాస్తికులూ ఎవరైనా మార్పుకు అనుగుణ్యంగా వృండాలని నా ఆకాంక్ష మానవతను విఘాతపరిచే ఏ చాంధస మతమైనా, సిద్ధాంతమైనా, వాదమైనా, తత్వమైనా నాకు నచ్చదు. సామాజిక పరిస్థితుల, పరిమితుల దృష్ట్యా మనుషుల్లో వారికి తెలియ కుండానే వారిలో పేరుకుపోయే మార్పుకు అనుగుణ్యం కాని, సామాజిక శ్రేయస్సుకి భంగకరమైన భావాలని

గుర్తింపజేయాలని, మార్చుకొనేట్టుగా చైతన్య పరచాలని నా తపన జన విజ్ఞానవేి సైన్సు ఉద్యమం ద్వారా ప్రజల్లోకి వెళ్లాలని రచనల ద్వారా నా అనుభవాల్ని, అబుఖు+అుల్న వెలువరించి నలుగురితో పంచుకోవాలని నా అభిలాష ఈ వర్తమాన చిత్రాన్ని గురించి, నా కవితా ప్రస్థానంలో నేను వెలువరించిన అభిప్రాయాల గురించి ఏవైనా విమర్శలు, అభిప్రాయాలు ఏవైనా సరే నాకు సహృదయంతో అందించమని సాహితీ మిత్రులకు నేను అభిమానించే "పెద్దలకు మిత్రులకు శ్రేయోభిలాషులకు నా విజ్ఞప్తి

ప్రైవేటు టిట్‌సి.ల పట్ల ప్రభుత్వం బాధ్యతారహితంగా వ్యవహరించింది. 1989లో ఆర్‌, కృష్ణయ్య నాయకత్వంలో జరిగిన విద్యార్థుల వుద్యమంలో నేను వ్రాసిన రెండు పాటలు “ఎందుకయా ఎంట్రన్సు అయ్యరు భయ్యా టెస్టు ఒకటి చాలద డైరెక్టు వెంకయ్యా, డైరెక్టరు వెంకయ్యా” “పరీక్షలకు నోచుకోని ఛాత్రోపాధ్యాయుడా ! అయిదేళ్లుగ నీ బ్రతుకూ అంధకార మాయెరా” అనేవి. ప్రభుత్వం వారికి ఇంకా న్యాయం చేయకపోవడం గమనార్హం, గర్హనీయం.

ఈ వర్తమాన చిత్రంలో జీవనాడిలో వనిచేసిన కాలంలో వ్రాసిన కవితలు ఎమర్జన్సీలో వ్రాసిన కవితలు ట్రేమ కవితలు చేర్చలేదు కొన్ని మినహాయింపులు ఏవంటే, మీ చుట్టూ జీవితం అనే కవిత 1974లో వ్రాసింది “చేదు వుగాది' 73 ముందు కవిత, 'అంతర్మధనం' 'సగటు మనిషి పాతవే అలాగే 'ఆళ' “జ్ఞానానికి మూలం' కవితలు ఎమర్జెన్సీ తర్వాత కవితలు స్పాంటేనియస్‌గా, అకేషనల్‌గా వ్రాసిన కవితలు ఆ కాలాన్ని సందర్భాన్ని కూడా తెలుపుతాయి. అంబేద్కర్‌ కవిత 1977లో వ్రాసింది, ఢ్రెస్‌లో పుస్తకం అచ్చుకోసం ఇచ్చినాక కూడా రాసిన కొన్ని కవితలు ఇందులో చోటు చేసుకొన్నాయి పత్రికలకి పంపక అవుట్‌ ఆఫ్‌ డేట్‌ అండ్‌ అవుట్‌ అఫ్‌ కంటెక్టు అయిన కొన్ని కవితలు నా వద్ద మిగిలిపోయాయి. పత్రికలకి ఎప్పటికప్పుడు పంపకపోవడం వల్ల ఈ పరిస్థితి ఏర్పడింది “విధాత' “విప్లవం నా జన్మహక్కు' అనే కవితలు నృజనలో వచ్చాయి “విధాత అనే కవితను ఇందులో చేర్చాను.

ఒక సంకలనం వేస్తాను అని నేను అప్పుడప్పుడూ బెదిరిస్తుంటే వేయమని ఎందరో మిత్రులు ప్రోత్సహించినా ఇటీవల ప్రోత్సహించిన వాళ్లలో నలిమెల భాస్కర, మలయశ్రీ, వర్ణ వెంకటరెడ్డి, యన్‌ లక్ష్మణ్‌రావు, వారాల ఆనంద్‌లు, నా ప్రియమిత్రుడు సయ్యద్‌ మస్తాన్‌ వున్నారు మలయశ్రీ గారైతే కవితల్ని టైపు కొట్టించి బుక్‌గా కుట్టి పెడితే అది చదివి కరీంనగర్‌ జిల్లా వెయ్యేళ్ల సాహిత్య చరిత్ర పుస్తకంలో నన్ను కవిగా పరిచయం చేస్తూ ఈ సంకలనం గురించి కూడా ప్రస్తావించారు. గతంలో వారు మొదట ప్రచురించి వున్న కరీంనగర్‌ జిల్లా రచయితల చరిత్రలో కూడా నన్ను పరిచయం చేసి వున్నారు. నలిమెల భాస్కర్‌ గారు కవితా సంకలనం గురించి కొన్ని విలువైన సూచనలు ఇచ్చారు నా అసిస్టెంటు వేణు శ్రద్ధగా బైపు రూపంలో పెట్టిన అప్పటికి ఇక చేర్చబడని కవితలు వున్న ఈ కనితా సంకలనాన్ని చదివి అభినందించి

అచ్చు వేయమని (ప్రోత్సహించిన సాహితీ గౌతమి మిత్రులు లక్ష్మణ్‌రావు, దామోదర్‌ రావు గార్డు. అప్పుడప్పుడూ తమ వుత్తరాల ద్వారా జ్ఞాపకం చేసే మా వుపాధ్యాయులు విజయసారధి, జాఫర్‌లు, లేబర్‌కోర్చులో కూడా కవితాగోష్టులు ఏర్పరచి, కవితల్ని విని ప్రోత్సహించిన ప్రియతమ న్యాయమూర్తి శ్రీ సి.హైచ్‌.ఎస్‌,ఆర్‌.కె. ప్రసాద్‌ గారికి, నన్ను ప్రోత్సహించిన మిత్రులకి, శ్రీయోభిలాషులకి నా హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు

నిజానికి ఎన్నో సంస్థలలో పనిచేసి కూడా సామాజిక స్పందన వుండి కూడా జీవిత పోరాటం లో ఎవరికి వారేగా వేరుపడే పరాయీకరణకి గురయ్యే ఒంటరి జీవులకి, అతి సున్నిత విషయాలకు చలించి, తొందరగా కృంగిపోయే స్వభావం వున్న నావంటి వాళ్లకి సాహితీమిత్రుల, శ్రేయోభిలాషుల ప్రోత్సాహం చాలా చాలా అవనరమని దానికి నేను ఎంతో తపించిపోయానని మనవి చేసుకొంటున్నాను

వర్తమానం కవితని మధించి కవితా సంకలనానికి ముఖచిత్రం వేసి ఇచ్చిన ఆగాచారి

గారికి, నా సుదీర్ధ జాప్యానికి విసుక్కోకపోవడమే గాక, పైగా యూ టేక్‌ యువర్‌ ఓన్‌ టైమ్‌ అన్న పద్ధతిలో ప్రోత్సహించి నేను ఒక్కొక్కటిగా కవితల్ని ఈ కవితా ప్రస్థానాన్ని ఇస్తూ చేసిన ఆలస్యాన్ని మన్నించిన సంస్థాగత మిత్రుడు శ్రేయోభిలాషి చరితా గ్రాఫిక్స్‌ సుబ్బయ్యకి, పాత అనుబంధాన్ని జోడించిన బాల్‌రెడ్డికి, కంపోజింగ్‌లో సహకరించిన మీడియా గ్రాఫిక్స్‌ సీత గారికి, నా ధన్యవాదాలు

పుస్తకం అచ్చు వేయించుదాం అన్నయ్యా అని అభిమానంతో మనసు నింపిన తమ్ముడు రమణకి అభినందనలు కవిత్వం రాయడంలో నైపుణ్యాన్ని పెంచుకోవాలని సూచించిన ప్రియమైన మురళి మామకి కృతజ్ఞతలు ఇంకా నేను ఈ సందర్భంగా ్రస్తావించలేని నాకు పరోక్షంగాను, ప్రత్యక్షం గాను (ప్రేరణ నందించిన అభిమానులకి, శ్రేయోభిలాషులకి, మిత్రులకి నా కృతజ్ఞతాభివందనలు.

ఈ నందర్భంగా అందరికంటే ఎక్కువగా నన్ను అభిమానించి నన్ను అదర్శంగా

తీసుకోవాలని ఆశించి నా పాటలు అభిమానంగా పాడి, నా కవితలు ఆదరంగా వినే, నా ప్రియాత్తి ప్రియమైన చిన్న చెల్లె అర్థాంతరంగా ఈ లోకాన్ని విడిచిపోయి నాకు అంతులేని శోకాన్ని మిగిల్చిన నా నుమిత్రను జ్ఞాపకం చేనుకొంటున్నాను ముఖ్యంగా నా ఉద్వేగాలని, నా ఆవేశాలని, అనుభూతుల్ని, కోపతాపాలని అర్థం చేసుకొని నన్ను (ప్రేమించే నా వర్తమాన జీవితాభ్యున్నతికి ప్రేరణ అయిన నా కుటుంబ సభ్యులు ఊర్మిళ, మాధవి, దీపిక, రాహుల్‌, సబల, ప్రియ, స్నేహ లకి నా హృదయాభినందనలు.

ఈ నా కవితా సంకలనాన్ని త్యాగధనులూ, రాజకీయ బాధితులూ, స్వాతంత్ర సమర యోధులూ అయిన నా ప్రియమైన అమ్మబాపు పెండ్యాల శకుంతలాదేవి, గుండి దామోదర్‌రావు గార్లకు వినమ్రంగా అంకితం చేస్తున్నాను.

• కే. విజయ నర్సింహారావు

కె ఐబజయనర్సింహోదాపు 41 సంకల్పం

అవ్యక్తపు ఊహలకి ఆకారం కల్పించాలని వ్యక్తిని అభివ్యక్తం చేసి నలుగురికీ కనిపించాలని మది సాగే ఘర్షణ తెలిపీ కనువిప్పు కలిగించాలని తుఫానులూ సుడిగుండాలూ వికారాలు బలహీనతలూ దాచిపెట్టి లాభం లేదని వెలికితీసి చూపించాలని మర్యాదా నటనలు మాని అభినయ లౌక్యాలను వీడి అసలు నిజం కక్కేయాలని హిపోశ్రసీని రక్కేయాలని అభద్రతా భావం పెంచిన ఇంక్రీజింగ్‌ నర్వస్‌నెస్‌తో కరప్ట్‌ అయ్యే సంఘపు పర్వర్షన్స్‌ నిలదీయాలని... ప్రజాస్వామ్య విశాలభావం సహజంగా సహేతుకంగా సాగే మానవ) ఆలోచన వర్ధిల్లే వాతావరణం కల్పించుట సంకల్పంగా.....

కప్రదూన శుత్తుం చ బతాాలనతనత2త22222త3త2323232322222జ2కకవతఅతఅఉజఉఅఅనవ22వ వక సగటు మనిప్నె నన్ను గంద్రగోళం చేయకండి స్థిమితంగా ఆలోచించ నివ్వండి నన్ను తొందరపెట్టకండి శాంతంగా వుండనివ్వండి మీ వేగం నన్ను కలవరపరుస్తున్నది నన్ను మెల్లగా నడవనీయండి నాకు పేర్లు తగిలించకండి మీవంటి మనిషినే నన్ను అర్థం చేసుకొండి వెనుకబాటుతనంలో కూరుకుపోయి మార్చును అంగీకరించలేని మనస్తత్వం కాదు నాది అలాగని అపరిపక్వ ధోరణులలో కర్తవ్యం పోల్చుకోలేని గుడ్డివాడ్ని చేయకండి వెంటనే నా తత్వాన్ని ఒక ధోరణికి ముడిపెట్టి తక్షణమే నన్నాక జాబితాలో చేర్చేసి ఒక సూత్రీకరణని ఇచ్చేసి తేల్చేశాం అని జబ్బలు చరుచుకోకండి! నా అభిప్రాయం ఏదో వినండి! నేను ఏ పరిస్థితుల్లో వున్నానో చూడండి!

వైవాయనరుందంత వే

వర్తమానం

నీవున్న ఈ క్షణంలో సీవు తెలుసుకోవలసినవి ఎన్నో

నీవు ముందుకేగవలసిన తరుణంలో నిన్ను ముసురుకొన్నవి ఎన్నో

నీవు చూస్తున్న చూపుల నుండి దాక్కున్నవి ఎన్నో

నీ కన్ను గప్పి జారుతున్న క్షణాలు

నీకు కనిపించకుండా దాక్కున్న నిజాలు !

వర్తమానం శరవేగంగా గతంలోకి జారుతున్నది

వర్తమానం అందుకోకుండానే కాలం మారిపోతున్నది

కర్తవ్యం స్వీకరించకుండానే అనుభవం మాసిపోతున్నది

ఏమిటి నువ్వు చూస్తున్నది? దేనికి అన్వేషిస్తున్నది?

ఆత్రుతగా అన్వేషించే జీవితం వర్తమానంలో దాక్కున్నది

జీవితానికి నీవు వెదికే పరమార్ధం

కదులుతున్న కాలంలో నడుస్తున్న వర్తమానంలో

నీ అనుభవంలో నీ కర్తవ్యంలో తొంగి చూస్తున్నది

వర్తమానపు వర్తమానం అర్థం కాకపోతే

జీవితానికి ఏం నిర్వచనం చెప్పగలవని ?

కద్రీకూన చిత్రుం స్త అంతర్మధనం ఏమని వ్రాయాలి నేను ఎలా వ్యక్తపరచాలి మదిలో మెదిలే వూహల అలజడి అణగేది ఎలా అవ్యక్తపు ఆవేదన భారంతో కృంగిపోవు మదికి ఏది ఓదార్చు ఎక్కడుంది ఉపశమనం ఏది మంచి ఏది చెడ్డ ఏది బతుకు తుది లక్ష్యం నీతి నిజాయితీల నిర్యచనం ఏమిటది చెలరేగే తుఫానులో పండుటాకు నా మనస్సు పెల్లుబికీ లావాలో మరిగి దగ్ధమయేరాయి దావాగ్నిలొ చిక్కుకున్న దిక్కులేని పావురాయి కోరింది అదేదైనా నీతికి సరిపడకున్నా సామాజిక సాంప్రదాయ వ్యతిరేకంబే అయినా నీవు కోరుకొన్న దారి ఎంచుకొని ముందు నడువు ఏది నేను ఎంచుకొని నడవాల్సిన ముందు దారి ఏది ముందు? ఏది వెనుక? ఎక్కడుంది? ఏది మందు సలుపుతున్న హృదయద్రణం మానే ఆ మందు ఏది? జీవితాన్ని గూర్చి నేను చదువుకొన్న సూత్రాలు గంభీరపు గాఢమైన అత్యున్నత అగాధాలు నా జీవిత గమనంలో గమనించిన సంస్కృతిలో అడుగడుగున ఎదనడ్డిన వైరుధ్యాలెన్నెన్నో అవగాహన తోడ నేను అలవర్చిన సంస్కారం సహజంగా సత్యంగా నర్తించే నా కోర్కెలు ఏదో మరి ఎరుగకనే అన్వేషించే మనస్సు పరితపించు నా హృదయం కనిపించని సంకెళ్లను వదిలించే యత్నంలో విలపించే బంధీని విడిపించే వేదనలో నా మనస్సు ఎందుకిలా వేగుతోంది కాగుతోంది

కై విజయనతంతోద ల్‌ మన్‌ + పషిభావాలు అవును అందరిలాగే నా మెనీ భావాలు మనీవి మరీ నిజంగా చెప్పాలంటే నా భావాలు “సివి షి (6%9)లో హీ (6+౧9) ఆమెలో నేను అమె (భావం) లేకుండా లేను నేను నా భావాలు అల్లరివి ఒంటరివి తుంటరివి అచ్చంగా నా భావాలు మనిషివి ఎల్లలు దాటి అల్లనసాగే నా భావాలు విశ్వజనీనమైనవి నా భావాలు ఉదాత్తమైనవి అవి ఉత్తవి చెత్తవి కాదు కొత్తవి నా భావాలు కులంలేనివి మలినం కానివి మతానికి చెందనివి భాషకి అందనివి నీతి నిష్పాల నడిచినవి కొన్ని నీతి తిప్పలు విడిచినవి కొన్ని భేషజం లేకుండా నిర్భయంగా నిజం వెదికే భావాలు ఆశా గమనాలు కలల గగనాలు నైరాశ్యపు తుఫాన్లు అనుభూతుల స్వర్గాలు ! నిస్పృహల సుడిగుండాలు నీతీకోణంలో ఆగడాలు వైరుధ్యాల వలయాల్లో చిక్కుకుని బిక్కచచ్చి తల పగులగొట్టుకొనే భావాలు చంధోబద్ధం కాని వచన కవితలా నా భావాలు నియమ భగ్నాలు వర్తమానపు సవాళ్లను ఎదురుకొంటూ సమీక్షతో అన్వేషణలో సొగేవి ప్రశ్నల శరపరంపరలు నా భావాలు నా అకలి నిద్ర కోరికలు సుఖలాలసత నేను కేంద్రంగా నా చుట్టూ తిరిగే నా ఆలోచనలు నగ్నంగా నర్తించే వర్తించే ప్రవర్తించే ఊహలు నేను శిశువును కాను పశువును కాలేను మనిషినైన నా భావాల సారాంశం మానవత వాటి లక్ష్యం మానవునిగా శిర సెత్తుకు తిరిగీ యోగ్యత

కప్తమాన ిత్తుం ననన క యాంత్రిక నియంత్రణ జీవితాన్ని శాసిస్తున్న యాంత్రికత సంగీతాన్ని శాసిస్తున్నది 1 ఆత్మల్ని సమర్పించుకొనే అనుభూతిని కలిగించే అఖండ మేధావి గాయకుడు |! హాయిగా స్వేచ్చగా ఆర్తి పూర్తిగా విష్పారే గాయకుడి సుస్వరం నిన్నూ నన్నూ మురిపించి మైమరిపించే అపూర్వగాన గాంధర్వం మనల్ని మంత్రముగ్భల్ని చేయకముందే ఆధునిక సంగీతంలో అనివార్యమైన ఆర్కెస్ట్రా యాంత్రిక వాద్యమోతల మూతులన్నీ ఒక్కసారి తెరిచి పెద్దగా చప్పుడు చేస్తూ మన ధ్యానానికి భంగం కలిగిస్తుంది రెప్పపాటులో ఆధునిక యాంత్రిక ప్రపంచంలోకి విసురుగా లాక్కొని వస్తుంది సినిమా నృత్యాల డ్రిల్‌ పరేడ్‌లా ప్రత్యక్షమవుతుంది! లై లౌక్యంగా అన్ని సాంప్రదాయాలనూ మరిచిపోకుండా అన్ని మామూళ్లనూ లోకం పోకళ్లనూ

వైవిజయనర్సిందోరట వే జాగ్రత్తగా అంటి పెట్టుకుని బ్రతుకు తెరువుకై బ్రతకవలసి వున్నదనే స్పృహ అదేనా సామాజిక జీవన చేతన అదే నా యాంత్రిక జీవన యాతన కవిత్వంలోనూ సంగీతంలోనూ మనిషిని మనిషి కౌగలించుకోనీయకుండానూ ఆశయానికి అత్మ సమర్పణలోనూ ఆత్మీయతా అనుబంధాలూ 'పెంచుకోకుండానూ సత్యానికి సర్వాన్ని ఒడ్డడంలోనూ త్యాగానికి అవరోధంగానూ నిజాల నించి జాగ్రత్తగా తప్పించుకుంటూనూ ఇలాగేనా క్రమశిక్షణగా వుండడం అంటే ఏ జవాబుదారీ లేని లౌక్యం అనే ఆధునిక సామాజిక యాంత్రిక లక్షణం ఇదేనా ఈ యాంత్రిక నాగరికధా శిక్షణ గాయకుడి గొంతులో పచ్చి వెలక్కాయ కవి కళ్లకు కామెర్ల లోకం శ్రోతల పాఠకుల అనుభూతులకి ముక్కుతాడు అధికార నియమబద్దుల్ని ప్రజా ప్రయోజన ఆచరణాత్మక మార్గంలో పయనించకుండా ఘనీభవింపజేసే డ్యూటీ మైండ్‌ సహజ మానవతా స్పందనకి అడ్డుగోడ!

