Telugu sutha puranamu - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

న. మ. నాడా టీ నన నాలా. వ (| | = లా స్తసాూ టె. గ్‌ ల ల! 1... సడ శ ఖా శక ఘు. ఇ. 1 గ్‌ న? 1! స. ౪) , మ సీ స . న ల్‌ శి క్‌ న | వన మ ః 1 (1 . మ న గ్‌ శ న | వు. 96 - (సం. త్‌, లి, ఏళ 2240, 0406 ఏల, ఏథి ఇర... కవనం ర గ గ డవ క! వలం వం ఏం శం. కలవి! కరీ రెం చళ గ రిం / వ. న పో '/ న్‌ (హా వు న! రం వీ. క్‌, బలి, కీ, గ్‌ ఆక్‌! లి గ “నో ౭ శ గాల న త్మ న! పు 4:4! | య వల్‌ (1 [1 (మ. న ప నన 1/7 డనీ. క పన నన మ య్‌! స | / (ఓ భం ట్ర చ్‌ /| న (టకు షా ద్‌! గో ప. ,॥ (౫) చే ఈం శ్‌ లే టల) లి, గ్‌గ్‌ ననన భక కిల, గ న వగ నమక శరా గ పస, న సై | [లక (/! ట్‌. వ?! సే వా ల స కా? యే న్న న్‌ న్‌ య్‌ గగవకేగ గ శీ న. గ వలం యి సు! స తా 1 త్‌ వ సం, క్‌ కాగ పై శ రహా శం ట్‌ రిం 00 ఏవం నల? ర నగ స న్‌ కం వవధ, ర టా వ 1 గ ళు గో గగ గిం అరి 00029 0509. 090300 090 ల న నో, ల్ల ష్‌ గ 1. స ము డ్‌ భజన క ౮ మ సున ప బీ కీ! ! శ్వ ్ర్‌ ఖే సట రంగ) గ! [స వ న న నగ రం "1 _ మై 1] టం? ర మ! న్‌ షభ? గై వు న నం వ గ్‌. (సట స! నము నే ప్త గో గ నీ ట్‌ ల ర. నా + సట లీల, ద వం లి, 9,2 ను గ్‌ ం క , (. ఉస్‌ 7 య న ఉం నన లి ఇిల 09! ఇవి ఏ ఇ ఏచి, 0 ఇ అ, జి, వం వధ ల , లేళ్ళ. కళ | “అ ఏ ఇ, వంక య ” ఖీ షై ' సము ఫలి 0న న స పు వ న. క ౪ , 'ఉ' న రర 09 శ గ్ల ను ఇ . [. (సం | ళీ | వ. చ్జి పళ క. | యన | గ. నన క కలర్‌, ఏ4 రజ 040, సత్వాత్యజగ నం. | 2 కృతికర్వ ' మను [| ॥ రె) న లప న - ల జో శ హాల ల భం! న. జా ల్‌ చ్‌ దర / 5 . గా జలు గన | ల్‌ | వ | స స్య /. ్గ్‌ సంపా ॥ చై మ /| ॥ న. ళా /(ట్‌ లుగు వి ” " న న... న. స్‌ టి - రష వన ననేన్య ం. త్త చ చే రఆ ః నానా స్‌ ను కలా న ద్యాలయ నలి బా య్‌ మం! లభ | ల న. ాదరొ ॥ అణా బ్‌ లా టీ

యే ఒడ సూతపురాణము కృతికర్త : 'కవిరాజు' (తిపుర నేని రామస్వామి చౌదరి శతావధాని, బారిష్టరు (వచురణ: ఆలుగు విశ్వవిద్యాలయం హైదరాబాదు-.500 004.

5౮74 ౧౮౧గసిడిగి/౮ 8౪ “జ? సా2ట' 0206202001 గెడ029792811 0%04411 య కంం10164 ఉగడం? 91666 ఆ౧|౪౭?5|%/ ౧40116310౧ 56౧169 10. 94 50 ౦004111299 01 త్తం. సత౪?8)౪ 7₹7060[2060౧1 గి౭౧౧౩౩ సార 0౮రేష్చి/ 10ల౧౮2110%, గగ26?85. (గ గరా ఈ టం ల (వా, 6, 1990 గ్ర లా 60౧16 1000 ఈ వెం6 9. 39-50 ల5, న్‌ు చ స ౧0 న జ ఇ న న చ్లా 1 [| ప్‌ 50! 60౧163; ఖ్‌ " యర లృంతల్ధ న. 001108010౧ ౨1౪156100౧, ౪ ల లో ల" ౫61684 01769910, శ పాం డ్‌ సా న 8138002720, 54108026, స్య కర్తం 42 0ష64-500 00%. న1104664 ౩4 మ ౯౩106008 04 1౧641౧8 ౧01169, 64౧04049. కసరే 28026,

ఖభూవింక (టంత. ఆచార్య ని, నారాయణ గెడ్డి రత ఉవాధ్థములు అః తెలుగు విశ ప్రవిడద్యాలయం తెలుగు భాషా సాహిత్య కళాసంస్కృృతుల సర ఇతోముఖ నిలస నానిక్సీ వికసనానికి ఆంధవ్రదేళ్‌ రాష్ట్రి కాసనసభ చేసిన చట్టం [వకారం 1885 డిసెంబరు వ్లీవ తేదిన రూపుడాల్చిన విశిష్ట విద్యానంస్థ తెలుగు. విశ్వవిద్యాలయం. బోధన, వరిశోధన, 1పచురణలతోహిటు విస్తరణ సేవ, రాష్ట్రే ్వేతరార్యధులకూ, విదేశాం్యధులకూ సహాయ సహక్రా రాల కల్చ్బన వంటి బహుముఖీన కార్య మాలనుకూడూ విశ్వవిద్యాలయం నిర్వహిస్తోంది. పూర్వంవున్న సాహిత్య, సంగీత నృత్య, నాటక్క లలిత కళా అకాడమీలు, తెలుగు థాషా సమితి, అంతర్జాతీయ తెలగు కేం్యదం విలీనం కావడంతో విశ చవిద్యాలయం వివిధ పీఠాల, కేంద్రాల, విభాగాల సమాహారంగా వ్యవహరిస్తోంది. తెలుగుజాతి వై భవోన్నతులకు అద్దంప్టై (గ్రంథాల [్రచురణ విశ్వవిద్యాలయంలో విలీనమైన ఆంధప్రదేశ్‌ సాహిత్య ఆకాడమి అవి (కాంత కృష్‌ద్వారా దేశ సాహీత్యరంగంలో విశిష్షస్థానం సంతరించు కుంది. 1957 ఆగను వ తేదీన ఆంధధృవ్రదేక్‌లో ఏర్చాటైన ఈ అక్రా డమి దేశం మొత్తం మీద (వ్యపథమ రాష్ట్రస్థాయి. అకాడమి కావడం విశిష్టం" ఈ అకాడమ్‌ [ప్రామాణికమైన నిఘంటువులు, పదకోళ్షాల్భ, కొన్యాలు, (వబంధాలు, వ్యాసాలు, విమర్శలు, కల్పనా సాహిత్యం, వరి శోధనాత్మక బంథాలు, జీవితచరితలు, అనవాదాలు మెడలై నవి నేకం [పచురించింది.

1౪ సంగీత, నృత్య, నాటక, అలితకళా అకాడమీలు తమ ఆశయాలకూ, లవ్యాలకూ ఆనుగుణమైన ౨థాలను 1[పకటించామి, అంతర్జాతీయ. తెలుగు సంస్థ ఇతర ప్రాంతాలలో నివసిస్తన్న తెలుగు తై ళ్‌ జ వారికి "పెకు% (గ్రంథాలను అందించింది. తెలుగు భాషాసమితి విజ్ఞాన సర్వస్వ సంపుటాలను (ప్రచురించింది. తెలుగు ఏశ్వవిద్యాలయం ఈ [ప్రచురణ సత్పం[పదాయాన్ని కౌనసాగిసూ, ఇంతవరకు ౪కి [గంథాలు వెలువరించింది. వస్తుత (గంథం *సూతపురాణము' కవిరాజు త్రీ (తిపురనేని రామస్వామెచాదరగారి సముద్యగ కృతి. ఒక్కవర్ణవ్యపస్థమైనే కాకుండా సంఘంలోని అవాంఛసీయ వ్యవస్థలన్నిటిపైనా విష్టవళశంఖం పూరించి కావ్యాలు వెలయించా రాయన. వీటిలో మకుటాయమాన౦ం ఈ 'సూత పురాణము. ఈ (గంథాస్న పునర్ము దించేందుకు కవిరాజు (తిపురనేని రామస్వామిచాదరి ఫౌండేషన్‌ వారూ, కవిరాజు పెతులు,ర క్రసంబంధీకులు ్రీ త్రిపురనేని రామగోపాల్‌, థ్రీ (తిపురనేని సాయిచంద్‌, థ్రీ త్రిపురనేని రామస్వామిగార్జూ సమ్మతి తెలియజేశారు. వీరికి మా [పత్యేక కృతజ్ఞతలు. యా కో ఉతమ (గంథాలను అందించాలనే తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సంకల్పానికి ఈ (గంథం ఓక నిదర్శనం. ఇది తెలుగు పాఠకుల అభిమానాన్ని చూరగొంటుందని విశ్వసిస్తున్నాను. ఆచార్య నే, నారాయణరెడ్డి హైదరాబాదు ఉపాధ్యతులు ఐ4-2. 1990 తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం

ఒప

సూతపురాణవుం

విషయ సనూచిక

కృతికర్త తొలిపలుకులు పట

[(పథమళ్వాసము తొలిపలుకులు ౧ యుగములు శి కృతయుగము మె (తేతాయగము నే ద్వావరయుగము ౮ కలియుగము ౯ వర్తమానము ౧ం కలియుగ మేడి? "౧౨ సూతవురాణ రచనావశ్యకిత యేమి? ౧౭

ద్వితీయాశ్వాసము తొలిపలుకులు

[[వాయంబడలేదు]

తృతీయాశ్వాసము తాలివలుకులు =౨ం (దాహ్మణులు శ్వేతాంగులు ౨9౨ వైవ్యలు పీతాంగులు 3 (దావిడులు కాలాంగులు ౨౪ ఆర్యమంతాంగము ౨౭ రణనీతి అం రాముండు ల! పితృవాక్య పరిపాలకు.డేనా? 99 ఏకవత్నీ (వతుండేనా 2 ౨౯

ళో వుట రావణు.డు దళ గీ వుండేనా? ౩౧ రావణుడు 97 దశ (గివుండు 8౨ దశాస్యుండు 77 రక్షస్సులు = రాక్షనులు 07 కోయలు రాష్షసులేనా? గూ రావణుడు క చతుర్ధాశ్వాసము తొలిపలుకులు! ౪అం యాదవ లెవరు? అతి థ్రీకృష్ణని రాజనీతి ౪2 వివమస్థితి అలా భ్రీకృష్ణుని రాయబారము అజా యాదవ్యప్రశయము 3౨ థ్రీకృష్ణుని వంళవృక్షము ౫౪ (ముపద కృపాచార్య వంళవృక్షమా వం! కర్టండు సూతుండేనా? ” ౫౬ ఖీష్మ6డు జరా రాధ షణ ధృష్టద్యుమ్ను6డు 20 సూతపురాజోత్కర్ష ఒం న్‌నరు ఒం (తిఫలము షం

౪ సూతపురాణము (పథమాశ్వాసము ప్పి ఇషానిష్షదేవతాసుత్త శే ఉవ[క్రమణీక క్ష కేజి కవి విచారము (స్వప్నాదివృత్తాంతము) కేశ కవి వయాణము [7 వ్యాసశౌనక సంవాదము తరి కవీరుదాసుని పూర్వజన్మవృత్తాంతము చ్‌ చద్వితీయాశ్వానము జోతలు శ్రి కథ్మాపారంభము శక్‌ సూతమహర్షి స్వర్గలోక [ప్రయాణము 47 గంగావతరణము ' "7వి (తివి సందర్శనము 8 ప్రి నందనోద్యానము లగ నారద సూతర్షి సంనాదము క01 వేల్చుల వలస 105 (దావిడయోధుల మంతనము శ్రే ్షే బ్నూదులు, హ్మద్రశబ్ధవ్యుత్ప త్రి 115 అఆసురులవలస 185 (దౌవదీ ధృష్టద్యుమ్నుల జన్మవృత్తాంతము 186

౪75 తృతీయాశ్వానము పుట మొత్తుకోళ్సు కేఢీథీ కథాప్రార ౦భము:. 145 యథార్థ (వస్ణోద చరిత్రము 147 యథార్థరామాయణము. 1744 లంకాపుర వర్ణనము 175 ముగింప్ప 288 చతుర్థాశ్వాసము

మొత్తుకోళ్టు విశ] నాగోడు లి4లి కథాపారంభము వ్లీశశ హంస డిచికుల మృతి లి? ఏక లవ్యునివృత్తాంతము ౨88 ధర్మజురాజసూయము లిం పౌం్యడకవాసుదేవ వథఢ ల౨0 శ్రీకృష్ణుని రాయబారము శిల కురుక్షేత్ర యుద్ధము రిం ఊరుభంగము లి63ి యాదవ (వ్రశయము 978 ముగింవృ 996

కృతిక ర తెలిపలుకులు తాాణాతై ప్రథమాశ్వాసము చతొ థిపలుకులు

అతి ప్రాదీనకాలముందొట్టి యిండనుక భారతవెర్షంబుని ననన్య సామాన్య 1వతిఖ్శావఖావంబున నర్వ వపంచమును గబళింపం జూలు (పజ్ఞావషువు లున్నను, విద్య [పాక్సుతజనదుర్ద భమగుటండేసపి, వారచలోకం బజ్ఞా నగాఢాంధకార బంధురముణా నుండె వతక్కారణంబున నక్షరాస్యులకు మిక్కుటమగు గౌరవము చేకూరియుండెను.. వారు చెప్పినదే మాట, వారు పొడినదే పాట యయ్యెను._ నాల్గుమాటలు నేర్చిన జొల్పుండ్తై నను జనసామాన్యముచేం. బూజ నీయుండుగా = నెంచంబడుచుండెను.. సంస్కృతము కవిభాష యగుటచేతను, (బజలకు దురవగాహ మగుటచేతను, దద్భాషయం దేమి చెప-ంజడినను నయ్యది యకివవెతత౯ గాంచేను, చిలుకలవతే నాల్గుస వస ృతక్లోక ములు పఠింపళ జూలిన వాండత్యధికమాననీయుం డయె,ను. ఈ విధముగ విద్వల్లోకమునుండి కాల (శ్రమంబున నాచార్యపరంపవ ఇయలువెడలిను. తొలుదొల్త నీ యాబార్యవము _వ్య్థ కిగతమై, తుదకుల దచ్చిష్యపరంపరావళ మై యుండెను, వదవడి కొండోక కాలంబునకు(గులాధీనమయినడి అబార్యత్వము వ్యా క్తిగళమైనప్పుడు, విశేష వళ్దాధుకంధరులు గురుపీఠము నలంకరించిరి కుః[కిమా*తి మై శయవ్పుడు (పాజ్ఞు లాచార్య పీఠమునకు దూరగులే ర. దూరగుల ఎట యేకాక , మీందుమిక్కిల, ఛానురాను ఐహిష్కృతులయిరి. ఆగార్యత్వ మొకరు-లమున జీ్ది చినవ్వుడు విద్యావ్యాసంగము శేర్దించుట స్నభావసిద్ధమేక దా, ఏకన్మూ లమున గురుసాన్నిధ్య ముననున్న పండితమృన్యులకన్న 6 దదితరులే యశిశయ శేముషిధురీణు లగుట సంభవించుచుండెను. నేండు చూడరాదా? పుష్పగిరిశంకరపీఠము నధివసించిన వ శమానళంకరస్వామి ఆడిళంక రునితో నువమింపయడుటకు నరుండా? శకి సౌమర్థ్యములు సన్నగిల్లినకొల ఎది, నుకుపీక ఐబునకు 6 బండిత (వ్రకాండులదేన సిర్హ్యాసూయలు వర్థిల్ఞంజొచ్చెను. ఇతరుల విదాాప్రకర్ష తాత్కొా లికాచొారవరం

వరకు. గన్నుగుట్ట గుండెడిగు లేర్చడినడి. పదఎపడి కామకోధలోభ మోహ మదమాత్సర్శ్మగ స్తమైనది. ఆచార్యత్వమునకు రాచబాటలు తృన్న మగుటచే దొంగదారు లుత్పన్నమైనవి. విద్యాపక్షపాతము నశించినది. ధ రృపక్షవాతము శిథిలమైనది, సత్యనిరతి కృశించినది “యథా గురు _స్తఠాశిష్య'"'యనునట్టు (వజాసామాన్యమునందు ధర్శయ్యతి యేవ్చడినది చి త్తిళుద్ధి లుప్త మైనది. చిత్త సంస్కారములేని శష్కాచారమె మోక్షసాధన మను గాథలు తలయె త్తిసాంగి నవి ఈ యభ్మివాయమె కమ కముగ నలుడిక్కులు నలముకొనుటంజేసి, నేటి భారతి" ర్షంబున దాంభికులకు, ఉాల్గులకు మానమర్శాద లేర్చడినవి. దాంభికులు ధర్ధాధికారు అగుటచే ధర్షము వ్యత్యస్త మైనది. ధర్తాధ _రృవివక్ష జ్ఞానముగల్లియ మోమోటగలవా రగుటచే ధర్తాధికారులుకూడ _ నిటునటు “ఉయ్యాలో జంపాలో"” యమచున్నారు ధర్హాభిమానము, కులాభిమావనము, అత్మాభిమానముగా మాజినది. ఇవన్నియు నుళ్చృష్టస్థానమునుండి వతితమైన జాతియొక్త బహిన్లక్షణములు వ ర్రమానభారత లోకంబు చబ్బ్చీచావని యవస్థలో నున్నది. అవతారవునుమలును గారణజన్తులు నన (దగిన మహాత్తుల యుద్చోధచే బజీవలక్షణములు కొన్నియస్సుటముగా, గన్బించుచున్నవి సూ త్మపాయముగా నున్న పైవాక్యములను సోదాహరణముగా సందర్భానుసారంబుగా నిట విపులీక రించుచున్నాము. యుగములు

కాలచ్మక:బు' కుం గృత (లేకా ద్వాపర కఠలియుగంబు లకు నాలు గాకు లుండుననియు6, బగటేని వెన్నంటి రా,తియెట్లు వచ్చుచుండునో యట్లుమర్యాద దప్పకుండ ననంగా( నృతము ముగిసినవెంటనే _తేతము(, (దేశి ముగిసినం ద్వాపరము. ద్వావరము ముగిసిన. గలియుగము వచ్చునని పురాణములు చెప్పుచున్నవి. ఈ పరివ్వర్తనము. కేవలము నైైజవిరుద్ధముగాం గన్నటు చున్నది. కాలమునకు స్వభొపసిద్ధముగా మంచిచెడుగులు కల వనుట వైశండికులాడు మాటి. మంచిచెడుగులను గల్పించునది లోకము. “లోవ మేనాండు. కాసువీసమయిన వీసరపోకుండ, మర్యాద మీరకుండ,, నీతి ఒద్ధమై ధర్షవవిపాతమున సంచరించునో, నాండు కృతయుగ మవతరించును. నాలవపాలు ధర్శపీడ తటస్థించినయెడిలం దేత యృేతెంచును. ఆరపాలు ధర్హము

లి

శేర్ద మమునచో ద్వావరము పొడచూవుకు. మూడుపాష్ణు ధర్మనాశనము కల్లినం గలియుశము తలచూపు” నని ఫపౌరాశజీకుల వావము. ఈ యనంతకాలమున యుగవరివర్తనము వుంాణో క్రని మమబద్ధముగాక (ప్రవ ర్రిల్లు విషయము మన మెజుంగుదచుము. | పజాబాహంక్యముయొక్క ధర్మ,పవర్తనముచే యుగములు కల్లుచుండు ననుట నిర్వివాద సు. లేనిచోం (బపంచమునం దెల్లెడ నొక్ట కాలమునం చొక్కయుగమె (ప్రవ రిల్లవలయును.ఇది యనుభవవిరుద్డ్ద మగుటయేకాక్కసనాతన మతసిదాంతమునకే ,పతికూలము. ఏకకాలీమునందలి వివిధ దేశచర్మితిలలబరి శీలించి, పఠథించినయెడల మా వాక్యములు సుబోధములు కాకమానవు, చీనాదేశ యా,8కుండమిన “అవుకుత్చాంగ్‌'” మిగుల వురాతన కాల మున హపిందూదేశముయొక్య యా మయా ప్రాంతముల సంచరి ంచుచ్యు6 చల్చాలపు హిందువులనుగూర్స్చి వ్రాసిన (వాతలను జదివినచో శరీరము పృ్పలకరించక మానునాపిమ్మట నా కాలమునాంటి యిన్యదేశముల మీండికి దృష్టి సారింపుండు, ఇంగ్లాండు సిజముగా మృగదశనుండి వెలువడుచున్న డి. వర్వత కందరమందిర ములు, కోటరకుటిరములు. చర్మాంబరములు, అవక్వమాంసగసనము, నిరం తరదేశభమణము కల్లి మృగదళాలీలావిలోలమె యున్నది. ఆకాలమునాంటి “* ఆమెరికా, ఆఫ్రికా” దేళములను ఐకకించినచో నంతకన్నను లొచ్చై హీన మానవసంవాసితమై యున్నవి. పురాణములుచెవ్వు మాటలు నిజమాలే యగు నెడల నన్నిదేశములయందునుు. నొక్షకాలమున నొక్రవిధము% నాగరికతయే యినంగా నొక్షవిధమగు దర్హావలంబనమే లోచనగోచరము కావలసియుండును, భిన్న దేశములయం దొక్షకాలముననే భిన్ననీతి | వవరర్షిల్లు చుండవచ్చు నందురా? అది మా వాదమునే స్థిరవయి చుక. వుంాణము లో క్‌ భారతదేశమునుగూర్చియే వక్థాణించెసందురా? ఇట్టిది కానరాదు. న్హేచ్చచేళము అనుగూర్చికూడ నీతులు, ధర్ధములు టోధింవయుడినవి. కావున క ఎతయుశము నుండి [కమ,కమముగా జల్పంగా కలియుగము వచ్చుననుట వి సంభపాత ముగ ౯వోంపదు. పొళఠకమహాశయా।ః కొన్నియంళములను ముందు చర్చింతుకు _.సావధానముగా నాలింవుస్సు. బంగరుముద నెగుర వేసికొనుచు-నటవీమార్గంబు వ( బోపుచున్నను జోంభీకి కల్గింపనట్టియు, దానపూర్వుకముగా, మతవివక్షతలేక బండారము ననున్న |

[దవిణమునంతయు వెచ్చించి పండితృపవరుల( దనియించి యళఃకాయుండైన హర్షవర్ధనునిచేం ఐరిపాలింపంబడి నట్టియు, పూజ్య రాజుము, అన్నదమ్ముల పాళ్ళు తెగక, రాజ్యాకాంకచే నొఃరి కుత్తుక లొకరు తెగనజికికొని చచ్చిన పాండవరాజ్యమునకన్నను. భగవద్ధ్యానమా( జేసికొనుచుల. గాలకషేవము6జేయు నిరవవంాధుని వంకంబెట్టి-చంపిన శామరాజ్యముకన్నను నుత్క_ష్టముకాదాః చేంజిక్కిన నిరుపమాన సొంవర_ఖవయు, బలవదరాతు లయిన తురుష్కుల రాణివాన నీయ నన, మదాతి?ికోవతంసమును మాతృభావమున నాజవ్మ విరోధియగు మొగలాయి చ కవ ర్రిసన్నిధి కంపిన ఛ్మృతపతిశివాణి, [తిభువన సాామాజ్యమదంబున విజ్ణుండయ్యు! గవటాకారంబున, విషయవాంఛాపరత్వం బున, మునివత్నినిమోపగించి సంభోగించిన యిందునికన్నను, భర్తయగు శంఖచూడుని జంపి తద్వేషపంబుక మహావత్మివతయిుగు తులసీసతిని వంచింది రళిక్రీడలందేలిన కంకరునికన్నను, వీవాహిత యగు స్త్రీని బలాత్కారంబుగ రాజ్యగర్యంబునందెచ్చి మశ్మథ్యక్రీడలకుం జొచ్చిన తిశంకునికన్నను నుత్త ముకు కాండా??వాటీకాల మేయుగ మణగను?ఇందాదుఐ కాల మేయుగ మగును యోజించిన బోధపడకుండునా? ఉపరు[ కవువాణగాథ్‌లు పొరాణికవాద మును నిరూూలితము చేయుచున్నవి. కావున మహనీయుల నిష్మళంక పవిత్యవవర్తన చేం దెలుపంబకిన సామాన్యజనముయొక్క_ ధర్హాదర్మ[పవర్తనముపై యుగము లాధారవడియుండును అనంగాం గృత [తేతా ద్వాపర కలియుళంబు లొకదానిని "వెళచ్నంటి యొకటి రావలయు ను మర్యాద లేదు. తారుమారుగా రావచ్చును. హిందూ దేశమున నెన్నిసారులో యిట్టి యగ పరివర్తనము తటస్థించినది, ఆత్మ లాభము నపేక్షించి వేలకొలంది గోవులను వధించి యజ్ఞ మను మిషచే వ్మివసం తర్పణము! గావించిన రంకిదేవునికాలము కృతయు?మా? కలియా? విచారించిన టోధవడును, (వ్రజావనార్థము సన్య స్తరాజ్యుండై, త్య క్తకళత వ్యుతకుండై, జీవితకాలము నంతయు. గుడ్‌చిన చోట బండక, వండినచోటం గుడువక వెచ్చించి కాలగోచరు(డయిక టోధిసత్తుని కాల మేయుగమునం దుండవలయున.? సర్వస్వమును సనాతన ధర్యారాధనకయి సమర్పించి, దొనం దనివి6

జెందక, సిర్యోహముతో, పీఠభయముతో, నాత్మసమర్పణము౯ గావించిన [కాద్ధానందిసన్యాసి జీవితము, ఈ ర్థ్యాలోలురడయి పరులను జెడ(దిట్టి, శ ప్తుం డయిన వసిష్టునిజీవితము న కన్నను, నుత్రవమముకాదా? ఉద్విగ్నముకాని చి త్త

ణి

ముతో౯ బొక3మహాకయా! వపిశీలింపుము, సంస్కృత గంథములన్సు వెనుక ముందు బిరుదులను తగిలించుకాన్నయట్టి వారెస్వరో (వాసి పెట్టిరని చెప్పి యా గంథములయందు వాకొగంబడిన దంతయు ధ౫ మని [భమ పమాదమునకు లోనుగాకుము కృతయుగము

ఏత సీమాంసకు వలయు పరికరములన్నియు. బు౨ాణగాథలకుండ్తి (గహింవలుడినను, పతి స్రృతేతి హాసములనుండి యేకొల(దిగనో యిచట (గ్రహించంణడుచున్నవి. కావున పొఠకులు సావధానముగ నాకర్ణింపం (బార్థి౨పం బడుచున్నారు. యుగ ములను గూర్చియు యుగధ_ర్థములను గూర్భియు వివుల ముగా నిచట చర్చించి యేకాల మేయుగ మగునో చూపింతుము,

కృతయుగ ముందు సార్వభౌములులేరు బహుబాహుబలగర్వవీలీఢు. డయిన వీరు(డెవ్వండో రాజ్యసముపార్జనము 1జేసి రంతులు వై చుచుండును, క్యైతయా(త్రలనుగూర్చె చితగు పునివంటి, వాండెవ్వ(డో (వాయ సమర్ధండు జాతిమతవివకతలు లేవు. గాంధరంవివాహములు మెండు, తప్పిన, రాక్షస వివాహములు తటచు. వివాహబంధ మామరణ ముండునది కాదు. వధూవరుల యిష్టానిష్టములపై నాధారపడియుండెను.. జాత్యంతర 'వీవాహములు ' జరుప చుండెను. వావివరుసలు కూడ. నున్నట్లు కన్సష్టదు తొాత మనుమరాలిని నుద్వాహమగు నాచారము శిష్టాచాకముగ6 బర %ణింవంబడుచుండెను.. ఓఘరథువ తం [డ్రియయిన సువర్శనుండు ,ఆతృజాన్‌ కూతురయిన “ఓఘవతిని'' దగినవరుండు దొరకమిడేం బెండ్రియాడెను.. ! ఏకగర్భజాతులు. పెండ్డి చేసికౌనుఓదోషము కాదు ఇం [దియసంతృ ప్రి6 గాఏవించుకౌెచుట దక] వివాహసంబఏఎధ మెట్టిదో యెజుంగని స్త్రీవురుషు లుండిరి... విట్రీవిటుల వనవిహారములు, నెత్రమ్లులపై సయ్యాటలు మిక్కుటము, దీర్షముగ్‌ విబిశించిన నాటి వివాొహముఎ నేంటి పొళ్ళాత్యదేశమందలి వివాహము లట్టు బొడవట్టుచున్నవి స్త్రీలకు సంసార

1 భారతము. ఆకూతీరుచి పజాపతి సంతానమయిన యజ్దుండు, దక్షిణ యను వారు మిధున మయిరి. న్‌!

సంబంధములుకూడ నామమాతముగ నున్నవి. “ఇల్లాలు, మగనాలు "అను మాటల యర్థము నా;టి సతీమణులకు బోధపడుట దు_స్టరము. శుల్కములు లేవు. గంధర్వులు. కిన్నరులు, కింపురుషులు మొదలగువా రందలు దేవయోను లంట. అనగా ఆంగ్తకవి శేఖరు(డ గు బెర్నార్దుషా'* కవికల్పితు. డయిన అతీత మానవుడు సూపర్‌ మేన్‌. తత్చారణంబున వావ చరిితలను జర్బించి భారతధర్థ నిర్ణయము6 జేయుట సమంజసము కాదేమో? కాని నాంటి హింద్వార్యు౬కు వారె పర్షనమే. వారి కీలవృ త్తమువలె యాడర్శప్రాయముగా నుండెను. అందుచేతనే నేడు మనము కేవలము జారత్వముగా నెంచుచున్న గాంధర్రువివాహము గంధర్వులచే నవలఎబింవ(ఐడియుఎడుటచేతనే వవి తతం గాంచినది. * కులముం బట్టి విద్యాని షేధములేదు. మానవుని (వకృతినింబట్టి తన్ని షేధము కలుచుండెడిది. జనులు సత్యశీలురు. అబద్ధ మాడంట యెజు౨గ రేమో ! ధ రృసంస్థా పనార్థమై గురువులతోడి పోరాటము వాహాఓము విధవ లనుటయే యెజుంగము. అతిబాల్య వివాహములకునుపప త్రియే లేదు 2కుటుంబ జంవాలమున్నష్టు లూహింవంజాలము. 'స్వెరవిహారము మెండు. జారత్పముచే సంతానము కల్గినను తాళిగట్టిన వగ డేవపడుట కానము. దేవగురువైన బృహస్పతీభార్య. తార, వరవురుషు,డును, భర్త ఛ్మాతుండునెన చం్మదునితో(గ వగూడి గర్భిణిమై పందాయతిలో గజం్మదుని వలన గర్భిజియైతినని యొప్పుకొచి బిడ్డను గని యాబిడ్డను జందునికేయొసంగి , మరల. దాళిగట్టిన మగండగు బృవాస్పతింజేరి కావురము. జేసెను. ఇందుచే సంఘబహిష్కృత కాలేదు భర్త యు దేరతా గురుపదంబుకుండి చ్యుతు,శుకాలేదు. ఇ(క బృహస్పతియో మతిలేక మమతచే నన్న భారయుః బూర్జగర్భిణియునగు “మమత ''సమ్మతిలేక పెబడి గర్భస్థశి కవు వలదనుచున్నను బలిమిమై రమించెను- ఇందుచే మమత దోషదూషితకాలేదు బృవహసృతి దివస్పతిమన్న నకుం వ్యాతుండు కాకపోలదు, ౩ సర్వుసొధానణముగ (బాహశులకు కృ్యతియులు లోంటడి యున్నను నవ్వుడప్పుడు (మాహణుల పై దిరుగుజాటుకూడ, గలదు. ఈ కాలమున 1 సత్యకామ జాబాలి చరితము. 2 సంధ్యాదేవి జననమ్ము “శ క్ష్యతియులు భార్గవకుల నిర్దూలనము గి-వించుట. జౌర్వుని ఇన్న చరిి తము జూడ(దగును, (భారతము, కు

మఅవంద్‌గని విషయ మొంకున్న డి 1 నస్త్రీలవిషయ మై యెట్టి కపటవ_ర్వన ముం జూపి, యెట్టి యతాశ్రచారిము. జేసినను దోషముగా 6 దలంవంబడలేదుం [(లేతాయుగము (వజలకు స్టిరవాసము లేర్పడెను. స్వైరవిహారము తగ్గెను. తపోనియతిచే దేహయస్షిని గృశింపంజేయుట వృద్ధి యయ్యెను. ఐహికథలా పేక్షచేం. దవస్సు చేయటకు. దోడుగా నాముష్మిక చింతచే మరణాంతము తవస్సునందు లీనమై యుండుట తఓస్థించుచుండెను. ఆ శమవద్ధతి విరివిగా నవలంబింవ(ఐడు చుండెను. సంసొారబఐంధంబులు వృద్ధికాః జొచ్చెను. స్రీలు సర్వస్వతం్యతు రాండ్రు కారను నూహ యుతృన్నము కా మొదలిడెను. జననీజనకులు వధువును నామె యభ్మిపాయ మడ గకుండ వరు3 కిచ్చుట పొనంగుచుండెను.. 2అధిష్టాన పురాధినేత యగు యయాతి తనకుమారితను, దారుణ్యలావణ్యను కలదారిని మాధవి యను కన;ను గాలవుండను (వాహంణు. డొక్కుండు గుజ్జములకై యాచీంవ, నా బాహ్హణుండు కోరిన గుజ్జములు తనవద్ద లేమింజేస్తి యితరుల కడం గుదువంబెట్టి గుజ్జములన దెచ్చి కొనుట క్రై నవ ర్చించెను. గాలవుం డామెను గైకొని, (కమ్మకమముగ మూవురరాజులకు నిచ్చి, యొక్కొక్క- ప్యుతుండు కలుగు వజకునుంచి, వలయు హయకత్నములంగొని, కడకు సువతీరత్నము( గూడంగ్రైకొని తన గురువగు విశ్వామి తుశకు నళ్వములతోంవాటు మాధవినిగూడ గురుదక్షిణగా నొసంగెను. దీన మాధవి కన్యాత్వము దూషితము కాలేదు. కైవల్యము న పేక్షించి యడవులంబట్టి యున్న బుషులు లౌకిక వ్యాపారరతుులె రాజసమ్ముఖమునకు ముఖములం (విప్ప నారంభించిరి. గాంధర్వ రాక్షస వివాహములకు స్తాయంవరము తోడ్పడినది. గోమాంస భతణము కాని మాంన భక్షణము గాని సామాన్యముగనె యున్నది. అనూచాకుండై నను, గోమాంస భచకుండుగ నుండుట వివకీతము కావమె*, 3 తిధక్సుని కాలములో బెడ్డ కయివు వచ్చినది విశ్నామ్మిత బుషీందుండు కుటుంబమును బోషింయకొనం నిందుడు మోసగించుట, | కళుస్థలను యతడు మోపగించుట యెజు(గ(దగును. ఏ మాధవియంచె ఇవ్వాకునక్రు, వసుమనస్సు జనించెను దివోదానునకు | పవర్జనుండు [పభవించెను జొళశీవరినకు శిబిపుద్టైను.. (భాగనతము) శ్రి (బ్రహపురాణము. తి

జాలక కుమారుని నొక్కని నూరుగోవులకు వికయించి యుచరపోషణము౯ గావించుకొన సమకట్టి పీధులవె-టం. దిరుగుచుండ, గాం (దిధన్వునిజేష్టవు తుం డయిన ,తిశంకున్నపతి విశ్వామితుని కుటుంబమును బోషింపంబూనికొని తిను ఐండారము సమకూర్చుంజాలకి , వసిష్టుని గోవును నాహారార్థము దొంగిలించు కొనివచ్చి. యాంకటబాధ కోర్వుక తానే యాగోవునుజంప్‌, నంజుడు భుజించెను. ఇల్లాండు వెలయుచుఐడిరి ఒకరిభార్యు నొకిరుదెచ్చి యుంచుకొనుట ధ రృపీడగా నెంచంబడుచుండెక, [తయ్యారణ్యుని వృుతుండయిన తిశంకుండు వివాహిత నొక్క ర్తుకను బలాక్యారముగా( గొనివచ్చినందులకు దండి కుపి తుండై వానిని రాజర్మభష్టునిగాంటేసి చండాలరూవంబున వదర్తిల్దుమని శపించెను. కులద్వేషము మోసులె|త్తెకు. * భూర్ప్చుణఖా వ్యుతుండైన జంబుకుమారుని మాయోపాయముపన్ని [బాహ్మణులు అచ్ముబునిచేం జంపించిరి. * ఈ విధముగనే తపోనియతినున్న శంబూకుని రామునిచే దయమాలి జంపించిరి. ద్వానరయుగము _ చ్వొపరమృన నూతనధ ర్షపీడలు వెలువడినవి రాజ్యతృష్ణ వివరీతముగ 6 బెంపొందినది. శంతనుఃడు జ్యేష్ట్రభాతయయిన దేవాపిని రాజ్మభష్టునిగావించి, యడవులకంపి తాను రాజయ్యును వీని సంతతియైన కురుపొండవులు కూర్చుండ నొల్చక్‌ పొళ్తుకుదురక తాము కొట్టుకౌని చచ్చుటయేగాక భారతఖఐత ము నంతయు ర క్తష్టావితము నుజేసి. భారత దేక మున దర్శిదడేవతను దాండవి:ప6 జేసిరి. ధరణి రాజ్య మితరులకు( జేరునేమో యను చింతా ల్యముచే. గళ్ళతములను బరుల వద్దకంపి సంతానమును బడయుఓకు వెశుదీయరైరి. ౩ “బహుపతిత్వము చరమ దచశయం దుండెను గోమాంసభవషణము మాశంబడెను."గో మేధము, నర మేధములు లుప్తము అయ్యెను. 'ఆశ్వుమేధము మాృాతము ననలుసాంగుచుండేను. అశ్వమాంస భవణము నె:డు జర్మినులయం దున్నది. సుూూపానము వెనుకకు మరలినట్లు కన్పడదు. బలరాముండు సురాపాన్నపియుండు. వీనికి సభాపూజ్యత కల్గుచునే యుండెను యాదవ,పళయమునకు సురాపానమే మూలకారణము. విచముఖంబు పాండురాజుల జన్తము; ఆఅకళ్షకుని జన్మము, ఆంగరాజు జననము. -భారతము-_ ౮

ననే ద్య (వవర్ర్యివలయునను వాదము బయల్వెడలెను. *హాద్రుండైన య్శుగ శ్రావసుయడ తనకుంబత్యుర్థానముం జేయలేదని బలరాముడు (తాగినమైకములో నాగకీతోం (బాణములు గొనియెను. _వజల ల్ప్బ్పాయుష్యులు గారు; దుర్చలులుగా. గూడలేరు.. రామాయణ యుద్ధకాలముననున్న ద్వివిదుని బలరాముండు సంహ రింప6 గల్లెను. జాంబవంతుని గ్ఫృష్ణుం డొడెచి వుచ్చెను. పరజరాముని గురుకుల పికామహుండయిన భీష్ము€ డోడించెను” గాంధర్యము, రాక్షసము, స్వయంవర మునకు6 దోడు వధూవరుల జననీజనకులే 'పెండ్రిరాయవారములు సాలింవ€ జొచ్చిరి.2 అచ్చటచ్చట వధూవరు లేర్పణచుకొన్న నిబంధనలపై వివాహ

ములు సాంగుచుండెను.3

కలియుగము విద్య, ద్విజుల ముల్లె యనుమాట [పచావములోనికి వచ్చెను. తాము చదువవచ్చు ననుటకన్న నితరులు చదువంగూడదకను వితండవాదము హెచ్చి సది. న్రీల స్వాతం త్యము నిర్మూలింపల బడినది. బుద్ధదేవుని మహిమాతిశయ ముచే యజ్ఞయాగాదులు నశించినవి. బలులు మటునూయ మైనవి. నరమేధ ములకు, బత్యామ్నూయముగ6గాశీపూజ జయలుదేరినది. గోమేధము. ఆశ్వ మేధము పూర్వకథలై పోయినవి. అన్నివిధ వివావములు కాల్మక్రమమున నించి పల్కసంభావితమైన నామమ్మాత వివాహములు రేకెళ్తినవి, ఫెండ్రి విషయమ్సునందు వధూవరులకు లవలేశ మయిన స్వాతర్మత్యము లేకపోయినది. వరూవరుల మాతాపితలకు సర్వ్యస్వామ్యము చేంజిక్కినది... *'బ్రాహ్మాణోమమ దేవతా" యనుసూ క్రి సర్వవిధముల సార్ధక మయినది. యంధతగానిి చేతంబడిన తోలుబొమ్మవలె (వాహ్మణాధీనమునంబడి రాజులు రాజ్యతం[తము నిర్వ ర్రించిరి. ఆ,శమపద్ధతి నశించినది. కాని వర్ణధర్మములు విచ్చంవిడి పెచ్చురేంగినవి. ఐహుపతిత్వము మిక్కిలి గర్ష్యమైన స్థితికి వచ్చినది. ఐహువత్నీ త్వముకూడ( గొంచె మించుమించుగా నా దళశనే యనుభవించినది, కపోతమిధునధర్మమే భాగవతము లాలా ఓ, శశిరేభావివాహము్ము ఉ త్తరావివాహమ్ము $. జరత్కారుని వివాహము, ఉలూచీ చితాంగదో వివావాము, =భారతము ౯

యుచితమని (పజల మనంబున కెక్కినది- సురాపానము. నీచముగనే చూడం బడినది. భిన్నమతము లుత్ప్పన్నమయిు కొంతకాల మొకరికుత్తు క లొకిరు త్తరిం చుకొనుట నిత్యకర్మ మయినది. పూర్వుముంబరె భారతఖండమున కేతెంచిన విదేశీయులు కొందజు సనాతన ధర్మావలంబకులై యుందె వసించిరి మళశముల 'పేరిటం [గూరకర్మంబులు విశంకట (వ్రచారము€గాంచినవి. కుమారి భట్టు నిరంతర బౌద్దహననమును సనాతన ధర్మముగా భావించెను. శంక రుండు కిపటోపాయములచే బహుళ సంఖా్యాకులయిన జైనులను బీచ( మడంచెను. రామా నుజుండు వైష్ణవేతరులను బెక్కుర నుక్కడంచెను.

వావివరుసలు మిగుల కట్టుదిట్ట్రములకు లో(బచను. ఈ విషయమును శిషాచారము నత్మికమించినవారలు కడుంగడు 'హేయముగా( జూడ(ుడు చుండిరి. [పజాసామాన్యము తమ ధర్మమునుగాని స్వత్వమున గాని యెజుగ€ జూల కోచసనీయదళంబడి పొరలాడ(€దొడంగెను. “విస్సన్న చెప్పినదే వేద'*? మయి (బాహ్మణ వాక్యములే మణిమం్యతొషధము లయినవి. ఈ దుస్థితి నూత కోలం జేసికాని విప్రులు [పజఅయొక్కు- సూవక్మదేహమునే నశింవ(జేసిరి, దీనితై యవలంవీంప(బడిన మార్శములు పండితజనగ ర్హ్యములు- పౌరాణికులు ధర్మమును సామాన్య ధర్మములనియు, విశేషధర్మ ము అనియు విభజించి లోక [వకారకులై రి. విశేషధర్మములు (బాహ్మజబేతరలోకమును బీల్చి, పిప్పి/జేయు టకు నొడ్డిన యురులు, కాల్మకమమున నీ యురులే యొడ్డిశవారి కుత్తుకలను నులిమివేయు కొలుము బ్రయినవి. ఈ యవియే యార్యశాతి పతనహేతుపై నవి. ఆర్యధ రము తురకమసీ వయినది. కర్మిమింగిన వెల(గపం డెియినది. మధు రోగి శష్కకశేబర మయినది. మతాంతరులచే (గసితమయివది. హిందువు నిలువుగుడ్డున బాహ్య సపంచమును వీషింప౦దొడ(గెను; నిక్థీవపతిమ యయ్యెను. శుష్క వేదాంతము కరణము(బొందెను.

వర్తమానము

విద్య సొమాన్య మయినది. కులానుకూల ధ _రృనిర్ణయముపై ,బాహ్హణేతర లోకము దాడి వెడలినది. ధ రృసం్యగామ మగుటచే విియలజ్మీ కరుణాపాంగ వీక్షణములు (వాహ్హణేతరలోకము పయి(బసరించుచున్న వి. నిదావస దొర

ఖ ౧౦

లాడుచున్న బాహ్హనేవరు? తుష్థి* డ్రై నడుము కట్టికొని రణరంగమున రురుకుచున్నాండు. అణవదేశంబున, * [దావిడసంఘములు” తెలుగుదేశంబున *=హ్హణేతర సంఘంబులు"'" మహారాష్ట్ర దేశంబున “సత్శశోధక పంథ”” వంగ దేశంబున కాయస్థుల తిరుగుబాటు? పాంచాలాదిరాష్ట్రంబుల “ఆర్యసమాజము” “హిఎదూమవోనభ' ఏకముఖఎబు; బౌంాణికులు (వతిష్టించిన విశేషధ ర నిర్తూల ముశకై యత్నించుచున్న పి. ఇవియస్నెయు. బెక్కు-ళ తాబ్దుల నుండి శుమ్మి-ంచి, శుష్కంచి జీవచ్చవమైయున్న హిందూసంఘ శరీరమునకు జీవ కళలు ఇంక హాఎదూసంఘము సర్వాంగసుందరముగా జీవింపంగలదు, మకాంతరులను, జూత్యంతరులను హిందూసంఘమున లయింప౭జేయుటచేతను, జండాలావి నిమ్నుజాతులకు స్వత్వము లౌసంగుటచేతను, మరల భారతఖండం బున సర్వసౌ భాతుము నెలకొల్పి దుండగిండ వాతంబడి మరణించిన తాద్ధానందస్వామి అమృతజీవుం*య్యెను.

వావి .రుసలు సన్నగిల్దుచున్నవి అజ్ఞానముతో (దాటు, మూఢవిశ్వాసము మూలముడుంగుచున్నది. బ్రాహ్హణకులమునకుంగూడ _ వన్నెదేయలిగిన పండి తులు, విద్వద్వంద్యులు (బాహృణేతరకులములయందు. బౌడముటచే (వావ్మణ గౌరవము నిదాఘనదీజలంబులంబలె నదృశ్య మగుటచేం దదితర కులములకు సాంఘ్‌వి దాస్యవిముకక్తి కలుగుచున్నది. (వాహ్మణపొరోహిత్యములేని వివాహ ములు వందలకొలంది జరుగుచున్నవి. శ్రీ స్వాతం్యత్యవాదులు బయలుదేరు చున్నారు. స్వాతం[త్య మలవడుచున్నది. వె వాపాక విషయములయం దిది తేటతెల్ల మగుచున్నది. స్వైరవిహారముకూడ మెండగుచున్న ది. పట్టణంబుల నాళయించి కొనియున్న యీ యవస్థ వల్లైలకుం (ాకుచున్నది, ఆసూర్యం పళ్యలగు సతీమణుల బిడ్డలు పట్టణముఅంజేరి నిర్వ్యాపారతై వీథులవెంటం దిరుగుట గాననగును, వి శేషధర్తాభిమానము (ప్రజలలో నశించుటచేతను, (వభు సాహాయ్యములేని [బాహంణులు తద్ధర్మముల నాచరణకుం దేంజాలకపోవృట చేతను, హెచ్చులౌచ్చులు లేక న్యాయము సమవ _క యయినది, మధ్యపానము కృత (లేకాద్వావరయుగంబుల(బోలె నన్ని కులములలోనికిం (దివేశించుచున్న ది, అప్పుడే కొన్నికులములకు శీషాదారమయినది, త ఫ్రజింపంబడిన గోమాంస భషిణము, పాళ్ళాత్యసంసర్గచే, దాంబేటినడకతో విద్యావంతుల చేరువకు(

వ.

జేరుచున్నది., ఐశ్యర్యమదోన్మత్తులు, ధనలుబ్ధులు నగు కొంచటు వావివరుస€ లేక విహరించుచున్నారు. మతాంతర, జాత్యంతర వివాహములుకూడ సమా రంభముఅగు చున్నవి న్ర్రీపునర్వివాహముల్ను దబ్దమగుచున్నవి. మతవిషయ మున నెల్లరకు సరిసమా' ములగు హాక్టులు కలుగుచున్నవి కలియుగ మేది ? పౌరాణికులు వర్తమానకాలమును గలియగ (వథమపొద మనుచున్నారు. కానీ నిజముగ నిది కలియుగ (పథమపాదమేనా? బేక సంధికాలమా? (వస్తుతము విద్యమాన మగుచున్న లక్షణముల(గూర్చి యిట విపులముగా. జర్చించి. పారకుల నిర్ణయమునకు వదలుచుంటిమి, న్‌

ణి శైలి పశిశితి గ్ర ప గ జెట్లాప్‌ స" జ్‌ కళ్లి ళ్‌ ్చి వెస్తే య - ప్‌శి జై స లేం! గ్‌ హు ర్‌ ళా ఈ తై కీర నలి ళ్‌ 9 శీ న సహ గ లే న్‌ జేస్తే స జ స తే గ ౧ కం మ ష్‌ చ్చి: స్ట్‌ బ్టంల్ట్‌ కిస్తే ఇత్ర ఆ టా జ ర. భీ న్తో య గ 4కి స న న ల ఉం ప్ర శ ర్త శ శళ్ళా తంల గోడ నే 1 ఇ లై ్ర ప్రల ౫ అ ్ర న (8 గజం వి చాత్త తక పళ శ చిత చీ వ క శివ చ శత కశ సశ బి ఎ సం ఇ లల ఆ” ప! 1 షు! న. చి వ కాదే శ్రేళంం ఫీ స్య్కానో స సంస్త ల శతి టాడా లలో బ్రహ శి ర్‌ తన స! శశ త్త ఇళ్ల, న ర్‌స్ట జ మెళ్లో త జ కే పొల్లినే శ పి ౭౬+ ఉచిత చ స్తే ర న. ప కోటే వ్ల ళ్త్‌ల్లై త్త స్‌ జి య్‌ ర్త గాణ జే శ్రి ట్జెస్తె ల న స... టా స్ట్‌ ల్లో ణు ; నాం స ల చ య న శ్‌ జళ్ళో 1 కయ ళ్తా'9 7 చటం తిం కోట్‌ టప న. శత లే త్తోక్ల ల్ల ల్లి ఉచపేరోప్‌ ౧ 2న! శశి కోశేనట సస శ్రా శా శ్‌ ఈర న న్‌ చై శ్ర స జ ఇ కళ్ల క్త లై ల్లో హ్‌ గ షీల సర్లే భీ టే 92 శ్తో ఇం ట్‌ ఇవి 6 ఎపి * ఈం ఈత శం కరం గ రకల జ కమ స శ్చ ౪ శ్‌ ళర్హై ళి శిస్త ఇగో ౧ ఉత” టి ౮2 న న . జై క 6౫౨౩ ట్ర ఆత వి శ శ ౨9 శే సలీం న. ౧ న జ నో రి ౮14 శి సత ణి ౦ గ 272 శ ఇప్టి ్లి చై 8 ర్‌ )ం శ ఈ గి భా కు శ! శ నంట శల లేర సంస్త ర్‌ ఇ , యా ళన న్‌. సా ళ్లలే చ నం నే (౧ హమ గ క హా స్త బై హీ ॥ న న జంగ హే తి చలే చ శా టిట్స్‌ కక త్స్‌్గ$ తత్తర పి 0 06 ఫే (౫ ఛా 9 తై శి ద కి శీ శ క్‌ గద్ద

(భాన్‌ చిక్‌ క చచ స ్ర ద్ద యు సేలే తగ. | న ఫ్‌ శి ల స్ట వ మ శ్చ |చ ౪ హ్‌ ౧. క్‌ చ న. న జ ర | స్తో ల్‌ ఘ్రాజ్త్ష లి తగ శ అర త స్త పే క క. చ న న స 4 షం ౧ 2 శ కిజ ప త తోశా? య... క న... నాలా ఇ త్త శివ శచీ త ల్ల ఈ అ క్ర౩పై వపు 1 టా స చట హిర్త టకు చత 2 ఖల ళ్‌ ర స్త భా కంకి శ ర. త శా 1 ౪8 శ్చశైసై 8 వ్ల. ప ఆ వ స టా ర్‌ ట్ట చే ళెళ్లేల్హ శా 7... సం లే చ చట శ తళ ం టి 1. స ౧ ణ్‌ స ప... సత్త లైల శ్ర క్‌ నే తంల? అల్టాల్త హై టిక్‌ టే చ్తళ్త కల్లే రోలే లై క స గ... 1౧ లచ పై శ్ర శక కతన | శం ళం 4౪4 స్తే స. ర 2 టి సళుళ స సే [స స 1 నా తు2 ర స్టే చల్‌ జ్‌ జ ళ్హి ధి వై స ఏ ౧ క జ్‌ న ల. బౌ తొళ్లత్లే నో న్ట్‌ల్తే కేస తక ళ ర్‌ శిత శన స స. త చిలైో . శీట ఆస్ట లలల 5 ఇల్లీ క. వ. ౮ ల క శే య న్‌ ర సం నాక్‌ టి జ్‌ గ లై క 1 న. 1... శశ లం శి ళన న. నా ళ్‌ 2,1 2 ళీ రన సన ఉళ్ళల రగ రజ క న శశ శని ల న క్షే ర్‌ | 7 గ్‌ . సం త న. గ్‌ క్ష క్ర యె జ ఈతో బ్‌ ఈల్‌ క ప శే గ. గ ౫ న క ఖః న వ క న ల గే వ న శి-ర ఆ ఆతసీి ద్య

వేల్ల

సి

రేం ఓ

122

స్‌

౧ ఛాతి

న

క జా

ఇ 6

భజ

రేల శ

చి* శి

ల

చ

చల్లే

సిక

0౮ మనా!

స గ

న.

చీడ శ "నాననా నలా కీ శ్రేశేశేే శ శ్రి ర 7 ఇ క! "| వా. న. లి ణ్‌ మ శ సస. స. శ్‌ సీ చ ర రై కైక శ పే శ్ర క్షితి శీ శన స లల శకట కని చాచే కం చేశ చశడ శే జ స్తే బానే

దుర్టేయమైన భాషయందున్న కథ లెల్లను నజ్ఞులకు శిరోధ్రార్యములగు నన్నసంగత్‌ లోకవిదితము ఇడియెజింగియే వి(వులు సంస్కృతము పవిత మగు భాషయనియు, నందలి వాక్యములు భగవదు క్రములనియు వాని నితర భాొషలోనికి. ఐరివ ర్రనము6 జేసినయెడల. వానినంటియున్న పవ్మితత కలుష తమగు నను నభిపాయము లోకమ్సన వ్యాపింప+జేసిరి, సంస్కృత భాష యందలి మం్యతముళన్సు దెను(గు భాషతలోనికి( దెచ్చినయెడల సామాన్యజనంబు నకు నవగాహమై యందలినీతులు ధర్మములు సులఖైక వేద్యములగును మాననీయములై నచో మన్నింపబడును. కానిచో. విరస్కరింపంుడును. కార్య కలాపమంతయు నీవిధముగ సంస్కరింవ( బడుట యుత్తమోత్త మము. పూర్వ మొకప్పుడు ఆంగిలేయుల వివాహాడ్రి ఇభకార్యముల సందర్శమునందు, అంత్య కర్మముల వీషయమునను జెప్పబడుమం్మతము లన్నియు *“లేటిజ౯ా' భావ యందుండెను, ప్రాకృత జనంబునకు( దన్మం(త్రార్థము దురవగాహముగా నుండుటబే ఇంగ్లీషు భాషకు( బరివ_ర్తనము౯ జేయంబడెను. తన్మూలము *( (బజలు తాము చెవ్పునది యేమో, మంతార్థమేమో (గ్రహింప గల్షిన వారైరి, ధావమెటుంగక మంతోచ్చారణము( గావించు ఫక్కికన్నను నిది యుత్తమము కదా?

(వజ లెంతదనుక భావము గుర్తెలటుంగక, యర్థము (గహింవక, శబ్దజాల మునకు గౌరవము చూపింతురో, యంతదనుక పురోవృద్ధి పురాయింపదు. ఇన్ని వేల సంవత్సరములు కడచన్నను ద్విజేతరులకు సామాన్య ధర్మములతో. గాలవేపము( జేయ యోగ్యత కలుగనేరదయ్యెను. స్కృతు లుదారభావమును జూపిం6 జాలవయ్యెను. హిందూ[పభుపులు ధెర్యసాహసములు గొంటువడుటచే దొస్యనిగళ సందానితులై (పజాసామాన్యమునకు విముక్తి మార్గము జూపీంప లేకపోయిరి. ఇంతియేకాక యవరోధములు కల్పించిరి, తుదకు విదేశీయ (వభు వుల కాళములో విము _కిమార్గము లభించున్నది. ఈ పరిణామ మెంత చ్మితము? స్వదేశ వభువుల కాలములో సమకూడని మహోవకారము విదేశపభువుల కొలములో( దటస్థించినది.

(టు

సూతపురాణరచనావళ్యకత యేమి

[ప్రాకృత జనంటునకు వేదార్థము సులభైకవేద్యము కాదనియెజింగి వై దికులును, నిష్కాములును, లోకసంసర్ల్గ రహితులును, నిసర్ణభూత దయా రీలురుకు నయిన బుషిచద్మదులు నిర్వాజ కరుణావికేషంబున “స్తీహ (ద డ్విజబంధువు'"లను ముక్తిమార్గము౯ జూపి తరింప జేయటకునై వేదార్థము నుటంకించివురాణములు(వాసిరని యారోక్రై. ఈయార్యో క్రియందు విశ్వాసముంచి మూఢ లోకంబు పురాణము లార్షేయము లనియు+ దక్కారణమున౬ బూజ్యములని యు దదంతర్షత ధర్మ ములు, నీతులు, కథలు శిరో ధార్యములనియు, విశ్వసించు చున్నది. ఈ విశ్వాసమువలన6 గలిగిన |వతిభల మాత్త్మదోహముగా! బరిణమిం చుటంజేసి, వుూూణము లెంతవజకు(6 వేషమునకు ననుకూలములో, నెంతవజకు6 (బతికూలములో, నెంతవరజకు నీతిబాహ్యములో, యెంతవరకు( బక్షపాత భూయిష్టములో మోడ్చుగన్నుతోనున్న విద్వల్లోక మునకు జూపిందు తలంపుతో సూతపురాణము రచింపయుడినది. తత్కారణమున సూతవురాణము కారణజ న, భగవదవతారమనియెంచయిడువారింగూర్చియైనను, హేయభాజనమగు వర్షనలు చేయుటకు6 బురాణ ములయందుః గవిలేఖిని జంకలేదు. ఇందులకు నిదర్శన ముగా నొండుకథ నిట క్టుప్రీకరించి (వాసెదము “తొలి తారకుండను దనుజుండు నిజభుజోర్జిత దుర్గమ వికమ ,చాతురీవివంబున సర్వలోకములు నిర్దించి యిందా దులను సింబిదానుల(గా 6 జేసీకొని లోకము లేలుచుండెశంట. ఈ దాడికి నోర్వ బేక యిం దొదులు కు[టలువన్ని విష్ణుపుతో యోజీంపంగా? బురాణదంవతులగు నుమామ హేళ్వరులకు జన్మించిన వృుతుండొక్కడే తారకాసురుని జయింవనేర్చు నని నొక్కి-చెప్పెను అందుపై దేవతలు గుసగుసలువోయి యొట్టుకో మన థ్రునిం ,జేరేంచి వురాణదంపతులకు6 గామో దే: ముం గల్మించె (శ్రీడోస్తుఖులం జేసిరి. ఈ (కీడకుం దుద మొదలులేకవోయెను.. విరోధుని యింట నూడిగము( జేయు చున్న యిం[దాదు లాలసృ్యమునకుం దాళవేక యగ్ని దేవుని౯ బువ౨ణదంపతు లేమి చేయుచున్నారో చూచిరమ్లనె వంపీరి, ఆగ్ని భట్టారకుఎడును దొచగనడ లేం బోయి తొంగిచూడ నగ్న్మయైయున్న . పార్వతీసతి యువ్విగ్నయె మలు శ్వనక్త్షు నణుగ వాచొమగోచరుండై న మహేశ్వరునకు రేతఃవతన మెయ్యెనంట. ఎచ్చట ఎదురుగ నిళిచియన్న యగ్నిభట్టారకుని నోటిలో. వ్పు డగ్ని దేవుండావం

౧౬

దావినిటై: యేమిచేయుటకు( దోళంచకి పరువ్షవరువున గంగానడిక్షంటోయి ముఖ వ్రషాళనము గావించుకొన నా రేతస్సు శరవజమునందు. బడెను. పడిన వెం్చనే యందుండి యారు మొగములతోడను, బండెండు చేతులతోడను గుమారస్వామి యవతరించి దేవసేనానియై తారకుని వధించెనంట. * ఇయ్యది “స్త్రీహ్హాద ద్విజ బంధవు" లక6 జెప్పబడిన కథ. శ్రీల యుపయోగార్థమై (దాయందగెన కథ యేనా? ఇట్టికిథను, ఈ జుగుప్పాకరమగు వర్జనాంళ మును విన్నవారికి మన శ్చాంచబ్యము సంభవింపదా? కొందలు మహనీయులుబయలుదేర్‌ యిట్టికథలకు నం తరార్థముబోధంప సమకట్టుదురు.. సిజముగ వంద్యమైనయర్థము, నీతి దాయకమయిన విషయ మొక్కటియున్న, నిట్టిభాషలో నిట్టివర్షన లతో నీ కథ నేల చెప్పవలయును? మణచితిమీ. ఆర్షేయమగు (గ్రంథమును నిట్టుచర్నింపందగదు. వాల్మీకి యంతవా?డో, వార్ఞిసుని యంతవాండో |వాసిన [గంధములయందు. దాాజ్యములగు నంశము.€ లుండునా? తెలుంగు దేశములో 1ఇచారమునందున్న చ్యితకథలు, యుక్తులు తెనాలిరామలింగనిక్రి నంట గట్టినట్టు, పూర్వమున్న గ్రంథము అన్నియు వ్యాసుని మేడకు దిగిలించుట యాచార మైనది. పాఠక మహాశయా; వివేచనకుతో (గంథవరిశ్‌ీలనము గావించుకొనుము.

&ఇ4€క( బరమకరుణా స్యభాపుం డయిన సూతర్షి చిరకాలజీవి యగుటచే ద్వావరమునుండి పరమ తసోనిష్టాగ రిష్టుండయి. గంగాతీరమునుండి నే4కీ భారత లోకంబుస జరుగుచున్న వంచనను, మోసమును సంపూర్ణముగా (గహించి, జాలిపడీ లోక్రమ్సను మనుమార్గమునందు. సడపించుటకై తలపోసి, శష్యవర మాణులమైన మాయందలీ దయాతిగేకముచే సత ముకు బోధించి మమ్మీ యత్న ముసకు, బుకకొల్ళెను. మేమును గుర్చాజ్హాబద్దు. మె (గ్రంథరచనకు దొరకొం టిమి. న

వ్మీవుడాః లోకి వరివర్తనము గమనింవము ఆత్మరషణ కయి యెట్టి కట్టుదిర్టములు జరుగుచున్న వో పరికింపుము. హిందూసంఘమునందు సీ వొక్క, డవే (పాజ్ఞు,డవై యుండి యధీకారము సొగించుకొనవలయుననీ యత్నించిన చో, గొన్నినాళ్ళ కయినను కులక్షయము, సంఘక్షయము కాకమానవు. ఇతర

లా

సంఘములు నిన్ను ద్మిగమింగకమానవు. జపానుదేశమునందలి *సామోయ్‌” చాతి చూపిన యాత్మత్యాగములో శతాంశము( జూపింవలేవా? ఆఅత్మత్యాగమే కాదు-ఆత్మరక్షణము, దీర్హదృష్టితో విచారింవుము. [బాహ్మబేతర విద్యార్థులను గొం డపల్లెకుం గొంపోయి వరాభవించితిచని కులుకుదువా? దానివతిఫల మేమియో యాలోచించుకొనుము, బాలుర కోమల హృదయ క్షేతములయందు నెట్టి దుర్చీజ ముఠఅను నాటుచుంటివో తిలక్రింవుము. నీ వాగోగులనై న నీ వేల చూచికొనవు? ఆకలంకుండును, సత్క్మధికపూర్వాచార. పరాయిణుండును నగు మాలవ్యాపండీ తుం వరనమునఎదు! గలిగిన పరివర్తనమ్నునెన నేల కన్గానవు? దొంగవై హరించిన (వత్తేకస్వత్వములను సంఘమున కేల తిరిగి యర్చింపవు? అర్పింప కున్న నెంతకాలము వానినిం బట్టికొని పెనంగలాడ€(గలవు? ముమ్హాటికి నాలో చించుకొని కార్యోన్తుఖుండవు కమ్మ. పరుషవాకశ్థిములని మమ్హం గినియకు, సత్య మెప్పుడును బరుషముగనే యుండునుగదా ?

[ప్రాకృత జనంబుమాట యెటులున్నను మద్విరచిత (గ్రంథములయందు నిదివజకు విద్వల్లో కంబు చూపిన యాదరమునే యీ [గంథము యెడలంజూవు టకు( (దార్థించుచుంటిమి. మా యభ్మిపాయముతో నేకీభవించకపోయినను విమర్శ చార్థ మయినను |గంథమును బఠింతురుగాక_

“"తొలిపలుకులు లేవృ లఠకా

తృతీయాశ్వాసము తొలిపలుకులు

“ఆర్య మైైవర్డికః”” యని పూర్వులు దిరాఘాటంబుగ వికొనీ యున్నారు... దీని యర్థ మేమి? ద్విజు లని నేడు వ్యవహరించ. బడుచున్న మూడు కులముల వారే యార్యలోకంబునకు( జెంద్‌న వొరని పూర్వుల యభి (పాయము- అయినచో శూదదులనె కలగూరగంపగా వర్తమానంబున వ్యవహ రింప( ఐడంచున్న నాల్గవ జాతివారి యుపవత్తి యేమి? ఎవ్వరు వీరు? చిర కాలము నుండి సామాన్యస్వత్వదూరు లయి వీరు నీచదళం బౌరలాడుటకు, గారణ మేమ? స్మ్యృతులయందు. జెప్పంబడిన వీరి జన్మ కథనము నిజమయిన దేనా? నిజముగ స్కతులు వీరి కొసంగిన స్థానమేనా వ్యావహారిక మునందు6 జెల్లినది, చెల్పుచుండినది? స్కృతివాక్యములకు నాచారమునకు భేద మెట్టు తటస్థిం చినది? స్మా ర్రధర్మవిరుద్ధముగ దక్షిణాపథమున వీరికి6 (బజాపాలనము, సేనా పతిత్యము, మం లిత్వ మెట్టు లభించినడి? ఈ యంశముల నన్నింటిని గూలం కషముగను, నిష్పాక్షికముగను. సవితరగ్రాముగను జర్చించుట మా విధియని నమ్మి యిప్పు డద్దాని కుప్మకమిచుచుంటిమి.

ఉపర్యుదాహృత మగు లోకో క్రినిఎట్టి ళ్కూదళద్ధ వాచ్యు లయిన మానవులు “ఆర్యులు” కాక్ష “అనారు క్టోనిల మ్మాతము స్పష్టముగ+ దేలుచున్నది. అయినచో సీ యనారు, లెవ్వరు? కాఖోవశావాసమస్వెత మమువ (చావిడలోకంబునకు జెందినవారు. పీ రార్యజైై తయా తకు! బూక్వమునుండి యీ దేశంబున వసించు చున్నవారు. విదేశీయులు, విజూతీయు లయిన యార్వ్యులు తమ దేశంబునకు వలన వచ్చినపుడు మోహ:5ంచి, యొడ్డారంబులొడ్డి యొజగడ్డములం (దొక్కిా, పెక్కు శతాబ్జులు హోరాహోరిం బోర పోరి, యౌార్యుల తెక్కలి (తోవలను నరికట్ట నడుముకట్టి వసుంధరాభాగమును, గృవోష్ట ర క్రధారాపరిష్టతమును జేసిన మహా

అలల

వీరులు. దై వోపహళులయి వెడ్డరులగు నార్యుల కుతంతంబులకును, నవిసీతికిం జిక్కి. పరాభూతులయమి వీ రుత్తరాపథమునుండి వెనుకకు మరలవలసిన వారై రి, వెనుదిరిగిన (దావిడలోకంబు నందలి షెతగ్యాతులను, వికలాంగులను, బందీలు గాయుట్టి యార్యులు వారలను వానెసీం్యడను జేసికొనిరిి లో6బడిన (దొవిడులను గట్టుడిట్టములలో నుంది, యెన్న-డెట్టి తిరుగుబాటు జరుగకుండుటకునై , స్కృ తులు రచియించి, వీరికి ధర్మో పదేశంబు( గావించిరి. సర్వస్వత్వములకు దూర గులంజేసి, కొంచె మించు మించుగా సంఘబహిమ్క్బృతులనుగా6 జేసిరి. పీరికిం దై %వర్దిక శృుశూషయే విధివిహిత మసిరి. ఇస్తువును గ డించుటకు హక్కులేదనిరి. గడించిన యిస్తు వేదయిన నున్న యెడల [బాొహ్మణుల వరము గావింవుమనిరి. పీరికడధనముష్న యొడల రాజు బలాక్కారమ్సుగానై న లాగికొనుట ధర్మమనిరి* ఇవియు త్తరాపథమున నున్న (దావిడుల స్థితిగతులు. ఇవి యిటులుండ నార్యులయందలి మూడు వర్ణముల వారికి స్వత్వముల యందు నీషద్వ్య్యత్యాస మైనును గల్గుటకు6 కారణ మేమియో యోజింతము. దీనిని బరిపూర్ణముగా [గ హించుటకు మూలసూత మొక్కటి యున్నది. ఆడి యేదంటి రేని, వివరించెద మాలింపుండు. స్మృతికర్తలు పెద్దలు నీ మూండు భాగముల యందలి మూనవులకు ళరీరవర్ణము (అనంగా నొడలిరంగు) మూండు రకము లుగ నుండు నని వాకొనిరి. ఒక్తజాతియిందే దేహచ్భాయయందు నీ భేదము కల్గుటకు. గారణ మేమి? నిజముగ నాయా భాగముల వార లాయా వర్ణములం గలిగియే యున్నారాః సంబంధ మేమయిన నున్నదాః మీమాంస జేసి పరిశీలిం తము. మా యభిపాయమున నాయా విభాగములకు. జెప్పంబడిన దేహచ్చాయ కును, స్వత్వనిర్ణయమునకును గావసినంత సంబంధ మున్నది. శీతోష్టపరిస్టితు లవల్హ దేహచబ్బాయ మాటు ననుట యెల్ద్బ రెటింగెనదియే.. అతిశీతల దేశవాసేలు తెల్లగను, నత్యుష్టదేశ వాసులు నల్దగ నుందురు. ఈ కారణముచే శీతలదేళ వాను లగు నార్యులు తెల్లగను, నుష్ణదేశ వాసులగు (దావిడులు నల్టగ నుండిరి. ఇందు సృష్టివై చ్మిత్య మేమియు లేదు. పహిమాలయోపరివాగమం దున్న కై లాసమందు వసించిన శివుండు తెల్లనివాండని వురాణములయందు వర్ణింపంబడిను.. శ్వేతాంగ్య లయిన యార్యులయందు వర్ణ విభేద మెట్లు సంభవించినది? సంభవింపని యెడల నీ దిగువం జెప్పంబడు నార గనిర్ణయమునకు నర్థ మేమి? (శాహ్మణులు శ్వేతాంగు ననా.

లనియు స్మృతిక ర్తలు నిర్ణయించిరి. దీని కర్ణ మేమి? వివరింతుము, శ్రద్ధగా నాలింపు౦డు, " ఆర్యులు శ్వీకాంగులు; (దావెడులు కాలాంగులు వీ 6రువుకి ర్క్తసాం కర్యముచేం గలిగిన [(వసవముయొక్క దేహచ్భ్బాయ రకరకంబులుగ నుండును, అనంగా€6 దెలువుగాక, నలువుగాక , తెలువునలంవు నడుమనున్న చంగు లన్నియు నప్పు డప్పుడు "బిడ్డల శరిరమునందు గన ఎక్పుచుండును. ఈ కారణముచేతనే యార్యులయంది వర్ణవిభాగ మేర్చడవలసివచ్చెను. ఈ వర్ణవిభాగ ముతో హక్టుల యందు దారతమ్యముకూడ నవసర మయ్యెను. అంకియకాని కొంద జాధునికు లాడునట్లు సంఘ శేయస్సుకొజకు€, గార $విభాగ ము చేయంబడినది యని చెవ్చు మాట నిరర్థకము, నిర్మూలము, నిరాధారము, పైన వాకొనంబడిన గుప్తభావ మును వ్య శ్రీకర్తించుటకొజకే, దీనికి వర్జవిభాగ మని పేవడ(బడెను వర్ణ మనంగా దేహముయొక్కం_ రంగు. రంగునుబట్టి యేర్పడిన స్ట్‌్లాగ మని యనుమానర పాత ముగ స్పష్ట మగుట లేదా? వై తండికులకు నేమి చెప్పగలము? ఎట్టు నచ్చఃజెప్ప' గలము? స్వత్వభేద మెట్టు వచ్చునో కింద విపులీకరింతుము. (బాహ్మణులు శ్వేతాంగులు (వాహ్మణవర్షము తెల్లనిది. అవగా నార్యుల దేహచ్చాయ యొట్టదో, (వాహ్మణుల దేహచ్చాయకూడ నట్టిది. దీనింబట్టిచూడ (బాహ్మణజాడియందు సౌంకర్యము లేదని (ధువం బగుచున్నది. సంకరులుకాక యార్యత్వము మూర్తీ భవించిన' ట్టుండిన (బాహ్మణు లార్యులయందు( బరిశుద్ధులుగ ను, బరివూతులుగను నెన్నంబడిరి. మహమ్మదీయ ర క్రసాంకర్యములేని. చిత్తూరు రాణావంశమున కున్న గోరవ మితర రాజప్ముత కుటుంబముల కున్నదా? ఇది యట్టిద. ఈ కారణ ముచేతనే యార్యసంఘము (బాహ్మణులకు ' “దాసోహ”'మ్మ నినది. సంఘ మును కాసేంచి నడువుటకు వీరికే గుధికారము కట్లినది. దోషాదోష సిరూ పణము వీరి హస్తగత మయినది. విస్సన్న 'చెప్పినదే వేద మయినది స్థిరచర రూవ మైన యిస్తువును గడించుట పీరి విధికాదు; కాని దానిని బరిపాలించీటకు బంచి పెట్టుటకు సర్వాధికారమున్నది. ఈ పద్ధతిమ్మాత మద్భుత మేధావిశేవ నివృన్నము. గడించలేకపోయితిమే యను బెంగయక్కజలేదు.. ఇంటిలో, విరి

బౌయి రాజుట లేదే యను విచార మక్కటలేదు. రెస్టళము తీయ నక్క అలేదు. ఏ దినమున కాదినము వలయు వదార్థము ఇతో వీరి యింటిని సంఘమంతయ నోలలాడించును, అవ్పరా! తొల్లి (దాహ్మణుండు సంఘ శ్రేయస్సు కొజక్ర యెట్టి దుర్చ్శరకష్టములను జొండెనో చూచచికిరా। చ్యతియులు రకాంగులు

అత్యధికాంశ మార్యర క్రము, స్వ్పుల్పాతిస్వల్పాంశము [దావిడరక్రము కల్గియుండు కతన నీ వర్ణ మేర్పడును. ఇందుచేతనే ,బాహ్మణుల కున్న లవలేశము

ళె గ్‌ తీ టి

ఉక్కళ దక్తిన యధికారమంతయు క్షృ్యతియులకు? గలదు. యజనయాజ నాధ్యయనాధ్యావక దాన్యవత్మిగహములలో నొక్క (వ్రత్మిగహముదక్క షి యునకు సర్వాధికారమున్న ది. వై వ్యలు పీతాంగులు

• క్యతియలకన్న నెక్టువ ర_క్తసొంకర్యాము కలవారు, అనగా నెక్టువే (దావిడరకృమున్నవారు. ఇందుచేతనే పీతవర్ణము వచ్చినది. వీరి యధికారము సంకుచితమై నది= షట్కర్మ ములలో యాజనాధ్యానక (వత్మిగహముఅకు వీ్రి కధికారము లేదు. ఇంతకన్నను నెక్టువ (దావిడ రృకమున్నవా రెల్టరు | దావిడు లుగనె పరిగణింపలాడిరి. ఇచ్చట నొక్కుటి విచాంంచనలఅయును, పుట్టిన బిడ్డయొక్క- జాతి నిర్ణయింపవలసీ వచ్చినవ్వుడు బీజషేతములయందు. వీజము నళే నాలి డేక్టువ (వాధాన్య మీయలుడినడి. వష్ధావానియంయ. ఖరాశ రునికి౯ బుట్టినబిడ్డ తం డినిబట్టి (వాహ్మాణుళకయ్యెను. చండాల స్త్రీ యమున యకుంధతి (ఆషిమాల్య యందుణబుట్టిన "శ క్రిమహాముని తం,ది" యట్టి వొహ్మణుండయె ను

టు మా. ఓ జ నాండు నేండువోలె మేత యవరఠాన గాక వీజవవా వముగా ను౨వె షెండి పేరం టములేని బుషుఖు. పెష్టరు ఇంగ్లీషుభోకలోని లోకోక్రిటోె 5041801 ఆ!!6 0265. నిరాఘూటముగ జరిపిరి. ఇందుచేతనే సెక్కవాంతర శాతు లేర్చ డుటకు వీరు గారణభూతు లై రి. నా!

(చావిడులు కాలాంగులు ఆరుఖలచే నోడింవంబడిన [దావిడులకు బాసిసతనము. తక్క వేజే యిస్తువు లేకపోయినది. వరువు (వతిష్టలు మటుమాయ మయ్యెను. ఆర్యులు మహాహంకారముతో దావిడులతో( టౌత్తు నిచ్చగింపక. మిగుల దిరస్తార మును జూపించిరి. చెప్పరాని కట్టుదిట్టము లేర్పుజిచి (దావిడులను దూరదూర ముగా నుంచిరి. కట్టుదిట్టములదా (టి యేర్చ్పడ్డ వివాహములవలన€ గన్దిన సంతానమును. హీనజాతులను గొన్నింటి సృష్టించి, వాని లోనికం (దోసివుచ్చిరి. ఈ జాతులకు సుగతులు లేవని చెప్పిరి. ఇది యార్యావ ర్వమునందలి కథ. దశ్షిణావథము దకిణాపథమున వైష్యు లనలుడు కోమటు. లెన్న(6డు. కిర్ణకులుగా6 గాని గోవకులుగా౮గాని లేరు. ఎన్నంయ. పీతవర్డులుగా._ గూడ నున్నట్టు కన్పట్టదు. వెలమ. కమ్మ, రెడ్డి మొవలగువారు. సేవావృ త్రియందు లేరు. న్మృతులు చెప్పిన “*సచ్చూ[ దౌ గోవనాపితౌ” అను ననుశాసనము (దావిడలోక మెవ్పుడు నెకుంగిదు.... నాపితులను (మంగలులన్సు దాకిన స్నానము చేయకుండుట సంప్రదాయ విరుచము. ఇంతియకొక మృతాశాచము లయందు స్మృతి నియమములకు మిగుల విరుదములయిన యాచారములు స్మా ర్తహ్మదు లనంబడు వెలమ, కమ్మ, రెడ్డి, జొతులయందు స్నుపసిద్ధములు ఇందు చేతనే స్మృత్యధికారము దత్షణావధమునం దన్న€డు (పచారము€ గాంచలేధ్రని చెవ్పుచుంటిమి.. గౌతమ ధర్మస్నూతములు మొదలు వరాళర స్కృలివలకుం గల గ్కృతులయందు. నెచ్చటను జెంచుజొతి దక్క (దావిడ మ బర్హాన (బడి యుండలేదు. మనుస్క్రైతియందు మత మాంధులు ప్రొాచ్బైలుగా6 బరిగణింపంబడి [గా మబహిష్క్బృతు లమిరి. ఈ “ఆం ధులు” తెలుంణువారు కార్చు. ఆం ధుల మాతృభాష ప్రాకృతము. తెలు(గువారి మాతృ భాష తేలుగు. ఆంధధభాషాలిపి నాగరలిపిని బోలియుండును. - వై యాకరణులు వలనను వికృతి యనిరి. ఇది (ప్రమాదజనితము. సంస్కృృత్‌ మెట్టిదో తెలు ్ర న శ యూ జ నంత స కలగా సంస్కృత మెంత స్వతం్యత్రభాషయో. తెలుగుకూ డ స్రత్‌ర్యతభాష, ఇంతియెకాని తెలుంగు సంసగ్భాతభాషావికృతి కాదు:... కాల వశంబున( బెక్టు సం సృతభాషాపద ములు, (ప్రాకృత భాషాపదములు, వళ

నంస్ప్రృతమున [దావిడళబ్బములు చొరినథ్రే, తెలుంగునం (బవేశించి కొంతవజకు వికానరూపము ఇద్దింవెన మాట వాస్తవము వికాకరూపమే కొంద అన భిజ్ఞులను డెలులనుు ఎంస్రతభాషాజన్యమనియు .వికృతియనియు ననిపించినది; యనిపించు చున్న. [కిస్తుకకిమునకు. బూర్వుము ““ఆంధధులు" తెలుంగుదేశమును జయించి, రాజ్యముజేసి, కాలచోడితులమిు రాజ్యమును గోత్పోయి, తెలుంగువాకి యందు వీ మెహోయిరి. ఇందుచేతనే యాంధుల దేహచ్చాయ రకరకంబుగ నాండును. బావన వెల్లరంగు మొదిలు కారునలుపు రంగువజకు గల రంగులు గల్గి యాంధుల దేహచ్చాయ యొప్పుచుండును. ఘూర్జరదేశము మొదలు తెలుంగు నాటివబకు నార్మదుల శిలాకాననములు పాకృతభాషలోను, (బాకృత" లిపిలోను నచ్చటచ్చటః గన్పట్టుచున్నవి. నాంటనుండియు నేంటిదనుక “ఆంధ ఛబ్బము”” తెలుంగు శబ్దమునకు బరా్యాయపద మెపోయినది. నేటి కిది చర్మితాం ఛ్‌ మైనది. భేవము పొటింపందగినది కాదు. ఆక్యులు బహు[శద్ధతో, (దావిడులతో వివాహసంబంధరము ని షేధించిరి. అండు ముఖ్యముగా నార్యస్త్రీలకును (ద్రావిడ వురుషులకును జరుగు సపెండ్షిండ్దు వావహేతువని కాసించిరి. ఏతత్సంజానమును సంఘబహిష్క్టృతులనుగాం జేయ టకై చండాలాది జాతులను సృష్టించి యందుం జేర్చిరి. కాని యార్యవురు షులకును (దావెడ న్రీలమను వివాహములు సంపూర్ణముగా. నిషేధింపరబడినట్లు తోచదు. మునివర్యుండయిన వసిష్టండు, చండాలినియైన యక్షమాలను వివాహ మాఃడెను. ఈ వివాహ మార్యజన దూషితము కాలేదు. ఇట్టి వివాహములచేతనే వర్ణ బేద మేర్చడుచుండును. అమెరికా దేశమునందు “అమెరికను. నో! యనులోమ విలోమ వివాహ పతిఫలముగా నిట్టివర్డ భేదముగల మానవులు పెక్కురు సృష్టింబడుచుందురు. దావిడు. డార్యన్త్రీతో వ్యభిచరించినయెడల విధింపంజడంశివ (వాజ్ఞలో కి మునకుం గంపము గల్గింపక మానదు ఆర్య (దావిడులు సమాని నింద్యు లయినవ్పడు విధింప(డెడి శిక్షయందు. దారత మ్యము చాళలంగలదు. బుషులనుగూడ జాత్యహంకారము, జొతివైరము ధర్మ దూరగులను జేయుట సంతాపకరము. మూండు నాలుగువేల సంవత్సరములనా? డార్యా వ్వర్వమున. బబదర్శింవంజడ్డ నాటకమే యీనాండు 'అమెరికొ దేశమున బదర్శింవండుచున్నది. నాంటి యార్యావర్రము. నేంటి యమెరికా యైనది, అమ్‌ మే

మూ6డు నాలుగువేల సధివత్సరములు కడిచన్నను నార్యమం,ళలాంగమనం దేమ్మాతము మార్పు గానరాదు, హింద్వార్యుల స్మృతులను బగితంచి అమెరి కనులు నీ[గోలయెడ( జూవు దుస్సహ [పవర్తనమును ఐ3శీలించినయెనల నేమ్మాత భేదము గన్పట్టక యచ్చున [గుడ్డిన ట్లుండును; దేళశకాలపాతము= వలనం గల్గిన యీషద్భేదము మ్మాతమే లోచనగోచర మను ఆవ్యావర్తమున (దావిడులు వరాజితు అమినను రాజ్యములు కొన్ని యటే నిలీిఆయున్నవి. జాహపంకాలులగు [దొవిడహంవీరులు దక్షిణావభమునం దార్యులను గాలువెట్ట కుండ దోర్చలమునుజూపి తలుముచునే యుండిరి. అమెరికాయందున్న స్మ్‌గోలు బానిసలుగా6 బోయి, యమెరికనుల కరుణాకటాకముచే నెప్టులో స్వాతం్యత్య మును గడించినవా రగుటచేతను, న్నీగోరా జులు లేమిచేతను “అమెరికను"" అను ఆర్యుల నిరంకుశాధికారము శతాధిపముగా విశంకటముగా సాంగుచున్నది. హేంద్వార్యులు కొన్ని నియమము లేర్బ్పుటిచికోని మృవావిచారణ నైనను సల్పి (దావిడులకు( గతినదండనల విధించిర. అనంగా నేదోయొక గతి కశాననబద్ధులె యుండినట్టు నటించిరి. ఇంక అమెరికనులో విచ్చలవిడి చెలలే(గి దోషియని చెప్పంబడున్నీగోను, విచారణలేకయే, దోషము నిర్దారణచేయకయే యే చెట్టునకో యే యురికంబమునకో (వేలాడ(గట్టుదురు. నగో దురవస్థ: జూడ, న్యాయ స్థానములేదు. రక్షకభటులులేరు, దైవ మ-తకన్నను ముందే లేండు. దారిని బోవు వాలెల్టరు రివాల్వరుతో నొకటి రెండుగుండ్దను నా నిర్భాగ్యుని జీవచ్చవంబు దూసిపోవ వదలచుందురు, సంవత్సరఎబున కిట్టే దుర్మరణములు 'పెక్కులు వాటిల్లుచుండును. దీనినె * [౪౧౦౧1౧౮ ' అందురు. ఇట్టి మానవపీశాచులన్ను [పకుత్వమైనను శిక్షంచుటలేదు. పరస్పరాంగీకారముతో నైన న్నీగో వురువు,డు అమెరికను శక్వేతాంగితో వ్యభిచరించిన, ఓ౪౧0[6128 జరుగుచుండును కాని బలవంతముగా నమెరికను వురువుండు నీ గోస్ర్రీతో వ్యభిచరించిక, విచారణలేదు. శిషలేదు. భగవంతుడు నిష్పక్షపాతి యంట సర్వాంతర్యామి యంట, [వతివల ము లేకుండ నీట్టి ఘాతుకకృ్ళత్యములు నిరంతరాయముగా వందలకొలంది యేం డ్లేల సాంగుచుండెనో యెొవ్వని కెటుక? దక్షిణా వ్రీకా యందునను గొంచెము భేనముతో నిట్టి విషమపరిస్థితులే కెల్పనల్పజాతులమధ్య సాంగుచున్నవి. న

ఆర్య మం తాంగము

ఆర్యులు కార్యసావల్థ్యమునకు గాను నెట్టి కొబముట్టులనై న నువయోగింప వెముదీమనివారు. పెళ్టుమాకులు న్ర్రీల నుపయోగించి కార్యము నెజవేర్చికొనిరి" కాని తంియ (ద్రావిడ రాజ్యము లను బవ భవములను జేయుటయందు. గుటుంబ కలహంబులను గల్పించియు, రాజ దోహులను నృష్టించియు. గార్యుంబుల నెగ్గిం చుకొనువు వచ్చిరి, సుగీవుని, జేపట్టి, వాలిని సంహరించి, వానరరాజ్యంబును సామంతంబుగాల జేసికొనిరి,. వేరిమిచేం _ఇహ్హాదుని6 జీల 6దీసి, హిరణ్యకశివుని మడియించి, (వహ్హాదుని నామమా రాజును జేసి, త | దాజ్యమున( జలుకుఐడి సంపాదించుకౌనిరి. రాజ్యతృష్ణం సల్పించి విభీషణుని దగ్గరకు:దీసి రావణుని గూల్చి లంకాంాజ్యమురు "హవంవరి. సతనిరతుండును ధర్మరతుండును నైన బలిచ కవ ర్తిని. జారుండును భాతృహంతకుండు నగు దేవేందునితై మాయోపా యంబునం డెగటార్చిరి. ఆర్యులు కర్ణము( దీర్చికొనుట కెట్టి హేయభాజన ములగు ధర్మపీడలుచేయం గొంకరో యీ క్రిందీ కథం జదివిన బోధవడకపోదు. వ్రైరిజన దుర్ఫేదమగు కోటనుగట్టికొని | &ఈవురాసురులు నిశ్చింతగా రాజ్యము చేయు చుండిరి. ఆర్యులు వారల నొంచనేరక, వారివై భవము కన్నుంగుట్ట శాంతిలేక యుండిరి. [తిపుకాసుర పత్నులు మహాచతివతలు; ధర్మ వరాయణలు, ఎన్నివిధ ముల _బయత్నించినను నార్యుల వేసువనినల్ల లాభము చేకూరచయ్యె. దాన నార్యులు కలుషిత హృదయులై బుద్ధుని (శాక్యముసికాదు) (తిపురాసురుల భార్య లంజేరి, వారిని ధర్మచ్యుతలండేసి, వారివల్ల రహస్థాములకు దెలిసికొని రమ్మని (బేరేంచి ముఐపికి బుద్ధు. డెన్ని దినవులో వేచి వేచి యెట్టులో వారల నేకాంత ముగ6 గలిసికొని, పాషండమతము వోధించి, వేదదాహలనుడేసి. లోంబజిచి గుట్టు;బేడుచేసి మగిడివచ్చెను, ఆటుపై నార్యులు దండెత్తి తివురంబులను ముట్టడించి కీల్వెకింగిన వారగుటచే న్మశ మంబున ,తిపురాసుళుల నొడిచిపుచ్చి, వట్టణంబుల. ధ్వంసము.కేసి జిల్లేడువి త్తనముల వెదంజుల్లిరి. భగవంతు డార్యుల యేంటికోళ్ళు, మొత్తుకో శృంగీకరించి బుద్ధుండై యా యకార్యమును జేసెవంట. ఈయన యెట్టి భగవంతుండో తెలియరాదు.

విత

రణనసీతి (శీరాముండు వాలింజూచి బెగ్గిల్లి, ప్రాణంబు లెగిరిపోవ నొంటి | పాణం బుతోం జెటుమాటున డా౧, యొక్క యమోఘశరంబు. దొడిగ, యొంటి ట్‌ వానిని, దమ్మునితో మైమజని యెక్కటి కయ్యంబు6 జేయువానిని, జంకు గొంకుమాలి చంపెను. కటకడపటి యుద్ధంబున రావణునితోంబోరి పోరి, డస్సి ల్‌ [వస్సి, యధర్మంబని యెజింగియ(, దన్నాభీక మలంబున నమృతం బున్నదని సాంకు గల్పించి, (శీరాముండు రావణుని బొడ్డుపైంగొట్టి మడియిందెను. సత్ర్యైక నిరతుండును నిష్క్మపటియు నగు. బలిచ్మక్రవర్తీ తా€ కోర్వుజాలకో వరంబను మిషచే నొక్క “పొట్టికంగి ణా'చే నెత్తిపై గొలు వెట్టించి పొతాళంబునకు దిగం ళు పువానా (దొక్కించిరి. భీమార్దునకృష్ణు లేకమై, ర్యాతిపూట, శివపూజానిమగ్నుం డయిన జరాసంధుని నొంటీవానిని, నిరాయుధుని మడియించిరి. ఇట్టి వెన్సి యో నిదర్శ నములు చూప్పవచ్చును. ఇ(క రామాయణ కథానాయకులతం గూర్చి కొంత చర్చింతము. రాముడు పితృవాక్య వరిపాలకుం డనియు, నేకపత్సీవతుం డనియు౬ బూర్వు లుగ్గడించిరి. రావణుండు లోకకంటకుం డనియు, నాతని జంపె౯. గావున నవతార పురుషుల డనియుల. గొనియాడిరి, పితృవాక్య పరిపొలకుండేనా ? కృకజ్ఞతావూర్వకంబుగా నిచ్చిన వరద్వయంబున నేకాంగియైై రాముండు పదునొలుగేండ్ద్లు వనవాసంబు( జేయుట, భరతుండు పట్టాభిషిక్రుం డగుట యభిల న 1. జలిచ కవర్త మలయాలదేశమునకు. | బభువు, నేండుకూడ మలయాళీలు “ఓనమ్‌” పండుగ యని యొక పెద్దపండుగ. జేతురు. అది బలిచ్యకవ ర్తి దేళమును సుభిషముగా౬ బరిపాలనా జేసినందుకు౯ గృతజ్ఞతా సూచక మని యందురు. పండుగ దినములలో దేశమంతయు నిత్యకల్యాణము పచ్శతోరణముగా నుండును. పండు గదిన ములలో బలెచ్చకవ శ యే/డాదికినా క్రతూరి తనదేశమును జూచిపోవుటకు వచ్చునని మలయాళీల మూఢ విశ్వాసము. ఎవ౮ా

షించి కైక దశరథుని యర్థించెను. దశరథుండును పిడుగడచినట్లె యగును, గాదని చెప్పకుండ6 జింతావేగమున నాడలు తెలియక నోటికొంంది కైకను దిట్టి, లిట్టి విసంజ్ఞుండ్రై పడిపోయెను. రాముండు చనుదెంచి సర్వంబును గ్రైకేయి ముఖంబున నెజింగి వనవాసంబునకు. బయన మయ్యెను. అనుయాయి యయిన లక్మణుండు రొకమాననని చెప్ప, అర్హాంగియయిన సీత తన్ను! గొనిపోవంగంటి నీటితో ఐ మాల, [శీం-ముండు వెంటనే యిరువురితోడిను బయనించెను. దళ రథుండు శ్రీరామునకు నేమియుం జెప్పలేదు. కైక యొక్కనినే యడవికి బొమ్మనియె. ఇరువురితోం గలసి శ్రీరాము. డడవికిం జోయెను.. మేనమామ యింటినుండి పితృమరణవా ర్ర్తవిని భరతుండు సాకేతంబునకు వచ్చి, తల్లివలన సర్వోదంతం బెజీంగి, యచట సిలువ నొల్లిక; చ్మితకూటందుననున్న (శ్రీరాముని కడకు వచ్చి సాకేతంబునకు! దిరిగివచ్చి. పట్టాభిషేకంబు. జేసికొమ్మని నొక్కి నొక్కి వేడెను. (శీరాముండు కారణాంతరములచే సమ్మతిలేనివా€డై , రాజ్యంబు తన చేతినుండి జారిపోకుండ నుంప నిశ్శయించినవా+డై, వెజ్టిభరతునకు నచ్చజెప్పి, తనకు. (ఐబతిగా( దన వహైదుకాద్వయము వానికి నిచ్చి వంపెను* (శ్రీరాముని యీ 'కార్థముచే భరతుండు సాకేత సింహాసన మెక్కలేదు; తానాం టిగా నరణ్యమునకు. బోయి యుండలేదు. దళఠథుడు క్రికకు నిచ్చిన రండు వరము లీ విధముగా శీరాముండు తీర్చెను. [శ్రీరాముడు పితృవాక్య వరిపాలన మిషచే (దావిడలోకంబును జయించి, రాజువి సృృతిం జేసికొనుటకు దషిణావథ మునకు వచ్చెను గాని వేజళొండుకాదు. నిష్కారణముగ మునులయెదుట రాషసవధ చేసెద నని శఇపథములు

పల్కిన రామునింజూచి, సీత భయవడి యేల యిట్టి శపధమును జేసితి రని శ్రీరాముని బశ్నింప సీతతో నిట్టుచెప్పెనుః * “ఏను గై కేయా వరవ్యాజఖందున వనంబునకు ౬ జనుదెంచితిని” ,

ఏక పత్నీ వతుఃగేనా?

బహుభారాత్వము నాండు పండితసంభావితము కాకపోయేను, ఎహు వ గోపీనాథ రామాయణము, మొదటి పంపుము, 10వ పేజి న్‌

భార్యాతృ్పము ముందటితరముతోడనే ముగసిపోయెను లక్యుణ భరత శతు ఘ్నులుకూడ నేకవత్నీీవతులే. జౌరాః రాముండు భగవదవతారము. సీతామహా దేవి యాయన యర్హ్దాంగి. సీతతో సమాన మగు దాంవత్య సౌఖ్య మనుభవించిన వారెవ్వరున్నా రస లీ (వవంచమందు? పెండి యయినదిగోలె [శీరాముంయ (వతి నిమిషమును నొమె యీలువ్సనసు శంకించుచునే యుండెను. రామునకు మనళ్ళాంత యెన్న౬ డున్నట్టు తోంచదు. పపైకిమా,తము శంకించుచున్నట్టు కన్పట్టక యే చాకలి మీందనో,పామరలోకము మీ/దనో నెపమువైచి, నింద మోపి, యఎ నిజము కాదని బుజువుచేయ భారము సీత నెత్తిపై బెట్టచుండును. బౌరోరాః యిదియ* ఏకవత్నీ[వతుని లష్షణము? సీతలంకలో నగ్నిపరీక్ష యెనర్చి, తన పాత్మీవత్య మునుగూర్చి తినకును, నెల్టలోకమునకు శంకానివృ్రి( జేసెను ఇంతటితో6 ఐరీత్ష ముగియలేదు. శంక నివృత్తి కాలేదు. [శీరాముండు నిండుచూలాలిని మోస గించి, కారడవిలో వదలిపెట్టించెను. ఈ కార్యము. బచ్చినెళ్తురు తావు కటిక వాండయిన( జేయ సొహసించునా. ఏట్టులో యడవిలోనున్న మున్యా శమము నుండి సీతాదేవి, యయోధశికు( గోనిరాంబడెను. [శీరామచం దుని సమ్ముఖంబున నుంచ(బడెను మరల నెప్పటిపాటయే. అనుమానము వదలింవు మని శ్రీరాముండు సీతను గోరెను సీత మనస్సు చివుక్కు. మనియేను. నిరంతరము సంశయాళ్కు. డగు భరతో గాపురము( జేయ రోసి, యేవపడి, సధోముఖంబున. బెక్టు వేల్వమంది చూచుచుండ భూవివరంబున6 [బవేశించి యాత్మహత్యః గావించు కొనియెను ఈ కథ [శీవామచందదుని యేకపత్నీవత మెట్టిదో నిత్యము చాటు చుండును సీతమ్మ చెజల కెవ్వరు మూల హేతువు? లోకకంటకుం డయిన రావణున్‌ సంహవ౨ంచుటకు భగవంతు! డీ రూప మున భూమిపై నవతార మెజైనంట ! నిజమే. ఎత్తునుగాక ! ఆర్యలోకంబు నకు రొవణుండ కంటకుండు. రషో (ద్రావిడ) లోకమునకు. రాముండు కంట కుడు. వీరిలో నేష్వరు. ధర్మపరులని యెన్వరు నిర్ణయింప( గలరు? జౌరంగ జేబు హిందులో కంబునకు( గంటకుఎకు. ఛ్యత్రపతి శివాజి మహమ్మదీయ లోకం బుసకుల గంటకుండు రావణుడు సర్వటోకకంబకుం డనుట వితండవాదము. విజ్ఞు లొప్పుకొనరు రోవణున్‌ ధ్వజవటంబు[కింద [దొవిడలోకంబు కడుపులో “చల్ల కదలకుండ కాలక్షేపము జేసెను. అంకారొజ్థుము సమస్తైళ్వర్యంబుల కం

తోడ ఎ. దుుదూలసచుండెపి. ఆర్యు లెబుంగని యాకాశవిమాపముల నిర్మించు శ్రైపుజ్ఞ్మము. దావిడళిల్చు లెజుంగుదురు. ఒక్క యౌకాళవిమానములేకాదు, “హఎడ శిల్పులాకాశ పట్టణంబుఐబ( గూడ నిక్మించిరి. సౌంభకము నిదర్శనము, ల ఆటీ ఆరంకవులు కూడ నశణగూ ముశులు కూడ6 గొంతవఆఅకు రాముని నిజతత్వ మరు:గుడురు. ఎజిఐగియే శ్రీరాముని మాయామానుషవి[గహుం డనిరి. అనగా తలి2తేఒలు లీని మానవుం డని యర్భము. రాము(డు మునులనుండి పంచాంగము విఘమవా(జే గని యకమలకు. బంచాంగము గజపంజాలినవాంయడు కొండు, రావణు(డు దళ టీవుండేనా?

రావణునకు. బడదికంఠము లున్నవా యను సంశయంబును వెక్కురు వాదోవవాదములుగా౧ జర్చించి యున్నారు. కొంద అిది యసంభవ మనియు, నైజవిరుద్ద మనియు జేప్పుచున్నారు. కాని యీ (వవాద్‌ మేల బయలు వేడలినడో బెప్పుంజాలకున్నారు. ఇటీవలి కూలంకషవరిశోధనచే రావణుండు కోయదొర యనియు, లఇంకావాసులు కోయ అనియు. డేలినది. రావణుని మాతృభాష బరిశీలించిన దొడల సంస్కృత శబ్దములని [భమపడుచున్న కొన్ని శబ్బములకు, సంస్కృతమున సరియైన యర్థము జెప్పటొలని కొన్ని శబ్దములకు, జక్కని యర్థ ములు స్పష్టపడుచున్నవి. అట్టి శబ్దముల! గొన్నింటి నిట వివరించేదము. రావణుడు

ఈ శబ్దమునకు సంస్కృతమున బొబ్బ పెట్టువాండని యర్థము చెప్పం

బ్ద ల్‌

బడుచున్నది. అనగా రావణుడు వుట్టినవ్పుడో తరువాతనో పెద్దటొబ్బలు పెట్టెనంట, ఇలక6 గోయభాషయం దేమి యర్థమున్నదో చూతము,

రావణకజారావ+అన; కోయభాషయందు రవి అనల్లూ నేడ్చుట,

కోయభాష తెలుంగు కన్నడము రవ రవ్వ రోవ

రవ యనమాట రొవ యయ్యెను, దీని యర్థ మేమన నితరులను నేడ్చించుట

యందు మిగుల పరాాకమము కలవాండు, అన యనునది, వుంలింగదోో ఇం

తకము, రావశిాఅన=రావన; ఇతరులను నేర్పెంచుబట యదు వ్‌ వర్శాకపము కలవాండని యర్థము. దశ గీవుండు

సంస్కృతమున నీ శబ్దమునకు బదికంఠములు కలవాంచఏ యర్థము చెప్పబడుచున్నది.

కోయభాషలో *దసగీవి యను మాట కలదు. దస యళంగా బాధ; గీవ యనంగం గలుగంజెయట. దసగీవ యనంగా డాధను గలుగ వేయువాంయ గీవ శబ్దము (పేరణార్థములో నువయోగింపంబడుచుండును.. ఈ దళగివ శబ్దము దశ గీవయైనది; పదిమెడల యడధ్ధమును గడించినది. దకాస్యుండు

పదిమొగములు కలవా డిని యర్థము,

_ కోయభాషలో, దసపాఆసి; దస ఆనంగా బాధ; అనీ పుంలింగద్యో తకము్య బాధను గలుగ6 జెయువాడని తేలుచున్నది, దనగఅసి =దసాసి, దకాసి=దకాస్య। =దశాస్కుండు.

రచస్సులు - రాక్షసులు సంస్థ్రృతభాషయందు వీనికి సరిపడు నర్థములు లేవు, అందుచే వెవ్వేరు ఎైఘంటేకులు వెవ్వే రర్ధములను జెప్పుచున్నారు. కోయషాష తెలుంగు కన్నడము , రాకు రకు రాక గంద్‌రగోళక్షుచేయుట , గిలుట, | బొధీంచుట. ఛా రాక-+అఆసి = రాకాసి; రక్ట శ అసి = రక్తృసి; ఈ రెండుళబ్దములను సంసృతముగా మార్చి రొక్షసులుగాను రవ్ష స్సులుగొను జేసి, "7 కలి

రాఎవఐణునకు(. బదిక ౨ఠఈములు గానె, వదిమొగయబులు గాని యెట్లు వచ్చెనో. పై శబ్మాములష బట్టి స్పష్టముగా బజోధపడ(గ లదని యూహించు చుంటిమి, పదిమొ ముఒం పదికంఠతము లున్నవానికి, నిరువదిచేతులను గవు లేఐ సృష్టించంరాడదు ? స్పష్టిచుబ సహజమే యని మే మభ్మిపాయపడు చఛోంటిమి. కోయలు రాక్షసులేనా ? రమ్లో రాక్షసళబ్దములకు నాద ప్రకృళతుల్లై రక్కసి రాకాసి శబ్దముల కును, రామాయణములో జెప్పంబడిన రావణవక్షయోమల కేరులక6 జాల వఅకు నక(గా రావణ దకాస్య, దశ్ళగీవ, శూర్చుణఖ _పళృతినామములకును, సకియైగ యుర్ధములు కోయభావ లో గన్పట్టుచుస్నవి. కోయలు యుద్ధము నకు వోవునపుడు కా తవదరయం3రముగా( బొడగట్టు'-కునై కృతిమ వికృత ముఖాచ్భాదనములు ధరించు నాబారము కలదు. రామ యజములో వర్ణితము లయిన రా్షన వికారరూవములకు నిదియే కారణము. రావణు(డు కోయవాఠళ లను [గ మశికతులనుగా౬ జేసి, ధర్మ మార్గము6 (దొక్కించి యువృస్థానము నకుం దీసికొనివచ్చెను. ఈ యునృదళ ,వేళ్ళుపాటి నిలువందొక్కుకొనుటకుం జిరకాలము పీలుపిక్కలేదు రావణవధముతో, దజ్జాతిపతనము తటస్టించినది, కుషింభరుండ్తైన విఖీషణున కిది పట్రీలేదు; కాన నాగరిక [ప్రవరీచమునం గోయలు పూర్వ స్థానముశకుల బోయిరి. అరేవియా దేళమునందు మహమ్మదు జన్మించి, దేశ్శదిమ్మరులుగ నున్న 'యకబ్బులను మిగుల నుక సానమునకుం గొంపోయెను. నేండు తిరిగ్ని యరబ్బులు పూర్వస్థానమునుం జేరి ఇటి సీతియే లంకారాజ్యమున సంభవించినది యని తలంతుము. ఐతర జాతులు కోంటీలను, రక్క-సు అనియు రాకాసు అనియుం నిల్చుచుండవచ్చును. ఆర్యు లీ దేశమునకు వచ్చినప్పు డీ పేరులు చెవులంబడినంత యా శబ్బ్దములను సంస్కృృతీకరించి రతో రాష్షసుళుగా6 జేసిరి, ఇంతదనుక నెవ్వరు విమక్శవద్యష్టీతో నువలక్షింపక , తక్కారణమునః (వామ.ఖ్యము నీయకయుక్న కాకాసుువధ రామాయణ యుద మునకు మూలలీజము కాక పోయినను, మిగులు దోహదము జేసె5ని వచింపి గడుంగడు విస్మితి జనింపకపోదు. ఆర్యులకు గోవు లెంత పూజనీయములగునో , -కోయలకు నన నేల- దావిడులకు వాయసము అంత పూజనీయములుగా( బరి త్రై

గణింపం ఐడూచుండెను. (దావిడ లోకంయబిునందు నేంటికిని నంత్మేష్టియందు6 వితరులు వాయస రూవంబుశ నుందురను మూఢవిశ్వాసముతో, వబిండ్యవదా నము బొనరించుచుందురు. శ్రీరాము6 డీ సంగడి మూల ముట్టుగు నెజెంగియే, హిందువులతో( బోరాటమునకు మహమ్మ దీయులు గోవధంజే యుశట్టు, (దాఎకు లతో గఅహింపనెంచి, కాకాసురుంజంపి [దొవడ (కోవాగ్నిని రగులు కొల్పెను_ కాకినిజంపిన రాము(డు కాకాసు రుని జంపెననియు నవ సీత స్తవచేలాంచలముకు దొలంగించి, చంచూపుటముతో బాలిండ్ర( బొడెచెననియు, గట్టకథ గట్బెంచి వాల్మీకి యార్య (వపంచమునందు! గీ ర్తిగాంచెను రావణు.(డు

వేదవేతత్త, (బహ్మాజ్జాని, మహాభ క్తుడు, మహావీకుండు, సుందరాకాకంయ అళులరాజసీతిజ్ఞుండు, మహాకవి, భాతృపియుండు, వాక్యుద్ధారకు 6డు, పివేక్ష తెలుంగు ఎెయూకరణుండు,

వేదవేత.__శంబుకవధ పీఠికలో జర్చించియుంటిమి. రావణ భీం

అంటీ కు

మిందులకు నిదర్శనము.

బహ్మజ్ఞాని_._రావణవధచే రాముని [బహ్మహత్యా పాతకము పీషంచు టయే నిదర్శనము.

