Telugu urvashi - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

కేక? టు [స నం. నం. విం మ నం. స ల లేం సల వీ స్ట స వనిత+ జీ చు గా! టం |! హు. కచ భభ. య. టే! న! . వ ఖు శ న జం... [ నీ 1 న. నం గ 17 గ్‌ భం తన! టో టి యు. న ల ల పిన. లి నను ల 1 టు స న గ] టు 0 లం లు తంల టే స ళ్‌, శ 1 గ నట్‌? భగ చ కు మ్య. ప గక [ట్‌ (1 ప. వస) చ. నతన ర్‌ గం ల (స్ట సన్‌ న న్‌ డు. మం గు రట 2 సిటీ [షో కా: [17 స్‌ గ కాజ సక యా న న | స వన క స్‌ జల. వ మట! ( న్‌ క్త ల ననా సబా ని స జ ఉట లా? ఠీ అహి స్య గ్‌ క 11 (1 ( లా రాగ (స సట సం లం .. ని శీ శే ా ముత ౮ జ స గ ర తో. 2 మ్ల యళ న్యా మా న [( నా క్ర! రు. స్‌, టట మట నాటి లోయ. పల ల గ్‌ సన ధన న. న సస నా స్య ప మిల మల న ముం రట! ల . [ననన నా ఇ పూక య. స న" న వ. గ్‌. గ్య! న. వనమా శ స గ టం పె వెల. న న న న. స న న ననా నాక్‌... ( భో మ్మో సంగ స. స. నం కహ. లం లో క ను ్‌్స్స్స క. ," న. (// టట (ల .! (. క. . వ.

న్‌ స వట న బ్రా 7 న్‌ా, (/ కం 4! నష శ1 ర

॥ " ॥ / య న్న త చ్‌ న (ల . . యం ఖా యో ఆ న్న గ ర. చట్ట! కలీ రా స. న. వ. ళ్ళ టు హరం న ర, ర. పే స్లో మ 1... సతు! న. సంయుతం (సా న. మ..." టి న. న. 4 క [| | న చ్చ స పాంటి న

ము 1/0 న. శ . న /; | ||. |. పు | | న

ఉఊర్వు శి (వివిధ భారతీయ భాషా సాహిత్యాలలో దర్వక పాట చ్మితణ) కంఖ హుం వాళీ అత్రి) నే ఖో ణీ = న ఎ శ తెగే; రచయిత త /ర/92_ జ్య ఒడ ఇల పచ్చివులుసు వెంకటేశ్వర్లు పిండీ విశారద్య ఎం.ఏ, (తెలుగు) ఎం.ఏ్క (పాలిటిక్స్రొొ వి,ఇడి. ఆ౦(ధ్రోసన్యాసకులు (ప్రభుత్వ డిగీ కళాకాల, వెంఠటగిం. గ. 110: 10/697 అనకట్ట రోడ్డు, నెల్లూరు, వళతులకు; యం, శేషాచలం అండ్‌ కంపెనీ ఆంధప్రదేశ్‌ బుక్‌ డస్ట్రాబ్యూటర్స్‌ ఏలూరు కోడ్డు, విజయవాడ.

(వ్ర చురణ:; 1992 భలే స ఉల్‌ అక వెల; “బి రు. తిఠరం00 ముఖచితం వ బారి భయా రనారు న్య గా లీ శ ( 4... గ ప్లూ డిస్ట్రిబ్యూటర్స్‌ ఆం(ధదేళ్‌ బుక్‌ డిస్ట్రిబ్యూటర్స్‌, న గి (౮ మృుుదణ ; / నాగార్జున (ప్రంటక్స్‌, (్ట వీజయవాడ.శ్రి

గ ఏ) ల్లో స లం ల త ళా: (00) అంకితం సో శ రజీ ా శ' జగవంతుని వర పసాదినిమొన లో మా శ్రీమతి (ప్రమీలకు కా ల్‌ (వేమకుసుమాలతో

ఉపకరించిన 1 గంథాలు ఆంధ్రమహాభారతం ఎలా ఆఅరణ్యపర్వం ఉత్తర హరివంశము ఎ నాచన సోమన వి[క్రమోర్వశీయం ఎ... కొిదాను (ఆక్‌.డి,.కర్మార్కర్‌ సంపాదకత్వం) సండూరి రామకృష్ణమాచార్య (తెలుగు అనువాదం) ఊర్వశి అజ రామ్‌థారి సిన్హాదీనకర్‌ (హింద్సీ) ఊర్వశీ-సన్యగ్ర అధ్యయన్‌ -- డా॥ దయౌాకృష్ణజోషి (హిందీ) ఊర్వశి = అరవిందఘోష్‌ [ఆంగ్లం ఊర్వఃి న రవీంద్రనాథ్‌ రాగూర్‌. శ్రీ చెజవాడగోపాలరెడ్డిగారి తెలుగు అనువాదం) కృష్ణపక్షం, (ప్రవానం, -- దేవులపల్లి కృష్ణశాన్తి ఊర్వశి ఊర్వశి (రేడియో. ప్రసంగం-- శ ళం విజ్ఞాన సర్వస్వము-3. -- విళ్వహథ నత్యనారాయణ ఉ త్తరహరివంశం పై వ్యాసం పురూరవ శ్రీ అజా చలం (పేమలేఖలు మ్యూజింగ్‌, ఏ బుగ్వేదం ఎఎ ఊర్వశీ పురూరవ నంవాదం శతపథ (బ్రాహ్మణ్యం పద్మపురాణం థ్రీ విష్ణుపురాణం శ్రీమద్భాగవతం దేవీ భాగవతం నృందపురాణం మత్స్యపురాణం బృహత్కథామంజరి కథాసరిక్సాగరం

ఓ6 (శ్రీ సాయిరాం శ్రీ ఇంటదగంటి శ్రీకొంతశర్మ “ఆల్‌ ఇండియా రేడియో “22 24 ఈ పుస్తకం “సౌందర్య వేదొంకాల నీలి వెన్నెల అని విశ్లేషిస్తుందని నాకనిపించిందీ. కవి పేరు గుర్తులేదుగాని, స్రీ గురించి విలువైన మాట అన్నాడు; “నువ్వు సగ న్వప్నావివి సగం వాస్తవానివి" అని కానోలును కాని ఈ లోకంతో తరుచు పుకుషుకికి స్రీళో వాస్తవిక “భావిమే మిగిలి-న్వస్న “భావం” *ఆందని అందంగా” మిగిలిపోతూ వుంటుంది. ఆ లోటు పూరించుకోవడం కోనమేంబహంశా - కవిత్వం, సంగీతం, నృత్యరనంటి కళల అవసరమైందే మో!

ఎవరీ ఊర్వశి అంటే-కని లోకంలో నంచతిస్తూ, దొరికిన (పతి సౌందర్య శకలాన్ని ఏడ పనివవ్చి, నసృష్టించుకున్నదని కృష్ణళాస్తిగాడ ఒకచోట (వాశాడు. (ప్రశ స్త యౌవనం, వదలడాలని బెంగ్య శృంగార పరిమళం-అనే భౌతిక అక్షణాలకు -- “అన్వేషణ” అనే ఒక ఆధ్యాత్మిక లక్షణాన్ని కలిపితే = “ఊర్వశి”

అం'పే ఏమిటో తెలుస్తుందీ.

శ్రీ వచ్చిప్పలును వెంక టేళ్వర్లుగారు = పురాణేతిహాసాల కాలంనుంచి సంస్కృతాంధ్ర కవులమిదుగా (ప్రయాజించి-ఆధునిక కవులలో రవీంద్రనాథ ఠాగోర్కొ దీనకర్‌, అరవిందులను స్పృశించి - తెలుగు రచయితలు కృష్టళాస్త్రి చలం చేసిన ఊహాల్ని వీక్షించి ఊర్వశీ తత్త్వాన్ని విశ్తేషించే ప్రయత్నం చేళారిందులో.

ఈ [పయత్నంలో ముఖ్యంగా అభినందంచదగినదీ ఆయన విగడింపు-- ఆండోద్‌ ; వచన శైలి

ఊర్వశీ మృదు భావానికి తగిన మంచి శైలిలో ఈ రచన సాగించారు.

భౌతిక ఊహల్ని దగంచేస్కి ఆత్మను సాందర్య పరసీమలవై పు (ప్రయాణం జేయించే “కాంతారమ్య జ్వాల ఊర్వశో = అసీ = ఆమెలో అలౌకికత్వమే అమె న్య క్రీత్వ రహస్యమనీ సూవిస్తున్నారు వెంక కేళ్వర్లుగారు,

ఈ పట్టకం రాయాలన్న ఊహ వచ్చినందుకే నా మిత్రుల్ని అభినందీసూ ఆనందం సంచుకుంటున్నాను. లో విజయవాడ 30ఎ1$=91

ఊర్వశికి మణి మేఖల డా॥ బెజవాడ గోపాల-ెడ్డి ఆం(ధ్రవ్రదేశ్‌ సాహిత్యఆకాడమీ మాజీ ఆధ్యకశులు, కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ మాజీ సభ్యులు ఊఉ త్తర(ప్రదేశ్‌ మాజీ గవర్నరు, ఆంధ్రప్రదేశ్‌ మాజీ ముఖ్యమంత్రి. వేదకాలాలకు కొన్నివేల యేండ్ల ముందుగనే నూనవుడు భూమిమీద ఆవతరించినాడు, దట్టమైన ఆడవులుు కొద్దమంది నరనారులు, అప్పుడే కొంత లోక సాహిత్యం పుట్టింది. వేదాల కాలానికి ఆ పూర్వలోక సాహిత్యాన్ని తీసికొని వేదాలు వెలిశాయి. ఆ అతి (ప్రాచీనకాలంలోనే ఎవడో కొంత (వ్రజ్ఞాళార్హి సౌందర్యపు చరమ స్టితిని ఊహించాడు. ఊర్వశియని "పేరు పెట్టుకున్నాడు ఏ శుభముహూ_ర్హములో "పేరు "పెట్టుకున్నాడో కొని నేటికిని ఆ ేరు లోకుల నుంత్రముగ్ధుల చేయుచున్నదీ. వేదాలు, పురాణాలు, కాళిదాసు రవీంద్ర అరవిందులు, దీనకర్‌ కృష్ణ శాస్త్రీ చలంలు ఆ అనాదే కొల (వసిద్దవార్వశిని ఊహనే(త్రాలతో చూస్తూనేయున్నారు. సకల విశేషణ సంపత్తిని ఆమెమీద పర్షిస్తూనే యున్నారు. ఆమె కల్పనాజనిత్య వాస్తవమైన వ్యక్తి కాదు. కథత్తై సురూరవుని నృష్టించారు.. ఆతను నిమిత్త మా(శ్రుడే. తీగకు పందరివంటివాడు. న సృష్టిలో మగజాతే ఎక్కువ అందముగ ఉంటుంది. ఏనుగు ఎద్దు నెమలి ఉదాహరణాలు, మనుష్యులకు వచ్చేసరికి మారింది (ప్రకృతి హృదయం, పరిహారముగ ఆడువారినే అందముగ చేసిందీ. హావభావ విలాసొలను యిచ్చింది. విలువైన నగలను బట్టలను కొడిగిందీ, లజ్జయను మంత్రమును నేర్పింది. అందాల నేర్చుల విద్యతో జై(దధయా(శ్రను సాగిస్తున్నద, మగవాడు సౌందర్య దాహ బాధిళ్ళుడై, అమెక్సై సరిత పించుచున్నాడు. ఈ దాహము, పరిశాసన్క ఆకర్షణ కావాలి నృష్టికి. తన పరంపరను సాగించడానికి ఆడమగలలో ఎపరు భీష్మించి కూర్చున్నా సృష్టి నిలిచిపోతుందీ. నృష్టి ఆత్మహత్య చేసుకోదు. స్త్రీ పుఠషులను చేర్చి ఆ సనిముట్లద్వారా తన ఏలుబడినీ సాగిస్తున్నదీ. అదే సృష్టిరహన్యము, శ్రీపురుషులు నిమి తృమా్యతులు, అందుకనే పరస్పర ఆకర్షణలు, అన్వేషణఐ సృష్టించి వీరిమీద (పమోగిస్తున్నదీ. ఆ ఆస్తా9ినిక్షి లొంగిపోతున్నారు, నృష్టి నవ్వుకొంటూ తన పనిని నరవేద్చకొంటుంది- ఇది ఊర్వళి నేవధ్యగాథ. ల దీర్చ కల్పనా మృణాళమన వికసించిన సొందర్యరాజీనము ఊర్వశి, రవిక తొడిగిన అనంతయౌవనము 'పైటవేసిన సొందర్య వరాకాష్ష ఊర్వ?, క

ర్‌ ్రీ వచ్చిపులుసు వెంక కేళ్వర్లు అధ్యాపక నృత్తిలో ఉన్న రనపిపొస్వి సౌందర్య పూశారి. గుండెలో అనేక రనధుశుల దాచుకొన్నవాడు. వివిధ థాషల సొంపులు నేర్చినవాడు, ఊర్వశి పూజారి మైనాదు. ఆరాధనా తవస్సు కావించినవాడు ఎక్కడెక్కడ ఊర్వసివై రననత్తర (వ్రస్తుతులున్నాా రమ్య విశేషణ లున్నా అన్నిటిని ఏరుకున్నాడు 'ఈనూ కొన్ని చేర్చినాడు. కవితాపరమైన స్తుతిమాల మైనది తన కానృము తన కొప్య దర్పణముకో ఊర్వశి అందచందాలను, హేలా విలాసాలను చూచుకుంటూ మురుస్తున్నాడు. సౌందర్య ప్రియలందరిని చూడమని అహ్వానిస్తున్నాడు. కమనీయమైన స్తుతిమంజరిమైనది కావ్యము. సాహిత్య నుప్పమైన దఃర్వశిని సుప్రభాకాలు పొడి లేవదీస్తాడు, శళముల చిక్కుతీసి, వేజిని ఆలంక రిస్తాడు. వివిధవర్ష (ప్రసూశాలతో. ఉన్నశాననమున కూర్చుండబెట్టి, అర్చనకు ఉస(కమిస్తాడు. ఊర్వశీ నమః నమః యౌపన ఘటిత్క పూర్ణ (ప్రన్ఫుటీత నమః సమః విద్యుత్‌ చంచల ఆపూర్వ శోభన నమః సమః అకుంఠిత అనిందిత నమః నమః పులకోల్లాసిన్సి విశ్వయ్రేయసి నమః నమః అంటూ తన్మయత్వముకో పుష్పముల మాదిరి ఒక్కొక్క నంబోధనను అమెమై చల్లుము అవిరళ అర్చన సాగిస్తున్నాడు. ఎంఠ నుతించినా తృప్తిలేదు, ఆ ఆరాధన లోనే అవేదన తీరని ఆందాల దప్పిక, రసలుబ్ధుడైస శ్రీ వెంక షిశ్వర్లు పూజ నల్పుచ్చు ఈ కావ్యమును సంతరించినాడు. హారిక అభినండనములు సొందర్య భక్తుడైన కార్యకర్తకు, ఈ నాలుగు ' మాటబు వ్రాయమని కోరి ఊర్వశీ ఆరాధనా దృశ్యమును తొంగి చూచుబికు అవకాశము కల్పించినందుకు కృతజ్ఞతలు. 1=12-1991 నెజవాడ గోపాలరెడ్డి శాంతినికేతన్‌ సల్లూరు-3 ఉం

అభినందన ఫ్రీ నాగభైరవ కొ 'పేశ్వరరావ్పు కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ నభ్యులు దూరదర్శన్‌ (ప్రీనింగ్‌. శమిే సభ్యులు 'భ్రీ చాగవై రప ఏర్యుశేషనల్‌ అకాడమీ సంస్థాసకులు సౌందర్య సారం సత్యభామ చక్కదసంలోని చిక్క దనాన్ని అలుకలోని ఆహ్హాదాన్న్‌ నయగారస్ప వయారంలోని గారాజున్ని తెలుగువాళ £ కళ్ళకి బొమ్మకట్టి చూపి మికులు పచ్చిపులుసు. వెంక'పేళ్వర్లు పాఠకుల మనసుల్లో స్థానాన్ని సముషార్టించుకున్నారు నిన్నలా ఊర్వశి వృళ్తాంశాన్ని హమొునులూ ముముకుదృలూ కవులూ కళాకారులూ వేదాంతులు పజ్జానులూ ఎలా దర్శిరబారో కెబుగువాళ్ళ మససులకి తేటికెల్లం చేసి తన స్టానాన్ని సుస్టిరం చేసుకున్నారు ఇవాళా + కథసంలో జొజతనం.... రచనలో "బంపో_. వచ్చివులును లేలినికి 'మెచ్చదగిస అచ్చమైన స్వచ్భపు గుణాలు, అందుకని ఆత్మీయ మ్మిక్రునికి అభినంద నాయిలులు. గుళ్చిపల్ళి నొగవై రవ కో'పేశ్వరరావు క్షే2స2ం31

పొఫెనరు సి. నారాయణరెడ్డి శెలుగు విశ్వవిద్యాలయ వైస్‌ ఛాన్సలర్‌ జ్ఞాసపీర బహుమతి (గ్రహీత ఖా ఛీ వెంక పేళ్వర్లుకు “ఊర్వశొకి మీరందంచిన అక్షరోవద ఆందింది. 'వేదబుక్కుల్లోని ఊర్వశి స్వరూపాన్ని, చలం వాక్కల్లోని ఆ లాపణ్యరాశి స్వభావాన్ని మేద విశే షించిన పద్దతి (ప్రశంసనీయం. కాళిదాసు సోమనాథుడు, కృష్ణశాస్త్రి లాంటి మహో కవులు ఉఃర్వశ న్య క్రిత్వాన్ని మలచుకున్న విభానం మీరు హృదయంగమశై లిలో చిత్రించారు, పాపం పురూరవుడు విరహ స్యథావిధురుడ్చు పిచ్చి(ప్రేమికుడు - తాత్వికంగా చూస్తే ముక్తికాంతా గవేషి, అన్ని అంచులూ మీ రచనలో అందంగా మెరుస్తున్నాయి. ఊర్వశిలాగే వుందీ మీ నచనశైలి. అలా వెంచిసడేట్టు చేస్తుంది. సంతోషం, ప్పి సి, నారాయణ శెడ్డి న!

నుం న్ను డి

దీవ్యు సురఖిళ పారిజాతం ఊర్వశి వీడని 'వాడని మధురభాపన ఊర్వశి అహంకార మమకారాల పారదోలి మానవుణ్ణి మాధవుణ్ణీగా మలచే ము క్రికాంత ఊర్వశి అని చలం “పురూరవ చదవి నేనర్ధంచేసుకున్నాను. నత్యం, శ₹ివం,సుందరం తిపట్‌లో ఆంజిమమైన సుందరం, సౌందర్య పగాకాష్ట్ర ఊర్వశి.

రనరమ్యలోకాల శేలింజే ఈ డఃర్వళ పుట్టుపూర్య్వో త్తరాలకోసం పుస్తకాలు చిరగేకాను. బుగ్వేదం శతపథ (బ్రాహ్మణాలలో మనోహరమైన సంభాషణారూపంతో ఉన్నిదే. అక్కడి నుండి ప్రారంభమై ఎందరి కావ్యాల్లో చోటుచేసుకున్నది ఊర్వ?! "అన్ని కావ్యాలు పరిశీలించలేదు. ముఖ్యమైన వాటిని చూచాను. మగ్దుక్రయాను.

మరీ నన్నలతించినవి కృష్ణకాస్త ఊర్వశి కోవ్యేం) చలం పురూరస నాటకర. రెండు (గ్రంథాల్లో మానవోన్నతి [కమమున్నది. "ఆ (క్రమాన్ని విపులీక రించాను. వాటికోటి ముందుకు వెళ్ళి హిందీలోని దీనకర్‌ డంర్వశి అంగంలోని అరవింద ఊర్వశి చదీవాను. రవీంద్రుని దంర్వశి తెలుగు అనువాదమైన శ్రీ ఇెజవాడ గోపాలరెడ్డిగారి (గంథం, వారివద్దనే తీసుకుని సమీకించుకున్నాను. ఆ నమిక్షల సమగరూపమే ఈ నా ఊర్వశి ”

నేను వ్రాసిన దానిని లప్పులు సవరించి నముచిత్వ సలహాలిచ్చిన మూ గురుదేవులు శ్రీశ్రీరాం భుజంగరోయళర్మగారికి, ఆడిగినంతనే అభిప్రాయాలు తెలిపిన సర్వ(శ్రీ చెజవాడ గోపాలరెడ్డి గారికి డా॥ సి. నారాయణరెడ్డి గారిక్కి” నాగజై రవ కో 'పేశ్వరరావుగారిక్కి ఇం(ద్రగంటి (శ్రీకాంతశర్మగారికి కృతజ్ఞతాంజలులు- సముచిత నలహాలొసగన సర్వశ్రీ వాకాటి 'పెంచలు రెడ్డి, 'కె.టి.వి, రానూనుజాచార్యులు వంశీ సరసింహం, అగ _స్యేరెడ్డి వెంకురెడ్డి ఇంద్రగంటి భానుమూ ర్తిగార్లకు సమస్సులు."

. ముద్రణ, పంపిణీ భారాలను వహించి సర్వాంగసుందరంగా ఊర్వళిని

“ఆలంకలంచిస ఆంధ్రప్రదేశ్‌ బుక డిస్ట్రిబ్యూటర్స్‌ రథసారధులు. ్రీ ధూపాటి సీఠారామానుజాదార్యులుు విజయకుమార్‌ గార్లకు అంకితం తీసుకుంటున్న వ్షూ శ్రీమతి (ప్రమీలకు అందరికి కృతజ్ఞతలు.

నా కృషిని రనజ్ఞలైన పాఠకులు ఆదరిస్తారని ఆళిస్తున్నాను.

ఎా-పచ్చిపులును వెంక సేఖ్వర్థ

0 ం ఇ అటి ఊర సలి షి ఉపహపద

డా॥ శ్రీరాం వేంకట.భుజంగరాయ శర్మ

న్వర్గలోకంలోని స్తీకి మానవలోకంలో వున్న పురుషుడి మీద అనురాగం కలిగితే ఏం జరుగుతుంది?

వేదబనిషి ఈ (ప్రశ్నకు సమాధానంగా ఊర్వశీ ఫురూరపవుల =కఠ చిితించాడు “ఎంతో నాటకీయంగా.

ఊర్వశి పురూరపునితో కలిస్‌ ఎక్కువ కొలం ఉండలేదు, వారి విన్న లోక సహజాతాల వైరుధ్యం వల్లి.

ఒకవేళ ఆమె ఉండగలిగినా దేవతలు ఉండనీయరు, ఊర్వశ+ిలేని వ్వర్గానికి ఊపిరాడదు గనక.

స్వార్గిక ప్రణయ మాధుర్యం ఓలలాడే పురూరవుడు దూరంగా వెళ్ళి పోతున్న ఊర్వశి కోనం ప్యాదయ విదారకంగా ఆ(కందిస్తాడు. పావం తల్లి కోసం గిలగిల్లాడే బిడ్డలా,

ఇది తప్పదు,

మౌలీకమైన యీ సన్నివేశానికి విిన్నదర్శనాలు గల బుషులూ కవులూ విభిన్నరీతుల్లో స్పందించి ఊర్వశి చుట్టూ అనితరమైన నమ్మోహ పరివేషాన్ని నృష్టించారు.

గొప్ప భావుకడైన మానవుడు ఊవొంచగలిగిన అందగ_శైల ఆందమంతా ఓక థా ఊర్వశిలో నే పుందిః

ణి

10

అలవి మాలిన మగతనంగల పుఠషులు కోరుకోదగిన యొవనవతుల

యొౌవనమంతా ఒక్క ఊర్వశిలోనే వుంది,

(పవన్నులైన (పేచూంసులారాధింవ దగిన (వణయిమల . అనురాగ

మంతా ఒక్క ఊర్వశిలోనే వుంది.

చివలికి_

ముముకువులై న మహాయోగులు (ప్రాసించనలసిన, సత్‌-చిత్‌_ఆనంద రూపమైన పరత త్ర్వమూ ఊర్వ శిలతో నే వుంది.

థారతీయ సాహిత్యం నిర్మించుకున్న తరుణ సొందర్య పరమావధి ఊర్వశి. (పేయోనందానుభవ పరసీము ఊర్వశి,

'వేదాలనుండి చలందాకా భారతీయ సాహత్యంలో ఊర్వశిని గురించిన యెన్నెన్ని ఆవగాహనలు ఎన్నెన్ని తీరుల్లో అభివ్య క్రమయాయో ఈ రచన రుచిరంగా ఆవిష్కరించింద.

ముఖ్యంగా కృష్టశాస్త్ర, చలం-వీరిని గురించి యీ చిరంజీవి చేసిన

ల విశ్లేషణ అనుభవ పూర్ణంగా ఆలోచనామృతంగా వుంది. చదివి చూడండి.

క్ష అనురాగపు ఆనవాలు శషాలలో లి

సుఖాలలో

కన్నీటిలో

వన్నీటిలో

ఆంతరిక జీవితయా(త్రలో ఐహిక జీవన మధుపా(తలో అనురాగ మధువును నింపి ఆనంద సింధువులో సుస్నా తుజ్జిచేని “సంసారం సాగరం దుఃఖం” కొదు' మమతలు కలయిల్లే

మల్లైల పందిరని తెలియజేసి ఆడుగడుగున ఆమని పంచి జీవిత పరమార్థం తెలియజెప్పే నా అర్థాంగి

అనురాగమయి

శ్రీమతి [పమీలకు

స్మ్మేమ సమర్చణ భ;ం క్ల

విషయసూచిక

క్షం ఊర్వశి 2, రంభ.ఊర్వశి 3. ఊర్వశీ పురూరవ గాథ

ఆ) ముగ్వేదంలో

అ) శతపధ [బ్రాహ్మణంలో

ఇ) పద్మ పురాణంలో

ఈ) విష్ణు పురాణంలో

ఉ) శ్రీమద్భాగవతం (సంస్కృతం)లో

లీ, దేవీ భాగవతంలో

వె స్కంద పురాణంలో

ప్రి మత్స్య పురాణంలో

వి బృహత్క_థామంజరిలో

ఓ) కథాసత్సాగరంలో 4 కౌళిదాసు కంటికొనల పసిడి కలల పూలమాల ఊర్వశి 5. ఆరవింద యోగీందువి అలరించిన ఆందాల ఆతివ ఊర్వశి 6. రపీంటదుని భావనలో మెరిసిన “అనంత యౌవన” ఊర్వశి 7. జ్ఞాన పీరము నధిష్టించిన దినకర్‌ “ఊర్వశి”. &ఓ తెలుగు కొవ్యాలలో:.

ఆ) భారతంలో వీభత్చు శాసప్రదాయిని ఊర్వశి,

అ) దేవవేళ్య ఆం'కే?

ఇ) నవీన గుణవనాథుని నెరడాణ ఊర్వశి

ఈ) కృష్ణకాస్త్రి అనంతస్పాగర మథనం నుండి ఉద్భవించిన ఊర్ధశి

అక్షేప్రై | కృష్ణళాన్రి ఆశ్వేషణ' 1! అన్వేషణలో నిళాంత విషాద (పవానము 11 కవి వియోగ విలాపము 1 ఆంతిమయాత _౪ ఊర్వశీ సాశ్షిత్యారం ౪1 విత్యనిరంతర ప్రేయసి ఊర్వళి టి చలం ఆశయాల హరివిల్లు ఊర్వశి | చలం దృష్టిలో ఆడది 1! వివాహ వ్యవస్థపై విరుచుకుపడ్డ చలం. సెళ్ళి విషయమై సంఘం విధించిన నిబంధనలు .మోహంవల్లి "లాభాలు పొందర్యారాధకుడు చలం చలం స్పరూరవ నాటకంలో *ఊర్వశి' : ఊర్వశి ఆవతరణ "అహంకార నిర్మూలన ఆనంద శిఖరాలు మానుషత్వం ఊర్వశి ముక్తికాంత ఎందుకు కాకూడదు ? ఊర్వశి చెప్పిన వేదాంతం,

నేత ఊర్వశి

కోవి భావనలో విరిసి మురిసిన దిన్యసురఖిళ పారిజాతం ఊర్వశి.

భారతీయ సత్యశివసుందర స్వరూపిణి ఊర్వశి.

సృష్టిలోని ఆందాన్నంతా రాళిపోసి, సృష్టికర్త -రాసీక్యాన్ని రంగరించి పోతపోసిన రనరమ్యరాగిణి ఊర్టిశి.

మధుర మంజుల ('పేవూనురాగాల (వతీఠక ఊర్వశి.

*ఆనంత యొవన” ఊర్వశి.

విశ్వసుందరి ఊర్వశి.

ిజగతీపకి కోటీర దివ్యరత్నరాజినేలు వజ్రాల తురాయి ఊర్వశి

ఆనందలోకాలను దివినుండి భువికి తెచ్చిన రసరాజ్జి ఊర్వశి.

కవుల హృదయాలలో (సేమామృతవర్షాన్ని కరియిస్తున్న (ప్రావృడంభోధర స్వామిని .ఊర్వఃి.

విశ్వు(పేయసి ఊర్వశి,

నిర్ణయనీరవ లోకానికి విశ్వరహస్యాన్ని విప్పి చెప్పి, [వజయాం దుధిలో ఓలలాడించడానికి కవి కలల కంచెతో చితించుకున్న స్వప్నసుందరి ఊర్వశి

సామాన్య గేయాలుపాడే కవికంరంలో కూడా ఉజ్జన్హల (పతిభ్త పోస్తుంది ఊర్వశి

నందనానిలం కద'పేసే మందాకినిలాగా దాన్ని పాడించేస్తుందీ ఊర్వుళ్ని

మధురాతి మధుర భావన, చివ్యోతిదివ్య ఆనుభవం ఊర్వళి,

క్షే రంభ = ఊర్యశి"

*ఊఈర్వుళిని కవి ఒక్కడే ఎరుగును, అందరూ ఎరుగరు. ఆదైనా మామూలు నూనవుడై నపుడు ఎరుగడు.

లోకానికి ఊర్వశి లేదు. కవి వాక్కు రుషివాక్క్కైతే లోకంలో ఊర్వో౭ ,ంటుంది కూడా!

లోకంతో రంభలు చాలామంది ఉన్నారు ఒక్క ఊర్వుశే ఉంది.

ఆస్టిమాంసాదులతో రంభను చేళారు.

యుగయుగాల _ ఆవేగంతో,' ఆనందంతో, ఆళకో, ఆశయాలతో, వేదనతో, వివిధానుభవాలతో ఊర్వళిని చేశారు.

లోకం రంభను కోరుతుంది,

కవి ఊర్వశిని ఆరాధిస్తాడు.

లోకం ఊర్వశిని “మృగతృష్ణ” అంటుంది,

కవి రంభను 'ముదికోర్కె” అంటాడు, లోకం కవిని చూసీ హేళన

ఊర్వశి లోక సం(గ్రహార్ధ మే అవతరించిందంటాడు కవ,

ఒక చక్కని స్త్రీ ఎలా ఉందో దాన్ని లొకం రంభ అంటుంది,

శ్రీ ఎలా ఉండాలో దాన్ని కవి ఊర్వశి అంటాడు.

“ఒక లానణ్యవతి రంభలాగ ఉంటుంద' అని - అంకే అమెగాని, రంభగాని గర్వపడ నక్కారలేదు. “ఆమె ఊర్వశి లాగా ఉంటుందో అంజే మాత్రం కవి ఏడుస్తాడు..అసత్యం ఒస్పుకోలేడు కోనుకి ఆంటారు.

శే6 ఊర్వశీ పురూరవ గాథ

భాాంతీయ సంస్కృతికి, వాజ్మయానికి మూలాధారం వేదాలు.

ఈ _సృష్టి-పకృతి. పురుషుల సనంయోగవియోగ ళృంగారశేఃి విలానమే.

విశ్వవేదనకు ,పతీక ఊర్వశి

జీవాత్మ పరమాత్మల వియోగ విరహదుఃథానల గాథయే ఊరక! పురూరవుల గాథ,

ఇది వేద సాహిత్యంలో ' వేదాల తర్వాతి సాపాత్యంలో కనిపిస్తుంది,

బున్వేదం, శతపధ (వాహ్మణంలో ఈ కధ ఉంది. బుగ్వేదంలో న్‌

స్వర్గవాసివియైన అఆప్పర ఊర్వశి.

పురూరవుని _పేమిస్తుంది. ఆ మహారాజు ఊర్వశిని గాఢంగా టేమి స్తాడు. కొంతకాలం ఆ అప్పర రాజుతో కలసి ఉండేందుకంగికరిస్తుంచి. కావి పురూరవుజ్జి నగ్నంగా కసిపించకూడ దంటుంది ఆలా కనిపించిన మరుక్షణం తాను వెళ్ళిపోతానంటుంది,

కొంత కాలం తర్వాత ఊర్వశి మిృితులైన గంధర్వులు ఆ నియమాన్ని పురూరవుడు దాటక తప్పని పరిస్థితులు కల్పిస్తారు. నగ్నంగా కచుపించిన రాజుము ఊర్వశి వదలివెళ్ళుంది. పురూరవుడెంత (ప్రాధేయపడినా నిలువదు.

గర్భిణియైన ఊర్వశిలో మాతృత్వమమతలు చిగిరింపించి ఆమెను నిలిచేట్లు చేయాలని శతవిధాల పయళత్నం చేస్తాడు పురూరవుడు.

“ఓ నా (పేయసీ! కఠోర హృదయినివైన నారీ! ఆగు, మనమిరు వురమూ కలసి కూర్చుని, ఒకరినొకరు అర్ధం చేసుకొన (వయత్నిద్దాం. ఇరు వురి మనసుల్లో ఇంకా చెప్పుకోని తలపు లెన్నో ఉన్నాయి. ఆ తలపులే మన్లకింత వరకు శాంతి నివ్వలేదు,

ఊర్వశి “ఈ మాటలతో (వయోజన మేమిటి? వథమ ఉషవతి నేను సీ నుండి వేరయాను. పురూరవా! వీవు నీ యింటికివెళ్ళు. నేనిస్పుడు వాయవులా దృష్నైాపను” ఆంటుంద,

క్షా

పురూరవుడు తాను ఏపరిస్టితిలో నిదింధనను అఆతికమించవలన వచ్చిందీ వివరిస్తాడు, విలపిస్తాడు అమె గర్బిణి అని క్లాపకం చేస్తాడుం

“ఊర్వశీ! నీకు పుతుడు జన్మించి తన తండీకోసం వెదకితే అస్పుడేనువుతుంది? పారస్పరిక (పేమబింధనాన్ని ఏ నద్గ్భృహస్తుడెనా (తుంచి వేయనిస్తాడా?” ఆని అడుగుతాడు పురూర వుడు

నేన్స అతణ్ని ఓదారుస్తాను. ఆతడు నీ ఆశీర్వాదమయమైన సంరక్షణ కోనం పరితపెంచడు. మన ఇద్దరి మధ్య “నిది "ఏముందో. దాన్ని సీవద్ద కే పంపుతాను, ఓ మూర పురూరవా! సీవు ఇంటికి వెళ్ళిపో! నీవు నన్ను జయించ లేవు” అంటుంది ఊర్వళి

“ఈ సీ _పేమికుడు ఇచటి నుండి శాశ్వతంగా వెళ్ళిపోతాడు మరల తిరిగిరాడు, వినాళగర్భంలో ని(ద్రిస్తాడు. ఇతళ్ణి భయంకరమైన తోడేబ్మ పీక్కు తింటాము” పురూరవృడు ఉ(దేకంగా అంటాడు.

ఊర ర్వశి అంటు౦ద్రి “వద్దు పురూరవా! నీవు మరణించవద్దు ఎక్కడికీ వెళ్ళవద్దూ తోడేళ్ళ తిననూ వద్దు. న్తీలతో స్థిరమైన మ్మైతి సాధ్యంకాదు, వారి హృదయాలు తో డేళ్ళతో సమానమైనవి. నేను వివిధ రూపాలు ధరించి మౌనవుల మధ్య " విహ3ంచాను. నాలుగు వళ్చరాల వరకూ (వకిదినమూ ఒక్క పర్యాయం ఘృతం [శ్రాగి మానవులతో నివసించాను .

పురూరపుడు: “నేను ఆంతరిళ్లం వ్యాపించిన ఊర్వశీ సంయోగం కోనం పిలుస్తున్నాను. పవి్యతాచరణశీలుడై న ఈ పురూరవుడు నీ వద్ద నేఉండాలని కోరు తున్నాడు ఊర్వశీ | నా హృదయం జ్వలిస్తూంది. తిరిగిరా ఊర్వశీ!” అంటాడు,

ఊర్వశి 2 *ోపురూరవా! దేవతలందరూ నీవు “మ్మ త్రుంజయు”డవవు కావని అంటున్నారు. హవ్యసమర్పణ ద్వారా యజ్ఞం చేస్తావు, అనంద పూర్వ తంగా న్వర్షంలో నివసిస్తావు” అని దీవిస్తుంది.

ఇలా మనోహర నంభాషణ రూవంలో సాగుకుఎది. బుగ్వేదంలోనే డిశర్వశీ పురూరవుల గాధకు నాటకీయత, వ్విపలంభ ళృంగారమూ్తూ వేదన ఆపాదంసబడ్డాయి.