8 కద్తీమూన చత్తుం తూనికలు ప్రయోజనం అంటే నా ఉద్దేశ్యంలో ప్రాఫిట్‌ మాత్రమే అవుతున్నది ! సంతృప్తికి నిర్వచనం సంపద పెరగడంలోనే దొరుకుతున్నది 1 డబ్బు జబ్బు సోకిందా వివేకం పనిచేయదు విపరీతం అనిపించదు ఇక నాకేమీ కనిపించదు సేవను మరుస్తాను తృప్తికి వెరుస్తాను అభిమానం త్యజిస్తాను నానా గడ్డీ కరుస్తాను వృత్తిధర్మం స్మరించను విమర్శల్ని భరించను బౌచిత్యం వద్దు మానవత్వం రద్దు ఫ్రాపిటెబుల్‌ ప్రపోజల్స్‌ ఏవైనా / ఎలాంటివైనా నాకు ఎంతో ముద్దు ఉపాధ్యాయునిగా చైతన్యమూర్తులైన పసివాళ్లని తీర్చి దిద్దడంలో నాకేమీ ఉపయోగం కనిపించదు డాక్టరుగా పేషంట్లకి ప్రాణాలు పోయడంలో నాకేమీ పరమార్థం అగుపించదు న్యాయవాదిగా న్యాయాన్ని కాపాడడం సమాజానికి మేలు చేస్తుందంటే నాకేమీ నమ్మకం కలగదు ఏ వృత్తిలోనైనా నా దృష్టిలో ఉపయోగం ప్రయోజనం అంటే సమ్‌ మానిటరీ బెనిఫిట్‌ “అర్థం' లేని పరమార్థం ఏదైనా నా దృష్టిలో వ్యర్థమే బతుకు సార్ధకతకి కొలమానం “అర్ధమే

౩. ఇజయనర్సింటోరాపు ల కాలభబ్రమరం

కాలచ(క్రం తిరుగుతున్నది జీవకాలం ళరుగుతున్నది క్షణం మారీ క్షణం చేరీ నిముషమాయెను గడిచిపోయెను గంటదాటీ రోజువేపూ కాలభ్రమణం సాగిపోయెను మజిలి లేకా మరో రోజుకు అలా సాగేటంతలోనే అల్ల అదిగో నెలా గమనం నెలయు తనకూ నెలవు కాదని నిలువ దాయెను కాలగమనం నెలలు అలలై కేలిపోగా వత్సరాలై కదలిపోవగ దశాబ్దాలూ శతాబ్దాలూ ప్రవాహంలో దొరలిపోయెను ఆ క్షణం అత్యంత ముఖ్యం ఈ క్షణం తన ప్రాణప్రదమని కాలజాలపు గురుతులెన్నో దాచుకొనెడీ మనిషి మనసూ భ్రమలు గొలుపును కాలభ్రమరం భద్రపరచును హృదయ కుహరం

10 కద్తీమాన చఅత్తుం ౭2 సమాజాలూ ప్రదేశాలా పల్లెసిమలు పట్టణాలా వెల్లివిరిసిన నాగరీకత రాజ్యవైభవ యుద్ధఘోషలు 'ప్రజాజీవన జ్ఞాన సంపద శ్రమార్షిత విజ్ఞాన సర్వం సవాల్‌ విసర్‌ అందుకొమ్మని కొత్త మార్చులు తెలుసుకొమ్మని జారిపోవును క్షణక్షణమూ చేజారిపోవును కాలబలమూ క్షణం మారును క్షణం చేరును అనుక్షణమూ మారిపోవును మార్చు శాశ్వత సత్యమగునూ కాలమార్చు ఏకమవును కాలమార్పూ మారుకాలం మార్చుకాలం ఒక్కటవును ఊహమార్పూ దేహమార్పూ వేషమార్చూ భాష మార్పూ శ్రవ్యమార్పూ దృశ్యమాద్పూ మార్చు లేనిది కాలమార్చే సంసారం సంస్కారం ఆచారం వ్యవహారం సంస్కృతీ సర్వస్వమంతా

కె విజయనల్సింబోదాప్ర 11 మారుచుండుట సత్యమే సహజ ప్రకృతి ధర్మమే ప్ర బురద దాటే రాయి కాదూ పబ్బాన్ని గడిపే ఎత్తుకాదూ 'పైరవీయో పలుకుబడియో క్షణిక స్వార్థం కాదు కాదూ ఆత్మవంచన అభద్రతతో అనుసరించీ అనుకరించే అనవాయితి అలవాటు కాదు వర్తమానపు అధ్యయనం అంత సుళువూ అసలు కాదూ ఆవహించిన కుటిల జటిలత అవరించిన అత్మన్యూనత విసరివేసీ ఆత్మవంచన ఒదులుకోనీ కొంత సుఖమూ కనులక్రమ్మిన మసక తెరలను తుడిచివేసీ శుభ్రపరిచీ నిజం కోసం వెతుకు ధైర్యం గుండె నిండా నింపుకోని చలించని దృఢ నమ్మకంతో వర్తమానంలోన బ్రతికితే వర్తమానపు దృష్టి కలిగితె మార్పు చలనం కాలగమనం వెంట నడిచే వీలుకలుగును

12 దద్తీమూన శుత్తుం ఆశ

ఆఅశాయుత జీవయాన మెంత మధురమూ

అడుగడుగున నవభావన చిగురువేయునూ

ఊహించని మలుపులెన్ని వూడిపడిననూ

అనివార్యపు నిర్విరామ గమనమాగునా

గమ్యానికి సాగు పయనమాగిపోవునా

ఆపదలెదురై రుదిపీ ఎదను కదిపితే

మదిలో ఎదిగే మనిషికి వెరపు కల్గునా

భావాలను బంధించే త్రాళ్లు పేనితే

ఆలోచన చలనజ్వాల నార్బజాలునా

మనసులోన సంఘర్షణ నిరంతరం అన్వేషణ

మనిషి జీవితం

నిన్నటి నా అవివేకం ఈరోజున గుణపారం

అనుభవాల పునాదిపై రేపటికై ఆలోచన

ఆలోచన అలలు అలలు పెదవులపై వెలుగు కలలు నిద్ధమైన నా న్వభావం నన్ను ఆ నిర్ధిస్ట వరిస్థీతుల నుంచి వేరు చేన్తునుది. నా నవాజన్వభానం నన్ను వరిమితమైన కోణం నించి మాత్రమే విళ్ళు నత్యాన్సి అవగావాన చేసుకోవడానికి బద్దుడ్డీ చేన్తున్పుది.

17-7-77

కె. ఐజయనర్సిందోరావు 13 కొత్త విలువలు

ఒక పదార్థంలో ఎన్నో వైరుధ్యాలు

ఒక చలనంలో ఎన్నో సంఘర్షణలు

ఒక భావంలో ఎన్నో ప్రభావాలు ఒక ప్రస్థానంలో ఎన్నో ప్రవాహాలు ఒక ప్రయాణంలో ఎన్నో మజిలీలు

ఒక ధోరణిలో దాగిన ఎన్నో అభిప్రాయాలు

ఒక సిద్ధాంతంలో ఎన్నో అనుభవాలు

ఒక అవగాహనలో ఎన్నో గుణపాఠాలు

రోజువారీ బతుకులో ఎన్నో మార్పులు

మార్పులకు అనుగుణ్యంగా నేర్చుకోవల్సిన నేర్పులు అందుకవసరమైన ఓర్పులు ఎన్నో మార్పులు చేర్చులు సత్యానికి కట్టుబడడం ఒక సవాలు వంటిది

అగ్నిపరీక్ష వంటిది నిప్పుల మీద నిలబడడం వంటిది

ప్రస్తుత సమాజం కఠిన నియమాలకి కఠోర పరీక్షలకి నిష్ణురమైన నిబద్ధతకి శ్రమతో కూడిన క్రమశిక్షణకి

ఆచరణలో అంత ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం లేదు

తక్షణ వైయక్తిక ప్రయోజనాల్ని

సాధించగల్గడమే దాని పరమావధి

అది సామాజికంగా కల్గించే నష్టం ఒక అనివార్యపు విధి

వ్యక్తి దృక్కోణం నించే అన్నింటినీ అంచనా వేయడం

వ్యక్తిగత లాభనష్టాల ప్రయోజనాలతో ముడిపెట్టడం

నేటి తెలివైన జీవన సరళి!

వేగమైన మార్చులతో నైతిక విలువలలో వైరుధ్యాలతో ఆశయాలలో కనిపించే వెలితిలో కూడా

తనకు తాను ఒక మార్గాన్ని వెతుక్కోవడంలో మనిషి పడుతున్న ఆవేదన వైయక్తిక అన్వేషణ మానసిక సంఘర్షణ కొత్త విలువలకై ఆరాట పడుతున్నది ప్రజల ఆకాంక్షలు పోరాటాలు కొత్త విలువల్ని అవిష్కరిస్తున్నవి

14 ఫర్తీమాన చిత్తం ఆఫ్రెకా ఖండం నుండి ఆఫ్రికా ఖండం నుండి ఆసియా ఖండానికి నైజీరియా నుంచి భారతదేశానికి ప్రజల నుంచి ప్రజలకు నేరుగా ప్రభుత్వాల దౌత్యాలకి వేరుగా అందిన సందేశం | మిలిటరీ నిరంకుశమైనా తిశంకు ప్రజాస్వామ్యమైనా ప్రజాస్వామ్య ఉద్యమ పునాది లేని ఏ రాజ్యాంగ యంత్రమైనా అంతర్జాతీయ కుతంత్రంలో భాగంగానే మసలుకుంటుందనేది నిజం! చమురు కంపెనీ షెల్‌ అయినా మరో బహుళజాతి సంస్థ అయినా మిలిటరీ నియంత అబూచా అయినా మర్యాదస్తుడు మన పీవీ అయినా సోకాల్డ్‌ ప్రోగ్రెసివ్‌ యునైటెడ్‌ ఫ్రంట్‌ అయినా అగ్రరాజ్య వ్యాపార ప్రయోజనాల ముందు దాసోహమే గాట్‌ ఒప్పందాల గాటకట్టు గట్టి క్షబంధహస్తమే స్వేచ్చాయుత మానవతా కోకిల గానం కెన్‌సారో సహజ స్వతంత్ర జనాంతరాళ హృదయ సంగీతం సామ్రాజ్యవాద వ్యాపార యాంత్రిక పదఘట్టనలో కుటిల వ్యవహార డిప్లామాటిక్‌ రాక్‌ట్రాక్‌లో బలికావలసిందే మూగ పోవలసిందే ఓగోని గిరిజన జాతుల నించి

వెవిజయనధిందోం యర్‌ కోయలు గోండులు చెంచులు సంథాల్‌లు అశేష గిరిజన అమాయక భారత జన సామాన్యానికి చేరిన ప్రమాద సంకేతం! వలసపాలన కొనసాగింపులో బానిస తత్వాలని కాపాడుకొంటున్న భారత పాలకవర్గం నిజమైన జాతీయ భావన ప్రజాస్వామ్య వేదన ఏ కోశానాలేని భావదాస్యపు నల్ల దొరతనం ఏవో కొత్తమాటలు నేర్చుకొంటున్నది తెల్ల వ్యాపార దొరల బిజినెస్‌ లైక్‌ సరళిని అనుకరిస్తున్నది వాటి టాక్టిక్స్‌ వంట పట్టించుకొన్నట్టుగా నటిస్తున్నది చిలుక పలుకుల డేగ ముక్కుల బహుళజాతి సంస్కృతికి సిగ్గు లేకుండా స్వాగత నీరాజనాలు పలుకుతూ ఉట్టికగరలేనమ్మ స్వర్గాని కెగిరినట్టుగా బహుళజాతి వ్యాపార సంస్థలతో సమానస్థాయి ఒప్పందాలంటూ బడాయిలకు పోతున్నది బహుళజాతి సంస్థలకి సరళీకృత ఆర్థిక విధానాల్ని బహూకరిస్తున్నది వారి నిరంకుశ వ్యాపార నిబంధనల్ని నిస్సహాయులైన ప్రజలపై రుద్దుతున్నది ఇది ప్రజలకు హాని చేసే దోపిడీ వ్యాపార ప్రకటనల్ని అన్ని చానళ్లలో గుప్పించేందుకు విశ్వరూపం దాల్చిన టీవీలు చెప్పలేని చెప్పదలచని చేదు నిజం! ఇది అగ్రరాజ్యాల అంతర్జాతీయ దగా కోరుతనం ఇది దళారీ పాలకులు జాతికి చేసే విద్రోహం అయినా ఆథ్రికా నుంచి ఆసియాకు నైజీరియా నించి ఇండియాకు ప్రజల నించి ప్రజలకు అందే సంకేతాలు వంచనని బట్టబయలు చేస్తూనే వున్నాయి

16 కప్తీకూన చిత్రం క్విట్‌ ఇండియా స్వాతంత్రోద్యమ స్వర్ణోత్సవ సంవత్సరాన స్వాతంత్ర దినోత్సవ సంస్మరణ దివసాన ఇది ప్రజల సింహావ లోకనం చరిత్ర పునశ్చరణ మహా సంకల్ప అవిష్కరణ నాడు తెల్లదొరతనానికి చెల్లుచీటి క్విట్‌ ఇండియా తెల్ల దోపిడి నల్లగుండెల్లో మారుమోగిన సింహగర్జన ఈనాడు జాతిని నిద్రాణం నిస్తేజం నిర్వీర్యం చేసి భారత ప్రజల బంగారుభవితవ్యాన్ని అవినీతి నల్ణబజారులో తాకట్టుపెట్టి గాట్‌ ఒప్పందాల ఘాతుక నిబంధనల కప్పజెప్పి దర్జా వెలగబెట్టే దగుల్భాజీ నేతలు జాతిని కబళించే పీతలు అదృశ్య నయావలస దాస్యశృంఖలాబద్ద బహుళజాతి కబంధహస్తగ్రస్త దారుణ బుణగ్రస్త వ్యస్త ప్రియభారత జాతీయ వ్యవస్థ ప్రస్తుత దురవస్థకి కారణభూతులు ఎన్నో పార్టీలు పెట్టి ఎన్నెన్నో గ్రూపులు కట్టి ప్రజలకు ఏ జవాబుదారీ లేని వలస రాజ్యాంగాన్ని యధాతధంగా వుంచి మరింత దుర్మార్గంగా నేరమే అధికారంగా మానవత్వాన్ని కొని అమ్మి బేరాలాడి

నిరుపేదల నిస్సహాయుల నిరుద్యోగుల

అమాయకుల ఆళల్ని నట్టేట ముంచి

నిరాశ నిస్పృహల్లో దహించి

అవినీతిని గూండాలను పెంచి పోషించి

దేశం పేరు చెప్పి ప్రజల పేరు చెప్పి

అమ్మను అంగడిబొమ్మను చేసే దళారులు బహంరూపులతో రేఖలతో రాజకీయ వంచనతో

చెట్టు పేరు చెప్పి కాయలమ్ముకొనే దొంగలు ఈ దళారీ నల్లదారలు అందుకే స్వాతంత్రోద్యమ న్వర్లోత్సవ సంవత్సరాన

స్వాతంత్ర దినోత్సవ సంస్మరణ మహా దివసాన

ఇది భారత ప్రజలు చేపట్టిన సమర దీక్షా నినాదం !

వలస రాజ్యాంగాన్ని అమలు చేస్తూ

నయావలస దోపిడీకి బహుళజాతి సంస్థలకి స్వాధీనం చేస్తూ బూటకపు ఎన్నికలే ప్రజాస్వామ్యమని

దబాయిస్తూ దేశాన్ని అమ్మి వేస్తూ

ప్రజలకు జవాబుదారీ లేని ప్రజా ప్రతినిధులు

ఓరీ! నరాధముల్లారా బయటకు నడవండి

ప్రియభారతావని వదలండి

నీతిలేని దళారీ నల్లదొరతనమా క్విట్‌ ఇండియా!

చేదు ఉగాది పచ్చడిలోని చేదు నాలుకకు వెగటును కల్లిస్తున్నది అది మరీ జీవితంలాగే తయారయింది సహజమనే తీపీ సత్యపు వగరూ సుఖాల మామిడి ముక్కలు అన్నీ అంతా వేదనల కన్నీటి సముద్రంలా వున్న చేదు నిజంలాంటి వేపపువ్వు కలిసి కఠికచేదై రుచిని కోల్పోయింది కోయిల రాగం ఎలా విన్చిస్తుంది పల్లెల్లోనైనా పచ్చదనంలేని పరిస్థితి. పర్యావరణంపై జరిగే యాంత్రిక కాలుష్యానికి విస్తుపోయిన ప్రకృతి వికృతిగా మారిన ప్రకృతి ఏ మొహం పెట్టుకొని సింగారించుకుంటుంది ! ఇక సామాజిక జీవనం నిరాశాజనకపు భవిష్యత్తు నిర్వీర్యపు వర్తమానాన్ని తొక్కుకుంటూ నిశ్శబ్దపు గతంలోకి జారిపోతుంటే నిస్సహాయుడై కూర్చున్న మనిషికి పంచాంగాలను వినే కుతూహలం పోయింది ఏ తుఫాను విసురుకో కదులుదామనుకొనే చైతన్యహీనుడ్ని ఏ సంవత్సరాది కదిలించగల్గుతుంది ఆకాశాన్నంటే ఆకలి ఏడ్పులు నింగినిముట్టే దరిద్రుల నిట్టూర్పులు కూడా

౩ బజయనల్సంబోడాప్రు 19 ఆలోచనల్ని రేకెత్తించలేని కర్తవ్యాన్ని బోధించలేని ఈ జడత్వం ఏ నవ వసంత మధురగానానికి కరుగుతుంది ఏ ప్రళయరుంరూమారుతానికో విరగాలి గాని అంతేమరి కాలం లాక్కువస్తే వచ్చిన దండగ మనిషికి ఏ పండుగ నిండుగా తోస్తుంది తప్పదు ఆత్మవంచకుడికి వ్యాకులాన్ని సోమరిపోతుకు దిగులును కర్తవ్య విమూఢుడికి అసంతృప్తిని కేవలం కలల్లో బతికేవాడికి అశాంతిని భరించక తప్పదు రేవు వదవోయి వదవోయి వదవోయి నేస్తం వదవోయి ముందుకే వదవోయి పోదాం ఎన్సన్టి కష్టాలు ఎద్దురైననేమీ మనదోయి తుదిగెలువు మనదోయి రేవు కాయకుము అవకాళశానాదాల కొమ్ము ఆటుపోట్ల మయముళఈ సొగరమ్ము కెళటాల కెదురీది సొవానివి కమ్ము నరికించు గమనించు వరినలములను బైతన్య మూర్తులౌ వ్రజల న్సృందనము వడ్డించు ఎిన్తరి కాదు జీవితము పోరాడి సాధించు నీదు స్థావరము కలకాదు నాన్తనము కాల గమనమ్ము మార్చు మాత్రమే నుమా నిజము శాళ్ళుతము

కర్తకూన -ణిత్తం 20 సహా న టన కుల భారతం 1] ఎన్నెన్నో జాతులు తెగల అక్రమణలు జరిగేనిచట అ తెగలూ ఈ కులాలలో ఈ కులాలు ఆ జాతులలో అటుఇటు ఇటు అటుగా కలిసి పెనవేసుకు మమేకమవుతూ కొనసాగిరి ఈ హిందువులే స్థానికులగు ఈ హిందువులే కనిపెట్టిరి కొత్త మతములను చేరుకొనిరి ఇచటకు వచ్చిన మహమదీయ జైస్తవ మతముల ఏ మతమో ఏ కులమందో జన్మించిన ఒక పాపానికి ఏ కులమో ఏ మతమందో జన్మించిన ఒక శాపానికి అలవాటుకు ఆచారానికి అనాచార అనవాయితికి కుటుంబాల వారసగాటకు ముడివేసిన విధి ప్రాశాన్సిక్రి బలిపళువులు భారతదేశపు అత్యధికులు ఈ హిందువులు

౩ విజయనర్సింటోదాక్రు 21 ననన నననననననననననననననననననననననాననాననమననానననాననననననతానాసననన వై చతుర్వర్ణ విభాగాలుగా చలామణీ అయిన వ్యవస్థను చతురంగా స్వార్థం కోసం వాడుకున్న వ్యక్తులు ఎవరో చతుర్వర్ణ చట్రపు పరిధికి భిన్నంగా అమానుషంగా పంచములుగ సహ మానవులను విభజించిన శక్తులు ఏవో ఆ కాలపు ఆ ధర్మానికి ఏమాత్రం పోలిక లేని ప్రపంచంలో ఎక్కడలేని ఈ విభజన ఎలా జరిగెనో బానిసలుగ సాటి మనుషులను పశువులుగా వాడిన నాటి బానిస యజమానుల తీరున కనిపించును ఈ దుర్మార్గం తరతరాల జీవన గమనం తొలిచినట్టి గాయాలెన్నో మనిషిపైన మనిషే చేసిన మహా ఘోర అపరాధాలు దోపిడీని కాపాడడమే ధర్మంగా కొనసాగింది మార్చలేదు నాటికి నేటికి ధర్మంలో అధర్యగదమనం శతాబ్దాల తరబడి సాగిన

29 వస్తదూన చత్తుం ఈ సాంఘిక అమానుషత్వం దోపిడిపాలక వర్గాలకు దొరికిన ఆయాచిత అస్త్రం 8 విశ్వవ్యాప్త పోరాటాల నిగ్గుతేలె జన చైతన్యం ప్రతి జాతీ సంస్కృతిపైనా కొనసాగే దోసిడి ధర్మం రూప్పుమాపు విష్ణవకాంక్ష శేగెను పీడిత హృదయాల గిరిజనులూ దళితజాతులు ఉద్యమించె మహిళా లోకం వెల్లువలా పొంగిన ఉద్యమ పీడిత జనహృదయావేశం ఆధిపత్య దోపిడి వ్యూహం గమనించీ అడుగీయాలి జనజీవన సమరంలోనా సాధించిన మానవ విలువలు నిలుపుకొంటు కొనసాగాలి సంస్కరణను సాధించాలి గ్‌! నూటికి ఒక యాభై శాతం దారిద్యపు రేఖకు దిగువన నిరుపేదల బ్రతుకుల బాధలు ప్రతి కులమున నలిగిరి పేదలు

౩ బజయడనర్సిందోరావ్రు 29 పేదరికం పోవాలంటే కావాలా కులపోరాటం ప్రతి కులమున నలిగే పేదలు కారాకుల యజ్ఞపు సమిధలు మానవతను విఘాత పరిచీ సంకుచితం పెంచే తత్వం కులంలోన కూరిందంటే ఎవరి కొరకు కులతత్వాలు ? ఎవరికొరకు కుల సంఘాలు ? కుల పెద్దల కులసంఘాల కుల నాయకుల పోరాటం కులంలోని కొందరి వృద్ధికి బలి పశువులు ఆ కులపేదలు ! దేశంలో కులాల మొత్తం లెక్కించీ విభజించేస్తే నిరుపేదల భవిష్యత్తునూ కులపెద్దలకే వదిలేస్తే జరిగేనా వారికి న్యాయం ఎండమావి తీర్చే దాహం బలిసిపోయె కుల యజమాన్యం గాలిమాట సాంఘిక న్యాయం ర్‌ ఏనాడో కాలం చెల్లిన బ్రాహ్మణీయ మనుధర్మాలకు

24 కద్తమాన 'లుత్తుం వారసులై సాంఘిక మార్పుకు అవరోధులు విరోధులెవరో భూస్వామ్యపు దోపిడి సంస్కృతి విషవాయువులెవ్వరి చలవో స్పష్టంగా కనిపెట్టాలి ప్రజల ముందు నిలబెట్టాలి ప్రజలెవరో విరోధులెవరో పరికించని క్రోధావేశం పనికిరాదుగా లవలేశం కులవాదం కుటిల వివాదం కులంలోన పుట్టిన దానికి కారెవరూ అర్హమనర్హం సమాజ గతి పరిజామాలని గమనించని అజ్ఞానాలూ కరడుగట్టి కాలం చెల్లిన

చాంధసత్వ ధర్మం చెల్లిక!

