Telugu sri malayala yathindrasya upadeshaamrutham - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

మ్‌? న 0! నం సం మై స క స రన! టు క్‌ |. | గ్‌ . _ శ్‌ . , ॥ భం | ఎ టీ! ఒ , గ్‌ ॥ | న. యా టు టర 1 త సత్తీ శకీ. | సహజకవి మల్లెమాల స సా. ॥) మనసుపడి మక్కువతోసేకరించిన | ఇ! న్‌ లో ఈ పుస్తకాన్ని సాహిత్యాభిషమ్తూనుల కోసం 1 ఇ! సుందరయ్య విజ్ఞాన కేంద్రానికి హ్‌ ఆనందంతో బహూకరిస్తున్నాం, " ళ్‌ క క - మల్లెమాల కుటుంబం . మగ్‌ నళ 9 . (శ్‌ ల న స్ట క్రో స (౧ స. ఓట + / చాలి. సనుడ్తాలం రక్రణయ్య, . _

టట! మమా! స్‌ చాలు | | శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య సాహిత్య శిరోమణి, శ్రీ సముద్రాల లక్ష్యణయ్య, 11.4

నంంర్‌ మేం శో “గన 2 డల్‌

కళ్ళం కోని లక్షీ ఆగాలి శ్రీ మలయాళ యతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 2005 సం॥ ప్రథమ ముద్రణ... 3000 (ప్రతులు వెల: రూ, 60/- ప్రతులకు 12) మేనేజరు, శ్రీ వ్యాసాళ్రనుం వ్యాసాశ్రమం- పోస్టు, మార్గం - ఏర్నేడు, చిత్తూరు జిల్లా (అం. ప్ర) - 51 621 శ్రీ రామేళ్ళరానందగిరిస్వాములవారు త్రీ మఠఅయాళస్వామి మఠం, పేశరర్‌0/6, గాంధీనగల్‌ హైదరాబాద్‌ - 800 360 ఈ వెలుగోటి అంజనమ్మ 18-1-84 యశోదానగర్స్‌ కెటి.రోద్డు త్రిర్రపత్తి _ 517 507 ఇక్‌ డీటీ,పి, ; గ్ర / శ్రీ ఆసంగానంద (గ్రాఫిక్స్‌ శ్రీ వ్యాసాశ్రమం, గ్రంధా య. ముదు , / సం ర్య 2! శ శ్రీ సారాశం ప్రెస్‌, శీ ఖ్‌ (౬! న్‌ (స్‌, ఛు వ్యాపా ూూ కహ

శం 5౭86౧౧0620 6౧౧6౯4 ౧౧౧౧౫6, ౧2౧౧౧౩ ౧౦౧౩౦౮గ౧౫4)౫౭ ౨7.౧. 52 గగ ంగనిసీం0ిగిలలిల “ఆరడగ౧68 51౧0౧2౧1 “6630౧03 ౪1520862", "1ర౪20" 1.4. ౧౧.౦(6), గ.4. (609). ౫.4. (1౧౮6) ౧0165901? 0 52౧9566410 0.౮. (౧666.) 18201016౧4 01 రి౯951690౧69 6670116266 0 గంగంంలణ “15౪3003786 గితితగర"”, 720 గ॥ంగరక 0 ఆగళా8! 580108 గంత66గ1, '66ం008 గి4ితిగరి, '51౪/363003 ౬౧౧1౧6౧9 616126౧5 గిరి, తిరి 53[10/3 డిండెరఆ[0/ తతర, 1614690 6౮౧౧౭౧50 &ిళితగిర, "76160906 తకగత్ర్రడ4గ8౪8 తీళతిగం' 06 60/6. 06 4,౧. '5166[326002 గ810గ800 తిళ౭గర' 6€6. శ్రీః ₹[|7గ౧౦౦౮౦10%

5గ [1318౪212 54/23[00| “౪25 0౧6 ౦ 0౧6 ఈ 8౧686 521౧65 260౧836 52౧06166 €)19 0౦౪౧౦౧౫/ 0౪ ౧౧61 ౧౧696౧6 661౧9 ఈ6 20 66౧౯౮౮64౧౧ ౧6 ౪౭9 00/౧ 1౧౩ 200110 ౪611-100౧ ౧0” 15 ౧6010069 2౧౮ 5010608! 6150101106, 60 ౪౧6 ౧1౦౪5 60౮౪౧16 5౧౧౫౭౬ సిండడగాగా౭ 8౧6 5౧ గ2గ2002, 10 2 ౪111206 6గర3గ60/6460 ౧6౭౧౪౧౫6 "2౧౧0౮5 5౧165150౧0 [0%662, 6౮౧౮౪౩౮౧ 1౧ 6౧213. ౪6182008 ౪/29 ౧6 ౧౭౧౫6 ౮౧/6౧ 00 ౧1౧) 0౫ ౧15 ౧౭౧౭౧.

612002 ౪౭5 5606 60 16 618౧6౧౧౩౧/ 56100! 1౧ ౧5 ౧౭- 67/6 ౪11306 ౪౧6౧౭ గ 56461664 2127212౧) 2౧6 5205160౧06 [౧0 ంగ06? 52096116 56066169 101% ౪౧100 ౧6 ౧౭6 2౧66౧6 - 665116 1౧ ౧౧౭౧౬౧6౧౦6 €0 ఈ)6 ౬౧019౧ ఆరంం260%, ౧6 6౧6696 ఈ6 5/1 (13౧820౧8 ౮౪౧ 5౧౧203 ౧060666 5% 5గ 5166౧2 51/311063 ౮4౧, 0౧6౦ €6 ౧1౦౪౬1౧ ౧౦౧గ౧౭౧౬ ౮615010165 050% ౫2272౧2 52666౧04, ఈ16 0౧6౭6 ౧611010-50013]1 ౧౭[07౧౧6 0 గ687212. ౪/౧6 00౧60౧01౧౮ 1౧15 523౧091016 5640189, ౧6 23150 (౧౦6౧౫/౪౧౬౩౧|౧౧౮౭| €231౧1౧౦ ఆ౧- 66౧15 6౪6౫.

(1106 6 91986 530162(2080/8, ౪/౧౦ ౪/85 2190 00% 1౧ 608113, ౧6 ౪2761166 00౧0600006 ౧౧6 1600౯) ౩౧౮6 0౧8866) 01 ౧15 00౪౧6౧౫/ 8౧42262, 3౧6 ౪|6గ౧౭౬6|౪ ౧౦96 00 96616 60౪/౧ 1౧ తిగిరేం?26652 266౧ ౩62101౧9 06 ౧618౧69 0 9౧1౧౬181 00౪/1- 6686 0౪7 ౧౭గ౦౧౫]౧౩ 5ఆ/676 ౧6౧౭౧64, 11౪100 1౧ 2 62౪6 0౧ ఈ16 600 06 616 1000312, ౧6 20066 0" €౧6 0/60 ౪6౧౧౭66542 ౧2. 5ాంగా 86 6౧౭ 0౧౪81౧69 ౧6 ౪/36 10౧0౪౧ ౪10 ౧9 ౧౭౧౫6 9/1 [13127213 542౧1. 1౧ 096 ౧2౧5 0% ౧౮6౧౧2 0౬౩8ె.

11166 ౧15 ని2/౧2[౧౭ 6౮౧౦, 9౧1 ౫212213 542౧01. 6౧02౧636 ౪౧౦౦౧ 16 06686 ౪/0గ౧౦౧౧౧౦౧౭౦౩6౧౦ ౪662౧62 2౧౧౦౧౦ 6006 ౧6౦౧|6 0 ౭11 6185565 1౧౧69౧6౧06 0 0856 2౧6 0666, 1611910౧ 2౧6 ౯౭6౦6 ౪/6౧ 2 56056 0 ఓ0182520౧097203, ౧6ర66౧౧|౧౮ 6౮౫6 ౧0గ౧౧౦౧ గ౭గ౧. [6 656260115[606 5౧ ౪౧/2925(2౧12౧0) 26 ౬5౯౧666, 2€ ఈ€16 1006 0 ౌంగాడ!2 ౧||. ఈ 15 ౧0౧ ౧6౧9 086 9౧ 11212212 5421౫1

గ 506226 16 ౧౧౭౩౩౭66 0" ౮౧౭౧15౧౭౮5 0౪ 81/౧9 61500669, ౪౫౧6౧౦ 0001 2౧6 ౧౦161౧6 61506551009 ౦0౧ 501గ౧668| 5806065 ౪160 ర౭- 56౧/100 58665 0౧ 1౧400.

5/1 52గ06౧313 [ఓ2160గ8ెగి8130 ౪825 00౧6 0" 06 ౧1౦౧౫ కంగుం౧366 ౧6౫౦౧9 0 ఈ119 ౧౭గ ౦1 6౧6 006౧6౧ ౪౧౦ ౧౭6 6016 126 0౧౧౦గ౮౧|౦/ 0" 5646౪1౧0 52091010 ౪662062 2౧64 06067 211166 500)60య 1౧ €19 తంగ౧8గాడ 2౧64 ౧0౧౧1౧9 1౧౦౦ 6166 ౧౦౧- 626 ౪10 ౪15 501౧6181 012౧6 5౧1 212౪312 5423001. ౧6 [౭5 00116666 ౧౩౧౫ 6862011౧05 (0౧౭66529) 0౯5౧ 548౧0] [౧0౧౫ ౧15 ౪/715౧09 డెగిఢే ౧౧౦6౮౦౭6 6015 *౪౦౧66గ0| ౪0౧6 "5౧ ౧౭12౫818 *26౧6౧39/2 ౮౧౭6652౧౧౧." ౪0160) ౨౧ 6291 ౧. ౪160) 2౧౫ 61 (00౧6 1౧ 12౧2002౧86 ౩౧౮ ౧౭౧౪ గ౮౧౩౧౭5.

1166 603027360102, 016 ౮౧౭6౦652౧౧౧462౧౧ 60౧62105 700 ౪6565 ౧60౧౧౧౦5౭6 1౧ 51౧2016 ౭౧౮6 ౧01౭566 5809161. 7౧6 96/16 15 619030౧6 2౧|| 625 గ౦౪|౧౦. 7౧15 ౪0౧6 00౧౧౩1౧9 350 ౮౧౭66525 (482001౧095) ౪౧16౧ ౧౭౪ 06 68991[66 6౧6” 16 ౧౫౭1౧ ౧6౭౮1౧౮5.

1. ౭6౮౧6 06016 5001, 16 166౧609/ 0 06 560౧2౧౫6 500| తెగిరే ఈ6 1౧61166421 50061. 706 5061 15 1౧౧౫౦౧౭1, 16 ౪౦౪16 ౧౦ ౧6౧90 అఆ6౧ ౪౧6౧ ఈ 606 8౧6 016 5609659 ౧౭గ౩౧. ఎ౧౫గితె ౧6500౧99 6౮1/౭ 60 [౧19 ౧౭6౪౧2] 81195.

దేహేంద్రియాణాం నాశే&పీ నాశో నైవాత్మనప్వితి |

జ్ఞానేవావందలాభస్తు ప్రోక్తో ధర్మస్పనాతన:ః ॥ 30

[16 ౧6 0౧6 9౪౧ ౧౧6౭౧116 1౧ ౧౩౧౫ ౧07౧౫9 1౧ 611౭౧6౧6 ౪655615 1166 ౪101 ౪౭66 0౧6 500! 20068౧ ౭9 గా౭౧౪/ 1౧ 62- 6౧౬ 0061165.

బహులోహకృతానేకపాత్రేషు నిహితే జలే ।

ప్రతిబించిత మేకం హీ సూర్యం జానన్సి మానవాః ॥ ప్ర్షే

ఏవం వివిధ జంతూనాం హృదయస్థిత మీశ్వరమ్‌ |

ఏకమేవ విజానీయా దేష ధర్మ స్పనాతనః ॥ 32

2. 0౧6 5[00616 ౧౮గ౧|౧/ 115 ౧౧౧6 09 ౭6006౧6 ౪౭గ౧౦౪9 52602025, (౧౧6౭౧9) :

7౧6 ౧౦౧౫౪౧౯౦౧6 0600౧౫౭9 2౧౧/ ౪6) 2౧౮68 1 ౪/1! ౧6౯ 150 210౧0 ౪10౧ | 0016 6౪|| 2550013663 1166 616 56060609 ౦2 ₹/0666 16౧౦ [061 ౧6 15 6౮668666.

కోసముద్దిళ్య యః కోపం ప్రదర్శ్భయతి కోవిదః ।

తస్య కోపు సపద్యేవ వినశ్యతి వ సంశయః: ॥ క్‌

గా

జితే రాజ్ఞి యథా శిష్టాః ప్రజొస్సర్వా జితాప్తథా

కోపే నష్టేఇ.వశిష్టాస్తు సర్వే నశ్యంతి దుర్గుణాః 6

గిగిం్ర6 0%0 ౧౪౪౮6౪౧ 0౪6౧౦౦౧౧౫6 8 ౧6౧౪౦౧ ౪౧౦ 15 ౧0౪ 1౧68- 65666 1౧ 621౧1 ౧1625665:

అనిత్యం దేహపాఖ్యం తు యో న కామయతే జనః

న కదా 2పి చ తచ్చిత్తే క్రోధో భవతి సువ్రత! ॥ ం

ఎ౭౧8 (5 6౧6 0656 ౧6౩౧౩ €0 00౧6౦! 66 ౧౧1౧6 2౧6 [౫ 16 0౧ 8120౧౧౭౧, 165685 2౧ 1౧0౧ 01810 €0 0106 2౧ 6160౧౭౧౯60 ౭ ౧౦16:

గజ: శృంఖలయా బద్దో వశమేతి ద్రుతం యథా |

తథా జపేన సంబద్ధం చిత్తం బ్రహ్మగతం భవేత్‌ ॥ 60

0౧6 5౧0౪16 0౪6౧౦౦గ౫6 6౪౭610/ 0౪ 16౧6౧659, 9౧666 0౫ 6౧౭8గ|౧/4 26200౧౧6౧౬ 0౪ 66౪6100100 616 96056 0 666200౧౭౧౬

కారుణ్యేన చ కాఠిన్యం లోభం త్యాగేన సర్వదా |

వైరాగ్యేణ జయేగ్రాగం ప్రకాశేన తమో యథా ॥ 116

8 (169601౧9 4౧8౧౧౦౧౭౪8 (6901900) 0౧౪ 020 66౪6100 *50[18౧) 008౪8 (౧ 2౧౫ 26 5606౧౧6 861౧9, 826౧1౩).

అహంభావస్య నాశేన సో2_హంభావః ప్రజాయతే॥ 143

0190గగ౧1౧౭60౧, 660801౧06౧6 00౧601 0 ౧౧1౧6 2౧6 ₹16 60౧౯౧౦! 0౪8౯56౧565 - ౧1656 ౧06/ 2౧6 16 006౪/-064౩౧69 ౦0 €)6 161౧0 ౮౧2౧2:

వివేకళ్ళ విరాగళ్చ శమ స్పంయమ ఏవ చ|

జ్ఞానాఖ్యస్య నృవప్యైతే చత్వొరో హ్యంగరక్షకాః ॥ 210

3. ౪/౧6 1636109 ౪/0గ61/ 116 0౧6 9౧0016 6౧౪|6౪7266 ౧1౦౪5 00౧6౪66 ౪౧10౧ 20౧6 62౧ 1686 0౧6 60 6016 956076౧6 9౦8|. 112౪76 6006 రంలం౧% ౧6౭6 ౮౦౦4 00016; 06 56021006 ౧౧౫౭౧64 1౧ ౪0౪1 66811౧05; 6౧౦౭౮6 ౪౦6౪౯౧5౪61 1౧ ౩006 *ంగటు 6690 60౧౧౧౭౧౫ 0" 6 ౧|౦౪5-6౮౧656 28 60౧6 ౧౪76 51189, ౧19౧656 ౧౫౧౦౦169:

సచ్చింతనం చ సద్గంథ పఠనం సదత్ర్రవర్తనమ్‌

పత్కర్మ చైవ పతృ్ఫంగః సంచశీలాని సువ్రత! ॥ కేక

ఫా

4. ౯235600, ౮2౧2, 00967/100 96006, ౧206062౧06 2౧౮ 9౧/౧9 [006 00 606 ౧1౦౮9 2౧6 €)8 ౧6౪౭6 - 656 276 616 [1౪6 ౪౭౪5 0 అ(01261౧9 51౧.

పాపస్య పరిహారార్థం నిర్దిష్టాః పంచశాంతయ:

ఉపవాసజపొ మౌనపశ్చాత్తాపాన్నశాంతయః; ॥ కడ

5. 56౧/66 €0 6 ౧౭౦౧16 15 6 ౮౧౭౩6656 0౧2౧౧౧౫ 0061 86 64౧ 06 6%606761/ ౧౪గ౦౧౧౫౪6 0౧|౧/ 2గ౧౪౧ 56౧/1౧09 (060గ-

1106. ౦0౧౪5 ౧౧౫1౧౮.

భ్రాతర్మానవసేవా హీ శ్రేష్ట్‌ ధర్మః ప్రక్తీర్తితః |

కీం తు మానససేవాం త్వం శ్రద్ధయా ప్రథనుం కురు ॥

తతో మానవసేనాయాం నిష్లాతో హి భవిష్యసి॥ శ్త2

6. గ౧౮౩౧౩|(3౧2 (౧౭౧5 గంగు) ౩౧6 1266 ౩౧8 ౦0 66621 10౦౧౭౧౦6 1౧ 2001౪/1౧0 8 6006 ౧౭561౬ 70 012౧6 1366 ౪160066 ౧౮61౧౮ ౧౧౦౧6౯ ఆగంగ 19 1001190. (౧6౧౪6౩ 69-71).

7. ౪6౧ ౩ ౧౦౪ఆగం! గ౧ంగ౧౭గ౧౦౧ ౧౭9 60 00౪ 06016 2 ౧6౯- 50౧ 0% 00౧6౧౮౧6౧౬ ౪౧౦ 15 1౧౧౧౪౧56|/ ౧16౭9566 ౪160) ౪౧26 అ/6౯ ౧6 966, 91060౧00 16 235 606 16 ౧69౪16 0% ౧19 0౪/౧ [12/౧౩ 0/ ౪116 8౪0౪70" 606 (/9/౧565 128, 129).

8. 56603600 0౯౪0౧౫6౧ 15 ౭5 1౧౧౧౦౧౧౭౧౬ ౭౩ ౭6 06 ౧6 ౧౧6౧. 1౧ల/౩౧౦౬|6 06 1౧102666 1౧౦౦ 501గ/0681 16200109 2౧౮ ౧౧౭6- €065 2150 (/60565 160-165).

9. 101616 19 ౧౦౪౮1౧౦ ౪౧౧౦౧౦ ౪0) 116 1౧66 (68182). 1 ౪౧66 15 ెగ౫60౧100 ౪౦౧౦ 1 15 ౪4100 ౮06 ౧6౦౧|6 0౧౫ 7౧66 ౪౪6/6 ౪/10%961 ౧౪౧౫౦౧5 1౧ ద4(0/403 2౧64 666 2౧6 9౦064 ౧6౯ 50[5 |౧ 16210/0092. 15 15 0౧6 0%"ఈ6 1గా౧ంగ౭గ6 ౧౫665825 05/1 54/30] ౪౧10) 15 1౧660666 60 566గ906 016 1౧160౧9 0" ౧౧౭౧ (/6౧65 166-169).

10. ౯6౧/ 0౧6 ౪౦ ౧౪౭1165 [౧1౫56౯ నిగ0౧6గ/ 15 6౧౪666 60 96౯8/2౧గ౨)౧౭౧౭ (601౧612! 1(౧0౪/6606) ౪/6౧) ౧౦ 6156౧0640౧ 0% ౧2566. 6౭౭6, ౧1209 ౩౧6 666 ఉగ/ 0౧6 ౧2౧ 566 [15 12866 1౧ ౭ 662౧ ౧౧౧౧౦౧ ౧|2౦66 960768 ౧1౧. 51గ1|3౧౪ 2౧౫ 0౧6 ౪/౧౦ ౧౮గ- 165 ౧15 ౧౧1౧౮ 63౧ 566 06 6౭౧ 1౧ | 623% ౧౭౪6 561౧621152600 (౪76569 ౩19-323, 563-569). "

11. 690 85 606 0066 6065 ౧౦౯౧21౧ ఈ6 ౪౧016 ౪౭66 | 00౧03105, 9608656 50౧౧6 ౧౦౧౦౧ 0 66 అం౦805686 0౪7 ౪౫6 ౧౭60 (06 54౧ 50 ౭190 5006 ౧౩౫ ౦0౧6 [23గ౧౩ 0% 016 566146

0581౪26000 5600౧65 1౧6600౪6 0౪ 46 00౪2౧8 01 6061;

గగ

అకాశే జలదః స్వయం జలం సర్వం న వర్తతి |

తత్ర కించిజ్ఞలం సూర్యతాసేనైన నిపీయతే ॥ 395

తథా ముమున్షుః సర్వేషాం న భుంక్తే కర్మణాం ఫలమ్‌!

నశ్యవ్యనేక కర్మాణి భగవద్ద్యానయోగతః ॥ 396

1015 ం6౧6౧311/ 0616౪66 1౭6 ౧౧2౧2060౧2 ద2గ008 03౧ ౧6౪౮6 06 అ([౧865666 ౪౧00006 (9201౧9 16 00౧966466౧౦౪9. ౧15 ౮౧౭6698 0గ5గ 5942౧01 1౧61626659 6౧26౯590౧6 ౧౦౧౦౧ 0 అగ ౯2౧౭0608 162౧౧2 2౧ 06 669560౪766 0౪ 606 0౯౩౦6 0 06. 1615 6౪166 1౧ 8౦00౧63౧౧6 ౪/0) 6 10016) 060)6౧౫/56 00౧ఈ6గ౧౧|260౧ 0౧ 606 (2౧29౭2౪౭660౧723౧2) ౪౦016 ౧౦౯౧౭౪6 2౧౪ ౪96౪! ౧౮గ౧౧౦56.

12. 6౪4౧౪౮ 62౧ ౦౧|/ 95%[0౪/ ఈ6 ౧౭౪; ఈ16 61501018 ౧౭౩ 60 560/6 ౧౭౧6 00 ౧6200 06 ౧19౧656 8021 500౪౧ 0 6 6౮౧౮. 015 15 2౧ ౮౧౩6652 60 06 2౧౧6౧౫౦666 0౫ 6౧౦56 ౪/౧౦ ౧6౧ ౭గ61 ఈ6 50-02166 606 ౧6౧ ౪/౧౦ ౧౧౫౫౪ ం౧42౧€ 90గ6 ౧౧౮౧6౭౧6 06- [6 1౧ ఆం[8౧36 0 1016 56౧/166 ౧6౧6ఆ66 0౪ ఈ06 416౪706665.

ఆధ్యాత్మికపథే£. న్యోన్యసాహాయ్యం దుళ్ళకం నృణామ్‌ |

అనుస్టేయనునుష్థాయ సంతరేత్సాధకః స్వయమ్‌ ॥ 576

గురవః కేవలం మార్గం దర్శయన్తి దయాళవః ।

శొష్యైరేవ ప్రయాణం తు కర్తవ్యం తత్ర సశ్రమమ్‌ ॥ ర్‌77

13. షి ఈ[050/ గ౧౭౧ డం65 ౧06 6౧౧ ౧6 ౪౧016 ౪2౬67” 0 016 120౧6) 2 ౧౮౧౦౧/ ౧౧౫౧ 6065 ౧౦౬ 686 €06 ౪/౧౦16 ౧006 2౪2|1- 2016 0౧ 68గ౧; 2 5106 గొ౭౧ 6069 ౧౦6౬ ౪956 ౭|| 16 ౧౧౪61౦1౧69. 1౧ 6౧652006 ౧౩౧౧6౯౭ ౧౧౭౧ ౪౧0 ౪2౧66 521౪260౧ ౧66౮6 ౧౦౬90066 ౩|| 006 525035) ౧6 5000416 06 561606౪6 (1/6౧569 605-608).

14. 500౧16 ౮౧౭66౩25 ౧00౧౯౩1౧ ఆ2గ౧౫౧|ఆ9 "70౧ ౪౧6 00గ౧)- ౧౧౦౧ ౪౦గ౮/ ౭0671665: ఈ6/ 2౧6 2016 00 6గ౮/6 [౧౦౧౫6 606 ౧౦1౧6 ౧౧౦౧6 660౮61761/

గగ ౦౧106 ౪/౧౦ 15 ౪౦గ౮౧౮ 1౧) 0౧6 ర66౧౩గగ6౧€ 6౮069 ౧౦6౬ 1౧66౧౫66 ౪0) 66 ౪౦గ౧౬౦/€6 0గ166' 02౧౦6౧6 660౧౭౧౫౪౧౬ 1౧ రం 983౧౧6 ౪2/ 2 ౧౭౫౧ 1౧ 46 90110423! ౧౭౧ 9[0616 ౧౦6౯ ౧౧6౮౮16 ౪16) 416 2గ౭1౧ 0/౪/0గ61/ ౧౪౦౧16. 86610౧6 19 [౧౧౫1౪ ౧00686 1౧ 6 8౧20౧౧౫6 50266, [౧6 50౧00616 గ౦౧ 16 గిర గ2ంగ8. "5 ౮౧86698 01/65 5064౧6 26౪166 60 16 566166౧, ౩౧6 8150 )4501%[65 66 ౧౧౮౧6౮౭౩౧6 ౩4౪1669 0/06 3౧౭౧1౧9 (/6ఈ0565 667- 670).

న! 15. 8ఈ౪6౧/ 0౧6 15 ౧౦౬ ౪6 €0 ౧౮ ౦౧ 92గ౧౦౧ 106165, 0౯ 0600గ6 ౩ 901గ౧063] 66౧౫. 0౧1 2 ౧౧౭౧ ౦౯50061655 6002౧266 ౪/౧0 15 00081 ౧0౧ 066 ౧6౩౫ 6656౧/65 52[౧౦౧ య06)65: పవిత్రం చరితం యస్య సత్యపంధో భవేచ్చ యః | స ఏవార్హ, త పూతాత్మా కాషాయాంబరధారణమ్‌॥ క్షం? 20602 [0౯౭ 5200౧౪2510, ౪/౧0 19 ౧1౧౧561 6150108201566, 15 11168 2౧ 616002౧610 ౭ ౧౦౦౧ ౧౧౩౧. మళఠలాభస్తు సాధూనాం వ్యవస్థారహితాత్మనామ్‌ | గజలాభో దరిద్రాణామివ భారావహో భవేత్‌ ॥ 205 1 2 ౧౧౦౧6 ౧760900601 (5 ౧౦౦ ౧౧౮౧౮6 4ఆ౦66 70౪561 00 ౪౦6. 0౦ ౧౦౬96౧/6 ౭౧ 6౧౪౦౧౦౧౫ 6౮౫. 0౧6 62౧౧౦€ ౫6౬ ౧౭౧౩౦ గ్నా1(00గా ౩ 960 ౧12౧6 (/6౧969 473,/174). 7019 15 2 ౧1901 ౪౩1౮- ౩016 ౮౧౩6698 ౪౧1౦0౧ 52౪765 ఈ16 1౧౧౦౦౭౧౬ ౧0౧) 06 ఈ205 0 ఈ06 '90ర-౧6౧'. 70616 ౪616 6౧65 ౪అ) 9౧826)౧౭౧|౧5 9౮1666 6౧6 గ౧||౪౧. [0౪ 01678 28 ౧61౦ 5006) ౮౧౭౧1౧9 ౧౦౧ 96౦ ౧౮|- 69౪౧0 8/6 1069769696 1౧ 9010431 ౧౮౧౮|6 (/6౧69 601-604). ₹౧9 0౭66509 01౪6౧ 0౫ ౧౪9౦౧9 ౪/౧౦ 2౧8 5011643117 02౧106౧౬ ౩౧౮ (61 5825616 [౧0౪16606 ౭6 0" ౧౦ ౪96 ఆఅ 60 ఈం౧561౪65 0౯60 116 1968౧6 (/6569 639-642) 0౧1౫ 1౪1096 ౪౧౦ ౪౧౮9౧9౦ గ౧౮౦౧౦౮౩ 501గ681 ౪21౧1౧౦ ౮౧- ర్ట 6౧6 ౧660౧5 0 561-౧681152600 2౧6 ౧౮౩1166 60 68800 0ఈ0- సమీపే బ్రహ్మవిష్టానాం శిష్యత్వం న (వ్రజన్తి యే | వ్రబోధకగురుత్వం తు న తేషాముపపద్యతే ॥ 690 16. 70616 ౩6 8 194 ౧౧౭౦6౦8! 58066560౧5 1౧61000౪76 0 0౧6 ౪2 011/8. 4 12౪0/61 15 1౧66165666 1౧ 90౧౭ ౧0౪ ౪1౧౧1౧౦ ౧15 6856 ౪067639 ఈ6)౮666 ౪౭౧6 60 886) 6 ఈ8ఈ1: న్యాయాధిపతిబుద్దిశ్చ బుద్ధిళ్చ న్యాయవాదినః ఇతి బుద్ధి క్విధా ప్రోక్హా తభ్రాద్యా పాధుపమ్మతా ॥ 85 స్వపక్ష స్ట్థాపవార్థాయ న్యాయవాదీ (ప్రవర్రతే | న్యాయాధివస్తు ధర్మాత్మా సత్సక్ష మవలంబతే ॥ 36 06 566096560౧ 00౧౯1066 1౧ ₹19 ౮౧౭6698 15-040 ౧/౧65 08066601 6౧ 06 ౧౧౮౧6 1౧ ఆ౭౧/ ౧616 0% ౧౮౧౧౭౧ 20672104

చ

౦౧6 5౧0616 ౧౦౪ 906216 0౧ ౪౧౧౧8 1666౯ ౪౧6౧ ౧6 15 1౧ 2౧ 2౧౦౧/ గ౧0౦06, 1656 ౧6 9౧00616 1౧౪౦016 [౧1౧౧౩61 10 ౮౦౪౨165;

న బ్రూయాన్న లిఖేత్సత్రం కోపొవిష్టే తు చేతసి |

అన్యధా వైరసంప్రాప్తే; క్లేశో వా భవతి ధ్రువమ్‌ ॥ క్ష

"7౧19 15 0౧1/2 9౧6 50౧/౯ 0% €౫6 ౧౭6692౧౧౧౩ ౧౫. 5£౪6౧/ 51012 15 60 06 62౧611 ౧౩౩౮6; ఈఈ ౧6౩౧1౧౦9 5[006]6 06 ౧౦౧- 66౧౭64 0౪6% 2౧6 ౧6 6800109 5[0౪|6 06 ౧౪౯౬1౧౦౦ ౧౧౫౦౦66.

5/1 ఓ2[00౧౧౧౩౧౭|8౧ ౧25 ర0౧6 0౧6౭6 56౧/166 1౧ 0016 ౧౫6౧ ౦ ఆ౮01081! ౩౧64 501[/6681! 2౧06666 0౪ ౧౯6596౧6౧౦ 6౧6 ౮౧౭66585 0 9686 9010681 6౮౧౪ 61౧౦౪౦౧ 52091016 06026456, 29 ] 0611676, 560౧ ౧౦౦16 ౮౧౭62525 62౧ ౧920౧ ౪116 ౧౦౦౯ 2౧6 00౧౧6౭ 06 15 ౧౭౭౦ ౧౦౪౧౧౧౫/ 0౧1 *౪౧అ౧ ఈ1అఈ/ 2౧6 6౦౧౪౪౯66 1౧ 5209101 2౧6 1౧9౧1౧6 66౧6౧26105 0 ౧6౦౧16.

₹2గ 2౧640] 00 06 20000! 0 19 ౪౭162016 ౪౦౧౮ 5% (2190౧౧౧౩౧2|౩౧, ౧08 ౧2౪106 91౪6౧ ౧౧6 ఈ౫9 ౦౧౧౦గ౧౮౧|౧౦/ ౦0+ 1౧౮0- రం009 ౧15 ౪/౦గేం€0 ౭ 7౧౪౬౧-566168గ. 11/66/2026 6-4-2005

౯, 5:1 గిజిగడంయ2గరగ౧౧రేం

'ప్రాః। డి. ప్రహ్హాదాచార్యః వైస్‌ చాన్సలర్‌ రాష్ట్రియ సంస్కృత విద్యాపీరమ్‌ (డీన్స్‌ యూనివర్సిటీ) తిరుపతి - 517 507, ఆం.ప్ర. సంస్కృతసాహిత్యవాబ్మయే అస్తి కళ్చిత్‌ (ప్రాజ్జానుభవసారసర్వస్వ భూత, ఆ పజ్జితం ఆ చ పామరం సర్వజనశిరోధార్యః, నానావిధైః సాంసొరికక్షేశైః పరితప్యమానానాం క్లేశప్రశమననిదానభూతః, అజ్ఞానాన్తకారావరణేన దిజ్మూఢానాం జీవనయా(త్రాయాం ప్రవృత్తానాం లోకానాం ఆలోకం ప్రదాయ సన్మార్గ 'ప్రదర్భ్శనక్షమః ప్రకారః సుభాషిత మిత్యాఖ్యయా ప్రథితః ప్రసిద్దైరప్రసిద్దేర్వా కవి పుంగవైః విరచితాః సుభాషితానీత్యన్వర్థనామ్నా విభూషితా ఇమే ముక్తకళ్లోకాః మనోహారిణీ మౌక్తికమాలేవ కంఠస్టా, కంఠస్ట్రీకృతాః విభూషయన్తి పురుషమ్‌. విదుషా మవిదుషాం వా సదసి సందర్భొచిత్య మనతి'క్రమ్య ఉల్లిఖితాశ్చేమే శ్లోకాః సభాయా గరిమాణం వర్హయన్తి. నానానమస్యాభిః జర్జరితేన వురుషేణ ఏకాన్తే ౬.నుసంహితాళ్చేమే తస్మిన్నాత్మవిశాసం స్టైర్యం చాపాదయన్తి. ప్రత్నైః భర్భహరి 'ప్రభృతిభిః విరచితా నీతిశతకాదయః సుభాషిత[గ్రంథాః సమ(గ్రే సంస్కృతసాహిత్యే విశిష్టం స్థాన మలంకుర్వంతీత్యేతత్‌ నావిదితం కస్యాపి సంస్కృతసాహిత్యప్రకారాన్‌ సుష్టు పరిచిన్వ్నతః. ఏతాదృశస్య విశిష్టస్య సాహిత్యప్రకారస్య రచనాపద్దతిః అద్యత్వే ప్రాయః లుప్తప్రాయైవ. తత్ర నిమిత్తే ద్వే. ముఖ్యమేకం తు, అధ్యాత్మ ప్రవణాన్తుకరణానాం పరిపక్పజీవనానుభవశాలినాం ప్రాజ్ఞానాం విరళత్వమ్‌. అన్యత్తు సంస్కృత భాషాయా మ్రభుత్వమ్‌, ఏవం విషమే ప్యస్మిన్‌ అవసరే, జిజ్ఞాసూనాం సహృద యానాం మోదనిదానం భవతి సుభాషితపద్యసం[గ్రహాత్మకం శ్రీమలయాళ యతీంద్రస్య ఉపదేశామృుతమ్‌,. సుకృతే రస్యాః కర్తారో భవన్తి తిరుపతిస్ట - ప్రాచ్యకళాశాలాయాం బహూని వర్షాణి సాహిత్యశాస్తాధ్యాపనకార్యం విధాయ తతో నివృత్తాః సహృదయ'(ప్రవరాః

ప శ్రీమన్తః సముద్రాల లక్ష్మణయ్యమహాభాగాః. ఆం(ధ్రసంస్కృతోభయసరస్వతీ సమను([గ్రహభాగ్శిరేతైః చిరమనుష్టితా సారస్వతీ సేవా విశ్రుతా. మహనీయెరేతై రధునా, నికషా తిరుపతిం విలసన్తం శ్రీవ్యాసాశ్రమం అధిష్టాయ సమనుష్టితతపోభిః మస్కరిప్రవరైః నం(వ్రతి ప్రాప్తభగవత్పాన్నిధ్య్యాః శ్రీమలయాళయతీం(దై: ఆం(ధ్రభాషాయాం నిబద్దన్య స్వీయోపదేశామృతన్య అనువాదో విహిత: హృద్యామనవద్యాం సంస్కృతభారతీమా(శ్రిత్య విహితోఇయమనువాదః ఆంధ్రానువాదేన సంవిభూషిత ఇతి విశేష అనుమ్మువ్‌ఛందోనిబడ్డేము ఉవదేశానమ్చుతధారయా జిజ్ఞానూన్‌ ఆప్లావయత్సు అమీషు శ్ఞోకేషు తత్ప్యృబోధనాయ ఉపాత్తా దృష్టంతా అత్యన్తమేవ సముచితా ఉపదిష్టం తత్త్వం హృదయే దృఢం ప్రతిష్టాపషయన్తి. పశ్యత ఇమాన్‌ కాంళ్చన శ్లోకాన్‌ - శాన్మ్యా ప్రేవ్లూ చ లోకే£_స్మిన్‌ సత్యతత్యం ప్రబోధయేత్‌ । నో చేత్‌ ప్రతప్తం క్షీరాన్నమిన తత్తాపమానహేత్‌ ॥ క్ష7క్ష చంద్రస్య ప్రతిబింబం న దృళ్యతే మలినే జలే తథైవ హృదయే దుష్టే బ్రహ్మ నైవానలోక్యతే ॥ 191 రంగ్రేతైకేన పా(త్రస్థం జలం సర్వం ్రవేద్యథా | ఇంద్రియేణ తదధైకేన జ్ఞానం భ్రశ్యత్యని[గ్రహే॥ 182 న కేవలం సంసారిణో౭౬త్ర లక్ష్యాః భిక్షవో౬పి శిక్షితా ఉపదేశేన. యథా- మఠలాభస్తు సాధూనాం వ్యవస్థారహితాత్మనామ్‌ ॥ గజలాభో దరిద్రాణామిన భారావహో భవేత్‌ ॥ 204 ఏవమస్య(త్ర ప్రతిళ్ళోకం సంచిత తత్త్యామృతనిధిః యదయం సం(గ్రహః విదుషో౬విదుషళ్ళ సమమేవ ప్రీణయతీతి దృథఢో మే విశ్వాస: విశేషతశ్చాభినన్దామి అవిరతం సారస్వత సేవాసంసక్తమానసాన్‌ సహృదయా(గ్రణీన్‌ శ్రీమతః సము(ద్రాల లక్ష్మణయ్యమహాభాగాన్‌. ఉ. ప్రహ్లాదాచార్యః

నివేదనం శ్రీవ్యాసాశ్రమ ప్రతిష్టాపకులు, శుష్కవేదాంత తమోభాస్కరులు, చరాచర సుఖాభిలాషి మహర్షి - సద్గురు - శ్రీమలయాళస్వాములవారు ఆం(ధ్రజనానీకానికి చిరపరిచితులే, ఆధ్యాత్మవిద్యకూ, సంస్కృత భాషకూ శ్రీస్వాములవారు కావించిన వ్యాప్తి వర్ణనాతీతం. ఆధ్యాత్మిక మాసపత్రిక 'యథార్జభారతి' ద్వారా, సనాతన వేదాంతజ్ఞాన సభలద్యారా, శతాధిక వేదాంత (గ్రంథ ప్రచురణలద్వారా శ్రీస్వాముల వారు బ్రహ్మవిద్యకు ఎన లేని ప్రచారం కల్గించారు. సదనుష్టాన (ప్రధానమైన వారి జీవితం భగవర్గీతకు భాష్యప్రాయమని దివ్యజీవనసంఘవ్యవస్థాపకులు పూజ్యశ్రీ శివానందస్వామీజీ మహరాజ్‌ వారు శ్లాఘించారు. శ్రీవారు స్థాపించిన వ్యాసాశ్రమ సంస్కృత పాఠశాలలో బాల్యంలో నేను విద్య నభ్యసించాను. వ్యాసాశ్రమ వ్యాసపీఠాధిపతులు పూజ్యశ్రీ, విద్యానందస్వామి వారి సూచన మేరకు 1975లో 'శ్రీమలయాళ స్వామి జీవిత చరిత్ర'ను రచించే మహాభాగ్యం నాకు కల్గింది. ఆ [గ్రంథం విసృత (ప్రచారం పొందింది. శ్రీమలయాళ స్వాములవారు 57 వేదాంత (గ్రంథాలు రచించారు. ఈ (గ్రంథాలన్నింటికీ సంపాదకత్వం వహించి ఇంచుమించు పదివేల పుటలకు విస్తరించిన 20 సంపుటాలుగా (ప్రచురింపజేసే బాధ్యత కూడా శ్రీవ్యాసాశ్రమాధి పతులు నాకు అప్పగించారు. 2001 మార్చి నెలలో జరిగిన వ్యాసా(శ్రమ వజ్రోత్సవాల సందర్భంలో ఈ సంపుటాలు విడుదల అయ్యాయి. శ్రీస్వాములవారి 'ఉపదేశామృతం' అనే విశిష్ట (గ్రంథం అందులో పదునాకండవ సంపుటంగా ముద్రింపబడింది. అందలి వాక్యాలన్నీ ధ్యానానంతరం ఏకాంతంలో కూర్చుండినప్పుడు శ్రీవారి హృదయసాగరం నుండి ఉవ్వెత్తుగా లేచిన ధ్యాన తరంగాలే. మొదట ఆశ్రమ మాసపత్రిక యథార్హ భారతిలో ప్రతినెలా 'ఉపదేశామృతం' (ప్రచురింపబడింది. తర్వాత పాకెట్‌ సైజులో నాల్గు భాగాలుగొ ముద్రణ పొందింది. అవి (క్రమంగా 1929, 1930, 1945 మరియు 1953 సంవత్సరాలలో మొదటిసారిగా వెలువడ్డాయి. (ప్రజాదరణకు పాత్రమై పిమ్మట పలుసార్లు ముద్రింపబడ్డాయి. శ్రీమలయాళసద్దురు (గ్రంథావళిలో ఈ నాల్లు భాగాలను చేర్చి ఒకే సంపుటంగా (ప్రచురించడం జరిగింది. అందులో మొత్తం 877 ఉపదేశాంశాలు

స. ఉన్నాయి. ఈ ఉపదేశాలన్నీ ఉపనిషత్సారభూతాలు, జ్ఞానబోధకాలు, భక్తి వైరాగ్య 'ప్రదాయకాలు.

నేను 1999లో తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం ధర్మప్రచార పరిషత్కార్యదర్శి పదవినుండి విరమణ పొందాను. 2000 సంవత్సరములో సద్గురు (గ్రంథావళికి సంపాదకత్త్సం వహించి గురు కృపచే ఆపని విజయవంతంగా పూర్తి చేశాను. 2002 సెప్టెంబరులో తి.తి.దే.వారు భాగవతప్రాజెక్టుకు స్పెషల్‌ ఆఫీసరుగా నన్ను నియమించారు. ఆ ప్రాజెక్టులో భాగవత ముద్రణతోపొటు వాల్మీకి రామాయణ పరిష్కరణ కార్యం కూడా చేపట్టబడింది. ఆదికావ్యంలోని శ్టోకరచనా విధానం నన్నెంతగానో ఆకర్షించింది.

“శ్రీరామకృష్ణప్రభి సంపాదకులు పూజ్యశ్రీ సుకృతానందస్వామీజీ వారి కోరికమేరకు దివ్యజనని శ్రీశారదాదేవి యొక్క ఉపదేశాలను కొన్నింటిని సంస్కృత శ్చోకాలుగా అనువదించాను. అవి డిశంబర్‌ 2003 రామకృష్ణప్రభలో ముద్రణ పొందాయి. అందుకు పలువురు నన్ను అభినండించారు.

అప్పుడు శ్రీమలయాళ సద్గురుదేవుల ఉపదేశాలను కూడా సంస్కృతంలో శ్టోకాలుగా వ్రాయాలన్న సంకల్పం నాకు కల్గింది. నేను ఎన్నుకొన్న కొన్ని ఉపదేశాలను శ్లోకాలుగా (వ్రాసి డిశంబర్‌ 2003నుండి యథార్దభారతిలో (ప్రచురింపజేశాను. (క్రమంగా శ్ఞోకరచన కొనసాగించాను.

యథార్థ భారతిలో కొన్ని వ్టోకాలు చూచిన పూజ్యశ్రీ హంసానందస్వామీజీ హృషీకేశ్‌ నుండి 31-12-2003న నాకు లేఖ వ్రాస్తూ - అనువాద శ్ఞోకాలు ఆధ్యాత్మికోపదేశామృత రస గుళికలను పోలియున్నవనీ, ఉపదేశామృతాన్ని పూర్తిగా అనువదించడం మంచిదనీ (వ్రాశారు. మహామహోపాధ్యాయులు ఆచార్య శ్రీపుల్లైల శ్రీరామచంద్రుడు గారు 29-2-2004 (వ్రాసిన లేఖలో శ్లోకాలు ్రాచీనాచార్య శైలిని స్మరింపజేస్తున్నాయని, వాటిని నాగరీలిపిలో ప్రింటు చేయిస్తే సర్వదేశవ్యాప్తికి ఉపకరిస్తుందనీ (వ్రాశారు.

పై యిరువురి లేఖలు నాలో ఎంతో ఉత్సాహం కల్గించి నారచనను కొనసొగింపజేశాయి. 2005 ఫిబ్రవరికి 700 శ్లోకాలు పూర్తి అయ్యాయి. “'యథార్థభారతి'లో డిశంబర్‌ 2003 నుండి ఫిబ్రవరి 2005 వరకు 15 సంచికల్లో అన్ని శ్లోకాలు తెలుగు తాత్సర్యంతో సహా ముద్రితాలయ్యాయి. వీటిని ఒక (గ్రంథంగానూ, ఆచార్యశ్రీ, పుల్లెల శ్రీరామచం ద్రుడుగారు సూచించినట్టు నాగరీలిపిలో

ఇట్మ మూలశ్ఞోకాలు మాత్రం విడి (గ్రంథంగానూ (ప్రచురించాలని నిర్ణయించాను.

ఈ సంస్కృతానువాదాన్ని గూర్చి రెండు మాటలు - తెలుగు ఆంధధ్రదేశానిక్తీ ఆం(ధ్రులకూ మాత్రమే పరిమితం. సంస్కృతం అట్టిది కాదు. అది అంతర్జాతీయ భాష. ఎడనెడా ప్రపంచమంతటా సంస్కృత (గ్రంథాలు చదివేవారు ఉన్నారు. శ్రీమలయాళ యతీంద్రులు కూడా సహహ్రాధిక శ్లోకాలు గల 'శ్రీమలయాళ యతీం(ద్రగీత” అనే (గ్రంథాన్ని 1954లో ప్రచురింపజేశారు. వారు సంస్కృత ప్రియులు. వారి ఉపదేశామృతంలోని కొన్ని భాగాలను ఇలా సంస్కృతీకరించిన నేను ఇది సద్గురు ప్రీతికరమని భావిస్తున్నాను.

ఈ (గ్రంథాన్ని ఆమూలా(గ్రం పరిశీలించి అవ్యాజమైన ప్రేమతో దీనికి అమూల్యమైన పీఠిక (వ్రాసి దీనిని గీతాతుల్యమని పేర్కొని నన్ను అనుగ్రహించిన సంస్కృత వాజ్మయ సాగర పారంగతులు, మహామహోపాధ్యాయులు ఆచార్య పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు గారికి నా హృదయపూర్వక నమోవాకాలు. అట్టే ఈ రచన నభినందించి దీనిని 'తత్త్యామృతనిధి' అని ప్రశంసించి నన్ను ధన్యుణ్ణి కావించిన విద్వద(గ్రేసరులు ర్యాష్టియ సంస్కృత విద్యాపీరం వైన్‌చాన్సలర్‌ ప్రాః (ప్రహ్హాదాచార్యులవారికి నా కృతజ్ఞతా పూర్వక వందనాలు. ఇంకా ఈ రచనను అభినందించిన డా॥ ప్రతాప్‌, డా॥ మల్లెల గురవయ్య, విద్వత్కవి శ్రీ ముదివర్తి కొండమాచార్యులు మున్నగువారికి నా కృతజ్ఞతలు.

శ్రీవ్యాసాశ్రమ పూర్వవిద్యార్థి, సాహిత్య శిరోమణి, వ్యాకరణ శిరోమణి, విద్వాన్‌ శ్రీ సుఖవాసి మల్లికార్డునరాయ పండితులు ఈ శ్లోకాలన్నింటినీ సాకల్యంగా పఠించి తగు సూచన లిచ్చినందుకు వారికి కృతజ్ఞుణ్ణి

ఈ [గ్రంథాన్ని ముద్రించుట కనుమతించిన శ్రీవ్యాసపీఠాధిపతులు పూజ్యశ్రీ, విద్యానందస్వాములవారికీ, ఉత్తరాధికారులు పూజ్యశ్రీ పరిపూర్ణానంద స్వాములవారికీ, వెయ్యి ప్రతుల ముద్రణభారం వహించిన హైద్రాబాద్‌, శ్రీమలయాళస్వామి మఠాధిపతులు పూజ్యశ్రీ, రామేశ్చరానందస్వాముల వారికీ, పుస్తకాన్ని ముచ్చటగా రూపొందించిన అనంగానంద(గ్రావి క్స్‌, పాఠరాశర్య ము(ద్రణాలయం పరివారానికీ, శ్రీ శివరాం గారికీ - నా కృతజ్ఞతలు. తిరుపతి = సముద్రాల లక్ష్మణయ్య 9-4-2005(ఉగాది)

క గ్‌ షా కారాల ట్‌ న ల క్‌ స్‌. . లలా యల టర అ గటట [యళ గంప ము. /$ న ఖ్‌ టే భే స 0 థ్‌ లల మన ఎం ప న స) ల్లో ల ఇంక్త్రలు షః రత! ల పాం యయా ల మ న నంట

1. శ న్‌ గూ తూ న య శల నత. న ఖే శ్‌. టు షు య టట ల ని గై అ ర్‌ు ల (| డాగీ. యం నును. (దు ] , గ స 4 జో స న క చ తాటాకుల: స + ళు క్‌ న ల అ లు స యు. 1 టన లయల యా మం. ల! ు ల్‌ మమ. | సో ళీ న్‌ క! టం న లు మ... కాం జ నళ టే? వ శ ప దాోల జ్టో ఇ. * ళన ఎ స వం. నం యం షం ఇ / షన! టే... క ు |. స 1 నన్‌ ప లీ టమ తా.