తె

118 శతపథ (బాహ్మణంలో

ఇళాపు[తుడై న పురూరవుడు ఊర్వ్యశిపి కలుస్తాడు ఇరువురూ. (_పేమంచు కుంటారు. పురూరవుని భార్య ఆయేందుకు ఊర్వశి మూడు షరతులు 'పెడ్రుంది,

1. దినములో మూడు పర్యాయాలు సంభోగ సాభాగ్యం,

2, ఊర్వశకి సంభో గేచ్చు లేకుంటే బాధించకూడదు

3. పురూరవుడెప్పుడూ నగ్నంగా కనిపించకూడదు,

ఆ నిబంధనలకు కట్టుబడి వారిరువుహూ చాలాకాలం కలసి కొప్పుళం చేళారు. ఊర్వశి గర్భవతి ఆయింది. చిరకాల _ వియోగంచేత గంధర్వుణ దుఃఖథితు లయారు. ఊర్వశిని స్వర్గానికి ఎలా తీసుకురావాలా అని ఆలోచించారు ఊర్వశి "పెంపుడు గొలరె ఒకటుండి. దానికి రెండు పిల్లలు కలిగాయి. వాటిని పాణాధి క0గా "పెంచుకుంటుంది,

ఆ పిల్లల్లో ఒక దానిని గంధద్వులు అపహరించి తీసుక పోసొగారు. చూచి ఊర్వశి అరవసాగింది. *ఏమిది? ఇక్కడ వీరులెవరూ లేరా? ఇది నిర్ణనస్థానమా? నా గొరెప్మిల్లను గంధర్వుల నుండి కాపాడండి.”

ఈ కేకలకు పురూరవుడు “నేనుండగా వీరులు లేకపోవట మేమిటి? నిరన స్టానమేమిటి? నేను వెళ్ళి తీనుకవస్తానవి పరుగు తీశాడు. ఆ తొందరతో వస్త్రం ఛరించడం మరచాడు, ఊర్వశికి నగ్నత్వదర్శనమయింది. మెరుపు మెరిసింది. ఊర్వశి మాయమయిందీ,

ఊర్వశీ వియోగంతో పురూరవుడు దాదాపు పిచ్చివాడయాడు. ఆ దేవకాంత కోసం తిరుగసాగాడు. కురుక్షేత్రం. చేరాడు. ఒక సరోవరతీరంలో తిరుగు చుండగా అప్పరలతోటి వచ్చిన ఊర్వశి కనుపించింది, మాటా న క్తి కర్క-కహృదయినీ ఊర్వశీ! ఆగు, ఇరువురము కలసి

అగా వాలి. లేబం'పే నాకు సుఖంలేదు. ఆగు. అన్నాడు పురూరవుడు. నియమర క్‌! ర వర్త సంభాషణతో నాకు (ప్రయోజన మేమిటి? నుగా నెలను. నీవు ఇ నను వచ్చేశాను, సూర్యుని నుండి ఉష వెళ్ళి సి గ్‌ా ఇంటిక్‌ వెళ్ళ అంటుంది. దుఃఖికుడ్తై పృరూరవుడు “నా నె _కివై పడుగుపడనీ, నేను ఇంటికి వెళ్ళను,

[9 ఏదైనా ఆకాతంలో పడిప్రోతాను. ఉరిపోసుకు చచ్చిపోతాను. ర క్తపిపాసువులైన ఆడవి తోడేన్ళ, కుక్కలు నన్ను తివివేయుగాక!” అంటాడు, ఊర్వశి చెప్పింది _. “*పురూరవా! నువ్వు (పాణాలు తీసుకోవద్దు. నవ్నిక పొందాలని కోరవద్దు. స్త్రీలకు మికులెవరూ లేరు. ఇంటికి తిరిగి వెళ్ళు. నేను నీవద్ద నాలుగు వత్పరాణున్నాను, (పతిదినమూ ఒక పర్యాయం నాకు ఘృతం అందుతూ ఉండింది", సరే సంవత్సరపు ఆఖరి రాత్రి రానివ్వు, ఆరోజు రాత్రి సీవు నాతో కలిసి శయనిస్తావు. అలా జరిగిన తర్వాత నాగర్భం నుండి నీ ప్కుతుడు ఉద యిస్తాడు, ఈ మాటలపై నమ్మకంతో సంవత్సరాంతం వరకు పురూరవుడు (పతీ కింబాడు. ఆ రోజు రానేవచ్చింది, ఆ రాతి ఆపరంజిపొధంలో ఇరువురూ కలిశారు. ఊర్వ+ అన్నది "పురూరవా! ఉదయాన్నే గంధర్వులు నీకొక వరమి స్తారు నీ యిచ్చ్భానుసారం కోరుకో.” ఉదయమే గంధర్యులను పురూరవుడు తననూ గంధర్వుల్ణీ చేయండవి కోరాడు. గంధర్వులు ఒక పళ్ళెంలో నివ్వునుంచి పురూరవునకిచ్చారు. ఆ నిష్పుతో 'అగ్నివి రాజేన, యజ్ఞంచేసి తమ వద్దకు రాగలవన్నారు. ఊర్వశి ఇచ్చిన కుమా రుని విప్పును తీసుకుని తన గృహానికి వచ్చాడు. అరణ్యంలో అగ్నినుంచాడు. కుమారుజ్జీ నగరంలో వదలి తిరిగినచ్చే సరికి కాను నిస్పునులిచిన స్థానంలో ఒక ఆళ్వళత్థ వృక్షం వళ్ళిం స్థానంలో శమీ వృతం ఉన్నాయి. మరల అగ్నికోనం గంధర్వుల నాశయించాడు.. వారు అతణ్ణీ “ఒక సంవ తరం రోజులు నలుగురు బుత్విజు లొనగిన యజ్ఞసామా(గితో యజ్ఞీయాహారాన్ని వండమన్నారు ఆక్వత్థవృ క్షపు కొమ్మలను క ళైలుగా ఉపయోగించమన్నారు. అగ్నిని ఆరాధించమన్నారు. ఇద్ర జటిలమైన (ప్మకియ అని చెప్పి అశ్వత్థపు ఆరణులను తయారుచేసి ఒరిపిడి పట్టమన్నాలరు. ఆలాగే చేళాడు పురూరవుడు. ఆఅగ్నితో యజ్ఞం చేస్తి గంధర్వుడ్డై ఊర్వశిని పొందాడు. ఇందులో ఈర్యశీ పురూరవ సంవాదం 15 బుళ్కులలో ఉంది,

చ20 బుగ్వేదంలోకంకే విపులంగా వాయదిడింది ఊర్వశీ నంప్రాప్తతో సుఖాంతమైన నాటకంగా భాసించి౦ద్రై. మత్స్య (పద్మపురాణంలో ;. కాళిదాసు “వి (క మోర్వశీయా"నికి మూలాధారం మత్స్య పురాణం, దీనిలో కధ చాలా చాతుర్యంతో మలచబడింది, ఇళాబుధుల కుమారుడు పురూకవుడు ఇతడు ధార్మికుడు, పరా[క్రమవంకుడ్చు సర్వలోక నవుస్కృతళుడు సుందరుడు, హిమాలయాల్లో (బిహ్మాను ఆరాధించి స్పప్పడ్వీప రాజ్యాన్ని సంపాదించాడు బహ్మ వక పసాదంచేత ఇంద్రుని ఆర్జా సనం లధించింది. అతడు ధర్యార్ధ కామాలను ధర్యపూర్వకంగా పాటిస్తున్నా డు. ధర్మము, అర్ధము, కామము మానవరూపం ధరించి పురూరవని వద్దకు వచ్చాయి. రాజు ముగ్గురినీ పూజించాడు కాని దర్మాన్ని ఎక్కువగా నత్కరిం చాడు. దానితో ఆర్థకామాలకు కోపం_వచ్చి పురూరవుణ్ణి శపించాయి. “లోభం చేత నాశ నమౌతాడ్లన్సి అర్థం గంధమాధన పర్వతంపై ఉన్మాదుడ్లై చరిస్తాడసీ, కుమార వనంతో ఊర్వశీ వియోగం సంభవిస్తుందనీ" కామం శపించొయి.. కొని ఇర్యిము “రాజేందదా! సివు చిరాయునవుతావు, తారాచం(దులున్నంతవరకు నీ సంతతి వృద్ధి పొందుతుందని వరమిచ్చింది. పురూరవుడు (పతిరోజూ దేవేందువి దర్శనార్ధం వచ్చేవాడు ఒకరోజు ఇందరధంలో దక్షిణాకాళంవై పు వెళుతున్నాడు శేశి అనే రాక్షనుడు ఊవ్వత్శి చ్యితలేఖలను అవహర3ంచి తీసుక వెళ్ళడం చూచాడు. వాయవ్యాస్త్రంతో రాళ్లస సంహారం చేసి ఆ కాంతలను రక్షించాదు. వారిని ఇందునకు అప్పగించాడు ఇందునకు కూడా దుస్పాధుడై న “కేశిని సంహరించినందున పురూరవని సన్మానార్ధం భరతముని విరచిత “లక్ష్మీ స్పాయంవర* నాటకొన్ని (పదత్శింప చేశాడు ఇం (యడు అందులో ఊర్వశి “లక్ష్మీ? పాత ధరిస్తూంది. పురూరవుని పై అనుక క్ర ఆబయుయున్నందున ఊర్వశి తన అఫనయాన్ని మరచింద భరతముని (్‌దుడె ధజా “నీవు పురూరవున వియోగంలో భూలోకంలో $5 వత్సరాలు లత్నవైపోత్రాన్హు పురూరవుడు క్షూడ్లా అక్కడే పిశాచంగా సంచరిస్తాడు' అని శపించాడు

త్తే “తర్వాత ఊర్వశి పుర్తూర వుజ్ణి పతిగా వరించింది. శాప నివృత్తి అయిన తర్వాత చిరకాలం అతనితో జీవితం గడిపి ఆయు, దృఢాయు వళశ్యాయ్క, థనాయు, నృత్తిమాన్సా వస్సు దివిజాత్క సుబాహు లనే శేరుగల ఎనిమిది మంది శుమూరులను కన్నది విష్టు పురాణంలో £ శతపధ [బాహ్మణంలో కరే చిన్న మౌప్పలతో విమ పురాణంలో విషనీక రింపబడింది. పురూరవుడు గొప్ప దానశీలుడు, యజ్ఞక ర్త, తేజస్వి, మిత్రావరుణుడి కావం వలన ఊర్వళి భూలోకం వస్తుంది నత్యవాద్కి రూపవంతుడు, మతిమంతుడై న పుదూరవునిపై దృష్టి పడింది, సుకుమారత్త సుందరత, ఏిలానత, మూ _ర్రీభవించిన 'ఊర్వశివి చూచి తన్మయుడయాడు పురూరవుడు ఊర్వశి తనను పొందవలఠెనంఇ మూడు నియమాలను పాటించాలన్నది తన రెండు గొరెపిల్లలను తన పడక వద్దే పెంచాలి అతడు నగ్నంగా ఎపుడూ కవిపించకూడదు తాను రోజూ ఘృతం మా(తమే తాగుతుంది. ఈ మూడు షతు ల్వకు ఒప్పుకొని ఊర్వశిని స్వీకరించాడు. అరి వై వేల సంవత్సిరాలు శ్రలసి కాపురం “చేకారు, గంధర్వులు ఊర్వశిని న్వర్గానికి తీసుకవెళ్లాలని గొ్యరెప్తల్లను అఆపహ రించడం పురూరవుడు చీకటిగా ఉందిగదా ఆని నగ్నంగా వెళ్ళడం, ఉజ్జ్వలమైన కొంతి _పసారం కావడం అతడి నగ్న త ఊర్వశి చూడడం, అద్భుశ్యం కావడం 1బాహ్మణంలో లాగానే, రాజు ఊర్వశి అన్వేషణలో తిరుగుతూ. కురుక్షేత సరోవరం వద్ద ఊర్వశిని కలుసుకొని పప్రాదేయపడతాడు. తాను గర్భవతినన్కీ సంవత్సరంతర్వాత తాను రాజును ఇక్కడే కలునసుకోగలననీ, అప్పుడు ఆతనికి ఒక పుషతుణ్ణి ఇస్తా ననస్కీ ఆతవితో ఒకరా(తి గడుపుకాననీ చెప్పింది. సంవత్సరం తర్వాత ఇద్దరూ కలుస్తారు పుకుణ్ణి (్రసాదిస్తుంద. మరుసటి రోజు గంధర్వులు కనిపిస్తే తను గంధర్వుడ యే వరం కోరుతాడు. వారు పాతలో అగ్ని నిచ్చి, దాంతో యజ్ఞం చేయమన్నారు, ఆ అగ్నిని గార్థవత్యము,

ల్డె2ై “ఆహవసీయమ్ము దక్షిణాగ్ని, అని మూడు చేసీ ఊర్వశి పొందుకొవాలని యజ్ఞం చేయమన్నారు,

ఆ అగ్నివి అడవిలో వదలి రావడం, శమీవృకంలో ఆశ్వత్థ వృక్షం 'మొలవడం జరిగాయి. వాటి కాష్టంతో ఆరణి చేసి, దానితో అగ్నిని పట్టించి యజ్ఞ చేస్తి దేవతలను మెప్పించి ఊర్వశిని పొంది చిరకాలం సుఖించాడు.

బుగ్వేదాన్ని మూలాధారంగా తీసుకుని మిగిలిన అన్ని పురాణాలు ఈ గొథను విపులీకరించాయి, అసలు ఇదొక జానపద గాథ (పుక్కిటి పరాణం) (₹810/ 78169) మాత్రమే

ఈ గాథలో ముఖ్యమైన భాగాలివి:.

1. ఒక అప్సర, పరలోకవాసివి మానవుని (సేమలోపడి భూమికి దిగి రావడం,

2 అమె మళ్ళీ తన లోకానికి తిరిగి వెళ్ళేందుకు కొన్ని విబంధనల్ని ఏర్పరచి వాటిని ఆతి బమి_ఫ్టే కాను తిరిగి వెళ్తానని చెప్పడం

3. ముందుగా ఏర్పరచుకున్న _పణాళ€క (పకారం గంధర్వుల స్వః యంతో ఆతి[క్రమణ జరగడం, అఆప్పర తనలోకావికి వెళ్ళడం

4 మానవుడు వియోగ విరహంలో విలపించడం, ఆ అప్పర క్రోస్త అన్వేషించడం

5. ఆ అప్పర కనుపించి పృధా [పయాస మానుమని చెప్పడం, స్రీ మనస్తత్వాన్ని విశే షించటం, సంవత్సరం తర్వాత ఒక రాతి కోలుస్తానన్సి వాగ్దానం చేయడం,

6 మానవుడు ఊర్వ+ పొందుకోసం, గంధర్వుడు కోవాలని గృధ ర్యులనే ఉపాయమడగడం, ఆ (పకారం గంధర్వత్వ [పాటస్టిం

29 శ్రీ మద్చాగవతంలో :. (నంన్కృతం) పరీక్షిన్మహారాజు ప శుకమహర్షి చం్యద్రవంళాన్ని వర్ణిస్తూ పురూరవ గాథ చెప్తాడు. ఇందులో పూర్వం చెప్పిన విధంగానే ఊర్వశీ పురూరవగాథ సొాగుతుంద ఇందులో గంధర్వులు గొటరెపిల్లను ఆపహారెంచి తీసుకువెళ్ళుతున్న ప్పుడు ఊర్వశి కేకలు వేస్తుంద. “పరికివాజ్హి స్వామిగా చేసుకుని నన్ను నేను చంపుకున్నాను. ఈ నపుంసకుడు తాను మహావీరుడను కుంటాడు. నా గొరెల్ని కూడా కొపాడలేనివాడు. ఇతణ్ణి విశ్వసించిన కారణంగానే నా బిడ్డల వంటి గొటరెల్ని దోపడిగాం[డు దోచుకుపోతున్నారు. ఇతడేమో పగలు పుదషుడవు తాడు. రాశులు స్త్రీలలాగా భయపడి నిద్రపోతాడు! ఆనీ పురూరవుని విందిన్తుంది+ సినుగును అంకుళంతో పొడిచినట్లుగా తన వాగ్భాకాలతో గుండెల్ని చీల్చింది ఊర్వశి, ఇంత తీ్మీవ పదజాలం ఇతర (గంథాళ్లో లేదు. సహించలేక ఖగ్గం తీను కువ, నగ్నతను మరచి పరుగుకిస్తాడు. నియమభంగమై ఊర్వశి ఆదృశళ్యమైన తర్వాత; కురుక్షేత నరో వర తీరంలో దర్శనమిస్తుంది పురూరవుడు వెంట రమ్యని [పాధేయపడతాడు రాకుంకే ఆత్మహత్య చేనుకుంటానంటాడు, అప్పుడు ఊర్వశి స్త్రీ స్వభావాన్ని విళదీకరిస్తుంది. “రాజా! నీవు పురుషుడవు, ఆ విధంగా [ప్రాణాలు తీనుకోకు...స్త్రీలు స్నేహపాాతురాళ్ళుకారు. శ్రీల హృదయం, తోడేళ్ళ హృదయం ఒకటే, స్త్రీలు నిర్ణయురాళ్ళు. కృూరత వారికి స్వాభాఏికం. చిన్నమాట కే విసుక్కుంటారు. తమ సుఖం కోనం గొవ్ప 'గొప్ప సాహసాలు చేస్తారు. కాస్తంత స్వార్థం కోసం విశ్వాసం చూపి భర్తను, తుదకు సోదరుణ్ని కూడా హత్య చేసేందుకు పాల్పడతారు. వారి హృదయాల్లో సౌహార్థం ఉండనే ఉండదు. అఆమాయకులై న భర్త లవట్ల మోసపు విశ్వాసం చూపి ఉరితీస్తారు.. నూతన పురుషుడిపై కోరికతో కులటలు స్వచ్చంద చారిణు లౌత్రారు. పీవు రై ర్యంగా ఉండు. సీవు రాజరాజేళ్వరుడవు, భయవడకు, (సతి _వత్సరం తర్వాత నీవు నాతోటి ఒకరాి ఉండవచ్చు. నీకు (సంతానం అప్పుడు కలుగుతుంది”. అవి చెప్తుంది. ఇంత సిందాపూర్వకంగా స్త్రీ స్వథానం చెప్పడం మకెందులో లేదు. (శేశాయగ్గావికి ముందు సత్య యుగములో ప్రజవమే (ఓం కొారమ్ము

2 వేదంగా ఉండింది- అగ్ని కూడా ఒకే ఉండింది. పుకూరవుడే వేద్మతయాన్నిి అగ్ని [తయావ్ని ఆవిర్శవింప చేశాడు. దేవీ భాగవతంఠతో: పద్మపురాణంలో, విష్ణుపురాణంలో, భాగవతంలో దేవీభాగవతలోం పురూరవుని సొందర్యాన్ని, పరాకమాన్ని, ధర్మ పరాయణతను చక్కగా వరిం అణ చడం జరిగింది. అతిని రూపగుణ యౌవన (_పళంస వినే ఊర్వశి (పేమించింది దేవీ భాగవతంలో కూడా కధ మామూలే. కురుషే[తింతో కనుపించిన ఊర్వశి పురూరవుని తీవ్రంగా నిందిస్తుంది “ఓ నృప శార్దూలమా!1 మిరు మూర్డులు, మ్‌ జాన మెక్కుడకు పోయింది తోదేలుతో సమానమైన [కూర రాలు స్త్రీ అట్టి స్త్రీ జాతికి ఎవరిప్రైన పేమ ఉండదు భూమిపై నుండే (పజల ఎప్పుడూ స్త్రీలపట్ల గావ్సి దొంగలపట్లగాని విశ్వాసముంచకూడదు. మీరు ఇంటికి వెళ్ళి ఆనందంగా జీవించండి” ఇలా నింద్రంచి వెళ్ళిపోతుంది. రాజుకు. దుఃఖమే మిగిలింది స్కంధ పురాణంలో: కథలో భేదంలేదు. గంధమాదన పర్వతంపై నున్న _సాధ్యామ్యట్ర మహా తీర్థ వర్ణన సందర్భంగా ఊర్వశీ పురూరవగాధ చెప్పదిడుతుంది. ముందృ ఇెస్పిన ఆరు అంగాబు కలిగిన కరే, జో పద్మ(మత్స్య) పురాణంల్‌ తారాచం(దుఠ తనయుడు బుధుడు. ఇలా బుధుల తనయుడు పృరూర వుడు- ఇందులో ధర్మార్థకామాల ఆగమన వృత్తాంతము, అర్థకొమాల శాప (ప్రదా నము చెప్పదిడింది. మతృ్యపురాణంలో చెప్పిన విధంగా నడుస్తుంది కధ,

"ఓన్‌ షార్‌ ఇ బృహత్మథామంజరి లొ: ఇందులో కథ కొద్దిగా మార్చబడింద్ర, ఉదయనుడు తన విరహ (ససంగంలో వానవదత్త, పద్మావతులకు ఈ కధ చెప్తాడు అలా పూర్వం _పతాపనంతుడ్డు విష్ణుభక్తుడై న పురూరవుడనే రాజుండేవాడు, సక రోజు ఆతడు దేవేం(దుని వద్దకు వెళ్లే. దేవతలు ఆతనికి ఘనస్వాగతం పలికారు. ఆతడు నందనవనంలో విహరిస్తుండగా పరమ సుందరియైన - అప్పరన ఊర్వశిని చూచాడు. కామో [దక్తుడె మూర్చపోయాడు. ఊర్వశి కూడా ముద్దురాల్రే మూర్చుపోయింది. సంయోగ (సా_ప్తినందున- స్వర్గంలో ఉండి కోడా నరకయాతన అనుభవిస్తూ అధీరులయారు, అప్పుడు శ్రీమహావిష్ణువు నారదుని ద్వారా ఇంగునికి సందేశం వంపాడు. భగవానుని ఆజ్ఞ్మపకారం ఊర్వశిని పురూరవునకు ఇవ్వడం జరిగింది. పురూరవుడు ఆ అందాలభామతో రాజధానికి తిరిగి వచ్చి ఆనందంగా జీవితం గడపసాగాడు. ఒక రోజు యుద్ధ సహాయార్థ ౦ ఇందుకు ;పురూరవుని పిలిపించాడు. మాయ్రాధరుడనే రాక్షసుని పురూరవుడు సంహరించాడు. విజయోత్సవం జరుపుతూ రంఖాది అప్పరిసలు నృత్య (పదర్శాన చేకారు. నృత్యంలో రంభ థావ భంగం చూచి పురూరవుడు నవ్వాడు, తుంబురు దర్శకత్వాన జరిగే నృత్యమది. రంభ కోపంతో *పురూరవనా 1! మానవుడివి, నీకు భావాలేమి తెలుస్తాయి ?” అని అడి గింది. 6క్రిర్వుశి సాంగత్యంలో ఉన్న నాకు తెలిసిన భావాలు మీ గురువు తుంబురునికి కూడా తెలియవు” అన్నాడు. తుంబురువికి కోపం వచ్చి శపించాడు, “భగవానుడి ఆరాధన జరప నంతవరకు నీకు ఊర్వశి వియోగం సంభవించుగాక” ఈ శాపగాథ భూలోకానికి వెళ్ళి ఊర్వశికి చెళ్చాడు పురూరవుడు. కొంతకాలం తర్వాత గంధర్వులు ఊర్వ్యళిని హూరించారు. ఇది తుంబురు శాస (ప్రభావమని తలునుకొని పురూరవుడు బద౦ికా శమానికి వెళ్ళి విష్ణువును ణి ఆరాధించి, (ప్రసన్నుణ్ణి చేనుకొవి ఊర్వశిని పొందాడుం త

డ్ర్‌

కథా సరిత్సాగరంలో :.

దీనిలో కూడా వత్ప్సరాజు తిన విరహాన్ని గూర్చి వానవద ఈ

జాని 8!

సద్మావతులతో క కథ చెప్తాడు. కథంతా ఇలానే సాగుతుంది

నందనవనంలో చూచిన ఊర్వశి సమ్మోహనమనే పేరుగల కాష్సువ్న రెండవ అస్త్రంగా ఉన్నదట. లావణ్య రస సిర్హరిణి లాగా ఉన్నదట. విష్ప భగవానుని ఆదేశానుసారం ఇందుడు ఊర్వశిని పురూరవునకు సదుల్పించినప్పర్డి న్వర్షం నిర్జీవమైనద; ఊర్వశి మృత శంజీవనిలా ఉన్నదట _ తర్వాత పంబ శాపం, ఊర్వశిని గంధర్వులు అపహరించడం మామూఠళే.

గంధర్వుల అధీనంలో ఊర్వశి సంతప్పయై నిర్జీవంగా, నిదా మున్షి తగా, లిఖిత చి తంగా, సంక్రాహీనంగా ఉన్నదట శాప పముక్తి కోసం ఆక్వా లంబితయైై నుదీర్హ ర్యాతులలో చృకవాకంలా తపిస్తూ ప్రాణాలపై విర్ర కొకుండా ఉన్నది, విష్ణునారాధ్‌ంచి మరల ఊర్వశివి పొంది భూలోకానికి నరా నందాన్ని తెచ్చాడు పురూరవుడు లగ

ఇలా ఎన్ని (గంథాల్లోనో ఊర్వశీ పురూరవ గాథ వర్థించబిడింది,

కొళిదాను ఈ వివిధ (గ్రంథాలలోని కథా-శాన్ని తీసుకువి తనవ్యై (ప్రత్యేక శైలిలో వర్జనా వ్వైచి[తితో “వక మోర్వశీయ'” నాటక రచన చేశార్తా

కాళిదాసు కంటి కొనల పసిడి కలల వూలనూల 60 రి ఊర్వశి

కాళిదాసు ఊర్వశి వంటి లావణ్య రాశిని ఎక్కడో చూచి ఉంటాడు. రై ఊర్వశితో ఆతవికి ఆత్మీయత, అనురాగం కలిగి ఉంటాయి. ఆ దివ్యసుందరి సంయోగ వియోగాల నరసొనుభవావ్ని ఈ నాటకంలో విబంధిందాడు,

కాళిదాను నాటకాలు మూడు :

1. మాళవికొగ్ని మితం

2. విికమోర్వశీయం

కె అభిజ్ఞాన శాకుంతలం,

ఈ మూడు కొళిదాను నాటకాలలో ఆ మహాకవి సొందర్యలాలస, ఆరాధన సీపాన ద్యోశక మొతాయి.

కొందరు విమర్శకులు ఉజ్జయినే ఊర్వశి అనీ పరూరవుడే వి(క మార్క చ (కవర్షి అనీ, హూణ ఆకాంతమైన ఉజ్జయిని శశి దానవ(గ స్తమైన ఊర్వశి ఆనీ ఊనాంచారు.. ఆ మహానగరం శిధిలం కావడం ళావ(గ స్తై ఊర్వశి ఆరణ్యలత ఆయినట్లుగా నర్హించాడన్నారు.

ఈ నాటకంలో ఊర్వశీ విరహంలో పురూరవుడు కవియై, సౌందర్యా రాధకుడై పరితపిస్తాడు ఊర్వశి లావణ్యం :._

ఆభథరణములకే ఆమె యాఖథభరణము

ఉపమలకు సరిపోలు (అళ్కుకము చను

సంవ చాతాళతో శామ్‌ చఈోజుబ్ఞై.

శహపషనై స సుహేంద్రని సటహాశ కోటల ఆహశు అగ్ని.

[3 స్వర్గలోకావికే అలంకారం ఊర్వశి. “చలువ వెలుగుల వెల్లిడొర చందుడో, ఆమని పూలస్వామోవలపుల శేడో ఈ లలనను భావానేోోంలో సృష్టించి ఉండాలి అంతేకాని (ప్రా పలుకులు' వల్రైపిసే ఎవడో "మునీశ్వరుడు (నారాయణి మహ ర్ల) ఎండు గుండెతో, చెలువము చిమ్మే ఈ కలికి సిగ్గుల మొగ్గను స్పృషి చేశాడనడం నమ్మశక్యమేనా” అని అనుకుంటాడు పురూరవుడు,

కేశి రాక్షసుడు చెరపట్టగా మూర్చి ల్లింది ఊర్వశి,

సూర్యోపానను చేసి వస్తున్న పురూరవుని టప్రార్జించాకు అప్సరసలు,

రాతస సంహారం బేళాడు రాజు

మూర్చనుండి మెల్లిగా తేరుకుంటుంది ఊర్వశి

వెన్నెల (కమ్మగా చీకటులు ఏీడే నిళాంగనలాగా,

రాతి పై నున్న పొగలు గతించగా ఉజ్జ్వ్యలమయ్యే జ్వాలలాగా,

తిన్నగా లేవి గట్లు తెగి సపవించే (సవంతిలాగా ఆ అన్నులమిన్న, ఆంద౦ చందం. చిందుతుందట,

ఆ సుందర సురుచిర వయో విలాసినిని చూడడంతోనే మొదట ఆశ్చర్యం: ఆ తర్వాత అనురాగం అంకురించాయి. పృరూరవువిలో. .

“నారాయణ మహ రిని వలపింస చూచిన అప్పరస లందరూ. అతనీ ఊరు నంభనయైన ఊర్వశిని చూచి సిగ్గుపడడం సహజమే. కానీ ఈమె తాపసి నృష్టి అనేందుకు వీలులేదు” అనుకుంటాడు రాజు.

ఊర్వశిని తన రధంపై ఎక్కించుకుని వచ్చి ఆమె చెలులకు అవ్ప గిసాడు,

చి[తరధుడనే గంధర్వుడు వచ్చి ఊర్వశిని. అప్పరసలను తీసుకు వెళ్ళవోతాడు.

ఊర్వళి కనులు పృరూరవ్పని'పె పడాయి. రాజుపె మరదలు. గొన్నది

జ (6 ర్వ పోలేక ప్రోలేక పోయింది

29 ఊర్వశి వెళ్తుంటే ___ “జ్య సురాంగన మింటితై యగసినపుడు నా శకిరము నుండి మనస్సు నూడ డీసి, దెగినట్టి తామర తూడు నుండి పోగులను రొజహంసిక లాగునట్లు” _ ఆని రాజనుకుంటాకు ఊర్వశీ వియోగం భరించరాని దౌొతుంది రాజుకు. మరులు గొల్చి. మాయమైన మగువ కోసం రాచకార్యాలు వదళ్శి పట్టపురాణ్‌కి దూరంగా దగులుగా వనంలో గడుపుతుంటాడు. విదూషకునితో తన పరికాపాన్ని వెళ్ళ్యగర్కుతుంటాడు, అదే సన్లు యాన చిత్రలేఖా సపాతంగా ఊర్వశి వచ్చి. రాజు విరహవేదనను (గ్రహి స్తుంద. విదూషకుడు దుర్షభి (వణయినీ సమాగ మోపాయం చెప్తాడు. నిదా సుఖమును పొందితే ఊర్వశిని స్వవ్నంలో సందర్శించవచ్చును లేదా ఊర్వశీ (వకిరూపొన్ని చి త్రరూపంలో లిఖించి చూచి తృప్తి పడవచ్చు నంటాడు “ప్మ్యుదయం తొట్లువారినది. ఇంకెలా నిద ఘటిల్లుతుంది, స్వప్నలో (ప్రియరాలిని ఎలా చూడగలను ! ఇక చి్యత్రరూపం (వ్రాయాలంటే కన్నులందు చెమ్మదనం నిండి, దృష్టి మటుమాయం చేస్తుంద ఎలా?” అని (వశ్నిస్తారు రాజా. ఊర్వశి లేఖ (వాని (కింద వడజేస్తుంద్‌. ఆ (పేమలేఖలో హృదయం పరుస్తుకిపి ఆనందిసాడు పురూరవుడు. అసన నంభరితమేన లలికాభినయ్యాన్ని భరత గురువేబీడు (ప్రదర్శించ బోళున్నాడన్కీ ఊర్వశిని తోడ్కొని రమ్మన్నాడనీ దేవదూత చెషీ వెంట తీసుకువెళ్లాడు, ననూగమము ఆయీ కాకముందే వియోగం! (పేయసీ ప్రియమణి వాధ పడ్డారు. ఊర్వశి నిట్టూర్పులతో నిర్ణమీస్తుంది* (ప్రేమలేఖ కాశీరాజపు్యతి అయిన వట్టమసహిషి. చేతిలో వడిందే-.. కుసిథ

0 అవప్వతుంద్రం పురూరవుడు ఆమె పొటాల వైపడి వేడుకుంటాడు. తిరస్కరించి వెళ్ళు ళుంది. దేవలోకంలో ఊర్వశ నాటకంలో అశ్ని భూమిక దాల్చింది. చాసి వేషంలో ఉన్న మేనక *నఫీ | (తిలోక పాలకులు చూధవువిత్తో వచ్చియున్నారు. సివు ఎవరిని వరిస్తాపు” అని అడిగింది. “పృరుషో త్తముని' అవి అనేందుకు బదులుగా *ప్పరురవుని' అవి నోరు ఉారిందీ. భరతముని సీకు దివ్యత్వం తొలగుగాక 1" అని శపించాడు. ఆప్పుడు 'లజ్ఞావనతముఖియైన ఊర్వశిని చూచి మహేం (దుడు “నాకు రణసహాయుడై న రాజ క్షి పురూరవునకు (సియం చేయవలసి ఉంది, సీవు పుళూరవునికో 'కలని “అభీష్ట సంతృప్టి బెందుతువుగాక ! అవి శాపాన్ని వరంగా మార్చినాడు, పుళూరవ పట్టమహిషి భర్త అను[గ్రహ సంధప్రాప్రికోనం *“(పియాను (నసాధన'మనే (వతం చేస్తుంది [వసాదంతో మహారాణీ వచ్చిన నమయాన్నే ఊర్వశీ చ్వితలేఖలు వస్తారు. తీరన్కరిణీ విద్యతో ఆదృళ్యంగా ఉంటాఠు, దేవిని చూచి ఊర్వశి “దేవి శబ్ద మీమె యెడ సార్థకము. తేజస్సులో ఇంద్రాణి కీమె తీసిపోదు” అని మెచ్చుకుంటుంది. కాను (పేమించిన (ప్రియని పత్నిని ఏ మానవీ మెచ్చుకోదు. ఊర్వశి అమెను [వళంస్‌ ౬ వె వ్‌ (శంనంచి తన దై వళ్యాన్ని నిరూపించుకుంది, (వం చేసి అహాన్ని, ఈర్ష్యుసూయల్ని వదలినది రాణి, ర “నేడు మొదలు ఆర్యపు ఈడు ఏ యవతి యందు అనురాగ స్విన్నుడగునో ఆమె యందు నేనుకూడా సం (్రీకితో నుండగలను” అని పలికిండి. ఊర్వశి వచ్చి రాజు కనులు మూసినది. రాజు ఆమె ఊర్వశి అవి (గహ్‌ందాడు. చిత్రలేఖ సూర్యోపాననకై పృపాశశ్యషు ఆసు ఆంాకు 2

పే

“క వనితా చరణ శ్రీ

"సేవకు సరియౌనె చఛృతసింహాననముల్‌

భూవల్లభ శుభమకుటత

టి విలన్మ్నదత్న సంఘటిత పదయుగియున్‌!”

“ఓ పల్లవ పాటలాధరా! చల్లని వెన్నెలలు చిలికి జాదిల్లి సౌఖ్యం కూరుస్తున్నాడు. (పసూన బాణములు వేయు మరుడే మనోనుకూలుడై: నాడు ఊర్వశీ నమాగమం వలన తొల్లి ఏవేవి దాధలుగా తోచినవో, అవే ఆమె కరు జాస్తి వలన సౌఖ్యమిస్తున్నాయి.” అని అంటాడు రాజు,

పురూరవుడు రాజ్యభారాన్ని మంగతులపై నుంచి ఊర్వశీ విలాన. లాలసుడై గంధమాదన పర్వతంపై విహరిస్తున్నాడు. మందాకినీ ప్పలినాలలో విహ రిస్తున్న ఉదయవతిమై న రాజు లాలన దృక్కులతో చూచినాడట. ఊర్వశి కోపించింది, రాజు అనునయాణ పలికినాడు సరకు చేయలేదు. ఊర్వశి

గురుశాప _పేరిత అయింద.

ఒక వనంలో కునూరస్వామి తపస్సు చేసుకుంటూ" స్రీలు చొరరాదని విదింధన విధించాడు. ఆ వ్రీజన పరిహరణీయమైన వనాన్ని ఊర్వశి . (పవేశించి లతగా మారిపోయింది,

శ్మీఘ కోవనయై అనుకోవి కష్టంకొని తెచ్చుకుంది,

ఇక ప్పరూరవుని వియోగబాధ వర్జనాతీతం.

అగుపించిన (వతి చెట్టును, నెమలిని హరిణాన్ని, తుమ్మెదను, మ త్తగజాన్ని తన చెలివాడ తెలుపుమని [ప్రాధేయపడి భంగసడినాడు.

ఆఅమరానంద ధామౌాల. ఏహరింపజేసిన తన (వ్రణలుని. కోనం- పరిపరి విధాల వలవి స్తున్నాడు.

ఆ కలభాషిణితోతాను పొందిన అనుభవాన్ని తలచుకొని 'తల్లడసడుకు న్నాడు.

జీవాత్మ పరమాత్మ. కోనం ఆరాటపడినట్లుగా దీవిని భావించారు. పరం భామువి పొందుకోసం జీవుని. వేదనే. ఇది అవి అన్నారు,

శిలా ప్రదేశ మధ్యంలో మణి పడి ఉంటే దానిని (గ్రపహందాడు పురూరవుడు, ఆంతలో ఆకొశళవాణి. వినిషించింది--

వ్ది2 శప సతీరాగమంజీరళ్షిింజిత మృదు చరణ మంజు" కంజావ సంజాత మిద్ది తరల నంగమనీయ రత్నమ్ము. భుమ్ము!। యాయ సంగచముయోగ సం్పదమ్ము. తెమ్ము; పురూరవుడు ఆ మణిని ధరించి ఒక కుస్తమ విగహితమైన అతను ,వమీపించి (పియాను రూపంగా ఉన్నదని దానిని కౌగలించుకుంటాడు- ఊర్వశి శాప విముక్తయెై పురూర వుని (మోల సావ్షిత్కర్విస్టుంది.తాను గౌరీ చరణరాగ సంజవిత మణ్‌ స్పర్శతో యథారూవం పొందినానని పల్కు 4ఈందీం ఊర్వశీ పురూరపులు పరమానందంతో నగరం చేరి సుఖజీవనం +వెరవ్లతున్నారు. తాలవృంతం ఆధారంగా దుకహూలాద్చ్బాదనంతోనున్న మణిని ఆమిష శంకతో (గద్ద ఒకటి ముక్కున కరచుకొని సోయింది. దానివి ఊర్వశీ సంభివుడైన ఆయువు సంహరించి, మణిని రాజుకు నమర్పిష్తాడు. చ్యవన మహర్షి ఆ(శమం నుండి సత్యవతి అనే తాపసి ఆయువును తీసుకొవివచ్చి పురూరవునకు అవ్పగించుతుంది. సకల విద్యలు నేర్చిన పుత్రుని చూచి వాత్సల్య ముప్పొంగుతుంది ఈ రాజులో. ళన్సా మితుడు రాజ రియెన పురూరవుడు వంళాకుర వదనము తిలకించి సస్తళ్తు షేవు స్వర్గమును "బేదోమని మహేంద్రుడు. .ఊర్వశిని ఆజ్ఞాపించి యున్నాడు. [ప్రియని వియోగ భయంచేత్య కన్నపుత్రుని చ్యవన మహర్షి ఆశ్రమంలో సత్యవతికి అప్పగించానని ఊర్వశి చెప్పినది. ఆయువు పట్టాభిషేకానికి నారదమహ క్షి వస్తాడు. “ఆజన్మ సహ ధర్యైచారిణిగా ఇం(దుడు ఊర్వశిని అనుగపహించినాడని” రాజుకు చెప్తాడు. నాటకం సుఖాంత మొతుంద. ఇదీ “వి[క మోర్వశీయో నాటక గాధ,

తిం 'అభరణాలకే ఆభరణం ఊర్వశి :

కాళిదాసు ఊర్వశి అందాల బిరణి. వలచి వలపించుకోడంలో కగువాణ, స్వతంతంగా ఎన్నట్లు (పవ్నర్తించే అన్వతంత. పురూరవుని (సగాళంగా మించిన దేవకాంత.