6

ఏనాడో కాలం చెల్లిన (బ్రాహ్మణీయ మనుథర్మాలకు కనిపించే ప్రతి బ్రాహ్మణుడూ కారణమే అని అనుకొంటే అవుతుందది దారుణ భావన ! అభ్యుదయపు మార్గంలోనా పయనించే ప్రతి మార్పునకు వైతాళికులయి నిలచేటి

౩. బిజయనర్సింటోరావు 25 మహనీయుల సరసన నిలిచే వరుసలోన బ్రాహ్మలు కలరు అణచివేత ఆధిపత్యతల ఎదిరించే ప్రజాపోరులో మార్చు కొరకు పరితపించెడి మానవాత్మ ఆరాటంలో పేద మధ్య తరగతి ప్రజలే అధికులైన బ్రాహ్మలు కలరు కందుకూరి దేవులపల్లీ రాచకొండ కొడవటిగంటీ గుడిపాటీ వెకటచలమూ సుబ్బారావ్‌ పాణిగ్రాహి గురజాడా శ్రీశ్రీ లెవరూ సామాజిక చైతన్యానికి కులం కాదు ఏ అవరోధం 7 సంప్రదాయ ్రేమికులైనా సద్ర్పాహ్మలు పెద్దలు కూడా సంప్రదాయ వలయంలోని ఛాందసతను వదిలేయాలి సామాజిక సంఘర్షణల సారాంశం పరికించాలి దళితవాద ఆవేశంలో ఆవేదన గమనించాలి

26 ధస్తధూన శత్రుం సహ మానవ వివక్ష చూపే ధర్మసూక్ష్మ సారాంశాలను గ్రహించకా జపించుతుంటే త్యజించకా స్మరించుతుంటే అవదా అది సాంఘిక ద్రోహం విభజించే పాలక వ్యూహం!

!

ఏ ధర్మం మానవజాతిని వేరుచేసి అణీచేస్తుందో

అది దోపిడి పాలకధర్మం నేరమయం ఆ సంస్కారం అమానుషం గక్రూరం హేయం | సమాజగతి ప్రగతి బాటలో జనజీవన సంఘర్షణలో నిగ్గుతేలె మానవ విలువలు ఆధిపత్య దోపిడి సంస్కృతి నిర్మూలన మానవధర్మం!

సహ మానవ శ్రేయం కోరే మానవకే మన ఆదర్శం కులవాదం కుటిల వివాదం జడ భరతం పని పట్టాలి సామాజిక ప్రగతికి ప్రజలు సహగాములుగా నడవాలీ

కెబజయనలందోరాట ల. స్వర్ణోత్సవ సవాళ్లు

ప్రజాస్వామ్య సమసమాజ మతాతీత వేదిక ఇరవయ్యారవ జనవరి వచ్చిందోయ్‌ వేడుక అర్థరాత్రి స్వాతంత్ర్యం దాటెను అరశతాబ్దం నాల్గవ దశకం నిండెను గణతంత్రపు మహోత్సవం పరామర్శ చేద్దాము పదండి మన సోదరుడ్ని నడివయసుకు చేరుకున్న భారతీయ పౌరుడ్ని చెప్పవయా సగటు మనిషి మనసు కాస్త విప్పు కవి గారడిగిందానికి కాస్తయినా నప్పు మొగమాటం నీకింకా వదిలినట్టు లేదే పోనీలే ఒక్కొక్కటి అడిగేస్తా నేనే పార్టీలో నాయకులూ ప్రజాస్వామ్య వ్రతులేనా అధికారులు ప్రజాసేవ పారీణులు అయ్యారా పంచవర్ష ప్రణాళికల ఫలం ప్రజలకందిందా ప్రతి మనిషికి ఈ వ్యవస్థ బ్రతుకుదెరువు చూపిందా ధనం బలం దౌర్జన్యం కాలం చెల్లింది కదా వర్తకంలొ దోపిడికి లంచాలకు అవినీతికి అవకాశమసలు లేదు కదా బడుగు ప్రజలకందరికీ బ్రతుకు బెంగ వదిలిందా అభద్రతా భయం పీడ ఎవ్వరికీ లేదు కదా కులం పేర అణచివేత మతపరమౌ వైషమ్యం సమసిపోయినట్లేనా

28 భద్తీమూన చుత్తుం

న్యాయం నిరుపేదలకి అందుబాటు అయ్యిందా చదువుకొనే అవకాశం అందరికీ కలిగిందా భావిభరత పొరులైన బాలతలెలా వున్నారు వరకట్నపు బేరాలూ బెడదలేవి లేవు కదా వివాహాల విషయంలో సంస్కారం విరిసిందా స్త్రీల స్థితి సమాజంలో ఏ స్థాయికి చేరింది అర్థరాత్రి అమ్మాయిలు తిరగగల్గుతున్నారా పోలీసులు ప్రజల పట్ల ఎలా మసలుకున్నారు గిరిజనుల సంక్షేమం అభివృద్ధి ఎలా వుంది జాతీయత దేశభక్తి ప్రజాస్వామ్య నిబద్ధత సామాజిక సహజీవన సమభావన సెరిగిందా వారసత్వ పరిపాలన కుళ్లు కడిగి వేశారా యాభయ్యేళ్ల మన ప్రగతి చేరాల్సిన గమ్యం ఇవేకదా ఆశయాలు రాజ్యాంగపు లక్ష్యం ఏమయ్యా ఏమిటలా ఉలుకూ పలుకూ లేదు ఏమయింది ఈరోజు ఎందుకలా వున్నావు ?

వ బాధ్యతా లేదని, ఈ మనుమలందరూ, ఎవ్వడూ వమీ చేయనవనరం లేదని,

అంతా వ్యర్ణమని, ఆ భోరణిలో సాగిపోయే ఆలోచనలు

12972

కైవిజయనల్సంటోరా వా ఉగాది సామాన్యుడి ఆశల సమాధి జాతీయ స్రవంతి నుండి అలా జారుకుంటూ వెళుతున్నవాళ్లు అంతర్జాతీయ స్రవంతిలో భాగమౌతున్న వేళ సాంప్రదాయ సాంస్కృతిక శిఖరాలని చేరుకోలేనివాళ్లు భ్రష్టత్వం పొందినవాళ్లు జన సంస్కృతిని నిర్మించుకొంటున్న వేళ మనుషుల క్రింద లెక్కించడానికి వీల్లేని మురికి అలగా జనాలు విశ్వమానవ సంస్కృతిలో విలినమవుతున్మ వేళ ఇవ్వాళ్ల తెలుగు ఉగాది అధికార రంజిత సాంస్కృతిక వైభవాలు పూర్ణకుంభాలు వేదికలదిరే రాజకీయ ఢంబాలు ఇవాళ ప్రజల ఉగాది అధికార వంచితుడైన సామాన్యుడి ఆశల సమాధి రాజకీయ పర్యావరణం అవినీతితో కలుషితమై నిర్వచనాలు మారిపోయాయి అడుగడుగునా పైరవీల గండాలు లంచగొండి సుడిగుండాలు పరచుకొన్నాయి

౩౦ కర్తకూన చత్తుం ఏ వినతి పత్రమూ ఏ నివేదనా న్యాయమైన ఏ అభ్యర్థనా నేరుగా సజావుగా గమ్యాన్ని చేరుకోదు సామాన్యుడి మొర అధికార పీఠాధిపతుల చెవికి పడదు అడుగడుగునా వంచనకు గురయ్యే సామాన్యుడి వ్యధార్థ జీవితం కనిపించదు నిర్ణయం ఎంతకూ తెమలదు - అమలు ఏ మాత్రం జరగదు అది అధికార యంత్రాంగ సహజ సాంకేతిక లోపం సామాన్యుల పాలిట శాపం కోయిలపాటలు కొమ్మల చిగుళ్లు బీటలు వారిన ఆశలు గుండెల పగుళ్లు నవ వసంత శోభలు కొత్త పన్నుల క్షోభలు రమణీయ ప్రకృతి సౌందర్యాల బదులు అందమైన ప్రకటనల అంతులేని వ్యాపారాలు కలగాపులగంగా అలుముకున్న వాతావరణంలో పాటల నుండి మాటలకు మాటల నుండి కాగితపు పుటలకు రేడియోలకు టీవీలకు వాటి ఛానళ్లకు పాకుతున్నాయి ఆహ్లాదం చెందవలసిన హృదయాలు నిర్వేదంగా నిర్ణిష్తంగా మిన్నకుండినాయి ఇవ్వాళ్ల ఉగాది సామాన్యుడి ఆశల సమాధి

వెవిజయనర్చంటోరాత వైరుధ్యాలు అగాధాలు విభజించిన చిత్రమైన సమాజం అవగాహన లోపించిన సంశయాల దుమారం అర్థమేది గ్రహించకా స్వీకరించు ప్రమాణం గమ్యం నిర్ధారించక బయలుదేరు ప్రయాణం నిబద్ధతను వదిలివేసి గొంతు కలుపు నినాదం పరిష్కార మార్గంలో చెలరేగే వివాదం అనుభవాల నేర్చుకొనని అవివేకపు తత్వం గ్రంధాలను ధర్మాలను వల్లెవేయు నిత్యం చారిత్రక పరిశీలన మరిచినట్టి జాడ్యం తరతరాల నరనరాల వ్యాపించిన మౌఢ్యం మనిషికేమి విలువలేని మహా గొప్ప మతాలు అణచిపెట్టు ధర్మాలకు శోధించును గతాలు అనివార్యత ఊహించక వులికిపడే విలాపం పరిణామపు క్రమగతినీ పరికింపని విషాదం నిజం వెతుకు సాహసాన్ని విడనాడిన సమూహం నిజంతోని పనిలేదని భ్రమలో మను వికారం అవగాహన లోపించిన వర్తమాన సమాజం అగాధాలు విభజించిన సంశయాల దుమారం

32 కర్తీకూన 'బత్తుం జ్ఞానానికి మూలం

భావమేనోయీ పాటకు ప్రాణం

భావమునకేమో వాస్తవ మాధారం

కలలు కల్లలతో అల్లేటి కథలూ

తెలిపి తెరిపించ లేవోయీ కనులూ

నిజము నీ చుట్టూ నీవున్న బ్రతుకే

నీకు నీ కథకూ కావాలి సరుకూ

కధకి కావాలోయ్‌ కనిపించు నిజమూ

కవిత కుండాలోయ్‌ కదిలించు గుణమూ

గతపు పండితులూ ఘనాపాఠరులంతా

మనకు నేర్పిందీ గ్రహచారపు చింతా

సోమరి ఊహలూ దోపిడి కలవాలం

(శ్రమయే మానవ విజ్ఞానపు మూలం నేను నాప్రవం చాన్సి, నాకు అనుకూలమైన, నాకు విజయాన్సి సాధించి పెట్టగల, నాకు ఉత్సావోన్లి, నంతోషాన్టి నమకూర్చగల దానినిగా నృష్టించుకొనేందుకు నాకు నమస్త అవకాశాలను, నర్వ వొక్కులనూ (వ్రసాదించాడు గనక్క

7973

ఇఐబజయనర్సింటోర యి మాకీ సినిమాలొద్దు

మా చుట్టూ జీవితాన్ని వికృతపరిచి మమ్మల్ని వినోదించమని ప్రేరేపించే సామాజిక జీవన కోణాలని అల్లిబిల్లి కల్లబొల్లి కాకమ్మ కథలు చేసే ప్రజల సామాజిక జీవితానుభూతులకి సంబంధమేలేని అభూతకల్పనల్నీ అసహజ ఉద్వేగాల్సీ సృష్టించి బూటకపు సెంటిమెంట్లతో సున్నితమైన యువతరం మనోభావాలపై అరాచకమైన భయంకరమైన దాడిచేసే ఈసినిమాలొద్దు పనికిమాలిన పొతరోత విలువలకి చిలుక పలుకుల కొత్త వలువలు చుట్టి కొత్త బూతుల పాటలు కట్టి అంగాంగ విన్యాసాల కాముక నృత్యాల విలయతాండవాలతో మానవత్వాన్ని మలినపరిచీ స్రీజాతిని అవమానపరిచి వెకిలిగంతు లేసే విష సంస్కృతితో యువతరం మీద విరుచుకుపడే ఈ మహమ్మారి సినిమాలొద్దు ఈ సినిమాల్లో నిజం ధ్వనించదు నీతి కనిపించదు జీవితం పొాడసూపదు ఏదో ఒకచోట ఎక్కడో ఒకచోట వీలుదారికితేచాలు మానవత్వానికి సహజత్వానికి వెన్నుపోటు

34 పస్తమాన లుత్తుం స్రీల వ్యక్తిత్వం మీద పిడుగుపాటు ఏమిటి వీరందించే కాలక్షేపం ఏమి వినోదం ఏది హాస్యం ఏమిటి వీరి ప్రబోధం వీరి వుపదేశం ఊహల్ని దారితప్పించి భావుకతని భగ్నంచేసి కలల్ని మలినపరిచి జీవితాన్ని వికృతం చేసి సామాజిక సంబంధాల్ని అపహాస్యం చేసి జీవిత వాస్తవికతని అపభ్రంళం చేసి అసందర్భమైన డ్రిల్‌ పరేడ్‌ నృత్యాలతో స్త్రీని ఆటవస్తువుని అంగడి బొమ్మని చేసి అడుగడుగునా అవమానపరిచి ఒక నిజాన్ని చూపడం పేర వందరెట్ల అతిశయోక్తులతో దౌర్జన్యాల్ని హింసాత్మక నేరాల్ని క్రార్యాల్ని భూతద్దంలో చూపించి గూండాయిజం అంటే గుండెలవిసిపోయేలా మంచితనం వుంటే మసైపోతారన్నట్టుగా అన్యాయాన్ని ప్రశ్నించేవాళ్లు అధోగతి పాలైతారన్నట్టుగా యువతరంలో పిరికి మందునీ పలాయనవాదాన్ని ప్రేరేపిస్తారు ప్రజలు దద్దమ్మలుగా పిరికి వెధవల్లా అలా ఉండిపోతే కొందరు అరాచక యువకులు అభినవ హీరోల్లా హఠాత్తుగా వూడిపడి ఆదుకొంటారు అంతటి విలన్లనూ మట్టికరిసించేసి చావగొట్టేసి కథని అలా అంతం చేస్తారు సమస్యలు అలా కంచికి వెళ్లిపోతుంటాయి అడుగడుగునా విభిన్న రూపాలలో తలెత్తే జనజీవన ప్రతిస్పందన ప్రజల ఆకాంక్షలని చూపించలేని ఈ కాలక్షేపం వద్దు ! ఈ సాంస్కృతిక కాలుష్యం వద్దు

మ్యైవిచయనలంతోత యేల్‌

మదర్‌ థెంసా

'సేవ నేర్పు గురువు (ప్రేమ కల్పతరువు

సేవ నేర్చు టీచర్‌ ప్రేమ ఆమె నేచర్‌

తెలుసా మా మదర్‌ థెరిసా మా మదర్‌

భరతావని నలరించిన భవ్యదివ్య చరిత

మానవతాదాత (ప్రేమ శాంతిదూత

నిర్మల సేవాపూరిత మతాతీత ఆప్యాయత

మానవ కరుణా ప్రదాత మదర్‌ విశ్వమాత

అసహాయుల సేవలోన దాగిన అనందం

సహమానవ [్రేమలోన దొరికేనని దైవం

ప్రవచించిన మహాత్మ ఆమె విశ్వమాత

అసహాయుల అభాగ్యులకు ఆమె తోడునీడ ఆశ పెంచు మేడ

త్యాగానికి మేరు సేవ ఆమె పేరు

తన సౌఖ్యం తన స్వార్థం చూసుకొనే లోకం

చూడలేని సత్యం సహమానవ ప్రేమేనని

అసహాయుల సేవేనని చూపించిన దేవత

చెదరి గుండె చెదరి పడిన బడుగుల కోదార్పు

ఓదార్చే అమె ! ఓర్చు అమె నేర్పూ

ఆమె పేరు సేవ శాంతి నింపు తోవ

'సేవయె తన ధర్మం సేవ ఆమె దైవం

సేవ ఆమె బోధ సేవే తన సర్వం

మానవతాదాత ఆమె విశ్వమాత

36 ఫర్తమాన శుత్తుం త్యాగం మితభాపష్ని కర్తవ్య పరాయణత జనసేవా తత్పరత వినయం వివేకం వీరోచిత బలిదానం త్యాగం స్వయం ప్రకాశక సూర్యబింబం మానవత్వపు బెన్నత్యానికి సజీవ ప్రమాణం త్యాగం మితభాషి త్యాగానికి మాటలు రావు చోరు నొచ్చేఆ గొప్పలు చెప్పుకోవడం వట్టి వాగాడంబరం అసలే నచ్చవు నిళ్శబ్దంగా నిర్భయంగా నిన్సంకోచంగా నిస్వార్ధంగా ఆత్మ బలి తర్చణం సదాశయానికే సమర్పణం ప్రగతిశీల మానవ పరిణామ క్రమంలో స్వాతిశయం లేకుండా సర్వస్వాన్ని ప్రజలకి ధారవోసిన వాళ్లెందరో ఏకాలానికి ఆ కాలంలో వర్తమానపు వర్తమానం అందక మానదు మనసున్న మనిష్టైన వాడికి తనదైన కర్తవ్యం స్ఫురించకుండా వుండదు ఇకపోతే గడుసువాళ్ల గడబిడ సమాధుల్ని సుస్థిర పునాదులుగా చేసుకోవడం మీద వాళ్ల యావ హడావుడి ఎప్పుడూ వుండేదే అన్నింటా వారు ఎప్పుడూ ముందే అందుకే పంక్తుల్ని కాదు వాటి మధ్య ఖాళీల్ని చదవాలి పదాల శబ్బాల్ని కాదు వాటి గుండె చప్పుళ్లు వినాలి త్యాగాల్ని అదే పనిగా పొగిడేవాళ్ల అత్మల్ని తడిమి చూడాలి చరిత్రని అర్థం చేసుకోవడానికి సృజనాత్మక ఆర్ధ హృదయం కావాలి

దేని కొరకు సాహిత్యం

చెలరేగే భావాల్ని బంధించే చంధస్సు కోసం అందమైన మాటలకోసం వెతకడం కొత్తవాళ్ల వెర్రి అయితే నిర్జీవమైన భావాల్ని అందమైన ఛందస్సుతో

అలంకరించి జబ్బలు చరచుకోవడం పాతవాళ్ల సాంప్రదాయం ఇద్దరిలో సాధారణం నిజాన్ని వెతక్కపోవడం

పాటలు! మాటల కోటలు నిర్మించి కవులనిపించుకొని మురిసిపోయేటందుకు కాదు

స్వార్థానికీ సాంప్రదాయానికీ సత్యాన్నీ సంఘర్షణనీ బలిచేసి రాజీపడి నిద్రపోయి అలవాటునీ అస్వతంత్రతనీ కావులించుకున్న భావాల మీద ఈటెలు విసరడానికి

వెతకాల్సింది మాటల కోసం కాదు

దేశంలో కోట్ల మంది నిరుద్యోగులు పెరిగిపోయే కారణాల కోసం కుటుంబాలకు కుటుంబాలే ఆత్మహత్యలు చేసుకోవడానికి దారితీస్తున్న పరిస్థితులు కారణాల కోసం

పెరిగే దోపిడికి అవినీతికి అడ్డులేని వైనం కోసం

జీవితం కోసం మానవతకోసం జీవితంలో మార్పు కోసం వర్తమాన సామాజిక స్థితిగతులని అద్దంపట్టే పాటలు రాయండి పద్యాలు కథలూ కవితలూ

ఏవైనా సరే ప్రజల కోసం రాయండి !