• 1న సాం 1 న్‌ ప ల మం. స్త గ ల (7 | రస న టే హ్‌ ల ల 1! న నా తీ. శశ గా . కు . | శ్‌ చ మ... టన ంతళ. న. - తు |

• స ం ల ల | . | | ఎ వకు శ ము నాటి గ్‌ న! ఛే గా. వ్య వ | స 1... న్‌ మ యయ 2. £ ॥ మా ళ్శీ న యు ఆ (0 | వె | స |
• యను నము స | స న్‌ |! న ప ది లంతా అట్‌ వు. తా లో రే న్‌ సతో సునీల న! (ఓట 5 స వ సర [్రిమ్రల! శ్హు, [క ల నతో పాణ. తో సతో! రు చ న / శక! శ ళన ర తం అసలా నన సంాడ, న. తము! ల అమలు డు పులు చయనాడు కాం న. కమల .

కిరి కక. గగ 2[23/212 5౪7/720౧02%1

1615 ౧2761/ 0౧౭6 2౧6 00/౧ 9౧6 ౧6౦౧1౬ ౪౧౦ 8౧ 500౪/ 60 0617 68110౪7౧6౧ 6౧6 11916 06 60౧0౪16606 ౩౧6 243656౧ ౩ ౧6౪ 60౧9౦10649- ౧౪5౩5 1౧ రఈ౧6గ).

5౧ 1121373182 ౪85౧62 6గ౧౦0౪/౧ ౧0౧౭ ౧౦౧౬|౭౧/ ౩9 5౧ ౪2127213 65౪/8గ౫| 15 1౧6666 2 ౧8౧౭౧ 50601౧016౧ 02౧ ౧౦09౬ (2/౧6 50615, 1౧ ౭6 [6 530౧116606 ౧19 అఆగ౧/€1౧9 ౧0” ౧0౧౪ 9౧౧౭౧౧౦1౧౭6౦౧ 0౯ 2 619560౧10౧1- ౧౭౬66 ౧6౦౧|6-౧6 12% ౧15 ౧౭౬/6 గ6౧312 2౧6 5664166 1౧ శగి6[౧౧8. ౧16 ౧౭6 60 00౧66౧64 ౪101 1౧౧౦9౧|౧2018 56గ౦౮౪౮౧౮61౧95 2౧64 01906 10! 10౧9 6౧౫6 060/6 ౧6 006416 6562301150 ౧19 560౧8గ౩౦/ 0౪౬౯ 8 616- [8గ65.

5/1 5౪80౧001! ౪౩9 00౧) 1౧60 3 ౧౧౫|6ర!6-01299 12౧౧||౫/ 0౧ 12౧00 27,1885, 1౧ 8 ౪11206 ౧౩౧౫౪6 6౧9౭2౧6)/౮౧౮, ౧౪౭/౧ 6 ₹2గాంల5 ౧1||- 9౧౧౧ ౧౭౧౬౭, 6౪౮౧౪౩0౯ 10 గం౧81డ. [16 ౪85 6౧౧568౧౪ డ ౪9120౧08. ౧18౧౬ (౧0౧ ౧9 య1॥6%006 ౧6 6115012766 606 గ౧౦౦1|6 ౧౮41161865 0 ౧౦౧౫౧౭550౧ [0/7 606 ౧౦౦? 2౧6 రం౪గక౦రేరఆగ, 6౪060౧ €0 ఆంగ డెగిర 6౭811౪ ౧౧661౧260౧. 7౧6 ౧౧౭౦౦౦1౦౮9 0౧1416“5 ౧౧౬616060౧, [07 ౧౧661- 260౧ 1% ౧౭౧౦613౧ 2౧౫౭266 ౧15 ౧౩౧6౧౧౯ 2౧6 ౧61౧0064౧9.

006౧౧9 ౧5 0౧1160౧004 ౧6 ౪25 621066 000% 1౧ ౧19 ౧౧౦౪౧౦6౯ - €0[0906, 131272126౫. తగ6ే 1౧ 53091651,

వష ౭86 61౧9 1౧ 6672312 1100౧95066 6౧6 9౧686 ర66౪0066-16- [0౧౫౫౭౯ 5౧ [2/౧2/20౧2 6౪౧౮, ౪౧౦ *౦గ686 ౧౭25618551 10! 6 ౪౧1౬ 0౯ 016 1౧౮196౧6 2౧6 €ఈ16 19౧0౧2౧౬ 86680456 0 ౧15 561658 500181 ఇగ6ే 501౧౩1 96౧/106 €0 119 68110౪ గ6/811065, 8౧౭2౧8 ౮౮౯౧౪5 గాంగాంగ/ 19 6౧౧6౧9౧664 అఆ6౧ €0రే౭/ 1౧ ఈ౭6 12౧6.

5౪/3గ౫స1, ౪౧0 ౪౩9 ౧౧60[631౧66 60 06 ౧౧౦౪6466 1౧ €6 1౧౧- 266 06 5గ 2౧22౧౩ 66౧౮, ౧46 16 90064 ౧0౧4౧6 0 061౧0 ౩ 615- “౧16 ౦00౧6 5గ 516640౧2 51/3110092 6౮౧౮54/20౧01, ౩ 61౧666 61506016 0 5/4 8౧220౧2 ౪౪౮౧౫. ౧ 6౪6౧౫5౪3గ5 ౧6౧౧౧1౧266 ఈ16 ౪౦౪౧౮ ౪6120౧౬ 16200౧6 ౭|| 6౧6 ౫1౧౮౪ 90౧1004789, 1౧౦1౮661౧౦ ఈ౧16 612, ౪౧6 ౮౧౭౧19౧౭69 2౧6 ౧౧6 85/2%౧౧3 5006౭.

౪౧6౧ ౧6 ౧౧19౧66 ౧15 64661206 26 6౪౧౧9౪౩౧౧9 తింంం2గ0, ౪613002 ౪6౧౬ 60 గ౭6౬ ౭౧22౧2 646౧4 3౧6 641 ౧౭౦61౪66 016 6౧౭౭6 గ౧౫౭౧'5 016551౧095.

గీక గర/5 ౪/౧6 0% ౪618008“5 ౪2౫/5 0 [6౧౪౧౦1260౧ 2౧64 66- €30య01గ16౧6 0602౧౧6 గాం+కి తగగ గాంగ౧8 ౦0660-562666. 116 ౧౫౭౮6 ౪6౧ ౧|$ ౧౧|౧6| 00 గ౭ట6 2 610 €0 6 ౪411-6౧౦౪/౧ ౧19౧౧౫ 66గ౧€౧65 1౧ 6౧6 ౧౦౬౧రా౧ ౧6౧ ౧6 ౪/85 02౧617 6180686౧, ౧6 16% ౧15 ౧0౧౧6 26 ౧౧౫16౮-

క్షం

మ. ౧1౩౧౧ 046 1౧౧౧౧౧౧1౧౦ ౧15 ౧౭౩౧6౧౧6 ౦0 1|5 ర601510గ.

860076 [౧6 1654 ౧15 ౧౦౧౫౪, ౪61200౧3 1% 2 ౧౦౪6 06౧1౧6 ౧౧౫౫ డెరేరగ65566 60 ౧19 ౧౭౯6౧6 : *గీ5 10౧0 29 ౪00 ఆ౧(6గ౧౭1౧ ౧౧6 ౧౭౦౧16 ౪౧౦ 966 ౪06౯౧ [౦05010210/ 60 €౧6 0656 0 ౪౦౪64! 20111564 706 ౧౧౩౪ ౧౭56 ౭556686 6126 1 గా561 ౪1|| ౧౦౪ 50గ6' ౧౧ ౪౭౧6 ౦౧ ౧006 2౧6 6౧1౧. ౧) ౦1౧౫ ౦6౮6౦0౧ ౭ 61106 ౧౫15910౧”

౪8120౧3 ౮౭౪7611664 0౫ ౧౧౦౪ 606 16౧0906) 2౧6 0౧6866) 0 1౧౮2. 62114109 6 64౧౮65 ౪2667” గంగా 62౧౭౧౭5, ౧6 ౩౧౦1౧౯6౮ 606 |1౧౫- తెం్ర8 0% [80౧౧2811౧8 54/87 26 గి2గా6కళ/8౧200 00 036 5260864 ౪/2- కాలీ

0౮౧౧౦ 019 ౮64 60 6 ౧౦౧౧, ౧6 200602310696 ౧1౧౧౩66౯ ౫16) €6 ౧౯౧౪౮౭11౧9 500181 6౦0౧6160౧5. 0౧ 96 ౪/2, 00౧౫9౯౧౮ ౧15 50- 6౭]! ౦0096౧/2360౧. ౧6 6601666 [౪/89 6౧౫౭ 10 ౧౪౧౯౪ ౧5 గాంర26008! ౧/౩య;1065, 2౧64 ౪౭5 0౧ 46 100[-0046 ౧౧౯ & 5802016 ౧1806 60 ర0 2 10౧9 06౧౩౧౦౪, ౪10) 19 ౧66666 ౧0" 98 961% - ౧88152600౧.

౧6 ౩6 1296 519౧0664 2 5006 ౪౧100 20062౧66 60 06 ।|6062117/ ౨061066 10" ౧15 ౧౪౮౧౧౦96, ౧౭౧౧6” '6ం920[8 8 5360786 01306 ౭6 11060818. 52౧00! 566166 ౭6 ఆం్రం్ర౭గ౨౧8 1౧ 1913. 16 19 ౧0౬ 685౫ 60 రఆంంగ06 116 ౪1815 ౭౧6 €1006126005 ౧6 ౧86 10 9౦ 11౧౦౮9౧ 1౧ 60౧౭6 ౧13206. 16 15 6౧౦౪౩౧ 00 527 €)8% ౧19 5016008! 5676౧06) 6౧౧౧౦౪/686 ౧17 60 0౪౪౦౦గ6 6016 న౧1౨1031! ౧౭2౧690105.

106 6౧0౪1౧0 ౧19 ౧౩౧౧౫6 0౯ ౧౭౪౪6 ౧1266, 066 90గ౭౧౦౪ 162౧- 1౧౦ 36 ౧6 ౪89 గంగ 06 11212818 006౧6౧/ (66812), 16 ౧౪౭౦౧16 ౪0 924 ౧1౫ ౧1౦౧౧౭౧౧66 ౧1౧ “11818212 54/2౧) 2౧౮ ఆ6౧ రాం౪9౧ 16 య13గ9664 [౧15 ౧౭౧౧6 ౪౧6౧ ౧6 అ౫౦౧8066ీ 58230౧)/83253, €115 6౦9- ౧౦౧౫౭౧ 56466 60 ౧1౧ 1౧ ౧౦౧౮౪1౩” ౪980. ర్‌/109 006 00౪౧56 0" ౧5 06౧4౧౦6 ౧6 ౧౯4౪66 16 60/6 ర49 :

అతీతవైరాగ్యమఖండబోధ: కదా ను మే సిధ్యతు హే దయాలో! |

నక ల ఉల లకి అష ఆ ల

సమాధియో॥స్య పరస్య నిష్టా సర్వేషు భూతేషు సమత్వబుద్ధిః ॥

0 ౬0/౧6 06 ౧౦ 2౧6 ం0గ౧౧౧౭5510౧, ౪౧9౧ ౪0౪16 1 6౪6 06 తెరి! €0 ౧౧౩56౭౯ 606 9౪0/2 666300గ6౧6 6౧6 1౧6౪151016 561 1004166406, 016 6€8౧506066౧6 3౧66౪, ౩౧6 6 266466 0 6౧౮౩! 10౪76 10౯ ౩|| 1౪1౧౦ ౮6౩6౧69?.

౧౮65 16 60౧1౧666 ౧15 ౧6౧౭౧౦6 [0౧ ౧౪61౪6 10౧౮ 762౧5. 5౪6౧ 661౧8 €19 56296, ౧6 616 ౧౦౪ )౪56 56 1౧ 166 ౧౧66|౧౭౪౦౧ ౭|| 016

ప. 6౧6. ౧6 ౪౩5 (215150 ౧15 ౪0166 3081056 0౧6 0౪6౫౦౧౫౧ 2౧6 1౧66౪11065 500131 ౧౪560౧౫5, 2౧4 00౧౦6౧౧1౧౦ 06 2156 ౧౧౭౭౦౧||౧౮౩ 0౧ 60య4గ1- ౧౩1/6 ౧౧౦9౧౧౪౦౧౪ 2౧6 ౧560660-గ౧౧౦౧|6. ౧15 1610౧0 60౧౪9266 ౪/85 2021౧96 ర)6 [౧664౮9 2౧6 ౧6 1౧౭౧౮౭||0/ ౦౧ ఈం గ|౧రల 623566 5/5- 9౧ ౪౧01 గ౫|91066/0౧6666 ఈ6 0౧81౧21! ౦0646, 02966 0౧ (౪౮౭110 తెగిరే ౧0౧6౬౧, 25 0౧౪ [6౧96౧2౧౪ 65680119066.

౫౦ 96910 ౧1౩ [౧0౧6 8621౧56 ఈ019 900121 ర196౧౧౧౧౭౩6౦౧, ౧6 ౪౧౧౦68 [౧19 ౧౧౦ గ౧చెం66గంంగం, "5ల5గ68 ౪66823౧2 12౧౧౦ 8౧22963 [౧2గ౧౧6” (1006 56011906 06 1(౧0౪/16606 60౧36 ర౧/69 24/87 16 ర౭గం6959 06 18156 ౧౧||09000) 1౧ ఈ6 ౪68౧ 1919. 16౧ ఈ6 0౪6016260౧ 0 115 000%, 5౪4/3గ%)015 2016 90626 8|| 0౪6౯ 4ఉగరగ౧4 ౧?2669[ 4౧64 16 5001311 6|90గ|గ౧౫|౧౭2666 6185565 [౧0౪4౧6 1౧ ౧౫౫ 2 ౧9౧౬ 2౧౮ గంగ౧రల! ౧౩౧౧౧౦౧ 0% 161౧ 02౮656. రే666, 6౦923౧0౧28, ఈర 19 931౧67 66౧1260, 06- 68గ౫౭ & ౧౦౧౬౪14౧ ౧|2౦6 0 ౧౧౧౭౩౦6 41|గ౧౫౦9౬ ౭|| 66 ౪15605 60 10౧0212 51%౮|02౧60౮512 ౪966 €0 ౪1516 ౧1% 26 ౦82౧0౦౧౬.

06 ౮2610౧8119 0" 86 6౭౪ 61916696 416 ౧౪౪01660౧౭౧/ ౪16/5 0౧ 116 5౪82౧01, 2006 €166 461 0656 60 ౧6౧౧౦౪6 ౧1౧% గంగా రం ళం౧19/ 006 ౧౧812 ౧|||9. 5౪23గ)| ౧0౯ ౧15 ౧౭2౧ 2190 ౪6౧00603౧6 ౭6 గగంగా8!4 ౪85 ౧౦౬ 6 గం౧€ ౧1౭౦6 26 €౧86 6016 10! 16 ౧౧౦౧౫- 960౧ ౦౯౧15 ౪1645. 50 ౧6 5660066 6౦౪/౧ ₹0గ) రం 71౧04౧౧818 ౧11 1౧ €6 ౪763౧ 1926, 2౧౮6 ౧06౧6664 2 ౧6౧౫౫1౧396 ౧౭౭౯ 76౧౧౭6౮4 1౧ 06 ౧866100 01 €16 5%/18213[256. 7౧6 ౧6౧౧6896 ౪29 ౧8గ౦66, 56౧1 ౪2525౧2౧౧2 ౧).

706 0౧161 81౧1 0 6 ౧౪౮౪ ౧0౪6౧666 గం[౧౧2గ) ౪/25 60 ౧౧౦౧8- 9౩368 ఈ16 58౧91046 12౧90౭06, 168860౧8 ౩౧6 90గ౧60౧65 210000 ౭|| 61255659 0% ౧6౦౧16, ౪160066 2౧౪ ర150/1గ1౧860౧ 2ం21౧96 9ఆఅ 68506 07 (866. 1 19 ౪6|| ౧04/౧ 026 అం౭గ౧ 6౪611౧9 ౧౭౬ ౧6౧౫౦౮ ౪116౧6 ౪/29 2 50%001 06 ౦౮౦౧౬ 426 ౧౧౦9౦౧౫౧66 ౧౧6 5646 0[ 5209116 2౧6 0 రం90/1060౧85 €0 ౪౦౧౫6౧ 2౧6 60 ౧౦౧-9౧2౧౧౫1౧౩. 706 54/3౧01 గం౧€ఈ1/ తెగర [1౧0౧1/ 0961167606 ౭6 66 60/06 600966 0% 5952౧916 2౧6 109 ఈ1/106 ౧6౩9౭66 195 ౧6౭౧6 [0౧ 4|| గ౧౮గ౧౫౭౧|గగిరే, 2౧6, 51006 ౧౦ డ6- ఈంగంం/6 90౪8౧66 66౧166 ౩౦౦699 ఈ0 ౧6౧) 60 2౧౪ ౧౭౧౦౦41౭ 61899 0 ౧6౦౧16, [౧6 ౪౭2౧666 €0 0౧6౧ 116 60010 €0 €16 9210109 0 616 5600౧6౧౧౫6 [6౧౦౪/|6606 ౧౧996666 1౧ 1౧6౧) €0 2|| 96 51౧06౧6 56616 ఈ|5 0 ౪1960౧౧౫ 2౧6 9217200౧.

తిం0ం0761౧91, ౧6 5౪8౧101 1౧16206664 6119106459 93006గ1౧89 1౧ 6 98016 762౧ 70656 60౧9౧69826005, ౧31166 *5802263౧83 ౪8688౧02 ౧౩౧2౩ 920082” ౪౧16ల) ౪66 2౧౩౧౮౦66 768౧ 1౧ 6)[గ61606 ౧2గ5 0 06 0060౧౯౮) 1౧ 90601 [00౪0 20౧64 ౪111866, 2486%౧66 2 ౧6౪ 24/236-

౫1 ౧65౩ 1౧ 06౧ 66౧౧౭! ౧61910౧, 500౧౧ 0౧ 0౪668686 ౧6500౧౧9 ౩౧6 94- 0౪5016ఈ10గ౧9.

0 ౧౭40౦12౧ గొాతిరంగ౧ 1౧ ర8568 230౧6౧1౧99 19 606 5౧6012! 5855100 ౧౮౧ 6౧6౧౭౧” 0౪ ౪0౧౫6౧ ౦౧ 0౧౭ ర 5420001 60016 2ర౪8గ౧- [806 0 [0656 ౧౧6౭6౧౮5 00 0702640256 60 606 ఆ౧౬6౧౭ ౪0౧6 6౧౭6 ౧౦౧6 5౧0616 ౧0౧6 1౧ 616 ౪2౫ 0? ౮6 06065 962/6౧ [౧0౧ 561"- 7631158000 2౧6 6౧౭6 ఆ౪౭౧/ 5110676 5966166 [౯ €౪60) 900౪616 ఇ6- 006817 ౧6౦ 6 0616౬౯ ౧8౧౪౦|౧ €0 ౧6200 6016 6021 0% 58/260౧ ౭210౧9 ౪0 ౧1౧౫.

5483[0101! 1౧ ౧15 166064౯895 29210 2౧౮ 20210౧ అ(౦121౧66 (06 510- ౧||౦3౧66 0 520226౧2 0౧౭2౧౧౩, 00౧౭౦౦ గ4|౧(31౧100 86 606౧ ౧౭1 16119100 15 ర)86€ ౪0100 గ౧౭క65 గొ౭గ౧ ౧6౫6౦6౦౫ ౧060 60 ౧19 69౧00౧31 ర66/ 2౧6 ౭6 ఈ6 92౧16 ఈ౧౧6 60 981% ౧15 50106621 ౪62161, ౩౧6 ఈ౭6€ 500% & ద౧౭౧౫౩ ౧120659 006 ౧1౧656 56655 0౧ ఈ 6౧6౮21- 16/02 ౧౭౧౧౧6.

106 52126 8620%66 9066281 [౧౦౧౫౧౦౭ 60 6 ౪౦౧6౮9 0% ఓ0రే క6గం002 1౧ 06 6102 “460౭2008 - 60728 644220౧23౧” (2 2౧ 16 5016406431 90640/ 1౧ 11 [6169 0 6646260౧). ౧6 ౪౭9 0 €6 0౧1౧10౧ 46 061315 9౧౯౩౦696 ఈ8564/6 8 [3 9501710081! ౪6౭10) 2౧6, 60౧67౯6- 0/69, 16 9౧06164 06 ౧౧౭96౧౮664 26 2|| 0056. గ6, 11166 54321! ౪120208062, గ౭|౧681066 046 1 20618 10596 615 90166421 56- 0/6౧౧౩6/ 2౧6 26664 *భంల6 16 2487౧60855, 506 *ం౪16 ౧0౯ 0౧1౫ 1056 ౧6? 50641 006 ఆఈ౭౧ 0600౧16 0౧౪5102117/ ౪6౭16. గిగంర6౯ ౪164 0 ౪761202062, ౪100 ౪౧10 12187218 5480 ౪29 [౧ ౧౦౧౭ 29౧66- ౧౬౧౦ ౪౭9 26 1 ౪89 8 ౧౧6 ౧6౧౧౪౯౭౦64 26921౧56 6౧6 ౧౦౦౯ 2౧6 ర0౪/౧6000666౧ 0౪ ఈ8 ౪౬9666 1౧6౯౪5౪5, ౪౧1౦ ౧౧౧|౯౧౪౧౧686 616 వ్ర/ంర05 60 96040266 06 1699 [౧0గ4౧208 960610౧5 0 0౮౧ 5061- ఆ

తీగిరే 50, 5౪42౧10) ౪85 6666౧౧1066 60 566 ఈ€౭6 ఈ)15 590గ 0 61255 601016260౧, 2౧6 66౧121 0% 6౮68! గం౧(౯ €0 ౭|| 6౮85969 01 ౧60౦౧19, ౪౦0౪16 ౧౦6౦ 00౧6౧66 2౧4 ౪౦౮164 ౧౪ 2౮41౧ ౧2156 19 ౮౦1 [౧6౩6 0౧౦6 1615 [6010౪66 గంగా 0౮" గొ|65€ 0 186 ౧6, 10" ఈ€1గ/ 50 ౪7౭25, ౧6 ౪2౪61166 2 0౪6 4గ౧6౧౧2 ౧26650 2౧౧౮౭1 2గ౭౧౮1౧6 06 501౧706021 9260060095. 706 66662 ౧0౧౧౫6౮6 ఈ) ౧౫౦౧ 506౧06 0 1౧5012000౧ 10 రలం6 5015631 6౧6౧౫౧౫5౦9, ౩౧6 54/2గ౫015 గ౧౪0౧౬- 6రంగ 00186 ౧౦0౧౮1౩౯ 92066864 0001 ౧89 &౧ 1౧6౧/16642110/ 0 105 0+౪గ.

7౧6 ౧6౫౦౮61681, "2608210082 80226017 క566గం64 0 6 54/20 1౧ 1927, ౧౧౦౪6౮6 10561 60 06 €16 ౧౧౦౩౬ 12౧01017 6గ661౪76 0౧9230 (0! 606 ౮199601౧860౧ 0/౧ ౧15 1668415 5 ౪/61! 295 ౧07 616 €౪46

య. ౧౪౭౧1౧౦ 08 04౯ 96౧౧64౧899. గం 2 గొ౭గంగ/ 0 3046 గాం56 01 16 542౧౧015 9౧6౭6 00016 ౪6/6 గ66€ 596131)566 1౧ 6౫9 ౧6గ౦౮6|౧౩!.

1౧ 1928 5౪/2[001! [060౧౮6౮664 2 588౧516716 90%00| 1౧ €ఈ16 ౪78525[2గ18 క56గ౦౮౪౮౧౮1౧౦95. 510068 1 1౧౦6౧౪0౧ 19 (౧966610౧ [౧29 066౧ 663001౧9 52౧91646 2౧6 211166 960)6య 10 616 00౪5 ౭౧౮ 91౧15, 0610౧091౧9 60 6౪6౧/ $6660౧ 0 5006160/- 8851669 011౧౦ 6 1౧- గ౧౩౧69 2 56౧56 0 €ఈ061/ 901/6481 166౧60/ &8 6402! ౦గంం౧౧౧ం ౦0 0౧6 6౦0ర, 15 900001 ౧85 6౪81౧66 ౧౮౧||9 ౪/౧0 606427 0666౧౫ ౧19% ౧౦5160౧5 1౧ 616 ౧౭||5 0 162౧001009 21 0౪6" 6 00౪౧0౫

0౧6౧ ౧౭6 066౧ 85 గాలం ర15064101026664 ౩0౩1౧96 29 €16 90-021166 '10%/6/ 035665” 1౧ 6 గా౭రం! 0 5205676 664640260౧. 7౧6/౬ ౧0౧6, ౪0 2 ౪1౫ €0 30/౧6 6 91౧49 2౧ 0౧౧౦గ౧౫౧|౧/ 0 ం౪౦1౧౮ 117 2006310666 ౪౧౦) ఆ ౧0౧66! 2౧0606 1౬౧6, ౧6 6562013066 క2గ/3 64౧11౦412౧.

౧6౧ 95/20 ఏ! 66%౧664 ౧15 36౧610౧ €0 168 6164611 ౧6౦౧|౬, ౪౫౧౦ ౧౩౪6 ౧860౧66 ౧౦౧) ౧౮౦116 207107 066 ౧౩౪79 ౧౦౬ ౪6౬ 981౧661 616 ౧6౦౪59౩౧/ 501546 0% ౧6గ౧౮౧౧౦౭6౦౧, 10% ౪2౧6 06 ౧౧౦౧౪ 901౧6౦౩! 23101009. [0౧ 566) 6166౧9 2౧6 510113 ం౧౦౪౧-౪౧ గాంగ ౪౧౦ [౧౭2౪6 ఈ౭గ౫ 1౧ 18 ౧౩౮6 2౧ 2౧660666 066 ౧౦౬ ౦౧౧౦౧౮౧16౦” 10౧ ౧౧6౬8౧౧౪51- 68! ౧౪౮౫౮౪౧, ౧6 563గ66 2 '2/30౧౧౩ ౪1ర0738-౧2861258312" (600100! 0% ౧౭౬౧౧౧5102! ఆరంం23606). [80౧0 2౧ 26616 2150, 210౧0 ౪101 ౧116 ఆ|66౧5, [౧౭26 2621౧66 ౧౦గ6౮100 1౧ 0౪ ౧౧||౦50001631| 162౧100. 0 ౮౧66౧0౦1౧౦ 616 6౮21౧1౧9 1౧ 15 1౧56060౧.

౯90౧ ౪౧16 ౧6 ౪౭9 డేం1౧9 ౧6౧౭2౧౦6 2౧6 0౧6౧౭౩1౧1౧ ౧1౧౧561 10? 16 16 06౯ 5800౪258, €ఈ౧6 5౪2౧01 ౦౦గ౧౧౦9౪6 50గ౭ 00015 116 "5568౧8 6628062 72౧0 68[225(182120060“3౧6 '౧00)2 [08౧౦౧౧౭- (208-౧౧౭18. గం౪4/6౪6% 2గ6 018 ఉ5ఈ201190౧౧6౧౬ ౦1 ౪/292 గిం'8గా౭గా, ౧6 ౧౩౮ 686౧ ౪౧ 0001 ౪౧6౧8 29 23 ౧౭౦౮1౩౯ 2౦6౪107 2౧6 ౧౦౯౭ ర౭ ౧085566 ౪0౧066 ౧19 ౪౧౧౧8 90౧౧6 *౦గ౧౧/ అగ 0౧ ౦616౧ 41౧౦56౬ ౪8౧/౧ ౪68౧ 51౧06 616౧ 2౧౧6౭౧66 32 ౧6౫ 000! 26600౧66 0౫ ౧|గ౫.

౧1666165 60 ౧౭౧6౩౧౪ ౧1656 000% [౧౭౪6 0/069[౧€ 200066 8 ౧9౪౫ 501/6621 3౪23860100 3౧౧౦౧9 6061౧ ౧౪౩౦669. 5౪/2౧01)1'9 00015 ౧౮౧ 1౧60 గంగ౧6 ౭౧ 6౧ ౧065806 ౧౭౦౭9 ౪0100 ౧౫౩౪౭ 066౧ 6616664 0౪ ౧6 ౩6౮010! ౦ 9015 5201౧16 900! 2౧6 ౧౪౦|15066 1౧ 20 ౪౦1౪౧౫6౩, 1 2001 42౯616 ౪౫6 0౯ 012గ౦౧౮6 ఎ౮౦|166 66160860౧5 06౧౫/౩929[0౧2౧౧.

శీ! ౧6 10/680100 9006 ౧౪5౦16 0 16 5౪20001! 56086౧6 10 ౮1- 666 ౧61200౧ 60 15 ౧6౫౪౦౧౭| 1౧౪8౮గ6/ 2౧౮ 56౧6౧06) 0 6౧3/౧26068 ౧6 ౧౧౭౮9664 ౪౧26 ౧6 0౧680066; ౧6 ౧౧౭౭౦౧66 ౪081 ౧6 1641016

న. 0౧ ౧6 6687౧౩! ౪౪౫౫65 1౧501066 1౧ 00647 ౭206016 50/౧64”695. 5౯86౧ గాంగఆగ౧6€ 0 ౧19 1/8 ౪85 6౪0666 €0 60100 9006 10 ౧15 (110౪-౧౭౧౧. 116 65620113066 616 2౫0%) ర26 ౪అఈ6 15 ౧౦ ౧19[6/ 96౧/106 60 606 2౧ [0690 560466 60 ౧౧6౧, ౭౧6 ౭6 0౧౦౮౦౧ ౧౧౭౦466 01 916 ౧౧66౦౪౭౧౧5 0౧6 గ౧౧౩65. 166 016 56౧౧౬౧ 66౯6 ౪౧160౧ ౨68౧ 016 24/87 గ౧౦గ౫ 105 5660), [1213812 5౪/2001 ౪౧౦ ౪/29 00గ| 1౧ గ6/312 92౪4 6౧౭6 ౧19 501౧1- 6021 ౧౮160౧ 602౧౧౫6 1౧60 061౧0 1౧ ఈ6 61562౧6 &ఉ౧ర[౧౧8 ౧౧౩6651, ౪1౧6౧81౧ ౧6 26౭1౧66 0౧౧6౦6 60 ౧15 ౧6౧౭౧౦6 2౧6 ౪/౧6/౯91౧ ౧6 615601006666 15 ౧౭16 (0 ఈ6 ౧60౧16 ౪౧0 3౧ 1౧0 0000864 ౪160 ౧1౧, 500 ౧0000 06 ౪౦16 0? గంంర ౭౧6 రగం౪9౧ 606 ౪71466౧ ౪0/6. 548గ01 16% ౧౩ గ౧౧౦గ౧౭| 00॥ 1౧ 06 ౪7621 1962. ౫15 రేల/06869 "౩1566 2 ౧౦౧౮౧౧౪౭౧౯ 60 ౧1౧) 26 6౧6 ౪/35295/2గ)8గ). ౧ ౦౨౭౧౮౭౧/ 1972, 6 ౧౭౧౦16 562606 01 06 542౧1%1 ౪85 00౧9608666 1౧ 0126 10[౮- ౧౧6౧౬ కెళలంగం (౧6 గాంగ608౧/ అగధంగిర[ర6 2౧6 €16 న౧5103! 900116- 1౧9 ౧6౧౧౩1౧5 €06 1౧51016 5606౧6 ౧౧౦౧౮౧౧6౧౬ ౦౧ 121600 3౧6 రఅ/౦- 6ం౧ ౪010 ౫౩124313 548౧1 5611610౯ ౧1౧96౧ ౧ 66 ౧౧౧69, ౧63గ5 డెగిరే 506419 0 ౧15 66ఈ/0ఈ665. 06 2016 2౧64 ౧16 05 06 500160/ ౧౭౧౧౩1౧5 6౪6” 1౧6౮690686 10 15 9౧౪36 5041, 70 ౧/7 4౧0 ౧౭౪/౭౭/66 ఈ6 గ్రాంటం ౪౭౧౬665 0౧5౬౫06465 త౧౮ రో౭55/6 2౧౬ 6౦/0 70 ౧/౧) 2౧౦ 6౪/౭6 గొ6 రోన6256 0౧ 0౭508 656౧660౧05 ౧7 606 తీ౧౮౧౧2 50ద65/ ౧” గ౬ ఈ(౮౭/ 56౧౭౧౬ ౦౧౭// ౮/౭55639, 70 ౧౧ 4౧0 5౧౬౦౩౧66 ర8 82007005 0౧66 ౧౮౧ ౩౯6 60 54/2౧ 6౧(౦౧౧౭/౧/ ౧0౧౬౭గ౯౧౧౦/౧౩౧/ ౧౦౧౬౦6౧ 70 ౧/౧౫ 4౧౦ ౧౧౦826 0౮6 ల6 6౪/// 0 ౨౪౮౧6౧660౧ ౧/2౭౦6566 /౧7 ఈ౦ ౧౭౧౭ 0/౧౭/౬౧౦౧ 70 ౧/౧ ౪౧0 ౧౭-౦౧౭౩|86 ఈ6 ౧గ/6౧6౭/ ౨0/౪6 0౯ ౯/౧6౮౮/గా 16 02) 0౬౯ ౧౮౧/6. ౧౦౧6౩౬ ౧ం౦గా౭౮౬. = 5201646212 ఓ2గ5గిగ2గ0212

• ౯0౧ ౭8 6602166 50067 0 016 548౧2019 19, ౧826665 ౧౫౩౪ ౧681 00 16 01092007 ౪౫౧66౧ 07 60115 866007 3౪813016 0006) 1౧ 7216096 2౧౮ 6౧01190 26 5గ ౪725350౧3౧), *8౧066౦, 0౧1600౧(06) గ.[

ఆని శ్రీ మలయాళయతీంద్రస్య ర అయి ఉపదేశామృతమ్‌

వినాశయత్యవిద్యాం యా వృత్తిర్విద్యేతి తాం విదుః |

నిరక్షరా అపి జనాస్తయా వృత్తా విభూషితా: ॥ క్ష

సర్వశాస్త్రవిదః ప్రోక్తా; శాస్తజ్ఞా అపి యే నరాః!

అత్మజ్ఞానవిహీనాస్స్యుస్తే నిరక్షరకుక్షయః ॥ 2

అవిద్యను నశింపజేసే వృత్తిని 'విద్య' అంటారు. అట్టి వృత్తి గలవారు నిరక్షరకుక్షు లైనప్పటికీ సమస్త శాస్త్రాలూ తెలిసినవారే. ఎవరు శా్రజ్ఞు లైనప్పటికీ ఆత్మ జ్ఞానం లేనివారో, వాలే నిరక్షర కుక్షులు.

నిద్యాహీనా: పళుప్రాయా ఇళి కేచిద్వదన్సి హి 1

విద్యావన్తః పశుభ్యో౭_పి హీనాస్స్యుర్‌జ్ఞానవర్దితా: ॥ త్ర

విద్యాహీనులు, అనగా లౌకిక విద్య లేనివారు పశువులతో సమానులని కొందరంటారు. కాని విద్యావంతులైనా ఆత్మజ్ఞానం లేనివారు పశువులకంటే హీనులే.

ఏకాంతే మనసశ్చేష్టా జాగరూకో విలోకయేత్‌ 1

మనోజయస్య సంసిద్ది రృవత్యేవం కృతే ద్రుతమ్‌ ॥ క్త

ఏకాంతంలో జాగరూకుడై వుండి మనస్పుయొక్క చేష్టలను గమనించాలి. అలా చేస్తే మనోజయం త్వరగా సిద్దిస్తుంది.

కోసముద్దిశ్య యః కోపం ప్రదర్శయతి కోవిదః | -

తస్య కోపస్సపద్యేవ వినళ్యతి న సంశయః ॥ క్‌

2 శ్రీ మలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ జితే రాజ్ఞి యధా శిష్టాః ప్రజాస్సర్వా జితాస్తథా | కోపే నష్టే౭_వశిష్టాస్తు సర్వే నళ్యంతి దుర్గుణాః ॥ 6 అహో శాంతస్య మాధుర్యం తథా కోపస్య తిక్తతామ్‌ అనుభూయైవన జానీయా ద్వక్తుం తన్నైన శక్యతే ॥ 7 ఏ విజ్ఞాడు కోపం మిద కోపం ప్రదర్శిస్తాడో అతని కోపం వెంటనే శమిస్తుంది. ఇందులో సందేహం లేదు. రాజు జయింపబడితే తక్కిన (ప్రజలందరూ జయింపబడినట్లే కదా! అట్టే కోపం నళిస్తే తక్కిన దుర్గుణా లన్నీ నళిస్తాయి. ఆళ్ళర్యం! శాంతము యొక్క తీపినీ, కోపముయొక్క చేదునూ అనుభవించి తెలుసుకోవలసినదే కాని చెప్ప నలవి కాదు. రాత్రౌ స్పష్టం ప్రకాశన్తే నక్షత్రాణి నభస్తలే । సూర్యే సమాగతే తాని భవంత్యంతర్జ్హితాని హి ॥ 8 జ్ఞానాభానదశాయాం తు విషయేంద్రియవృత్త్రయః | భాన్తి కిం తు వినశ్యంతి ప్రబోధే£_భ్యుదితే సతి ॥ 9 రాత్రివేళ ఆకాశంలో నక్షత్రాలు స్పష్టంగా ప్రకాళిస్తాయి. సూర్యుడు రాగానే అవి కనుమరు గవుతాయి గదా! అట్టే జ్ఞానం లేనప్పుడు విషయపరమైన ఇం(ద్రియవృత్తులు విజృంభిస్తాయి. ఆత్మ ప్రబోధం కలుగగానే అవి నశించిపోతాయి. ఆతపేనాతితీక్ష్‌ణేవ నిదాఘి తప్యతే జగత్‌ తథా£_వ్యున్నతశైలాగ్రే శైత్యమేవానుభూయతే ॥ కేం అజ్ఞానేన తధైవాస్మిన్‌ దుఃఖతప్తే జగత్యపే | విందంత్యానందమయతా మాత్మన్యేవ ప్రతిష్టితా: ॥ గ! వేసవిలో తీవ్రమైన ఎండకు లోకమంతా తపిస్తుంది. కాని ఎత్తైన కొండమోది (ప్రదేశం చల్లగా వుంటుంది. ఆమాదిరి అజ్ఞాన దళలో ఈ జగత్తు దుఃఖతప్త

శ్రీ మలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 3 మవుతుంది. అయినప్పటికీ ఆత్మ యందే దృఢమైన స్టితి గలవారు ఆనందమయులై వుంటారు.

పుస్తకాధ్యయనేనైవ తృప్తిం గచ్చేన్న బుద్దిమాన్‌ |

మస్తకాధ్యయనం చాపి కర్తవ్యం సౌఖ్యమిచ్చతా ॥ 12

బుద్దిమంతుడు పుస్తకాలు చదవడంతోనే తృప్తి నొందరాదు. సౌఖ్యం కోరేవాడు మస్త్రకాన్ని (హృదయాన్ని) గూడా చదవాలి (పరిశీలించాలి.)

భోక్తుం జీవతి యో లోకే స బద్దో భవతి (ధ్రువమ్‌ ।

యస్తావజ్జీవితుం భుంక్తే స ముక్త ఇతి భావయ ॥ 13

ఎవడు తినుట కొజుకు జీవించునో, వాడు బద్దు డగుట నిశ్చయం. ఎవడు జీవించుటకొటకై తినునో, వాడు ముక్తుడని భావించు.

పాపస్య పరిహారార్థం నిర్దిష్ట: సంచశాంతయ: |

ఉపవాసజపొ మౌనపశ్చాత్తాసొన్నశాంతయ: ॥

ప్రాయశ్చిత్త ప్రమాణం తు పాపప్రమితి మాథ్రితమ్‌ ॥ క!

పాప పరిహారం కొఆకు పంచళాంతులు నిర్దేశించబడ్డాయి. అవి (1) ఉపవాసం, (2) జపం, (39) మౌనం, (4) పశ్చాత్తాపం, (5) అన్నశాంతి అనేవి. పాపముయొక్క హెచ్చుతగ్గుల ప్రమాణము ననుసరించి 'ప్రాయళ్ళిత్త ప్రమాణం కూడా ఉంటుంది,

సచ్చింతనం చ సద్దంథ పఠనం సత్ర్రవర్తనమ్‌ |

సత్కర్మ చైన సత్సంగ: పంచశీలావి సువ్రత! ॥ 15

భూతసంచకసామ్యేన దేహే సౌఖ్యం భవేద్యధా |

శీలపంచకసంపత్తా తథా౭౬.త్మని సుఖం భవేత్‌ ॥ 16

భూతస్యైకస్య లోపీన దేహహానిః ప్రజాయతే!

శీలప్యైకస్య లోపేన జ్ఞానహానిస్తథా భవేత్‌ ॥ 17

క! శ్రీ మలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌

మంచి (వ్రతము కలవాడా!

సచ్చింతనం, సద్షంధపఠనం, సత్ర్రవర్తనం, సత్కర్మ, సత్సంగం- అనేవి పంచశీలాలు, పంచభూతమయమైన శరీరంలో ఐదు భూతాలు సమస్థితిలో వుంటే సౌఖ్యం కలుగుతుంది. అలాగే ఐదు శీలాలు నిండుగా వుంటే ఆత్మసుఖం సిద్ధిస్తుంది. పంచభూతాలలో దేనికి లోపం ఏర్పడినా దేహానికి హాని తప్పదు. అట్టే ఐదు శీలాలలో దేనికి భంగం వాటిల్లినా ఆత్మసుఖానికి హాని కలుగుతుంది.

ఆత్మశాంతిర్భవే న్నూనం విశ్వశాంత్యభిలాషిణ: |

లోక సొభ్యాభిలాష్యేన స్వాత్మసొఖ్యం చ విందతి ॥ 18

విశ్సశాంతిని కోరేవానికే ఆత్మశాంతి లభిస్తుంది. అట్లే లోకసుఖం కోరే వాడే ఆత్మ సౌఖ్యం పొందుతాడు.

పురో£_భివృద్ది మిచ్చద్భిః పూర్వ వృత్తాంత నిస్మృతిః |

నైవ కార్యేతి తత్త్వస్య విచారేణ మహోన్నత: ॥ [9

హృది సంజాయతే భావః కిం చ స్వస్య పురోగతేః |

విఘ్నజాతం యదస్తీహ తత్పర్వమపి నళ్వతి ॥ 20

పురోభివృద్ధి కోరీవారు పూర్వవృత్తాంతాన్ని మరువరాదు. ఇందలి తత్త్యాన్ని విచారించగా హృదయంలో మహోన్నత భావం ఉదయిస్తుంది. అంతేకాక తన పురోగతికి ఏయే ఆటంకా లున్నాయో అవన్నీ నశిస్తాయి.

ఉన్నతం లౌకికం సౌఖ్యం తుచ్చం పశ్యతి యో నరః

తస్య ప్రకృత్యతీతస్య బ్రహ్మనిష్టస్య ధీమతః

వికాసముపయాత్యేవ జ్ఞానదృష్టి రృ సంశయ: ॥ 21

ఉన్నతమైన లౌకిక సౌఖ్యాన్ని ఎవడు తుచ్చంగా భావిస్తాడో, ప్రకృతి కతీతుడైన అట్టి (బ్రహ్మనిష్టునికి జ్ఞానదృష్టి వికసించి తీరుతుంది. ఇందులో సందేహం లేదు.

శ్రీ మలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ క్‌

నిర్మలే తు జలస్యాంతర్భాగే సూక్ష్మం యధా స్ఫుటమ్‌ ।

వస్తు సందృశ్యతే తద్వత్‌ సాధకస్య హృదంతరే ॥ 22

అత్యంత సూక్ష్మా౭.పీశస్య శక్తిస్వ్యాదోచరా యదా

నిజాన్తుకరణం శుద్ధమితి జ్ఞేయం తదైన హి ॥ 23

నిర్మలమైన నీటిలోపల సూక్ష్మమైన వస్తువు ఏలాగున స్పష్టంగా కనిపిస్తుందో ఆలాగున సాధకు డైనవాని హృదయంలో మిక్కిలి సూక్ష్మమైన పరమేశ్వరుని యొక్క శక్తి ఎప్పుడు గోచరిస్తుందో, అప్పుడే అతడు తన అంతః కరణం శుద్దమైనదని తెలుసుకోవాలి.

సహస్రరూప్యకప్రాప్త్యా దరిద్రో గర్వితో భవేత్‌

ధనవాంస్తు తమేవాయమత్యల్పం మన్యతే తథా ॥ 24

ధ్యానజ్ఞానాదికం స్వల్చమపి ప్రాప్య జడాశయః |

మత్వా సర్వజ్ఞమాత్మానం బ్రహ్మాభ్యాసం విముంచతి॥

సంతతాభ్యాసయోగేన బుద్ధిమాన్‌ ముక్తీమశ్నుతే ॥ 25

దరిద్రుడు తనకు వెయ్యి రూపాయలు లభిస్తే గర్విస్తాడు. ధనవంతుడైతే, దానిని స్వల్పమైన ఆదాయంగా పరిగణించి గర్వించడు, అట్టే మందమతిమయైన వ్యక్తి తనకు కొద్దిపాటి ధ్యానజ్ఞానాదులు సిద్ధిస్తే అంతటితో తాను సర్వజ్ఞుడనై పోయానని భావిస్తాడు. ఆ గర్భంతో అది మొదలు బ్రహ్మాభ్యాసాన్ని వదిలేస్తాడు. బుద్దిమంతుడు అలాకాక ఆ అభ్యాసాన్ని నిరంతరం కొనసాగించి తుదకు ముక్తిని పొందుతాడు.

బద్దో జనో౬_న్యాన్‌ బంధస్టాన్‌ న నిమోచయితుం ప్రభుః ।

అబద్దో౭౬ల్ఫో౭_ప్యనల్పాన్‌ వై బద్దాన్‌ మోచయితుం క్షమః ॥ 26

బంధింపబడియున్నవాడు బంధములో ఉన్న ఇతర జనులను విడిపించడానికి సమర్భుడు కాడు. బంధములో లేనివాడు అల్పుడైనా బంధములో

6 శ్రీ మలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ ఉన్న ఘనులను సైతం విడిపించగలడు. సంసార బద్దులైనవారికి గూడా ఇది అన్వయిస్తుంది.

భక్తస్య యస్య నేత్రాభ్యాం ప్రవంత్యశ్రూణ్యనర్గళమ్‌ |

దృశ్యం పటలనిర్ముక్త ఇవ దేవం స పశ్యతి ॥ 27

ఏ భక్తుని కనులనుండి అశ్రువులు అనర్గళముగా (్రవహిస్తాయో అతడు పటలరోగమునుండి విముక్తి పొందిన నేత్రాలు గలవాడు దృశ్యాన్ని చూచే విధంగా భగవంతుణ్ణి చూస్తాడు.

ధనవృద్దో వయోన్ఫద్దో విద్యావృద్దశ్చ యో నరః

అధికారేణ వృద్దో వా సకాశే తత్ప్యవిద్లురోః ॥

బాలో యథా ప్రవర్తేత నో చేద్పోధో న లభ్యతే ॥1 28

ధనవృద్దుడు, వయోవృద్దుడు, విద్యావృద్దుడు, మరియు అధికారవృద్దు డైనను మానవుడు తత్ష్యవేత్త యగు గురుని సన్నిధిలో బాలుని లాగా వుండాలి. లేకపోతే గురుబోధ లభించదు.

తరణే స్వస్య చాన్యేషాం తారణే భవసాగరాత్‌ |

శ్రీయమాణః ప్రయత్నో హి ప్రోక్తో ధర్మస్పనాతనః॥ 29

సంసారసాగరం తాను దాటుటకును, ఇతరులను దాటించుటకును చేసే (ప్రయత్నమే సనాతనధర్మమని చెప్పబడింది.

దేహేంద్రియాణాం నాశే£_.పీ నాళో నైనాత్మనప్తితి |

జ్ఞానేనానందలాభస్తు ప్రోక్తో ధర్మస్పనాతనః ॥ 30

దేహేంద్రియాలు నశించిపోయినను ఆత్మకు నాశము లేదు అనే జ్ఞానంతో ఆనందాన్ని పొందడమే సనాతన ధర గమని చెప్పబడింది.

బహులోహకృతానేకపాత్రేషు నిహితే జలే |

ప్రతిబింబితమేకం హి సూర్యం జానన్తి మానవాః ॥ పే

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 7

ఏవం వివిధజంతూనాం హృదయస్టిత మీశ్వరమ్‌ |

ఏకమేన విజానీయా దేష ధర్మ స్పనాతనః ॥ 82

వివిధ లోహాలతో తయారు చేయబడిన అనేక పాత్రలలో నుంచబడిన జలములో (వ్రతిబింబించిన నూర్యుడు ఒక్కడే యని వమునుజులు తెలుసుకొంటున్నారు. అట్టే వివిధ [ప్రాణుల హృదయములో ఉన్న ఈశ్వరుణ్ణి ఒక్కడనే తెలుసుకోవాలి. అలా తెలుసుకోవడమే సనాతన ధర్మం.

సత్యస్య జీవితస్య ప్యాత్సరిణామో౭.మృతోసమః |

అసత్యస్య తు తస్యాసౌ విషప్రాయస్సతాం మతః 383

జీవితం పాండుపుత్రాణాం కౌరవాణాం చ పళ్యతా ॥

జ్ఞాతుం శక్యమిదం సత్యం విస్పష్టం సాధకోత్తమ! ॥ రెడ్మీ

సత్యజీవితము యొక్క పరిణామం అమృతంతో సమానంగా ఉంటుంది. అసత్య జీవితము యొక్క పరిణామమో, విషప్రాయమని సజ్జనులు భావిస్తారు. సాధకులలో ఉత్తముడవైన వాడా! పాండవుల జీవితాన్నీ, కౌరవుల జీవితాన్నీ పరిశీలిస్తే సుస్పష్టంగా ఇందలి సత్యాన్ని (గ్రహించడానికి వీలవుతుంది.

న్యాయాధిపతి బుద్దిళ్ళ బుద్దిళ్చ న్యాయవాదినః |

ఇతి బుద్ది ర్విధా ప్రోక్తా తత్రాద్యా సాధు సమ్మతా ॥ 35

స్వపక్ష స్థాపనార్ధాయ న్యాయవాదీ ప్రవర్తతే ॥

న్యాయాధిపస్తు ధర్మాత్మా సత్పక్ష మనలంబతే ॥ 36

న్యాయాధిపతి యొక్క బుద్ధి, న్యాయవాది యొక్క బుద్ది అని బుద్ధి రెండు విధాలుగా పేర్కొనబడింది. అందులో మొదటిదైన న్యాయాధిపతిబుద్ది సజ్జనులకు సమ్మతమైనది. న్యాయవాది తన పక్షాన్ని స్టాపించడానికే పాటుపడతాడు. ధర్మాత్ముడైన న్యాయాధిపతి ఉభయ పక్షాలనూ పరిశీలించి సత్యవక్షాన్నే పట్టుకొంటాడు.

