Telugu sri madbagavadgitha (pradama shatkamu) - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

( -.. (శ్రీమలే రామానుజాయ నమః ఉం " శ వ్‌ " న ల గవదిత "పథమ షట్క వుం . . , (పతిపదార్థ = తాత్పర్య - రానూనుజభామ్య | *ఆం(ధానువాద నహితము . " | రచయితలు. , ీఠీలీ (తదండి (శ్రీమన్నారాయణరామానుజజీయరుస్వా మివారు | తాత్పర్య చంద్రిశావివరణ ః . వి'కేషార్థములం

• . న్యాయ వేదాంత విద్వాన్‌ ల త కం, గోపాలాచార్యస్వావివారు ప్రశాశనముే, న త్రీ వదుభయ వేదాంతాచార్య పీఠవంం స

(శ్రీమతే శామానుజాయ నమః ర సీ తీట యు గి () (ప థవుష ట్క వుం ('ప్రతిప డార్థ -_ తాత్పర్య - రామానుజభామ్య ఆం(ధానువాద నహీతము * రచయితలు (ీథీలీ (తిదండి శ్రీమన్నారాయణరామానుజజీయరుస్వా మివారు శాత్సర్య చంది కావివరణ విశేసార్థములు న్యాయ వేడాంత విద్వాన్‌ తె, కం, గోపాలాచార్యస్వామివారు (పకాశనము త్రీ ముదుభయ వేదాంతాచార్యపసీఠవముం వెల ః 15-00

క్రగలైనే యే ళు గు 'వకులు క౦00 1976 అగష్టు నల = (ఆౌవణము నో ముద్రణ ల్‌ో దు కా (పె న్‌ _. కాకినాడే, గో జా (/ సం రు! | లం. నమ్మా న (ప్రాక్మిస్థానము శ్రీ మదుభయ వేదాన్తాచార్యసీఠము నడిగ డ్డ సాలిము, (నయా) చుండూరు, గుంటూరుజిల్లా,

జి బలి గీతార్ధతత్వజిజ్రాసులకు మా చిన్న విన్నపము (శ్రీమద్భగవద్లీత కేశ భాన్యము అనేకభామలలో వెలసినవి. అందు ((థానముగా పరిగణింపబడు భామ్యములు మత(త్రయాచార్యులు (వసాదించినవిం వానివైనటాడా వ్యాఖ్యానము లవతరించి వానికి వన్నెతెచ్చినవి అట్టిగీతాభాన్యు చ్యాఖ్యానములలా* (శీ 'ీదాంత దేళిశ స్వామి వారు భగవ(దానూనుజుల భామ్యముమె యని కృపజేనీన “తాత్పర్య చంది9 కలా యను వ్యాఖ్యానము ఇాలా (పనిద్ధమైనదిం

భగవ(దామానుజుల (ీభామ్యమునకు వ్యాఖ్యానమైన వ్యాసాచార్యులు (ఏపాదించిన (శుళ(్రకాశికవంటి దీఠాశ్సర్యచంటదిక =

శ్రీవారి గతా ధామ్యళు నకు

“అవి జీజేదవీత్వావిస్తనం నూతుః స్తృనస్థియః

నత్వవీకైవబేచాన్సీ వా్యాసాచార్థ్థ వవన్సుధామ్‌.* ఛంటిబిడ్డ తల్లి పాల తాగకున్నను (గ్రుకికియన్న యుండవచ్చును గాని వ్యాసా చార్యులు (పతిపాదించిన (శీభామ్యవ్యాఖ్య్యానమగు (శుత(పకాశిశార సాస్వాదమును చేయని జేదాంతి (బకుక-నేరడు ఆనినట్లు గీతా భామ్యమున కీతాత్పర్యచం(దికా ఇ్యాఖ్యానమున్ను అట్టిదే,

(థీభావ్య కారులు తను నిరుపనుబుద్ధికాళలనుతో. నిర్వచించిన కొన్నిగీతా ఘట్టములను (శీ బేళికులవాయ చక్కని ఆ్యపధృమ్యయు క్రి(ప్రమాణాదులతో సమర్టిం చినస్థలకులిం ద"నేళనులం కలవు, ఉదాహరణమున శై. 'మొదటింయ ధ్యాయమున

“అపర్యాప్పం తదస్మాకం బలం ఛీహ్మిభిరక్షితంగ అనున్లోకమునందలి పరోశ్షనిస్దేళ పరమైన “తత్స ౫౫శక్టాన్వంకుమున కితర వ్యాఖారతలం కొట్టిన పల్పీలను చూచిన చారి పాండిత్య[పకర్ష కెంతో జాలికలుగును, ఆట్టితరి మున భావ్యకారులం ళగ్రద్రాా అనుళబ్దమును కబలిముతో సమానాధికరణపదముగా (విశేషణము గా) నన్వయింభక కారణపరముగా తత్‌ == కస్మాత్కారణాత్‌ అని. యర్ధమును సాయించి యతిసరసముగా సమన్వయించిర. దాని వూర్వపత్షులం శేయు. ఆశంకల నన్నిటిని వీరు (పామాణికసరళసరసయప్తలతో నెంత చేయ్పగా నిరసించి సమర్థించిత్‌ో గమనించినపో వారికి (శ్రీరానూనుకాలపట్లగ ల గారవభఫావము చ్యకృృమగుచున్నది, శివ యధ్యాయమున చివరళ్లోకమున “యో బుద్ధే పరతన్తు సగ

| అనుపదమునళక (పకరలనును. విడిచి మొచ్చటనో కరోపనిమద్యాాకష్టమును. పుర స్క శింభుకొని ముతరులు భగ పెక్పరముఇణ వొష్టఖ్య్యానింపగా (్రీభావ్య కారులు పార చిక “నామన పరముగా చేనీన అర్ధమును [శ్రీచేశకముచారు తమ ఆత్పరస్టి వం(దిళలో ఇంళఈ సేద గా పమర్థించితో గమనించవచ్చును. ఇ "క్లైన్నియో ఘట్టము శ్‌ బాన్టఖొన్టనమునందు గలవు ఎంళ కొంటి(పళ్నుల యైనను ఇవాళే ఆశ్వ జ చుద్ధాటించి. నోరు మెదపనీయకుండునట్లు సమాధానముల సొపషంగిరి భభ్రువం జన్మ మృతన్య చి అనుచోట చచ్చినది పుట్టినచో చనిపోయిన శిడ్దకొలవై ఏడ్వ నేల? తిరిగిపుట్టునున చా తోగకులకు మంచేల ? 808 ఆతోగము ఫుట్టునుగచా |! యష్టమవేని శకునిరసన చేయ కేల అళ్యక్రువు తిరిగి పుట్టును గచా! యని మిట్టి పశ్నలకున్ను ఎంత వక్కని జవాబులను నెలనిచ్చిదో నాయా ఘుట్టములను వదివి యనుభవింపవర్చును. ళం ౯అ౦ంతవచత ఇద్సే చేపా అనుఖ్లోక వ్యాఖ్య్యానమన (శ్రీభామ్యకాళులు ఆక్మ నిత్యత్వసమర్థన వై చూసిన మూశు అనువూనముళలం, శరీరానిత్యత్వపశుర్దవకు చూపీన చూడు. అనుమానము అల్ర* “అత్మ నర్యత్వము కాశ్త్రముబేఠ శే 'తెలియదగినది గాన దానిని అనుషూనములచే సనుర్ధించుట యుక్తృయేశాని (పత్యత్తానుభవ సేద్ధమైన చేహోనిర్యత్వమును అమమానముచే. అందును మూడు అసుమానములచే సాధించుట వీక్ట పేషణమకాజా |! యన్యుపళ్నకు చాని పార్ణక్యుమును. ఎెనిమిడికార ఇములతో ెంతచక్కాగ సమర్థించితో గాంచినవారికీ ట్రీభావ్యశారులవె గల (శద్ధా ఇట్టి మసార్న్‌రగంథరర్నము సరంస్కృళఖభామలాో నుండుటచే నందరు గ్‌త్రా జిజ్టానులకును అందు వాట్సలశి శ్ర్వని ఉడయివరులువ లె నిశాలమృాదయలగు చు ఠీ ఠీ ఢీ తిదజ్లి (ను న్నా రాయణకీయరు స్వామివారు వెనుక (శ తేవిప్పెడమూళయ్య శారి కృచిర్థ్వ చిక్‌ శౌర్చర్యచందికాచువాదచును ఆవలంబనము శా దీనుకొని ఆచ్చక్ష సంనర్భ్థుములలా నిశోదికము ణా. ఫరసనైలిలో. ననువదించి ఆంభలోకమునక్ష చు సపకారమును శావించిర్క రాజవ్‌మారుడు తిని పాకళీసీన మామిడికంంను ఈగలు రునీర్కి మిగిల్చి శసరూను మరింఠ ఆఅసహ్వాదించునటులా(గంథవిస్తరణభీతి నే వా కభ్చటచ్చట విడి చట్టియు ఈనబ్బుద్ధిక తోచినట్టియ కొన్ని నిశేసుర్ధము అను అధ్యాయావసానము బ్రాం మన గొ పొలాచార్యస్తాన్సిగాయ. భేర్చికి. మూలల్లోకమలాోని కొన్ని పదముల అంకె లుండును,.. ఆద్వంచై స్పంద్రింయు ఆపదవినరణము అధ్యాయావసానమాన ఆస్షై చంట్య నా చూచి యనసంధింభవచ్చును. ఈనిధయగా తాత్పర్యభంద్రిక ఇాల్ర

న!

కాగము అఆం(థ్రమున ననునదించబడి గ్‌తార్థత క్వజిజ్ఞాసుల శఆంతయో యపకరించు నని యాళిందుచున్నాము,

దీని మాడుపట్క_ములం మూడు భాగములంగా విభజించి పారకులసొక ర్యా ర్ధ్యమై మ్యుదైింపజేసిరి,. దీని ము(దణదోవములను (శ ఊం జే. (శ్రీమాన్‌. (శ్రీభామ్యం ఆప్పలాచార్య స్వామి వారు (ఛఫ్‌ లెళ్చురర్‌. సంస్టృతం- కాకి నాడ శాలేబ్ర్‌ పరివారించి నిర్ద్టమైన (పబంధము-గా (పసాదించినందులకు వారికీ మా కృతజ్ఞతాఖిపందనమాల నర్చించుచున్నాము.

మొదటలోే యి తికనుకలకు కొంచెము భంయపడినన్కు చివరకు (శీపత్యి వెస్‌ వాకన్ను, దుర్తా(సెన్‌ జారున్నుు గీతయంటేమి, మాయంబేమి. [శీ ఆప్పలాభార్య స్వామిజారియం దేమి, వారికిగల గౌర చాఖిమానములను చూపును కడుంగడు (శద్ధతో నచ్చువేయించి యిచ్చినందులకు వారికి (గాయఃపతి నసకల(శేయస్సుల నిచ్చి యలోచు గాక యని యాళీర్వుదించుదచున్నాము

పాఠక లీీగంథధములను స్వీకరించి దీనివైై (శీ (శీ (శీ బీయరుస్వామివారు “గావించిన న్యయ[(ప్రయాసలక సాఫల్యమును కలంగ జేయ (పార్థించుచున్నాము,

శాలకృతమెన ధరల శొన్నళ్యముబే [గంధమూల్యనున్ను పెరిగినది, వినను దీని (పాళస్తృ వ్రమును తత్వనిరూపబాములాో గల నగగణ్యతను గమనించి మూలాఫ్టి ధిక్యమును గీతాతత్వణిజ్ఞాసులం పాటించక (పోత్సహింతురని యాశించుచున్న్నాము,

ఇట్లు ట్‌, ఉభయంవేదాంతాచార్యపీఠ కార్యవర్గముం..

(శ్రీ శ్చ ఘా య నమః

శ్రీ మద్భగవదధ్ధీ తపార్థనక్లోకములు జయతు జయతు ేవో 'జీవకీనన్సనోఒయమ్‌ | జయతు జయతు కర్ణో నృష్షివంశ (వదీపః | జయతు జయతు మేఘ శ్యామలః కోమలాజ్లో | జయతు జయతు వృథ్వీభారనాశో ముకున్షః! క్చష్టో రశ్షతు నో జగత్త )యగురుః కృప్దం నమస్యా మ్యవామ్‌ కి కృస్టేనామరశ(తవో వినివా ౮౭ కృష్ణాయ తుభ్యం నమః | కృష్టా బేన నముద్ధితం జగదిదం కృష్ణన్య జాసోజఒన్టు శ్రవామ్‌ | కృ. తివ్ఫతి నర్వ మేత దఖలం హేక్ళష్ల రశ్నన్వమామ్‌! నమో నమో వాబ్బునసారిభూమయే | నమో నమో వాబ్ధునవై కభూమయే | నమో నమో౭,నన్న మవోవిభూతయే [ నమో నమో౭_నన్న దయొకసిస్థ వే!

(శ్రీనుద్ద కాశాల శే పారం భమునందు. డమతమ నం[పదాయా మునకు వగినట్లు గురుపరంప రానునంభానపూర్వకముగా ననునం భింపనలసిన శ్లోకములు,

1. శ్లోకి వ్యానం వళిష్టు నప్తారం ! కశ్తేః పౌత్ర మకల్దుషమ్‌ | పరాశరాత్మజం నంజే! భుకతాతం తపోనిధిమ్‌! శా, వళిష్ట్రమవార్షి మునిమనుమడును, ళక్తిమనుమడును, శి పరాశరమనార్షి వుషతుడును, తవోనిథియు సాపదూరు. డును నగు (శ్రీ వ్యానమవార్షిని సేవించుచున్నాను,

శ ౨, శ్లో! నముజ్నా్యయ కలాపేన | మవాతా భారతలేన చ। ఉపబ్బంహిత వేడాయ | నమో వ్యాసాయ వివ వేః తా, (శవ్మాసూత్రసముజాయము చేతను, శీ మహాభారతము చేతను వేదాన్తార్థములను లెన్సగ విశదీకరించిన (క్‌ మహః పష్ణ్వ్వవ తారభూతువైన (శ్రీ వ్యాసమహర్షి కి వందనము, 9, శ్లోక సాం ధ్య మక్జున స్యాజౌ | కుర్వన్‌ గ్‌ తామృతం దచా। లోక యోపకారాయ | తనైస్ర కృష్ణార్తునే నమః! తా, భారత యుద్ధరంగమున అక్టునునకు సారధ్య మొనరించుచ్చు మూడు లోక్‌ములయందుండు వేతనజాతము నుద్ధరించు టకై గీతామృతమును (పసాదించిన ఆ శ్రీకృన్ణభగవాన్ను లకు నమోవాకములా, 4, శ్లో! (ప్రసన్న పారిజాతాయ | 'వేత్రతోతై)క పాణయే | జ్ఞాన ము(దాయ కృష్ణాయ | గీతామృత దుహే నమః॥ తా, శిరణాగతుల పాలిటి కల్పవృక్షమై ఒకేత గుజ్జముల్న (తోలెడు కొరడాక్యరను వేరొకచేత జ్ఞానము[దను ధరించ గీ కామృతమును వితికినట్టి కృవ్టపర మాత్మకు నమస్థారమ్స్ను ఫ్‌, శ్లో! కరకమల నిదర్శి తాళ్ళు ముదదః | పరికలితోన్నత బృర్హిబర్హ్హ చదూడః | ఇతరకర గృహీత వేత తోతో। నుమ వాది నన్నిధి మూతనోతు ఇౌద్రి్య॥ ఆతా, ఒక కరనరోడముబే జ్ఞానము[దను జూపుచ వేరాక్ల షా కవులమున కొర డాకరను ధరించి, ఉన్నతమణగ నెన్ను వింఛముచే నలంకరింసబడిన కేనపాశమును కలిగియ్మ్యు (శ్రీకృష్ణపర మాల్య నా వృాదయకమలమున సన్ని హిత్వు విరాజల్లుగాక ! ర్న

1 6, శ్లోః అే కృత్వా కమవీ చరణం జూను న్వై "కేన తిస్టున్‌ | పశ్చా త్పార్థిం (ప్రణయ నజుపూ చశక్చుపా వీశ్ష్తమాణ: నవ్వే తో(తం కరనరసిజే, దశవ్చి ణే జ్ఞానముడ్రా | మాభి[భ్రాణో రథమధి వనన్‌ పాతు న స్సూత వేమ?! శా, ఒక పాదమును ముందునకు జూచి వేరొక కాలు మోకరించి కూర్చొని వెనుకనున్న యర్జునుని న్నే వామొలుకు ఇరావుతో జూచుచు ఎడమచేత కొరడాను కుడిచేత క్షాన ము([ద్రను ధరించి రధమున వేంచేసియున్న సూత వేవధారి యగు శీకృష్ణపరమాళ్ళు మమ్ము (బోచుగాక, 7. న్లో! కృష్ణం కమల పతాశ్షం! వుణ్య (శ్రవణ కీర్వనమ్‌ | వాను బేనం జగడద్జ్యోనిం | నౌామి నారాయణం వారిమ్‌! శా, ఫుండకీకాక్షుడును, తన గుణములను కీ ర్తించినవారికిని తన కధలను వినువారకికిని పుణ్య్యపదమైనవాడును, జగత్తు నకు (తివిధకారణమైనవాడును ఆశ్రీతుల సాపపోరియునగూ ననుచేవసూనుజై న నారాయణుని నమన్మ_రింతును, 8, న్లో! కృష్ణాయ యాదవేస్ద్రాయ | జ్ఞానము(దాయ యోగినే నాథాయ రుకి స్న్‌ణీ శాయ | నమో వేదాన. వేదినే! తా యదుకుల తిలకుడును, జ్ఞానము[దాధారియా, ఇఆమోగియు, సకలజగచ్భేషీయు, రుక్టిణీవల్ల భుడును, నిఖలాగమూాంత నం వేద్యుడును నగు శ్రీకృన్ణవరమాత్ధుకు నందనము, లే

గికాపారాయణావసానవుం దనుసంధించవలసిన క్లోకముం అం

1. న్లో! గ్‌తాశా(స్ర్ర) మిదం వుణ్యం |! యః పరేత్ప్రయతః ఫపుమూనా విష్ణోః పద మవాప్నోతి 1 భయం-ళో శాది సర్డిత।॥ తా, పవి(త్రమగు స్‌ గ్‌ తా శాశ్ర్రము శ మానవుడు సదాచార సంపన్ను డై నిత్యమనునంధించునో వాడు భయమ్ము దుఃఖము మొదలగునవి లేక, భగవత్సాయుబ్యమును బడయగలుగుచున్నా డు, ౨, శ్లో గీతాధ్యయన శీలన్య | (ప్రాణాయామ పరన్య చ వైన నన్నిహి పాపాని | వూర్వజన్థు కృతాని చ్‌ 'శా, విడువక నలవాటుగ పాటించు గీతాధ్యయనము కలవాని కని (పాణాయామ నిరతునకును వూర్వజ నాగ్దిర్దిత మైన పావరాశి యంతయు పటాపంచ లైపోవును, న న్లో మల నిర్గోచనం ఫుంసాం | జలస్నానం దినేదిశే నకృద్దీ తామృసి స్నానం | నంసార ముల వమోూచనమ్‌। తా మూనవులు నిత్యమాచరించు జలస్నానము చావ్యూ మాలిన్యమును మూతేము పోగొట్టజాలును, కాని యొక్క సారి గావించిన గీతాప్రవాహావగావానము నంసారమల మునే యపవారించును,

• ఫ్లో! గీతా నుగీతా కర్తవ్యా | కిమన్యైశ్శాన్ర సజ్హహైః | యా నయం పద్ధునాభ న్య | ముఖపద్యా ద్వినిన్చృళా॥ తా, సాక్షాత్తుగా పద్దునాభుని ముఖపద, (స్రమునుండి యావిర్భ వించిన గీ తాశాస్ర్రమును "లెన్సగ గానమును గావించుచో నితర శాస్త్రముల నెజుంగుట పిష్టపేవణ మే,

ఇ శ, శ్లో! భారతామృత నర్వన్వం! విష్ణోర్వక్తా) ద్వినినృతమ్‌ | గీతాగజ్లోదకం వీత్వా! వునర్జన్హు న విద్య తే! తా, పాలకడలి అమృతశమువలె భారతమునకు నర్వన్వ మన డగినమై సాడాత్తుగ (శీళృష్ణపర మాళ్ళ ముఖారవిందను నుండి వినిర్ణళితమైప గంగపంటి పవ్నితమైన గీతాశాస్తా) ర్థములను సాదరముగ నాలించి యాచరించువానసికి తిరిగి జన్మ లేనేలేదు, “శ, శ్లో! నర్యోపనిషదో గావః | దోగ్జా గోపాల నన్దనః | పార్థో వల్చే న్సుధీర్భో శ్రా | దుద్ధం గీతామృతం మవాత్‌ | తా, గశ్రీకృష్ణపరమాళ్ళు లోకోత్తర మై పాలవలె న్వచ్ళమై భోగ్యమును నత్త వ్రగుణాభివర్థకమునునై. అమృాుతమువలె జరామరణములు "లేకుండ జేయునట్టి గీ తాశాన్త్రమును, నకలోపనిమత్తులను గోవ్రులుగా గల్పించి అడ్జునుని దూడ నుగా వేసికొని తాను న్వాయముగ పితికి లోకమునండలి ముముక్షువుల యనుభవమున కందచేసను, వగా శ్లో వం శాస్రం 'జీవకీఫుతగీతం | వకో జేవో ేవకీప్కుత ఏన వకోమన్న స్త స్య నామానియాని 1 కార్యా వ్యేకం తస్య "జేపస్య నీవా! తా, శ్రీకృన్ణుడు పొడిన గీత యొక్క_టియే శాన్ర్రము, శ్రీకృష్ణుం డొక్కొటజే దేవుండు: ్రీకృన్ణుని శుభనానుము లే ముఖ్య మం[త్రము, (శ్రీకృ్ణుని సేవయే కర్తవ్యమగు కర్థవికేషము,

ళో ఓమ్‌! అన్య (శ్రీ భగవద్ద తామహామన్న )న్య భగవాన్‌ వేరవ్యానః బుమీః అనుష్టుప్‌ ఛవన్లః శ్రీకృష్ణ పరమాళ్తా "జేవతా అశోచ్యానన్వశోచస్త వ్ర (పజ్ఞావాదాంకృభామనే, ,. ఇతిబీజక్‌ నర్వధరాజ్ఞన్‌ పరిత్యజ్య వమూమకం శరణం వజ .,. ఇతి శక్ర; అవాం శ్వా నర్వపా జ్యూ మోశక్షయిప్యామి | ఇతికీ లకక్ష్‌ మూశుచ వైనం ఛిస్షసి శస్త్రాణి నైనం దవాతి పావకం ఇల్యేంగుష్టా. భం నమ్మ నవైనం న్లేకయ న్యాపో సకళోషయతి . ఇతి తర్జన భాం నవ్వు అచ్చేద్యోఒయ మదావ్యోఒయ _ మన్తేద్యోఒ.] ఇతి మధ్యష్వూూ శోమ్య వవచ ఛ్యాం నమ్మ నిత్య స్సర్వగత, స్థాణు రచలో౬ఒయం ననాతన; ఇత్యనాషిశ్రా భ్యాం నమ్మ వళ్యమే వార్థ రూపాణి కతశోఒధ నవానళ, | ఇతిశనిస్ట్యా భ్యాం నమ్ము ఇతి కరతక్ర్యా సానావిధాని దివ్యాని నానావన్హాకృతీని చ వృష్టాభ్యా ం నమ్మ

భష అధ వృాదయాదిన్యానః, వైనం భిన్షన్హి శస్త్రాణి నైనం దవాతి పొనకః | ఇతి హృదయా య నమః న వెనం శ్లేదయన్వ్యాపో నశోమయతి మారుతః | ఇతి శిరసే స్వాహా అచ్చేద్యో2.య మ దా హ్య్యూఒయమ క్షే ద్యో౭.!*మ్య ఇతి శిఖామొ వ్‌వచ వవట్‌ నిత్య న్పర్వగలేః స్టాణు రచలోఒయం ననాతనః ] ఇతి కవచాయ హుమ్‌ ఇతి న్మేత వళ్యమే పార్థ రూపాణి శతళోఒథ నవా(నశః ద్వ్వయాయ వావట్‌ నానావిధాని దివ్యాని నానావర్షాకృతీనిచ. .. ఇత్యస్త్రాాయ ఫట్‌ శీకృవ్నవీ్రత్య్లో పారే వినియాగః, టళస్వో థా

శ్రీకృష్ణాష్టోత్తరశతమ్‌ 'శీళృష్ణః కమలానాథో వాసు చేవ స్పనాతనః ! వసు దేవాత్థుజః వుణ్యో లీలామానువవి(గహాః॥ (శీవత్పకాస్తుభధరో యశోచావత్సలో వారిః ! చతుర్భుజాత్త చర్రాసిగ దాశజ్భాద్యుదాయుధః! "జీవకీనన్షన శ్నీశో నసష్ట్షనోపవ్రీియాత్ముజః 1 యమునా వేగసంహారీ బలభ[ద(వియానుజః॥ వూతనాజీవితవార శృకటాసుర భజఖ్మనః | నన్ష(వజజనానస్టీ నచ్చిడానస్టవిగ్రవాః! నవసీతవిలిప్తాళ్లో నవసీతనటోఒనఫః | నవనసీతసవాబోరో ముచికున్ష(పసాదక ౯ పోడశస్తీ్రీరవాసేశ స్తి్రఛంగ్‌ మధురాకృతిః 1 కుక వాగమృ తాబ్టీన్లు గ్లోవిన్లో యోగినాంపతిః॥ చదం ౧ ౧ వత్పవాటచరోఒ.నస్తో భేను కాసురభజ్నునః | తృణీశృత తృణాపర్లో యమకార్జున భళ్ళు నః! ఉశ్తాలతాల భేత్తాచ తమాల శ్యామలాకృతిః | నోపగోపీశ్వరో యోగీ కోటిసూర్భసమ పభ & అ్రభాపతిః పరంజ్యోతి శ్యాదవేన్షో? యదూద్వవాః | వనమాలీ పీశతవానాః పారిజూ తొవహోార క £! గోవర్థనాచలోద్ధర్తా నోపాల స్పర్వపాలకః 1 అజో నిరజ్బానః శామజనకః కళ్ళులోచనః చుధువో మథురానాథో జ్వర కానాయకో బలీ 1 బృన్తావనాన్ష సజ్బాకీ తులసీదామభూమణ:ః॥

(స

శమన్నకమశణే ర్లృరా నరనారాయణాకృృతిః | కు స్టైకృస్ణాంబరధరో మాయీ పరమపూరువః॥ ౧౨ ముష్టి కాసుర చాణూర మల్ల యాధద్ధవి కార దః | నంసార వైకీ కంసారి ర్డురాగి ర్నరకాన్నకః! ౧౩ అనాది బవ్రచారీచ కృష్ణైవ్యననకర్శకః | శిభుపాలశీర క్ళే ఆా దుర్యోధనకులాన్న క 8! ౧౪ విదు రాక్రూరవర దో విశ్వరూప (పదర్శకః | నత్యవా క్పత్యనజ్క_ల్ప న్పత్యభామారతో జయీి॥ ౧౫ సుభ[జావూర్వజో విషు ర్భ్‌ష్ముము _క్తిపదాయకః | జగద్గురు ర్దగన్నాథో “వేఎబునాదవిశార డఃఓ ౧౬ వృషభానురవిధ్వంనీ వాణాసురక శాన కః | యుధిస్టిర (పతిషస్టా తా బ్బర్మీ బహ్హైావతంనక £॥ ౧౭ పార్థహరథి రవ్యకో గీ తామృతమహోదధిః | కాళియ ఫణిమాణి క్యరబ్బత శ్రీీడామ్బుజః॥ ౧౮ చామోదరో యజ్ఞ ఫోక్రా చాన వేన్ష్రువినాశకః | నారాయణః పరం(బహ్మూ పన్ని గాశనవావానః। ౧గె జల క్రీడానమాసక నోపీవస్త్రాపహోర కః | ఫుణ్యశ్లోక న్హీర్ధపాదో వేద వేద్యో దయానిధిః! ౦ సర్వతీన్ధాల్థుక నృర్వ(గహారూపీ పరాత్సరః | వవం శ్రీకృష్ణ జేవన్య నామ్నా ముష్టోత్త రం శతమ్‌! ౨ం కృష్ణనానూమృతంనావు పర నమూానన్ద కారకమ్‌ | అత్యుపద్రువదోమభ్నుం పర మూయువ్యవర్థనమ్‌! ౨౨

ఇతి శ్రీకృష్ణాప్టోత్సరళతం సంవూర్మ్మ మ్‌,

థీకృష్ణాప్టకమ్‌

వసు జేవసుతం చేవం కంనచాణూరమగ్షనమ్‌ | 'జేచకీపరమానన్షం కృష్ణం వన్హే జగద్దుకుమ్‌! అతపీవ్రస్పునజ్కాశం హోరనూఫపురశోభితమ్‌ | రత్నకజ్కణకేయూరం కృపం వస్తే జగ ద్ధురుమ్‌! కుటిలాలకనంయుక్తుం ఫూ శ్ర చన్హ్రసిభాననమ్‌! విలనత్కు_జ్ఞలధరం కృష్ణం వచ్చే జగద్దుడు మ్‌! మద్దారగస్థ్రతంయుక్తం చాకుహాసం చతుర్భుజమ్‌ | బర్థిపిష్భావదూ డాజం కృష్ణం నస్దే జగద్దురుమ్‌! ఉత్భులపద్దుష్క తాక్షం నీలజీమూకేనన్ని భమ్‌ / యాదవానాం శిరోరత్నం కస్తం సనే జగదుదమ్‌!

న! ళు (0 రుప్టిణీ కేళిరంయుకుం పీతామ్బరసుశోభితమ్‌ | అవాప్త తులనీగస్ధం కృష్ణం వన్ధే జగద్దుడుమ్‌! నోపికానాం కుచ ద్యన్ష్వకుబ్కు మూజ్కి తవశ్ష నమ్‌ ! శీంనిశేతం మహేస్వూగం క్షం నన్చే జగద్భురుమ్‌॥ శ్రీవత్సాజ్కం మహోరన్క_ం పనమాలావిశాజితమ్‌ | శజ్ధి చక్రధరం బేవం కృష్ణం వన్దే జగద్లుజమ్స్‌! కృ్ణాష్టక మిదం వుణ్యం పాాతరు కాయ యక పచేజ్‌ | కోటిదన్టుక్చతం సౌపం గర్హర జేన వీనళ్యతి।

శప టెవన్నన

(శ్రీకృష్ణాయ పర(బవ్యాణే నమః, (శ్రీనుతే రామానుజాయ నమః, నే శ్రీమద్భగవ సత రసన నమస అవతారిక, ణి శ్లో! * యళత్చదా వ్యూరువాధ్యాన నిధ్యస్తాశేమకల్టువః | వస్తు తొముపయాతో2.హంయాము నేయం నమామితమ్‌ ! లలా తాత్పర్య చందిశాదులోని విజశేపార్ల వివరణము. ళా

• శ్రీయాము నాచార్యులు భగవద్లీతార్థము అన్నియ ోడీకరించి గీతార్డ సంగహ మనునొళ సం[గహమును రచించియన్నారు దానిని మార్ష (పదర్శ్భకము-గా నుంచుకొనియే రామానుజాచార్యులు గీతకు భామ్యుము (వానీరీ మజటియ యామునా వార్యలం రొమానుజాభార్యుల యావార్య పరంపర లో వూర్యునై నవారు గనుక పరమావార్యులంను అగుదురు ఇంతేకాక (పారంభింపంగోరిన (గంథము నిర్విళ్ను ముగా పరిపూర్తి నొంది వర్టిల్లుటకు ఆదిని మంగళ మావరించుటయ నవళస్ధ్థమ కనుక యాము నా చార్యులు గీ తార్ధముల నుపదేశించినవా రగుటను వారి ననువర్శించుటవలన స్వాచార్యులకు తృ _వ్రీకలంగుటను అనుసంధించి 'వెందట వారిని స్తుతించి యాఫరమా వార్ధ స్రుతిరూపము ౫ [గంఛాదెని జేయ మంగళము నాచరించు చున్నారు $-- యళ్‌ కోల్మమఃజజాయత్‌. = ఎవ్వరియొక్క య చృృబ్దము ఆఅఛార్యగుణపచ్చుద్ది సర్వో త్కృష్ట మసటవలన గలిగిన (పసీద్దిని నూచించుమున్నది. పద అంభోరుహూకజ=పాదా రనిందములయొక్క- ఇట పదనులను అంభోరుహూములనుటచే అవి భోగ్య్ధమాులంగా నుండుటయు, కాంబట్టియె వాని యందలి (్రేతిగలునటయు. తెలియ మన్నది గాన వానిని గూర్చిన ఛ్యావమును (వీతిఫ్రూర్వృక మైన దని సీద్ధించుచున్నది 6న్నేవావ్లూర్వ మను ధ్యానం భక్షి రిత్యభిధీయ తే” అన్నట్లు, అట్టిధ్యానము ఛక్తైరూప మగచున్నదిి ధ్యాన అట్టినిరంతర -చింతనము చేత -ఇచట ధ్యాన ళబ్దముచే (దోణాభార్యుని చక్కగ నుపాసీంపక ఛ్యానమాతముచే నిద్ధినిబొందిన యేకలవ్యునివ ౭ తాను యామునాచా ర్యులకు శిమ్యులగుట 'తెలుప/బడీనది విధ్ధా_స్టవపటాపంచళలం నేయ?బడీన్క అశేషవా సమ_స్థములైన్క కల్మవ3వహాపాపములం గలవాండు-ఒకతూరకి చూచినమాత చే బహు తరముగా కల్మ ముల నిధ్వాస్టము అగుచున్నవి నిరంతరస్మరణకు చేతే ఆవి సవా

2

• (శియఃపతియు, జనిఖల హేయ్శప్రత్యసీక కల్యాణ క అఆానుంయను, ఉనముగా నిర్మూలము సేయ(బడినవని 6విధ్వస్తా "శేషకల్మమి? అన్నారు, ఇట్టి, ఆవాంజ= నేను వస్తుతాం=వ స్తుష్వమును ఊఫయాతంజ=పొందితినోంఎవ్వనిపడార విందముల ధ్యానించిపాభముల నెల్ల ౯ బోంగొట్టుకొని నే నొకవస్తు వనందగితినోయమట్య ఈంకాళిట్టి యామునేయం:=జయామునాచార్యులన్తు నమామి = నమస్కరిందుయు న్నాను దీంలే స్వాచార్యులనలెవే ఆయా వార్యుల పరంపరను గూడ అత్యాదరి ముతో భజింపందగు -ని శిక్షిత్‌ మైనది
• ఇరట కనారాయణః పరం (బ్రహ్మ గీళాళా స్తే సమింతఃి అను యామునా చార్యుల సం గహప్రథమళన్లోకమున గీతాళాస్త్రమునంచెల్ల [పతిపాద్యుందై నవాండు శారాయణుం డని చెప్పంటడినది నారచయంఅయన$డా వారములం అయనముగాం% ల వాండు. లేక్క నారములకు అయనమైననా(డు అని వ్యుక్పత్తి భగవంగుండు దివ్యా త్మస్వరూఫుండు. నారమాలు అనంగా అతని దివ్యాత్మ స్వరూపముతప్ప తక్కినవి సమ_స్టము వానికి ఆయనము (ఆనంగా స్థాపమైనది) భి పంశునిస్వరూపము, రామూ నుబాచార్యులును సం[గ్రహస్లోకము ననుసరించి గీతా (పతిపాద్యవస్తువన వారాయ ణుని (పతిపొదింపంబూని ముందు అయవళ స్టార మగుదివ్యస్వరూ పముము నిష్కర్షించి "లెలువుచున్నారు ((శ్రియఃపతియ) శ్రీచేవికి ెనిమిటీయైనవాండు. “ఏష వారా యణః శ్రీమాన్‌ క్షీ రార్టవనిశ్లేతనః! నాగ పర్యబ్క ముర్చ్ఫ్‌జ్య హ్యిగతో మభురాం పురీమ్‌”. (హరివంళమా 5450) 6 శ్రీ బేవికి నిత్యసహచరుః డ్రై చేత నాచేతనములం శరీరముగాం గలిగియండుటచే అన్నిటియందును వ్యాపించిన వాం డై పాలసముద్రము వాసనృవహాముగా( గలయీళభగ వంతుండు,ు వ్యూవావస్ట్రంజేని మనుష్యుల ల్ల వ్య దృష్టిగోవరుండు కాంగోర తనశయ్యయైన అనంతుని సంకర్ష ణరూపముతో మ్య నవఠరింపంజేని మభురాఫ్రుంకి తాను జీంచేసీనాండు” అని నారాయణునికి శ్రీచేవిఫో డి నిత్యసాహచర్టిము చెప్పబడినది మభీయ “అగ్జోనిష్ణు రియంవాణీ ” (విష్ణ్య్యం- ఇము = (పథశూంళము, 2-18 ) 6విస్ణువు అర్థరమ్ము ఈమె (శ్రీ జేవి) వాక్కు కబ్బ్చం అని శస్టార్ధములకుప లె విష్ణువువకును శ్రీ దేవికిని నిత్యపంబందము చెప్పంుడిన్రి షు నారాయణు(డు త్రీలో డినిత్యయోగ ముపలన స్వరూపవిద్ధముగా (శ్రియఃపతి కరస మ్మ అసంా (శియఃపతిత్వము వాశాయణునికి స్వరూపములో. చేరిన దర్వ్యల్టీ కమక నే ఆతనిస్వరూపమాు విపరించునీపట్టున 6 శ్రియఃపతి యని నిరూపించికి
• నిఖిల ,, తానుండును - నిఖిల = సము స్తములై న్య (హేయ) శ్యామ కైనవానికి, ((ప్రత్యనీక) (పతిభటమైనట్టి = విరోధియైనట్టిదగు = తీర్జ సేవాషళ్యల్షీై

తె

| న్వతర నమ _న్తవ స్తు విలక్షణానంత జ్ఞానానందైై కే న్వరూపుండును, కొన్ని కొన్ని పూయములను పోంగొట్టును గావున ఆవి గావనుటక్తై నిఖిల హాయ (పత్యనీక నమనంబడెను. ఇట్టి (కల్యాణ) మాంగల్యము మొక్క, (ఏకతానః) ముఖ్య స్టానమెనవాండు - శవలకలా్యారానుయం డైన వాండనుట = "లేళ, (కల్యాణ) మిందల జెప్ప(బడుక ల్యాణగుణముల'శే, (ఏక తానః) ఆ(శ్రయమైనవా6 డనియ నర్థము - ేంయ(పత్యనీక మెొనది ఒకరి యందలిహేంకుములను నిరాకరించునట్టిచో తనయం దఠి హేంకనులను నిరాకరింపక వైంచుట గలంగదు కనుక ూయశళూన్యమాను ఆగు నని అర్జ్హమువలన నీద్దించుచున్నగి,. ఇట హేయములకు “నిషిలి అను విశేష అము గూర్చుటచే అచిత్పులన్నిటం గలుగు వికారాదులంను చిత్తులన్నిటను గలుగు శ్లేకాదులంను సం[గహింపంబడినని.

• న్వేతర ప్వురూపు-డును = (తివిధముఖై న చేతనములంను ఆఅచేతనముం లంను ఒజకటివళ-3నే యుకటి పరాధీనము లగను గాన నిట్టిస్వాధీనమగు వస్తువు నులొకటి లేద నెడింయభిపాయముతోం జెప్పుచున్నారు. (స్వా +“ ఇతర) తన కంకు ఇతరమునైన్యు (సమ్మస్టవన్తు సకఅపదార్జ్హములకు -_- సరసవిధచేత నా చేతనములకున్ను (విలక్షణ) వేటంలక్షణములంగ లదియ, (అనంత) అంతము లేనిదియ- మాూండునవిధములైన పరిచ్చేదములు లేనిదనుట్కు (జాన ఆనంద) జ్ఞానమును ఆనందమును ఆగు - జానానందమయ మైన్క (స్వరూపుండును) స్వరూపమాగలవాండును. ఈఈ బేళ మంబదేయన్న ది; ఈ దేశమందు లేదు” అని దేశపరిచ్చేదము, 6కఈకాలమందు ఉన్నది; ఈకాలనముందు లేదు” అని కాలపరిచ్చేదము. 6ఇదియిదికాదు అని వ స్తాపరిచ్చే దము ఈమూండు పకిచ్చేవములం లేనిదై - అనంగా సర్వుదేశసర్వ కాలములను వాస పించి సర్థావస్తువులందును అంత గ్యామియై యుండునబే అనంతము ప స్తుపరిచ్చేదము "లేనిది యనం౫ా పరస్పరము విరుద్ధములు 7 నుండు ఆయావివిధవస్తువులంను తానును స్వరూనమునం దొక్క_వస్తువే యగు ననికాన్మి తా నొకటితేస్ప తక్కిివవ స్తువు లెల్ల మిథ్య లను ననికాని గ్రహీంవరాదు, సమ_స్టవస్తువులంను ఈశ్వరునికి శరీరము గావుననుు సమ_స్టవ స్తుశ్రలందంను ఈశ్వారుండు అంతి రాత్మయొ వ్యావీంచి నియమించు మయండును గావునన్యు శరీరమును ఆందలియాత్మయు ఆండుసు ఏక వ స్తువుగానే ([గహిం మయనట్లు, శరీర భూత మైన యొక్కొ.క్కవ న్తువును అందలిపరమాత్మ యగుభగ పంతు6 దును చేరి యేకవస్తువే యగుటచే ఒక్కాళవస్సువును భగవంతుంజే యగు ననియు, కావున ఒక్కొక్క. వస్తువు పేరును భగవంతునికే చెల్లు ననియు, కనుక భగ వంతుండు తప్ప మటియొ వస్తువు లేదనియు, ఈపకారము (గహాంచునది. ఇదియే విశిష్టా

మోమున వ స్తుపరిళ్ళేదరాసాత్యము. ఇది యీశ్యూరునికిని తక్కి.నవ స్తువులకును గల శరరాత్మభావముచేః గలిగినది. దినింబట్టి, ఈశ్వరునితోడ చిత్తులక్‌ జ్ఞావభోగము అందు సనుత్వ్వము గలిగియ్‌, సర్వ (పకారములందును సమత్వము గలుగ దనేట సిద్ధము,

డ్తీ *ప్వాభానికానవధి కాతిశయ జ్ఞానబలై శ్వర్య వీర్యశ క్కి తేజః (పఛ్చత్య సం జ్యేయకల్యాణగుణగణమ హోదధియును, *ప్ర్రభిమ తానురూ వై క రూపాచింత్య దివ్యాద్భుత నిత్య నిరవద్య నిర తిశ యాజ్జ్వ్యల్య సౌందర్య సౌగంధ్య సౌకుమార్య లావణ్య యావనాద్యనంత గుణనిధి దివ్య అవిము ఖు స్వాభావిక ౨. మవోదధియను = ఇందు సణములం ఇెప్పయడువున్నవిం ము క్తులకును విత్యులకేను గ అ జ్ఞానాదిగుణ ములం పరమాళ్ళుని సంక ల్పమున కధీనము ఖైనవి, పరమాశ్మునిజ్ఞా నాదులం అట్టివి గావనుటక్సై కప్వాభావిశకములం అనలా పరాఫీనముంంకానివి-అనంబడినవి నుత్రియనవ్మి నిరవధిక ౨ ఆతిశయములుం- మేరో లేని అతిశయముగలని ఈరెండు విశేషణములచే 6పరాస్వళ క్రిర్వివిధై శూయ తే, స్వాభావికజ్ఞానబల[క్రియాని (శ్వేతాళ్వతరోపనిషత్తు (905) అను(్రుతి (పతిపొది తము లైన పరత్వెప్వాభావికత్వాములు _పతిగుణమునకును గలవని 'తెలియనయ్యును. జ్తాన్న బల్హ వళ్వర్య వీర్య శక్తి తేజస్సు లనెడి సణము లాటుకు పను _స్పగుణబ్భం దోమునందో (ప్రధానమళం గావున కంరో క్తముగా( జెప్పంబడినవి. తక్కిన) సౌళీ ల్యాదిగుణఘులం కపభ్భృతి” శబ్దము చే నమ్యుములు గా సంగహింపంబడినవి మజ యను భగవంతుండు. జగత్తునకు సంహాది మును సృష్టిని రక్షణమును జేయటనై సంకర్ష ణుండు, (శ్రచ్యుమ్నుంచ్కు అనిరుద్ధుడు అనువ్యూహములం మూ౭(టిని బొందును. అందు మొదటి వ్యూహమున తత్కార్యమునకుందగునట్లు జ్ఞానబలములంన్కు "రెండవ దానియందు ఐశ్వర్య వీర్యములంను మూండవ చబానియందు ₹ క్రి లేజస్సులంను పుట్టును గనుక అక మ మునుబట్టియె జ్ఞానబలై శ్వర్య వీర్యశి క్తి తేజస్సులు అని యీగుణళమ నును ఏర్పలుపంబడినది మతజీయు భగవంకుండు కత్రవంత నే సర్వమును సర్వవిధ మాలచేతను సర్యకాలములందును (ప్రత్యత్షముగా తెలియును (జ్ఞానము); అట్లు (ప్రత్య యముగా లెలిసిన సర్వమును ధరించును (బలము); ధరిందుచు నే నియమింయును (ఐశ్వ రము; ధరించుచును నియమించుదును. పటుత్వము సడలకుండును (వీర్యము); అవా టితములను భుటింపంజేయను (శక్తి); వానిని ఘుటించునపుడు మజొకరిసాహాయ్య మేక్షింపకయు. ఒకరికిని తన్ను (క్రింయపటుప శక్యము గాకయ్మ తానీ యందటిని (క్రిందుపలుచును ( లేజస్సు); అనెడి యీ కార్య (శ్రమమునుఖట్టియ గుణగ్రమము ఇట్లు పకింపండువున్నది ఇట్టి జ్హానాదినణములుం, (భృతి "నెందలం కాంగల్క (అసం ఖ్యేయ). అెక్కింప రాని, (కల్యాణసణనత) కల్యాణనుణ సమాహములక్కు(మభనో దధియను) నుహాసను[దమువంటివాండుసుు ఇందు సనణములకు దఆసంజ్య్యేయ” మనియు “ముహాద్రది” యనియం జెప్వటనే 6యఛారశ్నాని జలేర సంక్య్యేయాని ఫుతక। తథాసణాహ్యన న్హస్య ఆసం ఖ్యేయా నుహార్మన। (వానునప్పురాణము 74-40) ఇత్యాదులు తలంపునకు వచ్చుచున్నవి,

ప్ర

రూపుండును, ౫ సో చిత వివిధ విచితానం ఆాశ్చర్య నిత్య నిరన ద్యాపరిమిత దివ్యభూవణుండును, స్వానురూ పానంఖ్యే యాచింత్య త్రి నిత్య నిరవద్య నిరతిశయ కల్యాణ దివ్యాయుధుంకును, *స్తార్ధభి మ తానురూప నిత్య నిరవద్య న్వరూప రూపగుణ విభ వైశ్వర్య శీలా

గీ ద్యనవధి కాతిశయాసంఖ్యేయ కల్యాణ గుణ గణ (శ్రీవల్ల భుండును,

• న్వనంకల్పానువిధాయి. స్వరాపస్థితి (ప్రవృద్తిభే దాశేష శేమ అతెకరతిరూప నిత్యనిరవద్య నిరతిశయ జానశ క్తి కి యెశ్వశ్యాద్య నంత గుణగణాపరిమతసూరులచేత ననవరతము స్తుతింపంబడుచుండు

• స్వాభిమత దివ్యరూ పు.డును. ఇందు విలక్షణవిగ్రహయోగము. చెప్పంగ బడుచున్నది. (స్తూ ఆభిమత అనురూప) తనకు అభిరుత మైననియ అనురూపమైన దియ-అభిమత మైనను అనురూపము ఇాకయ అనురూపమైనను అభిమతము గాకయు లోకమున నుండుటగలదు గాన "ండువైనదిగా పెప్పంబడెను, (ఏకరూప) ఎప్పు డును ఒక్కరీతినే యండునదియ-వ్యూహావిభవాదువై న ఆపస్థలందును వ్మిగహము నకు "హయ్య పత్యవీః త్వము ఆనందావవాత్వము 'వెొందలైన స్వభావములు వీడకుండు ననుట, (ఆచింత్య) చింతింప6 దగము కానిదియు, (దిప్య) పరమాశాళమందు పర్తిం చునదియ్య (ఆద్భుత) అళ్చర్యమైనవియ = వటప్యతశయన విశ్య్వరూపాదులచేత ఆళ్చర్య మైనదనుట్క (నిత్య) నిశ్యమైనదియ, (నిరవద్య) జర మొదలగుదోమములం 'లేనిదియ్య (నిరతిశయ, జాజి వ్రల్యః సౌందర్య, పౌనంధ్య, సౌకకమార్య, లావణ్య, యౌవన అది) తమకం కి ఉత్క్భస్ట్రమైనదిలేనట్టివగ్కు నిగనిగ మనుకాంచ్సి ఆసయవ కోళ్ళ మంచిచాసన్య్న మవాబలముండియ బువ్వువలె మెత్సందనము సముచాయ శోటు యావనము, మొదలగు (అనంతగణనిధి) లెక్కలేని సణయలకు పాంతఆత నదిరయ్‌, (దివ్య) అ్మపొకృతమైనదియ ఆనస్కు (రూపులణను) విగ్రహము గలవా6 డును-ఇట 'ెజ్జ్యల్యము మొదలై నవానిచే కుభా్యాశయత్వమునకును భోగ్యత్వమున కును అనువైన నుంగళ గుణములు వెప్పంబజడెను (నుకుమారా నమువోబలౌ) (రామా యణము) ఆని మహాబలత్వముతోడి సౌకుమార్యము తెలియనది,

• స్వ్వాచిత భూషణుండును-స్వరూపమును. 'దానిగుణములును వి్యగవామును దానిగుణములంను జెప్పి విగిబాచుందున్న ఆభరణవర్షమును ఆయుధవర్షమును తెలుళు మన్నారు (స్వ ఉచిత) అట్టివింక్షణవి[గ వాముతోంగాడిన స్వరూపమునకు దగి నట్టియ (వివిధ) వోరకిరీటాదిరూపముచే నానానిధము లైనవియు, (విచిశ) బంగార మణులం మొదలగుచా నిచే విచ్శిశమువై ననియ, (ఆనంకౌళ్చళ్య) కొలంది

ట్ర

చరణయుగళము గలవాడును *వాబ్బన సాపరిచ్చేద్య స్వరాప న్వభా వత స్పడును + స్యోచిత వివిధ విచి (తానంతభోగ్య భోనోపకరణ భోగ ఎనన నమృ క్ఞానం తాశ్చ శ్యానంత మవహోవిభవానంత పరిమాణ నవక.

లేని ఆళ్చర్యమునుగ లిగించున వియ, (నిళ్యనిర వద్య) నిత్యఘులును నిరవద్యములు వైన వియు, (అపరిమిత) లెక్క లేనివియను, (దివ్య) అ(ప్రాకృతమాల్తైనవియ అస్త (భూమణుండును) భూషణములం? లవాండును (స్వఆనురూప) శనకుతగినట్టివియ, (అసం ఖ్యేయి) లెక్కైంపల దరచుకానివియ్య (ఆచింత్యశ క్తి ఎన్న నలవికానిళ క్తి గలవియ-గొడ్డంద్రు. గడ్డపాఆలం మొదలన "వెక్కింటిచేతం నష్ట్రపడి చెయసలసీస సాఅపర్వతభూ తేలవిదళనమును ఒక్క బౌణముచేతచేకదా రామాపతారమున చేసి నాయడు, కనుక వానిళక్సి అచింత్య మనుట్క (నిత్యనిర వద్య్ర)ము లైనవియ, (నిరతి శయకలాగ్రణ) నిర తశ యానందము గూర్చునవియ, (దివ్య) మైనవియ నగు (ఆయధ)

ములం గలవాడును, ణి

న్చేసేవి * సభినుక , వల్ల భుండునుంవూర్వము భగవంతుని స్వరూపము నిరూవింధు టన్వై సామాన్యముగా శ్రీచేవిని జెప్సీ యిఫు డళనివిభూతినడుమును నెలళావియన్న యాదేవిని విశేషించి 'తెలుపుచున్నారు. (స్వఅభిమత అనురూఫప నిర్య నిరె వద్య)ము వైనవి యస్య (స్వరూప) దివ్యార్మ స్వరూపమును (రూప) దివ్యవి॥ హమును, (గుణ నిర తిశయాజ్ఞ్వల్య సౌంద ర్యాదులకు విగ హగుణములున్యు (విభవ! ఫపకినము మొదలై నవిధవమున్య (వఐిశ్వశెష్టశీల ఆది; అనవధికా డిశయ, అఫంఖ్యయ, కల్యాణ, గుణగణ) విశ్వర్యిము శీలము వెందలం గాంగలవీయ, మితిలేని ఆతిశయముగ అవియ్సు "లెక్కింప రానినియ్య. మంగళకరము లైనవియ నగు సుణములయొక్క్ల సమూవా మును), గల్క (శ్రీ లక్ష్మీ చేవిక్కి (వల్ల భ) ఇెలువుండయిన వాండును- శ్రీ జే విక్రం గల స్వరూపమును రూపమును రూపసణమాులును, విభవమును విళ్వర్యాదిసం

మును ఈమైదుతు భగనంతు. దగుతనకు అభిమరములును అనురూ పములును నిత్యము

లును నిరవద్యములు నగు నని యర్థము అక్ష్మీస్వరూపము నిర్వికారమై సర్వకాల వర్తియగుటచే నిత్యమెనదిఫ జరాదులు లేసుచే నిర వద్య మైనది? భగవంతుని స్వర్వ్య ప మువలె కల్యాలై క తానత్వాదులు కలిగియండుటచే ఆనురూప మైనది రూపము (విగ్రహము) పరభుపదమునం దున్నట్టిదే అవతా రాదిదశలయందు నుంచుట్ర్దో నిత మైనది, ఆప 6ఆ్రప్యాబే వొక్టి యథారూ ప మచ్దపఠత్యజ్ఞహిన్భపమ్‌, రామస్యచ యళ రూపం కస్యేయకుని తేక్ష ణా” 6విష్ణోన్టేహాను రూపహాంవై కితో త్యేషాత్మ్య నువ్‌ అన్నట్లు అనురూపమైనది.. విగ్రహగుణములం ఒళప్వుడును కొజివడక్రుంద్ష్య్వ జ నిశ్యముల, మిజుమిట్టుకొలు పుట హొదలగుదోషములు ేషిచే నిరవద్యముల్మ, విభ

1

నిత్యనిరవ ద్యాక్షర పరమవో[్లమసనిల యుండును, *వివీధ విచి. తా నంత భోగ్యభో కృృవక్ష పరివ్లూరూ నిఖల జగదుదయ విభవ లయ వము 6జేవతిర్యబ్మ ను'మ్యేషు పున్నామా భగవాన్‌ హారిః॥ త్రునామ్నాలత్యీవై (లేయ నానయోర్వివ్య తేపరమ్‌” అన్నట్లు ఆనురూపమైనది ఈశ్వరుని ఐశ్వర్యా దులే అనవధికాతిశయములం గాన అ శ్ష్మీయె శ్వర్య్యాదులంను ఆజ్షైవగుట యొట్లు? ఆన్నచొో లక్ష్య్మయైశ్వరన్న మిళ్వురువి కఖిముకముఇాన దోషములేదు. 6అస్యేళానా జగతో విళ్టుపత్న” అని విష్ణుపల్నీత్వవేషమున జీక దా సమ_స్ట జగమును ఏలంచున్నదిం ఐళ్వర్యము నిశవోది(పస క్ని లేమిచే నిరవద్యమైనదిం న్మిగహాదులు పురుషుని కను రూపములంగాన నామెవల్లభునిభాగ మే యగును, శీలమనంగా మహ_త్స్వముండినను మందులతో గసత్తముగాం గలసి మెలనీ యండుటనగ దాం అట్టియెడల తనయత్క రను జకఘ్తుడును తెలుపకుండుటయే ఆశీలముయొక)._ నిత్యత్వము, అది ళళతుల్య

శీలవయోవృత్తామ్‌* (రామాయణ) అన్నట్లు అనురూప మైనది

యూళయాలా

స్వ్తాసంక వరలాయుగళము గఅవా-డును-ఇట నిత్యపరిజన విశిష్టత్వమును జప్ప్తుచున్నారు,. (స్వూవంకల్ప అనువిధాయి తినసంకల్పమును అనుసరించి నడచు నట్టివైన (ప్వరూపస్థ్రితి పవృ త్రి భేద)ములం గలవారును, (ఆేషకేషతా ఏకరతిరూపు సను_స్పమైన శేషవృ త్తియందే ముఖ్యముగా (ఆవలంభలించి) యున్న (పీతియే వ్వభావ ముగా గలవారును = సరరవిధ కై09ర్యములను జేయటయంచే చారికి (పీత్తి. అది మతియొక్క_టియందుసు గలంగదుంఆప్రీతియె చారికి స్వభావ మని యర్థము (నిత్య) నిత్యులును-మా కలవ లె ఒకప్పుడు స్వరూపాదులం సంకోచించియండిన వారు -గారు= నిత్యమును పంకోచింపకుండు జ్ఞానాదిగుణములం గలవారమట, (నిరవద్య) న్తేశమాు కర్మము స్వాతంత్యము ఆభిమానము పవెందలై సదోషములం లేని వారును (నిరతిశయ) ములైప్క (జ్ఞానశక్తి (క్రియా ఐశ్వర్య అది అనంతగుణగుణ) ములంనల వారును (ఆపరి మిత) కొలంది లేనివారును అగు (సూరులం) చరణయుగళము "ెల్ల ప్వుడును స్తుతించు చుందు రని యర్హము నిత్యనూరు అప్వురూ పస్టితి పవృ త్తులం నరమాత్మునిసంక ల్బమాు నకు లోనయిన వనంగా ఆతని ని త్యేచృచేత సీద్ధించినవనుట. ఆతని కిచ లేకపో యొనా వానినెల్ల మరల! దిసీికొనంజాలునం. కాని యట్లి చ్భృ లేకపోవుట యొకక డును సంభవింపదు, అఆయిచ్చ నిత్యమైనది. పరమాత్మ సంకల్పమునకు లాీినయిన స్వరూ పస్థ్రితి పవృ త్తులం గలిగియండుట బద్ధము క్త (పకృతి.పాకృతకాలాదు లఅన్న్నిం టను సచూనము. అతకేషశేషతయన.గా భగవంతుని కభినుత మైన ఆకారమా లెల్ల 6 గలిగియండుట్ట 6శశా నానావిధాశ్చావీ ధను రాయతవి[గహామ్‌। అన్వగచ్చృ_న్త కాకుత్ధ్స్రం సర్వేపురుషవిగ హొలి 6నివాసశయ్యాసన పాదు కాంకు కోప్రధాన వన్షాతప వారణాదిబ్సిః; శరీర ఖేరైస్తవశేసతాం గ తైర్యిథోచితం శేమఇతీరితే జనైః॥ ఇత్యా

రి యా లీలుండుచు + పర్మవవ్మామును ఫకుషో తముండును నగు నారాయ యుండు (బవై మొదలుకొని స్థావరములవజకుం గలనమ _స్తజగత్తును సృజించి నిజర్వరూపముతో నెలవొనియున్నవుడు (బవబ్టిది "చేవతల కును మనుష్యులకును ధ్యానారాధనములకు అనోచరుండగుటంబట్టి

• అపార కారుణ్య సౌశీల్య వాత్స లౌదారస్యమహోదది గావున +తన న్వభావమును నీకువకయే తనరూపమునే ఆ యావానికి నజాతీయ మగునంస్థానము గలది గావించుచు ఆ యాలోకములం దులం తెలియనది. ఇారి జ్ఞాన[కియైశ్వుర్యాదలం నిళ్యనిర వద్యనిర తిశయములం. జ్ఞానము నిరతిశయ మనంగా పరమాత్మెజ్ఞాసముతో పాటిమైనదనుట [శ్రియ నిరతి శయమనలా స్వచృ్భంచానరిత వై ంకర్యమై యుండుట విశ్వర్యము నిరతిశయమైన దనలగా తేమ యిచ్శాబేతం గయికొనెడి ఆయాళరీలేంద్రెయాదులకు నియమించుట యందు ఆడ్డు లేక యుండుట-వానిని ఏయడ్డము లేక తలంచిన న్లైల్ల భగవ త్క్కైంకర్య మునక్రై నియమించుట యని భావము, కాని యన్నిటియందును ఆది గలిగియం చుట కాదు. ఇదీయీ క6జగద్వ్యాపార వర్థం (పకరి ణాదసన్నిహీత త్వాచ్చి అని నూర్రింపంబడెను. ఇట్టిసూరులే కసదాపళ్యన్ని నూరయః తగ్వి(పాసోవిపవస్యవో జూనృవాంప? సమ్మిత. అని (ప్రతిపాదింపంబుడిరి. విపనట్టివు లనంగా విశేషించి స్పుతిశీలురుం శి వాజి . స్రభావుండున్ను (వాచ్‌ మనప) వాక్కు నకును మనన్సునకును* (ఆపరిచ్చేద్య) ఇంతయని కొలంది యిడరాన్ని (స్వరూపస్షుభావిములం గలవాండ్యు స్వరూపస్వభావములం కొలంది యిడరానిజే కాని తెలియరానివి గావు, తలియరాని పన్నయొడల “తద్విజిజ్ఞాసస్వ” మన పొకువిళుద్ధేన” 6బ్రహ్మావిత్‌ * “అస్టం[బహ్మణో విద్వాన్‌” ఇత్యాదులగు. 'వేదక (కుతులకు విరుద్ధమగును. 6యతోవాచోనివ ర్త స్టే అపా ప్యమనసాసవ) ఇత్యాదు లూపహాస్టిముం సిత్య్యవ నూతి

• స్వాచిక = నిలయుండునుం ఇందు వాసస్టాన మగు నిత్యవిభూతిని జేప్పుచు న్నారు, (స్వడాచితు తనకు తగినదియా, (వివిధనిచి;తమునై నవియు్యు అన (భోగ్య భోనోపకరణ భోగ స్థాన )ములబేత భో నస్యములన ౯౫ శష్షౌదివిమ.. ముల భోనోప కరణము అనంగా భోగమునకు పాధనములైన డేహేం[దియాధులు, భోగస్థానము అనలగా పౌఛారామ్యపదేశాదులు, ఇట్టివానిచేత, (సమృద్ద) నిండినదియ, (అనంతా శ్చర్య] మెనగియ, (అనంతమహావిభప)ము గలదియ = అడ్డముగాను మాందుగాను చానికి కొలండియుమీరియ లేవు; (్రిందమా(త్రము (వకృతినిబట్టి దానికి మేరక బదు?

౦ (నిత్య) (పాక్సృతౌకాళమువలె లయము లేనిదియ, (నిరవద్రి) కుద్గసత్ర్యామయ మగుట వేత రజ_స్తమస్సులంను వానికార్యములును లేనిదియ్యు (అక్షర ) మైనదియ = చాన కేయంశమందో౬ గాని సృష్టిసంహారములం లేవనుట్ట అగ (పరమవో్శ్య్యోమనిలయండు ) పరమా కాకము-పరమపదము-వాసస్తానముగాం గలవాండు, అ శీలాదివూాఎ

• వివిధ ..లీలుండును-ఇందు లీలానిభూతియో +మును జెప్ప్తుచున్నారు (వివిధ విచ్మిత్రములున్యు (ఆనంతృ్రములంనస్కు (బోగ్ట్టిభో క్షృవర్గములచేత, (పరివూర్ల) మైన, (నిఖిలజగత్‌ ఉఊదయవిభవలయ) సమ _స్పజగముయొక్క ఉాత్సత్తియ న్ట్‌తియ లయ మును అనెడి లీలలం గలవాండున్యు భోగ్యములం శబ్దస్ప ర్భాదిరూపకుబే వినిధ ములం; దివ్యాదివ్య భేదముచే విచిితములు. భోక్త ఎవర్జము జేవమనుష్యూది భేదముచేత వివిధము, వర్గా/శమాది భేవములచేత నిచితము. పరమవదనుందు భో కృృవర్షమునకు జ్ఞాననుఖాదితారతమ్యుము. లేనందున వారికి వివిధత్వము ఇెప్పణడడదయ్యె లీలా విభూతియందును భోనో పళరణభోగస్టానములం (గాహ్యములం, జగదాకారముగా తాను ఉదయాదులం పాందుటయె లీలలు, జగడాకారనుగా6 బరిఃమించినచో వికారం కాండా యనంా సూత చి దచిద్విశిష్టుం డయియే యట్లినికారమూను బొందుదున్నాండు గాని స్వరూపము చేతంగాదు; కాన నిర్వికారుండే యగును. కాలం నికి యావనాదులం కలిగినపుడు స్వరూపమునకు నికారముగ లంగనన్షు భన వంతునిశి జగ ఉాకారి తాదులందును స్వరూపవికారము అీదని తెలియనది. అవా_ప్తసమస్ట కామునకు జగ ద్వ్యాపార మేలయనంగా లీలనుబట్టియని లీలాళబ్దముం

• బహ్మలక్షణములతో. గూడియండుటపవే నారాయణుంజే పర(బహ్మమని కనారాయణ పరం(బన్మా” నారాయణః పరం(బవ్మా గతాళా స్టే సమోరిత్‌ః” ఇత్యా దులచవొప్పున నిట [(పతిపాదించిరి ఈమాం:డంను కృష్ణునకుశు చెల్లు నని ళప్టరం (బవ్మా పరంధాను పనితం పరమంభ వాన్‌” ళప్రథితంపురుషో తమః? 6ఏవనారాయణః శ్రీమాన్‌” ఇత్యాదులచేతం బెలియనడి ఫర్వపామానాధికరణ్యమును సర్వవై లక్ష ణ్యమును సర్వాంత ర్యామిత్వముచేత ఉపపన్నమని యీమూండు పదములయభి(పా యము. శౌత్రన శపయోజనము లేకుండంగా అవతారము లెత్త "నేల యన6గా కజ్రిప్రాద్ర *==దధిి ఆనంబడెనుం కారుణ్యమనంగా తన్యపయోజన మేమియ+ నోరక పరుల దుఃఖములకు _ తాళకుండుట, మిక్కిలి గొప్పతన మున్నకు తక్కవ వారితోడ గుత్తముగా కలనీ మెలనీయండుట సౌళీ ల్యముః పరలదోవషమాులను నిరసించి పాటిం పనిస్వభావము గలిగియండుట వాత్పల్వతమూ. పత్సస్య ఇదంవాత్సం తత్‌ లారీతి వాత్సలా తత్సభావం వాత్సల్యమ్‌ అని వ్యుత్పత్తి. ఆవు తనదూడదేహమునందలి

10 ర్‌ దవతరించి యవతరించి వారివారిచే ఆరాధితుండై వారి వారి యిష్ట మునకుందగినట్టు ధరాబ్టర్థ కామ మోక్షము లనుఫలముల నొనంగుచు

• భూభారము దింపునెపమున, అస్థుడాదులకు6 గాడ మిక్కిలి యా(శ్రయింపం దగియుండుటకు “త్రత్రో2_భఖలజగత్పడద్డు బోధాయా చ్యుత భానునా "జీవకీవూరర్షసంధ్యాయా మానిర్భూత మ్రహాత్టనాః” ముజణిశినగనూడ బోగ్యముడా వాకుట వాత్సేల్యము పిశావదగో పొలగో పీ కాదులకుం దన్నె యిచ్చుకొన్నను ఏమి యిచ్చితిమని భావించుట కాచార్యమ్యు ఈగుణములం యేకింపలా ఆవతరిందుచు న్నాండుం “షా కత్రవ్రో2_పీప్త న్నవ్యయాత్మా” ఇత్యాదు లించులకు6 (బ్రమాణములం అవన్మాడ్‌... 4 దీనిచే అవతారవిగహముకూడ అ(పాకృత మగు పరచుపదమందలి వ ఎన వాముయొక్కు అంశఛవిశేమషమెయని తెలియనది. ఇదియె 6న తస్య(వాళృ్ళతామా నై ర్మాంప 'మేదోఒస్టి సమృ వా” 6నబ్గూూత సంఘ సంస్థానో దెహోఒస్య పరమాత్మసఖా ఇత్యాదులచే నెలుంగునది,

ర్థ్‌ంయదచా యడాహి ధర్మస్య గ్లాని రృవతి భారతి 6సంభవామి యక్సైళ్ల యుగే" కబపహూనిమే వ్యతీ తాని జన్మాని" ఇత్యాదు లెటులపనది. వారిచే ఆలర్రా ధింపంబడుట్క కయప్యావతారరూపా ణి సమర్చృన్ని దివౌకసః! అపశ్యి నః పరం రూపమ్‌” ఇత్యకుల చొపునం చెలియనది.

• అవతాఠరమునకు ఛూభారమాుసు దింవుట వ్యా జమా తము, ఆంద్షజ్యక్రు ఆ[ఛయణీయ:ండగుటయె సాక్షాత్త్సయిన ఉద్దేశ్యము ' దొర్దనుల నాశము 'నేచటట సాధుర క్షణమనుమహా(ప్రయోజనమునకు పంబంధించినదిగ జా అష్మ డాదు అనలా ఆఅయోగ్యు లై నవారనుట. మహాయోగులపరిశుద్ధమన స్సు చేత (గహింపలవ్ష బ్య వాండు. ఫౌలభ్యాతిశయముచేత. నునుష్యులకును - అందును సొల్ల చార లవత్తర్ష్య మాంసంపుంగన్ను లక6 (గహింపందగిన వాండయ్యెనని ఛాచము, ఇట్లపలేరిం చుట్ట కన్నులకగ వదుటకకను (ప్రయోజనము శేవలము అరాధింపందగియండుట మాత్రము “గాదు; ఆసుభవింపందగియుండుటయ నగుననియె కపకరావర)” ఇత్యాదులం వెం బడెను, పరు లనంగా కపాసనసమర్థు అగు (అహ్మరు(దలీష్మా టా రాదులం, అవ అనగా. గొల్టలు మొదలగువారు... నికైలజను అనంగా (క్ర్రీవుంసాదివి ఫా

రొ ముత్రక 6ఫుంసాం దృష్టి చిత్తాపహారిణమ్‌' అన్న ట్లుండుట తెలియునదె. దివ్య చేష్టిక్ర్వ్య్య్య్య నవనీతేనట వాదులు. న

శ అనుకీతిని 'జేవకీనందనుండై. భూపియం దవతరించి, నకలమనుజుల నయనములకు వివయభఖూతు. డగుచు, పరావరు లగునిఖలజనుల మనస్సులను నయనములను వారించునట్టి దివ్య చేష్టితములను గావిం చుచు, వూతనా శకట యమలార్డునారిష్ట *పలంబ ధేనుక కాలియ “శీనికవలయావీడ ఇాణూర ముస్టిక తోనల కంసాదులను వధించి,

• అనవధికదయా సౌవోన్రానురాగ గర్భము లగు విలోక నాలాపా మృతములచేత విశ్వమును ఆప్యాయితము వేయుచు *ీనిరతిశయ సౌశీల్యాది గుణగణములను వెలివ్రచ్చుట చేత అ[కూర నూలాకారా దులను బరమభాగవతులను గావించి, గపాండుతనయుని యుద్ధము నకు వురికొల్పు వ్యాజముచేత పరమఫవురుషార్థలనక్షణ మగుమోశ్షము నకు సాధనముగా వేదాంతమునందు చెప్పంబడినదియు న్వవిషంయమై నదియు జ్షానకరత్ధా సాధ్యమైనదియు నగు భక్తి యోగము నవతరింపం 'జేసినవాండయ్యె, * అందు పాండవ్రలకును కౌరఫులకును యుద్ధము

• బలభ(దుండు భగవదంశరూప మే కావున నతందు చేసిన (పలంబ ముష్టికా దివధము భగవంతుందడు వేసినదిగా-నే యిచట చెప్పంబడెను.

• (ప్రియతముని స్వరూపమును. దర్శించుట ధారకము వాని చేష్టీతమాలను దర్శించుట పోషకము, వానితోడ ఆలాపాదులం చేయట ఖోన్యప కారము సావోర్ష మనంగా హితమునుగోరుస్వభావము. అనురాగ మనంగా (నీతి.

• ధర్మసంస్టాపనము తనయారాధ్యముగు పస్వరూపముయొక్క_ దర్శనము వేతన్వు జేశ కాలములచేత దూకన్థు అగు వారికి పరంపరభే వను[గహించునట్టి యపచేళశము వేశను గావించుట తెలుపును న్నారు

౧ ఇందు (నశ్ర్రీమద్దీతాద్ధోపబేశముతోడిసంగతి తెలంపంబడినది. ఈగీత ఏడు వందల శ్లోకములు గలది. అందు ధృతరావ్ట్ర (పశ్నళ్లోకనులు సంజయపతినచన న్లోకములు అర్జున్యపశ్నన్లోకములం తప్ప తక్కిన వన్నియు ఛగ వన్ముఖారవిందము నుండి వెడలివచ్చినవి. అబే గీతామావోత్మ్య్యమునం దిట్లు వెప్పంబడినదివి కగ్గీత్రా న్పుగీ తాః కర్ప వ్యాః కిమమ్యైశ్ళా్త్రవిస్తవై 8 యాః స్వయం పద్యనాభస్య ముఖ పచ్మా ద్వినిస్పృతా॥

• ఇందు గీతా శాత్త్రమనకు ఉపోద్ధాతము గూర్చిరి,

12 1'ప్రారంభింపంగా + ఆ భగవంతుండు. పురుషోత్తముండు స ర్వేశ్వ లేశ్వ కండు జగదుపకృతిమ ర్ష్యుండు ఆశిత వాత్సల్యవివకుండై పాద్ధని రథిగాను తన్ను సారథిగాను సర్వలోక సాక్షి కముగాం జేనెకు, * ఇట్ల గుట 'ెలిసియు నర్వ్యవిధముల నంధుం డగు ధృతశరాన్హ్రుండు సుయెోా ధనుని విజయము తెలియంనగోరి నంజయు నడి”ను,

• అవతారదళయందును వూర్షత్వమును స్వ్రచ్భందత్వమును "వంందలగునని 6ఆభ౫॥.. శ్వారుండు” అనుపదములబే (పతిసాదింపంబణెను, వీనిచేశ పరత్వమును 6జగ ,,వివశుందు” అని సౌలభ్యముకు సంగ హింపంబడినవి, జగదుపకారమునకు ను ర్త్యుండైనిను ఉత్కృష్టదర్మితమును మాని నికృష్ట్రసార థ్యమును చేయ చేల యనలూా 6ఆశి . వివళుకిడనంబడెను, పార్టశబ్దకు చేత వాత్సెల్యమున క పయు క్త నుగు లెక్లిక సంబంధము ఇెప్పంబడినడి. చేన_త్తే యగ పృథకొడుకుగదా పార్థుండు, ఈనికృష్ణ కృత్యము సీస్తపడి రవాస్యమున6౬ జేయ లేదనుటకైై “సర్వూళాోక సాక్షి క ముాి( లాకు 'లెల్ట ఆూచుచుండంగాా అనబయెను

• [శియపతి యిత్యాదులను 'తెలినియ ననుట. కనులచేత నే కాళ యిహపర ములందలిహితములను తెలియని నునన్సుబేతను గూడ ఆంధుండు గావున సర్వెవిధముల వేత అంధు. డనంబయేను

శ్రీభగవర్గితా--(పథమోఒధ్యాయః అర్జునవిషాద యోగః, ఎమి అట్తయం ముల... ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ ధృతరాష్ట్రండు పలికాను, శ్లో! ధిర్మున్నే్యతే కురుమే(కే సమవేతా యుయుత్సవః! వూమ కాః పొజ్ణవ్నాక్న్చెన కి మకుర్వత సళ్టుయ ॥ క్షే వ్‌

టీ పేనజ్ఞుయ=టీనంజయుండా ధర్మ శే(తే న ధర్మానుప్రాన మునకు యోగ్యస్థాన మైన - కురువ్నే్యలే = కురుశ్నేత మనెడి "జీశమునందు, యుయుత్సవః = యుద్ధము చేయం గోరువానై, నమ వే ఆ౪=కూడిను మామకాః=దుర్యోధనుండు మొదలగు నావారును, పాజ్జవ్నాళ్నెవ=ధర్య రాజాదులగు పాండుకుమూరులును, కింజ=వమికా ర్యము అకుర్వత= చేసిరి,

తా! పీసంజయా, వుణ్యమేత మగు కురు న్నే త్రమునందు యుద్ధము సేయుని చృతో గూడిన దుర్యోధనాదు లగు నావారును ధర్భుఠాజాదు లగుపాండవులును ఏమి చేసిం ?

ధృతరాన్హ్రూండు దుర్యోధనునిజయముం దెలియంగోరి యి ట్లడు గంగా నంజయు.ండు అందులకు “యత యో శేశ్వురః కృష్ణో యత పార్థో ధనుర్ధరః | తత్ర (శ్రీ ర్విజయో భూతిః (భువా నీతి ర్ధతి ర్థుమ” అని యీయు_త్తరమును జెప్పంబోవ్రువాం డై దీనిని నమస్ధించు టకు నలసిన యవాంతరవృ త్రాంతమును “దృష్ట్వాతు” అని చెప్పుచు న్నాండని 'తెలియునది,. సంషుయ గవాచజాసంజయుండు చెప్పెను.

జ 3 త్ల! దృష్ట్వాతు పాజ్జవానీకం వ్యూూఢం దుర్యోధన నడా | ఆచార్య ముపనజ్ఞమ్య శాజూ వచన మ(బవీత్‌ ॥ లి

లి (శ్రీ భగవద్గీతా - (పథ మోఒధ్యాయ; టీ తదా=అప్పుడు రాజూ=రాజయిన, దుర్యోధన$=దురో్య ధనుండు, వ్ల్యూఢం=వూ్య్యూహములాగా తీరియున్న, పాణ్ణవాసీకం=పాం డవృలసేనను, దృష్టాఎమాచ్చి ఆచఛార్యం = చోణాచాడ్యుసి, ఉపన స్రమ్యు=నమిపించ్చి వచనం = ఇెప్పంబోవ్ర వాక్యమును, అటబవీత్‌ = పలిశెను, తా! అప్పూడు రాజైన దుర్యోధనుండు పద్మశళటసూచీ వరా హోదివ్యూహారచనతో: దీర్పంబడియున్న పాండనబలముం. జూచి (దోణాచాద్యనియొద్దకుం బోయి యీ (ప్రకారము చెప్పెను, తీ శ్లోః ప్య్యైతాం పాడ్దు వ్యుతాణా మాచార్యమవాతీం చమూమ్‌! ప్యూథాం (ద్రుపదపు శ్త్రేణ తవ శిహ్యేణ ధీమతా 1 .. టీ! స ఆచార్య=ఓ ఆదార్యుండా, ధీమ ఇా=బుద్ధిమంతుం దును, తవ=సీకు, శిహ్యేణ = శిమ్యుండుసగుు (దుపదవు శ్తేణ = పాం చాలశరా జగు (ద్రుపదుని కుమారుం డైనధృష్టద్యుమ్నునిచేత, వ్యూ భఛాం=వ్యూహములుగా తీర్పంబడినదియు, మవాతీం=గొప్పదియు నగు, పాండువు(తాణాం నా పాండవృలయొక్క, ఏతాం ఈ ఎదుట నుండు, చమూం=సేనను, పళ్యఎమాడుము, తా! ట ఆచాళ్యా, బుద్ధి నుంతిండును నీశి్య్యుంచును అయిన ధృష్టద్యుమ్నునిచే వ్యూహోకారముగా రచింపయుడినవై గొప్పది యగు నీవాండనబలముం గనుంగొనుము, అవ, ఆయతిళశయమనునే ెలివించువాండై. చెప్పుచున్నాండు, క్‌ న్లో! అత్ర శూరా మహేప్వాసా భీమూర్జుననమా యుధి | యుయుధానో విరాటశళ్చ (ద్రుపదశ్చ మహారధః ॥ త్రీ

అద్ధునవిషపాదయోగః, తె ధృష్ట కేతు శ్చేకితానః కాళీరాజశ్చ వీర్యవాన్‌ | ఫురుజి త్కు న్తిభోజశ్చ జే బ్యశ్చ నరఫవుజ్జ్ఞవః | ర్‌ యుధామన్యుశ్చ విక్రాన్త ఉత్తమాజాశ్చ వీర్యవాన్‌ | సౌభదో (చావబేయాశ్చ నర్వ వవ మహారథాః ॥ 6 టీ అత్ర= ఈపాండవ సేనయందు, ఛూ రాః=శెర్యగుణవంతు లును, మ హేప్వాసాః=గొప్పవిలు కాండును, యుధి=యుద్ధవిమయ ము నిందు, భీమార్జుననమా: =భీమార్డునులతో నమానులు నగ్కు యుయు ధానః=(త్రీకృష్టునిత మ్మ్లుండ గు సాత్యికియు, విరాటశ్చ = విఠాటరా జును, జమవోర థిని= మహారథుం డగు, [దుపదశ్చ = (గుపదమబోరా జును, ధృష్ట కేతుః= ధృష్ట కేతువును, చేకతానః = చేకితానుండును, వీర్యవాన్‌ = వీర్యము గలవాల దడ్వైన, కాశీరాజశ్చ = కాకీరాజును, ఫురుజిత్‌ =వ్రరుజిత్తును, కు ్రిభోజశ్చ =కుంతిభోజుండును, నరవుజ్దవః జావుడుప కేస్టుం డగు, శె బ్యశ్చ= శై బ్యుండును, వికాన్త్వ=పరా (శనువంతుం డగు, యుధామన్యుశ్చ = యుధామన్యువును, వీర్యవాన్‌ =ధీరుండగ్కు ఉ_త్తమాజాశ్చ = ఉ_త్తమాజన్సును, సౌభదఃజాసుభ (ద వు(త్రుండ్రైన అభిమన్యుండును, (చౌపచేయా శృ = చాపదియందు( బుట్టిన ప్రతివింధ్య (శుతసోనము (శుతకీర్తి శ తానీక (కుత పనులును, న ర్వీ= అందలును, మహారథా వవజ=మహారథులే మైనవారు, (నసస్తి ==కలరుుఎ | ఈపాండవసినయందు ళూరులును మేటివిలు కాం(డును యుద్ధములో భీసూర్జునులకు నమానులును సగుపాత్యకి, విరాటరాజు

• ఏకో దళశసవా(సాణి యోధయే ద్యస్తు ధన్వినామ్‌ ।! శన్త్రళా_స్ట (ప్రవీణశ్చ మహారథ ఇతి స్మ ఏరీ! ! ఆనంగ్యా ఎవడు ఆయధవిధ్యయందు నిఫుణు.2డ పదివేల విలుకాండతో తా నొక్క_ందే యద్ధమాచేయ సమక్థుండో వాడు మవారిధుం డనం బడును, ఆమి తాన్యోధయేద్యస్తు సం(పోక్ష్తోఒ తిర థస్తుసః! ర భనైకేన యోయాద్ధా సన్య్యూసో2ర్రరధోత్తమః! ఇట్లు అతిరథ ఆర్థరథు అలక్షణము,

శ్తీ (శ్రీ భగవగ్గీతా = (వథమో౭ఒధ్యాయ;

మహోరధుల. డగు [దుపదుండు, ధృష్ట కేతువు, చేకితానుండు, పఠా (శ్రమనంతు. జైన కాశిరాజు వుడుజిత్తు, కుంతిభోజుండు, ఫుఠరువు రేస్టు. జైన శ్రైబ్యుండుు చళూడుండగుయుధామన్యువు, వీర్యంతుం జైన ఉ త్తమాజన్సు, అభిమన్యుండు, (పతివింఛ్యాచు లైన యుపపాం డవు లేవుడును అందజును మహారధులే మై యున్నవారు,

అవ, ఇట్లు పాండనసేనయందలి ఊూధా(గ్రేనరులను వెన్సి తనసేనయందలి యోధాగ్రోసడులను వప్పుచున్నాండు,

న్లో! అస్మాకంతు విశిష్టా యే తా న్నిబోధ ద్విజోత్తమ !

నాయకా మమనై న్యన్య సంజ్ఞార్ధం తాన్‌ (బవీమి తే]! ౫

టీ! హేద్విజో త్తమ == (యావ్మాణోత్తముండగు. [దోణా

చార్యా, అస్మాకంతు = మనవారిలోపల, యే=ఎవర్కు విశిష్టాః =

ముఖ్యులో మమ = నాయొక్క, నైైన్యన్యక= సేనకు, నాయ కాః= అధి

సతులో, శాన్‌ =వారిన్తి నిబోధ = తెలిసికొనుము, తాన్‌ =చారిని

శే=సీకు, సంజ్ఞార్థం =చక్క_ంగా "తెలియుటకొటక్పు (బవీమి= చెప్పూ చున్నాను.

ఆ (దరోణాచార్యా, మసనసబలంబున నెవరు ముఖ్యులో, నా టై న్యమునకు నెన రధిపతులో వారిని చెలిసికొనుము, మికుచక్కంగె తెలియటకైై. వారిని జెప్పెదను,

శ్లో భవాన్‌ భీవ్ముశ్చ కర్షశ్చ కృపశ్చ నమితిజ్ఞాయః | అశ్వన్రామా వికర్షక్చ సౌమదతత్తి స్మృభెవచ | 8 6 అన్యేచ బవావ శూరా మదస్ధే త్య క్రజీవి తాః / నానాళ న్ర్ర్యప్రవారణా స్స్వే యుష్థవిశార డా; | | టీః ఇవాన్‌ = మోరు, ఛీమ్మళ్న = భీమ్థుండును, కర్ణళ్చ వా కద్డండును, సమిత్మిక్షాయ: = యుద్ధమంద జయశీలు(డ గు, కృపక్చృఃః

అర్జుసవిపాదయోగః ఫ్‌ కృపా దార్యుండును, అశ్వ గ్థామా = అశ్వ స్టైామయు, వికర్ణశ్చ=విక ర్లైండును, తన్రైన=అ క్షు సౌనముద త్తిశ్చ == సోమదత్తునికుమూరుండగు భూరి(శ్రవుండును, అన్యేాఇతరులగు, బవావళ్ళూ రాశ్చ = అ నేకళూరు లును, మదన నాకొఆకు, త్య కృజీవితాః = (ప్రాణములను విడుచు టకు నిశ్చెయించుకొనిన వారు, న న్వే= అందజును, నానాశ(న్ర్రప్రవా రణా౭జఅనేకములగు ఆయుధములు గలవారును, యుస్థవిశార చాః:=ా యుద్ధమునందు నేద్చు గలవాదను నై, (నన్తిెడఉన్నారు,) శా॥ మీరును, భీప్మూచార్యుండును, కర్టుండును యుద్ధమున జయశీలుండ గుకృ పాచారద్యుందును,. నళ్వన్రామయు, వికళ్టుండును, భూరిశ్రవుండును, మజీయును జయ(ద్రథుండు మొదలగున నేక భూరులు నందజును యుద్ధనమర్ద లై నాకొఆఅకు (పాణములవిడున నిశ్చయించు కొని నానాశస్త్రాన్ర్ర్య నంపన్ను.లై యున్నవారు, న్లో! అపర్యాప్తం తదస్నాకం బలం ఛీస్మూభిరతీతమ్‌ | పర్యాప్తం త్విద మేతేపాం బలం భీమాభిరత్నితమ్‌ | 10 ట్‌! తత్‌ = కాంబట్టి క ఛీపా్ఞాభిరతీతం = భీమ్మునిచే అంతటను రతీంపంబడు చున్న, అస్మాకంచామనయొక్క_., బలం = సేన, అపర్యా ప్తం=చాలకున్నది; భీమాభిరతీతం = భీమసేనునిచే రత్నీంపంబడు చున్న, చ తేపాంజ= ఈ పొండవ్రలయొక్క, ఇదం బలంక= ఈసై న్యము, పర్యా స్తం: ఇవాలియున్నది. తాః * ఇట్లు స్వకీయ పరకీయ సేనలయందలి ళూరవురుషుల నంఖ్య న్యూనాధిక్య మగుటచేత, భీఘ్మునిచే ఆపాడంబడుచున్న మన శత త

• ఇట దుర్యోధనుని మై న్యమును ఖీష్మాభిరత్షితమి అన్నందులకు (పతిగా పాండవమైన్యమును కీదాభిలక్ష లేద అని నిన్హేశించినందుల కఖిపాయ మేసి * యని శంకగలంసచున్నది. కరుసేనకు ఛీమ్మండు నేనాధిపతియైనట్లు పాండవవేనకు ఛీముండు నేనాధిపలతిగాండు, ధృన్షద్యుమ్నూ+జే యట్లగును, ఛీష్మండు 6ళక్షోనాం ధనుమ్వైళేన నివ్నాన్తుం సర్వపాణ్ఞవాన్‌ |! య భ్యేషాం నభ వేద్తోప్తా విష్ణుః కారణ

6 భగవద్లీతా - (పధమో౭౬ ధ్యాయః బలము పరబలమును జయించుటకు చాలకున్నది. భీమునిచే కాపాడ! బడుచున్న యీ పాండవ్రలబలము మనబలమును జయించుటకు 7 అవ, కాయబట్టి మోరిట్లు వర్తింపవలయునని చెప్పుచున్నాండు, న్లో! అయనేషుచ స్వేషు యథాభాగ మవస్థి తః | భీష్మ మే వాభిరశ్షన్తు భవన స్సర్వ ఏవపహీ్‌ా॥ క్షే

టీ! భవ న్తఃి=మిోరు, నె్వేవవ= అందటును, స ర్వేషు = నమ నము లయిన, అయ నేవు =వ్య్యూవాప వే మార్ణములందు,ు యథా భాగం = వంతులచొప్పున, అవస్థి ౮7: ను వక్తించుచున్నవారైై, బీవ్మ మేవ= భీష్ముని నే, అభిరక్షన్తు హీ = అంతటను రథీ.ంతుకుగాక,

ఆ! మిరందజును, అన్నివ్యూహ ప్ర వేశమార్షములయందు

8

మివంతులచొప్వున నిలిచియుండి భీమ్మువి నల్యుపక్క_ల నంరథ్సీంప వలయునుగచా, వూరుషః” ళకారణార్థము మనుష్యుండై యున్న విష్ణువు పాండవులకు ర క్షకుండు గాం జేని వీరంనందతిని ఒక్క_వింటచనే "గలంపేర్తునుి అని తాజే ఇప్పికొనియన్నాండు గావున ఇట్టి భీమ్మనితో పొటిమయైన పౌరుషముము. బీమునకు 6 గలంగుట కానరాదు, భీమ్మనికే (పశిబలమను పాండవ మైన్యమునకు భీముండు. అధిపతియం గాండు; అధిపతి ధర్మ రాజే యను, ఆ (ప్రతిబలమందలి భటులలో ఛీముండు [పథధానుందును గాండు అట్టివాం దద్జునుల డనియే (పనిద్ధి.. కనుక ఛీమ్మనికి (పతిశా భీముని నిన్హేశించుటకు కారణ మేనున(గాం ఛీమ్మండు సమస్త పొండుకుమారులను రత్మించుటయందు (పన ణుండైనవాండు... అతనికి వ్యత్యస్తమగా. భీముండు సను_స్థధార్తరామ్ట్రిలను వధిం మటక్‌ దీక్ష బూని యందులకు. దగివసాహవాస బల సహాయాది సంపత్తి గలిగిన వాడు, కావునచే భీన్మునను మాజుగా ఛీముందు. నిక్హేశింపయిడినాం డని తేలి యునది,

అడ్జనవిషపాద యోగః “1 రగ శ్లో! తన్య నంజనయ న్స్హ్షం కురుష్ఫద్ధః ఏ తామవాః। సింహనాదం విన ద్యోచ్చై శృష్ధం దధెస్తై (ఏ తాపవాన్‌ 112 టీ (వ తాపవాన్‌ =పరా[కమవంతుండును, కుడువృద్ధకెకార వులలో పెద్దయు నగు, వితామహః = భీమ్మండు, తన్య = ఆ దుర్యోధ నునికి, వార్దం = నంతోవమును, సంజనయన్‌ =చక్క_ంగా వుట్టించుచు ఉచె్చెజాగట్టిగా, సింవానాదం = సింవాధ్యనిని, వినడ్య = ధ్వనింపం జేసి జంక శంఖమును, దథా అెపహూారింబెను, తాః ఇట్లు దుర్యోధనుండు నర్టబలపరబలముల తారతమ్య మును జూచె మనస్సునందు దుఃఖమును పొందియుండలగా పరాక్రమ నంతుండును, కారవులలో వయనుచేతను జ్ఞానముచేతను పౌరుషము చేతను నధికుండును నగు భీమ్మండు ఆ నిషాదము నెటింగ్‌ యీతనికి సంతోవము కలుగునట్లు మిక్కుటముగా సీింహనాదము చేసి శంఖ మును ఫూరించెను, అవ ఇట్లు సేనాపతి యగుభీష్ముని యొక్క యుద్ధో తావ మును జూచి వాని యాజ్ఞచే సై నికులును యుర్ధో త్భాహమునందు (పవర్షించినవారైరి, న్లో! తత శృష్ధాశ్చ భేర్యశ్చ పణవానకనోముఖాః | నహసన్వై వాభ్యహాన్యన్న న శబ్ద స్తుములోఒభనత్‌ [ [కి టీ, తతః ౫ విమ్ముట, శజ్ధాళ్చ = శంఖములును, భేర్య నా దుందుభులున్తు పణవ ఆనక గోముఖాః = ఉడుకలం తమ్ముటలు బూరలును, నవాసా వవ ౫ ఒకసారిగాన్సే అభ్యవాన్యన్న = కొట్ట బడినవి, న శబ్దః= ఆధ్వని, తుములః = సంకీర్ణ్షముగా, అభవత్‌ = ఆయను,

రి (శ్రీ ఛగవద్రీతా - [(వథ మోఒధ్యాయః

తా, అనంతరము శంఖములు ఛేరులు ఉకుశకలు తమ్ముటలు బూరలు మొదలైన వాద్యవిశేషములు ఒకసారిగ (మోగింపయి డెను, అఆధ్వనులు కలసి యంతటను వ్యావిం చెను,

అవ విమ్థుట పాండనవ్రై నస్యమునందు కలిగిన యుథ్ధో త్సాహ మును చెప్పుచున్నాండు,

90 శ్లో! తత శ్శ్వేతె ర్లయై ర్యుక్తే మవాతి న్యన్షనే స్థితా |

మాధవః పాణ్ణవ _శ్చ్చేవ దివ్యా ఛష్థ" (పదధ్భతుః।॥ కేజీ

టీ, తతః= అటుపిమ్మట, శ్వశతెః = అెల్లనివియగు, హమొజ గుజ్జములతో, యుక్తే = కూడుకొనినదియు, మవాతె ఉత్కృష్ట మైనదియు నగు న్యన్ద నే = రథమునందు స్థిత = ఉన్న; మాధవః డె (శీకృన్ణమూరక్తియు, పాజ్ఞవన శైవ = అర్జునుండును, దివ్యా = అపా కృతము లగు, శ్థా = శంఖములను, (పదధ్యుతుః = లెన్సగా, చజూరించిరి,

ఆ, కురువై న్యముయొక్క_ వాద్య వాదనానంతరము, "తెల్లని గుజ్జములుం పూన్చిన మహోరధమునం దున్నకృష్త్ణాద్దునులు తమ దివ్యశంఖనుల నొత్సిరి, 98

శ్లో। పొ్ళజన్యం వ్యావీ.శేశో చేవదత్తం ధనళ్ఞాయః 1 డ

పొంద ఇ దధార్డ మహోశజ్ధం భీమక ర్యా వృకోదర ౪! లో

టీ, వృాషాకేశః = (శ్రీకృష్ణుడు, పాబ్బజన్యం = పాంచజన్య మనెడి క ఫ్ట్రమును, దథెస్ట్ర=పూరించెను, భీముక 'ర్మా=భయంక ర వ్యాపా రము గల, గీనృకోదర। = భీముడు, పొండం = పౌండమనెడి మహాశ బ్ఞం “జ గొప్పళంఖమును, దథెస్టై = శవ్పూరించెను,

శక ఉదరః== వృక నుెడియగ్ని కడుపులో. గలవాండు,

(2) అద్ధననిపాదయో గః, క్ర తా, (ీళృష్ణుండు పాంచజన్యమును అడ్జునుండు చేవదత్తమును బూరించిన వెంటనే ళ్యతుభయంకరము లగుకృత్య ముల. జేయు భీముడు పౌం(డ్ర మనుమహోాశంఖమును పూరింఖను, 10 శ్లో॥! అనన్తవిజయం రాజా కున్నివుత్తోో) యుధిష్థిరః నకుల న్సవా 'బేవశ్చ సుఘోవమణిపువ్చకా! 16 టీ రాజూ= రాజును, కుస్టీ పుత్త 4 = కుంతీవుత్తుండు నగ యుధిస్టీరః = ధర్మరాజు, అనన్నవిడశయం = అనంతవిజయ మను ఫంఖమును, దన్గాబ్దు = శ్ర్ధూరించను, నకుల్కజ= నకులుడు నవా "బేవన్చ = నహబేవుకడును నుఘోవమమణిఫపువ్వుకా = సనుఘోమము మణివ్రవ్పుక ము ననుశంఖములను, దధ్యుతుః = ప్రూరించిరి, 121 తా, కుంతీవుత్తు?6 డగుధర్థురాజు అనంతవిజయ మను శంఖ మును పఫూరించెను, నకులుండు సుఘోవ మనుళంఖమును, నవా "దేవుడు మణిఫపుష్పక మనుకంఖమును బూరించిరి, శ్లో! కాళ్యశ్చ వర మేప్వాన శ్శిఖజ్జీచ మవోరధిః | ధృష్ట్ర ద్యుమ్నో విరాటళ్ళ సాత్యకి ఇ్బాపరాజతః! క్షే (దుపదో (జాపబేయాశ్చ నర్వతః పృథివీపతే । సౌభ (ద్రశృమహో బాహు; శజ్ధాన్‌ దధ్యుః పృథక్‌ పృథక్‌ ॥ 18 టీ, పృథివీపతే = ధృతరాష్ట్రమహారాజా, పరమేస్వానః = గొప్పవిల్లు గల్క కాళ్యశ్చ = శాశీరాజును మజోరధ; = మహో రథుడై న, శిఖణ్జీచ = శిఖండియును, ధృష్టద్యుమ్నళశ్చ = ధృష్టద్యు మ్నుండును, విరాటశ్చ = విరాటుండును, అపరాజితిః = అపజయముం బొందని, సాత్యకిశ్చ = సాత్యకియును, (దుపదః = (దువదశరాజును, (ావదేయాశ్స = (చాపదీకుమూరు వై నయుపపాండవులునుు ముహో చావుః = నొప్పభుజములు గల, సౌభదశ్చ = అభిమన్యుండును,

10 (శ్రీ భఛగవద్దీతా ఎ (పధ మో౭ఒఛ్యాయః సర్వశః సేనయందతట, పృథక్‌ పృ్పధక్‌ = వేలు వేలుగా, శజ్థాన్‌ వః శంఖములను, దధ్ళుః = ఫూరించిరి,

తా, ధృతరాష్ట్రమహారాజూ, మేటివిలకా డగుకానీరాజును, మజోరథుం డగుశిఖండియు, ధృష్టద్యుమ్నుండును, విరట రాజును, యుద్ధమునం దపజయము నొందని సాత్యకియు, (దుపవరాజును, ఉప పాండపులును, భుజబలము గలయభిమన్యుండును, సీనయంతటం గల తక్కిన యోధా(గ్రోనరు లందజును వేలువేబుగా తమతమశంఖము లను పూరించిరి,

పాండనసేనానాయకులు వేటు వేజబుగా శంఖములను బూరించి రనుటచే తమళంఖధ్య్వను లొక్కటొకటియును దుర్యోధనాదులకు వృాదయ భేవనము గావించునట్లు పూరించి రని భావము,

శ్లో! నఘోసలి ధార్హ రాష్ట్రాశాం వృాదయాని వ్యదారయత్‌ |

నభశ్చ పృథివీం చైవ చశుములోఒప్యనునాదయన్‌॥ 19

టీ, తుములః = సంకులమైను, నఘోషః = ఆశబ్దము, నభత్చజ ఆకాశమును, పృథివీంచ = భూమివిన్తి అనునాదయన్‌' అపి = తి ధ్వనుల నిచ్చునట్లు చేయుచున్నను, ఛార్హరాషస్ట్రాణాం వవ= సీ వుత్రులగు దురోోధనాదులయొక్క యె, వృాదయాని = గుండెలను, వ్యదారయత్‌ = (బద్దలు చేసెను,

తొ, భయంకర మైన అఆశంఖనాదము భూమ్యంతరిక్షములయం దంతట ,(పతిధ్వను లెనగ జేయుచున్నను, సీప్పుతులగు దురో్య్యధ వాదు

శై2

లకుమా(త్రము గుండెలు పగిల్నిన దయ్యెను, (ఇతరులకు నంతోమ హపౌతువయ్యె నని భావము, దుర్యోధనుని "గెలువున కువ్విళ్ళూరు చున్న ధృత రాష్ట్రనకు నంజయుడు దుర్యోధనుని యపజయయము యిట సూచించినాం డని తెలియునది.)

అక్జునవిపాద యోగః క్ష వో! అధ “5వస్థి తాన్‌ దృష్ట్యా ఛార్హ్ర)రాప్రా9న్‌ కపిధ్వజః | (వృత్తే శన్ర్రునంపాలే ధను రుద్యమ్య పాణ్ణనఃః ౭0 వృామీకేళశం తదా వాక్య మిద మావా మహీపతే | టీ మహీపలే=రాజూ, అథ = శంఖారావము చేసిన వినుట, శ్ర్రనంపాలే = అయుధపయోగము, (పవృత్తే (నతి) = [పనర్శించిన దగచుండ(గా, కవిధ్యజః = వానుముంతుని ధ్వజమునందు 6 గల్క న్‌ వి న్‌ క ౭ పాజ్జివః = అబ్జునుండు, న్యవస్థి తాన్‌ = యుద్ధనన్నావాముతో నిలిచి యున్న ఛార్హ్య రాష్ట్రాన్‌ = దుర్యోధనాదులను, దృష్టారా= చూచి, ధనుః = వింటిని, ఉద్యమ్యు = ఎత్తి, తదా = అప్పుడు, వావీ. కేశం1= శ్రీకృమ్ణునింగూర్చి, ఇదం వాక్యం = ఈమాటను, అవా = పలికెను, తా, ఓరాజూ, అంత కవీధ్వజు. డ్రైనయర్టునుండు యుద్ధసన్న దుల నిలిచియున్న దురోళ్టధనాదులం గ నుంగొని, చాణ(ప్రయోగ సమయం బగుటయు, గాండీవంబు ఫై శెత్సి (శ్రీకృన్దుని నవలోకించి యిటనియె, ళం అక్జున ఉవాచ -- శ్లో! సేనయో రుభయో ర్భుభ్యే రథం స్థాపయ మే౭_.చ్యుత! , యావ బేతాన్నిరీవేవాం యోద్ధు కామా నవస్థి తాన్‌ | 13 4 కై. రుయా నవా హోద్ధవ్య మన్మిన్‌ రణనముద్యమే! వికి ట్‌ హూ అచ్యుత” - ఓకృస్లా, అస్మిన్‌ = ఈ రణనముద్య మే = యుద్ధోదో్యోగమునందు, మయా = నాచేత, న్రైన్సహ= ఎన 1(వ్చామీకమునగా ఇంద్రియములు, ఈళుడనంగా నియమించువాండు పరా వరములగు సమస్త జనుల చాహవ్యేంతర కరణములను సర్వ(వకారముల నియమించు వాం డని లకుర్ధము, “ోఆచ్యుతః స్వరూ పస్వుథావాదు లగు జ్ఞానళ క్య్యాదులనుండి చ్యుతుండు కాని (జూజన్రిచాండు, జ్ఞానళ క్కిబలై క్యర్యవీర్య తేజన్సులకు నిఫియైన వాండు,

19 (శ్రీ భగవద్లీతా = ప్రధ మోఒధ్యాయ:ః రత 'యోద్ధవ్యం = యుద్ధము చేయదగినదో, యోద్ధు కామాన్‌ = యుద్ధము సీయం గోరిక గలవారై, అవస్థితాన్‌ = ఎదుట నిలిచి యున్న వళాన్‌ = వీరిని, యావత్‌ - ఎంతలో, అహం = నేను, నిరీశ్నే = చూతునో, (ఛావత్‌ =అంతవఅకు), ఉభఛభయో॥= లెండైన, సీనయోః = సేనలయొక్క, మభ్యే = నడుమ, నాయొక్క, రథం రధమును, స్టాపయ = నిలుఫుము, తా, ఓకృష్ణా, ఈయుద్ధోదో్యోగమునందు "నే నెవరితో యుద్ధము చనేయదగినదో, యుద్ధము సేయం గోరివచ్చినవార లెవరెవరో, వారిని చక్క_6గా నవలోకించువజకు (లీక, వారిని చరూడదగినస్థానమునందు) ఈ రెండుసేనలనడువము మనరథము సనిలుఫుము, కే38 శ్లో! యోత్స్యమానా న వేవేఒవాం యవలేఒ[త్రసమాగ తాః | ఛార్హ రాష్ట్రన్య దుద్చద్దే ద్యున్దే వ్రీయచికీర్ణ వ।॥ లకి టీ, దుర్చు దేః = ఇెడ్డబుద్ధిగల, ధార్హ రాష్ట్రన్య = దురోోధను నికి ప్రియచికీద్దనః = ఇష్టము చేయంగోరినవానై, యుచ్లే = యుద్ధము నందు యే వలే - వవీరు-భీవ్ము[ద్రోణాదులు అత్ర = ఇచ్చట, నమాగ తాః = వచ్చి. చేరియున్నారో, యోత్స్యమానాన్‌ = యుద్ధము చేయలలవారిని, అవాం= నేను, అవేనే _ చూచెదను, తా, దుష్టబుద్ధియగు దురోళ్రధనునకు ప్రియము. గావింపః నోరి యిచ్చట మనతో యుద్ధము చేయుటకు నచ్చి వేరియున్న వా "రవ్వ రెవ్వరో చారిని నేను చూచెదను, సంజయ ఉవాచజాసంజయండు వెప్పుచున్నాండు థి శ్లో! ఏవ ముళో వృవీకేకో గుడాశేశేన భారత | సేనతో ఠుభ యోర్యభ్యే స్థాపయిత్యా రథో్లోత్త మమ్‌! ౨6 బీవృదోోణప్రముఖత స్ప్వేషాం చ మహీశ్సి తామ్‌ | ఉవాచ పొడ్డ పృళ్యె తాన్‌ సమ వేతాన్‌ కర్రూ నితి॥ లర్‌

అక్జునవిపాద యోగః 18 టీ, హేభారత - ఓధృత రాష్ట్రా, పళుడాకేకేన _ అక్షునుని చేత, వవం = ఈప9 కారము, ఉక్నః 2 చెప్పంబడిన, వాపీ. ేశః = శ్రీకృ ముండు, ఉఛ యో: సేన యోః = రెండు సేసలయొక్క;, మభ్యేె నడుమ, భీమ్హదోణప్రముఖతః జ బీవుదోంణులయెదుటను, నె్వే షూం= నమన్నమెన, మషీావ్నీ తెంచ (ముఖత$) = శాజులందటు (యెదుటను. అందజు) చూూచుచుండంగాా రవోత్త మిం = రధకే్ర9స్టు మును, స్థాపయి త్వా = నిలిపి, హేపార్థ = అర్జునా '% నమ వేతాన్‌ = శేరియున్న, వతాన్‌ = ఈ కురూన్‌ = కౌరవులను, పశ్య = మయూడుము, లృతి = అని ఉనాచ = పలిశెను, తా. ఓరాజూ, ఇట్లు అక్టున ష్రరితు జైనవెంటనే శీకృష్ణుం డుభయి సేనామధ్యమున భీవ్బదోణాది నమన్నవీదల కభిముఖం బుగా రధంబు నిలివ, అక్జునా, యుద్ధము చేయునభిలామతోం గూడి యున్న యాకొరవసైనికుల నవలోకింపు మని పలికెను, శ్లో! త ఆా్రపళ్యత్‌ స్థితాన్‌ పార్థః పిత్యూ నధ వితామవోన్‌ | అచార్యాన్భాతులాన బ్రాత్యూన్‌ పుత్రాన్వాత్రాన్స్నఖీం స్తథా! శ్వశు రాన్‌ సువ్చాద్యకె వ సేనయో రభ కో రవి! టీ, అధ=వీదపు, పార్థః=లఅర్జునుండు, తత్ర=అచ్చట, ఉభ యోః సేన యోః= రెండు సేనలయందును, స్థి తౌన్‌ =ఉన్న వీత్తూన్‌ న తండిివడనవా రయిన భూరి శవః పభృతులను, వీతామవోన్‌ = ఆాతవరునవా రయినభీస్తాదులను, అచార్యాన్‌ =గురువు లయిన (దోగాదులను, మాతులాన్‌ =మేనమామ లయిన శల్యాదులను, భాాత్యాన్‌ =అన్నదమ్ము లయిన దుర్యోధనాదులను, ఫు(తాన్‌ = *సడాశేళః (గుడాకా == నిద్రాలస్యములకు, ఈశః = నియంత (నిదను జయిం-చినవాండు)-అన గా అంతటను జాగరూకుండుం కళనిదా9లన్వే గుడాకా స్యాత్‌ 7 అని నిఘంటువు,

్షేత్తీ (శ్రీ భగవద్గీతా - వ్రధమో౭౬ధ్యాయః కువూరు లయిన లక్ష బ్రైణాదులను, పౌాతాన్‌ = మనును లయిన లక్షగ్దణవ్వుళాదులను, తథా=అట్లు సభీన్‌ = స్నేహితు లగుక్చతే పర్మాదులను, శ్యసుశాన్‌ = (దుపద రాజుపలె వమూామలన్సు సువహ్యూ దశ్చ = హీతము నోరువారిసిని, తేక, ఉపకాగము:. బొందిన వారిని? ళా, విమ్ధుట అర్జునుండు ఆశిండుసేనలయం దున్న తండ్రీ శాతవకరునలవారిని, ఆచార్యులను, మేనమామలను, అన్నదముక్తలను కొడుకు మనుమండు మొదలై నవరుస గలవారిని, మిత్రులను, మూమ గార్లను తనహీతము కోరువారిని ఆందజను జూ చెను, శ్లో! శా నృమిశ్ర్య నకాన్తేయ స్సర్వాన్‌ బస్టూ నవస్థి కాన్‌ £ కృపయా పరయా2౭విష్టో విషద న్నిద మబ్రవీత్‌. | పహముతో నిలిచియున్న, చాన్‌ =అ నర్వాన్‌ =నమన్త మైన, బద్ధూన్‌ = చుట్టములను, సమిమ్యఎచక్కంగా మూచి, పరయా=అధికముయిన, కృపయా కనిక రముచేత, అవిష్టః=పరవసుండై, విక్షీదన్‌ = దుఃఖం చుచు ఇదం= ఈ వాక్యమును, అ(బవీల్‌ =పలిశెను, కా, ఇట్లు యుద్ధరంగమునందు వచ్చియున్న బంధువుల నెల్ల రనుజూచ్చి, అద్జునుండు అత్యంత దయాపరపశుండై దుఃఖంచుచు నిట్లు పలి౭ను, శ్లో! దృష్ట్వేమం స్వజనం కృష్ణ యుయుత్సుం సముపస్థితమ్‌! 38 సీదస్తి మమ గాశాణి ముఖం చ పరిశువ్యుతి | వేపదు శృ శరీరే మే రోమహర్ష శృ జాయతే! క్రి గాండీవం స్రంసలే వస్తా త్మ్‌ నైవ పరిదవ్యూ గే | న చ శల్ని మ్యవస్థాతుం భ)ముతీన చ మే మనః! శ్‌0

అడ్జునవిపాద యోగః 15

త్‌, పే కృష్ణ = ఓకృ మ్టుండా, యుయుత్పుం = యుద్ధము సేయ నిచ్చ గలయట్రియు, నముపస్థితం = ఎదుట వచ్చియున్న ట్టియు, ఇమం న్వజనం= ఈబంధుకనమును, దృష్టా=చూచి; మమ = నాయొక్క, గా(ఆాణి=అవయసములం, నీదన్ని = కృశించుచున్నవి. ముఖంచ = నోరును, పరశువ్యుతి=ఎండిపోవుచున్నది, మే = నాయొక్క, ఫర్‌ లే = "దేవామునందు, వేపథుశ్చ = నడంును, (జూయనే = పుట్టాచున్నది), రోమవార్ష శ్చ = వులకరింతయు, జాయతే ఫుట్టుచున్నది, వాస్తాత్‌ = చేలినుండి, గాండీవం = గాండీవము, స్రంన తే జు జాజుచున్నది, త్వవై ృవ=చర్శుముసు, పరిదవ్యాా లే=అంతటను దహింపబడుచున్నది, మే = నాయొక్క, మనళ్చ == మనస్సును, భ9మతీవ = తిరుగుచున్న జ్లున్నది, అవస్థాతుంచ=రధమున నిలంచుటకును, న శక్నోమి = శక్తి "లేక యున్నాను, "

తా, కృష్ణాం యుగ్దేచ్చతోవచ్చియున్న న్వజను లగువీరలం జూచి నాకరచర ణాద్యవయవములు తడంబడుచున్న యవి, నోరు ఎండ్‌ పోవుచున్నది నాశరీరంబున వడంకును వులకరింతయు. బొడము చున్నయవి, గాండీవము ఇేతినుండి జూజుచున్నది, దేవాను మండు చున్నది, నామనస్సుతల్ల డిల్లుచున్నది, 14 ఇంక రధంబున నిలిచి యుండ శక్తుండను గాను, శ్లో! నిమిత్తాని చ పశ్యామి విపరీతాని కేశవ ।

న చ (_కేయోనుపక్యావి వాత్వా న్వజన మావావే! $1

టీ. ేంకేశవ=ట కృష్ణా, విపరీ తాని=అనిష్టసూచకములగు, నిమిత్తాని-= శకునములను, పశ్యామి=చూూచుచున్నాను. ఆవావే =

*క్ళష్టడావూర్షవైంన సుఖము గలంచాడు, శక్ర ఈశ వకజాబనహ్మాను రదుని రక్షించువాండు.

క భగపద్లీ తా ఎ (పధమోఒధ్యాయః యుద్ధమునందు, న్య్వడజసం=బంధుజనమును, వా కాస్ట్రఎచంపీ, అను = అటుపిచ్ముట, (శ్రేయశ్చ=మేలును, న పశ్యామి=చూడకున్నాను తా, కస్ట అనిష్టసూచక ము లగుశకునములు గానంబడు చున్నవి, యుద్ధ్రమునందు జంధుజనమును బరిమూార్చుటవలన నగు ఫల మెద్దియో కానరాదు, ఖ్లోః నకాళ్డే విజయం కృష్ణ నచ రాజ్యం సుఖానిచ | కిం నో రాజ్యేన గోవిన్ద కిం భోగై ర్టీవితేన వా! ం! ట్రీ హేకృన్ణ=ఓళ్చష్ణా, విజయం=జయమును, 'రాజ్యంచ గా గోవిస్ష[=టీగోవిందా, నః=వమాక్కు 'రా జ్యేన= రాజ్యము వేత, కిం వమి ప్రయోజనము, భోగైః = (భూపణాది భోగములబేతంగాని, జీవిలేనవా=బ )దికియుండుట బేతంగాని, కిం=ఏమి[పయోోజనము 1 లాం కసా నాకు జయమువలదు, రాజ్యమువనలదు, సుఖము లభిలవీంచువాండనుగాను , 'రాజ్యమువలన మూ కేమి వ యోజనము? మతి భేోగమువలనం గాని ఇ గదికియుండుటనలన6 గాని మనకు వచ్చు నది యీమి ? 15 న్లో! యేషా మ్య కాక్ఞీ తం నో రాజ్యం ఖఫోా స్పుఖాని చ|] ణి, 4 త 9 మే౭ఒవస్థి తా యుగే ('ప్రాణాం స్త్యక్తార్థ ధనాని చ! 88 టీ నః=మనకు, రాజ్యం= రాజ్యము, యేపాం=ఎవరియొక్క, అ్లే=(సుఖరూప మైన) పయోజనముకొజుకు, కాజ్ళీ తం=కోరయిడి నదో, భోగాఃజసుఖ సాధనములును, నుఖానిచ=సుఖ ములను, (శాక

• గోవిన్హ - ఇంద్రియములు. అధిష్టానముశాంగలవాండు. లేక్క. బీదనుచేత జలియంబడువాండు; లేళ్ళ గో ఆనిమ్‌ దజవాక్కుులయొక్క అజ్ఞానమును వేదించు వాడు

(8) అద్జునవిపాద యోగః, శ తాని=కోరబడినవో), తే ఇమే = అటువంటివీద, (పాణాన్‌ = ప్రాణ ముల (మింది ఆశ)ను, ధనానిచ=ధనముల (మింది ఆశను, త్య క్వా= విడిచి, యు బ్ధేజయుద్ధమునందు, అవస్థి తా;=వచ్చి నిలిచియున్నారు, తా, ఎన్వరినిమిత్త ము శాద్యమును ఖోగ్యవ స్తువ్రలను సుఖ మును గోరుదుమో అట్టి బంధుడనము (పాణములమిందను ధనముల మిీాందను ఆళవదలి యుద్ధరంగము నందు వచ్చియున్నారు, శ్లో! అచార్యాః వితరః పఫ్యుతా నృశ్రైవ చ వీతానువోః | మూతులా శృశురాః పౌతాః స్యాలా న్పమృ్చస్థిన స్తథా! కిక టీ. అఆచార్యాఃజగురువులునుు పితరః=తండ్రులును, వుత్రాః= కొడుకులును, తర్రైవ=అక్స్షు, పితామవోః= తాతలును మాతులాః= మేనమామలను, శ్వశురాః=మామలును పా(ళాః=మనుమలును, స్థలాః = శావమజందులును, తథా = అపకారము, సమృ్చస్థినః ఇ చుటనములును త్తు తా, వా "రెవ్వ రనలాా అఆచార్యులం, తంగడులు, కుమారులు, తాతలు, మేవమూమలు, మామలు, మనుమలు ఛానలు మజందులాు, నంబంధులు నగు బంధువ్రులు, శ్లోః, వతా న్న వాన్తు మిచ్చామి ఘ్నుతో౭౬ మధునూదన ! అవి _కె ఏలోళ్య్ళరాజ్యన్య శత కిన్ను మహీళ్ళ లే! శక్‌ నివాత్య భార్హశరాస్థ్రాన్నః -దా ప్రీతి స్సద్టైనార్షన ! టీ, మధుసూదన=కృష్ణా, ఘ్నతోఒవి=నునలనుహింసించువా వై నను, వతాన్‌=పీరిని, తై ఏలోక్య శాజ్యన్య హేతోరపి = మరాండు లోకముల 'రాజ్యాధిపత్యమునిమిత్త మైనను, వాన్తుం = చంఫవుటకు న ఇచ్చామి=ఇ చ్చగింపకున్నాను, మహీకృతే = భూమినూ (త (ప్రావ్నీ

18 (శ్రీ భగవద్దితా - (పథి మోఒధ్యాయః కొలకు, కిం ను= చెప్పవలసిన దేమి, *జనార్షన = కృష్ణా, ధార 5- స్టైఛన్‌ =దుర్యోధనాదులను, నివాత్య=చంపి, న।=మసరకు, కా ప్రీతిః వమినసంతోపము, స్యాల్‌ =కలుగును, తొ, కసా వ్‌ద నన్ను. జంవీనను జంపని, ఇల0)లోక్య 'రాజ్యాధిపత్యము (ప్రాసష్త్మమయినను వీరిని జంపుటకు నాకు మనను రాకున్నది, ఇట్లుండ మహీమా(తలాభమునకైై వీరిని జంప నెంతునా 1 జనార్టనా, దుర్యోధనాదుల జంపఫుటవలన మన శేమి సంతోవము కాగలదు ? శ్లో! పాపమే వాశ్రయే దనిస్తన్‌ వాతై్యైతానాతళాయినః! 96 తస్మా న్నార్హా వయం వాన్తుం థార్త శాన్ట్రాన్‌ న వాస్ధవాన్‌ న్వజనం హి కథం వాతార్థి సుఖన స్పా్యామ మాధన! ఫ్‌? +ఆత తాయినః। (అపి=మహోాపాతకులయినను, వ తాన్‌ =వీరిని, పాపమే, ఆశ్రయేత్‌ =నొందును. ట్‌, మాధవజ=కృస్ణా, తస్నాల్‌ =దానినలన, వయం=మనము నవాస్థ వాన్‌ =ఎబంధువులతో గూడిన ధార్హ రాష్ట్రాన్‌ =దుర్యోధనాదు లను, వాన్తుం = చంపుటకు, నార్హాః=తగిన వారము కాము, న్వజనం = న్వజనమును, వా త్వా=చంపి, కధం హీ=ఎట్లుగా, సుఖనః == సౌఖ్య నంతులము, స్యామ=అగుదుము,

జన అర్జనకజనులను చంపు వాండు-అనంశా సంహారకర్పృవ లేక్క దుర్ణనులను పాంసీంచువాండు; లేక పుట్టుకను బోంనొట్టువాండు,

" అగ్నిదో గరదవై ఎవ శ్యన్ర్రపాణి ర్థచాపహః | శ్షైే[తదారవార న్సైన షుజేలే హ్యోత తాయినః!! ఇండ్లు 'వెందలగువానికి నిప్వు "పెట్టువాండూ, విషము పెట్టా వాండు శక్ర్రను చేతంగలవాండు ధనము నపహరించువాండు, భూమిని భార్యను హరించువాండ్యూ ఈ యార్లురును అత తాయ లనబడుదురు

అద్జనవిషాదయోగః 19 తా, కాంబట్టి వీఠళు మృవోపాతకు లయినను వీఠలలరో జురపీ మనము గట్టుకొనునది పాప మొక్క_టియే. బంధుజనములళోంగూడ దుర్యోధనాదులను నంవారించుట మనకు యుక్తము కాగు, మాధవా, న్వజనమును నంవారించి మన మెట్లు సుఖముం జెందలగలము 1 16 “న్లో! యద్య ప్యేతే న పశ్యన్తి లోఫభోపవాతచేతనః | కులక్ష్ర యకృతం దోమం మి(త(దోహే చ పాతకమ్‌॥ 88 కథం న్మ్జేయ మస్మాభిః పాపా దస్సా న్నినర్తితుమ్‌ | కులక్షయక్కతం దోసం (వపళ్యద్భి ర్హనార్టన! $9 ట్‌, లో గోపవాత చేతసః= రాజ్యమునందు జేశానచేతం జెడం గొట్టంబడినవివేకముగ లృ వతే= ఈదురో్యంధనాదులం, కులక్ష్రయ కృతం = వంశనాశమువలనంగలుగ, వోవం = దోవమును, మిత దో హే=మి[తద్రోవామునందలి, పాతకంచ=పాపమునును, నపశ్యన్ని యద్యవి=అలోచింపకపోయినను, హేజనార్టన=ఓకృష్ణా, కులశ్షయ కృతం = కులనాళమువలనం గలిగింపంబడు, దోవం = పాసమును, (వ్రపళ్యద్నిః = చక్కాంగా 'తెలిసికొనుచున్న, అన్మాభిః = మనచేత, అసత్‌ పాపాజ్‌ = బంధువధరూసమైనయీపాపమునుండి, నివ ర్హితుం=మరలుటకు కథం=ఎట్లు, నజ్జేయం= తెలియందగదు, తా, రాజ్యమునందలి పేరానచేత వివేకము ఇెడినవారు గాన ఈదుర్యోధనాదులం న్వకులక్షయముచే కలుగుదోషమును మిత్ర (దోవాముబే నగుపాతకమును నెంచువారు గాకున్నను, జనార్షనా, కులక్షయమునలన కలుగుదోవమును పరికించునట్టి మన మిపాపము పరివారింవ నుపాయము. గానక పోవు కుట్లు * అవ, అద్దను డీన్లోకమున మొదలిడి 4ఉవ శ్లోకమువర కు యుద్ధా నర్థిములను వేర్కొనుచున్నాడు,

క (శ్రీ భఛభగవద్దీతా - (పధ మోఒధ్యాయ: న్లో! కులక్ష య్‌ వప్రణశ్యన్ని కులధర్శా న్సనాతనాః | | ధశ్మే నస్తే కులం కృశ్స్న్న మధర్య్హ=.భిభవ త్యుత। శ టీ, కులక్రయే (నతి) = వంశనాళశము కలుగుచుండంగా, సనో తనాః= శాశ్వతము లై న, కులధర్నాః=కులధర్థుములు, (ప్రణశ్యన్ని = నాశమును బొందును, ధశ్మేనన్షే. (నతి = ధర శ్రము నశించిన దగు చుండంగ్కా అధర్మః ఉత=అధర్థువెరా, కులంకృత్స్నం=కులమునంతే టిని, అభిభవతి= క్రిందుపలుచుచున్నది-వ్యాపించుచున్నది, ఆతా, కులనాశము నంభవించినవుడు చిర కాలమునుండి. పరం పరగా నాచరింపబడుచున్న కులధర్థములం నాశము నొందును? అంతియ కాక యళ్రిరరాచార ములు నశించినయెడల కులం బంతేయా సధర్జుమున( (బవర్తిల్లును, శ్లో! అధర్మాళిభవా తృష్ణ ప్రదువ్యన్ని కుల స్త్రియః | వ్‌ క న శ్రే స్త్రష దుష్టాసు వ్యాస్టేయ జాయ తె నర్షనజ్కరః॥ య్‌, టీ వాకృష్ణ=టకృష్ణా, అధశర్యాభిభ వాత్‌ == అధర్థుము విం చుటవలన్య కుల ట్ర్రైయః=కుల స్రీలు, ప్రదుమ్యస్ని =పర మదుష్ట లగో దురు, టయ / రాణీ క న నాష్టయంళృష్ణా, స్త్రీషు దుష్టాను (నతీష)=స్రీిలు. బేడీ వార లగుచుండంగ్గా వర్ణన జ్మ-రః=నర్జము లాొకటితో నొకటి కలీ పోవ్చట, జాయ లే=కలుగుచున్నది, తా, కృష్ణా అట్టియధర్శుము మించుటవేత. కులాంగ సో క్‌ చుష్ట్టలై చెడుదురు, నలు చెడిన నర్షనంకరం బగును, అనల నావా ం ం శ్రగాది జాతివ్యవస్థ 'లేకపోవును, నః 17 || బి! సజ్కరో నరకామొవ కులఘ్మా నాంకులన్యచ | ప వి జ్‌ న వరిన్ని పితరో హ్యేషాం లుస్ట విత్తోదక కి) యాః

అద్దనవిపాద యోగః |

టీ నజ్క_రః=వర్షనంకర ము, కులఘ్నానాం=కులమును. చెడం గొట్టినవారికిని, కులన్య=కులమునకును, నర శామయెప=నరకముకొజ క్కి (భవతి=అగుచున్నది), హి=వీలనంగా, వఏపాం=పవీరియొక్క, వీతరః= వితృ దేవతలు, లుప్త్రవిళ్లోదక(కియా॥ (నన్న) = లోవించినవీండోదక కార్యములు గలవారణగుచు, పతన్ని=నరకమునం బడుదురు,

తా, వర్షనంకరమువలస కులనాశకులకును కులమువారికిని నరకమే కలుగును వలయనంా, వారి పితృ చేవతలు తమ్ముని నశించి వీండోదకకి యలు చేయువారు లేకుండుట చేత నధోగటిం జెందుదురు, (నరకమున బడుదు రనుటుి,

న్లో! దోమె. తైః కులఘ్నానాం వర్షసజ్క_ర కార క్రై? [

ఉ త్సాద్య'న్నే జూతిధ రాజ్ఞః కులధరాష్ట్రశ్చ ఇావ్వ ఆాః॥ త్తీక్రి

టీ కులఘ్నూ నాొం=కుల నాశకులయొక్క, వర్షనజ్ఞర కార వై? జాతిసాంక ర్యముం జేయు ఏలతై: దోమైః= ఈదోషములచేత, శాశ్వ తాః = పరంపరా పాషప్తములయిన, జూతీధర్మాః=వర్హాచార ములును, కులధర్మాళ్చ = కరోలాదవారములును, ఉ తృాద్యన్తే = బెడంగొట్టబడు

జాతి బ్‌

చున్నవి-లోపించుచున్నవి,

తా, ఇట్లు కులము వెటీచినవారలదోవముల చేత నర్షనంక రయమె, ఫుఠరాతనమగు కులధర్థుములును వర్దాచారములును జెడును,

శ్లో! ఉత్సన్నకులధ ర్మాణాం మనుష్యాణాం జనార్టన |

నరశే నియతం వాసో భవతీ త్యనుశు శు9ము! క!