(పేమ్మ కోపం విషయాలలో హద్దుల లేనిది. అందువలననే కాపాలక్ష గురయింది. మణ్‌ (పభావం వలన, మహేం(దాన్నుగహం! వలన కాపవిముక్త ఆయి పురూరవుని ఆజన్మ సహధక్మచారిణి అవుతుంది. పృరూరనువి వంళాకూర వదనావ్ని తిలకిన్తే వెంటనే న్వర్షం చేరుకోవలని ఉంది. అందుచేత కుమారుని కవి, విడ్డను కన్నతండ్రికే చూసక మహ్న్బర్రి అథశ్రమంలో వదులుతుంది. పురూరవుని వీడి వెళ్ళేందుకు ఇష్టపడని విర్మల (పేయప్క, అనురాగమయి ఊర్వశి.

ఇంటదగంటి హనుమచ్చాన్తిగారు కాళిదాసు నాటక (త్రయం నాయికలను గురించీ ఒక మాటన్నారు,

విక మోర్వశీయంలో ఊర్వశి అభిజ్ఞాన శాపంతలంలో శకుంతల, మాళవికాగ్నిమి(తంలో మాళవిక _ ముగ్గురూ మూడు విధాలైన మనస్తత్వం కలవారు,

థిన్నమనన్త్న త్వాలకు కారణం వారి జననంలోనే ఉన్నదంటారు.

మాళవిక నంపూర్ణ మానవి మానవీయ లక్షణాలు నిండిన సుకుమారి

శకుంతల దేవమానన నంయోగ సంజాత, కొన్ని దైవీ గుణాలు, కొన్ని మానవ గుణాలు కలిగిన అద్భుత న్తీ శళపంతల,

ఇక ఊర్వశి దేవకాంత. ఆమె నడవడి, (పవృత్సి, మనస్తత్త్వం దై వత్వంతో నిండి ఉంటాయి+

దై వీ గుణాలు ఏవి? లాలిత్యం, లావణ్యం. విశ్చంఖలతు స్వేద్భా స్వాతం (త్యాలు, మానవులకు అందీ అందని ఆమరాగం.

కొళిదాను నాటక రచన చేయడంలో దృష్టంకా పురూరవుని పైనే ఉందాడు. అతని (పేమ, విరహం, వియోగం, విళావం వీటినే వర్షించాడు. కాని ఊర్వశి ఆంతరింగ మథనం చేయలేదు,

వ్య

వ! కావి అల్బ పదజాలంలో -అనల్ఫార్థాన్ని నిహితం చేయడం మహాకవి అక్షణ౦- గొప్ప _నాటక్రకారుడు తక్కువ సంభా ,ణళల్లో ఎక్కువ భావాన్ని స్ఫురింప చేస్తాడు. అత్మీ స్వయువర నాటకంలో “సఖీ! సీ వెవర్ధతివి వరించెదవు?ః*ఆవి లక్ష్మీ దేవి వేషంలో నున్న ఊర్వశిని వారుణి వేషంలో నున్న మేనక అడిగింది. అందుకు సమాధానంగా “*ప్పరుషోత్త ముని" అనబోయి “*పురూరవృన్లః “అవీ అన్నదిం ఇంద్రీయాలు భవితవ్యాన్ని అనుసరిస్తాయట “ఇది నోరు జారుట” అన్నారు. నిశాసీకిది నోరు జారుట కాదు ద్ర కొంతలకు కూడా తొందరపాటుంటుందా ? ఊర్వశి అణువణువునా 'ప్పరూరవుడు” నిండియున్నాడు. మనసా వాచా ఆతిడే ఆవరించాడు,' ఆ రాజును తప్ప మరెవరినీ తలచలేదు, ఉచ్చరించలేదు. నిలువెల్లా నిండియున్న మనోవల్లభుణ్త్‌గాళ మర౭ెవళిని తలచగలదు ? ఆందువ ల్ల ఆ మహారాజు నామమే ఉచ్చరించింది. మానవులు లౌక్యంగా ఉంటారు, లౌక్యం అంయహే లోక వ్యవహారం, మనసులో ఒకట్కి దియట ఒకటి, పూర్తి మన్‌సును విప్పలేదు మరి దేవవేళ్యకు వల'సేవి:టి? (పే మేమిటి? మననువిండా నింగిపోవడ మేమిటీ ?. వేశ్య అయినా మనసున్న మగువ. శే రాక్షన సంహారం" చేసి రక్షిం చినవాడ్కు మనసును దోచుకున్నవాడు- పురూరవుడు ఆతత్ధి గాక మరెవరిని తలచగలదు ? ఇడి ఊర్వశి (పేమను శెలుపుతుంది. లక్ష్మీ స్వయంవర సోటకంలో లక్కీ పాత్ర ధరించి ఉన్నా పరు -షీత్తముని ,వరిందానవి చెస్పకపోవగానికి మరో కారణముంది. పురుషోత్తముడే నారాయణ మహర్షి, నారాయణుని ఊరువు నుండి పుట్టింది ఊర్వశి. అంశే మహావిష్ణువు ఆమెకు తండి, తం (డ్రిని పతిగా ఎలా చెప్పగలదు 1

35

పాత ధరించియున్నా, నటన కోసమైనా అమరభామిని నోట అనృతం రాకూడదు కదా 1

భరత మహర్షి యిచ్చిన శాసాన్నే వరంగా మార్చాడు నమహేందుడు, ఆ వర ఫలితంగా డివి నుండి భువికి దిగివచ్చి పురూరవ్వ్లం పొంద గలిగింది. ఒక చిన్న నిదింధన పెట్టాడు తన సంతానాన్ని పురూరపుడు చూస్తే చాలు ఊర్వశి దేవలోకం వెళ్ళిపోవాలి.

ఆమరకొాంత (పేమ కూడా అమర గానే ఉంటుంది.

పురూరవుని వదలి తానుండలేదు. ఆందుచేత పుట్టిన కుమారుని పురూరవునకు చూపించక చ్యవన మహర్షి. ఆశ్రమంలో ఉంచింది.

(పేమ కోసం చూతృత్వంలోని తీయదనాన్ని కూడా త్యాగం చేసింద,

పూవు తీగె ఆయినా ప్రియుని కోసం విలవిల లాడింది.

అడుగడుగునా కావ స్త అయినా -చెదరవి (సేమతో పురూరవువి కోసం ఆరాట పడింది.

తుదకు మహేందుడు కూడా పీరి గ్రపేమకు తలవొగ్గక తస్పలేదు,

(వకృతిని, పరమాత్మను తన ,పేమతో కట్టివేయకలిగిందిం

అమర యేయని ఊర్వశి

అరవింద యోగీంద్రుని అలరించిన అందాల అతివ “ఉత ద్వ శో

ట్రీ అరవిందులు ఒక సాహిత్య రసార్దవం.

వారి జ్ఞానం ఆపొరపారావారం.

వారి దీపటిమ అనంశాకాళసమము,

వారు సృష్టించిన సారన్వతం అతిగహనమ్యూ గంభీరమూ, ఆలోచ నామృతమూను.

ఆవపితర సాధ్యమైన రచనలు చేసి ప్రపంచ వేదాంతులను దిగ్భాంకు లను చేకారు. సారస్వత [పయులను ఆనందాశ్చర్యాలలో ముంచారు.

పిరంళర తవస్పాధనలో ఆనుభూతమైన అనిర్వచనీయ అనుభూతు లను అక్షరబద్ధం బేళారు,

ఆరవిందువి “సావిత్రి” మోకసారన్త రహసోోదంతము, వేదాంచావిక సొహితీ గంధాన్ని ఆలదినారు. తరచిన కొద్దీ అ్యపమేయ ఆనంద శిఅరాలకు గోవిపోయే మంతదండమడి విత్యపారాయణ (గంథంగా మంతబద్ధమైస కొవ్యమది.

[వ్రకృతిలో చూచిన (పతి దృశ్యాన్ని, వస్తువుకు కవితా భండికలుగా పలయిందారు.

వాల్మీకి, వేదవ్యాన్క కొళిదసులు ఆరాధ్యదై వాలు అరవిందులిషు,

ఆందాన్ని, ఆలంకారిక భాషా వైభవాన్ని ఆరాధించే అరవిందులు కొళిదానంపే వల్లమాలిన ఆఛిమౌానం, కాళిదాస కవితా స్వైళవాన్ని, కళా వైదస్థ్యాన్ని వేనోళ్ళ కీర్తించారు.

ఆరవిందుల మనసు నాకట్టుకున్న కొవ్యనాయిక లెండరో | వారిని స మ్మోహనరిచిన సుండ్గర సురుచిర నొయికల్లో “ఊర్వశి” ఒక ర్హె

క

మరి ఆరవిందులు జ్ఞానయోగి. ఆతి మానన ఉషోదయానివ్తై తపోనిష్టతో తపించిన తపస్వి. దేవవేళ్య “ఊర్వళొని గూర్చి [వాయడమేమిటని సందేహం రావచ్చు,

అరవిందులు జన్మతః కవి, ఆ తర్వాత యోగిం్యద్రులయారు అణువణువునా (పకృతిలో ఆందాన్నే చూచారు అందమే ఆనందమనీ, అంధమే ఆరాధ్యమనీ నమ్మినవారు. “86840/ 13 6064 అంటూ అడుగడుగునా రచనలో ఆంద్రాన్ని నింపారు.

పూవు పూవులో; రేకు రేకులో ఆందాన్ని, ఆధ్యాత్మికతను చూచారు, చూపారు.

లావణ్యాల హరివిల్లు, కవుల భావనాలోక విహారిణి, నారాయణ మహర్ధి ఊరు సంభవ ఆయిన “ఊర్వశొని సొందర్య దేవతగా, శ్నంగారో మూర్తిగా చూచారు.

“విక్ర మోర్వశీయో నాటకం పైని అభిమానమే “ఊర్వశి కావ్య రచనకు (పేరేపిందింది. చిన్న చిన్న మార్పులతో, చేర్పులతో ఆ నాటకాన్నే కోవ్యంగా వెలయించారు.

“.క్షర్వ్యశి” కావ్య పరీమళము :=,

రాక్షసనంప్రోరం చేళాడు పురూరవుకు. ఆకాళమార్గాన రథంచై భూమికి దిగి వస్తున్నాడు. మిలమిల మెగ్రిసే తారకలా నేలవాలు తున్నాడు. హిమనగం పై దిగి నగోన్నతాలను చూస్తున్నాడు

తెలతెలవారుతూంది (పకృతి ఊపిరి పోసుకుంటూంద.

ఆప్పుడే మేనక, మిశ్రకేశి మ న్లి రంభ, నసీంభ, శల, నళిని, లలిత్క లావణ్య, తిలోత్తమ ఆ సువర్ణ సంధ్యలో సాగరం నుండి ఉద్భవించినట్లు వస్తున్నారు.

వారి పీలి సీలి కనులు అనురాగపూరితంగా ఆవిశ్రాంతంగా 'హసిస్తున్నాయి, చిరుగాలి చుంబనాలకు సిగ్గిలివారి దివ్యముఖారవిందాల్మి (పక్కకు తిస్సువంటున్నారు,

వారితో మెరుపులా మెరిసే భామను. చూచాడు, ఆ సువర్డ రేఖ తన న్లుందస్కితంతో, దివ్నకాంతితో [పపంచాన్ని ఇజయిస్తున్నట్లుంది,

రికి -ఆ దివ్యకాంతను గూర్చి పుళూరవుడిలా ఆనుకుంటున్నా డు-__ “వర్రీ చాన! ఓచైతన్య మంతముగ్ధా! సీ బంగరు ముఖమే బొమ్మలా నా మనసులో నెలకొన్నది, నేను నిత్యమూ (పేమించే మృదుళుభాగమన సాంధ్య శోభలో-భాగం ,కొవు కదా! ఈ అందాన్ని నేను" 'మేఘాళ్లో- చూచి ఉంటాను. 'శన్నెలలో, అగ్నిలో, నక్షత కాంతిలో కన్నులారా చూచి. ఉంటాను: బహిక సొౌఖ్యాకర మైన భౌతీకాసౌందర్యమంతా ఈ నెలతను చేరి ఉంటుంది. ఇంతలో పెలులు ఆసును కడ్రర్వ్వ శ!” అని పీలవడం విన్నాడు, “పూర్వజన్మలో “ఊర్వశీ !" సీ పేరును _సేమించి ఉంటాను. ఓ దివ్యథామ్లినీ! అందంతో నే నృర్ధించి అవతరించావా ? రా. కొంతి తెర చీల్చి కనుల ముందుకు రా, నా పేరుతో జతచేయబడి ఉంటుందేమో నీ "పేరు! న్వచ్చ 'వేదమం తంలా మన సంగమం అనివార్యమేమో! సీ పాదం న్గా యెదపై మోప్ప, నేను సరూరవుడను రా ఊర్వశీ రా[ొ ముందుకు. సొగాడు, , వెనుక నుండి ఆక్రందనలు వినిపించాయి. 'పినుగాలి మ ల్లైమొగ్గను ఎగుర వేసుక పోయినట్లు శేశి రాక్షసుడు ఊర్వశిని ఎత్తకపోయాడు ఊర్వశి ఆతని కర్కశ బాహువుల్లో మూర్చవోయింది, రాశ్తన సంహారం ఊర్వశిని 'చెళులికు అప్పగించడం (మామూలే. ఊర్వః (పణయచి త్తమై (ప్రమత్తయై లక్ష్మీ పరిణయ నాటకంలో : పౌరప్పాట్సగ్తా పలకడోం, నాట్యాచారుడై న భరతుడు శపించడం జరుగుతుంది, శాపావికి కారణం చెప్తాడు ఆచార్యుడు. *టఓ ఊర్వశీ! మృత్యువునకు ఆవానమైన మ ర్యలోకపు గౌలిని పవిత్ర (హంత దేవలోకానికి తెచ్చావు, భగవానుడు విన్నెందుకు సృష్టించాడో మరచి మర్త్యుని (పేమిస్తావా? నీ మనోవాంఛ తీరేందుకు విన్నీ మనోహర న్యర్గ .(వవాహాల నుండి, సువర్ణ మందిరాల నుండి బసహిష్కరిస్తున్నాను. , కాంతి కోసం సృజించిన ఈ స్వర్గాన్ని వదలి, ఆ లోకపు అనుభవాలకు అరులుచాచే సీవ్యు ఆ లోకొలకే పోదువుగాక!” ఇదీ శాపం. దేవలోకపు మహోజ్జ్వల కాంతి శిఖరాన్ని మర్త్శ్యలోకం పాల్లు చేయడం న్యాయమేనా అని ఇం దుడడిగాడు.

(క్ర

తన కాపం అనుభవించక తప్పదన్మీ మానవువి గసేమించే కాంత స్వర్షంలో ఉండతగదనీ అంటాడు భరతమహృ | ౬

తిలోత్తమ ఊప్వశిని పురూరవువి వద్ద వదులుతూ, అతణ్ణి వెలుగులో -నగ్నంగా..క నుపించవలదని చెప్పి వెళ్ళిపోతుంది.

ఇక ఊర్వశీ పురూరవుల పేమ జీవితం విత్యవనంతమే, సుందర వనాలలో, నదీతీరాలలో ఆనంద విహారాలు చేస్తారు మూడవ (పణయ వసంకాన ఒక్‌ శిశువుకు జన్మ నిచ్చింది ఊర్వశి, శిళుక్షేమాన్ని కాంకించి మాతృమూ ర్తియైన ఊర్వశి నగరావికి పోదామని (ప్రాధేయ పడింది

మొదటి (పకృతి సౌందర్యానికి ముగ్ధురాలై భూలోక విహారం చేసిన ఊర్వశి ఇప్పుడు విపరీతంగా మాట్లాడుతుంది

ఈక ఆరణ్యాలలో ఎంతకాలం మన జీవితానందకాలాస్న వ్యధా చేస్తాం? అత్మరహిత అరణ్యాలలో, అంలలో _ఏమి సొఖ్యముంది 2 నేను జనావాసాలకు వెళ్లాలి. పట్టణ ధ్వనులను వినాలి. కాంతమంతమైన భూపుతికలతో మాట్లాడాలి చిన్న చిన్ని శికువుల అందమైన కనులను చుంబించాలి శిలా నిర్మిత భవనాలు దర్శించాలి. చషకాలతో నేలత ల్లి సీరావ్ని థశ్రాగాలి,. ఆహారాన్ని భుజించాలి. (వజల లని శాంత, సంతోషాలను తెలుసుకోవాలి అని కోరింది...

ఇలా నగరానికి బయలు దేరారు. వారి నగర (ప్రవేశం క్షియోపా(త్రా రోహ్‌ నగర (పవేశమంత వైభవంగా వర్షిస్తారు ఆరవిందులు.

న్తవర్షాలు ఊర్వశీ పరిష్వంగంలో (తుటిలో గడిచిపోయాయి.

కాని దేవతలు తమ లోకపు భాగ్య దేవతా పియోగాన్ని సహించలేక పోయారు. మేనకను సిలిచి “స్వర్లోక ఆ్యపమేయ ఆనందాన్నీ ఎంతకాలం మానవుడి పరం చేస్తాం? ఆ జ్యోతిర్మాయిని' తీసుకురా! మనం మరల అనురాగ పూరికులమౌతాం హొ అంటారు

“టప్‌ 1 ఊర్వశి పొందుతో భూమి స్వర్గం చేయబడింది పురూరవునకు.

సుమధుర సురుచిరమూల్షి ఊర్వశి లేక న్వర్గమే భూమి ఆయి పోయింద” అంటారు అరవిందులు,

ఊర్వశి మహా క్త్వాన్ని చాపేందుకు ఈ రెండు వాకొ:లు-దాలు,

ళ0 కాన్యానికంతా మకటాయహానొలు |! ఊర్వశి వెళ్ళి పోతూంది ఆ దిన్యకాంత పరివేషాలబు పడిపోయాయి. ఓ శాండి మెరిసింది, -ఒంపు సొంపుల బంగారు మేను, కుసుమ 'పేళల ముఖార విందం, మందస్మితం, వెదజల్లి బడిన శఈుటిలాలకులు, నవరెంచుకుంటూ ఓ హన్తం_ ఇలా ఫైకి ఎెగురసాగింది ఓ తటిల్లత, ఇక పురూరపుని జీవితం నిర్వీర్యమ్యూ నిస్తేజమూ, జగ దేకవీరుదై న నృర్లూరివుడు నిస్సహాయంగా నిరాశగా నాటి ఆనందమయ జీవితాన్ని తలచుకొని దున్నహంగా దుఃభించసాగాడు, కుమారునికి పట్టం కట్టి, ఊర్వశి అన్వేషణలో దియలు దేరాడు. గాణాంధకార విశీధితో, గహనారణ్యంలో పోతున్నాడు, గతంలో తానూ ఊర్వశీ విహరించిన భూములను చూస్తూ ఆ మధుర వసంతాలను తలచుకాని నిర్వేదం చెందుతున్నాడు. ఉత్తర రామచరిత నాటకంలో శంబూకవథ నిమిత్తం శ్రీరాముడు వంచవటీ తీరాలకు వచ్చి సీతాన్మ్రతులలో వేగిపోయివట్లు దుఃభిస్తు న్నాడు పురూరవుడు. ఆతవి త్మీవవేదన చూచీ సము[దరాజతనయ ఇందిర దర్శనమిచ్చింది, “నిన్ను నాదరికి తెచ్చింది సీ వేదన కాదు. నీ సుకృతమే. వీ యేమ వ్‌స్పంచే శాంగా ఉన్నతమైంది, కొదిస్హు. సీ కోరిక నెరవేరుతుంది. (పేమకు దాసుడవె రాజ్యపరిత్యాగం చేళావ్వు వీవు చేసన ఈ పావమే ఈ భూమిని కట్టి కుడుపుత్తబద్ని ఖభవితవ్యంలో. ఈ అనురాగం, సౌందర్యలాలనలే పర్రదేశపు అనాగరికులకు (తోవ చూపుతాయి. | కల్లోల సొగరాన్నుండి వెలుపలికి వచ్చేందుకు నేనూ శమపడవలసి వచ్చింది, లోనుండి వెలుపలికి రావాలని [సయత్నించే ఎన్నో (ప్రతిమల త్రాకిడిక్ర తట్టుకొని, గంగా సింధువుల వెల్లువల తాకిడికి నిలదొక్కుకొని, అకొరాన్ని సౌంద్ర ర్యాన్ని నింపుకొని నిలబడగలిగాను, నీ యళోగానం విని ఆనందించాను, ఊర్వాశ్టీ సౌందర్యం నీ హృదయాన్ని రంగుల హరివిల్లు చేసింది. వశంతకొల నుమాలు, సోమరసం, _ నువర్దానందాణు, హృదయస్ప్సందనలు, ఆనందభాష్పాలు_ఇవై 'అమృతళశ్వాన్ని (పసాదిసాయి. నేడునా అమృతత్వాన్ని దాచియుంచే ముసుగును తొలగనున్నాను,కొని ఆ ముసుగు బొల విలువైనది, (ట్రియమైనది.

తే దివ్యత్వం తొలగితే పూలు రాలిపోతాయి. హంన తన రెక్కలు అల్లార్చ లేదు, నేనిక (పేమికులన్సు వారి విజయాలను, వెచ్చని ఆనందాలను కీర్షిస్తాను, ఓ ఆమృతమూ్రీ! నీ ఆనందాన్నే అన్వేషించు. కైలాస శిఖరాలకు వయనించు, ఆక్కడ లోకమాత కూర్చొని నీ భవితవ్యాన్ని తీర్చేందుకు అంగీకరిస్తుంది, పురోగమించాడు పురూరవుడు. ఆంతలో ఆకాశవాణి స్వాగతం పలికింది. “డ్చేసిన పుణ్యాల ఫలంగ్యా యజ్ఞాల కారణంగా, (పక్రా సువరిపాలన నెరపి నందున నీకీ గంధర్వలోక ప్రొప్సి ఊర్వశీ సమాగమం లభిస్తుంది ఆని చెప్పింది. ఊర్వశి (పియుని కోసం ఎదురు చూస్తుంది. ఆమితానందంతో ఊర్వశిని అక్కున చేర్చుకున్నాడు పురూరవుడు ఆరవిందుల ఊర్వశి కావ్యం వర్ణనాత్మక మైంది. ఆతిలోక కమనీయత చోటు చేసుకుంది. వన విహారం నుండి నగర (పవేశాన్ని ఊఈర్వశియే కోరినట్లు (వాయడం, కాపకొారణం భరతుడు. చెప్పడం, నగర (ప్రవేశ వర్ణన, ఇందిరా దర్శనం ఆరవిందుల కల్పనలు. ఊర్వశీ పురూరవుల (ప్రణయావ్ని ఇందిర (హళంసిస్తుంది. చేవమానవ సమాగమము మానవునకు ఆమృతత్వ సిద్ధి కలుగజేస్తుందనీ? నిరంతర వియోగ వేదనతో తపించి తపీంచి మరల ఊర్వశీ సమాగమనాన్ని, పాధించుకున్నాడవి పురూరవుని మెచ్చుకుంటుంది. దై వత్వమే సర్వాన్ని నడుపుతుందస్కీ ఆ దివ్య శక్తి (సేమద్వారా సాధించవచ్చునని ధ్వనింవ చేస్తుంద దివ్యత్వ సాధన సోపానంగా ఊర్వశీ (వణయాన్ని వర్ణించి సొౌధిం చాడు కవి. ఆంగ్లభాష తెలిసిన వారికి అమృత విష్యంద మే ఈ కావ్యం, ర

రవిందుని భావనలో మెరిసిన “అనంత యౌవన విశ్వం అణువణునా విశ్వేళుని దర్శిస్తూ విశ్వకవి రవీందులు_ శీకాంజలిని ఆలపించారు. విశ్వసొందర్యాన్వేషణ చేస్తూ |విశ్వరూపుని చిద్విలా స్నాన్ని కన్నులార దర్శించి, వీనులార వినిపించారు. విశ్వవిపంచీ నాదం వివి వివి మైంది జగత్తే. జా విశ్వాత్మనుండి విడివడిన జీవుని వేదనను అందంగా ఆలపించారు. ఆవేదనా గీతాలలో రసమయ జగత్తును సృష్టించి ఆ రసానందాన్ని రసిక్రాళ్ళిక్ర ఆందిందారు. ఉపవిష్షత్చారానికి సుందంరూపం కల్పించి స్వర్గమ ర్య్యలోకాలన్న ఒకటిగా ముడి వేస్తి-మానవలోకాన్నే మహిత దేవలోకంగా తీర్చిదిద్దారు.మానవన్సి హృదయాన్ని మేలుకొల్చి, హృదయంలో నున్న రసకాసారాన్ని [గహించేటు చేశారు. రవీందులు.__. రా ఆదగో ఆ రసనం[దంటో (పభవించిందే ఊర్వశి, “ఆదిమ వనంత (పాతస్సున అేచితివి మంథిత సాగరమున్స దకిణ హస్తమున సుధాపాతము, వామకరమున విషథాండమ్న్సు,:) నము(ద్రగళ్ళము నుండి ఉద్భవించే ఊర్వశి (క మేణా జగత్తునకు గా రించేట్లుగా-పైక్‌ వచ్చిందీ. ఆమ్మెమనోహర పాద [పాంతముల తరంగత మహః నంధువు మంత శాంత భుజంగములాగ, ఉచ్చ్వ్వనీత ఫణ లకళతాల్ని అవనత మొనర్చి పడియున్నద,. సురేం(ద్రవందితయైన ఊర్వశి పంచివవే సుఖడుఃభాలనే సుధాపాత్ర క్‌ విషభాండాలు, గత జన్మ పాపపుణ్యాల ఫలంగా మానవునకు లభించే సుఖదుఃథాల్స పంచే విధాత్రి ఊర్వశి అని ఊహించాడు రవీం్యద్రక వీంద్రుడు,

క్రి మౌతవు కొవ్వు కన్యవు కావు వధువువు కొవు,- సుందరివి రూపసివి ఓ నందన వన వాసినీ ఊర్వశి 1

ఫ్రీ జి.వి. సుబిహ్మణ్యంగారు. ఈ పలుకులకు ' వనిడిపూత యిలా పూశారు.

రవీందుని భావంలో ఊర్వశి _ విర్తివలన రాగం విన్మృతం కాకుండా జగ తత్పవృ త్తివి జాగృతం చేసే సౌందర్యళక్తి. ఆ శక్తిని రవీందులు తమ ఊహాళక్షితో ఉల్లేఖించారు కవితలో సగుణ నిర్ణణాల నడుమ మజ్జనోన్మజ్జ నంగా సాగే భావ దర్శనాన్ని మనోలోకంలో విమర్శనం చేసేలా వివేచించారు. ఆమె ఆచ్చమైన సౌందర్యనృహకు సజీవ టతీక. ఆమె మాతకాదు. కన్యకాదు, వధువుకాద్హు నందన వాసినియైన సుంగర రూవం.

కన్య అయితే అవ్య క్తకొమ. పురుష భావ నృ్పర్శాలేని అచ్చమైన పుట్టుకేనె, కాని ఆమె సకామ, పురుషునిలోని నుధుక కాఘనానికి- "తొలి వేకున, ఆమె వధువు కాదు, వధువు _పజాతంతువు కార్యధర్మ :రూవమైన దాంవత్య (ప్రణయానికి (తివర్ష బంధురంగా కట్టుబడిపోయేది; పురుషువిలో సగమై న! సగమై పోదేది,

ఆమె మాత కాదు రతిని వాత్సల్యంగా మార్చుకొని - జీవనరాగాన్ని జీవకోటికి పంచేది మాతృత్వం. ఊర్వశి వోత్సల్యానికి వెనుకనున్న రతిని రమించేది.

వధువు వఠె నియతికి కట్టుబడక వినర్గ స్నేహాన్ని వచరించేది __. అట్లవి ఆమె అర్థలోథివియైన వేళ్య కాదు, కామ దృష్టిగల కాముకురాలు కాదు; ఆతిచారిణియైన అభిసారక కొదు ఆమె ఒక వ్యక్తి అయితే ఇన్ని అవస్థలున్నాయి. ఆమె...వ్య క్రిలోని సౌందర్యానుభవేచ్చగా అంకురించిన అబల, ఆమె వ్యక్తి నిష్టయే కొదు విశ్వవ్యాపిని. అందుకే ఆమె ఉషోదయం వంటిదంటారు రవీందులు. ఉషస్సులో రాగమూ ఉంది, తేజమూ ఉంద, రాగంతో వ్యక్తిని రంజింప జేస్తుంది. కేజంతో లోకానికి కనువిప్పు కలిగిస్తుంది, వ్యక్తిలా చూస్తే ఆమె *ఆనవగుంరితి; నమప్టిగా చూస్తే ఆమె “ఆపంరిత),

ఫ్రీ జి. వి. సుబహ్మణ్యుంగారి తొలి వలుకులు,

క్రీ

ఆమె శొడిమలేని పూవంటారు రపిం దులు. బంధంలేని అనుబంధ మామె- ఆమె సనగ వికాసిని. ఆంశే పరిపూర్ణ పేమ స్వరూపిణి. సాగర మథనంలో తొలి వసంతంలా వెలుగొండిందామె.

ఊర్వశి ఇంద్రియ కోభం చల్లారిన సత్త్వ సాగరానికి ఆధి దేవత.

జగక్షోభోప శాంతికి (ప్రాతిభాసిక రపానందావ్ని కలిగించే కళాపూర్త క్లే, న

భోగభూమిలో భోగం కంపే రాగం గొప్పదని చాకే యోగమాన్రై ఆవవపీ తలంలో ఆమె ఆనింద్యగ

నంపూర్ణ యౌవన.

ఆఅఆసంత యౌవన,

ఆమె సాధకురాలు కాదు సాధింపతగిన ఉన్నత స్థానం.

యౌవన ఘటిత.

పూర్ణ (ప్రస్ఫుటిత,

అపూర్వ .ళోభన.

ఆ విద్యుత్‌ చంచల ఊర్వశి సురసనధాతలంలో నృత్యం చేసి, ఛందచ్చందములో సింధు తరంగాలు నృత్యం చేస్తాయి వా ధరాంచలము -నన్య శ ర్షములతో వణకి కంపించి పోతుంది వభస్థలము తారలు ఊర్వశీ స్తనవారం నుండి జారి పడుతాయి.

పురుషులు చిత్తమును పోగొట్టుకుంటారు.

తటాలున ఊర్వశి మేఖల దిగంతమున విసరి వేయబడుతుంద్ర,

పులకో లసిత విలోల కలోల ఊర్వళి.

వన! ఛం

జగత్తయొక్క చైైతన్యదీ ప్తి ఊర్వః ఆమె నాట్యమాడితే విశ్వచ్వై వైతున్య పభలతో తొజణికిన లాడుకుంది,

విశ్వ(పేయని ఊర్వశి,

అపూర్వ వేదన ఆమె

అమె కటాక్షాఘాతమున (త్రిభువనాలు యౌవన చంచలాలు.

అంధ వాయువులు ఆమె నుంద్రిర గంధాన్ని మోస్టాయి,

క్‌ లుబ్లుడైన కవి (రసలుబ్ఞుడైన) ఉద్దామ సంగీతంతో, బుద్ధి చి త్తంతో రు చుక చి అ -*ి ఆమె చుట్టూ తిరుగుతాడు. “ధ్యాన భంగమొనర్చి మునులు 'నీ సద తలమున జగ్చింతురు తపః ఫలములలో “తపస్వుల త్రపోభంగావికి ఊర్వశి ఒక్‌. ఉజ్జ్వల సాధనం. మనిషి మహ్షిగా మారి (పవృషత్తిన్సీ తన చుట్టూ ఉన్న 1పకృతినీ ని ర్లత్యం చేస్తి నిత్య సమాధిలో నిర్గుణ (బ్రహ్మను ఉపాసిస్తాడు” నిర్గుణ (బహో్కపానన వి(శ్రేయసొఫికి నిళ్చెనా కొవచ్చు కొని, ఆందులో మనిషివి దేవతలకంకే మిన్నగా దిద్దితీ ర్చే సౌందర్య చేతన నమారధియై పోతున్నది. ఆ జీవ సమాధిలోనుంచి హొందర్య " 'రిరంనకు ముక్తిని సాధించే శక్తి ఊర్వశి. ఆమె చేసేది తపోభంగం కాదుః సమాధిలో నుంచి హౌందర్య సృష్టి సౌందర్యం సళరీఠభోగ పరిథిలో పరిసిమితం కదు, సీమలు లేని పొందర్య చైతన్య సమారాధనంగా ఆది మానవ (వస్థానంలో సొగవలసి ఉందీ. దానికీ తపస్సు కావాలి. కళ్ళు మూసుకున్న తపస్సు కళ్ళు తెరవాలి. నివృతి _పవృత్సియై (వకృతిలో నళ్యాన్ని సగుణనుందరంగా దర్శించాలి. ఆదర్శనావనికి ఆలంబినమైన సగుణ మూర్తి ఊర్వశి ఆ ఆరాధనకు ఆరాధ్య మైన నిర్గుణ తేజస్సు ఊర్వశి. “ధ్ర్యానభంగ మొనర్చి మునులు సీపదతలమున ఆర్చింతురు తనఃఫలమును_ఆంటారు రవీందదలీ సౌందర్యోవనిషత్సారాన్ని -ల ఆధునిక నవనాగరికత బిద్ధివి పెంచింది కొని హృదయాన్ని కుంచింప చేసింది. ఎదలో అర్హ్రత, రసికత _ వట్టివోయాయి. ఇక ఊర్వశి లాన్మం ఎక్కడ? ఆ ఆద్భుత సుందరతమ లావణ్యరేఖను ఊహించగలడా నేటి మానపుడు! మానవ జీవితాన్ని ఆనందోస్మీలనం, శృంగార రస తరంగితం చేసే ఊర్వశీ భావన ఉర్వివి ఏడింది. దుఃఖితమై, విహ్వాలమై, ఊర్వశినై రోదిస్తూంది రోదసి. మరలి వచ్చునా ఇక ఈ ధరకు ఫురాతన ఆదియుగము? “జఅతల అకూలము నుండి తిరిగి సిక 'శేళములతో మరలి పనుందా?” “శో

జ్‌ చమరలిరాదు, మర లిరాదు.అస్త మించెను అగౌరవశశి ఆస్టాచల వాసిని ఊర్వశి 'అందుననే, నేడు ధరాతలమున వసంత ఆనంద ఉచ్చ్యానములతో కలసి పీచుచున్నవి, ఎవరి చిరవిరహప్పు దీర్హ శ్వానమ్సులు? పూర్ణిమా నిశీథమున, పరిపూర్ణ హానము (శమ్మునెడ దశదిశల ఎచ్చట నుండియో మోగించును దూరన్మృతి, వ్యాకుల కర వేణువును రాల్చును అశురాశుల. అయినను, జాగృతమై యుండును ఆశ, (సాణాకందనముల, ఓ అబంధనా!” మరల ఆజ్వస్త విధ్వంస భావనలనుండి, కరణ. రహీ (కూర కౌటిల్య మానవసంఘం యొక్క హృదయం రాగరంజిత మై కరుణా పూరిత శృంగార రనభావ 'పేళలమై ఆలరారుతుందని కవీందుని ఆశ, లా ఊర్వశి = లక్ష్మీదేవి : రవీం[దనాథరాగూర్‌ తన “ఇద్దరు నారీమణులీ అన్న కొవితల్రో వము[ద మథనమున వెల్వడిన లక్ష్మీ ఊర్విశుల గూర్చి (వాకారు. విశ్వకామనా రాజ్యమన రాణి ఊర్వశి. స్వర్గ ఈశ్వర్కి విళశ్వజనని లక్ష్మీ దేవి, ఒకతె తపోభంగ మొనర్చి ఉచ్చహోస అగ్నిరనముతో ఫాల్గుణ నుధా పో_తమును నింపి రైకొని పోవును (పాణ మనముల హరించి

శౌ "రెందు చేతులతో వెదజల్లుచు దానిని, వసంత పుష్పిత (పలాపముల, రాగరక్త కి-శుకముల గులాపీ పుష్పముల నిదా రహిత యౌవన గానముల, ఊర్వశి నిదారహితమైన యౌవన గానాన్ని వినిపిస్తుంది. మహర్షుల తపోభంగం చేస్తుంద చేస్తేయేం? వసంత పుష్పిత (ప్రలాపాల్ని వినిపిస్తూ, ఉచ్చహానమనే అగ్నిరసాన్ని సుధాపాతను నింపి పాణమనముల హరిస్తుంది జీవితాన్ని సుధాపూర్ణం చేస్తుంద ఇక లక్ష్మీ దేవి స్నిగ్ధవాంఛలను తెస్తుంది, 'హేమంకంలోని హొమం లాగా సఫలమైన కాంతి పూర్ణతలను మరల్చి తెస్తుంది. అచంచల లావణ్య మందస్మిత మధుర సుధలను చిందిస్తుంది. అనంత పూజా మందిరములలో జీనన మృత్యువులకు నంగమాన్ని కూరుస్తుంది, వీరిద్దరూ రవీం్యదుని సాహిత్య దర్శనానికి రెండు కళ్ళ, నృజన వ్యాపారం సౌందర్యాన్ని, విశ్వ(శేయాన్ని సంపాదించాలి. ఈ కళాతక్వానికీ ఈ గీతం ధ్వన్యాలోకం, రవీందుడు కలి పురుషుడై , ఊర్వశిని [పకృతిగా ఆరాధించాడు. ఊర్వశి ఆతని భావనలో నిళాంత తిమిరాంత ఉహోమూర్ని, మానన సుందరి చిరకొమిని, చిర ఫజయిన్సి వనంతళోభ, పూర్ణిమాపభ, అఆరుణోదయళోభ, విద్యుత్‌ (వభ్య గగనపు వెలుగులు, సము దీపు ధ్వనుబ్యు _ ధరణియందలి వర్ణ ములు అన్నీ ఆమెవే. ఎన్ని అలంకొరాలు ఊర్వశికి! అనంతయౌొవవి ఊర్వశి.