8 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌

పాకస్య రుచి ముద్దిశ్య- ప్రష్టవ్యో నైవ పాచకః |

భోకృదర్శనమాత్రేణ జ్ఞాయతే తస్య సొష్టనమ్‌ ॥ 37

ప్రష్టవ్యా నైవ గురవో జ్ఞాతుం తద్యోగ్యతాం ప్రతి |

శిష్యదర్భన మాత్రేణ బుధై ర్విజ్జాయతే హి సా ॥ 38

వంటరుచి ఎలా వున్నదని తెలుసుకోవడానికి వంట వారి నడుగ నక్కర లేదు. భుజించే వారిని చూస్తే వంట సొంపు తెలుస్తుంది. అట్లే గురువుల యోగ్యత ఎట్టిదో (గ్రహించడానికి ఆ గురువులను అడగపనిలేదు. వారి శిష్యులను చూచినంత మాత్రాన విజ్ఞులు వారి యోగ్యతను (గ్రహించగలరు.

ఏకస్మిన్నేన ధర్మే వా గురౌ సత్యేఇఒథ దైవతే |

దృఢో వ యస్య విశ్వాసో గతిస్తస్య ప్లవద్వయే 1 39

ధర్మమునందో, గురువునందో, సత్యమునందో, లేక దేవతయందో, ఏదో ఒకదానియందు మాత్రమే గట్టి నమ్మకం కల్లి వుండాలి. అట్టి నమ్మకం లేనివాడు రెండు పడవలపై కాళ్లుంచి పయనించేవాడు సుమా!

వృత్తయశ్చ్ళాథ సంకల్పా గుణా వా వాసనాస్తథా |

యానన్న విలయం యాన్తి స్వాన్తుకరణసంస్థితా: ॥ త్త

తావత్స్ఫనాతనం (బ్రహ్మ ్రాస్తం నాసేవ యోగ్యతా |

ఇతి మత్వా నరో యస్వ్యాత్తీవసాధన తత్సరః॥

సనాతవస్య ధర్మస్య తత్ప్వజ్ఞస్స భవేద్దునమ్‌ ॥ న!

తన అంతకరణంలోని వృత్తులు, సంకల్పాలు, గుణాలు, మరియు వాసనలు ఎంతవరకూ నళించలేదో, అంతవరకూ సనాతనమైన బ్రహ్మను పొందే అర్హత సిద్దించనే సిద్దించదు. ఇది (హించి ఎవడు తీవ్రమైన ఆధ్యాత్మిక సాధనలను అనుస్టిస్తాడో వాడే నిశ్చయంగా సనాతన ధర్మము యొక్క తత్త్వం తెలిసినవాడు.

శ్రీమలయాళయతీంద్రన్య ఉసదేశామృతమ్‌ 9

భ్రాతర్మానవసేవా హి శ్రీష్టో ధర్మః ప్రకీర్తితః |

కీం తు మానససేవాం త్వం శ్రద్ధయా ప్రధమం కురు ॥

తతో మానవ సేవాయాం నిష్టాతో హి భవిష్వసి॥ శై

సోదరా! మానవసేవ పరమోత్తమ ధర్మంగా పేర్కొనబడింది. అయితే నీవు ముందు మానససేవను చక్కగా అనుష్టించు. అలా చేస్తే మానవసేవా కార్యాలలో నీవు నేర్పరి వవుతావు. (మానన సేవ అనగా మనస్సులోని మాలిన్యాన్ని తొలగించుకోవడం).

అన్తర్చహిళ్చ సంద్రష్టుం యదీచ్చసి పరాత్చరమ్‌ |

తదా౬న్తశ్చ బహిశ్చ్ళ త్వమేకరూపో భవానఘ! ॥ జె

బహురూపో భవేద్యస్తు బాహ్యాభ్యన్తర వృత్తిషు |

అంతర్జితో భవేత్తస్య సమదృష్టీ ర్మహేశ్వరః ॥ డ్త్‌డే

కల్మషరహితుడా! లోపలనూ, వెలుపలనూ అంతటా భగవంతుణ్ణి నీవు దర్శించాలని అభిలషిస్తున్నావా? అయితే నీ హృదయంలోనూ, వెలుపలనూ నీవు ఒకేవిధంగా ఉండు. చిత్తంలో ఒకరితిగా, బయట మరొకరీతిగా ఉండే వానికి సర్వ సమదర్శనుడైన పరమేశ్వరుడు కనిపించడు.

సంకల్పాస్పన్సి నాస్మాకం చిత్తే నాసి చ వృత్తయః |

పరం తు శాంతిస్పౌఖ్యం చ వాస్మాభి రనుభూయతే ॥ క్తేర్‌

ఇత్యేనం కథ్యతే కైశ్చిద్యత్తతృత్యం వచో నహి

సూర్యచంద్రా న దృశ్యేతే నిర్మలే౭సి విహాయసి॥ క

ఇత్యుక్తః కిం యధార్దా స్యాత్‌; భవేదేవ సుఖోదయః |

నిస్పంకల్చే చ విమలే హృదయే శాంతిశోభితే ॥ ర్త

“మామనస్సులో సంకల్పాలు లేవు, వృత్తులు లేవు, కాని మేము శాంతినీ, సౌఖ్యాన్నీ అనుభవించడం లేదు” అని ఎవరు చెబుతారో, వారి మాటలు నిజం

10 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ కావు. “ఆకాశం నిర్మలంగా వున్నది, కాని సూర్యచంద్రులు కనిపించడం లేదు” అని చెప్పే మాట నిజమా? సంకల్పాలు లేక నిర్మలమై , శాంతి సంపన్నమై (ప్రకాశించే హృదయంలో తప్పక సుఖం కల్లి తీరుతుంది.

తుచ్చసొఖ్య పరిత్వ్యాగా ద్వివేకీ నిత్య సొఖ్యదమ్‌ |

జ్ఞానం లబ్బ్వా పరేభ్యో&_సి దదాతి సుఖ మవ్యయమ్‌॥ జ్ర

తుచ్చ సాఖ్యాభిలాషీ తు వివేకరహితో జనః 1

బహుప్రాణి వధేనాపి తృప్తిం నాప్నోతి పశ్యత ॥ శం

వివేకం కలవాడు నీచమైన సౌఖ్యాలను వదలివేయడం వల్ల నిత్యమైన సౌఖ్యాన్ని కల్గించే జ్ఞానం పొందుతాడు. ఆపై ఇతరులకు కూడా అనంతమైన సౌఖ్యాన్ని కలిగిస్తాడు. నీచ సౌఖ్యాలను అభిలషించే వివేకహీనుడైన మనుజుడు తనకొరకై అనేక జీవులను వధించినప్పటికీ తనివి జెందడు. ఈ సంగతి బాగా గమనించండి,

త్యజన్నేకైకళో_ నాత్మనృత్తీ ర్మనసి సంస్థితా: |

ఆత్మసాన్నిధ్య మాప్నోతి సోపానారోహణ క్రనూత్‌ ॥ 50

సర్వవృత్తి పరిత్యాగాత్‌ ప్రాప్య సోపాన మంతినుమ్‌ ।

సాధకస్పమవాస్నోతి మోక్షసాధోసరిస్టితిమ్‌ 1 క్‌1

మనస్సులోని అనాత్మ వృత్తులను ఒక్కొక్కటిగా వదలుతూ ఒక్కొక్క మెట్టు సై కెక్కిన విధంగా పోయి సౌధకుడు (క్రమంగా ఆత్మ సమీపం చేరుకొంటాడు. అలా అనాత్మవృత్తుల నన్నింటినీ వదలినవాడు చివరి మెట్టును చేరి మోక్షమనే భవనము యొక్క సై భాగంలో (ప్రవేశించి విశ్రమిన్తాడు.

అగాధే చ నిరాధారే కూపే నిపతితో జనః |

స్వయం తతో బహిర్గన్తుం న శక్నోతి యధా తథా ॥ 52

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 11

కరయోః పాదయోశ్చైవ దృఢం బద్దో౭పి మానవః |

స్వయం బంధా ద్విమోక్తుం స్వం ప్రభుర్నైవ భవేత్తధా ॥ 53

మోక్షప్రాప్తి రశక్యా హీ దేవస్య కరుణాం వినా |

తతస్తస్య కృపాం లబ్బుం యతధ్వం పరమేశితుః 8 ర్‌

మిక్కిలి లోతైనదీ, ఆధారం లేనిదీ అయిన బావిలో పడిపోయినవాడు తనకు తానుగా వెలుపలికి రాలేడు. అట్టే గట్టిగా కాళ్లూ, చేతులూ బంధింపబడిన వాడు తన్ను తాను ఆ కట్టు నుండి విడిపించుకోవడానికి సమర్హుడు కాలేడు. అట్టే దైవ కృపలేకపోతే మోక్షం సిద్ధించదు. అందుచేత పరమేశ్చరుని దయను సంపాదించడానికి ప్రయత్నించండి!

సూర్యే£౬ధఃస్టే ప్రభాతే నశ్చాయా దీర్చా విలోక్యతే 1

నభస్యుచ్చైర్లతే తస్మిన్‌ హ్రస్వా భవతి సా పునః ॥ క్‌5్‌

నుధ్యాహ్నే తు అయం యాతి స్వస్మిన్నేనం మనస్యపి।

ప్రపంచాభిముఖే జాతే మాయా దీరా విలోక్యతే ॥ ర్‌6

అధ శాస్త్ర విచారేణ స్వానుష్టానేన మావపే

ఊర్చ్వగే తు క్షయం యాతి క్రమాశ్చ్రకృతిరవ్రత: ॥

నాత్మనః పృథగాభాతి పూర్ణబోధస్థితా జగత్‌ ॥ క్‌

(ప్రాతశాలంలో సూర్యుడు క్రింది ప్రదేశంలో ఉన్నప్పుడు మన నీడ చాలా పొడవుగా కనపడుతుంది. ఆకాశంలో సూర్యుడు పైపైకి పోయేకొలదీ నీడ పొట్టి దవుతూ వుంటుంది. సరిగా మధ్యాహ్నానికి ఆనీడ మనలోనే విలీనమవుతుంది. ఇదే రీతిగా చిత్తం ఈ ప్రపంచానికి అభిముఖంగా వున్నప్పుడు మాయ మిక్కిలి పెద్దదై కనిపిస్తుంది. శాస్త్రాలను విచారించడం చేతనూ, తగిన అనుష్టానం కల్లి వుండడంతోనూ మనస్సు ఊర్జ్వగామి అయితే ప్రకృతి (మాయ) (క్రమంగా క్షీణిస్తుంది. చివరకు పరిపూర్ణజ్ఞానం కల్గినప్పుడు ఈ జగద్రూపంలో గోచరించే

శప

12 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ ప్రకృతి ఆత్మకంటే వేరుగా పొడసూపదు. శ్రియం స్రియం చ యానన్న జేతుం శక్నోతి మానవ: తానన్నాష్నోతి హి శ్రేయో జిత్వా నిశ్రేయసం వ్రజేత్‌ ॥ 58 మనుజుడు ఎంతవరకు కనకాన్నీ, కాంతనూ జయించజాలడో; అంతవరకూ (శ్రేయస్సును పొందలేడు. వాటిని జయించి మోక్షరూషమైన నిశ్రీయసాన్ని పొందుతాడు. వశీకర్తుం వనగజం శ్చంఖలా౬_పేక్ష్యతే యథా | తథా మనో వశికర్తుం జపమాలా౭£_ప్యపేక్ష్యతే ॥ 59 గజః శృంభలయా బట్దో వశమేతి ద్రుతం యథా | తథా జపేన నంబద్దం చిత్తం బ్రహ్మగతం భవేత్‌ ॥ 60 అడవి యేనుగును లొంగదీనుకోవడానికి గొలుసు కావాలి. అలాగే మనస్సును స్వాధీనం చేసుకోవడానికి జపమాల కావాలి. గొలుసుతో బంధింపబడిన ఏనుగు ఎట్టు వడిగా వశమవుతుందో, అట్లే జపాని కలవాటు పడిన చిత్తం (బ్రహ్మప్రాప్తిని శీఘ్రంగా చేరుకొంటుంది. పుస్తకాధ్యయనం సర్వం ధారణాయైన ముస్తకే । తదుక్తానాం చ ధర్మాణా మనుష్టానార్ధ మేవ హి ॥ 61 ఆరోగ్యం విందతే రోగీ వైద్యోక్తం పధ్యమౌషధమ్‌ | సంపేవ్య; తద్వత్పంసారీ శ్రేయో ధర్మానువర్తనాత్‌ ॥ 62 పుస్తకాలను చదవడమంతా మస్తకంలో ధారణ చేయ డానికే, అందులో చెప్పబడిన ధర్మాలను అనుష్టించడానికే గదా! వైద్యుడు చెప్పిన పథ్యాన్నీ, బొషధాన్నీ సేవించే రోగి ఆరోగ్యం పొందుతాడు. అట్లే ఉత్తమ (గ్రంథాలలో చెప్పిన ధర్మాన్ని పాటించే సంసారి (శ్రేయస్సు పొందుతాడు. ఫలం బీజానుసారి స్యాన్న కదా£.పీ సృథగృవేత్‌ ॥ తథైవ చ మనోవృత్తి మనుస్పత్య నరః ఫలమ్‌ ॥

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 13

లభతే; తదిదం జ్ఞాత్వా పూతనృత్తిర్భవే త్సదా॥ 63

విత్తు ననుసరించే ఫలం కూడా ఉంటుంది. ఎప్పుడూ అది దానికి భిన్నంగా వుండదు. అట్లే తన మనోవృత్తి ననుసరించే మనుజుడు ఫలం పొందుతాడు. ఈ సత్యం (గ్రహించి ఎల్ల వేళలా అతడు పవిత్ర వృత్తి గలవాడు కావాలి.

రోగీ వైద్యాలయస్టో౭సి పధ్యాషధ వివర్జితః |

రోగాద్విముక్షిం నోపైతి; తద్వత్పుణ్యాశ్రమే వసన్‌ ॥ రక్ష

సాధనం సదనుష్టానం చొపహాయ జడాశయః |

భవాన్న ముచ్యతే నైతి శాంతిం జ్ఞానం ప్రసన్నతామ్‌॥ 65

వైద్యాలయంలో ఉన్నప్పటికీ రోగి పధ్యాన్నీ బొషధాన్నీ సేవింపకపోతే రోగం అతణ్ణి వదలదు. అట్లే పవిత్రమైన ఆశ్రమంలో ఉన్నప్పటికీ సాధన, సదనుష్టానం లేనివాడు సంసారవిముక్తినీ, శాంతినీ, జ్ఞానాన్ని, ప్రసన్నతనూ పొందజాలడు.

దృశ్యదర్శనపర్యంతం బంధస్వా మనువర్రతే |

దృశ్యస్య స్ఫురణే నే నష్టం బంధం చ భావయ ॥

తతో దృశ్యవినాశార్థం సాధనాని సమాచర ॥ 66

దృశ్యం కనిపించినంత వరకూ బంధం నిన్ను పట్టుకొనే వుంటుంది. దృశ్యము యొక్క స్పూర్తి నశించగానే బంధం గూడా నశించిందని (గ్రహించు. అందువల్ల దృశ్యాన్ని నశింపజేయడానికి తగిన సాధనలు అనుస్టించు.

శోధనే౭క్షరదోషాణాం యథా పుస్తకముద్రణే ।

భూయో భూయో విలోక్యన్తే దోషాః శోధక పండితైః ॥ 67

తథైవ క్రీియమాణే£.సీ శోధనే మవసో భృశమ్‌!

పునః పునళ్ళ దృళ్యన్తే దోషాస్తత్ర వివేకిభిః ॥ 68

పుస్తకాలు ముద్రించేటప్పుడు ప్రూపులు చూచే పండితులకు మాటి మాటికీ అక్షరదోషాలు కనిపిస్తూనే వుంటాయి. అట్లే మనస్సును శోధించేటప్పుడు వివేకవంతు

శే4 శ్రీమలయాళకయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ లగు వారికి అందలి దొసగులు మళ్ళీ మళ్ళీ కనిపిస్తాయి. కృతే౭_పి సుష్టు కర్తవ్యే ఫలం యది న లభ్యతే | తదైవ ్రాక్తనం కర్మ భావయే దృలవత్తరమ్‌ ॥ 69 కీమప్యకృళ్వైవాస్మాకం కర్మేదృశమితి బువన్‌ 1 జనస్తు ధర్మతత్ప్వజ్డో న భవత్యేవ సోదర ! ॥ ౯70 కృతే£.పి యత్నే వైఫల్యం దైవ హేతుక ముచ్యతామ్‌ | అన్యథా తాదృశాలాపో దైవద్రోహో భవేత్ధలు ॥ గో సోదరా! చేయవలసిన పని చక్కగా చేసినప్పటికీ ఫలం లభించకపోతే అప్పుడు పూర్వకర్మ రూపమైన దైవం బలవత్తర మైనదని భావించాలి. ఏవిధమైన యత్నమూ చేయకుండానే “మాకర్మ ఇలా ఉన్నది” అని చెప్పేవాడు ధర్మతత్త్యం తెలిసినవాడు కాడు. అందుచేత కర్మచేసి కూడ విఫలమైతే దైవం వల్ల అలా జరిగిందని చెప్పు. కృషి చేయకనే అలా మాట్లాడడం దైవ (ద్రోహ మవుతుంది గదా! లఘుర్యస్తూలవత్సో౭_ పి సత్యనిష్టో భవేద్యది మహామేరూపనుబలో భనత్యేవ న సంశయ: ॥ 72 మేరునత్సార యుక్తో£.పి సత్యహీనో జనో భువి | తూలవల్లాఘవం యాతి శృణు సత్యమిదం వచః ॥ 73 మనుజుడు దూదివలె చులకన వాడైనను సత్యనిష్టుడైతే మహామేరువంత బలం కలవాడవుతాడు. ఇందులో సందేహం లేదు. మేరువంత బలం కలవాడైనా సత్యం లేనివాడు దూదిలాగా చులకనైపోతాడు. ఇది నిజం వినండి. వ్యాధిళ్ళరీరే యస్య స్యా దశాన్తిశ్చాపి మానసే | స్‌ ధర్మ ముపదేస్టుం వాధ్యాతుంవా పరమేశ్వరమ్‌॥ ట్‌!

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 15

జ్ఞాననానప్యశక్త స్యాత్‌; తద్వదజ్ఞాన దూషితః |

మనశ్చాపల్యయుక్తశ్చ దేవే స్థాసయితుం మనః ॥

తత్త్వం తదుపదేష్టుం వా యోగ్యో నైవ భవే ద్భువి ॥ 75

ఎవనికి శరీరంలో వ్యాధి, మనస్సులో అశాంతి ఉంటాయో, వాడు జ్ఞానవంతు డైనప్పటికీ ధర్మోపదేశం చేయడానికీ, పరమేశ్వరుణ్ణి ధ్యానించడానికీ శక్తి లేని వాడవుతాడు. అట్టే జ్ఞానం లేనివాడు, చంచలమైన చిత్తం కలవాడు మనస్సును దైవం పై ఉంచలేడు, దైవతత్త్యాన్ని ఇతరులకు ఉపదేశించడానికి యోగ్యుడు కాడు.

ధనం సంపాదితం పాపకర్మణా కేనచిద్యది ॥

పుణ్యాత్మనా తదన్యేన ధర్మార్ధం వినియుజ్యతే ॥ 76

వుణ్యమేవ ధనం తత్వ్యాత్‌; పుణ్యేనాప్యార్దితం ధనమ్‌ ।

పాపినా వినియుక్తం సత్‌ పాపస్వం భవతి (ధ్రువమ్‌ ॥ 77

ఒకడు పాపకర్మచే సంపాదించిన ధనమైనప్పటికీ దాన్ని మరొక పుణ్యాత్ముడు ధర్మ కార్యాలకై వినియోగిస్తే అది పుణ్య ధనమే అవుతుంది. అట్టే పుణ్యకర్మచే ఆర్జింపబడిన ధనమైనా పాపాత్మునిచే ఖర్చు చేయబడినప్పుడు అది పాపపు సొమ్మే అవుతుంది. ఇది నిశ్చయం.

యుక్తాహారో వివిక్తే చ వాసో ౬థ (బ్రహ్మచింతనమ్‌ ।

ఇతి రత్నత్రయం నైవ త్యజే దాజీవితం భువి ॥ 78

యుక్షాహారము, వివిక్త వాసము, మరియు (బ్రహ్మచింతనము అనే ఈ రత్నత్రయావ్ని జీవిత మున్నంతవరకూ వదలరాదు.

ఆరూఢస్థితిసంసిద్దిపర్యన్తం సాధకో జనః |

అనుష్టానం త్వజేన్నైవ సచ్చాస్తప్రతిపొదితమ్‌ ॥ 79

ఆధ్యాత్మిక సాధకుడు ఆరూఢస్థితి సిద్ధించే వరకూ సచ్చా!స్త్రాలు బోధించిన అనుష్టానాన్ని విడువగూడదు.

16 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌

(బ్రహ్మనిష్టాపరా యావత్సత్యే ధర్మే చ నిస్టితాః |

తావదేవ తదుక్తాని ఫలంతి వచనాన్యపి ॥ 80

(బ్రహ్మనిష్టలో ఉన్నవారు ఎంతవరకూ సత్యంలోనూ, ధర్మంలోనూ నిలుకడగల్లి వుంటారో, అంతవరకే వారు చెప్పిన మాటలు గూడా ఫలిస్తాయి.

పరమాణుషు సర్వేషు భగవాన్‌ భాతి యద్యపి।

ఆహప్రాక్సతం దివ్యచక్షుర్వినా నైవావలోక్యతే 81

భగవంతుడు అన్ని పరమాణువులలోనూ ప్రకాశిస్తున్నప్పటికీ అప్రాకృతమైన దివ్యదృష్టి లేనివారికి కనిపించడు.

సర్వత్ర సర్వకాలేషు నిర్భయం జీవితుం భవాన్‌ |

యదీచ్చతి తదా సత్యమవలంబస్వ సంతతమ్‌ ॥ 82

ఎల్లవేళలా, ఎల్లచోట్లా నీవు ఏ మాత్రం భయం లేకుండా జీవించాలను కుంటున్నావా? అయితే సదా సత్యాన్నే అవలంబించు.

సర్వాత్మనా చ కామాదీన్‌ యో జయేత్రృకృతేరుణాన్‌ |

ఆత్మసామ్రాజ్యసంసిద్ధిమాప్నోతి స దృఢవ్రతః ॥ 83

ఎవడు సంపూర్ణంగా (ప్రకృతి గుణాలైన కామ క్రోధాదులను జయిస్తాడో, అట్టి దృఢ(వ్రతం కలవాడు ఆత్మ సా(మ్రాజ్య సిద్ధిని పొందుతాడు.

నుదీయం జీవితం సర్వం నియమాన్వితమప్తీతి |

యదా స్యాద్దఢ సంకల్పప్తదోదేతి మనుష్యతా ॥ 8క్ష

“నా జీవితమంతా నియమబద్ధమై ఉండుగాక!” అనే దృఢమైన సంకల్పం ఎప్పుడు కలుగుతుందో, అప్పుడు మానవత్వం (ప్రారంభ మవుతుంది.

దేహేంద్రియాది సౌఫ్యేషు యావత్సక్తో నరో భవేత్‌

తావద్చద్ధశ్చ దైవస్య దూరస్టశ్చ భవే (ద్రువమ్‌ ॥ 85

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 17 మానవుడు ఎంతవరకూ దేహేంద్రియాదులకు సంబంధించిన సుఖాలలో ఆసక్తి గల్లి వుంటాడో, అంతవరకూ బద్దుడుగానూ, దైవానికి దూరస్థుడుగానూ వుంటాడు. ఇది నిక్కము, ఆలస్యం హీ మనుష్యాణాం కారణం స్యాదధోగతేః | సో హంపరత్వం హేతుః స్యాత్తేషాముచ్చెర్లతే స్తా ॥ 86 సోమరితనం మానవుల అధఃపతనానికి కారణ మవుతుంది. అట్లే సో. హంపరత్వం ఉన్నతగతికి హీతు వవుతుంది. అసమగ్రం కృతం కార్యం దద్యాత్తత్సదృశం ఫలమ్‌ । సమగ్రం చేత్కతం తత్తు సమగ్రఫలదం భవేత్‌ ॥ 87 ఏ కార్యమైనా అసంపూర్తిగా చేస్తే దానివల్ల కలిగే ఫలం కూడా అఆసంపూర్తిగానే వుంటుంది. సమగ్రంగా నిర్వహించిన పని సమ([గ్రఫలాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. తైలేన సాకం దీపస్య సంబంధో యాదృశో భవేత్‌ | తాదృశో బ్రహ్మచర్యస్య చాహారీణ సహానఘ ॥ 88 పాపరహితుడా! దీపానికి నూనెతో గల సంబంధం ఎట్టిదో, బ్రహ్మచర్యానికి ఆహారంతో ఉన్న సంబంధం కూడా అట్టిదే. భక్త్యా త్వనన్యయా &_ స్మాకమహంకారో వినశ్యతి । సద్ద్గురో స్పేవైవేహ సాధుధర్మో౭నగమ్యతే ॥ 89 అనన్యమైన భక్తి చేతనే మన అహంకారం నశిస్తుంది. సద్గురుసేవచేత మాత్రమే సాధుధర్మం బోధపడుతుంది. ఇంద్రియాణాం వశే తిష్టన్‌ పశుత్వముసగచ్చతి వశీకృత్య చ తాని స్యాన్నరః పశుపతిర్భువి ॥ 9 ఇం(ద్రియాలకు వశవడిన మనుజుడు వశుత్వం పొందుతాడు.

18 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ ఇంద్రియాలను వశపరచుకొన్నవాడు లోకంలో సశుపతిగా రూపొందుతాడు.

అనిత్యం దేహసౌఖ్యం తుయోన కామయతే జనః ।

న కదా &పి చ తచ్చిత్తే క్రోధో భవతి సువ్రత! ॥ 9

మంచివ్రతం కలవాడా! ఏ మానవుడు అనిత్యమైన శరీర సౌఖ్యాన్ని కోరడో, అతని చిత్తంలో కోపం ఎన్నటికీ కలగదు.

అనానృష్టిహతే దేశే జీవితం యాదృశం భవేత్‌ ।

రాత్రౌ చంద్ర విహినాయాం సంచారో యాదృశో భవేత్‌ ॥ 92

శరీరే రోగసంపూర్లే జీవనం యాదృశం భవేత్‌

శాంతిం వినా నరస్యాపి జీవితం తాదృశం స్పృతమ్‌ ॥ త్ర

అనావృష్టిచే బాధింపబడిన దేశంలో జీవితం ఎట్టిదో, చంద్రుడు లేని రాత్రిలో సంచారం ఎలాంటిదో, రోగాలతో నిండిన శరీరంలో జీవనం ఎటువంటిదో, శాంతి లేని మానవుని జీవితం కూడా అట్టిదిగా భావింపబడుతుంది.

శానా కోపం ప్రశమయే జ్ఞలేనాస్షిం యధా తధా ।

జయే త్సత్యేన చాసత్యం ధర్మేణాధర్మ మేవ చ ॥

ఆలస్యం (శ్రద్ధయా చైవ శ్రేయో౬ర్టీ సంతతం నరః ॥ 9డ్ష

శ్రేయస్సును కోరిన మానవుడు ఎల్లవేళలా నీటితో నిప్పును చల్దార్చినట్టే శాంతితో కోపాన్ని శమింపజేయాలి. సత్యంతో అసత్యాన్నీ, ధర్మంతో అధర్మాన్నీ, (శ్రద్దతో సోమరితనాన్నీ జయించాలి.

యత్ర కుత్రాపి వా కార్యే స్వధనస్య వ్యయాదపి

ధర్మకార్యోపయోగార్ధం పరై ర్లత్తస్య దాతృభిః ॥

వ్యయే దళశగుణం ధర్మధనస్య స్యాత్ప్సమాహితః ॥ ఫిర్‌

ఏ పనిలోనైనా తన డబ్బు నెలా ఖర్చు చేస్తాడో, ధర్మకార్యాలలో

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 19 వినియోగించడానిక్షై ఇతర దాత లిచ్చిన ధర్మధనాన్ని వినియోగించేటప్పుడు అంతకంటె పదిరెట్లు ఎక్కువ జాగరూకుడై వుండాలి.

ఉపకారస్య కరణం పరేషాం ప్రాణినామిహ !

పరత్ర బ్రహ్మసాయుజ్యం లక్ష్యం మనుజజన్మనః ॥ 9గ్ర

ఈ లోకంలో ఉన్నంత వరకూ పర్రాణులకు ఉపకారం చేయడం, మరణానంతరం (బ్రహ్మ సాయుజ్యం పొందడమే మానవజన్మయొక్క లక్ష్యం.

కర్త్రవ్యమేన యత్కించిత్కర్మ పాపవివర్దితమ్‌ |

సర్వైరపే జనైర్లోకే జీవితుం శ్రద్ధయా£౬_వ్వితైః ॥ 97

లోకంలో జనులందరూ జీవించడాని కవసరమైన ఏదో ఒక పాపం లేని పనిని శ్రద్ధతో చేయాలి.

దృశ్యన్తే బహవో లోకే భక్తా భగవతో హరేః ॥

పరం తు విరళాస్తే యే తత్కపాపాత్రతాం గతాః ॥ 98

భగవంతుడైన శ్రీహరి భక్తులు లోకంలో చాలా మంది కనిపిస్తారు. కాని ఆ దేవుని దయకు పాత్రులైనవారు మాత్రం అరుదుగా ఉంటారు.

దృశ్యప్యాభిముభీభూతే స్వాంతఃకరణదర్భణే ॥

దృశ్యం హి దృశ్యతే నైవ స్వస్వరూపం కదాచన ॥ ంం

తన అంతఃకరణమనే అద్దం దృశ్యానికి ఎదురుగా ఉంటే ఆ దృశ్యమే అందులో కనిపిస్తుంది. కాని స్వస్వరూపం ఎన్నటికీ గోచరించదు.

స్వస్య దోషాన్‌ పరేషాం చ గుణాన్‌ యః ఖ్యాపయత్యసా।

ఉత్తమ: పురుషః ప్రోక్తో విపరీతస్తు దుర్దనః ॥ 100

తన యొక్క దోషాలనూ, ఇతరులయొక్క గుణాలనూ చెప్పేవాడు ఉత్తమపురుషు డనబడతాడు, అలా కాక తన గుణాలనూ, ఇతరుల దోషాలనూ

20 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ ప్రకటించేవాడు దుర్దనుడు.

మధురా అసి తిక్తాః స్యుః పదార్థా నిషయోగతః |

శాప్రీయ మస్యశాప్తీయం తమోగుణవశాద్భవేత్‌ ॥ 101

యోగాదీనామనుష్టానం వైరాగ్యరహితై: కృతమ్‌ |

ఊపషరక్షేత్ర విహితం కృషికర్మేన నిష్పలమ్‌ ॥ 102

విషసంపర్కంవల్ల మధురమైన పదార్థాలు గూడా చేదైపోతాయి. తమోగుణం వల్ల శాస్త్రీయమైన విషయం గూడా అశాప్రీయంగా గోచరిస్తుంది. వైరాగ్యం లేనివారి యోగాద్యనుష్టానం చవిటిపొలంలో చేసిన కృష లాగా నిష్పల మవుతుంది.

(ప్రశావ్తమేన వచనం వక్తవ్యం ప్రీతి పూర్వకమ్‌ ॥

అన్ఫుతాదపి తద్వాక్యం మతం సారతరం బుధైః ॥ 103

ప్రశాంతమైన మాటనే ప్రీతి పూర్వకంగా చెప్పాలి. అమృతం కంటే కూడా ఆమాట సారతరమైన దని విజ్ఞులు భావిస్తారు.

గతే వికాసం విజ్ఞానే దేవత్వం యాతి మాననః ।

తస్మిన్‌ క్షీడే తు సంయాతి మృగత్వమితి బోధత ॥ 104

విజ్ఞానం వికాసం పొందినప్పుడు మనుజుడు దేవత్వం పొందుతాడు. విజ్ఞానం క్షీణించగానే మృగత్వం పొందుతాడు. దీనిని గమనించండి.

యథా చ విషపంపర్కాత్‌ స్పృతిహీనో భవేన్నరః |

తథా విషయసంపర్కాత్‌ స్వబోధరహితో భవేత్‌ ॥ 105

విష సంపర్కంవల్ల మనుజుడు స్మృతి కోల్పోతాడు. అదేరీతిగా విషయ సంపర్కంవల్ల ఆత్మజ్ఞానం లేని వాడవుతాడు.

గుజ్రైకగ్రహణే పక్తా జ్ఞానదృష్టి రితీర్యతే |

అజ్ఞానదృష్టి రిత్యుక్తా దోషైకగ్రహణే రతా ॥ 106

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 21

విజ్ఞాన దృష్టి స్పాస్యాద్యా దైవం సశ్యతి సర్వతః |

ఇత్చం దృష్టేస్తయో భేదాస్తత్వజ్లై: పరికీర్తితాః ॥ 107

గుణాలను మాత్రమే (గ్రహించే దృష్టి జ్ఞానదృష్టి అని చెప్పబడుతుంది. దోషాలను మాత్రమే (గ్రహించే దృష్టి అజ్జానదృష్టి అంతటా దైవాన్నే చూచే దృష్టి విజ్ఞాన దృష్టి ఈ విధంగా తత్ష్యజ్ఞులు దృష్టిని మూడు రకొలుగా విభజించి చెప్పారు.

నిర్మలా దైనభక్తిశ్చ సేవా చ ప్రాణిసంతతేః |

ఇహాముత్ర చ పౌఖ్యావాం మార్గావితి విదుర్చుధాః ॥ 108

నిర్మలమైన దైవభక్తి, (ప్రాణికోట్ట సేవ-ఈ లోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ సౌఖ్యాలు పొందే మార్గాలని పెద్దలు (గ్రహించారు.

శరణం స్వస్య చాన్యేషాం తారణం భవసాొగరాత్‌

యదస్తీ తదిహ ప్రోక్త స్పద్ఫిర్ధర్మః సనాతనః ॥ 109

సంసారసాగరం నుండి తాను తరించడం, ఇతరులను తరింపజేయడ మనేది ఏది కలదో, అదే సనాతన ధర్మమని సజ్జనులు సెలవిచ్చారు.

అలసత్వం సదా దేహసౌఖ్యమేవ ప్రతీక్షతే ।

దూరీకరోతి తత్పో£_హంపరత్వమితి భానయ ॥ క్ష10

సోమరితనం ఎల్లవేళలా దేహసౌఖ్యాన్నే కోరుకుంటుంది. సో౭౬ హంపరత్వం ఆ సోమరితనాన్ని దూరీకరిస్తుందని భావించు.

తవ పుణ్యం వినష్టం స్యాత్‌ పరవస్తు వరిగ్రహాత్‌ |

పరేషాం కిల్చిషం యచ్చ త్వామాక్రామతి తద్దువమ్‌ ॥ 11

కామక్రోధాదయో దోషా మునశ్చాంచల్యమేవ చ

భవన్తం పీడయిష్యన్సి వృద్దిం గత్వా తతో2_ధికామ్‌ ॥ 112

ఇతరుల వస్తువులను పరి[గ్రహించడం వల్ల నీ పుణ్యం నశిస్తుంది. మరియు

22 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ ఇతరుల పాపం గూడా నిన్ను చుట్టు కొంటుంది. ఇది నిశ్చయం, ఆ పైన కామక్రోధాది దోషాలు, మనశ్చాంచల్యం అత్యధికంగా వృద్ది పొంది నిన్ను పీడిస్తాయి.

ఆత్మజ్ఞానామృతం పీత్వా ప్రాప్తో నిర్విషయస్టితిమ్‌ ॥

యోగీ విషయసర్పెర్న భీతిం విందతి కుత్రచిత్‌ ॥ 113

ఆత్మజ్ఞానమనే అమృతం (త్రాగి నిర్విషయస్థితిని పొందిన యోగి విషయ సర్సాలవల్ల ఎక్కడా భీతి పొందడు.

మనో గృహే మరే దేహం యస్టాసయతి పాధకః |

తస్య శాంతిః సుఖం చైవ న కదా£.పి చ సిధ్యతః ॥ 114

ఏ సాధకుడు మనస్సును గృహంలోనూ, శరీరాన్ని మఠంలోనూ ఉంచుతాడో, ఆతనికి శాంతిసుఖాలు ఎన్నటికీ కలుగవు.

యః స్థాపయతి విజ్ఞానీ గేహే దేహం మనో మళఠే |

స శాంతిం చ సుఖం చైవ సదా సమధిగచ్చతి ॥ 115

ఏ విజ్ఞాని ఇంటిలో దేహాన్నీ, మఠంలో మనస్సునూ నిల్పుతాడో, అతడు సదా శాంతి సుఖాలు పొందుతాడు.

కారుణ్యేన చ కాఠిన్యం లోభం త్యాగేన సర్వదా ।

వైరాగ్యేణ జయేద్రాగం ప్రకాశేన తమో యధా ॥ 116

ప్రకాశంతో చీకటిని జయించునట్లే దయతో కాఠిన్యాన్నీ, త్యాగంతో లోభాన్నీ, వైరాగ్యంతో రాగాన్నీ ఎల్ల వేళలా జయించాలి.

అమృతత్వేన మృత్యుళ్చ ప్రేన్లూ ద్వేష విమూఢధీ: |

పారిశుద్ద్యేన మాలిన్యం భక్త్యా తావత్రయానల: ॥

శాన్తిం గచ్చన్తి సహసా వర్షేతీన దవాగ్టయః ॥ 117

వర్షంతో దావాగ్నులు శమించినట్లే అమృతత్వం చేత మృత్యువూ, (ప్రేమతో

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 23 ద్వేషమూఢమైన బుద్ధీ, పారిళుద్య్యంతో మాలిన్యమూ, భక్తి చేత తాపత్రయాన్నీ వెంటనే శమిస్తాయి.

స్వజీవనస్య యాత్రాయాం క్లేశో నాన్యస్య జీవినః ।

యధా భవేత్తథా జీవేద్దర్మో.యం పరమో మతః॥ 118

తన జీవన యాత్రలో మరొక జీవికి క్లేశం కలుగకుండా ఉండేటట్టు జీవించాలి. అలా జీవించడమే అత్యుత్తమమైన ధర్మం.

పరేభ్యః స్వేన న కృతం స్వానుభూతే రగోచరమ్‌ 1

అనుష్టానం తధా జ్ఞాన మభ్యాసం చ న బోధయేత్‌ ॥ క్షం

తన ఆచరణలో లేనిదీ, తన అనుభవానికి గోచరం కానిదీ అయిన అనుష్టానాన్నీ, జ్ఞానాన్నీ, అభ్యాసాన్నీ ఇతరులకు బోధించరాదు.

విరక్తి సుదృఢా యస్యసంభవేదైహికే సుఖే |

తస్యైవాత్మసుఖప్రాప్తే రృవేన్నాన్యస్య సోదర! ॥ 120

సోదరా! ఎవనికి ఇహలోకానికి చెందిన సుఖం పట్ల అతిదృఢమైన వైరాగ్యం కలుగుతుందో, వానికి మాత్రమే ఆత్మసుఖం సిద్ధిస్తుంది, ఇతరునికి సిద్ధించదు.

యది త్వమాత్మనిస్టస్సన్‌ ప్రకృతిం జేతుమిచ్చసి |

దూరీకురు తదా£౬.౬లస్యం తధైవాజాగరూకతామ్‌॥ [21

నీవు ఆత్మనిష్టుడవై ప్రకృతిని జయింపగోరే పక్షంలో సోమరితనాన్నీ, ఏమరుపాటునూ దూరంగా తరుము.

చిత్తే&తినిర్మలే జాతే చింతావిరహితే స్థితే |

ఆత్మనో దర్శనం కర్తుం శక్యతే నాన్యథా౭నఘ!॥ 122

పాపరహితుడా! మనస్సు మిక్కిలి నిర్మలమైనప్పుడు, చింతలు లేనిదైనప్పుడే అందులో ఆత్మను దర్శించడానికి వీలవుతుంది. మరొకవిధంగా కాదు.

24 శ్రీనులయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌

యద్యప్యాదా జీవితం స్యాదలసస్య సుఖావహమ్‌ ।

ఆత్మాపకర్షకం భూత్వా క్రమశోలి_.ధ సరాశ్రయమ్‌!

అంతే మరణ సర్యంతనుతిదు:ఖాస్పదం భవేత్‌ ॥ 123

సోమరిపోతు జీవితం మొదట సుఖకరంగా ఉండవచ్చు. కాని (క్రమేణ అది ఆత్మన్యూనతను కల్లిస్తుంది. పిదప ఇతరులపై ఆధారపడే దవుతుంది. చివరికి మరణం వరకు తీరని దుఃఖానికి నిలయ మవుతుంది.

విష్టాగరిప్టై రుత్యష్టై ర్లురుభిళ్ళిక్షితం న చేత్‌

చిత్తం నోపరతిం యాతి న చాధీనం భవేత్తవ ॥ 124

(బ్రహ్మనిష్టాగరిష్టులైన మంచి గురువులవద్ద శిక్షణ పొందకపోతే మనస్సు ఉపరతి పొందదు. నీకు స్వాధీనం కూడా కాదు.

ఆత్మానం స్వగతం ద్రష్టుం యో న శక్నోతి మూనవ: |

కధం వా సర్వభూతేషు స్థితం తం ద్రష్ణుమర్హతి ॥ 125

తనలో ఉన్న ఆత్మను చూడజాలని మనుజుడు సమస్త (ప్రాణులలో ఉన్న ఆత్మను ఎలా దర్శించగలడు?

ఏకదా పానయోగ్యం తు సలిలం ప్రదదాతి యః

తస్మై ప్రదేయం గోక్షీరం దళకృత్వః సితాముయమ్‌ ॥ 126

ఇతి బుద్ధిర్భవేద్యస్య కృతజ్ఞస్స ఇహోచ్యతే |

కృతజ్ఞ ఏవ దేవస్య కృపాయాః పాత్రతాం వ్రజేత్‌ ॥ క27

ఒక్కసారి మంచినీళ్ళు ఇచ్చిన వానికి పదిసార్టు చక్కెర కలిపిన ఆవుపాలు ఇవ్వాలి అనే బుద్ధి ఎవని కుంటుందో, వాడే కృతజ్ఞుడు. అట్టి కృతజ్ఞాడే సర్వేశ్వరుని కృపకు పాత్రుడవుతాడు.

ప్రాప్తేన యేన కేనాపి సంతుష్ట పరమాత్మనః |

ప్రసొదః స్యాదయం నోచేతృలం వా పూర్వకర్మణ: ॥ 128

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 25

ఇతి విశ్వస్య దైవస్య నియతిం యో౬.నువర్తతే ।

తస్య తృష్టావిహీనస్య మనుజస్వాగ్రతో భవేత్‌ |

అప్యేకచ్చత్ర సామ్రాజ్యం లజ్జయా నతమస్తకన్‌॥ 129

దారకిన దానితో సంతుష్టుడై అది పరమాత్ముని (ప్రసాదమో, లేక పూర్వకర్మఫలమో అని విశ్వసించి ఎవడు దైవము యొక్క నియతి ననుసరిస్తాడో అట్టి ఆశారహితుడైన వాని ముందు ఏకచ్చ(త్రాధిపత్యం సైతం సిగ్గుతో తలవంచుకొాంటుంది.

అధర్మమార్గాత్రాప్తేన పరమాన్నేన జీవనాత్‌ ।

వరమన్నరసేనైవ జీవనం ధర్మమార్గతః ॥ 130

అధర్మమార్గంతో లభించే పంచభక్ష్య పరమాన్నాదులు తిని జీవించడం కంటె ధర్మమార్గంతో వచ్చే గంజి త్రాగి బ్రతకడం మేలు.

సర్వేషాం సమ్ముతిం లబ్బా కర్తుం యత్కించిదప్యహో |

అసాధ్యం స్యాఃత్తతః సత్యే స్టిరో భూత్వా దృఢవ్రతః |

ఆత్మీయం సదనుష్టానం నిళ్ళంఠం కురు సర్వదా ॥ 1131

అందరినీ మెప్పించి వారి సమ్మతితో నీవు ఏ పనీ చేయలేవు. అందువల్ల సత్యం నుండి చలించక దృఢ(వ్రతం పూని సదా నీ సదనుష్థానాన్ని నీవు నిస్సందేహంగా నిర్వర్తించు.

జీవితం భగవద్దత్తం వ్యర్థం క్షణమసీహ యః

న యాపయతి తస్యైవ జాగరూకస్య జన్మని ॥ 132

అస్మిన్నేవాత్మశాంతిశ్చ దైవప్రాస్తిళ్చ సిధ్యతః।

తీవ్రనిష్థాపరాణాం హి ముక్తి సన్నిహితా సదా॥ 133

భగవంతు డిచ్చిన జీవితాన్ని ఒక్క క్షణమైనా వ్యర్ధం చేయకుండా జాగరూకుడై వున్న వానికి ఈ జన్మలోనే ఆత్మశాంతి, దైవ్రాప్తి సిద్ధిస్తాయి. తీవ్ర

26 శ్రీములయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ నిష్టాపరులైన వారికి ముక్తి సదా సమిపంలోనే ఉంటుంది కదా! సికతారేణుతుల్యస్య పాపస్య యది దీయతే అవకాళో౭_ద్య;స శ్వస్ప్యాన్మహామేరూపమో౬_ నఘ॥ 134 అనఘా! ఈ దినం ఇసుకరేణువంత పాపానికి అవకాశం ఇస్తే అది రేపటికి మహామేరుపర్వత మంత అవుతుంది. తపోజ్ఞానాన్ని దగ్గ్జాశ్చే దంతఃకరణవాసనా; | దూరికృతా యది భవేదవిద్యా బంధకారిణీ ॥ 135 శదైన జన్మ రాహిత్యం సిధ్యతీతి విచింతయ | గృహస్య త్యాగమాత్రేణ ముక్తిర్షైవోపలభ్యతే ॥ 136 తపస్సు అనే జ్ఞానాగ్టిలో అంతఃకరణం లోని వాసనలు దగ్టమైనప్పుడే, భవబంధానికి కారణమైన అవిద్య దూరమైనప్పుడే జన్మరాహిత్యం సిద్దిస్తుందని భావించు. అంతేకాని గృహాన్ని త్యజించినంత మాత్రాన ముక్తి లభించదు. ధైర్యేణ లోకం ధ్యావేన మాయాం యోగేన మానసమ్‌। విచారేణ చ సంసారం ప్లవేనేవాంబుధిం తరేత్‌ ॥ 137 నావతో సముద్రాన్ని దాటినట్టే ధైర్యంతో లోకాన్ని, ధ్యానంతో మాయనూ, యోగంతో మనస్సునూ తత్త్యవిచారంతో సంసారాన్నీ దాటాలి. దవానే వృత్తి బీజొనాం ప్రాణాయామసమో౭.నలః | నాన్యప్పందృళ్యతే తస్మాత్చ్రాణాయామపరో భవ॥ 138 వృత్తులనే బీజాలను దహించడంలో (ప్రాణాయామంతో సమానమైన అగ్గి మరొకటి లేదు. కాబట్టి నీవు ప్రాణాయామం అనుష్టించు. యచ్చిత్తం దృళ్యవిషయ సుఖముద్దిళ్య ధావతి తఈద్దష్టరి లయం నైతి బ్రహ్మసౌఖ్యం న విందతి ॥ 139

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 27

ఏ మనస్సు దృళ్య విషయాలకు చెందిన సుఖం వైపు పరుగిడుతుందో అది (ద్రష్ట అయిన ఆత్మలో లయించదు. మరియు (బ్రహ్మసాౌఖ్యం పొందదు.

యద్యాత్మనియమం వాంఛస్యాహారనియమం భజ |

నిశ్చలధ్యానకామీ చేద్భృజ భక్తిం వినిర్మలామ్‌ ॥ 140

మనోనైర్మల్యకామీ చేత్కర్మ నిష్కామమాచర ।

భగవద్భక్తి కామీ చేత్కురు సేవాం మహేశితుః ॥ శత

చిత్తప్టైర్యాభిలాషీచేద్‌ హంసయోగ ముపాశ్రయ |

మోక్షకామీ యది భవాన్‌ జ్ఞానస్యాభ్యసనం కురు ॥ 142

ఆత్మనియమం కావాలనుకుంటే ఆహార నియమం పాటించు. నిశ్చల ధ్యానం కావాలంటే నిర్మలమైన భక్తిని భజించు. మనస్సు నిర్మలం కావాలంటే నిష్కామ కర్మ అనుష్టించు. భగవద్భక్తి కావాలంటే ఈశ్చరసేవ కావించు. చిత్తస్టైర్యం కావాలంటే హంసయోగాన్ని శీలించు. మోక్షం కావాలనుకుంటే జ్ఞానాన్ని అభ్యసించు.

ప్రవేశో£. గాధనిష్టాయామభిండజ్ఞానతో భవేత్‌ 1

అహంభావస్య నాశేన సోః£.హంభావ: ప్రజాయతే॥ 143

అఖండమైన జ్ఞానం వల్లనే ఆగాధమైన ఆత్మనిష్టలో ప్రవేశం లభిస్తుంది. అహంభావం నళిస్తే సో౭హంభావం ఉదయిస్తుంది.

బుణం కృత్వా బహూన్‌ భోగాన్‌ భుంజావనమనలోక్య మా।

సంతోషం భజ; తత్వౌఖ్యమిన తేవాద్య దృళ్యతే |

కిం తు కాలాంతరే దుఃఖం దుర్భరం జనయిష్యతి ॥ కేడడ

అప్పు చేసి భోగాలనుభవించే వాణ్ణి చూచి హర్షించవద్దు. ఆది యిప్పు డతనికి సౌఖ్యంలాగానే కనిపిస్తుంది. కాని కాలాంతరంలో భరింపరాని దుఃఖం కల్గిస్తుంది.