38 ఫర్తీమాన ఇుత్తుం

ఆ ఇద్దరు కన్నెపిల్లలు

ఆ ఇద్దరు కన్నెపిల్లలు పుత్తడిబామ్మలు

పసిడిరిమ్మలు పరువంపు కొమ్మలు

కరివేప కొమ్మకి జీవితాల్ని బలిచ్చారు

జీవితంపై అంత విరక్తి ఎందుక్కలిగింది

సృష్టి ఏ అద్భుతమూ వారిని ఆకర్షించలేదా

ప్రపంచం వారి ఆసక్తిని కోల్పోయిందా

జీవితం వారికి నిస్సారమైందా

తల్లిదండ్రులూ బంధువులూ స్నేహితులూ శ్రేయోభిలాషులూ

సంఘమూ ప్రభుత్వమూ దైవం పై విశ్వాసమూ

ఏదీ ఆదుకోలేదనీ ఎవరూ ఆదుకొనేవారు లేరనీ అర్ధం చేసుకొనేవారూ

ఓదార్చేవారూ కరువైనారనీ

ఘనమైన ఈ గణతంత్ర ప్రజాస్వామ్య దేశంలో

తమకు ఏ రక్షణా లేదనీ అడిగేవారే లేరనీ

తమ జీవితం ఏం కానుందో ఏమోననే

భయానక బీతావహ అభద్రతా భావనలో

వాళ్లెందుకలా తల్లిడిల్లి పోయారు

ఆశానిరాశల అంతర్యుద్ధంలో సామ్మసిల్లిపోయారు

ఒక్క అశాకీరణం ఒక్క ఆధారం ఒక్క ఒయాసిస్సు

ఒక్క బతుకుదారి కనిపించని ఎడారి వారి నెందుకు కబళించింది

ఎవరికీ చెప్పుకోలేక లోలోపలే కృంగి కృశించి

ఎందుకు కమిలిన వీ కమలాలు ఎంతగా క్రుమిలిన వీ హృదయాలు

గప్‌చిప్‌గా ఎవరినీ నిందించక ఎవరినీ ప్రశ్నించక

వెవిజయనదిందం య. సామాజిక సహజీవన సమభాగులమని మానవ నాగరికధా సాంస్కృతిక వారసులమని తలపోసే బుద్ధి జీవులెవరినీ నిలదీసి అడగకుండానే తమని మనుషులుగా లెక్కించుకొనే మన పౌరసత్తములెవరినీ లెక్కలోకి తీసుకోకుండానే జన్మభూమి జవహర్‌ రోజ్‌గార్‌ యువజన మహిళా సంక్షేమ జనాకర్షణ జాతీయ దుబారా పథకాలు వేటికీ అందకుండానే ప్రజాసంక్షేమ ప్రగతి పథకాల ప్రచారార్భాటాలతో ఊరేగే ప్రభుత్వాధినేతలకి నిద్రాభంగం కల్గించకుండానే అలా వెళ్ళిపోయారేం తల్లీ ఈ క్రియాశూన్య శుష్క ప్రియాల సమాజంపట్ల మీ తీవ్రమైన అసహ్యాన్ని ప్రకటిస్తూ ఆత్మార్పణం చేశారా తల్లీ వద్దు మిమ్మల్ని తల్లీ చెల్లీ అని ఏవేవో కల్లబొల్లి సంభోదనల్తా పిలిచి నేనేదో అతీతుడ్నిగొ తప్పుకోలేను మీరు ప్రకటించిన అసహ్యాన్నించి ఆగ్రహాన్నించి తప్పించుకోలేను పక్కవాడి కష్టాల గురించి పట్టించుకోని ఈ యాంత్రిక మానవ సమూహాల మధ్య దోపిడీ వ్యాపారాలకి స్వార్ధ ప్రయోజనాలకి చట్టబద్దంగా రక్షణ కల్పిస్తూ మనిషిని ఒక చదరంగంలో పావునిగా వాడుకొంటూ ఎప్పుడూ హడావుడిగా బీజీగా కనిపించే తమ వ్యవహారాల్లో ప్రతి పౌరునిలోనూ అభద్రతా భానాన్ని స్వార్ధ మహా సంకల్పాన్నీ అవినీతితో అనివార్య బాంధవ్యాన్నీ కల్పించే నేరపూరిత రాజకీయ నాయకులూ వారి అవినీతి అధికార యంత్రాంగాల మధ్య

ఒక సహజమైన మానవీయమైన జీవించే హక్కుకి

తం దద్తమాన ఇత్తుం మనిషిగా కనీసావసరాల్ని కల్గివుండాలనే ఆకాంక్షకి కూడా నోచుకోలేని దయనీయ పరిస్థితి | అలా జీవించాలనే ఆ కనీస కోరిక ఆ వ్యక్తి లేక ఆ కుటుంబపు ప్రత్యేక సమస్యగా అదృష్ట దురదృష్టాలతో అల్లుకున్న వ్యక్తిగత విషయంగా ప్రభుత్వం సమాజం ఆఖరుకు ప్రజలు కూడా పట్టించుకోవడానికి అనర్హమైందిగా అస్పృశ్యమైందిగా భావించే ఈ దారుణ భారతంలో ఎవర్ని ఏమనాలి? మనిషిని ఇంత ఒంటరివాడ్ని ఇంత స్వార్ధపరుడ్ని చేసి అభద్రతా ఆందోళనతో అవినీతితో రాజీపడి ఇలా బతికేలా శాసిస్తున్న శక్తులు ఏవి? కనీస అవసరాలు తీరక ఆకలితో అప్పుల బాధల్లో కుటుంబాల సామూహిక అత్మహత్యలు వరకట్ల పిశాచి ఆడపిల్లల ఉసురుపోసుకొంటున్న సమాజంలో అమాయక కన్నెపిల్లల ఉరిచావులు రోజూ జరిగే రోడ్‌ యాక్సిడెంట్లలా అలా సంభవిస్తుంటే అంతకంటే ఏవో అతి ముఖ్యమైన రాచకార్యాలతో మునిగితేలుతున్నట్లుగా కనిపించే వీటితో సంబంధంలేని ప్రజా సంక్షేమ అభివృద్ధి పథకాలేవో కొనసాగిస్తున్నట్ట హడావుడి చేసే పందికొక్కు నాయకులు 1 (కరీంనగర్‌ జిల్లా ముల్కనూరు గ్రామంలో ఇద్దరు అక్కచెల్లెళ్లు కన్సెవిల్లలు కరివేప చెట్టుకీ ఉరేనుకున్నారనే వార్త కలిగించిన ఉద్యేగంలో)

కె ఇజయనల్సింటోరాప్ర త

జ్యుడీషియరీ

ఇంగ్లీషు వాడినించి వారసత్వంగా వచ్చిన

ఇండియన్‌ పీనల్‌ కోడ్‌లో

ఎన్నోరకాల నేరాలకి నిర్వచనాలు 1

నేరాల నదుపులో పెట్టే యంత్రాంగం 1

అడగాల్సిన వాళ్ళు |!

చేయాల్సిన రీతిలో ఫిర్యాదు చేస్తేనే,

నేరస్థల్ని తగిన సాక్ష్యాధారాలతో పకడ్చందీగా

న్యాయస్థానాల ముందుకు తేగల్గితే

మాత్రమే శిక్ష పడే అవకాశం !

అలాకొక

ఎవరేం మొత్తుకున్నా

అందరూ చూస్తూ విస్తుపోతున్నా

ఆగడాలేవీ ఆగడాలుండవు ?

మమ్మల్ని పట్టుకోగలిగినప్పుడు కదా!

మేం దొంగలం! అది నేరస్థుల ధీమా !

కార్యకారణాల లోతుల్లోకి పోకుండా

తమ పరిధిలోకి వస్తే చాలు

వచ్చినవాడ్ని నచ్చిన విధంగా

బాధించడం వేధించడం

అధికార యంత్రాంగపు ఆనవాయితీ

అవినీతి ఒక్కటే అత్యవసర రాయితీ 1

ఈ సామాజిక నేపథ్యంలో

4౭2 థప్తధూన బిత్తుం అందరూ తలాకాస్త బురద పూసుకొన్నవాళ్లే అడగాల్సిన వాళ్లు అడగలేనందున నేరాలు చేస్తున్నవాళ్లే! అయితే దర్జాగా నిస్సంకోచంగా హాయిగా ఇల్లీగల్‌గా సాగుతున్న వ్యవహారాల్లో ఒక అడ్డంకి వస్తుంది హరాత్తుగా అప్పుడే కనిపెట్టినట్టుగా నేనలా అనుకోలేదే అంటే ఇదుగో ఇల్లీగాలిటీ అని ఎత్తి చూపబడ్డుంది ! ఇగ్బోరెన్స్‌ ఆఫ్‌ లా నో ఎక్స్‌క్యూజ్‌ అని దబాయించుతుంది నువ్వు మా క్రిమినల్‌ జ్యూరిస్‌డిక్షన్‌లో వచ్చేశావోయ్‌ అని అక్టోపస్‌లా చుట్టివేస్తుంది అందుకే కారణాలేవైజేనేం కానీ |! పోలీసులంటే కోర్టులంటే ఉలికిపడి హడలి చచ్చేవాళ్లే అందరూనూ! నిజాయితీ లేని జనాకర్షణ పథకాలతో రాజకీయాలు ఓట్లు దండుకొనే భారీ వ్యాపారం అయినప్పుడు జాతీయాభివృద్ధిని జాతికుల మత సమన్వయతని పణంగా పెట్టైనా పదవుల్ని సాధించాలనే ప్రమాదకరమైన పాచికలాడుతున్నప్పుడు ఐ.ఎ.ఎస్‌. అధికారులు సైతం తమలోని అవినీతి సభ్యుల్ని శిక్షించమని కోరుతున్నప్పుడు అధికార యంత్రాంగంలోని అస్తవ్యస్తతలకు విసిగిపోయి

పదయనత యి నిజాయితీగల అధికారులు రాజీనామాలకు సిద్ధపడుతున్నప్పుడు అంతరాత్మని హత్యచేసి కేంద్ర అధికారంలో కొనసాగడానికి నోరులేని అమాయక పశువుల ఆహారాన్ని కాజేసి అలా అంటే ఒప్పుకోనంటూ అట్టహాసం చేస్తూ చిందులేసే అవినీతి దున్నపోతుని శిక్తించాల్సినవాళ్లే బుజ్జగిస్తున్నప్పుడు సహజంగానే జాతి యావత్తూ జ్యుడీషియరీ వేపు చూస్తున్నది రెండు కళ్లూ రేచీకట్టు కమ్మిన ప్రజాస్వామ్యం మూడోకన్ను తెరవాలని ఆశిస్తున్నది ! అయితే ప్రజలు ప్రజా వుద్యమాల పునాది లేకుండా ఏ మౌలిక సంస్కరణా సాధ్యపడదనేది వాస్తవం 1 అలాగే సామాజిక పరిస్థితుల లోతైన అవగాహన లేకుండా పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్యపు ఒక అంగం మాత్రమే అయిన జ్యుడీషియరీ తన బాధ్యతని, పరిమితిని కూడా గుర్తించడం అవసరం ! అందుకే న్యాయస్థానాల తీర్పులు యాంత్రిక సాంకేతిక వైయక్తిక ధోరణితో కాక వర్తమాన సామాజిక జనజీవన సంఘర్షణకి స్పందనగా రావాలి ! నూతనంగా రూపు దిద్దుకోవలిసిన మానవీయ ప్రగతిశీల ప్రజాస్వామ్య భావనకి దర్చణంగా రావాలి తీర్పులు సమాజంలో గుణాత్మక మార్పులకి దోహదం చేయాలి !

ఉత కస్తమాన "లుత్తుం పరిమితం

జీవితం పరిమితం ఆలోచన పరిమితం ఈ జీవన యానంలో నా గమ్యం పరిమితం వైరుధ్యపు వలయంలో నా నిలయం పరిమితం సామాజిక సంఘర్షణ స్వాభావిక సంస్పందన ఈ జీవన గమనంలో ప్రతి మార్పూ పరిమితం వైవిధ్యపు వైరుధ్యపు అనంతమగు ఈ ప్రకృతి తుది లేదను ఈ విస్శృతి అనూహ్యమగు ఈ నిర్మితి కలిగివుంది పరిమితి విశాలమగు విశ్వంలో మనిషి వునికి పరిమితం సాధనాలు విధానాలు నిర్వచన ప్రవచనాలు సందేశం బోధలన్ని పొదిగిన మానవజ్ఞానం అవగాహన పరిమితం ప్రకృతిలో మానవునీ చైతన్యం పరిమితం సామాజిక దశలన్నిట ప్రజ్వరిల్లు విష్ణవాలు వేదాంతం సిద్ధాంతం అస్తికతా నాస్తికతా ప్రయోగాలు ఫలితాలూ మతాలన్ని పరిమితం మన ఊహకు చిక్కుపడని అనంతమగు ఆకాశం ఆవరించి వున్న ప్రతీ అంశం ఒక పరిమితం నా ఊహల అంచుల్లో సాకారంగా నిలిచిన నిర్వచనం పరిమితం సంపూర్ణం సమగ్రమని తనకు తనే సర్వమ్మని తలపోసిన ఊహించిన ప్రతితత్త్వ్వం పరిమితం

స్వెవిజయనలృంపోర యక్‌ మెషినరీ వ్యాక్యూమ్‌ ఒకనాడొక నడిరాతిరి కలిగిందొాక ఆలోచన కనిపించే ఆ మనిషిని నేనేనా నిజంగా ! అవునా! నా ఊహించిన జీవిత చిత్తరువేనా ఇది ! నా సాగిన కలలదారి పరిచింద్‌ ఎడారియా నా వలపుల లే తలపుల ఆ చల్లిన పువ్వులేవి సున్నితమగు అభిమానపు సుకుమారపు చేతులతో అల్లిన హారాలు ఏవి అనుబంధాలేమైనవి అనురాగం ఆత్మీయత అందరాని స్వర్గాలా స్వచ్భమైన గాలికిలా మొహం వాచి ఎందుకలా భలే గొప్ప బళుకుదెరువు లోకం పోకడ తీరు సహజపు స్పందన మరిచిన యధాలాప కలాపము భద్రంగా బ్రతుకంతా జాగ్రత్త పరచనెంచి అపురూపపు జీవికకు భద్రత సమకూర్చ నెంచి పోరాడీ పరుగెత్తీ పోటీపై పోటీ పడి పోటీపడి చచ్చీ చెడి మిగిలిందీ బ్యాలెన్సా !

షర కద్రీభూనక శత్రుం ప్రజలే విధాతలు మళ్లీ వచ్చింది ఉగాది కవి గుండె గొంతు విచ్చింది దొంగల చేతికి తాళాలనిచ్చినట్టు అని ఓ వాడుక దొరతనం చలాయించే వారే దొంగలైతే అది ప్రమాద సూచిక మళ్లీ వచ్చింది ఉగాది పాపం ప్రజలకేం తెచ్చింది నీతి నిజాయితీలను ఆరాధించే భారతీయులు అవినీతి సహజమైంది గా అత్యంత ఆవశ్యకమైందిగా తేల్చేసి పార్టీల ప్రధాన వనరుగా చూపి దాన్నో జాతీయ (్రవంతిగా ప్రకటించాలన్నంత ఆరాటంలో నాయకులు? జాతీయ బడ్జెట్లని మించిన స్కామ్‌ బడ్జెట్లు అవినీతి భారతాన ఎన్నో చీకటి కోణాలు వెలుగులోనికి రాని కుంభకోణాలు చూపడానికి ప్రజాహిత ప్రణాళికలు ! చెప్పడానికి నీతివంతం సిద్ధాంతాలు ! పార్టీలు నడపడానికి అవినీతి చందాలు అధికారంలోకి రావడానికి అక్రమ దందాలు డబ్బు పంచన ప్రజా వంచన ఇది మన పార్టీల గురించి ప్రజల అంచనా అంతకు మించి ఏదో వుందంటే అది ఆత్మవంచన! మళ్లీ ఉగాది వచ్చింది! కొత్తగా చెప్పుకోవడానికేం చచ్చింది? మళ్లీ కొత్త ఫార్స్‌ మరో బోఫోర్స్‌ అన్ని దమనకాండల్ని దౌర్దన్యకాండల్ని మించిన

క బజయనర్సింటోదాక్రు 47 అవినీతి రాజకీయాల హవాలా కాండ! అహా ఓహో హవాలా హవాలా హవాలా దేశం దొంగల హవాలా ఓహో ఆహా దివాలా దివాలా దివాలా జాతి పీతల పార్టీల నేతల రాజకీయాల దివాలా మళ్లీ వచ్చింది ఉగాది ధాత ఉగాది ఏం చెప్పింది ప్రజా ప్రతినిధులు ప్రజలకంటే ఎక్కువేం కాదని | చట్టానికి చుట్టాలు లేరని రాసుకున్న రాజ్యాంగం చూసుకు మురవడానికి కాదని సహజ న్యాయం అమలు పరిచే బాధ్యత మరవాద్దని అధికార యంత్రాంగాన్ని అప్రమత్తం చేసిన జ్యూడీషియరీ ప్రజాస్వామ్య అంగాల్లో ఇంకా పని చేస్తున్న ఉత్తమాంగం | అంధకారంలో ఆశాకిరణం |! మళ్లీ వచ్చింది ఉగాది ధాత చెప్పిన విధాతలెవరని నిరక్షరాస్యత అనేది చైతన్య రాహిత్యమని భావించే అక్షరాస్యులకి కనువిప్పు కలిగేలా ఎన్నికలలో తమ తీర్పుని వినిపిస్తున్న సామాన్య సగటు ఓటర్లు ఎమర్జెన్సీకి బోఫోర్సుకీ పాఠాలు చెప్పినవాళ్లు మండల్‌ గందరగోళాన్ని మట్టి కరిపించిన వాళ్లు అప్పుడప్పుడూ వ్యక్తి ఛరిస్మాని భరోసా నాయకత్వమని భ్రమసినా హఠాన్మరణ దైన్యానికీ కన్నీళ్లకీ కరిగినా అయ్యా కనీ ప్రజలు నువ్వనుకునేంత అమాయకులేమీ కారు! వాళ్లు చరిత్ర నిర్మాతలు మార్చును రచించే విధాతలు

తై కద్తమాన ఇుత్తుం

ధాత సంవత్సరపు ప్రగతి ప్రదాతలు

మళ్లి వచ్చింది ఉగాది

కర్తవ్యం మరిచి ఎగాదిగా ఉగాదిని చూస్తే ఏం లాభం 1

మూర్తులు అవినీతి పరులు అయిన పాలకుల్ని

అలా వదిలేసి తమాషా చూస్తూ కూర్చుంటే

రాజ్యాంగం బ్రహ్మాండంగా గొప్ప ప్రజాస్వామికంగా వుందని

ఇంకా భ్రమలోనే వుంటే!

రాజ్యాంగ పీఠిక ఆదేశిక సూత్రాలు తప్ప

మిగిలిన రాజ్యాంగ వ్యవస్థ అంతా వలసవాద

కంపుకొడుతుందన్నది గ్రహించకపోతే ?

అరాచకమో నిరంకుశత్వమో ఆవహించడం తధ్యం !

అందుకే మేధావులు అప్రమత్తులై

ప్రజల్ని మేల్కొల్పడం

రాజ్యాంగ మౌలిక సంస్కరణలకి

ప్రజల్ని సన్నద్ధం చేయడం ప్రస్తుత కర్తవ్యం :

అయ్యా కవీ,

ధాత చెప్పింది ప్రజలే విధాతలని ! కొందడు మనుమలంటారు వాళ్లు నుఖాలనుభవించడానికే వుట్టామను కొంటాడు దురభ్యిప్రాయంతో మానవులందర్లీ తక్కువ అంచనా వేస్తారు. మానవ జీవితాన్లి గురించి నీచమైన అవగావాన కల్లి వుంటాడు. వాట్లు నుఖంగా జీవిస్తారు. నుఖంగా మరణిస్తారు. కాని మానవుడి అభివృద్ధి మంలో వాళ్ల పొత్రఏమీ వుండదు. మానవమేధ ఆర్జించిన విజ్ఞానం వీళ్లనేమాత్రం లక్ష్రంచదు వీళ్లు చరిత్రలో మిగలరు. వీళ్లకు విళ్ళు మానవాళి సాధించిన గతితర్భం

అక్కరలేదు మానవాళికి వీళ్లూ అక్కరలేదు. క

ఇైదయనతంతో మగధర్మం ఆమెలో అన్నీ వుండాలి (కొన్నే మినహాయింప్తలు) అందం అకర్షణ అవయవ సౌష్టవం ఒంపులు సొంపులు (ఎవరికంటా పడకుండా) ఇతరులు అసూయపడేలా వుండాలి? (అందాల్ని కొలిచే అధికారం భర్త ఒక్కడిదే) ఆమె అణకువ ట్రేమ భక్తి అనురాగం ఆత్మీయత వినయం సేవాభావం కలిగిన ఇల్లాలిగ మగడ్ని ప్రశ్నించే వ్యక్తిత్వం తనని నిలబెట్టుకొనే ఆత్మగౌరవం లేని తనదంటూ ఇష్టాలూ కోరికలూ ఆశలూ ఆకాంక్షలూ మాత్రంలేని నిస్వార్ధ జీవిలా అనవరతం భర్త ధ్యానంలో ధ్యాసలో వుండాలి ఆమె ఒక పూవులా మంచి గంధంలా రుచికరమైన ఫలంలా మత్తెక్కించే మధువులా ఇష్టమైన భోజ్యంలా వుండాలి ! సాటిమనిషిలా కాక కోరిక తీర్చే శరీరంలా వుండాలి మామూలు మనసులా కాక మనసే మగడులా మగడే మనసులా వుండాలి మరికొన్ని ఆమెలో వుండి తీరాలి మగని ఊహాపోహలు ఎలా విస్తరిస్తే అలా ఆమె నేర్చుకోవాలి కొన్ని మార్చుకోవాలి

ఉదాహరణకు తాను పతివ్రతగా వుంటూ పతితుడైన తన భర్తతో బాధ వ్యక్తం కాకుండా హాయిగా వుండగలిగేంతగా అతన్ని అర్థం చేసుకోగలగాలి ఆయన చిన్నపాటి ప్రశంస దగ్గరికి తీసుకోవడం (ప్రేమిస్తున్నానని చెప్పడం అమెకు మహాభాగ్యం అన్నట్టుగా వుండాలి! న్యాయం చెప్పడం మాత్రమే సరిపోదు న్యాయంగా చెప్పినట్టుగా కూడా అనిపించాలి అని తీర్పు గురించి ఒక న్యాయమూర్తి చెప్పిన తీర్చులా వుండాలి మనసా వాచా కర్మణా త్రికరణాలలో పతి తప్ప వేరే గతి వెతకనంత శుద్ధి ఆమెలో వృండాలి ఆమె కదా ! మగడు జాగ్రత్తగా చూసుకొనే అందాల బొమ్మ అప్పుడు కదా! పురుష ప్రపంచం గౌరవించే ఆదర్శపల్ని 1 విషవం మా జన్మహక్షు

