Telugu srinivasa samkeerthanalu - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

“౨... శ్రీవసన్న వెంకటదాసవిరచిత ససంకిరన శ్రీనివానసం ల్ర్రు | అవవ క్ష త స /. అల్లా యయొుునికంటాో.. కంత యయేం మోక మై కా , మహోదర న (యు స సన్గు. గన్మ్య్యార్తాయు యట షల న్‌ భి ల రా ౭ సత్త క పచురణ। ..... తిరువుల తిరువతి దేవస్థానములు, తిరువత్తి,

నసాహ్‌త్య (ప్రొతెష్ట 28వ కునునుము శ్ర్మీవసన్నవెంకటదాస విరచిత ససంకిర్తన శ్రీనివాననంకిరనలు అణాల కెలుగు అనువాదము ; నక్కంతం సూర్యవారాయణరావ్‌ సంపొదకులు ; స్పెషల్‌ ఆఫీనర్క్‌ దాససాపిత్య (సాకెట్ట చిరునుల తిరునతి దేవస్టాసనులు, తిరుపతి, క వచురణ। ఎన్‌. లక్ష్మీనారాయణ, బ,ఏ, ఎన్నొ కార్యనిర్వహణ ధికారి తిరుమల తిరువతి దేవస్థానములు, శిరుసతి, 1986

కొళైరాాగాతషవత వటూయయులకుదాటాతుంల ర్వా? స ౭క2మల2 *లయే218రే258 కడాబా?6డే ౧07 కం042602 వ మై కృ” ణుంేడటుం. 5410/2818ు2డ02 వడం బలై గ్త్రాం తొటంతే లో 8 లా ర మ, ఉలలైిఖుడంపేడ2 02 టం! శా ౫ ౨ మలయ్వా!009 వింరి1020008 ట్‌ కం, 307 న్‌! కలో 01109 2 1986 దర యి (గంధాలు అంతా ః 3,000 హరాంలగా వాసా క్‌ /€ న్స ఢి చి ల శ్‌ లగ. ' లో ష్య ఫా భ్‌ క. నో తనో థా ద్‌ 800 0%4 గ య రం న్‌గ్‌ త మ2ుముమడగుడటడ, 14 క, 0 కంట? భయా ర స్యాాయు28 009206 0౮౭8820808 క వ్యాలాడటో -- 517 501 గ/ బిర 881 స్వయ 0082 0436882009 క,

ఆట్‌

[(పకాశకుల తొలివలంకంలం భారతీయవై దికవాజ్బయం అత్యంత ఉన్నతమైనది. ఈ నువి కాల వైైదికవాజ్బ్యయం పునాదిగా, నృృతిపురాణాది లౌకీక వాజ్బయాలు వృద్ధిచెంది నిలిచి వున్నాయి. వేదాలలో నిక్షిప్తమై వున్న రహస్యాలను సులభవద్ధతిలో జనసామాన్యానికి తెలియజెప్పడమే ఈ సాహిత్యాల ముఖ్యోద్దశం, కర్నాటకహరిదాన సాహిత్యం ఈ దిశలో నమాజానికి

విశిష్టమైన సేవను అందించింది,

ఈ విశ సగిసాహిత్యాన్ని సమాజానికి వంచి పెట్టిన హారిదాసులజివితం శ్రీనివానునకే అంకితం అయ్యింది. హరిదోసులందరూ తమదే అయిన ఒక విశిష్టమైన ఒరవడిలో ఏడుకొండలవానిని మనసారా కిర్తించివున్నారు.

• (వసన్నవెంకటద్వానుల సాహిత్యం థ్రీవేంకటిశ్వరస్వామి పాద పదాలనే ఆ్యశయించ్చి నిలిచి వుంది. సొక్షాత్తుగా ఆ కలియుగ _వ్రత్యక్ష దైైనం నుండి * [1వసన్నవెంకట ' అంకిత నామం పొందిన మహితాత్ము జాయన. ఆయన జీవిత్తం తెలుగుదేశంలో వదకవికా పితామహుడుగా (వసిద్ధిగాంచిన కాళ్ళపాక అన్నమాచార్యుల జీవితంలాగే సాగింది (వ్రసన్నవెంకటదాసుల కృతులన్నింటికీ (నభువు సప్త గిరిశుడేం

(వసన్నవెంకటదానులు రచించిన, థ్రీనివావస్తోక్రాత్మక మైన కొన్ని కృతులు ఈ పుస్తకంలో ఉపాసనకి అనుగుణమైన (మంలో కూర్చబడి నాయి. అం(ధపొఠకులకోసం కన్న డకృతుల్ని శతెలుగులిపిలో ముదం చడం జరిగింది. సంకీర్తనలభావం విపులమైన వ్యాఖ్యానంతో ఇవ్వబడింది.

కర్నాటక హరిదాస సాహిత్యనుధను ఆం[ధపాఠకులకు అంద జేస్తున్న మౌ [వ్రయత్నం సఫలం కాగలదని ఆశళిస్తున్నా= నవంబర్‌ 20: 1866, | కార్యనిర్వహతణాధికారి,

తిరునుల తిడువతి దేవస్థానములు,

వంంందంవూట

హరిదాససొహిత్యం తనదేఅయిన ఒక విశిష్టస్థానాన్ని సంతరించు కుని ఇవ్పటికీ నిత్యనూతనంగా శోభిస్తూ వుంది (వతి స్మృతి పురాణాల్లో నిక్షిప్తాల్టై న వేదాంతరహస్యాలను, జనసామాన్యానికి తెలిప విధంగా స్పష్టంచేసిన ఘనత దాససాహిత్యానిశే చెల్లింది, పిండాండ, (బిహ్మాండా లను గురించిన విశదమైన వివరణను ఈ సాహిత్యంలో చూడవచ్చు.

పన్నెండవ శతాష్టానికి చెందిన థ్రీనరహరితీర్ధుల కాలంలో వెలికి చిమ్మిన ఈ హరిదానసాహిత్యం, చదహారకశతాబ్దంలో విశ్వతోముఖంగా [వ్రవహించి వరమవవి[తమైన తన జ్ఞానబలంతో లోకమంతటినీ పోవనం చేసింది. వది హేడవశళాబ్దం మరిద్ధాససాహిత్యానికి స్వర్ణయుగంగా చెవ్వు కోవచ్చు, (వసన్నవెంకటదానులు; విజయదానులు, గోపాలదాసులు, జగన్నాథదానులు, థీదవిళఠలదాసులు, [పాజేశదాసులు-తదితర మహిఠా శ్ములు జన్మించి, తమ తవన్నుచేకొ, జ్ఞానంచేతా, అచారవ్యవహారాలచేతా కృతులచేకా సమాజాన్ని వెలిగించిన సునమయమది

(వస్తుత కథానాయకుల్లైన త్రీవనన్నవెంకటదాసులు అనాటి సాత్విక(వ్రవంచానికి *చిన్నపురందరదానులు ” ఆయ్యారు. శ్రీపురందర దాసులవారి కృతులనుండీ స్ఫూర్తి నిపొంది, ఆయననే ఆదర్శంగా రీసు కున్న పూతాత్ములు' (వనన్నవెంకటదాసులు, దాసులవారి కృతులెంత మధురమైనవో, అంతే మధురమైనది ఆయన జీవితం.

తెటగుదేశంలో వదకవితా పితామహుడుగా; భొగవతో త్తముడుగా ఇవ్రసిద్ధిచెందిన అన్నమాచార్యులవారి జీవితానికీ, (వసన్నవెంకటదానుల జివికానికీ ఎంతో సాన్యుం వుంది. భక్త శిఖామణుల్లై న ఇద్దరూ బాల్యం లోనే తమ సర్వస్వాన్నీ శ్రీనివాసునికి అర్చించి, అ (వభువునుండి అంకి కాన్ని పొందిన పూతాళ్ములు.

ఖ1 సకల భారతీయుల హృదయాల్లో (ప్రత్యేకస్థానాన్ని పొందిన థీకృష్ణుని చరితను వర్ణించే భాగవత దశమన్మంధాన్ని సంపూర్ణంగా శన్నడంలోనికి కృళులరూవంలో అనువదించిన ఘనత శ్రీ.వనన్నవెంకట దాసుల వారిదే. ' ఆయన కృతులలోని శబ్దాగ్థాలవిన్యానం, వాటి వెనుక దొగిన తత్వార్థాలూ అపూర్వ మైనవి,

[వకృత (గంథంలో దాసనులవారిచే రచింవబడిన, శ్రీనివాసునికి సంబంధించిన కీర్తనలను తెలుగులిపిలో ఉపాసనకు అనువై నవిధంగా జోడించడంజరిగింది. (వతికీర్తనకూ, అందులో నిగూఢంగావున్న వేదాంత రహస్యాలను వివరిస్తూ = అన్వయానుగుణంగా కొన్నిశద్దాల్లోని గంఖి రార్థాలను విప్పి చెప్పుతూ తెలుగులో భావం ఇవ్వబడింది. ఈ పుస్తకాన్ని అందంగా మ్నుదించిన థి. తి. దే, _పెస్‌ మేనేజరుగారికీ, వారి సిబ్బందికి ధన్యవాదాలు.

"కె. అన్ప క్ఞాచాద్య

స్పెషల్‌ ఆఫీసర్‌

| యతః టంరాండు ళో దాససాపాత్య (పాకెష్ట

భాగ ళ్‌ లి. 8. దేవస్థానములు, రిరుపతి. న ( [( వ! గ స్ట ళు లా నో గీ

థ్రీ విసన్న వెంకటదాస విరచిత శ్రీనివాననం౦కీ ర్తనలు

శ్రి విసన్న వెంకటదాస విరచిత శ్రీనివాస సంకీర్తనలం శ్రి [(నసన్న వెంకటదాసులవారి జీవితచరిత) అతా దపాకుడయుష లాలా

శుక్లాంబరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజమ్‌,

(వసన్నవదనం ధ్యాయేత్సర్వవి ఘ్నోపశాంతయే,

శుక్లాంబర విశ్వంభర రక్తాంబర మనమందిర,

నక్తంచర న్మకంగళ చ[కాంకుశవారిసలిం ,

నమః శ్రీపాదరాజాయ నమస్తే వ్యాసయోగినే,

నమః వురందరార్వ్యాయ విజయార్యాయ కే నమః.

ఒకవ్యక్తి జీవితచర్మితను రచించేటప్పుడుు అది కల్పితం కాకుండా దేశ కాల పరిస్థితులకు అనుగుణంగా వుండాలి. లేదా ఆ వ్యక్సికి సంబంధించిన ప్యతాలూ, స్మారకవస్తువులూ వుంకే అ-చర్మిత విశ్వానప్శాతంగా వుంటుంది. ఇలాంటి దృష్టితోచూస్తే; ట్రీ (పనన్న వెంకటదాసుల గురించిన వర్ణ న, చర్మిత అవుతుందే కాన్సీ కల్పితం శాదు.

వారిభక్తుల జీవితచర్మితల్ని నునం సాధారణ లౌకిళదృకృథంతో విమర్శించాల్సిన ఆవసరం లేదు. వాళ్ళ రచనలలోనే వాళ్ళ వ్యక్తి త్వాలు స్పష్టమవుతాయి. వాళ్ళ జీవితాలకి సంబంధించిన ఇతర అంళాలు అనవనరమన్నా తప్పు లేదు. ' శ్రీ[ పనన్నవెంకటదాసులు * అన్న జళవ్యక్సి ఉన్న నంగతి నిజం. ఆయన జీవితాన్ని గురించి కొన్ని [ప్రమాణాలు లభించాయంటే, అంతేచాలు, ఆయన కృొతుల్ని అభ్యసిస్తే మన అన్వేషణకు మించిన ఫలితం దొరుకుతుంది.

౭ (శ్రీనివాన సంకీర్తనలు

శ్రీ[పసన్న వెంకటదాసులవారి జీవితం గురించిన కొన్ని అంశాలు ఆయన శిష్యులు కొందరు తమక స్రతుల్లో పొందుపరిచారు. దొానులవారి క ఫ్రళుల్లో కొన్ని విషయాలు తెలియవస్తున్నాయి. ఆయ నకు సంబంధించిన దానపతాలూ, వంశళీకులవద్ద దొరికిన వివరాలూ, స్మారకాలూ ఆయన కథను చార్మితకంగా నిర్థారణ చేస్తున్నాయి మొదట ఆయన శిష్యుల మాటల్ని పరిశీలించుదాం :

“*న్పిరి విరించి భవేందాది సురరిందర్భ్చితనాద సిర్మిపనన్వెంక తన్న, నిరుతన్మరిప కాఖండకి వెంకప్పనవర చరణవనె నెనెవవనె ధన్యమాన్య”

“తరళత్వ కళెదు .... ,... వందిసిదాక్షణ స్వప్నది [పసన్న వెంకటనెందుబరెయె నాలిగెయలి *

“హలవు మాత్యాకవరు సురరె నరి నరరల్ల చలది

మనుజనెందవనధమ ” = “శ్రీ (పనన్న వెంళటదానులను 'కాఖండకి వెంకప్పి అనీ *కాఖం డకి వెంళటప్పయ్య '” అనీ పిలిచేవాళ్ళు. ఎలాగో బాల్యం గడిచి, యువకుడయ్యాక తిండిగుడ్డలు లేకుండా కష్టపడాల్సివచ్చింది. ఆచార వ్యవహారాల్ని తెలుసుకుని స్యద్బాహ్మా డనిపించుకుని, (పజల మన్న నలకు ప్యాతుడుగా జివించే అవకాశం అతనికి లేశ్రవపోయింది. అఖరుకి ఇల్లొది లేసి, తిరుపతివెళ్ళే యాళికుల్ని అనునరించిభగవంతుడి దరిజేరి మొరపెట్టుకున్నాడు. థ్రీనివానుని వ్మిగవోన్ని చూస్తూ మైమరచి నిలబడ్డ వెంకప్పకు స్వప్నంలా తోచింది. శ్రీనివాసుడు తన నాలుక మీద “ప్రసన్న వెంకట” అని రానినట్టు అనుభూతి కలిగింది. వెంక ప్పయ్య * పసన్న వెంకటదాసులు” అయ్యాడు. ఈయన సామాన్య మానవుడు కాడు. భూలోకంలో జన్మించిన దైవాంశసంభూతుడు. ఇలాంటి వ్యక్తి ని సామాన్యుడిగా భావిందేవారు అధములు” అని పై వాక్యాలవల్ల తేటతెల్ల మవుతోందిం

(శ్రీనివాన సంకీర్తనలు దెం తమ వివరాల్ని దానులవారే కొన్నివాక్యాల్లో వ్యక్త చేశారు, వాటిలో కొన్నింటిని అవలోకించుదాం ;

• కప్పునోడదె బందెయా, నన్నతందెయా ”

( తందె పవురందరదానర న్మరినువె, ఎన్న మందనముతిగళదు హరిభటనెనినువె”

1= హారిదానరొళుపాక్కె శ్రీనివాస్య నానన్యవనరియె ,ట్రీని వానా”

“నీనిత్త మతియిందె నిన్న పాగళుతిరె హీనమానవరొం దొందూన వాదువరు”

“నానేనోదిదవనల్లా, ్రీపౌదవే గతియంబె బాద్దిసనుతైదార

• ఆ పరమతాపరాధి కపటి నానాగి హె అపరోక్షియంబ కుపిత ఖళర నోడి”

“స్పిరిభాగవతళాస్త్ర పంచర్యాతాగము పరమిభారతద తాత్ప ర్యార్థవ పరిచయమాడు”

“*థ్రజ్ఞసి బదుకెలో ముద్గలాచార్యరను *

“*గ్రమ్రైరమణన _ సిరిరమణీయనామవిరె యమగిమనంజి క ఎమగుంకఠకు”

• స్ర్రీరోలనం[ఘిసంబంధ సై న్యవకూడి, తాళదండిగె గీతా యుధగళింద, కాలకాలక్కె నిమ్మ మేళవ మురిదాడి హాళుమాడువె, క్రైయలి కడ్డికొడువె”

“జనన మరణద క్షత ఇనితె సాకెలోదేవా”

“సామిపష్యముక్తియనీయో నన్న పరనన్న వెంకటయ్యా”

బాల్యంలో విద్యాభ్యాసం లేక మందమతి అనిపించుకున్న వెంకప్ప జీవితంతో వేసారి, పురందరదాసులాంటి గురువుల్ని నమ్హాడు. అతనికి * తిరుపతి తిమ్మప్ప” దర్శనం అయ్యింది. హరిదాసపంథాన్ని

దే (శ్రీనివాన సంకీర్తనలు

అనుసరించాడు, అ పరివర్తనను అర్థం చేసుకోలేని [1పజలు, అసత్య భావనతో ఆయన్ని నిందించడం (పారంభించారు వాళ్ళదృష్టిలో శుంర అయిన వెంకప్పకు దేవుడు (పత్యక్షంగా కనిపించడాన్ని అప హోన్యం చేశారు. వెంకప్ప సద్గురువుల్ని ఆ శయించి, శాస్తాఖ్యానం చేశాడు హరినామస్మరణబలంతో తనను నిందించేవారి పోరును భరించాడు సాధనమర్శాల్ని (గహించి, అంతరంగ శ్యతువులైన అరిషడ్వర్లాన్ని ఎదిరించి, జయించాడు. తీన యోగ్యతానుసారం సామాప్యముక్తి ని పసాదించమని భగవంతుని వేడుకున్నాడు.

ఈ అంశాల్ని యదార్థాలుగా విశ్వసించడానికి ఇతర 'చారి(తక [ప్రమాణాలు అవసరమా? ఆంగ్ల విమర్శక సంపదాయ (పకారం కూడ్తా “ ఆత్మకథ 'లోని విషయాలకు ఎంతోవిలువ వుంటుంది కదా? ఇప్పుడు చారి్కితక సాక్ష్యాల్ని పరిళీలించుదాం :

శ్రీ వెంకటదాసార్యుల వంశీకులు నివసిస్తున్న గృహం ఇప్ప టికీ బిజాఫూర్‌ జిల్లా, బాగల్‌కోటలో వుంది, దాసులవారు దక్షిణకాళి- అయిన “బాదామికి పోయి వద్చేవారన్కీ చరమదశలో అక్కడే వాసంచేశారనీ విశ్వసించడానికి సాక్ష్యాలుగా ఆయనకు చెందిన రెండుగృహోలు ఇప్పటికీ అక్కడున్నాయి. ఆయన పార్ధివశరీరానికి సంస్కారం జరిగిన స్ధలంలో నిర్మించబడిన ఒకకిట్ట ఆయన స్మారక చిహ్నంగా వుంది. ఈ కట్టగోడమిద_“౦ ॥ ఓం ॥ శ్రీీపసన్న వెంకట

దాన రాజోవిజయతే ॥1ఓం॥ ౦* అని నంస్కృతంలో లిఖించబడి వుంది, ఈ *దానకటి ఉత్తమచారి తక నిదర్శనంగా వుంది. బహుశా ఆ స్ధలంలో కూచుని భ్యానంచేసే సుజనులకు ఆ స్థలమహాత్మ్యం ఇంకా బాగా అవగతం కావచ్చు.

బాగల్‌కోటలో దాసుల వారింట్లో వున్న *దేవుడిగూడు " నురో సాక్ష్యంగా వుంది అర్చకుడు పూర్వాభిముఖంగా ఠూచుని అర్చన చేసేందుకు వీలైనంత ఎత్తులో ఈ గూడు వుంది. గూడులో

(శ్రీనివాన నంకీర్తవలు ర్‌ వున్న మండపంపైన శ్రీదేవీ, భూదేవీ నమేతుడైన వేంకకుశ్వరుని వ్మిగహం వుంది. మధ్యలో సాల్యగామనంవుటం వుంది. దాని దగ్గరగా దాసులవారి అరాధ్యమూర్తి అయిన బాలకృష్ణుని వ్మిగహూం ఎడన్ను భాగంలో గోపాలబుట్టి, ముందుభాగంలో శంఖమూ వున్నాయి.

బాగల్‌కోటలో దాసులవారి దేవుడిగ్సహూంలో వాయువ్య దిశలో తళకళమెరుస్తున్న దానులవారి తంబుర వుంది. దానిమోద మూడు వెండినామాలున్నాయ బెండువైపులా “పనన్న వెంకట?” అని సంస్కృతంలో వెండెఅక్షరాలు చెక్కబడి వున్నాయి. ఈళాన్యదిశలో వెండికట్టు వేసిన దాస్ఫులవారి బెత్తం వుంది.

త్రీ [పనన్నవెంకటదాసులు రచించిన అన్ని దేవరీనామాలూ, (గంథాలూ ఉపలబ్ధం కాలేదు. ఇప్పటికి దొరికిన కృతులపట్టిక ఇలా వుంది 1 (ఫనన్న వెంకట భాగవత, ఓ నమన్తునామ మణిగణషట్బ రణ పద్యమాల, $- నారదరు కురవంజియ 'వేషతాళ్లచర్శిత్కె శీ నవ విధ భక్తియ పదగళు, 8, ఆ్రీకృష్ణపారిజాతు 8. నారాయణ పంజర, 7. సుమారు మూడువందల దేవరనామాలు.

శ్రీ[పనన్న వెంకటదాసులవారి ముగ్గురు మునిమనునులు ఆస్తి పంపకాలు చేసుకున్నప్పుడు, కొన్నిగంథాలు “బాళాచార్యులు” అనే ఆయన వాటాకు వెళ్లాయి. ఆ | గంథాలపట్టిక లభించింది; 1-(పథమ న్మృంధ భ్లాగవతటిప్పణి, శ. భాగవత చతుర్ధస్కంధ, 8 షష్టన్మంధ, శ్తి మహాభారతసారనిర్ణయటీకా, గ్‌. (బహ్మన్మూతభాష్య, 6, అధ ర్వణటీక్కా 7, తర్కభామాతర్కసం[గహదీపికా, 8. 2000 గీత్మాపతి.

పై (గ్రంథాల్లో కొన్ని ఆయన సంగహించి (వానుకున్న (పతులు అయివుండవచ్చును* [గంథాల పేర్ల ను పరిశీలిస్తే అవి దాసుల వారి స్వీయక, తులే అని చెప్పడానికి పీలుకేకుండా వుంది. ఇంక 2000 గితాపతుల్ని పరిశీలిస్తే మన దాసులవారు పారాయణ్యపియు

6 (శ్రీవివాన సంకీర్తనలు లని తెలుస్తోంది, పూర్వికులు ఈ విధంగా |పతుల్ని లిఖించి దానం చేయడం కూడా కద్దు ఈ రెండువేల. కృతుల్ని దాసులవారే న్వయంగా లిఖించారని వూహొస్తే నెలకు సుమారు నూడు నాలుగు [పతుల్ని ాసివుంకే, ఈ నువాత్ర్తరకార్యానికి సుమారు యాఖైనంవ త్సరాల కాలం పట్టి వుంటుంది. అంకు శ్రీ.వనన్న వెంకటదాసులు నుమారు 84 వళ్ళు జీవించి చాలాశాలం దాసత్వదీక్షలో వుండివుంటా రనడంలో అనుమానం లేరు, దానులవారికి లభించిన దొనదత్తతల మూలంగా ఆయనకాల నిర్ణయం సులభమయ్యింది ఈ విషయంలో కృషిచేసిన మహనీ "యులు చివరణల్ని కూలంకషంగా చర్చించి వున్నారు, వాళ్ళనుండీ నం[గపొంచిన కొన్ని అంళాల్ని ఇక్కడ ఉదహరించడం జకుగుతోంది: “గుత్తా (సొండూరు) సరదారరాద హిందూరాపవ్‌ మమలకత మదారరెంబ బిరుదుళ్ళ సింధోజీరావ్‌ ఘఫోర్బడే ఎంబువరు శ్రీపసన్న వెంకటదానరిగె 12 హొన్నుగళవర్దాశవన్ను శ౭ 16001, సిద్ధార్థి సంవ త్సర ఫాల్గుణ వద్య్యపతిపదెయదివన (కీ, శ 1740 మార్చి 7) హోక్సి కొట్టరులో “ ఇదక్కూమొదలు మామల బాగల్‌కోకెయ నానామేలగిరి దేసాయి యవర్యు ముచగండియ ఒందుహొలవన్ను శకె 1645 చైైత వద్య క దివస (క్రీశ, 1728 వ్మపిల్‌ 10) శ్రీ |పసన్న వెంకటదాసరిగె దానకొట్టిద్దారో “ఇమ్లడి హమ్హినాయకరెంబవరు థావుహరిదాసర నడెనుడిగూ భక్తిగూ మెచ్చిదకారణ అవరు నుఖవాగి బాళి తన్నన్ను హరిస జేశెంబ బుద్ధియింద హరిగురుభక్తపరాయణరాద శ్రీప్రనన్న వెంకట దానరిగె తుళనీ గేరియల్లి య ఒందుహొలవన్ను శకె 1015 చెతవద్య 6 (క్రీశ 112 వీీపిల్‌ 15) దివనదత్తియాగి కొట్టిధ్ధార*

(శ్రీనివాన సంకీర్తనలు 7 పై దాఖలాలవల్ల, ముఖ్యంగా ఆఖరున ఉదహరించిన దాన ప్యతంవల్ల శ్ర్మీసనన్న వెంకటదానులబారి |పవర్తన;, మహిమ..నసమాజం మోద ఆయన [ప్రభావం వ్యక్తమవుతున్నాయి. అన్నిరకాల ఆధా రాల విమర్శనంతలో, శ్రీ పనన్న వెంకటదానులు 8౭0 ఏళ్ళు జీవించి, శక 1874, అంగిరసనామ సంవత్ప్సర్య, భ్మాదపద శుద్ధ ఏకాదళినాడు (ఈ 1704) వైకముంర బానులయ్యారని ఇప్పడానికి ఏ ఆఅవరోధాలూ లేవు. ఆయన పుణ్యతిథి ఆచరణ ద్వాదశినాడు జరుగుతోంది. ఖ్‌ ణు ఖః జేలూరు కేశవదోనుల “కర్ణాటక భక్తవిజయ 'లోనూ,' శ్రీకౌజ" లగివారి “మించినబళ్ళి” (ప్రచురణలోనూ శ్రీపనన్న వెంకటదాసుల జీవితచర్మిత అందంగా వర్ణించబడింది. “సమాజ వున్నకాలయ " ఛార్వాడవారి (పచురణల్లో కూడా. పై రెండు అధారాలోనే సంక్షిప్త చర్మిత రచింపబడిందని తెలుస్తోంది. (పస్తుతం రచింపబడుతున్న చర్మితకోసం కూడా కొత్తగా ఏ పరిశోధనా చేయబడలేదు. పూర్వ రచనల్ని అనుసరించే కథాభాగాలను పొందుపరచడం జరిగింది. అయినప్పటిక్కీ చారి,తక బావ్యా[పమాణాలకన్నాః దానకృతుల్లోని అంతః[పమాణాలకే ఎక్కువ పాధాన్యక నిచ్చి) దానులకాల నాటి సామాజిక పరిస్థితుల్ని గుర్తుంచుకుని, ఒక నూతన దృక్పథంతో రచన సాగించడం ఈ (పయత్నంలోని విశిష్టత ణి ణ్‌ న పదిహేడవ శతాబ్దం ఉత్త రార్థంలో, బాగల్‌కోట వాస్తవ్యులైన కాఖండకి నరనప్పయ్య గారి ధర్మపత్ని లక్ష్మీబాయి గర్భాంబుధిలో "శ్రీపనన్న వెంకటదానులు జన్మించారు ఈయనది కాళ్యపగో[తం, శ్రీ వేంళటాచలపతి వర్యపసాదంతో జన్మించడంచేత ఈయనకు *వెంక కేశ" అని నామకరణం చేశారు. బాల్యంలో ఈయన్ను ' వెంకప్ప”

8 శ్రీనివాన సంకీర్తనలు

అనీ, ెద్దదాడయ్యాక * వెంకప్పయ్య” అనీ పిలిచేవారు. ఈయన జన్మస్థానమైన బాగల్‌ కోట గృహంలో ఇప్పటికీ ఆయన వంశస్థులు వాసం చేస్తున్నారు,

బాల్యంలోనే తల్లి దం్యడుల్ని కోల్పోయిన వెంకప్ప్ర, అన్నా వదినల వోషణలో వుండాల్సి వచ్చింది. అన్నకు తమ్మునిమోద అభి మానం వున్నాకూడా వదిన అందుకు అడ్డు గావుండడం లోకనహాజం.

తల్లి దర్మడుల ఆదరణకి నోచుకోని వెంకప్పకు అన్నలాగా పండితుడయ్యే అవకాశం లేకపోయింది. వదినగారు అతన్ని రోజూ పశువుల్ని కాయడానికి అడవికి పంపిస్తూండేది.

ఆ కాలంలో క్మురవాళ్ళు మంత్రాల్ని, స్తోతాల్నీ కొంఠతవరకూ కంరస్థం చేస్తూ వుండేవారు, ర్యాతి వేళల్లో పెద్దలు పఠించే స్తోత పాఠాలు చెవిని పడుతూనే వుండేవి, పదహార్చు పదిహేడు శతాబ్దాలు హరిదాన వైభవకాలం కావడంచేత దాసులకీర నలు సాధారణంగా అందరినోటా నర్తిస్తూ వుండేవి, ఆ (పభావం పిల్లలమిదా వుండేది. హరికథాకాల శ్నేపసందర్భాల్లో పిల్లలకి మంచిఅవకాశం దొరుకుతూ వుండేది.

వెంకప్ప పండితుడు కాకపోయినా మూర్జుడుకాడు. ఇంటి పనుల్లో ఎక్కువకాలం గడపాల్సివచ్చిన్సా అతను మొద్దుబారిపో లేదు. మనన్సు స్వచ్భంగా వుండేది. లౌకికమైన కష్టాల్ని అతని మనన్సు అర్థం చేసుకోగలిగింది, నిష్టరన్వభావురాలై న అతని వదిన, పశువుల్లో బాటు తిరిగిఅలినిఫోయి వచ్చిన వెంకప్పచేత ఇంటిపనులన్నీ చేయిం చేది, పథవుల్ని తోలు కెళ్ళేటప్పుడు కడువునిండా తిండి పెట్టకుండా ఎండినరొశ్టై ఇచ్చిపం'పేది. అన్న గుడ్డలతోపాటు వదిన చీరల్ని అతను

ఉతకాల్సి వుండేది,

(శ్రీనివాన వంకీర్తనలు 9

ఒకసారి బాగా అలిసిపోయి, దప్పికతో నోరెండి పోయిన

వెంకప్ప గొంతు తడువుకోవడంకోనం కొంచెం మజ్జిగఇమృని వదినను

అడిగాడు, ఆమె వ్యంగ్యంగా అతన్ని తిట్టి మజ్జిగ ఇవ్వకపోగా ఆ

'మజ్జిగను కుడితిబానలో పోసేసింది. వెంకప్ప మనసు విరిగిపోయింది- ఇక ఆ యింట్లో వుండకూడదని నిర్ణయించుకున్నాడు.

సుజీవుల" మనన్సుల్ని తనవైపు [తిప్పుకోడంకోనం దేవుడు ఇలాంటి సంఘకునల్ని కల్పిస్తాడు. ఆ సమయంలో వెంకప్ప అన్న వూళ్ళో లేడు, అతను తనవదినతో ఇలా అన్నాడు: *ట్లైక్ర ఈఇంట్లో నేను వుండను, అన్న వచ్చాక చెప్పు.”

“ఏమీటీ? అంత దొరతనం వచ్చిందా నీకు! కడుపునిండా తిండి పెట్టేవాళ్ళుంక్రే, ఇలా పైత్యం తలకెక్కిందా నీకు? నీకూ మాసాలొచ్చాయి; బాగా కొవ్వుపట్టింది |” అతని వదిన అరిచింది వెటకారంగా?

“ఎండిపోయిన రొక్టెైలూ, కారప్పచ్సడీ అన్న కట్టివిప్పి పారే సిన చింకిగుడ్డలూ- ఇవన్నీ వున్నప్పుడు, దొరతనంకాక మరేమిటి !” అంటూ వెంకప్ప వాకిలివైపు తిరిగాడు,

“మి అన్నగారొచ్చాక్క ఆయన్లో దెప్పి ఎక్కడికేనా అఘో రించు. ఇంట్లోంచి తరిమేసిందన్న అపకీర్తి నా తలకు చుట్టి వెళ్ళ క్కర్రేదు !”

*ిన్సువ్వే చెప్పుకో [౫ అంటూ వెంకప్ప జోరుగా బైటికి నడి చాడు. చేతికి దొరికిన కాయో పండో కొరుక్కుతిని; కడుపునిండా నీళ్ళుతాగి, సాగిపోయాడు.

వెంకప్ప తిరుపతివైపు [ప్రయాణం సాగించాడు. అడవుల్లో తిరిగే అలవాటువల్ల కాలినడక 'పెద్దకష్ట మనిపించలేదు. అలసటకల్లి నప్పుడు, “ బందునింతిహనోడి ,... ...* అన్న పాటచరణాలు అతని

10 శ్రీనివాస నంకీర్తనలు మననులో పునరావృతం అయ్యేవి; అలసట అంతరించిపోయేది డారిలోవున్న (గామపరిసరాల్లోని బావుల్లో స్నానంచేసి, వుట్టమన్ను తీసి ఊర్థ శవుం[డాలు ధరించి, సంధ్యావందనం అచరించేవాడు. అ[గహారాల్ని వెదుక్కుంటూ వెళ్ళి "భవతీ భిక్షాం దేహి!" అంటూ ఉదరపోషణం చేనుకునేవాడు. విశాంతి తీనుకోడానికి ఏదో ఒక ఇంటివసారాన్తో గుడిమంటపమో వుండనే వుంది. కొన్నిరోజుల తరువాత తిరుపతి య్యాతికుల గుంపుతో కలిసి అ సర్వతసమూహ సమిపానికి చేరుకున్నప్పుడు, వెంకప్పకు ఒకవిధ మైన ఆనందానుభూతి కలిగింది. పచ్చటి పర్వతాలవరన. వాటిమోద అద్దిమి పెట్టినట్లున్న బంగారురంగు శిఖరాలు, ఆ శిఖరాల కూర్చు ఆదిశేషుని పడగ అకారంతో కనిపిస్తూ, వెంకప్పకు, ఆతను విన్న 'వేంక కేశమహాత్మా్యాన్ని గుర్తుకుతెచ్చింది. తిరుమలళిఖరాలు శేషఫణా కారంలోనూ శ్రీకైలంవరకు వ్యాపించిన పర్వతభాగాలు సర్బశరీర భాగంగానూ తోకగానూ వుండడాన్ని ఎవరేనా ఇప్పుడూ చూడవచ్చు. “ భవిష్యోత్తరపురాణం "లోని వేంకటగిరి వర్ణన ఇలాగే వుంది.... ... వేగయుగంలో వున్న మనం ఇప్పుడు కొన్నిగంటల్లో తిరుపతి చేరుకుని, బస్సుల్లో హాయిగా కూచుని కొండపైకి చేరుకుని దైవదర్శ "నానికి ముందు వి(శాంతిగ్భవోలు చేరుకుంటున్నాము! పూర్వకాలం లోసి వాళ్ళకు ఈ సౌకర్యాలు లేకపోవడం ఒకవిధంగా వర్యపసా దమే అయ్యింది. *గోవిందా! గోవిందా ! వడుకొండలవాడా !” అని మొర పెట్టుకుంటూ, ఏడుకొండల్సీ ఎక్కి, మనోమాలిన్యాన్ని _పక్షా ళనం చేసుకునేవారు. శ్రీనివాసుని మందిర మంటపద్వారాన్ని నమిీ పించేటప్పుడు, వైకుంర్యపాకారాల్లో వున్నక్లు అనుభూతి కలిగేది. ఇలాంటి దివ్యానుభూతితో పొంగిపోతూ, య్యాతికులతో కలిసి మన వెంకప్పకూడ్యా భూవైకుంర మందిరద్వారాన్ని చేరుకున్నాడు. భక్తి భావంతో సాష్టాంగనమస్కారం చేసిన అతను చాలాసేపటిదాకా,

+శ్రీనివాన నంకీర్హవలు క్ష అలాగే దండాకారంలో పడుకుని వుండీపోయాడు. ఆ క్షణాల్లో అతని మానసిక స్థితి ఎలా వుండిందో, అతని మనోనియామకుడే వర్ణించాలి. వెంకప్ప మనన్సులో ఇలాంటి భావాలు పొంగి పొర్లివుండ వచ్చు; * స్ప్రధ్రాముడు పరమ భక్తుడైనా కూడా కుచేలు డనిపించు శకుని నిరుపేదవాడుగా జీవించాడు. అందుకు ఆతని [పారబ్ధకర్మయే కారణం కావచ్చు- హే, కృష్ణా! అలాంటి కర్మాధీనుల్ని చేయిపట్టి పై కెళ్తావు సీవు! సదాచార సంపన్నుడూ, మహా పొజ్జుడూ అయిన మాధవుడు స్త్రీలోలుడై. (భష్టుతై. అఖరుకి పిచ్చివాడై నీ కొండను ఎక్కివచ్చాడు స్థాణువైన పర్వతన్పర్శతోనే అతని పాపాలన్నీ భన్మీ పటలమయ్యాయి. ఆ కారణంచేత “వేం కటయతి ఇతి వేంకటః? అని ఈ కలియుగంలో ఈ పర్వతానికి “జంక్రటాదలంి అని పేరు కలిగిం చావు, స్వామా, ఎంతమహిమాన్వితుడవో నీవు! నీవు పాదంమోపిన అచేతనమైన పర్వతానికే అంతశక్తి వున్నప్పుడు, నీ మహత్వాన్ని వర్డి ంచగలమా! నీచేత ఉద్ధరించబడిన భక్తులకు లెక లేదు, దయానిధి! నా జన్మజన్మల దోషాల్ని నహించి, మన్నించు, మహా(పభో [౫ “తప్పుగళెల్ల నీ నొప్పికొళ్ళో, నమ్మప్ప కాయబేకు తిమ్మప్ప నీను!? అన్న దేవరనామాన్ని అతను మనస్సులో గానంచేసి వుంటాడు. స్వామిపుష్కరిణిలో దివ్యమహిమల్ని స్మరించుకుంటూ స్నానంబేసిన వెంకప్ప మనస్సు తేలిక పడింది. రెండురోజుల్నుంచ్వీ అహారం శేకుండా కొండనెక్తిన (శ్రమ మాయమైపోయింది, వెనకటి యుగాల్లో న్మిదాహారాలు లేకుండా; ఎలా తపస్సు చేసేవారో, వీడు రోజులు న్మిదాహారాల, లేకుండా పరీక్షిన్మహారాజు శ్రీమద్భాగవత (శ్రవణం ఎలా జియగలిగాడో," వెంకప్పలాంటి వాళ్ళ ఉదాహరణల్లో మనం ఊహించుకోవచ్చు. వెంకప్ప; స్నానంకోసం వచ్చిన వాళ్ళని అడిగితీసుకున్న నామము దల్ని ధరించాడు, సంధ్యావందనం ఆచ

12 (శ్రీనివాన సంకీర్తనలు రించాడు. వైస్టవచిహ్నాలతో ముఖకాంతి ఎక్కువైంది, నహజభ క్రి ఖావం అక్కడ నాట్యంచైేస్తోండి. శ్రీభూవరాహమూ ర్తి దర్శనం చేసు కుని, ధర్మదర్శనానికి వెళ్ళే భక్తులో బయశ్టేరాడు. శ్రీనివాసుని దర్శనాకాంక్షతో అతని మనస్సు విక సిస్తోంది, తన జన్మ ధన్యమవు తుందన్న అనుభూతి అతన్ని ఆనందంతో నింవుతోంది. శ్రీనివాసుని దివ్యసుందరవ్మిగహాన్ని చూశాక “-వేంకకేశా !_ వేంకకుశా[” అని అరుస్తూ, రెండు చేతుల్నీ పైకె త్తి జోడించి, కళ్ళముందున్న మూర్తిని మనోదర్పణంలో బంధించి, నిలబడిపోయాడు అసంపజ్ఞాసమాధిలో వున్నట్టుంది అతని స్ధితి ఆలయసిబ్బంది కృష్ణాజినంతో కొట్టి, “నమ్సందుకు పద అని హెచ్చరించినపుడు, ఆకాశంలోంచ్సీ కింద పడ్డట్టయిందతనికి * మరోసారి శ్రీనివాసుని పరమమంగళరూపొన్ని దర్శించి, వెంకప్ప బైళ్టేరాడు. గడపమిోద నిలబడి, మరోసారి తల తిప్పి స్వామి నగుమోమును చూసి జనసందోహంతో కలిసిపోయాడు. ముడుపుల్ని కుడిచేతుల్లో ఎత్తిపట్టుకుని వెండినోటి బీగాల్ని ఛథరించిన భక్తులు “ వొర్దుదండాల సేవ" లో వున్నారు. వాళ్ళు ధరిం చిని పనువుబట్టలూ, నుదుర్హ మాద నామాలూ, దివ్యంగా కని పిస్తున్నాయి. వాళ్ళతోబాటు (పదక్షిణాలు చేసేవారు అనేక విధాలుగా గోవిందనామ న్మరణ చేస్తున్నారు. థ్రీనివానుని విశ్వవ్యాపకత అఆ వాతావరణంలో నిండివృంది- గర్భగుడికి ఉత్తరంగా మండపం అరుగుమోద నిలబడి కొంత ముంద్కి విమాన వేంకకేశ్వరుడి దర్శనం చేసుకుంటున్నారు. క్రనుక్త దాసులు ఇక్కడే శ్రీనివాసుని దర్శనం చేసుకున్నారు; అన్నారెవరో- “ఫురందరదాసులు, ' విజయదాసులు మొదలైన వాళ్ళంతా ఇక్కడే (శ్రీనివానునీ దర్శనభాగ్యం పొందార్కు అన్నారు మరొకరు, వెంకప్ప కుతూహలంగా చూస్తూ * ఎక్కడ? ఎక్కడ?* అని అ్యతంగా అడి గాడు. గోవురంలో | సువర్థకవచాచ్చ్భాదితమైన శ్రీనివానుని, వ్మిగ

(శ్రీనివాన సంకీర్తనలు 13 వోన్ని ఎవరో చేత్తోచూపించారు. వెంకప్పకు వ్మిగవాం కనిపించింది. కానీ శ్రీనివాసుడు కనిపించలేదు. భక్తిలో చేతులు జోడించాడు.

ఇంకోచోట మంటపంలో హరిదాసుల్మి గుంవు సమావేశ మైంది, అ కాలంలో తిరుపతి చ్యేతంలో ఎక్కడచూసినా వారికథలూ, నంకీర్తనలూ జరుగుతూ వుండేవి. అక్కడ వురందరదానులు మొదలైన హరిదాసుల కీ రృనలు గానం చేయబడుతున్నాయి. వెంకప్ప ఒక గుంవుతో కలిసి హరికఖామృతరనపానంలో మైమరచిపోయాడు....

స్వామి వుష్కురిజిలో స్నానం చేయడం, శ్రీభఖూవరాహదేవుని దర్శించడం, ధర్మదర్శననమయంలో శ్రీనివానుణ్ని కళ్ళారా తిల కించడం, దాసులతో కూచుని నామన్మరణ చేయడం, (పసాదాన్ని భుజించి పుష్కరిణిలో నీళ్ళు తాగడం, అప్పుప్పుడు పాండవతీర్థం, పాపనాళిని, ఆకాశగంగ -తీర్థాల్లో స్నానం చెయడం, దారిలో దొరికిన కాయో పండో, కృష్ణార్చణంగా భావించి తినడం_ఇది వెంకప్ప దిన చర్య అయిపోయింది. ఒకవిధంగా ఆ దినచర్య ఒకతపస్పే అయింది

దాసుల కీర్తనల్ని వింటున్నప్పుడు ఎందుకో వెంకప్ప మనస్సు ఫురందరదానుల అదర్శంపై లగ్నమైంది. “గృర్రువిన గులామనా గువతనక, దొరెయదళణ్ణ్లముకుతి ” (గురువుకు గులాము అయ్యేవరకూ గొరకదన్నాము క్రిగ అన్న పదాన్ని విన్న తరువాత, పురందర దానుల్లాంటి గురువులు ఈ విధంగా దొరకగలరన్న నమ్మకం [పబ లింది అయినా (పతిదినమూ ఎంతోమంది హరిదాసులు ్రీనివానుని సన్నిధిలో కీ రనాగానం చేస్తున్నా, వాళ్ళలో చాలామంది గొప్ప వారుగొ కనిపించినా కూడా, వెంకప్ప వాళ్ళని నమిోప్‌ంచ్చి “నేను హరిదాను కావాలనుకున్నాను, నాకు అంకిఠఈం ఇవ్వండి” అని' అడగలేద్దు.

ఒకరోజు ధర్మదర్శనం నమయంలో శ్రీనివాసుని వ్మిగహరి బదులు, పురందరదాసులవారి ఆకారం అతనికి కనిపించింది వెంకప్ప

న శ్రీనివాస సంకీర్తనలు

అశ్చర్యచకితుడయ్యాడు._ పొరాత్తుగా వురందరదానుల అకారం వెనుక వైపు శ్రీనివాసుని బృహదాకారం గోచరించింది. దాసులవారి హృదయ,ప్రదేశంలో, చిరునవ్వులు చిందిస్తున్న విరలుని రూపం అవుపించింది. ఆరూపం తటాలున శ్రీనివాసుని రూపంగా మారిపో యింది, అ చిన్ని శ్రీనివాసరూపం దాసులవారి హృదయ మందిరం నుంచీ వెలికివచ్చి, వెంకప్ప హృదయకమలంలో చేరిపోయింది. జదరిపోయిన గుండె దడదడ కొట్టుకుంది. మనన్సుని అ(కమించిన అవిద్యాకామకో ధాదుల యజమానులు పలాయనమయ్యారు.! వెంటనే మనస్సు (పళశాంతమైంది వెంకప్ప మైమరచి, ధ్యానపరవశు డయ్యాకు. అతని పృ్‌దయ మంటపంలో దర్శనమిచ్చిన బెంబమూర్తి ఒకసారి వేణుగోపాలకృష్ణుడిగ్యా మరోసారి శ్రీనివాసుడుగా [పకా శించి అనందతరంగాల్ని ఉద్భవింప జేశాడు. వెంకప్ప శరీరం (వకంపించింది. మరుక్షణం శిలావ్మ్యిగహంలా న్నంభించిపోయింది. దేవాలయ సీబ్బంది కృష్టాజినాధాయుల్ని ఉపయోగించలేదు; వెంకప్ప ధ్యానతత్పరతకు ఆటంకం కలిగించలేదు,

(దక్షిణ అనంతరం సాలుమంటపం దగ్గర నిలబడి చూసి నప్పుడూ వెంకప్పకు శ్రీనివాసుని దర్శనం అయ్యింది, అతనిలో, ఆ ఆనందభారాన్ని భరించే శకి లేకపోయింది. * వేంకకేుళా 1!” అని అరున్తూ, (కిందపడిపోయాడు. చుట్టూవున్న వాళ్ళు గాభరాపడ్డారు. ఉపచర$ిలు చేశారు శరీరాన్ని ముట్టి చూశారు అఖరికి గాఢని[దలో వున్నాడని సరిపెట్టుకున్నారు.

శ్ఞైజననామకపరమాత్ముడు వెంకప్ప మనస్సులో స్వాప్నిక తరంగాల్ని నృష్టించాడు, నాలుక చూపమని, శ్రీనివానరూపంతో కానే ఆ నాలుకమాద “పనన్న వేంకట” అని లిఖించాడు, కల కరిగి పోయింది. వెంకప్ప లేచి నిలబడ్డాడు. చుట్టూవున్న వాళ్ళకి ఎంతో ఉశ్చర్యం కలిగింది. అతన్ని పిచ్చివాడుగా వాళ్ళు: భావించారు,

ఇశ్రీనివాన సరకీర్తనలు 1ేర్‌ వెంకప్ప విమాన వేంకకేశ్వరుడినే చూన్తూ, అలాగే నిలబడిపోయాడు అతని కళ్ళు రెప్పపాటు లేకుండా వుండిపోయాయి, ఆ సజీవవిిగ హాన్ని చూస్తున్న వాళ్ళకి చోద్యం అనిపించింది. వెంకప్ప కళ్ళ నుండీ ధారాపాతంగా అశువులు జులువారాయి. శరీరం కంపించ సాగింది. పెదవులు అదురుతున్నాయి. అతని మొదటి మాటలు ఎవ్వరికీ అర్థంకా లేదు, దాన్నొక విచ్మితమైన లీలగా జనం భావించి చూస్తూవుండ్‌ పోయారు, [5 మంగా వెంకప్ప ముఖంమాద (పశాంతళ అలుముకుంది. సున్వరంతో, తాళయుక్తంగ్యా అభినయ పూర్వకంగా అతను గానం చేయడం (పారంభించాడు, కోమలతి శుభగా్యాతన మహాతామరనదళన్న్మేతన స్వామి శ్రీనివాసన కండె ప్లామగిరి వరదేశన .... భూరి (పసన్వేంకకుశను హృదయారవిందనివానన * “తప్పునోడదె బందెయా నన్నతందెయా (సనన్వెంకట రమళో, భయళమనా [౫ (పూర్తి కీర్తన పుస్తకం లోపలివుటల్లో ఇవ్వబడింది) వెంకప్పను పిచ్చివాడుగా భావించిన జనం అబ్బురపాటుతో, గానాన్ని అలకించ సాగారు. అక్కడా ఇక్కడా వున్న హరిదానులు చుట్టూమూగారు. వెంకప్ప గానం సాగిపోతోంది ... “నిన్న మహొమెగళిల్ల బల్లెయ్యా.. ... క్‌ రర ౪ బ్రఖ్బాట్ట జగదంతర్చహిః వాసుదేవా.... ఒకదాని తరువాత మరొకటిగా, అ([పయత్నంగా వెంకవ్ప గానం చేస్తున్నాడు. జనరలోంచీ ఒక తేజస్వి అయిన వృద్ధుడు ముందుకి వచ్చి; “పనన్న వెంకటదానులవారు! శ్రీనివాసాన్ముగహ ' ప్యాతులు [* అంటూ, వెంకప్పకు పాదాభివందనం చేశాడు, వెంకప్ప

16 శ్రీనివాన సంకీర్తనలు

అది (గ్రహించేస్టితిలో లేఢు. నంకీ ర్తనాగంగాప్రవాహం తరంగాలుగా ఉప్పొంగుకొస్తోంది. ఎవరినోట విన్నా, “పనన్న వెంళటదాసులు |!) “పనన్న వెంకటదాసులు 1* అన్నమాకే! వదినచే *'యంక్య' అని పిలువబడ్డ వెంకప్ప బాగల్‌ కోట వెంకప్పయ్య, (పసన్న వెంకట దాసులవారయ్యాడు....