క్షై4

28 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ స మునిర్హైవ యస్తానన్మానమాస్తాయ తెస్టతి । సర్వదా మననే సక్తో మునిరిత్యుచ్యతే బుధైః ॥ 145 ఎవడు మౌనం మాత్రం పాటిస్తూ వుంటాడో వాడు ముని కాజాలడు. సదా ఆత్మను గురించి మననం చేస్తూ వున్నవాడు ముని అని పండితు లంటారు. సీకాంతం న భవేత్తత్తు యత్ర సన్తి న మానవా; । సంకల్పరహితే భావే స్థితిరీకొంతముచ్యతే ॥ 146 మానవు లెవరూ లేనిచోటు ఏకాంతం కాదు. ఏ సంకల్పాలూ ల్రేన్సి భావస్థితియే ఏకాంత మనబడుతుంది. సంసారీ నభవేత్సాధుర్యది సంసారిభిర్యుతః | కింతు సంసారిణ: సాధుశీలాన్‌ కుర్యాత్ర్రయత్నతః ॥ త్త సాధువు సంసారులతో చేరినప్పుడు తాను సంసారిగా మారక్రూడ్త దు సంసారులను ప్రయత్నంతో సాధుశీలము గలవారినిగా చేయాలి. సిద్దయో మహిమానళ్ళ్చ సన్తి యద్యపష్యనేకశః | సంపూర్ణా శోకశాంతిశ్చ నిత్యాత్మసుఖమేవ చ। తానన్న సిధ్యతో యావత్ర్రకృతి ర్న జితా భవేత్‌ ॥ 148 మహిమలు, సిద్దులు ఎక్కువగా కల్లివున్నప్పటికీ ప్రకృతిని జయించక్రపోతే సంపూర్ణమైన శోకళాంతి, నిత్యమైన ఆత్మసుఖమూ కలుగనేరవ, మూలిన్యదూషితే వడ్రే యధా రంగో నసజ్జతే | తథా బ్రహ్మవిచారోఇ_పీ చిత్తే విషయదూషితే ॥ శతం మలినమైన వ(స్తం మోద రంగు అతకదు. అలాగే విషయదోషంచే కలత జెందిన చిత్తంలో బ్రహ్మ విచారం నిలువదు. విధాయాముగుణాం శిక్షామపరాధవిధాయినః ।

శ్రీమలయాళకయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 29

భూయో౬సరాధీ న భవేద్యధా కుర్యాత్తధైవ తమ్‌ |

మహోత్తమస్త్వ్యయం ప్రోక్సో లోకసంస్కరణడ్రమః ॥ 150

తప్పు చేసిన వానికి తగిన శిక్ష విధించాలి. మళ్ళీ అతడు తప్పు చేయకుండా ఉండేటట్టు తీర్చి దిద్దాలి. ఇలా చేయడమే అత్యుత్తమమైన లోక సంస్కరణ విధానం.

అశాశ్వతస్య దేహస్య రక్షార్థం వినియోజితే ।

కాలే సకృద్వా దైవస్య జపే ధ్యానాదికర్మసు।

ప్రవృత్తిేవ సాఫల్యహేతు ర్మానవజన్మనః ॥ 151

అశాశ్వతమైన దేహము యొక్క రక్షణకొరకై వినియోగింపబడే సమయములో ఒకప్పుడైనా దైవజపం, ధ్యానం మొదలైన సత్కర్మలలో (ప్రవర్తించడమే మానవ జన్మ యొక్క సాఫల్యానికి 'హీత్రు వవుతుంది.

సత్యస్యాన్వేషణం తస్య చానుష్టానం ప్రబోధనమ్‌।

ధర్మస్యాన్వేషణం తస్య చానుష్టానం ప్రబోధనమ్‌॥ 152

అన్వేషణం చ దుఃఖస్య హేతూనాం తన్నివృత్తయే।

విధానం దృఢయత్నస్య ధర్మః ప్రోక్తస్సనాతన:॥ 153

సత్యాన్ని అన్వేషించడం, దాన్ని అనుష్టించడం, బోధించడం, ఆలాగే ధర్మాన్ని అన్వేషించడం, దాన్ని అనుష్టించడం, బోధించడం, దుఃఖానికి కారణాలను అన్వేషించడం, వాటిని తొలగించడానికి దృఢమైన ప్రయత్నం చేయడం సనాతన ధర్మమని చెప్పబడింది.

అంతఃకరణనవృత్తీనాం సంకల్పానాం తదైవ చ ।

గుణానాం వాసనానాం చ యావన్న నిలయో భవేత్‌ ॥ 154

తావత్సనాతనం (బ్రహ్మ ్రొస్తుం నైవాస్తి యోగ్యతా |

ఇతి మత్వా నరో యస్తు సాధ్యసాధనతత్సరః ॥ 155

౩0 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ శదర్హం దృఢచిత్తస్పవ్‌ జీవితం వినియోజయేత్‌ 1 స సనాతనధర్మస్య తత్వం జానాతి నేతరః॥ 156 అంతఃకరణంలోని వృత్తులు, సంకల్పాలు, గుణాలు, వాసనలు విలయం పొందేవరకూ సనాతన (బ్రహ్మమును పొందడానికి అర్హత లేదని తలంచి ఎవడు లక్ష్యసాధన తత్పరుడై దృఢచిత్తుడై అందుకై జీవితాన్ని వినియోగ పరుస్తాడో వాడే సనాతనధర్మతత్త్యం తెలిసినవాడు. మరొకడు అది తెలిసినవాడు కాడ్డు, పితరౌ దైవనత్సశ్యేత్‌ దైవాను(గ్రహసిద్దయే । తయోర్న భక్తిర్యేషాం తే న ప్రయాన్తి సమున్నతిమ్‌॥ 19 దైవాను[గ్రహం కలగాలంటే తల్లిదండ్రులను దైవం లాగా చూడాలి. వారిపట్ట భక్తి లేనివారు ఉన్నతిని పొందలేరు. న్‌ గృహస్థ బ్రహ్మచర్యాది ధర్మపాలనతత్సరాః। గృహస్థ్టా ఏవ సువతే లోకోద్దారక సంతతిమ్‌ ॥ 158 గృహష్టాశ్రమ సంబడ్డా బాల్య ఏవ సుశిక్షితా: | సవిత్రధర్మ విరతా భవేయుర్నాత్ర సంశయః ॥ 159 గృహస్థ్రబ్రహ్మచర్యం మొదలైన ధర్మాలను పాలించే గృహస్థులు మాత్రమే లోకాన్ని ఉద్ధరించే సంతానాన్ని కనగలరు. గృహస్థులు చిన్నతనంనుంచే సుశిక్షితు లైతేనే పవిత్ర ధర్మాలను పొటించేవా రవుతారు. ఇందులో సందేహం లేదు. కన్యా గురుకులే విద్యామభ్యస్య శుభవృత్తయ: | భవేయుగ్రృహ్మవాదిన్యో వేదకాలాంగనా ఇవ ॥ 160 అథవా శారదారానుకృష్ణా విన గృహస్థతామ్‌ । ఆశ్రిత్యాపి సవిత్రేణ భావేనైవ సమన్వితా: ॥ 161

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 31

సంతతం భగవద్భక్తి సమాష్లావిత చేతసః |

స్వజీవితాన్యర్పృయేయు ర్లోకకల్యాణసిద్దయే॥ 162

నోచే ధృహస్టా భూత్వా౭_పి కంచిత్కాలం సుఖే రతాః |

కస్తూరీ గాంధినత్‌ భూయో బ్రహ్మచర్యముపాథ్రితా: ॥

ఉత్కృష్టవానప్రస్థాః స్యుః లోకసేవాపరాయణా: ॥ 163

కన్యాగురుకులస్టానాం బాలికొనాం కృతే త్రయః ।

మార్గాః ప్రోక్తాః కిలైతేషు మార్లేతైకేన గచ్చత॥ 164

త్యజేతాడంబరం స్వీయజీవితేష్పథ కన్యకా: |

ప్రీలోకస్య ప్రశస్తం హి శీలం పరముభూషణమ్‌ ॥ 165

ళా

కన్యకలు గురుకులంలో విద్య నభ్యసించి వవిత్ర వర్తన కలవారై వేదకాలంనాటి (స్రీలవలె (బ్రహ్మవాదినులు కావాలి. లేదా శ్రీ శారదా రామకృష్ణులలాగా గృహస్థాశ్రమంలో (ప్రవేశించినప్పటికీ-పవిత్రభావమే కలవారై భగవద్భక్తి పూర్ణమైన మనస్సులు గల్లి లోక కల్యాణం కొరకు నిజజీవితాలను అర్పించాలి.

లేదా గృహస్టులై యుండికూడా కొంతకాలం మాత్రమే సుఖానుభవం కలవారై మరల శ్రీ కస్తూరీబాయీ- మహాత్మా గాంధీలవలె బ్రహ్మచర్యం పాటిస్తూ (శ్రేస్ట్రానప్రస్థులై లోక సేవా పరాయణులై మెలగాలి.

కన్వాగురుకులంలోని బాలికల నుద్దేశించి మూడు మార్గాలు నిర్దేశించడ మయింది. కన్యలారా! ఇందులో ఏదో ఒక మార్గాన్ని అనుసరించండి. మీ జీవితాలలో ఆడంబరాన్ని పరిత్యజించండి. స్రీలోకానికి ప్రశస్తమైన శీలమే పరమ భూషణం కదా!

లోకే కృతార్థతాం ప్రాప్తుం కృతకృత్యో భవేన్నరః 1

కృత్యం యేన కృతం సమ్యక్‌ కృతకృత్యస్స ఉచ్యతే ॥ 166

32 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌

కృతకృత్యాః కృతయుగే బభూవుర్చహవో జనాః |

తేన నామ్నా న్యవహృతం తత ఏవ చ తద్యుగమ్‌ 1 167

కలౌ కృతయుగం చాస్తి కలిశ్చాస్తి కృతే యుగే |

ప్రవృత్తి రేవ లోకానాం కాలం లక్షయతి స్వయమ్‌ ॥ 168

కేచితృతయుగే౬ప్యాసన్‌ కలిలక్షణలక్షితా: |

అద్యాపీ కృతకృత్యానాం సిద్దా కృతయుగే స్టితిః॥ 169

లోకంలో కృతార్ణుడు అనిపించుకోవడానికి మానవుడు కృతకృత్యుడు కావాలి. చేయవలసిన పని చక్కగా చేసినవాడే, అనగా విధ్యుక్త ధర్మాన్ని లోపం లేకుండా నిర్వర్తించినవాడు కృతకృత్యు డనబడతాడు. కృతయుగంలో ఎక్కువ మంది కృతకృత్యులుగా ఉండేవారు. అందుకే ఆ యుగానికి కృతయుగమనే వ్యవహారం కలిగింది. కలియుగంలోనూ కృతయుగమున్నది. కృతయుగంలోనూ కలియుగమున్నది. (ప్రజల (ప్రవర్తనే కాలస్వభావాన్ని తెలియపరుస్తుంది. కృతయుగంలో కూడా కొందరు కలిస్వభావం కలిగినవా రుండేవారు. ఇప్పుడు కూడా విధ్యుక్తధర్మాన్ని సక్రమంగా నిర్వర్తించే కృతకృత్యులు కృతయుగంలో ఉండేవారే.

న్‌ కో2.పీ హర్షుం శక్నోతి దైవదత్తాం శ్రియం తన |

గచ్చతి త్వయి తే ఛాయాం నిరోద్దుం కో భవేశత్రభుః ॥ 170

నీకు దైవమిచ్చిన సంపదను ఎవడూ హరించలేడు. నీవు నడచిపోతూవుంటే నీ నీడను కదలకుండా ఎవడు ఆపగలడు?

అరణ్యస్టా మృగాస్పర్వే శ్రుత్వా సింహస్య గర్జితమ్‌ |

ప్రధావన్తి యథా తద్వద్‌ “ఓం తత్ప' దితి నిష్టయా ॥ క్షగ్గగ్ష

నదతో హృదయాద్దూరం యాన్తి నమూనసవృత్తయ: |

వునర్నూతనవృత్తీనాముదయో న భవిష్యతి ॥ 172

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 33 సింహగర్జన విన్న అడవిలోని మృగాలన్నీ పారిపోతాయి. అట్టే ఆత్మభావనిష్టతో “ఓం తత్సత్‌ అని ఉచ్చరించే సాధకుని హృదయం నుండి మనోవృత్తులన్నీ దూరంగా వెళ్ళిపోతాయి. మళ్ళీ అక్కడ క్రొత్తవృత్తులు ఉదయించవు (ఓం తత్సత్‌ అన్నది బ్రహ్మను నిరేశిస్తుంది) సదా వాజ్నీయమే నిష్టా మహాపురుషలక్షణమ్‌ | కిం కాకనన్మరాళానాం రటనం కుత్రచియృతమ్‌ ॥ క్ష73 శాంత్యా (్రేన్లూ చ లోకేజ_స్మిన్‌ సత్యతత్త్యం ప్రబోధయేత్‌! నోచేత్ర్రృతప్తం క్షీరాన్నమివ తత్తాపమానహేత్‌!! [174 పరుషం వచనం హిత్వా ప్రశాంతం ప్రీతిపూర్వకమ్‌। యస్తావద్భాషతే తస్య వచనం త్వమృతం మతమ్‌॥ 175 ప్రేమమాధుర్యపూర్లేషు సత్సు వాక్యేష్వనేకశః 1 అపకీర్తికరై: క్రూరైర్వచనైః కీం ప్రయోజనమ్‌॥ 76 ఎల్లవేళలా వాళ్ళియమం పాటించడం మహాపురుషుల లక్షణం. కాకులవలె హంస లరవడం ఎక్కడైనా విన్నావా? లోకంలో సత్యతత్తాన్ని బోధించేవాడు శాంతంగానూ, ('ప్రేమతోనూ బోధించాలి. లేకపోతే బాగా కాలే క్షీరాన్నం లాగా ఆ బోధ తాపాన్నే కల్గిస్తుంది. పరుషమైన మాటలు వదలి ప్రశాంతంగానూ, ప్రీతిపూర్వకంగానూ ఎవడు మాటలాడతాడో, అతని మాట అమృతంగా భావింపబడుతుంది. (ప్రేమతోనూ, మాధుర్యంతోనూ నిండిన పలు మాటలుండగా చెడ్డపేరు తెచ్చిపెట్టే క్రూరమైన మాట లెందుకు పలకాలి? వాటివల్ల కలిగే లాభమేమి? న బ్రూయాన్న లిఖేత్సత్రం కోసావిష్టే తు చేతసి । అన్యథా వైరసంపప్రాస్తి: క్లేశో వా భవతి ధ్రువమ్‌ ॥ శ77

34 శ్రీమలయాకయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ మనస్సులో కోపం పొంగినప్పుడు ఎవరితోనూ మాట్టాడరాదు, ఎవరికీ జాబులు (వ్రాయకూడదు. అలా ఉండకపోతే పరులతో శత్రుత్వమో, లేక ఏదైనా క్లేశమో తప్పక కల్గుతుంది. ఇంధనానాం సన్ఫుద్ద్యా౭_గ్ని ర్యధావృద్ధిం సమశ్నుతే | దయాశాంత్యాదిసంపత్తా తథా జ్ఞానం ప్రవర్దతే॥ 178 కట్టెలు ఎంత ఎక్కువగా ఉంటే అంత ఎక్కువగా అగి (ప్రజ్వలిస్తుంది. అట్లే దయ, శాంతి, వైరాగ్యం మొదలైన సద్గుణసంపత్తి చేత జ్ఞానం వృద్ది పొందుతుంది. అత్యంతం విషయాసక్ష్యా చిత్తే సంక్షుభితే సతి సాధకేన న కర్తవ్యం తపోధ్యానజపాదికమ్‌ ॥ 179 మనస్సు విషయాసక్తి చేత ఎక్కువగా క్షోభ పొందినప్పుడు సాధకులు తపస్సు, ధ్యానం, జపం మొదలగు అనుష్టానాలు చేయకూడదు. పుష్పోదయీన వృక్షేషు సూచ్యతే ఫలసంభవః | భక్తిభావోదయేనాపీ చిత్తే జ్ఞానోదయ స్తథా॥ 180 చెట్లలో కలిగే పుష్ఫోత్పత్తి రానున్న ఫలోదయాన్ని సూచిస్తుంది. అట్టే చిత్తంలో కల్లే భక్తిభావం జ్ఞానోదయాన్ని సూచిస్తుంది. వృక్షాణాం పోషణేనైన ఫలాన్యాష్నోతి మూనవ: | ధ్యానాద్యభ్యపనేనైన లభతే జ్ఞానసంపదమ్‌॥ 181 మనుజుడు చెట్లను పోషించడం ద్వారానే ఫలాలను పొందుతున్నాడు. అదే రితిగా ధ్యానాదికర్మలను అభ్యసించడం చేతనే జ్ఞానసంపదను పొందుతాడు. రంధ్రేతైకేన సాత్రస్టం జలం సర్వం ్రవేద్యథా | ఇంద్రియేణ తఖైకేన జ్ఞానం భ్రశ్యత్యనిగ్రహే॥ 182

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశానృుతమ్‌ 35

పాత్రలోనున్న నీరంతా ఒక్క రంధ్రం పడితే పూర్తిగా ఎలా కారిపోతుందో అట్టే నిగ్రహం లేనప్పుడు ఒక్క ఇంద్రియంతోనే జ్ఞానమంతా (భ్రష్ట మవుతుంది.

(గ్రహణేనావృతశ్చం(ద్రః కాంతిహీనో భవేద్యథా |

జీవో౭౬పి మాయయా౭_2._క్రొన్తో జ్ఞానహీనో భవేత్తథా॥ 183

(గ్రహణం పట్టిన చంద్రుడు కాంతిలేని వాడవుతాడు. అలాగే మాయ [క్రమ్మిన జీవుడు జ్ఞానం లేనివా డవుతాడు.

భావశుద్ధ్య్యా వినా దేహశుద్ధ్యా కిం వా ప్రయోజనమ్‌

భావసంశుద్ధి రేకైవ జ్ఞానపిద్ధిం ప్రయచ్చతి॥ 184

భావశుద్ది లేని దేహశుద్ది వల్ల ప్రయోజనమేమి? ఒక్క భావళుద్రి మాత్రమే జ్ఞానసిద్దిని (ప్రసాదిస్తుంది.

యోగాదికర్మణా సిధ్యత్యాత్మశుద్దిస్తు కేనలా |

జ్ఞానభానుం వినా నైవ నళ్యత్యజ్ఞానజం తమ; | 1185

యోగాదులైన కర్మల ననుష్టించడంచేత ఆత్మశుద్ధి మాత్రమే కలుగుతుంది. జ్ఞానసూర్యు డుదయించకపోతే అజ్ఞానంవల్ల కల్గిన ఆంధకారం నళించదు.

దినే దినే నర్ధమానం చంద్రం దృష్ట్వా తమో యథా |

తథా సత్వగుణం దృష్టా జగద్రాంతిర్వినళ్యతి ॥ 186

శుక్షపక్షంలో దినదినానికీ పెరిగే చంద్రుణ్ణి చూచి చీకటి నశించినట్టే క్రమంగా అభివృద్ది పొందుతున్న సత్త్యగుణాన్ని చూచి జగద్భాంతి నశిస్తుంది.

ఉత్తమానాం గురూణామప్యుపదేశః ఫలేత్కిల |

ఉత్తమేస్వేవ శొఫ్యేషు నాధమేషు కదాచన॥ 187

ఉత్తములైన గురువులు కావించే ఉపదేశం సైతం ఉత్తములైన శిష్యులలోనే ఫలప్రద మవుతుంది. అధములలో ఎన్నటికీ ఫలప్రదం కాదు.

36 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌

గురుపాదావుపాభ్రిత్య స్టీతానామపి సన్నిధౌ |

భక్తి విశ్వాసహీనావాం జీవితం స్యాన్నిరర్ధకమ్‌ ॥ 188

గురోర్టూరతరే దేశే స్థితానామపి మానసే |

భక్తివిశ్వాస పూర్ణావాం జీవితం సఫలం భవేజ్‌ ॥ 189

గురుపాదాల నాశ్రయించి గురుసన్నిధిలోవే వున్నా గురువుపట్ట భక్తి విశాసాలు లేని శిష్యుల జీవితం నిరర్ధకమే. గురువుకు దూరంలో వున్నా మనస్సులో గురువుపట్ల భక్తి విశ్వాసాలు గలవారి జీవితం సార్ధకమవుతుంది.

సత్యశీలైః కృతారంభాః సంష్టా వృద్ధిం ప్రయాన్తి హి।

స్వార్ధబుద్ధిభిరారబ్దాః సద్యో నళ్యన్సి పళ్యత ॥ 190

సత్యశీలురైన మహాత్ములచే ఆరంభించబడిన సంస్థలు క్రమంగా వృద్ది పొందుతాయి. స్వప్రయోజన పరులు (ప్రారంభించిన సంస్థలు వెంటనే నశిస్తాయి. పరిశీలించి చూడండి,

చంద్రస్య ప్రతిబింబం న దృళ్యతే మలినే జలే |

తథైన హృదయే దుష్టే బ్రహ్మ నైవావలోక్యతే ॥ క91

మలినమైన నీటిలో చంద్రుని ప్రతిబింబం కనిపించదు. అట్లే దుష్టమైన హృదయంలో (బ్రహ్మం గోచరించదు.

పర్వవల్లక్షణోపేతా రాజకన్యా స్వయంవరే ।

వృద్దాన్‌ మూఢాన్‌ రుజాగ్రస్తాన్‌ వృణుతే న యథా తథా॥ 192

హీవాన్‌ విషయసంసక్తానజ్ఞాన(గ్రస్తచేతస:ః |

జనాన్న ముక్తీ కాంతా౬పీ వృణుతే నాత్ర సంశయః ॥ 193

సమస్త శుభలక్షణాలు గల రాజకన్య స్వయంవరంలో వృద్దులను, మూఢులను, రోగ(గ్రస్తులను వరించదు. అట్టే ముక్తికాంత గూడ హీనులు,

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 37 విషయాసక్తులు, అజ్ఞానావృత మైన చిత్తం కలవారు ఆయిన జనులను వరించదు. ఇందులో సందేహం లేదు.

గ్రహావేశవశాద్భాంతో వికృతిం యాతి మానవః |

తథైవ మోహవిభ్రాంతః పప్రజ్ఞాహీనో౬పి సోదర॥ 1194

సోదరా! (గ్రహావేళం వల్ల భ్రాంతినొందిన మానవుడు వికృతి పొందుతాడు. అదేరీతిగా మోహావేళంవల్ల వి(భ్రాంతుడైన ప్రజ్ఞాహీనుడు కూడా వికృతిని చెందుతాడు.

యథా చ దుర్చలో వృక్ష సవనేనాహత: పఠేత్‌ |

తథా నిగ్రహహీనో£_పి పతేన్మారశరైర్హత:॥ 195

దుర్చలమైన చెట్టు గాలికి కూలిపోయినట్స్లే నిగ్రహం లేనివాడు మన్మధబాణాలచే హతుడై పతితు డవుతాడు.

దైవార్పితం నరో యస్తు న కరోతి స్వజీవితమ్‌ ।

కథం స లభతే భక్తిం? కథమాత్మసుఖం వ్రదేత్‌?॥ 196

ఎవడు తన జీవితాన్ని దైవానికి సమర్పించడో వాడు భక్తిని, ఆత్మ సుఖాన్ని ఏ విధంగా పొందగలడు?

పవిత్రం చరితం యస్య సత్యసంధో భవేచ్చ యః |

స ఏవార్డతి పూతాత్మా కాషాయాంబరధారణమ్‌॥ క్షం7

ఎవడు పవిదత్రమైన చరిత్ర కలవాడో, ఎవడు సత్యసంధుడో, అట్టి పూతాత్ముడు మాత్రమే కాషాయ వస్త్రధారణకు తగినవాడు.

క్షీరాబ్లై మథ్యమానే తు ప్రథమం విషముత్ణితమ్‌।

అమృతం తు తతస్తద్వత్స్చరతత్త్వస్య సాధనే!

క్లేశో౭.నుభూయతే పూర్వం తతః సుఖమవాష్యతే॥ 1198

పాలసముద్రాన్ని చిలికినప్పుడు మొదట విషం ఉద్భవించింది. ఆ తరువాత

38 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ అమృతం జనించింది. అట్టే పరతత్త్వ్యసాధనకు పూనుకొన్నప్పుడు మొదట క్లేశం కల్గుతుంది. తదుపరి సుఖం లభిస్తుంది.

జ్ఞానాదిగుణయుక్తాయ ముక్షిమీశః ప్రయచ్చతి |

సమర్థాయోన్నతం స్థానం దదాతి హి మహీపతిః ॥ 1199

జ్ఞానం మొదలైన ఉత్తమ గుణములు కలవానికి ఈశ్వరుడు ముక్తిని (ప్రసాదిస్తాడు. అన్ని విధాలా సమర్హుడైన వానికే కదా రాజు ఉన్నతపదవిని సమకూరుస్తాడు!

అపత్యం సత్యమితి యే సత్యం చాసత్య మిత్యధ |

భావయంతి న తే సత్యం ద్రక్ష్యన్తీహ హతాశయా:॥ 200

ఎవరు అసత్యాన్ని సత్యంగా, సత్యాన్ని అసత్యంగా భావిస్తారో, అట్టి హతాళయులు సత్యాన్ని దర్శించలేరు.

సన్మార్లే చిత్రమాధాతు ముపాయః కశ్చిదుచ్యతే |

బట్టీ మనస్త్వ్వం యశపస్పాఖ్యం నను వాంఛసి సర్వదా॥ 201

తస్యామకూలం కార్యం కిం కరో” షీతి పునఃపునః

పృచ్చేత్తదేవం పృష్టం సత్‌ శుభమార్గేణ యాస్యతి ॥ 202

మనస్సును సన్మార్గంలో పెట్టడానికి ఒక ఉపాయం చెబుతాను. “ఓ మనసా! నీవు సదా కీర్తినీ, సౌఖ్యాన్నే కదా కోరుతున్నావు! అందుకు తగిన పని చేస్తున్నావా?” అని మనస్సును మాటి మాటికీ అడగాలి. ఆలా అడిగితే అది మంచి మార్గంలో పయనిస్తుంది.

వైరాగ్యయోగౌ జీవస్య గుణా ప్రోక్హా మనీషిభిః |

ఉత్ర్తమైరేవ లభ్యేతే జనైస్తా నాత్ర సంశయః ॥ 203

పరం తు భక్తిర్‌జ్ఞానంచ ఖ్యాతొ దైనగుణావితి |

ప్రాష్యేతే తా జగత్యస్మిన్‌ నరైరేవోత్త్రమోత్రమైః ॥ 20%

శ్రీమలయాళయతకీింద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 39

వైరాగ్యం, యోగం అనేవి రెండూ జీవుని గుణాలని పెద్ద లంటారు. ఉత్తమ మానవులకు మాత్రమే అవి లభిస్తాయి. ఇందులో సంశయం లేదు. కాని భక్తి జ్ఞానం అనేవి దైవగుణాలుగా ్రసిద్దాలు. ఈ లోకంలో ఉత్తమోత్రములైన నరులే వాటిని పొందగలరు.

మరలాభస్తు సాధూనాం వ్యవస్థారహితాత్మనామ్‌ ॥

గజలాభో దరిద్రాణామివ భారావహో భవేత్‌ ॥ 205

సరి అయిన వ్యవస్థలేని సాధువులకు మఠం లభించడం నిరుపేదలకు ఏనుగు లభించడ మెట్లో అట్టే భారావహ మవుతుంది.

శైవాలం కర్షమో భేకాః సర్పాః పద్మైస్సహ హ్రదే

సన్యేవ; కింతు పద్మార్దీ పద్మాన్‌ గృహ్దాతి నేతరాన్‌ ॥ 206

ఏవం గుణేషు దోషేషు సత్వ్వేకత్ర గుణార్జినా 1

దోషాస్త్యాజ్యా గుణా గ్రాహ్యాస్పమాజే2స్మిన్‌ వివేకినా॥ 207

పాచి, బురద, కప్పలు, పాములు ఇవన్నీ పద్మాలతో గూడ మడుగులోనే వుంటాయి. పద్మాలు కావాలనుకొన్నవాడు వాటినే (గ్రహిస్తాడు గాని తదితరాలను (గ్రహించడు. ఇట్లే ఈ సమాజంలో గుణాలూ, దోషాలూ ఒకే చోట కలిసే వుంటాయి. గుణాలు కోరేవాడు దోషాలు వదలి గుణాలనే గ్రహించాలి.

జైత్రయాత్రాగతం వీరం రాజానమివ శాత్రవాః।

మోక్షమార్షగతం రీరం నిరుంధన్రీన్లియాణ్యపి॥ 208

నిజేతారం ప్రభుం శత్రుసైన్యం యద్వత్రృపద్యతే ॥

తద్వదేవేంద్రియానీకో జీనన్ముక్తం ప్రపద్యతే ॥ 209

జైత్రయా(త్రకై బయలువెడలిన వీరుడగు రాజును శత్రువులు నిరోధించినట్టే మోక్షమార్గములో ఉన్న ధీరుణ్లి ఇంద్రియాలు నిరోధిస్తాయి. యుద్దంలో విజయం పొందిన ప్రభువును శత్రుసైన్యం శరణు జొచ్చినట్లే తమను జయించి

40 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృుతమ్‌ జీవన్ముక్తుడైనవాళ్ణై ఇంద్రియాలు శరణు పొందుతాయి.

వినేకశ్చ విరాగశ్చ శమ స్పంయమ ఏవ చ।

జ్ఞానాఖ్యస్య నృపస్యైతే చచ్వారో హ్యంగరక్షకాః ॥ 210

వివేకం, వైరాగ్యం, శమం మరియు సంయమం అనే ఈ నాలుగు జ్ఞానాంగాలూ జ్ఞానమనే రాజుకు నలుగురు అంగరక్షకులు,

వ్రణానాముద్భనో దేహే దుఃఖా్రైవ సుఖాయ న ।

తథైవ హృదయే దృశ్యవృత్తీనామపి సంభవః ॥ 211

అపనేతుం వ్రణం యద్వత్ర్రయత్నం కురుతే జనః |

తద్వ త్రయత్నమాతిప్టేద్పత్తిం నాశయితుం ద్రుతమ్‌॥ 212

శరీరంలో (వ్రణాలు పుట్టడం దుఃఖానికే గాని సుఖానికి గాదు. అట్లే హృదయంలో దృశ్యవృత్తులు ఉదయించడం కూడా దుఃఖానికే. (వ్రణాన్ని తొలగించుకోవడానికి మనుజు డెలా త్వరగా పప్రయత్నిస్తాడో అట్టే దృళ్యవృత్తిని నళింపజేసుకోవడానికి కూడా ప్రయత్నించాలి.

జౌషధం సేవితం యద్వన్మితిం త్యక్త్వా విపత్కరమ్‌ ।

తద్వ న్మితిహీనశ్చేద్యోగాభ్యాసో౭_పీ హానికృత్‌ ॥ 213

మితి మీరి జొషధం సేవించడం ఎలా విపత్కరమో, అలాగే మితిమోరిన యోగాభ్యాసం కూడా హానికరమే.

మూలస్య నాశే వృక్షస్య యథా నాశో భవేత్తథా |

జ్ఞానస్వాపి వినాశ స్వాద్యైరాగ్యస్య వినాశతః ॥ 214

క్టానన్యా $క్వైరాగ్యస్య

వేరు చెడిపోతే చెట్టు ఎలా నశిస్తుందో, అలాగే వైరాగ్యం నశిస్తే జ్ఞానం కూడా నళిస్తుంది.

శ్రీములయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ శః

అంధః స్వపురత శ్చిత్రవిచిత్రాణి బహూన్యపి |

స్టితాని నస్తుణాతాని ద్రష్టుం శక్నోతి నైవ హ్‌ ॥ 215

తథైన జ్ఞాననేత్రేణ విహీనో మనుజో భువి |

తత్త్వార్థాన్నైవ జానాతి బహుధా బోధితానపి ॥ 2216

(గ్రుడ్డివాడు తన ఎదుట అనేకములైన చిత్ర విచిత్ర వస్తువులున్నా చూడజాలడు. అట్టే జ్ఞాననేత్రం లేని మానవుడు ఎన్ని విధాలుగా బోధించినా తత్త్వార్థాలను (గ్రహించలేడు.

నిష్టాకాలే యదా 'నాష్టా గృహీతా సాధకైర్దనైః 1

తతః ప్రభృతి నష్టా౬భూ ద్రహ్మనిష్టామపి సోదర! 217

సోదరా! నిష్ట జరుపవలసిన సమయంలో సాధకులు ఎప్పుడు 'నాష్టుకు ఏర్పాటు గావించుకొన్నారో, అప్పటినుండి బ్రహ్మనిష్ట నష్ట మయింది.

వృక్షాద్దూరం ప్రయాతే£_పి బీజే నైన వినశ్యతి 1

శక్తి స్తదంకురోత్పత్తేర్యావద్పీజం న భర్జితమ్‌ ॥ 216

గృవోద్దూరం గతస్యాపి నాభావం జన్మ గచ్చతి ॥

అన్తకరణసంస్కారో న దగ్జశ్చే త్పపో౬ న్ననా ॥ 219

బీజం చెట్టునుండి దూరంగా పోయినంత మాత్రాన అది వేగే వరకూ అందలి మొలకెత్తే శక్తి నశించదు. అట్లే ఇల్లు విడిచి దూరంగా వెళ్ళినా అంతఃకరణ సంస్కారం తపస్సు అనే అగ్నిలో దగ్ధం కానంతవరకూ జన్మరాహిత్యం సిద్ధించదు.

లోకస్యాస్య గతిర్వక్రా సర్సస్యేవ సదా భవేత్‌ |

సరళీకరణం తస్యాస్యృశక్యం యది మన్యసే ॥ 220

ప్రకృతేర్లక్షణం తత్స్యాదితి మత్వా సుఖీ భన |

బుద్దా౬నయా సుఖం (ప్రాపు ర్మహాత్మానః పురాతనాః॥ 221

42 శ్రీమలయాళకయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌

ఈ లోకం యొక్క నడక పాము నడకలాగా ఎప్పుడూ వంకరగానే వుంటుంది. దానిని చక్క జేయడం సాధ్యం కాదని భావిస్తే అది ప్రకృతి యొక్క స్వభావమని తలంచి సుఖంగా వుండు. ప్రాచీనులైన మహాత్ములు కూడా ఇట్టి భావంతోనే సుఖం పొందారు.

వైరాగ్యం ద్వివిధం వస్తుగతం భావగతం త్వితి

ద్వితీయం తత్ర పూర్వస్మాన్మతం థ్రేస్టరం బుభైః |

పూర్వం భవేన్ముమున్షూణాం ముక్తొానా మపరం తథా॥ 222

వస్తుగత మనీ, భావగత మనీ వైరాగ్యం రెండు విధాలుగా వుంటుంది. అందులో మొదటి దానికంటె రెండవది శ్రేష్రరమని బుధులు భావిస్తారు. మొదటి వైరాగ్యం ముముక్షువులకూ, తరువాతిది ముక్తులకూ గల్లుతుంది.

హృదయం వృత్తి పూర్ణం చేదసాధ్యం (గ్రంథిభేదనమ్‌।

న భిద్యతే త్వచా యుక్తం నారికేళఫలం నను ॥ 223

హృదయం (ప్రాపంచిక వృత్తులతో నిండినపుడు (గ్రంథిభేదనం సాధ్యం కాదు. పీచుతో గూడిన టెంకాయ కొట్టినా పగులదు గదా!

మహిమానమసన్తం యః ఖ్యాపయత్యాత్మనో జనః |

తప్య స్థితో౭పి మహినూ వంచకం తం విముంచతి ॥ 224

ఎవడు తనకు లేని మహిమ ఉన్నట్టు ప్రకటించుకుంటాడో అట్టి మోసగాడికి ఉన్న మహిమ గూడా ఊడిపోతుంది.

యుద్దకాలే సమాయాతే శూరా హృష్యన్తి సైనికాః ॥

కిం తు భీతా భవస్యేవ నితరాం యే తు భీరవః ॥ 225

కర్తవ్యే సతి సత్కార్యే మోదన్తే పుణ్యజీవిన: |

అలసా దూరతో యాన్ని విషాదం వా భజన్తి హీ ॥ 226

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ క!

యుద్ద కాలం వస్తే శూరులైన సైనికులు సంతోషిస్తారు. కాని భీరువులైన వారు ఎంతో భయపడతారు. ఒక మంచి కార్యం చేయవలసివచ్చినప్పుడు పుణ్యజీవులు హర్షిస్తారు. సోమరులు తప్పించుకొని దూరంగా పోతారు, లేదా విషాదానికి గురి అవుతారు.

పరిశుద్దే జలే సూర్యః ప్రతిబంబతి సర్వదా |

సొవర్లం కిమిదం పొత్రం గాంగం వా కిమిదం జలమ్‌ ॥ 227

ఇతి చర్చా తు సూర్యేణ న కదొ౭పి విధీయతే |

న కులం న ధనం నైవ విద్యాం వా పశ్యతీశ్వరః ॥ 228

హృదయం తన శుద్దం వా న వేత్యేన పరీక్షతే |

తస్మాత్వం జాగరూకస్సన్‌ మనళ్ళుద్ది నువాప్నుహి ॥ 229

సూర్యుడు పరిశుద్ధమైన నీటిలో సదా ప్రతిబింబిస్తాడు. అంతేకాని ఇది బంగారు పాత్రయా? ఇది గంగాజలమా? అని (ప్రతిబింబించడానికి ముందు) ఎప్పుడూ చర్చించడు. పరమేశ్చరుడు నీ కులాన్నీ, ధనాన్నీ, విద్యనూ చూడడు. నీ హృదయం శుద్దంగా వున్నదా, లేదా అని మాత్రమే పరిశీలిస్తాడు. అందువల్ల నీవు జాగరూకుడవై మనళ్ళుద్దిని కలిగి వుండు.

రాత్రౌ నక్షత్రచంధద్రాదిప్రకాశో2. పేక్ష్యతే జనైః |

సూర్యే సమాగతే తత్ర దృష్టి స్తేషాం న గచ్చతి ॥ 230

అజ్ఞానైకదశాయాం వై స్ఫురన్తీంద్రియవృత్తయః ।

ఆత్మోదయే పునర్‌జ్ఞానదశాయాం న స్ఫురవ్రి తాః॥ 231

రాత్రివేళ జనులు నక్షత్ర చం(ద్రాదుల వెలుగు నపేక్షిస్తారు. సూర్యు డుదయిస్తే ఇక వారి దృష్టి దానిపై ప్రసరించదు. అట్లే అజ్ఞానావస్థలో మాత్రమే ఇంద్రియ వృత్తులు స్ఫురిస్తాయి. ఆత్మోదయం కల్లిన జ్ఞానదశలో అవి స్ఫురించవు.

కక్‌

వ! శ్రీనములయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ మహారమ్యాణి హర్మ్యాణి నిర్మీయన్తే హీ కార్మికైః |

• కిం తు తే నోవగచ్చంతి సౌఖ్యం తత్ర నివాసజమ్‌ ॥ 232 శుష్కవేదాంతిన: కేచిత్‌ భాపన్సేల తినమునోహరమ్‌ । (గ్రంథానపి లిఖనేవం పరం త్వాత్మసుఖస్టితిమ్‌ ॥ 233 నైవ గచ్చంత్యనుష్టానలోప ఏవాత్ర కారణమ్‌ । | అనుష్టానపరా భక్తా నిరక్తా యాన్సి తత్సుఖమ్‌ ॥ 234 బేలుదార్డు మొదలైన కార్మికులు మిక్కిలి అందమైన మేడలు నిర్మిస్తారు. కాని వారు అందులో నివసించే అదృష్టానికి నోచుకోరు. కొందరు శుష్కవేదాంతులు ఆత్మను గురించి బహు మనోహరంగా ఉపన్యసిస్తారు. (గ్రంథాలు గూడా వ్రాస్తారు. . కాని వారు ఆత్మ సుఖస్థితిని పొందడం లేదు. అందుకు కారణం అనుష్టానం లేక | పోవడమే. అనుష్టానపరులైన భక్తులు, విరక్తులు మాత్రమే ఆ సుఖాన్ని చూరగొంటారు. . సుక్షేత్రే౭పి సముస్తాని సద్బీజాని ఫలన్తి కిమ్‌ ? న్‌ా వృష్టిం వివా, తథైైవనేహ తపోధ్యానాదికాన్యపి ॥ నిష్పులాని వినా భక్తిం శుద్దేఃపీ హృదయే౭నఘ ॥ 235 | అనఘా! మంచిపాలంలో విత్తిన మేలు రకం విత్తనాలైనా వర్షం లేకపోతే ఫలిస్తాయా? అట్లే శుద్దమైన హృదయంలోనైనా తపస్సు, ధ్యానం, జపం మొదలైనవి గూడా భక్తి లేకపోతే నిష్ఫలాలే. శక్యతే మానవైర్గోకే క్షీరాభావేఓపి జీవితుమ్‌ | పరం తు జీవనాభానే జీవితుం నైవ శక్యతే 236 శర్కరాయా అభావే౭.పి శక్యతే జీవితుం జనైః॥ పరం తు లవణాభావే జీవనం దుష్కరం భవేత్‌ ॥ 237 పుత్రాభావే౬సి లోకేత్ర సతాం శక్యం హి జీవితుమ్‌ । అనుష్టానం వినా జేషాం జీవనం దుర్భరం నుతమ్‌ ॥ 238

శ్రీమలయాకయతీంద్రస్య ఉపదేశాషృుతమ్‌ ఉర్‌ నేత్రాభావేఇపి సుకరం భక్ష్యభావేతు దుష్కరమ్‌। జీవనం భవతీత్యేనం జ్ఞాతవ్యం హి వివేకిభి:॥ 239 పాలు లేకున్నా లోకంలో మనుజులు జీవించవచ్చు గాని నీరు లేకపోతే జీవించలేరు. చక్కెర లేకున్నా జీవించవచ్చును గాని ఉప్పు లేకపోతే జీవించడం దుష్కర మవుతుంది. కొడుకులు లేకున్నా సుజనులకు జీవించడం సాధ్యమేకాని అనుష్టానం లేకుండా జీవించడ మనేది దుర్భరం. కన్ను లేకున్నా జీవనం సుకరమేగాని భక్తి లేని జీవనం దుష్కరమవుతుంది. వివేకవంతులైనవారు, ఇలా ఈ విషయాన్ని తెలుసుకోవాలి. పశ్యత్యాయవ్యయౌ యద్వద్దినాన్తే నిపుణో వణిక్‌ | తద్వత్‌ స్వస్య పరీక్షేత మనోవృత్తిం చ పాధకః ॥ 240 ణ్‌ ఆయవ్యయా వగణయన్‌ వర్తకో నష్టిభాగ్భవేత్‌ | ప తథైవ స్వమనోవృత్తి మపశ్యన్‌ సొధకో౬_సి చ ॥ 21 నిపుణుడైన వ్యాపారి నిత్యమూ రాత్రి ఆయవ్యయాలు చూస్తాడు. అట్లే సాధకుడైనవాడు (ప్రతిదినం తన మనోవృత్తిని (దినచర్యను) పరీక్షించుకోవాలి. ఆయవ్యయాలను పరిగణించని బేహారి నష్టపోతాడు. అట్టే తన మనోవృత్తుల పోకడను గమనించని సాధనపరుడు గూడా నాశం పొందుతాడు, లక్షణావృత్తిరేకైవ శివజీవైక్యబోధినీ | (బ్రహ్మతత్త్వస్య విజ్ఞానం మహావాక్యైకగోచరమ్‌ ॥ 2క్ల2 యోగసాధనమాత్రేణ చిత్తస్యోపశమో భవేత్‌ | భక్త్యా త్వనన్యయా నశ్యేదహంకారో న చాన్యథా ॥ 2డ్ష3 అంతఃకరణ శుద్దిః స్యాన్నిష్కామేనైన కర్మణా । సద్ద్గురో స్పేవయైనేహ సాధు ధర్మోఇవగమ్యతే ॥ 2కక

త శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ వేదాంతాధ్యయనేనైవ వికాసం యాతి శేముషీ | దేశపర్యటనేనైవ లోకజ్ఞానం ప్రజాయతే ॥ 25 లక్షణావృత్తి ఒకటే శివ జీవైక్యస్థితిని బోధిస్తుంది. బ్రహ్మ తత్త్యము యొక్క విజ్ఞానం మహావాక్యాలచేతనే తెలుస్తుంది. యోగసాధన వల్లనే చిత్తం ఉపశమిస్తుంది. అనన్య భక్తి చేతనే అహంకారం నశిస్తుంది. నిష్కామకర్మ చేతమాత్రమే అంతః కరణం శుద్ధ మవుతుంది. ఉత్తమ గురుసేవ చేతనే సాధుధర్మం గోచరిస్తుంది. ఉపనిషత్తుల పరనం చేత మాత్రమే బుద్ది వికసిస్తుంది. దేశసంచారం చేతనే లోక జ్ఞానం కల్గుతుంది. నిశే;- అభిధావృత్తి, లక్షణావృత్తి మరియు వ్యంజనావృత్తి అని వృత్తులు మూడు, అందులో లక్షణావృత్తి జహల్లక్షణ, అజహల్లక్షణ, మరియు జహదజహల్లక్షణ (భాగత్యాగలక్షణ) అని మూడు విధాలు, 'తత్త్యమసి" అనే మహావాక్యం జహదజహల్లక్షణా వృత్తి ద్వారా జీవునికీ, శివునికీ ఐక్యాన్ని బోధిస్తుంది. అందువల్లనే లక్షణావృత్తి శివజీవైక్యబోధిని అని చెప్పబడింది. ఫలం కిమితి పృచ్చన్తి కేచి న్మానవజన్మనః । త త్సామాన్య విశేషాభ్యాం ద్విధా దృష్టం మనీషిభిః ॥ 246 పరోపకార ఏవాత్ర సామాన్యం ఫల ముచ్యతే । దుఃఖహీనదశాప్రాప్తి ర్విశిష్టం ఫల మోరితమ్‌ ॥ యైర్దితా ప్రకృతిస్తేషామేన సిధ్యత్యపౌ దశా ॥ 247 మానవజన్మకు ఫల మేమి? అని కొందరు ప్రల్షిస్తూ వుంటారు. ఆ ఫలం సామాన్యమనీ, విశేషమనీ రెండు విధాలు. ఇతరులకు ఉపకారం చేయడం సొమాన్య ఫలం. దుఃఖ రహితమైన అవస్థను పొందడం విళిష్టఫలం. ఈ రెండవ దశ ప్రకృతిని జయించిన వారికి మాత్రమే సిద్దిస్తుంది. నిత్యాభ్యాసేన వర్టేతే విద్యా జ్ఞానం చ సువ్రత | అనభ్యాసొత్తదుభయం క్షయం యాతీతి చిన్తయ ॥ 248

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ తా ఇంధనానాం సమృద్ద్ధ్యా హీ జ్వృలత్యగ్నిర్మహాళిఖ: | క్షీయతే తదభావే చ పశ్యాభ్యాసస్య వైభవమ్‌ ॥ 2డ9 మంచి వ్రతం కలవాడా! విద్య, జ్ఞానం అనేవి నిత్యాభ్యాసం చేతనే వృద్ధి పొందుతాయి. అభ్యాసం లేకపోతే అవి రెండూ క్షీణిస్తాయని (గ్రహించు. ఇంధనాలు (కట్టెలు) సమృద్దిగా ఉన్నప్పుడే అగి పెద్ద జ్వాలలతో మండుతుంది. అవి లేకపోతే చల్చారిపోతుంది. అభ్యాస వైభవ మెలాంటిదో గమనించు. శృణుతైకేన కర్లేన తత్త్వార్థాన్‌ శ్రుతిబోధితాన్‌ | అపరేణ చ దీనానా మాలాసా నార్తిచోదితాన్‌ ॥ 250 (శ్రుత్వా యతధ్వం తద్దుఃఖనివృత్త్యర్హం దయాళవనః | పళ్యతై కేన నేత్రేణ సదా బ్రహ్మ సనాతనమ్‌ ॥ 251 అపరేణ చ సంతాపం సంసార వ్యధితాత్మనామ్‌ దృష్ట్వా తత్తాసనాశాయ ప్రయతధ్వమతంద్రితాః ॥ 252 హస్తేనార్హయతైకేన చైహికాముష్మికం ధనమ్‌ | అపరేణ చ లోకాయ దాతుం తద్యాత సత్వరమ్‌ ॥ 253 ప్రాప్తుం జ్ఞానం చ విజ్ఞానం పొదేనైకేన గచ్చత 1 అపరేణ చ భక్తేభ్యః ప్రదాతుం తే ప్రధావత ॥ 25 ఏతదేవ తపః ప్రోక్త మిదమార్హం మతం మతమ్‌ | ధర్మస్సనాతనశ్చాపి సోః_యమేన ప్రకీర్తితః 255 ఒక చెవితో ఉపనిషత్తులు బోధించిన తత్తార్ధాలు వినండి! మరొక కర్షంతో దీనజనుల ఆర్తనాదాలను ఆలకించండి! ఆలకించి వారి పట్ట దయగల్లి వారి దుఃఖ నివృత్తికై ప్రయత్నించండి. ఒక కంటితో అనవరతం సనాతనమైన (బ్రహ్మమును సందర్శించండి!

48 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ మరొక నేత్రంతో సంసార వ్యథకు గురి అయినవారి సంతాపాన్ని చూడండి! చూచి వారి తాపం తాలగించడానికై అలసత వీడి ప్రయత్నించండి!

ఒక చేతితో ఇహ పరధనాన్ని ఆర్జించండి! మరొక హస్తంతో దానిని లోకానికివ్వడానికై త్వరపడండి?

ఒక పాదంతో జ్ఞాన విజ్ఞానాల సముపార్టనక్రై తిరగండి! రెండవ చరణంతో వాటిని భక్తుల కందించడానిక్షై పరుగిడండి!

ఇలా చేయడమే తపస్పంటారు. ఇదే బుషిమతం. సనాతన ధర్మం కూడా ఇదే.

దృశ్యతే ధార్యమాణా తు పుస్పమాలా మనోహదా।

పరం చు క్రమశః కాంతా శుష్కా భవతి సా ప్పునః ॥ 256

తథైన యౌవనే దేహో దృశ్యతే తినునోహరః

సం'్రాస్తే వార్ధకే సో౭యం హేయళ్ళ వికృతో భవేత్‌॥ 257

కిం త్వత్ర ధీనుతా శోకః ప్రొస్తవ్యో న కదొచన |

యేవ సూట్రేణ సా మాలా బడ్డా తస్య న హీ క్షతిః॥ 258

చథా£.౦తర్యామిణో నైన వికృతిః పరమాత్మనః |

తతళ్ళ స్వాత్మనిష్టానాం న దుఃఖం జ్ఞానినొం భవేత్‌ 259

దేహేంద్రియాది స్వజ్ఞానా ద్రమన్నే యే జనా భువి

తే దుఃితా భవ్ష్యేన దేహాదీనాం క్షతో పునః ॥ 260

పుష్పమాల మెడలో ధరించే సమయంలో సొంపుగా కనిపిస్తుంది. కాని కొంతసేపటికి ఆది (క్రమంగా వాడిపోయి తుదకు ఎండిపోతుంది. అట్టే యౌవనకాలంలో శరీరం మిక్కిలి మనోజ్ఞంగా గోచరిస్తుంది. ముసలితనం రాగానే అది హేయంగానూ, వికృతంగానూ మారిపోతుంది.