(్రుళ్లీ కంవూ కొట్టెడీ దోవిడితా గ్రాజ కుదరదూ

ఆత్మవంచన పొడిగించిన ఆయువగునా బీవితం

నిర్భయంగా నిజం కోనం నిరంతర పోరాట్రన్క

|| మానవత్వవు బెన్సత్యం త్యాగ్బు నిస్వా్ధమే 79/5

౩. ఇజయనర్సింటోదాప్రు వ! దడదడ అలిశెట్టి లు జన మనోగతాన్ని ఎక్స్‌రే తీసే ఫోటోగ్రాఫర్‌ సామాన్యుడి విషాదానికి కుంచె దిద్దిన చిత్రకారుడు ప్రజా ఉద్యమ పల్లవయ్యి ఆలపించిన కవి కమిట్‌మెంట్‌ జీవమయ్యిన కష్టజీవీ కళాకారుడు మారుమూలల బతుకుబాధలు భయం దాగిన రాత్రికోనలు బాధలన్నీ క్రోధమంతా పదునుపెట్టీ అదును చూచీ చెంపపెట్రై తట్టిలేపే కనుల గట్టిన జీవచిత్రం చిన్న కవితలు సన్న చురకలు వంచనను ఛేదించు భురికలు బక్క పలుచని శరీరంపై దాడిచేసే వ్యాధి వ్యూహం అధోలోకపు విలాపాలాపనంలో తన పరధ్యానం ? చుట్టుముట్టీ గుండె చెరిగీ మృత్యుపాశం బిగుస్తుంటే తాను చెందే బాధ మాత్రం దగాపడిన జనం కోసం? దేహమైనా ప్రాణమైనా ధ్యేయ సొధనకోసమేనని క్రాంతి కాంతీ కలంపోరూ కవిత్వం తన ప్రాణశక్తని ఊపిరందని క్షోభలో తన ఊహచిత్రం ఉద్యమాలై మందలించే మంచి మిత్రులు అనారోగ్యం గుర్తు చేస్తే బాధలెంతని ఎగురగొట్టీ మాట మార్చే మందహాసం (బ్రతుకు క్రూరప్రహారాలకు నవ్వుతూ తన ఎదను అడ్జీ విప్లవం తన జీవధారని ఉద్యమం తన రక్తరేఖని విశ్వసించిన వెలుగుదీప్తీ ప్రభాకరుడా అందుకోవోయి మా కరీంనగరపు వందనాలు! లయసయరాలయమ ఇ అద స్స

వర్తమాన బుత్రుం ఈటల యం... న చత

స్వాతంత్ర్యం చవకయ్యింది

ఏమిటిలా ఏమయ్యింది ఎందుకింత వెగటయ్యింది

ఎవరివారి స్వార్థం కోసం స్వాతంత్ర్యం చవకయ్యింది

రెండువందలేళ్లకు పైగా పోరాడీ గెలిచిన ఫలితం

అనుభవాలు రూపొందించిన రాజ్యాంగపు వున్నత లక్ష్యం

అధికారం నెత్తురు మరిగిన మృగరాజుల పరమయ్యింది

ఓటర్లకు గాలం వేసే వేట ఆట మొదలయ్యింది

కులాలకూ పీటలు వేసి మతాలకూ మేడలు గట్టీ

భారతీయులందరి ఐక్యత అలా గాలికొదిలేసి

ఏహ్యమైన దురాచారములు తొలగాల్సిన రుగ్మతలెన్నో

ఎలక్షన్ల అవసరాలను పోషించే వనరయ్యిందీ

రేపుకు ఒక రూపే లేదని అభివృద్ధీ అవునో కాదని

మన లాభం వాటా ఎంతని సీటు గెలుచు మార్గం ఏమని

ఎవరివారి వ్యూహం కోసం చెలరేగే కోలాహలము

అవినీతీ బంధుప్రీతీ చిలికించే హాలాహలము

స్వార్థం జనజీవ స్రవంతిగ అవినీతిని జాతీయతగా

నేరంతో సహజీవనమూ అవతరింపజేసిన ఖ్యాతి

పదవులు తమ ప్రాణం అయిన పతనమైన నేతల నీత్ర

౩ బజయనర్సింటోదాప్రు 53 వ్యసనానికి బానిసలై బాధలని కర్తవ్యాలని డ్యూటీలని బ్రతుకుదెరువు అవసరాలని యధాలాపంగా యాంత్రికంగా తమ ఆంతరంగిక ప్రపంచంతో సామాజిక జీవితంతో సంబంధంలేని అంశంగా హడావుడిగా గడిపేసి నడిపేసి అలవాటుకి అంకితమై బలహీనతకి బానిసలై ఒక రహస్యపు ఒంటరి సుఖలాలస కబంధ హస్తాల్లో బంధీలైపోతారు అదే వారి అసలు స్వభావమనీ సహజలక్ష్యమనీ నిజనైజమనీ తమ జీవిత యధార్ధమని విశ్వసిస్తారు అనాలోచితంగా తమ ఆత్మని ఒక ఇరుకు గదిలో బంధిస్తారు ఒక అలవాటుకి బతుకును బలిస్తారు! చీకటి గదిలో రహస్యంగా దాక్కుని సూదితో చిన్న బెజ్జం చేసి దాన్నుంచి మాత్రమే ప్రపంచాన్ని చూస్తారు కావాలని తెలిసి తెలిసి వ్యసనాలని కౌగిలించుకొని ప్రమాదకరమని తెలిసీ కొనసాగించి ఏదో ధ్రిల్‌కి మైమరపుకి తాత్కాలిక సుషుప్తికి

వీప్తదూన ఇఅత్తుం

అలవాటుపడి అత్మ విశ్వాసాన్ని కోల్పోయి

అపరాధ భావనకిలోనై

ఏదో అపశృతి వెలితి శూన్యం ఆవహించి

దాచిపెట్టలేక అధిగమించలేక

ముఖం చాటు చేసుకొని

దిగులుతో ఒంటరితనంతో కృంగిపోయి

అవ్యక్తపు ఆవేదనతో అలమటించి

నిరాశతో నిస్పృహతో నిస్తేజులై

ఎన్నిసార్లో అత్మహత్య చేసికొని

నిండు జీవితాన్ని నిరర్ధకం చేసుకొంటారు | మీరూ కంటారు మేమూ కంటాము, మానవ జీలితాన్చి గురించి మధురమైన ఈలల్సి కాని మీకా కల నిజం తొకపోయిన్నా ఏ కొందరితో ఆ కల వలించే అవకాళాలుండి అందరికీ ఆ అవకాశాలు లేకున్హా వరవాలేదనుకొని, ఆ కలల్తే నెమరేసుకుంటూ జీవితాన్చి గడిపేస్తారు. మీ చుట్టూ జరిగే అనేక దాడుణాల్సి చూడ నిరాళరిస్తారు. కాని నూకు మానవజీవితమ్మీద ఎంత నమ్మకమంటే, అత్యంత మధురమైన సర్యోత్మృష్టమైన జీవితాని భావితర్రాలక్రు నమకూర్చడానికి మూ జీవితాలు తృణప్రాయంగా అర్సి ౨చబడ్డందుకే మా జీవితాలు వున్సతమైనవి కాగలవని మేం భావిస్తాం

1972

కవిజయనల్పంతోరాట వల్‌ శ్రమని విశ్వసించు జీవిత ప్రయోజనం సిద్దించాలంటే అదృష్టాన్ని కాదు శ్రమని విశ్వసించు కష్టాలని చూసి పారిపోకుండా కాలం విసిరే సవాళ్లని సహజంగా ధైర్యంగా స్వీకరించు జీవితానికి అర్థం దొరుకుతుంది స్వార్థాన్ని మరిచి త్యాగాలకీ సిద్ధపడితేనే జీవితం సార్ధకమవుతుంది కష్టాలకీ కన్నీళ్లకీ పోఠాటాలకీ త్యాగాలకీ అందకుండా సుఖంగా సుందరంగా సంతోషంగా హాయిగా తీయతీయగా జీవితాన్ని ఊహిస్తే నిజానికి జీవితం నిస్సారం అవుతుంది బోర్‌గా సుత్తిగా ఏదో ఒక కాలక్షేపం అనివార్యమై ఏదో ఒక వ్యసనం అందంగా నీ చుట్టూ అల్లుకుని తలబరువైపోతుంది ఏమీ తోచనితనం చికాకు ఎక్కువై కాలక్షేపం జీవితలక్ష్యం అవుతుంది నిండు జీవితం దండగగా తోచి బతుకు శవానికి ఓ అతుకుగా మారి నిన్ను శూన్యం వంటి నిర్ణిప్త= ఆవహిస్తుంది శ్రమని విశ్వసించు జీవితపు విలువ తెలుస్తుంది |

యద అపురూప గంధర్వుడు

అశేష జనబాహుళ్యపు అణగారిన ఆకాంక్షల పాటల్లో పొదిగినట్టి జనమిత్రుడు ప్రియగాత్రుడు ! నిజం తెలుసుకొమ్మంటూ రైతన్నల కూలన్నల రిక్షాతొక్కే రహీమన్న రాళ్లుకొట్టే రామన్నల 'డైవరు మల్లన్నా హమాలీ కొంరన్నల మారుమూల పల్లెల్లో పట్టణాల గల్లీల్లో ఆకలితో అలసటతో వేసారే వేదనతో మించినా ఫలం లేక అలమటించు గరీబులా పేద గుండె చప్పుళ్లను వినిపించే గాయకుడు కళ్లతోని చూడలేని కదిలించే దృశ్యాలను గానంలో చూపించీ కళ్లనీళ్లు తెప్పించీ గుండె తలుపు తట్టి లేపు మనోనేత్రుడతడే జనమిత్రుడు ప్రియగాత్రుడు ; ఓడిపోతే ఏడ్వద్దను తల్లి లచ్చుమమ్మ మాట తలదాల్చిన పుత్రుడతడు సిరిమల్లె చెట్ట క్రింది లచ్చుమమ్మ మనోవ్యధను చెల్లి స్వర్ణ జ్యోతక్కల నిరూపమాన త్యాగాలను ఆలకించి విలపించీ ఆలపించు జనకోయిల జనంపాట గద్దర్‌ ప్రజాగళం గద్దర్‌ అపురూపపు గాంధర్వపు జనగాత్రుడు గద్దర్‌

౩. బజయనల్సింబోరాప్ర క్‌7 ఎవరా పిరికివాళ్లు? పేద గుండె చప్పుళ్లని వినిపించే గాయకుడిని తల్లిచెల్లి త్యాగాలను ఆలపించు కోయిలను కష్టజీవి కిరువైపుల కమిట్‌మెంటుతో నిలిచిన కవిగొంతును ఆర్బివేయు నీచమైన యోచనతో నగరం నడిబొడ్డులోన కాల్పులు జరిపింది ఎవరు? హింసతోడ మానవీయ స్వేచ్చనణచు హంతకులు ప్రజావాజణీ గొంతు పిసికి చంపజూచు నిరంకుశులు ఎవరువారు దుండగులు ప్రజాస్వామ్య శత్రువులు నిప్పుకురియు నిజాలను ఎదుర్కొనే గుండె లేక నిజం గొంతు నొక్కాలని యత్నించే నీచాత్ములు అవినీతి దోపిడీల కొమ్ముకాయు దుర్మార్గులు ప్రజల పైన ప్రజలలోన విశ్వాసం కోల్పోయీ దౌర్జన్యం నీడలోన బ్రతకజూచు పిరికివాళ్లు £ ఎవరు వాళ్లు ఈ చీకటి నరహంతక నరాధములు వెలుగులో నడయాడలేని నిశాచరపు గబ్బిలాలు |! ఎంతవారు ఎవరైనా ఏనాటికి ముమ్మాటికి హత్యలతో జనజీవన ఆకాంక్షల నడ్డలేరు దొంగ కొంగ జపాలతో అవినీతిని అసత్యాన్ని అందలమెక్కించలేరు చైతన్యమూర్తులైన ప్రజల ఎదుట నిలువలేరు ఎంతవారు ఎవరైనా జనవాహిని కెదురీదీ హింసనాశ్రయించి జన ప్రభంజనం ఆపలేరు ఎవరా పిరికివాళ్లు ప్రజాస్వామ్య శత్రువులు జనగాత్రుడు గద్దర్‌నే చంపజూచు నీచులు ?

58 వర్తమాన చుత్తుం సాపేక్షికత

నీకు తెలియదు గానమా ! గంధర్వ్యమా |!

ఎక్కడ ఏ హృదయంలో ఏ అలజడి రేగిందో

తెలియదు ఎవరికీ తెలియదు ఏ మాట ఎక్కడ

ఎవర్షి కుదిపిందో ?

ఆ చల్లని మందమారుతానికి తెలుసునా?

తాను అలసిన మనసుకు సేదతీర్చి హాయినిచ్చానని

ఈ సుప్రభాతానికి తెలుసునా?

ఎవరి మనసులో ఏ సమస్యని రేకెత్తించిందో

నువ్వు నవ్వావు ప్రియతమాః కానీ నీవెరుగవు

నీ నవ్వు ఈ హృదయం నిండా ఎన్నెన్ని ఆశల పువ్వుల్ని చల్లిందో ఎవ్వరికి తెలుసు? పలికిన ఈ యధాలాపపు పలుకు ఎక్కడ ములుకయ్యి తగిలిందో

ఈ దృశ్యం, ఈ సంఘటన ఎన్నెన్ని గత స్ప్రతుల్ని

ఏ హృదయాల్లో రేకెత్తించిందో అన్నీ తెలిసిన హృదయమేది? ఏ హృదయం సంగతి ఎవరికి పట్టింది

నిరాశ కాదు ఇది నిజం తెలిసిన నిట్టూర్చు

ఈ నిట్టూర్పు నిముషం సేపే ? అంతే?

జీవితం లాక్కుపోతున్నది

ఈనాటి ఈ భావం మానవ చైతన్యంలో భాగమై

హృదయపు అగాధాల్లో నిక్షిష్తమవుతున్నది

కరిగిపోతున్నది | మళ్లీ ఏమో ఎప్పుడో ఎక్కడో ఎందుకో ఎవ్వరెరుగుదురు? అంతే ఇది జీవితం ఇది సాగేది ఆగేది కాదు

౩ ఐజయనర్సంటోరాప్రు 59 స్వార్ధపరుడు భూమి కంపిస్తుంది ప్రకృతి ప్రకోపిస్తుంది ఉరుము వురిమి మెరుపు మెరుస్తుంది పిడుగుపాటు ప్రాణాల్ని బలిగొంటుంది వరద గ్రామాల్ని ముంచేస్తుంది కరువు విలయతాండవం చేస్తుంది భూములు బీళ్లు వారతాయి ఆకలి నకనకలాడి లక్షల మానవవికారాలు ఆస్తిపంజరాలై అలా రాలిపోతుంటాయి నల్లని లోతుగుంటల నించి గుండెల్ని తోడేసే దిక్కులేని చూపులు ! అగ్ని పర్వతాలు లావాను చిమ్ముతాయి భూఖండాలు కొద్దికొద్దిగా జరుగుతుంటాయి దావాగ్శ్ని అడవుల్ని దహించి వేస్తుంది తెగల మధ్య భయంకర విద్వేషాలు రగులుతుంటాయి పర్యావరణం కలుషితమవుతుంటుంది ఆయిల్‌ ట్యాంకర్లు సముద్రంలో పగిలిపోతుంటాయి ఓజోన్‌ పొరకు చిల్లులు పడుతుంటాయి రాజకీయ కక్షలు మతసిద్ధాంత సాంప్రదాయ రక్షలు మనుషుల్ని తెగ నరకడానికి ప్రేరేపిస్తుంటాయి వాడు అన్నింటినీ గమనిస్తుంటాడు చాలా వాటి వెనక వాడుంటాడు వాడు నిజాలు కనుక్కోవడానికి దాచి పెట్టడానికి ఖర్చు పెడుతుంటాడు

ఆ మనిషి నింపాదిగా బేరాలు చేస్తుంటాడు

లాభాల నష్టాలు లెక్కలు వేస్తుంటాడు

తరిగిపోయే ఆయుర్దాయం కంటే పెరిగిపోయే ఆదాయంమీదే వాడి యావ యంత్రాల్లో యంత్రంలా యాంత్రిక భూతంలా

వేగంగా సంచరిస్తుంటాడు

ఎదుటివాడ్ని ఎలా మభ్య పెట్టడమా అన్నదే వాడి నిరంతర యోచన ఆయుధాలు, బాంబులు తయారు చేయిస్తుంటాడు

యుద్ధాలకు సన్నద్ధాల్లో మునిగి వుంటాడు

భూమిని తవ్వించి మందుపాతర్లు పెట్టిస్తుంటాడు

అందరినీ అభివృద్ధి వేపు చూడమంటాడు

ఆకలిచావుల్ని దాపెడుతుంటాడు

అవసరం అయిన చోటల్లా సెంటిమెంటునీ

మతాన్నీ విశ్వాసాన్ని వాడుతుంటాడు

ప్రపంచ శాంతిని గురించి మాట్టాడుతుంటాడు

మనుషులకు మనుషుల్నే శత్రువులుగా నిలబెడుతూ మారణహోమం సృష్టిస్తుంటాడు

భూకంపంలో మనుషులు ఛస్తే శవాల మీది నగలు ఒలుచుకొని పిచ్చిది అర్ధనగ్నంగా చెత్తకుండీ ప్రక్క పడివుంటే పిలుచుకెళి

కేప్‌ చేసే పర్వర్టివ్‌ ఆలోచనలు వాడివి

స్త్రీలను వ్యాపార సరుకులను వాడు వేరుగా చూడడు

అసలు మానవత్వం గురించి మనుషుల గురించి వా డి ఆలోచనలే వేరు చక్కని బంగళాలో సకల సౌకర్యాలతో వుండి

ఫిల్తీసారాని డ్రగ్భునీ అమ్ముకుంటాడు

ఆహారాన్ని కల్తీ చేస్తుంటాడు

కైబిజయనలంటోరాట యనే

ప్రాణావసరమైన నకిలీ మందుల ఫార్మూలాల్ని

తయారు చేయిస్తుంటాడు

చదువుల్ని అమ్ముతానంటాడు అవయవాల్ని కొంటానంటాడు

డ్రగ్‌ అడిక్ట్‌ మీద సామ్ము చేసుకొంటాడు

ఎయిడ్స్‌తో వ్యాపారం చేస్తాడు

విజ్ఞానం సత్యశోధనకి అన్వేషించడం వాడికి అంతగా ఇష్టం ఉండదు

కాకపోతే అందులో ఏవైనా తనకి లాభాలకి

కొత్త రూట్లు దొరుకుతాయన్నది వాడి ఇంట్రెస్టు

ప్రకృతికి వాడు వక్రభాష్యం చెప్తాడు

దైవానికి వాడు స్వార్ధాన్ని జోడిస్తాడు

కులాన్ని మతాన్ని ఇజాల్ని నిజాల్ని దేశాన్ని ప్రాంతాన్ని

వాడు స్వార్థం కోసం వాడతాడు

ఘోరమేమంటే వాడు అన్నింటినీ రాజకీయం చేస్తాడు.

అంతేకాదు సాటి మనిషిని ఏ మాత్రం పట్టించుకోనివాడు

అంతే ఫో అదే మనిషి నైజం అంటాడు. అంధకారంలోకో అనుకరణవు ఉఊబిలోకో దిగిపోతున్సట్టు ఆనివిన్తుంటుంది అయితే అది ఆలోబనలలోని ఒక దళని మాత్రమే ఒక తాత్కాలికవు నిరాళను మాత్రమ తెలువుతున్నది కాని దానికి విరుద్ధంగా శాస్త్రీయ పరిశీలనలో క్రమమైన అభివృద్ధి దళలను గడున్తూ మానవమేభ ముందుకు సాగుతున్సది విసృత వైరుధ్యాలను అర్థం చేనుకొంటునుది

1973

కద్తఘూన ఇుత్రుం దయయ మననం విధాత

పాటకు తలవూసితె అభిమానివి అయిపోవు

పాటలోని నిజం కొరకు పాటుపడకపోతే

కన్నులుండి ఫలం ఏమి నిజం చూడలేవు

నిజం దాచు నీచత్వం నిలదీయగలేవు

మెదడు నీకు వుంది సరే వివేచన ఏద్‌

అన్యాయం ఎదిరించే ఆలోచన ఏదీ

నీతులు వల్లించగనే నాలుక పని కాదూ

నడకలోన నీ నీతిని నిరూపించి చూపూ

మనిషివైతే మాత్రమేమి అదే గొప్ప కాదూ

మానవతను నిలుప్పుకొనే దీక్ష ఏది నీక్రూ

కుళ్లు సాంప్రదాయాలకు పరవశింతువేమీ

సంఘర్షణ నోరు నొక్క సర్జ్దుకుపోతావు

బ్రతకడమే భాగ్యమనే భయస్థుడవు నీవూ

(బళుకు కొరకు చావగలా చేవ కలిగి లేవూ

జీవితమొక పోరాటం రాజీపడకోయీ

నీ బ్రతుకును మార్చుకొనే విధాత నీవేనోయ్‌

కవిజయనర్సిందోం ల పారహక్కు

ఊకమాట కాదన్నా ఉబుసుపోక కాదన్నా

చలామణీ ప్రచారాల చెత్త అసలు కాదన్నా

కాదన్నా పొౌరహక్కు వట్టిమాట కాదన్నా ప్రజాస్వామ్య న్యాయానికి నిర్వచనం పౌరహక్కు సూత్రాలను సరిచేసి విశదపరచు సత్యవాక్కు రాజ్యాంగపు ఆశయాల సారాంశం పొౌరహక్కు వల్లెవేస్తు ప్రక్కదారి పట్టించే హక్కులను పట్టిలేక అమలులేక త్రుప్పుపట్టు హక్కులను వెలుగులోన నిలబెట్టీ నడిపించే పౌారహక్కు అన్యాయాన్నెదిరించి పోరాడే పారహక్కు సామాజిక రాజకీయ అర్థిక సంపూర్ణ హక్కు

ప్రజాస్వామ్య ప్రగల్భాలు పలికేటి మహాశయుల

నిబద్ధతను నిలదీసీ ప్రశ్నించే పౌారహక్కు

స్వతంత్రమౌ అవగాహన కలిగినట్టి పారహక్కు

మానవతా పరిపూర్ణత ప్రాతిపదిక పౌరహక్కు ఆధిపత్య వాదాలకు అంకుళమే పౌరహక్కు రాజ్యహింస బండారం రచ్చకీడ్చు పౌారహక్కు అధికారపు హద్దుల సరిహద్దు చూపు పౌరహక్కు ప్రజలందరి సంక్షేనుపు పరమార్థం పౌరహక్కు