“ పసన్నవెంకట”* అన్న అంకితనామంతో దేవరనామాల్ని రచిస్తూ గానం చేస్తూ శ్రీనివాసుని దివ్యదర్శనాన్నీ ఒక్కసారి నిజ సందర్శనాన్నీ పొందుళూ శ్రీపపన్న వెంకటదాసులు కొంతకాలం పాటు తిరుపతిలోనే వుండిపోయారు ఆయన చుట్టూ జనసమూహం చేరసాగింది గౌరవమర్యాదలు 1పారంభమయ్యాయి కొందరికి అసూయ, 1పారంభమైంది.

బాగల్‌కోట నుండీ కొంతమంది తిరుపతి య్యాత వచ్చారు. వాళ్ళల్లో చాలామంది ధాసులవారి గొప్పతనాన్ని ఎంతగానో మెచ్చు కున్నారు. కొందరు “మనవూరు వెంకప్ప! చాలు చాలు! పశువుల్ని కాసేవాడికి పరమభక్తుడన్న పట్టం! నరా “రామ” అనడం రాదు; పదాలుకట్టి పాడుతాడట |! “ పనన్న వెంకట” అని పలకడానికికూడా రాదు. ఎవరివో పదాల్ని దొంగిలించి (పసన్న వెంకట అని అఖర్న చేర్చి పాడేస్తున్నాడు! * అంటూ ఎగతాళిగా నిందించారు.

“అవునవును .. మనవూళ్లో వున్నప్పుడు పిచ్చిపిచ్చిగా దాసుల పదాల్ని పొడుకుంటూ వుండేవాడు. ఇంతబాగా పాడం ఎక్కడ

ల డె నేర్చుకున్నాడు? ఎప్పుడు నేర్చుకున్నాడు?” అన్నాడు మరోకడు ఆశ్చర్యంగా.

ఈ సంభాషణంతా విన్న అనూయాపరులు కొందర్చ ఎగిరి గంతేశారు, అ కరువాత దానుల్ని పఠత్యక్షంగా ఎగతాళివేసి, అవమా నించడం [పారంభించారు. వాళ్ళల్లో అరాకొరగా సంస్కృతం చదూ

శ్రీనివాన సంకీర్తవలు క కొన్న ఒకరిద్దరు, శ్యాస్త్యుగంథాల్లోని ఒకటిరెండు నంన్కృత పంక్తుల్ని. దాసులవారి ముందు పెట్టి, “*భ్రాము మహానుభావులు. మాలాంటి దాసుల్ని ఇంతవరకూ మేము చూడలేదు. దయచేసి ఈ వాక్యాలకు అర్థం చెప్పి? ఉపకారం చేయండి” అని అడిగారు.

“నాకేమీ తెలీదు, నాయనా! ఏదో, ఆదేవుడు పలికించె పదాల్ని పొడుకుంటూ కాలక్షేపం చేస్తున్నాను ఎవర్నేనా పండితల్ని అడగండి” అన్నారు దాసులవారు,

“* బ్లంలేనా దాసులవారి బండారం ![* అంటూ ఎగతాళిగా నవ్వుతూ వాళ్ళు వెళ్ళిపోయారు, రోజురోజుకీ, ఇలొంటి అవమానాలు ఎక్కువైపోయాయి, ఆ అవమానాల్ని భరించలేక దానులవారు దేవుడితో మొర పెట్టుకున్నారు :

“*మ్రాధ్రవా నా నేను ఓదిదవనల్లా, శ్రీ

పాదవే గళతియెంబె బాధిసుతైదారె..., ...* అంటూ గానం చేశారుః

కొంతకాలం క్రింద దానులవార్ని గురించి యాతికుల ద్వారా విన్న అన్నగాడ తమ్ముణ్ని వెతుక్సుంటూ తిరుపతి వచ్చాడు, దేవాలయమహంతుకి విశ్వాసపాత్రుడైన తమ్ముడితో కలిసి దైవదర్శనం చేసుకుని తమ్ముడితో ఇలా అన్నాడు : “తమ్ముడూ! మీ వదిన తన' తప్పులకు పశ్చాత్తాప పడుతోంద్కి ఇంటికి రా నాయనా [”

“మ్సరికొంతకాలం తర్వాత వస్తాను అన్నయ్యా*, అంటూ నమస్కరించి పంపేశారు దాసులవారు.

నురికొన్నిరోజుల తరువాత శ్రీనివాసుని [పెరణతో "ఉత్తమ గురువుల దగ్గర జాస్తాభ్యానం చేయాలనే సంకల్పంతో న్వ్యగామం వెళ్ళడానికి దొసులవారు నిశ్చయించారు. బయశ్టే రేరోజు అయన ఫ్రీనివాసుని దర్శనంచేనుకుని మనసారా కీర్తించారు. *సర్వస్వామి,

త్రీ నం ల్లి ళ్‌

18 (శ్రీనివాస సంకీర్తనలు మమస్వామి; నోడెన్నాళు మూడన్నాది (పౌఢ కృష్ణా, పోషిసయ్యా (పసన్వేంకకేశ కృష్ణా!” అంటూ (ప్రార్థించి శ్రీనివాసుని సుందర వ్మిగవోన్ని మరీ మరీ చూస్తూ గర్భగుడిలోంచి బైటికి సడిచారు, తలమిోద వుండే చం్యద్రుడు ఎక్కడికి వెళ్ళినా తలమిాదే కనిప్పించే విధంగ్యా తిరుపతి వదిలి తామువెళ్తున్నా కూడా, అ్యపసన్న "వేంకకుశ్వరుడు తనుతోకు ఉంటాడని తెలిసి విశ్వసించినా కూడా విడచి వెళ్ళడానికి మనన్సురాక్య దాసులవారు తమ స్వ[గామం [పయాణమయ్యారు. మహంతు బహూకరించిన థ్రీ భూసమేత ,శ్రీనివాన వ్మిగవోన్ని తమతో తీసుకుని, బయజళ్దేరారు.

_ త్రుపనన్న వెంకటదొానులు ఇంట్లోకాలు పెట్టగానే ఇల్లంతటా శ్రీనివాసుడు వ్యాపించి వున్నట్టు అనుభూతి కలిగింది పాతఇంటిక్తి కొ త్తకళ వచ్చినట్టయ్యింది. దాసులవారు భక్తితో అన్నగారికి నమ న్కరించారు. నంకోచిస్తూ వెనక్కి జరుగుతున్న వదినకు పాదాభి వందనం చేశారు. అమె కన్నీరు కాలువలు కట్టింది. పశ్చాత్తాపంతో వర్షిన్తున్న ఆ(శువులు మరిదిని అభిషేకించాయి. పూర్వం, “యంక్యాల అని పిలిచే వదిన ఇప్పుడు, “వెంకప్పయ్యా, బుద్ధి గడ్డితిని నీకన్నో కషాలు కలిగించాను. క్షమించు నాయనా; అంది పొర్చివస్తున్న కన్నీటిని తుడుచుకుంటూ.

ళజవదిన్యా మో దయవళ్లే నాకు "శ్రీవేంకటేశ్వరుని దర్శనం లభించింది, పెద్దల అగహం పిన్నలకు అన్ముగహం అన్నమాట నిజమైంది. వీ గొప్పగురువుచేతా పోగొ ట్టబడలేని నా అజ్ఞానం మా అళీర్వాదబలంతో కరిగి పోయింది” దాసులవారు సమాధాన మిచ్చారు. అన్నగారి కళ్ళల్లో నీళ్ళునిండాయి.

“నాయనా, నువ్వు ఇల్లొదిలి వెళ్ళినప్పట్నుంచీ మేంపడుతున్న కష్టాలు ఇన్నీ అన్నీ కావు, నీకు కష్టాలు కలిగించినందుకు దేవుడ్ము శిక్ష విధించాడు అంది ఆయన వదిన,

శ్రీనివాన సంకీర్తనలు 19 “బలా అనకండి, నేనుమోా బిడ్డనుం శ్రీనివాసుడు మన ఇంటికి వేంచేశాడు; అంతా -చక్కబడుతుందిి” అన్నారు, (పనన్న వెంకటదాసులు వదినగారి ఆనందం వర్ణ నాతీతం. ఆమె హృ్‌ధయ పూర్వకంగా మరిదిని ఆశీర్వదించింది. ఇంట్లో తిరుపతి సమారాధన (బహ్మాండంగా జరిగింది. దివ్యంగా అలంకరించబడ్‌న శ్రీ భూసమేత వంక టేశ్వరవిగవాన్ని సందర్శించ్చి ఊల్లో వాళ్ళంతా ఎంతో "ఆనం బాగల్‌ కోటలో 'ముద్గలాచార్య * అనే పండితుడు ఉండేవారు. దాసులవారు తమకు శాస్త్రాభ్యానం చేయించమని ఆయన్ని [పార్థిం చారు, “నాయనా, నీలాంటివాళ్ళకు పారం చెప్తేనే నాజన్మకు సార్థ కత [ అంటూ ఆయన సమ్మతించారు “ఆచార్యవర్యా, విజయదానుల్కు గోపాలదాసులుు వేణు గోపాలదాసులు.__ వీళ్ళముందు నేనెంత! సదా శ్రీనివాసుడిని నమ్ము కుని జీవంచాలన్నదే నానిష్టు నా పాలిట మిరే ఆ (పసన్నవెంకట క ప్పుడు |” అన్నారు వినయంగా దాసులవారు, సాధారణ పజలకు విద్యాభ్యానం చేయడం కష్టం (పనన్న వెంకటదానులు అనేక పూర్వజన్మల్లో విద్యాపారంగతులైనవారు, జన్మ జన్మల. పరిపక్వతతో నంస్కృృతీసంపన్నులైనవారు. అత్యల్పకాలం లోనే అయన మహాపండితులయ్యారు. శ్రీ[పనన్న వెంకటదానులవారు తాము రచించిన ' కృష్ణో ష్ష్‌ "లో తమ విద్యాగురువులూ, ; మౌద్గల్య గో(తీకులూ అయిన జగ న్నాజాచార్యుల్ని, క అలజ్ఞతాపూర్వకంగా ఈ విథంగా స్తుతించారు ;

• నందనందనాష్ట్ర కేన నందనందనోమునా బోధనందమాళనోతి శుద్ధానంద చిద్ధనమ్‌ స్వీయపాదీనీరజానుర క్త ముద్గలన్యమై శ్రీగురోరుమానసాంబుజాల యో దయానీధిః**

20 (శ్రీనివాన సంకీర్తనలు

అంతేకాకుండా, “*భజసి బదుకెలో ముద్దలాచార్యరను 93 అంటూ ,ప్రన్తుతిచేశారు. గురువుల నామథేయాన్ని ఉచ్చరించరాదన్న మర్యాదను పాటించి, “ జనార్దనాచార్యులు * అనకుండా “ముద్గలా చార్యులు” అని పేర్కొన్నారు.

శ్రీపసన్నవెంకటదాసులు ఉ త్రరాదిమర శిష్యులని తెలుస్తోంది. ఆఅ గురుపరంపరలోని ్రీసత్యాధిరాజకీర్థుల్ని హృదయపూర్వకంగా క్రి రించారు. దాసులవారి కృతుల్ని పరిశిలించి చూస్తే ఈ గురువు లిద్దర్నీ ఆయన దర్శించినట్టు స్పష్టమవుతుంది. అంతేకాకుండా, పీరిద్దరి అనంతరం పీరాధిపత్యం వహించిన థ్రీ సత్యపూర్ణ తీర్థులు శ్రీషపనన్నవెంకటదానులవారికి నమంతోపదేశం చేసినట్టు తెలియ వస్తోంది “నతతస్మరిసి మధ్వ్వనసంతకతి గురుగళ '” అన్న కృతిలో

• సత్యాభినవగురుకరపద్మజా, పద్మజానమ్మగుకు సత్యపూర్ణ (పనన్వేం కట [పియా అని వాకుచ్చారు,

మనదాసులవారు మొదట శశ్రీపనన్న వేంళకుశ్వరుని కృపా ప్యాతులు. తరువాత ఉదారహృదయంతో ముద్గలాచార్యుల దగ్గర విద్యాభ్యానం చేసి ఆతరువాత శ్రీ సత్యపూ్థతీద్ధల్లాంటి యతివ రేణ్యుల దగ్గర ఉపదేశాన్ని పొందారు. అందుచేత వారి పూర్ణపాండి త్యాని (పల్యేకంగా వర్ణించాల్సిన అవసరంలేదు.

॥ శ జ

గోపాళవృ్తి (భిక్ష హరిదాసులకు భూషణమూ, [పజలకు తోషణమూ అని ' తెలుసుకున్న దాసులవారు కాషాయవస్త్రాన్ని తలకు చుట్టి, తంబురానూ తాళాన్నీ పట్టుకుని, సుమధురంగా పదాల్ని పాడుతూ భావావేశంతో నర్తిసూ వీధుల్లో సంచరించేవారుః

“ఇంట్లో థనధాన్యాలూ, పశువులూ పాడీ పుష్కలంగావున్న ఈ డానులు ఖిక్షకు బయక్టేరాడు 1౫ అని కొంతనముంది ఆయన్ని

శ్రీనివాన సంకీర్తనలు న ఆక్షేపించేవారు. మరికొంతమంది దానులవారి నడవడికను ఆదర్శంగా తీసుకుని ఆయన పాదసేవతో తమజన్మల్ని చరితార్థం చేసుకున్నారు. శ్రీపసన్నవెంకటదాసులవారి లాగా సాత్వికజీవితం గడపడం ఇందరికీ సాధ్యం కాదు. ఈత్త్వవేత్తలకు, భూతదయాపరులకూ మాతం అది సాధ్యం. అల్పజ్ఞులవల్ల కలిగే మనోవ్యధను దాసులవారు భగవంతుడి ముందు మొర పెట్టుకున్నారు

“నీ నిత్తముతియింద నిన్నహొగళుతిరె, హీనమానవరొందొం దూనవాడువర్కు జాణవనెచెదు బిల్లనడుగిసువంత్వె ఆ నిందకరు నిందిశాణెగె నిల్లువరు” అంటూ గానంచేశారు.

శ్రీ [పనన్నవెంకటదానులు నుధ్యాహ్నం తరువాత ఊరి బయట వున్న పర్వతసానువుల్లో కూచుని ఛ్యాన నిమగ్నులయ్యే వారు. కావ్యరచనకూ అదే తగిన న్టలంగా వుండేది. కాల్మ[కమాన దాసులవారు గృహస్టా్యశమాన్ని స్వీకరించారు. శ్రీహరిసేవకు సన్యా సమే నరైన మార్గం అని అనుకోకూడదు. ఆ అ[శమంలో కన్నా ,అధికమైన సేవావకాశాలు గృహస్థా_శమంలో వుంటాయి, అలా కాక పోలే_ “రాజ్యమూ రాజవైభవమూ వద్దు; తపన్సు చేసుకుంటాను,” అన్న [పియ[వత మహారాజుకి (బహ్మ స్వయంగా గృవాస్టాాశమం లోని గొప్పదనాన్ని బోధించాల్సిన అవనరం వీమొచ్చింది? శ్రీహరి తన్నసంకల్పానుసారం ఏకాలంలో ఎలా జరిపిస్తాడో అదే నరైనదని (గజోంచడమే నిజమైన జ్ఞానమార్గం.

దాసులవారు *కరీబాయ్యి ఆచార్యులు” (నల్లనోటి ఆచార్యులు) “అని పసిద్ధిచెందారు. ఈ పేరునిబట్టి ఆలోచేస్తే కాప అను[గహాశక్తుల్ని కళలిగివుండేవారని అర్థమవుతుంది. ఒకసారి వాళ్ళ పొలం సాగుచేసే రైతు “స్వామా, ఈసారి వాలంలో పైరు కాలేదు పంటవచ్చాక : మాపన్నుు చెల్లిస్తాను;” అంటూ అబద్ధాలు చెప్పాడు. * అలాగే కానీ వెళ్ళిరా” అన్నారు దాసులవారు, తరువాత రెండు మూడేళ్ళు ఆ

22 (శ్రీనివాస సరెకీర్తనలు

రైతు సాగుచేసే పొలంలో పైరుకాలేదు! అతను దాసులవారి దగ్గరకు పరుగెత్తుకువచ్చాడు, “అందరి పొలాల్లోనూ బంగారంలాంటి పంట వండుతోంది. న్నాపొలంలో పంట మంటకలసిపోతోంది. స్వామి, నా తప్పు క్షమించండి. పంటపండేలా ఆశీర్వదించండి” అని చెంప అేసుకుని (పార్థించాడు,

ఆయనకు *అంగార_అచార్యులు * అనే మరో "పేరుకూడా స్థిం పడింది. ఆయన నర్మదారంచేసేటప్పుడు అరణ్య మార్షాల్లో వెళ్ళాల్సి వుండేది. అకస్తాత్తుగా అడవిలో ఏ పులేనా అయన కంటపడితే దాన్ని చెవిపట్టుకొని లాక్కొచ్చేవారుట, దాని మొవినికి ఆంగారం పెట్టి, గ్మురంమిదున్న దేవుడి పెట్టెవున్న నంచీని తీసి ఎలివీషమిద వేసి మోయించుకుని వెళ్ళేవారట. ఊరు సమిపించాక, సంచీని తీసి గ్మ్యురంమోద వేస్తి “పులిరాజు! ఇంకమిదట': ఊరిపశువుల జోలికి వెళ్ళొద్దు” అంటూ వీపునిమిరి పంపేసేవారట. ఆ తరువాత ఆ పులి మూలంగా పశువులకి అఆపద్గ వుండేది కాదట.

(ఫారబ్ధకర్మలు అనుభవింపజేసిన తరువాలఠనే ముక్తిని (పసా దించే శ్రీ [పసన్న వెంకకేశ్వరుడు, తన దివ్యదర్శనం కరుణించిన, మాదటకూడా దాసులవారిని సంసారకూపంలో చిక్టుకునేట్టు చేశాడు, భార్యాబిడ్డలూ, బంధువులూ తరచుగా అయనమార్లానికి అడ్డుతగుల్తూ ఫుండివుండొచ్చు. దానులవారు, “హితశ్యతుగళ సంగతీసాకుశీపస న్వెంకటపతి నిన్న భక్త ర నంగ కొడు ఇాణో' అని వేడుకున్నారు. కర్మక్షయానికీ, జ్ఞానాభివృద్ధికీ భగవదపరోక్షదర్శనమూ,; గురువుల మం[తోపదేశమూ అత్యవసరం, ఇవి రెండూ ఫలదాయకాలు కావా లంకే సత్సంగం అత్యావశ్యకం_అని శ్రీమద్భాగవతం చెప్తోంది:

“సతాం నంగం ద్వారమావుర్విమ్లు క్తేః * జా సజ్జననంగం ముక్షికి మార్గాన్ని చేకూర్చుతుంది.

(శ్రీనివాన నంకీర్తనలు 28 నత్సంగం అవశ్యకతన్తూ దాని మహిమనూ ఉగ్గడెంచే శ్రీమద్భా గవత లోకాన్ని దాసులవారు కన్నడీకరించి, తాళ్చర్యాన్ని వివరిం చ్రార్రు నవ్యూమ్మృ్మయాని తీర్థాని నదేవామృచ్చ్భిలామయాః, తే వునన్తురుకాలేన తక్షణౌ దేవ సాధవః. మ్రాడు సాధుసేవెయ అనుదిన) చేడు హరియ అభ కూడు సంతరా నీ నిరంతర తీర్థదిస్నానవు హలవు కాలోత్తరకాగ్వదు ఫలవు, మూర్తిగళొపానవు ధర్మార్థముందణ అనువు, సార్ధ్థకవు నధ్య సాధునికరద గ్యాత 'కేతదయ్యాతై _ సాధునజ్జనుల సేవించుము, వారిని అభయము కోరుము, సజ్జ నులతొా నిరంతము కూడియుండుము. తీర్థస్నాన ఫలము కాలాం తరమున కలుగును, క్షేతమూడ్తుల ఉపాననవలన లభించు ధర్మార్థ ములు భవిష్యత్తున ఉపయోగించగలవు, సజ్జ్దనసమూహదర్శనము ఎని ఓ తక్షణఫలము నిచ్చును. సాధునంగముహిను గురించి ఆయన, చెప్పిన మాట ఇప్పటికీ నానుడిగా భావుకుల జిహ్వా(గాలమిోద నిరిస్రోంది : “సంగ వాగలి సాధు నంగవాగలి నంగదింద లింగదేవా భంగవాగలి ,... *4 అచ్యుతాం[ఘినిషస్టరాద యధృచ్చలాభతుష్టరాద నిచ్చజ్ఞానవంతరాద అచ్చభాగవతరా.... న. సనంగవాగలి _ లింగభంగవాగలి * సాధువుల నహవానం సులభంగా లభించేది కాదుం “సత్సహ వానం” అన్న పదానికి "సాధువుల నహవానం” అని . మ్మాతమే కాకుండా కొంచెం విశాలమైన అర్థం తీసుకోవాలి, సద్దంథావలోళ నంతో సంతోషాన్ని పొందడం, అతిథిఅభ్యాగతుల్ని సత్కరించడం,

దడ శ్రీనివాస సంకీర్తనలు తీర క్షేతసందర్శనంతో వునీతులు కావడం, వుణ్యవళంతో జ్ఞానుల సందర్శనభాగ్యం లభించినప్పుడు వాళ్ళ పాదధూళి శిరస్సున ధరించి వాళ్ళ అమృతవాజితో ధన్యులుకావడం. అని కూడా అర్థం చేసు కోవాలి, పూర్వకాలంలో తీర్ణయా, తల మహత్వాన్ని |పజలు బాగా అర్థం చేసుకున్నారు. దైవదర్శనానిక్షే, సాధుసజ్జన సమాగమానికీ అవి అనువైన [పదేశాలు. కర్శక్తయమూ, జ్ఞానాభివృద్ధి కొని కారణంచేత శ్రీ |పసన్న వెంకటదాసులవారు తరచుగా తీర్థయ్యాతలు చేసేవారు తిరుపతి'క్షేతాన్ని అనేక పర్యాయాలు సందర్శించారు. బ్రహ్మోత్సవ సందర్భాల్లో తిరుపతికి తప్పక వెళ్ళేవారు. దాసులవారు కాళ్ళీ రామే శ్వరం్ప శ్రీరంగం, పంఢరావురం, ఘటికాచలం, శ్రీశైలం, బిళిగిరి రంగనబెట్ట (మాగడి రంగక్షేతం), ఉడుపి, కృష్ణాస్నానఘట్టం మొదలైన 'క్షేతాల్ని సందర్శించారని ఆయన కృతుల్నిబట్టి తెలు స్తోంది నిదర్శవాలుగా కొన్ని దాసులవారి పదాలు; “ బేసరదెందూ నదాళివ నెన్నికాశియ ప్రభు విశ్వేశ్వరనెన్ని బేడిద భాగ్యవీడాడువనెన్ని బేడద భకుతిగ కూడిదనెన్ని * “ర్రామనెన్ని రామనెన్ని వ్యోమకేశగె దివ్యనామామృతవిత్త రామనెన్ని 'రామనెన్ని ల. అంట “నిరి అరనంగె నమో .... .... నురోత్తమరంగ వరకావేరియ (రంగ) ౫ “విరలా పీడీ ఎన్నక్రైయ్యా విరలా పండరిరాయా *పహ్లాదవరద, భయగజకె సింహా” “నలహు నలహు అయ్యన్సే నలహము సలహు థ్రీగిరివాసా నాగవిభూషా యోగిజనేశాఘాఘనాళా ౯ *కడ్రగుడదిరు దేశిగ నా రంగా _ [పనన్వెంకటరంగా”

శ్రీవివాన నంకీర్సనలు 25 “ కృష్ణాక్సృతియ బహిరంతరది నోడద జాణనవకోణా ౯ “నమో నమో కృష్ణవేణి” తీర్థయాాతల కాలంలో ఆయన నడవడికను మెచ్చుకున్న [(పజలు ఆయన్ని ఎంతో గారవించేవారు. ఆయనచేత (పభ్యావితులైన శిష్యులు అనేకులు ఆయనతో వుండేవారు. ఉర్ణయాాతల కోసమే కాకుండా, [పజలను (పబోధించడానికి ఆయన దేశనంచారం చేసే వారు. (పతిచోటా ఆయనకు ఘనంగా స్వాగతనత్చారాలు లభించేవి, (ప్రసన్న వేంళకేశ్వర కృపాపాత్రులై న శ్రీపనన్న వెంకటదానులవారికి మం్కతళక్తి కూడా వుండేదని చెప్పుకోవచ్చు. ఆయన ఆళీర్వాఢంతో అనేకమంది తమకష్టైాల్ని నివారించుకునేవారు. ఫలితంగా దాసుల వారికి అనేక దానదత్తతలు లభించాయి- అయన దానాదానాలు రెండింటిలోనూ సమర్థులు, దానరూఫంగా వచ్చే ఆదాయాన్ని ఆయన పార్మపవచన మంగళనముయాల్లో, జ్ఞానులపుణ్యతిథుల్లో, పర్వదినాల్లో, పుణ్యదినాల్లో '్రీ [పనన్న వేంఠ క్రేశ్వర (పీత్యర్థం-నమారాధనల్ని జరి పించడానికి ఉపయోగించేవారు; నిస్వార్ధంగా అందర్నీ సంతృప్తి పరిచేవారు. అందుకే ఆయనకు నాయకసర్దారులు మొదలైన ధనికుల నుండీ అనేక మడిమాన్యాలు లభించాయి, తము జన్మరహన్యం బహిరంగం అయ్యాక జ్ఞానులు ఇహ లోకయ్యాత చాలించి న్వస్థానం చేరుకునే ఆచారం అనాదిగా వుంది, థ్రీ [పసన్నవెంకటదాసులవారు ర్మేదాంశసంభూతులన్న రహస్యం ఎలాగో వ్యాపించింది, దానులవారు తమ,పార్థివశరీరాన్ని వినర్జించే ఉద్ధేశంతో బాగల్‌కోటనుండి బాదామికి బయశ్హేరారు. దానులవారి శిష్యులు పేర్కొన్నట్టు? ,(వాలవు మాత్యాకవరు నురరెసరి నరరల్హ ) మాటలెందుకు? ఆయన నరుడుకారు, నురులే, అన్నది నత్యం. తమ అవసానదళ నమిపించిందని తెలునుకున్న దాసులవారు;

26 (శ్రువివాన నంకిర్ననలు

స్వామోప్యము క్రియ నీయో, నన్న పరసన్న వెంకటయ్యా అని స్వామిని వేడుకున్నారు,

“అంత్యయాతెగి ఉదయిసోరంగ _- జననవస్యాద బళ్ళియు కడెయలి*” అస్మి “జననమరణ క్షత ఇనితె సౌ౭ెలొదేవ” అనీ (పార్థిం చారు,

దాసులవారు తమ ఎనభై రెండవవీట [కీ శ, 16474 అంగిరన నామనంవత్సర భ్మాదపద శుద్ధ వీకాదళీ అర్థర్యాతి నమయంలో లయచింతనావూర్వకంగా పార్థివశరీరాన్ని విసర్టించి, వైకుంరయా[త చేసి సామోప్యము క్రిని పొందారు, దేహవిసర్జనకు ముందు ఆయనకు బింబమూ ర్హియెన శ్ర్మీపసన్న వేంక కేశ్వరాభిన్న బాలకృష్ణుని దర్శనం లభించిందనడానికి ఈకింది పదాన్ని నిదర్శనంగా ఉదహరించవచ్చు:;

*ద్రార్రో (యారో? నీ చిన్నదారు గారోర్యాతి 'యొళిమ్మాగా రక్కెబంది

శ్రీ రమానతి విఠలదానులవారిచే రచింవబడిన

ఠీ [వసన్న వెంకటదాస సోోతము సీరివిరించిభవేం దాది సురరిందర్చితనాద సిర్మిపసన్వేంకటన్న నిరుతన్మరిపకాఖండికి వెంకప్పనవ్వర చరణవనె నెనెవనె ధన్యామాన్యా ॥ప॥ మరుతమతాబ్ధి భూసురమరకత జన్మధరనాగి భువియొళుదినలు తరుళత్వ కళెదు తరుణతన బరలిన్ను అరివె కాణదె ఇరుతిరలు హరినామావళిగళ బరెదు ఓదువభాగ్య అరితెనెందరె బారదిరలు తొరెదు మునెియవరగిరియా తె మాళ్చరనునరిసి ఉరళి బరుతిరలు ॥1 ॥

(శ్రీనివాస సంకీర్తనలు 27 హసనాగి కపిలతీర్ధదలి 'మజ్జనగ్రైదు శశిధరన అడిగళిగె ఎరగి ఎసెవ పర్వతారోహణవ మాడి స్వామివుష్కరిణి తీర్థదలి ముళుగి బినజదళాక్ష వరహమ్మూర్తియనె కండాలసవమాడదళె చెన్నాగి రుషకేతుజనక పుట్టిసిద కారణ వేను ఉసిరెందు చరణశ్రైబాగి ॥బ్లి ॥

వందిసిదాక్షణ న్వప్ప్నది పపనన్నవెంకటనెందు బరెయె నాలిగయలి నందదిందెచ్చెత్తు జ్ఞానుదిసె ముకుందన కండు ఎదెయలి చందచందది పొగళుత కంగళిందానందబాప్ప నురిసుతలి ఇందు ధన్యనాదెనెందు తోషాబ్ధియ హొంది హరియాజ్ఞది చలి ॥కి ॥ హితది మాతిగె బందచ్యుతన నామావళి అతిశయ భకుతిఫూర్వకది నతత అనేక(గంథగళు దశమస్కంధభాగవతపూర్వార్థ కన్నడది మళిపూర్వక రచిసుతానందవు తుళుకుతివుదు కవితెయలి నుతిసి దుర్మత నిరాకరిసి బాళిబలు కులతతి శుద్ధిమాళ్చరు , హారిపురహొంది ॥శ్ష॥ కలికాలదలి హరి నరహరినామన్మరజెయు ముఖదింద బరువదు అత్య్మసాధ్య లలితకవనది తుతిసె రమాపతి విర్దల ఒలివను ఇదునత్య హలవు మాత్యాకవరు సురరెనరి నరరల్ల ఇదుసిద్ధ వేసిద్ధ ఛలదీ మనుజనెందవధమ హరియాజ్ఞది బలుబలు నరకదొళు బీళువదుసాధ్య, ॥1ఫ ॥

శ్రీవిసన్న వెంకటదాస విరచిత శ్రీనివాస సంకీర్తనలం. ధరణీధరు డైన వరాహవిభు వునకు_ఉద్ధరించుమని వాసులు సమర్పించిన దండవ్రిణామములు రాగం; దేళి రాళం?' ఆట శరణు హరి ఆనతజనా[శయ దురితక రికంఠీరవ శరణు శ్రీభూ వరహదేవనె శరణు వరయజ్ఞాత్మకా ॥ప ॥ లా అనిమిషరు సనకాదిమునిగళు అనుదినది స్తుతిగ్రైయ్యలూ దనుజ హేమాంబకన కృత్యక వని-బళలి మొరె ఇడుతిరె ఘనకృపాంబుధి తీరవారిధి మనెయలరిదతివేగది వనజభవనా నాసాఫపుటది నీ జనినిదగణిల మహిమనె 114 లీలెయిందణువాగి అమరర జాలకచ్చరి యాగలు మ్యాలె గిరియంతాడి హరియే త మాలవర్హాంకిత ముఖ్యా బాలచందసమానబాద ని శాలవిమలచరి(తనె

శ్రీనివాస సంకీర్తనలు 29 బాలస్ముబహృ్మణ్య ద్విజవర _

శీలపాలిత చరణనె ॥బి॥

వ్య(గ (ప్రళయాంభక్కిళిదు ఘన

ఘర్షర ధ్వనిగళిం

శ్మీఘ వైరియ సదెదు వర్యకో

థ్యాగదలి మహినెగహిదె

నర్గ్షజనరిందమిత స్తుతియన

వ[గహిని వరకరుణది

ఉ[గలేజ (పసన్వెంకట

అ(గనిలయ నమో హరే ॥ల్రై॥ _*ఆతావా- అరే (దష్టవ్యః శోతవ్యోమంతవ్యో నిధిధ్యానిశవ్యః ' అను ఉపనిషద్వాక్యానుసారము [శవణ, మనన, నిధి ధ్యాన పూర్వక మైన (బవ్మజిజ్ఞానతో శ్ర్మీపసన్నవెంకటదాసులు శ్రీహరిపట్టు యథా యోగ్యమైన భక్తిని పెంపొందించుకొని, శుద్ధాంతఃకరణముతో *న్వక్ర లవు శ్రీహరిసేవె ఎన్ని" (సకలము శ్రీహరిసేవ అనుడుు) అను సూక్తిని మనన్సునం దుంచుకొని, తమ తను, మన, ధనములను శ్రీహరిపాద పద్మములందు నమర్చించి, “అన్యథా శరణంనా స్తి త్వమేవశరణం మమ” అను అనుసంధానపూర్వకముగ శ్రీభూదేవీ సృమర్పితపాదపల్లవుడును వరాహరూపియును అయిన త్రీహరియందు శరణాగతులయినారు.

భ క్రిసోపానములనధిరోహించి పై మెట్టుమోదనిలచి, స్వామి మహిమను సింహావలోకనము చేసుకొనుచు, ఆ స్వాదురసము నాస్వా దించి. శ్రీహరి పాదసరోరుహములపై అఆత్మసమర్చ్పణ చేనుకొనుటయే “శరణాగతి” వైశిష్ట్యము.

“సకలసజ్జనపాపపరిహారకుడూ, జీవాంతః (పేరకుడూ, శరణు జొచ్చిన వారికి అ,శయమిచ్చువాడునూ, బింబమూ రియూ అయిన శ్రీహరీ! నీకు శరణు! నేను శరణాగతుడనై తిని.

౭80 (శ్రీనివాన సంకీర్తనలు

“దేవా !"పాపరాశి అను మదగజనమూవాసంవోరమున సింహ సద్భశుడవు నీవు, 4కీడాది గుణవిళిష్టుడవైన భూవరాహదేవా! నీకు శరణు _ నీ అ్మృపాకృతశరీరము యజ్ఞసంభారములక్మాశయమై యున్నందువలన యజ్ఞాత్మకుడనిపించు కొంటివి. అటువంటి యజ్ఞ మూర్షివైన నీకు నేను శరణాగతుడనై తిని,

“హిధ్రరణీధర్రా | ఇం[దాది నకలదేవతలున్తు సనకసనందాది మునులును; ధరజీదేవియును ఆదిదైత్యుడైన హిరణ్యాక్షుని [కూర కృత్యములతో విసిగి వేసారి, రక్షించమని 1ప్రార్థించిసప్పుడుు క్షీర సాగరశయనుడవై వైకుంఠమున నున్న అపారకృప్తాసము[దుడవైన సీవు, వారి (పార్థనలు మన్నించి అతివేగమున కమలనంభవుడ వైన (బ్రహ్మయొక్క నాసాపుటమునందుండి వరాహరూవుడవై (పాదుర్శ వించితివి, అపరిమితమహిమోపేతుడవైన శ్రీహరీ! నిన్ను శరణను చున్నాను,

“స్వామి ఆదివరాహా ! అనాయానముగ, ఎట్టి స్వ్యపయోజ నోద్టిశమును లేక, కేవల్కకీడార్థమై, నమ్మిన దేవతల హితముకొరశై (బహ్మనాసావుటము నుండి అంగుష్టమా[తపపమాణమున వెలువడితివి దేవతలు, చూచుచుండ క్ష్రణకాలమున "పెద్దపర్వతమువలె 'పెరిగతివిం స్వామా! ఈనీ అద్భుతమైన కార్యము దేవతలను అశ్చర్యశకితులను చేసినది. తమాలవృక్షచ్భాయానదృశమై, నీలవర్ణ విశిష్టమైన ముఖ ముతో విరాజిల్లిన దేవా! నీచర్మిత సువిశాలమూ,. పరమ పవ్మితమూ అయినది. అనవరతము నీ పాదపద్మములనేనమ్మి; నీ యారాధనయే న్వభావముగా గలిగిన బాలను[బ్రవహమణ్యుడను పేరుగల విిప్కశేష్టుని చేత సేవింపబడిన నీ పాదములను శరణు కోరుచున్నాను.

“దేవా యజ్ఞవరాహా! ఘుర్దురరవముతో, కల్లోలితృపళయాం బుధిని జొచ్చి రసాతలముననున్న భూమిని కోరలతో పైకెత్తితివ్కి అర్హునిలచిన హిరణ్యాక్ష దైళ్యుని కక్షణమే నంహరించితివి. నీయద్భుత

(శ్రీనివాన నంకీర్తనలు | కార్యమును వీక్షించిన దేవతానమూహము చేసిన సోోతమును కరుణతో స్వీకరించితివి. దేవా, [(పచండతేజోపూర్ణుడవును, వెకుంర నిలయుడవును వేంకట్నాదిపై స్వామిపుష్కరిణీతీరమున నెలకొన్న

.._ వాడవును, (పనన్న చవేంకటనాయకుడవును అయిన శ్రీవారి! నీకు నమన్క్మరించుచున్నాను. రాగం: వరాళి తాళం: ర్ఫుంపె స్వామిపఫుష్కర తీరనిలయనమో స్వామి వరహవెంకటనాయకా ॥ స్వామి పాహి పాహి (తాహి స్వామి వరహవెంకటనాయకా ॥ప॥ యజ్ఞ గ్మాత విధినుత (ప్రభు త్రీ యజ్ఞ వరవావెంక టఉనాయకా యజ్ఞ భోక్త థి "హీమాంబకహర యజ్ఞ వరవావెంకటనాయళకా 111 భూభయదూర ధరామనోహర భూవరహవెంకటనాయకా శోభితఫాలచం[దోపరమ[కోధ భూవరసావెంకటనాయకళకా " ॥బ్లి ॥ “శ్వేతహయవదన, శ్వేళాంబరధర శ్వేతవాహననఖ శ్వేతనిభా శ్వేత్మాదీశార్యిత పొాదకముల శ్వేతవరహవెంక తనాయకా ఫ్ర ॥ 4 వేదైశ్చ సర్వై రహమేవ 'వేద్యః౫ = నకలవేదముల చేతను (పముఖముగా (పతిపాదింపబడిన వాడును నేనే. అని గీతాచార్యుడు స్వయముగ నుడివియున్నాడు.

32 (శ్రీనివాస నంకీర్తవలు “సహ్మస శీర్‌షొ పురుషః నహసారక్ర సవనపాత్‌ , సభూమిం విశ్వతో వృత్వాతతిష్టద్ధశాంగులమ్‌. యజ్ఞేన యజ్ఞమయజంత దేవా! ౨.4 ౨ ఎషరడ్డ్లు్రైశ్వర్య నంపన్ను డైన శ్రీహరి; అనంతళీర్ణు పాద, బహూదర వక్రనేేతయుతుడై, సకల[బహ్మాండమును, తదంతర్గత జీవులను వ్యాపించి, అంతర్నియామకుడై , నర్వో ఈ ఇష్టుడై విరాజిల్లుచున్నాడు. ఇట్టి శ్రీహరిని యజ్ఞపురుషునిగా తెలుసుకోని దేవతలు అనేకవిధము లైన యజ్ఞములద్వారా అరాధించిరో అని వేదములు చాటిచెప్పు చున్నవి,

సర్వశబ్దవాచ్యుడై, తత్తన్నామములతో నర్వాంతర్యామియైై; నర్వశక్రిపదాతయై, నర్వసారభోక్తయై విరాజిల్లు శ్రీహరి మవో మహిమను “భారతః పంచమో వేదంఖి అని (పసిద్ధిగాంచిన భారతము రూడా;. “యజ్ఞో యజ్ఞపతిర్యజ్వా యజ్ఞాంగో యజ్ఞవాహనః యజ్ఞభృద్యజ్ఞకృత్యళ్ఞీ యజ్ఞ భుగ్యజ్ఞసాధనః యజ్ఞాన్తకృద్యజ్ఞా గుహ్యుమన్నమన్నాదయే వచ” " అని వేనోళ్ళ కీర్తించినది,

జగ్మదక్షణార్థమై వరాహరూపమును ధరించిన (శ్రీహరి యజ్ఞ మూర్తియు, యజ్ఞస్వామియు, యజ్ఞక ర్తయగు యజమాన అంతర్గతు డును, నర్వయజ్ఞాంగ నిర్మాణకుడును, యజ్ఞ్ఞపవ క్తయును, యజ్ఞ పోషకుడును, అవతార రూపములతో యజ్ఞము చేయువాడును, యజ్ఞపలమును తనుభవింపజేయువాడును, శుభసాధనయుకుడును, యజ్ఞమును నడపించువాడును;, యజ్ఞసమా ప్పికర్తయున్తు యజ్ఞాం తర్గతుఢును అయి, ఉన్నాడు,

శ్రీనివాసు సంకీర్తనలు 28 “ర్రూపం తవైతన్నను దుష్కృతాత్మనాం

దుర్దర్శనం దేవయదధ్వరాత్మకం |

ఛందాంసి యన్యత్వచి బర్హిరోమ

స్వాజ్యం దృళి త్వం్యఘిషు చాతుహో(తం ॥౫

--(ఛాగవఠము. 8-1884) అని భాగవతము సైతము యజ్ఞవరాహరూపియైన శ్రీవరి వ్యక్తిత్వ మునుచాటుచున్నది. యజ్ఞాత్మకమైన వరాహరూపము. దుష్టులకు దుర్నిరీక్ష్యమై భయంకరముగ నుండును. యజ్ఞోపయుక్తమైన నంభా రములను నృజించి ఇచ్చిన ఆరూపమే నజ్జనులకు అనందదాయక ముగ నుండును దుష్టళిక్షకుడును, శిష్టరక్షకుడును అయిన పర మాత్కుడు ధరణీదేవిని ఎత్తిపట్టి, సకలసుజీవుల ఉద్ధరణమునకై; భూవైకుంఠమని (ప్రసిద్ధిగాంచిన వేంకటాచలమున స్వామివుష్కరిణీ 'శీరమున నెలకొనినాడు. ఇట్టిస్వామి సాన్నిధ్యమును చేరిన శ్రీపనన్న వెంకటదాసులవారు, శుతి నృృతి వురాణ (పసిద్ధములైన ఆయన గుణగణములను న్మరించుచు; రక్షించమని ఆస్వామి పాదపద్మములకు దండ[1పమాణము లాచరించుచున్నారు:

“స్య్వామిపుష్కరిణీతీరవాసా, వరాహవేంఠకటనాయకా ! నమో నమః. స్వామా, నన్ను నిరంళరము 'రక్షించుము." దేవా, నీవు యజ్ఞ గ్మాతుడవు, (బహ్మవందిత పాదారవిందుడవైన (పభుడవుం యజ్ఞ కార్యనిర్వహణమున కనువైన భూమినే యపహరించిన అది ద్రైత్యుడైన హిరణ్యాక్షుని సంహరించి యజ్ఞములాచరించి, దేవతలచే అఛరింపజేసి, “యజ్ఞఫలభో క్ష అనిపించు కొంటివి.

“*దైత్యుని వలన భయ(భాంతమైన భూమిభయమును పరిహ రించిన ధరణీమనోహరా |! బాలచం[ద నమానమైన ఫొాలభాగముగల ఓ శాంతమూర్తి! వరాహవేంఠట నాయకా! నమోనమః.

శ్రీనం ౩

తడ శ్రీనివాస సంకీర్తనలు “శ్వేతాంబరమును ధరించి శోభించు ఓ జ్ఞానన్వరూపా! థ్రీ హయవదనా ! అర్జునమ్మితా ! శివారాధిత పాదకనులా ! శ్వేతవరాహ “వేంకటనాయకా ! నిన్ను శరణు కోరుచున్నాను, కరుణతో పరిపా లించును భక్తి తో వ్రిభువును రారమ్మని పిలుచుట రాగం: ధనత్రీ తాళం: ఆది దేవబారో శ్రీనివాసదేవెనె బారో నన్న- దావదాన పరితప్పకావనె బారో ॥ప॥ జీవన పావనవ మాడువనె బారో నన్న భవద బయ పూరైసువనె బారో 11 ॥ ఛ్యానినలొమ్మారె దయదినీ నిల్లి బారో అ జ్ఞాన నొశన మాడువ కృపానిధి బారో 1బై11 హడెద తాయి తందె గురుజడెయనె బారో ఎన్న నడెనుడి విషమెన్నదె క్రైవిడ్‌ియలి బారో 1కి; తరతర బప్పాశెయ చరినలి బారో ఆ తురద కామాద్యర నీ నొరసలి బారో 1డీ ఘల్ల నుదాళిసువుదుచితల్ల బారో [పాణ దొల్లభ బిరిదు నిన్నదళ్లేనో బారో 10 | పాపగళు ఘన్నవాదరేనయ్య బారో క | పాపాంగదల్లివు ఉళియలాపవె బారో 161 శ్రీరమణ ఇందు గో ప్తరారిల్ల బారో సుఖ తీరథఢేశ సనన్వేంకటరాయ బారో 1171 “ మద్భక్తా యత్ర గాయంతి తత తిష్టామి నారద" అను వచ నానుసారము జూహ్నవీజనకుడైన శ్రీహరి ఊహాతీతుడును, వర్ణనాతీతు

నివాస నంకీర్తనలు తెర్‌ డును అయినను నిరంతరము తననే న్మరించువారి నీడవలె ,తిరుగాడు చుండును. “కరెకరెదల్లి గ బరువనో నిజశరణర కాదుకొండిరువనో (పిలిచిన చోటికి వచ్చును. నిజశరణాగతులను కాపాడును) అనునది హరిదాసుల విశ్వానపూర్ణమైన అమృతవాణి అయితే ' అననా శ్చింత. (యంతో మాం యేజనాః పర్యుపానత్తే తేషాం నిత్యాభఖియుక్తానాం యోగక్షేమం వహామ్యుహం” అనునది నత్యనంకల్పుడైన పరమాత్తుని సునిశ్చితాశ్వాననము. _ శ్రీనివాసుడు భక్తుల పిలువుల విని పరుగు పరుగున అరుగుదెంచు కరుణామయుడు. ' ఈ యనుభవమును (ప్రతి క్షణమందును పొందిన శ్రీీససన్న వెంకటదాసులవారు, భవాంబుధిలో మునిగి ఉక్కిరిబిక్కిరి అగుచున్న జనుల ఉద్ధరణకొరకు త్రీవేంకటి శ్వరుని రా రమ్మని ఈ కీర్తనలో పిలుచుచున్నారు ;

“దేవ్యా శ్రీనివాసా! రమ్ము; ఉద్ధరించుము. నేను అపరాధముల నాచరించెడివాడను. వాని నన్నింటిని మన్నించి, నాకు రక్షణ కలి గించువాడవు నీవే! నన్మార్గమున పేరేపించ్చి నాజీవితమును పవ్మిత మొనర్చువాడవు నీవే! నా కోరికలను తీరుచు వాడవునీవే, ఒక్కసారి ఛ్యానించగనే దయామయుడవైన నీవు సా దరిజేరి నా యజ్ఞానమును తొలగించి నన్ను కృతార్థునిగా చేయుము. నీవే నాకు నిజమైన తల్లివి తంగడివి గురుడవు, యజమానివి, నా నడవడిక యందును, మాటలందును అనేకదోషములున్నవి, అయినను నీవే నా చేయిపట్టి ఉద్ధరించవ లెను, నా మనోసాగరమున ఒకదాని తరువాత నొకటిగా నుదయించు సాత్వికవాంఛలను ఈడేర్చుము. అవివేకకారణమైన కామ[కోధాది అరిషడ్వర్గమును దూరమొనరించుము. తృణప్రాయుడ ననినా యందెప్పుడును ఉపేక్రసేయకుము. ఎందుకన, (_పాణుల కెల్ల 1పియమైన '(పాణవల్లభు" డను బిరుదము నీకున్నది, ఒకవేళనా పాపములు మిక్కుటముగ నుండవచ్చును. అవియన్నియును నీ కృపాకటాక్షము ముందు నిలువజాలవు, లక్ష్మీపతీ! ఇప్పుడు నాకు

36 శ్రీనివాస సంక్షీర్త నలు నీవుదక్క రక్షకులు లేరు, మధ్వాచార్యులకు (వనన్నుడవైన _పనన్న 'వేంకకుళా! దేవా! శ్రీనివాసా! చేగముగ రక్షింపుము.” రాగం; సారంగ తాళం? అట బారో భావజనయ్య భానుసాసిరమైయ్య దూర్త నోడదలెన్న చురిత వివారి ॥ప1॥ కడెమొదలిల్ల ద 'కెడకు యోనిగె బిద్దు శడలశకాయి నీ ఎందు ఒడల్లా క్కెనిందు గే ॥ క్షణలవమాళ్చఘ కెణి కెయిల్లైలో దేవ ఘనక్ళపెయలి నన్న మనమనెగాగి 12 ॥ మున్నె నిన్నయ మొరెయ అనుకరిసిదవర మన్నిని పొరెదె |పనన్న వెంకటదాళా ॥త్రి॥ సుకృ్ళతం తిలమాాతమిశ (పియతేనైవమయెక ,వత్సరేపి అపితు (క్రియతె సదాఘపూగః (ప్రతియామం నకలేం్యదియైర్ముకుంద, భువి యద్యపి పాపినో వసంకి |నమభాజః పురుషాః తథాపి కోపి మమ పాపనమాన పాపకర్తా వురుషో నాస్తిహ్‌ నాస్తి నాస్తి నాస్తి. _ ఓ ,పభూ! నేను సుదీర్హ వత్సరకాలమున ఈషణ్నా[కపుణ్యకార్య మైనను ఆచరించలేదు, తద్భిన్నముగ అనుక్షణము, నర్వేంద్రియము లచే, పొపకర్శ్మములనే చేయించుచుంటిని. దేవా, భువిలో పాపిష్టు లుండవచ్చును, కానీ నా యంతటి పాపిష్టులు గతఠమున నుండలేదు; వర్తమౌనమున లేరు! భవిష్యత్తున నుండబోరు ! అని భక్తులెల్లరు దాప రికములేక్క, అ నర్వసాక్షిముందు తను దోషములను వల్లింతురు, ఇది నుజీవుల లక్షణము, జగజ్జనకుడైన హరి యన్ననో తనను న్మరించువారి అపరాధ ములను న్మరించని పరమకరుణానము[దుడు, అందులకే శ్రీక అప్లుడు:

(శనివాన సంకీర్తనలు ౩37 నర్వధర్మాన్‌ పరిత్యజ్య మామేకం శరణం [వజ,

అహం త్వా సర్వపాపేభ్యో మోక్రయిష్యామి మాశుచ _ నమస్త ధర్మఫలములన్సూ నాకు అపపియములైన ధర్మములను, కామ్యకర్మలను వదలి, చేసిన తప్పిదములను నా పాదములందప్ప గించి నన్ను శరణు పొందుము, జన్మజన్మాంతరములందు చేసిన నీ పాపములన్నింట్లిని పరివారించి పరిరక్షించెదను. అని నమనస్తజీవలోకళ మును అశ్వాసించుచున్నాడు.