మహాభక్తుండు.__గవకోటి. శివాలయార్చకుండని లోక మెజుఐగను, శిరంబు నుపాయనంబుగా శంకరుని కిర్చించిన భక్తుంయ,

మహావీరు(ప__ఇందులకు రామాయణము సావి. నూబేండ్డు దొంటిశ వాండయ్యు, నేడహోర్మాతములు. విరామము లేషండ యౌవనగర్హిరుండె న రామునితో మహాయుష్ధము( గాంచెను,

సుందరాకారు(డు._రామాయణములోని హనుమదైచ కముసాక్ని,

రాజనీతజ్ఞు[డు.._యుద్ధకాండములో వాల్మీక్రిమౌని యీయన రాజనీతిని గూర్చి చెప్పిన వల్కులే సాకి,

వే

ఇ మహాకరధిఎాడావణ భుజంగ |పయాతములు, పంచ చామరములను

“రుకోం గొన్ని కోకను లింకను [బచావములో నున్నవి. శివచర్శనకాలమున

త వరశై వు మజంగ్యవయాత వంచచామరములతోడనే భుజంగభూషణునికి( శామరములు చేయుదురు,

ధొతృ పియుంస_రాజ్బదోహియైన విఖీషణుండు, రాజ్యతృష్ణచే జాతి పిరోధిరపైన రాముని హొదవద్మ ములను బట్టి శృతుస్కంధావారమును. జేరినను *" రావణకృృత శివతాండవస్తోతమ్‌,

జటాఎటాహసం భమ (భమన్నిలింప నిక్షరీ

విలోంవీచివల్డరీ విరాజమానమూర్థని

ధగదనగిదగజ+ంం-లాట పటపావకే

అఆ చద జాం రా ల్‌

3శోంచం(దశేఖలెంతి! _పతితణంమమ॥ ణం

ధిరావరేం ఉనందినీవిలాసబలధు బంధుర

స్ఫృువిగిగంతి సంతి పమోచమానమాన సే

యణ

కృపాకటాత ధోరణే నిరుద్రదుర్ధరాపది

కచివ్చీడింఒకే మనోవినోచ మేతు వస్తుని॥ ఐవి

జటాభుజంగపింగల స్ఫురతృణామణి (ప్రభా

కదంబ కుంకుమ దవ్మ్శపలిప్త దిగ్వధూముఖే

మచాంధ సింఘర స్చుక త్వగు త్తిరియ మేదుకే

వనోవినోద మద్భుతం దిభరు భూతభర్తరి ॥ తి

సహ్మన్రలోచన , పభృత్వ శేవ లేఖ శేఖర

(వసూనధూలిధో రణ్‌విధూసరాం' మిపీరథూ 8

భుజంగరాజమాలయా నిబజజాటజూట3:

ళి

(శియెచిరాయ జాయతాం చకోరబంధు శేఖక8 ॥ |

అలాటచత్వర జ్వలక్టనంజమయ స్ఫులింగభా

నపితిపంచసాయక ౨ నమన్నిలింప నాయ$మ్‌

సుధామయూఖలేఖయా విరాజమాన శేఖరం

మహాకపాలిసం పదే శిరోజటాలమసు న॥ ॥ వా

తి

లంకలోనున్న యాతని కుటుంబమును (థార్యయగు సరమకఘ, దుతంపను (తిజటను) పల్లెత్తుమాటయైన ననకుండ( గాహెడెను. ఈ భాతృ _పేమయే వీనిని గూంకట్మివేళ్ళతోల బెకల్చి పారవేసెను. ససమ యంగడునకుం బావా; హోమహూ( జేయుచున్న రావణుని జూపిఐచెను. లంకిలోస గుప్తిన్యము. సీఎ వెజం కరాలభాలపట్టికా ధగద్దగద్ద గజ్వ్యల చి ఛి భభ ఉ' ద్ధనంజయాధరీకృత పచండపంచసాయకే ధరాధరేం[ద్రనందినీకుచా(గ్రచి తప(తక (పకల్పనై ౫ శిల్పిని తిలోచనే మతిర్మమ ॥ ౬ నవీనమేఘమండలీ నిరుద్ధదుర్ధరస్క్పుర త్తువూనిశీధినీతమ: (ప్రబంధబంధుకంధర 8 నిలింప నిర్షరీధర స్తనోతుకృ త్రిసింధురః కలానిధానబంధుర 8 (శియంజగద్దురంధర॥ ॥ ౭ (ప్రవల్లసీలపంకజ పపంచ కాలిమచ్చటా విడంబికంరకంధరారుచి (వఏబంధకంధరమ్‌ స్మరచ్చిదం పురచ్భిదం భవచ్చిదం మభఖచ్చివం గజచ్చిదాంధకచ్చిదం త మంతకచ్చిదం భజే ॥ ౮ ఆ గర్వసగ్వమంగలా కలాకదంబమంజరీ రసష్యపవాహమాధురీ విజృంభణామధ్యువతమ్‌ స్మరాంతకం పురాంతకం భవాంతకం మఖాంతకం గణాంతకాంధకాంతకం త మంతకాంతకిం భజే॥ ౯ జయత్వదభ9విభ౦ిమభఏ మద్భుజం గమస్ఫుర ద్ధగద్ధగద్వినిర్షమత్కరాల భాలహవ్యవాట్‌ ఛిమిద్దిమిద్దిమిధ్యనన్మృదంగ తుంగ మండల చి ౧ ధ్వనిక్విమపి)వ ర్రిచ పాోచండతాండవ౩ శివః 1 ౧౨ డదృవశ్వెచితతశల్ప్బయో రృుజంగ మౌక్తిక స్కిజో రరిష్థ:ల్నలోష్టయో:ః సుచ్చాద్యిప కపఓ యో! తృణారవింపి చక్సుషోప౦డా మహీమహెం[డ్రయో నమః౭స్శివ ర్తయన్మన:ః కదాసదాశవంభజే ॥ ణం ౩2

గించెను. చఫీవణుని కూతుకగు (త్రిజట యెప్పటి కవ్పుడే లంక గుదెల్లి సీత పం బడివేసెను. వరణ్వసానము రానణపరాజయము, అంకావ్సరీ నాశనము, వివీఎణు3 పట్టాభి షేము. వివేకి... రావణుడు ఇజహ్మచే వరంబుల నొంది వరివహారంబుతో విశ వపసి మా శమభూము లయం చుండగా, మాతామహుంద్రైన సుమాలి కుమారుం ఉయిో (వహసాదు.తో. నచ్చోటకు విచ్చేసి. కారణజన్య్మ ండ వని రావణుని6 లోధిం-, సికు లనేకంబుల జెప్పి సవతి యన్నయగు కుబేరుని లంకనుండి హైకందోలి, లంకారాజుమును గ్లైవశము( జేసికొమ్మని చెన్న రావణుండు పెప్పినమాట లాలింవుండు. ఇ _నో్‌కంఠుఎడను(దాత. సన యథార్థం బైనచో నెంత బా లిశుండై నన్‌ నయమేడి య్యగజుని బల్మిన్‌్‌ దోచి దురు త్తించ ద్వశమౌ నిలైటు లా,కమించు మజిలేతా యిండధ్దు ? పెద్దల్‌ భవా (దపలే యిట్టన నస్మదాదులకు బుడ్డిస్తెర్యమున్‌ గల్లునే ౪

• కంకంటి పాపరాజు, “ఉత్తర తామాయణము ద్వితీయాక్వాసము, శి26వ పద్యము. కదానిలింపనిర్జిరీనికుంజ కోటరే వస న్విముక్త్రదుర్మ్శల 1 సదాశిర ౩స్థ నుంజలింవహన్‌ విము క్రలోబలోదనా లలామభాలలగ్నకః శివేతిమం్యత మచ్చరన్మదా సుభీభవా మ్మహమ్‌॥ ణ౨ ఇమంహి నిత్యమేవము క్ష ము తమోత్తమం స్తవం పఠన రన్ను$వన్నిరో విసిద్ధి మేతి సంతతమ్‌ హరేగురౌ సథ క్త్‌మాళు యాతి నాన్యథాగతిం విమోహనంహీ దేషా నాంతు శంకిరస్య చింతనమ్‌ ॥ ౧౩ పూజావసానఫమయే దశవ_కగీతం యః శంభుపూజన మివం పరతి పదోషే లిస్యస్థికాం రధగజేంట్రైతురంగయుక్తాం లక్ష్మీసదైవ నుముఖీఎ (పదదాతిశంభుః ॥ ం౪ చి

'పెద్దకాలము (ప్రాతపగఅంగూర్చి, రాక్షసా శ్యయయుం బొందిన కద 1 ంప్ల€ గూర్చియు నెట్టు అంకరావషసుల టెంకియో దానింగూర్చియు, మాతాషప౪ండు చెప్పినంగాని లఅంకావహరణంబునకు సీకొనండయ్యె

(ప్రధమాంధ వైయాకరణుండు___5ావణకారికలు లవణ ౫ ంధముల యందు నుదాహరణములుగా నీయంబడి యవృటచ్చుఓట6 దొడంపట్టు పండును

కారణజన్ముండు, జాత్ముద్ధారకుండు__

మాలి, సుమాలి, మాల్యవంతుండు నను మువ్వురు రాక్షస నామెకులు లంకాపవురిని నివాసముగా( జేసికొని సుఠలపె దండెల్రై పేక్కుమారులు, వారల నొడిచివుచ్చి, వరాభూతులం జేసిరి, ఈ నికంత5 వహ?ాధవముచే చేంతలు విషక్డాలై, విష్ణువువి డ్రార్జి ప నాతండును కడుము *ట్టికౌని దేవతల పడి మై పోరికి నడచివచ్చెను. ఇరువాగులవారిక్రి, హోరాహోం పిరు మఘోరంబయ్కె తుదష సీ దారుణ సం[గ్రామంబున రాక్షసులు పరాజితు అయికి మాలి వీకళయనం:ఎ నందెను. చేయునదిలేక సుమాలి మాబ్యపంతులు సకుటుంబ సప వారముగా లంకను డించి రసితలంబున తేగిరి. అందుండియ వారు సుఖ మెజుంగరైరి, 'రేలుకంట( గూర్కెలుంగ రై రె. పరాజయ చింకావల్యముచే నవసి, నవసి, యెట్టులనేనియు. విరోధులం దుషమాడ మార్గముం. నె -టముండిరి.. సుమాలి కుమారె యయిన కైకసి రూఫలావణ ముఎ లదానిన జాతృభిమానఫూర్ణ హృదయయగు దానిన్మి _దావిడ సం్యప్రవామముకు సంపూర్ణమున. నెబింగిన దానిని |దావిడాచారముల నెల్ట మిగుల నేర్పుతో దలకెక్కించుకొనిన దానిని మహాతేజోవంత్స(డగు పీరాధ్రపేరు; కిచి జాతుందారకుని బుటిఐచి, తన్మూఅలమున జొత్యశమానంబును దుడిచివేయవల మునని, సమాలి మాల్యవంతులు తలపోయు చుండిరి. వరునికౌజిక్రు దేశదేశముల. గాలించిరి.. తునక దమకూంతునకు విశవసు(డు తగినవాంద్రని నిశ్చయించిరి. సాలంకృతముగా. గై కసిని విశ వసునికిం గన్యాదానముంజేసిి - జాక్రుదారకం డయిన వు తుని బొందుటకయి బుషిని భయభ క్తులతో సేవంప, తం డులు 8 కసికి బోధించి పంపిరి కొన్ని నాళ్ళు కైకసి గర్భవళియై రూపలావణ్యములు గలవానిని, తేజ ఓజములు కలవా) తొయమాఎకం గాంచెను ఇత(డే దళకఎరుంయ. సుమూం మాల్య వంతులు మనుమని జూచి యుప్పొాంగిపోయిరి.. నేటి కవమానమును గడవ

8౮

సమర్థులమైతి మముకొ రి, పెంచిరి. పెద్దనుజేసిరి. విద్యాబుద్ధులు చెప్పించిరి. నీతికాస్త్ర పారంగతుని జేసిరి. రణకోవిదుని జేసిరి. జూత్యభిమానము నుగ్గుభాల తోడనే రంగరించి పోసిరి. చెవినిల్జుంగట్టుకొని నిత్యము జాతికింగల్లిన యవమా నముకు జాటిచెప్పిరి.,పర్యవసాన మితండు లోకజేఠయై, యక్షులందోలి లంకను స్వాధీనము 6జేసికొని, కుల కలంకమును దొలంగించి, జాతిగౌరవమును గాపా డెను. తాతల యశభీష్టమును సంపూర్ణ ముగా( దీర్చెను. పతనము౭జెందిన స్వజాతి నుద్ధరించి సర్వలోకములను దనకీ ర్తీచే నింపివై చెను.

రావణ కుంభకర్ణ విభీషణుల కళ్ళతముల, గూర్చి యొకటి రెండుమాటలు చెప్పవలసి యున్నది. రావణుని యర్ధాంగి మండోదరి యసురశిల్పి యగు మయుని కునూ రె. మయునకు నచ్చరలేమ యగు హేమయను నామెయందు జన్నియించెను- అందుచే నీమెయందు సమ్మగ దావిడత్వము చూవట్టదయ్యెను, భర్తయగు రా-ణువకు సంధియని యెన్ని మారులో నీతులు చెప్పుచు సమర వరాన్మాఖుని. జేయ. (బ్రయత్నించెను. వినివిని దళశకంఠుంయు న్స్‌ ముజఆందలి బన్న మే గతిని మానిని యీగుదు సంధిచేసినన్‌ '* అని యామె మాటలం బెడ చెవిం బెద్టెను, కుంభకర్ణు;డు వ జజార్రంయను నామెను బెలడ్రీయాడెను. ఈమె పెదాన్యశిరోమణి యగు బలిచ్మకన్నర్తి కూతునుబిడ్డ, అందుచే జాత్యభిమానమున కునికపస్హైై. భర్తకు నీతియను నావమున నెన్నండు నడ్డము చెప్పియుండలేదు.

విఖీషణుండు సరమయను నామెను వివాహ మయ్యెను. ఈమె గంధర్వ న్త్రీ; అందుచే (దావిడ జాత్యభిమానము సుంతయు లేక భర్తను రాజ్మదోహునిం జేసి, యింటిగుట్టు విరోధులకుం దెలియంజేసి సర్వనాశనముం. జేసెను, సరమచే విఖీిషణుని కుటుంబ మంతయు రాజ్యతృష్టాపీడితము, రాజ దోహపూరితమునె లంకను రామునకు. గట్టంబెట్టి, జాతి (దోహముం గావించెను, (దావిడజాతి యేదుర్గతిపా లబినను సరకుసేయక తన భర్తను రాజునువేయుట యొక్కటియే యామె మనస్సునం దుంచుకొని మిగుల హేయమగు కార్యముంజేసెను. వంశ పారంనర్యముగా వచ్చు పక్షపాత కథలను వదలి కొంచెము విమర్శనదృష్టిని గలిగించికొని యీ పీఠిక జాగరూకులై చదువ జదువరులను మరిమరి 1ప్రార్సిం చుచు ముగించుచుంటిమి, ఠి

చద

చతుర్దాశ్వాసము తొలిపలుకులు

రామ రావణ యుద్ధకాలమునాంటిక్షి వింగ్యదకిణ దిగ్భాగము మహచర ణ్యానులతో నిండియుఐడేను, ప్రాణసంరక్షణార్థమయి వరాజితు లయిన గద్రావి డులు చెట్టుల గుట్టిలపాలయి మధ్యదేశమునం దల్దాకు చుండినట్టు పౌడంగట్టును. దకిణాపథముశకుం జనుదెంచిన రామునకు విరాధునివంటి వాకెవ్వురో యొక రిడ్డరు దానవు లెదురుపడిరి కాన నాండు దషిశావధము వంచు వానరరాజ్యము దక్క ద్రావిడ రాజ్యములగాని దావిడదూజులుగాని యున్నట్టు చూపట్టడు ఇంతియె కాక దశిశావథము. (గావిడ జ వాకీస్టముగా(గూవలేదు. నామమ్మాత పట్టణ మగు క్రిష్మింధావు మొక్కటియే ద్వగ్లోచరమైనడి.

భారతకాలమునా(టి కీ పరినితులు తొలు మాజయిపోయినవి. దక్షిణాపధ మున వాండ్యరాజ్యము బాల సుప్రసిద్ధమగా నుండెకు. దీని [వభువు మలయ ధ్వజూడు, ఈ రాజశేనని వ్యుతికయేగు చితాంగదను. నర్జునుండు. వివాహ మయ్యెను త్మక్రిత్ర మలయధ్పజుండు. పార్టుని నింటియల్లుని. జేసికొనియెన్సు చి కాంగదయు( ద్‌ఏ డిన్‌ ( చలందశ్నంల కొడుకును బభువాహనుః గాంచెను, మలయధ్వజుండు కడు దురభిమానవు ను నహంకారమునుగల రాజు, కరు నులె తనక డీబ్యకారని నిక్కి సీల్గెకవాండు. ఇత6 డతీరథుండు, ఎవరయిన సకవోల్చి చెవ్పచో బొమముకిపెటువాంయు, జల్డునకోసమై కురుతే (త్రయొద్ధమున వ్‌త( డళజ్థామచేం జచ్చెను. బ్‌ ణ మ కంక 7ళింగరాజ్యముహూడ వన్నె కాసికెక్కియున్నది.. దీని జన నాలుండు చిత్రాాగదుండు. దురోోధన సార్వభౌమునకు( గూతు నిచ్చిన మామ, విడు వృద్దుడు. కురుక్షేత్ర యుద్ధమున నొడలు దొందక కళింగ సైన్యములు మహాదారుణమగ( బోరాడినవి, ఈ కళింగరాజు పొం్యడక వాసుదేవునితోడను

౪ంం

గా?ిరాజుతోడను మిగులంజెఫిమి కలిగి యుండెకివాండు ఈ కాళింగులు యాదవులు హీళకాతి సంధవులని యెంకయో గేలిసేయువారు. ఈ కళింగరాజు ఐల రాము నెన్నమాకులో గేలిసేసి యా బలరామునిచేతిలోనె చచ్చెను.

నిషాదదేశము: దీనికి గృష్ణుని పినతం్శడి కుమారుడై న యేకలవ్వ్యుండు [ప్రభువు మజియు సాళ్వదేశము కలదు. భఖీష్మకుం డేలిన విదడర్భకలదు. ఇట్టివి యెన్నియో రాజ్యములు తలయెతత్తినవి. (ద్రావిడ దేశమంతయు జనాకీర్ణముగానే యుఎడెకు. రాషసత్యమును వదలివేసి దావిశులు మానవు లయిరి. అడవ్పలు వదలి రాజాలక యందె మోటు జీవనముంజేయచున్న ఘటోత్కచాదులు రాక్ష సులుగనె వవిగణింపంబడిరి.

మధ్యదేశమునందు (ఆనంగా వింధ్యవర్వతవం క్తి నానుకొని యుత్తర మున నున్న దేశము) (దావిడ రాజ్యములు చిక్కురుబొక్కురుగా నుండెను, మధ్యదేశమందలి (దావిడులు పూర్వపు టౌన్నత్యమును గడింపంజాలిరి. మగధవాజ్యము___దీనికి జరాసంధుంకు [వ్రభువు; చేది దేళము,.దీనికి శిలిపా లుడు [పభువు; దళార్హ దేళము--దీనికి 6 గాశిరాజు [వభువు; అవంతిదేశము__ దీనికి దాండవులపినతల్లి కుమారులును, గ్యష్ణుని బావమజందులునై న విందాన విందులు (వభువులు; మధుర కూర సేనదేశములు --వీనికిం గంసుండ (వభువు; కుంతి భోజదేళము--- వీనికి గుంతిభోజుండు కుండి పెంవుడు తం్మడి (పభువు; హైహయడదేశము___దీనికి నీలుండు (పభువు.

నేంటికి వివాహరూవక మయిన చుట్టరికం బార్య ద్రావిడులకుందాల బలసి పోయినది. వసుదేవుని చెల్లెలు, కుంతిభోజుని పెంపుడు కుమార్తె వృథ (కుంత్సిను బాండురాజు వరిణయ మయ్యెను, అర్జునుని చుట్టరికం బంతయు (దొవిడులతోడనే విఠాంగద, యులూచ్చి, సుభద మువ్వురు (దావిడకన్యలే. ఒక్క కడుపు చేసికొన్న దాశరాజు కూతు రయిన సత్యవతిని శంతనుండు పెండ్దియాడెను, భీముడు హిడింబను గాంధర్వంబునం గ్లైకొనియెను-. ఇటి వెన్నియో చూవవచ్చును. బ్‌

దేశ మిట్టి స్థితియం దుండ(గా జరాసంధుండు మగధదేశమునకు రాజ య్యెను. జొతివైరము వాని (బేరేప (ద్రావిడరాజుల నందతి నొక్క మొగ

ఆం

మునకు దెచ్చి యార్యులను దేశమునుండి శజుము( బూనికొనెనుు. ఈ యుత ష్టకార్యమున. జాలవజికు సవలీకృత మనోరధు డయ్యెను, వీనికి జేవదేళ మునకు రాజయిన శిపపాలుండును. గంగాతీవవాసులగు మహాయోధులు హంస్య డిచికులు మర్యతులు 'సేనావతులు నైరి. మూ ర్తికవత పురమునకు రాజయిన సౌళ్వుని నీతండు సామంకుసి . జేఫెకొనియెను పొం్యడకదేశ వభు వగు పౌండక వాసుదేవుని, జెలిగా నొాసరించుకొనెను మధువాధినాథుందగు కంసు6 డీతని' కల్లు డయ్యెను. [పాగ్గోతిషాధీశ్వరుంచగు నరకుండు నేస్తయ్నెను నిషాద నాధుండగు “ఏకలవ్యుడు” మిత మయ్యెను జకాసంధ సార్వభౌముని శ్చేత చృతము[కింద [దావిడు లేకముఖంబునం గూడిరి. ఒకవ్వుడు కర్ష్ణజరానంధు లొకరితోడ నొకరు పోరాడి బలాబలంబులను జూచికొని మితుదైరి. జరాసంధ (ప్రయత్నము లీకై వడి ఫలోన్ముఖఐబునకు వచ్చెను. కాని దై నవిధి వేరువిధ ముగ నున్నది. ఆవరోధము సంభవించినది ఆ యవరోధము జరాసందున కనంం ఘనీయ మయినది, మహామః ్యశికుంతయిని శ్రాక్ఫృష్ణుం దదతరించెను. కథ ఈల కిందై నది. ఒక విధముగా |వాయదగిన ధారత చర్చిత వేలువివముగా వాయ వలసి వచ్చెను. విద్ధి దుల్పవఘ .ఎవదా। యాదవు అవరు? ఫ్రీకృష్ణుండు మధురలో యదుకులంబు*6 [బభవించెను, తల్లిదం్యడులకు6 జెఅసిప్పించి పిదప దాను పుటైను, యాదవులు, వార్టేయలు, భోజులు, అంధ కులు, పాత్యతులు, దశార్తులు అకు తెగలు నోండు 'సేపకలో. గావునముం ేయుచుండెను. (దావిడజాత్‌ స సీ జాకుల ? ం ౮ జౌ స్కంధమునకు నీ జాతులు కొమ్మలు, రెమ్మలు చంద్ర స్రానసంగాన్ని పురాణము లేమి చెప్పుచున్న వో మము పరిశీలింతము. డును నితని మ దగు య మాతి "పెద్దకుమారుండు యదువు, ఇతం కడ గొటుక్రన్ల గ చిమ్ములును బి తాజ్ఞం బాకింపమిచే/ జ్మకవర్వులు కాలేదు, నయుళయిన పూరుండు తండియానతి జవదాటక షాలించుటచేం జ్మకవరి యయ ను ల ౬ న! యయాతి కరడ గుప్రముగా నిందొక్క ధర్మసూక్మ మిమిడియున్నది, గురువగు వర్దా స్టరు భార్యలు పెస్టభార్య దేపయాని. ఈమె రాక్షస లే ( చార్ముని తనూజ: యయాతి చర్మిచవంళ షి తియుండు. శా అలి

దాప్కంయ బాహ్మణుండు కావుశ యయాతి దేవయానుల యద్వాహము వ3లోమ వివాహ మగును, [పతిలోమ వివాహమున సంకీరులు వుట్టుదురని స్స్ముతిః ర్తలు ఘఎటావవఫము”? వచించుచున్నారు. కావున వ్యతియ పురుషున పను దాహ్మణ ఆకిని బుట్రిసవాంచెనండై. యుండును? * వాహ్మణ్యామ్‌ శ యా మ్యాక్‌ అనంగా. బాహ్మ +స్త్రీకి? క్ష్యత్రియునకును బుద్దేనవాండు నూకుటపను. సూతునకు రాజ్యా ధివారము లేదు. అందుచేతనే యదువునకు యమౌ-కాజ్య పట్టాభిషేకముగాని, పట్టాభి షేకముగాని జరిగియుండలేదు

ఇక యయాతి రెండవ థార్యయగు ళర్శి ష్షనుగూర్న్చి విచారింతము ఈమె దానవేందుండగు వృషపర్వుని కూతురు. (ద్రావిడ జనపాలురను భారత కాలమునాండు కృతియలుగనే యార్కులు చూడమొదలిడిరి. ఆందుచేత య శూతి వర్మిషా వివాహము సవర్ణ వివాహ మమయువది. ఇది కారణముగ శర్మిష్టై సుతుండయిన పూరుండే కౌరవ వాండవులకు మూలప్పరుషుండు యదువు యదువ్వష్టి భోశాంధకాది జాతులకు మూలవురుషుండు, యాదవులంగూర్చి భాగవత మేమి చెప్పుున్నదో చూతము: ద్వాచళస్క్యంధములో భవిష్యన్నర వాల రాజ్యవరిపాలన _ కాలనిర్ణయాను వర్ణనములో నీ కింది వాక్య ములు వెప్పంబడెను. “వురంజయుండు మగధదేశాధి పతియె వుపై ఆంత నతండు వుఇంద యదు మదదేశవాసులగు హీనజాతీ జనులు (టహ్మజ్జాక విహీ సులై హరిభక్రి వివహికులై యుఏడువారికి__' "ఈ మాటలను బరిశీలించి చూబిన యెడల యాదవులు వుళందులతో సాటివారుగా౯ గన్పట్టుదురు. పుళిందు లెవరు। జీనేదాఃకిరాత్మ. శబర వు?ందామ్దేచృజాతయః”' అని అమరుండు కంఠో క్రిగా వచియించుచున్నాండు. కనుక యాదివులు మేచ్చజాతివారు.. ఇక మ్హేచ్చులన నెవరు? మ్లేచృంతే అవ్యక్తం భావంతే ఇతినెచ్చాః; మ్రేచ్చ, అవ్య క్రేళచ్దే। అనంగ నవ్య క్తమగు థాషకలవారు. ఆర్యులకు (ద్రావిడ భాషలు “అవ్య క్తములే”, [దావిడ భాషలనుగూర్చి యార్యులయందు వ్యాపించియుండిన యిట్టి యభిషాయి ముఠే నేటికిని మన కర్ణ రం ధము 6 బడుచుండెన్సు నన్నయకాలనునాండు తెలుంగు భాష “*గాసటదీసటి”” గా నున్నదని తిలంవయిడెను. తెలు,గుదేక మునంబుట్టి తెలుగుభాష నేర్చిన నన్నయాదులకే తెలుంగు * గాసటవీసటిగాం గన్నట్టినప్పుడు తెలు6గుదాస నుడికార మెజు ౦గని యార్యులకు( దెలు(గుబాస

బుక

యవ క్తముగా నేల పొడచూపదు? ఈ మ్రేదృజాతు లన్నియు ఎనార్యు లనీియు నన(గా (దావిడు లనియు మా మభ పాయమ ఇ వసుదేవుని మూడవ తమ్ముండగు “ఆవాధృష్టి”కి శ తుమ్నుండను నోమాఎతర ముగల ఏకలవ్యుడు కువూరుండు ఈ యేకలవ్వుంకనై షాద”' మం [బ్రహ్మవుకాణము మోమోటమిలేక సతంమును వెలిబుస్పచున్నడి. కాపున యదు జొతి మ్పేచ్చజాతి: ఆనంగా నాటవికు లయిన కిరొకొడి జొతులలోనివారు. ఎట్టి యదు కులంబున శ్రీకృష్ణుండు జనియిఐచే. యదువ్నష్టి భోజాంధకాది జాతులయందు భోజవంశము రాజకంవము అకంగా నీ జాతులను బరిపాలించు రాజులు భోజపలముకందే యు౨శ వలయును వసుదేవుని భార్యయగు. దేవకియు,. ్రీకృష్తుని భార్తయగు ర్కూడియుకు ని భోజాంగ నతే. వసుదేవుని చెపైలగు పృథ (వంక భోజకులంబు $ందిలి రాజగు కుంతికి. బెంపుడువోయి కుంతీ యయెను. ఈ కుంతి భోజునకు నాగులచుట్లకిక ౨ మిన్న దందురు. నాగులకు జెండ్రిడు లేవు. అందుచేతనే కాంబోలు బంతి సంతుగని దిసంళుతో. బెండ్లిం జేసకొసినది. రోజంటే గంసుండు. పభు వయ్యెను. తన్మూలమున యదువృస్టి వాసిని వీ (ట్రిభువయ్యెను. జంాసంధుండు తన కూతుండ నిర్చుం లన హ్‌ న్తిని. గంసున కిచ్చి 'పెండ్దిచే సెను.. భోజు లధిక సంఖ్యాకు చేత తద రను, సార్వభౌమునితో. జుట్టరికింబు కలవారు నగుట లేకపోంం టి కీ కందులను దమతో సరిసమానముగా. జూచుకొను నలవాటు మనసు ల్ర - అందుచే యదుషృష్టి కులములకును ఖోజాంఛకులకును దమదమ నవ య విరిపోట్టు కళిగి నెలకొనెను.. ఈ సమయంబున గంవభీతి కంసుడు“ దేశకి వ ఎడేవులకు.. జెజలో. జిన్నెకృష్ణుండు పభవించెను. కువ బా ము పసుదేవుండు కృష్ణుని గొనిపోయి. [వేపల్లె లోనున్న నందగోత కంసు డ్రి కయశోన పశ్కం బరుండబెట్టి యామె యాకుబెడ్డను దెచ్చికొనెను, గోపాల్యండ డై రు జంపివై చేను కంష్ణుండు గోపకుని యింఓ( బెజిగి థ్రీకృష్ణవి ఇ చను. ్రీశృష్ణుండు (వేవల్లేలో బాల్య హైగండములు గడపెను. భయ డ్డ బే సుతం్కడియైన నందుండు రాజవట్టణంబునకు దగ్గర నుండుటకు భంచావగంబునకు లేచిశోయెను, "లోకో

1వేపల్లెలో నుండ౭గా వశకుచేవుని యింటి వుకోహిళుండగు గర్షండు ,తేపళ్హైప రా౪గా నందుండు రామకృష్ణులకు నామకరణము జేయుమని వేడగా చెర్ల్షమహాముని చెప్పిన మాట లాలింపుండు. “తొల్లి యీ శిశువు ధవకారుణ పీత

గి

వర్దుండ్షై యిష్పుడు నల్లినైన కతంబువల గృష్టండయ్యె' పరిశీలింవుండు, వ్‌ .కారున పీశనర్జంబు లు (క్రమముగా బహ్మ క్యతియ వైస్యల వర్షంబులు, నల్ద వర్ణంబు ఖూ,దవర్ణంబు అనగా ననార్య వర్ణంబు. డీఫెంబట్టి చూచినను యదు'౫-౦బు ద్రావిడ జాతిగనే స్పష్టమగుచున్నది.

ఫ్రీకృష్ణుండు బృందావన ములో దన యౌవనములో( గొంత భాగంబు

గడపెను. గోవ |పభుండయిన నందునకు లేకలేక కన్న సంతాన మగుటచే నందుండు ట్రీకృష్ణున నదుపు, నాజ్ఞలలో+ బెట్టి పెంవలేదు, శ్రీకృష్ణుడు బృంద యంళయు. విచ్చలవిడి తిగుగనేర్చెను అకతాయి యయ్యొను. మల్లుం. డయ్యెను, జారు. డయ్యెను, జోరు( డయ్మెను, గాయనుం డయ్యెను, తాం్యతికుం డయ్యెను, వేదాంతి యయ్యను, స్వేచ్చా మధుర రసమును గుత్తుకబంటి గోలెను. [పాకృత లోకంటబునకు నిర్ణయింవ(బడిన మర్యాద లతసికి చచ్చలేదు.

ఈ మర్యాదలకు లొంగి వ" ర్రించుటకు స్పేచ్చ్భాజీవనసా*" ముః గోలిన యీ వషహాతేజళ్ళాలి |పగ్ఫాత్తి తరు*కా దెనరించెను. దాసం జేసి యాలవికుల కటుఐవాటను దుత్తుమురు చేసె,

వ! ధా

ఈ స్వేచ్చా శీవనమే. భవిమ్య దాజకియ రంగమున శ్రీకృష్ణుని నెదురు లేనివానినిగా( జేసెను. బృందావనమందలి శర్మడాతు లన్నియు రసము చిపి-లు వీని మధుర వేణుగానిముచే నుత్ళుళ్ఞము లయ్యెను. చంపక సొగంధికా వాసీత

సరసన లాక్‌ ని న ములగు సరస్సు లన్నియు వీని జల్మకీడలచే నల్పడి తల్దడి యయ్యెను. వ్యాకోచ వివధ వుష్చ సౌరభ్య సంవాసితింబు అయిన నికుంణ పుంజములు వీని రాస ;కీడలచేం బరిక్షుర్ణ ఘు లయ్యెసు, మాదవీలతా మంటపములు వీనికి బరిష్క్మృత పువ్చశయ్యాగారము అయ్మెను గోవగోపికా రసన్మాగములపై నిరంతరము ఏ3 నామము మంగళ తూర్యారావములతో నాట్యమాడెు,అహోః స్వేచ్చా జీవనము నకు మూల్య మేడి?

కన్నులు పణువనినాండే గోపకునియింటికిం గొంపోలుడి, యంది సెజిగి

స.

'పెద్దయయు6 గృ్టండు దన వంళాబారంబులను సం్యవదొయములను విస్య రింపం నేరండయ్యె. ఏమి యీ చితము? కిరాత జన సామాన్య శిరోలంకార మయిన కేకి పింఛము నెత్తిపై నుయ్యాలో జొంపాలో యనచుండ యూదు [గోవిని చేతయుట్టి కనుబొమ లేగుర వైచుచు. దవ్వంశనాళ ముపై ముని ,దీళ్ళు తాండవింవం జేయుచు గోపికా జనంబును జిందులు [దొక్కించెను. ఆ మినొజ్ఞ వేణుగానము నాలక్రించిన యాటవీకు డెస్వంయ పొఓకు సకివదు నడుగు చేయక దారంగలడు? నిశాత బాణ పరంవశచేం గాని కార్యము ముట్టికల దునుగు వెదురు బూరచే( జేయినేర్చెను, ఆ రసికళిథా మణికి బ్యృందావన మంతయు 2డ సంబై పోయెను.

్రీక్పష్ణుండు నేమ్మడిగ రాజకీయరంగమును [బవేశించేను. మహామేధావి యగు వీనికి భావికార్యంబులు, కన్ను(గట్టినట్టు గన్నట్టహెగేకు. తల్లి దర్యడులు పడ్డ కష్టంబులు, తన్ను? జిన్ననాంయ కంసుడు. పెట్టి: షాట్లు, భోజులు త మ్మగౌరవంబుగా( జూదు తెజంగు శ్రీకృష్ణుని మనంబుక లవర పెట్టసాగెను. భోజు లను ఒదమ్యుతులను జేసి, ద్రావిడ సార్వభౌయిం డముశ జరాసంధు పీంచ మడంచి తానేయా వదవి నా కి మించగూడదా[యను నూహా పొడమెను వెం.నే (ప్రయత్నములు చేయ బూనెను. ఈ [పయత్నములచే( జేతి కందనున్న వండు చేజారిపోవుడున్నట్టు జరాసంధునకు( దో(చెను. దీన మాగధుండు కుద్దుర్నడె యేకి నిగూఢ ౨బుళ( (బకియళ్న ముల(శ్రేయ సన్నద్దుం డయ్యెను. ఇరువువ కిట్టు తాంతరంగిక యుద్ధము తలయె తెను.ఇరువుకును బయటపడిర్హి చేతులు గలిపిరి. చదరంగ వు టాటలోనికి దిగిరి. ఎత్తుకు మారెత్తుతో( గొంతకాలంబు గడపిరి మహామాం తికుండయిన థ్రీ కృష్ణుపిముందు జరాసంధుని యెత్తులు సాం%లేదు. భటులను గోలుపోయెను. గుజ్జములు, నేనుుగులు మాయమైనవి. శకటములు రూపథతెను. మంతులు మటుమాయమైరి ఆటకదెను. ఇరువది ముప్పదియే:ఐడ్తు హోరి వోరి శ్రీకృష్ణు, డాటకట్టించెకు,తానుమ్మాతము భలమును బౌందలేదు. కృష్ట నిర్యాణ సమయంబున యాదవులు మిగుల బలవంతులైరి కాని సంపూర్ణ కతి యత్వమును బొందలేకహోయిరి. క్ష్మత్రియులతో వియ్యము, నెయ్యము, తప్పిన గయ్యిము.౫ మసామర్థ్యమును సంపాడించిరి, బోమ్మికములేని రాజులైరి. ఇంత టితో నవసానదళ సంప్రాప్త మయినది, సుగుణము లన్నియు నశించినవి.

అడ

యాదవ కులంబున మిండరికము, [తాగుబోతు తనము [కమక్రమముగా హేచ్చి నడి. గురుధిఃకావము మూ(డువూవు లారుకాయలుగా దెసలావరించినది. పెద్దల దగ్గరనుఐడి పిన్నలవజకు( దాగ(జొచ్చిరి. బలరామ సాత్యకుల సురాపానం బునకు మితియ, మేవయులేకుండ( బోయెను. కోడిపందెములకు( బోయినట్టు పోయి, సముదతీవమునం దెగం (దావి యదువృష్టి భోజాంధకు లెల్బరు తన్ను కొని చచ్చిరి. కృష్ణుండు చూచుచుండగనె యిదియంతయు జరిగిపోయెను, థీకృష్ణుని రాజనీతి ఈ యమేయ ,ప్రతిభావంతున కున్న దూరదృష్టి యద్భుతజనకము, తన కార్య సావల్యమునకు నవరోధములు కలుగుచో నెట్టి సాధనసంపవ_ చేనెన వాసిని దొలంగించుకొనుటకు వెుుదీయండు. కార్యనిశ్చయము కూడ కడు వేగ మొగ జేయుచుండును, సామాన్య రాజకుటుంబమున జనియించి భారతలోకము నంతయు నొక కీలుబొమ్మగా నాడించుటకు నెట్టో (నతిభ యుండవలయున్నుః చుట్ట్యవక్క-ములు కూడ వీని రాజ్యతృష్ణకు నావుతి యగుచుండిరి. కాని శృతుని శ్నేషమునకయి యెన్న డేనియం [బయత్నించినట్టు కానరాదు. ్రీకృష్ణుండు యావద్భారతవర్షమున, బలుకుబడియో, రాచరీకమో సంపాడింపం జిన్నతనమునుంది తలంచుచునె యుండెను. దీనికై మునుముందు (శేఘముగ, జుట్టరకమును బెంవుచేసెకు. యదువృష్టి భోజాంధక సాత్వతి కన్యలను బేండ్రియాడి యంతళ్ళి దముల నుడిపికొ యెసు. కాని వేనమామయగు కంసు. డడ్డమువచ్చెను. వెనుక ముందు చూడక తుచముట్టించెను ముసలియగ్య తన" తాతను న్నుగ సేనుని నామమా (తవు రాజుని జేసీ నిరాటంకము, విళశంకటమునైన పేత్తనము6 జెల్లించి కొనెను కంసవధ నంవర్భమున థ్రీ కృష్ణుని యద్భుత రాజనీతి లో కవిదిత మెనది. కంసభీనిచేం గృష్టుని వంగడము వారు వలుదేశములకు వలసంబోయిరి. తన్మూలమున యాదివులయందు మిగుల యసంతుష్టి (పబలియుండినది. దానిం గనిపెట్టి ఫ్రీక్కష్టుం డొక్కాండే యశ్నతోంగలిని మధురకు రహస్యముగా, బోయెను రాజసబుంబము యొక్క రహన్యముబు తెలిసికొనవలయునన్న దాసీ సాంగత్యమిం జేయవలయుసని టబ

'పెదలు చెవుచుందురు.. మధుకకు నేగిన గోవాలుండు తిన్నగా. గంమునింటి దాసియైన [తివ్వకయగు కుబ్జ యింటి కేగుటయేకాదు. దానితో రతిక్రీడలం దేలి యలరించెను. ఏమి రహస్యములు (గహించెనో భగవంతు. డెలబుంగును కాస యొడ్డోలగంబునకే నిర్భయంబుగా, హరాత్తుగా. జని కంఘనివపె( బడి చంపెను. రాజ్యము మ్మాతము స్వాధీనము. జేసికొన _పయత్నములు లేకయే మునలి వానిని గడ్జెపెంబెట్టి. వలసకు(. బోయిన తమవారిని రప్పించి, యభయ్మపదా నము(జేసి, మధుర నెలవుల నిప్పించి, తన వక్షముు బలపజివికొనియెను కంసవధచే ్రీకృష్ణునకు బలవద్విరోధము నం్మప్రాప్త మయినది. కాని స్తసంఘ మును గిరిగీసి నిల్పంగలిగెను కంనుండన్న సామాను ,కుకాడు; జరాసంధుని యల్లుడు. జరాసంధుని బ౯వరా[కమమలు, ముష్టియుచ్చకాళల్యుము లోక వీదితము, అతని సైనము వీవసుభటాకీర్ణము. ఇతండు బపుబాంధవు(డు. (చావిడి సంఘము చీలిపోయినడి. ఇరుపాయ అయినది. బహుళ సంఖ్యాకులు జరాసంధుని కేతన పటాంచలము (క్రింద పోవయికి. యదువృష్టి భోడాంధ కులయందు నధిక సంభ్యాకులం జేవట్టి, శ్రీకృష్ణుడు జరాసంధునితో ఢికానెను, జరాసంధ పక్షముననున్న వీరులం జీలదీసి యొకరు తోడ్పడక మున్న యొక రిని పొడవడ=చుబకు నారంభించెను, ఆ(శమంబున హంసడిచికుల మాయో పాయముచేం గూల్ళెను. దీన జరాసంరధు. డిదరిపడి య్మపమత్తుండై యెన్నియో సెరులు దండెత్తిపోయి శ్రీకృష్ణుని బరాభూతుని జేసెను. మధురలో న్నన్నచో, (బాణంబులు దక్కవని యెజింగిన వా(డ్రై జలదుర్గము న్మాశయించుట యుత్రమం బని యూహించి. వెంటనే సముదములో ద్పారవతి యను పట్టణంబు( గట్టించి యచ్చోటకు(దరలెను. ఇచటనుండి నిర్భయు డై తం్యతములు పన్నసాగను. ఏకలవ్యుం డీ సమయంబుననేే ద్వారవతిపై దండెత్తి యా వురంబును మిగుల. బాడొనరించి మట్టగించివై చెను, సౌల్వుండు.. వికళ్ధనము లాడుచుండెను,. శికుపాలుండు మహోజ్దాస్తంబ్సన సైన్యంబుల గూర్చుకొని బెదరించుచుండెను. విషమస్థితి ఇట్టి విషమస్థితియందు.. దిక్కు. తోచలేదు. దరి తెన్ను గానరాలేదు. ఏవైపు చూచిన వైరి సింహనాదములే, ఏ వైవుం తిలకించినను వైరి ధనుష్టం ఖం

కారములే. ఏవై పుపలక్నించినేను. వైరి సేనాశిబికముజే. (దావిడులలో నొక్క వీరుండయినను. జేయూత యిచ్చువాండు గానరాండయ్యె. శ్రీకృష్ణండు భయ (థాంతు+ డయ్యెను. చకితుఃడయ్యెను. జడుండయ్యెను. ఆర్యుల సాంగత్యమున కాసింతుమన్న నప్పటికి నార్య రాజులయందు విరోధథావములు లేమింజేసి తన్నాదరింవరు. వారితో గలియుటకు నిష్టపడండయ్యె- ఒక్క టే శరణ్యమైనది? మంతము. మంత ఫావోయ్యముచే నార్యులను జీలండీసి యొకపకషమును వేంచబ్దవలయును. అది యెట్టు తటస్టించును? కురుపాంపవులకు విరోధము గాన రాదు. ఇ4క4 దప్పదు. కల్పింపవలయాను- ధర్మరాజుచే రాజసూయముంకేయింప నిశ్చయించెను. జరాసంధు౯ డెకరుతిరిగెను.. పాండవులకు€ దన్నాళ యింవక తప్పనిదికాదు. భీమార్డున కృష్ణులు మువ్వురు స్నాతక కావ్మణ వేషములు చాల్చి క్ముబను ఐన్ని గిరి వజపురంబు€ ఊావేశించి యర్భర్యాత్రమున రాజమందిర ములోనే జరానంధుస్‌ బిలుకుమార్చిరి- రాజసూయము పూ ర్తియయినది. అందు న్మగపూజువిషయంబున భిన్నాఖ్నిపాయుండయిన శిపపాలుని. ఐమత్తుని శ్రీకృష్ణుంతు చ్మకము। 'ఒఐయోగి౨చి, తునిమివేసెను. రాజసూయము€౬ జూచిన చుర్యోధనునకుః గన్ను;గుట్ట నీర్ద్యాసూయ లేర్పడి రాజందొడంగెను. రాజసూయ సమ్హాపితో నిర్వురు మవివైరియోధులు సమా ప్రంజెందిరి, థ్రీక్పష్ణున కప్పుడు కొంతవఆజకు మనళ్ళాంతి చేకూరను. శికుపాలవ ధానంశరిము శ్రీకృష్ణుడు సాళ్వుసి పొర్యడక వాసుదేవుని. జంవ+గల్లెను.. నిరువ్మద్రవస్థితికి వచ్చితినని శ్రీకృష్ణండు తలంచెన్ను ఉత్చాహము మిన్నుముట్టెను. హైహసముతో గార్య ములు చేయపాంగను. ఈవిధముగ నార్యులతోంటౌత్తు కుడిరించుకొని [కమ (క్రమముగా చిల్లముచేసికొని 1బావిడసంఘ విమఖుఃడయ్యెను. విముఖుండగుటయే గాక దావిడజాత్వున్న్మూలమునకే కడంగెను శ్రీకృష్ణుని రాయబారము

కురుపౌండవుల మధ్య తాను వెదజల్లిన విరోధవీ= ములు మోసులే త్రి, పెరిగి, పెద్దవై మవిదారుణమయిన కురువ్నేత యుద్ధమునకు మూలక ం౦ందమై నవి. శ్రీకృమ్ణని తర్మతము ఫలవంత మలూవది. మంచితరుజము వచ్చినది. దాయభాగవిషయమము. థారతయుద్ధ మాసన్నుమలయినది. సంధి చెడి భారత సం్యగామమే పవ రిల్లినః దన కమిత లాభమని చక్కగా గహించెను. కురు

శ్రా

షపౌండవులప( బోవాటము కల్షి యెవ్వరు గెల్బ్చినను దశకు నష్టము వాటిల్ల కుంకు నట్లు లెత్తులు వేయసౌంగెకు, ఇరువథములనున్న మహావీరులు చచ్చుటకే యతని 'యభిమతమయ్యను. ఎవరు గెల్బినను నధిక నష్టముతో గెల్లుకని వశం సించెను. జేతలుగూడ మిగుల బలహీనులుగా నుందురని నమ్మెనగు అందుచే తనే యెజి:గి యెజింగి సౌప్పికవధ కంగీకరించి, పాండవ సాతుమలంవక్క్ల నెల్టిర నళ్వత్థామదాటిం బడ్నదో సెను సాత్యకి నచ్చిన బంటు కాకున్న సౌప్తిక వధలో౬ జేరులేకుండ( బోయెక్రివా(డే. దీనీ నంతయు గూలంకషముగ జర్చిం చియే యాదవమహావీరులను యుద్ధములోనికి రాసయలేదు. సాత్యకి చేశితారులు దక్క యాదవవీరులెన్వరు పాండవపక్షమున6 జే5రారై ధి. కృతవవ్మ విందాను విందులు నాకాయణ గోపాలురుదక్క- నితరు లెన్వరు కౌరవవత మునకు౯ బోలేస సత్యభామవివాహ సందర్భమున గృతవక్మ శ్రీకృష్ణునకు. బగయమ్మొను. అందుచే నాతండు కౌరవులం గలసెను. విందానువిండులు పాండవుల పి్‌నత బిడ్డిలయు?ం బొండవ విద్వేషులు. దాన వారు కౌరవృులం గూడిరి నారాయణ గొపాలురనే శ్రీకృష్ణుడు యుద్ధము కు నెఫకౌలిపి పంపెను. ఈ నారాయణ గోపాలురు మిగుల బలవంతులుకు, బొగరుబోతులును ్రీకృమ్తుని తిరస్కరిం చుటకు వెశుదీయనివారు. ఇందుచే నిష్టమువచ్చినట్టు మారణము చేయవచ్చు శని తలంచి కుతం్యతము(బన్ని వారలను గౌరవబలంబును జేరబంపెను. (ప్రద్యుమ్న గడ్‌ సారణ చారుధేష్ట సాంబొదులు కురుక్నే.త యుద్ధము నకు దిగినయెొడల నా యుద్ధ మట్టుండెడిదికాదు. కురుక్షేత యుద్ధమున బాండవులు విజయులై నను మిగులదుర్భలులై & జయము నామమా [త జయమైనది, చతురంగబలమా లేడు. వీకులా లేర, ఉత్సాహమా బంధునాళముచే నశించినది. వ్యుతమరణ ముచే దిగరేర్పడ్షినది, తత్కారణంబుచే బాండవులు ్రీకృష్ణుని నవసరము వచ్చినప్పుడుగ్తూడ్ర ధిఃకరించుటకు శ క్రిసామర్థ్యములు లేకయుండిరి. ఇట్టి పాండవులను భ్రీకృష్ణుయ తనచేతిలో నుంచికొని యాడించుట మిక్కిలి సుకర మైనది, మొట్టమొదటినుండియ' బై(జెప్పిన కారణ ములచే శ్రీకృష్ణునకు సంధి చెడంగొట్టవలయునవి యే తలంవు. భారతమున శ్రీకృష్ణుండు సంధికై పోవువ్వే జెప్పినవాక్కము లాలింపుడు, షం

“ఆ స్తయోధను ముక్కున నావి గలుగ€ బుడమి నీ కీడు గొవునం బోర కలుగు నేకు గయ్యపుశకునము లెన్నియేని కంటి నీ వనుత్సాహివి కాం/గవలదు. చతురంగ ఐలంబుల నాయితంబు( గావించుచు దొరలం బురికొల్పి కొనుచు నాలస్యములేక సమరమునకు సన్నాహంబు సేయుచుండవఅయు,” ఉద్యోగపర్వము తృతీయాశ్వాసము త, ఉలి ఖీమసేనుని బురికొల్పుటకుంగూడ నీ యద్దేళ్యమే మూలకారణము [దౌవది సూరార్చు సమయంబున. జెప్పిన సూ క్తులకు(/గూడ సీతలంపే ముఖి హేతువు, ఆయా ఘట్టములు చదివిన సర్వము బోధపడకమానదు. కౌరవసభలో సంధి విషయము ముచ్చటించునపుడు _సైత మే వద్ధతి నవ లంబించిన సంధితవ్చక చెడునో యాపద్ధతి నవలంబించియే మాటాడెను. రాయ బారి సంధి పొసగించుటకు వలయు కారణముఐను నుడువవలయునుగాని తనపక్ష మును ముందుగ మితిమీజీ కొండాడుట ధర్మమా? తనపకృమువారి యందున్న మంచిని గోరంతలు కౌండంకలుగా ను న్యసించుట లెస్సయాః ఎదిరి వష్షమున నున్న చెడుగు గోరంతలు, కొండంతలుగా నిందించుట మేలా? ఈ ఫక్కి- సంధిం గూర్చుటకా? చెడంగొట్టుటకా? ఇక సంధి నియమంబులను గూర్చి చర్చింతము, పాండవులు కృష్ణుని ముఖంబున నై దూళ్ళవడిగిరి. ఆ యముదూశ్రేవి?

1. మాకంది. 2. వారణావతము _ క కుకస్థలి ఓ. వృకస్థలి
2. మరియేదేని యొకయూరు ఈ యూశ్తట్టివిః ఎప్వరివి? ఇందు మాకంది వారణావతంబులు పౌంచాలరాజ్టుములోనివి. కుమారాస్త్ర వదర్శనానంతరము కౌరవ పాండవులు (దుపదుని6 జొవంగొట్టి లాగికొని గురుదషిణగా (దోణాచా ర్యున కిచ్చిరి. మూండవది యగు కుళస్థలి కర్ణండు యాదవుల నొడిచివుచ్చి గుంజుకొన్నది. కర్టని స్వార్టితము సంధికుదురుట కె కృష్ణుండీ యూళ్ళడిగి యుండునా? ఈయూళ్ళ మై దుక్కోధన చ కవ ర్తి .+బెత్తన మేమియుండును! ఏట్టుల నేని యా యూళ్ళను దుర్యోధను డియ నిష్టవడిష( గర్భ దోజులు కౌరవపక్షము నుఎడి చీలి పోవచ్చునను నాళతో వేసెకయెక్తు ఎత్తు సాంగలేదు. ధర్మజుడు గురుధ నా.

నావహవణం బుచకు జంవండయ్యెను మొండి దుర్కోధసుండు సంధి కుదరనీయ లేదని [ప్రాకృత లోక మాడుచుండెకు. ఏమి చిృితమోవదాః నీతెవేత్త భీష్మండు వాయెత్తలేదు ఎప్పుడు నితండు మతకరియు. 1వటియేకదా? ీకృష్ణండు యముద్దమును నెట్టునడిపించెన? రణనీతి గంగంలిపి ధర్మ జునకు విజయము( జేకూర్చెను భూరె శ్రోవునివధ, [దోణవధ, కర్ణధ, దుర్యో ధనవధ ఇవి యన్నియు నతిహే మములును, నిందృములును, యుద్ధవావంభ మున నేక్పజివికొన్న నియమముఎకు( బూర విరుదములుగు ఖ్‌ ణా ధి యాదవ [ప్రళయము కురు మేత్రయుద్ధ సమా పితో థారతవర్షంబున శ్రీకృష్ణుని యాజ్ఞ సుగీ వాజ్ఞయైపోయినది. దానిచే యాదవులు కవన్నుంగానర్రైరి మిన్ను మక్ను నెయిం గరెక, కావవమెగందప్టెను పోసరించిరి ఈ య, వతిహతాధికారము యాద జాతిపతన హేతువై నది ద్వారకావురమంతయు శౌండిక మయ మైపోయెను. వాన గోష్థలు మదస్థా,ములు ,కిక్కిరిసెరు జారత్వము హెచ్చెను. మద్యపాన మపరిమిత మయ్యెను. చీకులమ్ము నంగడులు విస్తరిల్లినవి * ఆచార్య తిర స్కారము చెలరేగెను, ఏలవ్యుండు రణనిహతుండయివను, దత్సంబంధికులు తరుణమృనకయి వేవియుండి, ద్వారకను జుటిముటియే యుండిరి థారతవర్షము నంతయు నచిమివట్టి యు ౨ఎడంగల్లిన థ్రీ" షుయి సాద ప్పలను మర్యాదబద్ధులను దేయ/జాలక్ష నీరవుండయ్యెను, నిర్వీర్ముచయ్యెను. యావచవ కుమారు భొడలు తెలియక మత్తులె సమ్ముద తీకము=కుం బోయి చెడందావి, లేనిపోని పోరాటము కల్పించుకొని కొట్టక్రాని చచ్చిరి. వక లవ్య సంబంధికులు సమయవు. దొరకె6 గదాయస సముదతీరమునం గనిపెట్టు కొనియందిరి. యాదవులు నిశ్శేష ముగారదెళ్ళి రణకంగ కుక ఐడియున్న ప్పుడు బృభువొక్కరు డా దారుణ రణ రంగమృన నకికరుణముగా నేడ్చుచు. ఏరుగుచుండ బోయ(డొక్కండు దొంగ పోటున వాని, దెగటార్చెనుం ॥ ్రీకృష్ణుండు రుకిణిని బలవంతముగా నెత్తుకొని పోయినప్పుడు, కోవకుకు బట్టవాలక శిబపాలు (డు గ్వారకపైంబడి, యీ బభువు భార్యనే హరించి కొంపోయ 20 40, 57, 98 66. మౌసల పర్వము, ॥ 72 యక

యాదవ (వకయాకంతరము శ్రాషుం దతి దుఃఖముతో నొక చెట్టునీజ 6 బరు౨ఎడియుఎడ సింకొక వోయండు. త్‌ వబాణ హతశతునంజేసి (పాణములు హరి ముంచెకు అీషస్ణని వధకు పున పూర్వులు కట్టుకథ నొకిదాంని సృజించి సమాధానము. జెప్పంజూపిరి గాని, బ భువధకు నెట్టి సమాధానమును జెప్ప( బయత్నింపరైరి. సనిమాధానము లేకపోవుటం బట్టియే యాచవకాంతలను ద్వారకావురినుంక కృష్ణానుముశింబున నిం్యద్యవస్థపురంబు నకు( దోడ్కొని గడె పోవుచుండంగా బోయలు చుట్టుముట్జిరి, ముపలిగాండయిన యర్జుషండు గాఎడీవ మును మోపెట్ట నే 6దమయ్మెం వోయకఅు.. విస్తాంసంఖ్యగల వారకగుటచేతను, దానొక్క( షగులచేతను రషవణీ ములు శ్రీవా ఐవృద్ధ జనం బగుటచేతనుః గలవరవడి. క్రీడి గాండీవము మోపెప్టవేవళక యు౨డురు; దీనిం గని పెట్టిన చోయలు పెను పెజ* యావవ కాంతఇను నిలువు దోపిడి చేసిరి. ఇంతతో6 దసియక కొంతమందిని లేవ దీ*కొని వోయిరి మరికొంతమంది తమంతతామే బేచిహోయి చెంమవాం డకో6 గావు ?ఐబుసకయి యడవులకుం టోయిరి. ఇట్టి కులావమానముతో శ్రీకృష్ణుని యశతారము ముగిసినడి. అధిక రాజ్యతృష్ణచే బలవద్చిరోధము సంపాదంచుకొళ్యవా రంత్మకాలమును నిరుపష్రదవముగను, నసుఖముగను గడప నేర్తుకా ?

భారతకాలమునా(టికి సాంఘిక వరిస్థితులు చాల దాజబుమాతైనవి అను లోమ వివాహములు విశంకఒముగా జరుగుచుండెను ఒక నిదర్శనము జూపిం తుము చం[దవంళ క్యతియుండయిన ముద్గలున నంతానము (ాహ్మణులేకాదు నాల్గుకులములవారై రని భాగవతము చాటుచున్నది నేటికిని ముద్దల గోోతజులు (బొహ్మణులయందు/గలరు ముద్గలుని వుతుండ్తై వ దివోదాసుప్‌ వంళమునందు (దువదు+డు జన్మించి క్షళలియుఃడుగనే యుఎ౨డెను ముద్గలుని కుమా_ర్రెయయిన. అహల్యవంశ మందు, గృపాచార్యుండు పుట్టి 1దాహ్మ ణుండియె|ను. అహల్య గాతముండను ,_బాహ్మణుని బేంద్తి మాష (బాహ్మణ సంతానమును గన్నది. తేలినసంగతి యేమి? కృవాచాకుకనకం దిల్లివ్నై వు చుట్టములు హెంచాలురు, కృపాచార్యుస్‌ చెల్టలయిన కృ్కాపి దోణు చామ్యని( బరిణయ'మై యశ్వత్థామను గాంచినది, ఒక్కూవంశముశందు బుట్టిస హపెైంచాలురకు రాజ్యముండి తనకు

లేదనియే కాంబోలు నశ ంత్చ్హామకు( బాంచాలురపై నంత చురాగహము.

(బాహ్మణుండయ్యు &తియత్వము* బూగట కిడియే కారణము దీని

ఫలితమె కా(బోలు నతని హృదయకార్కశృముగూచ చదువరులకు సుకరం

బుగ నుండుటకైై (దుపద కృషపాగార్యుల వంశ మిం బొందుపంచుచున్నాము, షక

బర్‌ సా ల ర్తి భా వ్‌ ర్జేగ్లే జక (నే శ జే జి ల ర న. ర్‌ ల్‌ గ్‌ ౮ా క్ట [ స్‌ ల క్‌ల ర్‌ ళ్‌ డ్డ లి ల్ని “ ష్‌ హు స్‌ వ్‌ స్స లై నే ల ఓ న క్ష కంట ఉఅజ కీత్‌ క “వ్‌ స్‌ పిల్‌ న్లో డం... ల ఘు స హలో స స; లతిక నా చ శ్‌ హం ॥ మిక్ష స గ ౮ లన "స గాలా " లొ క క్‌ ర్ట న ఒహ్హో కో జ మఖ వక ఖ్‌ గ న్‌ లా2 క్‌ మెం నల్‌ నిఓటప్‌ ల్జే గ ౭ ర్‌ తరళ బక క్‌ (ల లప్‌ రన మాసాన = రక క 6 క లా సి € స. గ్‌ ప. సో ర్వ ల్‌ లో నే క గ ౮ క్‌ ఇం ళ్ణ యి ఈ వ లా ర్‌ి న్‌ న ర్య ఎల్డ ర్డంరక్లి స్త్‌ నెల్ల స్ట 8 నాకిక 3 ష్‌ న్నక ర్జలో ణ్‌ రా (కే ళో క్‌ “ ల్ల షం! రే ౯ స్నో లిక ఈక లొ క బ్రో లా ౧ కశ స్‌ సిం న్‌ ల స. న ని రమ్‌ ట్రం నో గ ఓ కష స్‌ హ్‌ సల్‌ ల్‌ న్‌ వై

[1దుపద కృపాదార్య వంశవృ కము, ము లు(డు . |

నటు అహల్య (గౌతముండు) మి తాయుప్పు శతానందుండు చివన.ండు సత్యధృతి సుదాసులదు కృవు(డు, కృపి సహదేవుండు కృష్పిదోణాచార్యుని బెండ్రియయ్యె సోమకుండు అశ్వత్థామ సుజగ్మ కృృత్తు

పనోడు కొడుకులు

పెద్దవాండు కడచూలు

జంతుపు (చువదుండు

(దౌపది ౫౫

స్మగోతజులుకూడ౬ దమతో+ దాము పెంస్తచేసికౌను నాబారమున్న ది. సాత్యకి వంళ మంచు బుట్టిన సత్యభామకు ్రీకృవ్ణుంకు పెండ్రియియ్యె. వంశవ చ్‌ క్ష్‌ము. యుధాబితు ననమి తుండు నిమ్మ్నుఃడు శని (వసేనండు; సరాజిత్తు సర్యకుండు సత్యాభామ పాత్యకి కర్ణుండు నూకుండేనా ? ఇందన క( గద్ద బురాణయులు, భారతము సూతుండని వచించుచున్నవి్శి ఈ కింవదఏ౭ని నాధారము. చేసికొని యనేక గాథలు ఐయలుదేరినవి. కాని ఫాగవకములో. జెప్పలడిన వంశవృక్షమును నిటంటొందుపణుచుచున్నాము. దానింబట్టి చూడం గర్జని పెంపుకు తండియైన యతిరథుంయ. చం్యదవంకక్షషతి యై సెట్టు పొడికట్టుదున్నది. ఈ చితమేమియో కర్టుండు సూతవ్ముతుండను (వవాద్‌ మేల బయలువెడలినదో దుర్గాంహముగా నున్నడి. వుళేననాంటినుంటి యును గర్జండ్ర దురదృష్ట వంతుండే. ౬.

శ్రయయాతి కౌడుకు అనువు సంతతి] రోమపాదుండు సట భఖృథులాకుండు బవ వప్పు టేపు విజయుండు ధృతి ఛృత్యవతుండు . కష ణి ౫8

భీ ష్మండు

ఆసేతు శీకాచలము భారతవర్షమునందలి పొందువులు భీష్మ పి స్వార్థ త్యాగియనియు సీతివేత్రయనియు నేంటివజకుం గోనియాడుచుండిరి. కాని యింత కవటి, యింత పక్షపాతి భారత యోథులందు మఠి యొకరు గన్నట్టరు దషిణ గోగవాణ సమయంబున నర్జునుండు గోవులప మకలింప బయట(బడినప్పుకు పదుమూ(డు వర్షములు పూ ర్తికాలేదని దుర్యోధనుని నవ్ముకము. అంచవేతనే గో[గహణంబు జరిగినది. భీమ్మ(డు దీన నెజింగి యియ 'కొనియెను, నిజము ఐదుమూండు సంవత్సరములు చెల్లిపోయినయెడల భీష్ముడు దురో_ధనునరు గో గహణము నకు( బూర్వ్య మే వినిపించియుండును. అట్లు జరుగలేదు. పదు మూ+డేండ్దు పూర్రియయ్యెనే యని తాతను దుర్యోధనుండు |పళ్నించినప్తడు మహా సీత్రివేత్తయగు ఖీష్మ( డేమిసమాధానకు, జెప్పెనో చూడుండు,

• సీ; రెండవయేట నొక్కం డధిమాస మి

బ్రిక్యాన యన్నెల లెల్హం గూర్చి కొన బదుమూ(డు హాయనములు దప్పక నీన్న 6టితోడనె సనిండె నంత.

ఈ సిద్దాంత మెచ్చటిదో బోధవడదు. అధిక మాసములయొక్క యుద్దేశ్యమేమి? సౌరమానము (ప్రకారము సంవత్సరమున కుండ ;దగిన రో॥865 *6 గంటలు, చందమానములోని వం (డెండు మాసములు గూర్చిన. గొజవడిన దినములను బూర్తిచేయటకేకదా యేర్శడినది? అట్టిచో నా యధిమాసములను విత్యేకించి లెక్కపెట్టి దొంగలెక్క సిద్దముచేసి భీష్ముండు దుర్యోధనుని మోస వుచ్చంాలెను, ఇట్టి సర్మపతి ఎచ్చటను బుట్టియండదుకదా।

అతికపటిమై కర్షుని నర్ధరథునిగా సెరూపించెను, నిజముగ 6 గడ్డుని నిర సించి, నిరుత్సాహుని జేయు తలంపే లేనియెడల, గర్జుని నతిరథ (చేష్టనిగాః జెప్పి, వానికింగల్లిన కాపాదులచే నిర్విర్యుం డగుటచేం జేయందగినంత యుద్ధము జేయ. జాలడని చెప్పవలసి యుండు, ఎటింగి యెజీంగియే పాండవు

౫౮

అకు దోడ్సడ్‌ నెంచి యీ పద్ధతి నవలంబించెను. అంపసెజ్ఞపై ఖఫేమ్మండు పడి యుండలంగా జాచుటకునై కర్టుండు వెళియన్నవ్ప డిరువురకు జరిగిన సంభాష అము జూడుండు. రాధ రాధ లిరువురున్నట్టు పురాణాంతరములయందు౬ జెప్పంబడియున్నది, ఒక రాథ నందుని చెల్లెలు, కృష్ణుని మేనయ త్త. రెండవ రాధ కృష్ణుని సయ్యా టక తె, కీలారులందలి చెలిమికతై. ఈరాధయే మహాభక్తురాలనియు: గృవ్లుని వరతత్వమహత్వము గనిపెంట్టిన జాణయనియు భ క్లులచే వర్ణీంచంజడినది, నామఫామ్యముంబట్టి యెడిలెలంగని త క్తకోటిచే నిరువురు నొక్కరుగాం జేయంబడిరి. ఇట్టిది యింకొక యుదాహరణ మిత్తుము, చల్యదవంళమున దళ రథుండను రాజొకండుకలండు, ఈతనికి కాంతియను కుమార్తె కలదు. ఈయ మనే బుళశృాంగుని కిచ్చి పెండ్లింజేసిరి. సూర్యవంశమున శ్రీరాముని జనకుం డయిన దశరథుండు కలండు. మతిమాలిన భక్తులు నిరువురను నొకటింజేసిరి. శాంతను సీత యాడుబిడ్డను జేసిరి, ఆడువారి పాటలలోని కెక్కించిరి. ఇట్టి వ! ఉవమాదము అెన్నెన్ని కొఅవో యెవ్వ డెలుంగును? ధృష్టద్యుమ్నుడు భారతము. వీనిని శ్వేతజాతుండనియు, నయోనిజుడనియు వచించు చున్నది. అయోనిజులు శ్వతాంగులే. ఈ యయోనిజులు చిరకాలమునకు, బూర్తుము. (గీకులయందు నొక తిగగా నుండిరి. ఆయోనియన్‌ సమ్ముద మనియు, నయోనియన్‌ డీవులనియు వీరి పేర నేటికిని సు పసిద్దము లై యన రతవర్ష్శమునకు న కావున భారతవర్ష మునకు ధృష్టద్యుమ్నుండు దత్తవ్ముతుండని యషించుచుంటిమి. ధర్మజ ఫీమార్జునులు మూవురు కుంకిదేవి వు శులేనాః అర లీ ల డక వ్ర గలడు దర్మం భీమార్జునులు మూవురు పార్టులని పిలునం బడక, యొక్క యర్జనుడే పార్ధండని పిలునంబడుటదే నర్జుషండొక్క్‌ండ్తే కృంతి చలా

వ్యుతుఃడని కొందలు వాదించుచున్నారు. భారత వీరుల చర్మితలో (బహ్మా్చ్‌ "పెండ్యాల సుబహ్మణ్యకాస్త్రిగారీ వాదమును మొళకే త్రించినారు. తమ వాద మును బలపరిచికొనుటకు( బెక్కు కారణము లిచ్చియున్నారు. ఇది యిష్టువవ (బహ్మపురాణములో యయాతి వంశమును జెప్పుటలో “*కృష్ణదైపాయనుండగు వాసు లా వై చ్మితవీర్య కే తంబున మాతృనియోగానుసా రంబున ధృత రాష్ట్రం డు, పాండు,డు, విదురుడు ననువారలను బుట్టించెను. ధృతరాష్ట్రునికి గాంధారియందు. నూర్ల్షురు ప్పుతులు పుట్టిరి. అందు దుర్యోధనుండు జ్నేఘ్రండై యొల్టరకు( బ్మభువై యుండెను, పాండునకు ధనంజయుడు, నాతనికి సుభద యందు నభిమన్యుండు, నాతనికి. బరీత్షితుండును బుట్టిరి, ” అని వర్ణింప (బడెను. దీనింబట్టిచూడ ధర్మజ భీములు కౌంజేయులుగాని, పొండవేయులుగాని కాని యటు పొడకట్టుదున్నడి. ఒకే పాండునకు, గృతక వ్వ్యుతులేమో ॥ ఆకాలం బునం గృతకవు[తులు ధర్మసంతానముగ నే పరిగణింపంిడిరి.

ా్రిపరనేని రామస్వామి చౌదరి

అలఫచ,

౬0

అట జడ వె సూతప్పురాణి త్క్లర్ష 50. బూతుపురాణము గాదిది పాతపురాణమునుగాదు పాతకహరమౌ సూతపురాణం బియ్యది పూతపురాణంబు పుణ్య పురుషావళిక్తిల, ౬ఒంణ

నెనరు తే.గీ. వేంగుంబోకనే పద్మముల్‌ విచ్చుచుండు. గమ్మనెత్తావి విరంజిమ్ము కాంక్షతోడ నడుగ(బడకుండ( బాంథుల యలపు( బాప నె వా(డైన నీ మర్మ మెజు(గంగలండె ? డజ=లి

శుతిఫలము కా సూతబో కపురాణసంహితను సంశద్రాంతరంగంబుతో. [(బాతస్సాయములం బఠించు నెడల౯ా (బ్రహ్మాయురారో గ్యముల్‌ భూతప్రీతియు! జిత్తపద్ధియు+ దమోలుంటాక వై రాగ్యమున్‌ సీత్మివోతవివేచనంబు గలుగున్‌ నిత్యంబు సత్యంబుగన్‌- కం ఈకథ నాసిన విన్నను వాకొన్నను వాడి పరట పరువము సుబ్బున్‌ దేకళువ జోకయుల (బబ్బున్‌ బాకటముగ లిబ్బు లుబ్బు4 వైరము లబ్బున్‌. ౬.౩

సూతపురాణమవు (పథమాశ్య్వానము ఇప్పానిస్ట దేవతా స్తుతి ఉం. ఇల్లును వాకిలిం గలిగి యిద్ధరొ ముగ్గురొ యాం్మడు గల్లి పై బిల్లలు జల్టలు౦ం గలిగి వెక్కసమైన కుటుంబ భారమ౯ా వెల్టువ నీందలేక వఅవించెడి దైవతకోటి నా మొజుల్‌ మెల్టంగ నాలకించి లవలేశము ముకి నొసంగ నేర్చునే 2 సి. ఇల్లిల్లుల దిరిగెడి యిల్హాలి కోసమై దై త్యారి యూరూరు6 ధరలుచుండ్త? బొట్ట కూడును లేక్ష కట్ట గుడ్రయ లేక కత్రిపురారి ముష్టీకై తిరుగుచుండ. బెండ్లి సేరంటంపు( బెద్దచిక్కులు లేని క్రీసువు సిలువపై దెళ్ట చుండ (గవ్వించి రేగు కా తవులంగాంచి మహమ్మ దిరుగూరికి గుడార మెత్తుచుండ తే.గీ, వీరి పాల్వడి నే మొజపెట్టుకొన్న జెంతకును జేరి నా గోడ్షు జెప్పికొన్న నార్తురా? తీర్తురా? యడియాసగాక్త " యిట్టివారికి జోతలుపెట్టు పేల ? /

ల్లి సూతవపరాణము ఊఉ. ఏది చరాచరంబయిన సృష్తికి సర్వము మూలకారణం చేది ముసీశ్వర్మవతతి కేని యగోచరమైన దొడ్డ వె ల్లేది లయాంతమందయిన నించుక వై కృతమందకుండు నే తాదృశ నిత్య సత్య పరతత్వ మహత్వము నాశ్రయించెద౯ా. 8 ఉ. భారతభూతధా[త్రితలభాగము సర్వము సౌంత యిల్లుగా నారసి సర్వభూతములయందు సమత్వము విజ్ఞ రాల్చి సే వా రమణీయ భూతదయ వర్థిలం జేసి (పపంచమందుః బెం పారిన బుద్ధదేవుని పదొబ్ద్బము లౌందల దాల్చు టొప్పడే ? శ్వ తే.గీ, శివుని యాజ్ఞ లేనిడె చలిబీము లైన గుట్టంటోదని బుధులాడు గుక్టైజిరగి వలదు నాజోలి కేమి రా వలదటంచు శివునకును (మొక్కు-జెల్లింతు. దేతులె త్తి. త్‌ తే, గీ. ముడుపు గట్టినంగాని సమ్మోదపడరు వేట తలంజూది కాని మోమోటపడరు పోంశురాజాదు లే నెట్టు పూజ సేతు లంచ గొండితనమ్ము కాన్చించుచుండ ? 6 తే.గీ. విభుం డొకడు చేయనంట మై పెత్తనంబు! కర్మ మొకండు సంసార చ[క్రంబు. ద్రిప్పు నంటః। ద్వంద్య [పభుత్వ మిం దమరలేదె 2 ఎఎతకాలంబు సాంగునో యిట్టిచిట్ట 1 7 మ. (వేశిసర్గంబు( దృణీకరించి మును విశ్వామతుండున్‌ సృష్టి కిం (బకినృషిం బొనరించె నందు రది యబంబౌనె విపుల్‌ పజా పతి నెమ్మోమును దండకేలు( దొడలున్‌ బాదంబులుకా బుర్దిని హ్నుతిచే యోనినయంబు. జేసిరను లోకో క్తిక౯ విచారించినకా2 8

[వథమాక్వాసము తి తే. గీ. గుడులలోనికి దేవుని కొల్వుకొజుకు నరుగుచున్న యద్విజు/ గన్ను. దెజచి చూచి దేవు. డూరకుండును భూమిదేవు. డూర కుండండు దన పుట్టిమును(గుచున్న మాడ్మి-. ౯ తే. గీ. దకిణాఫికాయందు నిర్ణయులు తెబ్ర వారు భారతీయుల. బెట్టు పొట్లుం గాంచి గొల్లుమని యేడ్చు నెంతా గగ్గోలువడుచుం బనవుచుండును నీనాంటి (బాహ్మణుండు, క్ట తే. గీ. కాని తానుమ్మాత్రమొ యంటరాని వాం[డ ముట్టరా దూళ్లను బ్రవేళ పెట్టరాదు, పొమ్మనుచునుండు మాలల, బోధవడదు తండి | నేంటి (బాహ్మణుని చిత్తపవృత్తి, క్షే తే. గీ. ఎన్ని పుట్టువుల్‌ దొల్లి నే నెత్రినానొ యెజుకలేకయున్న దదృష్ల గరిమచేత నదియె కర్షిన( దలిదం[డు లందజకునుం వట్టిపోవుదు.దండముల్‌ పెట్టలేక. లి చం. ఆలకలుదీర్చి కొంచెతన "మాబె” యొనర్పంగంటోకుముంచు నా యలుకలు దీర్చి చెప్పి మనసారంగ సొంకుచు బద్ధరాగులై కలంకలు లేక వర్తిలిన గణ్యుల నా తలిదండులల దనూ పులకలుగా నుకించెదను బుణ్యులం జల్మయ రామమాంబలకా, 18 సీ, మాలదాసరినోట మహితభూసురునోట నొకరీతి మాటాడి యొప్పినావు మాలవాడల బాట మహితభూసురు పేట నొక్కరీితిగం జిందు [దొక్కినావు

శీ సూతవరాణము మాలగేస్తుని యింట మహితభూసురు నింట నొకరీతి బదముల నుంచినావు మాల పెద్దల చెవి మహితభూసురు చెవి నొకరీతి సామెత లూదినావు తే. గి. కన్నబిడ్డలదెస నొక్క కనికరంబే చూపి యొల్లవారికి దారి చూపినావు తల్ది ; నీమాట, నీపాటం దలణయయకొన్న జలదరించుచు మేనెల్లం బులకరించు. 4 చం.నవరసవేదియై తెలుంగు నాటం దెలుంగు కవిత్వమర్మముల్‌ గవుసెనందీసి కన్పజణువ( గల్గిన సత్కవిరాజు, రాజస త్కవి యగ నన్నెబోడరసిక్కపభు జానుతెనుంగు కబ్బపుం జవు లెటుం/గంగ సాధ్యమె 'రసజ్ఞులు (ప్రాజ్ఞులు గానివారికిక 2 15 ఉం ఆయతరాజ్యవై భవము నంత త్యజించుచు సన్యసించి జా తీయపుం దీరతీయములు తెట్టలు గట్టం దెలుంగు కబ్బ మౌ ప్యాయన మౌ విధంబుగను బల్కిన మా చినవేమరెడ్డిని౯ బాయక (పస్తుతించెదను బల్మరు భ క్రి పురస్సర౦బుగజా. 16 ఉం సాంద్రయకోవిశాలుండయి సత్కవితావిభవాభిరాము(డై యిందసమానుండై గణన కెక్కిన కృష్ణుండు పెంచినట్టి ని స్తం దకవిత్వభూజ ఫలసారము. [గోలుచు శ్రేషచే హరి శృం్మద నలావనీవతుల సత్కథ (వాసినవాని నెన్నెదకా. 17 కం. అంకిలిలేసి కవిత్వము జ౦కని సాహితిని జూపి సత్కవికోటి౯ సుంకం బడు*ంగల మా వేంకటకవిరాజు శ క్రి వినుతి యొనర్హున్‌. 18

పథమాళా శ్రసము ఠ్‌ చే గ్‌, ఆదికవిచం్యదుః డనుచు, నన్నయ్యభటై యాళంధ కవితా [(వ్రవంచ స్వయంభు వనుచు మించి నిర్ధారణము? జేయనెంచి కాదె _ నిజ మెజింగి కప్పిపుచ్చ యత్నింతు రిప్పుడు. కఫ ఉ. కోపులు ెట్టువాండ బుధకోటికి. గబ్బము మింటనుండి యొ క్కూపున నేల నూడిపడ నోవదు, కాని (్రమ[క్రమంబుగా నేవగు. గాన నన్నయ సృజించెను నాం[ధకవిత్వమన్న భా షావరిణామనేత్త లనిళమ్ము భృశమ్ముగ నమ్మ రెమ్మెయిన్‌. 20 కం, పుట్టిన నాండే గంటము బటిన నాండే కవిత్వనటంబును జే వ ట్‌ పట్టిన నాండే యొట్టులు వట్టువడునొ సమయబద్ధ వద్యము లల్లకా? 0 వ. కావున, బిల్లి తే గి. తెలుంగు కబ్బ మేగత్తి నిగ్గదేశనో 1 [క మక్రమనుగ వెట్టి పరిణాము చశంగనెనొ మానసింటి శాఖాచం[క్రమణముగా న! చట వచింతు సత్కవిలోక సమ్మతముగ, వి సీ, మోటుమానిసి నోట మోజుచిందులు డొక్కి పనితంపుం బాటిలం _బాడనేర్చి జోలపాటలు నేర్చి యేలపాటలు నేర్చి గొబ్బిళ్ళ పాటల గునుకు నేర్చి తేవారములు నేర్చి ద్వివదలెన్నియొ నేర్చి (త్రివద చొక్కప్తు నడ డీరు నేర్చి రగడ లెన్నియొ నేర్చి రహి నక్కరలు నేర్చి జంగమకథ మేలు చాలు నేర్చి

॥ సూతవురాణవు తే. గీ, చాలగీతముల్‌ నేర్చి సీసములు నేర్చి వెండి బంగారు పద్దెముల్‌ వెండి నేర్చి (ప్రోడపిల్పయై పాతర లాడనేర్చె! దెలుంగు కబ్బపు( గన్నియ దెలివితోడ. వ* తే, గీ. ఇంతియే కాని నన్నయ వింతగా(౧ఈ బుణికి గంటము జే/బట్టి కణత లదర ర్షైఈ బుట్టించె ననుమూట కల్టమాట బోధలేని కాకవులు చెప్పుదురు గాక, £ైల్‌ తే. గీ. పడుచుదనముచేం దనయింటి పాటమాని యిరుగువారి పాటలనేర్చి యొగిరివడ(గ6 జీందుసరిగాంగం బడదయ్యె చిట్టచినర కెరవుసౌమ్ముల కాసింప నింతెకాదె? 26 తే గీ. నేంటి కీదారి. వెఅవారి నీడంజేరి ట్రితుకళగోరి తం్నదించెడు (బదికి చెడ్డ వారి యగచాట్టు కొంచిన వారలకట : కంటందడివెట కుండ(గా( గలుగు బెట్టు ? 2 తే గి పూర్వక్షవి సం్యపదాయమ్ము బుజ్జగించి కుకవినింద నొనర్చుట -గొప్పయగుశె ఇ కుకవులుండుటచేతనే సుకవి చంద క్రి క్రిచందికల్‌ దిశలెల్లం గెరలియాడు. వరి చం.కలిగినదాన్సిలో మనసుకల్లిన దానిని గై తచెప్పు వా రలు కవిరాజులో ॥ కుకవి రాజులా | భ కి పురస్సరంబుగాః బలుకు వెలంది కిచ్చు నెడం బావము | కాకవులంచు మాటికి౯ బలుకుచు దూరుటెల్లం దగవా ? తెగవాగిన మెప్పుగల్లునే ౩ 99

వథమాళ్వాసము "7 ఉ. పాయక పూర్వుగాథలని [(వక్న కవీందులు నేంటిదాంక, రా మాయణ భారతాది కృతులన్నియు వాసిరి (తిప్పి[తిప్పియే దోయొక కబ్బమంచుం దలకొక్కా టి, యక్కటః నూతనాంశమే దో యొ టేనియుం దెలువ నోవని |గంథసమూహ మేటికో ॥ 80 తే. గీ, పాకమెట్టున్న నేమి సంబరము ? కవులె 9 యంగరొక్కా “*లోకోభిన్నరుచి” యనంగ రసిక శేఖరులగు నెల్లరకు రుచించు కమ్మతనమునె చూపింతు. గై తలందు. 81 తే. గీ. తాతముత్తాతలో క త్తి, జేతంబట్టి వాదరనుజూపి రిపుల లో(బజుచుకొనిరి కిమ్మక త్తికి, (బతియయ్యెం గలము, కాని క త్తిపోటును మీదో కలముపోటు: లిల్లి వ. పూర్వో క్ష్యకమంబున _ నిష్టానిష్టదేవతాభిస్మరణాదులు గావించి, వదంవడి నిఖిల పురాణవ్యాథ్యాన వ్వైఖరీస మేత సూతర్జి (పోకధర్మ కథనాసంవిధానంబున కువ్మక్రమింవకపూర్వము దిక్ష దర్శనంబుగా మద్వంశావతారాభివర్ష నంబు( గావించెద,. త్రి చం కల వొక డంగలూరనెడి (గామము మా గుడివాడ సీమలో పల బహుపండిత (పకర థాసుర్వ కవిరాట్స్పమాజ సం కలితమున్తై యనేక బుధకాండ విరాజిక మందిరాియె 6కి కో లౌ విలసిత కమ్మవంశ పరివేష్టితమై దివిముట్టి వెల్లుచున్‌. ల్రిశ్తీ సీ. సంగీత నైపుణీ భంగికి నీయూరె యాబవాసమన వెంకటా దది సాక్షి సంస్కృత సాహితీ సంవృత్తి కీ యూరె దచండనాం బురుషో శత్తముండు సాక్షి

8 సూతవురాణము

రమణీయ కవిత కీ (గామంజె మనికి నా

నుకికి గోపాల కృష్ణుండు సాకి శతవధానవిధానచాతురి కీ యూర

యిక్కయని వచింవ నేనె సావి తే గీ, గణితకాస్త్రకూలంకవ జ్ఞానమునకు

స్థాన మీయూరనంగ రత్నమ్ము సాక్షి

కమ్మవంశ 6బు (వకిభా [(వగల్భమనుట

కింతమంది యంతర్వాణు లెల్లసొక్న. లల తే. గీ. పండిత [వకాండ కవీశ బహుళ గాన

గజితశాస్త్రజ్ఞ పౌరాణీక [వధాన .

నంతమై యుందువెల్లొందు మంతు కెక్కి

(శిపురనేన్యన్యవాయ ముదీర్ధ మహమ. తిరి

కం, పంభద్దుణుం్లై సఖా

చృంభుగి బూ వంగడమున జన్మించె ననన్‌

శంఘండు కూటస్ట్థుండై

యంభోనిధి, గల్పవృక్షమట్టుల వెలసెన్‌. త్‌ తేన కాశ్వతశివాలయ (వతిష్టాత, య్యగ

హోరసంవ్రదాత ; విమల వారిపూర్ణ

తత తటాకనిర్మాత, యుద్యానవన వి -

ధాత, మళ్కులక్రాత, ముత్తాత తాత, లగి

వ, ఏతద్యంశంబున గొంతకాలంబు గడవ. తిం

(పథమాళ్వాసము ళి కం. గుణమణిర్దై (గామణియై మణియ లసత్మమ్మవంళ మండన చూడా మణియై మార్షణ చింతా మణియై యభఘవంక గగనమణియ్రై చెల(గె౯. 40 తే. గి. ఊరు నాడును గొండాడ. బేరుమో సెం బాటి వారలులేరని పరులు పౌగడం బెత్తనముం జేసె ముత్తాత క త్రిదాంచి యట్టి మహనీయ కమ్మకులాబ్ధిళ శికి. త్వ కం గోపాలక విభవుండై గోపాలకళ క్రియుక్రీ గుణ లోలుండై కాపేయ విహీనుండై గోపాలుం డుదయమొందె గోపాలుండై శీలి ఉ. ఇమ్మహనీయు గర్భమున నీడ్యతరోరుయళః| పథాఢ్యులై కమ్మకులావతంసములు గల్లిరి నల్గురు వంశపావనుల్‌ కొమ్మలు మూ+గురుకా సుజనకోటుటు కూటువంగట్టి మెచ్చ లో వ మ్మిసుమంత లేక పెటవారు స్తుతించ. జరించి రందిజణుకా. 48 ఉ. ఇందటిలో( దృతీయ సుతుం డిద్ధవరా[క్రమ లాంఛనుండు, సం (కందన తుల్యు. డా ర్లజనరవకు( డౌాశీత వక్షపోతి, పే రందిన బల్లిదుండు, చలమయ్య సమాఖ్యుండు రామమాంబ నా నందవతిన్‌ వివాహమున నవ్యవిలాసముతోడ( గ కొనెకా, తీ ఊ. [పేమమయాత్మ తా నడికిరే యమునళా గుడువంగ బెటెడికా దామసమన్నలేదు తన దాయల నైనను గన్నతల్లిగా వ నేమి వచించినళా గసర దెన్నండు మా జననీమతల్చి సెం ధ్వీమణి ధర్మము నెజపి దివ్యపదంబును బొందె ధీరయె 45

10 సూతవరాణము తే. గీ. అమ్మకడగొట్టుబిడ్డండ నౌటచేత నెంతమారాము జేసిన నేవ వడక విడని గారాముతో నన్ను6 బెంచెః దాన నమ్మ మాట జ్ఞప్తికి వచ్చు నహరహంబు. 8 సీ. కోరమీసము మీంద( గుడిచేయి వచిన నరుల గుండియల్లు నీ అగుషు నుండు గనుగొన లెజ్జిగా( గనుగొన నుంకింప వై రిసమూహంబు వడంకుచుండు నభయహ స్తంబిచ్చి యాదరించెద నన్న జగము లొక్కటియైన జంకకుండు మడిమంచువడియైన నుడివిన వనియెల్దం దెగువమై! బట్టి సాధించుచుండు తగి, రౌ దకసమూ ర్రి శౌార్యసము [దు డి ఢీరుః డమ్మద వితరణ దేవత్నాదు మమ్ము విద్రావిత రిపుండు మహితభ్యద మూర్తి మాతండ్రి చలమయ్య పుణ్యకీ ర్తి, ఉ ఆ. వె. 1పాణపంచకమ్ము నంతరాత్మయు( గూడ నాత్మజొత శ్రెజాతలై న భాతి బ్యుత పంచకమ్ము పుతికయొక్కంర్తు ॥ కాన్నుపంట యనగం గల్లి రందు. సీ. సుకుమారకోమల సుకవితా జిస్టుండు గోపాలకృష్ణుండు కోవిదుండః గురుకులసంవాస పఠిగతదేవభా షా పండితుండు నర్పయ్య ఘనుడు

[వ్రథమాకాసము క్షే సాధు సజ్జన సంఘసాంగత్య శీలుండు శ్రీరామనామ సుశ్రీయుతుండు శాలివాహనరాడ్విజయ నాటక (గంథ కర్త సు[బహ్మణ్య కవివరుండు తే. గీ. గురుజనవదాంబుజ నిబద్ధ పరమభ క్తి సుగుచిరామల వృత్త సంపద్ధ చరిత యతివమిన్న సీతారత్న మనంగ నొప్పి వెలసె విద్యాకుటుంబమై వినుతికెక్కి. శ్వ కం. ప్వుతులలోనః గనిష్టుుడ మ్మితగణస మావృతుండ సమిద్ధవథుండ౯ జృితృవబంధ దకుండ సూషించెద ధర్మకోటి సూతుని దయచే. 5 మ. మహిళాధర్మవిళిష్ష వృత్తయయి కామ్యవాత సంధ్యాతియై విహితాలావ కలాకలాపయయి సద్విద్యావతీ భూషయె రహి నొప్పారిన పున్నమాంబ సుదతీపాలంబముక్రామణికా హి్‌ణ్‌ స గృహిణింగా. గొని సంతతిం గని ముదం బిజ్జింకం గోత్పోయితి౯. ర్‌ చం.చెదరని ముంగురుల్‌ రసము చిప్పిలు తీయని తేటమాటలుకా ౯ (1 వదలని (గైమబంధమును వల్లని చలిని బుల్లి నవ్వులుకా గుదురని జంకు చూప్తు గమిగూపులు గల్గియు నా మనస్సులో మె | వ దలుచునుం డె(గా వతి నిమేషము మత్కులకాంత నేటికి కల్తి

19 సూతవురాణము ఉీవ(్రమణోతో తే. గీ. కవుల స్వాతం త్యమోః మంట గలిసిపోయెం బొట్టకూటికి వణువట్టు పుట్టినపుడె యడ్డమైన దేవురుగొట్టు నాశయించి భయములేకుండం గవులెట్టు [వాయంగలరు 7? ర5్‌లి సి, రప్పించి మెప్పుమై రత్నాంబరము లిచ్చు నొసపరి దొరలైన మసంగవలయు నడిగంచుకొనకుండ న్మగహారము లిచ్చు నుర్వీశ్వరుండై న నొవృవలయు మదకరీం దము డిగ్గి యెదురేగుదెంచెడి మండలేళ్వరు(డై న నుండవలయు' దెలవాయుటకుమున్న “దినవెచ్చ” మంపించు భూమీశ్వరుండై నం బొదలవలయు ర్‌ తే. గీ, దోయిలిడి వత్ర ఫల పుష్పతోయ మైన సీయనేరని దేశమం దే విధంబు పుట్ట(గలరు స్వతంులౌ “దిట్టకవులు?” తేరలే రంచు గునిసిన లేచిరారు. ర్‌ల్‌ కం. కొందణయ సత్యము మెత్తురు కొంద అసత్యంబు మెచ్చుకొనుచుందు రిశన్‌ గొ౦దలటు రెండుక౯ా మెచ్చెద రందజి మెస్పింప సాధ్య మగునే నాకుకః కరి

[వథతమాక్వాసము 13 కం. లోకులు దిట్టిన నిజమే వాకొనంగా గట్టివట్టు( బట్టినవాండన్‌ లోకుల యిప్టానిష్టము లా కవిలోకంబుకలము నా(కట్టంగన్‌ ? ర్‌7 ఉ ధక్మ మధర్మ మంచు( బెజదారులు [తొక్కుచు నాన లేక దు ష్కర్మము లాచరించు కలికాలపు! బెద్దల( గాంచి తప్తు!డై మర్మము విప్పిచెప్పి మను మార్గమున౭- నడిపింవ లోకముక౯్‌ నిర్మలు*డైన సూతముని నీతులు వల్కెెడు నాముఖంబునక౯ా, 5్‌8 ఉ. తే(కువబేని నే నెఎల దిన్నని పల్కుూలు వల్క( బూనెదన్‌ లోకులు నన్ను( గూర్చి తమలో నెటు లాడిన నాడుకొందు ర గాక గురూపదిష్టమగు కార్యము గావున సాహసించి య స్తోక సుధీ (వభావుం డగు సూతుండు. చెప్పిన నేను వ్రాసెదక. 58 ఊఉ. ఓ జనులార ః నా మనవి యున్నది యొక్క-టి నాలకింపుండీ వ్యాజముతో( బురాణములు వ్రాసిరి పూర్వులు తద్విరుద్ధముల్‌ (ఛాజిలు నిందు సూతముని సల్కులు గావున( గాంచినంతనే యోజన'సేయమాని వరుషోక్తులకుం జొరవద్దు తొందరన్‌- 60 ఆ, వె. మనసునచ్చు నెడల మన్నింవ గావచ్చు మనసు- నొచ్చునెడల మానవచ్చు6 గాని వివరమేమి కనకుండ వినకుండ'€ బరులం బువ్వందిట్ట ఫలము కలదె 1 61

జ్‌ నూతవరాణము తొలి ఎచారము చం.చద్‌వితీ నే; బురాణముల సొంగముగా భయభ కి యుక్తులకా జదువుటెకాని యందుఃగలసందియముల్‌ సతతంబు హెచ్చుడున్‌ భబొదలక చిత్తశాంతి పరిపూర్ణముగా (భమిమింపుచుండ నా మది మదినుండదయ్యె నొకమార్గమయేనియు దోంచ దెమ్మెయిన్‌ ,62ొ వ. వకులచే విజ్ఞానధురంధరుల మనీపించుకొను కొందలు మహనీయులం జేరి సందేహములః దీర్చికొననెంచి, 6కి సి. అనుమాన మిది యేట్టు లవనయింతువా యన్న నవచారమని పల్కు నార్యు6 డొకండు. సందేహ మీవంచ సంభదించె నటన్న నవరాధథ మని చెప్పు నార్యుః డోక+ండు మలీకితం వీగతి మలసే నా మతి నన్న నది దోవమని యాడు నార్యు. డొకండు వీచికిళ్స యాయోజ విస్తరించె నటన్న నహితాచర ణమను నార్యు డొక,డు తే. గీ. శొంకలను బాపనేరక మంకుతనము( జూప నెవ్వడు తలయూచు( జూచి చూచి? యు క్రీలేనిమాటకు( జెవి యొగ్గంగలండె పరు డేవండేని విస్రంభపరు,డు దక్క +? 64 ఫో ఈ సంతాపభరంబునన్‌ జీవికి రే లెంతేని న్నీదింప శ్రే సాసోసంబడి కన్న వారల సదా యర్థించి (పళ్నింపుచున్‌ వీసర బేనియు లాభమందక త్పుదిన్‌ వేసారి వేసారులన్‌ నా సందేహ నివృ శ్రీయందు మిగులన్‌ నై రాళ్యముం జేందితిన్‌. 65

[వ థచూ కా సము కేర్‌ వ. పదంవడి కతిపయవాసరంబులు పోవ గొం డొకనాండు తాంబూల చర్వణంబు(గావించుచుండ -మెజుపుమెజసిన యొజ పున నొక, యూహ నా మనోగోచరం జగుడు మేను' గరుపాజ సి విధంబుగం దలంచఛితి. 66 తా. పూతాత్ముండగు వ్యాసుండేవిధముగా బోధించెం దచ్చిష్య-డై సూతుం డేగతి నీపురాణతళతి సంకోధింవ కిట్టాడె ౭ నే రీతికా శౌనకుం డాది సంయమవరుల్‌ వృచ్చింవ కూకొట్టి? రా నూతుండుం జీరకాల జీవియబః యా సుక్టోకు దర్శించెవవా. 487 కా. రంగత్తుంగతరంగ సంగమగతిన్‌ రంగారి శీతాద్రిరు. టృృంగా[గంబుందొరంగి వంగవసుధన్‌ శ ఎంగారముంగొల్ను నా గంగోత్సంగము నందు ఘోర తవముం.గావించు సూతుం డటం చుం గొండాడుచునుందు రాయమిని నచ్చో(గాంచగా నయ్యెడిన్‌, 68 వ. అంచు వితర్కించి శయ్యాతలంబునంజేరి సుషు వ్యవస్థ. మెమజచి యుండ, వెన్నునందట్టినట్టయిన నుదరిపడిలేచి కి ప్టైదుట నున్నయద్భుత తేజోమయంబగు నొక్కయాకారం బువలక్షించి తదేకధ్యానంబున నిరీశ్షించుచుండ నా మహాజేజం బిట్టు మాటాడి బి శా. వత్సా ! యేటికి సంళయంపడ(గ? సీ భావానురూవంబుగా నుత్సాహంబున. గార్యముకా నడపు నీ యుద్యోగముకానెగ్గు నిన్‌ వాత్సల్య (పతిభ్యాపబోధమున సంభావించి సూతర్షి సం విత్సంపన్నుని జేసి పంపు చనుమా విప్పారు నుత్చంఠతో. 70

క్షే సూతవురాణమః కం. ఆతం డీతృజి జహ్నుస్తు తా తటినీ తటము నందు. దత్పరమతితో నాతత తపముం జే సెడ్డు ాతకపాతిత్యహరణ భాగ్యోదయుండై. "గ ఉ. ఆతడు నీదు సంళయము లన్నిటి(దీర్చును దీర్చినంతనే యాతనివద్దనుండి 'సెలవంది [క్రమంబున జాంగి మొక్కి యా సీతులనెల్ట (గంథముగ నేర్పున నోర్చునంగూర్చు దాన! (బ థ్యాతియుం క్రి త్తశాంతియుగు గల్గును భు కక్తిముక్తులున్‌. 72 తే. గీ. పాలసులు కొండ తెట్టేని వరిహసింవ _దలంయచుందురు దానికే. దలగవలదు నిజ మెళీంగిన మనుజుండె నీతిపరుడు కానరా మహర్షణ్తి జౌడ(గాంచ(టొమ్ము. "78 వం ఆని యానతిచ్చి తిరోహితంబగుడు, ర్యాలిశేషం. బెవైటులో కడపి, సం్మభమాకులుండనై . ,/. కం. తెలతెలహాణకమును పే కలగిన మదితోడ( గాల్య కరణీయంబుల్‌ పొలపొల చేసి వదంవడి వెలలితి నే విజయవాడ వీటికి నెలమిన్‌. "75

వధమాళ్వాసము శై? తజి (్రయాణము సీ. కెలనం బెంపెక్కిన కృష్ణానదీ తోయ ములయందు భక్తితో మునింగి మునిం కనక భూషాన్విత కనకదుర్గాదేవి ముదముతో దర్శించి (మొక్కి (మొక్కి యానకట్టనుజేరి యతివిస్నయంవడి యాంగితేయుల. గొనియాడి యాడి సంకిర్హముగ నుండి సంకుల క్వణనముల్‌ సలుపు *ఎంజినులను దలంచి తలంచి తే. గీ, సొరిది కొండమై గీములం జూచి చూచి సృషివైచిిత్యమునకు నచ్చెరువుపొంది రేయి యచ్చోటనే పుచ్చి జేవకడనె పయనమై పోయితిని రైలుబండి నెక్కి. 76 ఊఉ. వాయసమానవేగమునం బర్విడిపోయెడి రై లుబండిలో! గాయము కందకుండ నెసకమ్మున నుండి ఐహిః[పదేశమున్‌ బాయక చూచుచున్న యెడ! బాదవసంహతి భూమినుండి య త్యాయతవేగ మందుచు బయల్పడినట్టుగ( దోంచె బుద్ధికికా. (77 కా. హేలాదోహల చిత్తవృ త్రి జనుచో హేలాపురంబున్‌ బయిన్‌ గాశీఘట్టము. జూచినాండ వరుసకా గల్యాణ యు క్ర్తంబులై వాలాయంబు తనర్చు శానవదముల్‌ 1పాప్తింపం గన్గొంటి సి లీలజా బైనము+జేసి మామక మనః క్లేళంబు నాళంబుగన్‌, 778

18 సూతపరాణము చం,కతిపయ వాసరంబు లిటు కాలము( బుచ్చుచు( బోవ నొక్కనాం డతిరభసంబుతోడుత. [బ్రయాగ (వ్రయాగ యటన్న 'కేకలున్‌ శుతి. బడినంతనే యొడలి చోపుడు మానం [బభాత నీత కా శ్వత జలజాత జాతమృదు సౌరభ శీతల వాత పోతముల్‌- "79 కం. దిగుదిగు. డని “పోర్టరుగల ధ్వగులం దొర పెట్ట గటి వా యచ్చువడన్‌ దిగి తతృరమతినై త న్నగరమ్మునుజూచి వచ్చినాండను నాంటన్‌, 80 వ. ఆంత కూంత(వేటు దూరంబుననుండి యభంగ భంగశీకరో పేతం బయి సౌగంధికాబ్టమనోజ్ఞమృదుమధుర పరిమళ సంవాసి తంబై మందందై నడయాడు సమీర కుమారునిచే! దై ర్థికుల నర్శ్యపాద్యాది విధులం బూజింపించుచు. గేశీలోలకఅహంసీ

• కలకంఠ స్వరంబున నభ్యాగతుల నాహ్వానించుచు నూర్శ్మి మాలికా డోలికల నతీథిద్విజదాలికల సత్కరించు తివథగాహద పవితోదకంబుల నవగాహంబుంచేయ బుద్ధి వొడముడు, 81 సీ క్షైలాసశైల శృంగమునుండి గొల గొల దిగుచుండు నెది హీందుదేశమునకు వంగదేశామిత భాగ్యసంపద శేది యాధారభూతమై యలరుచుండు నాదికొలమునుండి యార్యుల కెయ్యది పరమ పవి్శితమై వరగుచుండు' బిశృదేవతల కెల్ల బిండసంతతి నేది కొనిపోయి “*యందిచ్చు” నను జగంబు .

[వథమాళ్వాసము 19 తే. గీ. స్వచ్చ వాఃపూరవార [వచార యగుచు? భాలునేనది యట్టి ,గంగాభవానిం టోయి దర్శించి. హర్షించి (మొక్కినాండ భవము సార్ధకవడె నంచు. భక్రితోడ. 09 శా, అంగ్మవాతము సేదదేరె. బథికాయాసంబు పోక్రారె మై పొంగారెన్‌ మునిరాడ్డిదృక్ష ద్విగుణీభూతంబుగాం గూరె ము నంగా నా తెలినీటి యందున బుభుఇాతృష్టలుం దీరె వో న్గ , గంగాస్నాన మహత్వ మప్పుడుగదా కన్స్టె నా బుద్ధికిన్‌, 08 వ. అనంతర౦బు జలంబులమధ్య వెల్వడి యచ్చోటు వాసి యుదన్ముఖంబుగా. గొంతదవ్వు. జనుడు. 1వ! తే. గీ. మున్క_ మ్మాతాన నెచ్చోట ము క్తికల్గు" నట్టి మోరాఘమర్షణ మైన భవ్య జాహ్నవీ యమునానదీ సంగమంబు గాంచినాండను గన్నుల కజవుదీజ. రక్‌ సీ భస్మ మలందిన వళువతి యొడలి పై6 గృష్టసర్పావళీ ఘృణుల యట్టు శ్వేతవర్డుం డైన సిరి దేహంబుపై నలరు కృష్ణోత్తరీయంబు నటు స్య ణం ఆకాళవీథీపై నట్టిట్టు నెలకొన్న స్వచ్చశరన్న్మేఘ సంఘ మట్టు పాలసం[దము మీందం బవళించి యోగ ని ద్రాస్థితిం గూర్కు. మ్రధవుని యట్టు

20 సూతవురాణము తే. గీ, గరగ కాళీంది జలములు కలసీ -మెలసి యా (పయాగ సమీపమునంధు బహుళ ఘన రభసమున నురుగులు క ట్టుచుండ( బొంగి పొరలుచు ముందుకు. జెంగలించు. 86 తే. గీ. సంగమస్నాన మాడ్‌న సడ్డచేసి పూర్వసంచిత పావంబు పోవు ననుచు! బుటుకు బుటుకున జలములో మున్లినాండ నలము నివముచే మేనెల్ల జలదరింవ. 5 వ. అంత నంతర్వాహిని యైన సరస్వతీతై వలినిం గూర్చి కేలు మోడ్చి వ్రయాణోన్ముఖుండనై తాపింఛతరుషండ నీ రధ చృాయానుషంగంబు లైన _ కళిందాసుత తటంబుల _వీకింవ గాం౦క్షించి మందులకు. బోవ శతిశవంబున. జదివిన భాగవతాం తర్గతము లయిన _వాచామగోచరుం డైన ధూ ర్తగోపాలుని లీలావిలాసంబు లన్నియు నా మనోగోచరంబు అయ్యె. 88 సీ. ఈ తీరమునంగదా కృష్ణుండు 'గొలండె మెలంగుచు మందాల మేపనాండు ఈ కూలమునంగదా కృష్ణుండు రసికుండ్జై శొరదరాసేంబు( జల్పీనా*డు ఈ గట్టుననెక్రదా కృష్ణుండు సుమనోజ్ఞ ళో వేణుగానంబు గావించినాండు ఈ యొడ్డుననెకదా కృష్ణుండు గోపీకో త్రీ మానధనము హరించినాండు

(వథమాళ్వాసము ౭ తే. గీ. ఇచ్చటనెకదా కృష్ణుండు విచ్చలవిడి సంచరించెడి శ్ళాతవ సంహతులను గాచి (వేవల్లె నిష్కంటకమ్ము గోయగల- జేసినా€ డతిదోస్సార చిత్రమహిమ. 8509 మ. అదె బృందావన వీథి యచ్చటనె యద్దాతుండు వంశంబుం గెం బెదవిం జేరిచి చౌక్కివ పాడినది యాభీరాళి కన్మోడ్చంగా మొదవుల్‌ నిట్టకనిల్వ జాలు గరంగన్‌ [మోకుల్‌ చిగుర్పంగ శా రద ర్మాతంబులు విశ్వామోహనముగా రాణింవం గోణంగియమై. 90 సీ. సరికొత్తగా నిడ్డ జాజి పూంబొదరిళ్ళు తీరైన పెళ్ళివందిళ్ళు గాంగ జలజల పెరాలు' చక్క విచ్చిన పూలు పెం జల్డుకొను తలం బాలు గౌంగల గసరెక్కి గీరలేకయె పాడు కోయిల కూటీతంబులు మంత కోటి గాంగ జెవులవండువు గాంగం జిల్క గోర్వంకలు పాడు పాట సివాళి పాట గాంగ తే గీ నెబ్ళె మెజణు/గ౬ జాలని గొల్పగుబ్బెతలకు సౌక్కుపొడి చల్లి తన నిగ్గు సోయగమున మాటు పెళ్లిష్ట చేసెడి మాయదారి వింతచర్యలు నా మనోవీథి కెక్కె. ర్ట మ. తృణగుల్మావృత కూలసాలముల సందీపించు కాళిందితో మణిరోచిస్ణుత నొప్పు కాశియఫణామధ్య[పదేశంబునన్‌ ఘృణిరంజస్మణికింకిణుల్‌ మొలయ శ్రీకృష్ణుండు న ర్రించుచున్‌ ఫణినిన్‌ [వేల్మిడి. (దోసిపుచ్చిన తదావాసెస్థలం బిడ్డియే. ర్ట

తే. గీ. కాలియందలి యందెలు గల్దు రనంగం" జిందు. [దొక్కుచు( దనత్రల్లి చేతికోలః గాంచి కల్గారి, కన్నీరు కార్చు నట్టి ల వూ చై! నవ్య నవసీతచోరుండు నాకు దోళచె, లలి ఉ. పిల్లన్మగోవి మేను మరపించెడు పాటలు పొడుచుండ (వే వల్లియ గొల్టపల్టలు 'సెవా సని చిందులు (దొక్కుచుండ మౌ నల్టనిదొంగ దొంగశనవునన్‌ గిలిగింతలుపెట్టి గోపికా పల్లవ పాణులం గలిసి పొడిన పూంబొదరిండ్ర: జూచితిన్‌. ర్త ఉ. రాముని గూడి గోపకులు రాం బవవర్గముతో! గిలారులై యోమటివంటికావడుల నొప్పగ. దాలిచి ఇ శవంబునన్‌ శ్యామలవర్డుం డైన జలజాముండు (ప్రొద్దులు పుచ్చినట్టి యా యామున ఫైకతంబు లివి యంచు: దలంచితి సంతసిందితిన్‌. 95 మ. షమతో నెజ్జని యెండలో యమున*దాంకా” గోవులం డోలి తా. యమునాత్తీర తమాలవృక్షముల భాయకా నిల్చి కెంగేల వం శముం గీలించుచుం బాట( బాడుచును గోసంతానమున్‌ నీటి కో సము పోనీ ర్వాన్సి కృష్ణు వేరజము నశ్రాంతంబు లోనెంచితిన్‌, 96 వ నిరంతర శీకృష్ణపాదపాథోజాత (వషాళశన పవిత్రీ కృతంబులగ్య నిర్మతోదకంబులః గృతస్నానుండనై వచ్చిన కార్యంబు వేగిర పెట్టుచుండ వెండియు గంగాపీరంబు. జేరి సూతర్షి సందర్శనాభిలాషంబునం టోవం దొడంగితి. ర ఉ. కాయలు దుంపలుం దినుచు గష్టము లోర్చుచు. గొన్నిరోజు లా చాయనె పోవుచుండగం గృశత్వము( బొందె శరీర యష్టి యే మాయెను దార్హ్యమే నెజబుంగ నైతిని గాళ్ట వడంక సా/౧౧నా కాయతి తోంచదయ్యె నింక నట్టులె పోయితి నూగులాడుచున్‌. 98

(వథమాశ్వాసము వ వ. దుర్భర నిదాఘసమయం బగుటఘయు నడిమింటం జండాం శుండు నివ్వులం జెరుగుటయు షృరీసమానరయంబున ఘర్మ జలంబు మైనుండి దిగజాలటయు నడువ నేరక యెపైట్టుగో తడం బడుచు నడుగు లిడుచు మార్గము దుర్గమం బగుటం గార్యం౦ంబు దుస్సాధంబని యెడదకుదోంవ నున్న జవసత్వంపులు సంత్షీ ణింవ నెట్టకేలకు భీన్ను౦డనై వథ్మిశమంబున డస్సి నిట్టూర్చు పుచ్చుచుండ. 909 సీ, మంజు సొరభసి క మంద మందానిల సంచయ మెదు రేగుదెంచె నంత నుత్సాహ రభసాంచ దుడ్డీన వరతం[త వక్షి సంఘంబు కన్పవై నంత వివిధ లతాగుల్మ విసర సమావృత వృషరాజములు గాన్నించె నంత్త. నానా శకుంత సంతాన సమాకుల స్వనము లౌక్కటిగ విన్నడియె నంత తే. గి. నడచి పోవంగ6 [గమముగా నాకు నపుడు చివురు జొంపముల్‌ గొమ్మల చెలువు నింప గొనబు మీజెడి లేమావిగున్న క్రింద బండితిని బైరవాసంబు( బజచికొనుచు. 100 సీ. మృదులానిలోచ్చ్వాస మృగళాబలోలాక్షి యలివేణి శకవాణి యబ్దపోణి రంభోరువు పికస్వర మరాళ గామిని కోకిల సల్టావ కుందరదన

॥/ సూతవురాణము కాంచననాస వంకజవక్ర0బింబ బిం బోస్టి లతాంగి నీలోత్పలావి స్తబకలికుచకుచ చంపకసొగంధి పున్నాగనతనాభి పువ్వు బోండి తే గి, మైన వనలక్ష్మి నవలక్ష్మియగుచు! దనకుం దాన సౌబగుగాం దాశవృంతములు దాల్చి విసరు చుండంగ మెలమెల్ల విసివికొనక పవ్వళించితి నలమట. బాపికొనంగ. 101 తే. గీ. ఆదరించెడి వా రొక రైన లేని కాని పౌఠిమేర సీమ నేకాకి యగుచు మేను మజచి న్నిదించెడి వాని యూడి గమ్ము చేయట స్త్రీ స్వభావమ్ము కాదె! 1082 సి, వండుటాకులసెజ్డ వసివాడు. దేహంబు కసుగంద నీకుండ నొసంగు సుఖము చెమట చి త్రడిం బుట్టు చిదచిద మాన్పుచుం గొసరి వీచెడి గాలి యొసంయ సుఖము విన సౌంప్పమాటలం బిలిచి పాడెథు నటి యున్మ త్ర భారిక బోసంగు సుఖము బీరెండ సీరెండం బెడల్గదోసి నవకంపు సహకారవృక్ష“మొసంగు సుఖము తే. గీ, బడలికను బాపి యానంద్‌ వదవి నొసంగ బడిన కడగండ్డ మఖజపింవ భావి సుఖము తలపులం బాణ నొకరీతి దనివి( జెంది గాఢ సుప్రిని బొందితి+ గన్ను మూసి. 108

(ప్రథమాళ్యానము బిల్‌ మ. వథికాయాసముచేత డస్పిన ననుకా బాటించి లే గాడ్పుల త్యధిక[శాంతత( బాపి న్మిదంగనుమయ్యా! యంచు జోకొట్ట (గా( బృథులానందముతోడ మైమజచి వోయిం జెంది నిదించికిన్‌ వ్యధ వో బాలరసాలసాల నిబిడ వ్యాకీర్ణ సచ్భాయలో. 104 ఉ. నెక్కాని యెంతకాల మిటు నిద్దరబోతినా లేచి చూచుడున్‌ వక్కు- తపోధనుం డొకండు [వక్కను నిల్వంగ సంభమంబుతో (గ్రక్కున లేచి యా మునిని గాంచి నమస్కృృతిం జేసి యాదరం బెక్కుడుగా6 దొడంగ మదఖీష్టము దీరు నటంచు నెంచితిన్‌. 105 తే. గీ. తైశవమునుండి బాధించు సంళశయముల నెల్ల మూలముట్టుగ( బాపి యిపుడు నన్ను నుద్ధరింపంగ వచ్చిన సిద్ధం డనుచు లోన తలపోసి యిట్టంటి వానితోడ. 106 కం. అయ్యా మీ రెవ్వరు 7నా కుయ్యాలింవంగ నిచటకుం బేముడితో( జయ్యన వచ్చిన జడదా ల్ప్యయ్యల పౌరాణి కేడ్యు లవుదురె ? చెప్పండి. 107 మ. అను నా విన్నవ మాలకించి కరుణాయత్తైక చిత్తంబునన్‌ నను గన్నారంగం జూచి చే నిమిరి సన్న్మానంబుతో బాలకాః చనదొక్కింతయు శంక సూతబుషిరాట్స్వాంతంబు సౌమ్మ్యంబు వ చ్చినకార్యం బెజింగింపుమా యనఘుండున్‌'జేదోడువాదోడగున్‌. 108 వ. నిఖిల పురాణ వ్యాఖ్యాన విజ్ఞానస మేతుం డయిన సూళతర్షికి నేను బు[తోపమానుండ నైన (పియతమాంతేవాసిని, సీ వెవ్వం డవు ? వీ కార్యార్థ మెటనుండి యిటకు జనుదెంచితివి ? విన నర్హ్మం బేని విన్నింపు మనవుడు. 109

26 నూతృపురాణము సీ. సదసద్వివేకులౌ శౌానకాడ్షులు తొల్ది (షళ్నింవ సూత పౌరాణికుండు కృవతోడ బదున్నెన్మిది పురాణముల నెల్ల విన్చింప మును లెల్ల వినిరికాదె : యా పురాణములందు దాపరించిన ధర్మ సందేహములు నన్ను సం[గసింప బండితమ్మన్యుల( బల్వుర నర్థించి సంశయమ్ముల బాయ జాలనైతి తే. గీ. వాసి. దొలలగించుకొన నెంచి వచ్చినాడ సూళు దర్శించు వాంఛమై శుభ గచరిత ః (గామమో ।; యంగలూరు నే. గమ్మకులుండ దిపరనేని రామస్వామి. దెల్పుచుంటి. 110 కం. న న్నా మని మూర్ధన్యుని సన్నిధికిం దోడుకొనుచుం ఇన వేడెద నా విన్నప మాలించుండి యా వన్నుని. గాపాడునట్టి వని మీదె కదా. శై] చం,ఆనిన యనంతరమ్మున (ఫ్రియమ్మున రమ్మనిచెప్పి తోడుతోం జనియెను దారింజూపుచుం (బశస్త మనోహర సొరభాఢ్య పు స్ప నివహ రంజ దత్యధిక వంజుల మంజుల కుంజ పుంజ సం జనిత వథావరోధ వరిసర్పిత ధామకు నొక్క సీమకున్‌. 12 సీ, నృత్యంబుచేం జొక్కు నీలకంరములపైం గోడె (తాంచులు నడయాడుచుండె నాలెంత క్రోల్పులుల్‌ పాల్చేవ బతిమాలి యిజ్జిపిల్లలకు, జన్నిచ్చుచుండె,

చథమాళ్వాసము లి గొదమసింగపుం బిండు గున్న టేన్గుల నెక్కి యటిట్టు పాతర లాడుచుండె నాడుబిడాలముల్‌ వాడుగా. .గాపాడ_ నాఖువుల్‌ పింపిళ్ళ నాడుచుండె తే. గీ. వీవి నన్నింటి సంతోష వివకండ నయి కాంచి సూతర్షి నిశ్చల ఘన_ తపః [వ భావమునకు నబ్బురపాటు. బడుచు నపుడు జటిలవరుతోడ నాజాడ6 జనీనవాండ. 118 ఊం. మారుతుం డట్దె పుప్పొడి దుమారము .రేవ౯గం గంటిలోనికిన్‌ బోరున జేర అచ్చవడి పుష్పమరందము మాని తుమ్మెదల్‌ మీజీన దొడ్డ కిన్స్మను సమీరు హమీరు శపించుచు౦డె రుం కార మిషంబుతో నతడు కంపిలి ఫపోవ(గ6 బెట్ట నందుగన్‌. 114 చం కుజంగలి కానలోన రవి [గగుంకుచు నుండంగ నెల్ది చార్హలున్‌ గుజుకులు కటంగా నిజము గొబ్బున దోంచక ఉచ్చపాటుతో నెరగలియంచు భీతివడి యేమియు నేరక కాకి మూ€కలున్‌ బరువడి క్రావుకావు మని పాఆఅందొడంగెను మింట నొంటిగన్‌ 115 తే. గీ. సంజ నీరెండ పుష్ప మంజరుల నెల్ల బొల్చు మీజెడి మంకెన పూ లౌనర్చం బర్జ సంతతులను బల్టవముల' జేసె నేమి చెప్పుదు నా వనసీమ గోము. 116 తే. గీ. కొజ(కులకు( జన్నపూరేండ్తు గూండువటె ఛా యి ట్‌ జన్ని యావులు మందల తెన్నువథైై! దొడరి వడమణ యొజ్జలు డోలువేళ6 గడల ముజీముజి చీకట్లు [గమ్మువేళ, 117

రిం సనూతవరాణము

వ, ఇట్టభిరామం బయిన నా వనస్లీమ దరియం జొచ్చి పోవునెడ,

ఉ. పర్ణకుటీర మొండు సుమ భారీపుటీరము మాంటునుండి సం పూర్ణముగాక కంటంబడె ముందుగ సుస్వవ సంయుతంబులై కర్ణములం బడెన్‌ శుక పిక [వకర స్వనముల్‌ సదావతత్‌ పర్ణ సమూహ సంకలిత వద్ధంతి బోవంగంబోవా నంతటన్‌. 118

సీ. యుగములనాం డెసి యుంచిన యాకులు

చవికి జీర్ణముగాంగం జైదలువట్టి యాలనపొలన యదిలేమి ముంగిట+ 'గారాకు లిట్టట్టు'కదలుచుండ నదలించుటకు లేమి నడవివండ్దులు చొచ్చి పెల్లగించుచు నుండం బెరటిచెట్టు పై బరామర్శించు వార లుండమిచేత గోడల మన్నెల్లం గూలుచుండ తే. గి. సోరవంతము లైన యోషధులు గల్లి విరియ బూచిన తీవల విరివి గల్లి భయము భక్తి గొల్బెడు నిట్టి వర్ణశాల మౌని వాసయోగ్యం బగు దాని. గంటి. 119 కం. దట్టముగాం చెజిగిన కస "విట్టట్టుగ( (దోసిపుచ్చి యేర్పజిచిన పిన్‌ గుట్టల మెస్టెడి మోర్గముం బట్టి చనితి బర్జ్హకాల వాకిలి కంతన్‌. 150 చోం,వడుగులు మూండు (పొద్దులను భక్తిని స్నానము లాడు కోర్కెమై మడుగల లోనికిం దిగుచు మాటికి వచ్చుచ్చ బోవుచుండంగా నడుగుల జాడ లేటి యిసుకందున సైతము గానవచ్చె న ప్పుడు పొడంగపైం గట్టెదుటంబొంకముగా నొక వర్ణశా_యున్‌ 121

[వథమాళ్వాసము 29 జే. గీ. కల్మషాభావ మైన గంగాసవంతి యమల తోయంబునం దీదు లాడుచున్న వలుతెజంగుల రంగుల పులుంగు పెలుంగు లాలకించితి గర్జపేయంబు గాంగ్‌ 192 ఆ. వె, పర్ణ శాల ముందు బాదరించెడు నట్టి వేది మధ్య మందు వెల్లువాని భస్మలిప్ర దేహుం బద్మాసనస్థునిం గాంచినాండ నతుల కౌతుకమున, 128 ఉఊ. కొంచిన యంత నామదికి, గల్గెను గట్టి[వళాంతి (బహ్మతే జోంచిత మౌనిచం(ద్రవదనాబ్ద గళత్కరుణా వపూర్ణ దృ క్సంచయ మల్ల నా పయికి జల్దంగం బర్విన యంతమా[త యి టంచు. దలంచితిన్‌ దుదకు నాాతముతో మెము పుల్కరింపంగిన్‌, 1లైశ వ! ఉ. కష్టము తీరునంచు. దమకంబున వాగ్మి (త్రికాలవేది నా కిష్పము గూర్ప జాలిన నిరీహు? డితం డని విశ్వసించి సం తుష్టిని బొంది సూతముని ధూర్వహుం డౌ నని శద్ధతోడ వి స్పష్టముగాం (బణామమును జల్పితి. దుంపెసలారు భక్రితో. 125 ళౌం (శద్దాభక్తలం బాదపచ్మముల మస్తం బుంచి యున్నట్టి నన్‌ బుద్ధి త్షోభముం బొందకుండు మని సంబోధించి దీవించి సి విద్దాశత్రీస్థలికిన్‌ మదర మము యి పేతెంచు వృత్తాంతమున్‌ (హే థి ణల హా బుదిం జూచి (గహించితిన్‌ మునుపె యామూలంబుగా నర్భకా? 196 తే. గీ. వ్యాసభట్టారకుండు మొన్న వచ్చి చెప్పె శిష్యుం డొకండు విద్యార్థియై చేరంగలండు వాని ధక్మసందేహము ల్వాపి పంపు మఖిల లో కైక కల్యాణ మగును+దాన, 1వ

త0 సనూతపురాణము తే గీ. ఆంచు వచియించి నను గుస్తరించి నిమిరి మేను నికటాసనస్థునిగా నొనర్చి యింబు మీజంగ శరదంబుదంబు డంబు ననుకరించునట్టుల నిట్టు లనియె మౌని. 128 సీ, సవన దీఇాతం(తత సమయంబు నందున శౌనక్రాది మునీశ సంచయంబు ప్రొద్దు రవ్వం త్రై నం బోకుండె ధర్మముల్‌ విన్నింపు మని నన్ను వేడుటయును జిన్నతనంబున శిష్యుండనై. వ్యాసు సన్నిధిం జదివిన చదుపు లెల్ల ధర్మ సంస్థావనార్థము సంగథించి పు రాణ సమూహంబు (బకట పజీచి తే. గీ. చెప్పితి నటంచు వంచకుల్‌ చెవ్చుచుండం బేరు మోస మటంచు భావింపలేక నమ్మి చెడుచున్న వారు లోకమ్మునందు దావ్య గల్లంగాంజొచ్చె సంళతాపభర ము. 129 కం. ఎట్టుల నాపేరిట భువి బుట్టించు మహావకారముం బాపుకొనన్‌ ధట్టుండ నౌడునా యని యె ప్పట్టునం దలపోయుచుందు: బాయని చింతన్‌. 180 కం, పుక్కిటి గాథల నన్నిటి నొక్కటిగాం జేర్చి పెట్టి యుంచిన మ్మాతన్‌ మిక్కి లి మతముం దెల్పెడి చక్కటిగల (గ్రంథ మౌనె చర్చించినచో ౪ కేటి]

వథతమాక్వాసము ల శా, నా పేరన్‌ వెలయించి నా మెడకు నంటన్‌ గట్టి త్మద్గంథముల్‌ నాపై నేరము మోపంగాం దలంచి యన్యాయంబు న్యాయంబుగాః బాపంబున్‌ సుకృతంబు గాంగ రచియింవం జాలినా 'రెవ్వరోః నాపైంబెట్టిన యట్టి యూ యగడు మాన్పంగాం (బయత్నించెదన్‌. 18 వ. అనిన యనంతరంబు నే నిట్టని విన్నవించుకొంటి. 198 చ సకలపురాణముల్‌ చదివి సంగతు అన్నియు నే [గహింపంగా వికలత జెందె నా మనసు వేయి విధమ్ముల శ్రద్దతో బుధ [వకరము నడ్ణి యందలి వరస్పరఘోర విరుద్ధ గాథలన్‌ నికరముగా [గ్రహింప్యగను నేరకపోయితి మౌనిచంద్రమా | కేఫిశ్న సీ. అంబుధి సవకం వాపోశనము జేసె నొక్కరుం డని చెప్పు నొక్కకథను సర్వభూచ కంబు! జావచుట్టంగ6 జుద్జై నొక్కరుం డని చెప్పు నొక్కకథను సప్తాస్వజాయత్రై సౌనంబఫ్టైను బట్టి యొక్కరుం.డని చెవ్చు నొక్క కథను గొండకై యొుగిరెడి కొండజెక్కలు గూల్చె నొక్కరుం డని చెప్పు నొక్కక థను తే.గీ. (గోతి కాండ ముచ్చులకును గౌండలకును మానవులు పుట్టి రని చెప్పు "మాయమాటో లన్ని కథ లీ పాూ=జణము లందె కలవు పిట్టకధలకు నెవియెల్లం బుట్టినిండ్డు కేకి5 సి హైథోజ ౮ాభండు భగవంతు డొకి చోట నొకచోట సైంణశాపోపహతుండు అఇాచుం డద్వితీయ (బహ్మ మొక చోట నొకచోట, బుషిపత్నులకు విటండు

కలి సూతపురాణము

అబ్జ్బగర్భుండు స్వయంభువౌ నొకచోట

నొకచోట శతు పాదోవహతుండు దేవకీపు్యతు: డిం్యదియజేశత యొకచోట

నొకచోట జారపాళికి గురుండు తే. గీ. శుక వరబహ్మ మొకచోట శుద్ధ జడుండు

వేవె యొకచోట సంసారి బిద్ధతండడి

యన్నికథ లీ పురాణము లందె కలవు

పిటకథలకు నివి యెల్లం బుట్టినిండ్డు. 196

కం. ఒకయెడ గుణకర్మంబులె

[పకృతము వర్ణవ్యవస్థ , బాల్చుచ్చెడి వే

తొకయెడ జన్మము మాత్రమె

(వకటవలుచు బొమ్మనును బురాణము లనఘా : 187

ఉ. వ్యాసుండె యీ పురాణముల వ్రాసిన నిట్టివి సంభవించునే?