ద4 పద్రఘాన త్తం జనజీవన ఆకాంక్షల దర్పణమీ పౌరహక్కు ప్రజలందరి నివేదికా వేదిక ఈ పొరహక్కు ప్రజల నడచు పీడనపై సమ్మెట ఈ పౌరహక్కు ప్రజాపోరు ఉద్యమాల బాసట ఈ పౌరహక్కు దిక్కు మొక్కు లేక బిక్కుబిక్కుమనే అవస్థలో అంధకార బంధురమౌ వర్తమాన భారతాన ప్రజల కొరకు ప్రజలు చేయు ఉద్యమమే పౌరహక్కు ప్రజలు కోరు ప్రగతి దివ్వె దిక్సూచీ పౌరహక్కు జన్మసిద్ధ అధికారం జీవించే హక్కు ప్రగతిశీల అధికారం ్రన్నించే హక్కు మార్చుకోరు అధికారం పోరాడే హక్కు హక్కు ప్రజల అధికారం ప్రగతికి అది మార్గం చట్టాలు శాసనాలు ఈ కోర్టుల ఘనత ప్రజల హక్కు కాదంటే నిలువదు ఏ ప్రభుత హక్కంటే గాలిమాట నీటిరాత కాదంటూ డెమోక్రసీ హిపోత్రసీ నిలదీసే పౌరహక్కు గిరిజనులకు వెన్నుదన్ను మైనార్టీ గుండె దిటవు వికలాంగులు వ్యధార్థులకు ఓదార్చు పొారహక్కు దళితులకు మహిళలకు అండదండ పౌరహక్కు నిరుపేదలు శ్రామికులకు తోడు నిలుచు పొరహక్కు సహజ న్యాయ సూత్రాలకు ప్రతిబింబం పౌరహక్కు మనిషి ఉనికి పట్టుగొమ్మ మానవతా పరిపక్వత సామాజిక సహజీవన సమభావన పౌరహక్కు మనిషి కొరకు మనిషి నిలుచు మానవహక్కే పౌరహక్కు

౩ అజయనర్సింతోరాప్రు నో ఏకత్వంలో భిన్నత్వం మానవత్వం గొప్పదే మానవాళీ గొప్పదే గుంపుతోనే చేర్చి చూపే సంఘజీవీ అయిననేమీ మానవుడు ఏనాటికీ ఏకాకియే ముమ్మాటికీ ! చెప్పడానికి భూమినిండా కోట్టమందీ మనుషులే తరచి చూస్తే కనబడేదీ తెల్లవారూ నల్లవారూ పురుష సంఘం స్రీలు వేరు మహ్మదీయులు కాథలిక్కులూ క్రిస్టియన్లూ యూదుజనమూ అగ్రవర్ణం దళితవర్ణం హిందువులు ఎన్నో కులములూ కాపిటలిస్టూ భూస్వామీ రైతుకూలీ కార్మీకవు వర్గం పొగలు సెగలు భగలు భుగలూ తెగలు తెగలూ రగులు సగలూ మానవులు బహు సమూహములూ మనుషులల్లో మత విభేదము లింగబేధము వర్ణబేధము వర్గబేధము తత్త్య బేధము భాషబేధము ప్రాంత బేధము జాతి బేధము తెగల బేధము సంస్కృతిలో వైవిధ్యము మాతృస్వామ్యం పితృస్వామ్యం ఒకరిపైనా ఒకరి దర్చం జన్మమెత్తిన ఆది నాడూ స్త్రీలు పురుషులు మనుషులే వేల ఏళ్లా పురుష సంఘపు ఏలుబడిలో కాలజడిలో స్త్రీలు పురుషుల నీడలై అణచివేతల జాడలై నీతి న్యాయం లోతు చూస్తే లోకపోకడ నడక చూస్తే పురుష స్వామ్యం తీరులోనా స్త్రీలు కారే మనుషులు యజమానుల సేవ చేసే మనిషి పేరూ బానిస చతుర్వర్ణపు విభాజనతో పంచములు అస్పృశ్యులే భూస్వాముల కూడిగాలూ చేయువాడూ రైతుకూలీ

రర... పర్తరూద చిం రెక్కబొక్కలు విరగ్గొట్టుకు రోడ్డు కాల్వలు వంతెనల్ని నిర్మించే రోజుకూలీ మనుషులల్లో క్రింది తరగతి మనిషి వలెనే జన్మమెత్తియు మనిష్‌ కంటే తక్కువే లింగమో అదివర్గమో వర్ణమో మతధర్మమో దేనిగాటకు కట్టబడ్డా మనిషి పేరూ మారుడే మనుషులంటూ చెప్పుకొంటూ అవకాశం అవసరాల్లో అధికారం స్వతంత్రతలో కేడాలను నిర్వచిస్తూ వ్యక్తి స్వేచ్చను గొంతునులిమీ గుంపుతో నీ గాటగట్టీ వేరుగా విభజించి చూపే విశ్వవ్యాప్తం సంఘలౌ క్యం వైరుధ్యమూ వైవిధ్యత భిన్నత్వమూ ప్రత్యేకత ప్రతిమనిషిదీ ఒక ప్రకృతీ వేరుగా ప్రతి పరిమితీ గతితర్కబద్ధపు నిర్మితీ ఇది సహజప్రకృతి అకృతీ స్వీయ దృక్పధ విస్సృతీ ఆ స్వేచ్భ రుండును పరిమితీ భావనాంబుధిలోన మ్రులిగీ శుద్రు న్వున్గిషీ 10టరి ఊహలా ఆకాశమందున ఎగురునప్పుడు ఒంటరి ప్రపంచాన్ని చూచు కళ్లూ అన్వయించే ఇంద్రియాలూ ఆకళించే మనిషి మేధ ఆలోక మొక్ష ప్రత్యేకత మతపరంగా మనుషులాకటని వర్గమంతా ఒక్కటేనని వర్ణమంతా ఒక్కటేనని కుల బంధువులు వారొక్కటేనని ఒట్టీ భ్రమలూ ఊసులే మనుషులంతా ఒకటి అన్నది మంచి ఊహ భ్రమేలే ఒకేరకపూ వర్గబాధలు కొన్ని ఒకటీ సత్యమే మౌలికపు వ్యక్తిత్వ విలువను మనిషి తపనను కానకుంటే అన్ని ఒకటని అంత ఒకటని యాంత్రికంగా గాట కడితే మానవతకు విఘాతమే గత్తి తార్కికత కది దూరమే

సేవా మూర్తులు వాళ్లు చదువు చెప్పాల్సింది నిరక్షరాస్యులకి కాదు రైతుకూలీలూ శ్రామికులూ అయిన వయోజనులకీ కాదు నిజానికి వాళ్లకి చదువే కాదు చంటిబిడ్డకి నేర్పినట్టు అన్నీ నేర్పాలి నిలుచోవడం కూర్చోవడం నడవడం తినడం నీళ్లు త్రాగడం బట్టలు వేసుకోవడం ఎలా మాట్లాడడం కనీసమైన ప్రవర్తన అదీ వాళ్లకు నేర్పాల్సిన అత్యవసర విద్య ! ఒకసారి చెపితే వచ్చేదా ఒక తీరుగా చెపితే నచ్చేదా ఎప్పుడు చెప్పినా కొత్తనే ఎంత నేర్చినా అంతంత మాత్రమే అప్పటి మట్టుకు దాటించినట్టుగానే వాళ్లు నేర్చుకొనేది వాళ్లను శిశువులనాలా జ్ఞానం లేని పశువులనాలా పూర్తిగా రూపుదిద్దుకోని వికృత అకృతిలా ఏమిటీ విపరీత ప్రకృతి చింపాంజీ లోనైతే మానవ ఆదిమ అకృతిని చూచుకోవచ్చు కోతి చర్యలకు ఒక క్రమాన్ని కనిపెట్టవచ్చు ఈ హృదయవిదారక మానవ శిశువుల్ని చూసి గుండెలు పగిలిపోవూ మనసు చలించదూ వాళ్లను ఎలా అర్థం చేసుకోవడం వాళ్లను ఎలా తీర్చి దిద్దడం ఏ మానవ యత్సమూ ఏ మనో వైజ్ఞానిక శాస్త్రమూ ఏ వైద్య పరిజ్ఞానమూ వారి బుద్దిని వికసింప జేయదా

రతి పస్తమాన లుత్రుం కొంచెం మందకోడిగానైనా వాళ్లూ మనుషులుగా మానవ సమాజాన్ని అనుసరించలేరా ? కృంగి పోకుండా మనసును చిక్కబట్టుకొని చిరాకు పడకుండా ఓర్పును కూడగట్టుకొని విసుగు లేకుండా ఆసక్తిని పెంపొందించుకొని వాళ్లని ఆ అసంపూర్ణ మానవ మస్తిష్కాలని కకావికలైన మానసిక వికలాంగుల్ని ఆదరించి సేవ చేసే ఆ మానవోత్తముల్ని మహనీయులని ఆ మానసిక వికలాంగుల పాఠశాలలోని ఆయాల్ని టీచర్లని ఆ "సేవామూర్తుల్ని మనసారా అభినందించి తలవంచి నమస్కరిద్దాం (కరీంనగల్‌ స్వాతంత్ర నమర యోధుల ట్రన్చువారు నిర్వపొన్తున్ను మానని? వికలాంగుల పారశాలని దర్భించిన భావోదేగం 4 లాల్‌ సలామ్‌ ఈ దోవీడీ ఘోరకారడవిల్యో ప్రాణ త్యాగాలతో దొరి చూవీంచినా - వీరులారా ఇవే నలామూలివే మునుగులో దాగిన్నా (గ్రూరమే పాలనా (భ్రమలు తొలగించినా - యోధులారా ఇవే నసలామూలినే పేదలా బాధలా రాజినా మంటలై జ్వాల వెలిగించినా - నూర్యులారా ఇవే నలామూలివే శమజీవులా రాజ్యమేగెల్వగా పోరులో ఒరిగినా _ త్యాగులారా ఇవే నలామూలివే అణువణువునా మాలో వ్రతికణమువా 6గిలె అనేదన్సా నిండె మీ ధ్యేయమ అమరులారా బ్రవే నలామూలివ 78/75

పైవిజయనల్పంటోరాు లి మనకూ ఒక లక్ష్యం కావాలి వాళ్లందరిదీ అదే లక్ష్యం అధికారంలో వున్నా లేకపోయినా ప్రతిపక్షంలో, ఏ పక్షంలో వున్నా ఏ నినాదాలు ఇచ్చినా, ఎవర్షి విమర్శించినా ఏ ఉద్యమాలు చేపట్టినా, ఏ ప్రసంగాలు చేసినా నిరంతరం జన జీవనంలో వున్నట్టు కనిపించినా అనవరతం దేశం గురించే జపం చేసినా ఎప్పుడూ వార్తల్లో కనిపిస్తూ నలుగురి నోళ్లల్లో నానడానికి యత్నించినా ఏ సిద్ధాంతానికి అంకితమని చెప్పినా ఏ దృక్పథాన్ని తమదంటూ చాటేసినా ఫలానా పాలసి గురించి ఫలానా డిమాండ్‌ గురించి, ఫలానా పథకం గురించి, ప్రజా సంక్షేమం గురించి తలా ఓ కోణంలో తామే దాన్లో ప్రధానమంటూ నొక్కి వక్కాణించినా, వారు మంత్రులయినా, ఎం.ఎల్‌ఏ. అయినా, ఏ ప్రజా ప్రతినిధి అయినా, లేక ప్రజా ప్రతినిధులు అవగోరే వారయినా; వాళ్లు వృత్తి రాజకీయవాదులు అది చాలు, వాళ్లను కనిపెట్టడానికి

కద్ర్తఘాడ చిత్తుం టప యాత ఈరోజు అన్ని పార్టీలలోనూ వాళ్లు కనిపిస్తున్నారు అయ్యా వారందరిదీ ఒకే లక్ష్యం ;

అది పిడికెడు అధికారం

మరో సామెత చెప్పినట్టు, వారిక్కావల్సింది

మడుమెత్తు బంగారం కాదు

(తర్వాత అదే వస్తుంది)

మాసమెత్తు అధికారం

వారు ఎవర్నైనా నమ్మించినా, అకర్షించినా

ఒప్పందాలు చేసుకొన్నా, రాజీపడ్డా,

ఆడంబరాన్ని ప్రదర్శించినా

నిరాడంబరంగా కనిపించినా

భయ పెట్టినా, బెదిరించినా, హడలగొట్టినా వినయంగా, ధర్మంగా, ప్రజాసేవకులుగా కనిపించినా అంతెందుకు మర్దర్‌ చేయించినా

స్మగ్గర్లతో సంబంధాలు కలిగివున్నా

బ్బాక్‌ మార్కెటులో కరష్నన్‌తో

రెడ్‌ బేసిజంతో, అన్‌సోషల్‌ ఎలిమెంట్స్‌తో

దేశాన్ని దోచుకొనే వాళ్లతో

ఏ ఫీల్టులో ప్రసిద్ధులయిన ఎవ్వరితోనైనా

అంతో ఇంతో రాసుకు పూసుకు తిరగడం కూడా

ఒక పద్ధతిగా అమలు జరుపుతున్నారంటే,

మూఢ విశ్వాసాల్సి కులతత్వాలను

మత బేధాలను, ఛాందస ఉన్మాదాలను గౌరవిస్తున్నారంటే, సన్మానిస్తున్నారంటే

వైనిజయనల్పంలోం య పెంచి పోషిస్తున్నారంటే అదంతా అధికారం కోసమే వారు ప్రగతిశీల వేదికలపైన కూడా కనిపిస్తారు అప్పుడప్పుడూ కుల నిర్మూలన గురించి కూడా మాట్లాడతారు రిజర్వేషన్‌ ఉండాలనే క్యాంపులోనూ వ్యతిరేకించే క్యాంపులోనూ కూడా దూకుతారు అంతెందుకు ఎక్కడ ఓ గుంపు వృుందన్నా వారందులో చేరతారు ప్రతి గుంపు పట్టా వారికి అంతులేని శ్రద్ధ! కుళ్లిన ఈ వ్యవస్థ అంతుచూడాలనే వాళ్లని మాత్రం వారు గమనించనట్టు నటిస్తారు ! ఓటర్లుగా కనిపించే ఏ గుంపునయినా వాళ్లు కళ్లకద్దుకుంటారు వాళ్లు ఓట్లను మళ్లించడానికి ఓటర్లకు గాలం వేయడానికి దేనికైనా సిద్ధపడతారు (ప్రజాస్వామ్యం అంటే వారి దృష్టిలో ఎన్నికలే అవి ఎంత ఫార్స్‌గా, ఫోర్స్‌డ్‌గా జరిగినా సరే! ఆ లాంఛనం పూర్తికొవాలి అంతే వారికి ఒక లక్ష్యం వున్నది వారు అధికారాలకు రావాలి ప్రజలకు నిజమైన ప్రతినిధులు కావాలని కాదు, పాలనలో ప్రజల పాత్రపైన స్థానిక స్వయంపాలన మీద అసలు వారికి నమ్మకమే లేదు ! వారికి ఆ పేరుతో లభించే అధికారం కొవాలి

792 వర్తమాన తుం శన నడకా నాటో

తమ స్వార్థం కోసం, వ్యక్తిగత ప్రయోజనం కోసం

తమ బలాన్ని బలగాన్ని విస్తరించుకోవడం కోసం

మరిన్ని అధికారాల కోసం ఆధిపత్యాల కోసం

మరింత ఆర్జన కోసం, విస్తృతి కోసం

ఒక నిర్దిష్టమయిన కోణంలో

ఒక ఖచ్చితమయిన లక్ష్యంతో

ఇది వారు సాగిస్తున్న నిరంతరం పోరాటం అధికార ఆరాటం అధికారంలోకి రావాలి,

వచ్చాక దాన్ని నిలబెట్టుకోవాలి

ప్రజలపై వాగ్దానాలు గుప్పించాలి

కొన్ని వర్గాలను గుప్పిట్లో వుంచుకోవడానికి

కొన్ని వరాలు ప్రసాదించాలి

బలోపేతమయిన కొన్ని వర్గాల సంతృప్తికోసం

సంరక్షణ కోసం, సుఖశాంతుల కోసం

బలహీన వర్గాలని అదుపులో వుంచాలి

ఆళల్లో వుంచాలి, త్రిశంకు స్వర్గంలో వుంచాలి

అంతా సజావుగా వుందని,

అందరూ ఒక్కటేనని

ఇది ప్రజాస్వామ్యమని, ప్రజలంతా సమానమని

పదేపదే చెప్తతుండాలి

ఇవ్వన్ని అధికారంలోకి వచ్చాక

పాటించే మెలకువలు ప్రయోగించే ఎత్తుగడలు

ఇక అధికారంలోకి రావడానికైతే స్‌

ఏం చేసినా ఫరవాలేదు

మొరటుగాను, దుర్మార్గంగాను, దౌర్దన్యంగానూ

కెవిజయనల్సింటోరా వవ టే రక్తపాతంతోనూ సెక్టేరియన్‌ నినాదాలతోనూ, ఉన్మాదాలతోనూ, ఉద్యమాలతోనూ ఏదోరకంగా ప్రజలను మభ్య పెట్టీ భయపెట్టీ, నమ్మించి వచ్చేయాలి అంతే, దాని తర్వాత కాస్త భాష మార్చొచ్చు 'ఫేషనూ మార్చొచ్చూ, నాజూకుతనం చూపొచ్చు అది అధికారం కాపాడుకోవడానికే సుమా ! అధికారం ప్రమాదంలో పడితే అన్ని ముసుగులూ విసిరేయడమే ఏ నేరాలకైనా ఘోరాలకైనా సిద్ధపడడమే! మన ముందుకు వస్తున్న అన్ని పార్టీల వాళ్లదీ అందరు కులనాయకులదీ, ఖల్‌ నాయకులదీ అందరిదీ ఒకే లక్ష్యం అది అధికారం ! అలాగని లక్ష్యం వుండడం తప్పంటామా శి ఉహూ అనలేము నమ్మటం నమ్మి మోసపోవటం మన తప్పు కాని లక్ష్యాన్ని చేరడానికి అనుసరించే వారి అన్ని ఎత్తులూ మాట్టాడే అన్ని మాటలు, చేసే అన్ని బాసలూ కేవలం అధికారం కోసమేననేది లక్ష్యం చేరినాక వారి తీరే మారనున్నదని వారి విధానాలు మహా ప్రమాదకరమైన విధ్వంసక దోపిడీ వలయాలని ప్రజలపై సమాజ జీవితంపై పరిసరాలపై, దేశ భవిష్యత్తుపై అలుముకోనున్న విషపు మేఘాలని

వారు వారి లక్ష్యాన్ని చేరడానికి

చేరుకున్నాక అధికారాన్ని నిలబెట్టుకోవడానికి

మరింత ముందుకు కొనసాగించడానికి

ప్రజలని జన జీవితాన్ని దేశ సంపదల్ని మానవ ప్రకృతి వనరుల్ని భావితరాల బంగారు భవిష్యత్తుని

అన్నింటిని పణంగా 'పషెట్టనున్నారని

సమిధల్ని చేయనున్నారని ఒక్కసారి

గమనించి గ్రహించి ఆగ్రహించగలిగితే

మనల్ని మనం అలా వాళ్ల చేతుల్లో పావులుగా అప్పగించేసుకోము

మరీ కీలుబొమ్మల్లా వినోదం చూసే 'ప్రేక్షకుల్హా

చూస్తూ కూర్చోము

మరీ నిర్లక్ష్యంగా లక్ష్యంలేని సోమరిపోతుల్లా

మార్గదర్శియైన నక్షత్రంలేని జీవితాల్ని గడపము

అందుకే మనకీ ఒక్ర లక్ష్యం కావాలి |

ఆ లక్ష్యం మన పాలనా వ్యవస్థని ప్రక్షాళనం చేసేదిగా వుండాలి నేరస్థులైన నాయకుల్ని అధికారంలోకి రానీయకుండా

అధికార దుర్వినియోగం చేసే వాళ్లని వెనక్కి పిలిపించగలిగేలా వుండాలి రాజ్యాంగ మౌలిక సంస్కరణలు సాధించగలిగి వుండాలి

మన లక్ష్యం మన కనీస అవసరాలు సాధించడానికి

కుటుంబ సంక్షేమానికి ఆరోగ్యానికి అభివృద్ధికి స్వయం ఉపాధికి మానవ ప్రకృతి వనరుల పరిసర పర్యావరణాల సంరక్షణకి అడుగడుగునా నిర్వహించే

జనచేతన ఉద్యమమయి ఉండాలి |

ప్రజాస్వామిక తెలంగాణ చూడవోయి చూడు తెలంగాణా నేడూ చెలరేగెను మరోమారు రగులు గుండె హోరు ప్రభువుల పంచన బాంచల వెతల బతుకువీణ నైజాము పాలన బడి నలిగిన తెలగాణ తల్లి భాషనోచుకోక తల్లడిల్లిపోయి తెలుగుభాష నేర్వలేక బెంగటిలిన సీమ పోరాడీ నైజామును తరిమిన తెలగాణ తెలుగుపేర బలిపశువై చెరబడె గ్రామీఐ భాష కొరకు బలిపశువై చెరబడె గ్రామీణ సమైక్యతా సమయంలో ముడివేసిన బంధం ఏమైనది ఒప్పందం చూపిన అనుబంధం తీవ్రమైన అభ్యంతర వాస్తవ అవరోధం ఏమైనది ఫజల్‌ అలీ చూపిన సంకేతం ఏమైనది తెలగాణపు అణగారిన ఆర్తి కల్పించిన రాయితీల అనివార్యపు స్ఫూర్తి తెలివిలేక తెగువలేక కర్తవ్యం కానలేక స్వార్థపరులు తెలంగాణ గెలిచిన లీడర్లు నంగి వంగి లొంగిపోయిరి దొంగబుద్ధితోని నడిచె గడిచె అలాగలా ఒక పుష్కరకాలం అరవై తొమ్మిది వుద్యమ విద్యార్థుల త్యాగం పెల్లుబికెను ఆందోళన తెలంగాణ క్రోధం