అ స్వామియొక్క అభయమునే నెరనమ్మినవారై నర్వజీవపర ముగ శ్రీ [పనన్నవెంకటదానులవారు, పాపములనుండి రక్షించు టకై “రమ్మని శ్రీనివానుని పిలుచుచున్నారు :

“అనంతనూర్య[(పభాభాసితగ్యాతా | మన్మథజనకా ! నకల పాపములన్సు నిశ్ళేషముగా పరిహరించునట్టి ఓ శ్రీనివాసా ! నన్ను తృణీకరించక్క రక్షించుటకు వేంచేయుము |

“సము[దమున శేషళయ్య పై పవ్వళించిన" ఓ నారాయణా |! ఆద్యంతములు లేక నీచయోనులందు జన్మించిన నేను, నీవుతప్ప ఇతర రక్షకులు లేరని నిశ్చయించి, ఇప్పుడు నిన్నే ఆ(శయించితిని; రక్షించ రమ్ము!

““తుచ్చమానసముతోను; దశేం్య్య్రదియములతోను; అనుక్షణము నే నాచరించుచున్న పాపములకు మితిలేదు ఓ శ్రీనివాసా! నీవు కరుణోనము[దుడవు. ఎనలేని 'కరుణచూపి నా పాపములనెల్ల పరి హరిరచుటకు మనోమందిరమునకు పరుగున రమ్ము!

“జ క్రన్సున శరణన్నవారిననేకుల యపరాధములను క్షమించి సంరక్షించికివి. ఓ దాతా! పసన్న వేంకటా! తిరస్కరించకళ రక్షించ రమ్ము [*

38 శ్రీనివాన సంకీర్తనలు రాగం; యమున రాగం; రుంపె దయమాడు దయమాడు శ్రీనివాసా వభ భయనివారణ భజకభక్తరఘనాళ ॥1ప॥ నేమవెన్నలిల్ల నామదరికె యిల్ల నామహాపాప్తియు 'స్వామి నీనొలిదుగడ 1కే ॥ నద్దర్మసరకిల్ల శుద బుదియిల్తా ధి న్‌! థి థి ంం ఉద్దరిసిన్న నిరుద్ద హరి కరుణే 4. ధే థ సత్కులహొందేను సత్కర్మమార్షిల్తా రెం భక్తరక్షక పాప ముక్తదేవర దేవ ॥త్రి॥ అవగుణద ఎణికెయా వివరనోడదెలఅయ్యా ॥ జవన బలెయను తప్పిసువ నరీన్ఫపశయ్యా .. అజమిళ వ్యాధ అ గజఅహల్యోద్ధర నిజ్యపనన్వెంళకేశా సుజన పరిపోష ॥ర్ట్‌ ॥ మన్యేధనాఖి జనరూప తపః [శుతౌజ స్తేజః [(వభావ బలపొరుషబుద్ధియో గాః నారాథనాయహి భవంతి పరన్యవుంసో భక్ష్యాతుతోష భగవాన్నను యూధపాయం. పరమవురుషుడైన విష్ణువునకు (పీతికలిగించు సాధనమొక్క కేం "అది భక్తి * ధనము, సత్కులము, సుందరరూపము, ఘోరతపము, అధికారబలము, పౌరుషము; బుద్ధిబలము_ఇవి యన్నియును క్తి రహిశముకైనచో శ్రీహరి'ప్రేమకు కారణములు కాజూలవు, ఇది “భక్తా త్వనన్యయాళశక్య అహమేవం విధోర్డునా |” అను గిళఠాచార్యుని వచన మును నమర్థించుచున్నది. భక్తి (పాశస్వపతిపాదనమే పై వాక్య ముల ముఖ్యోద్దేశము, అంతేకాన్సి వేదోక్త కర్మలు త్యాజ్యములని భావించరాదు, పరమాత్మునను[గ్రహమును పొందుటకు శాస్త్రము

(శ్రనివాస నంకీర్తనలు 39 లందు విధింపబడిన కర్మలను అఆచరించియే తీరవలయును. “* [శ్రుతి న్మ కీ హరేరాజ్డే ౫ అను వాక్యము ననుసరించి [శుతులును, న్మృతు లులు పరమాత్మునాజ్ఞలు. కావున విహితకర్మలాచరించుచు, శ్రీహరి యెడల భక్తిచేయుట (పతిమానవునికి ముఖ్యకర్తవ్యము. ' ఈ ధర్మ ముల నన్నిటినెరింగిన 1పనన్న వెంకటదాసులవారు, సర్వజీవపరముగ “స్వామి, కర్తవ్యకర్మ[(భస్టుడవై ,; భక్తి హీనుడనై, పాపముల క్యాశ యమై పరితపించుచ్చున్నాను. న న్నుద్ధరించుము ,” అని ఈ కీర్తనలో (పార్థించుచున్నారు :

“నంపారమునందలి నకలభయములను నివారించి, పూజించు భక్తుల పొపములను నిర్మూలించు శ్రీనివాసా! నాపై దయ చూపిం చుము

“నేను వర్ణాశముయోగ్యమైన కర్తవ్యకర్మలను ఆచరించుట లేదు. నీ నామమాహాత్మ్యము నెరుగను. నేను మహాపాపిని, అయినను, స్వామా, శ్రీనివాసా! నాయందు పసన్నుడవై దయ చూపించుము*

“ట్ట శ్రమకుల నంజాతుడనై నను సదాచారమార్షము ననునరించ నైతిని, భక్తరకకా ! పాపరహితులైన దేవతలకు ప్రభువైన ఓ ్రీని వాసా! నాయందు దయచూపి రక్షించుము, యమపాశములనుండి తప్పించగల అదిశేషునే పొన్పుగా జేసికొని పవ్వళించిన స్వామాః నా యపరాధముల శెక్కించకు నన్ను దయతో కాపాడుము.

“అవసాననమయమున పళ్చాత్తప్తుడై, “నారాయణా !' యని ఒక్కపర్యాయము పిలిచిన అజామిళున్కీ కిరాతుడుగా శాలముగడపిన వాల్మీకిన, (లేదా-కృష్ణావతారమున నీకాలిని బాణముతో కొట్టిన కిరాతునీ) మొసలినోట చిక్కిన గజేందుని, శిలారూపమున పడి యున్న అహల్యనూ ఉద్ధరించిన వాడవును, నజ్జనులను నిరంతరము రక్షించు వాడవును అయిన ఏ నిజపనన్న వేంకకేళా! శ్రీనివాసా! నన్నుదయతో ఉద్ధరించుము.”

ఠం శ్రీనివాన సంకీర్తనలు భక్తితో గొంతెత్తి పిలిచినను *ఓషి యనక మిన్నకున్న తరిరాౌజవరదున క్రై భక్తుని ఆ ర్హవాదము రాగం; వపరాళి తాళం; ఆది ఆశావిడిదుబందిహె 'దేళిగ నాను అభి లాషె పూరిసెనమ్నుయ్యా శేషగిరియ తీమ్మయ్యా ॥ప ॥ ఘోరభవారణ్యదల్లి దారాపత్యభజనరెంబా 1కూరమృగాసిగె సిలికి దారివరియె నారసింహ నిన్నవరు తోరిదరు శ్రీమంగళ మూరుతియకండు సుఖసారామృళనుణ్ణలాగి 111 _బడలి గోసుగ వృత్తిహిడిదు తడవరిసుత కడెగాణదొరలి అంజ్యోడుతిరలు ఒడెయా నిన్నయసిరి నడగరనామకేళి 'హుడుకూత నలివింద బడతన హింగలెందు ॥2॥ ఈగిదే వైకుంరవెందు భోగివాసుదేవనెందు దాగి (శుతిన్మృతిగళు కూగుతరివె యోగి (పసన్వెంకట భాగవతర్మపియనెందు 'హీగ ఘనగిళిడుతనా నీగువె చింతెయ నెందు 81 భాగవతో శ్రముడైన ,పహ్హాదమవోరాజు దైత్యబాలకులకు దారాపత్యాది _పాపంచికవిషయముల యస్థిరతను గురించి బోధిం చుచు భాగవత న ప్తమన్తంధమున ఈవిధముగ వాక్రుచ్చియున్నాడు: “రాయః కళతం పశవః సుళాదయో గృహా మహీ కుంజర కోశభూతయః నర్వేర్థక్తామాః క్షణభంగురాయుషః కుర్వంతి కుర్త్యస్య కియత్చియం చలాః”

శ్రీనివాస సంకీర్తనలు త్తే _ ఐశ్వర్యము, భార్య, పశువులు, ప్యుతుల్కు బంధువులు, గృహము, భూమి, ఏనుగులు, కోశము _మున్నగు భోగవన్తువులు నశ్వరములు. అస్థిరములైనే ఈ వస్తువులు మానవునకు శాశ్వతానందముండునట్లు చేయజాలవు. భగవ్యత్పీతికి కారణములు కాని యీ వన్తువులు తుదకు మానవుని పతనమునకు కారణములు కాగలవు. శాశ్వతానందపాప్తి శ్రీహరిమూలముననే సాధ్యము. ఈ భాగవతమర్శము నెరిగిన (ప్రసన్న వెంకటదాసులు సారాసారవన్లు వివేకమును లోకమునకు బోధ పరచుచు, నిజానందమును కరుణించి ఉద్ధరించుమని శ్రీనివాసుని (పార్థించుచున్నారు :

“శే షాచలవానుడవైన తిమ్మయ్యా ! పరదేశినైన నేను; నీవే రక్షకుడవని నమ్మి వచ్చియున్నాను, నాతండీ! నా మనోగతాఖభి లాషను పూరించుము.

“ఈ ఘోరనంసారారణ్యమున ఛారావు[తబోంధవులను భయం కర 'సింహశార్దూలాది మృగములకు ఖర్లములను చిక్కిదారి తెలియ కున్నాను నారసింహా! నా వూర్వజన్మ సుకృతవిశేషముననేమో, నీభక్తులు నిన్నే చూపించినారు. నీ నంపద్భరితసుందరవి_గహమును దర్శించి, _ అనందామృతసారమును చవిచూడగోరి అరుదెంచితిని. నా అభిలాషను తీర్చుము-

“వాటకొరకు వివిధవ్యాపారములొనర్చుచు, కంగేరుపడుచు, అంతుకెలియక వేదనతో నరచుచు భయపడి. పరువెత్తుచు స్వామి! జగన్నాథా! సంపద్భరితమైన, ఆనందమయమైన నీ నామమును, నీ భక్తులవలన వింటిని, ఆళచిగిర్చినది. నా జ్ఞానదార్మిద్యమును, భక్తి దారీ[ద్యమును, వైరాగ్యదార్మిద్యమును పోగొట్టుకొనగోరి అన్వేషిం చుచు అనందముతో నీదగ్గరకరుదెంచితిని. నా అభిలాషను తీర్చుము-

“క కలియుగమున శ్రీవేంక టాచలపర్వతమే వైకుంరమనియు నీవే ఐశ్వర్యవంతుడవైన వానుదేవుడనియు; (శుతిన్మృతులు న్మమ

త్తం 'శీనివాన సంకీర్తనలు రతో ఘోషించుచున్నవి. యోగులకు (పనన్నుడవగు ఓ వేంకకేళా! నిన్ను భాగవళ(1పియుడవని గౌంతె త్తి పిలచుచు నా చింతలన్నిటిని బాపుకొనగలనని నమ్మి వచ్చియున్నాను, నా అభిలాషను తీర్చుము.” రాగం; ఘంటారవ, కల్యాణి తాళం: అది అవాగెకాంబె నిన్న మైయ్య నన్న కావ ముకుంద మురారియ సర్వ జీవతి భాయెయాదవన నన్న సావు హుట్టు తప్పినువవన 1వ॥ 'దేశదేశ తిరుగి సోతెనా బలు 'దేశిగనాదె కృశనాదె నా తన్న దానర హోనియిన్నారిగ ఆ వాసుకీశయనని” హేళిదె * ॥1॥ అపత్తుబరలిన ఎందిగె (తివిధ తాపవనారైవ దావాగె బహు పొపనూకిదె అవన నామది కండ శ్రీపతి బిన్నై పెనిందె 121 కంగళు దణెవన్నె కాంబనె ఎ న్నింగితవ హరి మెచ్చి కేళ్వనె నిత్య మంగళ (పనన్వెంకటాచలావాస రంగను నిజభ క్త వత్సలా ॥తి॥ (పతిజీవికిని * స్వరూపదేహము , * లింగదేహము "; " అనిరుద్ధ దేహము", “వ్ధూలదేహము' =లని (పధానముగ నాలుగుదేహము లుండును. జీవుని యదార్ధమైన యొక ఆకారమునకు *స్వరూపదేహి మని'పేరు. ఇది జీవునకు అభిన్న మైనది అవినాళి. ఈ విషయమునే శ్రీకృష్ణపరమాత్మ గీత ద్వితీయాధ్యాయము నందలి ఈ [కింది ఖ్లోక ములో న్పష్టమొనర్చినాడు ; ష్‌

శ్రీనీవాన నంకీర్తవలు శవ “నైనం ఛిందంతి శస్త్రాణి వైనం దవాతి పావకఈః న చైనం క్రేదయం త్యాపో న శోషయతి మారుతః అచ్చేద్యోయ నుదాహో్యోయ మశ్షేద్యోఒశోష్య ఏవచ” -జ్మీవుని న్వరూపము. శస్తాగ్నిజలవాయ్వాదుల' చేత హేశము చేయ బడునదికాదు, అని" శ్లోకభావము. ఇట్టిజీవునకు జననమరణాదులను, అజ్ఞానాదులను కలిగంచునదే లింగశరీరము.

• వ్రీక్రాదశేం[దియాణ్యేవం తన్మాాతా పంచకం తథా మోడక్రైవకలాః (పోక్తాః లింగదేహ న్తదాత్మకః సర్వేషామపి జీవాథ్ధాం అముక్తానాంభవేదయం అనాది లింగదేహోయం సాక్షాద్ధర్శనతోమమ 1పారఖ్ఞానాం తయేజాలే నశ్యత్యేవ న సంశయః అను ' విష్ణురహన్య ' వచనమువలె ఈ లింగళరీరము జీవుని స్వరూప దేహము చుట్టును కవచమువలె అంటి పెట్టుకొనియుండును* పంచ జ్ఞా నేర్యదియములతోను;, పంచకర్మేరదియములతోను;, మనన్సుతోను, పంచతన్మాాతలతోను కూడుకొనియుండు ఈ లింగశరీరము, బింబ రూపుడైన శ్రేహరిదర్శనము లభించువరకు నుండగలదు. జీవుని స్వస్వరూపానందావిర్భావమను ఇష్టార్థమునకు ఆటంకముగనున్న ఈ లింగశరీరమును తొలగించుటకు శ్రీహరిని శరణు వేడవలేను. ఆయన దర్శనమునకై పరితపించవలెను, ఇది (పతిజీవికిని కర్తవ్యము. ఈ శాస్త్రార్ధమునెరిగిన శ్రీపసన్న వేంకటదానులవారు, జననమరణ కారణమైన లింగశరీరభంగమునతై శ్రీనివాసుని దర్చించగోరి మొర పెట్టుకొనుచున్నారు “నన్ను జననమరణములనుండి తప్పించువాడవును) (పతిజీవిని నీడవోలె అనుసరించువాడవును, బింబమూ ర్తియునుు నన్నుగరక్షించు ముకుందుడవునుు మురారియును= అయిన ఓ శ్రీనివాసా! నీ అపా శృతసుందరరూపము నెప్పుడు చూడగలను?

జ్తీత్తీ (శ్రునివాన సంకీర్తనలు ““నేను దేశదేశములందు తిరిగి తిరిగి బడలియున్నాను,, నిర్ల తికుడనై, కృళించియున్నాను. తన దాసులకు సంభవించు హాని తనకు గాక మరెవ్వరికి? ఆయనంతాననమున శేషాళాయి వైయున్న ఓ వాసుదేవా! నీకు మొరలిడుచున్నాను. నిన్నెప్పుడు చూడగలను? “ఎప్పటికిని ఆపద సంభవించకుండునట్లు చేయువాడవు నీవు నిరంతరము అధిభౌతిక అధిదైవిక, అధ్యాత్మిక కాప్యతయము నంభ వీంచకుండునట్లు విచారించువాడవు నీవు, ఎవరినాముబలము వలన నాపాపములను పరిహరించుకొంటినో_ అట్టి శ్రీహరీ! నేడు విన్న వించుకొనుచున్నాను ఎప్పుడు నిన్ను చూడగలను? “నేతానందకరముగ గోచరించుచు, నామనోగతాభిప్రాయము లను ,పీతితోనాలకించు. శ్రీహరీ! నిత్యమంగళకరమును, ఆనంద మయమును అయిన వేంకటాచలమున వసించు రంగోనివినీవు. నిజ భక్తవత్సలా! శ్రీనివాసా! ఇట్టి నీ యఫూర్వసుందరమూర్తిని నే నెప్పుడు చూడగలను?” రాగం; పొడి తాళం; ర్వుంపె శ్రీవెంక' కేశా సలహు వెంకకేేళా ఖావిక సేవక భవభయనాళా ॥ప॥ "సురారి గజగళెంబ గణ'కె కంరీరవ కరిరాణ నరికట కిత్తదేవా పరమభఖాగవతర నమూహ సంజీవన వనజభథవసమిరరోడెయ శ్రీరమణ మునివృాదయాలయ పరిఫూరణ ఫణివరశాయి పరాత్పర అగణీత గుజగంభఖీర నజ్జగద దాతా 121

శ్రీనివాన నంకీర్తనలు ఉర్‌ శుక ₹-నక సనకాదిదేవ బుషి నకలసురభూసుర రాజూధిశా భకుతవత్సల బాదరాయణహరిపహయ ముఖ (పసన్వెంకటగిరినిలయ

మానవజన్మము నొందినప్పుడు మాతమే సాధనకు అవకాశ ముండగలదు. కానీ ఆ స్తాధన కొనసాగకుండునట్లు చేయుకు కనేక విఘ్నము లనుక్షణము నంభవించుచుండును. భయంకరమైన కామ [కోద, లోభ మోవ, మద, మాత్సర్యములను అరిషడ్వర్గము మాన వుని పీడెంచుచు, పతనమువైపు లాగుచుండును. దీనికితోడుగా మాన వుని దేహముయొక్క ఎడమభాగమున నెలకొన్న దైత్యులు నిరం తరము దుష్టర్మముల నాచరింపజేయుదురు. ఇట్టి అరిషడ్వర్గమునుండి, తన్నియామకులైన దైత్యులనుండి తప్పించుకొనవలె నన్నచొ, నృష్టి కర్రయైన ్రీహరియను్య[గహముండి తీరవలెను, ఇందులకు నిత్య (ప్రార్థన మత్యంతావశ్యకము.

అ(పార్థన శ్రీహరి మహామహిమును ,(ప్రతిపాదించునది గాను, జీవుని యొక్క అన్వతంతతను, దౌర్భాగ్యమును చూపించునదిగాను నుండవలెను.

ఈ విధానము నెల్లరకు తెలియజేయు నుద్ధేశముతో శ్ర్మీపనన్న వెంకటదాసులవారు, [పకృతకీ ర్తనలో శ్రీనివాసుని ' మహినును క్రీర్రించుచు, రక్షించుమని [పార్థించుచున్నారు :

*4 ర్ర్రీవేంకకేళా ! రక్షించు. సతతస్మరణ జేయుచు దరిజేరిన భకుల భవభయమును నాశన మొనరించు శ్రీనివాసా! నన్ను రక్షించు.

*దెళ్యులను ఏనుగులపాొలిట సింహనదృశుడును, 'ఆదిమూలా అని అరచిన గజేం[దుని దుఃఖమును పశమింపజేసిన వాడును, భాగవ

త్త (శ్రీనివాస సంకీర్తనలు

తో త్తములను నిరంతరము రక్షించువాడును, | తివురానుర నంపహారకు డైన ళిపునికంకొ నుత్తముడును, వృకానురుని నంహరించినవాడును, అయిన వేంకటేశా ! నన్ను రక్షించుము,

“బహ్మకు చాయువునకును ప్రభువును; లక్ష్మీరమణుడును, బుషిమనోనుందిరవానుడును, శేషునిపై పవ్వళించువాడును; పరా త్పర్తుడును, అగణితగుణగంభీర్తుడును, నుజీవులకు దాతయునైన ఓ 'వేంక కేశా! నన్ను రక్షింపుము.

“శుక శౌనక్క సనక్క ననందనాది బుషులకు, (బహ్మాదితల్వే శులకు, ఇతర దేవతలకు, భూసురులకు రాజాధిరాజై యున్నవాడును భక్త వళ్సలుడున్వు వేదోద్ధరణకై వేదవ్యానరూపమున- అవతరించిన వొడీనుు హరియును, హయవదనుడును, |1పసన్న వేంకటగిరినిల 'యుడును' నైన ఓ వేంకకేళా। రక్షించుము. రాగం: ఘరీటారవం, కల్యాణి తాళం: అట

శేషాచలనాయకా సలహయ్యా అ.

శేషదురితదూరకా 1ప॥।1

మకరాలయనదనా మాథవా

మళరకుండలకరణా

మకర కేతనళాతా మాకాంతా విలసితా |

మకుటకౌస్తుభభూషితా ముకుందా 41 స్వామిపుష్కరణివాసా ముకుందా

సామగాయనవిలాసా

సోమద్యుమణినయనాబ్ద దూర్యాదళం

కామ శిరిభూలోలా ముకుందా ॥్ల॥

(శ్రీనివాస సంకీర్తనలు త్త?

సన్మార్లవతోరినో నంతరా

నన్ని ధానదల్లి 6సో

శూన్యభాగ్యననోడి సలహయ్య తందె |ప._

నన్నవెంకటనాయకా ముకుందా తై 1 _ పరమాత్ముడు అనంతానంతనామరూపయుతుడు. శ్రీహరియొక్క (పతినామమును ఆయన వైళిష్ట్రమును;, మాహాత్మ్యమును (పతిపా దించునదిగా నున్నది.

“ముచం (ముక్సిం) దదాతీతి ముకుందఃి అను వ్యుత్పత్తిని కలి గిన ముకుందశబ్దము శ్రీహరియొక్క మోక్షపదాతృత్వమును చాటు చున్నది. నకలకల్యాణగుణాఖిరాముడును, సుందరమంగళవి్కిగహు డును మహామహిముడును అయిన త్రీ త్రీనివాసుని [పనన్న వెంకట దాసులు ముకుందా ! యని సంబోధించుచు, * ముకుందా విష్ణు ర్సి మోగక్షదాతా' అను వచన(ప్రకారము నీవు మోక్ష్మ్యపదుడైన ముకుం దుడవై యున్నావు. నొ సర్వపాపముల పరిహరించి, మోక్షమును కరుణించుము, అని (ప్రార్థించుచున్నారు.

సుకృతపరిపాకముతో,, సకల సుఖములను కరుణించు సురతరు సన్నిధిని చేరిన మానవుడు అల్పమైన, క్షణికమైన సుఖమును ఎన్నటికి కోరదగదు, ఇదేవిధముగా శ్రీనివాసుని పొదారవిందములను చేరిన [ప్రతిమానవుడును, మోక్షమును మోక్షోపయుక్త సంపదను ఆ |పభువు నుండి యపేక్షించవలయునని దాసులవారిీ కృతిలో లోకమునకు నందేశ మందజేయుచున్నారు ;

“ సక్రల దురితముల నివారించు ఓ శేషాచలనాయకా! వేంక 'కేళ్ళా! నన్ను రక్షించు. దుష్టజలచరాలయమైన సము[దమునే గృహ ముగా కలిగినవాడవును, మకరకుండలాద్యాభరణభూపషితుడవును, నమున్మథజనకుడవును, రమాకాంతుడవును, న్వపకాశుడవును, కిరీట

న శ్రీనివాన సంకీర్తనలు కౌస్తుభాద్యాభరణభూషితుడవును అయిన ఓ ముకుందా! శ్రీనివాసా! నన్ను రక్షించుము.

“పవ్మిత స్వామిపుష్కరిణీతీర నిలయుడవును, భక్తకృతసామ వేదగాన్యపియుడవును, సూర్యచల్మదులను పొందిన కమలలోచనము తిను గలవాడవును; దూర్వాదళనిభశ్యామలవర్ణ విశిష్టుడవును, త్రీ, థభూటేవేరులచేత సేవింపబడినవాడవును అయిన ఓముకుందా! నన్ను రక్షించుము,

“ఓ తండీ! పసన్న వేంకటనాయకా! శ్రీనివాసా | ఖాగ్య హినుడనైన నన్ను కరుణాదృష్టితో వీక్షించి నన్నార్గమును చూపించి సాధునజ్జ్ఞననంగమున నిల్పి రక్షించుము 1౫ రాగం: సురటి తాళం: వక

పేనుగతియో ముందెనగె గోవిందా (శ్రీనివాస రక్షినదిరె దయదింద ॥ప॥ నిశిదిన హసు తృషి సుడువ కుమరియు

మసివర్ణ నాడీ కేరిడివ మూరురియు 1 ॥

నాకిచిల్లిద విషయా సెయనవ్యూ

నీచదురుక్షి యాస్త్రద ఘనఘాయ ॥ల్లి॥ మాయాద కడలొళు కట్టీవా కొరళు - ఆయాన బడుత బడుత బిద్దిరలు త్రి ॥

ఎళ్ళినితుజ్ఞాన అహం౦ంకారబహళ

ఘల్లనె తగలువజ్ఞానద శూల ॥శీ ॥ మరవు ముదగఇింబ ముసుకీద మెళెయు

పరదార పరనిందోదగ్నియ మళియు ॥ర్ట్‌ ॥

శ్రీనివాన పంకీర్తనలు త్తం జిడిద బయ'౩౭ సాధ్యాగద నోవు మూఢతనది దిననూకువసావు 86 ॥ ఇన్నారె నజ్జన నంగదౌషధ

మున్నకొడిసో 1పనన్వెంకట ముకుంద 17॥

అధ్యాత్మికము, అధిదైవికము, అధిభౌతిక్షము అను ఈ మూడు తాపములు జీవుని న్వరూపాభివ్య"క్తికి (పతిబంధకములుం 'ఏనన్యు స్తత ఏతేభ్యో ము క్షైతం శరణం [వజేత్‌ ? అను వేదవ్యాన వచన (సకారము ఈ తాపష్యతయ నివారణకు శ్రీహరి శరణాగతి యొక్క టియే సాధనముగ నున్నది

అనుకూలేఃన సంకల) |పతికూల్వన్య వరనం

రక్షిష్యతీతో విశ్వాసః సత్వ పీటీ ల్‌ధా

అత్మ నిక్షేపకార్పణ్యే షడ్విధా శరణాగతిః. = _ ఇది శరణాగతి లక్షణము. పరమాత్ముని ఇచ్చకు విరుద్ధనుకాని ఇచ్చ, పరమాళ్ళ్మున కవసరములేనిదానిని వర్దించుటు, నేడు “కాకున్న 'రేపైనను భగవంతుడు తప్పక రక్షించునను దృఢవిశ్వాసము, హరీ, నన్ను రక్షించుమని నిరంతరము ,పార్థించుట, తన సర్వస్వమును శ్రీహరికి సమర్పించుట, పరమాఠత్మముందు తనీ దైన్యతను వెల్లడిచేసు కొనుట ఈ యారును శరణాగతి లక్షణములు, ఇట్టి శరణాగతి మర్శము నెరింగిన దాసులవారు ఈ కీర్త నలో సర్వజీవపరముగ; భవ రోగవైద్యుడైన థ్రీనివాసుడు తాష్యతయమును లొలగించి, సక్సహ వాస మను సిద్దాెషథమును (పసాదించి, కాపాడవలెనని ఆ స్వామినే శరణుజొచ్చుచున్నారు:

“నర్వ వేద (పతిపాద్యుడవైన గోవిందా! (గోభిః విందతే పతి పొద్యతే ఇళి గోవిందః) శ్రీనివాసా ! నివు కరుణతో నన్ను రక్షించని యెడల నాకు గతి యేది?

శ్రీనసం 4

50 శ్రీ/నివాన సంకీర్తనలు 44 దివ్రారా్యాతము లనక్క పదార్థభో గేచ్ళ యను నాకలియును, అర్ధదాహమును అగ్నివలె దహించుచున్నవి, తళకళలాడు ప్యాత మును (ప్రతిదినము పొయ్యిపై పెట్టి మంటలలో కాల్చినచో అది కడకు "మసిప్యాతయే కాగలదు. నేను స్వరూపతః శుద్ధుడైనను అర్ధదాహము నకును _కొమక్షుత్తునకు వశుడనై, అధ్యాత్మికము, అధిదైవికము, అధి భౌతికము అన్ముతివిధ జ్వాలావృతుడనై నన్ను నేను తెలుసుకొన లేక యున్నాను. ఈ ,(ప్రతిబంధకనివృత్తి అసాధ్యముగ నున్నది. రక్షించు, ఫ్రీనివాసా రక్షించు,

“శబ్ద స్పర్థ రూప్కు రన్క గంధ విషయములు అనుభవకాల మున సుఖము నిచ్చునట్లు కనిపించినను, అనుభవానంతరము దుఃఖ మును కలిగించులు. సిగ్గులేనివాడనై, అందరును అనహ్యాంచుకొను విధముగ ఈ విషయముల కొరకు ఆళించుచున్నాను. చేయరాని కార్యములు చేస్తి అడరాని మాటలాడి, ఛీ యనిపించుకొని వ్యథ చెందుచున్నాను. శ్రీనివాసా! సీచనిందలు నిశికాస్త్రములై హృద యమున మాయని గాయములు చేయుచున్నవి.

“ఈ సంసారసాగరమున దేహాభిమానము, స్వాతం త్యాఖి నూనము అను రెండు పగ్గములచే బెగించబడిన కంరముగలవాడినై వృథాశ్షేశపరంపర ననుభవించుచున్నాను: శ్రీనివాసా! ఈ సమయ మున నీవుగాక నాకు దిక్కెవ్వరు? శాస్త్రజ్ఞానము సున్న; "నేను" యను సహంకారము మిన్న! ఇదియునుగాక అజ్ఞానళూలము అను క్రణము గాయపరచుచ్చు బాధించుచున్నది.

“అన్నమదమ్మ్యు, అర్ధమదము, వైభవమదము, యవ్వనమదము రూపమదము, అధికారమదము, కులమదను, రాజ్యమదము_. ఈ అష్టమదములును నీ విస్మృతియును, దారి కనుపించనియ్యని దట్టమైన పొదలవలె నన్ను చుట్టుముట్టియున్నవి. పరస్త్రీవ్యామోహమ్సు, పర నింద అను గాలివానలో తత్తరపడుచున్నాను_ ఘోరవ్యభిచార పర

(శ్రీనివాస సంకీర్తనలు ద్‌] నిందలతోబాటు జ్ఞానదార్మిద్యము నాకు నంభవించినది. కావున శ్రీని వాస్సా నన్ను రత్షించవలెను-

** అశ్సేక్షింపబడిన వస్తువుకొరకై పదేపదే (పయత్నించ్చి, నిరా శతో వ్యధ నొందుచున్నాను సదా విషయచింతతోనే ఆయువు తీరి మరణ మానన్నమగుచున్నది. త్రీనివాసా |! విషయచాంఛలను తొల గించి రవ్రీంచు, కిశర్ట్స్‌ (పసన్నవెంకటా! ముకుందా |! ఇంకనైనను సాత్వికగుణ (ప్రవృత్తి గలవారున్సు “శమదమాదిగుణ సంపన్నులును, నిత్యానిత్య వస్తువ వేచనాసంపన్నులును, మోక్షార్డు లును అయిన నజ్జననంగమను కబౌషధమును (పసాదించి, నాలో వ్యాపించిన భవరోగమును పరిహ రించి రక్షించు. థ్రీనివాసా ! నీవుగాక నాకు గతి ఎవ్యరు? రాగం: ఖైరవి తాళం: అట శాయో గోవిందా కాయో మనుకుందా మాయద తడెయా శతప్పినో నిత్యానందా ॥1ప్య నానాయోనియసుత్తి నెలగాణదంతాదె నీ నొలిదిందీ జన్మవ పడెదె , జాన హొందలిలా ధర్మాదాచారణిల్లా క్షా లు గా ఏనుగతియో ననగె ముంది శిరి నల్లా 11 ॥ మర్కటగ హొన్నకొడ దొరతంతాయితో మూర్ధవృత్తియల్లి ఆయుష్యహోయితో నర్కసాధన బగె ఘనవాయితో పుణ్యనం._ పర్మ కాణెనై కరుణిగళరసె కాయో ఓ ల్లి ఎన్నతప్పిన హొలి ఒళకొంబు ఒండ్తే న దరరాః టగంధ్యా అన్యమార్గవు నిలుకదు తం టం ॥ న! ల సన్వెంకటపతి హరి దీనబం 1 “లం చ్చి ॥ ! వ్యాక క గ మవొట్‌-600 080

52 శ్రీనివాస సంకీర్తనలు అజ “మానవజన్మ దొడ్డదు ఇదహాని మాడలి బిడి హుచ్చప్పగళిరా'* (మానవజన్మ గొప్పది, దానికి హాని కలగించకుడు అని సాక్షాన్నా' రదావతారులైన పురందరదానులవారు చాటిచెప్పినారు. అన్ని జన్మ లందు మానవజన్మ (శేస్టమైనది. క్రైవల్యసాధనకు మానవజన్మ మొక్ష్శ టియే ఉపయుక్తమైనది. ఇట్టి ఇన్మమును వ్యర్థము చేసికొనరాదు* ఇదే భావమును వ్యక్షీకరించుచు, ఖాగవతములో శు[కా చార్యులు;

(పాస్తా నృజాతిం త్విహ యే చ జంతవో

జ్ఞాన్మకియా (దవ్యకలాప సంభృకా౩,

న చేద్యతే రన్నపునర్భవాయ

భూయోవనౌకా ఇవయాంతి బంధనం అని "పేర్ణానినారు. జ్ఞానముచేతన్సు దేహదార్థ్యముచేతను యుక్తమైన మానవజన్మమును పొందిన సిదపకూడ్తా ఎవడు మోక్షపాపికై [పయ

నాని టూ త్నము చేయడో వాడు వన్యమృగములవలె- పదేపదే బంధములకు చిక్కి దుఃఖితుడగును, ఇది పైళ్లోక భావము,

ఈ మర్మము నెరింగిన (పసన్నవెంకటదానులవారు, సాధ నోపయుక్తమైన జన్మమును వ్యర్థము చేయుచున్న మానవుల దౌర్భా గ్యము నెత్తిచూపుచు _- సర్య్వమానవపరముగ ఉద్ధరించుమని, తామే (ప్రార్థించుచున్నారుః

“గోవిందా |! ముకురదా! నన్ను రక్షించు, రక్షించు. నిత్యా నందా! ఈ మాయయొక్క నిర్బంధమునుండి నన్ను తప్పించు.

“రమానాథా! పశుపక్ష్యాద్యనేక యోనులందు పర్షిభమించి, నిలచుట క్మాశయము లేనివాడనై తిని. నీదయవలన ఈ మానవ జన్మ మును పొందగలిగితిని, అయినను జ్ఞానమును పొందనైతిన్తి ధర్మము నాచరించనైతిని. ఇకముందు నాకు గతియేది? నీవే రక్షించు.

శ్రీనివాన సంకీర్తనలు 5త్ర “కోతికి సువర్గ భాండముదొరకిన కైనది, నాస్టితి, అజ్ఞానార్మళ వ్యాపారములందే నా అయుర్థాయము సనమసిపోయినది. నరక (పాప్లికి వలసిన పాపసాధన నమ్యద్ధిగ నున్నది. పుణ్యసంపర్క్మము లేశమైనను లేదు, కరుణానము[దా! శ్రీనివాసా! గోవిందా! రక్షించు!. ఉం న్సీ కారుణ్యమే నా యనంతానంతాపరాధ నదికి ఆశయ మిచ్చు సాగరమైనది, తండీ! హరీ! దీనబంధూ! |పనన్వేంకటపతీ | " గత్యంతరము లేకున్నది, గోవిందా! నీవే రక్షించు! రాగం: ధనళత్రీ తాళం; జంపె ఎన్నతందె ఎన్నకాయి ఎన్నబంధువెనీ ఇన్నారొడెయరిల్లా శాయో లక్షీ నల్ల 1ప॥ కరుణనోటదినోడి హూరడిసీద తందె మం దరధరనె బసురొళిట్ట తాయినీను ధరెగె పరగతిగ నెలెగొడువ బాంధవనీను దురిత కరిగణ'కె సింహాన్యనీను 18 1 షట్కర్మ సంగ్రహవ మాడిసువతందె నీ దుష్కర్మ ఖండినువ తాయినీను షటో్కోణబలదిరువ (తికూటాదివాన (న) వ షట్కారగై దె కౌరవకులారియు నీను ॥బ్లై॥ |శుతి విరోధిగళ మోహిస నురరతందెనీ అతుళధర్మాత్మకర తాయినీను &ళిగ్యవైకుంరవెనిప (పనన్వెంకట బంధు గతిగ గతియాదాది వురుషనీను ॥8॥ భక్తులకు భగవంతుడే తల్లి ; రండి. ఆయనయే బంధువును బలగమును, నర్యమును. * మూనః పిఠా జనిభా యో విధాతా

ర5్‌ఉ (శ్రీనివాస సంకీర్తనలు ధామానివేద భువనాని విశ్వా _అను [శుతి పరమాత్స్ముడేమనకు -తండి యని చాటుచున్నది, “త్వమేవ మోతాచ పితా త్వమేవ త్వమేవ బంధుశ్చ సఖా త్వమేవ త్వమేవ విద్యా [దవిణం త్వమేవ త్వమేవ నర్వం మమ దేవదేవ అను పురాణవచనానుసారము పరమాత్ముని యెడల _భక్తులు తల్లి తండి, బంధువు అను భావమును నిరంతరము అనుసంధానము చేయుచున్నారు. “వైకుంఠం వా పరిత్యకే నభక్తాన్యక్తుముత్స హి అను తన నత్యసంకల్పమున కనుగుణముగ వేంకటాదిపై వేంచేసిన ఫ్రీనివాసుడు జీవులకు సం(కమించు -సంకటములను పరివారించి, సుఖశాంతులను కరుణించుట[క్రై మత్స్యాది దశావతారములను స్వీక రించియున్నాడు. జగజ్జనకుడైన శ్రీహరి అనిమి త్తబంధువు * అనుట కీ దశావతారములు నిదర్శనములుగనున్న వి. ఇట్టి దశావతారములను మార్కికముగ "సూచించుచు, వానిలోని పితృ, మాతృ, బంధు భావములను హృదయంగమముగ నభివర్శించుచు శ్ర్మీపసన్న వేంకట దాసులవారు ఈ కీర్రనను రచియించియున్నారు; ఆల్రక్షీ థీసళతియైన వేంకకేశా! నీవే నాతండివి, తల్లివి బంధు వవు, నీవు గాక నాకు ఇతర యజమాని లేడు. నీవే నన్ను కాపాడ వలెను. శ్రీహరీ | జీవరాశియంతయు 'అన్ఫజ్యావస్థలో నీ యుదరము -నందుండ్క నీవు దయతో వెలికిదెచ్చి, సృష్టించి; 'జ్ఞానమార్ల్షమున నడిపించి, యుద్ధరించితివి. దేవ్యా ఈ నీ లీల తముడను దైత్యుని వధించి వేదరాశిని ఖహ్లకు (ప్రసాదించిన నీ మత్సాావతారమును జ్లైప్తికి తెచ్చుచున్నది. జ్ఞానబోధకుడవైన నీవు నిజముగ తండివే

(శ్రీనివాన నంకీర్తనలు ర్‌ర్‌ అమృతమథనకార్యోన్ముఖులై న దేవతలను, అనుక్షణము తన బిడ్డలను కడుపున పెట్టుకొని కాపాడు తల్లివలె రక్షించుచ్చు మందరపర్వత

"మును కూర్మరూపమున నెత్తిన నీవు నిజముగ తల్లివే. వరాహావ లతారమున భూమినుద్ధరించిన నీవు లోకములందున్న నమనస్తసాత్విక జీవులకు మోక్షమును [పసాదించి శాశ్వతమైన వైకుంరస్థానము లందు అ,శ్యయ మొనంగు పరతుజాంధవుడవు. పాపములను వీనుగుల పోలిట సింవామువలె నరసింహావతారమును దాల్చిన వాడవునునీ వే,

“శ్రీనివాసా! యజను యాజన్య అధ్యయన, అధ్యాపన, దాన

(పత్మిగహములను' ఆరు కర్మలను సుజీవులచేత చేయించి, వారలకు వుణ్యమును [(పసాదించు తర్మడివి నీవే, వామనావతారము ధరించ్చి ఈ షట్కర్భ్యకమమును జీవులకు బోధించితివి తలి తనబిడ్లల తప్పు లను ఖండించి, సన్మార్గమును చూపించు 'విథముగ్య పరశురాముడవై యవతరించి మదోన్మత్తులై; విహితకర్మభస్టులైన క్ర్యతియులను దండించిన తల్రివినీవే. యుద్ధోన్మత్తులైన ఆరుగ్సరురాక్షనుల బలముతో వ్మిరవీగిన (తికూట్యాదియందుండు లంకాధినేత యగు రావణ్యుని తిరన్మరించ్చి సంహరించితివి. కృష్ణుడవై కురవంశసంజాతులై న దుఠ్యోధనాదులకు నీవు పరమవైరి వైతివి,

వేదవిరోధులైన (తిపురాసురులు భూమిపై నవతరించి వేద, మార్గమునకు హాని కలిగించు తరుణమున బుద్ధుడవై అవతరించి

“అంతయు శూన్య'* మనియు, * వేదముల [పమాణము* అనియు నుపదేశించీ, వారిని సమ్మోహితుల జేసి, (శుతిమార్ష్మభష్టులుగా నొన రించి దేవతలకు నిజజ్ఞానమును 1పసాదించి ఆనందపచిన తండివి నీవు,

• కల్మైగా నవతరించి, యోగ్యకానుసారము పుణ్యకర్మలాచి రించిన భక్తులను పాలించు తల్లివి నీవే భూవైకుంరమని (పసిద్ధి

56 శ్రీనివాస సంకీర్శనలు చెందిన వేంకటాచలపర్వతముపై వెలసిన [పనన్నవేంకకేళా ! పరమ (పాప్యుడవైన ఆదిపురుషుడవు నీవు, నీవుగాక వేరొక రక్షకుడు లేడు. కాపాడుము, తండీ 1!” రాగం: కనకళాంబోది రాళం:ః అట శేమాద్రితటబాన నురేశకాయో నిన్న దాసాను దానన తారినో శేష్మాదిఠటవాన సురేశకాయో 1ప ॥ ఈబెంద భవాంధకారెందాహదిందె నా. మందకంద నొందెనో తందె హొందిను గతి శేమ్మాదితటచాన 11 ॥1 ఎన్నాడెయ శ్రైపిడియో మైదడహో మ. త్తడీగడి గెడరను బడియో చృుడనుత అడియల్లిడు శేమ్మాదితటవాన 1221 'శ్రీనల్ల నీనల్ల దారిల్లాాశయిల్లయ్య బల్లావిల్లై న గెల్ల [వనన్వెంకట వల్లభ శేషా[దితటవాన ఫ్రీ 1 నంసారసింధు మతిదున్త రముత్తి తీర్షో ర్నాన్యః ప్లవో భగవతః పురుషోత్తమన్య లీలాకథారస నిషేవణ మంతరేణ పుంసోభవేద్వివిధ దుఃఖతవార్దితన్య దుఃఖదాబానలముచే వ్యధనందుచున్న మనుష్యుడు ఠళనకు కాస్టగా దానినుండి తప్పించుకొనలేక్క ఈ సంసారసాగరమును తరించ నపసేక్షించును. పురుషోత్తముడైన శ్రీవారి లీలాకథారసా స్వాదనమను నావ'యిట్టి సంకటములనుండి తరింపజేయగల సామ

ఛశ్రీనివాన సంకీర్తనలు 57 ర్ధ్యము కలది. దీనికన్న ఉత్తమమైన సాధనాంతరము లేదు. ఇది భాగవతాచార్యుల నందేశము.

అందులకే జ్ఞానులైన సెద్దలు సంసారమును అపారమైన సాగ రముతో పోల్చియున్నారు. సంసారమును కటికచీకటి [1పదేశముగ వర్ణి చి దారిచూపించు దీపముకమ్మని పరమాత్మను వేడుకొనినారు. జ్డాన భక్తి వైరాగ్యములందు పండిపోయి, అత్మనమర్చణ మొనరించు కొన్కి శరణాగతుడైన జీవుడే భగవంతు నన్ముగహముతో ఈ సంసా రబంధమునుండి ముక్తుడై సమస్త దుఃఖమును నివారించుకొనగలడు. పెద్దల ఉపదేశసారమిదియే- (పస్తుత కీర్త నాకరయైన శ్రీ పనన్న వెంకటదానులవారు. కూడ ఈ మార్గమునే అనునరించియున్నారు:

“న్యుపసిద్ధమైన శేమ్మాదిపై వెలసిన దేవోత్తముడవైన శ్రీహరీ ! నీవు నన్ను కాపాడు. నీ దాసానుదాసుడనైన నన్ను అపారమైన ఈ నంసారసాగరమునుండి తప్పించుము,” ఈ సంసారాంధకారముచేత వ్యధ నొందితిని. దాహముచేత కష్టపడితిని. నేను ఏమియు నెరుగని నుందమతిని. బుద్ధియందింకను చిన్నబాలకుడుగనే యున్నానుః తం[డీ! శ్రీనివాసా! నేను ఎంతో వ్యధచెందియున్నాను. నాకు నద్గతి కరుణించుము. ౧

“నా స్వామొా, చేయిపట్టి, ఈ నంసారమునుండి వెలికిలాగుము. శరీరము నిమిరి న్వస్థత చేకూర్చుము-. నాకు |పాప్తించు కష్టముల నన్నింటిని, అప్పటికప్పుడు కొట్టి నివారించుము. సదాళివునిచే స్తుతించబడెన శ్రీహరీ! నన్ను నీ పాదపద్మములకడ నుంచి కాపా డుము,

“థ్హ్రిపత్రీ | నీవుదక్క నాకు వేరుగతి లేదు. నీవుదక్క నాకా (శయ మిచ్చువ్తారు లేరు. _. సంసారమున నంప్రాప్పించు ననేక క్రేశ ముల నెదిర్చి) సత్కార్యము లాచరించుట కవసరమైన జ్ఞానబలము నాలో లేదు. కావున ఓ [పనన్న వేంఠటాచలపతీ! నన్ను రక్షించుము.