జ్ఞాన పీఠము నధిష్టించిన దినకర్‌ 00 దం ర | శి

“ప్రచండ (పభాకరుడు తన అరుణ కిరణ జ్వాలలతో జగాన్ని

కౌపత పం చేయక, ఆకొశంపె సువరలాలిమను వెదజలితే, ఆ లాలిను నుండి అవీ టె ణ ల

శృంగారరనం ఉట్టిపడితే ఆది దినకరుసి దోషం కాదు, భూషణ మేం”

లేకుంశు జాతీయకవియ్కె జాతిని స్వాతం (తోద్యమం వైపు ఉన్ముఖం 'జేళీడానికి కలం క త్తి పట్టిన కవి రసవంతి, ఊర్వ? వంటి రసవక్కావ్యాలు (ప్రాయడో మేమిటి! “ఊర్వః"*కి జానపీర బహుమతి రావడ'మేమిటి 1

న!

ఆగ్నిశిఖలు కురిపించిన కలమే వసంతపు జల్లులు కూడా చిలకగించ శలిదని రుజువు చేసింది.

పీరమున్నచోట _ ళృంగార ముండకూడదని నిషేధ మేమైనా ఉన్నదా ?

రామధారీసిన్హా దినకర్‌ జాతిని ఉద్చోధిస్తూ కవితలు (వాయడంతో ప్రారంభించాడు సాహిత్యజేవితాన్ని. బార్జోలీ సత్యాగహాన్ని టపే కేపిఘ్టూ “బ్రార్టోలీ పిజయం" అనే కావ్యాన్ని (వథమంగా (వ్రాశాడు, “హుంకార్‌' ఆన్దే లఘు గర్హనం తర్వాత చేళాడు. పౌరాణిక నేపథ్యంలో *“పణభంగ్‌” కావ్యం వ్రాశాడు.

రెండవ ప్రవంచ యుద్ధ సమయంలో. ధర్మాధర్మ వివేచన "కురుకేత* కొవ్యాన్ని సృష్టించాడు, విశావికి కురుషేత కొన్యం ద్రనక్రగ్రా (వృత్తికి సాహత్య జీవనావికి మణిమకుటం. ఈ కొవ్యంలో కవి ఆలనా స్మీలితు డౌతాడు, దినకర్‌ గాంధీజీ మపోద్యమాన్ని చూచి (సభావితుడయాడ్డు కొని గాంధీవాది కాదు. గాంధీజీ అపాంసా గాండీవాన్ని ధరించ్చి ఆం గ్లేయలతో యుద్ధానికి పూనుకున్నా డని భావించాడు.

దినకర్‌ కొలము చేతిలో నిర్జాష యంత్రంగా. భాసించాడు. కాలము చెస్సదలుచుకన్న పలుకు దినకర్‌ మనసులో కవితా రూపం దాల్నిండి. దినకర్‌

క్రి జనజీవన మురళిగా రూపుదాల్బాడు. (వజల సుఖ దుకాఃలు కోపామేలు, ఆ(కోళాలు, దినకర్‌ హృదయంనుండి 'పెల్లిపకి అభివ్యక్రమయాయి. చుష్టదురంత కఠోర లోకాన్ని చొచ్చి అన్యాయాన్ని, అధర్మాన్ని చీల్చి చెండాడాలని విప్రవళంఖం పూరించే కవి అమృతవర్తిణి రాగం వంటి ఊర్వః చం న! బ్రాయడ మేమిటి ? కవిలో రెండు _పవృత్తు లుంటాయి. ఒకటి తనదైన తన (పవృల్తిం రెండవది సమాజాన్ని చూచి న్పందించే [వనృత్తి. ఆంతరిక చేతన్మ్న బాహ్య చేతన. విప్రవకవి విపవ కవిత్వ మే (వాయాలనడం మూర్గత్వం, లం ళం ఖ్‌ ఎంత కరకు కసాయి. గుండెలోవైనా ఒక మూల కారుణ్యం దాగి ఉంటుంది. ఒక శృంగార భావన, ఒక రనవాపాని మారుమూల (ప్రవహిస్తూ ఉంటుంది. అది సుస్తమై ఉంటుంది దాన్ని జాగృతం చేస్తే సమాజ న్పృహతో నిప్పులు కురిపించే నిరంకుశ కవే రనరమ్య లోకాల డోలలూగింప జేస్తాడు. ఆచే ప్రవృత్తి దినకరుని నంటి డినకరునిచేత శీతాంకువుల కురిపింప జేసే “ఊర్వశోకి మేలుకొలుపులు పొడించింద్కి మనోజ్ఞ లోకాలు చూపించింది. న్వర్షద్వారాలు "తెరిపించింది. దారుణా ఖండల ళస్త్రతుల్యాలై న పలుకులు పలికిన కవే రనభరిత సరళ సంగిత నూధురుల. నింపే మధుర వాక్కులతో “ఊర్వశి కొవ్యం సృష్టించాడు. (ప్రవృత్తి నివృత్తుల జోడించి ఒకే మానవునిలో అంతస్పంఘర్షణ జరిగేట్లు చేశాడు, సరాగియైన పురూరవుడు ఆఖరుకు విరాగియై సన్యాసం పుచ్చు కుంటాడు, రసికరాళ్టెయిన చ(కన్నర్తి (క్రమక్రమంగా అత్మజిజ్ఞానతో ఈ తవ వివేచన చేస్తూ తుదకు వైరాగ్యాన్ని వరిస్తాడు. “కామిగాక మోక్ష కామిగాడు' అన్న సూ క్తివిసార్ధకం చేస్తాడు, 7]

వ్‌ ఇతివృత్తం = (వకిష్టానపుర సమీపంలో ఒక ళుసును కొననం. శుక్షపక్ష రజనీ కాంతితో సూతధారుడు, నటి ప్రాకృతిక సుషమను పానం చేస్తున్నారు. వారి సంభాషణలో కధ యొక్క పూర్వరంగం (ప్రారంభ చమౌొతుంది. కథాగత స్టాన సంకేతం చెప్పబడుతుంది, చందుడు తన కిరణ జాలాస్న్మ భూమిపై వెదజల్లుతున్నాడు. ఆకాళం వృధ్వని తన ఆలింగవంలో యిముడ్చు కోవాలపి ఆత్రుత పడుతుంది, ఆ సీరవ విస్పభ్ధతలో భూన్య్యూకాశముల కలయిక (పకృతి పురుషుల సనమాగమంగా భావిస్తూ తర్వాత జరుగబోయే. ఊర్వశీ పురూరవుల _పేమకు (ప్రతీక్ష 'అసీపిస్తుంది. నట్‌ సూత్రధారులు ఆకాశంలో నూప్పర క్వణ క్వణ సొాదం వింటారు అఆప్సరో భామినులు వీణా రాగిణుల్లాా సువర్ణప్రతిమల్లా, కవితాపం కల్లా వపంళుని న్వన్న చి(త్రాల్లా ఆకాశ వీధుల్లో కనిపిస్తారు పృధ్విచేత ఆక వ్రితులై (కిందకి దగినారు, నటీ స్యూతధారులు చెట్టుచాటున కనుమరుగై నారు. రంభ్య సహజన్య, మేనక గానం చేస్తూ వచ్చి సంభాషకు4ప్మళ్ర మిస్తారు. (పకృతి సౌందర్యానికి పరవళులౌతారు.. కుసుమ సౌరభంరో లీనమెతే హేసండు ననుకుంటారు. మదిర న్వరంతో గానంచేయ తలుస్తారు. వారికి అనేక సంచేహాలు కలుగుతాయి. మేనక భూమ్యాకాశాల అంతరం కనుక్కోవాలినుకుంటుంది.. రంభ భూమి'పైనీ జీవుల “నళ్వరచతళిను గురించి ఆలోచిస్తుంది. ఊర్వశి ఈ అవ్పరనళి వెంట రాబేదు.. కేశి అనే రాక్షసుడు ఊర్వఖ్వ చెరవట్టాడనీ పురూరవుడు రాక్షన సంహారం చేసే ఊర్వశిని విముక్తం చేళాడనస్నీ ఈఊర్వ? పురూకవువి నట్ల ఆనుర్నక్త అయిందనీ, ఆతని సుదృఢ బోహ్యవృల్రో దిందీ కావాలని వాంభిస్తున్నదనీ, పురూరవుడు. కూడా ఆలాంటి స్థితిలోనే ఉన్నాడసి ఊర్వుళికి ఈ భూమిలో (ప్రేమంటే ఏమిటో తెలియదనీ ఇక్కడా ఓపేమం'ే (పెమపరమైన గర్భాన్ని భరించడమేనన్మీ మాతగా మారడమంశ్ష చెన్ను తాను దసాంచుకొని జీవననదానం చేయడమనీ _ అప్పరోనలు మాట్లాడు రుంటుంటార్డు. ళా చ్యితలేఖ వారివద్దకు వస్తుంది. ఊర్వశి అంతరంగ నఖి ఆమె, శ్రోను

ద్తలకి రా ఆయి వా కే శ గో వ తానా ఊర్వశిని పురూరపుని ఉపవనంలో వదలి వచ్చానని పట్టపురాణి బౌశీనరి ఉన్నదసీ, రాజు నిత్యనూతన నారీ భోగానుర క్రుడని, కొని ఊర్వశి అనుపమ సొందర్యం ఆతణ్జే విహ్వాలుణ్జిచేసి ఆమె పొందుకై పరితపించేట్లు చేసిందసేచె పంది.

(ప్రతిష్టానపుర రాజమందిరం, పురూరవ్వువి భార్య బౌశీనరితో ఆమె చెణలు నిపుణిక, మదనిక సంభాషిస్తుంటారు. రాజి జౌశీనరీ దేవి పూజాగృహంలో "తనభర్త తన యందే అనుక క్తుడయి ఉండాలి" ఆన్‌ (పార్టించే సమయంలోనే ఊర్వశి పురూరవుని ఇంతకు వచ్చిందని చెలులు చెప్తారు.

ఆ వెన్నెలలో వృళచ్చ్భాయలో నున్న ఊర్వశి సర్భశిరము పైని మణి లాగా ఉన్నదటి,

వెన్నెలే న్వర్హ (పతిమగా వరివర్తత మైన్నట్లున్న దట,

చందుని చూచిన సము దంలా పురూరవుడు ఉప్పొంగాడు*

“నా ప్రాణృపియా 1 మనోజ్ఞమోహినీ 1! వచ్చావా ! విరహ వేదనను సహించ లేకున్నాను మధుమయ కుంజములలో శాశ్వతంగా విహరిద్దాం నను పిడిపోకుమా!” అవి వేడుకున్నాడు ఇరువురూ కలసి ఒక వత్సర పర్యంతం గంధమాదన పర్వతంపై విహరించాలని వెళ్ళారు, తిరిగి వచ్చి సంతానార్థం నైమిశేయ యజ్ఞం చేయదలచారు. అయితే బౌశీనరీయే యజ్ఞ నిర్వహణ చేచూలనీ అనుకున్నారు. ం

ఈ వార్తలు బొశీనరిని కుంగదీశాయి. “దరాబారిజిమైన గణీక మూలంగా విషపానం చేయవలసి వస్తుంది గదా!" అవీ వ్యధ చెందుతుంది.

*న్బుగవానికి నిత్యనూతన _భోగపదార్థం కావాలి డేనవేశ్యమైన ఊర్వశిని కూడా ఎక్కువకాలం (గేమించలేడు.. తీగకు (వేలాడే పుష్పమాలిక ఆతనికి ఇష్టము కాదు, పాదాల మోలల పడిన వెన్నెలయైనా ఆతనిని ఆలరించదు. నిత్యం నూతన పృష్పాన్ని కోరతాడు మహారాజు, ఆకాళాన్నుండి చాందినీని ఇెచ్చుకోవోలనుకుంటాడు, త్వరలో మహారాజు మరలివస్తాడొని చెలులు రాణికి నచ్చ చెప్తారు,

గంధమాదన పర్వత వాతావరణం మనోహరంగా ఉన్నదనీ, ఆరోగ్య కరంగా ఉన్నదన్కీ కానీ ఆపాకృతిక సౌందర్యము పుత్రపా ప్రిలేని తనను ఇలరించజాలకున్నదన్మీ ఐలవంశాన్ని అభివృద్ధి చేసేందుకు "సంకాన ప్రా

వ్‌

ఆవసరం కాదిట్టి ఈశ్వరారాధన చేయవళెనని రాణీకి సందేశము వంపుకాడు రాజు,

విచిిత సందేళమిది. రాజు గంధమాదనంపైన్మ రాణి రాజధానిలో పుతోత్పత్రి ఎలా? (పతి సంపర్గం లేకుండా పుత్రలాభం సాధ్యమేనా ? బాశీనం వరమ పతి[వత,

“పియతమునకు అనుకూల పవసము వీచుగార।

నా గుండెల్లో శూలాలు గుచ్చినా

నాథుని గమన పథంలో పుష్పాలు పరచుగాక!” ఆ అవి అకొంక్షిస్తుంది.

గంధమాదన పర్వతంపై ఊర్వశీ పురూరవులు _సేమోస్మిలిత మాన మలై అనందడోలిక లలో ఊగుతుంటారు. ఊర్వశి సొందర్యారాధనలో తన్నుతాను మరచిపోతాడు పురూరవుడు. శేశి రాక్షస నంహారంచేసి ననూ తాను తన మనసును అక్కడే వదలివేసి వచ్చానని, ఊర్వశి కోసం ఇం దుణి "యాచించాలనే ఆలోచన వచ్చీందస్కీ కొవి యాచన ఆపయళాన్ని కూరుస్తుందని ఆలా చేయలేదని పురూ రవుడు ఊర్వళితో చెప్తాడు,

ఏదో ఒక రాత్రి ఊర్వశి తనను వెతుక్కు-టూ తప్పక వస్తుందనే ఆశతో ఉన్నానన్సి తన ఆళ వమ్ము కాలేదని భగవంతుడు అనుగ్రహించి ఊర్వశిని పంపాడని ఆనందిస్తాడు.

అనానక్తి కలుగక నిరంతర అనురాగబద్ధులమై ఉండాలని ఊర్యల్థి వోరుకుంటుంది.

రూపంపై వ్యామోహం ఆగ్నిలాంటిది దాన్ని పానం చేయాలనుకుం టాడు మానవుడు. రూపారాధనంశే ఆలింగనం కాదా? మనసు సమాధానం అడుగు తుంది. కొని సమాధానం లేదు. రమణీ రూవం ఉపభోగానికి (పే రేపిస్తుంది, నరుడు రనమగ్ను డౌతాడు,

ఊర్వశి ఆతని ఉ క్రేజాన్ని వృద్ధిచేస్తుంది. వారు అనిర్వచనీయ ఆనం దాన్ని అనుభవిస్తారు. “్కపకృతీ పురుషులు అభిన్నులు (పకృతిలో మగ్నమైతేనే పురుషత్వ ప్రాప్తి కలుగుతుంది. దైతం మనసు నృష్టించిం దే. చూయ స్పిర్మిం చిందది. (ప్ళకే నిజమైన జీవన సహఖరీతి ఇని ఊర్వశి ఆంటుంద్ద,

ర్‌3 పురూరవుడు అమేయానందంతో ఊర్వశిని తిలకిస్తూ *ఈ సౌందర్యం సాధారణ మాతృమూర్తి నుండి వచ్చింది కాదే! మహా సింధువు నుండి వచ్చిందా? నారాయణ మహర్షి మహో్యగ తపఃఫలమా? లేక అకొళ సృష్టియా?” అవి అడుగుతాడు కాని ఊర్వశి దృష్టిలో తానొక స్రీ మ్యృాతమే. (పకృతి (పాణకఠే ఆమె చరిత , నారీ జీవన సాఫల్యమదే, స్త్రీ రూపం, రంగు గంథపూర్ణమైన సాకొర కమలం. సొందర్య చేతనా తరంగం, మౌనసాగ్ని, అందుచేతనే (వవంచ విజేత ఆమె. దేశకొలాతీతమైనది. “నేను భూత ఖవిష్యద్వ ర్తమానకాల కృతిమ వాధల నుండి విముక్తను, నేను విశ్వ _పియను. నీవు నన్ను అన్వేషిస్తూ ఉండు, అకస్మాత్తుగా ఏదోర్యాతి నేను వస్తాను.” అని ఊర్వ; సార్వకొలిక సత్యాన్ని చెస్తండి ఊర్వశి సౌందర్యం సౌందర్యమే దైవం (36866 13 0040). ఆ అన్వేషణే భగవారాధన, ఆకాంక తీ్యవమైకే దర్శనం కలుగకపోదు. అపార సుఖ ప్రాప్తిలో కాలం తెలియలేదు. వత్సరాలు క్షణాలే ఆయాయి, చ్యవన మహర్షి ఆశ్రమం సుకన్య ఊర్వశీ పృుతుణ్ణి ఒడిలో కూర్చో "పెట్టుకొని ఆడించుకుంటుంటుంది, భూమ్యాకాళ నంయోగి సృష్టి ఆ శిశువు. సుకన్య యయాతి రాజపు చి. చ్యవన మహ్మార్షి తపసు చేనుకు.టుంళ్సే ఆ రాజపుతి వచ్చి చిలిపితనంతో అతని కంటి రెస్పల్ని చేతులో లాగి ఆతనికి తపోభంగం చేస్తుందీ. కొని మహార్షి కోపించడు తన తవఃఫలంగా ఆ సుందరి ప్రా_ప్టించిందనుకుంటాడు ఆమెకోనం” మరలిపోయిన యౌొవనాన్ని తెచ్చుకుంటాడు. అమె భగవంతువి వరంగా భావించి వివాహం చేసుకుంటాడు, సుకన్యగా అళని అనురాగానికి ముగుళాలె ఆనందంగా, ఆదర్శంగా సంసారం చేసూంటుంద్ర ఛి పా ఎలి ఊర్వశికి భరశమువి శాపముండది. “ప్పుతుణ్ణి, పతిని కాదు ఇరువురిలో ఒకరినే పొందుతావు.

ల! దాచినంతకాలం ధన్యవు పుకునిపట్ల కారిన్యం నీ 'వాప్తంగ_ ఇద్‌ శాపం, గర్భవతియైన ఊర్బశి చ్యవనుని ఆశ్రమానికి వచ్చి *ఆయువు”ను ప్రసవిస్తుంది. “అదృశ్యాన్నుండి జగతిలోకి మానవుణ్ణి తెచ్చే ,మహా "సేతువు స్త్రీ, దృశ్యాదృక్యాలను ఏకొకారం చేస్తుంది స్రీ. దైవమే ఆమె గర్భంలో రూపధారణ చేస్తాడు” అని అంటాడు చ్యవన మహర్షి. ప్రసవించిన పుతుణ్ణీ సుకన్య పాలనలో వదలి పురూరవుని వద్దష వెళ్ళిపోశుంద ఊర్వశ్శ వెశే +ష్పుడు.. శస్త్ర శాస్త్ర నిపుణుని చేసి, మనో వికసితుని చేని, ఐల సంపన్నుని జేసి, చేరుస్తాను స్వయంగా రాజభవనాని8. ఆయువు చింతను వదఠథి ఆఅశంకితురాల్నవై మృజ్మియ భూమిలో పీయూషపానం చేస్తూ గడిసివేయ కాలాన్ని అంతవరకు” అని సుకన్య చైంప్ప్వ కొన్ని సంవత్సరాలు గడిచాయి, ఒకనాడు పుదూరవువికి ఇళ విచి (5 మైన కల వస్తుంది. (పతిష్టానపుర నాగరీకులు. ఒక వృశ్షాన్ని తెచ్చి దాపు (పాంగణంలో నాటి దానిని పాలుపోని పెంచుతున్న ట్లురాజు ఒక మధు మ్‌ క్రేభాన్ని ఆధిర్తోహించి ఉరుగుకున్నట్లు, _కొద్దిసేవటిలో అదీ మాయమైపోయి శ్ఞాన్న ఒంటరిగా తిరుగుతూ చ్యవనా శమం చేరినట్లు అక్కడొక అత్యంత సుందరృడ్త్య్వ కాలుజ్జే చూచినట్లు కలవచ్చింది. హా

“చ్యవనా(ళమం, ఆందులో బాలుడు” ఆని వినగానే ఊర్వశి వింజ్రా (కొంత ఆవుతుంద్ర. భరతముని శాపం డపికి వస్మంది.

ఈ న్వప్నఫలిత మేమిటని జ్యోతిమ్ముల నడిగాడు. రాట “కఈదొజ్లే రాజ్యం వదలి రాజుగారు నన్యానం స్వీకరించవలని ఉంటుంది? అని విశ్వమన చెప్పాడు. ఉ _క్తరారికాతినీ నియమించకుండా సన్యాస స్యీకారనూ? అని సందేషా మ్రుంటాడు రాజా

కికి ఊర్వశి దుఃభానికి కారణ మడిగితే భరతముని కశాపగాథ చెప్పు రాజుంది. కోపోదిక్లుడై స్వర్గం పై యుద్ధానికి సిద్ధపడతాడు. అందరూ ఆతళణ్ఞి శాంత వరుస్తారు, సుకన్య ఆయువును తీసుకొవి వస్తుంది. ఆయువు మాతాపితలకు నమన్మ్క రిస్తాడు. ఊర్వశి ఆయువును పురూరవునకు అప్పగిస్తుంద. వెంటనే ఆతవికి పట్టాభిషేకం చేస్తాడు రాజు, సన్యాసియై విిష్కమిస్తాడు. రాజు జౌశీనరి వచ్చి జరిగిన విషయమంతా తెలుసుకొంటుంది,. ఆయువును ఒడిలోకి తీసుకుంటుంది. ఆమెలో మాతృత్వమనే అమృతసరోవరం ఎప్పుడూ నిండి ఉన్నది. ఆయికే తన భర్తతనతో ఒక్క మాబయైనా చెప్పక వెళ్ళిపోయాడే అన్నబాధ ఆమెను పీడించు తూంది. సుకన్య ఆమెను ఓదార్చుతుంది. శ్రీ (పీతి; కరుణల [పతిరూవమని తెలియపరుస్తుంది. ఆయువు రూడా_. శళ్రమ్యా 1 మొదట నేను నీ ప్యుతుణి తర్వాత నృప కిళోరాన్ని అంటాడు, తల్లి కన్నీరు తుడుచుకొని ఆయువును వశ్లైనికి హత్తుకుంటుంది ఊర్వ్వళి ఎప్పుడో అద్భశ్యమయి పోయింది. ఇడీ కథ. ఊర్వశి ఎవరు? దినకర *“ఊర్వశి'..రూపక౦. ఐదంకాలలో పురూరవుని మానసిక పరివర్త న చూపబడింది. రాగంనుండి వైరాగ్యం వరకూ సాగుతుంది. పురూరవుడు మానవుడు, అలౌకిక అనుభూతి ఊర్వశి, ఊర్వశి మనోముగ్ధకారిజేకొదు అమరభామిని, నందనవనంలోవి ఉషస్సు ఊర్వశి, సురపురమునకు కొముద్వి ఇం (దుని మనసులోని కలితకామన, విరాగి మనసులో రొగాన్ని మేల్కొల్చే జాణ

ర్‌6

దేవతల ళోజితంలో మధుమయమైన ఆగ్నిని రగిల్బే శృంగార దేవత, రతి సౌందర్యం, రమా స్వరూసం కలబోసిన దివ్యభామ.

విశ్వమయుడై న నరుని దాహమే ఊదవ్వశి.

కామువి కరకమలములోని ఆరనిజ్యోతి.

ఆ దివ్యభామిని చరణముల పై వాలాలని] విక అవ్యగులౌతారు జనులంతా,

ఆమధుమయ సుషమాగుధ్యానంలో మం తఈముస్థ లౌతాయి (తిభువనాలు,

అటువంటి ఊర్వశి పురుషరత్నిమైన పురూరివుని చూచి తనను తాను విలువరించుకోలేక పోయింది

సురపురపు శోభ భూలోకపు మట్టి యొక్క స్మరణలో మునిగి పోయింది.

ఊర్వశి భూలోకానికి వస్తే భూమి స్వర్గమౌొతుంది.

స్వర్ణం భూతలమై పోతుంది

స్వర్షం స్వప్నజాలము. సత్యన్పర్శను వెళుకుతూంద ఊర్వశి,

కల్పనా సుఖమువద్దన్మి జీవితహర్షాన్ని వెదుకుతూంది.

పురూరవుని తొలిచూపులోనే వలచింద్కి వలపించింది ఊర్వశ్శి

పురూరవుడు సామాన్యుడు కాదు

కార్తి కేయునితో సమానమైన వీరుడు.

బృహన్బతితో సముడైన జాని,

రవి సమ తేజన్వి, సురపతి సద్కళ (పఠాపి,

అటువంటి పురూరవుడంటాడు._.

“నృష్టి (పాణధార నీవు!

నీఆగమనంతో సృ్యధి అధిక ముదితమైంది

వైలాల (పాణాళల్లో ధార ఉందని తెలునుకున్నాయి

జలధారలు అధిక రనసంతాలయి ప్రవహిస్తున్నాయి”

ఊర్వశి అభిసారిక నాయిక- తానై వలచి వలపింప వచ్చిన దేవకాంత్న నర్వదా ఆలింగన చుంబన్క న్పర్శన _ దర్శన భాగ్యాలను కలుగచేస్తుంది.

ఊర్వశి దర్శన మా తంచేత పృదారవుడు మైమరచి సోతాడు,

“నీవు కనితవ్వా కుసుమానివ్హా కొమినీవా?

నిన్ను చూస్తూ ద్యానాన్ని జ్ఞానాన్ని కోల్పోతున్నాను*

ర్‌? ఊరరశి రూపం ముందు పురూరపుడు ఊర్వశీ మయుడవుతాడు- దీనికి కారణం ఊర్వశే చెప్తుంది. 'దేశ కొలాలను అధిగమించిన నాకిరూపాొన్ని నేను ఆత్మ-తం్యత యౌవన నవీన (పథను నేను అమర రూపసిని, సుకుమార చిరయువతిని నేను భూత భవిష్య ద్వర్హ మాన కాలాల విశ్వ (పయను నేను” దినకర్‌ మహాకవి సృష్టించుకున్న “*డ్రిర్వశి" ఆమె తన కల్పనా నె పుణ్యాన్ని, కవితా పాటవాన్ని కలిపి చి త్రించుకున్న “విశ్వ హెందర్యమూర్తి ఆమె, క్రీ

తెలుగు కావ్యాలలో ఊర్వశి :-

భారతంలో బీభత్చునకు శాష్టపదాయిని

ఉఊర్వ్పుళి

ఆంధ మహాభారతంలో కౌరవ వంళ వర్ణన ఉంది. ఆ వివరణల్రా పురూరవ (ప్రన క్రిడంది. వై వస్వత మనుపుపుతిక ఇల ఇలాపుతుడు పురూరవుడ్డు అతడు తన శార్యశక్రి చేత (త్రయాదళ ద్వీపాలను పాలించాడు. రాజ్యగర్వము, ధనలోభంతో మదాంధ్యుడై విపో_త్తముల విశ్త్రాల్ని హరించాడు.

(బిహ్మ లోకాన్నుండి విచ్చేసన సనత్కుమారాది మువి సంఘానికి దర్శనమిన్వక అపహసించాడు పురూరవుడు వారు ఉన్మత్తుణ్ని కమ్మని శపించారు,

ఊర్వశీ సహితుడై పురూరవుడు గంధర్వ లోకంలో డండినాడు. ఊర్వశీ పురూరవులకు ఆర్ల్గురు పుకులు కలిగారు. వారు ఆయిప్పు ధీమంతుడుు నమావసువు, దృఢాయువ్వు వనాయువు, శతాయువు,

ఊర్వశీ సరూరవుల (ప్రణయ వృత్తాంతం యింతవర కే,

అయితే చలం పురూరవ నాటకొనికి ఈ మదాంధత పని కొచ్చింది గర్వాన్ని ఖర్వం చేసేందుకు, ఆతనికి ఆనందలోకాలు చూ పేందుక్కు మేజా ఆమరానంద వట్టాభిషిక్తుణ్సి చేసేందుకు ఊర్వశి వవే॥ పెట్టబడుతుంది,

చలం *పురూరివిను గూర్చి చెప్పుకు నేప్పుడు చూద్దాం.

ఇక భారతంలో ర0డవ ఘట్టం...

అర్జునుడు పర మేళుని మెప్పించి పాఠుపతాస్తాంన్ని సంపొడిస్తాడు,

తన కమారుడు సాధించిన విజయానికి పరమానందభరితుడై , పాక కాసనుడు విజయణ్ని ఆమరావతికి ఆహ్వానిస్తాడు,

వచ్చిన పార్టుణి మహేంద్రుడు ఆలింగనం. చేస్తాడు. ఆర్జాసనాన్ని ఆన౧దంతో అలంకరింప జేస్తాడు. ఒక మణిమయ మహనీయ మందిరం

క్‌ విడిదిగా. ఏల్పాటు చేస్తాడు గంధర్వ నంగీత హృద్యద్గోప్టిలో విజయ డుంటాడు, సూర్యా స్త్రమయమయింద్ర, చందదుడు ఉదయించి సాంద్ర చందికొ విలాసాలు కురిపిస్తున్నాడు విలింప పతి పంపున సొంపార ఊర్వశి ఆర్జన సంగమ కాంక్షతో వస్తుంది. చర్నదికా ధవళ దుకూలం ధరించింది. మృగమద కర్పూర కుంకుమ మిశ్రిత సుగంధ మలమి కొన్నది. వివిధ సురథిళ కుసుమ విసరాలు ముడిచినది. మణిమయ భూషజాలంకృత అయింద. నిలకడ పొందిన [కొమె్మైరుగు తీగెలాగ ఉంది, మణిమయ మంజీర యుళరయుళ నాదం, కంకణ రుణరుణ క్కార కటికలాప కింకిణీ శేంకొారం యివన్నీ కలసి మన్మధువి ఆజ్ఞావాద్య ఘోష లాగ (మోగుతున్నాయి, మందగనునంతో పరందరనందను మందిరానికి వచ్చింది. పార్దడు భయభకక్తి నం్యళ్రమాలతో దండ్మపణామ మాచరించాడు. కరకమలాలు మొగిడ్ని ఇలాగన్నా డు... “నను పుత్తి "స్నేహంబున మనమున మన్నించి శుభ సమ్మగుని 'జేయం జనుదెంచి తీవుముదమున జనయి(తీ యే గృతార్థ జన్ముడ నైతిన్‌ పు్యతత్య ప్రేమతో తనను ఆశీర్వదించ వచ్చిన తల్లిగా భావిందాడు విజయుడు, ఊర్వశీ నే[త్ర మధుపాలు అతని సౌందర్యమధువును (గోలుతున్నాయి. తమకం మీరెట్లు అసూన ధర్మ విపుణుడై న అర్జునుడితో ఇలాగన్నది..... “ఆన్సపమశౌర్య! నీ గుణగణాలు నారదాదులు చెప్పగా (సమోదంతో, సీ సంగమాన్ని అపీళం కోరుతూ _పేమతో వచ్చాను నేను విను కోరుతుంళు సీవు *జనియి [త్రీశొ ఆని వ[కభాషలతో సంబోధించడం న్యాయమా? నీకు నేనాటి తల్లిని నిజము "సెపుమ యమరలోకంపు వేశ త్రిామైన మాకు నిట్టి తగవులు నడవ పహిన బాహు, వీరు యిచట వావులు వెదక జనదు,

60

ఈ లోకంలో వవితలు, పృరుషుణు విచ్చలవిడి (కీడిస్తారు.. ఇచట ఇది అనిందితం. నీవు ఈ (త్రి దివానికి వచ్చావు కాబట్టి నీవూ దివ్యప్పరుషుడవే. మంధాకిసీ తీర మణిమయ వేదికలలో చంధదికా సుందరాలైన సికకాతలములలో ఆనవరత సురతశ్రేశి సౌభ్యాంబుధి ఓలలాద్బు” అవి తెగించి తేంపరితనంతో కోరింది

అర్జునుడు చాలా సంయమనంతో నమాధానం బెప్పాడు

“ఇలా ధర్మ (దోహోక్సులు వలుక తగునా? హరి హారీ! ఇలా నన్నడగ వచ్చునా? సృష్టి స్థితి లయకారులైన దేవతలకు ఎలా నడిచినా ఎగ్గులేదు. నేను భూమిలో జన్మించాను. సత్కర్మ పరుడినైన. నారు ఇక్కడి ఆదారం ఉచితం కొదు. మావంశక ర్రయైన పురూరవుని వత్నివై నందున్న సురందరుడికి పరిచర్య చేయేడంచేత నాపి జననివి కోవడంలో నంచేహం లేదు తల్లీ! నన్ను పృత్ర వాత్సల్యంతో చూడు.”

ఊర్వశి మదన పీడితమైంది. కోపొరుణిత నేత్రాలతో “నేను కొమించి వస్తే, నా మనోరధం విఫలం చేశావు, సీవు మ ర్త్యలోకంలో మానవర్జితుడవై , సూవినీ మధ్యంలో నపుంసికుడవై ఉండు” అని అర్జునుణ్ణి శపించి, తన సదనావికి వెళ్ళిపోయింది,

ఈ ఘంలో ఊర్వ+ కేవలం కొముకి, స్వార్ధపరురాలు.

ఊర్వశి వంటి దేవకొంథను కవి యిలా ఎందుకు చి తించాడు?

ఈ కథల్రో కొన్ని ఇఅసందర్భాణన్నాయి.

దేవతలలో వావివరుసలు లేవంటుండి ఊర్వశ స్రీ పురుషులు విచ్చల విడిగా (కీడిస్తారంటుంది, అది సిజమా ?

అడే విజమైకే రంభ రావణుణ్ణి ఎందుకు తిరస్కరించి శపించింది?

నహుషుడు శచీదేవి వ్యామోహంలో పడితే శచీదేవి ఎందుకు ఆంగిక ర్థించలేదు ?

దేవలోకంలో వావి వరునలున్నాయి, ళా? అవలు పవీత్రత్క నైర్ముల్యం, (పేమాభిమానాలు లేకుంటే వారు దేవత

ఎటొచ్చీ దేవ వేశ్యలకు వావి వరుసలు లేవేమో ?

అసలు “దేశ వేశ్య" ఆంశేనే నాకు విరోధాథాసంగా అనిపిస్తుంది దేవతలం'ి పరమ పనిశణు,

దేన వేశ్యల సరమ వథితల్లు )ల్లా అవ్లశ్షారు ?

61

దేవ వేశ్య అంటే... ...

జీవుని మరణానంతరం ఆత్మ వెంట సంచిత కర్మలు, కొన్ని వాసనలు ఆంటుకొని వెళ్ళుతాయి అమరలోకాలకి.

యజ్ఞాలు చేశాడు. దానాలు చేశాడు. ఎన్నో త్యాగాలు చేశాడు. వీటివల్ల ఎంతో పుణ్యం మూటకట్టుకుంటాడు. కావి ఆతడు పరమ పవి[ళుడు కాదే! అరిష డ్వర్గాలను జయించలే దే! సత్యాన్వేషణ చేయలేడే! కోరికలు చావలేదే!

ఆతడికీ కొన్ని బలహీనతలు, కొన్ని కోరికలు, వాసనలు ఉంటాయి, అతడు చేసిన పుణ్యం అతణ్ణి అమరలోకాలకు తీసుకు వెళ్ళింది, కొని వెంట నచ్చిన చాసనలు ? "

ఆ వాసనల్ని కడిగి, పులుకడిగిన ఆణ్‌ముత్యంగా చేయడంలో ఈ చేవ వేశ్యలు సహకరిస్తారు. ఆతని కల్ముషాలు, కామాలు కడిగి పునీతుణ్తి చేస్తారు ఈ దేవవేళ్యలు,

ఆలా కాకుంటే రూపంలేని ఆత్మ అమరలోకం చేరిత్కే దగంబరులై న ఈ వేశ్యలతో ఆత్మ ఏం రమిస్తుంది? రక్తిని పొందుతుంది?

దేవవేళ్యయైన ఊర్వశిని ఈ విధంగా మనం అర్ధం చేసుకుంటే...

అర్జునుడు పొళుపతాస్తాంన్ని సంపాదించాడు. _

తండ్రియైన మహేంటదువి చేత అహ్వానికుడై నళరీరంగా అమర లోకావికి వెళ్లాడు గదా! అతజ్జి కామాతీతుణ్హిగా, జితేంద్రియుజ్తిగా. తీర్చిదిడ్దాలి- ఆందుకోసం ఊర్వశి (పేమించినట్లు _ నటించింది. ఆతనికి శాస .[ప్రదాన౦ం, అతసి పొలిటికో వరదానం. ఊర్వశి పెట్టిన పరీక్షలో అర్జునుడు జితేం దియా డుగా నిరూపించదడ్డాడు. ఈ పరీక్ష పెట్టడంలో ఊర్వశి పలికిన పలుకులు విజాలు కావలసిన అక్కరలేదు.