టీ. హేజనార్టన=ఓకృష్ణా, ఉత్స్పన్నకులధర్యాణాం=నశించిన కులధర్మములు గల, మనుష్యాణాం= మనుష్యులకు, నర కే=జనరకము సందు, నియతం = ఎల్లపుడును, వానః। = టినిక్సి భవపలి=అగుచున్నది, ఇతి=అన్కి అనుశు[ భుమ=వింటిమి,

వ్దలి (శ్రీ భగనద్దీళ? = వథ మో౭_.ధ్యాయః

ఆా॥ కష్టా, కులధర్జుములు చెడినమానవులకు ఎబ్బప్పూడును

నరకవాస నుగు నని వినియున్నాము, శ్లో! అహో బత మవా తాపం కర్తుం వ్యపసి తావయమ్‌ |

య దాజ్యసుఖలోభేన వాన్తుం న్వజన ముద్య ఆః శ్‌

ట్‌! అహో= ఆశ్చర్యము, బత=అయ్యూ, యట్‌ =_ఏ కారణము వలన, నయం = మనము, 'రాజ్యనుఖలోభేన = రాబజ్యమందును సుఖ ఉద్య ళాః = యత్నించితిమో, (తత్‌ =ఆకారణమువలన), మువాత్‌ = అధికమైన, పాపం=వపాపమును,క ర్తుం='చేయుటక్ప్కు వ్యవసి ఆః=ఉ*ద్యు కుల మైతిమి,

ఆ! కటకటా! మనము మవాత్తర మైనవాపము గట్టికొను నుటకు. బాలుపడితిమి, 'రాజ్యనుఖములందలిజేశాన చేత మన బంధు జనమును జంప యత్నించిలతిమి కదా, శ్లో] యది మూ మ (ప్రతీకార మశన్ర్రం శన్ర్రపాణయః |

18 ధార్తరాష్ట్ర్రార ణీ వాన్యు నృన్నేశేమతరం భవేత్‌ ॥ 46 టీం క న్ర్రైపాణయః = ఆయుధములు చేనులలోలల, ధఛారర్త రాష్ట్రాః=గుర్యోధనాదులు, అశ న్హ్రం= అయుధర హితుండును, అ(ప్రతీ కారం=[పతి[కియ చేయ లేని వాండునునగు, మూాం=నన్ను, ర ణే= యుద్ధ మునందు, వహాన్యుర్యది = సంహరించిేేని, తత్‌ =ఎఆమరణము, మే= నాక్కు శ్షేమతరం=మటతింత శ్చేమము, భ వేత్‌ =ఎఅగును.

ఛా స్తా?) నములు పరిత్యజంచి 'ప్రతియుద్ధము షచేయసి నన్ను శనశ్ర్రృపాణు లయిన దుర్యోధనాదులు యుద్ధమునందు వధించి ేని అదియును నాకు మజీంత శ్షేమమే యగును,

అక్జునవిపాద యోగః ల్లిక్టి సషాయ ఉొవాచః==ాసంజయ.ండు చెప్పును సా క్షం శ్లో! వవ ముక్ర్వాషర్డుని సృష్థ్యే రధోపస్థ ఉపావిశత్‌ | విన్ఫృజ్య సళరం చాపం శోకనంవిగ్నమానస £ 1 శ్రీ ట్‌, నష్జ్యే=యుద్ధరంగ మునందు, అద్జునః=అర్జునుండు, వవం= ఈ(పకారము, ఉక్ర్యా = పలికి, శోళనంవిగ్నమాననః = దుఃఖముచేతె మిక్కిలి చలించినమనస్సు గలవాండగుచు, నళరం = చాణముతో. గూడీన, చాపం = ధనుస్సును, వినృజ్యజ విడిచి, రథోపస్టే = రథము మింద, ఉపావిళశత్‌ =కూడ్చుం జెను, తా! అడ్జునుండీవిధమునం బలికిళోకముచేత మనన్సుమిక్కిలి కలంత నొందంగా, ఎక్కుపెట్టిన గాండీవమును దిగునంబడవైచి రణ రణరంగములో రధిస్థానమువిడిచి రథముపయిం జదికిలంబ డెను, తితి (శ్రీ భగనద్రీ తా సూపనిమత్సుబవ్మా విద్యాయాం యోగ శా స్తే (శ్రీకృష్ణార్జుననంవా చే అడ్జున విపాదయోనగోనామ (పథ మోఒధ్యాయః, ఇది యుపనివదర్ధ(పతిపాదకంబును (బ్రహ్మువిద్యయు యోగ శాశ్రుంబును (శ్రీకృష్ణార్జున నంవాదరూపంబును నగు (శ్రీభ గవద్దీతలయందు అకునవిపాదయోగం బన్నది (పధమాధ్యాయము, అధిచుత్తత్తిస్తకా.

విశ (శి భగవద్దీతా - (ప్రధ మో౭ఒధ్యాయః పరపాందవలం ర రానానుక ప్యము-'“దుర్యోధనుండు భీమునిచే నభిరత్నీత మెనళంటయేక్‌ హు తన్ను "గలుచుట కాబలము ఇవాలి. యుండుటయు తనబలమువారిని గెలు చుటకుచాలకుండుటయు నావా ర్యునికిం "దెలివి లోపల విమణ్ణుండ యొర్టీన్‌' + అతినివిపూాదమును గను గొని భీమ్ముం డతనికి హార్టము( బుట్టించుటకు సింహనాదముసేసి శంఖ మును పూరించి శంఖ భేకీధ్వనుల చె గెలుఫపునూచిం చునట్టి ఘమ మును జేయించెను, అంత నాఘోవమును విని స ర్వేశ్వ రేశ్వరు! డగు పార్టసారథియు రథధియగు పొండుకువూరు. డర్షునుంయను, తై) లోకమును జయించుటకు సాధన భూతములగు మహోారథములం దున్నవారై. ముల్లోకములను గంపింపంజేయుచున్నవియు (శ్రునుంత ములునగు పాంచజన్య "చేవదత్తముల సెడి దివ్యశంఖముల6 బూరిం' చిర, అంత యుధిష్టిరుండును, భీముండు మొదలగువారును తమతమ సశంఖములను వే శ్వేజపూరించిరి. అఘోషము దుర్యోధనాదులయిన నీకుమూారులందటు హవృదయములను భేదింపంగా “ఇంతకు నశించినశ్తే కురుబలమూ అని థా_ర్హర్యాన్టులు తలంచిరి” ఈపకారముగ్యా దురోక్టీ ధనుని వ్లోఫ్టామును గోరుచున్న ధృతర్శామ్ట్ర్రునకు సంజయుండు ఇ ప్పెను, అంత యుద్ధము “నీయ(6నోరి నిలిచియున్న ఛా_ర్తరాన్లు) లను జూచి, లంకాదపహానము వేసిన బలువానరుని ధ్వజమునం గల పొాండుకుమూరు 6 డద్దునుండు, జ్ఞానశ్‌ క్రి బలే శ్యర్య వీర్య "తేజస్సులకు నిధియ్యు నిజనంశల్లల్చ్పమున జగ దుదయస్థితిలయములను లీలలుగా? గావించువాండును, వ్నాపీ. కేశుండు గావున పరావరము లగునకలజన ముల కాహ్యాంతరక రణముల సర్వ్మ్మపకార ముల సియమించుచుండు వాండును, ఆ శితవాత్సల్యమున వివళుండై. తనకు సార థ్యుము స్‌యు చున్నవాండు సగుభగివంతునిం జూచి తాను యుద్ధము సేయంనోరి నిలిచియున్న వారిని కలరూఫున6 గనుగొనువాండై వారిని జూచ టకు దగినట్టిస్టానమున రథమును నిలువుమని పురికొలిపెను, అట్లు

[4] అద్జునవిపాద యోగః, విఫ్‌ ఫురికొలుపయుడీ యాభగవపంచుండు భీవ స్త (దోణాదులాను తక్కిన రాజులును ఎల్లవారును జూచుచునే యుండంగా నర్జునుండు చెప్పి నట్లు చేసెను, సీవారలు _ గెలుచు స్టితి యిట్టి దనియువారల మం - ఒక ఖ్‌ ల నె త్రీపొడుచునట్లు చెప్పెను.. ఆసొర్టుండిన్ననో గొప్పమనను గలపరమ న లై థి ఓ వె కారుణికుండును ద్‌ర్హ బంధువ్రను పరమధార్షుకుండును నగుం గావున తానును తనతోంబుట్టువులును మూచేత నతిఘఫోరములై న జత గృవాదావోది మార ణకర్గుములచే మాటిమాటికి వంచింపంబడియు న్నవారయ్యును పరమవురువుని సాహోయ్యమున6 దనే చాననున్న నీవారలను విలోకించి బంథున్నేహమునను మిక్కుటమైన కృప వలనను ధరాం్రధర్థు భయమునను అవయవము లన్నియు మిక్కీ-లియు విరవిరంలోన *నర్వ్వ విధముల నేను యుద్ధము సేయను” అని చెప్పి బంధువిస్లేమమునలనం గలుగుశోకముచే మనస్సు కొందల పడంగా అమ్మను వింటిని విడిచి రథోపస్థమునం గూార్చున్నవాం డయ్యెను, (20-౪2౮ ఎడేషాక్ష్సముం (11 “మాతు డ్లోపా దిప బహిరగా | దన్హ రప్యన్థభావమ్‌! తల్లి నంభోగనమయమున వ్యానువి వికృతరూపమునకు భయపడి కన్నుల మూసుకొనుటచే కనులు కనబడనటులనే తన దుర్మార్హడెన దుర్యోధన దుశ్శాననాది బిడ్డలయందలి శామముబే “ఆవృతం జ్ఞాన మేలేన జ్ఞానినో నిత్యవైరిణా | శామరూపణ కౌన్తేయ ! దుష్పూూ కేణాన లేన చట అనినటుల నిత్యనన్నిహిత శత్రుపగుటచే జనము నావరించి వివేక మును వారించిను,

లి (శు భగనద్గితా _ (పధ మోఒధ్యాయః “శామం కర్షాన్న విశా?న్తే | విశాలే తన్య లోచనే । చవ్ష్యృష్థుత్తా తు శాస్త్రే ణ॥| అష క్ర సూత కార్యార్థ దర్శనా! =2ెంపకు నారెడు కన్ను లున్నను సూళ్ల్యూర్థ్ధ విమర్శనాపాటవముగల శాన్రుజ్ఞాన మున్నందున నే కన్నులు కలవాడుగా పరిగణింపబడును. ం్త ఈ ధృతరాష్టు?న కీరీతిగా రెండు కన్నులు (ఆంతర- బావ్యూ చక్ష్సృన్సులు అేకపోవుటచే శ్రీ భాహ్య కారులు “నర్వాత్మునో అంధ౪ః”ో అని 'సెలవిచ్చిరి, దీనికి సిదర్శనముగా “సుయోధన విజయ బుభుత్సయా”” యని సాయించిరి. ఈయన్త 'ర్భావము వీరి శెట్లుగోచరిం చెనన గా_ “యుయుత్సవః కురు శేతే నమవే తాః క ధ మకుర్వత” యని యడుగవలసీియుండగా. “కి మకుర్వత” యని (పళ్నించుట! చేతను “వామకాఃి అని ఉఊరుకొనక “పాణ్జవాశైబ్బవ” యని! పాండన్ర్చలను వేరు వేయుట చేతను న్పష్టమగుచున్నది, ఈన్లోకమున నొక వేడాంతరహస్యార్థము స్ఫురించుచున్నది, అది వతివారును ముఖ్యముగా గమనించవలసినది, ఏమనగా... ఒక సజ్జను డొక యకించనునై నను నావాడని యభిమూానించిన చో “పశుర్శనుమ్యః పక్ష్‌వా | యేచ వైైన్లవ నంథ్రితాః | లేనైన లే ప్రయా న్యన్ని | జ జణ్ళ్‌ క్‌ తద్వొష్టోః పరమంపదమ్‌! అనినట్లు అతనితోపాటు పరమఫుడుపార్థమును బడయగల్చును, అందువలన నే శీ భామస్థకారులు “యద్వా భాగవ తాభిమాశ వనతిశో యని చివర మెట్టుగా 'సెలవిచ్చిరి, అట్లుగాక విపరీతము”!

అర్జునవిషాద యోగ? వ నొక దుర్మార్లునివే నావాడని యభిమానింపబడువాడు “జహేన్ద్ర తత్త కాయ స్వాహా” అనునటుల నాతనితోనే నళించును.

అందుల కీశ్లోక మే మనకు తార్కాణము, ధృతరాన్హుి డభి మాసించిన కౌరవులగతియు, (శీకృన్ణు డభిమానించిన పాండవుల గకియు.ను పాఠకు లెటుంగినిదికాదు,

(2)

వ్యానమవార్షి (పసాదించిన దివ్య చక్ష్యన్సునలన నకలనమర వృత్తాంతమును సాంాత్తుగా చూచినవాడును, 'శుద్ధభానతో, భక్ర్యా శాస్తా ద్వే ది జనార్షన” మ్మునుటచే భక్తి సవాకృత శాస్ర, డ్జానము కలవాడు నగుటచే యథార్థ దర్శియు యథార్థ వాదియునై ౫ అప్తతముడుగా నంభావింప తగినవాడగు నంజయు నడిగెను,

ఏ శ్లోః(8)

ఈన్లోకమున “తు” అసి “దృష్ట్వా” తో చేర్చబడినడి, ఇది మొక విశేషార్థము "తెలుపుచున్నది. అమరకోశశారుడు “తు” “అథ” శబ్దము కొక నంకేతము నేర్పరజను, “త్వన్తాథాది న పూర్వభాక్‌” అనగా నేపదమునకు చివర త్స జేర్ప్చబడునో వ్‌ పదనునకు ముందు “అథ” చేర్పబడునో ఆ పదములు వెనుకనున్న పదముతో నిన్వయింపక (ప్రల్యేకార్థము నిచ్చును.

అటులనే యిచ్చట దుర్యోధనుడు యింట నున్నంతవరకు యీ పాండవులను జయించుట నా కొక పెద్దపనియా, కాలి నోరితో మిటనా? యని యహాంకరించుచుండెను, కాని రణరంగమునకు వచ్చి చూడగ నే ఆ బుద్ధి మారి భయభీతుడైై. దుఃఖతు డయ్యెనని 'తెలుఫుచున్నది, ఈ యర్థము ముందు “అపర్యాప్త్కం” అను క్లోశా ర్టేమున శింతో అనుకూలము,

98 (శ్రి ఛగవద్దీతా - (పథ మోఒధ్యాయ:ః స (. ఈశ్లోకమున దుర్యోధనుడు “మహతీం” అను విశేమణముచే పాండవపై న్యమున్సు “ధీమతా” “తవ శిచ్ళ్య్వేణల అను విశేవణములవే పాండవ సేనానాయకునిన్ని (పశంసించుచున్నా డు, ఉ న్లో!.(5) ఈన్లోకమున దుర్యోధనుడు పాండవసేనావీరులను (పళం సించుచున్నాడు. “భీమార్జున నభూ”ొ యనుటచే “భీతన్య నర్వ్రిం భయ కారినూనం* అను న్యాయమునుబట్టి పరవీరు లందరును భీమునివలెను అర్జునుని వలెను నాతనికి గాన్పించిరి, భిముడు తనను చంపుబకను అర్జునుడు శలగ్ద్యూ కర్ణః కస్సు యోధనః” అనినట్లు తన కభిన్నుడై న కర్లుని చంవుటకును (వకిజ్జను గావించుటచే వొగివలన కలిగిన ఛభయముచే నసండరును వారిద్దరివలెనే గాన్పించిరి, అందడును మజోరధులనలెనే గాన్చించిరి, 8, 9 క్లో!.(6) తన సేనలోని వీకలను పాండవసీనలోని పీఠ లకన్న నల్ప నంఖ్యాకులని 'చేర్కొటను చున్నాడు, . “అన్యేచొ యని మిగిలిన వారిని ఊరును పేడను లేకయే నాకృతిగణముగా పరిగణించుచున్నా డు, “మద స్టేత్యక్పజీని ౪-౭” అని అ్మ(పప్రయత్నముగా న్లీలవాక్కు ఆతని నోటినుండి వెలునడెను,

అడ్జునవిషపాద యోగః లిం 10 శ్లో! (7) ఈ 10వ శ్లోకమున దుర్యోధనుడు భీవ్మ వ తామహునితో_ నుభయనేనల తారతమ్యము నుగ్ధడించుచున్నా డు, ఈన్లోకము ననర్ధియించుటలో నెక చిక్కు. గాన్పించుచున్నది. ఛీపష్మాభిరవ్నీతం అస్మాకం తద్బలం అపర్యా_ప్తం | భీమాభిరశీతం తు ఇదం వతేషాం బలం పర్యాప్తం ॥ అనిగి దా అన్వయ [క మము, నంస్కృృత భావమలో పరోక్షనిన్షేశమును తత్‌ శబ్దముతోను అపరోక్షని ష్షైశ మును వతచ్భబ్ద ఇదంశ బ్లములతోను చేయుట వ్యాక ర ణసిద్ధమైన నిర్దుష్ట పద్ధతి, దీనివి చెప్పువాడు దుర్యోధనుడు. తన సేనలోనుండి చెప్పుచు న్నాడు, ఇతనికి తిన సేన అపరోక్ష ముగాని పరోశ్రముకాదు, అట్టి తగి “అన్నాకం తత్‌ బలం” అనుట తగునా! పాండవసేన దూరమున నున్నది. దానిని “వతలేసాం ఇదం బలం అనుట తగునా? యను శంక ఉదయించుచున్నది. ఈచిక్కును తీర్చుటకు వ్యాఖ్యాతి లనేక 1, ఒకరు _ పారభేదమును కల్సింతుమనిరి, ౨, మరియొకరు _ దూరానర్థియమును గావింతునునికి, 8, ఇంకొకరు _ వాక్య భేదమును కల్పింతుమనిరి. శ వేరొకరు _ పదార్థ భేదమును కల్పింతుమనిరి, చారి నమనర్థియములను అందలి దోమములను గమనింవుడు, 1, పాఠభేనము - భీమ - భీవ్ము శబ్దముల స్థానమును మార్చుట, అనగా - భీమాభిరథ్నీతం తత్‌ బలం అస్మాకం అపర్యా్తం భీప్మాభిరతీతం ఇదం బలం తు వతేపాం వర్యాస్తం, భీమునిబే

ఓ0 (శ్రీ భఛగవద్టేతా - (పథమోఒధ్యాయ; రశ్రింపబడు ఆ పాండినబలము మనకు అనగా మనల జయించుటకు వాలదు, భీమ్మునిచే రశ్నింపబడు ఈ మనబలము వీరికి అనగా పాండ వులను జయించుటకు వాలాను, అని అర్ధము సమంజనముగా నమ నయమగును, తిచ్చబ్ద బలళబ్బములగకు సామానాధికరణ్య స్వారస్య మూ డదు, దుర్యోధనుని యభి[ప్రాయముసనకు అనుగుణముకూడూ నగుచున్నది అందురు, ల దూ రాన్వయపత్ర ము-(వ్యవహి తాన్వ్యయము)

ఇది రెండుపవిధములు._

1, భీమాభిరత్స్‌త భీపాభిరవీ.త పదములను ఇచ్చట దాని నచ్చటను, అచ్చట దాని నిచ్చటను అన్వయించుటు ౨, లేక అప ర్యాస్తం తత్‌, పర్యా _ప్తంతు ఇదం అను పదనమూసహములను ఇచ్చట దాని నచ్చటను అచ్చటి చాని నిచ్చటను అనరియించుట,

అనగా - భీప్మాభిరతీతం అసెస్టకం ఇదం బలం పర్యాప్తం ఛీమూభిర శీతం వఏళేషాం తశ్‌ బలం అపర్యా_ప్తం,

పర్యాప్తం లా ఇాలియున్నది, అపర్యా ప్తం - చాలదు, అనియే యరగరము,

ఏ!

8, వాక భేదపక్ష ము

అపర్యా_స్తం తత్‌ _- ఆపాండవబలము చాలదు, వలననగా- అస్మాళం బలం భీష్మూభిరమీతం, మన బలము భీమ్మునిచే రత్నింపబడు చుండుటనలన.-

పర్యా స్తం తు ఇదం _- ఈ మనబలము చాలియున్నది, వీల ననగా-_వ్‌ కేసపూం బలం భీమాభిరశే తం అనగా-ఏరి బలము భీముని బలముచే రథక్సింపబడు చుండుటనలన, జీ, పదడారృ భేనపక్ష ము-

అక్టునవిపాద మోగః త పర్యాప్తం అనగా పర్యాపనం అనగా నమూవనం అనగా నాశన నమర్థం (శడ లేర్చగలది) అపర్యా ్తం-నాశన అనమర్థం (కడ తేర్చ లేనిది) భీషుద్రినిచే రశ్నింవబడు మన బలమును ఆ పాండనబలము అప 'ర్యా_ప్తము నాశనము చేయలేనిది, ఛీమునివే రశ్నింపబడు ఈ పాండ వుల బలమును (గూర్చి మన యాబలము పర్యాప్తం - నాశనము వచేయగలది, ఇట్ల నర్థియించుట రాజబాటను వీడి దొంగలగుజిశలో దూరి నట్లున్న దని (శ్రీభామ్య కారు లతి నేడ్పుగా న న్వయించిరి, తత్‌ శస్దమునకు సామానాధికరణ్యా నర్టియమును, అనగా - బలమునకు విశేషణము చేయుటను మాని, కారణపదముణా నన్వ యించి యనాయానముగా యీ చిక్కును తొలగించిరి. తత్‌ ఆకారణమునలన - అప్పుడు - అఆకారణమువలన భీవనిచే రక్షింపబడు మనబలము పాండ వులను గెలు చుటకు వాలదు, భీమునివే రథ్మింపబడు ఈ పాండవబలము (మనలను గెలుచు టకు) వాలియున్నది - అనినరన్వమైన అర్ధము కేలుచున్నది. చూచి తిరా (శ్రీబావ్య కారుల నమన్వయ చాతుర్యము, వై వారి యన్వయ (_ప్రియలోని దోవములు సున్పష్టముగా విజ్ఞులకు గోచరించు చు నేయున్న వి-చూడుడు, ఆ పక్షము లన్నియును వీగతియా లేనప్పు డంగ్‌కోరిం చవలసిన వియేగాని నర్వజన పరితపారమున కిట్లు నరస సమన్వయ మున్నష్పు డాదరించదగినవి కావు, అదియే మఖ్యదోవము.

వి (శ్రీ; భగవద్దీ తా - (పథ మో2౭.ధ్యాయ: మరియు-పారభీదము వ్యవహి ఆ న్వయను, వాక్య భేదము, అ(ప్రసిద్ధార్థక ల్బనము, అను నివి శాస్ర కారులు మిక్కిలి హేయముగా వాక్య భేద యోజనలో జూపిన ఆరెండు పేతువులున్ను యథా శ్రమముగా నన్థయించవు ఆ పాండవ బలము వాలగు. అను (పరిజ్ఞను సాధించుటకు (పయోగించు హేతువు ఆపశక్షమునందుండునది కావలెను, ఇప్పూడు. వీరు. చెప్పిన హేతువు “మన బలము. భీమ్మునిబే రశ్చీంపబకుచుండుటవలనో అనుడానికి పథయమైన పాండవబలముతో "నేమి సంబంధము కలదు? అకు "రెండవహేతువ్రన్ను అయా బలము లను రశ్ష్నించువాడు (ప్రబలుడై నను దుర్చలుడై నను ఆబలము సవ ర్థమగుటకు అనమర్థ్యమగుటకను కారణమగునేగాని 'ద్రతిబలమ యొక్క సామన్ధ్యాసామస్థ్యముల కెట్లు హేతువగును- కావున శాన దృష్ట్యా యా కూతువ్చలు ఆండును స్వరూపాసిద్ధము లనబడును గాన సాధ్యమును సాథింపజూలవు దినిని సమర్థించుట కన్ని దారులు! తొ9క్కినను అవి యన్నియు దొంగ దారులే యగును కాని శ్రీ భామ్య కారుల సమన్వయములోను కుదృష్టులకు కొన్ని దోపాభానములు గాన్పింపకపోవు, అవి అభానములే, 1, తత్పద- బలపదములకు స్వర ససిద్ధమైన సామానాధికరణ్యము భంగపడుట, ౨, వెనుక పరబల ('ప్రాబల్యమునకును, న్వబల జార్చల్యమునకును పతువులను చెప్పక యే 'ఆకారణమువలని యనుట అనంగతము, 8, దుర్యోధను డ నేకపర్యాయములు ధృతరాన్ట్రునితో_ ళన ఛీతవ్యంమహారా ౨! న శోచ్యా భవతా వయమ్‌ ॥ సమగ్భాన్స ఆపరాన్‌ జేతుం బలినః నమ'లే విఫో[”

(5 అర్జునవీపూద యోగః, కె

తండ్రీ! నీవు భయపడకుము, మూకొటన్రై చింతింపకుము* మేము బలవనంతులము, యుద్ధమున శతువులను గెలుచుటకు నమ బ్ధలమని చెప్పి చెప్పి బీవృుదోణాదులచే రథ్నీంపబడు నుబలము నివ్వు డసమర్ధ్యమని జెప్పునా ణి అట్లు వెప్పుట కిప్పుజేమి యాపద నచ్చినది, శ నురియు యుద్ధ ద్వితీయ దివనమున - దుర్యోధనుడు భీవ్థు

[(దోణాదులకో- అపళర్యాప్తం త దస్మాకం బలం పాన్టాభిరవీ.తమ్‌ | పర్యాప్తం త్విద మే తేసూం బలం పాగ్లివనతమూాః! వాటి ఖ అవాతీ

లీ రాజూధి రాజులాళా ! అర్జునుని చే రశ్నింపబడు ఆ పాండవ బలము మనలను జయించుటకు చాలదు, కాని యామన బలను పాండవులను జయించుటకు చాలియున్నదని ఇచెప్పెను,

ఈశ్లోకమున “అస్మాకం - అపర్యాప్తం? అనియే అన్వయించ వలెనుగాని “*అన్న్హాకం _ బలం) అని అన్వయించుట తగదుగ దాం అశ్లు యిచ్చటను దానితో ననూనార్ధకముగ నే యుండవలెను, ఆని విపరీతముగా నుండ'రాదు, 5. ఇట్లర్థమును జెప్పుట దుర్యోధనుని పాతను గుర్తెదంగని పామ

రత్వము-

ఈపశ్నలు శ్రీ ఛభామ్య కారాన్వయ పద్ధతి నడ్డజాలవు వినుడు,

తమ బలమును ఖీష్థాభిరతీతం అని వెప్పి నాండవనబలమును భీమూభిర శీతం అని భీష్టునకు (పతికోటిగా భీముని నీ చ్లేశించుట కేమి కారణమో యొకింత పరికింపుడు

ఓ భీమ్మునిన లె భీముడు సేనావతియనియా 1 శాడే, పాండన సేనాపతి ధృష్టద్యుమ్నుడుగ దా,

క్‌ (క్రీ భగవద్దీతా -_ (వథ మో2_ధ్యాయ,. లి, భీష్మునితో నమూన పౌరుపవంతుడనియా ? అట్లనరాదు, భీమ్ముభీముల పౌరువములలో నెంతో తాగ తవు్యర్ధము గలదు, ఆమాట భీమ్ముడే ఇపెప్పెను వినుడు “శకో౭చాం ధనుమైకేన నినాన్తుం సర్వ పాండవాన్‌ | య "జ్యేపాం న భవే ద్లోప్తా విమ్ణుః కారణపూరుపు!! పాండవులను కృష్ణుడు కంటికి "ెప్పవలె శాపాడుటకు సన్న ద్ధడు కానిచో పాండవుల నందరను వాతమాద్చటకు నే నొక్క-డ నే చాలుదుననెను, కి భీముడు శ్యత్రుబలమున కథీశ్యరుడనియా ? అట్టివాడు ధగ్ధురా జేగ చా | ఈ, పాండవసేనలో (పధానుడనియా ? అట్టివా డర్దును డనియే దుర్యోధనుని యభిప్రాయము, అందు లకే *“అకారాదీసి నామాని అడ్జన [తస్తచేతకళి అని భారతమున ఇప్పబ జెను అన గా=ంనోగవాణ న్వ్యగహణ భట్టములలో నాత డర్దునుని సామర్థ్యమును [పత్యక్షముగా ననుభవించినవాడు గావున నష్టును డన్న నులికిపడుట యేగాక అకార మాదియందుగల నమూట విన్నను (తొళ్ళిపడ్డు చుండెనట, మరి భీష్టునకు (పతికోటి భీముని చెప్పుట శేమిహేతువు + అనగా - భీష్ముడు పాండవులలో నొక్క_రినై నను చంపనని (పతినయొనర్చీయే సేనాధిపత్యమును సన్వీకరించెను, భీముడు కౌరీ వులలో నొక్కనినిగాని (బతుకనీయనని శవధ మొనరించెను! దానికితళో డాతనికి భుజబలము, సావానము, సహాయాదులు పుమ్మ_ల ముగ నున్నవి, ఈ కారణముచేతనే భీమ్మునకు (ప్రతికోటిగా భీముని చర్కొ- నెను,

అర్జునవిపాదయోగః క్‌ ఇంతకుముందు పరబల (పాబల్యమునకును న్వబల జార్చల్య మునకును హేతువులే పనక్తము కాలేదే! అట్టితరి తత్‌ - ఆకార ణమునలన అను నర్థ మెట్లుఘటించుననిగ దా అన్నేపణ? ఆశార ణము లెన్నిపప్రనక్తమైనవో వినుడు (అ) మొదటలోనే పరబలము తనబలముకన్న నాలుగ మొహిణీలు తక్కు. వేయైనను దానిని జూచి 'మవాతీం చమూంి అనుట పర సేనాతిశయమును పర్శించుట కాదా ? (ఆఅ) ప్ప తాం పాడ్డుపు.తాణా మాచార్య మహాతీం చమూమ్‌ | వ్యూథాం (దుపదవు(తేణ తవ శిప్యేణ ధీమకా | ఆచార్యా ! అబ్బో! పాండవుల యా మహత్తరమైన సీనను మదూడుడు, బుద్ధిమంతుడగు మో శిమ్యుడైన (దుపదరాజ వ్యుతు డెట్లు వ్యూవాము పన్నినో! ధీమతా అత; తన శిపష్యెణ- తన శిష్యేణ అతః ధీమతా అని అన్వయము, ఈతడు బుద్ధిమంతుడు గనుక మి గీతనిని శివ్యునిగాగొని సమన్త ధనుశ్శాన్ర్ర రహన్యముల నువజేశించి. పెద్దను గావించిరి! మోకు శిమ్యుడుగనుక నే యింత బుద్ధి శాలియెైనాడని ఇది వర సేనాపతిని నర్షి ంచుటకాదా! (ఇ) ఆత ళూరా మహేప్వాసాః భీమార్టుననమా యుధి అని ప్రారంభించి “నర్వ వవ మపోరథాఃి అనుట పర సేనను నర్షించుట కాదా శి పర సేనలో నందరును నువోరధులే యనియు, ఎవరిని చూచి నను భీముడు, అడ్జునునిన లెనే శాన్సించుచున్నారనియు "చెప్పు టను గమనించుడు,

56 (శ్రీ భఛగవద్దీతా ఎ (పథ మోఒ౬ధ్యాయ;

“మధ్నామి కౌారవశతం నమశరే న కోపాత్‌ |

దుశ్శాననన్య ఠకధిరం న ఓబా మ్యురస్నః |

సంచూూర్షయామి గదయా న సుయోధనోరూ |

నస్థిం కరోతు భవతాం నృపతిః పణేన॥”

ధర్భురాజు (శ్రీకృష్ణుని కౌరవులతోడి సంధివై యనుపుచున్న

వార్త విని భీముడు సవాచదేవునితో శేను రణరంగమున

(కోఛావిష్టుడనైై దుర్యోధనాది నూరుగురు సోదరులను

నా గదతో మర్చించనినాడును, దు న్శాననుని వవస్థ్రలమును

చీల్చి రక్తమును పానముచేయనినాడును, దురోస్చధనుని

తొడలునాగదతో నుగ్దుచేయనినాడు మిరాజై న ధర్గురాజు

నంధిగావించుగాశ యనియు, (చాపదెతో నాతడు నభలో-

చంచద్భుజ (భమిత చండగ చాభిఘాత

సంచూర్షితో దయుగళన్య సుయోధనన్య |

ప్య్యానావముష్టి ఘనశోణిత శోణ పాణిః

ఉ_త్తంసయిష్యుతి కచాన్‌ తన చేవి' భీమః!

నాచేతనున్న గదాదండమును బిరబిర (దిప్పూకొనుచు 'నే/ వ(జావాతమగు కొంగివలె గుర్యోధనుని తొడలను గుండ వీండి చేన్‌ వాని శరీరమునుండి పొరలుచున్న వేడి చిక్కనిర _కృమును నాచేకు లకు పూసికొని వచ్చి నీ కురుల కలది వాటిని నేను ముడి చేయనిచో సీను భీముడను కాను, చూచుకొనుమని వేసిన (పతినయు దుర్యోధ॥ (శ్రవణ కువారముల క్షక్మేణే నూతనమై (వతిధ్వనించుట చేతను,

అర్జునుడు నభారంగమున కర్ణుని నంవారింతునని (పతిన యొన ర్చుటవే “కః కర్ణః క స్స్పుయోధసఃి” యనునట్లు కర్ణ దుర్యోధను లకు శరీరము వేరై నను ఒశేవ్య క్తిగా భావించు మితులగుటచే నో (వతిజ్ఞ తనను చంఫుటశే గావింపబడినదని భానించుటచేతను ఉళ్ల

అకర్జునవిపాద యోగః 87 యులవలన కలిగిన భయాతిశయముచే “భీతన్య సర్వం భయ కారి నూనం” అను న్యాయముగా పాండవ సేనలో (పతియోధుడును భీమాడ్డునులవ లెనే యాతనికి నోచరించుట వింతయా? ఇది పరసీనను నర్శించుటకాదా? సాండవబలములోని వీరులను లెక్కించుచు భీమా క్టునులవంటి మవోరథులను సుమూకు ఇరువదిమందిని 'వేరుచేరుగా వర్శించుట పర సేనాతిశయ నర్తనము కాడా?

తన సేనలో నేమెనా సేనను నర్మించెనా 1 “ీనాపతిని వర్షిం వెనా! పైగా తన సేనలోని (పధానవీకులను పరిగణించుటలో “ల వాన్‌ భీమశిశ్చ కర్శశ్చి” యని యారంభించి యేడుగురను మూాతమే జేర్కొనుచు మిగిలినవారిని *అన్యేచ బవావళూస్త రాళ అనిఆకృతి గణములో చేర్చెను, మరియొక విపరీత వా_ర్పను వినుడు, “మద్య త్య క్రజీవి తాః అని వారందరిని చచ్చిన శవములని జేర్కొ నెను, నాకొజనై జయేచ్ళ గలవారనిగడా ఇచెప్పవలసినది! సరి, లోపల అభిప్రాయ మెట్లున్నను నోటినుండి వచ్చిన దీయమంగళ ప౦నంగముగచా!

“తన్య నష్టానయన్‌ వార్టం కురువృద్ధః వీ తామవాః ” అని యషప్పుడు ఆనందమును వుట్టించవలసిన దశలో నున్నాడనుటఏ అంతకు పూరర్ధిము దుఃఖంచుచున్నాడని యేగదా భాపము, కావున నే భావ్య శారు లీన్లోక వ్యాఖ్యానమున అదుర్యోధనః నియ మేన భీమాభి రశ్నితం పాజవానాం బలం అత్మీయంచ భీప్మాభిరతీతం బలం చానలోక్య అత్మునిజయే తన్య బలన్య పర్యాప్తతాం అళ్మీయన్య బలన్య తద్విజయే చాపర్యాప్త తాంచ ఆచార్యాయని వేద్య అంత ర్విమజ్ఞో౭ఒభవత్‌. * అని సాయించిరి,

అన గా-దుర్యోధనుడు న్వాయయగ భీమునివే రశ్నీంపబడు చున్న పా, డవుల సేనను, భీమ్మనిచే నంరథ్సీంపబడు తన "సేనను

శ8 (శీ ధగవగ్ది తా - పథ మో౭ఒ౬ధ్యాయ:ః వరాచి తవమును జయించుటకు పాండవసేన చాలియుండుటను, తన సేన పాండవులను జయించుటకు ఛచాలకుండుటను, [దోణాచాద్యుల వారి *ిజింగించి దుఃఖంచెనని 'సెలనిచ్చుట ఎంతయో నంగతము, ఆవైనగూడా “న ఫఘోపో ధార్త రాహ్ట్రాణాం వృాదయాని న్యదారయత్‌ ”అనగా (శ్రీకృష్ణుడు పాంచజన్యమును, అక్జునుడు "చేవ ద త్తమును, భీముడు పౌండ్రమును, ధర్జురాజు అనంతవిజయ మూ, ఇట్లు పాండవులు జరిన్నికగన్న తమ తమ శంఖములను పఫూరించగా నాధ్వని భూమ్య్యూకాశములనిండి న్‌ఫ్యుతుల వా ష్టదయములను ముక్క ముక్క_లు గావించినదని సంజయుడు ధృత రాష్ట్రునితో "ెప్పను చాసికి ఛామ్య కారులు అదై సవ నష్టం కురూణాం బల మితి ఛార్త రాష్ట్రా మేసి నేడే మనమంతా నశించికిమని దుర్యోధనా దులు తలంచిరని వచించిరి ఇది భయ కార్యము, విచార కార్యమును కాదా! ఈకారణములు చాలవా, “తత్‌ ” అనగా ఆకారణమువలన ననుటకు ? కనుక శ్రీభావ్య కారులు సెలవిచ్చిన యర్ధమే సర్వథా ఉపపన్నము అట్లర్ణమును 'జెప్పిననే ఇతర వ్యాఖ్యాతలు (తొకిణన తప్పుడు [తోవలు (తొక్కు నవనరముండదు, పరబలము దుర్యోధను నకు పరోశ్రము కాదు గాన పొండవబలమును “భీమాభిర థీ,తం ద్‌తేవాం బలొమ్మనుట గోపుముకాదు, “దృష్టై్యాతు పాండవానీకం” “ప్ప స తాం” వతేషూంగ మొదలుగాగల (ప్రత్యక నిస్రైశములను గాంచుడు,ః భీవు (దోణాది మవోవీడలచే రక్షింపబడు తస సేనను దుర్భలమనుకొనునా * యన్న్ముపశ్నకు సమాధానమును వినుడు ఛీవు ద్రోశాదుల వధ సోపాధికమైనను ఆ యుపాధి దుర్యోధను 'జెజుంగును గావ్టన వారి వధను శంకించి భయపడుటలో ఆశ్షే మేమియును లేదు,

అద్జనవిపాదయోగః 80

“న భేతవ్యం మహారాజ [32 ఇత్యాదులభే న నేకమూారులు తన బలసామర్థ్యము నుగ్గడించినను, ఇప్పుడిట్లు భయపడుటకు కారణము 'లేదనరాదు, అడ్జునుడు కౌరవులను పరిమాన్చు నంకల్చ్పముతో, (శీళ్ళమ్ణుని సారధిగా నిడుకొని రణరంగమునకురికి “ప్రవృత్తే శ్ర సంపా లో యనినట్లు చాణనంధానావస్థవరకు వచ్చియు తనచే చంప బడు గురు జన బంధు మితాదులను జూచి స్నేవాము కారుణ్యము ధళ్శాధర్భు భీతులతో కలతవెంది దుఃఖంచి యుద్ధవిముఖుడైై తిరిగి శ్రీకృళ్ణుంచే ప్రోత్సహింవబడి యెట్లు నిలబడెనో అశ్హు దుర్యోధనుడును ఒక్కడైనను పాండవులకు తోడుపడడనుగొనుచున్న వానికి వడక్షా పిణీల సేన యుద్ధమునకు నన్నద్ధమై నిలచుటయు, దృఢముగా బుద్ధి మంచుడైన (ద్రోణ శిష్యుడగు దృష్టద్యున్నునిచే పన్న బడియుండు టయు్యు తనుకంఠు హెచ్చు మహావీరుల నంఖ్య గాన్పించుటయు, అందడను భీమార్డునులతో నమబలులగుటయు, శికృష్ణు డర్జునునకు సారధియొ నిలాచుటయు, జూచుటచే భయవిపాదములకు లోనగు టయు భీప్మూచార్యులచే సింహానాద శంఖధార్థనములచే (పోత్సహిం పబడుటయు నొక వింతయా?

"రెండవరోజున తన నాయకులతో పలికిన శ్లోకము యీ శ్లోక మును భిన్నార్థబోధకములు శకాకూడ దనునది రాజాజ్ఞయా ? కబ్దసా దృశనెచ్చటనో యున్నదని యర్థ సాదృళ్యముకూడ నుండవలెనా ? భోజన (పకరణములోని మైంధవళబ్ద్బమునకును యాన [(పకరణములోని మైంధవళబ్దమునకు నౌశేయర్థము నేచెనటియైన జెప్పునా*+ యుద్ధసిద్ధి చంచలమైనదని యందరెజుంగునదియేగాన నభ్మిపాయములు ముందు "వనుకలలో మౌారుచుండవచ్చును, ఇంటియం దున్నప్ప్వు డున్న భావము యుద్ధరంగములో మారుట యొకవింతయా 1 నిపరీతమా * ఉత్తర కుమారు డీంటను రణరంగమున నొక్కరీతిగననే యుండెనా* (ప్రధమ దివనమున యుద్ధపద్ధతిని గాంచి కొంచెము నిరుక్సాహము చెందిన

శ౦ (శ్రీ ఛగవద్దీశా - (ప్రధి మో౭_ధ్యాయః తన బలమును (పోత్సహించుటకు "రండననా డట్లననచ్చును. అందు లే “దృష్ట్రాతు” అని “అలరుః శబ్దము (ప యోగింపబడినది వ “గ్ర” భజబ్బము “సపూర్వ భొక్‌ ౫ అనున్యాయముచే వెనుకటి స్ధిగికి వై లక్షణ్యమునే జెప్పునుగడా | ఈకారణములచే [శీధావ్యకారుల యోజనయే నిర్షుప్షైమె సోపపత్తి కళమైన (ఏపమాణమై యొప్పుచున్నది దీనిచే శ్రీభామ్యకాడుల నిద్దస్హ సమన్వయ పటుత్వము స్థాలీ ఫులాక న్యాయముగ ఉఊూపబజెను 11 వ్లోకం(8) భీష్ముడు స్వచ్భందమరణము కలవాడును అజయ్యుడు నైనను పాండవులను చంపనని శపథ మొనర్చి నాయక త్వమును వహించుటచే సాండవు లాతని కిక (బతుకశాదను చాధను కలిగింతురో యను భయము దుర్యోధనునకు కలదు, భీష్మ డొక్కాడు. (బతికియున్న శత్రువీరు లెవ్వరును తన సేనను కన్నెత్తి యైనను చూడజాలరు, ఇక పౌండవ పధ తాను కుడు మొదలగువా రనాయానముగ చేయ వచ్చును అను నమ్మకముతో భిమ్ముని సంరవీంచడని తన వీఠరులన (పోత్సహించుచున్నాడు, 19 న్లో! (984) ళా) ఈ న్లోకమున “నజ్ఞునయన్‌ వార్ష “మ్మును నిశ్రేశము దురో థనుని స్లితి నసంతోవమును బుట్టించవలసిన స్థితిలో నున్నదని సూచించ గనే చున్నది అందువల్ల నే (శ్రీభామ్య కారులు “అన్నర్విషభ్ఞో2_భ వత్‌ ” మనో దుఃఖముతో ముంగయున్నాడని సెలవిచ్చిరి,

(6) అర్థునవిపాద యోగః త్తే 14 శ్లో1-(93)

తతః శ్వేలై:” ఈ శ్లోక మి యధ్యాయముసకు (ప్రాణము అధ్యాయమున శే శాదు గ్‌ తాశాశ్ర్రమున కంతకును అనియును, ఇచెస్పవచ్చును,

ఇది గ్‌ కా తాత్పర్యమును సూచించుచున్నది

ముముశ్చ్సృవునకు కర్వన్యమును జబోధించునదడి ఈగీతా శాన్రుమే, ఇ చేవిమయము [ప్రణవము చే బోధింపబడుచున్నది, కావున గ గ్‌ ళా శాస్ర్రుమున్ను (పణవమున్ను సమానార్థకము లే యని నమ్ము ఘం నలెను, (పణవమున మశారమున కర్థమగు జీవుడు అకారవాచ్చ్యు డగు న న్వేశ్వరున కే ప్రీతిరూపముగా. తన విధ్యుక్ష్త కార్యములను కై ౦కర్యబుద్ధితకో చేయవలెనని చెప్పబడుచున్నది. గతయందును తిమానవుడును తన విభ్యుక్త ధర్ధుములను తన కొక ఫలమును నోర కో భగవదర్నణబుద్ధితో నాచరించవలెనని బోధింపబడుచున్నది.

ఈ యర్థ్య మీ 16న శ్లోకముచే ధ్వనింపచేయబడుచున్నది, ఎట్లనగాంాా

తెల్లని గుజ్జములనగా దోషము. లు లేని నాలుగు వేదములా, దోవములు---భ)మ- ప్రమాద - విప్రలంభ (మోసము)- అశక్షి యనునవి 9వి మనుమ్యులచే వా్రాయబడు (గంధములలో నుండుట స్వభావము. ఈగిత సాయౌద్భ గవంతుని చే (పతిపాదింపబడినదగుట చే దీని శాదోవములు లేవు అట్లు దోవములు లేక భగవంతునిచే నావిమ్మ_రింపబడినవి నాలుగు వేదములు,

వాయ_గలతౌ నడచుట, ఈ థాతొవునుండి “వాయ” శబ్దము బుట్టినది గత్యర్థము లన్నియును బుద్ధ్యర్థముల నిచ్చును గాన నిచ్చట వాయము లనగా జ్షాన వుదములగు నాలు”*స "వేదములు

శ్రీల (క్రీ భగవద్షీతా - (పథ మోఒధ్యాయః అవి తెల్లనివనుఎచే ఆ నాలుగు దోవములున్ను ఏనికి లేవని తెలియు చున్నది. యుశ్తే- కూడుకొనిన- అట్టి వేదములతో కరాడియున్న అనగా- ఆ 'వేదార్థములను తెలుపు మవాతి న్యన్షనే- గొప్పరథము నందు, ఇచ్చటను న్యష్టూ = (పనివణేఎ కారుట, 'నవించుట అన్‌ యర్థము గాన నిదియును నొకవిధమైన గమనార్థక ధాతు వే యగు టచే జ్ఞానప్రదమైన గీ తా శాన్ర్రృమునందని యగ్ధము, అనగా- తత శః వామయై * . న్యన్షనే- యనుటచే పౌరుపియనోపములు లేని 'వేదార్థములను వెలిబుచ్చు గ్‌తాశాన్ర్రృమునందు అని యర్థము సిద్ధించినది, వువారి యనుటచే పౌరుపేయ గంథముల కన్నను ఉత్క్బృష్ట్యమైనదని యర్థము సూచింపబడినది, దీనియందు “స్థిత” శిప్యూచార్యులుగా నుండినవారు దివ్యాశంబా=ఇచ్చట శంఖమనగో ఆకార సామ్యుముచేతను లక్షణము చేతను (ఏణవమని యర్థ్ధ ముగాన శంఖములనూపించిరి యనుటచే (వేరణకర్త (వేర్య॥క ర్నలుగానుండి [పణపార్థమును లోకాంతర కాలాంతరపురుషులుగూడ నిరంతరము అనుభవించదగినంత దృథఢముగ నిరూపించిరసి యర్థము ధ్వనించ చున్నది 14 శ్లో[(90)

ఈ రథము అర్జునునకు ఖాండనవనదపాన నమయమున నగ్ని

జపళశోతుడొనసంగిన నంద ఫఘోవ మనుపేరు కలది. 15, 16 శ్లో[(10)

15, 16 శ్లోకములలో కృష్ణార్జనులయొక్కయు మిగిలిన నలొ' గురు పాండవులయొక్క_ యు శంఖముల పేర్లు తెలుపబడుచున్నవి

పంచజనుని చంపవీ యాతని ఎముకతో నిర్మింపబడినది “పాంచజన్య” మనియు,

అక్జుననిపాద యోగః కతి "జేవతలచే బహూకరింపబడినది “ బేవదత్హ” మనియును వినిన వారి వృాదయములను భయాగ్నిఖె భిన్న భిన్న మొనరించునదిగాన “పొండం” మనియును పిలుపబడును, (పుడి-ఖజ్జనే) 16 శ్లోః-(11) ధర్యరాజు ధరా్ఞాత్ళుడు గాన ఆతనివే నూదబడిన శంఖధ్యుని తప్పక గొప్పవిజయమును నొనంగునుగాన దానికి “* అనంతవిజయి” నకులుడు సౌందర్యమే పిధానముగా కలవాడు గాన తన యందమునకు తేగినరూపము మనోవారమైన ధ్వనివి కల శంఖమును చేబట్టుటచే చానికి “సుఘోవి” మనియును , సవా బేవుడు చిన్నవాడగుటవే సౌస్ట్రవప్రియుడుగాన తేన శంఖమునకు క్రిందభాగమున నూణిక్యగుచ్భము నొళ దానిని వేల గ మ్లైను, అందుచే నాతని శంఖమునకు “మణివుస్పకళొమనియును మనీ 19 త్లో!.(19) పృాదయము అణు పరినూణమున్ను, నిత్యమును , శస్త్రాదులం ఇతరవస్తువులను నశింపజేయునుగాని యిట్టి మనన్సును కాదు అట్టితరి శంఖధ్వని యొట్లు బ్రద్దలుగావిం చెనన్న చో చెవ్వు చున్నారు, “కార్రవ్రు లిప్పుడే” ఇత్యాది, వవ శ్లో (19 ఎ ౨౨వ శ్లోక ఉ త్తరార్థము నిట్లన్వయించవ లెను- వ్తైన్సవా (స్థిత్వా) మయా (పరైః) యోద్ధవ్యం

కక (శ్రీ భగవ్దీ కా - ప్రధిమోఒధ్యాయః కద నేనెరితో కూడియుండి శతువ్టలతో యుద్ధమును క "లనో” అని యిట్లన్యయించని చొ ని న్లోశమునకు విశ్‌న నం 'పేనరు_క్ష్యముండును, తన పశ్నీయులను భూడవలెనను తెలుపును లికి న్లోకమున (18 ఓ) ను! దురోధనునకు నహాయమును వేయవచ్చిన పరస్వైన్య హూడవలెనను ఫోగ్రక్ష చెప్పబడును, 7 గ మొదభ యోర్జుభ్యగ అని దు. చేనలమధ్యను మును నిలుప నోరినద్యి లక్కి 80 శ్లో ఇవి నిజముగ నితడలక్ష దుశ్శకునము అే శార్య విఘాలేదో సూచించునవిగ్చు కకు;[లే టవేనని పొం డష్రళక్ష్ర విఘ్నశాడులు కాజాలవు, ఫ్ర న్లో! చివర అదనునకు పో చుటకున గుహ్యతమమైన వేదాంత విమయములనో శీ వి టకు _సటకును వలయ్సు వై రాగశ్యేకయ మాూారంభ మైనది" ౮ మ్‌గము లట్రాగనుమే కదా టై రాగ్యమునకు నిదానమౌ సకర్తకర్శ్య్భి క్‌ భోలే రోగభయం, కలేచ్యుతిభంయయం వి శ్రే న్నపాలొల్యే గంపా దహన ఇఇజ్చ 9వాదిభ నన భల మాసే యం గ్వశజ్ర ఖలభయం రూచేజళారులొ ర సర బ్‌ భయం బలేరిస్టు భయ్యం శాయేకృ తాచు స్టిం సుభయాసవ్య భువి నృణాం, వై రాగ్యమే ణా భయ

అర్జునవిపాద యో గః శ్‌ 88 న్లో! (16) లోభోపవహాత చేతనః- లోభీన= రాజ్యలాభాభిలావచే, ఉపపా తాని=దూపీంపబడిన చే కాంసి=మనన్సులు య్‌ీ్‌షాంతే రాజ్యమును బడయవలెనను కోరికతో ఇడనొట్టబడిన మసస్సులు కలవారు అసి యర్థము, భీప్మాదుల కట్టి లోభము అేచే యసిన_ లోఫోపపహాతే = దుఠ్యోధనునియందు, చేతాంసి యేషాంతే మనస్సులు కలవారు అనగా ఆతని పశ్నీయులని యర్థమును చెప్పవలెను, ఉలి న్లో! (17) గమనిక సాంకర్య నోవమును గీతా శ్లోక మింత స్పష్టముగా వక్కా_ ణీంచు చున్నను గీ తా వ్యాఖ్యానమును గావించు. (పముఖ నాయ కులే సాంకర్యమునవై' పరణ చేయుట ఎంత విపరీత ప్రనృత్తియో 'యోచింవుడు, “ఏరా స్తికలేనా 1 ఉ6 శ్లో! (18) ఈస్లోశము నందలి 'న్నేమతరమ్మును పదమును గమనింవుడు, యుద్ధమున చేలియం డదాయుధము అేని వానిని గాని 'జెబ్బకు 'జెబ్బ తీయని వానిని గాని చంపినవచో మబో పాపము వాటిల్లును, చానివే చిరకాలము ఘోర నరకము ననుభవించును, మృతునకు వీర న్వర్గము లభించును కావున మాకు అస్థిర మైన రాజ్యలాభము లాభదాయక మగుటకన్న మాశత్రున్రలకు ఖభోర నరకప్రాప్తియ్‌ 1 మాకు మిక్కిలి సమ్ముతమని యద్దునుని భావము, అందువేతనే శ్లీమ తేరమ్మని తరప్‌ (ప్రయోగము,

శ్త/ి (శ్రీ భగవద్గీతా - (వధమోఒ౬ఒభ్యాయ. ఉ7 న్లో (19) యుద్ధమును చవేయవలెనను గట్టి పట్టును విడిచి యం.ద్ధ మవో యజ్ఞ్ఞమునందలి (స్రుక్‌ (న్రువాదిస్థానయములగు థనుర్చాణములను విడిచిపెట్టి _(పాయోపవేశమును చేయనోరువాని వలె రధిమున రథి కుడు కరూర్చుండవలసిన స్థానమును విడిచిపెట్టి రధమునకు మధ్య భాగమున కూర్చుండెను. చుద్తముం= దరు మ్మ్మాషయి (ఓవిజీ-భయచలన ల స్ట యుద్గ మొక యజ ము ధ్‌ న్‌ శ్లో! చ త్వారోవయ మృళత్విజః న భగవాన్‌ కరప దేషస్టాహరిః నజ్షాామాధ్వర దీతీళో నరపతి పత్నీగృహిత(వతా కౌరి వ్యాః పశవః (వీయాపరిభప 'క్షేశోపళా న్ని ఫలం 'రాజన్యోపనిమన్హ్రణాయ రనతి న్సీతం యశోదున్లుఖిః ॥ భీము డిట్లు సహా'దేవునితో ననుచున్నాడు, మనము నలుగురము బుత్విక్కు_లము క'ర్మాధ్యవ్షుడు (శ్రీకృష్ణుడు ధర్జురాజు దీక్రనుపూనిన యజమాని (చాపడి నియమ నిరత కౌరవులు నూరుగురు పశువులు (వియురాలి పరాభవ శాంతి యజ్ఞ ఫలము, 'రాజులనందరన అఆవ్వోనించుటకు ముందుఖి (మోగుచున్నది, (శ్రీమత్‌ యామునమునయీ నమః గీతార్ధ్థ = సరయ్మగహవుం (గూజున) శ్లో! విగాహే యామునం తీద్ధం, సాధు బృండావనే స్థితమ్‌ నిర_న్త జహ్మూగ స్పన్నే, యత కృన్దః కృతాదరః అవ తాదిక్రం

అదడ్జనవిపాద మూగ? త్తి తత్వహితములు అధ్యాత్మ శాస్రాసారములు అందు పర తత్త్యము నారాయణుడనియు, పరమహివము నారాయణ థఛా్యానమే యనియు, మవాద్డులు నిర్యయించిరి ఈరెండింటినీ భగవద్దిత చెప్పు చున్నదని తెలుపుచు నా తత్వమును మొదట "వవ్వుచున్నారు- 1, క్లో! న్వధర్థుజ్హూన వై కరాన్యసాధ్య భ్ష్యేక గోచరం | నారాయణః పరం (క్రువ్మాగ్‌తా ఛా న్తే నమిరితః | ఆాత్సర్య్యము తన వశ్తా్యశశ్రమ ధర్భుముల చేతను, అల్మీయాధ్యాళ్ళు శ్‌నము ఇజీతను తదితర విర కిచేతను భ క్షి యోగము సాధ్యము, దీనిచే తను మాత్రమే పరమాళ్ళ లభ్యుడ గును అతడేయిా గతా శాన్త్ర్రమున చక్కగ చెప్పబడెను అతడే యీ శానశ్ర్రామునందు ముఖ్యముగా "తెలుపబడిన తత్వము (21) అవతారిక్‌- ఇకముందు ఈ శ్లోశములబేతను వరునగా మూడు మట్క_ ముల యర్ధ మును నంగహించుచున్నా రు- వూరగవట్క_-ము- వ్‌ ఆశ్తీనిళ్ల 1-6 అణ్గాస ౭ ళో! జాన కర్శాళ్ళి కన్వ్వై. ! ౧౫ ఇ క్‌ ఏ త్యాదు వాచ దెరాడ షు యోగల వ్యేనునంనగ్కృ తే | సిదలే | ఆ తస్టనుభూతి సిద్ధ స్థ పూర్వమశ్కేన చోది తే! తాత్సరస్టము- యోగమనగా అత్ముసామైత్కారను,. అది ఫలాష్కేక్ష లేని బుద్ధితో నంన్క_రింపబడిన క్షానయోగ కర్ణు యో గములకు ఫలము అట్టి యా తానుభవము. సిద్ధించుటకొజకు సాధనములు మొదటి వమట్క_మున చెప్పబడినవి,

1-/2 అచ్భాస్‌ - ఇద్టక్రైమెశా గ ఇగ వద వంచయాం శతి (శ్రీ భగవద్దీ శా (పథ మోఒభ్యాయః అవ మధ్యమవట్కమున పరతత్వవిషయమైన నన్నిపితో పాయమగు భక్షి యోగమును గుజించి వఎెప్పుచున్నారు, కిన్లో॥ మధ్యమే భగవత్తత్యయాథా త్భ్యావాప్కిసిద్ధయే | జ్ఞానక ర్శాభినిర్వ్వర్యో భక్షియోగ:ః ప్రకీర్శితః! తా, మధ్యమ (రెండవ) పషట్కమున భగవంతు డనెకు పర తత్వముయొకె్కె_ యాథాళ్ము శ్ర్‌మును బడయుట యనెడు ఫలముకొజుకు జ్ఞానకర్భయోగములచే సిద్ధించు భక్తియోగము చెప్పబడుచున్నది 12-18 ఫిగాన- అవ మూడవ పట్కమున వెప్పగా మిగిలినదంతయును చెప్ప మిగిలన బడ్సుచున్న దనుచున్నాడు, ఎమ్మయ క జు కల్లో! ప్రథాన ఫురుషు వ్యక్త | న ర్వేశ్యరవిచిన్న నమ్‌ | కర్ణుధీః భక్తి గిత్యాది | పూర్వ శేశేఒని మోదితః॥ తా కారణావస్థలోనున్న (వకృతి, బద్ధజీవులు, శుద్ధజీవులా, కార్యావస్థలోనున్న ప్రశ్ళతి, న శ్వేశ్వరుడు అను పదార్ధములు “వేజు "వేజుగా ననుసంధింపబడి నవి, మరియు క ర్థుజ్ఞానభక్తులంన్ను వెనుక ఇప్పగా మిగిలినవి యిందు విశళోధింపబడినవి అవ ఇక పదునెనిమిది న్లోకములబే వరుసగ నొక్కొ క్క అథ్యాయనముయొక్క_ యర్జమును సంగహించి చెప్పుచున్నారు, న్లో! అసాననస్నేవాకారుణ్య | శా) ధ రాజ్ఞధర్థుధియాకులమ్‌ | పార్థం (పపన్న ముద్దిశ్య | ఇాస్త్రావతరణం కృతమ్‌! తా, కూడసి బంధుస్నేహను చేతను, దయవేతను ధర మైః యుద్ధమును అధర్భుముగా తలంచి. కలతనొంది శరణాగతుడై . యర్జునుని గూర్చి గ తా శాస్త్రము (పారంభింపబడీనది, సని చారసారిర

భగ శా శ్రీభగవథభితా --ద్వతీయో ఒధ్యాయః సా ఫ్య "ఈయూ గ్‌ అవతారిక,

ఆత్మ బేవామునకంయె వేతై నిత్యమైయుండుటయు శాస్ర విహితధర్భుములగు యుద్ధాదికర్భుములను ఫలాపేక్ష లేక చేయుటయే యట్టియాత్మృనస్వరూప (పావ్షికి సాధనమగుటయును దెలియక ేవామే యాత్మ యనియు, యుద్ధము పాప మనియు (భమించి మోహితుండై. యుద్ధము మాన నిశ్చయించిన యక్టునుని యూామోానామును బోంగొ ట్టుటకు ఆత్మని త్యత్వమునుగుటించిన సాంఖ్యజ్ఞానమున్యు అట్టిజ్ఞాన ముతో గూడిన ట్రై ఫలా పశ్రారహీత కర్శానుస్రానరాపమైయున్న కర్ణ యోగమును చాని కొద్దిష్టఫలమైన స్టిర(పజ్ఞత యను క్షాననిస్టయు

4 జ్య ఇలా, (జ్ఞాన యోగమును) అస్థిత్మపజ్ఞత చే సాధ్యమగు యోగము అనెణి అత్భాదర్శనమును, స్థిత(పజ్ఞ తొక్క న్వయాపమును, దానిని సాధించు టకు ఇం(దియజయమావశ్యక ముగుటయు, ఇం[దియజయము భగం వంచుని నృృరణము చేతనే సాధ్యమగ ననుటయు, భగవంతుని న్స జఅముతప్ప తక్కినయుపాయములవేత దానిని పాధింపయూచువారికి. గలంగుకీ నులును ఈద్వితీయాధ్యాయము న వివరింపంబడు చున్నవి సజ్టుయ రూ వాచవా సంజయండు (ధృత రాష్ట్రావకు ఇట్లు చె"ప్పిను 1 | న్లో తం తధా కృపయా2_౭-విష్ట మశుపూ ర్లాకు లేక్షణమ్‌ | విపీదన్న మిదం వాక్య మువాచ మధుఘూదనః॥ ! కే

టీ, తథా=లఅట్లు కృపయా=కనికరముచేత, అవిషస్టం = ఆవే శింపయడినవాండును, అశు)పూన్హాకు లే అం=కన్నీ టితో నిండిన వై. వ్య్ధాకులము లై న నేత్రములు గలవాండును, వివీదన్నం=దుఃఖంచు

ర్‌0 (శ్ర భ గవద్దీతా _ ద్వితీ యో ఒధ్యాయ: చున్నవాండు నగు, తం=ఆ యకర్హునునింహార్చి, మధుసూదనః = శీ9కృ నుందు, ఇదం వాకళ్టం= ఈవచనమును, ఉవాచ=పలిశెను,

తా అల్లు దయానమేతుండ్రై కన్నీరు విడుచుచు వ్యాకులతే6 'జెందినవాండును దుఃఖాక్రాంతుండునై నయస్దునుసి చూచి శీంకృళ్ము డిట్లు పలికెను,

ఈ భగచా నువా చడ (శీకృ్ళష్ణుండు పలిళను శ్లో కుతి స్తా కళ్శల మిదం విషమే సముపస్థితమ్‌ |

2అనార్యజుష్ట మన్వర్గ్య మకీ ర్రికర మళ్డున॥ ల్డి

టీ "హీ అడ్జున=ఓ అర్జునా, అనార్య జుష్టం = పామరులచేత సవలంబింపంబడు నదియు, అస్వర్ష్యం=పర లోకవిరోధియు, అకీ ర్మికరం= అపకీర్తిని గలుగ జేయునది యును అగు, ఇదం కశ్ణలం= ఈ దుశఖము, విమమే = నంకటసమయవమందు, కుతః = ఎందువలన త్వా=నిన్నుు సముపస్థితం=పొందినది,

ఆ, అర్జునా పామఠకులకు నహూజమైసదియు, న్వర్ల (పరలోక) విరోధియు, అపయశస్సునకు కారణని నైనయీాదు;ఃఖమ"కాలము నం 'చెందులకు నీకు సంభవించినది *

న్లో న్రైబ్యం మాస్టుగమః పార్థ నైతత్త్వ్వ య్యుుపపద్య తే ! ముదం వృాదయ దౌర్బల్యం త్య కో్యూత్నిన్ట పరన్తప॥

ట్ర పాద్థి =అద్దునా, వై బ్యం=అనై ర్యమును, మూాస్టుగమః పొందకుము, త్వయి=నీయందు, వతత్‌ =లది, న ఉపపద్య లే=త గగ హేపరన్న పశ తుఏవ్రలను దవింపంజీయు అద్జునా తఫుదం = తుచ మైన, హృదయ చొర్బ్చల్యం న్‌ా మనస్సునందలిడై న్యమును, త్యక్త్వా విడిచి, ఉత్తిస్థ= లెమ్ము,

సా జ్ఞ 11 యాగ ధ్‌ ఖి తా అర్జునా భయమును జెందకుము, ఇది నీకు యుక్తము కాదు పరంతపా, తుచ్భమైన యీమనోవై న్యమును వదలి యుద్ధము వేయుటకు లెమ్ము అర్జున 6 వావ==2అర్జుకముండు వె ప్పెను గ న్లో! కధం భీవ మవాం న్యే దోంణం చ మధ్గుసూదన | అమఖిః ప్రతియో త్సా్యామి పూజార్హా వరిసూదన॥ శీ టీ, అరిసూదన=ఆళి?తశతు౨నిర ననా, మధుసూదన =కృష్తా, వూజాన్హూ = పూజింవండగిని, భీవ, శ్ర = వీతామహుం డగుభీమ్మునిని, (దోణంచ=అచార్యుండగు ద్రోణునిని, అవాం=నేను, న బ్హ్యే=యుద్ధము నందు, ఇవుఖిః-మాణముల చేత-క ధం=బట్లుు పుతియో త్సాస్థమి = ఎదిరించి యుద్ధము వచవేయుదును తా, మధుసూదనా, పూజూద్హలగు భీష్ణుదో9లులపయి చశాణ ప్రకోూగము ేని నే నెట్లు ప్రతియుద్ధము చేయుదును 1 శ్లో! గురూ నవాత్వాా హీ మహానుభావాన్‌ ! క్‌కీ *స్ట్రయ శ్చృద్తం భైతు మవీవా లోశే। వా త్వా౭ఒర్థ కామూంస్తు గురూ నిమైవ। క్‌ రప'దిగ్లాన్‌॥ ఫ్‌ భుజ్జోయ నోగాన్‌ రుధిరప9 న టీ, మబానుభావాన్‌ = గొప్పుపభావము గల, గురూన్‌ = పెద్దలను, అవా త్వా=చంపక, ఇవా లోే=ఈలోకమునందు శ్ర మవీ=భిశచ్రైాచర ఆమైనను, చర్ముం=ఆచరించుట, "శ్రేయః= మేలుక చా జశేయోభో త్తం. (పాశాన రం) - ఖై క మాఖోక్కుం == భుజించుటి క్‌ శదరయ్యా రయ ప్త ఛి ౫ (6/0 ౫౦ ర [0] స) *

క్‌ి (శ్రీ భఛగవద్చీతా - ద్వితీ యో2ధ్య్యాయః అర్థ కామాన్‌ ణు భోగార్థములందు మిక్కిలి యాసక్తి గలయట్టి; గురూన్‌ =గురువులను, వాత్వాతు=సంహారించియో, ఇమైన=ఇచ్చ టనే-వా రనుభవించినవోట్ల నే రుధిర ప్రదిగ్ధాన్‌ = వారిరక్తముచే! బూయటయిడినవి యగు్కు భోగాన్‌ =ఎభోగములను, (కథం) భుజ్జీయ = (ఎట్ల్రు అనుభవింతును, ఆతా మహానుభావులును నాకుగురువులు నైన భిపం(దోణాదు లను జంపుటచే లభించెడిహటోగముల ననుభపించుటకంకశు వారిని జంపక భిశ్షాచరణ మైనను చేయుటయే మేలు, వ లనంగా వాగు విరక్తులు కారు, మనవలెనే భోగములందు మిక్కలి యవేక్ష గలిగి యున్నవారు, అట్టిగడువులను జంపితిమూ, వారినోగముల ననుళ వించునప్పు డెల్ల నవి నెత్తుటం దడిసిన యాగుడువ్చలను జ్ఞప్తికి. దెచ్చు టవే నవియును నెత్తుటం దడిసినవానివలెనే యసహ్యూ బిలుగా దోంచును. కాన వానివలన ఇహలోకసుఖమును లేదు వా రనుభ నించుచుండిన భోగములనే వా రుండినతావులయంే కూర్చుండి యెట్లనుభవింతును 1 శ్లోనమచైత ద్విద్భుః కతర న్నో గరీ యో యద్వా జయేవు యదివా నో ఒయీయుః ! యా నేన వాత్యార్టి న జిజీవిషహామః 1 "లే2ఒ_వస్థి తాః ప్రముఖే ఛార్నరాష్ట్రాః! గ్‌ టీ, నః=మనకు, కతరత్‌ =వది, గరీయః=(ేస్టమో, వత్‌ దీనిని న విద్ధుః = ఎజులగకున్నాము, జయేమ యద్వా = మనవే! జయించుమో, నః=మనలను, జయేయ.॥ యదివా = వాలే జయిః తురోో యాన్‌ = ఎవరిని, హ త్వ్వా=చంపి, నజిజీవిపూము?ః = (బదు! నిచ్చగింపమో, తేధార్హ రాష్టాాః ఏవ = అట్టి దుర్యోధనాదు లే

సా ఫ్‌ యోగః క్‌లి

ప్రముఖే = ఎదుట్ట మనలను గంపణగోరినవారై తాము మనచే! జచ్చుటళనువుగా, అవస్థి ₹-:=నిలిచియున్నారు

తా యుద్ధము చేయుట మేళో మానుట మేలో, మనమే జయింతుమో వారలశీ జయము కలుగునో యొజుంగంజూలము, ఎవ్వరిని వధియించినవీదప మనము బ్ర)దికియుండ గోర జేగోర మో అట్టి భీవ్యుదుర్యోధనాదులా యుద్ధసన్నద్ధు లై కశ్హైదుట నిలిచియున్నారు (అట్టివారిని జంపఫుటకంయె వారిచే చంప(బడుట కే లని నాకు దోచు చున్నది ం

ర శ్లో! కార్పణ్యదోపోపవాతన్వ భావః |

సృచ్భామి సి ధర్జునమూఢ బే తాః |

య వేయ స్సా న్ని శ్చితంబూహి త క!

శిమ్యస్తేఒవాం శఇాధి మాం త్వాం ప్రపన్నమ్‌! 1

టీ కార్పణ్య = స్వభావః- కార్పణ్య=(వీరిని జంవీ మన మెట్లు జీనింతుమునెడి) మనోదైన్యము చేతను, దోవ = కులక్ష్రయముపలన( గలుంగుదోవము చేతను, ఉపవాత=కొట్టంబడిన, స్వభావః=స్వ భావము గలవాండె నగు, (అవాం= నేను; ధర్హసము జ్రశచే తాః=ధర్థుమునందు సందియముపొందినమననుగ లవాడ్‌ నై, ఆా్రం=సిన్ను, పృచ్చామి గ అడుగుచున్నాను, యత్‌ =వది, శే్రేయః= మేలు అని, నిశ్చితం=నిశ్చ యింపంబడీనది, స్యాత్‌ =అగునో, తత్‌ =చానిని, మే=నాకు, బ్రూప్‌= ఇప్పూాము, తే=నీక, అవాం=నేను, శిమ్యః=శిమ్యుండను-ళిక్షకు తని వాడను, కార్టం=నిన్ను, ప9పన్నం = కరయిబొచ్చిన; మాం=నన్ను, ఇాధి= శొసింపుము,

తా, న్వజనమును జంపెద నని మనన్సు దీస మగుటవలనను కులక్ష్రయమగు ననుభయమువలనను స్వాభానికమగు నాహై ర్యము

ఫశ (శ్రీ భగవద్దీతా య ద్వితీ యోఒథ్యాయ: ఇడంగా, ధర్జ మిగి యని అెలియక మనస్సున నందియము పొంది 7 ని న్నడుగుచున్నాను వది నిశ్చయముగా కే్రేయన్కర మై యుండునో దానిని నాకు జెప్పుము.. నీకు నేను శిష్యుండను నిన్ను శరణము జొచ్చితిని గాన శాస్త్రాక్థరవాన్య ముపభబేశించి యిట్లు చేయువో అట్లు చేయకుము అని నన్ను శివీంపును, శ్లానహీ ప్రుషన్యామి మమాపనుద్యా | ద్య చ్య్భోక ముచ్భోమణ మిస్ట్రియాణామ్‌ | అవాప్య భూమా నసపత్న మ్బద్ధం | రాజ్యం సురాణానుపి చాధిపత్యమ్‌। ద్‌యు న న వ్‌ / బుద్ధం = సమృద్ధ మైనదియు నగు, రాజ్యం = కాజ్యమురో రాణ 0 = 'దేవతలయొక్క, ఆధిపత్యంచ = అధిపత్యమునుగో అవాష్టు అవి=ఎపొందియును, ఇస్టి) యాణాం=ఇందిియములకు, ఉచ పణం = అత్యంతసం కాపశరమయిన, మమ=నాయొక్క-_? శోకం“ దుఃజమును, యశ్‌ _ వ్‌ద్పి అపనుడ్యాత్‌ = పోంగొటునో, (తల్‌ దానిని న ప్రపశ్యావ్చి హీ=కానకున్నానుగ దా శ్‌ క, నిమంటకమును సమ్మడము న నట్టమహీళాల మాత్రము కాదు జే ల లభ లో నధ్తోనన్న క ల " సీళ్యేము సయితము లభించిననుం | గ్‌ ఖ్టగమున నిందింయముల శోషింపంజేయుచున్న నాతో చే ౧ వొలగు న లగునో అట్టియపాయ మెడ్డియు నాకుం గానయబడకును సజయ ఊవావ=సంజయంయడు పలి్చెన్స 8 శ్లో వప క గా ముకా క్షీ కష్ట వృావకేశం గుడాశేళ; పరన పః | 8 న! నయోగ్ర స్రీ ఇతి గోవిష్ట ముశ్తా్య్య తూల్చీం బభూవవా!

సా జ్‌ యోగ దస్‌ ఖు

టీ పరన్తవః=శ త్రసంవారకుండై న, గుడా కేశః=అధద్జనుండు, వ్యాషీ కేళం (ప్రతి)=శీ9కృ్ణునిం (గూర్చి), వవం=ళిట్లు, ఉక్త్వాజపలికి, న మయోత్సే బ్రాయుద్ధము చేయను, ఇతి=అని, నోవిన్షం (పతి) = కృష్ణం నితో, ఉవ్రాా=ెన్సి, తూస్షీంబభూన=ఊరకుం డెను, వా=ఆశ్చర్యము (వ్మామీకేశుం డనుటవలన అక్జునుసి వృామీశములను సదర్థములను వినుటవైై పృరికొల్చ్పినాం డని తెలియునది )

కా, శతునంహోరకుండై నయర్జునుండు శ్రీకృష్ణుని గనుంగొని యూ తెజంగసన6 బలికి యుద్ధము చేయ నని యూరకుంజెను, వనూ శృర్యచయు ? భగవంతుండు చేయనోరిన భూ భారావతర ణ వార్యము నందు నిమిత్త భూతుం డ్రైనయర్జునునికిం దగనిచోట శోళము గలిగె నని నంజయుండు శోకించుచున్నా(ందు

ము న

అవన ఇట్లు తగనియెడ, స్నేవహామును కారుణ్యమును (పావ్హిం పలా నద్డనుండు తన(ప్రకృతివి దప్పినవాండ్రై శ్రత్రియులకు యుద్ధము పరమధర్థు మయ్యును అధర్థునుని తలంచుచు ధర్మమిది యనియు అధర్థ్హుమిదియని యు6 'దెలియక వ్యాకులత చెంది ధర్భుమును "'డెలియ గోరి శరణాగతుండు కాంగా నతని ను స్టైశించి, శరణాగతవత్సలుండును భగవంతుండు నైన శీ9కృన్ణుంయు, 'ఆళ్ళు నిత్య మైనది భగవదధీన మైనది అనెడి శుద్ధాత్ధస్వరూపవిషయ మైనజ్ఞానము చేతను, *“థలాభి సంధిరహీతముగ యుద్దము సేయుట అట్లి ఆత్మన్వరూపప్రాప్నికి

థి లట లో ఉపాయ మగును" అనిడిజ్ఞానమువేతను తప్ప తక్కినవిధమున వీని యజ్ఞానము ఉపశమింప దని యోచించి యభధ్యాత్మ శాత్రము నవత రింపల జేయువాం డయ్యెను వతి

న్లో! త మువాచ వ్యావీ.శేశః ప్రవాసన్నివ భారత |

సేనయో రుభయోర ఖగ్యే విషీదన్న మిదం వచః! 10

రక్‌6 (శీ భగవద్రీతా - ద్వితీ యమో ఒధ్యాయ టీ, హే బారత=ఓధృత రాష్ట్రా, వృాపీ. శేశః జూ శీ కృ్టుండు, ఉభ యో, 'సేన యోః = రెందుసేనలయొక్క, ముభ్యే = నడుము, విమీ శ వన్నం=దుఃఖంచు చున్న త్‌ంజఆ యర్జునుని౪హార్చి, (పవానన్నివ నా పరిహోానవాక్యమును పలుకుచున్న వానివలె, ఇదం నచః= ఈ చెప్ప బోవు వాక్యమును, ఉవాచ=వలిశెను, ళఈా.ఇఖూ తా! రాజా, (ఇట్లు అడ్జనుండు చేవాము వేణు అత్ధు వేలు అని చేహోత్ర ల యథార్థన్వరూపమును వాని పరన్చర భేదమును దెలియ నందున శోకము నొందెను, మజథి, 'చేవామునకంకు ఆత్మ వేత అని ఆకెంటి న్వరూపములను పరన్పర భేదమును "అలిసి చెప్పెడు ధర్ధుములను మాటాడెను, ఇట్లు పరస్పంవిరుద్ధము లై నగుణము లతో: “హాడినవాండైే, తటాలున ప్రయత్నము మాసి, యుద్ధమున! కుద్యుక్షము లైన) రెండు వైన్యములనడుమ దుఃఖపడుచున్న యర్థు 90 నుని. జూచి, పరమపురుషుడగు భగవంతుడు పరివోనవాక్యము లాడు 2. ళ్‌ లో వౌ వలె (ఆత్మమయొక్కయు వర మాత్మ్శరెొంక్క_యు యధథార్థన్వహా మును బొందుట కుపాయము వైన కర్ట్యయోగ భక్తి యోగములు గలదియు “న త్వేవాహాం జూతునానమ్‌ి' అనుట మొదలుగా “అహ? ళా నర్వపాజ్యో మోశ్రయిప్యామి మూానుచః? అను వజకఃి గలదియు నగు) ఈవాక్యమును జెప్పెను, 93 నో 10 10 న్లో అక్‌ చ్యా సన్వశోచన్త సం (పజ్ఞావాదాంశ్చభామ సే | గ తాసూ నగ తాసూం శృ నానుశోచన్ని పజ్ణితాః॥ టీ త్వం = నీవు అకోచ్యాన్‌ పతి = కోకింపందగనివాసి గూర్చి అన్వశోచః = దుఃఖంచిడివి, 'పజ్ఞువాదాంశ్చ నా పష్జి గలి యున్న వాదములను, భావ.సే=పలుకుచున్నావు; గ ళొాసూన్‌ =సపోయి

(8) సాష్ధ్య యో గః, 57 (పాగొములుగల శరీరములంగూరక్చియు, అగ కాసూన్‌ = ఆశన్భులం గూర్చియు, పణ్జి తాః= యథార్థ స్థితి సెజుంగువారు, న అనుకోచన్ని = దుఃఖంపరు, రా.నా తా, అక్జున్నా సీవ్ర శోకింపందగనివానింగూర్చి కోకిం చెదవు మతి గోపతన్ని పితరో హ్యేపాం లుస్త్తవిజ్హోదక[కియాః' ఇత్యాదిగా "బేవోత్త (్రన్వ భావముల నెజిలి 'చెప్పెడు మాటలు పలికెదవు, 'దేవోళ్ళ స్వభావముల నెటింగినవారికి నిందు శోకింపవలసిననిమితృము కొంచె మెనిను లేదు దేబోత్మన్వరూపములు 'దెలిసినవారు "చేవాము లనిత్య ములు గాన వానింగూర్చియు, అత్ములు నిత్యములుగాన వానిని శూార్చియు, దుఃఖంపఠు ఆళ్ళ 'వేళై నది యని తెలియక వీరిబేవా ముల నే ఆత్చుగాం దలంచి వీరిని జంపుచున్నా నే యని శోకించుటయు, "చేవామునకంకు ఆళ్ళ -వేటు అని తెలియుటచేం జెప్పునట్టి “ధర్ముము అధర్ధుము అనుమాటలను పలుకుటయు ననునిది నీయందు నిక్కి-లి (పతిమీద్ధము 7 కనంబడుచున్నది, కాంబట్టి సీవు చేవాస్వభావము నెజుంగవు, చేవామునకంకై అత్ధువేళై నిత్య మైనదనియు, అట్టి యాళ్ళ ప్రావ్హికిని ఉపాయము యుద్ధాదికమైన ధర్ముమనియు నెటు గ్‌వ్సుం ఈయుద్ధము ఫలావేశ్ష లేక చేసినయెడల నిది ఆత్మయొక్క. యథార్థ స్వరూపమును బొందుట కుపాయమగును, (ఆత్మకు జనన మరణములు శేనందున, దానికి జననముచేత కలుగుట గాని మర ణముచేత నశించుట గాని లేదు, కాంబట్టి దానినిగుతించి శోకింప నక్కొఅలేదు. ేవామో(క్రుండ మొదవై నవానివల్రఅచేతనమై పరి అణామన్వథభానము గలది గనుక దీనికి ఉత్సత్సివినాశనములు స్వాభావిక

• చూడు ౧ అధ్యా-౧౨ ళ్లోంఈలోక మునుండి ఆత్మలు పరలోకమునకు6 జోవుట్క పీతృదేవతలగుట్ట వీండోదకములు గొనుట వెందలై నమాటలం జేహమున ళంకు అత్మ మై దానివలె నిచ్చట చే నళింపక నిత్యమై యుండునని చేహాత్మ స్వరూప జ్ఞానమువే చెప్పునట్టిమాటలం గా6 చెలియునది

క్ర (శ్రీ భగవద్లీతా - ద్వితీ రరూూ2.ధ్యాయః ములు, ౩ాంబట్టి దినిస గూర్చియు శోకింప నక్క_-జలేదు,. ఇట్లు "₹ంటికి. గలన్వ భావము లిట్టి నని తెలియక వానినిగూర్చి దుఃఖంచు చున్నావు [1 అవ, 'చేవోళ్ళస్వభావములను "చెప్పం బూని మొదట అళ్ళ న్వథావమును జప్పుచున్నాండు, శ్లో! న త్వే వాహం జాతు నానం న త్వేం నేమే జనాధిపాః | న చైవ న భవిప్యూమః స్వే నయ మతఃపరమ్‌! క్షీ టీ, అవాం ఈశ్వరుండ నైననేను. జూతు = ఒకప్పుడును, నాసం(ఇ8్రితు = లేకుంటిని (అనునది), న వవ=లేనేలేదు, త్వ) = జీవ్రండ వైనసీవు, (నాసీరిత్సిన=( లేకుంటి వనునద్రి లేదు, అఇమే=ఈ జనాధిపాశ=జీవు లై నరాజులాను, (నాస న్నితి) న = ( లేకుండిరనుసరి) "లేదు, వయం నర్వే జ మన మందణమును, అత్య్కపరం=ళఖంక చూదను న భవిష్యూమః (ఇతి చ= లేశపోయెదము అనునదియును, న పస = "లేనేలేదు, ఆతా, న ర్వేశ్వ్యరుం డగునేను ఇప్పటికిం బూర్వ మనాదిగా నున్న కాలమున నొకష్పుడును "లేకున్న వాండను గాను నాకు ఈళితవ్యు లైన నమస్త మేతజ్ఞులలో నొకండ వగుసీవును తక్కిన యీాశాజు లందజును అక్లు మున్నెప్పుడును అేకున్నవారు గారి నేనును మోకును అండజమును ఇశమిోంద 'లేకుందువమునుట అేనసేలేదు (అనంగా పరమాత్తుయు న ర్వేశ్వరుండు నగు నే నెట్లు నిత్యుండనుటకు నంేవాము లేదో ఆ్లు వే్యశజ్ఞలై న యాళత్థలం మిోరును నిత్యుజే యని తలంసవలయును) అధ్జనుండు బంధువులను వధింపనోపక వారి బేహాము లే యాళ్ష్మీ లనియు, అవి కాణాదిహతములై నశిచుసని తలంచుటచే అనిత్యన్ను

సా ప్ర యా గః ర్‌9 ఖి లనియు, అజ్ఞానముచే మోాహీతుండుకాంగా వానికిం గలిగ[ివ యా మోవామును దొలంగించుటకై. భగవంతు. డాయాళ్ళుల పారమార్థిక నిత్యశ్వమును “న ల్వేవావామ్‌” మొదలుగా ఉఎచేళింపయబూనిన సమయమున *అవామ్‌”, “త్వమ్‌, “ఇమే, “నశ్వేేి, “కయమ్‌' అని తన్నును దక్కి.నవారిని వేలు వేజ చెప్పెను, కాన తనకును ఆత్ముల కును, అఆళ్యులలో ఒకటికొళటికిని, భదము పారమార్థిక మైన దని భగవంతుంజే చెప్పినాం డని తెలియుచున్నది,

*(శంకరీయులు) ఇందులకు 'బీహాభేద మనువర్తించుటంబట్టి

అట్లు వేజు వేజ చెప్పినాంజే కాని రకా భేదమునుబట్టి కాదన్న చో, "జీవా 4 శంకరులు (బవ్మా మొ*టితప్ప మ అద్దియనులేదు. బహ్మమ్య్సు మాయ ఆవేళింపంగా్యా తన్ను పెక్కనస్తువులుగా భ9ిమించుచున్నది కాన జగమునందు రాముండు సోముండు ఇత్యాదులందలి చిగ్పు లును (ఆత్మలును), చేహము ఘటము" పటము ఇత్యాదులైన యచిత్ప్స దార్థములంను (అనలా (వ్మాకు తప్పు తక్కిన వానావస్తు 'భేదములన్నియ) మిథ్యలు, భా9ంతికల్పిరములం చేవామాలం మిథ్య లయ్యుసు, _వెకి ఆవి "వెక్కులం వేటుకజేటుగాందోంచుటచే చానింబట్టి వ్యవహార వశమున భగవంతుండు “జీను” కనీవు) అని యిట 'వేజువేణ నిస్దేశించినాండుగాని జానిచే ఆత్మలు “పెక్క్కలం వేటు వేం కలవని తలంపరాదు, దేవా భేదములం *పెక్కులం 3నంబడుటయ ఆపజ్హానమూలమైన భార్సింతియే జ్ఞానముదయింపంగా "బే యీ "భేదములన్నియ నశించి (బహ్మ మొక్క_టియే యంతటను గనుపట్టును అ నెడరు ఛాస్కరులం, (హ్మ్‌ మొక్కటియే దానినుండి ఆచిక్తు పుట్టి దేహాదిరూపమా గా వాపాధులై (ఎహ్మాముయొక్కు యంశములను ఆవరింపంగా, అట్టావరింప(బడిన (బ్రహ్మాంశము లే భార్తింతిపలన, జీవులం-గా తోంయను గాని జీవుల (అన్మాముకంకు 'వేజబుగారు. ఇట్లు జీవులు మిథ్యలయ్యును వానియపానులైన దేహములం పర్య ముల. పెక్కు వేలు వేజుగానున్నవి గాన ఈయ పాధుల "భేదముంబట్టి కేన” కన్సీను9 అని 'జీటువేజనినేళమా కలిగి నందురు రామానుజులం జగత్తునందలి భేదము అన్నియు సత్యములే ఏదియ మిద్యశగాదు కనుః (బన్మాము 'వేజ్రు. బీవులం జీజు జీవులం పెక్కులం, పరిస్పరమును వేలువేలు కావుననే ళచ్చేన్సు3 కన్సీవ్చ? బ్రన్సి బేజనిస్తేశము తగియన్నది. శంకరుల్కు కేవల దేహా భేదమనుబట్టి యట్లు చెప్పం బడుటబే అత్మ భేదము లేదనుట సరికాదు, అర్జనుడు భా9ంతు. డై యన్నవాండు వానికి వారినుుతేము నొప్పున భా9ింతికల్పితనులై న చేహానుల 'భేదముంబట్టి కక్ష)

60 (తీ ఛభగవద్దితా - డ్వితీ యో 2ఒ.ధ్యాయ: భేదమును వారిమతమువొప్పున మాయాశృతము గాన అపారమాక్థ్రిక మైనది, పార మార్థికవిషయ ముప బేశింపపలసినప్పుడు అపార మార్థిక -జీవాభేదమును ఈశ్వురుండు పుశంగింపండు, (భాస్క_రీయులం) * బేవ! ద్యుపాధి సత్య మగుబంబట్టి "జేవా భేదము పారి మార్థికముగాన నానిం; బట్టి యట్లు 'వేజువేటు సనిగ్లేశించ నన్నచో, చేహ భేదను సత్య మైనను దానింబట్టి తోంచు ఆళ్ళ భేదము అసత్యము గనుక తత్త్వ "జీశ సమయమున అతాత్తి్య్యృకము కాని యాభేద మేర్పడునట్లు “నేను సీివని ని క్రేశించు ననుట యొప్పదు శు్రతియు *నిత్యోని త్యానాం చేతన శ్చ నానా మేకో బహూనాం మో వివదధాతికామూన్‌ో్‌ (దిత్యుశతై య నేకు లే నచేతనులకు, నిత్యుండగు చేతనుం డొక జెవ్వడో వాండు కోరికల నొడగూర్చుచున్నాండు అని అత్ములక భేదము స్వాభావిక మైనదిగా చెప్పుచున్న బే కాని సతోోపాధిశే గాని మిధ్యోపాధిచేంగాని కల్పితమైన దన లేదు “లజ్ఞ్జానకృత మైన భేదదృష్టిచే అట్లు “నేను నీవు అనుభేదమ నిస్దేశించినాలోడన్నచో ఇచ్చట నుప దేశించువాండు సపరమవు+ మండు, పరమార్థమైనది వానిదృష్టి కపశ్యము నోచరింపక మూనద కన్సీవ్రి అనుట మథింత (క్రాంతికరము వానిాంతి నివర్శింవవలయును 6చే! నీవనుట (ఫాంతినివర్శించుటన్సై పఠించిన మంితముగాదు మంతమేని చానియ వాయ మెన్ళుననుశావచ్చును భా9ంతినిషృత్తి వై యపటేశించిన తత్త ప్రవాక్య శాన యిట్లు వేళ్వేణ నిన్లేశించినందుల కాత్మ భేదము. సత్యమై యుండవలయ కాస్క రులం వెప్పునదియు సకిగాదు ఐవారినుతముచొప్పున దేహా భేదము సత్యేమైన ఆర్మలం మిథ్యలు గావున ఆళ్మ భేదమును మిథ్యయే కాన తతృ్వముపదేశించునపు జీను దన్సివ్ట అని చేర్వేణ నిచ్హేశిందుట ఆవ్మ భేదము సత్యమని అర్జునునకు తోపించు గాన అతాత్తి్వక మైనయట్టివాక్యము భగనంకుండు చెప్పండు. కనుక ఆత్మ "పెక్కునై. పరస్పరము వేర్వేమై యుండిన"నే నేను సీవు ఆని చేటు వేఅనిన్దేశించే చెల్లును కాన ఆత్మల బహుత్వేమును భేదమును సిద్ధము శ శ్వేళశంఉ ౬-౧9

సా ఫై శ్రీయోగః 61 శాన నిర్విశేవమై, కూటస్థమై, నిత్యమై చైతన్యరూపమై యున్న యాళ్చృన్వరూపము నామోత్క-రించుటనలవ నతనికి అజ్ఞానమును (అవిద్యయు) త శ్కార్యమైన భదభఛ9మమును సీవర్సి: ంచియుండంగ్యా అజ్ఞానమునలన “నేను” “నివు అని భేదమును కనుంగగొనుటయు, తస్కూలమున తన్ను గురువుగాను ఎదిరిని శిమ్యునింగాను దలంచి యుప దేశాది వ్యాపారములు సేయుటయు. నొప్పువు

• భగవంతునికి గలిగియున్న యద్ర ప్రలేళ్షానముచే భేదజ్ఞానము ఇాధితమై పోయినను, వాననావశమున మరల ననువర్తించుచున్నదిః కాన బాధి తానువృత్తిరూపమైన (అనంగా బాధింపంబడియు మరల ననువర్తించునట్టిదై న) యా భేదజ్ఞానము చే ఈశ్వురుండ “జీను' నీవు అను భేదము న్టోశించినాండు ఐనను ఒకవన్త్ర్యము శాలిపోయినవీదప నది తనవస్తాా కారమును విడువకుండినను పూర్వుమువలె నె ట్లుస యుక్తముకానేరదో యశ్లు బేదజ్ఞూన మదై సతజ్ఞానముచే ఛాథధితమైన ఓదప వాననారూపముగా అనువర్నించినను పూర్వమువనలె పరమ ఫురువునికి బంధకము కానేరదు” అవ్నయెడల నిదియొప్పదు, ఎట్లన, ఎండనూవులను జూచి నప్పుడు మొదట జలజ్ఞానముగలిగియు విదప నది జలముకాదనెడి జ్ఞానముచే అఆ జలజ్ఞానము చాధిలమగును. అట్లు చాధితమై యది యనువర్తించియు నాయెండమావులనుండి జలము "తెచ్చుళొనుట మొదశైై న (ప్రవృత్తుల నది కలిగింపదు అన్షు యిందును అధదై. ప్రశేక్షానముచే భేదజ్ఞానము బాధితమైనవీదప అనున్నర్తించు చున్నను, అది మిధ్యార్థములను గుటించిన దే యగునని నిశ్చయ ముండుటవలన, అది మిథ్యాభూతు పై నశిప్యాదులనుగుజించి ఉప "జీశాడి(ప్రనృత్తులను గలిగింపనేరదు మజియు నీశ్వరునికి మొదట అజ్ఞానముండిన నేక దా అది శాస్త్రాధిగత తత్త వ్రక్షానముచే వీదప

• సజాతీయ విజాతీయ స్వగత భేదరహితము నిర్విశేషము నిర్వికారమెనది కూటస్థము

69 (శ్రీ భగవద్దీతా - ద్వితీ యో2_.ధ్యాయ: ₹ాధితానుప్పత్హి యగును, ఈశ్వురున క క్షా న మున్నదనుట జ*యస్సర్వజ్ఞ స్పర్వవిత్‌ ౫) 11పరాన్యశ క్షిర్వివితై వభూయ తే స్వాళా వికీ జ్ఞాన బలక్రియాచి క్రోవేదావాం నకుతీతాని వర్తమానాని వార్జున | భవిప్యాణి చ భూతాని నూంతు వేద న కశ్చనః ఇ త్యాదిశు)తిన్టృతులకు విరుద్ధము కనుక అజ్ఞానమే "లేనప్పుడ అది హాధితానువృత్తి యగు ననుటయే యశక్యము, మజీయు పరమఫురువ్వునికిని ఇప్పటి గసరుపరంపరకును “ఆళ్ళ న్వరూపము ఒక్క_టియే, దానికి రెండవది లేదు. అను నిశ్చయ ముండు నేని, 'భేదజ్ఞానము అనువర్తించినను, రెండవది లేనిదిగా తాము నిశ్చయించిన యాత్భృన్వరూపమును "ఆరెండవవాని కెవని కుపచేశ్‌ం తుకు? అని యడుగవలసియున్నది “నిజముగా రెండవది "లేకున్నను (పతివింబమువలె తోంచుచున్న అర్జునుండు మొదలైన నెండనవా కుపేశింతు” రన్నచో, నెజ్ఞి లేనివాం డెవండుగాని మణులం కత్తుల అద్దములు మొదలై నవాసియందు. దోంచుచున్న తనవింబములను జూచి యవి తనకంఆకు వేటు కావని తెలిసి వాని కేయసగ్ధమునుగా॥ యుప బేశింపం డనంగా, ఇంక మోకశ్షూర్థము నుపచేశించుటయే కలా గదు క్రాధి ళతానువృత్సి గలుగునని యొప్పుకొసి యింతవాదము సేయనేల + మొదట వాధితానువృత్తి గలుగు నని వెప్పుటయే వాక! నొప్పుదు. ఎట్లన, ఆత్మవ్యతిరిక్ష ఛేదజ్ఞానమునకు (అనంగ౫ా ఆత్మృకం] వేజై నవానిని తోంపించుజ్ఞానమునకు) కారణము అనాదిదోవమ అది బాధకమైన అద్వితీయాత్మజ్ఞానముచేత, (అనంగా ఆత్మకం రండనది లే దనుజ్ఞానముచేత) సశించిన ద్రైయున్నది. ఇట్లు అద్వి యాత క్షానముచే నాశితమై కారణమైనదోషమే. లేకుండ త త్కార్యమైన భేదజ్ఞానము ఘటించుట యెట్లు * అది భుటింపనప్వంి చాధికానువృత్తి యగుటయే యెక్క_డిది ? *ముం- ఉ ౧-౨-౮ వంతం౭ం 1 ళ్వ ఠ్‌ూ ఒంర

సా ఫై వ్‌ యో గః 68 “చందు. డొళడయ్యును కంటియందలి తిమిరాదిదోవముల చే ఇద్దరు చందులు గనంబడుదుగు, చం[దుం డొకండజే యనుజ్ఞాన ఘుచే ద్విచం[దజ్ఞానము చాధిత మయ్యాను అనువర్తిం చునట్లు, అదై్యాతజ్ఞానముచే భేదజ్ఞానము బాధితమయ్యు ననువర్తి చు” నన్నచో, చంద్రై )క త్వజ్ఞానముచే ద్విచం (ద్రజ్ఞానము వాధిత మైనది కాని ఆ ద్వి చం[ద్రజ్ఞాసమునక 6 గారణమైన తిమిరాదిదోవము పార మగ్గిక మైనది గాన బాధితము కాకుండును కనుక, పారమార్థిక కారణ ముండువజకును త త్కార్య్యమైన ద్వొచం (దజ్ఞానము శాధి తాను వృత్తియగుట (అనంగా హాధితమయ్యూ ననువ ర్హించు చుండుట) యుక్త మే అట్లు అను వర్తించుచున్నని అది చందం డొకండే యను (వబల్మపమాణముచే చాధిత మగుటవలన వీమియు( జేయ 'నేరదు, ఇందో, భేదజ్ఞానమును దానివిమయములును దానికారణ మును అన్నియు అపార మార్థిక ములు, కనుక వస్తుయాథాళ్ళు సజ్ఞూన ముచే అపారమార్ధిగములై న భేదజ్ఞానమును దానివిషయములాును చాని కారణమును అన్నియు సశళించియుండ (గా ఎట్టును బాధితాను వృత్స్‌ కలుగ నేరదు, కారణసహితముగా నళించిన వీదప కార్య మెట్లుండును 1 శాయిట్టి న ర్వేశ్వురునికిని ఇప్పటి _గురుపరంపరకును తత్త పజ్లాన ముంజెనా గురుశి ష్యూది భేదదర్శ నముగాని త త్కార్యము లె నయుపబేశాదులుగాని కలుగవు, భేదదర్శన ముండెనా దానికి హేతువై నజ్ఞానమును వాలరికుండును గాన అయజ్ఞ త్వముంబట్టి వా దపజేశము సేయుట యెంతయుం గలుగ నేరదు,

[“మజియు (బహ మొకటియే అవిద్యాశ బలమై జీవుం డగును, కావున జీవుం డొక్క_జే కాని పెక్కంథడ్రు లేరు కలం గనువానికి కలలో. గనంబడు వుకువులవలె ఆ యేకజీవునికిని భా్రాంతివలన అనేక జీవ్రలు (పతిభాసింతుకు, కల గన్నవానికి కులుకొనుటవే కలలోం గనబడిన వెల్ల బాధితము లగునట్లు ఆయేకజీవువికి ఒకప్పుడు గలుగు

రక్ష (శ్రీ భగవద్గీతా - ద్వితీయో౬ధ్యాయ 8

తత్త వ్రజ్ఞునముచే వానికిం గనంబడెడి యీ మిథ్యా(వవ్రపంచము బాధిత

మగును” అందురు అళక్రైన నుపబేశముసేయు వాసు దేవాది గురువు

"లెవఠరు * అయేశజీవ్రడా 1 లేక వానిచేం జూడంబడు మజియొకశా!

మజీ యష్జునాది శిమ్యులు అతండా ? లేక అతనిచేం జూడంబడు మటీ

యొకరా? అని యడుగందగును, జీవభూతుం. జైన యా బ్రవ్మామే

గురుంపేని అప్పు డట్టి! గురువునకుం గల అద్వితీరాత్మవిజ్ఞానమువల

ననే (అనగా తనకంయె రెండవది లేదను నెజటుకవలన నే) అ(బహ్మూ

మునకు గ లయజ్ఞానమును త త్కా_ర్యమువైన శిష్యూచార్యు త్వాది 'భేదములును నశింపగా, అట్లు నళించిన శిష్యునిహార్చి యుపబేశము "సీయుటవలన 6 (బ్రయోూజన మేమి? (గురుం ఉజాయేకజీవ్రండు కాండు గాని. వానిచేం జూడంబడు మఠటొక్డ డగును జీవుం చొళండే కలందు గాన వానిచేం జూడ(బడు మటొకండైన యాగుడువును అతని అశ్రై ్వతజ్ఞానమును కల్పితములే యగును, అయినను కలగనువానిళే కలయందు. కల్పితుండై న యొకఫురు వు ఏయొక్క విజ్ఞానమువలన: ఆకల బాధితము కానట్లు ఆయేకజీవునిచే కల్పితమైన యా గురువు, యొక్క. విజ్ఞానముచే ఆజీవ్చనికిం గోంచు మిథ్యాపంపంచము కాధి తము కానేరదు అది బాధితమగుటకై_ కల్ప్సితుండై నయాగురువు తనజ్ఞానము నుప ేశింపవలసి యున్నది గాన ఉప చేశ నిష్ప మయో జనము గాదు” అన్నచో, ఉపటేశార్థ మైనయా) సురుధ్చ్సను అతని క్ఞానమును. గల్పితములేని (శిష్యుడును ఆయేకజీవుడే యనుటకు (ప్రమాణము లేదు గాన] శిమ్యుండును వాసి యై ్వ్వతజ్ఞానమున [నిజము లనుటయెట్లు * అవియును] గల్పితము లే యగునుగాన శిష్యుని రమొక్క_ కల్పితజ్ఞానమును వాసియజ్ఞానమును నివరింపం జేయ నేరదం “భిష్యుని యదైై ర్రతక్షునము కల్పిత మైనను పూర్వ మున్న భః జ్ఞానమునకు విరోధి యగుటచే దానిని నివర్హింపంజేయు” నన్నచో నప్పు డాచార్యజ్ఞానమును అట్టి బే యగును, అదియే యా భేదజ్ఞూన

[9] సా ఫ్ర యో నః 65 మును నివర్తింపం జేయును, [అనంగా' జీవుం డొక్కండే కాన అఆచాయ్యి నికి. గలయదై సృరీజ్ఞూనము చేతనే జీవ్రవకు పూర్వ మున్న భేవజ్ఞానము నివర్తింపంగా అంతటను గల శిపష్యూచార్న క్వాది భేదము * లన్నియు' నళించునుగాన శిమ్యువి కుప బేశ మే నిరద్ధకమగును ఇంక శిమ్యుని' జ్ఞానముతోం బని యేమి? కాన అరై వ్రతీసిద్ధాంతము అనుపపన్నము, 12 శ్లో! చేహినోస్టిన్‌ యథా దేహే కౌామారంయాసనంజరా | తథా చేహోన్నర(పాప్హీః ధీర న్వృత న ముహ్యాతి! 18 టీ అనిన్‌ బేహే = ఈ ఒక్క చేహమునందు వర్తించునట్టి, "చేహినః = ఆత్మకు, కౌమారం = బాల్యము, రయౌావనం=యాననము, జరా=ముసలిత నము, యధా (భవన్ని)=ఎస్టు కలుగుచున్నవో, తేథావ అట్లు, ేబోన్తర ప్రొప్షీః = మజియొకశరీరమును బొందుటయును, (భవతి=కలుగుచున్నది), తత్ర ఆవిమయను శు థీరః=బుద్ధిమంతుండు, నమువ్యాఠి= మోహము వొందండు-(భమింపండు, తా ఒకేవామునందలి అళ్ముకు ఆ చేవామునంబే బాల్యము యావనము వార్థకము ఎట్లు నంభవించునో, అక్షు 'బేనోలతరము గలుగుటయును. నిశ్చయము ఈవిమయమునందు బుద్ధిమంతుండు భ9మింపండు, బుద్ధిమంచుండు, ఒకశరీరమునకు కాల్యావస్థ పోయి మటి యాననాద్యవస్థలం కలుగునవుడు ఆశరీరమునందుండు అగ్ని స్థిరమైన దనుబుద్ధితో అది నశించినది యవి చుఃఖంపక యొ ట్లుండునో, అక్లు అఆ చేవాము సోయి మజీయొక ేపాము కలుగునఫుకును ఆ యాత్మ అట్లు నళింపకయె యున్న దని తలంచి దుఃఖంపండు, జాల్యాద్యవస్థ్రలు "జేవామునుబట్టి అత్ముకు నంభవించునట్లు జననమర ణములును "జీవా మునుబట్టియే ఆత్మకు కలుగుచున్నవి, కాబట్టి, అర్భు నిత్యమగుటచే ఆత్భువిమయ మై దుఃఖంపంగూడదు, మజి చేయవలసిన చేమి ఓ

66 (శ్రీ భగవద్రీతా = ద్వితీ యో౭_ధ్యాయ: యనంగా -నిత్యము లే యగు అత్భలుం అనాదిళర్థునశ్యము 2 ఆయా కర్హములకు తగిన చేవాములను బొందుచుండును, ఆయా చేహము వలన ఆళ్మకుం గలిగినబంధము నివర్శించుటకొణకు ఆ ేహముచేతనే *ళ్చాస్టీ యము లై న్వనర్గోచితము లగుయుద్ధాది కర్ణములను ఫలా చఉక్ష్స ఏడిచి యాచరించుచుండవలయును అప్పుడు ఇ౨(దియములం వానివాని విషయములళతో నంబంధించుటచేత శీతోసప్తాదులవలన సుఖ చుఃఖములు కలుగక మానవు అయినను, '(పారంభింపంబడిన యాకర్శలు ముగియువరకును వానిని ఓఉర్చుకొనియే తీఆవలెను,

అవ ఈయేర్ధమును అసంతర మే యిందు వపపుచున్నాండు,

[14 శ్లో! మా్యకాన్పర్శా స్తుకా నేయ శితోన్దసుఖదుఃఖడాః |

ఆగమాపాయినో౭_ని జ్యా సాం స్ప్త్‌తిక్షన్వ భారతీ! క్ల

టీ కౌన్నేయ=లఅడ్జునా, నూ(కాన్పర్శాః = శగ్షైదివిపషయము లతో (శో తా్రాదీందియములయొక్క_. సంబంధములు, శీశోవ్షనుఖ దుఃఖదాః = చలి వేండి మొదలగు సుఖదుఃఖములను గలుగంజేయు నవి, ఆగమాపాయినః = రాకపోకలుగలవి, అని త్యాస్తు= (ప్రవాహ రూపముగా ఎడ తెగకుండునవిగావు (తస్మాత్‌ = కావున నే, భారత= అర్జునా, తాన్‌ =వాసిసి, తితిక్షన్వ=టఓ బృకొనును

ఆ అక్టునా శశ్రాదివివమయమనులతో ఇంద్రయములు నంబం ధించినవుడు శీతో వ్టసుఖదు;ఖములంకలుంగును, అవి వచ్చు చుం బోవుచు నుండునవి గాన బంధమునకు హేతువులై న కరములం సశింపంగానే నివర్తించునవి, కాంబట్టి యుద్ధాదులై న శా స్త్రీయకర్య్రములు ముగియు “కానీ ్యయము లనుటచే ఈశ్వరుని కాసనమునకు లోంబడనిచో. దండము గఅుగుననియ, స్వవర్షోచితములనుటచే యుద్ధాదులం. విడిచి శై క్షమాచరింపరా దనియ, ఫలాపేక్ష విడిచి యనుటచే మోక్షముకొఆకనియ. జలియునది

|

సా ఫ్ట్యో యోగః 67 వజకు వానిని ఖై ర్యముతో కరపాంంపును, అనంగా, ఆత్మలు నిళ్యములయ్యును అనాదికర్శ నళ్వ్యము లె నవి, కనుక వానికి అయా కర్గ్ముములవలన (పాప్తమైన థరీరనంబంధమువేత వివయానుభవము కలుగునవుడు నుఖదుఃఖములు కలుగళమానవు కాబట్టి వానిని నహింవుమని భావము,

[పృథివ్యషేజోవాయ్యాకాశము ల నె డి పంచభూతములాను వాసిని ఆశయించియుండెడి థజ్బన్పర్శరూపర సగంధము లనెడి వీమయ ములాను త నాత్రీముల బే. గలిగినవిగాన మాత లని చెప్పడు చున్నవి వాని స్పర్శములు, చలుప వేండి మెత్తన పరునన మొద లగు రూవములతో నుఖదుఃఖ[పదములుగా నుండును, వానికి ఇండి యములతోడి సంబంధము లే “నూతాన్పర్శ్మములూ” తన్మాత్రము లనంగా భూతమ.ల యొక్క సూవెర్థావస్థల్లు

కై5 అవ, అట్లు ఓర్బ్చుళొనుట యేల యనంగా వెష్పుచున్నా(దు, న్లో, యంహి న వ్యధయ న్న్యేతే పురుమం ఫుడుమర్దభ |

నమదుఃఖనసుఖం ధీరం బోఒమ్మ్బుత తాయ కల్ప తే! 15

టీ ేవుడుమర్ణ భ=టఓపురువ (శేస్లుడై న అర్జునా, వతే= ఈ వమయవాననలు నమదుఃఖసుఖం = సుఖదుఃఖములయందు నమబుద్ధి గల్క ధీరం=వైర్యవంతుం డగు-నిశ్చలుంజ్రై న, యం వురుషమం=వ్‌వురు వుని, న వ్యథ యని = బౌధింపవో, నః హి = వాండుగచా, అవ్భుతే 'తార్రయ= మోశ్ర ముకొఅకు, కల్చ'లే=నమర్థం డగుచున్నాండు.