76 పర్తకూన తం నక్త డుయసనా కా. అధికారపు ఎరమింగిన స్వార్ధ్థపరుల ద్రోహం విస్మరించె జనజీవన అకాంక్షల తపన తెలంగాణ ప్రజాసమితి పోరాటపు జోరు రాజీపడి లొంగిపోయి విరమించిన రోజు అరుసూత్ర పధకాలను ఆశపడినవారు జంటిల్మెన్‌ అగ్రిమెంటు ఎలా మరిచినారు రాజ్యాంగపు ప్రతిపత్తి కల్గిన ఒప్పందం మటుమాయం చేసిన ఆ విద్రోహులు ఎవరు అనాటీ ఉద్యమంలో కోల్పోయినదేమి అవగాహన అవసరమని కోరి తెలంగాణ తాత్కాలిక వైయక్తిక స్వార్ధాలను వెతికే వెధవల కనిపెట్టండని చెప్పె తెలంగాణ ఆరుసూత్ర పధకాలకు కలిగె కాలగ్రహణం దగాపడిన తెలంగాణ దయనీయప్పు దైన్యం తీరలేదు ఈనాటికి మారలేదు వెనుకబాటు ఆగ లేదు ముమ్మాటికి జరిగే అన్యాయం చెరువులు కుంటలు ఎండీ సాగునీరు లేక నోరు తెరిచె పంటలు నేలబీడువారె బావులలో నీరందక తాగునీరు కోసం తల్లడిల్లె పల్లె జనం ఘోరమాయె బతుకు విద్యుచ్చక్తి సాగునీరు తీరని ఓ కొరత చెరువులు కుంటలు పోయి బీళు పడెను నేల ఆరని దాహార్తి ! ” విద్యవైద్య బెద్యోగిక వ్యవసాయంలోనా అసమానపు అభివృద్ధికి ఇదే ఉదాహరణ

కెబజయనర్సింటోదటు

ఏదో ఒక ప్రవాహాన జనాకర్ష నినాదాన

నిజం దాచి మభ్యపరిచి ఏమార్చే వ్యూహం

తెలంగాణ అభివృద్ధిని మరిపించే ద్రోహం

అడుగడుగున దగాపడ్డ పోరుగడ్డ తెలంగాణ

మెల్లమెల్లగ నివురుగప్పి జ్వలిస్తోంది చూడు

మరోమారు చెలరేగెను రగులు గుండె హోరు

ఉద్యమ సన్నద్ధమయెను తెలంగాణ పోరు

యాభై సంఘాలలోని ప్రతినిధులతో కలిసి

వరంగల్లు పట్టణాన కూడె తెలంగాణ

అరవైలక్ష్యాలు గల్ల ప్రజాస్వామ్య పత్రం

ప్రకటించెను ప్రజలు కోరు ప్రజాస్వామ్య లక్ష్యం

కావలెనని ప్రజాస్వామ్య తెలంగాణ రాష్ట్రం

తల్లడిల్లు తల్లి కదిలింది తెలంగాణా

ప్రత్యేకపు ప్రజాస్వామ్య తెలంగాణ రౌష్టం

సాధనకై కదలమని పిలిచె తెలంగాణ

బతికిచెడ్డ పోరుబిడ్డ కదిలె తెలంగాణా చాలామంది మనుషులు ఏవేవే వెగివెగ్రి ఉఊవోలోకాలలో విహరిన్తూ వాడుకలో వున్స మాటలను గురించి ఆలోచిన్తూ కాలాన్లి వ్యర్థం చేస్తున్నారు కొని వాళ్ల చుట్టూ వున్న నహాజమైన జీవితాన్నీ, సామాన్య నత్యాల్చీ గుర్తించడంలేదు రభయిత అయినవాడు, ధ్రత్యక్షమైన జీవిత యదార్జాల మీదితీ పాఠకుల ౧0౧౦౭౧౯౭|౦౧ను మళ్లించగలగాలి. సామాన్య నత్యాల మీద సామాజిక వాస్తవికత మీద ౧0045 వడవేయాలి.

1977

వద్తమాన లిత్రుం పవన డావనవాావా జనం నేత పొద్దున్నె లేచావు పత్రికలు చూశావు ఏమి చూశావమ్మ గుండె చెరువైనావు కట్టుకున్నవాడు కాల్చి చంపినవెన్ని అత్తింటి అరళ్ల ఆత్మహత్య లెన్ని వేధించి బాధించు ఆగడాలెన్నమ్మ ప్రీ జాతిపై నేటి నేరగాధలు ఎన్ని ఏమి చదివావమ్మ ఎక్కి పడి ఏద్బేవు మగవాడి కన్నదీ సహనంతో సెంచిందీ సహవాసమే చేసి సహగామి వయ్యింది కష్టాల సౌఖ్యాల అన్నింట బాసటగ సాటిగా దీటుగా నడిచేటి చెలివమ్మ అక్కవూ చెల్లెవూ అందాల బిడ్డవూ జన్మనిచ్చిన కన్నతల్లివీ నీవమ్మ మగవాని ఊహలో మధురభావానివి ఆకాశమందునా అర్థభాగానివి మానవుని వునికికీ జీవమే నీవమ్మ నీవు లేకా మనిషి మనుగడే లేదమ్మ రక్తమాంసాలనే పాలధారలు చేసి కనిపెంచు అమ్మవూ కన్నళల్లివి నీవు ఎవరమ్మ గిరిగీసి నీ హక్కులిచ్చేది గోరుముద్దుల ముద్దుమాటలెన్నో నేర్చి పసిడి పసితనమునా ప్రగతిబాటలు వేసి మానవాళికి నీవు తొలి గురువు అయితేను నీకు వేరుగ నీతిపారాలు నేర్చేటి ఎవరమ్మ పెద్దలు పెరిగింది ఏలాగు

కెబిజయనల్సంటోరాటు ము. అభ్యుదయ భావాలు వ్యాపించినప్పటికి వ్యక్తిపరమగు మకిలి వదులుకోలేనట్టు సంఘ మార్చులనేమి గమనించజాలక సాంప్రదాయపు కాడి మెడమీద వేసుకొను మూఢవిశ్వాసాల వెర్రి కుటుంబాలు మూర్చతే గొప్పగా మురిసేటి ఛాంధసులు చదువంటె సంస్కార మని తెలుసుకోనోళ్లు ద్వంద్వ ప్రమాణాలు సంధించుతున్నారు ఇరవై శతాబ్దాలు ఇట్లాగే నడిచాయి స్రీజాతి స్థితిగతులు దిగజారుతున్నాయి లోకమొక పల్లెయని వసుధే కుటుంబమని మానవాళీ చాలా ఎదిగిపోయిందనీ అంటుండగా మనము విన్నాము కన్నాము ఎన్నెన్నో అయినాయి ఎన్ని అయితేనేమి అన్నింట మిన్నగా నీ భాగస్వామ్యమే నిరుపమానపు నీదు త్యాగబె న్నృత్యమే నీదు సంస్కారమే నీ సహనశీలమే మానవుని యోగ్యత నీ వారసత్వమే ఈ సమాజానికే వెన్నుపూనవు నీవు మానవతలో నవత ఆరతే నీవమ్మ ప్రజలు మేల్కొంటున్న ప్రజాస్వామ్యంలో న అమ్మవైన నీవు బొమ్మలా వుండొద్దు పురుషస్వామ్యానికీ తలవంచవద్దమ్మ పితృస్వామ్యం వద్దు భూస్వామ్యమూ వద్దు ప్రజాస్వామ్యంలోన ప్రతి పెత్తనం రద్దు ఎన్నేళ్లు ఎన్నాళ్ళు నీ క్ల కన్నీళ్లు ఒంటరివి నీవనే తుంటకీ వూహనీ కాలరాచి నీవు కాళివై లేవాలి జగన్మాతవు జనం నేతవై నడవాలి.

కద్తకూన చిత్తం 80 ననన ననన ననన నాననాననననానమాననయననిన మంచీ చెడ్డా కానిది మంచినంతా మూటగట్టే మహా యత్నం చేతబట్టి వెడలినాడొక మహాశయుడూ పట్టు వదలని విక్రమార్కుడు శ్రద్ధగా కడు జాగ్రతగా ఎంతగా యత్నించితే మీ మంచి చెడ్డల వేరు చేసే మార్గమేదో కానరాక మంచినంటే చెడ్డకొంచెం చెడ్డలోపల మంచితనమూ అంటుకొంటూ హత్తుకొంటూ వెంటనంటే వుంటవాయె వేరు చేసే వీలులేకా ఇలాగైతే కుదరదంటూ ఎలాగైనా వదలనంటూ అణుచ్చ్భేదన చేసైనా మంచి నొక్కటి చేయదలచే అణు(ప్రాయం చేసి చేసీ విడమరిచి పరికించి చూస్తే విడిగ మంచని విడీగ చెడ్డని మంచి ఇదియని చెడ్డ ఇదియని చెప్పరానిది గోచరించెను మరో గుణమని బోధపడెను మంచి చెడ్డల కతీతంగా మనిషితనమని అర్థమాయెను లోక్‌సత్తా కంవుగొట్టు వలన దోపిడికి ఇంవుగా వన్చీరు బల్లితే వలనవాదో రాజ్యాంగానికి ప్రజాస్వామ్య వీరిళ రాస్తే అణువణువున జన వ్యతిరేకత నిండిన నరిపాలన రీతికి అదేళిక సూత్రాలంటూ ప్రజాశ్రేయ నీతులు చెపితే శిళ్ల లేదు ఏ అవినీతికి మెవ్చు లేదు నిజాయితీకి నేరం అధికారం అయ్యి బ్రజల పైన వడ్రగ వివ్పీతే ప్రజాస్వామ్య మదియెట్టన్నా * అమలెట్లా అవుతుందన్నా |

అంబేద్కర్‌ ఒక సాధారణమైన సత్యాన్ని అత్యంత సహజమైన వాస్తవాన్ని అందరూ మరిచిపోయినట్టుగానే ఎవరూ గమనించనట్టుగానే తరాల నించీ అంతరాలతో నడిచిపోతుంటే గడిచిపోతుంటే పరిణామ సూత్రాలకే విరుద్ధంగా నర్తిస్తుంటే ప్రవర్తిస్తుంటే మానవతకే కళంకమై కొట్టొచ్చే తీవ్రమైన ఒక లోపాన్ని సామాజిక వికారాన్ని సభ్యత లేని నాగరికతని నీవు ఎత్తి చూపావు మనిషి మనిషికి మధ్యన నెలకొల్పిన విచక్షణని వివక్షని అసహ్యించుకున్నావు నాలుగుపాదాలతో నడుస్తున్నట్టుగా చెప్పబడే ధర్మాన్ని ఉట్టి ఒంటెద్దు పోకడగొ బహిర్గతం చేశావు అంతా సజావుగా వుందనే అంధవిశ్వాసం కళ్లు తెరిపించావు సింహాలని ఎవరూ పొలించలేరనే నిజం చెప్పి గొర్రెలవలె తలలూపే వెర్రితనాన్ని వదలగొట్టావు నీ జాతి ప్రజల్లో ఆత్మ విశ్వాసాన్ని కలిగించావు మానవుడ్ని మానవుడిగా శిరసెత్తుకు తిరిగే యోగ్యునిగా చేయాలని సంకల్పించావు అంబేద్కర్‌ నిజంగా నీవు మానవతకు విలువను పెంచావు

॥ వర్తమాన ఇప్తం మండేలా శ్వేత జాత్యహంకారపు అణచివేతని పరిత్యజించలేని ప్రభుత్వం హింసని నిరసించడం షరతుగా నీ విడుదలని నిరాకరిస్తున్నది కరడు గట్టిన మదోన్మత్తుల దారుణమారణ హింసాకాండకి ప్రతి హింసే జవాబని నీవు ప్రకటించడం హింసాయుతంగా తోస్తున్నదట దౌర్జన్యానికి దమనకాండకి ఎదురొడ్డి పోరాడడం సహజ మానవధర్మంగా నీవు చాటి చెప్పడం బూటకపు శాంతి ప్రబోధకులకి కటువుగా తోస్తున్నదట చెరసాలలో వున్నా చెక్కుచెదరని నీ నిబద్ధత ఏ సంకెళ్లూ బంధించలేని నీ స్వాతంత్ర్య పిపాస విశ్వ మానవాళి గుండెల్లో నిరంతరం మండేలా చెరసాలలో విప్లవ బారసాల జరుపుకొంటున్న నల్లజాతి నాయకుడా ఎల్ల మానవజాతి గర్వించే యోధుడా నెల్సన్‌ మండేలా విష్‌ యూ హాపీ బర్త్‌డే

కవిజయనర్పంర నీనే సారాసురమర్దిని - జన సంస్కృతి వర్దిని ల నే అక్కా ఓ తెలుగుబిడ్డా అమ్మా మా తెలుగు తల్లి నిండు శౌర్యం చూపినట్టీ నిజంగా నువు దుర్గవే ఉద్యమంలో మిన్నవే జాతి ఖ్యాతికి వన్నెవే రాజనీతీ గుట్టు తెలిపిన నేతవే వ్యాఖ్యాతవే రాజీల బతుకును గతుకుతూ నిదురపోయి వుంటిమీ - దిగులుతో నీ తోడు తల్లీ కృంగిపోయీ వుంటిమీ కర్తవ్యం తెలిపినావే ఉద్యమంలో నిలిపినావే సామాజిక రుగ్మత అంటూ సాంప్రదాయ వ్యసనం అంటూ సగటు మనిషి ఉపశమనానికి అనివార్యపు అవసరమంటూ సగటు రేఖ అడుగున వున్న అలగాలకు అందే విందని బాధలన్ని మరిచే మందని తేలిగ్గా మాటలు చెపుతూ తెలివితోని దాటేయాలని దోపిడి కొనసాగించాలని ప్రయాసపడు పాలకవర్గమ్‌! సారాతత్త్వ బోధల సర్‌గమ్‌! అరబ్బులకి పెట్రోల్లాగా ఖజానాకు కాసులపంట సర్కారును నడిపేటందుకు సారా ఒక ఇంధనమంటా! చిరిగిపోయె అర్థిక వస్త్రం మాసికనట సారాపొట్టం ఈ సారాంశం సారాతత్తం నిశితంగా పరిశీలిస్తే సారా సీసాలో దాగిన సామ్రాజ్యవాద భూతం తల్లీ సారా పొట్టంలో చుట్టిన భూస్వామ్యపు క్రుళ్లిన శవమిది దుర్మార్గపు దోపిడి సంస్కృతి అల్గుకున్న విష సారా ఇది ఈ సారాతత్వం తెలిపి ప్రజల కళ్లు తెరిసించావే

84 వర్తమాన ఐటం దయయ ల్‌ 9 కుల్లిన శవ సంస్కృతి బంధం 'ఫెల్లు మంటు త్రెంచేశావే ఒక్క దెబ్బ వాటంతోనే - జంట గుట్టు తెలిపావమ్మా తాగుబోతు భర్తకి లొంగి - అణకువతో అలాగె వంగి నంగినంగి వుండాలంటూ బోధించే దోపిడి ధర్మం మొగుడ్నినే మగవాడ్నంటూ అహంకార మత్తును కూడా కలిగించెను ప్యూడల్‌ సారా మత్తు వదలగొట్టావమ్మా వ్యాపారం పరమార్థంగా లాభాలే పరమావధిగా మనిషి బ్రతుకు మానవతలనే పనికిరాని సరుకులు చేసిన ధనస్వామ్యపు దోపిడి సంస్కృతి విషరూపం చూపావమ్మా విషనీతుల సారాంశాన్ని విశదంగా తెలిపావమ్మా ప్రజల కొరకు ప్రజలే చేసే ఉద్యమాలు అవసరమంటూ నిర్మించిన ఉద్యమస్ఫూర్తితొ కొత్త వెలుగు చూపావమ్మా జననూతన సంస్కృతిలోన కొత్తబాట చూపావమ్మా తెలుగుజాతి నిండు గౌరవం నిజం నీవు నిలిపావమ్మా ద్వారా జ్ఞానాన్సి ప్రసా దిస్తున్నది ఎప్పుడన్నా మనం అంతా అర్ధం చేసుకున్సామని అనుకుంటే అది ఎలా సంభవం అంటే యింకా తెలునుకొనేదేమీ లేదను కుంటున్హామా ? లేక తెల్రినింద్రే గొప్పు అనుకుంటున్నామా ? | 7972

ఒప్పకోని పాట స్వార్థం లేకుండా ఏ పనైనా చేయాలంటే చాలా కష్టం ! స్వంతలాభం కొంతైనా చూసుకోకుండా పనిచేసేదెలా ? స్వార్ధమే అనర్థకారణం |! అన్నది మహా కవులమాటలు ! అలాంటి మాటలు మహా అయితే వింటాం నోటికొచ్చిన ప్రశంస ఏదో అంటాం కాని అదే నమ్ముకొని అలాగే గిరి గీసుకొని మడి కట్టుకొని ఎలా వుంటాం | నిజానికి స్వార్థ చింతనకి విశాల ్రాతిపదికని సమకూర్చుకుంటాం సోషలైజ్‌ చేస్తాం సివిలైజ్‌డ్‌ మ్యానర్స్‌ స్మీ అంటాం బహుముఖాలుగా విస్తరిస్తాం పరిచయాలు చేసుకొంటాం స్నేహాలు పెంచుకొంటాం బంధుత్వాలు కలుపుకుంటాం కులాల్ని మతొల్ని జోడిస్తాం నాయకుల్ని ఆశ్రయిస్తాం రాజకీయ విధేయతల్ని తలదాలుస్తాం పలుకుబడి | అదీ ప్రస్తుత ఒరవడి !

ధప్తదమూన చిత్తం తర అనో

ప్రయోజనం మన పరమావధి

దేవుడ్ని ప్రార్థించినా నాకాయుష్యం నాకారోగ్యం అనే

నా పనులు చేసిపెట్టమనే

పోతే | స్వవిషయాలు పట్టించుకోక

సమాజం ప్రజలూ పరోపకారం అనీ

ప్రగతీ విజ్ఞానమూ లోక కళ్యాణమనీ

పనిచేసే కొన్ని స్పెసిమెన్స్‌ మనకున్నాయ్‌

ప్రత్యక్షంగా వారు మనకి తారసపడితే భరించలేం

విపరీతం అనిపిస్తుంది 1

మౌనంగా శల్య పరీక్షలు గంభీరంగా రంధ్రాన్వేషణ సాగిస్తాం వ్యంగ్య వ్యాఖ్యానాలు సంధిస్తాం

బాహాటంగా సంశయాల్ని ప్రకటిస్తాం

ఆరోపణలు తీసి పెడార్థాలు తీస్తాం

కొరకరాని కొయ్య అయితే

ఆయన తరహాయే వేరని పాగడ్తలతో చంపేస్తాం | ఎందులోనైనా స్వార్ధపరమార్థం వుందంటే చాలు

ఇక పెద్దగా ఆలోచించం అట్టే దూరం సారించం

విచక్షణా జ్ఞానం వర్ణిస్తాం

అయితే ఇలాగని ఇంత సూటిగా

ససేమీరా చెప్పుకోం | ఎంతమాత్రం ఒప్పుకోం 1

న్యాయస్థానాల న్యాయం లీగల్‌ ప్రాసీజర్‌ ఒక లెజెండ్‌ జ్యూరిస్‌ ఫ్రడెన్సీ ఒక ప్రాఫొండ్‌ ఫిర్యాదులూ అభియోగాలూ సొక్ష్యాధారాలూ వాద ప్రతివాదాలూ వాటి నిగ్గు తేల్చే తుది నిర్ధారణలూ తీర్చులూ శిక్షలూ చాలా మట్టుకు యాంత్రికం సాంకేతికం వైయక్తికం అనేక సందర్భాల్లో సహజ న్యాయానికి చాలా దూరం ? కేసు రిజిస్టేషన్‌, హియరింగ్‌ అడ్జార్స్‌మెంట్స్‌ ప్రాసీజరల్‌ స్టెప్స్‌, ఆర్జ్యుమెంట్స్‌ - జడ్జిమెంట్‌ వాదికీ ప్రతివాదికీ అన్‌ అవాయిడబుల్‌ పనిష్మెంట్‌ ! గెలుపూ ఓటములు ! ఫైలింగ్‌కీ ఫైనల్‌ హియరింగ్‌కీ మధ్య అటూ ఇటూ వూగే పందెం అవకాశవాదం జూదం ? సూటిగా సత్యం నేరుగొ న్యాయం దొరకడం కష్టం నేస్తం వ్యయ ప్రయాసలతో వెంటాడే ఆందోళనతో ఆశా నిరాశల్లో అదృష్ట దురదృష్టాల బేరీజుల్తో అనవరతం కోర్టు చుట్టూ ఫ్లీడర్ల చుట్టూ తిరిగే పిటీ పెటీ జీవులు పిటీషనర్లు