అలా కాకపోతే__కాపాన్యుగహ సమర్థురాల్కు నారాయణ మహాముని ఊరు సంభవమయైన చేవకాంత పవి(తకాక వతిత ఎలా అవుతుంది?

మహేందుడు పంపిన రంభాదుల తలదన్నే ఆతిలోక సొందర్యాసీమను నారాయణ మహక్షి సృష్టించడ'ేమిటి? దాని పరమార్ధ మేమిటి? ఆమెనూ వెల యాలుగా దేవేం్యదునకు ధారాదత్త 6 చేయడానికా?

ఆసలు నా ఉ ద్ధేళం..

62

ఊర్వశి దేవవేశ్యకాదు, 'దేవకాంత కాదు ముక్తికాంత,

ఊర్వశి _ అర్జునుణ్ణి వలచిందం'పే _ పరమశివుని మెప్పించ్చి శివ సావ్షత్కారం పొందిన నరుని ము క్తికాంత వరించిందనుకోవాలి. కాని అర్జునుడు ముక్తివి కౌగిరించుకునేందుకు అర్హుడు కాడు. కురుక్షేత సం[గామంలో ఆతని అవసరం ఎండ్రై నాంది. ముక్తికాంతను పొందితే ముక్తసంగుడొతాడు, ముక్త కాముగౌతాడు.

అన్నిటికంకే ముందు అజ్ఞాతవాసం చేయాలి.

పార్టుని వంటి జగదేకసుందరుడు దివ్యరేజన్సంపన్నుడు, ఆవ క్‌ వరా[కముడు న్‌ా అజ్ఞాతవాసం చేయగలడు? ఆతని దేదీప్యమాన రూప విలా

న్‌్‌ సాలను దాచి పెట్టడం ఎలా? ఊర్వశి వంటి మహనీయ దేవకాంత శాపం అర్జునుణ్ణి అజ్ఞాతవాసం చేయించగలిగింది.

మహేందుడు ఆర్జునువి జితేంద్రియత్వాన్ని క్లాఘిస్తాడు,

సీ యట్టి ధెర్యవంతుని లమ నేయుగముల నైన గాన మెన్నండును ధ ర్మాయత్తమతివి మునులకు సీయిం్యదియ జయము గీర్హనీయము తండ్రీ,

“మునులకే వీ యిందియ జయము కీర సీయము" .-అనడంలో గీతోప

దేశ 1శవణొనికి అతవి అర్హత తెలుస్తుందిం

పరమేజువితో పోరాడ గలిగిన వాణ్ణి (8నేత్రువి కరుణా కటాక్షాలరు

(ప్రాతుడ్డె న వాజ్ఞి శపించగలిగే శక్తిసంపన్న ఊర్వశి,

కొదిట్టి ఊర్వశిని కొముకిగ్తా తన కోర్కె శీర్చనివాజణ్ణి శపించే దుష్టు రాలుగా తలిస్తే మనం పొరపాటు చేసిన సే,

మరి హరివంళంలో ఊర్వశీ నరకాసుర ఘట్టం ఇందుకు పూర్తి భిన్నమైంది,

ఈ నన్ని వేళంలో అర్జునుణ్ణి ఊర్వశి వలచిండి. మరి హరివంశంలో నరకుడు ఊర్వశి పొందు కోరుతాడు.

ఈ ఘట్టంలో ఊర్వశి తాను వలచ్వి విఫల మనోరథయై ఓ పరమొ ర్ధాన్ని సొధించింద, అర్జునుళ్లై శపించింది. కాని ఆ శాపమే అతని పాలిటికి వరమైంది.

ఊర్వశీ నరకాసుర ఘట్టంలో కూడా ఊరగశి ఓ పరనూర్తాన్ని

ల న్స్‌ స్థ స్పాధించింది, అదేమిటో చూదాం,

నవీన గుణ సనాథుని నెరణొణు ర్‌ ల జొ ర్వ శి నాచన సోమన నవీన గుణ సనాథుడుం తన ఉత్తర హరివంశం కావ్యంలో ఊర్వశి వంటి విశ్వసుందరిని అసాధారణంగా నే (వవేశపెట్టాడు. నరకాసురుడు దేవతల్ని జయించాడు చేవలోకం (వవేశించాడుం అమరావతిలో ఆతివై భివంగా కాలూనొడు. వంద మాగధులు క్రైవారాలా చేస్తున్నారు* “వరుణ -సైన్యవార్డి బడబొనలా! దండధర 'సేనావన దవానలా! హరనఖ వీరథట హరిణ కార్డూలా! సురరాజ శూర పరివార వారివొహపవనొ! అతడికి ఆక్కడ కవిపించిన 'వేమిటి? నృత్త గీకాలూ: పటహ సంజాతాలూలేని చదుకొలు- కాశ్మీర నికరాలూ, కల్దార పుష్పోప హోరాలూలేఏ సొధాంగణాలున మజి తోరణాలూ,? మహవీయ శృంగారో వారణాలూలేని వాకిళ్ళు, ఆస్థితిని చూచి ఆ దిక్పాలమర్దనుడు [ప్రమదకల్లోలి లోల చూనసు డయాడు " జంభారి మందిరం (ప్రవేశించి సభామండపాన ఉన్న రత్నసింహాసనాన అసీనుడయాడు. ఊర్వశిని తోడి తెమ్మని భటుట్జీ పంపొడు = వాడు వెళ్ళి చెప్పగొ తలంకక వస్తూడి౦దీ తొడవులూడ్చి వై చింది. కొని ఆ తొయ్యలి చిన్నజోయిన పటు చెన్నుమి8ినవి. ణి

64 విరులు తీసివై చింది. కాని ఆవెలది 'పెన్నెటి తావి పాయని జవ్వాదితో దియలు మెరిసింది. మెయిపూత రాలిపోయింద. కౌవి ఆపొలతుక మైచాయ గవుసెనలో నున్న కమంగా తోస్తూంది.

మడుగు మాసింది. అయినా ఆ మగువ పజఖుదు సోయగం చూపరుల చిత్తాన్ని ఆకర్షిస్తూందిం

మురిపాలు దిజ్జగించిన ముగుద నడక,

కలికి చూప్పల వీడ్కొన్న కన్నుగవ,

చిరునవ్వు ఓసరించిన చిగురు మోలి. ఇవన్నీ ఆయింతి భీతిని తెలుపు తున్నాయి- ఆలా వచ్చింది ఊర్వశి,

ఆతలోదరిని చూచి చొళ్లెము నిమురుకున్నాడు. గేదగిరేకు నాలు చీరినాడ్కు పలుకు కోర్కెల తేలుకున్నాడు.

చేశోజాతాయత్తుడై తనను పిలిపించాడని ్య(గహించి లజ్జవడింది, చేదవనే ఓ స్పంభాన్ని చిత్తరువో, కరువో అన్నట్లు గంగారపు బొమ్మలాగా కదలికలేక నిలుచున్నద-

ఆ లలితాంగితో నరకాసురు డిలాగన్నాడగు._

“పాకళాసనుడు యుద్ధంతో ఓడిపోయాడు. యమ కుబేర సమేతంగా నప వళ్యులై నారు. వారి సతులు దై త్యభీకులై దాగినారు. పోలు తొలిగితి వెందుకు? పొత్తుల దానవు నీవు, నొకపురంలో స్సరసినాను. నందనశే? చరించి నాను, దివ్యకాంతల కరతాళవృంత సన్సుదాయ సమీరం సోకుతున్నది. రాజ్యము గ్రైకొవి నేను దిగ్విజయ గౌరవధన్యుడ నయాను. నా సభలో సీ కను దోయి వెన్నెలలు నిండక నొక కోర్కెలు నిండునా? అదె దేవేందుని రథము, తుకగములవిగ్కో ఓ ఉవిదా! నీశేది (ప్రియమో చెప్పు, ఓ పద్మగంధీ! నొడికారి తనంతో నిన్ను తేల్చి, కొజగాని వాడనయి. రామలలో నగుబాటు తేను, నన్ను పొందితే ఉభయలోక సుఖాలు నీ లోగిట చేర్చనాలో

ఈ మాటలకు చింతా(క్రాంతయైనది ఊర్వశి

రవ్‌ చ॥। చతుర వచో విలాన గుణసాగర, సాగరమేఖలావనీ పతియగు నీకు నింతు లొక చాతియె? నీవిటు గోరు కెల్ల నా యతులిత భాగం; మింత నిజమైన గలంగక మున్న _వెళవో న్నతి మెరయంగ వచ్చి యొకనాడయినన్‌ నను గారవించితే”! నరకుడి ముందరి కాళ్ళకు ముందే బంధాలు వేనింద. ఓ గొప్ప విశేషణంతో ఆతడు తన వలలో పడేట్లు చేసకున్నదీ.

“చతుర వచో విలాస గుణసాగర[ి అతడు కోరడం తన భాగ్య మన్నది. “ఒక నాడొయినా వచ్చి నను గారవించావా?” అని చనువును (టకటించి అడిగింది,

దాన వేశ్వురుడు నవ్వాడు, “ఊరక నన్ను నిండిస్తావుగాని మిండథ్‌ కానికి మీదేవతలున్న పీటికి వత్తునా? లావునరాక వేజొక తలంపుతో వస్తే కీడు పుట్టదా? అన్నాడు.

దీవితో నరకుడు (సేమికుడు కాడు కాముడని, పిరీకివాడని లేలిరది. ఊర్వశికి ఆతణ్ణ్‌ యింకొంచెం ఆట పట్టించేందుకు అవకొశం చిక్కింది. వీడు సరసుడు కాడన్హీ కోమల హృదయుడు కాడనీ (గ్రహంచింది.

ఆవులిస్తే _పేవులు లెక్కాపెట్టగల సమర్జురాలు.

ఇప్పుడు పూర్ణచం్యదముఖి ఆయింది. ఆంటే ఆమెలోని భయ మేఘాలు తొలిగాయి వీడు తననేమీ చేయలేడనే విర్ణయానికి వచ్చిందీ

“మనసులో ఇంతమా తం అనుమానముంటే విన్ను రమ్మనడం పొవగదు గదా! పోనీ ఒక్కదినమైనా సీపు విహరించే చోటికి నను పిఠిప్‌ంప వైతివి. అంత చనవు నాకు చెల్లదా? అని అడిగింది,

నరకుడు ఎంత మాటన్నాదో!

“ప్షగవ్రాడట దేవేందుడు!

మగువా! నీ వతని కొలువు మానిసివట! నిన్‌

దగవ బెడి సిలువ ఐనుచుట

మగతనమే? యిట్టి లంజ మాటలు గలపేం 9]

66

ఈ మాటల వలన అతడు నిజమైన రక్కసుడేననీ, పరమమోటు మానిసవి అర్ధమౌతుంది, పచ్చిమాటలు.___ఊర్వశి వంటి అపురూప లావణ్యరాశ్వి 'దేవకాంతపట్ల ఉపయోగించడం___బాధానహమైన విషయమే,

ఇటువంటి ప్రయోగం పా (తౌచిత్యాన్ని తెలుపుకుందేగాని కవిని కుసంస్కాారిగా విరూపింపదు.

అట్టి పచ్చి మానిసికి ఎలా సమాధానం చెప్పాలి? ఊర్వశికి. ఎంత కోపం వచ్చి ఉండాలి?

“లంజియ నౌదు నేను విను లావున నీ వమరేందు గెల్చి నన్నుం జెఅవట్టి తెమ్మని వినోదము చేసితిగాక” అంటుంది. చిత్తము చెడియుండగా రిత్త ఒడలిని చవి చేరుతుందా? చిల్క పోయిన పంజర మేమి చేయను? రస భంగాన్ని మెచ్చుతారా? నాకలోకంలో మవ్వపు తీగెల తెగడే మానినులుండగా సంతలో ఎప్పుడో జవ్వన మమ్ముకొన్న గడసాొనిని నన్ను పొంద దలచావా?

ఈ మాటల్లో “తాను లంజనేనన్హీ మరి యేనాడో యౌవనమమ్ము కున్న నన్ను కోరే వాడివి సీవెవరివి?ొ అవి అడిగినట్ల వుతుంది.

ఆందుపు నరకుడంటాడు.-_

“నన్ను చెంత చేరగనీక ఆకర్షిసావు. లంజె తనములో కొమిరెలను గెలువవ ఫే?౫ న్‌

ఆ మాటలకు ఆ వామలోచన చిరునవ్వులతో రెప్పల సిగ్గు చేర్చి

“ఆయ్యా! సీవు రాజువు. మాటలలో విన్ను గెలువగలనా? సీ (శా పొనికి శతముఖుడోడిన్నాడు. సీవు ఆతని సంపదకంతకు రాజువై నావు. ఆతన్స చతుర విలాసిని గణమంతా సీకు నిరంతరమూ "సేవచేస్తుంది. ఇంక నేనెంతట్ర దానను. ఇన్ని సాధించిన నీకు మహామునుల (క్రతువులకు అధికారివిగాని కొరత ఎందుకు? యాజకులు నిన్ను యజ్ఞభాగ _(భాజిష్తుని చేస్తే, నేను నిను భొవజ సాఖ్యావ్యాజ పదరాజును చేస్తా నంటుంది. వ ఇ తప్పుకాని ప్‌ో ఒప్పుకొని వెళ్ళిపోతాడు నరకుడు. ఇలా తైల్పివిగా

స్థివుకు సన్ని హితుని చేస్తుంది ఊర్వశి. ల. భారతంలో నరునకు అజ్ఞాతవాస జీవనానికి "పేడిదూపపాప్తి కలిగిం నరకునకు సలహాయిచ్చి లోక కల్యాణానికి సహళరించింది ఊర్వశి.

67

నాచన సోమనకు సాహిత్య రనపోషణ, సంవిధాన చ(కవర్తి, నవీన గుణసనాథ” అనే మూడు విరుదులున్నాయి-

కవి స్మమాట్‌ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ విమర్శక స్మమాట్‌ కూడా. నాచన సోముని గొనసంవిధాన చ (కవర్తిత్వానికి ఉదాహరణగా ఊర్వశీ నరకాసుర వనథ ఘట్టాన్ని వివరించారు.

ఆ వివరణ చూద్దాం.

“నరకుడు స్వర్గమును జయించి యూర్వశి మేది కోరికతో నామెను పిలువ నంపెను. అమ తప్పించుకొనుటకు వీలులేక నరకుని సభకు వచ్చెను, ఆమె భయముతోనే వచ్చెను. ఆమె కనులయందు. కలికి చూపులులేవు- చిగురు 'మోవియందు చిరునగవులేచు. ఈరెండు లక్షణములామె మనసులోని భయమును శెలుపుచున్నవి ఆమెను చూచినంతనే నరకుడు అమెను ,స్పృశించవలయునన్న కోర్కెను చూపించెను. ఆ సంగతి ఊర్వశికి తెలిసెను. తాను సిగ్గుపడెను, అమె సభలో నొకస్త౦భము హానుకొని కదలక మెదలక క్టటొమ్మనలె నిలు చుండెను, నరకుణామెతో నిట్ల నెను.

“డిగధిపతులు నాకు భయవడి పారిపోయిరి పొత్తుల దానవు నీవేల తొలిగితివి? ఇంత న్వర్గరాజ్యము. గెలిచిన నాకు నీవు కనిపించక పోయినచో సుఖముండునా? నా గెలిచిన గెలుపంతయూ నీదే.”

అనగా నామె చింకాకొంతయై యొక్కింంళ తెలిసి వానితో “చతురవచో విలాస గుణసాగర! ఒకనాడయినన్నును గారవించికే' అన్నది- ఆమె కతన యందు (పేమతో నరకుడు సిలిపించినాడని అనుకోలేదు, తనయందు నరకునకు (యేమ యసందిద్దమని యామె యూహ. అతని యందామెకు కోరిక యేలేదు. లేదు సరికదా! వాడన్నచో జుగుప్ప కూడా కలదు. శాను నిసన్సహాయురాలు, తన కష్పుడు కోపము వచ్చినచో లాభములేదు. అందుచేత సిగ్గు నభినయించినద్ద, సహజమయిన స్త్రీ లక్షణము కూడా అదేకదా! అతని యా మొతక్తిడి నుండి తానెట్లు తప్పించుకొన వలయునో, తానెట్లు బయట పడవలయునో యామె విచారించ నారంభించినది. ఆతడు తన కోరిక వెళ్ళ బెట్టినాడు. అప్పుడామె ఛింఛాకొంతర్టైొనది వట్టి చింతవలన (వయోజన మేమియున్నది? ఇతడే మాటల

58 (ప్రాఠంభించినాడు. అ పసంగము పెంచి వావివి మోసము చేయవలెను. ఇది యామె యెత్తుగడ.

ఆమె యతవిని *చతుర వచో విలాస గుణ సాగర'ి యవి సంటో ధించినదీ, ఈ: సంటోధనచేత తన మాట నేర్చు దేవకాంగన మెచ్చుకొవినదని వాడు మోహపడుట కొజకై __. ఆవతలివాడు మంచి నేర్పుగా మాటలాడు ననగా వాడు సంతోషించును, గ త్రీని కాను కామంచుచున్నాడదో యౌాస్తీ తన వాక్చాతుర్యమును మెచ్చుకొన్నచో పురుషుడు తన కోర్కె నఫలమైనళ్లే భావించును,

“సరే నీవు నన్ను కోరుటి నా భాగ్యమే కాని పూర్వ మెప్పుడై న ఒళ్త నాదైన వచ్చి గౌరవించినావా చ్చునెను. నరకుని వాక్యము విది పత్యాశ్యానము చేయుట్క తన (పేమలేమి చెప్పుట కాని కొముకున కద తెలియదు కద!

ఈ (వనంగము పెంచి నాచన సోమన యెట్లూర్వుశి వానిని మోన పుచ్చినదో పరమమైన గడుసుదనముతో' (వాసినాడు,. అపుడు నరకు డిట్లనెన్ను "సీపు పిరదంచుట చేతవై నదానపు గనుక విందించుచున్నావు. కాని నేను మిండ రికపు చేతశై స్వర్గమునకు వత్తునా? వచ్చినచో నాపద కలుగదా ?' ___ ఇద్ర నరజవి నమాధానము. నరకుడు మాటాడిన కొలది తన జుట్టు యూర్వశి కందించు చున్నాడు,

మిండరికమ్ము చేతకై యవి వాడనిన వెంటనే నరకుని యొక్క పేను తగ్గిపోయి నది. (పేమ భావము పోయి జారభావ మేర్పుడినది, *నా నథభన్లొ సీ కనుదోయి వెన్నెలలు విండక కోర్కులు నాకు నిండునే' యనెను. *సీ లోగిట చేర్చనే యుభయ లోక సుఖమ్ములు నన్ను పొందినన్‌" అన్నాడు. ఆ మౌటలక్కు మిండరికో మన్న మాటలకు సంబంధము లేదు. మరియ తానొక్కుడు వచ్చినచో తవ -కావద యనినాడు. ఇది తన శౌర్యమును తక్కువ చేయుమాట. తన సాహనమును భంగపరచుమాట, తన (యేమ తక్కువ జాతిదవి చెప్పెడుమాట, నరరు డిట్లు మాట్లాడివంతనే యూర్వశి మొగము. వికసించినది. ఆమె. పూర చందముథి మొనడి. ఆది వరజ దిగులుతో నున్నది నాచన సోమన్న పూర్వమి నం దామెకు వేసిన విశేేణమ్సలచేత పూర్ణచంద్రముఖి కీయర్ధము వచ్చుచున్నది. మొదట నజ్ఞోట్‌ చట్టిగావున నున్నాడు శేవవసాలి యకొ్యాంత చింతా క్రాంతలై

69 యున్నాడు ఇచట పూర్ణచం్యద్రముఖియై యన్నాడు. ఈ మాటతో నరకుడు తన చేతిలో చిక్కినాడు,

ఆమె యింక తన గడునుదనము చూపనారంభించి నది. “సరే నీ కటు

వంటి యనుమానమున్నచో నిస్నిచటికి రమ్మాునుట కుదరదు. ఒక నాడైనా నన్న చటికి పలిపించరాదా? ఈ మాత్రము చనవు నాకు చెల్లదా ?” యన్నది. వోక్యాను పొతముగా "నీవు వచ్చుటకు వీలులేనిచో నరే 1! నన్ను పిలిపంచరాదా "భః యని చెస్స్పవలయును. కాని “విన్ను రమ్మనుట పొసంగద'నుట యేమి? ఈ మూటలో నామె గడుసుదనమంతయి నున్నది. తాను మాటకు మాట చెవ్పుట వట్టి పొాదన కోసము చేయుచున్న దేగాని. వాని యందు తనకు _సేమలేదనుట తెల్లము జీయొచున్నది. ఈ రహస్యము వాగ్వాద నైపుణ్య మెరిగిన వారికి తెలియును. ఈ వాక్యము ఖండించుటకు ఒకొనొక వాళ్యము ననువచెంచుట మంచిదీ. ఈ మాటలోని (యర్థము కప్పిపుచ్చుటకు “నాకింత చనవ్పు చెల్లదా ?' యనినది,. “నా యందు వే ఏంత చనవు తీసుకోలేవా ?' యని అర్ధము, ఇదివరకా మెను ఎరుగనే. తతగడు. “ఈ చనువన్న మాటను వాడుట యతని కోరికకు మూలవిఘాతముగా నున్నదీ* చనవన్నది పరిచయమున్న తరువాత నెరపునడి. (పేమలేని కొఠమంచు పరిచయము కూడ లేనపుడు చనవు నెరపు మనుట వెక్కిరించుటి. దీవికతడు సమాధానము చెప్పెను.

“పగవాడట దేవేంద్రుడు... యిట్టి అంజ మాటలు గలవే యన్నాడు, కాను చేనిన ఆక్షేపణ నరకువకు తెలియలేదు. అతడు సునిశితమైన బుద్ధి కలవాడు కాదు, పూర్వము (ప్రకటించిన కోంకలోని సౌకుమార్యము పోయినది. మిండరికమ్ము 'సేతమని వాడినప్పుడే వాడు లోకువై నాడు. ఇప్పుడు “లంజ మాటి లఅ'విన వెంటనే వానిబెస్టే పోయినది. ఇంక వావని (వ్రకారించుటి యెొట్లని విచారించుటయే మిగిలినది. వానిని తాను పేమించక పోయినను వావికి తన యందున్నదన్న జాలి కూడ పోయినది. తాను లంజ, వాడు కాముకుడు. వానిని మోసము చేయుట శేరిక. అనుటయు నచ్చెలున విచారించి “నేను లంజనే, నేను విన్నట్లుగా నీ విర్యద్రుని గెలిచి నన్ను చెరపట్టి తెమ్మని వినోదము చేసితివి, కొని మనసంతయు చెడియండగా వట్టి శరీరముతో నుఖమేమి ? చిలకపోగా సంజర నేమి చేయును? సంగమనులో రనభంగము. మెచ్చుదురా ? యన్నది. “నేను

70 "విన్నట్లుగా సీ విందద్రుని గెలిచితివి అనుటలో సీ వింధదుని గెలివెడు నంత బల శాలిఏ్‌ కావని వ్యంగ్యము. మనసు జెడియున్న 'దెవరికి ? తనకా, నరకునకా ? చిల్క పోయిన పంజరము తన శరీరమైనచో నరకువి యందు తన కేమియు ,_పేమలేదవి చెప్పుటయే కదా! ఆంత నరకుని యూర్వశి *యాజకులు యజ్ఞ భాగ (థాజిష్ణుని చేసిరేవి తాను అతవివి భావజా సౌభఖ్యావ్యాజ పదరాజును చేస్తానంటుంది. త్వ ధారాన్నైపుణిచేత ఒక నన్నివేళశమును సమరించుట ఆశ్చర్యకరమైన విషయము. యజ్ఞథాగము పొందినగాని నరకుని తాను పొందదు. ఈ నంకతో వార్చ ముషులను బాధ్వచివగాని కృష్ణుని జీతిలో వానికి చావురాదు. తన్ను (సేమించు చున్న వానిని తాను మోసము చేయరాదు, వాని (పేమ శ్రార లక్షణముగాని (పేమ కాదని వావి నోటి వెంటనే రావలయుమ. లంజయైనను నీవు లంజవన్నచో కోవ్లమ్సు వచ్చును. ఇట్టి మాట నేర్చుమిద్య మానవ (పకృతిమీద్క గడుసు దనము మిద సీ సంవిధానమును నాచన సోమన నిర్మించినాడు. ఇంత గడుసుగా సంవిధాన నిర్వహణము చేసిన తెలుగు కవులు లేనేలేరని చెప్పవచ్చును. నన్నయగారొండు రెండుచోట్ల చేసెను. సెద్దన్నగారు చేసిరి.” ఇలా విశ్వనాథ సత్యనారాయణగారు ఊర్వశి ఎంత జాజో, ఎంత గడునుర్తో ఏంత చమక్కారో, ఎంత మాటకారో వివరించారు. ఫా ఆదీ ఉత్తర హరివంళములో నాచన సోమన రూపు కట్టించిన ఊర్వశి ఈ

కృష్ణశాస్త్రి అంతస్పాగర మథనం నుండి ఉద్భవించిన 66 ఇం ఊర్వశి రృష్ణశా స్త అన్వేషణ = ఆధునిక భావ సాహిత్య టప్రతివిథిగా, పకృతి ఆరాధకుడుగ్యా వద్యాన్ని చికిలి సొనబిట్రి అనర్హ్వ రత్నంగా తీర్చిన సావహత్యశిల్పిగా, మధుర కవిజా నమ్లూ్రిగొ? నవీన సారన్వత (వమయోక్తగా కొన్ని దళాద్దాలు ఆంధ సాహిత్యాన్ని పరిపొలించొడు కృష్ణశాస్త్రి, నిరంతర సొందర్యానే ఏషకుడుగా పయనవించాడు. కొని ఆ అన్వేషణ సత్య శివ సుందరరూపుడై న ఆ భగవానుని కోన మని కొందరు పరిశోధించి నిగ్గ శేల్చారు, లా మరి ఆ సత్య శివ సుందర రఠూపుని దర్శించాడా ? అవును, దర్శించాడు, ఊర్వశి రూపంలో దర్శించాడు, తన ఆరాధన, ఆన్యేషణ్య ఆలాపన జగన్నాథువి కోసమైతే కాను నవ లావణ్య అతికను దర్శించడమేమిటి ? | డివ్య సౌందర్యారాధకునికి, దివ్య సురభికః పారిజాత సమమైన దేవీ సావాత్కారమే గాని దైవ సొశ్షిక్కార మౌతుందా |! + ఆ అన్వేషణ అనంతమైనది, ఆమరమైనది, ఆతి మధురమైనదం “ఆకులో ఆకునై పూవులో పూవునై కొమ్మలో కొమ్మనై నునులేత 'రెమ్మనై ఈ యడవి సొాగిపోనా ఎ'పెన నిచటనే యాగిపోనా 2” అంటూ (ప్రకృతిలో పరప్పరుసుని వెదుక నారంథించాడు,

ళా

గలగల ఏవే చిలబుగాలిలో 3రటమయాడు,

జలజలని పారే సెలపాటలో తేట అయాడు,

పగడాల 'చిగురాకు జెరచాటు తేటి అయాడు,

పరువంపు విర్‌చేడె చిన్నారి సిగ్గు అయాడు.

తరులెక్కాడు, సీలగిరులెక్కాడు. మబ్బు లెక్కాడు. ఆ జలదంలోని సీలంపు విగ్గు ఆయాడు.

అఆకల్కి దాహం, చింతలు, వంతలు మరచి, వె(రివాడ్హై తిరుగాడాడు.

ఈ (కార్య కౌటిల్య కల్పిత కరిన దాస్య శృంఖలాలు వాటికవే శ్రగ్గ పోయేటట్లు. జగత్తు నిండా 'స్వేచ్చాగాన యురులు నింపాడు.

ఆ స్వేచ్బాగానం చేమ్తుంచే. చిత్తము ఆనందమయ మరీచిక్రలల్రః సోలింద. హృదయం ఆనంద భంగ మాలికలలో శేలింది. కనులు ఆనంద జనిత ఆఅ కుకణము లూరాయి,

ఈ స్వేచ్చ భవబంధ నవిమోచనశే. ఎవ రేమనుకున్నా తనమార్షంలోనే కాను పయనించాడు.

నవ్విపోదురు గాఠ నాశేటి సిగ్గు ఇ నా యిచ్చయే,.గాక నాకేటి వెపు?

అనుకుంటూ (పకృతిలో (మంగా లీనమొతున్నాడు.

పక్షీ పక్షాలపై తేలియాడుతూ పైకెగసనాడు,

శారకామణుల్లో తారగా మెరవినాడు.

మొయిలు దో నెల్లో (వయాణం సాగించాడు, అకొశమంతా విహరించాడు. 'మెరప్పగా మెరిసాడు. పాడుతూ చినుకుగా ఇలపై పడిపోయాడు.

తెలిముబ్బు తెరచాటు చెలి చందమామతో జతగూడి దోబూచులాటలు ఆవాడు, అ సరసాలలో మైమరచి *దిగిరాను దిగిరాను దినినుండి భువికిగి ఆన్న కుంటున్నాడు,

గ! ఆలా విశ్వంలో విలీనమై విశ్వేశునికోసం శోరిస్తున్నాడు. పక్షి నయ్యుద చిన్ని యుకే మయ్యెదను : మధుప మయ్యెద చందమామ .నయ్యెదను మేఘ మయ్యెద వింత మెరుపు నయ్యెదను అలరు నయ్యెద చిగురాకు నయ్యెదను పొట నయ్యెద కొండవాగు నయ్యెదను పవన మయ్యెదను వారి భంగమయ్యెదను వలకో యెప్పుడో యెటులనో గాని మాయ మయ్యెద నేను మారిపోయెదను. అన్వేషూలో నిశాంత విషాద స్రవాసము :. నిరంకా న్వేషణలో పంచభూతాత్మక మైన (ప్రకృతిలో లీనమై (పకృతి నీలా విలాన కేళీ దర్శక సార్వభౌముని “పేయసని” రూసంతో దర్శించాడు. ఆ (పేయసీ రూన నందర్శనం తర్వాత “ల దె వస్తున్నాను (ప్రయురాలా || ఇక నిణనలేను నా ప్రియరాలా | చిశకాలము ఈ ఎడద చెజలో నిమిడి నేడు దుఃఖయురులు పొరలి వరువెత్త తున్నాయి. అఆ దుఃఖయురుల పై నుండి ఇదె వస్తున్నాను, సీ నుండి విరహాన్ని నే నెటుల సహిస్తాను! ఎలా జీవిస్తాను. అవలి దరి నుండి నీ పిలుపు సవలు రేలు (మోగుతున్నది. ఆ' పిలుపు అసువుల్ని తపింపజేస్తున్న ది ఇదే వస్తున్నాను. కశూన్యలోక ము దాట్వీ శుష్క దేహము దాటి, అన్యోన్య నిత్య ఆ శ్లేష కాంక్షతో ఇదే వస్తున్నాను.” అంటూ (ప్రేయసీ నివాన భూమికి పయనమయాడు. సుషళాంత వేళ సుపశాంత పథాన బయలు దేరాడు (ప్రేయసి వెంట 10)

త్త ఆ సమయంలో నవనవోల్లాస మధురగానం వలదట. (గ్రవిమలానంద చందికలు పనికిరావటి,. అయికే పరమపద కాంతిపూర్త విర్యాణ గీతిని అఆల్లనల్లన గొంతెత్తి ఆలపించమంటాడు (పేయసిని. న చుక్కలు అదృళ్యమౌొతున్నాయి. ఆశలు అంతరించాయి, (పేయసివెంట పయనించాడు కవి, మోసం చేసింది (పేయసి, దశదిశలు సీరంధభయద మైన ఆంధకార జీమూత నమూహం, ఆగమ్య తమస్వినీ గర్భకుహరాలకు వెడలిపోయినద (ప్రేయసి, అమె ఆడుగు సందడుబణు కవి ఎడద్మతోవలో నడిచినట్లయింది, ఎడదలో నే మాయమైనట్లయింది. నాటినుండి (సతి విశీథతమము కాటుకలదాటున సరులు ఆరయలేని తరి ళభూన్య హ్యాదయంలోకి చూచుకొని చూచుకొని “ఓ చెలీ!” అని [కుంగి (కుంగి ఏడవ సాగాడు. అపుడు కవిశేఖరుడు గొంతెలర్తి ఏడ్చినాడు. అపుడీ విశ్వ మే విత్యయ్యాతలో అగి శ్రవణములు మూసికొవినద్ద, అపుడు కవిని చూడలేక తారకలు కన్నుల.ై ఆద్బ్నకొనినవి. అంత మేలేని పయనము సాగించాడు కవి. ఆ యా(శాపథాన ఎన్నెన్నో అడుగుజాడలు పడి ఉన్నాయి. అవి అతని ఆర్థం హృదయంలో వి? కడుపుతో తారల లాగ్యా విళ్ళ్శబ్ద వాటిలో చిరుపాటల లాగా గోచరించాయి. వెనుదిరిగి కను విసిరి వీక్షించాడు. (వతి పదమూ అమృత జీనెపతిభతో పులకించింది. ఆది పలుకఠించిన కొ త్తబలంతో చలంతో పవలూ రేలు అజ్ఞాత భావికాల యుగాలలోకి పయనించాడు కవి, ఆంతలో పసృదయమండిరం నిళశాంత తమః (బొంత మయింది. అప్మడే గృహనే్యత వాతాయనారి కొలకులలో లేవెలుగు తళుకు చివురులు ఆరుణ మన్మణ తోరణ పంక్తులు అల్లుపన్నాయి,

75 అ తెళచికొన్న ద్వారమును చొచ్చి, విరిసికొన్న వాకిలి చేరి మంగళ చవాద్యపా గద్గదకావ్ని సవరించి గళము పాడుతుంది. అపుడు నిర్జీవ నిశ్శబ్దము ఇప్టే మూగుళుంది. మరల గుడ్డిరాతిరి పడుతుంది, మరల శుతులేవి లేని చీళటులు ముసురుతాయి. ఆ ఉద్వేగంలో కవి అనుకుంటాడు. “నాకు గాదులు లేవు నాకుషన్సులు లేవు నేను హేమంత. కృష్టానంత శర్వరిని. నాకు కాలమ్మొక్క శక కాదు రూపు,నా శోకమ్ము వలెనె నా (బతుకు వళ్ళి నా వలెనె.” కని వియోగ విలాపము := నిర్వేదంలో, నిరాశలో పొగులుతున్నాడు, తన జీవిళానికిక వెలుగు ల్రీదని వాపోతున్నాడు కవి. 44 (పేయసి! (ేయసీ! ఓ అమావాస్యా తమస్వినీ! గగన సీమంతినీ 1 సీ దీర్ణధమ్మి ల్ల సీలవల్లీ చాయలో నిదుర చెరవిడిచి నేడు పూవులు సొడిచికొనినవి, ఆవి మరిగే హృదయాలతో నా కోనం తళ తళ పొడుతున్నాయి. అవి సురభి ఆహ్వానాలు పంపి, నము కోలచివేస్తూ. దుర్భర దురంత ఆవేగ పర్వతంలో వెరిని చేస్తున్నాయి. నా సలీ! నా సథీ ! నేను నైపగాలేను. సీ శై శికధ్యాంత విళ్శళ్దాన్ని చీల్చి, కోటి నవమ ల్లికలు కోటికన్నులు విచ్చి; విరహవీకణ భయంకర మాధురులతో పలకరిస్తున్నాయి. ఛెలీ! పులకరించిన (బ్రతుకు వేగిఫ్రోతుందో! ఏమో | నేను ఆగలేనో1 ఫ్‌మో 1]

ళం నీ .క్తుంతలములలోని పూలు .నా కోసం శిరసులెత్తి, నను పోల్చుకున్న 'వేమో! నన్ను పిలుస్తున్నాయి. ఎలా నవ్వుతున్నాయో చూడు! వాటిని ఎరుగనేరవి దూరదూరా౬లకో, రహ స్తీరాలకో విసరివేయి. ఓ కఠోర (ప్రణయకాలిసి ! సీ _పేమ కాపం దాలు! ఈ అపూర్వ నరకయాత్తనా ఇర్యతాపం చాలు! సి విపుడు వసే సీ కొరకు ఎదురుచూడే నీ వియోగి ఎడద మంచు జడులు కురుస్తుంది. ఆరలేని నా కోరిక కార్కుచూపు -దీలి కౌలికుములు ఈ చీకటితో టొగి కాగి సే కొరశే కరువులోనే నళిస్తానే మో నీ మనోజ్ఞ కాదన, కాంచీముణి మంటా గకాలు ఏక్కొంతం కరిగిపో యేట్లు (మోగుతున్నాయి, త్‌ (మోతి వినాలని ఎడద మ్హాత 'పెడుటూంది! దానికెంత ఏడుస్తానో! ॥ ఈ వియోగ నిరాశా క్షణ తక్షణ పతీక్ష చెదరి ఎగసి ఎగసి పగి పోతానేమో | ఆకసమే ఆలోకనంగా, లోకమంతా ళవణంగా కాలాంకాన్సికి క్రాచి యుండేదా 1 ఆసలేవి ఆసకు [పాణాంత మేని వేచి యుండేదా 1 ఆకో ద్రరిద కమంతంలో ఛైతళోభోత్సవ కల్యాణం చిపురింపదా 1 తొలుత గంధర్య్వలోక మధుర సుషమా సుధాగాన మంజు వాటిర్ము న్లా వివాసము. నేనొక 'నియోగ గీతికను. నేను నిదురలో వెన్నెలల దారి ఐడి ఒక రేయి వెడలిపోయాను. “నేనొక వియోగళాలినీ హృదయరాగ వేదనా లేఖను, సా కోనం వేగిపోయే. ఆమె అంగు? సలయ చంచలాంచలాన్ని విగ్‌వడి ఆఅసంత విశ్వంలో పడిపోయాను. అస్పటినుండి సకల దిళాంతరాళము ఎందుకో పరుగుఠె త్తాను, ఆ సమయం నుండి ఇప్పరాంగనానురాగ వీథుల్లో, శీనశ్రీరమ్య కంఠసీమల్లో (గావణ అంబ్లుద ఆ శ్లేషపాళిల్కో కారకాల్రోక పంక్టుల్లో, చాదతం యొక్కం ఉరువక్షాల్లో

౯

పవలూ, 'రేలూ తిరుగాడుతూ, కన్నుమోడ్చు, మేను వాలు లేక ముగియబోన్సి ఏ ఆర్థం ఎరుగతావ, వేనపేలేని వెరి ఆన్వేషణంలో ఉన్నాను

ఒక్‌ నిట్టూర్పులా ఒక మొన బావృకణంలా, ఒక 'గాఢవాంఛతా.'బేను 'ఆళావకొశాలకు కదలిపోతున్నా.ను.