తా అడ్డునా, వధీరుండు (తోసిపుచ్చరాని దుఃఖమునుగూడ అది కర్ణక్షయ హేతువై అనుకూల మగుటవలన, సుఖముగనే తలం

౫ దుఃఖమును ఓర్చకొనుటగ లదు గాని నుఖమునుగూడ ఓర్చుకొనుటయన "బేమి యనంగా దానియం దుపేక్ష గలిగి ఉబ్బు లేవండుట యని తెలియునది

698 (శ్రీ భగవద్దీతా - ద్వితీ యో2_ధ్యాయి:ః చుచు, మోశ్తసాధనముగా న్వవర్శమునకుం దగిన యున్ధాదిక రము: లను ఫలాపేక్ష బేక్‌ చేయుచుండంగా వానిలో. గలు చాణపాతము 6 17 "మొదలైన మృదుకూర నస్పర్శములు ఫీడెంచినను సోద్భకోనియుం డునో వాంజే నిత్యానందరూపమగు మోవమును సాధించును గాని దంల 'మోార్వంజాలని నినుబోంటివా-డు గాదు ఆత్భలు నిత్యము లగుటచే వానిని రశ్షింపవలసినది లేదు, మటి వానికొజ కై చేయవల సీన ది-తయే యని థఖావము అవ *గ తకానూనగ తాసూం శ్చ? అని యాత్ములు నిత్యము లగుటచేతను, చేవాములు స్వాభావికముగా నశించున వగుట చేతన వానిని/ార్చి శోకింప నిమిత్తము లేదని పూర్వము చెప్పినదాని ఉపపాదించుచున్మ్యాండు, శ్లా! నాఒనళో విద్య లేభావో నాఒభావో విద్య లే నతిః | ఉభ యోరపి దృష్టో2ఒ_న్త నస్రనయో న్న త్వదగ్నిభిః ట్‌, అనతః। = నశించుక భావము గెలశరిరమునక, భావః = ఉండుట, నవిద్య లే= లేదు, నతశ=నళింవనిజీవాగ్భుకు, అభావఃి= లేకుం డుటు నవిద్య లే=లేదు అన యో? = ఈ-కన0బదుచున్న్య ఉభఛయో రవీ= రెంటియొక్క_ (దేహోత్తులయొక్క_) యును, అన్గః = నిర్ణయము, త_త్త్రదర్శిళిః;=త _త్వము నెజీంగినవారిచేత, దృష్టః= తెలియంబడిసదిం తా, నశ్వర మైన చేహమునకు నిత్యత్వమును, స్థిర మైనయా త్మృకు అనిత్యత్వమును లేవు, అచిద్వస్తువగు చేవామునకు అస ల్వ్వవే స్థరూపమనియు, చేతనమైన యాత్మకు స_త్త్వమే స్వరూప మనియు త త్త్వదర్శను లైనవారు (పత్యక్షముగాం జూచినట్లు తెలిసి నిశ్శ యించియున్నారు వినాశము నొందు న్వభావమే అన_త్త్వము, అవినాశన్వళి నము నత్త్థము, భగవంతు లగుపరాశఠులును నికు చెప్పియున్నార

జ సా ఫై నీ యోగః 69 వశ లి, తనెసన్న విజ్ఞానమృ లే స్తి కించి తృస్చచి తృదాచిద్దైజు వస్తు జూతమ్‌[!” *నడ్భావ వీవం భవతో మయోళలో జ్ఞానం యధా నత్య కొ జ ళ్‌ ళా మనత్య మన్యత్‌ * (వి, పు 2-19-45) “అనాళీ పరమాగ్ధశ్చ దాకై రభ్యుపగమ్య తే | తత్తునాశి న నన్చేహో నాశళి (దవ్యోపపాదితమ్‌"(వి,వు, 9-14-24) “యత్తు కాలా _న్తరేణాపి నాన్యనంజ్ఞా ముఫ్రైతివై | పరి తొ అన్‌ కా స య న. అణామాది నంభూతాం తద్వస్తు నృప తచ్చ కిం (వివు, 2-18-100) అని చెప్పియున్నారు, ఇందును 'అన్తవన్త ఇమేటేహాః” 'అవినాశిశు తద్విద్ధి" అని చెప్పబడుచున్నది కావున అవినాశిత్వమును వినాళిత్వ మునే న_త్త్వ్వము అన_త్త్యము అని ెప్పుటకు హేతు వని తెలియు చున్నది. ఇచ్చట 1నత్కార్యవాదము అనంగతముగాన ఈళ్లో కము ౫ దనికి కద్చాజూ 1 కాంబట్టి వస్తుపయూహమున్య విజ్ఞానమైన అత్మ తప్ప తక్కినయేదిగాని యమెభటలాని యెప్పుడు గాని సక్తులేదు”. కనీక్రు “నేనిట్లు జ్ఞానమా- ఆత్మ -సత్య మనియు తేక్కిన వెల్ల అసత్య మనియు జెప్పేతిని” అని యర్థము ఇట, అత్మ సత్యమనియ చేవాము అసత్యేమనియ వెప్ప-బడుట తెలుపంబడినది పత్యేము అసత్యము అనుటకు పరమార్థము ఆపరమార్భము అని ఆఅర్జములసను గాని అవి ఆనా? వినాళి యని యర్థములెట్టు? అనంగా ఇందులక్షై 6అనాశీసపరమార్థశ్చ (దవో్యోప పొదితేమ్‌” ఆనాళియైనది పరనార్థ్యము-అనంగా సత్యము అని (పాజ్ఞు అంగీకరింతురు నశించు ద్రవ్యములతో మై నది నశించునది సందేవాము లేదు” అనిరి ఆనాళి యగుటయే పరమార్థ నునుటకును, వినాశి యగటమే అపరమార్చ మనుటకును "పాతు వని భావము ళస్తత్యము అసత్యము” అనుటకు అర్థములు గాం జెషృంబడిన *అవినాళి నినాశి యనంగా "మి ౪ యని శంక రాంగాా అందులక్షై కయక్తు కాలాన్తరెణాపి నాన్యపంజ్ఞాము పై తివై ! పరిణామాదిసమ్మ్భూ తాం తద్వస్తు నృప రేచ్చకిమ్‌! కాలాంఠరమునను, వికా శాదులచే మణియొక పేరు నొందనిది వస్తువు రాజూ! అది యేది ఆని వికారము లను వానిచే పేజు పేళ్లు ను బొందునది అవస్తు వనియ, అట్టిది గానిది వస్తు వనియ్‌6 జెప్పయిడినది కాబట్టి వినాశ యన6గా వికారనును బొందునదిం ఆవినాళి యనలగా వికారమును బొందనిది యని యర్థము కాంబట్టి జేవామునకు వికారిత్పమూల మెన వినా శిత్వమునుబట్లి అపసత్సే సై మనియు, ఆత్మకు ఆవి కారిత్వరూపమైన అనాశళిత్వముకు బట్టీ సత్తృమనియు పేళ్లు ఇప్పంబడుచున్నవని (గావ్యాము

• సత్కార్య వాదము సాంఖ్య(పోక్సము.. కనాపతో విద్యతే భావోచాభావో విద్యతే సతి అమటకు 6లేనిది కలంగంజూలదు ఉన్నది లేకపోపది అని యర్థము

70 (శ్రి భగవద్దీతా - ద్వితీ యో2.ధ్యాయః తత్పరము గాదు, "దేవోత్యుల నర్పధావముళ*ను బెలియక మోహము' నొందినవానికి అమోవాము శాంతించుకొజణకు అఆరెంటియొక్క స్వా వము లైన నాశిత్వమును అనాశితర్పమును వివేచించి చెస్పందగును, అదియే *గ కాసూ నగ తాసూంశ్చి అని (ప్రస్తావింపయుడినది. దానినే “అవినాశి తు త ద్విద్ధిా *“అన్తవన్త ఇమేచేహాః అని వెంబడిని ఉప పాదించు చున్నాందు, "కావున ఉక్తార్థ మే ఫావ్యాము,. 18 శ్లో! అవినాళి తు తద్విద్ధి యేన సర్వ మిదం తతమ్‌ |

వినాళ మవ్యయ స్యాన్య స కళ్చి త్క_ర్తు మర్హతి;

టీ యేన=పఏ అర్భుత _త్వ్వము చేత, ఇదంనర్వ్వం = ఈ(పపంచ మంతయు, తతం = వ్యాపింపంబడ్‌నగో, తత్‌ = చానసిని, అవినాళి నాశము లేనిదిగా, విద్ధి= తెలిసికొనుము అవ్యయర్య=నాశము లేని అస్య = దీనికి, కచ్చిత్‌ = వపదార్థ మయినను, వినాశం=నాశమును, క ర్తుం=కలుగంజేయుటకు, నార్హ్భతి=అర్హ్భము గాదు-తగదు,

తా, చేతనమగు వయాళ్ళు తత్త్య్వము ఆతా నతిసూక్ష శ్రమగు టచేత తనకు వ్యతిరిక్కమైన యి య చేతన(ప్రపంచ యినం దంతటను వాష్ట్రపించియున్న దో అట్టిదానికి నాశములేదని యజుంగుము, నాశము లేని యీాయాత్మను నాశముకొందింప సెట్టిపదార్థము నకుంగాని శక్యము గాదు,

నాశమును గలిగించునట్టిశ న్హ్రము జలము అగ్ని వాయువు మొదలైనవి తమనే నశింపజేయంబడు వస్తువ్రలయందు వ్యాపించి నాశవు€ గలిగించు చున్నవి, వ్యాపించి నాశముసేయునవి సూక్ష్మ ములుగాను వానిచే వ్యాప్తములై నాశమునొందునవి వానికంక ఇది యా(పకరణమునకు ౯ బొసంగినదికాదు జేవోశ్మస్వభావము అెటుంగక మోనో తుండై యున్న యక్షునునికి ఇందు చేహాత్మవివేచనము లేదు. తన్మూలకనుయి! శఛోకాపనోదనమును గలంగదుం కాన యిది అసంగతమని ఛానము

సా జ్ధ్యై ఈఊరాగః (11 స్థూలములుగాను నుండును, సూత్ష శ్రము స్టూలమునందు వ్యాపించి నాశముక లిగించు నే కాని న్ధూలము సూత్ష్మమునందు వ్యావించి నాశము కలుగంజేయయజాలదు, ఆత్భతత్త, వము: తక్కిన యన్నిటియందును వ్యావించునది గనుకనే వాని కన్నింటికంకు మిక్కేలి సూకశ్రమై యుండును, తక్కినవి చానిచేత వ్యాప్తము లగును గాన దానికంకు స్థూలము లగును, ఇట్లు వ్యాపళమై, కావుననే నిరతిశయసూత్ష్మమై, చానివలన వినాశ మునికనర్హ్భమై, యుండు ఆత్భతత సము నకు, చానిచే వ్యావింసయిడిన దగుటవలన చానికంశు స్థూలముగా నుండెడు తేక్కిన యచేతనవస్తు వేదిగాని నాశముం గలిగింవం జాలదు, న్థూలము నూశ్ర ఆను నశింపంజేయం జాలదన్నప్పుడు సమ్మెట 'మొద్నలై నవి స్థూలములుగా నుంజినను కుండ మొదలై నవానిని నశింపంజేయ లేదా యన్నచో అవి సేం ముతోం గూడిననం యోగము చే సూషక్రశ్హైమైన

• 6వేగముతోడి సంయోగ మనుటవలని సార స్య మేచునంగా--స మ్మెటమాంద ఉఊరకళుండను ెట్టంగా అసంయోగమా(త్రముబే ళండ నళింపదు, కాన సంయోగ మాత్రము నాళశమా గలిగింపంజాలదు, సమ్మెటకు వట్టి వీనముమా[తము ఉాండి సంయోగము లేకున్నను కుండ ఫగులదు. కావున వేశమాత్రము నాళము కలిగింపదు = 1 డ్ఞైిపోంచకు "బేగమును సంయో*నును ఉండినను కుండను పనగుల్పంజూలదు, సమ్మెట నంటి (ద్రవ్యవిశేవముతో అవిగూజియండిన-నే యది పగులంను,. కనుక కవల వేగ సంయోగములం "ెండును నాళకనులం గావు (దవ్యవిశేమముయొళ్క_ వేగముతోడి పంయోగమును గాపలయును, సమ్మెట వెనుకటి భాగమా కుండతో సంరొూగమాు కొందినను అది నశింపదు దాని ముందణీభాగ మే యట్లు సంయక్ష్మము గానలయను. కావున కాతిన్యాదియుక్క మైన (ద్రప్యవిశేవపు భాగవిశేషముయొక్క. "వేగముతో ణి 30యోగ మే నాశకమగునని తెలియచుస్నది. ది సరికాని యిక్కడ సమ్మెట లనొట్టిన దానికి వాయువును “హేతువు గా౭ దెచ్చుట యొట్లు ₹ అనవచ్చును. వేగము లన వాయవు పుట్టుట (పత్యక్ష సిద్ధము మిక్కలి కటువై నళబ్దను లిట్టుశా తాగా ;స్తువులం మోభించుటయ. జలియచున్నదిగాన వాయవు (ద్రవ్యంబులంచొచ్చి కాళము నేయననుట యేర్పడుచున్నది వాయ వంతటను గలదు ఇటంవొడ వాయ ఏన్నది గావున సమ్మెటతో చాయువిశేషము గూడి కుండకన్నను నూక్ష్మ్మముగుటచే వానిని నాళము నేయ్‌-చున్న దనుట ఆంగీకరెంపండగియన్న ది కొన్నియెడల సమ్మెట ౨ందలై నవి 'బేగము లేకయె ఆక్రనుణాది మాత్రమున నాళము నేయచున్నవి, అట్టి

792, (శ్రీ భగవద్దీతా.- ద్వితీకోూ ౩ధ్యాయ:ః

వాయువును. బుట్టించి తన్యూూలమున నాశము. గలిగించు చున్నద్ది

కాన ఆత్మతత్ర్త (ము అవినాళి,

కేం న్లో అన్నవన్న ఇమే ేహో నిత్య స్యోన్రాః శరీరిణః। అనాకినోఒప్రమేయస్య తప్త ద్యుధ్యన్వ భారత॥ కష టీ, నిత్యన్యవజఉత్పత్తి ర హితుండును, అ్యపమేయన్య = (ప్రమా

ణము చేత నెజు(గరానివాందును, అనాళిన :=నాశముకొందనివాండును

నగు, శకిరిణ=శరీరి (ఆళ్మృయొక్క-, ఇమే=ఈ 'చేహములు, అన్న

వన్నః=వినాశన్వ భావము కలవిగా, ఉక్తాః=(శాస్రాములచేత) చెప్ప

బడినవి తస్మాల్‌ = ఆకారణమువలన్మ హేభారత = ఓయడ్దునా

యుధ్యస్వ=యుద్ధము చేయుము,

ఆ, అడ్జున్నా, నాశమున కనర్జ్యుండు కావుననే నాశము లేని వాడును, చేహమువలె ఖోగ్య్యయాపమున6 జెలియరానివాండును అగు అత్జు, తనఫూర్వకర 'శ్రములను అనుభవి-చుకొజ కే పంచభూతనంఘాకత రూప్లమైైన్నయీా.బేవాములతోడి నంబంధము నొందు నని ఇాశ్ర్రములు "చెప్పుచున్నవి. ఇట్లు 'బేవాములు కర్ణవశమున6 బుట్టినవి, "కానన ఆక రము ముగియంగానే అవి నశి చును, ఇట్టి అగ్యునుగూన్చియు "జేవాములను గార్చియు-శోకము దగదు, కావ్రిు సంశయమువిదలి యుద్ధము సేయ. (రంభింపుము,

*దిహూ ఉపచయేీ అను ధాత్వర్ధ మునుబట్టి "'జీవాములు ఉష చయర్లూసము _లైనవి.(అనంగా పెరుంగునట్టివి- అవజయయవములం..గలని యొడల సమ్మెటందవయవముచే ఒత్తుడు పశినకుండయవయపవిశేషములు తమక ర్తి స్థూలమెన కుండ యితర భాగమును చొచ్చుట౫ే ఆది_పగులంచున్నది. లేక వాతో వూరిళ మైనతిత్తి మొధఫైనవానినుండి వాయువు వెడలంవట్టు ఆయా(క్రమణమాు సలి$ే లోషలె వాయు వెదలుటం బట్టియ చానిచే కుండకు నాళము గలుగునని 'ెషృన్నచ్చును:

• 6ఈస్ఞోక్రనున దేహామునకో- భఅన్త్నవస్తృళి కఖయమే? కదేసః అని మాడ్‌ వికేమములంగ అవు క6ఆన్తృవన్నకి అనాటకు వినాళస్వ్తుఖావములని యర్థము, 6ళచే

[10 సా ఫై ఫ్‌ యో గః 78

యనుట కావుననే ఈ బేవాములు అంతేనవంతములు-అనంగా వినాశ

న్వభావము గలవి) ఎట్లన లా ఉపచయాళ్మ్మకము లై న ఘటాదులు

అంతవంతములుగా. గనుపట్టుచున్నవి, నిళ్యుండ్రైన శరీరికి (అనలా

ఆళ్ముక) ఈ చేహాములు కర్ణుఫలములను అనుభవించుకొజకై షంచ

భూతముల సంఘాతమురూపముగా వర్పడివవి, ఇవి, “పుణ్యః వుణ్యేన

కర్ణశా భవతి పాపః పావేని ఇత్యాది కాన్ర్ర్యములచే (కర్మఫల

అని నిస్టేశంచుటచే భూతపంఘాతరూపములై నవని ఫలితార్థము, "పెక్కు భూతముల కూడిక చేర్వనైనవియ అనిత్యములం కావున ఇవియు ఆనిత్యము లే € జీవశ: ఆనుటకు ఛాత్వర్థముంబట్టి ఉపచయాత్మక ముళం-- అనలా సావయవనములని యర్థము న్ఫురించు భున్నది. సావయనము లనుటచేకను అనిత్యములని తెలియచున్నది. కశ్చర్‌రిణః” అను ముష్టి సంబంథమును దెలంపుచున్నది గావున శరీరియగ అత్మతో కర్ముఫలూను భఛవముకొలు కవి పంబంధించుచున్న వనియు: చేలంచున్నది. డీ5నే పుణ్యః ఫుణ్యీని బృ-టాప-అధ్య్యాం లే లాం ఆఅను(కుతి (పకిపాదిం చెడిని ఆవి కర్మఫలముల ననుళ వి చుటక్సై కలిగివవనుటచే అర్థనీద్ధముగా కర్మములం ముగియగానే నళించువనియ -శేక్పడుచున్నవి ఇట్లు చేవాము నాళస్వభావమును, భో గార్జమున్ము పౌవయవమును, సంఘాతరూపమును వ్యాప్యమును గా నున్నది, దీనికి వ్యర్యస్తృముగా ఆత్మను సర్ష్మించు మన్నాండు; ఆర్మక;శనిత్యప్యి 6న్చగ్రీ ిజబ్యలి కఆ వాళినకి కళఆప్రమేయస్య” అని నాల్లు విళశేనజములం చెప్పబడియున్నవిం నిత మనుటచే దేహమువ ల నాళార్షాము గాదు

ఏలనం౫ా అది ఆప మేయమాు, (పమేయనునం గా జ్ఞానమునకు విషయ మైనది. ఆయినను శీవలము జ్ఞానవిషయ మను "నర్జము దగదు 6ఏకద్య్యోవేత్తితం (పాహుః న్షై(ేజ్ల ఇతి రద్విదకి ఆనుచో, బేహాము ఆక్మకు జ్ఞానవవిషయ మే. కాక భోన్యమును అగును ఇావున (సమేయ చునుటకు భోగ్యత్వమువజకు అర్థరు గ్రావ్యూము, కాను అప్రమేయ మునలా భోగ సీము గానిదిబేహమువ లె కర్మ ఫలార్జమైనభోగ్యము గాక భోక్తృయైనదవని యర్వము. మటీయ ఆత్మ, జేహనువలె సావయవము గాదు, ఎట్లనంగ్యా ఆత్మే, యొక గృహమునుగాని శ్షేతమునుగాని * నేను దీ9ని ఎజులగయయన్నాను” అనును గృనా చునుకూాచి 1 నేను ఎటుగువున్నా ను అనునప్పుడు ఆనృహాముయొక్క_ సమస్కృభాగమా అంను తాను జక్కంజే ఒక్కురూపుననే తెలియనట్లు జేహామునుగూర్చీయ అట్లు ఇపునపుడు చాని సనుస్తావయవమాులను తాను జకగాలడే ఒక్కరూపున-ే తెలి 'యవాండగును న్నాండు; .కాని ఆయా యనయవములను "తఇభలియవాండు వేటు వేజుగ6 గాని తెలియట వేజువేజబువిథముగంగాని యండదు.. ఇట్లు గేహమును దాని యవ యవముల "వెల్లను తెలియ వాండు *బేనుి అని యొక్క-డుశాను, తలియట 6ఎలుంగు

?7క్తీ (శ్రీ భగవద్దీతా - ద్వితీ కరా 2౬ధ్య్యాయ? భోగార్థము లని. చెప్పంబడినవి, (ఇట్లు కరాాధీనము గా ఉత్పత్తి: నొందునవి గావున) క రస్ధ్రవనానమున నశించునవి, అగ్భు యో ఆని నాకి వలనలాా నది అప్రమేయ మెనది. అత్మ (పమేయముగా కనంబడదుగదా, అయితే (ప్రమాతగాం గనయిడుచున్నది. అట్ల నియే యిందు “వత ద్యో వేత్తితంప్రాహుః వేటత్రజ్ఞ ఇసితిద్వెదః' అని పా షా చున్నాను” ఆని యొక్కరూపుశగాను నుండుటంబట్టి అట్లు తెలియనట్టి యాత్మకు ఆవ యవమా అంండంజాలవు, ఎట్లనంగా-దేహము అవయవపములంగలదిగ దా అందు ఓక యవయసమునకుల గలుగువెాఛాదులం మటియొక అవయవమునకళుం దోపు అన్షు ఆర్మకును ఆవయవము అలంండు నేని వానియం దొక్క_ ఆవయపమునకుల దోంచ్చి నది మజొకయవయవనునకుందోపదు. కుడిచేతియందున్ను యాత్మయొక్క యన యవమునకల దోంచినద్కి ఎడమచేతియందున్న యాత్మయొక్కూ యవయవమానక దోంపదు, కనుక కుడిచేతియందు. *లిగిన దానిని అనుభవించునది ఆత్మయం దొళ్క భాగముగాను ఎడమచేరియందు కలిగినదానిని ఆనుళవించునణ ఆత్మయొక్క ముడి యొక భాగముశాను ఊండు నే కాని వూ ర్హముగా ఒక్క యాత్మయే ఇండుచేకుక యందోసు గలంగువానిని ఆనుభవింపంజాలదు కాంబట్టి క్షు కుడిచేత ం గొట్టితినిః మరల ఎడమచేత తన్షైదను” అని ఒక్క_యాత్మయే ఆండుచేతులందుకు ౫ లంగవానికీ కచీను) అని ఒళ్క్ళ_ంజే (ప్రమాతా వెప్పుకొననేరదు అది నిరవయవయమై యండీ నే అట్టు పవపుకొనంగూడును. అత్మయొక్క అవయవములం ఆతివేనముగా చేహావయవములందు సంచరించుభుండుటచే చాని జక యవంయవమునకు.ల దోచినకే మథజటియొక యవయవమునకును దోంపవచయ్బు ననరాదు. అప్పు దది చూర్షపుంజను వంటిదే యగును గాన సంఘూరతరూపముకూడ చానికి లేకపోవుకు వ,స్త్రమాలంద కన్తూరివాసన దగులంవడునట్లు నుటియొకదాని వాసన ఆత్మకు దగులంవడుచున్య వనరాదు అఆప్వుడు తల్లి ఆనుళవించినది గర్భముకూడ అనుభవించుటచే పుట్టిన వెనుక తెల్లి యకభవించినబెల్లి శికువు స్మరింపవలయును% చా. అట్టులేదు కాంబట్టీ జీహమునం చేయనయవమునందు ఏడి తోంచినను అన్నిటికి 6 జీన” అని ఆక్మే ఒళ్కాంజే ఒక్కరూపున నే ఆనుభవించుటను జూడంగా ఆత్మ నిరపయవ చే యగును పసావయవమెనచో ఆయాయనయవముసకు ఆత్మలో కొంఛము కొంచమే భోక్షగా నుండు -నేశాని అన్నియనయవమాలకు 6 నీను అని ఒక్క_ండే భోక్త గాం గనుపట్టండు ఇట్లు చేహామంతటను ఏకరూపము గా (జక్క_తీరు గాజే ఆత్మ కచేను” ఆని (ప్రమాతగా నుండుటంబట్టి నిరవయవ చే యగసన్ను ఆల్మ చ్యాపకమునగును, ఇట్లు ఆత్మ బేహమ్తు నకు వ్యతిరికృము గా నాళానర్హమై భోక్సృరైనిరవయవమై. వ్యాపళ మై యండుటన నిత్యమగుట సిస్టము

సా ఫై శ్‌ యో గః 75 శెప్పంబటెడిని, మజియు ఆళ్ళ, ఇతరమునకు-అన6ంగా గృహజ్నేత్రా దులకు “దీనిని నే నెజుంగుచున్నాను అని ఒక్క-రూవుననే (సమా తగాం గనుపట్టునట్లు -జీవామునం దంఠటికిని వఏభాగమందును “దీనిని "నేను ఎజులసచున్నాను" అని ఒక్కరూఫున పమాతగా కనుపట్టు చున్నాండు, కాన అ నేశమ్ములెన యవయవనములతో నైనట్టు మాప ట్రడు. ఇం టేకాక జేహాదులకు నలె వేజువేటుచోట్ల (పమాతకు వేజు వేటు ఆకారములు శానరావు, కాంబట్టి ఒక్క కేరూవున నిరవయనముగా నుందుటవలనను, (పమాతయగుటవలనను, వ్యాప మగుటవలనను ఆళ్ళ నిత్య మైనది. "చేవామా అవయచాత్మక మగుటవలనను, శరీరికి (ఆత్జుకు) క ర్ణుఫలభోగముళొఅ కగుటవల నన్వు వకరూపముగా నుండకుండుటవలనను, వ్యాపకమగుటని నను వినాశి మైనది, కాంబట్టి చేవాముయొక వినాశన్వభావమును బట్టియు; అగ్మయొక్క- నిత్య న్వభావమునుబజ్టియు “శెండునుగూడ శోకస్థానము గావు, ఇది తెలిసి శన్ర్రృపాతము మొదలైన యనివారస్థ్రములగు సరుషన్సర్శములు తనకుం గిలిగినను ఇతరులకుం గలిగినను వానిని మైర్యముతో సహించి మోవ్యపావ్షీకొజుకు ఫలను ను స్రైశింపళ యుద్ధ మనెడు కర్తమును ఆరంభింపుము,

న్లో! య వనం వేత్తి హాన్తారం యంక్షెనం మన్యతే వాతమ్‌ |

ఉభా తౌ న విజానీతో నాయం హద్తి న వాన్యతే॥ 19

టీ, యః = ఎవండు, ఏనం (పతి) = ఇట్టియాత్ధును (గూర్చి, వాన్న్తారం = చంపెడి హేతువును (అగ్ని మొదలై నదానిని వాొనన కర్తలగా, (కమి) వేల్తి=వ బే నొకటిని తలంచుచున్నాండో, య; ఎవండు, వీన౦ ఇ ఈయాత్మను, వాతీంచ = చంవంబజిన వానినిగాను, మన్యతే = తేలంచున్నో తౌ ఉభాజవారిద్దజును, నవిజాసీతి;= ఎ జింగిన వారు కారు, (ఏచలయనంగ్యాా అయం = ఈయాత్యు; నవా న్తి=చంవు టకు హేతుివుగాండు, నవాన్య లే= చంపంబడండు,

76 (శ్రీ భగనద్లీతా = ద్వితీ యోఒధ్యాయః

తా, ఎవడు పూర్వో_క్త్సన్వభావమైన ఆత్మను చంపుటకు బేని నేని సాధనముగాతలంచున్తో ఎవండు వజేనెక హేతువుచే అళ్ళ చంపంబజెనని తలంచున్తో వార లిరువురును అఆత్మస్వరూపము నెటు! గనివారు. ఉక్షహేతువ్టులచేత, ఆత్మ నిత్య మగుటం బట్టియే చంఫవు టకు హేతున్రను గాండు, కాయట్టియే చంపంబడండుం

[దావా ఆగ ్దిశబ్బములు "శేవలచేహమునశకే కాక యందలి యాళ్శలకును ఇెల్లును అందు బేహము అచేతనము గావున చానికి పాంన సేయుట వ్యర్థము కావుననే అచేతనము లేన మృతశరీరము లను హింసచేయువానిని గూర్చి సనిందించుటగాని ఆకోశించుటగాని కనంబడదు, చేతనమైన ఆళ్ముయె హింసకు 'యోగ్ధము, కావున! “శూవస్టణం వాని అనుచో (ూవ్మాణశబ్దము ఆ చేహమునకును అందలియాత్థుకును జెల్లి నను హన్తి ధాతువ్రునకు హింసా యోగ్యమగు మేతనమైన యాళ్ళ యేకర్ణుము వీ తనను. ఇట్లుండంగా *ననా స్తో “నవాన్య తే అని యాళ్ళు హింసకు 'యోగ్యము కాదనుట యెట్లు! అన్నచవోో హన్లిధాతువునకు ఆత్మకర్టమయ్యును, అది (అళ్మ యొక్క- న్వరాపమును దూల్చుటను జెప్పదు) శరీరనియోగకరణ మును (అనంగా ఆత్మకు శరీరవియోగమును గెలిగించుట నే) చెప్పు చున్నది. (“హన్తి యనుటకు అర్థ మేమైనను అగులాక) *నహిం స్యా త్పర్యభూ తాని” “తాహ్యణో నహా_న్తవ్యఃి ఇ త్యాదిశాన్త్ర ములు (సామాన్యముగాను విశేషముగాను హింసయే కూడ దన చున్నది గాన హీంనయెట్లును దగదన్నచో అవి విహాతములాకానట్టి హూననములను-అనంగా శరీరవి యోగ కరణములను-గనార్చి నిే.ధము

203

వెష్పునవి (కాని విపాతమువై న యాగపశువధము శ(తువధము మొద 'ఖైనవానిని నిచ్చిధించునవి గావు,)]

సా ఫ్ర ఇచా గః 77 అవ, పూర్వోక్త హేతువులంబట్టి అత్మ నిత్య మగుటబే దానికి పరిణామములు గలుగవ్చు గావున అచేతన బేహధర్థుములగు జననమర కాదు లెబ్లను దానికి కలుగనేర వని వెప్పుచున్నాండు, 214 న్లో న జాయతే [మియశే చా కచాచి న్నాయం భూ త్వా భవితా వాన భూయః; |! 22

అజో నిత్య శ్య్ళాక్యతోఒయం వురాణో

న హన్యతే వాన్యమానే శరీే॥ వి0

ట్‌, అయం=ఈయాత్కు, న జాయతే = వుట్టువాండు కాందు, న(మియ లేవా= చచ్చువాండునుకాండు, అయం= ఈయాళ్ళు, క చాచిల్‌. = ఒకప్పుడు (కల్చాదియందు), భూత్వా=ఫవుట్టి భూయః = మరల (శల్పాంతమునందు), నభవితావా న= లేకపోవువా(డును కాండు - ఆ అయం౦== ఈ యాళ్ళ, అజః=వుట్టుక "లేనివాండు, (కావున నే,) నిత్యెః= నాశము లేక్‌ యుండువాండు, ఇాళ్వతః = స్థిరరూవుండు, ఫురాణః = ఫురావి నవః=వురాతను. జెనను [కొ త్తవాండు, శరీ లే=బేహము, వాన్యమానే సత్యపి = హతమ. సేయంబడుచున్నను, న వాన్యలే = వాతు(డు గాండు,

ఆ, నమ న్తచేహములందును ఎల్లవారును అనుభవించు చుండు జననమరణములు ఒకష్పుకును ఆర్భృను అంటవు, (ప్రజాపతి మొదలైనవారి ేహాములందలి యాళ్గులు కల్పాది యందు: బుట్టి కల్పాంతమునందు నశించుటయు లేదు, కనుక నర్వ చేహములందు. గలయీాయాళ్ళు జనర హీతుండై, నాశరహితుండ్రై, పరిణామళూ న్యుండై, ఫు రాతనుండయ్యుం (గొత్తగానే యుండును, నట్‌ తాను బొందియుండు 'ేహము నధింపంబడినను నాశము నొందండు,

78 (శ్రీ భగవద్దీ తా - ద్వితీ యో2_.ధ్యాయః శ్లో॥ చే డావినాశినం నిత్యం య వన మజ మవన్వయం |

కం న పుఠరువః పార్థ కం ఘాతయతి హా న్రికమ్‌! ల

ట్‌, హేపార్థి=అప్టనా, యః = ఎవండు, వనం ="-ఈయాల్మును, అవినాశినం=నాళములేనివానిని గాను, అజం=ఫుట్టుక లేనివానినిగాను, అవ్యయం =స్థిర రూపునింగాను, కావున నే, నిత్యం=నిత్యునింగాను, “వేద= "తెలిసికానుచున్నాండో, నః పురువః = ఆవురుషుండు, కథం=ఎట్లు, క్‌ం=ప్‌ ఆత్మను, ఘాతయతిఎచంపించు చున్నాండు, కం=వీ అత్మనుం వా_న్తి=చంపుచున్నాండు,

ఆతా, అర్జునా, ఆత్మ వినాశము లేనివాండనియు ఉత్పత్తి లేని వాండనియు కావుననే నిత్యుండనియును ఎవ్వడు దెలియంజాలునో అతండు "దేవమనువ్యతిర్యక్‌ స్టానరశ రీరములందు6గల అత్మలలో, వయాగ్గును ఎవరినిగొని ఎట్లు చంపింపంగలవాండు! సఏయాత్యును ఎట్లు తాను చంపంగలవాండు * (అనంగా ఈయాతలను చంపించుచు న్నాను చంపుచున్నాను అను శోకము నొందుటకు మూలము అఆళ్ళే న్వరూాపముయొక్క_ యథార్థస్థికిని.అన ౧ దానియొక్క నిత్య ళా దులన్సు దెలియ కుండుటయే యని భావము)

అవ, ఆళ్ళులు నిత్యము లగుటచే, యుద్ధమువలన వాసికి అని త్యము లగు శరీరములను విడుచు టమా (త్రమే కలుగును గానిను జీబాధయుం గలుగ దనుట నరిగాని, రమణీయములగు భోగములకు శరీరములు సాధనము లగుటచవే అట్టివానిని ఎడంచాయుట దుఃఖ కరము కాదా యనగా డాసికిం జెప్పుచున్నాండు,

శ్లో] వాసాంసి జీర్ణాని యధా విహాయ

నవాని గృక్లోతి నరో౭_పరాణి 1

తథా శరీరాణి విహాయ జీర్తా

న్యన్యాని నంయాతి నవాని "జీహీః జి

సౌ ఫ్‌ యోగః 70

టీ, నరః=మనుమ్యు:ండుు యధా = ఎట్టు, జీర్ణాని=శిథిలము లయిన, వానాంసి=వన్ర్రైములను, విహాయ=విడిచి, నవాని=(కొత్త వి యగు. ఆపరాణీ = ఇతరవన్త్రుములను, గృళ్షోతి = న్వీళరించుదు న్నాంచో, తథా=అఆలాగన, "బేహీజజీవుండు, జీర్తాని=శిధిలములయిన, శరీ రాణి=చేవహాములను, వివోయ=లిడిచి, నవాని = కొత్త వియగు, అన్యాని=ఇతర బేవాములను, సంయాతి=ఫొం నుచు న్నాండు,

తా, మానవుండు జీర్ణ ములగు నశ్ర్రములు పరిత్యజించి నూతన (0 బిర వన్ర్రము అేవిఫముగా పరి గహించునో, అక్షు జీవ్రండు ళిధిలములే న క ల "జేవాములను వదలి నవీనములగు నితరశరీరములను బాందును,ల్లోల్లో (ధర్జుయుద్ధమునందు శరీరము. విజిచినవారికి వికువయడిన శరీరముల ద్రదాళాం కంక రమణీయము లయినళరీకములు లభించు నని శాన్ర్రుయువలనం ంో జెలియు చున్నది, కాంబట్టి ఇది శోకింపందగనివిషయమువూడత్ర మే కాక సంశోవనిమిత్త మొన విషయను వైయున్నది.) 24

న్లో! వైనం ఛిన్షన్ని శస్తాంణి న్నైనం దకాతి పావకః |

నమై నం 'క్షేదయ న్య్యాఫపోన శోవయతి మారుత; ౭కి

టీ, వనం= ఈజీవువి ళస్తాాణి = ఖడ్డము మొద్నలై న ఆయుధ ములు, న ఛిన్స ని = ఛేవంపన్చు పావకః = అగ్ని, వఏనం= ఈ జీవుని, న దవాతి=కాల్పదు, అపః=నీళ్ళు, వనం= ఈజీవున్కి న "క్లేదయన్సి = తడుపవు, మారుతః=వాయువు, న శోవయతి=శోవీంపం జేయదు

తా, ఈజీవాళ్శు సమస్తతతములందు వ్యావీంచుక్వ భావము గలది గాన ఆఅ తత్త ర్‌ము లన్నిటికం కు తాను సూక్షశ్ఞ్రమైన దగుట వేత దీని; ఆయుధములు ఖండింపంజాలవు, అగ్ని దహింపంజూలదు, ఉదళములం తడుపంజూలవ్సు వాయువు శోవీంపణజేయంూాలదు, (ఆయుభాదులు ఆళ్ళకు వ్యాప్యము లగుటచే ఆత్భుగంకె స్టూలము లగును గాన నవి ఆక్మును జంపంజూల వని భావము)

80 (శ్రి భగవద్లీతా _ ద్వితీ యో2_.ధార్రయః సోః తచ్చేద్యోఒయమ దాహ్యోఒయ మ న్లేద్యో!.శోమ్యవవచ | 2క 26 నిత్య న్సరర్థిగతః స్టాజు రచలోఒయం సనాతనః! బ్రిక్తీ టీ తయష్‌ం= ఈయాళ్ళ్మ, అచ్చేద్యః= ఛేదింపంబడందగనివాంయ. అయం=పీండు, అదాహ్యుః = దహింపంబడందగనివాండు, అ న్లేద్యః జు తడుపంబడ6 దగనివాండు, అశోమ్య వవచ == శోష్‌ంపంబడందగని వాంతునుు అయం=పఏీండు, నిత్యః=సిత్యుందు, నర్వ్వగ త;=సర్వ వ్యాపి, స్థాణుః=స్టిర స్వభావము కలవాండు అచలః=చలింపనివాండు ననాతీ నః=అనాోది మేనవాండు. తా. కావున ఈయాల్మును ఛేదింపను, దహింపను, తడుపను ఎండింపసు శకము కాదు, ఇత౦యయ నిత్యుండు, నర్వ్యివ్యాపి, స్థ నభావనము గలవాండు, చలింపనివాండు, ఫురాతనుంకు, 2 28 20 న్లో అవ్యకొఒ.య మ చిన్యో2.యమవి కార్యో౭.యముచ్య తే | తస్మా జవం విది ₹ై వినం నానుశోచితు మర్హసని! విస టీ, అయ్‌ం=ఈ యాళ్ళ, అవ్యక్షృః = (జానే (ద్రియములక్సు) గోచరుందు కానివాండు, అయం = పీండు, అచిన్న వ్ర = (మనసునకు) స్రబంప నశక్యండు, తయవ=వీండు, అపి కార్యః = (క స్మైంద్రియముళ వేత వికారములను బొందింపరానిపా(శు,. (ఇతి=అన్వి, ఉచ్యశే చెప్పంబడుచున్నాండూ, తసాస్తైత్‌. = త హేతువ్రవలన, వీనం = యాత్మను, వీవం=ఇట్లు, విదిత్వా = తెలిసికొని, అనుళోచితు* "మఃఖంచుటకు, నార్హసి=తేగవు, తా, ఈ అళ్ళ యితరవస్తువులవ లె చక్షు రాదెజ్లూ నేందియవ లకు నోచికుండు కాం దనియు, మనస్సువేత వైతము తిలంప నశక్ష్య డనియు, క సెంద్రియముల చేత వవికారమును బొందింపరానిచా

[11 సాష్థ్య యో నః 81 డనియు చెప్పంబడుచున్నాండు,. కావున ఆత్మ యిట్టి దని 'ఇలిసికాని ఇట్టిలశ్ష ఇములు గలడానినిగూర్చి న్‌ష్ట శోకింనం. బనిలేదు, 30

అవ, దేవాముసకంయె వేతైన అళ్ళు నిత్యుండగుటచే శోకిం పందగ దని ఇెప్పి, యిప్పుడు జననమకణన్వ భావములు గల 'జేవామునే యాళ్చుగా 6 దలంచినను దుఃఖంపం బని "లే దనుచున్నా (కు,

పై

న్లో శఅధ చై నం నిత్యజాతం నిత్యం వా మన్యసే మృశమ్‌ | ౩2

తథావీ త్వం మహాబాహో నైవం శోచితు మర్హసి! 96

టీ నిత్యజాతం = ఎల్లప్పుడు వుట్టుచున్నదియు, నిత్యం = ఎల్ల వుడు; మృొతంచ = సశించుచున్నదియు నగు "'జీవామునే, ఏనం = ఈ యాళ్యునుగా, అథ మన్యసే = తలతువేని, తథాపి = అ ట్లమినను, షేమహో నాహకో=గొప్పభుజములు గలఅర్జునా, ల్వేంజసీవు, వనం =

తా. అక్జునా, ఎప్పుడును. జననమర ణములను దప్పళ పొందు చుంజెడియీశరీరమునే యాత్మ యని తలంతు వేని, అప్పటికిని; 'జేవాము పరిణామన్వ భావము గలది గనుక దానికి ఉత్పత్తి వినాళ ములు (తోసిఫవుచ్చ నలవిగావు, కావున, అట్టి చేవా మేమైనయాత్మను స భభ

• వూర్వమ ఆత్మకు నాళమేలేనందున నోక మేం లంగదని చెప్పంబడేనుం

ఇప్పుడు. చేహామేయాళ్మేయని తలంయటచే ఆట్టియాత్మకు నాశము కలుగుటను పరివహారింప నలవిగాదు. కావున దానినిగార్చి యేదోకొంత ళోకింపనచ్చును గాని నుహాబాహుండ వగునినుబో(టికి మిక్కిలి ళోకించుట తగదని ఇవ్పీనాండు, లేక వూర్వుము. జేహాముకం ళు. ఆత్మ వేజు అని యొష్వుకొనియండుటచే షరలోశకాది భయమున ఆతినూతళోక్రము తగియండెన. ఇప్పు దట్టిభయము లేనందున ఈ యుద్దము నినుబోంటికూరునికి ఆతిమా(శ(పీతికరనుయి. యండంగా ఆతిమా తఫోళ మెట్లు! అనియు భావయావ్యాకు

89 (శ్రీ భగవద్దీతా - ద్వితీయోఒ౬ధ్యాయ:ః గూర్చి యిట్లు మిక్కిలియు. శోకించుట నిను బోంటిళూడనికి ఎంతమాత్రము దగదు, 33 34 న్లో! జాతను హి ధ్రువో మృత్యుః (ధువం జన్ముమృతన్యచ | తస్మా దపరిహార్యేష్ననే న త్వం శోచితు మర్చవి॥ లి 64 వా

టీ, జాూతన్య=పుట్టిన వానికి, మృత్యుః=నాశ ము, (ధువోహీ = నిశ్చయముగ చా మృతస్యవ=నశించినవాసికి, దన్న చ == ఫుబట్టుకయును, (భువం=అశ్లు తోసిపుచ్చరానిది, తమ్మాత్‌ =ఆ కారిణమునలన, అపకి వోర్యే = నివారింపంగాడని, అ స్థె=విషయమునందు, త్వం = నీవ

తా, వుట్టినవానసిక్రి నాళము తప్పకవచ్చుట కనంబడుచున్నది, అశ్లు నష్టమెనవానికి ఉత్ప త్తియు తస్పక కలుగును ఫుట్టుచు గిట్టుచు మరల€ బుట్టుచునుండు పరిణామములు ఒక టి వెనుక నాకఠకటిగాం గలుగు చుండును, దీనిని పరివారింప నలవిగాదు, కాన దీనింగూర్చి నీవ శోకింప నక్కఅలేదు,

• [అన త్కార్యవాదమున పూర్వము అసత్తుగా (లేనిదిగా) నుండిన ఘటము మొదలై నవానికే ఉత్పత్తి కనంబడును, నష్టమైన వస్తువు, నాశమునకు మునుపు న శ్తే యగును, సత్తునకు ఉత్పత్తి లేదు గావున, నశ్రేయగునష్ట్యమెన దానికిని ఉత్పత్తినలుగదు, కనుక) నష్ట మైనదానిక ఉత్పత్తియనునది యెట్లు ఇల్లును 1 అన్నచో, నత్తునశే

శ్‌ అసత్కా._ర్య వాది కపూర్వము 'ేకుండిన కుండే పుట్టుక కనంబడుచున్నటఓ ావున అసత్తునకీ యుత్పత్ని మన్ను డూండినను అందు కుండ లేదుగ చా. కావున కఈండ' "(దచ్య్యాంతర మే” యని యఖ్మిపాయపడుచున్నాండు.. ఇది వట్టి వాదము మా(తెమే. గామానుజాలం “మన్ను కోండ యను పేళ్ళు వట్టి యవస్టా భేదముతే, ఆవస్థలంకం జల్ల చెందటి(దవ "ెంక్క_టియె తస్పక వచ్చుచున్నది "గాన మన్నును కండయును ఏక (ద్రవ్యము లే ఇాని ఖిన్న[దవ్యములు కా” వని యభిపాయపడు మయన్నారు,

సా ఫై యోాశగః 88 ఉత్ప త్తి కనంబడుచున్నది, అనక్తునకు కనంబడదు, కావున నిది ఇల్లును. (నజ్రైనదాని కుత్ప్తి యక్క_జ లేదు, పూర్వము అసత్తై అగుఖుటాదులకు ఉత్ప త్రి కనయడుచున్నది, కనుక నర్తునకు ఉత్ప _త్తియు అనత్తైనకు ఉత్స త్తిలేమియు నెట్లు 1 అన్నచో) ఉత్పత్తి, వినా ఛము మొదల్తైనవి నత్తయిన [దవ్యముయొక్క- అవస్థావిశేమము లే కాని వేలుగావు, ఎట్లనంగా తంతువులు మొదలైన సద్ద )వ్యము లే 'నేంత మొదలైన నచనావిశేవములతోం గూకినవై పటములు మొద నైనవిగా చెప్పంబడుచున్నవి, (తంతు వను నద్ద్రవ్య మే నేంతవలన పటముగా ఉత్ప త్తినొందినది) అనత్కెరస్టవాది అనత్తునుండియే పటము ఉత్పత్తి నొందిన దని వాదించుచున్నను అతనిమనస్సునకు రచనావిశేవమముతో. గూడియున్న తంతువ్రలను సద్ద్రవ్యముమా(త్ర మే పటమునందును కనంబడుచున్నదిగాని మజొక ద్రవ్యము గానరాదు, (ానంబడక వోయినను కల్పించుకొనవచ్చు నన్న చో) పటమునందు తంతు వే ఒకవిధమైన సంయోగమును బొందియుండుటతప్ప మజీయొ క్క (ద్రవ్యము చూపట్టదుగ చా, (మరియు అన త్కా-రస్ట్రవాది నత్త యినదచానికి ఉత్ప త్తికలిగించు నేంత మొద్వల్తై న కారకవ్యాపారములు వ్యర్థమనియు మజీయొకనామము పెట్టుట వొనంగదనియు కట్టుకొనుట మొదపైన న్యవహారములు చెల్ల వనియుంగావున అనత్తునశే యివి యన్నియు. జెల్లుననియు6 దలం బికచా అనత్తునశే యుత్స త్తినంగీకరించు చున్నాందు, అన్షుల ? నత్తును ఒక యవస్థనుండి మజొకయనవస్థను బొం దించుటచే కారకవ్యాపారము సార్ధ్థరమగు చున్నది. నామూంతర మును వ్యవవోర విశేమములును దెల్లుచున్నవి, ఇట్లు నద్దవ్యము ఒక యవస్థ నుండి మజొకయవస్థ్రను బొందు) నంతమా(తమున నే కారకవ్యాపారాదులు పొనంగుచున్నవి, (నత్తనకు మజొకయవస్థ కలుగుట చేత నే యవన్నియు. దెలిపిడి గా వానంగుచుండంగా, అందు లక్షై, ెలియరాని మటియొక (ద్రవ్యమును గల్పించుకెసవలసిన

ర్రిడ్తీ (శ్రీ భగవద్దీ తా య ద్వితీ యో ఒ౬ధాస్థయ: ప్రయాన మేల * కానన) దవ్యాంతరమును గల్పించుట యుక్తము గాదు, కాయబట్టి ఉత్పత్తి వినాశము మొదలై నవి సతృయిన(డ్రవ్యము యొక్క_ అవస్థావిశేషములు, ఉత్పత్తి య నెడిఅపన్థను బొందిన (దవ్యకు నక్కు దానికివిరుద్ధమైన మజియొక యవస్థను బొందుబ యే నాళము: అని చెప్పంబడును, ఎట్లన, మన్ను విసుకంబడీ ముద్దమై పిదప కుండమై పగిలి పెంక్కులై కాలవశమున పొడియగుచున్నది, ఇట్లు మృత్తు అను ఆ (ద్రవ్యమునకు పిండత్వము, ఘటత్వము, వే పాలతర్టము, చార తను మొదలైన అవస్థలు అనంగా పకిణామములు నకుసగా కలంగుచున్నవి! కాంబట్టి అది పరిణామి(ద్రవ్యమగును. ఇట్లు పరిణ-మి[దన్యమునకు పరిణామపరంపరలు కలుగక మానవు, ఆ (దవ్యమునగు మొదటి యవస్థలందు ఉత్పత్సియు పిమ్మటియవస్థలయందు నాశమును పరునగో కలుగు ఫఘ లు చున్నవి, పిండావస్థయందు న్న మృద్దన్యమునకు ఘటావన్థ కలుగంగా చానికి విండావస్థయందు నాశమును ఘటావస్థయందు ఉత్పత్తియుం గలుగుచున్నదిె, (ఇన్లేత శ్రీ నయవస్థలందును పూళశ్యాన స్టలు నాశములుగాను ఉత్త రావస్థ్రలం ఉత్పత్తులుగాను ఎటుంగునరి ఇట్లు ఎన్నియవస్థలం మాజి ఎన్ని యుత్పత్తివినాశములు పొందినను అయన్నింటను అమృద్ద్రవ్యముయొక్క_. స్వరూపము మ్యాతమః ఇడదు కాంబట్టి పరిణావిందవ్యముల కెల్ల అట్టి ఉత్పత్సివినాకాఖ్య పరిణాముపరంపర లు అవశస్థము నంభవించును, వాని విషయశనై! దుఃఖింపం బని లేదు,] జఅుప, నద్ద్రవ్యముసకు, పూ ర్వావస్థకు వికుద్ధమైన మలో! ౫ బంతవణకు ఉత్పేర్తైవిజాశములం ఆపరిహోర్యము లగుటచే దుఃఖింపరాడ ఇప్పి యిప్పుడు ఆయావస్తువుల నియతప్వు భావము సుబట్టియ దుఃఖింప నవశళ్యవ 'గాదనుచున్నాండు, అనగా (ద్రవ్యములకు నిష్వుడు వ్యకృముగా కనంబడుచుండి మనుషస్థత్వాషిదళ్లలే సాభావము గాదు ఇంతకు బూర్వము ఆఅచ్వకము గానునే యవస్థయ్‌ వానికి స్వభావముశాదు, సామాన్యము గా పరిణామము పాూందుదుండుటడే

సా ఫ్రై యోగః 85 యవస్థృ గలుగుటం జూడలా వదో కొంత దుఃఖము గలుగుచున్నది, ఆదుఃఖముగాడ మనుప్యాదిభూతములపట్ల కలుగడనుచున్నాండు,

న్లో అన్యశ్రాదీని భూతాని వ్యక్కృమభ్యాని భారత |

అవ్యక్షనిధనా న్యేవ తత్ర కా పరిబేవనా! విక

టీ, కేంభారత = ఓ అర్జునా, భూతాని = మనుష్యాదిశరీర ములు, అవ్య కాదీని= తెలియ బడని పూర్వావస్థ కలవి, వ్యక్కమధ్యాని= 'తలియంబడిన మధ్యమావస్థ గలవి, అవ్యక్ష్వ నిధనానివవ= తెలియ (బడని నాశము (ఉత్త రావస్థ్ర గలవియే, తత్ర=అవిమయమునందు, పరిేననా కా=దుఃఖ మేరు ?

తా, ఓ అద్జనా మనుష్యాది శ రీరములపూర్వావస్థ తెలియదు, వానియొక్క_. మనుమ్యశ్వము మొదలై న మథ్యనూవస్థలుమా (లేము "'తెలియుచున్నవి, మరణానంతరము వాని యుత్తే రావస్థ యేదియో "తెలియరాదు, ఇట్లు పరిణామములు పొందుచుండుట వానికెల్ల స్వభావము, ఈనిమయమై నగవం బని యేమి 1

అవ, ఇంతవజకు శరీరము నే యాళ్ళుగా (గగహించినను శోకింపం బని లేదని "చెప్పీ యిష్వుడు శరీరమునకంకు వేళై యాశ్చర్యన్వరూ సమై యొప్పు ఆత్మను కన్నవాండుగాని కని చెప్పువాండు గాని విన్న వాండుగాని. విని యెజింగినవాండుగాని దొరకుట అరుదని చెప్పు చున్నాండు, 36

శ్లో॥ అళ్చర్యవ త్పశ్యతి కళ్ళి చేనమ్‌ |

ఆశ్చర్యవ ద్వదతి తత్రైవ చాన్యః ! వాని స్వభావము, కాబట్టి పరణామి(ద్రస్యమునకు అవ్యక్తమైన ఫపూర్వావస్థ గాని వ్యక్షృమైన మభ్యావస్థగాని ఎట్లు శోకనిమిత్తముగాదో అనై ఆవ్ఫకమైన ఉత్తరా వస్థయు శోకనిమిత్తము గా జేఠరదని భావము,

86 (త భగపద్లీతా _ ద్వితీ రరా౭౬_ధ్యాయః

ఆశ్చర్యవ వైన మన్య శ్శ్శ ఖత్‌ోతి |

శుళ్వా ష్యనం వేదన చైవ కచ్చిత్‌ ॥ రిం:

టీ, అశ్బర్యవత్‌ (అవస్థితం) = అద్భుతవ స్తువువలె నుందు, 'వఏనం= ఈయాత్యును, కశ్చిత్‌. వవజజబఒశకనొక ండె-సుకృతిము గలవాండె పశ్యతి=దూచుచున్నాందు, తథా-త థావిధః= అట్టి వాండు, అన్వః వ్‌ీవ= మతిమొకండె, ఆళ్చర్యవత్‌ =(అవస్థికం) = అద్భుతెవ స్తువువలె నుండు నీయాలత్జునుగుజించి, వదతి='చెప్పుచున్నాండు, అన్యవ్చవ=మటీ యొక ( డును అక్చర్యవత్‌ నా అద్భుతవ స్తువువ లెనుండు, వనం = ఈకత్థును, శృణోతి=విను చున్నాండు కశ్చిత్‌ చ=బజక్షండును, ఏనం= ఈఅ గాను; (గు శ్వాజపి=వినియును, న చేద వవ=ఎబలుణగక్యయేు యున్నా(డు, 37

తా, ఇట్టిన్వభావము గలజీవ్రండు తనకంజ౭యు సతరముల్రైన సమస్త్యవస్తు వ్రలకును నజూతీయుండును విజాతీయుండును గాకుండుట సలన అశ్స్చర్యమునలె నున్నాండు. ఇట్టిజీవుని పాపములు నవ్షీణించి వుణ్యము వృద్ధినొందిన యొకానొకండు కనుంగానుచున్నాందు,. అట్టి యొకాకనాొకండు మతొకనికి ెప్పుచున్నాంయ.. అట్లు ఎవంో మొక ండదె వినుచున్నా ౦దు, అట్లు విన్ననుగాని చానిని యథావస్థిరే ముగ (కలరూవున) తెలిసికొన్న వాండొక్క_ండును అేనేలేంయు,. ఇట్లు భరూచినవారలలోను 'చెప్పినవార లలోను వినినవారలలోను ఎవ్వందు గాని చానిని ఉన్నది యున్నట్టుగాల. జూచుటయు చెప్పుటమయు విను టఉయు దుర్గ భము,

38 న్లో చేహీ నిత్య మవధా్‌జ్హయం -జీహే నర్వన్య భారత | తస్మా తృశ్వాణి భూతాని న త్వం శోచితు మద్దాసి! వ్ర్‌( టీ. కూభారత = అర్జునా, నర్వశ్య = చేవతలు మొదలైన

సా ఫి ట్టి ఊూన 87 బడుచున్నను) అయం బేషీ = ఈయాళ్ళు, నిత్యం = ఎల్లప్పుడును, ఆవధ్యః=చంప(ంబడందగని వాయ, తస్మాత్‌ =అందువలను త్వేంఐనీవు, సర్వాణి భూ తాని=నమస్త్కభూతములను గూర్చి, శోచితుం=దుఃఖంచు టకు, నార్హ్భసి=తేగ వు,

తా, అర్జునా దేవతలు మొదలైన నమన్త జంతువ్రలయొక్క- 'బేవాములు వధింపబడుచున్నను అజేవాములలో నొక్క-క్క-టియం దుండు బేహి (ఆత్మ) యెొస్వుడును నధ్యుండు గాడని తలంపవలయును, “జీవశలు మొదలుకొని స్టానరములవజుకుం గల నర సభూతిములును ఆకారములందు వివమమములుగా నుండినను అందలి యాళ్ళ లన్నియు స్వరూవన్వ భావ ములయందు సమానములుగాను. నిత్యములాగాను ఉన్నని, విమమములుగాను అనిత్యములుగాను నుండునవి చేహములా న్యూూత మే. కాంబట్టి భిప్మాదులనుగుటించి మూ[తమే కాదు* చేవ తలం మొదలుగా నమనస్తభూతములనుగుజించియు నీశ్చ శోకము నొంద వలదు, 39

అవ, ఇట్లు శోకము తగ దని చెప్పి “శేపధుశ్చ శరీ రేమే అనుచో చెప్పబడిన కకీరకంపము గూడ తగదని ఇెప్పుచున్నాండు, 46

న్డో॥ బ్దేధర్జు మవి మా వేక్ష్య న వికమ్బితు మర్హసి ! శ

ధర్థ్యాస్థి యుద్ధాచ్ళే) మూజఒన్యల్‌ వ(్రియన్య నవిద్యలే॥ 8]

టీ, అవీచ=ళం తేకాక, న్వధరగ్గుం = స్వకీయ మగు శ్ష(త్రియ ధర్భుమును, అ వేక్ష ట్రైఆలోచించి, వికంవీశుం= చలించుటకు, నార్హనీ= తగవ్సు శ్ష(త్రియన్య = షత్రియునికి ధర్థ్యాల్‌ = న్యాయ్యముగా (పవ ర్హించునట్టి, యుస్దైత్‌ = యుద్ధమునకం కె, అన్యత్‌ = ఇతేర మైన, గచేయః=మేలు, న విద్య తే హీ=ఎ=లేదుగదా, _

తా, ఇంతేకాక, అగ్నీ బక మాయాదియా గములందు (పాణి హీంగ యుండినను అని ఎట్లు ధరకు గునో యశ్ష యా (ప్రారం భింపంబడిన యుద్ధము (పాణిహింసార్భుక మే మైనను ఇదియు న్వధ

88 (శ్రీ భగవద్దితా - ద్వితీ యో2_ధా్యాయ:ః

రమే (అనగా చ(త్రియునికి థధర్దుతాశ్ర్రములందు విధెంపంబడినః యర్ధ మే) యని యెంచి దీనినుండి సీవ్ర చలింపళాదు, వలనలాొ,, త్మతియునకు నాష్థయ్య్థము”ా+ (ట్రవర్తించినయుద్ధమున కం కె గేయ న్క_ర మైనది వేజాకటి లేదుగ దా,

“శౌర్యం తెజోధృతి న్రాక్ష్యుం యుద్ధేచాప్యవలాయ నమ్‌ | చాన మిశ్వర భావశ్చశ్రూ(త్రంక ర్హుస్వభావజమ్‌! (గీత-౧౮-౪౩) అని త్రీ యునికి స్వాభావికమైన కర్ణము, మిందంజెప్పంబడుచున్నట్లు. నీకు యుద్ధము స్వధర్మ మే, మటి అగ్నీసోమియాదులం హింసాత్ముకము లగుటచే, అధర్మము లన'రాదు, అందు పనువఖ్టనకు హింనలేదు; (అనర్థమును ఫుట్టించుకార్య మే హింస, దానికి పీపరీతమైనది రత్న ణమే యగును, ఏలన) పళువ్చనకు సంజ్ఞ పసనమువల న, అప్పటికిని హీన తరమైన ఛాగాది చేవాముపోయి కల్యాణతర మైన చేవహాములు స్వన్లాడ లును [పాపించు నని 1శుతియున్నది, జసేవాణి 'వేతన్న్రియనేః రివ్యసే చెవాఇజేషిపథిభి స్పునోభిః ।; యత యస్తి సుకృతో నాపి దుమ్క్భృతః । తత్ర త్వా 'జేవ సృవితా దథాతు అని (శుతి ఈ యుద్ధమందును మృతులై నవారికి “వాసాంసిజీశ్లాని యథా విహాయ నవాని గృజ్టోతి నరోహరాణి ఇ త్యాదులచే కల్యాణతర ేచోదులు (ప్రాస్తించుట ఇప్పంబడియున్నది. కశాయట్టి, రోగార్తుండై నవానికీ చికిత్స ౧డుచేయు శల్యాదికర్ణుములనలె, పశువునకు అగ్నీ షోమి యాదులండలిసంజ్ఞపనము రక్ర్షగణామే కుగునునేన పిాాంన కాదు, అశ్సై ధర్మ్థుయుద్ధమున వధమును రశ్లణమే కాని హీన కానేరదు,

కుకా. రంజంక-రళ౬. యజాం తైత్సి[బాహ్మాణ, 32-22-2 ౯కీ, క్‌ పకువ్యా నీవు ఈపంజ్ఞ పనముేత్‌ సర్వవిధముల మరణింపవు, కాబట్టియే నశింపవు కాని సుఖము గాం బోందగినమార్షములచే జేవతలచే పొందుదువు, అందు (! యుత్నేనులోకమునందోు) పుణ్యవంతు లగు వారు పోవుదురు, పావులం పో 'సేపోవరో అందు సవిత ంకుగుభగ వండుండు నిన్ను నిలంపుకొనుంగాశంి యని యర్హము.

[128] సా ఫై ని యాగం, 89 క శ్లో! యదృచ్భ్చయిీి చోపసన్నం స్వర్ణద్వార మపానృతమ్‌ |

నుఖనః మతియాః పార్థ లభ న్వే' యుద్ధ మోద్చశమ్‌! కలి

ట్‌, హేపార్థ = అర్జునా, యదృ చృ్చయా గా తనింతట'నే-.(వయ త్నము లేకయే, ఉపపన్నం=(ప్రాప్తమైనదియా, అపాన్ఫతం = శెజవం బడిన- అడ్డు లేని, స్వర్గ దార్టరం=న్వర్గమునకు చార్టరరూప మైనదియు నగు, ఈదృశం=లృట్టి, యుద్ధం=యుద్ధము, సుఖనః= భాగ్యపంతులగు, త[తియాః=వ్ష(తియిలు, లభన్తే=పఫొందుచున్నారు,

తా. అర్జునా తనంతట దైవిశముగా6 (వాప్త్కమె నదియా, నిరతిశయనుఖమాప మైనమోశ్రమునకు నిర్విమ్నుసాధన మైనదియు నగు ఇట్టియుద్ధము వుణ్యవంతు లగుతక్ష(తియుల కే లభించును. అనగా సీభాగ్యవశమున నిట్టిమహా(శేయస్సు తనంతట నమిీవింపంగా చలిం చుట యేల అని భావము.

శ్‌ శశీ న్లో! అధే త్త రం ధర్భ (ఫ్ర మిముం నం[గామం న కరిష్యసి |

తత నృష్ట్రధర్భం కీర్తించ హ్‌ళ్వా వ మవాప్ప్యసి! లలి

టీ, అధ=మటీయా, త్వం=నీవుు ధర్భ్యుం = ధర్జుయుక్తృమైను ఇమం= ఈ-తనంతట సం(ప్రాష్తమైన, సంగ్రామం = యుద్ధమును, న కరివ్యసిచేత్‌ = చేయక పోదు వేని, తరః=చదానివలన చవేయనందున, స్వధర్థుం=న్వకీయ మైన క్ష(త్రియధర్థుమును, కీర్తంచ=యశస్సును, పా త్వా=విడిచి, పాసం=పాపమును, అవాస్స్యసి=పొందంగ లవు,

తా, శ్యతియుండ వగునీవు సర్పధర్శ ' మైనయీాయుద్ధమును అజ్ఞానమునలన వేయవైతి వేని, పాంర బ్ఞధర్థ్హమును చేయనందున, న్వధర్థ్ణుఫల మగునిర తిశయసుఖమును, జయమువనలన6 గలుగు నిరతి కయకీర్హినిం, బోంగొట్టుకొని నిరతిశయ నుగు పొసమును బొందు దువ,

080 త్రి భగనద్లీతా _- ద్వితీ యో౭ఒధ్యాయః 47 48

శ్లో అకీర్హిం చావి భూతాని కథయివమ్యన్ని తేఒవ్యయామ్‌ |

సమ్యావితస్య చాకీర్నిః మరణా దతిరిచ్య లే! ర్ట

టీ అపి చ= ఇంతేకాక, భూతాని _ సరర్షపాణులు, క సీయొక్క, అవ్యయాం = శాశ్వతమగు, అకీర్తింఎఅపకీర్హిని, కథ యిష్యుని = చెప్తుకొన (గలవు, నంభఛావితన్య = గౌర వించంబడిన వానికి, అకీర్తి;ః=అపకీ ర్తి, మరణా చృ=చావుకంకును, అతిరిచ్య తే ఐ= అీధికీ మగుచున్నది,

తా, (విరతిశయమగు సుఖమును గీర్హియు6 జెడుట మామే కాదు.) “అడ్జునుండు యుద్ధ మారంభింపంగానే భయపడి పొజీ పోయను అని నర్వ చేశ కాలములందును నశింపక వ్యాపించునట్టే సీయపకీర్తిని, సమర్థములును అనమర్థములును అగు సర్వభూతములాను [టబ్రైళటము సేయును, (దానివలన నాశేఎ యని యందు వేని) శౌర్య వీర్యప'రా[కమాది గుణయుల నెల్ల వారిచే సన్య్థానింపంబడిన వానికీ

త్రి

అట్టిగుణములు వరాపసిచే అపకీర్తి కలుగుట మరణముగంతు. నధి కము (ఇట్టియపకీక్తిని వినుటకంకు మరణయె నీకు (చేయము అనీ శ్రావము,)

ఆవు బంధువిషయ మైన న్నేహముచేతను కరుణచేరను యుద్ధమును మానినచవారుండ నగునాకు అపకీర్ని 'యెొట్టు కలుగుననలో చెప్పుచున్నాడు,

శ్లో! భయా (దణా దుపరతం మన్యన్తే త్వాం మహారథాః | 50

యేపాంచత్వం బహుమతోభూ త్వాయాస్యసిలాఘవమ్‌! ర్ట

టీ, యేషూం=ఎపరికి, త్వం=సీవు, బహు మళ; భూ త్వాఎగొప్పగా ఎన్న ంబడినవాండ మచైయుండి, లాఘవనం=(ఇంక )చులుకనను, యాన్యసిః

సా ఫ్‌ యోగః ర పొందలలవో, (శే=అట్టి,) మహారథాశ్చ = దుర్యోధనాదిమవోరథు లును, త్య్వాం=నిన్ను, భయాత్‌ =ఛయమునలన, రణాల్‌ = యుద్ధము నుండి, ఉపరతం=మజలినవానింగా, మన్య న్తే=తలంతుడు,

తా, వకర్షదుర్యోధనాదినుహారథులు, నీవు ళూరుండ వని యిదివజకు నిన్ను గొప్పగా. దలంచియుండిరో వాో యిం స్‌వ్ర యుద్ధము కలుగంగా నే వమియు చేయక యూరకుండుటనుబట్టి నిన్ను. జులుక్‌నగా. జూతురు, మటి వారు నిన్ను శ(త్రుభయమువలన యుద్ధమునుండి మటలినవానినిగా. దలంతురు, (కాని బంధున్నేవో దులవలన మజలినవానినిగాం దలంపరు, వలనంగా ళూరడులగు వైరు లకు బంధు స్నే బోదులవలన యుద్ధమునుండి మజలుట కలుగదు, 51 అన, మజీయును, 52 శ్లో[ అవాచ్యవాదాంశ్చ బహూ న్వదిమ్యన్ని తవాహిలాః | 53 నిన్దన్ననృవ సామర్థ్యం తతో దుఃఖతరం ను కిమ్‌! తి సామర్థస్ట్ర-=శకిని, నిన్షన్నః = దూపి.ంచుచున్నవారై, బహూన్‌ = అనేకములయిన అవాచ్యవా దాంశ్చవజపలాక ందగనిపలుకులనుగూడ, పదివ్యన్ని = చెప్పుదురు, తత;=అంతేకం కె అట్టిమాటలం వినుటకంకు, దుఃఖతరం=మతింత దుఃఖకర మైనది, కిం ను=వీమి యున్నది! తా, నిశతువులు ('ళళూడులగు మాముందట ఈయర్జునుండు నిమిషము నిలువ శక్తుండా ? వీనిసామర్ధ్య మెల్ల మజీయొకచోట'నే కాని మాయెదుటం గాదు అని) నీసామస్థ్రమును నిందించుచు అడ రానిమాటల నధికంబుగ నొడుచుందురు, అంతకంత మించిన దుఃఖ మేమియున్నది ? (అనలా నట్టిమాటలు వినుటకంశు మరణ (శ్రేయ మని నీవే తలంతునని భావము,) ౫

ర్క (శ్రీ భగవద్దీతా - ద్వితీ మదూఒధ్యాయః క్‌5్‌ ళు అవ. శూరు. డగువానికి తనచేత శత్రువులు చంపలి టయు, తాను శత్రువులచేత చచ్చుటయు, సీరెండును (శ్రేయస్సును గలుగ “జేయు ననుచున్నాండు, 56గ్నీ 56% కమ ! శ్లో! హతోవా 'పాష్స్ఫ్యసే న్వర్టం జిత్వావా భోత్య సే మహా 560 $ తస్మా దుత్తిష్ట కౌన్తేయ యుద్ధాయ కృత సశ్చయః! ట్‌, కౌన్తేయ=లఅర్జునా వాతోవా = చంపంబడినవాండ క ల్‌ జయించితి' వేర, మహీం=రాజ్యమును, భోక్ష ఫసే=అను ధవింపంగలే న తస్మాత్‌. = దానివలన = ఈరెండు (_శేయస్పాధనము లగుటన యుద్ధాయ = యుద్ధముకొఆకు, కృత నిశ్చయః = చవేయంబడిస న యము గలవాండవై, ఉెత్సిస్ట= లెమ్ము, జీ శా, అర్జున్నా ధర్దుయుద్ధమున శతువులచేత చంపంబిడీలీ | యిట్టిచావుచేతనే మోమును బొంజెదవ్చ, శత్రువులను బం తవా అకంటక మగురాజ్యం బనుభవించెదవు (వారిని బా ళ్ళ "క శో పళ్చిన రాబ్యఫోగము పాచ్చా? యనకుము, శేవల రాజ్యపు స ఫలాచేక్ష లేక చేయు యుద్ధమనునట్టిధర్ధము మోశ్షస ధనన వేత మోనమునుగూడం జెందలోలవ్టు) కావున యుద్ధనా, బూ ట పరమపుడషార్థలక్షణ మగువెాక్ర్షమునకు సొధర నిస్చియించి యందులకై 'లెక్షు, (కుంతికడుపవున బుట్టిననీ యుచిక మని భానము) పసల అవ మోక్షము నపేక్షించువాండు యుద్ధము ననున్వీం (వశారమును 'జెప్వుచున్నాండు,

సా షై యోగః ర్క వ్‌7క్మీ న్లో సుఖదుఃఖే నమే కృత్యా లాభాలాఖా దనయాజయా | వట తతో యుదడాయ యుజ్యశ్వ నెవం పాప మవాప్ప్యసి! 88 లు ల్‌. ట్‌ సుఖదుఃఖే = సుఖదుఃఖములను, న మేశ్చ త్వా = నమము లంగాం జేసికాని, లాభాలాభా=నుఖదుఃఖనులకు. గారణమైన లాభ నష్టములను, జయాజయా=జయ పరాదయములను, (నమాకృ త్వా= సమములుగాం దలంచి తతః=దానివలన, యుద్ధాయ=యుద్ధము సక, యుబ్యన్య=తలపడుము,_ వీవం (వేల్‌) = ఇట్లు చేసితి వేని, పాపం = పాపమును, న అవాన్స ఫ్రసీ=పొందవు, కౌ ఇట్లు జేవామునకంళు. వేజయ్యు, 'బేవాస్వ భావము మొక్క ుతగలును అేకయ్యు. నిత్యమయ్యు నుండునది ఆల్మ్హయని యెత్తి రముషమున తప్పళ కలుగు కాణవా తాదులవలని సుఖదుఃఖ థి మరు, [ద్రన్యలాభనష్టములను, జయపరాదయములను, నమమను లు లు న్‌ గాం దలంచి వానివలన బుద్ధికి వికారము కలుగనసీక, న్వర్హాదిఫల ఖ్‌ ను క్రేశింపళ, "శీవలము కర్తవ్య మసి తలంచి యుద్ధము నారం *పుము, సినం చాప దుఃఖరూప మన్య ఇట్లు చేసినం చావముకొందవు (అనంగా దుఃఖ సారబంధమునుండి విడివకుదు వని యర్థము) ఇంక అవ ఇంతవటుకు ఆళ్ళ జయాధా కష్రక్టానము నుపబేళించి, ళ్‌ నట్టి ప నముగాం గావించు క ఇక్‌ నమును వురన్క_రించుకొని మోక్ష సాధ కలత. యాధాత్మ్య్యము అనంగా యథావస్టిల మైన(ప కారము-య ఖార్జస్యరూ పముం కోలక్ర్యూలు' అక్మయిక్లా నిత్యత్వము మొదలై ననియే చానియాథాళ్మే బ్రము- డాని కైనను దీనిని ఎజంలపటయే (అనశా దీనిని గుజించిన జ్రానమే) అత్మ యాఖథాత్మ్య వ దేహచ్సే యాత్మయని (భ్రమించి అత్మయొక్క- యాథాత్మ్య్యము సెజటుయగక పొన్షు చున్న ంకద్దునునికి చాని నిత్య క్వాదిరూపమైన యాఖాత్మ స్యృమును 6నత్తే “అనుట మొదలుగా 6తస్మాత్స ర్వాణిభూతౌనిో అనువజకు ఉపటేశింప(బడి

ర్క (శ్రీ భగవద్దీ తా ల ద్వితీ యోఒధ్యాయః 58 న్లో వపా తే౭భిహి తాసాం ఖ్యే బుద్ధి ర్యోశే త్విమాం శృణు |

బుస్ట్యాయుక్తో యయా సార్ధ కర్థుబస్థం (వహోాన్యసి! 80:

ట్‌, హేపార్థ=అడ్డునా, సాం క్యే=అత్చుతత్త ్యవిమయమునందు, వఏపా=ఈప్రతిపాదింపంబడ్‌న, బుద్ధిః=జ్ఞానము, "లేజనీకు, అభిహి తా ఇెప్పంబడెనుు యయా బుద్ధ్యా= ఎట్టిక ర్హు యోగ బుద్ధితో, యుక్తః = కళూడిన వాడ వై, కర్ణుబస్థంజక ర్థృమునలన లగ లుగుసం సార బంధమును, (పవోన్యసి = వదలుదడువో, యూగే =కర ్రయోగవిమయమంద్యు ఇమాం= ఈ చెప్పంబోవుబుద్ధిని, శృణుి=పీనుము,

తా, కర్ణ యో”గానుషస్టైానమునకు ముందు ఆత్భృతత_ ్వజ్ఞానము ఉండవలయును, కావున ఆయాత్థితత్త నుళ్షునము? అకు వబుడ్ధి ెప్పందగునో అది *న శ్వేవావాంి మొదలుకొని “తస్మా త్సర్వాణి భూతాని స త్వం శోచితు మర్హసి' అనువజకును చెప్పంబడినది, అట్టి అళ్ళుజ్ఞానముతోం గూడినదై. మోక్షసాధనభూత మై యుందు క ర్మాను. ఫ్టైనమున6 బ వేళించిన బుద్ధి యోగవిమయములో6 జెప్పందగిన బుద్ధిని ఇదినో ఇెప్పుచున్నాను వినుము. ఈ బుద్ధియోగముటే ఏకు నంసార ఒజంధము నదలును,

అవ, మింద జెప్పణడుబుద్ధితోం గూజినకర్మ్శయొక్క_ మహ తృ సృమును జెప్పుచున్నాండు. నది, ఇట్లు అఆర్మ యాఖార్మ్య్యమునుగూర్చివజ్ఞానము ఉస దేశింపం బడినతోడశే ఆర్మ యా థాత్మే ్యమునుగవారిిన 'చింతనవిశేషమైన జ్ఞానయోగమును చెప్పుట యళ తనము, అయినను క్రాగ యోగ మునకు సాధనము కర్మయోగ ము. కనుక నిష్పడే "ంందట కర్మయోగము వెపృంబడుచున్నవ, మళియ కర్మయోగ మనంగా అళ్మే యాభఖాత్మ శక్షానమును ము న్నిడుకొని మోక్షము రప్ప తక్యినఫలముల “నేసమియ నోరక్త శాత్రునిపాతము లై నకర్మమాల ననుష్టించుటయే "కాని వేటు కాదుం ఇ శర్మయోగమాన మొట్ట 'హెదట ఆవశ్యక మైన అత్మ యాధాత్మ్యజ్షూన మింతవజకు జెప్పంబడలగ్యా ఇంక చానిని మోక్ష సాధవముగా సమస్టీంచు. పకారమును (అనక ఆ(పకారమాును గూర్చిన బుడ్దిని)ి “బుద్దిర్యోగే త్విమాం శృణు అని వెప్పుచున్నా డని 'తెలియునది.

సా జె న్డ్‌ యోగః 8ిక్‌

శ్లోక 1 శే వోభికమనాశోఒస్తి ప్రత్యవాయో న విద్యతే | స్వల్ప మప్యశ్య ధర్ధున్య త్రాయతే మవాతోభయాల్‌ ॥ 40 కీ ఇవా=కర్ణు యోగమునందు, అభిక్రమనాశః= అభి కమ అఆరంభమా[త్రమున కైనను, నాళః=నాళము, నాస్తి = లేదు ప్రత్య వాయ।॥=ఎదగోపము, న విద్య తే = కలుగదు, అన్య ధర్జ్మున్య = ఈకర్థు యోగ మనెజీధర)ముయొక్క, నర్పల్బ మవి=స్వుల్పాంశి మయినను, మహతిః= అధికమైన, భయాత్‌ =నంసార భయమునుండి;, శ్రాయ లే= తా, ఈశ్వ రారాధనరూపమనగు సీకర్ణు యోగము నారంభించి మఘముగింపకపోయినను ఫలము అఖేశకవోదు, ఆరంభించినది చెడినను పాపము నంభవింపగు, ఈయోగము ళొద్దిగా నాచరింపండినను మహత్తర

మగునంసార భయమునుండి రథీంచును, ఈక ర్హుయోగవిషయమే. 'పార్థనై వేవా నాముత వినాశ యక స్తన్య విద్య తే అసి మింద (ప్రపంచింపండును, కర్ణయోగము 59 60

తప్ప నితరము లగ నమస్తలెకిక వై దికధర్శములు నమావ్నిపర్యంత మాచరింపంబడక నడుము విడువంబకునే?9ి అవి నివృలమగుటయే కాక దోవమునుం గలుగంజేయును, కరగ్తయోగమట్లు గాక కొద్దిగా నాచరింపంుడినను ఆన్వల్పాంశమునకుం దగినఫలము నొంనగుటయే

కాక విడిచిపెట్టుటచే దోషమును కలిగింప దని యభ్మిపాయము,

శ కబమాంఛ్భాయి అని బుద్ధిని శెప్పంబూనినతోడే 6వ్యవసొయార్మి కా బుద్ధికి ఆని చెపృవలసియన్నది కాని *ానేవోభి కమి అని ఇెపుట సంగరము కా దన్నచో, చెప్పంబూనినదాని మాహాళ్మ్య చును ఉప్యకనుమున చెప్పటచే చానిని "జలిసికొనవలయ నని మిక్కిలిరుచి కలుగును కాన చాని నువత్త్వ్వము ముందు వెపషృంబడుట సంగతమే యనీ (గావ్యైము.

06 (శ్రీః భగవద్దీ తా - ద్వితీ యోఒధ్యాయః అవ, కామ్యుక ర్థుములను గతించిన బుద్ధికం కును మోమ్‌ సాధన మగుకరగ్ణమునుగుజించినబుద్ధి విశేషించిన దని ఇెప్తు చున్నాంకు, 61 వ్లో॥ న్యవసాయాల్మికా బుద్ధి -జశేవా కురునన్షన | బపహుశాఖా వ్యానన్తాశ్చ బుద్ధ మోక_వ్యన సాయి నామ్‌! &] టీ హే కరు నన్దన =లఅర్జునా ఇవా=కర్వకర్థ్హముల యనుస్టాన మందు, వ్యవసాయాల్చికా = శుద్దాత్హుయాధాశ్ము ్యముమొక్క_ నిశ్ళ యమును మున్నిడుకొన్నదియగు, బుద్ధిః = మోశ్నేచృగ లవానిబుద్ధి వకా=ఒకటి, అవ్యవసాయినాం=ఆత్తే ఖ్రన్వరూపనిశ్చయ ము 'అేనివాకిక్కీ బుద్ధయః ణా బుద్ధులు, అనస్తాశ్చ == అనంత పకారములు గలపవియును, బహుశతాఖాః= అ నేకఫాఖలం గలవియును. 62 తా, అడ్జునా, మోశ్షేచ్భ గలవానికి శాస్త్రీ ్వ్యయము. లగు నమన్త్యక ర్భ్ధుములయందును అర్భన్వహపనిశ్చయపూ రసిక మైనబుర్ధి మోవము నొకటినే యున్రేశించుటచే ఒక్కటియీ మైయుండును, అత్మన్వరమాపనిశ్చయము లేక కామ్యుక గ్భాముల నాచరించువాకి బుద్ధులు బహుశాఖలు గలిగి అంతము ేవివై యుండును, (అనంగా, వైదికకగ్రుము లనుష్టించువారు ముముక్చవు లనియు ఖోహైశ్యర్య కాము లనియు నిరుతెగలై యుందురు, వారిలో మోత ఫలమున: బొంద గోరువారిబుద్ధి ఆళ్ళ యాధాత్స సమును నిశ్చయించుకొని ఈ ది నిశ్చయమును మున్నిడ కొని యుండును, కామ్యుకర్చు లగువారిబుర్ధి అట్టినిశ్చయము గలది గాదు, కామాధికారులకు 'బేహాముకన్న వేశ్రే అత్త యొక్క_టి యున్నదె అనునంతనూ్మతము 'లిసినల జూలాను ఆత్భృయాథాళ్ళ ఫ్రనిశ్పయము వారికి అంత౮౫ా అచేశ్మీతముశాదు అనిశృయము వారి కున్నను చానికి అనుగుణముగా మోశ్రమున

[18] సా జ వ్‌ యో గః, 97 గోరక స్వర్లపుత్వ )పశ్వ న్నా ది కామ్యాములనే కోరుటయు దానికి సలలయు సాధనముల ననుష్టాంచుటయు తత్ఫలము లనుభవించుటయు వారికి 63 గలుగవచ్చును, అట్లు గలుగుటవలన ఇాశ్ర్రవిరోధ మేమియును లేదు, ముముశ్చ్యువునకు నర్వకర్ణుములును మోత్త మనెడిఫల మొక్క-టి శే 64

సాధనములుగా విధింవంబడుచున్నవి, ఇట్లు వానివ్యవసాయాల్మిక మైనబుడద్ధి, ఒక్క_-ఫలమునే వాధింపంజూచునది గాన ఒకటియే. అయి నను ఆయాకర '్రములు *సరమాపమునందు నానావిధములుగా నుండు

• నిత్యములం వై మిత్తికములు కామ్యుములం అనాసమస్త్యకర్శ ములం ముముక్ష్యువుచే అనుష్టింపంబడు వేని, అవి సాక్షాత్పుశాంగాని పరంపర గాంగాని మోక్షమును సాధించుట కుపకరించునుగాన మోక్ష వెంకటియే. వానికి (ప్రధానమైన ఫలము, వానికి సర్వ మాయులేతి ఇత్యాజగా ఆయువు మొదలగు అఈవాంతకఫలములం వెషృబడినను ఆవి యామో[క్షమున కుపయోగిందయునవి మాత మే యగును గాని వేజుగావు కాన సమస్త కర్మములంను మోక్షపల మొకటిశే సాధనము అగును, ఇ ట్లాకర్మములు ఏకఫల పొధనములైనను క9్తినుముగా వానిస్వరూపములం నానావిధములు గా నుండలగా వానినిగుటించినబుద్ది యేకముగా నెట్లుండు నన్నచో సమస్పృకర్మ ములను ఏకఫల సాధనముగా ఏకవిధిచేత (గహింపంబడుటవలన అవి ఏకళాస్తాంర్థమనపను, శాన యాకర్మములనుగు జీ?చిన బుద్ధి, వానియం దవాంతర భేదము అంండినన్వు అవి ఏక శాస్తాంర్భము. అని యనుసంధించుటచే ఆదియను ఏక మే యసనని చెపు్రంబడినదిం ఆయినను వేలు వేజువిధలచే స్తరూపములం సిద్ధించియ 'జేజువేటు వాక్యములచే నియమనులం కలిగియనున్న కర్మములం భిన్న శాస్తాొర్ధము లే కాని ఏకళాస్తాంర్ధ మెట్లను నన్నచో, ఇందులకు దృష్టాంక మొకటి యచదాహరంింపయుడినది. ఆగ్నేయము, అగ్నీషోమిోయము, కూపాంశుయాజను. ఆగ్నేయము, వింద్రదధి, ఐంద్రపయస్సు అనెడి యా యాజుయాగమాలు దర్శపొర్ణ మాసము అనంబడును. ఆణ్నీయాదులలో మూడు వూర్చమాసియందును (ఫున్నమయందును) కక్ష్య నమూండు. దర్శమందును (అమావాస్యయందునుు జరుపంబడును, ఈయాగములాలును వానినియముములతో “యదా న్నేయో2ష్టాకపాలోజ మావాస్యాయాంచ పౌర్గమాస్యాం చాచ్యుతో భవతి ఇత్యాదిగా వానిస్వరూపమాను మొదటం చెలుఫునట్టి నాక్యములచే బేటుం'వేజ (ప్రతిపాదింపంబడినవి, పిదప కయవఏవం విద్వాన్‌ పౌర్షమాసీం యజతే కయ్యవీచం విద్వా నమావాస్య్యాం యజతే' అని సముదాయముల ననువదించు వాక్థద్వాయముబే సముదాయదన్టయము గాం జెప్పంబడినవి, వీదప నీరెండును “ఏతాభ్యాం దర్శపౌర్మ

98 (శ్రీ ధగవనద్షీతా - ద్వితీ తొరా౭ధ్య్యాయ; నపుడు వానిని గుటించినబుద్ధి ఏకముగా నెట్లుండు నన్నచో సవి యొల్లను వకఫలసాధనములాగా వకవిధిచేత [గహింపంబడుటవలన వక శాస్త్రాాగ్థ మగుచున్నది, కావున సర్వకర్మములను గుజ్‌ంచిన బుద్ధియు వకముగా నే యుండును గాని, ఈకర్భు మోోపలనునకు సాథ్గ నము అకర్ణుము ఆ ఫలమునకు సాధసము అని, "వేలువేలై పెక్కు లుగా నుండదు, అఆగ్నేయాదు వమైనకర్ణము లాజును వాని యికి కర్త్వన్యతలతో, స్వమాపమునందు వేలు వేజుగా నుండినను, మొత్త మునకు న్వర్ణమ నెడి యేకఫలమున కే సాధనములుగా విధింపంబడుట వలన, అవి యొుల్ల వకశాస్త్రార్థమే యగుటంబట్లి వాసినిగూర్చిన బుద్గియు ఎట్టు వకముగానే యుండునో అకు యని యగరగము ఉు లొ ణం థఖి 65 (అనంగా నర్వకర్ణములును మోశ్షమ నెడి వకఫలమునకీ సాధనము లుగా విధింపంబడుటచే వక శాస్త్రార్థి మగునుగాన వానియం దెల్ల “మోడక్షనాధననులు” అని వారికి బుద్ధియు ఏఠముగానే యుండును, ఆత్భృయాథాళ్ళ వ్రినిశ్చోయము లేనివారు పుతు9లు పశువులు అన్నము మొద్నల్రే నఫలములను “గోరి వానికి సాధనములంగా గర్ణుము లాచ రింతురు, కాన వారు గోరినఫలములు అనంతము లగుటవలన మాసాభ్యామ్‌” (ఆాత్యాం(శాంళం3=ళ౭) అని కామాధికారమువ స్వర్ష్ణపాధనవిమయ ముందు ఒక్కటిగా, జేసీ కర్తవ్యము గా విధింపంబడినవి. ఇట్లు ఆయాలును స్వరూ పాదాలందు. వేలువేంయ్యు. స్వర్ణ వెడి ఏకఫలమునకు సాధనములం గా ఏక విధిచే గహింపబడుటబేక ఏ9 శాస్ర్రాార్ట మైనది. అక్షే సమస్తృకర్మములంను. రేనురేమ చ్వరూపాదులం కీలు వేజునిధులచేత సీద్గించినను తుదకు మోక్షమ వెడి యేకఫలమునకే పాధవములని విధింపంబకుటచే ఏకళాస్తాంద్ధ మే యసనుగాన వానినిగూర్చినబుద్ధియ ఏకచే యగు నని ఖావను,

• బట (వధానఫలభేదమాలం అనంతము లగుటంబట్టి అనంలేములనియు, అవా! తరఫలభేదములం "పెక్కు లగుటంబట్లి బహుశాఖ లనియుం కెప్పంబడుట 'తెలియ్‌నగి అనంగా వృత్న్మములం స్వరూపముచే పరస్పరభిన్నము లై ఆనంథములం గా నుండుటకో కాక తమలా నొక్కొాళ్క్ళా టియు. పెక్కుకశాఖలం గలిగియండునట్లు కర్మను?

సాజ స యాగః రం షి వారిబుద్ధులును “ఇది యూఫలమునకు సాధనము, అది యాఫలమునకు పాధనము అని అనంతీములుగా నుండును అందును, దర్శపూర్ష్మ్మ మాసాదిక ర్ధాములు అవి యవి ఆయా పథానఫలమున కే వీర్పజుపం బడినను, వానిలో ఒక్కొక్క-టికి *“ఆయురాశాస్తే' అని ఆయువు మొదలై న అవాంతరఫల భేదములును దెలియుచున్నందున ఒక్కొక్క టియు లోవల అనేక ఛాఖలు గలవిగాను నున్నవి, శాన వాసనిం గూర్చిన బుద్ధులును అ నేక శాఖలుగా నుంకును, ఇట్లు అన్యవసాయుల 66 కర్ణములు అఅంతములును బవుశాఖలునుగా నుండుటంబట్టి వాకి బుద్ధులను అనంతేములును బహుశాఖలు నగును, దీని ముఖ్యాభి ప్రాయ మే మనంగా-నిత్యనై మిత్తికము. లైనకర్ణుములకు (ప్రధాన ఫలములాను అవాంతర ఫలములును జెప్పంబడి యున్నవి, ఆఫలముల నన్నిటిని బరిత్యజించి నర్వకర్ణుములను మోమైకఫలములాగాను గావ్రన నే యే శాస్త్రార్థముగాను నాచరింపవలసినది, మటీ తకుతమ వన్హా[శమములకు తగినట్టి కామ్యుకర్య ములనుగూడ చవానివానిఫలము క్‌ లు ఆ లను విడిచి మోక్ష ఫలసాధనములుగా నిత్యనై మిత్తికములతో నొక టిగా. జేర్చుకొని శక్తికొలంది నాచరింపవలయును, 67 6౮9 అవ, ఇక్‌6 కామ్యక ర్మాధి కారులను దూవీంచుచున్నా(డు శ్లో! యామిళవూం ఫుష్పీతాం వాచం ప9వద న్త్య్యవిషశ్చితః। 68 'వేదవాదర ఆః పార్ట నాన్య దన్మీతి వాదినః॥ ఉలి కామా ఆగిన న్సర్టిర్ణ వరా జస్టుకర్టుఫల(ప్రదామ్‌ ! (శియావిశేవబహుళాం భోగ్రై శ్యర్య గతిం (పతిః జక ఆనంతములైన (చ కాన ఫలములంబట్టి ఆనంక స్వరూప భేదములం గలవి గాను ఒక్క క్కటియ అ(పధానములై న "పెక్కు ఆవాంతర భేదములంబట్టి బహుకాఖలం గాను నుండును. కాన వానివిగూర్చిన బుద్ధులం నస్టై యందు నని ఖభావము

100 (శ్రీ ఛభగవద్దీతా - ద్వితీ యూ౭ఒధ్యాయ: భోన్హై శ్వర్యప్ర)సక్తానాం తయా౭ఒపవాత చేతసామ్‌ | వ్యవసాయాత్మికా బుద్ధి నృమాఫౌ న విధీయతే! క్త ట్‌, పార్ధ=లక్జునా వేదవాదర ఆః = వేదవాక్యములం దను ర క్తిగలచారును, అనల్‌ = స్వన్హాదులకం కు వేజాకటి, నాస్తిక వాదిన;ఐ లేదని వాదించువాజను, ఇశామా ఆస్తనః= కామ్యవిపయము లందు మనస్సుగలవారును, న్వర్లపరాః = స్వ్వర్హమునం ఉఊాసక్తులును నగు (యే అవిపశ్చితిః=(వ) అల్పజ్ఞానులు, జనక రఫలప) దాది = వునర్ణన్నరూప మయినఫులము సిచ్చునదియు, (క్రియావి శేవబహుశోం= పెక్కు.లైన క్రియలబేత నతిశయించినదియు, భోగ శ్వర్య్యగతిం వ్రఃి (వర్తమానాం) = న్వన్తాదిసుఖానుభపరూపమైన ఐశర స్రముయొక్క పాపి నుథ్రేశించి (ప్రవర్హించు)నదియు, ఫుష్పీతాం = చూవునకు మాత్రము రమ్యమయిన, ఇమాం=ఈ, యాం వాచం=వీవాళి మును-(పవదస్తి =అధికముగా చెప్పుచున్నారో, తయా =లట్టి వాక్యము చేత, అపవహాత చేత సాం=అపహారింపంబడిన ఆర్భుజ్ఞానము గలవావైన। ( లేపాం) భోై శ్వర్య(ప్రనకానాం=సుఖానుభవరూపమైన ఐశ్వర్యమ సందు మిక్కిలి అనక్తి గల అట్టివారియొక్క, నమూాధథా = మనస్సు నందు, వ్యనసాయాల్మి కాబుద్ధిః=నిక్సృయపూర్వక మగు బుద్ధి న వి య లే=చేయయిడరు-వుట్టదు, తా, అర్జునా అల్బజ్ఞులు, "వేదములందలి కరగ్తభాగమునంటో న్వన్తాదిఫలములంగార్ష్చి ేయంబడువాక్యములయందు తగులువడి క మైదికకర్య్హములకు స్వర్షముకన్న నధిక మగుఫలము వేజొక్క! "లేదని పలుకుచు, కామ్యువిషయములందు మనసు తగిలినవారుగాశ న్వక్షమునే పొందంగోరుచుందురు,. (అనంగా మోమవిముఖు €| దురు మజియును వేదములయందు (కామ్యావిధిభాగపర మైన యావాక్యము, మనుజులు యజ్ఞాది వైదికకర్ణుములం. జేసి వానిఫ మగు న్వర్దాదిసుఖముల ననుభవించిన వెనుక వారికి మరల కరస్హభూ!

సా ఫ్రై ఊయూాగః కే01 యందు వునర్జన్మురూప మైనకర్భుఫలమును (పతిపాదించునే కాని మోక్షమును (పకిపాదింపదు, త _త్త్వజ్ఞూనము "లేక అది యనుష్టింపం బడును గాన యందు మో మనెడి యేశఫలము నుస్లేశించుట కలుగదు, పశ్వన్నాదు లైన బహూువిధఫలము లే యు్షైశింపంబడును ఇశాస ఆఫలములకు సాధనము_లై న పలువిధము లగు కగ్శుములను అది రూవీించునదియు నగును, ఇంతేకాక, అది నోవై శ్వర్య(పా_ప్రికొఅశే (పవర్త్హించునది కాని మోశ్షమునకు( గాదు, శావున నే ఫలము లేక వువ్వులామా[తము కల చానివలె (ప్రయోజనము లేక పైకిమూడత్రము రమణీయముగా తోంచుచుండును, అట్టివేదనాక్యమును, అఆయల్ప జ్జులు ఎక్కువగా. వెప్పుకోనుచుందుకు, అట్టివారు తమకును నోన్లై శ్వర్థములందు విశేపాభిలామ యుంగుటపలన్క ఫోర్రై శ్వర్యములను గుజించినయావాక్య ములందు మనస్సు తగిలి దానిచేత ఆత్భుజ్ఞానము వోంగొట్టకొన్నవా రగుదురు, కావున వారినునస్సునందు, ఆత్మ స్వరూపము చక్క లాం -జెలిసినపీదప మోశక్షమునకై నమ స్తవైదిక కర్భుము లనుష్టింపవలయు న నెడిబుద్ధి యెన్నటటికిని కలుగ నేరదు. శాంబట్టి ముముయేుచ్చునకు కామ్య కర్యములయందు నంగ మెపుడును తగదు, 71 72 73 74 అవ, తేలిదం(డ్రులు వేన వీలమందికంకను మిక్కీలివాత్స ల్యము గల దై ఆతోగ్తుజ్సనము మొదలై నసహితముల నుప బేశించు టకు [పవర్తించుచున్న వేదములు ఇట్లు అత్యల్బఫలములై ఫునర్ణ ను మును గలుగంజేసెడికర్హుములను పో చెప్పుచున్నవి * వేదవిపాత మైన కర్భులను ఎట్లు త్యాజ్య మవవచ్చును అనిః యడుగ 6గా6 జెప్పు చున్నాండు, శో! తై 9గుణ్యవిమయా వేదా నివైగుణ్యో భ వార్డున | నిర్ణ ్వన్న్వో నిత్యశత్త్వస్తో నిర్యోగ తేమ అఆత్భువాన్‌ | ఉఫ్‌

102 (శ్రీ భగవద్గీతా _ ద్వితీ యోఒధ్యాయః టీ, వేదాః='వేదములు, తై ఛగుణ్యవిషయా:=స _త్వరజ_న్తమో గుణములు గల ఫుకువుల హీఠమును (ప్రతిపాదించునవి, హే అర్జున= ఏయర్జువా, నిసై?గుణ్యః=లఅన్యో న్యముకలసిన ఈమాండుగుణనములు "లేనివాండవును-నిర్ష్వన్ష్వః = నకలసాంపారికన్యభానములు లేనివాండ వును, నిత్ధన_త్తర్టన్థః=ఎల్ల ప్వుడు శుద్ధన _త్త్వగుణమునే ఆశ్రయించిన వాండవును, నిర్యోగ శ్షే మః=లభింపనివానిని బొందుట య నెడియోగ మును [పా_్తమైనవానిని రశ్నీించుట యనెకిశ్లే మనమును విడిచిన వాండవును, ఆత్మవాన్‌ = ఆత్భన్వరమాపమును వెదకటయం దాన క్తుం డవ్చను, భవ=అగుము, శా, మిక్కిలి సత్త్యగుణము గలవారు మాత్రమే మోక్ష మును గోడుదురు, తక్కినర జ_న్తమోగుణములు మిక్కిలిగాంగలవారు దానిని ఒల్లక న్వున్థాదిసాధనముల నే కోరుదురు, కనుక వేదములు వీరికి వీరిగుణముల కనుఏణముగా స్వన్దాది ఫలములను సాధించు ౯77 టయే హీతమని, బోధింపవేని యపఫపుడు వీరు రజ _న్తమన్సులు మిక్కు- టముగా( గలవారు గావున సా త్తికఫలమైన మోక్షమునకు విము ఖులవై తా మపేఖీంచిన న్వన్గాదిఫలములకు నాధనము లివి యని మజిమొకడాని చే నెజుంగ లేక శామ(ప్రావణ్యము చే వివశుళై ఉపా 78 "చేయములుకానివానిని ఉపాచేయములాగా (భమించిఇడివోదురు కావ్చున -వేనములు మిక్కిలిన_త్త్యగుణు ల్రైనవారికిని మిక్కిలిరజో 76 గుణులై నవారికిని, మిక్కిలిత మోగుణు లైనవారికిని వాత్సల్యముతో = వారివారికి. దగినహిీతములను బోధించుచున్నవి, ఇట్లు 'వేదములా నూండుగుణములు గలవారినిగుజించియు( (బైవర్తించుచున్నవి, నీవి 79 80 ప్వుకు సత్త్యయే మిక్కిలి కలిగియున్నావు: దానిని పృద్ధింబొందింవుము, మూండుగుఖనము లొంజొంటితో. గలిసి మిక్కిలి యగునటు చేయ క్‌

సాష్ట్య్రయో నః 108 కుము వానిని మిక్కుటమగు నట్లు పెంపకము, ఇట్లు వర్తించుట నలన పుణ్యపాపములకు. గారణము లగునకలనంసార స్వ భావములనెల్ల విడిచినవాండవై: రజ స్తమోరహిత మగునట్లు స _త్త్వ్వగుణమును మాత్రము నిత్యమును వృద్ధి వొందించుకొవి శుద్ధసా త్త్వికుండవుకమ్ము. ఇట్టివాండ నగుట కుపాయమెద్ది! యంటి వేని, ఆగ్భున్వకూపంబును అళ్ళుస్వమాపము బొందుటకు నుపాయము లగునవియును తప్ప తక్కినవాని (ప్రా్తిని గోరక్క (పాప్తించినవాని రక్షణముసేయక ఆత్మన్వరూపమును గని పెట్టుటయే పనిగా నుండును, ఇట్లు చేయుదు ్‌ని రజ_స్తమస్ఫుల పా చుర్యము నళించి న్త్వము పృద్ధింబొందును.

అన, వేదమునందు చెప్పండిన దంతయు నందజకును ఉపా చేయము కా దని దృష్టాంతిపూర్వుశముగా ఇవప్వుచున్నాండు, న్లో! యావా నర్ధ ఉదపానే సర్వత నృంష్లతోదశే |

శావాన్‌ సర్వేషు "జే-దేషు (శాహ్ముణస్య విజానతః॥ త్త

టీ సర్వతః=అంతటను, సంప్పుతోదశే = సిండియున్ననీరుగ ల, ఉదపానే=ఎతటాకమునందు, యావాన్‌ =ఎంతే, అర్థః=(మయూజన మో, విజానతః=ఆల్భుజ్ఞానము గల, (బావ్మాణన్య = (ైవస్టైజ్ఞాన నిష్థనకు - ముముక్ష్యృువునకున ల్వేషు=సమ_స్తము్యలై న, "వీ చేవ= వేదములయందు, ఆ*వాన్‌ అరః=అంతే (పయోజనము,

జ

తా, స్నానపొనాది 82 నానావిధ పి యో జనముల కొ అకుం గల్సింపయిడినదై నర్వత 9 జలపూర్ణమైయుండు తటాకమునందు దప్పిగొన్నమనుజుంకు తాగుట కెంతజలము పమయోచనమోా అంత మాత్రమే (గహిఎచునుగాని జలమునంతీయు (గ్రహించుట లేదు, అను నర్వాధి కాదలళొజకును బ0వర్తించునదైై కావుననే వారివారికి వలయు నమస్తవిమయములతో నిండియుండుసది యగు 'వేదములం

కే04 (శ్రీ భగవద్దీతా = ద్వితీ యో౭ఒధ్యాయః 'జెల్ల వైదికుండును ముముయువును నగువానికి ఎంతనూ (తము మోశ్ష 83 సాధనమో అంతనూ[తమే ఉపాదేయమను ((గహింసందగినది) గాని అంతయు నుపాబేయము కాదు, న

అవ కాంబట్టి నత్త ్వనిస్టు. డగునట్టిముముతువున *కింత మాత్రమే ఉపాదేయ మగునని చెప్పుచున్నాండు, శ్లో కర్థణ్యే వాధికారన్తే మా ఫలేషు కదాచన |

85 చూ కగ్దపఫల హేతు ర్భూ రా క! నజ్లో న్హ్హ్యకర్శణి! శ్రీ టీ కే=నసీకు, కర్ణుణ్యేవ = క ర్భున్వరూపమునందు మాత్రము, అధికార :$=అధికారము (కలదు), కచాచన=బకప్పుడును, ఫలేషు = వానికి నంబంధించిన స్వర్హాదిఫలములయందు, మాభూల్‌ = (అధి శారము) లేదు, +కర్ణుఫల హేతుః =కరములకును వానిఫలములకును

• మోక్ష సాధనములం రప్ప తక్కినవన్నియు( బరత్యబజించుటచే నిత్యనైమిత్సి కాదుల నుల్మ ంసంపవలనీ వచ్చును, దానిచే కామచారదోవము కలంగును. మటతి ఫూర్వుళ్లోకమున కళావాన్‌” అనంగా*ళఆంతమా(తము” అని యన్నది. ఈళ్లోకమున ఈఆంతమా(తముి అన్నందులకు ఇంతమా్యత్రము అని "తెలుపుటచే కామబారదోవమము గలుంగదుం ఇంతమాతమనంగా కర్మముల స్వరూపమాతము అని తెలియనది, ఆనంగా కర్మ ముఅయొక్క_ ఆయాఫలములను పదలి వాని సాధారణప్వురూపమాతేము ఉపా -బేయము గాం నొనవలయ నని భావము. ఈఫలత్యాగముచ్చే ఒళఫలమును గోరి మణభొాకయ పాయమును అనుష్టించుదోషమును గలంగ దు,

1 కర్మ ణ్యేవాధికారళ్‌ కమా లేసజ్టో స్పకర్మణి అని వూర్వోతృరములందు కర్మములను గావింపుమని చెస్సి నడును కమాకర్మఫల హేతుర్భూల అని కర్మములకు “పేాత్రవ్రంఅనశా కర్తృ శాకండుము. అనుట విరుద్ద మగుచున్నది కాన యిట ళళ్చి-స్ప్రన్ర గాకుండుము. ఆనంగా వాస్తృవమున హేతువు గాకుండునుని యర్థము గామ కూశ్తువుగా నుండుటను ఆమసంధింపనలదని భావము. కర్మమునకే క్వ్‌ాత్రు త్యముగాదు కతు త్వానుసంధా న మే నిషేధింపంబడినదని టాహ్యము, మటీ యిట శమాఫ లేను కచ్రాచనం అని ఫలహేతుత్వమును నిషేధంచియండలా 6మాకర్మ ఫల హేశుర్భూఖి అని మరల దానిని నిసేధించుట పునకుక్తుమగును, ఇది యిట్లుండ

(14 సా ఫై న్‌ యోగః క్‌05్‌ కారణము (అనంగా కర్త) మాభూః = ౩"కుండుము, తే=సీకు, అక ర్థుణి=క ర్థుములను అనుష్టి.ంపకుండుటయందు, నజ్దః=ఆీనక్షి; యూ అను =కేలుగకుండునుగాక , అణా తా, నిత్యము నైనిక్నికము కాన్యును అనంబడునన్తై ఒకా నొక ఫలవిజశేవముతో నంబంధించినవిగా (శుళులందుం (కిపాదెంపం బడుచున్న కర్టుములలో నిత్యసత విష్టుండును ముముతువ్రు నగుసీకు కర్ణమాత్రమందు అధికారము కలదు; శాని, దానిని నంబంధించి నవిగాం బెలియయడుఫలములందు ఒకప్పుడును అధి కారము లేదు. కర్ణము ఫలముతోం గూడిన ద్రైనయెడల బంధరూప ముగుటవల నను, ఫలము లేశ కేవలమైన కర్భుము నన్ను అరాధించుటయే మొ 85 మోక హేతు వగుటవలనను, కరగ్హమునకును వాని వలములకును "పాతుఖ్టగాకుము, కర్ణములను అనుష్టించు చుండినను నిత్యనత్త్యన్థుం డును ముముముండు నగునీవ్రు అకర్వృృర్వముగూడ అనునంధింపవల యాను ఆంశలి నివర్తించుట మొదలై నఫలములకంగాడ నిన్ను పాతువుగా నీ వనునంధింపరాదు *ఆ రెంటివి గుణములందుంగాని భోజనాదులవలన త్రువ్నివృత్త్యాదిఫలములం కలంసనుగ చా. ఈఫలములను నినేధించి నచో వీని కపౌయము లైన భోజనాదులండలిరక్పియ నివర్పంయను గాన కరీరధార్‌ ఇఅాదులు లేక ఉఊపాయానుష్టాన మే అలోవింయును కనుక భలనిపేధను పొసంగదు. కాన యిందులకై కట్టున్నివృత్త్యాదునై న ఫలములక నాడి అని చెప్పంిడినదిం అనంగా నుందు ఫలేషు ఆమచో సొమాన్యముగా ఫలములమ బెవ్సీ యిప్పుడు 6ఫలేకుఃి అనుచో శ్రన్నివృత్త్యాదినిశేషఫలములను చెప్పుటబే పునరుక్తి కలం గదు, మలి శ్రూన్నివృత్త్యాదిఫలముల స్వరూపమాను నిమేధింపలేదు. ఆఫలములకు శాను హేగువని యనుసంధించుటమా[త మే నిసేధింపంకుడినది శాన ఉపాయాను స్టైానలోపము మున్నగుదోపములం కలంగ వు శ కర్మమునకును ఫలములకును తొను హేకువుగా నుండియు హేకువుగా దని ఆనుసంధించుట యొట్లు? అహేఢుకమైనదానికి ఉపాయ మనుస్పింప నేల * వుఖి (పయాసమెందువ ? అన్నచోో కర్మమునకును ఫలమూనకును హేరువు సుణమాఅని

106 (శ్రీ భగనద్లీతా _ ద్వితీ యోఒధ్యాయః న న్వేశ్వరు 6 డగునాయందుంగాని అనునంధింపవలయునని మిీందం జెప్పంబ డెడిని. ఇట్లు అనునంధించి కరగ్తముచేయుము, “జను యుద్ధము చేయను” అని సీవ్చ మున్ను చెప్పినట్లు కర్ణమును అనుస్టి0పకుండుట యందు ,నీకు నంగము లేకుండు(గాక-అన(గా పూర్యోక్న 'వకారమున యుద్ధాదిక గ్థుమునం బే నంగ ముండుంగాక్‌ యని యర్థము, 56

అవ దీనినే మటింత స్ఫుటముగా6 జెప్పుచున్నాండు,

87 న్లో! యోగస్థః" కురు కార్యాణి నజ్జం త్యక్రారా ధనష్బాయ |

ల భీ

సిద్ధ శ్రసిధ్ధోో నృమో భూతార్ధ నమత్వం యోగ ఉచ్య కే! 88

టీ కేధనబ్బయ=అక్డునా, నద్దం=లన క్రిన్ని త్యక్తాా=విడిచి? సిద్ధ్యసిద్ధ్యాః=(పాన్నియందును అ(ప్రావ్మీయందును, నమః=నమాను6 డవు, భూ తార్థజఅయి, యోగస్థన్సన్‌ = యూోగమునం దున్న వాండ కాని సర్నేశ్వారుండని కాని యనుసంధించవలయునని మో(ద6ం జెప్పంబదుచున్నదిః కాబట్టి యహేనుకత్వము లేద కాని,-ఆత్మమా(త్రము అందులకు "“హితువుగాదని యనుపంధిందచుటచే ఆది దానిని అనుస్త్రీంప లేదని (పపక్ని కలుగ ఛా ౭ యనవచ్చును అయినను ఇచట అనుస్టించుటను అనుష్టింపమి'గా జ్రాంతిచప్ప లేదు అనుష్షించిన వాల్నడె యండంగా అట్రివాండు గాండని (౫ హించునట్లును విధింపలేదు 6పరాత్తు తచ్చుం తే. య ఆత్క్మాననున్వరో యనుయతి” కసర్వ్వస్యణానాం వ్యాది సన్నివిష్టఃలి ఇత్యాది కారీరకనూ(త (శుతిస్మృగులవలన ఆత్మయొక్క కర్తృత్వము పరమూర్మకధీనమైనదని తలియచున్నది. ,నుజీయ అక్మకుం ల కొన్ని కార్యరూలు (తిగుణములబేం గలిగినవి కాని నానికి స్టూర్గూపముచే నిద్ధించినవిగావు - ఇట్లు ఆత్మ చేయ కార్యమునకు పర మృాత్మాదులు హేతువులు ెక్కలుండంగా. ఆత్మయొక్క_కే. ేూరువనుటయు, తిపపణములచే డానికి గలిగిన వానిని స్వరూపము చేం గలిగినవనుటయ్యు (భొంతినీద్ధ ములు గాన యాఆంటిని ఇట నిషేధించి సణములంను సర్వేశ్వరుండును ఆళత్మ కార్యన్గూ నకు యూాతువులు గా ఆనుసంధించుట ఇెప్పగబడినద్శి ఇట్లు ఆత్మకు కర్మఫలముల "హేీశుశ్వామసంధానమును. నిమేధించినను వానియొక్క స్వరూపమును. నిమేధింప రాద్యుగాన కఇట్లు ఆనుసరధించి కర్మమును జేయుము అని ఆనుష్టింపకోండుటయందు తేసలు వలదని చెప్సీ ఈయనుస్టింపమ్‌కి *నయో త్స్యే” ఆన్న యర్థునుని తొంటి కార్య మువే యడాహరించి రని తెలియనదిః

సా ఫ్ట థ్‌ యో గః 107 వై, కర్తాణి= యుద్ధాదికర్టుములను, కురు= చేయుము, నమత్వర్థం = సిద్ధ్యసిద్ధులయందు సమానమైన మనస్సు గలిగియుండుటయే, యోగః (ఇతి) ఉచ్యలే= యోగ మని చెప్పంబడుచున్నది,

తా, రాజ్యబంధుప్రభృతులయందు నంగమును వదలి, సిద్ధ్య సిద్ధులను నవుముగాం గొనుయోగమునందు నిలిచి, యుద్ధాదిశ రగ్గు ముల నాచరింపుము వానియం దంతర్భూతములై న ఫలములగు జయము మొద్మలై నవి సిద్ధించినను సిద్ధింసకుండి నను నమానమగు మనస్సు గలిగి యాకర '్రములను జేయుము, సిద్ధ్యసిద్ధులయందలి యా సమత్వము '“యోగస్థణ అని యిట *యోగ శబ్దము చే చెప్పంబడినది, సిద్ధ్యసిద్ధులయందు నమత్వమూపమైన చిత్తనమాధానమే యోగ మనంబదడును,

అవ, ఎందుల కిది మాటిమాటికి( జెప్పంబడు చున్న దన(౫ా ఇప్పుచున్నా(డు,

శ్లో! దూనేణ వ్యావరం కర్మ బుస్థియోగా ద్ధనళ్బృయ |

బుష్ధా శరణ మన్విచ్చ్భ కృపణాః ఫల హేతవః॥ శం

టీ ేధనఖ్బయ= అర్జునా, బుడ్ధియోగాత్‌. నా బుద్ధి యోగము కంయె (ఇతరత్‌ = అనస్టమైన), కర్ణ = కామ్యకర్థము, దూరేణ = మిక్కి-లి, అవరంహి=తేక్కుటవగ దా, బుద్ధొ=సమత్వ బుద్ధియందు: తర ణం = ఆ(శ్రయమును, అన్విచ్చ = కోరుము-ఆబుద్ధియం బే వర్తింవు నునుట,ు ఫలహేతనః = ఫలాష్షతో కర్ణుములం.. జేయువారు కృపణాః=దీనులు,

శి యోగ ళబ్దమునకు పాఠంజలయోగ శా్త్రమునందు రరోాగ శ్చితృనృర్ని

నిరోధఃి అనంగా చిత్తసమాధాన నుని చెప్పంబడినదిం

108 (శ్రీ భగవద్దీతా - ద్వితీ యోఒధ్యాయ:ః

ఛా, ప్రథానఫలమును ద్యజించిన దై, అవాంతర ఫలముల సిద్ధృసిద్ధులయందు సమమై యుండుబుద్ధి యోగముతో చేయబడు కర్మముకం ఇతరమైన కామ్యుక రాము మిక్కిలి నికృష్టమయినది. పూర్యో క్తబుద్ధి యోగ ముతో గూడిన కర్ణము నిఖలసాంసారిక దుఃఖముల చొలలించి పరమపురు పార్థలన్ష ణమగు వోాతశ్రమును బొందించును, ఇతర మైనది అపరిపిత దుఃఖరూప మగునంసార మును బొందించును, కాన నరెంటికిని ఎక్కు-వతక్కు.వలంబట్టి చైవ మ్యుము మిక్కిలిగానున్నది, కనుక కరముల నాచరించునపుడు అట్టి బుద్ధియందు వర్తిఫుము, ఫలామే్షతో కర్థుముల నాచరించువారు దీనులయిననిత్యనం సారు లగుదురు,

త్లో బుద్ధియుకో జహో తీవా ఉభే సుక్పతదుష్కృతే |

తస్మా ద్యోగాయ యుజ్యస్వ్ర యోగః కర్ణును శాళలమ్‌! $0

టీ బుద్ధియుక్షః=బుద్ధి యోగముకోంగూడినవాండు, ఇవా = ఈజన్టుమునందు, సుకృతదుష్కృ శే = ఫుణ్యపాపములను, ఉభే = "ఆంటిని, జవోరి=త్యజించుచున్నా డు, తన్నాత్‌. ఇ అఆ కారణమువలన; యోగాయ=రమత్వ రూపమైన బుద్ధి యోగముకొ అకు, యుజ్యన్వ జూ సిద్ధపడుము, కర్ణుసు = క ర్భములయందు.-క రము లాచరించునపు డనుట, యోగ; = బుద్ధియోగము, కౌాళలం = సామర్థ్థము-సామర్థ్య ముచే సాధింపందగిన దనుట,

తా, బుద్ధి యోగముతో కర్మముల న చువుకుషుడు అనాది కాలనంఛితములును అనంతములును బంధహేతువ్చలు నైన వుణ్యపాపక ర్టుములను శెంటిని ఇవహామునందె త్యజించును, కాయిట్టి సమక్వరాపమైన లుట్టిబుద్ధి మోగ ముకొజకు నుద్యోగింపుము., బుద్ధి 'యోగముతో కర్ణములు చేయుటయే మిక్కిలిసామర్థ్యము, శాంబట్టి సమత్వబుద్ధియుక్తు డవు గమ,

సా ఫ్ట్రై యాగః 109 న్లోః కర్శజం బుద్ధియు కః పొ ఫలం త్య క్షా మనీషిణః / జన్ముబన్ధవినిర్ము క్యాః పదం గచ్చ న్న ఫ్రనామయమ్‌! క్‌ టీ బుద్ధి యుశ్రూః =బుద్ధి యమోగముతోంహాడిన్వ మనీమీణః = వి వేశజ్ఞులు, కర్ణదం=క ర్థామువలన6 గలుస్కు ఫలం = ఫలమును, త్యక్త్వా =పిడీచి, జన్టుబన్థవినిర్ళు క్తానన్న ః=జన్టుము నెడిబంధనమునుండి బొత్తి గావిడునంయడిన వార గుచు, అనామయం=ఉప[దవర హిత మణ పదగ స్థానమును, గచ్చన్నిహి =పొందుచున్నారు గ్‌చాం తా, బుద్ధియోగముతో కర్ణముల నాచరించుక్షానులా కర్ణ ములనలనం గలంగు స్వుర్హాదిళక లసాం సారిక ఫఎములను “త్యజించి ఫున వ, మ నెడిబంధములనుండి సవాననము గౌ విడివడినవార్తై నిరుష్టదన మైన మోతుపదవి నొందుదురు, ఇది (పనిద్ధ మే కడా, 92 ఈ శ్లో! యదా తే మోవాకలిలం బుద్ధి ర్య్యతితరిష్యతి | తచా గన్నాసి నిర్వేదం |శోతవ్యస్య (శుతస్యచ! గ్ట్‌్రి టీ, లే=నీయొక్క్‌ా? బుద్ధిః=బుద్ధి మోావాశలిలం= అజ్ఞానరూప మగుకలాషమునుు యదాజ=ఎప్పూడు, వ్యతిత రివ్యకి= దాంటటలగలదో, తదా=అప్పుడు, (శోతవ్యన్య (కృలే) = వినవలసిన యర్థ ముకొటకునో, (శుతన్యచ (కృ లే)=వినినయర్థముకొజకును, *ని ర్వేదంఎనిన్ను స్‌వే నిరసించుకొనుబను, గ న్లాసీి=వాందయలవ్యు, ఆతా, (ఇట్లు చెప్పంబడినవ్రశారమున కర్ణుమునందు వర్తించు 93 చున్నవాండవ్రై అట్టివర్త నముచేం బాపములు వోంగొట్టుకొన్న వాండ

• నిళ్వద మనంగా తన్ను తాను నిరసించుకొనుట. “ఆప్పృతములైనవా ఆ0త వినను వినక త్యాజ్యము లై నవానియందు మున్ను సంగము కలిగియ్‌ పాపా జేయము లైనవానిని ఇంకను చెలినికొస శ వ (గ్రావ్యామ, నకరయు "చీ నున్నాండ నే యని నిర్వేదపడుట ఇట

పై*ే0 శ్రీ భగవద్దీతా - ద్వితీ యోఒధ్యాయః వగు) సీయొక్క_ చితృము (ఇంకనూ అత్యల్పఫలనంగమునకు హేతు భూతమై యుండు) "బేవో తాఖిమానరూప కాలుమ్యమును ఎప్పుడు విశేషీంచి యతి[కమించునో అప్పుకు ఆప్తతములగు మాబోంటుల వలస సనింతకుబూర్వము త్యాజ్యములుగా నీవు వినినఫలాదులకుం 94

గాను ఇం వినంబోవు అర్థమునకుఃగానును నిన్ను నీవే నిరసించు కొన(గ లవ్ఫ

అవ, “యో గేత్విమాం శృణు ఇ శ్యాదులచేం జెప్పండినదియు అత్మయాథాళ్ళ స్రజ్ఞానపూర్వక మైనదియు బుద్ధివి శేమముచే నంన్క రించంబడినదియు నగు ధర్శానుష్టాన మునకు ఉన్లేళ్యభూత మగు యోగ మనెడిఫలమును జెప్పుచున్నాండు,

9 శ్లో! క్రుతివిప్రతిపన్నా లేయదా స్థాన్యతి నిశ్చలా | 101 102

నమాధా వచలా బుద్ధి స్తదా యోగ మవాప్ప్యసి! ర్‌క్రి

టీ, [శుతివ్మిపతిపన్నా=వినుటచేత విశేషముగా కెలిసిళొనం ఇడినచై, అచలా=పకరూసమయిన, తే = నీయొక్క , బుద్ధిః=(వజ్ఞ్హ, నమాభా=మనన్సునందు, యదాజ=ఎసప్పుడు,. నిశ్చలా = చలింపనిదై, స్థాన్యతి=స్థి ముగ నుండునో, తదా = అప్పుడు, యోగం = ఆ ళావ లోకనమును, అవాస్స్టసి=పాందంగలవు,

9గ్ర |

తా, అప్పతీము లగుమూనలన6 గలిగినవినికి చేత విశేషముగా 'గ్రహింప(ుడీనదియు, (ఇతరము లగునకలవస్తు వులకును విజాతీయ మును సజాతీయమునుగాక నిత్యమై నిర తిశయసూక్ష్మతత్ర ్యమైయుండు నట్టి ఆత '్రఏమయముగా(గ లదియు, కాయుట్టి “వ్యవసాయాత్మి కాబుద్ధి

98 తిం

రేకా అనునట్లు (తనంతట) చలింసక వకరూపముగా నుండునదియు

సా ఫ్‌ యాగః క్షే నగునీబుద్ధి, ఫలనంగరహితక రబ్హనుస్టానము చేత నిర్ణలముగాం చేయ. 101 100 బడిననీమనస్సునందు ఎప్పుడు స్థిరముగా నిలుచునో, అపుడు నీవు యోగమును (అనంగా అ తా్హ్రపలోకనమును) బొందుదువు, దీని 102 వ నభ అభ్మిపాయ మేమనిన _ శాస్ర జన్యమైన ఆక్భుజ్ఞానమును మున్నిడు వి, జ్‌ కొని వేయంబడు. కర్ధుయోగము స్థిరవడ్షత యనెడి జ్ఞాన జ్‌ / ళీ నివ్టను గలుగంజేయును, జ్ఞాననిషస్టారూపమైన ఆస్థిత (పజ్ఞ్యత యోగ మనెడి అతా ్రవలోకనమును సాధించు నని ఖొవము, 100 అర్జున ఉవాచ అవ, ఇట్లు చెచ్చంగా, అర్జునుండు ఫలసంగరి హిత క ర్యానుస్టాన రూప మైనకర్భు యోగము చే సాధ్యమైనదియు యోగమునకు సాధన మైనదియు నగుస్థిత (పజ్ఞ తయొక్క_ న్వరాపమును స్థిత _పజ్ఞునియొక్క- అనుస్టానపకారమును నడుగు చున్నాండు, అ 103 శీ న్లో స్థితపజ్ఞ న్య కా భాహా సళూధిస్థర్య " శవ । స్థితథీః కిం (ప్రభాషేశత కి మానీత [వజేత కమ్‌! క్‌ టీ కేశవ=క స్తాః- నమాధిన్టస్య్థృ=నమూధియం దుంజెడి, స్థిత అగో ణి ద్ద క (వజ న్య=జ్ఞానవిష్ష్టునికి భాషా = స్వరాపవా చకశ బ్దము, కా= వీది- స చెందట కాన్త్ర్య్యశవణమాబేశ కత్త్యజ్ఞానము (ఆసనంగా ఆత్మయొక్క నిజ స్వరూప మ్‌ట్టికి యనునెటుళ) కలంగుచున్నది ఇదియె ఆత్మజ్ఞానము ఆనియ వెప్పం బడుచున్నది. వీదప ఆెండవడ్ని స్మృతిసంతతిరూపమగు ఊపాసనము-స్మృతిపంశత్రి యనంగా ఎడతెగని ప్మరణముఎశ్వీతెలధారవ ల ఆవిచ్చివ్నముగా ఆత్మను స్మరించు చుండుట. ఈస్మృతిసంకతిరూపమైన యుపాసనమునశే న్టిత్యపజ్జత, జ్ఞాననిష్ట్య జ్ఞానయోగము అని మూండు వేళ్ళు న్యవహరింపంబడుచాన్నవి. పీదప మూండవది ఈయ పాసనమూలమున6ం గలంగ ఆర్మసాక్షాత్కారమా. జన గా ఆత్మదర్శకము. దీనికే యోగనమనియు పేరు... ఈమూడుంను జ్ఞానవూర్వ భేదనములని యెొణుంంగునదిం

క్షే (శ్రీ భగవద్దీతా ల ద్వితీ యో౬ధ్యాయ। అనలా మజీయు నేశబ్బముేత వానిని ని స్టేళింపనచ్చును-వానిన్వరూప వి, ల, 6 నా (శ

మెట్టిది యని యర్థము, స్థితధీః=ఆస్థిత పజ్ఞుందు, కిం= బేనిని, ప్రభా శ్పత=పలాకును, కిం ఆవీత=ఎట్లు కూడ్చండును, కిం వ) జేత = ఎట్లు నడ చును-వానినడత యెట్టిది 1

తా, సమాధినిన్టుండై స్థిత ప్రజ్ఞత గలపురువుళిశన్వరూప మెట్టిది ? అతం డెట్టిభామణాదులను జేయును 1 ఛ్యానముకొజ ెట్టి అననాదులు గలిగీయుండును 1 (కిం గమనం కుర్యాత్‌ ) వమిటం (బన ర్హించును శ్రీ భనవా నువాఛళ

అవ, స్థిత పజ్ఞ తయొక్క_ పరిపాకఠకమునకుంగల నాలుగుదశలు రాయగల నాలుగున్లోకములందు విరునగా నిరూవీంవయబడు చున్నవి, అందు పూర్షపరిపక్వ మగునాలుగ వదళ వశీకరణనంబ్ఞ అనుపేకుగలది మోందిక్లోక మున6 జెప్పయుడుచున్నది. మటియు స్థిత ప్రజ్ఞని స్వరూప మెట్టేది! యను మొదటి (పశ్నమునకు నుత్తరముగా, వానివృత్సి నిశేసమును జెప్పినయెడల వాని న్వరూపముగూడం జెప్పండిన జే యగును గనుక వానివృత్తివిశేమమును మొదట 'చెప్పుచున్నాండు, 104

శ్లో! ప్రజవోతి యదాశానూన్‌ సర్వాన్‌ పార్థ మనోగతాన్‌ | అళ్ళున్యే వార్ళనా తుష్టః స్థితప్రజ్ఞ స్క దోచ్య తే! కఫ్‌ జ్‌

ట్రీ హేపార్థఎఅర్జున్నా అతనా = అక్కనే యవలంబించినట్టి మనస్సు చేత, ఆల్మ'న్యేన = ఆనందడరూప మైనతనయార్ముయం బె తుష్టఃఎనంతోమీంచినవాంగ్రై , మనోగ తాన్‌ = మననస్సునం దుండెడి,

*బేనియొక్క స్వరూపముగాని దానియొక్క. వాచకశళబ్దముచేత నిన్దేశింపంబడు

చున్నది గమక నిందు స్టితప9జ్జానిక వాచక బ్దిమేది యనుటచే వానిస్వ్తరూప 'మెట్టిది ఆనునర్థ్యము భలిందుచున్న దని గాహ్యూముం

(15) సా ఫై ఊమూ గం 18 నర్వాన్‌ =నమన్నమెన, కామాన్‌ =కోరికొలను, యదా = ఎప్పుడు, (పజహాతి= బొత్తుగ విడుచుచున్నా ండో, తదా = అప్పుడు, స్థితప్రబ్ఞః= స్థితప్రజ్ఞ గలవాండని, ఉచ్య లే= చెప్పణడుచున్నాండు,

తా, అడ్జనాా *ఎప్పుడును ఆత్మయే విషయముగాం గలిగి యుండునట్టి మనస్సుచేత అనందరూప మైన తనయాత్ముయంటే తృప్తి

న్‌. ఇలా ఆశీ నొందివవాండ్రై. (అనంగా ఆక్మయంచే సంతోవీ.0ంచిన మనన్సుగల వా€డై ) అతృప్తిచేత అళ్శతప్పు తక్కినమనోరధము లన్నియు బొత్తిగా నెప్పుడు నదలుచున్నాండో, అప్పుడు స్థిత్యపజ్ఞుం డనంబడు (న శాల అ వి

చున్నాందు, ఇదియే జ ననిష్టయొక్క_ కాస్ట్ర-అనంగా స్థిత(వజ్జ తయొక్కం వూర్షపరిపాకదశ, 105

అవ, ఈనాలుగవనదళకం ఈ కొంచెము తక్కువపరిపాకముగల “మరూూ(ండవదశను వశేంద్రియనంజ్ఞ్ఞ అనుదానిని జెప్పుచున్నాండు,

106 శ్లో! దుఃఖే ప్వనుద్విగ్నమనా న్సుఖేషు విగతన్నృవహః | వ్‌

వీతరాగభయ (క్రోధః స్థితధి రుని రుచ్య లేః గ్‌6

టీ, దుఃఖేషు = దుఃఖహేశతువు లగువానియందు, అనుద్విన్న మనాః = వమభమునొందని మనస్సు గలవాండును, సుఖేవు = నుఖ హేతువ్చు లగువానియందు, విగతస్బృహః = న్నృవా లేనివాండును,

౫ నిర్రత్రిశయానందరూప ముగువాత్మయ్‌ యు ద్లేశ్యము ౩6 గలిగి జానియంటే రమిందుచుండు మనస్సు గఅవానికీం దక్కిన యాయాప చార్థములందు6 గలయాయా కో83 అన్నియు మజల మొలకెత్తైకుండునట్లు సవా సనముగ వూర్షముగ నళించుచున్న వని ఛావము,

• ఉచ్వేగస్పృవారాశాదులం నాలుగవదశకును మూ౭ండవదశకును సమానమే మొనను ఈమూ-(డవదళశయందు కత్సుక్టమా(తమును చూపంజాలంవిషయచాసన బూడిదలోనినిప్తువ లె నొక్కింత మిగిలియండుటబవే ఇది నాబ్బవదళకంచొను చే ఆగు మన్నది,

114 శ్రీ భగవగ్గీతా - ద్వితీ యో ఒధార్ట్రయః వీతశాగభయక్రోధః = ఆశ భయము (క్రోధము లేనివాండును అగు, ముని।;=ఆత్భమన న శీలంండు, స్ట్‌తధీః (ఇత్సి=స్థిత ప్రజ్ఞుం డని, ఉచ్యలే= చెప్పబడుచున్నాండు, శా, శృవియవ స్తువిన్తేపహాదిదు:ఖములకు. నిమిత్తము లై నట్టివి 'పాష్షీంచినను వాసివలన దుఃఖంపసనివాండును, సుఖసాధనము లగునవి దగ్గజ నుండిసను వాసియెడల పూర్వముండినన్నృవా 'అీనివాండును, రాగభయశోధములు. లేసివాండును, అత్భుమన నశీలుండును నగు వాండు స్థిత(ప్రజ్ఞుం డనయడుచున్నా డు, ఉ్వెనన్చృతోరాగా దులు: "లేనివాందై సాయాత్కి రింపంటోవుచున్న యాత్త స్తను మననము చేయుచు 107 ది జ నుండువాండు స్థిత ప్రజ్ఞః డని భావము, నహ యనంగా సామాన్య ముగా అనురాగము, రాగ మనలా కలుగనట్టివాసియెడల న్చ వొ 108 (వియము లైనవి పాసిపోవ్రటకును, అవ్రియము లై నవి వచ్చుటకును సూచకము లై నహేశతువ్చలను పూడ లాం బుట్టునట్టిదు:ఖ మే భయము ప్రియములపోకకును అపియములరాకకును హేతుభూతు లగునట్టి యితర చేతనులకు దుఃఖము కలిగించునట్టి తనమనోవికార మే (శోధము, 109 అవ, మూూ+దసదరి కన్నం గొంతతక్క_వపరిపాశము గల శెండవ జ్‌ దశను *వ్యతి ఒకసంబ్ఞ అను వేడ గలడానిని జెప్పుచున్నాండు, ననా న 1 టప్రీయవిశ్లేహెదులు (పాప్పించి చాధ పెట్టునపుడు కలంసునది దఖకు. అవి (ప్రాస్పీంచునని శేవలసూదకము అగ పడీనపుడు కలుసుదుఃఖము భయము

• ఆపక్థము లైన 3 షాయములను పళ్వమునైన వానికంప్రై చ వానినిగూడం బక్కతీను పొందించు దశర వ్యతిశేక సంజ్ఞ యన(లడు తన్ను అంటియండు (ప్రయలమొడ శాళ్సి స్నేవామ చూహండనియ ఎ సూర్య మే నడుమ [ప్రాప్పించిన (స్రియసం శ్లేహిదులందు ఆభినంద వాదులను చూపిన బడుటచ్వే అపళ్వము లైన రాగాదులను పక్వము. సేయంగం స్నేవక ష్య నందనమ్తు చే ఆ ॥ చ్వెమము అెడి నునో వ్యాపార విశేషములను వారించుచుళ్నాండని

క్ష సా ఫ్‌ యాగ శే

న్లో య న్సర్వ (శానభిన్నేవాః తత్త తృాాప్య శుభాశుభమ్‌ |

నాభినస్టతి న 'జ్వేస్టి త్య ప్రజ్ఞా ((పతిపీ. తా॥ ర్‌1

కం. యః=ఎవ్వండు, నర్వ(త=అన్నిటం-వి9యములల్రై నవానియ. జెల్ల, అనభిన్నేహాస్పన్‌' = స్నేహాములేసివాండగుచు, తితృత్‌ శుభా శుభం = ఆయా ఆనుకూల్యపా్రాతికూల్యములనుు పా్రప్య = దైవిక ముగా పొండియు, న అభినన్పతి = నంతోషింసండో, న బ్వేష్టి = 'ద్వేమీం పండో, తన్య = వానియొక్క; ప్రజ్ఞా=జ్ఞానము, ప్రతిప్లి ా=మిక్కిలి సిర మెనది, య కాల

ఈశా, తన్ను సంబంధించి యున్న సియములగువానియందం తటను న్నేహామునదలి ఉదానీనుం డయి (తగులు లేనివాండ్రై, టైవి కముగా విియనంయోగరూప మగుశుభ మైనను పియవియోగ రూసమైన యశకుభమైనను గలిగినప్పుడును వాని ననుషోదించుట గాసి 'బ్వేషించుట గాలి 'లేకయు నుండునో అనంగా అనుకూలమెనవి కలిగినప్పుడు షప్రశంసింపకయు, ప్రతికూలము ల్రైనవి కలిగినపుడు నిందిపశయును దాసీనుండ్రై యుండునో-అట్టివాండును స్థిత ప్రజ్ఞుండు.

అవ, "రెండవదళకన్న తక్కూుపపరిపాక ము గల మొదటిదశను యతమాననంబ్ఞ అనుపేరు గలదానిని జెస్వుచున్నాండు.

శ శ్లో! యగడా నంహర తే చాయం కూరస్టీఒజ్లాసీవ సర్వశః | ల్‌ జ ళ్‌ జూక్సా క్‌

ఇస్ట్రియా ణీన్షిియా స్టేభ్య స్మన్య (ప్రజ్ఞ (వతివ్మీ తాః రక

టీ, యదా=ఎప్పుడుు అయం=ఇతేండు ఈ యోగి, ఇన్టిియాణి= )షమయములను నృశించుటకు ఉద్యుక్షృము లైయున్న చక్చురా న శయ. దుర్గము. అనగా అరాగాదుఅను. ఉదాసీనత్వమాగాను వీదప అనభినందనము గామ

• చ్వేసము గాను పక్థ్థాము నేయచున్నాండని భావము కాన యిది వ్యతి నేకపంజ్హ రుసమన్నది. ఆవ౯౫గా ఊదానీవత్యాదులచే రాగబ్వేఘాదులను నివారించుు వారై /ని లాహ్యమూ.

116 (శ్రీ భగవద్షీతా _ ద్వితీయో౭.ధ్యాయః దీందొియములను, కూర్చుః= తా ంబేలు, అజ్షాసీవ=కర చరణాద్యవయవ ములను వలె, సర్వశః = నమన్నవిధముల, ఇన్టియా న్టైభ్యః = ఛర్షూది విషయములనుండి, సంవార లే=మజలించుకొనుచున్నాండో, (తడా= జ వ్‌ వి అప్పుడు, తన్య = వానియొక్క,. (ప్రజ్ఞా= జ్జానము, ప్రతిప్టి. తా నా మిక్కిలి స్థిర మైనది. తా, శఎవుడు చముశాదీందియములు క శ్టాదినిషయములను చాతకుటకు నుద్యోగించునో అవుజే, తాబేలు తన యవయవములను ముడేంచి లోపలి కీడ్చుకొను తెజంగున, విషయములనుండి ఆ యింద్రి యములను నర్వవిధముల మటిులించి మనస్సును ఆత్భయందు గట్టిగా అస చి జ లి ల నిలుపువాండుగూడ స్థితప్రజ్ఞుడు ఇట్లు స్థితవష్ల త పాారంభము మొద లుకొని పరిపాకము వటకు నాలుగుదశలం గలదిగా నున్నది, కక్ష నాలు

• బభటవిషయములను దాంక నుద్యుక్నోము లై యండునపుడే ఇం[దియములను మరల్చుటను జెప్పుటచే, వార్జకమురోగము మొదలై నవానిచేం గలిగిన యళ క్సిబేంగాని ని[దాదులచేంగాని వానిని మురల్బుటశాదని తెలియనది మజియ ఉఊద్యుక్కమైనపుడే యనుటఛే్య తాక నున్నపుడేకాని తాశి యనుభనించివ వెనుక గాదనియ. సూచిరముం ఇంటలేకాక కూర్చో పమానముబే తాబేలు తలంచుకొన్నమాతమున తనయం” ములను లోని కొట్లు ఈడ్చుకొనునో అక్ష (పధమదశయందుండు స్థైర్య పజ్ఞుండును విషయము అనోం గలియ నీద్ధముగా నున్న తనయి౦(దియమాలను తలఃచినమా[తమున వాని యన్నింటినుండేి మర ల్పుళొను లాభవము ౫లవా-డ్రై యుండు నని మయలటుంగునది ఇట్లు మరల్చుటచే విలోకన (శవణాది బాహ్య వ్యాపారములన్నియు లేనివాం దె వాంయడు భం యూ మనస్సును లోనున్న యాత్మయందు "సలకొల్పుచున్నాండు ఈ ఇందట బా'హ్యేయ్యదియములను విషయములనుండి మరలి? చాహ్యు వ్యాపార ములను మాని మనస్సును లోనున్న యాత్మయందు నిలుపుటకు యత్న ముచేయవల యును, ఇాయె యతనానసంజ్ఞ ఆమ వెందటిదళే.. ఇట్లు ఇందియములం బలాత్కాా కముజే మరల్ప౭బడినప్పటికిని "శేషించియండు. రాగ చ్వేపాదిదోషకులపేత కలుషిత కానును ఆత్మయందు ఇెలకొనుటకు ఆళక్ష్మ నుగుచున్నది కాంబట్టి పక్యములంాగాక మిగిలియన్న రాగాదులను మొదట రూ చానీనత్వేముగాను పిదప అనిభినందనము మొద లైనవిగాను మాజుకట్టు పళ్టమునేయసలయును; అనగా నని ఫూ'ర్షముగాల దొలంగు

సా ఫ్‌ యోగః 1 గింటిలో ముందు చెప్పంబడిన యొక్కొక్క- దశకును దాని వెనుక టిది సాధన మని యెబజుంగునది,

అవు ఇప్పుడు క్లాననిస్టను పొందుట కష్ట మనియు దానిని ఫాందునుపాయమును జెప్పుచున్నాండు. 112 నట్లు ఉడాసీనత్వము మొదనైన వానిని చాల్స్పపలయును, ఇ5యె వృతిశేకసంజ్ఞ ఆను ండవదశం ఇట్లు రాగాదులం పళ్వము లై నను (ఫపూర్షముగా నళించినన్వు) అనాది శాలమునుండి విషయముల ననుభనించుచుండినందువలన6౬ గలిగియన్న వివషయవాసన మూత్రము విషయానుభనము నశించినిన్తు తాను నశింపక ఆ విషయములమొడల కత్ర్సుక్యమా[త్రమును గలిగించి ఆత్మ ననుభవింపంగోరు. బుద్షిని కలంచుచున్నది. ఆయినస్సు మొదట పురుషులను జ్వేషించునదిగానుండిన మొక యకతికి సుందరాంగు డనునొక యావనపుకుషునిం జూపంగా నది వానిని జూచి పెివప వానియెడఆల తుష్టి గలది యె ట్లగునో అక్ష, యాబుడ్ధికి నిరతిళశయానందరూప మస నాత్మను జూపి రానురాను దానియందు మిక్కి-లి రుష్టి గలుగంజేని యాకుష్టియొక్కూ. పటిమచేత చాన్యూవిమయ వాసనాపమూాహామును ఆది గ అంగంజేయ కెత్సుక్యమును. నిర్మూలము చేయంబూనవలయును. ఇందులకు స్మృరింప నలవికాని బహాచీర్ధృ కాలము పట్టును, ఇట్టి వూనిక గలదియె ఏశేరద్రియసంజ్ఞ అను మూండవదళం ఇట్లు అర్మరతిచేత పమస్పృ వాసనలును నశించి కుదకో కొత్చుళ్యముమా(క నుయినను గలంగ కపోంగా పరమ వై రాణ్యయకమై పశీకరణసంజ్ఞ ఆను జ్చ్వ్వి గలిగిన నాలంగవదళ కలంగ మున్నది ఇనియె స్థిత (ప్రజ్ఞతయొక్కం ఫపూర్జ్రపరిపాకదళ ఈదళయమయే యోగము అ సనెడ్‌ ఆత్మావలోకనమును సాధించుదున్నది ఆత్మావలోకన మే పరంపరగా నిరతిశయ పురుహెర్జరూ పమను మోవ్షమునకు సాధన మగునని మోంద తెలంపంబకును. కాను నులం కామములుంగా కనంబడకుండుట్కు ఆళ్లై కనంబడుదుండినను వానియందు సంగమము. లేకుండుట సంగ లేళశముతో వాని ననుభవించుభుండినను ఆతిస్నేవాము లేవండుటఫ అనురాగము మిక్కిలిగా నుండీనను దానిని నీరోఫెంచుటక్రై తొడిణుడుట; అవి కాస్టాదళ మొదలంగాం గల నాలుగు అవస్థలకును పరుసగా వై సమ్యుము 'శెలియనదిః

రంప ఖ్లోకమున సిత వ్రజ్ఞోని స్వరూపొదులను గుజించిన నాలుగు (పశ్నృములక (శ్రమము?ా ఉత్తరము లెట్టనంగా-అల్మర తీత్వ మే వానిస్తరూపము. *అశ్చర్యవ ద్వదతి అనునట్లు ఆత్మను గుజించెన ఛామణ మే వాని ఫామణరూ. ఆత్మానుసంథా నమే వానియాసనము. ఆత్మ(పొప్పీకొజ కైన (పవృక్తియే చాని్మివజనము (నడత) అని మమొజటుంగునది.