58 శ్రీనివాన నంకీర్తనలు రాగం; మోహనకల్యాణి తాళం; అట నీకాయిదరె కాయువ బగెయల్ల దె బేరె ఏీకమతియెన్నొళిల్ల శ్రీకాంత కరుణీి నీనకి ప్రకాణయ్య ఉ౭ంిందుసాకుతి హె హరియే ॥ప॥ వేదశాస్త్రవురాణసారార్థ తిళిదరియె సాధననుమార్ల వరియె ఆదరది భకుతిబలిదొమ్మె పూజినలరియె మాధవా మురారికృష్ణా తుష్ట 111 మనమర్కటవు తన్నమతియల్లి విషయవెంబ వనకె మెచ్చిదె నోడయ్య వనచరత్వవ నీగి క్షజవరె తవచరణ వనజరననుజ్ఞదల్లై రంగయ్యా ॥ల్లి॥ జనుమజనుమదళతాయి, తందెగురుబంధు నన్ననుగతిగాణిపదాఠనె ఎన్న భవ తప్పుగళనరసదిరు అరసనిదరె నినగుచితవే [పసన్వెంకకేశ శ్రీశ గలి ॥ “మన యేవ మనుష్యాణాం కారణం బంధమోక్షయో:ః” ఇది మనువుయొక్క వచనము. విషయానక్షమైన మనస్సు బంధమునకు, వైరాగ్యయుక్తమైన ఎనునస్సు సంసారనివృత్తి కిని కారణము. కాన, నునన్సును వైరాగ్యోన్ముఖముగ మరలించుట అనుకొనునంత నులభ సాధ్యము కాదుః మనన్సు చంచలమైనది. దేహేర్యదియములను నునన్సు కళవళ పెట్టుచుండును, నిరంతరాభ్యాసముతో మనస్సును వశపరచుకొని, నిర్మలాంతఃకరణముతో (శుతి న్మృతివురాణముల నభ్యసించి, తద్వారా హరిమావోత్మ్యజ్ఞానము నార్జించి, పరమాత్మను భక్తితో నారాధించవలెను. ఇందుకొరకు * ఏసీం యోచయామి

(శ్రీనివాన నంకీర్తనలు 589 అను నంకల్పముగల శ్రీనివాసుని కరుణాదృష్టి జీవులపై [పసరించ వలెను. ఇందులకు ఆ [పభువును నిరంతరము (ప్రార్థించుట అత్యం తావశ్యకము, ఈ నిజతత్త్వము నెరిగిన [పనన్న వెంకటిదానులచారు కరుణించమని త్రీనివానుని (పార్థించుచున్నారు;

“శ్రీనివాసా ! నీవే [పనన్నుడవై రక్షించవలెనే గాన్సీ వైరాగ్య, జ్ఞాన ధర్మాదులెవ్వియు స్వతంతించి రక్షించజాలవు. నిన్ను అత్యంత [1పనన్నుని జేసికొనగలిగిన దృఢమైన మతియును నాకులేదు, లక్ష్మీ పతీ! కరుణామయా! నీవు శోఠరపాతుడవు, ఫలాపేక్షలేక్క అనా యానముగ వ్యాపారముల నిర్వర్తించువాడవు. నుజీవులను సృష్టించి యోగ్యసాధనల. నిర్వర్త్హింపజేసిి మోక్షమిచ్చుట క్రై నీవు చేసుకొనిన అనాదిమైన సంకల్పము సత్యమొనర్చుటుకై మమ్తు రక్షించుచున్నా వు.

*ఉద్రేవా |! వేదములను, కాస్త్రములైన భారతాదులన్సు, భాగవ ఠాది సాత్త్వికపురాణములను అధ్యయనము చేస్పి వాని తాత్పర్యముల నెరింగినవాడను గాను 'మోక్ష(పొప్తికర్టములై న సం్యపదాయార్థ నహితములైన కర్మయోగాది ఉపాయముల నెరిగినవాడను గాను- (శద్ధతోను; నిర్వ్యాజభక్తితోను పూజించు కెరుగను. మాధవ్యా, మురారీ కృష్ణాం నీవు *అవాప్త సమన్నకామి "వి (నిత్యతృప్తుడవు), నిత్యసంతో పైవి సంతోషమునకును; తృప్పికిని * ఉనికి *ని నియమించువాడవు; భక్తులకు వానిని (పసాదించువాడవు,

“ధ్యానము చేయించు రంగా! (రం_ధ్యానమ, గముయతి_ (పాపయతీతి రంగః కక బుద్ధా పంభీ మనన్సనెడు కోత్కి అనాది నుండీ దుష్టవాననలకు తగినట్లు, (నగ్గంధవని తాదులను; నరణ్యము లను ఇష్టపడుచున్నది. ఈ దుర్విషయాన క్తిని విడిచి, అర్థక్షణకాలమై నను, నీ పొదకమల మధుపానము చేయలేదు,

“|పసన్న వేంకక్రుశా ! శ్రీశా! అన్ని జన్మములందును నీవే తల్లి వి తండివి, ఆచార్యుడవు, బంధువవు, నాకు జ్ఞానమ్ముపసాదించి,

60 శ్రీనివాస పంకీర్షవలు నద్గతి కలిగించువాడవు నీవే, అనాదినుండియు, ఈ జన్మమందును నేనొనర్చిన పాపములను వెదకి లెక్కించకుము. భక్తాపరాధసహిష్ణుడ వైన నీకు అపరాధముల లెక్కించుట యోగ్యమగునా? అన్వతంత్రులు అల్పులు, ' అజ్ఞానులు, అశక్తులు అయిన జీవుల స్వభావము అపరాధ ముల నొనరించునట్ల్టుండ, స్వతంతుడవు, మహామహిముడవు, సర ప్‌జ్జొ డవు; నర్వశక్రిమంతుడవును అయిన నీ 'స్వభావము ఆ భక్తుల యప రాధములను క్షమించి వారి పాపముల పరిహరించి రక్షించునదిగ నున్నది. అందుచేత శ్రీనివాసా | ఉద్ధరించుము.” రాగం; ఖైరవి తాళం: ఏక సురమునిజననుళపాదా నిన్న శరణు హొక్కెనో గోవిందా నీ చరశక్షైయలల్లి కొడదిరో యెన్న మే ల్లిరి థీనివాస పావన్న ॥ప॥ -.. ఎదుష్టదూషక నంగదిందె నన్న నిష్టై జారుళలిదె తందె సఠె 1భష్టనాగువదేను చందె బలు కష్టిసి భవదలి నొందె. య అమిత దుర్గుణదోషవోరి శుభ అమల ముక్తిదాత ఉదారి ఎన్న (మణ నీగిసు హొరె స్వామి హృత్‌ కమలది [పకటిసు (పేమి అరియెనరియెనన్య మొరెయనిన్న న్యరణె గెచ్చరవిత్తు పొరెయో సిరి గురు అనందముని దొరెయె నిత్య పరసన్నవెంకట భ క్తర సిరియె ॥ ఫీ ॥

(శ్రీనివాన నంకీర్తవలు య! ఇందియలౌల్యము, దుష్టసహవానముల పరిణామము అతి భయంకరమైనది.

“బలవా నిందియ[గామ విద్వాం నమపి క ర్లతిగ_ విద్వాం సుల మనన్సులను సైతము ఇందియములు (పాపంచికవిషయముల వైవు ఆకర్షి ంచగలవు,

“ఇం్యదియాణి [పమాథీవి వారంతి 1పసభం మనః” _ దుఃఖ కారకములైన ఇందియములు మనన్సును విషయములవైవు లాగ గలవు _ లోకమునకు జ్ఞానులు చేసిన హెచ్చరిక లివి

ఇంద్రియముల ఖభయంకరన్వరూపమును లోకమునకు తెలియ జెప్పుట"కై (బఎహ్మ న్వయముగ :

“*వె-లయాశు దృశాదేవ తవకారుణ్యగర్భయా

ఇందియాణి మయాజాతుమశక్యం పురుషో త్తమ” ఎలిని నుడివియున్నాడు, ఇట్టి ఇం[దియములను (పయత్నపూర్వక ముగ జయించిన జీవికి దుష్టసహవానము (పాప్తించెనేని వునః పతనము తప్పదు, దుష్టసంగవిము క్రితో, ఇం్యదియముల జయించ వలయునన్న నర్వశరణ్యుడైన శ్రీహరి యను[గహ మత్యంతావశ్య కము. వీనం మోచయామి' యని శ్రీహరిచేత నస్వీకరింపబడిన జీవిపై హరికారుణ్యము |పవహించగలదు. శరణాగతుడైన జీవునకు శ్రీవారి నద్భుద్ధిని; వివేకమును (పేరేపించును. జీవియొక్క నర్వేరద్రియము లందు నియామకులైన తత్వాభిమాని దేవతలును, (్రీహర్కిపేరితులై తము అభిమానేం్యదియములందుండి, ఆ జీవుని యోగ్యతానుసారము సాధనల చేయించెదరు, ఇట్టి శ్రీహరి పరమాను[గహమును పొందు టకు “అన్యథా శరణం నా స్త త్వమేవ శరణం మము తస్మాత్‌ కారుణ్య భావేన రక్షరక్ష జనార్దన” అని యా కరుణామయుని శరణు పొంద వలెను. ఈ తత్వమునే లోకమునకు తెలియజెప్పదలచిన (పనన్న వెంకటదాసులవారు స్వయముగ తామే; "నిన్న శరణుహొక్కెనో గోవిందా!' అని గొనము చేసినారు.

62 (శ్రీనివాస సంకీర్తనలు

“బహ్మాదిదేవతల చేతను, నారదాది మహర్డులచేతను, నును జోశ్తములచేతను నమస్కరింపబడిన పాదములుగల గోవిందా! నీవే రక్షకుడవని నిన్నే శరణు కోరుచున్నాను, ।శేష్షమైన శేషగిరివాసా ! పరమపావన థ్రీనివాసా! *దేవామందలి ఇంద్రియములను దుష్టార్య ములకు ప్రేరేపించు _బైత్యహ న్తములపాలు చేయక నన్నుద్ధరించుము.

“జగజ్జనకా | శ్రీనివాసా | నింద్యమైన దుష్ట్టహవానమున, ఇం[దియములును, స శ్రర్మనిమైభక్తులును చెడిపోవుచున్నవి, భష్టుడనై పోవుచున్నాను- ఇదినికుయు క్షమా? కష్టపరంపరతో, నంసారముతో, వ్యధనొందుచున్నాను,

“స్వామా వెంకటరమణా! నే ననేక దుర్గణముల కావాన మును, నీవునా సర్వదోషముల పరివారించు మంగళన్వరూవుడవు, శుద్ధ నత్వాత్మక మైన క్రైవల్యపదాతవు, ఉదారుడవు _ అయిఉన్నావు దేపా! వునః పునః నంసారమున (భమించుచున్న నన్నుద్ధరించి, నా మనోవికారభారమును తొలగించుము, ఓ (పేమన్వరూప శ్రీనివాసా | నా వృాదయకమల మధ్యమున నీరూపమును చూోపీంచుము.

“డి భక్తభాగ్యనిథీ! జ్ఞానవరేణ్యులైన అనందతీర్థుల స్వామా। (పనన్న వేంక'కేశా! నీవుగాక వేరొక్ళపభువును నే నెరుగను, నీ నిరం తర స్మరణ కవసరమైన జ్ఞానము నిచ్చి ఉద్ధరించుము. నమోనమః [౫ రాగం? థైరవి లాళం; తివుట

శ్రీనివాననిమిషముని శుభగాన 1పియహరె

దీననాథ నీయెన్నపాలిసో |పాజపతి బిడదె చేవా ॥ప॥

భూరిదురితవు బెన్న బిడదిరలారిగుసురువెనో

ఘోర భవ భీవణెయ అనుభవవారి గొప్పిపెన

మోరి దహిసువ మూోరుతాపవదారిగే ళ్ఫవెనో సారసేవకమాని సాలదేనో దిన్న సేపా 11 ॥

(శ్రీనివాన సంకీర్తనలు 63 పోకమనుజర అనుసరజెగళింద కానన గెలవు (శాణన గెలువు సాకుసాకల్పర ,నఖత్వవు సేవెగత సుఖవు ఏకినితు క్లేశవు ననగ నీనాకు నూకుళుహు శ్రీుకమలలోచన కరుణి నిన్న బేకు ఊళిగవు ॥ బి ॥

నీచనంగవనొల్లె బలుదుర్వాచ్యదలినొందె నాచికిల్లదలె విషయదలి సంకోచ నడెతందె సూచిసిన్నాదరె తవాం(ఘిగుణాచరణె ఇందె యావకరొడెియ (పనన్వెంకటగోచరనె తందె. ॥18॥ “దుర్దనసంగ వివర్జమాడిని సాధునజ్జనర సేవెయొళగిడో శ్రీని వాన దయానిధే" (దుర్జనసంగమును వర్ణింపజేసి సాధునజ్జ్ఞనులసేవ కఠిగించుము శ్రీనివాసా, దయానిధీ |) అనునది సకల సాత్త్విక జనుల హృదయఫపూర్వకమైన (పార్ధనం అసురన్వభావమును వివ రించుచు- భగవద్లీత పదునారవ యధ్యాయమున శ్రీకృష్ణపరమాత్మ ఈ విధముగ నుడివినాడు : దంభో దర్పోఒభిమానశ్చ [కోధః పారుష్య మేవచ అజ్ఞానం చాభిజాతన్య పార్ధ! నంపదమాసురీమ్‌, (వవృత్తిం చ నివృత్సిం చ జనాః న విదురానురాః న శౌచం నాపి చా2ఒచారో న నత్యం తేషు విద్యతే, దంభము, గర్వము, అహంకారము, (కోధము, పారుష్యము, సారాసారవస్తువి వేక రాహీత్యము..ఇవన్నియు తామనగుణ విశిష్టులెన జీవులకు స్వతస్సిద్ధమైనవి. ఇట్టి కామనన్వభావులైన జివులు శాస్త్రోక్త విధినిషేధముల నెరింగినవారు కారు. వీరికి శౌాచమందును, ఆచార మందును, నత్యమునందును తద్ధ యుండదు, ఉగకర్ములై లోకనాశ నమునకు [పతిక్షణమును [1శమించుచుందుర్తు. ఈ విధముగ శ్రీక అపుడు _ అనురన్వభావుల వ్యక్తిత్వము గురించి సుదీర్ధ స్వాభఖ్మిపాయమును

ర్త (శ్రీనివాస నంకీర్తనలు

(పళటించియున్నాడు, అన్నిదేశములందును, అన్నికాలములందును పీరికి అస్తిత్వము కలదు. వీరల సహవాసము జీవనపతన హేతువు+ ఈ విషయముల నెరింగిన [పనన్నవెంకటదాసులు, “దుష్టనంగము వలన నంభవించిన సకలానిష్టములను పరిహరించి, నీ పాదసేవ కరు ణించు"మని శ్రీనివాసుని పార్థించుచున్నారు :

“నారదుని మంగళకరమైన గానమునకు 1పీతుడవగు శ్రీని వాసా! హరీ! దీననాథా! [పాణపతీ! నాచేయి విడువక, నీవేన న్నుద్ధరించుము-

“అధికమైన పాపము వెన్నంటి పీడించుచుండ, సీకు గాక వేరెవ్వరికి మొరపెట్టుకొనగలను? భయంకరమైన సంసారకష్టముల యనుభవమును నీకుగాక వేరెవ్వరికి విన్నవించుకోగలను? ఉత్తమ భక్తాభిమానియైన శ్రీనివాసా! వీని నన్నింటిని దూరమొనరించుటకు నీ సేవయొక్కటి చాలదా? ఆ నీ సేవను కరుణించి, ఉద్ధరించు. నీచ జనుల ననుసరించుటవలన జీవితమందు జయము కనుపించుటేదు. అల్చులతో స్నేహము చాలును; వారల సేవలో, లభించు సుఖము చాలును, ఇంతదు॥ఖము నాాకెందులకు? ఇంక నీవే రక్షించుము, లేదా తిరన్మర్థించుము, లేదా గమ్యుము చూపించుము. ఓ కరుణా మయా! కమలలోచనా! నీ సేవయే నాకు కావలసినది.

“ఇంక నీచసంగము నాకు వద్దు, చెడమాటలు విని, విని ఎంతో బాధపడితిన్మి సిగ్గెగ్గులను వదలి (ప్రాప్‌ంచికవిషయాసక్తి తో కష్టపడితిని. జనకా! కాస్కీ నత్కర్శాచరణమున మాతము సంకోచమే! ఇకనైనను; ఇప్పటినుండి నీ పాదసేవను చేయునట్లు బుద్ధిని (పేరేపిం చుము. భక్తజననాయకా ! అనందమయమైన చేంకటాద్రిపై (పఠత్యష ముగ నిలిచిన ఓ తండ్రీ, శ్రీనివాసా! నీవే నన్ను రక్షించు.

(శ్రీనివాన సంకీర్తనలు 65 రాగం: శంకరాభరణం.వనంత లాళం; ఛాప.రూపకం అనుదిన భవాబ్దియల్లి భవతరంగరాశియల్లి ముణుగుతిహె 3 విడియో జనకకృష్ణయ్య + ॥ప॥ శ్రీనివాన నిన్న భక్తి మాడదఘావంతనెందు హీనజనర్చాళ తిట్టరేను 'హీళల్యో నీనుపాలిప రాజ్యదల్యజ్ఞాని దేశిగనొబ్బ కెడలు హాని హెచ్చళ నిన్నదల్లె దీనదయాళు వ. చిత్త 'వేగకవథియిల్ల వొత్తుకొండు కండకడెగె సుత్తుతిదె తన్నదళవ కూడిరంగయ్య కర్తా నిమ్మపాదదెడెయ ఒత్తి నీనిదనాళబేకు 'హెత్తతాయి నీనె గడెన్న నెత్తి కొళ్ళయ్య ॥ల్లి ॥ హళువినొళు దారిగాణె శళవీనొళ్ళాశయవ కాణె నళినన్మేత నీనె కాయో సులభరొడెయనె నెలెయతోరాంతకవోరి ఒలిదు వరాభయవ బీర జలియొ (ప్రనన్వెంక టాదినిలయ ఉదారి 1క్రీ॥ భక్తునియొక్క ఆర్సి దుఃఖము యిక్కడ వ్యక్తమగుచున్నవి, అధ్యాత్మిక, అధిదైవిక్క అధిభౌతిక తాష్యతయముతో వ్యధచెంది, బడలిపోయిన భక్తుని (పార్థనయే ఈ పాట 'సారంశము. (ప్రాపంచిక కష్టములతో బాధపడిన భక్తుడు తనదుఃఖమును ఏకరువు పెట్టుచున్నాడు పరమాత్ముని (పత్యక్షదర్శనముకొరకు తహళతహలాడు జ్ఞానియొక్క జ్ఞానము, ఈ నందర్భమున భక్తునియందు కానవచ్చుచున్నది; “దేవ్యా వేంకటపభో ! |పతిదినముస్సు (సతిక్రణమును ఈ సంసారసాగరముననే మునుగుచున్నారు. స్వామా! నా చేయిపట్టి, పైకెత్తు స్వామి, శ్రీనివాసా! నీయెడల నైజభక్తిని చేయని నన్ను జనులు 'షపాపి* యనిన నేను చెప్పగలిగిన దేమున్నది? సీయీ థప్ర్‌సం గ్ర

66 (శ్రీనివాన సంకీర్తనలు

రాజ్యమున నే నొక యజ్ఞానిని, శేను చిడినయెడల, దానివలని లాభ నష్షములకు కారణము నీవే! మనోవేగమునకు మితిలేదు. తఈనవ వరములెన ఇం[ద్రియములతో చేరి నన్ను ఈడ్చుకొనిపోయి పలు సీచరిషయములందు పరిిభమించుచున్నది. అందువలన సమా నీవు యూ దుష్టమనన్సును నీ పాదములచెంత తొక్కి పెట్టి రక్మించ వలెను. కన్నళల్లి వై నన్ను ఎత్తుకోవయ్యా+* సంసార మను ర కా డవియందు దిక్కుతోచకున్నది. సంసారసాగరమున నాకు సేతువు (ఆధారము) దొరుకకున్నది.

“భక సులభుడవెన కమలాక్షు! స్వామా! నీవే కాపాడవలెను, నిరాశయుడవైన నాకు అటంకములను పరిహరించి భయరహిత మైన వరమును (పసాదించ్సి ఉవార స్వాభావుడవైన (పనన్నవేంక “"పేశా! నీవే రక్షకుడవు కావలెను.* రాగం:ః ఘంటారవ _ ఖమౌచ్‌ తాళం: ఏక

వెంకళకేశే శ్రీవేంకకేశపాలిను

కింకరన వెంక కేశ ॥ప॥

నువర్షముఖరిలి శివను తపాదాబ్ద

సువర్ణ గిరి వెంక కేశా

నవ్యచందన మృగనాభి చర్చితగ్మాత

అవ్యాకృతనె వెంకేశ ॥1॥ హలవు అపరాధి నా భూరిదయాళు నీ. నెలెగె నిల్లిను వెంకకేశ బలుతమ తుంబిదా భవది కరుణశళళి బెళకుబెళగు వెంక కేశ 128

తందెతాయి నీనె సఖనవోదర నీనె

హీందెముందిె నీనె వెంకటేశ

(శ్రీనివాన నంకీర్తనలు 67 హొందిద బంటన కందాయ నడెసయ్య కుందనాడదె వెంక కుశ శల్రీ॥

సొకు నీ'సాకదిద్ధరెబిడు నాబిడె

జోః౭ె బిరిదు వెంకకేశ

నీకై జరిదరె కాకు మాడువరెన్న

పోక వృత్తగు వెంక కుశ ॥ ॥1త్మ॥

నంబిదె నంబిదె నంబిదె నిన్నపాద దింబినొళిడు వెంకకేశ బింబమూరుతి |పనన్వేంకకేశ (ప్రతి బింబక్కరవు వెంకకేశ ర్‌ ॥ నంపూర్ణ శరణాగతితో, భగవంతు నెట్టాశయించ వలయునో యీ కీర్తన వివరించుచున్నది. ఇది వ్యర్థోపదేశముల మూట కాదు; హృదయాంతరాళమందలి ఆవేదనకు [ప్రతీక ఇది ,శోతల వృాదయ తంతులను మాటగలదు. “హరేర్నామైవ నామైవ నామైవ మమ జీవనమ్‌ అనునట్లు దాసార్యులు ఐదు చరణములలో పదునైదు పర్యాయములు వేంకకేశనాము న్మరణము చేసినారు. ' నమ్మితిని “ నమ్మితిని % * నమ్మితిని ' యని శవథముచేసి చెప్పుచున్నారు. భగ వంతునిపై నిట్టి విశ్వాన ముండవలయునన్నదే నకల * శాస్త్రముల సారాంశము. “మన్మనాభవ మద్భక్తో మద్యాజీ మాం నమన్కురు సర్వధర్మాన్‌ పరిత్యజ్య మామేకం శరణం (వజ౫ి _అని కాదా గీతాచార్యుల ఉపదేశము?

“ వేంకటగిరిరాయా | వేంకకేశా! కింకరుడనైన నన్ను రక్షిం చుము. సువర్ణముఖరీతీరమున వెలసిన శివునిచే నంస్తుతించబడిన పొదపద్మములు గలవాఢవును, బంగారుకొండపై నెలకొని నిత్య నూతనముగ కస్తూరీ శ్రీగంధాదులదేత అలంకరింపబడిన వాడవును,

66 శ్రునివాన సంకీర్తనలు

అయిన నీవు, నిజముగ చిదానందాత్మకమైన అవ్యాకృతశరీరము గలచాడవుః

వేంక'శేుశా! అల్ప కల్లోలమైన నా మనన్సును ఒక్కచోట నిలుపుము- అజ్ఞాన గాథాంధకార్యావృతమైన ఈ నంసారమహారణ్యమున సీ కరుణ యను లేతవెన్నెలను (పసరింపజేయుము.

“త్రల్టి వి) తంగడివి స్నేహెతుడవు, సోదరుడవు నాకు సర్వ మును నీచే చేంకకేశా! గతమున కాపాడినవాడవు నీవే. భవిష్యత్తున కావాడెడి వాడవు నీవే, నిన్నే నమ్ముకొనియున్నాను, నా సంసార రథమును' నీవే నడిపించవలెను, నా దోషములెంచవలదు, “వేంకకేళా! ఎవీడువనుం ఇగ[దక్షకుడవను బిదదమును నిలుపుకొనవలయును, జాగత్త! ఇష్టుడు సీవు నా చేయి విడచినచో, లోకులందరును నా బాధలను; కొరతలను బట్టబయలు చేసి నన్ను పీడించగలరు .,

“వేంక్రక్రేళా! నేను (తిశాలములందును నిన్నే నమ్మియున్నాను,

నమ్మియున్నాను, నమ్మియున్నాను, సి పాదపద్మముల య్యాశయ మొనంగి నన్ను నంరక్షించుము. (ఫ్రీఫసన్న వేంక కేశా ! నీవు బింబ మూర్తివి. (పతిబింబరూవుడనైన నాకు సర్వవిధముల నీచే $శయముో రాగం; వరాళి ధనత్రీ కాళం? ఆది సలహయ న్మరబొమ్మరయ్య వ్యాళశయ్య విడిళైయ్య నిలమైయ నీరజ్మెేపీయ ॥ప॥ భవోరణ్యది బలుతొళలి నామానపనాగి మదాంధనాగి 'హేవగెట్రైనయ్య హీ్‌య బిన్టైనయ్య శవపాదవ తోరోమాధచవా 11] ఎనభక్షి గహనవిర క్తి నిదొన ళళ్వ నిర్ణయద "సత్వ 'హీనహ్మృ్మదయ నా హితవనరియె నా నీనె కరుజిసో నిజరొళిరినో 12 ॥

శ్రీనివాన నంకీర్తనలు 69 = నైనెవఠ నెనపిన చదురా దీనతమదినకరా, రామశుభా

ననా శరణెంబెనా [పస్‌న్న వెంకకేశ శ్రీశ్రీనివాసా 1ఫ్టీ॥

కరుణాళువైన భగవంతునివలన జన్మనందిన మానవుడు కృత ఘ్నుడు కాకుండ కృతజ్ఞ తతోడ, అ స్వామి యుపకారమ్మును న్మరిం చుచు అత్తార్పణ చేసుకొనునట్టివాడు కావలెనని దాసార్యులీ క్ర ర్తనలో చాటి చెప్పుచున్నారు.

“అపరాధ నవా(సాణి (శక్రియంతేఒహర్నిశం మయా

తాని సర్వాణి మేదేవ క్షమన్వ పురుషో త్తమ ౫ _లను వచన[పకారము [పతిమానవుడును తన నీచవ్యవహారములను కల్లా కపటము లేకుండా జగదీశుడున్సు సాక్షీభూతుడును;, _పేరకు డును, | పేర్యుడును, కరుణాళువును అయిన. భగవంతుని ముందు వెల్లడించుకొని ఉద్ధరించుమని (పార్థించవలెనని దానులవారు హిత బోధ చేయుచున్నారు:

*(బహ్మాదులకు జనకుడవై, శేషునిపై పవ్వళించిన సీలమేఘ శ్యామా! రమారమణా ! వేంక కుశా! చేయిపట్టి రక్షేంచు!

= సిగ్గెగ్గులు లేక స్వాతర్యత్య మిసుమంతైనను లేని మానవుడ ననునదే మరచిపోయి మదాంధుడనై నంసారమహారణ్యమున సంచ రించుచు దుఃభించుచున్నాను, కరుణామయ్లా |! మాధవా! నీ పొద దర్శనము “కరుణించి, ఉద్ధరించుము,

ఈ వ్రేంక్రర్రేజ్ఞా |_ జ్ఞాన భక్తి వైరాగ్యశళూన్యుడవై; హితము నెరుంగ లేక శత్తరపడుచున్నాను, నీవే కరుణ చూపించి,” నీ భక్తుల సహ వానము నిచ్చి, ఉద్ధరించుము, న్మరించువారి గురించి యాలోచించు జానమయా! సంసార దుఃఖాంధకారమును. హరించు భాస్కరా | నా రణుకోరు శుభాననా ! రామాభిన్న్మపనన్న వేంఠకేళా ! శ్రీనివాసా! శరణు చున్నాను, చేయిపట్టి రక్షించుము.”

ఎం శ్రీనివాన నంకీర్తనలు -కమలొసమేతుడై. అరుదెంచి, దాసులకు విత్యక్షమై త్‌న- దివ్యసుందరవిగిహ సందర్శన మొసంగినవ్వుడు........ శఈగంః కానడ తాళం; ఆది తప్పునోడదె బందెయా నన్నతందెయా అప్ప తిరువెంగళేశనె నిర్ణోషనె 1॥ప॥ అపాదమౌళి, ఎన్నాళు అఘ బహుళ ్రీపతి క్రమిసి కాయైయా ఉదధిఢథ్యేయా య. జగదఘహరనెంబదు నిన్నయ బిరుదు (తిగుణాకీతనె రామనె గుణధామనే 42 ॥1 ఇన్నెన్న కలుషవారిసో భవతారిసో ప పన్నవెంకటరమటా భయశమనా 1814 ఇవెంకషయ్య (పపన్నవెంకటరమణదాసులుగా పరివర్త నచెందక ముందు: వదీనగారి కర్కశవాక్కులతో మనస్సు విరిగి, శాంతికొరళై తిర్షపతియ్యా,త బయలుజేరినాడు. జీవితమున విసిగివేసారిన 'వెంకప్ప స్వామివుష్కురిణిలో స్నానమాడి, నిరాహారియైై శ్రీనివాసుని సన్ని ఛానమున మైమరచి. నృహ కోల్పోయి పడిపోయినాడు. ఆ సమ యమున భక్తవత్సలుడైన శ్రీనివాసుడు భక్తుని నమిపించి అతని నాలుకపై సేపసన్నవెంకటియను బీజాక్షరములు లిఖియించి, యను 1గహపించినాడు. వెంకప్పయ్య (పసన్నవెంకటదాసు లయినాడు. శ్రీనివాసుని కరుణతో పులకితగ్యాతుడై కవిత్వముతో భగవంతుని కొనియాడినాడు, ఆ నందర్భమున దాసులవారి హృదయాంతరాళ మందుండి పెల్లుబికిన కీర్తన యివియే యని విద్వాంసుల యఖి (ప్రాయము.

,శ్రునివాన సంకీర్హవలు ణే భగవంతుడే జగత్తునకు తండి, తల్లి =, దేహపోషణావనరము లైన సమస్తమును సమకూర్చు .సురసార్వభౌము “డడాయనయే, గాల్కి నీరు, వెల్తురు భూమి అన్నియు ఆయన నృష్టియే.. ఇట్టి తం[డిని మరచిపోయి జీవించుట-యమపోపరాధము భగవంక్షుడు శరణా గత వత్సలుడు, భక్తానుకంపి. కరుణానముద్రుడు, “శ్రీనివాననపోల్వ శారుణి” అని జగన్నాథ దాసులవారు వాకుచ్చియున్నారు. బిడ్డ వెయ్యి తప్పిదములు చేసినను; తల్లి వానిని లక్ష్యముచేయక, బిడ్డను (ప్రేమించును. అదే విధముగ జగత్తునకు తల్లి, తర్కడి అయిన థ్రీని వాసుడు తన అనంతానంత అపరాధములను క్షమించి ఉద్ధరించుటకై వేంచేసినారని శ్రీీపనన్న వేంకటదానులవారు ఈ కీర్తనలో తెలియ జేయుచున్నారు:

“తిరుపతి చేంళఠకేశా! నీవు దోషదూరుడవు. తండడీ! నా యసంభఖ్యాకమైన అపరాధములను లెక్కించక, నన్ననుగహించుటకై 'వేంచేసితివా |!

“నము[దరాజు చేసిన సర్వాపరాధములను మన్నించి ఆయన చేత స్తుతించబడిన శ్రీనివాసా! అపాదము స్తక పర్వంతము నాలో పొపములు నిండియున్నవి. శ్రీపతియైన నీవు అన్నింటిని మన్నించి కాపొడుమయ్యా !

“ఇగత్తుయొక్క పాపములను నాశనము చేయువాొడవని నీకు ెరుదము కలదు. నీవు నత్త్వరజ స్తమోగుణముల కతీతుడవు, అనంత కళ్యాణగుణగణాశయుడవు, యోగిమనోమందిరములందు రమించు రాముడవు, " ఇట్టి నీవు నా అపరాధముల మన్నించి, వచ్చితివా! భయశమన (పసన్న వేంకటరమళా | నా మనుస్సులోని దుష్టవాన నలను తొలగించి సంసారమును తరింపజేయుము.ో

లం! శ్రీనివాస సంకీర్తనలు రాగం; పారంగ ఠాళం: అట కోమలతి శుభగ్యాతన మహతామరసదళ నే[తన స్వామి త్రీనివాసన కండె హేమగిరి"పరదేశనా ॥ప॥ కన్యెలకుమియనెత్తిద శుభచిన్నద్హక్కియ వాత్తిద రన్నధుడి గెగళిట్టన నువర్ణ దంబరవనుట్టన క్ష ర్జ కుండల. బెళగిన నుణ్లెన్నెలలుగువకురుళిన సజ్ఞనామదనొనలిన శ్రీ చినయదకాయ చలువన 118 కుంద కుడ్మల మాలెయ ,[పభెగుందద మకుటమౌళియ శందనాంగథరాభయవర హొందిదముల సుపాణియ ముందె నారదో హనుమగాయన నందదలితా కేళువ హిందెడ బలది ఛతవ పిడిదిందిరయరొళొప్పున వ్ల ॥ తోరము త్తినహారద కేయూరకౌస్తుభ వక్షద చారుస్కిత ముఖరోచెయ దయావారిధియ మహోదారియ సారిదర సురతరువిన సురవైరికరి పంచానన భూర్మిపసన్వేంకకేశన హృదయారవింద నివాసన ॥త్రి॥ అనందజ్ఞానములను కరుణించుచు,, అనందమయుడై అనంద నిలయనివాసియైన శ్రీనివాసుని మూర్తిని వ ర్హించసాధ్యమా? ఆయన నిరాకారుడుకాడు. నర్వదివ్యలక్షణో పేతమైన అప్రాక్ళత శరీరుడు, సకలదివ్యాభరణ భూషితుడు. ౪ బ్రన్చేద్ర వక్ట్య నయన మనేకాద్భుత దర్శనమ్‌ అనేక దివ్యాభరణం దివ్యానేకో ద్యతాయుధం టివ్యమాలాంబరధరం దివ్య గంధానుకేపనం సర్వాశ్చర్యమయం౦ దేవం అనంతం విశ్వతోముఖం * జని వంజయుడు' శ్రీహరి అచింత్యాద్భుత న్వరూప మహిమమును కొనియాడినాడు, శ్రీకృష్ణుడు, అనంతానంత ముఖములతోను, నేత

'శీనివాన సంకీర్తనలు బాత

• ములతోను కూడిన అత్యాశ్చర్యకరమైన అనంతపదార్థములను తన యందు గోచరింపజేయుచున్న, లోళవిలక్షణములైన అభరణములతో ఆయుధములతో, అపూర్వవోరపీతాంబర గంధాదులతో నలంకరింప బడిన, సర్వాశ్చర్యకరమైన, విశ్వతోముఖమైన, అనంతమైన, అనద్భశ మైన తనన్వరూపమును భారతయుద్ధమధ్యమున అర్జునునకు చూపించి యున్నాడు. ఇట్టివరమాత్ముని రూపమును దర్శించవలెనన్న త్మీవమైన ఇచ్చతో, జ్ఞాన భక్తి వైరాగ్యములు గలవారై, జీవితము సాగించు వారలకు నేడు కాకున్నను రేపైనను కరుణామయుడైన త్రునివానుడు అనందో'పేతము; అనదృశము, అ[పాకృతము అయిన తనరూపమును చూపించగలడు. ఇట్టి మవోభాగ్యమునందిన వారిలో |పనన్న వెంకట దాసులొకరు, మంగళమూ ర్తియైన త్రీనివానునిగని, వులకితగ్యాతులై, ఆనందపరవళమున, * కోమలతి శుభగా[తన శ్రీనివాననకండ'* అని గానముచేసి యున్నారు:

“అత్యంత సుకుమార మంగళకరశరీరుడును, ,శేష్టమైన కమల ములవంటి సువిశాలనయనములతో నొప్పువాడును, ,శేస్టశేష్మూదీశు డును అయిన స్వామి శ్రీనివానుని నేను దర్శించితిని, (ఈ నాటికి నాజన్మము సార్ధకమైనది-)

“ఎన్నటికిని ముదిమిలేని యావనముతో శోభించు నిత్యనిర్మల మైన రమను తొడపై నిడుకొని, స్వర్ణగరుడు నధిరోహించి, దివ్యా లంకార భూషితుడై, పీతాంబరమును ధరించి, రత్నఖచిత 6 ర్శ కుండల కాంతితో శోఖించుచు, మృదుకపోలములపై నోలలాడు మృంగురులతో నొప్పుచు నెన్నుదురు 'పెళోఖించు నన్ననికస్తూరినాముముతో రూడి నంపద్భరితమును, జ్ఞానానందమయమును అయిన శరీరసొందర్య ముతో 1పకాళించు శ్రీనివానుని దర్శించితిని.

“మల్లె మొగ్గల హారమును ధరించిన, శాంతికిరణములతో ధగ ధగ మెరయు కిరీటమును శిరమున ధరించిన, శంఖ చక అభయ

గడ్డ శ్రీనివాన నంకీర్తనలు ము(దలతో నొప్పు నిత్యనిర్మలహ న్తములు గలిగిన, నారద హనుమ ధ్రాదులు ముందుభాగమున మైమరచి చేయుచున్న తన గుణగాన మును అలకించుచున్న్య వెనుక భాగమునందును పార్మ్యములందును ఛృత చామరములను ధరించి శ్రీభూద్రేవేరులును, దుర్గయును సేవించు చుండ, వారి మధ్య వెలసియున్న శ్రీనివాసుని దర్శించితిని. “పెద్దము త్తెములహారములతోో 'కేయూరకౌ స్తభాదులతో విళిష్ట మైన వక్షస్థలము గలిగి మనోహరమందహాసముతో కూడిన ముఖ కోరతితో నొప్పు కరుణాసము[దుడును, అత్యంత ఉదారుడును, భక్తుల పాలిట కోల్చవృక్షమును, దైత్యలనెడు గజములకు సింహానదృశుడును నా హృదయకమలనుందు నిరంతరము వసించువాడునుు సాక్షా ద్విష్ణువును, [పనన్న వేంక కేశ్వరుడును అయిన శ్రీనివాసుని దర్శించి తిని,.నా జన్మము నేటికి ధన్యమైనది, రాగం. ధవళ తాళం; అది వాసుదేవ శ్రీవాసుదేవ వానవ హర విధిపతి వాసుదేవ 1ప॥ అఖిళ జగదంతర్చహి వాసుదేవ భకుత హృదయమందిర వాసుదేవ 11111 వైకుంఠ క్షీరసాగర వాసుదేవ శ్రీకరానంతానన వాసుదేవ 1214 స్వామిపుష్కరణి ఇలస్థిర వాసుదేవ స్వామి 1ప్రసన్వెంకటవానుదేవ 1లై (1 “* వాసనాద్వానుదేవోఒ.పి వాసితం శే జగత యం లో నర్వథూళ నివాసోఒపి వాసుదేవ నమోస్తుతే” ఎ (శ్రీహరియొక్క ఆనంతానంత నామములలో వాసుదేవ యను

(శ్రీనివాస సంకీర్తనలు లద నది యొకటి. సమన్తజగత్తును తనలో నుంచుకొని, ఆ జగత్తులోని [ఫతిఅణువునందును వాసముచేయు కారణముచేత వానుదేవనామము. శ్రీహరికి నె౭ర్థకమైనది.

గితాచార్యులు సహితము :

• య్రమాం పశ్యతి సర్వత నర్వం చ మయ పశ్యతి”

అ నన్ను చరాచరాత్మకమైన నీ (పపంచమందలి [పతిఅణువునందును వ్యాపించియున్న వానిగాను, - ఈ నర్వ[పపంచము నా యందుండ్సి నా యథీనములో నున్నదని ఎవ్వడు తెలుసుకొనగలడో వానియోగ 'క్షేమములను నేను నిరంతరము చూచుకొందును - అని ఇ్యాకుచ్చి యున్నాడు.

1శుతి పైతము “ అంతర్చపొశ్చ నారాయణ. లోపలను, వెలు పలను నారాయణుడే యని ఘోషించుచున్నది- (పనసన్నవెంకట దానులు ఇటి వానుదేవాభిన్న థత్రీనివానుని నుహామహివముమును ఈ కృతిలో కోనియాడుచున్నారు :

“*వానుదేవా! శ్రీవానుదేవా ! ఇం్యదరు(.ద్యబహ్మాదుల (_పభు వైన ఐానుదేవా! నీకు నమోనమః! సమన్త జగత్తులోనను వెలుపలను వ్యాపించియున్న వాసుదేవా! భక్తుల హృదయమునే మందిరముగ జేసుకున్న చాసుదేపా! నీకు నమో నమః!

• వెకుంరమునందును, శ్వేతద్వీపమునందును నెలకొన్న వాసుదేవా! లక్ష్మ్యార్మకమైన అనంతాసనమున వెలసిన వాసుదేవా! నీకు నమో నమః |

“*స్వామిపుష్కరిణీ తీరమున స్థిరముగ నెలకొన్న వాసుదేవా! స్వామి! [పనన్నవెంకటా! వాసుదేవా! నమో నమః!” ,

76 ఛశ్రీ;నివాన సంకీర్తనలు విజజనపాలకుడైై జయశీల్లు డనిసించుకొనిన శ్రీనివాసునకు దాసులు చేసిన జయజయధ్వానములు రాగం: శంకరాభరణం తాళం; రుంపె జయభో జయభో జయచవేంకకేశ (ప్రభో జయకర్తా భయహర్తా 2భయదాయక మూర్తే పః ఫణిగిరివర ఫణమందిర (పణత మనోహర ఘనసద్గుణగణపూర్ణ ఘనశామళలవర్డ మనమానన మునితాపస మనోమాననహూాంన దమసుతహర ధనునంహర దినమణీశ రుచిర ౨ 11111 వనజాక్షా౭వనీజాంతక వనజాననజనళ కనకాక్లహూ కనకాలయ కనకస్తీపీయా వన(భమణాఒవనిరనముణా వినతాత్మజగమనా అనిమిత్త జ అనసూయజ అనిమిష ఇంద్ధానుజా ॥| లై ॥ అరిదరధర అరిపరిహర అరుణాంబరధర చిరమణిరుచిరాభరణనె చరసురతరువీర సురపరమాత్మనే సాసిర్మకీడాశ్చర్యాగార కలికలుషహర కఠుణాకర (పనన్వెంకకేశ్వ్‌ర తి శ్రీహరి |శుతితతి అభిమానియైన రమాదేవి స్తోతములకు అందని, అనంతానంత కల్యాణగుణపరిపూర్ణుడు, జననమరణరహిత మును; నిత్యనూతనమును అయిన శరీరము గలవాడు. సర్వతం[త స్వతంత్రుడు, నర్వోత్సాదకుడు + సర్వా[శయుడు, సర్వ పేరకుడు, నర్వపాలకుడు; సర్వనివర్తకుడు, దుష్టళిక్షకుడు, శిష్టరక్షకుడును, గణించ నలవికాని శ్రీహరి అనంకానంతమహిమాజానముతో కూడిన అచంచలమైన; సర్వతోధికమైన స్నేహమునకే భక్తి యని రు.

శ్రీనివాన సంకీర్తనలు ౯77

దీనినే జ్ఞానులు, “*మ్రాహాత్మ్య జ్ఞాన పూర్వస్తు నుదృథః నర్వ

తోధికః, స్నేహో భక్తి రితె ్మపోక్తః తయా ముక్తిర్నదాన్యథా* అని చెప్పియున్నారు.

శ్రీకృష్ణుడుకూడా భగవద్గీకతయందు, * అర్జునా! నేను దేనివలన గానీ తెలిసికొనుటకును, చూచుటకును సాధ్యము కానివాడను- ఈ భక్త్యా త్వ నన్యయాశక్యః ౫ అనదృశమైన భక్తి చేత మాత్రము దర్శింపబడువాడను” అని వాకుచ్చినాడు. ఈ శాస్త్రార్థము నెరింగిన (పనన్నవెంకటధానులు శ్రీనివానుని మహామహిమను భక్తితో కొని యాడుచు స్వామికి జయము పలుకుచున్నారు ఏ

ఆ సక్రలజగత్తునకు జయము కలిగించునట్టి, భయమును పరి. వహరించునట్టి, అభయదాయకమూరియై నట్టి వేంకకేుశపపభో ! జయ వో! జయహో! జయ!

• శేషాద్రి శేష్టుడవును, ఆదిశేషునే మందిరముగా గలవాడవును భక్త మనోహరుడవును, అనంతగుణగణపూర్ణుడవును,' మేఘమువలె నీల వర్ల విశిష్టుడవును “మన ' నానముధేయముతో మనోనియామకుడవై. భావనల నృజించువాడవును, మున్తుల బుషుల మనోమానననరోవర మందు సంచరించు హంనవును, కళ్యపుని తృతీయ భార్యయైన “దన్తు యొక్క ప్యుతులను(దానవులను) సంహరించినవాడవును, రాముడవై' ధనుర్భంగ మొనర్చినవాడవును, సూర్యకాంతితో [పకాళించువాడవును అయిన వేంకకేశపభో ! నీకు జయము, జయము!

“* కన్సులాక్షుడవును, నరకాసురాంతకుడవును, [బహ్మజనకుడ వును, హిరణ్యాక్షసంహారకుడవును, సువర్డ మందిరుడవును, లక్ష్మీ రమణుడవును;, రాముడై వనములందు సంచరించిన చాడవును, భూరమణుడవును, గరుడగమనుడవును, జననీజనకుల నిమిత్తము

78 (శ్రీనివాస సంకీర్తనలు లేకయే (వాదుర్భవించువాడవును, దేవేం్యదానుజుడైన ఉపేందుడ వును అయిన ఖ్రీనివాసా ! నీకు జయము, జయము! “శంఖఛకములను ధరించినవాడవును, శత్రుసంహారకుడవును పిఠాంబరధారివిన్రీ శాశ్వత మణిగణకాంతిశోభితాభరణ యుతుడవును, సంచరించుచు, పిలిచినచోటికి అరుదెంచి నుఖములిచ్చు కల్పవృక్ష మును, వీరుడవును, దేవతలకు అత్యంతాప్తుడవును, అనంత కీడాశ్చర్య నిలయుడవును, కలికల్మషమును హారించువాడవున్సు కరుణాకరుడ పును (పసన్నవేంకకుశ్వరుడవునూ అయిన ఓ శ్రీనివాసా! నీకు జయము, జయము 1౨ రాగం: ఖైరవి తాళం; అది జయజయ జయజయ దయానిఢే భయనివారక భక్తని చయ నిత్యసేవ్యనె జయజయ ॥ప 1 (దువొణ "'సమార గరు డహినాథ మృడేర్యద సహ నుత పదసరోరుహ నిత్యా జయ గే! మదనజనక నింధు నదన దానవజిత కదన మానవమృగవదన హరే జయ | లై దశాననహర నుర ఘోషణ నీల నతత (పనన్వేంకటగిరివాస నమో తే జయ ఫ్ర ॥ “నఖలు గోపికానందనో భవాన్‌ అఖిల దేహినాం అంతరాత్మద్భక్‌

శ్రీనివాన సంకీర్షనలు 79 విఖనసార్చితో విశ్వగుప్తయే

సఖ ఉదేయివాన్‌ సాత్వతాంకులే * ఎది గోపికల యొక్క మవోన్నతమైన జ్ఞానమును పరోక్షముగా నెత్తిచ్లూపెడి శ్లోకము గోపికలకు శ్రీకృష్ణుడు సాక్షాన్నారయజణుడే, వారు ఆయనగురించ్చి ఓీ కృష్ణా ! నీవు యళోదానందనుడవు ఎన్న టికినీ కావుం నర్వజీవుల _ హృదయాంతర్షతుడ వైన అంతరాత్మవుం (బహ్మాదులచే నర్చింపబడు ఓ ఆత్మనసఖా ! విశ్వరక్షణకొరకు యాదవ కులమున (పాదుర్భవించితివి అని అనియున్నారు

ఇట్టి ఖభావనాతరంగములు వొంగిపొరలునట్టి అంతఃకరణము గల [పసన్నవెంకటదాసులు సైతము, తమ ఆరాధ్యదైవమైన శ్రీని వానుని (బహ్మాదివందిత పాదపల్ల వుడుగా వరి ంచుచు ఆ ప్రభునకు జయము పలుకుచున్నారు:

“క డర్పుణామయా [| భయపరివోరకా ! నిరంతము భక్తజనుల సేవలను స్వీకరించుచున్న ఓత్రీనివాసా! నీకు జయమగు గాక! జయమగు గాక! శః

“(బహ్మ, గరుడ, శేష్య ర్ముదేందాది వందితపాదకమలా | శాశ్వతుడవైన శ్రీనివాసా ! నీకు నిత్సజయము |

“మన్మథజనకుడవును, క్షీరసము[ద్రమందిరుడవును, దానవులను నిరంతరము యుద్ధమున జయించువాడవున్తు నారసింహుడవును అయిన హరీ శ్రీనివాసా! నీకు జయము జయము!