నేము మొదట ఏ గూడులేని పులుగురాయజణ్ణి.

నా లెక్క ఉయ్యాల కొనలతో తెరువులేని, తీరంలేని దివ్యుస్టీనుల్నక్లు వయవించినాను,

ఆ తర్వాత నంధ్యా మనోజ్ఞ చిత సిందూర రేఖగా' మారిపోయాను.

అప్పడు వైడి వన్నియత్తో సీలిసీడతో మెయిమెయిగ్యా హాయిహాయిగా, శీయి. చేయిగా మెలగినాను.

నేను మెలమెల్లగా రిక్క-నై నాను,

కాని ఆ విశాల విసీల సౌధాంతికములో ఉడుసకాళ ,పలుకరింపక ఒకో రెప్పపాటు వేశైనా (పవాసిగా ఉండగలనా ?

“ఇప్పడు నేను ఒక్క 'తుదిరేయి యిరుల బాయలోఎగసికొవి, చిమ్ముక్షాని నటించుకొంటూ, ఆలముకొనే. వెలుగులకు ఉలిక్కిపడి, పారిపోతూ, కంచించుకొని, రిచ్చవడ్సి (కుంగి [కుంగి ఆలసిపోయి, తుది'రేయి ఆలరులచాయనైై నళిస్తున్నాను.

ఎన్ని ఎన్ని నిశ్వాసాలు ఎగసినాయో!

ఈ (బతుకే రూపు మౌసిపోయింది.

వాంఛాలవములు కంట కురిసిన కార్చిచ్చు మంటలో కాలి నుసియై నశించాయి. _

మృత్వ్యుఘోషనే మరచిపోయి, కరుణ ఎదుట ఈ బెచ్చగాని చేయ చాచినాను.

వట్టీ బయలులో. ఒక మోడు చెట్టలాగ ఏతత్తిన చేయి ఎ త్తీనస్లే కృాశించింది.

వలపు టాకలితో (సుక్కే నా బతుకుమీద లోకం ఇపుడు ఇనుప పాదాలు పెట్టి నడుస్తూంది,

అశయాల్క ఆనందావేశాల్స తలంతి ఆసనలతో కూడిన జీవితమంతా ఇల్లాగే యేణ్చాను. వినేవాలే లేక యేడ్ను సందడి లోనే విన్ఫించేలా ఏడ్యాను.

78 జీవనపు కొసలతో ఎన్నడైనా ఆనకళ తలయె త్రికే వడ వడ వణకి పోతాను. మింటిలో వెలుగు చుక్కను చూచినా, మిణుగురన్నా నేను సహించ లేను,.నా ప్రాణంలో మెరుప్పలే లేవు. 'ఠేయి కడుపుతో చీకటిలాా తమసుపబడద దివాంధ గీతంలా ఘూక రానంలా నా విషాదంలో నేనే దాగినాడను, అంతము యాత £ నేను మరణిస్తున్నాను, ఇలా నశించే నా కోనం చెమ్మగిలే నయనం లేదు. జరఠాంధకారమృతిని చూచి పసిడి వేకువ పెండ్రిక్లలో వడినవారు ఎవరు కరుగ నేరుస్తారు ? నేనే నా మరణశయ్య పరచుకొన్నాను, నాకు వీడ్కొలుపు నేనే విన్చించుకున్నాను. నేనే నాపయి. వాలినాను. నేనే జాతితో ఎదకు ఏద గడించినాన్ను రోదీంచినాను. నా మూరల్గావీడ ముసిరి సీ గానోత్సవములలో కుములు నేమోన్సవి నిను పిల్‌చినాను, (దితికయున్న మృత్యువునై (పవాన తిమిర నీరవ సమాధిలో [కుళ్ళి (కుంగినపుడు నేను విను పిలిచినాను. ఇదే నా చితి, నేనే పేర్చాను దీనిని, ఇదే వదలిప్రోని నా ఆవసాన వాంఛ. వడకని కరాలతో రగులుళూ, దుడుకుచిచ్చు లాలనలతో ఇంత నుసి గాగ (శుటిలో కొలుతుంది. నా కష్టాల రేగేమంట నా నాతెర నుండి వచ్చే గాలులతో రేగుతుంది. ముందు (ికుకెట్లాగో, ఆలాగే నా డేహాన్ని దహిస్తుంది, ఒక్కా వాస్స మైనా ఛ్రిత్రి నార్చేందుపు వడదులే! ఈ విశీథిలో మూగకనులు మోయలేని చూపులతో నీడలాగా నిఠిచి ఎవరో పీలుస్తున్నారు ! ఎవరు? ఇపుడా నను సలుకరిస్తారు ? (మౌయలేని నీరన గళంతో చలించు కోరికతో ఇప్పడొ నన్ను ప్లల్టక్ల తిస్తారు ? ,

గాం

విదురి హృదయ మదరేట్లుగ్యా 'పెనుచీకటి సైగలతో, నా కన్నుల్లో రక్తం ఉరలేటట్లు వేయి చేయి బాయలాడేట్లు ఎవరో నన్ను లాక్కుంటున్నారు!

నా విర్డీవపు జీవితాన్ని ఇక్కడే వదలి నా హృదయనాళము తునియలు కొగా ఎవరో నను పిలుస్తున్నారు!

అలా విరంచర్వానేషణతల్తో ఒక పఠి గాఢా శ్లేష నుఖమనుభవించిన ఈవి ఆ ఊర్వశీ దర్శనంకోసం ఆలమటించాడ్కు. నిరాళా నిబిడాంధకారంలటో కొట్టు మిట్టాడాడు. అంచ్కి చేజారిన ఆమనికోనం ఆ(కోళించాడు. వరి పరి విధాల ఫల విందాడు.

ఆ విశ్వసుందరి (వరమాత్మ) కటాక్షాంచలాలకోనం పరికావ వహ్న్‌లో కాగిపోయాడు ఆఖరికి మృత్యువునే ఆహ్వానించాడు. కాలి నుసి ఆయిపోయేన్నుడు ఏదో పిలుపు వినిపించింది. ఊర్వశీ సాక్షాత్కారం $

“నా కనులు కొగు చీకట్లు (పాకుచోట అేదు నెత్తావి, మధువేని లేదు, లేదు పొజ, మొక్క లావణ్య లసమ్ము లేదు; ఏను రుజనైతి, జరనైైతి, మృత్యువైతి !”

మృత్యువైన తరి కవి పాడు ఆడుగుల (మోల ఒక తార వాలింది. ఒక దిన్యమందార సుమము వాలిందీ, |

కవి సహృదయం ఆనంద తరంగితమై ఉవ్వెత్తున లేచింది. కవితా విహంగం రెక్కలు వివ్వుకుంది, భాననాకొళ వీథుల్లో "స్వేచ్చగా విహరించసాగిందిం ఆ ఊర్వశీ నర్జనా పారనళ్యంలో తన్ను తాను మరచాడు కవి,

ఆ ఊర్వశి --

మోహనీ హానమల్లీ పప్తల్ల రుచియటి.

శ్రీలలిత వైజయంతీ పరీమళమట,

హరజటా సొరిజాత లతాంత మధునట.

ఇంతలో తన పేద (బఠుకు, దర్శిద జీవనం, ఆల్చత్వం జ్జప్తికి వచ్చాయి. వెనక్కి తగ్గాడు.

కక్ష దివ్యమందారాన్ని ఎటుల చెరగి నెరసిన కురులలో దాల్సును శీ

వడకే కేలతో స్పృశింపలేను, వెరగు కనురెప్పరేకుల విరియలేను” అని అంటూ ఊర్వశీ మైకహాన్న, శన దారి[ద్యాన్ని పోళ్ళి వన్న వించుకోసాగాడు. “పేయసీ | నుఖ న్వప్న చర్శిదమైస (బళకుకు నాది, విద్దరపోయే వల్లకాడు. నీవా 1. [8జగతీపతి కోటీర దివ్య రత్ని రాజినేలే వజ్రాల తురాయిచిి నేనా! పాతాళలోకపు టిరుకు సందులలో దిగ్మబాక వెరచే గొఢాం్రథ శేఖను, మన పొణిగహణం ఎక్కడనుకున్నావు ? తారకాపూర్ణ చంద మార్తాండ టెంబ మండితమైన మహాక్ర్యా మంటపంలో. నిన్ను దేవ వేశ్య అన్నారు. సీవు పతితవు ఎట్రవుతావు? ఆ మహాకొళశ మంటపానికి రావాలంటే నేను పక్షీ నహెలి ? నేనెలా పజినైై ఎగిరిరాగలను? నా సఫీ! సీవెవరనుకున్నావు ? ఇన్ని కల్పాలు కాలే నా ఎదలో ఆణీగి నాకు (పాణ్యప్రదమైన వేదనా సుఖమే ఇప్పుడు నీ అపూర్వ కరుణార్జ౦ నీరవమూరి మొ పలుకరిస్తూంది. హైఆా నీవు శాంత మధురముగ ఉషఃకాలకౌముది సొౌగనువై నావు, నెను కురియలేని మూగ కన్నీర్కు యుగయుగాల స్మాతాల అ్మశువర్గాలు చల్లగా, జాలిజాలిగా కడీగేస్తున్నావు, జె నీవు తొల్మిపోద్దు నునుమంచు తీవసానవు. సీపు వర్షాళరత్తుల నివిడ సంగమమున పొడమిన సంధ్యాకుమారిన్లి, నీవు తిమిర నిశ్వాసముల మానికుములు శర్వరీ వియోగ కపోల పాం తవు నీలె నిట్టూర్చు, నీవె కన్నీరు, విశ్వవేదనామూల్య భాగ్యము నీవె ! నేను గళమ్మార పాగుకొనిన శోకగీతములలో శోకగీతివి సీవె[* ఊర్వశీ! (పేయసీ! వీని కృషణ జీనిత గణము ఎండవానల చిలికి పోయినది. జీరవారుతుందో, మూగవోతుందో, వెలితి అవుతుందో, పాడదోగిఅనే నందేహం: వద్ధ,

న! నాటి ఆమవన కన్నీటిపాట పాడినది నేన. ఆపాట మింటిచూపవ్పల కెగసనది. (కుంగి అజ్ఞాతపాతాళ కుహరములకు పరుస్తూ, నిశ్వనీస్తూ భావివథము లంటినది ఆ కస్నీటిపాట. ఊర్వశీ! _పేయసీ! నేడొ, యుష్కదీయ చరణ కరుణా మధుకణమ్మె దొరఠు నేమె, మూడులోకాల సుఖమొక్క ముడి నిమిడ్చి విసరలేనొ కాలాంతమే వెనుక పాఠ” ఆంటూ ఉవ్వెత్తున ఎగసిన హృదయంతో *_పియసి! ఆరని వెలుగే నాగీతికొంతికముల చేర్చికొని కూర్చుకొని *నీ శ్రివిలాన వానవాననావేళము లందకొనగ రమ్య హమవాలుకొచ్చు నిరాజనముగ ఈకయనా[ి అంటాడు. జీవుడు పరమాత్మ నందర్శనంతో పరమానందభరితుడె నాగు, ఆరిషడ్వర్షాల్ని, అహంకారాన్ని ఆవలపెట్టి తానెంత అఆల్పాణు నదృకుడో (గహెంచి, భగవద్వియోగంల్తో విరహంలో కాను పొందిన: మనఃక్షేశాన్ని, హృదయకాపాన్ని నివేదించుకున్నాడు. ఆ విశ్వసుందరి ముందు కానెంత కటిక 'పేదవాడో. అ దివ్య తేజోవిరాజిత ముందు తానెంత తేజోవిహీనుడో వివరించు కున్నాడు. ॥ నిత్యవిరంతర ఆత్మ పరమాత్మ పొందుకోనం నిరంతరం తపిస్తుందిం టీయస్‌ ఊర్వశి ఆది ఆత్మ వీవేదన. మరి పరమాత్మ... వియోగ విరహం ఆ అవ్యాజ కరుణాపయోనిధికి అ్మపమేయ (పేమ రాశికి లేదా? కాలమే పసిపొవ కనువిచ్చిన ఉషస్సులో ఆంహపే ఈ సకల విశ్వాన్ని సృష్టించిన తరుణంలో ఊర్వశి (వరమాత్మ్ర కలగా కలవరించింది వెలుగుగా పులకించింది. ఇరుల కడుపొరసెంద్కి వాటిని తెరచి తాను వాలింది..నృష్టిలో చైతన్యం వచ్చింది, ఊపిరి పోసుకుంది, ఆ సమయంలో తన మిసిమివన్నెల మేనిపై మస్‌ జాలిగా అయింది, క్షేషే

ఫ్రై ఆంపే'తన కాంతికణాన్ని జీవుని కిచ్చింది. అన్నీ జీవులకు మిసిమికాంతి విచ్చేసరికి తన మేనికి మసీ అయింది. పరమాత్మ నుండి జీవాతశ చేరయింద్రి 'వేరకావడంవల వియోగం జీవాత్మశే కాదు పరమాత్మకు కూడా, ఆందుచేతనే__ న “త్రొల్రి వియాగివి నేనె! తొలిప్రేయసిని నేన1% అంటూ నాటికీ నేటికీ ఏనాటివైనా ఆన్ద్స్సే సీదా ననే* ఆంటుంది ఊర్వశి, అంతములేపి అవ్యాజ పేమ అమెది. “మున్నీటి తరగలకు (సముదదానికి మిన్నేటి నురుగులకు (గంగా వది తడయు ఎడబాపేనె! విడని కౌగిలి నేనె! మున్నీటి నుండి వానచినుకుగ సౌగసి, వలపు చూప్పుగ ఎగసి, తరగని .పేవతో వడిపోతాను, నదియె మరల మున్నీరును కల'సేందుకు పరువృలిడ శాను. గా మున్నీటిలో పుట్ట్‌న హోలాహలానలము. అమృత శీతలరనము తోడ్ల బుష్టులు నాక్కు తోడు నీడలు నాకు-సుఖదుఃకొలు నా లీలా విశేషాలే! నిశినీలి 'పెదపిపై నిట్టూద్పగా (ప్రాకి (కష్టాల కడలితో జీవుల్ని 'ముంచి) తొలిపొద్దు చెరగులో పలకరింతగ సోళేద్ర నెనే (ఆనందాల హరివిల్లును ఆందిచ్చేది నేనే. ఖద్రి యగ యుగాల జన్మజన్మల దింధం, నాటి నుండి నేటివరకు రేయినై, సవలునై , అడరికురిసిన యేడ్పు అలరి విరిసిన నవ్వుగ్గా చిరువ్నైన కానుకలుగా జీవాత్మపరమాత్మ భాగ్య దింధంగా చేర్చి సీ కోసచ్సే నాలోన సర్వాన్ని కూర్చాను ఆలపిప్రోకో కలకలం, నా హృదయ కవాటాలు శెరచి సీకోసం చూస్తున్నాను. సీవు ఎదురు చూస్తావేమోనవి నీ వలప్పటింటి ప్రాంగణంలో “తొల్పి చియోగినిగా, తొలి ్యపేయసిగా”. పడిగాపులు... కొస్తున్నానుి. ఇది అనంత టేయని ఆంతర్యం, కవి యింత వరకూ తానే వియోగినన్సి అపార దుఃఖ వారాశిలో తాన మునిగి ఉన్నానన్మీ తనకిక ఆనందచేళం లేదనీ బాధపడుతున్నాడు,

83 ఆ విశ్వ మోహివి, ఆ అనంత పథగామిన్సి ఆ నిరంతర (పేమామృత వర్షిణి కూడా తసవలళె వియోగ విరహావ్ని అనుభవిస్తుందా! “ఆనాటి కీనాటికేను నీ దాననే!” నిజమేనా? ఏమో! నీలిసీడ కదలా డింది. మానవ స్వభావం పొడచూసింద. ఆమె కన్నులలో కనులు సెట్టి చూచాడు, అవును, విజం..- ఆమె కన్నులలో ననంతాంబరంపు నీలినీడలు కలవు; వాన కారు మబ్బుల 'మెయివన్నె వెనుక దాగు వాష్పమ్ములు ఆమె న్యేతములలోను పొంచుచుండును.. ఎదియొ అపూర్వ మధుర రక్తి స్పురియించు కాని అర్ధమ్ము గాని భావ గీతమ్ము లవి...” ఆమె న్యెశ్రాలలో కనిపించే భావాలు తనవంటి ఆల్పువికి అర్ధనవు కాయా? ఎన్నో వేల వత్సరా౯ణ తపసుచేస్తి అన్వేషించిన తాపనులకే అర్ధము గాని గీకాలవి, అనందం జర్జవమైంది. ఆ విళ్వసుందరి, సృష్టెస్థతి లయకారిణి తనను టేమిస్తుంది. ఇంకేం కొవాలి తనకు! “ఎదలోపలి యెదవో, నె మ్మదిలో, జీవిత రహస్య మార్గమ్ములలో వదలని కోరికవై, నా (దుకు బరువు లెల్ల పాట పాడింతు సఫీ” సీ అజ్ఞ కూడెనా, గొంతుముడి. పీడా హాయిగా యుగయుగముల కలలు పాడనా! చిరగాఢ ని(ద మేల్కొలిపి డిక్కుదిక్కులకు, చుక్కలకు సందే శాలు పంపనా! (జ్ఞాన బోధ చేయనా!” ఇంతలో టమ పొంగి పొరలి, జారినిండి, ఆన్యోన్యత చనవు, సామీష్యం పెరిగి ఆ జగదాధారభూరను_ *ట్రు ఆ్రానాథ బాలిక ప్రియరాలు నాప! ఆమ్స నవ్రసాంధ్యసమయ మల్లీ మనోజ్ఞ కుసుమ కామిన్సి ఏదోవింత కోర్కె తీయదనప్శ వేగన్‌ గా జీవిశాన 'శీప్పతుంది. అంటాడు కవి,

384 ఆమె ఆన్నాఠబ్గాలిక యట! అవును, తనకైనా తలిదంగడులు బంధువులు ఉన్నారు. ఆ అన్నాది ఆదిషధ్యాంత్స రహితుకు ముందు పుట్టిననారెవరు? ఆమెను కన్నవారెవరు? ఆమె అనాథ బాలికే గదా! కవి తన దుర్భర డుఃఖ పూరిత గతాన్ని ఆ అనురాగరాగిణి ముందు సరచి పెట్టాడు... ఆ పేయసి (పియలు రాగా నరాగాలలో. తేలియాడారు? దాగుడు మూతలాడోరు, ఆనంద మధువును టగోలాద, ఆనంద నృత్యం చేస్తూందీ ఊర్వశి. ముగ్ధుడయాడు కవి. లేఖిని సాగింది__ “నవ సవ వసంత చరణముల నొట్యమ్ములా! భవదమృత లావణ్య వసన విలాసనములా! మెరపులై పిలుపుళై మెరసినవి! ,పలికినవి!” మానవుడు. ఆంత ఆనందాన్ని మనసార, అనుభవించలేకు. ఆ ఆనందం పనుక భయం, ఆనుమానం పొంచి ఉంటాయి. ఈ ఆనందం శాశ్వతంగా ఉంటుందా? నా (బతుకు నేడు నందన చై. (తమొతుందా? (పాభాత గగన పూర్వ (ప్రొంగణమ్మొతుంచా? 0 0 0 0 కయి సేసుకోలేక కలతవపడు సోయగము! పాటయై, పఠిమై, ఆభయై, హాయియై దెనదెసల మీరునో, దివ్యపదమంటునో! 0 0 0 న జేరితివి నాజీర్ణ జీవిత [ప్రాంగణ ద్వారో మా వేళ[౫ అని. ఎక్కడ ఆ తీయదనం _పారిపోతుందోనని శీతిలినాడు కవి. అతని, హృదయ్యల్రో విశ్వవీణ్తాగళము బోరుబోరున (మాతవెట్టింది. . పరవ$శించాడు రవి. ల

8క,

“వెలుగులో యమృతాలొ తావులొ మరేవొ

కురియు జడులు జడులు గాగ, పొరలి పారు

కాలువలు గాగ, పూర్ణ కల్లోలములుగ;

కలదు నాలోన కిర సాగరము నేడు!

0 ఠి 0

మోయలేవింఠక లోకాల తీయదనము!

ఆలపింతు నానంద కేజోంబు నిధుల!”

అనంద శిఖరాలు ఆధిరోపాస్తున్నాడు. కొత్తకొత్త ఆశలు మోనసులా వేస్తున్నా యి.

ఆ టేయసిని చేయి చేయి కీలించమని అడుగుతున్నాడు.

“చ్చలియించే నా కంఠము విలిచి నిలిచి పాడేట్లు చలియింపవి చేయిని కీరించుము.

నాతో ఊహ పర్ణాంచలమనుల పై వెగ'పెరుగని కనుమూయము,

తిరుగరాని, దొరకటోవి శీతాచల శిఖరోజ్జ్వల హమ పీఠ్యాగమున శెగసి 'మేలుకొనిన [క్రుతులను కురియింతమ్ము వినిపింతము,. =

ఆ (కుకులు వివి గంగా సవిత కాంతులలో యమునా శీతల మధువు లలో:కాలము వికసిస్తుంది.

ఓ మఘవ మస్తక మకుట మాణిక్యరాజ్ఞి |

సీ వెలుగు చూపు ఒకరేయి వికసించి వావించి (నా నివానమువంటి) పొత్తాళు భువనాంత' పరిసర తమస్సుల'పై మిలమిలా తళతళా మెరనీినద,

నా నిరాశావేదన పహాలాహలాంధకారానలజ్వాలయై కనుమూయలేక కాలిపోలేక యుండగా, నీ వెలుగు చూపు ఈ నగ్నజీవివై నిలిచినది, పులకలై, పులకలై పూచినది,

నీవు కరుణచే వలపుచే తరళమైనావు,

నేను వినుజూచి ఇరులలోదిడి యేడ్చివాను, |

ఓరగా ఓరగా ఒరుగు ఇందువి శిరసు విడిపోయి గగిఫ్రోయి వడినావు నామోల,. ,

నీవు జగమ్ములన్నీ దాటి దిగబారగా, న్నైకుంఠ మృదుకంఠ వ్హైజయంీ మూల కెగినదేమో |

రగ"

సురధి:సొధామనిగ, తరళ-మధు ధారగా ఈశ్వరాలోక మే యిటు వెడ లెనో నేడు.

సీ రాకవల... ..*

మూతపడనేలేవి ముక్కోటి. దేవతల కనుతారకలు కోరకము లే సుషములై నవి.

నిళయే దివసమయిందీ.

అకాళ సికతాల వడగి (ప్రాశే (సవంతి మూడు లోకాలలో (మోయు పుణ్యమైంది.

నరకలోళపుటింది నవయు శోక తమస్సు వెలుగున అమృతమయింది,

ఆది వ్రీవి భాగ్యమయింది.

ఈవి అనుమానించింది నిజమవదోతూంది.

ఊర్వశీ వియోగం కలుగ బోతూంది.

కవికి ముందుగానే అవగతమౌొతూంది.

ఊర్వశి కనురెప్పలలో జాలిచూపు కొనిపించింది. “కలుగునా సాకు మీచియోగమ్ము నకియగ ఆంటూ వాపోతాడు.

మధుర న్వప్న సీమలలో ఒకనాటి శేయ విహరించాడు. కనులు తెరచి. చూచుసరికి తన ('పేయని విందు తెలివెన్నెల వన్నెల మల్లెపూలను దోయిలి నించి, క్రవ్ని చరణధూకుల పై మంచి జాలీగా పలికింది.

*వియళతమా! దాసి ఆతయ (సేమ'సేవక శ లకాంతాల మొత్తాలు చాలునోయి! నింగిమాలలె నీలి పందిళ్ళు పరచి యెంత తెలిమల్లెతోట వేయించి వానా!

నావలెనె నీవు ఉన్మ త్త భావళాలివి,

కేగే ఊహల నుండి ఒకింతై నా ఆగిపోలేవు, కొనను, ఇంత్‌ చిరుగీతి ఎద వేగిరించునేవి పాడుకొనున్వు కాండవనృత్యమాడు బ్రానొవవి సోము ఓరగా వంచి మన్ను నిన్ను ఏకంచేప్తూ వేయిచేతులతో ,

87 పాటి పదములక్షై నిత్య పథిగ డవయినది నేనెరుగుదును. నావలెనే వతిపదములో శీతల స్వాదు మధు తుషార * పార్వ్వముల విరజల్లుచూ పోతాప” ఆని ఆంటూ ఊర్వశి మాయమయింది. దుర్భర వేదనలో సటరాజును చూచాడు. నటరాజులో ఊర్వశి కనవ చింద్ర. మరల ఆనంద తదగంగం లేచింది, “ఓయి నటరాజ! (పతి దివసొంతమందు నిత్య" నూతన తాండవ నృత్య "శ్రి సల్పుతావు, తంలైన ఊపలేక భువనాలు దుర్శరానందంలో ఆడగిపోతాయి. అపుడు స్వామీ! నా తుద జీవితము ఊహాంచలములను అతిశయించి అమృత రసధారలలో కొట్టుకొని పోతూంది. తనివి చెందక్క ఏదారి లేక, నేను వె(8ినై పోతాను. నిన్ను బోలి పొబ పాడటోతాను నీలాగా నాట్య మాడ బోతాను, లేకుంపే నాలోని విరహవేదనా దాహాన్ని లా డహింబేది? ఎలా (బికిశేద లి స్వామే ఇ? నీ పాద మంజీరాలు (యమోయకుఎడా సొందర్య రైక జీవినైన నేనెలా నిలువ నేరుళును ? మౌశేమో. జీవిత భష్క మార్గములు. ఆటతో పాటతో నేర్చినట్లు దేవ ఏనుకూడ నీవలె నటియింప నిమ్ము. ఎడతెగనియాతనెట్లొ సాగించు వరకు | ఎట్లొ నీదర్శనమ్ము సాధించుపరకు.” రొ ఇదీ కృష్ణశాత్తి “డ్రిర్వథో కవిత, రసరాసిక్యంలో, మధుర భావనామయలోకంల్పో భక్తి నంభథరిత జేతస్పులో ఊర్వశీ సొక్షాత్కారాన్ని పొందాడు. భకుడె న కవి భగవంతుని సాశ్షత్యార మేగాక్క సామీప్యం సాలోక్యం, సాయుజ్యాన్ని అనుభవించాడు. అందుకే ఊర్వశి తనకు గల గుణాలే అశడికీ వద్భాయి అంటుంది, ఆ మనోజమంజుల లావణ్యరాశిని దర్శించి అ పొందులో రాసిక్యాన్ని ౬ పొందిన కృష్ణళాస్రి ధన్యుడు.

న! భక్తుడు ('పేయసిగ్కా భగవానుడు పురుషుడుగా థావించుకొని కీరిస్పే అది మధుర భక్తి, భగవంతుజ్ణే (పేయసిగ్కా తనను పియుణ్జిగా భావించుకొని 'నరప్‌ శించడం సూఫీ సిద్ధాంతం, భక్రి ఏదై కేనేమి ? ఊహా పటాంచలాలతో ఉవ్వెత్తున ఎగిరి దివ్య ధామాల అనుభవసారాన్ని అందించడం కృష్ణశా స్రిశే చెల్లింది.

ఇపాపాచాచాపాలి చాచ్తాత్తా వచుచాచాధి చా భాచిటాచా సి హిచాటాటి హిటాచి ఫచచచాచు అచచట చి చిచాచాచాచాయాశచా ధల చలం ఆశంయూల హదివల్లు వ్య ఏరచ చచి లచరచంలల చచి రర ధి రర వరం యచిలిచి చచి చ ఛచచం 40400 రం రిరిలలింలి కి

తే చలం దృష్టిలో “ఆడది టి శ్రీ జనోద్ధరణ కోనం కలాన్ని కత్తిలా రు?వించిన సంస్కర్త చలం. పొందూ సహజంలో స్తీకి ఉన్నత స్ట్థానమున్నదని చెబుతూ, న్త్రీని ఆధ పొతోకావికి (తొక్కివేసే పురుష ఆహంకారాన్ని విరనించాడు చలం, ఆనాదిగా ఆడోది తల్లీబాటు విడ్డగ్కా ఎదిగిన తర్వాత భర్తచాటు భార్యగా, ముసలితనంలో కొడుకుబొటు తల్లిగా ,బతుకుతుందేగాని, వ్యక్తిత్వంతో, స్వేచ్చగా గాలి పీల్చు కోలేక పోతున్న దని వ్యధ చెందినవాడు చలం. సొంపదాయమనే ఇనుప చ (టాల్లో విగించి ఆడదాని జీవితసారాన్ని పిండి పిప్పిచేసి, నేలవేసి కొలరాచే కరుణావిహీన కర్కోటక సమాజ చట్టాన్ని ల వేల త్తి వళ్నిందాడు చలం, తన నవలల్లో కథల్లో స్త్రీకున్న కట్టుబాట్లకు తెగ్యథెంచ్చి ఇష్టాన్సు స్తారం ప్రవ్నర్తించేట్లు చేసి నుమ'పేశల మానవీ మానసానికి అద్దం, పట్టాడు, చలం, ఆడది ఆటబొమ్మ కాదు. మగవాడు అడించినట్లల్లా అడి, విసుగేపీ వినరికొడితే విరిగి మక్కలయే లక్క పిడత కాదు ప్రాణమున్న మవిషనీ, మగవానిలా స్త్రీకి ఒక మననున్నదని విదొోపించొడు చలం, శ్రీని గురించి చలం ఏం చెప్పాడో, చలం మాటల్లోనే చూద్దాం. “స్త్రీకి కూడా శరీరం ఉంది. దానికి వ్యాయామం ఇవ్వాలి అమెకి మెదడు ఉందిః దానికి జ్ఞాన మివ్వాలి. ఆమెకీ హృదయముంది; దానికి అనుభవ మివ్వాలి” (ఫ్రీ) ఖ ఖి ఛి *ఆ స్తీనంతా లాగేస్తో, ఆస్తీ హక్కును స్త్రీకి ఇచ్చి ఏం లాభం ఇిశుకే బానిసత్వం చేని, భర్త నించి 'స్వేచ్శవిచ్చి ఏం లాభం ?

వ్ర

ఒక భ రనుంచి పారిపోయ్యి"పదిమంది విటులచేత తన్నులు తినే స్త్రీకి ప్‌ం స్వాతం త్యం?

స్వాతం జ్యాన్నిచ్చినా హిందూ స్రీసీక్కా దమయంకుల పంథాని అనుగ మిస్తుంది. నే

ఇప్పుడున్న స్థితిలో స్తీ పుముషడి వలలో అక్రమంగా వెంటి పడసోతుందన్నమాట నిజం, కాని స్త్రీకి స్వేచృవిచ్చి, లోకంలో పురుషుడి వలె తిరగనిసే తన స్వేచ్చపి, గారవావ్ని విలుపుకోడం నేర్చుకొని తన మౌనం తనే కాపాడుకోనగల ౫ క, తెలివి సంపాదించు కుంటుంది. ఇప్పటివలె పురుషుడి మంచి పారపోవడమూ, చాతగాక చిక్కాడమూ అవసరముండదు.

స్తీని యిళ్ళల్లో దాస్తే పురుషుడు ఆమెకి వింత. ఒకరి నొకరు చూడ గానే వారికిచ్పుడు కలిగే ఆస్వాభావికమైన కొమో(దేకం తగ్గుళుంది.

వాలికకు నరైన విద్యని, ఆనుభవాన్న్సీ లోకజ్డానాన్నీ, సీతినీ, మోహ నంప్లింధమైన విద్యని యిబ్చినట్ల యితే, ఇప్పటి వ్యెరిబాలికలపలె తనకి కనపడ్డ పుకుచుడల్లా-చేవుడస్‌, ఆతడు చెప్పినవన్నీ నిజమేనని నమ్మి లోఐగదు, చిన్నప్పటినుంచి బాలురతో, పురుషులతో కలసి మెలనీ తిరిగిన బాలిక పురుషుల స్వభానం తెలుసుకుంటుంది.

._, చరముడై న పురుషుణ్ణి దేవుడని మూర్గంగా (పేమించదు. అతజ్జి భర్తగాగాన్సీ వయడుగాగానీ అంగీకరించదు. ఒకవేళ త్య క్రొత్త స్వేచ్చవల కొందరు చెడిపోయినా ఇప్పుడు రహస్యంగా బెడిపొయ్యే. వాళ +ంటె యెక్కువ వుండరు,

వక్‌గడ చెడిపోతుందోనని ఇళ్ళల్లో, బడుల్లో తాళాలు వేస్తే స్త్రీకి లోక క్షొనం వుండదు విద రాదు, అల్పబుద్ది కలుగుతుంది. దేహబలం, బుద్గిబలం, నీతి దిలం వుండవు అట్లా జీవచ్చవాలై వుండటంకంకే, జానమూా, ఏలమూ నంపాదంచువనే సయర్నంలో చ్యెబొవడమే నయం, | ఎవ్‌రో గారం పుస్తకాల్లో రాసేసిన నీతుల్తూ భర నిళేశించిన ఆజ్ఞలూత్‌ప్పు స్రీణ యే నిత్రినిగాస్కి రొప్పనీతివిగాని యెరుగుడురాః మోహాన్నేరుగవి చిన్నపిల్లల్ని కొట్టుకొని, వొరిని క్లానం నుంచి, అవినీతి నించి కాంతి నించీ పస్పరుషుల న్లించ్చి దొచుక్షన్ల దుర్నీతికి కూడా పనికిరాని కశేబరాలతో కొప్పరం

9 చెయ్యడం ఓత్తమమో __ అనుభవమూ కెలివీ, లావణ్యమూ, చాకచక్యనూూ తమమీద గాఢానురాగమూ కలిగి వున్న స్త్రీతో (ఆమె పదిసార్లు చెడిపోయిన 'దై తేనే) కాపరం ఉత్తనుమో పురుషులు నిర్ణయించుకోవచ్చు. గా వివాహ వ్యవస్థపై విరుచుకుపడ్డ చలం

“పెళ్ళి వుద్దేశ్యాలలో. కామమొక ముఖ్యమైన విషయం అని పెకి చెప్పుకోవటం బూతు, ఏదో గృహ_న్ట ధర్మానికీ యజ్ఞయాగాదే (క్రతువులకూ, పరలోక గతుల కోసమే నిష్కామంగా కొడుకుల్ని కనేందుకే గాని, శరీర వాంఛ తీర్చుకోటానికని పైక నకూదదు.

, “యింకా పెద్దమనిషి కాలేదు. యొన్నాళ్లాగను, పోనీ కాకపోయినా నిషేకం చెయ్య” మని బెదరించవచ్చు, రాత్రింబవళ్లు గదుల్లో కుళ్లుతో మంచాల మేద పడి పొర్లవచ్చు. పైకి మాతం వివాహం నంస్కారమని, కామేచ్చ వుండ కూడదనీ అంటే చాలు. పెళ్ళికొడుకును వెతికేటప్పుడు ఇతను ఆరోగ్యవంతుడ్యా బలవంతుడా, పిల్లని సంతుష్టి పరచగలడా ఆనే (పళ్న లివరై నా ఆలోచిస్తున్నారా? కామం సంగతి యెత్తుకారా ? చివరికి అతడు పుంసకుడవునో కాదో కనుక్కుంటు న్నారా? డబ్బు చూచి పెళ్ళిళ్ళు జేసేవాళ్ళు కూతుర్తనవి వేళ్యలు చేస్తున్నారు, అంతే.

ఇహం :-

(ప్రత్యేకించి ఒకానొక స్తీవిగావి, స్త్రీలని గాన్ని, వారే కొవోలని పురుషుడు కోరడమూ; పురుషుణ్ణి గావి, పురుషుల్ని గాని వారే కొవాంని స్త్రీ కోరడమూూ కామం తీర్చుకోడంత్రో తృ ప్రిపడక వారిని యెప్పుడూ తమతో శే పుంచుకొవి తమ వారిగా చేసుకోవాలనుకోవడమూ._యిదీ మోహం,

మోహం కలగడానికి కారణం కనుక్కోవడం కష్టం. మోహించేవారి'శే ఇలియాలి ఆ కారణాలు, చాలాసార్లు వాళ్ళకీ తెలియవు. ఆవ్యక్తి వూహల్నీ, సంస్కారాన్నీ ౩ అవిరుచులనూ బట్టి మారుతూ వుంటాయి. "ఎందుకు మోహిం చావు ? ఆ వ్యక్తిలో నీకేం కనదిడ్డది ? మోహించడం తప్ప అనడం ఆర్థ విహీనం వెరి, అట్లా ఆడగడానికి గానీ, ఆ మోహాన్ని ఆటంకపరచడానికి గానీ థెనరికీ అధికారం లేదు

మోహం వల్లినె పెళ్ళి యేర్పడ్డది. కొమావికి. పెళ్ళి అవసరం లేదు

వికి కాసే యిస్పటి పరిస్థితుల (పకారం పెళ్ళే 'మోహావికి ఆధారనుయింది. స్వేచ్చగొ పరించని చోట మోహం పుండడం గాన్మి కలగడంగాని అసంభవం. ఈ వివా హంలో బంధనాలు మోహాసికి చోటులేకుండా చేస్తున్నాయి. పెళ్లి విషయమై సంఘం విధించిన నిబంధనలు ;.