118 (శ్రి భగవద్గీతా - ద్వితీ యో౭ఒ.ధ్యాయః 113

శ్లో! విమయా వినిన_ర్తన్హే నిరాహారన్య బేహినః।

రనవర్జం రసో ప్యన్య సరం దృష్టాానివ ర్తతే] క్రి

టీ, నిరాహారన్య=ఆవోరము లేని, "చేహినః=వురువునికి, విమ యాః=శ స్రైది విమయమనములు, రనవర్థం = విషయరాగము తప్పు, విని వ_్త_న్దే=నినర్హించుచున్నవి, రనఃఅపీ=రాగ ముగూడ, పరం=కజళ్ళ్చృష్ట మైన ఆత్మ '్రస్వరూపమును, దృష్ట్వా = హమాచినవిదప, అన్యజ= ఈజ్ఞునిక్సి సిన_ర్త లే=నివ_ర్తించుచున్నది,

శా, ఇందియనులను వినయములనుండి మరల్చుకొన్న పురు వునకు విమయానుభవము నివర్తించిననిు, విషయముల యందలి 'రాగము మాత్రము వదలదు, నుఖహాపము లైన విమయములకంకు సుఖతర మగు ఆత్భన్వమాపమును గనుంగొన్నవీదప్క ఆవిషయరాగ ముగూడ నినర్త్హించును, (అనగా, విమయానుభనము నివ ర్హించినను విషయ రాగముమా[త్రము అళ్టుదర్శన మగువజకు సివర్తింపదు, అది ఆత్భుదర్శనమైన నే నివర్హించు నని భానము,)

అవ, అళ్ముదర్శనము కలుగక విషయరాగము సనివర్తి ంపదు' విషయ'రాగము నివర్తింపకున్న ఇం(దియములను జయించుట కష్ట మనుచున్నాండు,

శ14 శ్లో! యతతో స్యావీ కౌ స్తేయ పురుపన్య విపశ్చితః |

ఇన్టియాణి (1పమాథీని వారన్తి (ప్రనభం మనః । (60

టీ, హేకాస్తేయ=లఅడ్డునా, యళతః అపి=(ప్రయత్నము చేయు చున్నవాం డ్రైనను, విపళ్చితః = శాశ్ర్రజన్య హేయో పాచేయ వివేక జ్ఞానము గల ఫుడిమన్య=పుకు షుని యొక్క, (పమాధీని=కలంచునట్టి- బలవంతము రై, ఇన్ల్రిియాణి = ఇ్రం(దియములు మనః = విషయా

సా ఫీ యూ గః 19 నక్తెన మనస్సును, (పనభం=బలా త్కా_-రముగా, హర న్తిహీ=కక ర్హించుచున్నవిగ దా, విషయములందు బంధించుచున్నవి అనియర్ధ్యము,

తా, ఆత్భదర్శనము లేక వివయ'రాగము నివ ర్మింపదు, విషయ రాగము నినర్తింపకుండునవుకు విద్వాాంనుం డ్రైనవురుముండు. ఆళ్ళ దర్శనముకొజకు ఎంత(ప్రయత్నము వేయుచుంజినను, వాని ఏవమయ రాగమే ఇం(దియములకు బలము కావున దానిచే బలవంతము లైన యిం[ద్రియములు వానిమనస్సును మిక్కిలి కలంచుచు దానిని ఆత్మ యందు నెలకొననీక బలాత్కారముగా లాగుచున్నవి, కాన ఆత్మ దర్శనము లేకపోవుచున్నది, ఇట్లు ఇం్యదియజయను ఆత్భదర్శనము వేత నే కలుగునదై యున్నది. ఆత్భాదర్శనము ఇం[దియజయముచేత నే కలుగునద్రై యున్నది, ఈ అన్యోన్యా.శయణమువలన జ్ఞాననిస్టును పొందుట కష్ట మగుచున్నది.

అవ, విషయరాగమువలన ఇంద్రియములు బలవంతము లై మనన్సును మిక్కిలి కలంచుచు దాని కాళ్ళృదర్శ నము కలుగనట్లు చేయుచున్నవి, కావున ఇం్యదియములను జయించిన నే ఆత్ముదర్శ నము కలుగును, మజియు, ఇం[దియజయము కొణకు ఆయిం(ద్రియ ములకు బలము కలుగంజేయు విషయరాగమను నివర్తింపనలయును, విమయరాగమో “*రసోఒప్యన్య పరం దృష్ట్వా నివర్త 'జే' అనునట్లు అళ్ళుదర్శనము చేత నే నివర్హించును, ఇట్లు ఆత్భదర్శనము చేత రాగ నివ్ఫత్తియు చానిచే ఇం[దియజయమును కలుగుచున్నది. అనంగా ఆళ్ళుదర్శనముచే ఇం(ద్రియజయము కలుగునని 'యేర్పడుచున్నది, ముందు ఇం[దియజయముబే ఆర్మదర్శనముకలు గునని బిప్పంబ డెను, ఇప్పుడు ఆత్భుదర్శనముచే ఆృం[దియజయమను కలు'సనని చెపస్పంబడినది, ఇట్లు రెండును ఒకటినాకటి యా(శ్రయించియుండుట చే ఒకతి లేక మఅియొకటి కలుగంజూలదు, రెండును వకకాలమున కలుగ'నేరదు, ఇట్ల రెంటి మొక్క అన్నోన్యాశ్రయణ మువలన వంచే జ్ఞుననిష్ట కలం

190 (శ్రీ భగవద్దీతా - ద్వితీయోఒధ్యాయః గుట కష్టము కాంగా దానిని పొందుటకు చేలొకసులభోపాయమును శ్లోః తాని సర్వాణి నంయమ్యా యుక్త ఆసీత మత్ప్సరః | వశేహియ 'స్యన్ట్రియాణి తన్య ప్రజ్ఞా (పతిష్టి తా ॥ 61 టీ తాని సర్వాణి=వాని నన్నిటిని సరయమ్యు=వశపజుచుకొని యూు_క్రణజ=నమాధి గలవాండును, మత్పరన్చన్‌ =ఎనాయం దాస క్తమైన మనస్సు గలవాండు నగుచు, అఆనీత=కఉండనలయును, యన్యజ= ఎవ్వనియొక్క-, ఇన్ట్రియాణి = మనన్సు మొదల ఇం(దియములు, పశే = తనవశమునందు, (వర్త న్తే=ఉన్నవో), తన్య = వానియొక్క, తౌ, (స్థితప్రజ్ఞతకు ఇంద్ర్యియజయము శావలయున్తుు ఇం ద్రియజయము_ అర్థుడర్శనము లేక షపిత్యేకముగా కలుగదు, మఠి అన్యోన్యా_శయాదిదోపములును కలుగుచున్నవి, ఈ దోవ ముల నెల్ల పరివారించుటకును, ఇం్యద్రియజయము (ప త్యేకముగా కలం గుటకును ఉపాయ మేమన), విషయరాగముతోం. గూడిన వగుటచే జయింపరాని వగునింద్రియములనెల్ల ఆత్త దర్శనము "లేమిని బట్టి పూర్త ముగా జయింపకపోయినను, వానిని విమయన్పర్శము మానునంతవజ వై నను అణంచి విషయములప్టానుండి మనస్సును కొంత విడిపించి, జానిని వేతస్సునకు శుభాశయభూతుం డగునాయందు నిలివి లయిం చునట్లు చేయనలెను, మనస్సును నాయందు నిలుపంగాో “యథాగ్ని జద్దతశిఖః కతుం దహతి సానిలః | తథాచి_త్తస్థితో వి్ణు ర్యోగినాం నర్వకిల్చిమమ్‌!' (అనలా, గాలితోం గూడి 'పేర్చినజ్వాలలు గలిగి యుండునగ్ని యెండినగడ్డి నెట్లు కాల్చునో అశ్లు యోగులవ్యాదయ మునందు నెలకొనియుండు వ్నిన్టువు వారియొక్క. సకలపాపములను త్త నిష్ణుప్రరాణం, ౬ 2౭25; గారుడపురాణం. వూర, ౨౨౨-౧౯౬.

(16 సా స్ట ఊూగః వ గాల్పివై చును) అనునట్లు అమనన్సు, ఫుటమునందు. బెట్టినబంగార 116

మువలె, దోషములెల్ల దద్ధము లగుటచే నిక్తులముగాం జేయబడి నదై, విషయ'రాగము తొలంగుటంబట్టి, తాను ఆత్మదర్శనము లేశ యె యిం[దియములను నశముచేసికొనును, అంత “వశేపాి యస్యేంద్రి యాణి తస్య ప్రజ్ఞా (పతిస్టీ త” అన్నట్లు ఇం(ద్రియనులను వళముచేనీ కొన్న మనస్సు ఆత్మదర్శనమునకుశ క్కి గలదగును, ఈ యుపాయము వేతి ఆత్భుదర్శనము లేక యె ప క్యేకముగా నింద్రియజయము గలుగుట వలన అన్యోన్యాశయణదోమము. లేకపోవును, ఆయింద్రియజయము వేత స్థిత[వజ్ఞతయు సిద్ధించును, ఇ స్థిత (వజ్హత శలుంగంగా అ త్భాన లోకసనరూప మైన యూగము సులభమె యుండును అని భావము, దీనిచే “కి మానీత”” అను ప్రశ్న కుత్తరము బెప్పయుడినది, 117

అవ, మనస్సును నాయం దుంపక న్వ్య్మపయ త్నాధిక్యము చేత నే ఇంద్రియజయము గావింవంనోరు వాండు మిక్కిలి ఇెడివోవు నని చెప్పు చున్నాండు,

న్లో! ధ్యాయతో విమయాన్‌ ఫుంనః సజ్జ స్తే పూపజాయ తే |

నజ్డా త్సజ్ఞాయ లేకామః శామాత్‌ (కోధోఒభిజాయే

కోధా ద్భవతి నమో్టుహాన్సమోస్ఞవోత్‌ న్య్య్బృతివిభమః |

న్టృతి భంశా ద్బుద్ధినాళో బుద్ధినా ఆ త్రైణళ్యతి! 68

టీ విషయాన్‌ =ళ బ్లైదివిషయముల నే ధ్యాయతః=చింతించు చున్న, పుంసః = పుకుషునక, "తేవు=ఆ విషయములయందు, సద్రఃజ= నంగము-రాగము, ఉపజాయ లే=లఅధికముగా కలుగుచున్నది - వృద్ది యగుచున్నది, సజ్లాత్‌ ఎవిషయానురాగ మువలస, శామః= కామము, నఖ్ఞాయ లే=ఫవుట్టుచున్నది, కామౌాల్‌ = శొమమువలన, శోధః=కో పము, అభిజాయ లే=పుట్టుచున్నది, (శ్రోధాత్‌ =కోపమువలన, నమో వాః=అవివేకము భవతి=కలు%చున్నది, సమోస్తైహోల్‌ =అవి'వేశము

క్షే99 (శ్రి భగవద్లీ తా ఎ ద్వితీ యో2_.ధ్యాయః వలన, న్మృతివ్మభమః=మటజఫపు, (భవతి=కలుగు చున్నది), న్న్ఫృతి(భం సాత్‌ =మజఫువనలన, బుద్ధినాశః=నళించుట (భవతి=కలుగుచున్నది,) బుద్ధినాశాత్‌. = అవ్యవనాయము చెడిన హేతువ్చవలన, (పణశ్యతి = సశించుచున్నాండు, కా, (విమయరాగమును నిరసింపకయు, దానివి నిరసించు

కొటకు మనస్సును నాయందు నుంబకయు, నుండుపుకుషుండు నప యత్నముచేత నింద్రియముల నెంత యడంచి యుండినను అనాది పాపవానన చేత విషయధ్యానము వానికి తప్పక కలిగియుండును, ఇట్లు విమయములను ఇంద్రియముల చేత న్పృృశింపకుండినను వాసిని మనస్సుచేత మాత్రము ధ్యానించుచుండు ఫుఃవ్వునికి పూర్వము వదలిసవిషయనం గమనము మరల మిక్కిలి అధికముగా కలుగును, ఆనం గమువలన కామ ముదమించును, శామ మనంగా *నంగముయొక్క విపాకదశ-ఫ్రుడువుండు వదశను బొందంగా వీవయములను అనుభ

• సంగమునకుసు కానుమునకును భేదము లేదు ఆ0ండు నొకటియే, కనుక కసంగ్లా తృంజాయళతే కామి అన్నట్లు ఒకటినుండి నుబొళటి పుట్టుట యొట్లు * అని ళంక రాంగా కామనునంగా సంగముయొక్క_ విపాకదళ అని వెస్పీరి. అనంగా సంగము ఒ కానొకపరిపాళమును జెంది కానునుగుచున్నదని యర్థము ఇట్లు దానిని కదంగముయొక్క_ విపాకదశి ఆని సామాన్యము గా ఇవెప్తుటచే డాని విశేషాకారము జేటపడనందున కఏదళను . అది కొనుము అని విశదీకరించిరి. నుతియ కానుము సర్వదా (శ్రోధమునకు ఉూళువు శావేరదు ఆది తనకు విషయయమైనది చన్నిహితము కానపుడే కోపనును బుట్టించును. కాన కవిషయమైనది పన్ని హితము కానిచో అనంబడినది. కోపము కానుమునకు€ (ఎరిఐంధ కభూకు లైన ఫుషుషులనుగూర్చి న్య చే కలంగునది కాదు; అపుడు కృత్యాకృత్యములం తెలియకుండును శాన ఎదు రుపడవారి నందజనుగూర్చియ కలంగునది, కావుననే శసన్నిహిత్రు లైనవారిని ఆనం బడిన, (శోదమువలన సమ్మోహము కెంంగుటవే డానివలన నిది యుక్తము ఆది ఆయ్‌శ్న మని చూడక అన్నియును జేయను శావున నే ఆర్మదర్శ వారము తాను ఆరం భించియండు ఇం(దియజయాద్యుపొ యము అను మజిచిపోవును, ఉపాయములను మజచిపోంయా ఆర్మజ్ఞానముకొ అకు వానిని అను్షీింపన అయ ననుబుద్ది (ఆనంగా నిళ్చు యను) నశించును అని భావము

వింపక యుండంజూలండో యది కామము, కామము వర్తించున్దుండు 118 నఫుడు దానికి విషయమైనది నన్నిహితము కానిచో నన్నిపహితు లైన వురుషులను జూచి *ఏరిచేత నాయిష్టము గొట్టువడినది" 119 అని కోపము ఫుట్టును, కోపమునలన న మోస్టవాము పుట్టును, నమోసబ్బహ ౬ లు మనంగా నిది చేయందగినది యిది చేయందగనిది యనువి వేకము లేమి. అట్టిని వేకము "లేమిచే అన్నిటిని జేయును, మజియు డానినలన ఆరం భింపంబడిన యిం[ద్రియజయ ము మొదలగు యత్నములందు మజఫు వుట్టును, నుఖవువలన అక్మజ్ఞానార్థము చేయంబడినవ్యవపపసాయను వెడును, దానివలన మజల నంసారమున మునిణల్‌ నశించును, 121 శ్లో! రాగ చ్వేషవియుక్సై స్తు విమయా నిస్ట్రిమై శ్చరన్‌ | 122

ఆత్భవ్నశ్యె ర్విధేయా త (పసాద మధిగచ్చతి ! గక

టీ ాగ చ్వేహవియుక్నైః= రాగ ద్వేమరహితము లయినవియు, ఆత్మవ్నతైసః=తనకు స్వాధీనము లయినవ్‌యు నగు, ఇని) మొ=ల్తం[ది ఆయములవేత, నిషయాన్‌ = విషయములను, చరన్‌ = తిరస్కరించి వర్తించుచున్న, విభేయా ఆ = స్వాాధీనమగు మనస్సు గలవాండు, (వసాదం=మనోనిర (్రలత్వమును, అధిగ చృతి=పొందు చున్నాండు.

శా, (ముందు ఇెప్పంబడిన (ప్రకారమున స ర్వేశ్వరుండును చిత్త మునకు శుభాాశయభూతుండు నగు నాయందు తనమనన్సునుంచి, అ 'బ్లుంచుటచే ననలపాపములును దహింపంబడ (గ పాపవాననామూల ములగు) కాగ ్వేషములు వీడినవియు అట్లు వీడుటచేం దనకు వశము లైనవియు నగు తనయిం[ద్రియములచేత విషయములను డిరన్క_రించి ,(ఆదరింహ) వర్తించువాండు మనస్సును వశపణచుకొని (వనన్నతను

కవత (శ్రీ భగవద్టీతా - ద్వితీ యో౭౬ఛ్యాయ: బొందుచున్నాండు, (అనంగా నిర్జులాంతఃకరణము గలవాం డగును)

దీనిచే *వజేత కిం” అను (ప్రశ్నమున కుత్తరము చెప్పంబడీనది.

ఇట్లు రాగ జ్వేవవి యోగము చే ఇంది ్యియజయమును, ఇ- (ద్రియ జయముబే మనోజయమును, మనోజయముచే నార్భుదర్శనము నకు పలయు మనోనై ర్థుల్యమును గలుగుచున్న దని (గ్రావ్యూము,

శ్లో! ప్రపాచే సర్వదుఃఖానాం హాని ర స్యోపజూయళతే |

ప్రనన్న చెతసో వ్యశు బుద్ధిః పర్యవతిష్థ లే॥ 65

టీ. హి=ఎందుచేత, ప్రినన్న చేతసః-ప్రనన్న = తేబపడినట్టి, వేతనః = మనస్సు గలవానియొక్క_, బుద్ధిః = శుద్ధాళ్ళు విషయమైన బుద్ధి అశు=కీభుముగా, పర్య శతి. లే=స్థిర ముగా నిలుచుచున్న దో, (అందువలన, ప్రసా బేనతి = మనస్సునకు నిర (్రలత్వము కలుగుచుం డంగా, అన్య=వీనియొక్కం, నర్వదుఃఖానాం = నమస్తదుఃఖములకు, చ+ని;=నాశము, ఉపజాయ లే=కలుగు చున్నది

తా, అట్టి యిీాఫుకుమునియొక్క్ల మనన్సు అళ్మదర్శనమునకు ప్రతిబంధకమ్యులై న దోషములన్ని యు౯ దొలలి, ప్రనన్నముకాగా, అవ్వుడే శుద్ధాతువిమయమగుబుద్ధి శీఘ్రముగా స్థిరపకుచున్నది. ఇట్లు మనఃప్రసాదము ఆత్భుదర్శ నమునకు "'హేతశునసుటంబట్టి దానిచే (శృతి సంనర్షమువలన జనించిననమనస్త దుఃఖము లకును నాశము కలుగు చున్నది.

న్లో! నాసి, బుద్ధి రయుక్కన్య న చాయుక్ష్తన్య భావనా |

న వాఖభొవయత వ్శాన్ని రశాన్తన్య కుత స్పుఖమ్‌! 66

టీ అయుక్తన్య = యోగము "లేనివానికి, బుద్ధిః జు శుద్ధాత్న విషమయమగుప)జ్ఞ నాస్తి= లేదు-సిద్ధింపదు, అయుక్త్యన్య= అట్టివానిక్‌, భావనా చ=ఆత్మున్వహాపమును మననముచేయుటయు, నాస్టి= లేదు,

సాజ్బ్వ్య యోగః కేలిగ్‌ త ఠి అభావయత: == ఆత్ముధ్యానము అేసివానికి, శాన్ని; = విషయన్చృ హో నివృత్తి, నాస్తి= లేదు, అఆ కాన్తన్య=విషయములయం దాశ నివర్నింపని వానికి, నుఖం=సుఖము-నిత్యనిర తిశ యసుఖపస్రాపి, కుత;ఎఎక్క-డిది * తా, నాయందు మనస్సును సన్న్యసింపక న్వవయత్నము వేత'నే ఇంద్రియనిగంవాము చవేయఃంబూసినవానికి ఒకప్పుడును శుద్దా త్శవిషయ మగుబుద్ధి సిద్ధింపదు, కావుననే వానికి ఆక్మమననముం గలుగదు. శుద్ధాత్హున్వరూపమును వమవననము చేయనివానికి విమయ ములయందలిస్పృవా నివర్నింపదు, వివయాభిలావ వదలనివానికి జనిత్యనిర తిశయసుఖపా్రాప్ని యొశ్కడిది ? 123 అన, ెప్పబడిన్నపకారమున ఇంద్రియజయము. గావింపని వానికి కలుగునట్ట్రియనర్థ మును మరల. 'జెప్పుచున్నాండు, శ్లోః ఇస్ట్రియాణాం హి చరతాం యన్థునో౭నువిధీయ తే | త దన్య హరతి ప్రజ్ఞాం వాయు ర్నావమి వామ్మసి! 67 టీ, చరతాం = ప్రవర్తించుచున్న్క, ఇస్ట్రియాణాం = ఇంది) యములయొక్క_, (వర్ష నం=వృత్సి ని అను=అనునరించి, యత్‌ =ఏ, మనః=మనస్సు, విధీయతే = వర్తిల్ల ౧జేయంబడగుచున్న దో, తల్‌ = ఆమనన్సు, అన్య=వీనియొక్క-, ప్రజ్ఞాం= అత్మ న్థిరూపమునం జడాన_క్త మైనబుద్ధిని, అమ్భసి = నీటియందు, నావంజకీడన్సు వాయురిన = వాయువువల్వె వారతి హి=లకర్ణించు చున్నదిగ దా, కా, వుడుషుండు తనమనస్సును ఆయానిషయములయందు నర్తించుచున్న యింద్రియముల పోకడలనెంబగి. బోవనిచ్చెనేన్ని అట్టిమనస్సు, నీటియందు నడపయిడుచున్న యో డను ప్రతికూలమను *ఆళాంతులకే స్వన్హాదిసుఖములం. లభించును, కాంతులు అట్టిసుఖనూలను గోరుటలేదు కావున నిట కాంతివలనం గలుగునుఖకు స్వర్తాదినుఖము గాక నిత్య నిరతిశయ మైనమోత్షసుఖ మే యగు నని తైేలియనది.

196 (శ్రీ భగవర్దీ తౌ ద్వితీ యో2ధ్యాయః వాయువు బలా త్కారమున వేజుచెనకుం గొనిపోవునట్లు, శు? న్వరాపమునం చానక్త మగువానిబుద్ధిని వేజుచోటికిం గాణ చున్నది, (అన౯గా విమయాన క్ర ముగ౬ చేయుచున్నది అని యంర్ధ 125 జ్య లె శ్లో! తస్మా ద్యన్య మహాబాహో నిగ్భపి తాని నరిశః | ఇన్లి యా ణీన్టి'యా న్రైభ్యస్త న్య ప్రజ్ఞా ప్రతిస్టి ఆ-| టీ హేమవోభాహో=భుజబలముగల అక్టునా తెస్తా అ ఆ హితువ్రవలన, యన్య= ఎవ్వనియొక్క, ఇన్టి్రయాణి=ల్తం (దియవ్వ ఇన్లి౧యా న్రైభ్యః=విషయములనుండి, సర్వశః జా అన్నివిధమ్ప్సల్ల నిగృహీ తాని=నియమింపంబడినవో, తన్య=వానియొక్క, పం ఆత్భళ్హ్దానము, ప్రతిష్ట తా=రిక్కిలి స్టీ్మ్షమయిన దగుచున్న డి," తా, (ముందు చెప్పబడినప9) కారమున మనస్సునకు శయ. (డనగునాయందు నుంపబడిన మనస్సు గలవాండ్షన్వ ఎపర్టండు తన యింది యములను విషయములనుండి నమన ప్‌బ్య జ్‌ ళ్‌ భాం. సా నివక్వింపంజేయునో వాండజే స్థిరేప్రజ్ఞుండు, అవ, ఇట్లు ఇంద్రియముల సడంచి ప్రసన్న మగ నొందిన వాని కగునిద్ధిని జెప్పుచున్నాంయయ, శో! యా నిశా నర్యభూ తానాం తస్యాం జాగర్తి సంయవ్బి యస్యాం జాగ్రతి భూతాని సా నిా పశ్యతో మున్నె ట్రీ నర్వభూ తానాం=నమన్త పాంణులక్షు, యాఇ=ఆత వి యెన వ్‌బుద్ధి, న్‌ఫౌ = రాతియో 'రాటత్రివల అపు కాళ న తస్యాం=అత్మువిమయ మయిన అబుద్ధియందు, సంయవికాఎళం గ ్‌్‌ం ముల వడ్గంచిన వాండు- ప్రనన్న మనస్కు ( డగు యోని, జట రరయాకుడు గా నుండును యసాన్షిం = శ ష్షైదివిషయ మైన

సా జ్య యోగ; కలి సొజశ మ్రైదివి మయ మగు నాబుద్ధి, పశ్యతః=త తస్దనలోక నము చేయు చున్న, మునేః=కత్క ్రమననశీలుసిక్తి నిశా రా(్రి-రా(త్రివలె అప కాశ మయియుండును, తా (ఆత్భువిషయ మగుబుద్ధియే ఆత్మను కనుంగొనుటకు సాధనము,) సరర్హ్మపాణులకు ఆ బుద్ధి రాత్రివలెం [ కాశింపకుండును శాంబటి వా శార్మను కనుంగొనంజూలరు, అయినను ఆబుద్షి (పనన్న ర! న! మనస్కు (6 డగువానికి పగటివ లం (బ్రకాశించు చుండుటచే వాండు మేలుకొని దానిమూలమున అత్టును కనుంగొను చుండును, (పాణులు శ శ్లాదినిమయ మగుబుద్ధియందు మెలకువ గలిగయుందురు-అన6గా యు వారి కదియే (సకాళించుచుందును, అత్భుదర్శనము సేయుచుండు మునికన్ననో అది రాతివలె అవ) కాశళమైయుండును, (నర్వ పాాణు లకు బుద్ధి ఆళ్భువిమయ,మె యుండ నేరక శళ్రాది;[ిషయమై యుండు ననియు, మునికి బుద్ధి శ శైదివిమయ మై యుండ నేరక అక్టువిషయమై యుండు ననియును భౌవము,) 126 127 శో! అపూరమా” మ చలప్రకిస్టం ౧”. సముదిమామః పివిశన్ని యద్వత్‌. | తద్వ తనూ యం ప్రువిశన్ని నర్వే | న శొన్ని మాప్నోతి న కామకామిో! 70 ట్‌ అపూరస్రమాణం = అంతట తనంతనె పూర్షమై యున్న దియు అచలపతిస్థ్రం= చలింపవిస్థితి గలది యము నము దం=సముదంమును, లఅపః “ సదీజలములు, యద్వళల్‌ =ఎట్లు, ప్రవిశని = చొచ్చు చున్నవో, ఘను తదంల్‌ =లపాః న గ్వే=సమన్త్మము లయిన, శామాః=కోరిక లు=శ స్పౌది వ యంక౨వ్‌ యోగిని పివిశని _చొచ్చుచున్న వో-ఏజి లేం విమయములో నూ రాష ద్సయుని యింది) యములకు నోచరించుచున్నవో, నః జ వాండు,

198 (శ్రీ భగవద్దీ తా _ ద్వితీ రటా౭ధ్య్యాయః సాని 6= శొంతిని, అప్నోతి=ఎపాందుచున్నా ండు, శాచుకామిం = నివు యానక్తుం డగువాళడు న (ఆప్నో తిజ శాంతిని వొందందు, తొ తనంతిటనె పూర్మమై యుండు నమ్ముదము, నదీజలములుం ప్ర చేశించిసను ప్ర వేశింపక్‌ పోయినను, ఎట్లు కలంపంబడక, మీ విశేవమునుగానీ పొందక, మేక దూపముగా నుండునో, అఆ కెజంలస నశనే మెనండు తినయింది శయ ములకు వ దది విషయములు నోచవరము నైనను కాకున్నను, ఆ త్మావలోకన తృష్తు ౧ డగుటవేత తాను వఏీవికారిమును బొందకయుండునో, వాంజే వాంతిని బొందును, శ్చ దులబే విశారము నొందువాంయడు పకప్పుడుగాని యాశాంతిని బొందండు, 128 న్లో విహాయ శామాాంన యక్సర్యాన్‌ పుమాంశ్చరతి స్‌స్స ఖ్రహః! సెర్టమో నికహజ్ఞార స్స జాస్ట్టై మధిగ చ్భతి, గ. టీ య$=వీ, సునన్‌ ఇ పుణవుండ్చు సర్వాన్‌ ఎనమన్తము లగు శామాన్‌ =కోరిక లను-శ కాడిని మయములన్ను, విహాయ ఎవిడిచి, నిస్సృ్పృహ:=అశ లేనివాణయిను, నిర్ణమఃజకువుత లేనివాడును, నిరవాజ్ఞారః = చేహమునం చా కస్టభిమాసము.. శేనివాడును నై నచ్చ ననన, ఈం నాడు కారి ఇం ట్య గచ్చకి=పొందు చున్నాయ, తా, వీప్టకుష న నియందు చ. శళ్టా, దిరమస్త వివయములను పరిత్యజించి, న! ది రు శేసిచాయను న నినాండును చేహబంధునృలమయొడ చుమతి టిల్‌ గౌసట్టి జేవామునం డాత్ళాభినూనము పో అర్భుదర్శనన్వు చేశ నమన దుఃఖ నివ్పల్ళైని బూందును, 120 జాన ఖో టీ షూ జా వ్‌ న్‌ న లట 0 ఫ్ర పార్ట నైనాం )పావ్యవిముహ్నాతి | థి క్వాఒస్యా చున్న కానే ల బ్రివ్హూ లి

(17) సా ఫ్ర న 129 ఇతి శ్రీ భగవద్దీ తాసూపనిషత్పుబ )వ్మావిద్యాయాం యోగశాస్త్రే శీ0కృష్ణాడ్డుననంవా దే సాష్థ్య యోనోనామ ద్వితీ యోఒఛ్యాయః.

వ్‌ శీ్రీకృప్టైయ వర బహు ణేనమః,

"టీ, ేపార్ధ = అర్జునా, పహెస్థితిః = క ర్మానుస్టూనమండలి ర్‌ లి ఎయ్‌ యిస్థితి.అనంగా జ్లానకొష్ట్ర, వ్రాహ్మీ గ్‌ బ్ర)పజ్రప్రాప్పికి హాతు వైనది, ఏనాం= ఈస్థితిని, పాంప్య=పొంది, న విముహవ్యుతి= మోహము జెందండు-మురల నంసారమును బొందండనుట, అన్త్నకాలే అవి = చరమవయనునం దయినను, అస్యాం= ఈ స్థితియందు, స్థి త్వ్వా= ఉండి, నిర్వాణం=సుఖరూప మైనబ్ర)వ్యూను తనయాళ్మును, బుచ్చ్భతి=పొందు

చున్నాండు. వి అడ, రు,

ఆతా, ఈస్థితి (అనంా అత్భవిత్యత్వజ్ఞానపూర్వక మై స్థిత పద్ధతీ నుథ్రేశ్యముగాం గలదై యొప్పు ఫలసంగర హిత క ర్యాను స్థానము) బవ్మాప్రావ్సీకి హేతుళ్స,. ఇట్టి కర్ణుస్థితిని బొందిన మనుం జుండు మరల నంసారమును బొందండు, అంతినుువయసుసంజేనియు నిట్టిజ్ఞానము గలిగెనేని నిర్వాణమయ మగు బళ్చామును (అనలా స్నుఖె కన్వరూప మగునాత్యును) బొందుచున్నాండు,

131 ఇట్లు అత్మయాఢాళత్మ్యమును, యుద్ధ మనెడు కర్శుము ఆ యాథాళత్ము వ్రమును బొందుటకు సాధన మగుటయును ఎజుగరక, శరీర మే యాత్మృయను భఛ9మముచే మోహితుండై, యా మోనా ముే యుద్ధమునుండి మరలినట్టివానికి 'మవూహము శమించుళొట్టక్సు నిత

ఫ్రమైన యాళ్మనుగూర్చిన సాంఖ్యబుద్ధియు, ఆ బుద్ధిని మున్నిడు

కొన్నదియు, అసంగక రాష్ట్రనుషస్టానరూప మగు కర్శయూగమును

96 (శ్రీ భగవద్దీ తా - ద్వితీ యో2ఒ.ధ్యాయః వాయువు బలాత్కౌరమున' వేటుబెనకుం గొనిపోవునట్లు, శుద్ధాళ్థు న్య్వరూవమొునం చానక్ష్త మగువానిబుద్ధిన్‌ వేజుచోటికిం గొనిపోవు చున్నది, (అన(గా విమయాన క్తముగం జేయుచున్నదీ అస్‌ యర్థము ) న్లో తి ద్య్భన్య మహాబాహో నిగృహీ తాని నరర్పిశ। | ఇన్టి'యా ణీన్ట్రియా న్రైభ్యస్తన్య ప్రజ్ఞా ప్రతిష్ట ౮! 68 టీ హేమజబోమాహో=భుజబలముగల అక్టునా, తెసాస్టెత్‌ = ఈ హేతువ్రవలన, యన్య= ఎవ్వనియొక్క, ఇన్షిియాణి=ఇం[దియములు, అనియా నైభ్యః=విషయనులనుండి, సర్వశః = అన్నివిధములచేత, నిగృహీ తాని=నియమింపంబడి నవో, తన్య= వానియొక్క_, ప్రజ్ఞా న అతృజ్లానము, ప్రతిష్ట ఆా=లుక్కిలి స్థి్మముయిన దగుచున్నది, తా, (ముందు చెప్పబడినప9) కారమున మనస్సునకు శుభా శయ (డనగునాయందు నుంపబడిన మనన్సు గలవా(డగుటచే) ఎవ్వుండు తన యింది)యములను విమయములనుండి నమస్నవిధముల బనివక్కింపంజేయునో వాంజే స్థితప్రజ్ఞుడు, _ అవ, ఇట్లు ఇంద్రియముల నడంచి ప్రనన్న మగుమనస్సు నొందిన వాని కగసిద్ధిని జెప్పుచున్నాండయ, శ్లో! యా నిశా సర్వభూతానాం తస్యాం జాగర్తి నసంయమిా | యస్యాం జాగ్రతి భూతాని సానిషా పళ్యతో మునే 69 టీ, నర్వుభూ తానాం=కమన్తపా9ణులకు, యా=అఆళ్ళువిషయ మైన చబుద్ధి, సశా = రాత్రి మో. రాషత్రివలె అపికాశ మైనదో, తస్యార=ఆత్భవిమయ మయిన ఆబుద్ధియందు, సంయమిా=ఇందిియ ముల నడంచినవాండు- పొనన్నమనన్కు( డగు యోగి, జూగర్తి= “కాగరూప్‌డుంగా నుండును, యస్యాం = శ ష్టైదివిషయమైన వబుద్ధి యందు, భూతాని=(ప్రాణులా, జాగతి = జాగి రూకులై యుందుర్కో

సాజ్థ్య యోగః 127 సా=శకైదివిమయ మగు నాబుద్ధి, పశ్య తః= ఈ త్టవలోక నము చేయు చున్న, మునేః=కత్తే '్రమననశీలుసికి, నిశా=రా(త్రి-రాతివలె అప కాశ మయియుండును,

తా (ఆత్మువిమయ మగుబుద్ధి యే ఆత్మను కనుంగానుటకు సాధనము) నర్వ(పాణులకు ఆ బుడ్జి 'రాత్రివలెం (శు కాశింపకుండును కాయిట్టి వా రాళ్ళను కనుంగొనంజూలరు, అయినను ఆబుద్ది (ప్రశన న్న మనస్కు_( డగువానికి పగటివలె. (బకాశించుచుండుట బే వాండు మేలుకొని డానిమూలమున అతను కనుంగొను చుండును, (పాణులు శ స్టైదివిమయ మగుబుద్ధియందు మెలంయకువ గలిగయుందురు-అన6గా వారి కదియే [పకాశించుచుంకును, ఆత్తుదర్శనము "సీయుచుండు మునికన్ననో అది రాతివలె అప కాశ్యమైయుండును, (నర్వప్రాణు లకు బుద్ధి ఆక్మువిషయ మె యుండ నేరక శళ్టాదినిషయ మై యుండు ననియ్యు మనికి బుధ్ధి ఫ శ్లైదివిమయ మై యుండ నేరక అత్టువిషయమై యుండు ననియును భావము.) 126

127 శ్లో! ఆపూర్యమాణ మచలప)తిస్టం

సముద్రం మావః ప్రవిశన్ని యద్వత్‌ |

తద్వ తామా యం పువిశస్తి సర్వే |

స శాస్తి మూప్నోతీ న కామకామి! 70

ట్‌ అపూర్యమాణం ఇ అంతట తనంతనె పూర్ణమ యున్న దియ్యు అచల (ప్రతిష్టం= చలింపవిస్థితి గలది ము సము[దం=సముద్రమును, ఆపః=నదీజలములు, యద్వత్‌ =ఎట్లు, ప్రవిశన్ని= చొచ్చు చున్నవో, తద్వత్‌ =అట్లు, సర్వే=ఎసమస్తృములయిన, కామా:=కోరిక్‌ లం=శ్‌ సౌది విషయములు, యం=వీ యోగిని, ప్రవిశన్ని=చొచ్చుచున్నవో-వజి తేం ద్రియుని యింద్శ్రియములకు నోదరించుచున్నవో, సః = వాండు,

198 (శ్రీ! భగవర్దీ తా _ ద్వితీ మోఒధ్యాయః చక యానసరక్తు. డగువా(డు న (ఆప్నోతిఎశాం ల తా, తనంతిటనె పూర్ణ్మమై యుండు సముద్రము, నచేదలములు ప? వేశించినను ప? వేశింపరపోయి నను, ఎట్లు కలంపయడ క విశేషవమునుగాని పొందక మేశ దూపముగా నుండునో, రు ననే యొనండు తెనయింద్రియములక్రు శ జడి విషయములు గ పం 3 నను కారున్నను, అ క్మావలోకన తృప 6 డగుట చేత వీవ్‌శారమును బొందక యుండునో, వాందే శాంతిని బొందును, శ్దా దులచే వికొరము నొందువాండు పెకష్పుకు గాని యా శాంతిని బొందంయు, 120 న్న విహాయ'కామ్ర- కా యర్సర్వాన్‌ పుమూఎశ్చరత్తి నిన్నృహాః ! 71 నిర్మవెో నిర హాజ్ఞార న్స ఫాస్తి మధిగ చృతి।

టే, యఃి=వీ, పుకూూనా _ ఫురిషుండు సర్వాన్‌ సమస్తము లగ్భు కామాన్‌ ఇధిే్రిక్రలన్స్టళ దీ'దివిషయములను, విహాయ విడిచి నిస్స్ప్టృహః=ఆశ లేనిచాండును, సిర్దుమః=మముత లేనివాండును, నిరనాజ్టారః = 'జేవామునం దా తస్టాభిమానము. లేనిచాడును టై? వరనిపరించుచున్నాండో, నజ వాయ్స వొనిం = వాంతిని అధి గ చ్చకి=పొందు చున్నాయ,

ర వీఫువుంయు క హైదిరమస్త విషయములను పరిత్యజించి, వానియందు అభిలాష లేనివాణపను "జేహబంధువ్రలమయెడ మమళి న గస ఫిమా నము

వం * వాండ్సు అర్ముదర్శనముచేత్ర నమన్నదుఃఖ సివ్యష్టిన్స బొందును, 129 ళో వీ న. ఇ ఛి ఖః పార్థ చ్‌నాం /పాప్యవికువ్యాతి / థి శ్వాఒస్యా మస్త కాన్ర్టే బ్రివ్హా స్తునిర్వాణ మ్బ చృతిః! 73

(1 సా ఫ్రై ఈఊూగః 1209 ఇతి శ్రీ భగవద్దీ తాసూపనిషత్సు బ్ర)వ్మూవి ద్యాయాం యోగశాస్త్రే శీ0కృష్ణాడ్డునసంవా దే సాఖ్ధ్య యోనోనామ ద్వితీయో౬_ధఛ్యాయః, శీ9కృృప్టైయ వర బ9వ్ముశేసమః,

ట్రే 'హేపార్థ = అకునా, వహస్థితిః య కరాస్హన్కుగా మందలి ర యిస్థితి.అనంగా జ్ఞాన కాస్ట్ర క్రాహ్మీ వః బవ పా9ప్పికి హౌతు మైనది, ఏనాం= ఈస్థితిని, పా౦ప్య=పొంది, న విమువ్యాతి= మోవాము౬ 'జెందండు-మరల నంసారమును బొందండనుట, అన్త్నకాలే అవి = చరమవయసునం దయినను, అస్యాం= ఈ స్థితియందు, స్థి త్వా=జండి, నిర్వాణం=సుఖరూప మైనబ)హ్మైను తనయాళ్ళును, బుచ్చతి=పొందు చున్నాందు, వి, వ్ర నో వి, తా, ఈస్థితి (అనంగా అత్భృవిత్యత్వజ్ఞాన పూర్వక మై స్థిత ప్రజ్ఞత నుజ్రైశ్ళ్యముగాం గలద్రై మొప్పు ఫలసంగర హీత కర్యాను స్టైానము) బ)వ్మూప్రాప్నికి పేాతువివు, ఇట్టి కర్శృస్థితిని బొందిన మనుం జుండు మరల నంసారమును బొందండు, అంతిమవయసునం ేనియు నిట్టిజ్ఞానము గలిగెనేని నిర్వాణమయమయ మగు బ్ర శ్యామును (అనంగా స్నుబై కన్వరూప మగునాత్థును) బొందుచున్నాండు, 131 ఇటు ఇట్లు ఆత్త స్రయాధాత్మ్మ్యమును, యుద్ధ మనెడు కర్టుము ఆ యాథాళత్యు మును బొందుటకు సాధన మగుటయును ఎజుగక, శరీర మే యాత్మృయను భ9మముచే మోహితులడై, యా మోహ మువే యుద్ధమునుండి మరలినట్టివానికి మోహము శమించుకొఆక్రు నిత వ్టమైన యాత్మృనుగూర్చిన సాంఖ్య బుద్ధియు, ఆ బుద్ధిని మున్నిడు కొన్నదియు, అసంగకర్యానుష్టానరూప ముగు కర '్ర యోగమును

180 (శ్రీ భగవద్లీ తా - ద్వితీ యోఒధ్యాయః గూర్చీనదియు,. స్థితప్రజ్ఞ తకును (అనంగా జ్ఞాన యోగమునకును) యోగమునకును (అనంగా అత్భదర్శనమునకునుు సాధనమైనదియు నగు 'యోగబుద్ధియును ద్వితీయాధ్యా యమందు వెప్పంయబడినవి, ఆవిషయమే “నిత్యా కా్ట్రఒనబ్లక స్టైవో నోచశరా సాంఖ్య యోగధీః / ద్వితీయే స్థితధీలయో పోక్రా తన్నోవాశాన్త యే అని గీ కార్థసంగ్ర)వా మున ఇప్పంబడినది, ఇది యుపనిపదర్భప)తిపాదళంబును బశహ్మవిద్యయు యోగ శాన్ర్రుంబును శీర్ళష్ణై ర్ధననం వాదరూపంబును నగు క్ట భగవనద్దతలయందు సాంఖ్య యోగం బన్నది ద్వ్యితీయాధ్యాయము. 132 ఈపుధుద్రిద్తి్తూ-

• రామాను జభామ్యము-9 ట్రద్దనుండు కూర్చుండ గానే భగ వంతుండు *ఎందుల కీశోకము తగనిపట్ల సంభవించిని దని యాశ్నే వించి *తగనియెడలం గలిగిన యీశోకము విద్వాంసులు కానివారికి6 గలుగునది, పరలోకమునకు విరోధి మొనది, అపకీర్తిని బెచ్చునది, మిక్కి.లి యదంమైనది, మటజి వృాదయ చార్చల్యముచేం గలిగినట్టిది. కావున దీనివి విడిచి యుద్ధమునకు లెమ్ము” అని ఇెప్పెను, మరల నద్జునుండు (బంధువులవలని) స్నేవామునను కారుణ్యమునను ధర్మా ధర్భాభయము నను వ్యాకులు. చై భగవంతుండు చెప్పినది మిక్కిలి హీత మైనదని తలియక “భీవ్మ(ద్రోణాదులు నూకు గురువులు; మతి నొవ్ప్చగా నెన్నందగినవారు, అట్టివారి నెబ్లు చంపుదును * ఎ ట్లని, భోగములం దతిమాత్ర మాసక్కు లై యున్నవారిని జంపవీ వా రనుభ వించునట్టి యాభోగములనే వారినెళ్తుుంతో నంజకొని వాాయానన ములందు. గూడర్చుండి యనుభవింతును ? ఇట్లు యుద్ధ వమూరంభించి యావ్యాపారమునుండి మరలినయెడ మిమ్ము ధార్త రాష్ట్రంలు బల

సా ఫై ఊహా గః కేశి 1 నంతముగా. జంపుదురందు వేని, చంపనిమ్ము.. వారిని వధింపంగా6 గలిగెడి యధర్భువు గెలుఫ్రునకం కును ధరా్య్రాధర్దుములను "దెలియకు న్నట్టివారిచే నూకు చచ్చుటయే గొప్ప యని నాకం దోంయచున్ని దని ఇెప్పి వీది నాకు మేలని నిశ్చయింపయిడినదో దానిని శరణా గతుండ నైననీశిష్యునకు నాకు చెప్పుము” అని అతిమూత9ము దీను( జై. భగవంతుని సాదముల నండగొన్నవాం డయ్యెను,

1 శ్లోః.(0 ఈ న్లోకమునకృపయనగా లోవలి దుఃఖము, కాబట్టి “అ[శుపూన్హాకు లేక్ష ణం” అనగా బావ్యూదుఃఖము, “ముధుసూదని” శబ్దముచే దుఃఖమునకు కారణమైన రజో గుణ త మోగుణములను పోగొట్టుట తెలుపబడు చున్నది, వి న్లో॥(2) ఈన్లోశమున శ్రీీకృష్ణు డక్టునుని దుఃఖమునం చారోపించిన “అనార్యజుష్టం, అస్వక్ష ష్టం, అకీర్తి కర” మ్యునుమూడుదోసము లను ముందుశ్లోకములలో (కమముగ వివరించు చున్నాడు. అందు మొడటిదోస ము కళ అనార్య జుష్టోోమ్మని- ఆత్యులనగా- అరాత్‌ యాతా బుద్ధిః యేషాం లే. అఆశ్యాః, “ఆరా ద్రూూరనమిపయో ౯” అను కోశానుసారముగ ఆరాల్‌ అను సదమునకు దూరము- దగ్గర యని యర్థము, శాసప్రోఫక్ర విషయములగు దస్దరగను, నిమీద్ధవిషయము లకు దూరముగను పోవ బుద్ధికల వారు ఆర్యులు, వారిచే జుష్ట్రము కానిది “అనార్యజున్టం” జుషూం- (ప్రీతి సేవన యో: అని ధాతువ్చనుండి నిష్పన్నమైన “జుష్ట” మను సదమునకు సేవింప

182 (శ్రీ భగవద్లీకా - ద్వితీ యమోఒధ్యాయః బడునది యసిగాని (వేమింపబడుసనది యనిణాని యర్థము, అట్టిది కానిది

“*అనార్థ్ధజుష్టంగ” శిష్టులచే నాదరింపబడదగినది కాదని యగ్థము,

అస్వర్ష్యం-స్వర్ష్యం అనగా పరలోకసాధనమని యర్థము. ఇచ్చట “అ” అనునణఖ్‌ నకు “అసురాఃఇ” అనునట్లు విరోధి యని యర్థము, కాబట్టి పరలోళప్తావ్నికి విరోధియని సెలవిచ్చిరి.

కళ్శులశబ్దముసకు మూర్చ పర్యంత దుఃఖమని యర్థము,

8 న్లో!.(8)

ఈ న్లోకమున సై బ్యమనగా- శాతర్యము- అనగా పిరికితనము, డానికి కారణము హృదయడార్చల్యము, దానిని వీడువమనుటచే కారణము లేనిచో కార్యముండదు కాన అథ్థై ర్యము తొలగి యుద్ధ సన్నస్థుడవు కమ్మని భావము,

ఉ వ్లో॥(ఉ

ఈశ్లోకమున “మధుసూదన” * అరిమూదనో అనుపదములు సాభిపాాయముగ ప్ర యోగింపబడ్‌నవి, కృష్టా! స్‌ లోకకంటకులగు భఛభక్కశతు)వ్రలను మాత్రము చంవితివికాని సాందీప నిసూదనుడవు (గురువులను బంధువులను చంపువాడవు) కావుగ దా? నన్నేల వారిని వంపమని వోత్సహించుచున్నావని నసూచింపబడు చున్నది,

క్‌ న్లో!.(34&)

“జం యోభోక్తుం” అనుచోట శే్యయ: అనగా- అంతకన్న మంచిదని యర్థము భిత్లూ టనవేసి జీవించుట పరధర్భృము.

“పర ధర భయానపహాఃో

సా ఫె ! యో గః 188 ఐనను గురువులను బంధువులను చంవుటచే లభించు రాజ్యభోగాను భవముకన్నను మంచిదనియే నా యభిప్రాయము, వలననగా= మహో ప్రభావము. కల గురువులను తత్తుల్యులను చంపీ నంపాదించుకొను వారతాకిక దుఃఖ మపారముకదా !

క్‌ శ్లో!..(53) ఇచ్చట భోగిములు వారి రక్నసిక్కము లనగా వా రపయో గించు పదార్థములను చూచిన వెంటనే వారి రక్షనిక్త గాత్రములు జ్లాపకముసకు వచ్చి దుఃఖహేతుశ్ర్చలగునని భావము, 7 శ్లోః(6) కార్పణ్యం=విడువనిలసిన వానిని విడువకుండుట, ఇది వేయవనవల సిన కృత్యములను ఎజుంగక పోవ్రటవలనను, దుఃఖమును బాపు ఉపాయములను గాంచకుండుటవలనను బుట్టును. లేళ- జూలిని బుట్టించు దీనవృత్తిలోనిమగ్న మగుట, మరియును- ఈ కృపణశ బ్బమునకు శౌపనిషదమగు మరియొక అన్థముకలదు, “కూ వావత దమరంగా శ్రి ! అవిది జ్వాఒ-స్మాల్లో కాత్‌. త్రెకి శ కృృ్‌పణః అని, అనగా- ఓ గార్టీ! మానవుడై పుట్టు అత్మ యాభాత్యుస్టము నెణుంగక యే మృతిజెందువాడు కృపణుడని యర్థము- దానిభావము కార్చణ్యము, అనగా ఆ త్క్హానాత్థు వివేకళూన్యత యని యర్థము, అది నకలానర్థములకును నిదానను, 7 త్లోక(7) ఈశ్లోకమున నర్జునుడు భగవానుని నిశ్చితమగు (చేయన్సును "చెప్పమని యడిగెను,

104 (శ్రీ భగవగ్లీకా _ ద్వితీ యో 2ఒ౬ధ్యాయః ఈంకుణ్‌ 'శేయ ఇతి నిశ్చితం తత్‌ మే (యోహ్‌ి* అంతన్యూూతమున శే శ్రీకృష్ణుడు గువ్యూ- గువ్యూతర- గువ్యాళనును లగు కర యోగం జ్ఞాన కాగంభ క యోగ రూపమగు నర్థముల నెల్ల, ఉపదేశించెను ? “నాఒప్పష్టః కన్యచిత్‌ బూంయాల్‌ ౫ అడుగ క నుడున రానని %చ్చాం శాస్ర ముగ్దడ్‌ంచుచున్నది, అట్టితరి యిట్టి రవాస్యార్ధములను దుడ దుడ జెప్ప తగునా? మరియు సీ (గ్రంధ మున పెక్కుచోట్ల యుద్ధపోో త్చావామే కానవచ్చుచున్నది, కాబట్టి యీ గీత అధ్యాళ్యశాన్ర్రమన జెల్ల దసి పూర్వపు ముదయించు చున్నది. వానికీ ఇచట అద్ఞనుడు స్టేసయః” అని సామాన్యముగ నడి గెను గాని విశేవీంచి ఫలానవిమయమిని యడుగ లేదు, పరమ ఆ స్తికుడై న అర్జునుడు భగవానుడు తనదదగ్దరగ నుండగా యుద్ధమే శ్రేయస్సుగ నెజబుంగదగినదనుట అనమంజనము, కాబట్టి యామిమతో పరమని కే య: జిజ్మరతోనే (ప్రశ్నిం వోనిండు- యుద్ధమునుగూర్చియే (పళ్నించెనందము, ఐనను సరమకార ణికుడగు భగవంతుండు యీ 'కేేయన్సనెకు సాధారణ శబ్దమును సాకుగా గొని లోకహితమునకై. పరమహీతోప చజేనము నే డు చేసెనని చెప్పవచ్చును, యుద్ధపోో త్సాహ మే మైనను పరమ నిశ్శే యనసాధనముగ నే యచ్చట చ్చట వివరింపబ డెను, ఇదియునుగాక కరోపనిషత్తులో “శ్రేయశ్చ (వేయశ్చ మనుష్యమేత | సే నమ్బరీత్య వినిన క్రిధీరః | త య్బోరి "శేేయ ఆదడానన్యసాధుభవతి | షీయ లే2_ర్ధాల్‌. య్‌ ఉప్రుయో వృణే తే|

సా ఫు యోనః 185 అను మంత9ములో (శేయోమార్లము నివృత్తి మార్టమనియు వ్రేయో మార్గము ప్రవృత్తి మార్దమనియును వివరింపబడినవి,

అర్జును: కంఠర నముగ నే నివృత్తి మూార్షము నేప0ిశ్నీంచుట చే శీకృష్ణపర మనాళ్ళు ఆతిని యభిప్రాయము నెజింగిఅధ్యాళ్ళు శాస్తోప "చేశమునే గావించెను,

9 న్లో. (8)

ఈశ్లోకమున “గుడా కేశ” శబ్దమునకు

గుడాకా=సనిదా9, తస్యాః ఈశః నిద్రను నిగంహించినవాడు,

(దబుద్ధజాగరూక స్వ భావ) అనియు

గుడా=గుప్పెడులో నిముడు, ేళశః = జుట్టుకలవాండు (విణ్ణిత శీళః.) అనియును నర్థము,

గోవిన్లశబమునకు-

న క

దుఃఖమును పోగొట్టగల మాటల నేడ్పుశలవాడని కాని, భూభారమును దీర్చ నున్యుక్తు డై నవాడనిగాని యర్థము,

వ్చావీ.శేశః. వృామ్యన్ని, వార్దయన్నీతి వా వృామీకాని = ఇంద్రియములు, వికసించునవి, ఆనందింప చేయునవి,

వానికి ఈశః=నియన్న యని యర్థము,

(1) వినదగిన మంచి యర్ధములను వినుటకై. అడ్డునుని యింది? యములను ప్రే లేవించువాడు,

(1) అడ్జనునకు కలిగిన యింది యవ్షోభను శాంతింప జేయు వాడు,

10 శ్లోః-(94) ప్రవానన్నివ- (ప్రపన్ను డై నవాని దోవములను గాంచి పరివాసించుట తగదు,

186 (శ్రీ భగవద్దీ తా - ద్వితీ యోఒధ్యాయః శిష్యునకు -వదాంతోపజేశనమయమున పరిహాసము నిరుపయోగము, కావుననే భావ్య కారులు

“పరిజబోసవాక్యం వదన్నివ” అని తిలిపిరి,

చాసిభాన మేనునగాం

నరనముగను నుగమముగను నకలవేదాన్తాన్నర్హతములగు నిగూఢమైన గొప్పవైన యర్ధముల నన్నిటిని యనాయానముగ 'జెప్పుట,

(02)

ఈన్లోకమునకు వెనుకటి శ్లోకమువరకు (పధ మూధ్యాయము 'వెందలుకొనియున్న (గంథమంతయును శాస్తోోపోళ్టైూతిము, ఇక మిద [గంథధమంతయును ఇాస్తాొవతరణరూపమై నది,

9న న్లోకమువరకును (పథమాధ్యాయములోనే చేర్చదగి యున్నను అర్జునుని దుఃఖము వూర్వాధ్యాయమందును ఉండుటచే వేరు వేడు అధ్యాయములుగ పేర్కొనబడినవి,

(96)

“రమఫురువుడును భగవంతుడును అను సీరెండు విశేషణ ములచేతను ఈశా (స్రము ప్రమాణతనుమని 'తెలియుటకు దగిన హేయ ప్రత్యసీకత్వ. కల్యాణగుణాక ర త్వములు తెలుపబడుచున్నవి, అనంగా పరనూళ్ళు (గీతాచార్యుడు) దుర్గ్దణ దూరుడును, సద్దుణాకరుడు నగుటచే నాతని క్రీనూక్షి పుబల (ప్రమాణమని భానము,

11 శ్లోః(40)

శ*అన్వశోచః=9ఇది భూతకాల (ప్రయోగము, దుఃఖమింకను సాగుచునే యుండుట చే సీప్రయోగ మానుపపన్నము, అయినను-_ ఎప్పటినుండి యో సాగుచున్నదని తెలుపుబక్షై “అను” ఉపసర్మను భూత కాలమున్ను వాడబజినవి,

(18 సా స్ట ఇరా గః, 187 *భ్చాషునీ=ళది వర్తనూనము- (ప్రథమాధ్యాయావసానమున పతన్ని పితరో హ్యేపాం లుప్తవీండోదక (క్రియా:”

అని పలికిన మాట లిప్పటివికావు,

“తూర్డీం బభూవవా”

అని అప్పుజే విరమించి వేసెను, కావున యిట్లు పక్తమాన పయో

గము అనంగతమని తోచుచున్నది. అయినను, “వర్తమాన సామిీాప్యే వర్తమాన వద్వాా”

అను వాష్ట్రకరణ మర్యాద నవలంబించి అచిం కాలములో జరిగిన

వాటిని వర్తమానకాలములో జెప్పవచ్చును, జగ తాసూ నగ తాసూంశ్చో అను

ఈపదముల కితర వ్యాఖ్యానకర్తలు న్మపాణములా నిఘ్సాొణములని

(అనగా (బతికియున్న వారు చనిపోయినవార ని) యర్ధ్థమును ఇవెప్పు

దురు, భారతమున మోశ్షపర్వమున సండితులచే నపాణ ని్యష్పాణు

లనుగూర్చిన శోకము ఇెప్పబడుటచే పుకృతమున నది సమన్వయిం చదు, కాబట్టి చేహములనుగురించిగాని ఆత్మలను గురించిగాని పండీతులు దుఃఖంచరని (శీభామ్య కారులు వ్యాఖ్యానించిరి, ఇకముందు యీవిషయమే వివరింపబడినది. 12న శ్లోకము మొదలు 25వ శ్లోకము నరకు అర్భునిత్యత్వరు నుపబేశించి ఇట్లది నిత్యమైనదగుటచే దానిని గురించి శోకింపత గదనియును, అధమైనం 26 శ్లోకము మొదలు 0న న్లోకమువరకు దేవా మనిత్య మగుటచే దానినిగుజించి శోకించ తగ దనియును వివరింపబడుట చే శీ భామ్య కారుల అర్ధమే (పకరణానుగుణ మని గ్రహించవలెను, 12 శ్లోః-(11)

అవతారిక్ష-

అక్జునుని దుఃఖమున కారోవీంపబడిన మూడుదోపములలో

“అనార్యజుష్ట” మ్భును మొదటిదోమమును సమర్థించుచు

198 (శ్రీ భగవద్దీ తా - ద్వితీ యోఒధ్యాయః మునుముం. చాళ్ళులను. గురించి శోకింపడగదని బుజువు చేయు చున్నాడు. 18 శ్లో-(19) అవ తారిక్‌ ఆత్మలు నిత్య మైనవగుటచే వానిని గూర్చి శోశింపరాదని చెప్ప బడెను, అళ్ళు నిశ్యమైనచొో వుక్షైను గిక్టై ననెను న్యవహార మెట్లనగా చెప్పుచున్నాడు, 14 న్లో గక అవఠారిక_ ఆత్భనిత్యత్వమును గూర్చి చెప్పవలసిన దంతయును చెప్పిన తరువాత చెచ్బవలసిన విమయమైనను (వధానముగా చెప్పదగిన దగు టచే నీ యర్థ్ధమును యిప్పుడే చెప్పు చున్నాండు, 14 న్లోం(14ఉ) శ్రానశ్తేయ- భారత అను నీనంబోధినలచే క్షత్రియ శ్రీ కడుపున పుట్టిన వాడవును లోక (పనిద్ధమైన తత్రియనం తానమునకు వెందిన వాడవును నగు సీక్స చేర ఖ్ర్‌మే తగిన దని సూచఛచింపబడుచున్నది. 15 క్లోంం(15) అవతారిక ఎందులకు ఓడద్బుకొనవలెను అట్లు ఓద్బటవలన (ప్రత్యక్ష ఫల మేద్రైనను లభించునా 1 పరోశ్ష మైన ఫలము లభించునా * లేళ తప్పనినరి గాన నహీించవలెనా + మొదటిపతము కాదు, దుఃఖరూప ముశనే కడా కాన్సించుచున్నది, రెండనపశ్షి మును సరికాదు, ఆచార్య వధం కులక్షయకృత పాప రాశులతో కదా యిది నిండియుండును ?

సా ఫ్‌ యోగః 189 మూడవపశ్రమున్నూ తగదు, యుద్ధమును మూని యింట నేయున్న చో శన్ర్ర(పహారాదులనుండి తప్పించుకొనవచ్చు నే, ఇక బేనిక్సై తప్పని నరిగా నీ మా తా్రాన్పర్శలను నహీంచవలెను ?

పక వ్లో!-(16)

ఆరోగ్యమును కోరువాడు తీనిమగు కోమధ'సనేవవలన కలుగు జాధను సుఖసాధన మగుటచే సుఖముగ నే భావించుచున్నాడు,

ధనార్జనపరుడును సము[ద్రతరణాది శ్లేశమును నసుఖమనియే భఛావించుచున్నాడు,. అటులనే యీ ఓద్న చోన్రసొాధన మగుటభచే దానిని నహీంచవ లెను,

దొంగ మొదలగువారికిన్నీ తితిక్షు మెండు, అది మోాశక సాధ నము కాదు, ఆ తిలతిక మోక్షసాధనముళొజకా మరి?

15 త్లో!-(17)

ఈ స్పర్శలు వచ్చుచు పోవుచున్నట్టియు తత్వజ్ఞానముచే ముందుముందు సాగక నిలిచిపోవునట్టియు, మోావ్షసాధనముల నను ప్టించుచుండగ తప్పనినరిగ తటస్థించునట్టి శీ తాతపాది దుఃఖములను శనన్ర్రుపా కాది బాధలను నహీంచుటయీ ధర్భుము,

వీనికి భయపడి ఆ విధ్యుక్త ధర్మములను వేయని చో మోవ్రము లభింపశపోవట తనకు శాస్త్రము విధించిన ధర్భుమును చేయకపోవు టచే భగవంతుని యాజ్ఞ న్తుల్లంఘీంచుటయే గావున అనర్థములకు పాలగును,

ఛ్రైర్యలోపముఇే నపకీ ర్తి మొదలకసనవియును తటస్థించును,

17 త్లోోంగ8) అన ళారికం ఈళ్లోకమునం డాత్ధనిళ్యత్వము నహేతుకముగ సమర్థింప

140 (శ్రీ భగవగ్రీతా - ద్వితీ యమో ఒధాష్ట్రయః బడుచున్నది. ఇది శోకమును పోగొట్టుటకు సన్నిపాత సాధనమున్ను (ప్రాస్యకోటిలో చేరినదియు నగుటచే పుడుపార్థభూలేమైనదియునగు చున్నది, శావున-. అత్మ- నాశనము లేదని యొటుల లెలియుచున్న దసగా చెప్పుచున్నాడు, 18 కశ్లో!-(19)

లోకులందడును స్పష్టముగ నెజింగిన చేహమనిత్య మనువిషయ మును ఉపచయాత్మకత్వ, శరీరిణః కర్ణుఫలార్థ త్వాది హీతువ్చలతో నమర్థింపనేల ?

కొన్నిశరీర ములు (పత్యక్రముగ నే నశించుట నోచరించుచుండు టచే భీష్యూూదిశరీర ములను గూర్చియు అవియును వనివలెనే శరీర ములే గాన శీర్యత్త ఇతిశరీరం శిధిలమగునది శ రీరమను వ్యుత్పత్తిని బట్టి యవియును నశించునని ఊహింపవచ్చును, అట్టు కాబేని శత్రు నంపోరమున్యక్షై శస్తాాదులను ప్రయోగించే పని లేక పోవునుగచా ! తానుకూడ శ్యతువులు ప్రయోగించు శస్త్రాదులను పరిహరింప పని లేకవోవును గచా! కావున శరీరవినాశము నందశెటింగ్‌ యంగీక రంచుటచే దానిని తిరిగ హేతువులచే నమర్థించుట సిద్ధసాధనము, వీష్టవేమణను.,. ఆందుచే శరీర మనిత్యమని సాధించు సావయన త్వా ద్యనుమూనములు నిరర్థ కములే యన్నచో- దీనికి ఎనిమిదివిధములగు (వయోజనములొ కలవు, వినుడు ___

(1) ఆత్మలు కస్తాాధీనవినాశ న్వభొవముకలవి కావు గాన నవి నిర సయవములు, నిరనయవములు గాన నిత్యములని సాధించ వలెను, అనుమూనముచే నొక యర్థమును సాధించుటకు అన్వయదృష్టాంతమును న్యతి ేకదృష్టాంతమును జూవీ నమ

సా ఫ్‌ ఊమూ గః కేత1 ర్థించవలెను, కొండపై పొాగకలదుగాన నిస్పాయున్నదని -వెస్తు టకు వంటయిల్లు అన్వయదృష్టాంతేము, మడుగు వ్యతిరేక దృష్టాంతిము. అటులనే యిచటను పరమాణువు- ఆకనము మొదలగువావిని అన్వయదృష్టాంతముగా గొన్నను శనశ్ర్రము లచే నశించు నాకావము కలవి సావయవములం, సానయవ ములు నశించును, ేహములట్టి వేయని వ్యతి ₹ే కదృష్టైాంతము నర్రై ేవోనిత్యత్వమును సాధిం చవలసియున్నది,

(2) "చేవాము సావయవముగాన నళించుననియును, ఆళ్ళ నిరవ యవము గాన నిత్యమనియును ఇట్లు 'దేవోత్ములకు గల విరుద్ధ ధర 'శ్రములను విస్త రించిచెప్పుటచే రెండింటికిని ఫేదము స్థిరపడి 'దేహార్టు (భాంతి నివర్హించును,

(8) శస్త్రాదులనుండి తప్పించుకొన్న గాని ర సాయనములసు వాడుట పలనగాసని. శరీరము. నిత్యముగా నుండునో యను శంకను చాపపచ్చును,

(4 ఇట్లు శరీరములకు వినాశమున్ను ఆవినాశ సాధసములున్ను తప్పనినరియగుటచే తన శరీరమునకును అబే గతి యని యొతింగి దానిపై వైరాగ్యము జనించి తత్పోపణశే జీవితము నంతను వ్యర్థపర చకుండును,

(9) ఇతరుల చేవాములను తానొక్కడే నళించ జేయువాడనని భామను పోగొట్టుటమూలముగ ముందు ఇప్పబోవు స్వతంత్ర కర్త*ీననుకాను దురభిమానము దూరమగును,

(6) నశింప జేయుసాధనము లున్నప్పుడు తప్పక యిీాశరీరము నశించి పోవ్రనుగాన ఫలమును కోరక భగవదర్చ్పణబుద్ధితో తన

కేశ్తవ (శ్రీ భగవద్దీతా - ద్వితీ మోఒధ్యాయ:ః వర్హాశశ్రమధర్థ్హములను అనుష్టించి మరి తిరిగ్‌ పుట్టకుండునట్లును సశింవ జేనుకొనపచ్చుననియును తోచును, (7) వమివేసినను నశించుటయే స్వధావముగాగలదిగాన శరీరము నశించునని విచారించుట తెలివితక్కునవత నమని తెలియును, (8) ఇట్లు శరీర మనిత్యముగాన దీపముండగ'నే యిల్లు చక్క బెట్టు కొనవ లెనన్నట్లు జీవించియుండన నే మోవతసాధనముల సను స్టీంచవలెనను తర పుట్టును, ఇ ట్ల నేక [ప్రయోజనములను ఉఊహించుకొనవచ్చును, 19 న్లో!_(204) అట్టగుచో “మనువ్యుం వాస్త” అను (ప్రయోగమున కర్ధ మేమి ? ఇది శరీకమును మూత్రము చంఫవు టను బోధించదు, అట్లగుచో తల్లితండడి చనిపోయినప్పుడు ఆశరీరము లను చితివైనుంచి భన్శముచేయుకుమూరు సెన్వరును పితృఘాతకుడు, మూరృఘాతకుడని నిందించుట అేదుగచా !, మనుష్యాది శబ్దములు ఆత్భృవరకును అర్థమును బోధించుశబ్బము లనిగ చా మనన్‌ద్ధాంతము, “షూ ౧ంజిభూంనతి “నన్ను చంపగోరుచున్నా”డ నున ప్పుడు పాననమున కర్జ్హు అళ్ళయే యని న్పష్ట మేకదా ! కాబట్టి హింసింపదగిన అర్భుయే హానన ధాతువ్చనకు కర్శ్త యగుచున్నది. అట్లగుచో “నాయం వాన్ని న వాన్య లే అను సీరెండు నెట్లు పొనగునన్న చో

సా జ్ధ్య యోగ; కేకల “వాన్ని యను ధాతువ్చకూడా యను వాక్టముచే నీ యా శంకను పరిహారించు చున్నాడు, వాన్నిఛాతువు నహజముగ ఆత్మను కర్ణుగా కలదే, కాని అత్మన్వరూపమును నశింప చేయునది కాదు, శాని మారణార్థకమునూ (తి మే, అటులనే లోకమునందును 'వేదమునందును వాడబడుచున్నది, నూరణనునగాం- శరిరాదుల నెడ బాటు చేయుట, ళ్‌ళ్‌ శశి మృజ్‌” ధాతువునకు (పాణ త్యాగ మర్థము, 19 న్లో (2039) ఈలెండును ఒకటి సామాన్యహింసానిపేధ పరమును ఆరెండవదె వికేషహింసాని-పే.ధవరము గచా! అందుచే రెండును చేయరాని వే, "నేనిప్పుడు యుద్ధము చేసినచో నీ రెండింటి విరుద్ధవ్యాపారమును వేసి నన్తుగదా యన్నచో.. నీవు చేయునని రెండును ఎకువ్ఫునకును, శతు౦వ్రనకును హితము లే కాన హింసయే కానేరవు, పశువునకు నిహీనతర పశకుశరీరముపోయి వుణ్యశీలుర లోక మున ఫుణ్యశరీరమును బడసి సుఖముల ననుభవించుననియు, ధర్మ యుద్ధమున చంపబకినవా డీపాపశరీరమునువిడిచి వీరన్వర్దమున దివ్య శకిరముతో దివ్య వోగముల ననుభవించుననియును శాన్ర్ర ముస్హో మీంచుచున్నది, ఆయినవో- అట్లు వేయమని శాన్రుము ఇప్పు లేదు గాన నేను వేయజాలను అని నమాధానము, 19 క్లో[(214ు జన్ఫుప్రభృతి 'బేహధర్థుము లాత్మృయందు లేనని చెప్పబడు (ప్రత్యజూదులవలన ఆత్మయందు శుట్టుటు పెరుగుట చచ్చుట

కేక (శ్రీ భగపద్దీతా - ద్వితీ యో2ఒధ్యాయః మొదలగు ధర్ధుము లున్నవని తలంచుచున్న అర్జునునకు “కడ జాయ లి యనుక్లోశముచేత నీ అళ్మయొక్క నిజస్వరూపము 'జేహవిలశ్షణముగా ఇెవృబడుచున్నది, అంతియగాని బేవూముతో నాత్మృకుగల నంఈకూ గము దానినుండి విడిపోవ్రట యనెడు జన్టు-మరణములు డాసికిలేవని వెప్తుటలో తాత్ప్సరస్థము లేదు, 19 క్లో(2148) ఇ దేజ్లోకము కరోపనిమత్తులో మంథత్రముగా పరిగణింపబడి నది, “న జాయతే మిియతే చా విపశ్చి న్నాయం కుతళ్చిన్న బభూవకళ్ళ్చిత్‌. అజోనిత్య శ్ళాళ్యతోఒయం ఫురాణో నవాన్యతే వాన్యమానే శరీరే” అను గీతను ఉపనిషత్తనుటలో శబ్దసామ్యుమున్ను అర్థపామ్యమున్ను (పధాన కారణములు, ఇదె శజబ్ద్బసామ్యమున్న న్లోకము, 20 క్లోఓ(99) వురాణః-అనగా పఫురాపి నవః ఇచ్చట నవళబ్దమునకు నవత్వముతో కూడిన ఆశ్చర్యత్వ నురము, అనవయనములు గల వస్తువునకు అవయవములను పోమీంచి నూతసత్వమును నంపాదించవచ్చును, అత) నిరనయవమగుటచే నట్లు చేయుట కవకాళము లేదు, కాబట్టి “స్పర్రావీనవకో అని స్వాభావిక నవత్వము చెప్పబడినది,

(19) సాష్థ్ర్ట్ర యో 5 14ీక్‌ ౨1 వ్లో(28)

ఈన్లోకమున చంపుటలో నాళ్లు కర్త కాదని చెప్పుటలో మాత్రమే ఉధ్రేశ్యము కాదు,

చనిపోవుటనుగూర్చిన దుఃఖము తగదని వెప్పుటలోనే తాత్ప ర్యము, ఆ దుఃఖమును బుట్టించు రితిని నిపే.ధించుట శే

“కదం” అను శబ్దము వాడబడినది,

౨9౨ వ్లో!.(తఉ)

ఈన్లోశమున రెండు శంక లుదయించుచున్న నిః

సార్వభౌమ శరీరమును విడిచినచా మిగిలియున్న పాపగర్మాను భవమునకై. నారకఠశరీరమునోపశు పత్ని తరు గుల్క్యాది శరీరములను పరి గహించుటయు నొకవ్చూడు తటస్టించవచ్చును. (వళయములోవలె శరీర మే లేక పడియుండసలనీయు. వచ్చును- అందుచే చనిపోయిన వారినిగూర్చి దుఃఖము ప్రసక్కమగుచున్న చే,

మరియు- నూతనమైనంతమాత) మానంద దాయకమా! చిర కాలపరిచితమెన రాదభవనమును విడీచి నూతనకారాగార (ప్రవే శముగాని, చినిగినబట్టను విడిచి క్రొత్త కౌపీనమా[తమును. (గ్రహిం చుటగాని దుఃఖరూపనూ ? నుఖరూపమా *

మనుష్యశరీరమును విడిచినతోడ నే కొత్తబట్టను ధరించి నటుల చేవచేహమును ధరించుటను చూచుట లేచే. యనిళంక లుదయించుచున్న వి, అందులకే భావ్య కాకులు ధగ్భుయుద్ధమునందు వురణించినవారికి విడిచిన శరీరముకం కు కళ్యాణతరశరీరము లభించు నని శాన్ర్రము 'తెలువుచున్న దని "తెలుపుచున్నాళు,

మరియొక నంశయము కలుగుచున్నది,

కఉ6 (శ్రీ భగవద్దీ తా - ద్వితీ మమోూ౬ధ్యాయః

ఈ చంపబడు చేవాములు పాతబట్టవంటివి కావే, ఇంకను నిండు యాననవంతు లనేకులున్నా రే, ఈయుపమాన మెట్లు ఘటించునని ఫంక్‌,

డానికి. శరీరములు క ర్మానుభవమున కే వర్పడినవి ఆకర్శ్మ ముగిసినతోడ నే అళరీరములం జీర్ణశరీరములనియే తలంపవలెను, ఆక ర్భానుభవమునకు నయోనియమము లేదు, కావ్రన జీర్ణవస్రు ములవంటివే యగును.

శరీరములను వస్ర్రములతో బోల్చుటవే నొక విలక్షణమైన అర్ధను ధ్వవించుచున్నది,

(ధ్వన్యర్ధ ము)

గృహయజమాని తన కనుకూలమైన పరివారమునకు విలం వైన బట్టలను ప్రతికూల పరివారమునకు మూన రక్ష ణకుమూ(త ముపయోగించు ముతుక చౌకబట్టల నిచ్చునక్తు భగవంతుడు తేన కనుకూలంరగు భక్తులకు సత్వగుణనంపన్నశ రీరములనిచ్చి [ప్రతికూలం వైన వేతనులకు నిహీనతరమైన శరీరముల నిచ్చుననియును సూచింపబడుచున్నది,

తీక్ష న్లో!.(26)

ఈన్లోకమునందలి సర్వగత శబ్దమున కీ కిందివిమర్శనుగమనించ

అణువగు నాళత్ళకు సర్య్వ్వగతత్వ మెట్లన గాం ఇచ్చట జీవ విభు తము ఇస్పబడుట లేదు, అది య నేక (శుతులకు విరుద్ధము, జక -సేమనగా అన్ని వస్తువ్రులలోను (ప వేశించు యోగ్యతను మాత్రమే "తెలువును,

సా ఫ్ట్‌ శ్రి యోగః కేశ?

“అనేన జీవేనా త్భునా౬ను పవిశ్యనామరూ పే వ్యాకర వాణి(” అనుటచే సృష్టీయనగా నామమూపములను కలుగ జేయుట. అది జీవునిదార్థారా పరమాళ్ళు యన్నిటిలోను (ప్రవేశించిన నే కలుగును, కాబట్టి ఒకరూవము ఒక పేరు ఉన్నదన్న చో అందు జీవ్రడును అతనిలో పరమాత్మయును శలరనియే నిశ్చయము? కాబట్టి నమస్త వన్నువుల లోను జీవుడు వ్యావీంచియే యున్నాడు, అట్లు వ్యాపించుటకు తగి యుండు యో గ్యతను-కలిగియుండుట యీ సర్యగతత్వమున కర్థముం

94 వ్లోః(26)

ష్టైణు అచలః అను రెండుపదములున్ను సిత్యత్యమును వివ రించుట కే (వ్రయోగింపబడినవి,

లేక నాశనమునకు తగనిదనియు, నాశనపరిశరములకు లోబ డసిదనియు అర్థము,

సనాతనః _నిత్యశబ్దముచే అనంతెత్వము చెప్పబడినదిగాన దీనిచే అనాదిత్వము వెవ్పబడుచున్నది,

౨4 వ్లోక.(27)

౨8, ౨4 శ్లోశము లొ కేయర్థమును తెలువుచుండుటచే వున రుక్తములవలె తోచుచున్నది. కాని యిందొక విశేషమును సూత్ర , బుద్ధితో (గ్రహించవలెను, నశింసకండుటకు కారణములు రెందు. సాధనములకావస్తు వ్రలను నాశనము చేయు క్షి లేకుండుటచే గాని ఆవస్తు వులు నహదముగ నళీంపజేయబడు స్వభావము శలవీ కాకుం డుట గాని, వ్రేలు కరిను కోయజూలదనగా కర$9 కోయ బడున్వథా వము కలది కాదనికాదు, 'వ్రేలున | కాసామర్ధ్య్థము "లేదని యర్థము, అగ్ని రాకని కరగించనేరదనగా అగ్నీకి కరగించుళ క్రి లేదని యర్థము శాదు. రాతికి కరగు న్వభానము లేదని యర్థము,

148 (శ్రీ ఛగవద్లీతా _ ద్వితీ యో౭౬ధ్యాయః అటులనే యిచ్చట అత్మ కారెండును లేవని తెలుపుట క్‌రెండు శ్లోరములును చెప్పబడినవి, కావుననే 28న న్లోకమున శస్త్రాగులకు - సన్‌ కర్త్యృృత్వము చెప్పబడినది, అనగా వానికి యాళ్మును నశింప జేయు వక్రి-లేదని తెలుపబడినది, విశవ శ్లోకమున “అన్హ్యారేయత్‌ ” (పత్యయమును ప్రయోగించి ఆత్భుకు నశించు యోగ్యత లేదని తెలుప బడినది, కావున ఉఛభయవిధములబేతను ఆత్హునశించదని బుజువు చేయబడినది, 95 వ్లోః.(28) వ్యక్త్కమనగా- ఇంద్రియములకు నోచరించునది. అవ్యక్కమనగా- అతీంద్రియము, దీనికి (ప్రమాణము- మోన ధమ్మం ఇన్టి? మొర్సృువ్యూ తే యద్యశత్‌ | తత్త ద్వ్య్థక్న మితి స్థితః [ అవ్యక్షృ మితి విజ్రేయం | లిజ్మగావ్యూ మతీం[దియమ్‌! 25 శ్లో!.(99) ఆత్మకు వకారనులను తెలుపు ప్రమాణము లేుుయును. లేక పోవ్రటచే నది యీశ్వర న్వరూపముపలె విశరించుటకు తగదు, వికారములను తెలుపు (ప్రమాణము లున్న ఘటాదులు విక రించుటకు తగియున్నవిగా మనము చూచుచు శే యున్నాము, ౨5 వ్లో[.(80) శెలుసుకొని విచారించకుము అనుటచే ఆళ్ళును యథార్వముగా థి సెజుంగుట దుఃఖము "లేకుండుటకు కారణము,

సా ఫ్‌ యోగః 149!

కావుననే ఉపనివత్తు-

*తరతి శోకమాల్మువిత్‌ = అని తెలుపుచున్నది, భాగవతమునందలి చిత కేతూపాఖ్యాన మిందుల కుదావార ణము,

అందువల్ల నే అర్జునుని దుఃఖమును మాన్సుటక్రై భగవానుడు

“న క్వేవావా” మును శ్లోకముతో నాళ్షుతత్వమును బోధిం చెను,

౨6 శ్లో!.(41)

ఇచ్చట న్లోకారంభమున “అధ: శబ్దము [పయోగింపబడినది, కోథ కాలుని నంకేతమునుబట్టి యిచ్చటినుండి వేరొరవిమయము తెలియ నగును, ఆవిషయ మీనునగా- పదునొకండవ శ్లోకమున సండితులు శరీరములను గురించిగాని ఆత్మలను గురించిగాని దుఃఖంచరని చెప్పి అత్మలను గురించి దుఃంఖంపకుందుటను ఇెప్పుచున్నాడు,

లేక 'చేహముకన్న వేరొక అత్మ కలదసి యంగ్‌కరించినచొ దుుఖంచడని చెప్పీ నాస్తి కదృష్టితో "చేవాచే యాగ్భుయని భావించి నను దుఃఖంచ రాదని చెప్పుచున్నాండు,

౨6 శ్లో1(88)

ఇచ్చట మభో ఛాహో యని యర్జునుని నంబోధించుట నాఖి ప్రాయము, ఇంతవరకు నాలుకు నాశము 'లేదుగాన శోకమునకు (వనక్రియే లేదని వప్పెను, ఇష్వుడు బేహామే యాళ్ళు యని తలంచి నను వానికి నాశమును తప్పించుట శేరికిని శక్యము కాదు గాన నీవంటి పర్శాకమశాలికి న్వ-పరమరణ దుఃఖము బొత్తుగ తగదని సూచించుచున్నది,

150 (శ్రీ భ గవద్దీతా ఆ చ్వితీయో౬ఒధారయ : 26 శ్లో!.(98)

ఇప్పుడు శరీరముకన్న వేరొక అగ్భు లేదు గాన శరీరమే అళ్ళు అయినప్పుడు దానిని నశింపజేయుట యనగా నంసారవిమోచనచు గడా ! అందుచే అంత ఉపకారమును చేయుట కంతో గర్వించి సంతోషించవలసియుండగ నీకీ దుఃఖాతిశయము తగ బే,

97 న్లోం(84)

ఈన్లోకమున పుట్టినది గిట్టకమానదనుట సర్వలోకవిదిత మే గాని గెట్టినది పుట్టుననుట విపరీతముగా "నోచరించు చున్నది,

గిట్టినది వుట్టినచో దుఃఖము బొత్తుగ లేకుండ జేసుకొనుట శశ్యము కానివగుటచే మోక్ష శాస్త్ర మంతయును అపమూణమే కానలసివచ్చునుగ దా? రోగమును పాప్టకొనుట, శ (త్రునిజయము మొదలగు పయాసలన్నియును న్యర్థము లేగ దా | గుణవత్పు తమ్చుతి శేడ్యనేల ?+ యవి శంక ఉదయించుచున్నది, దానికి ఉత్తరము శాస్ర దృష్టితో వై తాత్సర్యమున నిశదీకరింపబడినది, చాని సారా మేమన గా

వ్‌ యవస్థతో (దవ్యము నళించినదో తిరిగ అఆ యవస్థతోనే యది పుట్టదు, కాని యచే (ద్రవ్యము మరియొక యవస్థతో వదో యొక కాలమున యీదో యొకచేశమున బుట్టును, మన్ను ఘటాకా రముతో బుట్టినది, అది యెప్పుడో యెచ్చటనో నశించి కపాలాకా రముళకో బుట్టును, అపుడు: ఘటావస్థా ద్రవ్యమునకు నాశనమనియు కపాలావస్థా" (దవ్యమునకుూ ఫుట్టుక యనియు చెప్పబడును, దానినిబట్టి మాత్రమే గిట్టినది వుట్టునని చెప్పబడినది: ఇవి కొన్ని మనకు అెలియ బకునవియునూకొన్ని తెలియబడనివియును గాన పై యాశ్షీపణల కవకాళము లేదు,

సొ ఫ్ర యోగ 11 ౨8 శ్లో!-(85) వస్తువులయొక్క_ న్వభావమే సామాన్యముగా దుఃఖ హేతు చెనచో (వపంచముననున్న పదార్థము లన్నియు తమ కసాధారణ మైన విచితస్వభావములతో కూడియున్నవియే గాన సంసారమున నుండుట నర్వథా దుఃఖసము[ద్రమున నుండుటయే యనవలెను, అట్టి తరి యిష్టూడు ప్ర త్యేకించి శోకనిమిత్త మే మున్నది? నుఖసాధనము లగు సీబేహాములు కొపాధికములై నను న శించినచో దుఃఖ మెట్లు కలుగకుండునందువా ? అట్లగుచో దుఃఖహేతువ్సలగు కత్రువులు భికాటనము మొదలగునవి పరమార్థముగా శోకసిమిత్తములగు నే గాని శ్మతునికననము, చ(కవర్తిత్వమును అట్టిఏకా వే, లేక నుఖ సాధనమగు నీ శరీరము నళించునని భయపడుచున్నావా? అయి నవో బలాఢథ్యుడవగు నీవు నీశ్యతువులను దునుమాడి సీశరీరమును కాపాడుకొనవలదా బంధువులను చంపుటచే లో కాపవాదము కలం%పు నని ఛభయపడుచున్నావా ౭ అట్లగుచో సీవ్ర సీ బంధువ్రలను సంరథీం చుటలో సమద్ధుడ వై యుండియు వారిని రథ్నీంచక యుద్ధవిముఖుడ వైపోదు వేని యిది యంతకు మించిన యసవాదుగదా ! శ్ష(త్రియునకు వీరిక వాడను అపకీర్తి చావుకంయె నధికానర్ధకరమైనది. శీ తాతపాది సాంన్చర్థిక దుఃఖమువలెనిది పోగొట్టుకొన అశక్య మైనది కాదు, ఇార్ర్రవిచారము లేని "దేహా ఆస్త్రభిమూనముచే తటసించినది గాన పోగొట్టుకొనత గినదియే, 29 న్లో.(86) అవతారిక. ఇట్లు నాస్తికదృష్టీితో చూచినను దుఃఖంచరాదను సమర్ధనను ముగించి జేవాముకంె. వేరొక నిత్యమైన అక్ముశలదను తన సిద్ధాంతమును "జీవామే యాళ్ళ యని భావించు పాపాత్భులతో

159 (శ్రీ భగవద్గీతా _ ద్వితీ యో=2ధ్యాయః నిండియున్న ఈ(పపంచములో నెజుంగువాడే యరుదని తన సిద్ధాంత మును (పశంసించుచున్నాడు,

9౨9 శ్లో॥.(87)

"దేహాముకంయటె వేరగు అత ను చూచువాడే దుర్శభము, ఇక ఉన్న దాని నున్నట్లు భూచువా జెనడుండును, ఒకవేళ ఉన్నదాని నున్నట్లు చభూచువా రున్నను భూచినడానిని చూచినట్లు చెప్పువా డుండడదు,

అట్టితరి ఇక నకలరహశర్య ములను చెప్పువా డెవడు ?

అట్టివాడున్నను వినువాడు దొరకడు,

అట్టితరి వావ్ళోభ్యన్నర శమన శిమ్యలక్ష ణములతో కూడిన వాస్తవళో ఏత దుర్గ భుడు,

అట్టివా డున్నను చెప్పీనదాని నంతను చెన్పినట్లు తెలునుకొ నువా దెవడు? మొదట శద్దాభక్తు లతో నియమనిష్టలతో వినవలెను, ఆవై మననమునుభేసిన వినిన ఆళ్ళుత త్వముయొక్కా_ నిశ్చయము కలుగును, అఆవై ఇవప్పగల్లును, అదియైనను చిర కాలాభ్యాన మున్న'నే ఉన్నదాని నున్నట్లు చెప్పగలంగును, అవై ధ్యానబలముచే అళ్మ్మ దర్శనము కలుగును, అతడువాత రత్న తిత్వమువలె చిర కాలము దర్శించగా దర్శించగా బలిష్టమైన సంస్కార మళ్ళి విశేపవిశిష్టముగా నాళ్టును చూడగల్డును- అను కళమము నెజుంగవలెను, ఆళ్ళ చేహాముకన్న వేరన్నచో అట్లు నోచరించ చేది యని యడిగినచో నది తెలియ శక్య మైనది కాదని యే నసమాథానము, ఇ న్రైవ్వడును యెబజుంగని దానినిగూర్చి నిన్నాక్కని నే నిందిం చిన నేమిలాభము ?

(20) సాఫష్ట్ట మయో ౫ 159 80 వ్లోక-(88)

“ఆళోచ్యాన న్వళోచస్త ం” ఇ త్యాది శ్లోకము మొదలు

“నత్వం శోచితు మళ్హ్లసి” శ్లోరమువరకు తగనిచోట జూపు శ+రుణ్యము పనికి రానిదని స్థావించెను.

80 త్లో!-(89)

"జేవాది సన్నివేశ వైవమమ్యుము ేహగతమేగాని ఆత్మకు లేదు, నుఖాది వైమమ్యము అక్మృగళమే మైనను అయా "దేవో ఉ్యాపాధికధర్థుమైన ధర్ధుభూత క్ఞానముయొక్క_ అవస్థలలో గల తారతమ్య మే యదిగాన నదియును దేహమూలక మే,

చేతనులు బేవాది శబ్దములచే వీలునబకుట ఆ 'జేవోళస్తలకు గల యెడ వాటు లేని (అపృ్ఫధక్సిద్ధ) నంబంధమూల మే,

81 శ్లోః-(4ఉ0)

అవతారిక

ఇకమిద “న్వధర్థుమపి” ఇత్యాది న్లోకము మొదలు

“మరణా దతి రచ్చ వ్ర” అను న్లోకమువరకు ధరగ్దము నధర్జు ముగా భావించు తామనబుద్ధి పరివారింపబడు చున్నది,

82 న్లో1-(41)

హింన యనగా- అనర్థమును కలిగించు వ్యాపారము, ఇచ్చలు అందులకు విషరీతముగా సార్ధక వ్యాపార మగుటచే రతణమే యని యజ్ఞమున పశ్తు_విశనన (హింస) మంత్రము నుదరారించి "తెలుపు చున్నారు.

త2 స్లో1-(49)

దుఃఖమును కలిగించుటమూా(త్ర మే హింనకానేరదు, వైద్యుడు రశ్షణకొణన్షై గావించు శల్యప్రయోగమున్ను,; ఆచార్యులు గావించు తప్ప చశా9ంకణము మొదలై నవియును హీంన యనబడునా ?

1క4 (శ్రీ భ గవద్టీతా - ద్వితీ యోఒధ్యాయః ప్రాణమును తీయుటను హింస యనరాదు, సర్వన్వమును దోచుకొనుట, నరకపీడ న్యాయాల యవ్యవవోర ములలో ముంచుట మొదలగునని హింన లనబడుట లేదా * వానిని హింశ లనుట కొప వారిక మనరాదు, అందులకు నియామక మేమిశకలదు ? కావున అనర్ధములుగా 'కేలునట్టియు, అప్పటికిమూతము దుఃఖమునిచ్చు వ్యాపారమే హింస యనబడును, 88 న్లో!-(48) స్వగ్గమనగా- యస్మిన్నోప్టం నశీతం | యన్నదుఃఖేన సమ్భిన్నం | నచ (గ్రస్త మనన్నరం | అభిలాశోపనీతం తత్‌ | సుఖం సర్ట్‌ పదాన్చదమ్‌! వస్థానమున శీతోష్ణ బాధలు 'ేనో, యెచ్చట దుఃఖము బొత్తుగ నుండదో, అనుభనము ముగించగ శే నళించదో, కావలెనని కోరికతో సాధనానుస్టానముచే సంపాదింపబడినదో, ఆ సుఖమును స్వర్ణమందురు, అనగా నిరతిశయ సుఖమునశే స్వర్ణమని పేరు, ఇంటవాదు లుండుస్థానమును న్వర్ణమనుట కది యట్టి సుఖము నిచ్చు స్రానమగుట చేత నే, ధర్థుము లన్నియు సహాజముగ నిరతిశయనుఖము (మోము) నిచ్చున వేయెనను, ఫలాంతీరమును కోజిట చాని నడ్డి వేయును, 88 శ్లో!-(44) అవతారిక. ఇంతపరకును యుద్ధము త్ష్మత్రియునకు ధరస్దమే గాన నది నిరతి శయసుఖనాధనమని శెప్పబడినది, ఇకముందు దీనిని చేయనిచో ననర్థము పెస్పబడుచున్నది,

సా ఫ్‌ వ్రీయోగః 1ర5క్‌ 88 శ్లో!.(46) అనతావ్రిన్ష్టా కేవలము ఐహిక-వారతాకిక నిరతిశయవుకు పార్థమును బడ యక వోవుటమేగాక నిరతిశయదుఃఖమునకు కారణమైన పాపమునకు పాలగుదువ్పు, తికి న్లో!-(45) ఈ న్లోకమునందును (పారంభములో “అధ” శబ్దప్రయోగమును గాంచనగును, ఇచ్చటినుండి మై దొక వేవై సవిషయమని యాపదము సూచించుచున్నది, అ చేమనగా- అకునుని దుఃఖముని కారోవీంచిన దోవములలో మూడవదియగు “అపకీరి కర త్వనమర్థ నము” ఈస్లోకమున మొదలిడి నాలంగు శ్లోకములతో వివరించబడుచున్నది, కశ త్లో!.(4ఉ7) అవ కాదరిక్ర_ ఇంతవరకు దృష్టాదృష్ట ఫలచాోనియు, అదృష్టమగు అనర్థమును "ఇెలివీ యిష్వుడు ఇంది ొయనులకు ఫభోచరించు అనర్థములను జేర్కొను చున్నాడు, తిక క్లో![.(ఉ8) అవ్యయమనగా అవినాశియని యర్థము, నశించదు గాన నర్వ కాలమును వ్యాపించి యుండును కాని నర్వ టేశవ్యావిత్వ మెట్లనగా- అపకీ కి సర్వ చేశములయందును వ్యాపించనిచో నర్వకాల వ్యావిత్వ మును 'లేకుండును- కాలవశమున తగ్గిపోయి లోకులు యరచీపోవుదు రు, కాబట్టి నర్వకాలీనత్వమును కాపాడుట[్రై నర్వ చేశ వ్యావీత్వమును సిద్ధించును.

156 (శ్రీ భగవద్దీ కా ఎ ద్వితీ యో౭.ధ్యాయ? కి4 న్లోక-(49) శీ రి లేకపోవుటకాదు-. ఆపకీ ర్తి పాలగుదువు, అపకీర్తి మర ణముకన్న గొప్పదనుచున్నా ౭. ఈ గొప్పతనము విడిచిపెట్టదగుట లోనా, పరిిగహించదగుటలోనా, "ఊఇలబుదటిపకషకము నమంజన ముకాదు, జీవన్‌ భదా?ణి పళ్యతి” “ఆ తానే పృథివీం త్యజేత్‌ ” మరణము నెక్షైనను తవ్పించుకొనవలెనని ఇెన్చియుందుట చే అపకీర్తి ననుభవించినను (ప్రాణమును విడునరాదని శాస్త్రము. చెప్పుచున్నది, ' శండవపక్షమును నరికాదు, యుద్ధమును మాని అపకీ ర్తి నే అన్షించుము మరణముకన్న అపక్షీర్తియే గొప్పది అని యర్ధమును "బెప్పినచో నది (ప్రకరణ విరుద్ధము.. ఇక నేవి యన్న-చవో- యుద్ధమును చేసి చచ్చియైనను పోవచ్చును గాని దానిని విడచి అప కీర్త నార్జించరాదు, అని యర్థము “జీవన్‌. భద్రాణి పళ్యతి” అను నీతి క్షత్రియబిడ్డవగు సీకు తగదు, అపకీర్తి యల్చ్పమగుచో చనిపోవుటకంకొు ఆయపకీరి ని వహిం చుటయే (శేయన్క_ర మనవచ్చును, ఆడియట్టిదికాదు, ఇది నర్వ “జీళ నర్వ కాలముయందును వాాపించియుండును, లోక మెన్నటికిని ఈయపకీర్హి నరకము పాలుజేయునని నృృృతులు వాకొను చున్నవి, ఉత్తర రామాయణములో రఘునాథుడు- “ఆక్షీ ర్తి ర్యన్య సీయేత | లోశే భూతన్య కన్యచిత్‌ |

సా జ్జ శ్‌ యో గః 157 పత ల్యే వాధమాన్‌ లోకాన్‌ | యావచ్చృబ్ద నృకీర్వ్య తే! వ (ప్రాణియొక్క అపకీర్తిగాని భూలోక మున ఎంతకాలము చెప్పబడు చుండునో అంతశాలము సీతడు అధోలోకముల పాలగుచుండును, యుద్ధములో చనిపోవ్రటయన్ననో అది ధర్థయుద్ధ మృతి గాన నర్తిర్గ మును బడయ బేయిను, 85 శ్లో!ం(ఈ0) ఈన్లోకమున “బహుమతః” అను పదమునకో- (1) బహుభిః గుసైైః మచతీ$, (0) బహుభిః వరైః మతః, (8) బహు్వేన మతః- (1) అనగా- అనేక నద్దుణములు కలవాడవు, (వ) అనేశమంది వీరులచే కొనియాడ బడితివి, (8) లోకులజే గొప్పవాడవుగా లెక్కింపబడితివి. అని యగములు, ళు 85 న్లోక.(51) ఛూరుడవగు నీతో విరోధము లేకున్నను, విరోధమున్నను పరాక9చుము లేనివాడ వై నన్కు మవోరధులం నిన్ను లెక్కింపక ఫోవువాశనే, 86 త్లోక(52) అవతారిక చెనుకవారు గావించిన అపకారములను రాబోవు అృ్మవయోజ క శ్వారోపణమును ఇెవ్పి తిరిగి రాబోవు అపళారమును చెప్పి యీ సమయమున జాలికూడదని చెప్పుచున్నాడు,

సాజ్బ యో గః 159% ఖ

కో్టూయసొాం స్యాద్బలీయస్న స్ట్‌ అను న్యాయమును బట్టి రెండు పుంలింగజంటలతో నస్వయించు కొనుటవైై నవుంనకలింగ

“నవే శబ్దమును రెండుసాకు లు ఫుంలింగముగా మార్చుటక న్న

కస్యవ్వూ్యూ” ల్రన్సి (ప్రయోగించి సుఖదుఃఖములతో ననర్షియించు టకు మా యమొక్కుసారి నప్రుంనక లింగముగా మార్చవచ్చు నే, అది లాఘవముక డా, ఇక్సేల నపుంనకలింగములో

“నమే” యని 'ప్రయోగించెననగా-. దీని కొక పెద్ద లిట్లు సనూ ధానము నొనంగిరి-

“ఖమ” యనుసది ద్వితీయాద్వివచనముకాదు, ఫుంలింగ నప్తపోవిభ క్రి వఏశసచనముం నమే,. అనగా- భగపంచునియంచని యర్భ్‌ను,

అవుడు సుఖదుఃఖములను, లాభాలాభములను, జయాప జయములను భగవంతుని యధీన మొనరించి గావించిన యుద్ధము పాపానహము "కాడని తాత్పర్యము,

సా ఫె శ్ట్యయో గః 159 రి శ్లో[-_(56గ్ర)

అవ తారికఠకలో-

ఈ రెండును (శేయన్క_రము లగట నీకే కాదు నీచే చంప బడు భీపాజ్ఞదులకును (చేయన్క-రము లే, గాన నీకు పూజ్యులగు వారికి (శ్రేయస్సును చేకూర్చుటకు ఆనంకించవలెనుగడా ! కావున నిన్సంశయముగ యుద్ధమును చేయుము- అనుచున్నాడు,

86 శ్లో॥.(568)

ఈ న్లోకమున-_

“న్వర్జ మనగా ఇది యన్ఫుతత్వ (పకరణమగుటచే పరమని (శ్నేచునమైన మోశ్రమని యర్థము,

86 శ్లో![.(566)

ఇచ్చట “కౌన్నేయొ యను నంబోధన సాభ్మిపాయము,

సింవావువీల్ల లేడిపిల్ల చేష్టలు చేయునా? తగునా? శుద్ధ శ్నేత్రమున బుట్టిన సీవు మవాత్తరమైన ధర్జుమును వెడగొట్టుట తగదని తాత్పర్యము,

88 శ్లో!.(68)

అవ తారికలో.

ఆకృయాథాత్మ్యజ్ఞూనము నువ బేళించి విమ్మట డానినే ధ్యానిం చుట యను జ్ఞానయోగము నుపబేశించుట యుక్తము,

శక జ ణి, |! ని

జ్ఞాన యోగో జితస్వానైః సరిశుద్ధాత్హుని స్థితి” అ

అట్లు చేయక మధ్య కర్మయోగము నుపబేళింపనేల యనగా-ఆ జ్ఞునముకరయోగము దగుటచే స్ద న్‌, చే సిద్ధించున

కారణం పూర్థిం శార్వ మనన్నరం౦ి” గాన కర్ణ యోగమును ఇెవ్చీ-

160 (శ్రీ భగవద్గీతా - ద్వితీ యోఒధ్యాయః ౯ ఫజహోతి యచాకామూాన్‌” ఇ అొప్టిది గ్రంధముబే జ్ఞాన యోగమును వెప్పును, 40 త్లోక(59, 60) వెదికధర్శములు” యని సామాన్యముగా చెప్పి విడుచుటలో తాత్పర్య మేమనగా- నిత్యశర్శలు కాని నైమిర్సి క కర్ణములుగాని విచ్చిన్నమైనచో (చివరవరకు చేయక విడిచినచో) ఫలము సియజాలవు, అనర్థమును కూడ తెచ్చిపెట్టును, నిజముగ శక్తి 'శేక కొలదిలోపములు తటస్థించి నను దోపములేదు, కామ్యుశర్థులలో మాత్రము అంగములలో నేమూ[తము వై.కల్యమున్నను నిరద్ధక మే, ఫలము నీయజాలవు సరిగడా అనర్జ్యము లను "తెచ్చి పెట్టును, అనగా (బవ్మార వ్షస్సులగుదురు. ఉ0 న్లోక(61 అన ళారికలో- ఇబ్లు కరు యోగ నూహోళ్ళు ్యమును చెప్పెడు వ్యాజముతో ఇతరకర్భ్శులకన్న కర్ణ యోగముయొక్క_ ఆధిక చ్ర్‌ము ఇప్పబడినది, కర్షక ఇ ప్పెదనోొని (ప్రతిజ్ఞను గావించిన విషయమును ెప్పు చున్నాడు, ఉ1 వ్లోః(69) శామ్యుక ర్ధుల ననుస్టించువానసికి అళ్మయాధాత్మ్యనిశ్చయ ముండనవసరము లేదు. ఆళ్ళ స్థిర (నిత్య మనుజ్ఞాన మున్నవో నాతని కా కర్ణుల ననుష్టించుట కదిచాలాను, అత్హుయాభాళ్మ్య నిశ్చయముతో నారని శేమి (ప్రయోజనము + పూర్వపతము ఆజా (1 అదిలేనిచొ నాతనికి కర్శానుష్యానమే కుదురడందునా*

[21) సాష్ధ్యా యో గః, 161 (2) వాశ్ర్ర మూతని కాజ్ఞునముండవన లెనని విధించుచున్న దందువా ? మొదటి పతమమున- క ర్మానుస్టానమే కుదురదనుటకుం (1) న్వన్హాది ఫలేచ్చయే యుండ దడా? (2) న్వర్షసాధనానుస్టా నమే కుదుర దా 1 (శ) అది కుదిరినను వానికి స్వన్తానుభవమే కుదురదనిమయా + స్వర్ణము సుఖానుభ వస్థానమని శాశ్ర్రుము ఇెప్పుచుండగా అఆస్తికున కందు రుచి యెట్లు పుట్టకుండును ? ఇక చెండవవిషయను- వాని కాన్వర్హానుభవము శానలెనని యాశ యున్నను దానికి సాధనమైన యాగమును చేయుటకు తగిన కర-క భేబరము లున్నవి, అఫలము ననుభవించువరకు తానుండుస(ఆతృయుండున)ను నమ్ముగ మున్నది. లోకమున నొక రహితు స్యవసాయమును జేసి చానిఫలము ననుభవించుట చూచుచున్నాము కచా! ఇకనేల చేయకుండును. ఇక మూడవయంళశము- కాన్రమున ఇెప్పబడిన కర్ణును అంగాది వైకల్యములు లేక (శద్ధశో వేసిన ఫలము నిచ్చుటలో లోకేమి ? ఆనుఖబానుభ వార్థ మే ఆ కర్ణ చేయబడుటచే దానిని యనుభవించునపుడు చకనర్తి భోగానుభవమువలె న్వర్ణభోగానుభవమున ఆత్మయొక్క యాఖథా 'త్య్యానుభవమున “శీర్‌ యపనరను + ఈవివయమునంతను “శకానూధి కారులకు” అను[గంథముతో సూచింపబడీనది, శాశ్ర్రాము కంటికి గాన్సించు ఐహీకఫలములకును కాన్చించని వుణ్యరూపమైన ఆమువీశ్దకఫలములకును సాధనములను బోధించును,

169 (శ్రీ భగవద్గీతా - ద్వితీ యో ఒధాష్టాయః 41 త్లో!-(68) దృష్టఫలములనుగూర్చి ప్ర శ్యేకించి ఆక్భయాధాళ్ళ సై న్ట్‌నిశ్చే యములో పని లేదని చెప్పనవనరము లేదు, ఇళ అదృష్ట ఫలములకైై నను చాని యావశ్యకత లేదు కొన్ని యంగముల ననుష్టించనిచో యాగ మే నివృన్నము కాదు, అటుల సీఆళ్ళ యాధాత్మనిశ్చయము యాగాది కరణశరీర నిష్పాదకముకాదు, కరర్మయగు నాత్ముయొక్క_ నంస్కారమున క్రై యూ యాధాత్మనిశ్చయ ముండవలసిన పనిలేదు, అట్టి పోమణా దులు శామ్యుప్రకర ణములలో వధింపబడినట్లు “ఆ కాస్టానం తత్వతోజాసీయాత్‌ ” అని ఏథి వాన్సించదు. వేదాంత శాన్త్ర మున. "చెప్పబడిన జ్ఞూనవిశే వము అతిశయితమైన మరియొక పలమున3కే యగటవే నది యొక కరకు అంగమగుట ఉచితము కానేరదు, అత్మృతత్వము నెజటుంగ కున్నను స్వశ్రాదుల ననుభవించుట కనుమతిని శాన్ర్ర మొసంపచునే యున్నది గచా! “ప్పవాహ్యేతే అదృభా యజ్ఞరూపాః వతచ్చేయో 'యేభినన్షన్ని మూ థాః[ యజ్ఞములనునవి చిల్లులపడపలవంటివి. ఇవియే (శేయోదాయకము లని ఆత్మితత్వము నెజుంగనివారు. పనిని చేయుచుందురని యర్ధము, గ్‌త్రయందును ఖ్‌ “యామిమాంవుప్పీ ఆం చాచం | (ప్రవవన్న్య విపళ్చిత[7 అసియును ఇప్పుడే చెప్పబడును,

సా ఫ్‌ వ్ర యోగః 16కి ఆత్భుతత్వము నెజుంగనివారు ధూనాది మూర్షమున స్వర్ధము నధిరోహింతురని ఉపనిమత్తులు చెప్పుచున్నవి, అంగుచే శాన్ర్రుబల ముచబే వీరికి అత్చృుయాఖాత్మ ఫ్రనిశ్చయముతో పని లేదు. ఈవివమయము నే “విరోధమున్న * లేదనియు సూచిం వెను, మోవ్షమును కోరువానికిమా(త మోియాత్ముయాథాత్ముస నిశ్చయ ముండితీరవలెను, ఏమనగా మోనశ్రమనగా యథావస్థిత న్వనమూప (ప్రాప్ని యేగాన ఆ యధావస్థిత స్వరాపజ్ఞూన మోతని కుండవ లెను, త్క్ర0తున్యాయమున కిదియేగదా అర్థము, చానినెజటుంగనివాడు దాని నెట్లుకోదును, కోరనిచో ముముతు వెట్లగును ? అది వుడు పార్థ మెట్లగును 1 “అధ్యాళ్ళ యో గాధిగ మే నేతి” తృతీయా శ్రుతి చే ఆర్మయాధాళ్ళృజ్ఞానము అంగముగా శాస్త్రము విధించుచుండగా నది లేనిచో సాధన మెట్లు పూర్మియగును! తా సెన్వరో తత్వము నెజుంగని వాసికి స్వరూ పావిర్భావరూప్యమైన ఫలాను భవ మెట్లు * కావున మోూతాూక్థి! ఆత్భయాథాత్మ్మ్యజ్ఞునము 'జేనివో విరుద్ధమే యగును, ఉ1 వ్లోః.(64) గి వ్యవసాయాత్మిక బుద్ధికి వకతర్థమన అర్థ మేమి * బుద్ధి వ్యక్తి ఒకటి యనియా 1 శాదు, అబుద్ధి సంతాన మనువదించుటచే నేకత్వ మెట్లు వొనగును, అనగా- బుద్ధి తణికముగాన బుద్ధిధారలో అనేక బుద్ధు లుండుటచే వకత్వ మెట్లు, విమయ మొక్క-టియే యగుటభే నొక్కటియందురా ? శాదు, (పధానాంగ ములు ఉపాంగములను అవాన్నర ఛేదముచే నది యనేకనిధమే యగును.

164 (శ్రీ భగవద్దీతా - ద్వితీ యో౭౬ధ్యాయః అట్టి ప్రథానాంగ సముదాయాంగ నముడాయము నొక్క_టిగా భావించిన డానినీగూర్చిన బుధ్ధి యొక్కటి కావచ్చునే యనగా అటు లైనచో విది కామ్యకర్థులకును నమానమే గాన మోాశ్ర సాధనమైన యీ వ్యవసాయాత్తి గాక బుద్ధికి గల భేద మేమికలదు అన్నచో “వ్యవసాయాత్మక మైన బుద్ధి” యని చెప్పుచున్నారు. 41 శ్లో! _(66)

(1 నిత్యనై మిత్తిక కామ్యకర్శులు వేస వేరైన (పథానఫల అవాం తరఫలములకు సాధనములాగా విధింపబడినవిగ దా వాని కాశీ ఫలమగుట ఎట్లు ఘటించును +

(త) కామ్యకర్ణులను తద్విరుద్ధ మైన నిప్కామకర్ణులతో కలివి చేయుట ఎట్లు తగును ?

(8 ఆయా కామ్యకర్థులకు శాస్త్రమున విధింపబడిన ఫలములయం దాక లేకున్నను వానిని చేయవలెనన్న చో అధికారము "లేకున్నను (ఛావృాణుడు తత్రియాది ధర్ధుములను చేయుటలో గోవమేమి ?

(4) నమన్త కామ్యాకర ్రలను ఆచరించుట ఫలభేద ముండుటచవే ఘటించు కట్లు * అది దువ్కురముకూడ సగునుగచా |

(5) కొన్ని కామ్యుకర్థులను మాత్రమే యనుష్టించిన వాలం నన్నో ఆ కొన్ని ఫలానయని నిర్ణయించు విశేమశా్ర్రము 'లేకపోవుటచే అన్నిటిని ఆచరించవలసిరాడా 1 అను నంచేవా ములను జావుటవై బుద్ధికి వకత్వము, బహుత్వమును చెప్పు టకు ఫలమును దీని ముఖ్యాఖిసాయ మేమన గా” అను ముందు [గంధము బయలు దేదుచున్నది,

సాష్థ్య యో గః 165 నిత్యనై మిత్నిక కర్మలకు ముఖ్యఫలములును అవాంతరఫల ములును వవియనగా-

(పాజాపళ్యాడి లోక పొనీ,

ఇంతవరకు నంపాదించి పెట్టిన పాపవినాశము చేయకుండుట చే

లభించు అనర్థపరిహోరము అనునవి.

నిత్యనై మిత్తికములనగా- న! (పత్యేక మేగాక, నమ్మిలిత

మైన నిత్యనై మిక్తికములసి యర్థము,

ఉ1 త్లోఃం(65)

ఆఫలముల నన్నిటిని విడుచుట యనగా నెట్లు కుదురును ? ముముమయువునకును, పాపవినాశమువలన ఆంతఃకర ణభుద్ధి కలుగును, ఆరీతిగా నా కర్ణుల కుపయోగమున్నది గచా యన్న చో-

“ఇక్షు మను నెకేఫలమున శౌ” యనిచెప్పబడి నది,

ఇతర(త్ర వీని వినియోగము -వేవ వేతుగా నుండుటచే ఫలము 'వేరగుటయును, శాస్త్రము వేరగుటయును నున్నను, ముము యవువిషయమున- అన్నియు నొశేఫలము నుశ్రైశించి యొకేరమయ మున నొక్కనిచేత నే చేయబడునవగుటచే ఫల మేకమగుట శాస్తా? ర మేకమగుటయు నొక్కటియే యగుటలో విరోధమేమియును లేదు,

41 శ్లో!ం(67)

జబ్బకి క్రాాలద్రిి అనగాం-

శాన్ర్ర మెప్పుడును క క్రి నిబట్టియే కర్య్తలను విధించును. అశక్య మైన వానిని చెప్పదు.

“తద్ధికర్వన్‌. యధాశక్రి!

166 (శ్రీ! భగవద్లీ తా - ద్వితీ యోఒధ్యాయ:ః 'పాప్నోలి సపరవూంగతిమ్‌! వఏతావతా ముముతువునకు నిత్యనై మితి కములలోవ లె కామ్య కర శ్రలలోను కొన్ని యంగములు లోవించినను ఫలము జేకుండుట గాని అనర్థము గాసి కలంగ నేరదు, విచ్చిన్నమైనను అనగ్థము లేదనుట జ్యోతిష్టోమాది కర్శ న్‌ లలో నొక్కాక్క-దాన్‌ని చేయకుండుటలో తాత్పరస్టముకాదు, మరి యేమనిన-_ మోషవము లభించువరకును చేయవలసీన కర్ణుకలాసములో (వయాజూదులనలె నంగభూతములగు కర్తలలో నొళ్కా-క్కాకర్భును చేయునపుడు. దేశ కాలవైపరీత్యములవలన దానిపై కర్శను జేయ లేకున్నను అనర్థము లేదని మాత్రమే తాత్పర్యము, 42 న్లో!.(68) ఉలి ఉక, 4 న్లోకములలోని కొన్నిపదములకు వి కేషోర్థములు వ్యుతృ్పత్త శ్రిర్ధములున్ను- అవిపళ్ళ్చితః--- వివిధం పళ్యత్‌. చిత్‌ యేషాంతే విపశ్చిత $- అనగా బపాజ్ఞులా, తే న భపస్ని =అవిపళ్ళ్చితః అనగా ఉపనిషత్తులను చదివి ఎజుంగవనల సిన స్థిరాస్టిరపచార్థృవి వేకము "లేనివారు, వేదవాదర తాః-ా “వేదేషు-వేదాన్తేషు చ గీయతే” అన్నచోట 'వేదశబ్దమునకువ లెనే యిచ్చట కర్ణభాగపర మని యర్థము. వేచేవాదాః= 'వేదవాక్కులు, అనగా విధి ఫల- అర్థవాద

సా స! యోగ; 167 కామా తానః-- శామేషు, అ ల్ధా=మనః యీషాంతే, న్వర్హపరా!--- న్వర్షః, పర;=పరాయణం=పర మ పాపష్యము, యేషాం తే మోశ్రవిముఖులు, జన్భుకర్టుఫల్మపదాం.___ జన్టు- కర్య్ణుకు ఫలమగునట్లు పై లోకమున ననుభవించగా మిగిలిన కర్ణుకును ఫలమని యెజుంగనవలెను, అఆ కర్ణ శేషము నలన గొప్పదిగాని, నీచమైనదిగాని జన్టురావచ్చు అని శాన్ర్రము చెప్పుచున్నది, ఉలి వ్లో. (69) అవతారికలో ఇట్లు కామ్యకర్ణులనుగూర్చిన బుద్ధికన్న మోాక్షసాధనమగు కర్శలను/హార్చిన బుద్ధియొక్క_ వైభవమును జె్చి మోత్త సాధనముల ననుస్థి౦చవలెన నెడు త్వరను బుట్టించుటకైై కామ్యకర్శాధి. ..... ఠి లు 0 ఉ9 శ్లో1ం(70) జ్ఞానులు గావించు. నకలకర్థులును క్షానపచురములైై యే యుండును, ఆకర్శులు ఒకేఫలమగు మోశ్రమునశే సాధనము లగు టబే వానికి వక శాస్తార్ధత్వము, వారిచే మోవశ్రమున కుపయోగించని కర్ణ లెన్నడును చేయ నేబడవు. కాబట్టి (శమ అధికమున్ను వరిమిత మైనఫలమును ఉండునది కాన్యుకర్థులు చే కువారికినూ[త మే, ఉత శ్లో![.(71) కామ్యకర్థలనుకూడ ఫలాశను వికిచి చేయట యంగీకరింప బడుచున్నది, నిప్కా.మకర్ణు యోగ మునకు ఫలము యథార్థాత్ము నస్వరూప(ప్రావ్నియే ఆన్వరూసము మా(తము మోశ్షమునకు విరుద్ధము

168 (శ్రీ భగవద్దీ తా - డ్వితీ యో2_.ధ్యాయ:ః కానేరదు, శాబట్టి మోత్షేచ్భ యుండగా బంధకమగ మరియొక శ9ి వ్లో1ం(7 2) తికి తల్లియు హితమునకు తం(డియును లోకమున వసిద్ధి కలదు, "వేదములు (వీయమును హితమును బోధించునవి యగుటచే తల్లియు తం(డ్రియును అవియే యగుచున్ననవి, శీలి న్లోక(78) లాకీక తల్లిదం[డ్రులు జన్ములనుబట్టి మారుచుందురు, కాని జేద మును నీతల్లి డం(డ్రులు అన్నిజన్ఫులలోను మనలను ఏవికువక అనునరించు చునే యుండును గాన వేలకొలది యనబడజెను, త్తి న్లో!-(74) నమస్తాత్శలకును కావలసిన చతుక్విధ వురుపార్థ సాధనములను, అపుకు పార్థపరివోర సాధనములను బోధించుచు నొకప్పుడై నను విడు వక్‌ యుండుటనే వాత్సల్యాతిశయ శబ్దము వాడబడినది, 42 వ్లో!ం(75) మాసగించుటకా * కాదు, హితమును బోధించున ఇగుటచే తల్లి రోగముతోనున్న బిడ్డ మందును తిననిచ్లో వెన్నలో నామందును ఐాదిగి వెన్నను తిసనుమని చెప్పును, అదిరోగ శాంతికి ఉపకరించునుగచా ! అటులనే మరియొక హీితముననై పర్యపసించు సని యండురా * కాదు, ఆయా కగ్య్దలను ఖోధించు (పత్మిపకరణము నందును ఆయా కర్శుల ఫలములలోనే యవి పరస్టవసించుచున్న వగుటచే,

[220 సాష్థ్య్థ యో ఈ 169

కావున పరమవురుషువి అజ్ఞారూపములగు సీవేదములు మొదటి నుండి చివరవరకును అపరిమిత దుఃఖములతో నేకూడి మిణుగురు పురుగువలె యేయల్చఫల సాధనములనో బోధించునవి యగుటచే విషము కలసిన మధుపానము నుపజేశించినట్లు కూడని వేయగు చున్నవి. కావున వానిని విడిచిపెట్టుటయే మంచిది వేదవిరుద్ధమైన దగువో విడిచి పెట్టమని చెవ్చవచ్చును గాని విధించిన దానిని విడుచుట ఎట్లు* కర్ణలను విధించు శాస్ర్రృమైనను అప్రామాణికము కావ లెను, అవి (పమాణములే మొనచో వానిని చేయవద్దని చెప్పుచున్న భగవదు క్తి అ్మపామాణ్‌కము కావలెను అన్నచో చెప్పుచున్నాడు.

ఉలి శ్లో!.(76)

[పథమమున

“నతర్ధిర జన్నమః (పచురాః౫ అని (కమ మున్నను విశిచి

“మ్విక్కిలి తమోగుణు లై నవారికీని” అని తమోగుణముతకో (ప్రారంభించుట లోకమున నున్నవారి (పాచు ర్గమునుబట్టి యే, తమోగుణపచురులు లోకమున నధికముగచా ! రజోగుణ్మపచురు లంతకన్న తిక్కున, నత్వగుణ్యప్రచురులు అంత కంబు తక్కువగా నుందురు, ఈవిషయమును సూచించుటకే యీ (శమ మవలంబింపబడినది, దీనినిబట్టి (క్రమముగా ఐహి కాముపీన్దక మోనశ్షూభిలావులగు పురుషులు సూచింపబడుచున్నారు,

ఉపి న్లో॥(710

నదై ్ర్రద్యుడు వాతవిత్త శ్లేష్మ(పకృతులగు వుకుషులను పరీ థీ0చి వారి (పకృతికి తగిన మందులను, మందులకు తగిన అనుపాన ములను, వానికి తగిన పథ్యములను అపథ్యపరిహారములను విధించును, అట్లు చేయనిచొ వారు దురుపజేశములచే అపథ్యములను సేనించి నశింతురు,

170 (శ్రీ భగవద్గీ తా వ ద్వితీ యో౭ఒభ్యాయ;

కాంబూలాదుల కలవాటుపడిన పిల్లలం తల్లి దండు లు డబ్బు సీయనిచో దొంగతనమున కలవడి ెడుదురు, అన్లు రజస్తమః (పచుడులగు పుడుషులకు తగిన సొధనములను శొస్ర్రము ఇప్పనిచో వారును తమ యఖీవ్షసిద్దిై తప్పుడుదారులనుబట్లి చెడిపోవ్చుదురు,

ట్‌ థా ల

"వేదమునందు నమ్ముశము లేనివా డొకడు తన శత్రువును చంపు ఉపాయము నన్వేషీంచి వై దికునిచే అభిచార వోముములను (చేత బడియొ) ఉపచేశింపబడి వానిఫలమును గాంచి వేదమున నొకింత నమ్ముకము కలుగగనే ధనాగమనమున్నతై రాజసకర్ముల యందును క )మముగా పరమవురుపార్థ సాధసములయందును నమ్మశము కలవాడై తరించుట కవకాశము కలదు, దాహముతో పీడింపబడువానికి నీటి సీయవలెనా * రసాయనపానము నుపచేశించవలెనా *

మోక్షము నపేశ్షీంచకుండుటకును, తనకు కావలసిన ఫలము నకు సాధనముల సెజటుంగకుందుటకును కారణము త మోగుకాము మొక్కా ఆధిక్యమే, ఫలములయం డాన క్తి కామసుఖానుభ వాభిలా మయు రజోగుణాధిక్యమువలన, కామ(ప్రవణులు చానియందలి అభి నివేశమును మరల్పజాలక చెడుదురు,

శ2ి శ్లో[.(78)

పాపళర్థుల (పాచుర్యముచే చెట్టుగను, పుట్టగను కూడ బుళ్రి అభేతన(పాయుల్రై పురుషార్థ యోగ్యత యీహవణ్ళా(త్రమైనను "ేనివా రగుదురు,

ఉలి శ్లో!.(79) “ప్పనిప్పుడు నత్వగుణ వప్రచుకుడ టై యున్నాను అనుట “విమ్యస్తేఒవాం అని కర ణాగతి చేయుటవలన నే,

సా ఫ్‌ యోగః క్షేమ

అడ్జున ! శ్లోకమున యీనంబోధన [పకృళోపయుక్తనుగా వాడబడినది,

సంబోధనవలన నీతడు నిత్వగుణప్రచుకుడని తెలియబడు చున్నది అద్దున శబ్దమునకు అెలువు అర్హము, నత్వ్రగుణము తెలం

చె యు యఖ

వును వెప్పెడు శుక్ల శబ్బ్దముచే చెప్పబడును,

అర్జునా! సీవిప్తుడు సత్వగుణము నధికముగా కలిగియున్నావు, చానిని విడిచి చేయపలసిన కృత్యములను (యుద్ధమును) విడిచి, చేయ శాని పనులను (భిశాటనాదులను) చేయకుము, దానిచే నీకు నత్వ గుణ మడుగునపడి రజన్నమస్సులు తిలయొత్తును,

ఉ2 శ్లో!(60) నిచై ఏగుణ్యశబ్ద్బము- మూడుగుణములను నిపేధించు చుండగా ణి,

నత్వగుణమును వృద్ధిపర చుమని యర్థ మెట్లు సిద్ధించునన్న చో,

నిజమే మూడుగుణములాను ని-పేధింపబడుచున్నవి, కాని ఆ నిపే.ధము సాంకర్యవిషయము, అనగా నత్వగుణముతో రజస్తృమ స్సులను కలవసీయకుముని యర్థము, అట్లుగాళ నత్వసణమునుకూడా నిపేధించినవో ముందు అనుట తగదుగడా! ఆ సాంకరస్ధ మెట్లుపరివారింపబడునన గా- రజ స్తృమస్సులను నృద్ధిపరచు అఆవేరవిహారి ములను మార్చుటచే నది

ఉల న్లోకం(81)

రజనస్త్నమః (వాచుర్యమును తగ్గించుళొనుమనియు నత్యపాాచు

ఠ్యమును వృద్ధిపర చుకొనమనియు వీధించుట తగదు, వమనగా_

179 (శ్రీ భగవద్గీతా _ ద్వితీ యో౭_.ధ్యాయః

పీనికి ఇది రజస్సు- ఇది తమస్సు, నేను దీనిని వృద్ధిని పొం దించుచున్నానసి 'ెలిసి (పవ ర్తించుచున్నాడా 'తెలిసినగ చా తాను దీనిని మాన్సుకొ నగల్లును, వీడు సత్వగుణమునుగాని చాని ఉపాయ ములనుగాని యెజుంగ పే, ఎజీంగినగ దా చానియందు ప్రవర్తించి వృద్ధిని పాందించుకొన గల్గును అని (పశ్న ఉదయించును,

దీనికి నమూథానము

గుణములను పట్టుకొని సాశ్తాత్తుగా నీవ్ర చేయవలసీన బేది యును లేదు.