“ర్రావ్రళ్రాంతకుడవును, దేవతల సంరక్షకుడవును, నీలవర్ణ విళి షుడవును, నిరంతర |పసన్న వేంకటగిరి వాసుడవును అయిన ఓ శ్రీని ళు వాసా! నీకు నమోనమః! నీకు జయము, జయము $

80 శ్రివివావ సంక్షీర్తనలు శ్రురమణి కరకఠమలవూజిత -శ్రీనివాస చరణసరోజములకు దాసులు సమర్పించిన దండ్మవణామములు రాగం: బహరి తాళం: అది దేవ దేవేశ వెంకకుశ శ్రీవిధాతావంద్య భూవైకుంరేశ (ప ॥ కామితఫలదాత జగదాధ్యక్ష సోమగాన |[పీయ నురనత్సక్షా శ్రీమావధూమనోహర [తిధామ శ్రీ రామ నం పేమాబ్ది కోమలకుక్షా 111 రాకేందు రవికోటి సులేజ స్వామి నాళపార్చిత పదాంభోజా వ్యాకీర్ణానేకాజాండాంకిత వ్యాకృత శ్రీకారా సాకారాలో శ్రైక వూాజ్యా ॥బ్లి॥ అనంతా గుణపరిపూర్ణ స్వామి అనతజన బుధాభరణ ధేనోగిరినాథ దాన్మిపసన్వెంకట జ్ఞానానందా నిత్యా తే నమో కరుణి గట్టి ॥ మాయ రెండువిధములు : ఒకటి భగవంతుని న్వరూపథూత మైన ఇచ్చ, రెండు [తిగుణాత్మకమైన, అవిద్యాపకృత్కి శ్రీవారి అన్ముగహోన్ముఖునిగా జేయు భ క్రితోనే మొదటిమాయను జయించుట సాధ్యము, ఆ భక్షి *_శవణం, కీ ర్హనం, విహ్టోన్మరణం, పాదసేవనం, అర్చనం, వందనం, దాస్యం, నఖ్యం, ఆత్మని వేదనం, హరికథా [శవణము, హరిమహిమాకీ ర్రనము, హరిన్మరణము, హరిప్తాదస్వే నము, వారివ్మిగహార్చనము, హరికి నమన్కరించుట్క హరిదాన

(శ్రీలివాన నంకీర్తనలు 81 ఖావము, హరియే నఖుడను అనుసంధానము, నస్వతం[తకరృృత్వాదుల విసరించి తనను త్రీవారి పొదములం దర్పణ చేనికొనుట, _అని తొబ్మీది విధములుగా నున్నది. ఈ నవవిధభక్తులు శ్రీవారిమావోత్మ్య జ్ఞానముచేత విశిష్టములైయుండవ లెను. (పనన్న వేంకటదానులవారు ్రీత్రునివాసుని అగమ్యుమహిమమును కొనియాదుచు నవవిధ భక్తులం దొకటిమైన నమనరూపభక్రిని ఈ కీర్తనలో చేయుచున్నారు:

“* రమా[బ్రహ్మోదివంద్యా ! భఖూవైకుంర మని (పస్తిద్ధిగాంచిన శీష్మాదినాథా ! నకలదేవతా [ప్రభువైన ఓదేవా,! వేంకకుళ్ళా! నీకు నమో నమః,

“ భక్చాపేక్షఫల్యపదాతా ! సకల విశ్వాధ్యక్షా! సామవేదగాన [పియా! దేవఠాపక్షపాతీ! లక్ష్మివధూమనోహరా | వైకుంరు అనం కానన, శ్వేళద్వీపములనెడి మందిర్శృతయముగల వాడవును, (పళయ సమయమున సర్వజగత్తును ధరించిన కోమలమైన ఉదరము కల వాడవును ఆయిన ఓవేంఠకుశ్వరా ! నీకు నమో నను?,

“ అసంఖ్యాక పూర్ణి మ చం[దులకును నూర్యులకును నమాన మైన కాంతిగలవాడున్సు స్వామియును; దేవేందార్చితపాదకమల ములుగలవాడునుు, అనేక (బహ్మాండములను, వానియందుండు స్థావర జంగమౌత్మక వస్తునచయమును వ్యాపించియుండువాడును, మంగళ కరమూ ర్తియును, అపాకృతశరీరుడును, లో కై క్రపూజ్యుడును..అయిన -వేంకకేళశా! నీకు నమో నమః,

“ట్రనంత్ర నద్గుణపూర్ణుడును, 1వభువును; భక్తులైన జ్ఞానులకు శోభనిచ్చు అభరణమువలెనుండువాడును, వృషభ్యాది నాథుడును, (గోవర్ధన గిరినాథుడున్సు ము క్షిపదాతయును, జ్ఞానానందన్వరూవు డును, శాశ్వతుడునుు కారుజణియును అయిన ఓ ప్రసన్న “వేంక కేళా 1 నీకు నమో నమః |”

శ్రీనం 6

న! (శ్రీనివాన సంకీర్తనలు రాగం; శంకరాభరణం తాళం: ఏక వెంకటపతి శరణు వహోహి జెంకటపళి శరణు [ప ॥ కవుల సంభవనుత చరణ శుభ కమలారికుల భరణ కచములనఖ సంతారుణకిరణ కరుణసంపూరణ నే ॥ శిరి భూదేవియర రమణ దివ్య సరసాక్ష ఖగవర గమనా సురరిష్కగణాసుర దమన భవ హర సురవర సమనాము నమో ॥బ్లి॥ శేషగిరియ తటనిలయ ఫణ శేషభూషణ మణివలయ (వనన్వేంకట తిరమలెయొళిహూ చలువా న్వనుఖభో క్ష భకళ్తరాశయ 1కి ॥ “నక్షృదేవ [పపన్నాయ తవాన్నీతి చయాచతె (వాదినే) అభయం సర్వభూళేభ్యో దదామ్యే తద్వతం మమ ఊ నీవాడన్వు రక్షించు అని ఒకసారి శరణుజొచ్చిన సర్వపాణికోటికి నేను ఆభయ మొనంగెదను నో ను, ఇదిన్మావతముు అని ్రీరామచం[దుడు “ విభీషణశరణాగతి* |పకరణమున సర్వలోకములకు అభయమిచ్చి నాడు, శరణని హరిచరణారవిందములందు మొరిపెటుకొనుట జివుని కర్తవ్యము, రక్షించుట శ్రీహరిలక్షణము, శ్రీహరి ల్ఫ్‌ష్రావళారమున కూడ 'మామేకం శరణం [వజ (నన్నేశరణు పొందుము) అని “కలిదోషపరీతానాం నరాణాం పాపకర్మణామ్‌ చేంకటేశాత్సరో దేవో నా న్య్యన్యః శరణం. భువి”

శ్రీనీవాన నంకీర్తవలు 658 అను వచనొనుసారము కలికల్మషధూషితులై, అనేక పాపకర్మము లాచరించుచున్న మానవులు శరణుజొచ్చుటకు “వేంకకుశుని కన్న వేరుదైవము లేదు.

ఈ శత్వముల నెరింగిన (_పనన్న వేంకటదాసులవారు శ్రీని వాసుని , మహాత్మ్యమును కొనియాడుచ్కు మొర పెట్టుకొని, శరణా గతులగుచున్నారు. [పసన్నవెంకటదాసులవారు ఈ కృతిలో శ్రీని వానుని దివ్యసుందర మంగళ వ్యిగహసందర్శనమ్ముచ్చే పులకితగాత్తులై అనందముతో మైమరచి “ఆఇపహో!* యని పలుకుచున్నారు ;

ఆ్రహ్రా |! నయనమనోహారా ! వేంకటాచలపతీ! శరణుునీ పాదములకు శరణు! ఖుహ్మవందితపాదా | పవ్మిత చం్యదవంళా (శయా। (పవ్మిత చర్మదవంశమునకు అభరణమైన కృష్ణా !) సూర్య శిరణముల ధిక్కరించు దేహకాంతితో పకాళశించు కరుణారన పర్షి పూర్ణా! శ్రీనివాసా! నీకు శరణు ! శ్రీభూదేవేరుల నాయకా ! దివ్య కరుణారసంపూర్ణ నయనా! గరుడగమనా |! దేవతల శ్యతువులైన దైత్యసమూహమును నంహరించినవాడా! సంసారతారకా! దేవో త్తమా! డ్వేషస్నేహోదాసీనతాదూరుడవై 'సమ' నామధేయమున (పసిద్ధుడవైన శ్రీనివాసా! నీకు శరణు!

*వేషాదితటమందిరా ! నాగాభరణ భూభజా! నవరత్నాది మణిగణఖచిత హారావళీమండితా! పరమ పవ్మితమైన పర్వతమునందు నిలచిన సాక్షాన్మన్మథా! పరా పేక్షలేని అనందస్వరూపా! భళ్తాశయా। (పనన్న వేంక కళా | శరణు శరణు |” రాగం? పొడి శాళం; (తివిడి

శరణు శరణు హేపరమపురుష

శరణు భయంకర ఖండన

84 శ్రీనివాన సంకీర్తనలు శరణు శిరివిధినురుత పూటిత శరణు వెంకటనాయక ॥ప॥ ఇఖాసిత తటిత మకరకుండల ఖభాసకరశళిలోచనా సాసిర శతవేద వందిత వానేవార్చితపదయుగా దిశకాల సువ్యాప్తాజాండ విశేష స్థితి లయ శీలనే “తోష మంద సువీస వదననె .శేషగిరివాన నమోహఠే 118 శంఖచ్మకగదె పదుము వర కంకణాకరరాబితా కుంకునూ మృగమద తిలక ఘనా తంకకుంభి మృగాధిపా కింకరానత రక్షక రిఫు శంకదైళ్య విశిక్షక పంకజానన గరుడవాహన అంకితాభిళభ్లూషణా 128 జననమృళత్యువిదూర అచ్యుథ మునిమనాలయ మాధవా- కనకన్మేతవిదారి స్తాత్య ఘనవిమలగుణ పూరనె దనుజనికరాటవి దపానళ చనళననందనస్తుత్మిపియ అనవరళ వరస్వామివ్రష్కర నన్నిధ (పసన్వెంకక్షేశగె ॥ఫ్రి॥

'శ్రీనివాన సంకీర్తనలు 85 “శృణ్వన్‌ గృజన్‌ నంస్మరయంశ్చ చింతయన్‌

నామాని రూపాణి చ మంగలానితే

(కియాస్తు యన్త్వ చృరణార విందయోః

అవిష్టచిత్తో న భవాయ కల్పతే *

_ ఇది భాగవతములో, (బహ్మదేవుడు భగవంతునిగూర్చి చేసిన స్తోతము, ఎవడు తశ్రీహరిపాదపద్మములందుంచిన మనస్సుగలవాడై అస్వామియొక్క నామములను; రూపములను; మంగళకరవ్యాపార ములను, గురించి విమచ్యు గానముచేయుచు, న్మరించుచు, "ధ్యానిం చుచునుండునో అట్టివాడు సంసారమున పడిపోకమోక్షము నొందును = ఇది పై శ్లోకభావము. సంసార సాగరమును తరించగోరు పతి జీవికిని కర్తవ్యము. మధ్వాచార్యులవారు సైతము, క భారతతాత్పర్య నిర్ణ యి (గంథాదిని :

“*నారాయజాయ పరిపూర్ణ గుణార్ణవాయ

విశ్వోదయ స్థితి లయోన్నియతి (పదాయ

జ్ఞానపదాయ విబుధానుర సెఖ్యదుఃఖ

సత్క్మరణాయ వితతాయ నమోనమస్తే”

_ పరిపూర్ణ గుణసముదుడును, విశ్వనృష్టి స్థితి లయకారణుడును, (పేరకుడును, జ్ఞాన్నపదాతయును, దేవదైత్యుల నుఖదుఃఖములకు నిష్పక్షపాతకారకుడును, వ్యాప్తుడును -అయిన నారాయణునికి నమో నమః అని యున్నారు.

ఈ మర్మము నెరింగిన 1పనన్న వెంకటదానులు శ్రీనివాసుని కల్యాజగుణములను; వ్య క్రితర్వమును, ముపోచుపామమున్సు కొని యాడుచు శరణనుచున్నారు :

• హే ఫ్పరుమో త్తృమా! శ్రీనివాసా! నీకు శరణు, భయోత్పాదక దైత్యవిధ్వంసకా రమా (బహ్మా నీలాది సకల దేవపూజిత వేంకట నాయకా! నీకు అనంతానంత |పణామములు,

వ! (శ్రీనివాన సంకీర్హ! నలు “మ్వెగ్రుపువలె మెరయు మకరకుండలముల ధరించినవాడా ! చం(ద్రకిరణములట్లు అహ్లాదకరమైన కాంతిభరితమైన నయనములుగల వాడా] అనంకానంత వేదవందితా! ఇంగదునిచే పూజింపబడు చరణ ములు గలవాడా! దేశకాలముల వ్యాపించి, విశేషముగ [బహ్మాండ న్యష్టి స్థితి లయములను నిరంతరము నిర్వర్తించు ఓ ఆనందముయా |! మందస్మికవదనా! శేషగిరివాసా[ వేంఠకేళా! హరీ! నమో నమః! *దేవొ! నీహ స్తములందు శంఖ, చ్యక; గదాఫద్మములును, అ(పోకృతమైన కంకణములును శోభించుచున్నవి. నీవు కేసరీకన్తూరీ నమ్మిశితమైన తీలకములో (పకాళించుచున్నావు భయంకర విఘ్న గజములపాలిట సింహసదృశుడవు. శరణన్న దాసులను రక్షించు వాడవు సీవు. శకువైన పొంచజన్యుడకు దైత్యుని శిక్షించినవాడవు న తానురపూవువంటి ముఖముతో నలరారు ఓ గరుడవాహానా! అవు సర్యాలరికార మాషికుడవైయున్నావు. సీకు శరణు! “పీ శ్రీనివాసా! సీను జననమరబ రహితుడవై, అచ్యుతుడవని పీంచుకొంటివి, మునిమానసములనే మందిరములుగ జేసికొంటివి- ధహ! హీరణ్యాక్తునీ సంహరించిన నీవు స్తోకు రమైన, అద్భుత మైను నిర్మల గుణములచే పూర్ణుడవైయ్సున్సావు బేవు లను నరణ్య మునకు నీవు ఇ సనన లి ర లనల కాన ది మ ననన సనక సనందాదియోగుల సంనుతుల కౌనం ॥ ణో న వు. నిరంతము స్వామిపుష్కరిజీ తీరముననుండు (పసన్న వేంక కేశుడవ్పు ఇట్టి నీకు "నమో నమః= సొందర; సు | వ్రమునకన్ప, సుందరుడు, మన్మధమన్మథుడు అయిన శ్రీనివాస్తువి సొందర్యవర్ణ నము రాగం: మారవి తాళం: అది సలవు వెంకటరమణ దీయాంబుధీ నలు వెంకటరమణ ॥1ప॥

“,క్రీనివాన నంకీర్తనలు 87 మ న్తకదళొప్ప్రవ. మాణిక ముకుటద కన్తూరినాముద చలువా విస్తర కదపిరి పొళెవకుండల పా శ్ర స్తవదన జగజబీవా 8కే ఎళినగ తింగళకాంతెలి హృృత్తాప కలేవ కరుణి సీరికాంతా గళదొళు వనమాలె వైజయంతివదక్రగ శొలవు మంగళమూర్హిముంత 1బీ | ముత్తిననర నరపళి' భుజకీ ర్తియు ఎత్రిద శంఖారి పొణే రత్తున మేలొడ్యాణ కంకణము[ది వత్తె అభయ వరదనే కలి ॥ ఉట్ట పొందక్టై కటారె కట్టిరువ చుష్టర రణజీత వీర ఇట్టవ్యజద కాలందిగె పావుగె మెట్టిద సురరముందార శీ ॥ అగరు చందన కచ్పుర కేశర నుర ఖిగళిగ' అత్మిపియ అంగ మఘమఘీనువ మల్లి!గ నంపిగయ మూ శెగళ (పనన్వెంకటరంగా ॥గ్‌ 1 “అటతియద్బ వా నహ్ని కాననం శృటియుగాయతే త్వాము పళ్యతాఘ్‌ కుటిలకుంతలం శ్రీముఖం చ జే జడవదీక్షతాం పక్ష నుద్ధ్భృశాం

&ఇ8ి శ్రీనివాన నంకీర్తనలు _- కృష్ణా! నిన్నుచ్లూడలేని మాకు ఒక్కొక్కక్షణమొక్కొక్క మహా యుగముగ గోచరించును, సీ నుందరముఖారవిందమును రెప్పపాటు లేక చూచుచున్న మా స్థితి జడసమానమై, పొద్దే తెలియదు._అని గోపికలు ్రీకృష్ణునికొరకు నిరీక్షించుచు అనియున్నారు* జగన్మోహనాకారుడైన పరమాత్ముని రూపము; పునః పునః దర్శించవలెనను త్మీవేచ్చను కలిగించు మహాసామర్థ్యము కలది. ఆయన దేహము, ఆయన ధరించిన యాభరణములు అపాకృత, మైనవి. |ప్రాపంచికములైైన పదార్థములన్నియును, ఏదో యొకనాటికి చాలుననిపించక మానవు. కాని పరమాత్తుని ఆభరణములను దర్శించి తృప్తిచెంది, “ఇంక చాలును” అనిన భక్తుడు లేదు. ఇది అ థ్రీహరి యొక్క అగమ్యుమహిము. ఇయన నిత్యనూతన అఆనంద[పదుడు,

ఇట్టి సుందరమూర్తియైన శ్రీనివాసుని దర్శించిన (పనన్న ఏెంకటదాసులవారు, ఆనందపారవశ్యముతో ఆ _పభువును శిరము నుండి చరణమువరకు అవరోవాణ [కనుమున వర్షించినారు :

“దయానము[దా! ఓ వెంళటరమణా! నన్నురక్షించు.

“శిరస్సున శోభించు మాణిక్య కిరీటముగలవాడునుు నొసట కస్తూరినాముమును ధరించిన సుందరుడును, విశాలకపోలములపై నోలలాడు కుండలములు గలవాడును, శుభమైన ముఖముగల వాడును, జగత్తునకు (పాణమైనవాడును అయిన ఓ వేంకటరమణా।! రక్షించుము.

“చం్కదకాంతి నదృశమైన మందహానముతో సకలజీవుల హసృదయతాపమును పరిహరించు కరుణామూ ర్హియు, లక్ష్మీకాంతు డును కంరమున ధరించిన వనమాల, వైజయంతి పదకముల మనోజ్ఞ చలనముతో కూడిన మంగళశరీరుడును అయిన ఓ వేంఠకేళా! నన్ను రక్షించుము,

నివాస సంకీర్తనలు 89

“ మళ్యాలహారములును, గొలునులును, భుజకీర్తులు గల' వాడును, శంఖచ కమల నె 'త్తిపట్టిన కరములు కలిగినవాడవును రత్నఖచిళమైన దట్టిని ధరించినవాడవును, కంకణ ము(దికలతో శోభించు అభయ వరద వాన్తముల గలవాడవును అయిన ఏఓ వేంక 'పేశ్వరా! నన్ను రక్షించుము

“*ర్పీశ్రాంబరమును ధరించి నడుమున ఖడ్గమును కట్టి; రణ రంగమున దుష్టులను జయించు వీరుడవును, రర్నఖచితకడియము లను పెట్టి, పాదుకలను ధరించినవాడవును, జేవతలపాలిట కల్ప వృడ్రమును; అయిన ఓ చేంఠటరనముణా! నన్ను రత్రించుము.

“చందనాగరు కర్పూర శినరాది సుగంధ, [దవ్యములం దత్యంత [1పియముగలిగిన శరీరముగలవాడవును; ఘుమఘుమలాడు మఠెనంపెంగ మున్నగు వోరములచే (వకాశించువాడవును, (వ్రనన్న

౮ వేంకటుడవును, వయనమనోహరుడవును అయిన ఓ రంగా! శ్రీని వాసా! నన్ను రక్రించుము.” శుతితతుల అభిమానిక్టమైన లక్ష్మీదేవి స్తుతులకును గోచ రించని అవితిహత మ హైశ్వర్యాద్యఖిల సద్దుణగణాం బోధియెొననుం, తనవారు వేయు సంసు తులకు ర్‌ శాత వళు డ్రై యానందించు శ్రీనివాసుని మహామహిమావర్థ నము

రాగం: భీమపలాన తాళం: రుంపె

నిన్న మహిమెగళెల్ల నీనేబల్రెయ్యా

ఛా న్‌ చిన్మయ గరుడగిరి మాన్య తిమ్మయ్యా 1ప॥

380 (శ్రీనివాస నంకీర్త నలు నిజరాజీగంఘ్రినఖ నిజవు తిళియద మహిమ (వజది వదనది తారు గతిజగతోరిద మహిమ అజ ఫణిగళుస్టుటిసె అజమిళ రక్షకనుహిము భజకరను బిడదె సదా నంరక్షినువ మహిమ 111 నిల్లువ ముని మనది చల్వచరణద మహిమ బల్లిద బలియ 'కెళగొ త్తిద మహిమ ఖుల్లరిగె దొరకద మహిమ గొల్వెంగళిర ఖిళ్లైప ఘనమహీమ అమిళ ఫద్దుణధామ ల్లి ॥ టైకుంర మందిరది ముకుతరొందిత మహిమ గోకులది గొల్ల రాకళు_ కార్డుమహిదు అ నేక జాండది పూర్ణనాగి తోరిద మహిమ (పస న్వేంళట్కాదియమ్మ్యాలె మెరెవ మహిమ 118 11 “అనాది మధ్యాంత మనంళత' వీర్యం అనంత్‌ బాహుం శశినూర్యన్నేతం పళ్యామిత్వాం దీప్త-హుతాశ వక్షం న్వతేజసా విశ్వమిదం తపంతం* “క్ర దాదిక్యా వనవో వీచసౌధ్యా విశ్వేఒశ్వినొ మరుత శ్చోష్మపొశ్చ “గంధర్వ యకాసుర సిద్ధసంఘా వీక్ష్యంతే త్వాం విస్మితాక్టైవ నర్వేఃా జూ కృష్ణో! ఆదిముధ్యాంత రహితుడును, అమిత పరా[కముడును, అనంతబాహుడును, చం[దనూర్యలయుత్స్ప తికి కారణభూతములైన న్యేతములు గలవాడున్సు అగ్మ్నికికారణమైన ముఖము గలవాడును, తేజస్సుచేత నమ స్తవిశ్వమును దహించువాడును అయిన నిన్నుచూచు చున్నాను.

(శ్రీనివాన సంకీర్త నలు 01 “*ర్మద్రులు, అదిత్యులు, అష్టవసువులు, సాధ్యులు) విశ్వదేవ తలు అశ్వినీదేవతలు, మరుద్గణనులు, పితృలు; -గంధర్యులు, యక్షులు,- అసురులు) సిద్ధులు విరందరును ఆశ్చర్యచకితులై నిన్ను దర్శించుచున్నారు..అని అర్జునుడు, కృష్ణుని విశ్వరూపదర్శన నమయ మున ఆశ్చర్యపరవశుడై ఆ స్వామిమాహాత్మ్యమును కీ ర్హించియున్నాడు. శ్రీమదృ్భగవద్గీతలో నధికభాగము శ్రీహరిమహామహినూ వర్ణన ముతో నిండియున్నది. “నమేవిదుః సురగణాః' అని పలికి శ్రీకృష్ణ పరనూత్మ తాను అగాథమహిమోపేతుడని స్పష్టము చేసియున్నాడు. ళ [పళయజలధియొళుళ్ళ నావెయు హొలబుగాణదె నుత్తువందది జలరు హేడ్రణనమల గుణరూపగళ చింతినుత నెాలియగాణదె మహలకుమి చం చలవ'నైదిహళప్ప జీవరి గళవడువ దేనివన మహినముగెళే జగ్యతయది _ “మహోలక్ష్మికూడా శ్రీవారి గుణగణమహామహిమమును తెలియ జాలక, [1పళయనము[ద మధ్యమున చిక్కుకొన్న నావవలి చంచ లయమై పోవుచున్నది అని జగన్నాథదానులవారు వరి ౦చియున్నారు, ఇట్టి శ్రీహరియొక్క మాహాత్మ్య్యమును, (పన్న వెంళటదాసులవార్తు దృష్టైోంతపూర్వకముగ కొనియాడుచున్నారు £ ఈ జ్రానమయా | గరుడ్నాదిపై వెలసి, నర్వులచేతను, ఆరాధింప బడుచున్న ఓ తిన్ముయ్యా! నీ ముపొమ నెరింగినవాడవు నీవే. ఎవ్వ తును ఎరుంగలేని అనంఠతమహిముడవు నీవు,

• లక్ష్మిదేవిపైతము శలియజాలని పాదనఖగుణముగల, మహా మహిమా! గోకులమున తల్లియైన యశోదకు నోటియందు ముల్లో 6 య్ర శముల చూపించిన మవోమహిమా | (బహ్మశేషాదులు జయజయ

092 శ్రీనివాన సంకీర్తనలు

ఛ్వానములు చేయుచుండ్య మహోపాపిలైన అజామిళుని రక్షించిన నుహామహిమా | ఒక్కక్షణమైనను విడువక భక్తులను సంరక్షించు మహామసహిమా ! తిమ్మయ్యా! నీమహిమము నెరింగిన చాడవు నీవే !

“ నిశ్చల ధ్యానపరవశులై న మునుల మానసములందు విరా "జిల్లెడి సుందరచరణములుగల మహామపిమా | అహంకారమున వ్మిరవీగిన బలిచ్మకవ ర్తిని పాళకాళమున కణగద్రొక్కిన మహామహీమా నీచుల కెన్నటికిని దొరకని మహామహిమా గోపికల నోనందపరచిన నుహవామహీమా | అనంతనద్గు ణశయుడ వైన తిమ్ముయ్యా! నీ మహి నుము నెరింగిన వాడవు నీవే.

• వైకుంరమందిరమున, ముక్తులైన సకలజీవులచే వందితుడ వైన మహామహిమా ! గోకులమున గొల్లలనుు గోవులను సంరక్షిం చిన మహాముపామా | అనేక (బహ్మాండములందు పరిపూర్ణుడ వై గోచ రించుచున్న మహామషపామా | ఆనందకరమైన వేంకటాదిపైన వైభవ ముతో (పకాళించుచున్న మహామహిమా | తిమ్మయ్యా ! నీ మహిమము నెరెంగిన వాడవు నీవే! నీకు నమో నమః౫

ఉగాభోగము రాగం: బహరి తాళం? బలంది నిన్నమహిమెయనారు బల్లరు చిన్మయాత్మకానంఠత రూపనె- మున్నెకమలజ నిన్ననాఖియొళున్నతోన్న తది ఘన్న తపవం గైదు కాణను ఇన్ను [శుతిన్మృతి అరసి అరియనవు పన్న గేర్యకను పొగళలరియ [వనన్వెంకటినె

శ్రీనివాన సంకీర్తనలు 93

“ విష్ణోర్నుకం వీర్యాణి [పావోచం యః పార్థిపాని విముమే రజాంసి *. పరమాత్ముని మహాడుహిమమును తెలుసుకొనుట ఎవ్వరి కినీ సాధ్యము కాదు అని బుగ్వేదము చాటుచున్నది.

శ్రీవారిపాద కనిష్టాంగులీనఖముయొక్క మహిమము' నెరుం గుటకు రమ్మాబహ్మాదుల కే సాధ్యము కాలేదు.

*యత్కనిస్టాంగులి నఖమణ్యగగుణ సంగతాన్‌.

అనంతాన్‌ నువిశేషాంశ్చ పళ్యంతీ శ్రీః నిరంతరం.

. స్తోతు కామాఒక్షీణదీక్షా హర్షాదాశ్చర్యసాగరే

గవానే గహమానాభూల్‌ అనంత్మశుత్యగోచరాన్‌

సహ్మనవదనః శేషః అశేషవేదార్థకోవిదః

నాహం జానేతి [బూతే యన్నఖ్యాగ్యాగ్య వైభవమ్‌ *

_ స్వామా, థ్రీనివాసా:ః నీ పాదకనిష్టాంగుళీ నఖ్మాగముయొక్క గుణమును తిలకించి, అంతముగాననిదై రమ ఆశ్చర్యసాగరమున మునిగినది. నకల వేదార్థముల నెరింగిన ఆదిశేషుడును నీ నఖవైభవ మును దర్శించి, “నే నేమియు నెరుంగనివాడనైతిని అనుచున్నాడని తెలుపునట్టి ఆదిత్యపురా ణాంతర్లత చేంక కేశమహాత్మ్యములోని దేవశర్మ మాటలు పై విషయమును సమర్థించుచున్నవి.

ఈ విషయమునే (కృత ఉగాభోగమున, (పనన్నవెంకట దానులవారు దృష్టాంతపూర్వకముగ, గావము చేసియున్నారు :

“ప్న వేంకకేశా: నీ మహిమతిలియ నెవ్వరికి సాధ్యము? నీవు జానన్వరూపుడవు. అనంతరూవుడవు. ముందునీ నాభికమలమున పైన్మించిన [బహ్మ కఠిన తపమాచరించియు ని మహిమ నెరుంగలేక పోయెను, వేదములు, స్మృతులు, పురాణములు ని న్నన్వేషించుచు, తెలియ లేకున్నవి. (పసన్న వేంకకేశా : సహ్మనశళిరుడైన ఆదిశేషుడు కూడా నీ మహిమమును సంపూర్శముగ వర్ణి ంచలేడు, కావున నీవు అనంతమవొముడవుల

94 ఇశ్రీనీవాస సంకీర్తనలు “ఉగాభోగవము

హరియే [తిదశర ధొారెయే భకుతర

సిరియే దితిజారరి డు ఒనవరత

మరియదివ అజహరయ తీశ్వరరరియరిన్ను ళిద

ఇరవు మనుజనా కరియాలాపెనె

పొరియో బిడదె (పసన్న వెంకట

గిరియరసె జగధారెయె సురవరవరియ మాసహనే.

ఈ ఉగాభోగముిన కూడా (పసన్నవెంకటదానులవారు పరమాత్తుని అచింత్యాద్భుతమహిమమును పొగడుచూ తన నుద్ధరించ మని పార్థించుచున్నారు :

౫ శ్రీనివాసా; హరీ; దేవతల [వభువైను భక్తులపాలిట నిధి మొన, దైత్యవిరోధియైన నీన్ను మరువక నిరంతరము స్తుతియించు బ్రహ్హరుద్రారులును, చుర్వాసాది యతీశ్వరులును, సనకాదిభక్తులును సీ మహామహినుమును 'సాకల్యముగ నెరుంగకున్నారు. ఇంక సామాన్య మానవుని గతియేమిః నేనును సామాన్య మానవుడను. భక్తితో నీ మహిమమును స్తుతించుచు, పిలువ సమర్థుడనా? అనందకరమైన వేంళ ట్యాదిపై ఈశుడవై, జగత్తునకు విభుడవై, దేవ్మపభువులకు (పభుడవై యున్న ఓ లక్ష్మీనమేర' 'వేంకకుళా? నన్ను విడువక కాపాడుము.

రాగం: బహరి తాళంః బలంది

ఉగాభోగవల నాగరిపుగమ నాగధృతశుభ నాగపక్ష ఘనాగమ నిగము నాగపతి వదనైకస్తుత సుగుణగుణార్జవనె నాగహరనసఖ నాగఘనమణీి నొగ్మగనద భానాగద్విటముఖ నాగధరనుత నాగమదహ (పసన్వెంక కేకా,

(శ్రీనివాన సంకీర్తనలు 95

ఈ 'ఉగాభోగము"న దాసులవారు త్రీనివానుని మహివనుమును నానార్థయుతమైన నాగపద్యపయోగముళతో వరి ౦చుచున్నారు. ఈశ్హ్రేష పూర్వకమైన పద(ప్రయోగమున అనేక పౌరాణిక నందర్భములను వ్య క్రీకరించియున్నాారు ;

“సర్చవిరోథికైన గరుడుని వాహనముగా గలవాడును, మంగళకర నాగాభరణభూషితబాహుడును శుభుడును భక్తుడైన గజేం్యదునిపక్షము వహించినవాడును, అపూర్వాగమనులను వేదము లను యెరింగిన శేషుని సహ్మసపదనములచే నిరంతరము న్తుతింపబడు ఉత్క్బృష్టగ్గుణయుతుడును, గుణసమ్ముదుడును, గజాసురుని నంహరిం చిన శివునకు మి[తుడును, తక్షకసుతుజ్రైన. అశ్వసేనుని సంహరించిన అర్జునునకు సఖుడును (శేషరుదాదుల కాఫ్తుడును), (ేష్టమైన చర్చ ఫణములందున్న అవూర్వమణులయొక్కయు,; సర్పరూపియైన రాహు వుచే |[గహణము చేయబడు చందునియొక్క కాంతితో సమానమైన కాంతిగలవాడును, గరుడ శేష రుదాదివంద్యుడును, కువలయాపీడ మను గజము, కాళీయుడను నర్పముల నుదమును హరించినవాడున్ను అయిన ఓ (పనన్న వేంకకేళాః నీవు మహామహాముడవు. నీకు నమో నమః పి రాగం; తోడి కతాళం? అది

వెంకటా దివరదా శంకరనుతపాదా 1ప॥। శంఖారికరాషా పరి

యంకశాయి ఉదారీ

కింళకరకోళా సంకటనాళా

పంకజనాభా సంఖ్యాతరవిభా 111 11

96 1కి/నివాన సంకీర్తనలు గజబంధన నివారీ అజమిళరడ్ష నిజజనపక్ష కుజన విశిక్షాంబుజప్మతాక్ష (1224 'కంసామథనకారీ వాంసౌ డిబిక వైరీ

• నంళశయసహార గోపోంనులిప్తాంగ మాంశుకు లేశా భవశరనాఖా శ్రీ ఖ్రైష్టినత్యారమణ భూషిజాభిళభరణ' ద్వేషకృతదమా ఘోషజహూరణ మాళీజ్ఞ భోళ్తా। గేసరళళ్తా ॥ క (1

• స్వామితీర్థకర్త కామితఫలదాళా స్వామి (పసన్వెంక తాములమూర్తి నామొదెహోనువై (పేనుదపభువె 1(ఫ్‌ 1 శ్రీహరి దుష్టకిక్షకుడును, శిష్టరక్షకుడును. భక్తు లొనరించు నర్వాపరాధములను మన్నించి పరిహరించు పరము దయాళుడ్రు “ సర్వపొపాని వేం్యపాదుః కటస్తర్దా ఉచ్యతే* _అను భవిష్యో త్తరపురాణ వచనము ననుసరించి “*జేం౫ శబ్దమునకు “పాపి మనియ్యు “కట” ఇబ్దమునకు *దహించునది' యనియు నరము, ఫర్వపాపములను చహించునది గావున శేమ్మాదిక్కి కలియుగమున “వేంకట్యాది' యను నానుము (పసిద్ధస్టైయున్నది. శ్రీహరిపాదన్పర్మ

• సంకయపహూర గోపాంజలిప్త పీ లాలా నూంకుకులేశా భనశరనాళా,

శ్రీనివాన సంకీర్తనలు 97 మా[తముననే, అచేతనమైన పర్వతము అపూర్వమైన శక్తిని పొంది" మానవుల పాపములను దహించగలదనిన, ఇంక దానిపైనున్న శ్రీవారి పాపదాహాకశ క్రికి అఆద్యంతము లుండునా ?

భక్తులపాపములను పరిహరించి రక్షించు శ్రీహరి మహిమమును శ్రీపనన్న వెంళటదాసులు ఈ కీ ర్తనలో నర్జించుచున్నారు :

“*షాప్రపరిహారకుడ వై వేంకట్నాదిపై నెలకొని, భక్తుల నకలా భీష్టములను నెర వేర్చుచున్న వాడును; ఈశ్వరార్చిత పాదారవిందు డవును అయిన 'వేంక కేశా | నిన్ను మొరజొచ్చితిన్సి రక్షించుము.

“ శంకచ[కధరుడును; శేషతల్పముపై పవ్వళించినవాడును, ఉదారస్వభావుడును; భక్తులనే సంపదగా కలిగినవాడును, భక్తదుఃఖ పరిహారకుడును (లేళ భక్తుల దుఃఖకోశములను తొలగించువాడును) కమలనాభుడును, అనంతనూర్య (సకాశుడును అయిన (పనన్న వేంకటచలమూర్తి ! నిన్ను మొరజొచ్చితిని,

“శరణన్న కరిరాజును మొనలి బంధమునుండి విడిపించిన వాడును, భూవ్యతుడైన నరకాసురుని తలను భేదించినవాడును, అజామిళుని రక్షించినవాడును, భక్త పక్షపాతియును; దుష్టళిక్షకుడును; క్రమలదళనయనుడును;, అయిన ఓ శ్రీనివాసా! నిన్ను మొరజొచ్చి తిని,

*క్రంనుని నంవరించినవాడును, జరాసంధుని మంతులైన హంస, డిబికరులకు వైరియును; భక్తులకు నందేహములను పరిహ ర్రించువాడును, గోధూళీవ్యాప్తమైన శరీరముగల వాడును; జ్ఞానికులేశ డునూ, (మాం =జ్ఞానము, అంశు = కిరణము; జ్జాన కిరణములుగల. జ్ఞానుల కులమునకు ఈశుడు సంసార సాగరమును ఇంకింపజేయు వాడును అయిన వేంకకేుశా ! నిన్నే మొరజొచ్చితిని.

థీ సం 7

98 శ్రీవివాన సంకీర్తనలు “రుక్మిణీ సత్యభామల శానందము కలిగించు స్వామియు, నక లాభరణ భూషితుడును, నిరంతరము ద్వేషించిన దముఘోషసుతుడై న శిశుపాలుని సంహరించినవాడును;, లక్ష్మీర్ముదాది దేవతల న్వరూప యోగ్యతల నెరింగినవాడును, సర్వసారభో క్రయు, సర్వో త్తముడును, సర్వనమర్థుడును అయిన శ్రీనివాసా |! నిన్నే నమ్మియున్నాను. “స్వామివుష్కరిజీతీరమందు నెలకొన్న జగత్కర్తయును, భర్తా భీష్టఫల్మపదుడును, [పేమపూరితుడై న 1పభువును అయిన ఓ [వనన్న వేంకటాచల మూర్తీ | స్వామా! శ్రీనివాసా! నేను నిన్నే శరణు కోరుచున్నాను, ఉద్ధరించుము.” రాగం: కల్యాణి తాళం; ఆది కరుణియెంబె కరుణాబభ్ధియెంబె శరణు శరణెంబె పరమభాగవతర అరిగళ తరిదు నీ నరక తప్పిని నిజ పురకొయ్యువె యెందు ॥ప॥ తాయియెంబె తవరూరుంబె (శాహ్మ్‌తాహియెంబె బాయెంబె మానవఠ ఘాయ గాణిసుతిరె నీ యజామిళ గాాశయ నిత్తెయెందు 11111 కాతనెంబె అద్యాప్పనెంబె నాఖానాథెంబె పాఠక కౌరవరాతంక బిడిసి సం (వీతిలి పాండవర కాయువెయెందు 11 వీకానెంబె అనేకానెంబె సాకుసాకు ఎంబె

(శ్రీనివాన నంకీర్తనలు 99 శ్రీకాంత [పనన్వెంకకేుకాంతదానర. చేకాగి దడా నూకువెయెందూ 4త్రిః “* ఏన్సృక్రరుణా నిధియొ హరిమ

త్తేను భక్తాధీననో ఇ

న్నేను ఈతనలీలె ఇచ్చామ్మాతదలి జగవ

తానె నృజినువ పాలిసువ ని

ర్వాణ మొదలాదఖిళ లోక

స్టోనదలి మ త్తవరనిట్టానందబడినువను.” అని జగన్నాథదాసులవారు శ్రీహరికారుణ్యమును మనసార కొని “'యాడియున్నారు,

*|బహ్మణీ బబవ్మారూపోనొ శివరూపీ శివేస్థితః

పృథగేవ స్టితో దేవః విష్ణురూపీ జనార్దనః* అను వచనానుసారము (బహ్మయందు (బహ్మరూపముతోనుండి నృష్టి కార్యమును, స్వయముగ విష్ణురూపమున స్థితకార్యమును; శివునందు శివరూపముతోనుండి లయకార్యమును నిర్వర్తించు పరమకరుణాళువు శ్రీహరి.

“న్వపయోజన హీనోపి మాయయా బహురూపవాన్‌” అను నట్లు ఏ విధమైన" (ప్రయోజనా పేక్షలేకయే "కేవలము జీవులఉద్ధరణకై _అనంతానంత రూపములను ధరించువాడు, భక్తుల యపరాధములను మన్నించుచు వారి పాలిట తల్లియై, తండిమై, తాతమైై, అప్పు డై; నాథుడై రక్షించు కరుణానుయుడు శ్రీహరి. ఇట్టి స్వామియందు శరణు కోరుట నకలజీవుల ముఖ్యక ర్తవ్యమని ఉద్ధోషించుచు (ప్రనన్న వేంకట దానులవారు *కరుణి అందును, కరుణాబ్ధియందును; శరణు శరణం దును” (కరుణిఏంబె కరుణాబ్ధియెంబె, శరణుశరణంటబె ) అని యను చున్నారు:

100 శ్రీవివాన సంకీర్తనలు

“ఓ (పనన్న వేంకటా! నిన్ను కరుణాశాలి యనియు, కరుణా నమ్ముదుడనియు గానముబేసి కీర్తించుచ్చు శరణు శరణనుచు శరణా గతుడ నయ్యెదను. శ్రీనివాసా! నీయందు పరమభకక్తిని (పకటించు ఉ త్తమభ క్తశిరోమణుల బాహ్యశ్యతువులను;, కామ్మకోధాది అరిషడ్వర్ల మనెడు నంతశ్ళ్శత్రువులను నంహరించి వారిపాపముల దహించి, నరక మును పరిహరించి వైకుంర, శ్వేతద్విపు అనంతాసనములను నీ యొక్క నిజధామములకు కొనిపోయెదవు,

“శ్రీనివాసా! సీవే నాతల్లివని తలంచి అనుదినము గొంతె త్తి పిలచుచున్నాను. నీస్టానమే నా జన్మభూమియందును. “రక్షించు, రక్షించి యనుచు నిన్ను రమ్మని పిలిచెదను. మానవులందు (నజ్జను లందు పాపములను వీక్షించిన క్షణముననే వారిని రక్షించు పరము కరుణామయుడవు నీవు. అజామిళుని పాపములను 'లెక్కించక అతనికి కరావలంబన మొసంగితివి అందువలన సవ కరుణానము్ముదుడవు.

“* వేంకకేశా! నిన్ను తండియనియు, మొట్టమొదటి అప్త బంధువనియు, నన్ను నిరంఠరము రక్షించు స్వామి యనియు పిలిచె చను, నిన్నే నమ్మిన పాండవులకు కౌరవృులవలన (పాపించిన ఉప (దవములను తొలగించి, వారిని అభిమానముళతో రక్షించితివని విని, నిన్ను కరుణాసము[దుడవందును.

• వఏీకమ్సేవా ద్వితీయం (బవ్మ', దివ ఏకోనారాయణః' అని 1శుతులు ఘోషించుచున్నందువలన నిన్ను నర్వో త్తముడని కొని ,యాడెదను లోకరక్ష జార్థ మనేకరూపముల ధరించిన నిన్ను “అనేకు' డందును. ఈ నంసార మిక చాలును, నన్ను రక్షించుమని మొరలిడె దను, ఓ రమారమణా। [పసన్న వేంక కేశా! “ఏకాంతభక్తులను నంసారసాగరముయొక్క యవ్వలి తీరమునకుదాటించి ఉద్ధరించు పరమకరుణాళువు అని? నిన్ను కీర్తించెదను.”

(శ్రీనివాన సంకీర్తవలు 101 రాగం: పూర్వి తాళం: అట బజ్జిసాలెమ్మా నానూ పః! బజ్జిసాలమ్మె నా బహళ మహిమన్న చిన్మయ నగాధిప చల్య తిమ్ముప్పన 1అప॥।: ఇళియ మానసరొళు ఈక్షిసి కృపాళు ఒలిదు కరుణదింద వైకుంరపురదింద ఇళిదు మంగళదేవియను కూడికొండు వి. మల స్యామిపుష్కుర మహీతిర్థదతీరా- దలి చేళాద ధనథధాన్యనంపదా హలవు కామ్యువనీవ పహొగళిదరను కావా సులభరొడెయన కండూ హసిద కంగళ హబ్బదణె. యాలుండు బహుతోషొ తుళుకువా సుజనవిండు వారంచార 1కే ॥ “పీళలేనయ్యా నా పరిశీయ సొబగు నా అఆలయదిం గడా జనిజననసంగడా టోళఛప్పరవొత్తా ఛ్యతచామరహొత్తా కాళిశీగురి రక్కె కంబుకాగళలా'క మేళ్లెసి మహిమరు దుహదానందదవరు ఘోశళిడువరు హరిగోవిందనెనెవరు , కోలాటదల్లవరు కీర్త ప గికతాళ దండిగయవరు బెళగూవంథ సాలపంజీనవరూ వారంవార 122/1 వాంఛిత ఫలగళు ఒదగలు హరియిళు వంచవె ఇల దె ఒందొందు బగెయ్యా స్రడళళ్లగడు, (గంధము ర ద, గ. సుంద ళీ 6౨ ఫాల్య్య కాంచనా ముడుపిలి కడుబద్ధాగ్థ గ్‌ రియల్‌ ప లీ త్యగం 6 లలి సు ర్‌ ష్‌ సరవ ద్‌ 0%.

102 శ్రీనివాస సంకీర్షనలు పంచాబాద్ద, సుళరు (పాయద అబళలేరు హిరచాదా వయసాదా హిరియరు హరుషది సంచిత హరికెయవరు తొట్టిలుమనె మంచవహొత్తవరు దేశగళిండాకాం కైవిడిదు బందారు వారంవార 1184 స్వామివరహపాద సరసిజాంబుస్వాదా శామహత్యెంక దాశాతకుంభాశదా వైమనవాసనా విధి భవేం్యదానవా కామన పితన్నా కలి భయభీతన్నా సోమసూర్యాక్షన్నా సామజపక్షన్నా జీమూతగ్యాతన్నా జితశళతుస్మూూతన్న నేమదికండెరగి స్వమయ్యొళు రోమపుళకితాగి సదాభక్తర స్తోమవు ముక్తరాగి వారంచార త్మ | గిరియొళగమలంతర్గంగ పాపాంతె వరపాండుతీర్థ బిల్వాంబు కచ్చపతీర్థ శిరివరహ మచ్చసలిల పావనలక్షి థె నర నారదీయ సరన్వతీయతోయ మెరెవ తుంబురుజల మొదలాద న్టగళ ॥ సరవ సానిధ్యద స్వామిపుష్కరిణియా నెరకొండు పూతంగరూ నిరిహరిపాదసరసిజరత భృంగరూ జ్ఞానోన్మత్త భరితాంగమత్తాంగరూ వారంవార 15 ॥॥ నలినాక్షపదవారి నిత్యసేవినరి_ తుళసి తుదియా పొన్నా తళగియద ధ్యాన్న బలురుచి అప్పాలు బకుళాన్న పొంగాలు నలె మృదుఘారిగె శిఖనుండెజ్డూరిగ

(శ్రీనివాస సంకీర్తనలు 103 పుళితిత్త మధుమ్మిశ ప్లులసు పాలినదోసె హలవుపరియ ఘృత పక్వ పంచామృత పాలతైంతొళె మనోహరా (పసాదుండు కళి యేరువరు మనోహరా అల్లి గల్లి నలివదానర-

మోహర వారంవార .6॥4 వూవినంగియ చన్నపుళికాపుమజ్జన నవ్యోత్సవాదల్లియ నరమునిసురహర సేవ్యానందనిలయి సామాయన్మప్రీయ దివ్యరత్నా భరణ ధిధితిసంకీర్ణ హవ్యానదనుదిన హనుమగరుడయానా సవ్యాపనవ్య భవ్యభూషిత స్ట్‌ సువ్యారూఢన మూర్తియా భూవైకుంఠ_ సువ్యక్తవహవార్తియా [పనన్వెంకట అవ్యాకృతన కీర్షియా వారంవార (11741 వేదేషు చ వురాణేషు వేంకకేశ కథామృతం వర్డి తం చేతి హోసేషు భారతాద్యాగమేషు చ అను ఆదిత్యపురాణాంతర్గత వేం కేశమాహాత్మ్య వచనానుసారము శ్రీనివాసుని దివ్యచర్మితము వేదములందును; స్కంధాది చతుర్దశ ఫురాణములందును, భారతాది అగమములందును (వతిపాదించబడి యున్నది, ఇట్టి స్వామి మహామస్‌ిను మగమ్యుమైనదిం యతో వాచో నివర్తంతే అ(పప్రాష్య మనసానహ నత్మత చక్త్కర్లచ్భతి న వాగ్గచ్భతి నోమనః _ వాక్కు; మనస్సు రెందును వీ (ప్రభువును సాకల్యముగ చేరలేక మరలి వచ్చుచుండునో ఆయన పర[బహ్మ “ఆ పరమాళ్ముని సమిసమునకు కన్నులు పోజాలవు; వాగిం (దియ మేగజాలదు; మనస్సు పోజాలదు *_అని ఉపనిషత్తులు శ్రీహరి

104 శ్రీనివాన సంకీర్తనలు మహామహిమమును ఘోషించుచున్నవి. మనన్సుచేతను, వాక్కు చేతను నంపూర్ణముగ నెరిగి వర్ణించుటకు సాధ్యముకాని వాడు శ్రీహరి. దేశకాలములందు నసమానయు, నకల వేదముల యిుభిమా నియు అయిన మపాలక్షి తయొక్క స్తుతులకును అందని మషామో “పేతుడు శ్రీహరి. ఈ విషయమే * తత్త్వసార 'మున నిట్లు చెప్పబడినది : ఆద్య త్ర్య కాలతోవ్యాప్తా సమాలక్ష్మీః హరేః సదా సర్వవేదాఖిమానీ చ నర్వజ్ఞాపి హరేర్గుణాన్‌ న జానాతి సదా మత్వా దృష్టైనపి హ్యగోచరాన్‌ తస్యాన్తుతే రగేయోయం అనంతోగణతో హరిః ౫

(పనన్నవెంకటదాసులవారు. సైతము శ్రీనివానుడు _ వర్ణనా శీతుడైన మహామహిమో-పేతుడని చెప్పుచు, “వర్షించలినమ్మా నేను ొ అని గొన మొనరించుచున్నారు;

“* అనంతమహిముడును, జ్ఞానన్వరూపుడును, కొండలరాయు డును నుందరుడును అయిన తిమ్మప్పను నే నేమని ఎంతని వరిం చను? వర్ణించుటకు నాకు సాధ్యము కాదమ్మా | శె

“దుఃఖసంతప్తులై న సుజీవుల గని పరమకృపాకరుైన శ్రీహరి

కరుణతో లక్ష్మీసమేతుడై వైకుంరమునుండి దిగి పరమపవితమైన స్వామివుష్కరిజీతీరమున నిలచ్చి నిరంతరము తనను స్తోతముచేయు వారలకు ధనధాన్యనంపడాది సకలాభీష్టముల నొసంగుచు కాపాడు చున్నాడు. _దర్శనమున తై తహతహలాడు నుజనులు, సులభులైన దేవతల కెల్ల స్వామియైన శ్రీనివాసుని దర్శించినారు, అకలిగొన్న వారికి పండదుగభోజనము లభించినట్టులైనది. వారి స్ధితి వారందరు శ్రీనివాసుని నుందరవి[గహమును కన్నులార గాంచి, యానందించి నారు

శనివాన నంకీర్తనలు 105

4 ద్రేశదేశములనుండి వచ్చిన య్యాతికసందోవాముల శోభను నే నేనని వర్ణించగలను? తము తమ వనత్మిపదేశాలనుండి శ్రీ పురు షులు ఊరేగింపుగా బయలుదేరినారు. వెనుకవైపున గుంపుగా వచ్చు వారు ఛ్యతచామరముల నెత్తుకొనియున్నారు- కుచ్చుదండములు, పళాకములు నున్నవి. శంఖకాహళనాదములు నర్వ్మత వ్యాపించినవిం మవోమహిములు, ఆనందపరవశులైన జనులు “గోవిందా; గోవిందా ౯ అని ఘోషించుచు నడచిరి* తాళతంబూరలను పట్టి హరిదానులు నరి ంచుచు నడువ, వెనుక ఉత్సవమూర్తియై వేంచేయుచున్న స్వామి శ్లోఫను. చూపించుచు పగటిదివిటీలవారు. [ప్రకాశము కలిగించుచు నడచుచున్నారు. అక్కడ నిత్యము నిట్టి వైభవమే.