1 కులంలోనే గ్యోతం కూడా పరీక్ష చేసి "పెళ్ళి చేసుకోవాలి, హృదయ దింధనానికి కులం గో[త్రం వున్నాయా? మోహానికి యివి ఆటం౦కాలా ?

2. మోహమ్యూ చివరికి కామమూ ఆఅంపే తెలియక ముందే పెళ్ళి చెయ్యడం, పెళ్ళి అయిన తరువాత మోహం కలుగుతుందనడం హాస్యాస్పదం, మోహమం'పే అర్థంగావి మూర్ధం,

ప్రస్తుతం సాధారణ గా పురుషులు 'పెళ్ళిచేసుకునే వుద్ధేశాలు వేరు,

అ) కౌనుం తీర్చుకు నేందుకు,

ఆ) ఒంటరి తనం పోవడానికి.

ఇ) జబ్బులో, వృద్ధాప్యంలో 'పేవ చెయ్యడానికి వొకరుండాలి.

శి వంటా చాకిరీ చేయడం కోసం,

ఉ) ఉన్న సంతానం పోషణ కోనం,

ఊళ ముండు సంతానం కోనం.

త్తీలకి పెళ్ళీ ఎందుకంటే ;

ఆ) అల్లరి చెయ్యకుండా ఆజ్ఞానుదిద్దల య్యేందుకు.

అ) కూడూ గుడ్డా ఇచ్చేవాడుండడావిక.

ఇ) అన్నిటిలోకీ ముఖ్యం ఏదో ఆచారమన్మీ ఆందరూ చేస్తున్నారనీ, చేయకపోశే విడ్డూరంగా వుంటుందనీ ఈ కారణాల్లో మోహం [వ్రనక్రే లేదు, మొదట్లో కౌమంవల్లా తరువాత కొన్ని సంవత్ప

రాలు కలసి వుండడంవల్లా_.భార్యాభర్తా వొకరికొకరు అలవాటు కొవడంవల్లా వకర్నొకరు వదల్లేరు,

లిక్‌ చాలామంది ఆదే మోహమనీ, (ప్రేమనీ (శ్రమ పడతారు. పెళ్ళి అయిన తరువాత కలిగే మోహమిదే. ఇలాంటి “మోహం” చాలా కాలం వాడు కున్న కుర్చీలమీదా, గేదెలమీదా కలుగుతుంది. ఈ అలవాటు కావడం య్వెవర్తికి 'పెళ్ళిచేస్తే వాంతో ఆవుతు?ది. మోహం అట్లాకాదు, (పత్యేకించి వొకరు కోవాలని కోరుతుంది,

3. పెద్దలు, వారు యేరి తెచ్చి కట్టడం. పెళ్ళి కొడుకు స్వథావమూ, మోహ ధర్మమూ_ఆతని తం డికెలా తెలుస్తుంది ?

4. మోహం పోయిన తరువాత కూడా ఇద్దర్నీ 'పెళ్ళివల్ల ఆకికీంచి వుంచడం,

5 ఒకరి కంచె యెక్కువ మందిమీద యేకకొలమందే పురువుడికిగాని, ముఖ్యంగా శ్రీకి మోహం కలగవచ్చునన్వీ ఆమె పెళ్ళి చేసుకున్న వారిమీద గాక యితరులమీద గూడ ఆమెకి కారణం తెలీకుండానే మోహం కలగవచ్చనీ అర్ధం చేసుకోలేక పోనడం, ॥

ఎవరి హృదయాన్ని వాళ్ళు పరీక్ష చేసుకుంటే యేక కాలమందే చాల

మందిమిద మోహం వుండడమూ, ఆ మోహం యెక్కువ తక్కువ పుండడమూ అసహజం కాదని తెలుస్తుంది, పూర్వం రాజులు యెంతమందినో మోపొస్తూ 'పెళ్ళి జేసుకునే వాళ్ళ కచా ? యిస్వుడు మహమ్మదీయులు చేసుకోవడం లేదూ ?

స్రీ హృదయమూ అటాంటి దే. (దౌపదికి అయిదుగురు మీద మోహం

కలిగిందని ఆందరూ విశ్వసించడం లేదా? భార్య పోయిన అర్నెల్లల్లో కొత్త భార మీద, అంతకుముందే సాని ఆమె మీద మోహం కల్లగా లేవిది భర్త వుండగా యతరులమేదా, భ_ర్రమీద కూడా స్త్రీకి మోహం వుండకూడదూ ? ఇట్లాంటి నిబంధనలవల్ల మోహపు స్వేచ్చని తెగగొట్టిః కొమాన్నే (వభానంగా చేస్తి మనుషుల్ని సళుత్వానికి లాగుతున్నారు. స్వేచ్చకు చోటియ్యక్క మోహం ఉదృవించటానికే పీఐ లేకుండా చెయ్యడంవల్ల్యు, యీ నిళ్చంధించ బడిన దంపతులకు కామం తప్ప యింశేమీ మిగలడం బాతకాదు, మోహం వల్ల లొబభాలు ,=

మాహించిన వారిని సంతోష పెట్టడానికీ, వారి (పేమకి తాము అర్హులు కావడానికీ స్తీ%ీ పురుషులు అశిన్సృద్ధి పొంది నుగుణవంతులై. రెండో వారు తమను మోహించేచిటు చేసుకోవడానికి (ప్రయత్నిస్తారు,

న!

తిం

పురుషులు డ్రైర్యవంకులూ, సాహసవంతులూ, ఉదారులూ ఆపుతారు.

రెండోవారి మోహం యెక్కడ పోతుందో అనే భయంచేత అనేక చెడు ఉతపాట్లనానెల్చీ, చుష్క్లార్యాల నుంచీ, భ్రలోథాల నుంచీ తప్పుకొని బాగువడతారు.

ఇంకొకరు తమని మోహస్తున్నారనీ, తమ కార్యాలు తమకే గానీ ఇంకొకరికి కూడా చెందుకాయనే భానమే వారి హృదయాల్లో అమూల్యానందా విచ్చి అఆసాధ్యాలై న మహత్కార్యాలకి వారిని పురికొల్పుతుంది.

ఒకరి హృదయాన్ని యింకొకరు తమడాన్ని చేసుకోవాలనే (వయత్నం పల్ల కలిగే ఆనందం, లోకంలో ఇంక దేవివల్లా రాదు. ఆటువంటి ” ఆనందాన్ని

పొందినవారు దేవత్వాన్ని అనుభవించిన వారు.

6. జంకువులు కూడా సంతానం కోసం ఆరోగ్యమ్హూ బలమూ గల జళతువుల్నే యేరుకుంటాయి. ఆరోగ్యం లేని వాటిని యితర జంతువులు కోరక పోవడంవల్ల అపి సంతానం కనకుండానే నశిస్తాయి ఈ పద్ధతివల్ల సృష్టి తన (పాణుల్ని ఆరోగ్యవంతింగా వుంచుతుంది మనుషులకి ఈ స్వేచ్ళ లేదు. అనారోగ్య వంతుడై న భర్తనించి తప్పించుకునే స్వేచ్చ భార్యకి లేదు. . మోహ మే ఆధారంగా వివాహం ఏర్పడాలి. మోహం రేకపోర్పనా వివాహం విచ్చేదమైన'పే భావించుకోవారి. తనకు మోహం పోయిందా భర భర కొదు, భార్య భార్య కాదు. వారితో సంబంధం ఇతర మనిషితో చేసిన పే తనకి ఎవరిమీద 'మౌహఎ కలుగుతుందో వారిని తినకి భర్హగా _ప్ట్రి విర్ణయంచుకునే సీఠికి సంఘం అభివృద్ధి పొందాల్సి” (స్రీ) న

వివాహబింధంలేని "స్వేచ్చా మోహ జీవన సారస్యాన్ని చూపించాలను పన్నాడు చలం. అనువైన కథ కోసం. గాలించాడు. విక్ర మోర్వశీయ. గాథ దొరికింద్రం

ఊర్వశి తాను స్వయంగా చెక్కి, పాణం పోసిన శిల్చం

పురూరవుడు కానే,

“స్రీ” (గ్రంథాన్ని “అంకితం” ఎవరికిస్తున్నట్లు (వ్రాశాడు ?

“నావు ఒక్క నిమిషం విశ్రాంతి నివ్వక్క మహా (వ్రణయమారుత వేగం మీదనో, అగాథ వియోగభారం కిందనో శీలి, నలిపి, ఊసిరాడనీక నా జీవితాన్ని పాలించే స్రీ లోకానికి నివేదితము? అని (వాకాడు.

ఆ _స్ర్రీలోక (సతినిధే ఊర్వశి.

క

ఈ ఊర్వళ తాను స్వయంగా కల్పించినది.తన ఊహల్లో! ఆదర్శాల్లో ఆళయాళ్లో ఊపిరిపోసుకున్న స్వేచ్చా నిహారిణియైన అందాల ఆతివు

సంఘ నియమాలకు, సంప్రదాయ శృొంఖలాలక్కు నీతి విబంధనలకు విరుద్దంగా ఊపిరి పోసుకున్న అతిలోక ఆనందన్వ రూపిణి ఊర్వశ్ళి

నౌందర్యారాధకుడు చలం

ఈ సృష్టి నృష్టంతాను అందాల గని.

అన్వేషిస్తూ పోతే ఎన్ని అందాలో!

అనలు భగవంతుడు కళ్ళిచ్చింది అందాలను చూడడానికే అయితే ఆ ఫైందర్యం ఆంశే ఏమీటి ?

“సౌందర్యా లన్నిట్లోకీ సుందర మైనది సుందరమయిన జీవితం, డానికి సూతం సుందరమయిన ఆత్మ. సౌందర్యం, శృంగారం యేమి వ్రాసినా బూతూ, వ్యళిచాకంగా పరిణమిన్తున్నాయి యీ క్షుద విమర్శకులకి, ఎంగిలి ఏడుపులు లేళుండ్కా పొంఘిక కృతిమ చేర్చాటులకి లొంగక సృష్టిలో మళ్లే ఆరోగ్యంగా, ఆనందంగా అనుభవించడం తుచ్చమ్తూ తుదమ్మూ పశుత్వమూ ఆయింది.

పవితంగ్యా ఆధ్యాత్మికంగా, వరిణయంగ్యా ఆగ్నిసాకగా ప్రీతో యేం సందింధం పెట్టుకుంటావు? విమర్శకుడా ! చేతులూ, "పెదిమలూ, తొడలూ పవి చెయ్యకుండా యెట్లా మోహిస్తావు, _పేమిస్తావు స్త్రీవి ఆదేదో రహస్యం కొంచెం ఇపుదూ'? నీరనంగా ఏడుస్తూ, తిడుత్తూ కళ్ళుమూసుకుని పాపకార్యం సాగిస్తున్నావా మహామునీ! అనుభవించి పోతున్నారనా ఆ అగహం |!

(పతి _పేమానుభవాన్ని అతి 5611049 గా తీసుకుని, అదే జీవిశావికి మకుటం అనుకున్నట్టు వ్యవహతరించే పురుషులు పురుషడిక్కి ఆ అభ్మిప్రాయం కలిగించగలిగిన స్రీలు ఆరుదు, యెన్ని 0198200010006౧6 జరిగినా, యెన్ని అనుభవాగ్నులు (కూర్మాశువులలో చల్లబడినా యింకా మోహంలో విశ్వాసం వదలని అవివేకులు, యీ లోక ఐళ్వర్యాలకి పనికిరాని పరివ్రాజకులు.

శ్రీ మోహంకన్న ఉత్తమమయింది, వాంఛనీయమయిందీ యీ లోకంలో యేం వుంది? ఆత్మ స్నాదాజ్యం..అనేదే వృంషే అది.

య! లేకపోశీ స్త్రీ స్వామాజ్యంం ఈ రెండే, ఇంశేపీ లేవు, పీటి ముందు తక్కినపి దుమ్ము. “ఏందుకు బతుకుతున్నాప్త్ర అపి ప్రశ్నిస్తే, ఆసేమించేందుకు

యేమను పెతుక్కునేండుకు?

అపి చెప్పగలగాలి.

(సేమించే స్రీవి కావిలించు కోవడంకన్న ముఖ్యమయిన ఉద్దేశాన్ని కరిగిన మనుషులు-దురదృష్టవంతులు, వ్యర్థలు, పాషాణులు, మృతజీవనులు.

ఆధ్యాత్మిక విద్యా ? లోకంలోని స్త్రీని (పేమించలేని మనుషుడు ఆత్మ నమతో యేం రమించగలడు?

(పేమకన్న యితర విషయాల, మోహంకన్న యింకో దానికీ ,శ్రామఖ్యమిన్చే, మతుల్ని చూచినప్పుడు వీ ఇెప్పుడై నా వోస్తవమైన 'మోహాన్ని డుదగుదురా? గంభీరమయిన తమ హృదయంలో కఠలిగించగలా అన్ని వంటి అనందాన్ని కాని, స్త్రీ మోహిందినప్పుడు ఆమె ఆందిచ్చే స్వర్గాన్ని గాని ఎన్నడన్నా అనుభవించారా? ఒక్క రవ్వ ఉన్నత సౌందర్యాన్ని పొంచారా ౯ ఆని ఆశ్వర్యపడతాను.

0 0 0

తోవ వెంబడి పోతో,. ఒక్క కళ్ళతో, ఒక్క నడకలో, ఒక్క మాటలో, చిరునవ్వులో, చేతివేళ్ళలో అందాన్ని చూసి ముగ్ధజ్జి అవుతాను. అ సౌందర్యాన్ని గమనించడం అంతటితో ఆగక వాంఛ నరాల్ని బాధిస్తుంది. నప్వు వస్తుంది. 8/00 పడ్డ 0660217 “లోకంలోని అందమైన పెదవులన్నీ ఒక్క చోబ గుమిగూడరాదా నేను ముద్దు పెట్టకు నేందుకులో అన్నాడు.

౦ 0 0

శృంగార భావం, సౌందర్య తృష్ణ మలినమే అయితే, నేను మలినుణ్ణీ* పథుత్వ మే ఆయిక్సే మీ నుంచి దూరమయి పశువుల్లో కలవడం గౌరవం నొకు* అది నాకు వున్న సౌందర్య తృష్ట అనేకమందికి వుంది జడులకు తప్ప. త్మవత లతోనే భేదం, ఆంతే, ఈ తృష్ణ ఎ పతిచోటా సౌందర్యం కనబడే ఈ గుణ?

క్‌ యెప్పుడో యీ ఆధారాల్ని వీడి, తనంతట తాను ఈ సొందర్యాల్ని కల్పించుకొని మనుష్య సంబంధంగా కాక్క యీ జడ (వపంచ _నందింధంగా కాక్క తనలోనే కల్చించుకోగలిగిత్తే ఆ ఆనందానికి, ఆ సౌందర్యారాధనకి ఆ మాధుర్యానికి ఆంతం పవృంటుందా? సము [దపు ఆలలలో చూచిన ఆ నునుపు, ఆకొళప్ప పీలం చిక్కదనం, యూ తామరల పరిమళం, యీ స్రీ శనీరాల స్నిగ్గత్వం, మోసూమాధుర్యం అన్ని యి హృదయంలో నిరాధారంగా, అ్యప్రమేయంగా, యిబ్భా మ్యాతంగా జవీంచి ముంచే-స్తే _ పోనీ వాటిని కాకపోయినొ, ఆ సొందర్యాల్నే కొళపోయినా అవి కల్పించే ఆనంచాన్నయినా నేను కల్చించుకోగలిగికే, యింకేం కావాలి! ఎందుకం పే యిష్పుడు చూసే అందం కూడా ముప్పాతిక నేనే కల్పించ కుంటున్నాను. ఆందరికీ కనపడుతుందా సౌందర్యం ? రోసీకుల కళ్ళ కేగాని!” ఆలా హృదయంలో కల్పించుకున్న అనంద వరీమళం, సౌందర్య ఫామశిఖరం ఊర్వశి, 0-౦

చలం పురూరవ నాటకంలో ల్సి “తం ద్వ శి చలం నాటకాలను వపూరశే. వుబుసుపోకకు (వాయలదు. ఛాందన అవి్మిపాయాల్ని_ఇడించడావికోో సంప్రదాయ వియమాల్ని విమర్శించేందుకో పూర్వీకుల సంకుచితక్వాన్ని దుయ్యధదిట్టిడానికో నాటికొలు (వాకాడు. -ప్యరూరవ నాటకం ఎందుక్షు, వాసినట్లు? ముందు ఆధ్యాయాల్లో చెప్పిన చలం అభ్నిపాయౌలకు ఊపిరిపో "సేందుక్స, చలం కలలుగన్న ఆశిలోక భామ, అనంద ధామ అనురాగ వ్యు ఊర్వశి. మానవుడి రసిక తపసుకు మెచ్చి దివి నుండి దిగి వచ్చిన శృంగార రనరాగిణీ ఊర్వశి. టపేమంపే కామం తీర్చుకోవడం కొదస్కీ శృంగారమం'ే వయ్యా రాలతో ఒళ్ళంతా సంగారించుకొని వగలు ఫోవడం కాదనీ, దివిజకాంతతోడి పొందు దివిజత్వ లబ్ది కేనసీ తెలియ చెప్పిన పగడాల పడతి ఊర్వశి, ఊర్వశి అవతరణ $= “ఆది పురూరవుడి (పత్యేకోద్యానవనం. దాంటోకి ఆతని రాణులక్సి పుథ్రులకి, సేవపలకి కూడా (వవేశం లేదు సమస్పమూ అనుభవించి కూడా తనకి ఆర్థంగావి అకాంచివ న్తి జీవితం మీద (పళ్న లతో ఆందరాని దానిక్షై అన్వేషణంలో చాలసార్లు ఆ వనంలో కాలం (పత్యేక ఉద్యానవనం ఆంకే ప్వరూరవుడి అంతరంగం, ఐహిక భోగాలన్నీ ఆనుభవించాడు. దానివల్ల అభాంకి తప్ప ఆత్మతృప్తి కలగదు,

101 అన్నిటికీ మిన్నమైన ఆనంద ప్రాప్తకోనం ఆవాటత్క అన్వేషణ (ప్రారంభించాడు. అఆంపే అదొక తపసు ఫలఫ్రాప్తికి ఏకొంతంలో తరిలేచి ఉన్నాడు.

“పురూరవుడు రూవంచేత్క సరాకమం చేత, ఆత్మొన్నత్యంవల చేవ నమానుడవి ఇతర లోకాలలో కూడా వినుతికెక్కి నవారు. ” గా

ఆ శృంగార దేవత ఆ దివ్యపదగామిని, ఆ నిరతానందమయి ఊర్వశి వరించేందుకు అతడి ఆర్హృత అది;

“ఆ రోజు వనంలో విహారిస్తన్నాడు. పర్వత పొదంలో, చెట్ల నీడల మధ్య రగిలే కొత్త కొత్త కొంతివి చూస్తున్నాడు. ఆ కాంతికి ' మనిషి రూపం ఉండడం, ఆది కదులుతుండడం ఆశ్చర్యంతో చూస్తున్నాడు.

ఆ కాంతి రూపమే ఊర్వశి ఆ నిమిషానికి ముందే "మనుష్య రూవాబ్ని పొండింది. మానవులు న్వప్వ్నాలలోనైనా భావించుకోలేని లావణ్య శేజస్పులతో భూలోకంతోకి జన్మను పొంచెంద్ర, .

ఇంద సభలో పురూరవుడి సళంన వచ్చింది, ఆతని వరన వివి తనకే తెలీవి పూర్వ స్మృతులు కలవరపెట్టాయి. నాట్యంలో పౌరబడ్‌ంద్చి అందుకు ఫలితంగా శాపాన్ని అనుభవించాల్సి వచ్చిందీ.

అమె నీళ్ళలో దిగింది. తడి ఒంటితో, జుట్టుతో పుదూరవుడి వంక చూచింధి. అతని మెడ చుట్టూ చేతులు వేసి 'ప్రెదిమలమీద ముద్దుపెట్టు కున్నద్సి

“*ఒచ్చాను.... చివరికి వచ్చాను. ఎన్నియుగాలకు కనపర్డావు నాకు” అతని స్పర్శలో ఆమె 'మైమరుస్తోంది.

కొని పురూరపృని మనసూ, అహంకారం అంగీకరించడం లేదు. ఆమె

“నిరంతరం నాకోసమైన నీ ఆహ్వానం. సీ అన్వేషణ నేను వినలేదను కుంటున్నావా? రావాలనే యత్నం, కావి చాతకాలేదుం నువ్వు యీ మహావిశ్వంలో ణీ నత (తాల మధ్య యేళోకాలలో పుంటావో క సుక్కోలేక పోయాను.

ఉన్దేనేం తైలుసు నీకు?”

*న్సవ్వెవరో నాకు తెలీకపోతే, నువ్వెవరో నీకు తెలీదు,

జన్సన్నిద్ర వరకు చూశావా?” అని ఆడిగాడు పురూరప్పడు,

“జ్ఞాపకం లేదు. కొని ఎప్పుడో చూళాను. కాని తెలీడావికి చూడగ

102 మెందుకు? చూస్తే ఏం కెలుస్తుంది? ఏన్ని జన్మల నుంచి, కఠ్రలలోంచి వెళుకు తున్నావు నా కోసం నువ్వు, నేను తెలీదా సీకు?” అని అడుగుతుంది ఊర్వశి. తోక వరత్వంలో, రాజకీయాలలో ఆరితేరిన పురూరవుడికి ఆమె లోవి సత్యం, సహజత్వం ఎట్లా అర్ధమౌళాయి! మనసుపైన కమ్ముకున్న జన్నత్సం, ఐశ్వర్యం గర్వం, అహంకారం ఆధికారం పొరలు అడ్డం ఆతనికి. కొంత సత్యాన్వేషణ చేసిన మవిషి గనక్క అతని శృంగారజ్ఞానం ఆమెను విరాకరించలేక పెనగులాడుతోంది, మామూలు మోహలరీతులరు ఆలవామైన అతని మనషు, ఆమె నిశ్చల తన్మయత్వాన్ని అనుమూనిస్తుంది. తన రాజ్య ఐశ్వర్యాలను వంచుకునే కుటిల మైన. తలపుతో తనను వంచింప వచ్చిందనుకుంటాడు ఆమెను వెళ్ళి పొమ్మం టాడు.. సీ కోసమే యుగాల నుంచే చేతులు చొన్తున్నాను. నీ కలలో తెలియ లేదా నీ కోనమైన నా వాంఛ? దిలీయమైన, అజేయమైన (సేమబంధంవల్ల కాకబోజేే ఎందుకు నన్ను వరిస్తావు? నేను కనపడక ఏంత ఏడుస్తావో? ఎన్ని జన్మల నుంచి నాకోసం తపిస్తున్నానో నీకు తెలుసా? నేను లేనిద సీచేమిటి? ఏం లోకమో యిది? నామనసులో ఇంత స్పష్టమైన ఈ అనురాగావికీ, ఈ (పపంచరీతులకీ ఇంత వ్వైషమ్యు మేమిటి? ఇంత ఆంథకారం [కూరత్వం చేరింద. ' ఆ అపురూప సౌందర్య రాశిని, ఇ విరువమాన లావణ్య తేజోవతిన్ని ఆ _సేమ పెన్నిధానాన్న్కి అ ధీవిజ దివ్యమంగళ విగ్రహ రూపాన్ని అ పాల్గారు ఫాలరాతి బొమ్మను

103

చేజేతులా పోగొట్టుకున్నాడు పురూరవుడు. అతడు జారవిడిచిన సౌందర్యపు విలువ రసజ్జాలకే తెలుస్తుంది-

వెన్నెల చలిరా తిలో దొర్భాగ్యుడై ఆ వనంలో ఆవేదనతో. వెదకు తున్నాడు,

అలసి సొలసి విదపోయాడు. ఊర్వశి నెన్ముదిగా వచ్చి లజ మ్లుద్దు "పెట్టుకుంది.

మేలుకున్నాడు మహారాజు. ఊర్వ+ి మెల్లగా నీళ్ళలోకి జారింది,

అగమన్నాడు రాజు. ఆగలేదు. మహారాజే. నీళ్ళలోకి దిగుతున్నాడు. “నువ్వు నీళ్ళను దాటితే నేను నీకు కనిపించనని వలికింది ఊర్వళ్ళి

“నేనీ సర్వభూవలయ ఛ్మతాధిపతిని._సీ అనుక్ఞా నాకు!” అన్నాడు రాజూ,

“నను సర్వభూవలయ ఛ్మశ్రాధిపతి మాణిక్య విరాజిత మకుట భూషిత పాదారవిందన్కు నమస్కరించు” అన్నది ఠీవిగా ఊర్వశి,

చిగ్భమ చెందాడు మహారాజు. తన శిరనును శ్రీ విద్దు చరణోర్‌ విందాలముందు తప్ప ఎక్కడా వొంచలేదు ఇంత మహారాజును ఆలా అడుగు తుందా!

ఆయితే వెళ్ళిపోతానంది ఊర్వశి

విలవిలలాడి పోయాడు పుదూరన చ క్రవర్తి.

“గ్రా మీద నిలుపలేని _పేమ అన్నావు కదా!” ఆన్నాడు,

“ఫీ ఫ్రీ ద, పురూరవ చ [కవర్తి మీదకొదు

నీవు వృత్త సాధారణపు దిద్ధిహీనుడై న మనిషివి" అంటుంది ఊర్వశి

“నాకా బుద్ధిహీనత! నాజ్ఞానం పాండిత్యం! సర్వశాస్తాంలకే, ధర్మాలశే నిర్ణయ విధాతను నేను!” అన్నాడు పురూరవుడు,

౪ పేమించగల యోగ్యతే నీకు వుంపే ఇవేమీ గొప్పగా మౌట్టాడవు, నా టేమని గుర్రైకగలేవి సీ ఆహంభొవం నన్ను సంళయించిన సీ క్షానం | నిన్ను ఎడనుకొలితో తన్ని పోలేక, హాస్యమాడుతున్నాను 1 సీ మీది నా పేమ వ్యల్థ

ఈ మాటలకు కోపగించాడు. పృరూరవుడు. “ఏమిటా పొగరు! ఫో[ ఇక్కజ్జించిో అన్నాడు,

104

+లచ్పల్థిస్త్రే వెతుకుతాపు వెయ్యేళ్ళ” అన్నది ఊర్వళి.

పురూరవుడు తనుపడ్డ బాధను గుర్తుతెచ్చుకున్నాడు. కొంచెం తగ్గాడు, పీళ్ళలోకి -దిగి రమ్మన్నది. సంసిద్ధుడయాదు.

దిట్టల్హూ హారాలూ అన్నీ తీసేసి రమ్మన్నది. తాను చ[కవర్తినన్న ఆహంకారం పొడసూపింది.

“మరచిప్రో నువ్వేమీ చ్యకవర్షి కాదు. అవన్నీ నీ రాజధానిలో, ఆ దిటలతో హారాలతో సీ అహంకారాన్ని కూడా అక్కడ వదలిరా” అన్నది.

ళ్‌

ఆహంకారం, అధికారం మొరాయించాయి.

ఊర్వశి దృఢంగా అన్నది ___ ఇదుగో విను. నా పాదాలు స్పృశించే అరికారం సీకు కలగాలంకే, ని ఆధికారాన్ని చాలా దూరంగా వొదులు.”

చెట్ల వెనుక మాయమైంది ఊర్వశి,

విధిలేక బట్టలూ హారాలు తీనివేశాడు. "సీళ్ళలోకి. దిగి రమ్మన్నది. పీళ్ళ చలివి భరించలేకపోతున్నాడు రాజా.

“ప్పరూరవ చ కవ ర్హికి, మహాజ్ఞాన నిధికి చలి. నాకు చలిలేదో అన్నది ఊర్వశి,

నీళ్ళలో వొణుకుతున్నాడు చ(కవ _ర్రి. తనమీద ఆంత కసి ఎందుకు

అని అడిగాడు.

క్‌

సీమీద కాదు. సీమీద గొవ్చ పేమ. నాకన నీ అల్బత్వంమీద. ఆంధత్వంమీద” అని పరుగెత్తింది. అందుకోలేక పోతున్నాడు పురూరవుడు,

“పురూరవ మహీపతీ,మహాశౌర్యధుర్యా! పరా[కమళాలీ! నన్నందుకోగి అందూంది.

ఆఖరికి “నామై కటాక్షీించు” అన్నాడు.

“ఆరాధిస్తే! (పేమదేవిని, సౌందర్య దేవతని నన్ను 1” అన్నది.

“ఒక స్త్రీ ముందు మోకరించాలా” అన్నాడు రాజు.

“స్త్రీ ముందు మోకరించడం నేర్చుకోని నువ్వు ఏం తెలుసుకున్నావు 1 ఏం జీవించావు! నీవింత అల్బుడవని తెలీదు నాకు” అని వెళ్ళింది ఊర్వశి. ఆమె జఇదవ్లలమీద [ప్రసంచ పాలనాధికారం చిందులు చేనూంది.

వాటి

ఏటి ఇమకలో ని;దపోయాడు రాజు, ఊర్వశి వచ్చి ముద్ద పెట్టు (6 చ క; కున్నది. “ఎందుకు వచ్చావు ఈ లోకొనికొ అని అడిగాడు “నిన్ను (పేమించ డావికిగొ అని జవాపిచ్చింది ఊర్వశి. ఇప్పటికి సర్రైన మార్గంలోకి వచ్చాడు, పురూరవుణ్ణి “నీ వెవరుగోఅని అడిగింది. *నేను నీ చరణాంవింద మకరంద పాన మత్తుణ్జీ” ఆని అన్నాడు. నేను కాక్‌. నీకేమన్నా ముఖ్యమై. నానించి ఆలోచించావా చాలొ దురదృష్టవంతుడివి నాకన్న నీకు ఐళ్వద్యం, ఆనందం, తృప్రీ ఇంశేముంది [పపంచంలో. ఇంక నేనే నీ జీవితం, సీకాలంయ సీనీ, నీ ఆత్మ ఇంక నేనే భయపడకు, నేను నీ రక్షణ దైవాన్ని. నా చేతులకి విన్ను అవ్పగించుకుంటివాః పైనే కాదు, నీ లోవర్నించి మనమా ్తిగా నాకు నళ్యుడి వెనావా విన్సంకోచంగ్యా సి శెన్నటికీ ఏ అపకారం జరగదు. ఎక్కడో బాలా ఆనందంలో వుండేదాన్ని. విన్ను చూస్తూ వంపే నీక ఆనందమనేది ఎన్నడూ తెలీదనిపిస్తూంది. నేను పూర్వమున్నచోట ఆనందంగా నిర్వ్యాజంగా నహాజంగా వుండేది. జీవిత సత్యాల్ని విప్పి చెప్తూంది ఊర్వశి. మానవుడు ఎంత ఆల్బుడో వివరినుంద. అతడి అవనరాన్ని అతనికి గుర్తు జేసేందుకే తానువచ్చానవి చెప్పంది, లాటి ఎన్నాబ్ళ్‌ అతనికి తొను కావలసివస్తే అన్నాళ్ళు వత్సరాలు, యుగాలు, కల్పాలు, అతని తోటి వుంటానంటుంది, అతనిలో వున్న అగాధమైన ఆంతర్యాలు ఆతనికి అర్థం చెయ్య గలిగిననాడు ఇప్పటివరకూ ఆసలు జీవించనే లేదనిపిస్తుంది అవి చెప్పంది, *పేమంటే ఆశించి, స్రేని ఆలింగనంలోకి వస్తే ఏ భారం లేపండా ఆనుభవించడనునుకున్నావా? కంటికి బావున్న ప్రీనల్లా నీ పాన్పుమీదికి రమ్మని ఆహ్వానించడమనుకున్నావో ? త్రీ సొందర్యం ఎందుకు సృష్టింప వడ్డదనుకున్నావు ణి పరుషళ్టీ కథ

(06 'కొల్చి యెడ వోంచి కళ్ళు శెరవడానిక్కి ఆతవి ఆత్మను అతడికి చూపడానికీ, తక్కన ఆలింగనాలన్నీ సృష్టి జరగడానికి” అని వివరించి ఇప్పింది.

పురూరవుడి చేత మృదంగం తెప్పించింది. కాను గొప్ప సంగీత కళాభిజుణనే గర్వుముంది మృదంగం వాయించాడు, ఊర్వశి నృత్యం చేసింది. ఆ “పాద 'సరనాన్ని ఆందుకోలేక పోయినాడు పురూరవుడు.

గర్వం ఖర్వ మైంది. సిగ్గుపడుతున్నాడు పురూరవుడు.

“మాటల్లోనూ, శృంగార (పకటనలోనూ కూడా ఆంత అందమైన, 'అప్పరూవమైన, అ్మపమేయానందంలో సిగ్గుపడే దౌర్భాగ్యం ఎందుకు అంతలోకుగా పట్టిందో!” అంటు౦డి,

పూజారులు దేవతా పసాదం తెచ్చి తలుపు-బయట నిలుస్తారు. వెళ్ళి -వసాదం తెచ్చుకోవాలంటాడు రాజు, కొంత తర్కం, ఘర్షణ, పోయి తెస్తాడు. ఆ శ్రీమహావిస్ణు పసాచాన్ని స్వీకరించమంటాడు. ఆది తన రాజ్యకేమం కోసం, శ్వర్యతేమం కోసం అని అంటాడు. “ఆవన్ని పోతేనే?” అంటుంది.

“నా ఆను (గ్రహం-అవ్యాజ౦. నా (ప్రియుడు నాముందే గాని ఏ దేపతల ముందూ శిరసును వొంచడానికి ఏీల్లేద” అసి ఖండితంగా చెప్తుంది.

తోజు:తన సందేహాలు దియట శపెట్టాడు.

“న్హార్రాజ్యమే పోతే నామీద టేమ వుంటుందా నిక” అవి అడుగుతాడు.

“లసేమం'పే ఓనమాలు రావని అందుకనే చెప్పాను, నువ్వు ఎవరో నాకేం తెలుసు? నాశేం కావాలి? రాజ్యం పోతే! ఐశ్వర్యం పోశే! అట్లా. పోదాం.

ఆదిద్ధాల కలవాటుపడ్డ మనసులకి నిజం అర్థం కాదు, నన్ను సీకిచ్చింది ఎవరు? దేవతలా? ఎందుకిచ్చారు సికు?”

“నా పూర్వజన్మ సుకృత కార్యాలవల్ల

“ఇంక ' ఒకరిచ్చే దేముంది? అవును, నీ సుకృతం నీకిచ్చింది నన్ను, సుకృతమం'టే కార్యాలు కాదు, ఎంతకీ ధర్మకార్యాలూ, భుజదక్పం_వీటి సంగతే గాన్సి నొ వంటి లావణ్యం పీకు వొచ్చి తీరవలసిన నీలోని శృంగారౌన్నత్యం సీపు కనపడదు.

107

ఇంకొ అహంకారం చావలేదు రొజుకు. “నా ఆధికొరం వలనీ లావ జ్యాన్ని బంధించుకో లేనా ? అప్పుడు నువ్వేమొతావు నాకు కాక[ొ * అ '

“కాని నన్ను దబింధించి నువ్వేమౌతావు?”” ఆని అడుగుళుంద్ర. ఊర్వ₹. ఆనంద శిఖరాలు :

తనలోకం సంగతులు చెప్తుంది ఊశ్వశ్ని ఆక్కడ ఆనందం 'చాలా ఉన్నతం విశాలమని చెప్పింది,

తనలో కనుపించే అందం తనగికొదంటుంది. పురూరవుడి. చేతుల్లొకి రావడం కోసం, అతని కణ తనను చూడడం కోసం తనక తొడిగిన రూపం ఆది ఆనీ చూచే యిప్పటి ఆకారం నుంది కాను వేరనీ తన విజమైన' తేజస్సును పురూరవుడు చూడలేడనీ చెబ్లుంది

పురూరవుడు. కోరికతో ఊగిపోతాడు. ఊర్వశి తప్పుకురటుంది “పౌందర్యాన్నుండి ఆనందం తీసుకునే విధం ఆదొక్క'టేనా?” అని అడుగుతుంది.

ఆమెతో నున్న (వతి నిమిషం తృప్తి ననుభవిస్తున్నానంటాడూ. అపు రూవమైన ఆమె విలాసొలను వర్ణిస్తాడు.

పురూరవుడు అంటాడు._..మౌ శరీరాలు స్థూలం, సీ "శరీరం ఎప్పుడూ కదిలే నీటిమీది వెలుగు ఛాయలమల్లే మారుతున్నట్టు కనిపిస్తుంది. ఇందాక్త నాట్యం చేస్తున్నావా అప్పుడు అ వెలుతురే కదులుతోంద్తో నీ సుందర శరీరథ కదులుతుందో నిర్ణయించలేక పోయినాయి నా కళ్ళు, సీ కదలికతో నువ్వు సారి కిరణాల్ని హారాల కిందా. బహు భూషణాల కిందా మార్చి ఆలంకరించుకున్నావు. కదిలే నీ స్తనోలచుబ్టూ మూగి; నిలవలేక జారి సూర్యకొంతులు సుడిగుండాల్తు తిరిగాయి.