ళనిర్ర్యోగ శేమః అత్భవాన్‌ త్‌ే అనురెండు సాధనముల నలపర చుకొనుము. అసాత్వికావోరములను సుతరాం దరిచేరసనీయకుము. వీనివలన నే రజన మస్సులు తగ్గుటయు సత్యగుణో న్మేషమమును సిద్ధించును,

నిర్యోగ తేమః ం

“*బ్రత్రృవాన్‌”' అనుష

స్తే సదముల కర్థమును అనువాదములో భూడుము, ఉరి శ్లో! (89)

అయా[(వ్రయోజనముల న పేచ్లీంచునందరికా ఆకును కల్పింపబడి

నది, లేక స్నానము పానము మొదలగు వివిధ ఉపయోళముల 46 వ్లో!,88) 'వేదమున నర్షను ఆశ్రమము (ప్రవరాడి భేదములనుబట్లి ధర్భు ల

ములు జేరు వేరుగా విధింపబదును, అవి యెవరి కెట్లు విధింపబడునో వారిచే నటులనే చేయబడవలెను, వేదమున వెప్పబడినను ముముమువ్రు నకు మోక్ష సాధనము కానిది చేయతగదు, ఇతరవర్షములకుగాని ఇతర

సొ ఫె ఫ్ర్‌యోగః 178 ఆ(శములకుగాని ఇతర ఫలార్ధలకుగాని చెప్పబడిన ధర్జుములను తేదితడు లాచరింపశరాదు,

త్ర శ్లోట(84) ఈన్లోకము నందలి ్రావ్మాణపదమునకు (కీ భామ్య కారులు “వై దిళన్య ముమువ్షోః” అని యర్థమును సాయించిరి, కానిచో శ్ష(త్రియున కుపదేశము అన మంజన మ॥పను గదా! ఆయర్ధ మిశబ్దమున కెట్లు వచ్చినదనగా- ((ట్రవ్మా= వేదమును, అణతి=ధ్వనించు చున్నాడు) గాన “యవాహస్టణటో అని డానికి వ్యుత్సత్సి, (అణ-శ బ్టే అను ఛాతువునుబట్టి వేచాధి శారము వావ్మాణ త్స(త్రియ వైశ్యులు ముగ్గురకును కలదు, ఉ న్లో(65) కర్ణుఫల హేతుః. “కర్ణుణాం ఫలం తస్య కూతి అని మస్టీతత్పుకిమగా జెప్పీనచో 'రెండవపాదముతో పౌనరుక్క్య్యము (వనంగించును, కాబట్టే యిచ్చట కర్టుచ ఫలం చజక ర్థఫ లే-త యోః హేతుః అని అని ద్వంద్వము చెప్పనలెను, అనగా- నీవ్చు కర్ణుకును ఇఖలమునకును కారణభూతుడవు కావని యర్థము- ఇది ఉభయపదార్థ (ప్రధానముఅగుటబే (శ్రేస్టతరము. అందులకే భగవానుడు దర్చంద్వన మానమును (ప్రశంసించుచు “ద్వంద్వస్సామాసికన్య చ” అనను, "ఇచ్చట వాస్తవమైన కారణతర్పము నిపే.ధింపబడుట లేదు, అట్లనునంధించవలదని పెప్పబడుచున్నది,

174 శ్రీ భగపద్దీతా - ద్వితీ యోఒధ్యాయః 47 శ్లో!-(86)

(10) ఇతరకర్ణులు చేయట కధికారము- న్నానము నిత్య కర్ణ, అది సంధ్యావందనము నకు యోగ్యతిను నంపా దించును, నంధాస్టవందనము నిత్యకర్థు అది భగవచారాధనాది ఇాస్త్ర్వీయక ర్భలకు యోగ్యతను కలిగించును, “నంధ్యాహీనోఒశు చిర్నిత్యం । అనర్హ్శస్సర్వకర్హసు!

(2) అంతవరకు నంపాదించ కూడ బెట్టిన పాపమును వోగా టును, లు

(8) వానిని చేయనిచో అనర్థము కలుగునని శాన్ర్రము చెప్పుచున్నదా ? చేసినచో నాయనర్లము పరిహరింప

థి

(4 వానికి పాజాపత్యాది లోకనసుఖానుభవము కలదు,

గ్ర పశు పు తాది (పొష్షియును కలదు,

(9) వదోయుక ఫలవిశేషముతో.

కర్శులను విధించు వాక్యములో కర్ణుల సస్టమాపముమా్యత ము

"ెలుపబడును. అ పైన కానూధికారమున న్వనశ్తాదులతో

నంబంధము వినబడుటచే చానికి స్వర్ణము'ఫలమగు చున్నది,

అటులనే మోశ్రూధికారమునకూడ మో్యోమనెదు విలతణ ఫలముతో నంబంధము వినబడుటవే మాచే దీనికి ఫల (8) ఫలమునకు నీవు యోగ్యుడవు కావనుటచే ఆకర్శతో సంగము

(ఆనగా యిీకర్థునాదియను మమకారమున్ను) నిపేధింవ

బడినది,

సాష్ట్ట్ట యోగః 175 త్తు 48 శ్లో!.(8౧) ఈన్లోకమున “నజ్ఞం త్యక్త్వా” అనుచోట నంగ శబ్దమునకు బంధకమగు నసంగమని యర్థము, 'రాజ్యమునందలి నంగము ఫలద్యాారాబంధకము- బంధువులు మొదలగు వారియందలి నంగము యుద్ధమును చేయ సీయక బంధకమగును. అగెండును త్య్థాజ్యములే యగుటచే నిచ్చట విడువదగినవానిలో నారెండును (శ్రహింపబడినవి, అవతారిక అరువిధములై న ఆాత్పర్యలింగములలో “అభ్యార” యనెడు (మాటిమాటికిని చెప్పుట) లెంగమును ఇచపబ్బనోరి పొనరుక్తు శి శంకను పరివారించుచు ఈ సామ్య్యానునంధాన రూసమగు చిత్తనమవధానమును పదే పబే ఇస్పుటకు కారణమును చెప్పుచున్నాడు, 49 న్లోక-(88) ఈశ్లోకము నందలి “శరణ” శబ్దమునకు కక్తవాయ్‌ గృవహారతి్యతోః శబ్దశ్శ్ళరణ విత్యయం” అను య 'నేకార్థములలో నిచ్చట గృహోర్థ మే (గ్రహించదగినది, బుద్ధికి వానస్థానము గృహోాదులు అ(శశయ మెట్లనగా- కర్ణుయోగమున నిష్టను కలిగియుండువుని భావము, 49 శ్లోగ-(89) కృపణాః--- “కద ల్యే కృపణతు[ద కిం పచాన మితంపచాః” అను సీ నళూనభుటకపదనములు కడర్యుని (కుత్సితుని) బోధించును.

176 (శ్రీ భగవద్దీతా - ద్వితీ యమో 2-ధొస్ట్రయ:ః అనగా- ఇచ్చట ఫలమునుకోరి కర్య్ణలను చేయు వుడుషులని యర్థము, వానే యిచ్చట నిందింపబడుచున్నారు, ఫ్‌1 వ్లోక.(90)

బంధించుటలో బంగరునగొలుసు లైననేమి? యినుపగాలుసు లైననేమి! అటులనే ఆత్మను శరీరమను కారాగారములో. బంధిం చుటలో ఫుణ్యమున్ను పాపమున్ను సమానము లే, ముముతుస్థాన ములో నున్న వానికి స్వర్ణ సాధన మగుసుకృతమును పాపముతో నమా నమే, అలాకికమై యనిష్టసాధన మైనదనెడు పాపలక్షణము యీ పుణ్యము నకును కలదు, ముముయువునకు స్వర్గము నరకతుల్యమే,

“వ తే వై నిరయాస్తాత |

స్టానన్య పర మాతృనః॥ ఈ గీతాళ్లోకమున బంధక మైనవుణ్యపాపముల సరిత్యాగము. వెప్ప బడీనది, 51 వ్లో!(91)

అనామయం పదం = దీనికి ఒకానొక స్థాన మనిగాని పరమ (పాపస్యమైన పరమాళత్మృన్వరూప మనిగాని యగ్ధము, లేక నిష్కామ కర్శ యోగప్రకరణ మగుటవే దానికి ఫలము ఆళ్ళ పాష్కిమా త్ర మే గాన పరమా తాస్త్రళ్ళుక శుద్ధాళ్ళ స్వరూప మనియును ఇెప్పవచ్చును,

“పద్య తే నా గమ్య తే ఇతిపదం” అని వ్యుత్సత్తి, ఈమూడును ముక్తువకు సాశ్రాత్తుగా గాని పరంపర గా గాని (పాష్యములే యగుటచే

“ప్పద్షలో శబ్దముచే ఇప్పబడును,

(28) సా ఫై యో గః, క్ష 51 శ్లోఃం(92)

అప తారిక-

-ఈవిధమున చెప్పబడిన వరి త్యాజ్య = పరి[గ్రావ్యూ విభాగము య్శుక్తి గాని శాత్ర్రము గాని అవసరములేకయే నీకే స్పష్టముగ గోచరించునని చెప్పబడుచున్నది.

51 వ్లో![.(98)

వుణ్యము పాపము అనెడు సాంసారిక కర్ణువలన నే మోవాము జనించును, ఆ మాహము ఫలమును కోరక కర్ణుల నాచరించుటచే

నశించును, కారణము లేనిచో కార్య మెట్లుండును 1 51 శ్లోః-(94)

నిశ్వేడము (అనగా- వ్యర్థ మనుబుద్ధి) 'లేకపోవుటకు కారణము యీ మోహమే, మోవాన్వరూపముకంయి వేరై దానివలన బుట్టు నట్టి కాలుష్య మనునది “వేరొందు లేదు,

పనికిరానివానిని పట్టి (పాకులాడుట, చేయవలసీన వానియందు 'పెడముఖమును బెట్టాటను, తలంచుకొన్నచో నిర్వేదము (అనగా తనను తానే నిందించుకొనుట) జనించును...

“తత్వజ్ఞానాప దీర్ష్యా చేః ని శ్వేదస్స్వావు మాననంో” సస్తుతత్వము నెజుంగుటవలనను, ఆపదలు కలిగినను, ఈర్షస్ట (గుణ ములయందు దోషబుద్ధి) జనించినను, ని ర్వేదము ఫుట్టును, అది తనను తానే నిందించుకొనుటలో పర్ఫువసించును.

క1 శ్లోః.(95)

అవతారిక

జ్ఞున యోగము (స్ట వజ్ఞ ) అసి ఇిస్పబజి ఉపాయమునకు మొదటిళ్లోకము ఆరంభింపబడు చున్నది,

178 (శ్రీ భగవద్దీతా - ద్వితీ యోఒభ్యాయః కతి శ్లో3.(96) సర్వజ్ఞ డైనట్టియు. నర్వళ క్ని కలిగియున్నట్టియు. పరమకారు (కు డైనట్టయు, (భమ్యపమాద వి(ప్రలంభాది దోషముల అేశమైనను "లేనట్టి నిరుపాధిక బంధు వై నభగవంతునినుండి అని తాత్సర్య్యము. 58 వ్లో1.(97) ఇచ్చట (విప్రతిపన్నా అనుచోట) విశబ్బమునకు విడుద్ధమని యర్థము కాదు, వై శిష్టమని యర్థము, సాశ్షాత్‌ స ర్వేశ్వరునినుండి వినుటశే దీనికి వెశీష్ట్రము కలిగినది, కక బ్లో (08) శ్లోకమునందలి నిశ్చలమనగా- కలిగినబుద్ధి మాసిపోకుండగ స్టింముగ నుండవలెను, 5కి శ్లో! (99) శ్లోకమునందలి అచలమనగా. ఉండవలనీన అచలత్వము, అనగా- ఒశేరూపముగా నుండుట, ఫలాంతర రుచిభేదముచే నానా రూపములను డాల్చ కాదనియు, వివషయాంతరములకు పోసియ':రా దనియును భావము, లేక 5కి వ్లోః.(100)

• శుతివిపతిపన్నా” అనుటచే [శనణము విథింసబడుటచే మననముచే (యుక్తులతో నమాలోచనను జరువుట) స్థిరీకరణ మున్ను, కుయుక్తులచే చలించక నిలిచియుండు టయాు నగ్ధము,

సాజ్జ్య్య యో గం 179 ఖి కతి శ్లో[ం(101) నమాధీయ తే అస్టిన్‌ ఆత్భుజ్ఞానమితి నమాధిః- మనస్సు, అనగా నూనెధారవలె యఖండ మైనధ్యానమునకు కారణ మైయుండ నలెను 58 ఖ్లోః(109)

(1) యోగమనగా ఉపాయమనిగ దా యర్ధము- దాని నిచ్చట ఫలముగా ఇెప్పుచున్నా లేల ?

(8) ఆత్మజ్ఞానము నార్టించికడా కరు యోగము నాచరించవ లను, అట్టి ఆత్మజ్ఞాన మే దానికి ఫలనున్న చో ఆ త్యాశ్రయ దోమను రాడా? _

(8) (శ్రవణ మననముల వలనను గడా స్థిక ప్రజ్ఞుడు అనుస్టానమును సాగించవలెను, అట్టితరి యాస్థిత (ప్రజ్ఞ అనుష్టానము చే. నెట్లు సాధింపబడును,

(4) స్థిత్యపజ్ఞునకు ఫలము యోగమందురు గదా ! నిశ్చల మైన (పజ్ఞస్థితి గాక ఆయోగ మననేను- అను సీ ప్రశ్నలకు నమా

ఛానముగా ముందుగంథము బయలు బేరుచున్నది. వెనుకటి (ప్రశ్నల కుత్తరములు-

(1) ఉపాయమైన యోగము నమత్వబుద్ధి, ఫలమెన ఊయూోగము ఆళ్ళుసామో త్కారము, కావున విరోధము లేదు,

న పరో (2) ముందుండవలనీన ఆత్మజ్ఞానము వాన్త్రృజన్య మైన త క్లూనము, ఫలమైన ఆత్యుజ్జ్ఞానము అపరోక్ష సామ త్కా-రము, (3) ఆత్మజ్ఞాన మనగా- వినుటచేమా[త్రము కలుగు నిశ్చయాత్త ్రక మైనతత్వజ్ఞానము మాత్రమే క్షూననిష్టయనగా.. యోగము (ఉపాయమైనది), సాశ్రాత్కారము ఫలమైన యోగము, అదిసాధ్యము,

160 (శ్రీ భగవద్దీతా - ద్వితీ యో2ఒ.ధ్యాయ; జో వ్‌, ఖో

నిశ్చలమైన (పజ్ఞాస్థిి యనగా ఆఫలమునకు సాధనమైన

ఇట్లాదోవములు పరివహారింపబడీ నవి,

సొరాంశము ___

మొట్ట మొదట శాస్ర్రమువలన అత్భతత్వము నెజటుంగవలెను, ఆవైన అవిచ్చిన్న మైనధ్యానపవావాహప మెనడిపాననము, దాని

ర్‌ి శ్లోః-(108)

శా భాషా కిం పభాపేత? అను సీళెంకుపదములకు పర్యా యత ేదు,

కా భాషా అనగా. ఆతని స్వరూప మెట్లుందునసి (పశ్న,

కిం [పభాచ్సీత. ఆత జేమిపనంగించునసి వాచికన్యాపార

ఈన్లోకమునవాడబడిన కిం శబ్దములు క్రియావిశేసమును (వళశ్నించుటనే సూచించును,

సమా ధిస్ధన్య=నమాధి యనగా మనస్సు, వానిస్థితి యనగా చానిని వశమున నిడుకొనుట,

ఈన్లోకము చే స్థితవజ్ఞుని వాచిక కామిక- మానసిక అను స్టైనములు అడుగ బడినవి,

కిం (పభాపేళ-వాచిక ప్రశ్న,

కిం (వ జేత-కాయిక ప్రశ్న,

కేం అనీతఠ-మాననపళ్న,

ఆననము ధాషనమున కే గచా!

ఫ్‌ కి న్లో! 1046) ఆవతారిక-_

సా ఫ్‌ [11 భూ గః [81 కరణ[(త్రయవ్యాపారము నడిగిన (పళ్నకు ముందు 4 శ్లోకము లచే నమాధానము చెప్పబడుచున్నది, అందు ముందుగా- 58 క్లో!-(105) పారణ్య గై రుక్తం- “దృష్టాను(శవిక విమయ వితృష్ణన్య వకీ కార నంజ్ఞావెరాగ్యం” ఇతి, దీని కర్ణము- చూడబడినట్టియు క ర్హాకర్షికగా వినబడ్‌నట్టియు ఐహిక అముమ్మీక్‌ నమన్న ఫలములయందును వీర క్షికలవానికీ ఆఫలములయందు నకలవాననలును తిరిగి ఫపుట్టనట్లు నళించగా నట్టి యవస్థకు “వశీ కారవస్థ” యని చేరు, క6 శ్లోక-.(106) అనుద్విగ్న అనుచో “విజ్‌” థాతువ్రనకు భయమున్ను, చలిం చుటయును అర్థము, “ప్పీశ్ర గ్రాగభయ:౫ అనుచోట భయము వచెప్పబడుటబే నిచ్చట చలనమను నర్ధ్థమునే (గ్రహించవలెను, అనుద్విగ్న యనుటటవే నిద్దఃఖత్వమా,త మే వివతీతము, దుఃఖ మున్న చో యోగ మునుండి చలించునుగ చా! తటస్టించుట యనగా దుఃఖ పెట్టుట కారంభించినపుడని యిగ్ధము, క6 న్లో!.(107) స్పృజో- రాగశబ్దములు సామాన్యవి శేషనిషమయనులు కాబట్టి. విశేషశబ్దము దగ్ధరగా వినబడినచో సామాన్యశబ్దమునకు ఆ విశేవ శబ్దము "ఇెప్పెడు అర్థమును విడిచి మిగిలిన అర్థము నే చెప్పవలెను, ఉదా-టగచూూతకి అనగా మామిడి బెట్టు అర్థనము-

189 (శ్రీ భగవద్గీతా -_ ద్వితీ యో౭2_.ధ్యాయః ఇకాలేవృక్షః అన్నచో చూత శబ్దమునకు “వూమిడి” అనిమా్మత్రమే అర్థమును చెప్పవలెను అటులనే యిచ్చటను- న్నృహోశబ్దము సామూన్యాద్థ బోధకము గాన రాగ బ్దము నకు ఛావివిమయములపట్ల "రాగమని యర్థమును చెప్పవలెను, కృష శబ్దమునకు దానికన్న వేరైన విషయముల పట్ల న్పృవాగా నర్భమును చెప్పవలెను, 56 శ్లోః.(1089 (ప్రియమైన వస్తువ్చు చేయిజారినను అవ్రియమైన వస్తువు తట స్టించినను "రెండును దుఃఖరూసములే, ఆ కెండింటికిని కార ణమైనట్టిది గాని. ఆ రెండింటిని సూచించు. నిమత్తముకాని హేతువనబడు చున్నది. దానియొక్క. దర్శనమువే దానికి తోడైన నమన్త, నవా కారివర్గమున్ను సిద్ధపడి యే యున్నట్లు మన మూహించుకొసవచ్చును, (ఇచ్చట దర్శనశబ్దమునకు జ్ఞానమే యగ్ధృము,)) దానిచే శరీరమంతయు కంవించుట ముచ్చమటలు పోయుట మొదలగువానిని బుట్టించు దుఃఖము జనించును,. దానికే భయమని పేరు, అట్టిభయము. స్థిత (ప్రజ్ఞాన కుండ రాదు, 56 న్లోః(109) (కోధలక్షణము-- (వ్రియని శ్లేష అవియాగమన హేతుభూత; వేతనాన్నరగత దుఃఖ హేతుభూత న్పమనో వికార। క్రోధః, (ప్రియని క్షే పాదుల నర్ననూనసము నూ[తమేకాదు. అవి వెను క... మైయ్యును త్రోధము జనించుట చమూాచుచున్నాము గదా! గాల్సి యెండ, ముల్లు మొదలగు అ చేతనపడార్థముల వలనను బాధలు కలుగుచున్నను వానిపై నెవరును కోవించుట చూడలేదు

నా ఫై వ్ర యోగః 188 గాన లక్ష్రణమున అట్టి చేతనశబ్దము వాడబడినది, ఎనడైనను విచ్చి వాడు వానిఫ్రైనను కోపగించినవో వాని కవి చేతనములే యను (భాంతిచేతనే యని చెప్పవలెను, వేరొక చేతనునిపై యనుటచే తనశే దుఃఖమును బుట్టించు తన మనోవికారమును [కోధ మనరు గాన 'వేరొకచేతనున్తిపైె యని చెప్పబడెను (అన్నరశబ్లము చ్చే. అట్లాక వేళ జనించినను డానిని నిర్వేదము పశ్చాత్తాపము మొదలగు 'చేరులతో వ్యవహరింతురు,

కోధవళ్యులై సూతబడుట మందు[(మింగి చచ్చుట వేయువా రున్నను వా రట్లు చేయుట వారి శత్రువులను పాలకులో మరియొకరో హింసించన లెననియే యట్లు చేయుదురు, ఈమనోవికారము రజో గుణ త మోగుణాధిక్యములచే బుట్టును, అట్టి శోధము స్టిత(పజ్ఞున కుండదు, 56 న్లో!-(110) అభినందన మనగా- అభితో నందనం- అనగా- తత్పంబంథులయందును కాలాం తరములయందును కూడ అఆ(పేమ అనున ర్తి ంచుట, 56 న్లోః(111) సర్వశః. అనుటచే ఇరాచుట్క వానితోగాని వానినిగూర్చిన (ప్రనంగము, విలా నము, పరివోనము మొదలగువానిసికూడ చేయరాదని భావము, ఈశ్లోకమున ఇంద్రియములను (పేరేవించు నంకల్పవి శేషము లను మా్యతకే నియమించుట చెప్పబడినది, 69 క్లోః-(112) ఈశ్లోకము చే ఆళ్చుదర్శనమువలన గాని నిమయ'రాగము పోదని చెప్పబడినది"

181 త్తు ఛ గవద్దీతా ఒం థ్వితీ యోఒధ్యాయః కర శ్లో[(118)

ఇచ్చట నిరాహార మనగా భోజనమును విడిచిపెట్టుట కాదని "కెలుపుచున్నాడు, ఈవిషయ మే ముందు

“న చైకాన్త మనశ్నతం” అనియు,

“యుక్తాహార విహారస్య”” అనియాును చెప్పబడును,

'వీదముకూడా

“అ త్యాళనా దళీపానాత్‌ అని ఇప్పుమున్నది, మోశ్ష ధర్జుము నందును

“దనై తాసీన్టి) యో క్తాని జ్వారాణ్యాహోర సిద్ధయే” అని చెప్పబడినది, ఇంధద్రియనిసయము లన్నియును

“ఆవోర” శబ్దముచే ఇెప్పబడును, మనము లోకమున వాడు ఫొను తిండినినూత మే విడిచినంతమా[త్రమున సనకలవిమయములాను పోను,

60 శ్లో?-(114)

విపశ్చితః-

ఇచ్చట విపశ్చిత్వ మనగాం శాస్త్రమును చదువ్చకొనుటచే కాగిన పరి[గ్రావ్యా పరి తా్ధాజ్య పడార్థజ్థునము,

పమాధీని-. అనగా బలవంచులను కల చునవి,

ట్‌

వ్ల క ర్చట్రవా నిస్ద్రియ(గ్రామా |

విద్వాంస మపి క/ర్షతి /

మాతో న్యా దుహి్య/శా వ్‌

న వివిక్తాననే వసేత్‌ ॥ అను నును వాక్యమును జ్ఞాపకపర చుచున్నది,

[24 సాష్థ్య్థ యోగః 186 శాన్ర్రజ్ఞానముచే స్వాధీనమైన మనస్సును కలవానినైై నను ఇంద్రియ ములు పరపళశము గావించు చున్నవి, ఇంద్రియములకు శాగాదులే బలము- అవీ తొలగినగాని యిందియములు లొంగవు, 60 శ్లోః(115) ఇచ్చట శుభపదముచే హిరణ్యన ర్భాదులు మునుమ్‌వునకు భ్యేయులు కారని చెప్పబడెను, ఏమనగా- విమ్ణుప్రురాణములో భావన్శాతయవినిద్ధుక్త స్వరూప మే ఛ్యేయ మని నిర్ణయింపబ డెను, కర్ణుభానన, (బ్రహ్మ భావన, ఉభయ భానన యిని భావన మూడువిధములు, కర్ణుఖభావన కలవారు సానమూన్య నూనవులు, (బ్రవుభావన కలవారు ననకాదులు, ఉఛభయభావన కలవారు చతుడ్డుఖాదులు, ఈ ముగ్దురును “నై వధ్యానోప కార కాః” అని నిపే.ధింపబడిరి. అశ్రయశబ్దము చే పరిశుద్ధాతృస్వరూపము భగవ ్పాప్తి కాముకునకు భ్యేయముకాదని "తలుపబడినది, అట్టివాని మనస్సు అచ్చట నిలచియుండదు, 61 శ్లో!-(116) మనన్సు నిర్ణుల వమునగాం= రజనస్తృమన్సులణగి యుండుట, అడి రత్వవృద్ధిచేతనే నాధ్యము, అది మనన్సు భగవంతునియందు నిలపీన ముళ్ళ కరముకాదు, రజస్త్రమస్సు లడగిన కప్దాది విమయానురాగము నశించును 61 శ్లో(117) ఈశ్లోకమున నింద్రియములకు విషయములతోగల నంబంధ పను మూన్చమని మూత్రము చెప్పబడినదిగాని నుతరాం ఇంద్రియ 3యావనస్థకాదు, అందుజే నన్యోన్యాశయ దోషము లేదు,

186 శ్రీ భగవద్దీ శా న ద్వితీ యో ఒధ్య్థాయః 68 న్లో!-(118) తన యభీష్టసిద్ధి కడ్డుపడువారివై నూ[తమేగాకః మంచి ఇెడ్డ 'లెజుంగజాలనిస్థికిలో నుండునుగాన యిరుగుపారుగున నున్నవార్సిఫై కూడా ఆకోపము (ప్రనరించును, (శ్రీరామచం[దుడు మనుష్యవిడంబ నతో సీతాపహోార భుట్టమున [కోధము నభినయించుచు. నెత్తుకొని పోయిన వాడొక క్రూర రాక్షసుడే మొనను “నచేవ గన్ధర్వ మనువ్యపన్నగం జగత్సన్తై లంపరినర్వ యామ్యాహం। వునేవ యే చారుడతీమసిన్షి తాం దిశన్ని సీతాం యది నాద్యమైథిలీమ్‌! అని యు[గుడ య్యెనుగచా |! “అభిజాయ తే అన్న చో అభి=అభితః అను ఉపనర్షచే సిద్ధించిన యర్థము, 68 ల్లోః.(119) నమ్మోవా:. నమ్‌=వకీశారము, కావున సమోవామనగా మంచిని చెడ్డను ఒక్కవిధముగ నే తలంచుట, జేహాళ్ళు భాంతి యనియును చెప్పవచ్చును, “క్షి నేన న కృతం పాపం శక్‌ ఆధ క్రుద్ధః పాపం న కుర్యాత్క; ? రక్రుగ్గో వాన్యా ద్ల్గురూ నవీ” 68 బ్లో!.(120) ఈశ్లోకమున “వణశ్యతిో యనుచో నిత్యమగు నాత్ముకు నాశము లేదుగ జా! కావున నాశవమునగా “లేనిడాని నంటిచేగ యని యర్థము, ఆ లేకపోవుట యనగా చావివాస్త నస్వరూపము గోచరింపకవోవ్చట

సాజ్బ్వై యో గః 187 తి (“ణశ=అదర్శ నౌ” యని ఛాతువు) దానికి మూలము "బేహాత్మ (ధాంతి, ఆ(భాంతికి శారణము బేహానంబంధము, అదియే నంనారము, 64 న్లో!.(191) ఈన్లోకమున “చరన్‌” అనుపదమునకు తిరన్క-రించి వర్తించుట యని యర్థము ెప్పబడినది అంతీయగాని “చం -గతిభశవ్ల ణ యాజ అను ఢథాతుసిద్ధ భోగార్థము కాక్క గత్యర్థ మే గ్రహింపబడినది, గతి యనగా అ(కమణము, పోనిండు భత్తణమని ఇప్పీనను నంవోర మును దాని కర్ధముగాన నదియును నమంజనమే, ఎన్హైనను విషయ ములను తిరన్కరించుటలో నే పర్భవసానము, తిరన్క_రించుటయన గా అనాదరించుట, *అనాదరః పరిభవః పరీఫాన స్పిరస్కి యా” అని కోశముగదా |! 64 క్లో! (128) వమునః ప్ర సాదము=విర్థుల చిత్తత, ఇది అత్గుదర్శనమునకు కారణము, ఆర్భదర్శన మైనవానికి దుఃఖ మొక్క_టియు నుండ ేరదు, కాబట్టి ఈన్లోక మున / “ప్రసాటే, ..నర్వదుఃబానాం వోని” చెప్పబడినది. 66 త్లోః(128) ఈశ్లోకమున మోక్షసాధనములగు యోగావయననులగు పు త్యాహార ధ్యానధార ణసమాధు లనబడు నాలాగును కలవానికి ఫలమైన మోక్రమున్ను ముఖ్యవృత్తితోను తాత్సర్యవృత్సి తోను 'వెనుకటిది లేనిబే ముందు అవస్థకలుగ దని ఇస్పబడీనది,

188 (శ్రీ భగవద్గీతా _ ద్వితీ యో2ధ్యాయః 67 న్లో1ం(124) ఈశ్లోకమున “వూగ్ర త్రి శబ్దమునకు వినాళ మర్థముకాదు, దృష్టాంతబల ముచే చేరవలసిన చోటునకు చేరక మరియొకచోటునకు చేర్చుట "చెప్పబడుచున్నది, అనగా. అత్మ (పనణము కావలసిన డానిని విషయ(ప్రవణ మొనర్చునని చెప్పబడుచున్నది, 68 న్లోక-(125) అవతారిక. “యదా నంపహర తే ఇాయంి అను శ్లోకమున పారంభించి5 ఇంద్రియ ని గహోప చేశమును ఇచ్చట ముగించుచున్నాడు, 68 శ్లోః.(126) వెనుక చెప్పిన ఫలమునే యిచ్చట (పళంసించుటబే ఫునడు క్రి లేదు, 69, 70 71 న్లోశములచే. వెనుక (ప్రజవహాతీత్యాడి 55వ శ్లోకము మొదలు నాలుగు శ్లోకములచే చెప్పబడిన నాలంగు అవస్థల యొక్క సిద్ధి ముగింపబడుచున్నది, “వివీోయ కామాన్‌. ,.., నిన్నృవహా౪ః అనుపదములు “*యతవమాని” “వ్యతి శేశావస్థ లకు ఉపలత ణములని లహించవ లెను, 70 శ్లో-(127) అవతారిక. శస్టాదులు విషయములంగా నే నోళరించని కనీ జాంగ్ర 33

సా ఫ్‌ యోగః 189 దశవరకును గల అత్ముసాతా త్కార దశయొక్కస్థితి చెవ్పబడినది, ఈదళ+కు కొంచెము క్రిందదై నన్నిహీతమైన

“వ శేంద్రియావస్థ్ర” చెప్పబడుచున్నది. అది శశ్షూది విషయము లిందిియ నోచర మైన ప్పటికిని వికారమును చెందకుండు నట్టి దశ, అది యీళ్లోశమున చెప్ప బడుచున్నది, 70 శ్లోః(1208) నిత్యము నిరవద్యము నిరతిశయమును నగుస్వాత్వానుభవ ఆనందనునందు మునిగియున్న వాడు నళర్ధరములు దుఃఖమి[శ్రములం అల్బములును నగువివయానుభ వానందబిందువులలో సక్తుడు కాడని ముఖ్య ఆాళ్చర్యము, ఈన్లోక మొకపాళఠమును 'నేడ్సుచున్నది నము[ద్ర మెల్ల పుడును నీటితో నిండియుండునటుల నీవెల్లప్పు డును ఆతా స్రగుభవముతో నుండియుండుము, సము[దము నదీజలములం తనలోనికి శానలెనని కోర నటులే నీవును విషయానుభవము నాళిం పకుము, కోరకున్నను ఆ నీరు వచ్చిచేరినను సముద్రము ఏవీధమైన మార్చును వెందనటుల సీవ్లున ఆవివషయానుభపము వచ్చిపడినను వవిధముగను బాంగునుగాని కుంగునుగాని 'చెందకుము, ఇట్లుండుట చే నముదంశాంతి శేథకొజతయు లేకుండగ నుండునక్లు నీశాంతికిని భంగము లేకుండ గంభీరముగ నుండగలవు, 70 శ్లో!-(689) ఈన్లోశముచే విషయానక్తి కలవాని కళ నన్నటికిని శాంతి దుర్గ ఛ మే యగునా యనెడు అశంక పరివారింపబడుచున్నది. ఎట్లనగా

190 (శ్ర) భగవద్దీళా - ద్వితీ యోఒధ్యాయ:

వెనుక టిశ్లోకములో ఎెప్పబడినటుల విషయములను విషయ ములుగా చరాడకుండుటయు అట్లు చూచినను వానిమూలముగ మనస్సు వికరించకుండుటయును సాధించవలెను, అట్లుండవ లెననిన "దేవోత్ళు ఇాంతిని తొలగించుకొననలెను, అది తొలగిన శరీరము నందుగాని తత్సంబంధులయందు గాని మవకారము దొలగును, అది తొలగిన విషయసంపాదనేచ్భ తొలగును, అది తొలగిన వివయ నంగవాణము దూర మై శాంతిని బడయగల్లును,

'దేవోత్దుభాాంతిచే మమకారము, దానివే విమయనంగ)వా లేచ్చ చానిచే విషయనంగ )వాణ ప్రయత్నములు అందుచే కలుగు సాఫల్య వై ఫల్యములచే కలుగు మనఃమ్షోభ దానిచే శాంతి భంగ మును కఛమముగా కలుగును,

వీనికి వెనుక ెండున్లోకములును ఆత ఇను సాశ్రాత్క_రించు పూయత్నములో నున్న ఫురుషుని యసస్థాభేదములను తెలుసును, ఈశ్లోకముల చేతను విషయానుభవ నివృత్నిరూస మగుశాంతి జెప్ప

70 క్లోః(180

అవ తారిక్‌_

ఈన్లోకమున పరమప్ర) యోజనముగా ప్రనక్న మైననంసార నివృత్తి యనజబడు శాంతి యుపసంహరింపబడుచున్నది,

70 శ్లో-(181) జాల్యావస్థనుండియు విషయానక్తు తజైనవానికిని జత శావనలో జాన్‌ ళా వ్తైనను విర క్రిని చెంది గడచిన డానికి వగచి పశ్చాత్తృస్పు డైనచో విని కధికారి శకానచ్చును-

క్ష చ రంభమునుండియు స్త

ల బ్రవ్మా శ్యాద్యారంభ 0 సీకర యోగ స్థితిలో నున్నవానికి “వేరుగ చప్పవలెనా ?

సా ఫ్‌ యూ గః 191 70 శ్లో గ89) ద్వితీయాధ్యాయార్థ నంగ్ర)వాన్లోకము- న్లో నిత్యా తసిఒనజ్బక స్టేవో | గోచరాసాష్ట్యయోగధీః। ద్వితీయే స్థితథీలమూ | (వోక్తా తన్నోవాశాన్త యీ! ముందుగా 'ఆాత్సర్యము- అత్జు నిత్య మనువిషమయ మెన సాంఖ్యబుద్ధితో స్థిత్యపజ్ఞావస్థను సాధించు ఫలనంగరహిత క'ర్మానుస్టానమును గుజించిన. యోగబుద్ధి యర్జునుని యజ్ఞానమును బోగొట్టుటవై. ఈ ద్వితీయాధ్యాయమున పహ

ఇ దష 9 శ్రీభగ వి తాతృ తీ యో ఒ ధ్యాయః గ ర్జు యాగ, అవతారిక, శవ్రేదాంతములం (బతిపాదితుండై, నమస్తములైన యవి జ్యాది దోపుములను లేశముగూడ లేనట్లు నిరసించి, అనవధికాతి శయాసం ఖ్యేయకల్యాణగుణ గణుండును సర (బహ్మము న్టైయొప్పు పురు పోత్తృముని (ప్రాపించుటకు 1+తదై కాంకి కాత్యంతికభఛ క్తి ఉపాయ మగును, ఆభ క్షి వేదసము ఉపాననము ధ్యానము మొదలైన శబ్ద ములభచేం జెప్పందగీయున్నది మజియు నది ముముమయువునకు (పాష్య మైనది, దానికి అంగము ఆత్మ యాథాత్ము వ్రదేర్శనము. కావున నిట్లు ముముతువునకు. (వావ్య మైనభ క్హిని జెప్పుటకుంగాను ముందు డాసి యంగము ీయ అ ఆస్టఒపవాత పాపా" ఇ త్యాదిిపజాపతివాక్యము ములచే (ప్రతిపాదిత మైన(ప్రాప్తయగు అనంగా (భగవత్రాపినిగోరు) ళా అత్మయొ%్క యాథాలత్మ్మ్యదర్శన మనియు, అది క్లానయోగముే *ళ ఈశా ్త్రము మోక్షపభాన మైనది ద్వితీయా ఖ్యాయమందు6 జపుంబడిన యర్థము సాక్షాక్సుం మోమ్షోపాయముగాదు. కావున నట్టియర్థ్యమును ఇట్టికా్యస్త్రమునం జెషప్పుట యసంగతమ్ము అని శంక రాంగ్యా నిందు సంగతమే యని నిరూపించు యున్నారు ఎట్లన్య పరనువురువపాప్తి య'నెడు మోక్షమునకు ఉపాయము ఛక్రీ భక్తికి ఆంగము (పత్య గాత్మదర్శనము. దీనికి పౌధనములైన శర్మయో గాదుల స్వరూపములే ఆ50డవ య ధా్యయమున? జెప్పంబడినవి శాన అసంగతి లే దని భావము, శ+ఏకాంతమనలగా (ఏకత అంత?) జక్క దానియంటే. నిశ్సయము అట్టిది ఏశాంతికము. అనంగా చేవతాంతరఫలాంతరములను పరిత్యజించి ఈళ్వరునే (పాష్యముగాను (వాసకముగాను దలంచి వానియంచే “నెలకొని యండునట్టిద్తి ఆత్యంతిక మనంగా అత్యంతమైనది- ఆంతము లేనిదనుటం ఫలదళశయందును నివ ర్వింపకుండునదని భావము. ఉపాయదళ మొదలంకొని ఫలదశనజకును సశింజ్య "పై పె నిరతిళయను గా "పెరుగుచుండున దనుటం

19క్త (శ్రీ భగవద్దీతా _ తృతీయోఒధ్యాయః సిద్ధిాచున దనియు, జ్ఞాన యోగము అత్భదిత్యత్వజ్డ్హూన పూర్వక మైన అనంగ క ర్మానుష్టానమువలన (కర్మ యోగముపలన) నిష్పన్న ముగు ననియు( జెప్పంబడినది, *అగ్భుదర్శనము సర విద్యకు (అనంగా భక్సికి రించుచున్నారు. *య ఆత్మా ఆపహతపాప్మా విజఠో విన్చుత్యుర్వికోకో విజిము తో్చోజపిపాస. సృశత్యకాచము. సృఠ్యసజ్కల్పః సో౭_జ్వేస్టవ్రిస్సవిజ్తానీతవ్యః స సర్వాంశ్శ “కా నాప్యోతి సర్వా శ్చ కామాన్‌ యస్తృమాత్మాన మనువిద్య విజా వాతి ఇతిహా (వజాపతిరువాచి (ఛాందోగ్య ౮౭-0౧) 6ఏజీ వాత్మ పాపరహిళు6౬ డున్యు ముసలితనము. లేనివాండును, మృతుస్థవులేనివాండును శోకరహితుండున్యు ఆంకలిలేనివా(డును దవ్సీలేనివాండున్ను పఠత్యకాముండున్యు సత్యసంక ల్పుండును నగునో వానిని శెాదకసలయును; వానిని చెలిసికొనవలరయయమను ఎెవ్వ( డాయాత్మను ఎజీింగి ఛ్యానముసేయునో వాందు. సర్విలోకములను సర్వకామములళు బొందును అని యర్థము ఇది దవారనిద్యా[పశి రణము దవార విద్యయన౯గా సృదయగూన దవారా కాళమందున్న పరచూత్మను బొందువిద్య ఇట (వజాపతికిని ఇందునకును సంవాదమున్నరి ఈసంచాదమున (ప్రజాపతి వరసగా జూ(గత్తు స్వప్నము సుముస్నీ య నెడియ వస్థలతో 6 గకాడివ (ప్రత్య గాల్మేను ఇంద్రుని కప జేశింపలగా నతండు కనానా మత భోగం పళ్యామి ర ద్ర్యు (టళిచింబాక్మయందు అమృశత్వాభయళత్వాదిక మైన భోగ్య్భము నాకుం గనుపట్ట లేదు” ఆని యందందు. విముఖుందడైై మరలనురల నడిగెను వీదప నతనియోగ్యతను గనుంగొని (వజాపతి 6ఆశరీరిం వా వసన్నమ్‌ న(వీయా(పయే స్పృళతేక భాం ౮-౧౨-౧ కకర్మారబ్ధి మైనదేహమును వీడియన్న యాత్మను (కుద్ధా త్మస్వరూపమును) కర్మ ఫలభనాతము లైననుఖదుఃఖములం స్పృళింపవు అవి పరికు ద్ఞాత్మ స్వరూపమును జెప్పి నని సందర్భము శలియనది ఈపరనిడ్యా(ప్రక ర ణమున పరవిద్భు కంగము గా కయస్తృనూత్మాన నునునిద్య విజానాతి ఆని ఆత్మప్వురూప దర్శనతూను జెప్పై జాగరిత స్వష్న సుముప్పు లకు ఆతీతమై ఆళరీరమై యండునదిగా వానిని (పతిపాదించి శళఏీవ చే వైమసం (ప సాదో2,స్మా చృరీరాత్సముళ్టాయ పరం బ్‌తి రుపసంపద్య స్వేన రూపే ఇాభినివ్పద్య త ధాం రా౧౨-౨ ంబ్లన్లే మిక్కిలి (ప్రసన్నుంైన యీయాత్మ యీళరీవమునుండి. తేచి పరంజ్యోతిని బొంది తనరూపముతో నివమృన్ను€ డగుచు న్నాండు” అని పర విద్యకు ఫల మైన పరంజ్యోతిః (వాప్పీని (మోక్షమును) జెప్పీ యపసంసహారింప( బడినది పరవిద్యకింఠల ఫలము జే అత్మదర్శవమునకును ఇట ఫలముగా వఇెపుటబే పర వివష్ధికు ఆక్మదర్శనము అంగమగుట సద్ధము. బెట్లనంగ్యా ఇచట (ట్రజాపతి వాక్యములు దహరవిద్యం గహూర్చినవి (ప్రజా పతిచాకన్టిములందు (పోక్సృమైన (పత్య గాత్మ దర్శనమునకు 'ఘోక్ష్రమునక న్న వేలు ఫలము ఇెప్పంబడలేదు.. (పర్య గార్మిదర్శునము. లేనంతట "నే మోత్షమునకు సాథన

ే ర్శ మూగ; 195 అంగ మెట్లనలా (ప్రజాపతివాక్యమందు దహరవాక్యముచేం జెన్సం బడిన పర విద్యకు, (వాప్త యగు అత్భయొక్క_ న్వరూపదర్శ నము య నృమా లస్టాన మనువిద్య విజానాతి అని యంగముగా€ జెవ్పీ, జాగ త్స్వప్నసుషువు ఎకు అతీతరుం జైన (వత్యగాళ్ళస్వరూపమును అశరీరముగా. (బతిపాదించి, “పవమేవై వమనం(ప్రసాదో౭స్మాచ్చరీరా

జ మనం క క్క జ్‌ క త్సముస్ట్రైయ పరంజ్యోతి రుపనంపద్య స్వేన రూవేణాభినిష్పద్య తే అని దవార విద్యకు (భక్తికి గల ఫలమును చానికిం జెప్పి, యుప నంహారము సేయంబడినది, కాయుట్టి అత్భృదర్శనము భక్తికి అంగ

న ళ్‌ మనుట సిద్ధించు చున్నది, ఇంలేశాక త క్రినయెడలంగాడ * అధ్యాళ్ళు మును శాచేరదు. అట్లగు నేని కవాన్యః పనా ఆయనాయ విద్య తే” ఇత్యాదిగా ఛశ్రియే మోత్షసాధన మెడి శుతులకు విరుద్ధమగును ముజియు నిచట బీవ(పోప్పీయే ఛలమని చెప్పలేను. “పరం జ్యోతి అని పరమాత్మ(పాప్పియే ఫలముగా. విశేషిత మైయన్నది. ఇట్లు పరనిద్యా[పకరణనుందు ఆత్మదర్శవము మోక్షృమునకంళు వేలు ఫలము లేనిది గాను అనంగా మోశ్ష మే ఫలముగాం గలదిశగాస్కు అయినను మోనక్షము నకు తనంతట సాధనము కానిదెగాను నుండుటం జూడలగా, అది (పాఠకరశ్సికమెన పరవిద్యచ్వారా 'మోక్షమునకు సాధనమై తన్మ్మూలమున మోక్షఫలము నొసంగునని యేర్పడుచున్నది. కాన పరవిద్యకు అది అంగ మని తెలియచున్నది. ఇట్లంగము కానిచో పర విద్యయొక్క 6ఏవయేవైమి అను ఫలా దీనికిని జెప్పుటు పొసలదుం కాన య్యీ[్రుతిచేక పరవిద్యకు (ఆనంగా భక్తికి) అర్మదర్శనము అంగ మగుట సీదముం యఖ

కళత్రం దుర్షర్థం గూఢ మను(ప్రవిష్ట్రం గుహాహితం నవ్వారేమ్టం పురాణమ్‌ ఆధ్యాక్మయోగాధిగ మేన. జహాతి" కరవల్లీ ౧.౨౧౨ దర్శించుట కలవి గాని వాండున్తు గుణ్యతయములబేం గప్పుబడుటచే గూఢుండై నవాండును; కరీరములం దను (పవిష్టుం డై నవాండున్కు అందులోను వృాదియగుహయందు ఊన్న వాడును దాని లోపలివస్తువునందు (ఆనలగా జీవాత్మయందు) "నెలకొన్న వాండంును, అశకాది యైనవా6 డును (ఆ థ్యాత్మయోగాది॥ మేన-వివయము లనుండి మరల్చి చిత్పీమును ఆత్మయందు అయింపంజేయుట అభ్యాత్మయోగ' మనంబడును,). అట్టి అధ్యార్మేయోన ముబేత, (అధిగ మేనంపొందంబడిన దగ జీవాత్మజ్ఞానమాబేత్క (రందేవం) పూర్వోక్కలక్ష్యణ లక్షితుండైన యాపరమాత్మను, (మత్వా) మననము బేని-జీవాల్మేస్టానమా. క లిగివదో జీవాత్మకు సమానరూ పము గా “నీ పరమాల్మే యండుటవలన పరమాత్మజూనముకూడ

ఐబీ

96 (శ్రీ భగవర్లీతా _ తృతీయో౭ఒధ్యాయః దు

యోగాధిగమేన చేవం మత్వా ధీరో హర్ష శోకా జవోతి” ఇత్యా లందు, *బేవం నుత్వాా' అన్సి విధింపణిడుచున్న పర విద్యకు *అధ్యాలా 'యోగాధిగనమేన) అని అంగముగా (ప్రత్యగాళత్థజ్ఞానమునుగూడ విధించి శజిసజాయ నే [మియ కేవా విపశ్చిత్‌ * ఇక్యాదులచే (ప్రత్య గాత్ముస్వరూపమును విశోధించి 'అణో రణీయాన్‌ అని యారం భించి యీవాక్యముచే పరన్వరూపమును *“మహాన్నం విభు నూళత్తానం మశ్వా ధీరో న శోచలతి అని తదుపానవమును, “నాయమా అసి న్‌ న త మసన గలుగును గాన జీవార్మజ్ఞానమును బొంది (ఆనంగా ఆగ్మేదర్శనము అఖించిి తన్మూల మున పర మాత్మజ్ఞానమాను బడస్సీ (ధీరా , జహాత్సి. థీరుండు విషయలా భాలాభముల వలనల గలుగు పూర్వ ఫోకములను. బొందండవ యర్థము పరమార్మజ్ఞాన మే భక్కీ దీనిక్స్‌ “అధ్యాత్మ యోాధగ మేని అసు ప్రత్య గాత్మజ్ఞానము (ఆత్మదరృ్భనము ) ఆంగ ముగా విధింపంబడంుట శెలియనది

పోనఖాయ లే [మియ లేవా విపక్చిత్‌ ” కరం౧౨-౧౮ అని దీనిజీ (పత్యగాత్మే స్వరూపము (అనగా చాని నిత్య శ్యాదులం) విశోధింప(బడినవి. ఇదియే (పథమ మట్కాంశము.. ద్వితీయతృతీయ మట్క్కాాంళములే 6 ఆబ్రశక్ర శ్రీయ్రక్ల0 ఇత్యాదులచే వెప్పయిడుచున్నవి, “అణోరణీయాన్మవాత్రో మప యా నాత్మాష్య జన్తోర్నిపాతో గుహాయాం | కమ [కత్సుః పళ్యత్రీ వీఠథోకోశ్రావుః (పసాదా న్మహిదూన మాళ్మనః॥ ౨0౦ ఆసీనో దూరం (నజతి శయానో యాతి పర్వతః 1 కస్పృం మదామదం దేవం మదనో్య్య్‌ జ్ఞాత్రము యత ౨౧|| ఆశరీరం. శరీళవ్షు అనవస్టేవ్వవస్థితమ్‌ | నుహాస్తృం విభ మాత్మానం మత్వ్వాద్ధిర్‌ స్వ సశ్యేత్రి సల కర*౧-౨-౧౦- ఇందు (పకకి గాత్మయం డంశ ర్యామి మొయండు పరమాత్ముని ప్వరూపమును జెప్తచున్నాండు. (అణో. సమస్తావేతనములకంచెన్ను సూత్ష్మమగు చేతనమునకన్న (ఆణీయాన్య్య మటీంతీసూక్ష్ముం దైనవాండు, మతీంక నూక్ష్ముండగటచే వానిలోపలం (బకేశింప) వగినవా? డనుట్టు (మహశ్రఖ గొప్పవిమైన అకాకాదల కొను (చహీయాన్‌) మజింఠే "పెద్దవా(డును.తనచ్చే వ్యాప్యము కాని వస్తువు లేనివాండనుట, (అప్య జస్తోకం కఈనజాయ తే” ఆని నం్ళతద్వాయము బే ని న్లేశింవంబడిన యా (పత్యశాత్ర కు (ఆత్మా) లోపలం (లవేశించి నియమించువాండుు (గుహాయాం నిహిత్ర) సహృృదకచం దున్న వాండును, (తం) అట్టిపరమాశ్మ్మని, (ఆ(శతుః) * 'మ్యుకర్మాదిరహితుండసచు, (ధాతు) ధారకుండైన పరమాత్మ యొక్క (యపాడాళ్ల్‌) (్రసౌదమువలన, (ఆత్మనః) త్‌క్ష్య (నహిమానం) నుహత్త్యము పంపాడించువాండై సత్ర సర్వజ్ఞత్వాది టా

నేన

ముల ఆవికృవించుటక్ష పహేకుభూపండై న యాపరమాత్మిన్సు (యచా పశ్యతి)

క్‌ రె యాూాగః ' భర? (వ్రవచనేన లభ్యో నమేధయా నబవునా (శ్రులేన! యమేవైమ వ్ష కి స్భ్‌ణు తే నేన లభ్యస్తవై నమ ఆత్మా వివృణు లే తనూం స్వా్‌ అని శతక శశ వమా న. గో ఎప్పుడు చూనునో, (శచావీక ళోళోళవతి) ఆప్పుడు దుఃఖము సిడి చాండసను!1౨0!! కాతుః (పపాచాత్‌ ” అని (ప్రపాదళద్దమాబే ఇపుబడ్‌న భగపదను [గ హాము శేసట్టి వాన్ని పర మాత్మునితత్త్వే వము అత్యంలేము లోకా తీళ మైనదిగావున ఇలియ స౭వికా గనుమెన్నాండు. 6ళ్రార్చుండియు దూరము. పోవువొండును పరుండు వాలే అరే ను దిరునవాండును వార్షాహర్ష విరుద్ధదర్శే మలా నలవాండంు నయిన యాబేవుని యై నాహ్లింస్చై నన్యుండెవ్వండం శెళియంగలండు ఆని యర్థూ కూర్చుండియే దూరము సోవుట మొదలైన ధర్మములం తక్కెనవారియెడ లో విరుద్ధములు గా దోంచినను పర్వ [కుం డసటచే భగవంతునియందు. జీవనిదప బంప(గియ నున్న వని కొవమ!ీ రై! (ఆశకీరమ్‌) కర్ముక్చలే మైనళరీరము శీనివాండున్యు (ఆనవస్థేమ శరీ శేషు స్టీక శరీరములందు (స్రీరమ్‌) నిక్యుందగుటబే నున్న వాండును3 (మవోన్తం విభుం మహా వై భవకాలిమైన వాండంను అగ్కు (ఆత్మానం) పరమాలత్మేన్కు (మళ్వ) మనన వైన్‌ = (ధీతోనకోభతి) ధీరుడు దఃఖమూ సొందండం. అని యర్ధమా ఇందు మోక గ ుతేి అవి. అత్మప్వరూపము ఇప్పంబిడ్‌నది ఇదియే మొడటి వటొం0 న ఆణోరణీయాన్‌ అని పరమాల్మే స్వరూ పమగో కమహాన్నం విభుమా త్కానం శా లేమపాసనమును జఆప్పంబడీనది ఇదియే మధ్యమమటా[ రర నాయనో న్న! అని తదమపాసవము. ఛ క్తిరూప మగుట ఇఉప్పంిడేనది* ఇదియే కృతీయమటాకాంి అానే అని [క్రమము తెలియనదిః *కనాయ మాతా (ప్రవచన లభోోళన శుధయా న బహు నార లేన | యమేవైషు షృణుతే జ అభ్యసువై వ్ట్‌మ ఆత్మావివృడాతే తనూం స్వామ్‌ ॥ కరం ౧-౨-౨౩ (అయం ఆత్మా) ఈపర మొల్య్మే (ప్రవచ చేను (ప్రవభనఫలమైన మననము వేత్త (న అభ్యః) అభ్యుండు గాదే (ఐహున్యాక లేవ) మిక్కి-ల్‌ వి (నలభ్యః) అళ్యుండు శాండు (ఏమ) ఈ భరమాళ్మే, (ఈ) ఏజీవాలేై య ఎలు పరించున్తో (తేన) ఆబీవాత చే? (లభి) పూంచందగిన వాండో? (వీమఖ్ల పరమాత్మ (శస్య్ర భవ (త్రయ డైన సల దాత్కునీ (స్వాం) తనదైన, (నూరు ఆ(పాకృత ఇంక్‌“ విగ్రహమును, (విశృణుతే) (ప్రళాశింహబేయరునల్ట్టా రము ధా క్వ (పవచ జీని ళన చుధయొ ఇత్యాదు లంబిట్టే శ్రవలముల్లైన మనన నిధి జృగ్రీవైనేగోవణములను నిషేధించి జీవుని భగవంతుండు వరించుటకు '్రీరుభూత మైన చుగు నది అనలొ కృిరూపమును "నే భగవ(త్సీతిళరము లగు నని భావముః

198 (శ్రీ భగవద్దీ తా - తృతీయోఒధ్యాయః యా యుపాననము భక్షిరూపమగుటయును బ)తిపాదించి. విజ్ఞాన సారథి రస్తు మన$ః[ప్మగవానా న్నరః | సోఒధ్వనః పార మాన్నోతి తద్విప్లైైః పరమంపదమ్‌ుి అని పరవిద్యాఫలమును 'జెప్పీ ఉపసంపహారను ౯3 చేయంబడినది, ఇటమింద నాలుగధ్యాయముల చేత 'పాప్త యగు (పత్యగాత్ము యొక్క యీాచెప్పయడిన దర్శన మే చానిసాధనములతో 6 నూడ పి స్తరించి చెప్పబడుచున్నది, క్షే అర్జున ఉఊవావ నే వ్లోః జ్యాయని చే త్కరగ్హణ స్తే మతా బుద్ధి క్టనార్టన | తత్కెం కర్మణి ఫఘోశే మూం నియోజయసి శేశవ॥! శే టీ హేజనార్షన=ఓక్చస్ణాం సోబుద్ధి:=బుద్ధి-జ్ఞాననివ్ట, కర్శణకి= కర్మ్ణమునకం'మె, జ్యాయసీ= శేష్టమ బమినదసి, "నే=నీయొక్క, మతా వేల్‌ = అభిప్రాయ మైనయెడల్క, శేశవ = కృష్ణా,తత్‌ = అఫ్వుడు, ఘో రే=భయంకర మగు-అత్భడర్శనవిరోధి మైన యనుట, కర్ణుణి= యుద్ధాదికర్భుమునందు, మాం=నన్ను, కిం నియోజయసి = ఏల ప్రవ ర్హింపం జేయుచున్నావు శంవిజ్ఞానపారథిః పరనుం పదమి కరం౧-౩-౯ ఎవడు విజ్ఞాన మనెడు సారథింగలిగి మనస్సుయొక్క_. నిగ్రహము గలవాడును) అనంగా సమాహితచిత్తుం డును) శుచియ విద్వాంసుండునగునో నాండు సంసార మార్గముయొక్కు సారమైన విష్ణునియత్క్భష్టపదమును (అనంగా వైకుంరమును) బొందును. ఇట శవిజ్ఞానపారధికి ఆని (ప్రత్య గాత్మజ్ఞానమునకు కవిస్ణోః పరమం పదమ్‌” అను పరవిచ్యాఫలమె వెప్పం బడుటబేతను మజేవేటుఫలము దానికి లేమివేతను ఆడి పరవిద్యకు ఆంగ మనుట సిద్ధ మని స్థాపిత మెనదిం “బట బుద్ధియనంగా జ్ఞూననిప్ట (గ్రాహ్యము వూర్వము కర్మమునక౦ళు జ్ఞానము (్రేస్హు మని చెప్పలేదు. కాన్ని స్థిత్యపజతా(పకరణమున, కర్మము జ్ఞాననిష్టకు "హేత్రు వనియు జ్ఞాననిష్టయే అర్మదర్శనము నకి కూాశువనియ చెప్పబడినది. ఇ ట్లాత్మదర్శ ననమునకతు జ్లైననిష్టు అవ్యవహిళ మైన సాధన మగుటబే కర్మమునకం కొ న్‌ నున్శి ఇచెప్పళపోయినను, సిద్ధించినది గాన నఢ్డునుం డి ట్లడిగెను,

క్‌ రు యో గః 1099 ఆతా, జనార్షనా కర్ణుముకం కును క్ష్‌నమే మే లనుట సీకు సమ్మత మయ్యునేని హింసాత్ళుక మగుట చే నతికూ9ర మైన యుద్దాది కర్ణుమునందు సన్ను నియోగింపనేల 2 క జ (గ క్షాననిష్ట్రయే ఆ తా్ధవలోకనమునకు సాధనము, కళర్ధనిట్టు యాజ్ఞాననిష్టకు సాధన మైనది. ఆ జ్ఞానని్ధ న ర్వేం్యద్రియముల యొక్కయు మనస్సుయొక్క_యు. శక్తాదివిషయవ్యాపారములం ఉడు గుటచే కలుగుచున్నది” అని ఇెస్పితివి, న ర్వేం్యద్రియవ్యాపారవిరతిచే సిద్ధిం చెడి ఆత్థుదర్శనము సాధింపవలసిన దని కోరినచో, నకలకర్ణ నివృత్తి పూర్వక మగుజ్ఞాననిష్టయం జే ప్రవర్తించునట్లు నన్ను నియో గింపవలయాను గాని, న ర్వేంద్రియవ్యాపారరూప మై కాయిట్టియ్‌ అళ్ళు దర్శనమునకు విరోధి యగుట చే ఘోర మెయాండు యుద్ధాది కర్గును 3 నందున న్నేల నినియోగించెద వని భావము న్స శో వ్యామిశే తై వాశ్యేన బుద్ధిం చోూహాయనీవ మే | తె బేకం వదనిశ్చిత్య యేన శేయోఒవా నూవ్నయామ్‌! ౨ టీ, వ్యామికేణ వవ=రి(శిత మగుటచే పరన్సరము నిరుద్ధమే మైయుండు, వాక్యేన = మూటభచేత్య మే = నాయొక్క, బుద్ధిం=మస స్ఫ్సును, మోవాయనీవ = (భమింపం జేయుచున్న ట్లున్నావు తత్‌ = అకారణమునలన, యేన=వీవాక్యము చేత, అవాం=నేను, నిశ్చిత్య= (అనుస్థింపవలసిన దానిని నిశ్చయించి, (శేయః= మేలును-పరమవురు తా, కర్ణజ్ఞూనమి[శ మగుట చే పరన్బరము విరుద్దముగానుండు 6 వాళక్యముచే సీవు నాబుద్ధిని (భమింపం జేయునట్లూ తోంచుచున్నది,

200 (శ్రీ భగవద్దీ కా - శృతీ యోఒభ్యాయ। ఎ ట్లన “ఆ త్మ్హ్రావలోకనమునకు సాధనభూత మై స ర్వేంద్రియవ్యాపార నివృత్తిరూపమైన జ్ఞాననిష్ట్రకు, డానికి ప్యతిరిక్త మై న ర్వేం[దియ వ్యాపారప్ర)వృత్తిరూప మొన కర్శునివృ యె సాధనము, దానినే చేయుము” అనువాక్థ్థము విరుద్ధమును మిశ మునే యగును, కావున మిశ్రముకాక ఓక్కవిధముగ నున్న యేవాక్యము చేత నే ననుస్టింప వలసిన దిది యని నిర్ణయించుకొని శేంయను. బొందుదునో అట్టి మాటను జెప్పుము, '్రీభనచా నువాచ” వో జ్‌ ల రి 12 న్‌! లో ₹2_స్టిన్‌ దిర్చివిధా నిస్తూ పురా '(పోశ్రామయా౭నభ | క్షూన యోగేన సాజ్థ్యానాం కర్మ యోగేన 'యోగినామ్‌। ఓ థ్రీ అనఘ == పాపరహీతుండా, అస్మిన్‌ లోశే = యాలోక మందు, సాజ్ధ్యా నాం=జ్ఞానులకు, జూన యోగేన=జ్హూన యోగము చేతను, యోగినాం=కర్ణు యోగులకు, కర్మ'యోశకేన జు కర్టు యోగము చేతను, నిస్టైాఎఅనుష్టానక9మము, ద్వివిధా = లెండువిధములుగా, ఫురా = ముంబే, మయా=నాచేత, పో శ్రా='చెప్పంబడి నది. 12 ' తా, పాపరహితుండ వగు అద్జునా, నేను ముందు చెప్పిన దానిని నీవ్చు చక్కంగా అవధరింప లేదు, నానావిధము లైనయధి కాదలవ్లే నిండియున్న యీలోకమునందు సాంఖ్యులకు శ్లాన యోగమును, కర్ణు యోగులకు కర్మ యో౫మును, అని 'రెండువిధములై న నిష్టలు ఆయా యధికారులకు తగినట్లు వేలువేలుగాన్సే పూర్వము నేను ెప్పితిని 9 గాని మిళంముగా( జెప్పలేదు, లోక్రక్సునందలి ఫురడుషవులకు ఎల్ల వారి కిని మోన్షూభిలావ కలిగినప్పునే జ్ఞాన యోగమునందు అధికారము 10 కలుగదు, అయినను, మొదట ఫలము నుచ్చేళంపక పరమపురుషా లి 'రాధనరూపములుగా రక మ్ములను జేయుట య నెడీక గ్గ'యోగానుషూ ఠి

(26) కర్ణ యో గః, ౨01 1 నముచే మనస్సులోని దోమములను నిర్మూలము గావించి చానినలన నింద్రియములకు విమయవ్యాకు లత్వము 'అేకుండునట్లు చేసి పిదవ'నే క్లాన యోగమునం దధికారము పొందవలయును ఇదియే [కమము, “యత; ప్రవ్ఫ త్హిర్భూ తా నాం యేన నర్వమిదంతతం స్వుక ర్థుణా త మభ్యర్థ సిద్ధివిన్టరి మానవః! (చూడు అధ్యా, ౧౮ వో, రజ) అని కర్ణములు పరమఫురుపా రాధనైకరూపము లని మోందం జెప్పం బజెడిని, ఇట కూడ విషయవ్యాకులము లగు నింద్రియములు గల వారికి “కర్యణ్యే వాధికారస్తే' అని ఫలో న్టళములేని కర్ణుయోగ మే అనుష్టింపందగిన దని విధించి, అ యోగముచేత నిషమయవ్యాకులత్వ రూపమైన మావానును దాంటినబుడద్ధి గలవారికి “పజహోతి యదా కామాన్‌” ఇత్యాదులచే జ్ఞాన యోగము =ఇెప్పంబడీనది, కాంబట్టి సాంఖ్యుల కే కాన యోగముచేత స్ధితి చెప్పంబడినది, యోగులకన్ననో కర్ణ యోగముచేత ఇప్పంబడినది, సంఖ్య అనలా బుద్ధి, డానితోం గూడినవారు సాంఖ్యులు- అనంగా అ శై స్టకవిషయ మగుబుద్ధితో సంబంధించినవారు సాంఖ్యులు, చానసికిం దగనివారు కర్ణ యోగము నకు అధికారులగు యోగులు, ఇ విషయ వ్యాకులబుద్ధు లకు స్‌, 'యూగమునం దధి కారమును అవ్యాకులబుద్ధు లకు జ్ఞాన యోగమునం దధికారమును వేజువేజుగాం. జెచ్చబడినది కాన అంటిని గలిపి మొక్క_ంజే చేయవలయునను వికుద్ధరిమయ మును జెప్పలే దని భావము, 14 15 -

అవ, లోకమునం గలఫురువుల కెపరివై నను మావా పేక్ష

కలిగినతోడ శే జ్ఞానయోగము నాచరించుట కష్ట మనుచున్నారు. 6 న్లో! సకర్గణా మనారమ్మ్భా నైన్నమ్య-ర్మ ్యం వురుపోఒశ్ను తే | నచ నన్న స్రననాటేవ సిద్ధిం న మధిగచ్చ్భతి! త్తే

209 (క్రీ భగవద్దీతా - తృతీ యోఒభ్యాయః టీ వురువః = ఫుకుషుందడు, కర్ణణాం = నిత్యనై మిత్తి కాది శాస్ర ్ర్యీయకర్ణుములయొక్క, అనారంభాత్‌ వీవ= చేయుటకు మొదలు ెట్టకుండుటవలననే వైష్కంర్భు ్య్యం=జ్ఞాననిన్ధను, న అగ్నుతే = పొందంయ. సన్న్య్యసనాేవ-(ఆరంభించిన శా స్ర్రీయక ర్భలను) విడిచి నంతేమా(తమున నే, సిద్ధిం నా క్షాననిపారూప మైన సిద్ధిని న సనమధి గ చృతి=పొందండు, తా, వుడుముయడు శాస్త్రీ య మైన కర్ణము లారంభింపకుండిన మూర9ముననే జ్ఞాననిస్టును బొందండు, ఆరంభించిన శాస్ట్రీీయకర శి ములను వికిచినంతనూ [త్రమునను క్ష నిష్టను బొందు ననుటయు యుక్షృముగాదు,. వీలనంగా. ఫలసంగము లేక్‌ పరమపురుషూశానన రూపముగా నాచరింపయిడు నట్టి కర్ణుము చేతనే యూజ్ఞాన యోగ సిద్ధిని పొందవలయునుగాన యది అేక యాజ్ఞాననివ్టను బొందండు, ఫలము నుష్టైశింపని కరముల చే గోవిందుని అరాధింపకయు, అందువలన అనాది కాలమునుండి వచ్చుచున్న యనంత పాపనమూవాములు ననింవ కయు, నుండువారికి అవ్యాకులము నయింద్రియములతో నను వ్‌ంపవలసిన జ్ఞాననిష నంపాడించుట కవము, 17 అ వక థి లు అవ, దీనినే యుపపాదించుచున్నాండు, 23 18 20 22 21 శ్లోోనహీ కళ్చిల్‌ శ్షణమవి జూతు తిష్ట త్యకర్థకృత్‌ | 19 కార్య తే వ్యావళః కర్శ సర్వః పికృతితై షః ఫ్‌ టీ కళ్చిత్‌ = ఎవ(డుగాన్ని జాతు=బఒకవ్వుకును క్షణమనవీ = శణకాలమైనను, అకర్భుకృత్‌ =కర్భుమును చేయనివాండై, సతిష్టతి= ఉండండు, హి=వకార ణమువలన నర్వః=జకాక్క డును. అవళఃఎ అన్వతంతు ౨. 9 (పకృతివైః నా ప9కృతినంభవము లైన, గురై = నత్ర్యరజ న మోగుణముల చేత, కర్ట్పు (పుతి)=కర్మమును (గూర్చి కార్య లేహి=(ప్రవ ర్తి 0ప జేయబడుచున్నాండు గచా.

తా, ఈలోకమున వర్తించువాం డొక్క_ం డ్రైనను ఎప్పుదేని శతృణమాథత మేనియా కరగ్హము సీయక యుండుట లేదు, “నే నేమి యును జేయను' అని నిశ్చయించుకొన్నను (ప్రకృఠిజన్యము లై (ప్రాచీనకర్ణువాననానుగుణముగాం 'బెంంగియున్న సత్త ్వరజనస్తమో గుణములు ఎన్లవారిని సర్టిపళము చేసికొని తమతమకుం దగినసపనుల

24 యందు గ్రవర్తింపంజేయుచుండును, (కావున కర్ణ యోగముబే 25 పూర్వపాపసంచయమును నశింపంజేసి దానివలన స త్తార్పిదిగుణము లను 26 నకపటుచుకొని సిర లాంతఃకరణముతో జ్ఞానయోగమును సంపా దింపవలయు నని థఫావము), 26

అవ, కర్ణయోగము చేయక వేజువిధమున జ్ఞాన యోగమును నంపాదింప6 బూనువాండు మిథ్యాచారు. డనుచున్నాండు,

న్లో! క ర్టేస్ట్రియాణి సంయమ్య య ఆస్తే మనసా న్ధురన్‌ | 27

ఇన్జిియాన్టాన్‌ విమూభా త్రై విథ్యాచార న్స ఉచ్యతే! 6

టీ యః=ఎనండు, క ర్థేన్ట్రియాణ్‌=వా శ్వాణిపాదసాయూపస్థ ల నెడిక ర్మేంద్రియములను, సంయమ్యా = అడంచి, ఇన్ల్రియారన్ధాన్‌ = శ గ్రాదివిషయములను, మనసాఐమనస్సు చేత, న్దుకన్‌ = తీలంచుచు. అస్తే = ఉన్నాండో, విమూథాక్తైా = చమోావహామును జెందిన మనన్సు గలు నః=లఫురుముండు, మిధ్యాచారః == కపటాచారము గలవా. డని, ఉచ్య లే= చెప్పబడుచున్నాండు,

"తా, ఎవ్వుండు, వాక్సాణిపాదపాయూపవస్థ లసెడీ క ర్ఫేంద్రియ ముల స్మిగహించినను మనస్సుచే శజ్హాదివిమయములను చింతించు చుండునో అట్టిమూథాత్ముండు కపటావారము గలవా డని చెప్పం బడును, (కర్ధుయోగము చేయక పాసములా నశింపవు' చాభ్యోంత:

ల్రిగ్రశ్ర భఛగవద్దీతా న్‌ తృతీ యో2 ధాష్ట్రాయః కరణములును జమిుంపంబడవు, అట్టివాండు ఇంద్రియనిగ హాము వేసి కొని అత్మృళ్లూనముకొఅకు పూనినను మసోనిగహము లేనివాండుగాన విషయాన క్రిగలిగి, అయాత్శృయడల తనమనస్స్ను వీముఖము గౌవీింపం బడుటచే, విమయములనే స్టరించుచుండును, వానియు బ్లేశ్యము ఆత్మ ఆ జ్ఞానము, ఆచారము విషయన్మురణను. ఇట్లు ఉగ్ధైశ్య మొకటియు ళా ణో ట్‌ ఆచారము మజియొకటియు నై యున్నది. కాబట్టి వాండు మిధ్యా కారు€ డనయడుచున్నాండు, అట్టివాః దాల్టుజ్ఞానమున శై యుద్య మించ్చి దానికి విసరీతు. డై మిక్కిలి నశించునని యర్ధము,) 29 న్లో! యస్నిిన్షియాణి మనసా నియ మ్య్యూరభ లేఒర్టున | క స్టస్ట్రిమైః కర్ణుయోగ మనక్త స్ప విశివ్య తే! ॥7 -జ్త్‌ కా.

టీ హే అర్జున=అక్జునా, యస్తు=ఎవ్వండై తే, ఇన్లి్రియాణి= ఇం(ద్రియములను, మనసా=మనస్సుచేత, నియమ్యు= 9ణచి, అనక్ష న్సన్‌ =ఎఫలనంగము 'లేనివాండై, క ఇని )మొః = తమంతటనే గర్గ మునం దానక్షమైన కెస్త్రఐద్రియములచేత, కర్ణయోగం = కర్ణ రోగమును, ఆరభ లే = ఆచరిచుచున్నాండో, నః = వాండు, విశి మ్య లే=జ్ఞాననిస్టునకం మె (రేన్హుండగుచున్నాందు,

30 "తా, *పూరర్థిము చేసిచేసి యలవాటుపడియుండు కరముల *తవయా మనకు ఇంతకుమునుఫు వోనీవేసి యలవాటుపడియండు విషయముల

వంటివే శాన్నీరయకర్మము లగునుగాని వేజుకావు నునయిం[దియములం స్వాభాని శముగా తనుంతట చే కర్మముఅం చాసక్తృము లై యుండును. ఇట్టి యిందియములతో అట్టి కర్మ ములను అనుష్ట్రించుట మిక్కిలి సంక రమగుటయమే గాక యే్య[సమాదమును కలంగ నీయమ్మ ఇట్లు అలవాటు పడియున్న కర్మెములే కలనై కాంబట్టి యే్య(ప్రమాదమును గలు*నీయనిచై న కర్మయోగ మును బూనినవా6ంణ్కు అలవాటుపడియున్నది కానిదై కాంబట్టి (థ్రమాదిమును గలుగనిచ్చున దగుజ్ఞానయోగమును బూనిన వానిక౦ంక్తై నధికేం డగు దున్న్నాల డని భావము,

కర్చు యోగః ౨05 వంటివే యగు కాన్నీ్ర్యీయకర్ణుముల నాచరించునపుడు (త్వ కము శ్నోంతం జి వ్వోఘాాణము లనెడ్సి జ్ఞా నేంద్రయములను. ఆ కౌస్ట్రవ లోకన (పవృత్త మైనమనస్సుచేత నిగ్రహించి, తమంతటనే కళ్ళా నక్నము లైన యాయింద్రియములచేత ఎవ్వండు ఫలాభిలావ లేని వాండ్రై. కర్ణ యోగను నాచరించునో అట్టివానికి [ప్రమాదములు కలుగ నేరవు* కనుక నతేండు క్లాననిస్హుం శై నవురువునికం కు శేన్టుందు.

31

న్‌ నియతం కురు కర్ణ తం క ర్చుజ్యూ యోః వ్యాకర్శుణః |

శరీరయా[ తావి చ లేన (సిట్ర్యే దకర్ణణః! 8

ట్‌ త్వం=నీవు: నియతం=ఎడ తెగనినంబంధము గల, కర్ణ నా నిత్యనై మితి కాదిక ర్థములను, రురు= చేయుము, అకర్శుణః నా జూన నిహ్టకం యె, కర్శు=కర్జువిన, జ్యాయో హి=(శేన్ధము గడా, అకర్భుణః== కర్ణునిస్తు లేని-కర్శముల నాచరింవని, లే=నీకు శరీరయా(తావీచ= కరీరభారణముగూడ, న ప్రనిన్యేల్‌ =నీద్ధింపదు.

తా, అనాదివాననవలన జనులకు [(పకృతినంనగ్గము కలుగు చున్నది, ఆపకృతియొక్క_ గుణములు దానిడాని కనుగుణము లైన పనులను జనులబచే చేయించుచునే యుండును గాని వారిని మూర కుండనీయదు, కాబట్టి దానినంనర్ణ్మమువలన జనులకు కర్మములు నియ తమ్ముల (గట్టిగా నేర్చబడ్‌నవై) వారకి నెడతెగక నంబంధించి యుండును, ఇట్లు కర్ణుము, ఎడ తెగనినంబంధమువలన అలవడిన దై, కావున సుశరమై, ప్రమాదము కలుగసిదై, యుంకుటచేత కర్ణుము లను జేయుము. జ్ఞాననిష్ట యో ఇంతకు బూరసము అలవాటుపడినదె కాదు, మజీ కర్శమువలె ఎడ తెగని నంబంధము గలదియు కాదు; కావ్రన దుష్కురమును (సమాదయుక్షృము నగును, కాబట్టి జ్జూన "రోగా కర్గానివయే పాచ్చు, మతి కళలు ల నీవ యజ్ఞాముటేత ల

అఎ ళు ఆ

౨206 (శ్ర భగవద్దీ తా = తృతీయోఒధ్యాయః అకర్తృత్వమును అనునంధానముచేయుట వెంబడినే చెవ్పబజెడిని, కావున జ్ఞాన యోగమును సంబంధించిన అత్భజ్ఞానము కర్ష యోగము సందును అంతగ్బతి మైయున్నది, ఇట్లు నియతముగ అలపడియుండుట వలన సుకర మై అ(పమాదమై యుండుటయేగాక అత్భజ్జానముగూడ లోపల గలదై యుండుటచేతను కర్మయోగ మే మేలైనది, “జ్ఞాన నిష్టకం'కెను కర్ణము మేలై నది అనుమూట జ్ఞూననిస్ట్రయం దధికార ముంకునప్పుడే ెప్పుట యొప్పును, అం దధికారము లేనపుడు అట్లు లెంటిని6 బోల్చి చెప్ప నక్కల లేదు, కావునను శర్భుమే పాచ్చు, సర్వశర్భుములను వదలి "శేవలజ్ఞాననిష్టకు పూనితివేని అప్పును నీ 'వేనియు చేయక యూరకుండుటనలన సీజ్ఞాననిష్టుకు ఉపకరించునట్టి ఏ2 "చేహయాతగూడ నీకు సిద్ధింపదు, సాధనమును ఆరంభించినంత నే ఫలము కలుగదు, అది పూరక్తినొందిననే కలుగును, కావున సాధనము 33 సమాప్తి నొందుపర్యంతము శరీరమును బోషీంపనలయును, న్యాయ నూర్ణమున (ద్రవ్య మార్షించి మహాయజ్ఞాదులను జేసి అందు "దేవతా 34 దులకుం బెట్టి శేవీంచినయాపహారముతో నే శరీరమునుబోమింపవలయు వ నే! లా నని (శుతిన్మృతులు చెప్పుచున్నవి, “ోఆవోరశుద్ధా నత్త శ శుద్ధి క! ! నళ న్సత్తే ప ధ్రువా నతిః అని [శుతియు నున్నది త్వఘం

• కషోత్ష్రమునకు ఉపాసనము సాధనము. ఉపాసనము నిష్పన్ననగుటకు ఆంతఃకరణమున దానియత్సత్తికి (పతిబంధకములైన పొపము లెల్ట సపోవలయును, ఆపాపములం అేకపోనుట రాజసపతామసాహారులకుం గలంగదు; సాత్త్థకాహవారులశే కలంగును) ఆని “ఆహారశుద్ధా సత్త ్వకుద్ధిః సత్వ్వేశుద్దా (ధువాస్మతిః | స్మ ఫతిలమ్చే వహృాదయ[గస్థీనాం వ్మిపమోత్షః (ధాం=౭--౨౬=య= వా న్‌ అను[కుతి యుపజేశించెడిని, ఇవట సత్త ప్రామనంగా అంతఃకరణము. (గంథియన6౫గా ముడీవలె విడిచిపుచ్చ రాక సృాడయమున "పెన(గొనియుండు అవిచ్యారాగాదులు అహారకుద్ధిపలన అతఃకరణ శుద్ధియ దానివలన (ధువమైనస్మృృతియు స్మ ఎకొలంభముచే వృాదయ[గంధులయొక్క మోత్షమును (ఆనంగా వీడిపోవుటయం గలుగు నని యర్షము,

క ర చనా గ 207 భుళ్బతే పాపా యే పచన్య్యాత్హుకారణాత్‌ * అని యిం దేమి6ందం జెప్ప, బడెడిని, కాన జ్ఞాననిస్టునకుంహాడ కర్మము వేయనిచో చేవాయా (త్రయు సిద్ధింపదు, కాంబట్టి ఇట్లు జ్ఞాననిస్టునికియాడ 'జేహానము చాల్చి యుండలా సాధననమా ప్తి పర్యంతము శరీరమును బోషించుటకు *మహాయజ్ఞాదినిత్యనై మిత్సిక కరము లవశ్యకర్నవ్యము లగుట చేతను కర్ణ యోగమందును ఆత్భృయొక్క-_ అక ర్మ్యతె్టమును అనునంధిం చుటం జేనీ అత్ముయాథా.ళ్ళా స్టనుకంంధానము అంతర్భ్భూత మగుట చేతను, పళృతిళొ నెడ తెగనినంబంధము గలవానికి కర్ణయోగను సుకరమును అ(ప్రమాదము నగును, -ఈమూండు కార ణములనుబట్టి జ్ఞాననిస్టా యోగుంనికిం గూడ జ్ఞానయోగముకంకు కర్ణుయోన మే జా 0౦ ళా క్‌

3 (ేనునుగును, కాబట్టి సీవు కర్ణము నే చేయు మని యభి (పాయము, 36

అన, కర్మము (శేస్ట మగుట సరిగాని యాద్రవ్యార్జనాది కర్య ములు అవాంకార మమకాశాదులను గలిగించి ఫురువునియొక్క ముం[ద్రైయములను క లతంనొందినవానినిగాం జేయంగా వాండు కరు

వానన చేత బద్ధుండు కాండా యనంగా దానికిం జెప్పుచున్నాండు.

శ్లో యజ్ఞార్థా త్కర్జుణో2,న్య(త లోకోఒయం కర్ణుబన్థన॥ | తదగం కర కౌన్తేయ ముకనసజ నమూచర రి

ఇ ఆ లకి ఆద కి

ట్రీ యజ్ఞ్ఞారాత్‌ =యజ్ఞము (స్రయోజనముగాంగల, కర్మణః ((దవ్యార్ష నాది కరముకం కొ, అన్యత్ర=ఇతర మగు, క ర్టాచర ణము శ పంఛనహాయ జ్ఞము లేవనంగా --(1) (బన్మాయజ్ణ్ఞము ఆన౯గా అధ్యాపనము 'వేదాదులను. జదినిందుట, (2) సీరృయబజ్ఞము అనంగా తర్పణముంపిండోదకమా లిచ్చుట, (3 చేవయజ్జ్ఞను అనగా హోమును- నెయ్యి. వెందలగువాని నగ్నియందు వేల్చుట, (4) భూరయజ్ఞము అనంగా బలింభూరములకు ఆవారము. "పెట్టుట, (5) నృయజ్జ్ఞము అన6గా ఆతికివూజనను- అతిథులను అన్నాదు లాసంగి వూజింధుట.

908 (శ్రీ భగవద్లీతా _ తృతీయోఒ౬ధ్యాయః నందు అయం= ఈ, లోకః=నంసారీచేతనవర్ల ము, క్‌ ర్నబస్థన :8=క రసి మే బంధనముగాంగలది, భవతి=అగుచున్నది, హేశాన్నేయ = అర్జునా, తదర్థం=యజ్ఞార్థము, కర 'శ్ర=([ద్రవ్యార్ష నాదిక ర్థుమును, ముక్త నజ్ఞన్పన్‌ - ముక్షృజవిడువయిడిన నంగనన్‌ =సంగము గలవాండ్నవె, నమాచర= ఆచరింపుము

తా, అర్జునా, యజ్ఞావిశాన్సీ )యకరములకొటనై. (ద్రవ్యార్థ నాదిక ర్థములను గావింపశ న్వప్రయోజనముకొజుకై యాక రాము లను గావించు చుందు లేని లోకులు ఆకర్మము చే బద్భులగుదురు. (అనలా *అనావి కాల(ప్రవృత్త మైన కర్ణ్టివాననచే పయి పయి సంసార బద్ధులగుచు నుందుణ, యజార మె కర్టమును గానించినచొ.

ఇ థల ఆకర్శవానన బంధ హేతువ్రకాదు,) కాయిట్టి స్స్‌ యిజ్ఞార్థము (ద్రవ్యా రృనాదికరుములను ఆచగింస్సము, అందు న్వ్మపయోదడనమును సాధించు కొటకై. +సంగము కలిగియుందు వేని యట్లిగంగమునుండి. విడినడీ ల పవు చానివాసనణ్కే బంధెంచును.. అనలగా అనాదికాలసుగా అకర్మముిను ఆభంంచును వచ్చుచుందుటవలన వానిని విడిచిక్పెట్లించు వాని వాసనమా [ఈము విడు న్‌! పక మరల అకర్మములను కేయనట్లు ముముస్వ్రువును ఫురికొలిపి పయిపయి. సంసొ బంధము కలిగిం చుముండునని 'తెలియనది కనుక నిట కక ర్మబంధను అనగా ళకర్మ వాస క్రి కా ని యర్ణము నేయ బడిర్బు, కావువనే దీని యవతారిక యందునో కి

చిన వాన బస్ధుండు) అనియునవ్నది కర్మములను ప్వ్యవయో జనమునకై న బండ వాసన బంధించు ననియు, యజ్ఞారము-గాం గావించినచో. వానివొ దింప దనియ వివేకించుకొనవలయును వాఖ

ట కర క్ష మన స కర్యయనందు కపంనముి ఆనంధా శేవలము స్వ(ప్రయోజనమును పొది

ల్లు ౨ సంగమును విడుచుట = గలీగియండుట. . ఇద్చియె సంగ స్వరూపమన శర్చృత్వళా ఫంల న. ఇది అకర్చృత్వానసంధానరూపను కను విభ న్‌ చున కను అఫఆ హే శ్య్వానుపంఛానరూర్‌ కదన స త్యాగమాన లక్షణమయిన దని చెలియనద వ్‌ న సా. ల్‌ ముగి లేశ మొక శాక్యమునకు బూనండ్తు “ననే చొందుండుపూడ్త ఏ పయోల లను కేయట ర్పట్ట? బ్యా చ. కనక ఏప్రయోజనరు నుట్దేశింపక లో ౧౮ కన్నచోో వానిని (థ్రయోజనమునకు సాధనముణా నేన్నక

(27) రర యో గః 209 యాకర్ణుముల నాచరింవుము, (ఇట్లు ముక్తృనంగుండ్రై యజ్ఞాదుల కొకు కర్టుములను 'జేయుచుండంగా యజ్ఞాదికర్భులచే ఆరాధితుం డగు పరమఫురువుండు వీనికి అనాదికాల(పవృత్తమైన వాననను ఛేదించి యవ్యాకులమైన ఆ క్మావలోకనము నొనంగునని యర్ధ్యము,)

అన, వపఫురుషార్థమును సాధింపం బూసియున్న వారికిని, యశ్ఞై "శేవమువేతనే శరీరభధారణము వేయదగుననియును, యజ్ఞ శేమము కానట్టి దాని చే కరీరథధారణము వేసినచో దోషము కలుగు ననియును,

38 37 న్లో నహయశ్థైః (పజా స్పృష్ట్వా పురోవాచ (ప్రజాపతిః |

అనేన (పసవిష్యథ్య మేపు వోవాస్తి్విష్ట కామధుక్‌ ॥ 10

టీ ఫపురా=రృష్టికా “మందు, [ప్రజాపతిః = న ర్వ్యేశ్వరుం డగు నారాయణుండు గయ జైఃకవాూ = య జములవోంగాడ, (ప్రజాః జు

షే ళా (పజలను, నృష్ట్వా = నృజించి, అనేన = ఈయ ఫ్లైముచేత, (పనవిష్య ధ్వం=వృద్ధింబొందించుకొనుండు, ఏీవః = ఇది, వః=రూక్కు ఇష్టకామ నన్వు ఆవ్కి యొకన్నేహితునికి స్వ్యపయోజన మేమియు నుచ్లేశింపక తత్పీ9తిమూ(త్రము నక్స్షై చేయు నుపచారమువఠ్క భగ వంతునికి త్యత్సీచిన్యూత మునక్షై చేయ నారాధన మే యగును గాన యిదియే వానికి. (బమోజనమని యొన్నినచో వాని నాచరించుట యొప్పు నని తెలియనది. భగవంతు డా యజ్ఞాదికర్మ్శలచే ఆరాధికుం డను ననా వానియందు హవిస్సు గొని (పీతినొందునని యభ్ళిపాయము కర్మములను స్వప్రయో జనమునశై యాచరించినచో కర్మవాసన విడువదు ఆది విడువమిచే ఇంద్రియముల వాస్ట్రకల3 యడు'దు, కాన యిందియజయమూలక మయిన ఆత్మదర్శనము గలం గదు. క్రర్మమాలను యజ్ఞాదులకై యాచరించినచో ఛానిచే భగవంతు. డారాద్ధి ఈుండై కర్మవాసనను (తెంచివైచుకు, దానివే ఇంద్రియముల వ్యాకులత యడిగి యిం౦(ప్రియజయమను కలంగుసు,. దీనిచే అత్మదర్శనము సిద్దించు నని యఛాహ్యము,

• కసహయబజ్ఞాజి అనుపారమునందు కయజ్ఞముతోం గూడిన వారిని గా

210 (శ్రీ! భగపద్లీ తా - తృతీయోఒభ్యాయః భుక్‌=కోరినకో ర్కులను పూర్తి చేయునది అస్తు=లఅగుంగాక్క, (ఇది= శా. 'ప్రజాపతి శబ్దము, హిరణ్య గ ర్భాదులకులహాడ ఇల్లును, కాని “పతిం విశ్వన్యి (తె. వనార-అను-8-వా,) ఇ త్యాది (శుతులం బటి యాశబ్దము నిగుపాధికముగా (అనంగా ఇంత అంత అనీ అవ మా 'చ్భేదము లేనిదిగా) నుంయుటవలన, అండాద్యవచ్చిన్ను లైన హిరణ్య జ జ గర్భాగులం 'జెప్పక అనవచ్చిన్నుండును న ర్వశ్వరుండును, విశర్షమును నృజించువాడుంను, విశ్వాత్యు శ్రిడును, పరాయణుండును, నగు నారా యణుని పప్పుచున్నది. సృష్ట్యాది కాలమునందు భగవంతుం డగ నావ్రజాపతి అనాదికాలమునుండ్‌. (ప్రవర్శించుచున్న। గపకృతినంన

• సృష్టికి బూ+ర్వురు (ప్రజలు అనాది కాల్యపపృత్తేమయినస ఆచిత్సంసర్షముబే నివకుల్తై అభేతన(పాయులై. సర్వేశ్యరుంళాపల లీులై యుుకుటంబట్టి వాకుండియ అేనట్లయి *సబేవ సో మ్యేద మ ఆస్సీత్స్‌” 6వక్రచ్సే వాద్వితీయమ్‌” (ఛాంం౬-౨౧) కఏఠతోనావై నారాయణ అనీ న్న బ్రహ్మా ఆజేశావః, (మహో-౧-౧) అన్నట్టు వారా యణుం డొక్కడే యండునట్లు నోంయభుండెకు ఇట్లు జక్క_ండై. తోయనున్న సర్వేశ్వరుండు కతదై మరబహుస్యామ్‌ (పజాయేయి అన్నట్లు తనయందు లీనులైన [ప్రజలకు వేజంపేల నామరూపములం కల్పించి శన్మూలమునం ళఛాను ెపెక్కం(డగుట6 ధలంచినవా(డ్రై యట్లు వేయగా 6తతబహ్మ్ని చకుర్ము ఖోషజాయతి కత్రస్త ధ్యానాన్నఃస్టస్య అలాటా ద్చుద్చుద మభవత్‌ - బుద్చుదా(త్యక్ష క్ళ్ళూ్లలపొ భి ఫురుపో౭జజాయతి. (ముహో,చింం) కపోల్ళిధ్ధ్యాయ శరీ రాత్సా 'త్సి సృక్షుర్వివిథాః (ప్రజాః (మను-౧-౮) అన్నట్లు హిర అక్రగర్భండు శివుండు మొదలంగాం గల (ప్రజళను సృజించె నని యన్నది ఇట (బ్రహ్మోదులంగాడ (పజలనటంబట్టియ వారికీ చారా యణుండు జనకుల డగటంబట్టియయ్మ కప్రజాః పృష్ట్వా? అని అవచ్యేడము లేని యఫజా శబ్దముబే (బహ్మాబకనుయిన విశ్వమునకు స్తష్టయైన శారాయణుండే యిటం జెప్పం బడిన (ప్రజాపతి యసనుు. నుతియ కతప్మా దస్రిజ్ఞా తృర్యహుత॥ 1! బుచప్స్ఫామాని జజ్ఞిరే (ఫుడమనూ) కసర్వాళిరూపాణి విచిత్య ధీరః! నామాని కృత్వాఖి వదన్య డాన్ని (శుడమనూ) ఆని యజ్ఞములతోడ సర్వ(ప్రజలను పృజించానట్లు ని స్రేశంపబడిన యధికారపురువుని-గూడ సృబజించినవాండు. పరచువురుషుడే ౫నుక కసవాంయ్నపటై? (ప్రజాః సృృ్ట్యై?” అని నిస్దేశింపంబడీన (ప్రజాపతి నారాయణుండే యసనని కెలియనదిం ఇందు (పజలం ఆచిక్సంసర్టమున వివశు లగుటకు చారి యశనాదికాల (ప్రవృక్షశర్మ్యపచా

నే రు యోగః ల. క్టమువలన స్వాాధీనతతవ్పి, నామరూపవిభాగము ఉపనంవ్భాత మై, తనయందులీన్నులై సకలపువిపార్థములకును దగనివారై యచేతన (పాయ్యుల్తై పడియున్న (పజలను జూచి, పరమకారుణికంయడు గాన వారు ఉిజ్జీవించునట్లు చేయగోరినవాండ్తై తనకాధారములగు యజ్ఞ ములను నిర్వరించుకొజుకు యజ్హములతోడం ాడ న్మాపజలను బుట్టించి వారి” జూచి “*ఈయభ్ఞముచేతనే మిీమిోాప్పదిని జేసి

టె టా అధి 39 40 కొనుందు, ఈయజ్ఞనము పరమవుకు పార్థలక్షణమెన మోక్ష మనెడి శామమును దాని కనుగుణములుగా నుంజెడు కామములనును బూరించునది యగునుగాశకి యని చెప్పను, శ్లో! జేవా న్భావయ ఠా నేన "తే జీవా భావయన్ను వఃి। పరన్పరం భఛానయన్నః (శ్రేయః పర మచాప్ప్యధ॥ క్షే టీ, అనేనఎ ఈయజ్ఞము చేత, దేవాన్‌ = దేవతలను, భావయతజ= అరాధింపుండు, శ్రే ేవాః=ఆ చేవతలు, వః=మిన్మును, భావయ న్లు= వోషింతురుగాక, పరశ్బరం భావయన్నః=బఒకరినొకరు వృద్ధి. బొం దించుకొనుచున్న వారై, పరం=ఉిత్కృష్టమగు,.. (శ్రేయః = మేలును, అవాప్ప వ్రత =పాందంగలరు, తా, సేయబ్ఞ ములు కామములను బూరించుటయొట్లు? అన్నచో వాము కారణ మగుటబే సర్వేశ్వరుని పక్షసాతమునల గాని దయా రాహిత్యమున౬ గాని వారి కట్టిసంసర్టము. కలుగ లేదనియ్మ కావున భగవంతునికి. బక్షపాతాదులు లేవనియ. ఇలియనది, మతీయ (ప్రజలం బల్ల ప్రుడును సుఖదుఃఖము అనుభవించు చమండుటవలన అయాసము నొంది అఆలనియుండుటచే వ్మిశాంతి 5 లుగుటకొ ఆకును, ఎడ తెగక్ష అసన్మారగ్గమున పర్తించుచుండు వాసనను (లెంచుటకొలకున్యు (యళయము నందు చారి నామరూపములం ఉపచంహ3౦పంబడుచున్న వని తెలియునదిం

• యజ్ఞములచే తనకు వృద్దియెట్లు త్షతిక్యక్రియారూపమునైన యజ్ఞములం కాలాంతరమానలగ లుగుఫలములకు సాధనముఅగుట యొట్లు ? “చాన్యః పన్దాణి అన్ని జాన మే మోశ్షమునకు సాధన మనియండలగా కేవల ప్వుగ్రాదులకు సాధనములు గా

వం (శ్రీ భగవద్దీతా - ద్వితీయో ఒధ్యాయః "జీవతా రాధనరూపమైన యీయ ఖ్లైనుచేత నాకు శరీర భూతులయిన డ్తే్షే నన్నే యాత్మగాం గలిగియుండు ేవతలను అరాధింవు(డు, *అవాంహి సరర్టాయజ్ఞూనాం ఫోకాచ (పభు లేవచి అని మిోందంజెప్పంబడును అట్లు యజ్ఞ్ఞృముచేత ఆరాధింపయలుడిన యాబేవతలు, తమ్ము నారా తై ధించుటకు మోకు. గావలసిన యన్నపానాదుల నిచ్చి మిమ్ము బోమీం తువగాక, ఇట్లు బేవతలును మోారును బరస్పరిము వృద్ధినొందించు కొనుచు మోశ్షాఖ్యమగు పరమ కేయస్సు నొంటెదరు, శ్ర న్లో! ఇష్టాన్‌ భోగాన్‌ షి నో బేవా డాస్యన్నే యజ్ఞ భావితాః |

లెర్పత్తా న(ప్రదామయైన్యో యో భుజ్కే స్తేన వవనః? ్ష్రి

ట్‌, యజ్ఞ భావి 3;=యజ్ఞములచే నారాధింపబడిన, ేవాశ= "జీవతలు, వ।ః=మిాకు, ఇష్టాన్‌= అభీవ్టములగు, ఫోగాన్‌ = ఫోగము లను, దాన్యన్తే హీి=ఇన్తురు గదా, అెః=వారిచేత, దత్తాన్‌ =ఇయ్య( బడిన వానిని, వభ్యః = వీరికాజకు, అ(ప్రదాయ=ఇయ్యక, యః = "నేర్పజుపంబడిన యజ్ఞములు మోక్షసాధనము లెట్లగును * 6 ర్మణా బధ్యలేజన్తు ర్విద్యయాచవిముచ్య తే |! రస్మాత్కర్మనకుర్వన్నియతేయః పారదర్శినఃి అని కర్మ మును స్తానులాచరింపరని యున్నదికాన కయజ్ఞ మెట్లువృద్ధికరము” అన్నచో దీనికి పరిహారము--య ఖ్ఞములజే జేసతలు ఆరాధింపంబడుదుర్హు ఆదేవతలం చాకు శరీరముం అహం హీ సర్వయజ్ఞానాం భోక్తాచ (పభుశేవచి (గీఠక-౯- ౨౪) ఆని మొందం జెప్పంబడునట్లు వాక” అంతరాత్మ వై యుండి నేనే యాయజ్ఞముల ననుభనించు మన్నాను గాన యజ్ఞ నులకు “నేనే ఫలము నిచ్చువా(డ నయ్యెదను, కాన యవి మోత్ష(పదములే యగును. అని క్షణిక్యక్రియ లయ్యును వానిచే జేవతలం సంతుష్టులై శమ్మా రాధించుటకు వలయ నన్నపానాదు లాపంగుదురు గావున వానివలన కాలాం తరఫఅములును దప్పక కలంగునని పరివోరము తేలియునది జేవతలను భావించుట యనలా చారినిసంతోవమ పెట్టుట. దేవతలం మిళ్ము భావించుట యనంగా వారిని పంతోష"పెట్టుట జేవరలు మిమ్ము భావించుట యనంగా అ పేక్షించిన వెల్ల నిచ్చి మిమ్ము పోషించుట యని తెలియనది,

కర్ణుయో గః ౨18 ఎవండు భుజ్త్హే=అనుభవించు శున్నాండో, నః=వాండు, స్తేన వవ == చోర ంజేే

తా, పూర్వపూర్వ్థియజ్ఞముల చే నారాధింపంబడీన మచాళ్ళుకు లగు 'ేవతలు మాకు ఉత్తరోత్త ఠరాళశాధనములకు. గావలసినవియు ఉత్తమవురు పార్థలక్షణ వగు మోశ్ళమును సాధించువాకి!ి నిష్టము లై నవియు నశునమస్తభోగముల నొనంగుదురు, ఆేవతలం తమ్ము నొరాధించుకొజకు నిచ్చినపడార్థములను యజ్జ్ఞరూపమున మగుడ వారల కియ్యక యెవ్వండు తానే భుజుచునో వాండు చోరుండే యనంబడును, పరునిరై వాన్మిపయోజనముకొణకై యేర్చడియుండు వస్తువును తనదిగా నెంచి దానిబేం దన్ను బోమంచుకొనుట

త్న శార్యము, అట్టి చౌర్యముగలవాండు సరమఫుకు పార్థమునకుం దగని వాండగుపే కాక నరకమునుగూడ పొందగలం. డని యభిప్రాయము.

అన, *ఈవిషయము నే వీవరించుచున్నాండు,

త్‌ తీ త న్లో! యజ్ఞశిప్టాళీన న్సన్లో ముచ్యన్నే నర్వకిల్చి మె |

భుజ్జాలే కే త్వభుం పాపా యీ పచ న్యాత్ము కారణాత్‌ 1 18

టీ యజ్ఞశిష్టాశినః = యజ్ఞ కేషమమును భుజించునట్టి, నన్త్వ్య$ఃా సత్పురుషులు, నర్వకిల్చి మై.8=ఎసమస్త పాపములచే, ముచ్యన్నే=విడునం బడుచున్నా రు, యేతు=ఎవ్వరై తే, ఆత్మకారణాత్‌ తమ నిమిత్తము, పచస్తి = వండుకొనుచున్నారో, పాపాః = పావు లగు, కే = వారు, పాపమును, భుళ్టు లే=అనుభవించు చున్నారు.

*న్రార్యోక్త మైనడాని కిది వివరణమే కాన ఫునరు క్తి లేదని భావము, ఆనంగా

వూర్వము 6(శేయః పరను వాప్ప్టథి' ఆన్నందులకు నిట వూర్వార్థమాను. 6తైర్ధత్తాన (పచాయి అన్నదానికి నిట దత్త రార్థమును వివరణములని 'తెలియనది.

ల. (శ్రి భగవద్దీతా య తృతీ యో2ఒ_ధా్టయ: తా, ఇందాదిరూపుండై: యుండు పరమపురువుని ఆరాధిం చుటకొజ కనియే [దవ్యములను ఆక్టించి పచసముచేసి దానిచే

• యథావస్థితు. డ్రైనపరమఫవురుషు నారాద్ధించి శేషించినడానిని భుజించుచు శరీరయా(్ర జర వు నత్పుకువులు అనాదికాలసంచితములే తి తం ఆత్మ్హయాథాలత్మ్య్యదర్శనమునక విరోధులగు నర్వపాపములనుండి విడి వదుదురు, అట్లుగాక భగవంతుండు ఇందాదిరూపమున తన యాళా ధనముకొజకు నిచ్చిన [ద్రవ్యములను ఎవ్వరు తమ యుదర పూరణము కొజ కనియ పాకముచేసీ భుజింతురో యట్టిపాపాతుగలు పాపము నే (అనలా పాపముగానే పరిణమించు అన్నమును భుజంతురు, అట్టి క్‌ వారు తమపాపము నివర్తింపనందున అ త్భావలోకనవనిముఖ్యులై నరక మున బజడుదు రని భావము, వ న అవ మజీయును లోక దృష్టి నిబట్టియు శాన్ర్రదృష్టీని బట్టియ. ( బూండలా సమన్తమునకును యజ్ఞ మే మూలమై యుండునని తేలియం జేయుచు, యజ్ఞమును అవశ్యముగా ననువర్తి ంపకున్న దోషము కలుగు ననియు జప్పుచున్నాండు, 53 శ్లో! అన్నా దృవన్ని భూతాని పర్టన్యా దన్ననమ్భువః | యజ్ఞా దృవతి పర్టన్యో యజ్ఞః కర్ణసముద్భవః 1 [క 1 ఇట కయథావస్ట్రితుండై న పరమపురుషుం డనుటకు సారస్య మేమనంగా శ్‌వలము ఇం(ద్రాదులను ఆరాఫంచుటగూడ నిజమునకు పరమఫుగుషు నారాధిందచుటయే యసభన్నది, ఆట్లయినను వారిలోనుండు పరమపుర మనిగూడ నునస్సున నుజ్దేశించి యిం(దాదుల వారాధించిన నే అఆరాధకునకు ఫలము శలంగును శనుక నాయాదేవత లశ ఆర్చించుట తదంత రాత్మయగు పరమ పురుషునిపర్యంతము ఇల్లుటవై. “'యథావ స్టిమలె డనం బడినది అనలా “ఇందాదిళరీకకువై యన్నెపరమువురుషుని నని యర్ధమా

ర్‌ రు యోగః 215

కర వ్‌ (బహొ్టేద్భవం విద్ధి (బవహస్టీవ రనముద్భవమ్‌ |

తస్మా త్సరర్థిగ తం (బవ నిత్యం యనే (పతిస్థి.తమ్‌! 15

వీవం (ప్రవర్తితం చ[కం నానువర్శయ తీహా యః |

ఆఘాయు రిన్షి యా రామో మోఘం పార్ధ న జీవతి! 16

టీ, అన్నాళ్‌, ఎ=అన్నమువలన, భూతాని=(ప్రాణులు (నజీవశరీ రములు,, భవన్తి =కలుగుచున్నవి, పర్ణ న్యాత్‌ =పర్జ న్యునివలన-వర్ష ము వలన, అన్ననమ్భృవః=అన్నము కలంగు చున్నది, యజ్ఞాల్‌ =ఎయజ్ఞము వలన, పర్ట న్యః= వర్ద న్యుండు-వర్ష ము, భవతి=క లుగు చున్నది, యజ్ఞః యజ్ఞము, కర్మనముద్భవః=క ర్భమువలన కలుగుచున్నది

టీ కగర్శ్ణ=క రము, (బ్ర హోద్భవం= ప్రకృతిపరిణామకమూపమ గు భఫరీరముచేత కలిగినదిగా, విద్ధి=ఎజుగుము, (బవ్జైా=శకతీరము, అశ్షర సముద్భవం= అక్షరము (నాశరహితము) అనయిడు జీవాత్డుచేత కలిగి నదిగా విద్ధి=ఎజుంగుము, తస్మాత్‌. =క హేతువువలన, సర్వగతం౦ = నమస్త్న ఫురు పార్థ సాధనాధిక, ఎలేమ్‌ ఎ సర్వాధి కారులను పొండియున్న, (బ్రహ్మా=శకీరము, నిత్యం=ఎల్ల కాలము, యచ్హే=యబ్దమందు, పతిష్టి తమ్‌=నివిచియున్నది, (అనంగా యజ్ఞమూల మైనది)

టీ, వీనం= ఈ(పకారము (ప్రనర్తితం=[ప్రవర్మ్హింపం జేయయిడిన, చ(క్రం=చ[కమును, యః=ఎనవండు, ఇవా = ఈలోకమునందు, నాను వర్హయతి = [పవర్తింపంజేయండో, హేపార్థ = అర్జునా, నః=వాండు? అఘాయు? = పాపారంభమున శే మైన యాయువు గలవాండునుః ఇన్టిి యా రామళక్చం-ఇన్లి )య=ఇంద్రియము లే, ఆరామశ్చ=భోగస్థాన ములుగా6. గలవాండ్మునై మోఘం = వ్యర్థముగా; జీవతి= (బదుకు చున్నాండు,

శా, అన్నమువలన సమ న్తభూతములు కలుగుచున్నవి, వర్ణము సలన న్నము పుట్టుచున్నది యనుటకు నర్వలోకులును స్మా్సాలు

౨16 (శ్రీ భగవద్లీ తా _ ద్వితీ యోఒధ్యాయః శాన వస్పవలసినది "'టేదు యగ్జాముపలన వర్ష ముగలుగుచున్న దను జ (| టయు “అగ్నా(ప్రాస్తాహుతి నృమ్యుగాదిత్య ముపతిస్ట తే “అదిత్యా జ్రాయ లేవృష్టీిః ఇ త్యాదిశాన్త్రములవలన( 'దెలియుచున్నది. యజ్ఞ మును, క్ర్తయొక్క_ వ్యాపారము లగు ద్రవ్యార్ష నాది రము లవలన 6 గలుగు చున్నది, కర్ణుము (బఅవ్మామువలన€ బుట్టుచున్నదెః (ఇట వ్‌్షే (బ్రవ్మాశబ్దముచే ని వ్రైశింపంబడినది షా (పకృతిపరిణామరూప మగు శరీ రము, ]ఠిస్మా చేతి దృహ్ము నామ రూప మన్నంచ జాయతే జ్య లి జ

(ముబ్జ-ము-౨-ఖం-గ్‌-వా) అని (ట్రవ్మాశబ్దము చేత (పకృతి నిన్రశింపం బడినదిగదా, ఇందు౮హాడ *మమ యోనిర్దువార్భ్రహ్మా (గీత-౮రఈ-౬)

• బ్రహ్మ శబ్దము సాక్షాతృురమఫురుషునికినాచకము,. కాని యిట కక్ష (శ్రైవ్మోద్భృవమ్‌” ఆనుచో కర్మము పరమఫురుమునివలన౬ గలుగుననుట మిక్కిలియు నుందము కర్మము శరీరివలనం సగలంగునది ఆత్మే శరీరము అను ఆండంశనులం చేరి శరీరియగును.. అందు ఆత్మాంశము, మింద కబహ్మాక్షర సముద్భవమ్‌” అని అక్షర ఛబ్దముచే వఇెపష్పబడుటవలన నిట శరీరాంశ చే (శ్రహ్మము గావలయనుం కాన (బ్రహ్మకునలగా కప్రకృతిపరిణానురూప మగు శరీరవిగ్‌ అన(ుడినది.

• తస్మాత్‌ జాయ తే* (ముండక ౧-ముంఖం-కాంవా) (తస్మాత్‌ ) సంకల్ప ముచేత సృష్టికి ఉన్ముఖుం్నడెన (టవ్మామునుండి 6తశ్రోవ భ్నమభిజాయ తే” అని యిట అన్న శబ్దము చే నిర్జిస్ట్ర మైన, (ఏక్‌ ) ఈ (అచ్మా) అచ్యాకృత మనంబడు (బ్రహ్మము, (జాయతే) సాక్షార్తుగ పుట్టుచున్నదిః పర(బవ్మూ ద్వారా, (నామరూపంచ జాయతే) నామరూపములు గలదై, (అన్నంచఛ) 6ఆద్య తే ఆత్తిత భూతాని” ఆని అన్న శబ్దనిర్టివ్ల మగు భోగ్ట్టభోక్తు రూపము గలదియ నె పుట్టుచున్నదని యర్థము అనగా (ధా నము అనయడు (బవ్మాము ((పకృత్సి కార్యము అగునఫుడు భుటపటాది నామరూప ములబే వేజువేలు విభక్నమై బేరనములక భోగ్య నగచువ్నదని యర్శము, ఇట “యస్సర్వజ్ఞ స్సర్వవిద్యస్య జ్ఞానమయంం తపః । తస్మా చేత జాయతే” అని వూర్ణ గ్రొకి.. కసక్వజ సృర్వవిత్‌ * అని యిందు పరమఫురుషుండు జేజబుగా చెప్పంబడుటపే (బవ్మాళబ్దము తత్పరము గా నేరదు; జీవభోగ్యమగు (పళ్ళతిపర మే కావలయునని 'తెలియనది, ఇళ్లై “నునుయోని ర్మహా దృృహ్మి అనుచో “నుమ” అని యీశ్వ రుండం తన్ను" (ప్రత్యేకము గా ఇప్పుకొనుటబే (హ్మాశబ్దికు కోదికర మైన (పళృ్ళతిపర యే

(28) కరు యో గః వ17 అని మూంద (బవజఖ్రళబ్దముచే (పకృతి ని స్లేశింపంబడు చున్నది. (బవ శబ్బనిర్టిష్టమైన (పకృతిచే (పకృతిసరిణామరూపమైనశరీం ము ఇట గా్రావ్యాము, కాంబట్టి, “కర్ణము (బహ్మామువలన6 బుట్టుచున్నదడి అనుట చే _పకృతివరిణామరూప మైనశరీరముచే కర్ముము. ఫుబ్బునని "చెప్పంబడినదయ్యె,) స*టబ్రవ్మాము (అనంగా శరీరము) అశక్షరము వలన బుట్టినది, ఇట అక్షర శబ్దముచే నివైశింపంుడినది జీవాళ్శుం అన్నపానాదులచే తృప్తుండైన అతక్షరుండు అధివ్ట్‌.ంపంగా, శరీరము

• అత్మక శరీరము. స్వుబుద్ధివూర్వక మెదదిగాదు. కనుక కబహ్మాక్షరసము దృవమ్‌” ఆనుచో (అ్రహ్మమనయిడు శరీరము అక్షరమువే (ఆనంగా అక్మచేం) గలంగు ననుట అయక్తృమ మజియ నిందు చక౦రమయు ఇెప్పంబడీనది. అందు అన్నము మొదిలంగా శరీరమువణకును ఒకటివలన నొకటి గాం బుట్టుదున్నవిశాని శరీరమునకు శూూతువైన యక్షరము అన్నాదోులవలనం బుట్టుటలేదు. ఆట్టు ఆది పుట్టిన నేకడా అనిటికిని కార్య కారణభావము గలిగి చ్యకముణా పరివర్శించుట సరిపడును కాన యిది యొట్లు * అన్నచో, ఇట ళబహ్మోక్రర సముద్భవ అనుచో శరీకయా(తము ఆక్షరముపలనల బుట్టునదిగా6 జెప్ప లేదు. 6ళర్మ (బవా్య దృపమ్‌ి” అన్నట్లు కరము నకు సాధనభూత మైనళరీర మే అశక్షరమువలనం బుట్టును. ఆనలగా శేవలళరీరిను గాదు, శరీరము కర్మములను పాధించుటయే. (ఆన"గా శరీకమునకు( గల కర్మ శులను సాఫించుళ కియె) ఆక్షరమావలనం బుట్టుచుచ్న దని (శగాహ్యూము శరీరము కర్మ అను సాధించుటయ ఆత్మ దానిని ఆధిప్టీంచిన "నే కలంగును ఆత్మ శరీరమును ఆధి ప్రీంచుటయ్య ఆన్నాదులచే శాను తృప్తీ నొందిన్‌ కలుగును, ఇట్లు కర్మ సాధన నుయిన శరీరము త్య గా శ్యాధిఘ్రైానముబేతం గలుగుటవలన్క (బవ్మాము (శకీకము ) అతక్షరమువలన. గ లంగుననుట యుక్త మే అత్షరముఆవ్నాదులచే శృప్పినొందిన చే ఆఫ ప్టాతయై కార్యములం ఇశేయించును గాన అన్నాదులవలన. బుట్టు ననుటయు యుక్త్తృమేం ఇట ఆన్నియను ఒకటివలన నొకటి ఉత్పత్చి నొందుట చేత నే వక 'మేర్పడుచున్నదని తలంపరాదు. ఒకటి కొళటి ఏబే నొకవిధమవ హేతు పగుట చేరను చక్రము సిద్ధించుచున్న దని -తెలియనది లేక యత్పత్సినిబట్టియే చక మేర్పడ వలయనన్నచో, అప్పుడు కళర్మ (బవో్యో ద్భవమ్‌” 6 బ్రహ్మో క్షర సముద్భవమ్‌” అను ెంటిని ఒకటిగా సముచ్చితము చేసికొనవలయును. అప్పుడు కర్మము ఆత్షర సముద్నన (బహ ద్భవము- అని అన్వయ నుగును ఆనంగా అక్ష రాధిప్ట్రిర్యబహ్మామువలన (అనగా బవాథిప్టిత క రీరమువలన) పుట్టును జీవాధిస్టిఠశరీరము అవ్నమువలన6 బుట్టును అని చకము పరస్పరోత్పత్తిీత నే యేర్పడుచయున్నది ఇట 6అ న్నాద్భవన్ని ఇవాతాని ఆనుచో భూత మనంగా రభ్రామయన్‌. సర్వభూతాని” ఇత్యాదులందు6 బోలె సజీవళరీరము-గా నర్థము (గాన్యాము,

918 (కీ భగవద్గీతా ౧ శృతీ యోఒభ్యాయః కర్ణముసేయ శకి గలదగుచున్నది. కావున కర్ణము నకు సాధనమైన శరీరము అశక్షరమునలన6 బుట్టున దగును, శాల్ట నర్వాధి కారులను బొందియున్న శరీరము నిత్యము యజ్ఞమందు (పతిస్టిత మైనదింఅనంగా యజ్జ్ఞమూల మైన దని యర్థము ఈవిధముగా వపరమఫపురువుని చేత (పపర్నించ జేయయుడిన యాచక్రమునుు సాధనము సనుస్టించుచుండు వకర్మ యోగాధికారి గాని జ్ఞాన యోగాధి కారిగాని నడపండో, వాండు యజ్ఞ కేషన్సు వేత చేవాథధారణము చేయనందున పొపాయువ్లు గలవాం డగును, కావ్రననే వాందు ఆ త్దారాముండు గాక యిందియా శాము( డగుచున్నాండు, అనగా. నిందియములే పీనికి ఉద్యానము లగు చున్నవి-ఆనలగా యజ్ఞ కేవము'ేత దేహమును మనన్సును బోటి. సమివే స్తత్ర వ్రచ్చుద్ధి లేక రజస్తమస్సులుమూ[ తము ఉటే్రకింపలాం నాండు. అగ్భుదర్శనవిముఖుండై. విమయ గోగములం బే అనక్తుండగు చున్నాం డని యర్థము, దీనివలన జాన యోగా దులయందు (ప్రవర్సించి నను వానియత్న ములు విఫలము లగును, శాంబట్టి వాసి బదుకు వ్యర్థమే యగు చున్నది, నం

భూతములు (నంగా జీవముతో+ గూడిసళరీర ములు) అన్నము వేతను, అన్నము వష రము చేతను, వనము యజ్ఞము చేతను, యజ్ఞము కర్యృవ్యాపారరూప మగు కర్ణుము కళ్ళయా- ఆన్న వై వేతను, కర ము. సజీవశరీరముల ఖో వేతనుు మరల నజీవకరీరములు సై సా అన్నమువేతనుు ఇట్లు అన్యోన్య ట్స చ కారష్టకారణబ్లావము చేతే చక్రము యి వలె ప్రషట్రనలన చక మనం . బవచెన్సు,

క్‌ రు యో గః 219

అవ, అత్మదర్శ్భనము సాధ్యము, చాసికి జ్ఞాన యోగాదులు సాధనములు, సాధనముల ననుషించుచుండువారికి మహాయజ్ఞాదివ ర్లా శమోాచికక ర్టుములను జేయుట యావశ్యకము, కనుక సాధన మక్క-.అలేకయే ఆత్భుదర్శనము, 'చేయుముక్తునికిమూ[త మే యాకర్యు వమౌావశ్యకము గా దని వెస్పుచున్నాండు,

న్లో[ య స్త్వాతృరతి రేవ స్యా దాళ్ళతృ ప్తశ్చ మానవః |

అళ్ళున్నేవ చ సన్తుష్ట న్నే కారసష్టం న విద్య తే! [17

టీ, యః=వ, మానవస్తు = మనుమ్యుండై తే, ఆత్మరతిరేవ = అత్భయందే యాసక్తి గలవాండును, అత్హుతృష్కశ్చ = ఆత్తనేత నే తృ వ్హీివొందినవాడుంను, ఆర్మ న్యేన=అత్భయం దె, సన్తుష్టళ్చ=సంతో మంచినవాండును, స్యాత్‌ =లఅగునో, తన్య=వానికి, కారం = (ఆత్మ దర్శనముకొజకు) చేయందగినది, న విద్య లే= లేదు,

తా, వవురువుండై తే కర్మయోగ జ్ఞానయోగము లనెడిసాధ ననముల న పేశ్సీంపక సర్యయముగ ఆ త్యాభిముఖుండ్రై అన్నపానాదుల చేతంగాళ ఆ త్మానుభవముచేత నే తృస్తుండై, ఉద్యానహోార చందన గీత వాద్య న్న తాదులయందుం గాక ఆళ్ళ యం లే సఎతుష్టుండై యుం డునో-అన6గా ఎవనికి ఆ త్యానునసంధాన మె *(ధార ణపోమణ వనోగళ్లి ములా మొదలైన వెల్ల నగువో) అట్టివాడు వసాధనమును లేక తనంతేనె నర్వదా ఆత్ముశ్వరూపదర్శ నము గలిగియుండును గనుక వానికి అత్భదర్శినముకొటకు వేయవనలసినది ఎడ్జియు లేదు, 55

అవ, దీనికి హేతువును జెప్పుచున్నాండు,

న జ్ఞానయోగనిస్తుంర్రై నను ఎవ్వనికి భార ణాదులు అన్నపానాదులభేత చే కలం గో యట్టి ఐనికి ఆత్మదర్శనముకొజకు శేయవలనీనది తప్పళ యున్నది ఎవ్వనికి ఛారణాదులం ఆత్మానుసంధానమా చేత నే కలంగునో (ఆనయ ఎవలడు ముక్కు:డో) వానికి అందులకై చేయవలనీన జేదియ లేదని భేద మూహించునది,

990 (శ్రీ ఛభగవద్దీతా - తృతీయోఒధ్యాయః న్లో! నైవ తన్య కృతే నార్జో నాకృతే నేహా కశ్చన న వాస్య సర్వభూ లేషు కశ్చి దర్థవ్యపా(శ్రయః। 18 టీ, తన్య=అట్టివానికి, ఇహ=ంచ్చట, కృ చేన=ఎచేయ(బడిన చాది'చేత,అర్థిం(ప్రయోజనము, నై న=కొంబెమైనను లేదు, అక ఎ లేన ఎక్‌ ర్శము చేయకుండుట చేత, కళ్చన=(అనర్థము) వదిగాని, న= లేదు అన్య = పీనిక్తి సర్యభూ తేషు = ఆకాశాదినమన_భూతములందును, అర్థవ్య పాశ్రయః=(ప యోజననిమిత్త నూశయింపందగినది, కళ్చిత్‌ =, ఒకటియును న=లేదు, తా, శకాయట్టియే అట్టివానికి సాధనాపేశ్ర లేకయే అత్భదర్శ నము సిద్ధమై యుండుటచేత, దానికొఆకు సాధనముల నాచరించుట వలన (ప్రయోజనముగాని, దానికొఅగుసాధనములను ఆచరింపకుండుట వలన (పత్యవాయముగాని, ఏదియు అేదు, వాయ ఆతా గౌను డగుటచే ఆత్మ తప్పతక్కిన నకల అ చివ్వస్తుప్రలయందును విముఖుం డ్రైయుందును, భిట్టివానికి ఆల్మేతరములై. ప్రకృతియొక్క నికార భీదమువలై యుండు నాకాశాది నమస్తభూతములయందును వాని కార్యములయందును ఒక్కటిమయైనను ఆర్భదర్శ నముకొ అకు ప్రయో జనముగా న్వీకరింపందగినది కలుగదు, వానియన్నిటియెడల విగ క్రి కలుగుటకే సాధనముల ననుష్టీంసంగా వానిని (పయోజనముగాం బైకొనుకెట్లు 1! అట్లు సాధన మక్క ఆలేక యాత్మదర్శనము చేయు వానికే సాధనములందు (ప్రవర్నించుట "లేకుండును, కనుక అట్టివాండు ముక్కుండే యగును, వ్లోః తస్మా దసక్త నృతతం కారం కర్శ నమాచర | తో వ్య్ళోచరన్‌ కర్శ పర మాస్నోతి పూరువః॥ ్షే్ర టీ, తస్మాత్‌ =ఆ కార ణముపలన, అసక్షృన్సన్‌ = సంగము లేని వాండ వగుచు, శారష్టం (98) = అవశ్యను చవేయవలసినదియె యని,

కర్ణ యోగః వివి] నతతం=అత్భప్రావి పర్యంతమును, కర్ణు=కర్థయోగమును, నమాచర =లఠచరింవుము, అనక్తః=నంగము లేనివాండై, కర శ = కర్ణుమును, శా ఆచరన్‌ = ఆచరించుచున్న, ఫూరువః = ఫుడువుండు, పరం=అఆత్మును, ఆవ్నోతిహి = పొందుచున్నాంకు గచా,

'- తా, (సాధనాపషేజ్‌ లేక అత్మదర్శనము గలవానికీ సాధనము లందు (ప్రవృత్తి 'లేకుండుటంబట్టియు, సాధనమందు (పవ ర్తించినవాని కిని కర్శమే సుఖకరమై (ప్రమాదము లేనిదై అంతర్జ్హతమగ ఆత్మ నర్పరాూపానుసంధానము గలదై యుండుటంబట్టియు, శ్షాన యోగికిం గూడ తగుమా[తము క ర్యానునృత్తి కావలసియుండుటంబట్టియు, జ్ఞాన యోగముకంళు కర్య జ యోగమే ఆత్భుదర్శ నము నాడంహార్చుటకు మే లైనదొి. _ కాబట్టి, ఫలాదినంగర హితముగా, కర్య్థుమును అవశ్య ముచేయవలసిన చేయని తలంచి అతు పావ్నిసర్యంతము చేయుచుం

ళీ 'డుము, ఇట్లు నంగము మానసి, (వశెస్పబోవ్ర అకర్షృ తా్టనునంధాన మునుము న్నిదు కొని కర్శముల నాచరించుపుడుమునిక కర్ణ యోగము చేతనే అళ్ళపాప్పి సిద్ధించును, (జ్ఞాన యోగ ముయొక్క_ సావోయ్య మక్కలఅలేక కర ్రయోగమే అళ్ళుప్రాక్తిని కలిగించు చున్నదని యర్ధము,) , అన శిష్టుల్తెనవారి యనుష్టానముచేతన్తు కర్టయోగమే. మే లై నదని అెలువుచున్నాండు, క్ర 60 58 త్లో॥ కర్ణులైవ హ్‌ సంనిద్ధి మాస్థి తా జన కాదయః 1 టీ, జన కాదయః=జనకుండు మొదలగువారు, కర్ణుటైనహి = ఇం... గర్దుయోగముబేత నేకదా, సంసిద్ధిం = ఆత్భు(ప్రా్కీగూప మైననిద్ధిని, ఆస్థి ₹4=పాందినవారు, . తా, క్షూన యోగాధిశారులకుం గూడ ఆత్ముదర్శనమునకు కరు యోగమే. చేనలై యుండుటచేత జ్ఞానులలో గేష్టులై.న జనకుండు

929 (శ్రీ ఛగవద్దీ తా - తృతీ యమా ఒధాస్ట్రయః మొదవైన 'రాజద్దులు కర్టుయోగము నాచరించియే కడా జ్ఞాన ఇూగపల మగు అత్మప్రాప్తిని బోందిరి, అవ. ఇట్లు ముముక్షు వైనవా(డు మొట్ట మొదట నే జ్షాన శఊజాగమున కద్ముండు కానందున వాండు కరర యో గాధికారి యగును, శాయిట్టి వానికి కర్హ యోగ మే ఇవేయందగినదని చెప్పి జ్ఞాన యోగాధి శారికిగూడ కర్టయోగమే మేలైనదని నహేతుకముగా. నిరూవిం చినవాండయ్యె,. ఇప్పుడు జనులలో విశిష్ణుండు గాం 'జెప్పందగినవానికి సరువిధము లం గర్జుయోగ మే చేయందగిన దని చెప్ప్తుచున్నాండు, 62 63 శ్లో! లోకనజ్ఞ్రహా మే వాపి సంపశ్యన్‌ కర్తు మర్షసి॥ ఏ0 య ద్య దాచరతి శే నత్త బే -వేశరో జనః 1 స యత్స్రమాణం కురుతే లోక స్వ దనువర్న న్‌, ల ్షే టీ, లోళసజ్దవాం-లోక =లోకులయొక్క, నంగహం = (ప్రవ ర్తనమును, నంపశ్ర న్నపి=ఆలోచించి మొనను, కర్తుం వన = కర్శ్ణ ముల జేయుటకె, అర్హ్భసి=తగుచున్నావు, (వలయనంగాా గకేస్టః = పసిద్ధుండగు ఫురుముండు, యద్యత్‌ =న్‌ యేకర్శమును, అఆచరతి=ఆచ రించుచున్నాండో, రత్త చేవ= దానినిదాని నె, ఇతరో జనః = తక్కిన జనుండును, (ఆచరతి=ఆ చరించుచున్నాండు), నస$=అతను, (కర్ణ నూ అనుష్టింపణుడుచున్న కర్ణుమును,) యత్‌ (పనూణం=వీయంగ ముతో. గూడినదిగా, కురు తే=చేయుచున్నాండో, లోకః = పామర జనుండు, తత్‌ ఎఆయంగముతో. గూడినదానినిగా నే, అనువర్త, కే=ఎఅనుసరించు చున్నాండు, అతా, లోళనం(గ హార్థ ముగా నైనను నివు క గ్దుమునే నేయ వలయును, పక్ష శాసత్రుజ్షానమునందును మంచి యనుస్టానమునం దును 'ప్రసిద్ధుం డగువాండు వీయేకర్శుం కాచకించునో ఆయా కరు

నే ర్శ 'ఊమూగ; ౨98 మునే పూర్షజ్ఞానము లేని యితర జనములును ఆచరించు ళు, అనుస్టిం0ంప బడుచున్న కర్గుమునుగూడ (కేస్టుడు వయంగముకోేడ ఆచరించునో స్వల్చజ్ఞానము గల తక్కినలోకులును డానిని అయంగముతోనే యాచరింతురు. (కాంబట్టి జనులలో శిష్పుండై ప్రసిద్ధి నొందిన కేస్టుండు తనకొజకుం. గాకపోయినను లోకరశ్షకొజుకు నిజవర్షా శ మోచిత మగు సకలకర్భములను నర్వచా ఆత్భ(ప్రాప్తి పర్యంతము నాచరింవ నలయును, అతం డాచరింపండేని అతనిని జూచి లోకులంం గూడ నాచరింపక నశింతురు, లోకనాళశమువలన6 గలుగుపాపము వానిని సోజ్ఞాన యోగమువలవనుండియు భస్టుం డగునట్లు చేయును,)

శ్లో! న మే పాన్దాస్తి కర్పవ్యం త్రిషు లోకేషు కిబ్బన |

నా నవాప్త మవాప్తృవ్యం వర్ష వవ చ కర్మణి లి

ట్‌ వార్థ=అర్జునా, మే = నాకు, కర్తవ్యం = అనుస్థి:పందగిన కర్ణుము? నాస్తి= లేదు, (వలనలగా,) (తిషలో శేషు = వరాంయయలోక మమేయ్యీదును, అఆనవాప్తం = (ఇదినజకు)ు పొందయుడవిదై, అవా ప్తృవ్యం=(ఇంకమిాంద పొందందగినది కిబ్బాన=ఒకటియు, న = లేదు, (తథాపి) చ=అయిసను, కర్ణుణి=క ర్భుము నందు, వర్వవీన=,పవ ర్హించు చునే యున్నాను,

655

తా, అడ్జునా 1 అవాపనమస్త కాముండును సర్వజ్ఞుండును నత్య నంకల్పుండును స్వేశ్వరుండును నై మూండులోకములందును. టేవి మనుప్యాది రూపముల స్వేచ్ళతో వర్తించుచున్నవాండ నగునాకు కర్త్యవ్యంచై న ేమియు లేను, పూర్వము నాస లభింపక యిశ

*జ్టానయోగముబేత ముక్తుండ్రైనవానికి ఈలోకము. సంశృహీక మెన నేమి?