వ్యాసుండు (వాయలేదు (పతిభాఢ్యుండు సూతుండు చెప్పలే దికన్‌ మాసరమైన యీసుగల మానిసి మీరలు చెప్పినట్టుగా చాసె నటంచుం జెప్పెద రబద్దమొ బద్ధమొ లోకు లిప్పుడున్‌ . 198 తే గీ జార్చి మా త్రోవజీవులు నీతి దప్పి

సడ్డం జేయక స్వోత్కర్షం జాటుకొఅకు

వాసి రష్టాదళ పురాణ వర్గ మను వ

దంతి వ్రజలలో నొనటి యత్పన్న మయ్యె. 189

కం. కౌందజు [వక్షివ్వంబులం

బొందించి యనేకగతుల బులు మూనిసులై

యిందనుక మోస పుచ్చిరి

యందజు నిజ మెటుంగరాని దయ్యె మహాత్మా । 140

పధమాశ్వాసము 88 కం. ఒజ్జలు మీరు గదా మీ యజ్జలమై( బడినవాండ నజ్జము గాం/గన్‌ ముజగముల యందలి వి ద్వజ్ఞనము నుతించు ధర్మ వథమును జెపుండీ. కేశ] తే. గీ. ఆగతా నాగత విదుల రైన మీదు దర్శనము. జేసి మీచేత దథ్య మెఠి(గి యవల లోకమ్మునకు దెల్పునట్టి చాంఛ నరుగుదెంచితి నిటకు6 గాజడవి దాటి. 1 4లి కం. అన్న౦ంతనె నా మాటలు విన్నంతనె సంభమంబు విక్కుచు నుండన్‌ విన్ననువున ముని యనియెను బన్నికతో స్కృువసన్న భావముతోడన్‌. 1 ప్రీ సి “టొ ఆఏన్న గంగలో నూయాల లూణ౮ెడి కాదమ రాయంచ లూ? కౌట్టు చుండు సమిధలు గొనితేర- జనినచో నన్యమృ గావళి తోడు నీ డగుచు నుండు గానంబు సేయంగ గమకింవ మైన గో ర్వంకలు నీ సహపాఠు లగును నిదురించు నిను లేవ నీడోద్భవ చయంబు సీ వందిమాగధ నికర మగును తే. గీ, జాల కటికనేలను ణెళ్లు చావ మీ(ద గందమూలముల్‌ గుడిచి నిష్కామ వృత్తి సుద్దు లాడ నొక్కరి నైనం జూడ కుండ నెట్టు దినములు వేగింతు విచట నుండి ? కేడ్తీత్మ

లి సూతవురాణము తగ్‌ గాంగసె కతమ్ముల మీందం గట్టి నట్టి పూరిముంటిలో నీవు కాపురము నిల్చి చలికి గ్రొస్సి ప్కోవవాసముల డస్సి (బహ్మచర్యంబు నడప దార్జ్యంబు కలదె? కేతీర్‌ కం. నీవారి నుజ్జగించియ నీవారాన్నంబు గుడిచి నీల్లువె యిచ్చో? నీవారి( (ద్రావి నిత్యము నీ వారి మనంబు కుంద ని న్విడుచుటచే. 146 ఆ. వె, ఎంతకాల మిందు నేకతంబున నుండి యధ్య్యయనము( జేయ ననువు పడునా ; తామసింప కుండ ధర్మ సూత్మంబులు తెలియ బణతు( దేట తెల్టముగను. 14 వ, అనిన మ స్తన్యస్తహస్తుండ నై నిస్తుల మహిమాభిరా మయు సమస్త వ స్త్యంతర్వామయు నగు నాదిళ క్రింగూర్చి (వస్తుతించి వినవిత్తి శీరస్కు౦డ నై తక్పాదారవిందంబుల దృష్టి నిబద్ధము( జేసి యీ కరణి విన్నవించుకొంటిని. [48 కా. గంగాపూత జలాభిషేకము నశోకసగ్విలాసంబునున్‌ భృంగీగీత వినోదమున్‌ బికవచః పీయాష మాధుర్యమున్‌ శృంగారాజ్ఞ్‌ మయూఖ నద్ధరజినుల్‌ చెందమ్మి కొందావి మీ సంగాతంబును మీ పొలం బుడుం వాంఛాసిద్ధి చేకూరునే ? 149 సీ. పరమ పావన గాంగ పాథస్సమూహంబు పుష్కరిణీకూప పుష్కరంబు కలక౦ళ కొరికా కాకలీ రావంబు కర్ణపుటోదీర్ష కలకలంబు

పథ మాక్యాసము కిల్‌

పెను పుప్పొళ్ళ వలిగాడ్పు తెమ్మెరల్‌

తీరని పేడగబ్బు మారుతంబు (తోటి పోటుల గాట్టీ దోరగిల్లిన వండ్డు

కొంటె జబ్బులు దెచ్చు వంటకములు తే.గీ. సరిసమానము లొక్కా : యే సరణి నేని

యెటి(గి యెటి(గి నే నేల యపేక సేతు ?

నడవిలో నున్న మునివల్లె విడచి పెట్టి

పొట్ల కూటికి గో రాడు వట్టణంబు, 150 తేగీ, ము క్రిదాయకు లైన మిమ్ములను బాసి

నవ్య విజ్ఞాన సంపాదనమ్ము కోసి

యే యేడాటమ్మునందు నేనేసె చేసి

యెలుంగ నేర్తు ధర్మమ్ముల నెవని డాసి? 151 వ కావున గృ(తిను సౌఖ్య (వపూర్ణం బయిన లోకంబు గంటగించెద. అఖిల జంతుసామాన్యము లమున యీ సుఖంబు లభిలషంచెద 153 కం. గురుకుల వాసక్షేళశము

నరుదారంగ ననుభవించి మైనను సరియే

నెటి క శ్రిమీంది సాముగ

జరువం గలవాడయ (బబహ్మచర్య (వతమున్‌. 158

వ కావున. కే ర్ట

తే.గీ. ఎంత కాలంబు మీరు న న్నిచట్లన్లుండు

మనుచు నాశ వెట్టైదరొ నే నంతకాల

మిచట; దావక పదములే యేడుగడగ 6

గొలిచి సేవించు వాండనో గురువరేణ్యః 1ల్‌ల్‌

కళ్‌6 సూత.వురాణము తేంగీ, సర్వ పోరాణ సందేహ సంచయంబు? దీర్చి నన్ను విద్యా సముదీర్లు గాంగ ర! జేయు నందా/క నిందె వసింతు నయ్య శిష్య వరమాణువుగ నన్ను. జేసికొన్న. 156 కం. చిటిపొటి న్తూటలతో ము చృట చెమటతో. జదువులు చదివిరచెడి యో విటతట యొజ్జల ఇూభ్టి విర్ర నెటువఠె మిము' నుజ్జగింళు నే ననీ బెప్పన్‌ ? 15' వ. సోతముని కంఠీరవుండు సముత్కంఠ6 దెల్పు కంఠస్వరంబుతో.] 58 ఊఊ పాత్ర మెటీంగి డదొనము ధృవంబుగ జేయట పొడియంచు స చ్చాతుని కోసరంబు నలుచక్కుులు చూచితి రేపు మాపులున్‌ జిత్రము గాంగ నా తలపు సిద్ధిని బౌందెను నేంటితోడ నే యా్యతము లేక ధర్మముల నన్నిటి, జఇప్పెద నాలకింపుమాూ. 159 తే.గీ. శిష్యకోటి వోంభో ఫలసిద్ధి, జేయ బెల నోచార్య ధర్మ మౌ పజటుంగ నొక్కో | నీ యఖభీష్టము లెల్ల వినించు నెడల నెజుక గలవారి మాటల నెటుంగ జేతు. 160 వ, ఆయిన నిప్పుడు (పదోషకాలం వాసన్న౦ బగుచున్నది సంధ్యావంద నాదులు నివ్వ ర్రించె నిదురింవుము. టేపు సావధోనం బుగా విషయచర్చః గావింపవచ్చు ననిన నమస్కారర బొచరించి 'సెలవంది కాల్యకరణీయంబుల] దీర్చికొని ఫలభక్షణంబు సలిపి యజథోచితంబుగా వేదికోమధ్యంబున నున్న దర్భసం స్తరణంబున శయించి సుఖనిదపోయితి. 181

(వ థమా క్యా సము లి తే గీ. మధుర పేశల సౌరభ మహిత గాంగ పుండరీక పరాగ సంపూర్ణ మంద స్కుపథాత వాయువులు వీచోపు లిడుచు మేలుకొల్చంగ మెలమెల్ల మేలుకొంటి. 169 వ. సంధ్యావంద నాదులు నిర్వర్తించి జగదువకారశీలియు నిష్టరతపోశాలియు నగు సూతమహాముని సందర్శించి సాష్టాంగ దండ[పజామంబు లాచరించి తదనుమకిని సమీపంబునః గూర్చున్న నన్నుంజూచి _విప్పారిన మోముతో గరుణార్జ్రంబు లగు చూడ్కులు నిగుడించుచు నీ సరణి వాక్రుచ్చె. 168 ఊఉ. వేసవి వెటనున్‌ సరకు వెట్టక యెట్టొకా క్ఞానతృష్టచే గాసిలి కానివేశ మని కంకక కొంకళ వచ్చి తీవునా కోసము సంశయంబులను గొబ్బునం దెల్పుము తీర్చువాడ మా వ్యాన గురూవదిష్ట మగు భాతి నటంచు వచించె సూతుండున్‌.. 164 ఉ నావుడు సంప్పూతం బకి సనాతన దైవతభాష యంట భూ దేవత లంట తారు తసుదే యంట దాయలు గారటే వమల్‌ కావున నద్విజుల్‌ చదువంగా నరకంబు తభించు నంట నేం డి విధి విప్ప లెల్ల, వచియింతురు వింతురు ధర్మవద్ధతుల్‌ . 185 చం,చదువంగ రాదొ యచ్విజులు సంస్కృతభాష వివేచనంబుతోం | జదివినవాని నెల్హను ద్పిజన్ములకున్‌ వినిపింప రాదా 1 యి య్యది పొనరించినన్‌ నరక మందునం గూలి నశింపం దవ్పదో : విదితము గాంగ జెప్పుండు ఏివేకులు మీర లటన్న సూతుడున్‌. 166 శా, కార్యాకార్య వివక్షనుం దెలిసియుం గాలుష్యముం దూఃటంగా ధైర్య "సెళ్యములేక ధర్మముల నుద్గాటింతురే! భూసురుల్‌ షా నే యి మర్యాదన్‌ దిగర్యద్రావి యీ సరణి రామస్వామి 1 చతం బహో ।; యార్యావర్తము పుణ్యభూమె యటె కట్టా | యేమె కానున్నచో 1167

క! సూతవురాణ వొ

కం. భవితవ్యంబును గూరిచీ

పహైవలి పొవలి పెద్దపొద్దుం బుచ్చంగ నేలా?

టి చి (వ్రవచించెద నా యెజింగిన (వవిమల వేదోక్త ధర్మ పద్ధతి వినువమూ | 168 శా. ఈ సం్మవశ్నము స్మృతయాగమున మున్నే వచ్చె నా నాండు మా అూ సొడంగను లేక కౌనకుండు తా యోజించి యోజించి సం (తాసంబుం గోని మోడ్చుకన్నుగవతో ధ్యానింప విచ్చేయుచున్‌ వ్యాసర్షీంద్రుండు ధర్మసీర్ణయము నొప్పన్‌ జేసె నిష్చకుం డై. 169 వ్‌. వ్యాస శౌనక సంవాద రూవం బయిన యేత దుపాఖ్యానంబు సర్వ 'ప్రాణిమోదంబు నఘాపనోదంబు నగుటం జేసి విన్నింతు నాలింప్పము, దాన నీ సంశయంబు దిరు. 170 వ్యాన పోనళ నంవాదము. ఉ. నైమిశమందు దొల్లి యతినాథులు పావన స్మృతయాగమున్‌ నేమముతోడ, జేయంగ మున్మివవరుండును నిర్జితేం్యదియ [గ్రాముండు నైన శౌనకుని రమ్మని పిల్వంగం జూడం బోవుచున్‌ మామక్ష వర్షశోల కయి నన్‌ గొనిపోవంగ వచ్చి యి ట్లనెన్‌. 17] కా. సూతా ।; సంయము లెల్ల న్టైమిశ వనవోజీ తలం బందు వి

ఖ్యాతోదంచిత స్మతయాగ మిపుడే కావింప నున్నారుమ చ్చేతః (సీతిగ రమ్ము పోవుదము విచ్చేయంగ నున్నా రంటే పూతాత్ముల్‌ బుషిపుంగవుల్‌ (తిజగతీ పుణ్యాత్ము లెం దెందటో, 119

(వధమా శా్యాస ము వా! ఉ. పెద్దల సేవంజేయ తల పెప్పుక నీ తం గల్గుం గొన నొం డుద్దియు లేనివారు చనుచుండిరి యాకకు వారి వద్దనున్‌ బుద్దులు నేర్వువచ్చు మన పుట్టువు సార్థక మౌను లెమ్ము వే అద్ది యు బల్కు కంచు వచిమింపంగ వల్లె యటంచు నేనునున్‌, 178 ఉ. పుణ్యుండు కౌనకుండు వపరిపూత చరిత్కుడు వెంటరాంగం గా రుణ్యముతోడ దాటల నెజుంగుట, జొచ్చితి నీలకంళ లా వణ్యము సౌరభ [వ్రసవవణ్య మగఖ్యము నై మికాఖ్య కా రణ వదేణ్యమున్‌ మునిశరణ్యము కోర్కెలు సందడింవంగన్‌, 174 సీ పొడుపుగుబ్బలిమీందం బొడతేం జాబెల్టి పండువెన్నెల కాయసచుండె నప్క్టు వండువెన్నెలంజూచి పగ ఐంచు [ళమి మంచి పరభృతానీఃంబు పాడ సాంగం బరభృత గానంబు పమ్మ ౦గం బలబవించి (బహ్మచారి యుళికి పడుచు నుండె (టహ్మచారిని జూచి బైరాగు కెందతో ముసి ముసీ నవ్వులో మున్లి యండ తగీ, మమ్ము. జూచి చూడక ముందే నౌొనివరులు చేరి కుశల సంవళ్నముల్‌ సేసి పిదవ * స్థండిలంబునం గోరి కూర్చుండ, బెట్టి యబుసుపోకకు మాటాడు చుండి రంత. 175 ఆ.వె అడవి పూలగబ్బు నవహరించి భరించి కుంటినడకతోడం గొంటె గాలి యొడలి కెక్కి (పాకి పొడుగు గడ్డము ల్యూచు చుండ నిట్టు వల్కె న్‌ా తపసి, గ్గ

శీ0 సూతవరాణమః తే.గీ. కథకు డొక్కండు జేపు సత్కథల. జెవ్ప వలయ 'గావున నిపు డొక్క పథిత యవని నిర్ధరించి పౌరాణిక నిభిలగాథ లోలకింవ శంశ్రేయస మగు నంటన్న, 17 కం. శౌనక యతి మూర్థన్యుండు మానిత మహనీయ సూ క్రి మాధుర్యముతో, దా నీ గతి వచియించెను మౌనివరేజ్యులకు ధర్మ మార్గము దెలువన్‌. 178 ఊఉ. సూతుండు జ్ఞానయోగ పరిశోధిత దివ్య మనోంబుజాత వి థ్యాతుండు ధర్మశాస్త్రతతి గర్భ రహస్య విశ్ట తత్వ ని ష్టాతుండు గల్లి నొం డొకనీ సాయము హేయము గాక యున్నె?యో పూత చరరితు లారః మన పుణ్యముచే నత డుండె నిచ్చటన్‌ . 1/9 చం.చదివినవాండు శాస్త ములు సర్వము సపెద్దలయందు భకక్రిచే మెదలినవాండు నెల్లపు డమేయ గుణాఢ్యుండు శీలవృ త్తముల్‌ పొదలినవాండు [వల్దదనమున్‌ మెఅమెచ్చులు లేనివాడు మె ప్పొదవినవాం డితం డొకర డొప్పును సత్కథకుండు నాటకున్‌. 180 వన అను నీ శాన వాక్యము లాలించి నైసర్గిక నిష్క్రపట వాక్సారుష్యంబున దుర్వాసుం డుపాలంభనంబుగా ని ట్టనియె. 18! చం.సభికులొ। వేదవేత్తలు ద్విజన్ములు భాషయొః సంస్కృతం బనే క భవహరాఢ్య న్రైమిశము కాంగల నేత్రము కాల మన్ననోః వభతర స్మత్రయాగ మెటు సూతుండు నిర్మల ధర్మవైదుషి విభవము గల్గి యున్నను వివేకము కల్గిన నర్హం డయ్యెడున్‌? 182

1పధమా కా సము డే తే.గీ. ద్విజుల సేవించి కజదలు తెలియ వచ్చు ద్విజుల బూజించి స్వర్షమే తేర వచ్చు! గాని యద్విజుల్‌ ద్విజుల కెం దేని ధర్మ మర్మము లువదేశింవ సంభావ్య మగునె ? సీ సృష్టిలోం దొలుదొల్త నే భావ భగవతి వాణీకి జిలిబిలి పల్కు లయ్యె నావాల గోపాల మమరు లే భాషలో దేవాదిదేవు స్తుతించు చుందు మన ముందు నేగిన ముని ముముక్షువు అతెందు “నేతి నేశి యని యూహించి నారు వేద వేదాంగము లాది నారాయణుం డే భాషలో జెప్పి యుషుల కిచ్చె లేగి. ఇట్టి సంపూజ్య ఛభాషయం దెట్టు సాహ సింవం గలండు? స్తూతుం డుపన్యసింపం దనకు లేశ మగు నధికారంబు తే దటంచు నెజీ(గి యుండియు శౌనకాః యెలు(ఈ బల్కు, వ. ఈ సూక్తి సమాకర్ణంనబున( గొందజణు వాచంయములు విషాదచిత్తు లె దిక్కులు చూడం దొడంగిరి, మటి కొందలు పుల్ణ వడిన మోములతో నా వంక జూడ్కులు (వసరింప జేసిరి. ఇంక గొందజు విహ్వల స్వాంతు లై యేమి చెప్పుటకుం డోంచక యెవ్య రేమి చెప్పుదురో యని వేచియుండరి. అంత శొనకుండు ఉడు గడచి నట్లే,కొంత వడికిం దెప్పిరిలి సదస్కుల యాస్య బింబ ముల దృష్టి నిబద్ధముంజేసి రాల్బడు సీరెలుంగుతో. 183 ఛా, వేదవ్యాస ముషీం(ద్రు( డెన్నండు చళుర్వేగో క్ర ధర్మంబులున్‌ వేదాంగంబులు సంస్కృతంబున సదా విన్పించె సూ తర్షికిన్‌ వాదం బేటికి? నాండె యద్విజులు నేర్వన్‌ నేర్ప గీర్వాణ భా షా దోషజ్ఞతంటొంద నర్హు లము రీ సందేహ మిం కేటికిన్‌? 188

జిల్ల నూళతవకాణము ఉ కావున సందియం వడెడి కారణ మేదియః గల్ల దైన మీ భావము నమ్మ కున్న యెశ వ్యాసుండు వేద విభాగ కర్తయే యీవల కేగుదెంచి మన యెల్టర ముం దిదపిత్స మంచు సౌ ఖ్యావహ మంచు ధర్మగతి యంచు వచించుం దలంగ నేటికిన్‌? 187 తే.గి. బావరాయణు డొక్కండే వేదవేత్త యర్హః డత( డొక్క( డీ సంళయంబుం దీర్చం బరులు రవ్వంత చాల రీ పని కటంచు సరవిః గన్గవ యర మోడ్చి సంగ్మరింవ 188 సీ. శీశ వారాతప జాత ఇాధలు లేని ్య మెజఖుంగు టెడలు మిజులుట్టు గొల్బ్ప మొల చుట్టి రా(జుట్టి మెలివెట్టి దోపిన డం వైన కృష్ణాజినంబు మెజయ భాగీరథీ దివ్యవాం వహూర్ణ్జ క మండు లెడమ [వక్క మక్క_శింప యోగదీక్షావేళ నువయోగ వడెడి త్రి దండంబు కుడిచేతం [దస్తరింవ తగి వర్వతేందుని. దెశ నుండి వచు ఏ ధాటీ జడలు గట్ట్‌న వెండ్రుకల్‌ కడల; బాజు వ్యాస భగవాను( డింతలో వాయు గతిని నుట్టి ప డ్జట్స అయ్యె మా క ట్టైదుటను. 1829 కం ఎక్కడ హిమవత్పర్వత మెక్కడ నైమిశము గడియ యే1క మున్నె చెక్కు చెమర్చ దహో।; యా చక్కికి నేకెంచె సిద్ధ సంకల్పు! డగున్‌ 190

లేేగీ. [బ్రహ్మ తేజంబు వదన బింబంబునందు

నృత్య మాడుచు జగము మోహిం౦ంపం జేయు

సంయములు లేచి కడు సంతసంబుతో “న

మో నమొ యటంచు. బల్కంగ మోడ్పు? గేల. క్షే రై

న్‌ మమ్ముల నై చూచి యభిమానము రాగము [తుష చుండ6గా

ముమ్మర మైన వత్సలత మో మెస లారంగ? గూరుచుండుండీ యుమ్మలికమ్ము. బొందకుండి యోరిమి వెట్టుండి యంచు మాదు క్షే మమ్ము నెజి ౦గి సంతసిలి మన్ననతో నిటు పల్కెెం బిమ్మటన్‌ 198 తే.గీ, శౌనకాః నీవు మ మెద సంస్కరించి

నంతనే బుద్ధిగోచర్న మయ్యె మాకు

సర్వవృ త్తంబు; సీడు సంశయము దీర్చ

బుజు వథ మ్మని దుర్వాసను? 'డెలమి( జెందు. 1898 కం. ఆలింపుమునా సూక్తులు

దూలింపుము తప్పకుండా దుష్కృత్యములన్‌

వాలింపుము ధర్మంబుల

గాలించి యెజుంగు శొనకాః కర్ణములన్‌, 1904 కం. దుర్వా సోముని :ః వినవో

గర్వారంభంబు డించి కడు శ్రద్ధ మెయిన్స్‌

బూర్వాపర విషయ౦బుల

సర్వము" జర్చించి ధర్మ సంగతి వినుతున్‌, కే రిద్ట్‌ తే.గీ. పతిత పావన భాష గీర్వాణ భాష

యంచు నెంచు చుంటిమి కాదె? యందుచేత

బకితులకు( గల్లు నక్క-జ పాజకం జూడ

నన్యులక? గల్లు నొక్కొ రవ్వంత యెన / 1906

క్త సూతవరాణము ఉ. పామర లై ద్విజేతపులు వర్తిలు చుండి3 గాన సంస లృృతం జేమి జిఘృక్ష నైన బరియింప(గ రా దని వక _ణించుచో. బామరులం దరింప గల పాటవ మబ్బని భాష యేల?త న్నామ విచార మేల? యవధానముతో( దలపోసి చూడువూ: 197 చం కరము వవ్మితవంత మగు గాంగజలంబుల ముట్టి నంశనే పరమ దుకాత్మ ఘోరత5 పొవము కూడ నశించు నా గతిన్‌ సరబడితో ద్విజేతరులు సంస్కృత థాషను నభ్యసించినన్‌ దరణ విధానముం గలుగు ధర్మ సమాచరతణైెక పద్ధతిన్‌, 106 తే.గీ. పాణి యొక్క-6డు సంసార 'బంధ ముక్తిం గాంచు నెడల భాషా పరిజ్ఞానమునను దెలసి యుండియు నయ్యది తెలుప కున్న మనుజు( డెందు నిషిద్ధ వర్తను,డు కా(డె? 190 వ మటీియు జాతిద్విజుం డద్విజుని ముఖంబున ధర్మంబు లెజటుంగుట శిష్టాబార విరుద్ధ మందురో। ధర్మ [పతిబద్ర మందురో: వేద వకినిద్ధ మంచురోః (గ్రహింప నముతి కాని దయ్యె అమినను శిష్టాదారంబు. దెల్పెద నాకర్ణింపుము. లి00 |! మ, మగనా లోర్తు కృపాకటాశ్షమున, సంభావించి తత్త్వార్థ మం పంగ వ్మపోత్తముం డయ్యు! గొశికుండు ధర్మవ్యాధునిం జేరి టో య గదా యంచు. దలంవ కా మహపితు వేదార్థావబోధంబునన్‌ విగతాఘు౦ డగు బెల్ల పీ రెజు;గరే వేవాంత పారంగతుల్‌. ౨20] వ తదుపాఖ్యానంబు నా మూలం౦ంబుగా వర్ణించెద నాలింపుండు. £0౨9 ఉ. కౌశిక నామ భూసురు( ద్ధాక డతి ఘోర తపో విశేష సం వేపండు యోగనివ్ట వటవృక్షము [కింద( దపించు చుండ శా థా శిఖరంబునం గల బకంబు శిరంబున విష్ట వెవనా 1కోళముతో. గనుంగొనినం గొ క్కెర యుక్కటి నేలపై బడెన్‌, లి03ి

పథమాళ్వాసము క్‌ తే.గీ వకిన ముదికొంగ( గని- జాలివడి యతండు లిస్ప దిగనాడి దిగ్గున లేచి చనియె నుంఛ వృత్తిని జీవించు చుండు వాండు నాటు వల్లైకు భిషాటనమ్ముకొటజకు. లి శేగీ. అరిగి యిటు లొక్క యీలివుటాలి యింటి ముంగిటను నిల్చి యూరకే కొంగ (దుంగె ననుచు నుడ్డు కుడిచి యరి యాడి యాడి కొనకు “భవతి భిఇాం దేహి” యనుచు. బిలిచె. 205 చం.పిలిచిన పిల్చు తక్షణమ"”వీనులలో( బడి నంత మాతనే మెలంత పత్నివతామణి యమేయ చరిత పవిత్రశీల ని ర్మ సుగుణాభిరామ గరిమం బగు భక్తిని భిక్ష గొంచు రా? చలఃవంగ నింటి కప్పుడు పథశమతో దముతుండు వచ్చినన్‌.. 208 ఆ.వె, చమట బట్ట బట్టి చిదచిద లాడంగ నడచి వచ్చినారె నాథ యిపుడు ? శమము పోవ నప్టై జలకం౦బు? లాడంగా రండి రండి యంచు రమణి యప్పుడు. రి? ఉ. చల్దని నీరు తోడి వతి స్నానము? జేసియు సేద దేరంగా? దెల్ల మడుంగు దువ్వలువ( దెచ్చి ధరింవంగ నిచ్చి భోజనం బల్దన పెట్టి ముచ్చటల నాడి పకముండంగం బెట్టి న్కిదం బో జలగ లేచి భిక్షం గొని సాధ్వి వతంసము వచ్చె నంతటన్‌. 2౨08 తే.గీ మొలక నవ్వులతో వచ్చు ముగుద గాంచి యడగి యుండని కినుకచే నౌడుం గఆచి కన్నుగవ కొనల్‌ గెంపార గౌశికుండు కర్కశ స్వరమున। బల్కె. గంకు మెత్తి. 209

త్తీగ్రి సూతవరాణము తే.గీ ఇంట్‌ ముంగిట (బాహ్మణు నిబై నిలువ( బెట్టి పని పాటలను దలపెట్టి యిట్టి యాగడం బేల చేసీతి నమ్మ నీవు ? కౌఅవిచేతను దల గోకి కొనిన మోడ్కిిం ౨10 ఆవ. అలీగి నేని విపు. డంబుధి జల -మెల్ల( బుడిసి లింపం గలడు గడియలోన _ వాని. జెనకి యెవంు (బడికి పోబమిన వాండు సమయ కుండ మూడు జగములందు. ల వ ఆనిన నమ్మహావకి [వత మందహాసంబు మోమున కొక వింత శృంగారంబు. దెచ్చు చుండ నా బావని కాక మాటలకు. జీకాకు వడక, 219 ఉం కొక్కెర రెట్ట వెవె నని కోప దురత్యయ దుష్టబుద్ధిచే+ బొక్కి పడం* జేసితివి పోరచి గాదె భవత్తపంయు? నీ కెక్కడి (దాహ్మణత్వము? మ జెక్కడి సద్గతి? యోప్ప లేని వాం డక్కటః! బాహ్మణుండగునె? యార్యులు విన్న హసింవకుందురే?లి 1 లి తే.గి. శమ దమంబులు లేక విజ్ణాన ధనము లేక సమదర్శికత్వంబు లేక యూర కిట్టు బాహ్మణు( డంచు గి పెటి నంత బ్‌ ట్‌ మాత వచ్చునే (బాహ్మంబు? చిత మిదియు | లే తేగి, వ్మిపుం డల్లిన తోకముల్‌ భీతి పడుట నేను జక్క (గహించితిం గోని సిదు కోప తీవాగ్నిక్రీలలు కొంగ జెజచు జెణవ లేవు పాతివ్రత్య శీలవతుల. లర్‌

పథమాశ్వానమొ త్త తే.గీ. అనుచు సాకూత సస్మిలాననముతోడ మర్మ భేదకముగ నామె మాట లాడ ధారణీసురు+ డుజ్టూత( చటమ టించి యావం (దావిన ట్టగుచు ని ట్టాడెం దుదకు+, 216 ఉ. తలి యెబుంగ కాడితిని దన్యవు సైపుము నాదు తవ్పు నీ యుల్దమునందు. జాల దయ యుంచుము దుర్లభ యోగ దృష్టిచే నెల్ల గ్రహించి మించితివి యే గతినీ కిది లభ్య మయ్యె? నీ వల్ల నెజుంగ. గోరెదను వాకొను మమ్మ యటంచు వేడనన్‌. వ? మ. పతియే దైవ మ టంచు నమ్మి కొలువన్‌ (బాపించె నీయోగ మీ వతి కోపంబున గొంగ+ జంపి యిటు భిార్థంబు మై రాగమ త్పతి యేతేరంగ( బూజలన్‌ సలిపి నీ భై క్ష్యంబు(గైకొంచు వ చ్చితి రోషించితి వందుచేత నిదియా చెప్పంగదే ధర్మమున్‌ ? £16 తే గీ, ఎట్టి తవ మొనరించిన నేమి ఫలము? 1బాహ్మణత్వము నీకు జే వడంగ లేదు విను మిచటను ధర్మ వ్యాధు. డనెడి టోయ కలడు వానిచే ధర్మముల్‌ దెలిసి కొనుము, లర వ. అనిన గౌశికుండు కటకటం బడి నన్ను బాహ్మణోత్ర ముని బోయకు శిష్యనిగా( బం పెదవెతల్లీ యనిన నా సతీరత్నము.220 ఉ, పుట్టువుచేత బోయ యతి పూజ్యుడు (బాహ్మఖు/ డయ్యె గర్మమున్‌ బట్టి వివేకి యంత నెజవాది యొకం డిల(గల్గంటోవం డీ పట్టుల నీవు నిక్కముగ బాపండ వౌటకు గోరు దేని సీ కట్టిడి యేల చేసెదవు? |గక్కునం టో(గదె వాని యొదకున్‌ విత్తి గా టరొస్టా బై

శర సూతవరాణము ఊఉ. కౌళిక మౌనిచంద । యవకర్ష ఘటిల్హదు సీకు మామకా దేళము విన్న; నాత(డువదేశ మొనర్చును ధర్మముల్‌ పవి (తాశయుః డౌటచేత వెనుకాడండు నమ్ముము పక్షపాత మే కోశమునందు లే దతని కోసము పోయిన గొరవం బగున్‌, వివిప వ అన విని కౌశికుండు మజుమూ టాడ వెజచి యా పతివతీ న్‌ రత్నంబుచే నామంతణంబు వడసి ధర్మవ్యాధుని గృహం౦ంబునకు( బోవ. లఇ28 ఊఉ చీకులు [వేల గట్టుటను జీగిలిమాగిలి మైన యంగడిన్‌ లోకులు మాంసమున్‌ విలువ లోవలికిం జనుదెంచి మూలో జీ కాకును బౌందకుండ నెసకమ్మ్మున నంజుడు నమ్ముచున్న ళో కైక గుణో త్రరున్‌ (బథితుః గన్గొని కౌశికు, డబ్బురంబుతో. 2లిక్తీ కం. హింసా బహుఘోరం బగు మాంసంబును నమ్ము వృ్త్రి మానని వీనిన్‌ సంసేవించిన నే గత్తి సంసార విము క్రి. బొంద సాధ్యం బగునో : ౭25 వ. అని సంశయ్యగ స్తం బగు మనంబుతో( గొంతవడి విత ర్కాంచి యమ్మహాపత్మివత వాక్యంబులు తిరస్కరింప నోడి ధర్మ శీలుండగు ధర్మవ్యాధునిం జేరి వినయంబున. 226 చం నళినదళాక్షి వంపంగ సళాతన ధర్మ జిఘృక్షచే సము గలిసికొనంగ వచ్చితిని గావున మీరు విశిష్ణధర్మ వి కొలు నను బాణం జూచి వరిపద్ధ మనస్కత ధర్మ సూక్ష్మముల్‌ దెలిపిన వెంట నే నెజి,గి దివ్యపదంబువు బొంద వచ్చితిన్‌, 28 వ. అని యిట్టు విన్నవింప ధర్మవ్యాధుండు సెలవులనుండి తొంగిచూచు మంద హోసంబుతో నిట్టనియె. ల్లి

పథమాక్వాస ము 49 పరిభవబుద్ధి నీవు బహు పాత్కుజమందున నున్న కొక్కెరన్‌ మరణముపాలు సేయటయు మానినితో వివదించి కోపివై పరునని మాట లాడుటయు. బానలు వాపుకొనంగ పచ్చు పే నెజింగిన వాండ( గాన వచియింపంగ వద్దిక సని యుదంతమున్‌. 299 వ. ధర్మవ్యాధుని దివ్యజ్ఞానమునకు విస్మయంవడ్‌ కౌళికుం డేన వడక మనఃపూర్వకముగా సేవించి యా మహనీయునివే టోధితుం డయి ధర్మంబుల నెల్ల నెజింగి కృతకృత్యుం డయి కాలానుసరణంబుగ6 గాల గోచరుం డై ము క్రివదంబు నొందెను,వి80

కం. బోయయు. జామయు గురులై మాయురె : యొకవ్నిపు ధర్మ మార్గానుగతున్‌ జేయుట యెజింగియు మీ రిటు పాయని సందేహ మేల పడగా వలసెన్‌. 281 ఊం ఖ్రానుల మంచు లోందలంి గర్హుపడంగను మేలు గల్ల ద్‌ జ్ఞానులం జూచి యేవపడ' గార్యము కల్లదు క్లాను లెవుడ జ్రానుల చెంత6 జేరి యిది కా దిదియౌొ నని నచ్చ జెప్పి సు జ్ఞానుల జేయుపే విధి యకార్యమ యౌొను మ తఉొండు చేసినన్‌. ౨859

ఉ. కావున నజ్జులం బిలిచి కమ్మని నీతులు చెప్ప మాని పై గా వివరంబు గల్గిన యొకం డెవం డేనియు+ బజ్జ( జేరనే [(తోవనొ సౌంకు( జెప్పి పెడ తోవల బెట్టి కలంచు 'టెల్ల దు ర్భావము 'సెష్చ నేల ? యుది రాక్షస లక్షణ మోను శౌనక్రా , ౨

మ, ఇది భావించియె సూతునిం జిలుత నాండే చేరగా. దీసి యీ చదువుల్‌ చెప్పుచు ధర్మముల్‌ స్మృతి రహస్యంబుల్‌ శ్రుతి జ్ఞానమున్‌ విదితాచార విశేషముం దెలిపి ధీ విస్తారునిం జేసి యొ ప్పిదము౦ జూపితి మెల్ల వారలకు సం పీతాంత రింగంబుతో.. 284

క్‌0 సూతవురాణము తే.గీ. అతని యవ్యాజ భక్తిచే నలరినాము అతని శుశ్రూషవచే మోద మందినాము అర్హుం డాతండు మీ స[తయాగమందు గథకుః డౌటకు నజ్టాట కల్గరాదు. ఏలిగ్ల్‌ కం. గీర్యాణబాషయం దం తర్వాణులు మెచ్చుకొనెడి నైపుణ్యముతో సర్వము నాచే. దెలిసియు గర్వింపండు చిత్తవుద్ధి కలవాం డగుటన్‌. వి£ి6 తే.గీ, ధర్మబద్ధముకాని చందమును జెప్ప వేద సారంబు. దరచి చెప్పితిని దీని మల్లగుల్ణను మాను మో మౌని చందః పిదపకాలంబు వచ్చుచున్నది మతింత. లిప్‌? శా, సంతోషంబగు నిచ్చటన్‌ నిలువ మీ జన్నంబుక్తై కాని మా కెంతే నీ యెడ నిల్వరా దుదయ మండే సేతు బంధంబునన్‌ వంతల్‌ దీరంగం [గుంకంగా వలయు. గానన్‌ బోదు మచ్చోట కం చంతర్జానము( జౌందె వ్యాస బుష్‌రాట్రాశ్చర్య ధుర్యంబుగన్‌. 288 శా, దుర్వాసుం డటు మీ/ద నన్ను(గని సంశతోషంబుతో వ్యాసుండున్‌ సర్వా ౦గీణముగా/గంజెప్పి మము నిస్సందేహులం జేసెనిం కర్వాచీనులు మోద మంద భవదీయాలాప మాలించుచున్‌ బూర్వాచారవిదగ్ధలం దెలుపు సంపూర్ణ్మ వబోధంబునన్‌. ౭989 కం. ధర్మాధర్మమ్ములు నే నిర్మలమతి దెలిసికొనంగ నిష్టరపడితిన్‌ ధర్మం బివడు దెలిసితి నర్మిలి కృమియింపు మయ్య! యాదరబుద్ధిన్‌, బి0

వధమాళశాసము ర్‌1 కం. కథకుండవై మాపు మనో రథములు వెసం దీరు విధము (పథిత మనసీషన్‌ న్యథ లుడుగు విధముగా మధు మథనుని కథ( జెవ్చు మనుచు మజీ మథీి పల్పెౌకా. బి41 తేగీ అంత సత యాగమునందు నఖీల మౌని వరుల [మోలను గీర్వాణ ఖాషయందు. బొగడి నాండను భగవంతు సిగమ వేద్యు ఘనుని యఘమర్షణము లైన కథల నెల. లకీ చం.ఎవని ముఖా నిర్గళిత మేని సుభాషిత మైన యట్టి చో (బవిమల భక్తిం గైకొనుట పాడి యెజబుంగుము ఘోర పంక సం భవ మగు పద్మ మౌ౯దలను బండితకోటి ధరింపుచుండదే ? తవులదు ధర్మపీడ యపధానముతో నిటు లాచరించినన్‌, వ్యకి వ, ఇంతియె కొక మళఠొండు సంగతి, జేప్పెద సావధానం బుతో వినుము. జ్య చం.తెలియదే నీకు మీ తేలు(గు దేశమున్‌ (బభవించి భీక్రిసం కలిత మహానుభావుం డమిు (క్రాలిన గోవన వివజాతుంగ్రై వెలసిన మాట ? యాతంయు పవిితుడు మేచ్చుండు నో కవీరుచే జ. దెలియండె భక్తి యోగము సుఢీజన సన్నుత మోక్ష పద్ధతిన్‌. 2క్వగ్ర తే.గీ. మ్షేచ్ళసేవ నధర్మంబు లేని యెడల డడం వ ట్‌ాధ్సా నద్విజ ముఖంబునను ధర్మ మాలకిం సంగ్‌ మున్నా ష మెట్టగు ? నివి ధర్మ దూరు డ్డ గ న. వడ మై నట్టి వేద నిషిద్ధ వాక్యములు గావె | ర న. ఎ పావై యంలో గి

ర్‌ి సూతవురాణదు తే. గీ. కన్న దానిని గురులచే విన్న దాని నేను వచియించితిని గాదె యిపుడు నీకు వ్యాస శౌనక సంవాద మైన కథను దీరెనే సంశయంబులు ? తెల్పు మన్న. లశ ఆ. వె. అన(టి పండు విప్పి యజచేత నిడి నట్టు తెల్పి నపుడు నాకు దెలియ కన్నె ? ధర్మ కాస్త్రములును దదహస్యములును వేయు మాటలేల ? వినుత శీల. 248 చం.నలుమలజు వివ్చిచెప్పితిరి వ్యాసుడు చెప్పిన పూర్వుకాలముం గలిగిన కొన్నిధర్మములు గౌరవ బుద్దిని వింటి. గాని యూ కలియుగమందు మే మిపుడు కర్షిన హేతువు బట్టి మీరలున్‌' గలియుగ ధర్మముల్‌ నుడువ(గాం దగు సారెకు దేశికేశ్వరా. 219 ఊఉ. నా విని సూతుం డిట్టనె, సనాతన ధర్మము లార్య ధర్మముల్‌ గావున నెట్టు మార్వడును?ః కాలము కల్పము లేని మార్చి గా లేవు సనాతనంబయి చలింపక సుస్థిరమౌ టచేతనే యీ వసుధాస్థలిన్‌ వినుతి కెక్కెను వైదిక ధర్మ మెంతయున్‌* 250 తేగీ. అరసి చూడం గృతయుగం౦ంబ యైన ద్రేత యైన నేమి? ద్వాపరయుగ మైన నేమి ? కలి యయిన నేమి? ధర్మ మొక్కటియ చుమ్ము తారుమా రగు చుండిన ధర్ము వానె? 2. కం. కర్మ 1భష్ణన ఖైనన్‌ గర్మఠునకు నైన ధర్మగతి యొక్కటియే ధర్మము మారదు కాలము ధర్మమ్మున్తు మార్చు ననుట ధౌర్త్యము చుమ్మీ- 252

[వథమాళ్వాసనము క్రి కం. చత విచితము గాగ గృ త [లేకా ద్వాపర యుగ ధర్మంబులు దొ మై [తుష్టచు వచ్చు ననుట విిత్రపు లను నట్టి సూ క్రి విధ మిది కుజ్దా /| వ్‌5్‌లి తా ష్‌. ధర్మ మెప్పుడు నాల్లు పాదముల నదచు నది కృత యుగంబు (శేత మూ డైన ద్వావ రంబు రండు కలి యొక చరణమ యైన ధర్మ విచ్యుతిని యగ భేద మగు నన్న. వీగథీ కం. తెలిసీ తెలియక పలికెద దెలిపితి రే సంస్కృతంబు తీ రొక కొంతన్‌ దెలుంగు విషయమ్ము నాకుం దెలువంగా వలయు. దేట తెల్నము గా(గన్‌. లిర్‌స్ట్‌ తే.గీ, అన్య భాషను గడిదొంగ యై వఠించి యందు జేరు (వతిష్టలం బొంది పిదప క్షమయు నౌదార్యమును లేక శంక లేక "అప్పకవి” వలె దెలుంగు కావ్యముల నిట్లు. 256 లే. గ్‌, “ఉపమ గల్గిన శయ్యల నొప్పి యున్న నం[ఘ భవుని కావ్యంబు [గగ్రాహ్యంబు కాదు” ఫొ మ్మనియె నోరః యేమి చెప్పుదురు మీర లప్పకవి వాక్యముల గూర్చి యతని. గూర్చి. విక్‌? చ. అంతట నిర్భర కరుణాగర్భంబులగు సూకుల. వర? క0. చమొనీ వచించిను నెజింగన దానిన్‌ వచియింవ కున్న ధర్మధ్వంసం బౌను గుమారా : నేండీ మానవలోకింబు దురభిమతహిత మగుటన్‌, 259

ర్‌క్తీ సూతపురాణము తే.గీ, అప్పకవి పల్కులకు నేల యా[గ్రహంబు 7 వరుల( దెగడు వా. డెప్పుడు పలువ యగును నేదియె ట్దున్న ధర్మంబు నెజబుంగం గోరి యడిగితివి గాన జెప్పెద నాలకింపు. ౨60 కం. చదువులు చదివిన వాండటె చదువుటయే కాక శాస్త్ర సంకోధనమున్‌ బదిలముగ. జేసె నటయా చదువుల ఫలితంబజె యింత చక్కంగ నుండెన్‌. విగ్ర చం.చదువులు గాల్బనే జగతి సత్యము శౌచము వృత్తి శీలముల్‌ గుదురక యున్నచో మనుజ కోటికి ? కూటికి నెన్న (డేనియున్‌ జదివిన వారు తొల్లి మన నాడుల' గల్లిరెః పొట్ట కూటికై చదివిన యట్లి యప్పకవి సత్తము చిత్త మి కెట్ట లుండెడిన్‌ ? £63ీ చం, ఎలు(గవే వరశ్శే్రంయా సహిష్షు భావ బంధురత నిట్టి గోముఖ వ్యా[ఘ వితతి పుట్టు చుండు నప్పు డపుడు భూమి మీంద నీతి పేరిట, (బజకు దుర్నీతి6 గజవ ? 2639 ఆ వే. పరుల (వతిభః జూచి (వమః జూచి (ప్రధ జూచి కావ్యవటిమః జూచి కన్నుంగుట్టి యం[ఘిభవుని కావ్య మగాహ్య మని గొల్సె నవ్పకవివరుండు తపు మాట. 264 చం.గొణిగను గాని దొంగ యయి గొణ్గిన వెంటనె రామరాజభూ షణ కవి సార్వబౌముని లసత్కృతినుండి |గహించె వపద్యమున్‌ గణగణ [మోగు గంటమును గైకొని (వాయు టౌ కెత్తు పిమ్మటన్‌ మిణుకక దాని నిల్పుకొని నెగ్గు టొ కెత్తు గదా కుమారకా :ః రిప్‌

వ థమా శా సము ర్‌ర్‌ తే.గీ. ఇంతియే కాని నిజముగా. గృతులయందు! గుటిల బుద్ధి పీడితు. డౌచు. గులమును బట్టి (గ్రాహ్య మ్మగ్రాహ్య మనుచు నిర్ణయము. జేయు వాని కెట్టి [పపాయశ్చిత్త మైన లేదు. 266 మ. వరిశీలించిన( గావ్య రాజికి గుణప్రాళ స్యముం బట్టియే గురుభావంబు పొసంగు నేల కులముం గో[తంబు లెక్కింప నా క్కరు6 డై నన్‌ గవి భారతంబు బలె నొక్కుం డైన దిక్కన్న యు _తర రామాయణముం బఠించు నొకొౌయీ తార్కాణముం జాలదే?వ267 చం.ఆతి సుకుమార సౌరభ సమన్విత పేశల పువ్చ మంజరీ వితతిని -గాంచి వెగ్గలపు వేడుక. బొందక తోటమాలి-వం డిత వరుండైన (దాహ్మణుండు నిక్కముకా దని బైసి మాలి దు ష్కృతమతిః దోసీ పుత్తు నని జిత్తలు వర్కెెడు మూరు డుండునే ? ౨68 వ, అనిన యనంతరంబు జ్ఞాన తృష్టా పీడ్యమాన మాననుండనై వవ్యమాణంబుగా సూత" మునీందుని (బశ్నించితిని, వి్ర్ర9 చం.తనుంగును క్రేచ్చ భాష యని తిట్టి శపించి లిఖించి (గంథముల్‌ వినుకలి లేక యాంధులను మచ్చు లటంచును దూర నాడుచున్‌ గన్నుకని వాదు లాడెడి జనంబుఐ కట్టి గతుల్‌ లభించునో? మునివర చెవ్వుః డయ్య నయమున్‌ మము మార్గమూచప్ప, కుండ6(గన్‌. లి/0 ఆ.వె. కన్న తెల్లుకాస గాసట వీసట మాకు సంస్కృృతంబె మాతృ భాష యని మృషోక్తు లాడు నవసీసురులు తెల్లు బాస( దెలిసి చదువ( నాడి యౌనె? లి7।

56 సూతవురాణము కం. చదివిన దోషం బగునే? చదువ౮ంగా రాని చదువు సాహస వృత్తిన్‌ జదివిన వారికి నిష్మృతి పొదలునె యే మైనం జెప్పు పుణ్య చరిత్రా ? లి79 చం అన విని సూత మౌని క్షణ మర్ధ నిమీలిత నేత్రవద్ముండై యనియెను నన్ను. జూచి యనయంబు తెనుంగున మాట లాడుచున్‌ దెను(గు బఠింపుచున్‌ దెనుంగు దేశమునం (బభవించి యెవ్వం డీ తెను(గు( దెనుంగు వారలను దిట్టునొ నిష్క్బూతి లేదు వానికిన్‌ ౨8 వ. మజియు. చం.ఆరయం ద్రికాలవేడు అయి నట్టి మునీః శిథామణుల్‌ ధరా మరులు పఠింప( గూడదు సుమా : తెలు. గంచును దొల్టి చెప్పి పో యిరి యిది యాలకింప డెవం డేని పఠించిన వాడు ఘోరమా నిరయమునందు యాతనల నింపిరి వందురు వేయి వర్షముల్‌, 27 ఆ.వె, నిరయ మనుభవించి మఠలి యా మీదను హేన జన్మ మెత్తి యెడలి యెడలి మనుజు( డగుచు( దుదళకు మహి మీంద బుట్టును వేద వాక్య మిదియు వినుము కుజ్జి 5 వ. దీనికి దార్కాణంబుగాం జిన్ని యుపాథ్యానంబు( జెప్పెద నాకర్ణింపుము. 4౮/6

ప్రథమాశ్వాసము 57 తటీడుదానుని శ్రూర్వజిన్య వృత్తాంతము. సీ.సవ బుష్యాశ్రమ స్థలి నంటియే నది పొజు చుండెడు నేడు పాయ లగుచు దశీణాపథ మెల్ల దఠియింవ నే నదిం గొని తెచ్చె గౌతమ మునివిభుండు నాదారు రైతుల కేదార భూములు ఫలియించు నేనదీ వారిచేత గంగా నదీకల్ప గళితాఘ యౌ దేన వేంగి దేశం బెల్ల వృద్ధి. గాంచె తే.గీ, అట్టి గోదావరీ నడి [ప్రాంత భూమి నలరు చుండు (దాజారామ మందు వెలసె. దెలుంగు వా రింటి వేలుపీ దేవు. డనంగ భీమ నాథుండు వైరి దృగ్భీముం డగుచు లిగా ఉ. ఆ ప్పరి దేవశర్మ యను నట్టి మహాత్ముడు భూ సురుండు ఏ ద్యా పరిపూర్హుండు డొక్కురు. డుదారుండు వాసము.( జేయు వానికిన్‌ బాపలు లేని పెద్ద వంవంత గుదింప యథోచితంబుగా బాపలు మోద మొంద భయ భక్తి నానర్చె యనేక యజ్ఞముల్‌. 2778 లే,గి. బుడుత( డొక( డైన లే కున్న, బుట్టు గతులు వాయు నా పితరులకు నివాప జలము చుళుక మేనియు నిచ్చెడి చొప్పు లేదు పుణ్య మిటు పొకాలె నని లో; బొగులు చుండ. లారి ఊ. ఓమెడు నోము పంట యన నొక్క కుమారుండు దేవళర్మకున్‌ మోమున. దెల్వి వార గృహమున్‌ వికసింపంగ సంభవించెం ద ద్గ్రామ నివాసు లెల్హ నుడికారముతో మన దేవళర్మకున్‌ బూమెల పుట్ట పుదపై నని పొంగి చెలంగి మెలంగు చుండ(గన్‌. £80

క్‌8 సూతపురాణము ఊ. కాస్తుంల నెల రా.బిలీచి శ్రద్ధను జాత సుకర్మముల్‌ యథా కాస్త్రము గాంగం జేసి విలసన్నవ సౌరభ చంద నాగరుల్‌ వస్త్రము లిచ్చి పంపి బుధ వర్యుండు పెద్దల యాజ్ఞ చొప్పునన్‌ శాస్త్ర యటంచు! బేరిడెం (బశస్త కలా కుశలత్వ బుద్ధిచే. ౨81 తేన జనకుం డదె చేతి మీందుగా సాంకు చున్న, బూట కొక రీత్రి నిగ్గుల పుట్ట యనుచు గూర్చు తల్లికి గారాల కూచి యగుచు బుటమరించెను మన కాని పోసరించి. 282 ఉ. బాల్యము చన్నయంత కుల వద్ధతి శాస్త్రని విద్యలందు. గౌ శల్యమునుం గడింవ గురు సన్నిధి కంపెను దేవశర్మ చా వల్యము లేక శాస్ర చదువంగ( (టబ్రయత్నము. జేసె భావనై ర్మల్యముతో సదా గురు పరంపర గొలు ఎచు నొక్క భాతిగన్‌. 2రితి కం. అకువదినాలుగు కళలను గురు ముఖమున నేర్చి చదివి కూలంకష ను స్ట్‌ పాండిత్య ప్రతిభా వరిణత చిత్తాబ్దు( డగుచు. బాజుండు చెలంగెన్‌, 284 తే.గీ. గానకోవిదుం డా శాస్త్రీ కంళ మెత్తి సామ గానంబుం జేసిన జదల నుండి తుంబురుండె తంబు రటు వైచి కుళ్ళి పడుచు వీనుదోయిని నిక్కించి వినుచు నుండు. 2రి8ి తే.గీ. తర్క వేదాంత ధర్మ కాస్త్రముల నెల్ట( జతుర మతితోడ? గడముట్టం జదివినా(డు సంస్కృృతంబున జదువని చదువ లేదు సుంత యేనియ గర్వింపం డింత చదివి. £రిరి

న్‌్ర వథమాళ్వాసము ఏ యనంతరంబు. విర్ర వ. కొంత కాలం బిటు చన్న చే నీ. చెట్టు చెడు కాలమున కెష్టు పుట్టు చుండు. గేక్క మూతి పిందియ లన్న ఫక్కైె6 బడుచు శాన్ర్రీ కారాటములు హెచ్చె సర్వ భాష అందు( బండితుం డనెడి పేరందు కౌజకు. 288 తే.గీ. కేరి తన తండి మాటల గేలి చేసి తెలు(గువాసను జదువ(గా౬ దెగువ చేసి నడుము గభైెను దాం బదినాళ్ల లోనె చదివి వ్లైచెదం దెలుం గందు నెదురు లేక. వ09 చం.అన విని దేవశర్మ యిటు లాడె విపక్యయ మేల చేసెదో? తనయ 1 వివేక వంతుండవు ధర్ముపు వీసరం బుచ్చ6 బోకు మే అనయదు తెల్లువాస మన మెన్నా తకంబులు ముట లేదుము ట్టినయెడ( గీడు మూడు నని డెవ్పర ఇౌ నని చెప్పి రార్యులున్‌. ష30 తేగి. కలగి దన తండ్రి పల్కిన పలుకు అెలం వం. గంటి తెప్పల తుదలనే గెంటి వైచి తన మనోనిశ్చయము మౌనముననె తెల్చె దిట్టయై శాస్త్రి నిర్వాత దీవ మట్టు. విర] చం కడచెనొ :; లేదొ ః వత్సర మొకండు స్వయం కృషి చేసి దీక్షత్ర ముడు(గక తెల్లు వాసం గడ ముట్ట (గ్రహించెను గుట్టు మటులున్‌ బడ సె యకంబు పేర్చడిన వండిత కోటియ మాంనీ వారగా బుడుతను గూర్చి తండి మది. బొందుచు నుండంగ మోద ఖేదముల్‌. వంవి ఉ. ఈడ్యతర | పభావమున నెన్ని (గహించిన నేమి? ధర్మువున్‌ బిడ్యము లేకయే తలంగ బెట్టిన దాని వలంబుగా మనో జాడ్యము మోసు లెత్తె నిఆ కాస్త్రై విడాకుల నిచ్చె బుద్ధికిన్‌ బాడ్యమి. గాన రాని*నెల బాలుడు" గన్సడ కున్నె యావలన్‌? 298

60 సూతవువాణము మ. సొబగున్‌ రూపము గాజువార మొగమున్‌ సొంపొర వై వర్శ్యమున్‌ నివిడంబై యెస లార సర్వ సుకులా నిష్టాతుడై నట్టి బా డబు స్వాస్థ్యం బుబ లాట మై తీబిరీ యై డక్ష్కై నదా అిమ్మ మై గుబు లై గింగిరు లై చనెన్‌ జివరకున్‌ గో రాడు పెన్వెజ్టీ యై.291 తే.గీ. కొమరు 1పాయంపు (బేమంపుం గొడుకు కులు కుజ్జతనమఎదె యిటు లౌటకుం జళతింది (మ్ము కన్నీరు జొట బొట కారు చుండ దిగులు వడుచు శుష్కించెను దేవళర్మ. 295 క్‌ం, ధర్మవ్యతికరణమ్మున నిర్మల మతి యెన శాస్త్రి నెంజీలిచేతన్‌' దుర్మరణం బందెను (బా కర్మము. దప్పింప నెవరు కర్తలు ధరలో ? 296 శ పెద్దల మాటలన్‌ వినిన బెద్దరికం బిదె వచ్చు. బ్ముతకాః వద్దు వరింవంగా. దెలు;గు బాస నటంచును దం్మడి చెప్పంగా నద్ధము లోని నీడకు భయంవడు ఐవాండనె ? యంచు మొండియై గద్ద్‌రి మై పొకాలెను గకావిక లై జనకుండు కుందంగన్‌. 297 ఉ. వండితు! డైన [వాహ్మణుండు పాదలి (త్రోవను బోని వాండు ధీ మండలి మండ నుండు మను మార్గము దప్పిన కారణ౦బునన్‌ ణి గొండొక కాలమున్‌ నరక కూవము నందు వసించి శేషమున్‌ వెండియు భూమి మై ననుభవింపంగ జన్మ పరంప రాహతిన్‌. 298 తే గీ రంగళశాయికి విందు (శ్రీరంగమందు జన్మ మె త్తెను నొక్క యాసామి యింట గంగికుజ్ణికి వత్శ మై కడకు శాస్త్రి టప్రాగ్భన విశేష పుణ్య సంపాదనమున 299

[పధమాశ్వాసము 61 తేగీ. తల్లి చనుబాలు నొక పూట ద్రావె గడ్డి పోచ యొక్క డైన ముట్టక పొక్కి పొక్కి పొదుగు దుఃఇంబుచే. దల్లి పొదుంగు మాని తుదకు నుసు రును రనుచును దొౌరగ౫ నుసురు. వ00 చం తొరంగిన వెంటనే యొడలు దొడ్డ గుణంబుల వట్టుగొమ్మయై సురుచిర రూవ సంపదల శోభిలి శుభ గుణాలవాలు-డై గురుతర రామభ కి పరిగుంధిత చిత్త సరోజుండై గుణో త్తరుండయి దేశి శేర్మదుం డమితా (బభవించెంగబీరు నాముండై .801 కం. పుట్టిన నా టను గోలెను బట్టిన (శ్రీరామ భక్తి వరతంతుండై గొట్టిన, దిట్టిన మెట్టిన నెట్టిన దా నేమి యనక నిర్మోహుండై . 809 మ గతజన్మంబునం దండి చెప్పిన సుడుల్‌ కైకోక సంసార దు ర్లతి బంధంబులం జిక్కుటం దెలిసి పూర్వజ్ఞాన సంశత్రి సం తత భర్రాచల రామచం ద చరణ ధాగ్టనంబుచే యోగి మై గత మోహుం డయి సంచరించె నవవర్గ 1పాప్లి జిజ్ఞాసు(డై. 808 తే. గీ, తెలుంగునాండు నిరీహతో. దిరిగి తిరిగి (బాహ్మణుం డగు గోపన్న భక్రియోగ ము నుపదేశించి రామ దాసుని నొనర్చె లోక సెంసర్గమును మాని కో దలంచి. తి04 ఉ. గేహము లేకపోయిన నకించను. డై యొక చోట నేని గో దోహనకాల మైన6 చన (తోవను నిల్వ-ంగ టోక కర్మ సం దోహము. దాసి యన్య జన దుర్దభ మోక్ష పదంబు. బొందె వ్యా మోహము లేని సజ్జనులు ము క్రి పదంబును బొందు టబమే ?వి05

8జి సూతవురాణము తే గీ, ఇట్ట కేషకర్మ ఫలంబు నె ననుభ వించి మృత జీవ డయ్యెం గబీరు దాసు మారు మూలల, గూడ నీ పేరు. దెలియ దెల్లు వాడవు నీ కిది తెలియ దొక్కొా: 800 తే గీ. ఎంత నీస్సరగుం డై నను+నెంత జ్ఞాని ల్‌న నెంత సాధుచర్మతుం డైన నదండు భుక్ర కర్ము( డ్రైనను గొని ముక్తిం గనండు (తిజగములను నీ మాటకు దిరగు లేదు. 807 వ. సూతుం డిట్టు కరుణావి శ$ీషంబునను శిష్యవాత్సల్యంబు నను ధర్మంబుల విస్పష్టంబుగా జోధించి పదంవడి శేష ధర్మం బుల నెల జేపు విన్నింతు నన్న వల్లె యని భక్తి పూర్వక (పణా మంబు లాచరించి కాల్యంబుల. దీర్చికొన( బనివినితిని. 808 (ప్రథమాశ్వాసము సమా ప్రము.

సూతపురాణనుు టోతల్లు

చ౦,.మలమల మాడు పొట్ట తెగమాసిన బట్ట కలంత పెట్టంగా

విలవిల యేడ్చుదున్న నిణు పేదకు జాలిసి, జూవ కుండను

త్తల పడిపో్పు జీవరహితం బగు బొమ్మకు నిండ్డు వాకిపల్‌

ప్రా, యు ఇ వ

లమును బొ (ట నిచ్చెడి [వబుద్ధ వదాన్యుల నిచ్చ మెచ్చెదన్‌. క్షే

ఊం చేసిన దోస మీశ్వరుని చింతనచే నశియించు నన్న వి

శ్వాసము కల్లి కేబవలు పావ మొనర్చుచు, దీరి. నప్పుడే

దో సమయంబునం గలము. దొందరగా. గొని రామకోటినిన్‌

(వాసెడి భక్రకోటి పదవంకజముల్‌ శరణంబు వేడెదన్‌. లి డ్‌ం కామపరీతబుద్ధి గుణ కర్మ పరీక్షను మాని (బాహ్మణ

స్వాముల జేసి కొందఠిని బానిసలం బొనరించి కొందణన్‌

బూమెలు చెప్పి యా భరతభూమి. గలంచెడి వర్తమాన హిం

దూమత సం్యపదాయమును దోసిలి యొగ్గి భజింతు నిచ్చలున్‌. 8

64 సొూతవరాణము ఊఉ. పొచ్చెము లేని మిండతల పౌ త్తయినన్‌ బహుపాప మంచు వా [క్రుచ్చుచు నాల్మముచ్చు లయి కొక్కిరి వేలుపు నాగ వాస మం దిచ్చెడి కమ్మతావి గల యెంగలీ బొగల మీంది పేర్మిచేం బగచ్చజు యజ్ఞముల్‌ సలుపు (బాహ్మణ దీత్మితులన్‌ స్మరించెదన్‌. ల్శీ చం.మఅచితి, దొల్లి పూర్వ కవి మాన్యుల నెంచుచు మత్కు-లీను. డౌ బిరుదు మగండు సాయసము వేంకటనాథ కవీంద్రచం[దు సం స్మరణ మొనర్చ నైతిని [బమాద వళంబునం గాన నివ్వు డా కౌఅతను దీర్చి కౌంటి నిదిగో । కుసుమాంపలి యెత్తి వానికిన్‌. ఆ.వె. "మాతృ భాషవలనీ మమకారమున. జేసి తెలు(గు బాస జదివి “దేశి కవిత" నుడుల కూర్చు నేర్పు నో రూరు నట్టుగా( ఖలుక నేర్చు వారె తెలు(గు కవులు. 6

ద్వితీయాశ్వాసము 6క తథా (పొరంభము కం. (పథమాళ్వాసంబును నే [గథియించితి సూతమౌని కరుణారస దృ కథ గమనుండనైై యావతి కళావిధానంబు( బాళకా :ః విను వినుతున్‌. శా సి. ఆరుణోదయాత్పూర్వు మంబరంబున భార త పతతి వేంగు గీతములు పాడం గలకభబారావ సంకలన సంకులముగా గ్రక్డుపుట్టును లెల్ప గూండ్లు వీడ సౌగంధికాజ్టాత జాతసొరభసి క్త మందానిలం బటై మలసి యాడ? బుండరీక శరారుతండ౦బు హాయిగా గులుపెటంగ గొండ గుహల నీడ ల ట్‌ తే. గి, వేగజాముననే లేచి జొగు లేక జాహ్నవీ తోయములయందు స్నాన మాడి జవముః గావించి సూతర్షి సాధుమూర్తి _ మరలి నాతోడ( దనయ శమంబు? దేధి. గి ఉ. వీశటి గాన్గవెట్టు కడం జింపిరి యాకుల చాండ్‌ మీదం బుం స్కోకిల కాక లీధ్వనులు శో[తపుటంబుల విందు. గూర్చంగా" వ్యాకులపాలు లేని హృదయమ్మున నమ్ముని కూరుచుండి నా కై కనుదోయి తిప్ప సరిగా నువనిష్టుండ నైన వెంటనే? లి

68 సూతపురాణము తే.గీ. శేషధర్మమ్ములను వచించెద నటించు! జెప్పితిని నిన్న పుత్రకా : చెప్ప వోయి సి మొజఖుంగ వలసి నట్టి నిఖిల మైన ధర్మసూక్ష్మ్మముల్‌ ెద్దలం దచలంవి యనిన. 10 కం. పిమ్మట గురు గురుఖభ కక్రిని నమ్ముని మూర్డన్యు నాన నౌందల నిడుచున్‌ బమ్మెరపాటును విడచి [క మమ్మునం బల్కి_తిసి నక్ష్య మాణ విధమునన్‌,. 1] ఊఉ. కంరము, జించుకొంచు సరిగా వినువచో నజచేతిలోన వై కుంరము( జూవ(గా గలవు కొన్నిపురాణము లంచు. జులను త్కంరత( గొంద జాడెదరు తధ్యము నా కెజి(గిపు మయ్య ని ష్క్టుంరచర్కిత । మీకు బుధకోటి గరాగరి చెప్పి నట్టుగన్‌. 1జి తగి. సర్వసంగ పరిత్యాగ సాధుమూర్తు లైన మీకు మో మోటమి యనుట లేదు కాన చూరు పొగ డ్రలన్‌ గణుతి సేయ కున్న దున్నట్టుగా. జెప్పు డో యతీంద | 18 సీ. దేవతాలోక మే దిక్కున వెలు/గొందు ? కాలమానం బెటు గడలునందు ? దేవత లెవ్వారు ? దేవేరద్రుం జెట్టిండు ? తన్మూర్తి యే రీతి. దనరు చుండు ? దేవేర్యదు. డెందుళే. (ద్రిభువన సా్మామాజ్య వట్టభ [దు డనెడి [ప్రణుతిం గాంచె ? దేవలోకమునీందు' దేవతా నెట్టి శీలవృ త్తంబులు చెలం చుండు ?

దా పీయా కా సము ఓ? తే. గి. అమర పరివంథు లే భాతి నసురు ల్రైరి ? పుణ్యజను లైరి? రాక్షసమూర్తు లైరి? దేవయోనులకును' భారతీయులకును వాంగె మే మైన యున్నదే ? సంగరహిత 2 కత వ. అనిన యంత పౌరాణిక _పకాండుండుగవహృష్టాంతరంగుండై ము న్నాక యప్పుడు స్వానుభవంబున నెటింగిన సమాచారంబు వ సాంగంబుగా విన్చింతు విన్ను మని యిట్టు చెవ్పం దొడంగె. ల్‌ _నూతమనవార్జి న్హర్గలోత (వ్రయాణము సీ, దారుకావని నున్న తావస ,శేమ్టులం బొడ(గొంచ నొక నాండు బుద్ధి పుట్ట యోగబలంబుచే నుప్పొంగి నింగికి6 గనుటెప్ప పాటులో. జనంగ నచట (బహ్మల్షి సంఘంబు బహుళ సంఖ్యాక మై వాదోవవాదముల్‌ (వస్తరించి సర్వశాస్త్రంబుల జర్చించు చుండెను నిరువమానాతి పాండిత్య గరిమ తే. గీ. సభికు లెల్బ రానంద రస్మపవిష్ణు అగుచు నాలించు చుండి రేక్యాగవృత్తి నంత [బహ్మ వాదుల! జేరి యభినుకించీ తత్సభాస్థలిం గూర్చున్న తళ్ట్షణమున* 16

68 నూతవరాణము ఆ, వె. దేవతలనుగూర్చి దేవలోక ముంగూర్చి చర్చ త్మీవముగను సాయం జొచ్చె సంయమీందు లెజ్హ సంశయ (గస్తు లె యూర కున్న మీంద దారి లేక, 1 కం, వివరించిరి సంయములు వ లువు రొగి (తిదివమ్ము దేవకలోం బనుచున్‌ ౩. (బవచించిరి “తిబిత” మరి త్రివిష్ణపం బగు నటంచు. దేవ మునీందుల్‌. 18 కం. హిమవత్‌ భూము కైలా స మహీ[ధము నుత్తరించి చనంగ. “దిబెట్‌” ని కమ కనృట్టు ననుచు సం వా! యమివర్యులు కొంత మంది-యని రటు మీ(దన్‌. 10 కం. కొందజు మరుభూమి కవల జెందిన దేశం బని తెగం జెప్పిరి తుదకున్‌ సందడి బుటైను సభలో: (గందుగ నలు మూలల “నవు గా దను నుడులన్‌, 0 తే. గీ, వారి వారించి మెలపుతో వాలఖిల్య సంయమీం[దులు నా వంక జక్క. జూచి “కాయ సిద్గియు దివ్య సంకల్ప సిద్ధి థి థి కలుగువాండవు నీ వేగి తెలిసిరమ్ము. 2 | మ. హిమవంతంబును దా(టి మానవుల కెంతే వాసయోగ్యంబు కా ని మహీభాగము( జూచి మంచు పడు తానేలన్‌ విలోకించి వే గమ యచ్చో వసియించు పంచజనులన్‌ గన్నార వీకెంచి సం యమి ళోకంబున కెల్ల దెల్బు మ"”ని సంభావించి వాకువ్వంగన్‌. వలి

ద్వితీయాక్వాసము 80 కం. విని వెంటనె మింటి క₹గసి ఘనాఘన సమూహ మధ్యగతుండ నగుచు బో తిని మౌనీళశ్వరు లాహి యని దిక్కులు చూడ నుత్తరాభిముఖు-డనై , లవి తే. గి. నదులు నబ్బని (తాచు లనంగ/ దోఇచె మలలు పిల్ణల బొమరిండ్ల మాడ్కిం దోంె గగనవీథిని వాయు వేగంబుతోడ ఐఆఅచు చుండిన నాకు విభమము గదుర, ర్య ని వచ్చని హొంబట్టు పఠఅప్పు వచిన రీతి. బసరుం [గక్కెడి లత్మాపతతి యుండ వెలిమబ్బు( దెగంజించి తెలినీరు గొనితెచ్చు సన్నని శృంగరాజమ్ము లుండ నే కోన గనరాని యెనలేని మందు మా కులు వేరు వెల్లంకు లలమి యుండ! బిల్లి కూనల నైన బెంపం జాలిన సీరు గొని కొండవాగులు చనుచు నుండ జే. గీ. వెండిపూత6 బూసిన భథాతి వెలు(గు చుండ. గాజలి కనులకు మిటువిట్టు గొలుపు చుండ? దోంచు శృంగముల్‌ కంటి. గందోయి నిండ మన్ను వారికి. బెనుదండ మంచుకొండ. బి తే గీ చదలం దాకు [మాని మొదలు కుడులు పొదల మెదలు తుమ్మెదల రొదలు కదలు నదులు విదులు [కొందావి విరిగు త్తి పదులు పొదలు మొదలు తుద లేని ముదిగొండ ముదలు గంటి లగి

70 సూతపురాణము శా, గోలాంగూల లులాయ సూకర తరచు వ్యాశ శుండాల కా ర్దూల న్యంకు హరీం[ద సౌలముఖ జంతుపాప్త హింతాలత క్కోల వ్యా(ఘ తమాల తాళ వివిధ శోజీజ సంతానమా ఫీలం వై కనుపట్టె. దుంగ హిమపద్భీమాటవీరూటమున్‌. వ్‌? వ. ఆంత ననంత సాహసంబున నెడతెగని మంచుబొట్టు దుమా రంబు కన్గవ్పుచున్నను జుణుకు చుణుకునం దేలు గుట్టిన చందాన వడిగం డ్హాడలికి నొప్పి గలిగించు చున్నను సరకుసేయక. _ ౨8 క౦. తారావథ గమనుండ నై యారూఢగతిం జనంగ నట పైమైనీ హారావనీీధ శృంగము దారికి నడ్డంబ యగుచు(దానరి కట్టన్‌. లి కం మిక్కిలి యక్క_జపాటున దిక్కులు పరికించుచుండ దీవ్యచ్చోభా ధిక్క్సృూత మందర యగు గిరి యొక్కటి కన్పదై ముందు నుచ్చం బగుచున్‌. 80 క౦. నాలో నాలోచింప(గ గ్రైలాసము మాట నాకు జ్జ ప్తికి రాంగా వ్లైళమ నేలకు డిగ్గుచు నాలో దచ్చ్ఫైల విభవ మరయుచు నటుమై. ల ఉ. చూచికి. గందళీపిహిత సుందర కందర మందిరావళుల్‌ చూచితి మాతులుంగతతి లుంగ లవంగ లతాకుడుంగముల్‌ చూచితి నంబరావరణ చుంబిధరాధర తుంగ శృంగముల్‌ చూచితి సిద్ధమౌనిజన శుద్ద సమిద్ధ కుటీర వద్ధతుల్‌ . ఫలి

ఆ.వె. మబ్బు లందు మున్గి మటువూయ మగుటచే సూర్య రశ్మి తుమి సోక కున్కి6 గష్టు చున్న మంచు కఅగమి నా కొండ వెండికొండ జోల వెల్లు చుండె, ఫ్ర కం. [ప్రాలేయ [ప్రావృత త వ్యైలము రజతాదిం బోలె జాను” నుండెన్‌ శూలి నివాసం బగుచుం గ్రాలెన్‌ రజత్నాది యనం బుఠాణములందున్‌- శశ ఆ వె. కొండబొరియ ను౦డి కొలందిగాం గొల'దిగ్కా గఆఅిగి పడెడి మంచు కరుడు గట్టి వెల్దరాడు గాంగ వెలసిన చూశక్రాన స్పటిక లింగమూర్తి యటులః దోప, విగ్‌ ఆ వె. కొండకోనలంచు (గుమ్మఠు చుండెడి భిల్బజాతి యింటి వేలు పగుచు శై వలింగమూర్తి “శారిబకీ భిల్లు, డై" రాణ కెక్కె నీ పురాణములను, వడి కం. కనుచూపు మేర టోగాం గనుగాంటినీ నా ముటెద్దు కంటివలెను డే ల్దని డోవతివలె నుండిన వినువాకను బాలు వోక విస్మితితోడన్‌, చ్చి కం. పరిశుద్ధ తోయ మయ మై పజపగు సమ్మంచుకొండ (ప్రస్థము మీచన్‌ దొరలి తొరలి మందాకిని వరిపొటిన్‌ వచ్చివచ్చి బయలం బడంగా. లగి

7౭ సూతపురాణము కం. ముంగల. గ్లైలాస శిఖరి ముంగిట గండోపలములు మునికొని యుండన్‌ లింగాకృతితో నయ్యవి గంగ్యాసోతోనిపాత కషితము లయ్యెను. త్రి కా. లింగాకారముతోడ నున్న శిలలన్‌ లీలావిలాసార్థ మె నింగిన్‌ వచ్చెడి వేల్పుకన్నెలు సదానిఃఖేదు లై నట్టి ని స్పంగుల్‌ దివ్యతపోధనుల్‌ గౌలుతు ర్మశ్రాంతంబు సద్భ క్రితో గంగాభంగ జలాభిపేక మనుచున్‌ గౌతూవహూల [వ(క్రియన్‌. జగ కం. తత్కారణమున నేత త్కుత్కీలము మీంద శివుడు కూర్చుండి మహా వత్కాలమ్మున నిజభ కోత్క్మరమును (బ్రోచు నందు రుడుగక 'పెదల్‌. శీ కాకి నన. కం. మడి మాలిన కవిచం[దులు గతి మాలిన వార లగుచు( గదుకక యెవరో బలి మాలిన నల్టిరి సి బ్బితి మాలిన కత యిది యితివృత్తము గా(గన్‌. క్తీల్లి కం. ఈ చిితకధం జెప్పెద (బాచీన కవీం[దకోటి పల్కిన రీత్రిన్‌ “దూదా”లు తవ్పకుండంగ నీ చిత్తాబ్దమున, జేర్చి నిజముం గనుమా, కత్రి

ద్వితీయా శ్వాస ము 8 గంగాబతలవము ఉ. ఉ్మగమయూఖ సత్కుల సముద్భవుండై సగర జీతీందు. డ వ్య(గ సమ్మగ జ్యాగదసి పాటిత వై రినృప్పుండు న్మిగహా ను్యుగహ శక్రిశాలి యవనోదిత పావచయండు తోల్లి (ప త్య యళస్విమై భరత ధారుణి నేలె సనాతనంబుగన్‌, త్త చం.సగర నృపాల మా? భుజసారు; డుదాండు వైరివీఠ వా రగురు చమూ(ప్రణాశన పరాక్రమ భ్యదకళాకుశీలవుం డగణిత వై భవోన్నతిని నా వ్రవచోగతీ నశ్వమేధముల్‌ సుగతులః గోరి చే్సటక్ష, జొచ్చెను ముప్పిరి గొన్న వేడ్కతో, 45 ఊఉ. [క్రించదనమ్మునన్‌ రిప్పల్వు రేగి తిరస్కృతి. జూప కండు లా గెంచి సమస్త శత్రు వృథివీశ్వుర సీమల సంచరింవంగా బంచెను దివ్యలక్షణ విభాసిత జాతి తురంగరత్నమున్‌ మంచి ముహూర్తమందు బుధమండలి మెచ్చంగ శాస్త్ర సమ్మతిన్‌,. 468 సీ. విడిచిపుచ్చిన తేజి విశ్వంభరాస్థలి ఖురపుటం౦బులచేతం గొట్టి కొట్టి ధారావిశేషంబు దైవార నుప్పాంగి నింగి మీదకి దాంచెం జెంగ లిడుచు హయపాొలకులు ద్మిగ్భమాయ త్త చిత్తు లై తేజీ యీగడ సుంత తెలియ లేక వెనువెంట. బోయెడి వెల వెటుంగ(గ తేక తేజ నిల్చ్పంగ లేక తెగవు లేక

గాగ సోూతవరాణమదు తే గి. పుడమిపకికి నివేదింవ వోడలిపోయి యజ్ఞ దీషితు. డైన ధరాధినేత సగర సార్వభౌముని జేరి సంగతులను విన్నవింవ నాలించి వృభ్వీవరుండు. టా చం.అణువదివేల పుతకుల నందఅ బిల్ని తురంగరత్నమున్‌ సురపురి నున్న( దేండు మడళోభితులై రిపు లేవ్వ రేనియన్‌ బొరి బొరి నడ్డు వచ్చు నెడ బోరలు చీల్చుచు సూర్యవంశపుం బరువు తిష్ట నిల్పి గరువంబును జూపు డటంచు. బంప6గన్‌. క్క సీ. ఉత్సాహ పూర్ణ లై యదృటారభటు ల్సై యుద్వేగవంతు వై యోచ్పు లేక సగరావనీభ ర్త సంజాతు లెల్లరు వార్వంబు నెమకంగ బయలుదేరి వారాశివర్వంత వసుమతీతల మెల్ల గాలించి గాలించి కత్త లాని యెచ్చోటం గనరాక యే మేని తోచక ముడివడ్డ మోముతో ముసుంగు వెట్టీ తే.గీ, యురువరీభావ ఖిన్ను ల్లై యొక్కచోట! గూడి యందజు శర్జంబు లాడికొనుచు నసకమున వారిలో నొక్కం దౌడు. గజచి తెలివి వాణీన మోముతో. బళి౩ నిటుల. 49 చం.కొకిబికి కొండగూడెములు గుట్టలు మెట్టలు చెట్టు పుట్టలున్‌ బెక బెకలాడు మాడేములు పిల్చిన, బల్కెండి వట్టణంబులున్‌ సకలము€ జూచి చూచియును జాతరజక్కిని గాంచ మైతి మే మొకమున భూతలేశ్వరుని మోసల జేరంగ నేర్తు మైననున్‌. 50

దొతీయా క్వాసము 75 చం తెలిపెద నాలకింపు( డొక తీరును యజ్ఞతురంగ మెంతయో తెలివి కలట్టి దీ కుతల దేశమునం దెట డా౧ యుండినన్‌ నలువురుచేరి పట్టుకొని న్యాదము6 జేసెద రంచు వే రసా తలమున డాంగ నోపు నిది తధ్యము తప్ప దటంచుః జెప్పుచున్‌ 51 కం. జన్నము పాడై పోయిన మన్నింపండు తం[డి మనల మక్కు వతోడన్‌ ము న్నెన్నండు చేకూరని విన్నందనము సూర్యవంశ వీరుల కబ్బున్‌. ర్‌ల్తి కం. కావున6 గుతలం బెటైెటో వే వేగన్‌ (గొచ్చి [తవ్వి ద్విట్బ[కంబున్‌ జావంగ౬ గొటి హయంబున్‌ భూవరునకు నీయవలయు. జోడిమి ననంగన్‌. ర్‌కి చం.ఆగునగు నంచు రాకొమరు అప్టపుడే కొఅముట్టు తెచ్చివా రగణి త శ క్రిసంపద నహర్నిశలుం ధర [గొచ్చి [గొచ్చి యే వగిదిని నైన మఘోెటకము. బట్టి నృపాలవతంసు యజ్ఞమున్‌ ముగి సెడు నట్టు చేయటకు బూనిరి [క్రావ్వి తదేకచిత్తులై . రో చం.బొరియలుపెట్టి తాల్మింగొని భూపుని దవ్వంగ జాకిలోపలన్‌ వరలెడి కప్పరీతి నొక వైపున షోవ్రగ్ర మయ్యె ముంగలన్‌ దురగ మొకండు మౌనికులధూర్వహు? డౌ కపిలుండు ధారుణీ శ్వరతనుజాతు అందబజును వాపుఠరః బాపుర యంచు నార్చుచున్‌. ల్‌5్‌ క౦. గికరించి మనల నీ ఘో టకముం గొనితెచ్చి యుచ్చటన్‌ జప మనుచున్‌ ముకు మూసికొనియె వీ డని యెక్క సక్కెము లాడుచుండ బుష్‌చం దుండున, ర్‌6

చం తపమును బాసి కోవ వరితావ వరాభవత చిత్తు/డ్లై కృప యనుమాట రోసి తమకించి శపింపం గషాయతాముండై చవలుల దిక్కు చూచునెడ సార విహీన వివర్జ దేహులై కపిలుని కంటి మంటంబడి [కా(గిరి బూడిద యైరి వెంటనే. 57 కం.సగరుం డీ వృత్తాంత మె

టీ,గి వేగులవారివలన. బియప్యొతకునిన్‌

సుగుణాఢ్యు నంపమంతు( దు

రగముం గొనితేరం బంపె( [బ్రతలంబునకున్‌. ర్‌8 తే గి. అంపమంతుండు మకిమంతు! డగుటచేత.

జేతమున సంభమంబును జంచకుండ

గపీలు సన్నిధిం జేరి నిష్క్రపటబుద్ది

(మొక వచ్చిన కార్యంబు వక్కణింవ. ళ్‌9ి

ఉ ఆఅక్క_టికంబుతోం గపిలు డప్పుడు నోక్కి వచించే "నీ పీతల్‌ చక్టూటి. దప్పి సాధుల వెలార్చుచు బూడెద బొక్కణంబులై (మక్కిరి నీవు మమ్ము బతిమాల(గ వచ్చితి వందుచేత మీ జక్కీని నీవు తీసికొని సాంగుము మీ నరహాలు వీటికిన్‌. 60 తేగీ "బూది శాసులై పడిన మీ పూర్వులకును

గతులు కల్పింవనెం చో గష్ట మనక

మింటివజ్ఞును గొనితెచ్చి మిడుకకుండ

దడుపూో మని యంశమంకతుతో నుడివి పంప 6] వ. ఆంకుమంతు( డంతట కపిలమహాముని యామం[తణంబు వడసి యజ్ఞాశ్వంబును గైకొని యజ్ఞదీక్షితు డయిన తాతకు సమర్పించ యజ్ఞంబు పరిసమా ప్రి; గావించి సగర సౌర్వ భోముండు కొలానుసరణంబుగా దివంగతు, జైన నభిలభూజన

మనః[ప్రియంబుగా( బట్టాభిషిక్తుండై తాతలు సుగతిహీను లగుటకు నతిదుఃఖితు(డై 62 తే గీ. (పథితగుణు. డంచుమంతు: డత్యధిక భక్రిం

దాతలకు సద్గతులు గూర్చు దై త్యవై 6౧

గూర్చి 'ఘోరతపము జేసి కొట్టకానకుం

జేయునదిలేక ము కిని జెందె నంత. 68 తే. గీ. అంపమంతుని పాతకుండౌ భగిర

థుండు నిష్టాగరిస్టుండై దొడ్డతవము

గాలి బౌొటమన ,వేలిమై గాలిం దినుచు:

జేసి గంగాశివులకు మెచ్చింవ నపుడు. 64

సీ. కడ లెత్తి (మోంగుచు నొడ లెలటుంగక గంగ

చిడిముడిపాటుతో మిడిసిపడుచు సుడిగుండములతోడ శూన్యంబులోనుండి

నుచ్చిష్ణ (గక్కుచు నులిపి నులిపి శివ జటాజూటంబు( జేరి యందుండి [బ

హ్మోావ ర్త దేశంబునందు. జొచ్చి [తోవంజూప భగీరథుని వెంట గేష్టలు

కుచు సాంగి దేశముల్‌ కొన్ని కడచి తే.గీ సగరవసుమతీశ్వర తనూజాతచయము

[గగొచ్చి (తవ్విన బౌొరియలగుండ( బోయి

బూదిరాసుల! దిన్న(గా. బొడిచి తడిపి

గతులు కల్పించి నంట దుర్మతుల కంట, 65 వ ఏతన్మూలంబున మందాకిని బాగీరథీనామంబున జగ ద్విశ్రావంబు(గాంచి పతితపావని యను వాసి గాంచె నంట. 66

78 సూతస్తరాణము ఆ. వె. బొరియలేడు పెట్టి భూమండలము( (చవ్వి గంగనీరు దెచ్చి కడుపు నింప జలధులేడు గల్లె సగ్శర_ భూజానికి ముందులే దహో ? సమ్ముదచయము. 67 ఉ. సప్రసముద్ర సంతతి విశాల మపార మగాథ మై పరి వ్యాప్రము గాన నెట్టు లొక వాహిని నీరము.నింపు నంచు సం తృప్తులుగాక కొంద జక తీరున, బల్కెద రంతే కాని వ ర్యాప్రముగాంగ రేయి(బన అవ్వుల నింపిన నిండకుండునే ? 68 తే. గి. వెగ్గలపుం బబ్బుదల నోక్క వగ్గతపస పుక్కిటనుబట్టి తిన్నగా( బుక్సిళలింప జాలని జల౦బు గూలంక షామతల్లి యొకటి గోనితెచ్చి యొకచోట నుంపలేదె ? 69 సీ గగనంబులోనుండి గంగమ్మ శివుమస్త మున దూ3 ననుమాట ములుచమాట అతి తపోనియతిచే నల భగీరథు;డు గం గను దెచ్చె ననుమాట కల్ణమాట గంగాజలంబుచే గంధి నిండింవంగా బడియె సుమ్మనుమాట బడుగుమాట శైవ జటాజూట స క్షయే తిరుగాడె వేల యేండ్దనుమాట వెట్టిమాట తే గీ. సగరసుత భస్మరాసుల సరవి దడిప్‌ స్వర్గమున కంపె ననుమాట వట్టిమాట టక్కు నేర్చెడి కవుల గ౦టాల (వాత కాదన(గరాదు [పాలీన కవులు గాన. 7

ద్వితీయాశకాాస ము 79 శా. గంగామూల మెజుంగ6గోరి సగరక్మానేత్ళ పొత్రుండు వే గంగాకూలము బట్టిపోయి తుదకు౦ గార్యంబు సాధింవ శీ ర్లాంగుండై మరణించెం దత్కథధను బర్యాలించి తత్పు[తుండు త్తుంగఖ్యాతిని బౌందె6 బట్టినపని౯ దుర్వారుండై తీర్చుచున్‌, "7 కం, గంగాతటినీమూలము సాంగముగ నెటింగి భగీరథాఖ్యుడు వృథుకీ రిం గనె భాగీరథి యని గంగాైై వలిని దాన గణుతికి నెక్కె న్‌, /7వ కం. వినువార లున్న! గథలకా వినుపించెడివారు గల్ల విస్మయ మగువే? విని కనీ చక్కగ నిజముం గనుగొనంగా వలయు./గాని కాదనకు౦డన్‌. "స్ట సీ. కైలాసగిరి ముందు గల గండ శై లంబు పుడుకు లిచ్చెడి లింగమూర్తి గాంగ నల్లి బిల్లిగం జుట్టు నల్టు పుష్పలతాచ యంబు చంద్రార్థ జాటంబు గాంగ" (బస్టంబు పైనుండి వడుచున్న జలధార తరళగంగా [వపాతంబు గాంగ బడి జాలుగాయాలు వజ్ఞు భగీరథు నడుగంటి చను గంగ నడక గాగ తే.గి. నమ్మకం బుట్టివడు నట్టు నక్కి బుద్ధి పూర్వక౦బుగా లోకముం బుండలించి చ్మితకథ [వాసిన వారు [ప్రాలీనకవులు స్వార్ధమో।ః పరార్థమొ: భగవంతు, డెజు(గు, /.

న సూతవపవరాణము వ. _ఆనర౦తరంబు (ప్రకృతీ శిల్పకళా వై ధగ్ధ్యంబున కచ్చెరువు పడి హిమాలయ పర్వతపు నెత్త మ్ముననుండి (క్రిందికి. జూచుడు నాకాశంబున నున్న చాయ. గన్పట్టె విస్మయంపడచు గంగావ తరణంబు. జేసి. "7/5

కం గురుతర పొమనద్ధరణి దరపరిసర ము త్తరించి తత్పరమతితో మరుభూముల గని మరలితీ సురకరువలి చ్చుట్టుముట్లి సుడిముడి పెటకా. 76 ట్‌ ణి తే.గీ. మంచ్లు గప్పిన మరుభూమీ మండలంబు మీద బడి యేటవాలుగా మిహిరకిరణ పాళి కన్ను చెదరు ను వ్రతిఫలించి యినుమడించి నిన్వీథికి నెగయుచు, 77 చం. ఆరుదగ గుట్టమి లను నన్నిటిం జూచుచు. జోయి పోయి యు తరకురుభోములం గడచి చవ్వుల నున్న కక్రివిషపంబు నం బరవడి చూచి యూ పొలము వచ్చికఖీళ్ళను దోంట దొడకున్‌ వరుసగ గాంచి యై నిలువంబడిపోతి [భమాకులుండనై . 7/8 చం.విపుల సరోవరం బొకండు వీక్షణభమాలీక కడురా[ నే ల చ ౮ లో నపుడు తలంచినాండ నిద యొంగద మానస మంచు భంగముల్‌ తపతవ మంచు గూలముల: దా(కుచు( బైంబడుచుండ నింతళో రెవరెప మంచు లేచి చన జివ్వున మింటికి రాజాహంసలుకా. "79 ఉ. బంగరు పోత(యబూసిన విభాతినీ దోగెడి తమ్మి తూండ్రతో+ ళా దోంగలి శేకులం దెగడి దూకొని వచ్చెడి కమ్మ తావులుకొ రంగరు వన్న చిన్నె గల రంగుపులుంగుల నంగికూయి యు ప్పోంగంగం జేసే నన్ను బరిపూర్ణ రసానుభవంబు గూర్చుచుక.. 80

ట్వె తీయా కా సము వ! ఉ. ఏమియు దూరభారమని యెంచక నెను దివిష్షనంబుం గ నో మది! బట్టువల్టి యిదిగో । యచిగో $; యని పోయిపోయి బి ధౌః మిహిరుండు కన్పడని యట్టి పొలంబుల దా(టిపోయి యా యా మడ అుత్తరించి మజి యామడ లెన్నియొ యేగి నిల్వంగా 81 పీ. దూదిపింజలరీతి దులదుల పడసొంగ౯ బై నుండి హైమంబు పట్టపగతె పూగుత్తులను (కాం పుట్టంగా మిక్కిలి కసిదీర వడిగండ్లు విసరికాసై మిట్టమధ్యాహ్నంబె మిథునముల్‌ చెలకేంగి చెట్టుచెట్టులచుట్టు జేరసాంగెం కనుజెప్పపాటులో గలిసిన మిథునమ్ము లవ్వుడే తారుమా రగుచునుండె? తే గి. జేతులును గాష్ట (కొవ్వలి చేతనపుడు కొంకరలు పోవంజొచ్చెను గొలంది కొలది వింతడేళంబు దీనిలో వేగు పెట్టు లనుచు నాందోళితస్వాంతు( డైతి నేను రిల శేగీ. పాలు సెలయేళ్ళ నీటి తుంవరలతోడ విరుల [క్రొందావి విరంజిమ్ము తఠులనీడ సురల యాచారములనెల్ల6 జూడంగోరి యెొదురుచూచుచు నిఇచున్న యింశలోన, వ్రికి

8కి సూతవరాణము (తిబిష్టవ నండర్భనము కం. లెంకలు వంకల నిలబడి యంకిలి మాన్సన్‌ స్ఫురత్సుమాంచ ద్ధూళీ పంకిల ఘంటావథమున బం కేజాతాస్థ యోర్తు వచ్చుచునుండన్‌. 6 తే. గీ. అంగజాలల నెవ నీ యాండువడుచు తెల్పుండంచును నేను (బార్థించినంత వారు తెల్చిరి యూర్వశీభామ యీమె యధిక లావణ్య సీమ వేళ్యాలలామ, 85్‌ తే గీ. ఎదురులేనట్టి నెలజాణ యెమ్మెలాండి యీమె వాంఛితార్థంబు లీడేర్చకున్న( దిట్టు దినకుండ€ బోవలే రెట్టివారు మాటినంగ యాయమ యంచు మాటందెల్ప. 86 చం దడదడలాడె గుండెలు యదాయదలై మును దొంగప్రొద్దనకా విడివడిపోయి పైకొనంగ వెంపరలాడుచు! జేర నర్షనుం డొడబడకుండినం గినిసి యుంకి నపుంసకు జేసె నీమె నేం డుడుగునె యొంటి నన్గనిన నుక్కిరి బిక్కిరిచేసి చంపదే. 87 శై చే. గి, బండవానిచేతి చిపేలు బదరు వేల్పు టాలి కీల్దడ వేటు 'పెడేలుమనంగ సౌమ్మసిలకుండ గన్నీరు (గమ్మకుండ నొంటిప్రాణంబుతో నైన నుండు టరిది. 88

ద్ర తీయాక్వానమొ వ!

తే.గీ. వినుము (ప్రాచీనబర్డికి వేయికనులు -

కలవని పురాణములు పల్ముష(.గంఠమె త్రి

వేయికన్నులు "నాకు, గన్బింపలేదు

పొడలు మ్మాతము, కన్చించె నొడలినిండ. 129

సీ. మాండూక శృముని లోక్ష మ్మాన్యుండు, మాండూక్ర

మునకు జన్మించినా. గనెడిరిత్సి సుక్టోక చరితుండు శుకయోగి.ఇకిగర్భ,

మున సంభవించినాం డనెడిరీత్తి మౌనితల్దజుండై న శానకబహ్మార్షి .

శునిగర్భమునం గల్గె 'ననెశురితి యభీలాస్త్రనంవేదియైన యశ్వత్థామ

యశ్వమునకుః బుటై ననెడిరీత్తి తే.గీ. వినుము ప్రాచీనబర్హికి వేయికనులు

కలవని పురాణములు వల్కు_6 గంరమెత్తి

వేబికన్నులు నాకుం గన్పింవలేదు

పొడలు మాత్రము గన్నించె నొడలిసిండ. 1లిత్రి వ. అప్పుడు త్రిదివలోకేశ్వరుని సన్నిధి నంతర్వాణి ద్వయం బునకు( (బచండవాద౦ంబు [వ్రవ రిల్ట్వచుండె. ఎవ్వరని యచటి వారి నడుగ దేవగురుండగు బృహస్పతియు స్మృతిరచయిత యగు మనువని నా కెజింగించిరి. నేనును వాదం బేమియా యెొట్టు ముగియునో యని వేడుకవడి చూచుచుండ దేవగురుం డావేశమతో మనువు నువలక్షించీ యిట్లు వశ్షించెను. 1వ

ఠి సూతపురాణము ఉ ఊరక యుండలేక యెటులో స్మృతియొండు లిఖించెనన్నచో. బేర్కువతిష్ణ వచ్చునను వెంపరి వేడుక (వాసితొక్కా? మీ భారత వర్షమందు. దలవంపులు గల్గంగ6 బండితాళికిన్‌ దీరని వైమనస్యము. గదించుచు: ద్మత్చజ కెల్లకాలమున్‌. 125 ఉ. జాతుల(బట్టి మేము స్మృతిసంపహితలన్‌ రచియింసలే దిటన్‌ జాతుల(బట్టి తవ్వులు విబారణంజేయము శిక్షచెప్పంగన్‌ జాతులంబట్టి ధర్మము (వచారము సేయము బందుకట్టి ని భూత దయాగుణంబునకు- మోదము నందితి. జెవ్పనేటికిన్‌! 126 సీ, అజ్ఞాను లొనరించు నపరాధములకెల్ల నతిమా[తత శిక్షలు _నాశ్టయమయ్య 2 జ్జాను లొనర్చు దోషముల కస్నింటికి నామమాతతపు లక్ష నా్యాయమయ్య ? యొకరితి నేరంబునకు( బెక్కురకముఎ దండనల్‌ విధియింన ధర్మమయ్య ? భరతవర్షమునందు: [బజలక ధర్ష్మైక్య సంచారమును మాన! బొడియయ్య ? సట తే.గీ. యాం్యధులను మేచ్చజాతులయందు. జేర్చి (వాసి పెట్టితి విడి యేమి పావమయ్య ? యాం్యద్రజాతి( గూరిచి యెట్టి యానుపాను తెలీయకుండంగ స్మృతి నేల పలికితయ్య ళి కేల తే.గీ, వానవంగుళ్ళ కోర్చి రేంబవలు తప్ప వాల్చ కూడిగం బొనరించు [ప్రోంతలకును (వాత యెంగిలి పొల్లును బతిఫలం బ టంచు( జెప్పితి విదియెట్టి న్యాయమయ్య 7 1లివ

ద్వితీయాక్వాసము 09 ఊఉ. భ(దము( గూర్చ(గా. బజకు వాసికి నీ స్మృతి నందు వయ్యయోః శ్యూదునకున్‌ ధనం బమర క్షోభవడున్‌ జగమెల్ద నంచు నే మాది రచించితో మనుజమా[తుండు కాండొకొ శ్యూదు డక్కటా! మదుండ వీవాఃలేక మటి శూూదుండొః చెవ్వు సురేందు సన్నిధిన్‌.18£9 కం, ఒక్కటి యడిగెద, జెప్పుమ యెక్కటి ''శూదంతు కారయే ద్దాస్య”, మటం చెక్కరణిన్‌ స్మృతి(వాసితి వక్కటికము నీకు సుంతయైనను గలదే? 180 తేగ. కటికవానికిం గల్లు నక్కటికయైన గానరాదు సనీయెడల మహానుభావ 1 బుష్షివి యెస్ధితి వేగతి స్మృతిని "నాసి ధర్మనిర్ణయమ్మును జేయం దగితి వయ్య ? 181 సీ. గరుడ గంధర్వ కిన్నర కింపురుషమ.ఖ్య నాన్నాపథిత దేవయోనివితతి జాత్యంతరు లనేక శతవర్షములనుండి యిం దొక్క-చో వసియింపలేదె ? పక్షపాత విశిష్ట శివాస్మృతుల మేము రచియించినారమే (క్రమము+దప్పి ణి యైకమత్యముతోడ నన్నదమ్ముల రీతి( జరియింపబేదె పొచ్చంబులేక తే.గీ, (పజలయం దెచ్చులొచ్చులు వర్ధిలంగ స్మృతులు (వాయించు భూవతుల్‌ స్మృతులు (వాయు పండితావళియున్న భూమండలంబె యదుపు లేనట్టి మ్టేచ్చ రాజ్యంబు సుమ్ము. 1 ఫలి

రక్తి నూతవపవురాణము తే. గీ ప్రజల, సమదృష్టితో జూచి రాష్ట్రమందు సీతిబాధలు లేకుండ. నీతిగల్లి 1పజల[బోచుట రాజధర్మంబు కాని పక్షపాతంబు( జూపింవ( బాడి యొనె? 1898 వ, ఈ సూటిపోటు మాటలకు మను వులికివడి క్షణకాలం బాగి యీ విధతబుగా. జెప్పందోడంగె. ] లై ఉ. అప్రతిమాన బుద్ధిధనులై స్మృతులం దలక్రిందు సేయు మా విప్రులు కొంద అట్టె వలవించి కడున్‌ బలవంత పెట్ట(గా నప్రతీభుండనై జడు(డనైై స్మృతీ (వ్రాసీతి నన్‌ కమింపుండీ శ్నిపగతిన్‌ (బ్రమాదవడి చేసినకార్యముగాన గీష్పతీ : 1ేలిర్‌ కం, అనుమాట లొలకించుచు ననీమిషగురు. డంతః బల్కైై నొత్రముతోడన్‌ వీనుమనీ (ోద్దాభప్తల మనువు సమాలింవ నుండె మక్కువతోడన్‌. 126 కం, కల్పారితనము' బూనకు మిల్దిదిగో 1 దివ్యదృష్టి యిచ్చేద సీకున్‌ో మెల్లన భోరతదేశం టెల్సన్‌ గనుగోమ్ము నిన్ను నేమనుకొనునో. 187 వ. నేనును భోరతదేశ కష్ట గాథప్రపం౮చ మంతయు నేలీం౮గిన వోంగ్ష నగుటచేతను మనువు బృహాస్పతివాక్యంబులు పూర్వ వక్షంబు సేయనేరక డిల్పపడీయుంకుటచేతను నట నుండ రోసి మగిడివచ్చుచు స్వర్లోకంబు వీక్షింం బయలుదేర, 198

ద్వి తీయా శ్వాసము ర తే.గీ. వాక యిద్దరి నున్న మాధూక వనము. జాసి వచ్చు సుమాళంపు వగరుతావి నాసికాపుటి. జేరి యున్మత్తు( జేయ దిగ్భ9ిమాకులుండ నగుచు దెన్నుదప్పి. 106 ఉ. చక్కని రాచవాటంబడి సాంగుచుంటోవ నళోకవృక్షముల్‌ చిక్కని పూవు(దేనియలు చింది వయింబడ( గార్బ్చుచుండంగా మక్కని జంపుజొంపముల మాటున డాంగిన పూవుగుత్తులున్‌ జిక్కాణమైనరీతి విరంజిమ్ముచునుండెను గమ్మతావులున్‌, 107 కం. చల్దని మా9/కుల నీడను మల్లాడుచునుండ మార్గ్షమధ్యమునందున్‌ దెల్లని యుడుపుల' దొడిగిన గల్పంతులమారి జాణ గకవిక నవ్వెన్‌. శే05 కం. వలిపంపుంజీరం గట్టియు+ గలపంబును బూసి కర్టికారము జెవులన్‌ వెలయంగ సౌగిసుగ నిల్చిరి వలభీపార్శ్రంబులందు. బబ్బవపాణుల్‌ ః 109 కం కలకల నవ్వుచు దిశలన్‌ గలకలమను నెమ్మొగంబు కాంతులు పర్వన్‌ గబకంరస్వరములతో గలవాణులు పాడుచుండ+గా విని యంతన్‌, 110 త. గీ. రాచబాటను విడ్‌నాడి (వక్కనున్న చం (ద్రకాంతశిలాచయస్థ గిత మైన వీథి. బడి పోవుచుండ. (దివిష్టవమునః గానరాని విణూరముల్‌ గానిపించె. . 111

88 సూత వ్సు రాణము సి, (శోత్రియవరుండ్తై న సోమయాజులు సాని కొంప తట్పులు చేత, గొట్టుచుండ పీరగంధముతోడ!6 బెనంగి కూలిన మల్లు సానివాడ' బచారు సల్పుచుండ యజ్ఞయాగాదుల నాచరించిన యోగి రోపడంతుల యిండ్ణు రోయుచుండ నిటించి తవములో నెగ్గిన జటిలుంకు బొజుంగుబోళంటుల పౌంజు పొంతనుండ తే గీ దారి తెలియక జడదారి తారుచుండం గొాంటె తెజగంటి కన్నె గన్గొట్టుచుండ ననుపుకాం డష్రై 'పెడనవ్వు నవ్వుచుండ నల్హకల్లోలమై యుండె నాకపురము. 112 చం.విసవిస సోమయాజి యొకవీథిని బోవుచు వేళ్యకాంతతో గుసగుసలాడు బెల్లం గనీ కోపన గావున సోమిదమ్మయున్‌ బుసబుసలాడి భూస్ధలిని బోకడ లిట్టివి యున్నె యంచు దాః దసతస పూవుటీర మొకదానిని దారను దొంగదారినిన్‌. 118 కం, ఎదురగు మద్‌రాక్షుల శే నొదిళగి యొదింగిపోవ వారి యూర్చులవలిచే మదిరాసవ వాసనచే మది మదిలో లేక తాణబుమాబుగ నుండెన్‌. కేట్‌ వ. ఆంత నా గబ్బుగొట్టుటచే నుక్కిరిబిక్కిరి లమైనటులుండ్‌ యేమయు!దోంచక నే నిటునటు పోయి పోయి కొలువు? దీర్చియున్న వేలుపుసురతాణి హజారముం చేరి మణిమయ వట్టభంగమ్ముల భంగమ్ము నందక _ దౌవారికులం దోసికౌని నీండోలగంబుః జొచ్చి విలోకించుడు. 115

ద్వితీయాక్వాసము 689 కం, (ప్రాచీనబర్హి విలసత్‌ ప్రాచీ దిక్పాలకుండు తగ గూర్చుండెన్‌ (బావీన బర్జిపీరిని వాచంయమి గణము కొల్వం (వాభవ మొప్పన్‌. 116 సి. మోళి క శ్రైడువాని మోచేయి కడనుండు కోలెమ్ము కొక్కపక్క గునిసియడ దనుజుం డొనర్చిన దండచే మచ్చలు పునులంగు పూ(తలలోనం బోనుంగవడంగ జారుచుండిన యౌొడు సవరించుకొని తుంబు రుండు పొటలు పాడి జొప్పుచుండ, దెజగంటిబోటులు తెజచిన కనులతో వింజామరలుపట్టి వీచుచుండ తే. గీ, రాజసంబు దీపింపగా (థాజమాన విమల చింతామణీ భ్మద్రపీరమందు నంగజాలలు సందడి నాంగుచుండ. గొలువుందీర్చి మహేందుండు కూరుచుండె. క్షే ఊ. భోగము లాసంటేసి చనిపోయినపిమ్మట వానిం బొందంగా యాగము లాచరించిన ధరామర దీక్షితకోటి ముంగలన్‌ గాగరకొంగు దాంునటు గంతులు వై చెడి స్వర్గ వారకాం తా గజదంత దంతురిత తాండవకేశిని గంటి ముచ్చటన్‌. 118 కం తెజగంటి దొరను( జూచిన, దిరముగ సందేహ మొండు దీరెను నాకున్‌ దెరం దీసిన భాతిగ నా తెరంగును వినింతుం దేటతెల్లము గాంగన్‌. [19

80 సూతపురాణ ము సి, ప్రాచీన బర్హినా వన్నేవాసీకి నెక్కె దేవతాపతి దేళదేశములను “ాచీనబర్హి శబ్దమ్ము జానుతెనుంగు దాసయందున నౌను (ాంతనెమిలి చ్మితచి్యితంబుగా. జితింపంబడియుండు వేలకన్నులు బర్జిపింఛమందు వేంగన్ను లుండెను వేల్పు టేలికమేన నన్న వదంతిని నందె దాన తే. గి. నకట శద్దార్థమునుబట్టి యంకురించె! గాపురుషయోగ్య మైనట్టి కథ యొకండు వేయికన్నులు నాకు గన్చింవలేదు పొడలు మాతము గన్పీంచె నొడలినిండ. 120 వ. పౌరాణిక గాథా (వబంధనిఐద్ధములయిన యిట్టి కథలు పెక్కులుగలవు, వానిలో, గొన్నింటి నీట వీవరింతు దత్తావ ధానుండవై యాకర్ణింపుము. ఆకర్టించిన పిమ్మట సత్యంబు వోధపడ(గలదు, 121 సి ధరణీందుంగ్రే నట్టి దళరథున కరదం బులు పది గలవంచు. బలుకునటుల దై త్యేషండై నట్టీ దళకంరునకు, గంర ములు పదీ కలవంచు. బలుకునటుల దితిజ సేనానియా (తిశిరునకుశు మూండు తలలు గలవటంచు( బలుకునటుల బువిపుతుండై నట్టి బుష్యశ్ళంగున కొక్క మనుబోతు కొమ్ముండె ననెడునటుల

ట్వి తీయా కాాసము 0కి

తే. గీ. గిల్లుకొటుకుల. పొ త్ర్తంబు నెల్టం జదీవీ

యారితేరిన యామె సయ్యాటలందు

బడుగు బైరాగి కెట్టు లీపాట్టు తెలియు ?