శ్రీమలయాళయకీంద్రస్య ఉపదేశామ్బతక్షు శతం కొని ఈ విషయంలో బుద్దిమంతుడు శోకించవలసిన ప్రని లేదు. ఏ దారంతో ఆ పూలమాలను కట్టినారో, ఆదారానికి వినం లేదు గదా! అట్లే మనలో అంతర్యామిగా ఉన్న పరమాత్మకు వికృత్రి లేనే లేదు. అందుచేత ఆత్మనిష్టులైన జ్ఞానులకు దుఃఖం కలుగదు. అజ్ఞానంతో ఎవరు దేహం, ఇంద్రియాలు మొదలైన వాటిలో రమిస్తారో, వారు మాత్రం దేహాదులకు క్షత వాటిల్లగానే దుఃఖానికి గురి అవుతారు. సర్వత్ర సర్వం సంద్రష్టుం నైవ శక్నోతి మానవ; | వినా౭ పాయం నయత్యేవ నేజ్రహీనం తు నేత్రవాన్‌ ॥ 261 సర్వావస్థాసు సర్వేషు కాలేషు చ మహోస్షత్త | సర్వేశ్వరో విజానాతి సర్వం సర్వజ్ఞ ఏవ హి॥ 262 భూతం భనచ్చ జానాతి భవిష్యచ్చైవన స ప్రభుః। తమాలంబ్య వినా౭పాయం ముక్తిం 'ప్రొష్పోతి మానవః 263 మనుజుడు సర్వత్రా సర్వాన్నీ చూడజాలడు. కన్నులు గలవాడు (గ్రుడ్డివాణ్ణి అపాయం లేకుండా గమ్యస్థానానికి తీసుకుపోతాడు. మహోన్నతుడూ, సర్షజ్ఞుడూ అయిన నర్వేశ్శరుడు నర్వకాలాలలోనూ, నర్వావస్థ్ర లలోనూ నర్వమూ తెలుసుకొంటున్నాడు. ఆ (ప్రభువు భూత వర్తమాన భవిష్యత్తుల నన్నింటినీ (గ్రహించేవాడు. ఆ సర్వేశ్చరుణ్ణి ఆశ్రయించిన మానవుడు నిరపాయంగా ముక్తి పొందుతున్నాడు. ఫలాద్యాహారసం ప్రాప్ట్యా యధా నందన్తి బాలకాః | నందన్తి భూషణ స్రాస్త్యా యధా సొధారణస్రీియః ॥ వర్రజ్తీ ధనం ప్రాప్య యధా లుజ్జా హర్షం గచ్చన్తి నిర్ధనాః । జిజ్ఞాసవో విరక్హాళ్ళ తథైవ జ్ఞానబోధకాన్‌ ॥ 265

50 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ ప్రాప్యోపదేశాన్‌ శ్లోకాంశ్చ భజేయు?ః పరమాం ముదమ్‌। ఆత్మశుద్ధిం ముముక్షూణాం నివేదయతి సా స్టితిః॥ 266 పఠనం మననం తేషానునుష్టానం ప్రబోధనమ్‌ | ఆచారే స్టాపనం చైవ లక్షణాని మహాత్మనామ్‌ 267 పండ్లు మొదలైన తినుబండారాలు దొరకినప్పుడు పిల్లలు సంతోషిస్తారు, ఆభరణాలు లభిస్తే సామాన్య స్త్రీలు ఎంతగానో ఆనందిస్తారు. లోభులైన దరిద్రులు ధనం చేజిక్కితే ఎంతో హర్టిస్తారు. అట్లే జిజ్ఞాసగల విరక్తులు జ్ఞానబోధకాలైన శ్జోకాలూ, ఉపదేశాలూ లభించినప్పుడు అంతగా సంతోషించాలి. అలాంటి స్తితి 'మోక్షాపేక్ష గలవారి ఆత్మశుద్దిని తెలియపరుస్తుంది. పై ఉపదేశవాక్యాలను చదవడం, మననం చేయడం, తాము ఆచరించడం, ఇతరులకు బోధించడం, ఇతరులచే ఆచరింపజేయడం అనేవి మహాత్రు శల లక్షణాలు. వ్యాధి[గ్రస్తేవ రుచ్యోఇపి పదార్గో నేష్యతే యథా । తథైవాశుద్ద్ధచిత్తేన ధర్మవాక్యం చ నేష్యతే॥ 268 అన్నం క్షుత్సీడితో భుంక్తే హర్షేణ మహతా యధా | తథైవ జ్ఞానవాక్యాని జిజ్ఞాసు: శృణుతే జనః ॥ 269 వ్యాధి (గ్రస్తునికి రుచికరమైన పదార్ధం కూడా రుచించదు. అట్టే మనో నిర్మలతలేని వానికి ధర్మవచనం సమ్మతం కాదు. ఆకలిగాన్నవాడు మహా సంతోషంతో అన్నం తిన్నట్టే జిజ్ఞాసువైనవాడు జ్ఞానోపదేశాలను మిక్కిలి ఆనందంతో ఆలకిస్తాడు, వ్యాయామ మనుతిష్టంతి నిత్యం పళ్యత సైనికాః | బ్రవ్మానిష్టా భవేయుశ్చ స్వామష్టానపరా స్తథా ॥ 270 వ్యాయామేన వినా దేహః స్తబ్బ్ధతా ముపగచ్చతి | అనుష్టానం నినా చిత్తం మాంద్య మాలస్య మేతి చ ॥ 271

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 51 సైనికులు (ప్రతి దినమూ వ్యాయామం చేస్తారు చూడండి! అట్టే (బ్రహ్మనిష్టులు రోజూ తమ అనుష్టానాన్ని పాటించాలి. వ్యాయామం చేయకపోతే శరీరం మొద్దుబారి పోతుంది. అట్లే అనుష్టానం లేకుంటే మనస్సు మందమై అలసత్వాన్ని పొందుతుంది. అభుక్తం యత్తు సాధేయం సథికస్య క్షుధాం యధా | న నివర్రయితుం శక్తం తథైన జ్ఞాన నూత్మనః ॥ నిష్ప్రయోజన మేవ స్యా దనుభూతే రగోచరమ్‌॥ 272 బాటసారి తాను తెచ్చుకొన్న అన్నపుమూట తినకపోతే, ఆది అతని ఆకలిని తీర్చదు. అలాగే తాను ఆర్జించిన జ్ఞానం తన అనుభవానికి రాకపోతే దానివల్ల (ప్రయోజనం లేదు. నేత్రహీనః పరస్యేహ నేత్రాభ్యాం నైన పశ్యతి బధిరో2.పీ న చావ్యస్య శ్రోత్రాభ్యాం శృణుతే నరః॥ 273 అనాత్మజ్ఞో౭సి నాన్యస్య జ్ఞానేనాత్మసుఖం వ్రజేత్‌ 1 జన్మన్యస్మిన్‌ పరస్మిన్‌ వా స్వయం తద్‌జ్ఞాన మాప్ప్షుయాల్‌ ॥ 27డ కన్నులు లేనివాడు ఇతరుల నేత్రాలతో చూడలేడు చెవిటివాడు పరుల చెవులతో వినజాలడు. ఆత్మజ్ఞానం లేనివాడు ఇతరుల జ్ఞానంతో ఆత్మసుఖం పాందనేరడు. అందువల్ల ఈ జన్మలో గానీ, లేక మరొక జన్మలో గానీ స్వయంగా ఆ జ్ఞానాన్ని పొందాలి. నిర్మాతా నను సౌధస్య జాగరూకస్తథా భవేత్‌ | భిత్తిర్యథా న వక్రా స్యాన్నోచే త్పొధః పతిష్యతి॥ 275 మోక్షసాధనకాలే౭£.పీ సాధక; స్యా దృజాస్థితిః | అవళ్యం హి భవేన్నోచే తృతనం తప్య పౌధవత్‌ ॥ 276 మేడ కట్టేవాడు గోడ ఏ మాత్రం వంకర లేకుండా నిర్మించబడేటట్టు భ్రభచ్యు [రాయి న్నా గ ర్‌ 1 సంజయ న. గ త్తే యిం"

52 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ జాగరూకుడై వుండాలి. లేకపోతే ఆ మేడ పడిపోతుంది. అట్టే మోక్షసాధన సమయంలో సాధకుడు బుజువర్తనం కల్లి వుండాలి. లేకపోతే ఆ మేడకు వలె ఆతనికి పతనం తప్పదు. సరిత్వ్వల్పా౬సి లోకే2_స్మిన్‌ తీవ్రవేగా భవేద్యది | నిషస్ప్రత్యూహ గతి ర్ఫూత్వా గమ్యం ్రాన్నోతి సాగరమ్‌॥ 277 తథైవ తీవ్రనిష్టాస్తు చిత్తైకాగ్రతయా౭.న్వితాః | నిర్నిరోధతయా మోక్షం ప్రొప్నువన్ని ముముక్షవః 8 278 నది చిన్నదైనా తీవ్రవేగంతో ప్రచహిస్తే ఏ ఆటంకం లేకుండా పోయి గమ్యమైన సముద్రాన్ని చేరుకొంటుంది. అట్టే తీవ్రనిష్ట చిత్తైకాగ్రత గల్షిన ముముక్షువులు నిర్విఘ్నంగా మోక్షం పొందుతారు. శరీరాంతర్గతో రోగో బహిర్పష్టో న యద్యపి | భవత్యేవాత్మసొఖ్యస్య భంజక స్తద్వదేవ హి॥ 279 అవ్యక్తా అపి దోషాశ్చే దంతరంగే స్టితిం గతాః | దుఃఖప్రదా భవేయుప్తే జనానామితి చింతయ॥ః॥ 280 స్వల్పో£_పి రోగో దుఃఖస్య నిదానం స్యాద్యథా తథా | అశాన్తేర్హి నిమిత్తం స్యాదల్పోఇపి ప్రాకృతో గుణ: ॥ 281 శరీరంలోపలి రోగం వెలుపలికి కనిపించకపోయినా ఆత్మ సౌఖ్యానికి తప్పక హాని కల్గిస్తుంది. అట్లే అంతరంగంలోని దోషాలు అవ్యక్తంగా ఉన్నప్పటికీ జనుల కవి దుఃఖం కల్షిస్తాయని భావించు. రోగం కొంచెంగా ఉండినా దుఃఖానికి కారణమైనట్టే ప్రాకృత గుణం లేశ మాత్రంగా ఉండినా అశాంతికి హేతు వవుతుంది. ధర్మకార్యే త్వయోద్దిస్టే జనాశ్చే తృహకారిణ: | న భవన్తి తదా తేషాం నిందా నైనోచితా తన ॥ 282

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ ర్‌3

జ్ఞానశక్తి స్తపశ్ళక్తి రైవశక్తిళ్ళ మే తథా 1

ఆత్మశక్తిర్న సంఠీతి స్వాత్మనిందాపరో భవ॥ 283

తవైన తత్ర దోషః స్యాత్‌ ప్రధమో యాచనాకృతః |

అధికార విహీనస్య వచః కః పాలయే దిహా ॥ 28

సర్వే ప్యమసరన్యేన వచనాన్యధికారిణామ్‌ |

అయం ముఖ్యోపదేశస్వ్యా దాత్మశాంత్యై తవానఫఘ! ॥ 285

నీవు చేయ తలపెట్టిన ధర్మకార్యానికి జనులు తగిన నహకారం అందించకపోతే వారిని నిందించడం నీకు తగదు. “నాకు చాలినంత జ్ఞానశక్తి తపళ్ళక్తి దైవళక్తి మరియు ఆత్మశక్తి లేవు” అని నిన్ను నీవే నిందించుకో. ఇతరులను యాచించడం అనే మొదటి తప్పు నీలోనే ఉన్నది. అధికారం లేనివాని మాటను ఎవరు పాటిస్తారు? అధికారం కలవాని మాటలను అందరూ శిరసావహిస్తారు. అనఘా! ఎవరూ సహకరించ లేదన్న అశాంతి తొలగి నీకు ఆత్మశాంతి కల్లడానికి

• ఇదే ముఖ్యమైన ఉపదేశం.

క్షారాదినా యధా స్వర్ణం మలినం శోధయన్తి వై ॥

తథా తీవ్ర మనుష్టానం విధాయ మననాదిభిః॥ 286

ధారణాధ్యానముక్యైళ్చ యత్మ్నైః సంశోధ్య మానసమ్‌।

దృఢయత్నపరో భూత్వా భబేన్నిర్విషయాం స్థితిమ్‌॥ 287

స్వర్ణ పరీక్షకులు మలినమైన బంగారాన్ని క్షారం మొదలైన వాటితో శుద్ధం చేస్తారు. అట్టే సాధకులు మలినమైన మనన్సును మననాదులతోనూ, ధారణాధ్యానాది ప్రయత్నాలతోనూ, అనుష్టానం చేయడం ద్వారా దృఢ ప్రయత్న పరులై శోధించి నిర్విషయస్టితిని పొందాలి.

ర! ప్రవేశం సూక్ష్మరూపేణ కుర్వతామేన ని(గ్రహః | దుర్గుణానాం తు కర్తవ్యో నోచే ద్వమ్రీసమస్థితిమ్‌॥! 288

కశ శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌

(ప్రాొప్యాభివర్హమానాస్తే జాయన్తే సర్వనాశకాః

దుర్గుణాలు మొదట సూక్ష్మంగా వచ్చి ప్రవేశిస్తాయి. అలా ప్రవేశించేటప్పుడే వాటిని ని(గ్రహించాలి. లేకపోతే అవి చెద పురుగుల్హాగా తయారై త్వరత్వరగా వృద్రిపొంది మొత్తం నశింపజేస్తాయి.

ప్వస్య దోషాన్‌ పరేషాం చ గుణాన్వదతి చోత్రమః: |

స్వస్యాన్యస్య గుణాన్‌ దోషాన్‌ సమం వదతి మధ్యమః॥ 289

స్వగుణాన్‌ పరదోషాంశ్చ ఖ్యాసయశ్యధమో జనః |

స్వస్మిన్నథ పరస్మించ్చ గుణాన్‌ దోషాన్‌ యథా(శక్రమమ్‌॥

అనిద్యమావాన్‌ ప్రకటాన్‌ కరోతీ హాధమూధనుః। 290

ప్రస్తావం గుణదోషానాం త్యక్త్వా సర్వాత్మనా సదా ॥

స్వరూపస్థితి మాలంబ్య మనోవృత్తీ ర్వినాశయన్‌॥ 291

దైవభావే స్థితో యస్తు స భవే దుత్తమోత్తమ: |

అప్పృుష్ణో యో గుతైర్జొపైస్స జీవన్ముక్త ఉచ్యతే 292

ఉత్తముడు తన యొక్క దోషాలనూ, ఇతరుల యొక్క గుణాలనూ చెబుతాడు. మధ్యముడు తన యొక్క, ఇతరుల యొక్క గుణదోషాలను సమంగా (ప్రకటిస్తాడు. అధముడు తనగుణాలనూ, ఇతరుల దోషాలనూ (ప్రచారం చేస్తాడు. తనలో లేని గుణాలనూ, ఇతరులలో లేని దోషాలనూ కల్పించి అధమాధముడు చాటుతాడు. గుణదోషాల ప్రస్తానన ఏ మాత్రం లేకుండా ఎల్లవేళలా తన స్వరూప స్టీతిలో వుంటూ అందుకు (ప్రతిబంధకాలైన మనోవృత్తులను నశింపజేస్తూ ఉత్తమోత్తముడు దైవభావములో ఉంటాడు. గుణదోషాల స్పర్శ ఏ మాత్రం లేనివాడు జీవన్ముక్తుడు.

ఆకాశం స్వగుణం శబ్దం పవన శృలనం తధా 1

సూర్యః ప్రకాశం సలిలం శ్రైత్యం నైన త్యజన్సి హీ ॥

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ వ్‌5

అత్మజ్ఞానీ తధా౭ఒ౬త్మీయం దైవభావం న ముంచతి॥ 293

ఆకాశం తన గుణమైన శబ్దాన్నీ, వాయువు తన స్వభావమైన చలనాన్నీ, సూర్యుడు తనకు సహజమైన ప్రకాశాన్నీ, జలము తన స్వభావమైన చల్లదనాన్నీ వదలవు గదా! ఆట్టే ఆత్మజ్ఞుని తనదైన దైవభావాన్ని త్యజించడు.

మహామహిమసంపన్నా అపి లోకే మహౌజపః ॥

నాతిక్రామంతి మర్యాదా మాకాశే భానుమానిన॥ 294

అమ్మోనిధిస్స్వ్రమర్యాదా మతిక్రమ్య ప్రయాతి కిమ్‌!

మహాత్మానో. నునర్తన్తే తామేనానుత్తమాం స్థితిమ్‌ 295

అల్పాళ్ళ సరిత స్తీరమతిక్రమ్యు విపత్రదా: |

భవన్తి; తద్వదుద్వృత్సాః స్పామాన్యా అపి పాధనః॥ 296

లోకంలో మహాతేజస్వులైన వారు గొప్ప మహిమ కలిగియున్నవారైనా ఆకాశంలో సూర్యుని లాగా హద్దు మోరి ప్రవర్తించరు. సముద్రం చెలియలి కట్ట దాటిపోతుందా? మహాత్ములు సైతం అలాంటి హద్దు మోర కుండా ఉండడమనే మహోత్తమస్థితినే అనుసరిస్తారు. చిన్న నదులు గట్టుదాటి జనులకు విపత్తులు గల్గిస్తాయి. అట్లే సామాన్య సాధువులు మేరమిోరి ప్రవర్తించడం ద్వారా లోకానికి ఆపదలు కల్షిస్తారు.

యః కో౭౬పి సంశయస్వ్యాచ్చే ద్యత్ర కుత్రాపి తేఇనఫఘ |

యతస్వ సత్యం విజ్ఞాతుమపనేతుం చ సంశయమ్‌॥ 297

సంశయో బాధతే దేహే ప్రవిష్టు కంటకో యథా |

కంటకో నాపనీతశ్చే ద్రణ ముత్చాదయేన్మహత్‌ ॥

సందేహో౬_ప్యనివృత్తస్సన్‌ దుర్వృత్తం కురుతే నరమ్‌॥ 298

అనఘా! నీకు ఎక్కడైనా ఎవరిమోదనైనా సందేహం కల్లితే వెంటనే సత్యం తెలుసుకోవడానికీ, ఆ సంశయాన్ని తొలగించుకోవడానికీ ప్రయత్నించు. సందేహం

56 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌

దేహంలో (గ్రుచ్చుకొన్న ముల్టులాగా బాధిస్తుంది. ముల్గును తాలగించక పోతే అది పెద్ద (వ్రణాన్ని కల్గిస్తుంది. అట్లే సందేహాన్ని నివారించకపోతే అది మానవుణ్ణి దుర్చృత్తి కలవాణ్ణిగా చేస్తుంది.

విధ్యుక్తేన విధానేన మాతాపితృచతుష్టయమ్‌ |

'సేవమానాః ప్రపద్యశ్తే జీవన్ముక్తి మిహైన హీః 299

స్వజన్మ హేతుభూతౌ తు ప్రథమౌ పితరౌ స్టితౌ |

తతో గురుకులే గాయత్రాచార్యావపరౌ స్వృతౌ॥ 300

తథోపవిషదోంకారౌ వానప్రస్థాశ్రమే మతా 1

ప్రియస్తుర్యాశ్రమే పర్వా మాతరః పరికీర్రితాః ॥

పో౭_హంభానః పితేత్యేవం విజ్ఞాతవ్యం మనీషిభిః ॥ 301

గృహస్థాశ్రము యోగస్తు యది స్యాన్ముక్తి కాంక్షిణః |

దయాం తు మాతరం విద్యాద్దర్మం చ పీతరం తథా ॥ 302

శా(స్రోక్ర విధి ననుసరించి నలుగురు తల్లిదండ్రులను సేవించేవారు ఈ జన్మలోనే జీపన్ముక్తిని పొందగలరు.

ఆ నల్లురు తల్లిదండ్రులు ఎవరనగా - తన పుట్టుకకు కారణమైనవారు మొదటివారు. తదుపరి బ్రహ్మచర్యా'శ్రమ కాలంలో గురుకులంలో ఉన్నప్పుడు గాయత్రి, ఆ గాయత్రి నుపదేశించిన ఆచార్యుడు రెండవ తల్లిదండ్రులు. వాన 'ప్రస్థాశ్రమంలో ఉపనిషత్తు ఓంకారము- అనేవి మూడవ తల్లిదం(డ్రులు. సన్న్యాసా(శ్రమంలో స్త్రీ లందరూ తల్టులనీ, సోఇహంభావం తండ్రి అనీ బుద్ధిమంతులు (గ్రహించాలి.

ఒక వేళ ముక్తి కోరేవారికి గృహస్థాశ్రమం తటస్థిస్తే దయను తల్లిగా, ధర్మాన్ని తండ్రిగా తెలుసుకోవాలి.

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశానృుతమ్‌ 57

దక్షిణాం దిశముద్దిశ్య సంప్రయుక్ష్తళ్ళరో యథా |

ఉత్తరాశాస్టితం లక్ష్యం న భినత్తి తథైన హి ॥ 303

దృశ్యసాఖ్యం సమాలక్ష్య ప్రధావచ్చిత్త మాత్మని ॥

దృశి నైవ లయం యాతి శాశ్వత బ్రహ్మసాఖ్యదమ్‌ ॥ 30

దక్షిణదిక్కునకు గురిపెట్టి విడిచిన బాణం ఉత్తర దిక్కులోని లక్ష్యాన్ని భేదించదు. అట్లే దృళ్యసౌఖ్యాన్ని ఉద్దేశించి పరుగు దీసే చిత్తం దృక్కైిన ఆత్మలో శాశ్టతబ్రహ్మసౌఖ్యం సమకూర్చే లయాన్ని పొందనేరదు.

మిత్రీకర్తుం ప్రయతతే శత్రు మపష్యధ సాత్వికః |

శతుంచ శత్రుం మిత్రం చ మిత్రం పళ్యతి రాజసః ॥ 305

మి(త్రేఇపి శత్రుతాం ద్రష్టుం యతతే తామసో జనః |

స్వస్వభావం విజానీయాదేవం గుణవిలోకనాత్‌ ॥ 306

సాత్తికస్వభావం కలవాడు శత్రువును సైతం మిత్రుడిగా చేసుకోవడానికి (ప్రయత్నిస్తాడు. రాజసస్వభావం కలవాడు శత్రువును శత్రువుగా, మి(త్రుణ్ణి మి(త్రుడుగానే చూస్తాడు. తామస స్వభావం కలవాడు మిదత్రునిలో గూడా శత్రుత్వాన్ని చూడడానికి పూనుకొంటాడు. ఇలా ఈ మూడు గుణాల స్వభావాన్నీ పరిశీలించి సాధకుడు తన స్వభావం ఎలాంటిదో తెలుసుకోవాలి.

యధా౬ఒన్ని ర్వర్ధతే నిత్యం సమిర్భిశ్చ ఘృతేన చ |

ఇంధనానా నుభావే తు ప్రయాత్యుపశమం యథా ॥ 307

విద్యా జ్ఞానం చ వర్దేతే నిత్యాభ్యాసవశాత్తథా |

అనభ్యాసే తు సంయాతి క్షయం పశ్యత తద్ద్వ్యయమ్‌॥ 308

సమిధలచేతా, ఘృతంచేతా అగ్నీ నిత్యమూ వృద్ధి పొందుతుంది. ఇంధనం లేకపోతే అది చల్దారిపోతుంది. అట్టే నిత్యాభ్యాసంతో విద్యా, జ్ఞానమూ వృద్ధి పొందుతాయి. అభ్యాసం లేని పక్షంలో అవి రెండూ క్షీణిస్తాయి. గమనించండి.

58 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ సదా ముఖే ప్రసన్నత్వం భాషితం చ మితం తథా | | ఉపాయౌ మనసళ్ళాంతే ర్నైర్మల్యస్య చ సువ్రత ॥ 309 మంచి(వ్రతం కలవాడా! మనళ్ళాంతినీ, మనోనైర్మల్యాన్నీ సాధించడానికి |

రెండు ఉపాయా లున్నాయి. అవి ముఖంలో ఎల్లప్పుడు (ప్రసన్నత కల్లి ఉండడమూ, మితంగా మాట్టాడడమూ. | యస్మిన్‌ జన్మని జూయన్తే సంస్కొారాస్తు చతుర్విధా: | చస్మిన్నేవ ముముక్షూణాం మోక్షసిద్దిః సునిశ్చితా ॥ 310 జీవనోపాయసొలభ్యం వినా యేన సుదుర్లభమ్‌ | స తావత్పుణ్యసంస్కారః ప్రథమః పరిక్తీర్తిత ॥ తెష్ష1 | వైరాగ్యం సుస్థిరం న స్యా ద్యం వినా మోక్ష మిచ్చతామ్‌ । గురో రనుగ్రహః సోయం ద్వితీయ: ప్రోచ్యతే2.నఘ॥ 312 నాళ ప్రకృతిదోషస్య వినా యేన న సిధ్యతి | -ఈశ్వరాను[గ్రహః సో£యం తృతీయ ఇతి గణ్యాతే ॥ 313 వ్రవేశో బ్రహ్మవిద్యాయాం వినా యేన న లభ్యతే న్గి -.... చళుర్ణస్ప తు సంస్కారో మహర్షీణా మనుగ్రహః ॥ 314 ఏతే సర్వే2_పి సంస్కారాః పూర్వపుణ్యనశా దిహ | ('ప్రాష్యన్వే యస్య కస్యాపి లోపో2.(త ప్రతిబంధకః॥ 315 మోక్షమార్గే భవేమ్నూనం తస్మాత్సర్వే ముముక్షనః । సర్వసంస్కిరపంపిద్దై 'ప్రయతేరన్నతందద్రితాః ॥ 316 ఏ జన్మలో ముమున్షువులకు నాలుగు విదాల్దెన సంస్కారాలు సమకూరుతాయో, ఆ జన్మలోనే మోక్షం తప్పక సిద్దిస్తుంది. ఆ వాల్సింటిలో మొదటిది పుణ్యసంస్కారం. అది లేకపోతే జీవనోపాయం

శ్రీములయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ కం సులభంగా లభ్యం కాదు.

అనఘా! రెండవది సద్గురుని అనుగ్రహం. అది లేకపోతే ముక్తి కోరేవారి కవసరమైన వైరాగ్యం స్థిరం కాజాలదు.

మూడవది ఈశ్వరానుగ్రహం. అది లేకపోతే (ప్రకృతిదోషం నశించదు.

ఇక నాల్గవది మహర్షుల అను[గ్రహం. అది లేని పక్షంలో బ్రహ్మవిద్యలో ప్రవేశం లభించదు.

ఈ సంస్కారాలన్నీ పూర్వ పుణ్యవిశేషం చేతనే జీవులకు సమకూడుతాయి. ఇందులో ఏ ఒక్కటి లోపించినా మోక్ష మార్గానికి తప్పక ఆటంకం ఏర్పడుతుంది. అందువల్ల ముక్తి కోరీ వారందరూ అలసత్వం వీడి పై సంస్కారాల నన్నింటినీ సారదించడానికి పూనుకోవాలి.

ధైర్యం మునుష్యం లోకేఓ_స్మిన్‌ ప్రపాయత్యున్నతాం గతిమ్‌!

అధైర్యం పునరస్యైవ కారణం స్యాదధోగతేః ॥ త

ధైర్యం మనుజుణ్ణి ఉన్నతస్థితికి తీసుకుపోతుంది. అధైర్యమో, అతని అధః పతనానికే కారణ మవుతుంది.

శ్రద్ద్ధయైవోన్నతం లోకం ప్రాస్నోతి మనుజప్తథా |

అశ్రద్ధయా త్వధోలోక మవాస్నోతి న సంశయః ॥ 318

శ్రద్ధతో మానవుడు ఉన్నతలోకాన్ని అధిస్టిస్తాడు. అశ్రద్ద వల్ల ఆధోలోకం చేరుకొంటాడు. ఇందులో సందేహం లేదు.

దర్పణే స్వముఖం ద్రష్టుం దర్శణస్య న కేనలా |

శుద్ధి; రయనయో శ్చాపి శుద్ది ర్రష్టరపేక్ష్యతే 1 319

తథైవ ద్రష్న మాత్మానం నైర్మల్యం హృదయస్య యత్‌!

వాలం శస్తీవ్రజిజ్ఞాహి బహణశ్చాస్టేష్షనే గ 320 సైగ

60 శ్రీమలయాళ యతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌

నేత్రయో ర్హర్పణస్యాపి శుద్దత్వే సువ్యవస్థితే |

ప్రియో వా వురుషా వాః_పి బ్రాహ్మణా బ్రాహ్మణేతరా:॥ 321

గృహష్టా యతయళ్ళాపి యే కేచి దధవా జనాః |

సుస్పష్టం స్వముఖం (ద్రష్టుం శక్ష్నువన్తి యథా తధా! 322

జిజ్ఞాపాచిత్తనైర్మల్యయోగే సర్వేపీ సాధకాః ॥

ఆత్మనో దర్శనం కర్తుం ప్రభవన్తి వినా భిదామ్‌ ॥ 323

అద్దంలో తన ముఖం స్పష్టంగా చూచుకోవడానికి అద్దం మాత్రం శుద్ధంగా ఉంటే చాలదు. చూచేవాని కన్నులు కూడా దోషరహితంగా ఉండాలి.

అట్టే ఆత్మను దర్శించగోరే వానికి హృదయం మాత్రం నిర్మలంగా ఉంటే చాలదు. తీప్రమైన (బ్రహ్మ జిజ్ఞాస కూడా ఉండాలి.

నేత్రాలు నిర్దుష్టంగా, అద్దం నిర్మలంగా ఉన్నప్పుడు చూచేవారు స్త్రీలైనా, పురుషులైనా, బ్రాహ్మణులైనా, బ్రాహ్మణేతరులైనా, గృహస్టులైనా, సన్చ్యాసులైనా, ఎవరైనా సరే సుస్పష్టంగా తమ ముఖాన్ని చూడగలరు.

అదేరీతిగా బ్రహ్మాన్ని తెలుసుకోవాలన్న కోరిక మనోనిర్మలత్వం ఉంటే వారు, వీరు అనే తేడా లేకుండా సాధకులందరూ ఆత్మదర్శనం చేసుకోగలరు.

వృక్షమూలే దృఢం పాశైః పశుర్చద్దో యథా తతః |

ప్రయాతుం నైవ శక్నోతి బహుధా తాడితోఏ2_సీ సన్‌॥ 326

తథా దృశ్యసమాపక్తం చిత్తం యళ్నే కృతే£సి చ |

ఈశ్వరాభిముఖం కర్తుం సాధకేన న శక్యతే ॥ 325

నీయతే నియతస్టానం పశుర్చంధవివర్ణితః |

దృళ్యవృత్తి విముక్తం చేత్సృంకల్పరహితం తతః ॥

చిత్తం భగవదాయత్తం విధాతుం శక్యతే ద్రుతమ్‌ | 326

శ్రీమలయాళయతింద్రస్య ఉపదేశాన్భుతమ్‌ 61 తద్వవినిర్ముక్తచిత్తానాం మోక్షో౭_పి సుగమో భవేత్‌ | పాశబద్ధః పళశుప్రాయః పొశముక్తో విముక్తిమాన్‌ ॥ 327 ఒక చెట్టు మొదటికి గట్టిగా (త్రాడుతో కట్టివేసిన జంతువు ఎంతగా కొట్టి తరిమినా అచ్చటినుండి పోలేదు. అట్టే దృళ్యవిషయంలో దృఢంగా తగుల్కొన్న చిత్తాన్ని ఎంత (ప్రయత్నించినా సాధకుడు ఈశ్వరాభిముఖం చేయలేడు. కట్టు విప్పిన పశువును మనం అనుకొన్న చోటికి తోలుకొని పోవచ్చు. అలాగే దృళ్యవృత్తినుండి విడివడి సంకల్ప రహితమైన మనస్సును త్వరలో భగవదాయత్తం చేయవచ్చు. విముక్త చిత్తులకు మోక్షం కూడా సులభమే. అందువల్లనే సంసారమనే పాశంతో బంధింపబడినవాడు పశుషప్రాయుడనీ, పాళశవర్షితుడు ముక్తాత్ముడనీ ఆంటారు. జ్వలన: (ప్రజ్వలన్‌ శుద్దానుశుద్దాం వస్తుసంతతిమ్‌ 1 యధా భస్మీకరోత్యేవం జ్ఞానాగ్షిరపి చోజ్వుల: ॥ 328 స్తుతినిందే తధా లాభాలాభౌ చైవ శుభాశుఖే | ఏవం ద్వంద్వాత్మకం సర్వం భస్మసాత్కురుతే౭_నఘ॥ 329 పాపరహితుడా! ప్రజ్వలించే అన్ని మంచీ, చెడూ అయిన వస్తువుల నన్నింటినీ బూది కావిస్తుంది. అట్టే ఉజ్వలంగా జ్వలించే జ్ఞానమనే అగ్లి స్తుతినిందలూ, లాభాలాభాలూ, శుభాశుభాలూ ఇత్యాదిగా గల ద్వంద్వా లన్నింటినీ భస్మం చేసి వేస్తుంది. చరన్లో యత్ర కుత్రాపి పక్షిణో.స్తంగతే రవౌ స్వవీడాన్యుపగచ్చన్లి పునస్పూర్యోదయే సతి ॥ 330 నానాదిశః ప్రయాన్యేవం గృహాస్టైరపి ధార్మికైః | విహంగ వృత్తిభిర్భావ్యం ధ్యానసాధన తత్సరైః ॥ 2331

62 శ్రీమలయాళయతీంధ్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌

పక్షులు ఎక్కడెక్కడ సంచరిస్తున్నా సూర్యుడస్తమించే సరికి తమ తమ గూళ్లు చేరుకొంటాయి. మళ్ళీ (ప్రొద్దు పాడువగానే నానా దిక్కుల కెగిరిపోతాయి. అదే రీతిగా ధార్మికులైన గృహస్థులు గూడా ధ్యానసాధనలో ఆసక్తి గలవారై ఆ పక్షుల వంటి వర్తనం కల్లి వుండాలి. అంటే సాంసారిక వ్యవహారాలలో ఉండినా వారు (బ్రహ్మనివ్ధాసమయం రాగానే అన్ని పనులూ వదలి ఆత గనిష్టులు కావాలి.

పదార్థా నోపలక్ష్యన్తే జలే కలుషితే స్థితాః |

అపనీతే తు కాలుప్యే స్వల్పం వస్వ్వపి దృశ్యతే ॥ 332

వ వేద్యతే సత్యతత్త్యం చిత్తే విషయదూషితే

తస్మిన్‌ ప్రశాంతే సత్యస్య స్వరూసం భాతి విస్ఫుటమ్‌॥ 333

అశాంతికాలే లేభానాం లేఖనం భాషణం తథా |

న కర్తవ్యం; తదేతత్తు కర్తవ్యం ప్రశమస్థితా ॥ 33

నీరు బురదగా ఉన్నప్పుడు అందలి వస్తువు లేవీ కనిపించవు. కాలుష్యం తొలగి జలం తేటపడగానే అందలి చిన్న వస్తువు గూడా కనిపిస్తుంది. అట్లే మనస్సు విషయ దూషితమైనప్పుడు సత్య తత్త్వం గోచరించదు. అది ప్రశాంత మైనప్పుడు సత్య స్వరూపం స్ఫుటంగా గోచర మవుతుంది.

అందుచేత అశాంతిగా వున్నప్పుడు జాబులు వ్రాయడం, మాట్లాడడం చేయరాదు. ప్రశాంతస్థితి కల్షినప్పుడే ఆ పనులు చేయాలి.

భేరీఘంటాది నిర్నోషే సూక్షో శ్రే వీణాధ్వనిర్యధా!

న శ్రూయతే తధా చిత్తే సంకల్పైర్వివిధైర్భృశమ్‌ ॥ 335

సమాక్రాంతే దైవభాన స్ఫోః హంభావో౭౬ధవా౭.నఘ।

నైవానుభూయతే తస్మాద్దహ్మనిష్టైర్మహాత్మభిః ॥

సదా ప్రశాంత హృదయైర్భావ్య మేకాంతవాసిభి:॥ 336

భేరి, ఘంట, బ్యాండు మొదలైన వాద్యాల శబ్దాలు చెలరేగినప్పుడు

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 63. సూక్ష్మమైన వీణానాదం వినిపించదు. అనఘా! అట్లే మనస్సులో నానా విధాలైన ల సంకల్పాలు కల్లినప్పుడు దైవభావం గానీ, సోఇహంభావం గానీ అనుభవానికి

రావు. అందువల్ల (బ్రహ్మనిష్టులైన మహాత్ములు ఏకాంతంలో సదా ప్రశాంత హృదయులై వుండాలి.

గంతవ్య మగత; పుంసా సతతం మార్షదర్శినా |

ప్రథమం గురుభిర్భావ్యం సదనుష్టానశాలిభి:ః ॥ 837

అభావ ఏవ లోకే£. స్మింస్తాదృశానాం మహాత్మనామ్‌;

జ్ఞానే ధర్మే చ లోపస్య హేతు రిత్యవధార్యతామ్‌॥ 338

జనులకు దారి చూపేవాడు ముందు తాను నడవాలి. గురువులైనవారు ముందు తాము సదనుష్టానపరులు కావాలి. అలాంటి మహాత్ము లీలోకంలో లేకపోవడమే జ్ఞానంలోనూ, ధర్మంలోనూ లోపం కల్లడానికి కారణమని (గ్రహించాలి.

సర్వదా హృదయద్వారం యస్యాత్ర నినృతం భవేత్‌! ళో

తస్య పుణ్యాత్మన స్తానల్గోకోఇయం న తు కేనలః॥ 339 న

స్వర్గాదయో౬.పవర్గాంతా స్సర్వే లోకాళ్ళుభప్రదా: | 1

భవన్తి నినృతద్వారా స్పర్వకాలేషు సోదర! ॥ 30 |

సోదరా! ఎవని హృదయద్వారం సదా తెరచి పెట్టబడి వుంటుందో, ఆ పుణ్యాత్మునికి ఈ లోకమే కాక, స్వర్గం మొదలు, మోక్షం వరకూ గల శుభప్రదాలైన సమస్తలోకాల ద్వారాలూ అన్ని వేళలా తెరచిపెట్టబడే వుంటాయి.

సన్వ్యాసినో గృహస్టాళ్చ భవంత్వన్యోన్యబంధవః /

గృహస్టై ర్ముక్తసంగానాం కర్తవ్యం దేహపోషణమ్‌ ॥ 341

సన్న్యాసిభి రృహస్థానాం విధేయం చాత్మపోషణమ్‌।

గృహస్టాః కృతయత్నాః స్యుర్వేదశాస్తాభివృద్దయే ॥

వేదాంత విద్యా వృద్ద్యర్హం ప్రయచేరన్యతీశ్వరాః ॥ 3డ్ష2

64 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌

సంపాదనం స్వరాజ్యస్య కర్తవ్యం గృవాసంస్థితై: ॥

సంపాదనీయం స్వారాజ్యం పరివ్రాజకపుంగవైః ॥ 343

గృహస్టైః కరణీయం హి ధనధాన్యసమార్దనమ్‌ ।

స్టితిర్జ్యానే సమాధౌ చ సంపాద్యా భిక్షుభిద్దుఢా ॥ 3త్తిడీ

ఏవమన్యోన్యమైత్ర్యా స్యు రుభయే ధన్యజీవినః ॥

తతశ్చేహపరౌ లోకౌ పావనౌ ద్వౌ భవిష్యత: ॥ పెడ్తక్‌

సన్న్యాసులూ, గృహస్టులూ పరస్పరం బంధువులుగా వుండాలి. సంగం త్యజించిన సన్యాసుల దేహపోషణమును గృహస్థులు చేయాలి. గృహస్ట్ఫుల ఆత్మ పోషణం సన్న్యాసుల కర్తవ్యం. గృహస్థులు వేదశాస్రాల అభివృద్దికి పాటుపడాలి. యతీశ్చరులు వేదాంత విద్యాభివృద్దికై ప్రయత్నించాలి. గృహస్టులు స్వరాజ్యం సంపాదించాలి. పరివ్రాజక (శ్రేష్టులు స్వారాజ్యం సంపాదించాలి. గృహస్థులు ధనధాన్యాల నార్జించాలి. సన్యాసులు దృఢమైన ధ్యానసమాధిస్టితిని వశం చేసుకోవాలి.

ఇలా ఉంటే ఉభయులూ అన్యోన్యమైత్రితో ధన్యు లవుతారు. అందువల్ల ఇహపరలోకాలు రెండూ పావనా లవుతాయి.

పప్తాచలా నతీత్యైవ వేంకటేశస్య దర్శనమ్‌ |

లభన్తే న తతః పూర్వం భక్తలోకొ స్తధైన హీ॥ 346

అతిక్రమ్య శుభేచ్చాదిభూమికాస్సప్త సొధకాః |

బ్రహ్మానంద సుఖం యాంతి న తతః ప్రాక్కధంచన ॥ చెత్త

భక్తజనులు ఏడుకొండలు దాటిన తరువాతనే శ్రీవేంకటేశ్చరస్వామి దర్శనం చేసికొంటారు. అంతకు ముందు స్వామి దర్శనం లభించదు, అట్లే సాధకులు “శుభేచ్చ' మొదలైన ఏడు భూమికలను అధిరోహించిన పిమ్మటే బ్రహ్మానందసుఖం పొందుతున్నారు. అంతకు ముందు ఏ రితిగానూ పొందలేరు.

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 65 విశే :- ఏడు కొండలు : అంజనాద్రి, వృషభాద్రి, నీలాద్రి, శేషాద్రి, గరుడాద్రి, నారాయణా(ద్రి మరియు వేంకటాద్రి. నవ్పభూమికలు వ శుభేచ్చ, విచారణ, తనుమానస, సత్వ్వాపత్తి, ఆసంసక్తి పదార్జాభావన మరియు తుర్యగ. శ్వశ్రూర్భ హే. ద్య యా సైన నధూరాసీత్పురా౭. నఘ! యా నధూరద్య సా భావికాలే శ్వశ్రూర్భవిష్యతి ॥ 348 అధునా యో గురుర్భాతి శిష్య ఆసీత్చ వై పురా శిష్యో౭_ప్యాధునికః కాలే గురుత్వ ముపయాస్యతి ॥ తెక్ష9 సమ్యగేతత్పరామృశ్య సత్యం హృది పునఃవువః | పరామాత్మోన్నతిం ప్రాప్తుం ప్రయతేర న్ముముక్షవః 350 అనఘా! ఇప్పుడు ఇంటనున్న అత్తే పూర్వం ఆ యింటి కోడలు. నేటి కోడలే రానున్న కాలంలో అత్త అవుతుంది. ఇప్పుడు గురువుగా భాసించేవాడే పూర్వం శిష్యుడై వుండినాడు. నేటి శిష్యుడు తగిన కాలంలో గురువవుతాడు. ఈ సత్యాన్ని మాటిమాటికీ మనసులో బాగా ఆలోచించాలి. ఆలోచించి మోక్షం పొందగోరేవారు (శ్రేస్టమైన ఆత్మోన్నతి పొందడానికై ప్రయత్నించాలి. యదోన్నతకులే జాతో నీచవంశతైర్యుతస్తదా స నయేదున్నతిం తాంస్తు న స్వయం నీచతాం వ్రజేత్‌ ॥ 351 ఉన్నతకులంలో పుట్టినవాడు హీనకులజులతో కలిసినప్పుడు వారిని ఉన్నతులుగా తీర్చిదిద్దాలి. అంతేకాని తాను తక్కువతనాన్ని పొందరాదు. సన్యాసీ యది సంపర్కం యాతి సంసారిభి స్సహ | స సాధుశీలాంస్తాన్‌ కుర్యాత్‌ సంసారీ న భవేత్వ్వ్యయమ్‌ 352 సన్న్యాసి సంసారులతో చేరినప్పుడు వారిని సాధు స్వభావం కలవారినిగా

66 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ చేయాలి. అంతేకాని తాను సంసారిగా మారకూడదు.

జ్ఞానప్రాప్తేర్భవే త్పుణ్యకర్మాపి ప్రతిబంధకమ్‌ ।

ఇతి కేచి ద్వదన్తీహ తత్త్వం జ్లేయమిదం బుధైః ॥ 353

సకామకర్మ జ్ఞానస్య స్యాన్నామ ప్రతిబంధకమ్‌ |

నిష్కామం న తథా; తత్తు కర్మరాశిం దహేత్స్యయమ్‌॥ 35్‌డ్లీ

జ్ఞానోదయో భవేదాదౌ పుణ్యకర్మప్రభావత: ॥

జల మస్టం యథా పాసకర్మ-జ్ఞానం వినాశయేత్‌ ॥ 355

జ్ఞాన(ప్రాప్తికి పుణ్యకర్మ గూడా ్రతిబంధక మని కొందరు చెబుతారు, ఈ విషయంలో విజ్ఞు లీతత్త్యం (గ్రహించవలసి యున్నది. సకామకర్మ జ్ఞానానికి ('ప్రతిబంధకమైతే కావచ్చు. కాని నిష్కామకర్మ అలా కాదు. అది తానే కర్మరాశిని కాల్ఫివేస్తుంది. మొదట పుణ్యకర్మ ప్రభావంతోనే జ్ఞానం ఆవిర్భవిస్తుంది. నీరు నిప్పును చల్దార్చునట్టు పాపకర్మ జ్ఞానాన్ని నశింపజేస్తుంది.

కుటుంబస్య పరిత్యాగ ప్యక్వాలి ౭ హారం తరోరధః

తూస్టీం స్థితి ర్వివిక్తే వా వైరాగ్యమితి నోచ్యతే ॥ 356

వైరాగ్యస్య భవేదంగం తదేతదితి చిన్తయ ।

కొలే నిమేషనూత్రే వా వ్యర్థం గచ్చతి యస్య తు ॥ 357

వేత్రాభ్యామతశ్రుధారా: స్యు ర్లుఃఖం తీవ్రం చ సంభవేత్‌ ।

భగవద్విషయే; తస్య స్టితిర్వైరాగ్య ముచ్యతే! 358

ఆసక్తి రన్నపానాదిష్వసి తస్య న జాయతే |

భక్తస్య తాదృళస్వ్యైవ భగవద్దర్భనం భవేత్‌ ॥ 359

కుటుంబాన్ని పరిత్యజించడం, ఆహారం మాని చెట్టు క్రిందనో లేక ఎవ్వరూ లేని మరొకచోటనో ఊరకపడి వుండడం వైరాగ్య మనబడదు. ఆ స్థితి వైరాగ్యానికి

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 67 ఒక అంగం మాత్రమే అవుతుందని భావించాలి. ఒక్క నిమిషమైనా కాలం వ్యర్థంగా గడచినప్పుడు ఎవనికి కనుల నుండి అశ్రుధారలు (ప్రవహిస్తాయో, భగవంతుని విషయమై తీవ్రమైన దుఃఖం కల్గుతుందో, అట్టివాని స్ట్రితినే వైరాగ్య మంటారు. అప్పుడు వానికి అన్నపానాదులందు సైతం ఆసక్తి ఉండదు. ఆట్టి భక్తునికి మాత్రమే భగవద్దర్శనం సిద్దిస్తుంది.

గమ్యం యద్యపి దేవస్య సొక్షాత్కార ఇతి సృృతమ్‌ |

తధా£_పి లబ్ట్బుం నిద్యాయాం నైపుణ్యం యత్నమాచరేత్‌ ॥ 360

అధానుష్టాన నిష్టాయాం క్రేస్టత్వం సముపార్దయేత్‌ |

పరేషా మున్నతస్థిత్యై ప్రయత్నమపి నిర్వహేత్‌ ॥ 361

కించ స్వాతంత్ర్య సిద్ధ్యర్థం దేశస్య కృషి మాచరేత్‌ 1

సత్యే ధర్మే రతో భూత్వా తత్రృబోధపరో భవేత్‌ ॥ 362

ఇమాని పంచకర్మాణి సంబద్దాని పరస్పరమ్‌ 1

సమ్యజ్నిర్వోఢు మారోగ్యం సంరక్షేత్సాధకో జనః |

వినా యేనోక్త కార్యాణి కర్తుం నైవ ప్రభుర్భవేత్‌॥ 363

దైవసాక్షాత్కారమే జీవితానికి గమ్యు మని చెప్పబడింది. ఐనా విద్యలో గూడా నైపుణ్యం పొందడానికి ప్రయత్నించాలి. ఆ మిదట అనుష్టాననిష్టలో గూడా 'శ్రేస్టత్యాన్ని సంపాదించాలి. అంతేకాక ఇతరుల ఆత్మోన్నతికి గూడా కృషిచేయాలి. అంతటితో ఆగక దేశస్వాతం(త్ర్య సిద్దికొరకు ఉద్యమించాలి. అంతేకాక సత్యాన్నీ, ధర్మాన్నీ పాటిస్తూ ఇతరులకు వాటిని బోధించాలి.

ఇక్కడ చెప్పిన ఈ ఐదు పనులూ ఒకదానితో ఒకటి సంబంధం కల్లి ఉన్నాయి. వీటిని చక్కగా సాధించాలంటే సాధకుడు శరీరారోగ్యాన్ని కాపాడుకోవాలి. అది లేకపోతే పై పనులేవీ చేయజాలడు.