కాకున్న జేమి * యనరాదు అట్టివానినిగాడ లోక చాళజనిత పాపము కర్మ యోనము నుండియే కాక జ్ఞానయోగమునుండియ (భ్రమ్హుం డగువట్టూ చేయనని (గానాస్‌ము

బ్రెలెశ్చ భగవద్దితా - తృతియోజఛ్యాయః కరగ్ధము వేసి ముందర లభింపవలనీన 'ేదియు జేదు, అ ట్రయినను లోకసం[గబోర్థము కర్రమునందుం (బవర్తించుచునే యున్నవాం డను. 66 67 శ్లో! యది వ్యూహం న వర్తోయం జాతు కర్మ ణస్రతన్షితః |

మమ వర్శానువర్న స్తే మనుష్యాః పార్థ నర్వశః॥ రికి

టీ, పార్థఎఅక్జునా అవాం=నేను, జాతు=ఒకప్పుడును, అతని) తః=(ప్రాలుమాలిక అేనివాండనై , కర్గణి=శర్థుమునందు, నవశ్తేయం యది=(పపర్నింపకనోదు నేసి మనుష్యూః=(క రాధి కారు లగు మను వ్యులు, నర్వశ?=లఅన్ని(వకారములుగా, మమ= నాయొక్క వర్త ఈ (నివృత్తి) మార్జమును, అనువర్త న్తేహి=అనునరింతుడు గచా,

౮ అక్జునా స ర్వేశ్వరుండును నత్యనంకట్పుండు నగునేను సంకల్పమా[త్రమున జగచుదయాదిలీల* జేయువాండును కర్మవళ మున గాక నాయిచ్చ చేతనే జగదుపకారార్థము మనుష్యు(డుగా నవతరించినవాంకు నైనను, ఇట్టినేరుకూడ మనువ్యులలో శిష్టజనా ్రినకుం డగువసు బేన్సనిగృవామున 6 బుట్టి *ఆప్పుట్టినకులము నకం దగిన నినన నన న

• ఈశ్వరుడు కర్మవళ్యుండు కాం కాంబట్టి కర్య్మనివృత్తి కై కార్య మేదియ( జేయవలనీవది లేదు అయినను శీవలము తనయిచ్చ వేశం గార స్రములం వేయంయబూనినను ఆందులకును జగిన వర్షా[ళమములం గాని సానాన్యములన ధర్మము లాచరంంచుటకు వలయు మనుమ్య త్వాదికముగాని యుండవలయును, ఆశనికి వాస్తవ ముగా వన్షాదులు లేనేలేవు కనుక శేవల మిర్నబేత కర్మములం చేయయూమకొన్నను జేనినిబట్టి చేయ నన్నచో, ఈశ్యరునకు ఇాస్తృపముగా వర్షా.శమములం లేవు గాని యాయావర్దాదులకు ఆయా కర్మము అంచితీను అని చూపుట్టకై తన యసాకృత దివ్యవిగహముే ఆయాజాతీయరూపముగా.. పరిణమింపం జేసి అయావగ్షాదుల కచితకార్యయుల చాచరిందుచున్నాండు.. పరుపులు చూచి ఆతనిని ఆయాజాత్రి వానీన్‌గా సెంచి యర డనుస్టించిన వానిని తామును అనువ రించి యుజ్జీవింళురు కావునచే “ఆఫుట్టివకు అమునకం దగినక గ్మము ఆనబడినద

[29] వే గ్గు యో గః, ౨25 కర్ణుమునందు ఎప్పుడును (పాలుమూలిక లేక (వవర్తించువాండను గానైతినేని, శిష్టజనాగ్రోనడుం డగువనుబేవునికి వుత్రుండైన నా యొక్క మార్గమే అపూర్షజ్ఞానులై న శిష్టజనులు సరస్టివిధముల ధర్శ మని తలంచి దానిని అనునరింతురు, ఇట్లు వాడును నన్ను! జూచి, తాము వేయవలసీనదానిని జేయక, యట్లు చేయనందునం బత్య వాయనము నొంది ఆళ్చపాప్వీ నొందక నరకమును బొందువా రగుదురు, న్లో! ఉత్సీచేయు రిమే లోకా న కుర్యాం కర్ణుచే దవామ్‌ ! భా

నజ్క-ర న్యచక రా స్యాముపహన్యా మిమాః (పజూః! లత

టీ, అవాం=నేను, కర్ముజక రామును, న కుర్యాం బేల్‌ =చేయ నజ్మ_ర న్య చ=పర్షనంక రము నకును, కర్తా=క ర్తనుగా, స్వాం = అగు దును, ఇమాఃప్రజాః = ఈ[వజలను, ఉవవాన్యామ్‌ ఐ= వెటీచినవాండ నాదును.

తా, నేను కులోచితకర్ణుము సేయనైతినేని, శిష్టజనులెెల్ల నన్ను. జూచి నాయాచారమునే పట్టి యదియీ ధర్భుమని నిశ్చయించు కొన్నవారై తామును చేయనలసిన కర్ణుము నాచరింపక యే నాళము నొందుదురు, శా క్ర్రీయాచారములను పాలింపనందున శిష్టకులముల కన్నిటికిని నంకరము కలిగించుటకు నేనే కర్త నగుదును. డానినల ననే యూ[పజలను నేనే విదపంహాడ కర్శుముల కనద్హ్హ లగునట్లు పలుచువాండ నగుదును. (ఇక్షు నీవ్రగూడ శిష్టజనాగిణి యగు

69 70

పాందురాజునకు పుతుకును ధర్మ రాజునకు దమ్శుండు సగునర్జునులడె విశిష్టుండ వై జ్ఞాననిష్టను బూనితి వేని పూర్షజ్హూనము లేని ముముమువ్చు లగు శిషస్ట్రజనులు నీయాచారము ననునరిం దువారై తమకు అధిక రింపం

స్టే 2౨6 (శ్రీ భగవద్లీ తా ఎ తృతీయో ఒధాన్ట్రాయ? దగిన దిది యని తెలియమిచే కరనిప్టు నాచరింపక నళింతురు కావ్సన వఏిశిష్ణుం డగువి ద్వాంసుందును లోక ర్య కొకు కర్మ మే చేయ దగిన దని భావము) 72 73 న్లో] ఇర్వాః కర్ణణ్యపి డ్వాంసో యథా కురర్చన్ని ఛారత | 74 కుర్యా ద్వొిద్వాం నృథా౭నక్కశ్చికీన్టుర్లోకనబ్ద్రవామ్‌! విస్‌ -చ్‌ ట్రీ వాభారత= అర్జునా, అవిద్యాంనః న నంపూర్ష మైన అత్మ జ్ఞానము లేనివారు గనుక నే, కర్య్థుణి=కర్ణుమునందు, నక్తాః =వీడువ రాని నంబంధము గలవారు, యథా = వప శారముగా, కుర్వుస్తి = కగ్గుముల నాచరింతురో, తధా=అశ్హు, విద్వాన్‌ =ఆత్భుజ్ఞానము గల వాండును, అనక్తః = కర్రమునందు నంగము లేనివాండైై, లోకనజ్ఞ్ర పహం=లోకనంర శ్ర ణమును (నం=బక్క-టిగాం జేసి, గ 9వాంజప్వీకరిం ఇక్‌ చుట, చికీర్టుః= చేయ(; రుచున్న వాండ్రై కుర్యాత్‌. గా కర్టుయోగ మునే చేయనలెను, తా, అక్టున్సా అళ్భువిషయమైన నంపూర్మజ్ఞానము లేక కర్ణ మునంబే విడువరానినంబంధము కలిగియుండువారు (అనంగా ఆత్మ విషయమై పూర్షజ్ఞూనము లేమిచే ఆ ఆస్టాభ్యాసరూపమైన జ్జూశ యోగ

• ఈ ఆవిద్వాాంసః? కకర్మ ణిసక్తాలి అను 0డుపదములనుబట్టి 6 తెలిసినవారు శానందున సాం సారిక కర్మ ములం చాసక్తువై నవారు అని పూంసారిక కర్మపరులను గహపింపరాదు అట్లు (గహించినచో కకుర్యాగ్విద్వాంస్త థాసక్తః అనుటకు క6విద్వాంను. జైనవాండుము వారివలె కర్మ యోగమునుగూడ విడిచి సాంసారిక కర్మము లచే చేయనఅయ నని యర్హ్శ నుగును, కనుక ఆవిద్వాంసు. డనలగా ఆర్మవిషయ మును బూర్శము-గాల బెలియనివాండు. అనంగా జ్ఞానయోగమం దధికారి గానివాండు “కర్మ శ్సిపశ్తాఖి అనుట కర్మ యోగమం దధకారముగలవారు ఆని తలియనదిం ఇళ్లు మ్‌ోంద “ఆజ్ఞానాం $ ర్మ సజ్టే నామ” ఆనుటకోను 6ఆత్మ విషయమై ఫూర్జజ్ఞానము లేని కర్మ్మయో-ాధి కారులం్‌ అని అర్థమా తెలియునది*

కరు యో గః విలి? మం దధికారము లేనివారై కర్టుయోగమునందుమూ (త నుధికారము గలవారు) ఆత్మ దర్శ నముకొ అకు కర్మ యోగయునే చేయునట్టుగా, విశిష్టుం డని ఇర్కొనంబడిన చాండు ఆత్మృవిషయమును చకంగా నెజింగి యుంకుటంబట్టి తాను కర్ణమునం చానక్షి లేక క్షూన యోగాధి శారమునకు దగినవా€డై. యుండినను, లోకరవ్లకొలుకు (అనంగా తన యాచారమును జూచి శిష్టజనులు ధర్థుమిది యని నిశ్చయించుకొనుట కొకు) కర్ణ్యయోగమునే చేయవలయును, (అవిదార్థంనుండు నంగము కలిగియు విదారి-సుండు నంగము లేకయు కర్ణుమును జేయందగు నని భావము.) న్లో! న బుద్ధి భేదం జనమే దజ్ఞానాం కర్ణునశ్లీనాం | జోవయ్‌ీ త్సర్వక రాణి విద్యాన్‌ యుక_, నృమాచరన్‌॥ 26 టీ, విద్వాన్‌ =కర్భుజ్ఞానము గలవా, అజ్ఞా వాం=అక్మృవిపు యమై పూర్ష్మజ్ఞానము లేని కర్శ్ధరజ్షేనాం = శర యో శాధికారు లగు మునుయువు లకు, బుద్ధి భేదం=క ర్భమునం చానక్రి గలబుద్ధికి మూజు పాటును, న జనయీత్‌ =పుట్టింపంహాూడదు, యుక్ష్యః=కర్శ యోగ మే ఆతృదర్శ నము నకు సాధనమగు ననుబుద్ధినో కరాడినవాండ్రై, సర్వ క రాజ్రణి=ఎనమన్న క ర్హుములను, నమాచరన్‌ = చక్కగా నాచరించు చున్నవాండ్రై, బోమయేత్‌ =టీతిని గలిగింపవలయును తా, అత్భృజ్ఞూన మంతగా లేమిచే జ్ఞానయోగము నవలంబింప శ క్తి లేనివారు మోక్షమును పొందళోరి *అనాదికర ్రనాననవలన కర్శ మే తమకు నియమితమై యుండుట చే కర్థు యోగమున కే యధి శి కర్మ వాసన యనం7ా ఉత్షరోత్మర పుణ్యపాపారంభశ మైన భవూర్వువూర్వ పుణ్యపాపొాంశవిశేసము.. లేవ వూర్వువూర్వుశరీక్ష పేక అానుభవనిశేవ జనిత మై ఉఊత్తృరోత్త రళరీక (పేకణసమర్ధమగు స్మృతికి కేతు వైయండు సంస్కార విశేషము మద్దిల్క సల్ల నగ్రోని నందలగు వాద్యములను వాయించు సంస్కార మువ లెనే

9౨98 (శ్రీ భగవద్దీతా - తృతీయో2ధ్యాయ: కారు లైయుందురు, ఆళ్థుజ్ఞానము గలవాండు జ్ఞాన యోగము నవ లంబించ నేని వాసిని జూచి అజ్జులగునట్టివారికి ఆ ఇావలోక నము నకు కర్ణ యోగముకం కె మజియొక నాధనము కీలదనెడి బుద్ధి భేదము జనించును. కాంబట్టి ఆశిష్టుండు జ్ఞాన యోగాధికారిమైనను తనవలన వారి క ట్రిబుద్ధి భేదము కలుంగకుండుటకై_ జ్ఞానయోగాపేక్ష లేక కర్ణ యోగమే అత్మిదర్శనమునకు సాధన మగున నెడిబుద్ధినోం గూడిన వాండై, కర్ణుము నే చేయుచు వారికిని ఆకర్ములందెల్ల (ప్రీతిం బుట్టింప వలయును,

అన, కర్ణ యోగమును విద్యాంసుం డనుస్టి.. చువిధము నకును అవిద్యా్థాంసుం డనుస్టించువిధమునకును గల శళేదమును తెలుపుచు కర్ణ యోగమునకుం గావలసినదై న అత్ధుయొక్క_ అకర ఖఫన్వను నంధాన[పకారము నుప దేశించుచున్నాండ,

న్లో టక్బతేః (కియమాగాసి గుర్రైః కరాస్హణి నరి్టశః | గ అవాజ్ఞార విమూఢా తా కర్తాఒవా మితి మన్యతే! లి?

టీ (పకృళేః = (వకృతియొక్క_ (ప్రకృతికి సంబంధించిన, గురై :=నత్త ్యరజన్త మోగుణములచేత, సర్వ్యశ = అ-నేకవిధములం గా, (క్రియమాణాని = వేయంబడు చున్న, కర్మ్ణాశి (పత్ర) = కర్ణుములను గూర్చి, అనాజ్ఞార విమూఢా కాస్ట=అవాం కారము వేత "తెలియని అగ్మ్భు న్య్వరూవపము గలవాండు, అవాంజ=నేను, కర్తా=కర్నను, ఇతి = అని, నున్య లే=తలంచు చున్నాందు.(భమించుచున్నాండు,

తా చేహ తస్రభిచూనను చేత అత్మశ్వరూపము నెజటుయగని వౌంకు (పళ్ళతినంబంధము లగు నత్త పరజన్తమోగసణములచే తమ తేమ కన్వుక్రూప్రముగా నమ్మ్యొవిధముల నాచరింపంబడు కర్ణ్టములక్తు "'తాచ్ల కర్ణయని తలంచును, (అవాంకార మనంగా అనవామర్థమైన

క్‌ ర్జు యోగం వివ (పకృతియందు అవామభి రూ నము- తాను గానట్టి 'జీవామే తా నని తప్యగా [గహించుట-అనగా ేవో త్టాఖిమానము,) న్లో! తత్త్వవి త్తు మహాబాహో గుణకర్మవిభాగ యోః | గుణా గుణేషు వర్తన్త ఇతి మత్వా న నజ్జలే! 98 టీ. పహేవమహావాహో = అర్జునా, గుణకర్మవిభాగ యో నా నత్తా స్థిదిగుణముల విభాగమందును వానిచే. జేయంబడు కర్ణుముల విధాగమందును, తత్త్మవిత్‌ తు = తత్త్యము నెజింగినవాండో, గుణాః=న త్వాాదిగుణ ములు, గుజేషవు = తమతమ కారస్ధములయందు, వర్త న్తే=ప్రవర్షించుచున్నవ్వి ఇతి_అని, మత్వ్యా=తలంచి, న సజ్జలే= నంగము కలిగియుండండు- తాను కర్త యని తలంపండు, తా, నత్త ర్థరజస్త్త మోగుూములయొక్క_యు వానిచేం జేయ( బకు కర్మములయొక్క-యు విభాగములన్వహాపము నెజింగినవాందడు, న త్త్య్వాదిగుణము లం తమతమ కారష్టములయ ఎదు. (బవర్తించు చున్నవి యని యెంచి గుణకగ్శములందు కర్త తానని తలంపండు, న్లో పకృతే నణనమ్మా ఖా నష్ట నే గుణకర్ణును | స లా నకృత్ప షవిదో మగ్జాన్‌ కృత్స్న వి న్నవిచాల యేత్‌ ॥ లిం టీ (పకృ వేః=పపకృతియొక్క, గుణనమ్మూూఢాః = నత్తాపది కసణములచే మోవాము. జెందినవారు, గుణక రను = గుణముల యొక్క క ర్ట్టములయందు-గుణముల చేం జేయ'(౧బకు కియలంటే, నజ్జ న్దే=అనక్తు లగుచున్నారు, అకృత్సి ష్యవీదః=నంపూర్ష మైన అత్మ జ్ఞానము లేని, తాన్‌ =ఇట్టి,మందాన్‌ =మందబున్థులను, కృత్స్ననవిణ్‌ పూర్షజ్ఞూనము గలవాండు, న వీిచాలయేత్‌ = చలిపంజేయలహాూ డదు, ఠా, సంపూర్షజ్ఞునము జేనివారు ఆక్మవర్శ నమున వై పఫపూసియు (పకృతి పణములవలన ఆక్మశ్యహాపమును కలరీతిని నెజుంగనివాన్వై

280 (శ్రీ భగవద్గీ కా _ తృతీయోఒధ్యాయః

కర్శములం దే అనక్తు లగుదున్నారు. (కాని (ప్రకృతికంయె విలక్షణ మైయుం జెడి అళ్ళునర్థమాసమునందు ఆనక్తులు కారును కావున వారు జ్ఞాన యోగమునకు తగక కరస్హ్రయోశమునం దే అధికారము గలవ్నారె యుందురు, ఇట్టిముదబుద్ధు లయిన ఆ యసంపూర్షజ్ఞానులను, నం పూర్ణజ్ఞునము గలవాంయ తొను జ్ఞాన యోగ మవలంపించుట చేత బుద్ధిచాంచల్యము నొందింపందగదు. చారు మందులు గాన తమంతట తమయాచారమును నిర్ణయించుకొను పాటవము లేక (శేస్త్రజనుల యాచారములనే యనువర్తింతుకు, శాన కర్ణ యోగమును విడిచిన తన్ను. బూచి క ర్ట యోగమునుండి బుద్ధిచలించినవా రగుదురు, కావున (శేన్టుం డగువాండు జ్ఞాన యోగాధికారి యయ్యును తాను గూడ కర్టయోగమున్వం బే నిలిచి, అత్ముస్వరాపజ్ఞూనము దే అకర్హ్శృ త్యమును అనునంధించుచు, వేళొక్కసావోయ్య మపేక్షింపక కర థ్‌ యోగమే అత్మదర్శసమునకు సాఫన మగు నని తెలుపుచు, చాని యందు వారకిక్తి (ప్రీతిం బుట్టింపవలయునని యర్థము, (జ్ఞాన యో గాధి శార్‌ కర్మ యోగము నవలంపబించుట సికృష్టాధి కారమును పరి గహిం చుట యని శంకింపరాదు) క్షాన యోగాధికారికిలపాడ జ్ఞాన యోగ మునకంకు ఈక ర్మ యోగ మే మేలైన దని పూరర్చమే చెప్పంబడిఐది కాంబట్టి విశిష్టుండైనవాండు, లోకనం[గవాముకొఆకు దీనినే చేయ వలయును, (పకృతిబంధవిముక,మెన శుద్ధాత్హుయొక్క_ న్వభావమును ఇట్టి దని లెలిసికొని, చానం జేసి గుణము అే కార్యములను జేయు నసి "ఇలియుటవలన వానియం చే కర్ణ్య్భృత్వము నారోవీంచి కర్ణము నను వ్వీంపవలసినపకారము చెప్పంబడినది. గు౭ములందు కర్తృ ళ్వాను 3ంథాన మనంగా “ఆత్ముకు *ఈ కరృృత్వము న్వరూపపప్రయుక్తము నికి మున్చావన్హయందును స్వాభావిక మైన కి వరము గలదు కాని ఆది సగుణసంప ర్కాముచేం ఇలిగిన ర్త ఎత్వోము గాదు. ఇదియో గుణ సంసర్క మూలమైన పుణ్యపాపా

కే రు యాగః వ81 77 గాదు, మటీ గుణనంపర్కమువఅఖన6 గలిగినది అని యుక్తాయుక్త వివేకముచే గుణకృత మైనదిగా అనునంధించుట, అవ, అత్మ్హలకి క_ర్తృత్వము గుణముచే న్వైనది గదా, అయి నను ఆత్మలు భగనంతునికి శరీరమై యతనిచే నియమింసంబడునవి మైయుండుట వానిన్వరూపము, కావున అవి గుణములకంకు భగ వంతునికే ముఖ్యముగా పరతం[తము ల్రైయున్నవి వాని యిట్టి స్వరూపము నిరూపించుటవలన వాసికి గుణములచే కలిగినకర్హృత్వము వై తము 1పురుపోత్త ముండును న ర్వార్శభూతుండు నగు భగవంతుని యం'ే ఆరోపించి కర్ణములు చేయ/దగిన వని అెలుప్రుచున్నాండ, శ్లో మయి నర్వాణి కర్యాణ్‌ నన్న స్యాధ్యాళ్టు చేతసా | నిరాళీ ర్నిర్ణుమా భూత్వా యుద్ధ్యన్వ విగతజ్వరణ 80 టీ నర్వాణి=సమనస్త ము లగు, క ర్మాణి=కర్తుములను, మయి= నాయందు, అధ్యాత్మ చేతసా జూ అళ్ళయందు నెలకొన్న మనస్సుచేత, నన్న వ్రన్య=నమార్చిం చి, నిరాళీః:=వానిఫలములం డాశ "లేనివాండవును, కావుననే, నిర మః =మను కారము లేనినాండ వును, భూత్వా = అయి, దులవలనం గ లిగినశర్నృత్వ మని తెలియనది. మోందిలోకమున కర్హ్భృర్వము భగవం తునియం చారోపించుటను జెప్పంగా నిట గణములం దారోపించుటసను జెప్ప చేల యన్నచో, గనణములం చారోపించునంత మా[తముభేతను జేవోత్మవివేకాదులు న్‌ద్దిం భటకొల కని తెలియనది

• భగపంతు(6 డనుటవే తవనియంతృేత్వము ఉఊపాస్యతరాము ఇల(ప్రదత్వము మొదలై నవాని కుపయుక్తు మైన కల్యాణగుణనణము గలవా డనియ, సూయ (పత్యనీక ల డనియును. ఫురుషోత్తృము( డనుటచే చిదచిశ్స్తులను నియమించుకొణక్‌ చానిలోనం (బవేశిందుట మొదలైన వానివజన హేయస్సర్శ (యసకియే శేని విల తణుం డనియ్యు సర్మాత్మ భూతు. డశుటచే (శిసణాత్మకమైన యచిద్ద్రుప్యమునకం గూడ తా-ే నియంత యనియు.( దెలియచున్నదిం

989 (శ్రి భగవద్దీకా - తృతీయోఒధ్యాయః విగతజ్వరః = నంతాపము లేనివాండగుచు, యుద్ధ్య్యస్య = యుద్ధము "నీయుము, తా, స ర్వేశ్వరుందును నర్వభూతముల కంత రాళ్తు మొన మైనవాండు నగునాయందు. నర్వకర్శుములను అఆభ్యాళ్థు చేతముతో నన్న స్టసించి సిరాశియు నిర్శముండును విగతజర్ధరుండును నై యుద్ధాదు ఎై నవహితకర్శముల నన్నిటిని గావింపుము, అధ్యాక్ట్రుచేత మనలాగా అత్మయందలి చేతిస్సు, అనంగా అక్మృ నస్వరాపవిషయ మై కుతిశతములభబే సిద్ధించినజ్ఞానము ఆ(శ్రు త్యాదు లెవ్వి యని “అస్త; (పవిష్ట శాస్తా జనానాం నర్వాళ్శా. , .అస్త్యః (పవిష్టం క రార మేతిం యజువీ.-ఆర తే-3-౧౧-౨౧-౨౩) "య అత్ముని తిష్ట న్నాళ్ళుకోఒన్నతో యమా త్మాన వేద యస్యాత్మా శరీరం య అఆతాన మన్నగో యమయలి నత ఆ తాం న్తర్యా వమ్యుమ్ముతః (బృ-గ ౬౨౩) ఇ త్యాది శుతులు, ఈయాత్థు ఫరనుష్రదువుని వేత నే (వవృత్సి గలదై యతని! ఫరీరమై యుండు ననియు పరగమపురుషుండే దీనిని [వవర్తింపంజేయువాం డనియు చెప్పుచున్నవి, *పళాసి తారం న ర్వేషామ్‌ (మను-౧౨-అ-౧౨౨) ఇత్యాది న ఫకులును జెప్పు 4 శ చున్నవి, నరన్య చావాం వ్యాది నవ్నివిస్ట్రో మత్త; నతి సాన శ వు మవోహనంచ (గీత-ం౫గం౫ై ఈశ్వర నృర్వభూళానాం వ్యాగ్షై శే య షద్దున తిష్టతి। బ్రామయ న్సరర్థిఘాతాని యస్హారూథాని మాయయా” (గీత-౧౮-౧౭౬) అనీ యిందును మింద జెప్పంబడుచున్నది, శాంబటి లు ఆత్భృలు నాకు శరీర మై నే సెట్లు (పవర్తింపంజేయుదునో యటు (ప్రవ అయం. మెన్‌ క్తించుట న్వ్వమాపముగాం గలవి యని వాని యిటి *నర్ధరూపమును లు న త న శ రముయి సర్వాణి కర్మాణి పన్నస్య అభ్యార్మ చేశ పా ఆని అభ్యాత్మ వేతన్చుతోో (అనగా ఆత్మవినయ మైన జ్ఞానముతో), భి వంతునియందు సర్యకర్మ ముల కర్యృళ్వము సన్యసించుట వెప్పబడినదిగ డా, ఆత్మ విషయజ్ఞానము చేశ ర్తి

(80) క్‌ ర్స యాగ, ఏ8 అనునంధించుచు, జానం జేసి యిట్టిస్వరాపముగలవి తమంతట కర్తలు కాజూలవు గనుక కర్ణము లన్నియు నాచేత'నే ఇచేయంబడుచున్నవని తలంచి, వాని నెల్ల పరమఫురుషుండ నగునాయందు నన్న స్టసించి, అవి శేవలము న న్నారాధించుటలుగా నెంచి, వానిఫలములందు? ఆశ వదలి కావ్చననే కర్ధుములందు మమకారము విడిచినవాండవై, జ్యరముమాని, యుస్థాదికమును జేయుము, అనగా *“పరమవురుము. త్వము పన్నృ్ధనించుట యొట్లు నిద్దించు నన్నచో శరీరమునకు ఆత్మ శరీంయై తాను నడుపునక్లు శరీరము (వవర్తించుిశుగాన్వి అది తనంతట వెంతేనూ[తేమును (బవర్సింపల జాలదు ఆఫ, ఆత్మకు శరీరి యగు భగవంతు.డు తవళరీక మైన ఆత్మేను నడు నట్లు అది [పవర్స్పించునే కాని తనంతటం గొం చె మేనియం (బవర్సింపంజాలదు. ఇట్లు ఛగవంతునికి శరీరమై కావున భగవంతునిచే చే (పవృతత్తి గలిగియండుట ఆత్మ స్వరూపమగును. ఆత్మకు గలముట్టి ప్తురూపమును ఉలిసినయెడల చానిశిం గల (ధవృత్తియంతయ తనంతటం గలిగినదిగాదనియ తశ్భరీక మైనభగణవంకుని చేత జీ కఅంగున దనియ 'బెలియనచ్చును. అనంగా నది చేయ కార్యములకెల్ల భగవంతుంజే కగర్తయని. లేటపడును.. కాన ఆర్మస్వరూపవిషయమైన స్ఞానమ్ము ఆత్మచేయ కర్మముఅన్నింటీక [ర్త ృత్వేమును భ% వంతునియందే పన్న్యనీంచుపట్లు ఇవీయనని (గ్రాహ్యమూ, మటీియ యీళ్లోకమునంగల కసన్న క్‌ కనిరాశీ:ి. కనర్మమలి అను మూండుపదములును కకీర్ప ఎర తె "ము, ఫలత్యాగము, స్వకీయ తాసంగ కశ్యాగము అను మూ;టిని వరుసగా గుజించినవనియ్మ వానిలో వూర్వవూర్వమైనది ఉ త్పతోత్తర మైనచానికి హౌతువనియల దెలియనది స్వకీయ తాపంగ తౌట్ట॥ మనంగా ఒళవస్తువును తనదిాా- తలచి యందు కలిగియండుసంగమును త్యజించుట యని యర్థము

హో శ్రశ్వురునియందు. జీవునిక రృృత్వేము సన్న్ధినింప(బడినయెడల ీవుండగు నక్షుమని-జూచి కయధ్యస్వ" అని కర్పగా నిర్లేశించుటయొట్లు * వీడు “ని రాశీకి అన్నట్లు అళలేనివాండై నచో, కర్మమా పరమఫురుషారాధన మెొననుగూడ్య ఆం చాళలేక ఎట్లు (ప్రవర్తింధును $ మజేయు వీండు కనిర్మమః? అన్నట్లు నాదికాదు ఆని మమత లేనివాండగు నేన్మి 6ఈళర్మమా నాది” యని మళుతతో కర్మమును జేయట యొట్లు* తనచావ్రిపారము నే తాను అనుసంధింపనియెడ త్యాగము సేయ వ్యాపార మును మైతము తలంపండు * ఇట్లు త్యాగ మేతలంపకండలా కనిగతజ్వ్యరఖి ఆని జ్యరమును త్యజిందుకెట్లు * అని ళంళరాగా ళచక్రమపఫురుషుండు కర్మయోగ ముజే చేయమని యర్థము” అను వాళ్యముబే పరిహారము వెప్పంబుడినది, అనగా పరచు

లం! (శ్రీ భగవద్షీతా ఎ తృతీయోఒభ్యాయ;

డగున ర్వేరుండు నర్వపా్పమి గనుక తనకు శేమమైయుండుటచే తనది యగు ఆళ్ళును కర్తగాం గొని, తనయాళ్ళువి యగుటచే తనవియే యగుహవిస్సు మొదవైన యుపకరణములచేత, తన్నారాధించు (పయోజనమునకే, తానే, తనకర్శృములను చేయించు చున్నాండు, నా ేమియు లేదు" అని యనునంధించి యిట్లు కర్ణుములందు మమత మానినవాండవ్వై “పాచీనములై అనాదికాలపవృత్తము లైన యనంతపాపనసంచయములచేత శక సెట్టగుదునో యనియడి లోపలి పరి తాపమును వీడి, పరమఫుగరువుంజే శర ్రములచేత నారాధితుండై బంధమునుండి విడిచివుచ్చు నని సుఖముగా కర్ణ యోగమునే చేయు మని యర్థము, ఈశ్వురునియొక్క_ స్వేళ్వర తర్చమును సర్వ శేషీత్వ న సన య గమ పురుషుండు నేయించుశర్త యొ జీవునిని చేయళ రృశాంగొనుటవలన కయధ్వస్వ” అనుట యొప్రుచున్నది. కనిరాశీటి అనగా శర్మముయొక్క ఫలమునందుమా (త మే ఆశ లేని వాండను గాని కర్మములయొక్క_ స్వరూపమునందుం శాదు క ర్మస్వురూ పమునందు౬ గాని యాళ యుండ నేల. యన్నచో, అదిభగవ దారాధనరూప మెకావున్య డాని భగవంతు నారాధించుసయోజనము సీద్టించును, భగ వదారాధనమందుంగాని యాళి యేల? యన్నచో, భగవంతుండు కేసి జీవుడు. "శేషభకాతు.డు శేమభూకునికి "కేషికతిశయము గూర్చుటయే (పయోజనమ్ము ఇదియే వేదార్థసం(గహమున కపష్తక్రణ శ్రా తిళశయాధా సేఛ్ళయా ఉపాదేయర్వ మేవ యస్ట్టి స్వరూపం సశేస్క) పర శృ కధగవంతుని కతిశయముం గూర్చు కోరభబేకళ్సి ఉపాచేయ ము యుండుట రమొవని స్వరూసమో చాండు శేషభూకుండు పరుండు "్టేన్చి? జి యన్నది కాబటి శేష

లు భూతుండగుజీను నకు శేష కా రాథనరూప మైన కర్మముయొక్క_ స్వరూపమున-దం ఆశ లేకుండినచో స్వస్వరూపమున*ీ భంళమగసనుణాన వానిక్త కర్మ స్వరూపమం దాళ యావశ్యశము, నిర్మము6 డవంగా ఈఈశ్యరు ఎడు లనకర్మ ములను తా-చే చేయించు కొనుచున్నాండు” అని కర్మ ములందు కనడ కాబ్బంి ఆనునిర్మమతను అనుసంథించువా౬ డనింయర్థము ఇట నిర్మమత యనంగా శకార్మము వాదిశాదుి అని యనుసంధించు కే శాని ళకర్మము నాడి గాదు అని చేయక యూకఠక్షండుట శాదు. భగ వంతుండు సర్వేళ్వరుండు గాన తానిష్టపడిన బెల్ల తాచ్చ వేసీకానుటక్ష శకు (6 దయ్యున్ను తనకు వావీ గగకు ఖైనజ్‌వులకు కాత్తునళ్యత్వము తతృలభోగ న్వు "వందలై నవి సిద్టించు కిం: "ఇ, టటో వరిని కర్వ్యలం గాం గానం యున్న్నాల డని భావమ్యు ఇట్లు కయధ్యస్వ' యను నిరాశ కనిర్మ ను3 అనటయు నొప్పు నని తెలియనది,

నే రు యో గః లికి5్‌

మును *త మిోాశ్వరాణాం పరమం మ హేశ్వరం తం దవైవతానాం పరమంచ ద్రైవతం (క్వే/ ఉ.౬.అ.-౭ వా, పతిం విశ్వన్య (౩, నా, ౧౧-8-౨౦౮౮) “పతిం పతీనామ్‌” (శ్వే, ఉ,౬-అ-౭-వా) ఇత్యాది

వ (భుతిసిద్ధము గదా, ఈశ్వరత్వ మనంగా నియంతృత్వము. "శేషీత్వ మనంగా పతిత్వము, 78 అవ, ఇదియే సాశ్రూదుపనిప. తృారభూత మైనయర్ధ మని వ్టో * రీ మే మత విదం నిత్య మనుతిప్పన్తి మానవాః |

శ్రద్ధావన్తోఒనసూయనో ముచ్యన్నే తేఒపి కర్ణుభి! క1

౫ బట కయే...నిత్యమనుతిస్తన్ని (శష్టానన్న ౩ కఆననూయన్నక) ఆనుమూ 6డును ఏకచాకసగ తేము లగుటవే మూంటిచేరతను ఒక తెగచవాలే ఇప్పంబడలహాడదా యని శంక రాంగా కతే2,పి అనుచో౮౫ ల అనిళబ్దిము కనిత్యమనుతిస్పన్ని” అను నిత్యానుహ్షైత లను వేటుగన్యు (శద్ధావంతులం అననూయువులం ఆనునిరుతెన లను వేటుగనుు జేయ వాన్నది గాన నందలు నొక తెళగా రని భావము, ఎట్లనంగా కతేఒపి” కవారుగూడి అనుటచే అపిశబ్దమువలన సముచ్చయముగాని ఆపకర్ష ముగాని తెలియచున్నది అనగా శనిత్యానుహ్టైతలేకాక యికరులైన యధికారులుగూడ” అని నిత్యాముస్టాత అతో ఇతరాధికారులను సమాచ్చయము బేయవచ్చును. లేక కవూర్వోక్సులైన జ్ఞాన యోగ లే కాక ని త్యానుస్టాతలంగూడ నని క్షానయోగుఅకంలకొ నిత్యానుష్టాత లనకర్మ యోగులకు ఆపక ర్హము (తక్కువపాటును నూచింపవచ్చును. సుదటిపక్షమునం 'జెప్పబజిన యితరాధికారులం, ఇది కర్మయోగ (ప్రకరణము గాన జ్ఞానయోగులం గారు... కెండవపక్షమున కర్మయోగులకు ౬ దక్కువ పాటుబెప్పుట మిక్కిలి యనుచి తము మజియ నిణ్యానాష్టాతలం ఆళ9ద్ధాళువులుగను అనూయు వులంగను నుండరు, (కద్ధావంతులుగను అననూయవులంగము యందురు కాన వారికి 6(కద్ధావన్నలి “ఆననూయన్నలి అని విశేషణములం ెద్దుట వ్యర్థము కనుక నీవిశేషణములం వేటుతెగ వారక తప్పక యన్వయింపవలయును కాన ఆవి. శ్రోబ్బ్దము, సముచ్చయము చేయు (పథనువక్షమాన మూండు తెళలవారినిని సముచృయము 'ేయవలయను, అపకర్ష పరమైన ఆండవపత్షమునందు మొదటి తెగా చారికన్నను తక్కువచారిచేని నూచింపవలయును.. కనుక నిత్యానుషసాతలం పేజు అనియు తక్కిన యిరుచెగలవారును పఅనియ రాహ్యముం ఆయినను అనుషస్టాతల కును అనుష్టానము లేక శేవలనము త్ధయ యననూయయ నూ (త ముగలచారికిని సమాస

996 (శ్రి భగవద్దీతా - తృతీయోఒభ్యాయః టీ, యేమానవాః = వీమనుష్యులు, మే = నాయొక్క, ఇదం మతం=ఈయభ్మిపాయమును, నిత్యం=ఎల్లప్వుడు, అనుతిన్టన్ని = ఆచ రించుచున్నారో, 'శ్రన్ధావన్న। = అసి క్యబుద్ది %లచవాంరైై యుందునో, అనసూయన్నః = అసూయ లేక యుందురో, "లే అవీ = వారుగూడ, కా, శాస్తాాధిశారు ల్రైనయేమూనపవులు నాచే చప్పయడిన యామతమునే ఇాస్తార్థ మని నిశ్చయించి యశ్హు ఆ చరించుచున్నారో ఎవరు అచరింపక పోయినను ఈశా స్త్రార్థమునందు శ ద్రాళువులై యుందురో ఎవరు శద్ధ లేకపోయినను “శాస్త్రార్థ విట్లుకేడ చేరదు తానా! నో అని మహాగుణమైన యీ ఇాస్త్రార్థమునందు అసూయ చేత తప్పులు "ఇప్పకుందురో, వారందజులహాడ బంధహేతువులై అనాది కాల్మపవృ త్త్హ్హము లగునమన్న క రములనుండి విముక్తులగుదురు, (తేఒవికర్ణుభిళి అని యిట అపి శబ్దముచే వీరిని 'వేటుచేయుటమొసది, ఈశాస్త్రాగ్థ మునందు శద్ధగలిగియు అసూయ లేకయు నుందు వారు ఇప్పుడు దీని ననువ్యీంపకపోయినను (శ్రద్ధకలిమిచేతను అసూయ లేమవేతను సాప ములు శ్రీణించి త్వరలో సీశాస్త్రార్థము నే యనున్వించి బంధవిముక్షి6 బొందుదు రని భావము) అవ, భగవంతుని కభిమతమైన యీ యుపనివదర్థమును అను క ప్రీంపనివారికిని డీనియెడల (కద్ధ లేనివారికివి అసూయపడువారికిని కలుగుదోపమును జెప్పుచున్నాందు, న ఫలము చెప్పినయెడల, ఆనహ్టైనము విధించంశాస్ర్రము వ్యర్దమస "కే యని శంకరాంగా, కబ్మ్య్లుడ్తు.. దీనిని అనుష్టింపక పోయినను ౨ ఇత్యాదిపరి హారము ఇప్పంబడీనదిం (ొద్ధయ ఆననూయయ “దర్మక్కుంతో బా దృష్టోవా స్మృృతోవా కథితోజపివా , అనుమోచితోవా రాజేన్ట్రు పునాతి పురమం సదా. అసి భారతమున పొపమును వోంగొట్టువట్లు వప్పంయడియన్నది

క్ష ర్శ యూగః విప్ర న్లో! యే క్వేత దభ్యసూయన్లో నానుతిద్ధన్తి మే మతమ్‌ | *నర్వజ్ఞానవిమూభాంస్తాన్‌ విద్ధి నష్టా నవేతనః! క్రి టీ, యేతు=ఎవ్వరై తే, మే=నాయొక్క_ వతల్‌ మతం = ఈ యభి(ప్రాయమును, అభ్యసూయన్నః = "జ్వేవీంచువార లై, నాను తిస్టన్తి =లిచరింపరో, తాన్‌ =వారిని, నర్వుజ్ఞానవిమూధాన్‌ = అన్ని జానములయందు మిక్కి.లి మూఢులనుగాను, నష్టాన్‌ = చెడినవారిని గౌను, అరగ చేతబ్సే లేనివారినిగాను..( చేతస్బు=మనస్సు), విద్ధి= "తెలిసికొనుము, తా, ఎవకు *“ఈనమస్తాళ్తులును నాశరీర మై నన్నే యాథార ముగాం గలవై నాకు శేవమై నాచేతనే నడపంబడునవై యున్నవి అను నామతమును అనునంధింపళక నమస్త కర్ణుముల నాచరింతురో, ఎవరికి దానియందు శద్ధ లేదో, ఎవరు దానియెడల ననూయపడు చుందురో వారు ప'స్తుయాథాళ్ళ సినిశ్చయము లేక వెడి విపరీతజ్ఞును లై అన్నిట విశేషించి మూఢుల్రైనవా రని యెజుంగుము, అవ, ఇట్లు (వకృతినంనర్ష ము గల జీవునకు కర్షృత్యము గుణతో (ేకమువలన౬ గలుగుచున్నదనియు. ఆకర్తృళత్వము పరమవురుసా థీన మైనదనియు అనునంధానము వేయుచు, కర్ణ యోగమునకుం వగినవాండుగాని, జూన యోగమునకు6 దగిన వాండుగాని, కరు యో గను నుకరమై అ(్రమాదమై ఆత్మజ్ఞానము లోపలంగలదైై నిర పేశ్ష సాధన మైయుండుటచేతను, జ్ఞాన యోగము దుష్కురమై స్యపమాద మైయుండట చేతను, శరీరధారణాదులకును కర ్రమే య జేవీశమగుట ఇవేతను, కర్ణయోగమునే చేయవలయుననియు, విశిష్టుం డైనవాడో శక ప్రక్వజ్తానవిమూాఢథాఃి అనంగా సమస్తమున్రైన జ్ఞానములందును విశేషించి మూఢులైనవారనుట ఆర్మస్యరూపముయొక్క_ కలరూపు బెలియనివా రగుటబే కనెను” కచ్చాద్రి ఇత్యాదులై న యెలుళలన్నిటియందును ఎజుగ౮దగిన యాయావస్తు వులయొక్క స్వరూపముఖను (కలరూఫపులను) జలియనివా రనుటం

9808 శ్రీ భగవద్దీతా - త్చృతీ యద ఒధ్యాయః విశేషించి డాసినే లోకనం[గవాముకొజణకు చేయవలయు సనియు ఇంతసజుకు6 జెప్పంబడినది, ఇశ సనీయధ్యాయము. మిగతి భాగమున జ్హావయోగము దుష్కర మగుటచే (ప్రమాదముతో. గూడినదసి క్ష జ ఆక [౫ శీ వి న్లో! సనదృశం చేష్టలే న్వస్యాః (వళ్ళశే చ్హైనవానవి | (పకృతిం యో ని భూతాని నిగవాః క0 కరిష్యతి! కఫ్‌ టీ జ్ఞానవానవి = జ్ఞానవంతు. జై నను, న్వస్యాః = తనదగు, (పళ ఎ లే!=(వకృతికి-పాచీనవాసనకుఅనుట, సదృశం=అనుగుణము గా, చేష్ట కేఎవ్యాపారములు చేయుచున్నాందు, భూతాని = (ప్రాణులొ, (ప్రకృతిం నా అనాదికాల(ప్రషృత్త మగువాసనను, యాస్ని = అనుస రించుచున్నవి, నిగహః=శా న్ర్రకృతనియమనము, కిం కరిమ్యుతి=వమి వేయయలను ? లు

• “సద్భృశంభేక్ట తే స్వస్యాః (ప్రకృకేర్దానవానపి కజ్ఞానవంకుండుగూడం దన కే (పళ్ళతికిం దగునట్టుగా చేష్టల చేయ మన్నాండు” ఆభచో అపిళబ్ద్లముచే (పకృతి కనుకూలమైన (పవృత్తి లేనిజ్ఞానవంకుండుగూడ (పకృతి ననుసరించి చేస్తం వేయ మన్నాండని విర్టించుచున్నది. కనుక ఓజ్ఞానవాన్‌ిి అనుతో జొనను, (పకొతికి ధి జు (లీ క్‌ (5 వ అనుకూలమైన (పవృత్సికి విరోధి మైనజ్ఞా“ముగా నుండవలయును లౌకికజ్ఞానము అట్టి (వృత్తికి విలోధికాదు గావున నది యివటి జ్ఞానము కా ేరదు, ఆత్మ పాళ్షాత్కాార పరర్ధంత నుయినజ్తానమున (ప్రకృతి ననువ ర్మిందు పసక్సియే కలంగదు ఇావున నదియ సీజ్ఞానము గానేరదు కాన బీజ్ఞానము. నవలంబించి పురుషుండు జ్ఞానయోగమున( బర్పివర్పంచుట కుత్సహీంచునో యట్లిజ్ఞాన మీ యిట వివశ్లితము ఇవె ఆత్మపవ్వరూప విషయముగా కాస్త్రజన్య నుయినజ్ఞాన మే యగను కాన కజ్ఞాన వానపి అనుటక్‌ నిట 6ప్రకృతి గశిపాదించునని జ్ఞానముగలవాండు గూడి అని చెప్పంబడిన దని (గ్రావ్యాము, నుజియ చేతనులప్రచృత్తిరూప మైనచేస్టకు అసాధారణ కారణము రాణ జ్వేసములం, ఇవియ్‌ అనంళరళ్లోక ఘున€ జెప్పబడుచున్న వ ఈరానణచ్వేషము లకు మూలము (పాచీవచాసనయే. శాన నిట (పక్కెతిశబ్బము నకు (హావీన వాసన యనంబడినది, (పౌచీనవాసనచేత నే (పవృత్తిరూప 'మైవచేన్ట కలుగుచున్న దని భావమా,

క్ర రు యోగః ల89 తా, (వకృతిబంధర హిత మైనయాత్ధశ్వహాప మిట్టిది, చానిన నర్వువిధముల ననునంధింపవలయును' అని ఇాన్రుములు (వలిపాదిం చుట నెజింగినవాండు గూడ తన (పాచీనవానన కనుగుణముగా (వాక్ఫతవిమయములయిం బే (పనర్శించుచున్నాండు, [పకృతినంబం ధము గలసమన్త[ప్రాణులును అనాదికాలప్రవృత్వ మగువానననే యనువర్తించుచున్ననవి అట్టివాసనను వెంటనంటునట్టి పాగులను శా శ్రుశ్యతనియమన మేమి సేయంగలదు * (*అనంగా అనాదివానన బలీయ మైనది గనుక శా న్ర్రజన్యజ్ఞానము వారిని అట్టిళూర్షమునుండి నిరోధింప6 జాలదు, న్‌ ల అన. భూతములు (పకృతిని అనువర్తించు.ప్రకారమును జెప్పు చున్నాండు, శ్లో! ఇన్ట్రిియ స్యేం్యద్రియ స్యాన్దే రాగ చ్వేమా న్యవస్థిత్‌” | టీ ఇన్ల్రియన్య = జ్ఞానే-ద్రియములయొక్క_, అనే = విషయ మగుశ స్టైదులందును, అ స్ద్రి య న్య జూ క గ్టేంద్రియములయొక్క-, (అనే=విమయమగు నవచనాదులయందును,) రాగ జ్వేసాంశాగ = విష యముల ననుభవింపనలయు ననెడి కోరికయా, ్వేసౌ=అఆయనుభవము నకు (ప్రతిబంధకము కలిగినప్పుడు వుట్టు (కోధమును, వ్యవస్థితె ణః వర్చింపరానట్లు వర్పడియున్నవి. ఆకా. శశోతా్రాది జ్ఞానేంద్రియములకు తమవిమయము లెగు శళ్లాదులందును, వాగాదిక ర్టేంద్రయములకు తమ విమయనులగు వచనాదులందును, (పాచీనవాననవలన రాగము (లోనిఫుచ్చ కానట్లు నెలకొని యుండును, ఇట రాగము పవయముల ననుభవింపవలయు సని యువ్విచ్భారుచు డురూపమున నుండును, ఆయనుభవమునకు

• ఆవాదికాల(పవృత్స మైన అచి క్తునోడిఫంపర్టమువలనం గలిగిన మై, అప శోశ్ష యై, దేహాత్మ(భమ జనిత మై ఆత్యంత (పవృద్ధమైన వాసనను్కు ఇప్పటిఇై, పరో తమైః గాత్త్రజన్యమైన జ్ఞానము తటాలున ఖండింప-నేర దని భాపతూ

విశ్త౦0 శ్రీ భగవద్దీళా = తృతీయో౭ఒభ్యాయ।ః అడ్డు కలిగెనేని బ్వేషము (ళోసివుచ్చరాని దై. తప్పక కలిగియుండును, (ఇ ట్లీఠరాగ బ్వేషములు రెండును, జ్ఞానయోగమునకు( బూని యింధద్రి యముల నెల్ల నడంచియున్నట్టివానిని బలా త్కారముగా తమపశము చేసికొని తోడనే తిమ కార్యములందు. (ప్రవేశింపంజేయుచున్ననవి, కావున వాండు ఆత్భస్వరూపానుభనమునకు విముఖు( డ్రై చెడిపోన్చ చున్నాడు. అని భావము) శ్లో! తయో ర్న వశ మాగచ్చేత్తా వ్యాస్య పరిపన్థి నా! కక్ష టీ త యో=ఠకాగ జ్వేషములకు, వశం = అధీన మైయుండు టను న అగ చ్భేల్‌ =పొందంగాడదు, హీ=వకారణమువలన, తౌ = ఆరెండున్తు అన్య=వీనికి సరిపన్ధినౌా = శత్రువ్చలు-జ్ఞానాభ్యాన మును చెటుపునవనుట, తా, శేజ్ఞానయోగ మారంభించునపవుడు రాగ చ్వేమములకు వశమై 'బెడిపోవకుండపలయును. ఈరెండును వానికి జయింపరాని శత్రువులు కాన్రన వానిజ్ఞానాఖ్యానమును భంగపణుచును, అవ, యున్ధాదిరూప మెనకర్ణ యోగముగూడ దుఃఖరూప మగుటచే యథావత్తుగా చేయుటకు అశక్యముశాదాయన(గా "చెప్పు చున్నాండు. 79 వ్ల] (కేయాన్‌ స్వధర్శో విగుణః పర ధర్మా తృ్యనుప్టి తాత్‌ 1 స్వధశ్భ నిధనం (శ్రేయః పరధర్శో భయాపహః॥ క్‌ఫ్‌ టీ ను అనుష్టి తాత్‌ =సాంగముగా అనుక్టీంపండిన ైన- పరధర్శాత్‌ =జ్ఞాన యోగముకంయెను న్వధర్భః = తనధర సమువంటి “కర్మ యో గార ంభమునందై తే చిరకాలముగా నలవాటుపడియుండు. విషయ ములవంటీ విషయములయందే (పవృత్సిగలిగియాండును గాన రాగ బ్వేషములం బలా తరము. చేయంజూలవు; జ్ఞానయో-గార ౦భమునందో అలవాటులేని విషయము లందు (పవృత్సి గనక నవి బలాత్కారము చూఫు నని భావము,

(8) క్‌ ర్శ యోగః, ల్దిశ్తక చై నకర్ణ యోగము, విగుణః (అవ్రీ=అంగృవై కల్యము గలదై నను, నా! జు "రూ ేదూన్‌ మేలయినది, స్వధయ్థై తనధర్శుమగు కర్ణ యోగము నందు. (వర్తించువానికి, నిధనమవీ = మరణమైనను, (_కేయః = (ేవము, పర ధర్జుః=అన్యధర్భు మగు జ్ఞానయోగము, భయానహః= భయమును గలుగం జేయునది, తా, “కార్య తే వ్యావశః కగు” అనునట్లు (ప్రకృతి తన గుణ ములదాంరా వుడుముని చేత కర్శములను 'జేయించుచునే యుండును, అట్టి,పక్సతిసంనర్లము గలవానికి కర్టుయోగము సుకరమగుటచే వాని శి ర్‌ది స్వధర్భుమే యగును, అది అంగవైకల్య మేదైనను కలిగి స్‌ బట ప్వుధర్మ పరధర్మ శబ్దిములం వర్థా(శ్రమాచులంబట్టి యభయుక్నము లైనవి “గావు స్వవర్ర్షాశిచుధర్మ ములంతేప్పు పరవర్షాళరిచధర్మ ముటం నిషిద్ధము లే మొ యండుటబే నిట కొత్తగా నిషేధింప నక్కల లేదు మజీ యిట వానికి (పసక్తియ్‌ లేదు, ఇట (వసవ్రాంశములు కర్మయోగ జ్ఞానరొగూగ ములం, శనుకి స్వధర్మ పరధర్శ్మ శబ్దములం స్వాశక్యధర్మ పర శక్యధర్మములను (అనలా (ప్రకృరములైన కర్మ యోన జ్ఞానయోగములను) గుజీంచినవే కావలయును వానిలో కర్మయో%మునకు ళవిగుణ” మనియు జ్ఞానయోనమునకు 6 స్వనుష్టితి మనియు విశేషణము లంంపంబడినవి. విగుణ నవలగా అంగ వైకల్యముతో6 గూడినది. విగుణమైన కర్మయోగమునక (పతి యైనదిశాన జ్ఞానయోగమునకే్‌ స్వనుష్టీత్‌ (నం+- అనుష్టైత) మను విశేషణముస రను” ఆనుటక్‌ చగుణ మైనదని యర్థము నేయంబడియెను 6అనుస్టీత” మనుటకు కచక్కాలాా అనుష్టింపంబడిన”దని యర్ణము సే నినచో, ఆట్లునుష్టింపంబడిన జ్ఞానయోగము నకు ఫలము తప్పక సిద్ధించును గానం ఫఆయక్తృ మైన జ్ఞానయోగమాను కర్మయెోోనము కంటె తక్క వగాం జెప్ప నొప్పదు, అయినను వానిని తక్కువగా నిట చెప్పీ యండుటబే కఆనుస్టిత” తనంగా భూతార్థక[క్రియనుబట్టి కొంతకాల మనుష్షింపంబడి పీదప విచ్చేదమునొందిని దరి యర్భమునేయట యొప్పును. కమక కస్వసుష్టిత” మైన = (అనంగా పసుణమై స్వరూ పవి చ్చేదము గలిగిన) జ్ఞానరారాగ ముకంళకు విసణమై స్వరూప విచ్చేదము 'లేనిః ర్మ యోగ యే మేలని యర్థము, స్వరూపమున విచ్చిన్న నుగుదానికి భలే కలంగదు గాన ఆది సగుణ మైనను (పయో జనము లేదు. విగుణమైన దయ్యును స్వరూపమున విచ్చిన్నము కానినై సాగచుండినయెడల బానికి ఫలము తప్పదుకాన (ట(పయోజనమా గలదు, కాన నిట్టిక ర్మృయోన మే రేతు మని కానము ఆయినను కర్మ యోగమునకు విచ్భేదము శలంగకుండుట యొట్లు ; జ్ఞానయోగమా నకం గలంగట

లికల (శ్రీ భగవర్షీతా - తృతీయో ఒధ్యాయః గుణము లేవిదైనను (ప్రమాదమ.6 గలంగసీయదు, జ్ఞాన యోగము (పకృతినంనర్గము గలవానసికి అశక్య మగుటవే వానికి అది పర ధగ్భుమే యగును, అది గుణము గలదైనను కష్టపాధ్య మగుటచేత కొంత కాలమే యనుస్థింపబడినదై (వ్రచూదముతోల గూడినదయ్యు నుం దును, శాంబట్టి పర ధర్భామువంటి వైన జ్ఞాన యోగముసకం కె న్వధ రమే యనందగు కర్మ యోగము మేలైనది, మజియు 'పశృ* నంసృష్టుం దైనవానిక్కి కర్మ యోగము స్వయముగా( గయికొనుటకుం దగియుండుట శే స్వధర్థు మగును గాన నట్టి కర్శయోగము నర్తించు చున్నపుడు వాసికి ఒక జన్టునుందు ఫలము లభింపగ మరణము గలిగి నను మేలే యగును, వఏలనంగా, కర్ణము వానికి నియత మై స్వాథా వికముగా నుండును గనుక నిప్పటి కది అంగవికలమెై యుండినను, న యొట్లు 1 అన్నచో, శ ర్భరెోాన మున నిందిరియ ములం తమ కలవాటుపడి యన్నవిప యములవంటి విషయములందే (పవర్తించుచున్నవి కావున నది మిక్కిలి శకిష్టయుంా నుండును కావుననే చానివి “స్వయకు 7౬ గయికొనుటకు. దగియుండుటచే ప్వధర్మ మగపు ఆనలయిెను ఇట్టిది జాపున దాని కంతశా విచ్శ్చేదము కలంగంజాలదు జాన యోనమున నిందియ వా్యాపారముల నే యడుపవలని యండుటబే నది యశశ్యము గాన (ప్రమాదగర్భ మై నడచును విచ్చిన్న వముగును కావునవే దానిని “ ఎ్వాయము-గా6 మైకొనుటకు అశకర్ల మగ” వన(బతెను. కర్మయోగము. నిచ్ళేదము. లేనివైనరు విగుణాము గా (అనంగా ఆం౫విశఅముా) నుండినయెడల ఫల మెట్లు కలంగు నన్నశో, నది యీజన్మమువ ఫలమా గలిగింపకపోయినను సులళబ్ళమై యుండుటపలన నిర్విఘ్న ముశా సాగుటచే జన్మాంతరమందు ఆవికఅ మైనది-గా నేక్పడి తన్మ్మూలమువ అత్మావ లోశనఫలము కలిగింయ నని యెొలు(గునడ్తి కావనే 6ఏబ్ధంగము = సంభివింప వచ్చును" అఆనబడినది. ఈ కర్మయోగ మును ఆర్మదర్శనఫలముకొఆ కయినది “గాన కామ్యకర్మములవలె ఫలాభిసంధి గలదయివను. ఇదె జన్మాంతర మందేని ఫఅము నిభ్యుఖ విగుణమైనందులకు ఫలము. విలంబిముగాల గలుగ నింలేకాని, శాన్యు కర్మమువలె ఫలమే లేనిది దు ఇప్పుడు విగుణమైనను జవ్యాంతరమున. పసణ ముసగును అయినను ఉంబడి జన్మమున జే ఫలము నిచ్చుననుట నిరియింప రాదు వెంబడి జన్మముననో డాని ౩ వ్వలిజన్మ ముసనో ఫలము శలంగవభ్యును కావుననే *అనిక అము౫ా ననుష్టించుట సంభవించును. అని శేపలము అవికలక్వేము. (ఆనంగా ససణ తము) సంభవిందుటమా త మే ఇప్పబ'డెనూ గాన్సి ఫలసి్టి చెప్పుంబడినడి గాదు.

క్‌ రు ఊచూగః లశ? “నేవోభికమనాళోఒస్తి' అనునట్లు, అది న్‌భంగము నొందక సాగు చుండునుగాన మజొకజన్య్మమం బేని జానిని అవీకలముగా ననుష్టిం చుట సంభవింపవచ్చును. కృతినంసరగ్గము గలవానికి జ్షాన యాగము నరయముగా6 కొనుటకు అళక్య మగును గాన నది వానికి పర ధర్భుమే యగును, అట్టిజ్ఞాన యోగము (పమాడగర్భ మగుటపలన నడునువి చ్చేదము నొందవచ్చును. న్వరూషమున విచ్చిన్న మైన దానికి జనా్రంతరమునను ఫలము కలుగ నేరదు గాన నిది భయంకర మైనది. (విచ్చిన్న మైనజ్ఞ్మన యోగవు ఫలమునకంళకు విగుణ మైనకర్ణ యూోగపు ఫలము త్చరితమని భావము, అక్టున ఉతవాచ 80 - 81 శ్లో! అథ "శీన [పపయుక్ష్కోయం పాసం చరతి వూరుపః 1 అనిచ్భన్నపి వాసాయ బలా దిన నియోజితః! లి ళం ట్సీ వాచ్రేయ = కృష్ణాం అధ = ఇకను అయం పూరుషః = క్‌

జ్ఞాన యోగమునందు 'పనర్తీంచిన యీాఫురుమంకు, అనిచ్చన్నవి ణు విషయానుభవమును కోరనివాండ్రైనను, కేన = వహేతువుచేత, (పయుక్తః ఇ (వేళేవింపంబడినవాండై, బలాజ్‌ = బలాళ్టారము గా, నియోజిత ఇవ=ని మయోగింపంబడినవాసీవలె, పాపం = విషయానుభన రూవ మగుపాపమును, చరతి=ఆ చరించు చున్నాండు,

కృస్తా, క్ఞానయోగమున (శవక్తించినవువిషుండు విమయాను గవమునం దిచ్భ లేనివాం డై నను బలాళ్చారముగా నియోాగింపం బడినవానిపలె. బేనిచేత బ్రేరితు. డ్రైవిమయానుభనరూప మైన

82

వాపము నాచరించుచున్నాండు * (అనలా విషయానుభవరూవపమైన యనర్ధమును బొందుచున్నాండు.)

వైత్నీక్త శ్రీ భగవద్ది తా - తృతీ యోఒధ్యాయ॥ః చశ్రీభగవా నువాచ " శ్లో! కామ ఏవ (క్రోధ వపు రజోగుణసముద్భపః ! మహాశనో మహాపాష్మా విస్య్యేన మిహవైైరిణమ్‌! 11 టీ. ఏవ.ః = నీవడీగినయీ హేతువు, ర జోగుణనముద్భవః జు ఠజోగుణమువలన ౯ బుట్టిన కాముః=శ్‌ బ్బాదివిమయ ములందలిరాగము, మహాశనః = అధికమైనయాపహోరము గలది, ఏపః = ఈ కామమె, (కోధః=(క్రోధరూపముగాం. బరీణమించినదైై, మహాపాస్మా = మహా పాపములకు. గారణభూత మైనది (అగు, నీనం = ఈ కామమును, ఇహా=ఈజ్ఞాన యోగమును మైరిణంజక త్రువునుగా, విద్ధి=ఎయుంగసము' తా, నత్త్యాదిగుణము లొకచ్యూడు కేయచు నొకప్పుడు అుడ( గుచును నిట్లు వర్నించుచుండును. అట్టిగుణములమయ మైనది పకృతి, ఇట్టపకృతియొక్క_ నంనర్గము గలవాండు సత్త స్రైగుణము పొడసూవి నవ్వుడు జ్ఞానమునకు బూసినను, [పాచీనవాననవలనం బుట్టినదై శస్టైదినిషయములందు నర్తించునటై. రజోగుణాధిక్యమువలన పెంపు నొందిన దగు ఈకామము వానికి శత్రువై వానిని విషయములకు లాగుచున్న డి, ఈ కామమే తనకు భంగము కలిగ నేని అట్లు భం గము కలిగించిన చేతనులయెడల (కోధరూసముగా పరిణమించి మహో పాసకారక మై వానిని పరహింసాదులందు (పనర్తింపం జేయుచున్నది, రజోగుణమునలన జనించిన యీ కామమును జ్ఞాన యోగమునకు నవాజక (త్రువుగా నెలటుంగము, 84 85 శ్లో ధూమే నావియ లే వహ్నీ రథా2_ఒదర్శో మలేనచ 1 య థోల్చే నావృతో గర్భ సృథాతే నేద నూపవృళమ్‌! 8 టీ, యధా=ఎట్లు, వహ్నిః=అగ్నిం, ధూమేస=హగ చేత, ఆవి) యితే = కప్పుంబడుచున్నదో, (యభా = ఎట్లు ఆదర్శః = అద్దము; మ లేన=ముజికి చేత, (ఆవ్రియ తే చ=కప్పంబడుచున్నదో: యదాజ=

క్‌ ర్జు యాగ; విక్షర్‌ ఎట్లు, గర్భః=గర్భము (శిశువు, ఉ ల్చేన=కూవిచెత, అవ్చతః = ఆవ రింపంబడీయున్న దో, తధా=అట్లు, ఇదం= ఈ(పాణినమూవాము, లేన= అఆశామమనుచేత, ఆవృతమ్‌=ఠవరింపంబడియున్నది, తా, పొగచే నగ్నియు, నూలిన్యముచే నద్దమును, మావిణేం బిండమును నేవిధమున నాన్ఫతములై యుండునో అవిధమున నీ (పాణినమూపహాము కామమువే నావరింపంబడియున్నది, 8 అవ, అది అవరించియుండు[పకారమును జెప్పుచున్నా ండు, 878 873 శ్లో అవృతం జ్ఞాన మేతేన జ్ఞానినో నిత్యవైరిణా కామరూపేణ కౌన్నేయ దుష్పూరే ణానలేన చ! 89 టీ, కాన్తేయ=లఅర్జునా, నిత్యవైరిణా =విమయాన క్షి ని గలిగిం చుటచే అనాదిశతువై నదియు, కామరూపేణ = అశాన్వరూపమైన దియ్యు దుష్పూలేణ=పొంద నర్హ్శముకాని విమయములు కలదియు? అన లేన=తృప్పీ చెందనిదియు నగు, ఏలేన= ఈకామముచేత, జ్ఞానినః= జ్ఞానన్వభానముగల (పాణియొక్క, జ్ఞానం= ఆత్భువిషయ మైనజ్ఞానము, ఆఅవ్బతం౦=అవరింపంబడినది, కా, స్వభావముచే జ్ఞానా కారు. డైనయీ (పాణి మొక్క- ఆత్మ విమయమైన' జ్ఞానమ$, పొంద నర్హ్శముగాని విమయములం (బనర్తించు టవేం బూరింప నలవి గానిదియును, యోగ్యము లై నవ్‌ (పాప్పించి నను తనివి లేనిదియు, విమయములందు వ్యామోహమును బుట్టించు టచే అత్మసాఖ్రై త్కాదరమునకు అనాదిళ (తువ్రగాను నున్నే యీ శామముచేత ఆవరింవంబజియున్నది, అవ, ఈకామము వయుపకరణముల చేత న్వతంగతుం డగ అత్భును ఆకళ9మించి పరతంత్రుని గాం జేయొుచున్నదో వాసిని. చెప్పు చున్నాండు,

966 (శ్రీ భగవ్లీతా - తృతీయోఒ౬ధ్యాయః శ్లో! ఇన్ట్రియాణేి మనో బుద్ది ర స్యాధిమాన ముచ్యతే ల వీతై ర్విమోహయ 'త్యేపు జ్ఞాని మాపృత్య చేహినమ్‌! 40 టీ, అను = ఈ శాముమునరకు, ఇన్ట్రియాణి నా ఇం[దియములా, మనః=మనస్సు, బుద్ధిః=బుద్ధియును, అధిష్టానం (ఇత్రి=కామము ఏసి వేత ఆత్మను అధివ్యీంచునది యని, ఉచ్యతే = "ెప్పయడుచున్నది, వీవః= ఈ కామము, వతై 12 ఈయింద్రియమనోబుస్థుల చేత, జ్జునం = అళ్యశ్వమాపయాథాళ్ళు ష్ర్‌పమయ మైనజ్ఞానమును, అఆవృత్య = కీ వ్చీః "జేహిసం=(పకృతినంసడ్డము గల ఫురుషున్మి వివూహయతి=పివిఫము లుగా మాహీంపంజేయుచున్నది. తా ఈకామమునకు *ఇంద్రియమనో బుద్ధులు అత్భిను అధి వ్పీంచుటకు సాధనములు, శాముము, తనకు అ ఆ్హాధిష్టాన సాధనమ్ములే విషయాసక్తము లై యుండు నింద్రియమనోబుద్ధుల చేత (ప్రకృతి నంనర్షము గల బేహియొక్క_ జ్ఞానమును గప్పి, వానిని అనేకవిధము లుగా మోహింపంజేయుచుండును, (అనంగా కామము. ఇంద్రియ మనోబుద్ధులను అధిప్యించి తన్మూలమున పుకుషుని నర్చపశ ము వేసికొసి వాసిని అళ్చజ్ఞూనవీముఖుని గాను విషమయానుభ వమునం డానక్తునిగాను జేయునని భావము, శ్లో తస్తా త్త మిని) యా శ్యాదా నియమ్య భరతర్షభ | అచల. ఇ: జు పాప్మానం 'ప్రజహీ హే్య్టేనం జ్ఞానవిజ్ఞా ననాళ నమ్‌! త్తే టీ, భరతర్ష భ=భర తవంశమువారీలో ేస్టుండ వగు అడ్జునాః నమయమునం చే, ఇన్ది్రియాణి= (శో ఆాదీంద్రియములను, నియమ్యు= క జ.

• ఇచ్చట ఇంద్రియము అనంగా చాహ్యేం్యదియములం బుద్ధి యన౯ంగా పురు షూర్షములు కానివానియందు ఫపురుహేర్ణములే యనెడి విపరీర మైన యధ్యవ సాయము మున స్పృనలగా ఆంతేశకరణము.

కర్ణ యోగః విత్త కర్మ యో గమునందు నియమించి, క్షూనవిజ్ఞాన నాశ నం-జ్ఞాన = అత్మ న్వరూపమును గుజిం బిన జ్ఞానమును, విజ్ఞాన జూ ఆత్భున్వరూపవి వేక్‌ మును గుజించిన విజ్ఞానమును, నాళ నంజనశింపం జే మునట్టి, పాప్రానం= పాపన్వమూప మగు, వీనం= ఈ కామమును, [పదహి=విదువుము, తా, అద్జనా (ఈ కామ మనెడ్‌ శత్రువు న ర్వేంద్రియవ్యా పారోసరతికూప మైన జ్ఞానయోగమున6౬ (బవర్తించినవానికి విషయ ములం డాభిముఖ్యము గలిగిెంచి వానిని అత్ముయెడ విముఖునింగాం 'జేయుచున్నది,) కాంబట్టి (పళృతినంసర్షమువలన ఇంద్రియవ్యాపార ములయం బే ఆనక్తుండ వైననసీవ్సు మొదట మోన్లోపాయము నారం భించునవు డే *ఇం(ద్రియవ్యాపా రానుగూప మగుక ర్శ యోగమునందు ఇంద్రియముల నియమించి, *ఆళ్యుస్త్వ్రమాపవిమయ "వెనజానమును యా ట్ల శ కామమువకు ఆత్మ నధిష్టించుట కైనట్టి యుపకరణములం ఇం(ఏియమనో బుద్దులుగ దా వానిలో కఇన్షియాణి అదా నియమ్య” అని యిం[ద్రియములను మొదట నియమించుట యిట వచెప్పంబడీనది ఇచ్చట ఇంది్యియనియనున మనశ్యా జ్ఞానయోగమువఅె ఇందిియ వ్యాపా రముల నెల్ల వూర్జ్మముగా ఉడువుటగాదు, ఏలన, మొట్టమొదట నట్లు చేయట శక్య్యము-గాదు క ర్మయోనమువందు శయన్నిన్ది) యాణి మనసా” ఆని మునుప్తు ఇెవ్పంబుడిన యింద్రియవియమన మే యిచటంహాడ గా9ద్యూము, కావువ నే కబ్బందియ వ్యాపా రానురూప మగకర్మ యోగ మందు ఇంది? యముల నియమించి) అవంబడజినది, అనగా॥ కజ్ఞానయోగమందువ లె చిం(ద్రియముల చాిపారముల "వెల్ల నుడుప నక్కఅలేదు వానినే వ్యాపారములను జేయించుచానే యావా్వాపారములను కర్మయోగమందు మ్యాతము నిలలంపవలయును. ఇదియె యిచటి యింది ియనియమనము మజీయు ఇం(ద్రియిములం వ్యాపారములు చేయనిచో. కర్మ యోగము జగ జేరదు,. కనుక జ్ఞానయోగమువలె నింది్శియ వ్యాపార నూ నడ్డగింపళ కర్మయోగము ఇందియ వ్యాపార ములకు అవురూపముణాదే యుండుటచే ఇందు వానిని నియమించుటయు నులభ్ళ మని గ్రాహ్యాము *ప్పురూ పమును గతించినది జ్ఞానము, స్వరూ పవివేకమునుగుజీం చినది విజ్ఞానము వివేక మనంగా భేదము బేహూనునకంకు వేమైన యాత్మ యొకటి శలదు ఆని ఆత్మ స్వరూప మింతనూ(త మెటట డ్తానము చానికిలంగల ఆనందనుయత్వేము ఆణు త్వము మొదలైన ధర్మములనుబట్లి విశేషించి డానిస్తారూపమునకును తక్కినబానికిని

లశ8 (శ్రీ భగవద్లీ తా - తృతీయోఒధ్యాయః తద్వి వేశ విషయ మైనవిజ్ఞానమును నాశమునొందింపంజూాలిన పాొపిష్టు -మెన యీ కామకూపవైరిని నాశము సేయుము, టె

అవ, జ్ఞానవిరోధులలో (పధానమైన దానిని జెప్పుచున్నాండు,

శ్లో! ఇన్టియాణి పరా ణ్యాహు రిన్ష్రి యేభ్యః పరం మనః 1

మనస స్తు పరా బుద్ధి ర్యో బుద్దే: పరత స్తునః॥ శి

ట్రీ ఇన్టి) యాణి=ఇంద్రియములు, పరాణి=జ్ఞానమునకు విరో ధము చేయుటయందు (ప్రధానము లైనవానినిగా, ఆహాుః = (శాస్ర ములు) వెస్పుచున్నవి, ఇన్టి) యేభ్యః=ఇం[ద్రియములకం క, మనః = మవస్సు, పరం = (వధాన మైనది, మిననః శు = మనస్సుకంయును, బుద్ధిః=విసరీత మైన అధ్యపసాయము, పరా=(పధానము, బుద్రేః తుజ బుద్ధికం మెను, యః=వఏది పరతః। = (వధాన మైనదియో, నః = అది- కానుము,

తా, (ఇంద్రియములు విషయచ్యాకులము లై యున్న యెడల ఆత్భవిషయమున క్షానము ప్రవర్షింపదు గనుక జ్ఞానమునకు విరో ధము చేయుటయందు ఇం(దియములు పిధాన మైనవి యని చెప్పు దురు. (ఇంద్రియములు 1విషయములనుండి నివ ద్హించినను మనస్సు న క | గల వివేకము (భేదము) నెఆంంగుట విజ్ఞానమ్సు వివేకమునకు విచారము ఆనునర్ధ్థమున 'చేబామునకం లు వేమైనయాత్మ యొకటి కల దనీ యెొజు(గసట జ్ఞానము గాను దాని స్వరూ పధర్మ్మములను చక్క(గా విచారించి యొజులుట విజ్ఞానము గాను (గ్రహింప నచ్చును.

ఇది జ్లానవిరోదులగువానిం జెప్పు[వకరణము గాని జ్ఞానిని జెప్పుపకరణముగాదు

కాన నిట *బ్లం్యదియములం = నివర్శించిననుి ఆనం౫ా జ్ఞానయోగమందుంబో లె ఇంది యములను సర్వవిషయ ములనుండి వూర్ష్మము?ా నివర్వించుట గాదు, విషయములు పన్నిహితనులం కాకుండుట బలవంచేముగా మరలర్చట మొద్నలైన వానిేత బాప్త్యూాం (ట్రైయములు. విషయములనుండి నివర్శిందుటయని (హింభునది. ఇళ్లే కమునస్సు ఇతరవ్యాపారములకు విముఖముగా నుండినను అనగా డానికి చాష్టపారనులన్నియు నిశ్శేషముగా నివర్తించుటకాద్యు. ఆది వూర్వు వాక్యమున కనిషయా సక్స మెనది గాం

(శి2ి నే రు యో గః లిక్సరి విమయానక్త మగు నేని- ఆత్మజ్ఞానము కలుగదు గాన) ఇంద్రియముల కంక మనస్సు ముఖ్యమైనవిరోధి, - (మనస్సు ఇతరవ్యాశార ములకు చిముఖముగా నుండినను బుద్ధి విపరీత్మపవృత్సి కలిగియ.ండిన యెడల జ్ఞానము ప్రవర్నింపదు. గనుక) మనస్సుకం కె విపరీ తాధ్యవసాయ రూపమైన బుద్ధియె ముఖ్యవిరోధి, (ఇంద్రియ మనోబుద్ధులన్నియు శాంతినొందినను రజోగుణమువలన. బుట్టినద్వై యిచ్చాహూప వుగు కామము. కలిగెనేని అదియే ఈ యిందియాదుల నన్నిటిని తన జెప్పంబడినది శాన అట్టి మనస్సునకు నిశ్యేనముగా వ్యాపారములు నివర్పింపవు నుజీియ మనస్సునకు నిశ్శేష వ్యాపారనివృత్సి గలిగి చేని విపరీతాధ్యవసాయము (పవర్తింపదు మశస్సును ఒకానొ5 విషయమందు నిలివ జానినిగుజేంచి కచేయదును వేయను. అలి ఆధ్యవసించుటయే కదా అధ్యవసాయ మనంబడును కాన మనో వ్యాపారము లేనిచో అద్యివసాయము *లంగదు ఇంక విపరీతౌధ్యవ సాయము గాని యొట్లు (పప ర్హించును శి కాబట్టి మనస్సు ఇతర వ్యాపారముఅక్రు విముఖ మైన దనంగా ఆది విమయాంతరములనుండి, యొక్కొ_క్క ప్పుడు నిద ఆలస్యము మొదలై నట్టి కార అముఐబేత తనంతట జే నివర్శించుచున్నది. అప్పుడు దానిని నివర్పింపకుండునట్లు ఎంఆబలవంతిముగా వడ్డగించినను శక్యము గాదు ఈనివృత్సియే యిట (గాచ్యాముం ఇట్లు న్మిదాదులచే తనంతట నె నివృత్నిల జెందినను దురా(గహాదిమా (త్రమున విపరీత్తా ధ్యవసాయము (పవదర్శింపలగా మనస్సుగూడ నివృత్తిని మాని యభ్లై (పవృత్తి నొం దుకు గాన మనన్సువకంళు నాయధ్యప సాయ మే బలీయమైనదిశాం జెప్పబడినదిం ఇంతేకా; కానుము వాసనబేం గలిగినదై తవ కనురూపమైన యధ్థవపాయముల నే శొలిగిందుదుండును గాన 6బ్షఛ్చారూ పము” అనంబఆజెను. అఆనలగా నది విమమేచ్భ యగు నని భావము అది కఈరజోగుణమువలనం బుట్టిని దనంశా (వా-చీనకర్మములబే శయినరజస్సుచేత $లంషిత మగు మనో మా[తముబేం బుట్టిన దని యర్థేము ఇందిర యాదులు విషయాంతరములనుండి విమఖము అగుట నిద్ధించె నేని అఆవివయేచ్ళ యుండి నను విరోధ మేమి? ఆత్మానుభబేచ్చయ నుండి, అధ్యవపాయమును మనస్సును ఆళ్మయండదే (పవణములం కాంగూడదా ? యన్నశో అత్మేచఛృ్యయ నున్నది గాని ఆది మయొకానొకపుడే కలంగున దై. ఆల్ససత్నే మే ఆధార్‌ ను 76 గలిగియండును విను యేచ్చరయో (పవృద్ధము నైన (పాచీనకర్మములచేం బుట్టింప (బడిన వై యెడ తెగక యను వర్తించుచుండు రజన్సు ఆధారముగాంగలిది.. కనుక అత్మేర్ళ ఆర్మదర్శనాధ్యవసా యూదులను గలిగింపకుండునంతవలకును విమ యేచ్భ (పబలమై వివమయానుభ వాధ్యవసా యాదుల "చే కలిగించుదుండును శాన అదియే యీయిం(దియాదులను అడ్డగించు9

లళ0 (శ్రీ భగవద్దీతా - తృతీ యూ ఒధాస్ట్రయ। విషయమునందు. బ్రివర్తింపం జేసి ఆత్భుజ్ఞానమును అడ్డగించును, కావున 'యోబు్దేః పరతన్తు నః” అని యాశామ మే వెప్పంబడగినది, అనంగా జ్ఞానమునకు విరోధము చేయుటయందు బుద్ధికంకెనుగూడ ముఖ్యమైనది ఆకామమే యగునని యర్థము, అర్భుజ్ఞానమునకు వికోధులగువానియం 'దెల్ల కామమె ప్రధాన మని థభాపము, న్‌ న్‌వం బున్దేః పరం బుషైర్టి నంస్త భ్యా పాన మూాగ్చవా | జహి శతు)ం మహాబాహో కామరూపం దురాసచమ్‌! 4కి ఇతిశ్రీ భగవద్దీ తాసూపనిమత్సు బ్ర) హ్మూవిద్యాయాం యో 6శాస్తే? వలీ శీ0కృష్ణార్జననంవాచే కర్ణ యో నమ తృతీ యో2ధాషాయ:ః, టీ మహాబాహో=అక్టున్నా. వీవం=ఇట్లు, (శామం = కాము మును), బుద్దేః = బుద్ధికంయెను, పరం = ప్రధానమైన, (వైరిణం) బుద్ధా=(జ్ఞానవిరోధి యని తెలిసికొని, ఆళ్ళు నా=అధ్యవసాయరూప మైన బుద్ధి చేత ఆ తొస్టనం=మనసును, సంన్త్యభ్య = (కర్ణ యోగము నందు) నిలిషి దురానదం = అడంపవ శక్యము కాసి కామరూపం = శామన్వరూప మయిన, శతు౦ = క్ల్ఞాన్యయోాగశతు)వును, జహి = నశింపంజేయుము, తా, అద్టన్నా ఈవిధముగా కామమే జ్ఞాన యోగమునకు బుద్ధి కంకును పుధానమైనవై రిగా నెటింగి, బుద్ధివేత మనసును “కర వ్‌ నసంబడెసు. ఇది దీవికి బూశ్వము లైనవానినెల్ల నడపువని వప్పుట, బుద్దిమున న్పులుగూడ తమక౧ బూర్నమైన వానిని నడపు ననుటక్‌ ఉపలక్షణ మగును.

• ఇట కపంస్తృభ్య అత్మావం ఆత్మనా జహి శ్యళుం కామరూపమ్‌” అని మన స్పును సంస్పృంభించుకొని కామమును జయించునట్టు చెప్పు బడి యున్నది కందు మనస్సును సంస్తృంభించుట యనగా మనస్సును అత్యంతవశము సేనికొనుట గానే రదు ఏలనంలగా శవము ఇంకను జయింపంబడలేదు అడి జయింపంబడకుండు నంతవజఆకును మనస్ఫును గలంచునుచే యండును "గాన చుసస్ఫు చశిము గాంజాలదు కనుక కానుమును జయింపళ మునుపు మనస్సును సంస్తృంభిందుట యనల౫గా నునస్స్ఫును.

క్ష రు యో గః విక్‌ 1 యోగమున చక్క.గా నిలిపి కామరూపమై చెనకరానిదై యున్న యిీశతు)వ్రను నళింపం జేయుము,

ఇది యుగనివదర్థప్రతిపాదకంబును బ)ఎవ్మావిద్యయు యోగ శా శ్ర్రుంబును శీ9కృష్ణాద్దనకంవాదరాపంబును నగు శీ9ఛ గవద్దితిలలో కర్ణ యోగంబన్నది తృతీయాధ్యాయము, 89 90 కర్మయోగ మునందొ ఫ్టావీించుటయే యసనస గాని వళముచేసికొనుట -గానేరదు, కావున శే “ఃర్మియోగమున నిలిపి యనంబిడినది,

859 శీ భగవద్లీ తా = తృతీ యో౬ధ్యాయః 1 త్లో1.(1) అవ లారిక- అడను డింతకు పూర్వ మే యుద్దవ్యాపార మునుండి వీరమించు జ డు సంకల్పముతో నుండెను, ఇంతలో భగవంతుడు (వన్ఫత్సి నివృతి రూపములగు కర్మ యోగ జ్లూన యోగముల నుప దేళించెను, అందు తన(పశృతికి తగిన నివృత్తుప'బేశర సికుడై (పళ్నించు చున్నాడు, 1 శ్లోః-(0)

(1) కర్ణుకంక బుద్ధి గొప్పదని యెచ్చట ఇెప్పబడినది + “దూ రేణ వ్యావరం కర్థు” అనుళ్లోకమున కేవల కర్ణుక న్న బుద్ధితో నాచరింపబడు కరకు అలిళశయముమా[త మే ఇెప్పబడినది,

(వ) గొప్పతన మెందు విషయము !

(8 ఘోర మసగా-భఛభయంకరము గచా | కర్మయోగము భయం కరము కాచే,

(క) శ్లోకమున కిం శబ్దము (పశ్నపరమా? అశ్షేపపరమా అను (వశ్నలకు దీని ముఖ్యభాన మేమనగా అను (గ్రంధముచే నమాధానము నొనంగుచున్నారు, నమాధానములు.-.

(1) “జ్ఞాననిష్ట మాత్రమే” అను (గంధము మొడటి (పశ్న కత్తరము,

(2) అ తావలోక మునకు కర్శవిన్హుకంయె నన్నిహితమైనందున, కర్ణునిస్హ క్షాననిష్టను జ్లైననిస్థు ఆ క్ట్టానలోకనమును సాధించునని వన అధ్యాయ సిద్ధాంతము,

నే ర ఊగ; వి5్‌ త్‌ (8) కర్ణాయోగము న న్వేన్హియవ్యాపాగముల చే సాధించ దగిన దాసటచే న ్వేన్ది ఎయవ్యాపారముల నరికట్టి సాధింపదగిన ఆ త్టావలోకమునకు వికుద్ధ మగటచే ఘోరమనబడినది, (4) కిం శబ్దము ఆస పపరము, 1 వ్లోః(8) సీ ప్రయోజనమును యి డార్చిరా సాధించుకొనుట కా_కాదు, కధ చెటు | స్‌వ్ర పరిపూర్ము డవుగదా నాంసారిక ఫలమును బేనినై నను నాకిచ్చుటకొజుకా ? కాదు, జనారక్షన ! జళ్నును "లేకుండ చేయు జనారక్టనుడ వై నాకు జన్యు కారణ మైన సాంసారిక ఫలము నొనంగ నంకల్పింతువా? సన్ను నిమిత్తము గా వేసుకొని భూమికి బరువై న దుర్యోధ నాదులను దురుముటకై సన్ను మోనగించుటకా + కాదు, నీవు శేశవుడవు. (బ్రహ్మమద్రులకు తండి) వై యుండి యిట్టి మోసమునకు ఒడిగట్టుదువా ? త్వరగా ఫలము నిచ్చుననియా 1 కాదు, క్ల్హైననిస్ట ద్వారా యిది ఫలప్రద మంటినికచా ? సౌకర్యముకొజుకా "లేక చేయనిచో నచ్చివడు అనర్థపరివోరము నశకా*+ కాదు, కర్ణ యోగ మనగా సకలేంద్రియములను పూర్తిగా విసియో గించి సాధించదగినది. వాని నన్నిటిని మాసివై చి నంపాదించదగినది ఆత్మసాన్షూ త్కా-ర ము, దీని కది బొత్తుగ విరోధిగడా ! ముముత్షు వున కిది తగునా? లోకమును కకూడగట్టుకొనుటకా 1? శాదు వారిన్రైనను ఉన్న డాని నున్నట్లు చెప్పన లెనేగాని మరియొకవిధము తగదుగడా |

వెర్‌ క్త (శ్రీ భగవద్దీతా ఎ తృతీయో౭ఒభఛ్యాయః ఈ'కారణములచే సీకు పాణసముడనగు నన్ను సీకిష్తముకాని పనిలో (యేేపించుట తగదు, వ శ్లోః.(4)

ఇచట ఏకశబ్దమునకు క ర్ణజ్ఞానములలో నీదో యొకచానినని యర్థము కాదు, "రెండింటిలో నొకటి యగు కర ఆయోగమునే కదా "చెప్పుచున్నాడు, అది తనకు యిష్టము లేదు, అది తగదని దానియందు (భమకవిగినది, ఆ్యభమను పోగొట్టవలెను, పరన్చర వై వమమ్యా ముండ రాదు. కావ్రన అమ్మశమైనమాటను ఇెస్పమని యర్థము,

తి శ్లోం(5)

“నిన్చీత్యవద” యని యన్వయించశాదు, సర్వజ్ఞ డగున శ్వే కర్ధరునకు ఇప్పుడు కొత్తగా నాలోచించి నిశళ్చయించవలసిన అవసర మే లేదుకదా ! కావున

“అవాం నిశ్చిత్య యేన అవాం ేయః పా9వ్నుయాం త బేశం

వద” అని యన్వ్రియము, ౭ న్లోః(6)

ఇచ్చట ఇవ శ్ద స్వార న్యమును (గ్రహించవలెను,

నీవు కారుణికుడవు గాన సన్ను నమ్మిన నన్ను మోహషట్టవు

ఇది నత్యము, కాని నేనే మందబుద్ధి కలవాడ నగుటచే భమించు చున్నానని భావము, కి త్లో[.(7) లోకమున నరము, ఆ(శముము, బేశము, కాలము కోరికలను బట్టి అథిశాకులు వేరువేరుగా నేర్పడియుందుగు, అందుబే ధర

నే ర చూ గః వర్‌ ములు పరన్పర విరుద్ధములుగా గాన్బించినను వారివారి యధికార మునుబట్టి అవి వారికి తగియే యుండును, ఒకజే రండు చేయవలసీ వచ్చినవోగ దా విరోధము గాన్పించునది, అందువల్ల నే “పోక్షం” అను శబ్దము (పయోగంపబడినది అనగా- అధికారమును మించకుండునటులనే చెప్పబచెనని తాత్చ ర్య ము, 8 బ్లో! (6 “మయా” అనుట చేతనుకూడ-.ఆయా అధికార భేదమునెజింగి వాని హీతమునే కోరుచు (్రమ(ప్రమాదవి.ప్రలంభ అశక్షి దోషములు లేని నాచే నని యర్థము, 8 శ్లోః.(9) మోకశ్రాభిలావు కలిగినను అనేశ వేల పూర్వజన్టులలో గావీం చిన ఫుణ్యక ర్థులచే సాపముల నన్నిటిని బావుకొనిన వకొందరికి మా్రమో వెంటనే యీ జక్టుముననే మోవన్షేచ్భ కలిగనతోడ నే జ్షాననిష్టయం దధికారముండును, కాబట్టి శక్తులు అశక్తులను తార తమ్యామునుబట్టి కర్ణ యోగ జ్ఞాన యోగములు విభజింపబడినవి, 8 శ్లోఃం(10) సర్వజ్ఞుడు, నర్వశక్తుడు, కరుణావరుణాలయు డగు భగవానుని అన్నుగహ మనెకు సుకృత విశేవమముచే జ్ఞాన యోగమున కగ్శ్యతను కలిగించుటకై పరమవురుపారాధనరూపత్వము ెష్పబడినది, 8 శ్లోో-(11) వ్యాకుల మైన ఇండ్రియములాు జ్ఞాననివ్టకు విరోధులు, అవ్యాకు లకళ్పము అంతిఃకరణమందలి కామ(కోధాది నూలిన్భమూ లము, ఆ

రిక 6 (శ్రీ భగవద్దీ తా ఎ తృతీ యో2ధ్యాయ:ః కామాదులున్ను అనాదినుండి చేయుచున్న ఫుణ్యపాపరూపము లగు కర్జులకు మూలమైన" రజోగుణ తమోగుణమూలములు దానిని అణచుళ క్షి సత్వగుణముననే కలదు, ఆ నత్వవృద్ధి కీవిధమగు భగవ దర్పణ,బుద్ధిత్లో శాన్ర్రవిపాత క ర్మానుష్రాన మత్యం తాపళ్యక ము. అందుల , కీక ర్మ యోగము నే చెప్పిన చొప్పున ఆచరించవలెను, “ధన్మణ వాస మప నుదతి” వన్హాశఎమాచారవ తా ఫురుసే.ణ పరః వుమూన్‌ విన్షు రారాధ్య తే పన్ధాః నాన్యస్తత్తోవ కార కః॥ ఇ త్యాద్యనునం భేయము, త త్లో[(19) ఈశ్లోకమున “*అనఖు” శబ్దసారన్యమును గమనింపవలెను, ఈలోకమున నీఫ్రు అనఘుడశ్చ (పాషము లేనివాడవ్ర్ర అగుటచే సీ వెట్లు మోక్ష్రనాధనాను స్థానమునకు అధికారి పగుచున్నావో అశ్లు కొందరు శకామ్యుకర్భలయందు అధికారు లగుచున్నారు, కాబట్టి అనఘులకు కర్ణ యోగమునందుమూాత మే యధికారము. అనఘతరు లకు జ్ఞాన యోగ మునం జే యధికారము అని యిట్లు నంసార తాప వార వెద్యశిఖామణి యగు సర్వజ్ఞ శేశవునకు ఆయా యపస్తలకు తగి నట్లు యూ యుప బేశ్సు యుక్త మే తి శో!(18) జ్ఞాన యోగ మునకు తేగియుండకుండుటకును కారణమును విశద పరచుచు విరోధిశంకను కాప్ట్రుచు అ వ్యామి[శ్ర వాక్యమును ఉపనసంహ రించుచున్నాడు. ఉ న్లోః.(14) అవ తారికలో._

(శ89 క్‌ రు యో గ ౨67 చమోూనశ్తమునందుండు కోరికయ్‌ పురవుని నిపష్కామకర, యోగమునందు. (ప్రనిర్హింపచేయును, కాబట్టి యాయిచ్చ యాండ్‌ నో నిక వెనువెంటనే సన్నిహితమైన జ్ఞాునయోగమున ప్రనర్తింప జేయ బేల* యనగా “లోకమున ఇ తాసది”. ఉ శ్లో!-(15) లోకమున ననుటవే నీ సాంసారికలోకములో నున్నవాడనగు టచే థ శ్రైాదులయం టే యింద్రియములం వ్యాపరించుచుండునుగాన వానిని జయించుట య నెదుజ్ఞాన యోగము దుష్టృరమని తాత్పర్యము. ఉ శ్లో!-(16) నిమ్మర్జు=నిప్కాన్త కర్మ యో గః-క గృ యోగ మును వ్లూరర్తి సినవాడు వష యర్లము- చేసినవాడు అనగా జ్ఞాననిస్టుడని రము తన్యభావః నై ష్కుర్మ్యుం, ఉ త్లో!.(17) ఫలమును కోరక కర్ణలను పరమపురుషా రాధనభానముతో నాచరింపకున్నవో మోన్షము నీయనలె నను ప్రీతి పరమ వురుము నకు కలుగదు, ఆ శ్రీతి లేనిచో నాతని నిగ్రహాళ్థుకమైన వపావరాళి తొలగదు, ఆ పాపరాళిచే రజస్తమన్సులు పెరిగి నునోమలములన బడు కామకో9ధాదులు వృద్ధిని చెందును, దానిచే రాగ ్వేపము లకు చిర కాలస్థాయిత్వ మేర్ప్చడును, అవి యున్నంతవరకు అంది య ముల కలవరము తప్పుదు, ఇం(ద్రియము లిట్లు కావ్యూావీిషయముల యందు మనస్సునుకూడ నీడ్చుకొనిపోయి నంచరించునంతవరకు ఆత్మ నివ్చ అనంభవము, ఇట్లు ఫలమును కోరని పరమఫురుషపారాధనకర్ణ

158. (శ్రీ భగవద్లీకా - రృతీమో౬ఒధ్యాయః లను చేయశయే జ్ఞాననివ్వ ననుపర్షించనోరువాడు వడంతస్థుల మేడ యందలి వడవజంతనస్థు నొక్క_సారి యెక్క నోరువానినలె నవ్వుల పాలగును, 4 న్లో!(18) హి=పూర్వళ్లో కార్థమునందలి ఉపపాదనను సూచించుచున్నది, ఉ వ్లో1.(19) హి ఈన్లోక పూర్వార్థమును ఉపపాదించుచున్నది. ఉ న్లో!.(20 అధికారి వె చిళ్యమును తెలుపుచున్నది, 4 న్లో!.(21) దివవము మొదలగు స్థూలకాలపర ము, ఉ శ్లోగ.(28) అల్పకాలపరము, ఉ న్లో!.(28) అవ తారికలో_ అనగా. పరమఫురువుని యాశాధన రూపమగు కర స్త్ర యోగ మును విడిచిపెట్టిన చో జ్ఞాననిస్థ దుర్ల భము, ఉ న్లో_(౨4) చేతనుడు నత్త్మ్వరజన్త మోగుణములక్షు వకు డగుటచే కర్శ్శ "యోగము నాచరించక జూన యోగము దుశ్యశముగాన- అనియర్థము, శ శ్లో!.(25) పాపములు నశించిన గుణములు స్వాధీనమగును, గుణములు స్వాధీనమగుట యనగా మోళ్రార్థ వ్రవృత్నికి అనుకూల్య మేర్పడిన న్లు,

కర్త యోగః ౨539 నిర్ణులత్యమన గా- రజోగుణ, తమోగుణ (పాచుర్య మడుగం టుటగాని, వానినలన బుట్టు రాగ బ్వేషాదులు లేకుండుట గాని యర్థము, 4 న్లోః(96) ఈశ్లోకమున “నిదించువాడే కర్మను చేయుట లే బే” యిని (పశ్న యుదయించును, దానికి నమాధానము- ఆ నిద్రయే యొకకర్శ్మ, కావుననే వానికి చేశనియమము కాలనియమము మొద లగు విధిసి"పేధములు 'పెక్కుులు కలవు అట్టితరి యది కర్ణు యెట్లు కాకుండును ? (పకృతిలో నున్నంతవరకును వేతనుడు గుణపరతం (తుజే గాన కర్ణు యోగమును వేయక క్లాననిస్టును బడయజాలడు, పాసములు పోయిన గుణములు తన యధీనములో నుండును, అప్పు డతడు మోక్రమునక్షై (ప్రవర్తించగలుగును, ఆ పాపములు వోవుట పర మఫురుపారాధనబుద్ధితో కర్శలు వేసిన నే, కావున కర్మ యోగము అనిచార్యము, 4 త్లో!-(27) మిథ్య్యాతరమన గా=లఅన్యథా భావః, అనగా తలచినట్టుగాక మరియొకరీతిగా నుండుట, చేయవలసిన జ్ఞాన యోగమునకు పరిశుద్ధా త్త 'ఖ్రను ధ్యానించవలెను, అట్లు వేయక విషయము'”'ను ధ్యానించు చుండుట వే నంకల్పించిన క్లూన యోగమునకు విపరీతమైన దాని నాచ రించుటచే వాని యాచారము మిథష్టయగుచున్నది- అనగా. తలంచినట్లుండని చైనదని భావము, ఉ శ్లోః-(28) ఈ వినాశము 2వ అధ్యాయాంతేమున “బుద్ధి నాశాత్‌ (పణళ్యతి” యని చెప్పబ డెను,

౨60 (శీ భగవద్దీ తా - తృతీయో౭ధ్యాయః 7 న్లోః.(౨9) అవతారికలో ఇట్లు మొట్టమొదట నే జాన యోగము నవలంబించ గోరు వానిని నిందించి నిప్కా-మక ర యోగిని (వశంసీంచుచున్నా డు, 7 శ్లో[.(80) పూర్వా భ్యాసము ఉపకార కమని సీకే రించిన చో నిషిద్ధఆచా రములనుండి యిం[ద్రియముల నరికట్టుట దుళ్ళక మగునే, దానియం బే గడా ఫూర్వాచారవానన (వేళ్ళుపారియుండును, అని (వళ్నించగా. “పూర్వము చేసి చేసో ఇత్యాది చెప్పబడెను, అనగాం- నిషీద్ధమైన కర్గులం తమ కభిమత మైన ఆళ్మసాళ్లూ త్కా.రమునకు విరోధులని గట్టినమ్మక ముండుటచే వానన యెంత (తేస్మ నాటుకొనియున్నను వోగొట్టుకొనవచ్చును, 8 శ్లో!.(81) అవ తారికలో- సుకరమగ/సటవేతను (పమాదము లేనిదగుటచేతను మాను టకు శక్యము కానిదగుట చేతను కర్ణ యోగ మే జ్ఞాన యోగముక న్న మిన్నయని చెప్పుచు నర్జునుని మొదటి(పశ్నకు సాక్షాత్తుగా నమూ ధఛానమును పవ్వుచున్నాడు, 8 వ్లోః.(శ9) నమన్త కర్ణులను విడిచినవానికి శేరీరపతన మైనచో జ్డూన 'యోగావలంబియగు వీనికి సుకరముగ నే మోక్ష (ప్రతిబంధకమైన శరీ రము పోయినవుడు ముక్షి, నిమ్రయత్నముగ ఛఇేజిక్కు నే చితయేల యన్న-వో “జీవాయాత) కాడి” అని చెప్పబడుచున్నది:

నే న్‌ ఈకా గ ౨61

సాధనానుష్టానముని (వవేశించినంతమూ[(తముననే ఫలము వచ్చి వడిలో పకునా + పడదు, సాధనానుస్టానము పఫూర్తియైననే యది సిద్ధించును, ఆ సాధనానుప్పానపూ రి నాలాగ్హై దురోజులలో'నే సిద్ధించునా ' అట్లు నిద్ధించుచో సిథరీర మును మన ముజేజ్నీంచిపోయి నందుకు నంతోపీ.౦చవచ్చును, అది చాలకాలము పట్టును. అంత నరకును శనీంనును కాపాడుకొనవలెనుగదా!' ఆ యుపాయము సాంతముకాకముం బే శరీరము నళించినచో అనర్థము కూడా వాటి ల్లును, శరీరము నిలబెట్టకొనవలయునే యనుము అది మన యిష్ట ములో నుండునా ? ఉచానీనముగా నున్నంతమా[తమున నది నళిం చునా + వప్రారబ్ధము ననుభవించుట కాశరీర మేర్చడినదో దాని యనుభవమగువరకు నది యుండవలసిన జేగ దా |! వోనిమ్మూ, తన యిష్టమువచ్చిన క్షు శరీరము నిల బెట్టుకొనవచ్చు ననుము, దాని కేదో లౌకిళయమెన కరు నాచరించి నిలబ్యె కొనవచ్చు నే- కర్ణుయోగ మేల? అన్నచో-

8 శ్లో!-(48)

న్య్యాయమైన మార్గమున అని ఇప్పబడుచున్నది.

ఈ [గంథాభ్మిపాయ మేమనగా-

కర్య్పలకు ఫలములు నియతము లనియును అనియతమను లని యును రెండువిధములు, (పబలమగు శాపమునలనను బేవతేలిచ్చిన వనరములవలనను కలుగు ఫలములు నియతములు, తదితర ఫలముల నియతములు, అవి యనియతములగటయును స్వాభానికము కాదు, "దేశ కాలములనుబట్టియే, అనగా కాలాంతర ేశాంతర ఫలప్రద ములు, కానిచో కర్ణులు నివ్ఫలమై శాత్ర మనత్య మగును, అనియ తములు తన యధీనములు, అనగా- (ప్రాయశ్చీత్త ముల నాచరించియో మంత జౌవధ సీతిశాన్త్రములమూలముగనో బాఫుకొనవచ్చును. అవి యందులశే ఏర్పడినవి. అట్లు చావుకోన శక్యముకానిచో రోగి

౨69 లో భగవద్దీ తా _ తృతీ రకా ఒధా్య్రయ:ః

కౌవధాదులను సేవించక నే పోవును, జయళీలండు యుద్ధద్య్యూ తాదుల

నాచరించక నే పోవలసివచ్చును, తాను స్వేచ్భతో వేయదగిన (వతి

శ్రియలే లేనిచో నవహూజమెన కర్త ఖత్వేమే మృగ్యమ సను గాన

శాన్ర్రుమే వ్యర్థమగును కాబట్టి నీవు క్షూన యోగము నే యవలం

బింతు వేని (ప్రపంచమునకు క రవశస్థత్వము నే మాస్పిన వాడవగుదువు, 8 శ్లోః-(84ఉ)

“ఆపహోర ముతో సి” యనుచో ేవకారముచే నిదినియమవిధి యని తెలుపబడు చున్నది, అనగా న్యాయముగా నంపాదించిన ధన ముతో యృజ్జముల నాచరించి మిగిలిన ధనముతోనే శరీర వోవ ణమును గావించుకొనవలెనను నియమ 'మేర్చడినది. ఇట్టి శరీరయా [త జ్జాన యోగమునకు. ఫలమగు భక్తి యోగదశయందును ఉండవలెనని

*““ఆవోర శుద్భా” అను శుతి చెప్పుచున్నది,

8 శ్లో!.(శ5) నీవు జ్ఞాన యోగమునకు తగియున్నను కర్చు యోగము నే చేయుము, అట్లుగాక సీవిప్పుడు జ్ఞానయోగము నాచరించ తగ్గజు, కర్ణ యోగ మునే యాచరింప్రమని తాత్పర్యము, 8 వ్లో!-(86) అవతారికలో. ర్‌, ఈళ్లోకము కర్ణులను విధించునట్టియు, సిపే.ధించునట్టియు, వాక్యములకు ఒక వ్యవస్థను వేయుచున్నది. 10 శ్లో!.(87) ఈశన్లోకమున “పజాపతి రువాచ” యని పరోశ్ష్ర ముగా ఇొవ్పబడినది, దానికి కారణము- సారధిత్వ-(ప్రజా

క రు యూన; వి68 పతిత్వ రూప ధర భేదముల వేత నేగా నివ్యక్షి భేదముచే కాదని తెలియ వలెను,

10 న్లో. ౧8) “జ చాయజా8” ళు అని ఇతర థామ్య కారుల పాఠ మంత ప్రసిద్ధమైనది కాదని ీభావ్య శారు లాపారమును విడిచి కినవాయ జైల క్‌ అనుపారమునే అడరించిరని [శీ బేశికులు సాబించిరి, 10 శ్లో!-(8ఈ9) నోవ్రవంటివి యజ్ఞ ములు- పాలవంటివి కోరికలు, ఆయజ్ఞ ములు ఫల పడాతనుండి ఫలములను (గ్రహించి మిోాకొనంగును, అనగా నేనే మారుచేయు య్ఞైములచే నారాధింసబడి విాజకొజకు కోరికలను (పసాదింతునని తాత్పర్యము, 10 కశ్లోః-(40) ఇచ్చట మాశ్రమును (పధానఫలమునుగా జన్చూట-

• ల్రన్లి త్రైలోక్య రాజ్యన్య హేతోః కిన్ను మహీక్ళ లే” అని న్వర్ణమును తృణీకరించిన అక్టునున రప చేశించుట చేతను, “మూఫఅేవు కదాచన” అని వెనుకను “|శేయః పరం” అని ఇశముందును ఉప బేశించుటను బట్టియు నిచ్చట మోక్ష మే (పధాన వుడుపార్థముగా జెప్పబడినది, 11 శ్లోః.(ఉ1) వరమూాళ్ళ అకాధనబుద్దికో చేయబడిన కర్ణ మోాక్షసాధన మగు క్ఞైసమున కంగముగా నిలచి మోశ్తమును సాధించి యిచ్చును.

264 (శ్ర) భగవ్టీ తా - తృతీయో౬ధ్యాయః 11 శ్లో1-(4ఉ9) కర్థ్హ క్షణిక మైనను 'దేవస్రీతి యనడగు పుణ్యము డ్వ్యారా ఫలము నీయగలుగును, (పలయమున నింద్రాదులు నశించినను నారా యణు. డుండుటచే నాతని ప్రీతిమూలమున నే ఫలము లభించుట 19 న్లో!.(48) అవతారికలో. 'జీవతల నారాధించినచో వారు మనలను పోషించు రీతిని, "'జేవతలను ఆరాధించనిచో కలుగు అనర్థములను 'వేర్ణానుచున్నాకు, 12 న్లో[.(44) ఇచ్చట చెర మన నేమి? వీడు బేనత లనుభవించు భోగములను రహన్యము॥ గాని బల వంతముగగాని వారించుట లేచే, వారు తనకిచ్చినవాని సనుభవించుట చౌర్యము కాదుగదా |! రాజు లిచ్చిన భోగముల ననుభవించు కింకరులు వోఠకులని దండింప బడుచున్నా రా 7 అట్లగుచొ యజ్ఞ ఫలముల ననుభవించువారందరును దొంగ అే కానలసివచ్చునే యనగా-_ చౌర్యమును వివరించు చున్నారు. ఇతరుడు- వాని ప3యోజనము నిమిత్తేమె యనుటచే. పరుడు మరియొకరినై యే వర్పరచిన చాసిని అఆ మరియొ॥ డనుభవించుట గాని తనది కా ననుభవించుటగాని, ఇతరున చేయైనను వాసి యను మళకిని బడసి ఆానుపయోగించుకొన్నను దొంగతనము కాదని వెప్పు టకే అనిశేవణములు చేర్చబడినవి, వళావతా పరకీయవ స్తువ్రనందు స్వకీయత్వబుద్ధి యుండుటయే దొంగతన మనబడుచున్నది,

(84) కర్ణ ఈదూ గః, వొక

(పస్తుతమున చోరత్వ మెట్లన గా"

"చేవశలను మనము కర్య్తలచే నారాధించినను వాడు వహావిన్సును న్వీకరించియే. ఫలము. నిత్తురు. రాజులు తమ నారాధించువారికి భూములను [గామముల నిచ్చినను వారందు పండు పంటలో నారవ భాగమును తమకు నమర్పించసనిచో దండింతురు, అటులనే బేవతలును,

దీనిచే నాళ్ణ చార్యముకూడా నీదోపమమున సూచింపబడు చున్నది, భగవదధీనమై భగవంతుడు తన కొకానొక అతిశయమనును కోరియే వర్పరచి యుంచిన జీవాళ్మను తన కతిశయమును నోరి తాను న్వతం[త్రుడనని యభిమానించుటయే అత్మచౌర్యము, ఇదియే మవో దోవము,

18 శ్లో।.(ఉ5)

యజ్ఞ శిష్టం (అమృ తాఖ్యం) అళితుం శీలం యేషాంలే, అనగా రాగ్యప్రాప్తమైన శరీరరకాత్రకూడ యజ్ఞమున మిగిలినదానితోనే చేయవలెనని తాత్పర్యము,

శ 18 త్లో!(46)

““నన్నః యజ్ఞశిష్టాళిన నవ వర్త్వనూనాళ” అని యన్వయించవ లెను, "లేక ఉత్త రార్థముననున్న

*పాపాఖళ” అనుదాసికి (పతికోటిగా సన్వియించుకొనవచ్చును.

18 శ్లోల(47)

నర్వకిల్చ్మిమె;- సరరిశబ్దము బహువచనములచే పొయ్యి- కత్తి పీట-చీవ్రుడి- సీటివించె. రోలు మొదలగు వాని ద్వారా లభించు పంచ సూనము లనబడు పాపములు మూతమే కాదు. అనాదిశాల నఖ్చిత అపారపాపరాశిని తెలువును, పంచనూనాదోవములు పంచమజఖఃి యజ్ఞ ములద్వారా పరివారింపబడును.

౩966 శ్రి భగవద్దీ లా - తృతీయో౬భ్యాయః 18 క్లోక-(ఉ8) పాపములు ప్రాప్తివిరోధు లనియు, ఉపాయవిరోధు లనియును "కండు విధములు. అందు (పావ్షివిరోధులు భక్షి చేమా(త్రమే నశిం చును. కాబట్టి వాసిని మనవోయించి యిచ్చట ““ఆళ్మయాధాశ్మే ఫ్‌ లద ఇప్పబడినది. శ్లో! జ్ఞాన ముత్సద్యతే వుంసాం శ్రయీిత్‌ పొపన్యకర్శణః | యథా౭_దర్శతల (ప్రఖ్యే పశ్య త్యా కాన నూళ్ళ్చని॥ 1 క్లోః[(49) ఇచ్చం పాపళబ్దమువే అభీష్ట సిద్ధికి విరోధియగుట చే సాంసారిక వుణ్యములును చెప్పబకుచున్ననవి, 18 శ్లోః0) తన పాట్టనింపుకొనుటకుమూ (త మే వండుకొని తినువాని ఫూ ర్వార్టీతపాపము పోదు గాన ఆత్భుసాశ్రా త్కారమును చేయవలె నను తలంపే యుండు, అంత రూ,త్ర మేగాక ఇక ముందు ముందు పాపరృద్ధినికూడ వేయును గాన నరకమే సిద్ధించును, అుదుజే వాని వైహిక సుఖముగాని అఆముమ్థిశనుఖముగాని లేదు, బు్వేదమున సీవిషయ మే “ శేవలాఘాోభవతి శీవలాద్స్‌'” యని చెప్పబడినది, పేక్‌ శ్లో!(61) కర్ణ యనగా కర్త చేయు వ్యాపారము, అది (శైహై్హునుండి పుట్టుట ఎట్లు? అది జీవుడు (జేరకకర్తగా జీవ్చవివల్లనె నసు వుట్టును లేక శరీ శేంద్రియాదుల వల్లనై నను పుట్టును, కాకున్నను అన్ని కార్య ములకు సాధారణముగ పర మాగా నిచ్చట కర కు కారణమని (పత్యే కించి ఇెసటలో విశేష మేమున్నది. అక్షు చెప్పినను (గ్రువ్మా అనై

క్ర రు యోగ; 267 రమునిలన ఎట్లు వుట్టును, (బహ్మాఅనగా పరమాత్య యినుడు జీవాళ్ళు యనుడు ఇద్దరును నిత్యులే కచా ! వారికి కారణమైన అమర మొకటి యెచ్చటనుండి వచ్చును ! ఇతరభాష్యకర్తలు (బవ్మాయనగా "వేద మసీయు అక్షరమనగా పరమాళ్శ యనియు అర్థమును చెప్పి వర, మాళ్చునుండి “వేద మావిర్భవించినదని వ్యాఖ్యానించికి అర్థము బాగు గనే యున్నది. కాని చకత్వసిద్ధి యెట్లు * ఆపరనూళ్ళు కొక కారణ మేది? అందుచే

“ఇచ్చట (బవ్మామను ఫబ్బ్దము చే” అను [గంథిము ఇెప్పబడినది. 15 శ్లోః.(68) కర్మ యోగాధి కారి ఛరీర మే యజ్ఞా మేక్ష కలదన్న మూట లేదు, జ్ఞానభ క్యాది రయూగాధి కారుల శరీరమున్ను యజ్హ సాపేవ్‌ మే, 15 శ్లోః-(58) ఈశ్లోకమున భూతళబ్దమునకు భవ త్రీతి భూతం” అని కార్యమా[త్ర నుర్దము శాదు, అయినచో మవాదాదులాును కార్యము లే, అవి యన్నమునలన బుట్టుచున్న వా గ పంచభూతములాను కాదు, వాని ఫుట్టుకకును అన్నము కార అముకాదు, భళాళాది భూతగణమునుకాదు, వానినిచెప్పుటలో కాత్ప ర్య మే లేదు, శరీరమాత9 మనియు నర్ధ్థముకాదు, శీవల శరీర మే వుట్టునా? జీవ్రనితో కలసిగదా అది వుట్టును, మరియును శరీర లక్షణ లథ్నీతము లన్నియును అన్నమువల్ల నే బుట్టుట లేదు,

ఏర8 (శ్రీ భగవద్దిశా - తృతీళో ₹ఒథాస్ట్రయ; శీవల జీవు డర్ధమును కాదు, ఆతడు నిత్వముగడా ! కాబట్టి యిచ్చట భూతశబ్దమునకు జీవునితో కూడిన అచిత్నరి శకామమగు శరీరమే యర్థమని ఇలియప లెను, 17 శ్లో “తిన్య కార్యం న విద్యతే” అనునది యెట్లు నంగతము, ముక్తునకును “జుజ్షన్‌ శ్రీడన్‌ రమవమూాణళఃి” అని కర్తవ్యమును శ్రుత బోధించుచున్నది గజా! కార్య మనగా “న తన్య కార్యం కరణంచ విద్య తే” అనినట్లు శరీరమనియును "పప్పరాదు, “శరీరము లేదని "చెప్పుట అప స్తుతము” కాబట్టి “ఆళ్ళ దర్శనమునిమిత్త మె” అని చెప్పబడినది, 17 వ్లోః(శ5) ఈరెండు. స్లోకములును ఫలదశక్వ సంబంధించినవి, జాన 'యోగాధికారిని గూర్చినవి కాపు, 19 శ్లోః(56) అనక్ష్యః_. అనుటచే జాన యోగము నవలంబెంచకున్నను కర యోగమే ఆళ్మ(వాప్పిని సాధించుసని తెలుపబడుచున్నది, 19 శ్లోః(67) ఇచ్చట పొందతగిన వాడుగా వపెప్పబడిన పరుడు 'చేహాముకన్ని వేరైన అళ్ళును తెలుపు (ప్రకరణమగుట చే (శక్ళతికంళు పరుడైన జీవ్చజే కాని వరమాళ్ము కాదు, 80 న్లోః.(58) “జనకాదయః” అనునదమునకు (శ్రీభామ్య కాకులు

“జశ్రాబ్ర రయః జానినా మ(నరాః జనశనాదయః యె రు అని వ్యాఖ్యానించిరి, ఇందొక నిగూఢాభినంధి కలదు, రాజులు (పాయికచుంగా విశాల్యమైనట్టియు లో_తెనట్టియు మన స్పుకలవారుగా నుందురు, అందులోను బుమషములనుటవలన మన యిం[ద్రియములకు గోచరించని యర్థములనుకూడ మయభూడగలుగుదురు, అందును ఆతు వేత్తలు అంతియగాక నవాజముగ నే స్వాధీనములో నున్న యింద్రియములు కలవారగుటచేతను ఉత్కుట మైననత్వగుణా భివృద్ధి కలవారగుట చేతను ఆళ్ళ వేత్తలలో నగ గణ్యులని భావము, 20 శ్లో(69) ““కర్శ తై వహి” అనుచో “ప్రవ” కారము కళష్ట్యాి?ి శజ్దమువలన క్షూన యోగము నవలంవీంచుటకు నారి త్తునా నమద్ధులై న వానికి కర్మ యోగాచరణ మని వార్యుమని నూచింపబడి నది, 90 శ్షో!.(60 సంసిద్ధి శబ్దమునకు శుద్ధాగ్భుప్రావ్హీ చెప్పబడినది, ఈశ్లోకము వెనుక 19వ శ్లోకమున +కీజ్టుక్ర ద్ర అప్నోతి” అను శబ్దమును నిదర్శ నమును మూాపించు చున్నది. అచ్చట పరశబ్ద మునకు శుద్ధాత్భుపరముగ నర్థము ఇెప్పబడుటచే నిచ్చట అట్టి యాళ్ళు “ప్రాషిచే కళ్‌ న! జెప "అను, సంనిద్ది శబ్బమున కర్థముగా ప్పన 21 శ్లోక-(61) వేయవలసిన (ప్రధానకర్శును ఇప్పినచో దాని నెట్లు చేయవలె నని (పశ్న యుదయించగా. అడిగి "శెలినీకొనవలసియుండును, అప్పుడు

"270 (శ్రీ భగవద్గీ తా - తృతీయోఒథ్యాయః దానికి చేయవలసిన అంగగలాపములను చెప్పవలసియుండును, అందుచే “య(త్పృమాణం”” అనుశబ్దమునకు అయదంగముక్తం” వయే యంగములతో చపేయబడునో యని యవనర మైన అర్ధము సిద్ధించును, ఇచ్చట [(పమాణశబమువనకు అనధియరము, చేయనలసినకర మ 1 దె శ ఆ మయొక్క_ అవధి అంగములే, ౨0 న్లోః.(68) ఈశ్లోకములోని ఉత్త 'రార్థమందలి “వీవో పదము ౯క 890” అనుచానితో నన్వయించవలెను, అనగా “కరు మేవ అగును, కరై సవ క్త మేవ అర్హ్హనీ అని సిద్ధించును, మొదటి వవకారము అన్య యోగవ్యవ బ్భేదము, మరియొకటి శాదసీ చెప్పును, ఆ నిషేధింపబడున -చేదియనగా “జ్ఞాన యోగము, ళా రెండన ఏవకారము (కర్తుం+-వవు అత్యం కా యో గవ్యవచ్చే చకము, బాత్తుగా చేయరాదనుటను మూాన్చును, చేయక ఎంత మాత్రమును నుండరాదు సుచూ యని యర్ధ మిచ్చును, వి0 క్లోక-(69) ఇచ్చటి పూశ్వార్థమునందలి “అవి” శిబ్బము (లోకనం(కహ మేవాప్పి లోకనంగహశబ్జ్వ ముతో దగ్దరగా న్వరనగా అన్వయించు చుండ శ భామ్యుశారులు “నంపశ్యల్‌ ౫ త్‌ో నన్టయించికి, లోకనరంగ )వానుపో అని యన్వయించినచో లోకనం[గవా మున క పాధాన్య మేర్పడవచ్చును,

కర్ణ యో గః లక్ష “పశ్యన్నపిః అని యనర్షియిం చిన చో కర్ణులు చేయుటకు వనుక పెప్పబడిన హేతువులకన్నను లోకనం(గవహామునకు ఆథికష్ధాము తోచును అది ముఖ్యము, 20 త్లోకం(64ఉ) ఇచ్చట (పానూణిక ఫురుమునకు పూర్ష్మశాశ్రృజ్ఞానము, మంచి యనుష్టానము, సుప్రశిద్ధత- అను మూడు నిశేషణము లుంచబడినవి. వాని యభిిపాయ మేమనగా- వూర్మిగ నెజబుంగనివాడు చేసినను, పూ ర్రిగ నెటీంగ్‌ చేయకున్నను, వూర్చిగ నజింగినను అపసిద్ధుడెనను. వానిని లోకులు (డ్రచమూణముగా దీసికౌానరని భానము, ౭9 న్లో! (65) న్వేశ్వ గే జ్యాది విశేషణములు._ కర్శవశ్యు శై నజీవులకన్న విలక్షణ మైనపరమఫవురుషుజే యీ శ్లోకమున “యే అను పదముచే వెప్పబడుచున్నాడని తెలువుటశే, ఈ విశేషణములు భగవంతునకు సార్టిథావికములై న విలక్షణమగు. విభూ తిని, కల్యాణగుణములయొక్క. పూర్తిని తెలుపుచున్నవి, వీనివలన- (శుతిక్ళ తులా నాయాజ్ఞాన్వరాపము లే, నాయాథ్ఞై నితజ లెల్ల రును పాటిం చవలసినదియే- నన్ను నియమించువా డొకడు "లేడు, అట్లున్నగడా ఆతనినలన నాక నద్ధములు వాటిల్లునని భయ పడి విధ్యుక్తృములను చేయవలసియుండును, “భీపాన్నాద్వాతఃపవద తే, భీపజి బేతి సూరః”

బా (శ్రి భగవద్దీతా - తృతీయోఒధ్యాయః అనునటుల నాకు భయపడి వారు వారివారి పనులను చేయుదురు, నాకాభయమను లేదు, ఇది “న ర్వేశ్వర”” అను విశేవణమున కఖిపాయము. అవాప్తనమన్త కామ .__నాకు నానంకల్పముచే బడయజాలసి దొక్కటియును లేదు ఇంతవరకు నంకల్పించి బడయనిది లేదు, అట్లున్న చో దానిని బడయుటకు కర్మలు చేయవలసియుం జొడిపి, సర్వజ్ఞ న్య- సత్యసంక ల్పన్య- నేను కర్థవశళ్యులగు 'దేవతిర్యజ్ఞును ప్యాదులతో నజాతీయావ తారములను ధరించినను, వారికివలెనీ జ్ఞాననంకోచముగాని నా యిచ్చ కాటంకముగాని ఖేవ్చ, ఉన్నచో నవి పోవుటకు కర్రలను చవేయనలసియుం డెడ్‌ చేమో ! ౨2 న్లో-(66) ఈన్లోకముచే. భగవంతుడే తనకు వీ ఫలామ్మే లేకున్నను తన యనుస్టానమును జూచి తమ వర్దాాశమధర్థుములను విడిచి లోకము వెడిపోవ్రటనలన తనకు దాపరించు అనర్థ్యములు లేకున్నను పరమశాటిణికుడు గాన లోకమును రత్నీంచుటనై కర్మ యోగము ననువ్టంచుచున్నా నని చెప్పుటచే ఫలాషేగల మ(తియుడై, తినను భూచి లోకులు వెడుటయను దోవమునకు చాధ్యుడ్లైయుండు. అరు రా జ నుడు కర్ణయోగమునే యవలంబించవ లెనని చెప్పపలెనా? ల్లక సామాన్యనంసారుల మాట చెప్పనేల? అని వె మూడుకోశకములచే గూ చెప్పబడెను, వతి న్లో 67) అవ తారిక్ఞ విలిన న్లోకమున “తిషులో శేషు”

[95] కర్ణ కూ గః ౨79

అని యుండుటచే నది నకలానతారపరము,

ఈనశ్లోకమున “మనుష్యాః” అని యుండుటచే నిది కృనాన తారనూ[(త్రపర ము. కాబటి యిందలి

ఆరం న

“అపాం” అను పదమునకు ఈశంర న్వభావముతోపాటు (శీళృష్ణావ తారమునకు అసాధారణమైన ఆశారమునకు నంబంధించిన వని తెలియవలెను.