వంగి జోహారుంజేయు టేపాటి యెజుంగు సప తే. గీ. మర్త్యలోకవాసు. డనెడి మాటవిన్నం

బులకరించెడి మేనితోం బొంగిపోయి

యీమె మోహాంబునిధితలోన నీదులాడు

ననుచు బెద్దలు చెప్పెద రామెంగూర్చి. 90 వ. అంచు గొంతవడి వితర్మించి యీమె బారి కగ్గము గాకుండు టుచితంబని తలంచి యోగమాయా [వభావంబున నదృళ్య శరీరుండనై దేవలోకంబు నాబ్లుమూలలు _ గాలింప నుంకించి దశదిశ లుపలక్షింప. ల.

సి ఎత్తైన నెత్తమ్ము లెక్కి వారలు బావ

శిశిలాంశు బింబంబు చేతంజింక్కుం బరికించి కనుగొన్న భారతఖండంబు

(వతలంబు రీతిం గన్పట్టుచుండు? జదలంటి [మాంకుల సందుగోందుల దూరి

కుందడును బిచ్చుకకుం టువేల్చు నీలాబ్దమాలికా నిచయంబు చెలవేంగి

కోటకొమ్మ లం జిక్సికానుచునుంకు తే గీ. న్మభవీథీ విటంకంబునం దరుగు వి

మానములు సొధముల దాకి మరలుచుండు

నొ పురీ సంస్థితులను గన్నారం జూడ

మేఘమండలమందున్న మెలపుదోయ. ర్టిల్పి

8కే సూతవరాణము వ. నే నంతట నెమ్మదిగా నడుగులు లెక్కించుకొనుచు ముందులకు. బోవంటోవం లి సి, నగ్నలై రాగనిర్మగ్నలై చదలేటి యందున జలక౦బులాడువారి జుమ్మను తేంట్లతో జోజంబు లాడుచు హరిచందనము [క్రింద నొారగువారి( గోడాడు కొంగొత్త కోడెగార్యడను జూచి వాలారుచూపుల( బటువారి మేలువారలంగూడి మిన్నేటి 'యుసుక త్తి న్నెలను వెన్నెలరేల మెల(గువారి తేగ్‌, గంగగట్టునం గడిమిడి గట్టి నేల సీరములపొంత తమయంత కూరుచుండి చి త్రరువు వ్రాయు విత్తర చేడియలను నివ్వెర వడిపోయితి నిదానించి చూచి. లక్కీ ఆ వె. కంచుకంబుం దీసి కడగంటేతో( గాంచి జడుపులేక దుమికి మడుగులోన నీంతకొట్టచున్న యిగురుంబోడి యొకర్తు కన్ను సెగంేసె నన్నుంజూచి. తే గీ. మసకలాడు నాగుల మడ్క్‌ మసలి బాహ్య లోక మాదమజచి రసలుబ్ధు బగుచు గాఢతర వరిష్యంగ సౌఖ్యమునం దేలు వేల్పుజంటల, గను(గొంటి వెంటవెంట, ఫ6

ద్వి త్రీ యాక్వ్యాసము 85 ఉ బంగరు తమ్మిపూలగమి (వన్న నితావులం జిమ్ముచుండళి గాం జెంగటం జిందు గాంగజలకీకరముల్‌ మెయిం దడ్పుచుండ స ర్యాంగకముల్‌ వడంక+ంగ మృగాజినమున్‌ బయిలోవుకొంటి భ స్మాంగుండనైై యలంచు నివమంతయుః బోవంగ నొక్క పెట్టునన్‌. 07 వ, (తసరేణుపటలంబు సుమవరాగ జటిలంబయి తుషార సించితంబగుటచే నుబ్బలియగుతోవన్తు _ “జ్రారవడుదునేమో” యశు శంక నెమ్మదిగ నడుగులిడుచు నూర్వశీ వర్వేందుముఖి గంధర్వవరుని చెట్టంబట్టి సురిపొన్నగున్న (కెందకుంజనె (క్రీడో త్కంఠత నన్యోన్య వరీరంభ సుఖా పిం బౌందుచుండ గీర్వాణ భటుం డొక్క రుండు హుటాహుటిం జనుదెంచి దేవతాసార్వ భౌముని యాదేశంబు దేవతాంగనకు విన్పింపం గ్రీడాభంగ సంభవోన్మాదంబున కా గణికామణి యిట్టు గొణ'గికొనియె 938 సీ. విష్ణ్ట్క్రతయమందు విజ్ఞు! డెవ్వంగేని తపము సల్పుచునున్న౦ చల్లడిలును దనకొంస గూలిపోయినరీతి నాహార పానీయములు మాని వల్దటిల్లు నసమర్థ్య( డై భీరువై (వతీకారంబు జచరింప(జాలు నిబ్బంములేక మం్మత తం[త్రంబుల మాటున జవరాండ్ర మాలిమితో బతిమాలి ముంటి తేగి. వట్టునం బదినాళశ్ళేని పట్టు మనుచు? గుడిచి కూర్చుండనీయ: డ్రి కుత్సిళ౦డు రేయి? బవ లెల్ల లోకముళల్‌ (దిమ్మరంగ. జెప్పి పంపించు. దనమాట చెల్లుననుచు, ర్స

856 సూతవురాణము తే.గీ, ఆడు తోడున బుట్టేనవా(డు -కాండొ ఎ ఆండువాగల యగచాట్ట చాలకించి య్లాదరింవండు స్వర్గంబున్నందు నున్న వేల్చుసానుల గతు లిట్టు వేగుచుండె. 100 వః? అంచు *:ఠోషించి మర త్రరుర్ధభుజంగమవోలె నా భుజ౦గి చేయునదిలేక నిట్టూర్పు విడిచి, 10] తే.గీ, వదలలేకువదలలేకువదలి [ప్రియుని దాహువంజరమ్ముననుండి ఇయట:౯బడుచు -వావృసంరుద్ధకంరయై వలుకలేక యూర్వశీకాంత దేవేందు నొద్ద కంత. 1052 కం. తడంబడు మెళ్పనె నడతో విడివడి వేలాడుచున్న (వ్రీలిన జడతో నుడుగని యూర్పుల వడతొో దుగుకున. గన్నట్టుచున్న తొడతో. జనియున్‌. 108 తే గీ. అచట్‌ మిన్నేటివారను నరుగు నాకు నిసుక తిన్నెల నెలరాలయిండ్ల నాట పాటలందు ముని(గి తేలు వ్వైరిణీ జ నమ్ము దేవకన్యా నివహమ్ము దోంె. 101 తే.గి సురను వాచేరం దెగంద్రావి సోశగ్రముటి న! మైమజచి నేలకై! గూలి మరులు కూన రాగములుతీయు గోవాండ్ర'రాగరస ని మగ్నత్రను జూచి యానందమయుండ నైతి. 105

ద్వితీయాక్వాసము రిక్‌ కం. హిమవాలుకా ర్ఫురీతతి సుమధూశీ మిశిత లలిత శ భామృతయై శమితాద్వోరు శ్రమయై [పమదోద్యానంబునుండి పాయుచునుండెన్‌, 189 ఉ. ఆ సెలయేళ్ళ గట్టుకడయంచుల వెంబడి సాశిపోవంగా నాసవయోనుులైన వివిధాగమతండము జాగరూకులై కాసెలబిగ్గంగట్టి మడిం గట్టుచు. బాదులు త్రవ్వి నీరమున్‌ దోనెలంబోసి పెంచు పువుదోంటల కావరిమూక( జూచితిన్‌. 140 సందనోద్యానము తే, గీ. నందనము( జూచు కోర్కెలు సందడింవ( బారిడాత పరిమళ౦బు దారి,ంజూపః గమ్మతావుల గొజ్జంగి కాల్వ దాటి నందనోద్యాన వననసీమయందు. జొచ్చి, [త్మ] సీ. ఒకవంక వీక్షింవ నుత్చుల్లసౌవర్మ్య పంకజాత పరాగ పంకిలంబు నొకచాయః గనుగొన్న శుకశారికానీక కోకిల కాకలీ కూజితంబు నొక్క కేవ బొడగన్న వికచమందార పు ష్ప మరంద గురు ర్చురీ ప్టావితంబు నొకకోన( బరికింప నురువేవధుగ్దాని సంటోరకసమీర చాలితంబు

96 సూతవురాణము తే.గీ. మధుర వేణు వీణాగాన మండితంబు మ్వైరకేశీ సహారిజీ సంక్షులంబు. విటవిటీ నటీనట వరివేష్టితంబు నందనోద్యాన మానంద మందిర ౦బు. ] ఉలి చం.తడవులనా(టనుండియును దాపసవృత్తిని బూనియున్న నొ కడవుఠె యాటవట్టు లయినందున దన్మృగ పక్షిజొతులం దుడుగని నేస్తముం గలిగి యుండుటచేతను సంభమంబునన్‌ వెడలితి నందనోవవనవీథులు చూడ(గ నాల్గుమూలలన్‌. కతల వ. అంతట నాగుబ్బుగా బెటిగిన పూంబొదరిండ్డు, పూ బొదరిండ్డ్దనుండి పూందేనె దిగగద్రావి మ త్రిల్లి వెలువడు తే;టిపౌంజు, తేంటిపౌంజు రొద కులికిపడు బి త్తరికన్నెలు, కన్నెల వెన్నాడు గోవాండును గల్గి నిత్యకల్యాణము వచ్చతోరణమై వెలుంగుచుండ నే నిటునటు తిలకించుచుండ. | ఉడీ తే.గీ. కొమ్ముపేన్గొక పోదరిల్టు [గ్రుమ్మివైవ నంగమొలతో సురాంగన యంగవైచె నంగదట్టము విడివడ్డ నంగరాగ మంగహోరముచే జొల నంగవింప, [ఉల్‌ ఉ. గుబ్బలిమాటునన్‌ సురలకోసము పెట్టిన యొక్క. యంగడిన్‌ గబ్బలికన్నె చెన్నుంగనీ కై వణంకన్‌ సుర చింది ముంగిటన్‌ జొబ్బిల( (ద్రాగుంటోతు లట సోలుచు! దూలుచునుండ దారి పె న్నుబ్బలియైన నందనము నొక్కిడంగంటిని అిచ్చపాటుతో. 146 తే.గి. జూరుసిగలోన గేదంగిసరులు తురిమి జారుపయ్యెంటిలోన మందిర ముంచి సీటుతో నెలకట్టుపై నీక్కినడువ6 జొరణీన్తీ యొకత కాలుజారివడియె. న!

ద్వెతీయాశ్యానము షా

తేగీ తీంగ తూంగుటుయ్యాలలోః దీగటోండిం

గూడి జోడుగ నాక వేల్పుకోడెకాండు

కౌంగిలింతల పొంగులోం గాలుజారం

గేకిసల్‌గొట్ట నెడకార్యడు [క్రిందం బడియె. క46

కం. వన్నీటి యేటిమీందను

(అన్నని యొకచిన్నదొన్నె పైభాగమునన్‌

గన్నులు మూయని కన్నియ

కన్నుంగవ మూయు కోడెకానిం గంటిన్‌. శశ్చి తే. గీ. పారిజాత సంతాన పుష్పముల నేరి

తెచ్చి మేలి గేదంగులతో. దెప్పంగట్టి

పజ్జం బావాడు గొజ్జంగి వొక విడిచి

తెప్పమీ/ద నచ్చరలేమ తేలిపోయి, 150

ఉ. కాతరభావ మేమియాను గన్సడనీక యధేష్సితంబుగా?

గేతకి కుంజపుంజముల (శేవల సావల సంచరింప్పచున్‌ జేతులు చేతులుం గలిపి చిక్కురు బొక్కుడగాంగ శ్రీలతో? బాతరలాడుచున్న మగవారలం గాంచితి నాకళతో-టలో. 151 తే. గీ కామళాస్త్ర నిక్షాతల గబ్బితీనము

కళలుజార్చెడి నొక్క. పక్షంబునండె

షోడళకలానిధిని టోని (పోడ కొర 1

వేల్పు జవరంాండ్ర పొలయల్క బేరజంబు, 1ర్‌లి తే. గీ, విరుల తేనెసోనలు వెల్టీవిరియుచుండ;

గరుల మదధారలోడికల్‌ గట్టుచుండ

(భమరకొంతలు నివ్వాళి బాడుచుండ

నవ్యవై ఖరిం బొడకట్టై నందన౦బు, 159

లప సూతవరాణము ఆ.వె వెల్ల గౌరు. జూచి వెల్ల జక్క్‌ని జూచి కల్చ పంచకంబు( గనుల( జూచి నందనోవవనము నాల్లుమూలలు( జూచి వేల్పుపో(జుం జూచి వెడలుచుంటి. 15ఉ వ. ఇంతలోం బడమటిదిక్కునకు, (బొద్దు చాల గ్లై వ్రాలటయు, బెద్దతడవు విరామంబులేక నలుదిక్కులు మల్దాడుటయు వివరీతంబులు పెక్కు(జూచి మనంబు చెదరుటయు జేయునది లేక. 155 కం. కొంచెము విశ్రామంబును గాంచందల్వచి యొక్క చెట్టుకడ కేగంగాం బొంచి లతాంగి యొకత నా పంచకురా నామెకళోడ. బల్కతి నిటులన్‌. 156 క౦. ఇందలు యువతీ యువకులు (క్రందుగ నున్నట్టివోట, గన్పించ రహో ః చిందులు తెగర్యదొక్కెడి కసి గందులు వచియింపుమమ్మ కారణ మన్నన్‌. 157 ఉ. స్వైరవిహార నిష్టమెయి సర్వదిగంతర దివ్యదేశ సం చారము(జేయు మాకు (గహచారము బాలక సంతు గల్లినన్‌ వారలనెల్హ గన్న మగవారికి నిత్తుము కాని పెంచు నా చారములేదు స్వర్గమున సత్యము జేప్పితి నంచు నామెయున్‌. 158 తే. గీ. ఆలకింపుము స్వర్గోకమందు నున్న మానినులయందు, బెండ్లిండ్డు లేనికార ఇమున మరులె త్రి మర్త్యలోకము దేళ దేశముల పయింబక్కి వారు తిరుగుదుందు. 159

త్వితీయాకశ్వాన ము వివి కం. మగనాం (డిచ్చటి నుండరు

మగనాం[డన్నన్‌ దెలియదు మాజోంటులకున్‌

మగవార[డ్ర మనుచు మాపై

మగవీరము. జూపరారు మా మగవారల్‌, 160 వ అని నిషవటంబుగా వచియింవ స్వర్గలోకనాగరిక ౦బునకు నాలో నే నేవవడి యేమిచేయటకుః వోంచక మెల్లన లేచి [వ్రక్క కొదిగిపోవుచుండ నసురాంగన నన్ను6ంజూచి కేరింత లాడ నిట్టు దలపోయుదొడంగితి. 161 లే. గి. కల్లు నిచ్చెడి చెట్టకుంగళ్లు గౌర

వంబు పెజనానికిని లేదు వ[జ్మిమోల

గడ్జెక-దైడి టోగంపుగరితకున్న

పలుకుబడి కానరా దెట్టివారి కిందు. 1ేజ్రిప్లి తగి, ఇండ్దా యున్నవి కాని పెండ్డిండ్డులేవు

ఆండ్రా యున్నారు కాని యిల్లార్మడులేరు

బాగు! శివ? శివా:? యిది వట్టి భోగభూమి

యుండరా డెందు మావంటి యోగులకును వళితి

సీ, మిశ్నేటినట్టుపై మిడుకుముకందు వా.

కొం టెకన్నియ లీంతగొట్టు చోటు నందనోద్యానంబునం దుందు నందునా

గోవాళ్మడ గమిగుంపు గూడు చోటు పొన్నారి పొదరిండ్ల, బన్నుందునందునా

కాముకీ కాముక్సుల్‌ గలియు చోటు కొండనె త్రము లెక్కి' కూర్చుందు నందునా

చొరవతో. (బోయాం[డు తిపగు చోటు

100 నూతపురాణము

తే గీ. కానమిటం జాటు చోటొక్కు జేనండైన

మోని జనవాస 'యూోగ్యమౌదాని నకటి ?

బాగు: శివః శవా 1! యిది వట్టి భోగభూమి

యుండరా దిందు మావంటి యోగులగకును. 184 వ. అని తలంచుచుం జేకికందు దూరంజులోనున్న పరిషత నిష్కుటంబునుజేరి కృష్ణాజినంబు సెజ్జగా(జేసికొని నాంటిపొద్దెల్లం జూచిన వింతవింతసంగతులను నూర్చి విచారించు కొనుచు నిదురం బోయి సర్వభూతమనః (పియంబగు నుషఃకాలంబుననే లేచియమర నదికింజని కాల్యంబుల( దీర్చికొని చల్దనినీటస్నానంబాడి మెల్లని పరీమశవాయువులఅచే సేదందేరి కక్షపాలనున్న భస్మంబునుదీసి యన్యమనస్కు౦డనై మై నలందికొని చూచుడు భస్మలేపనంబు పుప్పాడిపూ(తయయ్యె నేను దిగులుపడి నాకంబు విటవిటీ భోగ్యం బుకాని మౌనిజన వాసయోగ్యంబుకాదని యొంచి వైళశమ భరత ఖండంబునకు రాం [బయాణోన్ముఖుండ నగుటయు. 1685

సీ, భస్మలివ్రంబై న బడుగు దేహపుకాంతి

మంచుకొండలమంచు సంచుమించ మధుర వీణాగాన మహిమంబు గంధర్య

యువతీజనంబును నుదుటుపణువ [దుతతరంబై నట్టి గతి చాక చక్యంబు ల కాయసిద్ధిని జొటి, గల్గుచుండ సంస్కృతవై య్యాఘ చర్మసంత్యాగ౦బు

నిస్సంగతత్వంబు నెజపుచుండ( తే. గీ, (ద్రిభువనవిహారి నారద దేవమౌని

సంగరహితుండు శద్ధాంతరంగమూ ంర్తి

మోముపై మందిహాసంబు మోసులెత్తం

దత్త్సణంబ న్యామోల: బ్రత్యతమయ్యెం 166

ద్వితీయాశ్వాసము 01 వ. వయోవృద్షుండును గుణ పవృద్దుండును (బబుద్ధుండును థె ఛి 0 సంకల్పసిద్ధుండును ననుకంపాబద్ధుండును నగు వీణా వాదన విశారదుం డగు నారదునకు నమస్కారముఃజేసి నా వచ్చిన కార్యంబు విన్పింప నారదుం డర్ధనిమీలితాక్షుండై యిట్లనియె. 16? నారోదో నూతర్జి నంవాదోము కం ఆడి? కంటివె । మందాకిని యిదె : (తిదివకోణి వీర లెల్లరు సురల బ్రదె ! నందన వనవాటిక యిదె స్వర్గమని బలుకంబడియె,. బురాణములన్‌. 160 సీ. పక్మముల్‌ కుణుచలై. వనుపడ6 బరులకు గనుజెవ్పలార్చుట గానరామి యివముచే రే; బవ లివతళించుటచేత. జఇెమట చిత్తడి దరింజేరరామి కూటియెద్దడి మాన్పుకొఅకునై " వడుపొట్టు దంల? ల్‌ ధౌలలమ్వ్నై ముసలితనంబును మూలంగదోయ హాల ఏన ఖా ల ౬ నలి దృఢగ్యాతు అగుటచే మృతినొందునందాశ [గ ౧ క లం! ॥ ఓ వ వార్థక్యవదవి చేవడమి వేత చు వం తే. గి. ననిమిషులనంగ నస్వేదులనంగ నిర్జ స 6000 రు అనంగ [ద్రిదశులన యోగరూధి కెక్కి స్వర్గలోకౌకులు పురాణచయమునందు వాసి కెక్కిరి సర్వ్మప్రప౦చములను, 189

వ ఇంతియ కాక [తివిష్టవళబ్థార్థముంబట్టి యిర్మదుండు ముజ గంబుల దొరయని [వసిద్ధి వడ సెంగాని. కాహుబరింబుచే లోకత్ర యంబును జయించికాదు. 170 506. అన విస్‌ నే నీటు వాకొని తిని “నాదదమౌని ; భారతీయులకును స్వ ర్ల నివాసులకును నేస్తం బును జుట్టజిక మును రాకపోకలు గలవే ? 17 చే గ్‌, ఓ (తికాలజ్ఞ । ధర్భసంయు క్షచరితః యరసి వచిమింపు్పండి సురళబ్దార్థ మేమొ యెటుల సురలై రొ నాకౌకులెలం దొల్సి ఇ భు! ని. యాతుధాను లెట్టెరో సురారులెల్ల ? 1/2 50. ఆసురులనెడి నామంబెటు అ సురవికోధిచయమునకు లభిలయించెను దా వసవర పుణ్యజనులు రా వసుల్నన నుతికెక్కి రేమికతమున జెపుడీ ” 17ల వ. అంత దేవర్షి చం్యదుం డయిన నారదుండు తెలివివారిన మోముతో నన్ను 6 దిలకించి సాభ్మిపాయంబగు మందహాసంబు( జేసి యిట్టనియె. 174 చం," బహుశనృశంసుండై. పరమ పావవరుండయి పాకవైరిదు సృహమను బ్రహ్మహత్య నెజి సల్చి పదచ్యుతుండ్రై న దేవతల్‌ నహినపా దేవలోకమున నాయకు డౌటకు నర్హుం డంచబొగిన్‌ నహుషుని దోడితెచ్చి సురనాథుని జేయుట నీ వెటుంగవే 175

ద్యెతీయాళ్వాసము కే09 సే. కొమరుగబాయమునాండు కుంతిఖోజునిప్కతి సూర్యోపగూహన సుఖము కనదె ? పుార్థి మాది యవ్వులంబౌంది రహి నొక్క వర్యాయమె కవల ఐడయలేడె ? మేనకా కనకాంగి మౌని విళ్వామిత్రు నెట్టన గిరిగీసి నిల్చలేదె ? పుంజికస్థల యొడల్‌ పులకరింప బురూర వుని గూడి పొద్దులు పుచ్చలేదె ? తే. గీ. దశరథుండును ముచికుంద ధరణివిభుండు దిక్కు మాలిన దేవతట్‌ దేవుడింప వచ్చి బాసట మై నిలువంగలేదె ? పాంగె మున్నదే యని యేల (శ్నేజేయ ళి [6 తే గీ సురయనంగ మద్యంబు తత్పురను (దావి వినుతి కెక్కిరి సురలను పేరిచేత సురను నొక్కనాండేని మూచూడకున్న్‌ కారణముచే నసురులై రి కడమవారు. [77 తే గి, ఆ ర్రరజాపరాయణు లవుటచేత వాసి6 గాంచిరి రాక్షస్మవవరు లనంగ యాతనా (పాణివితతి? గాపొడుకతన యాతుధాను అనంగ బక్యాతిం గనిది. భే. గీ. అటమటీండడ్రును దుండగీం (డాచరించు ధర్మపీడలు దప్పించి ధర్మివరు! (బోచువారు గావున నైరి పుణ్యపుకుషు లనుచు నారదుం డాడినయంత నేను. 179

10 సూతవురాణమా వ. తెలంబోయి పౌరాణికగొాథలందు రాక్షసులం గూర్చి కర్షకఠో రంబులగు కథలు కల వవి యెట్టన్న. 180

ఉం మూర సమీకరంగమున(గూడి చలంబున దేవదానవుల్‌ హోర జయాభిలాషులయి పోయి పరాజితులైరె దైత్యు ల వ్వారినిగూర్చి దేవతలు వారక (వాసి రబద్ధ సంగతుల గారడిచేయలేని యొకకార్యము కల్లున్‌ లోకమందునన్‌. 181

సీ, గెల్బోటముల నొక్కపొల్పున! జూచిన వృత్రాసురుడు తత్వవేత్త కా(డె? రణనీతిబద్ధుండై [1పాణముల్‌ వాసిన స్వర్ణ న్మేతుండు సీతిశాలి కాండ? కాపట్య మెటి/గియు గాళ్యపి నిచ్చిన బలిదైత్యు(డు వదాన్యవరు(డు కాండె ? సమధీత వేరవిజ్ఞానధనుండై న విశ్వరూపుడు వేదవే త్త కాండె? తే, గీ. న్యాయ మగునె వైతండికు లాడుమాట పాటిసేయుట నీవంటి వండితునకుం బవపొత భూమిష్టమౌ పారములను వొసిపెటైను దేవతా వందికోటి. 152 వ. అనిన యనంతరము నారదమౌనీం్మదుకడ సెలవంది మనో వేగంబున భాగీరథిందాంటి కై లాసంబు త్రరించి పిమవంతంబు నతి కమించి భారతవర్షంబు(జొచ్చి నాక్షై యెదురు చూచుచున్న వాలభిల్యాదులకు సర్వంబు నివేదించి యామం[తణంబు వడసి యకిజవంయబున నాయీ “యాశ్రమంబును జేరి యథాస్థితిగా భగవత్కాలత్మేపముం జేయుచుంటి నని చెప్పి పిమ్మటి కధ వచియింన నుప [కమించె. 188

ద్వితీయాళ్వాసము 105 పోలు బల వలన ఉ. కాలము మంచిదై విరివిగా దెగంబండిన పంట పైరులే చాలవు పొట్టకూటికయి స్వర్గమునందు వసించువారికిన్‌ నాలుగు రెండుమాసములు నాతముకూడ లభింవ దాపయిన్‌ గూలియు నాలి చేపడదు కొంచెముమైతము చెవ్పనేటికిన్‌. 154 తే గీ, ఈతిబాధలు గల్గుచో నింకనేమి కలదు ? నజ్హవో : [గుక్కెండు గంజియైన బొక్కె. డన్న మైనను బుట్ట(బోవ దందు నిట్టి నాడికయం దొక్కయేండు నందు. 18ిర్‌ సీ, వేసిన పై రెల్ట మోసు లెత్తకమున్నె సంగోరు తినివేసె జట్టిమిడుత యేండాది పొడవున నివతళింపంగ భూమి విడివడ్డ సాథాలు సుడిసిపోయె ముక్కారుపంటలు (మక్కి పోవంగ నిట్టు వట్టె:డు కలియైనం బుట్టదయ్యె వలిచుట్టంబెట్టంగ వడగండ్ర కడగండ్హం గడుపు కక్కూ ర్రియు గడ వదయ్యెం తే. గి. (బజల కన్నపాసీయముల్‌ వట్టిపోయెం గంటికిని గూర్కు క అవయ్యె, గానికాల మరుగుదేరంగ( గటకటా: యమరప్పరిని దుర్భరంబై న దుర్భిక్ష తొడరినప్పుడు. 150

106 సనూతవరాలి మా కం. కోపులు వడగాపు లగుచు( నూపెటుచు. జేని కొలువుకూటము( జొరంగో శేవసిక్తై వచ్చితి రని కాపులం (బిశ్నింపః డెంత గొమ్‌డీ యతంో: 187 శ గ్‌ పాత్తికోశ్యుకు కనికరరా జనయలేదు: మొత్తుకోళ్ళుకు మది జాలి బొందలేదు వేడికోళ్ళకు దయ యుద్యవింపలేదు ముజ్జగంబుల దోర యెంత ములుచవా(.డోం శ88 శ్రీ గి. పలుకరిరపని దోరవంక + బాలంజోచి మూతి విగ బట్టి లోలోన రో+తపుట్ల నాదరింపని టేని రాజ్యంబు! చోలగి వలసపోవుటే మిగుల సంభావ్య మనుచు. 189 తే. గీ. వేల్పుజేని డీవోణంబూ విడచిపెట్టీ వెంట దేజగంటి మూ+కలబంటో లపుడె గుసగుసలువోయి యొకచోటః గోడి మాడ్‌ వట్టుంట్టేరి యటకేన్‌ వలసపోవం 199 శే. గి. ఆంత దేవళానీకమ్మునందుం గొన్ని తెగ లయోనిజపభ్యతులు శెగువ(డేసీ యిళ్ళు వాకి్ట తేగనమ్మె గొల్లు మనుచు వనవి యుకసొరి నాకంబువరక౬ జూదిెం షప సీ, తరతరంబులనుండి తనివోవంగా! జేయు సురనిచ్చు బెట్టను సురుగు బెట్టు 7 ఇదరించి యందందు తెల్టించుకోనితెచ్చు హావ్యక వ్యముల6 బోనాడు బెట్టు *

ద్వితీయాక్యానము 107

మున్నూట యర్వది (పొద్దుల ముజిపించు

వెల్దాటకత్తెల వీడు 'దెట్టు ౭ మందయానలతోడ మందాకిని మునింగి

విహ3ంచుకోర్కెల విడుచు బెట్టు? జేగీ పండువెన్నెల మాపులం జాయు బెట్టు ?

గండుకోయిల పాటల గడచు బెట్టు?

అనుచు గన్నీటిజాలుతో వెనుకతిరిగీ

(వేలుకాడెడి మోముతో వెడలనెంచి. 1ల9ివి

ఉ మూటలు ముళ్లెలుం దలలమోపి భరంబున. దొ టుపాటుతో

దోంటలు దొడ్డనున్‌ వదలి [దొక్కిసలాడుచు నంద జేకమై వాటలంబట్టి పేవలపు వాయ(గంబాటలుచొక్క పాడుచున్‌ బూంటలు రోజులున్‌ నడచిపోయిరి కొండల నేటవొలుగా. 198 తే. గీ. ఆఅమరనది దా(టి ముదిగొండ నవతరించి

కొంద అజీటునటు వరికించి కొట్టకౌనకు

భరతవర్షంబు వీక్షించి పట్టపవలె

మెట్టి రాంగిలేయల' బోలె. బొట్టకొాజకు, పేరు తే. గి. భరతవర్షంబు( జొరక'యసురు లయోని

జ్మ్యపముఖ దేవయోనులు క్షి[పగతిని

వశ్చిమాళాభిముఖముగా( బై నమైరి

కొల్పగొట్టంగ దేశంబు కోళ్ల యనుచు. 195 తే.గీ, సింధు గంగానదీ పుణ్యజీవనములం

బూ(చబికాచిన తరులకాపుంజములను

గలయం బరికింప మియిమిట్టుగొలువ నంచె

నెలవు లేర్పఆిచికొనంగ నిశ్చయించి. 106

108 సూతవురాణము చం.వరమబుభుక్షచే నవసి భారతభూమిని జొచ్చి పిమ్మటన్‌ “సుర'లనుతొంటిపేర్విడిచి నూత్న సమాఖ్యను నార్యనామమున్‌ బిరి గొనువేడ్క(దాల్చి పిఠివీకును మాని [1కమక్రమంబుగా గురుతర కాయకష్టములకుం దల లొగ్గుచు( గీ ర్రికాములై . 197 సీ. చిదుగు కంవలనెల్ది( జాదుపుగా నొకచోటం - బెచ్చుగాంబెట్టి కార్చిచ్చుంబెట్టి పొడవుగా. జెరిగిన నిడుదచెట్టులనెల్ద గొడ్డళ్ళచే. బడ(గొట్టివైచి యెండకన్నెజు(గక యివతళించెడు నేల పె నున్న యీరముల్‌ పాయః దోస్‌ గుట్ట మెట్టలుగా(గ బిట్టుగా బడియున్న పలుగుతా అన్నింటి దొలంగంబుచ్చి తే, గీ. భరత భూమండల౦బును వాస యోగ్య మైనదానిగా నానరించి యచ్చటచట నార్యు ల్యగహారంబుల నవతరింవ6 జేయ సమకట్టి యద్భుతామేయళ క్రి. 198 తే. గీ. జాంగలముల లాంగలముల జక్క-ంజేసీ యెక్కలిని మిక్కిలి వసించు నిక్కంేసి యార్యకామారవర్గంబు కార్యనిరితిం గాట్రగడ్డతో, బల్లెల గ్రట్టీరంత. 199 కం. చీరి తఊొమర కోలనువలెన్‌ బరిమితీలేకుండ వారు వర్థిలుచుండన్‌ నిరిసంపత్తులతోడన్‌ బెజవారికిం గన్నుంగుటైై బేడిదం బగుచున్‌,

ద్వితీయాక్వాసము 109 సీ. గండాడు [కోల్చులుల్‌ గండరించెడిచోటం గోతాడు నేనుంగుల్‌ గూడుచోట బుసకొట్టు నాగముల్‌ మసకలాడెడిచోట గర్జిల్లు సింహముల్‌ కవియుచోట అంపిల్ది వృషభముల్‌ అంకె వై చెడిచోట మంపిల్లి తోడేస్ట మరగుచోట. గారుదున్నలుకూడి కసవుమే సెడిచోటం గారుమబ్బులు తొంగి కలియుచోటం తే. గీ. దిండిక్షై వాల్మెకంబులు తిరుగుచోట వత్సములును బాలురును మహోత్సవమున. బందెమ్సులు వై చికొని (కేచ్ళు వార్తుచుండ, నూరువల్లెలు తలయెత్తి నొక్కటొకటి. ౨01 తే. గీ. అంతకంతకు నీర్గీతి నార్యసమిత్తి వర్థిలః గులము పెద్దలు భావిగతులః బొయకట్టులం జర్చించి బండ్యుకట్టి కట్టుదిటముల్‌ చేయుట కర్ణ మనుచు. ల2(ల్లి కం. పాతులను బిలిచి (బ్రహ్మ క్షత్రియ వైశ్యులని యార్యసంఘంబును వ ర్హ్మతయముగ విభజించుచు సూించిరి ధర్మకోటి సూరులదయచే. లి0న సీ. నిత్యనైమి త్తీక 'నియమంబులను దీర్చి భగవంతు. బూజింవ (బాహ్మ ణులను ఖర్గధారలచేళ( గంపకోటల(గట్టి కాపాడం బల్లెల చ్మతియులను "

170 మాతవురాణము

వాణిజ్య గోపరపాలన కృషలబే

బండారములనించ వై శవరుల నీయమించి వేర్వేజు నిర్దిష్ట కార శ్థముల్‌

జూగరూకతతోడ జరుపుచుండ 6 తే. గి. గూటియెద్దడి లేకుండ. గొన్ని నాజ్ణ

సకల సౌభాగ్యగరిమచే సొంగ *మూండు

పూవు లొజు కాయ” లనిన పోల్కినెగడెం

జూచువారికి నొడలెల్ల. సోక్కుపుట్టి. ల0కీ ఆ. వె. [బొహ్మణుండు వేదపాఠంబు సేయంగ

త్యతియుండు రిపులం జక్క 6బజప

వై శ్యవరుండు కృషియు వాణజ్యమునుజేయ

నార్యసమితి యెసంగె ననుధినంబు 205 ఆ.వె. పుట్టి పెరగుచున్న బొట్టియలకునెల్ల

నూత్న శౌర్యవటిమ నూరిపోసి

కుబుసమూడ్చినట్టి కోడెతాచులం జేసి

పెంచినారు కులము పెద్దలెబ్ల. క్‌06 తే.గీ. మాండత్రికలు వ్మీవవరు లవ్రమత్తు లగుచు(

జేడనీ తంతంబుం జక్కుగా నడుపుచుండం

జుట్టు పక్కల పొలమెల్లం జుట్టంబెట్టి

క్రై వశము. జేసికొనినారు క్యతవరులు. 207 కఠ. దేశం బీ వీధముగ నై

దేశీక వీరభటులకు నధీనమయిన నొ

[క్రోశముతో' బరికించి స్వ

దేళజు లారాటవడుచు6 దికమక లగుమున్‌, 208

ద్వ్యితీయాళ్వాసము కే] దావిడ్‌ యానుల మంతనము

ఆ.వె. రచ్చ్మమాను[కింద (దావిడమన్నీలు

రెడ్డిగములు వైచి గడ్డుడేరి

రెడ్డిగముల, బిళ్చి యొడ్డోలగంబుండి

మాటాలాడి రిట్టు మంతనమునం లెంక కం. వింటిమె వింతలు ? నిజముగ

గంటిమె యెపుడేని యిట్టి కార్యమ్ముల ? గూ

త్చుంటిమె చేతులు ముడుచుక

బంటులమని (పల్లదీర్యడు వగ్గిలు కొట్టన్‌. వి[10 తే.గీ, బొల్లి మొగము మీందను నిల్వుబొట్టు. బెట్టి

రాలురన్పల 'కెలను గేలుమోడ్చి

ళా

గందగోళంబు, గావించు కల్టరీండ్ర

దౌష్ట్రమును మాన్సకుండుట ధర్ము వగునె ? 911 కం దేశము మనయదికాదో

దేశోద్ధరణంటు భాగధేయముకాదో $

దేశవినాశకులగు వై

దేశిక హననంబు మన యదృష్టముకాదో . ల్డల్లి

సీ, అవిసితేనెలుచిల్కు నమ లతకల్పములై న

పండ్డనిచ్చెడి వృక్షవం క్రిగల్లి తమయంతనే శ్షీరధారలు గురియించు

పొదుగులుండిన యాల కిదుపుగల్లి

క్షశలై సూతవురాణము

తావుల్‌ గుబుల్‌కొను పూవు(దీవేల కప్ప

డంబుల పౌదరిండ్ధ డంబుగల్లి తడిసి నాగెటికజ్ట దా/కకండ(గ6ం బండు

బలముగల్లిన మంచి పొలముగల్లి తే.గీ. యొల్లకాలంబు పోషించే నింతదనుక

“నడుగనిదె యన్నమును బెట్ట దమ్మ” యెన

ననెడి సామెత వ్యర్థమై చన(గ నిట్టి

మాతృదేశంబు మనమెట్టు మణవవచ్చు ? ల్‌[8ి

ఉ. కోళలురే(గి యీ కరణి. గూడని కార్యము లాచరించుచున్‌

బాలలు బాలురున్‌ బేదరి పాజగ టోబ్బలు పెట్టిపెట్ట్‌ గ లొగ్గోనరించి దేశమును కొద్దియొ గొప్పయొ యా [క్రమింవ నీ పోలిక నూరకుంట మనబోంట్టకు ధర్మమె ? రాజకర్మమే 7 బ1టీ ఆ.వె. నదురు బెదురులేని నాయకు భేందటొ

సొంత నొడు కొజకు వంతదక్కిి

వేటువడ్డపులుల విధముగా. బోరాడ

నేర్చువారు కలరు నిశ్చయముగ, 215 కం. ఇప్పుడె మన మెల్దరమును

జవ్వుడుగాకుండ వై6 సైన్యముమీ:దన్‌

గుప్పించి డూంకి పొడుచుట

చప్పని వని వేజెలేదు ధర్మం బన్నన్‌, ల16ి తే గి. అఆంవకోలలు పొదిమండి యవల బడెను

వదనుచుర కత్తు లొరనుండి బయట? బడెను

మన్ను మిన్నును గానక మన్నెదోరలు

సింగినాద మూదుచుల గూచి సేఫ్‌ యపుడుం వ్ర]?

ద్వి తీయాక్వాసము 118 ఉ. రక్తము వా(గులె దెసల రయ్యని బారకమున్న (కూరమై నక్తములెల్ల రోదసీ పినద్ధములై! గనరాకమున్న యీ దృ క్తతి పోకమున్న మన దేశము ముష్కర శ్నతుకోటికిన్‌ భు క్తమయౌనెః యేమి యయిపోయెను నీసుభటాలి యంతయున్‌?218 తే.గి. ఓసరిలకుండ( (వాణంబు లొడ్నిమైనం వీన్లుపెంటలుగాకుండ. బృథివియెల్ల మనము స్వాధీనవజతుమే మార్తురకును 2 ననినమా[తాన సైనికు లదిరివడుచు. వ19ి వ, కోలాహలము౯ జేయుచు “ఛ | తులసదమదించు టొండె ప్రాణంబులను వీడు టొండోొ సంభవించు ననుచు బంతంబులాడి కొనుచు. దమతమ మనికిపట్టులకుంజని సమధిక సమరోత్సా హంబునం గట్టాయితులై , విలైే0 ఉ. వంబిన కోవవేగమున వైరుల యుక్కడగింవ తీవ రో షంబున బారు టీటెలును జౌకుల్లు కత్తికటారి పిండు వి ల్లంబులుదాళ్చి యొక్కమొగి నందం మచ్చరమూని సింహనా దంబులు చేయుచున్‌ సమర ధాతికం జేరంగ గుంపు గుంపుల్లై. 221 ఆ వె. వింటికోప్పమీంద వీరర క్రముణజల్లి వలుకవాలునకును బలులువెట్టి మూ(గదేవరలకు (మొక్కబడులు దీర్చి ప్రైనమైరి రిపుల బారిసమర, లలల కం. అంతకుమున్నే రిపు వృ త్రాంత మెటింగి యార్యులు బహు దర్చ్నముతో నీ శ్చింతమెయిన్‌ సాయుధుల్తై పంతముతో వచ్చినారు బవరము సేయన్‌. లివిలీ

కేట్‌ సూతవరాణము కం. ఒంటరులై సరిసరుళై బంటులు చెలరే(౧-యుభయ వక్షములందున్‌ గెంటింపంబడుచు గెంటుచు బంటింవక వారనేక భంగుల బోరన్‌. వివిత్వ ఊ. గండరగండలై పిటికి కండ యొకించుకలేక చండదో ర్హండగద్మావహారముల దండు పయింబడి పోరుచుండ(గా నేండులుపూండులున్‌ గడచె నింతియకాని జయంబుమా[తమున్‌ రెండుకుదుళ్ళవారిని వరింవకపోయె నిం కేమి చెప్పెదన్‌. 225 తే. గీ అంత భటులెల్ల జర్హరితాంగులగుచు గాందిశీకులై తాత్కాలికంబు గాంగ గలను జాలించి రంతియేకాని పిదప బెన;గుటను క్షణమైన వీడరైరి. ౨26 కం. ఓహరి సాహరి పెనంగియు మోహరములుదీర్చి _యుద్ధభూమి వడంకన్‌ బాహాబాషిని బోరియు నోహటిలెను ద్రావిడ సుభటోత్కర మెల్లన్‌. 227 కం వీంగిన [దావిడమైన్యము వాగుగ వీక్షించి యార్యవాహిను లెంతో వేగము వెన్నాడెను సీ యాగము. బరికించి దేశమంతయు. బెదరన్‌. లలిరి క0. సిల్లలు (పొద్దెల్లం గలసి యల్ష్టోనేరేళ్ళ నాడి యరిగెడిభాతిన్‌ జెల్చాచెదర్తై (దావిడు లల్టార్చిరి చెట్టుకొక్కరై యడవులలో. 829

వ్వితీయాక్వానసము 11 ఉ. ఒంజలిచేత [దావిడలు యుద్ధము మాని విషాదచిత్తులై వింజముదా(టి కారు టడవిన్‌ దలదాంచుకొనంగ€ జొచ్చుచున్‌ సంజల దొంగదారులను జాటున మాటున దకశ్షిణానకున్‌ గొంజక (కొ త్తనాడికలకుం జని నిల్చిరి యచ్చటచ్చటన్‌. 2380 కం. చెంచులుమాత్రము వింజపు టంచుల విడీపోవలేక యటనే తము టో షించుకొనుచు డాగి రయో పెంచిన దేశంబు విడచి పెట్టంగం చలమే? వ్ర తే గీ. మాన్యతరమైన దేశాభిమానగరిమ వచ్చినెత్తురు6 (దావెడి వగజనడుమ నుసురు లజచేత నిడికొని మసలుచుండు పెంచువారల(జూచి గ్రహించవలయు రిఫ్‌9 ఉ నేండును వింధ్యవర్వతపు నెత్తములందున( జెంచువారు మ ల్లాడుచు గాననౌదురు [వయత్నములేకయె చింకిగుడ్డలున్‌ వాండి శరంబులున్‌ బలుక వాలును దాలిచి భీకరంబుగా గూడెము వీడి తేనియలకోసము చెట్టులనెక్కి డిగ్గుచున్‌ ౨258 ఖాదులు, ర్‌. వ్యూత్న త్తి ఊ [ద్రావిడయోధు లీగతి. బరాజితులైై చన నార్యమైనికుల్‌ (తోవల నడ్డగించి 'పెజతోయమువారలనెల( బటి త యల ట జ్టీవములన్‌ హరించుచు విశ్ళంఖలులై విహరించి రక్కటా కేవల దుష్టబుద్ధి, దమకించి త్యజించి సమీకధర్మమున్‌, _ 29

16 సూతవురాణము తే. గీ. పాజు(బోతులు. బందలు ఐబఐడుగువారు బవరమున వికలాంగులై. పడినవారు చేతంబడ. బాయకట్టులం జేర్చి పెట్టి రార్యు లానందరసమగ్ను లగుచు( విదవ. ఏపీవ్‌ కం. సందియమందక కుందక యందుండిన భటులనెల్ల నా వేశముతో బందెలలో! బడ(గొట్టియు( గుందింవంగ మొదలుపెట్టి కుత్పితు అగుచున్‌. 226 తే. గి, వానసీండుగాః గొంది దానిసీం్యడు గాంగ గొందణ నియముంచి కాడుచేసి కలుషితాజ్ఞాన గాఢాంఛకారమునను ముంవ యత్నముల్‌ చేసిరి తెంపుతోడ. 297 కం. కులపతియైన వసిమ్టుండు కులుకుచు శ్మాతవులు గోడు( గుడుచుటచేతన్‌ దలపోసి పోసి యీగతి. బలికను దనవారితోడ వజ్జరి యగుచున్‌. 2! తే. గి. చేతంబడినారు వగవారు చేత(దక్కి వారి జీవముల్‌ గొనుటొండె వదలుటొండె వెట్టివనియ్లైన మెడకంటంగట్టుటొండె మనము నిశ్చుయించుట హపెడి యనుచు( బలుక, బిల్టిఫ తేగ్‌, వడుచుమగవాండు “కృమృచేత( బడిన రిపుల విడువ ధర్మంబుగాదం”చు నుడువుచుండ( ద్‌లలు నెఅసిన మం(త్రవాదు లిటు లనిరి భావి కలగతుల నెల్హ( బారంజూచి. వ్య0

ద్వితీయాక్వాస ము శై సీ, మన కగ్గమై రంచు మార్తుర వరికాడం దల కోసివై చుచో దారుణముగః బగతు రింకను బటావంచలై పోలేడు మనమైకి రావచ్చు మాపొ రేపొ మన మిపు డొనరించు మారణకర్మంబు విన్నవా రొడల్మిపై( (బీతి దొరగి దగదీరఠ (గొన్నెెతు. దెగగ్గద్రావు కత్తుల (వైటులాడరె మన చేటుమూడ చేగీ వారు సొమాన్యులా ? వీరభటులు కారె? మన మెజటుంగ మే వారి సంహననళ క్రి మంత్ర తరత్రంబులను బల్కు మార్చవలయుం గాని వేలుమార్గము కొజగా దటన్న. న్య కం. అగునగు ననుచు వసిష్టండు వగఅం బరిసిపుచ్చవలియు బహుతంత్రములన్‌ బిగిగలుగు రాజనీతిని వెగటించు మజొండు కార్యవిధిచే ననుచున్‌. వల్లి ఉ. నూతన వై ఖరిన్‌ మిగుల నూతనధర్మము లుగ్గడింవ(గా నాతరి (బాొహ్మణోత్తముల నందటతీకిం బిలిపించి చెన్సంగా నాతతశేముషీ విభవ మచ్చుపడన్‌ దలలూవచి వారలున్‌ గ్రైతవబుద్ధి మాటువడంా! దెగ(వాసిరి ధర్మసూత్రముల్‌. వ49 కం నల్లని దావిడచర్మము తెల్లని తమమేను సోంక( దెగమాయు నటం చుల్ణణములాడి ద్రొవిడ వల్దభులనుగూడ౦ దొకవలదని రార్యుల్‌. ర్క

118 సూతపురాణము కం తమజాతిలోనం గలిసినం దమవర్థ్యము మాసిపోపు( దప్పక యనుచున్‌ దమకక ద్రావిడజనులను దమజాతిని జేర్పరైరి తగదని యార్యుల్‌. దోర కం. (దావిడులలోనం బెద్దల రావించి మజొక్కనాండు అచ్చకు. దగుమై సీ విధము వసివ్ట డనియెం ద్రీవరమ్మున్లు మాటుపుచ్చి తీయనినుడులన్‌. ద్‌్తర్రి కం. మీకున్న యింటిపేరులు కోకొల్ప వినుటకు సొంపు గూర్చువు పైంగా మాకున్‌ జ్ఞాపకముండవు మీ కిత్తుము మంచిపేరు మేమొక్క టనుచున్‌. వ్‌? తే. గ, పగజ యింటి వరవుడంబువలన' గట్లు దై హికము మానసికమైన దారుణా రి [గుంగుచుండుట: దలపోసి [కొవ్వుచేత శూ దులను పేరు పెట్టిరి శుద్ధళరులు. 2వ ఉ. బౌ త్రిగం దాల్మిలేక పొర పొచ్చము లెవ్వియు మానలేక య త్యు తమజాతి సంజనితు లుండిరి (దావిడసంఘమందు నా జిత్తమునందు నొక్కపుడు చింతిలకుండం శూ(దులంచు దు ర్వ్భృ తినిమగ్నులై వ్యవహరించికి దూరము( జూడకుండగన్‌ ,249 పాం మానవజాతియన్న యభిమానము లే కసమానమైన దు ర్మానము నూని (దావిడుల మానమునెల్లి హరించు కోర్కెమై మానమునందు సుంత యనుమానములే కవమానమున్‌ సదా మానక హీనమానవ సమానముగా. జరియించి రార్యులున్‌. 250

ద్వెతీయాళ్వాసము ఓరి

తే. గీ, ఎన్నిగతులను వీలానా యన్నిగతుల

మతముపేరిట దుస్త్య్యత మంతములను

(బధితమూఢులం జేసిరి (దావిడులను

వినుము వివరింతు నవియెల్డ విశదముగను, నే.

కం తిరుమంత్రము జెప్పెదమని

తిరుమం[తము: జెప్పినారు తిన్నగ( 'జ్లెవిత్రో

ధరణీసురులకు (మొక్కిన

బరమవదము వచ్చునంచు! బరలోకమునన్‌. లిక్త్‌వ

చం చదువులు నేర్పుచో మిగుల జ్ఞానముకల్లి వివేచనంబునున్‌

గదురును దాన నయ్యదియి కల్గిన, దాము వచించు నీతి సం పద తలకెక్క బోదనుచు [బాహ్మణవర్యులు [దావిడావళిన్‌ జదువంగరా దటంచు మజిళాస్త్రములన్‌ లిభిమించి రెన్నియో. 258 తే. గీ. చిజుతనాటనుండియును సంస్కృతము! జదివి

నంత! దమగుట్టు బయటౌొ నటంచు నెంచి

“చదువరాదోని చెప్పిరి సంస, ృతంబు

నదియె వంచాక్షరీమందత మయ్యె దుదరు. వశీ తే. గీ. అన్యులెవరేని సేయరీ యాగడంబు

నేది యిట్టిదికలదె సృష్ట్యాదినుండి ?

భాషంగఅచుట కొక్క స్వత్వంబువలెనె ?

చదువు జిజ్ఞాసకల్లిన6 జదువరాదొ :ః లిర్‌ర్‌ తే గీ “నీతిశాస్త్రంబుల. బఠించి నిగ్గుదీసి

మేముచెవ్ప మీ రాలింవ మేలుకల్లు

జదువ నష్టకష్టంబులు సంభవించు

ననుచు మాన్పించి రై విద్యానుర క్రి వ!

196 నూతపురాణ మ కం. (దావిడకన్యల నార్యులు వావిరి చెజపట్ర ధర్మపద్దతి యయ్యెన్‌ గేవల మార్యులకన్నెల (దొవిడ్సులు వవాహమాక( దమ్వైపోయెన్‌. £ర్ర7 తే గ్‌ సాంగుచుండె నేండ్‌ట్టి యాచార మింక€ గేరళమునందు మిగుల గేకిసలతోడ వెక్క్ససంబుగ నంబూది వ్మిపులందు ననుచితం బన్నవా రొక్క రై నలేరు. వల8ి తగ్‌, ఇచ్చి పుచ్చుకానుట కల్లెనేని తుల్య భావ మేర్చడు సు మ్మిరువాంగులందు ననుచు నీయ మానుచు బుచ్చుకొనుట యొకటె మహితధర్మ మనిరి నేంటి మాధ్యు లట్ల. 2ిల్‌9ి తే. గీ. గుడులలోనికి బోవుటం గూడ దనిరి బడులలోనికి( జోవుట6 బాప మనిరి మడుల గట్టుకొాను టధర్మమార్ష మనిరి చటుల దుస్తంత్ర వ్రైదగ్ధ్యసోర మౌర ః 260 తే.గీ. (వజల నపలసింపంగ గైతవంబుచేత స్మృతుల (వాయించినారు వండితులచేత (దావిడులు వ్రుచ్చజాతి వారలని; కలదె పాపపరిహార మిటువంటి వంచకులకు ? 20] కం చింతాలేశము లేకయ యం౦ంతఃకరణ | వవృ త్తి నావల నిడుచున్‌ సంతోషముతో! దెగంబడి యెంతెంతలు చేసినార లేమివచింతున్‌ ? 262

ద్రితీయాక్యాసము 191 ఉ. ఈవగ( గుత్సితాత్ములయి యెంతయు [దావిడమానసంబునున్‌

నోవ(గజేసి యార్యులు మనోరథసిద్ధిని బొందలేక తా

మేవగనేని తంత్రము వహించుచు వారల స్థూలదేహముల్‌

బోవంగంజేయంగా మనసుపుట్టినం బట్టనిగట్టి కిన్మతో. వి68 ఊఉ. ఆర్యనవోఢలంగౌని యనార్యులు పెండిలియాడ వర్ణసాం

కర్యముకర్గి యున్నతి గకావిక లౌనని దూరదృష్టిచే

నార్యసభాపతుల్‌ స్మృతులయందున “వ్రాసిరి (దావిడాళి త్ర

త్కార్య మొనర్చినన్‌ గరిన దండనలం బొరిపుత్తు మం చొగిన్‌ 284 ఉ. ఒక్క యధర్మమున్‌ సలుపకుండ౦ బరా రిని గోరకుండ( గొం

డొక్క_విధంబునన్‌ జెమటయోడ్చి ధనంబును గూడ,బెట్ట నా

ఉక్కము (దావిడ(వజకు (ముచ్చిలియో బలవంత పెట్టియో

దక్కకయుండజేయటయె 'ధర్మమటంచు వబించి. రార్యులున్‌. 265 ఉ. అంగద చిచ్చునార్చుకొననై న ననార్యులు పట్టెండేనియున్‌

బొంగలి ముట్టగూడ దొకపూటయు! జక్కనిబట్టకట్ట రా

దెంగిలికూడు సావడియె యెప్పుడు తవ్పక వెట్టింజేయృచున్‌

గింగిరిపొత( గట్టుకొని కిట్లుజె ధర్మమటందు రార్యులున్‌, £68 ఉం జాత్యభిమాన దుర్విషయస క్ష మనంబున. (గూరకర్ములై

సత్యము ధర్మమున్‌ వదలి శతుల రాయుటె కర్ణమం చు ఖా

తిత్యము మూటఃగట్టికొని (తిక్కక యార్యులు మంతతం[త దౌ

ర్లత్య నిమగ్నులై తలవరానివి కానివి చేసి రెన్నియో : వ్ర? మ. కొమరుంవాయపు కండకావరమునన్‌ గోవాండడు దుర్ధర్దల్తె

[భమచే [ద్రావిడకన్యకానివహ లావణ్యంబునంజొక్కి డం

బముతోడన్‌ జెజుపట్టినన్‌ స్కృతులహో ః పల్ఫెత్తుమాథైన ధ

ర్మము కాదంచును జెప్పనేరపుకదా ! మళ్యాదబద్ధంబులై. _ ౯66

[వలి సూతవురాణము ఉ. ఎల్టర దొడ్డ పెంట భుజియించెడి జంతువు లెన్నియేని న ట్టిల్తును జొచ్చుచున్న నెవ రేమన రాక్యులు కాని జంకంతో మెల్లగ ద్రావిడుల్‌ గడవ మెట్టినమ్మాత కషాయితాక్షులై గొల్లున దిట్టిపో సెదరు కూడదటంచు వచించునే స్మృృతుల్‌ ? 269 సీ కోయ నయికికాని తీయ మామిడివండ్డ( దేతికందిచ్చెడి చెట్టనడుమ జడివానక్షై నను దడియకుండ(గనుంచు ముండ్డుగల్లని పొదరిండ్ద్షనడుమ మోరలుకైకె త్తి పుల్టావు పెయ్యలు (గేళ్టవారెడి వచ్చి వీళ్ళనడుమ ఎండకారుననై న నెండిపోవని తేట కోండ పంతలకొండ కోననడుమ తేగ, విరులక్రొందావిం జల్కు వయ్యెరలు[గోల బాయిటాకులపాక' లేర ఏఅచికొనుచు నందు దలదాంచికొను (దొవిడా? నెల్ట వానరు లటంచు నార్యులు వదలినారు. 2/0 తే. గీ. గడుసు రాయహిరము లెట్టు నడవంగలరు ? కడలి కొనకట్టల నెట్టు కట్టంగలరు 7 కాసెవని నేర్చి యిండెట్టు కట్టంగలరు ? వానరులె మైన ద్రావిడ (ప్రజలు చెపుమ. 2! రే గీ. అగ్నిసోక్ని (ప్రమాణంబు లాచరించి (వేల్మడచి వరుల్‌ తవ్వుం జూపింపరొని రీతిగా నెట్టువారు వ ర్రింప(గలగు ? వానరుతె లైన ద్రావిడ |పజలు చెప్తమ!: వలి

ద్వి తీయ శా సము 1లిత్రి తే, గీ. ఎదురు చెవ్పంగ నేర్చువా రెదుటలేమి బెదరు నదురు లేకుండ [దావిడుల గూర్చి నీచ వాక్యంబులను [వాయ నేర్చినారు బడుగు పెద్దలు గంటంబు పదనుచెడంగ. 279 ఉ. కాణియలంద(గా బురుషకారము వ్యర్థమయైన ధై ర్యమున్‌ జార(గనీక (ద్రావిడులు సాధిమృగంబులపోల్కి నెట్టి ధి క్కారమునైన నెట్టి యపకారమునైన సహించి నీరసా కారముతోడ నుండిరి వికారిము లేకిటు లు త్తరంబునన్‌, లవి74ీ కం భగ్నమనోరథులై యు ద్విగ్న మనస్కులయి (దవిడ వీరవరేణ్యుల్‌ భుగ్నులయి దాస్యపంక ని మగ్నులగుచు నుండిరి యవమానక్షములై . లక తే. గీ. మంచికాలంబునకు వేచి పొంచి పొంచి యార్య మందిరంబులయందు నణ౯గి మణ'గి చివికిపోయిన మనసుతో నవసి నవసి యుత్తరాదిని (దావిడు లున యంత, 276 ఉ. దక్షీిణభూమికిం జనిన (దావిడు లద్భుత శ క్రిమంతులై దీక్షవహించి దానిని స్వదేశముగా. దలపోసి దక్షులై యాశ్తితి నిండ్డుగట్టుకొని యంద వసించి (క్రమ॥క్రమంబుగా నక్షయమైన వైభవము నందిరి వందురు మాని యందయిన్‌. 97 తే. గీ. పంటకాల్వ లయ్యెను గొండవాగు లెల్హం బంటపొలము లయ్యెను జొటివడియ లెల్ల! బంటపెరులు తలయె త్తి గంటలోనః బంటకాపు చల్దనిచేయి పడినమాత, 278

కం. దక్షీణ దిగ్భాగమున సు శిక్షితులై [దావిడకుల శేఖరతతి ధ ర్మక్ష్షయ మెది లేకుండంగ రశింపుచు బీదసాద ర్రైతుల నెల్లన్‌. £/9 ఉ. రాజ్యములం గడించి సమరస్థలి శ్మతుల బిల్కుమార్చి త (దాజ్యములన్‌ హరించకయె రాజ్యములన్‌ దొలిరాజులేల సా [మాజ్య వదాధి రూఢులయి (దొవిడ భూవతివర్గ మెంతయో (పాజ్యముగా(గ నేలి జనరంజన.జే సెను దశడిణంబునన్‌. ౨80 ఉ బూవము బంకిపెట్టి రిపు భూభుజ సంతతికిన్‌ సరస్వతీ దేవికి నాట్టరంగముగ దేశమునుం బొనరించి లక్మ్మికిన్‌ స్థావర మొక్కు టేర్చణచి చక్క(గ సర్వకకుబ్వికీర్ణ తే జోవిభవంబుచేత( బరిశుద్ధులు సిద్ధులు నైరి భూవరుల్‌. ర! ఉ. భారతయుద్ధమందు. గురుపాండవ సైన్యము రాజ్యకాంక్షచే( బోరంగ నిల్వంగా సమరభూమి పరాజిత వై రివీర పృ ధ్వీ రమణుండు పాండు. డతిధీరు.డు (ద్రావిడ భూమిభర్త కూ రారికులంబు నెల్టం దెగటార్చండె ధర్మజ పక్షపాతియ, 282 సీ వింధ్యదక్షిణజభాగవిశ్వంభరను నొక్క గొడుగు [కిందికిందెచ్చి విడిచినారు కాకిచే గబురంపి కవ్పముల్‌ దెప్పించి కొని వైరి కభయంబు, గూర్చినారు దొనధర్మ( శేణి యూనంబుగాకుండ బండారముల వె ల్లివజచినారు దండె క్రివచ్చిన మండలేశుల నెల్హం బూరిమే సెడిదాంక. బొడిచినారు

ద్వితీయాక్వాసము 195 తే గీ. సరిగం వాలించి దుష్టశిక్షణను శిష్ట రక్షణముంజేసిరి |పజానురంజకముగ రాజమ్మాతులే [దావిడ (పభువులెల్ల నిఖిలలోక్రైక కల్యాణ నిలయులై రి. 288 సీ, క్రమముగా వంళపారంపర్యముగ వచ్చు నాఛారములను గాపొడినారు ఉత్సన్నదశ. బొందకుండ నెబ్బవుడు శృంగారకళల. టోషించినారు కాటకంబునెల్ల బూటకంబులుచేసి సిమలన్నింటి రక్షించినారు దొంగ దొద్దడికార్యడ( దూలించి రాష్ట్రంబు లెద్ధడిలేకుండ దిద్దినారు కే. గీ. ఆలగోలును గగ్గోలు వాలగోలు కంట.బడకుండ భూముల. గాచినారు రాజమ్మాతులే (ద్రావిడ (వభువులెల్ల నిఖిలలోకైక కల్యాణ నిలయులై ఈ. ఓరి సి అన్నమో రామచందదా £ యంచు నారాట వడి యంగలార్చెడి వారులేరు చినిగిపోయిన చీరచెజంగొక్కటియు లేక (పాతకై. యర్థించు వారులేరు దినవెచ్చమునకునై దేవులాడుచును గ వ్వయు(గూడ యాచించు వారులేరు చేసాచి యడిగిన సీ లేదు పొమ్మంచు బదరించి మాటాడు వారులేరు

128 సూతవురాణము తే. గీ. [ద్రవిడరాషంిములందెల్ల నవిటి చెవిటి గూని (గుడ్డి వారొకరై నం గానరారు రాజమాతులే (ద్రావిడ [పభువులెల్ర నిఖలలోకైక కల్వాణ నిలయులై రి, ఏ£85 తే. గి. గుడుల గట్టించి గోపుర కోటితోడ మంచి మడిమాన్యములు సమర్పించి యధిక దైవభక్తి. జూపించిరి దేవళముల (ద్రవిణ మంతయు వెచ్చించి ద్రవిడనృపులు. తే గీ. వాటసారులు నిలువంగ బాటకడల వేసి పెంచిన తో;టలు విసుంగులేక నీడనిచ్చుచునున్నవి నేండుకూడ “వనము తో(టలు'' దక్షిణాపథమునందు. ఏ8" ఉ కాలవశంబునన్‌ దవిడ ఖండము సర్వము ఛిన్నభిన్నమై వ్రీలిన భిన్న రాషములు భిన్నకులంబులు నుదృవించెం ద న్మూలమునన్‌ బురాతన సమున్నతి కోల్పడిపోయి పిమ్మటన్‌ జాలం గృశించెం గందువడె క్యాత్రవులుం దలలెత్త వెండియున్‌. 285 తే. గీ. ఆబ్బురపు కాలవై పరీత్యంబుచేత రాషంములు చీలిపోయిన రాజులెల్ల (6 జెదరి నలుదిక్కులకు నేగి చిన్న చిన్న సీమలార్జించి దొరలై 6 సే(గిలేక. 289 వ, దేశకాల పొత్రంబులవలన( గల్గిన పెక్కు మార్పులే నాయా సీమలకు నేగిన (దొవిడులు నూతనాచారంబులు పట్టు నడుటచే భిన్న నామరూపంబులందాల్చి విజృంభించి పదంవడి దక్షిణావథమును మరల దక్కో_లు'జేసికొని వివిధ రాజవంశం

చవ్వితీయాక్వాసము 197 బుల పేరిట నిష్కంటకంబుగా మహావై భవముతో, బరిపాలించిం, కాలాను రూపంబునం గల్గిన యీ పరిణమదశను నానుపూర్వికగ వర్ణించుట సుకర౦బుగా దయినను నానేర్చినకొలంది 'పెద్దలవలన యజీంగిన కొల(ది యెజింగింతు నాలింపుము, (ద్రావిడులు విజ్రోడై తమిళులు తెలులులు కన్నడులు మలయాశళులు మొదలగు జాతులుగ( జీలి దషిణావథంబు నాల్లు చెజిుల నా[క్రమించి వేర్వేరు నాగరికతయు భాషయు (బత్తిభయు* గలుగ గట్టుమాజ( జిరకాలం బరిష్టంబు లేకుండ నేలుచుండ. లం

ఉ. ఐక్యముతోడ బంచజను లందలు హామిగనుండ జోళ చా లుక్యముఖాది భూమిపతులున్‌ భువినేలిరి కొంతకాల మే జోక్యముకల్లనీక గుణకోభితులై నయపవృపాతికిన్‌ శక్యముకాని యట్టివని సంభవమౌన జగ త్త్ర్రయంబునన్‌. 291 తే.గీ. వారు కాలగోచరులై రి వారిషిధవ

దేశ మల్దకల్లోలమై దిక్కులేమి?

గాజుబీకట్టు దిశ లెల్టం (గగ్మికొనంగం_

బ్రజలు కళవళించి రువ్మదవములచేత; వం తే. గి, తమిళ కేరళ తులువ రాష్ట్రిముల పూరు

పుణ్య వరిపాకమునంజేసి పోసరించి

రచట నాయర్షు వెళ్ళిలు నతుల శౌర్య

విదిత కీర్తి భాసితులైన మొదలియాన్టు, లర తే. కి, తెలుగుదేశంబునందు దేదీవ్యమాన

శకి రాజ్యంబు+జేసిరి సారభుజులు

వెలమ మన్నీలు రెడ్డి హంవీరవరులు

కాపు సరదార్హు నాయకుల్‌ కమ్మదొరలు లగే

128 నూతపురాణము సీ. వ్మికమావష్టంభ విభవాతిరేకులై విదళించి కొట్టిరి వెలమదొరలు సమర శౌర్యాటోవ చండ (ప్రచండులై (కవ్వించి నెట్టిరి కమ్మదొరలు నిర్జిద దోస్సార నిర్భిన్న వైరులై రెట్టించి మెట్టిరి రెడ్డీ దొరలు వైరి భీకర ఖడ్గపాండితీదక్షులై కదియించి దట్టిరి కాపుదొరలు తే. గీ. క్మాతవానీక మీరీతీ సమసిపోవ దుర్భరావ్యగహ వివత్తి తొల(గిపోవం (బిజలు బబదికిరి తస్కర భయములేక ,తెలు(గుదొరలేలు మాగాని పొలములందు. 95 తే. గీ, వర్రమానంబునను;గూడ( గీ ర్రిధనులు వెల్లుచున్నారు పై వారు తెల్లుదేశ మందు. బెట్టి పోషించెడు నట్టిళ క్రి నంగరంగ వై భవముల నంగవించి. వం6ి తే. గీ. ఒక్కగతి పులి మేకయు నొక్కజేవు నందు నీరు. (ద్రావెడునట్టు లధికళ క్రి న్యాయభావంబుతో దక్షిణాపథంబు నెల్బ దావిడరాజన్యు లేలుచుండ. వ్‌్ర7 తే,గీ. ఉత్తరంబున నార్యు లుద్వృుత్తి నపుడు చతురుపాయంబులం బయోగచతురు లగుచు శతుకాండీరులను నెల్ప సదమదించి దక్షిణాపథమ్ము జయింవం దలంచి తలంచి 290

ద్వితీయా శ్వాసము విరి తే.గీ. సర్వతంత స్వతంత్రుండు శర్ధదానుః డింగితజ్ఞుండ వేద వేదాంగవెేది యగు నగస్తుుని విలిపించి యముడపుడె చెప్పిరిటు పల్కు నయగార మొప్పుచుండ. వరికి ఉ. తెక్కలి నిన్న మొన్న వరదేశమునుండి విరాన వచ్చినా మెక్క్టుడ(జూచినన్‌ రిపు లదేపనిగా మనచుట్టుమూంగి తా ముక్క_డగింప నుండి రెటులో యొకదారిని ను తరాదినిన్‌ గక్కన పెట్టి వైరఐను గాపురముంటిమి క త్రిబల్మిచే. 800 కం. మనచే నోడింవంబడిన మన వైరులు దక్షిణమున మసలుచునుండన్‌ మన కబ్బ(గలదె "క్షేమము మనంగలమే చిక్కులేక మన మిచ్చోటన్‌. 801 తే. గీ, శ్యతుపరిశేష మెటువంటి సాహసునకు( 1బాణహానికరంబని రాజనీతి కోవిదులు పల్కుచుందురు గునియకుండ6 గాన మనమది పాటింవం గర్జమౌను.. త0ఏ చం కతిపయ శిష్యులుంగొలువంగా బయనంబమి యిపై వింధ్యప ర్వుత వనభూములం గడచి (దావిడదేశము (జొచ్చి యచ్చటన్‌ [(బతివసధంబునన్‌ విడిసి వారలకుం చలలోని నాల్కవై మతముగు బోధసేయు మిష మర్మముతో నటిమించి పిమ్మ్యటన్‌. 80కి కం భేదోపాయముచేతన్‌ భేదముపుట్టించి మిగుల భేదజ్ఞుండవై వాదులతో మూదలతో. గాదనకొప్పించి తీర్చంగదె మన పనులన్‌ ఫ్‌0్కీ

150 సూతవరాణము తే. గి. వ్రజ్ఞదేత దివ్యమగు నువజ్ఞదేత లోకవృ త్తం బెజుగంజోలు మీకు ధర్మ ము లుపదేశించు, పాటివారలము కాము గాని చెప్పుచుంటిమి య్‌స్‌ యైన వినుఃడు. 805 తే. గీ. బెరసి మాహటడబోకుమీ పరులతోడ నరసి సాగింపు తంత మాదరముతోడ మురిసి కిటు కేమి చెప్పకు మొరులతోడ నిరిసియైనం బట్టేనవట్టు నాల్దందీర్పు. ౨06 తే. గే. దేశకాలప్శాతంబుల దీర్చ దృషి నఖముఖంబుల బరికించి నిఖిలగతుల వమ్మివకారంబు. దగపైంి వేచియుండి మంచికాలంబున విరోధి నొాంచవలయు. 307 డు ఎట్టులనేని సంమఘహితమే పరమార్థ మటంచు నెంచియి వృట్టున గట్టివట్టుడలం బైకొని మేలొనరింపు దాన నీ పుట్టువు సార్ధకంబగును బొద్దులుపుచ్చంగవచ్చు హాయిగా రట్టడిలేని రాష్ట్రముల అంపిలుచుండ(గ6 బిన్న పాపలున్‌. 808 వ. అని యీరీతి. జదువు సాములు నేర్చిన కులము సొములు నచ్చ+జెప్పి మున్నడి దీపించి "'యగస్స్యుని, (బయాణోన్ముఖుం జేయ నతండును వల్దెయని వ్లైశమ శిష్యపరివృతుండై యళత్యు త్సాహంబునః బయనంబై వింధ్యపర్వుతంబు నిర్షమంచి తద్దక్షిణ దిశాబాగ పరివ్యాపంబగు కీకారణ్యంబు! (బవేశించి వాస యోగ్యంబులగు పొలముల నెమకి జలతృణ కొష్ట్‌ ఫలవృక సమృద్ధంబగు [వదేశంబులయందు మునివల్లెలు గట్టుకొని జన్ని తొల్డుపట్టుల _నేర్చజిచికొని వెడ్డరులగు శిమ్యలం గూర్చికొసి

ది తీయా శ్వా సము శేలి1 (బ్రావిడ జనపద౦బులకు(బంపి విచ్చలవిడి-వేదాంతబు టోధింపించి పూర్వాచారంబులః దెగడి వెగటు పుట్టించి తర్క_పాండితీమహి మంబు వెలయ వితండవాదంబు. గావించి పూర్వావర సందర్భ ముల మఖపించి [ద్రావిడసంఘబునుండి జాతి[దోహుల సృష్టించి బెరయించి కొంతదనుక సథలీకృత మనోరథుడై యువ్విళ్ళూరుచుం గులుకుచు. గొండొక్కనాండు తమకించి ముట్టు విచారంవ దొడం గెను. “స్వార్థవరులై సంఘ(దోహమునకు వెజవక జాతివై రంబు దిగ దద్రావి విడివడి యార్యసంఘ దాసొనుదాసులై జోహారులు చేయుచున్న _ ద్రావిడమా(టతులకు నైహికవాంఛాసంతృ ప్రి జేయంజాలు విడిముడి యిచ్చినంగాని కులగౌరవంబు నొసంగిన( గాని యార్యసంసర్గంబు నై హికాముష్మిక వలదాయకంబని విశ్వా సంబు( గల్పించినంగాని వీ రార్యవిజ్బృంభణంబునకు. గౌజ ముటులు కానేరరు కావున. దతణము సమాధానవజచుట సమీ చీనరిపని నిర్ధారించి. మ 809 తే గి. కులము లేనట్టివ్వారికి( గులమునిచ్చి "పీరు లేనట్టివారికి( బేరునిచ్చి సొమ్ము లేనట్టివారికి సొమ్ములిచ్చి వనిని సాగించెను గుల నావకుల,డేసి. 810 ఊం (దావిడసంఘమున్‌ వదలి తక్కుచు వచ్చినవాల నెల్లరన్‌ బోవుగండేసి మాట పముపూ(త మెజుంగులుదోంప నార్య ధ ర్మావళి నాచరించునెడ నై పాకసౌఖ్యములబ్బు. బిమ్మటన్‌ దేవవదంబు( బొంది కడతేరంగవచ్చు నటంచు. జెప్పుచున్‌. 811 సీ. కులగో[తముల గొన్ని [కొత్తగా బుట్టించి విపు లటంచును బేరుపెట్టి తమ తాత ముత్తాత తండడులు వీరికి గో[తప్పురుషులంచు గొణినిచెప్పి

782 సూతపురాణ మూ తమతో సమానవదవి నిచ్చితి మటంచు కపటగౌరవ వింత్ర గానుపించి (క్రమముగా భోజన (పతిభోజనంబుల 'నిప్పించి.మర్యాద' నేర్పజించి తే. గీ. (ద్రావిడులపల్లెలకు: బోయి తప్పకుండ బైసి విడనాడి వారితో బాసలాడి మనక్షు గింకరులను జేయు. డనుచు దెల్వి తెలివితేటలతో బనిదీర్పుం డనుచు ౩! 2 వ ఆగ స్త సంయమీం దుండు సమాధానవాక్ట్యంబుల. గార్య గతి నిరూపించిచెప్ప (యుగవల్డబ్ధ గౌరవ. నంజాత సంరంభంబున నగ స్య పశిస్యులం గూడి _యభినవభబ్లాహ్మణుల్పు చెలరేంగి (ప్రవర్తించి కొంతకాలంబు చనుడు (ద్రావిడుల పాయకట్టులకుం జని. తిల సీ, “గంగొగుడులు మాని కట్టుండీ మీరుసి తారాములకు మేలి దద్దళములు' “పోతురాజా” దుల ముందు చిందులుమాసీ వట్టుండి భృదుని వశ్ళెరంబు “గొంతెమ్మ "దేవర కొలుపుమాని. కొలువుల - డ్‌ |బహ్మపన్టు మహేశ్వతులిను మాత “పోలేరమ్మ” జాతరలుమాని సలపు(డీ బలులతో జన్నములను తే గీ, గొట్జెలను మే(కలను గొంతు". గోయమాని గొంతుటోయుడీ గోవులన్‌ గుట్టములను సంశయింవంగ మీకేల సత్య మిదగో : చచ్చిపోయినపిదవ మోశంబువచ్చు. లజ

చ్వెితీయాక్వాసము 1కి

తే. గీ. జుంటితేనె పూందేనియల్‌ జుజ్జుమాని

జుబ్జుండీ మీరు కడుపాజ సోమరసము

నప్పరః కామినీ మధురాధరమ్ము.

బానమును జేయు యోగ్యత పట్టయలదు.

ఉ. అబ్బురపాటు పాటిల(గ నందజు సీగతి వేడబంబుతో

నిబ్బరమైన వట్టుదల నెక్కాన నచ్చంగ(జెప్పి మైకమున్‌ (బబ్బగంజేసి (దావిశుల వంచన+జేయచు నార్యకింకరుల్‌ దబ్బరలాడి యాడి తమదారికిం (చిప్పిరి కొంతమందినిన్‌= 816 చవ, పిమ్మట నార్యకింకరు లువజావకులై పుటమరించి నిక్కి సేలుచు విజ్ఞవీగుచు( (గిందుమీదెలుంగక స్వాజాతిని ఛఊఈరకరించి స్వజాతీయుల మూఢు అని అలపోయ సాంగి [కమ్మకమంబుగా, వ్ర? తే గీ. మాతృ భాషాభిమానంబు మజచిపోయి

యన్యథాష యనెడి జైైసి యైనలేక

సంస్కృతంబును శ్రద్దగా జదువసాంగి

యూసడించివై చిరి సౌంత బాస నకఖః శి

కం. ప్రాచీనాచారములు స్‌

మీచీనము గాదటంచు మిక్కిలి కినుకన్‌

వాచాలత్వముతోం బూ

ర్వాచార౦బుఆ ద్యజించి రోర్యానుచరుల్‌ , వైప త గీ భెదభావంబు లీఠీతి విస్తరించీ

యార్యకింకరు లధిక గర్వాఢ్యులగుచు

మచ్చరం బంతకంతకు€ బెచ్చుపెరు(గ

నుద్దవిడి వేరుకా* యై యుండి పిదన. క్రై

184 సూతవురాణము “తే. గీ ద్రావిడ ప్రజావశియెల్ట దమకు( గైవ సంబు కాకపోయెనను [కోధంబుచేతః గలియుగంబున ౧ బకకింప( గలవు ౭0౦డె పర్ణము లటంచు నార్యులు నిర్ణయించి. తిని] తే.గీ [దాహ్మణులును హ్యదులును మ్మాతంజె కలరు తతియులు వై శ్యులును లేరు కలియుగమ్ము నందు నందు సిద్ధాంతవాక్యములు (వాసి పెట్టపోమిరి స్మృతులు [దావిడులకొబకు. తలి కం. మాయావాదము నిల్వదు

• మాయావుల మంత తంత మహిమం బిదిగో పాయ(గ(జొచ్చెను మాయో పాయము తెన్నటికినై న బయలం బడవే ? 829 తే. గీ. స్కృతులనుచు మజియు. బురాణవితతి యనుచు: ము క్రిసీంజాలు (గంధ సమూహ మనుచు గల్ల కపటం బెలుంగని నల్దవారు నెమ్మనమ్ముల గట్టిగా నమ్మి చెడిరి. త్‌లైత చం.వినును కుమార : నీకు వినిపించెద సర్వము భావిసంగతుల్‌ కనుకనిచేత నింక( జిరకాలము [దొవిడభూమి యీగతిన్‌ బనవదు పూర్వకాల పరిభావము నీ,గు సుమా (ప్రబోధముం గని యెసరేలగ్ని (దావిడులు(గాంచెద రర్హపదంబు? జెప్పితిన్‌. శిలి5 డీ సేతువుందొట్టి వింధ్యగిక సీమలదా!క వసించు [గావిడ [హతము కన్నువిప్పి యొకపారి కనుంగొని యాత్మదుస్థితిన్‌ దీతువుపిట్టవోలె నిగదించెడి జాల్ముల [తుళ్ళువాపి రం [దాతత పూర్వవై భవ సమన్వితులై యురళింతు రెంతయున్‌ 86

ట్వి తీయా ఖ్వా సము శపైర్‌

తే. గీ” జూయం బదిబదారేండ్డుగ డాకమున్న

నూత్న భావోదయముగల్లి నూతన (వ

టోధమునుగల్లి ావిడుల్‌ పూర్త గౌర

చంబు౯ బొంద(గలరు నిక్కువంబుగాంగ , |

అనురుల వలన వ. అని వచియించి సూతమహర్షి నాబే నర్ధింవ(బడి యవలి క ళ్మ్యాపపంచమును వినిపింప సమారంభించి. 828 చం ఆసురులు పాణగొడ్డమగు నాటి చిచ్చున కోర్వులేక సీ

రసవడి యెట్టకేని పరరాష్ట్ర్ర వరంవరంజూచి పోచికో నసువుల బశ్చిమాభిముఖులై చని కాననసీమలంద్పు.దు - ర్వ్యూసనములందు. జిక్కక (వవాసముంేసిరి సంత్తసంబుతో, 829 తే. గీ. కాయకష్టంబులకు నోర్చి గహనభూమి

శరభ సింహశార్దూలాది జంతువితతి6

జంపి వాసయోగ్య్టంబుగా సవదరించి

కాపురంబుండి రచట సౌఖ్యంబుతోడ, 9880 తేగీ, కొంప గోడిగల గడించి కుములుడించి

పొట్టకూడు మరియుం గట్టు బట్టగళ్లి

పిల జెలలతోడ వర్తిలిశనార

ర్పా వం. ఇం

అసురసింహు లందందు!. గాజడ వులందు, ఫ్రై] తే. గీ. అసురులిదె నేటి పారశీ కార్యులైైరి

యసురసంతతి పొరళీలై రి నిజము

పారశీక మయ్యె నసుర వాసభూమి

తికమకలులేక చర్చింప( దెలియంగలరు, ల్రిల్రిడై

156 సూతపురాణము చం అసురవితానముం గలిసి యచ్చట గాపుర ముండ(బోక యా దెసలను వీడుచున్‌ యవలి దేశముంటోయి సదా యయోనిజల్‌ వసగల దేశముల్‌ గమిచి పట్టి సుఖోన్నతి బొంది నేంటికిన్‌ వసతుల నేర్పటించికొని వాసము( జేతురు పేరు పెంపుమై లికి త్త తే. గీ వారిపేర నచ్చటినాండు వన్నె కెక్కె "చ్‌ దొ

వారిబర నచ్చటి వార్ధి వాసి కక్క

నేంటికినిగూడ వారి యనింద్యకీ్తి

యా దిశాభూమి( దాండవం జాడుచుండె తతి తే. గి, ఆర్మవై భవంబును గాంచి యసురవర్యు

లీసుతో వావపైకి దండె త్రివచ్చి

తుముల సమరంబు. గావించి తుట్టతుదకు

నాశమంది రార్యావ ర్త దేశమందు. 885

(బొవదీ ్యన్టద్యుమ్మల జశ్య నృత్తాంతము వ. ఈ సందర్భమున జ్మితమగు నొండుపాథ్యానంబు( దెలి పెద నాకర్థింపుము. ఎలుంగుదువుకదా వ్యాసభట్టార కుండు లిఖియించిన పంచమవేదంబన నెగడు మహాభారతమునందు బంచ పాండవుల యర్థాంగిలైన కృషయు, దత్సేనానియగు ధృష్షద్యు మ్నుండును నయోనిసంభవులని వర్షింప(బడుట లోకపతారణా ర్థంబు కల్పింప(బడిన యేతద్వుషయముంగూర్చి సాకిల్యంబుగా సత్యంబు( దేటపఅతు. లిై6

ద్వి పషీ్‌యా శ్వాసము 1077 ఉ. ఆలమునందు కౌర్య మడియాలముగా విహరించు పిరపాం చాలకుమారసింహ గురుచావ సముజ్షి త శింజినీధ్వనుల్‌ జోలలు పాడుచుండంగ సుషు పినిబొందుచునుండు ధారణీ పాలవతంసుడౌ (దువదభాను డొకండు కలండు వెల్లుచున్‌ లత? వ. పిన్ననా-డితండు క్ష్మతియకులోచిత ధర్మంబగు విలువిద్యను నేర్వ మున్యాశమంబులకుంజని యందు విలువిద్య" గఅచుచుండ ధారద్వాజు,డగు (దోణుండు సహపారియై తనతో మెలంగుచుండ గొండొక్కనాండు (దోణునింజేరంజీరి “"నెచ్చెలొ 1! మా పాంచా లదేశంబునకు నభిషిక్తుండనై నేను రాజ్యంబు. జేయునవ్పుడు సివట కరుదెంచినచో నిన్ను మన్నించి నీ యభథీప్పితంబుల నీడేర్తు నని ముట్టంబలికి విద్యాభ్యాసంబు బరిసమా ప్తి6 ఛావించుకొని మగిడి పాంచాలదేశంబు+ జేరి రాజ్యంబుః జేయుచుండ (దోణా చార్యుండు కుటుంబభారంబుచే. (గుంగంబడి (దువదుని వీడు చొచ్చి తన్నెజింగించికొని తతృ్సన్నిధానంబున నిలువంబడి చిన్న నాంటిమాటలు జ్జ ప్‌కిం దెచ్చి తా వచ్చినపని వినిపించిన (దువదుండు, తతి తే. గీ. ఓరకంటను బొడ౭గాంచి యూరకుండి యాప్తులనుగూడి పాచికలాడుచుండి మాటలాడమి గిజ్టున మగిడి (దోణు? డచ్చటను బాసి వెడలి దుర్మాగహమున ఊఉ. తిన్నగ హ స్రినాపురము తెన్నునంబోయి సురాపగాసుతున్‌ గన్నన( గాంచివచ్చిన [పకారము సర్వము దెల్చి వానిచే మన్ననలందుచున్‌ గురుకుమారులకున్‌ దగురీతి నొజ్జయై యన్నెము సుంతలేక ధనురాగమ మెల్టను నేర్చి సిమ్మటన్‌. 810

క58 సూతపురాణము కం, గురుదక్షిణగా బార్షత నరపాలకు( గట్టితెచ్చి నాకొసంగుడి యో ధరణీశతనయులారా యజఅమజలే కంచు (దోణుం డాడినయంతన్‌. తథ] మ. ఉరు గర్జాపరిపూర్ణ దిక్షటుండున్నై యుద్వేగసంరంభుండై నరసింహాకృతి దివ్య మోర విలసన్నారాచతూణీరు(డై నరు( దుగో9ద్ధతిం భార్షతుంబొడిచి విన్నాణంబుతోందెచ్చి భూ సుర పాదంబుల్నమోలంబెట్ట బరితుష్టుంతై యతం డిట్లనెన్‌. 849 కం, పీరెవ్వరు [(దువద ధరా వరులా యిజ్రేల వచ్చివడినారలు భూ సుర వదములపై ? తగునే మటి ?యం చుడికించి పెక్కుమాటలచేతన్‌,. తి4లి తే, గీ. విడిచీిపుచ్చినం వాంచాల విభుండు మాన, ధను(డు రాజలోకమునందు. దనకు సంథ వించినట్టీ పరాభవ మెంచి కోంధ త వ్తచిత్తుండై వగ నీగ దారిలేక. ల్‌థ4ీ ఆ, వె. తండ్రిసూడు దీర్చ దగిన సూను(డులేమి( దనకు. గడిమిలేమి. దలంచీ తలంచి వనట మిగుల(జెంది పగంబట్టి యన్నట్టి (ఛాచుపామువో౭( దజడిలుచు. లర్‌ డీ, బీడ్ధలు సూడు, దీర్పుంగల వీరులు గల్లమిం దాల్మిలేక్ష యే యడ్డము వచ్చినవ్పటికినై నం గదించి నితాంతళ క్రి. నే వెడ్డను నేనియం దగిన బిడ్డలంచోందెడి నిశ్చయంబుతో నొడ్డందలంచి మంచితజి యెవ్వుడు వచ్చునొ యంచు నుండ6గన.846

ద్వి పియాక్వాస ము శే బ్ర

కం. ఉత్తర కురుభూములలో

ను త్త దిగ్భాగమం చయోనిజ తండం

బత్తరిం గాపుర ముండిన

వృత్తాంతం బెజింగి చరుల వెంటనె వంవన్‌ం లక్ష కం యాజోపయాజులను ముని

రాజుల యువదేశమంది రహి* వార్షత వృ

థ్వీజాని యానం దలనిడి

జాజరతో వారు పనిని సాధింపంగన్‌. వ్ర48 కం. వేగులవాం డావీటికి

వేగమ చని యందు(గలు బిడల నెలన్‌

క. ౧ ఛా

బాగుగ గనిపెట్టుచు* నా “

థాగమ్మున వేచియుండ బహు నైపుణితో, లెత కం. పొంగా౭డి లావణ్యము

బంగారము. టోని మేనివన్నియ మిగులన్‌

రంగారెడి సౌష్ట్రవమును

సింగారము గల్లియున్న శిశువుల నెల్లన్‌, రగ వ. కాంచి హర్షించి యేలిక మనోరధం వీడేర్వజాలుదు మని యెంచి పొంచియుండ నొక్కరేయి- తల్‌ 1 కం తెల్లని వెన్నెల గాయంగం

జలని వయ్యెరలుదోలు సమయమునందున్‌

సలాపించుచు వచ్చిరి

ర్సా పిల్లలు కవ లారుబై ట విహరింవంగన్‌, లిర్‌లి

140 సూతపురాణము సీ. మూండుబారలవిల్లు మూపుపై నానించీ పౌదినిండ బాణముళ్‌ పదిఐవజచి కైజారు మొలధట్టి గట్టిగా నిజీకించి ” బారుటీ బెను (బక్కజారవిడటి గొనబుగా. దలమీ(ద6 గుక్తాయి సవరించి మైయెల్ల గోపించు మణువు(దొడగి చికిలిజేసినక త్తి చేతిలో ధరియించి బొబ్బరించెడి గవ్వ జబ్బ దాల్చి తే, గీ. గున్న టేనుంగు మఅపించు గునుకునడల మొలక లె త్తెడి చిలునవ్వు మోము/గవ్ప! బదివదా రేండ్డు గడచన్న బాలకుండు శోర్య సోందర్యరా? యచ్చటకు వచ్చె, ౯55కి తే. గీ. మసక మైచోయ దేసలెల్హ మసరుచుండః గసటులేని లావణ్యంబు గంతు లిడంగ ముద్దు మూటలుగ న్రైడి ముద్దరాలు వాల యొక్కర్తు నీటుతో బయలుదేర, లివ్‌ కం. ఇదె యదననీ తలపోసి [దు వద భూవతి చారపాళ పటిగొన వారిన్‌ గదిస్‌ పయింబడి పట్టుక వదపదమని కైనమయ్యెం బార్షతు కడకున్‌. ల్‌్‌ల్‌ కం, వచ్చిన చోరులు [ముచ్చిమిం దెచ్చిన బీడ్డలను గలక దేరిన మదితోం జెచ్చెర గనుగొని పసదన మిచ్చి యవలకంపి వారి నెల్బరం బిదపన్‌. త5్‌రి

ద్వి తీయాశ్వాసము 141 తే గీ. పట్టరానట్టి సంతోష భావమునను ముద్దు వసిబిడ్డ ల్లిద్దరి మ్రోము6గాంచి యేమిచేయంగ( జేయాడ కేకతంబ మిగుల యోజించి యోజించి మెలపుతోడ. తర్‌ ఉ. శిష్టలంగూడి మంతనము' జేసి వరా కెసుమంతరేత సం తుష్టినిబొంది యంత తమ 'శోయమువారికి+ జెప్పి ప్ముతకా మేస్టి నొనర్చి బిడ్డలను నెట్టులొ కౌంచెద నంచు. గార్య సం సృష్టమనంబునన్‌ బలికి చెచ్చెర దీతృితుండ్హై పునీతుండై. 858 ఊఉ. హోతలు బుక్కులం జదువు చుండంగ మిక్కిలి (శ్రద్ధతోడ ను ద్గాతలు సామవేదమును గానము సేయ మనోహరంబుగా (బాతిగ యాౌజ్ఞికుల్‌ సకల వస్తువులన్‌ సమకూర్చుచుండ( (బి థా్యాతిగ యజ్ఞగుండ సముఖంబున భూమిప్పండుండి దేవితో, 859 తే. గీ. సమిధలనువేసి యజ్ఞగుండమున మివుల నాజ్యమును టోసి యగ్ని చల్దారకుండ (వేల్చుచుండెను [దువచ వృథ్వీవరుండు భార్యతోందాటు పరవశత్వమునంవేసి. ౭60 తే. గీ. యజ్ఞధూమంబు దిశలెల్పె నావరింప యజ్ఞగుండంబు మంటత్రో నావళింథ' జెవులు చిల్చలువడుచుండ6 జెప్పందొడంగి రఖిలమం [తంబు లొప్పుగా నచటి మునులు. విగ్ర]! కం. ముగిసీ ముగియకమునుపే బగబగ సవనాగ్ని యన్నివై పుల బర్వెన్‌ సెగచే మొగములు -మొగిడెకా టొగచేం (బజ కన్నుదోయి మూ/తలుపడియెన్‌. $652

క 42 సూతపురాణమా

తే.గీ, కన్నుగవ వఏిప్ప్‌ కనుగొన్న క్షణమునందె

మెటుంగుటొడలితో జన్నంపుటరుగుకడను

బాలు. డౌక్కుండు ముజిపెంపు బాల యోర్తు

నిలిచియండ్‌రి మిజుమిట్టు గొ బుపునట్టు. 868 తే. గీ, [ద్రువదరాజన్యవంశంబు దొట్టుటకును

నగ్నిగుండంబులో నిప్పు డవతరింప।

జేసె నీ యమళంబును సృష్టేకర్త

యనుచు దడబాటు లేకుండ నసిరి మునులు, తి6ి4

చం [దుపదధరాధినేత పరితోషవశంవదు.డై వినీతుండై

విపుల తపోధనుల్‌ మిగుల (బేమను దీవనలిచ్చి వంవ(గా నపుడె శివద్వ్యయంబును (బియంబున దోడ్డొని _పోలుచొచ్చి మో హవరవశత్వభానమున నన్నియు నేమతిపోయ నక్కటా శి ౨65 తే. గీ. యజ్ఞ వేదికా మధ్యమం దవతరించి

నందున నయోనిజులు కసిగందు లనుచు(

జాొటెి( బాంచాల మెల్టను మాటుంబెట్టి

వారి యన్వయంబు: దెలియంబఅచకుండ. ౨66 తే. గీ. కృష్ణ యనుపేర బాల వర్ధిష్ట యగుచు(

బొండవేయుల యుమ్మడిభార్థు యయ్యె!

బాండవ వృతనాధీక(డై బాలకుండు

వినుతి కెక్కె ధృష్టద్యుమ్ను: డనెడి పేర 867 వ, పుట్టుపూర్వంబు లజ్ఞాతంబులగుటంజేసి కాలవశంబున నయో నిజుం డనెడి పేరు విలు పంబగుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు పొంచాలుం

ద్వితీయాళ్వాసము 140 డయ్యెః గృష్టయు! కాంచాలియయ్యె. ఇదియ సురాసురాయోనిజుల పూర్వవృ త్తంబు. విస్తరించి యెతింగించితి కదాః మునిమా పగుచున్నది బిడ్డా: యీ గోష్టి( జాలించి కాల్య౦బుల: దీర్చికొన గంగమడువునకు. బోదము” అని వాకువ్వ వెంటనే నేను గట్టా యితంబుకాగా బయలుదేరి పోయితిమి. 868

50. ఈ కథ (వాసిన విన్నను వాకొన్నను వాడివంట వరువము సుబ్బున్‌ దేకువ జోకయు* (బబ్బున్‌ 1దాకటముగ లిబ్బు లుబ్బు( బైరము లబ్బున్‌. ద్వితీయాశ్వాసము సమా వము

జల, అలీ సూతపురొణసుం తృతీయాశ్వాసము యథార్థ వ్రష్హాద చరితము మొ త్తతోఖ్ళ ఆలే

చం౮.ఒకరుండు 'వేదమే' భగవదు క్త మటంచు నుపన్యసించు నిం

కొకరుండు 'బై బిల భగవదు క్త మటంచును వక్కణించు వే

తోకరు+ండు మా*'ఖొరాన్‌".భగవదు క్త మటం౦చును వాదులాడు సీ

తికమక లేల పెట్టెదవు 2 తెల్పంగరాదె నిజంబు నీళశ్వరా, శ చం.మతమని వంకంబెట్టి కసుమాలపు గట్టుపకాసు లెందజో

కుతుకలం బట్టి కోసికొనంగూడ దటంచును బుద్దిచెప్పి ఖం

డితముగ వారిబారి యవినీతుల మానిపి యేల సాధులన్‌

(బ్రతుకంగనీవు దేవ ।; యొక వారముపొటయినన్‌ (కాంతిగా. ౩ చం,తగవు నెతింగ్‌ పల్కనీ యదంతరులన్‌ సృజియింప నేలముం

దుగ? సృజిబించినావు సరె తోంచియొ తోకొ దేన్విగోరి ఈ

జగమున వారినే కొ లము సౌములం జేసితి ? వింకమీంద నే

పగిదిని నీ వ్రవంచ పరిపాలన సాంగునా నేను జూచెదన్‌ తి ఉ. ఉల్దము విప్పిచెప్పం బుయి లోడుచు నేర్పునం గప్పిపుచ్చి యే

కల్లలౌ నచ్చ(జేప్పి యొడికంబున లోకము మోసపుచ్చి కో

కొల్ల(గ సంతసించు నడి గొట్టుల భారతభూమి శేటికై

యుల్లడ+ బెట్టినావో జగదీశ్వర లేవొకొ యిట్టిదేశముల్‌ . శ్రీ

తృతీయాశ్వాసము కశ్తీర్ట్‌ చం.చదివితిం బుణ్యభూమియని శాస్త్రములన్‌ మన భారితంబు నేం డది వివరీతమై జను కందటికిన్‌ జొడంగట్టుచుండె నే లిదముగ సత్యశాచములు తేవు దయారతి లేదు ధర్మ సం వపచయునుబేదు ఘోరకలి మాయురె ; ఈ గతి యేమి యీశ్వరా, త్‌ కథా (వొరంభమ కఠ యతివరు దయ నాక్వొన ద్వాతయంబు రచించి మథీ తృతీయాళ్వాస్‌ం బతిదక్షత వ్రాయంగ. బూ నికి రసభరితముగ నెపుడు నే( బాళకుండా. శ్ర కం. ఉడికీ యుడకని డుంపల ముడికోరల తిండిచేత మొట్టమొవుట శే బడలుచు నడలుచు నెటులో. కడపుచు నందుండ( గొంత కాలము చనుదో. ౯7 ఆ-వె. ఓరుగాలి విసకు టుయ్యాలలో? గూలి య త్హమిల్డు నాకు గొ త్‌చేసె గాలి నీరుకూడ గడకు సరిపడక జలుబుచేసి మేను ప్పలకఠించె. న] కం. వచ్చిన ప్పలకర మట్టటె విచ్చలవిడి పెచ్చు పెఆిగి వేదన పేట్‌ నొచ్చె శరీరం బెంతయొ చచ్చిన చావయ్యెం జిక్కి సగమైపోతిన్‌, ఫ్ర

క 6 సూతవురాణము తే. గీ జ్వరము నయము గాదన్న సంశయముగల్ల సచివ బాంధవ [వాతంబు జన్మభూమి కన్నులం...గట్టిన దైన( గఅంత:జెంది (బతికి యన్నాండ నెట్టా ధైర్యంబుతోడ. 10 చం.తుదకొక మాపునన్‌ జ్వరము తొందర గందరగోళమై ననున్‌ వదలక ధైర్య మొక్క(డనె (పక్క వయిం చొరలాడి యాడినే మెదలక కన్ను మూసితిని మిక్కిలి చెమ్మటవటె నింతలో' బదముల చప్పుడైన6. దడవాటుమెయిం గనువిచ్చి చూచుడున్‌. 11 కం. గురువర్యుండగు సూతుండు బిరబిర నా [ప్రక్కకడకు విచ్చేసి ననున్‌ బరికించి పాఅం జూచుచు జరచర మరలి చనె నొక్క క్షణకాలమునన్‌. 2. చం.అడుగులు మెళ్ట(గా నిడుచు నప్పుడు సూతమహర్షి వచ్చినా కడ కిదిగోః (గగ్రహింపుము సుఖం బగునంచు వచించుచుండంగా బుడిసిలి నిండియున్న రసమున్‌ జుకకంబునంబట్టి వెంటినే గడగడ తావివై చితిని గజ్జునం ద్రేపితి( దృ ప్రిజెందితిన్‌. 18 అ. వె. తీసివేసినట్టు దిగజారిపోయెను గలవరంబు పోవ( బులకరంబు; నొడలి సొక్కుపోవ నుప్పాంగి పోయితి " నలతలేక మనసు కలంతలేక. క్షే వ, అంత నా ముఖలక్షణంబుల. జూచి వరి కుమ్టండై సూత మహర్షి నాతో: జెన్పకుండ6 దిరోహితుండయ్యె నే నును 'సెజ్జపె బరుండి యిటునబు పడి కుతపకాలంబు చనుడు లేచి యడుగులు తడ/(బడుచుండ మెల్టంగ మద్దురు సన్నిధికిం జన

తృ తీయా శ్వాసము శక్ర? నా మహనీయుండు (పీకి తొలకాడ సముచిత [ప్రకారంమిన, జూచి *కుమారాః యి స్ధల వచ్చితివి ౪? తొందరవని యేమియు లేదు కదా !: అనామయుండ వైతివికదే ఇ యన నూకొటి “మహాత్మా : కథాశేషంబు విన నిచ్చపొడమి యిచ్చటికీ వచ్చితి. బడలిక తీర(గావున నాకు నావలికథ విన్సీంపవే” యనుచు “ఆర్యులు రేకెత్తి మంత తంత [వయోగంబుల (దావిడులను బరాభూళులం జేసి యే కరణి నవల రాజ్య తంగత్రంబు విస్తరిల్లంజేసి యొట్టుల [ద్రావిడుల యాయురారో గ్యైశ్వార్యంబుల: జూజంగొనిరో చెప్పవే” యనుడు వల్లెయని సూతుండు వినరించి చెవ్ప ననువు కాడు; ఆర్య మంతాంగంబు స్పష్టపణుపంజాలు నొండు రెండు పూర్వకధలం జెప్పెద నావధాన మనస్కుండవై యాలింపుము : 15

యథార్థ (ళ్లోద చరిత్రము

వ. కుమారా । (తివిష్టపంబున మహేందుం డొక్కనాఃడు పేకోలగంబుండి దౌవారికులు కలకలంబు నాపుచుండ వలస పోయిన తమవారి యోగమ్మేమంబు లరసి తద్దురవస్థ తెలిసికొని రక్రసంబంధంబుచే, గల్గిన సంతాపంబువలన విహ్వలచిత్తుండై కంటనీరు కంటః (గుక్కికొన్‌చు [దావిడ రాజకంఠీరవుల దోర్దర్చంబునకు నోసరిల్లి మాణుమూలల ముడీంగి యడంగి యున్న యార్యులం దలంచి చింతించీ యేవడువున నైనను వార లకు. దోడ్పడుట యుచితంబనీ నిశ్చయించి రణపటిష్టులయిన (దొవిడమన్నీలతో, బోరాడుట రాజనీతి కాదని వేబుపాయంటు నకున్తై నెమకుచు వేగులవనికై పోయివచ్చిన వేగరులంగాంచి “కార్యంబు తెఅంగు విన్పింపుండన వారు జోషోరు లౌనరించి యిట్టని చెన్నందొడంగిథ్‌ ; 16

వ సూతవురాణము ఊ. కౌందలు దావిడుల్‌ కలుప్పుగోలుతనంబు, దొలంగి నంతటన్‌ జిందణ వందతై కడిమి చేనయు లావును దూలి భష్టులై కుందుచు. బూర్వవై భవము( గోల్పడి డీల్చడినట్టి వె నమున్‌ బొందికతో హిరణ్యకళిపుండు గ్రహించి కుళాగబుద్ధితో. 1 ఊ. దావిడదేశమందు6గల రాజుల నెల్దరః జేరందీసి సం భావనండేసి కర్ణము సమస్తము తప్పక నచ్చజెప్పి లో లో వసివాడు 'పాతపగలుం దొలగించి మహాభిమానులం [దోవకు(దెచ్చె నేర్పున విరోధుల గుండెలు జల్దరింప(గన్‌. శర ఉ. పోటరియా హిరణ్య కశిపుం డిటు దదావిడ సార్వభౌముండై యేటును బాటునుం దెలిసి యిక్కువ లారసి జాగరూకుండై కూటువ(గట్టి (చావిడులకుం దలకట్టయి రేంబవళ్ళు పో రాటము జేయంబూని తన రాణువళతో6 గని పెట్టి యుండ(గన్‌ 19 కం. తిభువననాథా ! దేశము సుభిక్షముగ నుండె. బ్రజలు శోభాయుతులైై విభవాస్పదులై యుండిరి [పభుళ క్రి హిరణ్యకశిపు రాజేం[దునెడన్‌. లి0 సీ. మాంసవంకిలములౌ మఖశాలలును లేవు భగవంతునకు జంతు బలులు లేవు ఇంకిపోయెడునట్టి యేరువాంకలు లేవు సివ మెత్తి కాయని చెట్లు లేవు విసరికొ నైడునట్టి వేడిగాడ్చులు లేవు పండకుండెడి చౌటి వడెలు లేవు మూడు వానలు లేక పాడైన నెల లేదు బుతుధర్మ మెజుంగని యేడు లేదు

ళ్ళ తీయా ఖా సము కిరి తే. గీ, లేళ మైనను (బజలకు లేమి లేదు దొంగ తోడు. బోయల పొజు దొద్ద లేడ (వథిత వీర్మాగగణ్య హిరణ్యకళిపు ధారణీ పొలకుం డేలు [దవిడసీమ. (35 | త్తే గీ, చిచ్చునైనను విడికిలించిద మటంచు! బోటుమాట లాడెద రందు. బోటుమగలు డెప్పరము సుమ్ము వారితో డీకానంగ! (బాణభయ మింత లేని గరాసు లగుటె. లైత్లి ఉ. కోణితధారలం బుడషి జొబ్బిలంజేయుచు గడ్డిపోచ(గా? (బాణము లిచ్చి యైనసరె రాజును రాజ్యము జోవంగాం దను (తాణము బాణముల్‌ దొనలు దాలిచి కేకిసలాడుచున్‌ సదా రాణువ నిల్చియుండు సమరశ్నీతి రక్షితజన్మదేళశమై, 2లి చం.అని వచియింస నీ గతి బృహస్పతి దిగ్గున లేచి మార్తురన్‌ మనము స్వశక్తి గొల్లు మనుమాట యటుంచుండు రాజనీతిచే ననువుపడరి గుటుంబ కలహంబునకుర బురికొల్చి యెట్టులో చవనివడి వ్రైరులన్‌ మునుము పట్టి వధించుట లెస్స కర్ణమౌ, స్తో కం. గృహకల్టోలముచే వి (గగ్రహాముం గల్పించి యళ్ఞ్హకేల్లోలముగా నహిత (్రభువీరుల ని (టగ్రహింవంగా వలయు నిష్ణురం బనకుండన్‌+ లిగ్ర్‌ తేసి, (వజిధు లీ మాట లాలించి వళ్కిరిట్టు న దేవ; మన్నించి యొకమాటం దెలియసజుప ననుమతిరచినీ వినిపింతు మరితు దెలిసి యెట్టి కార్యమైనను దలపెట్టందగును. 16

150 సూతవురాణము వ. హిరణ్యక శిపున కుర ణదకుండ యినహిర ణ్యాతముండను సోదరుం డొకండు కలండు. అతం డద్వితీయ బలపరా[కమముచే నయో మయగదామా[తద్వితీయుండై దృష్టశిక్షణార్థంబు శిష్టరక్షణార్థంబు దక్షిణావధంబెల్ల ముప్పాద్దుల్వ (గుమ్మర్భచుండు( దత్కారణం బుననే త(దాజ్యం బువ్మదవంబులకుం దొలంగి వర్థిల్దుచుండు. వి

సీ, (ద్రవిడరాజ్యస్థాపన విభూతి కీతని

పొంగారు పోడిమి పుట్టకీటు

జాత్యభిమాన్సైక సంవత్తునకు వీని కలిసిగొట్టుతనంబు కాణయాచి

పగ్గెలాడెడునట్టి వల్దదీర్యడకు విని గొట్టుతనంబు వాకట్టుమందు

ఆడిగొట్టు మూక యాగడ మడంవ(గ వీని తాంగతనంబు దురాయికట్టు

తే. గీ. విరదుమగం డిట్టి జగదేక -వీరు నొంటి కొమ్ము పంది బైకుసికొల్చి మఘమోరకాన నాంతరమ్మున నా జెట్టి యాదమజచి మసల మొనమొన్న మనవారు మన్నిగొనిరి. 28

ఉ. ఈ కథ సర్వముం దెలిసి యించుక సేపు విషాదచిత్తుండై శోకము బెట్టుచుం దుదకు శూరుండు గావున దుఃఖ మంతయున్‌ బోకడ' బెట్టి ఘోరతపముం బొనరించి వరంబు లందుచున్‌ గూకంటి వేళ్ళతో రిఫ్లులం గూల్చ/గం టోయె. (బభుండు కానకున్‌, 29

చం మొదలిటి నేరమౌ వలసపోవుట కానక జన్మభూమినిన్‌ వదలుచు నందుపై సమర వండితు లున్న విరోధిదేశమం దొదిగి తమంతటన్‌ నిలిచి యుండుట శెండవ నేర మైననున్‌ సదమద మాప, బాడి మన జ్ఞాతులు గావున వారు దేవరా: 80

తృతీయాళజ్వానము 151 ఊఉ. ఏ వనింజేయ నెంచిన నిదే సమయం బిది తప్పి వోయినన్‌ జేవడం బోవ దింక మన జీవితకాలము నందు. గాన దే వాః పొరపొటు లేక మన యార్యుల (పాణము నాచికోలునుం బాపుండి వార లెట్టయిన భారతదేశము వీడకుండగన్‌. శి! కం. మున్నెన్న(డొ చూ/(చోయంగ్‌ విన్నాండ హిరణ్యకళిపు వృథ్వీశన కు తృన్నుడు దొలికాన్నున ను తన్ను. డగు నటంచు గొవ్ప దై వజ్ఞులచే. వది తే. గి. నిండు చూలాలు తద్దుహిణీలతామ యొంటి పాటున నున్నది యింటిలోనం గంట వ త్తిడికొని తన యింటివేల్పు మాపురేపులు పూజించి మరుగుచుండె. ష్ట్ర కం. ఈ వచనము లాలించిన డై వతగురుః డిట్టు వల్కే దీత్సభలోనన్‌ సీవిరి౯ బుట్టిన వీవలి వీవంగ వజ్జరితనంబు పెంపెసలారన్‌. ఏ. కం. కావున నింద్రుం డిప్పుడె (దొవిడ దేశంబు జొచ్చి తత్పళథిని లీ తావతి వెలార్చి గోవును (బావంగం జెజబట్టినట్టు వట్టంగవలయుని, విల్‌ ఉ. నారదుం డేడకో చనుచు నాండు హఠాత్తుగ దారళోవలనీ వారిని నిర్వురం గలిసి వారని యచ్చెరు వంది యిందదుచేః గారణముం గనుంగొని యకార్య మటంచును బుద్ధి చెప్పి యా వారిజవ్మ్యతన్నేతం గొని పర్ణకుటీరముం జేరు గావుతన్‌, _ 8?

152 సూత వరాణము వ. చేరి మిక్కిలి గారాబంబున నా లీలావతిం జూచుచు మచ్చిక చేసికొని సానువయవాక్యంబుల.