68 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌

అమనస్కస్టితి ర్పాతి సాధకానాం చతుర్విధా |

స్వాధీనచిత్తతా తావత్ర్రధమా స్టితి రుచ్యతే ॥ 36%

మనసశ్చేంద్రియణాం చ సాక్షిత్వం మయి విద్యతే ।

ఇతి బోధో ద్వితీయా స్యాత్‌; ధ్యానేన పరమాత్మని ॥ 365

చిత్తస్యైక్యం తృతీయా స్యాత్‌; మనో నాస్వేన వస్తుతః |

సంకల్పమాత్రం తద్రజ్ఞా వవిచారేణ సర్బధీః॥ 366

జాయతే, తత్ర సర్పస్తు నాస్తి కాలత్రయే౬సి చ |

జగద్ర్రహ్మణి నాసేన కల్పతే తదవిద్యయా ॥

ఇతి విజదుుతే యత్ర తురీయా సా స్థితిర్మతా ॥ 367

ఆధ్యాత్మిక సాధకుల అమనస్కస్థితి నాలుగు విధాలుగా వుంటుంది. మనస్సు స్వాధీనమై వుండడం అందులో మొదటి స్థితి. మనస్సుకూ, ఇంద్రియాలకూ తాను సాక్షిగా ఉన్నాననే జ్ఞానం కలిగివుండడం రెండవ స్థితి. ధ్యానంతో మనస్సు పరమాత్మలో ఐక్యం కావడం మూడవ స్థితి. మనస్సు అనేది నిజానికి లేనేలేదు. ఆది సంకల్పం మాత్రమే. 'త్రాడు'ను చూచినప్పుడు అది 'పాము'” అనే బుద్ధి విచారం లేకపోవడంవల్ల కల్గుతున్నది. కాని మూడు కాలాలలోనూ అక్కడ పామన్నది లేనేలేదు. అట్టే జగత్తు బ్రహ్మంలో మూడు కాలాలలోనూ లేదు. అది అవిద్యచే కల్పితమని (గ్రహించడం నాల్గవ స్థితి.

సత్యమేవ (ప్రకాశస్వ్యా చ్చిత్రనైర్మల్య కారకః |

'ప్రకాశస్థా జనా లోకే మనోవైకల్య వర్జీతా: ॥ 368

సర్వాన్‌ పదార్థాన్‌ పశ్యన్తి చరన్తి చ భయం వినా

అసత్యమేవాంధకారో మనణ్లేశవిధాయకః ॥ 369

అంధకారే స్థితై ర్ఫీతై ర్న కించిద్దృశ్యతే జనైః |

సత్యాసత్యగతీ హ్యేతే ప్రకాశతమసోరివ ॥ 370

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామ్భుతమ్‌ 69

ఆఅత్మసౌఖ్యం మనశళ్శాన్నిం దుఃఖాభావస్టితిం సదా |

యస్తావ దృృణుతే సోలయం సత్యనిష్టో భవేజ్ఞనః ॥ 871

సత్యమే (ప్రకాశం. అది మనస్సును నిర్మలం చేస్తుంది. ప్రకాశంలో ఉండే జనులు మనోవైకల్యం లేనివారై అన్ని వస్తువులనూ చూడగల్లుతారు. భయం లేకుండా సంచరించ గలరు.

అసత్యమే అంధకారం. అది మనస్సుకు క్లేశం కలిగిస్తుంది. అంధకారంలో ఉండేవారు భయపడతారు. దేనినీ చూడలేరు. సత్యా సత్యాల తీరుతెన్నులు ఇలా వెలుగుచీకట్ల లాగా ఉన్నాయి.

ఎవడు ఆత సౌఖ్యాన్ని, మనళ్శాంతినీ, దుఃఖరాహిత్యాన్నీ ఎల్లవేళలా కోరుకొంటాడో వాడు సత్యనిష్టుడై వుండాలి,

నిదాఘే తీవ్రతాం యాతే హిమం సంక్షీయతే యథా |

తథా ప్రవృద్దే వైరాగ్యే క్షీయంతే దృశ్యవాసనాః॥ 372

వాసనానాం తు విలయో హృది యావన్న సిధ్యతి |

సుదృఢా బ్రహ్మనిష్టా తు తావన్నైన భవేదిహ॥ 3873

ఎండాకాలం ముదిరి రాగా రాగా మంచు తరిగి పోతుంది. అట్టే వైరాగ్యం వృద్ది పొందే కొలది దృశ్యవాసనలు నశిస్తాయి. హృదయంలో వాసనలు ఎంతవరకూ నళించలేదో, అంతవరకూ దృఢమైన (బ్రహ్మనిస్ట సిద్రించదు.

సత్కర్మాణి సదా కుర్వన్‌ పాణిపాదాదికేంద్రియైః ॥

వాచా దైనం స్తువన్‌ సత్యధర్మతత్త్వం చ బోధయన్‌॥ 37క్షీ

మాలిన్య వర్దితేవైనం హృదా సంయమశోభినా |

పరోపకార సంసక్త స్వభావేన చ సంయుతః ॥ 375

ఆ జీవితం నయేత్కాలం నియతాత్మా తు యః పుమాన్‌!

70 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌

స ఏవ జీనన్ముక్తశ్చ మహాత్మా బ్రహ్మతత్వవిత్‌ |

యోగీ పరమభక్తశ్చ భవేదటత్ర న సంశయ: ॥ 376

కరచరణాదులైన ఇంద్రియాలతో సదా సత్కర్మలు చేస్తూ, వాక్కుతో దైవాన్ని స్తుతిస్తూ, లేదా సత్యధర్మాల తత్త్వాన్ని బోధిస్తూ, మాలిన్యం అంటక సంయమనం కల్షివున్న హృదయంతోనూ, పరోపకారపరాయణమైన స్వభావం తోనూ కూడినవాడై నియతాత్ముడై ఎవడు జీవితాంతం కాలం గడుపుతాడో అతడే జీవన్ముక్తుడూ, మహాత్ముడూ, (బ్రహ్మజ్ఞానీ, యోగీ, పరమభక్తుడూ అవుతాడు. ఇందులో సందేహం లేదు.

పాశైరవేకై రృద్దానాం కాష్టానాం బంధనం దృథమ్‌ |

చావదేన భవే ద్యావన్నాగ్నిర్విశతి తత్ర వై ॥ 377

తథైన హృదయే యావద్‌ జ్ఞానాగ్నిర్ష జ్వలత్యధ ।

తావదేవ దృఢం భాతి జనానాం కర్మబంధనమ్‌॥ 378

జ్ఞానాన్నీ స్పర్వకర్మాణి భస్మసాత్కురుతే యదా ।

తదైవ హృదయగ(గ్రంధివిచ్చేదో జాయతే నృణామ్‌ ॥ 379

పలుత్రాళ్ళతో కట్టబడిన కట్టెలమోపు యొక్క కట్టు అందులో అగ్ని (ప్రవేశించనంతవరకు మాత్రమే దృఢంగా వుంటాయి. అట్లే హృదయంలో జ్ఞానాన్ని జృలించనంతవరకే జనుల కర గైబంధనం గట్టిదై వుంటుంది. జ్ఞానాన్ని సమస్త కర్మలనూ ద్రం చేస్తుంది, అలా జరిగినప్పుడే మానవులకు హృదయ(గ్రంథివిచ్చేదం సంభవిస్తుంది.

మవనోవాక్కాయకర్మాణి త్రీణ్యప్యేకవిధాని చేత్‌

న భవన్తి తదా వ్యర్థా న్యనుష్టానొని చాత్మనః ॥ 380

ఏకత్ర పాత్ర నున్యత్ర తైలం వర్యపరత్ర చేత్‌

నిక్షిష్యన్తే తదా దీపో జ్వలేత్కిం పళ్య సువ్రత! 381

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 71

మంచి(వ్రతంకలవాడా! మనస్సు, వాక్కు, శరీరం- వీటి పనులు మూడూ ఒకే విధంగా లేకపోతే తన అనుష్టానాలన్నీ నిష్ప్రయోజనాలే. ప్రమిద ఒకచోటా, నూనె మరొకచోటా, వత్తి ఇంకొకచోటా ఉంచితే దీపం వెల్లుతుందా? చూడు.

(శ్రుత్వా పక్షిమృగాదీనాం ధ్వనిం తత్‌క్షణమేవ హీ |

తేషాం జాతి స్వరూపం తు యధా నిశ్చీయతే జనైః ॥ 382

తథైవ చ నునుష్యాణా మాకర్ల్య వచనాన్యసి ।

నిశ్చేతుం శక్యతే తేషాం స్వరూపం తత్పతో౭ నఘ! ॥ 383

సచ్యశాంతిదయాపూర్ణ్లం సాధోస్తు వచనం భవేత్‌ |

అసత్యం కఠినం నాక్యమశాంచం వక్తి దుర్షనః॥ 384

అనఘా! పక్షిమృగాదుల ధ్వనిని విన్న వెంటనే వాటి వాటి జూతిస్వరూప మెలాంటిదో జనులు నిశ్చయిస్తారు. అట్టే మానవుల మాటలు విన్నప్పుడు కూడా వారి స్వరూపాన్ని యథార్ధంగా నిశ్చయించవచ్చు. సాధువైన వాని మాట సత్యం, శాంతి, దయ అనే గుణాలు కల్షివుంటుంది. దుర్దనుడు అలాకాక అసత్యంగానూ, కరినంగానూ, శాంతి రహితంగానూ మాట్లాడుతాడు.

యద్యపి శ్రేస్టరూణిక్యం పతితం మలినే స్థలే ।

నైవ యాత్యపకర్షం తు కదాచిదపి మూల్యతః ॥ 385

యద్యప్యాయోజితం తొామ్రం రత్నసింహాసనోపరి |

ప్రకర్షం మూల్యతో నైవ ప్రయా తీతి విబోధత॥ 386

న సతాం నీచదేశేఇపీ స్థితానాం గౌరవక్షతిః 1

సమున్నతే స్థలే£_ప్యల్పో నైన సంయాతి గౌరవమ్‌ ॥ 387

(శ్రేష్టమైన మాణిక్యం మలిన ప్రదేశంలో పడి వుండినా దాని విలువ ఎప్పటికీ తరిగిపోదు. రాగిని రత్నసింహాసనంపై తాపినా దాని విలువ పెరగదు. సజ్జనులు నీచస్థలంలో ఉన్నా వారి గౌరవానికి చేటు లేదు. అల్పులు ఉన్నత స్థానంలో ఉన్నా

72 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ వారికి గౌరవం కల్లదు.

అలసత్వం శిలాతుల్యం జడం చాపి తమోమయమ్‌ |

సో౭_ హంపరత్వం సత్త్వాఢ్యం చైతన్యోసీతమగ్నివత్‌ ॥ 388

అధఃపతనశీలాహి శిలా సర్వత్ర దృశ్యతే

అగ్నిస్తు ప్రజ్వలత్యూర్ష్యం తేజోయుక్తస్పడా తతః ॥

తమోగుణం పరిత్యజ్య సత్త్యమేవావలంబ్యతామ్‌ ॥ 389

సోమరితనము శిలవలె జడమైనది. తమోగుణంతో కూడినది. సో౬ హంపరత్వం అలాకాక సత్త్యగుణంతో కూడి వుంటుంది. అన్నివలె చైతన్యవంతమై భాసిస్తుంది. రాతిబండ ఎక్కడైనా క్రిందికి పడిపోయే స్వభావం కల్షివుంటుంది. అగ్ని తేజోవంతమై పైకి ప్రసరిస్తూ మండుతుంది.

ఆందువల్ల తమోగుణాన్ని విడిచి సత్త్వ్వగుణాన్నే అవలంబించాలి.

న నమన్సి మహాత్మానం యే భక్త్యా వినయేన చ |

తేషాం వే భవేన్నైన ్రకృతిర్ణడచేతసామ్‌ ॥ 390

ఎవరు భక్తితో, వినయంతో పెద్దలకు వంగి నమస్కరింపరో, అట్టి మంద మతులకు ప్రకృతి వశపడదు.

అగ్నేః సంధుక్షణే ధూమః ప్రథమం దృశ్యతే తత; ।

జ్వాలా దేదీస్యమానా స్యాత్తథా౭. ౨. త్మధ్యానవర్తినామ్‌॥ 291

ఆదౌ దుఃఖాన్యుదేష్యన్సి తథా౭_పీ తదనన్తరమ్‌ |

ఆత్మజ్యోతి; ప్రదీప్తం స్యాదనంతానందకారణమ్‌॥ 392

నిప్పును రాజబెట్టేటప్పుడు మొదట పొగ కనిపిస్తుంది. ఆ తరువాత దేదీష్యమానమైన జ్వాల ఆవిర్భవిస్తుంది. అట్లే ఆత్మధ్యాన నిష్టులైన వారికి మొదట దుఃఖాలు కలుగుతాయి. అయినా అటుపిమ్మట అనంతసుఖానికి కారణమైన ఆత్మజ్యోతి భాసిస్తుంది.

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 73

స్యాత్యూష్మాండలతాతుల్యం జీవితం తు మహాత్మనామ్‌!

గత్వా సుదూరం ఫలతి సాలతాన జనిస్టలే॥ 893

తథైవ చ మహాత్మానః స్వార్ధగంధవినర్దితాః ॥

స్వకుటుంబా తృరతైవ భవన్తి ఫలదాయకా:ః ॥ 394

మహాత్ముల జీవితం గుమ్మడి తీగవంటిది. ఆ తీగ తాను పుట్టినచోట గాక దూరంగా పోయి అక్కడ ఫలిస్తుంది. అదే రీతిగా స్వార్థం కొంచెం కూడాలేని మహాత్ములు స్వకుటుంబం వారికి గాక ఇతరులకే ప్రయోజనం చేకూరుస్తారు.

ఆకాశే జలద; స్వీయం జలం సర్వం న నర్షతి |

తత్ర కించిజ్ఞలం సూర్యతాపేనైన విపీయతడే ॥ 395

తధా ముముక్షుః సర్వేషాం న భుంక్తే కర్మణాం ఫలమ్‌!

నళ్యన్య్యనేక కర్మాణి భగవద్ద్యానయోగత: ॥ 396

ఆకాశంలోకి లేచిన మబ్బు తనలోని నీరంతటినీ వర్షించదు. అందులో కొంత నీరు సూర్యతాపానికి ఆవిరై పోతుంది. అట్టే ముముక్షువైనవాడు తన సమస్తకర్మల ఫలాన్నీ అనుభవించడు. అనేక కర్మలు అతని భగవద్ద్యాన యోగం చేత నశించిపోతాయి.

వినా వినిర్మలం దైవగుణం కుర్వన్తి యే జనాః |

కోటిశో దివ్యమంత్రాణాం జసం లేఖన మేవ వా ॥ 397

తేభ్యోల_ప్యేకస్య మంత్రస్య జపం వా లేఖనం తథాః

యః కరోతి గుణాఢ్యః సన్‌ స శ్రేష్ట ఇతి కధ్యతే ॥ 398

అనాపాదపీ బీజానాం బహూనా మూషరస్థలే |

అల్పబీజసమావాపః సుక్షేత్రే౭ ధికలాభదః॥ 399

నిర్మలమైన దైవగుణం లేకుండా కోట్లకొలది దివ్యమంటత్రాలు జపించడం

74 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ గౌని, వ్రాయడం గాని చేసేవారి కన్నా గుణవంతుడై ఒక్కమం(త్రం జపించడమో, (బ్రాయడమో చేసేవాడు శ్రేష్టుడు. చవిటిచేనిలో పుట్టెడు విత్తనాలు చల్లడంకంటే సుక్షేత్రంలో చిట్టెడు గింజలు చల్లడం ఆధికలాభదాయకం కదా! ఆలోక్యతే£_౦తరాత్మా౭.౬ త్మనిస్టయా నిమలే హృది! నిర్మలే నిళ్చలే సూర్యప్రతిబింబమివోదకే ॥ త్త౦0 జలే కలుషితే సూర్యస్రతిబింబం న దృశ్యతే అశుద్ధే హృదయే తద్వదంతరాత్మావ.సి సోదర! ॥ శ01 ఆత్మనిష్టచే హృదయం నిర గలమైనప్పుడు నిర్మలమూ, నిశ్చలమూ అయిన నీటిలో సూర్యుని ప్రతిబింబంలాగా అంతరాత్మ అందులో గోచరిస్తుంది. సోదరా! కలుషితమైన జలంలో సూర్య'ప్రతిబింబం కనిపించనట్లే అశుద్దమైన హృదయంలో అంతరాత్మ గోచరించదు. పురాతనేన వద్త్రేణ సదృశం చిత్త్రముచ్యతే కించి దప్యంశుకం జీర్ణం సందధ్యాత్సద్య ఏన హి॥ 402 నోచే తృర్వం భవే జీర్ణం చిత్తస్థితి రపీదృశీ | మనవాగపి బహిర్చృత్త్యా హృదయం దూషితం యది॥ త03 సపద్యేవ హి తస్యాపి విధేయం పరివర్తనమ్‌ | నోచే తృర్వాత్మనా దృశ్యే సంలగ్నం తద్భవేద్రువమ్‌॥ త(్ర్త మనస్సు ప్రాతబడిన వస్త్రం వంటిది. ప్రాతగుడ్డ కొద్దిగా చినిగినా వెంటనే కుట్టాలి. లేకపోతే మొత్తం చినిగిపోతుంది. చిత్తస్థితి గూడా ఇలాంటిదే. బాహ్యవృత్తిచే హృదయం కొద్దిగా కలుషితమైనా వెంటనే దానిలో మార్పు తేవాలి. లేకపోతే అది పూర్తిగా దృశ్యవిషయంలో తగులు కొంటుంది. ఇది నిశ్చయం.

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 75

బంధనం కస్యచి జ్జంతో స్ఫూభైస్నూక్ష్మై రసంభవమ్‌।

తైరేవ గుణతాం ప్రొప్టై ర్లజరాజో౬పి బధ్యతే ॥ శీ05

ఏవ మేకాగ్రతాహీనై రింద్రియై శ్చేతపో౬పి చ

అసాధ్యో నిగ్రహః కిం తు సంయవైస్తన్నిగృహ్యతే ॥ 406

సన్నని నూలు పోగులతో ఏ జంతువునైనా బంధించడం జరిగే పని కాదు. ఆ పోగులనే త్రాడుగా పెనవేస్తే దానితో గజరాజు గూడా బంధింపబడుతుంది. ఇట్టే ఏకా(గ్రతలేని ఇంద్రియాలతో మనస్సును ని(గ్రహించడం సాధ్యం కాదు. సంయమం కల ఇంద్రియాలతో అది ని(గ్రహింపబడుతుంది.

అరణ్యే సింహశార్జూల భల్లూకాది న్భుగాన్వితే |

జస్తశస్రాది సంపన్నో నిర్భయం సంచరేత్పుమాన్‌ ॥ డ్త07

తదైవ శాస్త్రనిర్దిష్ట సదనుష్టానవిస్టితః |

సంసారిజనసంక్షీర్లే కామక్రోధమయే స్థలే ॥ శ్తీ08

సంచరన్‌ ధర్మబోధార్దం భవ త్యేవాకుతోభయః |

బాణతూణీరరహితో గహనే మృగసంకులే 1 409

యథా విసన్నో భవతి తధా౭_మపష్టాననర్జితః |

జననుధ్యే స్థితో యాతి నిపత్తిం విషయాహతః ॥ శ్ర10

ఆ'స్త్ర శస్తాదులు ధరించిన వీరుడు సింహం, శార్జూలం, భల్లూకం మొదలైన మృగాలతో కూడిన అరణ్యంలో నిర్భయంగా సంచరిస్తాడు.

అట్టే శాస్త్రం నిర్దేశించిన అనుష్టానం పాటించేవాడు కామక్రోధాదులతో నిండి సంసారుల సమ్మర్షం కల స్థలంలో ధర్మ'ప్రబోధం కొరకై సంచరిస్తూ దేనినుండీ భయపడకుండా ఉంటాడు.

బాణతూణీరాలు ధరించనివాడు మృగాలచే వ్యాప్తమైన అడవిలో విపత్తు

క్ష

76 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ పాలవుతాడు. అట్టే అనుష్టానం లేనివాడు విషయోపహతుడై జనుల నడుమ ఆపద పొందుతాడు. మనసస్సాక్షిణీ కాచి దైవశక్తి ప్రపశ్యతి । మానపాన్‌ సర్వసంకల్పాన్‌ సా హి దైవస్వరూసిణీ ॥ క! తదీయాం దృష్టి మూచ్చాద్య కర్తుం కించిన్న శక్యతే ॥ స్వకృతం వేత్తి హి స్వాత్మా నాన్యో యద్యపి వేత్తి తత్‌॥ డ్షే2 కర్మణాం తు ఫలానీహ దదాతి పరమేశ్వరః ॥ న కో౬పీ తద్దివ్యదృష్టేర్మార్గాద్యాతి బహిర్దనః ॥ త్త ఏతచత్సత్యం తు విజ్ఞాయ జీవితుం యత్నమాచరేత్‌! తాదృశస్సర్వదా సత్యమార్గగామీ త్యుదీర్యతే ॥ నోచే న్నిమీలితాక్షేణ బిడాలేన సమో భవేత్‌ ॥ క్తషేడే మనస్సులో కలిగే సంకల్పాల నన్నింటినీ మనస్సుకు సాక్షిలైన ఒక దైవశక్తి గమనిస్తున్నది. ఆ శక్తియే దైవ స్వరూపిణి. దాని కన్ను గప్పి ఎవరూ ఏమీ చేయలేరు. తొను చేసిన పని ఇతరులకు తెలియక పోయినా తన ఆత్మ తెలుసు కొంటుంది గదా! కర్మలకు ఫలాలను (ప్రసాదించేవాడు పరమేశ్చరుడు. ఆయన దృష్టి మార్గం నుండి ఎవడూ వెలుపలికి పోలేడు. ఈ సత్యాన్ని (గ్రహించి దాని కనుగుణంగా జీవించడానికి ప్రయత్నించాలి. అలా జీవించేవాడు సత్యమార్గంలో పయనించేవాడని చెప్ప బడతాడు. లేకపోతే కనులు మూసుకొన్న పిల్లితో సమాను డవుతాడు, విశే ;:- పిల్లి తన కళ్లు మూసుకొని లోకమంతా చీకటితో నిండియున్నదని భావిస్తుంది. అలా భావించి పాలు త్రాగుతూ ఇతరుల కంటబడి ప్రమాదానికి గురి అవుతుంది. అజ్ఞానహేతుభూతస్య మోక్షమార్గనిరోధిన: | అలసత్వస్య రాజ్టేన శత్రుం నిర్దేతు మిచ్చునా 1

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 77 నైవావకాశో దాతవ్యః ప్రకృతిం జేతు మిచ్చతా ॥ తేర రాజ్యాన్ని జయింపగోరే రాజు శత్రువుకు అవకాశం యివ్వడు, అట్లే ప్రకృతిని జయించగోరే సాధకుడు, అజ్ఞానానికి కారణమూ, మోక్ష మార్గానికి ప్రతిబంధకమూ అయిన సోమరితనానికి వీలు కల్పించకూడదు.

ఆదౌ సౌభఖ్యావహం యద్య ప్యలసస్యేహ జీవితమ్‌

అంతే దుర్భరమేన స్యాత్సరాశ్రయపరాహతమ్‌ ॥ తేర

స్వాతంత్ర్యం గౌరవం కించిత్సాతామత్ర పశోరపి |

అలసస్య తు తే నైవ భవేతామితి భావయ ॥ త్త

ఆజన్మరోగీ శ్రేష్ట స్యా దలసాదపి మానవాత్‌ |

యతస్ప నైవ లోకస్య నిందాయాః పొత్రతాం గగ్రజేత్‌॥ శ్తషేతె

సోమరియైనవాని జీవితం మొదట సుఖకరంగా కనిపించవచ్చు. ఐనా పరుల నాశ్రయించి (బ్రదుకవలసి రావడంవల్ల చివరికది దుర్భర మవుతుంది. పశువుకైనా కొంత స్వాతంత్ర్యం, గౌరవం ఉండవచ్చునేమో కాని సోమరికి అవి కూడా ఉండవని భావించు. సోమరిపోతు కంటే పుట్టిన దాదిగా రోగంతో బాధపడేవాడు మేలు, ఎందుకంటే రోగిని లోకం నిందించదుగదా! సోమరి లోకనిందకు పాత్రు డవుతా డన్నమాట.

నిక్షిప్తస్యాసి నికటే మధురస్యాపి నస్తునః |

రసం జిహ్వా న గృహ్లాతి యావత్తేన న సంగతా ॥ డం

తథైన ధ్యానకాలే£ఓసీ మనో యావన్న లీయతే |

ఆత్మన్యాత్మసుఖం యోగీ తావన్నాప్నోతి సోదర! ॥ త్త

సోదరా! అది ఎంత మధురమైన వస్తువైనా, నాలుక దగ్గర పెట్టుకొన్నా, దానితో సంబంధం కలిగే వరకూ జిహ్వ దాని రుచిని (గ్రహించలేదు. అట్టే ఎంతవరకూ ధ్యాన కాలంలో మనస్సు ఆత్మలో లయం కాదో, అంతవరకూ

78 శ్రీములయాళయత్‌ంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ యోగి ఆత్మసుఖం పొందలేడు,

ప్రకృష్ణ మేధా సంపన్నోఇ_ప్యధః పతతి మాననః |

దేహసృతి విహీనశ్చేత్సాధకో£_పి తథైవ హీ ॥ శై]

జ్ఞానయోగబలాఢ్యో౬పి దైవభావనయా వినా |

అజ్ఞానగర్తీ నిపతే దతో దైవం సదా స్మరేత్‌ ॥ శ్త22

(శ్రేష్టమైన మేధాసంపత్తి గలవాడైనా దేహస్కృతి గోల్పోయినవాడు (క్రింద పడిపోతాడు. అట్లే సాధకుడు కూడా జ్ఞాన యోగాల బలం కలవాడైనప్పటికీ దైవభావన లేనివాడైతే అజ్ఞానమనే గుంటలో పడిపోతాడు. అందువల్ల దైవాన్ని సదా స్మరించాలి,

దృశ్యసంకల్ప హీనస్య (ద్‌ష్టరి క్రీడత స్పదా।

ప్రసన్నాత్మసుఖస్థస్య యోగివర్యస్య సన్నిధౌ

స్వర్గోమపి లజ్జితః ఖిన్నభావం యాతీతి భావయ ॥ శ23

దృశ్య సంకల్పం లేకుండా ఎల్లవేళలా (ద్రష్ట అయిన ఆత్మ యందు క్రీడిస్తూ ప్రసన్నమైన ఆత్మ సుఖంతో కూడి వున్న యోగివర్యుని సన్నిధిలో స్వర్గం కూడా సిగ్గుపడి ఖిన్నమై వుంటుంది. గమనించండి.

సర్వం జగదిదం బ్రహ్మసుయం మత్వా సదా హృది ।

(బ్రవ్మోకారైకనృత్తిర్యో (బ్రహ్మజ్ఞానీ భవేన్నరః ॥ న!

తస్యాంతికే తు బ్రహ్మాదిలోకత్రితయ మూత్మన: |

సంలక్ష్య హీనతాం స్యాద్వై లజ్జితం న్యాకులం తధా॥ డ్త2క్ర్‌

ఈ జగమంతా (బ్రహ్మమయమని సదా హృదయంలో భావించే (బ్రహ్మాకార వృత్తిగల (బ్రహ్మజ్ఞాని సన్నిధిలో బ్రహ్మలోకం మున్నగు మూడు లోకాలూ సిగ్గుపడి తమ హీ నత్వాన్ని గుర్తించి వ్యాకులత్వంతో ఉంటాయి.

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 79

(ప్రవృత్తి రుత్తమా జాతేః పరిణానుస్య కారణమ్‌ ।

అంత్యజాతిగతో జీవః ఛూద్రత్వం లభతే తయా ॥ శీ26

శూద్రో వైశ్యత్వ మాస్నోతి వైళ్యః క్షత్రియతాం తధా |

క్షత్రియో బ్రాహ్మణత్వం చ బ్రాహ్మణో బ్రహ్మతాం వ్రజేత్‌! శ్తీ27

ఆశ్రిత్య కులమట్రోక్తు పరిణామో న జాయతే |

సర్వదా సర్వధా సోయం గుణసంస్కారమూలకః॥ త్తీ2ర్రి

అధస్తాన్నిర్వహన్పృత్తి ముద్యోగీ సత్ర్రవర్తనాత్‌ |

ఉన్నతాం స్థితిమాప్పోతి యధా తద్వదిదం మతమ్‌॥ త్తం

ఉత్తమమైన ్రవర్తనమే జాతియొక్క మార్పునకు కారణమవుతుంది. అట్టి ప్రవర్తనతో కడజాతిలో ఉన్నవాడు శూద్రత్వం పొందుతాడు. శూద్రుడు వైశ్యత్వాన్నీ, వైశ్యుడు క్షత్రియత్వాన్నీ, క్షత్రియుడు బ్రాహ్మణత్వాన్నీ, బ్రాహ్మణుడు బ్రహ్మత్వాన్నీ పొందుతారు.

ఇక్కడ చెప్పిన పరిణామం కులం వల్ల కలిగేది కాదు. అది అన్నివిధాలా, ఎల్లవేళలా గుణ సంస్కారాలను బట్టి ఏర్పడుతుంది. క్రింది స్థాయిలో పనిచేసే ఉద్యోగి సత్ర్రవర్తనవల్ల (ప్రమోషన్‌తో "సై స్థాయికి చేరుకొంటాడు గదా! ఇది కూడా అలాంటిదే.

అపరి(గ్రహ నిష్టాస్తు కేచిత్సన్తి దృఢవ్రతాః |

న కించిత్పరిగృహ్లాన్తి పరేభ్యస్తే మహాశయా; ॥ శ్ర30

పరంతుతే పరేభ్యోఇపి న కించిద్దదతి స్వయమ్‌ |

పరోపకారదానాది ధర్మ వైముఖ్య మాశ్రితాః ॥ డ్ష్రక్షే

అపరి[గ్రహతః పాపం న సంభవతి నూతనమ్‌ |

తధా౭-పి పూర్వపాపస్య నివృత్తి సంభవేత్కథమ్‌ ॥

కరణీయ మనుష్టానం తదర్హం పుణ్యకర్మణః | 432

80 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌

బుణస్య నూతనస్యాద్య త్యాగస్తు శ్రేయసే భవేత్‌ |

పరం తు ప్రాక్తనస్యాస్య మోచనం జాయతే కధమ్‌॥ ఢ్త33

అపరి[గ్రహనిస్టను పాటించే దృఢవ్రతులు కొంద రున్నారు. ఆ మహాశయులు ఇతరుల నుండి ఏదీ పరి[గ్రహించరు. కాని వారు దాన ధర్మాది పరోపకారాలకు గూడా విముఖులై వున్నారు. ఇతరులకు కూడా తాము ఏమీ ఇవ్వరు.

అపరి(గ్రహవ్రతం వల్ల క్రొత్తగా పాపం సంభవించదు. కాని పూర్వం చేసిన పాపం ఎలా నశిస్తుంది? అందుకొరకై పుణ్యకర్మ చేయవలసివున్నది. (క్రొత్తగా అప్పు తీసుకోకుండా వుండడం (క్రేయస్కరమే. కాని పూర్వం తీసిన అప్పు ఎలా తీరుతుంది? సత్కర్మలద్వారా పూర్వపాపొన్ని పరిహరింప జేసుకోవాలని భావం.

పరిత్యజ్య గృహం కుత్రాప్యాశ్రమే మర ఏనవా।

ఏకాంతే కేవలం స్థిత్యా జన్మసాధ్యం న సిధ్యతి ॥ శ్ర3శ

అవిద్యాం దూరతప్త్యక్త్వా జ్ఞేయటబ్రహ్మాథవేశ్వరః |

ప్రాప్తవ్య ఇతి తత్త్వం తు న కదా£-పి చ నిస్మరేత్‌॥ 435

నోచేద్దహం పరిత్యజ్య పర్యటన్నలసో యధా |

ప్రావ్యుసి భ్రష్టతాం సో౭_హంసరత్వం నైవ యాస్యసి॥ 436

ఇల్టు వదలి ఎక్కడైనా ఆశ్రమంలోనో, మఠంలోనో ఏకాంతంగా ఉన్నంత మాత్రాన జన్మసాధ్యమైన మోక్షం సిద్ధించదు. అవిద్యను దూరంగా పరిత్యజించి జ్లేయబ్రహ్మమునో, లేక ఈశ్చరుణ్లో పొందాలన్న తత్త్యాన్ని ఎన్నడూ మరువరాదు. లేకపోతే ఇల్టు విడిచిపెట్టి దిమ్మరిలై తిరిగే సోమరిలాగా నీవు (బ్రష్టుడవవుతావు. సో£.హం పరత్వాన్ని పొందలేవు.

యథా తు నిర్భిద్యాండాని బహిరాయాన్తి పక్షిణ: 1

భిత్త్వా బీజత్వచం యద్వదృహిరాయాన్తి పాదపాః॥ శ్త37

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 81 శిశవో బహిరాయాన్సి భిత్వా గర్భాశయం యధా | నిర్చిద్య హృదయగగ్రంధిం జీవోపాధేళ్ళివో_పి చ ॥ త్త్రద్రి ఆయా త్యణుత్వం సంత్యజ్య విభుత్వం చోపగచ్చతి ॥ జీవాత్మతాం విముచ్యాధ పరనూత్మా భవత్యహో॥ త్తం అండాద్యావరణానాం తుయది భంగోన జాయతే। తదా౭_ండపిండబీజానాం వైవ స్యాత్పరివర్తనమ్‌ ॥ డడ్ష0 (గ్రుడ్లను భేదించుకొని పక్షులు వెలికి వస్తాయి. గింజయొక్క పొట్టును భేదించుకొని చెట్టు వెలుపలికి వస్తాయి. మావిని భేదించుకొని శిశువులు బయటికి వస్తారు. అట్లే హృదయ(గ్రంథిని భేదించుకొని జీవోపాధి నుండి శివుడు గూడా వ్యక్తమవుతాడు. అణుత్వం వదలి విభుత్వం పొందుతాడు. ఆళ్ళర్యం! జీవాత్మళ్వాన్ని వదలి పరమాత్మగా పరిణమిస్తాడు! అండం, బీజం, మావి-వీటి ఆవరణాలకు భంగం కలుగకపోతే వాటిలో ఏ విధమైన మార్పూ రాదు. అవి ఉన్నవి ఉన్నట్లే ఉండిపోతాయి. అందువల్ల హృదయగగ్రంధిని భేదించుకొని వెలికి వచ్చి జీవుడు శివుడు కావాలి. చతుర్విధం బ్రహ్మచర్యం కీర్తితం; నైస్టికం తథాః గార్హస్థం వైధురం చైవ మఖండమితి చానఘ! ॥ డ్తడ్తీక్షే నైస్టిక బ్రహ్మచర్యం తు శుకేన పరిపాలితమ్‌ | గృహస్టబ్రహ్మచర్యం చ చచార జనకో నృపః ॥ కృడ్త2 వైధురం బ్రహ్మచర్యం తు యాజ్ఞవల్క్యేన శీలితమ్‌ | శ్రీకృష్ణ ఏక ఏవాసీ దఖండబ్రహ్మచర్యభాక్‌॥ డడం ' పురుషాణామివ స్రీణామపి సమ్మతమేవ తత్‌ | గోర్గీ బభూవ నారీషు నైప్టిక బ్రహ్మచారిణీ! కతత

82 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశాన్చుతమ్‌

చూడాలా యోగినీ ప్రోక్తా గృహస్థ బ్రహ్మచారిణీ

వైధురబ్రహ్మచర్యేణ మైత్రేయ ప్రథితా పురా॥ కేడర్‌

సాధ్వీతు పౌతమస్యాసీ దఖండబ్రహ్మచారిణీ ॥

బృహదారణ్యకే యోగవాసిష్పాత్మపురాణయో:॥ శేత్తర

చరిత్రాణ్యద్భుతాన్యాసాం శ్రూయన్తే పావనాని వై |

భేదో న దృష్ట ఏతేషాం మోక్షప్రాప్తా తథా౭.పిచ ॥ క్త?

వైస్టిక బ్రహ్మచర్యస్థా ఆత్మశక్తా తు నిస్తులా:॥

ట్రహ్మచర్యగతం తావద్రహస్యం భావయేదిదమ్‌॥ వ!

అనఘా! (బ్రహ్మచర్యం నాల్గు విధాలుగా చెప్పబడి వున్నది. (1) నైస్టిక (బ్రహ్మచర్యం (2) గృహస్థ బ్రహ్మచర్యం (3) విధుర (బ్రహ్మచర్యం మరియు (4) అఖండ (బ్రహ్మచర్యం,

శుకుడు నైష్టిక బ్రహ్మచర్యం పాలించాడు. జనకమహారాజు గృహస్థ (బ్రహ్మచర్యాన్ని ఆచరించాడు. యాజ్ఞవల్కుుడు విధుర బ్రహ్మచర్యం శీలించాడు. శ్రీకృష్ణు డొక్కడే అఖండ బ్రహ్మచర్యంలో ఉండిపోయాడు.

ఈ నాల్లు విధాలైన బ్రహ్మచర్యం పురుషులకు లాగానే (స్త్రీలకు గూడా శౌ'స్తసమ్మతమై వున్నది. (్తీలలో గార్గి నైష్టిక బ్రహ్మచారిణిగా ఉండినది. యోగిని అయిన చూడాల గృహస్థ బ్రహ్మచారిణిగా పేర్కొనబడింది. మైత్రేయి విధుర 'బ్రవ్మాచారిణిగా పూర్వం (ప్రశస్తి వహించింది. పౌతమసి అనే సాధ్వీమతల్లి అఖండ (బ్రహ్మచారిణిగా ప్రకాశించింది.

బృహదారణ్యకం, యోగవాసిష్టం, ఆత్మపురాణం- అనే (గ్రంథాలలో అద్భుతాలూ, పవిత్రాలూ అయిన ఈ మహిళామణుల చరిత్రలు వినవస్తున్నాయి.

పై జెప్పిన వారెవరైనా సరే, వారు పొందే మోక్షంలో భేదం లేదు. కాని నైస్టిక (బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటించే వారికి గల ఆత శక్తి మాత్రం సాటి లేనిది.

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 83

(బ్రహ్మచర్యంలోని రహస్యం ఇదే అని గ్రహించాలి.

విశే :- పుట్టినప్పటినుండి మరణించే వరకూ విషయ దోషం లేకుండా అనుష్టింపబడేది నైస్టిక బ్రహ్మచర్యం. బుతుకాలంలో మాత్రం ధర్మసత్నితో చేరడం గృహస్ట్ర (బ్రహ్మచర్యం. భార్యావియోగం వల్ల భర్త లేదా భర వియోగం వల్ల భార్య ఆత్మళుద్ది గల్లి విరక్తితో అవలంబించేది విధుర బ్రహ్మచర్యం. ఖండము కానిది అభిండబ్రహ్మచర్యం.

జలాద్బహిర్గతో మత్య్యో యథా సౌఖ్యం న విందతి!

దైవభావాచ్చ్యుతో జీవస్తథా సౌఖ్యం న విందతి ॥ డ్తడ్తం

పునర్దలం ప్రవిష్టస్తు మత్స్య స్పుఖ ముపైతిహి,

దైవభావం (ప్రవిష్టపస్సన్‌ జీవో యాతి సుఖం తథా॥ త్త50

నీటి నుండి బయట బడిన చేప ఏలాగున సౌఖ్యం పొందదో, ఆలాగున దైవభావం నుండి జారిపోయిన జీవుడు గూడా సౌఖ్యం పొందడు. బయటనున్న చేప మళ్ళీ నీటి లోకి ప్రవేశొస్తే సుఖిస్తుంది. అట్లే మరల దైవభావంలోకి ప్రవేశించిన జీవుడు గూడా సుఖిస్తాడు.

శ్రోతుం యథా న శక్నోతి సంగీతం బధిరో జన: 1

ద్రష్టు మంధో న శక్నోతి యథా చిత్రం చ సుందరమ్‌॥ శ్న5్‌1

ఘ్రూతుం గంధం న శక్నోతి నష్ట ఘ్రూణేంద్రియో యథా।

రుచిం వేత్తుం న శక్నోతి జిహ్వాదోషహతో యథా॥ డ్నర్‌2

తథైవ విద్యాహీనోఓ.సి తత్త్వం వేదాంత గోచరమ్‌ |

సారం శాస్త్ర స్య చ జ్ఞాతుం నైవ శక్నోతి మూఢధీః॥ క్తర్‌3

చెవిటివాడు సంగీతం ఎలా వినజాలడో, (గ్రుడ్డివాడు అందమైన చిత్రము నెలా కనజాలడో, ఘ్రాణేంద్రియశ్షక్తి నళించినవాడు గంధము నెలా ఆఘ్రాణించలేడో, జిహ్వా దోషం కలవాడు రుచి నెలా (గ్రహించలేడో, అట్లే విద్యాహీనుడైన మూఢబుద్ది గూడా వేదాంత గోచరమైన తత్తాన్నీ, శాస్త్రము యొక్క సారాన్నీ తెలుసుకోజులడు.

84 శ్రీ మలయాళ యతీంద్రస్య ఉపదేశానుతమ్‌

దుర్లభా౭ భ్యాసకాలే హి దైవభావే స్థితి స్పదా |

తతో భక్తా జపే ధ్యానవిధౌ పారాయణే£పి వా ॥ డ్షర్‌డ

న విస్మరంతు తం భావం తదభ్యాసవశాదిహ |

దైనభావే సదా తేషాం స్టితిర్లభ్యా భవేత్క్రమాత్‌॥ త్త్‌క్‌

అభ్యాసకాలములో సాధకులకు సదా దైవభావంలో ఉండడం దుర్లభం. అందువల్ల భక్తులు జపం, ధ్యానం, పారాయణం చేసే వేళలోనైనా దైవభావం మరువకుండా ఉందురుగాక! ఆ అభ్యాసంవల్ల (క్రమంగా వారికి దైవ భావంలో ఎల్లవేళలా నిలిచియుండే స్థితి లభ్యమవుతుంది.

ఆదౌ జలస్థితిం సమ్యక్పరిశీల్యైవ కర్షకాః |

కృషికర్మసముద్యుక్తా భనన్సి హి న చాన్యధా ॥ త5్‌6

తథైన ప్రథమం భక్తా దృష్ట్వా దైవబలం తతః |

నుహత్తరీషు కార్యేషు భనన్తు నిరతాస్పదా ॥ శక?

అభావే సలిలస్యాత్ర వ్యర్థా స్యాద్విహితా కృషీ: |

వినా దైవబలం తద్వత్‌ కార్యం నిష్ఫలతాం వ్రజేత్‌! శీ58

కర్షకులు మొదట నీటి వనరులు చక్కగా చూచుకొనే కృషి ప్రారంభిస్తారు. మరొక విధంగా చేయరు. అట్లే భక్తులు మొదట దైవబలం చూచుకొని ఆ మిదనే మహత్తరమైన కార్యాలలో నిరతులు అగుదురు గాక! నీరు లేకుంటే చేసిన కృషి వ్యర్థమవుతుంది. అట్టే దైవబలం లేకుండా చేసే పని కూడా విఫల మవుతుంది.

సత్కర్మణా మమష్టానే బ్రహ్మనిష్టాదిసాధనే |

ప్రయత్నాధిక్య మూలంబ్య జ్ఞానాధిక్య మవాప్యతే ॥ డక

వృక్షాణాం పోషణే£.స్మాకం శ్రద్దయా౭_.ధికయా కిల।

సన్ఫుద్దా ఫలసంప్రాస్తి ర్థాయతే కృషికర్మణి॥ శీ60

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ ఓక వృక్షాణాం పోషణే లోపః ఫలలోపస్య కారణమ్‌! జ్ఞానలోపో౭_పి సత్కర్మ బ్రహ్మనిష్టాదిలోపజః ॥ న! సత్కర్మల ననుష్టించడంలోనూ, బ్రహ్మనిష్టాదులను సాధించడంలోనూ ఎంత ఎక్కువ ప్రయత్నం ఉంటుందో, అంత ఎక్కువ జ్ఞానం కూడా సిద్దిస్తుంది. వ్యవసాయం చేసేటప్పుడు చెట్లను పెంచడంలో మన అధికమైన శ్రద్ధను బట్టిగదా సమృద్దిగా ఫలం లభించేది! వృక్ష పోషణలో లోపం ఫలలోపానికి కారణ మవుతుంది. అట్టే సత్కర్మ బ్రహ్మ నిష్టాదులలో లోపం వల్ల జ్ఞానానికి లోటు ఏర్పడుతుంది. దృష్టి రిశ్వరదృష్టిశ్చ జీవదృష్టిరితి ద్విధా! సమష్టి ప్రథమా తత్ర ద్వితీయా వ్యష్టిరుచ్యతే ॥ డ్త్ర2 సమష్టిబ్రహ్మచైతన్య మీశ్వరః పరికీర్యతే | జీవో భవేత్తధా వ్యష్టి బహ్మచైతన్య మేవ హీ ॥ క63 భేదస్తయోస్తు విజ్ణేయః తత్తత్రృకృతిమూలకః | కిమయం జీవదృష్టిః స్యాదధవేశ్వరదృష్టిమాన్‌॥ డక ఇతి తత్త్వం తు విజ్ఞాతుం శక్యతే తత్ర్రభేదతః | గృహేషు స్టాసితో దీపో గృహస్యైవ ప్రకాశకః ॥ శీ65్‌ సర్వస్యాపి హి లోకస్య నను సూర్యః ప్రకాశకః॥ వినా భేదేన సర్వేషాముపకారం కరోతి యః॥ ఉ66 ఏకేనైన ప్రకారేణ స భవే దుత్తమోత్తమః 1 ఉత్తమస్తు స్వదేశీయాన్‌ కేవలాన్‌ సేవతే జనః ॥ క స్వజాతిమాత్రోపకారీ మధ్యను: సరిక్షీర్తితః | అధమః స్వకుటుంబస్య సేవాయామేన నిస్టితః॥ &ీ68 ఏతానతీత్య యస్తావత్పమస్త ప్రాణినాం కృతే | ఉపకారం విధత్తే స నరో నారాయణో మతః ॥ డ(9

86 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌

ఈశ్చరదృష్టి, జీవదృష్టి అని దృష్టి రెండు విధాలు, అందు మొదటిది సమష్టి దృష్టి రెండవది వ్యష్టి దృష్టి సమష్టి బ్రహ్మచైతన్వాన్నే ఈశ్చరు డంటారు. వ్యష్టి (బ్రహ్మచైతన్యమే జీవుడు. ఈ యిరువురి భేదం వారి వారి ప్రకృతి తత్త్వాన్ని బట్టి తెలుసుకోవచ్చు. వీడు జీవదృష్టి కలవాడా? లేక ఈశ్చరదృష్టి కలవాడా? అన్న తత్త్వం ఆ్రభేదాన్ని బట్టి గ్రహించవచ్చు.

ఇంటిలో పెట్టిన దీపం ఇంటిని మాత్రమే ప్రకాశింప జేస్తుంది. సూర్యుడు సమస్తలోకాన్నీ (ప్రకాశింపజేస్తున్నాడు గదా!

భేదం లేకుండా ప్రపంచంలోని మానవుల కందరికీ ఉపకారం చేసేవాడు ఉత్తమోత్తముడు. కేవలం స్వదేశీయు లకు మాత్రమే సేవ చేసేవాడు ఉత్తముడు. తన జాతి వారికి మాత్రమే ఉపకరించే వాడు మధ్యముడు. తన కుటుంబం లోని వారి సేవకు మాత్రమే పరిమితమైన వాడు అధముడు.

ఈపై నలుగురినీ అతిక్రమించి సృష్టిలోని సమస్త ప్రాణికోటికీ ఉపకారం ఎవడు చేస్తాడో, ఆ నరుడు నారాయణుడే.

ద్వివిధ తప్కరౌ లోకే తయోర్ఫేద మిముం శృణు ।

అపళ్యతో హరత్యాద్యో ద్వితీయ: పశ్యతోహరః ॥ త్తా0

ఆద్యష్పాధారణశ్చోర స్తద్విరుద్దోఓ.పరో మతః

అభూతకల్పనా పూర్ణె: స్తోతైస్సంకీర్య మానవావ్‌! న!

హర్షుం ప్రయతతే సో£యం ప్రత్యక్షం వంచనా పటు: ॥

తస్మాత్త ద్విషయేఇత్యంతం జాగరూకై రనారతమ్‌।

సత్యధర్మరతై స్పద్భి ర్భావ్యం సంయమశాలిభిః॥ డ72

లోకంలో రెండు విధాలైన దొంగలున్నారు. వారి మధ్య భేదం వినండి. ఎవరూ చూడకుండా అపహరించేవాడు ఒకడు. అందరూ చూస్తూ వుండగానే అపహరించేవాడు మరొకడు.

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 87

ఇందులో మొదటివాడు సాధారణమైన దొంగ. రెండవవాడు అసాధారణమైన తస్కరుడు. మోసగించడంలో దిట్టైన వీడు లేనిపోని కల్పనలతో నిండిన మాటలతో మనుజులను స్తుతించి ప్రత్యక్షంగా వారి నుండి దొంగిలించ డానికి (ప్రయత్నిస్తాడు.

అందువల్ల వీని విషయంలో సత్యధర్మ నిరతులూ, సంయమశీలురూ అయిన సజ్జనులు సదా జాగరూకులుగా ఉండాలి.

సన్నిష్టానిరతా నో చే న్మవోన్హో గురవస్వ్వ్రయా |

లభ్యన్తే: తర్హి దేనస్య ధ్యానం భక్త్యా సమాచర ॥ శ73

కింతు నిష్టావిహినా యే సదాచారవివర్దితాః |

గురవో నియమాపేతా న కదా౬పీ భజస్వ తాన్‌ |

అర్కవృక్షం సమాశ్రిత్య లభేతామఫలం తు కః॥ ట్‌

కృపాళుర్భగవాన్‌ యోగ్యం గురుం త్వాం ప్రాపయిష్యతి!

స్మరణీయ మిదం తత్త్వం నైవ కార్యో౭_త్ర సంశయః॥ 5

మంచి నిష్టాపరులైన మహాగురువులు నీకు లభించని పక్షంలో భక్తితో భగవంతుణ్మి ధ్యానిస్తూ వుండు! అంతేకాని నిష్ట లేనివారు, నదాచారం పాటించనివారు, నియమం లేనివారూ ఆయిన గురువులను ఎప్పుడూ ఆ(శ్రయించవద్దు. జిల్లేడు చెట్టు నాశ్రయించినవా డెవడైనా మామిడి పండు పొందగలడా?

భగవంతుడు కరుణామూర్తి, యోగ్యుడైన గురువును నీకు లభింపబేస్తాడు. ఈ తత్త్వం స్మరించు. ఇందులో సంశయం వద్దు,

కోపస్య శమనోపాయాః కథ్యన్తే£థ చతుర్విధాః |

కోపస్యోపరి కోపస్య ప్రయోగః ప్రథమో నుతః ॥ జర

88 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌

నిమేషాన్‌ దశ మౌనేన దివ్య మంత్రజపో౭_ధవా!

యత్ర కోపః సముద్భూతః పరిత్యజ్యాశు తత్‌స్టలమ్‌॥ శ?