౨8 త్షో!-(68)

తన నంకల్పనూ (తముచేత నీ అన్నిటిని చేయగలవాడే మైనను జ్ఞానము నొనంగి తద్వారా (వవర్తింప జేయుటకే జగదుపకృతి మర్తృ్యడుగా నవనతరించినాడు,

న చేవా యష్టీ మాదాయ రశ్షన్ని పశుపాలవత్‌ |

యంహి రశ్నతు మిచ్చన్ని బున్ధ్యూ నంయోజయనస్నితమ్‌! అనగా-_ చేవతలు రశ్షీంచుట ప[కువృులకాపరివలె క్యరను చేబూని వెంటబడి రవీంచరు, రత్ష్నీించదలంచుకొన్నవానికి న త్కార్యముల నాచరించుబుద్ధి నొనంగి దానిచార్టరా నత్కర్థుల నాచరింపచేసి తత్ఫ లముగా రక్షింతురు. అట్లుకానిచో (గవావీడితునివలె బలవంతముగా (పవక్తింపచేయబడినచో శాన్ర్రువళ్యత లేకపోవును, దానివే నా యనుషస్టానమునకు తగిన ఫల ముండదు,

౨4 శ్లో!-(69)

ధరరా జు పదస్థానే గ్‌ ళా భామ్యమున

“యుధిష్టిర* శబ్దము వాడబడినది. దాని వుత్పత్తినిబట్టి యుధిస్థి.ర8= యుధిస్ట్రిర 5 అని క్షత్రియ ధర్హమునందు అచంచల దిజ్ల కలవాడని యర్థము సిద్ధించును, దీనిచే ఇదియును ఒక యజ్ఞ మే, దీనికి

లెక్క (శ్రీ భగవద్దీ తా - తృతీయోఒధ్యాయః 11రణయజ్ఞ” వుని పేరు. ఇది మత్రియునకు ముఖ్య ధర్జ్హుముః దీనికి వినుకంజపేయుట (ప్రాయనశ్చి త్తయ మని తాత్పర్యము -వీణీనరంపహోర నంస్కృృృతనాటక మున-. “చ తాంరో వయ మృాత్విడఃో అను క్లోకమున ధర్థ్హరాజు యజవమానిగాను, (జాపది యధ్యరదీ తష్‌త పల్నిగాను, భీమార్జున నకులనహ చేవులు నలుగురు బుత్విక్కులంగా నుః శ్రీకృష్ణుడు కరళ్తుపటేష్టయనగు [(బహ్ముగాను, కౌరవ్రలం పశువులుగాను చియాపరిభన శాంతిఫలముగాను రూపింపబడి రణయజ్ఞ్ఞ ము వర్మింప బడినది, 94 న్హా(70) తంగడి. సోదడుల(ప్రనక్షియేల 2 సీవే న్య్వయముగ శిష్టజనాగ్రో నరుడవని ఊర్వశీ విరాట తనయాది వృత్తాంతములవే జగ్మత్పసిద్ధ మైనది లశ న్లో[(71) ఈన్లోక మున “ఉపవహాన్యాంో అనునపుడు ఉపవాతి యనగా- ఇక సెప్పుడును కర్ణుల నాచరించుటకు తగకుండుట, ౨5 శ్లో[.(79) అవ కారిక లోకులకు కర్ణ యోగ జ్ఞాన యోగములలో కొందరి కొక చాని యందును మరికొందరికి మరియొక చాసియందును అధిశారము కలదు. ఆత్ముజ్ఞునకన్ననో తన యధికారము నటుంచి సామాను (శ్రజలలోగల ముమొతశ్చృవుల యోగ్యతకు తగినట్లుగా నాచరించవ లె ననియును లోకసం(గహారీతినిన్ని చెప్పుచున్నారు, ఈశ్లోశము మొదలం నాలుగుక్లోకముల ఆాత్పరన్టమును ఈ శ్లోక అవ తారికలో చెప్పుచున్నారు,

కర్శుయో గః 275 ఈశ్లోకమున “అవాజ్థారశబ్దమున్నది, దానికి అనేకార్థము లంన్నవ్‌, (1) అవాంభావము, (9) (పళృతియొక్క_ శెండన వికారము, ఇది ,యింద్రియము లకును తి న్హాత్రలకును వుట్టుటలో నవాకరించును, (8) గర్వము-( పెద్దల నవమానించున్వభోనము,) (4) చేహాళ్మ (భాంతి అనగా- శరీరమునే యాత్మ యను కొనుట, 97 న్లో!.(78 ౨5 త్లోరమున-''యథా కుర్వన్ని తధా కుర్యాత్‌ ” అనునది కేవలము దృష్టాన్త దాన్షాతికవిషయము కాదు, తన యను ఫ్రానమును జూచి యితడలుకూడా కర్శయోగమునే ఎట్లు యనున్వీం తుఠరో ఆప్రకారముగ విద్వాంసుడు కర్ణ యోగము నాచరించవ లెను, అశ్హైననే చ్చిక్టీర్టుర్లోకన బ్ఞ్ర౦ిహాగ మ్మనునదియును సునంగత మగును, 97 త్ష్లోః.(74ఉ) లోకనం[గవా మనగెౌం సం=వకీకృత్యం- లోకమునందున్న అధికారిజనమును వకముఖ ముగ జేసి న్వీక రించవలెను, తీస యనుష్టానవిమయమై తనతో నేకీభవించి వశళోష్టిగా నొనరించుట, 29 క్లా75) ఈశ్లోకమునందు నివి.ద్ధక ర్థులయందలి నంగమును మాన్చరా దసి ఇచెప్పదలంచబడ లేదు, స అప్లగుచో అవిచాల్యత్వము కుదర

£76 (శ్రీః భగవద్గీతా - తృతీయోఒధ్యాయః

జాలదు. కాబట్టి పురుపార్థసాధనములలో 'దేనియంద్రైనగాని వారి కుండునంగము చెప్పబడవలెను, (పస్తుతే పకర ణములలో ఫురుమోర్ధము అళ్ళుసాఖా త్కాంర మే, దానిని బడయుటక్రై అశ్మతత్వము నెజుఐగని వాడు తాను వినిన ఉపాయములలో తేసకు తోచిన దాని నేదో యొకదానిని స్వీకరించి చేయుచుండును, అదియే యిచ్చట చెప్ప దలంచబడినదని చెప్పుచున్నాడు,

9 శ్లో1.(76)

ఇచ్చట మందత్వమన గా న్వతంతించి తన యనుస్యానమును సర్గ యించుకొన జూలకుండుట,

"లేక అల్బత్వమని చెప్పవచ్చును. అల్బత్వమనగా అధ్రెరస్టము, అధైర్య మేల? చులకనగా మరణించదగినవారగుటవలన చానిశేపు కారణము € పూర్తిగ నెటుంగనివాగ గుటవల్ల నే

“మూ ఢాల్చా సటునిర్భాగ్య మస్టాఃా అని కోశము,

80వ శ్లోకమున చెప్పినట్లు స చ్వేశ్వరునియం బే సర్వకర్ణు నన్నా ్య్థనము చేయదగియుండగ మధ్య గుణములయందు కర్రృత్వము సనునంధించమని యిచ్చట చెప్పుట దానివల్లనై నను చేవోళ్చు ప్‌వె కము తొలుగసునను అభ్మిపాయము చేత నే,

29 న్లై(77)

యుక్తాయుక్త వివేక మనగా

అన్వయనవ్యతి లేకములు అనగా

ఆళ్ళ శరీరముతో వేరియున్నష్పుడే సాంసారికకర్ణులయందు (పనృత్హి కలుగుచున్నది, అది లేనిచో నా (ప్రవృత్తి యుండదు. కాబట్టి సాంసాకిక కర్తలయందలి (ప్రవృత్ని (వాకృతశరీరనంబంధము మూల ముగ వచ్చినదని యెజుంగవ లెను,

ఈన్లోకముు చే

క్‌ రు ఊూగం ల €ళక్టార్రా ఇాస్త్రార్థవత్య్వాత్‌ ” న! వలీ థి వానా అను సూ తా?ర్షము వివకింపబడి నదె, ధి అనగా- శాస్త్రము సార్థకము కావలెననిన జీవుడు కర్తయని విశ్వసించప లె నని సూ(తార్థము, శాననాల్‌ శాన్ర్రం- సొననమనగా మంచి చెడ్డలను ఆలి ప (ప్రవర్మింప జేయుట అది జనమున్న వారికే చెలును, ళా ళు క్‌0 శ్లో!.(78 ) ఈశ్లోకముచే “ప్ర శ్రాత్తు తచ్చ తేః” అను సూ(ార్ధము వివరింపబడుచున్నది, అనగా వెనుకటిక్లోకము చే జీవుడు కర్తయని నీద్ధింపగా ఈ కర్త ఖ్రత్వే చూతసికి సార్రయత్తమాః పరమా తస్ట్రాయత్త మా యని విశల్పించి పరమా త్మ్బాయత్త మే యని నిరయింపబడినది, ళా సామాన్యముగా జీవ్చనికర తము పర మాత్మ నంక ల్పకృత మే గాని విశేవకర్తృత్వను ఇవేతనాధీనమే, కావుననే జీవుడు వుణ్య సాపములకు కాధ్యుడగుచున్నాడు. 85 శ్లో[.(79) అనతారిగక్ష్ర. యున్ధాదిరూపమైన కరగ యోగముకూడ దుఃఖరూపమగుటచే యథావత్తుగా చేయుట కళక్యముకాడా యనగా చెప్పూచున్నాడు, 86 శ్లో1!-(80) ఈళ్లోకమున అథ శబ్దము (పశ్నార్థ కము,

278 (శ్రీ భగవద్దీతా - తృతీ యోఒధ్యాయః 86 క్లో!-(81 ఇచ్చట వుకుషశబ్దమును (పయోగించుట చేతనుడు ఇష్టము "లేకున్నను వాననచేతనై నను ప్రవర్తింపజేయబడడు, వేతనుకుగదా యని తాత్పర్యము, 86 న్లో!.(82) “సదృశం చేష్టలే నస్వస్యాణొ అనుక్లోశమున పూర్వవాననానువ ర్తనము వెచ్చబడినది. వాసన జీవు నకు కోరికనుబుట్టించి (పవర్తింప జేయును, అట్టితరి జ్ఞానయోగము నభిలపీ.ంచువాడు దానికి నిరోధియగు వీిపషయానుళఛనమును ఫోర కున్నను యీావానన వాని నెట్లు విషయానుభవమున ముంచుచున్నది, ఒక అచేతన పదార్థము గాలిచేతనో సీటిచేతనో బలాక్కారముగ (తోయబడినదై తలంపు లేకున్నను ఎట్లు కదలుచున్నదో అటులనే వేతనుడుకూడ చేయుచున్నా డే, ఇట్లు వీనిని యాగాలి సీడువలె (వేలే పీంచున చేది యని శంక, 87 క్లో!.(88) శామాదు లీమతమున అళ్చృధర్భుములు, గుణము (ప్రకృతి ధర్జుము (గుణము) ఒక దానిధర్థుము వేరొకచోట కారమును వుట్టించు కెట్లు అనగా_ “అట్టి గుణమయమెనది (పకృతి యను[గంధిము బయలు బేరినది, వేడికలది నిష్పూ, దానిపి తాకినచో వేతిలో బొబ్బ ఎక్కు చున్నది, అటులనే గుణముల కాాశ్రయమను (పకృతి. దానినంపర్కముచే నాత్ముయందు కామాదు లుదయించును, అయినచో గుణత్రయము (నత్వర జస్తృమస్సులుు గల (ప్రశృ తితో నాళ్ళకు సంబంధము సమాన మేగ దా ! అప్పుడు స త్వాది కార్య ములగు జ్ఞానాదులు ఒక్కు్చూ సడి నేల యుదృవింపవన్న చో-

గ్గ రు యాగ 79 ఒక్కొక్కప్పు డనుగంధము బయలుటబేరుచున్నది. అనగాం నత్వరజన్నమస్సులు మూడును నృష్టిలో విషమావస్థగా నుండును, ఎప్పు జేగుణము. విజ్బంభించునో అపు డాగుణముయొక్క_. కార మునే చబూడగలముగాని తక్కిన గుణ కార్యను లుండ నేరవు, రజోగుణ(పచురు డైనవానికి జ్ఞాన యోగారంభము మాత మెట్లు ఘటించునన్న చో. ఈపణములు పెరుగుచు తరుగుచు నుండు టలో నొకానొక నమయమున వదో యొకింత సత్వగుణమును తల యెత్తవచ్చును, అప్పు డీత జే జ్ఞాన యోగము నారంభించవచ్చును, ఇచ్చట “*ఏవః, వవః” ఆని రెండుసారులు వినిపించుచుండుట చే నిని రెండువాకన్టములు ఈ "రెండు బాక్యములచే "తెలువబడు 46 ష్టవ్హ్కల శబ్ద్వమున కొక్క. కామమే యర్థము, కానిచో “అధ కేన [పయుక్షోఒయం పాపం చరతి పూరువః” అని “పాపాచర ణే ప్రయోజకః కః” అని (ప్రశ్నించినప్పుడు శ్రామ వపుః ోధశ్చ”” అనిగదడా చెప్పవలెను, పైనకూడా “విణ్యే తావివా వైరిజా”అని ద్వావచనాంతముగా చెప్పవలెను, ఆపైన అరు శ్లోకములలో 5 వేస? (వేను కామరూపేణ” అని యిట్లంతటకు వకవచనముచేశనే ని న్చేశిపబడెను, కామ మూత మే ని న్లేశింపబ జెనుగాని (కోధశబ్దమే వాడబడ లేదు, కామము కన్న (శోధము 'వేతుగా ని స్టేశింపబడ లేదు. కావున కామమే ఒకయవస్థలో (కోధశబ్దము చే చెప్పబడును, ఆయనస్థాభేదముచేత నే నా క భీదము ఉచితముగాని కామము శోధము రెండును వేరనికాదు, ఈశ్లోక మున కామమునకు

280 తీ భగవద్దీ ఆ" = తృతీ యోఇఛాష్ట్రయః “మవోశనఃకి అను విశేపవణమును, (కోధమునకు “మువోపాషా అను విశేషణమును చేర్చి యన్వయించవ లెను, ౯ ముహాక నః అశనం=భోడనం= ఫభోగస్ధజాతం యన్య సఖి అను వ్యుశ్పత్తినిబట్టి యూనిజేవుణము కామమున శెంతయో అను గ'సణము, “5 జాతు కామః కామానా ముపథోేగేన శామ్యుతిో “వావిషా కృష్ణ వత్తేశ్రవ భూయ వవాఖి సరే” అనిగ జా అభియుకో కి, అటులనే [కోధము- *కష్పుళ్తాాపావా శ్ర” మహాన్‌ పాప్మా = కార్యతీయా అస్యాస్తీ తి నుహాపాప్కా, మవాత్తర పాపములను ఇేయించునది. “కృటో వాన్యాత్‌ గురూ నపి” అని ప్రసిద్ధి కలదుగడా ! 87 త్లో1.(85) ఈన్లోకమున నొ ముఖ్యవిషయమును (గ్రహించవలెను, విషయముల సనుభవించుటచే బుట్టిన వాన భవీజమువంటిదిః రజోగుణము సీడవంటిది, ఈసీటిచే తడుపబజిన యాఏిజములు కావు కో9ధము లనబడు మొలకల నెత్తును. ఈపకరణమున కామ మనగా నాళ్మధర్థమైన జ్ఞానవి శేషమే, రజస్సు (పకృతిగుణము, ఈశ్లోకమున జెప్పబడిన కామ[కోధములు వెనుక వాసనే బుట్టింపబడిన రాగ చ్వేసములయొక్క- అవస్థావి శేషము లే, 88 శ్లో1.(86) ఈన్లోకమున కామమునకు పొగ, మాలిన్యము, మూవి యను మరాడు దృష్టాంతములు చూపబడినవి, ఇందు

(86] క్‌ ర్జు యాగ విరి వాగు కామము నవాజ మనుటకును, మాలిన్యము, వివేకము పశ్చాత్తాపము మొదలగువానిచే నీ కామమును పోనొట్టినను తిరిగి తిరిగి వచ్చుచు నే యుండు ననుటకును, మూవి తానెంత వివేకిమై బలాఢ్యుడై (ప్రయత్నించినను (శోసివుచ్చ రాకుండ టకును ఉదావార ఆముగ 'జెప్పబడినవి, కామము వానననే బుట్టును గాన నహాజమైనది, సవాజమైన రజోగుణ నంపర్క_ము పోవునది కాదు కావున నది యున్నంతవరకు వచ్చుచు సీయుండునుః పాపకర్ణకృతమగుటచే తొలగింప నలవిగాకుండును, 89 ల్లో!.(874) ఇచ్చట డ్ఞానిశబ్బము నిష్పున్నజ్ఞాని పరముకాదు. అట్టివాని జ్జాన మెన్న డును శామమువే నానరింపబడజాలదు, కాబట్టి జ్షూన మింకను పూర్తిగా లేని సకలచేతనుల విషయమని (గహించవ లెను, 89 శ్లో!.(879) ఈన్లోక మున కానుము నిత్యవైైరి యని చెప్పబడినది, దీనికి "రండువిధములు7గా వ్యాఖ్యాన కారులు నమిర్థించిరి,

1. ఇది యనాదియు అళ్మృసాక్రై త్కార పర్యంతము వీడువక్‌ యుండునదియును గాన నిళ్యవైరి యనబడినది, ల్సి నిత్యనంసాకులు కొంద రుందురను మతము ననునరించి అట్టి కొన్ని యాత్గుల విమయమై నిత్య శతువ్రగనే యుండును, 89 శ్లో!-(88) కామమున కీక్లోోమున

982 (శ్రీ భగవద్దీతా _ తృతీ యో౭ధ్యాయః

“'అనలమి” ను చేరుంచబడినది, అనగా. కావలసిన వన్ని లభించినను

“అల = చాలును అనుతృష్పి

“న జేదుూ* కనుక

శళల్రష్య బ్ర? మనబదు చున్నది,

త్షో! తృస్టాఖని రగాభేయం ॥ దుష్పూరా కేన పూర్య లే |

యా మహద్శి రవి మీప్తెః | పూరతై లేవ ఖన్య లే॥ కాము మనునది అంతులేని పెద్ద గొయ్యి, దీని నింపుట శవరికిని శక్యముకాదు, చిత మేమనగా దీనిని నింపుటకు ఉపయోగించిన వాటిచేతచే ఇది మరింత లోతుగ (తవ్వుబడుచుండును,

"లేక *అనల'"” మనగా నిప్థు అనల శబ్దము కామము నందు గౌంముగా (బయోగింపబడినది, సౌణమనగా గుణములను బట్టి వచ్చునది, అగ్నికి దీనిని తగుల బెట్టవచ్చును, దీనిని తగుల బెట్టరా దను విమయ విభాగము గాని ఇన్నిటిని తగుల బెట్టవలెనను అవధి గాని లేనటు"నే కామమునకు వివమయ విభాగముగాని పరిమితిగాని "లేన,

తి9న్లో! -(89) తృతీయా ధ్యాయసార ము, జ్ఞాన యాగముకంజఆశును కర యోగమునకు గల లై + ప్‌ ము, ఓ

1. నంసారమున పడియుండీి సుఖదుఃఖముల ననుభవించుచు పూర్వజన్టుసుకృతవి కేషముచే గాని భగవన్నిన్హై తుకక్చపచే గాని ఆచార్య కటాక్షమువేగాని మోశ్లేచ్భ గలవానికి ఇుదటి కర్త

లే ర్శ అఊూ గః ౨89 ష్టము కర్ణ యోగ మే, ఇందుల కుదడావహారణ మర్దును జే, ఈవిమయ మి అధ్యాయమున న నేకోపపత్తులతో సమస్థింపబడినది,

లె జన్థాంతరసుకృతవి శేషము చేగాని భగవత్కృవచే గాని సాధనాంతరముల నాచరింపకయే యీజున్హు (ప్రారంభమునుండియు అత్మ (ప్రవణ్యుల్రై న శిష్టా నరునకు లోకనం[గవాముకొరకును దాని నుపేజ్నీంచుట చే తటస్థించు తన అనర్థమును బావుకొనుటకును కర్ణ 'ఊూోగమునే చేయనలెను, ఇందుల కుదాహరణము జనకుజే,

క, భఛగవంతుజే మనుమ్యుడుగా నవతరించినచో మై యన ర్ధ్‌ము "లేకున్నను తాను వేయదలంచిన శిష్టరక్షణకును ధర్జ్థునంస్థాప నమునకును (పతికూలముగా వారు తనడారినిబట్టి తమ కనర్హ మగు జ్ఞాన యోగము నవలంబీంచి తుదముట్టింపజూలక వాశివోకుండుట వై తానును కర్మ యోగము'నే చేయనలెను, ఇందుల కుదాహారణను శ్రీకృష్ణ పర మాళ్ము యే, "

అను సీమూడు విషయములు ననేక |పరూణములతోను ఉదా పారణములతోను సమ ్ధింపబడినవి,

మరియు జీవ్రడు చేయు సాంసారిక కృత్యములు (పకృతిసంబం ధమువలన వచ్చిన వే కాని అవి స్వాథావికములు కావనియు కాబట్టి వానిని చేయించునది వశళృతియే యనియు,

భగవంతునకు కాను చాసుడు గాన తనకు భగవంతు డాతని వ్రైంకర్యమున కువయోగంచు 'చేహేంద్రియ బుద్ధ్యాది పరికరముల నొనంగి తానే తన సేవను చేయించుకొనుచున్నా డని భావించి కర్చు యోగమును ఫలనంగకర్త ఖక్వేములను విడచి యాచరింపవలెనని యును, గోధించు చ న్నది,

వికి 4 (శ్రీ భగవద్దీ తా - తృతీయోఒధ్యాయః గ్‌ తా ర్థన జ్ష్ర్రహము తృతీయా థధ్యాయ పు మేయ ము, ౪ న్లోః అనక్షైష్ట లోకర శ్రూమొ | గుగేప్వారోప్య కర్తృ తామ్‌ | సక్వేశ్వలే వా న్య స్యోక్స్తా! తృతీయే కర్శుకార్యు తాః తా, జ్ఞానయోగ విశిష్టు లైనవారు కరగ్ట్యయోగము నాచరింప కుండినచో తమను జూచి లోకులును దాని నాచరింపరు, చానివలన లోకులం ఇడిపోవుదురు, చానివే సీతనికి పాపము డాపరించును, అది యాతనిని జానయోగమునుండియు భష్లుని కావించును, కావున లోకమును రక్షించుటకొరనై న్వం్పర్చాది ఫలములయం దాశను వీడి తనను కర్తనుగా భావింపక దానిని గుణములయం చారోపించిగాని "లేక గుణములకును, వాని కాశంయ మైన ప్రకృతికిని దానితో కూడి గాని దానిని విడబిగాని ఉండు జీవ్రలకును నియంతమొన న క్వేశ్వరుని యందుంచిగాని కర్షయోగనము నాచరింపవలెనని యీ తృతీయా ఛ్యాయము న "వెప్పబడినది, -ఫవుద్రిన్తివనా-

శ్రీ భగ వర్గీ తాచతుర్టో ఒ ధ్యా యః. అవతారిక,

తృతీయా ధ్యాయమునందు, పకృతినంబంధము గలయట్టి ముముశ్చ్వుచు మొట్ట మొదట నే జ్ఞాన మూగారంభ ను నకుం దగనివా6 డణశటవలన కర శ్ర యోగ మె చేయవలసినదనియు, జ్ఞాన యోగాధి కారికిం నూడ అకర్యి తా్భినుసంధాన పూర్వకముగాం 'చేయంబకు కర్జ యోగమే (కేష్టమనియు. హేతుయుక్తృముగాం. జెన్చయబడజెను. “జనులలో శిష్టుండసని పసిద్ధికొందినవాండన్ననో, లోకమునకు ధర్గు నిశ్చయము వీయుటకొఆకు విశేషించి కరగ యోగమే చేయందగిన దనియును జఇప్పంబడెను. నాబ్లవయధాషస్టయము నందు. ఈవై వనత మన్వంతర పా్రాారంభమునం జే ని ఖలజగత్తై నుద్ధరించుటకొ ఆకు న్‌కర్ణు ూగ ముపటేశింపంబడిన దగుటచే నిదియే కర్మవ్య మగుటను దృఢ పజిచి, దీనియందు జ్ఞాన మంతగ్గతమై యుండుటచేత నిదియే జ్డూన యోగళూపమై యుండుటను నిరూవీంచి, దీనిన్వరూవమును, దీని యందుంగల భేదములను, దీనియందు జ్ల్ఞానాంశ మే (పధాసముగా నుండుటయు. జెప్పంబడుచున్నవి, (పస్తావళముగ భగనవదవతార రవాన్యమును జెప్పంబడు చున్నది. శ్రీభగవా నునా, క 2 ల

శ్లోః ఇమం వివన్వ తే యోగం పో9క్త్కవా నవా మవ్యయమ్‌ |

వివస్వాన్‌ మనవే ప్రావా చేను రిశ్ర్య్యాక వే౭(బవీత్‌. |] క్షే శ అపనిద్ధుడస వాడు, అళక్కుండైనను శట్తై నను తనకొక కర్మయో ఇమే చేయందగినది. (పనీద్ధుం డగువాండ్కు ఆళస్నుం _డైనను శక్సుల డై నను తనకొలం కను లోకరత్తకొఆకును ఆకర్మయో"? కే చేయదగినది అని తృతీయాధాన్టియమున అధికారిచింతనము 'తెలియ్‌ునదిం

286 (శ్రి భగవర్లీకా - చతుర్థోఒధ్యాయ: క్‌ న్లో! వవం పరమ్పరాపా9ప్త మిమం రాజర్జ యో విదుః | స కాలే నేహ మహతా యోగో నష్టిః పంస్తృప॥ బి శ్లో! నస వవాయం మయూ తేఒద్యయోగ; వో్రోక్కః ఫురాతినః | ర 7 భకోఒసి మే నఖా వేతి రివాన్యం హ్యేత దుత్తమమ్‌! టీ అవ్యయం= శాశ్వత మైన, ఇమంయోగం = ఈకర్శు యోగ మును, అహ౦= నేను, వివన్వ లే=సూర్యునికొఅకు, ప్రోక్క వాన్‌ =ఉప చే ?ంచితిని, వివస్వాన్‌ =ఎసూర్యుండు, మన వే=వై నన్వతమనువుకా అకు, పా౦వా = చెప్పెను, మనుః=వై వనస్వతమనువు, ఇశ్ల్వూక వే = (తన చ్పుతుండగు ఇశ్రూర్ధికువుకొఅకు, అ(బవీల్‌ = చెప్పెను, టీ పరన్నప = శత్రువులను తవింపంజేయు అరునా, వవం = జ ఈప) కారము, పరమ్పరాపాఏప్తం=నంపం దాయపర౦పర గా వచ్చినాః ఇమం= ఈక ర యోగమును, రాజక్ట యః=జన కాది రాజన్జులు, విదు!$= ఎజుంగుగురు, నఃయోగ=అఆయోగము మవాతాకాలేన = దీర్హ కాలమగుటేతి, ఇహ=జఈలోకమునందు, నష్టః=(ఇంచుమించుగా) నశించినటి జె నద చియా టీ, న వవ=అ చే వురాతనః=పా౦చీనమైన, అయం యోగ 12 ఈక రృ యోగము, మే=నాకు, భకః=భక్తుండవును, సఖాచఎమి(త్రొః డవ్పును, అన్ని (ఇతి న్‌ా అగుచున్నావని, అద్య జు ఇష్పుగు, వురదరూా ౯ నాచేత, క్ర (ప్రపన్నుండ వగు) సీకు, (వోక్కః = సవిన్వరముగా' చెప్పంబడినద్కి ఏతిత్‌ =ఇది, ఉత్తమం = (గేస్ట్రమెన, రహన్యం హి * రహన్యము గచా, తా, అడ్జునా సీ కిప్పుడు చెప్పబడిన శాశ్వతమైన యీశకర్య యోగమును కేవలము నిన్ను య.ద్ధమునకు పురికొల్పుటకుంగాను గొత్నేగా నిప్పుకు కల్పించి చెక్చితినని తలయవలదు. నకల జగముల

క్షా న యూ గః ౨87 నుద్ధరించుకొ ఆకును, పరమవఫుజణు షార్ధలక్ష్ర ణ మగు మోాకశ్టమునకు సాధనముగానుు ఈ యోగమును పూర్వ మే సఅనంగా మన్వంత రారంభమునంబే) నేనే సూవ్యన కుప బేశించితిని, సూర్యుండు వైవస్వశమనువ్రునకు 6 జెప్పెను, ఆ మనువు ఇశ్రూర్ధకున శెతీంగించెను, ఈవీధమున సెం(ప్రదాయపర౦ంపర గా (పాప్తించిన ౦యాక ర్చ యో ౫ మును పూర్వికు లగు జన కాదిరాజద్దు లెజుంగుదుడు అట్టియోగము

లె లు

బహుకాలమగుట చేతి ఈలోకమున (ఆ యాశోతల బుద్ధి మాంద్యము

8 వలన) నష్టప్రాయ మైనది, నీవ నాయెడ భక్తుండవును నానఖుం డవును నాయెడనే (పపన్నుండచ్చను అగుటం జేి వురాతన మైనయీ యోగమును ఇప్పుడు చెడియున్నదానిని గాక అప్పటినలె స్వాహ పము చెడకయున్న దాని నే సపరికరముగాను నవిన్త్న రముగాను నిప్పుడు ఏకు నుపచేళించితిం, ఇది వేదాంతములయందు. జెవృబడు ఉత్తమ మయిన రవాన్యము., (కావున దీనిని తెలిసికొనుటకును చెప్పుటకును నాకుతప్ప మట్‌ మొకనికి శక్యము కా దని ఫభావము,)

9 10

అవ, ఈపన క్రియందు భగనంతునియనతారముల న్వరూప

ల! మును శలరీతి నెలుంసట కద్దునుండు అగుగుచున్నాండు,

• ఇది మన్దుంతరాదియందె చెప్పంబడినది గాన నికిలజగము నుద్ధరిం హకొల శే యసను గాని నిన్నుయుద్ది మనకు ౬ బురకొలుఫుట కిప్పుడే కల్పించి ఇెప్పండినదిగాదని ఛావము మజీయ నిట “ఇమం వివస్యతే (పోక్షవానహమ్‌ి “సమయా లేఒడ్య (పోక్కళి అను నీళంంటివే భూర్వ్వము. చెవ్వనవాండను నేచేయని యేర్పడుచున్నదిం శాయిట్టి “నాకు తప్ప మతియొకనికి శక్యము గాదు” అనుట సిద్ధించినది, అనలగా (పళయముబేతంగాని య'గాది స్వభావముచేతం గాని సంప్రదాయము. విచ్చ్భిన్నము కాంగా మరల నేచేయా సంపదాయనముము (బవ ర్హింపంజేయదును (బహ్మోదులకుం గూడ నాయపదేళమాలేశ చానిని 'తెలియటకును వెప్తుటకును శక్యము "గా జని బావము

288 (శ్రీ ధగవద్లీ తా - చతుద్థోఒధ్యాయ:ః ఆళ్టున ఊవాళ శో! *అవరం భవతో జను పరం జన్ధు వివన్వతః | కథ మేత ద్వ్రజూసీయాం త్వవమాడాపోోక్తవా సిక! శ్ర ట్‌, నివన్వతః = సూర్యునిమొక్క_, జన్ఫు=జన నము, పరం = మునుపటిది, భవత; =సనీ మొక్క జన్ము=జననము, అవరం=తరువాతిదిె, ఇత్యేతత్‌ = అనం భావ్య మైన యాయంశమును, కథం = ఎట్టు విజూ సీయాం=యధార్థము గా 'తెలిసికానుదును

"తా, కాలనంఖ్యచే సీజన్టుము నాడన్ఫుముతో నమశాల మైనది గడా, నీవ్ర ఇప్పుడు జనియించినవాండివు. సూర్యునిజన్న మూ కాల సంఖ్యనుబట్టి పూర్వశాలమునందలిది, అనలా 98 చతుద్యిగములకు మునుపటిది, ఇట్టినివు ఫూర్వముననే సూళ్యున కుపటబేశించితి వను మాట అనంభావనీయ మైనది, ఇట్టిమాటను నే సెట్లు యభథాక్థ్రముగా 'తెలియుదును ?

“ ఈజన్టు మేకాక ఇంతకుమునుపును జనాస్టంతరములం గలవు గాన జన్వ్న్య్భాంతర ము చేతనుంగాడం 'జెప్పుట శక్యమగును, (అనలా, అప్పుటి సూథ్య నిక అప్పటిడిన్దుము చేత. జెప్పలహాడును,) ఈశ్వ్వరుం డగుళ్ళృద్లుని కే కాక మవోత్ము వై నవారికిని పూర్థిజన్థుములందు6

[2 'జేసినవానిని న్థురించుటయు నొవ్పీయాన్నది. కాయిట్టి ఇందు కాల సుఖ్యాదులనుబట్టి విరోధ మేషియు( గాన రాదు, ఈ యక్టునుండును “వివన్తుతునికి నేను జెప్పీతిని అని తనకు వెప్పిన వసు చేవకుమారుని

• 6అపరంి ఆనీ పారాంతరము,

(87) జా న యోగ లి89 13 క్షేట అధ. క్‌ కృష్ణుని నన్వేశ్వరు. డని యెణుంగును, కావుననే “పరం బ్రవ్మా పరంధామ పవిత్రం పరమం భవాన్‌ | సఫురుషం శాశ్వతం డివ్య మాది చేన మడజం విభుమ్‌! ఆవా స్తా మృమయ న్స్వే 'జేవర్షి శ్నారద స్తథా ! అసితో ేవలో వ్యాన స్వయం వైఎ బ్రవీషి మే” (గ్‌తా-౧ం అధ్యా--౧౨-శ్లో) అని చెప్పడిని యాధివ్యీర రాజసూయా దులందు, భీప్మూదులా “కృష్ణ వవహీ లోకానా ముత్పత్ని రవీచా ప్యయః। కృన్ణన్య హి కృ తే భూత మిదం విశ్వం చరాచరమ్‌” (ఛారతి, నభా, 3౮-- అధ్యా-౨౬-శ్లో) ఇ త్యాదులందు పలువూబును జెప్పంగా శ జ్‌ కొ క్ర అద విసియు నున్నాండు, కృష్ణన్యహి కృతే అనంగా కృష్ణునకు క... భూతమయైనది యీ నమస్త మైనజగ తృనియర్థము, కాంబట్టి యర్జునుండు కృృమ్ణునిపషరత్వమును బెలిసియు నిట్లడునససట కభ్మిపాయ మేని ” యని యడిగినచో, వసు బేవనూనుం డగు సీక్ళమ్లుని అద్జనుండు భగవంతు. డని యెజుంగునే, ఎంజిగియు ఎబుంగని వానివలె నడుగుట కభిస్తాయ మిది, *నిఖల హేయ ప్రత్యసీళ కల్యానై క తానుండును స ర్వేశ్వరుం శ్‌ పాయముకాత్యజింపందగినది * అనగా దోనమ్యు శనిఖిల,నీకి అనంగా దోమములకన్నిటికిని (పతివిరోధియైనవాండు = దోమలేశమునులేనివాం డేనుటం కకలాణ 1 ఏళతాన” నుంగళములకే ఆశ్రయ మైనవా౭డు = అఖండమంళళస్వరూ ఫుల డనుట. వాని స్వరూపము దోషశూన్య చును ఆఖండమంగ ఫాత్మకము నైనదని యకర్గము. న! భగవంతుని జన్మాదులు మిథ్యలా ? సత్యమా? ఎట్టివి? అని సందేహములను బుట్టించు భగవంతుని విశేషములను జెప్పుచున్నారు.. (నికిలహేయప్రత్యనీక) సమ స్పృముతై న హేయములకును విరోధియైనది. అనలా నెవండు ఇతరుఅయందలి జన్మము జర మొదలైన హేయములను దొలగిందునో యట్టి వాండు శా చెట్లు వానినే కశయికొను నమట, (శల్యామైకతానుండు) నిలు వెల్ల కలాన్టిణమే మైనవాండు-స్వరూ పానందముబే తృప్తంజై నవానికి జవ్మముతో6 బనియేమి యనుట (సర్వేశ్వరుండు( సమస్తమునకు నియామకుండు-ఎవండేని యొక స్వతం[త్రుంలం ఇతనికి నియామకుండుగా నుండు జేని యప్పటికి ఇతనిక్తి జన్మాదులు ఘటింపనమ్బును. అయిన నట్టినియామ కండు. అేండని భావము. (సర్వజ్ఞాండు) సమస్తము ెలిసినవాండు-ఇతండు తనకే

న ః ల (శ్రీ భగవద్దితా -_ చతుర్శి ఇభధారయ నే డు అవాపృనమన _కాముండు వ ర ము న ల నగుభ గవంతుందు, చేవమనుప్యాదులు కరవ న స్తుముల వంటి జనుము తాను ఎత్తుట యిం (ద్రజాలములవలె ముభష్యయా ర నభో జని నత్యమా * నత్య్మమైనయెడల జస్మించు[ప్రకార 'మెంట్లల్లు బ్రం చిన ేహము చేనిమయము జన్మించుటకు హేతు వేచి? జన్నివ్హం చుట యొప్పుడు ? ఎందుకొఅకు ? అను సీవిషయములను 'తెలిసికొను టకేకాని వేజుకాదని వరుసగా శ్రీకృష్ణుని యు.త్తరముల క 9మమును బట్టి (ప్ర శ్నాక్టములు తెలియుచున్నవి, శీరిభగ వా నువాచ శ్లో! బదూని మే వ్యతీతాని జన్య్భాని తవ చాస్టున | వ, క! జ ఆా న్యహం వేద సర్వాణి న త్వం వేష్థ పరన్తప॥ గ్‌ న న న. హిఠమును ఆహితశును తెలిసికొనంజూలని వాడేని యప్వుడు బిడ్డలు ' చెందలై నవారు 'తెలియళ అగ్ని మెదలగువానిని స్వేళ్ళబేత చే యంటునట్లు, తానును తెలియమివలన స్వేచ్ళ చేతనే జన్మాదులు పరిిగహింపలలుగును ఆయినము ఇతండిట్టివాండు గాండు గనుక జన్మాదులం ౫ యికొనుట *లంళదని కావము (సత్యపంకలు్బుండు పొల్లు 'గానిసంకల్పము గలవాండుంఅనంగా తలంచినది తప్పక సిద్ధిందునట్టివాండు హిశా హిరసజ్ఞాన ముండినను ఒకండు కుష్క్టయసులోం బడందలంచి పోేంవీలో-బడుటనలదు అట్లు తలంచినది తప్పుట లేనిచాండు గనుక తనతలంపు నతికమించి జన్మాదుల "నెక్టిక్టు వాండు గాండమట, (అవాప్త సమస్త కాముండు సమస్తములై నళోరిక లను బడసిన వాండు.. ఏగీని యొక (పయోజనమును సాధింపవలసి యన్నయెడ అందులనై జచ్మాదులెత్తంగాడును.. (ప్రయోజనమే లేకుండంగా ఆజన్మాదు లెందుబక్షు ౪ అని

• జన్మ (పకార మెట్లు ఆనంగాా జన్మించుట తన పరీ మేళ్ధర స్ప్పభావముకు పరిత్యజించియా లేక మటీయొకవిధముననా ? యని యర్ణము్హు ఈబేహము జీని నయము ?* ఆనంగా (తిగుణార్మకమైన (పకృతిమయమా ? శే అ (పాక్ళత మైన చా? యనుట. జన్మ హేతు వేది? అనంగా కూతువు సంకల్పమాతమా 2 అేక్క ఇచ్చచేం లెకొన్న పుణ్యపాపములా ? యనుట. జన్మము ఎప్పుడు * ఆశగా పుణ్యపాపములం పరిపకమగ కాలమునందా ౭ లేక, ధర్మ గ్లాని కలుసకాలమందా ౪ యనుట. జన్మ మెందులకు * ఆబగా నుఖదో!ఖము లనుభవించుటకా ? శ్ర సాధుపరితాఇణము నకా * యనుట,

జాన యోగః వీ] లా టీ, హేఅడ్జునా, తవచ=నీకువలెనే, మే=నాకును, బహూని = అనేకములై న, జన్నాని = అవతారములు, వ్యతీ తాని = కడ చినపి, "తాని నర్వాణి=వాని నన్నిటిని, అవాం = నేను, వేద = ఎబుంగుదును, పరన్హ ప=అడ్జనా, త్వంజనీవు, న వేళ్హజఎఆు(గవు, తా, అడ్జనా, నీకువలె నీ నాకును అ నేకజన్ధుము లతిక9మించి వష గ్‌ నవి, మన యిద్దజుద సము లన్నిం ట్రని సర్వజ్ఞుడ నగునే నెజటుంగు దును, కర్మవశమున నంకుచిత మెనజానము గల సీ వెటుంగవ్పు, జా. జ్హ ఈశ్లోకముచే “బహూని మీ వ్యతీతాని జన్మాని అని "చెప్పుట వలనను “*తవచి అని దృష్టాంతముగాం గొనుటవలనను భగవంతుని సోజన్ముములు సత్యమై యుండుట చెప్పంబడినది.

• అర్జునుడు కవూర్వజన్మములం ఒక్క_టియా * పెక్కా*” యని కాని 6ఆవి నీకు. దెలియ నా* యనికాని యడుగ 'లేదు-గాన జన్ఫుమాలు "పెక్కు. లనియ ఆవి తనకు దెలియ ననియం గృమ్జుం డుత్తరను ఇప్పు నేల*+ యన్నచో, ఆట్లు చెప్పుట యవి సత్యిములని "తెలంపుటశే కాని మజియొకటి కొజకుం గాదసుటకే కజన్మము సత్యమై యండుట ఇప్పంబడినది అని య్నూది జన్మములు "క్కు లనియ6 గడచి పోయిన వనియ తినకుం దెలియ ననియు -నే న్లోళకమున అర్భమగచున్నదిగాని ళసత్యము లగు నని యర్థము కాలేదే 1 యని యడుగవన్చును. డీనికి సమాథాన మెట్లనంగా- “ఆప్పటివివస్వుతునికి ఇప్పటి. నీవు ఎట్లు చెపతివి [అని యర్జునుని (ప్రశ్నుము ఆందులకు “అప్పటి జన్మము చేత 6 జెప్పితిని ఇపుడు దానినే యను సంధించి చెప్పుచున్నాను అని సరిగా కృ్ణుండు ఇవపృ్పృవలనిన యుత్తృరము ఆయినను ఆస్టునుండు కృష్ణునిపర ఠ్థమును కళిసియే తెలియనట్లు అడిగినాం దనియ్య. కాన నతని (ప్రశ్నుమునకుం 'ెలిఫికొనంగోరిన విషయములం 'జేజనియు, కావుననే శృష్ణుండును ఆ ఇప్పవలసిన యత్తృరముకు జెప్పక “బహూని ” అని వేజుత్తరమనును జెప్పె ననియు వివరింపంబడీనదిగ దా. ఈ యుత్తరనునకు ఆ తెలిసికొనలోరిన వానిలో ఏది (పశ్న ముగా నుందగూడు నని యాలోచింపంగా, కజన్మము సరేనా మిథ్యయా” యనుటయే (పశ్నుముగా నుండంధగియన్నది. ఎట్లన (బహూని) ెక్కులం, (ఆతీకాని 'డచి నవి అనెడి యీవిశేషణములు సత్యము లయినజన్మములికీ చెప్పం జెల్లునుగాని మిథ్య లఅయినవానికి. జెప్పుందగ వు, మిథ్య లైన జన్మములను కజిన్మాని” జన్ముములం ఆనుట ప ల్లదు, జన్మ (పతిభాసాజె జన్మమువ లెనున్న తోంపికలం ఆనుటయే చెల్లును; మటీయ కఆతీతాని” కడచినవి యనుట యొష్పదు; *న్ట్రైనిో కనశించునవి” అనుటయే

299 (శ్రీ భగవద్దీ తా - చతుర్ధోఒధ్యాయః అవ “*అనతార(ప్రకారమును చేహనస్వకహూపమును జన్న హేతు వును 'జెప్పంబడుచున్నపె, శ్లో! అజో౭వీన స్నవ్యయా అస్తి భూతానా మాశ్వరో౭ఒపినన్‌ | మ. (వకృతిం స్వామధిస్టాయ సమ్మ్భాువా వమ్య్యూత్మ మాయ రుకా॥ 6 టీ, అజః అపినన్‌ = వుట్టుక "లేనివాండ నగుచున్తు అవ్య యా త (అపినన్‌ ) = నాశిరహితమైనన్వరాూపము గలవాండ నగు చును, భూతానామ్‌ = నర్వ్శప్రాణులక్కు ఈశ్వరః అవీనన్‌ =నియూూమ కుండ నగుచును, స్వాంజనాదై న, పకృతిం = స్వభావమును (అపా? కృత మంగళవ్మిగహమున్యు, అధిఘ్రాయ=లఅధిస్టీంచి (అనగాం విడువ కయే), ఆత్ధమాయయా=నాసంకల్పమాప మసజ్ఞానము చేత, నమ్భు వామి=బనించుచున్నాను, తా, కర్ణక్చత మగుజననమరణములు లేనివాండ నగుచును, నర్వభూతనియామకుండ నగుచును, నాపర మేశ్వర న్వథావమును వ్‌డు యొప్పును ఇంతే కాక అర్జునుడు తనజన్మము 'నెట్టిది యని యడుగళకపోయినను చానిని తకవది అని క్పస్ణుండం దృష్టాంతము గాం గొనుటంజూడం గా అర్జునుని జన్మము వలెనే తన జన్మమును సత్య మని రూవీంచుటశకే యట్లు గొనుట యొషపును గాని మటే యొక కారణ మందులకుం బొసంగదు. కాన సత్యత్వమే యాన్లోకమునం. జెప్పం బడినదని (గావ్యాము,. అనంగా దృష్టాంతము సత్యమగుట చేతను, తన జన్మ ములకు “బహూని” అనియు కబ్యతీతానిి అనియ విశేషణము అం౦డుటచేతన్కు సశేం్రశ్వురుని జన్మములం సలత్యములేకాని మిథ్యలం కా పని నిరూవితనుయ్యెనని యెొటుంగునది. ఆఅనంగా, నీయిప్పటిజన్మ మెట్లు సత్యమో అక్షే నాయిప్పటి యవతారమును సత్యేము, ఇస్సు మనవూర్వజన్మములును సత్యేములం ఆయినను నీవు వాని ఇెజుంగవు జీ నెటుంగుదును. కాంబట్టి వావూర్వజన్మ మునందో6 జేసిన నూర్యోప చేశ మును ఇప్పుడు స్మరించి వెప్పినవా(డ నైతి ననిధావము _ * ఇచ్చట *అజోం,పీ , పన్‌” ఆని మొదటిసగము వేత ఆపతార[(పకారముమి? (పకృతిం స్వామి స్దాయి) అనుటబే దేహాయా ఛాత్మ ్య్యముశ్కు 6సమ్భవా న్యూత్మ మాయయా ఆన్సట్రబ్దే జన్మ హేఠువును జెప్పబడినవి

జ్ఞా నవ యోగః వి9ఓ వక్యయ్‌, నాదివ్యవిగవాముతో నే నానంకల్చ్పము చేత బేవాదిరూసము గలవాండ న్వై జనించుచుందును, అజశగ్వము, అవ్యయత్వము, న ర్వేశ్వరత్వము మొదలై నవి నాపర మేశ్వ౦ తర్భముయొక్క_ విశేవణములు, ఈపళారముల నన్నిటిని విడువక యే నాడ్రైనపకృతి నధిప్లీంచి నామూయచేత ప్పఘుచున్నాను, 1 ఇచట (పకృతి యసంగా న్వ్రభావము, నాన్వుభావము'నే యధిష్టించి, 1 ఇట (పకృతిశబ్దముచే (తిగుణాత్మక మైన (పళ్ళతిని (గహింపరాదు పర స్వరూపముననె కాక అవతారములందుంగాడ భగపంగతుని వి॥[వాము కనభూత స్మ సంస్టానో దేవో2ఒస్య పరమాత్మని 6ఈపర మాత్క్ముని దేహము భూతసమూవహాము లబే వైనదిగాదు (భారతము కనతస్య(వాకృతామూర్తి ర్మాంస మేదోజస్థి సమృ వాి 6ఆతని (పాకృతదేహము-అనం౫గా అవతారవి్యిగహము-మాంసము మెదడు ఎమ్ములు వీనిచేతం గలిగినదికాదుి (వాయఫురాణ- వూర్వఖండం3ర-ళ0)ు అన్నట్లు (తిగుణా త్మకయమైన _పకృతిబేలాలిగినదిగాదు.. కనుక నిట (పళృతియనుటకు ఆవతారమున కుపయుక్త మైన వేలొళ(పళ్ళతియగును. కాంబట్టియ (పకృాతియనం౫గా (పశృతిః పఇ్బుభూా తీషు స్వఖౌావే మూలకారణే” అను నిభుంటువు చొప్పున స్వభావము అని యర్థము సేయంబడినది. స్వభావ మనంణా నిచట స్వభావమువలె అసాథారణ విశేసణమైయండు నిగ్రహము (గావ్యాము. కావుననే “నారూపముచేత సే యని విగ్రహము చెప్పబడెను. (అధిహ్రారయ) జని ఆనే యా్యపక్ళతిని జఫిష్టించుటవలన స్వాతం[క్యము తెలియచున్నది. గావున కనా యిచ్చని ఆసంబడెన్కు లేక కతన స్వభావమా నే యధిష్టించి +. బుట్టుచు న్నాను” అనుట వీక వాక్యము గాం గొన్నచోో శ్లోళమునకు నిది 'మొత్తముమోంది యర్ధమగను అందు పరస్వభావమును చలంపు మొదటి సగమునకు కతన స్వథావము-నే యధిక్టించి యనియు ళపళ్చతిం స్వామధి మైయ” అనుటకు కనా రూపరుచేత నే యనియ *సమ్భృవా మ్యాత్మ మాయయా” యన టకు ళనాయిచ్ళను? అనియు నరములు గా (గ్రపాంమయనదిం ఈయోజనయందన (పకృతిళబ్దముచే అవతారమునక యిన దివ్యవ్యిగవామే. (గాన్యాము. ఇందులకు 6“ఆడత్యవర్ష్యం తమసః పరస్తాత్‌” (ఛా-పురుమనూక్త్య) శతమున్సునకు (ఆవలా[పకృతికి) అచ్వుల నూర్య వర్షము గలవాడు అని యర్థము దీనిచే అ్యపాళ్ళకుండనియ నిరతి శాయదీప్పిమంతు. డనియ నిద్ధించుచున్నది కక్షయ న్న చస్యరజసఃపరా"శ్తే (సాము వేదసం-ఉాత్తరి (పపా, ౧౨ అధ్యా ౨ఖం- ఈ అను, ౨ చా ) 6రజస్సునకంశ్వాం (అవణలా రబోగుణక మొవ చూల్మ వకృతిక 0కు )- నవ్వుల నివసించుచాండు విగ్రహము లేక నివసించుట గలంగదు గనుక నిట నివనీంచునా6 డనుటవలన విగహము గలచాం

29క (శ భగవద్టీ తా - చతుర్థోఒధ్యాయః (అనంగాా నారూహముచేతనే నా యిచ్చను, బుష్టైచున్నాసని యర్త్వము, తనన్యురూపము “అదెశ్య వర్ణం తెమునః పరన్హాత్‌” “తయ దనియ విద్ధించుదున్నది ఇ ట్లేశంకుపకులచ ర్యాలి వన్న పదము నిలయము గాం గ అనిత్యవి్ని॥ హము కలిమి పప్పంబడినది ఈవి హమునశే ఆపతారదశను 'దెలుపుచు న్నాడు కయఏషో నృ రాద త్యేహికణ్మయః పురుషోదృశళ్య తే (ధాంం౧-౬ఎ౬) కనూరభిముండలములాో పల వర్పింయవాండు బంగారువర్షము గల వాడు నస ఈష్రడము:డు కనంబడుచున్నాండు. ఇచట శపారణ్మ్యయ ౮ దనలగా రమణీయం డని యర్ధము _ ఆదిత్యవర్గం డన్నను హీరణ్మయు-డన్నను ఒకి వర్షమే అయితే (పతికూలంరకు అడిత్య వర్లుండనియ అనుళటూలురకు పారణ్మయుం డవియ ముఖ భేదము వేత. చెప్పం బడుట తెలియని “త్రన్మిన్నయం పురుషో మనోమయం అమృ$ో సారణ్మయః! అందు (అనలా హృవయమునందు) శుద్దమనన్సు చేత స్మా పందగిన వా: డును మృతువు లేని వాడుక హిరణ్మయయసునను నీఫపురుషుండు” (తెకి-?కాం౬-౦) వూర్వకుతి చే నూర్యమండలవర్శి గాను ఈ శ్రత్రిజే వృాదయాంత ర్వ ర్క్‌గాను వెప్పంబకుటవలన నీశంటిచే ఉపా పనప్లానవిశేమములందలిస్టితి తెలుపం విడెను 6సళ్వ ని ముషా జజ లే విద్యుతః పురుసాదధి (తైత్సి నారా ఇం౧ంతా) అనిమేషులన చేవతలందటును (ళేఃనిమీమ లసమను మ్యౌదులందణు ను) మెటపువ న్నె గె లపురువునినుండీ పుట్టి క(మయనోమయః (పాణశరీరం) భారూప స్సత్యసంకల్ప అకాఖాత్మ్మా సర్వకర్మా సర్పికామ స్సర్వాగన్థః పర్వరసః సర్వమిద ముభ్యాత్త్య” (ఛాం-కెంరిర్ర్య) (భారూపల భాస్వర రూ వుండు. అ|పాళ్ళత నిర తిశయకల్యాణ దెప్టరూపు,డ్కు (పత్యపంకల్పః) కొట్టువడని సంకల్పము ౫లవాండు (ఆకాకాళ్మా) అఆకాళమువశ నూశ్ష్మమును స్త్రుభృము చై సస్వరూపము గలవా (డు లే; తక్ష్కిన సమస్తమునకర కారణభూతమైన యాశాశమునకును ఆత్మి భూంతు. డైనవాండు? (వర్వక ర్మ సర్యజగత్తు రనకర్మ మైనవా/డు లేశ పర్వ(కియలును తనవిర్యైన బాదు, (సర్వుకామః) పరికుద్ధము రై న పర్వవిధభోగ్యభోనోపళర ణాద్రి కామిత పడారములం గలవాండు, (సర్వ? నః సరస్పికసః) టఆొకృశముళలైన గంథధరపాదులు శేని వండు. ఆ(పాక్ళతములును తనళ్లీ యసాధారళాములంకు నిర వద్యములును నిరతిశయమను లును క లా్ట్టణములును తేనక్స భోగ్య ములం నయినసర్టవిధగ ౦ధర సములం గలవాండుం (పర్వమిదకుచ్యాత్ర) రూపము. చేందలుగా రసమువఅకు ౫ అసర్వవిధక ల్యాణగుల సమావాఘును స్వీకరించిన వాండని యర్థము (మాహారజనం వాసః) ఆతనివన్త్రము వముంధరాగము గలది, (బృహా-ళ-3-౬ ) ఈ[కుకు ఇల్ల విలక్షణామైన పరమపద నదర కలిగియండుట వర్థవి శేషు. పురుషశబ్దివాచ్యత్యము మొదలై న వానిచేత నక సగము పరస్త్వాత్‌ * అని మొువటం జెప్పంబడిన ఫురుననూక్ష్య వాక్యము ఖ్రకములం గా నుండుట్త 'శెలియునది

క్షా న యాగ 2౨905 న్మృవమన్య తమసఃపరాకే' 'యవశోన్త రాది ల్యే హిరణ్భయఃవ్రరుమః తని న్నయం పురుషో మనోమయః అమృతో పారణయః *న ర్వే నిమేషా జజ్ఞ్ఞ గే విద్యుత: ఫురుపాదధి' *భారూపన్సత్యనబజ్క_ల్ప ఆకా

క

వాతా నరర్షిక ర్భా నర్ర్ధికామ న్సర్వగన్ధ న్పర్వర నఃి వమూసహోారజనం వాన$ి ఇ ఆది శుతులవలన సిద్ధము, “ఆతృ మూయ దొరా అనలా ఆమ్ఫీయమైన మాయచేత ఇచట, మాయాశళబ్దము 'మాయా వయునం జ్ఞానమ్‌” ( వేదనిఘంటు-ధర్థ్టువర్లు ౨౨) అని జ్ఞానార్ధరము. ఇక్షు అభియుక్తులును,ు మాయయానతతం వేత్తి (పాణినాంచ శుభా శుభమ్‌ అని మాయాశబ్దమును జ్ఞాన మనునర్థమున6 (బి యోగించి యున్నారు, కాన] తనకజ్ఞానముచేత సనుట-త ననంకల్పృముచేత నని యర్థము, కాంబట్టి అపవాతి పాష్టుత్వము మొదవైైన నమన్త కల్యాణ "పణములమయమై. యాశ్టిరనంబంధియగు నమన్నమెన న్వభావ మును నిడువక్‌ నారూపమునే ఆయా చేవమను ప్యాది జాతులకు నజూ తీయమైన యవయవాకృతులు గలదింగాం గావించుకొనుచు నానంక ల్పముచేత "జీవాది రూపములతోల బుభ్టుచున్నా నసి యర్థము, దీనినే “అజాయమానో బహూుభావిజాయ లే అని (శుతి ెప్పు చున్నది, అనలా ఇతరఫుకుషులకు సాధారణముగా కర్టుము చేత6 గలుగునట్టి జన్మము నొందక తననంకల్పము వేత ేవాదికూపములతోం బజూర్యోక_ప0కారమునం బుట్టుచున్నాండని యీ (శుతి కర్ణిము. ౫ కర్ర ప్రంాని కే వ్యతీ తాని జన్నాని తవచార్జున ! తా న్యవాం "వేద

హి బట * వీది ళసృజామిి “దెివ్యమ్‌” అను శబ్దములబే భగవంతుని జన్మము బుద్ధి వూర్వక మగుట తన యిచ్చచేతం గ్లైకొనుట్కు దివ నముగుట మొద్నలెనవి తెలియ చున్నది. మాయాదిళబ్దములకే అవిద్యాదులు గా నర్జము సేసీనచో వీనికెల్ల విరోధము గలంగును ఎట్లనంలగా 6జవ్మాని” అని జన్మ శబ్దము నిజమైన జన్మమును ఇపునటజేకాని జన్మ్యపతిభాసమును గాదు. వ్యతీతశబ్బము బాధముము జెప్పదు. “ఆత్మచూయయా)” ఆనుటంబట్టి భగ వంతుండు మాయాగ్భహితు: డగునేని అహం వేదసర్వాణి” ఆని యతనికి సర్వేదిత్వము కలుగంజూలదు. ఆత్మానం సృజామ్యహమ్‌ిా అనుచో ఆత్మ మిథ్య లకును నేని *సృజూమి' ఆని సృష్టిశబ్దిము అందు (ప్రయోగింప. జెల్లదు. ఆది

296 (శ్రీ భగవద్గీ తా - చతుర్భాఒధ్యాయ:ః నరారణి “తడా తానం నృ మ్యువారి “జన్మకర్థుచ మే దివ్య చునం యో వేత్తి తత్త న! అసి వెనుకను ముందును జేప్పండిన వాని క్రీయర్థ్య మే యవిరుద్ధము గావున సిదియే గాావ్యాము, అన, జన్ధుకాలము చెప్పంబడుచున్నది, క్షే శ్లో! యదాయదా హి ధర్థశ్య నాని ర్భవతి భారత 1 కేర్‌ శే అభ్యుక్రైాన మధర్భున్య తదాఒ౭ | తానం నృజామ్యుహమ్‌! 77 టీ, ఛారత=అర్టునా, యదాయదా=ఎప్పుడెప్పుడు, ధర్మస్య "వేదోక్త ధర్భుమునకు, గానిః:=పహోసి, భపతి=కలంగుచున్న దో, అధర్మ స్య=అధర్భము నకు అభ్యు ఫ్రైనం= అభివృద్ధి, (భఛవతి_కలుగుచున్నదో తదాఎలఅప్పుడుు అవాం=నేను, ఆ క్థౌనసంజనన్నుు నృజామి = సృజిం తును, 16 తా. నాజన్టుమునకు కాలనియమము. లేదు. ఎప్పుడెచ్వుడు 'వేదోక్తమై వన్షా[శ మవ్యవస్తాదూపముగాను కర్త వ్యముగాను నుండు జాకీ త క మూ. ధర్భమునకు హోనియు అధర్మము నకు వృద్ధియు. గలుగున్నో అప్పు డెల్ల నేస నానంళల్పముచేత నే అవతారంబు గావించు చుందును, అవ, తాను జను మెత్తుటకు (ప్రయోజనమును జెప్పుదున్నాండు, (తీగణములచేం నలిగినదేని +దివ్యమ్‌” అని చివ్యత్వము ఇప్పంబడదు కాన భబూయా దులం సంక ల్పాద్యర్హక ములే యగును,

• ఈశ్వరుండు +అత్మానం చృజామి” అనుచో ఆత్మి యనంగా తనస్వరూపము గాదు అది నిత్యమైనది గాన దానిని సృజించుట ఇెన్టదు ఇది జీవ(ప్రకరణము గాదు కావున జీవుండునుగాదు. ఆద్యవి[॥ వామునోల గూడిన తానును గాదు; ఆరూపము గూడ నిత్యమైనది గాన సృజించుట కొ శము గాదు, కనుక అవతార వి[గహముతో€ గూడినళ న్న్న “ఆత్మానం ఆనీ వెప్పినాండు గాన 'పూత్వోక్త(పకార ముని నని యూవివరము తెలియటనైై కూర్చంబడినద్మి అనంగా వూర్వన్లోకమన 'అపహళ పొాష్మత్వము నారూపమునజేి అని చెప్పంబడీన(పకారముగా నని శాంహ్యాము,

[48] జూన యో గః, ల97 కం న్లో పరితాణాయ సాధూనాం వినాశాయ చ దుష్యుళామ్‌ |!

ధర్థ్హరంస్థాపనార్థాయ సమృ వామి యుగేయుగే! 8

ట్‌, సాధూనాం= ధర్మానుష్టాన శీలు రగు నత్పురువులయొక్క_, పరి(తాణాయ = రశణముకొజకును, దుష్క్యుతాం = పాపక రము చేయువారియొక్క., వినాశాయ = నాశముకొజణపను, ధర్జునంస్థాప నార్ధాయ=ధర్థుమును చక్క_ంగా స్థావించుటకొజుకును, యుణేయులే2ు అమ్యెయుగమునందు, నమ్భావామి= వుట్టుచున్నాను.

ఇ ౫

ఆ గీపూర్యోక్కలక్షణమైన ధిగ్ధుమే శీలముగాంగలిగి వైవ్ల వాణేనరులును న న్నాశ్రయింపయీూనినవారు నగుసాధువులు నా యొక్క నానుక ర్హున్వరూపములు తమవాడ్షైననములకు అందనివిగా నుండుటవలన నాదర్శనముచేత తప్ప త క్రిన విధములచేతి తమయొక్క_ ఛారణసపోపణాదులను బొందనివార్రై నన్ను చూడని క్షణమా(త కాలమును కల్పనహస ముగా నెన్నుచు దుఃఖవశమున మిక్కిలి శిధిల గాతు) లస%సదు రని తలంచి, యట్టివాకికి నా స్వరమాపచేస్టి తావలోక నాలాపాదుల నొనంగి రశ్నీంచుటకును, అట్టివాకు కానట్టి దుష్టులను శిత్నీంచుటకును, నా యారాధవమాప మైన వైదిక ధర్థ్హము శ్నీణింపలగా

• ఆరాధింపందగిన నాస్వ్రమాపమును జూఫుఎచే మరల ఆధర్భుమును

• ంవ్రూద్యోక్పృల క్షణమైన” అనంగా వూర్వుము *వేదో[కృమై వర్షా(ళమవ్యవస్థా రూపముగా నుండం) ఆని వెప్ప(ఖడీన ధగ్మమని "కెలియునది స్వారూపాదు లన౯గా విగవాము, పనులం, చూయుట్క సంధామీంచుట మొదలై నవి, పాధువులచే చారా ధింపంబడుటకుల దగిన నావిగహమును (అఆకారమును) చూపి నమునోహరములైన నా వేష్టలచే చారిని చొక్కించి దంయతోడి చూపులతో వీక్షించి యింపుశా సంభాషించి వారిని రశ్చింతు ననుట వి ధర్మమును అనుష్టానమాలమునలకాని ఊప జేశమాలమున (గాని వాస్ట్రసాదుల

ద్వారా (పవర్సింపంజేయట శక్యమైయండలగా ఆవతారము లెత్తుటకు ఆవశ్యక మేమి ? అన్నచో ఆవతౌారములవలన ఆ రాద్యనుగు భగవంతుని రూపము కన్నులార 'సేవింపంగలంగుటచే భక్తి యత్పన్న నుగుటయే. (పయోజనమనియ అది మతొకవిధ

298 (శ్రి భగవడ్డితా - చతుర్థోఒధ్యాయః చక్కగా స్థావించుటకాఆకును జేవమనుష్యూది హాపయుతో నే వ్‌యుగ మందుంగాని అవతరించుచుందును, కృత । తే తాదియుగవి శేషముల నియనుముగూడ లే దస యర్ధిము 20 అవ, ఈశ్వరజన్థక ర్భుములవిమయ మైవజ్ఞానమువలన(6 గల్లు ఫలమును చెప్పుచున్నాండు. 203 న్లో! జన్ము కర్ణుచ మే దీవ్య మేవం యో వేత్త తత గతః | త్యశ్ర్వా చేవాం ఫువ రృచ్యు నైతి మా మేతి సోశాజ్ఞన | రి టీ హే అస్జున=ఓ అర్జునా, మే=వాయొక్క, దివ్యం = అపా కృతమైన, జన్ము= చేపమను ప్యాదిమూపముతో జనించుటను, కర్ణచ= సాధుర శ ణము మొదలగువ్యాపార మును, యః=ఎవంయు వవం=ఇట్ల్టు, తత్త్వతః = కలకూవునంపరాను[గహముకొజగని, వేత్తి = ఎటుంగు చున్నాండో నః=వాయ, చేహం= ఈ చేవామును, త్యశ్రాా = త్వజిం చినవీమ్ముట, ఫునః = మటల, జను = జ స్హ్రమును, నైతి= పొందంయ, మూాం=స న్నే, ఏతి=హాందును. తా, అద్జునా, (పకృతి కర్ణుమూలమై హేయమై (త్రిగుశాతక మైముండున్తు ఇట్టి ('పగృతితోడినంనర్ట మే జీవులకు జన్మము "పను నాజన్ముమో యట్టిది కాదు, మతఆతీయు నేను స ర్వేశ్వర త్వము సర్వజ్ఞ త్వము నత్యసంకల్పతగ్గము మొదలైన నమన్త కల్యాణగుణములతో గూడినవాడను,. ఇట్టి నేను శ్లైకొను జన్టుములకును నాచేష్టితము లకును, సాధులను రశ్నీంచుటయు వారు న న్నా(శ్రయించుటయు'నే (వ యోడనములు, మజీయు నవి అపాకృతములును అసాధారణ మున నంరసులభము గా అఖింప దనియు నవతార (ప్రయోజనము 'తెలియునది. లెక్కకు మ్‌ఘక్క్టటమైన పరుపోక్ష్తులు పలంకు జవ్మ(త్రయ శత్రువైన శికుపాలుడున్ను శ్రీకృళ్లుని దవ్యమంగళని గ హసంజర్శనమున (వేకమపరవశు డై- ముక్తుడయ్యె చే ఇళ భృ క్తులమాట ఇప్ప చేల 1?

జ్జ న యోగః 299 ర ములు నైనవి, నాజన్టు చేష్టి తములను ఇట్టివిెగా కలరూవున నెనం జెజుంగునో వాండు గేవర్తించుచున్న బేవామును వదలి ఫునర్జన్దుము న. ళా నొందండు, నన్నే పొందును, అనింగా మదీయములై న దివ్యజన్థు ఇ ద కి ఇచేష్టితముల యాధాలత్యు శ్రక్షానము చేత న న్నా[శయించుటకు విరోధు లగు పాపముల నెల్ల సీజనుమున'నే పోంగొట్టుకొని నేను పూర్వము "చెప్పిన పకారమున న న్నాశయించి, నన్నే *వియునిగాం గలిగి, నాయం జే మనస్సు నుంచ్చి ఫునర్జ న్హుము నొందక నన్నే పొందును,

• 6త్య్యశ్త్వాబేవాం పునర్జన్మ తి అనుటకు వర్సించుచున్న బేవామును పరి త్యజించి మరల జన్మము నొందండని చెప్పబడినది. ఇది యొట్లు! (ప్రారబ్ధ కర్మనూ ముగిసీనంగ దా మోక్షము నిద్ధిందునుం యౌరభ్ధికర్మము ఇన్ని జన్మమలకు ౬ దీజునని ఇప్వుటకు వీలం లేదు ఏలన అది చాష్టిపాదులందును. ఇన్నిజన్టుములకు తీజినవని యొకనియతి కనంబడలేదు మతియ జన్మృకర్మ ములనుగవార్చిన ప్లైానమా(తముచేశ మోక్షము కలంగదు, ఆట్లు కలంగు నేని దిర్ట కా లము శా నెదతెళక యక్కలలో నేవింపందగిన దై మిక్కిలియు దుష్కురములై న కర్మజ్ఞానయోగ ములబే నొడణంనార్పల బడిన భ_క్తిరూపమైన యపాపనము చేతనే మోక్షము సిద్ధించునను కాత్రుము వ్యర్థ మగునుగచా * యన్నచో కమదీయములై న ..న్నేపాందును” అని పరిహారము చెప్పుల జడదినది. అనగా నాదివ్య జన్మ చేస్టితములను గుజించిన జ్ఞానముచేత ఉపాసనమునకు విరోధులగు సమస్తృపాపనులంను తొలాగ (౫, ఈజన్మమానందే, నుజియొకజన్మ మాను గలిగించునట్టి పాపాంశఛముల నన్నిటి వడంపంజూలినట్లు, ఫుమ్క_లను గ ఉపాసనము కహలంగినుగాన్న డానివలన జన్మాంతరము సీద్ధించందు ఇదియే *వివివన్న సమాధ స్తుముక్సింత తై 9వజన్మని ॥ (పాప్నోతియోగీ యో శాగ్న్ని దగ్ధక ర్మాచ యో౭,చిరొత్‌ ” (విష్ణు ఫురాం ఇంత) అని సమాధి నిష్వన్న మైన నానికి ఆజన్మ్యమందే ముక్తికలంగు నని వెప్పంబడి యున్నడి ఇటంూడ పూర్వము. వెప్పీన్యపకారమున న నాస్నళ యించి” అనుటచే పుష్క లమైన యపాసనావస్థ వపెప్పబడినది “నన్నే (వీయుని గాల గలిగొ అనుటచే, (వీతిరూప మైన భ క్కిరూపొపత్సి ఇపు(బజినచి ళనాయందే చిత్తృముగ లిగిి పమాధ్యువప్త ఇెప్ప-బడినది. పిదప “నన్నే పొందు నని మోక్ష్యరు యలు ళో చెప్పంబడినద్శి ఇట్లు జన్మకర్మజ్ఞానము పాపమాఆను తొలగించి పుష్కులోపాసనము గలిగించి మోత్షము నిచ్చు ననాటబే అది ఈఊపాసనచ్వారా నే మోక్షసాధన మగుట సిద్ధించుచున్నది గాన ఉపాసన కాస్త్రము వ్యర్థము గాదు కావున వర్షమానబేహ నుందే మోక్షము గలుగుటయ నొప్పుచున్నది,

800 (శ్రీ భగవద్దీ తా - చతుర్జోఒధ్యాయః అవ, * అదియ వెపుచున్నా(డు, న్లో వీతరాగభయ[కోధా మన్దుయా మా ముపా[శిళాః | ళా .. బవావో జ్ఞానతపసా పూతా మద్భావ మూగ తాః 10 టీ, వీతరాగభయ[కోధాః = పోంగొట్టంబడిన అనురాగము భయము కోపము గలవారును, మవ్చుయాః= నాయం దె చిత్తము గల వారును మాం= నన్ను ఉపాళి ఏక ఆ(శ్రయించినవాడునగు, బహావః= పెక్క-ం[దు, జ్ఞానతపసా=నాయవ క్త గ్ర రహన్య విషయ మైన తత్త్వజ్ఞాన మనెడి తపస్సుచేత, పూ తాః=సవితు9లై -వ న్నాశయిం చుటకు విరోధు లగుపాపములను బోంగొట్టు కొనిసవారై, మచ్చా వం=నా సాధర్మ శ్రీమును, ఆగ శాా=పొంది),

• 6అద్రియే?” అవ౯?" కముదీయములైన నన్నే పొందును ఆని ఫూర్వశ్లోక విషయమునే యనుట దానినే యిట వివరించుట యొట్లనంశా కజ్ఞానతపసా వూతాఃటి అనుటయే ళమవీయదివ్య జన్మ *ఎపోగొట్టుకొని అని విస్త్రరింపంబడినది “మాముపా (శితాలి అనుటకు *న నాన్న్యాశయించి' ఆని చెప్ప(బడీవది కవీతరాగభయ్ట(కో ధాకొ అను దానియభి(పాయ మే “నన్నే (పయునిగాం గలిగి అని చెప్పంబడినది. ఇది మయొట్లన్య విమయాంతేరములందు (ప్రీతియే రానము అరాగమున కడ్డుపడువారిని నిర నీంపనలయు ననుకోరిక యే (శోథము, రానున్న యిష్టమునకే విరోధిని గాని అనిషస్ట్రము యొక్క రాకనుశగాని యుత్చేక్షించుట భయము ఇవి యన్నియ వానుదేవువిఛక్షు అకం గలంగవు వారికి నాసుదేవువియందే (నీతి ననుక విషయాంతరనములందు రాగము గలుగదు. రాగము లేనిచో తన్మూలమైన (కోధమును గలుగదు వాసుజీవుని అభించటయే యిష్ట్రమున్తు లభింసమియే యనిష్టమ్యు వగునుగాని యీశఆెంటికంె వేం యిన యిషైనిష్టములం వారికీం గలంగమిచే భయమును ౫ లంగదు. ఇట్లు వానుదేవుని యందే (వీతిగ ల వారికి రాన భయ[కోథములం గలంగమ్‌వలన 6వీతరాశ ఛయకో ధాః అనయిడువాలే “న న్నే (వియని గాం గలిగినవా రని ఇస్పబడిరి శమన్మ యాః” ఆనుటకు కనాయబే చిత్తముగలిగి యనంబడివది, 6మద్భాన మాగతాఃకి ఆనుటకే 5న న్నే పొందికొ. ఆవంబుడీవది కాన ఇూర్వో కృయెొనవిషయ సే యిావ్లోకమున 6 జెప్పండినదని అలియనది నుటియు నివట కమన్మ యా? అనుటచే భగపంతుని తోడియైక్యము. చెప్పంబకినది గా హింపరాదు. కనూ మేతి సోర్టువి. 6మను పౌధర్మ్య్య మాగతాఖి శమద్భావ మూగ తెజి అను వానింబట్టి భఛళవంఎతుని స్వభావమైన ఆప హశపాష్మ త్వాదులను బొందుట యని తెలియన ఏ

జాన యోగః తి01 బ్గా తా, నౌ జన్బుక రాముల వివమయమైన తత్త క్రజ్టాన మనెడి తపస్సు చేతం బవిిత్రుల్తై న యనేకు లి ట్లయిరి-(అనంగా, వివయాంతర ములయందు శ్రీతిని వదలి, భయము మాని, అ శ్రీల! విరోధము వేయువానియెడల క్రోధము లేక న న్నాశ్రయించి, నాయందె చిత్తము నిలిపి నా సాధరగ్హ్యమును బొందిర్రి, ఇన్షై “తన్యధీ రాః పరిజానస్తా యోనిమ్‌ి అని (శుతియు, (ధీరాః = ధీమంతులలో నగ్రైనరు లైన వానే, తన్య= అతనియొక్క_, యోసనిం=దన్ము(ప కారమును, జానస్వ్ని= ఎయింగుచున్నా రని యగ్ధము,) 21 న్లో! ర్వీ యధా మాం(ప్రపద్యన్నే తాం నృశైవభజూమ్యువామ్‌ | 22 మమ వర్తాశ్సనువర్న న్నే మనుప్య్యాః పార్థ నర్వశః॥ క్షే టీ. పార్థ=అక్టునా, యే = ఎవరు-నన్నాశయించుట కానక్తు జె నఫుకువులు, యథా=వ(పకారము భావించుకొని మాం== నన్ను ప్ర) పద్య నే =అశ )యింతురో, తాన్‌ = వారిని తతైవ=ఎఠ భావించు కొన్న (ప్రకారమున నే, అవాం = నేను, భజామి = అనుగ 9హించు చున్నాను-వారికి నన్ను జూ+వుచున్నాను, శకాంబట్ట్రి, మనుష్యా; ఇన న్ననువర్తింపం ఛోరు మనుష్యులు, మచు=జనామొక్క, 1 వర్నస్హు=న్వ భా" వమును, నర్వశః = తాము కోరిన ప కారముల చేత, అనువర్న న్నే = అనుభవించి వర్షింతురు, శత న్లోకము, జనులం కోరిన రూపములతో నెల్ల ఛశవంతు నుపొనీింప వచ్చు ననుటచే వ్మిగహారాధనము ఒప్పు ననుటయ, యోగులకును గోవ50పని తాను జనులం కోరినవిధమున రూప మెత్తి వారు త న్ననుభవించునట్లు చేయ ననుటబే భగ పంకుండు ఉపాసకులయెడ( జూఫు పౌలభ్యాతిశయను సం "చెలుఫుచున్నది

• ఇట కవర్ప్మ" యనలూ దారియనికాని అభారననికాని యర్థము సేయుట అసంగతము శాస్త్రమర్యాదను అనువర్తించుటయ( గాదు ఏలన నిది పొల భ్యము నుపదేశించు (ప్రకరణము శావున భగవంతుని యసొధారణ వి హచేష్టైఫ్రాశి లాన్టిదిస్వు ఖావ సముదాయపరము-గా దానిని (గ్రహింపవలయును గాన 6 నాస్త్రభ'వమా నంతయు” ఆని యర్థృమానేయ:బడియె

స] యః 802 (శ్రీ భగవద్దీతా - చతుర్ధోఒధ్యా తా, అర్జునా, నీను "జీసమునుప్యాదివూపములతో అవతరిం జ లి మటేమనంా: వాడు తమతమ యపేక్షలకుం దగినట్లు నన్ను పతి పితృ ఫు మితం భృ త్యాదిచగూపముగ- 6 గాని మటి యేయర్చావతార రూపముగా! గాని యెట్లు నంకల్పించుకొని యాశ )యింతురో యా రూఫుననే వారికి నాదర్శన మొన(ంగుదును, వేయేల, నావిగ9వా చేష్రాసౌశీల్యాది స్వభావమంతయు యోగులయొక్క_ వాబ్బునస్సుల లు కును నోచరింపనిదయ్యును, న న్ననువర్శించుటయే మనోరధిముగా6 గల మనుష్యు లండజును సామాన్యము లగుతిమ చక్ష్యృ రాదీంద్రియ ములచేతినే ఆముకోరిన క్లైల్ల దానిని అనుభపించువారై “వర్తి ంతురు, సీింపాోవలో క నము,

• బంతేవజుకును కలిగిన (పశ్నములును వానికీ పరిహారములును ఎవ్వి యనలగా, హేయ్యప్రత్యనీకం టడ్రైన యీశ్వరుండు పహయములగు దేహాదులను దా "నెట్లు గయి కొనుచున్నాండు ? అన్న ందులకు, ఆతనియవ తా రాదులం కర్మవశమున గ లంగువవి శాకుండుట, (తిసణాత్మక మైన (పళ్ళతిమయము గాక ఆ(పాకృతేము లగుట, స్వేచ్చ చేతనే కయికొనబడినవై యండుట్ట మొదలసవానివే కయములం కావని పరి హోరము చెప్పంబ డెను అరనికి పుణ్యపాపాదులం లేకుండుటచేతను నియావుకు ండును గ లంగమిబేతను జన్మాడు లెట్లు కలుగును 2? అన్నశంక స్వేచ్చచేత జన్మాడు లెళ్తు చున్నాండని పరివారింపంబడెను ఆతనికి హీతాహితములం తెలియమిచేకంశాని తెలి నయ ఆశక్తి చేతంగాని జన్మాదులు కలంగంగూడడా * యన్నయాశ్షేపము కర్మము నకు వశుండు గావందునను లీలార్డ మవళరించుటచేతను ఆతనికి ఆహితసే కలుగ దనియు, కాన ఆహితేము తెలియకపోవుటయు6 గ అంగదనియు(. బంహరింపంబడెను వ్మపయోజనము లేక జన్మాదు లేల యెత్తుదున్నాల డన్నందులకే పాధుపర్మి తాణము మొదలైన (పయోజనములం చెప్పంబడెను సాధుపర్శ్మితా ణాదులుగూడ సంక ల్ప మా్యతము చేత వే చేయ౮వాడదా * అవకారాదు లేల * యన్నందులకు *పరిశాణాయ పాధూనామ్‌ ఆనుచో 6ఈనా నామక ర్మసస్గరూపములం నా స్వరూప చేష్టితావలాక నాలాపాదుల నొసంగి వారిని రశ్నించుటకును? ఆనియు, *ధర్మ సంస్టాప నార్థాయ్య అ+ంచో “ఆరాభ్యమగు వాస్వరూపమును. (ప్రదర్శింయటవేత”ి ననియు (యే యొ మాం (పపడ్యన్నే' అనుచో, ఎవ కెట్లు సంకల్పించుకొన్నను ఆరూపున నే పొడనూఫు

న సౌలభ్య్యార్రిశయ్వమ్సును చెలివియ, పరిహారము చెప్పంబడినది, అనలగా, తనభ క్రులు

క్షా న ఈఊరాగః 808 అవ, ప్రాానంగిక్ష, మగుభ గవదవతారనిషయమును ముగించ్చి. ప్రకృతవివువ్లు చుగుకర్ణుయోగము ,జ్ఞానాకార్వయును బొందువిధ మును చెప్పుటకుయాను.ముందు. అఆట్టిజ్జూనరూప్యమైన కరి యోగమున కధికారి మైొనవాంకు దొరకుట 1 అతుదు అనృుచున్నా6డు, శ్లో! కాజ్డ్యనః కర్యుణాం సిద్ధిం యజన్న ఇవా ేనతాః | శీపంం హీ మానుపే. లోశే సిద్ధి ర్భవకో కర్భుజూ! క్షి క్‌ ఇవా = ఈలోకనమునందు, కర్శ్శళళాం=క ర్థుములగ్వ్యైక్క-, సిద్ధిం=ఫల సిద్ధిని, కాజ నృః=కోరుచున్నవా నయి. ేవ ఆా;=ఇంద్రాది జేవతలనుమూా (తము, యజన్తే = ఆరాధించుచున్నారు, హా=వ్‌లనంగ్యా నూనుపే.లోకే = మనుష్యలోశకమునందు, కోర అబా = కర్టుమువలనం గలిగాడెె సిద్ధిః =పు,తపశ్వన్నాదిఫలసిద్ధి, మపంిం=శీఘ)ము గా, భవతి= అగుచున్నది, తా, ._ఈమనుహష్యులోక మునందును తక్కిన న్య్వన్తాదులందును, కరస్దములకు ఫలము శీఘ్రముగా సిద్ధించును కావున ఈలోకమునం గ గల ఫురుము లందజును అనాదికాలముగా ఏ9వర్హించుచుండు తేమ తన్ను దర్శిాపక తకామా(తను నిలంపోపం జూలనందువలనను భక్క్పులం గోరినరూ పమున6 బొడనూపు సుఅభుల డగుటవలనను అవతారము లెత్తుచున్నాం డని ఆలియవది, నుతియు భగ వంధుని జన్మాదులం సత్యమా | మిథ్యలా * అన్నందులకు చక్యములే యని నిరూపింప౧ంబడినది, ఆవతారములందు భగవంకుండు దుఃఖళోక ళభయావమలం కొన్నియెడలం బడినట్లు పప్పట యొట్లు * అన్నచో, నతండు అపపహాతపాష్మత్వా దులం గలవా6 డ 6టంబటజ్టియు, ఉత్త వఇ్బుయ తే లో కాస్‌ మాయాయోగేన కేశవః । మయ్‌ేత మేవ (పపద్య సే తే నముహ్యా న్పి మానవాః (భారత, ఉఊదో్యోగ ౬ఒ౭-౧౫€) అని మాయాయోగమున అాక్షలను వంచించుకొణ కనుటంబట్టియ , ఆఅవియెల్ల అభినంయ మాతమాులే కాని యథార్థ్యములు కావని మయమెజటుంంగునది

• అరుదగుటకు ఆది క్రానరూపమై యంకుటయే కారణ మని ఫావము రాగల యాణుశ్లోకములలో నాలంగు అధికారినినతీంచిన వనియ, 0డు కర్మ స్వరూపమును గతించిన వనియ.6 చెలియనగును

804 (శ్రి భగవద్దీ కా ఎ చతుర్ధోఒధ్యాయః యొక్క. అనంత పాపనంచయము నశింపకుండుట చేత వివేకము చెడిన వానై. శీఘ9ఫలముం గోళుచు ఫపుత9పశ్వన్నా దిఫలములకొ ఆకును న్వన్రాదిఫలములకొ ఆకును యాగ దానహోమాదిసమస్త క రుములను ఇం(దాది చేసత లకు మామే ఆరాధనములుగా. గావింతురుగాని ఒక్కడైనను నంసారమునందు మనస్సున ఠరో4తి గలిగి చోళ్లూ నక్షితో పూర్యోక్క లక్షణమైన కగ్త యోగముచే న న్నారాధింపండు, (అనగా ఫలకంగము. వదలి నమస్త్యగ ర్హములను తత్త వేవతలయం దంత రాళ్ళుయైన న న్నారాధించుుగా సనుష్టింపం డని యంర్థ ము, )23ీ

అవ, కర్ణ యోగారంభమునకు విరోధము సేయు పాపములు నశించుటకు హేతువ్రను జెప్పుచున్నాండు.

239 వ్లో చాతుర్వద్ధ్యం మయా సృష్టం గుణకర్శవిభాగశ, |

తన్య కరార మపి మూం విద్ధ వ్ర రాగ మవన్యయమ్‌! కేక

టీ సుణకర్శు విభాగ శః = నత్యాదిగుణములయొక్క_యు, కర్ణ=ళ మదమాదివ్యాపాం ములయొక్క_యు, విభాగశకః। = విభాగము చొప్పున, చాతుర్వర్ణ్యం నా (నావ (త్రియాది పర్ష్శ చతుష్టయము: మయా=నాచేత, సృష్టం=న్బజింసంబడినది, తస్య=అనృష్టి మొదలై న చానిక్తి క ర్తారమవీ=ళర, నె నను, మాం = నన్ను, అకశరారం=కర్త కానివానినిగాను _ ఫలమునుబట్టి కర్న ఫల్వేము లేనివానినిగాను, అవ్యయం=కర్ణమువలనం గలుగు ఉత్పత్తి వినాశములు లేనివానిసి గాను, విద్ధి= తెలినికొనుము

తానో (బవ్మా తతియాడు లగు నాలుగువర్ణములుం మొద ముల కాయాగుణములను విభజి"చి "పెట్టుట నెలుంగ6 దగును ఆయా వర్మముల పత్త్వాదిగుణములకుం. దగిన శమాది? ర్మ ములనిభాగమా, గీత.128 యధ్యాయమున క బావ్మాణక్ష (త్రియవిళాం అను ఉ1వ శ్లోకము మొదలంకొని “కూదంస్య్యాపి స్వథా వజమ్‌” అను కక్తవ శ్లోకదలకు6 'బెలుపంబడిన ద్రైయున్నదిం

(89) జ్ఞాన యో గః 805 లుగా (అనంలగా (బవాం మొదలుకొని న్వృంబపర్యంత మైన) నమస్త జగత్తు, న తార్పిదిపంణములయొక్క_యు ఆయాగుణములకుం దగిన శమ దమాదివ్యాపారములయొక్క_యు విభాగము చొప్పున, నాచే నృజింహం బడుచున్నది. నంవారింపంబడు చున్నదియు, ఆవిచితనృష్టి మొద్నలైన వానికిని నిత్యుండ సగునేనే కర్హనైనను, నన్ను కర్తగానివానింగా నెజుంగుము, 24 అవ, అడి య ట్త్‌నలాల జెప్పుచున్నాండు, శ్లో! న మాం కరణి లిమ్పున్తి న మే కర్ణఫలే స్పృవో | ఇతి మాం యో౭ఒఖిజానాతి కరు ఖి ర్న న బద్ధ ;తే! 14 టీ క ర్రాణి= ఈవి చి (త రృ ష్ట్యాదిక ర ములు, మూం= నన్ను, నలిమ్పున్ని = అంటవు-కం బంధింపవ్చ, కర్ణుఫ లే నా నృ ష్ట్యాదికర్భ్ధుముల ఫలమునందును, వుణ్యసాపకర్ణు ఫలమునందును, స్పృహా = ఇచ్చ, అభిజానాతి=ఎఎజుంగుచున్నా (డో, సః=వాందు, కర్మభిః = కర్ణుముల చేత, నబద్ధ ఫి రే=రీట్టయబడండు-విడీవడు ననుట, తా, నృష్ట్రాదికర్ణుములు నన్ను నంబంధింపవు, [అనలా 'జేవమనుష్యాదిరూప మగు నృష్టివెచిత్యము వారివారి ఫుణ్యపాప రూపకర్భువి శేవములంబట్టి వచ్చిన బే కాని నావలన వచ్చినది కాదు, కాంబట్టి పాప్తాపాొప్త్రవి వేకము వేయలాా, ఆ విచితనృష్ట్యాదులకు నీను కర్తను గాను, మజియును సృష్టికి పూర్వము జీవులు కరణకలే బరములు (బేహేం[దియములు). లేమచే చేనిని భోగించు (అనుభ వించు) శక్సియు లేనివార్వై యుండంగా నృష్టీవలన కరణక శేబరము లును చడానినలన _(ఫోక్త్రృత్వమును) భోగించుళ క్షియు, భోగ్య (భోగింపందగిన) వస్నువ్చలును కలిగను, ఇట్లు భోక్త వైనజీవ్రు లా భోగ్యవస్తువుల ననుభవించుద, వా రిట్లు వానిని అనుభవించుట,

8046 (శ్రీ భగవద్దీతా - చతుద్ధో ౭-ధాస్ట్రయ; ఫలనంగాదులకు హేతువు లగు వాకిచారి కర 'శ్రములను అనునరించియ్‌ కాని శేవలము నానంకల్పమునే యనునరించి కాదు.) కావున సృృష్ట్యా దిక ర్థుములయొక్క_ ఫలములందును ఫుణ్యపాపకర్శఫలములందుం గూడ వారికే రక్తిగాని నాకు ర క్రి లేదు, (అనంగా వాకువారు తమ యిచ్చ-చవొప్పున వేయు ఫపుణ్యపాపక ర్థుములకుం దగిన ఫలముల నే నిచ్చువాండను మాత్రమే కాని నేనునా యిచ్చచొవ్వున ఫలములను వారి కిచ్చుట లేదు, శాంబట్టి, ఆఫలములందు నాకు ర క్తితే దనుట, సానూన్యముగా *న్భష్టీకర్వ నయ్యును బేవాది విచ్శితనృష్ట్యాడి కర్ణుములును వానిఫలములును నావలననే కలుగునవి కావు గనుక నేను కర్నను గా నని భావము.) ఇశ్లు సూతశారులు + “వైవమ్యు లి ఖ్‌ హేతువు సామాన్యమనియ విశేమనునియు శెంశువిధములం విచి్శిత్రము వైన (వానానిధము లైన) మొలశ లకే భామ జలము మొదలై నని సామాన్య యాతు వులు. వాని వై-చిత్యముకకు కానిబీజవై చిిత్యము విశేషహేకువు. ఇళ్లు స్టో దులకు ఈశ్యరుండు సానూన్య హేతువు అందలి దేవమనుష్యాది వె చ్యిత్యెమువకు నెరివారిపుణ్యపాసకర్మ మే విశేష హేతువు సృష్ట్యాదులకు ఈశ్వరుండు సామాన్య హేతు వపటే ఏర్హ యయ్యు, విశేషయాతువు కామిచే కర్త కాకయ నున్నాడు కావున "నే కరృనయ్యు, శర్తృను కా ననుట శేకోొవిమయము చ్సే వ్య్యాసులం కవై షమ్య నైర్ధ్భృణ్యే న సా పేశ్షత్వాత్‌ * (శాకీరం ౨-౧-౨౮) ఆ్రన్స వే దారతనూత9మునం బ9్పితిపాడించియ్‌ న్నారు. ఆన6గా=ఆందటీని సనుముగా సృజింపక జేవత అనియ మనుష్యు అనియు విషమముగా సృజించుటవలన ఈశ్వరునికి మై మన్యు (పక్షపాత) దోషమును దానివే చెళ్స ఖా (దయ లేమి యను) దోషమును గలుగలగా, ఈళ్వరుండు వారి వారి పుణ్యపాపః రము నపేశ్షించి చాని సాహాయ్యము చేత్ర జ్ష విషనుషృ్ఫష్ట్యాదు లను జేయును గాని తేనంత్‌టం జేయండు గనుక నఠీనికాదోషములుం కలం4వవి నిరూపించియ న్నారు ఈళ్వరుండు సామాన్య హేతు వుమాక చే యసటను ఫరాశరులు విష్ణుపురాణమున కనిమిత్తృమాశం మే వాయం సృజ్యా వాం పర్ట కర్మణి” (1-4-52) అనుచో, “దేవాది. క్షేతం్పజ్బులనా. చృజించు కార్యమునందు ఈశ్వరుడు నిమిత్తమాత9 మే యగును ఏలన దేవాదివిచ్చిత సృష్టికి బగ పాచీనకర్మే క కలే ముఖ్యకారణ మైయన్నవి కావున నీశ్షత్రసైవ న్తువు చేవాడిళాన్వు నొందుటకు. నిమిత్తమాతంమును (అనలా సృష్టికర్శ యగ పరమ

క్షా న యోగః త్‌07 నై ర్స ఖే న సాపేక్ష త్వాత్‌ *" అనియు, అశ్షు భగవంతుం డగుపరా శరులును “నివిత్తృమా[త మేవాయం నృజ్యానాం నర్ల క ర్ధుణి! (ప్రధాన కారణీభూ తా యళోవైనృజ్యశ కృ యః। నిమిత్త మాత్రం ము క్తేర్టైదం నాన్యత్కి ఖ్చిదవేక్ష లే |! సీయ కే తపతాం (కేస్ట న్వశక్య్యా వస్తు వస్తు కామ్‌? అని చెప్పియున్నారు, అనంగా (నృజ్యానాం సర్జకర్థుణి) నసృజ్యులయిన దేవాది న్నే(తబ్ఞల మొక్క నృష్ట్రికి, (నిమిత్త. ..వాయం) కారణమా[త మే యీపరమవురుషుం డగును, బేవాదిచై చిత్యము నకో, (నృజ్యశక్కయణ) నృజ్యభూతు గ్రాన శ్షేతజ్జుల (జీవుల) (ప్రాచీన కర్ణుశక్తు లే (పథానకారణీభూతాి (పథానకారణ మగును, కాంబట్టి, (నిమిత్త మాతం ముక్తా్య) నృష్టికి కర్నయగు పరమఫురు వుని విడ్‌చి (ఆదం నస్తు) ఈ బేవాది వ్షే్యతజ్ఞ్మవస్తువు, బేవాదివిచ్శిత భావముకొజకు, (న అనల్‌ కిజ్చి దపేషమ లే) మజొకటిని.అనగా 'వేళాక విశేమకారణమును-అవేఖంపదు, (న్వశశ్త్యా) న్వగత మైన (వాచీనకర్ణుళక్షి చేతనే, (వస్తు తామ్‌ బేవాదినస్తు భావము ను-ఆయా రూపమును, (నీయ లే) పొందింప౦బుడుచున్నది, యని యర్థము, ఇట్లు నేను నృష్ట్యాదు లకు కర్వనయ్యును, కర్త కానివానిని గాను, నృష్ట్యాదికర్థుములఫలములందు సంగము లేనిచానినిగాను నన్ను ఎవం జెటుంగుచున్నాండో. వాండు కర్ణ యోగారంభమునకు విరోధులును ఫలనంగాదులకు హేతువ్సలు నగు (పాచీనకర్శముల అవ, కర్టయోగమును విస్తరించి చెప్పుట ౨ అది అవశ్యము వేయందగిన దని శిష్టానుషస్టాన (పదర్శనము చేత దృథఢపజణచుచున్నా(డు, ఫురమన్సి వదలి వేళొక్క_టి నిపేశ్షింపదు ఏలనంగాా, అవి తనయందు గల (పాచీవకర్మ శక్తి చేతనే బేవాదివ స్తుభొౌవము పొందింపంబడుచున్న వి ఆని నిరూపించి యున్నారు,

808 (శ్రీ భగవద్దీతా - చతుర్గోఒధ్యాయః శ్లో ఏవం జ్ఞాత్వా కృత కర్ణ పూవై్వై రపి ముముతుఖిః 1

కులు కరె స్రవతస్థాత్తరం పూరైష్టఃపూర్వ్వతరం కృతమ్‌! కేక్‌

టీ, ఏవంజు ఈ(పకారము, జ్ఞాత్వా =నా యవ తారరవాస్య మును తెలిసికొని, వూరై వి = పూర్వికు ఎవైన, ముముక్ష్వృభిరవీ = సూర్యుండు మనున్ఫు మొదలగు ముముమయువులవేతను, కర్ణ = కరు యోగము, కృతం=ఆచరింపయిడినది, తసెస్టాత్‌ =కాంబట్టి, త్వం = నివ్వు పూరై వః = వా9చీనుల చేత, కృతం = చేయంబడినదిగనుక నే, పూర్వ్వతరం = ఫు రాతనమైనదియు-పూర్వ మే వారికి ఇవెప్పంబడిన, కరై జ్రవ=క ర్థుమునే, కురు=అచరింప్రుము,

26

నమ్‌ ౯ నిట్టివాండ ననెడియెజుక గలి?” యీయొబజబుక చేత పాపములు వీక్స్‌ పూర్వికు వైన ముముయువులును పూర్యోక్తలక్షణ మాగుక ర్మ యోగం మాచరించిరి, కాంుట్టి నీవును నన్నుగుటించిన పూర్యో కృజ్ఞానము చేత (అనంగా నేను నృష్టికిం గర్వ నయ్యును గర్వ గౌనివాండ న నెడియెజలుక వేత పాపరహితుండ వై పూర్వికు లైన నసూర్యుండు మనువు మొదలగువారి చే నాచరింపంబడినడియు వారలకు పూర్వమే నావేం జెప్పంబడిన దగుటబే వురాతన మైనదియు నిప్పుడు

ను జెవ్చంబోస్టు నాకారము గలదియు నయినయీిీంకొర్ర యాగమునే

వేయుము, ఠి

అవ, చెప్పంబోవుకర్థు యోగము. నెజటులపట కష మను చున్నాండు, ల

వ్గో

న్లో కిం కర్చు క్రి మక ర్చత్రి కన రయా2_ ప్యత) మోపి తా; | జ్‌ 27

త_ల్తె కర్మ ప్రవ శ్ర్యూమి యద్‌ జ్ఞా ఆ్వ్వామోశ్ర్య్యశ2_కుభాత్‌! 16 ఇట కనంలు. ముదదరున అనకు మ లవ న క అని వెవ్పిి శెండవసగమున, (పకృళేమువైన ఆ ఆంటిని జెప్పునట్లు

ఎ కర్మ ప్ర వళ్ష్యామి? అని శర్మమును నూత్యము షెప్పెట ననుట యొట్లు 1

జా నయాగ్య 809 ట్ర కర్ణ =ముముమువు అనుస్ట్రింపందగిన కర్ణము, కిం=ఎట్టిది, అక ర్భ్హు=అకర్శుము, ఆత్భృవిమయ మైనయథార్థృజ్ఞూనము, కిం=ఎట్టిదె, ఇతి అత)=అను సీకర్టువిషయమునను తదంతర్జతజ్ఞూనవిమయుమునను, కవయ; అవీ=విదార్ట్రంసులును, 'మోహ్‌ి తాః == మోవామును జెందిరి- కలరీతి నెజుగ రనుట, యల్‌ = బేనిని, జ్ఞాత్వా = "తెలిసికొని (జ్ఞాన పూర్వకముగా సనుష్టిచి), అశు భాత్‌ =ఎనంసార బంధరూపమైన యన ర్థమునుండి, మోక్ష సే=ముక్తుండవు కాంగలవో, తత్‌ =అట్టి, (కర్శ్హ= జ్ఞానయుకమై నాయా రాధనాళ్ళుక మగు కరగ్హమును), లే=నీకు, పవ తా, ముమతు వనుస్టింపవలసినకర్శు మెట్టిది 1 కర్టుమునం దంతర్జ్హతమగు ఆత్హయూథాత్మ జ్ఞానము వరూప మైనది? అనునీ "5ంటివిషయము నందు విదాాంసులుగూడ భ్రమించు చున్నారు గాని కలరూవు నెజబుగరు, ఇట్లు వ క ర్ణుమునకు జ్ఞూనము అంతిర్ణతముగా నుండునో యాకర్శుమును నీకు. జెప్పెదను, సివు డానిని అనున్టీంచి యశుభంబగు సంసారబంధమునుండి ముక్తుండవు కాగలవు, (కర్తవ్య మైన కర్మము నెలుంగుటకు ఫలము చాని ననువ్ఫీంచుటయీ కదా, కావున నెజుంయట యనంగా అనుస్టించుటయే యగును,] అన్నచో మింద కళర్మణ్యక ర్మ చః పశ్యేత్‌ ” అని కర్మమునందే అకర్మము ఉన్నద నుటంబట్టి కర్మాళర్మములం రెండును ఒకకర్మయోగము యొక్క అంళఛములే యగ చున్నవి. కర్మమునందు ఆంతెర్గర మైయన్న అత్మ స్వరూపజ్ఞాన యే యనును ఇట్లు కర్మము (పధానము గాను ఆకర్మము డానికి అంతర్బ్యూత మైన విశేషణము గాను నుండం టచే శర్మ శబ్దముబేత చే కొర్మాళర్మములం ళండును గావ్యూము లగుచున్నవిి కావునసే శండవసగి మున శక ర్మ ఆని యొకటియే వెప్పించాడు దానికి కరన్‌” ఆను విశేషణ మువలన “ఏది అకర్మమును (అనంగా అత్మజ్ఞానమును) ఆంతర్జతముగాల గలదియో ఆః ర్భము” అని యర్థము చెప్పంబడియెను. ఇట్లు ఇ ర్మ శబ్దము బేత "జేత ద్వ శేషణ మైన ఆకర్మముగూడ (గాహ్యు నుగుటంబట్టి కకర్మ ప్రవక్ష్యామి” 6కురుక వై్యైవి క్గ్స్స్‌్వా కర్మణోన తిః అని శేవలకర్మ శబ్ద మే యభయశనూనకును. వెప్పంబడుచుళ్న దని

9810 (శ్రీ భగవద్దీతా - చతుర్ధోఒధ్యాయ:

అవ, ఈకర్గుము నెజబుంగట యేల కష్టముగా నున్న దనంాం ళ్లో॥ కర్తణో వ్యావి బోద్ధన్యం బోద్ధవ్యం చ విశ ర్ణణః |

అకర్ణుణ శ్చ బోద్ధవ్యం గవానా క్‌ర్గణో గతి! క్షే?

టీ పా=వకారణమువలన, కరగ్ణణః అవి=కర్శము మొ క్హ యు, బోద్ధవ్యం = లెలిసికొనవలసినది.(ఉన్న దో ఏకర్ణుణః చ = వివిధము లగుకర శ్రములయొక్కయు, బోద్ధవ్యం= ెలిసికొనవలసీనది (ఉన్నద్యో, అకర్ణుణశ్చ వు ఆళ్ళయాథాత్ము శ్రీజ్ఞానముయొక్క_ యు, బోద్ధవ్యం జు 'తెలిసికానవలసినది (ఉన్నదో, (అతిః=చానివలన ) కర్ణణ;=ముము తువులచే ననుష్టి.ంపందగిన కర్ణుమురమొక్కం, గటిః = విధము, తెలిసి కొనవలనీన దాని ప్రశారము, గవానాజ= తెలియ నశక్యమైనది,

ళా, మోశ్రసాధనభూతమణ కర ్రముయొక్క_ స్వరూపము విషయమై. తెలిసికొననలసినది యున్నది, నిత్యనై దిత్తిళ కామ్యా రూపములచేతను త త్చాధనము లైన దవ్యార్థనాదిరూపము ల చేతను వివిధతర్థిము నొందిన ర్దముల (విశర్శమ్సు విషయమై ెలినిఫొన వలసినదియు ను న్నది, అత్తయాధాళ్ళు సజ్ఞానమువిషయమునందు "తెలియందగిన యంశమును గలదు, శాంబట్టి ముముతషు ననుషింప వలసీన కర్ణుముయొక్క (ప్రశారము నెజటులయట కష్టైము. (వికర్ణుము నందు తెలియందగినది యే మనంగా, నిత్య నై మిక్సి క కామ్యద)వ్యా ర్రనాది కర్ణుములను ఫల భేదమునుబట్టి పెక్కు.విధములుగా తహింపక, అవి యల మోక్ల మే ఫలముగా. గలిగియుండుటవలన వక శాస్తాార్థ మే యగు నని ఒక్క కు అనునంభఛానము కలిగియుండుట, (ఇదియే “వ్యవ సాయాత్చి కాబుద్ధి కేశా”. అనుచోటజే చప్పంటబడినది గాన యిట ప్రపంచింపంబడదు,

ఆవ, వికర్ధుమునందును అక రగ్దమునందును 'ఇెనిసికొసవలసీన

ళా న యోగః కే! శ్లో సళర్థుణ్యకర్ణుయః పశ్యే దకర్శ్ణుణి చ కర్శయః | స బుద్ధిమూ న్ధను్యేషు న యుక్తః కృత్స్నకర్భుకృత్‌ ! 18 టీ, యః = ఎవండు, కర్యుణి జా కర్ణ యోగమందు-క రామును వేయుచునే దానియందు, అకర్శు వః ఆత్భజ్ఞానమును, పశ్యేత్‌ = మూచునో, యః=ఎవండు, అకర్శుణ్‌=జ్ఞాన మందు- ఆత్భజ్ఞానము వర్తిం చుచుండ6ంగా నే చదానియం దనుట, కర్ణుచ=క ర్భుమును, ప్యేత్‌ న భూచునో, నః = వాండు, మను్యేషు = మనువ్యులయందు, బుద్ధి మాన్‌ =నక ల శాప్తాొర్ధముల నెజీంగినవాండు సః=వాండు, యుక్తః = మోత్రూర్భ్యండు, కృత్సకర్థుకృత్‌. జు ఇాస్త్రార్థములను పూర్ణముగా సాచరించినవాండును, చా, శోక్రర్శమును జేయుచుండంగానే దానియందు ఆత్మజ్ఞాన మును, ఆత్మజ్ఞానము వర్షించుచుండగా నే దానియందు కర్ణము సనెవండు కూచునో (అనంగా కగ్త్రమును జేయుచున్నవుడేే అందు అత్మ

• బంతవిజకును కర్మమునుగూర్చి యపోన్ధాతము ₹ండుప్లోకమువవోం. జెప్ప యిష్వుడు (పకృతాంశము లగ కర్మమును అశ ర్మమును ఉప బేశించుచు న్నా డని "తలియనది ఇందు కరి శ్రనిమయమున కకర్మ ణ్యకర్మయః ప క్యేత్‌' అనుటయ, అకర్మమనగు జ్ఞానమునందు ఈఅక్షర్మణీచ కర్మయఃి అనుటయు 6బ్లోద్ధవ్య ము? నని "తెలియనది శ కర్మము కరఠరవరణాదులచే అనుష్టింపంబడునది జ్ఞానము మనస్సుబే అను పంధింపబడునది. ఇట్లు ౭ండును స్వరూపమున "వేజంచే ఆగుటచే ఒళటితో నొకటి ఆన్నయింపదు, కనుక కర్మమునందు జ్ఞానమును జూచుట యన6€గా అనుస్తింప(బడని వట్టిక ర్మమును జ్టానముగా చూచుట యనియు, జ్ఞానమునందు కర్మ్యతూను జూచుట యనంలగా అనుసంధింప(బడని వట్టిజ్ఞానమును కర్మముగా చూజట యనియ టగ్‌పాంప వలయు” నని శంక రాంగ్యా చానిని కక్టర్మ మును =, ఎవడు చూచునోి యని పరిహ రించి, అనలగా అకష్థింపంబడుచున్న కర్మమునందే క్టైనమున్యు అనుసంధింపంబడు చున్న జ్ఞానమునందే. కర్మమును జూడంబడునని భావము ఇది యెట్లు * ఒకటి ననుష్టించున పుడు మలొకటిని కనుంనొనుట యపేేక్షితము కాదు ఒకటి ననుష్టించు మండంగా డానికంకెొ 'వేహనయుకటిని ఆనుసంధించుటయ దుష్కురము చుతీియ ఒళటిని అనుసంధించుచుండంగా దానికంకు వేచజన యుళటి ననుష్టించుట

క్‌19 (త్ర భధ గపద్లీతా = చతుథ్ధో ఒధ్యాయ:ః యాథాత్థ సృ్యము ననునంధించుటచేత దానిని జ్ఞానాకారముగాను, ఆజ్ఞానము కర్శయోాగమం దంతర్జత మగుటవలన దానిని క ర్యాకా లా యశళకిము. కాన చేయంబడుచున్న కర్మమునందు జ్ఞానమును ఆసుపంధింపంబడు వున్న జ్ఞానమునందు కర్మమును, కనుట యొట్లు * 'జీలువేువిధములైన రెంటిని ఏక కాలమున ఒక్కుటం జూచుట యశక్యము గాదా? అస్నచో, ఇట చేయంబడం చున్న కర్మముసందు జ్ఞానమాను జూయట యనగా అకర్మమాను జేయచుండునపుజే అందు, ఆత్మయాథాత్మమును అనుపంధిందుటబేత, దానిని జ్ఞూనాకార మైనదిగా చూచుట యని తెలియనది అనుసంధింపబడుయవన్న జ్ఞానమునందు కర్మేమును జామట యనలగా అజ్ఞానము వ ర్రించుచుండున పుడు అది కర్మయోగ మునం దంతర్షత మైయం డుటవలవ దానిని కర్మాకారముగా చూచుటయని తెైలియనడి కావుననే కర్మ మును చేయచున్నప్పుడే _ కర్గాకారముగా చూదునో యనంబడినది. దీనివలన "రెంటిని ఏక కాలమునం జూచుట పొపంయచున్నది. ఆనంగా శేవలళర్మము గాక ఆత్మ జ్ఞానముతో. గూడిన కర్మ వే ఉపాయముగా. విధింప-బడియండుటవలన ఒకటికి మతొకటి య మేక్షిత మే యగును గాన ఒకటే ననుష్టించునపుడు మలొకటి ఆ పేక్షితము శాళకపోదు కనుక "రెండును ఒకటితోనాకటి ఆన్వయించియే యండును. ఒక్కండే చూచుట పోవుట పలంకుట మొదలగు వానిని ఏశ కాలమునం జేయుట గలదు కావున ఒకటి సనుష్టించుచుండం గా మతొకటిని జూదుట దుష్కురముగాదు పోవుటయను నిలంభుటయను ఏళ కాలమున6ం గలగుట ఫరస్పర్‌ విరుద్ధము లై నట్లు జ్ఞానమును కర్మ మును పరస్పర విరుద్ధములం ఇావ్వు కాన నొకటి ననుషంధిందునపుడు మతొకటిని జేయ వచ్చునని తెలియనది ఇట్లు ₹0టిని చేయటవఅన నుభయెోగ మును 8 లంగ క పోదం పాముకాటువలవివిసషమును దీయుమాం(తివ ండు ఛ్యావము సేయచు-ని వశ దిగనదుడు చుట మొదలగు చేష్టలను జపములంను జేయట గలదుగచా దానిచే విషము నివ రించి వానిధ్యానమును కర్మమును "రెండు నుపయుక్తృము లగుచున్నవి ఆశ్హే క ర్మమును జేయచుండంగా చాని కర్త యగు అక్మయుక్క. స్వరూపమును. ఆనునంధిందుటచే కర్మమును జ్ఞానమును 3ండును సంపన్నము అగుచున్నవని తెలియనద్కి కావున చే శకర్మ మును జేయుచండం?ా చానిని చేయుకర్స గలుగుచుర్నది యనయిణెను, మజీయ కకృత్స్న కర్మ కృత్‌ ? అని కృత్సస్నళాస్తోం కళ ర్మెములను జేయ వానిక్తి కృృత్స షకౌస్తార్దములం. తెలిసియండవలయును శాన “బు థ్రిమాన్‌” అనుటకు సర్వ శాస్తైంగ్భవిదు6 డనంబయదెను, బుద్ధిమాన్‌) అని క్రానమును 6వ్భాత్స కర్మకృత్‌” ఆని యనుస్టానమును జెప్పయండుటంబటి ఆటివానికి అందుఅకుల దగిన ఫలమునకు యోగ్యత యుండవలయును గాన యళ జ ఆనుటకు జరు (డు అనగా మోత్తూర్ము ౬ డని యర్థము (గాహ్యమయ్యొం లా

[40] జాన యూగ్య 8138 ళా రముగాను, ఎవ్వండు చూచున్నో వాండే మనుమ్యులయంగు నర్వ ఇాస్త్రార్థముల నెజింగినవాండు, వాంజే మోత్షూర్హడు, వాంజే నకల

• సౌస్తోో్రక్తకర్యముల నాచరించువాండు, కగ్భుమును చేయుచుండలా దానిని చేయు కర్త ఆత్మయే కనుక అట్టి ఆతృయొక్క_ స్వరూపము ననునంధించుట చేత అంబే రెండును (అనంగా జ్ఞానవిశిహ్మమైన కర్ము మును కర్శవిశిష్టమైన క్షానమును) లెన్సగా కలుగుచున్నవి. ఇట్లు లోపల అత్భన్వరూపానునంధానము కలదచాసినిగా కర్ణము నసవండు మూచునో వాండే యజ్టివాం డని భావము, అవ, ఇ-ద్రియవ్యాపారములు కలది కగ్ధుము అని లేనిది జ్ఞానము, ఇాద్రియములతో శ్యపత్యక్షముగాం జేయంబడుచున్న కర్ణుము ఇంద్రియ వ్యాపారము లేని జ్ఞూనాకారమును బొందుట యెట్లు వొనలస నన(€గా చెప్పుచున్నాడు, శ్లో, యన్య నశ్వే సమారమ్మాః కామనజ్క_ల్పవర్డి తః 28 29 దగగ శరా పః జ్ఞానొగ్నీ ద్ధక ర్భాణం త మాహుః పణ్ణితంబుధాః॥ 0 టీ యన్య=వముముతవుయొక్క_, న ర్వే = సమస్తములగు, నవమూార న్య్భూః=క ర్థుములు, కామనంక ల్బ పరి ౮ః-(కాము=ఫలనంగ ముచేతను, +(శంకల్ప) = బేవామే యాళత్మయనెడు (భాంతిజ్ఞానము జ కర్మము చిర కాలమునకు మును సే చేని తీతినపై యిపుడు స్మరణమునకు మాము వచ్చుమ్యు కావుననే జ్ఞానమ్మ్శాతము గా పరిశేషించెనే౨ చానిని జ్ఞానాకార మనవచ్చును గాని (పత్యక్షము శా చేయచుండునట్టి కర్మమును జ్ఞానమని యెట్లు ఇప్ప పచ్చువని భావము "లేక కప్రత్యక్షృము గా అనుటచే జ్ఞానమునకు (త్యేషమవిషయ మై, కచేయంబడుచున్న యనుటచే జ్ఞానవముయొక్క కార్య మై యుండుకర్మమును జ్ఞాన మే యనుట యొట్లు * అనియ బావము గాంహ్యుముం 1 కసంకల్ప మునుచో (ఏకీకృత్యకల్పన) కసం ఆనమిట ఏకీ కారమునను చకల్చని నునుట (ధాంతిజ్ఞానము ననువర్శింభుచున్నది. (ప్రకృతితో (ఆనంగా (పకృతివికార

ఫ్‌ 14 (శ్రీ భగవద్దితా - చతుర్ధో ఒధ్య్యాయః

చేతను, వర్డితాః=విడువంబడినవో, తెం=లట్టి, పడ్డితం = విద్వాంసుని, క్షానాగ్నిదద్ధక ర్థాణం=క ర్థాంతర్షత మగు ఆత్మయాధాత్య్యజ్ఞాన మను నగ్నివేత దహింపంబడిన [పాచీనకర్శ్మములు గలవానినిగాా బుధాః = తత్వ ్వష్ఞాలు, అఆహు?ః= చెప్పుదురు,

"తా, వముముశ్ష్య్వవుయొక్క_ (ద్రవ్యార్దనాది లాకిక వ్యాపారము లతోలహాడీన నిత్యనై మితిక శామ్యరూవకర్మములన్నియు ఫలనంగ రహితము లై యుండునో, మజియు ఆతృన్వరూవమును (పశృతికంయె "వేజటుగా అనునంధించుటవలన, (ప్రకృతియే (అనలా "జీవారూపమున 6 బరిణమించిన ప్రకృతియే) అళుయని (భమించుటయు. (పకృతిగుణ ములే ఆత్మగుణనులని (భమించుటయు. లేనివియు న్నైయుండునో, ఆపండితుండు క ర్మాంతర్గతమైన ఆత్మజ్ఞాన మనెడి యగ్నిచేత మోక్ష విరోధులగు పా్రాచీనకర్ణుములను దహించినవాండని తత్త వ్‌జ్షాలా పలుకుదుడు, (ఫలనంగమును దేవోత్మ్యభనుమును లేక కర్ణములు సేయువాండు క్షానాగ్ని గలవాండని వెప్పుటవలన లట్టిఫలనంగాదిర హిత కర్ముమే ఆజ్ఞానాగ్ని కలది యగుచున్నది.) కావున (వ్రవృత్తిరూపమైన క ర్టాముకూడ అంతర్జత్యమైన అత్మయూాభథాత్మ స్రముకలది యగుటచేతను అట్టిక ర్శము జ్ఞానా కారమును బొందుట పొనంగు చున్నది,

*అవ ఈవిషయము'నే వినరించు చున్నా (ను. మెన బేహాముతో) తన్ను నొక్క_టి గాం జేనీక9ొనియు-అనం గా చేహముే తన్ను గా దలంచియా, (పకృతిగుణములం కహీకశువుగాం గలకార్యములకు త న్నీ కాతువు-గా౬ి దలం-చియ (మించాట సంకల్పము, లేక (పకృతిగుణము అనుసత్త ర జస్తృమస్సుల వలన ౫ లంగుదేవత్వ మనుష్య తాదిరూపములంన్తు బలుపు బక్కన 'తెలంపు నలంపు మొదలయిన వానిని, ఆత్మగుణములు గా అఆనుసంధించుఎయు సంక ల్పమనవచ్చును ఇది (పకృతివియక్త మెన యాత్మ స్వరూ పము నుప దేశించ్యు పక రణము గనుక సంకల్ప శబ్దముని కీయర్ట్‌ మే యపపన్నము

• వజూఠ్వళ్లో కార్టము నే యిందును. వివరించుట యొట్లనరంగా 6 కామవర్షిరో ఆనుటక్ష 6త్య క్షా కర్మ ఫలా సబ్రమ్‌” అఆన(బడినది. 6సంక ల్పనర్దిత” ఆనలూా ఆస్థి

జాన యోగః ర్‌15 ళు 30 న్లో! త్యక్త్వా కర్ట్ణుఫలానజ్లం నిత్యతృవ్తో నిరాశంయః | శ్‌

కర్మ అ్యభ్వివనృత్త౬వి నైవ కిళ్చి తృరోతి సః॥ వి0

టీ, కర్య ఫలానజ్లం=క ర్యఫలము నం దానక్షిని, త్య క్రాా=విడిచి,

యళ నిత్యతృషప్తః=విత్యుం డస తనయిీాత్మయందు తృప్తి ం 'జెందినవాం డును, నిరాశ్రయ:ః = అస్టికమగు (పకృతియందు ఆ(శ్రయబిుద్ది బేసి

ర్త థి

వాయడను, (యః=ఎవయవో), న=వాండు, కర్మణి=కర్యనందు, అభి (పవృత్తోపి = అభిముఖ్యముతో (ప్రవర్తించినవా. డ్రైనను, కించిత్‌. కర్మ ఒక్క. కర్ణుము న్వైనను, న కరో త్యేవ= చేయకున్న వాండే,

తా, ఎవండు కర్ణము ననుష్టుంచుచునే కర్మఫలమునం దాన కని వదలి, నిత్యుం డయినతే నయా గుయం బే త్తు 6 డగుచును, అస్థిర ముగు (పకృతి తేన కాశ్రయ మగు ననెడి య ధ్యవసాయము "లేనివాం డయ్యు నుండునో వాడు కర్ము ములయం డాభిముఖ్యముతో (పవర్షించివను ఒకకర్ణకు నైనను జేయనివాండె యగును, అన౦గా, క రబ్రనుస్థానవ్యాదమువో జ్ఞానాభ్యానము నే చే యువాండని యర్థము (శాయిట్టి కరము. డానాకారమునుబొందుట పొనంగుచున్నది). 31

ళు టు (పకృతితోడి యేకీకరణమును వదలుట యనటకు శనిత్యతృప్పః? ళస్థిరందై న యాత్మ యందే తృప్పుండు” అమటే ఆసీర మైన (పకృృతియందు తృప్పిలేని వాళడనుట (ఆన గా ఆస్ట్రిర మైన (పకృతినోడి యేకీకరణము. లేనివాండనుట) సిద్ధము ఇట్లు వూర్వూ శ్లోకార్థ్యమే యిందు వివరింపంబడినది కని ర్యా శయఃి ఆనుటకు ఆశ్రయభూతము లైన చేళాదిమూ 39ము లేనివాండని యర్బము చెల్లదు ఏలనలగా దేశాదులం అశయ ముఖంగా లే యుండుట ఛత్రము ఇందు. క9క లౌకిక వస్తువులలో ఏది తన కాశంయ మని బుద్ధికి దోంమనోో చానియం బెల్ల అ్మళశయము "నెడి బుద్ధిమా(త మే ేనిచాండని యెజుంగునది కావ్రవ కళ్యశయ బుద్దిలేనివా” డనంబడెను నుజియ వర్మములకు జేయచుండియు కర్మ మేదెయు చేయం డనుట విరుద్ధము గాన 6క ర్మానుహైన వ్యాజమున వేయుచున్నాలి డని చెప్పబడెను అనంగా విపరీతవిషయములంద సంచరించి జ్ఞా నా భ్యాసమునక్షు విశోధు రైయుండు నింద్రియ ము లం దానికి అనుకూలము వై నవిషయములందు సంచరి*-చుట మా(తేమే కదా శళర్మయోగము కనుళ నిట్టి

86 (శ్రి భగవద్దితా - చతుర్భాఒధ్యాయః 32 *ఆఅవ, “మరల కర ను జ్ఞానాకారమే యగుట వివేచించి పతి పాదించుచున్నాండు, తో! నిరాశ ర్యతచి తాత్ళా త్యక్య సర్వపర్మిగహః | సపారీరం కేవలం కర కురు న్నాప్నోతి కిల్చిపమ్‌? ౮ | టీ. నిరాశీః=ఫలోజేకము అేనివాండును, యత చిత్తాత్మా = నిగహింపంబడిన చిత్తమును మనస్సును గలవాండును, త్వక్షృనరర్షి పరి(గవాః-త్యక్న =విడువబడిన, సర్వి=నమస్త మైన వానినిగూర్చిన పరి (గవాః = మమకారముగలవాండును, శారీరం = శరీర మూతముచేత సాధింపదగిన్న కర శీవలమ్‌ = కర ్రమును మాతము, కుర్వన్‌ = వేయుచున్న వాండు, కిల్చిమం = నంసారబంధరూప మగుపాపమును, తా, ఫలాభినంధి లేనివాం జై, *దిత్త మును మనస్సును నిగ హించి (అనంగా విమయాంతరములందు చింత లేని మనస్సుగలవాండ్ర్ర) ఆగ్భుయే తనకు ముఖ్యపయోజనముగాం గలచాల డగుటవలన ల వ. వ కర్మయోగము ఆభరించుట జ్ఞానమును. అభ్యాసము చేయటయే ంకుగుచున్న దని కావము

• కర్మముయొక్క_ స్తానత్యేమును కయస్యసర్వే” అని ఉఆపపాదించి 6త్య వ్వ్యాళర్మా అని దానిచే వివరించి యింళ నిది మొదలు గా మూండంక్లోకములచే విస్తరించి పతిపా దించుచున్నారని తెలినీనదె, ఖ్‌ బుద్ది, ఆపహాంకారనుం, చిక్తము, ఆని మనస్సృయొక్క_వ్భ ్తులం వనూ౭డుం బుద్ధి ళయనంగా అధ్యపసాయము (నిశ్చయము). అహంకార మునగాం అభిమానము (కోరుట). చిత్తమన6ంగా చింత (విశారమ్రుం మనస్సు అనునది తలంపు అయిన మయొదడల్క బుద్ది అసహాంకారను చిత్తము ఈమూడును వరుసగా నిశ్చాయించునట్టియ, లోరునట్టియు, చింతించునట్టియ తలంపు అగును. మునోవృత్తుతైన యీ బుద్ధ్యవాం కారములను తతి ్థములతో6 జేరిన బుద్ధితేత్స పాము గాను అహా౦కారతత్ట్వ్ర్రముగాను భమింపరాదు,

ణ్డు న యోగ; తై? జభోగ్యృభోనోపకర ణము లగుతక్కి ననమస్త పళ్ళతిపాళ్ళతవస్తువుల యందు నమత అేనివాం డగుచు, జీపమున్నంతవజకు శరీరనంబంధ మగు కర్ణుమాత ము నాచరించువాండు జ్ఞాననివ్ట లేకపోయినను నంసారబంధరూప మగుపాపమును బొందండు, (అట్టివాండు నడుమ జ్ఞాన యోగసావోయ్య మక్క_ఆ లేక శీవల మిట్టికర్టు యోగముచేత నే ఆత్భృన్వరూపమును దర్శించుచున్నా. డనుట.) శా! 1 యదృచ్బాలాభ నన్తుహ్టో ద్వన్హ్వాతీతో విమత్సరః | 4 వ్‌ తి, నమ స్సిద్ధా ననిద్ధా చ్‌ కృ ఆం్ధఒపి న నిబద్ధ లేః ల్దలి టీ, యదృచ్చాలాభనన్తుష్టః = యత్నము లేకయే తనంతట (పావ్షించిన వస్తువుల లాభముచే తృప్తి. బొందినవాండును, ద్వన్ద్వా తీతః = శీతోస్తాది ద్యంద్వుములనునహించువాండును, విమత్సరః = మాత్సర్యము లేనివాండును, సిద్దా=ఫలప్రావ్షియందును, అసిద్భా =