సీ. ఎల్బ [దావిడులకు నింటివేల్పై నట్టి

శివు మీందః గలభక్తి చెదరునట్టు లెన్నాళ్ళ నుండియో యేతెంచు నాభార ములమీ(ద( గలరక్త్‌ తొలంగునట్టు తాత ముత్తాతల త౦ండుల మై గల్లు తయు(గని గురుభ క్రి తజు(ంగునట్టు పిలుపుతో నూకొట్టు విశ్రుత దేశాభి మానంబు [కమముగా మాయునట్టు తే. గీ. కట్టు కధ లెన్నా పుట్టించి గడుసు రీతిః జలియ చెవి నిల్డుం గట్టుకి చెప్పి చెప్పి మలచి గర్భస్థపిండంబు మార్చి వైచి యొట్టయిన నింటిలో6 బోరు 'పెట్టటలయు. 88 తే. గీ మందు మా(కులచే గాని మంతతంథత్ర ముల వలనగాని మంచిమాటలను నాడి కాని యేషాట్లచే నైనం గాని యామె మనము స్వాధీనమును జేసికొనంగ వలయు, త్రి ఉ. అప్పుడుగాని (ద్రావిడ ధరాధిపరాష్ట్ర విభూతి యెల్ల! 1 న్గప్పిన మాత ధ్వంసమయి నాళముగాదు మజొండు (తోవనా కిప్పుడు గానరాదు విబుధేశ్వర ః జాగిక సేయరా దహో । చప్పునం బై నమై వెడలి చక్కంగ నీవని చక్క. బెట్టమా. 40

తృ తీయా శ్వాసము 158 తే. గీ నారదుని మీందం బెట్టిన భార మత(డె తీర్చు6 దీర్పరిగాన సందియము వలదు ఖభతరవర్ష మందలి మన వార లెల్ట పహోమిగా న్నిదపోవుదు రంచుం జెవ్చ. త్తీ1ే వ. గుర్వాజ్ఞాబద్ధుండై దేవేరద్రుం ఊఈత్క_౦ళతో' గొలువు చాలించి యుల్దాసంబుతో మాతలివంకం (గేగంటం జూడ. శీలి కం. _సారథియైై మాతలి తన తేరాయ త్తంబుచేసి తెచ్చి విడువంగా నారోహించి మహేందుండు ఏరావేశంబుతోడ వెడలె/ బురంబున్‌. 4లి చం.ఎజింగిన తెన్నులంబఢి యదేవనిగా రథ మద్వితీయమై పరుగున బోవుచుండ నతి భాసురమై తనరారెం గేతనాం' బర మొగి నంబరంబునను మావులు చెమ్మట దొవ్పదో!గినన్‌ బరుగిడి పోవుచున్‌ భరతవర్షముజొచ్చె మహేందద్రుం డాదటన్‌. 44 చం.తొడరి హుటాహుటిన్‌ రథము. దోలంగ మాతలి దశ్షీణాపథం బౌడయండులేని చొప్పుంగని హుంకృతిజేయుచు. బోవుచున్న తన్‌ బొడంగని 'సైన్యముల్‌ బెదిరిపోవ మదంబున గావువట్టుతో గడపక యింధదుండొక్కక్షణకాలముకూడ! బురంబు' వేరుచున్‌. 45 కం సడిచవ్వుడు గాకుండంగ విడివడి యత:ఃపురము( (బవేశించుచు (దౌ విడభూవరు నర్జ్ధాంగిని బొడమిన కిను కావలేక పొగ రెగందట్టన్‌. త్వర

కేర్‌జ్‌ సూతవురాణము

కం అదలీంచీయు విదలించియు

బెదరించియం గొంత సేపు వీరమ్మన్యుం

డదనని ముందల. బట్టంగ

వదలించుకొనంగలేక వాపోవంగన్‌. శ వ. సరకుసేయక పుచ్చడికతనంబు దోసిపుచ్చి యిర్యదుండు జాలిలేక చేఅ(బట్టి కొంపోవుచుండ మహాసాధ్వియు బత్మివతా రత్నంబును నగు లీలావతీదేవి లజ్ఞావతి యయ్యు. గురరియుం బోలె గోడుగొడున, దనగోడునత్తై శోకించుచుం బోవుచుండ. 48 కం, దేవర్షి నారదుం డపుడు

[తోవకు నడ్డంబు వచ్చి తొందరగా వా

(కృావీణ్యముతో నాదర

భావముతో నుక్కివుండయి భాషీంచె నిటుల్‌. 49ి కం. వమీ; చ్మితం బింద్రా:

యేమిది । లీలావతిసతి యెవరనుకొనీ సీ

వీ మెయి జెజం బట్టితివో

దీమసమున నిట్టివి తెగతెంపులు తగునే ? క్‌0 తే గి ఆమె [దవిడరాజేర్యదు నర్ధాంగలక్ష్మి

నిండుచూలాలు మనము మన్నింపవలయు

వీడుపు వీడువుము మరుమాట నుడువకుండ(

గీడుమూండు సీ దేవేం పీడకున్న. ర్‌1

చం,పోడవడ గింపగట్లు నీను. బోలెడి వీరులు వేయిమంది దుం

దుడుకున న్మశ్తి వచ్చినను వోర్చలభీముండు (ద్రావిడేంద్రుం డో క్కండు మగవీరమున్‌ గడ్షిమి కల్గీన పోటరి వానిదేవి ని ప్పుడు చెజంబిట్టినన్‌ సుడిసి పోదువు నా వలు కాలకింపుమీ. శక్తీ

తృతీయాక్వాసము 155 తే. గీ. మొదలె సత్వసంవన్నుండు పిదవ ఘోర తవముఃజేసి వచ్చుచునుండె దర్చఘనుండు దైవసాహాయ్యమును బొంది తవ్పకుండ. జెనకంటోకు మాతని సాధ్వింజెనంటి వగుచు ర్‌కి వ. ఈ మాట లాలించి మహేంద్రుండు త్తాం జేసిన కార్యంబునకు లజ్జించినవా౦డుంబోలె నటించుచు -నా సార్వీవతంసంబును డించి నారదునివద్ద సెలపుం బుచ్చికొని మగుడ నారదుండు లీలావతీ దేవి నుద్దేశించి యాదరంబున, ర్‌ కం. _అల్టదె ః వర్ణకుటీరము తల్దీ 8 యిక్క డకు జాల దగ్గర ుండ్లెన్‌ మెల్లంగం బోదము రమ్యా : యుల్లాసముతోడ నందు నుండ+గవచ్చున్‌. ర్‌5్‌ తే. గీ, పోతుటీంగ్రైన( జొరరాదు పుండలించి నేను గీసిన గిరి దాంటి నెగ్గర్తాదు పుణ్యవతి వీవు కాలంబు... బుచ్చవచ్చు భర్త వచ్చునందాంక నీ వర్షశాల. న్‌6 కం మణిమంశత్రౌషధ శక్తిన్‌ గుణమణి 1 నీభర్త నిచటకుం దెచ్నెద నే నణిమాదిసిద్దు లిచ్చెద నణుమా [తము నీకు సందియము వఖదమ్మాః ర్‌? కం. అని కవటోపాయంబున వినయం బుట్టిపడ( జెప్పి విబుధర్షి వెసన్‌ గొనిచనె. గాంతామణిన్‌ దన వర్ణకుటీలమునక్సు దగ్గరదారిన్‌, కఠి

వ. విలక్షణలక్షితంబయి లీలావతీదేవి కందోయికి విస్మయ జన కంబుగా నున్న యేతత్పర్ణ్మ శాల నువలక్షించి సంశయ [గస్తయై, 59 తే. గీ. వౌనిశేఖరుతోం.గూడి మౌనమూని మానినీమణి కలవరమాని గుండె కొట్టుకొన నడుగులు లెక్క పెట్టుకొనుచు( "గడశతోం జొచ్చె మునిపల్లె గడవ దాటి, 60 సీ. ఆజీపోవకయున్న యగ్నిహో[తము లేదు యజ్ఞనైై చికి యొక్క_ండైన లేడు సీవారబలు లిచ్చు నిష్టావరండు లేడు వణవాతనే బేచు వడుగు లేండ జపతవంబులు సల్చు భఛ్యాతుం. డోక్కండు లేండు పితృయజ్ఞము నొనర్చు నతండు లేండు నైమిత్రికముః దీర్చు నై మ్షికురడును లేండు వేదపొఠళము. జేయు వేఢ లేండు త్తే గి, అతిథివర్యు లభ్యోగతు లసల లేరు నారచీరెలు కృష్ణాజినములు బేవు పేళ్ళు మనీ మండిపడు రావీ పేబ్ళ లేపు అతివిచ్చిత్రం బహో నారడ్శాశమంబు. ర] సీ పనితంపు నెళ్తొవి పేండ్‌దోమరతూండ ట్రై నోరగించెడి రాష యంచమూణ ట్రొమ్మావీ గోమించు [కోంజిగురాకు సం గోరు మెసవు మైన గోఠగములు

తృతీయాళ్వాసము 157

కంగారుపడకుండ( జెంగల్వమోక స

గంబు6 గొజికి మేయు కన్నెలేండ్డు పండ్డారం గొఅుకుచు? బండ్డారగించెడి

కొంటెకోణంగి పండు కోతిపిండు తే. గీ. దట్టమగు నీడ నిచ్చెడి చెట్టుమీద

(కొక పొదరిండ్ల గట్టెడి వతతివితతి

కల్లి చివురాకుంబందిళ్ణు గల్లి యొప్పె

నారదర్డి కుటిరంబు నవ్యశోభ, 69 తే గీ. పుణ్యవతి పుణ్యజనభ ర్య పుణ్యఫలము

పతివియోగాగ్ని మజుంగుచు వనట. *బరుల

పంచ [బదుకవల సె, దొంటి బామునందు

నెట్టి కాఅనోములను-నోచి పుట్టినానా.” 69 జీ. గీ, అనుచు మాటిమాటికి నుస్సురస్సు రనుచు!

(భాలుమాలిక (మొగ్గ నిబ్బరము తగ్గ

నురిసి లీలావతీదేవి యొక్క నాండు

వండు వెన్నెలం బవళించి పాలుపోక. 64 వ. (వేకటప్రొద్దులం దనకు సంభవించిన కడగండ్డ మాటం దలపోసికొనుచు. బూక్వు వైభవంబు దలంచికొని పొంగి పౌంగి పొరలివచ్చు శోకంబు నాపుకొని లోలోనం గములుచు. 65

సీ. గిర్వాణి వచ్చి వాకిట వేచి యున్నది

యని చెప్ప నూకొట్టు నట్టి యొడుపు నింద్రాణి కబురంవ నేమి తొందర యంచు,

గనుసైంగతోం జూచియనుపు సారు

158 సూతవురాణమ మా రాణిదూతిక మనవి యొక్కటి తెచ్చే నని చెప్ప(గా వినీ వినని ఠీవి శర్వాణి తన్నొక్క-సారి రమ్మనె నన్న వచ్చుచుంటి నటంచు( బల్కు సొబంగు తే. గి. తలంచికొనుచు మనస్సులో గల(తపడుచు గాల వైపరీత్యమున కక గాము పడుచు దిక్కుమాలిన దైవంబు తెచ్చిపెటై నిట్టి యిక్కట్టు లౌరౌర 1 యేమి తగవు? 66 ఆవ, కాలునిదిన యూరు కారూరు పురిటిల్లు పాజుటాకుటోర పాకపంచ పురుడు పోయు తల్ది మునిపల్టెలో( బుట్టి యేమి తెలియనట్టి యెడ్డెక తె. 67 ఆ,వె. ఉగ్గుం బోలు పోసి యురడరా నాయన్న । యేడ్వ(బోకు మంచు నేడు పుడిపి పూలతొట్టి. బెట్టి బోరుకాడ్‌ంచుట యడవిపల్లె బుట్టి నట్టి వడుచు. 68 సీ. జోడో యటంచును జోలపాటలు పాడి పొదిగిళ్ళలో బిడ్డ బొదిగి పెట్టి వినరాని పొటలు వినిపింవ విననయ్యె దిక్కుమాలిన నాకు దెరువు లేదు తులలేని బంగారు తూ:గుటుయ్యాలలో ముందూ(గవలసిన ముద్దువిడ్ధ కడిమిచేట్టుల [కింద గడిమితో, గట్టిన తీ;/గటుయ్యాలలో నూ(గవలసె

తృతీయా శ్వాసము 159 తే. గీ. [ద్రవిడరాజన్యు రత్న సంస్థగితమైన పైండిగద్దెపైం గూర్చుండు వాండు నేండు కాడులో మునిపల్లెలో గావురంచు నేడ్వ నాలించువా రొక్కరేని లేరు. 69 వ. ఆని యిట్లు చింతించుచు నింటివేల్పునకు యమొక్కు లిడుచు! దలంపులు నలుదెసలకుం జెదరిపోవః జేయునది లేక యాయాస వడుచు నిండుచూలాలితనంబున దిగులువడుచు నా యంతర్వత్ని కన్ను మూంత పెట్టచుండ. "70 తే. గీ. మహతి చే/గొని నారద మొనివరుండు తరుణ మరుదెంచెనని చెప్పి తారి తారి నాల్గుదిక్కులు పరికించి నవ్వుకొనుచు నిట్టు పహృదయమ్ములో నిళశ్చయించుకొనియె. 7] తే. గీ ఆభిజాత్యము గల్గినయట్టి మాన వతికి నాకమారు తలకెక్క మతపు(బిచ్చి యెట్టి వనిర్చైనం బౌనరించు నీవనాన - మానవుని వళ్హ+గా దామె మనసు (దిప్పం 72 ఉ. కావున నే యపాయమును గైకొని యైనను మంచిమాట లే వో : వినిపించి మావలకు నొసుగ నామెను (ిష్పుటొప్పు లే దా విడిపోవు మాపనులు తప్పదు గావున సీమెచేతనే హావడింగూర్తు [ద్రావిడుల కంచును నారదమౌని యంతటన్‌. 739 ఊ, పున్నమరేమి య్మాళశమము పొంతను మెల్టంగ సన్నగాలి పే రెన్నిన సన్న జాజిపొదరిండ్రవయిం బడి వీచుచుండ (గా గిన్నరసాని యెల్గుగొని కిన్నెర వల్కంగ సన్నగొంతుతో విన్ననువొవ్నః బాట వినిపింవ దొడంగె మనోహరంబుగా. ౯7త్తీ

160 సోతవపురాణము చం,పతియెడంవాటుచేం గలుగుబోధ విరోధి గృుహ్మపవాస దు ర్లతి కలిగింప నేమి యెజు(గంగని చి _త్తముతోడ నా వతి (వత వినుచు౦డె నారదుని పోటల నేమరి మెల్లమెల్లగా మతి చెడిపోయె నొక్కగతి [మాన్పడిపోవంగ అిచ్చపాటుతో "75 సీ. ఇదె ! మంచిపోట పొడుదు నంచు జేప్పియ ష్టోకరీమంతంబు నాలపించు నిదె । గోప్పకథథయంచు నింపుగా సొంపుగా వైన్ణవగాథలన్‌ వరుసంేట్టు నిదె । మేలుసుద్ది చెప్పెదనంచు మురువుతో నొర్యరాజచరి త మపద్హి పాడు నిద; లేస్స బుర్జీ పల్కేద నంచు6 బావడ్డ (దోవిడాచారముల్‌ తడవుచుండు' తే, గీ. గన్ను మూతలు పడుచున్న కాంత యపుడు వినెనో ః వినలేదొ 1! రవ్వంత వీనినెల్ల నారదుండుమ్మాత్ర మై చిర్నగవుతోడం జెలంగి పాడుచుండెను గొంతు చిరుగునట్టు. ! ఆ,వే విష్ణక థల: జేప్ప వినరాదు నేనంచు. జెప్పలేకపోయె( జెలియ యపుడు సంయమీం్శదు( డద్దీ చక్కగాం గనిపెట్టీ . వీమ్ణుకథల నెల్ల వివ్చి చెప్పే. (| ఆ. వె. వీనంగ వీనం/గ భకి విప్పోర(జోచ్చెను దేలియకుండ సుంత చేలియ కపుడు* కడకు నేవి కలదు ? గర్భస్థపిండంబు మార్చు జెందేం దల్లి మార్చుతోడ. 78

తృ తీయా శాాసమేు శర కం. తలకెక్కుచుండం 1గమముగ? గలవాణికి మౌని బూటకపు నుడువులు వ్యా కులపా టుడిగి కుతుకమున( చలంగక యండుండె బేల గావున నటుపై. 79 కం. పభలగ్నంబున నొక రే ఉభలవణలక్నితుండు సూనుం డొకండున్‌ (బభవించెంగదా (ద్రవిడ [వభావహారుం డగుచును టబ్రహ్హాదుః డనన్‌. వగ చం నవనవలాడుచుం బెజిగి నత్తినుడుల్‌ తడకాబు నెన్నడల్‌ జవజవలాడు మైమెటుగు చక్కని చామనిబాయ మేనితో గవగవలాడుచుండ నెసకమ్మున నెంతయు( గన్నతల్ది తొ నవిరశమోద మంది తనయా : యిటు రమ్మని సపిల్చుచుండెడిన్‌ 81 ఉ. నారదమౌని శేఖరుండు నమ్మక మొవ్పంగం గన్నతల్లికిన్‌ సౌరెకుళ జేరదీసి యువచారము జేయుచు. విష్ణునామముల్‌ నేరుపసాంగె బిడ్డ కవలీలను దల్లి యెటుంగకుండ వి స్తారపు వాలకంబునను దన్నొరు లెవ్వరు చూడకుండంగనీ. ౬9 సీ, ఆకముగ్గిన వండ్డ నారగింతువు రార చెట్ట చాటున కంచు. జేర్చుచుండు మంచిమొబ్దలు తెచ్చి మాల (గుతువ యంచు? బొదరిండ్లదరికి. గొంపోవుచుండు లేండిపిల్లలం బట్టి యాడింతువూ యంచు దూర దూరమునకు. జీరుచుండు రంగుప్పబ్లుల? జూచి పొంగిపోదువె యందు? గాపుకొమ్మలః బట్టి చూపుచుండు

162 సూతవురాణము తే గ్‌, నారదుండు [వహ్హాదుని జీరి యిట్టు తం[తముల( బన్నసా(గ నుద్దండు( డగుచు€ గాన నుండుటచే నొరుల్‌ గానకుండ+ గడకు లీలావతీదేవి కన్ను. [బామి. 5కి సీ శివలింగ ధారణ( జేయవే యని తల్లి బతిమాల మూంగ యొ పల్క_కుండు శివదేపునకు (మొక్కు జెల్లింపవే యన్న “జ్య. ఉలి యటంచు. దా నొదిగియుండు శివదేవు మంతంబు. జెవ్పవే యన్నచో. బే రెత్తి విష్ణుని. చిల్చుచుండు నిను బట్టి కొట్టింతు నేనని వచియింప నుత్తదే యని చెప్పి'యూరకుండు తే. గీ. (ప్రబ్బికోలు మొండితనమ్ము (వళ్హదనము జూపుచున్న ప్రహ్లాదుని. జూది తల్లి మొగము చిట్టించుకొనలేదు మొదటి కాన్పు గానం గనుబొమ్మ ముడివైవం గడంగ లెదు. రి ఆ. వె. ఎన్ని పేరు లుండ వీశున కాత( డే కేరం బిలుచుచున్న వినకయున్నె ? సకేదులోన నేమి పెన్నిధి కల దంచు! దిట్టం బోక సమ్మతించె. దల్ది 55 కళ నారదు6 డిది యంతయు. గ న్నారంగ అక్షించి మోద మందుచునుండెన్‌ దారుణముగ. బెజయింటను టోరును దా కొల్పినాండ( బోపొ మ్మనుచున్‌. 86

తృతీయాళ్వాసము 188 కం. ఈ గతి నై దేండ్లేగన్‌ వాగీశు నను[గ్రహంబువలన వరంబుల్‌ దాం గొని హిరణ్యకశిపుండు దూంగాడుచు నడిచిపాటుతోం జొరి నగరున్‌. క్షు. ఉ. పచ్చము పాడునుం దెలిసి బగ్గున మండి కషాయితాకుందై యచ్చెరు వయ్యె దైవగళ యా మగవీరము లేని వంద నే నిచ్చట లే నటం చెజింగి యేమి మొగంబున మందిరంబులో. జొచ్చి మదీయసాధ్వి నెది చూచుక ముందల బట్టి యీడ్చెనో. 88 తే. గీ, [దవిడ రాజసింహంబు పరాభవంబు నకట సహియింప నోవ దే మైనం గాని మగలరా జొట నా దండి మగని బట్టి తెత్తు మగనాం డు చూడ(గన్నెత్తి వాసి. 80 వ అనుచు నవమానరోషంబున' [గుద్దుండై కాల నేలందన్ని. 90 కం. తలబీర జుట్టి చేతన్‌ దలతలమను కత్తి( బట్టి తటుకున సైన్యం బుల నగరంబుననె నిలిపి కలకల మాపుచు హిరణ్యకశిపుం డం౦ంతన్‌. చం కతిపయ సాదుల గొని యఖండ జవంబున నాకదాశమ [పతిసర భూమిం జేరి యతివర్యుని నారదుః గాంచి వందనం బతిశయభ క్రి. జేసి రయమార* గుటిరము. జొచ్చి వెంటనే తుతుకముతోడ నందు సుమకోమలి( జూచి సరాగచిత్తుడై. 992

164 సూతవురాణము కం. ఆవలేవముతో నిర్మదుం

డవకాశము( జూచికొనుచు నవరోధము అే

కవరోధము దూరి యిటుల

నవమానముం జేసె సాధ్వి హంతవ్యుం డగున్‌. 08

ఊఉ. చూడుము మాపొ జేపొౌ పరిశళోషణ. జేసెద స్వర్గ ధామమున్‌ జూడుము మాపొ జేపొ కడు జూడెద ఖీకర శతు మైన్యమున్‌ జూడుము దేవి* నా బలము సొంపు విరోధి బలంబుపెంపునే నూడనిబాడ6 జేషెద బీడౌజుని నాకులం బాడు చేసెదన్‌. వ్ర వ. హిరణ్యక శిపుం డిటు దేవేరితోం బరీభావంబు నీంగు కార్య [1కమంబు నివేదించుచుండ. కం. చిడిముడివడు చడుగడుగునం

దడబడుచున్‌ గొణింగికొనుచు. దందజవడుచున్‌

మిడిసివడుచు. (బహ్హాదుండు

వడివడి నడతెంచి తల్లి వంకకు నడువన్‌. రం వ హిరణ్యకశిప్తుం డానందా[పలు చిందుచుండ, బరవశుండై. వాలకు (గుచ్చి యెత్తి ముద్దాడుచుం జుబుకంబుం.. బుణుకుచుం దడబడు నడలు బుడిబుడి నుడులు మంటి [(బుంగిన యొడలు మురిపెంబు గడలుకొలుప. 97 తే గి, పుత్రగ్మాత పరిష్యంగ భూరిసుఖము

నందు నోలాడి మజపుతో నటె నిలిచి

ట్‌ కడకు. [బియురాలితో. దన కొడుకుతోడ వెంటనే వయనం బయి వీడు చొచ్చి. 98

తృతీయాకళాసము 165 వ. జ్వ్నైతయాత చాటించి (వస్థానఖేరి వేయించి మహా మైన్యంబుతో. ద్రివిష్టవంబుపై దాడివెడలి తన్నగర౦బు వల జుట్టియున్న మిజ్జుపల్దంబులకుః దొలంగి సమ్మపదేశంబున దండు విడియించి కోటకు లగలువట్టి యత్యల్పకాలంబున సాధించి పలు వురు చూచుచుండ శచీదేవి కన్హైదుట నిందుని* జెజంబట్టి దషీణా పధంబునకుం గొనితెచ్చి వెట్టిపనియందు నియోగించి యతని మొత్తుకోళ్ళతో. బాటు లీలావతీదేవి వేడికోచ్ళు కరుణార్జ్దఏచిత్తుండై యంగికరించి విడిచిపుచ్చిం 80ం్ర తే.గీ అఖిల దిగ్దేశవిజగీషమండై. హిరణ్య

కశిపుం డై దారుగాదులు కడపిపుచ్చి

పిదప నుడుకు చల్దారంగా విశ్వమెల్లః

జిక్కు లెడందాపి రాజ్యంబు జేయుచుండి. 100 వం, ఒక్క-నాండు రాకుమారుని విషయమ్నై యోజించి. బాలుని విద్యాావసంగమున సంస్కరించుట యుత్తమంబని నిశ్చ యించి, 101 శే గీ. పూర్ణముగ నీతికాస్త్రంబు బోధపడదు

(పౌఢమం్శక్రాంగ మెలు గంగ వలనుపడదు

రాకొమరుండు చదువకుండరాదు గానం

జదువు నేర్చింతు. గొలపుటొజ్జకడ నంచు 10క్తి

మ. పదియేనే-డులు చెల్లిపోయిన సరే వాకాటులం జిక్కి చొ

క్కి దివారాత్రము లన్హై బాలకుం డహో కక్రిడించునున్నా(డదే చదువుల్‌ నేర్పినంగాని ఫోవదు మనోశాడ్యంబు కాంబట్టి నేం జదివింపించెదం బెద్దయొజ్డలకడన్‌ శాస్త్రంబు అన్నింటినిన్‌, 108

1646 సూతపురాణము వ. అంచు విచారించి సకలనీతిళాస్త్ర పారంగతులును గులాచార్యు లును నైన శ కాచార్యతనూజు లగు చండామార్కుల రావించి కార్యవిషయంబు ముచ్చటించి రాకుమారుని వారల కప్పగించి పండితో త్తముంచేసి తోడ్కొనిరండని యానతీయ. 10)

స్స మూండేండ్డు పోవకమున్నె శు[కాచార్యు

వట్టి [వహ్లాదునిం బట్టి తెచ్చి [దవిడరాజేంద్రు ముందర. బెట్టి దీనుండై

యుతం డెట్టివిడ్రండో యెజుంగరాదు గురుభ క్షి గనరాదు సరకుసేయుట లేదు

శితీంతుమన్నం దాం జెడ్డకోతి వనమెల్హను జెజచు ననెడి నానుడిరీతిం

దోడిబాలుర( దప్పుతో[వం బెట్టి తే. గ. యకట : కులదైవమును దూలనాడ! జొచ్చి

శివునికథలెల్హం బెడచెవి. జేర్పంజొచ్చె

బాలునకు శిక్ష చెప్ప మావల్దం గాదు

చళురమతి నీవె యెట్టయిన సౌంకికొనుము. 105 తే. గి, ఎన్ని చెప్పిన దలయూచ డింతయేని

మాజు వలుకక తనపని మాత ముట్టె

వట్టుందల: జేయు నిది యేమి పావమయ్య ?

మూఃంగవాసిని టోధీంవం బూనుటయ్యెం 106 కం. చదివింపంగ దొరకొంటిమి

చదివించిన లాభమేమి సమకూడెనొకో ?

చదివినయర్థం బెటు(గండు

చదెవింపంగలేము మేము ఇ్మావర : వీనిన్‌. 107

తృతీయాక్వాసము 187 కం చిరకాలార్జిత విద్యను బరమార్థముతోడ( జెప్పం బఠియింపకయే మజకువతో నుండును భూ వర వీనిని సాంకలేము పాలసు( డగుటన్‌, 106 తే. నీ. (దవిడజాతి కితండు గుండె తల్లడంబు విమల రాజవంశమునకు వేరువిత్తు దేవ ! డీని నెల్ల నెటింగి దిద్దికొనుము నీదు తొలికాన్పుబిడ్డను నేర్పుతోడ. 109 ఊ. కావున నీ కుమారకుని (గన్నన' దెచ్చితి మప్పగింపంగా భూవర 1 యింకమీంద సరిపోయినరితిని దిద్దికొమ్ము షీ పావనమైన వంగడపు బర్వు€ (బితివ్వను బాజ(జూచి లో కావనదీక్ష నేకరణి నైన స్వధర్మము .నిర్వహింపుమా, 110 చవ. అంచు వచియించి చండామార్కులు హిరణ్యకశిపునకు హిత వుం గజపి సెఐవుం గైకొని మగిడిపోవ రాక్షసేశ్వరుండు చింతా 1కాంతచిత్తుండై. | ఆ. వ, నయము భయ మనియము నయముగా బోధింవ మచ్చరంబు పహెచ్చ మాన: డయ్యె మొండిపట్టు! బట్జై దండీనంబు. గాని సాధ్యపడ, డటంచు సొవాసించి. 1152 ఊఉ. వాదన లేటికంచు బలవంతుండు అేండు కృపం ద్యజించుదున్‌ గాదిలిపట్టి మంచు6 గడకంటను జూడక నిష్టఠ క్రియా షౌదనచేత శికం బరిపొటి విధింపంగ జీలిపోయ. (బి హ్లాదకుమూర మాతుల బలంబు చలంబున రెండుపాయలై 11

66 నూతపురాణ ము తే. గీ. రాచనగరెల్ల నిట్ట దుర్వార్త వినుచు నట్టుడికినట్టు తుకతుక లాడిపోయె నార్యు లియ్యది కని పెట్టి యొౌెర మంచి తరుణ మాసన్నమయ్యై నీ సరణి ననుచ్చు. 1 1ేఢీ జే, గీ నీతికోవిదుల్‌ గుమిగూడి నిక్కు మెజింగి దై వగతిచేత గృహములో. దారసిలిన భేదభావంబు నెటులై న విస్రరింపం జేయ సమకటి నారదు+ జీరి చెప్ప. ౮ వన. మహేందుని చెజ విడిపించి తొల్లి లీలావతీదేవీని దన యాశమంబున నుంచికొని యుపచారములు చేసి సంతోష పెట్టటచే నా మానవతీమతల్లి తనయెడ కనికరించి నిరాటంక ముగా నతఃపురమునకు రాకపోకల కనుమతించిన స్నేహంబు, బురస్కరించుకొని కార్యోన్ముఖుం డయి, 116 ఉ నారదు డొక్క నాండు నరనాధ కుమారకు(. జూడ వచ్చి దై వారెడి [కేమ( గన్నటిచి యక్క అ మాటలు నాల్లు చెప్పి వే యారులు కాండెముల్‌ వఠభికి యౌ ననిపించి సుతార మొప్పంగా దూరని తో,వకుండ మది దూరని మెత్తని గొట్టుమాటలన్‌ , శే ఉ. నీ జనకుండు గర్వమున నిర్జరకోటిని సాధుపాళిరా రాజు నటంచు నుబ్బుచు. బరా[కమ లీల: [గమంబు6 దప్పి క్పే రోజము? దూల్చుచుండ నిటు లొవ్ప్చరికించుట రాజనీతియే ? రాజులు లేరె? ము న్నిటుల రాజకముం బొనరించినారలే ? 118 మీ యాగము ముక్తి నిచ్చు నను నాశ మెయిం గడు (శ్రద్దతోడ నా యాగమవేత్ర లందఅు [పయాసముతో నొానరించుచుండంగా యాగము ముకి నిచ్చునె యథార్థముగా * నని పాడుచేయునీ యాగము నాగడంబు తగునా యొడదయుండగువాని కెందునున్‌? 119

తృతీయాక్వాసము 169 కం. బాలుండ నే ననంటోకుము బాలకునకు మాత ధర్మపద్ధతి వలదా ? బాలుండె ధర్మము నిలుపం జాలిన దైవంబు మెచ్చి సంతసవడ(డా ? 120 కం- నే నెటు లీ వనిం జేసెదం _ బోని మ్మని నీవు చెవ్పం బోకుము బాబూ | వేనకు వే లున్నారు మ హానాయకు లిపుడు నీకు నండంగ నిల్వన్‌. 1౨1 ఊం తర్క_వితర్క్మ-ముల్‌ వదలి తండి పురోహిత దండనాథ సం పర్కముచే మహాకరిన భావము. దాలిచి యొక్కతీరుగాః గర్భ_శుండయ్యె దానం (బజ కష్టము లొందెడు. గావునన్‌ శుభో. దర్కముగాంగ( జక్క-ంబడు దారిని టోవుట పాడి ప్కుతకా : శేల్లెలి వ. ఇంతియ కొక. 199 ఉ. దేవరహస్య మొండు విను తెల్పెద స్వవ్నమునందు సర్వలో కావన దీక్షితుండు చతురాగమ వేద్యు,డు నాకు. దోచి నే సివజ కూరకుంటే నిటు లే నిక మైంవ మదీయభక్తునిన్‌ బావను నిష్టరంబయిన బాధలు పెట్టుచు నుండ నెవ్వండో. 1 లశ ఉ కంటకు(డై ధరావరుండు కారియ పెట్టిన యవప్పుడే సభా మంటపమందు నున్న యతిమ్మాతపు సంథమునందు డాంగిత న్నంటిన వెంటనే యతని యాయువుః దీసెద నాదుభకునే నాంటరి. జేసి పోవ నెటు లూరట గల్లు నటంచు నాడెంగా. 195

170 సూతవురాణము ఊఉ. కత్తులు నూరినంతటనె కంవము నోందరు ధీరు లెందు! గిం చిత్తయినం [బమాదపడి సేయ రధర్మము గాన దీని యా వ త్రెజింగించినాడ భగవంతుని యిష్టము దెల్పి నాడ నీ చిత్తము ధర్మపాలనము శిష్టసమీహితకార్య మౌం గదా. 126 ఊఉ. రక్షకుండొక్క డేనియును రాష్ట్రిమునం గనరామి నీ (పజల్‌ రూక్షభయంబునన్‌ గలంగి రో జొక యేడుగ నున్న వారునీ కతయసఎపదల్‌ గలుగు నయ్య ధృవంబుగ నార్తు లౌ [పజా పక్షము(బూని పోరునెడ నాగని దైవము మెచ్చు. బుతకా : 12/7 వ. ఈగతి నపూర్వ రాజనీతి వకారంబు మెలయ నారదుండు బోధించి యలౌకికుం డయిన (పహ్ల్హాదునిచే వల్రైయనిపించుకొని సూటిగా విళ్వకర్మి మందిరంబు (బవేశించి యెగ్గతనంబున మంతనం బాడి నేర్పరులగు పెక్కుర శిల్పుల సమకూర్చి వారికి రహస్యంబుం దెల్ప వారును. 128 చం.ఎవరికింగూడ శంక ఘటియిల్డని నేర్చున మెల్పుతోడ రేం బవ బనకుండ నారదునీ పంతము నెగ్గెడుభాతి యు క్రిచేం జినరకుం దత్సభాస్థలిని జిక్కని చిక్కనీ మాటుతల్పులన్‌ గవిసిన యుక్కుకంబమును గట్టిరి శిల్పకళావిదగ్గులై. శే2్ర్రి ఉ. ఆణకొనీయున్న సింగము రహస్యముగా6 గని పట్టి తెచ్చి యే పోకలు పోవనీక యొక బోనున పెట్టి యపాయళాలులై కైకొని దాని మండపపు( గంబమునం దిరికించి పెట్టి తా మై కని పెట్టియండి రెటులౌనొకదా!: యని యార్యమాంత్రికుల్‌. 180 వ మటజునోండు హిరణ్యకశిపుం డ్మాగహోదగుండై సభోముఖం బున గద్దెపేం. గూర్చుండి గద్దించుచు. “విస్టుండు. విస్ణుండని నిరంతరంబు వావివీశచి (పలపించు చుంటిప్‌. ఆతం డెక్కుడ

తృతీయాళ్వానము 71 యదృష్యుండ ము యడంగియాండెనో చూపింతువొా యనం (బహ్హేదుండు వికసితముఖుండై నిర్భయముగా “బ్లద్రిగో, యన' సీ సభామంటపస్తంభంబున నుండె. చూడ నిచ్చగింతువేని చూడవే” యనవుడు సార్వభౌముండు మండివడి తోకలదొక్కి మహానాగంబుకై వడి రోజుచు గదను విరబిర సొరించుచు గద్దెనుండి దుమికి సాకం బెటుం/గక సంభంబున కేసి యెదురు నడచి [బహ్మాండంబు బూరటిల్ద సింహనాదంబు జేసి డాసి యయోమయంబగుదీర్హ గదాదండంబు గిరగిర దిప్పి పెచ్ళమని స్రంభంబు విజిగి కూల విసరికొట్టెను. కొట్టిన మణుకష్ష్షణంబుననే యదృశ్యంబులగు మఅతల్పులం బడం(దోసికొని. 131 కం. గర్జించుచు! బంచాస్యము

నిర్ణరరిపుపైకి దుమికి నీరవునింగా

జర్జరితాంగుని జేసెను

ధూర్జటిభక్తునకు నేమి తోంచకమున్నే- 9 కం. అంగద నవయుచు! జెంగున

సింగము చెలజేంగి గోళ్ళం జీల్చుచు తేనిన్‌

గంగారుగ6 జేసి పిదప

నుంగిడి పుట్టించి చేగ యుసు రెడ(బాపెన్‌ 198

ఉ. కొండలు పిండిపిండిగను గొ ఫ్రైడి మేల్చడ వాలుదంట కుం

భాండుండు హుంకరించి జ్వలదాతత శాతకృపాణ హస్తుండై గం డడగించి సింహమును గాలుని (పోలికి, బంపె వెంటనే దుండగులెల్టి ్యమానుపడి దూర(గ6 దొందర సందుగొందులన్‌. 184

శగ్లల్లే సూతపురాణము కం. పాతర లాడెను నారదు( డాతరి నుప్పొంగిపోయి యనుకొన్న పనిన్‌ జాతురితో( దీర్చితి నని చేత్తం దెగ మెజయుచుండ. జిటితాళంబుల్‌ . 135 తే. గీ. అన్నదమ్ము లిర్వురను సింహంబుచేత నేదువందిచే/ గూల్చించి యెగిరిపడుచు మోద మందె నార్యజనసమూహ మెల్లి నెల్ట భూముల దమ యాజ్ఞ చెల్టు ననుచు. 126 ఉ. [దొవిడరాజ్య మంతయును దక్కొనంజేసిన తళ్లణంబునన్‌ (చావిడు లెల్లం బోర౭దరు ప్రాణము పై( గల తీపి మానిరా జ్యావనదీత్ష( బూని సమరాంగణ మెల్టను వీన్ను పెంట లై పోవంగం గాన నివ్వు డిది పోల దటంచు మునీందద్రుం డంతటన్‌,. 127 తే. గీ. రాజనీతి వరుద్ధ మై [ప్రాణహానిం జేయు నీ కార్య మరయ నిషిద్ధ మంచు నార్యులకు, జెప్పి యొప్పించి యవల. గార్య చతురు(డై దూరదృష్టిచే సకల మెఠి(గి. 198 ఆ. వె. కీలుబొమ్మ నొండు కీలకమ్మున గద్దె మీంద' నుంచు నెడల మీంద మేలు ఎల లేని నేల యెల్ద నీతని పేర నేలవచ్చు పలుక నేల యనుచు. 199 శా. జాత్మిదోహునీ, దోతమారకునీ వంశ భష్టు (బహ్లాదునిన్‌ జేతోమోదముతోడ నసార్యజనముల్‌ సింహాసనారూఢునిం (ోతిం జేసిరి తత్హణంబ (చవీడ (వాతంబు నెర్వీజ్లులె కాతర్యంబున నేమీ తోంచకయె ద్మిగ్భాంతాత్ము లై డాంగంగన్‌ 140

తృతీయాశ్వాసము 178 తే. గీ. అతి మతావేశ కలనచే నాదమజచి గురువులకు లోంగి మతి చెడి కులము! జెటీచి వంశ నాశంబు( జేసిరి పాప మనక తల్చి బిడ్డ లొక్క టయి పెంపెల్లం టోవ. కేశ] తే. ఆకలంబు సాపడు మౌని యైన నేమి ? యాకులంబు: జెందిన వాసి నంద! డెందు నేకలం వీశ్వరునిం జేసే నేకలంబు నాకలంబునకు జొహారు లనక యున్న. 14న యథార్థ (వపహ్హాద చరితము సంపూ ర్జ ము

యథార్థ రామాయణ వుం కం. థ్రీ రామాయణ కృతిలో . మీ రేజు(గని భావ మొండు మిసుకునె ? కానన్‌ గారుణికో త్తమ । చెప్పండీ ఫ్రీ రామాయణమునం గల చ్మితము లెల్లన్‌* 148 ఉ. మార్తుర పేరులం దలలు మాజిచియున్‌ దలకిందు చేసియున్‌ నేర్తు నటంచు గర్వమున నిక్కి పచేతసుతుండు తెంపునన్‌ బూర్తిగ రామచంద్ర కథ మున్‌ రచియించె నటంచు బాపురే | వార్త యొకండు నేండు వినవచ్చెడి సత్య మెకబంగం బల్కవే, శేత్వత్తీ కం. అనీ నంతనె సూతమవి మునిచం్మదుండు పల్కె-6 (బేమమున ని ట్రనుచున్‌ వెనుకటి గాథల. జ్జ పికి గొని తెచ్చికొనుచు మనంబు కుతుకము. జెందన్‌. 14ీర్‌ కం. బిడ్డా నీ సర్యవళ్నము దొడ్డది; యభిలంబు చెప్పుదున్‌ విను మిపుడే చెడ్డయొ మంచియొ తెలిసిన గడ్డు విశేషంబు లెల్బం గాదనకుండన్‌ 146 ఉ. పేరులు మార్చినాండు తలపెట్టి దురర్ధము రాంగ6 గొన్నిటిన్‌ బేరులు మార్చినాండు తలపెట్టి యపార్థము రాంగ( గొన్నిటిన్‌ చేరులు మార్చి మాజుతుర పేరు (ప్రతిష్టను బాడు చేయచున్‌ బేరు గడించె నాదికవి పేరు పొగ డ్ర జగంబు నిండ!గన్‌. 14

తృతీయాక్వాసము 17ళ్‌ సీ. 'దసగివ* యనెడి శబ్దము దళశగీవ( గా వించి గొంతులు బంతి పెట్టినాండు “రావన్న* యను పేరు రావణగాం జేసి బొబ్బమాసిసి చేసి పోయినాండు “చువ్పనాక*ను దెచ్చి శూర్చుణఖంజేసి చేట గోరుల దావిం జేసి నాండు “రక్కసి' యను మాట రక్షస్సుగా! జేసి యేమేమొ యర్థముల్‌ 1ప్రామినాండు జే. గి. లోకసామాన్య కవియె వాల్మీకి మౌని ? తలలు తెగ మార్చి నట్టి పదాల నెల్ల వేతి యొకనా(ణు చెప్పెద విస్తరించి నేడు రామాయణాంశముల్‌ నీకు వినుతు. 148 అంకావుల్‌ వర్ణనము సీ, మూడు కాలములందు. బూచి నెత్తావులం బొలమెల్ల విర(జిమ్ము పూలచెట్లు ఆకాల మీకాల మే కాల మనకుండ6 బగటిల్లి తెగకాయు పండ్లచెట్టు మిద్దెమేడలకొద్దె నిద్దంపు మెణుగారు ముద్దుకల్ప నొసంగు మద్ధిచెట్టు పపవక్షి మృగకీట వర్గంబునకు నెందు నిలువ నీడ నొసంగు నిడుదచెట్టు

176 సూతవురాణమా తే. గి. దీయగగుంపు గాటంబుగా( గౌగింలింప మిగుల రమణీయమై చూవుమేరవణకు (వేగు వేంగుగా గన్పట్టు విపినభూమి యిమ్ముకొని యుండు [దవిడదేశమ్మునందు. 149 ఊ. ఓదములన్న లెక్కగొనకుండ మదంబున గుంపుగుంపులై గాదముమేయుచున్‌ బసరు[గక్కెడి పచ్చనియాకుకొమ్మలన్‌ బోదెలంబట్టి తొండముల బోర లగల్చుచు బృంహితంబులన్‌ వాదములాడుచుం దిరుగు వన్యమదేభ సమూహ మచ్చటన్‌. 150 చం.పిడికెడు వి త్తనంబులను వి త్రినమాత్రన మూండుకారులన్‌ గడుపున చిచ్చుంబుచ్చంగల కమ్మని మేలిమి పంటమైరులన్‌ పుడుకులనిచ్చి భ్యూపజను బోషణ జేయుచునుండు నెవ్పు డీ పుడమిని దక్షిణావథముం బోలెడిదేశము వేజే యున్నదే | 151 చం బుధజనవాసయోగ్యమయి పుణ్యనదీనదవారి సేవ్యమై మధురఫల ప్రసూన తరు మండలమండత దివ్యభాగ్యమై వృథుతర దివ్యభోగ్యమయి వెల్లెడి పూతచర్మితదక్షిణా పథమును నంటి దక్షిణపు వైపున దక్షిణవార్ధి యొప్పెడిన్‌. [5జీ తేగి నారికేళావనీరుడ్వునంబులందు గాపురము సేయుచుందు రక్కడి జనంబు వరమ సంతుష్టు లగుచు నొంటరము లేక పరుల యధికార మెట్టిదో యెబజు(గంటోక, 159 చం ఆజవము జానుతేల్లు మళయాళము కన్నడబాస కోయ చెం చెలుకల గోండు బొసలను నెలను దొల్టిటిద్దై న బొసనున్‌ నేశివడి మాటలాడేదరు నీతిదొజుంగక సంచరింపుచున్‌ వీరుసున మానరక్షణకు( బెక్కక (పాణము పూటవెట్టుచున్‌. .

త్చు తీయా శర సము 4 ఉ. కోయని యార్చిచూడు మిదిగోః యని [కొందపకీను క తితో6 గోయం [బతీపకంఠములః గొంకరు జంకరు మానరక్షక్రై కోయలు చెంచులున్‌ దులువ కోటులకోటుల పోటుమానిసుల్‌ పాయరు జన్మభూమిం దెగవై చెద రన్యులు కాలువెట్టినన్‌ . 155 జే. గీ అంకవడి దశ్షిణాంబుధి యంకమందు నంక శివలెంక (వతిభాంకి లంత వెల్గు నిత్యనిషృంక నిశ్శుంక నిష్కళంక వంక గానరా దావంక వంకవంక, 156 తే. గ తొలుత సాలకటంకట కులజులై న మాల్యవంతుండు మాలి సుమాలి మొదలు గాం గలుగువారు లంకలో గాపురంబు సలిపి రాజ్యమేలిరి కత్తి బలిమిచేత, 157 వ, నిరంతర పరాజయ సంభవావమానంబుచే; గుమిలి కుమిలి విద్వేషలెల్ల రొక్కటయి దండె త్రివచ్చి మాలిం జంప మాల్య వంతుండును సుమాలియు లంకను బాడువెట్టి రసొతలంబునకుం బలాముతులైరి. 156 శీ. గీ. పొడువాటిన లంకను బాడుగుడిపి జక్కు లందుండ వారల జావమోది వెడల నడచిరి కోయలు జడుపు నుడిగి వశము. గావించుకొని బాహు బలముచేత. 15౯9 చే. గీ, కాంచె మించుమించుగ నాలుగు వయిప్తులను నతివిశాలం బగాథంబు నైన కడలి యతికి యుండుటచే నాలు బుతువులం౦ందు వాసయోగ్యంబు లంక యొవ్వారికై న. 160

176 సూతవరాణము తే. గీ. నిడుదమలమీంద వాటంపు నెత్తమందు గట్టిగా మూండుకొమ్మల నట్టనడుమ దుర్గమంబుగా. గట్టి3 దుర్షమెండు కాసె వనింగన్న లోకంబు కన్నుగుళ్లి. 161 స్కి ఆ[భంక షోత్తుంగ హర్మ్యసౌధంబుల వసీడిరోచులు దెసల్‌ [పొకులాడ గోపుర్మపాకార కుడ్యరత్నద్యుతుల్‌ దూకి యొండొంటితో. (దోపులాడ రథకేతనాంబర (వథిత కాంతిచ్చటల్‌ తెంపాజి మింటిపైం దేలియాడ శింజినీటంకార శృంగారి ఘీంకార రావంబు లొండొంట రాపులాడ తే గే. బహుళ చతురంగ వాహినుల్‌ పగ్గెలాడ మూడులోకంబులకు గుండె ములువెలసె మాట జవదాంట నేరని పోటుమగల కాపురంపైన రమ్య అలంకాపురంబు, 169 ఉ. చల్డని పిల్ల తెమ్మెరలు సౌ(గుచు. గమ్మని పూవుతావిలో మెల్లగ బొర్దిపొర్టి తమ మేన( బువుంబొడి మేదుకొంచు న లల్సన కుంటికుంటి నడయాడుచు నుండ(గ మింటనుండి జా బిల్రియు: గాయగా( దఅపి వెన్నెల హాబిగ నుండు లంకలో, 188 శా అంకాపొఎకిములెల్ల, జేవదలి యత్యానంద నిర్మగ్నులైై శంకాతంకవిచారదూరులయి యనశ్రాంతంబు నావీట శౌ ర్యాంకుల్‌ వాసము చేయుచుందురు సమ ఫైశ్వర్యభోగాఢ్యులై. ల౦కారాజ్య మహావిభూతి గరిమన్‌ జ్ఞామఘింవగా శక్యమే? 1 64

తృతీయాశ్వాసము 179 ఆ. వె. వెడందజొమ్ము గల్లి నిడుదచేతులు గల్లి మాట యురువు గల్లి నీటు గల్లి జిద్దు నేర్చు గల్లి చిట్టంటు లంకలో మాపటిండు ల్లైరి మనుజులెల్ల. [65 సి, వదిదిక్కులను గెల్చి బహు జయ స్తంభముల్‌ పాతి పెట్టించిన బల్లిదుండు వదిశాస్త్రములు గట్టివట్టుతో( బరియించి పజ్ఞాధురీణుండౌ పండితుండ వదుశల్లు లోకముల్‌ బవరాన నోడించి కాలి కిందను బెట్టు కాలిబంటు పదియాబజుకశలం (బ్రపంచ౦బు' దనియించు శశిచెంపం గొట్టిన సౌమ్యమ్పూర్చి తే, గీ. కడుపులో చల్లి రవ్వంత కదలకుండ ద్రవిడ జాత్యభిమాని యథార్థవాది (పాజ్య రాజ్ఞుమేలుచునుండె రావణుండు దర్పితాహిత లోక వ్మిదావణుండు. 166 సి పలుగాకి పులుగాకు బొలిపుచ్చి తననాండు చీకాకు పడకుండ! జేసినాండు గాటంబుగా( జెలగాటంబుగా 6 జెల రే;గి మార్తురం జీల్చి రేంగినాండు గోప్పరంపు పురంబు బాపురే! యన మూడు కొండకొమ్మలమధ్య. గూర్చినాండు కలతిచేతందన్చి యాకలిమాన్ని గిలివూన్ని నలిమాన్ని యొల్దర నిలిపినాండు

180 సూతపురాణము తే. గీ కుదురునకు బట్టుంగొమ్మయై కుదిరినాండు నాఃడు తనుంగొల్వ నొనరించినాండు నాండు నదురులేని నాయంకుండైనాండు నాఃడు రావణుం డార్యలోక విదావణుండు,. 167 సీ. లంకాపురీందమే లబ్ధవర్డున కెంతొ బడలార్చు బంగారు పడుకటిల్లు దశిణావధమే వివష వశాంతకు నల5ం0చు నసివాలు నాకతో(ట భారతఖండ మే బాహాబలాధ్యత్షు సవరించి గడితేర్చు సాముగరిడి ఖండాంతరంబులే గానకళా వేది కరియప్పనము లిచ్చునట్టి హలము తే. గీ దావిడావళి కెవ్వాండు జీవగట్జి యతడు వీరశై వుండు మాహాభిమాని రావబణుండు మావి తైదావణుంకు గొనబు జాళఘవా గద్దెపై గాలువుందీర్చు. 168 తే, గి. కోయవారల నాగరికుల నొనర్చి చదువు సాములఈ జెప్పించి చక్కంబ అీచి యాభిజాత్యభావోదయ మ్మలవరించె నవుర £ రావణుం డెంత ధన్యాత్ము. డగును. 169 తే. గీ 'అన్నమో రామవందదా' యటంచు నేడ్చు వా రయోధ్యలో. బెక్కురున్నారు కాని 'యన్నమో రావణ్యపభూ” యంచు నేడ్చు వారు లంకలో నెవరు గన్బట్టరారు. 1/0

తృతీయాక్వాసము 181 తే గి. కలడు తోయుట్టు వొక్క. డుక్కలు-డు రావ ణునకు జగబెట్టి కుంభకర్ణుండు నిదుర పోతు చిననాండె చౌదంతి పొడుగుకొమ్ము లొడిసి చేపట్టి యుయ్యాల లూ!గినాడ. [171 తే, గీ. విపుల తంతజ్ఞు(డైన విఖీషణుండు పోకలాండు: పెద్ద వదరుబోతు ఖరుండు; మాజు తమ్ములు చెల్లెలు “మాటకారి'" శూర్చుణఖ యన్నలకు ముద్దు జూపుబిడ్డ, 1/2 ఉ. ౩ైవమతాభిమానియస జంగమదేవర గావునన్‌ సదా రావణభూవరుండు తన రాష్ట్రమునందున జీవహింస తా నేపిధినై న మానుపుటయే మతథర్మమటంచు నెంచి యే జీవుల జంవంగూడదని చేసెను గట్టడి ధర్మలోలుండై. 178 సీ, గొంతెత్తి తొలుసారి కోడి కూయకనున్నె పురవీథులను నూడ్చి తిరిగిపోవు పడకమంచముగుంచి పడుచు లేవకమున్నె మెల్ద(గాం గలయంపి చల్లిపోవు వంటపుట్టియ సిద్ధపడి చేరకయమున్నె నీళ్ళతో బంటెలు నింపిపోవు ము౦గిళ్ళు సరిచేసి ముగ్గుపెట్టకమున్నె వెన్నాడీి (ప్రొాయి' రాజంబెట్టిపోవు తే. గీ, వాయుదేవుండు మేఘుండు వరుజదేవు( డగ్ని దేన్నండు తమయంత నరుగుదెంచి 1ప్రాలుమాలక యేప్రొద్దు వరవుడంబు. జేయచుంద్దురు లంకలో సిగ్గపడక, [74

182 సూతపురాణ ము ఉఊ. పాదులు కూల((దోసి పగవారల పౌ(జుల బట్టి యొక్క_ండే బా(ది గుదించి కట్టికొవి వచ్చిన వారును సామియాన: దా మౌందలందాల్చి కాదు మఆి యౌ ననకుండ (గ నెల్లవేళలన్‌ జీదర మాటలేక వని. జేయుచునుందురు లంకలోపలన్‌. 175 చం పురుషులతో సమానముగ బోటులు సర్వకళాభిరామలై గురువులవద్ద విధైలను గోరిక నేర్చు టెకాక ఘోరసం గరమున నస్త్రశస్త్రముల గైకొని యేయుట నేర్చియందబున్‌ గఅగిఆీకన్‌ స్వరాష్ట్రమును గొచెడి పూనిక నుందు రెప్పుడున్‌. 17/6 ఉ. ఇంకని పౌరసేవ యొకటే పరమార్థము నిచ్చునంచు. గూ లంకష పాండితీగరిమ లాభముచేత (గ్రహించి మంచితో లంకిణి పెండ్రిమాని యమలం బతులంబగు [బ్రహ్మచర్యమున్‌ గొంకక స్వీకరించె బుధకోటోహసా" దన? ద్యాగశీలయై. 177 తే. గి. పొలిసిపోని లంకారాజ్యమునకు నెల్టం జేవంగల లంకిణీదేవి చేతి కత్తి [వేటు పెట్టని వట్టని కోటయయ్యె గనుగవను మూసి పౌరులు కునుకుచుండ. 17/8 &ఉ లంకిణి. గంచెలన్‌ దొడి విలాఫపముగా(. గయిసేసి కాంచికా కింకిణిజాలమున్‌ మెజయ, గొంకిరిమార్షుర (పాణగొడ్డమౌ వంకిణి చేతంబట్టి పరువంబున రే(బవ లొక్క-కై వడిన్‌ లంకిణి శాతవుల్‌ బెదర అంకను గావలిగాయు నెప్పుడున్‌, 170 ఉ రాజుకు లంకవైపునకు రారు భయంబున లంకిణీ రిపూ ద్వేజక మైన క త్తిగని బెష్కటి దానను శాంతిభదముల్‌ రాజిలు పౌరపాళ కవురా ! యిది కన్నాని లంకిణిం గనన్‌ లాజలు చల్లుచుండెదరు లంకనుగల్లు పురంధు లందలున్‌. 150

తృ తీయా శ్వా సము 03 తే. గీ. ఆ,శమంబులలో గృహస్తా,శమందెి " టీ లి గో (౮ యఖభిలజన శిలోధార్యమౌ నంచు. దలంచి సోకుటిల్హాండ్ర తలపూస చువ్పనాక చేకానె గృహస్థధర్మంబు చింతలేక, 181 తే. గీ. కేలువట్టిన "పెనిమిటి గూల గోల దండకావన సీమలో. దపము సేయు నేకసుతు. డూతకోలగా నెగ్గతంబ శూర్చుణఖ [పొద్దులనుబుచ్చు సుగతిం గోరి, 1 బిల్లి ఊఉ. బోటులకెల్ల ధర్మము [వటోధముంజేయుచు జీవహింస బా హాటముగా(గ నాపుపనిక్తై నిరతంబు విసుమాలక యెల్లపొద్దు లా మాటలె చెప్పుచుండి మను మార్గము నందున సంచరింపుచున్‌ దాటక రాజయోగ పరితర్పితయై పురివీడి పిమ్మటన్‌, 188 కం. వాన్మవస్థము నూనుచు మానుగ( దాటకి మహాభిమానవతి యనూ చాన మటంచును దండక కాననమున సుతులంగూడి కాపుర ముండెన్‌. రశ వ. ఈగతి స్రీ పురుష [వభేదంబువలన స్వత్వంబులయందు వ్యత్యాసంబు. జొరయకుండ ధర్మసంరక్ష్షణంబు6 జేయుచు. 185 ఊఉ. పంతముతోడ నన్య నరపాలుర పైంబడి దోర్విభూతి డే కాంతర సీమలం గెలిచి యావలిపుట్టఃగ వారి నెల్ల సా మంతులుగా నొనర్చికౌని మంతున కెక్కి యథేవృతోడ వి (ాంతిని-బూని రావణుడు రాజ్యముంజే సెడి కాలమందునన్‌,. 186

184 సూతవురాణము సీ, గండోవలచ్చటా గండూషితప్రస్థ వింధ్యవర్వతపం౦ క్తి వెనుక నెట్టి వంచాస్య శార్దూల వన్యేభ సంకీర్ణ (వస్ఫురద్దండకావనము దాటి 'పావృట్సమారంభ బహుపయస్సంపూర్ణ దుర్గంఘ నిర్జ్భరుల్‌ దూ+కి వచ్చి విషసరీసృపవమూ విష్కంభ దుర్గోక తృణలతాగుల్మముల్‌ తీసి వచ్చి తే గీ. యార్యసంఘంబు మునిపల్లె లచ్చ టచట' గట్టుకొని వేగుపనికినై కాపురంబు లుండి బహుజంతుహింసా (పయుక్ర యజ్ఞ యాగములు చేయంజొచ్చిరి యాగకుండ. 18 ఉ మోనిను లెల్లరున్‌ భయము మాని విచారము మాని వెంటరా మౌనిజనంబు దండము కమండలువుం గొని పోయి పోయి వే కాననసీమలన్‌ నెమకి కాపుర ముండిరి పల్పెలన్‌ జన స్థానమునందు గట్టుకొని దారులు కాయుచు మాణుమూలలన్‌. 198 తేగీ వృత్తవేది రావణు డీ [వృత్తి దెలిసి శై వమళఏరుద్ధంచై న జంతుహింస. బెద్దపొద్దు చింతించి మాన్నింపం దలంచి వీరసువు తాటకిని బిలిపించి పల్కె. 189 ఉ తాటకి సాధ్వరో। వినుము తవ్పక యేమని చెప్పనేర్తు? నా నోటను మాటరాదు విన నోచితి సీ విపరీతకర్మ ముల్‌ మాటలఃదీరునే యొడలు మంటల[బు౦గుచు నుండ( గాన నో పొటలగంధిః యెట్టయిన. బాపవాొ। నా పరితాపవహినిన్‌. 190

తృతీయాశ్వాసము 1085 తే. గీ, ఆర్యులంట నీతివరులంట యాహితాగ్ను లట యెచటనుండియో వచ్చిరంట పరోవ కారులంట (దావిడులన(ట కాదనక(ట దొడ్డమం[త్రంబులం గడతేర్తురటె తల్ది. 101 కం. నియతిన్‌ గోమేధం బంట హయమేధ మంట నరమేధ మట చేళురటే దయమాలి స్వార్ధపరులై వ్యయ[వయాసములు లేక యార్యమునీర్మదుల్‌ ఇ 109 చం.ఎజు(గుదు నీ కుమారకుల నిర్వుర దుర్ణయబాహుసారులన్‌ దెరలని స్వామిభక్తులగు దిట్టగరాసుల వారితోడుతో నరిగిన నీకు దవ్వక జయంబగు నమ్ముము మాటలేల? యీ తరుణమునందు6 గర్హమును ధైర్యముతో నొనరింవ(గా( దగున్‌.1€3ి ఉ. కాదనంబోకుమమ్మ పని గల్షెనటం చెదురాడకమ్మ త ల్జీః దరి తెన్ను గానక చలించెడి డెందము మౌనమూని యీ మాదిరి నూరకున్న విషమంబగు దుర్గతి సంభవించు ల మ్మాః దరి(జేర్పుమమ్మ మను మార్గము( బట్టిన సీకురదప్పునే? శ 94 చం వరుసని మాటలాడకుము వారలతో. దగురీతి నేర్పుమై గరుసును దెల్పి యొప్పిదముగా మన యేల్చడినున్న సీమలన్‌ బరగెడి దేశధర్మమును వాకొని వారికి నచ్చునట్టులే సరణిని జంతుహింస నిట సల్పంగరాదని యొ త్రిచెప్పుమా. 195 తే. గీ. ఆముకవిసి విశ్వామితు. డనెడి మౌని వరుండు గోమేధమును జేయవలయునంచు యుదియంగొని యండెనంట వాని యుదియయుడిపి వెల(ది। యీ పుజుగాకు తప్పింవవలయు. 106

186 సూతపురాణము తే. గీ. మన ముపేక సేయునెడ నీ యనువునందు ధర్మనాశనమౌనమ్మ తప్పకుండ దాడువాతీ దేశము [వజాపీడ గల్లుం జావు కడులెస్స ధర్మరక్షణముకొఅకు, 197 కం, మనతాతలు ముత్తాతలు తనువును బుడగ లనుచు మది దలఃచియు కాదే యని సేయుచు. దెగటారిరి జనములు మెచ్చంగ స్వధర్మ సంరక్షణకై. ప లగి సి, రాజాజ్ఞ లేనిదే రాజ్యంబు6 జొరరాదు పరరాష్ట్రవాసులౌ గ్రజలు తెగువ జొచ్చి రేనియ' జొచ్చి చొచ్చుటతో, దమ రాకం దెలుపకుండరాదు పతికి నుండి రేనియు నేతదుర్వివకాసన ములనెల్ల జవదాంటి పోవరాదు పోయి రేనియు వారు భూపాలు శిక్షల. దిన్న(గా. దలందాల్చి వీరవలయు' తే. గీ. జోరులంబటోటె దేశంబు. జొచ్చి వారు పూని ధర్మవిరుద్ధంబులై న పనులు చేసి రాజాజ్ఞ (పతిఘటించెదరు దండు్య వైరి యా కారణముచేత ననుచు! దెల్చి. 1 రైర్ట తే. గీ. మంచిమాటల జన్న౦బు మానిపింపు లేద దండకాటవినుండి లేవంగొట్టి పొమ్మను మఃటన్న నామంతణమ్ము వడసి చనిమయె (6 దాటకి రాజాజ్ఞం జక్క-(బెట్ట, వి00

శృదడియాక్వాసము 187 ఉ. పూచిన కార్యభారమున మున్నడి తాటకి యింటికేగి మా రీచ సుబాహులం బిలిచి జేని యనుజ్ఞను దెల్బ వారలున్‌ లాంచి నితాంతళశ క్రిని జలంబున, దల్లిని గూడి థివ్య మ ర్మాచితదేహులై వెడలి యందలు చేరిరి యజ్ఞవాటికన్‌, త0] తీ గీ చేరి గాధేయనకు జేండు చెప్పినంత పూస [గుచ్చినకైవడి బోధవజువ నెంతలేసి మాటంవి |గుెజ్జంజేసి నిష్వా (తొక్కిన కోంతికై నెగిరిపడుచు త౮లి కా. క పేయంబున (గిందుమీ: దెజలు(గ కాకంపించు దేహంబుతో. గోపాటోవ విఘూర్ణమానుండయి సంకోచంబు నేమ్మాతముం జూపంబోవక కొళికుం డపుడు (గచ్చుల్‌ గొట్టి వాచాలుండై మాపట్టున్‌ విడంటోవ మంచు. బలుకన్‌ మర్యాద లేకుండంగన్‌ .208 తే గ. వల్కు లాలించి సంతోభవడక యుదరి వడక మోమోటపడక నిబ్బరము చెడక తాటకీసాధ్యి రాజాజ్ఞ తప్పదనుచు! వాజ(జూచి పుతులవంక బజబటినంత. వ04 తే. గీ. పటుమంచు మారీచ సుబాహు లపడు ల్‌ పట్టు విడనాండవో మృషా (బాహ్మణుండ : కాంతు మీవేమిసేయంగా. గలవా యంచు యజ విఘ్నంబు సల్ప నాయ త్తవడుచు, 205 సి. యూవంబులకు( గట్టియన్న యా/బెయ్యల మెడ తాళ్ళ సడలించి విడచిపుచ్చి చ్మిదుపలుగాంగొట్టి చేర్చియుంచిన రావి. చిదుగు కవ్చలపేళ్ళు చిమ్మివైచి

గుమగుమ తావి యాగుబ్బుగాం గొట్టు నా వుల నేతి పంటెల బోర్లగించి కుండంబులోనుండి కొలంది నాల్క_లు (గగోయు నగ్నిహో[(తత్రమ్ము( జల్లార్చిచై చి తగ్‌. దర్భలను నాల్గుమూలలం దరల వైచి పాణుఃబోతులం బెదరించి పాఅందోల మిన్ను విజిగ్‌ కూలినమాడ్కి మిణకరించి చూచిచూచి యప్పుడు గాధిసూను! డంత. 206 తే.గీ. 1పపాంతలాతాము మెల్లగాం జేత6 బట్టీ చంక నిఆికించి చినిగిన జింకతోలు లెండు తెండంచు శిష్యుల లేవందీసి తలడిలి సాకేతంబు దారిపటి. లి07 శాల రు ఉ. కూ(కలు పెట్టుచుం బెదర!(గొట్టుచు నట్లడవిన్‌ వసించి కా రాకులు కూడుగా మెసవునట్టి మునీంద్ర జనంబు షీళదికిన్‌ దూంకులుదూ.కి కావరముతో. దెగనాడి రటంచు రాజుతో సాకులు చెప్పుచుం దగినకా స్తి యెనర్చెదనంచు. జెప్పుచున్‌. 208 ఉ. గోవుల జంపినంత తమ కొంవ మునుంగునె ? పీరి కక్కటా ॥ గోవులు గోవులంచు. బయికొందురు తద్వధనాప దద్రావిడుల్‌ గోవుల మాంసపుంజవులు కొద్దిగనైన చటింగి యున్నచో గోవుల జంపంగూడదని గొలునం జెప్పుట వీరు మానరే £09 తే. గీ. ఎంతయత్నంబు. జేసిన నేమి వచ్చె? నాపునజ చిని రుచిచూడరైరి వారు సోమహపెనంబునుం జవిచూడరైరి యించుచే నిన్నియిక్కంట్లు లేగుదెంచె. వి]0 ట్‌

తృతీయాశ్వాసము 189 ఉ. ఆమ్మరివోసి చుల్టనగ నాండుది సైతము లవ్యశుద్ధితో: గిమ్మనకుండ శా[తవులం గీటడగించుటె కాక 'ఘఫోర,సె న్యమ్మును నిక్కుతో ననిమొనన్‌ నడిపింవంగనేర్చు నిట్టి రా జ్యమ్మును దొల్రి యే నెలుంగ నైతిని నైతి నెటో జయింవ(గన్‌. 211 ఆ వె పోటుకానితోడ( బోటుక త్తియ కూడ నిలిచి పోరుచుండ నిలువంగలరె వైరులెంత గండు వజ్జీదలై నను ? మాట దక్కా/బోదు మాట లేల? లలి ఆ.వె బొమ్మముడివేసి తలముడి పుచ్చకుండ అవికముడి వేయనట్టు లాఘవము గారల నరుల ముడివేసి ముడిచేవ నరులగొంతు ముడి నురలంబుత్తు రిచ్చటి ముద్దరాండె. వప చ. అంచు! జింతించుచు. జింతాకులమానసుండై శిష్యలంగూడి యిటునటు చూడక యడుగులు లెక్కించుకొనుచు( గాలినడకతో గాలిపాటునకు జంకక గాలిపాటలు పాడుకొనుదు నెమ్మదిగా. 214 ఉ ఏరులు దాటి వాటముగ నెన్నియొ (శాందలికాకు బాటలన్‌ నేరుగ దండకావన విసిర్గమనం బొనరించి పిమ్మటన్‌ వారక భంగపాటు పొరపాటును దల్దడపాటు పెట్టంగా నూరక గాధికందను. డయోధ్యకుం బోయెను దొటుపాటుతో. ౨15 చం.కులవతియా వసిష్టముని కొంపను జొచ్చి రహస్యవద్ధతి౯ా గల తెజ(గెల్రంజెప్పి యిది కా దది కా దని దీర్ధదృషితో( బలుమరు చర్చంజేసి యిది భావ్యమటంచును నిశ్చయించి తా వెడలెను గౌశికుండు వృథివీపతి దర్శన సంభమంబునన్‌ ౨16

100 సూతవరాణము చం.దశరధభూమిపాలకుని దర్శనముం బొనరించి పేన్మతోం గుశలము నడ్గి యేమి పనికోరని వానినిబోలె సర్వమున్‌ విశదముగా నెజింగి తన విహ్వాలభావము తోంపకుండ నా కుశిశతనూభవుండు కొనగోళ్ళను గడ్డము చికు.దీయుచున్‌. 217 చం,.పొౌరవడ కుండ ద్మొటుపడంటోక గరాగరి మంచిమాటలన్‌ నరవరు మోముపాటుంగని నమ్మకముం జెకకుండ. జక్క(గా సరిపడునట్టుగా నారులు సైతము మేలని మెచ్చురీతి(గా వరుసగ. జెప్పె నిట్టు నరపాలుని మోలను జాల జాలితో. 218 సీ పావభూమిష్ట (పవ ర్తనంబును బాసి సంసారసంబంధ సరణి రోసి బహుళజనాక్షీర్ణ వట్టణంబుల వీడి కారుపల్లెలలో మెకాలంగూడి (పత్నశిష్టాచార పథ మటై చేపట్టి మొలచుట్టు పాజుటాకులను జుట్టి యొశ్వర్యములనెల్ల నజకాల దిగ(దన్ని భాగ్యభోగ్యములన్ని పొజందన్ని తే, గీ. ష్మడసోపేతమైన భోజనము డింబి కాయగసరులతో నెట్టొ కడుపు నించి పారమార్థిక చింతతో. బరము' గొల్చి 'బదుకుచుంటిమి తాపస్నాశమము. దాల్చి వల తే. గీ సూరవంశాభివృద్ధిని గోరి కాదె యారితేరిన మేధావులై న మునులు దండకావని( జేరి యందడుండి తపము జల్బుటెల్లను నగచాట్లి సరకుగొనక. వలి0

తృతీయాక్వాసము 191 తే గీ. ఆర్యులను పేరు విన్నంత నచటి రాజు లా[గహోద్నగులై వారి హత మొనర్ప సిద్ధ మౌదురు మావంటి శీర్ణదేహు లేమి సేయంగ నేర్తురో నృవతిచం[ద £ సిం 'సెలయేళ్ళ సళ్ళ దోసిళ్ళతో గడుపాఆఅం దావి ముప్పూటలః దనియుచుండి , వండి రాలివడిన యెండుటాకులు వండ్డు నొాంటిపూట భుజించి యొదిగియుండి పూ లతావులలోనం జొరలివచ్చెడి గాలి గోర్కిమైం దసివోవ( 1గోలుచుండి మనసుపోయిననా(డు మాత్ర నివ్వరిఖోజ నము,జేసి యెట్టులో నవయుచుండి తే. గి, యురక యీ రాలపొంత గూర్చుండు మమ్ము నడవి మెకములం౦ం జూ చెడునట్టు చూచి యెక్క సక్కెములంజేతు రేవగించి జాతి వైరంబు మనసులో సందడింవ. ల౭లి తే గీ ఎంతదూరంబు తటిమి మునీశ్వురుండు చెప్పుచుండిన దశరథ క్షితివరుండు మాటిలాడకుండిన యంత మసలివడుచు నుల్దకుట్ట మాటలచేత నులికివడ (గం 229 ఉ. దూరము. బాఅంజూడు చెవిదూరవు నే నిపు డాడు పల్కులున్‌ గారణ మేవెయో తెలుపంగాదగునయ్య యసహ్యమయ్యానే పాౌజులు నిల్వనేరని నృపాలుర రాజ్యము వృద్ధి-బొందునే 2 కారియలం౦ద(డే నృపతి కష్టవరంపర రాక తప్పునే ? లర

192 సూతవరాణము కం. పులినోటికండవలతె మొ నులు ము[ప్పొద్దుల మహా మనోవ్యధచేతన్‌ గళవళవడి నిలువంగా. దెలియని వానివలెనుండ 6 దెలిసిన పనియే ? ౨25 తే. గీ. తెలిసికొనవాొ సీరాజ్య వి స్పృతికింగాదె బుషులు దండకావనసీమ కేగి యందె నిలిచిపోయినా రిది నీవు తలవవెట్టు ? లింతటి కృతఘ్నతను నే సహింపంజాల. వ26్ర ఉ. చొచ్చిరి దండకావనము శుష్కళరీర విషణ్ఞచిత్తులై నొచ్చిరి ద్రావిడ పభుల నూరిన వెల్సెడి చిక్కటారులన్‌ వచ్చిరి నేండు దిక్కని భవచ్చరణంబును గోరి వారలన్‌ (గచ్చ నాదరించి యువపకారముసేయ వదేమి చెప్పుమా : లైల కం కుశికసుతుం డిటులాడంగ దశరథు,డుం గటకటపడి దై న్యముతోడన్‌ దిశలూరక కన్గొనుచు వి వశుండగుచు వచించె నిట్టు భయభక్తులచే. వ29 చ౦.కులపతులౌ ముసీశ్వురులకున్‌ వలవంతలు గల్దుచుండ వ్యా కలపడకుండ నుండుదుమె ? కొందలమందదె మాదు డెందమున్‌ విలయము వచ్చిపడ్డ రమఘువీరులు పాజుల (బోవకుండ శ (తుల మొగసాలముందు బడ(దోతురెః యెందులకిట్టి సిందలున్‌ 280 కం. ఇదె: పోదము రా(గదెదో ర్మదమున (దొవిడులు పోవు మార్గము లెల్టన్‌ వదలక యరిక క్రైద నా [వదరములకు నెవ్వ రడ్డువడ(గలవారో। ర!

తృతీయా శా్తాస ము 198 చం.తడయంగ వద్దు పోవుదము దండక- కానీనసీమ కివ్వుడే గుడునువడంగ సింగిణి అకోరులు 'రంయిని దూంకుచుండంగాం గెడపెద నేను మార్తురను గీటడగించెద (దావిడ[వజన్‌ గడగడలాడ (జేతు గమికాం[డను గాండని బొబ్బ వెట్టుచున్‌, "282 తే. గీ. అబము సుబమే మెజబు/(గని నా యట్టివాని. మీద నిందమోపుట ధర్మమే.?. మవోత్మ ॥ విప సంతర్పణంబై న పిదవం గాదె? యేము భక్తితో భుజియించు -టింతొ యంతొ, లిలి్రి ఉ. ఏ యుగమందు మా రఘుకులేశులు భూపతు లన్నమాట కా సీ: యెపుడై న నొక్కవని యేని స్వతం్యతత జేసినాఠలే యూ యనుమానమేల ? పదుండీ .యయిపుడే వయినంప యైతి స్వా మీ ।; యిటువంటి వల్కులు సహింవ(గ నేరను వేయు నేటికిన్‌. 284 కం. అని చెవుచు నుండంగాళ జనుదెంచి వసిష్టమౌని సాంతముగాం దా విని సర్వోదంతం బిటు జనపాలుని తోడంబల్కె ఛద్మముతోడన, విత్రిర్‌ కం. కడువృద్ధుండవు నీ వి క్కడ సిలిచియుండి యేల; గల్డుదుగానీ యడచుల వెంబడిపడి [ము క్కడి మానవులం బడ(గూల్చ- గల్లుదువొక్కో ర్లిప్రగి చం.చెలువము కగ్గ సీ వయసు చెలం బటుత్వము కొంత తగ్గ నీ కిలసయి దీరంగాందగు నభఖీష్టము లెల్లను దీరిపోవ నీ యలవుచలంబు నెందులకు నక్క రా వదిగాక నీతనూ జులకు విరోధిమారణము. జూజగొనంగను నేర్చంగా దగున్‌, వికి?

1 రశ సూతపురాణము ఊ. కావున రామలక్ష్మణుల గాదిలి బిడ్డల నిర్వురన్‌ మహా _ _షావనుండైన మౌనికులవర్యుని చేతను బెట్టి వంపుమా పూవులలోన పెల్టికొని పోయి విరోధిచమూసమూహము౧ జావ6ంగ గొట్టి తెచ్చి మన సన్నిధి నుంవంగలండు భూవరా : 288 తే. గీ భానువంశంబునకు వన్నె వాసికల్లు( జెల(గి నీకీ రి దెసలెల్టం జిందు[ద్రొక్కు వెనుక ముందు యోజనలెల్ల విడచి పెట్టు మంచు. జెప్పం/గా దళరథు. డావులించి వి౭ఫి తే గీ. కంటిసీటితో బిడ్డల జంటచేసి చిపుకుమన గుండె మౌనీందు చేతంబెట్టి శోక మెటు మాన్తురో నాకు? లేక లేక కన్న సంతాన మియ్యది కావుమన్న : ప్‌40 చం. చెజియొ? వైపునన్‌ నిలిచి చిందులు (దొక్కంగ రామలక్ష్మణుల్‌ ముజీయుచు. గౌశికుండు తనముప్పు దొలంగెను నేంటితోడ నం చురవడి? వ్లై నమయ్యె జటలో[గ భయంకర దండకాటబిన్‌ జొరి పంమార్ప (ద్రావిడులం జుబ్బన చూజంగ నిబ్బరంబుగన్‌. 2 ఉ. పిన్నలు రామలక్ష్మణులు బెగ్గిల వచ్చును వింటిమో(తలన్‌ విన్నను వేగి౨ంప( జెడుపేయగు. గావున మెల్లమెల్లంగా వెన్నునం దట్టి భీతి యొకవేళ ుటిల్సినం బోవంబుచ్చి రా మన్న కు మున్నుగా. దెగువ యబ్బెడు కైవడి. జేయు టొప్పగున్‌,24ల2 తే. గే. అనుచుం దలపోసి పోసి యనంళరమ్ము తి;మకలు మాని మౌని యుద్రేక మడంచి యొక యుపాయంబు నూహించి యొరులకేమి చెప్పకుండ!(గా( గార్యంబు. జేయనెంచి వలి

తృ తీయా శా సము 105 చం ముజిముజి బీంకటుల్‌ దెసలు మూసెడివేశ నరణ్యసీమ నొం టరిగ వసించు తాటకి. దటాలున' బై (బడి గూల్చుటొప్పుం దొం దరపడకుండ నాండుదిగదా ! యెబుపో యెటువచ్చినన్‌ సరే దెరలంగవచ్చు రామునకు. దీరంగవచ్చు భయంబు కల్గినన్‌.. వీక్ష4 వ. ఈ గతి ననేకవిధంబుల నూహించుచు( (బొద్దు వడమటి దిక్కునకు [వాలుటం దలంచి యుత్తఅంబున, వేర్‌ ఉ. ఎత్తిలి కాలిబాటంబడి యేగుచు సంయమి దారిలో. బురా వృత్తము లెన్నియేని వినిపించుచు శౌర్యము పొంగిపోవంగాం జిత్తములోన నూహ లొగిం జిక్కురు బొక్కురుగాంగం బుట్టంబే ఆ తిన గాలు. దవ్వునటు లెంతయుంజేసెం గుమారు లిర్వురన్‌. 246 వు ఈ (వ్రకారంబున. గొంతదవ్వేగి సంభమించుచు విశ్వామికుండు రాము౦ జూచి [వసన్నవదనంబుతో నిట్లు మూడలించి వల్కెను 24% ఉ అల్లదె చూచితే! యటజ మక్కడ నొక్కటి దానిలోవలన్‌ గల్రలమారియైన యొక కామిని తాటకి పేరుతోడ రే లెల్ల వసించు నీమె హసియించెడి నార్యులు గోఘ్నులంచు నీ యల్రరి రూపు మావవలె నాయమనుం దొలిముద్దం జేయుచున్‌. వ్యరి కం. ఆండుదియనె తండ్రీః యెదు రాడకు నీ వింటికి నెజయగునటుగా( దూ? టాడుము దయమాలుచు నీ యా(డుది జగజెంత యెంతకై నను జాలున్‌, లకి

106 ' సూతవురాణము కే. గి. అనిన వెంటనే నరపాల తనయు లట్టి విల్లు సవరించి సరిచేసి పిజుతివియక దూసి కజకుటమ్ములం గవ దొనలనుఎడి నారి (మోయింవ దెసలెల్ట బూరటిళ్ల. ౭50 ఉ. తాటకి వింట్మిమోంత విని దబ్బున బైటకు వచ్చి నిల్వ౭గా వాటెఃడు తూప్పులన్‌ సుదతిపై గురియించిరి బి త్తజల్లుగా గాటులుబెట్టుచున్‌ దుదకు గాళ్లును జేతులు (తుంచితుంచి య చ్చోటనె కూల్చివై చి రతిశూరులుగారె కుమారు లిర్వురున్‌. _ 251 తే. గి. ఇంతమొగము. జేసికొని మునీశ్వురుండు కేకిసలు గొట్టుచుండ సింగిణుల యెక్కు డించి మూంపుదోయికి దగిలించి రామ లక్ష్మణులు నిల్నియన్నంత గ్లానిలేక. విర్‌లి తేగీ, ముక్కువాతను నెత్తురుల్‌ [నక్కి (కక్కి చాపకట్టుగా( బుడమిమై( జచ్చిపడిన వడతి. బెడనవ్వుతో. దేరి పాజంజూచి మౌని సౌగెటో రామలక్మణుల(గూడి. వికి వ. ఇట్టు వేయిమాసంబుల పప్రాయంబుచెల్లి మూండు కాళ్ల ముదు సలియగు తాటకిని యౌవన(ప్రాదుర్భావమునం గలిగిన కండ కొవ్వున మిట్టివడుచున్న యిర్యుురు రాకుమారులచే6 జంపించి యొడలు తెలియక సల్దావంబు లాడికొనుచుః గల(క దేఅని మనంబుతో రామలక్ష్మణుల వింటినేడ్పు ముక్కాకలందీరిన (్రావిడహంవీరవరుల నేర్చునకు నుద్ది కాదని సంశయగస్తుండై విశ్వావితుండు పాలువోక ముందునకు సాంగిపోవుచు మచ్చ

తృతీయాళ్వాసము 1] 9% రంబున దన పూర్వాశశమంబున నేర్చికొన్న యఖీలాన్రాశస్రం- బుల దొడుగను నేయను ముడువను నేర్పి తన యా[శమంబు జొచ్చి తల్లడ వడుచున్న. -యనంబుతో సంవబారంబుల౯ గూర్చికొని" చవిచచ్చియున్న నాలుక్యతువ్పు డుల్సపుచ్చ వేగిరవడుకు-గో మేధం "బును జేయ యత్నించుచుండెను. ఇంతళో మాతృమరణంబు నెజబుంగని మారీచసువాహులు శల్లియానకిః దలమోయుచున్న వారు గావున యజ్ఞవిఘ్మంబు నాచరింవ సమకట్ట (శ్రీరామ భ్మదుండు నాండు. నెత్తుటి తడియారని చేతితో వాండియమ్ములు దొడిగి చీకటి యోలంబున నిలిచి సడిచప్పుడు కాకుండ! జెవి దాంకు వజకు లాగి విడువ నందొక్కటి సుబాహు [పాణంబుల హరియించె;. రెండవది లత్యకుద్ధి :కొజవడుటవే గుజితప్పి మారీచు (పాణంబుల హరిమింవ నోవకః డిబ్బపడునట్లు భూమిపై డొల్లంజే సె. అంత నతండు ఖీకింగుడిచి వలాయితుం డయ్యె. పిమ్మట విక్వామ్మితుండు నిరాటంకంబుగా యజ్ఞ పరిసమాప్తి: గావించి రామలవ్మణుల చేతి లావు చాలమిం జక్కగా (హించి మిన్నకుండవలసినవా( డయ్యెను. రామలవ్మణులతోం గొంత కాలంబు తన యా[శశమంబున విశ్రమించి వారిచే నగు కార్యము లేమింజేసి విశ్వామితుండు తిన్నగా వారలం దోడ్కొని దుక్కి చున్న ననువుగాని వేవిలి మెట్టదారుల నెజిడిపొలములం బడి మిథి లకుం గొంపోయి యందు( బదిసం[డెండు తరములనుండి పడి యుండి చివికి చెదదిన్న సెద్ద ప్రాంత వింటిబద్ద విజిపించి రాజ కీయసఖ్యంబు నపేక్షించి యార్యులయందలి రెండు తెగలవారికి6 జుట్టలీకం బెట్టులయినం గూర్చు గట్టిచేసికొని శ్రీరామునికం చె? బెద్దదియు( దెలియని పుట్టుపూర్వములు కలదియు నగు సీతా మహాదేవిని శ్రీరామునకు! బెండ్రిచేయించి సాకేతంబునకుం దినీగి వచ్చుచు దారిలో ముసలివగ్గు వడుగ్పైన వరశురామునిం దన గురు

198 సనూతవురాణము ధనుర్భంగముచే( గుపితుండై నవాని బదరి వానిని వింధ్యాటవులం దాటి దక్షిణావథమున మాటు మూలనున్న కేరళదేశంబునకు( బోయి యందు నార్య్మనాగరికత వ్యాపింపంజేయ "నొడంబజీచి చంపి యయోధ్య కరిగి యందు రామలక్ష్మణుల డించి కౌశకుం డెందే నేగెను. వలి తే. గీ. రాజ్యతృష్ట తీరని దళరథుండు. రాజ్య

భారమును రామునకు నీక పొలనంబు, జేయుచుండ శ్రీరాముండు సీతంగూడి కామతంతుండై (పొద్దులు గడపుచుండె. 255 సీ. తోడుతో నాండునెత్తురుం _దావి కడుపాఅ తెపజెపలాఢు మానుపులులై న చిచ్చజమ్ముల పిండు చెలరేంగ కవదొనల్‌ (తోపాడి నాలుకల్‌ (గగోయుచుండ (దావిడ మన్నీల (ప్రాణంబుల హరింవ (శ్రీరామచం్మదుండు చింత'జేసి యే యెక్కు_చేనైన నిల్టువాకిలి డించి దండకారణ్య భూస్థలికి నేగి తే. గి, యార్యరాజ్య విజృంభణ మాచరింవ మంచి తరికోసరం బై పొంచియుండ నింతలో రాజు వార్రక్య మెనయందన్ను జెలంగి పట్టాభిషిక్తుని. వేయనెంచ. తలకి ఉ. కేకయ రాజపుత్రి-గని క్రిష్టపరిస్థితి బూసంగు9చ్చిన పేకరువెట్టి యేకరణి నేనియు* దల్లిరొ: దండకాఓవీ [ప్రాకట వీథులం దిరుగు భాగ్యము నాకొడ(గూర్చివంపవే వీక మెయిన్‌ విదల్తు రిపువీరుల రాజ్యము పెంపుచెందంగన్‌. 85%

తృతీయాళ్వాసము 1909

తేనీ రాజు సంతుష్టు, డైనచ్లో భ్రిష్ణుః డగున

టంచు! బెద్దలు నుడువు వాక్యమ్ము లన్ని

యెజుంగుదువు కాదె? తల్లి నా కేడుగనడవు

నీవు దక్క వే జెవ్వరు నేండు కలరు? 258 కం. అని యీగతి శ్రీరాముండు

పినతల్లినిం జేరి పలుక( [బేమముతోడన్‌్‌

విని కేకయ రాజూత్మజ

చనువున వచియించె నిట్టు చతురోక్తులతో- 59 కం. సరి లెమ్ము కన్నతండడీః

తరుణము కనిపెట్టియండి తవ్పక నే నే

వెరవున నైనను నీపని

సరింజేసెద నమ్ముమెట్టి సడిపైం బడినన్‌, ౭60 వ. అని క్రైకేయి వచియింస శ్రీరామచం(ద్రుండు [వహృష్టాంత రంగుండై పినతల్రివద్ద 'సెలవుం గైకొని వెడలిపోయె,. అటు పిమ్మట వెండియు నొక్కనాండు కైకేయి పుట్టినింటి. దాసియైన మంధర వడివడి వచ్చి "దేవీ: కకయాజపుత్రీః సార్వభౌముండు ్రీరామచందుని బట్టాభిషిక్తుని( జేయుటకు లగ్న ంబు నిశ్చయించి సంబభారంబులను సేకరించుచుండెను టేపే వర్వదినం”బని రోజుచు నుడువ గై కేయి తనకు. దలంచని తలంపుగాం చే; జిక్కిన సమయంబునకు ముజటిసి తొల్లి మహాదారుణరణంబున? దా+జేసిన తోడ్చాటున కలరి తన వకి యిచ్చిన వరద్వయంబున రాముని వనవాసంబునకు భరతుని పట్టాభి షేకంబునకు వయో వృద్దుండును శ్రీలోలుంకును నమన చ్మకవర్తిని నొప్పించి

యొప్పించి యూ సమాచారంబు ్రీరామునక దెలుప సహధర్మ చారిణియగు సీతతోడను సోదరుండైన లవ్మణుని తోడను విపినావాసంబునకు( దండి వలదని వలవల వాపోవుచుండ 6 _ బయనంబై 261 తే. గీ రథముతోలంగ( భాజిత రాజవీథి/ టోయి గంగనీళ్ళాడు రేవునకు నేగి యచట డేరు డిగ్గి సుమంధు నంపివై చి తోచని మదితో దొన్నెకై వేచియండ. విర్రవి తే. గి, రాజనీతిజ్ఞుండై నట్టి రాము డంత దేశకాల పా[తంబులం దెలిసికానుచు( జతురుపాయవయోగ గౌశలముచేత! దన యభీష్టంబు నెజవేర్చికొనః దలంచి. 268 తే. గీ. పురుడు లేనట్టి లావరి బోయపెద్ద నదురు లేకుండ గంగమై నడవంగలండు పడవ యెబటిదై నను నటి గడుసుదిట్ట గుహు(డు వాని నేస్తము,జేసి మిహిరకులుండు. 264 ఆవె మంచిమాట లాడి మన్నించి పదిలంబు గాగల బడవ నెక్కి గంగ దాయి కాలినడకతోడ( గదలిపోయిరి ముగ్గు రంతుపొంతు లేని యడవి కేసి. 265 ఉ. భద్రముగా (బయాసవడి వారలు మూవురుపోయి చ్మితకూ టాదిని జేరణగా భరతుః డచ్చటికిం జనుదెంచి దీర్చమౌ న్మిదను బొందె( దండియన నిక్కమ వందురి పాదుకాద్వయీ ము[ద నొసంగి రాఘవుండు పొమ్మని చెప్పి తలంచె నీగతిన్‌ 266

తృతీయాక్వాసము క్‌01 ఉ. ఇచ్చట నున్నచో భరళుః డీగతి వెండియు బాధ పెట్టగా, వచ్చును జాలితో దెరిగి వట్టణస్తీమకు రమ్మటంచు నా వచ్చిన కార్యముం జెడంగ భక్తుండ నాకతం డెంతొ గాన మే మిచ్చటనుండి దూరముగ నేగుట కర్ణ మటంచు. నెంచుచున్‌. 967 తే. గీ. వానవంగుళ్ళ కోరిచి వలికి నోర్చి యుఅుము మెజలుముల కోరిచి యృబ్బ కోర్చి. యెండ దగ దప్వులకు న్లోర్చి యెడకు నోర్చి వయన మై రంత దక్షిణా -వథము బట్టి, ౨68 చం ఇటు వడిపోవ(టోవంగ మునీశ్వరప్వుక్రు డొకంకు దారిలో దటుకున గానిపించిన ముదంబున -క్షేమ మెజింగినంత నీ యటవిని మౌని శేఖరుల యా శ్రమభూములు కొన్ని యున్న వే? యిటకు సమీవమందు నొక్ష టేనియు గల్లునె? చెవ్చమీ యనన్‌. 169 తే. గీ. మాణవకు. డంతం జెప్పెనీ మార్గమందు ననతి దూరంబునందునే యాశమ మొక, డున్నయది దేవః మిక్కిలి యొప్పుగల్లి యనిన మూవురా దారినే చనుచునుండ. ల్ర0 చం చిణుతతనంబుగో లె. బరసేవయె వృత్తిగ నెంచుచున్‌-సదా గరువతనంబు మాని కలకాలము మౌనుల యాకుపాకలన్‌. దొజశెడి భుక్తశేషమును దూంటుచు సావడి వారిపొత్తుచే, బొరయుదు స్వర్గ్ణమంచు( దలపో సెడికామిని యుండె నచ్చటన్‌. ల్లి] వ. ఇట్లు చెప్పుచుండ నేనును సంకులితస్వాంతుండనై యట్టి' హా లబ నిరభిమానంబున సంచరించిన యామెచర్మిత యెట్టిదో యామె యానుపాను లెట్టివో యెబజఖుంగ నభిలషించి సూతమహరి మోము. దిలకించి. సలి

209 సూతవురాణము తే. గీ. ఆమెసపే రేమ? యేశాతి యంకుం బుట్టె ? జగతియందున నే(డామె జాతి కలదె? యున్నచో నివు డెవ్చట నుండెనయ్య

• సంగహంబుగం జెప్పుం డో సంయమీర్శదః 279 తే గి. అనిన మౌని యర్థనిమీలితాముం డగుచు జెప్పందొడంగను సీరీత్రి స్మీదవడక పెద్దవార లామెకు6 జేరు పెట్టలేదు శబరి యనిమ్మాత పిల్చిరి జాతిపేర. వ్వ క0. మునులకు బుట్టల నుదుకుచు(/ గనిపెట్టుక యుండి యొక్క_ కడికూటికినైై పను లెబ్బెటికము లేకయె -పోనరించెడి వంగడంబు- పోడిమి చెడ(గాన్‌. వర్‌ కం జాతి భష్ట యటంచును జాతి శబరు లట్టి బానిసను వెళిచేయన్‌ వాతిఅ గొటుకుచు నామెయు జాతామర్షంబున( దన జాకినీ(దాసెన్‌. 2/6 ఉ. పాసినయంతమీంద మునివల్టిలయందు సదా వసింప్పుచున్‌ బాసినకూడు నొక్క కడివంతున వారలు వంచిపెటంగా దోసిటంబట్టి-సావడుచు. (దొక్కి సలాడక (బ్రహ్మవిద్యనున్‌ బాసినవంటకం -బౌొసంగ బాపురె యంచు. దలంచు నామెయున్‌ 277 తే. గీ. వరవృడం- బెంతచేసినం బావమేమి వచ్చె ?' నీయరయిరి గౌరవంబు సుంత జాలితో నామెపల్కుల నాొలకించి కనుబౌమ అెగురవైతు రా మునిజనంబు, ౭218

తృ తీయాక్వాసము 909

తే. గీ, పేరు పెట్టియైన శబరి. బిల్వలేదు

వరువు చెడిపోవు ననెడి గర్వంబుచేత

నిట్టి] యవమాన మెవండు సహింవనేర్చు ?

బళిర।ః చెంచెత యనిమాత్ర, పల్కినారు. వ/9 తే. గి. సవరలనుపేర నసీనాయ జయపురమునం

గిమిడికొండల దెల్లు నాంట మనుడా?

కలరు వారినే [వజలెల్ల బిలిచినారు

వానరులని తొల్లి యెజుంగవా? కుమారః విర్ర0 తే గీ, నాటి శబరులే యీనాఃటి సపరులైరి

నాటి కారుకుప్పమ్ములు'” నా(టి గవులె

నేటికిని మన్కివట్టులై నెగడుచుండె

నాగరికత యొక్కవిధంబు నాండు నేండు. 281 వ, పదంపడి వథిశ్రమంబు సరకు(గొనక. ౨82 తే. గీ. శబరి యాతిధ్యము [గగ్రహింవ సంభమించి

రామలక్మణు లభిరామ రామంగూడి

ముచ్చెమట లట్టె దిగజారంటోయ. బోయి

యేతదాాశ మభూమికి నేగి నిల్వ. 209 వ. మునివర్యులు చెప్పిన యడియాలంబుచే సీతారామలక్మణుల. బొడంగాంచి గుర్తించి వరమానందకందళిత హృదయయై శబరి. ౨84

ఊఉ. వంగిన వండ్రకామ్మలను బట్టి విదల్బుచు! గొన్ని పండ్రనున్‌

జఇంగునం గోయుచున్‌ గొటికి చెడ్డవా మంచివా యంచు. జూచి యా యెంగిలిపండ్డనున్‌ రఘుకులేవన కిచ్చిన దోడుతోడ ను ప్పొంగుచు వానినిం దినియె భూవరుం డాంకలిచేత దూంటుచున్‌, 285

ల04 సూతవురాణమ, తే. గి. [దవిడలోకబునందెల్లం దప్పి దారి యాభిజాత్యంబు( గోల్పడ్డ యట్టి శబరి యెంగిలి భుజించె శ్రీరాముల డేవపడక కార్యపరులకు నెగ్గులు కలవె ? 'చెపుమః 256 తే.గీ. ఆర్యమునుల యచ్చిష్టంబు నహరహంబు కుడిచి దేహంబు. బోషించు కొనియెంగాన నామె యెంగిలిః దిన దోష మేమి యుండు యుమ్మి యుమ్మిలో! గలసిన ట్లుండు, గాక, 287 జే. గీ. శబరి భక్తిని గనిపెట్టే సంతసించి కంటిచూపుతో మోక్షంబు. గట్టిపెటై ట్‌ | శంబుకుని తపంబును మెచ్చి సాహసించి క త్తి వేటుతో మోక్షంబుం గట్టిపెట్హై. 288 వ. తదనంతరంబు సీతాలక్ష్మణ సహితుండై ట్రీకాముండు 859 తే. . పలువయెండల శేండి వానలకు. దడిసి తులువ మెకముల బొబ్బరింతలకు జడిసి యేమిచేయంగం దోంచ కొక్కింత తడసి బయలుదేరి యా కానలో. వబాడుదారి. లి90 ఆ.వె. ముదురు వెదుర్ముపాలు ముర్వుతో భుజియించి పుట్టతేనె (ద్రొవి పొటనిండ టి బ్‌ ముడ్డియిప్పకల్టు లడ్జిగం టంకించి ముగ్గు రడవి నడచి పోయి పోయి. వం!

తృతీయా శ్వాసము 205 తే. గీ. వదుబందులు సివ్వంగు లెలు(గుబంట్లు ధా

శేచ్ళువారు కుందేళ్ళు తోడేళ్ట లేళ్ల

చిజబుతపులులు బెబ్బులులెల్ట- దిరుగుచుండు

కారడవి( గాష్ట బలపాలు కట్టం దిరిగి, వ9వ

క౦, నానుడు వానలచేతన్‌

నానిన జేయెత్తు పెజిగిన తఅచుపులులో

మానక డాంగుడుమూ(తల

తోన మునిగి తేలు మెకములు గలుగుచోటన్‌. వ98 వ. ఇంటివట్టునకు ననువైన పట్టులం గనుంగొనంజాలక విసు గుచే( జోయిన పోకగాం బోవుచుండ నొక్కనాడు వ్రఫ్రిక్ట

ఊఉ. దాపున! బర్జకాల తమదారిని నొక్కటి కానుపింప నా

వైపునకేగి యందు మునివర్యు. డగస్యుండు భార్యతోడుతన్‌ గాపురమున్న మాటెజటి/గి [కన్నన చూచుట మేలటంచు న త్తాపసి సమ్ముఖంబునకు. చద్దయు నేగిరి ముగ్గు రౌక్కటై.. జీ95 వ. ఏగి కులగో[తనామంబులు చెవుచుం దమ్మెజింగించిక్రొని సాషహ్టాంగముగాః (బణమిల్లిన నపరిమితానందము. బొంది యగ స్తుండు వారల దీవించి భూతభవిష్యద్వ ర్తమానంబు లెజింగిన నాతండు థశ్రీరామచం]దునిచే నిఖిలంబెతింగి కొంతవడి వగచి యెజుక కలవాండు గావున వగ పుడిగి శ్రీరామచందునితో. ౨96 తే. గి. జటిలవరు(డు (తొక్కిటంబడి యిటులః బల్కెా

నిటకు ముందట' బిప్పలీ జటిల మైన

పంచవటి నాగ వెల్లెడి వన మొకండు

వాసయోగ్యంబు మీంటోంటి వారి కదియు, లఫ7

206 సూతపరాణమఃు ఊఉ. చెక్పు చెముర్చుకుండ(గ వసింతురు పెక్కుగు మోను లచ్చటన్‌ నిక్కిన చెట్టనీడ నవనీవతిప్కుతకులార: మీ రటన్‌ మిక్కిలి చిత్తణాంతిన్‌ గమింతును మింతుకు మేలుగాంతు దీ రిక్కడనుండి పాసి చను,డీ మునిదర్శన లాభమౌ ననన్‌. ౨08 కం. మునితల్రజు ననుమకినిం గొని రాఘవు లవనితనయం గొని గొనకొని వెం టనె పెనమయిరి వంచవ టిని( వేరంగం దెన్నెణి-గి వడిన్‌ గాలినడన్‌. 299 తే. గి. పంచవటి. జీరి యటనొక్క_ పర్ణశాల గట్టికౌని రాము డందు౦డె[ గాపురంబు సీతయను లక్ష్మణుండును జెంతనుండ గడచిపోయిన కార్యముల్‌ తడవికొనుచు- ౭00 సీ. తనజోతి తనకులం బనువారు గనరాని (ఫొద్దుపొడుపులేనీ భూములందు నోరుగాలి చెలంగి యుయ్యాల లూంగించు పాజటుటాకుల కప్పు పొకలందు. గొపురం బుండ నేకాకియ యొకనాండు మాలిమితో నొక్క మాలకాకి పర్ణశాలను దూరి వసుధాతనూజాత బెదరించి కొట్టిన వీడకున్న తేగీ భర్తతో నెన్ని యెక్కులో వల్కివల్క్లీ కాకి. జంపించి ముంగిట; గాకిగడకు గడరు( గట్టించె నది జారిపడడకయుండం దమకు నేదృష్టి దోషంబు తగుల దనుచు త01

తృతీయాళ్వాసము 207 ఆ. వె పులు(గులందుం. గాకిములను దొవిడుల్సు పూ జింతు రనుచు. (బేమం బెంచు- రృన్దుచు నెజి/గియుండి చంపె నృవతిచందదుండు [దా విడులతోడ( బోరు, బెట్టకొనంగ- వి09 తే గీ, కాయిబీకట్టు దిశ లెల్ల (గమ్మువేళ గొత్జెమందను గాచెడ్విగొల్టవ్లోలె వదినె యన్నయు నిదురించు పర్ణశాలః గాచుచుండు( దమ్ము(డు నిద గాంచకుండ- 808 తే. గి. ఇనుపగుద్దలి యొకచేత్ర నెనయుచుండ నురులు మూపుపై వేళ్ళాడుచుండ నొక్క దినము కందమూ లంబుల్లు : దెచ్చువనికి సినకులుండై న సౌమిత్రి యేగుచుండ. 804 చం సుని?త చందద్రహాస మొకచోట. గనంబడ వ్రారిలోవలన్‌ గనుకని మందహాసమున. గైకొని చెచ్చెర వాయి యెట్టిదో కనుగొన గోరి యా[తవడి కాచినమేలిమి ధారుణీజ పొ లిని బడంగొ టృచుండంగం జలింపక దజిణబాహుశ కచే, లి05 ఉ. (పక్కను గల్గనట్టి ముని పల్పెలనుండిన మౌను లెల్టరున్‌ (గక్కున వచ్చి యేమివని? కారుణికోత్తమః పూచికాయు నీ చక్కని పండ్రచెట్టం బెలుచన్‌ బడ6గూల్చెద -వేల? యిష్ట్రమా చిక్కులుదీర నొక్కపనిం జేయము మాయెడ6 బేర్మిజూపుచున్‌, 806 కం. ఆదెః విదురుపొద యెదుకుగా+ బొదః పొదః।ః యచ్చోట కీవు పొద పడ(జచుపన్‌ సౌద వదలెడినం దేదులు - పొదలును సరకుగొన వెట్టి ఫోటరినై నన్‌. 807

209 సూతవురాణ ము

తే. గి. అనిన నటికేగ్‌ యతంయడు-హహాప్పలించి

చిప్పక త్తి వాదరో సరిజేసి చూచి

పటుతర్షంబై న దక్షిణ బాహువె త్రి

(వేటుతోడనే పడ/గూళ్చె 'వెదురుపొదను. 808 తే. గీ. చూరక త్తిపై నెత్తుటి చార లుండె

వెదుర్ముపాలు రక్రాత్షత వితతి యయ్యె

గాంచినంతనే లక్ష్మణు కన్నుచెదరె

నెంతపాపంబు జేసితి నెట్టు లనుచు. 809 కం. నిటు నటు వరికించిన యం

తట మెడ తెగివడ్డ మౌని నాథుం డొకండున్‌

దటుకున+ బొడగట్టిన ముం

దట గడగడలాడి లక్ష్మణ కుమారకుడున్‌. 810 తే గి, ఎలుంగురోల్బడ ( గన్నీరు కౌొలంకులందు

ము త్రియములఅట్టు కన్పట్ట ముసుంగు వెట్టి

పర్ణశాలకు సైదోడు వజ్జ కేగి

పాదయుగళంబుమై వ్రాలి వనవి వనవి. ల11 కం. అన్నన్నః: ఘోరపాపం

బన్నాః యొనరించినాండ నజ్జుండనై యౌ

పన్ను(డ నను; గావుము నీ

కన్నను దిక్కెందు;గలదు? కారుణ్యనిధీ. 81౨9 ఆే, గ. వెదురుపొదలోన గూర్చుండి వివు(డొకండు

దీర్ణతపముం జేయంగ దం ద్బోపడియె

వ౦శనాశంబు( జేయంగ వంశనాశ

మగునొ। శ్రీరామ యీ (బహ్మహత్యచేత. 8౭18

తృతీయా శాాసము ౨09 కం. నిష్కారణముగ నెజు(గక దుష్కృత్యము( జేసింనాడ దుందుడుకొవ్పన్‌ నిష్కృతి కల్గినయెడల. బ రిష్కృతి యొనరించి యుద్ధరింపుండు నన్నున్‌. ల్‌]14 చం.ఆనవుడు రామచ౦[దుండకటాః యెటువంట్మివమాదమయ్యె చు ర్దనులనుగూల్చి ధర్మ పరిరక్ష్షణముం బొనరింవనున్న యీ మన కిటువంటి సంకటము మాయురెః రా(గగునేకు మార?యే మనియెద నేమితోంచదుకదాఃయని యూఅట(బల్కుచుండగన్‌. 815 కంం మునివరుల వర్ణకాలకు. జనుదెంచుచు [(బహ్మహత్య సల్పండవో నీ యనుజుండు తలందెగి కూలిన మనుజుడు (వాహ్మణుండు కాండు ఇ్య్మాతలనాథా ? 9106 జే. గీ. దొంగ [బాహ్మణుం డాతండు దొంగతపసి రావణానుజమైన శూర్పణఖ సుతుండు కిసనియువా(డు జంబుకుమారు( డనెడివాండు వాని జంపినమా[తత హెపంబులేదు. వ7 ఊఉ. నావిని మోదమందె నరనాథుండు లక్షణు డంతమీంద మో దావహ్ను డయ్యె. దప్పెంగదాః మనమేర్చెడి [బహ్మహత్య నేం డీ విధినంచు మౌనిజన మేగెను బిమ్మట నొక్కండొక్కడున్‌ భూవరు మోసపుచ్చి పొరిపుచ్చంగ నేర్చితిమంచు నొక్కనిన్‌. 918 తే. గి. (వథిత అంకాధిపతియైన రావణునకు మాజుచెలెలు జంబుకుమారుతల్లి స్‌ ఖరుని తోడయుట్టవు వరామరికగలది యనఃటి గొడ్డురా లాభిజాత్యంబుకలది. త9

910 సూతవురాణము సి (సాయంబు సుంత గ్లై వ్రాలకుండిననాండె దొమ్మిలో. దనభ ర్త [దుంగిపోవ సతతకుష్కోోపవాసములచే గడు డయ్య నేండ్లు పూండులు చాల నెగిరిపోవ మోటువాతిన మోము ముడుత గగ్గులచేత ముసలితనమ్ముచే, బుల్లసిల తూ(గాడు రొండిచే దుద్దెకష్కు పొరడుచే( గడువగ్గు గబ్బుచే నాడలుదనర తే. గీ. చూవరుల కేవ పుట్టించు చువ్పనాక బిడ్డ పె: గల్లు కూరిమి వీడలేక యకట దండకాటనవియందు నాకుపాక లందు. గాపురముం జేయు నెందు. బటోక. న20 గ్‌ కా శ తగ్‌ కామదేవున కెన్న (డో కా న్కలిచ్చి సాంగనంపి వై రాగ్యంబు సంగిహించి పారలౌకిక చింతచే (బదికియుండె జుట్టపక్కాల దరింటోక చువ్పనాక. లవ] తే. గి, ఒక్కగా నొక్కబిడ్డ మహో |గతపము సలుపుచుండంగ లోలోన జాలింబొంది పూల బండ్రను నందిచ్చి పోవుచుండు. గొండిక తపెంబు చాలించి యుండు నపుడు. 8922 చం,రుచిరఫలంబులన్‌ నెమకి రోసి (ప్రియంబున శేరి తెచ్చి మం చి చవి గలట్టి దుంవలను జేకొని మిక్కిలి దేవపూజకై యుచితములై న పూవులను నొక్కదీనంబునం గూర్చి తెచ్చి సా ధు చరితయైన శూర్చుణఖ తొటిలుచుం జనుదెంచి చూచుడున్‌. క£8ి

తృతీయాశ్వాసము ల] ఆ వె. కొడుకు గానంబబడ(ండు కొడుకున్న వంశంబు కుష్పగూర గాంగ6 గూలియు౦డె. జుట్టు [వక్క పొలము శోధింప మొదలిడె గుండె కొట్టుకొనంగ( గొడుకుకొలటకు. ల్‌బ్క్కు చం ఆటునిటు చూచుచున్న సమయంబున! దేజనమధ్యవుందు ను తృటవటుశోక ముం గొలుపంగా( గనుపించెను మొండె మొక్కచో బొటబొట కంటివెంటంబడి బొట్టులు గారెను నేకధారగా విటతటమైన డెందమున వెంగలియైచనె నేమి చెవ్చుదున్‌. 8ిలి5్‌ ఆ. వె కొడుకు శవముమీంద! గూలి యాక్రోశించి తలను మోదుకొంచు. ద్ణి యపుడు గోడుగోడుమంచు' గొంతెత్తి పలవించి యేడ్వలేక చివర కేడు పుడిగి. 826 ఉ. [వక్క(దనర్చునట్టి మునిపల్లెకు. బోయి యిదేమి పాపమో యుక్క_డగించిపోయె నెవడో యొకదుష్టుండు నాకుమారు నా' యుక్కివుం డెవ్వండో తెలువకుండిర యేని త్వదీయ జీవముల్‌ దక్కవు చెప్పు.డన్న మునితల్హజు లందలటు నొక్క పెట్టునన్‌. 8వ చం ఎజుళలము తల్లి; నీ సుతుని నెన్వరుచంపిరొ (కూర కర్ములై యెొజుంగము నసీతనూజుమృతి యన్నండు కల్గెినొ కాని యెవ్వరో యిరువురు పర్ణశాల వసియింపుచు నుండిరి యొక్కళిన్వితో నెజటుంగక వార లేమయిన నీయెడ నీపని. జేసియుఐడిరో. ల28 తే. గీ. కడుపుచిచ్చార్చుకొనుటక్తై కందమూల ముల మెసవి సీరుణెగలదావి పొట్టనిండ (బొద్దులను బుచ్చుచున్న మా బోంట్టకమ్మః పరుల జంప జేయాడునే పావమనక? త్రి

912 సూతప్తురాణము ఉ గొబ్బున( బర్జకాల కడకుం జని వారల బృచ్చసేయ ని యబ్చిని దొంగపోటున గతాసునిజేసిన వార లున్నచో దబ్బజఅలాడకుండంగ యథార్థము న్‌ ఇ₹ెజింగింతురమ్మ యి ట్రబ్బరపోమినందున, (బయోజనముండునె? యంచుందెల్పంగన్‌. 880 ఉ వగ్గుకనంబుచ్చే నడుము వంగిన దేహము తూలుచుండ, గా నగ్గముకాని శోకమున నంగము అన్నియు( గంపమొందంగా నెగ్గు లెబుంగనట్టి తన కీయ గచాట్టు ఘటిల్లై నంచునున్‌ గగ్గుచుంటోయె శూర్చుణఖ కాకులు దూరెడి వర్ణశాలకున్‌. తితి। ఆ. వె సీతతోడంగూడి శ్రీకామచందదుండు సుద్దుకాడుచున్న చోబి కరిగి చుష్పనాక తొంగి చూడగా గని పెట్టి సీతనవ్వె నొక్క చెనంటి నవ్వు. లికితి వ శూర్చణఖయు సీత వెడనవ్వు చీరికింగానక ్రీరాము నుడ్దే శించి “మీర లెవ్వరో యెజఖుంగ; పరమతపోనిరతుండును జీవ హింసావరాజ్ముఖుండును నా యేక ప్పుతుండును నగు జంబు కుమారుండు' త్రుటితమ స్తకుండై ధరం గూలియున్నవాండు. మునివల్దెనున్నవారి నడుగ నా కుమార హంతకుని మీ రెటింగి యుండనోపుదురనీ వాకొన నిటకు వచ్చితి. కన్నకడుపుగాన సూతుదీర్ప వేగిరవడుచుంటి మీ రెటింగిన దెల్పి ధన్యులుకండు. [వతాప లంకేక్వురుని సోదరిని జెకక్రి (బతికిపోవుబ సుకరముకాదు ఎయింగ( జెవ్వుచుంటి” ననవుడు శ్రీరాముండు “మే మెటుంగు దుము. ఆకండు మునిజనావకారి యగుటచే మాచే నిహతుం డయ్యె” నని చెప్ప మిన్నువిజిగి కూలినట్టు నివ్వెజంగంది కర్పణఖ దుస్నహశోకాతిరేకంబునం (గోధవివళయై “మునిజ

తృత్రీయాళాసము 9219 నాపకారి యని యవవాదంబు( గల్ప్చించి నిరపరాధుని జంపి సిగ్గిలకుంటి రేల? మీరు హంతవ్యులు. (దావిడరాజపు(తికలు పరాభవంబు నీగంజాలరని మయొటంగరు కాటోల్‌) నంచు మొలనున్న చురియం బెటికి మీ/దికింటోవ సీత కెవ్వున కేకవేయ (భ్రీరాముం డులికివడి శూర్పుణఖకరంబు కరంబున నిజికించి గట్టిగా. బట్టుకొని యడంచియుంచిన సౌమిత్రి చనుదెంచి. పెడ కేలువిటిచికట్టి రామాజ్ఞచే నిస్సహాయయైన యబలను ళతవృద్ధ ను ముక్కు చెవులుంగోసి విరూపంజేసి క్ష[తధర్మమును నిర్వ హించి విడిచిపుచ్చెను ఆంత శూర్చణఖ కనలురాజ రోజుచుం బొగులుచు నడవులంబడి సోదరుండగు ఖరునిజేరి తన పరాభ వంబు విస్పింప నతండు మండిపడి రామునిపెకి దండె త్రివచ్చి ఘోరయుద్ధంబున మృతుండయ్యి లలిత ఆ వె. ఖరుని చావుంజూచి కాలుసేయాడక

యడవి నిలువలేక యడలలీక చీరచెజంగు కాళ్ళ జీరాడు చుండ(గా నింతి యపుడు లంక కేగి పిదవ లలో

ఊ. రావణభూమినేతకు( బరాభవమెల్లను మూలమట్టుగా గావుుుమంచు! జెప్పి (వతికారముంజేయుచు బన్నమీగ(గా€ నావనమైన ధర్మమని పల్కినయంతట రావణుందు క్లో పావిలమానసుండము యహంఆకృతి హుంకృతింజేసి యార్చుచున్‌ $85 వ ఆంతరంగిక సచివుండయిన మారీచుని. బిలిపించి మంతనం బాడి రాఆపుతిశయు నందు నాసోదంయు నస శూర్చుణఖయెడ రామలక్మణు లౌనరించిన యవమానము న న్నాపాదమ సకంబు