“క్రళ్హ్రు ఇష్టార్టనిద్ధిసి బడసిన సంతోషముతో ,పజలు, వంచన శేక, శ్రీవారికి తమ నువర్శ ధనముల ముడువులను దోసిళ్ళతో నిండుగా _ నమర్పించుచున్నారు. (పకాళించునట్టి భక్తితో తుమ్మెదలవలె స్వామి పొదానృుతాస్వాదనమునకై ఐదేండ్రబాలలు, యువతులు నడివయ న్కులు; ముదుసలులు_సర్వులు వచ్చియున్నారు. అనేక దినముల ముడువులను కూడబెట్టుకొని ఉయ్యాలలు, మంచములు మున్నగు వస్తువులను శ్రీవారికి సమర్పించుటకక్రై దేశదేశములనుండి అశాయుక్తు లైన జనులు (పతిదినమును వచ్చుచున్నారు.

“వరాహస్వామి పొదదర్శనము చేసుకొని, తీర్థమును సేవించి అనేక శుభచిహ్నములతో కూడిన న్వర్థగోపురమున ఆనందనిలయ ములో వసించువాడును, (బహ్మరు[దేం్టదాది సేవితుడును; మన్మథ జనకుడును, కలిభయమునకు వడుకక్క తన సేవకుల కలిభయ మును_పరిహరించువాడును, చం[దనూర్యన్మేతుడును, గజేందుని పక్షము వహించి, యాతని రక్రించినవాడును, నీలమేఘశరీరుడును, దుషశికణయను న్యాయమున్నవాడును అయిన శ్రీనివాసుని నుందర విగహమును దర్శించి; భయభక్తులతో పులకితగ్యాతులై, , జీవన్ముక్తు ఖైన భక్తులు (వతిదినమును ఇక్కడ ఠరుదెంచెదరు,

106 శ్రీనివావ సంకీర్తనలు

“ఈ వేంకట్కాదిలో ఆకాశగంగ, పొపవినాళిని, , పాండవ తీర్ణము, బిల్వ కూర్మ వూహ, మత్స్య, లక్ష్మీ తీర్థములు, నారద, తుంబురు, నరస్వతీ తీర్థముల , సకలతీర్థనిలయమైన స్వామిపుష్కరిణీ మున్నగు తీర్థములున్నవి, ఈ_పరమపవి్శితత క్షేతమునకు శ్రీహరి పాదపద్యములందు భృంగములవలె నుండువారును, జ్ఞానముచే పూర్ణులై యెట్టి సంసారకష్టనష్టములకు భయపడక, ఉన్మత్తులవలె నుండువారును అయిన అవధూతళిరోమణు లనేకులు [పతినిత్యమును వచ్చుచుందురు.

• ర్హ్రీహరి పాదోదకము, తులసీనిర్మాల్యము, బంగారుపళ్ళెర ములలో నైవేద్య మొనరించిన దధ్యోదనము, అప్పములు, బకుళా న్నము, పొంగలి; మృదువైన గారెలు సుగియలుు, ఎజ్లోరిగె, పులుసు తిక్షము, తీపి మున్నగు రసములు కలసిన పులిహోర, పాలదోశ, నేతితో చేనిన వివిధ భక్ష్యములు, పంచామృతము, పాలతో కలసిన ఫలరనములు, మనోహరము మున్నగు నానావిధ [ప్రసాదముల సేవించి, దివ్యకాంతితోకూడె, భక్తితో మైమరచి నర్తించు భక్తుల సందోహద్భృృశ్యము చేతోహారకము ఇట్టి సమూవాముతో వేంకట్నాది నిరంతరము శోభించుచుండును.

“పూలంగిసేవు వునుగుఅభిషిక సెవలనుచూచి అనందపరవశు లైన నరులతోను, బుషులతోను, దేవతలతోను సేవించబడువాడును, అనందనిలయ వాసియున్సు సామవేదగాన |1పియుడును;, అనేకదివ్య రత్నాభరణ కాంతికిరణములతో వ్యాపించినవాడున్సు నిరంతరము హనుమ గరుడాదీ వాహనముల నథధిరోహించువాడును, ఇరు పార్శ్వ ములందును 'దివ్యముగ నలంకరింపబడినవాడుస్తు వాహననులనేక్కి (పకాళించువాడును, భూవైకుంరమని (పసిద్ధమైన శేషగిరిపై స్వయం వ్యక్తుడై యున్నవాడును, అవ్యాకృతుడును అయిన ఉ'వసన్నవేంకకు శ్వరుని కీర్తినీీ ఆయన చర్మితనూ నేను ఎంతని వర్ణించగలను?

"తిమ్మప్ప వర్గనాతీత మహామహిముడు.”

+క్రినివాన నంకీర్తవలు 107 శీింనివాసుని మనసారా నమ్మిన దౌసులవారి చిత్త ప్రైర్యము యా రాగం?ః కానడ తాళం; ఆది జలుమె ఒజందిరలు నిన్నసంపన్న జగత్స్పావన్న వెంకటరన్న 7వ ॥ గోవుగోపరసావు దొవదావానళవు దేవదేవతంపాయితు .. .... (70 కావకావనజనక భయవారకా పావు పావననాదను కుణిదెనీను కే 11 బెట్టవట్టలెత్తిదె వార్జివృష్టియొత్తి దె కృష్ణకృష్ణగతియెన్నె లజ్జెగాయిదనె నృష్టానృష్టర దొరెయ కరికరెయె కష్టక్త్‌ ప్రవే హోయితు కైవల్యవాయితు 1వ! హిందె హొందిదవరు ముందె మంద భృత్యర్లు కందు కుందిల్ల దాదరు నిమ్మళరు తందె తందీవె హూవను హుల్లనుతారెను ఎందుఎందూ శ్రీపనన్న వెంకటకృష్ణ 13 [1 “* కిములభ్యం భగవతి ,పసన్నే థశ్రీనికేతనే*_అను వచన [పకా రము పరమాత్ముని పరమాను[గహామునకు ప్యాతుడైన జీవికి దుర్తభ మేదియును లేదు, అట్టి జీవిని కష్టకార్పణ్యములు నృశింపజాలవు. దేహచ్చాయ దేహము ననుసరించునట్ల్టు; తన కృపాప్యాతులై న భక్తు లను థ్రీహరి అరక్షణమైన నేమరక వెన్నంటిరక్షించును. ఈ విషయ మునే జగన్నాథదానుల వారు: “౭ఒడల నెళలందదలి హరిన మ్మొడనె తిరతుగువ నొందరక్షణ

108 శ్రీనివాన సంకీర్తనలు

బిడదె బెంబలవాగి భక్తాధీననెందెనిసి

తడెవ దురితాఘగళ కామద

కొడువ సకలేష్టగళ సంతత

నడెవ నమ్మందదలి నవ సువిశేష సన్మపిమ అని నుడివియున్నారు

1పనన్న వెంకటదాసులవారు, * శ్రీనివాసా! నీ కరుణయొక్ట టి యున్న చాలును, నకలదురితములును తమంత తామే దూరముగ పారిపోపును” అని యనుచు, పైన సేర్టానిన 'ప్రమేయమునే దృష్టాంత వూర్వకముగ వివరించుచున్నారు:

“స్వామో! సద్దుత్రైశ్వర్యసంపన్నా! జగత్తునందలి సర్వన్వమును పవ్యితమొనరించు మహామహిమా | వేంఠటరత్నా! నీ యన్ముగహ మొక్కటియున్న, నర్వదురితదుఃఖములు తొలగిపోగలవు, సర్వత అనందము .తాండవించగలదు,

గోవులకు, గోపాలకులకు మరణకారణమై చుట్పముటిన కార్చిచ్చు దేవదేవా! నీ దయవలన చల్లారిపోయినది, మన్మథజనకా। కాపాడుటయే నీ స్వభావము, నీవే భయపరిహారకుడవు, పడగపె పొదమూని న ర్తించినందున కాశీయుడు పవిత్రుడయ్యెను, -ా

న వృష్ణికులోద్భవుడ వైన కృష్ణా 1 కోసో్టదిక్తుడైన దేవేం్యదుడు గోకులముపై విపరీతమైన వర్హము కురిపించగా, పర్వతమును చిటికెన వేలితో పై'కెత్తిపట్టి వర్దోష్లదవమును నివారించితివి. ,నిండు సభలో దుర్యోధనాదులు వలువలూడ్చుచుండ ఆర్హయైన (దౌపద్కి *ో కృష్ణా! నీవేగతి, ” అని మొరలిడగా అమె మానముగాచితివి, సృజ్యాసృజ్యు లైన సకల జీవులకు స్వామిమయైన థ్రీనివాసా ! గజేర్యదుడు పిలిచిన కిణముననే పరుగున వచ్చి యాతని కష్టకార్చణ్యముల నెడబాపితివి, కడకు కరిరాజుకు మోగ్షమే లభించినది. నీ యన్ముగహమున్న దుస్సాధ్యమేది?

(శనివాన నంకీర్తనలు 109 ఈ జడ్రచ్చిన అనేక యుగముల భక్తులు నిన్నే ఆ్యాశయించి, దోష దూరులైరి ఇప్పుడు సాధనయందానక్తుళైనవారు. ముందు రాబోవు మందభక్తులు నిన్నే ఆ్యశయించి చోషదూరులు కాగలరు. తండీ! (పనసన్న వేంకటకృష్లా ! నేను కూడా నీ పాదపూజకు పుష్పమువంటి భ క్రినే తెచ్చియున్నాను- గడ్డిపోచంత అల్పమైన యే ఇతరవస్తువును తీసుకురాను. రాగం: పూర్వి తాళం: అట అంజిక్యా కెనగంజి కె కంజనాభ త్రీనివానన దయవిరలు 1ప॥ అశన వసనవన్నుు కుళితళ్రై నడినువ నిశిదిన నీచరాధీన మాడదె హననాగి తన్నంఘి నెళల్తొాళు బచ్చిట్టు కుశలది సాకువ ధొరెయ నంబిద బళిక 1811 4 ముల్లుకచ్చి కల్లుహొత్తు ధనవనుళ్ళ ల్‌! న్‌. క్షుల్లక చిత్తవ కాయు వాసక్తి ఎల్లవ్యవహారవ నూడువ బలనన గిల్రెందు ఆయాన బడలీనదవనిరె 11న 11 అఆవదేశదలిరె ఆవకాలదలిం సివెగ నాతప్పె కృపె తప్పిసా భావికరొడెయా ్రీీపసన్వేంకట్నాదీశా సావుకశెదు బీవక్శాశయనాగిరె 11 ప 4 శ్రీహరిని నమ్మి అ(శయించినచో సకలదుఃఖములు పరిహృత నులు కొగలవు, ఆ 1పభువునునమ్మి అ(శయించుపద్ధతిని ఖాగవతము ఈ విధముగ నుపదేశించుచున్నది ,

1౩10 (శ్రీనివాస సంకీర్తనలు “భవాయ నన్వ్వం భవ విశ్వభావన

త్వమేవ మాతాత్మ సుహృత్పతి; పితా

త్వం సద్దురుర్నః పరమంచ దైవతం

యస్యానువృత్యా కృతినో బభూవిము *” ఎతశ్రీహరినే తడి తల్లి, స్నేహితుడు, (పభువు, గురువు, పరదేవతగా నమ్మి సేవించవలయును. ఇందువలన జీవులు కృతకృత్యులు కాగలరు.

“నంబి కెట్టవరిల్లవో రంగయ్యన ” (నమ్మిచెడినవారు లేరు, రంగయ్యన్సు అని ఫురందరదాసులవారు కూడా చప్పియున్నారు

“న భయం క్వచిదాప్నోతి” అను వచనానుసారము శ్రీహరిని నమ్మిన భక్టున కెన్నటికినీ భయము లేదు. ఈ నిజతత్వము నెరింగి (పనన్నవెంకటదాసులు ఈ కీర్రనలో, నేను శ్రీనివాసుని నమ్మి యున్నాను, నాకెట్టి భయమును లేదు, అని చెప్పి శ్రీహరి కారు ణ్యము నుద్దాటించుచు, +పరోక్షముగా అఆపరాత్సరుని నమ్మి ఖభజింపుడని నర్వులకును ఉపదేశించుచున్నారు =

“ కమలనాభుడైన శ్రీనివాసుని దయ నాపై నుండ నాకింక భయ మెందులకు?

“నేనున్న చోటనే నాకు అన్నవస్త్రముల నమకూర్చుచు, నన్ను వెళ్యుల వశము చేయక అహోరాతములందు రక్షించుచు, తనపాద ముల ఛభాయయందు నన్ను పెట్టుకొని 'కేమనుగా రక్షించు రాజాధి రాజైన శ్రీనివాసుని నమ్మిన పిదప, ఇంక నాకు భయ మెందులకు?

" గడ్డ్‌కరచినవానివలె నోరు తెరువక్క బహు కష్టసాధ్యములైన కార్యములను రాతినివలె మోయుచు, ఐశ్వర్యవంతులైన క్షుదుల మనస్సుల ననుసరించు శ క్రియు, అన్ని పనులను ఆచరించు బలమున్సు నాకులేవని తెలిసిన శ్రీనివానపభువు నన్ను ఆయాన పెట్టకున్నాడు, ఇట్టి శ్రీనివాసుడున్న పిదప నాకు భయమెందులకు ?

(శ్రీనివాన నంకీర్తనలు 111 “ ఏదేశమునందున్నను, ఏ సమయమందున్నను సేవచేయుట నా కర్తవ్యము. అట్టి సేవను చేయకున్నను నాయందు కృపచేయుట మా్మాతము తప్పింపడు. ఇట్టి తననే స్మరించు భ్‌ ర్త జనులనాథుడును, 'శ్రీపనన్న వేంకట్యాదీశుడును అయిన శ్రీనివాసుడు నాకు (పొప్తిం చిన అపమృళత్యువును పరిహరించి, [పాణమున కాశయ మిచ్చినాడుం ఇట్టి స్వామి ఉండగా నాకు భయమెందులకు 1 రాగం? శంకరాభరణం తాళం: ర్వుంపె బిడలారె.బిడలారె నిన్నా అడిదావరెయా కౌడు కండ్యా అభయ విడిదెమ్మయ తండె ॥ప ॥ కూగువె మనదణియె కృపాసాగరనెంధ్హేళి కూగిదరొదగి కాయిటె నాగన్న కేళి తందె 118 టడవనా బల్లి దనీ కాణో బాడదొనమాలి కడుదర్శిద సుధామన "“కయ్యావిడిదెందు కజేలితందె 12%; డొంకు నడెగె కొంకుదేహ శంకిల్ల దెలె మూ డొాంకితిద్దిదా బిందంకవా చేళి తందె 11811 బలెనొ సొలను నినిద్రఠె (వజదల్లి ఎవ. శా ల్‌. ఆం గొలరపల్సిగె కైవల్యావాదదు "కేళితందె 1411 శ ల లా రూ అవరునిన్నవరు నానవరా శిశువళ్లె తన్న వర పొరెవా (పసన్వెంకట తవరూర కేళి తందె ॥5॥ శ్రీహరి భశ్తై వకవశ్యుడు. ఈ విషయమును వేదవ్యాసమహర్షి భాగవతమందలి [కంది శ్లోకమున స్పష్టము చేయుచున్నారు ;

• వ్యాధస్యాచరణం [(ధువళ్య చ వయో విద్యా గజేం[దన్య కా శా జాతిర్విదురన్య యాదవపతేర్ముగన్య కిం పౌరుషం కుబ్దాయాః కమనీయరూపమధికం కిం తత్సుధామ్నో ధనం భళా తుష్యతి కేవలం నతుగుకైః భక్నపియో మాధవః”

112 శ్రీనివాన నంకీర్తనలు

శ్రీహరి ఆచార వ్యవహారములకు, వయనస్సునక్కు విద్యకు, జాతికి పర్శాకమమునకు, సౌందర్యనంపదలకు [పసన్నుడు కాడు. వ్యాధుడుగా జీవించిన వాల్మీకి చిరుపాయమువారైైన (ధువుడ్సు విద్యాగంధము లేని గజేంద్రము, దాశీవ్యుతుడైన విదురుడు, కంసునిజే బంధించబడి చెరసాలలో కాలము గడపీన ఉ(గసేనుడు, |తివకముతో కురూపియైన కుబ్ద కటికదర్శిదుడైన సుధాముడు.త్రీహరి కేవలము భక్తికి మ్మాతము పసన్నుడగుననుటకు సాక్షులుగా నున్నారు, భక్తి పాశముతో తన చరణములను బంధించు భక్తులయొక్క భవబంధము లను విడిపించునట్టి కరుణామయుడు శ్రీవారి, పద్మపురాణము కూడ, *భక్ష్యైప వృణుతే విష్ణుః భక్త్యా దద్యాన్నిజం పదం * విష్ణువు భక్షినే అ'పేక్షించునుు భ 'క్తికి పనన్నుడై ము క్తిని కరుణించును* అని చెప్పు చున్నది

భ క్రి,పాశన్యము. నెరింగిన (పనన్న వెంకటదానులవారు “ గజేర్యద సుధామకుబ్జాదుల నను[గ్రహించిన శ్రీహరీ! నీపాదముల విడువను, ఉద్ధరించుమ్యు” అని (పార్థించుచున్నారు *

“మా యందరకును తండివైన శ్రీనివాసా! నీ పాదపద్మముల నెన్నటికినీ విడువను. తిరస్కరించక కరుణతో అభయ మొసంగుము

“*అదిమూలా [' యని గౌంతె శిపిరిచిన గజరాజును కాపాడిన వాడవని విని ఠంథడ్రీ, ్రీనివాసా | కరుణానము[దుడవని నిన్ను మనసార పిలిచెదను.

• ఎన్నటికిని వసివాడని సిత్యసువాననాపూర్జమైన అపాకృత మైన వనమాలను ధరించిన శండీ శ్రీనివాసా! నేను దర్శిదుడనుం నీవు శాశ్వతానంతై శ్వర్య సంపన్ను డవు నిరుపేదమైన సుధాముడు భక్తితో నొసంగిన పిడి కెడటుకులకు సంతుష్టుడవై అతని చేయిపట్టిన వాడవని వినియున్నాను. కావున నీ పాదపద్మముల నెన్నటికినీ విడు వను+*

+క్రీనివోన పంకీర్తనలు 1238 “కంగడీ శ్రీనివాసా! నా పవరన వ్యకమైనది. దేవాము దోషభూయిష్టమైనది. నీవు నర్వదోష పరిహారకుడవు. భక్తితో నికు గంధము నమర్పించిన కురూపియైన కుబ్దను3 తక్షణమే సుందరిగా నొనర్చిన నీ కిర్తిని వినియున్నాను. కావున నీ పాదపద్మముల నెన్న టికిని విడువను “తండ్రీ శ్రీనివాసా! నీవు యున్నచోటనే సర్వమును అనితెలును కొనియున్నాను. గోకులమందలి గోపాలకు, లందరికినీ మోక్షము ప్రాప్తించినదని విని వున్నానుం కావున నీ పాదపద్మములను విడువను, ఆ గోపాలకు లందరును నీవారు. నేను వారి చేతిబిడ్డనుకానా? నమ్మిన భక్తులను కాపాడెడి తం[డీ (ప్రసన్న వేంకటా! నీవానస్థానమే నా యదార్ధమైన జన్మస్థానమని వినియున్నాను కావున నీ పాద పద్మముల నెన్నటికిని విడువను. అభయమొనంగి ఉద్ధరించుము.* అనంతానంతు డ్రై అంతరాత్ము డనిపించుకొనిన శ్రీనివాసువి అడుగుదామరలందు దాసుల అత్మార్చణవము రాగం; కాంబోది తాళం; ఏక నీనెకర్తా ఎన్నకర్తా నా నిన్నభృ్యత్య హిత. మానహోని నిన్నదయ్య కోనేరితిమ్మ నమృ్మయ్య ॥ప॥॥ తనుధన నెచ్చిశిల్లా మానిని ఠన్నవళల్ల సూను బంధుగ కెల్ల క్షణదవరల్ల నానా జన్సదలి నన్న పాణకి _త్త్య్యయ్య చైతన్య దానవారాతి కృష్ణయ్య దినన బిడదిరయ్యా 1111 భవాంధకార దొళనుభవిసి బెండాగువెను వివరిసి నిత్యహితవ కాణెనో (హరియె జావవొందరొళర్ధ భావిసలొల్లె! ్రీపద అవదారియలి నోడలవగుణాంకిత మూఢ 11 ఓ11 ఫశ్రీనం 8

కేషేత్తు (క్రీనినాన నంకీర్తనలు స్వామి నిన్న ముదాంకన మాడిన్నను నూనేశె శ్రీమంశ భాగవతర (వేమాన్వితర శ్రీమధ్వరాయర శిక్షానేమదాచరణాధ్యక్ష ామోవ్య ముక్తియ నీయో నన్న పరనన్న పరమాత్ము డొక్కడే అన్యానథీన్యకియాకారిమైనవాడు, తన అధినములోనుండు నిత్యమైన కొన్ని పదార్థములకు సార్ధకత యుండు నట్లు చేయట, సర్వతంత న్వతం్యతుడైన శ్రీహరి ఈ విశ్వనృష్టి = మును ద్దు స్థితులకు కశారణభూతుడై “కర్త *" యనపించుకొనినాడు, స్వతః గిజ్రా చార్యుడే వి అవాం సర్వన్య [పభవః మత్తః నర్వం (వవర్తతే అహం కృత్సన్య జగతః [ప్రభవః [వలయన్త థా + -_ చేనే ననున్తవిశ్వముయొక్ట నృష్టి స్థితి లయములకు కౌరబభూత్రృడ్త లైన సర్వ్శతంత న్వతంత్రుడనైన కర్త ను అని చెప్పుకొనియున్నాడ్ష్మ [కుతులు పరమాత్ముడే నర్వళర్శ యని చాటుచున్నవి, శ్ర విధముగా శ్రీహరికి కర్చృత్వము లక్షణమైన, జీవులకు అస్వతర్మత_క్ర్ర ఫ్రత్వము లక్షణమై యున్నది. “క్యత త్మత నిలో విష్ణుః తత్త చ్భక్తి 1 (సబోధయన్స్‌ వశ వీవ మహాశక్తి: కురుతే నర్వమంజసా = అను వచనము ననునరించ్చి శ్రీహరి సర్యవ్యాపిగా సర్వశక్షిపదాతగా నర్వకార్యములను చేయించువాడ్తుగా నున్నాడ్డు సత్యమునే బొటుచు జగన్నాథధాతులవాతు లకు వారిక థామృతసార మను (గంథమున్క

శ్రీనివాస సంకీర్తనలు 225 “అవనిప స్వామిత్వ ధర్మవ న్వవశమాత్యరిగిత్తు తా, మ తృవర ముఖదలి రాజకార్యవ మాడినువ తెరది కవిభిరీడిత తన్న కళెగళ దివిజ వానవ మానవరొళి ట్టవిరత గుణ్యతయజ కర్శవ .మాడినువ * అని నుడివియున్నారు

రాజు తన అమాత్యులచేత రాచకార్యముల నిర్వర్శి ౦పజేయు దానవ, మానవులందు నిలిపి, [తిగుణములనుండి పుట్టిన కర్మలను చేయించును.

ఇందువలననే జీవుడు దాసుడు, థ్రీహారి ఈశుడు ఈ సిద్దా రము నెరిగిన [పసన్న వెంకటదాసులుు సర్వతర్మత న్వతం్యతకరయైన శ్రీనివాసుని, తమను నసన్మార్లమున నడిపించి తమచేత సత్కర్మలను చేయించి ఉద్ధరించ (పార్టించుచున్నారు :

_ “పనా తండీ! స్వామిపుష్కరిజీనిలయా! తిమృ్మయ్యా!. నీవే నిజమైన కర్తవు. నాయందు నెలకొని కార్యముల చేయించువాడవు నీచే. నేనునీ భృత్యుడను. నా సుఖదుఃఖములు నీవి.

“* దేహము, సంపదల. నమ్మకములేని వస్తువులు. ఖార్య శాశ్వతమైనది కాదు, బిడ్డలు, బంధువులు అక్కరకు వచ్చువారు కారు. అనేకజన్మలందు నాకు సాధనయోగ్యమైన శక్తి నిచ్చితివి. ఓ రాక్షనవైరీ! కృష్ణయ్యా ! ఈ బడుగువాని విడువకుము.

“నంసారాంధకారము ననుభవించ్చి చిక్కిపోయితిని. ఎంత యాలోచించినను నిత్యషాతమును కానలేకున్నాను. క్షణార్ధమైనను నీ నంపచ్భరిత పాదములను భావించకయే యున్నాను, చీ విధమున చూచినను దుర్గుణములతో కూడిన మూఢుడనై యున్నాను,

116 శ్రీనివాస సంకీర్తనలు “స్వామి! శ్రీనివాసా! నాపై నీదాసుడనన్న మ్యుద వేయిం చుము, అనుమాన మెందులకు? సకలైశ్వర్యసంపన్నా ! భాగవతో తములును, వాత్మల్యపూర్ణులును అయిన మధ్వాచార్యుల శిక్షానియ మాదులకు అధ్యక్షుడవైన 'పీ ప్రసన్న వేంళకేళా! నీ సామిప్యముక్తి నిచ్చి, ఉద్ధరించుము.” రాగం: కాఫీ తాళం: రూపక కల్లుబీళారి మేల్మొగిల్టు బీళాలి ఫుల్లనాభ నిన్న పాదపల్ల వాభయ బిడె ప ॥ కూలికోటిగంజె కరవాళఘాతిగంజె విశ్వ పొలక నిన్నదివ్యనామ మాలికె వ్యజాయుధుంటు ॥క్షే॥ పోకజనకంజె దురికానీకబరలంజె జగ దేక నిన్న త్రీపదారాధకర బలవుంటు ॥ ల్లి ॥ అందు అపమృళ్ళు బందెన్నంద గెడినలు ఎన్న ళందె (వనన్వెంకపేశ బందు కాయిద హవణుబలైె ॥ఖి॥ పరమాత్ముని పాదము ఆయనకు అభిన్నమైనది, అసదృశ మైనది; మహామహిమో'పేఠమైనది. పదకవితాపితామహులని (పనిద్ధి "కెక్కిన అన్నమాచార్యులు సైతము. “బ్రహ్మ కడిగిన పాదముంబహ్మము కానే నీ పాదము" అని గానము చేసియున్నారు, శ్రీమద్భాగవతమున గోపికలు_ (పణతకామదం పద్మజార్చితం ధరణిమండనం థఢ్యేయమాపది చరణపంకజం శంతమంచతే రమణ నస్త నేష్వర్పయాధిపాన్‌

• కృష్టా! శరణన్నవారికి సకలాభీష్టముల నిచ్చునది, లక్ష్మీదేవిచేత అర్చింపబడునద్కి భూమిక్షి భూషణమును, అపక్కాలమున ధ్యానించ

(శ్రైవివాన నంకీర్తనలు క్షే దగినదియు, అనందమయము, మనొోదుఃఖనాశకము అయిన నీ పాదపద్మమును మా హృదయపీరములందుంచి యుద్ధరించుము=అని శ్రీవారి పాదమహిమమును న్పష్టము చేసియున్నారు.

ఇట్టి పరమాత్ముని పాదముల నా్మాశయించినవారి కెన్నటికినీ ఎట్టి భయమును లేదు. స్వతః శ్రీకృష్ణుడు: * నమే భక్తః (ప్రణశ్యతి నా పొదపద్మముని నారాధించు భక్తునకు నాశము లేదు.అని లోకము నకు అశ్వాననము నిచ్చియున్నాడు.

ఈ [పమేయముల 'నెరింగిన (పనన్న వెంకటదానులవారు (పకృతకీర్తనమునందు, “శ్రీనివాసా ! నీ పాదముల నెన్నటికినీ విడు వను” అని విన్నవించుకొనుచున్నారు :

• కన్సులనాఖా | [పనన్న వేంక కేశా | నామోద రాతిబండ పడు గాక ఆకాశమే నామోద కూలిపడుగాక; నేనుమాాతము నర్వలోకము లకు నిరంతరాభయ,[ ప్రదమైన నీ పాదపల్ల వముల _నెన్నటికీ విడువను.

“ ద్రార్మిద్యము చుట్టుముట్టి కూలిపనిచేసి జీవించవలసిన దుర వస్థ (పాప్పించినను నేను భయపడను. శత్రువులు నన్నుపట్టి ఖడ్లమృచే వధించ 1(పయత్నించినను నేను భయపడను. ఓ జగ(దక్షా! నీ దివ్య నామమను వ(జాయుధము నాయొద్ద నున్నది,

చి

“* ఏీక్రమేవాద్వితీయుడవై సర్వోత్తముడవైన ఓ శ్రీనివాసా | నీయొక్క సంపద్భరితపాదముల సేవించు భాగవతోత్తముల బలము నాకున్నది. కావున నేను నీచజనులను జూచి భయపడను; కష్టపరం పర వచ్చినను బెదరను

• అలనాడు అపమృత్యువు నన్ను కష్ట్రపెట్టుచుండగా వచ్చి రక్షించిన నీ సామర్థ్యమును నేనెరుగుదును, శావున ఎట్టి యాపద. సంభవించినను నీ పాదపల్లవ్లాభయమును మ్యాతము విడువనులి

తీకేతి ఇశ్రినివాన సంకీర్తనలు రాగం: దళ తాళం: పీక బెడనో నిన్నంగఘి శ్రీనివాసా నన్న దురిసికొళ్ళిలో శ్రీనివాసా ని న్నుడియే జీథల్లో శ్రీనివాసా నన్న నడె తప్పు కాయో శ్రీనివాసా ౫ ప్ర 1 బడియో బెన్నిలి శ్రీనివాసా న న్నాడల హొయ్యదిరొ థ్రీనివాసా నా బడవ కాజెలో శ్రీనివాసా సి నిన్నాడల హొక్కెను శ్రీనివాసా ళకే॥ పంజువిడిపనో శ్రీనివాసా న్‌ న్నెంజల బళిదుంబె శ్రీనివాసా నా సంజె ఉదయశె శ్రీవివాసా శా ళంజియ పిడినె శ్రీనివాసా 1 లై! నత్తిగె చామర శ్రీనివాసా నా

• వెన్లి కుజీవెనో శ్రీనివాసా నిన్న రత్తన వోవిగె శ్రీనివాసా సొత్తు నళలివెసో శ్రీనివాసా గ లి /. 'హేళిదంతాలి హి శ్రీనివాసా ని న్నాళిగాళాగిహె శ్రీనివాసా అవ రూళిగవ మాశ్న్చా శ్రీనివాసా నన్న పాొలిసో బిడదె శ్రీనివాసా గనీ! నిన్న నామాహోళిగ శ్రీనివాసా కళ్ళ కున్ని వాసాగిహె శ్రీనివాసా కట్టి నిన్న రొద్ధరె శ్రీనివాసా నన గీన్నులజ్జిత౭ె శ్రీనివాసా 1క్ట్‌ ॥

శ్రీనివాన నంకీర్తనలు 4109 బీనికొల్ల లవరె శ్రీనివాసా ముుదె “కాసి చుచ్చలవరె శ్రీనివాసా మిక్క ఘాసిగంజెనయ్య థశ్రీనివాసా ఎంజ లాసెయ బంట నా శ్రీనివాసా 10 ॥ హేసి నానాదరె శ్రీనివాసా వారి దానరొళు పొక్కె శ్రీనివాసా అవర 'ఖాసెయకేళిహె శ్రీనివాసా ఆ వాసెయ సైరిసో శ్రీనివాసా 174 తంగళవనల్ల త్రీనివాసా వత్స రంగళవనల్ల శ్రీనివాసా రా జంగళ నవడిపె శ్రీనివాసా భ వంగళ దాటువె శ్రీనివాసా 18 1 నిన్నవ నిన్నవ థ్రీనివాసా నా నన్యవ నరియెను శ్రీనివాసా అయ్యా మన్నిసొ తాయ్ర్హందె శ్రీనివాసా వ నన్న వెంకట్నాది శ్రీనివాసా 191 పరమాత్మను శరణుపొందినవార్లు ఆ పాదసేవయందు లభించు అనందము నెప్పుడును మరువరు. జ్ఞానులై నట్టివారు మోక్ష్మపదుడైన అ పభువుసేవను విడిచిపెట్టుట కెన్నటికిని ఇష్టపడరు, వారు శ్రీషారి దాన్యమునే నిరంతరము అపేక్షింతురు. ఈ భావమునే భాగవతా చార్యులు ; *నవై జనో జాతు కథంచనా [వజే న్ముకుంద సేవ్యన్యవదంగ సంనృతిం న్మరన్‌ ముకుందాంఘ్యుపగూహనం పున ర్విహాతు మిచ్చేన్న రన్మగహీ జనః”

120 (శ్రీనివాన సంకీర్తనలు అను శ్లోకమున చెప్పియున్నారు. రమాదేవి శ్రీహరిసేవయం దత్యం తానక్రయై, అనేకరూపములతో స్వామిసేవలో లీనమైయున్నది. ఈ విషయము '* ఆదిత్యపురాణ వేంకకేశమాహాత్మ్య ' మున నీ విధముగ చెప్పబడినది: “* సర్వ్వాణ్య భూదమాదేవీ దేవాయానంత వేధసే భోగ్యవస్తు న్వరూపేణ తవ సేవాభిలాషిణీ* పురందరదాసులవారు తాము రచించిన ఒక కీర్తనలో : “*ఛ్యత చామర వ్యజన పర్యంక

ప్యాతె రూప కానెయాగి

చ్మికచరితనాద హరిగ

నిళ్యసేవె మాడుతిహళో

వీన్సు ధన్యళో -లకుమి ఎంథా మాన్యళో | ౫ అని రమాదేవి హరికిచేయు సేవావిధానవెభవము పరి ంచియున్నారు, శ్రీహరిసవయందు మ ంచిన 1ప తహ ౦దు లభించు నాసందమును సగహించిన (పనన్న వెంకటదాసులవారు 'ప్రస్తుతకీర్తనమున “శ్రీనివాసా! నీ సేవ చేసె దను; అ మహాభ=గ్యమును కరుణించు *మని (ప్రార్థించుచున్నారు ;

“శ్రీనివాసా! నీ పాదముల నెన్నటికిని విడువను. నా సేవను స్వీకరించుము.

“శ్రీనివాసా | “శరణన్నవారికి అభయ మిచ్చి వారి సేవలను టైకొందు"నన్న సీవచనము సత్యముకాదా? నా సర్వాపరాధములను మన్నించి రక్షించు.

“ఫ్రీనివాసా! నే నపరాధము లాచరించినపుడు నా వీపుపై శిట్టి దండించుము. (నాకు ధైర్యమిచ్చుచు వెన్ను తట్టుము) నా కడుపుపై కొట్టక సీ సేవామృత మిప్పించుము,. నేను జ్ఞాన భక్తి టైరాగ్య దర్శిదుడనుం నిన్నే శరణుజొచ్చియున్నాను.

'శ్రీవివాన సంకీర్తనలు. 221

“శ్రీనివాసా! నీముందు సర్వదా దివిటీ పష్టైదను. నీ పసా దమును విడుపక భుజించెదను. నీవు సేవించిన తాంబూలముయొక్ష్త పరమపవ్శితమైన రనమును పట్టుటక్కు ఉదయ సాయంకాలములనక నిరంతరము కాళంజిని ఎత్తి నిలచెద కు.

“శ్రీనివాసా ఛృతచామరము లెత్తి పట్టి నీముందు నాట్యుము చేసెదను, నీ రత్న ఖచితపాదుకలను శిరస్సున నిడుకొని నర్శించెదను.

“శ్రీనివాసా! నీ యాష్ఞ్మ మోరక ,పవర్తించెదను. నీ దానులకు దొనుడనై జీవించెదను. వారిని మనసారా స్టేవించెదను. శ్రీనివాసా! నన్ను చేయివిడువక రక్షించు.

“శ్రీనివాసా | నీ నానుమే బవురుచికరమైన *పోళీ" అయి వున్నది. నేను దాని నపవారించు కుక్కపిల్లనై యున్నాను. శ్రీని వాసా! నేను చేనిన తప్పిదమును దిద్ది నవరించుటకు, నీ భక్తులు నియమాది పగ్గములతో కట్టివైచి జ్ఞానమనుదెబ్బల నిచ్చినారు. నాకు సిళ్లెందులకు ? నేను"నిగ్గుపడువాడను గాను, నా జన్మము ధన్నమైన దని భావించెదను.

“శ్రీనివాసా ! నాలోని కామ్యకోధములను, నీభక్తులు నుగ్గు నుగ్గుగా చేసెదరు గాక! నీ వాడనన్న మ్యుదను జ్ఞానాగ్నిలో కాల్చి నా శరీరముపై నొ త్తెదరు గాక! ఏ యాపదకును నీను భయపడను. నీ [పసాదమును అళించు దాసుడను నేను.

౨ శ్రీనివాసా! నేను పరమపాపినైనను ఇక్కడ నీ దానుల గుంఫులో చేరియున్నాను- నీవు పాపకర్మముల నహించి, మన్నించు పరనుకృపొళుడవని ని భక్తులు అనజేసి చెప్పుచున్న బానిని విని యున్నాను. కావున నీవారి సంగమునే గృహముగ జేనుకొనిన నా సాహసమును మన్నించుము,

122 శ్రీనివాస సంకీర్తనలు

“న్ర్రీనివాసా ! నేను (శేష్టుడను కాను. అందువలన నిత్యానం దమును పొందనివాడవైయున్నాను, *నా రాజరికమంతయును నీకు" సమర్పించి సంసారమును దాకొదను.

“శ్రీనివాసా ! నేను నిరంతరము నీవాడనే, ఇతరమేమియును కెలిసినవాడను కాను, నాపాలిట తుడియు, తల్లియునైన పనన్న వేంకట్ళాదిపై నెలకొనిన ఓ శ్రీనివాసా! నన్ను మన్నించి, ఉద్ధ రించు.* రాగరః వరాళి కాంబోది తాళం రుంపె

తందె తాయి వృత నీనె బాంధవ నీనె నిన్నింద బళగిల్లైనగె

ఇందిరాధవనే కాయో 1ప॥॥ హొలళఠలియర క్తి శ్వే తనిలిసిదానోర్వ పితా నెలిసి గర్భదొళు రక్షిసిదనేను హలవు యోనియ తోరి తొళలిసి తుదియల్లి నెలగ నిల్లిసువంథ సులభజనకళ నీనళ్లై ॥క్షే॥ నవమాన ధరిన్సి స్త్వన్యవనుణలి[త్తళవ్వె

ఈపకది నడెనుడిసువియో నీను

అవకాలకాలద ల్లి శవగర్భదల్లి పొత్తు

జీవ వచైతన్యశన నీవ తాయినీ నల్ల వె లై ॥

[శేయసాదరినువరు (పియ నఖరెల్లరు నిః

(శేయసది సుఖ ముదదాయకను నీనె

మాయపాశబంధనది నోయిసువ వర్లబా

ధెయనట్టి కళెవ చిన్మయపు[క సీవల్ల వె 1జి ॥ విత్తవిరె సహోదరరి త్త బన్ని ఉత్లెంబరు

వి శ్తళూన్యనాదరె సీనుపేక్షినయ్యా

శ్రీనివావ నంకీర్తనలు 123 ఒత్తిజహదురిత విపత్తుగళ సవరిసి ము క్రియపదవీవనిమి త్తబంధు నీన్రవె 14 ॥1 సిరియు పోగె నిల్లరు శరీరసంబంధిగళా తురర దార్మిద్యపాపహరను నీనే కరుణి 1పనన్వెంకటరమణ నిన్న నామ స్మరణ ఎన్నజిహ్వాగె మరెయదిరలి కంజడ్యా ॥ర్‌ ॥ శ్రీహరి విశ్వమున కెల్లను తండి తల్లి + బంధువు, బలగమునై యున్నాడు, *' ద్రూనః పితాజనితా యోవిధాతా'” అని శుతి చాటు చున్నది.

, “స ఏవ పితృ నంన్ధన్తు ప్కాతుత్వాత్‌ పిళృనాముకః " అను. వచ్‌నానుస్నారము తం్యడియందుండె పాలించు కారణమున శ్రీహరియే నిజమైన తం[డి. భాగవతమున గోపికలు, “కృష్ణా! నీ వొక్కడవే చ్యుతిరపాతుడ వైన అత్మబంధువవు- తక్కుంగలవారందరును నశ్వర మైన పార్థివ శరీరమునకు మా[తమే బంధువులు, అందువలన బంధు బచాంధవులంటదిరిని విడచి నీకడ కరుదెంచితిమిి *” అను భావమును వ్యక్తము చేయుచు:

“పతి నుతాన్వయ (భాతృ జాంధవాన్‌ "

అతి విలంఘ్యతేహ్యచ్యుతాగతాః

గతివిద స్తవోద్ల్గిత మోహిళతా:

కితఈవ యోపితః క న్య్యజేన్నిళి* అని గానము చేసియున్నారు

శ్రునివానుడొక్కడే సర్వబంధు బలగ మని; కార్యకారణము అను నూచించుచు, [పక్పత కృతియందు (పసన్న వేంకటదానుల వారు బాటుచున్నారు:

124 శ్రీనివాన పంకీర్తనలు

• ఓ బందిరాపతీ! శ్రీనివాసా! నీవే నాకు తండీవి, తల్లివి, ప్య్యతుడవు, బంధువవునై యున్నావు. నీన్షగాక వేరొక్క శాశ్వతమైన బలగము నాకు లేదు, కావున నన్నుద్ధరించుము,

• జుగుప్సాకరమైన రక్తమందు వీర్యమును నిలిపినా డొళ తండి. ఆయన అఆ గర్భమువనుండి రక్షించినాడా? నా సాధనకొర్నకై వివిధయోనులందు నన్నుుతిప్పి కష్ట్రపెట్టినను; + తుదకు ఒకదారిచేర్చి సౌలభ్యము కల్పించిన తండివి నీవే కదా!

“తలి నన్ను నవమానములు గర్భమున భరించి, ఆ తరువాత స్తన్య మిచ్చినడి. అయినను నా మాటలకును చేతలకును కారణము సీవే కదా? ఉత్సాహముతో నన్ను నడిపించితివి నా నోటితో మాట లాడించితివి. [పత్మిపళయకాలమందును సీ గర్భమున నకల జీవులను పెట్టుకొని శ్వానకార్యమును నెర వేర్చుచు, ఆహారము నళిదించు నిజ మైన తల్లివి నివే కదా?

“సంపద కలిగినప్పుడు బంధుమిత్రులు చుట్టునుచేరి అభిమాన మును చూపించెదరు. దర్శిదుడైన పిదప ఎవ్వరును కన్నెత్తి చూడరు, అన్నిరకముల దో ర్మిద్యములందును సుఖసముదాయమును కరుణించు వాడవు నీ వొక్కడివే, అజ్ఞానమాయాపాశములతో నిరంతరము బం ధించు సత్వరజ!'స్తమోగుణముల యుష్మదవమును తొలగించి నాశనము చేయు జ్ఞానమయుడవైన వ్యుతుడవు నీవే కదా?

• ధనము “గలిగినపుడు అన్నదమ్ము లందరును దగ్గరకు పిలిచె దరు, ఉపచారములు చేసెదరు, భుజించమందురు, ఆ ధననులేనిచో నెవ్వరును ఉపచరించరు. శ్రీనివాసా! నివుమా[తము ఇవాసంపదలను కోల్పోయినప్పు డుపేక్షించక, ఉద్ధరించెదవు, పెబడి వచ్చు పాపము లనెడి యాపదలను పరిహరించి, యోగ్యమైన ము క్రిస్థానమును కరు ఖించు అనిమి త్రబంధువు నీవే కదా?