సీ పాద ఘాతాలకి నేల వొణకి బద్దలై కొత్త గడ్డితో రంగు పువ్వుల్ని ఎగిచిమ్ముతోంది. పర్వతాల వీటలు దారిన సందుల్లోంచి "సెలమేబ విముకక్తిపడి దూకుతున్నాయి. నవ్వుతో నీ చేతుల వూపుకి గాలిలో మబ్బులు సుడిగుండాలు తిరిగి మృదువైన కొత ఆకారాల్ని దాలుస్తున్నాయి. వూగే నీ దేహంతో వొరుసు కుని సూర్యకాంతి ఎన్నడూ ఎరగని తేజక్పుని పకొశింప చేస్తోందా సి పాదాణ చేసే ధ్వనుల నుంచి కొలిం క్రొత్త గళుల్ని నేర్చుకుంటోండి. నువ్వు కదలికే చాలు కొళంలోంచి దివ్య పఏీణ్రా రవాలుః మృదంగ వాడ్యాలు వింటున్నట్ధుగా వంగి

108 ఈ నిమిషం ఇంత చనువు నా చేతులో బొమ్మవి, మాట్లాడానో రాజరాజేశ్వరివి” _ ఊర్వశికి ఈ మూటలు చృ్ప్టివిచ్చాయిం తన జొన్నక్యావ్నితన తేజో విలాసాన్ని నరిగా ఆవగాహన చేనుఇంటున్నాడవి (గహించింది. విశాలంగా ఎదిగితే అన్నీ తెలుస్తాయన్తీ తెలీడమం'పే అనుభవించే అర్హత కలగడమన్సీ అ అనుభవాన్వేషణే భూలోకంలో భేదానికి అసలు కొరణ్ల నబీ ఇప ందెం గా “నేనే సి శోకం, నేనే సీ ఆన్వేషణ, నేనే నీ అనుభవం. నానించే ఫీకు సమస్త సృష్టి రహస్యాలూ టోధపడళాయి. మూ లోకంత్రో బ్రేమ లీఐ ఆనంతం, మీకు మళ్లే తృ్పప్టి వుండదు. కిక్కాడ వుంద కూడో ఆ నుబ్బుల్లో పడుకువి తేలిపోగలం, ఆపూర్వ మైన ఆదృష్టాల వల్లి మనుషులకు కూడా పతియుగంత్రో 'దేవతాను[గహం ఏదో వో రూపాన తటి స్రిస్తో వుంటుంది ” మోహ తీవ్రతకు తట్టుకోలేక పోతున్నాడు పురూరవుడు. కాని లలక్క్‌డే ఇట్లా ఈ కణ మే అవంళంగా నిలిచిపోదేమా?”. అని అడుగుతాడు. ఊర్వశ+ అంటుందీ--వాంచఛ తప్ప నువ్వు నిలువలేవు, నేను విలువ గలము. .మి లోకంలో రసం బాలా తక్కువ, ఆ కొస్ట రసాస్వాదమూ కొగాన్సే విముఖులొళారు గావును రసికావతంసులై న వాళు + కూడా కొని ఎందుకా దిగులు? పి జీవితమంళా నేనున్నంతకోలమూ (వకిళ్షణమూ,ఇంతకన్నా కృంగారానుభవాలతో పిండిపోతూ వుంచ్కే ఎందుకూ ఈ ఆలింగనంలోనే నిలకడ? రా, నామీదికి ఇంకా వరుగు. "నన్ను ఇట్లా దగ్గిర చేర్చుకోడంత్కో నువ్వే నీ అల్సేం[దియాలతో ఇంత సరవశడినై త్కే నిన్ను (సేమించే నేను ఎంత విశాలంగ్యా ఎంత కేజోవంతంగ్లా. సీ (పేమని ఆనుభవించగలుగుకున్నా నో యోచించు. ఏం నండేహించప. నీ మామూలు మర్యాదలూ, సిగ్గుల, ఆభ్యంత రాలూ వోదిలెయ్యి, ఇందువల్ల నే యింత మూర్థం మీలో ఇంత అసంతృప్తి చూడు. నేర్చుకో, రనికొవతంస్తా వురూరవ చ్మకవర్ధీ! ళృంగారంతో మొదటి పాఠాలు నేర్చుకోని మొదటి పాఠాలు వూతమే నేర్చుకున్నాడు పృరూరవుడు. “మి మను మల్లో శృంగార విద్యలో కూడా (వవీణుడివి కదా నువ్వు? అని అడిగింది ఊర్వశి,

209 రసజ్ఞ కేజరు డై న పురూరవ చ[కవ ర్తి సిగ్గుపడ్డాడు. ఊధ్వశి ఆనంద రహస్యం చెప్పంది___ “మ్‌ జీవితాల్లో ఇదే గొవ్చ అనుభవమనుకుంటాను పాపం ఆందుకనే అంత దిగుల గా బతుకుతారు, శ్ర ఆనందంలో కూడా నిలువలేరు బాలా కాలం, తంగాని మ కవళ వో ంగా లిచి. ఆనుభవించగల _సిమితమూూ నేర్చూ లేదు మీ వ శ్రల్ని పర్యవసానానికి తరుముతుంది. చూడ్కు. ఆ చివరి నిమిషం ఎంత నిరామయంగా సౌఖ్యశిఖరాన్న ందుకున్నట్లుంద. నీకు ఆల్లాంటి ఆనుతవ నాకు చాలా సాధారణం, నూ కామానుభవం అక్కూడ (పారంభించి, నీవు అలో చించుకోలేవు, ఇంక వి(శాంతీ ఆంతమూ అవసరం లేకుండా నిలుస్తాము గొవ్ప తీవతలో...... యీ పపంచ రూవమే మారిపోతుంది ఆ ఆవేళంలో, -జఒక్కా రెండు శరీరాలు కాదు, ఈ సృష్టే నృష్టితో మేళవిస్తుంది. సొందర్యానికీ కలయికకీ నంబంధం లేదు, ఆద కొమబలం, నృష్టిళ క్రి? చేతుల్లోకి తీసుకుని, ఆదిమ్మి తాగి కళ్ళు ఆవేళంతో రక్త విజృంభణతో మనను పొరలు కప్పి-..-ఆ నిమిషాన సొందర్యంతో (వన్నక్తి ఏముంది? సొందర్యొన్నే ఆదో విద్య కాదోయ్‌. ఎదగాలి ఆ జ్ఞానంలోకి ! అంతేకాదు. ఈ శరీరాల కలయికతో ర క్షనంబింధంకో నా శక్తి? నా జొనం, నా న్పస్టత నీలోకి రావాలి. వుత్త కామవాంఛ తీర్చుకోవడమనుకోత? ల పీ అలింగనంలోకి అపురూప దేహ లావణ్యాన్నే కాదు, గొవ్ప సంస్కారాన్ని, విశాల విజ్ఞానాన్ని * ఆధ్యాత్మిక శక్తిని తీసుకుంటున్నాపు. నీ ఆత్మ వికనించక నే పోతే, యౌ నృష్టిలీలే అర్థవిహీనం వ్యర్థం.” అతళ్లీ మరలా అక్కున చేర్చింద ఆ జ్ఞాన _వచాయిని. పురూరవుడు కళ్ళు తెరిదాడు. ఇప్పుడు ఊర్వశి ఎవరో? ఎందుకు వచ్చిందో? అర్థమయింది. ధన్యత చెందాడు. తన అనంద పారవళ్యాన్ని, ఆరాధనానుభవాన్ని ణా లై “నాకు నువ్వెవరో నీకు నేనెట్లా చెప్పను? అన్నీ అనుభఏించి ఇంకే

క్ష10

ఇంకేం లేదని అలసటతో కవ్ళ మూసుకున్న నన్ను లేప్కి అకొళపథానికి ఎ త్రి; కొత్త విశాలత్వానికి కాంతి విచ్చావు.

అనాదిగా నేను కంటున్న వెరి కలలకి అర్థమిచ్చి, యీ జీవితంలోనే నాకు దిన్య ద్వారాలు కెరిచి కొత్త ఆశతో, ఉత్సాహంతో, అందంతో నాకు పునర్జన్మ నిచ్చావు.

జీవితానుభవం అనంతం, నిరంతర సుందర (పమాణం, ఎప్పుడూ చీవర అనేదీ లేని ఆనందానుభవం అవి,కళ్ళు విప్పావు.

నాకోనం సీ ఉన్నత ధామాలు విడిచి వొచ్చి, నీతో స్వర్గ రొజోస్యాన్నే కిందికి తెచ్చి, నాలోనించి భూమిక్సీ అఆకాళావికీ నేనెక్కాడానికై సీ లావణ్య ఇంథదధనుస్సును కట్టాపు. నువ్వుకోక నా కీశ్వరు డెవరు ?

ళ్‌ క! న!

కాలం గడిచింద.

ఊర్వశి తోడి ఆనుభివంతో దినాలు, సంవత్సరాలు తెలియలేదు.

(క్రమంగా ఈ ఆనంద పెన్నిధి చేజారిపోతుం దే మోనన్న భయం, రాచక్షార్యాలన్ను, పరివారాన్ని, ఆంతఃపుర కాంతల్నీ పూర్తిగా నిర్శత్యం చేస్తున్నా ననే అసంతృప్తి ఆతణ్జి ఆవరిస్తున్నా యి.

ఎన్నిసార్లు మంతులు, పురోహితులు రాయవారులు రాజకుమారులు, బంధువులు రాజధర్మాన్ని ఆ న్రొచి వచ్చారు. అందర్నీ నిరాకరించాడు ఆ మహః రనికుడు.

కొని ఢంకా (మోగింది, ఆపాయం కలిగితేనే గాని మోగదది.

రాజ్యానికి తన అవసరం ఎంతో వుంది.

“లోకంలో ఆపాయమూూ ఆవసరమూ ఎప్పుడూ పున్నాయి వాటిని నిర్ణ త్యం చెయ్యడమే వాటి నివారణోపాయం” ఆంటుంది ఊర్వశి,

“ధాజుగా నా ధర్మం నిర్వ ర్తించవద్ధా?” అంటాడు పృరూరవుడు,

111 ఆ ధర్మాలు--సీకు యుద్దాలూ, రాచరికాలూ ముఖ్యమైన దినాలలో కట్టుకున్న బంధాలు. ఈనాడు నువ్వు దీశ్షాపరుడివి. సీధర్మాం వేరు. / శృంగారం, (పేమా చా తీ(వమై కాలాన్నే కప్పినప్పుడు అవే వుత్త స్రీ లోలత్వం మీ మనసులో, సీ మనసులో నువ్వు ని కాలాన్ని వృధా చేస్తున్నాననీ, నీ ధర్మాలు సెక వేర్చటం లేదనీ ఉత్త నిర్వీర్యుడి వె, అసమర్థుడివై కాలాన్ని స్వార్ధంగ్యా అధమంగా గడుపుతున్నానన్మీ అంతరాంతరాల్లో నీవైవి నీకు సీచభావం వుండనే వుంది. సుఖం కానీ, కష్టంకానీ ఏస్థితివల్ల మానవుడికి కొన్నత్యానిక్‌ తోవ కలగదో అది వృధా. అందులో స్త్రీ శృంగారం వల్ల ఏమీ అధికంగా విజ్ఞానం శెచ్చుకోలేనివారు వుత్త దౌర్భాగ్యులు. ఈ లోకపు వెలుగులోకి ఆజన్మ కేకాదుం ఆ లోకపు వెలగులోకి;, జన్మకి కూడా స్త్రీయే ద్వారం- అద్భుతమ్హూ అకితమూ ఐన విషయాల్ని చూసోకూడా -సాధారణళ్టైం కింద సమర్థించుకు నే అల్బిస్టితి యా లోక దురదృష్టం. అట్లానే కాకపోతే సూర్యోదయమనే పరమాద్భుతాన్ని (వతినిత్యమూ చూస్తో నిర్జీవంగా బతుకుతో వుండగలరా ఇంకో లోకంలో నే ఐతేనా ఆ మహాకాంతి విజ్బృంభణా సౌందర్యంతో అటా విలిచి తవ్మయులై -గొవ్వ జేవళ క్తితో3. ఉర్పాహంలో,ఆరాభవలో నుషుప్తులై పోరా! అంటుంది ఊర్వశి "ఇన్ని చెప్తున్నా పురూరవుడు దియటకు వెళ్లేందుకు సిద్ధమయాడు, ఆతని స్వేచ్చను ఆడ్డగించనన్నది ఊర్వశి. “వస్త్రాలకోనం వెదుక సాగాడు ౪ క్ర వస్త్రధారణతో ఓ. పూర్త యిందను కుంటాను మానవుడి పతనం సత్యలోకం నుంచి, శరీర మానసికారోగ్యం నించి, మానవుడి కపటానికీ, బొనిసత్వానికీ చిన్హం వస్త్రం” అన్నద ఊర్వశి, బయటికి వెళ్ళి వచ్చాడు. ఊర్వశి అందం చూడలేక రెన్సలారుస్తున్నాడు- యుద్ధానికి సన్నద్దమౌళున్నాడు వెళ్ళడం తన ధర్మామంటాడు, ఊర్వశి అంటుండి---ధర్మం అంశే ఆర్థం తెలుసునా? మన నిగూఢ మెనవాంఛు మన స్వభావాధికొరాన్ని మించిన ధర్మం బైట ఎక్కడాలేదు, విలునలేరు మానవులు.

క్షక్షడ

బైట (వ్రపంచం.. నీల్రో ఎంతవని చేస్తోందో-మార్పుమీద. (పేమ బంధాల, నీపాత యుద్ధాల, వేటల సభల, గొరవాల ఆక ర్ష ఇలు ఎంత రహస్యంగా తీవంగా సీలో పని చేస్తున్నాయో!

అవే ధర్ముచర్మాన్ని ధరించి పిన్ను భయపెట్టి బలవంతం చేస్తాయి.

ఆంలేకొదు, ఆ నగారా నువ్వే వాయించాప్పం

ఆవును నువ్వే, బై టికి వెళ్ళవలసిన అవసరం నీలో జనించ్చి వాళ్ళ జేత మోగించింది!

ఛి వ చ 0

ప్పరూర పవుడి వెంట రాజభాసికి వచ్చింది.

రాజధానిలో, తన హర్మ్యాల్లో తన సొంతంలాగు కఎపించ సాగింద్ర. తాన (ప్రపంచమంతా. వెతికి ఎక్కడెక్కడి. ఆప్పరూప లావణ్య విగహాల్నీ "చెరబట్టి తెచ్చుకున్నా నసీ, ఆ భృంగారం నుంచి ఏమి (ప్రయోజనం పొందలేదనీ ఊర్వశి అపూర్వ జ్ఞానవంతురాలన్కీ తనకు జ్ఞానమిన్వమని ఆరుగుకాడు పురూరవుడు, లోంచి గ్‌ విశాలం ఎక్కణ్ణించి. నొస్తాయింశ్ళుంగారంలోంచ్చి (వేమ

రాజధానికి వచ్చాకి చాల గర్వమూ సిబ్బరమూ వచ్చాయి నీకు, అనేక వేల ప్రీతో రమించడం నీ మనసుకి గొవ్న శృంగారం. సీక్షు వీవేమిచ్చుకో గలిగావు? నువ్వేమైనావు? ఏం మారావు? స్త్రీని (క్రిడాసాధనంగా ఉపయోగించుకున్న నువ్వు! ఎంత తృణీకారం! దేహ పొఖ్యం! డేహూసౌఖ్యం ఆంపే ఆర్జం ఇలీన మనుషులకి! రావోయ్‌! నేను లేనినాడు ఏడుస్తావు”

౩! న! 0 ఠం

పురూరవుణ్ణి చూడడానికి మృణాళిని వచ్చింది. అమె ఎన్నటికీ అందవి రాజప్కతి. తన జీవితమంతా గొప్పగా ,పేమిస్తానవి వాగ్దానం చేసి హృదయ బంధనం. చేళాడు రాజ ఆమె రాజును చూడకుండా. ఒక్కరోజు కూడా ఉండలేదు, ఆమెను అస్పుడప్పుడు చూచేందుక అనుజ్ఞ ఆడిగాడు,

జాలిగా చూచింది ఊర్వశి

ఊర్వశి ఆనంత (ేమలో ఇమడలేక పోతున్నాడు రాజా.

శేషం

ఒకరోజు అననే అన్నాడు...

“నీ అధికారం నాకు బాధ. నువ్వు జ్ఞానవంతురాలివే కావచ్చు. కాని నాకన్న ఉన్నతంగా వుండడం సహించను. వేనేమిచ్చీ ఏమిచూపీ సీ ముందు గొప్పకొలేని విరాళ నాలో,

పురుషుడి కింద, చ(కవర్ని కింద నా ఆధిక్యతని దృఢపరచాలని ఉంటుంది. అంతేకాదు, నువ్వు సిస్సహాయనైై శ కన్నీళ్ళతో కోపాలతో, ఆల్ప్బత్వాలతో నా మీద ఆసుకోవాలవిపిస్తుంది. సే లావణ్యాన్ని, నీ కేజస్సువి నాదిగా నా _పజలముందు చూప్పకోవాలని...

ఆదిగోరక, యుద్ధాలు ఉత్పవాలు, సభలు, కొలువులు న్యాయ విచా రణలు ఇవన్నీ చేస్తోవుంశేనేగాని నాకు జీవిస్తున్నట్టు వుండదు.”

మానవ బలహీనతన్ని పురుషాహంకారాన్ని బయట పెట్టాడు.

కాని ఊర్వళ సర్హై న నమాధాన మే చెబుతుంది__

కన్నీళ్ళతో అదలత్వంతో విన్ను రంజింప చెయ్యడం నాకు చాత కొదనుకోకు. స్త్రీలో ఉండే వానిలేవి నటనలు, గౌరవం చెడని చనువులుు వగలు, (వణయ కోపాలు._ఇవన్నీ నాకు తెలీకకాదు. ఇన్నేళ్లూ వాటిననుభ వించి, అంతకన్న గౌరవమైన, ఉజ్వలమైన (పేమకి ఆర్హుడివై నందునే నా స్నేహార్హ్మత కలిగింది నీకు.

నిన్ను లాలించడావికి కాదు, నిన్ను కాల్చి, కరిగించి, శుభపరిచి, చేనక్వాన్నియ్యడానికి శపించారు ఎవరో నన్ను”

తర్వాత మృణాళిని చనిపోయిందనే వార్త విన్సి కన్నీరుమున్నీరయాడు. నృుజణాళని మృత్యువుకి ఊర్వశి రాక కారణమసీ ఆమెపై ద్వేషం, తన కామ పరత్వ౦ కొరణమని తనపై తనకే. అసహ్యం చెందసాగాడు. హృదయ దొర్పల్యం చోటు చేసుకుంది, మృణా?ినీ జ్ఞాపకాలు వెంటాడ సాగాయి.

ఊర్వశి లాలించింద్కి వేదాంతం చెప్పింది. ఓదార్భింది. కానీ మాన పుడు మానవుడే అయాడు,

15]

శస

ఆఖరి సారిగా చెప్పింది ఊర్వశి.

(పేమక్‌ పిన్ను; నీ ఐక్వర్యాన్ని అర్పించడం కాదు, సీస్వేచ్చవిః పే వైబ 'స్వేచ్చని కాదు, సీ ఆత్మ స్వేచ్చని సీ కోపాల్ని ధర్మాల్ని, ఇహ్టాల్ని కర్తవ్యాన్ని ఆర్పించు. విర్విచారంగా నా చేతుల్లోకి రా. కాలం వృధాచెయ్యకు.

జీవితం ఏమైపోన్సీ ఇష్టాలేరానీ, సమస్తమూ _కూలిపోనీ, (పేమ జీవితం. విధివళ్కి కాల (ప్రవాహం కన్న బలంగా తీసుకుపోతుంది. తన ఆరాధికుల్ని.

“.. వీమీద నాకు అనంత కాలపు అది నించి (పేమ. ఎందుకో, ఎట్లానో నాకు తెలీదు. నువ్వూ నేనూ అనే గీకం తప్ప ఇంకేం వినపడదు, ఈ సృష్టి లీలా తరంగాల మీద, మసిద్దరి (యేమ నాట్యమే కనిపిస్తుంది నాకు”

పురూరవువని రాచకార్య విముఖుణ్జీ చేసిన ఊర్వశిని చంపాలని కుట పన్నారు. రాతి కొందరు. వచ్చారు. పురూరవుడు తన కత్తిని తీసుకుని వాళ్ళ మిద కలియపడ్డాడు.

“ఊర్వశి వెళ్ళవద్దని. వారించింది, అజ్టాపించింది. వెళ్ళక మానలేదు. శీత్తితో చంపి వచ్చాడు.

ఊర్వశి దేహమంతా మిరుమిట్లు గొలిపే కొండి యింద. ఆమె కళ్ళలో గొప్ప జ్ఞానంతో కూడిన దయాదృష్టి.

“నా శాపం గడుపు తీరింది. నాకన్న నా ఆజ్ఞ కన్న నీ పతాపం ఆధిక మెందిగె

లు

మెల్లిగా భూమికి దూరమై పోయింద్ర,

“క. సృష్టి, ఈశ్వరుడు. ఎంత వాస్తవమో. నాంపేమా. అంత వాస్తవం, జీవితం ఒక్కక్షణం, మన (పేమానసుబంధం అనంతం, నా విరహం పొందిన కొద్దీ (క్రమంగా, నేను ఇంకా గొప్ప శృంగారంతో, క్ఞానంతో, నీ హృదయంలో వ్యాపిస్తాను. దీగులు పడకు,” అని వెళ్ళిప్రోయింది.

జీవితం చీక మైంది. రాజ్యాన్ని ప్ముతుడికి వవ్పచెప్పి ఊర్వశీ

గె ద్ర

విరహం లో వేగిపోయాడు రాజు, ఇం్యదుజ్ణి మెప్పించి ఊర్వశిని పొందాలని గొప్ప యజ్డాలు చేని దేవతల్ని తృస్తుల్ని చేళాడు.

చివరికి &కరా(తి &ఊర్వశి వెలుగు రూపంలో వచ్చింది

“డ్తిశర్వుశి ఆ లోకంలో పురూరవుని కోసం ఇంతకాలం విరికిస్తున్నా నన్నదిం '

మానవుడు ఎంత సంకుచితంగా ఆలోచిస్తాడో.,.ఎంత అల్పుడో ...

పురూరవుడు అడిగాడు =... మరి- నీవు దేవవేశ్యవే, యజ్ఞపరులకు, పుణ్యాత్ములక్కు యిం(ద్రలోక వాసులకు నీ రతి సుఖం లభిస్తుందంటారు. నువ్వునీ వృళ్తివల్ల, విదికి లోబడి (పతి ఆలింగనానీకి సిద్ధంకావలసిందే కద! నిజం కాదా! మరి నా కోసం నిరీక్షించడమేమిటి 1

ఊర్వశి నవ్వింది, “పిచ్చివాడా |! ఊర్వశి.అంపే ఏమిటి ? మీ లోకం మల్లే ఆలోచించకు, ఊర్వశి అంకే ఒక్ర అనుభవం, శరీరం కొదు,

పురూరవుడు తన పుణ్యఫలంగా ఊర్వశీ అనుభవానికి 'అర్హుడౌతున్నా డన్నమాౌటి.

వాపం ఎంత తపన పడుతున్నావు ? ఎట్లా ఆర్థం చెయ్యను సక ... ఊర్వశి నీ ప్రేయసీ అయిందన్న వరం, ఇతరులకు కూడ ఆ అనుభవం వున్నదనే బాధలో ఎంత న్యూనతని పొందింది నీ మనసులో |

వెన్నెల ఆందరి హక్కు కొవడంవ ల్ల వెన్నెలలోని ఆహ్లాదం తగ్గిందా సీకు1”

ఊర్వశి పొందుకై ఎంత ఆరాటపడిన్సా ఈ విధంగా ఆలోచించే వానికి ఆ (గేమ దేవత ఎలా అభ్యమౌొతుంద్ర.

ఆందుకే వియోగ విరహాగ్నిలో వేగిపోవాలి (బతికినంతకాలం ఆ మౌానపుడు.

ఈర్వుశి అడుగుతుంది, “ఫం కొగలిగావు అన్ని సంవళ్ళరాలు నాతో

రేశ6 అనుభపీంచిః నేనెంత బతిమాలి టోధించాన? కీిమైన, శేదివైన, అగ్నితుల్య మైన విషాదంతోంచి తప్ప నేద్చుకోలేడు మానవుడు. ఆందువ ర్లనే మీలో అంత వియోగం, ఆకాంత్సి బాధ” తనతో కలసి సుథించిన ఊర్వశినే తలుచుకుంటూ శేష జీవితం గేజపహమనీ చజ్‌న్న్‌ పెళ్ళహోయింది ఊవరశి. న వూ. ఊర్వఃి ముక్తకాంత ఎందుకు కాకూడదు ? చలం రమణాచలం చేరింది 1950 లో ఈ నాటకం (వ్రానింది 1947 లో. చలంలో వేదాంత ధోరణి, తాత్త్విక చింతన ఈ నాటకం వాసే నమయావి'కే బలవడిందని ఊహించవచ్చు. ఈ నాటకం ఐహీకం నుండి ఆముష్మికొనికి వంతెన, మానవ. ,లోకాన్ను౦డి స్వర్గలోకానికి నిచ్చెన, ఊర్వ శి పేమ దేవత కొదు ముక్తికాంత, కొమిగానిది మోక్షకొమి కొడుగదా మానవుడు. పురూరవుడు “నమ స్తమూ అనుభవించి కూడా, తనకు ఆరంగావి ఆశాంతివల్ట, జీవితంమీది (వళ్నలతో, ఆందరాని దానికై ఆన్వేషణంలో " కాలం గడిపే రసికావతంసుడై న రాజు. ముక్తికాంత పరిష్వంగానికి అన్నిఆర్హతలున్న మానవుడు పురూరవుడు. ముక్తి సంపాదనకు మొదటి సోపానం ఆహంకార నిర్మూలనం, రెండవది భవ బంధ విమోచనం. ఈ రెండిటినీ అతి చాకచక్యంగా నెర వేరుస్తుంది ఊర్వశి, “నేన్స సీ చరణారవింద మకరంద మధుపాన నుత్తుణ్ణిం అని దాసోపూ మని పొదాల.పె పదేంతవరకూ వదలదు, బిట్టలత్తో హారాలతో అసహంకౌరాన్ని కూడా అక్కడ వదభి రమ్మంటుంది,

క్ష

మొదట తాని నర్వభూవలయ ఛతారివతి నంటాడు,

ఊర్వశి తాను సర్వభూవలయ ఛ శ్రాధిపతి మాణీక్య విరాజిత మకుట భూషిత పాదారవిందను ఆంటుంది.

నమనస్క_రించమంటుంది.

“నా పాదాలు స్పృశించే అధికారం నీకు కలగాలశే, సీ అధికోరాన్ని చాలా దూరంగా వొదులు నా ముందు” అంటుంది.

అ్ట్రీ ముందు మోకరించడం నేద్నుకోని నువ్వు ఏం తెలునుకున్నావు 1 ఏం జీవించావు!” అని అడుగుతుంది,

అడుగడుగునా అడ్డుతగిలి గర్వం హరించి ప్రోయేట్లు చేస్తుంది.

పురూరవుడు అంటాడు “సర్వ శాస్త్రాల కే ధర్మాలకే నిర్ణయ విధాతమ నేను” =

*పేమించగల యోగ్యశే నీకు వుంటే ఇవేమీ గొప్పగా మాట్లాడవు, నా (పేమని గుర్తెరగలేని నీ ఆహంభానం, నన్ను సంశయించిన నీ జ్ఞానం ' నిన్ను ఎడమ కాలితో తన్ని పోలేక, హాన్యమాడుకున్నాను ! సీ మీది నా (పేమ వ్ల” అని అంటుంది,

ఆతవి ఆల్ప్బతం అతనికి తెలియచేసి పాద్మాకాంతుల్డి చేసుకుంటుంది.

*4బ్యం్టక్ట నేనే సీక్షు నీ జీవితం నీకొలం నీ సీతి సీ ఆత్మ ఇంక నేనే, నేనే నీ రక్షణ చెవాన్ని. నా చేశులకి నిన్ను నీవు అస్పగించుకుంటివా పైనే కాదు. సీ లోపల్నించి మనస్ఫూర్తిగా నాకు వశ్యుడివై సొవా నిస్సంకోచంగా, నీ శెన్నటికీ ఏ ఆపకారం జరగదు,

నా అనుగహం అఆవాజ్యం, నొ వయుడు నా ముందేగాని ఏ దేవతల ముందూ శిరన్చును వొంచడానికి వీళ్లేదు.

సీ సుకృతం సీ కిచ్చింది నన్ను. సుకృాళమం'పే కార్యాలు కాదు, ఎంతకీ ధర్మకార్యాలూ, భుజదర్పం౦ _ వీటి సంగకేగావి, నా వంటి లావణ్యం నీకు వొచ్చి తీరవలసిన నీలోని కృంగార రౌన్నత్యం నీకు కనబడదు.”

*నా అసలు విజమైన శేజస్సుని నువ్వు దూడగలిగిలేనా ?

మాల (= “ర్య ళరీరాల కలయికతో, రక్తసంబింధంత్తో నా శక్తిన్నా జ్థానం,

శగర్ర నా స్పష్టత సీల్రోకి 'లావాలి. వుత్త కామవాంచ తీద్పకోవడమనుకోకు,. నీ శోలింగనంలోకి అపురూప దేహ లావజ్యాన్నే కాదు; గొప్ప సంస్కారాన్ని! అధ్యాత్మిక శక్తిని తీసుకుంటున్నా వు. సీ అత్మ వికసించకపోత్కే యీ సృష్టి లీలే ఆర్థవిహీనం, వ్యర్థం,

మకశి యిద్ర ముక్తికొండా పరిష్వంగం కొక మచేమిటి ?

అ ఆనుభవం అ్యవమేయ అనందాన్నిచ్చేద కొబక్షు పురూరవుడు మైమరచిన చీ త్తంత్పో ఆరాధనా భానంతో,

“నా కోసం ఉన్నత భామాలు విడిచి వొచ్చి, సీతో న్వర్షరహాస్య్వాన్నే కిందికి తెచ్చి నాలోవించి భూమిక్కీ అకాళావికీ నేనెక్కుడావివై నీ లావణ్య ఇం దధనుస్నును కట్టావు, నువ్వు కొక నాకీళ్వరు డెవరు " అంటాడు.

అవును ఊర్వుశే ఈశ్వరుడు. నారాయణుని పాదాల నుండి వచ్చిన గంగ ముక్తిదాయిని అయినవ్చుగు ఊరు సంభూత ఆయిన ఊర్వశి ముక్తి దాయిని కొదా ? ఊర్వశి చెప్పిన వేదాంతం $=

ఊర్వశీ పురూరవ సంయోగం ఆత్మ పరమాత్మల సంయోగం,

(పళ్ళతి పురుషుల సంయోగం,

ము క్రికాంతా మానవ సంయోగం.

ముక్తి ఎలా పాధ్యమవుతుంద ౩

సాధన చతుష్టయాన్ని అనుష్టించాలీ,

శంకరాచార్యుడు “త త్త్వబోధ'లో ఇలా ఇప్పాడు __

విశ్యా విత్య వస్తు విషేకః

ఇహాముత్రార్థ భల థోగ విరాగః

ఇ₹నమొద షట్క సంపత్తీః

ముమషట్వం చేతి _

ఊర్వశి చెప్పంది __ నేను దాలా నత్యం్క సీ దాన్ని, సీ జీవితం ఓక్కక్షజం, ఊర్వశికో ఆనుభవం అనంతం. “బహ్మ సత్యం జగన్మిథ్య" ఆవి చమ్మరం అవసరం, బైహ్మయే ఊర్వశి అనుకుంచ్తి అమ్మె సత్యం, ఇ

119

ప్పరూరవుని రాజ్యాధికార అంతఃపురం స్త్రీలు, (వతాపం, యుద్దాలు, రాజసాలు, పరివారం _. ఇదంతా ఆతవి బాహ్య జగత్తు, దీనిని మిధ్యగా తొలచాలి, ఆంద్లుకే అడుగడుగునా ఆజ్ఞలు విధించింది ఊర్వశి. జాను అనంత (పేమనవని పరిపరి ఇప్పింది.

ఇక రెండవది _ ఇహలోక పరలోక భోగముల యంద్భు_ కర్ణ ఫలముల యందు నైరాశ్యం కలిగి ఉండడం (ఇహాము(తార్హ ఫలభోగ విరాగః) చ్‌

“అన్యధా శరణం నాస్తి త్వమేవ శరణం నుమ అన గలగాల్తి, మనోవాక్కాయ కర్మలా ఆలాంటి ఆభ్నిపాయాన్ని ఆలవరచుకోవాలి. ఊర్వశి తాను రక్షణ దైవాన్నన్మీ ఇతర వ్యాసంగాల నన్నిటినీ వదలి, తననే ఉపాసించ మనీ చెప్పింది. కానీ పురూరవుడికి ఇహలోక విషయాలపై మమకారం చావలేదు, వైరాగ్యం ఫాంప్రించలేదు. ఆందుకనే చేజిక్కిన గైవం చేజాతిపోయింది.

శమము దమమ్ము ఉపరతి, తితిక్న్మి (శద్ద, సమాధానము _ వీటినే శమాది షట్కం సంపత్తి అంటారు. శమమం'పే మనోనిగహము, శమదమములు లోపించి ఊర్వశి వంటి అప్పరూన లావణ్యవతి, న్వర్షసౌఖ్యాలు కూర్చే పెన్ని ధానాన్ని ఒడిలో పెట్టుకొని ఆల్బమైన ఇహలోక విషయాలలో వెంపరలాడి ఆనందధామౌన్ని ఆవలకు నెట్టాడు.

తాను ఉద్ధరించేందుకు వచ్చిన దైవాన్నని చెప్తున్నా, ముముతుత్వావ్ని మాని ఐహికమైన అధ్రికారాలు, భయాలు) శోకాలకు బావిన అయాడు పురూరవుడు,

ఇక జగత్తు మిథ్య అని ఊర్వశి ఎలా చెస్పిందో చూద్దాం ..- “ోకలక్రీ జీవితానికి ఖేదమేమ్‌టి ? మేలుకున్నావు గనుక ఆ కలలోని అనుభవాన్ని కల అంటున్నావు. వాస్తవం కొదని దీగులు పడుతున్నావు. కొని అట్లానే కలలోనే ఆంతమైనావనుకో, ఆ కల వా_స్పనం కాదని, సీకు తెలీదు కద ! వెయ్యేళ్ళ మృణా+నితో జీవించిన్నా ఆది ఒకప్పటికి వుత్త క్షొవకం కలా అయి తీరుతుంది కదా!

మరణం తర్వాత ఎక్కడో మేలుకుంపే ఇద కల అనుకోవా మం ? కల తరవాత మేలుకున్నప్పుడు నిద్ర ముందు జీవితాన్ని ఎక్కడ వొడిలావో, మేలుకొని ఆ కొనని అందుకో గలుగుతున్నావు గనుక. జీవితం నిజమయింది, నిదలో జరిగింది కల, అబద్ధం అయింది, ఎందుకూ? కల జరగిన తరవాతి కొనన్ని

గ్లే0 ఆందుకోలేవు గనక. మళ్ళీ యీ జీవితం కొన అందకుండా ఎక్కడో మేలుకు! రోజున్మ యీ జీవితం కల కాదా? జీవితమంకే [పతి అడగుగుకీ కదలిక. కదలిక అంటే త్యాగం త్‌ పొడుగునా వొదలడం. అందులో టేమ జీవితమంకే చాలా వేగమైన కదలి క్షఅక్షణావికీ త్మినమైన పరిత్యాగం. వెనక్కి చూడడం చాలా మూర్ధం, ముందు అనంతరొల దీవ్యానుభవా, 'పెట్టుకువి. ఏ విషాదం అనందం శలగనీ, అనంతక్రాల పరంపరలో ఒక, ముహూర్తం అనుకంటూ వుండగా గడచీపోతాము.” ఇదీ ఊర్దిశి వేదాంతం. అసిత్యమైన ఐశ్వర్యం అధికారం ఆహంకారాలమ వమ్ముళువి విశ మైన, సత్యమైన ఊర్వశినే సంళయింవాడు. అల్బత్జా సంతో పసేచంగా ఆలోచిందాగ అందుక నే శాశ్వతంగా దూరమయాడు ఆ అలౌకిక అనుభవానికి. మానస్పలందరూ ఆంతే. ఊర్వశి పరిష్టంగం వంటి విశ్వాత్మ రంభంలో అ ప్రమేయానందాన్ని చవి చూచిన వారే. మానుషత్వపు మబ్బు గమ్మి, న్వర్గావికి దూరమై ఆ విశ్వ పేమికుని విరహంలో అనాదిగా అల టిస్తున్నారు, విముక్తి ఎప్పుడో, ఆ అనం, అఆమందానందంలో లీనమయే (సమాప్తం) మాలు పంగా 1 యాన స్రన్ల్య సట్బి) "జ 1 గం ర -. 4 12

న స ॥ గ మ సర్వశ్రు శ్రీరాం వేంకట భుజంగరాయళర్మ త యమ్‌. కీ1శే! ఇంద్రగంటి హనుమచ్చావ్రి, ల మట కీ1శే॥ *గాతమీ కోకిల" . |" య. షు షు | 'వేమల సత్యనారాయణకాస్తి, జగ పట, జబ పచ్చిపులుసు వెంక పేశ్వర్లు "సేవా కార్యాలు ఏ 25 సం4రాలు కౌవలి మిత్రమండలి అధ్యక్ష పదవి వాసవీ (గ్రంథాలయ నిర్వహణ, వర్థమాన సమాజం నెల్లూరు సభ్యత్వం హిందీ విద్యాలయ నిర్వహణ, ము(ద్రిత (గ్రంథాలు ; 1 తిన్నడు 2, శారద మంజీరాలు (మైసూర్‌ విశ్వవిద్యాలయంలో గిగతీ.కు పోజు "బక్ట్స్‌గా నిర్ణయించారు) 3, వెంగమాంబ చరిత్ర 4. మానవతా దీపం (ఉర్జూ కథలు 5 కాంతి శిఖరాలు (ఉర్దూ కథలు 6, సాహిత్యంలో సత్యభామ + 7. గురజాడం-గురుజొడలు క్కి గురజాడ రచనల పరిచయం త్త శరతల్చ్బం 10% వంశీమోహనం అముగద్రితాలు ఏ 1. సేరిగాడి దర్బారు 2, పేమగీత 3. నాటికలు 4 గురజాడ గ 5, రాజీవ్‌గాంధీ జీవిత చరి(త్ర మొ॥ - ఫ్‌ "| 1981లో రాష్ట్రప్రభుత్వం ఆదర్శ ఉపాధ్యాయ అవార్డునిచ్చి సత్కరించింది,

• “కవన విజయం” సాహిత్య రూసకంలో 20 పర్యాయాలు పాల్గొన్నారు, షు (ప్రస్తుతం విడవలూరు ప్రభుత్వ కళాశాలలో ఆం(ర్రోపన్యాసకులుగా పనిచేస్తున్నారు