దహించచున్నది. మజియు నిఖిల దావిడలోః మనప్సం

వి14ీ సూతవురాణము తాపంబు( జేయు వాయసవధ నన్ను నిలువున సియుచేయు చున్నది. (పతీకారంబు తప్పనిపని కావున స్ర్రీయెడ వీరపురుషా నుచితమైన కార్యంబు సల్పినవాండు గావున శ్రీరామచం[దునకు శ్రీ మూలకంబబయిన పరాభవంబు( జేయుట సమంచిత ధర్మమని నిశ్చయించి కార్యకమంబు మారీచున కుపదేశించి వంపెను. ఆటుపిమ్మట మారీచుండు దక్షేణావధంబునకు. జని మాయా క రంగఠరూపంబున రామలక్ష్మణుల దవ్వుల కెలయించి కొంపోవనా యదనున రావణుండు వర్ణశాలనున్న సీతను మునివేషంబున (ముచ్చిలి కొంపోవుచు దారి కడ్డంబయిన జటాయువుం దునిమి యుత్తుంగాభంగభంగ యగు దక్షిణోదధి దాటి స్వకియాభ్యం తరమందిరంబునకు: గొంపోయి డీంచి తన మనంబున నిట్లు తలపోసెను. వ్ర? సీ, పతియున్న పరకాంత బదరించికొని తెచ్చి

తనయింటిలో నుంచికానుట తప్పు భావింప లోకావవాదంబు తప్పదీ

క అటిలోకంబు వాకట్టరాదు కాన సీతాదేవి, గంకే?ి తోటలో

వీటికి బరగడ 6 బెట్టియంచి రాజపుత్రికగాన రామకుం దగినట్టు

రాణివాసంబు కొజవడకుండ కే. గీ. గాలయాపన( జేయంగ( గాపువెట్టి

యుంతు మా [త్రిజటను సీత యొద్ద ననుచు

బండితుండైన రావణ (పభువరుండు

నిబ్బరంచి యాతపడక నిర్ణయించి. ఏ88

తృ తీయా శ్తూసము తి15 వ సీత నళోకవనికామధ్యంబున నుంచి తమ్మునీ కోమా రె యగు (త్రిజటను గావలియుంచి యవిచారిత మనస్కు౦ డె వీతమనళ్ళ ల్యుండె లంకలో. గాలక్షేపంబు. జేయుచుండె - ల్‌్ర9ి చం (తిజగములెల్లం గేల్చి గడిదేరిన లౌకిక శేఖభరుండు భూ [వజలకుంగూర్చు భూవరుండు రావణ( డంత యమాయకుండొ యా (తిజటను నమ్మి మోసవడి దెబ్బునం గావలియుంచి సీతకున్‌, గజిబిజిగాంగం జేసికొనెగాః తనలంకను టెవ్పపాటులో. తి40 ఉ. ఇచ్చట రామచంద్ర ధరణీశుండు భార్భను గోలుపోయి యే మచ్చుననేని శోకమును మానగలేక విషజ్ఞచిత్తుడై యెొచ్చట: గాననానాయని యేగెను రోయుచు గాననంబులన్‌ బొచ్చెములేని సోదరుండు మూల్లుచు భక్తిని గొల్చి వెంటరాన్‌. 841 వ ఇట్లు పోయినపోక గాం బోయి యరణ్యంబులన్నియు గాలించి వై దేహినిం గానక పొగులుచున్న రామలక్ష్మణులకు రావణునిచే! గూల్పంబడి కొనపాణములతో నున్న పితృసఖుండగు జటా యువు సీతాసమాచారంబు విన్సింప' దిన్న(ా నరిగి వారిర్వురు యిుష్యమూక పర్వతంబు+జేరి దట్టమగు నొక్కి పిప్పలిచెట్టు నీడ. బడియున్న రచ్చబండ పైం గూర్చుండిరి. మం తివరివృతు,డై యందు సంచారంబు( జేయుచున్న సుగీవుండు దూరమున నుండి వీరిం జూచి ఛభయకంపితగా తుండై. 8492 ఊఉ. కంటివె! యాంజనేమయ! రణ కర్కళు లిర్వురు చావధారులైై యొంటరిగాంగ( జెట్టుకడ నుండిరిః యేవనింగోరి వచ్చిరో తుంటరు లెవ్వకేని యిటు తోడ్కొని వచ్చికొ కీడు సేయ(గా వెంటనె పోయి వారల (వవృత్తిని నీవు (గ్రహించి రాశడే. 848

216 సూతవపురాణము ఊఉ. బాల్యమునందు నీవు మునిపల్దెలయందు వసించి చాల గౌ శల్యముతోడుతం జదువు సాములునేరిచి యార్యభాషసా కల్యముగా నెటింగితివి,గావున నివ్పుడు వారితోడ6 జా వల్యములేని మాటలను బల్కి నిజంబును సంగహింపుమా. ల్‌11 ఊఉ. ఆర్యులపొ ల్రియున్నయది యా విలుకాండ మొగంబునందు. వా రార్యులె యౌదు రీక్షణమ యచ్చటికిం జని యెట్టులేని నా కార్యముదీర్చంగా దగిన గట్టువకాసువు సందియంబు లే దార్యమనంబు నీ వెజింగినట్టారు లెవ్వ రెజబుంగ లేరనన్‌. తర్‌ తే. గీ. జేనిముదల నౌందలందాల్తు నేనటంచు వారి యాచారము లెజలుంగు వాండనంచు గాలిగాంుట్టి 'పెజిగిన గాలికొడుకు గాలినడ నేగ రామలక్ష్మణులకడకు. 846 వం తిన్నగా రామలక్ష్మణుల జేరి యందందునిళలిచి వందనం వాచరించుచు. దా వచ్చినపని వినయోక్షుల విన్నవింని వారి వణన సర్వంబెజి(గి సు గీవునితో సంఖ్యంబు నమకూర్చ నిశ్చ యించి బుశ్శమూకంబునకుం దోడ్కొనిపోయి కొమ్మల రాపిడిచే నగ్నిన్సి బుట్టెంచి యగ్ని సాక్షిగా రామలక్ష్మణ ను[గీవులకు సభఖ్యంబుం గావించినపిమ్మట నొండొరుల భార్యల నొకొక్షా కళ్ళిప్పించుకొనుటకు బాసంజేసికానిరని సూతుం డానతీయ దేశి కేంద్రాః మీరు చెప్పిన వాక్యార్థంబు బోధవడదయ్యె; విశదీకరించి చెప్పవే యనవుడు సూతమహర్షి యిట్లు బెవృందొడంగెను. "847 సీ. వాలిన శక్తినే వాలిని బడంగూల్ని రుమను వానరరాజ్య రమనుడెచ్చి భద్రంబుగా రామభదుండు స్నుగీవు నకునిచ్చి మాటందీరి కొనుటకును

తృతీయాశ్వాసము ౨17

స్నుగీవుం డామీంచ సుదతి సీతాదెవి

యేనా(ట నుండెనో యెజింగివచ్చి బవరంబు గావింప వచ్చిన గావించి

తెచ్చి థ్రీరామున కిచ్చుటకును తే. గ్‌. వాసంజేసికొనిన పిదవ రవిసుతు-డ

సింహనాదంబు. జేసి కిష్కింధా క్రేగి

దురము.జేయంగ వాలిని దోడితేరం

గాంచి శ్రీరామచర్నదుండు కంవమె త్ర. "చ్రోరి

కం. ఎదురై వాలిని డేకొని

కదనంబున నొడిసిపుచ్చం గష్టం -బనుచున్‌

బొదనూటున వొంచి మహా

(ప్రదరంబున వాని. జంపి వై చినపిదవన్‌- లిశ్తీర్రి తే. గి. రామచర్మదుండు స్వార్ధవరత్వబుద్ధి

నతుల వానరరాజ్య పట్టాభిషిక్తుం

జేసె సుగివుం బథిత కిష్కింధ నంత

సోదరుని భార్య సుగ్రివుం డుంచుకొనియె," వల0)

తం తమ్మునిదారంగైై కొనె మదమ్మున వాలియటంచు బాణపా

తమ్మున వానినిం దునిమి ధర్మము నిల్చెనటం్నదు మోహగ్నీ తమ్మున జ్యేష్టసోదరునిం దారను దారను గొన్న ఐవపా తమ్మున సూర్యుప్పుతకుని దవ్పన నేరకపోయె రాముండున్‌. 851 వం కృతజ్ఞం డయిన స్నుగివునె పంపన దశదిశలందు నున్న గిరిదుర్ల మారణ్య సీమలనుండి వానరులు కిష్కింధలో గుమి గూడి సీతాదేవి యున్నచోటులు గాలింపః 'బయాణోన్ముఖులగు చుండ హనుమజ్ఞాంబపన్నల నీలమైందద్వివిదాదులు యువరాజగు

లక సోతవురాణమః నంగదుని సేనావతిత్వము[ కింద దక్షిణదిశాభాగంబునకు బయలు దేరిరి. _ శ్రీరామచం[దుం డప్పుడు హనుమంతునిం బిలిచి కౌంగిలించుకొని తోరంబుగా బాష్పపూరంబు లౌలుకుచుండ డగ్గుత్తికతో. తిల సీ, ఎండకన్నెజుంగని యిల్లాలు వై దేహ

కడగండ్లు పడె దొల్లి కానలందు' బరునింట నేరీతి (బదికియుండెనొకదా

యాసలన్నియు నడుగంటిపోవ( జీరకాల మెడవాటు చిచ్చులో మటుంగుచో

నిలువున. (వాణముల్‌ నెగసిపోవు సీవు నాకేకాక నిజముగా మాజాతి

కెల్ప దాసుండవొట యెజుంగువాండ తే, గీ, నిదిగొః ముద్దుటుంగ్రంబు నీ కిచ్చుచుంటి

నాదు క్మేమంబు నెటింగించి నళిననేేత

కానవా లేమయమిన నామె నడిగితెమ్ము

మజచిపోవ సాయమ్ము నా మాట నమ్ము. తరలి తే. గీ. అంచు వచిబించి దుఃఖంబు నాపుకొనుచుః

జోయిరాళగదే యని చెప్ప భూోవరుండు

కుస్పిగంతులు వె చుచు. గొంటెహనుమ

చెంగలించెను వానరసేన గూడి. ల్‌5్‌ శ్రీ వ. ఇట్లు హనుమంతుం డేలగోలుపోజుదారు.డై. నడిపింవ వానరులు చెలరేగి సీతాన్వేషణార్థంబు దక్షిణదిశకు బయ నించుచుండ నచ్చట లంకలో. త్‌55

తృతీయా శ్వాసము 219 సీ. సవతాలిబిడ్డలు ఫైదోడు లగుటచే మనసులో విరిపోట్టు మానవయ్యె సరమావిశాలాశి వపరజాతి గరితౌాట (దవిడజాత్యభిమాన మవిసిపోయెం దల్లిహోలిక వచ్చె దనయయా (తిజటకు: బెదతం డి యింటికి6 బెట్టె జిచ్చు రాజ్యతృష్ట మనంబు రగిలి దహింప వి భీషణుం డేదేని వినంగనుండె తే. గీ. లంకలో గృహవ్చి[దముల్‌ బలసె “ఇంటి గుట్టు లంకకు: జేటయ్యె దుట్టభుదకు బహుళ విజయసంజాత గర్వంబుచేత మడిసెంటో రావణుండు [వమత్తు( డగుచు. త్‌5్‌6 వ. లంకానగరం బిట్టి దురవస్థకు లోనగుచుండ నశోకవనికా మధ్యంబునః బెదతం్మడి యాజ్ఞ వాటించుచున్నట్లు నటించుచు, 85 ఊఉ, సీతకు జెంగటన్‌నిలిచి చిన్నరి పొన్నరి నవ్వు నవ్వుచున్‌ జేతుము మోడ్చుచుం (దిజట చేయుచునుండె సవర్య లెన్నియో యేతరినేని నామెకడనే కని పెట్టుకయుండి జాణయ్దై సీతకు నమ్మికం గలుగ జేసికొనెం దనయందు గట్టిగా. 858 కం. బెదరింవక బదులాడక మెదలుచు మది కెక్కునట్టు మిక్కిలి భక్తిన్‌ దుద కొకనా? డిట్ట త్రిజట పదెపదె చెవ్పంగందొడంగ వసుధాసుతతో,. 59

220 సూతవురాణము సి, వదినాళ్టు కాలేదె పొకార దనతేర సుదం గటి తెప్పించె సుతునితోడ నలునాష్ట కాలేదె సండనోద్యానంబు- జొరందాఅి చీకాకువజీచి వచ్చె మూనాళ్లు కాలేదె ముక్కంటి వడకింట్‌ నొక్క_డే యుజ్ఞూత లూంచివచ్చె రెన్నాష్ట కాలేదె యన్నపై దండెత్రి పుష్పకంబును జూజ(బుచ్చి వచ్చె తే. గీ, తల తిరుగుచున్నదమ్మ సీతమ్మతల్లి పెద్దతండి చేసెడిపనుల్‌ విన్నయెకల నేమి కలదమ్మ లంకలో నిప్పు డొక్క దినము తల లెత్తుకొని మేము తీరుగలేము. 860 ఉ మా జనకుండు బొత్రిగ నమాయకు(డో నొరు లేవి చేప్పినన్‌ వ్యాజములేక నమ్మి యటుపై నగచాట్టను బోందుచుండునే యోజన లెన్నిచెప్పిన. [బయోజన ముండకపోయె దీనతా భాజనులన్‌-" బొనర్చె మము “వాతలు పెట్టిన వాజ మానునే. ల61 ఉ. మా పెదతల్లీ సద్గుణ సమన్విత యు త్రమనాధ్య వీస్ఫుర [దూవవతీలలామ యవరోధ విభూషణ కన్న తల్లీగా మాపయి (బేమముం గురియు మక్కువ లోపము సుంత గానరా దాపెయెడన్‌ నయంబు వినయంబును జూపెద రెల్టవారలున్‌.. ల83 ఆ. వె. ఆమ్మెపేమ మాకు నాటంక మయ్యెను నామెమంచి మాక్షు నడ్డమయ్యె నేమిచేయ(జాల కిట్టూ-రకుంటిమి రాజ్యతృష్ణ మమ్ము రాయిడింప. తరిల్‌

తృతీయాశ్వాసము ల21 వ ఈమాట _ లమృతోపమానంబుగా దోవ సీత విప్పారిన మోముతో: |డిజటను బరికించి చూచి సంతృ ప్లింజెంది, 86% చం.సరసగుణాఢ్యః మీ జనని సాధుచరితను జేపొ మాపొ యొ క్కరుతుక నీ యకోక్ష వనికాస్ట లికిం గొనికేర నామెళో బరిచయముం ఘటించుకొని వాకొని ధర్మము లన్నియా యొడం బజీచెద6 దోడ్పడన్‌ మనకుః ఖై (గనుగాందము భావిసంగతుల్‌ .865 తే. గ్‌ సీతమాటల నాలించి చిత్త మనుచు? బ్రిజట తనతల్లి. దోడ్కొని తెత్తు నివ్వు డనుచు నడుగులు లెక్కించుకొనుచు. జనియె బట్టణాఖిముఖంబుగా బదరి బదరి. 866 ఉ. మాపటివేళ పెన్నిరుల మాటున గూంతురు దారితీయ నె ట్లో పుయిలోడుచున్‌ సరమ యొంటి నళోకము (క్రిందనున్న సి తా వతివత్ని చెంగటకు6 దర్డి సుఖంబుగరి గూరుచుండి యే మో వడీపోయినట్టుగను ముచ్చటలాడెను (బొద్దుపోవంగన్‌. వి? ఆ, వే కరము శిరముంజేర్చి కరము పేరిమ నంత సరమ పురమువంక౬ దజిమి యలజుమః గుంటినడకతోడ€౬ గొంతదూరం బేగి [తిజట సీతకడకుం దిరిగివచ్చె, ఏగ్ర్ర్ర వ. కిష్కి౦ధాపురమునుండి బయలు వెడలిన కపిమైన్య సమా చారంబు నాలింప్తుము. ల౦9 క౦0. హనుమంచుండు నడిసింపం వనచర యూధంబుంగూడి వాలిసుతుండున్‌ జని దక్నిణాస్ధి చెంతకు వన రెఖింగి వననిధి దాటటవలయు నటంచున్‌* వ్ర

లలల సోతపురోణమి

తే. గి- చాలకోలరబు మనసుళోం జర్చంజేసి

యూఢపుల కెల్ల, జెవ్వ్పందా మోప మనిరి

జాంబవంతుండు [గేరేవ సాహస్‌ంచి

నడుము గట్టేను సెౌమీరి కడిలి దాంట. లి ఆ. వె. గండి చిన్నదైన గప్పగంతులు వైచి

గొవ్పదైన సీత గొట్టకొట్టి

కులికికులికి కపులు కొనియాడుచుండ(గో

లంక! జేరం (బొద్దు [గుంకువేళ, లబ ఆ వె. నదురుబెదురు మాని వదనుక త్తిని బూని

కన్ను మూ(తమాని కాయుచుండె

లంకగవనుముందు లంకిణి( బొడ(గాంచీ

దొంగపోటుపోడిచి (ద్రుంచివై చె. లి ఆ వే. సంజ దో(టీపోవ సందుగొందులు దూర

నానవాలు పట్ట నైతికాద

టంచు6 దలంచి పొదలయందు దాంగు చిరులు

బయలు [పాంకునపుడు బయలుదేరి, ల్రిశ్తి

ఉ. ఈడును జోడులేని సిరు లెల్టిడం గన్బడ న్యేతవర్వమై

మేడల రొమణీయకము మిద్దెాల సుందరతాప్రళ స్త్‌ క న్లోడును బుట్టియేయంగ దిగుల్వడి గొడుపుబిడ్డ యందుః గీ నీడల వంగివంగి యవనీసుత రోయ(గబూనె లంకటో. లిక జే, గీ. నేర్పుతో లంక గాలించి నేమకి నెమకి

సీతం బొడగానలేమి నిస్సీః యటంచు

దూరముననున్న 50గేతి తోంట కేగి

వెదకివచ్చుట మేలంచు మది దలంచి, 876

తృతీయాక్వాసము 228 చే. గ్‌, దట్టమగు తీవపందిలి నటనడుమ చివురుటాకుల కంగేలి చెట్టు మొదట జెక్కిటను జేయింజేర్చుక చింతవడెడి చెలియ బొడ(గాంచి గంతులు చెల.గివై చి. ల ఉ. అచ్చటి కేగి మిక్కిలి రహస్యముగా. దను దెల్పికొంచుం దా వచ్చిన కార్యముం దెలిపి భ[దముగా ముడినున్న యుంగరం బిచ్చి శిరోవతంసము (గహించి యనుజ్ఞను బొంది వెంటనే తచ్చన లాడియడి వసుధాసుతతో నిటులాడె నెమ్మదిన్‌. 878 ఉ ఎవ్వరు గాన రిందు నిను నే, గొనిపోవంగ నేర్తుం దల్లిరో। జివ్వున న్ధి దాటి రఘుశేఖరు ముంగల. బెట్టంగల్లుదున్‌ నెవ్యగలెల్ల మాని యవనీవతి రంజిల నంచు జెప్ప(గా నవ్వుచుసీత పల్కె దన నాథుని మర్మము విప్పిచెప్పుచున్‌. 979 చం.నిజముగ నన్ను రావణుండు నిబ్బరికింవక మోహనిమ్టు(డ్రై యజమున జుల్ముచేసి గదియం దమకింవంగ అెవ్చపాటుకూ డ జమక కొంటిపాటున నిటన్‌ నిలువంగను నోవుదాననే రజనిచరాంగనల్‌ సలుపు అద్దిని రవ్వను జూచుచుండియున్‌, 880 ఉ. బంగఠులేడి నాపతిని వంచన సేయగ దూర మేగినన్‌ దొంగిలి రావణుండు నను. దోడ్కొనివచ్చిన మాటకల్ల యే భంగవడంగలేదు పొరపాటున మే మభిలం ెజింగియే దొంగిల వీలుచూపితిమి తోడ్కొనిపోవంగ గార్యసిద్ధికై. 881 ఉ. కావున ఘోరయుద్ధమున గండడగించుట యొండె మాయచే (్రావిడపాళినిం గలచి దాస్యమునందున జొన్సి వెంటనే పావనమైన యార్య పరిపాలనమున్‌ నెలకొల్పుటొండె వే జేవియు మాకు నచ్చవు సరే: చెవికెక్కవు మారుతాత్మజా, 98

చే సూతపురాణ ము

తే. గీ. కాన నీతోడ వచ్చుట జేనిక డకుం

టోలదిప్పుడు పని( జెడిపోవు దాన

నీవు నమ్మినబంటువౌ 'ఇెలింగుదాన

నంచు సౌగసుగ సీత మాట్లాడినంత. ౨88 కరా సీతాదేవికి జోతలు

చేతులు జోడించిపట్టి చిత్తం బనుచున్‌

నాతల్టీ! హోయెదనని

వాతూల కుమారకుండు పయనంబగుచున్‌. లిరిథీ శే, గీ. కొంతవడి(టోయి రావణ కుతలనాథు.

గాంచిపోవుట యుత్తమ కార్య మనుచు

బాహుసంపద( జూపింప భావ్య మనుచు

క్షణములో మేనువెంచి యత్సాహగరిమ. లిరిక్‌

చం.గురుతరవృక్షముల్‌ విజీగి కోల(గందన్నుచు బెద్దకొమ్మలన్‌

విజుచుచు వే(/గ నేలల బడవేయుచు. గూంకటి వేళ్లతో సరా సరి దలకిందు నేయుచు(. గుజంబుల' గోన్నిటిం వెచ్చురేంగ6గా పరులరుదేర వారలను బాది గతాసుల. జేసివై చుడున్‌. 986 తే గి, అవయుండువచ్చి |క్రొవ్వా.డి యంవగమీని

నాంజనేయుంై బరగించి యతులశక్తి 6

బీరుతివీయ కటై పోరాడి వీంగి తుదకు

వీఠళశయనంబు బౌందెను విధివశమున, త్ర తే. గీ, ఇంద్రజిత్తు జిత్తులమారి య్చేగుదేంచి

నునిశితాస్త్రంబులను వై వ సొమ్మసిల్ల!

బట్టి హనుమంతు. గోనిపోయి. భక్తితోడ

నప్పగించెను దర్మడి యౌరాః యనంగ. 886

తృతీయాళ్వాసము వీలిక్ర వ. హవానుమంతుండును రావణుర జూచిచోచుటతోడనే మనం బులో నిట్టు తలపోయంజొచ్చెను. 86 సీ. వీండపే రోరాయు వీడబే చొరందాజీ

కైకొన్నవాండ టే గాలీకలము వీండపే ముక్కంటి వీడపే పైకెత్తి

[కొండాడినాండటే కొండవీడు వీడపే నొండటే వెట్టివారల+జేసి

పీడించినాండ టే వేల్పుమూ/క వీడే 'కొడుకుచే బెడతెక్కలను గట్టే

తెప్పించినాండ టే దివిజనాథు తే గి, వీడపే తనవీ డిడుజోడు జాడ

లేనిదొనింగా జేసిన మానఘనుండు

జేశులనునెత్తి జోహారు సేయుతలంపు

పుట్టుచుండె నిప్పుడు (తాటః గట్టంబడిన- 858 తే. గి. అవురః యింత తేజక్శాఖి యగుటచేత

నే (తిలోకంబు లరికట్టి నిల్చనేర్చెం

దెగువః జూపించి యెల్ల డ( చిరుగనేర్చ

వీనిజన్మంబు థన్యంబు వృథ్విలోన. 8ర్రి9ి వ హానుమంతు. డిట్టు విచోరించుచుండ! (బతొపలం కేళ్యరుం డయిన రోవటుండు, 8ఫి0 తే. గీ, పటువడినట్టి పగవోనీ. బౌజ(జూచి

" క్రొాలువులోన శిక్షించుట కోడు ననుచు _ మంత్రివర్గంబు! బిలిపించి మంతత్రవేత తత్దణమ కొలు సేయ సిద్ధవడుచునుండ, షి!

226 సూతవురాణము వ. విభీషణుండు -పుతక్రికాముఖంబున సీ యుదంతం బంతయు నెజీింగి యే పన్నుగడనైన నాంజనేయుని శిక్ష దప్పించుట స్వార్థంబునకు మిగుల ననుకూలించునని యుంచి యత్యుత్సా హంబుతో నొడ్డోలగంబునకు నేగి యందు మరణదండన యొక్క టియే సముచితంబగు శిక్ష యని జరుగుచున్న చర్చ నాలించి వారించి య్మగజు నుద్దేశించి, 889

ఉ. దూత యవధ్యు. డాతనిని (ద్రుంచుట ధర్మము కాదు సోదరా: సేతి దొరంగి మూ విధము నీయటువంటి మహానుభావుండే దూతను జంపుచో జగము దూజదె ధర్మవినాళ మంచు? నీ వీతన్‌. జంపమాని యెదియే నొకళిక్ష విధించి పంపుమా? 893

కం. దూతను బరిమార్చినచో

(వాతి. బరస్పరము రాయబా. ము లెటులన్‌

భూతంలంవతులకు నడచును

దూతల వధియింవందగచు దొరలకు నెందున్‌. వక తే గీ దూత దుండగీ డైనచో( దొట్రుపడక

యంగవై కల్య మొనరింవ నగును గాన

వీని మొలచుట్టు. గడు [బాత పేలికలను

గూర్చి కొజవినిప్పుంగొని దాకొల్పుమన్న. 585 తే గీ. లెస్స యని రావణుం డట్టులే యొనర్చు!

డంచు( గొలువుకూటము వీడి యరిగె. దోక

చుట్టి క బెట్ట నిప్పూది పెట్టి సాంగ

నంవ నాంజనేయుండు దెస ల(దువ నార్చి- 828

తృతయాక్వాసము బిబో తే. గ. గువ్వ్చుగువ్వున మంటలు గప్పుచున్న తోంకచిచ్చు లంకాపురీదుర్గమునకు దోంకచుక్కయ్యె నిల్లిల్టు. దూజి నిప్పు వెట్ట లంకెల్ల బూడీద గుట్ట యయ్యెం వ్‌? చం వననిది దాంటి వాయుజుండు వాలిసుతాదుల. గూడి రామళ (ద్రుశికడ కేగి సీత దయతోడ నొసంగిన మ స్తభూషణం బు నొసంగి సర్వముందెలున బోరన నేడిచి కొంతసేపు వెం టనె ముదిలిచ్చె వైన్యము హుటాహుటి దిన్నంగంటోవ లంకకున్‌ 898 ఉ దూత యెవండొ? యే [(వభువు దూతగ సీ హనుమాను నంపెనోః సీతను జూచిరమ్మనుచు( జెప్పెనుగాని రఘూద్వహుం డొగిన్‌ దూతంగంటోమి రావజునితో దగురీతిని రాయబారమున్‌ (బొతిగ నడ్పి రమ్మనుచు బంపేనె? రాఘవు( డెంతమోసమోా। 8909 తీ గీ దూత యగువాండు లంకిణి (దుంవనేల? రాతి పురి మాటు పేఖ? ధరాజకోడ మాట లేల? వనమునేల్ల మాపు చేల? . యతక్షయాది వీరుల దెగటార్చు వేల? త్త0 కం కలదొక్కు ధర్మసూ క్మము వలంతులు తొల్లింటి "సెద్దవారలు మకిమం తులు తెలిసి కప్పిపుచ్చిరి తెలిపెద నిపు డద్ది నీకుం దెల్బము గా(గన్‌ 401 ఆ వె దూశదూత యంచు. దొందజగా€ జెస్పె దూత. జంపునెడల దోసమ్‌ంచు బంకుబౌంకుబొంక వంక తెలియలేక (బమసి మోసవడియె రావబణుండు, శీ09

228 సూతపురాణము కం అట కిష్కి౦ంధాపురిలో( బటుతర సు గీవునాజ్ఞ బాటించుచు మ ర్కట సైన్యము లతిరభసో త్కటముగ లంకానగ రికి( గదలంగసాగెన్‌. శీ03 4ఉ వానరవాహిసనీవతు లపారబలరిబులతోడ వచ్చుచుం [బాణము లొడ్డి సీతం గొనివత్తు మటంచును (గచ్చులాడుచుం గానలనుండి కై కొనిన కమ్మనిపండుల నారగించుచున్‌ బై నముకా(గ రాఘవులు వానరనా థునితోడ వెంటనే. తత్త కం కోలాహలముం జేయుచు గోలాంగూలములు నడువ గోయని ధరణీ పాలసుతులు స్ముగీవుని శేలూనుచు నడచిరంత కేరింతలతో. 405 ఉ వారము లెన్నియో కడవ వానరలం గొని దక్షిణాంబుధిం జేరి మహాసము[ద వింది సిన లపారము లెట్టు దీనినే ర్చార దరింప గల్గుదుమొ యంచు విభాకరప్పుతుంగూడి సా మీరిని బిల్ని మంతనము మిక్కిలి చేయుచునుండ నచ్చటన్‌. 406 ఊం. రాగవు; డబ్బి కావలను రాణువతో దిగియున్న వార్తనున్‌ వేగులవారిచే. దెలిసి వేగమ రావణు! డా ప్రమంతులన్‌ వేగురు దండనాయకుల. బిల్చి సమస్తము దెల్పి కర్ణమున్‌ బాగుగ నిర్ధరింపుం డని పఠ్కెె నిజస్థితి నిండుకొల్వులో. శ్తీగ చం. ఎటులొ వివీషణుం డెటింగి యా సభసంగతి యప్వుడప్పు డ్రె కట( దొడి పూసి కట్టి యొడికంబుగ, గొల్వునుజేరి యందు నొ క్కట నువవిష్టుండై సరిగం గన్గొనుచుండి సభాపిశేషముల్‌ చిటుకున బూటకీ డగుచు జిత్తములో! దలపోసె సీగతిన్‌, 4ఈ08

త్చ తీయా క్యాసనము వ్లీవ్లిరి చం ఇడె సమయంబు వచ్చె నెది యెట్టయినిన్‌ బదులాడి యన్నతోం బదెబదె తిట్టులం దిని సభాస్థలి తోకులు (బువ్వందిట్ట త ప్పెిదమును నన్న నె శ్రిపయి. బెట్టి పురిందిగ౧బెటి రామభూ మిదయితు పాదవద్మముల మీ?దను [వాలి నమనస్క_రించెదన్‌. 4609 తే. గీ. ఈ యుపాయంబుచే నిప్పు డేయపాయ మెనయకుండ6 బడ సెద నభీష్షసిద్ధి యంచు నొడ్డోల మంత వీక్షించి యిట్లు పాపభీతి. బొారయకుండ వక్క_ణించె. శ్మీ]0 ఉ సీతను బట్టితెచ్చి వనసీమనుబెటిన నాంటంగోలె న్వే జూతు- బురంబునందు. బలుచోటుల దుళ్ళకునంబు లెన్ని యో భీతి మునింగియండె. [బజ బెళురె నేమియు. దోకున్న మీ రీతరి సంధిసేయ నశియింపక నిల్చును లంక య[గజాః త్తే] రం. రాము(డు గుణాభిరాము(డు తామసి గా౦డు శరణంబు తవ్పక యిచ్చున్‌ గామిడి మూ(కల మాటల కేమీ? చెప్పుదురు వార తీమయిన సరే శ లి తే గీ శూర్చణ& తెచ్చిపెటై నీ సూడు సోడు ముట్ట లం3 నెల్ల నిపుడు చుట్టంబెట్టె కాల్చెవేయంగ నుండె నే కరణి నేని మీరు దప్పింపవలయు సుమ్మీ యంటన్న. శ్వీ[8 తే, గీ వండ్డు వటపటం గొజుకుచు! గండ్డులుముచు నట్రహాసంబు' గావించి కట్టలుకను సోదరుం డిటు మాటాడ(జొచ్చె నకట యంచు జిజ్జుముడ్ధాడి లంకాధివిభుఃడు. శ) 4

౨80 సూతవురాణము చం. అభిజనుం డెవ్వ,డేని యిబు లాడునె దుస్పహజాతివైరినే యభయము. గోరుముంచు నకటా సభలోపల? వీడు తమ్ముడా యుభయకు౦బులున్‌ జెజటుప నుద్భృవ మందినవా-డుగాకి పా ప భయము+. దక్కి నే వడల(బం పెద. [దెంపెద స్నేహవల్లికన్‌ శీల ఉ తమ్ముండటంచు వీండు పెడదారుల( [గుమ్మరుచున్న( జూచియున్‌ గిమ్మన కూరకుంటి నదె కీడయి యింతకు(దెచ్చె నౌరనా సమ్ముఖ మందె నిట్టుల నసహ్యపుమాటల( బలుు_చుండె నే నెమ్మెయి వీనింబట్టి తొంయింవంగ నేర్తును మాటిమాటికిన్‌ ? 16 ఆ.వె జాతిపొరుషంబు జాత్యభిమానంబు జాతిగౌరవంబు జాతివరువు వీనియందులేవు వీండెటు పుటెనో!ః ట్‌ బ్‌ కుక్క మూతిపిందె కులము చెడంగ శ17 తే గీ ఇంతలోన విఖీషణు, డేసియన్నః తగవులాడకు మీయెడ( దప్పు మీది సీత నర్చించి శరణంబు. జెందు రాము డతిదయాళువుగాన ని న్నాదరించు. 418 కే. గీ కూరాణఖ బన్స మెల. టోకార్చనెంచి ఎ చ న! యఖిలకులమును నీవు పోకార్పవలదు శనణ మనకున్న నాత్మసాశంబు గల్లు శంక వలదన్న రావణు( డంకపడుచు. త్త9ి అవా క్తి (బతి నన్నినాష్ట రావణజ్మావతి పౌరుషంబుతోడ (బదికె ననంగ సర్వనాశమైన జాత్మిపతివ్టను గాచువాండ రిపుల నేం;చయవాడ, శీవి0

రృవియా శాస ము ల81 వ పరదారగర్శ నిర్భేదనచణ ధనుర్ద్యావల్రీకిణాంకితము ' లోన యీ హస్తములు నిరంతర నవకోటి శివాలయార్చావవి[తీకృతము లమున యీహస్తములు ధర్మపీడాపరాయణ కంఠలుంఠన పటిష్ట" (దాఘిష్ట ఖడ్గపుంఖరత్న (వభారింఛోశీవిభాజితంబు లయిన యీ హ స్రములు సంతత దానజలధారాపరిప్తతము లయిన యీ హ స్తములు నీచమానవునకు జాతివైరికి హతభాగ్యునకుం గై వావంబు 'సీయునా? ఓరి పాపీ: ఓరీ కుల[దోహీ”యంచు. శీల] తే. గీ బిటిదంబుగ నజణకాల. బెట్టితన్న 6 బ్‌ టబ (గిందవడి గద్జెపైనుండి కిదికి లేచి తలంపు లీడేర నని పొంగి కాలువు వదలి కొవ్వుమాటలు తెగంబడి 'కొన్నివల్కి. వివి చం. నలుగురు మంత్రులం గలిసి నకి. విఖీషణు. డఫ్టై యబ్ధి యా వలం గల రామచందదు పదపద్మయుగంబున [వాలి దీనుండై గిలి నభయంబు వేడ(గ నొగిన్‌ హనుమంతుని మాటమీద నె చ్చెలిగ గపాంచి రాముం డభిషిక్తునిగా నొనరించె లంకకున్‌. 4కి చం. పిదప విఖీవణుండు తన ,పెగ్గెడఎ౦ బురికొల్చి మంత్ర మె ల దెలిసి వేగ రండనుచు లంకకి: బంపంగ వారు తొడుతో! గిదలి పుఠరంబుజేరి యటగల్లు గహస్యము లాకలింపుచున్‌ బదవడి దాంచకుండ రఘువర్యునికిన్‌ వినిపించి రంతటన్‌.. శీలత ఊఉ [దొవిడ శిల్చియొ నలు+డు రాముని నంపున గంచ్త, పూర్చత జైవనదన్‌ దరించుటకు సేతువుగట్టంగ నబ్ధిరా!టి సీ తావిభుం. డా సువేలమున దండును డించుచు దాయబారిగా రావణు చెంత కంపె యవరాజగు నంగదు సంధిషేయ(గా, 425

లకిలై సూతవురాణము

తే, గీ రాయబారంబు వెడిపోయె రావణుండు

స్వాభిజాత్యంబు విడనాడి సంధిసేయ

వొడంబడకపోవ నందుచే యుద్ధభేరి

మొర సెం గోలాహలము మిన్ను ముట్టుచుండ. 4ీలిర్రి తే గీ సంధి కుదంలే దనుమాట సరమ చెప్ప

సీత వెర డించి కూర్చుండి చెట్టుక్రిందం

గడకు6 గానున్న దేదియో కాకమాన

దైన నొకమాట నాలింపు మనుచు వేడె. శం ఆ. వె గుప్తి కర్మమెట్టు కొనసాంగుచుండెనో:

మంత్రనిశ్చయంబు మాట యేమెొః

తెలిసివచ్చి తేటతెల్లంబుగా! జెప్పు

సరమతల్లి నిన్ను. మజవ ననిన. శ్వీవర్‌

చం. సరమ పురంబుంజేరి పటుళ క్తి రహస్యములన్‌ [గహించుచున్‌

సరగున వచ్చి మైథిలికి సంగతు లన్నియుం జెప్పంగా( [బభా కరకులహేళికిం గబురు [గక్కున: బంపె యధోచితంబుగా మజగుచునుండె నేమగునా మంపిలు యుద్ధ మటంచు నెమ్మదిన్‌. 429 వ. ఇరువా(గులు పోరితమున కాయితమై మహాదారుణరణంబు (పారంభింప( బెడబొబ్బలు పెడనవ్వులు కనకత ప్పెటలమోంత యెన్లుల గీపెట్టులు జక్కుల సకిలింపులతో నిలాతలంబు దద్దరిల్ల రోదసీగహ్వరంబు త్తూంటుగట్టం జావునకు. దెగించి కనుజెప్ప పాటులో. బోరు ముగించుటకో యన వీరరసావేశంబుతో నట్ట హోసంబుతో నవష్టంభంబుతో దొమ్మినడుప మోటు వనాటుల పోటుధాటికి నికాటు లొదుగ నిం[దజిత్తు సూరెల నిల్చి కోల్తలం జేయుచు. జెలరేంగి కొంతవడి యుద్ధంబు(జేసి కార్యంబు సుకరం

తృతీయాక్వాసము 9898 బుగా సాధించుటకు యజ్ఞద త్తంబు లయిన రథాళశ్వంబు లుండుట సముచితం బని యెంచి రణవిముఖుండై. వీడుచొచ్చి నికుంభిల యందు హోమము జేయసాంగ నీ సమాచారంబు చారుల వలన నెజింగి విఖీషణుండు వెంటనే రామునకు విన్నవించెను- శ్రీరాముండు లక్మణకుమారుని సమైన్యంబుగాం బంవ నతండు మేభునాథుని యునికి యెలింగ నేరక తహతహపడుచుండ-.. 490

స్‌. అతీరాజ్యతృష్టచే నడియాస పాల్వడి

జాతివిరోధి నేస్తంబు సల్పి కన్నకూంతుర. జేసికొన్న నాతినిగూడ లంకలో దిగంబెట్టి శంకలేక వగవాని శరణంచు. బజ్జంజేరి కులంబు కూకటి వేళ్ళతోం గూల్చనున్న తన యాలువిడ్డల ననుక౦ప నిరతంబు కంటిజెప్ప విధాన. గాచుచున్న తే. గీ. సోదరుని బిడ్డ యని జాలి చూవకుండ లక్ష్మణునకు( జూపె నికుంభిల( జలపట్టి వరమభథాగవతో త్తమ వథఠుండు కాండె విమలచరితుండు కాండె విఖీషణుండు 1 48] కం సరమాసకీవిభుం డీ కరణిని లష్మణున కచటం గన్పణువరగా శరపాళిని నిగుడిందుచు! బరిమార్చెను మేఘనాథు బటుతరళ క్రిన్‌. శీశ్రీలి

బైక4 సూతప్తురాణ ము

తే.గీ జ్యేష్టప్కుతునీ మరణంబు చెవినీ బడీన రావణుండు శోక విహ్వూల భావమునను గొంతసే పూరకుండి స్మకోధరు. డగుచు శ్మతుమారణోపాయంబు సంస్కరించి

ద్వి పాతాళహోమంబు. బరిపాటి( జేసీ లబ్బదోస్సారు;డై లావుతో మెఅసి జయలక్ష్మి కైదండి చనువుతో. బట్టీ యేపాఠర రావణుం డెద నిశ్చయించి మయఖువున నొకచోట మం[క్రాలతోడ నొక్క:డే పాతాశ హోమంబు. జేయ నల విఖీషణు(. డంత యాతంబుతోడ శ్రీరామునకు, జిప్పి సిబ్బితిలేక యంగదాదుల( బంపెనా హోమవిఘ్న మాచరింపంగ వార లఅంతటం టోయి దితిజేశు జడలు తెలియగాలేక మల్హాడుచుండంగ మతిమాలీ సరమ వీక్షించి వెంటనే -వేలితోంజూక నంగదు. డచ్చోట కతితంద(బోయి "పెనుగొండ కైవడి పీటమైనుండి యగ్నిపో[తము వేల్చు నచలసమాను లంకాధినాథు విలక్షణుంజూచి, జన్నంబు మాన్చీంప- జాల(గాబేక యవరోధ మెది లేక యవరోధ మేగి చెక్కున: జెయి! జేర్చి చింతిల్లుచున్న మండోదరినిగాంచి మాటాడకుండ ముత్యాల చేర్చుక్క పుడమిపై రాల

తృతీయాక్వాసము ల9ిథ్ర్‌ ఉారు[కొవ్వెద6 బట్టి చరచం లాగి రాజవీథులగుండ రమణి దో డ్రేర వీక్షించి యేరాలు వెడనవ్వు' నవ్వ రాక్షసేశ్వరు ముందు రామను నిల్బ నామె విలాసంబు నాలించి రావి ణుర డాగ్రహోద్యగ మండితుం డగుచు యువరాజు నదుతొమ్ము నొక్షతన్ను. దన్ని యర్ధాంగి విడిపింప నాతండు పర్వ. శల్య ఉ ఏర్చు పరఠాభవాగ్ని. దపియించుచు. గందుచునున్న భార్య నో చార్చి విరోధివర్గమును దందడి దొందడి/జేసి వారి. టో కార్చి జయంబు! దెత్తునని (గక్కున దేరును నెక్కిపోయి బా ణార్చుల కారుచిచ్చు బయ లంతయు( [బాకంగ జేసె నంతటన్‌ ,485 సి వడరాని యవమానబాధ లంకేశుండు సితాపహరణంబు జేసి పిదప బహుళ సాందాశోక వనములో, గూర్చుండ( బెట్టంగా హాయిగా? జెట్టునీడ రావణుం చెంత దుర్మార్గం డౌరాః యంచు ్రీరాము. డెల్లెత్తి చెవుచుండె సుళ్లోకవతి దివ్య సుగుణాఢ్య పతివత్ని మండోదరిని మోటు మర్కటుండు తే. గీ, రాణివాసంబు. జొచ్చి దుర్మదముతోడ( గొప్పు వట్టీడ్వ వీథులగుండ నౌర | మైథిలీభర్త పల్లెత్తు మాటయైన' దప్పనంగ లే దెటువంటి ధార్మికుండొ ః 4ీలిర్రి

వి౭ైడ్ర సూతపురోణకూ తే. గీ అసలు నూజేం్దు దాటిన ముసలి యయ్యు గుడుసువడుచుండం _జావంబు గడుసువడుచు వెలితి యగుచుండ గవదొనల్‌ వెలితిపడక పోరుసాంగింప రావణ్రభూవరుండు. ఉలి ఉ. మోటు వనాటులైన కపి ముఖ్యులు సంగరభూమి డించీ పే రోటమి( బొందుచున్‌ నీలువనోపక వెన్మకు( జూడకుండ మై పోటులు చూచుకొంచు( బడిపోవదొడంగిరి యొక్క పెట్ట' టో రాట నెళఖంగు దేవు. డని-'యంత కనుంగాని య్యుగకోపు,డై. 4ీలి8 ఉ. ఓడకు. డోడకుం డనుచ్చు నొక్కండు రాఘవుః డడ్డువచ్చి తూ టాడ6 దలంవ రావణు డహంకృతి దూపులువేయం గాలు సే యాడక యూరకున్నం గని యంత విఖీషణు డల్టనల్ద మా టాడక వచ్చవచ్చి సమయంబునకై పరికించి చూచుచున్‌. 489 కం. దొందడీి కయ్య్మములోనన్‌ సందడి కని పెట్టి గుదియ సారించుచు. ద త్స్య్యందన హయముల నాల్లింటి [మందించెను నొక్కదెబ్బ మాసఈటి కాండే ? శ్వశ0 కం విరథుం డయ్యును రావణ ధరావరుండు కొండొక యరదంబెక్కి వెసన్‌ దురముం జేయుచు నుండ౮ంగ గిరగిర కన్నుంగవ దిరిగెన్‌ రామునకున్‌. శత! చం. బడలిన రామచంద్రుంగని 1పామిడితో సరమావిభుండు (తొ క్కుడువడి రావణుండు రణకోవిదు( డీతని గెల్వనేరం డె వ్వండ మిన ధర్మయుద్ధమున బాపుక ః కావున బొ త్తికడ్పుపైె గుడికొని బిట్టుగొట్టి పడంగొట్టు మనన్‌ రఘురాము. డెంతయున్‌ .442

తృ తీయా శ్యా నము లవ తే గీ నాభిమీదను వాలమ్ము నాటి పుడమి వాల్చె డబ్బాటుతోడ రావణనరేం[దు భాగవతు:డౌ విభీషణు పల్కువినుచు ధర్మము యధర్మమొ వనిమా్మాత్రంబు దీరె. తీ4ప తే గీ. అవనిపై శావకట్టుగ నణ(గి యన్న యన్న కగ్నిసంస్కారము లాచరింవ ననె విఖీిషణు డన్న యత్యధికపాపి ధర్మదూరు. డటంచును దగవుచెప్పి. శీత ఉ లోకము విన్న ధర్మపరిలుప్తు. డిత్తం డని చెప్పి తిట్టు నే మో కద యంచు రాఘవుడు -యోజనచేసి విఖీషణా ! సరే సీ కిది యొప్పుకారు రజనీచరనాథుడు- లోకజేతయే కాక సహోదరుండు కనుకన్‌ బొనరింపుమ యగ్నిసంప్కృృతుల్‌ .క45 కే గీ. చాపుతో, దప్పు లన్నియు సమసిపోవుం గాన (టేతకు నగ్నిసంస్కారములను జేయు మని రాము( డానతి జేసినంత యటులె చేసె విఖీషణుం. డౌ నటంచు. 446 తే గీ పాలు (శాగెదవా ? నీవు బసవ 1 యౌను; (ప్ర త్తివిత్తులు తిందువా ? బసవ ః; యౌొను; మంచి మార్షంబు బద్రైను మా విఖీష బుండు నే(టిదా( కెన్నా సన్నుతులు గాంచె, త్శీ్వీ? సి, ఈరేడు జగముల కీజేండు తగువాండు వేంగేండు తగ డన్న 'సేరుగాంచె చదువుసాములు నేర్చి చదువు సాముల నేర్చు చదుపు సాముల నేర్పు చతురు డయ్యె

గోవాండడ్ర సరిదిద్ది గోవాడ గని యిద్ది గోవాండ( గను డంచు. జావంగొట్లై నా పగతురజట్టు నాపంగ బుర్రిచుట్టు నావగ దొర బెట్టి యధికు. డయ్యె తే. గీ. ధరణి: బుట్టుట గిట్టుటకొజకు, గాదె యెప్పడో యొకవృడు చావు తవ్పటోదు జాతి యభివృద్ధికొాణకుచై సమసిపోయె రావణుం డెంత ధన్యు(డో (పథనభూమి. శీశీరి తేగీ, విధవమయైన లంకాపురి సధవంజేసి సీత నగ్నిలోవల [బవేశింపంజేసి మరకల గొనుచు నయోధ్యకు మరలివచ్చె, వానరులతోడ రాముండు వైభవమున శీత్మఫ్‌ తే గి, భార్యం గొంపోవ(గ విశోధి వానరులను జేరి శరణంచు బగవాని. జించి భార్య దెచ్చికొన్న రాముడు క్రీ ర్తి దెచ్చుకొనియె స ర క ॥ ర్‌ వసుథ నెవరి యదృష్ట మెవ్వరికి వచ్చు 0 ము తింభ్రై వ, నొంటికి( గథాశవణంబు చాలించి సంధ్యావందనాదులుసల్చి యౌ రయి నిదుుంచి యుషఃకాలంబున( దత్తరపడి లేచి కార్యంబుల దీర్చుకొని గురువరుం డగు సూతమహర్షిం జేరి వందనం బాచరించి. శ్మీర్ట్‌|

తృతీయాళ్చాసము 989 చం కడచినరేయి నొక కలగంటిని మాదగు కమ్మనా(టిలో గడబిడ లేవా కల్గి కడగం డ్హగచాట్లు [పజాసమూహమున్‌ సుడువులు పెట్టి పెట్టి పరిశోషణ( జేయుచు నుండె నంచున క్కడ కిపు డేగి చూచి యటంగాంచిన సంగతు లన్ని చెప్పెదన్‌.452 తేగ్‌ బుద్ధి పుప్రైను మాయూరు పోయివత్తు, జుట్రపక్కాల నెలర( జూచివతు లబ నే జా దేశికేరద ! రెన్నెల్టలో/ దిరిగివత్తు( గొజతవడ్డ ధర్మంబుల నెలు(గుకొఅకు శీ5్‌క్రి ఆ వె ఎలకాల మెల వృత్తంబు లజుంగుదడు ఛా సక! వానా రైనం గన్నులార నేను చూచి మీకు విన్నవింతు నాకడ కధ లెల్లం దవ్వు పట్టవద్దు తర్మడి నన్ను త్తీర్ట్‌ ర్వీ చం అన విని మౌనిచం్యదుండు రయంబున లేచుచు నొక్క యోషధిన్‌ గొని యరుదెంచి చూడు మిదిగో; యప్పరూపపు మందుటాకు దీ విని నజకాల' (బామునెడ నింగిని వోయెద వెంతదూర మైె',' నను గనుజెవ్పపాటున "ననన్‌ విని మిక్కిలి యాదరంబునన్‌ 455 తే. గీ బికూమొగమున మునినాథు చక్కిచూచి యేమి తోచక కూర్చుండి యించుకంత పైన మప్పుడే నిశ్చ్వయపజిచి నేను యోగవాగలు సంచిలో నుంచికొనుచు, 456

విశర6 సూతవరాణము ఆ.వె. పాదలేపనంబు, బట్టీంప నఅకాల మింటి కెగసినాండ మంటినుండి తెల్లవాజులేదు దిగినాండ మాయూరి చెజలువుగట్లుమీ(ది చెట్టుకింద. శీర్‌! ప య సంపూోర్ష ము

సూతపురాణవు చతుర్దాశ్వాసము ఖి కక్‌: త్తు తో ఖ్భ్ర చే, గీ. చెవిటిదేవు. డొక్కండు పాప చెవులదేవు డొకండు లోకపాలనం చేయు చుందురశ్హై | యెటుల; (బార్థింపవలయునో యెజు(గరాదు భ క్రకోటికిం (చొణాల పెకి వచ్చి. కే తే గి. అభిల భువన సంవ్యాపకుల డంచు బుధులు నుడువుచుంచురు నిను(గూర్చి నోటినిండ నదియె నిజమైనచో+ దీర్ధ యాత్ర లెల్డ భగవదపచారములు గావె పరమప్పరుష ? ల్లి చం పరమ సుశీల బాలసుని పాలొనరింతువు మూర్జురాలినో సరసుని పాలు-జేసెదవు స్వామి ః యిజేమి ? (ప్రపంచ మెల్ల దు ర్భృరతర దుఃఖభారమున (మగ్గుచునుండగ గాంచి యెంతయో మురిసెదవా ? యిటైన నిను భూస్థలి నమ్మెడు వార లుందురే? 3 వ. పాఠకా।! యనంతర _ కథావిశేషంబు నిరవశేషంబుగా విన్నింతు సొవధానుండవై యాలింవుము, శ

21 సూతపురాణము నాగోణు తే. గి. బాల్యమ్మితుల విహితుల బంధుజనుల* గూడి సుఖముగా బుచ్చితి( గొన్నినాళ్లు కాని యేలొకో 1కమముగా. గ్‌ష్ట మగుచు( బుటినూర నుండ(గ బుదర్షి పుటదయ్యె, ర్‌ ట్‌ ధగ“ట చం. తుదకొక నాట నేదియును దోంచక యూరక యుండలేక నె మ్మది. గనుపొంచె సూతమునిమండను న్మాశమభూమి కేగి కొ న్ని దినము లందె యుండి బహు నీతివిశేషములన్‌ [గహింప న భ్యుదయము గల్గునంచు( దలపో యుచుం బై నము నిశ్చుయించితిన్‌. 6 తే. గీ. బలసీ బూజుపట్టిన యోగవాగ లపుడె చేతం గ్లైకొని యోర్మితో: జికిలిచేసి తూర్పురేక లారకముంది తొందరించి మెదలక ౦డ బయలుదేరి చదలబాట. గో ఉ దవ్వని యెంచ కేను జనుదారిని లేవలిగాడ్చు తెమ్మెరల్‌ అవ్వున మోముదూసి చన అిచ్చను బౌందితి నెంతయేని నా కొవ్వమి యేది యెట్టయిన నోపిక వెట్టి మనంబు జాయిగా నవ్వినువీథి, బోయితి నవాంబుదముల్‌ మెయి "సోకుచుండ(గా. ర తే. గి, మింటి[త్రోవ సీగతింజని మిహిరు డల్ల (ప్రొద్దుమలమీ(ది కెక్కక మున్నె గురుని పర్ణశాల నొక్కెడ నానవాలు పట్టి గంగయొడ్డున దిగినా6డ నంగవైచి, ర్ట

చతు ర్థాక్వాస ము లలి వ. అవృటికప్పుడే సూతర్షి తనకుటీరంబు ముంగలంగల జగతికై నల్లని యుజ్ఞీకళాసంబు( బఆచి కూర్చుండి నన్ను6గాంచె దర హసితవదనుండై కన్సన్న రమ్మని పిలువ సామీవ్యంబునకు నేగి సాష్టాంగ దండ (వమణాంబు లాచరించి కూర్చుండ నన్ను/గాంచి కుమారా; శుషీభూత శరీరుండ వై తివేల ? యన నేనును గాద్గద్యంబు బయట. దోంపనీక యిట్టంటి 10 తే గీ వరమసాధ్వి నీలీరాగవతి కళ్ళత మఠటు(గ మునిచం[ద మతిపోయె నందుచేత నిటుల శుష్కంచి శుష్కంచి యొండిపోయ శల్యగతజీవి నెతిని జావలేక, క్షే వ ఈ యుదంతంబు గురువరుం డాలకించి తాత్కాలిక ముఖ వికారంబు పొడకట్టి నూరకుండి తుదకు. 19 చం. మరగిన జాయ మానవతి మాన్యచర్మిత దివంబు, జేరంగా మఖజుగుట మానరా దమిన మానక వేసిడి దేమి? సౌఖ్యమే మజు(ంగును గాన లోంబొగుల మానుచు% బెద్దల[తోవ జోవుచున్‌ చురటిలంబోక చూడు సుఖదుఃఖములన్‌ సమభావ మొప్పంగన్‌. [8 వ, సుఖదుఃఖములు 'కావడికుండలు దీని నెజతింగి మెలంగిన లగ్గగు నన్న నేనును జింతదేటి కుత్తుకబంటి శోకమును దిగమింగి పోయివళ్ళ్చిన కార్యంబు సర్వంబు నివేదించి జన్మభూమి దుర్దశా కథనంబు వినిపించి పురాణకథాశవణ కతూహల౦డనై యిట్లు (పార్ధించితి, శ్వ

2కి సూతపురాణ వొ తధా(ారంఖోము సి, ఫ్రీకృష్ణు చరితంబు జెవ్పవే సర్వంబు పుట్టు పూర్వములన్ని పొందుపజిచి తలిదండు లెవ్వరో ; దాయాదు లెవ్వరో : తాత ముత్తాతలు (గాత లెవగా : యెచ్చోట జన్మించి యెచ్చోట! బెజీగెనో పెట్టి పెంచినవారి పేరు లేవొ : యెల[ ప్రాయ మెచ్చోట నేరీతి. గడ ఎనో; యెవరితో( బోరెనో యేదికోరి ; తే. గి. చుట్టపక్క౦బు లెవ్వరో సూడువార లెవ్వరో ః రాజ్య తర్మతంబు నెవరింగూడి యెట్టు సాగించెనో । ఫల మేమి వచ్చి పడెనొ ! యవసానదళ యెట్లు కడపినాండొ : 15 సీ, మురిపెంపు. బసిగాపు( బూ/టోండ్డ పాలిండ్రం బుణికి పుచ్చని దొండు పుట్టంటోదు రేంబవ ళృనకుండ వేవల్లెలో వేత గడప! దొక్కని యిల్లు కానరాదు పిన్నయె వెన్నంటి వెన్నంటు పంటుల? గెలక కుండిన దొండు కలుగంటోదు “రార : పోరొయంచు రాక్షొట్టి పిల్వని పడు చొక్కతైనం గన్బట్టంబోదు అీ. గీ. పోకముడి విప్పనీయని పోశలాండి రైకముడి విప్పనీయని సాకులాఃడి బళిర ! యుండరై రంట (వ్రేవల్లెయందు! గృషు పోకిళ్ళచే । నిది యెంత నిజమొ :

చ్‌చు న్గాళ్వా సము క్‌క్తేక్‌

తే. గీ. వరుస వావ్సలు లేక (వేపల్లె నున్న

యట్టి మగనాండు అంకుటాండై ౨ రటంచు

సాటి లోకులు వాయె త్రి చాటుచుందు

కృష్ణు పోక్షిళ్ల చే; నిది యెంత నిజమొ. 1 36 మౌనీశ్వుర * చెప్పంగదె;

టోనము తినలేని పాలబుగ్గలనాండే

తాన త్తమిల్లె నందురు

మేన త్తగు దాధంగూడి మేశజికమునన్‌, 18 త్తే న్య గొబ్బం డందురు కొందలు గొల్హ గాండు

యాదవుండను వార్షేయండందు రితసి

గద్దెపై నెక్కరానల్డ్‌ క్యతియుం డ్‌

టందు రింకంగొందలణు; తెల్చరా నిజంబు ? 13 తే. గీ, పొగరు విలుకాండ గమికాయడ మొగము దన్ని

చాలంగ్లై చావు లందుకోం జొలునట్టి

యేకలవ్యున కీతని కేల పుపై

జన్నవైరంబు సంయమీశ్వర * వచింపు, ల్లి వ. ఇది యది యననేల థ్రీకృష్ణ చార్మితంబున మీ రెజింగిన యంత వట్టు మూలముట్టుగ( గల గుట్టుమట్టులం జేప్పరే యనవుడు సూోతర్జి యత్యుత్సాహంబున నిట్లు చెప్పందొడంగెను 334

సీ మిహేరబింబము౯ గవ్వు మిడుతదండును టోలె

నార్యులు దండెత్తి యా[కమింప బొరిపుచ్చంజాలక యరికట్ట నేరక

(ప్రాలేయ భూధర ప్రాంతభూమి

9246 సూతవురాణము “ ద్రావిడమన్నీలు" త్యజీయించి యందుండి మధ్యదేళము( జొచ్చి మాటుపడుచు పంచబంగాళమై పొంచియుండిన సేన గుదికట్టి యందందు( గూర్చి పెట్టి తే గీ. చిన్నిరాజ్యంబు లెన్నియో సేకరించి యేలుకొనుచుండి వారు దోర్దీల మెజయ వేరమియు నొంటరములేక బెట్టుతోడ కాలవై వరీత్యమునకు( గళవళించి. లలి సీ. పుండ్ర హైహయ చైద్య భోజాంధక దశార్హ సాత్వత యదువృ జాతు లెల్ల మధ్య దేశమునందు మహిత బలాఢ్యులై యూతి బాధలు లేక యేలుకొనంగ మాగధుండై న దుర్మదవై రివీరభం జన పటిషవ్ణండు జరాసంధ విభుండు సార్వభౌముం డయి జనరంజకముగ నే కాతప్మతముగా(గ నవని యెల్ల తే. గీ. నేలుచుండ నార్యులు భీతి యినుమడింవ తేజిపాఅ( జూడ6గలేక దినదినంబు కుటిల దుస్తంతములు పన్ని కొన్ని యటులో వీని. దెగటార్చం దలపెట్టి వేచియుండ. లలి ఉ. కొండలచుట్టు నేర్పుమెమి/ గోటనుగ గిర్మివజంబునా! గొండొక ప త్రనంబు ననుకూలముగా విరచించి దానిలో నుండి బృహ దథాత్మభవు! డోడక రాజ్యముః జేయుచుండి డో శ్చండిమ జాతివైరులను జంపుచు( నింపుచు! గీర్తి యెల్లెడన్‌, 24

చతు నొ శ్యాస్‌ ము విశ? తే. గీ ఆ గిర్మివజపురికి రహస్యపథము కల దొకం డందు నెవరైన( గాలువెట్ట చుందుభులు (మోగుం డమయంత తూయుగట్ట నెల్తరికి వోరి రాకెల్ద నెలుకవడ(గ, బిగ్‌ కం దేవీ పూజూరతుండై పావనుండై విప్రభ క్తి పరతంతుంగ్రే యేవేళ నీతి దొరంగక భూవలయము నేలుచుండె( టోడిమి నతండున్‌. తరి ఉ యాదవపాదపంబునకు నంథక నొత్వత వృష్టి భోజులున్‌ మీంద దళార్ణ వర్గమును మిక్కిలీ కొమ్మలు వీర లెల్ల రే భేదములేక యెల్లపుడు వేడుకతో మధురాపురంబులో వాదులు పుట్టకుండం బరిపాలన( జేతురు ధర్మబద్ధులై, లి? తే. గ్‌ రాజ్యకాంక్ష వీరలు ముధురాపురంబు జేరుటకు ముం దరణ్యాని జీవనంబు సల్చుచుండెడివారు దోళ్ళ క్రి నమ్మి వ్యాధవృ త్రిని? జేపట్టి వాడి కల్గి. లి సీ, యోజీింప యదువృష్లి భోజాంధకాదుల రాజవంశమువారు భోజకులులు రాజయ్యె నందుచే భోజకులుండై న యు[గ సేనుండు యధోచితముగ? గంసాదు లాతని కన్న బిడ్డలు దేవ కిదేవి కంసపృథభ్వీదయితుని పినతండడి దేవకజనపాలకుని బిడ్డ యైనప్పటికి. గంసు డామె సాం్క

ర! సూతవ్తరాణము తే. గీ. చుండె నుగసేనుండు పృద్ధు. డోవకున్కి రాజ్యభారంబు వహిమించెః (బాజ్యలీలః గంసభూజాని మధుర జీకాకులేక [(వజల గాపాడుచుండె దోర్చులము పేర్మి. కలి ఊఉ. వాంధవకోటి మెచ్చ నతివ్తై భవ భాసురలీలతో జరా సంధు(డు ధైర్యశాలియళ [బళ స్త గదారణ కౌర్యశాలియున్‌ ఇ, సింధురవై రివ్మికము.డు చేసెను బెండ్లికొమార్త లిర్వురన్‌ బంధుర బాహుకాలి యగు పార్టుండు కంనున కిచ్చి పేర్మితో 80 తే. గీ. వినుము వసుదేవుండు కులము పెద్దయయ్యె సకల యాదవ వార్షేయ జాతులకును న! నతిపురాతన సం[వదాయమ్ముచేత, గాని బాహుబుద్ధిబఅమ్ము కలిగికాదు. ల] తే. గీ. వైరి సంహతి. గడజేర్చ బలములేక దేశము జయింప దం్యతముల్‌ తెలియలేక యొర । వదుముగ్గురను బెండ్రియాడె నాత+ డొండు తోచక యూరశకే యుండలేక, లలి తేేగీ భోజవంశ్యులకును యాదవ్పలకు నెపుడు లోని పగలును బయలి చెల్ములును గల్లి యుకరి నొక్కరు లో నమ్మ కుందు ౮0దు చురభిమానంబు సీర్ట్యయు' బఅగుచుండ. 89 కం, జనబాహుళ్యము కలుగుట జనపతి తమ వంశమందు సంభవ మగుటన్‌ జనులను మెచ్చక మురితో జనుచుందురు భోజక్షులులు సంభమపరులై , లశ

చతు ర్ధాశ్వా సము లిటళి కం. కృతవర్మయు నకూరుండు శతధన్వుండును బసేన సత్రాజిత్తుల్‌ పతులై భోజూంధకులకు నతులగతిం దోడుపడుదు రవనీవతికిన్‌. లర్‌ తే. గీ. పెండ్దియయ్యు. బన్నిద్దరం బెష్టమంచు భోజకులముతో వియ్యంబు, బొందంగోరి జంకక పదుమూండవసారి కార సేని మరులు పురికొల్బం బెండ్రికుమారు( డయ్యె. లిరి ఉ ఓవనివారలుం దెగడ నుబ్బరికించుచు భోజవంచ్యండౌ దేవకు కూర్మిబిడ్డ యగు దేవకిదేవిని బెండ్రియాడె ధా (త్రీవరు" డైనయట్టి వసుదేవుడు భోజుల [ప్రాపుగల్లు నం చీ విధిసంతసిల్లుచు నలీష్టము లన్నియు. డిరునం చొగిన్‌* లి తే, గీ. కట్ట ః దేవకిమెడ( దాళిబొట్టుగట్టి నపుడె తన కురి తాడంచు నరయం డయ్యెః గంసు6 డేమందు. జ్మితంబుగాదె 2 చెపుమ!: యెొప్పు డేపని యెటు లౌనొ యెవ్వ' డెజటుంగు ? 88 కం. బావను జెలెలి. గంస ఇ్మావరు డనుకంవం జీర సారెల నెన్నో (ఫోవిడి యరణం బిచ్చి మ హా విథవముతోడ వారి నంపెడివేళన్‌. 89 తే. గీ? తేతికొన్న డెందములతో. దేజితూచి తేరిపై నెక్కి వార లేతేర దారి వారి నవ్వారిగా ఘర్మవారి పట్ట 'సేదదేర్చికొనంగ6 (స్వేద ముడిపిం 40

250 నూతవరాణమః ఊఉ. తెల్పనియేండ వీడ్వడుచు దేవకియన్‌ వసుదేవ కంసులున్‌ ఇల్లనిచెట్టు సీడ వదం జల్లంగ వోయిగం దేరు డిగ్గి య ల్లల్లన విశ్రమింప నడయాడుచు నంభలు చెట్ట్యకిందకున్‌ మెల్లన హోయిపోయి వీరనుంచిరి యచ్చట నింకలోవలన్‌. ణీ వన సమయంబునక్రే నిరీక్షించి నెన్నాడి వచ్చుచు దట్టంపుం బొదల నట్టనడుమ నడంగి, శీలి కం. ఆకాశవాణి యనుకొస? గూంకల నిడె నార్యతాంతికుండోకండు “కంసా; య్‌ కారంతాష్టమగర్భము పోకార్చెడ్‌ నీ”న్నటంచు, బోడంగట్టకయే. ఢీల్‌ వ. ఈ మాటలు చెవింబడిన వెంటనే యులికిపడి కంసు,డు, 44 కర కొంచించి యేమిచెప్పక యించించుక నమ్మినమ్మి యేమయిన సకే వంచించి చెల్టెలీని మా యించన్‌ మది నిశ్చయించి నే మనువాండన్‌. శక్‌ సీ. కుటిలకుంతల( జూచి కుట్‌లాత్మకుర డయ్యె, గుటిల (వ్రవారమాల్‌ "'పసటిలుచుండ కాతోదరిని జూచి శాతసతథు:. డయ్యె శాజాసిం బోపంటు సల్పనేంచి వ[కొలకం గాంచి వ్మక్రమార్గుం డయ్యె( (బ(క్రమనయ మెల్ల జాడువారః ఉవలాశీ( బొడగాంచి చవలభావుం డయ్యెం గృపణవృ త్తికి. జొల్చి యపనయింవ

చతు ర్ధా శ్వా సము వర్‌! తే గీ. స్వార్థ మెంతట్‌ పెడదారి పాలు సేయ. దోడయుట్టిన యామెను దోడునీడ యైన యామెను దరవాయి యలుకతోడ గొప్పతరవారి( జీ(బూని కూల్చ నెంచె, శ్తీ6ి వ. ఆంతట6 గంసుని ముఖ వైలత్యం బువలక్షించి వసు దేవు డడ్డంబు సౌచ్చి దీనస్వరంబున* త్త మ సిరి సంపత్తులు భోగభాగ్యములు దాసీదాస సంతానముల్‌ మఅపుందీవలు నీట్‌మీంది బుడగల్‌ మీనాలపై( దేనియల్‌ పరమార్థజ్ఞులు ఏని నమ్మి యెపుడున్‌ బావంబు గావింవ టో వరు సుంతేనియు ధర్మదూరు లయి, బావా నీవు చింతింవవే? 48 తే.గీ తల్రిమాటునం బెజింగిన పిల జేల వాలకం ఇెలు(గని గోల యేలః చాల వాలుకందోయి కన్నీటిజాలు వెడల ణాల బొరిపుచ్చ/దాడియే జాలిలేక. శ్రి సి, మంగళాభ్యంజన మహిత కేశంబుల నటొట్టువడుట మానంగఠేడు అగురుళింజిగురాకు నవఘశ౭ించెడునట్టి యడుగుల పారాణి యాజలేదు పచ్చ[బాల్‌ తలనుండి పడుటచే నైనట్టి పసుపు బట్టల నేని పాయలేదు క్రొత్త 'పెండ్రీికొమా ర్హ కొంగొ త్రగా బొందు . మందాక్షమైనను మానలేదు

252 సూతపురోణము తే. గీ. పెండ్రీపీటలపె నుండీ పెళ్ళగించి యత్తవారింటి కంపెద నరణ మిచ్చి యంచు గొనివచ్చి చెల్లెలి నక్కటకటః గొంతు(గోయుట ధర్మమా చింతమాని। 50 కం. కావున. గరుణింపవె యుక [త్రోవను జూపీంతు దాన దౌలంగును సీక్షున్‌ బావాః [పాణభయము మజీ దేవకి జీవంబు నిల్చు. దికమక లేలాః ర్‌! కం బిడ్డలు పుట్టిన యపుడే యడ్జంబులు చెప్పకుండ నర్చించెద నే సొడ్డులు తల పెట్టక నీ వొడ్డారింవకయె ప్రోవు ముగ్మలీ ననినన్‌. ర్‌లి ఉ. భోజకు లైకభూషుండు (ప్రభూతముదంబున నాలకించి యం భోజముఖిన్‌ సహోరంని ముగ్గను నూరక చంవనేల?ః యీ యోజ నుప్మదవం బుడుగుచుండిన నంచు! దలంచి వెంటనే వాజుల(బూన్చి తేరువయి బావను జెల్టేలి( బెట్టి తోలుచున్‌. _ తి తేగి ఆ త్తవారింటి కిర్వుర నంపి తిరిగి వచ్చి కంసుడు తల్టడపాటు, దొరంి కొంతకాలంబు మధురలో. జింతలేక యుండ నథఖీల మాదమజచి యొక్కనాండ్యు ల్‌ కం వసుదేవుడు తోలికాన్సును గసు(గందును దెచ్చి యాయః గంసనృపు౦డున్‌ గసి మసంగ౦ జేయాడక వసిపావను నిచ్చి చెప్పె వసుదేవునితో. ర్‌ల్‌

చతుర్తాక్వాసము 258 ఖి కం ఈ పాపని మూలంబున నావతులు నాకు నేమి యరుదెంచును? పో: హో పావనిం గ్లకొని న్సే సీ పనిం జేయంగ నేర నెట్టయిన సరేః ర్‌6 వ అని చెప్పి కంసభూజాని పసుదేవుని: బంప్‌ వైవ నేనాండు కంసుం డుదరిపడి తనకు దాణోవ[ద్రవంటయి? గలుగంజేయనో యేనాడు తనకన్నబిడ్డను దనకుంగాకుండ( జేయనో యను భయంబు నిరంతరంబు పీడించుచుండ( జేయునదిలేక. ర్‌ కం ఆనక దుందుభి భయమును మానక కోకాగ్ని దగ్ధమానసు;డగుచున్‌ మానవనాయకు(. జంపంగ దైనందిన మధికకుటిల తంతుం డగుటన్‌, ల్‌రి కం, చక్కంగ6 గంసు. డిది యెజణీంగి [గ్రక్కున వసుదేవుంబట్టి కారను బెట్టెన్‌ [గుక్కిచ్ళు మింగ సతితో వెక్ళస మెైనట్టి కోవవేగముచేతన్‌. ర్‌ి తే. గీ, గర్భవతి గానం జెజసాలం గాపు వెట్టి కన్నబిడ్డను (యందించి క త్తివాత( (బాణఖీతిని సర్వంబుం బాపికొందు ననుచు నట్టవాసంబుతో నతండు వల్కి. 60 సనంబు సంచలింప సంశయ[గన్తుండై యిట్టు తలంచె, 61

లక్‌డీ సూోతవురాణము కం. అష్టమగర్భం బను నుడీ స్పష్టముగా నేను విన్నవాండనో లేదో. కష్టము నా కేటికి నా యిష్టము వచ్చిన తేజంగున నేం జరి మింతున్‌, 62 కం. బూమెలు చెప్పంగ నేలాః యేమనుజుని నమ్మనేల;: యే పుటైను నే పామున్నదొ' మయెవ్వ! డెజలుంగు! [పామిడి యన్నంత నేమి పెం బడు నంచున్‌! య! కం. గొల్డురుమన. దలిదండడ్రులు నలుర నెలరను ఒటి హత మొనరించెన్‌ సం. లా వ! జెల్లాచెదరై హోయిన యుల్దము కుదుటంబడ6 గంసు. డ్కుగుం డగుచున్‌, 64 తే, గీ. ఆంత గొన్నాళ్ళు చనిన యనంతరమ్ము చెజను దేవకి (వసవించెః జిన్నికష్ణు దొంగపొద్దున నెల్లరు దొంగి నపుడు కావుకావంచు మా(ర్మోగెం గార మొల్ల 685 తే. గీ, తల్లిదం[డులు శోకమోదముల/ బొంది వీని (బతికంచు పెటు అంచు బిజికి. బడంగర! గడకు వసుదేవు(. డారాట ముడిగి పిదప నొక యుపాయంబు( దలపోసి యొదిగి యొదిగి 866 ఉ కావలివారి( గట్టికాని కాళుల సంకెల లూడ్చిపుచ్చి యా (తోవకు నడ్డవొ యమున తోయములం దీగి పాటిరేవులో నావలిగిట్టుం జేర గద యానకదురదుఖి నెతుకందుతోం గేవల ప్యుత్రమోహమునం గిందును మీందును జూడకుండ6గన్‌, 67

చతు ర్ధాళ్వా సము 255 కం. నెత్తురుకందును జొమ్మున హత్తించికొని వసుదేవు' డరిగె నిశీధిన్‌ బిత్తరపడ కడవిం బడి యొత్తిన యీ పృ్యతమోహ మెంతకుం దగదో: 68 తే. గీ నందగోపకుండు బృంద డగ్గణకాన వల్లవులను (గూడి పల్లె గట్టి యాలకదుపు లెన్నా యార్జించె. గొల్లంగా సొమ్ము లన్ని తనకు సొమ్ము. గాగ. 69 ఉ. ఎచ్చట జూచినం బసులె యెచ్చట జూచిన దొజ్జు పట్టులే యెచ్చట జూచినన్‌ గదువు లెన్నియొ మేపు కిలారి మూంకలే వచ్చని. వీళ్ళపైం బరుగు వారెడి చక్కని కోడెదూడలే ముచ్చట గొల్పుచుండు పనభూముల నందుని వల్లె యంతటన్‌. 0 కం. గోరాడు గుట్ట మెట్టల గోరాజులు బటువుగుబ్బ కొమ్ములచేతన్‌ గాఅలు తిరిగిన మెడలును గాయనలుపు మూపురములు గలిగి కడంకన్‌. 4. సి పుల్టావు లొకవంకం. బుల్లు మేయుచునుండ నల్లాపు లాకవంక నమలుచు౦డ, గశీయావు లొకవంక గాడివద్దను మేయ దోరావు లొకవంక దొడ్డినుండ మసరావు లౌకవంక6 గసవు మేయచునుండ మైలావు లొకవంక. బాలు పితుక వెల్టావు లొకవంక( బేరెమేగుచునుండ బట్టాపు లొకవంక బయట నిల్వ

వర56 సూతవురాణము

తగి పొందుకల్లి నందుని యాలమందపట్టు

దోసతోటట్టు చేయు. గందోయి విందు

బాడికదుపులు కొదలేక పొడియిచ్చు.

దమకు౯ దమవారికిని వెక్కస మగురితి. "రి తే. గీ. కడలుచేయని కోడెలు కాలు దవ్వి

మోరవంచి అంకె లిడ మార్మోగ దొడ్డి

కట్టు కారుపెయ్యలు తోక లథ్రై యెత్తి

మెడలు సారించి మూచూచు మేంత మాని. /త్రి

చం.తలుగులమోపు చిక్కములు దామెసలున్‌ మొగముట్టు చుటలున్‌

బలుపులు కట్టుగుంజగుదిబండలు పెన్‌ సెలకోలకట్టలున్‌ బలుతల (తాళ్ళు మువ్వమెడవైలు బందము లెన్ని యెన్నియో కలిగిన నందగోష్టములు కన్నులపండువు సేయు నిత్యమున్‌, 74 ఆ వె- బడుగు [క్రేపుగాని చెడిపెపెయ్యయః. గాని

గోనయావుతెవులు గొంటు గాని

కరయివంజ గాని కనము మందున కేన

నందు నాలమయంద యండు నెందు. "75 తే. గి. ఆతని ధర్మపత్ని యళోద యనెడి యామె

యాడుబిడ్డను (బసవించె ననుట తెలిసి

యా తపాటుతో బిడ్డను నదిమికొనుచు

నేమియో తలంచికొనుచు నేగె నటకు. "76 తే. గీ, వెలుగుకోటలేని (వేవల్టియకు నేగి

కదలకుండ సుంత మెదలకుండ.

బొంచి పొంచి పోయి పురుటాలి పొదిగిళ్ల

బిడ్ధనుంచి యామెబిడ్డం గొనుచు ౯/77

చతు వౌాశ్వా సము లర్‌?

వ. కటికచీంకటిలో దారితెలియమితచే నిట్టట్టవడిపోయి తుట తుద కెట్టులో మరల యమున దాటి చెజసాల (ప్రవేశించి యాడు చంటిపాపను దన పురిటియాలి కిచ్చి యేమియెజుంగని. వాని జోతెం గాళ్ళకు సంకెళ్ళు తగిలించుకొని నందు నిదురించుచుండె. ఇంతలో జెల్లెలు ([వసవించినమాటం గావలివారివలన దెలిసికొని కంసుండు గారాగ్భహంబున కరుదెంచి చెల్లెలు కంటదడి పెట్టి వలవల వాపోవుచున్నను సరకు సేయక పసికూనను బలవంతముగా విసరి లాగికొని యటైై యాకసమున కగుఠవైచి కత్తివాత 'కెజజేసి మగిడి చనియె. ఇంక నచ్చట [వేపల్లెలో. "78 తే గీ. నందు నింటను గృష్టు డానందగరిమ'

బెరుగుచుండె. బెరుగుంద్రావి వేన్నం దినుచు

నామెతగ మేను మిసమిస లాడుచుండ

నేమి తక్కువ కలవాని యింటబిడ్డ ? ఇర తే గీ నందగోవకు చెల్పెలు నాతిఫిన్న

రాధ యను నామె (కేమైక రసము తొలుక

సతత మళల్దారు ముద్దుగా సాంకుచుండె

ముద్దుకృష్ణుని దుండగంబుల సహించి వ్య తే గీ, ముద్దుకృస్తుండు క్రమముగాః బెద్ద యగుమం

ది వ్య. చి

గొం టెకృష్ణుండై యావుల వెంటబడుచు?

గాన లన్నియు. దిరుగుచు? గాయనేర్చె

నెటులం ద్యజియించు( గులవిద్య నెవ్వ? డేని? వ!

25టె సూతవురాణము

తే. గి మంద కట్టుందప్పి మర్యాదలను దప్పి

మంద /గాయనేర్చె మందలందు

మందకాయువారు మందెమేల మ్మంద

మందల౦ందు నేర్మె మాట లెన్నొ. 8వ కం. నందు డా (వేవల్లియ

కుం దొర యటె లేక కొడు కొక్కండటే

దుందుడుకు పనులు నేర్వక

మందునివలె నెట్టులుండు మర్యాదలతో ? 8లి

కం. గారాపుబిడ్డం డగుటన్‌

మారాములు పెక్కుంజేసి మటిమఠి యెన్నో

పోరాములు గూర్చికొనియె

నా రామలతోడ( గృష్లుం డభిరాముండై. 86 వ. ఒక్కొక్కునాండు కౌం టెకృమ్ణుండు చెలికాండను గూడి యమునానదీతీరంబులు దాల్చి తీప్పకాయయై 805 తే గీ. గోపికలు నెత్తి కుదురుపై( గుండ లుంచి

కొనుచు యమునాజలము' దెచ్చికొనుచు నుండ

నొక్కయమ్మున గుండకు బౌక్కవెట్టి

సీరుకారనీ కప్పుడే నిల్చు నొకట. 86 కం. మందల కడనుండియు. దా€

బెందలకడ రా! డిదేమి వేడబ మనుచున్‌

వందురు నెప్పుడు ముంగిట

ముందల మేనత్త రాధ ముటీముజి పడుచున్‌, న!

చతు ర్ధా శ్వాసము లిర్‌ఫ్‌

కం ఇంటికి వచ్చి వంటనె

కుంటరి మేనత్త రాధ తొందరపడి వె

న్నంటును “నాయన్న జడిసి

కొంటివె” యని బుజ్జగించి కొంపోయి వెసన్‌ వై తే, గీ. ఆవు వెన్నతో నొడలెల్ట నలమి తోమి

గోరువెచ్చ నీర్వోసి కోక దుడిచి

యగురు సాంబ్రాణి పొగవెట్టి యవ్పు డపుడె

“రార ;$ నాయన్న యని చెప్పి రాధ యంత 09 తే. గ. ఆవృనేతిలో. బొరలించి నట్టి కూర

గాయ లాఅురసంబులు గల్లు మేలు

వంటకము సిద్ధపజచి సావడంగ బెట్టి

కడను గూర్చుండు? చగృష్షుండు గుడుచు నపుడు, 90 చే. గ. యాదవుం డయ్యె యదువంశమందుం బుట్టి

గోపకునియింట వర్ధిల్లి గొల్లండయ్యె

దానిచేత గోపకులు యాదవులు గారు

యాదవులు గోవకులును గా రజసిచూడ,. ర్న క౦0. యదువంశాంతర్షత మయి

పొదలిన వృష్టికులమందు. బుట్టుటచేతన్‌

బదిలుండు (ఫీకృష్ణుండు భూ

విదితుడు వార్షేయం డనెడి పేరన్‌ వెలసెన్‌ రప వ. ఇట్టు థ్రీకృష్ణుడు శ్రైశవక్రీడారతుండ్లె నందగోవ్టంబుల చిరుగువేళ. నం!

260 సూతపురాణ ఒ

తే గీ. రాధ యను గోవబాలికారత్న మోర్తు

నవ్యతారుణ్య దివ్యగాతి

నందు మందంగీలారి తనమ్మునందు

మెలంగుచుండును సర్వదా మిట్టివడుచు. ర వ. కాలగతి (వేవళ్లెలో నందుని యాూలమందలో నొకరితో నొక రికి బొత్తుకుదుర రాధాకృష్ణు లిర్వురు నీడుజోడై శ్రైళవ క్రీడల సిరంతరంబు ప్రొద్దులు పుచ్చుచున్న కతంబున( బరస్పరానురా గం బంకురించి షణవణ (ప్రవర్థమానం బగుచుండ. 85 తే. గి పాద్దుపొడుపు మొదల్‌ పొద్దు [గుంకువణకు

జిన్నికృష్ణురాధల కట్టె చెలిమి కల్లి

యొకరి నొక్కరు విడనాడి యుండలేక

తనిసి ఏంత సుద్దులు చెవ్వుకొనుచు నుందు. 906

దం

ఆ. వె. ఈరములను దూరి యేటితీరము. జేరి

చెట్టునీడ సిక్కి గట్టు లెక్కి

(పణయమగ్ను లగుచు రాధికా శ్రీకృష్ణ

లాడుకొందు రెవరు చూడకుండ. ర్ట తే. గి, మువ్వకోడెల మెడనూలి మువ్వ లులియ

మురువునడచేత మొలనూల మువ్వ లులియ

దమ్మితూండుచే నదలఠించి తలుముకొనుచు

వచ్చు రాధ ్రీకృమ్ణుని పజ్ఞ కెపుడు 98

ఉ వెన్నెలకారునం జెంగి వెన్నెల నవ్వున వెన్ను డొక్కచో

వెన్నెలరేల రాధ! గొని వెన్నెలకువ్సల నాడియాడి యా వెన్నెలపుల్లులో యన(గ వీడక జోడునుగూడి యాడుచున్‌ వెన్న లదొంగ రాధయును బృందం జరింతురు బద్ధరాగులై. ర9ి

చతురాక్యాసము ఇం సి. ఇజుకు గుబ్బలమధ్య యిటికి పిసాళించు పుంజాలదండ చన్మానలం జిక్క్లం బుంజాలదండలో( బువ్వాట లాడెడి పులిగోరు పతకంబు గులకరింపం దొడవ్పగా నిడినట్టి మెడనిండ మెలివడ్డ గురివెంద పేరులు గునియుచుండ! బచ్చరాల్‌ దాపిన యచ్చగుండుల సరుల్‌ మిట్టుగుబ్బలమీ/ద మిడిసివడ6గ తే.గీ నడ్డబాసయు ముంగెజ నటమటింప! గాలియందెలు గల్లురు గల్టు రనంగఈ జొక్కపుందీవి రాధిక చొక్కు చుండు? దనదు సోయగంబును జూచఛికొనుచుం దనిసి 100 చం. తుణుము విదల్చుచు నప్పుడు తొంగలితుమ్మెదటెక్క వెండ్రుకల్‌ పిలుందులమీ(ద జారిపడి పెళ్లి మిట్టిపడంగ ముంగురుల్‌ మురువుమొగంబు మీంద( బడ ముద్దుఒమూబనుగట్టు రాధికా తరుణి హరించు( జూపరుల దైర్యము పుత్తడి బొమ్మలాగునన్‌ 101 తే. ప్రొద్ధపొడవక మునుముండె పొకలిలేచి దూవుముడిలోన విరిపూలు తుజిమి తుతటీమి చెలంగి చిన్నికోలను రాధ చేతంబట్టి తోలుకొనిపోపు నామంద దొడ్డినుండి. 1059 సిం జాయిపయ్య+ట నై సవరించు నెవముచే వలుదపాలిండ్హం గన్నజచుచుండు కం౦దోయి మూసికో కలదు చిత్రం బంంచు బూదుమారంబులో ముంచియెత్తు

262 సూతవురాణము గుమ్ముపాలను దెచ్చి కోకొమ్ము నాసామి యని పాలదుత్నను నందియిచ్చు కనుగొమ్ము నే నెవర్తనా యంచు. గనుమూయు వనుకిగా ఉమ్ములు వెన్ను నాన్ని తే. గీ. తెలిసియో తెలిసికొనకో కలికిమిన్న దొంగకృష్ణుని (పేమంబు దొంగళలింప జగము లన్నియు దిగ్మమింగంజాలు జాణ కందచందము లెన్నియో యె చూపు. 109 తే గీ మిట్టుగబ్బిగుబ్బ మొనల్‌ మీటి చింపు ననుచు జనుకటును దొడిగి కొనుట మాని పైంట చెజంగన ఉమ్ముల పట్టు(గవ్వ? బుట్టి యెజు(గ(టో మిటువంటి పొదుపులాండి. 104 ఉ రాగములేని రాధ యనురాగము శొన్నన సాగుచుండ గా రాళగ ముదంబు కృష్ణుని సరాగము లాడెడి కోర్కెపుట్టంగా రాగము దీయుచున్‌ సుమనరాగము ఫై విదలింనం బట్టుకో రాగ మురారి యందకయె జాంగతనంబున దాటు జాణయై 105 ఉ. వెన్నుండు రెండుచేతులను బిల్ఞన్మగోవిని గావిమోచిపై 6 బన్నుగం బెట్టి మైమఅచి పాడుచు నుండగ బూవుటెత్తలన్‌ గొన్నిటిందెచ్చి వంశమునకుం గయిసేయుచు రాధ మాయమై మన్న నమాని పూంబొదల మాటున డా+గిలిమూంత లాడెడిన్‌. 106 సి, కొండగోంగులపూలు కొండె సిగం జుటి కొండాడుచుండు మా కొండ డంచు నెమ్మకుంచియం దెచ్చి నెత్తి మైం గుదిరించి కుదిలించి యూ,గించి కులుకులాడు

చతళు ర్ధా శ్వా సము వ8్ర9ి బుజ్జటకొమ్ము€ో బుక్కాము విరంజిమ్మి “ర్చేర | మాధవః యంచు నెత్తి పొడుచు జౌండుమబ్రైలదండ డండ చేతికింగట్టి దండంబు నిడుచుండు దండ నిల్చి తే గీ, పూని గొల్టెత వాతెల పానకంబొ : పూవుందేనియయో : యిచ్చు బుక్క్మిలింత కలవి గాకుండ నాపోవు నామతించి జాజిపూవుల పొందరింటి చవికెయందు. 71 శేతకీ కుంజంబు (కేవల కేగితే ? చెక్కిళ్ళపై నుండె జిన్ని గీబ్టు వకుళావనీజంబు వద్దకు బోయితే ? మొగమెల్ల( బుప్పొడి పులుముకొనియె కొమ్మావిగున్నల (శొన్ననల్‌ కోసితే ? యెంతొనీ మునీీవేళు లెజ్జవడియె ముండ్లతీవెలు గల్లు పొంవరిండ్లు దూరితే ? చెదరి నీ కీల్గంటు చిక్కువడియె తే. గీ. నొక్కచోటను నీవు కూర్చుండలేవె ? కాలు కుదరదే నీకందు? బాల యంచు చిట్టివేలితో మెల్లగా జెంపమీటి ముద్దుకృష్ణుండు రాధను బుజ్జగించు, 108 సీ. కర్ణికొరముందెచ్చి కర్షయుగ్మంబున సౌగసుగాం గీలించి సొక్కుచుండు మెట్టదామరదండ మెడనిండ చదిగవైచి ముసిముసి నవ్వులో మునుంగుచుండు!

బ8ఢీ సూతపవురాణము గలువపూవుల పేరు కలకంరి సిగచుట్టు జాజకుండ (గ జుట్టి సంతసించు! బొగడొందు ొందావి పొగడపూవుల సరుల్‌ మణిబంధమున. జుట్టి గొణుగుచుండు త్తే గీ, మోముదమ్మి పై. బుప్పొడి బొట్టుపెట్టి యూఈగు నెమలియూ/(కల జూచి యురలి నవ్వు ముద్దుకృష్ణుని రాధిక ముద్దు లిడుచు మెలగు బృందావనీవీథి మేను మజచి. 109 సీ. రోమాంచలముచేత రోమంధములు మాని నిలువు (గుడ్డున నాలు నిలిచి యుండః గాళింది బేడిసమీ, ల్దెల నెదు రక్కి వేలంబునకు( జేరి వినుచు నుండ గంద్యమాకుల డిగ్గి కాలాహితండంబు నిలువున, బడగెత్తి నిలిచి యుండ (వేవల్లైలో నున్న [వేతలు గుదికట్టి పనిపాటలను డించి వచ్చుచుండ తే గీ జాల వికపూలు జలజల రాలు పొగడ నీడలోన( (దిభంగిగా నిలిచి యుండి మురళి చేంగ్గాని విశ్వ సమ్మోహనముగ దాట పాడును దన రాధ (పకృ నున్న. 110 డు (పొద్దు మేలుకాంచి నవమోహిని రాధ( దలచికొంచు వే చద్దిని వెన్నతో మెదిపి సావ్లడ్తి మెల్లన నూదుగోవినిన్‌ దద్దయు! బట్టికొంచు. దన దారిని మందకు(బోవు నెప్పుడున్‌ ముద్దియ యైన రాధ నెటి ముద్దుమొగంబును జూచు కోర్కెమై. 111

చతు ర్ధాక్వా సము £6ిర్‌ కం. వాగరమ్ముల వలె నను రాగాతిశయమ్ము చేత రాధాకృష్ణుల్‌ భోగాభోగముల మచి యోగీశ్వరు లట్టు లుందు రొకట్రై యెపుడున్‌- 112 తే గీ. ఇంటికడ మందకడ రాధ కృష్ణమూర్తి కన్నుదోయికి నిండార( గానుపించు( గృష్టనకు రాధమయ మయ్యె నీ జగంబు పగలురేలను భేదంబు పాసివోవ. 118 తే. గీ బృంద యంత గోగోపికా బృంద మెల్లం గృష్టమయమై కనుంబడు నెల్ల యపుడు రాధికాచకోరాక్షి న్మేతయుగమునకు నొండు గనరాదు శ్రీకృష్ణు డొకండు దక్కం క్షేత్ర కం. ఓరంత [పొ ద్దొకండే యూరంతయు' దిరిగితిరిగి యుబలాటముతో గోరంత భయము లేకయె కేరింతల నింటి కరుగు గిలకిల నగుచున్‌* 115 సే. ముక్కుగో ఫ్టుబికించి మోరెత్తు ముడిగిబ్బ నణచేతి దెబ్బతో నదిమిపట్టు కా్దవ్వి పోరాడు కారుగిత్త లనొత్తి యొక్కండే పోరాట ముడుప్పచుండు ఉఅంకెవే సెడికోడె యంకెవేసిన ముట్టి తెగియించి చెవింబుట్టి తెచ్చు నొకండె కాళ్ళబందెముదూసి (గ్రేష్టవారెడి న జ్జ బదరించి యొక్క_ండే వట్టితెచ్చు

౨86 సూతవపురాణ ము తే. గీ. నొరులు సేయంగనేరని బిరుసుపనుల నెన్నియెన్నియో చేయుచు నెన్నరాని మ్మితకోటిని గడియెంచి మెలంగు ననవ రతము కృష్ణుండు యౌవనారంభ వేళ. 116 సీ, జగజెట్టి చనుదేరం జలపట్టి పోరాడి తనచల్లడము [కింద ననుపుచుండు బుసకొట్టు నెలత్రాంయ బుట్టకల్లుననుండి వెస దైటకునులాగి విసరికొట్టు నలవోక కారుదున్నల కొమ్ములను బట్టి నిమిషంబులో వాని నిల్వరించు నెల్నెన నెత్తమ్ము లెగ(బాకి గండభే రుండకులాయముల్‌ రోయుచుండు జే, గీ. నాకతాయి వనుల నిట్టు లాచరించు గోపబాలురతో. గవగూడి బృంద నిండుమురితోడ( జరియించుచుండు ననవ రతము కృష్ణుండు యౌవనారంభ వేళ, [117 మందా వాసింవన్‌ శారద రజనులున్‌ బాొండురజ్యోత్స్నతచే ను ల్లాసంబొప్పన్‌ [వజ తరుణు లెల్లన్‌ బిసాశింప రారా జై సంతోసిల్ది మురహరుండున్‌ యోవనారంభ వేళన్‌ రాస్కక్రీడా చతురుం డగుచున్‌ రాజిలున్‌ బృందలోనన్‌. 118 సీ కారానీ పోరాని గహన భూముల నెల్ట (దిమ్మరీ, డై దిమ్మ దిరుగనేర్చె, దెలినీట యమునలో జలకమాశెడి గోపి కల కోకలను మూట. గట్టనేర్చెం

చతురా కాశసము విర్ర దనతోడ నాలమందల: గాయు (వేతలన్‌ జిట్టంటు చేతలన్‌ ముట్టనేర్చెం గొండాటముం గోరి కొంపకొంపలు దూరి మసిమివెన్నలముద్ద మెసవనేర్చె( తే. గీ గొంచెతన మేల రాకుండు గొప్పయింటి బిడ్డకును జేల్లుబడి యుండ నడ్డ మేమి ? యవును గాదను వారెవరైన నుండు వారి నిజముగా నొక గొల్త వపల్టైయందు. 119 వ. [కమమూగా శ్రీ కృష్ణుండు పెటిగి 'పెద్దయై చెలరేంగి. 190 సీ. ఒకనాండు పెనుబండి నూడి కూలంగందన్ను నొకనాండు 'పెనో9ంచు నుక్కడంచు నొకనాండు సుడిగాలి నురలించి యెగంజిమ్ము నొకనాండు. కార్చిచ్చు నుమిసివైచు నొకనా(డు గాడిద నోడించి పొరిపుచ్చు నొక్కనా. డాంబోతు నుసురుందీయు నొకనాండు యమునలో నుంకించి వెసదూంకు నొకనాండు రాకాసీ' మొకముందన్ను తే గీ. వీనిః గనుచున్న రాధిక బేలుపోయి దేవు నంతటి వాండంచు భావమందు నమ్మి ముద్దుకృష్ణుని [పక్క నక్కియుండి నిరత మాతని జపియించు. బరవళ మయి. శల] తే, గి. మరులు జడవేసి కై సేసి మరులు గొల్బ' “'జన్నకృష్ణుండు” రాధిక చీర చెఆంగు గట్టిగాం బట్టికొని పోవు (గాలికొడ్ది మరులు జడం (దొక్కి నటువంటి మనుజు(బోలె. 1లిర్లి

288 సూతవురా ము చ, పసులను గాయంబోయెడి నెపంబున మందకు బోయి కృష్ణుడున్‌ బసులను గాయకుండ బొరపాటున నైనను రాధ6 గూడుచున్‌ దుసికిలుచుండె నంచు విని (తొక్కిసలాడకి మేనయ త్త తా ముసిముసినవ్వు నవ్వుకొని మోదము నందుచు నుండు రాధయున్‌ 123 ఊ. రాధిక6 గూడిమాడి యనురాగమునన్‌ నిరతందునున్‌ రసాం భోధి నిమన్ను( డయ్యు. దలమున్మలుగా. జరియింపుచుండియున్‌ మాధవు: డెంతమా తము [వమత్తు( గాక మనంబులో సదా ఇ్మాధవు డైన మాతులునిం గంసునింగూర్చి తలంచె నీగతిన్‌ 124 &. కోధపరీతమానసుండు [కూరుండు భోజకులాభిమాన సం దాధతు' డైన కంస జనపాలుండు జీవముతోడ నున్నచో గాధలు చెప్ప నేమిటికి? గల్బనె యోగము రాజభోగమున్‌ బాధలు తీరునే? తుదకు( [బాణము మీదికి రాకయుండునే. 125 తే. గి. భోజ దౌర్జన్యవాహిని పౌంగి పొరల నానకటను వేయక యా(గియున్న( బొడిచి యాదవ ద్వీపంబు ముంచివై చు నంచు నిరతంబు లోలో. దలంచుచుండు. 126 తే. గి. సార్వభోముండ నని జరాసంధ విభుండు సరకు సేయుట మానె నెవ్వరినింగూడ వాని. దెగటార్పకున్న లాభంబులేదు పురుషకారంబు మానుట పోల దిపుడు. 1 తే. గీ. హంస డిభక సాళ్వు నరకికంస దంత వక్షం శిశుపాల పౌండడకవాసుదేవ దివ్యధానువ్మ మణ్యేకలవ్య ముఖర యోధులను గూడి వర్తించుచుండు నతడు. 128

చతు ర్ధాశ్వా సము 298 ఉ. ఒక్కొకవంక6 బెట్టుకొని యెక్కొాక వీరవరున్‌ |గమంబుగా నొక్కాక వట్టునందు సమరోర్విని గూలిచి మాగధేందునిన్‌ జెక్కులులేని పుల్లు నొనరించి హరించుట యొప్పుం గానిచో దక్కు-నె రాజ్యభోగములు? దక్కునె రాచరికంపుమన్ననల్‌? 1299 తే గీ కానికధ యొక్కటున్నది కదనమలదు నొంటరిగ( బోరుసల్పుచో నోటమబ్బు మాగధుండు దివ్య సేనా సమన్వితుండు శ్మతుభీకర యుద్ధ విశారదుండు. 190 ఉ. నిట్టలమైన నేర్పుమెయి నిత్యము మాగధ వై రపాళితోం జుట్టజీక౦బు(జేసి రణహరుల వీరుల (టోవుచేయచున్‌ గుట్టుగ సైన్యసంవదను గూర్చుట మిక్కి€ఈ రాజనీతి యే దెట్టులనైన సాయమగు నీవనిచేత దురంబు కల్లినన్‌, 181 తే. గీ. అంచు గృతనిశ్చయుం డయి యావులించి యవ్పుడే యుద్దవిడిలేచి యరిగె నింటి కొకండె రాధకడకు టబోక యొక్క_నాండు కార్యభారంబు మనసులో! గల(తపెట్ట 1859 సీ. చరణాబ్ద్బ యుగ్మలాఇారసం బొకమాటు పగవారి (కొన్నెతు వాళళ యొకట ముగుద వాలుంజూప్తు మొ తంబు లొకమాటు వైరుల తూపుల బారు లౌకట మదనరంగస్థలీ మండనం బొకమాటు కదనరంగస్థలీ గరిమ మొకట కామతం[తపరీత కార్యంబు లొకమాట రాజ్యతం[త రహస్య రాజి నొకట

2/0 సూతపురాణము తే గీ. కలలు గనుచుండె రేలెల్ల, గళవశించి యన్యదుర్హభ మైన కార్యంబు జేయ బూస్కి. గ్రైకొన్నవాం డౌటం బోహళించి కునుకువట్టునే కార్యాతురునకు నెందు ? 188 వ. దూరదృష్టియ. దివ్యదృష్టియు. గల్లి (భ్రీకృష్ణుండు వెంటనే బహుబాంధవ సంపాదనంబునత్తై నడుము కట్టికొని బహుళ (ప్రయత్నంబులః జేయ సిద్ధపడి, 1లిట్త సీ. భోజక్షమానాథు పతి రుక్మిణి చెట్ట వద్హైను రాశ్షసోద్వాహమందు బూటకంబులు జెప్పి పొరపుచ్చి సత్యభా మను వివాహం బాడి మగులు చూపీ విందానువిందుల [పియసహోదరి మిత్ర విందను మలపుతో బెండ్లి యయ్యె నగ్న జిన్నృపుని నందన నాగ్నజితిని బరిణయం బాడెను బందె మొడ్డి తే. గీ. నరకు( బొరిపుచ్చి దురమందు. నరులు బేగడ బెండ్లి పెండ్దంచు[ బదియారు వేల రాచ కన్నెలకు( దాళిబొట్టును గట్టివైచే మధ్యదేశంబు బాంధవమయము గాంగ లిన్‌ తే గీ అతీ భయంకరాటవులందు యమున యుద స్వైరవృ త్రిసి నీరతంబు సంచరించు = నాటవీకకన్య కాళీంది యనేడు నామె బరిణయం బయ్యే. దనవార లేజు;గకుండ. 186

చతు ర్ధా శ్వా సము వ్ర 1 తే గీ. ముదవసుమతీనాథు కొమార్త దైన భద గుణసము[ దను భూరి వైభవమున మత్స్యయం తంబు, బడ(గొట్టి మహితళ క్రి బెండ్రి పెద్దలు వెజగంద! బెండ్రి యోడె. 1 ఆ వె కొండగవులయందు. (గుమ్మరు భల్దూక జాతి జాంబవంతు, జావంగొట్టి వానివీడ్డ జాంబవతిని బెండిలి యాడె నడివిజాతి పొందు నాళంజేసి+ 188 తేగ్శ, యాదవాన్వయులకును భోజాంధకులకు( గలుగు వైమనస్యం బెల్లం దొల(ంగిపోయె రుక్మిణీ సత్యభామా సరోజవ్యత న్మేతల వివాహములచేత జి[తముగను. 189 వ. ఇట్టు గృహచ్చిద్రంబుల నెల్ల నుడిపికొని బలవంతుండై మం[తదత్త [వభావంబుచే నత్యుత్సాహంబునం జెలరేగి మింటికి మంటికి దాళ మువేయ నెంచుచుండ. 140 ఊఉ. [మాగధు( డీయదంతము సమస్తము. జారులచే (గ్రహించి యీ యాగడ మేమి? యాదవునకా తలవంచుట మాగధుండు ? భూ భాగమునన్‌ జరాసుతుని బాహుబలంబున కడ్డు గల్లునే ? సాగునె యిట్టి చ్మిదములు ? సాగునె యీ వివరీత కర్మముల్‌. 141 తే. గీ ఓడుగోరు వెచ్చెని నల్ల నొలసి ముద్ర కట్టినట్టి కృష్ణుని యెమ్ముక పొడి యనెడి కుంకుమున బొటుపెట్టెద6 గొంకులేక యలుగు సెలచేత జయలక్ష్మీ యలికమందు. కలి

' ల్లి/లి సూతపురాణము తే. గీ. ఎవని(గా. దలపోసెనో ? యీజరాత నూజు? ఎవరిగా. దలపోసెనో మగధ నృ పుని బలంబుల ? నడవి మూం కనుచు నాత్మ దల(చెనో యత,డె నిజంబు! దెలిసికొనును 148 వ. అంచు దండనాయకులం బిలిపించి పణవఢక్కాది మోషంబులచే భూనభోంతరాళ౦బు వీటలువార నతులచతురంగ వృతనావితాన పరీవృతుండై కృష్ణునిపై దాడి వెడలి నాల్లహో ర్మాత్రంబులు హోరాహోరిం బోర యాదవ సెవ్యంబులు పంచబంగాళమై చెల్దాచెదరై పోవ ్రీళృష్ణ్టుండు చేయునదిలేక యాప్తబంధు సహితంబుగా బలాయితుం డయ్యె. జరాసంధుండు మగిడి మగధం [బవేశించెను. ్రీకృష్ణుండు విసుగు విరామము లేక విఆిగి పాజీన సైన్యంబుల గూర్చికొని, మరల యుద్ధపయత్నములు సేయుచుండ మాగధుండు వెండియు దండె త్రిపోయి పరాభూతునిం జేయ జే(జిక్కక ఫ్రీకృష్ణుండు దుసకిల్లెను. ఈక్రైవడి నిరువది మాటు లోడించి (ఫ్రీకృష్ణునిం బలాయనసూత్రపరాయణునిగా జేసె దత్కారణంబున జరాసంధుడు యాదవుని బట్టుకొన నేరకపోయె. ఈ పో రిట్టు రేంగుచుండ, కేశ్రీడ్త క౦ మధురాధిపు, డగు కంసుండు సృథు సైన్యంబులను గూర్చి కృష్ణుని నెట్లో మధీయించుట ధర్మం బని (ుధతో. దలపోయుచుండెం గుసిలింతలళో 145 చ ఇదీ కనిపెట్టి నేర్చుమెయి వృష్టికులుం డిటు నిశ్చయించె నే యదనున నైనంగంస వసుధాధిపుపె బడుచున్‌ హఠాత్తుగా గుదియను దచ్చిరంబు. బడ గొట్టుచు. జుట్టలు రాకమున్నె త- ప్ప దవని నా కమించికొనం దప్పదు తప్పిన గార్యముం జెడున్‌ 148

చతు నా శాస ము వాం తేశీ మాగధనృపాలకుం డనుమానేవకిన నతుల సైన్యంబుతోడ హయంబువచ్చు జగతి “*నాలస్య మమృతమ్‌ విషమ్మనంగ వినమె? పెద్దలనుడి రిత్రచనునె యెందు క్క తే, గి. కృష్ణు( డిరీతి. దలపోసి కితవబుద్ధి నన్నతో మధురకు నేగి యందు గృృష్టు నింటిదాసియైన [తివ్మక యింటికేగి (శేమతో నామెతో నొక్క కేయికడపి 1శిరి చు ఖలసంయోగమటంచు దానెజిగియున్‌ గార్యార్థి ్రీకృష్ణుః డా కులపొాటుం గనకుండ దాసియను సంకోచంబు లేకుండం బు వ్వుల సెజ్జన్‌ గజగించెం గుబ్బను గడున్‌ పూత్కారసీత్కారముల్‌ గళరావంబులు ధూత్క్బృతంబులు సెలంగన్‌ గామకాస్త్రజ్ఞుండై ] 42 చ. అనునయసూక్తు లాడుచు రహస్యములన్ని యు సంహించి కు బ్దను మఖఅపించి మాటువడి సావాస పద్రతిచేత నన్నతో జనవతి కొల్వుకూటమును జయ్యనంజొచ్చి [వళాంతచిళ్తుంలై సునిశితఖడ్డ మజ్హై కొన్సుచున్‌ దెగవై చె శిరంబు రెండుగన్‌, 150 తే. గీ. సభికు లాహారవంబులు సల్పుచుండ భటులు చెదరి నల్దిక్కులు పాజుచుండ' గొలువుకూటంబు గందరగోళశమయ్యె హసుదేవుని సింహరావంబుచేతా 1వ1 చ. కలగుడు6 బొందుచున్‌ మధురం (గక్కున వీకుచుల గంపభీతిచే వలసకుంటోయినట్టి తమవారల' బిల్వ[,౯బంచి కృష్ణుండున్‌ నెలవులు వారికేర్చటిచి నీతులు సెప్పి బహూకరించి యే యలజడియుండదంచు నభయంబునొసంగి (వమోదచిత్తు.ై. 152

2 శ్వ సూతవురాణము ఉఊ పిమ్మట నుగసేన పృథివీపతి( దాతను బైడిగద్దెపై నిమ్ముగ నుంచి రాజనుచు నెల్పరకుం (బకటించి మంచినే స్తమ్ముగడించి కొన్ని దివసమ్ములపా టట నుండుచున్‌ స్వవ కృమ్మును బెంపుంజేసికొనె సాౌరసనేత్రుండు మంత్రవే త్తయె. 158 చ. పతిమృతి యాలకించి యతిపాపవుండు యాదవు(డెంతకార్య మీ గతి నొనరించి పోయె! గడగండ్డు సదా మము జుట్టుముట్ట భూ పతి కిది యంతయుం దెలిపి వానినిజంప(గంజేతుమంచు, దా మతికుపితాత్మలై చనిరి హ స్తియుః (బాస్తియు దండియొద్దకున్‌. 154 తే గి. తండియగు జరాసుతుని చెంతకునుటోయి బెట్టు కంటినీ రోడిక, గట్టుచుండ వెక్కివెక్కి యలందురి విభుని యాద వుండు గూల్చిన విధమెల్ల బొగిలి చెప్ప. 155 తే గీ, కన్న బిడ్డల దుఃఖంబు( గంటంజూచి యళల్లు(డేకాదు పరమాస్తుడైన బంటు నొకండు చంపె ననుటచేత నుమ్మలించి పల్కె మ శధభూనేత కట్టల్క నిట్టు. 156 కం పదిదినములు చనకుండన్‌ దుదముట్టించెదను గ్సృష్టు దోర్బ్చలలీలన్‌ విదశించెద( గనుగొనుం డో సుదతీమణులార నాదు శూరత్వంబున్‌. 15% తే, గీ. వందలకొంలది యున్నారు భార్య లవని కందజిని మిమ్ము(టోలెనే నగతికలను జేసిపుచ్చెద క్షణములో జింత/దక్కి సౌడ్డుందీర్చెద నో కన్నబిడ్డలార ః 158

చతుర్థాళ్చాసము లాగ వ అకుచు బుజ్జగించి తనయుల నిర్వుర లోని కంపి యతిరోషావేశం బున యుద్ధసన్నాహంబు' గావించి దిక్కులు పిక్కటిల్ల భూమి [గక్క-దల+ (బస్టానభేరి వేయించి, కేద్ర9 సీ నడగొండ లన్నట్టు లెడమీక నడతెంచు గుడికాన్న పొగ రేన్గగున్నదండు కాలిగిట్టలగాలి నేల ఖై కెగంజిమ్మి శేలిపేరెమువారు తేజిపౌజు మిజుమిట్లు గొనునట్లు మిట్టాడ( గొజముట్టు దిటవుగాంగలమేలు జేరిబారు వీ;కమై రిపుసేన చీకాకుంబడ6 దూతి పడనూకు జోకకాల్బంటుమూ?క తే. గీ. కల్లి దుర్ణయంవైన మాగధనృపాల చంద చతురంగవాహిసీ సముదయంబు యాదవద్వీవమును ముంచునట్లు బయలు దేర దుర్వార భండన్నోదేకగరిమ. 160 కం. వచ్చిన మాగధమైన్యముః జెచ్చెర యాదవులు గాంచి సిద్ధంబగుచున్‌ గచ్చలు బిగియించికొనుచు విచ్చలవిడి వచ్చిపడిరి విద్వేషుల పై, 1ఓ1 కం. ఏటున కొక్కని+ గూల్చఃగ? టోటరియగు యాదపుండు పోపో యదియున్‌ (వేటా 1 యని మాగధు6డిదె నూటికి సెలగంచుం జంపె నూర్వర నొకంే. 162

276 సూతపురాణము కం. సెలవింటిదెబ్బ నెత్తుటి 'సెలయేరులుపాఅ మగధ సేనాసుభటుల్‌ సెలకే/గి పగర నలుగుల "సెలచే గుదిగుచ్చి సెలగి సెిలంగుదు రంతన్‌. 168 సీ. కోటానకోటులు కువ్వ్చ4ంగూర(గ గూల బంచబంగాళమై పాఅ రివులు వెన్నాడి మాగధ వఏీరాధివీరులు పౌఅందోలిరి యాదవ (ప్రవరుల కృష్ణు శీయోటమి సీక్షించి యన్నయౌ బలరాముతో6ంగూడి పాణిపోయి యనతి దూరమునందు నలరు [పవర్షణ గిరి. జేరి డాగెల గందరమునందు తే. గీ. నిది జరాసంధ భూపాలు డెటిగి గిరిక్‌ నగ్గి దాకొల్బ నందుండి యన్నతోడ మాగధునికంట. బడకుండ మాయమయ్యై (వేత యిండ్హందిరుగు ప్రాంత వెన్నదొంగ 1 6క్తీ వ. వీసివి జరాసంధ సార్వభౌముండు మరలి మగధ రాజ్యంబు. జొచ్చి మంత్రాగంబు( జేయుచుండె. 1685

హం౦ంసడిచికులవ్ముతి. తే. గి. మాగధపృతనాధీశు లమాత్యవరులు హంసడిచికులు రాజసూయాధ్వర౦బు జేయసమకట్టి యప్పుక్తై చీరి యొక్క (బ్రాహ్మణుని. ఐంపి రప్పుడు ద్వారవతికి, 166 ఉ. ద్వారక కేగి భాహ్మణుండు పద్మదళామషని దర్శనంబు దె వారంగంజేసి పిమ్మటను వచ్చిన కార్యము(దెల్ప శ్రద్దతో బాయిండు వల్కు నెన్నుడుల వక్కణ యొల్లను నాలకించి లో సారెకు సీగతివ్‌ దలంచె సాధకబాధకముల్‌ మురారియున్‌. 167 చే. గి. 'వెదుకంటోబిన తీవెయే వదములందు? దగిలోనన్న సామెతరీతి ధరణిసురుండు తం్య్మతమును నడ్పుచుండె హితమ్ము.గోరి సంశయింసగ బనిలేడు సమయమంచు. 1465 వ వితర్కించి (శ్రీకృష్టుండు కొండొకసేపు మౌనము వహించి యొట్టకేలకు ధరజీసురునితో సిట్టు వచియించెః 169 ఉ. ఓ ధరణీసురా ! చని హితోక్తులు చెప్పుము మీరు ధారుణీ నాథునితోడ యాదవులనన్‌ దలలొగ్గరు వైరిపాళికిన్‌ గాథలు చెప్పనేల ? యపకర్ష సహింపరు (పొణఖీతిచే హెధక బాధకంబు లొకసారి. బరీకను జేయమేలగున్‌, 170

బ్ర సూతపురాణ ము తే. గి. ఉప్పు దెమ్మంచు మీతోడం జెప్పెనోటు £ వింత విడ్ధూక మిప్పుడు వింటి ముప్పు గోరుటెల్లను దమముప్పు, గోరుకొనుటె యనుచు మేరాజచందదుతో నాడందగును. శై] ఉ. మీరలు ధర్మమూర్తులరు మేమింకమాటల! జెప్పంటో మదే మా రణభేరి చెప్పెడుసుమా 1 యతిమ్మాతము మాకు మారుగా మా రణకే? నిక్కముగ మారణకేళి విచారమేల ?ని మ్కారణయుద్ధ మేమిటిక్షి ? గల్లునె లాభము దాన(జెప్పవే? 179 వ. కావున మీరు వెంటనే చని యీ యదంతమంతయు మీ భూకాం తుల స్వాంతంబున కెక్తు నట్టు తెశింగించి, పోలిన తెజంగున బుద్దులు గఅప్పడు మా ముక్కున నావి యున్నంతవజకుం బరులకు జంకె యుపిచ్చువారము మాత్రము కాము. ధర్మయుద్ధ మున వీరశయ్యాసుఖ మనుభపింవ నిచ్చించువార మనుండు విప్రండు లేచి వాసుదేవునివద్ద సెలవుంగై కొని పయాణోన్ముఖుం డయ్యె. అంత... [2 కం. ఆనక దుందుభిసూను౮ డానక దుందుభివిరావ మతిభీషణకీ మానక [మోగుచునుండ(గ6 బూనిక( దన సేనంగొంచు( బోరికి వడలెన్‌. 74 వ్‌ అంతకుమున్నె జరాసంధు* డు చారులవలన ఫ్రీకృష్ణరణ (పారంభ మెజీ(గి, సమరోత్సాహంబున సెన్యముల గూర్చు కొని, హంసడిచికులకు. దోడ్పుడ గంగాతీరంబున దండువిడిసి, యాదవసేనక్తై యొదురుచూచుచుండెను, కోలాహలంబుతో

చతురొో జ్యా సము లశ థ్‌ యాదవ సైన్యంబు లరుదేర దోఃకండూతినిరాసంబుగా? బోరందొడంగను, 175 చఠ అలమట. బొందకుండళంగ బృహదథపు తుండు వైరిసైన్యమున్‌ దలవడి పోర నొక్కాడ వితాకును జెంద మజొక్కచోట ను త్త్‌్లలపడి యాదవుత్‌ పజవ దొర్కోనీ హంసుండు యుద్దమాడ(గా విలయము,జేయు నా డిచిక వీరుండు వేజొెకచోట నుద్దతిన్‌. 176 వ ఈ వీకతయంబుచేయు కోల్తలకు సీలువంజాలక తలచీర లూడ యాదవ మైన్యంబు (్రేప్తణుకుచుండ* గాంచి, ఫ్రీకృష్ణుండు సైన్యరతణం బవశ్యక రవ్యమని నిశ్చయించి. కై? తే. గీ. డెప్పరముగ నొక్కట పోరు డీచికు కటక వార్త! బుత్తెంచె హంసుండు వధనభూమి సీల్గెనని దీని నాలించి యెన్నరాని శోకమున మున్లి డిచికుండు శూరుండయ్యు? 174 చే. గీ. అన్నలేని రొజ్యురి బేల? యాయు వేల? భోగభాగ్యంబు లవి యేల? భూము లేల? యంచు మిక్కిలి వగచేత నొడుంగజచీ గంగళలోండూ,కి 1పాణముల్‌ గంగం గలిపి. క?9 జ తమ్ముడు గరిగలో ఢుమీకి తూ మరణించెనటన్న వార ళో కమ్మును గూర్చుంగా నడళి (గక్కునః డమ్ము౭డుఠేని రాజ్యమున్‌ దమ్ము(డులేనీ వైభవము తమ్ముడులేని సుఖంబు లేల? నా కిమ్మహినం౦చు గంగ బడి యూల్లెను హంసుండు ధీరచిత్తుండై. 150

280 సూతవురాణము తే గీ. అన్నదమ్ము లీగతిం దేగటారినంత బహుళ తత్రైన్యములు పటాపంచలగుడు: టోంగి వార్హ (ధథియు నాల్లుమూపు లగుచు యాదవ్వలనెల్ల నరికటి యాంగినంత. 181 తే. గీ. వాసుదేవుండు తన సైన్య వటలినెల్లం జేయునదిలేక మరలించి చెప్పకుండ. 1బధనభూ?.నీ విడనాడి పాజీపోయె. బౌరుషము మాటెలుగ భగవంతు. డనుచు 1952 జే. గి. మధువక డనున్న. బాణముల్‌ మజియు6 దక్క వంచు లోనెంచి థ్రీకృళ్ణు: డాప్త బంధు సుత కుటుంబసహితముగా హితులతో. గు శస్థలీవిషయమునకు( జన(గ నెంచి. 1095 చం. వడమటి సం్మదమందు ఫలవంతమునై. వెలుగొందు దీవి పై గుడులును గోపురంబులును గోటలు పేటలు రాచబాట (కొ తృడములు మిద్దెమేడలును దద్దళముల్‌ మియి ట్టుగొల్ప( బు తడి యడు సోడిగించి పనితంబుగం గట్టిరి ద్వారకాపురిన్‌. 184 తేగ్న ద్యొారవతీయన వెల్లు నీ పత్తనంబు వైరి దుర్చేదమై యుండు వామదేవు( డెలమి యదువృష్టి భోజూంధకులను గూడి రాజ్యమును సేయు నే అద్ది అవ్వలేక, 185 మం దివ్యజ్ఞానము దివ్యదృష్టి వెలు(గన్‌ దేదేవ్యమానంబుగా నే వ్యాసంగములేక యబ్దనయనుం గేక్మాగన్‌ భూరి శ (కువ్యూహంబుల మం[తతంతములచే దూలింప యత్నింపుచున్‌ దీవ్యతైన్యము గూర్చి పెట్టికొని యిందే యుండె నిశ్చింతతో, 185

చతుర్థాశ్వాసము ౨81 టం [దావిడ జాతినిం దొజంగి [దావిడసంఘము పొత్తుమాని యా (దావిడసార్వభౌముపమిు దర్పము:ంజూప(గ నెంచినందునన్‌ (దావిడులెల్ల మార్తురయి దగ్గర జేరగనీకపోవృటన్‌ [దోవ మజొండులేక పెజ తోయమువారలం జేరనెంచుచున్‌. 18 శే గ్‌ అనువుగల్లిన యపుడెల్ల యాదవుండు సహచ రులతోడ౦6 జెవ్పును జాతహంకృ తి విడనాడి కార్యంబు సాధించు టొప్పు బాగువడ నెంచు వారి కెచ్చోటనై న- 188 ణీ్‌గి దేశకాలపాాతంబులం దేరిచూచి మొనయు వల్లడి. దప్పించుకొనుట మేలు మొండితనమును జూపింప మొదటికంట నాత్మనాశంబుగల్లు నటంచు జెప్పి. ] 00 మం. ఒకవంకన్‌ శిశుపాలు. డుండ గురు యుద్ధోద్యోగసంరంభియె యొకవంకన్‌ మగధక్షితీశ్వరుండు సైన్యోపేతుండై యుండ మీ దకు లంఘింపంగ దాయతో కవటులై తారాడుచుండ౦గ వే ఉకవంకన్‌ మనమున్‌ సురక్షితులమై యుండన్‌' సదాశ క్యమే? 1ేరి0 ఉ. కావున నార్యులం గలిసి కాలము(బుచ్చుట యొవ్పు లేనిచో దేవు( డెటుంగు(గాదె మన తిప్పలు, తవ్పవుచావు లక్కటా । నా వచనంబులన్‌ విని వినాశము(బొందకు(డంచు నార్యధా శ్రీవరమైతతి కిష్ణవడు రీతిని. జేసి స్వజాతివారలన్‌. 101 ఊఉ. అంతకు మున్నె పాండునృపు( డంతలపొంతల చుట్ట మౌటచే, జింతయొనర్చున్‌ సవతి చెల్లెలి. జిత్రను గీడికిచ్చెంటో పంతముతో సహోదరుండు వద్దని చెప్పుచు! బట్టుంబట్టినం గంతులువైచు న్మగజుని కండ్డకు గంతలుకట్టి మూయుచున్‌. 192

285 సూతవురొణము తే. గీ, కొన్నియేండు లిటులు కడచన్న పిదప నన్నకూంతురి మేనల్లు( డర్జునాత్మ జు. డభిమన్యునకు నొసంగి సోదరుండు వలదు వలదన్న దొంగపెండిలిని జేసె. 198 సీ. సురటీయై యుయ్యాలో జొంపాలో యనుచుండు నెమ్మియీ/లకుంచె నెత్తి. జూచి “నా పితృవ్యసుతుండు నలినాకురోడని చెప్పు నేకలవ్యునిమాట లాకలించి నన్ను. బెండ్డాడవా నాముద్దు చినకృష్ణ” యనెడి చెంచెతవల్కు లాలకించి కారుమబ్బులతోడ గయ్యమాడ(గంజాలు నిద్దంపుమైచాయ నిగ్గు గాంచి కే, గి. చెంచులకు నింటివేల్పయి మించు కృషు నేకులమునందు నేజాతి నెందు, బు్లై నని వితండ వాదము జేయనగునె చెపుమ తేటవజచవే యవియెల్దం దెల్వముగను? 14 ప, కిట్టని మాట యౌనె? యొక కేలను వేణువుగల్లం మౌ౭మై నట్టువపిట్టకుంచియ కనంబడుచుండ(గ జెంచువారితో జుట్టజికంబు గల్ల గడు. జోక్కపు నల్దనీమేనిచోయ క న్పట్టంగం జెందుకాండనుచు వాకొన సత్యవిరుద్ధ మేకదాః 195

ఏకలవ్యుని వృత్త్రాంతవను

ణే గీ, అభిలయదువృష్టి థభోజాంధకాది జాతు

లన్ని తొలుదొల్త .మ్హేచ్భులై యెన్నంబడియె

నార్యజాతికి భిన్నంబు లగుటచేత

నడవివల్లెలు కాపురం బగుట చేత. 1906 తే. గి. ఆర్యసంబంధమును బొంది యణ+గి మణంగి

వక్తిలుటచేత ఛ్రీకృష్టు వంగసంబు

[క్రమముగా గడించెను గొంత గారవంబు

దానం బరులు మ్రేచ్చులనుట మానినారు. 197

కం. ఆర్య జనాచారంబులు

నార్యమతవిశిష్టధర్మ మనుపమ మనుచున్‌

గార్యజ్ఞ్యలగుచు యాదవ

వర్యులు గైకొన్నవారు [బమవడివానిన్‌. న! తే. గి. ఆర్యజనులకు “*దాసోహ” మనిన యాద

వాళి మ్లేచ్చదశను బాసి యబ్బురముగ

క్ష్మతియత్వం బొక లవలేళశంబుం బొంది

జొమ్మికములేని రాజులై పోయినారు. కంప తే. గీ. జాతి విడనాడి తొలంగుట జతిధర్మ

నులను సంత్యజించుట పావమూల మంచు

జాతి వీడక నిల్చిన శబరులెల్ల(

శబరులుగ నుండిపోయి రీ జగతియందు. 200

లేర5ి4 సూతవురాణమిు కం. అభిమానంబున. బెనంగుచు వ్యభిచారముసల్ప! బోక వర్తిలువారల్‌ శుభముల( బొందంజాలక యభిఘాతములందు టొక్క యబ్బుర మగునే ? ల] కం. ఆర్యుల పురములంగల యని వార్యంబగు సంతసంబు పరిగొన(గా నా యార్యులరీతిగ నుండ ంగ బర్యాలోచించి మోహ వరవపులగుచున్‌. ఓ£02 చం. వనములనుండలేక యదువర్యులు కొందజు సంభమంబునన్‌ దనియక కొంచెమేని నవనాగరికంబును బొంద*గోరి ప త్తనముల( గటుకో(దలంచి దారసుతాదులంగూడి యేడకో చనిరి నితాంతహర్షమున జయ్యన' బిమ్మట నొక్కయిన్మునన్‌. ౨0౨9 కం. అధికోత్సాహంబున మటి వృథుసామర్థ్యంబున యదువృష్ట్యంధకులున్‌ మధురాపురి నిర్మించిరి వ్రధితంబుగ నెలవారు (వస్తుకి సేయన్‌. ల్‌ర్టిశ్మ కం వసుదేవాదులు తమదా రసుతాదుల. గైకొని మధురాపుఠళమునకున్‌ వసియింపంగ బోమి రచట వసతి గలదటంచు భోగ భాగ్యములందన్‌. 205 కం, పిమ్మట నావసుదేవుని తమ్ము: డనాధృష్టి యనెడి (చొవిడవరు(డున్‌ సమ్మతివడ(డయ్యె నర ణ్యమ్ముల దిగంబెట్టి పోవ నా నగరునకున్‌. 206

చతుర్థాశ్వాసము 285 వ అనాధ్యప్టికి నళ్మకి శ్రుతదేవ యను కళతద్వయంబు కలదు. [శుతదేవయందు శ ్థఘ్నుండను నామాంతరముగల యేకల వ్యుండు జనియించి మహావీర లక్షణ లక్షితుండయి. పెరుగుచుండ నొక్కునాండు తండియగు ననాధృవ్ని కొడుకుంజూచి యనురాగం బున నిట్టనియె: కుమారా : శస్తాస్త్ర విద్యా [పాగల్బ్యంబు మనకు. దరతర౦ంబునుండి కలదు. ఆది మన కక్క అకు వచ్చు న ట్లితరులకు రాదు మహదరణ్యానిం గాపుర ముంచిమి, ధనుర్గురుం డగు [దోణాచార్యుని కడకుంటోయి ధానుష్క శేఖరుండవై రమ్మనవుడు, ఊఉ. మేచకదేహకాంతి మిజుమిట్టు గొనం, దల మేచకంబు వ్యా కోచముగాంగ విల్లును లకోరులు నింపిన తూణజయుగ్మమున్‌ గోచతనంబు, బోవిడిచి కుజ్జండు గైకొని, కాసెంగట్టి సం కోచము మాని కూర్మిపితకున్‌ నతిసేసి సెలంగి పెనమై. 207 కం. చని (దోజాచార్యుసిః గని (పణతియొనర్న్చి విలువిద్య పారము ముట్టన్‌ దనకున్‌ నేర్పుండటంచును వినయంబున వేడి వేడి విఫలుండగుచున్‌. విం వ. మగిడి కాననసీమకుం బోయి జనకుం గాంచి విషణ్ణ చిత్తుండై దైన్యంబున సర్వంబు వినిపించి, రెటించిన పట్టుదల నెట్టయిన నస్త్రవిద్యా పాండిత్యము సాధింప దీక్ష వహించి, పరాకాష్టతో నేకాగచిత్తుండై [దోణుని వతిరూవంబున దృష్టిని బద్ధముంజేసి; దృఢముష్టిలక్యలాభువ ౨బుల నిరంతరాభ్యాసపటిమంబుచే( గౌళ లంబు సంతరించి, యొరులు తేరిచూడంగ రానిరీతి వికమోపే తుండైై వెల్లుచుందన యళశ్చందికలు గహనసీమ నాల్గుకోనలు

286 సూతపురాణము వ్యాపింప దేదీష్యమానంబుగా విరాజిల్లుచు జనకుని మరణానంత రము రాజ్యంబు వహించి పూజ్యభావంబున( (బజలను గాపాడు చుండెను.