శ్రైనివాన సంకీర్తనలు 1256 = నంపద నష్టమైనచో, పార్థివశరీరముతో సంబంధము పెంచు కొనిన వ్యక్తులందరును నిలువక పారిపోవుదురు, వివేకశూన్యులైన జీవుల జ్ఞానదార్మిద్యమును, పాపములను పరిహరించువాడవుగనీ వొక డచే. ఓట కరుణామయా |! 1(పసన్నవెంకట్టరమణా | నా జివ్వాపై సే నామస్శృరణము నిరంతర ముండుగాక, దాని విస్మరణము. కలుగ కుండు గాక [౫ 3 వల్య[పదుడు వ)ిసన్ను డై “వత్సా, వరవబకోరు” సద్యూ జ ణ్‌ మవ, అ విభువు వొజ్ఞకు బద్ధాలెన దొసులవారి అప్‌ దివ్యపార్థ న$;= రాగం: బహిరి తాళం: ఆది చింతెయా పరిహరిసో తిముయ్యా చింతాయక కంతు కమలెయ రాయా 13 ॥ సాధ్యవల్లదుదన్ను హాంబలేసి బుద్ధిభాంతిలి బలుసుఖ బయసి కద్దకళ్ళనంతె వృథా కుదిదె మద్దు మెద్దవనంతె బళరలిడె 1కే ॥ తిళిదు. మాయద బలెగ మైగొ క్రై బెలెగట్టి వృధా ముచ్చు దైన్యబక్రై అరిసి మోక్షద నెలయ కేశదె వా కళవళగొంబె కరుణసంపన్న 1 బై ॥ చింతెగ చింత నహాయవాగి' అంతరంగదశ్ర్షేశ "'పాసితు బాగి శాంతమూరుతి (పనన్వేంక'కేశా, ఏ శాంతదానరా నెళలనే తోరిసో 1ఖై

126 శ్రీనివాన సంకీర్తనలు “సంతతం చింతయే నంతమంతకాలే విశేషతః” _ అనంతనామరూపములుగలిగిన శ్రీహరిని నతతము చింతించెదను. అందుననుు అంత్యకాలమున నింకను అధికముగ చింతించెదను_ఇది శ్రీమద్వాచార్యులవారి దృఢవాక్కు, ఆచార్యులు కాము నిరంతరము చింతించు భగవంతుని చింతించుటకై అందరినీ గొంతెత్తి పిలిచినారు, గోపికలు దేహములతో 'గృహకృత్యము లాచరించుచున్నను; వారి మనస్సులు మాము శ్రీకృష్ణ చింతనామృతపానమందే అసక్తములై యుండెడివి. భాగవకమునందలి వేణుగిత ఇందుకు నిదర్శనముగా నున్నది. *నతతము శ్రీహరిని స్మరింపుడు” అని దాసు లందరును ము క్రకంథముతో పలికియున్నారు ఇట్లు జ్ఞానుల ఉపదశపరంపరలు చెవిసోకుచున్నాను కలిదోష కలుషికచిత్తులైన నేటిమానవులు భగవచ్చింతనను మరచి, సతతము సకలేర్యదియములతో (పాపంచిక విషయుచింతాపరులె ఉత్తమమైన జీవితమును' వ్యర్థమొనరించుకొను చున్నారు, (పనన్నవెంకటదానులు ఈ కీర్తనలో పరోక్షముగా ఇట్రిమానవ లు జనులకు హెచ్చరిక చేయుచు, ముఖ్య కర్షవ్యమును బోదించుచు,

• శ్రీనివాసా ! విషయచింతనను విడిపించి నీ పాదారవిందములనే చింతించు దృఢమైన మనస్సును కరుణించుము,' అని (ప్తార్గించు చున్నారు * న “ భక్తుల క్షేమమునే సతతము చింతించువాడును, (బహ్మకును రమకును స్వామియును అయిన తిమ్మయ్యా | (ప్రాపంచిక చింతనను పరిహరించుము. “పొందుటకు సాధ్యముకాని పద్గార్థముల క్రై చింళించి, వెరి తనముతో యోగ్యతకు మారిన అధికఫలము నపేక్షించి, అధికారు “లకు భయపడు దొంగవలె బాధపడుచు, మానసికవ్యధ ననుభవించు

(శ్రీనివాన సంకీర్తనలు 127 చున్నాను, మత్తు కలిగించు గుళికలను తినినవానివఠి కష్టపడు ॥ చున్నాను,

= త్రెల్రిన్సి తైలిస్తి మాయావాగురకు నా దేహము నెరజేని యున్నానుః నగ్గంధవనితాది విషయములు శాశ్వతమైనవని వానికి వెలగట్టి అధికమైన దుఃఖము ననుభవించుచున్నాను ఈ దుఃఖపరం పరలో [శమపడిన నేను; శాశ్వశానందము నిచ్చు క్రైవల్యస్థితినీ, దానిని పొందు మార్గమును, అడిగి తెలుసుకొనలేని వాడనై ఇప్పుడు దుఃఖించుచున్నాను. అందువలన ఓ కరుణాసంపన్నా! తిమ్మయ్యా॥! నా ఈ చింతను పరిహరించుము “ఒక్ర చింతకు వేరొక చింత నవాకరించుచుండ నా హృద యము దుఃఖపరంపరతో కష్టపడ్కి సిగ్గుతో యొరగుచున్నది, ఓ శాంతమ్ఫూర్తీ! (పనన్న వేంకకేశా ! నీ వీకాంతదాసుల అ్యశయమును నాకు చూపించి, నా చింతలను పరివారించుము. * రాగం; కేదార (ధనాత్రీ తాళం: ఆది ననగె మనకి బడిదాకుళెదాటా ఫ్రీ ననకాదివంద్య బిడ్తిసి కాయో ధిట్ట ॥1ప॥ నలిలస్నానవ మౌడి ఊర్థ్వ్యతిలకవ నిట్టు నళినాక్ష నిన్నం౦ంఘ్రి జపిసెందరె , భలదింద విహితవల్లద దారిగొల్డున్న తొళరిసి నెలెగాజినద ఛలావిడిదీదె 111 జీడికొండరి కేళదాడికొండరూకేళ దీడ్యాడి బిసుకున్న దణినుకిదె కాడి నానానాక్టేశ మాడితెంబుద'కె బాడి బళలిదె నిన్న కరుణిల్ల విద కె ॥ల్లి 1

128 శ్రీనివాస సంకీర్తనలు మనపశు కట్టలు జ్ఞానద దృఢవిల్ల ఘనవైరాగ్య కట్టు దృథవిల్లవు మినుగువ భకుతెంబ ఎళిహుల్లి నాళిల్ల నిన్న వశమాడికొళ్లో (పనవ్వెంక కుకా ॥ఫ్రి 1 మనస్సు నర్వేం్యద్రియులందును [పభధానమైనది. అందుచేత జ్ఞానులు మనస్సును సారథిగా ఉపమించినారు, ఫంచజ్ఞానేందియము లశ్వములు, శబ్దస్పర్శరూపరసగంధములీ యింద్రియములను అశ్వముల సంచఛారమున కనుకూలమైన దేశవిశేషములు, సారధి రథికుని అదేశము' ననుసరింపని వాళైనయెడల ఆపద నిశ్చయము. కావున మనస్సు మలినమైనచో సంసారమునుండి విముక్తి ఎన్నటికిని సిద్ధిం చదు, మనోదౌష్ట్యమును వివరించుచు భాగవతాచార్యులు ఇట్లు నుడివియున్నారు : “నైతన్మన న్తవ కథాను వికుంరనాథ నం్యపీయతే దురితదుష్టమసాధుత్మీవం కామాతురం హర్షశోకభయేషడా ర్తం తస్మిన్‌ కథం తవగతిం వినృుళామి దీనః = హీ వైకుంరపతీ |! పాపాసక్తమైన మనస్సు కామాతురఠతచేశను, విషయచింకాదులచేతను పీడింపబడీ, నీ కథ్యాశవణ పీతిని చూప కున్నది. ఇట్టుండ, స్వామి! నేను నీమహిమల గురించి విచారించు కొట్టు? మనన్సుకును, సాజ్విక జీవులకును నిరంతరన్పర్థ సాగుచునే యుండును, మనస్సును స్వాధీనపరచుకొను సామర్థ్యమును, శను దమాది సంప త్తిని కరుణించువాడు శ్రీహరి యొక్కడేః అందువలన ,[ప్రనన్నవెంకటదానులు, శ్రీనివాసునకు మనో దౌష్ట్రమును తెలియజేసి, దానిని స్వాధీినపరచుకొనుటకు వలయు సామర్థ్యమును కరుణించమని (పార్థించుచున్నారు :

శ్రీనివాన సంకీర్తనలు 129

“సనకాది. వంద్యుడవున్సు నర్వనమర్థుడవును అయిన ఓ

శ్రీనివాసా! నాకును నా మనస్సునకును నిరంతర సమరము జరిగి

నది (అది నన్ను విషయములవైవు లాగుచున్నది? నేను దానిని

నీవైపు లాగుచున్నానుు నాకును మనస్సునకునుముధ్య జరుగుచున్న యుద్ధమును నిలిపి నన్ను రక్షించుము,

“ట్స నళినాక్షా! (నళిని=ఎలమ్మీ అక్ష=జ్ఞానన్ఫూ ర్తిపదుడు “అమెకు సైతము జ్ఞునన్ఫూ ర్మిపదుడు అని యర్థమ్సు విధ్యు క్తముగ స్నాన మాడి, ఊర్థ వ్రపుం[డ్రములను ధరించి గాయ్మత్యాది మం[త్రములచే సీ పాదపూజచేయమన్న వినక, నా మనస్సు హరముతో అయోగ్య మైన మార్గమున నన్ను నీడిఫించుచ్చు కష్టములషాలు చేయుటకు, అంళము లేని దృఢనంకల్పముతో నున్నది, దీనినుండి నన్ను రక్షిం చుము.

“న్చేనెంత 1పార్థించినను వినదు, నిందించినను వినదు, నన్ను తన ఇష్టానుసాగము ఆడించుచు నీనుండి దూరమొనరించ్వి [శమ కలిగించు చున్నది. నన్ననుక్షణము పీడించుచు దుఃఖమును కలిగించు చున్నది నంసారమున నేననుభవించుచున్న కష్టములే ఇందుకు సాక్షి. ఈ విషయమున నాపై నీకరుణ లేకున్నది. నీదయయున్నచో ఈ కష్టపరంపర నాకు నంభవించియ్యుండెడిది కాదు.

“క్ర నమునస్సనెడు పశువును- బంధించుటకు నాయందు నిత్యా నిత్యవస్తువి వేచనాళ్ళకమైన జ్ఞానమను కట్టుకొయ్య దృథఢముగాలేదు, మనన్సను పశువును బంధించుటకు వైరాగ్యమను బంధనోొఫయు క్ష రజువులేదు- ఇనుమంత వైరాగ్యమున్నను దృథముగాలేధు. ఇంతే గోళ పశువు నాకర్తించుటకు గడ్డి అవసరము. లేతపచ్చిళ పశువున శెంతో ఇష్టము. నా మనస్సును పశువున కవనరమైన భీక్రియనెడు పచ్చిక నాకడ లేదు. ఓ (పనన్నవెంకటా! నీ.దానునిగా చేసికొన్సి

• ఉద్ధరించుము” శ్రీనం ర్ట

180 (శ్రీనివాన సంకీర్తనలు రాగం; వరాళి తాళం; అట, చౌ నీయెన్న నలహోదాకా తశ్రీనాథా ॥ప ॥ అణురేణు తృణవ్యాప్త అకళంకా నిర్లి ప్ప వనరుహానన పీతి వైకుంరఠ ర్త 11 ॥ తాపసజనపూజ్య తరణికోటితేజ శ్రీపరమో త్తమ నకలాంతరాత్మ 12 ( (బహ్మాండసంరక్షా భాగవతరపక్షా హమ్మిన ఖళరొద్ద హరి అనిరుద్ధ త్రి! న్వర్డ ముఖరితీర నన్నిధి మందిర పూర్ణమహిమా వటపర్జ్మాశయ కృష్టా 1శ్ష॥ స్వామిపుష్కరవాన శుభమందస్మితహాన 1పేమాబ్టి అహర్నిశి పనన్వెంక కేశ 1ర్‌ ॥

• యచ్చకించజ్జగత్సర్వం దృశ్యతే [శూయతేపి చ అంతర్చహిళ్చ తత్సర్వం వ్యాష్యనారాయణ; స్థితః 5 = ఈ జగత్తులోపలన్సు వెలుపలను, [కిందను, మిదను, ఎలెడలను వ్యాపించియుండువాడు నారాయణుడొక్కడే_అని నారాయేశోపని షత్తు చాటుచున్నది,. బృహదారణ్యకమున సైతము: “* అయంచలోకః పరశ్చలోకః సర్వాణి భూతాని దేవాశ్చ దివ్యాని చ లోకాశ్చ లోకినళ్చ అలోకాశ్చ- అలోకినళ్చ విష్ణవే వోతాశ్చ (పోతాళ్చ భవంతి * _ “నకల లోకములందున్సు భూతములందును, దడేవతలందును, పదార్థములందును విష్ణువు ఓఈప్రోతముగ నున్నాడు", అని చెప్పబడి యున్నది. వేదవ్యానులవారు స్వయముగ్య *ఓం సర్వత్మ|ప్రనిద్ధోప దేశాల్‌ ఓం” అను నూూతముచే పై విషయుమునే సమర్థించియున్నారు,

ఛశ్రీనివాన సంకీర్తనలు 131

ఈ విధముగ అణురేణు తృణములందు నిండి, సర్వమును తనయందు ధరించిన శ్రీహరిని, (పనన్నీ వెంళటదానులవారు; “నర్వ సమర్థుడవైన శ్రీనివాసా! నన్ను రక్షింపుము," అని ప్రార్థించు చున్నార్తు "

• దాత్మప్రభువైన ఓ లక్ష్మీపతీ ! నర్వథా నీయందు శరణాగతు డనవైన నన్ను నంరక్షించుము,

*4 అత్య్యణ్యువైన జీవుని స్వరూపమునందును, పరాగమందును, గడ్డిపోచయందును; వ్యాపించియుండువాడును, జననమరచాదిదోష రహితుడును, నర్వర ఓతఖ్యపోతుడ్షైయున్నను తామరాకువలె ఎట్టి దోషనంపర్కమును లేనివాడును, బహ్మకు (సియమైనవాడును, వైకుంర్యబభువును అయిన శ్రీనివాసా ! నన్ను రక్షించుము,

“నన్మునివరేణ్యులై న ననకాదులచే నిరంతరము పూజింపబడు వాడును, సూర్యకోట్కిపకాశమానుడును;, ఉత్తములైన రమాబహ్మా దులకంకొ నుత్తముణై సర్వో త్తముడనిపించుకొనువాడును; చేతనా "జీన జగదంతర్యామియను;, అయిన ఓ లక్ష్మీరమణా ! నన్ను రక్షిం చుము. .

• అనంతకోటి బ్రహ్వాండములను సిరంతరము రక్షించువాడును భక్తుల చూోగక్షేమములను విచారించుచు, వారిపక్షము వహించు వాడును, దురహంకార మదోన్మత్తులైన దైత్యుల గర్వము నణచిన వాడును అయిన ఓ హరీ! అనిరుద్ధా | నన్ను రక్షించుము,

“స్వర్ణ ముఖీతీరమందున్న, భూవైకుంరమని (ప్రసిద్ధిచెందిన వేంకట్మాదిగత ఆనందనిలయమునే మందిరముగగలవాడును, నిస్సీను మహిమాపూర్ణుడును, [పళయశోలమున లజ్మ్యాత్మకమైన వటప్మతము, మోద శయనించువాడును అయిన ఓ పాపకర్ష ఇళీలా, కృష్ణా! నన్ను రక్షించుము,

1932 ఇశీనివాన సంకీర్తనలు

• స్వామిపుష్కరిణి తీరనిలయుడును, ఆ ర్తజనుల దుఃఖమును పోదోచువాడును, పరమమంగ్యళకర దరవోనయుకతుడును, దయా నమ్ముదుడై అహర్నిశము భక్తులపై (పేమామృతమును కురియించు వాడును అయిన ఓ ్కపనన్న వేంకకేశా ! నన్ను రక్షించుము.” రాగం: కల్యాణ్‌ తాళం అది ఫాలినో పొలనళిల శ్రీలోల పాలిసో పాలనశీల ॥ప॥ ఈశ పరేశ నిక్టోష స్కితహాసని రాశాఒఘనాశ ఘనళామ 'నాళా 11 ॥ మ్మిత జితగాాత శతప। తాయతనేతా ధర్మితీకళ్ళతా శ్రీపొత్రీ పవ్మితా ॥బ్లి॥ కరుణారసపూర్ణా న్వర్ణ గిరిపూర్జా అరుణాబ్దచరణా (పనసన్వెంకట భరణా 18 | “ఉత్పత్తి స్థితి సంహారా నియతిగ్‌ జ్ఞానమావృతిః బంధ మోక్ష చ పురుషాద్యస్మాత్స హరిరేకరాట్‌ = ఎ “స్వతంతుడైన శ్రీహ రినుండియే ఈ జగత్తునకు ఉత్పత్తి, నిత, నంహారము, పేరణ, జ్ఞానము, అజ్ఞానము, సంసారబంధము, మోక్షము నంభవించుచున్నవి” అని స్కంధపురాణము న్పష్షము చేసి యున్నది. క్‌ “యతో వా ఇమాని భూతాని జాయంతే యేన జూతానిి జీవంతి ”_నృష్టి సీత లయాదులకు శ్రీహరియే కారణుడు అని (శతి కూడా చాటుచున్నది, (బహ్మర్ముదులచే నృష్టి లయలను జేయించి నను స్థితి కార్యమును మ్యాతము తానే స్వయముగ, విషురూపముతో నిర్వర్తించువాడును శ్రీహరియే. ణా

(శ్రీనివాన సంకీర్తనలు 1383 ఇట్లు స్ధితి కార్యమున స్వయంతత్చరుడైన శ్రీవారియొక్క మహామహిమమును కొనియాడుచు, పాలించనని, (పనన్నవెంకట దానులవారు (పార్ధించుచున్నారు

• ఇగ్యదక్షణయే స్వభావముగాగల డ్‌ లక్ష్మీలోలా [ నన్ను సీవానిగా స్వీకరించి రక్షించు, అఖిలాండకోటి (బహ్మాండనాయకు డును, రమాదేవికంకు నుత్తముడును, దోషరహితుడును;, మందస్మిత వచనుడును, ఆప్తసమ స్తకాముడైనందున (పాందబడిన సమస్తమైన కోరికలు గలవాడు) అళ లేనివాడును; స్మరణమా్యతమున నకలపాప ములను భన్మ మునరించువాడును, నీలమేఘళ్యాముడును, [ప్రళయ కాలమున సకల లోకముల నాశ మొనరించువాడును అయిన శ్రీని వాసా! రక్షించుము

“*ర్రాబోవు పొపములను తెలునుకొని యుక్తోపదేశములచే వాని పోదోచి నమయమునకు అధుకొను మ్మితుడును, [వోస, వృద్ధి; జనన, మరణాదులు లేని అపొకృతశరీరము గలవాడును, కములదళములవలె విశాలములును, సుందరములును అయిన నయ నతులు గలవాడును, భూమినే షత్నిగా గలవాడును, శ్రీదేవి ప్మొతిని పవి్యతురాలిగా నొనర్చిన పరము పావనుడును అయిన వేంక కేళా | నన్ను రక్షించుము,

“కరుణారనపరిపూర్జ్ణుడును; కనకాచలవానీమ్రై పూర్ణుడ్రైయున్న వాడును, కములకోమలపాదారవిందుడును, భరించువాడును అయిన ఓ [1పనన్నవెంకటరమణా ! నన్ను రక్షించుము. రాగం. దుర్గ తాశం; రుంపె

అనిమిత్తాబంధూ అతిదయాసింధూ

ఆనత నానెందు అభయా నీడిందు ॥ప॥

134 (శ్రీనివాస సంకీర్తనలు మధుక్రైటభారి మురాంత కోదారి మదనోద్భవకారి మన్ని సెన్ననుదారి ... వైకుంరసదనా వ్యజాభరదనా " శ్రీకరవదనా-సలహెన్నానుదినా ॥వి॥ బినజజనయా్యాంపురుహసుశయ్యా 1సనన్వెంకటయ్యా పాపా వారినయ్యా ॥1 త్రి ॥1 భార్యాభర్తలలో గానీ, బంధుబలగములలో గానీ, అన్న దమ్ము లందుగాన్మీ యేదోయొళ నిమిశ్తముననే |(పేమాఖిమానము లుద్భవిం చును,కొవున జీవులు పరస్పరము నిమి త్తబంధువులు శ్రీహరియొక్ష్రృడే అనిమ్నిత్తబంధువు ఆయన జీవులపట్ల (పేనునుు దయను చూపించు శుకు, రక్షణ నిచ్చుటకు కారణమేదియును లేదు ఆయన జీవులకు సకాలమునకు అన్నవనకులను కల్పించుచుండును. కంటిని రెప్ప, రక్షించు విధమున ఆపదలనుండి జీవులను రక్షించుచుండును. అందు పలన శ్రీహరి అనిమి 'త్తబంధువు, ఈ విషయమును సమరించుచు భాగవళాచార్యులు : - ఠి “యేషాం న వీవ భగవాన్టయయేదనంతః నర్వాళ్మనాఒశితపదో యది న్వ్యిలీకమ్‌ జేవై విదంత్యతికరంతి చ దేవమాయాం వైమో మమాహమీత థీః శ్వశ్చగాల భక్షేల యూ పరమ్థాళ్ళుడు సర్వథా తన పాదముల నాశయించిన సజనులకు అనిమి 'త్హమ. గనే దయచూవును,. ఆయ నదయకు ప్యాతునైనవారు నంసారమునుండి ముక్తులై కుక్కలకును, నక్కలకును అహారమైన దేహవిషయమున, *నేను, నాది" అను అభిమానమును విడచి 'పెక్టైదరు. ఈ తత్వమునెరింగిన (పనన్న వెంకటదాసులవాకు, అనిమిత్త బంధువైన శ్రీవివానుని, అభయ మొనంగుమని అర్థించుచున్నారు ః

'శీనివాన సంకీర్తనలు 1365

“వీ పారజమును లేకయే- సకల లోకములకు బంధువును, కరుణానమ్ముదుడును అయిన ఓ (పనన్న వెంకటయ్యా! శరణాగతుడ నని ఈ క్షణముననే అభయ మొనంగుము,

• ద్వుధుకైటభులను సంహరించినవాడును, మురుడను 'ఖైత్యు నంతమొందించిన వాడును, లోకముంద్యెల్ల అతి ఉదారుడైనవాడును, దున్మథజనకుడును అయిన శ్రీనివాసా! నా నకలాసరాధములను సహౌదార్యములో క్రమించుము.

• వైకుంరమునే గృవాముగా గలవాడును, వ(జములట్ల్టు [(పకాళించు దంతవం క్రిగలవాడును, దర్శనమ్మాళమున మంగళము కలిగించు ముఖముకలవాడును అయిన ఓ (వనన్న వేంకటా! నన్ను నిరంతరము కాపాడుము.

“* జుహ్మపితయు; హృూాదయకమలమునే శయ్యగా గలిగిన వాడును అయిన ఓ (సనన్నవేంకటయ్యా! నా పాపములను పరినా రించునుుో రాగం; మారవి లెళం : ఆది

వారిజారనుణా నమ్మసాకో ప! ఉప్బన కేళువరొబ్బర కాజనో

గర్భవానద బలె నిబ్బర కాణో 111

కళివరు పీయర కళనీ ఉళివరూ

బళలువాగ మనది నుళియరారూ $1లై1 ఉమ్మయా తీవిదా నిమ్మా నాగరది ॥ ఒమ్మ్యూదరూ ఇడు ధర్మదయాబుద్ధి 1211

కంగళల్లవు నూజ్ఞ కంగళు కొడు నీ

పంగుగుల్హాస పాదంగళ కొడు నీ 141

136 శ్రీనివాన సంకీర్తనలు శడెయానూకిగె శైయ్యావిడి యన్న తందె దృఢ (పసన్వెంకట జఒడయా పొరెయెందె 1511 ఉ్‌బ్రిస్టే విణ్మూూకయోగర్లర్తే న జంతుర్దంళ్సు నంభవే శ్రిమిఖిః; క్షత కడ్వంగః సౌకుమార్యా త్పతిక్షణం మూర్భామాప్నో త్యురుక్షేశ స్వ్యతత్యైః క్షుధితైర్ముహవుః కటుతీక్టోష్టలవణక్షారామ్లాదిభిరుల్బ డైః మాతృభుక్షైరుపన్నృష్టః సర్వాంగోత్థిత "వేదన; ఉల్చేన సంవృత న్త స్మిన్నాంత్రైళ్చ బహిరావృతః అస్తే కృత్వా శిర కుక్షా భుగ్నప్ఫష్ట శిరోధరం* భాగనతమున్క కపిలదేవుడు తనతర్ణి దేవహూూతిక్తి గర్భవాస దుఃఖమును వివరించుచు చెప్పిన మాటలివి; మలమూళముల కాశ యమైన స్థలమునకు నమోపమున్క ఎన్నియో [కిములతోపాటు గర్భము పెరుగును. ఆకలిగొన్న [కిములు, మృదుచర్మముతోకూడిన శిశువును అనుక్షణము కరచ్చి గాయపరచు చుండును, ఆ బాధను సహింపజాలక గర్భస్టశిశువు అప్పుడప్పుడు మూర్భనొందుచుండును, తల్లి అరగించు కారము, తీర్షము, ఉష్ణము, లవణమ్సు క్షారము, పులుపు మున్నగు రనములతో నప్పుడప్పుదు శిశువునకు తాపమగు చుండును. సర్వావయవములందును వేదీన ననుభవింపవలసివచ్చును. గర్భకోశమందు తల్లియొక్క (పేవులచే బిగియపట్టబడి, వెన్నును, మెడను వంచి, పొట్టపైన తలనుంచుకొని, తల్మకిందులుగా ళిశువు "పెరుగుచుండును, ఇది గర్భవానమున జీవునకు సంభవించు దుఃఖము, ఈ దుఃఖమునుండి విముక్తి చేకూరవలెనన్న చో_ పరమాత్ముని కరీ ఐతో-జీవియొక్క సకలేం[దియ వ్యాపారములును శ్రీహరి పరము కావలయును. ఈ తత్త్వము నెరింగిన (పనన్న వెంకటదానులు, *శ్రీనివాసా! ఇంద్రియము లన్నియు నీ స్తేవశ్హై అర్చింపబడు నట్లాశీర్వదించిః రక్షించుమని (పార్థించుచున్నారు ;

(శ్రీనివాన సంకీర్తనలు 137

జ కమలారమణబుడ వైన శ్రీనివాసా |! మమ్ములను సివే రక్షిం చుము,

*ష్టూ దుఃఖము గురించి ఆలకించు వారెవ్వరును లేరు గర్భ మందు వసించునప్పటి దుఃఖము. ఆపొరమైనది. శావున థ్రీనివాసా |! నుమ్ము రక్షించుము.

“లర్జించు కాలమున నందరును విశ్వానము [1పకటించువారే. నత్తువ యుడిగి నేలబడి కష్టపడునప్పు డెవ్వరును దరిజేరరు.. కావున శ్రీనివాసా! మమ్ములను నీవే రక్షింవుము.

శ

“దుఃఖపూర్ణమైనః నీవు కరుణించి యిచ్చిన ఈ దేహమను నగరమున నంచరించు మాకు, నమోచీనధర్మబుద్ధిని; దయాబుద్దీని కరుణించుము,

“నిన్నును, నీ భక్తులను దర్శించని కనులు కనులు, గొవు, నిన్నుదర్శించుటకు యోగ్యమైన జ్ఞానదృష్టి నిమ్ము, అటులనే నీ సేవ కుపయోగింపని కాళ్ళు కుంటివాని కాళ్ళే. కావున శ్రీనివాసా? నీకు (పదక్షిణము చేయునట్టి, తీర్థయ్యాతలు చేయునట్టి కాళ్ళ నొనంగి, నుమ్ములను రక్షించుము,

“శాశ్చతుడవైన తండీ! [పనన్న వేంకటగిరిరాయా! స్వామా।[ ఇది కడపటి మాట; కరావలంబన మొనంగి ఉద్ధరించుము.” రాగం: మెచ్చుబహుళి; తోడి ళాళంథ ఏక

గోవింద గోవింద నన్నళాయి గోవింద 1ప॥ తీరుగి భవదలి గోవింద వృధా

మరుగి బళలిదెనో గోవింద

కరగి తాపది గోవింద సీడీ

శెరగిసి కొండెనో గోవింద 1కే ॥

138 'శ్రీనివాప సంకీర్తనలు ఎచ్చర' హారికు గోవింద నా మెచ్చిదె విషయక గోవింద హుచ్చు మాడితు మన గోవింద ని న్నుచ్చరణడగితు గోవింద ॥బ్లీ॥ అశెయ బిడిసై గోవింద నిన్న దానరొళిరిపై గోవింద (పనన్న వెంకట గోవింద భవభయ గౌశియతప్పిను గోవింద 1 శ్రి ॥ “*కరియుగదొళు హరినామవ నెనెదరె కులకోటిగళుద్ధరి సువవో | ౨ (కలియుగమున హరినానుము తలచిన కులకోటు లుద్ధరించ బడును) అని పాడి వృరందరదాసులవారు హరినామ మాహాత్మ మును కొండాడియున్నారు, శ్రీవారినామశక్షి అపారమైనది. *ఆర్తా విషళ్థాః శిథిలాశ్చ భీతాః ఘోరీషు చ వ్యాధిషు వర్తమానాః సంకీర్త్యనారాయ జశబ్దమా[తం విముక్తద్యుఖాః సుఖినోభవంతి * అను వచనము ననునరించి, దుఃభితులు, బాధితులు, కృంగిపోయిన వార్పు భయ్యగన్థుల్సు రోగపీడితులు నారాయణనామోచ్భారణమాత ముననే సకల దుఃఖములనుండె విముకులగుదురు. (పస్తుత కీర్సనలో (పనన్న వెంకటదాసులవారు గోవిందసామమును పునః పునః ఉచ్భరీం చుచు కష్టముల పరిహరింప శ్రీనివాసుని వేడుచున్నారు : “గోవిందా! గోవిందా! నీవేనా తల్లివి గోవిందా! నంసార మున తిరిగి తిరిగి దుభించుచు ఆయానపడుచున్నాను. తాష్మ్యతయ ముతో కరగి సీర, పాప్రవుపిడుగులు పైన వేసుకొంటిని,

శ్రినివాన నంకీర్తవలు 139 “గోవిందా! జ్ఞాన మెటకో పారిపోయినది. వనితాద్మిపాపం: చిక విషయములకు మనసు బానినయైనదధి- నా మనన్సు నన్ను వెరి వానిగ జేసినది. నీ నామన్మరణజ్ఞానమే 'లీకపోయినది. 7

• గోవింద్రా |! ఆశను విడిపించుము. సీ దాసులమధ్యలో నన్ను నిలుపుము- ఓ [(పసన్న వేంకటా! గోవిందా! సంసార్రభయమును, దానిపై యాశను విడిపించుము.” రాగం: వరాళి ' తాళం: [తివుట నోడునోడు దయమాడు మాడిన్న ॥1ప॥ నోడు వైరాగ్యభాగ్యవిహీనన్న కాడుతిదె మనకరణ నంపన్న ॥ అప ॥ స్నాన సంధ్యావందనె నుభైలది ధ్యాన మౌనవ హిడినీ దానధర్మ శత్రైవల్యదారెందు ని ఛాన తుష్టియ బడిసీ తా నరక్షణ స్వస్థవిరదెల్లకియ హీనగైసి కష్టకొడిసి నొనావిషయ'కెన్నాధీనగైసి బహు హాని మాడెతెన్న చిత్తవు కెడిసీ 1111 సౌలంకృత బాలనొరయ్హుడవిలి కొల్వ ఆలయద కళ్ళనంళె బాలెయన్నాళదె షండఘనకూప దోళు' నూకినువంతె "పేళ లేను దుర్చలరను అరసు తా శూల కిక్కిసువంతె మేలె మేలె దుర్వియాటవియొళు కాలక ప్టైన్న "కెడహుత్తిదె .

140 శ్రనివాన సంకీర్తనలు

కన్ని కెగ్గె వరనొప్పిదరె తొత్తి

గనుకూల (పతికూల వేను

ఫుణ్యళ్లోకన అభయవిరలు సుఖగళి

గన్య తొడర్ను ఏకిన్ను

తన్నయ్యన పాదవిడదీహా మడదీ

గన్యరాళంకవేను [ప

సన్న వెంకటస్వామి నీ ఒలిదఠరె

కున్నిమన కాడె మాడువుదేనో 11 &ై॥1

మనస్సును, దశేందియములను జయించుట బహుకష్టము,

“బిహ్యే కతో౭చ్యుత వికర్షతి మో౭౬.వితృష్తా

శిశ్నోన్యతస్త వ్రగుదరం శ్రవణం కుఠళ్చిత్‌

1ఘాజణో౬వ్యతశ్చ ఫలదృక్‌ క్వచ కర్మశక్కిః

బహ్వ్యః సపత్న ఇవ గేహపళిం లునంతి* అను భాగవత వచన(ప్రకారము ఎక్కువమంది భార్యలుగల భర్తను ఆ ఖార్యలెట్లు అనేకవిధములుగ పీడింతురో, అక్ష జిహ్వా, శిశ్చ, త్వక్‌

క్‌.

_శవణు నాసికా న్మేతములను నిర్యదియములు జీవుని విషయముల వైవున కీడ్చుచు పీడించుచుండును.

మనన్సును స్వాధినమం దుంచుకొనుట మిగుల దుస్తరము. చంచలమైన మనన్సు విషయాసక్రమై యుండునేగానీ, శ్రీహరిమహిమా విచారము చేయనేరదు.

(వకృతకీర్తనలో శ్రీపసన్న వెంళటదాసులవారు శ్రీనివాసుసకి తమ మనస్సుయొక్కయు ఇందియములయ్లొక్కయు. దుర్వ్యాపార ములను విన్నవించి, ఉద్ధరించమని (పార్థించుచున్నారు :

“ సకలైశ్వర్యసంపన్నుడవైన ఓ శ్రీనివాసా ! ' వైరాగ్యభాగ్య దూరుడవైన నన్నాకసారి చూడుము. నా కెదురైన స్థితినిచూచి, నా

+శ్రీనివాన నంకీర్తనలు క. యందు దయ చూపించుమ్ము శ్రీనివాసా! మనన్సు, ఇంద్రియములు నన్ను పీడెంచుచున్నవి.

“శ్చ భవస్త్రములనుధరించి విధిపూర్వక స్నానమును, సంధ్యా వందన, ఛ్యాన, మౌనాదులను మాన్పించి, దానధర్శ్మముల వలన లభించు క్రైవల్యాదులను నిందించ నన్నుద్పోధించి, తాలిమి వలన లభించు సంతోషమును లేకుండజేస్రి తాను ఒక్తక్షణమైనను నిలకడగా నుండక నా కర్మలన్నింటినీ అపవి(క మొనరించి తద్వారా నాకు కష్ట పరంపర్‌ నిచ్చి, నకల (ప్రాపంచిక విషయములకు నన్ను వశంవదు నిగా జేసి జీవితమును చెజప్కి నాశనముబేసినద, నా యీదుష్టమైన మనన్సు.

“*నానాథభరణభూషితయైన మగువను అరణ్యమునకు పిలచుకొని పోయి చంపునట్లి ఇంటిదొంగవలె, యువతితో సంసారము చేయలేని నపుంసకుడు కోపముతో నామెను బావిలొనికి [తోనినట్లు; నిరప రాధులు, శక్తి హీనులైన పజలను నిష్కారణముగ రాజు శూలము నకు వేయించినట్లు _దుష్టమైన నా మనన్సు నా కాళ్ళను బంధించి, ధుర్విషయము లనెడు నరణ్యంబున పడీ వేయుచున్నది.

“క్రన్య పరుని అంగికరించిన పిదప సేవకుని అనుకూల [పతి 'మూలములడో నేమగును? శ్రీనివాసా! ఉత్తమకీర్తి మంతుడవైన నీ యభయముండగా సుఖములకు విఘ్నమేమి? తన పతి పాదముల నా[శయించిన పత్మివతకు పరులవలని భయము గలదా? స్వామోా |! (ప్రనన్నవేంకటా! నీవు అన్ముగహించినచో క్షుదమైన ఈ మనన్సు నన్ను కష్టపెట్టి ఏమి చేయగలదు? కావున శ్రీనివాసా! ఒకసారి దయతోఛూచి ఉద్ధరించుము.” రాగం: కల్యాణి తాళం; అట

బంటనింద వేశెవేళగె ఊళిగవకొండు ఉంటుమాడు

నిన్నదయవ 1ప॥1

142 'డ్రీనివాన నంకీర్తనలు నెంటనాగి నీ యెన్న అవనరకె ఒదగు వైకుంఠపతి వెంకకేశ శ్రీశ అప॥॥ నీనట్టిదల్లి గైదువె కరెదరోడిబహె సినుండుళిదుదనుజువె సీవారాధీన మాశ్చె అవరాజ్ఞైయలి నడెవె సీనుట్ట మైలిగుడువే తొడువె 1111 [కూరకంటక*కులవ నిన్ననామాస్త్రది వి దారినువె వుయ్యలిడువె ఉరిగంజెను యమన చాకరరిగంజినా మారువే తనాం[ఘిగురవా శిరవా 41బ్రై 41 ఇంతి సేవెయకొండు ఎన్న తనుమనదల్లి నంతళవనసరకొదగయ్యా చింతిసెవసరది అంత్యయా[తయవనరకాదగు కాంత (పసన్వెంకటప్పా ఎన్నప్ప త్రీ! “బుద్ధర్థానమనమ్మోహ క్రమాసళ్నం దమశ్శనుః సుఖందుఃఖం భనోఖావో భయం చా భయమేవచ అహింసా సమతా తుష్టిన్త పోదానం యశోఒయశః భవంతి భావా భూతానాం మత్త చవ వృథగ్విభాః (భగి. 10.45) ల నిశ్చయజ్ఞానము, సామాన్యజ్ఞానము, అళార్యములం దపేక్ష లేకుండుట, క్షమ్మ సత్యము, శమము, దమము, నుఖదుఃఖ భయా భయములు, అహింన సహిష్రుక్క విషయములం దలంబుద్దీయు, అపస్సు; దానము, టి అపకీ ర్‌ మున్నగు నమస్త ధర్మములు జీవు లకు నా పేరణచేతనే కలుగుచున్నవి అని వాకుచ్చి ఫీళృష్ణపరమా కుడు, జీవుడు అస్వథంత్రుడనియు, తాను సర్వతం[తస్వతంత్రుడనియు సృష్టీకరించియున్నాడు,

(శ్రీననివాన సంక్రీర్హనలు “143

'దాసోహం,)* అను భావమును నూచించుచు, మనోవాజ్ఞాయ ములచే చేయు సర్వకర్శలను భక్తితో శ్రీహరి కర్ప్వణము చేయవలె నన్నను దానికి పరమాత్ముని (పేరణ మాత్యావశ్యకము, భగవంతుడు జీవుని ఉద్దరించ సంకల్పించి, న(శ్చేరణల కలిగించినంత మా తానన్వే జీవుని సర్వకార్యకలాపములు భగవత్పరములై ఆనందకారణములు కాగలవు. అందువలన శ్రుతికూడా, *“యమేవైష వృణుతె తేనలభ్యః” అని చెప్పుచున్నది.

ఈ సత్యము 'నెరింగిన (పనన్నవెంకటదాసులవారు “శ్రీని వాసా! నన్నమ్మగపాంచ్చి న్యక్చేరణలకలిగించ్వి నాసేవల స్వీకరించు “నుని (వార్ధించుచున్నారు

“ఓ ఖక్ష్మీపతీ ! 'వేంకకుకా! దానుడనైన నావలన అనుక్షణ మును సేవలను గైకొని నాయందు అభిమానము చూపించుము. ఓ వైకుంరపతీ! శ్రీనివాసా! నీవు నా అత్మసఖుడవైై నరియగు నమయ మున ఆదుకొనుము, ఎనుబదినాలుగులక్షల యోనులందు ఏ జన్మము నకు (లోసినను, సీ యాజ్ఞానుసారము అస్వతం్యతుడనైన నేను అక్క డిశ్లే వెళ్ళిదను. నీ యాజ్ఞాబద్ధుడనై పలిచిన చోటికి పరుగున వచ్చె ' దను ' త్యేనత్యశ్తేన భుంజీథాః* అను (శుతివచనము ననునరించి, సీవు భుజించి విడిచిన దానినే 1ప్రసాదముగ భావించి భుజించెదను- నన్ను నీవెవరికి అప్పగించినను వారియాజ్ఞకు బద్దుడనైై యుందును, నీ వన్యుగహించు సర్వన్వమును నీకే అర్చించి, దానినే (పసాథముగ నెంచి అలంకరించుకొందును. కావున ఓ వేంకకేళా! ఈ దానుని సేవను స్వీకరించుము.

“శ్రీనివాసా! నీ నామాస్రముతో భయంకరమైన ఆపధలను చీల్చివైచిః ధైర్యముతో గర్జించెదను. నే నెవ్వరికినీ భయపడను, కడకు భయంకరులైన యమదూతలకు సైతము భయపడను. నావృాదయ మును శిరస్సును నీపాదనులకు అప్పగించి చేసెదను. కావున శ్రీనివాసా! దయ చూపుము,

నం 'శ్రీనివాన నంకీర్త, నలు “నా తండీ థశ్రీనీవాసా! నా ఈ దేహమునుండె, మనస్సు నుండి అల్బసేవలను న్వీకరించి అవసరముననాదుకొనుము. స్వామి, (వసన్న వేంకటప్పా! అంథ్యకాలమున మాతము నీ విస్మరణకలుగ_ రాదు ఆపసరమున న్మరించినను తిరస్కరించక అంత్యకాలమునవచ్చి చేయిపటి ఉదరించుము = ఈ ఛి రాగం: మధ్యమావతి తాళం; అట క్రైయవిడిదిరెనగ పుయ్యలిడువె నినగె అయ్య వెంకట రాయా ॥ప॥।ః॥ అయ్యా సోతెను జీయ నీయెన్నాలసనదె నోడో కృపెయ చూడో ॥(అప॥॥ జననమరణక్షత ఇనితె సా3లె దాతా అనుదిన నిన్న నామనెనవినానంద (పేమా తనుమనదల్లి బెళయిసో ఉదయిసో 114

• కర్మబక్రైయ నరియె ధర్మసం్యగహవరియె శర్మ చిన్హగళిద్దు నిర్మళంతవిల్ల దు ష్కర్మవెల్ల నివారిసో న్యావరిసో 11 బై! శుద్ధసాత్విక మఠద' మధ్వమునియ మతది తిద్దు (పనన్వెంకటరమణనె ఎన్న ఉద్ధరిసీగ నిన్నవను నాను ॥ల్రి॥ = నంసారము, దాటశక్యముగాని మహాసాగరమువంటిది. దానిని తరించుటకు శ్రీహరి కరుణ అత్యావశ్యకము. ఇందులకు అనన్యమన న్కులై శ్రీహరికి మొర పెట్టుకోవలసియున్నది. ్రీకృష్ణుడు గితలో :

• సర్వ్యధర్మాన్సరిత్యజ్య మామేకం శరణం [వజ అహంత్వా సర్యపాపేభ్యో మోక్షయిష్ణామి మాశుచః

ఛశ్రీనివాన సంకీర్తనలు 145 తమేవ శరణంగచ్చ్భ సర్వభావేన భారత!

త్మ్యత్పసాదాత్చరాం శాంతిం స్థానం (పాప్స్యసి శాశ్వతం *

న అయు క్తమ్ములైన నర్వధర్మములను త్యజించి, నన్నే శరణు పొం దుము. నీ సర్వపాపములను పరిహరించెదను, కుదకు శాశ్వతమైన వెకుంఠసానమును సైతము కరుణించెదను, అని అనతిచ్చియున్నాడు. యక థి శా

(పనన్నవెంక టదాసులవారు (పకృళకృతియందు, “శ్రీనివాసా. నిన్నే మొరజొచ్చియున్నాను- కరుణతో కరముపట్టి ఉద్ధరించుము", అని (ప్రార్థించుచున్నారు-

“తండ్రీ! వెంకటరాయా! నా చేతిని మాము విఢువకుము, విడచితివేని నీకే మొర పెట్టుకొనుచు పీడించెదను స్వామి, తండ్రీ శ్రీనివాసా! ఈ సంసారమందుపడి మిగుల వ్యథ నొందధ్లియున్నాను- విసుగుచెందక నన్ను కృపాదృష్టితో వీక్షించి దయ చూపుము.

“వతుర్విధ పురుషార్థములను కరుణించు మహాదాతా! ఈ జననమరణములందలి గాయము చాల "పెద్దదిగా నున్నది. ఇంక చాలును, |(ప్రతిదినమును సీ పవిితనామమును న్మరించుటచే లభించు నానందమును అభిమానమును ఈ తనువునందును; మనమునందును వృద్ధిపరచి ఈ హృధయ పీరమునందు (సత్యశ్రమగుము.

సం నియతం కురు కర్మ” అని నీవు చాట్టుచున్నను, అంతటి విధ్యు క్షకర్మలనెడి వస్త్రములను నే నెన్నడును ధరించలేదు. ధర్మసం్యగ హణపీధము నెరుంగను. సుఖము యొక్క చిహ్నములు నాకు ఎడనెడ వొడసూపుచున్నను ఎందులకో మనస్సు నిర్మలముగ నుండుట లేదు. నా శరీరముపై చేయివైచి నిమురుచు దుష్కర్మములను నివారించుము.

• శ్రీనివాసా! దోషరహితుడవును; సొత్వికుడవును అయిన నీకు సమ్మతమైన మధ్వాచార్వులమతమందు నామనస్సును చిద్దుము. ఓ |పసన్న వేంకటరమణా |! ఇప్పుడు నన్నుద్ధరించుము- నేను నదా నీ వాడను”

థశ్రీనం 10

షే46 (శ్రీనివాస సంకీర్తనలు మంగళనదు డైన శ్రీనివానునకు భ క్పితో దాసుల త్తిన మంగళారగి రాగం: మాండ లాళం;' అది నీరాజనవనెత్తిరో తిమ్మయ్య గె వారిజోద్భ వేర కామరయ్య గె 1 ప 1 జనకా దుందుఖి ద్వారదిబంద ధేను కావర వాళ్ళిలి తానింద నానో కృ్యతిమగైదాళరిగ పాన గోరన అపహారిగ 1141 అవు కావ దావాగ్నియ నుంగి గోవక్కళా నఖర నస్రునంగి పావను కాలినింద తుళిదగ ఖావకియర భావకొలిదాగ 122 ॥ కోపవిల్లదన కూడిహోగి పాపవెల్లళిద్రు మావన నీగి తాపవారిసీదా తందె తాయిగె భూఫ ఉగసేనన అ్యశయగె ॥ఖి॥ 'శ్రీరుక్కిణీ నత్యభామెయరాళీ నరకాసురనా తలెయాడి హోళీ భూరికన్యేరా "3 విడీదగె. ద్వారకా నగరదరస నాదగె త్మ ॥ కుంతివృతరా సుఖ బెళసీ కాంతె పొంచాలె లజా ఉళనీ (ఖాంతా పాపికౌరవా నాశగె కాంతా [(పనన్వెంకటాా దీశగ 15 |

(శ్రీనివాన వంకీర్తనలు త్త?! భాగవత దశమస్క ంధములో పరీక్షిన్మహారాజు శుకాచార్యుల నిట్లు (నళ్నించినాడు :

• ప్రవతీర్య యదోర్వంతశే భగవాన్‌ భూతభావనః కృతవాన్‌ యాని విశ్వాత్మా తానినోవద బిస్తరాత్‌ ౫ “నివృత్త తర్దేరుపగీయమానా దృ నౌషథ్యాచ్భోతృ మనోఖభిరామాత్‌ కడ త్తమళ్టోక గుణానువాదాళ్‌ పుమాన్‌ విరజ్యేత వినా పశుఘ్నాత్‌ * _ శుకాచార్యా! విశ్వాత్మయైన శ్రీహరి యదువంశమునంధవతరించి యెట్టి లీల లొనరించినాడు ? అన్నిటినీ వివరముగ చెప్పుడు, జనన మరణరూపమైన నంసారమను రోగమునకు దివ్యాషధముగను; ఆక ర్హించువారి మనముల కాహ్లాదకరముగను నుండు శ్రీకృష్ణుని గుణ కథనానురూపమైన చర్మితను పశుఘ్నుడు దక్క సర్వులును అపే శ్రుంతురు- నిరంతరము జ్ఞానులచే నాస్వాదించబడు శ్రీకృష్ణుని కథ, సంసారతొపముచే బాధపడు జీవులకు అనందదాయకమును, నకల దోషముల - నెడబాపునదియును, (శవజానందకరమును, శాశ్వత నంపదను కరుణించునదియునువై యున్నది, భగవదృ్భక్తురాండ్రైన గోపికలు కూడా ఈ భావమునే వ్యక్తము చేయుచు; *త్రవ కథామృతం తప్తజీవనం కవిఖిరీడితం కల్మషాపహం౦ శ్రవణమంగలం శ్రీమదాతతం భువిగ్గణంకితే భూరిదా జనాః” అని గానము చేసియున్నారు

148 (శ్రీనివాస సంకీర్తనలు

1పనన్న వెంకటదానులు ఇట్టి శ్రీకృష్ణుని అద్భుతలీలలను కొని 'యాడుచు కృష్ణాభిన్నుడైన శ్రీనివాసునకు మంగళారతి నెత్తుట్నకై నుజీవులను (పబోధించుచున్నారు.

“*(బహ్మకును; వాయువునకును; మన్మథునకును తం[డియెన తిమ్మయ్యకు మంగళారతి ఎత్తుడు.

“మధురలో దేవకీవసుదేవుల తనయుడై * ప్రాదుర్భవించి, వనుదేవునకు (పేరకుడై ఆయనవలన గోకులమునకు వచ్చి, వెలసిన వాడును) వివిధ కపటోపాయములదే తర అనుయాయులు (తాగు టకు పొలు వెన్నల నపహరించినవాడును అయిన తిమ్మయ్యకు

“*అకస్మికముగ కనిపించిన కార్చిచ్చును [మింగి గోవులను రక్తించినవాడును; మ్మితులైన గోపాలకుల సంగమందే కాలము గడపినవాడుడును;, కాశీయసర్పమును మర్షించి;, యమునను నిరి లీ జో ో - షయ మొనర్చినవాడును, గోపికల భ క్రికి మెచ్చి వారికో విహరించివీ వాడును అయిన తిమ్మయ్యకు నీరాజన మెతుడు.

“అ్మకూరునతో కలసి మధురకేగిి ముష్టికాసురాది పౌప్పులను నంహరించ్వి (లేక కుబ్దసుధామాదుల పాపముల పరిహరించి) మేన ,మావ యగు దుష్టకంనుని చంపి, దేవకీ వసుదేవుల మనోళతాపమును తొలగించినవాడును, ఉగసేనునకు పట్టాభిషేకము చేని ఆశయ

క్‌ మిచ్చిన వాడును అయిన వెంకటరమణునకు మంగళారత్ధి ఎక్‌డు

“రుక్మిణీ సత్యభామల పతియును, నరకాసురుని శిరమును ఇెం

డాడి వాని బంధములోనున్న పదునారువేల కన్యలయెడ దయచూపి

శి వారిని పొజ్మిగహణము చేసినవాడున , నము[దమధ్యమున ద్వారకా నగరమును నిర్మించ్చి దానికి (పభువైన చాడును అయిన ్రీనివాను నకు నీరాజన మెత్తుడు.