దూరతో గమనం; చాత్ర ప్రధమ స్తూత్రమో మతః |

ద్వితీయో మధ్యమః ప్రోక్తః, కనిష్ట స్తదనన్తరః॥। 478

అన్యః కళ్చి దుపాయో౭౬పీ దృశ్యతే తద్విలక్షణ:!

స్వే మహిమ్మి స్టీతిః స్వస్య యత్ర కోపో న జాయతే॥ డ్రం

తురీయో£౬య ముపాయస్తు శాథ్రైర్ష ప్రతిపాదితః।

సర్వేషానున పాపానాం కోప; కారణముచ్వతే |

భవన్తి కోపావిష్టస్య జనాః సర్వే2_పి శత్రవః ॥ శ్షీ్ర్ర0

కోపాన్ని శమింవజేసేవి నాలుగు విధాలైన ఉపాయాలు వివరింప బడుతున్నాయి.

1. కోపంపై కోపం చూపడం ఇందులో మొదటి ఉపాయం 2) పది నిమిషాలు మౌనం పాటించి దివ్యమంత్ర జపం చేయడం రెండవ ఉపాయం 3) కోపం ఏ స్థలంలో కలిగిందో ఆ స్థలాన్ని వదలి దూరంగా వెళ్ళడం మూడవ ఉపాయం.

ఇందులో మొదటిది ఉత్తమం, రెండవది మధ్యమం, మూడవది కనిష్టం. ఈ మూడు ఉపాయాల కంటే విలక్షణమైన మరొక ఉపాయం కూడా ఉన్నది. ఏ స్టీతిలో కోపం అసలే కల్లదో, అట్టి స్వమహిమలో నిల్చి వుండడమే ఇది. ఈ నాల్గవ ఉపాయాన్ని శాస్త్రాలు చెప్పలేదు.

పాపా అన్నిటికీ కోపమే కారణం. కోపం కలవానికి జను లందరూ శత్రువు లవుతారు,

బద్దాః పాశేన పశనః పక్షిణో మనుజా అపీ |

అనుప్పత్యైన తం పాశం గచ్చన్తి ప్వేచ్చయా వినా॥ 81

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేహామృతమ్‌ 89

పాశో యద్యగ్నినా దగ స్తడా తేన న శక్యతే |

బద్దుం నేతుం చ పశ్వాదీన్‌ తద్వదేవ సహోదర | ॥ శర్ర2

వాసనారూపపాశేన బడ్డాః ప్రాక్త్షనకర్మణా 1

దృశ్యం విషయ ముద్దిశ్య నీయంతే జంతుకోటయః ॥ త్తతి3

'ప్రాక్షనవ కర్మసంస్కారో దగశ్చేద్‌ జ్ఞానవహ్నినా |

తదాన శక్యతే బద్దుం నేతుం వా తేన తానిహ ॥ త్తీర్రిర్ష

తదేత త్సమ్యగాలోచ్య బ్రవ్మజ్ఞానాన్నినా ద్రుతమ్‌।

స్వీయం విషయసంస్కారం భప్మీకురుత సాధకాః! ॥ 485

(త్రాడుతో కట్టి లాగిన పశువులు, పక్షులు, మనుజులైనా తమ యిష్టం లేకనే ఆ త్రాడు ననుసరించి పోతారు. త్రాడు అగ్నిలో దగ్టమైతే దానితో ఇక పశువులు మొదలైన వాటిని బంధించడం, ఇతరత్ర తీసుకుపోవడం సాధ్యం కాదు. సోదరా! అదేరీతిగా వాసనారూపమైన పురాతన కర్మ అనే పాశంతో బంధింపబడిన జంతుకోట్టు దృశ్యవిషయంవైపు ఆకర్టింపబడుతున్నాయి. ప్రాక్తనమైన కర్మ సంస్కారం జ్ఞానాన్నిచే దగ్ధమైతే ఇక జంతుజాలాన్ని బంధించడం, విషయాలవైపు తీసుకుపోవడం కుదరదు.

సాధకులారా! ఈ సంగతి చక్కగా ఆలోచించి (బ్రహ్మజ్ఞానమనే అగ్నిలో వెంటనే మీ విషయ వాసనలను భస్మీకరించండి!

గొధఢాంధకారే హస్తేన దీపమాదాయ యో జనః

ప్రయాతి తస్య మార్గో హి భవే దృగ్గోచరో౬.నఘ॥ 486

అస్మిన్‌ మాయామటయే లోకే తథైన భగవత్కృపామ్‌!

అవలంబ్య వ్రజన్‌ ముక్తేర్మార్గం స్పష్టం ప్రపశ్యతిః

అపాయేన వినా మోక్షపదం చాప్నోతి సాధకః ॥ డ్తై7

న! శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామ్భృుతమ్‌

పండితో వా ద్విజో వాసి భవేన్నామాధవా యతిః |

కిమపాయం వినా గన్యుం గచ్చేద్దీపేన వర్దితః! ॥ శ88

విద్యాహీనో౭౬ధవా నిన్నుకులజో వనితాఇసివా!

దీపే సతి వినాః.పాయం గమ్యం యాత్యేవ పశ్యత॥ తృర9

ఆనఘా! కారుచీకటిలో చేత దీపం పట్టుకొనిపోయే వానికి మార్గం గోచరిస్తుంది. అట్టే మాయా మయమైన ఈ లోకంలో భగవత్కృప నవలంబించి మెలగే సాధకుడు మోక్షమార్లాన్ని స్పష్టంగా చూస్తాడు. అపాయం లేకుండా ముక్తి పదం చేరుకాంటాడు.

దీపం లేనివాడు పండితుడైనా, ద్విజుడైనా. సన్బ్యాసిర్రైనా అపాయం లేకుండా గమ్యం చేరగలడా? దీపముంటే విద్యాహీనుడైనా, తక్కువ జాతివాడైనా, (స్త్రీ ఆయినా అపాయం లేకుండా గమ్యం చేరుతారు. గమనించండి!

నానుసంక్షీర్తనపరై రృగవద్భజనే రతైః |

ఛ్యానవిష్టై రవళ్యం చ సంవేద్యం తత్త్వముచ్యతే॥ త్తం0

కారణాత్సాగరజలా దుద్భూతం లఅవణం యధా ।

పాగరే పతితం భూయో జలమేవ భవేత్తథా ॥ శ్తీ9ి1

హిమభఖిండం జలాజ్ఞాతీం జలే మగ్షం పునర్జలమ్‌।

యథా భవేత్తధా చైవ సంజాతః పరమాత్మన: ॥ శ్త2

జీవోఇ_పీ కీర్తవా ద్యావా దృజనా తృరమేళితుః 1

తన్మయత్వం భజేత్చద్యస్తదేత త్తస్య లక్షణమ్‌! శం

నామ సంక్తీర్తన పరులు, భగవంతుణ్ణి భజించేవారు, ధ్యాననిష్టులు తప్పక తెలుసుకోదగిన తత్మ్యం చెప్పబడు తున్నది.

కారణమైన సముద్రజలం నుండి పుట్టిన ఉప్పు మళ్ళీ సముద్రంలో పడితే నీరుగానే మారిపోతుంది. నీటి నుండి పుట్టిన మంచుగడ్డ మళ్ళీ నీట మునిగితే

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశాన్భుతమ్‌ 91 నీరే అవుతుంది. అట్లే పరమాత్మ నుండి పుట్టిన జీవాత్మ గూడా ఆ పరమేశ్చరుణ్ణి క్రీర్రచడంవల్లా, ధ్యానించడంవల్లా, భజించడం వల్లా వెంటనే భగవన్మయుడు కావాలి. జీవుడు పరమాత్మ నుండి జనించినందుకు గుర్తు అదే.

యుగేషు మోక్ష ప్రాష్యర్థం కృతాదిషు చతుర్వపి 1

సత్యాదయో బహువిధా ధర్మాళ్ళాడ్తేషు కీర్తితా: ॥ క్షరిడ్త

ప్రోకా కృతయుగే ధర్మాస్పత్య జ్ఞానదయాదయః।

త్రేతాయాం తు తపోధ్యానయోగ ముఖ్యాః ప్రకీర్తితాః డిక్‌

యజ్ఞదాన జపార్చాదివిధానం ద్వాపరే తథా |

భక్తి ర్లానాది కర్మాణి పుణ్యాని చ కలౌ యుగే॥ తగ

భక్తిం కేచితృలియుగే దానమన్యే తధా౬పరే 1

పుణ్యకర్మాణి చ ప్రాహుస్తారకాణీతి తద్విదః॥ క్త?

తత్ర తత్వ మిదం జ్ఞేయం కలౌ భక్త్యాద్యనుష్టితమ్‌।

తారయిత్వా కలియుగం ద్వాపరం ప్రాపయత్యథ॥ శ్త్రర్ర

ద్వాపరం తారయిత్వా చ యజ్ఞాది విధివత్భతమ్‌।

త్రేతాయుగం ప్రాపయతి; తపోధ్యానాదయస్తతః ॥ శ్తం9

తద్యుగం తారయిత్వా£_.థ ప్రాపయన్తి కృతం యుగమ్‌।

సత్యజ్ఞాన దయాదీనా మనుష్టానం కృతే యుగే॥ 500

మోక్షం ప్రాపషయతీ త్యేవం సోపానక్రమ ఈరితః।

సాధ్యసాధనభావో౭౬_.పీ స్పష్టమత్ర విలోక్యతే॥ 501

యుగే యుగే చ యే ధర్మా శ్యాస్తేషు ప్రతిపాదితాః

తత్తద్దర్మానుసారీ తు తత్తద్యుగగతో భవేత్‌॥

తతో ముక్తీం చ లభతే తత్తద్దర్మానుశీలనాత్‌॥ 502

కృతయుగం, (త్రేతాయుగం, ద్వాపరయుగం మరియు కలియుగం అనే క్షి

92 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ నాలుగు యుగాలలో మోక్షం కొరకై అనుష్టింపదగిన సత్యం మొదలైన నానాధర్మాలు శాస్త్రాలలో పేర్కొన్న బడ్డాయి.

అందులో కృతయుగంలో సత్యం, జ్ఞానం, దయ మున్నగునవీ, (త్రేతాయుగంలో తపస్సు, ధ్యానం, యోగం మొదలైనవీ అనుష్టింపదగిన ధర్మాలుగా కీర్తింపబడ్డాయి. అట్టే ద్వాపరంలో యజ్ఞం, దానం, జపం, అర్భన మున్నగు నవీ, కలిలో భక్తి దానం మొదలైన పుణ్యకర్మలూ ధర్మా లవుతున్నాయి.

కొందరు కలియుగంలో తరింపజేసేది భక్తి అనీ, మరికొందరు దానమనీ, వేరుకొందరు పుణ్యకర్మలనీ "పేర్కొన్నారు.

ఇందులో ఈ తత్త్వాన్ని గ్రహించాలి. కలియుగంలో భక్త్యాది ధర్మాలను అనుష్టించేవారిని ఆ ధర్మాలు కలియుగాన్ని దాటించి ద్వాపరం వద్దకు చేరుస్తాయి. ఆపై శా(స్తోక్తవిధానంతో యజ్ఞాదుల ననుస్టిస్తే అవి ద్వాపరాన్ని దాటించి (త్రేతాయుగం చెంతకు తీసుకుపోతాయి. ఆ తరువాత తపస్సు, ధ్యానం మున్నగు ధర్మాలు పాటిస్తే అవి ఆ యుగాన్ని దాటించి కృతయుగం వద్దకు తీసుకువెళతాయి. క్ష స ఇ సృతయుగంలో సత్యం, జ్ఞానం, దయ మొదలైన ధర్మాల ననుస్టిస్తే అవి మోక్షస్థితిని కల్గిస్తాయి. ఇలా ఇక్కడ సోపాన(క్రమం ్రతిపాదింపబడింది.

ఈ పైన పేర్కొన్నవాటిలో ఒకటి సాధ్యమైతే, మరొకటి సాధనమన్న విషయం గూడా స్పష్టంగా గోచరిస్తున్నది.

ఆయా యుగాలలో ఏయ ధర్మాలు పేర్కొన బడినవో, ఆ ధర్మాలు ఆనుష్టించేవాడు ఆయా యుగాలకు చెందినవాడే అవుతాడు. ఆయా ధర్మాల ననుష్టించడం వల్ల అతడు తుదకు ముక్తి పొందుతాడు.

అవిస్కృతి స్సదా చిత్తే నిర్మలే పరమాత్మనః |

పరష్రాణిహితం సత్యం దైవప్రీతికరం వచః॥ 503

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 93

పరాపేక్షావిరహితా క్రియా లోకహీతావహా।

భనవన్సి యస్య తేనాస్తా కరణత్రయశుద్దతా॥ 504

కీమియం స్టీతిరస్మాభి స్పంప్రాప్తేతి విచారణా!

ఆత్మన్యనారతం కార్యా సొధు శీలైర్దనై రహ ॥ 505

నిర్మలమైన మనస్సుతో ఎల్లప్పుడూ పరమాత్మను మరునకుండా వుండడం, ఇతర ప్రాణులకు హితమూ, సత్యమూ, దైవ ప్రీతికరమూ అయిన మాట, ఫలాపేక్షా రహితమై లోకహితం కల్షించే క్రియ- ఈ మూడూ ఎవరికి కల్గుతాయో వారికి (త్రికరణశుద్ది సిద్దించినట్టు (గ్రహించాలి. సాధు జనులైన వారు ఇట్టి స్థితి తమకు కల్షినదా అని సదా ఆత్మలో విచారణ చేయాలి.

వినా తు కరుణాం భక్తిం తథా దైవవిచారణామ్‌।

కర్మకాండక్రియా లోకవ్యవనోరాళ్చ విష్ఫలాః।

ఇక్షుదండేన సొదృశ్యం నిష్పిష్టేన భజన్తి తే ॥ 506

కారుణ్యాదిగుతైర్యుక్తా శ్థాంతిపూర్జాః క్రియాస్తధా!

సంసారన్యవహారాశ్చ ససారాస్సరసేక్షువత్‌ ॥ 507

శమాది సహితం సాక్షాత్కారజ్ఞానం తు కేనలమ్‌ |

ఇన్షుసారేణ విహితం సితాఖండమివాదృతమ్‌॥ 508

తాదృశజ్ఞానపంపన్నా జీవన్ముక్తా భవంతి హీ |

తేషాం ప్రబోధః శ్రేష్టోం.న్యో మధ్యమో వాః_ధమో భవేత్‌! 509

కరుణ, భక్తి దైవవిచారణ లేని వట్టి కర్మకాండ క్రియలు, లోక వ్యవహారాలూ నిష్పులాలు. అవి సారం పిండిన చెజకుతో (పిప్పితో) సమానమైనవి. కారుణ్యం మున్నగు గుణాలతో కూడినవీ, శాంతితో నిండినవీ ఆయిన (క్రియలు, సంసార వ్యవహారాలూ రసంతో కూడిన చెజకువనలె సారవంతములు. శమదమాదులతో కూడిన కేవల సాక్షాత్కార జ్ఞానం చెజుకు రసంతో తయారు చేయబడిన

94 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ కలకండవలె ఆదరణకు పాత్రమవుతుంది. అట్టి జ్ఞానం కలవారు జీవన్ముక్తులు. వారి ప్రబోథం శ్రేష్టమైనది. తక్కినవారి (ప్రబోధం మధ్యమమో, అధమమో అవుతుంది, పురపాలకపంఘేవ నియుక్తా అధికారిణ: యత్రాంధకార స్తథైవ దీపొన్‌ సంస్థాసయంతి హిః క్‌10 ఏవం దైవాంశజా లోకే మహాన్తః పురుషా అపి | అజ్ఞానం యత్ర తభైన జ్ఞానవ్యాస్తిం ప్రకుర్వతే ॥ క్షే ప్రభవన్సి తథా కర్పుం దైవేనైవ నియోజితా; 1 రోగిక్షేమాయ వైద్యోఇస్తీత్యుక్తం చ క్రీస్తువా పురా ॥ 512 పురపాలక సంఘంవారు నియమించిన అధికారులు పట్టణంలో ఎక్కడ చీకటి వుంటుందో అక్కడే దీపాలు ఏర్పాటు చేస్తారు. ఇట్లే దైవాంశంలో పుట్టిన మహాపురుషులు గూడా ఎక్కడ అజ్ఞానం వుంటుందో అక్కడే జ్ఞానానికి వ్యాప్తి కల్ళిస్తారు. దైవం చేత నియుక్తులైన అధికారి పురుషులే అలా చేయగలరు. రోగుల క్షేమం కొరకే వైద్యు డున్నాడని పూర్వం (క్రీస్తు చెప్పెయున్నాడు. అలిప్తే త్రపుషా పాత్రే సమ్యకృక్వొని యద్యపి | శాకావ్యామ్హరపాఢ్యాని యథా గచ్చన్సి హేయతామ్‌ ॥ 513 తథైవ కోపొవిష్టానాం సాధకానాం చ సువ్రత 1 అమష్టానాని సర్వాణి హీయాన్యేవ భవన్తి హీ ॥ 51ేకీ మంచి (వ్రతం కలవాడా! కళాయి లేని పాత్రలో చక్కగా వండిన వైనప్పటికీ, పులుపుతో గూడిన శాకపాకాదులు ఎలా పరిత్యజింపదగినవో, అలాగే కోపము గల సాధకుల అనుష్టానాలన్నీ పరిహరింపదగినవే అవుతాయి. ఆత్మనః శోధనం కార్య మిత్యొహు స్తత్వచింతకాః |

• కేవలం పంచభూతానా ముత్పత్తే ర్విలయస్య చ ॥ 515

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 95

ఇంద్రియాణాం చ గణనం న భవత్యాత్మశోధనమ్‌।

ఆత్మన్యాత్మగుణా స్పన్తి కిం వా£నాత్మగుణా ఇతి! 516

శోధనం తు యదస్త్యంగ ! తదేవ హ్యాత్మశోధనమ్‌

ముక్తిం దదాతి తదిదం వ్యర్థ మన్య ద్విచారణమ్‌! 517

తత్త్వచింతకులైన వేదాంతులు ఆత్మ శోధనచేయాలి అని అంటారు. కాని కేవలం పంచభూతాల ఉత్పత్తి లయాలన్లూ, ఇం(ద్రియాలనూ లెక్కపట్టడం మాత్రమే ఆత్మ శోధన కాదు. తన ఆత్మలో ఆత్మ గుణాలు ఉన్నవా? లేక అనాత్మ గుణాలు ఉన్నవా? అని శోధించడమే నిజమైన ఆత్మశోధన. అదే ముక్తిని ప్రసాదిస్తుంది. తక్కిన విచారమెంత చేసినా వ్యర్థమే.

ఫలపల్లవపుష్పాద్యై ర్భాసమానో౬పి పాదపః |

మూలే క్షీశే సతి యథా ఫలాదిరహితో భవేత్‌! కేరి

తథా శమదమజ్ఞానసత్యాద్యైరపి శోభితః |

యోగీ శమాదిహీన:ః స్యాచ్చీలే నష్టే సతి ధ్రువమ్‌॥ 519

పండ్డు, చిగుళ్లు, పూలు మున్నగు వాటితో శోభిల్లే వృక్షమైనా మొదలు చెడిపోతే ఫలపల్లవాదులు లేనిదవుతుంది. అట్లే శమం, దమం, జ్ఞానం, సత్యం మొదలైన గుణాలతో శోభిల్లే యోగి అయినా, శీలం లోపిస్తే శముదమాదులు లేనివా డవుతాడు. ఇది నిశ్చయం.

నిలయే కస్యచిత్పుంసో ధర్మపత్నీ చ జారిణీ ॥

ఐకమత్యేన సంష్టాతుం నైవ పారయతో యధా ॥ 520

బ్రహ్మనిస్టే తథైకస్మిన్‌ యోగో ముక్తిపదాయకః |

భోగో వైషయికళ్చాపి స్థాతుం శక్నువతో న హి ॥ 522

ఒక పురుషుని యింటిలో అతని ధర్మపత్ని మరియు జారస్త్రీ ఐకమత్యంతో కాపురం చేయలేరు. అట్టే ఒకే బ్రహ్మనిష్ణునిలో ముక్తి దాయకమైన యోగం, విషయ

96 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ సంబంధమైన భోగం- ఇవి రెండూ ఉండలేవు. అతపే మాని మాపన్న మాదౌ సస్యం పునర్యధా । వర్షేణ వృద్దిం సంప్రాప్య సమ(గ్రఫలదం భవీత్‌॥ 522 తథా సద్దురుసాన్నిధ్యే పూర్వం శిష్యస్సుశిక్షితః | అఖండ జ్ఞానరూపేణ ఫలేన భ్రాజితో భవేత్‌ ॥ 523 ఆతపస్పర్శరహితం సస్యం పూర్ణఫలప్రదమ్‌। యధా న స్యాత్తథా శిష్యో గురుళిక్షావివర్దిత: | పూర్ణ జ్ఞానయుతో న స్యాదేతత్తత్వం సదా స్మరేత్‌! 524 ఎండలో మొదట బాగా వాడిన పైరు తరువాత వర్షంతో చక్కగా వృద్ధి పొందుతుంది. సమ(గ్ర ఫలాన్ని ఇస్తుంది. అట్లే ముందు సద్గురు సన్నిధిలో చక్కగా శిక్షణ పొందిన శిష్యుడు అఖండ జ్ఞానమనే ఫలంతో భాసిస్తాడు. ఎండతాకిడి లేని పైరు పూర్ణఫలం ఇవ్వజాలదు. అదే రీతిగా గురుశిక్షణలేవి ఛాత్రుడు పూర్ణజ్డానం కల్లి వుండడు. ఈ తత్త్వాన్ని సదా స్మరించాలి. సముద్రోపరిభాగస్టా స్త్వరంగ్రై రాహతా రుషాః | త్యక్త్వా నిశ్చలతాం నీచైర్ల్గచ్చంత్యుపరి చాసక్పత్‌॥ 525 సముద్రాగాధభాగస్టా నిశ్చలాస్తు భవన్తి తే | తథా దృశ్యే జగత్యస్మిన్‌ స్థితా దేహేంద్రియాదికే ॥ 526 సుఖదుఃఖాదికై ర్యంద్వైస్తాడితాస్స్యుర్ముహుర్ముహు:! రమన్సే యే సదా ద్రష్ణుస్పాన్లిధ్యే స్వాత్మనః పునః | ద్వంద్వక్షేశవిహినాప్పే లభన్తే నిర్చృతిం పరామ్‌ ॥ 527 సాగరముయొక్క పై భాగంలో విహరించే చేపలు అలల తాకిడికి గురి అవుతాయి. అందువల్ల నిశ్చలత్తం లేక మాటి మాటికీ క్రిందికీ, పైకీ పోతూ వుంటాయి. లోతైన సముద్రగర్భంలో వున్న మీనములు మాత్రం నిశ్చలంగా వుంటాయి.

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 97

అట్టే దేహేంద్రియాదికమైన ఈ దృళ్యజగత్తులో ఉన్నవారు మాటిమాటికీ సుఖదుఃఖాదులైన ద్వంద్వ్యాల తాకిడికి లోనై తల్లడిల్లు తుంటారు. కాని (ద్రష్ట అయిన తన ఆత్మ యొక్క సాన్నిధ్యంలో సదా రమించేవారు ద్వరద్వ క్లేశాలు లేనివారై పరమసుఖం అనుభవిస్తారు.

సేనకానాం తు ధర్మోఇయం యత్ర్రభో రనువర్రనమ్‌ |

ప్రభుద్రోహకృతో దండ్యా నిష్కాస్యా వా భవన్తి తే ॥ 528

ఆత్మానువర్తనం ధర శై ఇంద్రియాణాం తథైవహీ |

ఆత్మసాఖ్యవిరుద్దేషు విషయేషు నిమజ్ఞతామ్‌॥ 529

శిక్షణం వా౭పనయనం దేహాత్తేషాం నిధీయతామ్‌ |

యస్తధా కురుతే తేనైవాత్మసౌఖ్య మవాస్యతే ॥ 530

(ప్రభువు ననుసరించి ప్రవర్తించడం సేవకుల ధర్మం. స్వామిద్రోహం చేసే సేవకులు దండింపదగినవారో, లేక పదవినుండి తొలగింపదగినవారో అవుతారు.

అట్టే ఆత్మ ననుసరించి ప్రవర్తించడం ఇంద్రియాల ధర్మం, ఆత్మసౌఖ్యానికి విరుద్ధమైన విషయ సుఖాలలో మునిగిపోయే ఇంద్రియాలను శిక్షించడమో, లేక శరీరంనుండి తొలగించడమో చేయాలి. ఎవ డలా చేస్తాడో, అతడు మాత్రమే ఆత్మసౌఖ్యం పొందుతాడు,

జలే£నిలే చ సూక్ష్మాస్తు జీవాస్ఫన్తి సహస్రశః |

వినా యం్యత్రసహాయం తే శక్యంతే నావలోకితుమ్‌॥ 531

తథా సర్వేశ్వరో భాతి సర్వేషు పసరమాణుషు ॥

పరం తు దృశ్యతే సో౭యం న వినా దిన్యచక్షుషా ॥ 532

ప్రకృత్యతీతావస్థా తు యస్యాంతఃకరణే భవేత్‌!

ద్రష్టుం స ఏన శక్నోతి సర్వవ్యాపిన మీశ్వరమ్‌ ॥ 533

928 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌

అతీంద్రియజ్ఞానసిద్ది మృష్యవస్థాం చ యే నరాః

('ప్రాప్నవంతీహ తే సర్వే సర్వేశం ద్రష్టుమోశడే॥ 53క్షే

నీటిలోనూ, గాలిలోనూ వేలకొలది సూక్ష్మజీవు లున్నాయి. యంత్ర సహాయం లేకపోతే వాటిని దర్శించడం సాధ్యం కాదు. అట్లే సర్వేశ్చరుడు సమస్త పరమాణువుల్లోనూ వున్నాడు. కాని దివ్యదృష్టి లేకపోతే కనిపించడు.

ఎవని అంతఃకరణంలో ప్రకృతి కతీతమైన అవస్థ కలుగుతుందో, అతడు మాత్రమే సర్వవ్యాపియైన పరమేశ్వరుణ్ణి చూడగలడు. అతీంద్రియ జ్ఞానసిద్దినీ, బుష్యవస్థనూ ఎవరు పొందుతారో, వారందరూ సర్వేశ్చరుణ్ణి సర్వత్రా చూడగలరు.

అంతకాలే తు జీవస్య దశాం దృష్ట్వాస కాం గతిమ్‌ |

ప్రాస్య్యతీతి వినిశ్చేతుం శక్యతే ప్రాయశోఇ౬నఘ! ॥ 535

దుఃఖతప్తస్త్యజన్‌ దేహం నరకం స గమిష్యతి |

సంతోషభరిత స్తావత్స్వర్గలోకముపైష్యతి ॥ 536

నామసంక్షీర్తవపర స్పంతోషాతిశయాన్వితః |

ఉపాస్యశివవిష్ప్వాదిదేవలోకాన్‌ ప్రయాస్యతి ॥ 537

బ్లేయైకస్టితి మాపన్నో బ్రహ్మభావసమన్వితః ॥

శరీరం సంత్యజవ్‌ దేహీ జీవబ్రహ్మైక్య మాప్పుతి॥ 538

స్థితిరేషా తు సామాన్యా భవతీతి విచింతయేత్‌ |

జీవతో యా స్టితిర్దాతా దశాం తదనుసారిణీమ్‌ |

అవశ్యం లభతే ప్రాణీ మా£._స్తు తే సంశయోఇ త్ర భోః దంగ

అనఘా! సాధారణంగా అవసానకాలంలో జీవుని పరిస్థితిని చూచి అతడు ఏ గతిని పొందగలడో నిశ్చయించ వచ్చు. దుఃఖతప్పుడై దేహం వదిలేవాడు నరకానికి పోతాడు. సంతోషంతో శరీరం పరిత్యజించేవాడు స్వర్గం చేరుకొంటాడు. భగవన్నామ సంక్తీర్తనపరుడై మిక్కిలి సంతోషంతో పోయే వాడు తాను ఉపాసించిన శివవిష్ట్వాది

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 99 దేవతల లోకాలకు వెళ్తాడు. జ్లేయైకస్థితిని పొందినవాడూ, (బ్రహ్మభావం కలవాడూ శరీరం వదలినప్పుడు జీవబ్రహ్మైక్య స్థితిని పొందుతాడు. ఇదంతా సామాన్యస్థితి అని భావించాలి.

జీవించి వున్నప్పుడు (ప్రాణికి ఏ స్థితి కలిగిందో, దాని కనుగుణమైన అవస్థనే అతడు తప్పక పొందుతాడు. నాయనా! ఇందులో నీకు సందేహం వద్దు.

సన్తి మేధావినః కేచి జ్ఞగత్యాం న్యాయవాదిన:ః |

యే జ్ఞాత్వా2_పి నిజం పక్ష మధర్మం ధవలిప్పయా ॥ 50

న్యాయస్టానే స్వకం వాదం సముపస్థాపయంత్యహో! ॥

తథైన సాధకాః కేచిత్‌ బ్రహ్మనిష్టాపథానుగా:ః ॥ 5్‌క్త1

కార్యేష్వధర్మశీలేషు ప్రవిష్టాః స్వార్ధచింతయా |

ధర్మాపేతాం ప్రవృత్తిం స్వాం జానన్ల్హో£.ప్యవయే స్థితాః! 542

బహుశాస్త ప్రమాణాని దృష్టాంతావ్‌ యుక్తి సంతతిమ్‌।

విరూపయన్తి, ప్రారబ్ధ మనివార్యం వదన్తి చ ॥ 543

శుత్వా తద్వచనం శంకాం న భజన్తు ముముక్షవః |

అనర్జ్థామైన సర్వేషామధర్మవిరతి రృవేత్‌ ॥ ర్‌డేక్త

ఆత్మశుద్దేరభానాద్ధి భవత్యేతాద్బశీ స్థితి: |

పశ్చాత్తాపేన సంతస్తాః కృపయా పరమాత్మనః॥ 5్‌క్షేర్‌

పరిశుద్దా భవంత్యేవ పతంత్యన్యే భవార్లవే ॥

(ప్రారబ్ద మిద మిత్యేవం కథయన్హో జడాశయాః ॥ క్‌కే6

సదత్రయత్నవిహీనాళ్చ్ళ భవన్సి సతితాః క్రమాత్‌ ॥

అతీత జ్ఞానివాం బ్రహ్మసాక్షాత్కారవతాం కీల। కక్ష”

100 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌

ప్రారబ్ధమస్తి యే తావదత్యంతం విరళా భువి ॥

తదన్యేషాం తు విషయే ప్రారబ్దం నానువర్తతే ॥ ర్‌డ8

లోకంలో మేధావులైన న్యాయవాదులు కొందరున్నారు. తమ పక్షం అధర్మమని తెలుసుకొని కూడా వారు ధనాపేక్షతో న్యాయస్థానంలో తమ వాదాన్ని గట్టిగా వినిపిస్తారు.

అట్లే బ్రహ్మనిష్టామార్గంలో పయనించే సాధకులు కొందరు స్వార్ధచింతతో అధర్మ కార్యాలలో ప్రవేశిస్తారు. తమ ప్రవృత్తి ధర్మబద్దం కాదని వారికి తెలిసినా అవినీతిలోనే వుంటూ తాము చేసే పనులకు అనేక శాస్త ప్రమాణాలనూ, దృష్టాంతాలనూ, యుక్తులనూ నిరూపిస్తారు. అదేమంటే ప్రారబ్దం నివారింపరాని దంటారు.

అలాంటి వారి మాటలు విని ముముక్షువులు సందేహానికి గురి కారాదు. ఆధర్మ (ప్రవృత్తి వారూ, వీరూ అనకుండా అందరికీ అనర్థమే కల్గిస్తుంది. ఆత్మశుద్ధి లేకపోవడం వల్లనే ఇలాంటి స్టితి కల్గుతుంది. ఇలా జరిగినందుకు పశ్చాత్తాపం పొందినవారు పరమాత్ముని కృపకు పాత్రులై పరిశుద్దు లవుతారు. తక్కినవారు సంసారసాగరంలో పడిపోతారు.

సత్ర్రయత్న రహితులైన మందబుద్దులు ఇది మా ప్రారబ్దమంటూ (క్రమంగా పతితులై పోతారు. అతీత జ్ఞానమూ, బ్రహ్మసాక్షాత్కారమూ కల్లిన వారికే (ప్రారబ్ద మనేది వర్తిస్తుంది. అట్టివారు లోకంలో చాలా అరుదుగా వుంటారు. తదితరుల విషయంలో ్రారబ్బమనే మాట చెల్లదు.

కుర్వంతి భగవత్కార్యం ఫలముద్దిశ్య యే జనాః |

ఈశ్వరాంశభవత్వేన సంభావ్యవ్తే న తే భువి ॥ కడం

ఫలాపేక్షాం పరిత్యజ్య దైవకార్యం తు సావనమ్‌ ।

జపధ్యానాది యోగాంళ్చ నిర్వహన్తీశ్వరాంశజా:॥ 550

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 101

భృతిం కదా౭సి నాదత్తే స్వకార్యనిరతో నరః ॥

(శ్రద్దయా సరయా కార్యం నిర్దుష్టం చ కరోత్యసౌ |

భృత్యర్థమేవ కుర్వన్సి కర్మాణ్యన్యే తు మానవాః ॥ మ!

ఎవరు ఫలాసేక్షతో భగవత్కార్యం చేస్తారో వారు భగవదంశతో జన్మించిన వారుగా భావింపబడరు. ఈశ్వరాంశంలో జనించినవారు ఫలాపేక్ష వదలి పవిత్రమైన దైవకార్యాన్నీ, జపధ్యానాదియోగాలనూ నిర్వహిస్తారు.

సాంతపనిలో నిమగ్నమైనవాడు ఎప్పుడూ కూలి తీసుకోడు. అంతే కాక మిక్కిలి (శ్రద్ర గల్గి చేసే పనిని దోషం లేకుండా చేస్తాడు, ఇతరులు కూలికొరకే పనులు చేస్తారు.

శ్రేయో౬ర్టిభిర్దనై సర్వైః స్వనిష్టామై హితం తు యత్‌!

తదేన కార్యం కర్తవ్యం న కదా౭౬ప్యహితావహమ్‌ ॥ 552

ధర్మహీనాని కార్యాణి సర్వాణ్యపి పురోగతేః |

అంతరాయకరాణ్యేవన భవన్య్యత్ర న సంశయః ॥ 553

ధర్మయుక్తాని కార్యాణి శ్రేయోమార్గనిరోధకాన్‌।

(ప్రత్యూహా నపనీయాధ సాధయన్తి వురోగతిమ్‌ ॥ కకక

అనుకూలో౬నిలో నావం గమ్యుం గమయతి ద్రుతమ్‌।

స ఏవ ప్రతికూలక్చేత్‌ తద్గతిం నిరుణద్ది హీ ॥ ర్‌55్‌

తస్మాత్రికరతై స్సర్వే హితమేవాచరన్తు భోః |

వాచం వాక్‌శుద్దిహీనస్య విశ్వసన్తి న వై జనాః ॥ 556

మనళ్ళుద్దిం వినా స్వల్ప: సంకల్పో౭వ్యఫలో భవేత్‌!

కార్యం స్వల్పమపి వ్యర్థం కాయశుద్దిం వినా కృతమ్‌॥ 557

(శ్రేయస్సు కోరే వారందరూ తమ నిష్టకు హితమైన కార్యమే చేయాలి. హితం కాని పని ఎప్పుడూ చేయగూడదు. ధర్మహీనమైన కార్యాలన్నీ పురోగతికి

102 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ విఘ్నం కలిగించేవే. ఇందులో సందేహం లేదు. ధర్మయుక్తాలైన కార్యాలు (శ్రేయోమార్లాన్ని అడ్డుకొనే అంతరాయాలను తాలగించి పురోగతిని సాధిస్తాయి.

అనుకూలమైన గాలి పడవను త్వరగా గమ్యస్థానం చేరుస్తుంది. అదే 'ప్రతికూలమైతే పడవ గమనాన్ని అడ్డు కొంటుంది గదా! అందువల్ల అందరూ మనోవాక్కాయాలు అనే క్రికరణాలా హితమైన పనులే ఆచరింతురుగాక! వాక్ళుద్ధి లేనివాని మాటను జనులు విశ్చసించరు. మనళ్ళుద్ధి లేకపోతే.స్వల్పమైన సంకల్పం కూడా ఫలించదు. కాయశుద్ది లేకుండా చేసే కొద్దిపాటి పని కూడా వ్యర్హ మవుతుంది.

మేఘాత్సముద్రాదుత్పన్నా ద్వష్టిరూపేణ భూతలే।

పతితం సలిలం యద్వన్నిమ్నుభూమౌ ప్రధావతి ॥ 5్‌ర5్‌8

సముద్రష్రాప్తి పర్యన్తం యాతి విశ్రమణం వినా |

తదైవ ప్రకృతేర్యోగా జ్జీవరూపం మహేశ్వరాత్‌ ॥ క్‌59ి

(ప్రాప్తా ముముక్షవో భూయ ఈశ్వరత్యోపలబ్ధయే।

వినా విశ్రాంతి ముద్యుక్తా నిష్టాం కుర్యుః సదైవ హీ ॥ 560

కాలః శుభః స్థలం ్రేస్టం కిమిత్వనవలోక్య హి |

సలిలం సాగరం యాతి ప్రాష్తకాలస్థలానుగమ్‌ ॥ 5్‌6కే

తదైన బ్రహ్మనిష్టో౭పి కాలస్టల విశుద్ధతామ్‌ |

అనాదృత్య సదా యత్ర కుత్రాసి స్వాత్సమాహితః ॥ 562

సముద్రం నుండి పుట్టిన మేఘం నుండి వర్షరూపంలో భూమిపై బడిన జలం పల్లపు నేలవైపు ప్రవహిస్తుంది. మళ్లీ సము(ద్రం చేరేవరకూ అది విశ్రాంతి లేకుండా పయనిస్తుంది. అట్లే ప్రకృతితో కలయిక వల్ల ఈశ్వరుని నుండి జీవరూపం పొంది వచ్చిన ముముక్షువులు మళ్ళీ ఈశ్చరత్వం పొందడానికై ఉద్యమించినవారై విశ్రాంతి లేకుండా (బ్రహ్మనిష్ట కొనసాగించాలి. 'ఇది మంచికాలం, మంచి స్టలం, అని చూడకుండా నీరు తనకు దొరికిన మార్గంలో సముద్రం వైపు పయనిస్తుంది.

శ్రీమలయాళకయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 103 అలాగే నిష్టాపరుడు కూడా (బ్రహ్మ ప్రాప్తి కొరకై కాలస్ట్రలశుద్దిని ప్రతీక్షించకుండా ఎప్పుడైనా, ఎక్కడైనా సమాహితుడై (బ్రహ్మనిష్ట కల్లి ఉండాలి.

ఉద్దిష్టాని సుషుస్తేస్తు ప్రబోధయితుమేన హి |

ప్రాయేణ సర్వశాస్తాణి ప్రపంచే సర్వమానవాన్‌॥ 5్‌63

తథా౭-పీ శాస్త్రేష్పస్మాకం శక్తి దయమవస్థితమ్‌ |

శక్తిరీకా కులం లింగం చాథ్రిత్యైవ ప్రవర్తతే ॥ 564

నరం సుషుష్యవస్టాతో మూర్చ్భాం గమయతి (ధ్రువమ్‌ ।

నైవానుసరణీయా£_సౌ యయా సాపం ప్రవర్హతే ॥ 56క్‌

అన్యా సుషుప్తితో జాగ్రదవస్థాం ప్రాపషయత్యధ ।

తురీయాం తదతీతాం చ దశాం నయతి మానవాన్‌॥ క్‌66

ఇయం శక్తి ర్లుణానేవ మనుజస్య తు పశ్యతి |

నకులంన చ లింగం చ యోగ్యతాయాస్తు నిర్ణయే ॥ క్‌67

ఇయం పుణ్యానహా£ నేకమహాపురుషసమ్మతా

అనుత్తమేషు గ్రంధేషు చానేకేషు నిరూపితా ॥ 568

యతో నానుస్పతా సేయం లోకే£స్మిన్‌ బహవుఖిర్దనైః।

తత ఏవాస్య లోకస్య సంజాతా£.సోనధోగతి: ॥ 569

సాధారణంగా ప్రపంచంలోనీ శాస్త్రాలన్నీ సమస్త మానవులనూ అజ్ఞాన రూపమైన సుషుప్తి నుండి మేల్కొల్ప డానికే ఉద్దేశింపబడివున్నాయి.

అయినా మనశాస్తాలలో రెండు రకాలైన శక్తులున్నాయి. అందులో ఒకటి కులాన్నీ, లింగాన్నీ మాత్రమే అవలంబించి ప్రవర్తిస్తుంది. ఇది మానవుణ్ణి సుషుప్తినుండి మూర్చలోకి తీనుకుపోతుంది. ఇది నిశ్చయం. దీనివల్ల పాపం కల్గుతుంది. ఇది అనుసరింపదగినది కాదు,

104 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ మరొకశక్తి సుషుప్తి దశనుండి జా(గ్రదవస్థకు తీసుకువెళుతుంది. ఆపై ఇది తురీయ (చతుర్ధ) దశకూ, తురీయాతీతమైన దశకు కూడా మానవులను చేరుస్తుంది. యోగ్యతను నిక్షయించేటప్పుడు ఈ శక్తి మానవుని గుణాలను మాత్రమే చూస్తుంది. కాని కులాన్నీ, లింగాన్నీ పరిగణించదు. ఇది పుణ్యావహామైనది. అనేక మహా పురుషులకు సమ్మతమైనది. అతి(శ్రేస్టమైన అనేక (గ్రంథాలలో ఈ శక్తి నిరూపింపబడివున్నది. అయినా అనేకులు లోకంలో ఈ శక్తిని అనుసరించడం లేదు. అందువల్లనే ఈ లోకానికి ఇట్టి అధోగతి సంభవించింది. శిష్యః కిం మదనుష్పానే షోడశాంశం సమాచరేత్‌ 1 ఇత్యేవం సతతం పశ్యేద్గురుళ్ళిష్యం దయాపరః॥। 570 అనుష్టానం చరిష్యామి గురోస్తు ద్విగుణీకృతమ్‌। ఇత్యేవం శ్రద్దయా భక్త్యా శిస్యో నిష్టాపరో భవేత్‌ 571 గురోఃవ్థాన నువాప్నోతి శిష్యస్తాదృశ ఏవ హి | అమత్తమావితి ప్రోక్తా గురుశిష్యా తథావిధా 1 572 తన అనుష్టానంలో పదునారింట ఒకభాగమైనా శిష్యుడు ఆచరింపగలడా అని గురువు సదా దయాళువై శిష్యుణ్ణి చూడాలి. గురుదేవుని అనుష్టానం కంటె రెండింతలు అధికమైన అనుష్టానం కల్లి వుంటాను” అని శిష్యుడు భక్తి శ్రద్ధలతో నివాపరుడు కావాలి. అలాంటి శిష్యుడే గురుస్టానం పొందగలడు. అట్టి గురుశిష్యులు మహోత్తములుగా కీర్తిపబడతారు. అనుష్టానపరాశ్ళిష్యా శ్చాత్మశుద్ధిసమన్వితాః అర్హన్తి సద్గురోః పీఠమధిష్టాతుం నుహాత్మన:ః | సంపాదయే ద్గురో రాత్మశక్తిం శిష్యోలపి నిష్టయా॥ 573 అనుష్థానపరులూ, ఆత్మశుద్ధి గలవారూ అయిన శిష్యులే మహాత్ముడైన

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 105 సద్గురువు యొక్క పీరాన్ని అధిష్టించడానికి యోగ్యులు. శిష్యుడు నిష్టతో గురుదేవుని ఆత్మశక్తిని సంపాదించాలి.

నిస్సారాన్విషయాంస్త్యక్ష్వా ససారాం దైవభావనామ్‌।

గృహ్లన్తి యే గృహస్థాస్తే పూజ్యాస్పన్న్యాసి వజ్ఞనైః॥ 57%

నిస్సారమైన విషయ సుఖాలను వదలి సారవంతమైన దైవభావనను (గ్రహించే గృహస్టులు సన్యాసుల వలె జనులకు పూజనీయు లవుతారు.

తసశ్చరామ్యహం ప్రాణాయామం చ విదధామ్యహమ్‌!

ఇతి దంభాభిమానో£పితం బధ్నాత్యభిమానినమ్‌

తధావిధో౭_.భిమానీ తు మిధ్యాచారితి కధ్యతే ॥ క్‌75్‌

నేను తపస్సు చేస్తున్నాను, (ప్రాణాయామం సాగిస్తున్నాను అనే డంబంతో కూడిన అభిమానం కూడా అలా అభిమానించే వ్యక్తిని బంధిస్తుంది. అట్టి అభిమానినే మిధ్యాచారి అంటారు.

ఆధ్యాత్మికపథే2.న్యోన్య సాహాయ్యం దుశ్ళకం నృణామ్‌।

అనుస్టేయ మనుష్టాయ సంతరేత్సాధకః స్వయమ్‌॥ 56

సరవః కేవలం మార్గం దర్శ్భయన్తి దయాళవః |

శిష్యైరేన ప్రయాణం తు కర్తవ్యం తత్ర సగ్రమమ్‌॥ 5్‌77

ఆధ్యాత్మిక మార్గంలో ఒకరి కొకరు సాయపడడం సాధ్యం కాదు. సాధకుడు తనకు తానే అనుస్టింపదగిన సాధన ననుష్టించి తరించాలి. దయామయులైన గురువులు దారిమాత్రం చూపుతారు. శ్రమపడి ఆ దారిలో నడవ వలసినవారు శిష్యులే,

దృష్టి రజ్ఞానదృష్టిశ్చ జ్ఞానదృష్టి స్తధైవ చ |

విజ్ఞానదృష్టి రిత్యేవం త్రివిధా దృశ్యతే భువి ॥ 578

106 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌

అజ్ఞానదృష్టిప్పా స్యాద్యా కులమేన ప్రపశ్యతి |

జ్ఞానదృష్టిస్తు సా ప్రోక్తా యా గుణానేవన పశ్యతి ॥ ర్‌79

యా తు సర్వగతం పశ్యత్యవంతం పరమేశ్వరమ్‌ ।

విజ్ఞానదృష్టిరితి సా ప్రోచ్యతే తత్వవేదిభి:॥ 580

పాధనీయా౬న్తతో గత్వా జ్ఞానదృష్టి ర్యయా నినా |

వృణాం విషయదృష్టిస్తు నైవ నశ్యతి సోదర! ॥ ర్‌8క్షే

అజ్ఞాన దృష్టి, జ్ఞానదృష్టి విజ్ఞానదృష్టి అని దృష్టి మూడు రకాలు, కులాన్ని మాత్రమే చూచేది అజ్ఞాన దృష్టి గుణాన్ని మాత్రమే చూచేది జ్ఞానదృష్టి ఆనంతుడైన పరమేళ్చరుణ్మి అంతటా ఉన్నవాణ్ణిగా చూచేది విజ్ఞాన దృష్టి అని తత్త్యవేత్తలంటారు. సోదరా! కనీసం జ్ఞానదృష్టినయినా సాధించాలి. లేకపోతే జనులకు విషయదృష్టి నళించదు,

కుల్యాద్వారా బహిర్యాతి జలం యది తటాకతః |

ప్రవిశంతి తటాకం తం తద్ద్వారా జలజంతవ: ॥ 582

హృదయా దింద్రియద్వారా బహిర్యాతి మనో యది ।

తద్దారైన విశంత్యంత: ప్రొపంచికగుణా అపి ॥ 583

చెరువులోని నీరు కాలువ ద్వారా పారుతూవుంటే ఆ నీటి ద్యారా చేపలు మొదలైన జలజంతువులు తటాకంలోకి ప్రవేశిస్తాయి. అట్టే హృదయం నుండి ఇంద్రియాల ద్వారా మనస్సు వెలుపలికి పోతే తద్ద్వారా ప్రపంచ విషయాలు తనలోనికి వచ్చి చేరుతాయి.

ఓంకార రహితో మువ్లః ప్రాణవర్డితదేహవత్‌

కళావిహీనో భవతి ప్రాణ ఓంకార ఉచ్యతే ॥ 584

దీర్మం శాన్త మథ ధ్యాన మోంకారస్య సమాచరేత్‌!

ధ్యేయాకారస్య సంప్రాప్తి రృవే చ్చీఘ్రం తథాకృతే॥ 585

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 107

ఫఘంటానాదో యథా లీనో భవతి క్రమశ స్తథా |

మనో౭_పి లీన మోంకారధ్యానే కుర్యాచ్చ సాధకః ॥ 586

ఓంకారం లేని మంత్రం ప్రాణం లేని శరీరం లాగా కళా విహీనమైనది. మంత్రానికి ప్రాణం ఓంకారమే. దీర్ధంగానూ, ప్రశాన్తంగానూ ఓంకారధ్యానం చేయాలి. అలా చేస్తే త్వరగా ధ్యేయాకారప్రాప్తి కల్గుతుంది. ఘంట కొట్టినప్పుడు ఆ నాదం ఎలా (క్రమంగా భీనమవుతుందో, అలాగే సాధకుడు ఓంకార ధ్యానంలో మనస్సును లీనం చేయాలి.

బుణమోచన మాకాంక్షన్‌ బుణ(గ్రస్తో జనో యది |

ఉత్తమర్ణాయ యత్కించి ద్ధనం ప్రత్యర్భయన్‌ క్రమాత్‌! 587

బుణం నూళత్నతయా నైవ స్వీకరోతి వునస్తదా |

బుణాత్సర్వాత్మనా ముక్తో భవత్యేవ న సంశయః 588

తదైన సాధకః స్వస్య హృదయే కృతసంశ్రయాః |

ఏకైకశః పూర్వవృత్తీః క్రమశః సంపరిత్యజన్‌ ॥ 589

ప్రవేశం నూత్నవృత్తీనాం నిరుణద్ధి యదా తదా |

దైవభావే స్థిత స్ఫోణయం ముక్తి మాస్నోతి సత్వరమ్‌ ॥ 590

బుణ(గ్రస్తుడైనవాడు అప్పు తీర్చ గోరినవాడైతే అప్పిచ్చిన వానికి కొంచెం కొంచెంగానైనా క్రమంగా అప్పు తీరుస్తూ రావాలి. మళ్లీ క్రొత్తగా అప్పు తీసుకోకూడదు. అలా చేస్తే పూర్తిగా అప్పులేని వాడవుతాడు. ఇందులో సందేహం లేదు.