సీ. కన్ను, బొడుచుకొన్నం గనరానీయడవుల,

జమ్మచీకంటులెల్ల( జిమ్మివై చె కాలు వెట్టంగరాని కఅకునేలలనెల్ల

సవరించి తిన్నంగా సాంగుచేసె వ్‌! [ వన్యమృగంబుల వల్లడి( దప్పింప

వల,జుట్టి దిట్టమౌ వెలుగువేసె చిలుగుతొడుగుకంప( జెల(గివేయుచు మంచి

యా(కతోంటలగుంపు నలవరించె కే. గీ. పోసరించిన బలుదిట్ట పోటు బంబు

లోర్మి" దనయాజ్ఞ/వాలించుచుండ నెపుడు

ధర్మ మొకవీసమేనియు. దప్పకుండ

నేకలవ్యుండు రాజ్యంబు నేలుచుండె, లల వ. చెంచుజేనీ యటవీరాజ్యంబున నాకలిదగదప్పు లెణుంగక, కుసిలింత బెలుంగక, యసంతుష్టి యెొటుంగక, 218 ఆ. వె. పుట్టతేనె గలిపీ ముదురు వెదురుపొలు

కడుపునిండ( గుడిచి గక్జమంచు(

(దేచి తనీవింజెంది తీరుగాడుదురు తవు

అెంచరానివారు చెంచువారు. వ్‌! 4

చతు రా ళా సము విర్ర? ఆ. వె. పాయకట్టుకట్టు, బాయ! గొట్టంగలేరు మాసటీ(డులెన మనుజు లెన సలికి బొంకువారు గలుగ(టోవరగు సుంత యేకలవ్యనృవతి యేలుబడిని. ల£15 ఉ. ఏసినతూపు తప్పి చని యెవ్వుడు టిత్తగం బోవలే దొరన్‌ దీసినక త్తి యెఫ్టు వని. దీర్పృకయుండంగలేరు భీతిచేన్‌ డాసినవారి కెప్ట శరణంబు నాసంగమిలేదు, వాని కై వాసీగ నేకలవ్యు సరిబం టొకరుండు గలండె భూమిలో? 216 తే గీ యదుకులంబునం (బభవించి నట్టివాండు కాననాంతర రాజ్యంబు గలుగువాండు వినుము కృష్ణునిపినతం డి యనుంగుబిడ్డ యేకలవ్యుండు శబర జా త్యెకవిభుండు. ల్లి ఉ. జాతిని బాసి తామయిన క్ష్మతియులంచు! దలంచి గౌవృంగా నేతుమటంచు నిక్కుచును సీల్గెడివారలతోడ బటోకహో, జాతిని ధర్మనున్‌ విడువ: జాలనివారికి౧ జెంచువారికిన్‌ భూతలనాథు.డె వెలసె. బోటరిమాటరి యేకఅవ్యుండున్‌.. 215 ఆ వె. అరయ రెండుపాయ లైన యాదవులకు నుద్దిలేనిరాజు లిద్దరెరి యొకరు మధురలోన నొక్క రడవియందు? గృ్ట( డేకలవ్యు( డేలుచుందు. ది ఉ. వెన్నుని. గన్న గన్నెజుపు వెక్కసమౌంగద చెంచుజేనికిన్‌ వెన్నుని మాటయన్న', (బభవించెడివేరము చెంచుజేనికిన్‌ వెన్నుని బూటకీండనుచు విక్కుదు జెప్పును నేస్తకాండ్రతో వెన్నుని నమ్మ డెన్న*డును వీరశిథామణి యేకలవ్యుడున్‌, వ్‌ల్లి0

౨88 సూతవురాణ ము శా, జాతి [దోహి యధర్మమంచు ననకే స్వార్థం బపేక్షింపుచున్‌ జో థి జాతీిన్‌ వీడి యొనర్చె నార్యతతితో సంబంధబాంధవ్యముల్‌ గోతం బెటెద నంచు నుండు శబర శోణీకు( డత్యుగుండై టబ ॥ "వ కసూ? రి దీపింప(ంగన్‌. లై! జ్ఞాతిశ్చే దనలేన కి మ్మనెడి వాక్యస్పూ ల్సి దీపింపంగక్‌ ఉ. ఏతరి నేకలవ్యు మొగ మించుక చూచిన గృష్ట ( డద్దిరా 1 మీత(డు జాతిజాతియని యెప్పుడు [రుక్కుచు! గల్వరించుచుగ్‌ వాతీని గూడియుండు నతిసాం[దవనంబుల జాతీవై రమున్‌ సైతము మానం డ౦చు నెకసక్కెము లాడుచు గెలిసేసెడిన్‌. 29 వ. ఇట్లు పరస్పర వీరోధభావంబులచే భావంబులు కలవర గా పడుచుండ, లం చం. గరువతనంబుచేత జెలికాండ నొకానోకనాండు గూడుచున్‌ గురుతర కాననస్థలికి గోయని యార్భ్చుచుం బోయి యందయున్‌ గర మరుదై న వేట తమకంబున రేగుచు సంచరింపుచున్‌ దరమిడి [క్రూరజంతువుల దద్ధరిలంగను జేయచున్నెడన్‌. బబ తే. గీ. కజకు వదనుగల్లు కాండంబునొకదాని వీంట6 దొడిగి వందివెంట(బడుచు నేకలవ్యుండోక్కం డే కాకియైపోయి యేకలంబు సురుగనీక తరుమ. లిలైర్ర ఉ, కొండ్తాక వైపునుండి రణకోవిదు( డైన కిరీటీ యవ్పుడే కాండము వింటనుం దొడిగ గమ్మున నేసెను వేసీనంతనే యొండొక బాణమో రభథసమొవ్చ(ంగ అవ్వున వచ్చి సూటిగో నిండు మొగంబు/దాకి ధరణీస్థలిపై. బడంగూల్చెల బందినిన్‌ ౨96

చఛ్రతురాళాాసము లగ్ర9 ధి ంఎ

తే. గీ లక్యశద్ధి యద్భుత శరలాఘవంబు

గాంచి నరు. దేకలవ్వుని. గంటంజూచి

యీడుగానని చెప్పి తా సీడంటోయి

తేరి పాఅంజూచి యపుడె తిరిగిపోయి. వలి? కంఠ. ఇంతటి విద్యా నైపుణీ

యింతటి శరలాఘవంబు నెన్నం డెజు(గన్‌

వింతకదా। యితం డెవండో

యంతెలుగుట మేలటంచు నాతం డపుడే. 22

వ. చాపాచార్యుం డగు (దోణాచార్యునిం జేరి వినయం బుట్టివడ

దీనాననుం డై. వి2ి9 కం. ఎయు కొక్కనిం గంటిని ద

చృరలాఘవ మెల్ల గంటి సౌందొటవిలో

గురువర 1? యాతని రూపము

మయఖజువంగ రాదయ్యె నాకు మాపులుటేపుల్‌- శరం తే. గీ, మూడులోకాల విలుకొం[డ మొ త్తమందు

నన్ను సరిలేని బంటు నొన ర్తు వంటి

వదియు నే;టికి వమ్మయ్యె నక్కటకట 1

మీర లేమి సేతుకొ నాకు మేలు నేండు. చి చే. గే. సరియెకాదయ్య నాకంటె నురువగు నతు

డెచట నేర్చెనొ విలువిద్య నెరు/గరాదు

బాసమా [తము తీర్చుకోవలయునన్న

గురుడు చింకించి మిగుల సంకోచపడుచు, 2!

29€ సూతవ్తరాణము ఉ. వెంటనె క్రీడి(/గూడి యటవీస్థలి కేగ గురుండు సిద్ధమై జంటంగనంటి వెంటంబడి ఛా్యతుండు ముందుగ దారితీయ గో రింటల డొంకలన్‌ నడచి (తిప్పులు పొందుచు. గాంచి రొక్కెడన్‌ వంటెముకాని గూడెమును వారలు దానిని డాసి నంతటన్‌. వ్రత సీ. నెటెంబు. గై సేయ నె్మాపురితురాయి ౯ కనువిచ్చి దెసలెల్లం గాంచుచుండ దొనల రారాపుచే తను గాయగాసిన యగుమూపు దోయిమై బిగువుచూప నెన్నెన్నా కత్తరి వన్నెపూసలపేరు లెదురొమ్ము పై(బడి కదలుచుండ మొలచుట్టుచుట్టిన మోటువన్నియు [పాత మోకాలు దిగజారి పోకయుండ తే ని. నింటముంగలి యజఖజుగుపై నోొంటరిగను రెడ్డిగమువేస్‌ కూర్చున్నదొడ్డజేని శబరజాతి ్షమానాథు శార్యరా౭6 గాంచి గురుశిష్య లిర్వురు కొలచెవడిరి. కళకి తే గీ. అతిధు లిద్ద రింటికి వచ్చు టల్లకాంచి: దూరముననుండి తొందరతోడ లేచి య ర్ష్యమును వాద్యమును నిచ్చి యాదరించి వారి పయనంపు బడలిక. బాపనెంచి, వికిక్‌ మత్త, చారపవ్వును నూచబియ్యము సన్నమండిగ గుగ్గివల్‌ దోరమగ్గిన మావివండులు దుర్గభంబగు [వామ ఖ ర్హూర పక్వ ఫలా? తంగెటి జుంటితేనియం జక్కాంగా నారకాగిన యావుపాలను నారగింవశగం బెట్టుచున్‌. వితి6

చతుర్తాక్వాన ము వ్ర] న క. ఇంటికి వచ్చిన పెద్దల వెంటనె పూజించు నియతి విహితంబుగ! జే కొంటిమి యాతీథ్యమె మా పంటలు వీనింగాని సేదం బాపుకొనుండీ. వవ వ. అని బహుపప్రకారంబుల వేడిన [దోణార్జును లతిథి సత్కారాముల (గ్రహించి తృప్తులైన యనంతరంబు వారలంజూచి యేకలవ్యుండు.£88 ఉ. ఏవనింబూని మీర లిటు లిచ్చటికిం జనుదెంచినారు ? మీ కాపుర మేది? నావలనం గాంగల కార్యముంజెప్పు. డున్నవో నావంని దీర్తు నా కలవియైన నటంచు వచించి నంతనే చాపగురుండు పల్కెను నిజంబును దెల్పుచు" దత్షణంబునన్‌. 299 క, నాపేరు [దోణుం డందురు చాపాచార్యుండ నిఖిలజనపొలసుతుల్‌ నావజ్ఞ నేర్చికొందురు చాపాభ్యాసంబు దివ్యశరలాఘవమున్‌. 240 ఉ. [క్రీడియితండు మో రరణ కేశివిదగ్ధుండు మొన్నమొన్న వేః టాడందలంచి యీ యడవియందున. జొచ్చి చరించుచుండంగాం (గోడముతోడవచ్చి యిటకున్‌ గుజివెట్టి శర ౦బుంబుచ్చం దో డోడ+ ద్వదీయబాణము కడున్‌ రయమారంగ దానిం గూల్చుడున్‌ 247 ఉ. సీ శరలాఘవంబు గని నివ్వెలపౌ చెనయంగ వేగ నా వేశము(జొచ్చి యీాయడకు (వేల్మిడిదెచ్చెను విన్ను (జూపంగా నో శబరేశ్వరాః పలుక నోడకు పేరు నుదంతమెల్ల నీ వీ శరవిద్య నెప్పు డెటు లెవ్వని దగ్గర నేర్చినాడవో. వల్లీ

292 సూతపురాణము క అనినంత నేకలవ్యుండు వినయాదర మొప్పుచుండ విస్పష్టముగా, దనగురునితోడను బలికెం గనుదమ్ముల వింతకాంతి గంతుల్సువైవన్‌ . వ్యతి క ఏమేమీ: యితః డర్జును( డా ? మీరలు (దోణగురువులా?ః మోదం బా హో; మీ రాకను ధన్యుండ నే మీకడ! గాదె విద్య నేరిచికొంటిన్‌ బైశ్వత్తీ వ. ఈ మాటలాలించి ధనురాచార్యుండు కలగుండువడిన మనంబు కలవా డై, బటోయతుంటరిమై, మెజమెచ్చులకో, మిడిమేలమునకో, మేలమునకో యిట్టాడుచుండె నని సంశ యించి,యేకలవ్యుని ముఖ లకణంబుల నుపలక్షించి, ఏిలక్షణంబులేమియు. గన్నట్టమి గుదుట(బడిన మనంబు కలవా(డై--- ల్‌ డి చ్మితము, జెవ్చుచుంటివి, హసింవ(గనేమొకొ నిన్నె లుంగంటోః ఛ్య్మాతుండ వె మముంగొలిచి సాంగముగా విలువిద్య నెన్నండే మాత్రము నేర్వ వీ విటుల మాటలుచెప్ప(గనేల ? నీదు చా ర్మతము విస్మయంబు, బచరించెడియంచు వచింవ, బటోయండున్‌ 946 చ. ఎజుంగకపోవుటేమి నను? నే విలువెద్దె [గ్రహించు కోర్కెతో. జీలటుత తనంబునందు మిము. జేరి భయంబున. జాంగి వేడంగా నెరుకకు( జెప్పరాదనుచు నెన్నియొ శాస్త్రములున్న వందుచే గఆఅపంగజాలనంచు ననుం గత్రరిమాటలనాడి వంవరే+ ల తే. గీ. అట్టు మీచేత నవమాన మంది దుఃఖి తాత్ము-ండనయి యేమియుందోచ కలమటించి యించుకంత వంచినతల యె తకుండ. దిరిగి మా చెంచుగూడెంబు దరియంజొచ్చి. 248

చతు ర్థా శ్వాసము బైల్పిలై క. సతతము కొలిచితి నే మీ (పతిమారూపంబు భ క్రివరతంతుండ నై జితకాశినెతి దావన్‌ గృతహస్తుండ నైన నాకు నెదురు నెజబుంగన్‌. వి వ. నా పేరేకలవ్యుండు, ఈ యాటవిక [వదేశంబు మదీయ బాహువ్మప్రయునశీ గవ్రం బె, దొంగతోడుబోతులవలని వల్డడి దక్కి చల్లగ వర్టిల్దుచుండు, నా కదురుగాని యెదురుగాని లేక యింది వసియింతు, 250 ఉ. మా కొరవంజిగూడెములు మాటలు తప్పవు తప్పినంత నీ లతోకములోనం బుట్టుగతులున్‌ మరియుండవు చుట్టవక్కముల్‌ బాకులుదూసి మీ(దబడి | పాణములన్‌ హరియింతు రట్టి యీ మూశలకెల్ల నే దొరను బొంకు లెజబుంగసి కారుకోనలో. ౨51 ఉ అంతట (దోణుండిట్టు హృదయమ్మున. దా దలపోయ+జొచ్చె వీ( డంతక కల్పు'డీతని యాదంచితభీషణ బాహుశౌర్య వి క్రాంతియు వీన్‌ నిస్తుల పరాక్రమ మితని బావవిద్య, [పా ణాంతక మార్యకోటి కెటులై నను హీనునిండేయ టొవ్పగున్‌ 9538 తే. గీ. వీని వింటికి నెదురె త్రి వింటినారి లేశమైనను ([మోగింవ లే డెవండు వీని భుజళ క్రి. వొరిపుచ్చ లేనియెడల మాకు (బదుకుట చుర్ణభంబ యని యెంచి £2ర్‌8ి క్‌ ఎలు(గవె శిష్టాచారం బెజింగియు నిట్టారింవ నెలుకకు! దగునే గురుదక్షిణ6 బెట్టని యా కలటికి సద్గతులు పుట్ట(గలవే యెందున్‌ ? లర్‌

2ంత్త సూతవురాణము వ ఇట్లు గురుండు కుత్పితుండై తనయఖీప్పితంబును మజుగు ట్ల ర్త పుచ్చి పల్కినవెంటనే యేకలవ్యుండు- 255 క. "తళ తళ మను కత్రిదిగో : తల యిదిగో ః కోరుకున్న దానిని నిపుడే తల(గక యిచ్చెద గుదువర : తల! గోసిమ్మనుడో లేక ధన మిమ్మనుదో ః వర56 క. చెడుతలంపున (దోణుం డ్‌ ప్పుడు పలికెను నా కదేది పోలదుగా నీ కుడిచే బొటమన వే లొ క్కాండు చాలును దాని నిమ్ము గురుదక్షిణగా 2? ఉ. చెంగట నిల్చి కుంభజు(డ చెప్పినమాటల నాలకించి యం దుగల మోసముం దెలిసి తొటిలకుండ6గ నేకలవ్యుం డా యంగుటముం గరుక్కున ఖరాసినిగోసి యిదే (గహింపవే వెంగలికా. డహో. శబర వీరుండు బాసను దవ్చ( డెన్నడున్‌. ల58 వ. ఇట్టు వచించి, నిర్వికారంబున* వరల చ. తళతళలాడు కత్తి నొజ౯దాల్చి విషజ్ఞతం టొందకుండ.గా జలజల రాలుచున్న క్షతజంబును సుంతయు లెక్క పెట్టకే కలకలలాడు నొమ్మొగము కాంతులు వర్వంగ మాటలాడంగాం బలవలనౌచు దోణుండును ఫల్లును డంతట బిత్రరింపుచున్‌. 260 తే, గీ. ఏకలవ్యుని గురుశిష్యు లిర్వు రంత చిట్టకంబున; బొడ6గాంచి సెలవుంబొంది కోర్కె లీడేజె నని చెప్పి కులుకుతోడ మరలిపోయిరి తమవీటి తెరవుంబట్టి. 261

శతురా శు సము వ్ర థ వ దోణార్జునుబు మగిడిపోయిన పిక్యుట నేకలవ్యుండు తన మనంబున నిట్లు తలపోయసా/౫ను. 9ిగ్రిలి చ. గురుడయట వీండు నన్ను వెడ కోర్కలు గోరుచు నంగుటంబున్‌ నజక(గంజేసి తై కౌనియె న్యాయమ ? శిష్యుని బుండలింపంగా గురుజను+డున్‌ స్యలాభమును గోరంగవచ్చును గాని శిష్యునిన్‌ గరుణ యొకింతలేక యపకారమునన్‌ (గసియింవ ధర్మువే 2 9688 క. చింతింపక యొకనికినై యంతఃకరణ (పవృత్రి నావల నిడెటో యంతే : వాసి చెజచుకానె నంతేవాసి చెడం డింతయైైనను గనుండీ. లైగ్రి4 చవ హృదయంబు కలవరవడు చుండం దన్నుదొా నూరడించుకౌని.265 తే. గ్‌. కృష్ణమూ రి మేనత్తయొ పృథకుంగొడుకు నరుండు వానిగురువు చొపగురుండు గాన? గృ డీపని యొళ్లః జేమించియుండు వ, ఇంతమా[తంబునకు నైనది యేమి? [తిజగంబులు వీస్మయంపడ ీకృష్తుండు సంగ్రామకం%ంబున వా [పళయకాండవముం గనుంగొని ఉచ్చవడుంగాక్య 287 సీ. అడ్డంబువచ్చిన హరిహారాదుల నైన “ఉపృ”ని క్షణములో నూదివైతు శ్రీకృష్ణుడే వచ్చి డీకొన్నచో వాని వేటారుతునియల విటుగపై తు

206 సూతపవురాణము దండె తిపోయినే ద్వారకావతిలోన ” దండాటలాడింతు దండునెల్ల పాండుప్ముతకులె తోడ్చ్పడవచ్చుచో ముట్‌ పెలుచవారల తలఠల్‌ డులిచిపుత్తు తే గి, వెలయ బద్మివేళ్ళలో నొక్క [వేలుపోయి నంతమా[తాన నేమి దురాశగాక? ఏకలవ్యుండ. సర్వలోతైక ధార్మి కుండనంగ మాజు[మోగింళు( గుతల మెల్ల 268 వ. ఆంచు రోషించి మంచికాలరులంబంచి,చెంచు గూడెములనుంచి చెంచుదొరలం బిలిపించినం బేరుమోసిన 'సెలవిలుకాండు,తడవిలు కాండ్రు, వెదురువిలుకాండు, వెడవిలుకాం్యడు నెదురులేక యొకరి నొకరు పిలుచుకొని మించిన భ క్రితో జేనికడకురా నేకలవ్యుండు రణభేరి వేయించి పైనంబుడేసి ద్వారకాపురిని డాసి,చుట్టుమూగి పెయబడి యాయా దారులనెల్హ నరికట్టి పుఠంబుననున్న సరదారుల నాదారులంకేసి, క సైదుటనున్న తో:టలను దొడ్డను వాడుచేసి జోదుల 'పెక్క౦(డ్ర మడియించి, కృష్ణుండు లేమిచే మగిడివచ్చె. పదంపడి కొండొక కాలంబున మరల యుద్ధంబు (వవ ర్తింవ నందు నన్యాయంబుగా, గృవ్టునిచే నతండు నిహతుం డయ్యె. 269

ధర్మజు రాజసూయపవను వ. నిరంతర ఘోరసం[గామవ్యాపారసంకషుభిత మనస్కు_ండె థీ కృష్లుం డొక్కనాం డేకాంతంబున, నవరత్నస్థగితకుడ్య వర్మిభాజ మాన నిజసొధాభ్యంతర చం[దళాలలో, సాం దచం[దమరీచి జాలంబు హృదయాహ్హాదంబు కలుగంజేయుచుండ నెమ్మది గూర్చుండి యిట్టు తలపోయసాంగెను. లి70 కం. ముర నరక హంసడిభక శ బరభూవర కంసముఖర పరనర వరులన్‌ బొరిగొనితి ననుటె కానీ యెఖలుగ నయితి( గంటినిండ నెన్నండు ని్మదన్‌- వి] సీ. ఒకమూల మాగధుం డూర్జిత త్వుండై దండెత్తి మెంబడ6 దలంచుచుండ నొకవంక శిశుపాలుం డుదృటారభటితో( గోలాహలము.జేయం గొంకకుండ నొకచెంప పొండకుం డుత్సాహవంతుండై డెవ్పరంబుగ ముట్టడింప నుండ నొకవక్క- సాల్వుండు విక టాట్టహాసియై కై లాటములు పెట్ట! గదలుచుండ తే. గీ. కాలయవను డొక్కట నౌడు గఅచుచుండ దంతవ।క్ర్తుండు తనదండ:6 దటుచుండ మ! ఏీరిబారి. దప్పించుక వేగు చెటులొ। కలలో వీరిమూర్తులే కానిపించు ల్టిరి

ల98ి సూతపురోణ ము కం వినరాదు వీరి వల్కులు కనరా దిసుమంత వీరి కార్య్శచయంజున్‌ మనరాదు వీరిపొత్తున( జనరా దొకయింత వీరి సంగడికొణకై 2/8 సీ. ఆర్మసంఘంబుతో నైక్యమైతి నంచు మాజాతివారెల్ల మసకపడుచు నను-జూచి కినుకతో నాయందు లేనిత ప్వులమోపి దవ్వుగా దోలంగిపోయి చతురంగ సైన్యంబు సమకూర్చి నిరతంబు వెంటాడుచుండిరి విసుగులేక కంటిని ద యజుంగం గడుపుకూడు నెలుంగ( జొలకాలమునుండి జడు;డనై తి తే. గి. నొంటరి వీరితో బోరుచుండలేక జన్మభూమిని గాపాడు శక్తి లేక కానిద్యీపంబులో నిల్లు గట్టుకొనుచు నిట్టు లారాట వడుచుంటి దుట్టతుదకు. ప్రో” తే గి, హాపియగు జరాసంధుం డై శ్వర్యమత్తుం డగుచు రోజచ [కము నెల్ల నానకట్టి తోలుచుండె నామీదకు ధూర్తు. డతడు జాతివిదోహి నని చెప్పి సాకుపెట్టి. వ75 తే. గ. అతనిపేరు సింహస్వన్న మగుటచేత6 దోల(గియుండుట లగ్గంచు! దలంచినేను మధ్యదేశంబు నేడంణాసి మాటువడుచు వచ్చి యిందుంటి 'బాంధవ [వజముతోడ. ల్‌/6

చతు రా శ్వాసము వ్‌ఫఫి కం. ఎచ్చటి వచ్చికబీళ్ళను విచ్చల విడిమేయు ధేనువిసరంబులు నా కిచ్చినవా గుమ్ముపాలను నచ్చటి భూములను వీడనాడంగ వల సెన్‌. ల తే గీ. జన్మభూమియౌ మధ్యదేశంబునందు నిలువనీడ లేకుండంజే( గలిగినాండు వీనిరాజ్యంబు కూంకటి (వేళ్ళతోడ. బెళ్ళగింవకుండినం బేరు పెంపు చెడును విర్ర కం. (చావిడజనముల పంచకు.( బోవక యొట్టయిన నార్య భూమిళ్వరు లా పోవం దలలోని నాలుక క్రైవడి నే సంచరింతు. గార్యార్థుండనై. లి0 సీ. సంజ కెంజాయలో, జలువతిన్నెలమీంద విరమించు భాగ్యంబు వెడలిపోయె వండువెన్నెల నారుబైటలో. బవళించు సొభాగ్యగరిమంబు సమసిపోయె ము[ప్పొద్దుబంందు. బుప్పొడి దుమారంబులో మునింగితేలుట యెల్ల ముగిసిపోయె పున్నాగములకూడి పున్నాగములనీడ పన్నాగములంబన్ను చెన్నుపోయె తే. గీ. జన్మ శతములకైననా జన్మభూమి సౌఖ్యములమాట మజవంగ( జాల నార రాజచండాలు(డైన జరాతనూజు వల్ద నింత వల్లడిగల్లె వల్ణమాని, విస్రి0

800 సూతపురాణ నం కం అమ్ముడువోయితి ననుచున్‌ సమ్మతిం జూపిం పలేక సందేహముతో నమ్మరు [ద్రావిడజనములు నమ్మిన లాభంబులేదు నాకింక వారిన్‌. బర! చం. ఆరయంగ నార్యసంఘమున యందిపు డిప్పుడె భేదభావముల్‌ పౌరయుచునుండెం గాన నెజి పూనికితో నెటులైన వానినిన్‌ జెరయంగంేసి చిక్కులను బెట్టి నిజంబుగ రెండుపక్షముల్‌ సిరముగ( గూడకుండునటు వేసిన మేలగు రాజనీతిచేః £52 ఉ. కౌరవపాండవుల్‌ తొడరి కౌరవరాజ్యరమా నిమి త్తమె హోరయ నున్నవార అని పొక్కెను వార్తలు కాన వెంటనే వారి విరోధముల్‌ చతురుపాయములన్‌ నిగుడింపంజేసి యే తీరుననై న దగ్గరకు. దీయట మంచిది యొక్క పక్షమున్‌. _ 88 క్త చతురంగబలముతోడన్‌ సతతము సప్తాంగ బహుళ సంపదతోడన్‌ ధృతరాష్ట్రపు,తు, డుండెను జతవడునే వాని పొత్తు సరివడి మాకున్‌? బగ్ర డు పర్యవసాన మేమయిన! బాపమొ గీవమొ తప్పకుండ నా యార్యుల జీలందీసి సమయజ్ఞత వారలు కూడకుండ (గౌ థైర్యముతోడ నీపనిని దప్పక చేయకయున్న బాపురేః కార్యుము తప్పిపోయి యడక త్తెజలోపలి పోక నమ్యుదన్‌. 255 క్‌. బలవంతునితో నెన్నండు చెలిమిం జేయంగ రాదు చేసిన యపుడే సిలుగులు తప్పక కలుగును జెలిమియు బగ యొచునుండు. జిట్టచివరకున్‌. బిర6

చతుర్థాళ్వా సము 80]! ఉి పగ్గెకలట్రివారు బహు బాహుబలాథ్యులు నెట్టివారికిం దగ్గరు పంచపాండవులు దర్పసమ్మగులు యుద్ధభూమి, మా దగ్గర చుట్టముల్‌ గనుక దగ్గరతీసి వివేకమొప్ప నా యగ్నిముః జేసికొన్న6 బని యంతయు నెగ్గను నెగ్గ లేటికిన్‌? 28” క అన్నన్నాః నన్నెంత వి పన్నుని! గావించినాండు వార్ష[దథీయున్‌ గన్నీటి ధార లొలుకన్‌ మున్నీటి మయమ్మునందు మునుగ(గ వలసెన్‌. £88 తే గి. చుట్టపక్కాలు తక్కువ చుట్టునున్న యట్టి బలగంబు తక్కువ యగునుగావ బరమసంతుష్టు లగుచునా [ప్రాపు ప్రోవు నొందం బాండవు లువ్విళు బూరుచుందు. ఇర క్‌ు కావున నా మాటలపై గావలసిన యంత నమ్మకంబుంతురు గా దే వారలు దానివలన నా వచనము లేవియైన నచ్చంగవచ్చున్‌. 290 ఉ. చండమదంబునన్‌ దిరిగి నాహసచర్యల నాచరించు రా ణ్మండలి వారికిన్‌ బృధకుమారులకుం బగం జేసిపెట్ట నా యండను బాయకుండెదరు (పాణభయంబున. బాండ వేయులున్‌ నిండుబలం౦బు చేకురును నిక్కము మేలగు నాకు దానిచే. విర] తీ. శీ. రాజసూయాధ్వరం బొనర్పంగం బాండ వులను బురికొల్పి నంతట. బుడమి( బొడమి యారిపోవని శత్రుత్వ మఖభిలరాజ రాజితోడ శకణంబులో రాజంగలదు. లిర్రిప్లీ

కళ్ల సనూతవురాణము వ. అని యీరీతి రాజనీతిజ్ఞండై లోతువిచారించి, వితర్కించి వెంటనే దేవర్షియగు నారదుని బిలిపించి, జార్యవిధానంబు సర్వంబు నిరూపించి, చెప్పివంప, నారదర్షియు నిర్యదప్రస్థంబున కేగి పౌండవులచే న ర్హ్యపాద్యాది విధులం బూజింప!/బడి, షేమసమా చారంబు లఅెజి౦గి (ప్రసంగ వశంబున నేమియు నెజుంగని వానిం బోలె నిట్లు చెప్ప దొడంగె వళి అ ర్‌ు మొనమొన్ననె (తిదివమునకు( జనివచ్చిన వాండ నేను జనపొలా మీ జనకుని నట6 గాంచితి నా యనఘు:డు సౌఖ్యముల నోల లాడుచునుండెన్‌. వరస మ త్తకో. నన్ను. గారచిన యంత మీ పిత నాకమరదున వెంటనే నన్ను డగ్గరి మీదు క్మేమము నొముఖంబున సర్వమున్‌ విన్నవాండయి సంతసిల్పుచు బ్‌క్కమోమున నావయిన్‌ గొన్నిమాటలు మీకు జెప్పంగం గోరి యిటని చెప్పె.గా. విల్‌ చఛ్పా మత్తకో. భూతలంబున నున్నయప్పుడు భూతలేశుల. గూల్చుచున్‌ భూతింగూర్చుటె కానీ మీకయి బుద్దిపుట్టక పోయెంగా6 భూతయజ్ఞము లోచరించుచు (టోవనై తిని బుణ్యమున్‌ భూతలంబును వీడినప్పుడు పుణ్యలోకము? జేరంగొ. వి98 మ్‌త్తకో. ఆజ్ఞూ6 డయ్యు నధర్ము డయ్యును నల్పు డయ్యును నేవ్వండే యజ్ఞ మొక్కండు చేసియుండునొ యట్టివానికి నిత్యమున్‌ బజ్జగల్గును సత్యలోక నివాస మొంద6గ సర్వదా [పాజ్ఞు లయ్యును నాకమళదున( (నాకులాడెద రన్యులున్‌. ల?

చతు ర్ధాశ్వా సము ల్‌08 ఉ. ఎద్దడిలేని భూమితల మెల్లను నేలుచునుంటీ వింటికిం బెద్దవు పెద్దవీవ యనిపించుక పేరును మోసినావు నీ కెద్దియు నడ్డులేదు వృథివీశులు తమ్ములు రాజసూయమున్‌ వద్దనంబోరు తోడువడ వత్తురు జన్నము సేతునన్నచో, 208 శా నాకంటెన్‌ గుణహీనులై న నృపులున్‌ నాకంటె ధర్మచ్యుతుల్‌ నాకంటెన్‌ గడులుబ్ధు లుండిరి గిదన్నా! సత్యలోకంబులో నాకుం గూర్చుము సత్యలోకము మహానందంబు వాటిల్ల(గా సాకల్యంబుగ రాజసూయమను య జం బొండు గావించుచున్‌. 209 తే. గీ. కాన బిత్రాజ్ఞ వాలించి మానసనీయ చం[దవంశమర్యాద దేశములయందు నిలిపి నన్నుద్ధరింపంగ వలయు నంచు బలికి ధర్మజు; నన్ను షీ వద్దకంపె, 800 కం నారదు. డాడిన మాటల గారవమున నాలకించి కంపిల్లుచు( గ న్నీ రౌలుక(గ నిట్టనె వసు ధారమణుండు తండ్రిపాట్టు తత్తర పెట్టన్‌. 801 కం, తండీః చెప్పితి గదె మా తండి దివమునందు నొందు తాపంబును నే మండొ జనంబులు విన్నన్‌ తీం్మడించుచు నుండె శోక తీవత నన్నున్‌. 802 తే. గీ. తండి యానతి నే- దల దాల్చి చేతు రాజసూయ వవి్శితాధ్వరంబి నిపుడె కాని మా కేడుగడ యైన కంసవైరి, బిళ్చి చెపవలసియుండు! బెద్దమాకు, 808

వ. ఆనుచున్న వెంటనే దౌవారికుండు చనుదెంచి ్రీకృష్ణు నాగమ నంబు వినిపింవ యుధిష్టిరుండు దిగ్గునలేచి యెదురేగి సాష్టాంగ దండ [వణామంబు లాచరించిన (శ్రీకృష్ణున్మిగుచ్చి కౌంగలించి యుచి తాసనంబున. గూర్చుండంబెట్టి, కుళలసంపశళ్నము? జేసి, నార దుండు చెప్పిన యుదంతంబు వినింవ దరహసితవదనుండై యదూద్వహుండు. ల్‌ తే. . ఇంతకన్న గావలసిన దేసి మనకు?

తండికన్న వేజుగలండె దైవ మొకండు? తండి సంతుష్టి బొందిన. దప్పకుండ భువన మంతయు సంతుష్టిం బొందంగలదు . 805

వ, దైవజ్ఞుల రావించి సుముహోర్తంబు నిశ్చయించి వెంటనే. 806

ఉ. నల్వుర తమ్ములం బిలిచి నాలుగుదిక్కుల కప్పనంబులన్‌ గొల్వంగం దేరబంపు సమ కూర్పుము [దవ్యములన్నీ చక్కంగా! బిల్వంగం బంపు చుట్టములం బెత్తనముం బౌనిరింవ నిప్పుడే వల్వురచేత యజము సెబా సనిపించెద, దండి హరిలన్‌. 807

షా చే కం. కానుక లీయకయున్నన్‌ మానక దండెత్తి పోయి ఇజ్ముపొలకులన్‌ దినుల. జేయుచు నీ స్వా ధీనముః గావింతు వారి దీమస మెడలన్‌. వ08 జేగ్‌, ఆధ్వర సమాప్షి యయ్యడు నంతవజకు నీందె యుండి సంబారము లేల్హ( గూర్చి పెట్టి మెప్పించెద పీరోధి వితతిచేత. గలంత వడనేల యీ పాటి కార్యమునకు? 809

చతు ర్జాక్వా సము 805 మ అని [ఫపోత్సాహముం జేసినంతటనె యజ్ఞారంభ సంరంభియె తన తోయిట్టుల నల్వురం బనిచె బంతం బొవ్ప నల్దిక్కులం గలి రాజన్యులనుండి యప్పనములం గైైకొంచు రమ్మంచు! జ య్యన6 గుంతీతనయాగజుం డపుడె పితాజ్ఞా నిబద్ధాత్కుండై. 810 తే గీ. కొన్ని దివసంబు లట్టపే చన్నపిదవ గవలు వడముడి వచ్చిరి కొనుకలను సకల రాజచందదులనుండి సంగహించి వాసుదేవ ధర్మజులు సంతోస మంద, త్ర్‌11 తీ గి బేలుపోయిన మనసుతో విజయు డొకండు వట్టిచేతులతో. డిగ్గి వచ్చె నకటః సిగ్గు ముప్పిరి. గొనుచుండ€ జెప్పలేక చెప్పె న్మగజుతోం జిట్ట చివరి కిట్ట. ఫ్రై19 ఉ రాజగృహంబు!. జొచ్చుచు జరాసుతు( గన్లొని యొంటిపాటునన్ష్ల్‌ నే జనివచ్చి నట్టి పని నిన్‌ వినిపింట్త్‌గ నవ్వి యిట్టనెన్‌ రాజటె ధర్మసూను. డవురాః యిది యెన్న(డువచ్చి పైంబడెన్‌ రా జనుకొన్న మాశత్రనె జరాసుతు! డిచ్చునె యవ్పనంబులన్‌? 318 కం. ఆరి యస్పనంబు లీయం డరివారము (దుంచుంగాని యరుదెంచిన నా హరిహరు లరి! గొనం దలంగక యరిగాపులం జేసికొనుకు నరి నరవరులన్‌. క! తే. గీ ఇటు జరాసుతుు డొడ నే నేవవడియు నోరు కదలింప కరికట్టి యూరకుంటి? జేయునదిలేక యచ్చట సిగ్గు వడితి రాజచందః దుస్సహ మీ పరాఖవంబు, లర్‌

806 సూతవురాణము ఉ. వానిని. జంపి కాని కయి వాల్చ్బనునా కనుదోయి టెప్పలన్‌ వానిని. జంపి కాని కుడువం దలపోయను భోజనంబునున్‌ వాని కరోరవాక్యములు వానీ ఛలోక్తులు సిసడింపులున్‌ మానవనాథః నా చెవుల మానక గింగురు మంచునుండె బో. 3816 చం ఆన విని కృష్ణు డిటనియె నౌర : జరాసుతు. డన్న నల్పుండే? లు షా! యనిమొన( జూచితీరవలె నాతని చేవ, బలంబు, సొంవు, నా తని పటుముషయుద్దము, గదారణపాండితి శ్మతువీమలై నను నుతియించి తీరుదురు నా పలుకుల్‌ విని యూరకుండుమా 917 కం భీమార్జును లిర్వుర నా తో మానవనాథః వంపు తొందరపడ కె ట్లో మాగధు లోబఆిచెద సౌమముననొ లేక మోర సమరమ్ముననో 818 వ నేటికి. గొల్వు చాలింత మని చెప్పి లేచి థ్రీకృష్ణుండు కొండొక క్షణంబు ధర్మజునితో రహాస్యాతోచనంబు. గావించి, ర్యాతిం గడపిపుచ్చి మజునాండు పెందలకడ నిద్దురలేచి భీమార్జునులను గూడి గిర్మి వజపురంబునకు( (బయాణోన్మ్నుఖుం డయ్యెను. 819 తే గ్‌ వెలయ స్నాతక (బాహ్మణ వేషములను గొనబుగా సంతంంచి ముగ్గురును గూడ వెడలి ముచ్చిచ్చు రీతిగా బిడియవడక చనిరి యప్పు డపై గిర్మివజ పురమునకు. వ90 ఉ ఒద్దిక వారు మూవురును నుబ్బకు నెండకు నోర్చి దారిలో సుద్దులు కొన్ని చెప్పికొనుచుం జనుచుండ(గ నోర్మి నొక్క నాం డడ్డ్దమరేయియైన యపు డందటు రాజగృహంబు చెంతకున్‌ దద్దయ' జేరి యొక్కయేడ దారికి దూరమునందు నిల్వంగన్‌ 2.

చతుర్థాశ్వాసము ళ్‌?

తే గీ. వాసుదేవుండు నిటునటు పాజంజూచి

చీమ చిటుకుమన్న నులికి చివుటురుమనణ

దోడవచి సన పార్ధలతోడ నేమి

పలుకులో పల్కి యచ్చోట నిలువనీక. తిలిభ తే గీ రాచబాటను దిగ (దొక్కి కోచ లగుచు(

గొండకోనతో లోయలోగుండ నడచి

కాలి సవ్వడి కాకుండ. గట్టకడకు

గదలివచ్చి సల్చిరి కోటగమ్‌డి వాత. తిలిక్రి

చం ఎజిగినవా-డు గాన మును కృష్ణుండు పాండు నృపాలపుత్రు లి

ద్దరి విడి దుందుభుల్‌ గలుగుతానున కేగి యగల్చి వై చుచున్‌ బిరబిర వచ్చి వారలను వెంటనె తోడ్కొని పట్టణంబునున్‌ జొరి చనె నెట్టి సంశయము చొప్పడకుండ+గ నెట్టివారికిన్‌ ల్రల్లి్య శే. గీ. రాజమందిర మేగి యా రాత్రిపూట

వార్త బంపిరి కావలివానితో

స్నాతకులు మువ్వురు తమ దర్శనము గోరి

నిలిచి యున్నారు మొగసాల నీడ ననుచు. తిక

మజచి యున్న జరాసంధ నరవరునకు

సౌవిడల్లుండు మెల్లగాం జని యచటకు

విన్నదించె నీ వార్త భూవిభునితోడ తి2ి6 కం. వచ్చినది వ్మిపుంలగుటన్‌

జెచ్చెర వినిపింపకున్న శిక్షించునాకో

మచ్చరపడి భూపతి యని

(కచ్చర వినిపించె నపుడు కావలివాండున్‌ లలి?

౨086 సూతవురాణము ఉ ముంగిటియందు (బాహ్మణులు మూవురు నిల్చి రటన్న వార్నవ ల్దం గలగుండు. బొంది పదిలంబుగ(౬ బూజను మానివైచి క న్నుంగవ బాష్పముల్‌ దౌడర, నూత్నవికాసము మోము బమ్మంగా ముంగల నంగజాల వడి( బోపుచుసుండ౮గ దారితీయుచున్‌.. లివి8ి తే. గి, పంచరత్నీ (ప్రమాణంబు బహుళమాంస లాంగకములుగల్లు శరీర మగ్గలింప విపులవక్షః3 వాటంబు వెల్లుచుండ నంగణమున జరాసంధు( డవతరించి. వ్రింం ఉ మువ్వురి మూర్తులం గని యపూర్వము వీరల [బహ్మతేజమున్‌ మువ్వురియంద.( గన్నడదు పూర్తిగ వీరలు విపు లౌదురాః యెవ్వరొ వీర అెందుకయి కృషతిమ వేషము లిట్టు తాల్చిరో నివ్వెణ గల్గుచుండె గమనించుట మంచిది వీరి చర్యలన్‌ లీకి0 వ. అంచు నీగతి లోలోన వికర్మించుకొని జరాసంధుండు డోలిక పోలిక నూగులాడు మనంబుతో నారలం జూచి, లలి ఊ. ఏనిని. జూడ6గోరి యిటు లిచ్చటికిన్‌ జనుదెంచి నారు2 మీ మీ నివసించు భూములయు మీ నరపాలుర పేరు లేవియో యీ నడిరేయి యేమిపని కిచ్చటి కీగతి వచ్చినారలో నే ననుమానముం బడితి నిక్కము చెవ్ప్వుండి దొంచకుండ(గన్‌. లిలిలి క్‌ు ఈ మాటల నాలీంచిన తామరసాతుండు వల్కె దంభముతోడన్‌ మోమున విలక్షణంబుల నేమియు. జూపట్టనీక యెంతొ కపటియె. తిలిలి

చతుర్దాక్వాసము 809 తే. గీ. స్నాతకుల మైన మా కాక్క సమయ ముండె రెండుజాముల మునుముందు రేయియందు+ బల్కరింవము పల్కము పరులతోడ చిందుచే వచ్చితిమి యిట కీ యవేళ. ఛ్ర్రి్త క్‌ు మీతోడం బని గల్లుటి చేతన్‌ వచ్చితిమి యీ నిశీధిన్‌ దేవా: మీతో. జెప్పెద మంతయు నే తావున కైన పోద మేకాంతముగా, లికి5్‌ క్‌ అనినంతనె వెంట జరా తనయుండు భీమార్జునులను దామోదరునిన్‌ గొనిచనె నిర్వాత మమిున తన పూజూగ్భృహమునకును చద్దయు? ీకిన్‌, 8886 చ, నలువురు లోని కేగిన యనంతక మర్దును? గన్ను సెగచేం దెలుపంగ యాదవుం డతడు దినిని నెల్ల (గహించి వెంటనే తలుపులు మూసి మాగధుని దగ్గర (జేరడుచు౯ జుట్టుమూంి య్‌ వలుకులొ కొన్ని పల్కు_చును వాదము లోనికి దింపి యంతటన్‌ 887 క్‌ జిలిబిలి పలుకులు పలుకుచు! జెలిమిని నటిముంచి కొంత సేప్ప తటుకునన్‌ చొలకరి మెంబపుల జల బై గలియంబడి మూవు రొకటిగా మాగధు ఫై. 98808 చ పిడికిటి పోటులం బొడిచి పెళ్ళరి హోవంగ నజ్జునజ్ఞుగా? గడీమి చెడంగ6 బాదముల గట్టిగం చాకుచు గొంతు బట్టుచున్‌ సుడిబడ౯ [గుమ్మి మర్మముల నుక్క(గంజేయుచు మూవు రొక్కటై మడియ(గంజేయుకోర్కెమెయి మాగధుః దాకిరి భీకరంబుగన్‌. 89

౭10 సూతపురాణ స్కి చ. మొనసి జరాతనూభవుండు మూవురితోడను మూండుమూర్తులె

కినిసి [ప్రచండవేగమున గిట్టి చలంబున గీలుకీలునున్‌ దునిసిపడంగ వారివయి దూకుచు నూకుచు ర0శుమూ ర్రముల్‌ పెనగెను ముష్టియుద్ధమున వీరు డితం డని తెల్పనో యనన్‌_ 840 క మూవురు మిక్కిలి రోజుచు

చావులు దప్పించుకొనంగ( ఉకీతాత్మరులె

పె వచ్చి పడుట మానుచు

లావును దగ్గింపః ఇను వెలార్చిరి వానిన్‌. త్రిత॥ కం (క్రమముగ బల ముడుగుట. గని

సమయ మరుగుదెంచె ననుచు సాహసలీలన్‌

బొమముడి, బెటుచు భీముండు

తమకమ్మున మంది కుజికి ధరం బడ6 గొట్టైన్‌, లి్తీబి జే గీ. పడినవానిం గృష్పార్డునుల్‌ పట్టుకొనుచు

నదిమి పెట్టంగ భీమ డు కదిసి కాలు

వట్టి పెళ పెళారావంబు లుట్టిపడ (గ!

జీల్చివెచె జరాసంధు శీర్దదేహు. తపి క తెలతెలవారక మున్నే

బలవంతపు టేనిచావు వట్టణ మెటి! గెన్‌

గలగుడుపడి చెడిపోయిరి

పలపలనయమి యెందుంగల్లు బవినీం డెల్లన్‌. లిడీఉీ జే. గీ. పేడదమోసిన రారాజుపేరు మాసి

పోవ( బురిలోన నున్నట్టి పోటుకాండ్రు

బి త్త రిల్లిరి యెదురెక్కి పెనంగులాట

మాట' దలపెట్ట రెరి డబ్బాటుచేత. లల

చతు ర్ధాశళ్వాసము త్రై] తే. గీ వీరగంధము నొడ లెల్ల బెటిలం బూసి యెళ్లు కను[గుడ్డు మిక్కిలి యెజ్జిపూల దండ లెజ్టవల్వలును మెనిండ+దాల్చి రాచబాట నిలచిరి వీర [తయంబు 846 తేగీ స్నాతకు లొకక్షణంబులో నల్దం బ్రావు కటిక వారలై పోయిరి కాలమహిమ ఘోరహత్యలు చేయ(గాం గొంక రెందు మానవులు రాజ్యకాంక్షచే మజుగు నపుడు. ఫ్‌? ఉ. గిట్టి జరాతనూభవుని, గీటడంగింవ నరాజకంబుగాః బట్టణ మెల్ల 6 వాడువడ వందురుచుండుట. గాంచి తత్సుతున్‌ దిటతనంబులేని సహదేవుని రమ్మని పిల్చి వానికిం బట్టముగట్టి పొడిమెమయి. వాలన సేయు మటంచు. దెల్ప్బంగన్‌. వ తే గీ, తం్మడిచాపుచే భీతిల్లి త త్తరించి జడిసి సహదేవు( డుడుగరల్‌ చాల దెచ్చి కృష్ణు సన్నిధి. బెట్ట నాకేటి కనక వాని నన్నింటి. జేకొని వరుస, బెట్టి. త్రి ఉ. మాగధుచేత నోటువడీ (మగ్గుచు నుండిన రాజలోకమున్‌ మాగధుకార నుండి రనుమాట యెజింగి యదూద్వహుండు తా వేగమే వారి నెల్ల విడిపింవగ౯ బోయిరి వారువీళ్ళకున్‌ భోగములందు కోర్కె పరిపూ ర్హముగా+ దము దొందరింవగన్‌ 50 ఈ. పోయిన రాజు లెబ్ర యదు ముఖ్యపృథాతనయాభిమాను లె పోయిరి కారయున్‌ వదలిపోయె నటంచును నే(టితోడ నా పోయిరి పూర్వవాధ( దలపోయుచు మిక్కిలి తందరంచి వా పోయిరి సొంతవీడులకు(. జోయిరి (కోధవరీతచిత్తులె. తర్‌]

తి! సూతవురాణము వ. ఇట్టు జరాసంధ జీవోత్పాటక్సులెన యాదవ పాండవవీరు లింద (ప్రస్ధ పురంబునకు నేగి చింతాకులుండై యెదురు చూచుచున్నధన్మ సూతికి నభిలంబు నెజింగింప, నాతండు విస్మయాకుల చితుండై యద్భుత రసావేశ మగ్నుండై శ్రీకృష్ణ భీమార్జునులం గాంచి గాఢ వరిష్వంగ సుఖంబున! దేల్చి రాజసూయ మహాధ్వరారంభ [వయత్నంబున నుండ, వస్తి తే. గీ దూరభార మనక మాజణుమూలల జనం బధ్వర౦బు జూడ నరుగుదెం౦ంచె. విక్క-టిల్లిపోయె నాక్కాక్క- గేహాంబు నేల యీని నట్టు నిండె బురము 858 ఊ. దిక్కు లనుండి భూపతులు తెచ్చిరి కాన్కలు చుట్టపక్క_ముల్‌ పెక్కురు ద్రవ్యరాసులను బెక్కులు తెచ్చిరి మేలివస్తువుల్‌ మిక్కిలి గూర్చి తెవ్చిరి సుమీ యభిమానము గల్లు రాజు లమ్మక్కః యటంచునుం బొగడి రా పురమందలి యమ్మ-ఎక్క-లున్‌ లిర్‌4ీ వ దైవజ్ఞోవదిష్టంబుగా ధర్మ జుండు మంగళస్నానం బాదరించి సహధర్మచారిణియైన [దౌవదిం. గూడి దీక్షితుండె యజ్ఞ పారం కా జో భంబుం గావించి కాస్త్రానుసారంబుగా నగపూజావరిశిష్షంబుగా ట్‌ ముగియించి తత్పూజార్హు లెవ్వరా యని లో వితర్కించికొనుచుం దుట్టతుదకు లిర్‌5్‌ మ. తన మాటిన్‌ దలపెట్ట కెప్పుడు దయాదాక్షిణ్య భావంబుతో6 గనుదోయిం గనుజెప్ప లట్టులు మమున్‌ గాపాడు చున్నళ్లి వె నై ళు న్నుని సంపీతుని గాంగ జేసికొని సంతోషించు భాగ్యంబు క న్నను నాకున్‌ మటి వేరుధర్మ మొకటైనన్‌ గల్గునే ధ్యాతిలోః 856

చతు ర్ధా శ్వా పము వ్‌[8ి శా నాకంటెన్‌ బలవంతు లైన నృపులున్‌ నాకంటె శౌ ర్యాఢ్యులున్‌ నాకింటెన్‌ రణదతు లైన నృపులున్‌ నాకంటె థై ర్యాళ్ములౌ భూకాంతుల్‌ గలుగంగి నీ సవనమున్‌ భూపాలక (శేణియున్‌ నాకౌకుల్‌ వెరగందుచుండ నిపుడున్‌ నాచేత జేయింవండే. 857 క్‌ కృతకృత్యుండ నయ్యెద నేం గృతజ్జతను గానిపింతు( గృషని సభలో నే ణు నతిభ క్తి. బూజ చేసెద (బతిపక్షుల తోడనాకు. బనియే ముండున్‌. 958 వ ధర్మజుండు తన మనంబులో నిట్టు నిర్ధరించుకొని. 859 థా, పూజాదవ్యములన్‌ (గహించుకొని సంపూర్జోత్సుకత్వంబుతో రాజీవాషథని పాదపద్మముల నారాధించి సద్భ క్తితోం బూజించెన్‌ గద తత్సభాముఖమునన్‌ బోరామి యేపారఃగా దేజఃపుంజముచేత మోము వెలుంగన్‌ దేదీప్యమానంబుగా* ౭60 కం కొందజు సంతోషించిరి కొందణజు మౌనంబు/దాల్చి కూర్చుండి రికన్‌ గొందటు గుందిరి చైద్యుం డందజి నందలించి యాపి యత. డిట్టనియెన్‌. 961 +ఊ పేరున ధర్మరాజు నని వెట్టుగ నుంటివి యింతమా[త్ర మౌ రౌర 1 యెజుంగం జాలవొకొ యారడి యయ్యెను వృద్ధ సేవ నీ పేరు పతిష్టలున్‌ జెడియె వెంగలి వైతిని యివ్ప డీ సభా గౌరవ మేల యిచ్చితివి కంటిమె వింటిమె యిట్టి చిత్రముల్‌ 2 త6ల

తక సూతపురాణమయు సీ. ష్షతియుం డసి కాళు కడిగి పూజించితే యుండ!డే యిందు దుర్యోధనుండు : ఆచార్యు( డని చెప్పి యరసి యర్చించితే కలుగ(డే యిందు గంగాసుతుండు ? వృద్ధు డంచును విచారించి సేవించితే వర్తింవండే యిందు బాహ్టైకుండు 7 వేదవే త్తని చెప్పి పిలిపించి కొలిచితే వరలండే యిందు దై్రపాయనుండు? తే. గీ. కులము లేదు జాతియు లేదు గుణము లేదు ధర్మ మెజలుగ( బోం డాచార్య తత్వ మెజుగ? డేల పూజించినాడవో కృష్ణు నిపుడు సభికులకు దలవంపులు సంభవింప. రంల తే గీ జొర: నిన్న మొన్నటిదా(క యదుకులంబు మేచ్చజాతిగా నున్నది మేదినీశ ; యజు(ంగవా యట్టివానికి నిప్పు డ్మగ పూజ నిత్తువా యీ సభాముఖమునందు ? లగ ఉ. ఉత్తమ రాజవంచఛ్యుల కహో తలవంపులు చేసినావు నీ చిత్తము నేటి కిం దెలిసె సీ। యిది ధర్మువె ? యందటతో నినున్‌ మెత్తని వే(గి వందు రది మిధ్య యొకించుకకూడ( గాదు యౌ వత్తు నెజింగి భీష్మం డొక పల్కును బల్క-(డు మూగ లాగ కం. గుసగుస లాడుటె కానీ బిసవిడి మాటాడ రిందు బీజికితనముచే నిసిరో ; యిట్టి సభికులున్‌ వసుధం జూవట్టువారె పరిశీలింపన్‌ ? ళం

చతు ర్ధాశ్వా సము 915 తేన్‌ చుట్ట మైనచో. గుడువను గట్టనిచ్చి పూజ లొనరించెదవు గాని బుద్దిలేక పూజ్యుల యెదుట బూజించి పొగడుటేల గొబ్హవారింటి గజదొంగం గొంకు లేక ? 867 కం. " ఏటికి మము. బిలిపించితి ? వేటి కిటు పరాభవింప నీ సభలోనన్‌ ? జీటికీ మాటికి సిటు తై లాటముతో సంచరింవ లగ్గగునొక్కోం : 868 కం. బాలుం డగు శిశుపాలుం డీ లీలం బలుకుచుండ నిది యది యని వా చాలుం డె సభికులలోః గోలాహల మట్టై పుకైం గొల్లుగ నపుడున్‌. 869 వ అంత. దోక( (దొక్కిన మహానాగంబు చందంబున రోజుచు నతి రోషంబున సహదేవుండు లేచి నిలువంబడి, 870 ఉ. ఊరక (పేలుచుండితివి యో శిశుపాల ।, సభాముఖంబునన్‌ బాజణులు క్షతింయో త్తములు వ౦డితు లుండిరటంచు నెంచ వె వ్వారలు మమ్ము గాదనుబుల(బల్లదముల్‌ వచియించువారలో వారల/ దన్నిపంపెదము పంతముతో నిది చెప్పుచుండితిన్‌. 871 కం. వాలు(ండ వయ్యున్‌ జెద్దలం బోలెన్‌ ధర్మంబు జెప్ప జోలున? పోపో బాలిళ పెద్దల సభలో నాలోచింపక [పసంగ మాడం దగునే ? లి

516 సూతవు5రాణము కం సహదేవుని వొక్యంబుల సహనము విడినాడిపోవ సంభభమపరుండై యహమహహికతో నప్పుడు సహదేవుని. జూచి పలికె. జైద్యుం డిటులన్‌. తతి డి తన్నెద నంచు నె తిన పదం బిదె పెద్దలు చూచుచుండగా దిన్న(/గ నా కటారి దెగితీరును మిక్కిలి (వలదించిన దన్న! గలట్టి శ్తికలదా ? తమవద్దను జూత మేది? నీ యన్నులులేక తన్నంగలవా ? సహదేవ । యెటుంగ నింతకున్‌. 8/4 ఉ తన్నెద ననుచున్‌ సభలో, దన్నక కూర్చుండి మాట: దప్పిన వానిన్‌ మన్నింపరు పెద్ద అెపుడు తన్నుటొ తన్నించుకొనుటో తప్పదు నీకున్‌. విర ఉ. మూగురు దొంగవేసముల బూని యధేచ్చ మహానుభావు మా మాగధు వ్మీవబంధుని (బ్రమత్తుని నిర్మ్యలు స్నేహపాన్రునిన్‌ మూ,గుచు నర్థర్మాతి. బౌరిపుచ్చుట మ్మాతము కాదు రోరి: మీ యాగము సాగునా యిశను యాగమునం దిటు దూరి పల్కినన్‌ .876 క౦ శిశుపాలునితో. బోరుట వశ మగునే నిన్ను! టోన్‌ వందకు. జెడుగా : శశిధరు నంతటివాండు వి వపం డయ్యెడు వాని బారి. బడినంతటనే. త్‌? వ అని గంభీర వచనంబుల నుడీవి ధర్మనిర్దేతలు ధర్మంబు నెజ్‌ంగియు, ధర్మనిర్ణయంబు, జేయక యధర్మంబు సాగనిచ్చు టంజేసి యిందుండ( దగవుకాదని లేచి పోంటోవుచుండ( ధర్మ

చతు న్ధాశ్వా సము వ జుండు శిశుపాలుని వెంటజని వానిం బట్టువజీిచి తోడ్కొని మగిడివచ్చెను శిశు పొలుండును బాలుండగుటచేం బరుషవాక్య పరంపరల ఏిలమింవండయ్యె భీమసేనుండు దాన రోషకషా యితనేేతుండ మి భుజాస్ఫాలనంబుంజేసి యుద్ధోన్ముఖుం డయ్యె. భీష్మం డిది చూచి భీముని నదిమివట్టికొని శిశుపాలుం డలంతి యని తలంచితివే ? నీ కసాధ్యుం, డూరకుండుమని బోధింవ మిన్నకుండెను. శిశుపాలుని వరుషవాక్యంబులకు, వీరవాక్యం బులకు వికళ్టనంబులకు యాదవ పాంచాలురు సంకుభిత మనస్కు-లైరి చై ద్యులును సంగరోన్ముఖు లగుచుండిరి. సభ యంతయు. _ నల్టకల్లోలమైపోయెను. ఈ సందడిం. గనిపెట్టి చై ద్యుండు |పమత్తుండ్డె యుండుటంగాంచి-_ లి్‌78 కం _ ఎగుమూప్తనకున్‌ నేర్పున(

దగిలించినయట్టి చ[కధారను శిరమున్‌ దెగివపడ( దటుకృున గృమ్ల+డు మొగిసి పయోగించెం జక్రమును సభ చెదరన్‌. 879

ఉ ఈగతి రాజసూయము మహీశు(డు సొంతముంజేసి దూర దే శాగతబంధులన్‌ జనిపి యందండు మోదము, కాని కృష్ణుండున్‌ బాగని లోందలంచె శిశుపాల జరాసుతులిర్వు రింతలో నేగిరి స్వర్గలోక మి/క నిక్కటు లేవియుం రావటం చొగిన్‌, 880

మ. కలిగించెం బగ చేదిరాజమగధ క్మాపాలసంహారమున్‌ గలఈగిం చెన్‌ గురురాజు మానసము యజ్ఞం వింక మాయిక్కటుల్‌ తొలగెం బొమ్మని ధర్మరాజుకడ నెంతోభ కి శీకృష్ణుండున్‌ సెలవుంగ్లై కొని ద్వారకానగరముం జీరెన్‌ [బమోదంబునన్‌. £81

818 సూతపరాణ ము ఉం ద్వ్యారళంజేరి యందుం/గల తల్లిని దండిని నన్న దమ్ములన్‌ గూరిమి బిడ్డలం గనుచు. గొన్ని నెలల్‌ గడువంగ నారి టం కారములున్‌ వినంబడవు గంధగ౧జేం[ద ఘటాకరోర ఘం కారములున్‌ వినంబడవు క్మాస్థలి శాంకిగ నుండె, నింతటో. 8839 ఉ చైద్యుని. జంపె గృషమ్లండను సంగతి సాళ్వుం డెజీంగి. (కుద్దుండై చై ద్యుబుణంబు( దీర్చెదను సంగరమందున, కృష్ణుంజంపి యీ యుద్యమమందు నాయుసురు లుంకువజేసెద నెవ్వ రడ్డినన్‌ కై చ్యునిచావు [ద్రావిడుల శౌర్యము నింకంగంజేయంజాలునే 8కి ఉ ఎప్పుడు నిట్టివాడెయగు కృష్ణు డెజుంగమె? కొర వీనికిం దప్పులులేవు, లేదు రణధర్మము శూరకులంబునందునన్‌ జొప్పండ€ బుట్టియుండినను నుంతయెజుంగండు శూరధర్మముల్‌ ము ప్పొడ( గూడు నిక్కముగ ముక్కున వీనికి నావి యున్నచో.881 క, _ చచ్చుటొ వీనిం జంపుటొ మచ్చరముగ6 బోరుసల్పి మానకయనుచున్‌ జెచ్చెర సాళ్వనృపుండు వి యచ్చరులెల్హ గుమిగూడి యచ్చెరువందన్‌, తరిల్‌ ఉ దంభనృషపాొలకోటి మదదర్ప సమ్మగ భుజావలేప సం స్తంభన మాచరింపంగల దారుణదాణకృపాణయు క్రమౌ నొంభకపట్టణంబు రిపుజాలముందూల్చక [వేల్ప కెల్ద వి శ్వంభర దిర్జిరం దిరిగి వాలక [మాలక యుండ నుంచునే. 76 తే గి ప్రళయతాండప మాడింతు భగ్నరథము శిధిల సమరాయుధంబు విశీర్ధదేహ మై రణస్థలి గోమా యువాహకించి మిగుల విహరించు భోగభూమెని నొనర్తు. 887

చతు ర్థా శ్వాసము ఇ1ేళి వ అని వచియించి కృతనిశ్చయుండయి, 888 సీ. తుంగమాతంగ తురంగశతాంగ స దృటరాజి నెక్కించ వదిలపటిచి ఆయుధాగారంబులన్నింటి శస్తాాది నిఖిలాయుధంబుల నింపివైచి వివరించి నీ బాల వృద్ధరోగార్హుల మంచిమాటలు చెప్పీ దించివైచి మేఘమండలిపైకి మెలపుతో నెగయించి యలఅవోక తనదారి, దౌలంగనీక. తే. గి. సౌంభకవిమాన నగరంబు సాజ్యం డెక్కం జండభయదవలాహక స్వనిత తులిత చటుల గంభీర భేరికాస్వనము నిగుడె. వై తయా[తాసముత్సాహాసమయమందు 889 చ. తలంగక యాదవుల్‌ కడలి దాపున బందరునందు సావ్వనిన్‌ దలవడి లెక్క పెట్టక వితాకును జెందక పోరుచుండంగా నలవు(. జలంబుతోడను భయంకరరీతి జయాభిలావచే, దొలంగెను మాసముల్‌ జయము తోంవకపోయె లవంబు సైతమున్‌. 890 తే. గీ. ఆరునెలలు పోరు ఘోరంబుగాంటేసి సాళ్వభూమి ధవుండు సమసిపోయె గాలిజోగు పోలు కడలిలో దిగందారి పేరు మాసిపోయె విభునిం గూడి. త్రి] ఉ యాదవ సాళ్వపీరు లిటు లాలముంజేసెడి కాలమందునన్‌ జూదమునాడి పాండు నృవసూనుండు కోల్పడిపోవ రాజ్యమున్‌ గాదిలితమ్ములన్‌ సతిని గౌరవనాథుండు యాజ్ఞ సేనినిన్‌ | ఇ్మాదయితుల్‌ కనుంగొన సుమాళముతో సథ కీడిపింపంగా. 8959

820 సూతవురాణము చ. కనుగొనలందు న్మశువుల్యుగమ్మ(గ బోరుననేడ్చె/ దత్సభన్‌ గనుగాన6 గాచువార లట గానమిః గండు సౌళ్లురాజుతో డ నని యొనర్చుచున్‌ మిగుల డస్సి భయంపడి వేగవీనినిన్‌ దుసుముట యొబ్టులో యనుచు దూబయమి యిచ్చట నేడ్చుచుండ:గన్‌ , లి9లి వోం[డళ వాను దోవ్రజడు చ. కలం డొక [ దావిడపభువు గండరగండడు పుండ్ర జాతికిన్‌ గులపతి వాసుదేవు/డను క్షోణిధవుం డభిమానవంతు(డున్‌ జలజదళాముసన్నిధికి, జారుని బంపె నొకప్పు డిగతిన్‌ బలుకుమటంచు. జెప్పి తనభావము తేటపడంగ జెచ్చెరన్‌. ల94 తే. గీ. వాసుదేవుండన్‌ పేరుగా వలసెనోటు ఇపుడు శంకచ[కములు సీ కేల వలసె? నెంతవాండ వై తౌరోరః యింతలోన'* గ్ప్షః గోపీకుచాల౦ంకరిష్ట సీవు. లంగ్‌ ఉ ఏమిర। "కృష్ణః చిత్రము లనేకము జేయుచు నుంటివంట నా నామము బూనినావంట వినాశము నీ కింకందప్ప బోదు పై గొ మము ధిఃకరించుటకు. గ్లైకొనీనావంట శంఖచ [కిముల్‌ సీ మతి పోయెనే? [బదుక నేరవె? తీరని వైరమేటికిన్‌ = లతిం6 ఊఉ, పేరు (ప్రతిష్ట లేల? యదువీర। చలంబును మాని వీడునొ పేరును శంఖచ [కముల వీడకయున్న శరీరమంతయున్‌ జేరుకోనంగ నెత్తు అరిపీరులు పేడకొనంగ నన్ను సీ కేరు నడంతు నీక్షణమ పేరులకోరుల [గొచ్చిపాతుచున్‌. _ 89/

చతుర్థాశ్వాసము ౭21 ఉ. చార ముఖంబునన్‌ విని విచారము లేకయె కృష్ణు. డీ సమా చారము యాదవ పజకు సర్వము చక్క_ంగ విప్పిచెప్పి గో చారఫలంబు. జూచికొని సంగరభూమికి భూరి సెన్య సం చారముతో బయల్వెడలె. జయ్యన వైరులు పిచ్చలింవ(గన్‌. 998 డం గాం|డని బొబ్బరింత లిడు గండుపులిం బఠె (గుడ్డు (దిప్పుచుం బౌంర్మడక వాసుదేవుండు జవంబున యాదవ వాసుదేవునిన్‌ దీండిలివచ్చి దాం౭ె( గడతేర్చెదనంచు జయాథభిలాషవచే వాండును వీండ్రు నీ పగిది వచ్చిన సైంయనె యంచు గర్వియై. 899 మ శరసంధానము(జేసి లాఘవముతో సవ్యాపసవ్యంబుగా దురము౦ జేసిరి వాసుదేవయుగమున్‌ దోస్సార దుర్వారులె సరిపోరాట మటంచు వీరభటు లాళ్చర్యంబుతో వింతతో: బలికింపం దివసంబు లేగె సమరవ్యాపార మేపారంగన్‌. 400 తే గీ, శౌరి గర్జించి నిర్జిద్ర శక్తి పటిమ భండనంబునం బౌండ్రక వాసుదేవు శిరము చ[కధారాహతి దొరల నేసె. బుండజాతి దొరలు నేల పొరలి దొంల. త్తీ01 వ. ఇటు యాదవుండు [దావిడ లోకంబునం గల దొరల నొక్కొ క్కంరిం బట్టుకొని చతుకుపాయంబుల (మందించి పరిశాంతుండై యెగులు దిగులు లేక కాలస్నేపంబు. జేయుచు నార్య లోకంబు నందు తన మం[తాంగంబుచే, గల్గిన విభఖేదంబు లెట్టు విస్తరిల్లు నాయని యోజించు నవసరంబున శ్వ0ల్లి

కృష్తుని రాయబారము అ సి. ద్యూత మాడుటకునై. దుర్యోధనుడు పిల్వ కత ధర్మ మటంచు సాకు వెట్టి తనకున్న యక్ష విద్యా[ప్రొథి నెజనమ్మి పూర్వావజయముచేః బొగులుచుండ్‌ కురురాజ్య విభవంబు€ గొల్రంగొట్టంగవచ్చు నని చెప్పి పాండ వేయా [గజుండు వదిరెండు వర్షముల్‌ వనవాస మా మీంద నొక యజ్ఞ మజ్ఞాత మొనరుపంగ తే గీ నిండు సభలోనం. బందెంబు నిర్ణయించి శకునితో జూద మాడి సభికుల యెదుట నోడి పెండ్రాము తమ్ములతోడ, గూడి బయలుదేర దత్హణమ (వ్రవాసదీక్ష. 40కి ఉ. అవ్యయ మైన యోర్మి సమయాబ్దములన్‌ గడువంగ(ంబుచ్చి నా నా వ్యద లంది ఘోర గహనంబుల, [గుమ్మఖి యెటైటో యుప ప్టావ్య పురంబుం జేరి తమభార్యను దమ్ముల గూడియుండి కా లవ్యవధిన్‌ సహింప కుబలాటముతోడ( బృథాతనూజుండున్‌,. 404 చ. చిడిముడిపొటుతో. గలంత జెందిన డెందముతోడ( బొలలో బడినటువంటిే బల్లివలె. బాండుతనూభవు( డుండి బాలసే పెడతెగకుండ లోందలంచి యేమియు. దోంచక జేలుపోయి యొ క్క్‌(డె తుద కీవిధంబు మతకంబున జేయంగ నెంచె గార్యమున్‌. 405

చతుర్థాశ్వాసము శిత తే గి. రణము రణ మన్న వత్తురో రారొ : రాజు లభిల బంధువర్గము వెనుకాడు నేమొ : యేదొ యొక యుపాయమ్ముచే నిటకు నెబ్హ వారి రప్పించి యెసకొల్ప వలయు నంచు. 406 సీ. ఉండె/గా యభిమన్యు నుద్వాహ కార్యంబు సరవితో నేండెల్లి జరుగవలసి యది సాకుగా నివ్వు డఖిల బంధుజన౦బు విహిత సంఘంబు. బిల్పించువాండ 'పెండిలి యైనంత పెద్దవారల ముందు మా గోడు చెప్పి బాగోగు లెళ్హం జక్క విచారించి సామరస్యముతోడి సంగోరు నిప్పించి సంతరింవ తే. . వేడికొనువాండ నెటులైన బెండ్రి పెద్ద లందతిని బోరు పెద్ద లౌ నటులంజేసి రాణువను సేకరించి రారాజుతోడ॥/ టోరు సా6గ్‌ంచు వని జేయ టోలు నంచు. 07 వ. ధర్మజుడు వెంటనే మౌహూర్తికుల రప్పించి అగ్న నిశ్చ యంబు గావించి. నిఖీలబంధువర్గంబునకును మితులకును పిహితులకును భలేఇల6 బంపి వారిరాక_ కె యెదురుచూచుచుండ. 408 క. కౌంతేయు లేఖ లందిన? జీంతింపక తత్‌క్షఐంబ స్నేపొతు లగు థూ కాంతులు బొంధవులును న త్యంతామోదంబుతో బయనమై యపుడే. త్మీం9

| సూతపురాణము క ఆరుదెంచి దండు విడియ(/గ' బరివారముతో. (బభూత పరివాహముతో( దెజు పేమియు లేకయె కకి క్కెటిసి యుపప్పావ్యమంత కిటకిట లాడెన్‌. శీ! 0 తే. గి. కుంతి భోజులు కొందటజు గొంతి యన్న దమ్ములును మాదిదేవి సోదరుడు శల్య ధారుణీనాథు! డొక(డును దై వగతిని బాండవుల' జేర రారైరి పల్క్ల రైరి. త్త] ఉ. పోసర మెత్తి చిత్తముల భూవరు లత్రరి బిత్తరించి మా మీ సము లుండిరే యనుచు మీసములన్‌ మెలివెట్టి దువ్వుచున్‌ రోసపు( బల్కు. లాడుచును జొచ్చుచు వార లొక క్లొకళ్ళతో గోసు. దలంవకుండ( దెగం గోయుదు నుండిరి కోంత లెన్నియో.419 ఉ. వేజుగ ద్వారకాపురికి బెండ్రికి రమ్మనువార్త వచ్చుడున్‌ సారసవత్రనేతుం డొకసారి మనోబ్దమునందు సర్వమున్‌ బాజ(గ౬ జూచి పాండవుల పాలళికి. బోవుట కర్ణ మంచు ని ర్ధారణ( జేసి పైన మయి దారుకు రమ్మని చెప్పినంతటన్‌. శ్వేల్రి సీ. కౌమోదకీ నందక సుదర్శనంబుల బహు జాగరూకుండై భద్రపజీచి శుభ చిహ్నాతశైబ్య సు్రగీవ మేఘ పు షృవలాహకాశ్వురాజముల' బూన్చి వైరి దుర్రోక దుర్వాకమై [కూరమై తనరారు గరుడ కేతనము గటీ ట్‌ దారుకుండు రథ చోదకు. డై శతాంగంబు నిటు వన్ని కొనితెచ్చి యెదుట వెట

చతు ర్థా శ్వాస మొ ఫ్రీర్ర

తే గి బలుడు కృతవర్మ సాత్యకి (వభృతు లెల్హ

బయలుడేర వెంటనె యుపప్టావ్యమునకు

దొకిలో వాసుదేవుండు తలంవసాగె

భావి భార్యంబులను గూర్చి బూ విధంబు. త్స 4 తై గీ ఆర్యపంఘ మందున నేటి కవతరించె ఎ

ఘోర వైరోగ్ని దానీ! జల్టారకుండ?

బట్టుదలతోడ( గాపాద వలయు. గాన

సంధి చెడంగొట్టి తీరెద రంధిం జేసి. *15 జే గీ, సంధీ నీయమంబులను విన్న జగతి యెల్ర

బళిః బశీః యంచు క్ఞాఘింవ వలయు సంధి

కుదురకుండ: జోవలయు లోకులకు రాజ

సీతి న్రైపుజిం జూపింప నేర్తు నేడు క్త! గ్ర వ.నా పూనుకార్యంబునకు పోద్బలంబు లగు పరిస్థితులు పెక్కులు గలవు, | కం గురు ధనుర్వేది పాంచాలకుల విరోధి

గురుడు తన్‌ యూళ్లు పాలించుకొనుచు నుండి

(బదికి యున్నాడు జీవచ్చవరిబు కరణి

మౌనధనుండై న పొంచోల మనుజవిభుండు. 418 ఈ... కురు పొండవు లౌక్కటియై

గురుదశడిణకొటకు. జొవంగొట్టి [దువడ “భూ

వరు వారణావతంబును

వుజి మాక౦ది. గొను చెల్ల మాకు౦ జెలియున్‌* తీరి

828 సూతపురాణము

కం గురుదక్షిణ యమచు ధను

ర్గురునకు నీ యూళ్ళు రెండు గొనియిచ్చిరి మున్‌

కుతువర పాండుకుమారులు

గురువశమై యుండె నాటటం గొతె నవి రెండున్‌. త్మీవ్రి0

ఊం చుర్మదు(డై విభాకరసుతుండు మముం దెరిలించి యొన్నండో

దోర్మద మొప్ప గైకొనీయెం దొల్లి చలంబున మా కుళస్థలిన్‌ మర్మము! జీల్చుచుండె( గద మమ్మది నేటికి బూటకంబులన్‌ ధర్మజు సమ్మతిం బజచి దాని [(గహింవంగ బోలు నేర్పునన్‌ శీలి] తే. గీ. కావునం గుళస్థలియును మాకంది వార

ణావతముల వృకస్థలిం దప్ప కిచ్చి

మళతియు నేదేని యొక యూర్తుమాకు నీయ

సంధి యగు నంచు( జెప్పింతు జడియకుండ. శీబివి వ. దీనం జేసి స్వార్ధపరాయణత్వమున6 దప్పక. ఉలిలి క, పొంచాలురునా పట్టయి

కొంచింపరు నన్ను గొల్వ గూరిమితోడన్‌

గొంచెం బైనను మ మ్మెది

రించం గలవార లుందురే సభలోనన్‌. శ్వీవశీ క్‌ు ఐదూ శే నడిగించెద

నై దూళ్ళనుగూడ సీయ నని కురువతిచే౯

గా దనిపించెద గట్టిగ

నా దోసము, గప్పిపుచ్చి నటియించెద నే. శీలిర్‌

చతుర్ణాళ్చాసము శ్రి?

తే గీ రాయబారంబు నడపేద రాజరాజు

కడకు నా రాజనీతి [ప్రకార మెల్ట

బయలు వడకుండ రాజ(వప్రవంచ మంత

నన్ను నగ్గింపహం జూపింతు నాదు శకి, శ్వీలిగ్రి తే. ని, కౌరవులు భీతులై సంధిం గోరి పాండ

వులకు నీ య్యా నై దీయం గలుగు నొక్కా

మేలు; కాకున్నచో రెండు మేళ్లు గలుగు

లగ్గుగాని యిందేమియు నెగ్గ లేదు. శ్వీవి? వ, శ్రీకృమ్ణుం డిట్లు తర్జి ౦చుకొనుచు, బలరామ కృతవర్మ సాత్యకి సహితుండ్లై యువస్టావ్యంబు. జేరి తనకై యెదురు చూచుచున్న రాజలోక ౦బును సమాదరించి, పాండవులం గుశల సంవశ్న ముంజేసి, రాజహంసంబు రీతి నదయాడుచు నిష్టగోషి గొంత పొద్దు పుచ్చెను. వదంవడి యభిమన్యు పెండ్లి ముచ్చటలు చీర, నేకాంతంబునం గృష్టుండు ధర్మజుం గూడి పెద్దపొద్దు సంధి విష యంబు( గూర్చి చర్చించి మె తవథిచి, యైదూళ్ళ నడజుగుటకు ధర్మజు నొడంబటిచి నిండోలగంబున నియ్యది నిర్ధారణ? జేయుట యు త్తమంబని యూహ,జేసి యే మెటుంగ నట్టు మిన్న కుండెను.428

ఉ అఆ మయునాండు నిండుసభథ యండున రాజులు కొల్యు డీర్చి యీ

బామున( బాండవుల్‌ పడిన బన్నములం దలపోసి యింక సం (గ్రామము దవ్పంబోచు కురురా జనరాని వృధాభిమాని తా నే మెయిం బంచిపెట్టం డెవ రెన్నివిధంబుల నొక్కి చెప్పినన్‌. 4వ క్‌. ఆ మాటల నీ మాటల

చామసుల్లై యిట్టు చెవ్వు ధరణీవతులన్‌

మోమోటనవటీచి మెల్దంగం

దామసిలంగ గోరి వల్కె ధర్మజు. డంతన్‌. శ్నఫి0

828 సూతవరాణము ఉ ఓ నృపులారః మీరు కని యుంటిరెః వింటిరె?; యెన్న (డేనియున్‌ గానల కేగు వందెమును గల్గిన జూదము మోసగింప(గా సీ నియమంబు వెట్టి మము నెల్లరణ గానల కంపినారు మే మా నియమంబు'! దీర్చి యిపు డందతి ముందజ నుంటి మీ గతిన్‌ శతి] కం జూదము పూర్వము లేదా? జూదములో: జూజ గొన్న శూరులు లేరా? యేదీ వా రిటు జేసిరె? జూదపు గెలు పొక్క గెలుపే సుజనుల కెందున్‌ 4లివ ఉ సి గ్గగుచుండె మీ యెదుటం జెప్ప రజస్వల నేకవస్తనున్‌ బెగ్గిల. గొప్పు వట్టి పదివేవురు చూడ(గఈ గొల్వులోనికిన్‌ సిగ్గిల కీచ్చి తెచ్చి యెక సెక్కుము లాడరె (కొవ్వుచేత? నీ యెగ్గులు రాచబిడ్డలు సహించెడు నట్టివె? మీరు చెప్పుండీ? 4కి ఊం. పెద్దలు [దోణ భీష్ములును బెద్దలు బాహ్హైక సోమదత్తులున్‌ వద్దన 556 జూదమును వద్దన రైరి పణంబు లొడ్డ మా వద్దన యుండి చూచెదరు వద్దన వారికి మాకు నిట్లు స య్యొద్ద తొలంగునే యిటుల? యుద్దమువచ్చునె సర్వనాశమైః 484 ఉ జూదము నాడు నాం డనిన చబొప్పుననే వదమూ,డు వర్షముల్‌ కాదనకుండ. [గుమ్మరుచు గాననసీమలయందు డాంగియ ట్లో దరింజేర( గల్గితిమి లోకుల జూడంగ నింక మీందటన్‌ మీ దయ యెట్టు చేసినను మీరలె దిక్కయినారు నేంటికిన్‌. శీలిక్‌ చ ఉడుగుట లేదు మేము సమయం బనీ యన్యుల భాగ మీయ(గా నడుగుట లేదు భూతలము నంతయు మాకును గట్టంబెట్టంగా నడుగుట లేదు మే మిపుడ యన్యుల ర్యాజము? బంచిపెట్టంగా నడిగెద మింతె మా జనకు! డార్జన, జేసిన యర్ధభాగమున్‌ క్తల్రిగ్రి

చరుర్హాశ్వా సము వీ29 థి వ కావున. ఆ. వె. రాజరాజు కడకు రాయబారము నంపి యిచ్చి నట్టి దేదొ పుచ్చుకొనుటొః కాక రణము. జేసి కైకొంద మందురో చేతం బడిన పుడమిం జెప్పు. డన్న శీలి మ బలరాముం డది యాలకించి వలికెన్‌ గౌరవ్యవంకాగణీః బలమున్‌ నమ్మి రణాంగణమ్మునకు( జోవన్‌ ధర్మముం గాదు మీ రలు రోషంబున సంధి యత్నము లొనర్పన్‌ మాని కాల్ట్రవ్వ లో కలు నోనాడరె మీదె దోష మని మీకున్‌ మేలు చేకూరునే? 496 తే. గీ అన్నదమ్ముల బిడ్డల రైన మీర లొక పవి్మితాన్వయంబున నుద్భవించి పంచుకొనలేక పోరు సాగించి రన్న విన్నవారలు నవ్వరే పృథ్విలోనః తీపి ఊఉ. పా లడుగంగ గౌరవుని పాలికి. బంపుము రాయబారమున్‌ మే లగు సంధి యైన యెడ మీకును వారికి. గాకపోయినన్‌ నాలుగు మూలలన్‌ గల జనంబు మిముం గొనియాడి యాడియే వాలున నేని మీరె గెలువన్‌ వఠె నంచు. దలంతు రన్నవో, శఉ0 చ శినివరు! డాలకించి యిటు చెప్పెను వీమ్మట' దత్సభన్‌ సుయో ధను డతిలోభి వానికిని దగ్గర నుండిరి కర్ణ సొబలుల్‌ మనలను లెక్క పెట్టండు సుమా వృథః వానికి రాయబారమున్‌ బనుచుట గాన నీ మెయిని వైరమె జాటుట నా మతం బగున్‌, శ్రీశ!

980 నూతఉవు." ణము ఉ. బంధుజనంబులో. గలం వచ్చిన నిద్దుర టోక యెట్టులో సంధి యొనర్చి యెల్టరకు సౌఖ్యము. గూర్చం దలంచు దు[ష్కాయా గంధము లేదు కల్ప యెజు(గం జన6 డుత్త్ర యమాయకుండునున్‌ బంధుజన [పియండు సమభావుడు మా బలదేవుం డెప్పుడున్‌ 44వి తె. గీ. కార్యగతి తెజం గెలుంగండు కవటి గాండు కాన నా మాటలను నెల్ల గట్టి పెటి గఅువ చందంబు! దలపోసి క త్తింగట్టి పాలు పంపించి తీరంగా వలయు నిపుడు. త్పశ్మీల్రి తే. గి. దండిమగలు కలరు మన దండునందు భయము పడ నేల? సంధికి. బంప నేల? భయద మోర బాణకృపాణ పాణు లగుచు సదమదింతురు కురురాజు సైన్యపటలి జ్వీశ్తీశ్వీ క్‌ు ఈ మాట లాలకించుచు దామోదరు( డపుడు పల దగ దనకుండన్‌ భూమీశ్వరు లా సభలో (బేముడి నందును జెవులు ఆిక్కించి వినన్‌. ఉీథీర్‌ ఊఉ. లోకులు పాండవేయులదె లోవ మటంచును జప్పికొందు రే పోకలు పోయినన్‌ గురువిభుం డటు కావున సంధి యత్నముల్‌ ఎమేకౌని చేయంగా వలయు మీరలు కౌరవరాజు సంధినిన్‌ టోకడ' బెట్టకుండ. డతిమూర్జుండు గటబ్టును దీన లాభమున్‌. 446 క్‌. ఓనవాక్య మ్మనుకూలము మన కగునది కట్లునెడల మనకుం జేకూ రును బలమెంతో కావున మనుజేశ్వురులార వద్దుః మానంగ సంధిన్‌. ఢీత్తీ

చతుర్థాశ్వాసము 891 ఉ. కౌరవరాజు వక్షనున( గయ్యము 'సీయంగ నున్నవారు దు ర్వారులు (దోణ భీమ్మ లతిబాహుబలాఢ్యులు సంధి యత్నముల్‌ మీరలు సేయకున్న మితిమీతిన కోవము. బొందవచ్చు నె ట్లో వెరవాజ వారంను లొంగంగం దీయుట మేలు ధర్మజా: 448 ఆ వె. కౌర వేళశ్యూరుండు కలుషాత్ము;డ్దై సంధి కిచ్చగింవ కున్న నేవగించి పక్షపాత మూని వా 'రిర్వురు మనక మేలు సేయవచ్చు జాలివడుచు. త్యం క. జలజాముని నుడువులు విని తల లూంపిరి యిదియె మంచి దారి యనుచు భూ తల పతులు ధర్మసూనుండు పలికెను నిండోలగమునం బదవడి మిటులన్‌.= 450 చ. గతజల సేతుబంధనము కల్గంగ( జేయునె యెందు మేలు? దు గ్లతులను బొంది యింతదనుకన్‌ గొఅ[పాణముతోడ నుండి మీ యతులిత దాహుళ కక్రి విజయమ్మును నమ్ముచు దం[డిపాలు గో రితి మదికూడ నీయనని (ప్రేలుచు నుండెను ధా ర్రరాష్ట్రండున్‌. 451 తే గీ వద్మనాభుని కన్న నుపాయళాలి లేంయు మనపక్షమందు గాలించి వెదుక( గాన రాయవారిగ నేను వాని 'బంపు చుంటి దేవునివై భార ముంచి నే-డు. 4రలి వ శ్రీకృష్ణు! డీ [(వసంగం బాకర్డించి తనమంతంబు పాతె ననీ యెటింగి దౌొత్యంబు( బూన నంగీకరించిన ధర్మజుం డతి హృష్టుండై. ల్వ్‌్‌త్రి

లికిల చనోకపురాణము

తే. గి దేవగురు నంత వాండవో దేవః నీవు

నీకు నీతులు గఅవంగ నేర మైన

మా మనోగతు లెటింగించి మసలకుందు

మవలనీ యిష్ట మెట్లా య ట్టాచరింపు, ఉర్‌ శీ

ఉం పొండునృపాలు బిడ్డలము పోండునృపొలుని పోలు వంచీ మా

కిం డని మేము గోరందగదేః యిది తవ్పని చెవ్ప పెద్దలిం దుండి6/ తండి సౌత్తుపయి నుండదె బిడ్డల కాస మోకుని ట్లుండుట నేర నౌనె చెపు డో నృపస త్రములార మీ5లున్‌. శీ5్‌ళ తే. గి. కూల్చంజోలము మా పాలు కోసరంబు

నిఖిల భూపాలచ ౫ దుల నేల పాలు;

ఆ_ర్హరావముల్‌ -మినుముట్ట నవని నేల

జాల మిం కేల జాలంబు సంధి సేయ? ఉర్‌6 తే. గ్‌, వద్మనాఖే: మా సోంజోలు పరచిపేట

_ నిష్టపడ కున్నచోం గౌర వేశ్వరుండు

నిఖిలజనపాలలోక సమ్ముఖమునందు

వినుము కడసారిమాట జెప్పెదను నేను కీర్‌ తే. గీ. కదన్‌ మన్నచబో భయవడీ కాదు సంధి

సల్చ వంశక్షయమునకు జంకి కాని _

కాన నై దూళ్ళ నిచ్చువో. గాదు నాక

యొవ్పు వారల, మీ మాట దప్ప/,బోము- శీర్‌ ర్రి వ. అవి యెవ్వి యంటి వేని వృకస్థలీ కుశస్థలి మాకందీ వారణావ తంబు మథటి యేదేని నొక గ్రామంబు ఈ మాటలు ధర్యజుని నోటినుండి వెలువడి నంతనే ధర్మజుం డింత పేదటికంబు( జూప్పునే యను వారును ధర్మజుం డెంత పాపభీతి కలవా( డను వారును సాత్యకొ

చతచు ర్ధా శ్వాసము లలికి ధరృష్టద్యుమ్నులు గలుగ దన కింత పిటికితన మేల యను వారును ధర్మజుండు సామాన్యు,డేః యిం దేదియో నిగూఢ రహస్యం బిమిడి యున్న దని తలంచు వారు నై సభ యంతయు గుసగుసలతో నిండి పోయెను శీర్‌9 తే. గ్‌ ధర్మపుట్రుని మాటలు తనదు ' చెవులం బడెనొా పడలేదొ (దువదభూపాల పతి చిజ్జు బుస్సు మనుచు లేచి చెప్పె బొమలు ముడివడ6గ నేలిదపు మూతి ముజుకటించి. శ్మీగ్ర0 ఉ ఏ మని సంధి? సెప్పవుగః యే విన. గూడదె సంధిమాట? ని న్నే మని చెవ్ప(గోరెను నరేందుండు కౌరవరాజు కొల్వులో? నేమజి యుంటి గృష్ష; యిది యిటిని చెప్పిన నాలకించి యెం తో ముదమందెదన్‌ బతులతోడిద లోకమ యాడువారికిన్‌. శీ61 ఉ. ఊళ్ళయి దిచ్చుచో దనివి నొం దెద మం చనినాండె ధర్మరా జిళ్ళును వాకిళుల్‌ దమకు నేవియు గల్లమి నిన్న మొన్నదా కేళ్ళ కొలంది కాజడవు లేలిన రాజులు వీరు; వీరి కై దూషృనుగూడ లేనియెడ నుండ:గ నేర్తురె రాజరీవితో? శ్మీర్రిల్లి ఉ. నా మగ లేవురుం గలిసి నా వగ దీర్పక మిన్న కున్ననే నే మను దాన? నీయెడకు నివ్పుడు వచ్చిన రాచవారలో యేమి మొగంబు: బెట్టికొని యిండ్హకుః టోదురు వాసుదేవః యీ భూముల నాడువారలకుం బుట్టుగతుల్‌ మజిలేవె చెప్పుమాః 468 తే గీ ఎజుంగవే నీవు వారు నన్నెంతలేసి మాట లనినారొ సభలోన మఅవ(గలనె? వారు నన్‌ బఅచిన పొట్టు వాసుదేవ! యెచ్చటేని యిల్దాండ్రు సహింవంగలరె? శీ64

ల్‌లికీ సూతవురాణము ఉ. ఏ మని సేళుమంచు నృపు లిచ్చట నిందజు కూడ యుండం దా నే మని సంధిసేయు మనె నీ మన రాజనుః గాక కృష్ణ: నీ వేమి మునింగిపోయె నని యీ వెడసంధికి రాయబారివై యే మని యుండ హా స్తినికి నేగుచునుంటివి నాకు జెప్పవే. _ 465 క్‌ ముడికోక' గట్టుచుంటిని ముడివేయక యుంటి( గురులు ముడిబొమ దక్కన్‌ ముడి దుర్యోధను కుత్తుక ముడి యూడ కరముడీ కాంతి. బూనం గలనే. 466 తే, గి. చెనంటి యైన దుశ్ళాసను చేతివేళ్ళ సగము దెస్సిన యట్టి కేశంబు లివిగొ దాంచియుంచితి నిన్ని వత్సరము లెల్ల దారుణపరాభవాగ్ని చల్దారకుండ. 4గ్ర/ ఉ. ఎట్టయినన్‌ దరించితిమి యేడు తరంబులదా.క నేటికీ చుట్టజిక౦ంబు చేత ననుచున్‌ ముద మొందంగ మాదు తండి చే పట్టితి. బంచబొండవుల బాగుగ, గోటరికంబు. జేసి నే బొల, గాంచితిన్‌ భరతభూమిని వన్నెకు వాసి కెక్కితీన్‌. ఉీ8గ తేగీ, ఇన్ని యాండియు న్మాబతు కెట్టుల య్యెం బతులు చూడంగ నన్‌ గొప్పు వట్టి సభకు సీడిపించిన యా చేయి యేను. జూడ. (దెళ్‌ వడ దయ్యి నాయేడ్చు తీర దయ్యె. 468 కే. గీ పంచపాండవు లై దూళ్ళ పాలిగారడె యంచు మా తండి యెటీ(/గి యు న్నట్టి యేడల నిట్టి సంబంధమును గూర్చి నిష్టపడ(డు పెళ్ళి సేయంబోవండు వారి కాళ్టు కడిగి. 470

చతు ర్థా శ్వా సము విలిర్‌ చ. కొలువున కీడిపించె నను గొప్పును బట్టిన [ప్రాతికామిచే గిలగిలమంచు కొట్టుకొని కెవ్వున కేకలు వేయచున్‌ రజ స్వల నని చెప్పుచున్నను సథన్‌ విన నొల్హక కౌరవేందుండున్‌ గిలకిల నవ్వె నాతనికి గీడును రోయక యుండ నేర్తునే? శ్రీ7వ తే గీ వగలు కండ్డారంజూచి నా మగలు వగలు దీర్చి నా యెగులు దిగులు దీర్చ కున్న సెగలు చిమ్ము తూపులు గల్లు జెట్టిమగలు నా సపోదరుల్‌ తండియు నాకు లేరెః త్నల్లి తే. గ్‌. రాచపుట్టువుం బుట్టియు రాచదౌరలు మలయు పేరోలగమున నా మగల యెదుట బరులచే. దిట్టు తిని యేల బదుకవలయు? యంత తీపియా (ప్రాణంబు లన్న కృష్ణ? ల్వీఖి తే. గీ. పామైన మజచిపోవును భామిని మజవంగ6 బోదు వగ నెన్న! టికిన్‌ దామోదరః యాలింపుము నా మాటలు, సంధి నాకు నచ్చదు నేండున్‌. త్ప/ గీ క్‌ ఏటికి దొర లెల్టరు సీ వీటికి. బనుదెంచినారొ విల్ణంబులతో? నేటికి నిటం గూర్చుండిరొ జోటికి నభయంబు నిచ్చి (ప్రోవక యున్నన్‌? | జల్‌ చ. అతిరథులున్‌ మహారథులు నందటజు కూడిన నిండు కొల్వులో నతివ యొకర్తు చెప్పవలెనా? యిది క్యతియధర్మమంచు భా రతకుల వీర్యమున్‌ మజచిరా? తగునా, యిటువంటి జోలికూ డు తినుతలంపు మీకు? టకటొంకులు చెల్లునె? సంధి గల్లునే! శీ76

8986 సూతవురాణము

ఆ. వె. ఖవీమసేను గదను విజయు గాండీవంబు

నెడద నమ్మి మోసపడిన దాన

నిండుకొల్వులోన నేంబడ్ర బన్నంబు,

ర! దీర్సం గలుగు నట్టి దిక్కులేదు. 477 ఉ. మా కులగౌరవంబు కనుమాయక యుంప(గ6 గోరుచున్న యీ

మా కులదై వతం బయిన మాధవు! డేమనె* (దోణ భీష్మలో యా కురురాజుపత్ష మయి వత్తు రటంచును గాదె? చెప్పుండీ మీకు భయంబు కల్లునెడ మ్సీరలు నిండ్లకు బోవవచ్చుగా. 478 తే. గీ. ముసలి వగ్గు లిర్వురు నేండు బుసలుకొట్ట

భయము కల్షిన మీఠలు పాజీపొండు

కాంచెదముగాక యేమౌనాొ కట్టకడకు

దారి లేనట్టి యీ యాడుదాని (బ్రకుకు, 4/9 ప. ఆయినను రణవరాజ్ముఖులు కానున్న మీతో నేమి చెప్పనేర్తు, నిన్నింటికి మి మ్మనవలసిన పని యేమున్నది? 480 తే, గీ. నన్ను6 గాంచిన పాంచాల నరవరుండు

నన్ను బెంచిన జోదు మా యన్న కలరు

కళ్యుమును వారు చేయరే క త్రింగట్టి

పేరు చెడ నామగలు సంధి గోరుచున్న? శ్వ వ వీరపత్నినని నేను గర్వించుట నేంటికి సంళయాస్పద మయ్యె కాని నేనింకను వీరసువుగనే యుంటిని. తీరి రు హైడింబేయు(డు లేడా?