పద్తకూన చత్రం 88 భార్‌ నిర్వచనాలతో సుదీర్ధ వ్యాఖ్యానాలతో ఎంతో న్యాయకీయంగా చెప్పబడే న్యాయాధ్యాయాలు నార్థాయాశ్వాస నిశ్వాసాలు |! న్యాయ విశ్వాసాలు ! న్యాయాన్ని అందించాలనే కమిట్‌మెంటు | సహజంగా సకాలంలో న్యాయం చేయలేని జడ్జిమెంటు ! కమిట్‌మెంటుకీ జడ్జిమెంటుకీ వైరుధ్యం ప్రాసీజర్‌లోనే తొంగి చూస్తున్న వైఫల్యం | ఆలస్యం అమృతం విషం జస్టీస్‌ డిలేడ్‌ ఈజ్‌ జస్టీస్‌ డినైడ్‌ 1 అలాగంటే జస్టీస్‌ హరీడ్‌ ఈజ్‌ జస్టీస్‌ బరీడ్‌ కదా 1 'ప్రతిపాయింట్‌కీ మరో కౌంటర్‌ పాయింట్‌ అందుకే నిదానం ప్రదానం 1 ప్రిలిమినరీ ఆబ్జెక్షన్స్‌ రెక్టిపై చేయకుండా ఇష్యూస్‌ ఫ్రేం చేయకుండా ప్రొసీజర్‌ క్లియర్‌ లేకుండా తేక విధానంగా పాటించకుండా మెరిట్స్‌ ఆఫ్‌ ది కేస్పల్రోక్ట తొంగి చూడలేము కదా 1 కేసు రిజిస్టర్‌ కావడాన్సిక్తి హియరింగ్‌కు రావడానికి జరగాల్సిన తంతులు తప్పవు మరి |! పెరిగే లిటిగేషన్స్‌ పెండింగ్‌ కేసెస్‌ అఫ్‌కోర్స్‌ ఇట్‌ శ్రజ్షా నెవరెండింగ్‌ ప్రాసెస్‌ మెనీ పాలసీస్‌ ఆఫ్‌ ద్ర గవర్నమెంట్‌ ఆర్‌ ది కాజ్‌ ఆఫ్‌ కరష్షన్‌ అండ్‌ లిటిగేషన్స్‌

వ్వైవిజయనల్సంతోంత లీ అఫ్‌కోర్స్‌ హానరేబుల్‌ గవర్షమెంట్‌ ఈజ్‌ అవర్‌ మెయిన్‌ లిట్‌గెంట్‌ ఆఫీస్‌ సెక్షన్స్‌లో అబ్జెక్షన్స్‌ అండ్‌ రిటర్బ్‌ ఘనీభవించిన ప్రాసీజరల్‌ ప్రాసెస్‌ పేయింగ్‌ సమ్‌ధింగ్‌ ఎట్‌ ఈచ్‌ స్టెప్‌ ఈజ్‌ ది ఓన్లీ రెమెడీ టూ రెక్టిపై ఫర్జర్‌ డిలే అండ్‌ ఫార్‌ స్పీడీ రిజిస్ట్రేషన్‌ తంతునీ తతంగాన్ని పాటించకుండా జరుగదుగా న్యాయం ? ఆపరేషన్‌ సక్సెస్‌ పేషంట్‌ డెడ్‌ అంటారా |! మన పసెద్దలేమన్నారు ! కీడెంచి మేలెంచమని ! ఆపరేషన్‌ మీద ఎంక్వైరీ పేషంట్‌ ఛస్తేనే కదా జరిగేది ! అందుకే మరి ఆపరేషన్‌కయినా (ప్రాసీజర్‌ ముఖ్యం |! ప్రాణానికే ప్రాణప్రదమైన ్రాసీ.జర్‌ని న్యాయానికి వద్దనగలమా ! అందుకే నిదానంగానైనా సరే ఆలస్యంగానైనా నరే ఇమిడియట్‌ అండ్‌ ఎసెన్షియల్‌ రిలీఫ్‌ పట్టించుకోక పోయినా సరే ! చావు బతుకుల్లో వచ్చిన పేషంట్‌కి గ్లూకోజు ఎక్కించకపోయినా సరే ప్రాసీజర్‌కి న్యాయం చేయడం న్యాయమూర్తుల కర్తవ్యం ! ప్రాసీజర్‌ని ఫాలో అవుతూ అలా కోర్టులో వేలాడడమే నేటి న్యాయ నిదాన ప్రధాన విధానం ! పాపం |! న్యాయానికి నిరీక్షించే పిటీపెటి పిటీషనర్లకి ఎప్పుడో కలిగేది మోక్షం 1

కద్రదూన బత్తుం రయ క లి మ్‌ చుట్టూ జీవితం విన్నారా కన్నారా ఆలోచించార మీరూ ఎప్పుడైనా ఎన్నడైనా మీ చుట్టూ జీవితాన్ని రంగు హంగులు వైభవాలూ పొంగుతున్నా పట్పమందూ తారురోడ్డా జారుకార్థా హారనూ మోతాల మధ్యా సినీమాయా సంగీతపు మత్తు మత్తు మైకమందూ మనిషి ఏడ్పుల మూల్గు ధ్వనులెక్కడా వినలేదా మీరూ వినలేదా కనలేదా ఆలోచన కందలేదా! ఎదురు చూచే అనారోగ్యపు భార్య గుండే ఆరాటం మతం రుద్దిన అజ్ఞానం గంపెడంత సంసారం ఎగిరి ఎగిరీ గాలి నిం్పే ఏడేండ్లా కొడుకుతోనీ ట్యూబు పంచరు ప్యాచులేసే బక్కచిక్కిన యంత్రాన్నీ సైకిలిస్టుల ఒయాసిస్సు బాబు భాయీ దుకాణాన్నీ చూశారా ఎక్కడైనా విన్నారా అతని కధనూ చాలీచాలని జీతం అప్పులూ అయ్యో అఖాతం అప్పులే ఆధారమాద్సై ఆదాయం చాలదాయె అప్పు తీర్చగ అప్పు చేసే అ్రధ్ధోగప్రి ఎదురాయె యన్‌జీవో నగం జీవిత విషాదాలా జాబితాలో రోజురోజూ పెర్సుగ్స బాధలు అవసరాల కరువు గాధథ్రల్పు విన్నారా కన్నారా ఆలోచించ్రాగ్ర మీరూ 1

కదిలేదీ కదిలించేదీ

కవీ! ఈ వ్యవస్థలోనే తొలిగా కళ్లు తెరిచానని కృతజ్ఞతాభావంతో కృంగిపోయి

భావదాస్యపు భక్తిలో తలమునకలైపోకు |

ఇంకా నీ చైతన్యం కళ్లు తెరవనే లేదని దానర్థం !

కవీ నీ చైతన్యమే కనులు తెరిచీ నిజం చూస్తే

ఈ వ్యవస్థని మార్చుకోవడం చేయవలసిన మొదటి పని కవిగా నీ సార్ధకతని చేరే మార్గమూ అదే !

కాలం చెల్లిన పాత్రని ఎంత నిత్యనూతనంగా పోషించినా అది ముందు నడిచే కాళ్లకి అడ్డు పడేదే అవుతుంది ! కాలం వదిలేసినా వెలివేసినా ఆ ధోరణుల్నే

అలాగే పట్టుకొని వేలాడే గబ్బిలాలు నీకాదర్శం కావొద్దు కవివి నీవూ గుండె నిండిన మానవత్వపు వెలుగు దీప్తివి పద్యమైనా గద్యమైనా పాటయైనా క్రవితయైనా

మనిషి కొరకని మరువగూడదు

పోరాడి గెలిచిన మానవత్వపు విలువలను పోగొట్టగూడదు ప్రతి ప్రదేశానికి స్థలపురాణం ప్రతి మనిషిలోనూ అత్మ కలిగిన వెలలేని మణులను ధరణి పొదిగిన విలువయిన తల్లీ తెలంగాణా బతికిచెడ్డా బిడ్డ దు:ఖం తల్లడిల్లే తల్లి శోకం

వెను విరిగిన రైతుచావూ బొగ్గుబావిలో సొమ్మసిల్లీ

కాళ్లు విరిగి తలలు పగిలీ కార్మికుల అకాలమృత్యువు ఏది చెప్పు మనసు విప్పు కవీ నిను కదిలించు ఊహా

న ఫద్తీఘాన ఇత్తుం త్త నట ాత ఎండిపోయిన చెర్జు కుంటలు నోర్జు తెరిచిన పైరు పంటలు

సాగునీరుకు త్రాగునీరుకు నోచుకోనీ పల్లెసేమలు కొంగుచాపిన పాలుతాపిన అత్మ కలిగిన నేల తల్లీ గుండెగూడూ కదిలిపోయి అశ్ళధారలు కురియుచున్నది ఏమిటిది అన్యాయమేమని మా ప్రాంతమెందుకు వెనుకబడెనని అడగబోతే అణచివేత ఆత్మహత్యలు గుండెకోతా ఏదిరా ఓ కవీ నీ కనులు చెమరే మనో దృళ్యం | (1998, 26 జనవరి కరీంనగర్‌ స్వరాజ్‌భవన్‌ కవి నమ్మేళనంలో బదివిన కధ) నాగిరెడ్డి తప్పు ధోరణి చక్కదిద్దే నదుద్దేళ్యవు స్తే హృదయం నూత్రబద్దపు హద్దులోనా రాజీలేని రాజకీయం మూట కరినం బాట కరినం మరచిపోని మానవత్వం చెవ్హు మాటకు చేయు వన్చిక్ట బేధమెరుగని వీరయోధుడు మానవుడు నూ నాగిరెడ్డీ నాయకుడు మా నాగిరెడ్డ అన్తమించిన ఎర్రయోధుడు ఆరిపోని దీక్ష అయ్యెను అజ్జాతవాసవు దిటవు గుండెల అద్ది సర్వతమయ్యి దాగెను శ్‌

జన విజ్ఞాన వేదిక మానవ నవచైతన్యం సహజమైన ఆలోచన కబళించే కాలుష్యం ఈ వ్యవస్థ అణువణువున మూఢంగా గాఢంగా ఎల్లెడలా క్రమ్ముకుంది పాలకులా ప్రతిపనిలో సహేతుకత సమన్వయత కనిపించదు వినిపించదు శ్రమ జీవన సమాహార సామాజిక ఉద్యమాలు సాధించిన విలువల్ని నిర్హేతుకమే చేసే నిర్లక్ష్యపు నిర్లజ్ఞా అధి భౌతిక యాంత్రికతా అమానుషపు వ్యాపారం హద్దుమీరి పోతున్నది విద్యేమో తన బాధ్యత సామాజిక అన్వయాన్ని విస్మరించి కూర్చున్నది విద్య విశ్వశ్రేయస్సుకు పనికి రానిదవుతున్నది విజ్ఞానం స్వార్ధపరుల కూడిగాలు చేస్తున్నది వ్యాపారుల బానిసయై వెర్రితలలు వేస్తున్నది విజ్ఞానం జనజీవన సహాన్వయత సమన్వయత సంస్పందన లేకున్నది అడుగడుగున మనిషి బ్రతుకు సైన్సుతోని ముడిపడినా సామాజిక నడవడిలో శాస్త్రీయత కొరవడినది సైన్సు ప్రజల వైయక్తిక సామాజిక సమస్యలకు పరిష్కార సాధనమై కరమై ఒక శరమై సామాజిక ఉద్యమమై బాసటగా నిలవాలని కొత్తవెలుగు తేవాలని పిలిచెను జనవేదిక వైజ్ఞానిక వరమాలిక నవ చేతన కరదీపిక మన జనగణ అనుభవయుత జ్ఞానార్జిత సంవాహిక జనవిజ్ఞాన వేదిక మన ఘన జన విజ్ఞాన వేదిక

ర పద్తమాన శుత్తుం సృష్టెకర్తలు బంగారు బిడ్డలూ బాగా చదువుకొండి ఆడపిల్లలకి చదువెందుకు పెల్లి చేసి మరో ఇంటికి పంపేదే కదా 'పెళ్లైనాక ఇల్లు చూసుకోవడమే కదా | అన్న మూర్థత్వం నించి ఇంకా ఈ సమాజం పూర్తిగా బయటపడలేదు |! మీరొక భారమనీ మీ భారాన్ని వదుల్చుకోవడానికి ఇంత డబ్బు పోసి ఒక అయ్య ని కొనుక్కొని నిన్నప్పగించి బరువు దించుకోవాలనే దౌర్భాగ్యం నించి మిమ్మల్ని కన్న తల్లిదండ్రులే ఇంకా బయటపడలేదు తల్లీ 1 నిజానికి మగపిల్లలకంటే మీకే చదువు ముఖ్యం తల్లీ | శ్రమ విలువని గుర్తించని సమాజానికి తల్లిగా ఇల్గాలుగా స్రీల అపారమైన సేవలకి శ్రమకి త్యాగాలకి వున్న విలువలు తెలియవు సామాజిక అభివృద్ధిలో వాటికి వున్న న్థానమూ తెలియదు ఇది ఒట్టి డాబుసరిగా కనిపించే పెద్ద మనుషుల దొంగబుద్ధుల ఆత్మవంచనల వ్యవస్థ || మీ వ్యక్తిత్వాన్ని నిలబెట్టే విద్యాంశం మన విద్యా సిలబస్‌లో లేదు | మీ నైతిక స్థైర్యాన్ని పెంపొందించే సంస్కారం ఈ సంప్రదాయాల్లో లేదు 1

వైనిజయనర్తుంటోరొునవవవమవవాయరల్‌ అదును దొరికితే వేధించే ఆకతాయి నడవడి చాలామంది మగవాళ్లది 1 అందుకే తల్లీ మీరు జీవితాన్ని చదవాలి బూటకపు విలువలతో ఘర్షణపడి నిగ్గుతేలే మానవీయ విలువల్ని గ్రహించాలి మీ వ్యక్తిత్వాన్ని ఉన్నతంగా నిలబెట్టుకోవాలి ఈ కంప్యూటర్‌ యుగపు క్యారియరిస్టు కాంపిటేటివ్‌ చదువుల్లోనూ వెనుకబడకుండా మగపిల్లలకి తీసిపోకుండా ర్యాంకుల్ని నిలబెట్టుకుంటూ చదవాలి అయితే ఈ సోకాల్డ్‌ పాశ్చాత్య ఆధునికత ఈ ఫ్యాషనెబుల్‌ నాగరికత స్త్రీని ప్రధానంగా వ్యాపారపు సరుకునీ మగవాళ్ల ఎంజాయ్‌మెంటుకి వుపయోగపడే ఒక భోగవస్తువుని మాత్రమే చేసిందనీ ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం లేకుంటే మిమ్మల్ని హీనాతిహీనంగా కొనీ అమ్మి బేరాలు చేన్తుందనీ మరిచిపోవద్దు ! అందుకే మీకు ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం కావాలి మగని మీదా ఏ మగవానిమీదా కూడా ఆధారపడని ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం కావాలి బిడ్డలూ మీరు సామాజిక సాంప్రదాయాలపై జరిగే ఘర్షణలని, నూతన మానవీయ విలువలకై జరిగే పోరాటాలనీ బాగా చదవండి | అవును మీరు ఈ సిలబస్‌ను మించి అధ్యయనం చేయాలి |!

లర నద్తఘూన చిత్రం ఎందుకంటే మీపై దురాచార దుష్ట సాంప్రదాయాల కత్తి ఇంకా ఎత్తబడే వుంది ! ప్రకృతికి విరుద్ధంగా దోపిడీ వ్యవస్థలో భాగంగా ఇంకా పురుషాధిక్య సమాజమే రాజ్యమేలుతుంది గతమంతా బలి పశువులైన స్త్రీల కన్నీటి గాథలే ! రోజు చూచే పేపర్ల నిండా స్రీలకు జరిగే అన్యాయాల వార్తలే బంగారు బిడ్డలూ బాగా చదువుకోండి ! స్త్రీలపై జరిగే అత్యాచారాలని ధైర్యంగా ఖండించండి 1 ఎదుర్కొండి ! న్యాయం కోసం పోరాడండి | స్త్రీల హక్కుల సాధనకై వుద్యమించండి 1 ఏమిటీ ఈరోజు మా డాడీ మరీ మూడ్తీ అయిపోయాడనీ ఏదో క్లాసు తీసుకొంటున్నాడనీ అనుకోకమ్మా ! నిజం తల్లీ మీరు చదివే చదువులకి ముందున్న లక్ష్యం అదే ! భావితరం సృష్టికర్తలూ మీరు నూతన మానవీయ విలువళ్ని ఆవిష్కరిస్తారు కదూ ! సత్యం ఇది చావదు నేస్తం ! భూమి రోజూ చుట్టే భ్రమణం బుగ్రలోని ఊవోక్రమణం ఆ ఆపాలనే వెంగళాయి ॥ సెన్సు నరే మా స్వాధీనం సెన్సు ఒరే చెయ్‌ ఆధనం 2 వివరతం బుద్దే ఇది మరి 1975

కె ఐజయనర్సింటోరావ్రు 97 బహుధాన్య పరధ్యానం

ఉగాదిలో ఎగాదిగా ఊగే మది ఏమన్నది' ?

బహుధాన్య నామధేయ ఈ నూతన వత్సరాది

హా ఈశ్వర ! నీవాసగినఏ విధినా ముందున్నది

బహు విధముల మనో వీధి అలజడి చెలరేగినది బహుధాన్య పదధ్వనీ చెదరిపడిన సొదలేమని ?

బహుధా ! మన భరతావని బహుళత్వపు భారళప్త సంస్కృతులూ భాషలలో కులమతాలు జాతులలో

అనేక బహు బహుళాంకిత బహంతత్త్వపు బిరుదాంకిత బహంధా మన మనస్సీమ బహుధా జనమన స్సీమ అనవరతం వెంటాడే అభద్రతా ఆందోళన

అశేషక్లేశ భీతావహ సశేషావశేషాలే

ఆనాడూ ఈనాడూ ఏనాడూ ప్రతి ఏడూ అనివార్యం ఈ గోడూ పరిపరివిధ ఆత్మవధల హృదయవ్యథల శిథిలమైన మదిగదిలో పాతుకున్న పాకుతున్న పరితాపం ! పరధ్యానం ! ఎదపొదలో పరివృతం పర్యుషితం పరితాపం ! పరధ్యానం ! సెక్యులరో పెక్యులరై శోషిల్లైను సోషలిజం

బహుతంత్రాంగ గణతంత్రం పెనవేసిన రాజ్యాంగం

ద్వైత దౌత్య దైత్యులతో నీతిలేని నేతలతో

దగాపడిన ఘన విశాల ప్రజాస్వామ్య యంత్రాంగం బహురేఖల బహురూపుల బహుళమైన పార్టీల అరాచకం భరించలేక నియంతృతను కోరుకొనే

కద్దమాన చత్తుం క యనక చిత్రమైన ఛిద్రమైన స్టితిగతిలో నలుగుతున్న ప్రజాస్వామ్య ఆదర్శంతశ్నెమోత్రసీ హిపోక్రసీ | హెటెక్‌లో మీటితోలు భారీ నేతల హంగులు ఖరీదైన ఓట్ల వేట్యోమీడియాల హంశావూ భంగపడీ హంగయ్యెను బహురూపీ పార్టీలతొ లోక్‌సభల పెద్ద జేంగయ్యెను పార్లమెంటు అసెంబ్లీల వస్తాదుల శిగ్రపజీను విస్తుపోతు అట్టాగే వినోదాఆీోమాస్తారొ | శిస్తులతో పస్తులతో అలమటించు జనంతోని ఏనాడో ఓనాడు న్‌ మీవంతుగ చస్తారా ? గద్దెనెక్కు గడుసువాళ్లు ఎవరు మారిపోయినా మార్పులేని విధానాలు బహుధా ! మన చుట్టూతా ! బహుళజాతి వ్యాపారపు గాట్‌ పట్టు బిగుస్తోంది అన్నదాత రైతన్నల భవితవ్యం కొల్లగొనే కారుమబ్బు క్రమ్ముతో ౦ది ఎవడి గరిసె విరిసేనో బహుధాన్యం ఏవ్యధల కధలు కురిసేనో బహుధాన్యం వికల విగతజీవరహిత అసహాయ రైతు కుటుంబాల దిగులు బుగులు రగులుపొగలు హాహారవరావాలు దయనీయవు తెలంగాణా దగాపడిన గుండెలలో ఏ పంటలు పండించునొ బహుధాన్యం ఏ మంటలు మండించునొ బహృుధాన్యం చాలు చాలు ఇక చాలును పదేపదే ఇదే సాదా బహుధాన్యం కనులు తెరిచి కదులుదాము చెదరగొట్టి విడిచిపెట్ట్‌ పరధ్యానం

న భ్‌ మ్‌ స ॥ భ్‌ ॥ న త. ణ్‌; [ || త్త ఖా " న్‌ ళ్‌ ర యా ష్‌

• “సాహిత్యం సమాజ హృదయం' . న! అన్నారు గోర్కీ. ఇప్పుడు వచ్చే _ మనో . సాహిత్యంలో ఎక్కువ భాగం లే ర. సామాజిక మానవీయ హృదయ జ్‌ న స్పందనల్ని అభివ్యక్తం చేయలేక రు న మ్మ ౮ పోతున్నది, ఒక రకమైన కాలుష్యా
• వ నికి, పరిమితికి గురైనట్టు కనిపిస్తు (సను న క $' న్నది. హృదయ నంవుర్నణల్ని ను. స కాం, సమాజంతో పంచుకొంటూ వ్యక్తిని న. టు శా 7... తపన ఈ ప్రయత్నం. “వర్తమానం అందుకోకుండానే కాలం మారిపోతున్నది. కర్తవ్యం స్వీకరించకుండానే అనుభవం మాసిపోతున్నది.” , “అడుగడుగునా మనిషి బ్రతుకు సైన్సుతోని ముడివడినా . సామాజిక నడవడిలో శాస్త్రీయత కొరవడినది.” . “మౌలిక వ్యక్తిత్వ విలువని మనిషి తపనని కానకుంటే మానవతకు విఘాతమే. గతితార్భికతకది దూరమే.” “ప్రతి ప్రదేశానికీ స్థల పురాణం ప్రతి మనిషిలోనూ ఆత్మ కలిగీ వెలలేని మణులను ధరణి పొదిగి విలువైన తల్లీ తెలంగాణా” . “బహుధా జన మనస్సీమ అవహించు అభద్రత పరిపరివిధ ఆత్మవధల | హృదయ వ్యథల శిధిలమైన మదిగదిలో పరితాపం, పరధ్యానం” | అంటూ కవితాత్మకంగా వినిపించే ఈ వర్తమాన చిత్రం మన సామాజిక మానసిక సంఘర్షణల చిత్రం ! అందుకే పంక్తుల మధ్య భావాన్ని కూడా వదలకుండా చదవండి మరి |