అట్లే సాధకుడు తన హృదయంలో వున్న పాత వృత్తులను ఒక్కొక్కటిగా (క్రమంగా పరిత్యజిస్తూ (క్రొత్త వృత్తులు లోనికి ప్రవేశించకుండా గట్టిగా అడ్డుకొని దైవభావంలో ఉంటే త్వరగా ముక్తి పొందుతాడు.

అతిభారావహం నానావస్తుజుతం మహార్లవే ।

వహన్తీం తరణిం దృష్ట్వా వివేకరహితైర్దనై: ॥ 591

కం

108 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌

ఉడుపే తాదృశో భారో యది నిక్షిస్యతే తదా ।

జలే నిమజ్జనం తస్య హ్యవశం సంభవేత్కిల ॥ 592

మహాప్రవక్షృభిర్లోకే క్రియమాణాన్యనేకశః |

విలోక్య ఘనకార్యాణి సామాన్య స్తాదృశం యది |

ప్రయత్నం కురుతే తస్య వైయర్ధ్యం భనతి ధ్రువమ్‌॥ 593

పెద్ద సముద్రంలో మిక్కిలి బరువుగల పలు వస్తువులను మోసుకుపోయే నౌకను చూచి తెలివి లేని మనుజులు అంతటి భారాన్ని చిన్నతెప్పపై వేస్తే అది నీటిలో మునిగిపోవడం తథ్యం. అట్లే లోకంలో మహాప్రవక్తలు చేసే అనేకమైన ఘనకార్యాలు చూచి సామాన్యుడు అట్టి ప్రయత్నం చేస్తే ఆ ప్రయత్నం తప్పక వ్యర్థమవుతుంది.

మలావరణవిక్షేప దోషైర్ముక్తే వినిర్మలే ।

హృదయే సాధకానాం తు జాయతే దైవదర్భనమ్‌ ॥ కక్ష

సూర్యస్య కాంతా సర్వత్ర వ్యాస్తాయామపీ భూతలే ।

సూర్యకాంతమణావేవ సూర్యో జ్వలతి పశ్యత ॥ 595

చరాచర జగద్వ్యాప్త్రో వర్తతే యద్యపీశ్వరః |

శుద్దాంతఃకరణే సాధుజనానామేవ భాత్యసా £ 536

సర్వెషాం సాధనానామస్యతిముఖ్యం ప్రయోజనమ్‌ !

శుద్దాంతఃకరణప్రాప్తిరితి జ్ఞేయం ముముక్షుభిః॥ 597

మలం, ఆవరణం, విక్షేపం- అనే మూడు దోషాలూ నశించి నిర్మలమైన సాధకుల హృదయంలోనే దైన దర్శనం సిద్దిస్తుంది. సూర్యుని కాంతి భూతల మంతా వ్యాపించి వున్నప్పటికీ సూర్యుడు సూర్యకాంతమణిలోనే ప్రజలిస్తాడు. గమనించండి. అట్టే ఈశ్వరుడు చరాచరజగమంతటా వ్యాపించివున్నవాడైనా సాధువుల శుద్దాంతకరణంలోనే గోచరిస్తాడు. అన్ని సాధనలకూ ముఖ్యమైన

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 109

ప్రయోజనం శుద్దాంతఃకరణ ప్రాప్తి మాత్రమే అని ముముక్షువులు తెలుసుకోవాలి.

అనుష్టానం సమాప్యైవ భోక్తవ్యం సాధకైర్దనైః |

మోక్షద్వారం తు వివృతం తాదృశేభ్యో భవేద్రువమ్‌॥ 598

మన్తవ్యం భోజనం దైవప్రసాద ఇతి చాత్మని |

దైవపూజా నుకృత్వైన యో భుంక్తే స తు నాస్తికః॥ 599

వినైవ పూజాం కేవాపి హేతునా భోక్తు ముద్యతః |

ధ్యాయే దేకాగ్రచిత్తీన పరమాత్మానమాత్మని ॥

భోజనావసరే£_ న్యేద్యుస్తం లోపం పూరయేదపి॥ 600

సాధకులైనవారు అనుష్టానం పూర్తి చేసిన తరువాతనే భుజించాలి. అట్టివారికి మోక్షద్వారం తెరువబడుతుంది. ఆ భోజనాన్ని దైవ ప్రసాదంగా భావించాలి. దైవపూజ చేయకుండానే భుజించేవాడు నాస్తీకుడు. అనివార్యమైన ఏకారణం చేతనైనా పూజ చేయకుండానే భోజనానికి ఉప[క్రమించేవాడు ఏకా(గ్రచిత్తంతో ఆత్మలో పరమాత్మను ధ్యానించాలి. ఆ మరునాడు భోజనానికి కూర్చున్నప్పుడు ముందటి దినానికి చెందిన లోపాన్ని పూజతో పూర్తి చేయాలి.

సత్యవైరాగ్యశాంత్యాది సద్గుణై రుపశోభితాః |

చతుష్ణయేన చోపేతా స్సాధనానాం బుభుత్చవః ॥ 601

అధ్యాత్మవిద్యా మధ్యేతుం భవన్తి హ్యధికారిణ: |

పురా దైనగుణోపేతా నృషీనారాధ్య భూభుజః ॥ 602

(శ్రుత్వా తేభ్యోఇఖిలాన్‌ ధర్మాన్రీత్యా తదనుసారిణః

రాజ్యాని పాలయామాసుః శ్రీకృష్ణః.పి తథావిధమ్‌ ॥ 603

మత్వా౭_ర్జునం కురుక్షేత్రే బ్రహ్మతత్య ముసొదిశత్‌ |

తాదృశీ యోగ్యతా కుత్రాస్య్యధునాతనసాధుషు |

తత ఏన న మాన్యన్తే తే£ధునా రాజ్యపాలకైః॥ 60%

110 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌

సత్యం, వైరాగ్యం, శాంతి మొదలైన సద్గుణాలచే శోభిల్లే వారూ, సాధన చతుష్టయ సంపత్తి గలవారూ అయిన జిజ్ఞాసువులే (బ్రహ్మవిద్య నభ్యసించడానికి అధికారులు. పూర్వం రాజులు దైవగుణ సంపన్నులైన బుషులనారాధించి వారినుండి సకల ధర్మాలూ విని తదనుగుణంగా ప్రీతితో రాజ్యపాలన కావించేవారు. శ్రీకృష్ణుడు గూడా అర్జునుణ్ణి అట్టి అర్హత కలవానిగా భావించి కురుక్షేత్రంలో (బ్రహ్మతత్ష్య ముపదేశించాడు. అట్టి యోగ్యత ఇప్పటి సాధువులలో ఎక్కడ ఉన్నది? అది లేనందువల్లనే ఇప్పటి రాజ్యపాలకులు వారిని గౌరవించడం లేదు.

పిపాసుః కిం జలరి సర్వం తటాకస్థం పిబత్యథ |

మ్రధార్తః కిం సమస్తాన్నమశ్నాతి భువనే స్థితమ్‌ ॥ 605

రోగ్‌ కిం సేవతే సర్వాణ్యాషధానీహ మానవః |

తేషాం పరిమితైరేన సలిలాన్నాషదైరలమ్‌ ॥ 606

తథైవ సర్వ శాస్త్రాణాం పఠనం న హ్యపేక్ష్యతే ।

సారాంశప్యైవ పఠనం చానుష్టానం విధీయతామ్‌ 607

తథాకృతే భవిష్యన్తి ధన్యా ముక్తాశ్చ సాధకా: ॥

“యావానర్థ ఉదపాని ఇత్యాదివచసా పురా |

వాసుదేవేన గీతాసు తత్త్వమేతదుదీరితమ్‌॥ 608

దప్పిక గొన్నవాడు చెరువులోని నీరంతా త్రాగుతాడా? ఆకలిగొన్నవాడు లోకంలో ఉన్న అన్నమంతా తింటాడా? రోగిర్రైన మనుజుడు మందు లన్నింటినీ సేవిస్తాడా? వారివారికి సరిపడినంత పరిమితములైన నీరు, అన్నం, జొషధాలే చాలు,

అట్లే మారు ఉన్న శాస్త్రాలన్నీ చదువనవసరం లేదు. అందలి సారాన్ని పఠించి ఆందుకు తగిన అనుష్టానం సల్పండి! అలా చేస్తే సాధకులు ధన్యులై ముక్తులవుతారు,

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 1111 పూర్వం గీతలలో శ్రీకృష్ణుడు ఈ తత్త్యాన్నే “యావానర్థ ఉదపానే' ఇత్యాదివచనాలతో వివరించాడు. విశే :- యావానర్ధ ఉదపానే పర్వతస్పంవ్లుతోదకే ॥ తావాన్‌ సర్వేషు వేదేషు బ్రాహ్మణస్య విజానతః ॥ (గీత. 2-క6) అని భగవానుని మాట. చిన్నచిన్న జలాశయాల వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలన్నీ పెద్ద జలాశయంవల్ల ఎలా సిద్దిస్తాయో, అలాగే కర్మాదిసాధనలవల్ల కలిగే ప్రయోజనం అంతా తత్పృజ్ఞునికి బ్రహ్మజ్ఞానం వల్లనే సిద్దిస్తుంది ఆని భావం. అన్ని శాస్త్రాలు చదవడానికి బదులు సారాంశాన్ని (గ్రహించి అనుస్టిస్తే సరిపోతుంది అని తాత్పర్యం. కరణ(త్రయశుద్దిః కిం సంజాతేత్యాత్మని స్వయమ్‌ | సాధకైర్ద్యానసంలక్షై: కర్తవ్యం పరిశీలనమ్‌ ॥ 609 తస్యాళ్ళుద్దేరభావస్తు ఫలసిద్దే ర్నిరోధకః | ఇతి విజ్ఞాయ తత్సిద్దై ప్రయత్నం సంతతం కురు॥ 610 యావన్న శుద్దిస్సా సిద్దా తావద్యోగస్తప స్తథా 1 భక్తిశ్ళ సాధకస్యాత్ర న భవన్తి ఫలప్రదాః ॥ రగ జలం చ ఫేనకం వస్తు పరిశుద్దే న చేత్తథా | ధావనం చాసమగగ్రం చేద్వస్త్రం శుభ్రం భవేన్నహీ ॥ 612 తదైవ వాక్రియా చిత్తం సంశుద్దాని న చేత్తదా | సాధకో౭పీ పవిత్రాత్మాన భవేదితి భావయేత్‌! 6కే వాగాదీనాం విశుద్దానాం సంపుటో యోగ ఉచ్యతే | తస్య యోగస్య సంసిద్ద్యె యత్నం కుర్యాత్సదైవ హి॥ 614 ధ్యాన నిమగ్నులైన సాధకులు తమకు త్రికరణశుద్ది కలిగినదా అని తమలో తాము పరిశీలించుకోవాలి. అట్టి శుద్ది లేకపోవడమే ఫలసిద్ధికి ప్రతిబంధకమని

112 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ (గ్రహించి దాని సిద్దికై సదా ప్రయత్నించాలి.

(త్రికరణశుద్ది ఎంతవరకూ సిద్దించలేదో, అంతవరకూ సాధకుడు కొవించే యోగం, తపస్సు, భక్తి ఇవేవీ ఫలప్రదాలు కావు. నీరు, సబ్బు మొదలైన ఉతకడాని కుపయోగించే వస్తువులు, పరిశుద్దంగా లేకున్నా, అట్లే సరిగా ఉతకకున్నా వస్త్రం శుభ్రం కాదు గదా! అట్టే వాక్కు, క్రియ, మనస్సు- ఈ మూడూ శుద్ధంగా లేకుంటే సాధకుడు పవిత్రాత్ముడు కాజాలడని భావించాలి, పరిశుద్రమైన త్రికరణాల సంపుటినే యోగమంటారు. ఆ యోగసిద్ధిక్తై నరుడు సదా ప్రయత్నం చేయాలి.

యేషు భక్తిజలం చాథ వైరాగ్యాన్ని స్పముజ్వల: |

స్యాతాం సమృద్దౌ తే ధన్యా మోక్షమార్గానుయాయినః ॥ 615

ఉపైతి ధూమశకటం జలానలసమృద్దిమత్‌ |

గమ్యం సపది తద్వచ్చ మోక్షం తే౭పీ ముముక్షవః ॥ 616

మోక్షమార్గంలో పయనించే వారిలో ఎవరియందు భక్తి అనే నీరు, వైరాగ్యమనే అత్యుజ్ఞలమైన అగ్నీ సమృద్దిగా వుంటాయో వారు ధన్యులు. నీరూ, నిప్పు సమృద్ధిగా గల రైలు త్వరగా గమ్యం చేరుకొంటుంది. అట్టే ఈ ముముక్షువులు శీఘ్రంగా మోక్షం పొందుతారు.

కర్మయోగ జ్ఞానయోగౌ బహుక్షేశకరౌ మతౌ ।

ద్వావప్యేతా సమౌ ్రోక్తౌ తథా తుల్యఫలప్రదౌ ॥ 617

అపేక్ష్యతే పదా కార్యశూరత్వం కర్మయోగిన: |

జ్ఞానయోగే తథా బుద్దిశుద్ది ర్లహణసొటవమ్‌ ॥ 618

చిత్తస్యైకాగ్రతా తస్య సంయమనుళ్చాప్య పేక్షితా: |

కర్మయోగే తు ముఖ్యః స్యాద్దేహేంద్రియవిని[గ్రహః॥ 619

నిగ్రహో జ్ఞానయోగేచ మానసేంద్రియ సంతతేః |

తత ఏన చ శాస్త్రేషు వివిధేషు శమో దమః

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 113

అనుష్టేయావితి ్రోక్సా తత్ప్వవిద్చిః వురానఘ॥ 620

యత ఏతావుభౌ మార్గా దుర్గమౌ తత ఏనహి।

సామాన్యానాం కృతే భక్తి ధ్యానయోగా వుదీరితా ॥ 621

పూర్వోక్త యోగావివ యౌ నైవ క్లేశకరౌ మతౌ

సాధ్యః ప్రజ్ఞావతామేవ జ్ఞానయోగో విశేషతః | 622

యత్ర దృశ్యమదృశ్యం చాప్యదృళ్యం ద్యశ్యమేవ చ |

కర్తవ్యం స్యా; త్తతో వేద్యం దుస్పాధమితి తద్బుధైః॥ 623

కర్మయోగం, జ్ఞానయోగం రెండూ మిక్కిలి క్లేశం కల్షించేవి. ఈ రెండూ సమానమైనవిగానూ, సమానఫలాలు ప్రసాదించేవిగానూ పేర్కొనబడ్డాయి.

కర్మయోగికి సదా కార్యశూరత్వం ఉండాలి. జ్ఞాన యోగంలో బుద్ది శుద్ది, (గ్రహణసామర్థ్యం, చిత్తంలో ఏకాగ్రత, మరియు చిత్త నిగ్రహం ఉండాలి. కర్మయోగంలో దేహేం[ద్రియ నిగ్రహం ముఖ్యం. జ్ఞానయోగంలో మానసేంద్రియ ని(గ్రహం (ప్రధానం.

అనఘా! అందువల్లనే పూర్వం తత్త్వవేత్తలు శముదమాలు రెండూ ఉండాలని పెక్కు శాస్త్రాలలో విధించారు. పై రెండు మార్గాలు దుర్గమాలు కాబట్టే సామాన్యుల కొరకై భక్తి ధ్యాన యోగాలు చెప్పడం జరిగింది. అవి కర్మ జ్ఞానయోగాలవలె క్షేశావహాలు కావు.

విశేషించి జ్ఞానయోగం (ప్రజ్ఞావంతులకే సాధ్యమవుతుంది. ఎందుకంటే అందులో కనిపించేది కనిపించనిదిగా, కనిపించనిది కనిపించేదిగా చేయవలసి వుంటుంది. అందువల్ల విజ్ఞులు అది సులభసాధ్యం కాదని (గ్రహించాలి,

సంసారకార్యసక్షః కిం జ్ఞానం నాస్నోతి మూనవః

ఇతి ప్రాయేణ పృచ్చన్తి స్వల్పానుష్టానతత్సరాః ॥ 624

శశేగ శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌

తథా స్యాన్నామ ప్రారంభదశాయాం తు తతః పరమ్‌!

యదా ముముక్షుర్విశతి పూర్ణ నిర్వాణసుస్థితిమ్‌

తదా తదుక్తయా రీత్యా విధాతుం నైన శక్యతే ॥ 625

ద్వివిధం ప్టాకమేకస్మిన్‌ పాత్రే కర్తుం కిమేకదా |

ప్రభుర్భవతి యః కో£_సి తద్వదేవేద మూహ్యతామ్‌ ॥ 626

“సంసొరకార్యంలో ఆసక్తుడైన మనుజుడు జ్ఞానం పొందడా?” అని సాధారణంగా స్వల్పానుష్థానం కలవారు (ప్రశ్నిస్తారు. (ప్రారంభదశలో అలా జిజ్ఞాసువైన వానికి సంసారాసక్తి ఉండవచ్చు. కాని ఆ తరువాత ముముక్షువైన వాడు పూర్షమైన నిర్వాణస్థితిలో ప్రవేశించేటప్పుడు వారు చెప్పిన విధంగా చేయడం సాధ్యం కాదు ఒకే పాత్రలో ఒకేసారి రెండు రకాలైన వంటకాలు ఎవడు చేయగలడు? అది కూడా ఇలాంటిదే అని ఊహించేది.

బహుకాల మనావృష్ట్యా పీడితే జగతీతలే |

కదాచిత్పూర్లయా నృష్ట్యా యధా లోకః ప్రహృష్యతి ॥ 427

తథా చిరమనుష్థానం విధాయాప్యతిదు:ఃఖితః |

జ్ఞానా్రాస్త్యా; భగవతః కృపాపాత్రం భవేద్యది ॥ 628

ఏకేనైవ నిమేషేణ సర్వదుఃఖ వివర్దితః |

అమోఘం వర్ణనాతీతం బ్రహ్మానంద మనవాప్ఫ్యతి ॥ 629

బహుకాలం వర్షాలు లేకపోవడంతో తపించిన భూతలంలో ఒక్కసారిగా కుంభవృష్టి కురిస్తే లోకం మిక్కిలి హర్షిస్తుంది. అట్లే చిరకాలం అనుష్టానం ఆచరించి కూడా జ్ఞానం కలగక పోవడంతో మిక్కిలి దుఃఖించినవాడు భగవత్కృపకు పాదత్రుడైతే ఒక్క నిముసంలో సమస్త దుఃఖాలూ నశించినవాడై అమోఘమూ, వర్షనాతీతమూ అయిన (బ్రహ్మానందం పొందగలడు.

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 115

అశ్వత్తాది మహీజానాం కోటరేషు సముత్దితాః |

అన్యే వృక్షాః పరాం వృద్దిం గతా మూలమహీరుహాన్‌॥ 630

నాళయిత్వా స్వయం యద్వత్‌ స్టెర్యం యాన్ని శైవ హి!

హృది దైవమయే జాతా దుర్గుణా విష్పృతిం గతాః

దైవభానం సముత్సార్య ప్రతిష్టాం యాన్తి హీ స్వయమ్‌ ॥1 631

మూలవృక్షే సముత్పన్నో వృక్షో యద్యపనీయతే 1

సపద్యేవ తదా తస్య తరోర్హానిర్న జాయతే ॥ 632

తథైవ దుర్గుణో జాతస్సద్యో యద్యపనీయతే

సదయాత్తర్ణ్హి నైవ స్యాద్దెవభావస్య సంక్షయః ॥ 633

మయా కదాచిద్వర్వాసు వాతోద్రిక్తాసు వీక్షితః।

అధఃపతన్మహాన్‌ కళ్చిదశ్వత్తో దళితో ద్విధా ॥ 63కీ

తన్మధ్యే పర్కటీవృక్షో యతో జూతస్తతః కిల |

ఈదృ్భశి గతిరస్యేతి సత్యం తద్విదితం మయా॥ 635

రావి మొదలైన చెట్ల తొర్రలలో పుట్టిన ఇతర వృక్షాలు పెరిగి పెరిగి అసలు చెట్లను కూల్చి వైచి తామే స్థిరపడతాయి. అట్లే దైవమయమైన హృదయములో పుట్టిన ఆహంకారాది దుర్గుణాలు బాగా విస్తరించి దైవ భావాన్ని పెకలించివైచి తామే స్టిరపడతాయి.

మూలవృక్షంలో పుట్టిన చెట్టును వెంటనే పెరికివేస్తే ఆ చెట్టుకు హాని కలగదు. అట్లే హృదయంలో పాడసూపిన దుర్గుణాన్ని వెనువెంటనే అటనుండి తొలగిస్తే దైవభావానికి వినాశం కలగదు.

ఒకసారి గాలిచే ఉద్దతమైన వర్షాకాలంలో గొప్ప రావి చెట్టాకటి రెండుగా చీలి పడిపోవడం చూచాను. అందులో పుట్టిన జువ్విచెట్టు కారణంగానే దానికాగతి కల్షిందన్న సత్యం నేను (గ్రహించాను,

116 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ ఆకాశమండలే మేఘవ్యాస్తీర్వర్దాగముం యథా! పుష్పోద్గమస్తరూణాం చ ఫలానాం సంభవం యథా॥ 636 అరుణస్యోదయ: ప్రాచ్యాం దిశి సూర్యోదయం యధా॥ సూచయన్తి; తధా భక్తి కరుణా శాంతిరేవ చ। 637 తీవ్రా చ బ్రహ్మజబిజ్ఞాసా సంజాతా హృదయే౭_మలే॥ జీవస్య దేవభావాప్తిం నేదిష్టాం నిర్దిశన్తి వై ॥ 638 గగనమండలంలో మబ్బులు (క్రమ్మడం వాన రాకను తెల్పుతుంది. చెట్టలో వుష్పవికాసం ఫలాగమనాన్ని (ప్రకటిస్తుంది. తూర్పుదిశలో అరుణోదయం సూర్యోదయాన్ని సూచిస్తుంది. అట్లే నిర్మలమైన హృదయంలో కల్లిన భక్తి, కరుణ, శాంతి, తీవ్రమగు బ్రహ్మజిజ్ఞాస అనేవి జీవునికి సమిపంలో కలుగనున్న దేవత్వ'ప్రాప్తిని నిర్దేశిస్తాయి. విద్రాదశాయాం యత్కించి దస్వాధీనేంద్రియో జనః ప్రలపత్యధ కిం ప్రోక్తం త్వయేతి శ్రోతృభిర్దనైః ॥ 639 పృష్టశ్చే త్తదహం నైవ జానామీతి బ్రవీతి చ | ప్రలాపకాలే యే తత్ర నిద్రితా ఇతరే జనాః ॥ 640 తే౭ిపే తన్న విజానీమ ఇత్యేవ కధయంతి హి | సదాచరణ మాత్మానుభవో వా నాస్తి యేప్విహ ॥1 641 తేషాం తావదుపన్యాసా శ్ఞాస్తాధ్యయనమేవ చ! నోపసయోగాయ కల్పవ్తే స్వేషాం శ్రోత్సజనస్య చ ॥ 6శ్ష2 నిద్రించే సమయంలో ఇంద్రియాలు స్వాధీనంలో లేనివాడు ఏదేదో పలవరిస్తాడు. మేలుకొన్న తరువాత 'ఏమి మాట్లాడావు" అని అది విన్నవారు అడిగితే “నాకు తెలియదు” అని బదులు చెపుతాడు. అతడు 'ప్రలపించేటప్పుడు ఆ ప్రక్కనే నిద్రిస్తూ వుండిన ఇతరులు గూడా అతడు మాట్టాడిన దేదో మాకు తెలియదు అనే అంటారు.

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 417

అట్టే మంచి ఆచరణ, ఆత్మానుభవం లేనివారు చేసే ఉపన్యాసాలు, సాగించే శాస్త్రపఠనమూ వారికి గానీ, శ్రోతలకు గానీ ఏ విధంగానూ ఉపయోగపడవు.

యస్య సత్యం చ ధర్మశ్చ భవేత్సాదద్వయం తథా!

హస్తద్వయం భవేద్యప్య త్యాగో వైరాగ్యమేవ చ॥ 643

హంసమంత్రో భవేద్యస్య శ్వాసో నిశ్చాస ఏవ చ ।

యస్సదా పరమాత్మానం భావయేదాత్మనో హృది ॥ 644

స ఏవ నిర్భయో లోకే నిరంకుశసుఖం వ్రజేత్‌

నిధానం చ భవే త్సోషయం నిరావరణతేజసః॥ 645

ఎవనికి సత్యధర్మాలు రెండూ రెండు పొదాలో, త్యాగ వైరాగ్యాలు రెండూ రెండు చేతులో, శ్వాస నిశ్చాసాలు రెండూ హంస మంత్రమో, ఎవడు సదా పరమాత్మను తన హృదయంలో భావిస్తాడో, అట్టివాడు మాత్రమే భయరహితుడై నిరంకుశమైన సుఖం అనుభవిస్తాడు. అతడు ఆవరణ రహితమైన తేజస్సుకు నిధియై భాసిస్తాడు.

కారాగారే విబద్ధస్తు బహిర్గన్తుం యతేత చేత్‌ |

నైవానునున్యతే యాతుం తశ్రత్యైరధికారిభి: ॥ 646

తదైవ కర్మశేషేణ విబద్దస్పాధకో జనః |

నిర్వికల్పసమాధిం చే శ్ర్రవేష్పుం యతతే£.నఫఘ ॥ 647

సంకల్పైర్పృత్తిభి రోగై స్తత్పయత్నో నిషిధ్యతే |

నిర్వికల్ప సమాధిస్తు నిత్యసాఖ్యాలయో మతః |

నైవ తత్రానకాశః స్యాత్కర్మశేషానుభక్రయే ॥ 6కి

అనఘా! చెరసాలలో బంధింపబడినవాడు వెలుపలికి వెళ్ళడానికి ప్రయల్నిస్తే అక్కడి అధికారులు అందు కనుమతించరు. అట్లే కర్మశేషంతో నిబద్దుడైన సాధకుడు నిర్వికల్ప సమాధిలో ప్రవేశించడానికి ('ప్రయళ్నిస్తే సంకల్పాలు, వృత్తులు,

118 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ రోగాలు- అతని ప్రయత్నాన్ని అడ్డుకొంటాయి.

నిర్వికల్పనమాధి నిత్యసౌఖ్యానికి నిలయమైైనది. అక్కడ కర్మశేషం ఆనుభవించడానికి అవకాశం ఉండదు.

గంగయా సంగతే భూత్వా యమునా చ సరస్వతి |

త్రివేణీరూప మాస్టాయ పప్రయాతః కాశికాం ప్రతి ॥ రడ్త9

దివ్యం వారాణసీక్షేత్రం స్పృష్ట్వా గత్వా తతఃపరమ్‌।

తిప్రో౭పి సరితో యాన్తి లయం పూర్వమహోదధా ॥ 650

తధా భక్తి ర్విరక్తి శృాప్యాత్మజ్ఞానేన సంగతే

ఈశ్వరాభిముఖం గత్వా లబ్బా దైవసుఖం తతః ॥ 651

జ్ఞావానందమయేనైక్యం ప్రయాతః పరమాత్మనా ॥

జ్ఞానేనైక్యం గతం సర్వం సాధనం ముక్తిదం భవేత్‌ 652

(ప్రయాగలో గంగానదితో కూడిన యమునా సరస్వతీ నదులు త్రివేణీరూపం పొంది కాళీక్షేత్రం చేరుకొంటాయి. దివ్యమైన వారాణసీ క్షేత్రాన్ని స్పృశించి తదుపరి ఆ మూడు నదులూ ఇంకా పయనించి చివరికి తూర్పు నము(ద్రంలో అయమవుతాయి.

అట్టే భక్తి విరక్తి అనేవి రెండూ ఆత ] జ్ఞానంతో కూడి ఈశ్వరాభిముఖంగా పయనిస్తాయి. దైవసుఖ మనుభవిస్తాయి. ఆపై జ్ఞానానందమయుడైన పరమాత్మలో లీనమవుతాయి. జ్ఞానంతో ఐక్యమైన సాధనలన్నీ ముక్తిని ప్రసాదిస్తాయి.

సూక్ష్మాత్చూక్ష్మతరా మేవం దశాం సూక్ష్మతనా మపి

యదేంద్రియాణి గచ్చంతి గోచరీక్రియతే తదా॥ 653

ద్రైవజ్ఞానం యదత్యంతం సూక్ష్మమిత్యభిధీయతే ।

కిం చ బుద్దిర్విశాలాస్యా ద్విశుద్దా చ భవేత్తతః ॥ 654

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 1419

ఘనీభూతపదార్థస్య ద్రవత్వం యది జాయతే

(ద్రవీభూతస్య చ పునః వాయుత్వం చాన్నియోగతః। 655

ఆకాశే సువిశాలే హి తస్య వ్యాప్రిర్భవే దహో

సూక్ష్మజ్ఞానం క్రమేళైనం సూక్ష్మాత్సూక్ష్మతరం చ సత్‌!

భవేదతీంద్రియజ్ఞానం బ్రహ్మానుభవకారణమ్‌॥ 656

ఇంద్రియాలు సూక్ష్మదశనుండి, సూక్ష్మతరదళనూ, ఆపై సూక్ష్మతమదశనూ పొందినపుడు అత్యంత సూక్ష్మమని చెప్పబడే దైవజ్ఞానం గోచరిస్తుంది. మరియు బుద్ది విశాలమై విశుద్ధ మవుతుంది.

ఘనీభూతమైన ఒక పదార్థం అగ్ని సంబంధంతో ద్రవంగానూ, అపై వాయువుగానూ మారునప్పుడు అది మిక్కిలి విశాలమైన ఆకాశంలో వ్యాపిస్తుంది. అట్టే సూక్ష్మజ్ఞానం (క్రమంగా సూక్ష్మతరమై అతీంద్రియజ్ఞానంగా పరిణమిస్తుంది. అప్పుడది బ్రహ్మానుభవానికి కారణ మవుతుంది.

అనుకూలా భవేయుశ్చే జ్ఞలాన్నష్టలవాయవః |

తదా ధ్యానాద్యనుష్టానం సుకరం దేహాధారిణామ్‌ ॥ 657

త ఏవ ప్రతికూలాశ్చేదృవేయు: ప్రతిబంధకాః |

ధ్యానాదీనాం నిరుత్సాహబుద్దిమాంద్యవిధాయకాః॥ 658

తథైవ సాధకస్యాపి ఫలాపేక్షావివర్షితమ్‌ |

ధ్యానాదికస్యానుకూలం దైవకార్యం భవేద్రువమ్‌॥ 659

కిం తు దుష్టగుణాః క్రూరప్వభావో ద్రోహవృత్తయ।

భవన్తి ధ్యాననిష్టాయాః ప్రతికూలాః కిలానిశమ్‌ 1 660

జలం, అన్నం, స్థలం, గాలి దేహానికి అనుకూలమైతే దేహధారులకు ధ్యానాది సాధనల అనుష్లానం సులభ మవుతుంది అవి ప్రతికూలమైతే నిరుత్సాహాన్నీ,

120 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ బుద్దిమాంద్యాన్నీ కల్షించునవై ధ్యానాదులకు (ప్రతిబంధకా లవుతాయి. అట్టే సాధకుడు చేసే ఫలాపేక్ష లేని దైవకార్యం ధ్యానాదుల కనుకూల మవుతుంది. కాని దుష్టగుణాలు, (క్రూరస్వభావం, (ద్రోహవృత్తులు ధ్యాననిస్టకు సదా (ప్రతికూలంగా ఉంటాయి. కృషికర్మసనుర్థేన వృషేణాన్యేన యోజితః | యథా వత్సతరస్తత్ర నైపుణ్యం లభతే తథా ॥ 661 ముముక్షు స్పాధునా౭న్యేన సదనుష్టానశాలినా | సంయుక్త సాధనాభ్యాసం కృత్వా సత్సాధకో భవేత్‌॥ 662 కోడె దూడను సేద్యంలో అనుభవం గల మరొక ఎద్దుతో జతకడితే అది ఆపనిలో నైపుణ్యం పొందుతుంది. అట్లే ముముక్షువైనవాడు మంచి అనుష్టానంలో ఆరితేరిన మరొక సాధువుతో కలిసి సాధనాభ్యాసం చేసి మంచి సాధకుడు కావాలి. యః కళ్చిచ్చాకపాకో వా క్షీరాన్నం వా తధేతరత్‌ | సర్వైః పదార్దై స్పంపన్నం పాచకోత్తమసాధితమ్‌ ॥ 663 హృద్యం యధా భవేత్తద్వ తృర్వసద్గుణశోభితః ॥ శిష్యః సద్గురుదేవేన శిక్షితః శోభతే భృశమ్‌ ॥ 664 సామగ్రీలోపభూయిస్ట స్ఫూదేనాకృతినా కృతః | యధా రుచికరో న ప్యాత్పదార్థస్తు తధైన హి॥ 665 గుణహీనః పదాచార్యశిక్షయా౭-పి వివర్జితః | యళ్ళ్శిష్య స్స తు లోకేఇస్మిన్న భవేత్సాధుసమ్మత:॥ 666 ఏదైన కూరగాని, క్షీరాన్నంగాని, మరొక వంటకం కాని దాని తయారీకి అవసరమైన అన్ని వస్తువులూ ఉండి చేయి దిరిగిన వంటవాడు తయారు చేస్తే ఇంపుగా ఉంటుంది. అట్లే సద్గుణ సంపన్నుడై శిష్యుడు సద్గురుదేవుని వద్ద శిక్షణ పొందితే మిక్కిలి రాణిస్తాడు.

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 121 వంటసామ!గ లోపించి, వంటవాడు కూడా నేర్చరి కానప్పుడు తయారైన వంటకం చవిగొల్పదు. అట్టే గుణహీనుడు, సద్గురువు చెంత శిక్షణ పొందనివాడు అయిన శిష్యుడు లోకంలో సాధుసమ్మతుడు కాజాలడు. సర్వకారస్య వై శాఖా స్వేకశాఖాధికారిణ: | శాఖాన్తరస్య కార్యేషు న విళన్తి యథా తథా ॥ 667 సత్యే£.పి లోకవిషయే స్వసంబంధవివర్ణితే ॥ ప్రవేశో నైవ కర్తన్యో (బ్రహ్మనిస్టేన సాధునా ॥ 668 ఉపేక్షైకతమా ్రోక్షా మైత్రాదికచతుష్టయే సంసేవ్యా బ్రహ్మనిస్టేన యా లోకవిషయే సదా ॥ 669 పరం తు బ్రహ్మనిష్టానాం పర్యాప్తబలశాలినామ్‌ ! అధర్మని[గ్రహస్తావద్ధర్మ ఏవేతి భావయీత్‌ ॥ 670 (ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన అనేక శాఖలలో ఒక శాఖకు చెందిన అధికారులు మరొక శాఖకు చెందిన పనులలో ప్రవేశించరు. అట్లే బ్రహ్మనిష్టుడైన సాధువు తనకు సంబంధించని లోకవిషయంలో జోక్యం చేసుకోరాదు. మైత్రి, కరుణ, ముదిత, ఉపేక్ష అనే నాలుగు లక్షణాలలో 'ఉపేక్ష' ఒకటి. లోకవిషయంలో (బ్రహ్మనిష్టుడు దానినే పాటించాలి. అయితే చాలినంత బలం సమకూరినప్పుడు మాత్రం అధర్మాన్ని ని(గ్రహించడమే (బ్రహ్మనిష్టుల ధర్మమని భావించాలి. జ్ఞానాగ్ని: ప్రజ్వలత్యస్మా స్వమోఘః సర్వభక్షకః ॥ . యత్కించి దగ్నా ప్రక్షిప్తం భస్మీభావం గమిష్యతి ॥ 671 అతో£_.స్మాకం న సన్యేవ పుణ్యం పొపం శుభాళుఖే | ఇతి కేచి ద్వదన్యేతత్సత్యమేన న సంశయః ॥ 672

124 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశాన్చుతమ్‌

చిత్తేంద్రియాల ని([గ్రహం దుష్కరం కావడంవల్లనే సామాన్యులు ఆవిషయంలో విఫలు అవుతున్నారు. చూడండి.

సమస్తలోకాన్నీ జయించిన చక్రవర్తులు సయితం విజితాత్ములైన బుషుల పాదాలపై (వ్రాలుతున్నారు గదా!

క్రియతే చేన్న కర్తవ్యం ప్రాష్యం న ప్రాప్యతే ఫలమ్‌ ॥

అల్పస్య మహతో వా౭_.పి ధర్మోఇయం సదృశో మతః ॥ 685

చేయవలసిన పని చేయకపోతే పొందదగిన ఫలం పొందబడదు. చిన్నవానికైనా, పెద్దవానికైనా ఇది సమానధర్మం.

నిశితేన కురారేణ మహాన్హో౭సి మహీరుహోః |

ఛిద్యంతే నేతరేళైన మంతుకరణవృత్తయ: ॥ 686

సుస్టీరా స్తీవ్రవైరాగ్యబోధోపరతిభాగినా |

హృదా సమూలముచ్చేత్తుం శక్యంతే నాన్యసాధనైః ॥ 687

ఎంత పెద్ద చెట్టైనా పదునైన గొడ్డలితో చేదింప బడతాయి. తదితరసాధనాలతో ఛేదించడానికి వీలుగాదు. అట్టే సుస్థిరమైన అంతఃకరణంలోని వృత్తులు తీవ్రమైన వైరాగ్య బోధోపరతులు గల హృదయంతో మాత్రమే సమూలంగా ఉచ్చిన్నం కావించడానికి వీలవుతాయి. ఇతర సాధనాలతో ఆ పని జరుగదు.

విద్యార్థిత్వ మలజ్వైవ న కో౭.పి గురుతాం వ్రజేత్‌ !

పూర్వం విద్యార్థినో భూత్వా భవన్త్సి గురవస్తతః ॥ 688

ఉన్నతోద్యోగిన స్పన్తి యే తావదధునా భువి ।

తై ప్రాగ్విద్యాలయే సర్వైరధీతమితి సళ్యత॥ 689

సమాపే బ్రహ్మనిష్టానాం శిష్యత్వం న వ్రజన్తి యే ॥

ప్రబోధకగురుత్వం తు న తేషా ముపసద్యతే ॥ 690

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 125 విద్యార్థి కాకుండా ఎవడూ గురువు కాలేడు. మొదట విద్యార్థులైనవారే తరువాత గురువు లవుతారు. ఇప్పుడు లోకంలో ఉన్నతోద్యోగంలో ఉన్నవారు పూర్వం విద్యాలయాలలో చదివినవారే అని గుర్తించండి. (బ్రహ్మనిష్టులైన వారి వద్ద శిష్యరికం చేయని వారు ప్రబోధకులైన గురువులుగా రూపొందడం అసంభవం. ఉపసంహారం శ్రీవ్యాసాశ్రమనిర్మాతు శృరాచరసుఖార్థినః ॥ సద్గురో రుపదేశోఇ_యం సతామస్తు సదా ముదే॥ 691 శ్రీవ్యాసాశ్రమ నిర్మాణం కావించినవారు, చరాచర సుఖాభిలాషి అయిన సద్గురుదేవుల ఈ ఉపదేశం సజ్జనులకు సదా సమ్మోదం కల్లించుగాక ! క్వ సర్వజ్ఞో గురు స్పోఇయం క్వ చాహం మందధీరహో। మయా౭_నువక్తుం కీం శక్యమిదం తత్కపయా వనినా॥ 692 సర్పజ్ఞుడైన ఆ గురుదేవుడెక్కడ? మందబుద్ధినైన నేనెక్కడ? ఆగురువర్యుని దయ లేకపోతే నాకు దీని ననువదించడం సాధ్య మగునా? గురోర్యస్య ప్రసాదేన సంస్కృతం పఠితం మయా | తస్యోపదేశ స్తేనైన వచసా సముదీరితః ॥ 693 ఏ గురుమౌళి అనుగ్రహంతో నేను సంస్కృత భాష నభ్యసించానో, ఆ గురూత్తముని ఉపదేశాన్ని ఆ సంస్కృత వాణితోనే పలికాను. ఏతాదృశోపదేశాస్తు గురోస్సంతి సహస్రశః | తతైకదేశ ఏవాత్ర మయకా సంస్కృతీకృతః ॥ 69 గురువు కావించిన ఇలాంటి ఉపదేశాలు వేల కొలది ఉన్నాయి. వానిలో కొన్ని మాత్రమే నేను సంస్కృతంలోనికి అనువదించాను.

126 శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ అత్ర లౌకికదృష్టాంతై స్తత్వం ్రోక్తమలౌకికమ్‌ 1 యస్య సంశ్రవణం పుంసా మాత్మోన్నతికరం భవేత్‌॥ 695 ఈ (గ్రంథంలో లౌకికములైన దృష్టాంతాలతో అలౌకికమైన తత్త్యం చెప్పబడింది. విన్నవారికిది ఆత్మోన్నతి కల్లిస్తుంది. అపూర్వభావనాశక్ష్యా గురుణా సముదీరితమ్‌। ఆధ్యాత్మిక మిదం తత్త్వం స్మరణీయం పునః పునః ॥ 696 అపూర్వమైన భావనాశక్తితో గురుదేవుడు చెప్పిన ఈ ఆధ్యాత్మిక తత్త్వం మౌటి మాటికీ స్మరింపదగి వున్నది. పరస్తుః పాకయన్తశ్చ బోధయన్తు సరస్పరమ్‌ । తదిదం తత్త్య మళత్రోక్తం కృతార్థాస్పన్తు మానవాః॥ 697 ఈ ఉపదేశాముతంలో చెప్పిన తత్త్వాన్ని తాము చదువుతూ, ఇతరులచే చదివిస్తూ పరస్పరం బోధించుకుంటూ మానవులు కృతార్జు అగుదురు గాక! మలయాళయతే స్పో౬య ముపదేశస్సుధోపను: | విబద్ధ స్పురభారత్యాం శ్రవో౭_లంకృతిరస్తు వః 698 దేవభాషల్రో నిబద్ధమై అమృతతుల్యమైన శ్రీమలయాళ యతీంద్రుని ఈ ఉష పదేశం మొక్స (శ్రవణభూషణ మగుగాక! పోష హంభాన ముపా్రిత్య హంసీభూతో గురూత్తమః। మలయాళ యతిర్నిత్యం మానసే రమతాం మమ ॥ 699 మూ సో హంభ్రావము నాశ్రయించి హంసీభూతుడైన (బ్రహ్మముగా, హంసగా రి రో న) గుర్వథ్థష్టృడ్డు శ్రీ మలయాళ యతీంద్రుడు నా మానసములో (మానస సరా వరంలో) నిత్యం రమ్సించుగాక ! /[

శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌ 127 మలయాళయతీంద్రాయ గురుదేవాయ నుంగళమ్‌ | మంగళం భక్త్రబృందాయ నిత్యశ్రీర్న్షిత్యమంగళమ్‌॥ 700 గురుదేవులైన శ్రీ మలయాళ యతీంద్రులకు మంగళం, వారి భక్త బృందానికి నిత్యశ్రీ, నిత్య మంగళం అగుగాక!!! నమాప్తో£ యం (గంథః ఈ (గంథం నమావ్తమైనది. _-అళయా అ్షప్రైల- అష్ట జయగీతికలు దైవమతము (ప్రతిస్టితమగును గాక! కరుణామతము వృద్దినాందును గాక! శాంతిమతము స్టాపితమగును గాక! సత్యమతము స్టిరప్రతిష్టనాందును గాక! ధర్మమతము ఉద్ధరింపబడును గాక | బుషిమతము వర్ధిల్లును గాక! స్వాతంత్ర్యమతము జయించును గాక! జ్ఞానమతము వ్యాపకమగును గాక! ఓం తత్పత్‌. ఓవ్‌ు. జరయ్య (గ్రంధాల ళం క్‌ షి స్తా, వ ్త సగ క్ష [1 గ నే // "్షక్షాోగ

సాహిత్య శిరోమణి సముద్రాల లక్ష్యణయ్యు, ఎం.ఎ.

రచనలు : అమరవాణి (ఇంగకావ్యం); శ్రీమలయాళ నద్గురు శతకం; శ్రీమలయాళ సద్గురు స్తుతి; శ్రీ మల్గాం శ్రీ సుబ్రహ్మణ్యేశ్వర స్వామి సుప్రభాతం; శ్రీ తిమ్మమాంబా సుప్రభాతం; కల్యాణ సంస్కృతి; శ్రీవ్రనన్న బండ్లమాంబా ప్రశస్తి దశకుమార చరిత సుషమ; శ్రీమలయాళయతీంద్రస్య ఉపదేశామృతమ్‌.

జీవిత చరిత్రలు: శ్రీమలయాళ స్వామి జీవిత చరిత్ర, శ్రీవిద్యాప్రకాశానంద స్వామి జీవిత చరిత్ర, శ్రీ కారుణ్యానందస్వామి జీవిత చరిత్ర, చరాచర సుఖాభిలాషి

వ్యాఖ్యానాలు ; అన్నమాచార్య సంక్షీర్తనామృతం - ప్రధమ ద్వితీయ భాగాలు; వీర క్షేత్ర మావోత్మ్యం; ఆంధ్ర మహాభారత శాంతిపర్వం - పంచమాశ్వాస వ్యాఖ్య

అనునాదాలు ; యోగవాసిష్టం - ప్రధమ ద్వితియ తృతీయ ప్రకరణాలు, రఘు వంశ మహా కావ్యం; పోతన భాగవతం - ద్వితీయ స్కంధం; భరృహరి నీతి ప్రైనాగ్య శతకాలు; హిందూత్వం (శ్రీ ఆరవిందులోహిందూయిజం” అను ఆంగ గ్రంధానికి).

బాల సాహిత్యం; హిందూ ధర్మ పరిచయం; సావిత్రి; మదాలస; వామదేవుడు.

ఇతరములు. : శ్రీ వ్యాసాశ్రమ స్వర్గోత్సవ సమీక్ష; శ్రీ మలయాళస్వామి శత జయంత్యుత్సన సమీక్ష; పలు గ్రంధాలకు పీరికలు, సమీక్షలు; ఆధ్యాత్మిక సాహిత్య వ్యాసొలు, యధార్ధభారతి, సప్తగిరి వగైరా పత్రికలలో మరియు ఆధ్యాత్మిక, సాహిత్య ప్రసంగాలు.

అధ్యక్షత: శ్రీ మహర్షి మలయాళ స్వాములవారు స్టాపించిన సనాతన వేదాంత జ్ఞావసభకు 1996 నుండి.

పంపాదకత్వం ; యధార్థభారతి, వేదాంతభేరి, పద్గురు భారతి మాసపత్రికలకు - గౌరన సంపాదకుడు, సద్గురువాణి, శ్రీమలయాళ సద్గురు (గ్రంధావళి (20 సంపుటాలు) “సంపాదకుడు,

వురస్కారాలు. : సంస్కృత భాషా ప్రచారణీ పభ, రాష్టియ సంస్కృత విద్యాపీఠం, అకాడమీ ఆఫ్‌ సైన్‌ ఆర్ట్స్‌, తిరుపతి - ఇత్యాది సంస్థలచే పలు పురస్కారాలు. హైదరాబాదు శ్రీ, పొట్టిశ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం వారి నుండి 1999వ సంవత్సరానికి ఉత్తమ పంప్కృుత పండిత పురస్కారము.

మ! శ్రీ మలయాళ సద్గురు స్వాములవారిని గురించి... 1 చ చ! “స్వామి అనేకరీతుల మానవుల కండయై,దండయై ఆనందము నందించెను. ఆయన మ చ"! నిస్వార్ధ సేవానిరంతర నిర్మల ప్రబోధములు ఆస్తికలోకమున ఆచంద్రార్శము అమరమై . వ కు విలసిల్లగలవు.” -శ్రీ భగవాన్‌ సత్యసాయిబాబా వే జ్‌. “1415 ల౩౦౫2] 16 ౪25 2 9[230%)/200 10: 9282272682"... వ వ | -వ్‌11 వ%200 5172020262 52225441 [21222] క = | “ఆయన వ్యక్తిగత జీవితం భగవద్గీత కొక భాష్యం.” -శ్రీ స్వామి శివానందసరస్వతీ మహరాజ్‌. చ "501 2 00105509 10 800012] ౪006 000165 206 లం 6 00౧0164- చ. ప. 10 0001ల? స4జపట%జు! ₹25 006 5001 క5[ంఅడం45 52260%| మ. ? వచ. 010106 0165310835. 6 0708801 1108 *6642012 60 [16 16జగం 01 మ మో ౫88 ౧6౦916 10480 6ఖస5 206 160069, 00016 206 0200213, చు... | గంా2005 2064 ౫6000165 206 5010013 206 5262083.420/ 115 నెష2- న తా | 10257100'5 016031080 06 ౪0% ౪౩ 211." -5115%2011 €1110%224062 | మో వం “ఆధ్యాత్మిక ప్రపంచంలో అలాంటి మహోన్నత మహనీయమూర్తులు అరుదుగా అవతరించి వ | మానవసేవ చేస్తారు. మలయాళస్వామి అటువంటి అనంతాశీర్వాద నంపన్నులైన | | మహామునీంద్రులు. ధార్మిక శిబిరాలు, ప్రబోధాలు, పుస్తకాలు, పత్రికలు, ఆశ్రమాలు, | కా ఆలయాలు పాఠశాలలు, సత్సంగాల ద్వారా వారు అనుష్టాన వేదాంతాన్ని తెలుగు ప్రజల చ . హృదయాలలోకి తెచ్చారు. ఆ మహాతపస్వి ఆశీర్వాదాలు మనకు సిద్ధించుగాక!” చ కా "5ళ2జయ్యు! 7/25 2 6ఈ0140600జ్రా” గ20608 28220054 0జూ0% 01361510. 6 ఇట వ న ఏ0 ఖారుక 78య0 6660140110 ఖ1. [౦౪2 & బాయ 5జగ6200 90008 162605" నే | - రర సం6101 520062 606464) క | “సంకుచితమైన కులతత్త్వంపై పోరాటం సల్పిన విష్లవయోధులు శ్రీ స్వామీజీ ఆయన | =. | వేదవిద్యను అందరికీ అందుబాటులోకి తెచ్చారు. ఆయన మహర్షి, ఆధ్యాత్మిక సద్దురువు | ర! - శ్రీ నీలం సంజీవరెడ్డి [హా న గ్రంథకర్త శ్రీసముద్రాల లక్ష్మణయ్య ప్రసిద్ధసంస్కృత పందికులు. క్రీ న సో ఆధ్యాత్మిక-సాహిత్యరంగాలలో వీరు ఇంచు మించు 30 (గ్రంథాలు న వహ _ ( రచించారు. అందులో శ్రీమలయాకస్వామి జీవితదరిత్ర మున్నగు! ట్రీ ప మనవి విసృృతప్రచారం పొందాయి. . క ఖీ చం