లే,డా యభిమన్యు,? డింక లేరా నను. గా

పొాడంగా నా బిడ్డలు

నాడింపనె కౌరవేర్యదు నని మొనలోనన్‌: శరితి

చతుర్థాశ్వాసము క? ఉ. బాణము చేతంబట్టిన నృపాలుండు [1పొణము లెక్క పెట్టకే బాణము వేసె! దొల్లి; తల్మప్రాణము తోఠకఠు వచ్చుచుండినన్‌ బాణమువేయ జంకెదరు [ప్రాణభయంబున నేండు మీర; లీ వోణిని మిమ్ముబోని రణచూరులం గంటిమె యెన్నం డేనియున్‌.. 484 వ..సంగరభయ నిరాసంబును రజోత్సాహజనకంబు నైన యీ (దౌవదీవాక్యంబు లాలించి కొల్వంతయు నిస రంగ సీరాకరంబుం బలె నిశ్శబ్దముగా నుండ వాసుదేవుండు మెల్దంగం బ్రీరంబుననుండి లేచి (దౌవదీదేవి దిక్కునకు దరహాసచం౦దికలం [బసరింవా జేయుచు మృదూక్తల నిట్టు [వసంగించె 485 జాజ్‌ (నో చ. ఎజు(గవె తల్ది నన్ను. బగ సిగక యుందునే యెన్న+డేని? నే నెజు(గనె నిన్ను( గౌరవనరేశ్వరు డా సభ కీడ్చితెచ్చి యం దణు వినుచుండ. బల్కిన విధంబును దుస్సహవ ర్తనంబు? నే నెజటుంగక చేయుచుంటి నని యెంచకు మీ వని యిష్ట సోదరీ: 486 మ. ఉడుగుము శోక మే (బ్రదికి యుండిన నీ నగయెల్ల దీర్తు సీ వడుగక యున్నచో మజతునా? యిపు డెంతటి బేలవైతి వీ యడుగులు రండునున్‌ బవరమందున మార్తుణ న్యెళుటేటిలో: దడిపెద నంచు నేను శపథంబును జేయుచునుంటి సోదరీ: 487 తే. గీ. వేడినెత్తుటి తొంగిష్టు వేళ్ళనుండి జారిపడుచుండ యువరాజు సంతనమున జడలుగట్టిన సీ కురుల్‌ చక్కదువ్వి బ్‌ మరులు ముడివేయ! గల: డమ్మ మాట లేల 488 చ ఇటు సమాధాన వాక్య్యంబుల( జెప్పి (దౌపదిం' బటువతీచి షు. న! యూరార్చి. తేర్ర0

888 సూతపువాణము తే గీ. పోయివచ్చెదం గా కేమి పోరు మాన్సి సంధిచేయ దుర్యోధన చకవరి సన్నిధికి నైన ఫ్రీ రెల్లి సైన్యములను గూర్చి 'పెట్టుకొానంగ మేలు గూర్చు ననుచు, 490 వ. ్రీకృష్ణుండు [పయాణోన్ముఖుం డగుట సహాదేవుండు తిలకించి యదరించుకొనుచు గృష్షనింజూచి లూగతి నుడివె. 491 ఉ. ఒచ్చెము లేదు. ,రవులు యుద్ధము మానిన మానకున్న ని క్కచ్చిగ మాటలాడి మన గౌరవముం జెడకుండ సంధిక్రై యిచ్చకముం గనంబణుపు మింతియె పెక్కులు వద్దు వారలున్‌ గచ్చియ మానకున్న మన కచ్చెను దీరివికొంద మంతయున్‌. 492 వ. అయిన నది యటులుంచి యిటు వినుము. 498 తే గీ రాజునకును నెదురాడ రాదు గాని చెప్పుచున్నాండ నొాకమాటం. జెవిని వేర్పు సంధి సేయంగ నీ కెట్టు సాధ్యవడునొః ధర్మనిర్లేత వైతి వీ తరుణమందు. శ్వీర్తిత్మీ ఉ జూదము నాడు నాండు మన జూదరి వందెము. బెట్టినాం డొకోః మా దగు దాయమెల్టం గురు మానవ నాథున కిత్తు నంచు: వా( డో: దయమాలి సర్వమును డొంగిలె నీ పదుమూడు వర్షముల్‌ పేదజికంబు. బాపుటకుం బెత్తనముం బయి వేసికొంటివే? 485 పదిలంబుగ సం(పతించి వశవఅచనిచోం గుదురింతువె సంధిని? ని పదకం బేమియొ తెలియదు బొవాః నాకున్‌. శీ96

చతు నా కాస ము 8809 వ శ్రీకృష్ణుం డీ వాక్యము నాకర్డించి సహాడేవుని భుజంబు' దట్లుచు నీ చెప్పిన ధక్మసూక్ష్మంబు బుధజన [గాహ్యాంబు, కౌెరవరాజు సభలో సంధిపస్తావన సమయంబున నీ నుడులు మనస్సునం దుంచికొనియె ముచ్చటించెద నని బుజ్జగించుచు( (బ్రయాణంబు సన్నద్ధవజిచి వివిధాయుధంబుల రధంబునం దిడీ కొని సాత్యకిని రధం బెక్కించికొని తన పక్క. గూర్చుండం బెట్టికొని హ స్తినాపురోన్ముఖుండై. పోయి, శ్రి? తే గీ. ఎవని ధార్ర్తరాష్టుఃండు తన హృదయమందు

సతము లేళంబు నమ్మక సంచరించు

చుండి యొక కంట? గని పెట్టి యుండు నట్టి

విదురు నింట శ్రీకృష్ణుండు విడిది దిగియి. జీఫీరి వ. సుయోధన సార్వభౌముని కొలువుకూటంబు, (బవెశించి సంధి, విషయక పసంగంబుః గావింవక మున్న హస్తినా పురము నందలి రహస్యంబులః దెలిసికొనుట భావ్యం బని యెంచి విదురుండు తొలుత నుండియు. బాండవపక్షపాతి యని యెతజింగిన వా డగుటచే శ్రీకృష్ణుండు విదురు సింట బస చేసెను. సుయో ధనుం డిది యెజింగి మంతిసామంత వవివృతుండ్రై. విదురు నింటికిం జనుదెంచి కుశల సమాచారంబు లడిగి తన యింటికి విందారగింప రమ్మని శీళృష్ణునిం 1బార్థింప. తీరి తే గ. పొండుపు తులకును బగవాండ వౌట

నాకు. బగవాండ్‌ వైతివి న్యాయ మగునె

యెంచ( బగ యింట విందారగించు టనుచు?

బుల్దవియిపు మాటల నంపిపుచ్చె రాజు. 500

940 సూతవురాణము వ. మఖునాండు రారా జొడ్డోలగంబు' దీర్చి సంధి విషయక వ్రసంగంబు. విన [శద్ధాసవై సింవోసనంబున గూర్చుండ 6 గమలనాభుండు సాత్యకి కృతవర్మలం గూడి కొలువుం జొచ్చి యా మాటల నీ మాటల. గొంతతడవు పుచ్చి జల్పాకు(డ్తై ధర్మ రా జంపిన బట్టువోలె ల్‌0!

సీ పాలబుగ్గలతోడ6 దాజాడు నప్పటి

నుండి ధర్మాత్ములు పాండుసుతులు గురువృద్ధజనముల గురుభ క్రి సర్వదా కొలిచి సేవించిరి కొజంత లేక వంచజనుల కెల్ల బంచ్మపాణము తౌనము సంచరించిరి వాడ ్రద్ధతోడ దాసదాసీజన తండంబు, (బేమతో నిరతంబు సాకరి నిన్నుటోలె తే. గీ. పెక్కుమాట లేటికి? నింటి పెద్ద వనుచు నడుగులకు మడ్గు లొత్తిరి యహరహంబు నీకు నట్టి వారలను దృణీకరించి పరుల వంచలః బట్టింప. బాడి యగునెః 502

చ తడయక వారు ధర్మమొ యధర్మమొ జూదపు( గట్టుబొట్టచే నడవులయందుం (గుమ్మరుచు నాకలి దప్పుల కోర్చి యెట్టులో విడివడి వచ్చి నేండు వృథివీవతు లందటీ( జూడ(గల్లి రీ యెడ మిమువంటి ధర్మపరు లెద్దడి చేయుట ధర్ము వానొకో,. ల08

ఉ పాండ్డునృపాలు పాలు తమ పాలొనరింపు మంటంచు జాలితో నిండుసభన్‌ వచింపు మని నేర్పున, జెపి ఎ6౦ యాంబికేయ! నీ కండంగ నుండ నేర్తరు యథార్థముం జెప్పిచునుంటి నిప్పుడే యుం డనకుండం బాండవుల నొప్పరికింక పిల్వం బంపుమీ. 504

చతు ర్ధా శా సచయు క. సి దుక్యోధనుం డతి ధూర్తుడై చిననాయ 'పెక్కుకష్టంబుల( బెట్టినాండు లక్కయిల్‌ గట్టించి లాలించి యందుంచి వచించి తగుల బెట్టించినాండు సీచాతినిచమౌ నెత్తంబు లాడించి మించి యిల్‌ వెడల గొట్టించినాండు కాకోదరము లెన్నా గడియించి తెప్పించి భీమసేనుని గఅపించినాండు తే గి. ముట్టుతను సభ కీడ్పించి ములుచన యగుచు( బల్వురి యెదుట నవమానవతిచినాండు చేయరానట్టి పను లెన్నొ చేసినాడు సాధు వని యెంచంగలవె దుర్యోధనుండు? ర్‌05 ఉ. కావున. దమ్ముబిడ్డలను గాదనీ చెవుటకన్న సీ సుతున్‌ భూవరః [తోసిపుద్చి సరిపుచ్చవె దాయము వంచిపెట్టవే వేవురు మెచ్చికొందణు వివేకము. జూపితి వంచు దాన ఘో రావహ మెలః దప్పు నృపు లందు సౌఖ్యము నందుచుండ(గన్‌ 506 తే. గీ, కర్ణ సుబలపు[తుల (వ్రసంగంబు విన్న భారత కుల కయమునకే దారి చూపు జెడుగుమాట లాక ర్థించి చెడంగ నేల? పరువు మర్యాదలు సెలంగ (బదుక లేవె? 507 ' వ, కృష్ణుం డీ గతిం బెక్టు తెజఉంగుల రాజనీతి వైశద్యంబు విశదం బగుచుండ ముచ్చటింప. 506

845 సూతపురాణము

తే. గీ సంధివిషయ (వసంగంబు సల్ప మొదలు

సెటినపు డెందతో భూమివిభులు సంధి

న!

సుముఖులై యుండి కృష్ణుని సూక్తు లెల్ల

ముగియువేళ కెల్టరు పరాజ్యుఖులె యైరి ర5్‌09 వ. అంత సుయోధనుం డుదిక్తనయనుండైై లేచి సభ నెల్హ( గలయంజూచది వాసుదేవుని దిక్కు మొగంబై “బావాః మూ సంవేదంబుతో. బని యేమి? 510

మ. అవిభాజ్యుం బగు రాజ్య మైన కురురాజ్యంబందు భాగంబు నీ

వెవియో చెప్పుచు! బంచిపెట్లు మననే నెవ్వండినొ!ః నీ వజుం గవె? ముత్తా తగు వాస్టాకుం డడుగొ: భాగిం బాతం డర్థించెనే 2 వివరింవన్‌ దలపోసి పంచు మనుచున్‌ వేలార్చెనే యన్ననున్‌? 51] ప. ఓ యదునందనా : పెక్కుమాట లేటికి? 5182 తే న్‌. నిఖిలధారుణీ చకంబు నేంటిందాక (6

దళశుకునా క_తిమునయందు నిలిచి యుండె!

బరులు (పార్ధింవ నీ కేమి వచ్చిపడును?

మాట వ్యయ మౌట యొక్క_టే బూటకీ(డ. 5్‌1లి క సారసనేతుని నుడువులు

రారాజు వచించి నట్టి (పతివచనంబుల్‌

కౌరవపక్ష నృపాలకు

లోరిమి విని తలంచి రిటు లుల్లములందున్‌। 5) ఉ అవే జ న్నే గీ పాండవులు ధర్మ పరులు గావచ్చు( గాని

యితడు రారాజు దూషింప నేల యనుచు

నపుడు (గుడ్జెజ్టం జేసి ధరాధిపతులు

కత్తులను ముట్టసాంగిధ బి త్తరించి, 515

చతుర్తాశ్వాసము తక్షక థె ఉ. కెఎవపక్షయోధులకు! గల్గినయట్టి యశాంతి నెల్ల గ స్నారంగం జూచి సంతసిలి యాదవవీరుండు దూరదృష్టి చే గౌరవ పాంజడవేయులకు6. గాదిళ సంధి యటంచు నెంచి గం భీర మనస్కుడై వలికె వేరము నంతయు డాంచిపెట్టుచున్‌! 516 ణ్లే

క్‌ పిన్నలు పెద్దలు సి సభ

నున్నారు కదా యింకేమి యండగలదు? నా

విన్నప మొక్కటి విను(డీ

యన్నెము పున్నెంబు వలద యార్యుల 'కెందున్‌ ? ర్‌? శే గి. పొండు నరపాలు సంగోరు పాలు వంచి

యీయ మీకు నిషంబు లేదేని తుదకు

మ!

నివ్వు డేవుర కేనూళ్లు లిచ్చి సంధి

సేయం బాడి గాదో యాంబికేయః చెప్తమః క్‌18 వ. ఆ యూశ్రైవ్వి యంటి వేని వినుము కుశస్థలి వారణావత౦బు మాకంది వృకస్ష్లలి మజి యేదేని యొక (గ్రామంబు. రేకి క. _ కడసారిమాట? జెప్పితఈ

గడగండ్డను దెచ్చికొనుట కర్షం బగునా ?

చెడుగుల మాటలు విన్నన్‌

జెడు రెండుకులంబు లేమి చెవృ(గ వలయున్‌? శ్‌తి0 వ రాధేయుండు థ్రీకృష్ణ వాకర్థంబుల యందలి నిగూఢ ఛావంబు [గ్రహించి వెంటనే చిడిముడిపాటు లేక, కల్లి]

లిథ్‌థీ సూతప్తురాణ ము సి, జలజాష ! నీ యెతు సాలంగిరా దికమీంచ నింతమ్మాతంబు మే మెజుంగ లేమ? కలహంబు మాలోన( గల్పింప నెంచి యీ యైదూళ్ళనే కోరి యడిగెనావు నాకుం గుళ స్థలి మాక ౦దివారణా వతములు గురునకు వచ్చు టెటి(గి యా యూళ్ళ నడిగితి వందుచే రారాజు పై మాకు గోపంబు వచ్చు ననుచు తే. గీ. సంధి చేయ దుర్యోధన చక్రవర్తి యిష్టపడెనేని నైదూళ్ళ నిత్తు విపుడె సకలకరురాజ్య సౌభాగ్య మొకటె మాకు వలసి నట్టిది వేయేల వాసుదేవ? 52లి తే. గీ. రవితనూజు పల్కులు విని రాజరాజు సింహసంహనమర్తు డిగ్గి సింహపీఠి పలికె గంభీర భాషణంబులను సభికు లెల్టం దలయూంచి కొండాడ నొప్పిదముగ: 52ిజె తే. గీ, శై శవమునుండ్‌ రాజనంశంబు దొరంగి . పెటిగి పెద్దవాండ వయి తాభీరపల్లి వారి యాచారముఠె సీక్షు( బట్టువడియె బల్లెమాటల మాను మో పంకణాక్షః ల్‌చిలి చ, చిటుత తనంబునన్‌ జదుపు చెప్పిన హేతువుచేత భ కితో గురునకు మేము వారలును గూడియె పారతు? జావగొటి యా నరవతి రెండ్కుగామముల నా(చి యొసంగితి మౌర। నేంటికీన్‌ గురుధనమున్‌ హరింవగను గోరిన? ధర్మ(జు జెట్టి శిమ్యండో: ర్‌బిర్‌

చతు ర్ధాశ్వా సము లర్‌ తే. గీ విపులతేజః [వతావంబు వెలయ మిమ్ము నొడిచిపుచ్చి కర్షుండు తొల్లి పుడికి పుచ్చు కొనెం గుళస్థలి దాని నే మనుచు గర్డు నడిగి పుచ్చుకొనుచు మీకు సిడెడి వాండ? 526 చ ఆతి కరుణాసము] దు లయియా గురు కర్ణులు నన్నుంజూచి స మ్మతిపడి యీాయవచ్చు బతిమాలిన వారల మూండు[గ్రామముల్‌ కితవుని మాట లాడెదవు కేవల మీ వెపు డైన వింటివే? వితరణ మిచ్చి యావముని వెండియు దానిని గొన్న రాజులన్‌, రల? తే. గె. పేరుపెట్టి యూ యెదూళ్ళ! గోరు బేల? లేవె కురురాజ్యమందు నిలకేవి యేని యూ శృయిదు? వాని. గోరక యుండు పేల యింతమా(త నీ మతకంబు నెజుంగ లేమె? ర్‌ల్లిగ తే. గీ అభిల భూచ [కమంత "నా కగ్గ మయ్యె బరుషవాక్యంబు లని యెంచ వలదు వాడి సూదిమొన మోపం జాలిన చోటుకూడ సీయ నెవ్వ రిప్పింతురో యేను జూతు ర్‌లిర్రి క దుర్యోధన సూక్తుల భూ వర్యులు కొనియాడి రపుడు బళిరాఃయనుచున్‌ గార్యజ్ఞు లగుచు యాదవ వర్యుని బంధింవ మేలు వచ్చు నటంచున్‌ , 580 చ, ఒజలయక యాత్మలోః దలంచి యొక్కరి కొక్కరు మూకభాషచే బొలకువ జెప్పికొంచు విడిపోవుచు. గూడుచు వెంట వెంటశే కొలువును జొచ్చుచున్‌ బయటకు౦ జని వచ్చుచు నొక్క-రీతిగా నలజడింబొందుచున్‌ దిరుగు టందలు గాంచుచునుండ నప్పుడున్‌.581

లిక్లరి నొూతపవురాణమః ఉ (పత్యయికుండు తత్సభిక వర్గము పన్నుచునున్న క్కుటనున్‌ సాత్యకి తా గ్రహించె యదునాథునకున్‌ వినిపింం నంతయున్‌ దౌత్యము మాట మానుచు యథార్థము జెప్పిన యంత నాపగా వత్యము మాటమీందుగ సభన్‌ ధృతరాష్ట్రిండు మాన్ప నెంచంగన్‌. 5్‌లిలి వ ఐం్మదణాలికుం డయిన నందనందనుండు కనుకట్టు వభావం బుచే! బల్వురు శోదులు తన్ను బలసి కాలుచుచున్నట్టు కన్పట్టజేసి సాత్యకితోడంగూడి బయట బడినంత వై చిత్యవీర్యుండు కొలువు చాలించెను, రాజు లెల్రరు తమతమ విడిదలకుం జనిరి లేనిపోని పోరామిః గల్పించుకానీ ్రీకృష్ణుండు కర్ణునీ కరంబు కఠరంబున! దెమల్చి పట్టుకొని తనతో. _గొంతదూరంబు గొనిపోయి మెల్టంగో నొరు లెవ్వరు వినరాని రీతి నాతని జన్మరహస్యంబు నెజింగింవ( గర్హుండు వాసుదేవుని నెగాదిగ చూచి “ళృష్ణాః యీ నీ మేనత్త రహస్యంబు( దాంచక నా కేల చెప్పితివి? న న్నేమని పాండవులం జేరమందువు ? కని పాజవేసినది కుంతిదేవి.. కని పెంచినది రాధాదేవి కన్నులు దెరువని న్యెతుకందును. బొదిగిళ్ళతోందాటు న ప్రేటం (దోసినది కుంతిదేవి ; నట్టేట దొరకిన కసిగందును బౌదిగిళ్ళలో, బెట్టి పెంచినది రాధాదేవి. ప్మతమోహమును దిగ (వావి తాలిలేని రాతిగుండెతో నన్నెము పున్నే మెజుంగని కన్న బిడ్డను లోకాపవాదము( బాపుకొన గంగపాలు చేసినది కుంతీదేవి; కావుకావంచు నేడ్చుచున్న దిక్కులేని పసికూనను దెచ్చి చన్గుడుపు లిచ్చి పెంచిపెద్దను జేసి మంచినది రాధాదేవి. పెండ్లి పేరంట్‌' ములు చేసి యపరిమితానందము( బొందినది రాధాదేవి. న నెవ్వండ నైననేమి? నేను లోకంబునక్త రాధేయుండ నగుదును గాని కౌంతే యుండ! గానోప. చదువు సాములు చెప్పువారు లేక దేశదేశంబులు తిరిగి తిరిగి (దోణునిం జేర మోమోటమిలేక కుటిలుండై. నీకు

చతుర్భాశ్వాసము శ్ర?

(బ్రహ్మాస్త్ర (పయోగంబు నేర్ప నయితికాదని చెప్పి యవమాన పతిచినప్పుడు పరశురాముండొ కష్టకాలంబున ఛార్గవాస్త్రంబు (వతిభాషంవకుండు నట్టు శపియించి నప్పుడు నిష్కారణంబుగ నొక [బాహ్మణుండు నన్ను( దిట్టి నప్పుడు. గుమారాస్త్ర (పదర్శన సమయంబున భీముండు నన్ను గేలిచేసి నప్పుడు నేయడ్డ మనః వరితాపంబు నెవ్వం డెటుంగంజాలు? నా క్తి (వవంచము నందు జో టున్నదా యని సందియంబు పొడమినది. ఇట్లు (బాహ్మణులచే శపుండనై్లై దిక్కులేక నే నల్లాడి పోవు నప్పుడు నన్నుం గని కినికరంబున సుయోధన సార్వభౌముండు నాకాశయంబు నిచ్చి యౌాదరించి గౌరవం విచ్చి పెద్దను జేసి పరివారంబు నిచ్చి పరివాహంబు నిచ్చి సరివారలలో తలయె త్తికాని తిరుగ నవకాశ మిచ్చి మన్నించె. న్వామిదోహంబుగాని మిత్ష్మదోహంబుగాని యీ కర్టునకుం జేతరాదు. ఓ కృష్ణా! యా జన్మంబునకు( గర్జండు రాధేయుండే సుయోధన * సార్వభౌముండునమ్మిన బంటే, ఈ మాటకుం దిరుగులేదు గోపాలా ః నాకు రాధాదేవి కన్నతల్లి, మహారథుండు కన్నతం[డి, సుయోధనుం డేలిక, ఇవి తికరణ శుద్దిగా, జప్పుచున్న మాటలు, ఈ మాహవానుభావున కవచారంబు. దలంచుటకాని చేయుటకాని మహాపాప హేతువు. తలపెట్టంజాలను, జేయజాలను. ఇంక మాటలు చెప్పి నన్ను. వీడింపక మగిడి పొగమ్మని చెప్పి.తటాలున సెలవంది గిరుక్కున మగిడి కర్టుండు (శ్రీకృష్ణుని సన్నిధానంబున నుండి తిరుగుడుపడుచున్న మనంబుతో వెడలిపోయెను.

అంతట భ్రీకృష్ణుండు నివ్వెజవడి కొండొక సే పేమియు, దోంచక నిలిచియుండి మేనత్త యగు కుంతిని దర్శించి సభావృ త్తాంతం బెటెంగించ్చి యామ్‌ చెప్పినమాట లాలించి విదురునితో ముచ్చటించి యటనుండి తిన్నగా నుపప్టావ్యమునకు నేగి. [లి

లిత్తీ8" సూతపుదాణము ఉ- పొండవపక్షయోధులకు, బాండుకుమారుల క్రీ యుదంతమున్‌ నిండు సభాముఖంబున గణించిన పిమ్మట యోద్ధ లెల్ల రు ద్దండత సింహనాదములు వారుణపద్ధతి. జేసి ధీరులై భండన మెప్పు డెప్పు డని సంతము లాడ గం జొచ్చి రెబ్బడన్‌, 5ఠిథీ వ. ఉపస్పోవ్యమంతయు _ భేరీభాంకారములతోడను మత్త కుంభీం[ద ఘీంకారములతోడను ధనుష్టంకారము ఒతోడను బూరటిల్రెను. ల్‌తిక్‌

కురుక్నేత యుద్ధము

వ. విజయాభిలాషచే నిరువాగుల దొరలు నవష్టంభ విజృంభణం బునం దమతమ సైన్యంబులతో, టోరికిం గాల్ద్రవ్వుచుం బుణ్య మతం బగు కుమువ్నేతంబున పాశెంబు దిగిరి. యాదవవర్గం బునందు గ్పృష్ట సాత్యకి చేకితానులు పొాండవవకపాతులై వారలం గలిసికొనిరి. నారాయణ గోపాలురు విందానువిందులు కృత వర్మయు దుర్యోధన పక్షంబునుం జేరిరి.టలరాముండు దుర్యోధన వకపాతి యయ్యు భీముండు శిష్యుం డగుటచేతను; దమ్ము౦ డగ (్రీకృష్ణుండుపాండవవక్షపాతియ్యగుటచేతను బాప్టాక సోమదత్తాదులు: దుర్యోధన పక్షంబున నుందుటచేంతను, దాను బాహ్హికుని మనుమం డగుటచేతను నేమియు, జేయనేరక తీర్థయా(త్రా మిషంబున నెందే నరిగెను. భీష్మకసుతుం డగు రుక్మి వక్షద్వయంబుచేం దిరస్కృ తుండ్లై యింటి మరువున డాంగె; దుర్యోధనుని సవతితమ్ముం డగు యుయుత్సుండు ధర్మజుం గలిసె. ధర్మజుని మేనమామ లగు కుంతిఖభోజు లిరుపక్షంబులం జేరిరి. కవల మేనమామ యగు శల్యుండు దుర్యోధనవక్ష మవలంబించె ఈ గతిం గురుపాండ్న వులు పరస్పరాభిః[ముఖులై నిలువంబడిరి. పాండవసైన్యంబునకు ధృష్టద్యుమ్నుండు సర్వ సేనాధివతి యయ్యె. కురు బలంబునకుం బితామహుం౦ డైన భీష్ముండు సేనాపతి యమ్యు. ఆసన్న గురు వృద్ధజ్ఞాతి బంధువధచే "విషాదచిత్తుం డైన శ్వేతవాహనుని బోధించి. సమరసుముఖునిగా శ్రీకృష్ణ: డొనరింప నుభయ ఎెన్యంబులు పెచ్చుపెజిగి తలపడి పోరు నారంభించెను. 5986

850 సూతవురాణము సీ, గీష్మభానుని భంగి భీష్మండు చెలరే(గ

చిచ్చరమ్ములచేత ఉచ్చపడ(గ పాండవవాహినీ పతనంబు! గావింప

నొక్కునా. డర్జునుం డోర్వులేక గాంగేయు నెదిరింఫం గనలి యాతం డతి

[కూరాశుగములచే' గొట్టినంత నాయధంబుల ముట్ట నని బాస సేసిన

నగధారి వగ్గముల్‌ నొగలఃబెట్టి తేగీ చక్రమును ముట్టి చేంిట్టి సాహసించి

శాంతనవు పైకి లంఘించెం. జంపి వైతు

ననుచు నపుడు ధనంజయు( డడ్డు వచ్చి

తివిచి మరలించి కొంపోయెం దేరుపైకి. 5్‌ట! వ తన్ను. గాపాడ వాసుదేవుండు ,పతిజ్ఞాభంగం బగునన్న సంకోచంబులేక చక్రధారి యయ్యె నని సిగ్గిల్లి వల్గ్లునుండు కినిసి సముత్సాహ సంరంభంబున గాండీవ చండకోదండజ్యా నిర్ణోషంబునం గురుసేన బెగ్గిల్లిపాఅ నిశాతబాణవరంపర బడలు వడ-జేసి యుద్ధంబు (ప్రవర్రింపం జేసెను. క్‌లి1

ఉ పొండవసేనలుం జెదరి పాజంగ భీష్మండు వికమింపంగా(

గొండోకనాండు శౌరి మునికోలధరించి నదీతనూజునిన్‌ మొండెము+ జేతు. జూడు మని మొగరిమందు రథంబు డిగ్గి నా ఖండలసూతి యడ్డువడెం గర్జము కాదని నచ్చంజెప్పుచున్‌._ కలికి తే గీ, తొమ్మిదవనాండు సం[గామ దోహలుండు

జాహ్న వీసూను డు[గు,డై సదమదించెం

బాండవ చమూసమూహంబు బడలుపటిచి

ఘోర శరపాళి "సిన గగ్గోలు పుట్ట. 589

చతు ర్ధాక్వా సము ళ్‌ర్షి! తే, గీ. పంచపాండవుల్‌ సెన్యాధివతులు గూడి యాక్కు చెడి యొక్క యెడం గూడి యుమ్మలించి వడకునంగకమ్ములతోడ నడలుతోడ నిలిచియుండ6గ వెన్నుండు కలయజూబి. ర్‌0 ఉ ధర్మజుతోడ నీట్టనియె దాతకు నీ వనినంత నెఇతయో యర్శ్మిలి యెట్లు నీకు విజయం బొడ( గూర్చ( దలంచుం గావునన్‌ మర్మము వ్‌ప్పి చెప్పు మన్నుమానుము మానుము తప్పకుండ దు ష్క_ర్మ మటంచు నెంచకయె జాహ్నవిపుతుని( జూండటోవుమా 541 తే గీ, పోరునకు ముందు సెలవందం బోయి నపుడు మీంచి యాపదల్‌ ని న్నావరించి నపుడు వచ్చి తను. జూడుమని జెప్పి వంపలేదె? తగిన సమయంబు పొమ్మన్న. దాత కడకు. శ్‌శ్వీల్లై లీ గీ. తాత కడ కేగ నిచ్చించి ధర్మసుతుండు దొరలు శిబిరంబులను నిద దొరలుచుండ. దారి మెలగా నడిరేయి తాత కడకు బోయి తనగోడు నిటు వెళ్ళం బోసికొనియె : 548 చ. అదవద లయ్యె నా (బదుకు నాహవభూమికి నీవు రాంగ నీ యెదుటను నల్లైత్రాడు బిగియించి శరంబును వింట+దొడ్డి నె మ్మది గురితప్ప కేయంగల మాసటి యొక్కండు గల్లువాండె యా పది వదినాల్గులోకముల? వట్టిది గాదె జయంబు నా కికన్‌? 544 ఉ ఇంతటి జాలిలేక రణ మిట్టులు సేతు వటన్న మేము మా వంతును బంచిపెట్టు మని వట్టును బప్టేగం జోము వారు మ మ్మెంతలు చేసినారొ యవి యెల నెజుంగవె నీవు కాత? మే మింతకు బీదవార మనియే కదః యిట్టు లుపేక సేయుటల్‌. కశక

క6లి సూతవురోణము ఊం చెప్పెద నేడు రాజులకు జేచ్చేరం బొౌం డీ(క వీళ్ళ కంచు నా తప్పిదమున్‌ తమించి యొక దారిని జూపకయున్న వారలన్‌ ముష్పులపాలు 'సీేయంగల మూర్థుండంగాను మహానుభావ! నా కివ్రుడు తోంచ దేమియును నీ వొకదారినీ జూపి పంపవే 54కి ఉ. తాతవు నీవు చిన్నపుడె తాత గతించిన బాళిచేత నీ చేతులమీంద బెంచితివి చేతము చల్పంగ నీవు నే;డొ యా చేతులమీ6ద6 జంపెదవె చిత్తము వచ్చిన యట్టు చేయు మీ చేతులు మోడ్చి భ క్రిమెమి! జేతును జోత లటన్న పిమ్మటన్‌ * ల్‌(/ చ. ముసిముసి నవ్వు నవ్వుకాని మోము వికారము దోపనీక సం తసపడి జాహ్నవీసుతుండు ధర్మజుతో నిటు పల్కెె నర్ధరా (త సమయమందు నొంటరిగ రా(దగునే పర మైన్యమధ్యమం దెస గు గుడారముల్‌ చొర(గ నేటికి. జేసితి వీ యకార్యమున్‌ 548 తే. గీ, కూడుగుడ్డల నీచ్చి కాపాడుచుండె నేంటిదాంళక దుర్యోధను. డేటిమాట? ధర్మమో యధర్మమ్మొ యుద్ధంబు( జేయ! బూనికిని వానిపక్షంబు పొమ్మటంచు. ల్‌ 49 క. దీనాననుం డగు కుంతీ సూనుని. గనుగోని సురనది సుతుడు కనీకరం బూనుచు(. గటకట( బడుచున్‌ మౌనక్షుతో నుండి కొంత మాటాడె నిటుల్‌: ర్‌5్‌0 ఊఉ. “ఇంతకు మున్నే నీ విచటి కే లరుదేంచంగలే దటరచు నే నెంతొ తీలంచుచుంటింగడ యివ్వుడు వచ్చితి వేమిసేతు నీ వంతలు దీరు టెట్టు బలవంతుడు కోరవరాజు భూరి వి నాంతి గలట్టి సైన్యములు గల్గును వానికి వేల పెట్టుగన్‌. ద్‌!

చలతుర్రాశ్తాస ము లలి క నావం తలమిక చేసిన సీ వంతలు నీకు. డీరునే? కురువతికిన్‌ మావంతుల రేవంతులు లావంతుల బలనముకలదు లక్షల కొలందిన్‌. న్‌ర్‌లి తే. గ. చాపము నాచే నుండిన. జాపాచార్యుండు గూడ శర మొక్కటి యేన్‌ మో పెట్టి వేయ నేరండు నీ పట్టు గలట్టివారు నేర్తురెః యెనన్‌. ర్‌5్‌కి చ. ముదుసలి నైతి నే [బదుకంబో ని(క నెన్నియొ యేండు లక్కటాః (బదికిన లాభ మే మిపుడు? ప్యొతులు గొట్టుక చచ్చుచుండంగా నది కనులారం గాంచు టొక టన్ఫెను గావున యద్ధ మందునన్‌ గదిరిన చావుకన్న మరి కృతియు డొక్కటి గోర నేర్చునే?. 554 తేగ్‌ (శద్‌కి యుండిన నీకు దోడ్పడ (గంజాలం జచ్చిపోయిన లాభంబు సంకమించు నొక యుపాయంబు( జెప్పెద నొండు నాక నాకమరణంబు. గూర్చుంగా స్వీ తగును. ర్‌5్‌5్‌ వ. నాకొక వతంబుకలదు. ఆంగనాపూర్వుల మోము! దిలకింపను. సీ మజంది యగు శిఖండి యంగనాపూర్వుండు వానిని ముందల నిడికొని సవ్యసాచిచే జేపు నన్ను. బడవేయింప్తుము, మీకు లగ్గగు. మిమ్ము. దెంచినవాండ, మీకు భాగంబు! బంచి పేట్టింన విశ్వుపయత్నంబులు. చేసితి. దుర్యోధనుండు విన? డయ్యె. కర్దుని దివ్యాస్త్రమహిమంబు నమ్మి యున్నవాడు. ఏతత్కారణం బున వానినినిరుత్సాహుని;ంజేయుటకై యర్థరథుం డని నిర్ణయించితి'

854 సూతవురాణదు దాన మీకు లాభంబు గలిగె. ఇంతదనుక నతండు రణరంగంబు నకు రాండయ్యె. ఆతం డసామాన్యుం డైన యోధుండు. వానిని( గని పెట్టి యుండుట సముచితంబు నీ విడిదలకుంబో ము కార్యోన్ము ఖుండవు కమ్ము.” ధర్మజుం డంత తాతకు సాంగి (ప్రణమిల్లి సెలవుంగై కొని సర్యభమంబున దన పర్ణకుటీరముంజేరి కృష్ణునకు సర్యంబు విన్నవించి యా మజునాండు గాంగేయోవదిష్టంబుగా రణంబునడపి కరుణమాలి తాత యని తలంపక [క్రీడిచే శరశయ్యా గతునిం జేయించెను. 5్‌ల్‌రి అ. వె. అంపసెజ్జ మీద నాపగాతనయుండు

కూలి యున్నయంత కురునృపుండు

కుంభభవుని దెచ్చి కురు సేనలకు నెల్హం

బట్టభ్మదు, జేయ బైసితోడ ర్‌5్‌/ వ. పాంచాలురతోడ నున్న పూర్వవైరంబు మనంబునం దుంచు కొని (దోణాబార్యుండు వ్మికమావష్టంభ- బున విజృభించి యొక నాండు. ద్‌5్‌లి

ఉ. తామర మొగ్గరంబు నొకదానిని: బన్ని ,పచం౦ండుండై సమి ద్యూమి విహారమున్‌ సలుప దోర్చలుండై యభిమన్యు డొక్కడున్‌ దీమస మూని బీల్చి చారి తేకువం జూవంగ యోద్ధ లెల్ల సం [గామము చేయం జుట్టి కడంకన్‌ గుమి/గూడినయంత వైటనున్‌, 559 తే గీ భీమముఖ్యులు 'తోడ్పడ వెడలుచుండ

మొగను సైంధవు. డాకట్రైం బగర నెల్ప మొగ్గరంబున, బల్యురు ముట్టి గిట్టి చంపివై చిరి యభిమన్యు( జలముపట్టి. 560

చతు నా శ్వా సము తక కం కన్వడి యీ సంగతి విని సివ్వెరంగును బూని యపుడె నిశ్చేష్టుండై దవ్వుల నుండిన సైంధవు (బువ్వం దెగందిట్టి పల్కెం "బొక్కుచు నిటులన్‌. 561 తే గి. “ఆ స్తగిరి పైకి నాదిత్యుం డరుగకుండ నవని సెంధవు తలః గూబ్బ నైతినేని నాలుకలు [(గోయు నగ్నిలో. గ్లూలువాండ గాండవముతోడ నెల్లరు గాంచుచుండి” ర్‌6ిల్లి కం. సకలం బాలించి గురు*ండు శకటవ్యూహంబు. బన్ని సెంధవు సైన్య (వకరముతో దానినడుమ సుకరముగా నుండు మంచు సుస్థిరుండేయన్‌,. 568 వ మరునాండు వీభత్సుండు వీభత్సంబుగా భూనభఖోంతరాళంబు పిక్క టిల్ల దేవదత్తంబు. బూరించి (వచండగాండీవ కోదండ జ్యావల్రీటంకారంబున( గురుసైన్యంణు కణవరవపడ రథం బెక్కి శకటవ్యూహంబు6 జేరి తత్సేనాముఖంబున నున్న గురునితోం గయ్యం బాడందొడంగె. థ్రీకృష్ణుం డిదిగాంచికాలహూరణంబగునని తలపోసి గురునకు. (బదకిణంబుగా. దేరు పోనిచ్చి తప్పింవ( (గీడి మెధవుం జేరు తమకంబున శకటవ్యూహంబును జించుకొనుచు మహాదారుణంబుగా. బోంాడును. బజోవుచుండ నిక్కడ, వ! చ. శినివరు( జూచి ధర్మజుండు చెప్పెను నీ గుర డొక్కురుండె, బా సను నెజవేర్చికోం దలచి సైన్యసమాకుల మైన మోహరం బును జొరె నే [వకారముగం టోరుచు నుండెనా నే నెజుంగం గా వున నరు జేరి తోడ్పుడుము పొమ్మన సాత్యకి పొంగిపోవుచున్‌,.565

856 సూతపురాణము

కం. మొగం గాచి యున్న టచోణుని

మొగమున, బడక మొగ దప్పిపోవుచు ఘోరం

బుగ మైన్యము( బడ. గూల్చుచు రి

బగతుజకును బిట్టపిడుగుభాతిః జరించెన్‌. న్‌€

వ. శకటవ్యూహ _ మధ్యభాగంబునకుం జనునంత _భూరీశ్రవుం

డెదురువడ( [బాతపగలు పొగ లెగయ నొకరి నొకరు పేర్కొని దార్కొని మార్కొని తులారణంబు( జేయుడు నిరువురు విర థులై ముష్టియుద్ధంబునకు గడంగిరి. భూరీశ్రవసుండు సము త్సాహంబున _ శై నేయునిం బట్టికొని పడవేసి. ఉమ్ము. దొక్కి నిలిచి కాలసర్పంబుంటోని ఖడ్గయుక్తం బమున భుజా దండంబు పెకెత్త( గృమ్హండు దూరంబుననుండి పరికించి తొరవడి క్రీడిం గనుంగాని. 56 కం. అదె చూడుము నీ శిష్యుని

మదమున. బడవై చి యొక్క మానిసి గొంతున్‌

విదళింప(గ నున్నా( డదె

(బ్రదికింపుము పగతుచేయి. బడ:గూల్చి ధరన్‌. 56ిరి కం. రణనీతి దైవ మెజుఃగును

రణమున సీ శిష్యు నిపుడు (బదికింపంగనో

రణమున నీకై వచ్చెను

తొణకిన, లాభంబులేదు తొందరపడుమా. 569 తే. గీ అనిన సవ్యసాచి యమోఘ మైన తూపు

వింట సంధించి వెంటనే విడిచినంత

సౌమదత్తి హ స్తంబును సగమువణకు.

[దుంచి పడ వైచె భూమిపై దొరలు బెగడ. 570

చతుర్దాశ్వాసము ల్లా థి వ. (కోధో దేకంబున నొడలు తెలియక సాత్యకి భూరీశవసునిం

(గిందికి దొరలించి నికృ తకంరుని- జేయ నుభయసేనలు వీ హి కారంబులు చేసెను... అంత సెంధవ వధోత్కంర నర్జునుండు కరు మేనాపతుల. గాందిశీకులం జేయుచుండం (బొద్దు [గుంకుతరి'' యగుడు విషజ్ఞవదనుండై యుండ. శ్టశ తే. గీ. (పొద్దు [కుంకుచుండ( బొడతెంచె బెడగొండ

నలమె నెజ్ఞ్బచాయ ల్మభవీథి

మెడను సొచిసాచి వడమటి దిక్కును

సింధురాజు చూచి చెలగుచుండె. 5792, క. సమయం బిదె యని కృష్ణుండు

తమకక బటోధింవ గీడి తత దివ్యామో

ఘ మగు శరము వింటం దొడిగ

తమకంబున మైంధవుతల ధరం బడవే సెన్‌. 53 తే. గీ. (పొద్దుగుంకె ననుచు మొజపెట్టి కొందటు

బాస తప్పె ననుచు. బళ్కానారు

ప్రొద్దు (గుంకలేదు పొరవడి నా రంచు?

గాంద జాడి రపుడు గొల్టు మనుచు. ర్ట్‌7క్త వ. వదియె ట్టయిన నేమి? సెంధవుండు హతుం డయ్యె. వివ్వ చ్చుండు చిచ్చుం జొరండయ్య. ర్‌గ5్‌ కం పదునేనవ నాడు గురుండు

తుది యగు యుద్ధంబు నేంటితో నని పేలుచన్‌ొ

వదరుచు (దువద విరాటుల?

దుదముట్టించె, గడువాండి తూపులచేతన్‌, 5/0,

258 సూతవురాణమా క, దోజాచార్యునిం బొడంగని 1పాణంబుల మీది తీపి బాండవ సేనల్‌ వోణీతల మెల్లి న్నదువ బాణంబులు విడిచిపెట్టి పరుగిడుచుండన్‌ . ర్‌? -ఉ. ఆప్పుడు ధర్మరాజు! గని యాదవుం డీ గతి( జెప్పె ధర్మజా! తవ్పని చెప్పటోక రణ ధర్మవిరుద్ధ మటంచు.( బల్క(బో కిప్పుడు [దోణు. జేరి వచియించినచో నొకమాట వేగ నీ ముప్పు తొలంగు లేనియెడ మూడును బో మన చావు లిప్పుడే. €'8 వ, (దోణాచార్యుండు సన్య స్తళస్తు9౦ డైనం గాని మన మోర్వం జాలము. వినంగూడనిమాట విన్నచో నతం డస్త్ర సన్యాసంబు గావించు ననుట నీ వెజింగిన విషయంబె; కావున మన భఖీముచేః జచ్చిన యశ్వత్థామనామ కుఠంజరమిషంబున నశ్వత్థామ చచ్చెనని గడనకుం జెప్పు మనవుడు ధర్మజుండు కొంతవడి నిష్టంబుః జూస కుండి పిదప వల్లె యని (దోణాచార్యునిం జేర, పేరెలుంగున నశ్వత్ఞామ చచ్చెననియు నీరెలుంగున గుంజరం బనియు. జెప్ప గురుండు నమ్మి యస్త్రసన్యాసంబు గావించెను. ధృష్టద్యుమ్నుం డపుడు విజృంభించి [దోణురధంబు మీదికి లంఘించి కేశాకర్ష ణంబు6 గావించి, కుత్తుక ను త్తరించి కబంధంబు భూమికి డిగ్గ (దోసెను. 579 కు. గురుండగు [దోణుం డీల్షినం బరివాహము నిచ్చి కర్తుం బట్టము గటై గురు సెన్యంబుల కెల్టను గురుపతి, తత్ర్రైన్య మెల్ల గోల్తలు 'సేయన్‌. 580

చతుర్థాక్వాసము “శ్రర

క సదునేండవ దివసమ్మున

గదనము( జేయంగబూని కర్ణార్టునులున్‌

మదవున € గోల్తల' జేయుచు

నెదుర్కొవిరి నొకరి నాక రహీనజవమునన్‌. 581

చం. అతులిత శిక్ష కనడంగ నందజు యోధులు పిచ్చలింవ న

ద్చృుతముగ రెండు సైన్యములు పోరును మాని తమంత వారి పే రితమును జుట్టు మూంగి కనురెప్పల వేయక చూచుచుండ(౧గా జతపడి పోరు సేయంగను సాగంగ నిర్వురు నొక్క రూపుగా. 582 ఆ వె తేరి కండ్డు రెండు దిగండ భూమిలో

నొడ్డ గెడవుగాంగ నొండు చేయ

లేక కోర్టు డంత లేచి రథమునుండి

డిగ్గి నిలువంబడుచు వెగ్గ లించి ర5్‌రికి జే. గి. నే నిరాయుధుండ నిర్వాహకుండన్ను

గనుక 6 గండ్డనెత్తు కొనెడు దనుక

బాణ మేయ మాను పార్థ నీ కెవ్వడు

క్యతధర్మ మెంకట(గ6€ గాని దగునె? రిక్త ఆ. వె అనిన జిన్నవాని నభిమన్యు మళత్పు॥తు

నొంటివాని. బట్టి యుసురు దీయ

క్షతధర్మ మెటకు. జనియుండెనో చెప్పు

కానిమాట లేల. కర్ష యనిన. "505

క౦0. పలువురతో( బోరాడంగ

వలయు ననుచు వచ్చినట్టి వానిని. గలనన్‌

బలువురు చంప నధర్మమె

పలికెద వేమైన నీవు పాలసు డౌటన్‌, క్‌868

860 సూతవురాణము. వ. అమునను మ ఇది ధర్మం బని చెప్పినాండ సుమి యంతేకాని నీతోడి యీ కదనంబన్న భయంబు. జెంది యెటులో కాపాడుకో. గాదునే నెది యర్థింపను బుట్టి బుద్దెటి(గి ము న్నెవ్వాని. (బార్దించి యు ళు లబ భె థి న్నది లే దర్జున్న యిచ్చ వచ్చినటు లెట్లనన్‌ బతారింపుమా._ 587 తే గీ. ఒకం డధర్మం బొనర్చె నం చోర్మి వితచీ సీ వధర్మంబు జేయ ననింద్య మగునె ? కృష్ణ శిష్యుండ వైన నీ కేమి తగవు కల దని వచింపం బారు. డా్యగహము జెంది. 555 ఆ. వె. ధర్మ మేల? మాకు దలపోయ రాధేయ: శతు హనన మొకటి చాలుంగాన గాచి యండనోపంగల వనులను నీవు తీర్చికొనెడి దాక! దేర్పకుండ. రర కం ఆగు నగు గృష్ణుని శిష్యుండ వగుదువుగ్గా యిట్టి ధర్మ మాడంగ నీవున్‌ దచగుదువు గా శ్రేమి యనుచు నగుమొగమునం గర్హుండని యనంతర మతండున్‌ 590 తే. గీ కడలి రథచ | కమును బట్టి కాలుదన్ని పెకి లేవ నెతెడి వేళ బార్థం డటై దివ్యబాణ మొక్క_ండు సంధించి విడచీ పుచ్చె! గర్జుండు తలగదెళ్ళి చచ్చి పడగ. 501

చతుర్ధాక్వాసము స! కం పిమ్మట శల్యుని( గుదుసైె న్యమ్ముల కథినాథు( జేయ నహికేతను,డున్‌ దొమ్మి రిపులను గలంచి జీ వమ్ముల విడె ధర్మసూతి వాణమ్ములచే, 59 ల్లి ఉం సెల్లుండు (దెళ్ళి నంత తనసేనలు పర్విడ( గౌరవ తృమా వల్ల భుం డల్ద కాంచి యింక వల్దడి తప్ప దటంచు డెంచమున్‌ డిల్ల పడంగ6 దోంచమి కడింది విచారము బూని య్దేడకో తల్పడ మంది దాటను, గదాకలితుండయి చాటు మాటుగన్‌. ఛ్‌లిక్‌

ఊరు భంగవు వ, శంఖ చ[క పద్య రేఖాంకితము లయిన పదముల జూడం బట్టి దుర్యోధన సార్యభౌముండు ద్ర్వైపాయన [హదంబున జలస్తం భన విద్యచే డాంగె నని యెంచి ధర్మజుండు శ్రీకృష్ణ సహితుం డై యచ్చటికి. జనెను, పిమ్మట భీమాదులు పోటుమాటలచే నుడి కింప మానసుయోధనుండు నీరంబు వెల్వడి తీరంబునుం జేరి నిలు వంబడెను. అంతట శ్రీకృష్ణుండు వరిహాసపూర్వక దరహసిత వదనుండై . న ర్‌రి4 ఉ. ఓ కురువంశ వర్ధన: సహోదర బాంధవ పు(త మ్మితులన్‌ నాకము జేర బంపితి వనాదృతి దాయము వంచిపెట్టకే సీ కయి వచ్చి యెంద అవనీవతు లీల్లిరొ చూచి యుండియున్‌ లోక్షులు నవ్వ నీ మడుగులోపల డా(గంగ నేల? యన్నచో. ల్‌95 ఉ. డస్కితి సేద డీర్చుకాన డాంగితి నంతియె కానీ మీకునె యిస్స్‌రొ: నేను భీతివడి యిచ్చట డాంగను గృష్ట* మీదు మే దీస్సున సందియం వడక ధారుణి సర్వము కప్పుకున్న నా దుస్సహ మైన దుఃఖమును (దోయంగ నేర్తునె యంచు రా జనన్‌. కలి6 ఊఉ. ఒక్కండ్‌ వీవు మే మిచట నుంటిమి యేవుక మంచు భీతి సే కక్కఅ లేదు నాదు పలు కాలనం జేయుము వీరియందు నీ వొక్కనితోడ, బోర జయ మొందిన( గౌరవరాజ్య సంపదల్‌ దక్కును రోజరాజు యది తప్పిన దక్కును స్వర్గభోగముల్‌. 5907

చతు ర్ధాశ్చా సము కం కావుననీ యిష్టం బగు నే విధి యుద్ధ మయిన సరియే వినుమా మా యేవురియం దొక్కనితో6 గావింపు మటంచు. జెవ్ప(గా గౌంతీయుండున్‌. క్‌ి తే. గి. ఉలికిపడి సారసదళాకు డుడ్డు కుడిచి విసయంబున6 బరికించి వెగటు వడుచు నరుని దరి జేరి మెల్లగా బజటు చుండ. గాంచి దుర్యోధనుండు కృష్ణు. గనలి వల్కె. ర్‌రికి! చ. వనరుహనాభ: ధర్మజుండు వట్టి యమాయకు( డంచు సీవు లో. ననుకొని నావె? తప్పగు సుమాః యతః డందటి కన్న మేటియో ననయము నా స్వభావమును నాతః డెటింగియె యిట్టు లాడ. గో' వున ననుమాన మీ యెడలం బొందంగ నేటికి భీతి యేటికిన్‌.. 400] క. తెలిసియొ తెలియకొ। నాకుం గలిగించెను నతడు గొవ గౌరవ మదియున్‌ దొల౮గింవక దక్కించెద6 గలగుదు పడనేల? నీవు కంజదళాషుః శ01 సీ, పాలించినాండ నే బౌర వాన్వయసంప్ర దాయమ్ము లిసుమంత తవ్పకుండ౬ నాలించినాండ నే నారావిలాపంబు అతిశయ శ్రద్ధచే నరులు పొగడ. దూలించినాండ నే డుర్మదారుల నెల్ల ధర్మంబు లవమైన దాటకుండ దోలించినాండడ నే దొంగ దొద్దడికాండ్రం బరసీమలకుం జేరి బతుకుచుండ

కరడ సూతపురాణ మి తే. గీ. నర్ధులకు సీవి యిచ్చితి నడేగినంత జన్నములు చేసితిని [బజల్‌ సంతసింప ననుభవించితి భోగ భాగ్యంబు లెల్లం జొవు చావన్న భయ మున్నె? శంక యున్నె? 602 ఉ. వచ్చు జయంబు నే నెటుం/గువాడ గదారణమందు నిన్నా ని వ్వచ్చునొ మాది పుత్రులనొ వచ్చి రణం వొనరింపు. డన్నచో మెచ్చదు నా మనంబు నను మెచ్చదు లోకము దిని. జేసినన్‌ జచ్చెడు దాంకనున్‌ మజవ(జాలను బంతగు నాభిజాత్యమున్‌. 608 తే. గీ. రాజరా జను కేరుతో రాజ్య మెబ్ద నేలినాండ నే నిందాశ నింక మీంద మానదుర్యోధనుం డంచు మనుజగణము నన్ను( గొండాడం జేతుం నీ నాండు మొదలు. 604 వ. ఆంచు బరవసంబు జేయుచు మహాసంరంభంబున భీముని దిక్కు మొగం బయి చేయి వీచుచు, 605్‌ చ్‌, శ షసవుర మొక్క యొజ్జ్డ కడనే కద తొల్లి గదా రణంబునున్‌ క తి మంతె కాని మన కౌశలమున్‌ గనుపింవంజేయ నే నను గల్ల దయ్యె నది వెన్నుని సన్నిధి నబ్బెనేండు నా చ, అతు పహ న భి మవోనుభొవుం డగు నా బలరాముని వద్ద విద్దే నే ఎలిమి రహస్యముల్‌ మనకుం జెప్పె గురుండును దద్విశేషముల్‌ వితథము( జేయకుండ నొక వీసము ధర్మము తప్పకుండ నిన్‌ బితరుల( జూడ బుత్తు నొక పెట్టున మాధవః డావులింపంగన్‌. 60

చతు ర్భా శ్వాసము క్‌ అదె! తాలాంకుండు వచ్చెను బదపద యభివాదనంబు'. బచరింతము పై గదనము. జేతుము మనకుం గొద లుండవ ఖవీమసేన కొంకంగ నేలా? శ0క్రీ ఊఉ. భూభుజు లందబజుం బొగడ భూరిగగారణ పాండితీ మహా వైభవముం గనంబజిచి (వస్తుతి 'కెక్కంగవచ్చు వాయుప్పు [తా భయదావహరబు మథి తచ్చదు నాక్సను సీకు థర్మపీ డాభయ ముండ నేర దంక డాయము పోరికి మాట లేటికిన్‌.. 809 వ. అంచు సుయోధనుండు వినీతవేమండై బలరాముం వేరి. 610 తే గ. శిష్య. డభివాదనంబును జేయచుండె నతిభయంకర ఘోర జన్యంబు సల్ప' (బాణము పణంబుగా నొడ్డి యరుగుచుండె దీవెనల నిచ్చి పంపవే దేశికేరద్రః 6 వ. సుయోధనుం డంత రౌహిజణేయునిచే దీవనలంది మోమువిప్పార నొడలు పెంచి భుజాస్సాలనంబు. గావించి గర్జించి దీర్ణగడా దండంబు గమిచిపట్టి యుద్ధరంగంబున నిలువంబడ ఖీముండును, గన్నెజుంగని కోపంబుతో గదం బట్టి సారించుచు మల్దచఅచి సుయోధనుని నెదుర్కొనం బరస్పర జయకాండచే. వారు పోర సాగిరి. ఒకరి నొకరు డాయచు వీడుచు [వేయచు గదను విరబిరం (దెప్పి కొట్టుచు మండల (సచారంబుల (భమించుచ్సు మలయుచు నొడుపెజీంగి మట్టుచు( గొంతవడి పెనంగిరి, స్థూల కాయుం డగు ఖీముండు (కమ్మకమముగా డయ్య నారంభించ్చి రోజుచు నిట్టూర్పు విడుచు చుండెను; అతికష్టంబుపై .మండ్రల,

సూతవ్తురాణము 866 భ్రమణంబు వేయుచుండేను. ఎదిరి గొట్టుట మాని తన్ను గాపాడుకొను యత్నంబున నుండెను. దుర్యోధనుం దతిలా వంబున౯ జులుకుదనంబున నెచ్చటః జూచినను దానము థీమ సే (న చెలార్చ మొదలిడె, క, చకచక మాటల నాడుచు జకపిక గద (కిప్పి ,కిప్పి సర్పధ్వజుండున్‌ తకవికలై బెకబెకలై ర తికమకలై ఖీముం గళ్ళు తిరుగంగ? గ్గొ ఫైన్‌. కేగి. సొక్కి భీమసేనుం డంత సొమ్మసిల్లి తేరి శేరి కొంతవడికిం దెప్పిజిల్లి " గదను వేంబట్టి తన యొడు. గఅచికొనుచు న యుద్ధమును జేయు చుండెను నోసరిల్లి. తే. గి. తడబడు నడుగులతోడన్‌ గడలుకొనెడి భీతితోడం గంసముతోడన్‌ బడలిన, వడముడిచేగద [05 గిడు గయ్యెను జెప్ప నేమిః కృష్ణం డపుడాన్‌. సీ. వినవోయి ఫల్గునాః మన భీమశేనుం డీ యహిశేతన్సని గెల్చు ననుట క ది సారెసారెకుం దూలి జవ్వాడు చుండెను నడకలో బిగువు కన్నడుట తేదు అతిలాఘవముతోడ హా స్రీపురీశుండు వెజవుతో గద్యతిప్పి విసరుచుండె

ర్‌6ి! థ తే గీ. ఛిమసేనుండు 'ప్రతివీరు పీంచ మడ+చు యత్నమును మాని తన్ను. గాపొడుకొనెడి యత్నసున నుండె. జూడుమా యకం టకీట! శ చూడ (జాలం గంటను వాయుసూను చావు. 6 క. _ నిట్టూర్పుల గమి మిక్కిలి బ్‌ నకున్‌ దట్టం బగు చుండె నింక దక్క-(డు మ గట్టాః ఫీముని! గొట్టన్‌ 81 గట్టల్కన్‌ గాచియుండె6 గౌరవీనృపుండున్‌. తే, గీ, ధర్మ మను మాట మన మేల తలంప వలయుః తొడలు వియుగం గొట్టించి యాధూర్తుం డైన కౌర వేశ్వురు( జంపించి తీరువాండ 618 (శ్రీ విజయలక్ష్మి ధర్మజు జెట్టంబట్ట తే. ని, నాఖ్మికింద ఘోర గదా రణంబునందు? గొట్టరా దని చెప్పి వల్కుదురు నీతి విదు లది యెజింగి కౌరవ విభుండు జోక6 ఖు గాచుకొనుచు నుండెను నూర్ధ్య కాయ మొకలి. క. బలరాముని భయ మొక్కి కలంగించుచు నుండె నైన గౌరవనృపు భూ తలమున[ గూల్చిన పిదవన్‌ బలరాముని బట్టుపవణువ వచ్చును నెట్లో. 680 క. కావున భీము, నెదుటం దొడ సివు చజచికొనిన యంతనె యతః డెజీ(/గి యో పె విలుగంగొట్టు దొడలను త బోవుమ యిది "నీవు చేయం బొక్కకు మన్నన్‌.

క88 సూతవురాణము తగ్‌ భీము కట్రెడుటకు నేగి విజయ, డవ్పు గేమొ పని యున్న యటు నటియించి కొంత తొడను జజచుకొనియ్యె దీని వడిముడియును జక్కూగా (గహియించి యుత్సాహ మూన, ర్రల29 ఆ. వె. సర్పకేతను౦డు దర్చదుర్వారు(డై యువ్పరంబు నెగస్సె నురవడించి గదను జీక్క-(బట్టి గర్జించి భీముని మట్టుంబెట్ట నొక్క పెట్టుచేత 62లి ఊఉ. మీందకు దూకి గర్జిలి సమిద్దజవంబున వచ్చు కౌరవ ఇ్మాదయితుం గనుంగొని [వ్రచండగదాహతి నూరు యుగ్మమున్‌ భాదెను నుగ్గు నూచముగ వాణహతిం బడు పుల్లు క్రై వడిన్‌ వేదన( బొంది రాజు వృథివీస్థలిం గూలగం గూప్పకూరంగా. 6ప్రకీ చ, పడినటువంటి కౌరవన్ఫషాలుని? గన్గొని మచ్చరంబునన్‌ వడముడి డాసి డగ్గరకుం బల్వురు వద్దని చెప్పు చున్ననున్‌ దౌడిబడి దూరి కట్టలుకతోడ సుయోధను నుత్తమాంగమున్‌ గడువడి ధూరు(డై యెడమ కాలను దన్నె దురాాగహంబునన్‌. 625 కా తాలాంకుం డిది కాంచి దుర్భర పరీతాపంబునుం బొంది యా భీలంబౌ గద జేశఠంబట్టి యిదిగోః ఖీమా: నినుం గూల్తు నీ లీలంధర్మము తప్పి కూల్లువె నృపున్‌? లే లెమ్ము కౌరవ్య భూ పాల తోభము మాన్న నేరనె గదా (ప్రావీణ్య మేఫారంగన్‌? 626 తే' గి. అంచు లేచిన బలరాము నడ్డగించి _ ధర్మజు డు ధర్మపీడచేం ద తరింపం జేతులను బట్టి గద్‌ లాంగి చెప్పె నిట్టు వాసుదేవుండు గద్గద న్వరముతోడ. 627

చతు ర్ధాళ్వా సము ౩63 స్‌. చచ్చిన దుర్యోధనుం డింక వచ్చునె మన భీమసేను వధియించినచో? నిచ్చలు మేనత్త నినున్‌ బొచ్చెము లేదంచు నెపుడు పొగడుచు నుండున్‌. 628 తే గీ అయినపని యేమొ యైపోయె న్నాగహింవ వలవ దని చెప్పి బతిమాలి యవల కంవ నేవపడిి యపై బలరాముం డేగె నకటః కర్మఫలము ననుభవిం్యతు గాత మంచు. 699 వ ఈ సంభాషణంబు నంతయు భీమ గదాక్షేపంబున భగ్నో రువుండై పడియున్న దుర్యోధనుం డాలించి నడుము నలిగిన మణిరోచిష్ణు వగు పడగవిప్పి లేచి యాడు మహానాగంబు చందం బున వివిధమణి పభాపుంజ ధగరద్ధగిత నిస్తుల కోటీర (వశస్తం బయిన మస్తం బెత్తి భూతలంబు( జేతురి నానుకొని కృష్ణునిం జూచి. 690 ఉ సేతువు దొట్టి శీతనగ సీమలదాంకను గల్లు భూత ధా [(త్రీతల భాగ మంతయును రేంగిన తీరని యాడుకూయిచే (మోతలు [మోంగుచున్నంగనుమూసిన రాత్రులు న్మిద పట్టునేః నీ తల్మవాత యీ విధము సీ కొడ గూర్చె దురంత దుఃఖముల్‌. 68 [ ఊఉ ఎల్లరు పేరు మోసిన మహికలు యుద్ధము నంద జావ నీ వెల్ల వనసుంధరావలయ మేలంగవచ్చు నటంచు నెంచుచున్‌ బల్లిదు లై న యట్టి యదువర్యులః దోడ్కొంని రామిః బోరికిం [ దెల్సము కాని ధర్మజుండు దీని నెలుంగ(గ నేర డేమియున్‌. 699

870 సూతవురాణము ఉ. చెల్టదు సత్యమున్‌ వినుము చెప్పెద మాధవః సర్వధారుణీ వల్తభులున్‌ నశింప యదు వంశమె యేలెడు నన్నమాట; నీ వర్ది నొనర్చబడ్డ బహు పాతక మూలక ధర్మపీడలున్‌ వ 898 వళ్లడిం గూర్చి కూర్చి యదువంశముం బీలిచి పిప్పి. చేయవే. క బలవంతు/ డైన వానిని బలహీనుం డెందు నమ్మవచ్చునె చెపుమా బలవంతు.డు సమయంబున ల గతికి బలహీనుని [మింగ కున్నె వటుతర శ క్రిన్‌ సీ. పట్టించితివి గదా పగవాని కాళ్టు నిన్‌ నమ్మి యున్నట్టి పాండవులచేత కొట్టించితివి గదా కురువృద్ధ గురుభీవ్మ గురుయో ధులన్న నెల్టం బరువు దప్పి మట్టించితివి గదా మహితవీరుల నెల్ట సంగామ నియమముల్‌ జారవిడచి ముట్టించితివి గదా ముమ్మరం బగు చిచ్చు భరతాన్వయారామ పటలి కెల్ల ఆ. వె నెవ్వం డనుభవించు నీ మహాదారుణ పౌపకార్యవితత్రి (వతిఫలంబు రాత్రు లెల్హ నిద రామిచే శ్రీ కృష్ణః కలలు గాంచి చావంగలవు నీవు. 885 ఉ. దారుణ సంగరంబు రణథర్మము. దప్పక చేసినాడ నే వీఠరవిహారమున్‌ సలిపి పెద్దలు మెచ్చంగ నాకభోగముల్‌ +, జఊొర(గ6 బోవుచుంటిం గద్ర శోకము నా $/క లేదు మాధవా; భూరి విషాదభేదముల (బుంగుడు గాంతురు నీవు పాండవుల్‌.. 686

చతుర్థాశ్వాసము క! ఇ వ కృష్టాః నీ మందెమేలంబున( బాండవులు ధర్మదూరులై సీత్తి బాహ్యు లై భారత కులంబునకు( గలంక మాపొదించిరి, చంద వంశంబునకు నీ పుట్టువున( బుట్టుమచ్చ దాకొనె 68 తే. గీ. కంటిం గన్నార నీవు వెన్నంటి ఖీము నెదుట! (్రీడిచే సెంగం జేయించు చెల నింత పొపకార్యంబు( జేయించు వనుచు నెణుంగ నైతి నద్దానిచే నిట్టు లైతి. 688 క బలదేవ దేశి కేరదుండు కలండు గదా యంచు నూర్ధ్వ్య కాయము నేనున్‌ గలంగక కాపొడుకొని వ దలితి నధఃకాయ మిట్టి దళ పా ప్రింపన్‌= 6899 క. వీరస్వర్లము. బౌందెదం గౌరవ వీరాధివీక గణ మిచ్చిడి కై వారంబుల నాలించెద గౌరవమున నాకు! గొదువ కలదే కృష్టాః 640 వ. అని చెప్పుచు డగుత్తికవడి (కమక్రమంబుగ [మాంగన్ను వెట్టి టి చాత మాటాడ నేరక యున్న. బాండవులు కృృష్ణునిం గూడి యఖథేచ్చగా6 జనిరి, గ్రశ1 చ మజకువలేక మాధవుడు మానసమందుః దలంచె నీ క్రియన్‌ గుకువతి చావుగుం దెలిసికొన్న యెడన్‌ గురుప్కుతు! డుగుండై దురమున బాండవేయులను [దుంచుటయొండేను దొంగపోటునన్‌ బొరిగొను టొండె చేయగల పోటరి కావున నేర్పు తోడుతన్‌, కిశ్నిలి

౭2 సూతవు౮ణజము తే. పాండవేయలసీ రాతి వాని బారి బడక తొలగి యుండెడు నట్టు భదపటుప వలయుననిచెప్పి వంటనే పాండవ్యాగ జునిం గనుంగొని శ్రీ కృష్ణు. డనియె నిట్టుః 64౫ ఉ. ధర్మజః డస్సి యుంటిమి గదా! పదునెన్మిది నాళ్ళ పోరుచే దుర్మదు(డౌ సుయోధనుండు (దుంగెను నోఘవతీ స్పురన్నదీ సీర్మల వాయువీచికల నిద్దుర. బోవుద మేనునీవు నీ పేర్మ సహోదరుల్‌ మజియు వృష్టికులుండును నేటి మాపునన్‌ 644 వ అని చెప్పి ధర్మజు నొడంబజిచి నాంటి రేయి. వంచపాండ వులు కృష్ణుండును సాత్యకియ నోఘవతీ పులినంబుల విశ మించిరి ఆశ్యత్థామ విజృంభించి న్యాయయుద్ధంబున 6 బాండవుల? గెలుచుట దుర్దభం బని యెంచి యర్థరాతంబున, బటకుటీరం బులం జొచ్చి కృవకృతవర్మ సాహాయ్యంబున నెల్బరం బొలీ పుచ్చి రారాజు బుణం౦బు దీర్చికొనియె, 615 గ్‌

యాదవ ప్రశయము ఉ. భారత యుద్ధ మైన పిదవన్‌ యదువర్యుండు షహైెండవేయ స త్మారము, బొంది సంతసిలి ద్వారవతీపురి కేగు చుండంగా దారిని (బొద్దు (గుంకంగ నుదంక మునీశ్వరు పర్ణకాలయున్‌ జేరువ నున్న మా టెటి!గి చేరెను నచ్చట రేయి పుచ్చగన్‌.. 646 క... చేరిన కృష్ణుని. గనుంగొని గారవమున సంయమివకాండు. డతిథి స త్కారము( జేయుచు నీ గతి సారసదళన్నేతుతోడం జనవున ననియెన్‌. 647 ఉ. కౌరవ పాండవేయులకు. గల్గిన యా వగ యే విధంబుగా మాజెను? సంధి యౌ ననెడి మాటలు నిక్కమె? సంధి యయ్యెనే? సారసనేత్ర। సత్యముగ సంధిని నీ వొనరింవం బూన నె వ్వారును మాన్స లే రీది (ధువం బని వల్క(గ6 గృవ్జుః డిట్టినెన్‌.66 తే, గీ. మొండి దుర్యోధన నృపాలకుండు వినక సంధి చెడ(గొవె నందుచే సమర మయ్యెః గౌరవులు చచ్చిపోయి రొక్కరును లేరు ధర్మజుని బొందె జయలక్ష్మి తాపసేందః 649 క, _ పదునెనిమిది యశతోహిణు లెదు రెదురై పోరి పోరి యేవజీ కడకున్‌ బడునెనిమిది దినములలో గదనంబున నీల్లి చచ్చె [గమ్మఅ కుండన్‌, 650

లశ నూతవురాణము

తే. గీ. కారవులయందు. గృతవర్మ గొతముండు

[దోణసుతు.డును మిగిలిరి తుదకు. ధర్మ

తనయు దెసం బంచపాండవుల్‌ శినివరుండు

నే యయుత్సుండు చావః నిల్చినాము 651 జే గీ. ఆతిభయంకర మైన యా యాహవమ్ము'

గన్న వారికి, గంపంబు గల్ల (జేసె.

భరతవర్ష మీ రీతిగా. బాడువడియ

నన్నదమ్ములు పాళ్ళకై తన్నుకొన(గ. 653 క. అను నీ నుడులను వినుచును

గనారిలుచు మండివడుచు( గటము లదర/(గా

మునికుల శేఖరు! డిట్టుల

వనరుహ పత్రాకుతోడ వక్కాణించెన్‌: 658

'ఉ. పానలు పూన నేల? కురు పాండవ యుద్దము మాన్ప' బూనుచో

మానుపః గల్గి యుండియును మాన్నక కోరవ వక్షయోధ సం తానము నెల్ల గూల్చితివి న్యాయము మాని రణంబు నందునన్‌ మానక శాపవహ్ని నిను మాడ్చెద జూడుమటంచు. (గోధియై 654 క. కాపోదక మిదుగోం నీ.

చాపల్యము మాను నంచు సంరంభమునన్‌

జేంబట్టి కమండలువున్‌

గోపంబున కాప మీయ గొాదగను చుండిన్‌. 655 తే. గీ, ఆగు మాగుము కోవంబు నా(పుకొనుము

నీ కమండలు వటుపెటి నేను జెప్పు

మాటలను నాలకించి. పిమ్మటను నీవు

చేయవచ్చును గాదె తోంచిన విధంబు. 656

చతు ర్ధా శా సము క్‌75్‌ ఉ. వారిని వీరి బోలె నను బల్కెద వేటికి? జాలు నీశ్వర (ధేరితమై మహారణము వఏీరవినాశన హేతుభూతమై ధారుణి భూరిభారము వదల్ప(గ వచ్చె నిజంబు గాన సీ పోరును మాన్స నే నెవండ/ బో ! తలపోయవె మౌనిచందద్రమాః 657 ఆ. వె. పూర్వ కర్మఫలము సర్వంబు భుబియింప కుండ నెవరి శక్య మో మునీళః మర్మ మేల? నరుడు కర్మంబు చేతిలో కీలుబొమ్మ గాదె కేవలంబు? 658 తే. గీ. ఎన్ని పాటులు పడినానా యెవ్వం డెలుంగు? సంధి సేయంగ నెటు లైన ళక్తివంచ " నంబు లేకుండ గరవనాథు! డొకండు వినక చెడంగొట్టె నందుచే బెడిసె సంధి. 658 క్‌, అందలు దారుణ యుద్ధము నందున మరణించు చుండ నతిభయదముగా' (గందై యేడ్చులు 'సెలంగన్‌ విం దగునే నాకు! జెప్పు వివరీతముగాన్‌! 660 వ. శీ కృషుం డ్‌ట్లు కల్లబొల్డు మాటలు పెక్కులు చెప్పి యుదంక మహాముని నిరు తరుం జేసి మిక్కిలి చనువుతో. _ 661 ఆ*- వ మౌని వన్షశాల మరుభూమి యం దుండ మంచినీళ్లు లేక మాండు చుండ! గాష్టలోన చాని( గనిపెట్టి చక్కఃగొ మంచిమాట .లాడి మౌనితోడ. ల!

878 సూతవురాణము ఆ. వె. చుట్టుపక్క పొలము శోధించి [తవ్వింప సీప్ట పిడెడిదోటు నిశ్చయించి నిలువు లోతుపోవ జలజల మని జల పౌంగి వైకివచ్చి పొలముం దడిపె. 668 వ, మ్తానియు సీ. యాకస్మిక జలపాతముచే మెత్తవడి వా యెత్తి మాటాడ నేరం డయ్యె శ్రీ కృష్ణుండీగతి బొంకులు బొంకి యుద౦క మహాముని హృదయ కలంకము.. బాపి సుయోధనుని వంక వంక నిల్పి తదాశమంబున సుఖముగా నా రేయి పుచ్చి సుప భాతంబుననే లేచి మునీశ్వరు కడ సెల వంది ద్వారవతిం బవే శించి నిశ్చింతతో( గాలము. గడుప్ప చుండ. 664 ఉ- భారత భూతధాతత్రి. గురు పాండవ యుద్ధము వీరర క్త కా సార మయంబు. జేయంగ విసారమునై బహుదీ నక వి స్తార వరీతమై కుములం జూరులు చోరులు ఖీతి లేక సం చారము జేయసాంగిరి విశంకట పీడల నాచరించుచున్‌. 665 సీ. వినరావు మంగళ స్వనములు రవ్వంత యోదార్చ్పరాని యే డ్పొకటి తక్క కనరారు నగుమోము కలవారు శిశు వృద్ధ వికలాంగ బధిరాంధ పితతి తక్క పరికింప(గా లేవు వంటపొఅంబులు పీన్లు "పెం0టల గుప్ల నీళ్ళ దక్క పొడకట్టంగా రారు పుణ్యాంగనామణుల్‌ విలపించు ము౦డ మోపులును దక్క

చతుర్థాశ్వాసము లోగా తే. గీ. యేడ్పు బొబ్బలు కే నట్టి యిల్లుగాని యూరు వల్లెలు గాని కొం డొక్క6 డైన గటకటాః కన్నుదోయికిం గానరావు వలుకు లైపోయె భారత వర్ష మెల్ల. 666 ఉ ఒక్కని రాజ్యతృష్ల మతీ యొక్కని మొండితనంబు నింక వే ఉొక్కని రాజనీతి భరతోర్విని బీలిచి పిప్పి. జేసె బో పిక్కటిలంగ, బేదఠిమి పెంవజః జేసె మహో[గ భంగిగాం (దెక్కెను వీదసాదలకు దిక్కెవ రుండిరి కాచ్మిపోవంగన్‌. 6617 సీ. ధర్మపీడల్పు మానం దగువారు లేమిచే బాపముల్‌ మిను ముట్టి వరుస జెటీగె బలవంతు లై నట్టి పరిపాలకులు లేమి జార చోరుల వాధ సాంగిపోయె మగవాం డు మరణీంవ మగనాండడు చెలరేగి తిపగాడ( జొచ్చిరి తెంపుంజేసి తగవు దీర్చంగంజాలు తగవరుల్‌ గనరామి గోవాండడ గోవారు గుబ్బటిల్లై జే. గి. భరతవర్షంబు దుస్స్పహ నరక మయ్యె గాలు కదలింపంగా వీలు కలుగ దయ్యె (బాణభయ మొక్క తణ మైనం బాయ దయ్యె దిగులు విడనాడి పోదయ్యె దిన దినంబు. 668 వ. ఇట్లు భరతవర్షంబు సంక్షుభితమై వ్యాకులమై యాఖభీలమై పాపమూలమై శోకరసాధిదేవత కునికి చై యుండ, 6649

878 సూతపురాణము ఉ. ద్వారకయందు యాదవులు దర్ప్చసమ(గ మహో[గు తౌచు నె వ్వారిని లెక్క పెట్టక యపారబలంబున వృద్దింజెంది దు ర్వార పరాక్రమాఢ్యు లయి రాజుల నెల్లర ధిఃకరించి దై వారుచునుండి రా ప్పరిని వైరులు లేరని గర్వ లీఢులై 60 సీ. కులవృద్ధులను జూచి గురుభ క్రి, బూజించి మర్యాదలను జూప మానినారు ఆచార్యులను గాంచి యర్చించి (శ్రద్ధతో నుడుగర లిచ్చుట యుడిగినారు ధర్మాత్ము లగువారి' దర్శించి నెమ్మితో భాషించు పద్ధతి వదలినారు దైవతారాధన తత్పరత్వము మాని మూడు సంజల పూజ వీడినారు తే. గీ, యాదవకుమారు ల్ముగులై వ్యసన సప్త కమునం జిక్కి దురంత్నులై [కమము: దప్పి వృద్ధజనముల గికురించి వెడగు లగుచు దిరుగుళుండిరి ద్వారకాపురమునందు. 671 ఉ. ఆయము లెక్కపెట్టకయె యందజి ముందఅ గేరడించి మె రేయము. ద్రావి మై మజవి తే( బవలొక్క రు డొక్క క్రైవడిన్‌ [(వొాయము( బానగోష్టిక్ర వద్దను బుచ్చుచు నుండ( గాంచియున్‌ న్యాయము కా దటంచు నాక రై నను జెప్పెడివారు లే రటన్‌. 672 ఆ వె [కాగుబోతుతనము తగవు గా దంచును ముట్ట, బలుకువారు పుట్ట రెందు నే పల్కనుండె; నిందీవరాక్షునీ యెదుట సాంగు చుండె నిట్టి వనులు, 678

చతు ర్ధాక్సా సము తి ఊఉ. [తావుము (తావు మంచు దెగ+ [చావు మటంచు నొక కాకళ్ళనున్‌ (్రావంగం జేసి చేసి మదిరంబును లాహిరి. బొంది వారుణీ దేవత కేటికొష్ట నిగదించెద రా పురిం గల్లు శౌండికుల్‌ [లావుచు నేల మీందం ఐడుదాంక మదంబు ముదంబు మీఅంగా, 874 క ఓ రోరీ। తేరి మదిర తేరా! చషకంబు నిండ దెగం (దావెద నా "పే రెలటుంగవురా యనుచున్‌ బూరింతురు గిండ్లు శాగంటోతులు చొరవన్‌. 65 షే మద్యము నాని యాని యవమాన మెజుంగక, రాచబాటలన్‌ జోద్యము లాడుచుం దిరుగుచున్‌ గనుపింతురు చేతనున్న యా థఖాద్యములన్‌ బసాపడుచు. గాజులు (డ్రేలుచు బాస ' లాడుచున్‌ బద్యము కూనరాగమున. బాడుచు యాదవ శౌండు లప్పురిన్‌. 676 క ఎప్పుడు పురవీథులలో దప్పక కనవచ్చు. దప్ప (దాగిన వారిన్‌ దుపష్పతలల ముండలతోం దప్పుటడుగు లిడుచు దారి. దారెడి వారిన్‌, 677 మ. మదిరాపాన విఘార్ణమాను అగుచున్‌ మల్లాడి మల్దాడియున్‌ మదిరాక్షి వరిరంభ సౌఖ్యములతో ము త్తిలి పువ్వాటలో మదమత్తుల్‌ చరియింతే రా పురమునన్‌ మర్యాద లేకుండ నా యదువంశోద్భవు లేమి చెప్పెదను దుర్వ్యాపార లీలారతిన్‌. 676 తే గి. డెప్పరంబుగం బోరు కడింది మగలు సందు గొందుల' దిరిగి నిస్సారు లైరి పుడమి నెదురించువారు కన్నడమిచేత నౌరః సామరి సోమరి యయ్యె నచట, 61709

880 సూతపురాణము ఉ. ఆన దొరంగి ద్వారవతి యందు వసించెడి మ త్తకాశినుల్‌ పానము జేయ నేరిచి పిపాసను దీర్చికొనంగ వారుణిన్‌ బానలు నింపీ యుంప( దమ వంతు మహానస మందునన్‌ మద స్థానము లయ్యె గేహములు ధర్మవినాశన మూలకంబులై. 680 క్‌ు పొరుగూరి పెద్ద లమినన్‌ బొరపడి ద్వారవతి కటై పోయిర యేనిన్‌ బరువు ప్రతిష్టలు దక్కవు సురచే మ త్రిల్లిన యదుసూనుల యెదుటన్‌. 68] తే. గీ. నారద [పభృతి మునిజనమున క్రైన దప్ప వయ్యె నీ పాటులు ద్వారవతిని యదుకుమారుల స్వైరవిహార మిట్టు తెన్ను గానక మితిమీటి మిన్ను ముటె 662 చ. ఏవిధము లైన మద్యముల విల్చుచు నమ్మ(గ శౌండు లెల్ల ద్వా రవతిని బాన గోష్టికల రాబిడి యే మని చెవ్ప నేర్తు రే6 బవలును మూయంగా( బడవు వానిని బాయరు (త్రాగుబోతులున్‌ బవరము పానగోన్షికల వద్ద గనంబడు గం్యదగోళమై. 608 ఉ. వత్తన మ్‌ట్లు దుర్వ్యుసన పంకిల మై కనుపట్టం గృమ్లండున్‌ జీత్తులమారి యయ్యు నెద సేయగ లేక విషజ్ఞుచిత్తుండై " యొ త్రిగిలంగ యాదవు లహో। చెలరే/యచు నంత కంత రే కెత్తంగ నృుగసేన పృథివీకండు చాటంగం బంపె నీ [క్రియన్‌. 684 క, _ హోలాహానము జేసిన వేళాకోళమ్ము గాదు విను(డ్రీ వారిన్‌ శకూలారోపణ. జేసెద జాలింబడ( దళ్కుటుంబ సహితము గాంగన్‌. 685

చలతుర్థాక్వాసము విర్ర! తే గి, ద్వారకావట్టణపుం బొలిమేర లోన వానగోష్టులు ెట్టినవారి నెల్లం బట్టి మరగభూములకు( బంపి వైతు సర్వ జనుల కవిలంఘనీయ మీ కశాసనంబు, 606 వ. ఈ కాసనంబు నాకర్డి 0చి యతికుపితులై యదుకుమారు అందకు నొకచోట గుమి/గూడి 687 చ. ముదుక౦డుగాననె ట్రయిన భూపు(డు (పొద్దులు పుచ్చవచ్చుంగా గొదగొని యున్న యీ వడుచు కుజ్జలమాట: దలంవ కిట్టు బె ట్లిద మగు కాసనంబు నొకటిన్‌ [బకటించుట రాజనీకియే? యిది కనుగొంద మంచు నపు డెల్లరు రోవకషాయతాకులై.. 688 వ. ఆతినిగూఢంబుగా నొకరి నొకరు బిలిచికొని బందు కట్టి కాస నంబు( జేయ సమకట్టి జాతర యను నెపంబున- 689 సీ బుసబుస పొంగారి పులికంపు. గొట్టు చుం డెడి కల్టుకుండ కావడుల! దాల్చి మదపువాసన గొట్టు మధువు నింపిన వంట్లు మూప్పలపై6 బెట్టి మోసికొనుచు లాహిరి గలిగించి లంభింప. జేసెడి వారుణి భాండనుల్‌ పట్టుకొనుచు మదిరాష[లకుం గూర్చు మదిరతో( దెగనిండి తొలుకు కుండల బండ్ల, దోలుకోనుచు తే, గి, ద్వారవతి వీడి యాదవుల్‌ బయలుదేరి వార్ధి చెంతకు. జి త్తంబు వచ్చి నట్టు (తాగవచ్చు నటంచును దరలినారు వోణిధవుం డేమి సేయునో చూత మనుచు, 690

882 సూతవురాణము శే, గీ. రాజశాసన భయము సర్వంబు తొలగ జేత(. జషకముల్‌ వూని వా వేరంబట్టి రేకలను దాలి మంచి మైరేయ మెల్తం గోలి రస్పడు యాదవుల్‌ గొంతువణకు. 69 క్‌ కవకివలుగ 6 దిరుగాడుదు రవదంశము లమ్ము నట్టి యంగడులందున్‌ దెవ"ద్రావిన యదువంశ (పవరులు మాటాడికుండ బందరునందుస్‌. 6959 క... తసతసం గూలెడు వారె విసవిస బరుగెత్తుచుండి విగతాంబరులై గుసగుస లాడెడి వారై పసచెడి కందోయి తేలవై'చెడి వారై. 698 వ యాదవ సందోహం బొడ లెలుంగక సంచరింపుచుండుటం జేసి (వచండ శౌండపిచండిలంబై సము దతీరం బంతయు మహో కోలాహలంబులుగా నుండె. ఆటి సమయంబున, (బద్యుమ్నుని పై నొనుకొన్సి యతి వాచాలు౦ డె, 6904 క కన్నుగు క్లైట్ల వడంగా శిసివర్యుండు తప్ప((దావి చిటచిట మనుచున్‌ ఘనయోధుని గృతవరక్మను గనుగొని యి ట్లాడిపోసె. /'నుబొమ లెగురన్‌. 695 చ, (పధనము? జేసి చేసి శిబిరమ్ముల నిద్దురవోవు బాలురన్‌ బ్రథితుల నర్ధర్మాతమున బై (బడి కంరము నొక్కి కోయ!గా రుధిరము [గకుగంచుండ/గను రోయక పాయక తా నృళంసు.డై వధ యొనరించి నట్టి బలవంతుని నేం గొనియాడు చుండెదన్‌. 896

చతుర్థాశ్వాసము లిరిలి క అన విని కృతవర్మయు( దన మనమున గట్టల్క రాజి మండుచు నుండన్‌ వెనుదీయక చెప్పె నిటుల శినివరు వీక్షించకుండ( జిలున వ్వ్యొాలయన్‌. 697 చ. పగతుండు నేలమీంద( బడవై చి రణస్థలి యందు స్నేహిలుల్‌ వగవంగ జొమ్ము( (దొక్కి నిలువంబడి కంఠము. గోయ జేయి మై 'కెగయగంబట్ట దానిం బమినే తెగంగొట్టంగం గీడి యొంటిచే, బగతుని, ద్‌సి కూలిచిన వానిని వీరవరున్‌ స్మరించెదన్‌. 6908- క్‌. అని పలికి కొంటెచూపుల వనరుహముఖి సత్యభామ వదనము? జూడం౦ం గను సిగ్గ నలుక ముప్పిరి గొనంగా6 దల వాంచుట గనుగొని సౌత్యకియన్‌, 6909 తే గీ. చిత్తము గలంప భోజుని యె త్తిపొడుపు సత్యభామావమానంబు సంగసింప గుపితు( డయ్యు సాత్యకి వేగిరపడకుండ దృషి సారింప( గృష్టుని దిక్కునకును. 00 ఆ. వె. కమలనాఖభు, డంత కడగంశి మెగచే హెచ్చరింవ( జూచి వృష్టికులుడు సం భమించ్చి సాహసంబున నుత్సాహ భరితుం డగుచు. బెదవి కొజణుకుకొనుచు, 701 క్‌, ఆగు నగు స్మరియింతువులే యిఃగ నెన్నాక్లొ యని చెప్పి కృతవర్మ తలన్‌ దెగిపడ, గొటైను వెంటనె తగ వుండునె (కాగుంబోళుతన మున్న యెడన్‌. "ల్లి

8 సూతవురాణము చ. ఇది కని భోజు లెల్టరు సమిద్ధవరా[క్రమ ప్‌[కమాథ్యులై

మదమున. గన్ను(గానక (ప్రమత్తతం దాలిచి మార ఖడ్గముల్‌ బెదరక (తోసికొంచు యదువృష్టి కులంబులవారి మీందికిం గదియుచుం బోరు సేయం గడంగన్‌ యదువృష్టిజు లంత నొకటి కు. చేకొని కత్తుల భోజుల

డీకొని యెదిరించి నిల్చి డెప్పరముగ భూ

మీకంపము గల్లు నటుల

నాకట్టుచు. బోరుచుండ యాదవవరు(డున్‌. /04 తే గి దారకుని డగ్గరకు బిళ్చి ద్వారవతిని

గల్లు శ్రీ బాల వృడ్డ సంఘంబు నెల

హ స్రినాపురంబును జేష్చె యాదరింప(

వార్థతోడ జెన్వు మటందచు. బ౨పివైచి. 705 తే గీ చెంత కప్పుడే బభునిం జేరం జీరి

పాద్ధం డరుదెంచు నందాంక ద్వారవతిని

గల్లు స్త్రీజన శిశు వృద్ధ గణము నెల్టం ర

[బోచుచుండు మనుచు. జెప్పి పుచ్చి పిదప. క వ 2దిగి యొక్క_ండే యొండెడ నిల్చి సము [దతీరంబున మహా దారుణంబుగం |ఐవ రిలుచున? స మంబును జూచుచున్న యెడ.

“ర ఎకారన్ను లంగా 707

తే. గి. అధిక సంభ్యాకు లగుటచే యాదవులను

వృష్టికులులను భోజులు పీంచ మడంవ

వాసుదేవుండు [కుద్ధుండై వసుధ గూల్చెం

టోరు సౌంగించి మిగిలిన భోజకులుల. 708

చతు ర్థా శాాసము ల్రిర్లార్ట్‌ ఉ. యాదవ వృక్షి సాత్వత దళశార్హులు భోజుణు నీ విధయి తా మై దెగం్నదావి మైమజచి మైకము కప్ప [గూరకర్ములై వాదము లాడి తన్నుకొని [ప్రాణము వీడుటం గాంచి బాపురే! యాదవనాళ మీ కరణి నయ్యెనె నేంటికి నంచు జాలితో, 70 ఉ క స్రైదుటన్‌ గులకయము కల్లుట కాంచి దురంతవేదనా ఘట్టిత మానసుం డగుచు. గన్నుల గాంచంగలేక దై వముం దిట్టి నముదతీరమును దించి సమీపమునందు నొక్కుతో దట్టపు6 జెట్టునీడం గని దగ్గర కేగి వరున్న యంతటన్‌. గగ ఉ. చిన్నతనంబు నుండియును జేసిన కార్యము లొక్కమాటుగాం గన్నులంగట్టి నట్టు పొడగట్టంగ మిక్కిలి విస్మయంబుతో నన్ని తలంచికొంచు హృదయమ్మున నబ్బురపాటు( జెందుచున్‌ కొన్ని నిమేషముట్‌ గడవ గొంచెము కొంచెము న్నిదం గూర్కూ6గన్‌. 11 తే. గీ. టోయం డొక్కండు వీక్షించి పొల్సిం బట్టి చిక్కనే చిక్కెం గృష్టుండు చేతి కివ డెటులం దప్పించుకొని యీత డేగం గలండొ కాంతు నని చెప్పి సంతోష కలితు- డగుచు. "12 ఉ. వెల్లకిలం బరుండి వృథివీజము _క్రిందను నుమ్మల్వమ్ముచే నుల్లము తల్లడిల్లం బడియుండగ నొక్క(డు చావకట్టుగా భిల్దుండుచూచి బాణమును వేయ రవంతయ వీలు చిక్కమిన్‌ బుబ్రవడంగ మోము కొఅవోవుచునుండ(గ సింతలోపలన్‌. 718 లే. గీ. కాలు కదలించి యిట్లట్టు కిమలనాభు( డెడమకాలి పై( గుడికాలు నికి ముసించి నిదురపోవుచునుండను గదలకుండ నెజుక కనిపెట్టి సంతోష మనయుచుండ. 7714

886 సూతపురాణము ఆ, వె. వెడదవాతియమ్ము వెస లాగి పొదినుండి వింట( దొడిగి యొరుల కంట(బడక తివిచి యళ్లైతాడు చెవిదాక గుటిమాచి విడిచి పుచ్చె దాని విధ మెటింగి 715 తే. గీ. ఎజక లొగి తోడుపడుచుండ నెటుక యమ్ము అవ్వు అివ్వున సూటిగా జెచ్చిపోమి పోయి కృష్ణుని కుడికాలి బొట్టవేలు నెజుక చెడిపోవ మొదలంట నటికి వైచె 716 ఉ. కట్టిడి యైన బోయ విశిఖమ్ము కరుక్కున దూసిపోవంగా బొట్టన్మవేల్‌ చురుక్కున; జివుక్కున( గృృష్టుండు కన్ను విప్పియ ట్రిటులుచూడం గటైదుటనే యగుపించెను బోయ యొండొరుల్‌ గుట్టుగ భావముల్‌ తెలిసికొంచును మౌనముతోడ నుండ6గన్‌. 1% కణ వెనుకకు గిరుక్కునం దిరిగి చనియె' (బహృష్టుం డగుచు నిషాదుం డటుపై వనజాతుండు వెనువెంటనె తనువు వదలి తా. బరమపదంబును బొందెన్‌. 718 ర్‌ం కులనాశకు( డగు కృష్ణుని కొల పెద్దలు సంతసి ౦వ గూల్చితి ననుచున్‌ గుళిఆను బోయండు [పాత ప గలు మాయునెః: యూర కెంత కాలము చనినన్‌. 710 వ. చౌశీతి వరంబులు భారత వరంబును నజచేత నిడికొని డేగాట మ్మ్‌ న్న యాడించిన లిలామానుష వ్మిగహుం డగు శ్రీకృష్ణుండు కాలంబు నకుం జిక్కి నిషాదదాణవ్యాఘాత వ్యాజంబున దనుత్యాగంబు జేయవలసిన వా;డయ్యె. ఇంతకుమున్న యాదవ్యవళయంబు సముద్రతీరంబున మహా ఘోరంబుగా. [బవర్రించుచుండ నొక్క యెడ, 720

చతుర్ధాక్వాసము లిగ్ర? తే. గీ. బలుండు తెగందావి కుత్తుకబంటి గాంగ నొడలు తెలియక తూలి తవ్పడుగు లిడుచు దారిలోనున్న యొక కోడెెతాంచుః (చొక్క. గస్సు మని లేచి బలరాము6 గాటువేయ. ల్ల] తే. గీ. [తాగియండిన వాండౌట నాగుబాము( బట్టి యిట్టట్టు వేలార్చి పాఅ వైచి కదలి మత్తుతో నొకచెట్టు మొదటం బండి గుజ్జుపెట్టుచు నిద్దుర గూరె నపుడు లిపి క్‌ కసి. బట్టిన యా పామో వసింబట్టి యచటకు వచ్చి పెంబడి వానిన్‌ బుసగొట్టుచు, గాటందెను వెస మోమున దాన నతడు వెంటనె యీల్లెన్‌. టు! వ. దారకునిచే, బంపంఐడినవా ర్త శూలాయమానమై చెవిని బడినంతనె పార్టుండు బయలుదేరి నిరంతర (వయాణంబుచే ద్వారవతిం జేరి (శ్రీకృష్ణ సాత్యకి బలరామ[వ్రముల మవివీర శూన్యంబును నార్హాలావ దై న్యంబునునై యాపురంబు కురుక్షేత యుద్ధానంతరము పెంపు చెడియున్న హ సినాప్పురంబును జ్జప్తికి దేరం జాలసేపు వగచి తన్ను. దానూరడించికొని ధైర్యం బవ లంబించి. "7ల్లిశ్వ కం అంతఃపుర కాంతాజన సంతాపము డించి సవ్యసాచి కడ౦కన్‌ గాంతల వృద్ధుల వాలుర చింతలు దీరంగ( జెప్పి చిడిముడి వడుచున్‌, 7ర్దిక్ర

988 సూతవురాణము క, పసీపిల్లలం గసిగందుల 'మునలి ముదుకవారి నెల ముసుగుడు వడుచున్‌ దెస లారసి కొనితెచ్చుచు వెస ద్వారక డించి పోవ వెడలిన యంతన్‌. 786 ఉ. ద్వారక చుట్టునున్న కొజవంజులమూ(కలు మూ(క( గట్టుచున్‌ దారులుగట్టి యాడవ నితంబిను లెల్టరంబట్టి దోచుకో దారులుగట్టి నిల్చె నతి బంధుర కాననసీమలందునన్‌ మోరకుల్లై (పచండు లయి పూర్వవిరోధము తొందరింపంగన్‌. 2" వ. పార్టుం డొక్కండు రక్షణకార్య నిమగ్నుండై యాదవ శ్రీ జనంబుల, గొని తెచ్చుచుండ నకస్మాత్తుగా, జెంచు దొరలు వారల పైణడి నిర్ణయులై దోపిడి మొదలు. పెట్టి. 728 సీ. ఉన్మత్త చిత్తుడై యొక చెంచు చెలరేంగి" నిలువుదోపిడి చేసె నలం నోర్తు కన్నుంగానక బోయ కడముట్టి యొక కాంతీ ముప్పేటహారంబు మొలను దోపె కొజవంజి యొకం డొక్క కొమరాలి నదలించి ముంగెరం దెగగుంజి మూటంగటైై శబరు. డొక్కండు ధైర్య సాహసంబులచేత నొక కాంత మెడపేరు లూడ లాగ తగ వ్యాధు: డొక్క( డొక్క పడంతి నదిమిపట్టీ యొడలి బంగార మెల్టను నొలిచి కొనియొ నొక్క యెజుక పేరాసతో నొక్క బోటి పైడి మొలనూష్ట పైబడి యాడ, దీసె. 29

చతుర్థార్వాసము 880 తే. గ్‌ ఆలగోలు బాలగోలయ్యె యాదవ మదవతీ సమూహ మధ్యమందు నేమి చెవ్వువాండ నిది యెల్ల వీక్షించి పార్థం డుుగకోవ భరముచేత. 780 ఉ. దావురు మంచు నేడ్చు యదుభామిను లందజి౯ బాజ;జూచి రో షావిల చిత్తు.డై యకతిభయంకర రూపము! దాల్చి దివ్య గాం డీివము నెక్కు పెట్టుటకు నేర్పన యత్నము లెన్నా చేసియున్‌ లేవడి యల్లెత్రాడు తగిలింపంగలేక కిరీటి యంతటన్‌. "పై ఆ, వె. వింటి పట్టుజార కంటి బొట్టులు గాణ నల్లై తాడు గూర్చు వలంగాక ని! వ్‌ చిత్త మెలల జెదర జీకాకు వడిపోయె ముసలి చేయి వణంకి పోవుచుండ. 799 క. తెజచిన కన్నులతోడన్‌ మజచిన గాండీవ బావమధ్యముతోడన్‌ బజచిన తలంప్పలతోడన్‌ నరుం డటే నిల్నియుండె నల్వురు నవ్వన్‌. 7988 ట్‌ బి ఆ, వె. నిలువు గుడ్డుతోడ నిలిచియండ. గిరీటి నిలువుదోపి డంత నిలిచిపోక యదుపులేక సాగ యదువధూజన మంత [కొ త్తపోటరులకు మె త్తవడుచ్చు ర్రట సీ. పూర్వార్డితము లైన పొలముల నన్నిటిః బొరలి వచ్చిన వార్ధి పూడ్చి వైవం గాయకషముతోడ గడియించి పెట్టిన ధనధాన్య సంపత్తి పొనుగుపడియె6

890 సూతవురాణము బుట్టి పెజిగి నట్టి పుటభేదనం బెల్లం గడలిలో క్షణములో. గలినిపోయెం గనుకుటు లేకుండ మనుగడ జరిపించు “పెనిమిటు లనిలోన దునిసిపోవ తే, గి. నెజుకలేని దేశాలకు నేగ వలసె నెలుకతో మని యుండుట వరువుగాదే యేల పరదేశమున 'కేగి యిలియు టెలి ననుచు యాదవళకామిఫీ జనము తలంచి. 725 సీ, కడగంటి వాల్చూపు గమిచేత నొక చెల్వ సొగసుకానికి, జాల సూరె లంపె సొక్కి సోలి మనస్పుచుక్కాని వెసం దిప్పె సుందరాంగుని వైపు సుదతి యోర్తు కంచెల తెగిపడ్డ చ౦చలాక్షి యొకర్తు నంచించి కొంపోయె6. జెంచుమగనిః బెరిగిపోయిన పేరు వెదకుచు నొక కాంత మరులు చూప్పను ఒంపే మరల మరలః ఆ, వె దోచుకున్నవారు దోచంబడినవారు జంటజంటలైరి క్షణములోన యాదవకులకాంత లటు లౌటం గన్నార నర్జునుండు చూచి యౌడుం గజచే, ప్రక క, నవరాగోదయ మైనన్‌ నవలోవణ్యంబుతోడ నవలాగుమి భీ న్రైవరులతో: గిలకిల మన నవమానము. జూడలేక యలమట పడుచున్‌, [7

చతు ర్ధా కొ సము 8ళ

వ చెంచుడౌరల నోవమి దన యెట్టయెదుట నతి కత్సితంబుగా నడుచుచున్న యా కార్యంబు నావంజాలక వీభత్సుం డొక్క యెడ నిల్చి యుండ. "7వ, తే గీ. రుక్మిణీదేవి పొద( జొచ్చి రూపు మానెం

జలిమలకు నేగె దపియింప సత్యభామ

తక్కు. కులకాంత లేమైరా దైన మెజు(గు

యాదపకులంబు తుదకు నిట్టయ్యె నకటః "729

సీ, కామోపథఖోగముల్‌ కాంక్షించి వాంఛించి

చెలరే(గి యాదవ స్రీజనంబు మితిమీరి గతిందప్పి మ్లేచ్చ కిరాత ని

షాద పురుషపా? పజ్జం జేరి కాంతారవీథులణ గదలిపోయిరి వారు

మరు లెత్తి సరికొత్త మగలతోడ (ఫ్రీకృష్ణు నంతటి చిరయశోవంతుని

చెలిమి చుట్టజికంబు! జేసియుండి తే. గి. యతండు చనినంత కులగొరవాదు లైన

సరకు సేయక దుశ్చింత జారపాళిం

గూడి యేగిరి కామార్త కుటిల లగుచు

నేమి కలదు రామస్వామిః యింక్ష జెన్న? "40 తే. గీ. లేచిపోవంగా మిగిలిన లేమపిండు

గొని ధనంజయు! డిభపురంబునకు( దెచ్చి

ధర్మసూతికి వినిపింవ దద్దరిల్ల

భయము గొల్పెడి యాదవ (ప్రళయ మెల్డ. .

ర్‌ఫీని సూతపురాణము వ. పెద్దప్రొద్దు వగచి నిట్టూర్పు విడచి. కృతి చ. సరసిజన్మేళు చావు విని సాత్యకి దుర్మతి యాలక్షించి వా రిరువురు లిన్ననాంట గాలి నెప్పుడు చేనినమేళ్ళ నెంచుచున్‌ బురప్పర పొక్కి ధర్మజు,డు పోయిన వారలంగూర్చి యేడ్చినన్‌ బొరయదు లాభ మంచు వగిపున్‌ విడ్తీ యెబ్దర నమ్ముఖమ్మునన్‌ (438 తే, గీ. వాసుదేవ (పప్మొతుండా వ్యజు( గాంచి కురునృపాలు, డిం్యద్మపస్థ పురము నిచ్చి చుట్ట లలరంగ? బట్టంబు/ గట్టి పాడి తవ్ప కేలుకొను మటంచు. జెప్పి పంపె. '్వక్క లే" గి. సాత్యకి తనూజునకు సరస్వతిపురంబు నిచ్చి మూర్తికావతపురం బిచ్చె భోజ కులుండు కృతవర్మ పుతునకును నరాజ కంబుగా నది చెడియన్న కారణమున "744ర్‌ వ, పదంనడి ధర్మతనూభవు( డొక్కదినంబున నతి దుఃథావూ పరవళుండ్షై కలవరపడి యొంటరిగం గూర్చుండి దీర్ణముగ విచారించి, 46 ఉ. [పాణసమానుండై తనక్షం [(బాభవ మిచ్చిన కృష్ణమూరి ని ర్యాణము/ జెందను నడు దురంత విచారము గూర్చుచుండెన కేణధరాధిరాజ్యమును శ్మీఘమ మన్మని కిచ్చి యా జగ కా0జవరాయణుం గుజిచి ధ్యానము. జేసికొనంగ మేలగున్‌. 77 వు అంచు నిశ్చయించి వెంటనే [దౌపదీభీమార్డున నకుల నహ దేవులం బిలిపించి కంపితన్వరంబుతో వారల నుద్దేశించి సంటోధించ్రి, 748

చతుర్థాశ్వాసము 198] ఊ. కాలము మాజిపోయె మన కాలము సరసము జెల్లిపోయ్‌ ధు షా%_లము దావరించె మన కన్నుల ముందటె యెంత మందియ్లా కాలము' జేసినారు గతకాలమె మేలుగండోంయ నక్క_టాః గాలము రీతి [గుచ్చుకొను కష్టవరంపర వచ్చె. గంటిరేః 'గ్తరః ఊఉ, ఇష్టసఖుండు కృష; డఖిలేశ్వురు-డక్కట య స్రమింవ(గా6 గష్టసుఖాలు చెప్పికొనంగాం దస్టవారలుకూడ లేరుసం తుష్టియు మాయ మయ్యె నెది తోంచక యుంటిని గాన నిట్టి ప (భప్త్పజగంబునన్‌ నిలువ వచ్చునెః చెప్పుడి మీర లివ్వుడున్‌. 750 ఉ. పొతుని సీ ధరాస్థఠికిం బట్టముగట్టి ముదంబుతోడ నే మాతము సంశయం వడక మౌనిజనంబుల సేవంజేయుచున్‌' క్షతియ వృత్రెనిన్‌ విడిచి వాంతిని బూనుచ్చుసన్యసించి లో క [త్రయ కారకుం బరము( గన్గాన జోవంగ నిశ్చోయించితిన్‌. గారనే ర్‌ం అన్నాః పూర్వాచారము లన్నియు మనకనుల యెచుట నతివేగముగా మన్వ్నైపోవుచు నుండెను ఛిన్నాభిన్న౦ంబు లగుచు. జెప్పంగ నేలా? ఇ7ర్టల్లి సీ కానీను. డన్నచోం గసరికొట్టుటె కాని కొమరాండ్రు సరిపుచ్చుకొనరు నేడు వేత్రజుం డన్నచోం గేరడింపులె కాని (పోయాండు తలలూంచ/టోరు నేండు మథి, సహోఢజు(డన్న మందెమేలమె కాని పడుచుకత్తియ లిష్టనడరు నేండు అవురః గూఢొత్పన్ను (డన్న దూరులె కాని మగవాం్రు మొగ మిచ్చి మనరు నేండు

894 సూతపురాణము తే. గీ. తాజుమా అయ్యె జగ మెల్టం దండి: వించెః యొటి విదూరములు నేండు పుట్టుచుండె కాల మెంతలో !:దల్మకిందు గాంగ నయ్యె గలి ప్రవేశించి నట్టి యీ క్షణమునందె. "758 డిం ప్వుళులు లేకయున్నయెడ( బున్నరకంబు తొలంగి పోవంగా గోోతము నిల్ప [బాహ్మణుని గూడి సుప్కుతులం గాంచుమన్న నే మాత్రము మాటలన్‌ వినరు మారుతి? భార్యలె యింక నేడుతా "వ [తయ మెట్టు తీరు నొక్తొః బాపురెః యెంతటి చెడ్డకాలమో: ర్వీ సీ, బహుపతిత్వము తప్పు వనికిరా దని చెప్పి మగువ లీపెండ్రిండ్లు మానినారు చూలాలు పెండ్తాడ( జుల్క_ నౌనని చెప్పి వడ౦తు లీ పెండ్డింద్ద నుడిగినారు సంతు గాంచిన. బెండ్రి సల్పరాదని చెప్పి ముదిత లీ 'పెండ్డిండద్దు వదలినారు మారుమనువు గూర్చు మర్యాద కాదంచు వెలందు లీ పెండ్రిండ్రు విడిచినారు తే. గి. తాజుమా అయ్యె జగమెల్ల దండి: వింటె। యెట్టి విడ్రారములు నేడు పుట్టుచుండెం గాల మెంతలో. దలక్రిందు గొంగ నయ్యె( గలి (వవేశింది నట్టి యీ కణము నందె. 788 ర్‌ం, సత్యమె చెప్పవలయు నటె సత్యము వలయు నజె కార్యసాధన కైనన్‌ సత్యము దప్పిన నరకము సత్యముగా వచ్చు నటెః విచారము లేలాః గర58

చతు ర్థా శ్వాస ము 895 ఊఉ. ఏ నియమంబు లేనియెడ నిష్టము చొప్పున సంచరింపం గా సీనులు పుట్టవచ్చు నని నేంటికి6 బెద్దలు వాల్యమందునే మానక పెండ్రి చేసియును మాయురె యింటను నుంచుచుండడి క న్యా నివహంబు పూర్వము వినంబడెనే యిటువంటి చ్నితముల్‌? "75 మ. మృగయా క్రీడల సైతమున్‌ మృగములన్‌ హింసింప గారాదు మే ధ గవాశ్వ౦ంబుల. జంప(హడ దను వాదంబున్‌ బయల్‌దేరనే - డిగ నే చిట్టలుపుట్ట నున్నవి కదే యేమైన కానిం డపహో।ః దగదీ రాజ్యము నందు నిల్వ నిక మీ౧దన్‌ జాముసే పేనియున్‌,.?56 కం. వేదం బాక్టేయ మజే వేదం బెల్లరును జదువ విన( జదివింపం గాందగుదు రటే చ్నితము గాదటెః యిది యెన్నండేని కంటిమె చెప్పండీ! "59 కం. మదిరాపానము తప్పటెః మదిరాకులు డీనిమాట మన్నించుబెఃత ప్పిద మటెః పూర్వాచారము లదవద లై పోయె నేమి యబ్బురమొ కదే 760 ఊఉ. పోయెద నింక నేను వనభూముల మౌనుల సేవ." వేయుచుం (బాయము 'పుచ్చెదన్‌ వినుండు (ప్రాయము, బట్టుదు గట్టిగా6 దృణ [పాయముగా శరీరమును బాసెద మోక్ష్షపదంబు(బొంద నీ తోయము మంచిమార్గ మని తోంచెను బెక్కు లింకేల? చెప్పితిన్‌. 61 కం... నాతో వత్తుక యీనిన్‌ జేశతో మోదంబుతోడ. జేకొని పోదున్‌ మీతైెజంగును వినిపింపుండు వాతూలతనూజ। తక్కువాగలు సివున్‌, 789

896 సూతపురాణ ము వ. సావు డొకరి మొగంబు లోెకరు చూచుకొని తుటతుదకు *మీతోడ నెందేని వచ్చుటకు సంసిద్ధుల” మని యెల్దరు చెప్ప ధర్మజుండు పరీక్షత్తును వెంటనే పిలిపించి సకల కరువాజ్యంబునకుం మటీంబు( యణ గట్టి "ఇది సంధికాల మగుటం జేసి ధర్మాధర్మ నిరూపణంబు, జేయుట మిగుల దుష్కరంబు కాన న్యప్రమత్తు డవ్వై యతి శరా కండవై రాజ్యపాలనంబు. జేయుచు ననూక పరిపాదిని గాపాడ్ష- మని మనుమనికి తెజంగులు చెప్పి బుద్దులు కజపి హా స్పి్హా పురంబు డించి. న్‌ 7639 చ. ధృతి మెయి మాతృభూమి శతశ్చంగ మహీంధర సానుదేశమ్సశ్రా వతనుగ నేర్చరించుకొని వాసము. జేయు తలంపుతో, బృథా సుతుండు సహోదరుల్‌ (దుపదసూతియు గౌాల్వంగ రూకష్షకంట్పక్షా వృతవథిం బట్టి పోవ దొడవెన్‌ వనుకాడక బంటు రొవడిన్స్‌ గా కం. దగదప్పులచే నాకంటి 'సెగచే. గరువలి వలిపిరిచే వగచే నా మగువయు మగ లొకరొకరే తెగటారంగ ధర్మసుతుండు (తెళ్ళక చనియృెన్ల 70 ముగింపు ఉ. ఆటల నాడీనా! డడవులందున నావుల మేపుచుండి న య్యాటల నాడినాండు కొమరాోం;డను కులం నాటో పాడినాండు వసీవాడిన జ. మసోహరంబ్పగ్నృ లు నా న ఇ స (డు వసిపా (మోష్ళ బిగుర్చగా జగ కళ, చి న్నాటక న్యూతధారు. డయినాం డెతండో యతనిం ద్ర ఇ చదతురోశాస స౦ప్ప వ చతు ఖ్‌ శాస ము నం ప్లూ ర్త ము

హయ ఖా న వ న లో 2 శివో ఇతి ఆలో / వూ. నా న

ల్ల “5074 లింగిషసిషగి!ల ; 66|| 16:01 000181౧100 106? 64౧105 "బ్‌ య. స్‌ ( ౪110౧ 66181166 1౧0660110౧ 0 ళ్‌ న. వం ల్ల ౧9 ఉీంటరం/: క4?12430-551 00020601 2ష029ఇ10| 0802840౮ క్ర. న న న స. ట్‌ . ళ్‌ టో కవికాజు భ్రీ (తిపురశిని రామస్వామి చౌదరిగాకు (1887- జ్జ మ .. ల్‌ 1949) కృష్ణాజిల్లా అంగలూకు _?మంలో జన్మించారు, జననీ జన క్షీ [ ల్డి కులు రామమాందబా చలమయ్యగారలు.' ల్లీ .. ( ల్ల _ రామస్వామిగారు తమ 2వ ఏట విదేశాలకు ప్ళి, దారెష్టరు వట్టా ని స (1. క్‌ పుచ్చుకొని, 80వ ఏట స్వదేశానికి వచ్చి, న్యాయవాద వృ త్తినవలంబిం స్డ . |. ల్లా చారు. 19825 నుండి ఘుమారు [8 సం॥లు తెనాలి పురపాలక సంఘ ళీ . ల్డె అఫ్యకులుగా పనిచే*-ఎ. ॥ ళా వ. “ర్ట 'సూతాశ్రమ' నిర్మాతగా, సంఘ . ౦స్కర్తగొ,, కవిగా రామ క్‌ న సై ళ్లు స్వామిగారు సుపసిద్దులు. సూతాశ్రమనీఈలు, భగవర్గీత, కురు త్నేత న్డ్‌ . ప , కరు సంగామం, శంబుకవధ, ఖూనీ, కుష్పుస్వాన్మితకం ధూ ర్రమానవా, ర. క్లో వివాహవిధి మొ! (గంథాలు బహుళ (వచారం పొందాయి. స్వాతంత్యో గ! . [2 ద్యమ సమయంలో వీకు వాసిన “వీరగంధము తెచ్చినారము వీరు క శ్‌ డెవ్వడొ తెల్పుడీ” ఆనే గేయం ఆం(ధజాకిని జాగరితం చేసింది. ళం. కు పెండ్డింద్తలో సంస్కృతమం తాలకు బదులు తెలుగు మంత్రాలు ల మను ట్ట చదువుకోవటానికి వీలుగా వీరు “వివాహ విధి (గంథం వాళు. టై ట్‌. క మం శ్రార్థం దంపతులకు ఆర్థమయేట్లు వివరించి చెప్పే పద్ధతిని కూల 2 1. 1 న. ః గ వీరు జనంలోని మూఢ విశ్వాసి లను, ఛాందస భావాలను తెల జ్జ గ. సామం లై గించడానికి తమ కలాన్ని బలమైన ఆయుధంచే ఏ హెతువాద శాస్త్రీయ న్ల్‌ గ్‌ నమ స స్త్‌. దృక్పథాలకు పట్టంకట్టారు. హ్‌ న + సశ .. . 1942లో గుడివాడలో వీరికి జరిగిన గజారోహణోత్సవం వీరి న్డ్‌ ॥

• డై ట్రరిభా పాండిత్యాలకు నిదర్శనం. న్న క్ల [వస్తుతం .తెలుగు విశ్వ విద్యాలయం పునర్ముదించిన తః 'సూత క్ష. | " డ్డ పురాణము. పౌరాణిక వాబ్మయాన్ని కొత్తకోణం నుండి దర్శించేందుకు జా . / జ ఉవకరించిన కావ్య మనడం. నిర్వివాదాంశం. | , = 1] త్న! సై స _ ఇవిక లక ఇషళక కల కళళ: 2బిలిలికలళకలలకకళళళళతవికీ 1