(శ్రీనివాన సంకీర్తనలు 149 “పాండవులకు ఇహసుఖమును, పార్మతికసుఖమును కరుణించి (పాండవులతో నఖ్యమును పెంచుకొన్సి, అక్షయాంబరము. నన్యుగ హించి పతివతాలలామయైైన (దౌపది మానమును కాపాడి తుదకు అనేకపాపము లాచరించి (భాంతుళైన కౌరవుల నాశనమునకు కారణ మైన వాడును; మనమోహనరూపముతో ళోభించు ఈ [పనన్న వేంకటా[దీశుడైన తిమ్మయ్యకు మంగళారతి ఎత్తుడు.' రాగం :- ఆనందభైరవి లాళం; అట మంగళమవామ'గ నీరజనయ నంగళ బహుపనసరిసి భృంగాళ కంగళయరు స్మితవదన్నంగళయరు స్కితవదనంగళెయరు శిరి తిరువెంగళపతి గారుతియ బెళగిరె ॥ప॥ అ(కమదలి[శ్రుతి కద్దోద్దున న్మాళందిసి సీళిద శుభమ త్స్యాకృతగై జగత్తుగళ గర్భితగె జగత్తుగళ గర్భితగ (పాకృతగారుతియ్హా 1కే ॥ ఇందరనైశ్వర్య వుమకరదఘాగిరే కంధరగె ...కచ్చప........నంహరగే కరుణా సుందరగారుతియా 19 పాంగణ్ణద దితిజను తమీతియా హింగదె ఒయ్లైోడలు కోపది భంగితగె వనుముతి సంగతగె- వసుమతి సంగతగె దిళిజర భంగితగారుతియా త్రి ॥ దానవగంజదె శిశువరహరి నీనె గతియెనె, కాద్డు సుజాణనిగె నిజ

1560 శ్రీనివాస నంకీర్తనలు జన సద్భ కృరపాణనిగె నద్భ క్రర్శ్యపాణనిగ నరపం ధర్మది కొబ్బిద బలిరాజన మర్శ్మది జడిద విచ్శికా కర్మనిగ ధృతమృగచర్మనిగె ధృతమృగచర్శనిగె అణువటు క్రర్మనిగారుతియా 15 ॥ వీరక్ష్మతియర కులనం “హార రేణుక కంరవిదార భూ సురరిగె వితరణశూరగె భూనురరిగ వితరణ శూర కురారిగారుతియా 161 మునివుఖపాలక (తయం[తక ధనుహర సీతావర దశముఖ హననప'గె మృత్తవననుజపగె మ త్తవననుజపగె ఆంజనా పొంగొళలనూదు తగ్లోష్ల గంగళియరు మోహిప తావరె కంగళగౌ సుఖదాక రంగనిగే నుఖదాతరంగగె పోండవ నంర్రనిగారతియా 18 = నీచర బలవళియలు' సత్వర ఖేచరనారియర (వత హృత ఆచరగె జిత బౌద్ధాచారగె జిత బౌద్ధాచారగ నిగమవి గోచరగారతియా 191 నంకరకలియం మధినలుతా బింకది హయచేరంద నద్ధ ర్య్మాంకురగె వర్ధీప సద్గుణ కింకరగే సదుణ కింకరగే (పన స్త గె న్యెంకట రాయగారుతియా 1101

శ్రీనివాన నంకీర్తనలు 251

*నేహ నానాస్తి కించన ”_ ఈ [శుతివాక్యము శ్రీవారి అవతార రూపముల మధ్య నెట్టి భేదమును లేదు అని చెవ్పుచున్నది. ఈ భావ మునే సత్తత్వరత్నమాలాకారుడు :

“పరస్పర మఖభినాన్ని న్వతంతాణి సనమానిచ

నంపూర్ణాస్తే పునశై వం వునశ్ల్చైవ వునః వున = పరమాత్ముని సర్వావతారములు పరన్పరాభిన్నములు, న్వతం్యత మైనవి, నమానమైనవి, సంపూర్ణమైనవి,- అని చెప్పియున్నారుః

జగన్నాథదానులవారు కూడా

“ స్వగతభేధ్ర వివర్ణితను న

ర్వగనదానందైక దేహను

బగెబగెయ నామదల్సి కరినుత భకుతరనుపొరెవ” అని వాకృ్ళచ్చియున్నారు. ఇట్టి పరమాత్ముని సర్వావతారములు లోకకల్యాణమునకే. అందునను భగవంతుని దశావతారములు దుష్ట శిక్షణ, శిష్టరక్షణలకొరకై |పాదుర్భవించినవే.

చి ॥ మ్‌

ఇట్టి దశావవారములకును, అనందజ్ఞున్నపదాతయు; అనంద మయుడునువై ఆనందనిలయమున నెలకొన్న శ్రీనివానునకును ఎట్టి భీదమును లేదని చాటిచెప్పుటకు థ్రీపనన్నవెంకటదానులవారు (పస్తుతకీ రనలో, దశావతారియైన థ్రీనివానుని కొనియాడుచు మంగ

“* భృంగములవంట్లి నల్లని కురులు గలవారును, చిరునవ్వులు చిందించువారైన సాధ్వులారా ! కమలన్మేతములను విశాలమొనరించి ఆనందంతో మంగళమహిముడైన తిరు వేంగళపతికి మంగళారతిఎత్తుడు

“వంచనతో వేదముల తస్కరించిన తముని ' సంహరించిన వాడును లోకముల తనయం దిముడ్చుకొన్న వాడును, అ(పొకృతు డును అయిన మత్స్యావతారునకు మంగళారతి ఎత్తుడు,

162 (శ్రీనివాన నంకీర్హనలు

= ద్రేవేం్యదుని సకలైశ్వర్యమును అగస్తుశాపవశమున సము (దము పాలైనపుడు కూర్మరూపమున మందరపర్వతమునెత్తి, దానవు లను సంహరించినవాడును, కరుణామయుడును, సుందరుడును అయిన కూర్మావతారునకు అరతి ఎత్తుడు

“హిరణ్యాక్షదైత్యుడు ఎవ్వరికభయపడక భూమిని దొంగిలించు కొని పోవుచుండ్క కోపముతో వాని సంహరించి భూమిని పొందిన వాడును, దైత్యమర్దనుడును అయిన వరాహావతారికి నుంగళారతి ఎత్తుడు.

• దైత్యుడైన హీరణ్యకశ్యపునకు 'వెరువక జ్ఞాని (శేష్టుడును, బొలుడును అయిన పహ్హాదుడు, “శ్రీవారీ! నీవేగతి[!*” యనగా స్తంభమునం దావిర్భవించి రక్షించిన జ్ఞానమయుడును, స్వేయభ క్త ప్రాణనదృశుడును అయిన నృసింహునకు ఆరతి ఎత్తుడ్తు,

“దాన ధర్మములందు తనకు సరిలేరని గర్వించిన బలిచక వరిని గోవ్యముగా పాతాళమునకు (ళొక్కినవాడున్సు విచ్మిత వ్యాపారములు గలవాడును, క థహ్షాజినధారియును, బాలవటుడై (హ్మచర్యా శమయోగ్యమైన కర్మలనాచరించిన వాడును ఆయిన వామునావతారికి ఆరతి ఎక్తుడు,

“పర్మాకమ మదోన్మత్తులైన క్షతియకులజులను సంహరించిన వాడును, తండి యాజ్ఞానుసారము తల్లియైన రేణుక కంరమును ఖండించినవాడున్సు భూసురకులకు భూదానము చేసినవాదును, గండగొడ్డలిని ధరించిన వాడును అయిన పరశురామున కారతి ఎత్తుడు,

“విశ్యామ్మిత యాగరక్షకుడును, శివధనుర్భంగము. చేసిన వాడును, సీక్రాపతియును, రావణాంతకుడును, విఖీషణునికి లంకా రాజ్యపట్టముగట్టి పారించినవాడును, (టహ్మపదమిచ్చి హనుమంతు నుద్ధరించినవాడును అయిన రామున కారతి ఎత్తుడు,

శ్రీనివాన సంకీర్తనలు 158 “ స్వర్ణ వేణువు నూదుచు గోవులను; గోపాలకురను, గొత్రైత లను, లోకులను మోహింపజేయు కమలాక్రుడును, సుఖ[పదాత యును, పొండవపక్షపాతియును, రేంగడునైన' కృష్ణునకారతి ఎత్తుడు. “నిచదానవుల శ క్తిని క్షీణింపజేయనెంచి, శ్యీఘముగా (తిపురా నురపత్నుల పాత్మీవత్యమును చెజుచిన అచారశీలుడును 'శుద్ధోదన 'ఫ్యుతుడై' బౌద్ధమత ఆచారవిచారములను పాటించి 1పచారముచేసిన వాడును, వేదములచేమాాతము తెలియబడువాడును అయిన బౌద్డావ త్తారున కారతి ఎత్తుడు

• దుష్టుడైన కలిని నంహరించుటకైై గంభీరముగ తురంగము నెక్కి ఒకేదినమున సకల దుష్టులను సంహారించి, నద్ధర్మమును పున రంకురింప జేసినవాడును అనంతకల్యాణగ జపూర్జుడును, సద్గుణ భరితులైన భృత్యులను గలిగిన వాడును, కల్ట్యావతారియునైన (పనన్న వెంకటరాయని కారతి ఎత్తుడువో రాగం: భైరవి తాళం" రు=పె జయమంగళం మహాశుభమంగళం ఎుంగళం మదనజనకంగె నిత్యా ప 11 శంఖాసురన శీళి |శుతియ తందవనిగె వింకదిం మందరకి బెన్నాంతకె పంకజాననగొలిదు [పత్యక్రనాదవగె శంకశెయను బిడిసి శిశువనుహొరెదగ 1కే 11 విశతరణ౭ బంది బలి'విభవనపహరిసిద గె పతితక్షతియర సంహరిసిదవ గ నతియకద్ధవన దశశిర శతఖందిసిదగె పిత మాతె బంధనవ పరిహరీకగె (పరిహరనిగె )! 21

154 (శ్రీనివాస సంకీర్తనలు ముప్పురవ నారియర మనవ గెద్దవగె తప్పదె కలి బలవ తరిదాతగె నర్చగిరియలి నింతు నిత్యసుఖదాతనిగె "శ్రీపసన్వెంకటొడెయ నెనిపగ త్రి 1 శ్రీహరియొక్క అవ్రతారములన్నియు చరాచరాత్మకమైన విశ్వ రక్షణార్థమే. తలయెత్తి తాండవించు అధర్మమును నిర్మూలించి ధర్మ మును“పునకపతిష్టించుటతై శ్రీహరిదళశావతారము లెత్తినాడు. భగవ ద్లీతలో శ్రీకృష్ణపరమాత్మ : యదా యదాష్‌ ధర్మన్య గ్లానిర్భవతి భారత అభ్యుజ్ఞా న మధర్మస్య తదాత్మానం సృజామ్యహమ్‌ పర్మోతాజాయ సాధూనాం వినాశాయ చ దుష్కృతామ్‌ ధర్మనంస్థాపనార్థాయ సంభవామి యుగేయుగే ధర్మగ్జాని సంభవించినప్పుడు (పబలిన అధర్మమును నిర్మూలించి, ధర్మమును వునశ్మ పతిష్టించుటకున, దుష్టశిక్షణ, శిష్టరక్షణ చేయుట కును నేను అవతరించుచుందును.. అనుచు అర్జునునకు; తద్వారా నమన్త మానవసమాజమునకు ఆశ్వానన మ్రొనంగినాడు. 'శ్రీపనన్న వెంళటదానులవారు ఇట్టి శ్రీహరి దశావతార మహి మలను కొనియాడుచు మంగళారతి యొత్తుచున్నారు: “ మన్మధజనకుడై న శ్రీకృష్ణా భిన్న శ్రీనివానునకు జయమగు గాక! మంగళమగు గాక ! అత్యంత శుభమంగళమగు గాక 1 “సుతలమందున్న శంఖుడను రక్కసుని చీల్చిచంపి వాడప హరించికొనిపోయిన వేదములనుతెచ్చిన మళ్స్యావతారియు, అమ్బత మథన సమయమున, కవ్వమైన మందరపర్వతమునకు తన వీపు సాధారము చేసిన కూర్మావతారియు, (బహ్మ(పార్గనకు (పసన్నుడై భూమీ నుద్ధరించుటతై (బహ్మ నాసావుటమునుండి [పాదుర్భవించిన

(శ్రీ/నివాన నంకీర్తనలు 155 వరాహావతారియు, తన సర్వవ్యాపకత్వమును నందేపించిన హిరణ్య కళివుని సంశయమును పరిహరించుచు, బిడ్డడై న (పహ్హాదుని రక్షించిన నరసింవావతారియు వైన (పనసన్న వేంక'కుశ్వరునకు జయమంగళ మగు గాక!

= విశ్వజిద్యాగ మొనరించి, ఛారాళముగ దానము లొనరించు చున్న బలిచ్యకవర్తి నమ్ముఖమున "కేగి మూడడుగుల నేల నర్ధించి, అతని రాజ్ట్యైశ్వర్యమెల్ల నపహరించిన వామనావతారియు, పాళ్విక బలముచే మదోన్మత్తులై దుష్కర్మము లాచరించుచున్న క్ష్యతియుల నాశనము చేసిన పరశురామావతారియు, తన భార్యయైన సీతాదేవి నపహరించిన రావణాసురుని పదితలలను, నూరు[వక్కలుగ చేసిన రామావకారియు, - మాతాపితలైన దేవకీ వసుదేవులను చెరనుంచిన కంసుని నంవారించి వారిని బంధవిముక్తుల గావించిన క ఎప్పావతా రియు నైన శ్రీనివాసునకు మంగళమగు గాక !

“లోకకంటక్తులైన .తివుకానుర నాశనమునకై, వారి భార్యల మనస్సుల నపహరించి పొతివత్యమును హరించిన బుద్ధావతారియు దుష్టుడైన కల్షియొక్క శక్తి ఎళ్రైడల వ్యాపించగా, వానిశక్తిని నాశన మొనరించిన కల్కా్యావతారియు, శేష్నాదిపై నిలచి, తననే మనసారా నమ్మిన భక్తులకు శాశ్వతసుఖముల కరుణించువాడును అయిన శ్రీ శ్రీనివాసునకు మంగళమగు గౌక |! శుభమంగళ మగుగాక $ రాగం: మారుధని “తాళం: అది _

మంగళ అంజనగిరిపతిగె శుభ మంగళవెన్ని" సిరిపతిగె 1ప॥! మంగళ బాయుళు మొత్తుకట్టిదగె

మంగళావయవ -ముచ్చిదగ

మంగళకోరెలి [పియళా బెట్టిదగె

మంగళ నఖద్యసు కుట్టిదగె 11111

166 శ్రీనివాన సంకీర్ణనలు మంగ కెయొత్తి బింకవ కళెదగె మంగళ భూపర నళిదవగె మంగళ గోసుగ ఖళర వాననగ మంగళ అంగనేరాంబర కళిదగ 11 బ11 మంగళాంగ'గె ఉడిగయ నొల్హదగె

మంగళ సిల్కువ సొల్లదగె

మంగళ ప్రసన్వెంకకేశ బల్లిదగె

మంగళమయ కైవల్యదగ 11[ల1॥

దాసార్యులు ఈ కృతియందు సైతము శ్రీహరి దుష్టశిక్షణ, శిష్టరషణలతై. ఎత్తిన దశావతారములను వర్ణి ంచుచు మంగళము పాడుచున్నారు:

“ అంజశ్యాదీశుడును, లక్ష్మీపతియును అయిన ్రీనివాసునకు మంగళ మనుడు.

“ సకల వేదములను వదనమున నుంచుకొనిన మత్స్యునకు మంగళము. ముంగళకరములైన అవయవముల నడగించుకొనిన కూర్మునకు మంగళము: రెండుకోరలతో (పీశిపాతయైన భూదేవిని వైకెళ్తి తెచ్చిన వరాహునకు మంగళము, అప్రారృత నఖములలో హిరణ్యకశిపుని |పాణమును మర్దించిన నారసింహునకు నముంగళము.

“అచగించుచున్న విశ్వజిద్యాగమును నిలిపించి బలిని పాతా ళమునకు (తొక్కి, వాని యహంకారమును నాశమొనరించిన వామ నునకు మంగళము, నిరంకుశులైన దుష్టక్షతియులను నాశనము చేసిన పరశురామునకు మంగళము. లోకమునకు మంగళము కలి గించుటకై రావణాదిదానవులను సంహరించిన రామునకు మంగ ళము. గోపికల వస్త్రముల 'నపహంరించి, శుద్ధజ్ఞానమును కరుణించిన కృష్ణునకు మంగళము.

ఇశ్రీనివాన సంకీర్తనలు 157

“'హేయభావమున కవకాశ మియ్యక, పవ్మితమైన_ అపా కృతశరీరమునకు వస్త్రాచ్భాదనము న పేక్షించని బుద్ధావ తారునకు మంగళము.

• వైదికమౌర్గమునకు కలిబాధవలన కలిగిన బరిధమును నహించలేక కత్తిరించివైచిన కల్కికి మంగళము శుద్ధనుఖపూర్ణమైన శైవల్యపదవి నిచ్చు వాడును, నర్వనమర్థుకును అయిన (పనన్వెంక 'కేశునకు మంగళము. రాగం; బివారి తాళం: ర్యుంపె

మంగళం మకరకుండల మండితాదవగ

మంగళం మారపిత మారమణగె

మంగళం మితకోటి మహిసంకాశగ

"మంగళం పన్నగాచల నిలయగె జయ మంగళం నుతై శుభమంగళం ॥ప॥ కజ్ణనోడది చలువ కమరధూపాదవగె హెజ్దగళ్ళహర హిరణ్యక మర్దగె చన్నవటు భార్లాంధ చరహర గోోవజచర? కన్నెయర [వతగేడి కలిమథనగె 11 నీరచర నగధర కనకన్మేతనొరసిదగె 'కూరవదనాంకిత కుబజ విప్రగె వీర కున్నపారి రఘు విజయనఖ నాదవగె చారుమోహన చటుల హయరూఢగి ట్ల ॥ అగమోద్ధర; కచ్ళప అవనిధర హరిమొగగె త్యాగ బేడిదతాయి తలెగడిదగె యాగ పాలాహి మదధ్వంస యో గేశబోద్ధ నిగె నానావతారి (పనన్నవెంకటగె 1కే

158 (శ్రీనివాస సంకీర్తనలు

ఈ కృతియందుకూడ [ప్రసన్న వెంకటడాసులవారు దశావతార ములను వర్ణించియున్నారు. ఈ కృతియందొక వైళిష్టమును మనము, గమనింపవచ్చును. ఒక్కక్క చరణమునందును దాసులవ్నారు పది అవతారములను వర్గి ౦చియున్నారు. (పతిఅవతారముయొక్క వైళిష్ట్య మును ఒక్కొక్క చరణమునందును ఒక్కొక్క విధముగ (పతిపా దించీయున్నారు

“మకరకుండల భూషితమైన . ముఖముగలవాడును, మన్మథ జనకుడును; రమూరమణుడున్సు కోటిసూర్యపభా భాసితుడును; శేషా చీలవాసియును అయిన శ్రీనివాసునకు మంగళము, శుభమంగళము, పునః పునః: మంగళమగు గాక |

“రెప్పపాటులేని చూపులతో సుందరుడైన మత్స్యునకు, మంగ ళము; కూర్మరూపమును థరించినవానికి మంగళము. ధరణి నపహ రించిన హిరణ్యాష్లుని సంహరించిన వరాహమునకు మంగళము, హిరణ్య కశ్యపుని మర్దించిన నారసింహునకు మంగళము. సుందర వామనునకు మంగళము. పరశురామునకు మంగళము, చీకటిలో (అజ్ఞానములో) సంచరించు దైత్యులను వధించిన రామునకు మంగ ళము. గోకులమున సంచరించిగ కృష్ణునకు మంగళము, తివురాసుర పత్నుల్మవతమును _ చెరచిన బుద్దునకు మంగళము. కలిని సంహ రించిన కల్కిక్షి మంగళము,

“నీటసంచరించిన మత్స్యునక్కు పర్వతమునె త్తిన కూర్చునకు, హిరణ్యాక్షుని సంహరించిన వరాహునకు [కూరమైన సింహముఖము గల నారసింహునకు, మరుగుజ్జురూపమును ధరించిన వాకమునునకు, -మవోవీరులై న [కూరక్ష్యతియుల్‌ శ్యతువైన పరశురామునకు; రాము నక్కు అర్జునుని మితుడైన శ్రీకృష్ణునకు, అతినుందరుడైన బుద్ధునకు? శీఘగమనముగల, చురుకైన గురమునెక్కిన కల్కికిని మంగళమగు గాక

శ్రీనివాస సంకీర్తనలు 159 అ-వేదముల నుద్ధరించెిన మత్స్యునకు మంగళము. కూర్మునకు మంగళము. భూమినెత్తిన వరాహునకు మంగళము. సింహాముఖము గల నరసింహునకు మంగళము, బలిని మూడడునులనేల దాన మడిగిన వామనునికి నుంగళము. తల్లి శిరస్సును ఖండించిన పరశు రామునకు మంగళము. విశ్వామ్మితుని యాగము గాచిన రామునకు మంగళము, కాళీయుని గర్వమును నాశనముచేసిన కృష్ణునకు మంగ శము. యోగేశుడైన బుద్ధునకు మంగళము. యుద్ధనిపుణుడైన కలికి మంగళము, (పనన్న వెంకటాచలవాసియైన త్రీనివాసునక్తు మంగ ళము,౫ రాగం; పాహడి తాళం: ర్యుంపె మంగళ మందిరగె మంగళమురారిగె మంగళ తిమ్మయ్యగె జయమంగళా నీలఘనకాయగె శ్రీలకుమి సహాయగె వ్యాళన ళశాయిగె ఫాళన్మేతథ్యేయ గె 11 ॥ దీనపరిశుద్ధంగె దానవరనొద్దంగె అనందానిరుద్ధంగె మానవ మృగేం్యదగె ల్లి ॥ శేషగిరివానగె దాసభయనాశగె తోషపూర్ణహోనగె (పనన్వేంక కేశగె 1కి ॥ త, తి తి బంధమోక్రాదయః నర్వే మహాభూతి పురన్సరాః అనద్యానంతకాలేషు సర్వ్యన్య జగతోపి చ కటాక్ష లేశమా[లేణ మహోాలక్ష్య్యా భవంతిహి”

160 స్రెనివాన నంకీర్తనలు

అను వచనానుసారము సమస్త జగత్తునకు సృష్టి స్థితి నంహార, నియ మన, జ్ఞాన) అజ్ఞును బంధ; మోక్షములును; నకలజీవులకు నిత్యము కలుగు జ్యాగత్స్వప్న సుషుష్త్యాద్యవస్థలును మహాలక్ష్మీ చేవియొక్క కటాక్ష లేశమ్యాతముననే సంభవించుచున్నవి. రమాదేవికిగల యీ శ క్రిసామర్థ్యములకు మూలకారణుడ్తు శ్రీమన్నారాయణుడు.

“మమయోనిరప్ప్వంతఈ నము[దే” (నాకుళ్ళారణుడ్రైన శ్రీహరి శీరసాగర్‌ చుధ్యమున నున్నాడు) అని శుతితకుల అభిమానిమైన లక్ష్మీదేవియే స్వయముగ చ్చెపకొనియున్నది,

ఇట్టి శ్రీనివాసుని మహామహిమమును కొనియాడుచు (పనన్న వెంకటదాసులు ప్రస్తుతకీర్తనలో అ | ప్రభువునకు మంగళము పొడు చున్నారు:

“మంగళకరమైన వైకుంరమందిరముగలవాడున్సు మురుడను రక్కసుని సంహరించినవాడును అయిన తిమ్ముయ్యకు జయమంగ ఛము. "

• నీలమేఘమువంటి శ్యామవర్ణ గ్యాతుడును, శ్రీలక్ష్మి శకి నియా మకుడై సహళరించువాడున్సు శేషళయనుడును, ముక్కంటిచే నిరం తరము ధ్యానింపబడువాడును ఆయిన తిమ్మయ్యకు చుంగళము.

“డీనులను పరిశుద్ధులుగా చేయువాడును, దైత్యనంహారకు డును నిళ్యానందుడునుు, అనిరుద్ధుడున్సు నృసింహావకారియును అయిన తీమ్మయ్యకు మంగళము,

“శేషగిరి పై వసించువాడున్సు తన పొదదాసుల సంసారభయ మును ' పరిహారీించువాడున్సు అనందపూర్ణుడున్వు మందన్మితుడును అయిన (ప్రసన్న వేంకకేశునకు మంగళము.”

1క్రీవివాన వంకీర్తనలు 161 రాజాధిరా శ్రైన శివివాసునకుదాసులు వలికిన వరాకు రాగం; తెలగకాంబోది కాళం: వీక శ్రీపతి పరాకు "స్వామి మహీపతి పరాకు “వ ॥ అంజనగికి తటనిలయ పరాకు కంజనయన ఖళప్రళయ పరాకు అంజనతనయ సుసేవ్య పరాకు మంజుళగ్మాత ముకుంద పరాకు 1 41 కనకోదరన పడెదనె పరాకు ననకాదిక బుష్మిపియ పరాకు, మజణిఖచితాభరణతను పరాకు వినిర్జితమూయకోటి పరాకు 11 బై ౬ అనసూయాతనురత్న పరాకు అనపేక్షిత నిర్యత్న పరాకు మనుకన్యాత్మణ కపిల పరాకు చినుమయ చిద్గుణ వివుల పరాకు 11841 గుహ్యద్దుహ్య న్యరూప పరాకు అ నవ్యానిర్లేప సురేశ పరాకు సింహనరరూప హరియే పరాకు దహ్యుదనుజకులవైరి పరాకు 11క్ష॥ భక్తాభీష్ట్రపదాత పరాకు ముక్తాము క్రనుసేవ్య పరాకు న$క్తంచరకులనాశ పఠాకు భో[క్షృ(వసన్వెంక కేశ పరాకు 11 ఫ్‌ 11 “నిశ్రమ్యు కర్మాణి గుణానుకూల్యాన్‌ వీర్యాని లీలా తనుఖిః కృతాని శ్రీనం 11

162 శ్రీనినాన సంకీర్తనలు యదాతి హర్గోత్పుల క్మాశుగద్గదః (ప్రోత్క్మంర ఉద్దాయతిరౌతి నృత్యతి తదాఫుమాన్‌ ము కృ సమన్తబంధన న్రద్భావభావాను కృతాశయాకృతిః నిర్ధగ్ధవీజా యశయో మహీయసా భక్ష్రపయోగేణ సమేత్యధోక్షజం” అను భాగవత వచనానుసారము ఏ మానవుడు శ్రీహరి యవళార లీలలను అద్భుత క్తిద్యోతకములై న వ్యాపారములన్సు స్వామియొక్ష అపూర్వ గుణగణములను, [శవణము జేసి అనందముతో నశ్ళవుల రాల్చుచు రోమాంచకగ్యాతుడై, గద్గ్దదకంరముతో పాఢి న ర్రించుసో, అట్టి మానవుడు నమన్త బంధములనుండి విము క్తిని పొందినవాడై, అహంకార మమకారములను పోగొట్టుకొని భక్షియుక్తుడై అధ్గోక్షజుని జెరగలడుం ఈ నంసారబంధము నుండి విము క్రీ కావలయునన్న శ్రీహరి కథలను వునఃపునః వినవలెను, పాడ్షిన యా[్రభువుమహిమన్సు కుజల మజల పొడవలెను, ఆనాటికి భవసాగరమింకిపోగలదు, ఇందువలననే 'వేదవ్యాసులు భాగవకాదిని_ “పిత భాగవతం రసమాలయం మహరహో రసికా భృవి ఖావుకాః ల లింగదేహభంగ పర్యంతము భగవత్కథల నాకర్టి చుడు? చెప్పుడు అని చెప్పియున్నారు, ఈ మర్మము నెరీంగిన [(పనన్న వెంకట దాసులు (పన్తుళకీ ర్తనలో శ్రీనివాసునకు పరాకుదెప్పుచు, అవతారము లలో ఆయన చేసిన అద్భుతలీలలను మైమరచి పాడియున్నారు;

• జగత్తునకు నాథుడవైన లక్ష్మీపతీ | స్వామా! సదా జ్మాగ దవస్థలో నుండు నీకు పరాకు, బవహుపరాకు !

శ్రీనివాన నంకీర్తనలు 163

“అంజన్నాదిశిఖరమున నున్న అఆనందనియమునే గృవాముగ గలవాడును, కములనయనుడును, చుష్టులకు (ప్రళయ సనదృశుడును, (దుష్టసంవోరకుడున్సు హనుమచ్చేవితుడును, మనోవహారశరిరుడును, ముకుందుడును అయిన శత్రీనివాసా! నీకు పరాకు.

• బహ్మను పొందినవాడును, ననకాది నకలబుషుల కత్యంత [పియుడును, వ్యజవైఢూర్యాది మణిగణఖచితాభరణ భూషితమైన శరీ రము గలవాడును, అనంతమాయలను గెల్బ్చినవాడును అయిన శ్రీనివాసా! నీకు పరాకు!

4“ అనసోయదేహమున వజమువలె దత్త్యాతేయుడై ప్రాదుర్భ వించిన వాడును, ఎట్టి యపేక్షయు లేనివాడును, [పపయత్నము లేకయే సృష్ట్యాదికార్యములను చేయువాడును; స్వాయంభువ మను వ్యుతికయైన దేవహూతి యందవతరించిన కపిలుడును? జ్ఞానమయు డును, [పకాశమాన, గుణగణయుకుడును, సర్వ్యతా వ్యాపించియున్న వాడును అయిన శ్రీనివాసా! నీకు పరాకు॥

= గోప్యమునకం'కొును గోప్యమైనవాడును, దైత్యులచే నహింప జాలని వాడును, సర్వత్రావ్యాపించియున్నను, ఎట్టి నంపర్మమును లేని వాడును, నురసార్వభౌముడును, నృసింహుడును, హరియునుు లోకమును తమ దుష్టకార్యములచే నిరంతరము పీడించు దైత్యుల కులమునకు వైరియునైన శ్రీనివాసా! నీకు పరాకు!

= భక్తులఅభిష్టముల నిచ్చువాడును, ముక్తులనుండియు, అము క్తుల నుండెయు. నిరంతరపూజలు న్వీకరించువాడును, లాతించరు లైన దైత్యుల వంశనాశకుడును, నర్వసారభో క్తయును; (స్వాఖ్యరన భో క్తయును) అయిన [వసన్న వేంకక్రేశా! నీకు పరాకు! బహు పరాకు!”

164 ఇశ్రీనివాన నంకీర్తనలు అర్హ అవ్హ జవావళికి దేవదేవునిసేవచే ధన్యు లైన దాసులవారి అనుభవవూర్వకమైన ఉవదేశము రాగం: ఘంటారవం తాళం: అట వెంకకేశన మహిమెయా హాగళువా ఇండ్రర్రా ధన్యనయ్యా ప|| ఇళియ భకళ్తర నోడిద వైకుంఠదిం దిళిదు శ్రీ సహిత బందు సలె సువర్ణముఖరియా తీరది ఒలిదు నింతన్సు “తిమ్మయ్యా | 111 భూవరాహస్వామియ సన్నిధిలి (్రీవత్సలాంఛనీహూ శ్రీవిమానదనప్షాత దేవాధి దేవ తానిల్లి నింత 12.81 స్వామిపుష్కరజెంబ తీరద ' నామదా మహిమ్సేనెంబే అమహాదుష్కృతవ్య స్నానద _ చేమదృల్యోడ్త్వ్య్య 1ఫ41 రాజాధిరాజ నిత్య ఉపచార పూజె లోళార్థ కొళ్సువ _ మూజగకానందవ వరకర్ప తాజలధి నిందు కొడువా 14 11- నిత్యా స్వారి గైదువ సురబుషి మొత్తది చరిప ద్వే మత్తె లక్షికూడ్త మునివదొం దర్థియలి బుధరు నోడ ॥ల్‌ 8

శ్రీనివాస నంకీర్తవలు 165. నుడీవ సావిర ఫఘంకు ఉబ్బుబ్బి వొడెవ కూడె జాంగగుళకు బడెవా కరడె భేరియు ముందె ఉ=_ ఘ్టుడిప సామగానవు 168 చ్మితావర్తద సేవగ సాలళు గన (లొ నుత్తలు' కైదీవిగె ఉత్త మ వావహానవేరి విశ్వదా2 కర్తా బందను ఉదారి 176 ఉదయాస్తమానసేవె పుళకావు మొదలాద దివ్యసేవె ఒదగిద వసనంగళు నై వేద్య మృదుభక్ష వరపొంగలు 18 ॥ అకిరస .మనోహరవు దధ్యాన్న అతిరుచి అన్నవలవు క్షితియ మేలివా భక్తరు శ్రీలక్ష్మీ

• పతిగా అర్పినుతలిహరు ॥ర్రీ4 హూవ్వినంగియను తొడువ మృగమద లావణ్య తిలక విడువ కావానంతర లేజవ గెల్లువ సావిర హెసర దేవ 110 1 తప్పదె నుడిదందను ముడపిన కప్పవెణిసికొంబను ఛప్పన్న దేశస్థరు బందు నం మర్పణె మాడువరు 1188

166 'ీనివాన సంకీర్తనలు కొట్టవాక్య కె తప్పను వరాభయా యి విట్టు సాకుతలిప్పను ఇమ్టార్దవగైవను విశ్వద ఈథ శా శిష్టరొడెయ తిమ్మను 112 ॥ కరీట కుండలవిట్టను తిమ్మయ్యా చు కఠడణనోటద చల్వను అరిశంఖావను థరిసిద హార కేయూరకౌస్తుభదొప్పిద 0. తోళబందియు కంకణ ముది కీలు కడగా వడ్యాణ సీల మాణిక పచ్చద ముత్తిన మాలెగళిందొప్పిద 1 1క్త!! మణిమయటద కవచతొట్టు గళదలి మినుగువాభరణవిట్టు కనకపీతాంబరుట్టు కటియల్లి అణుఘం కెగళెసెదవు 115: రన్నదందుగె నిట్టహా పాదశె పొన్నావుగె మెట్టహ యు ఘన్న దైత్యర సోలిప బిరదిన ఉన్నత తొడరినప్పా 118 1 దినకె సావిర పవాడ తోరువ జన'ె (పత్యక్ష నోడ ఘనశాము తిరువెంగళమూర్తి య మనదణెయె హొగళిరెల్లా (11711

శ్రీ/నివాన .నంకీర్తనలు, 167 భూవైకుంఠావిదెందు సారిద ఖావుక భక్తబంధు శ్రీవాయుజాతవంద్య శ్రీవాన గోవింద నిత్యానంద 118 11 సేవకజనర[పీయా అరుణరా. జీవలోచన తిమ్మయ్యా దేవళిఖామణియు (బవ్నోదిదేవరిగ కావ గతియీవ దొరెయు 1 189 1 కళశ్చిజ్జీవను ఎన్నదె నన్నను నిశ్చ్వయదలి వొరువను ఆశ్చర్యచరిత నోడి నిజశరణ వత్సలన బలు కొండాడ్‌ 120 11 అరా్యాశయవిల్లెన గె [1దావిడ-_ వీరనె గతియు కొనెగ భూర్మిపనన్వెంకటపతి పాదపద్మ ఆరాధిసిరి దినం్మపతి 1న ॥ “* వేంకటాది నమంస్థానం (బహ్మాండే నాస్తికించన వేంకకేశ నమోదేవో నభూతో న భవిష్యతి ౫ “అద్భుతం చాస్యచరితం వర్ణితం కేనశక్యతే ! శేషాచల యన్మాహత్మ్యం అన్యక్ష్మతే న తత్క్వచిత్‌ తద్గత శ్రీనివాసస్య మహిమానాన్యగః శుభ ౫ అని అదిత్యపురాణమున త్రీనివాసునియొక్కయు ఆయన కావాన స్థానమైన వేంకటాచలముయొక్కయు మహిమ వర్ణి ంపబడినది* “బహాండమున చేంకట్మాది నమమైనస్థానము వేరొకటిలేదు. శ్రీనివాసునకు నముడైన దేవుడు గతమున లేడు, భవిష్యత్తున రాడు.

168 శ్రీనివోన సంకీర్తనలు

• శ్రీనివానుని అద్భుత మహిమల వర్ణించ నెవరితరము?

• శీషాచల క్షేతమునకున్న మహిమ వేరొక క్షేత్రమునకు లేదు ఇదేవిధముగ శ్రీనివాసుని నుహిమయును అనద్భృశమైనది” _ అని పై శ్లోకముల భావము-

ఇట్టి శ్రువివాసుని మహామహిమమును కొనియాడనివాని జన్మము వ్యర్థము, శ్రీహరి తనగుణగానముచేయు భప్తునకు నుప నన్నుడై అతనిని ధన్యజీవిగా కొనర్చును, ఈ యుద్దేశముతోనే (పకృత శీరనమున [పసన్నవెంకటదానులవారు శ్రీనివాసుని వైభవమును, మహినుమును;, ఆయన పాదస్పర్శచేత పూతమైన పర్వతపాశ న్త్య మును గానము చేయుచున్నారు;

“వేంకట్నాదీశ్తుని మహిమను పాడి, పొగడి యానందించు

“ధర్మము నుద్ధరింపు మని తనకు మొరలిడుచున్న భక్తులను చూచి, కడుళరుణామయుడైన శ్రీనివాసుడు వైకుంరమునుండి లక్ష్మీ నమేశుడై భూలోకమున కరుదెంచి, సువర్ణముఖరీనది కు తరమున ననశిద్తూరమునగల పరమ పవ్మితమైన వేంఠట్కాదిమై వెలసినాడు.

“భూవరాహస్వామి నన్నిధిలో 'శ్రీవత్సలాంఛనుడైన శ్రీహరి నెలకొని యున్నాడు. సువర్ణగోపురయుక్రమైన అనందనిలయమున నురసార్వభౌముడు శాశ్వతముగ తానే నిలువబడియున్నాడు,

“పవ్మిళమైన స్వామివుష్కరికీతీర్థనానమ మహిమము. 'నేమని వర్ణించను? ఈ 'సరోవరమున విధిపూర్వకముగా, భక్తితో నాచరించు నొకేయొక స్నానముచే సకలమహాపాపములు దూరముగా పరుగెత గలవు. లై

“పూర్ణ కాముడును; నిత్యతృవుడును, అ్మపాకృతుడును, రాజాధి రాజున్సు అయిన శ్రీనివానుడు కేవలము నుజీవుల ఉద్ధరణ'కే నిరంతర

'శ్రీనివాన నంకీర్తనలు 169 వోడశోపచారముల న్వీకరించుచున్నాడు, పరమ కరుణానము్మదుడ్రైన శ్రీనివాసుడు నదా నన్నిపితుడై ముల్లోకముల కానందము నిచ్చు చున్నాడు*

“ద్రేవతల) బుషుల నుధ్య లక్ష్మీసహిరుడై అనేకానేక వాహన ముల నథిరోహించి సంచరించుచు, అర్థులైచూచు జ్ఞానులకానందమును కరుణించుచును*

• ఇట్టి వాహనముల నధిరోహించి కులుకుచు శ్రీనివాసు డరు దెంచునపుడు ఒకవైపున .౧ంటానాదములు వేరొకవైపున అనందోత్సా హఫరవశులైన భక్తులుచేయు జేగంటు కాహళ, భేరి_నమున్నగు వాద్య ధ్వనులు. వీనిముధ్య సుస్వరముగా, బిగ్గరగా వినిపించు సామవేద గానము, సర్వ(తా అనందముయమైన వాతావరణము.

“చుట్టుపక్కల బారులుగా నున్న కరదీపిఠళలు (పకాళించు చుండ, చితవిచ్శితములైన సేవలను స్వీకరించుటకై, విశ్వనృష్టి స్థితి లయకారణుడైన వాడును అత్యంతోదారియునైన శ్రీనివాసుడు వేం చేసెను.

“ప్రాతకాలమునుండి ర్యాతివరకు జరుగునట్టి ఏకవిధ సేవ పునగాభిషేకాదితర సేవలను, అనేక విధములైన పీతాంబరములను, మృదువైన పంచభక్ష్యములను, పొంగలి, అతిరసాలు, మనోవారము, దధ్యోదనము మున్నగు పదార్థములను లోకమునందలి భక్తులెల్లరును భ క్తితో శ్రీపకికి నమర్పించుచున్నారు.

“నానావిధపరిమళ పుష్పభరితమైన "అంగిని ధరించి, సుందర కస్తూరినామము దీర్చుకొన్న విశ్వాది నహ్మసనామాంకితుడైన ్రీని వాసుడు, సకల జీవులను రక్షంచువాడును) దుష్టదానవ గర్వాప హారియై వారల శేజోభంగము గావించు వాడువై యున్నాడు,

170 శ్రీనివాన సంకీర్తనలు

“శ్రీనివాసుడు భక్తుల ముడువులను కప్పము రూపమున శె్టించి తీసుకొనువాడు. అంగ, వంగ కళింగాది ఛప్పన్న దేశ్నపజలు తను |మొక్కులను నమర్పించుకొనెదరు,

“ఇచ్చినమాటను తప్పనట్టి (శేష్టమైన అభయవా స్తమును భక్తుని శిరస్సుపై నుంచి, నిరంతరము రక్షించుచు, విశ్వమందలి సుజనులెల్ల రికిని (ప్రభువైన తిమ్మప్ప - భక్తుల ఇష్టార్ధములను పూరించువాడు,

“కరుణారనభరితమైన దృష్టితో నతిసుందరుడై న తిమ్మప్పకిరీట కుండలముల ధరించి, శంఖచ్యకములను పట్టి; హోర కేయూర కౌస్తు భోద్యాభరణభూషికుడై, మోహనుడై యొప్పుచున్నాడు.

“చెంగు చాహువులందును నాగాభరణములు, హస్తములందు కంకణములు, [వేళ్ళకు ము[దికలు, కాళ్ళక్తు కడియములు, నడుమున డాబు కంఠమున నీలమాణిక్య పచ్చ ముత్యములహారములు ధరించి *

“వ(జవైఢూర్యాది మణిగణఖచితమైన కవచము ధరించ్చి కంర మున ధగధగమెరయు" నాభరణముల నలంకరించుకొని, స్వర్ణపీతాం బరమును కట్టి శోభించు. శ్రీనివాసుని కటిస్థలమున చిరుగజ్జలతో కూడిన వడ్యాణము |పకాళించుచున్నది.

“* రత్నఖచితములైన కడియములు ధరించిన పాదములకు సువర్థపాదుకల నలంకరించి దుష్టదైత్యులను నిర్జించుచు ఉన్నళమైన బిరుదనులతో విరాజిల్లుచున్నాడు

ళం

“సకలజనులు చూచునట్లుగా లోకవిలక్రణమైన ఆసామాన్య మహిమలను చూపించుచున్నాడు. నీలమేఘశ్యాముడైన తిరువెంగళ మూ ర్షిని మనసార పాడి పొగడుడు.

“తనను స్మరించు భక్తులకు శాశ్వతబంధువును లక్ష్మీ వాయు రృుదాదివంద్యుడును, లక్షి శకి అవానస్థానమైన వాడును, గోవిందు

శ్రునివాన సంకీర్తనలు కైక డును, నిజ్యానందుడునునై న వచెంకప్ప దక్షిణహాస్తమున నా ఈపాదమే ( చేంక టాదియేే భూవైకుంరమని చూవుచున్నాడు.

లు క్ష[వియుడును; అరుణకదములములవంటి న్మేతములుగల వాడును, దేవో త్తముడునునైన తిమ్మయ్య (బహ్మోది చేవతలను- రక్షిం చుచు వారలకు యోగ్యమైనగతులను కరుణించు దొరయైయున్నాడు.

“"బబ్బుడనైన నన్ను తిరన్మరించక్క యెట్టి సందేహమును లేక నా భారమునెల్లా మోసీ రక్షించుచున్నాడు.. శ్రీనివానుడు లోకము నాశ్చర్యపరచునట్టి చర్మితగల వాడు. ఒకసారి దర్శించి, భఖ క్రవత్సలు డ్రేన స్వామిని కొనియాడుడు.

“నా కెవ్వరి య్యాశయమును లేదు. దక్షిణదేశవీరుతై, దుష్ట శిక్షణకుడును, శిష్టరక్షకుడునువై యున్న ఈ శ్రీనివానుడే తుదకు నాకు గతిదాయకుడైయున్నాడు. అనంతుడైన [వనసన్న వేంకటపతి పాద కనులనులను నిత్యమును ఆరాధించుడు. అయన మహామహినుమును కొనియాడుడు, అట్టి సేవకుడే ధన్యుడు; ధన్యతముడు [7 రాగం? కల్యాణ్‌ కాళం: రుంపె

శ్రీవెంకకుశన బిడబ్యాడి గప ॥

హలవుదైవకె వాల్గుతిరియాదె వొగళదె భల మనదణి కొండాడి 11 ॥ సుఠరభియ బిట్టు కండావినా బెంబొత్తి

చిరుగాడి కజ్ణదణి జీడి ॥ల్లి॥

స్థిరవల్లా మిక్కవర వరగళ కేళదె పరనన్న వెంకటపతియ బేడి 1జి ॥ అన్యదేవతోపానన, సుఖ్యభాంతిని కలిగించు నై హికభోగముల నిచ్చును- “క్సు[దదేవతోపొాసనను రాజసులు, తామనులు, మా్యశము చేయుదు'” రని విష్ణురహన్యమున చెప్పబడినది.

172 శ్రీనివాన సంకీర్తనలు *భళ్హాఫరాధనపహిష్టునంధి " లో జగన్నాధదాసులవారు కూడా: ““ చకురవిధ ఫురుషోర్ధ రూపను

చతురమూర్త్యాత్మక నిరలు మ

శ్పితర పురుషార్థగళ బయనువరేనొ బల్లవరు

మతివిహీనరు అల్ప్బసుఖ ళా

శ్వతవిదెందరిదనుదినది గణ

పతియె యొదలాదన్య దేవతెగళనె భజిసువరు*

_ అని చెప్పుచు క(దదేవతోపాసన అయు క్రమని స్పష్టము చేసి యున్నారు* భగవద్గీతలో శ్రీకృష్ణుడు సైతము: “యజంతే సాత్వికా దేవాన్యక్ష రక్షాంసి రాజసాః

(పేశాన్ఫూత గణాంళ్చాన్యే యజంతే తామసా జనాః = సాత్వికులు దేవతలన్కు రాజసులు యక్షరాక్షసులనుు తామసులు భూత్యప్రేతాదులను పూజించెదరు.అని నుడివియున్నాడు.

ఇందువలన సాత్వికులెన్నటికిని క్ష్ముదదేవతోపానన చేయరు; శాశ్వతనుఖమునశై శ్రీహరి ఉపాననయే చేయుదురు.లను విషయము వ క్తమగుచున్నది,

ఈ కీర్తనలో [ప్రసన్న వెంకటదానులవా రి నిజతత్వమును నృష్టముచేసి యున్నారు;

“మాధవుని సళకలపాపముల పరిహరించి తుదకు అతనికి "ముక్తిని కరుణించిన వాడైన శ్రీవేంకకేశుని విడువకుడు. అయన పాదపద్మముల న్యాశయించి జన్మములను ధన్య, మొనర్చుకొనుడు.

“క్ష్యుదదేవతల నుపాసించుచు, పండికిలించుచు అల్ప్బనుఖ

ళం ముల నపేక్షించక, మొండివైఖరిగల మనస్సును నిరోధించి: తృప్తి యగువరకు శ్రీనివాసుని కొనియాడుడు.

(శ్రీనివాన నంకీర్తనలు 178

46 సకలాఖభీష్టములను ఫూరించు కాముథేనువును విడచి మనది కానీ గొడ్డుటావువెంట తిరిగి కన్నుల శాయాసము చెచ్చుకొనుళటు వంటిదే క్తు[దదేవతోపానన.

• అన్యదేవఠలిచ్చు వఠములు స్టిరములు కావు, కావున వట్టి చేవతలను వరములడుగుట మాని, శరణన్న వారలకు నిరంతరము దయచూపించు ఆనందనుయుడైన వేంకటపతి న్మాశయించి, వర ముల వేడుడుో

కాయేన వాచా మనసేం్యదియైర్వా

బుద్ధ్యాత్యనావా (వకృతేః న్వభావాత్‌

కరోమి యద్యత్‌ నకలం పరప్మై

నారాయణాయేతి నమర్పయామి

యాన్వేవ కర్మాణి మయాకృతాని ఆతాన్వేవతేనైవ కృతాని నిత్యం నుఖాని దుఃఖాని భవంతి నిత్యం నమర్పితవ్యాని గురోః 'పదాబ్దః త్రీీవసన్న వేంకటధాస్రాంతర్గత భారతీరమణ ముఖ్య(పొణాంతర్గత శ్రీరాను నరవార్శి కృష్ణ వేదవ్యాస హయవదానభిన్న

తీ తీనివాసుని పాదారవిందములకు

సర్వమును సమద్చితము

శ్రీ కృష్ణార్చణమస్టు,

క. (శ్రీనివాన సంకీర్తనలు ఆధార (గ్రంథములు శి

1. శ్రీ విసన్న వెంకటదాపర క్రి ర్ప నెగళు బండేరాప్‌కాళజిగివారి (వచురణ (20
2. ్రీ వుసన్న వెంకటదాసర కీ ర్హనెగళు డరయ్యి (గంధ శఉగం6ర ౫0. మ!

వ. య. య

శ్‌ ఆఫపనం షస 14. సల్‌! . గ. . స పల మ (11 ప్‌

ను సా నం మ

న లన న ని న

వ శ.

ర! కు స. స.

ఇళ యం వి క హై ష్‌ మ

క. న. మం! న న! టు .

ఫీక రగ. న. గం. క క ౨. ఇెల8000 09124053 కు ౫౦ 307 వ శ్ర సర్గ... (జె కాలా (్య ఫా. క్రై