• ప్రకృతి వస్తువులు-భోన్యము అగు ళక్టైదినిమయములం (పాకృరవస్తువులు- భోగోపకరణాము లగు ఇం[దియములం. ఖ్‌ కళార్రీరంి శర్మ కుర్వన్‌ * అని చెప్పియండుటంబట్టి శరీర ధారణము కొజకు (దవ్య్యార్జ వాదులందు అవశళష్టిము (పవర్షింపవలనియన్న ది, చానీ వలన శన్ర్రపాతా దులం శీతోన్షమృదు పరుసూదెస్పరుము లు (లోనీఫచ్చరానివై కలంగును అందును వూనినచానికి వమాతము సేయచానియెడల కోపము పుట్టును వూనిః ఇడంా సంతాపమును వెడక లాటము కలుగగా సంతోషమును పుట్టును కాబట్టి యిట్లు కర్మయోగ మే ఆత్మదర్భనమునకు విరోధులగు సమస్పృవై రెనర్లమును. శే పెట్టుదున్న దే యని శంకరాంలగా ఈన్లోకమున చానిని బకహరించుచున్నారని తెలియనది. ఇచట కయదృచ్చాలా భసంతుష్టకి అనుటచే సమస్తవా్య్రపార్‌ మూలనివృత్సి వెప్ప!బడీన వని తలంపరాదు అట్లు తలంచినచో తనంతట వచ్చివవస్తువులను లోంగొనుట "మొద వై నవ్యాపారములుగూడ నివ రి ంపవలనివచ్చును. కనుక వేయచఛున్న వ్యాపారము అకే యఖిసంధి మెొందలై నవానియొక్క. నివృత్సి వెప్పంబడినది. ఇందువలన ఏబేని యొక ళరీర ధారణవ న్ధువు తనంతట లభించ చేని దానికన్న మతింత చూధు ర్యామలు గ లపస్తువుల పై. (వృత్సిసే య రాదని యపదిష్ట్ర మగుచున్నది,

818 (శ్రి భగవద్దీతా = చతుర్థ ఒధాస్ట్రయ:ః అపావ్హీయందును, నమః=సమ చిత్తు నైైనపుకుషుండు క్యా అవి=కర్ణ్థుముల. చేసినను, ననిబద్ధ్య తే=సంసార బంధమును బొండండు. తా, శరీరథధారణమునకు సాధనముగా తనంతట లభించిన వస్తువు లెంతకొంచెమైనను వానితో తృప్పిం బొందినవాండైై; సాధన నమాప్తివజకు (తోసిపుచ్చంగూడని శీతోస్ణాదిద్వంద్యములను నహిం చుచ్చు తనకు అనిష్టములు కలుగుటకు తన కర్మమే జ్వంత్రువని తలం చుటనలన పడులయందు మాత్సర్యము లే, యుస్ధాదిక రుములందు జయాదులు సిద్ధించినను సిద్ధింపక పోయినను నమచిత్తిము గలిగి యుండు. పురుముంయు శేవలకర్ణుము నే యాచరించినను జ్ఞానసిష్ట "లేకున్నను సంసార బద్ధుండు గాండు, న్లో తనబ్లన్య ముక న జానావసీత చేతన; | ఒణ్‌ం ణి నూ దా థి యజ్ఞా యాచరతిః కర్ణు సమ్యగం (సవిలీయ లే॥ లికి టీ క్షూనావస్థిత చేతసః= దేహాతిరిక్త మొన అత్ధువిషయజ్ఞానము నందు నిలిచినమనస్సు గలవాండును, కాబట్టియే గతనజ్ఞన్య= (ఆత్మే ళు ళు *ి బంరవజుకు బుద్ధివూర్వుకము ౭6 (యత్నించి పొందిన సంగ పరిత్యాగామలం వెప్పంబడెను. ఇప్పుడు అశికి పయత్నేము లేక తనంతట నే కలుగు సంగ పరిత్య్యాగా దులు చెప్పంబడుచున్న వి అనంగా కత్య క్య్వాకర్మిఫలా సజ్తమ్‌” త్యక్త సర్వ పర్య గ హః *యతిచిత్తాత్మాో ఇత్యాదులచే వెప్పంబడిన బుద్దివూర్వుక సంగ త్యాగాదులచేత పజజ్ఞానావసన్టీలే చేరసః? అని ఆర్మజ్ఞానమందు మనస్సు ఆఅవస్థిత మయి యున్నది కాంబట్టి దానిని ఇప్పుడు నియమింపన[, అలేదు ఇట్లు నిరతిశయ భోగ్య మైన యాత్మస్వరూప మును అనుసంధించుటవలన దానికి ఆన్యవిషయములందు€ం గలసంగము సవాసన ముగా తనంతట ే నివర్హ్‌ంచుచున్నది. ఇట్లు సంగము నివర్తింపగా సర్వపరిగ వాము అను కాను త్యజింపవలనీనది లేదు అవియే తేన్ను విడిచి పోవుభున్నవి. ఇట్లు జయింపవలనీన వాని వెల్ల జయించి య థావస్టిత మైనయ పా యమునందు నిర లతొరాయ పూ (ప్రవర్తిచువానికి ఆత్మ సాక్షాత్కార మునకును తశ్చా ప్పికిని నిరోథులై ఫూర్వూ ఎరోములను పుణపాపములరూపమున నుండు సరంకర॥ ములును నశించు శెలియనది ల. సర్వకర్మములును నశించుభున్న వని

జా న యూగఖ 819 తరవిపయములందు) అనక్తి లేనివాండును, ముక్తన్య = (నర్వపరి౫ వాములచేతు విడువంబడినవాంచును, యిజ్ఞాయ == యతజ్జృముకాఆకు, అఆఅచరతః=వ ర్హించువాండు నగుపురుమునిమయొక్క_, కర్ణ=బంధ హేతు భూత మగువుణ్యపాపరూప మైన (పాచీనకర్థుము. నమ(గం=ని క్నేహ ముగా, (పవిలీయ లే=నశించుచున్నది,

తా, ఆత్భజ్ఞూునమందు నెలకొనినమనస్సు గలవాండగుటచే ఆ గ్మేతర వస్తువ్రలయం డానక్షి లేనివాండైైం కావుననే యన్నివరిగవా ములనుండియు విడివడి, పూర్యోక్న లశ్షణము లైన యజ్ఞాది స్‌ ముల నెజ వేర్చుకొణకు వర్నించువురుషునికి బంధహేతుభూత మగు (పాచీనకరస్ర మంతేయు నిక్కేపముగా క్షీణించును, అన, ఇంతవణకు [ పకృతిబంధము లేనిశుద్దాత్దున్వయాపమును అనునంధానము చేయుటతో. గూడినదనుటనలన కరము జ్ఞానాకార మెనదని చెప్పంబడెను, ఇప్పుడు (సుక్సువవావి రాది పరిక రములతోం గూడిననమ స్త కర్ణము పరబ9వ్యూళ్యుశ మైనది అనెడి యనునసంధాన ముతో: గూడిన దగుటవలన అకర్శము జ్ఞూనా కారమును బొందు చున్న దని 'చెప్పుచున్నాండు, న్లో! (బవ్య్హుర్పణం బ)వ్యువావి రృ్ర్రవభ్తగ్నా బిహ్మూణా హుతమ్‌ | (బ్రమెజబ్రన తేస గస్తవ్యం బ9వ్ఞైకర్థుసమాధినా! బశ ళ్‌ (బ్రహస్టర్పణం- (బహ్మ్రా=(బ్రవస్టేళ్ళుక మై న, అర్పణం= అర్చింపం బడు సు) గాదిహోమసాధనములు గలదియు, (బహ్మ్టైవావిః-బ్రవ్మ= తానును బైవ్యూత్మక మైనదియునగు, హవిః = వురోజాశాదికమగు వోోమద9వ్యము, బ్ర)వస్ట్రేగ్నా జు బ్రహ్మోళ్ముక మగు ఆహవసీయాది అగ్నియందు. బ్ర)వాణా=బ్ర)పస్రేత్యుక మెనకర్త చేత, హుతం = హాోేమము'చేయంబడు చున్నది? (ఇ8ి=అని) బ్రవ్మాక ర్హునమాధినా =

820 (శ్రి భగపద్దీతా - చతుర్ధోఒధ్యాయః నమన కర్శమును '(ఆహస్గమయ మని అనునంధానము వేయువాండు, తేన=ఎఆకర్త చేత, బ్ర మైస్ధవ=బ్ర)వ్మామగు తనయాళ్థుస్వరూప మే, గన వస్టం=పహెందందగినది, చా, జవ్వాకార్య మగుటవలన బ్రవ్మామగు స్రుగాదిహోమ సాధనములు గలదై తనంతట బ)వ్మానుగు హవిస్సు బ్రవ్మాకుగు నగ్నియందు బ)వ్మారూవిమైన యజమానునిచేత 'వేల్పబడుచున్నది”, అని నమస్తకర్శములు బ్రవ్హిత్మశ మగుటవలన బ్రస్థామయముగా ఎవండు తలంచునో, అట్టివాండు బ్రవాట్హత్మక మగుటవలన బ్రహ్మా భూత మగు అత్మృన్వహాపము నే తప్బక వొందును, అనలా ముము యువు చేయుచుండు నమ స్త కగ్ధుములు పర బ్రహస్ట్రేళ్చుక మే యనెడి యనునంధానముణో. గాూడియుండుటవలన క్షూనాశారమై జ్ఞాననిష్టా వ్యవధానము లేకయే నాత్షూదా తార్జవలోకనమునకు నాధన మగు ననిభావము, (ఇచట అన్నియు బవ కార్యము లగుటచే బ్రవ్యా ములం7గా (4 జెప్పంబడె నని యతుంగునది) ఆవ ఇట్లు కర్థము జ్ఞానాతార మగుటను పితిపాదించి కర్ణ యోణ౫ ళేవములను 'దెలువుచున్నాండు. 33 న్లో చైవ మే వాపశే యజ్ఞం యోగినః పర్యుపాసతే | (బ్రవ్బ్టుగ్నా వపశే యజ్ఞం యశ్హే నై వోవజుహ్వూతి। వఫ్‌ టీ, అపెంేమయోగినః = కొందటు కర్మ యోగులు, చైవం = ఇం[చాది "బేవతార్చనకూపమగు, యబ్బ మేవ = యజ్ఞ మునే షర్యు పానళలే = 'సీవించుచున్నారు.అప రే = మఠజికౌందజు కర్గు యోగులం, (టవస్ధిన్నా = బ్రవ్మాకూపమైన అగ్నియందు, యశ్ఞేనై న=(సుగాది యసష్ఞ్రాోపకర ణముల వేత నే, యజ్ఞం జు యజ్ఞ సాధనమగు వావిస్సును, ఉపజువ్వూతి= హోమము చేయుచున్నారు,

(ఉష) జ్ఞా న యోగః కల 1 తా, కొందటజు కర్ణ యోగులు *చేవళార్చ్భనరూప మగు యజ్ఞ మునందె నిస్ట్రగలిగియుందు రు. మజికొందజు (శ్రవ్యారూప మైన అగ్నియందు (గుక్సువాదుల చేత నే వావిస్సును హోమము ౫ పై వననునంాా జేవతతోడిసంబంధము గ లదియని యర్థము, చైవముతోడి సం ఖజంధము కర్మయోగుల కందజికిని సామాన్యము ఇట సామాన్యముగా కర్మయోగ మును జెప్ప! గోఅప రే” అని యొకకొందణా చరించయకర్మ యోగ విశేషమును మాత్రము ఇప్పుటచే ఇందలి యీ ద్రైవనంబంధము సామాన్ధమెనదిగాక విశేషమైనదిగా నుండ వలయును గాన అర్బ్చవరూప మైనదిగా [గహింపంబడింది వఫూర్వోక్ట్యము లైన యా గాదులంను చేవ తార్భనము'లే కాన నిట ఆక్చవమునకోం గలవిశేష మేమి? యన్నచో, ఆర్బన శబ్దము ఆయా చేవ తారూ పాదు లకు € "గావించుపరిచరస్ట్రాయందు (య్‌నిద్దము గాన నిట విశేషించినదిగా నే గహీంపవలయను అయినను మ న్వాదులం 6దేవ తా భ్యర్ననం మైవ సమిడాధాన మేవచి ఆని బేవతార్చునమును నిత్యకర్మముాణా ఇషెప్పియంకుటవిలన కర్మ యోగులక ందణకోను ఆవశ్య మొ యండంగ ఈ యుక తెగ వారికి విశేషించి ఇప్పుట యెట్లు? అన్నచో 6దేవకార్చన నిష్టగలిగి యందురు? అనంబడీనది. ఆనంగా అది. కర్మయోగుల కందతికిని గలిగియన్నను ఈ 'తెగచారికి మాత్రము అందు మిక్కలి నిస్ట య్యండునని (టాన్యాము మజియ నిట 6బవ్మోగ్నా అపరేయజ్ఞం యజ్హే చైవ ఉపజాన్వాతి అనుచో కయజ్ఞమ్‌' అనుటకు శ్రేవలలయజ్ఞ మని కాని తత్కారణమైన పరె మాత్మాచులని కాని యర్థమునేనీవచో నట్రియజ్ఞము గాని పర మూత్మాదులను/గాని కర్తూపజాప్వూతి ఆని యావోనుముచేయటకును సపోమసాధనమా లంశా చేయటకును పొపంగదు కాన యజ్ఞ మనుటను యజ్ఞసాధనములం-గా (గహించు నది అనంలగా 6ంకుజ్ఞమ్‌” అనుటను వావిస్సుగాను కయ్జేన” యనుటను (నుగాదిపాధన ములంగాను (1 హీంచునన మజియ వూర్వుళ్లోకమున 6బహ్మాగ్న్నా (ట్‌హ్మణా హుతమ్‌” ఆవబడినది అనియే యిచటంూడ “వానగా అపశేి అని చెప్పబడీనది శాన ఫునరుక్తి కలుగుభున్నది మజియ సర్వశ ర్మయోగులళను సాధారణమైనదిశా వూర్వ్వము వెప్ప-బడినచానిని ఇట నీతెగ వారికి విశేషించి ఇప్పుట యొప్పదు. కనుక నిందలి యేవ అనుటకు అర్థము చవీజుగా భహింపవలయును అనలా యబ్బ శబ్ద ముచేత యాగమును, ఉఊపజువ్వాతిళబ్దము చేత్‌ వనోమమును. జెప్పంబణు *ంన్నదిగ చా అవి కర్మ్మ్యయెోంగుల కందజకు సామాన్య మే మైనను ఈకర్మయోగులకు అందు నిష్ట యండుటయే నిశేపము అని భేదము తెలియననది కావున నే “బహ్మోర్పుణం (గవ్మ వోవిఃి ఆమ న్యాయమున యాగ ములందును నశలోమము అందును నివ్షు గలిగియాందురు అనంబడెను. దీనివలన వునరుక్తి మొదలగుదోషములం పరిహ్భృతీములం,

ఫ్‌99 (శ్రీ భగవద్దీకా - చతుస్థో ఒధ్యాయః చేయుచున్నారు, అనలా “బవ్యూర్పుణం బ్రవ్యావావిఖి అనున్యాయ మున వీరు యాగములందును హోహోమములయందును నిష్టగలవారగు శ్లోక శో ళతాాదీ సీస్టి్ర రా ణ్యన్యే నంయమాగ్నిషు జువ్వాతి శచ్చాదీ న్విషయా న్యే ఇన్ట్రియాగ్నిషు జహ్వూతిః విగ్ర ట్ర అ న్యే=మజికొందటు, శో తాాదిని న శోత9ంము మొద లగ్కు ఇన్ట్రియాణి = ఇంద్రియములను, సంయమాగ్నిషు = సి్మగహ మనెడి యగ్నులయందు, జువ్వాతి = హోమము చేయుచున్నారు, అన్యే=ఇతరులు, ఫ వైొదీన్‌ శ్‌ బ్బము మొదలయిన, విషయాన్‌ = వివ యములను, ఇన్ల్రియాగ్నిషు = ఇంద్రియము లనెడు అగ్నులయందు, జుపహ్వూతి=హోమము చేయుచున్నారు, తా, కొందజు కర యోగులు శో తా?దీం[ద్రియములనెడు వావిస్సును *నియమననంయమ మనునట్టి యగ్నియందు హోమము ననన న క

• ఇచట సంంయనుమును అగ్ని-గా రూపించుట యిళి[గియము లను ఛస్మమునేయు టకు (ఆనలా ఇం(దియ ముఅను వ్యాపారములు లేనివానినిశాం జేయటకు) అని "తెలియునది ఒక్కొక్క యిందియమువకు ఒక్కొక సంయమము చొప్పన సంయ మాగ్నులుం ఆని బహువభనము ఇక్షు మింద ఇం(దియాధులను అన్న లుగా రూపింయు టక్‌ భావము తెలియనది ఇం(దియ నియనునము సర్వెకర్మ చొోోగసలకును సాధార జఇమైై యండంగా నిట విశేషించి ఇప్పానీల యని శంకరాంగా ఈన్నిగ హమునం'ె (పయత్నింతురుి అనంబడినది అనంగా అందటికని అది ఆవశ మే కాని వీరుమ్యాతము అందు విశేషించి (పంకుత్న పడుదురని శేదము తెలియునది ఇళ్ల; కప్రయత్నింతురు అనుటకు. దాత్సెర్య్యము మింద "నెల్ల ( జఇలియునది క శోతాంద్రిన్ని 9 6బృం(దియము లను సంయమాగ్నియందు వోోనుము వేయటి” బే ఇం(ద్రింయ నియమవము వెప్పంబడినది, 6ళ క్టైద్రిన్ల్‌ ఆనుచో ఇం[దియాన్ను లందు శష్టాదివిషయ ములను పోవముముచేయట యన జేమి ? ఇం(గియములందు శ స్టైదివిషయములను సమర్ప్చించుటయా * కాదు పరము ముబేత వావిస్నునకే్‌ నాశము గలుగునుగ చాం శ ప్రైదులను ఇం(ద్రియాన్నలంయయందు హోమము సేయుట యనంగా వానికి ఇం(దియములతోడి సంబంధమును నాశము నేయట యని యర్థము కాన 6ఇం[దియములకు శస్తాదులందలి యాసక్షిని నివా

జ్ఞాన యో గః $59235 సేయుదురు-అనంగా (శో తాదీంద్రియని[గవహామునందె ప్రయత్నము చేయుదురు, ముజికొందజు కర్ణ యోగులు శ స్టైదివివమయరూపమగు హావిస్సును నింద్రియవర్శ మనునట్టి యగ్నియందు వేల్తురు-ఆనంగా ఇంది ్యయములకు శ స్టైదివిషమయములందు. గలయాన క్రిని నివారొంచు విషయమున (ప్రయత్నము చేయుదురు, తనముంతట [పాస్తము లగు విషయముల ననుభవించుచున్నను వానియం డానక్తి లేనివా రగుచు ఆ విషయములను పహావిస్సుగా భావించి వానిని అగ్నిగా భాపింవంబడు నిందియములయందు (6 బడ వేయుదురు, వ్ల! నర్వాణీన్ట్రియక రాణి (వాణకళ్ళ్యాణి ఇాపలే | *అళ్ళసంయమ యోగాణ్నా జవ్వూతి జూనదీవీ తే॥ ల్లి ళా టీ, అప చే=మజీకొందజు, సర్వాణి=నమస్త ము లై న, ఇన్లి) యక ర్యాణి-ఇంద్రియ జా చతురాదీం[దియములయొక్క_, క రాబ్రణి =ః రంచుటకు (పయత్నించుచున్నాి రని తాత్సర్య్యము నేయబడెను ళశో(త్రాదీని అని యిం[ద్రియముల నియనునయు చెప్పబడెను ఈఇర్టిియేఛ్యః పరా వ్యార్ధా అన్టేభ్యళ్చ పరం మనకి అని యిందియములక ౦కు విషయములం బలీయమా శై నవిగావున విషయ ముల నియమనయు 6ళ్చడ్దాదిన్‌” అని చెప్పృంబణకను మోంద్య విషయములకం"కు బలీయ మైన క్షిమనస్సుయొక్క_ నియనునముూ చెవ్వ్పంబడును, విషయములను నియమించుట యకనలగా దూరముగాంజేయట లేక వానిసన్నిధిని పరివారించుటయ నగును దీవినల నెనే యిం్యగయములక్‌ ఆవిషయమనందలి ఆసక్రి నివ ర్హించుచున్నదని భావము లేక్క 6శ్రోతాదీనిి అని విమయములపన్నిధిని పరిహరించుట 'ెప్పంబడిన దనియ్య్మ కళాబ్బా దీన్‌” ఆని విషయములం పన్నిహపితేములై నను అవి యేమియు పనినేయంజాలనట్లు గావింపంబడుట చెప్పంబడిన దనియ విఖాగము [గ్రహింపవచ్చును

• 6ఆన్టేభ్యళ్చు పరం మనల అని ఆర్థములకంకు బలీయమైన నునస్స్పుయొక్కా చంయనమునము ఇట ఆత్మసంయమయో గాగ? అని వెప్పంబడినది. ఇంద్రియ కర్మము అనలా దర్శవస్పర్శనాదులం (సాళాళకర్మ ములక ఉభ్బా స్టాసనిశ్ళాాసాదులం: "లేక ఇంద్రియ వాస్రపార ములకు ఉకూశత్రువులయిన సూక్ష్మ వ్యాపార విశేషనులం దీని వలన మందం జెప్పబడిన (పాణాయామును. వేఆగు చున్నది. నునస్ఫ్కు జేవామున కంయు వే వైంనదిగా శుద్ధాత్మ స్వరూపమును ఆనుసంధించుటవలన జౌనదీపిత నుగుచున్న దని తెలియనది,

త్రిల్లిశ (శ్ర ఛభగవద్లీతా - చతుర్ధ్జోఒధ్యాయః దర్శనము న్పర్శనము మొదలైన వ్యాపార ములను, (పాణకరాాణిచ- (పాణ=పంచపాణములయొక్క_, కి రాస్ట్రణి చ=ఉచ్చ్య్వానము నిశ్చ్వా సము మొదలై నవ్యాపారములను, జ్ఞానదీపి తే=జ్ఞానము చేత, (టకా శింపంబేయంబడుచున్న, ఆత్హసంయమ యోగాగ్నా-ఆత్మ = మనస్సు యొక్క-., సంయమ = న్నిగవారూపమైన, యోగ = అభ్యానమననెడి, అణ్నా=లఅగ్నియందు, జువ్వూతి= హోమము చేయుచున్నారు, తా, మజికొందలు సమ స్తేంద్రియ వ్యాపార ములను, ప్రాణాది వాయువృులయొక్కృ_ బహిర్ణమనాదివ్యాపారములను, క్లానపశాశిత మగుమనోని[ గ వాభ్యాన మనెడి యగ్నియందు వేల్తురు.అనలగా మనస్సునకు ఇంద్రియ వ్యాపారములయందును (పాణవ్యాపారముల యందును గలరురాన కిని నివర్మింపంజేయుటకు (ప్రయత్నము చేయు చున్నారు-అని భావము, ళ్లో (ద్రవ్యయజ్ఞా సృపోయజ్ఞా యోగయజ్ఞా స్వృథా౬పంే | స్వాధ్యాయజ్ఞానయజ్ఞా త్చ యతయ న్సంశిత్మవ తా;॥ విర్ర టీ. యతేయః = యతనశీలుడును, సంశితప్రళాః = దృఢసంక ల్పము ౫లవారునైన, అపరే = మటికొందటు, (ద్రవ్యయజ్ఞాః=(ద్రవ్యో పార్టనము వేసి చానిని జేవతార్చన దానాదులయందును యాగ పహళోమాదులయందును వినియోగంచుట యే యజ్ఞముగాణలవారున్ను (అప రే=ఇతరులు, తపోయజ్ఞాః నా కృ చృ)చాం[దాయణోపవాసాది తపస్సులె యభజ్ఞముగా6 గలవాజును, తధా అపగే=అశ్లు మజీకొం దజ్సు యోగయజ్ఞాః = పుణ్యతీర్థ పుణ్య వేత స్థాన్మపాస్తులే య ఖ్‌ ముగాం గలవాడును, (అపరే = మటీకొందజు,) స్వాధ్యాయ జ్ఞాన యజ్ఞాశ్చ-స్వాధ్యాయ యజ్ఞ; క్షానయజ్ఞాః = 'వేడాధ్యయ నాభ్యాసము మతి య (మతికొందలు) తదర్థణ్ఞానాభ్యానము నే ఖ్రముగాల గలవారునై యున్నారు,

జ్జా న యోగ, 825 శా, గట్టిపూనికయు దృఢనంకల్పమును గల కర్ణ యోగులు, కాము న్యాయమున ద్రవ్యమును నంపాదించి, కొందజు "జీవ కార్చ నమునను, గొందటు దానమందును, గొందజు యాగములందును; సదీరందజును ద్రవ్యయష్ఞాలు, కొందజు కృచ్చ్రఏచాం దా్రాయణోప వాసాదులయందు నిస్టు గలవా ర్రైయుందురు, కొందజు వుణ్యతీర్థ ఫుణ్య మే్యతాభిగమనమునం బే ఆన క్షి గలవారై యుందురు, నుజి కొందణు వేదాధ్యయనాభ్యానపరు లై యుందురు, తదర్ధజ్ఞానాభ్యా నమునందు కొండజానకులై యుందురు, శ్లో! అపానే జువ్వాతి ప్రాణం ప్రాగణేఒపానం తథాఒపరే | (పాణాపానగతీ రున్ధ్వ్వా (పాణాయామపరాయణా॥॥ డి0 శ్లో! అపరే నియ తాహారాః స్రాణాన్‌ (పాణేషు జువ్వూతి

• దేవ తార్చనయాగాదులం వూర్వు మే ఇప్పంబడియండంగా నిశతట కద్రవ్య యజ్ఞాః” అని ఆయర్బ్చనాదులను మరల జెప్పుట నీరర్ధకమగడా యన్న-చో, (ద్రవ్య శబ్దము సామాన్యవా చకము గాన చానముసుగూడలం జెప్పునది యగును, దానము వూర్వము వెప్పబడ లేద గావున నందులకై చానిని టగ్‌పొంచు (దవ్యశబ్ద మిచటం జెప్పంబడినది. ఇస్లున్తి కద్రవ్యయిజ్ఞాః? అని సానూన్యముణా ఇెప్పుటకంకొె. కదానయజ్ఞాలి అని విశేష ౦ చి ఇెప్పరాదా*' యన్నచో అర్చన దానయాగ వోమయజస్ఞ్ఞ ములం నాలుంగును తపోయజ్ఞాదులకం లు నిరరము లై న యవాంతరయజ్ఞ ముఖ "వెల్ల సంగ హించుచున్న వని నూచించుటకోను వ్యాయార్జిర (దవ్యముబేత నే సాధింపదగిన వని తెలంపుటకున్ను వానికెల్లను సానూన్యమైన (దన్య శబ్దము (పయోగింపంజె. నని తెలియనది కావునచే కవీరందజాను (దవ్రీయజ్ఞు లనంబడిరి. ఇట తపన్సు అనంగా కాస్తోోకమైనభోగ సంకోచము. మజీయు నిది కర్మనిస్టైాపకరణము గనుక యోని మనగా యోగాభ్యాసము కానేరదు; కర్మ నిహ్లైభేదపకరణము గనుక సామాన్యమైన కర్మయోగము గానేరదు. కనుక యోగ మనంగా 6సంయోగము అనంగా క(పావ్నీ” యని యర్జమునేని కళర్మయోగస్పృప స్నీర్థ చానయజ్ఞాదినేపనమ్‌” అని సంగవాళ్లోకనుబే నూచింపంబడినట్టు పుణ్యతీ ర్థాది పా వీగా టగహపాంపబడినది,

826 (శ్రీ భగవద్లీతా -_ చతుర్ధ 2౬ ధ్యాయః టీ (వాణాయామప రాయణాః=(పాణ"యామమునం చానక్రో వైన, అపనే=కొందలు, నియ తాహారాః=పరివిత మైన యాహోరము గలవా రగుచు, (పాణం=[ ప్రాణవాయువును, అపానే=ఎఅపాన వాయువు నందు, జుహ్వాతి=హోమము నేయుచున్నా రు, తధాఎ=లఅన్ష్రే, అపనంే= వముజికొందజు, అపానంజఅపానవాయువును, (పాణే= వాణవాయువు నందు, జవహ్వూతి= హోమము సేయుచున్నారు, అపరే = మతికొందజు, ప్రాణాపాన గతీ= పా్రాణవాయువుయొక్క ఊర్థ స్రగలిని అపానవాయువు యొక్క. అధోగతిని, రుస్థ్వాజబంధించి, ప్రాణాన్‌ =(పాణవృత్తి భేద ములను, పాంజేము=పా్రొణములయందు, జవ్వాతి-హో మము సేయు చున్నారు, కా, ఫొందజు కర్మ యోగులు ఆచారనియమముతో సూూరక "రేచక కుంభకము. లెడు నూండునీధము లైన పాొొణాయామము లందు నిస్టగలవా రగుదురు, అనంగాా వాడు పా3ళాయామపర్నులె పూరక "రేచక కుంభకము లనుమూండు భేదములనుబట్టి మూూండు విధములవా రగుదురు, ఎట్లనగా కొందజు ఊర్థ ప్రగతి గల పాాణ మవాయువును అపాన వాయువ్రునందు 6 జేర్చి (క9ందికిం బోసిచ్చ్రి వూరక మను నిష్టును నలువుదురు, అక్ష కొందరు కింద నుండు అపాన వాయున్నను ప్రొొణవాయువునందు. జేర్చి (ఊర్ధ్వమునకుల బోనిచ్చి చేచకమను నిష్టను నలుపఫ్రుదురు, మటికొందజు ప్రాణవాయువు యొక్క ఊర్థ్వ్వగతి యు ఉచ్చా వ్రనమును అపానవాయువురమొక్క అధోగతి యగు ని శ్యా్యానమును.నిలివి కుంభ క మను పాొొణాయావమనము నేయుదురు, “అపానే జవ్వాతి ప్రాణం” అని ఫపూరకము, ంవాంణే అపానం జువ్వాతి అని శేచకము, “పాంణాపాన గతీ ఈుస్ధ్వా ప్రాణాన్‌ ప్రణే మ జువ్వూతి అని కుంభకము, ఈ మూండు తెగల వారును సియఆాహాోరు లగుదురు,

జాన యోగ; 8927 జ్ర అవి ఇష్టూడు ఇప్పబడినపయి "రెండువీధములై న యజ్ఞృముల యందు నిహ్ష్రగలవారికి గలుగుఫలమును చెప్పుచున్నారు. న శ్వేఒవ్యేతే యజ్ఞవిదో యజభ్ఞైక్ష విత కల్టషా:ః] 80 త్డో॥ యజ్ఞ శిష్టామృతభుజో యాన్ని బివ్నా '్రననాతనమ్‌! టీ, వలేన ర్వ్రేఅవి=వీరందజును, యజ్ఞ విదః=యజ్ఞాన్‌ విన్షని రు ణా యల (లభ న్తే-మహాయజ్ఞ ములం మొదలుగా. గల యఫ్ఞములందు నిస్థ గలవారు, యజ్ఞ = యశ్ఞాము చేత, వపీత = నశింపంజేయంబడిన, కల్టుపాః=పాపము గలవారును, యజ్ఞ శిష్టామృతభుజః=యస్ఞమునందు మిగిలిన అమృత మనబడు నన్నము భుజించువారు నై, సనాతీనం= శాశ్వతమైన, (బహ్మ=(బహ్మామును- అత్భృన్వరూపమును, యాస్ని = పొందుచున్నారు. తా, * దవ్యయజ్ఞృము మొదలుకొని (పాణాయామపర్యంతము పొ ఇట్లు కర్మయోగము. నానా భేదములు) లిగియండుటంబట్టి యాభేదము లందు నిస్సులెన వారికి ఆవాంతరఫలములందు 'భేదములం గలుగునా 2 పాణాయాను నిహ్హులైనచారికి యజ్ఞాదు లం త్యాజ్యములగు నా శ యని శంశలం గలగలా ఈక్టోకమున వానిని పరివారించునువ్న్నా రని తెలియనది, ఇట కర్మయోగ భేదము అన్నియు సను ముసై ఫలభేదను 'లేకుండుటంబట్టి [ళువల జేది కోరినను దానిని గ యికొనవచ్చును గాని తమకు సమిహితము లై ని యనంబడెను, మతేయ ఫూర్వము శయజ్ఞ శిహ్ఞై శిన స్సన్తో ముచ్య న్నే సక్వకిల్చిమెోి అని యజ్ఞ శిష్టైశవముచేత శరీరయా[త నేయచు పాపములం వీడుదు రన్న విషయ వే యిచట యజ్ఞ శ ఘ్రైమృతభు జః” కయజ్ఞ "కమపి కలు పాకి అని చెషృుయుడినది గాన కర్మ యోగులందికిని కఅమ్కుత నునం బరలగు .. శేయుచుని యనంబడినది మతీ యస శబ్దము సామాన్యము గాను (యోగింపబడి యండుటభబే, ఆది మహాయజ్ఞ ములు నిత్యనై మీత్చికర్మమాలం న్యే యగును గాని వేణం గాదు. ఇ ట్లందథిని యజ్ఞశిష్టైమృలే భుజా లనుట చేను, ఆయజ్ఞ ములను పరినారింప శాని ని త్యాదులే యగుటభేక్రను, (పాణాయామనిస్టులకు 6 గూడ నవి కర్శవ్యము లే శాని త్యాద్యములం గావని శెలియవది “చేయచుచనీ అని ఏవకారముచేర శరీర ఛార అార్జమైన యిట్టి వ్యాపార ము ఆళ్మొావలోకమునకు విరోధి గాద) ఉపయుక్ష మైనే యని తెలియచున్నదెి. అగి శనిచో వ్యాపార మే యశకిష్ట మని భావము, వూర్వము కబమ్మోవ లేన గన్నప్యమ్‌ అన్న చానికి వలెనే యిట కయాన్సి (వ్మా సనాతనమ్‌” ఆనుటకును అత్మస్వరూపపాప్పే ఆర్థముణా గంహించునడి.

ట్‌ 828 శ్రీ భగవద్లీతా చతుర్ధో౬ధ్యాయః తమకు సమిీాహితము లయున (అనంగా వారువారు కోరిన) కర మమోగభేదములయందు. (ప్రవర్నించిన పీర లందటజును “వాయ ఖైః మా (ప్రజా న్సృష్ట్వై అని చెప్పంబడినవియు మహాయజ్ఞ పూ స్‌ వ్‌ వియునగు వివధయజ్ఞ ములందు నిస్ట గలవారై, కావున నే యజ్ఞముల "చేత పాపముల నాళనునొందించి, అమృత మనంబరగు యజ్ఞ శేషా న్నముచేత శరీరథ్రారణము చేయుచునే కర్ణ యోగమును అనుష్టిం చుచు ఉాళ్య్తతమెస బ్రవ్మూమును (అనంగా ఆతృన్వరూపమును బొందుదురు, సాయం లోకో2_ స్త యజ్ఞ న్య కుతో౭న్యః కురునత్య మ॥ వ టీ హేకుదనత్త మ=లిర్జునా, అయజ్ఞ న్య = మహాయజ్ఞ ముల తోడ నిత్యనై మితి క కర్మయన్ఞ్హ్ఞ ములు వేయనివానికి, ఆయం ౨ ఈపా?కృతమైన లోకః = ధర్మార్థ శామము లనునట్టి వురుపార్థము, నాస్తి = లేదు, అన్యః = తక్కినమోశక్ష మను పరమపురుపార్థము, ఖః ళా, అ వ్దునా, మహాయస్ఞాదిపూర్వకనిత్యనై వింత్తి,క కర్శ్గ ములు సేయనివారికి ఇవాలోకనంబంధ మగ ధర్మార్థ కామములన న నం పు కన

• నిత్య వైమిత్తిక మలం సర్వకర్మ యోగ భేదములకును సామాన్యము గా నావళ్ధ కము రైనవవి తెలిసెనుగ దా... కొందటలు తాము పక కర్మరమోాగ భేదమును ఆవరించు చున్నా మనెడి యభినూనమువ్ల ఆ నిత్యాదులను వదలిశేని సర్వపురు షార్టము అంను వారికి నళించునని యింద చెప్పుచున్నారు. మతీయు మొదటినుండియ మోక్ష యే పరమపఫురుపార్ణము-గా (పన్వ్తుతీ మగువిషంకుమై యున్నది గాన చఅన్య$? అనుటచే ఇప్పటివానికి వచం మొదటినుండియం. (్రుస్తుతమె యుండు మోక్ష క్షే (గాన్యాము ఆ(పాళ్ళతే మైన మోశ్రమునకు విరుద్ధముగా తక్కెన వపా+దు పురు షార్థములంను (వాక్చ ఈము వై యండు సామాన్య అశ్షణము గ లిగియండుటంబట్టి యాముూటికిని ఆయం అని ఒకటి గా నిన్హేశము గలిగినదని తెలియినది కావున చ్సే “తదితర మైన . యౌాక్ళళ మైనది గదా ఆనంబడినది. అనంగా సీమూ౭డంను (పాళ్ళతము అగుటంబట్టి యొక్క టిగాను మోక్షమునక ౦ వేజుగాను (గ్రహింంపబడిన వని భావము

త్తలి జాస యోగః 899 (42) క్‌ బడు పురుషార్థములు సిద్ధింప వనలా తదితర ముగుమోశ్ర మనంబడు పరమఫురు షార్టసిద్ధి యొక్క-డిది? (పరమవురు పార్థమె నదిగా మోశ ము: (వస్తుతింపంబడుటవలన తదితర మైన ఫుకుషార్థము “అయం లోకః అని నిన్రేశింపంబడు చున్నది, అది (పాక్ళత మైనదిగ డాం శ్లో! వవం బహూువిధా యజ్ఞా విత తా (బవహుణో ముఖే | “జ్‌, కర్ణజాన్‌. విద్ధి తా న్సర్వా "నేవం జాతా విమోశ్ష్యసే! శల టీ, వీనం=ఈ[(ప్రకారము్యు బహూవిధా! = అనేకవిధము లగు, ణ్‌ జ -యజ్ఞాః = కర్ణ యోగములా, బ్రవ్మాణః న ఆత్భస్వరూపముమొక్క, ముఖే = (ప్రావ్ట్యుపాయ మగుటయందు, వితఠాః = విస్తరించిన్నవె యున్నపి, తాన్‌ నర్వాాన్‌ =వాని నన్నిటిని, కగ్శజాన్‌ =|పతిదిన మనవు వ్వింపంబడుచున్న నిత్యనై మిత్సికక ర్భము లపలనం బుట్టినవానినిగ్కా వ్వ్‌ంచి, విమోతశ్షష్టసే=సంసార బంధమునుండి విడివడుదువు, తా ఈప్ర)కారము *అనేకవిధములగు కరస యోగములు

• బహు(ప్రకారము లగు కర్మయోగ ముభేదముల నుపదేళించినపిదప *ఏీవం బహువిధాయజ్ఞాః? అని వెప్ప్తుటచే బహువిధయజ్ఞ ములం (్రకృళవిషయ మాలను బహుూ- (తకారకర్మయోగములే యగును గాన 6బహు్యప్రకారము అగుకర్మ యోగ ములం అని- యర్థముసేయంబడిమెను.. నుజియ నిట కబహ్మి మనంగా కుద్దార్మస్వరూపమా_ ముఖళబ్దమునకు ముఖంతు వదనే ముఖ్యేతా మే ద్వారా భ్యిపాయమయోలి అని యపాయము. అర్థము కనుక 6బహ్మణోము ఖే ఆనుటకు ఆత్మ(పాప్వికి ఉపాయం. మనుట అట్టియ పాయ మైన కర్మయోనమున అవాంతర భేనములం విస్తరించియన్న వని భావము, మతఠియు 6ఠాన్‌ సర్వాన్‌ కర్మ జాన్‌ విద్ధి అనుచో కతాన్‌” ఆని (వాణాయామాదులను "జేజుగను ళకర్మ జాన్‌” అని నిత్యమై మిత్తికళర్మమాులను వేణుం గను ఇప్యుటచే మొదటివి (ప్రథానము లనియ ఆండవ తె ఈదర్భము లనియయ. దెలియ. ని 6ప్రతిదినము ం కర్మముఅం ఆనుటవఅన నిత్యాదులు ఫలసిద్ధివణకు ఆఅనుష్టింపం దప ననియు (పతిదినమును పాపమును బోంగొట్టి పయిపయి సత్త మును విళసిల్లల జేయనవి. గాన మిక్కిలియపయుక్తుములైని వనియ నూచిత్‌ మగుచున్నది [బ్రహ్మణః == వేదముయొక్క, ముఖే == ఆంతేము (శిరస్స్రులో= వే దాన్నమునంద్యు వితళాః== విస్తారము గా (పతిపాదింపంబడినవి --వరవరమాని ]

890 (శ్రీ భగవద్లీతా - చతుద్ధో ౬ఒధ్యాయ, యథావస్థి తాత ప్రాప్తికి సాధనముతై యున్నవి. పూర్వోక్త లక్షణ ములును (అనగా అంతర్భూతేజ్ఞానము లగుటచే జ్ఞానాకారములును) పూర్వోక్ట భేవములు నగు ఆకగ్భు యోగము లన్నియు (పతిదిస మను వ్యీంపంబడుచున్న నిత్యనై మితి కక రృములవలన గలిగినవిగా. కెలిసీ అ కొనుము, ఇట్లు కెలిసి అనుష్టించితి'వేని నంసారబంధమునుండి విడు చడుదువుః అవ, అంతర్గత మగు జ్ఞానము గలది యగుటచే కరగ్తము శ ము జ్ఞనాకార మని చెప్పంబడెను, ఇట్లు అతెర్జి జ్ఞాన మగుకర్శ నందు జ్ఞానాంశమే (పధానమని చెప్పుచున్నారు, శ్లో! శేయాన్‌ [ద్రవ్యమయా ద్యజ్ఞాల్‌ జ్ఞానయజ్ఞ ః పరన్హృప | స వీక్‌ సర్వం క'ర్యాఖలం పార్థ జ్జానే పరినమాప్య లే॥ టీ, పరన్నప=శ(తువులను తీపింపం జేయునట్టి, పార్థఎలర్జునా (దవ్యమయాత్‌ = ద్రవ్య త్యాగరూప మగు [క్రియా (ప్రచుర మైన యజ్ఞాత్‌ =య జ్ఞైముకం కె, క్ఞానయస్ఞ =జ్ఞానరూపమయిన యణ మః (చేయాన్‌ = శేషము, (వలనంగ్యా సరర్థిం=సమస్తవిధ మయినదియుః అఖిలం = వైకల్యము లేసిదియు, కర్థు=[క్రియారూపమైన అంశము? మ్‌, క్షా నే=జ్ఞానమునందు, సరిసనూప్య లే=పర్యవసించుచున్నదిె. నే ఇ ళా, క ర్యుజ్ఞాన శ్రియా ఉభయరూప మగు ఈ ర యోగ న స్త ఇక్కడ సంశయ చెంకటి కోలంగయన్నది -ాగ్రేయాన్‌ (ద్రవ్యమలో చ్యజ్ఞాళ్‌ జ్ఞానయజ్ఞ ౩ ఆని (ద్రవ్యయజ్జ్ఞ ముకంయె జ్లానయబ్హ ము కు వైన దనుటబే, ఆత్మసాక్షాత్కాార మునక అంశరం౫ పౌధన మగుజ్ఞానయోగ చ్సే (ప్రధానమని గొ చుట యుచిలేము ళస్తర్య్థిం క ర్మాఖిలం పార్ట జ్ఞానే పరిసమాష్య తే ఆనుటబే కరో ఫలమంతయు జ్ఞానమం దంతర్భ్యూత మగుట నోేశాయన్నది. మటత్రీయ అవీచేదన్‌ వస్వేభ్య పా పేద్య్క పాపకృత్తనుఃి కజ్ఞానాగ్ని స్పర్వక ర్మాణి భస్మ పాత్కురలే యోనచ్వన్న్య్యస్తృ కర్మాామీ ఇక్యాదులను మాఃదినిన్టేశములంను. కర్మయోగ మ సరోధులు గానున్నన్ని. 6నహి జాచేన సదృశం పవి॥త మిహానిద్య తే” ఆనుల్లోక్‌

జా న యోగః తలప మందు ధనాదిసామగి9)రూప మగు (దవ్యమయాంళశముకం కె (లేక (దవ్యార్జనాదిరూప మగు కర్ముమయాంశ ముకం కై జ్ఞానిముయూంశము "శేస్టము (ప్రధానము). _ సర్వకర్భుములును తదితరమువైన సమ లతలా కర్మ యోగముకం కు జ్ఞూనమేం మిక్కిలి పాననమని చెప్పుట "శలియచున్నది” కజ్తానం అన్ధ్వా పరాంశాన్ని మచినేణాధిగ చృతి అని యిందును జ్ఞానయోగము ఆంరరంగ సాధనను గావున శీముముగా ఫలము నిచ్చు ననియు తకినది యాలస్యమున నిచ్చు ననియు ఆజలియమన్నది “యేన భూతాన్య శేషీణ (దత్యుస్యాత్మ న్యధోముయి" అని సనుదర్శెనరూపమైన జ్ఞైానస్వరూ పమును మోంద6 జెప్పటబే నిదృటం బెప్పంబడు నదియు జ్ఞానయోగ మే యని దృథీక్సలే మగుచున్నది. ఏలన, కర్మ యోశాంతర్షక మైన ఆత్మ ఇజ్జావము చేత నే అంతయ నిట్లు సాక్షాత్యరింపదు కాన నిట వెప్పంబడినది జ్ఞానయోన మే శావలయను శాయబట్టి యిది క్రానయోగ(పళంసా (ప్రకరణ మే కావ అయును? అని యాత్మేపింపవచ్చును. ఇందులకు సమాధానము రేయాన్‌ ద్రవ్య తుయా ద్యశ్షాత్‌ 7 ఆని జ్ఞానమును (పధానమా?ా ఇప్పినంగ "నే జ్ఞానయోన మే ఇషం బడివదనరాదు ఏఅన “కర్మ జ్యాయో వ్యకి ర్మణఃి ఇత్యాదులందు. పూర్విము క్షానముకం కు కర్మ చే (ధానము గాం జెప్పయడియన్నది, మోందియ ధాస్రాయమునను. ళతయోస్తు కర్మసన్నా ఫ్‌సారటార్మయోగో విశిమ్య తే” అని కర్మయోగ మే విశేషించి నదిగా వెప్పంబగొచున్నదిః ఇట్లు ముందుము వెనుకను కర్మమును అధిక మైనదిగాల జెప్పి నడుము విరుద్ధముగా జ్ఞానయోగ మే (పథాన మని ఇప్పట యచితముగాదు శాయిట్టి యిట జ్ఞానమా కర్మయోగాంళ మైన ఆత్మజ్ఞాన మే కావలయును మణియ నీ యధ్యాయమునందు ఉపసంహార క్లోళమన తస్మా దజ్ఞానసమ్మూతమ” అవచానిలో జ్ఞానానీ చేత సంశయమును శీదించి యాగ మాతిస్ట ఊత్తిస్టం అని యద్ధమునకు లేచు నట్లు విఫింపంబడినది ఈజ్ఞానము సర్వచ్యాపారనివృత్పిరూప మైన జ్ఞానవాగు నేని చానిని మేవైనదిగాం జెప్పీన వెచక 6ఠాత్తిష్టు అని వ్యాపారరూపమగు కర్మము-- జెప్పుట యొష్పునా ౪. కనుక జానమనలగా కర్మమో గాంశర్షతమైనదే యపసంహార మునం జెప్పలుడిన దగును కాని నిటంగూడ నట్టిజ్ఞాన మే చెప్పంబడి యండవలయును శస్రరర్థంక ర్మాఖిలం” ఆనుటయు కర్యములాోని జనాంశము (వఛానమగుటకు చ్ట్వాళ్ళ వును జేప్పుచున్నదేకాని వేజుకాదు దజ్ఞా నాగ్నిస్పర్వక ర్మాణి” 6నహి. జ్ఞాచ్షేన సదృళమి ఇత్యాదులును జ్ఞానాంశము పాపనివర్షృశ మై+ దని (పశంసించుచున్నవ్లే కాని జ్రానయోగమును గుచింపలేదు. “యోగ పన్న ్యస్తృకర్మాణమ్‌" అనుచో కర్మము ఛలపసంశాదులం లేనివ్తై జ్ఞానాకారమును బొందుటమా(ే మే వెప్ప బడినది 6జ్రానం అహ్హ పరాం కాన్నిమ్‌” అనుచో కర్మయోగ మునందలి జ్ఞానాంశ మే సాక్షాశార రూపముగా పరిపొళమునొందుట చెష్పంబడినది, దాని పరిపాకావస్సర్యే 6శ్రత్ర

ఖ ఏవ యం

19 (శ్రీ భగవద్దీతా - చతుద్ధోటధ్యాయః సోపాచేయములును జ్ఞానమందు పర్యపసించు చున్నవి, (అనలా నో ప చమెన యాజ్ఞ్లానమే కర్శాాం రతముగా నభస్థసింపయిడుచున్నది, అన6ంగా అ ట్రభ్యసింపండు న్న్న మూంజన మే క0చుముగా అత్ముసాక్షూ ర్కౌా-రమును బొందించు స్రాష్య ళు దశకు వచ్చుచున్నదని భావము) న్లో త ద్విద్ధి ప్రణిపా తేన పరిప్ర శ్నేన సేవయా | వ్‌ ప స న$॥ లి ఉప చేశ్ష శని శ్రే క్జూనం జ్ఞానిస స్తత్త్త వ్రదర్శి నః! ద్తీ టీ, తత్‌ =ఆయాలళువిషయజ్ఞానమును, వశిపాలేవ=సాష్టాంగ నమస్కా.రమువేతను, పరిప్రక్నేన = అడుగుటచేతను, సేవంయా = గురుకు శఈూవ చేతను, విద్ధి= తెలిసికొనుము, తత్త స్రైదగ్శినః = ఆత్మ న్వహపసామ్రూ త్కారముగల, క్షానినః=జ్ఞానులు, "తే=సీకు, క్షనం న్‌ా క్షానమును, ఉప చేక్ష్యన్ని =శీప దేశము వేత (పత్యక్షమువలె విశదము వేయుగుడు, యోగసంపీద్ధః కాలే చాల్మేని విన్షతి కశడ్ధావాన్‌ లభతే జ్ఞానమి అని తోట్తోచే విశదీళరింపంబడుచున్నది గాన నదియే యిభటను (గాహ్యము, ఇళ్లు తేక్కినవానికి ఉమాధానము అఇణుంంగునది కాన జ్ఞానమున(౫ా కర్మయో-ాంతర్షతమగు జానాం ఛమే యిభట (గాహ్యము కళర్మము3౦ క నితరములైన యుపాదేంకుము. ెవ్వి యనగా చడానికి సాధనము లైనవే కర్మమును తత్సాధనములంను జ్ఞానమునందు సమాప్పినొందూ వనంబడెనుగన చా. సాధనములు జ్ఞానమన సమౌాప్పినొందుట యన6గా ఆసమస్తృ సాధనములచేతను జ్ఞానమే (సాపష్య మగట ఇ ట్లాజ్ఞానమునకై. సనుస్త్వ సాధవనముల ననుష్టించుచు వానిని కర్మయో గాంతర్జతము గా అభ్యసించదుదు రావల యును కర్మమయా జ్ఞానమునందు సమాప్పీ నొందట యనలగా అట్టు కర్మమునందు క్రానము నభ్యనించుచురాం౫ా నదియే పరిపాకము నొంది [క్రమమున ఆత్మసాక్షాత్కార చళను పొందుట యని యర్థము అనంగా కర్మ మే అఆత్న్మజానాభ్యాసమువేత జానా ఖ శ్రే క్రవ శ్‌ ళు శారమై ఆత్మదర్శగమును గలిగించునని బావము, ఇట్లు శర్మమును తత్సాధనములను ఆనుష్టించుదు నే ఆల్మజ్ఞానమును అభ్యసించుచు రాగా కర్మమునోడి యాసజ్ఞానమే పరిపకరమై జ్ఞానయోగ సాహాయ్య మక్కలణలేళ తానే ఆత్మావలోకినమును గలిగించు చని ఫలికార్థముం

గః తా న యో తితితి తా, (ఆత్భృవిమయ చెొనజాసము "అవినాశితు త ద్విద్ది ఉూ్చ్తూ థి మంంవలుకొస 'వసూ లేఒ2భిపాతా సాళ్హ్యా అనువజణకు నాచే నుపే శిఎపంబడినది. అట్టి జ్ఞానముతోం గూడినకర్శ్శమునందు. (ప్రవర్తించు చున్న నీవు) నే నుపబేశించిన యాజ్ఞానమును నీవరిపాకమునకుం దగినట్లు అప్వుడపవ్వూకు ఆత్మున్వమాపనాత్రూ త్కా.రము గలజ్ఞానులకు *పణిపాతపరి(పశ్నసేవాదులను జేసి వారివలన విశదముగా లెలిసి కానుము, ఆత్భనరూపము సాత్షాత్క_రించినజ్ఞూనులు (పణిపా తాదు లే సవితుల్రై, జ్ఞానమును జెలిసికానుకోరిక చే కలయ నడుగుచున్న

• ఉాపదేశింప(బడిన జ్ఞానమునే ఆమయ్యెపరిపాకదశలందు (తికృణము. విశద మగునట్లు మాటినూ48ికి జ్తానులవలన వినందగు నని యిందు వెప్పుచున్నారు. భఛగవంతు6 డడ్డునునకు జ్ఞానమును విశదముగా నుప టేశింపండయ్యొ నా 2 క యర్జునుండు. విశద ముగా తెలిళండయ్యెనా ౪ మరల మరల జ్ఞానులవలన దానిని వినవలనీనదేల * యన్నిచో_, భగవంతు-డు విశదముశగానే యపబదేశించెను; అర్జును-డును ఎచ్చరిక తోజ్‌ టభహ్‌ంచెను కాని అనాదిక ర్మార్థితము అయిన యనంతపాపసమూవాము తతృ్వజ్ఞానమును అంతఃకరణము ద్వారా (వసరింపనీక యడ్డ పెట్టుదున్నది గాన నుపదే శింపంబడియ, జ్ఞానము మిక్కిలి విశవము “గా నేకదు, కామ్‌లారోగితి శంఖము 'తెల్లనిదని యెంత యుపచేశించినను ఆరోగముతీలువణస అది పచ్చగగ నే కనంబడును గచా, కనుక పొపములం తీజంవజకు రత్త్వజ్తానము విళశదము కానేరదు, కనుక కర్మరంోగము నకుష్టీంచి పాపములను పోనాట్టుకొన్నవీదప జ్ఞానము విశదము గావించు కొను యోగ్యత కదురును పివప నుపబేశమయాలముగా పొందిన జ్ఞానమును సామా న్యముగా తానై పొందిన జ్ఞానమును సరియా యని తెలిసికొనుటకనను, తెలియని చానిని ఎటఆవగనటకునుు మజఅచివడానిని తెలంపుకొనుటకును మరలమరల (యశ్‌ మావళ్ళ్యకము అనంగా నవుడప్పుడు జ్ఞానము పరిపాకమగుకొఆందిని (పళ్నము నేయుచు రావల యమ, కావుననే 6పరిపాకమునకుం దగిట్టు) అనంబజెను.. (పణిపాతమనంా మిక్కి. లియ (క్రిందుగా ఇవాంగిలంబడుట దీనివలన (్రళమునకు వూర్యాాంగము అయిన యపణామము పాదసం[గ హాము "వెంవ్నలై నవి ట్రపాంపంబడినవి పరిప్రశ్న మన౯గా తాసు మిక్కిలి బుద్ధిమంతుం డగుటను మాటు చేనికొన తెలియనివానివతె వక్క లగ ఆడు॥వలసిన వానిని ఆడుగ6 దానిని సంబంధించిన వానిని అడుగుచు తన్నూల మున ఆడుగవలనీనవానిని అడుగుట; (పతివాదివలె కుయుక్తులచే నాశ్షీపించుట "గా దని భావము. నేవ యనంగా భక్తి; లేక, చికకాలముగా అనువర్శించుట యని "తెలియ నది

804 (శ్రీ భగవద్దీతా - చతుర్థోఒధ్యాయ:ః సీయభి(ప్రాయమును ననుంగొని జ్ఞాన ముపచేశిపంగలడు నేనుప లన విశ గా తెలిసి -జేశించిన జ్ఞానమును మరలమరల జ్ఞానులపల విశ దము కొను మని భాపము అవ, సొశ్రాత్కారరూసమైన ఆతయాధాత్మై స్టైివిషయజ్ఞూన ముయొక్క_ లక్షణము చెప్పబడుచున్నది, (అనలా క రాజ్రంతిర్యల్భ తమె యప్పటప్పటిపరిపాకముకొలందికి తెలిసికొనవలసినదై9-ఎందు నా య అల్గుజ్ణూనము అ౭సాత్రూ శ్రా రావస్థ నొందంగా అప్పుదు దానిన్వరూప మెట్టేదిగా దెలియవచ్చునో 'చెప్పుచున్నా: డని భావము.) 3 శ్లో; యద్‌ జ్ఞాతాధ న పున ర్మోవా మేవం యాస్యసి పాణజ్డన | యేన భూతా న్య శేపేణ (ద్రత్య స్యాగ్మ న్యథో మయి! $5 టీ పాపాణవ = అరునా, యత్‌ =వజానమును, జాతా జూ గే జ యా జ తెలిసికొని ప్రనః=మజల్క నీనం=ఇటువంట్సి మోాహ౦=అజ్జూనమును, స యాస్యసి=పొందవో, యేన=నజ్ఞానము చేత, భూతాని = చేవమను ప్యాదిరూపములతో నెంచ(బడు[పాణులను, అశేపే.ణ= అన్నిటి ననుట, అళ్ముని=సీవలెనే యవియన్నియు జ్‌ శాకారమున్రైయుండు అనియు, అధో=అటువై వి, మయి=అవియన్నియు నావలెనే యుందు. ననియును, (దక్ష్య్యసి=,పత్యెత ము చేసికొనగల వో, జన తింగర ఎ తా, ఆత్భనస్వరూపజ్ఞానము సాత్షూత్కరించినవిదప “అజ్ఞానము

• ఇచట భూరళబ్దముచే అచిక్సంపర్ణము గల శ్షే(త్రజ్ఞవ స్తువులను (గ్రహించు నది, “నీయందు సమస్తృభూూత ములను బానువుి అనంగా నీయందు సమస్త్రభూతమా లును ఉండంగాం జూతు వని యర్థము కాదు ఏలన, ఆళ్మ సమస్తృభూూతములకును ఆభాశము గాదు “నీయందు అనంలగా కనీయంక రాత్మరైన భఛగవందగునియందు” అని ఆంఠ రాత్మ పర్యంతేముగా (గహించినచో అన్నిటికిని ఆధారము గాంగాడడా యన్నచో, ఇట (పకర ణార్జము జీవసమాధి గాన నిదియం. జెల్లదుం ఇక (గ్రహిం చుట యొట్లు ? అన్నచో ఆత్మ లన్నియ (ట్రళృతిసంసర్టమువలన నానావిధరూపముల నొంది చేవ్చం డనియ మునుహ్యు౯ డనియ నిట్లు విషనుములం-గా (గ్రహీింపబడుచున్న వే

జ్జ న ఈకా గః తె8ి5 వలన మరల సిట్లు (పకృతిబంధకృతములగు ేవమనుషప్యాడి శరీర ములు మొదలగువాని నే ఆత్ములుగా భ0ముంచునట్టి ము ఆ(భమమను బే ఈ బేహాము నాడి యను మమత యొదలగవానికి ఆన్నదమైనట్టియు అజ్ఞానమును నీవ్ర పాందవు. మజియును దానివలన ేవమనుప్యా చ్యాకారములశో ననునంధింపంబడిన నర్వభూతములను సం జే చూాడంగలవు, (అనలా (వకృతనంబంధర హితుండ క. కన! న్వకూఫపుండ వగునిన్ను కనునాొన్నపిచదప స్టాలీవ్రులాక న్యాయమున నఏీవలెనే తక్కి నయాత్మలన్నింయు జ్లావై కా కారము వెనను నమాన ముులె యుండుటను కనుంగాందువు, వ లన6గా) ఆత్హు లన్నియు పకృతిబంధదోపమువలన జీవత లని మనువు లని నానాభేదములాు ేఅ ఫ్ర కనుషియుండును గాసి అవియన్నియు ఖొనమే న్వరూపముగాం గలవి గనుక ఆ(పకృతిబంధదోప.ము వీడిన వెనుక అన్నియును జ్ఞ్హానె కాకార మ్యుల్లై వర్షగింజలవలె ఒకటివలెనే మజియొకటి యుండును, (పకృతి నంనర్లదోపము వీడిన యాళ్గులయొక్క_ రూవము లన్నియును సమా నములుగానే యుండునని మోాంద “*నిడ్లోపషం హీ సమం (వ్యూ తనా లి, త న దృ్రమ్మైణి త్తే స్ట్‌ తాః అని చెప్పంబ జెడిని. "చేవమనుష్యా ద్యా కారము లతో ననునంధింపంబడు భూతముల నన్నిటిని నాయం బే చూతువు, కాని యని (పకృతిబంధమాును వీడి పరిశుద్ధము లైనచో, అన్నియ జ్ఞానే స్వరూప మాగాం గఅవి "గావున అన్నియు సమాసాకారములంగానే యుండును; కనుక కనీ యందు సర్రాభకూతములను జూతువు” అనలా నీపరికుద్ధాత్మ స్వరూ పమును జూడలగా తక్కిన ళభరాతముల యాత్మ స్వరూపములంను అళ్లై య్‌ండును గాన్న అవికూడ సాల పులాక న్యాయమున చూడంుడినన్షే యసునని భావము కనాయందు సమస్తభాతము లను జూళతువుి అనలా పరిశుద్దాత్మలం నాస్తరూప మే కలవి గావున నన్నుుల జాడలగా వానిని జూచినక్తు యగునని భావము. ఇందులకే “తదా విద్వాన్‌ ...ముమైతి (ముజ్జ-3-౧-౩) యని (కుతి యుదావారింపంబ డెను పుణజ్యపా పముఅను పీడల్యూ (నిరంజనః) ఆ పుణ్యపావమువలని (పకృతిసంసర్టనును ఆసంసర్లమువలని శన్లేశాదులంను లేనివా6డై, పరనుపురుషునితోడి సొమ్యుము నొందునని భావము, క సాముర్యూ పములం వీడిని అనుట “తథానిద్వాాన్నాము రూపా ద్విముక్ష్వృఃి (ముళ్ణు-3-౨=ఎ౮) ఆని యా యు పనిషత్తునందలి వాకాాంతర మును తలంపీంచుచున్న దని రాహ్యము,

986 (శ్రీ భగవద్దీతా - చతుక్టో ఒధ్యాయః వీ లనంగా పరిశుద్ధము లగునాళ్టువ స్తువు లన్నియును నాన్వరూపము వం టిస్వరూపము'నే కలిగియుండును కనుక నన్ను చూడంగా తక్కిన యాళ్మేస్వమాపములును నావలెనే యుండుట కనుగొందువు ఇదియే *బ్పడం జ్ఞూన ముపాశిత్య మమ సాధర్ము శ్రమాగ తాః” అని గీత్రయందు మిీాందం జెప్పబడుచున్నది, ఇక్షు “తదా విద్యాన్‌ వుణ్యపా పే విధూయ నిరజ్ఞాసః పరమం సామ్య ముపైతి ఇత్మాదులందు నామరూపములు వీడిన ఆత్భువస్తు వునకు పరస్వరూపముతో డి సామ్య ముండుట అెలియు చున్నది. కాబట్టి ప్రకృతిబంధరహీరము లై నపరిశుద్ధాత్మువస్తు వులెల్ల పరస్పరము సమానముగాను 6 ర్వేశ్వరునితో నమానముగాను నుండు నని భావము, అన, ఇట్టెళ్టానముయొక్క_ మాహోళ్ళు శ్ట్‌మును జెప్పుచున్నాండు, కక్‌ శ్లో! అడి చే దసీ పాపేభ్య న్స న్వేభ్యః పాపకృత్తమః | నర్యం క్షానప్ప వే వ్వైప వృజినం సస్త్యరిష్యసి! 86 టీ నర్వేధ్యః పావేభ్యః=పాపము చేసినవా రందటికం కును, పాపకృత్తమః=మిక్కి.లి పాపములను జేసినవాండవు, అసివేత్‌. అపి= అయితివేనియు, సర్పం=సమన్న మైన, వృజినం=పాపమును, జ్ఞానప్ల వేన జవ 4 జా (0 వీవ = జ్ఞానమనెడి "తెప్పచేతనే, నన్హరిష్యసి = చక్కంగా. చాంటం తా, మహాపాతకము లాచరించిన వారికన్న సీ కధిక పాపములు వేసినవాండవై నను అట్టిపాపరూపమగు నమ్ముద్రనును ఆత్ర విషయ జ్ఞానరూప మగు తెప్పచేత నే డాంయెదడవు, న్లో య్నెధాంసి నమిద్ధో౭౬ఒగ్ని ర్భృషుసాత్కురు బే2కున | జ్ట్‌నాగ్ని స్పర్యక రాణి భన్మునాత్యు_ డు త తథా! 957 టీ హేఅద్ధస=టీ అదనా, సమిద్ధశః=చక్క గాయండుచున్న, అగ్నిః=అగ్ని యధాజ=ఎట్లుం వథాంసిజక్‌ క్రైలను, భన్ముసాత్కురు లే=

(48 జ్జ న యోగ లి87 ఛన్మృముగా చేయునో, తథా=లఅట్లూ, క్ష్తనాగ్నిః = అగ్నినలె (పకా త న్‌ స చించు ఆత్భుయాథాళ్యుసజ్ఞూ నము, నరర్ధిక ర్మాణి=సమస్తక ర్భాములను, భన్మసాత్కు.రు తే= కార్యకర ములు గానివానినిగాం జేయును, తా, అక్జున్నా (పజ్వలించుచున్న యగ్ని కళ్షైలను వవిధముగా జ య వ్య న భన్ధుము గావించునో, ఆప్రకారమే ఆత్భుజ్ఞూనరూప మైనయగ్ని మోత్ష(ప్రతిబంధకము లగు సవమస్తప్రాచీనకర్శములను భన్ధుముగా (అనంగా, కార్యకరములు గానివానినిగాల జేయాను, వై వ జ న్లో॥ ఫినహా క్షునేన నద్భళం పవి్యత మివా విద్యతే | 4 త త్రయం 'ఆయూోగనంసిద్ధః కా లేనాఒఒత్ముని విన్షతి॥ కి8. త్‌ కజక్ర్క జ్ఞాన మే ఆనాది కాల(పవృత్పము లైన ఆనంతపా పకర్మములను వోలం గెంచుట యెట్లు? క6నాభుక్త్యం శ్రీయలతే కర్మళల్పకళోటిళశతైరనీ! అవశ్య మను భోక్షవ్యం కృతం కర్మళు భాకుభమ్‌ [7 (యవ్మావై వన్తే (టషృతిఖంజే ౨౬-౭౦) ఇత్యాదివ చనములంబట్టియ జ్ఞానము పాపమును దొలగించు ననుట యొప్పదు కాన నిలంబముననే పాపము నివర్హ్‌ంచుకుి అని శంక కలంగంగా నిందు సమాధానము ఇప్పృంబదుచున్నది* ఫూర్వుశ్లోకమున సము[ద్రతేర ణదృష్టైంతమున్న పాపసమ్ముదమును. చాంటియ మరల చానిని (బవేళించుటకు అయితి లేకపోవదు ఇంద కాస్టభస్మ్ట సొత్క_రణదృష్టైంతమున ఛస్మ మైన క సైలవలెపా పములం ఎంతమా[తమును కఆార్యకర ములం కాంజూలనట్లు వూర్షముగా వశించుటవీ మరల నవి కలంగగటకు ఆయితి లేదని శసర్వక ర్మ్యాణి అనుటచే విరోధువై యుండు సాంసారిక పుణ్యకర్మ విశేషములనుగగూడ నివర్హింపంజేయ ననుట (ావ్యాము. శనుక “చాభుక్తృమ్‌” ఇ త్యాదులను అన్య పర ములంగా (గ్రహీంచువది,

• కశ్మేర్రజ్ఞ స్యేశ్వరజ్ఞానా ద్విశుద్ది పరమామతా” 6 క్షే రరీజ్ఞానను. ఈశ్వర జ్లానమువలన మిక్కిలి యుత్కృష్టమైన శుద్ధస్వరూ పము గలుగును (యాజ్ఞ వల్క్య్య తక్కువయగు వానియండెల్ల పరిశుద్ధాత్మజ్ఞానమువ లె పావనమైనదిలేదని భావము అయితే అటువంటిజ్ఞానమును ఆచరించమని కోరినను ఆది కలంగదు ఇట్లు ఆది పురుషు వ్యాపారమునకు లోంకువ శాకుండుటచే. దానిని విధింపందగ చే యన్న శంక ఇత్రత్పస్థాయం . విన్దతి" అని పరివారింపబ బెనుం అనలా ఆహరవాము జ్తూనాకార

ల య 188 (శ్రి ధగవద్దీ ఆ --చతుద్థోఒధ్యాయః ట్‌, జ్ఞా చేన= ఆత్మజ్ఞానముతో, సదృశం = నమాన మైనదియు, పవిత్రం = శుద్ధికరమయినదియు, ఇవా = ఈలోకమునందు, నవిద్య -ఖేపా= లేదుగ దా, తత్‌ =లొట్టిజ్ఞానమును, యోగనంసిద్ధం=కర్ణు యోగ సిడిని పొందినవాడు, కాలేన == కాలక్రమమున, అక్థని=తన ఆళ్ళ యెందు, నర్షయం = తానే-ఉపచేశము అక్కఅలేకయే యనుట, నా చున్నా6ండు, పిస్షతి పొందు న్నాం ళా, అత్మజ్ఞానముకో సమానముగా శుద్ధికర మైనవస్తువు 'వేళాకటి యాలోకమునందు లేదు, కాంబట్ట అది నర్యపాపములను నాశమువేయును, ఎనండు, తా నుపచేశము నొందిన పకారమున (ప్రతిదినము జ్ఞానాకార మైన కర్థ్థయోగము స్రనుష్థించుచు, దానిచేత సంసిద్ధిని బొందునో (అనలా రాగ 'జ్వేపాగులను. వీడి నిర్జలాంతేః కరణము గలవాండగునో) వాండు పరిపక్యదళ నొందిన అట్టిజ్ఞానమును కాలక్రమమున తన యాళ్ళ్యయందు తనంతటనె పొందుచున్నాండు. (అట్టి కర్మ యోగికి తనంతట నే యాజ్ఞానము కాల్మకమమునం గలుగు చున్న దసి భావము), అప, దీనిచే విన్నష్టముగాం జెప్పుచున్నాండు, లా ముగా కర్మయో౫మును అనుస్తించుచు శాలా ఉూనివపలన సంనిద్ది గలంగను-అనళలో రాణ బ్వేషములు వీడి జ్ఞానమును పారిప్పించు యోగ్యత సిద్ధించును ఇట్లు శర్మ మొ నందు అంతర్జతీము'గా జ్ఞానము నభ్యసింయచు. వచ్చిన సంహ్యారబలమువలవను, ఆ జ్ఞానము ముశు సెట్లు ఊపబేశింపంబడెనో యజేవిధమయి యిప్పుడు ఉపదేశ మలో లేశ తనంతటచశే లభింయను. జ్ఞానస్వరూపము త స్నేసుజీంచిన (ప్రయత్నములకో లోంకువ కానివై నను తన్మూ లమును వూత్య్వోళ్ట రూపము నగుకర్మ యోగము చా” సెద్టిందుచున్నది సాన నది విధింపం దగినదియే యగునని ఫావమ్సు జ €గ్ష్యి్లే విస్పష్టముగా6 కెప్పుచున్నా(డు” అనగా వూర్వశ్లోకముయొ శం రెండుసన ములకు ఈన్గోకముయొక్క ఇఆండుసగ ములం వ్యుత్క_్రమము౫ా (అనల ఆండలి మొదటి సగసమునక ఇందలి 30డవసగమును అందలి ఇండవచడానికి ఇందలి మొద టిదియ) వివరణము లని భావము. మోందిక్లోకమున 6ఆజ్జ శ్చ ఆ(శద్ధధానళ్చ” అని యండగ్గా డానికీ6 ఖతియైన యిందు క శద్ధావాన్‌ ” అని యొకటియే యన్ననే

జ్జా నయోగః। ర్‌ి శ్లోః శ్ధావాన్‌ లభతే జ్ఞానం తత్పర స్సంయ తేన్ద్రియః

జ్జానం లకూ పరాం శాస్ని మచిన ణాధిగచ్చ్భతి! 89

టీ, శ్రద్ధావాన్‌ = విశ్వానమును త్య్థరయును గలవాండును, తత్పరః=దానియం దె ఆసక్తి గలవాండును-సంయ లేస్ట్రియః=ఇంద్రియ నిగంవామ! గలవాండును అగువురుషుడు, జ్ఞానం = ప్రత్యశ్షమువ లె విశద మైన అత్మునిషయజ్ఞాన మును, లభతే = పాందుచున్నా(డు, స్టనం లడ్జ్వా=లుట్టిపరిపా కావస్థమైన జ్ఞానమును బొంది, అచినేణ = సీభు మున నే, ఎరాం=ఉత్క్భృన్టమయిన, ఇాస్టిం=మోాక్షరూప మైన నిర్వాణమును, అధిగ చృతి=పాందుచున్నాండు,

తా, ఇట్లు గురూప దేశమునలన జ్ఞానమును బడసి, ఉపదిళ్టు మైన యాజ్డానమును వృద్ధి చేసి నుబయందు త్వర గలవాండును, దాని యంచే మనను నిలిపినవాండును, తిదితరవిషమయములనుండి ఇంద్రియ ములను మరల్పుకొన్నవాండు నగు వురుముండు పూర్యోక్తలవ్ర ణము గలబై పరిపకర్టదళ నొందినజ్ఞానమును త్వరలోనే పాందుచున్నాండు,

౬... ళో అట్టిజ్ఞూనమును బడసి శీఘ్ర) కాలమున నే సరనిర్వాణమును బొందు. ౬

చున్నాండు,: లలల కాల లాలా జ్ఞ శ్చ (శద్దానాన్‌” అని ౭ండును ఊండందగునని యెంచి “జ్ఞ శ్చ అనుటకు వరాన్ట చ వే యముగా 6ఇట్టు. ఉపటదేళశమునలన జ్ఞానమును బడనినవాండ్రై* ఆని కూర్పిబడీనది. మజియ నిజట ఉపాయము వూర్మముగా నిపష్పృన్నమయి ఫలదళ (పస్తావింపంవగి. యండుటంబట్టి కళాన్సి” ఆనుటను శమముగా (గహింపరాదు కసళా ని మాప్కోతి. న కానుకామాో కసళాన్ని మధిగచ్ళతి 6బవ్మానిర్వాణన్భృుచ్భృతి అని ద్యితీయాధ్య్యా యఫు కడపటి మూండున్లోళమాలందును ఫలదశయందు కాంతిని ర్వాణశిబ్దయలం సమార్థ్‌ శములం గా చెప్పంబడినవిగాన శాంతి శున6 గా నిర్వాణమగును వానిలో నడిమిన్లోఖ మందలి కళొస్కి మధిగచ్చ్భతి అనుటయే యిటం గయికొనంబడినది దానికి మునుపటి న్లోం మందలి “ఆప్నోతి” ఆనుపదమును ఇనుకటిహ్ఞోకమందలి కనిర్వాణొ పదమును గొని “నిర్వాణ మాప్నోతి”. కనిర్వాణమును బొందును” ఆని యాశెంటీని దలంపించుటళ్త వ్యాఖ్య వేయంబడుట గాంహ్యూముః నిర్వాణమాను ఆఅచిర కాలమున బొంకుట ఆకునంగా జ్ఞానయోగముబేం కాని శహాంత రాదులచేం గానీ విలంబనము నొందక -ఈయాత్మాబ్జానముబేత నే పొందుట యని తెలియనదిం

న్నే శశ 0 (శ్రి భగవద్లీ ౮ ల చతుొస్థా ౩_ధాస్ట్రయః అవ ఇట్లు జ్ఞానాధికారిని జెన్బీ తదిర్పపరీత మైన యధికారిని 'జెప్పాచున్నాందడు, శ్లో॥ అజ్ఞ ఇ్బాశ్రద్ధథానశ్ళ్చ నంశయా కా వినశ్యతి | నాయం లోకో౭౬_స్తిన పరో న సుఖం సంశయాత్థునః! శత౦ టి అభ్ఞః=4ప చేశమువలన లభిం చుజ్ఞానము "లేనివాంకును, అశద్ధధానశ్చ=జ్ఞానమును వృద్ది చేసికొను నుపాయమునందు త్పిర "లేనివాండును, నంశయాత్తైాచ = జ్ఞూనమునందు. సంశయముతో. "హాడినమనన్సు గలవాయిను, వినశ్యతి=నళించుచున్నా ందు, నంళ యాళ్టునః=నంశయముతోంగహాడిసమినస్సు గలవానిక్తి అయం= ఈ, లోకః=ధ ర్కార్ధ కామము లనెకు ఫురు పార్థము, నాస్తి= లేదు, పర$= మానము, నజ లేదు, సుఖం=సుఖమును న=ేదు, తా, ఉప బేశమువలన జ్ఞానము లభింపని వాడు(ను, ఉప చేశింపం బడినజ్ఞానమును వృద్ధి చేసికొనుటకు త్వరపడనివాండును, ఉప ేశింప( బడిన యాజ్ఞానమునందును మనశనంశయము గలవాండును నళిం తుజ, ఇట్లు ఉపచేశింపండిన అఆత్మున్వరూపవిమయ జ్ఞానమునందు గా న్‌ నంశయముగలవానికి *బహలోకమునందలి ధరా అఫకానుము లను “శ మోశ్రమున కు పాయభూతమైన శాస్తాంర్థమందు సంశయము కలుంగలగా 'మోషపురుషార్థనము. లేకపోవలయ నే గాని యితర ఫుకు హెర్టములంగూడ 'లేశపోవుట యొట్లు! అని యడుగంగా శాక్ర్రీయకర్మములవలన"నే సనుస్త్యవురుహర్ధములును నీద్దించును. గాన శాస్త్రిమునందును సంశయము గూడదని తెలియనది. కావుననే శసమస్త సిద్ధు లే యగును? అనంబడినది. అయిన, ఆయాశాస్తృ్ర్యయుల చేత ఆయా ఫురుషార్గములం సిద్దించుంగాక మోక్ష కాస్త్ర్రమందలిపందేహము చేత తక్కినవి సిద్ధిం పకపోవు కుట్టు? అన్నచో, ఆయశ్వేదాదులు కేవల మోదేహమా [తముతోం జేరనఫలములను సాధించు కర్మములను (బతిపాదించునట్లు ఆయాకా స్త్ర్యములంను. (బతి పాదిందు-ేని యప్పుడు దేవానునకంతకు ఆత్మ జేళతెకటి కల దనునిశ్చాయమా అక్క. జ లేకపోవచ్చును. శాస్త్రము అట్టివి "గావు, ఆవి యజ్ఞాదులచే సాధింప6 చగినవియు బేహాింతరమునందుల గలంగుననియ నగు స్వర్షాదిఫలములను మిక్కిలియ్‌

జాన యోగ; తిజ1 జా "నట్టివుడుపార్థము లే సిద్ధింపవు, ఇంక మోక్ష మెక్క-డిది+ (నమస్త ఫురు పార్థములును శాశ్ర్రైియక ర్థములయొక్క_ సిద్ధు లే యగును, నీ "'చేవామునకం కు ఆత్మ వేళైన దనునిశ్చయము గలవాడే అట్టిశా స్త్ర యకర్శములను జే్ఫి సిద్ధిపొందును, ఆత్ముయెడల అట్టి నిశ్చయము "లేక నంశయము గలవానికి అట్టిళర్థుములను జేయుటగాని వానివలన ఫుడుపార్థసిద్ధులుగాని కలుగవు గనుక) సుఖము కొంచెమైనను కలుగ నేరదు. వ్య ర జ న్లో యోగనన్న్యస్తక ర్మాణం జ్ఞానసళ్ళృున్న నంశయమ్‌ |! ఆగ్జువన్నం న కర్మాణి నిబధ్నన్ని ధనజ్బాయ! త్తే టీ ధనఇ్బాయ=అక్టునా యోగనన్న స్థసృక ర్నాణం-యోగ= అట్టి బుద్ధి యోగముచేత, సన్న్య్యస్తక ర్టాణం=వీడువంబడిన కర్య్ణుములు గలవాందును, జ్ఞూననజ్భిన్ననంశ యం జ ఆళ్ళుజ్ఞానముచేత పోంగొట్టం (పతిపాదించుడున్నవి* కావున వానివిమనయమున దేహమునకంశు అత్మ జేతొళటీ యున్నదను నిళశ్చయను మిక్కిలి యావళ్యకముగా నున్నది. ఆ నిశ్చయము లేక యేశా స్త్ర్రకర్మ యులను నీద్ధింపవు, ఇట్లు దేహాతిరిక్రూత్మ నిమయమున సంశయముగల వానికి ఏళా స్పంకర్మిమును సిద్ధింపమి చే వాఫవలనం గలంగు మోక్షమే కాక మఠతే తక్కిన యేపురుసార్థమును గలంగదని చెప్పంబడినది, జ్‌ బందు అభ్యాయమా యొక్క (వధానార్జరు ఉఊఉపసంహకింప౯బలుచున్నదొా ఇట మయోగమనలా ళకర్మ అ్యకర్మ యక ప క్యేత్‌” ఇత్యాదులచే నుపదిష్టమైనబుద్ధి మయో%గమగమ గాని అక్మదర్శనరూప మైన మయోూళముకాదు ” “సన్న్యస్తృక ర్మాణమ్‌” అనుట కర్మ స్వయాపమును త్య్రజించుట యని (భమింపరాదొ, కర్మమ్సు శర్చృత్వాది త్యాగమువలన తన కర్మా కారము తిరస్కృృతీము కాంగా జ్రానాకారమును పొందు చున్నది గచాం ఈళ ర్మా కార థి స్కృృతియే 6బన్న్య్య స్త” శబ్దరుచే ఉపచరిత మెనదని తలియనదిం కర్మా కారమును తిరస్కరించి జ్ఞానాకారమును బొందగిన కర్మము గలవానిని ఆని ఛావము చేవామువకం:కై. ఆత్మ చేజబు ఆనువిషయమున వూర్వూము సంశయము గలిగినదిగా చెప్పంబడుటవలన ఇట “జ్ఞానసంచ్చిన్న సంశయః” ఆవంగా చేవామునకంకు ఆత్మ "వేటు అనుజ్తానము పంశయముచేత ఛిన్న మైనదని 4గపాంపవలయు నేకాని జ్ఞానయోళముచేత శున్నము గా (గ్రహించుట తగదని “"శలియనది,

కం (తి భగవద్దితా - చతుద్ధో౭ధ్యాయః బడిన నంజబేవాములు గలవాండును, అత్ధవన్తం నా ప్రశాంతమైన మనస్సు గలవాడు నగుఫురుషుని, కర్మాణి నా (పాచీనళర్ణుములు, న నిబధ్నస్ని=బంధింపవు, ॥ తా, అక్టునా, ఈయుప బేశింపబడిన బుద్ధి యోగముచేతి జానా" కారమును బొందినక రును గలవాండును, అట్లు ఉచచేశమువలన లభించిన విశదమైన అక్మృజ్ఞానముచేత ఆ తాస్ట్రవలోక వివయ మైన: నం ేవాములు పోంగొట్టుకొన్నవాండును నై, ఉపదిష్టార్థమందు దృఢ మొన మనస్సు గలవానిని బంధహేతువ్రు లగుప్రాచీనకర్ణుములు.. బంధింపంజూలవు, 38 శ్లో! తసా) దజ్ఞాననమర్భూతం వ్చాత్‌ స్టం క్షానాసినాఒళ్ళునః |

ఇిత్త్వ్యైనం సంశయం యోగ మూతి ఫ్టోల్తిష్ట భారత! క్తలై

ట్రీ తస్మాత్‌ =అ "హీతువు వలన భారత _ అర్జునా, అజ్ఞాన నంభూతం= అజ్ఞానమువలన కలిగినదియు, వ్యాత్‌ స్థం=ఎవ్బాదయమున నాటియున్నదియు నగు, ఆకర్మనః ణు ఆత్మవిషయమెన ఏవం= ఈ, నంళ యం = సం చేవామును, శ్షానాసినా = ఆత్భుజ్ఞాన మనెడి కత్తిచేత,. ఇిత్త్వా = (ఖండించి) ఛేదించి, యోగం = నే నుపబేశించిన కర 'యూగమును, అతిష్థ్ట=ఆచరింపుము, ఉత్తిస్ట = దానికొక "లెమ్ము,

తా, కాయట్టి, అర్జునా, అనాది[ప్రవృత్తృమన సజ్ఞానమువలనం బుట్టి వ్యృాదయమునందు శల్యమువలె నాటియున్న యా యాళత్మవిమ యమైన సంబేహామును జే నువబేశీంచిన యాకత్థజ్ఞాన మనెడి కత్తి చత ఖండించి నే నుపబేళించినట్టి కర్భ యోగము నాచరింపుము.. అందుకొఆకు 'లెముణ్ర,

ఇడి ళీ భగవద్దీ తా సూపనివత్సు (న్మావిద్యాయాం యాగ శాస్త్రే శీ0కృస్ణార్టుననంవా దే జ్ఞానయోనోనావు పస సస

నావ అధ్యాయము-విశేషాంశములు 1 శ్రోః(1) నిత్యనర్వజ్ఞుదై న ఛగవంతునియందుండుటచే నిదియును నిత మైనదియే, లేక నిత్యమైన ఫలము నొనంగునదియు నను నర్శమును చప్పవచ్చును, 1 శ్లో) మన్వంతర మున గాని మహాకల్పారంభమున గాని ఛారతయుద్దా -రంభమునగాని నాకన్న వేరొకని నెటింగినవాడును చెప్పగలవాడును లేడని తాత్పర్యము, 1 శ్లోః(8) ఇదె బుద్ధాగ ముయువలె అసురులకు నేను చెప్పినది కాదు, కాని నకల వేదమయుడగు సూక్యునికి చెప్పితిని, 1 న్లోశ(4 ((యదైసకిబ్బున మనురవదణ్‌. త బ్భేమజమ్‌”) అని మనువు ప్పిన బెల్ల మంచేయని వేదముచే కొనియాడబడినట్టియు మానన ధరుని నేతగా నాచే నా బేశింపబడినట్టియు మనువు మొదలగు అధికారి -శోటిలో జేరినవారి యుపబేశపరంపర గా నిదిలోశకమున నొకప్పూడు వ్యాపించినదియే, 1 శ్లో) రాజులు విశాలగంభీరవృాదయులు,, అందును తి కాలవస్తువు లను సాతైత్కరించు బుషులునునగు అశ్వపతి, జనక, అంబరీపాడి అనేకమంది కలర్కు వీరందరును కర్మ యోగము ననుష్టి.ంచి తరిం చినవా నే, 1 ల్లో) ఛక్షోఒసి=శాన్ర్ర్యమూలముగ నా మవాత్తు. నెజింగినవాడగు టచే నాయందు మక్కిలి (్రీతిగలవాడవు,

రెటడ (క్రి) భగవద్దీళా - చతుర్ధోఒధ్యాయః 1 శ్లో

నా కృష్ణావతారమున గావించిన సౌలభ్యాతిశయమువే వణ

యము (స్నేహము) వి(నంభమును (నమ్మకము) కలవాడవు, 1 శ్లో(6)

“నష్టళ అను శబ్ద్బమ.నకు వ్యాన భీష్మ అక్యారాది మవోత్ము లిప్పటికిని ఉండుటచే పూర్తిగ నశించిన దనరాదు, అందుచే నష్ట 'పాయమైసదని వెప్పబడినది,

1 న్లో అర్జునుని కర్తవ్యము నుపబేశించు నీ (పనంగమున, 1 శ్లోోగ0) కర్ణువకళ్యుడు కాకుండుట మొదలగుడాచనిని, 1 శ్లో 11

(భాంతిసిద్ధము లనుటను ఖండించు (ప్రమాణములు, యుక్తులు “మొదలగవాని తో (ఉన్నదున్నటుల)

ఈ శ్లోక(19)

అనుభవమువలన నింతకుపూర్వ మే సంస్కారము ఫుట్టియుండి అది యదృష్టవికేవము వే నుద్భుద్ధమై (మేల్కొని ఫూర్య మనుభ

వించిన దానిని న్థరించుటలో నేమి యనెచిత్యము ? అప్పుడు ఫుట్టిన ఆవుదూడ జన్మాంతరమున నృన్యము ఆకలిని పోగొట్టిన అనుభవ ముచే బుట్టిన నంస్కారము ఇప్పుడు (బతుకురోజు లుండుటచే నుద్భు ద్ధమై జ్ఞాపకమునకువచ్చి ఎవ్వరి యుపటేశము అవసరము లేకనే త్ల పొదుగులో మూతిని బెట్టి స్త న్యమును పానముచేయుచున్నదిగడా |!

మహాత్ములగు నితదలకు న్థ్య్చతిగాని భగవంతునకు (ప్రాచీన వృత్తాంతసాశ్రాత్కార మేగాని స్థ్పతి కాదు, న్మ్యుతియనుట కాప వారికము,

(ఉఉ] జ్డాన యోగః తిశీ5్‌- శ న్లో!-(18)

గోవర్థ నపర్వతము నెత్తుట మొదలగు అద్భుత కృత్యములను 'చాల్యమునం బే చమూవియు, ఫుట్టినప్పూడే చతుద్భుజాదులను చూపీయు తిన న గ్వేశ్వరత్వమును "తెలియ జేసియే యుండెను,

శ న్లోః-(14ఉ)

(శ్రీకృమ్ణుడు పరాత్పళుడను జ్ఞాన మర్జునునకు కలదని..కార్యము ఉ్వారా-వ్యవవోర ము డ్యాారా-కార ఇఆముదార్రరా-ఉప దేశము దార్పరా స్థిరపర చుచున్నారు.

భావ్యు కారు లిచ్చట వసు బేవనసూనుః పార్థః అని నెండుపదనూ' లను వాడిరి, దానివలన అఆప్జైును డాతసికి మేనమామబిడ్డ యనియు, వినతట్లి కుమూరు డనియును అెలుసబడినన, ఇది యితరులకునవలె ఈశ్వరుని తెలుసుకొనుట కాటంకములైన (పాకృత నంబంధములా కాసి యర్జునుని వుణ్యవిశేపమువలనను న ర్వణ్ణ శిఖామణి మైనం. 'శ్రీకృష్లుని యుప చేశబలము చేతను తెలియగ న్లైను,

_. ఇది పెద్దలను (ప్రశ్నించుపద్దతి, ఇదియే వినయముతోకూడిన వరి(ప్రశ్న యనబడును, 7 శ్లోకం(15)

ధర్భుము కొంచెము వాడినను నహించని నేను ధర్జవినాశము నెట్లు నహింతును,

7 శ్లోః-(16)

అధర్ధు మొకింత తలయొత్తిననే నహించని నేను అది శాఖోప శాఖలుగా వ్యాపించిన నే నెబ్లు నహింతును.

7 వ్లోం(7)

“ఆ క్భానం” అనగా “జ్ఞానీ త్వా ఎలెశ్దవ మే మత” మ్శును

టఛే జ్ఞానిని నృష్ట్రీంతయనను నర్ధమును నృష్ట్రింపవచ్చును,

శి46 శ్రి భగవద్దీ తా చతుర్ధోఒఛ్యాయః 7 శ్లోక(18) జీవునకువలె పుణ్యపావవిపాకమువే గలుగు శాలనియమము గాని నిర్షీ తమైన భగవంతుని నసంకల్పముచే నేర్పడు కాలనియమము: "గాని మన్వంతర మవోకల్పరూపమగు కాలనియమముగాని లేవని అర్థము, 8 శ్లో) ఇచ్చట ఆణ మనగా అనిష్టములను పోగొట్టి ఇష్టముల నొనంగుట, ఇట్టి వెన్షవాగ్రైనజుల కనిష్టము భగవంతుడు లభించ కశుండుటయే, భగవంతు నాశ్రయించి యాతన్సిని లభించుట చేత నే ఊూ యనిష్టము తొలంగును, 8 శ్లోః.(2084) ఈక్లోకమున (కాణమునకు హోపరో యనియు నాశనమునకు శనం అనియు ఉపనర్షల యర్థ్యని'శేషములు పరికించత్రన్నవి, పరి(కాణ మనుటే శీషలము. శరీర నంబంధమును వోగొట్టి మోము నిచ్చుటయేకాక తన దివ్యమంగళ వ్గవామును వృాద యాకర్ణ క ఆధ్యాత్మిక చేష్టలను చూపియు, కరుణారన ముట్టిపడు నటుల శటాశ్షీంచియు మృాదుమధురభాసణములను వనివించియు సంతోమపెట్టుట, వినాళమన గా_ళ్యరూపనాశము నొనరించుట గాాళ్ట విలక్షణమైన నాశనము, అది యెట్లనగా వైపరీత్యమునకు కారణమైన రాక్షన (పకృతి శరీర (గంధిని వోనొట్టుట మూాతమే, అది వోల్పాునచో వారీ శెని ధార్మికత్వ ముదయింపవచ్చును, నంస్థాపన మనగా. సమ్యుక్‌ స్థాపనమ్‌-. అన్యా చవాళేమి చేసి. నను యేమి పలికినను యేమి తలంచినను తనయం జీ పర్యవసించు నటుల చేయుట,

జా న యాగ (5 9 శ్లో1.(203) అవ తారిక-(ప్రనంగనశము న చెప్పవలసివచ్చిన అవ కారరవాన్య, వాస్తృవజ్ఞూనము పరమపురు పార్భమగు మోతమున కుపాయమని చెస్పుచున్నాడు- 11 శ్లోం(21) అవ తారికి-సజ్జనులను రతీంచుబవై. చేవనునుప్యాది సజూతీ యములగు నవతారములను తన సంకల్పము మా(తముచేతనే పరి [గహించునని చెప్పుటచే తన నుపాసించుటకు ముఖ్యముగ నుండ వలసిన తన సౌలభ్యుము వెప్పబడినది, ఇప్పు డీశ్లోశమున ఆ సౌల భ్యమునకు చివర వాద్దు వెషృబడుచున్నది. ఇచబ కృష్ణావతార వృత్తాంతముతోపాటుగ నర్చావతార వృత్తాంతముగూడ నుడువ బడినదని (గ్రహించవలెను, 11 శ్లోః(89) సర్వశః అనుటచే (ప్రియతమ పితృ ఫుత్ర సువ్చాత్‌ (శ్రాతృ. భృత్య సారధి త్యాదె రూపములాను అర్బాన తారరూపములును చెప్ప బడీనవప్‌, నర్య్థళ। అనగా అన్నివిధములంగా అనగా అలంకరించుట ఊ లేగించుట, ఉత్సవమును చేయుట మొదలగునవి, 19 శ్లో1[.(234&) ఈన్లోళశమున “వర మద్య కాకః శో్యోమయూ రాత్‌ ” రేపటి నెమలి కన్న నేటి ఇాశియే నయమను న్యాయము, సూచింపబడుచున్నది, [9 వ్లో1_.(233) తరగని పాపరాశి యందరకును సమానమే. దానిచే నవివేక మును తప్పదు, దానివె నల్పఫలముల శీఘముగా బడయవలెనను

శి48 (క్రీ భగవద్దీతా - చతుర్ధోఒధ్యాయ; నాశయు నండరకు నుండును. ఇక మోశ్నేచ్భ యెవని కుదయించును? అట్టితరి మోవమ్షోపాయశా(న్త్య మెవరికని శంకరాగా ెండుక్లోకము ఉట లతో సమాధానమును చెప్పుచున్నారు, 1 8ిశ్లో!.(౨46) సారాంశ మేమనగా నృష్టిర వాన్యము నెజింగినచో విరోధు- ఎైన పాపములు పోయి నిష్కామకర్శ యోగము ఘటించును. 14 శ్లో!-(౨5) (వాప్తాపాప్తవి వేళకమనగా వుణ్యపాప తారతమ్యుమునుబట్టి సుఖదుఃఖాది వివమమనృ్టిని చూచుచున్నాము గాన దానినిబట్టి విమ థి 15 న్లో!.(26) ఎటుక కలిగి పాసములు వీడి యనుటవే జూనము కరు యోగ ళా మునకు విరోధులగు పావములను పోగొట్టి కర యోగమునకు శారణమగుచున్నది. 16 శ్లో,-(27) ఇచ్చట “జాతా అనువవము అజవాల్ల తమ ణతాో కర్ణజ్ఞునా నుఘైానములను బోధించును, గా 19 శ్లోః.(28) పండా యనగా_ ఉఊభోపోవాలకు తగిన బుద్ది, థి పండితు డనగా- ేవాము విడువదగిన దనియును, ఆతు ఆద రింపదగిన దనియును నణతుంగువనాందు, ఈ 19 న్లో!.(29) బుధులనగా. | పాష్యమును, వాప్తయునగు నాత్మను (పాపక మగు కర్శయోగ్వ్యును నంశయ విపర య స ము కుండ ఇజింగనక ట్టి లు లేకండగ చక్కగ

ళజ్షూన యూ గః తశ9ి 20 శ్లోఃం(80)

నిత్య తృప్తవదమునకు “నిత్యం'-తృప్తః” అని యర్ధ్థమును "చెప్ప రాదు, అట్టి తృప్తికి కారణమును జెవ్చ లేదుగచా ! ఇక “కర్ణఫలా నజ్లం త్యక్త్వా" అనుటచే వెనుకటి శ్లోశమునందలి కామనర్జిత త్వము వివరింపబడీనదిః

ఛి

ఇక “నబ్దవర్షితత్వము వివరిందబడవ లెను,

కామనర్టీతపదముచే ననిత్య త్యాగము చెప్పంబడినదిగాన దీనిచే నిత్యస్వీ కారమును జెప్పుట ఉచితము,

కావునా నిత్యే స్వాళ్ధు న్యేవతృస్త ౪ అని ఛావమ్య కాతులు

20 శ్లోం(31)

ఈత డాచరించు కర్టయోగమనగా... విపరీతవీమయములలో నంచరించుట చే జానా భ్యా నమును "చెడగొట్టు నింద్రియములను అనుకూల నిషయమున నంచరింప జేయుట యీ,

౨1 వ్లో(82)

ఈ "చెప్పబడిన అర్థము ెలియళకము కానిదగుటవే నృష్ట్ర ముగా "ఇలియుటకును, ఇంతవరకు వేరు వేరు స్థలములలో వ్యాకుల ముగా జెప్పబడిన దానినిన్నీ యొకటచేర్చి చెప్పుటకును,

-ఈయర్థ్యము తనకు మిక్కిలి యాదరించదగినదని తెలువుటకును తిరిగి చెప్పుచున్నాడు,

౨5 శ్లోః(88)

అవతారిక. ఇంతవరకు క ర్ధుజ్ఞానాకారమగుటను వివరించి యిప్పూడు కరు యోగ భేదములను జెప్పుచున్నాడు,

ఈన్లోకము నందలి “యజ్ఞ” మనగా=వావిన్సు.

“యశ్ఞేన అనగా నృగాది సాధనములచేత నని యర్థము,

శిక0 రో భగవద్దీ తా అ చతుభ్ఞోఒధ్యాయః 85 శ్లో!(84) అవతారిక ఈశ్లోకమున కర్ధుయోగములో నంతర్భూత మై యప్పటప్పటి పరిపాళకదశకు తగినటుల అెలిసికొనవలసినదై యుండు అత్బజ్ఞానము ఆత్మ్హుసాత్రూ త్కా-రమువరకు వచ్చును, అప్పుడు దాసి జ్ఞానన్వరూప మొెట్టిదిగా తలియవచ్చునో సస్ప్వుచున్నాడని భానము, 86 శ్లో!.(85) అవన తారిక్‌ ఇంతవరకు కర్మ యోగమున కర్మాంళకన్నను జ్షూనాంశ (ప్రధా నమనియును, జ్ఞానముయొక్క_ పకిపాశకమునుబట్టి చానికి తగినట్లుగా అనవ్వుడప్పుడు 'ఆలునుకొనుచుండవలె ననియును, అట్లు పకిపక్టుదళ క్‌ వచ్చిన జ్ఞాసముయొక్క_ లశ్ష్రణమున్ను తెలుపబడినని, ఇకముందు ఆ శ్ష్రానమానకు విరోధులను పరివారించు మాహా తము తెలుసబడుచున్నది, కి6 వ్లోక.(86) ఈశ్లోకమున జ్ఞానమొక 'తెన్పగా రూపింపబడినద, పాపము నకు “నర్వం=సమస్త మైన” అని విశేవణ మొశటి వేర్చబడినది. “నంతరిమ్యసి” అని డానికే చాటుట చెప్పబడినది. దీనిని బట్టే పాప మొక అపారమైన సము దముగాను, ఆత్మజ్ఞానము జానిని దాటించు గొప్పు తెప్పగాను ఇెప్పబడుట తగియున్నది, 98 శ్లో!_(97) అవతారిక అగ్నికి ఇతరవచార్థములా. వేనికిసి తేని చావా కత్యవక్షి యున్నటులనే యా క్షానమునకును పవి్శతతవు సర్టిధావము శలిగియుండుటను తెలుపుచున్నాదు, 42 న్లో[.(68) మును అవశారిక.. ఇట్లు విస్తారముగ నుపబేశించి క్వుగించిన యర యగ్జునుని యనుస్టీ.0పమని యుప బేశించి నుగించుచున్నాడు

జ్జ న యరాూాగ;ః 851 ౨ త్ష్లో!.(89) గ్‌ తార్థనజ్హ్రహము- చతుర్థాధ్యాయ సారము- = శ్లో! (పనజ్షాత్స ర న్వభావోక్షిః | కర్చణో౭_కర్ణు తాన్యచ | భీదచాజ్ఞ్జానన్య మూహాత్థ ష్టం! చతుర్థాధ్యాయ ఉచ్యతే! "తాత్సర ఖ్రము-= (వనంగవళమున అవతరించిన ఛగవంతుడు తన యసాధారణ శ్లావమును చెప్ప్తుటయా, కర్భము క్ఞానాకార మగుటయా, కర్గు "'చోూగముయొక్క_ భదములును, జ్ఞానముయొక్క_ మాహోత శ్ర ఫ్రమును చతున్థాధ్యాయమున ఇపెప్పబడినవ్‌, ఈ౩9ప్రుపయా-

శ్రీ భగవద్గీ తాపల్బుమో ఒ ధ్యాయః, క్‌ ర్జు న న్యా నయోూగః అవతారిక,

చతున్రాధ్యాయమునందు కర్ణ యోగము జ్ఞానాకార మొన దనియు, దాని స్వరూప భేదములాను, అందు జ్ఞానాం మే (ధాన మైన దనియు( జెప్పంబడెను, మూండసయభ్యాయమునందు క ర యోగము- ఆత్మజ్ఞానము లోపల గలదియు (ప్రమాదము లేనిదియు సుకర మైన దియు నిరమే్ష మైనదియు నగుటవలన జ్ఞాన యో గాధి కారికింాడ అదియే క మైనదని వెప్పంబడెను,. ఇప్పుడు అళ్ముప్రాప్షికి కర శ్‌ "యోగము జ్ఞూన్యయోగమునకం కె శీఘుసాధన మగుటయు కర్మ. మయోగమునం దంతర్షత మైన అకర్తృ త్వానునంధానమును చేయ వలసిన[పకారమును (ప్రతిపాదించి, ఆయనునంధానము మూల్నమై: పరిపాకదళను బొందియుండుజ్ఞానమును వినరించు చున్నా(6డు, క్షే అక్టున ఉవాచ శ

శ్లో! నన్నా స్ర్‌సం కర్ణుణాం కృ ఫున రోగం చ శంనసి

యచ్భే్యియ వత యో ]రేకం తన్మ్హ (బూహి నునిశ్చితమ్‌!

టీ, హేళ్ళన్ణ = ఓకృష్ణాః కరర్ధణాం = కర్మ ్రములయొక్క_, నన్నా ష్టైనం జం పరి త్యాగమును (జ్ఞాన యోగమును, ) ఫువ:ః=మటుల, (కర్మణాం) యోగంచ=క ర్య చవూగనునును, శంసనీ= చెప్పుచున్నావు, వత యోః= ఈరెంటిలో, యల్‌ =వీది, (శ్రేయః = (శేస్టమయిన డని, సునిశ్చితం=చక్క_ంగా నిశ్చయింపయిడినదో, తత్‌ =అట్టి, ఏకం =

తా, కృష్టా, కర్మనన్నా స్రిసమును (అనంగా కాన యోగ మును) చేయు మనియును, మరల కర్మ యోగము నాచరింప్రుమని

కకక (శ్రి భగవద్దీతా - పళ్ళ మోఒధ్యాయః

యును వచియించెదవు ఈరెంటిలో నేది సులభముగా నాచరింపం దగిన దగుటనలన (కేవ మని నిశ్చయింపయుడినదో దానిని నా కెటీం గింపుము.

(ద్వొతీయాభ్యాయమందు ముముత్చు వైనవానికి మొదట కరు "యో*గమే చేయదగిన దనియ్యు ఆ కర్మ యోగముచే అంతఃకరణము నందలి దోషము లన్నియు తొలంగి అది పరిశుద్ధ మైన వెనుక జ్షాన "రోగమును బొంది దానిచేత అళ్ళృదర్శసము వేయవలసిన దనియు పతిపాదించితివి, ఇట్లు కర్ణ యోగముచేత జ్ఞాన యోగమును జ్ఞాన 'యోగముచేత ఆత్మ్యప్రాప్నియు కలుగు నని "చెప్పి మరల తృితీయ చతుర్థాధ్యాయములందు జూన యాగాధికారదశను బొందిన వానికిం గూడ కర్ణుయోగమే ేవ్షమైనదనియు అది జ్ఞూనయోగమును అచే తీంపక తానే అత్ము్యపాప్షికి సాధన మగు ననియుం 'జెప్పుచున్నాన్చ, ఈ జ్ఞానయోగ కర్త యోగములు *శ్రాంట్రిలో ఆత్మ ప్రాప్పికి సాధన ముగా సులభముగా నాచరింవందగియుండుటయందును ఆత్మప్రాప్తిని శీఘముగా కలిగించుటయందును నెడ్డి (శేష్ట మని రూఢిగా నిశ్చ యుంసయబడియున్నదో చానిని నాకుం జెప్పు మని భావము,) ౩3 ఆ్రీభగవా నువాళ;

శ్లో నన్నా ఫ్ట్‌నః కర్ణుయాగ శ్చ నిశ్ళ్రేయనక రా వుభా |

తయోన్తు కర్ణుసన్నా్యాసాత్‌ కర్ణ యోనో విశిష్య తే। వి

టీ, నన్నాానః = కర్మసన్నా ్థానమును- (క్ఞాన యోగ మును,)

శర్మ యోగశళ్చ = కర యోగమును, ఉభా = ఈరెండును, నిశ్శేయ

శ జ్ఞానమయోగ కర్మయోనములు ఆెండును ఒక శే ఫలమునకు పాధనము లగ

టబే సమానము లగును గాన ఫలమును బట్టి ఆ౭ంటిలాో ((శేయః) మేలైనది యిది

యని వెస్పనలవిగాదుం. ఫలమును నుకరముగామ శీయము గాను జడలవార్చ్ను విషయ

మునే ఆశ్రంటిల+ ఏకవైన నొకటి మేలైనది గాపచ్చును, కావుననే కంంటిల్రాణ జ అష్టమి అనంయుడినది,

కర్ణునన్య్వ్నాన యోగః 85కు నకళా== మోక్షమును కలుగ జేయునవి, త యోః=ఆ లెంటిలో, కర్జు. నన్నా ఖ్ట్‌సాల్‌, జ్ఞాన యోగముకంకె, కర్మ యోగః=క ర్హ్రానుషస్టానము, విశిష్య లే=(శేస్టు మగుచున్నది, లా, జ్ఞాన యోగకర్ణ యోగములు "రండును జ్ఞానయోగము. నాచరింప శకి గలవానికింహూడ మోశ్రమునకు “నిర జ్య్యేము లైన సాధనము లగుచు న్నవి, అయినను ఈగెంటిలో జ్ఞాన యోగముకం కు కర శ్ర యోగమే విశేపీ.ంచినది. అవ వల యనగా, న ద్‌ న్లో శ్రేయ న్స నిత్యసన్నా్యాపీ యోన 'జ్వేష్టి నకాజ్ఞ తి | నిర్ష్యన్షోపా మువోశాహో సుఖం బద్ధాత్స్రముచ్య తే! ఓ టీ పేమహో బాహో=ఓ అర్జునా, యః=వీగర్శ యోగి, నకా జ్ఞై తి=అత్భుతప్ప తక్కిన దేనిని కోరండో, న చ్వేస్టి=(కావున నే) జేనిని వజ ద్ర జ 'జ్వేషింపడో, నిర్జ్వన్ష్వః=( శావున నే శీతోష్టాది) ద్యంద్వ్యములను ఓజ్బ కొనువాం డగునో, సః=వాండు, నిత్యనన్నా ్రనీ=విత్యజ్ఞాననిమ్హు డని, జ్లేయః= తెలియందగినవాండు, సుఖం=(వాండు) సుఖముగా, బన్జాల్‌. జూ సంసారబంధమునుండి, ప్రముచ్యతే హి=విడివడుచున్నాండ గదా. తా, అడ్జునా, వకర్ణయొోగి కర్ణ యో గాంతరక్షతమగు ఆకా నుభవముచేత తృఫ్హుండై, అత్సుతప్ప తక్కిన "చేనియందును కోరిక (రాగము) అేకయు కావుననే చేనియందును 'జ్వేమమును. లేకయు, ఇట్లు రాగ జ్వేమములు 'లేమినలన శీత్రోస్టాదిద్వండ్వము లా నహించువాల6

• నిరెపేశ్తము-అనగా మటీయొక్కె_ దాని సాహో య్యామును అ పేక్షింపనిది నిర క్ష సాధన మనగా, 'వేజొకళసాథనమును అపేశ్నింపక తా “నే పాధనమె యండు నది. సాపేక్ష్తమనంగా వేరొక్క_సాథనము సాహాయ్యము న పేక్షించునది స్తాన యోగమునకు ఆళక్తుం డైనవానికి శర్మయోగము పాపేక్ష మేకాని నిరేళ్లము కారదు. జ్ఞానయోగమునకు శక్తులడైనవాని'కే ఆది నిర పేక్ష నుగుననుట యొప్వును ననుక కజ్తానియోగి ము నాచరింపళ క్తి గలవానికి 6 గగసాూడో+ో ఆనంబడినది,

356 (శ్రీ భగవద్దీతా - పబ్బమోఒధ్యాయః డయ్యు నుండునో వాండు నిత్యజ్ఞాన నిస్టుం డని యెజుంగుము, వాండు 'సుకర మైన కర్ణ యోగమునందు నిస్ట్రగలవాం డగుటవలన సుఖముగా నంసారబంధమునుండి ఏడువడును, (ఇచట పాధనము కర్మయోగము, ఫలము సంసారబంధవిము కి సాధనము సుకర మగుటబే ఫలము సుఖముగా కలుగునని భావము) అవ. అత్మపాప్షికి క్షూనయోగకర్శ మయోూగములలో ఒక్టైక్క టియు తనంతట నే సాధనమగునుగాని ఒళటి మజియొక దానిసాహోయ్య మచేట్నీంప దనుచున్నాందు, రెండును నిర పేకశ్రాసాధనములని భావము 6 7 8 శ్లో! జనాజ్థ్య యోగా పృధ గ్బాలాః (పనదన్నిన పణ్ణితాః | వి ల న చ్‌కమ ప్యాస్టిత నృమ్యు గుభ యో ర్విన్షత ఫలమ్‌! త్రీ టీ, సాష్థ్య యోగా = జ్ఞాన ఊూూగకర్ణు యోగములు పృథక్‌ = (ఫల భేదము చేత) వేజువేతై నవిగా, (యే) [పవదస్ని = (ఎవరు) చెప్పు చున్నారో, (తే బాలాః = (వాడు) అపక్వమైన జ్ఞానముగలవారు, న పణ్ణి తాః గం పూర్మనుగా 'తెలిసినవారకారు,. ఉభయోః = అెంటి లోపల వక మవి=వ్‌ ఒకచానినై నను, నమ్యుక్‌ = లెస్సగా, ఆస్థితః= అనుష్టించినవాండు, ఫలం = (ఆ త్తావలోక నరూపమైన) అఫలమునేే తౌ, (జ్ఞానయోగ కర్ణ యోగములు శెంటికిని 'అత్భుదర్శన 'ముకటియే ఫలము, కావున అరెండును స్వరూపమునందు. వేణు మును గుజించిననికావు. ఏలన కపిలాదివర్శునములం ఇచ్చట (ప స్తుతములంగావుం శకయో స్తు శర్మసచ్నా ఫసాత్‌ కర్మయోగనో నిశమ్య తే కష న్యాస స్తు మవా బాదళో చమ మాప్తు నురాకాగ తః) అని ముందును వెనుకను కర్మ సన్న్నా వ్‌ శర్మయోనముతే వెపషృ్పయలుడదుచుండలగా నడుము మన్న 'సాంఖ్యయోగ నులంను వానినిగుజించిన మే. శావలయునుగాని నుతొకటీి యగట విరుద్ధము

కర్ణునన్నార్థనయోగః ఏళ? -వేతై నను ఫలమునందు ఒకటియే యగును, అయినను కొందజు “కర్మ యోగము జ్ఞాన యోగమునుమాత మే సాధించుచున్నది, క్టైాన యోగ మొకటి యే ఆత్భుదర్శనమును సాధించుచున్నది అని కర్ణుయోగము నకు జ్ఞాన యోగమే ఫలముగాను జ్ఞాన యోగ మొక్క -టి'కే ఆళ్ళదర్శనము ఫలముగాను ఇట్లు 'రెంటికిని 'వేలువేజు ఫలము -లను జెప్పుచున్నారు. ఇట్లు జ్ఞాన యోగ కర్ణ యోగములు "రెండును ఫల భేదముచేత వేజు వేళై న వని వెవ్పువారు చాలురవలె పరిపక్య్కము కాని జ్ఞానముగలవా గే యగుదురు గాని చక్క_ంగాం బెలిసినపండి -తులుశారు, ఆెంటికిని ఆ కావలోకన మొక్క-టియే ఫలము గాన నా రెంటిలో బేనినిగాని అ్మశ్రయించినవాండు ఆ తస్టనలోకన మనెడి -యాఫలను నే పొందుచున్నాండు, _ అన, ఈవివయము నే వివరించుచున్నాండు, 9 - 10 శ్లో! య క్సాఫ్ట్యైః (ప్రాప్యతే స్థానం త ద్యోగ్చైరవి గమ్యతే | లా వ్‌కం సాష్థ్యంచ యోగంచ యః పళ్యతి న పశ్యతి॥ ర్‌ టీ సాష్ట్యేఃజజ్ఞాననిష్టుల చేత, యత్‌ =వ్‌, స్దానం న స్టానము- (ఆ తక్మావలోకరావ మయినఫలము) (పాచ్య తే=పొందయిడుచున్నదో, తత్‌ =ఆస్థానము, ఆమోగర్హై రపి=క్‌ ర్లు యోగనిస్టులచేతను, గమ్య తే = పొందయిడుచున్నది. యః=బవ్వుండు సాద్ధ్యంచ = జ్ఞాన యోగమును, యోగంచ=కర్ణయోగమును, వీకఠం = (ఒకఫలము గలవి యగుటటే) ఒక్కళకేు యగువానినిగాా పశ్యతి = చూచుచున్నాండో-ఎజుంను -చున్నాండో, సః = వాండ్తే పశ్యతి=చక్క_ంగా. తెలిసిన వాండు, తా, క్షూననిష్టులవేం బొందంబ జెడీ యా తావలోకరూపమైన "ఫలమునే కర యోగనిన్టులాను బడయుదురు, ఇట్లు జ్ఞాన యోగకర్ము "యోగములు వకఫల[ప్రదములగుటనలన "ండును ఒక్క చే యగునని

858 (శ్రీ ఛభగవద్లీ కా - పళ్ళ వెోూఒ.ధ్య య: (అనగా శింటిలో నేదిమైన నొకటి ఆళ్ళ దర్శనరూప మైనఫలమూు' నిచ్చునని) యెవండు "కెలిసికొనునో వాండే చక్కలా అెలిసిన కండిచుండుం 11

అవ, కర్థ్రయోగజ్ఞానయోగములా "రెండును నవూానము లైన యొడల “కర్ణుయోనో విశిమ్యలే' అని కర్శయోగమును విశేపీ.ంచినదిగా ఇప్పనేల * యనంగా కర్ణుయోగమునకు విశేపు మింతమా[తము కల దని ఇెప్పుచున్నాండు, 12

న్లో! నన్నా్య్యానన్తు మవావావో దుఃఖ చూనవ్ల్ను మయోగతః |

యోగయుక్తో ముని రృంవ్యా న చిగే శాధిగచ్చతి॥ 6

టీ హేమబాహాపహో = భోజబలము గలయక్షునా, నన్నాష నను =జ్ఞానయోగ మై లే, అయోగతః=కర్ధయోగము లేకయే, అఆఫ్హుం= పొందుటకు-సాధిం చుటకు, దుఃఖం=లఅిశ కష్టము, మయోగయుక్త్నోః = కర్గ యోగము నాచరించునట్టి, మునిః=అత్భ్హమననశీలంండు, న చిెశేేణ = నస్వల్పకాలములో నే (బహవ్మా=అత్మ్హను, అధిగ చృతి=ఎపాందుచున్నాండు,

"తా, “అర్జునా, కర్మయోగము 'తేకయ్‌ జ్ఞానయోగము వొందుట యశక్యము, కర్యయోగ ముతోంహాడినవాండు అంతర్షతజ్ఞానము చేత స్పాయముగా ఆత్మ్హుమననశీలు6 డై సుఖముగా కర్ణుయోగ మును సాధించి న్వల్చ్పకాలములో నే ఆత్ముస్వరాపమును బొందును, జ్ఞానయోగ నులోం గూడినవాండు బహుకష్టముతో జూనయోగమును సాధిం చును, కాంబట్టి బహుకాలమునకు దానివలన ఆత్మ పాప్పిని బొందు. నని బావము, లై క

స్‌ ఇచట కర్మయోగజ్ఞానయోగములం. రెంటికిని ఆత్మదర్భన ుకమే. ఫలము గనుక "5ండును పమానముబే యగును అయినను కర్మయోగము ఆవరించుటకు హజంవురాను ఫలము శీభు9ిముగా నిచ్చునదిగాను నున్నది జ్ఞానయోగము అచరించు నున ఎహుకష్ట్రముగాను కావుననే బహు కాలమునకిే పిదప ఫలము నిచష్చునది-గాను. 'షది? ఈచంటిని గలభేద మింతనూ[త చే యని మయొజుం1సనదిం

కర్ణనన్నా్య్యాన యో గః త్‌క9 ల్లో కి విశుత్హో శే ర్‌ూ న్లో॥ గయుకో విశున్తా కస్ట విజిశాలాస్తా జి స్ప్రోయః |

నర్వభూ తాత్ధుభూ తా త్భా కుర్వన్నపి న లిష్య లే! 7 టీ. యోగయుక్కః=కర్ణుయోగముతోంగూడినవాండును, విళు

పా హో అర్‌, శా ₹స్ర=పరిశుద్ధమైనమనస్సు గలవాండును, విజితా తా = స్వాధీన మయినమనన్పుగలవాండును, జి తేస్దియః=లం(ద్రియ నిగవాము గల వాండును, + నర్వభూ తాత్ళుభూ తా త్భా-సర్వభూత= బేవాది నమస్త భూతములయొక్క_, అళ్ఫృభూతి = ఆత్మ అయిన, ఆ త్ధా=తనయాత్ము గలవాండు, కుర్వన్నవి=కర్భుములం జేయుచున్నను, న లిష్య లే=పూయ

బడినవాండు కాడు, 1 ఆర్మలన్నియ ఒకటొకటికి 'వేజువేతై యన్నవనికచా నీద్ధాంతము. ఇట్టుండ కసర్వభూతాత్మ భూతాత్మా” ళబేవాదిసమస్తృభళకాతములందలి ఆత్మయైన తనయాత్మ గలవాండు అనంబడినది. దీనినే సమస్త్రభూతముల అత్మయ శతనయాత్మయ ఏకమే మయైనవాండు అని యర్ణమగుటచే ఆత్యలెల్ల ఐక్యము చెస్పినట్లగంచున్నది ఇదియెట్లు * అన్నచో ఇచట “*అన్నిభూతముల అత్మయమైన తనయాలత్మ?” అని అన్నిభూతములందు తనయాక్మయే యన్న దనుట అత్మలకుం నల ఆకార సామ్యుమునుబట్టియే కాని స్వరూ వై ళ్యమునుబట్టి కాదు, ఎట్లన *సమస్తగ్భవాములం దున్న (వీపి(వడ్లగింజ) యిదియే” అన్నప్పుడు జక వడ్ణగింజయే అన్ని గృహములం దున్నవనుట కాక ఈవి'డ్ణగంజ వంటి వడ్ణ గింజలే అన్నిగ్భృవాములం దున్నవనియే ఆకార సామ్యునునుబట్టి (గహింపందగునట్లు చశసమస్తృ చేహములందు నున్న ఆత్మ యిదియే” అన్నప్పుడు ఈ ఒక యాత్మయే అన్ని 'చేవాములం దున్నది యను కాక్క ఈ యాత్మ వంటి యాత్మ లే యున్నవని జ్‌ కా కార సామ్యమునుబట్టి (గ్రహింపవలనీయన్నది. కాన వాస్తవమునకు ఆత్మలం "బేలు వేణనియే తెలియనది. కావున ఈఆళ్మయాధాళ్మ ్యమును ఆఅనుసంధించు వానికీ ఏకా కార మే యగునుగ చా యనంబడినది. అయినను ఆత్మలు సమానము అగుట (పత్యత్రామలకు విమద్ధము-గా నున్నదేం 'జేవతిర్యబ్మను ష్యాది వానా భేదభిన్నను శై శా ఆత్మలున్నవి ఆవి సమోనము లెట్లగును 49 అన్నందులక్‌ ళజేవాగి భేదములు చెప్పంబజెడిని అనంబడినది అనగా అత్మేలకు గల బేనాదిరూప భేదములం షత ములేే అయినను ఆభేదమలం స్వరూపసీద్ధములం శావుం కర్మోసాధిచే ఆక్మకు చీహాదిెరూపము గాం గలిగిన(పకృతియొక్క పరిణామ'భేదములబే సయినవి ఆత్మిలం తమశునా కారమునందు సమానములే, ఆశుద్ధస్వరూ పమునందే వానికి సామ్య మిట ఇెప్పబీడినది యని భానమా.

శి60 (శ్రీ భగవద్దీతా - పళ్ళ మోజఒధ్యాయః ఆ, కరస్థ్యగయుక్తుం డన్ననో శాస్త్ట్రీయమై. పరమ పురు షారాధనరూప మైన పరిశుద్ధకర్భుమునందు వర్తించుచు అట్టి కర మయోగమువలన పరిశుద్ధమైన మనస్సు గలవాండ్రై ఆ కరము తెన కలవాడుపడియున్న చే కనుక అట్టిదానియందు మనస్సు (ప్రవర్తించుట వలన చానిని సుఖముగా జయించి, చానివలన నే యింద్రియము లను జయించినవాండువై, కర్తమైన లీట్టయొక. యాధాత్య్య ము నను సంధించు చుండుటయం చే నిష్టుం డగుటవలన సమస్తములై న -జీవాది భూతములయందలి యాత్మలవంటిదిగా తనయాళ్ళును అనునంధించు చుండును వలనలా అత్మయాథాత్యు ఫ్ట్‌మును అనునంధించు చుండు వానికి చేవాదులయాత్మలును తనయాత్మ్హుయు -నేకాకార మైయుందడును గదా, జేవాదిభేదములు (పశృతియొక్క_. పరిణామవిశేషరూపము లే కాని అత్భయొక్క ఆకారములు కా నేరవృ, అట్టి (పశ్ళ్శలి పరిణామ బంధము. వీజినయాత్ము లన్నియు బేవాడి సమస్త "చేహములందును క్లమై కాశారము లగుటపలన నమానాకారము జే యగు నని “నిర్జోహం హి నమం (బవ? అనుచో వెంటనే చెప్పయబడెడిని, (కాన "జీవాదుల యొక్క అత్మలును తనయొక్క ఆత్ముయు జ్ఞావై కన్వరూపము లగుట' వలన అన్నియు నకాకారము లని యనునంధించు నట్టి) ఫురు మండు కర్ణములు చేయుచున్నవా: డై నను అత్మ కానివానియందు ఆత్మ యనెడి యభిమానము లేనివా6 డగుచున్నా(ండు, దానివలన న్వల్వ కాలములోనే వానికి ఆత్మప్రాప్తీ కలుగుచున్నదని యర్థము. 16 అవ, సుకరమైనదియు. శ్మీఘమైనదియు. నగుటవలన కర్ణ యోగమే (శేవ్యమెనది గనుక డానికి కావలసిన "జేదో ఇెప్పెద విను చునుచున్నాందు, బో! నైవ కిళ్ళి తృరో మితి యుక్తో మన్యేత తత్తరవిత్‌ | పశ్యన్‌ శృణ్వన్‌ న్ప ఫోన్‌ జఫ న్నశ్ళ న్‌ చ్భన్‌ న్వపన్‌ శ్వునన్‌ &

[46 కర్శ్హన న్నాస్రన యో గః వ్‌61ే శలపన్‌ వినృజన్‌ గృన్ష్హ న్నున్దివ న్నిమవన్నపి | ఇన్ల్రియా ణీన్లిియా న్రైేము వర్హన్న ఇతి ధారయన్‌! ఠి టీ తత్త సనిల్‌ జు అత్సయూథాళ్ళ శ్రష్రానముగల, యుక్త్వకి జు నృశన్‌ = తాకుచున్నను, జన్‌ =ఆ(ఘ్రూణించుచున్నను, అశ్నన్‌ = భుజించుచున్నను, గచ్చన్‌ యూ నడచుచున్నను, న్వపన్‌ ణు నిద్రించు చున్నను, శ్వనన్‌ =ణోపిరి విడుచుచున్నను, (గలపన్‌' = వమూటలాడు చున్నను, విన్ఫజన్‌ జు (చులమూత్రములన్సు విడు చు చున్న ను గృష్హూన్‌ =్మగహించుచున్నను, ఉన్భిషన్‌ జక న్నులు తిఅచుచున్నను, నిమిషున్నపి = కన్నులు నూయుచున్నను, ఇన్టిియాణి = ఇంద్రియ. ములు, ఇన్ట్రియాల్టైము = శడ్చాదివివమయములయందు, పర్త న్తేషతి = (వవర్తించుచున్నవనవి యిని, ఛారయన్‌ = బుద్ధిచే నిశ్చయించిన వాం డగుచు, కించిత్‌ =బఒకదానినై నను, న కరోవి వవ ఇతి=నేను చేయ. క్రయ యున్నాను అసి, మన్యేశత=తలంపవలయాను, ॥ వ యో తా, * ఆళ్ళుతత్త్వజ్ఞానము గలకర్ముయోగన్న నేతేంద్రియముచే త క6పళ్య న్‌” 6జ్చుణ్వన్‌ ” కస్పృశన్‌” 6జ్చిభన్‌” అను నివి చశ్వురాదు అయిన జ్ఞా నేం్యద్రియముల వాన్టపారములం 6గవ్భృన్‌” 6ప్రలపన్‌ ” కనిసృజన్‌ ౫ కన్ళృజూన్‌” అను నివి పాదాదునైన కర్మేం్యదియనుల వాస్తపాకములం, ఇందు కవిసృజన్‌” ఆను నది శపాయూససే విసరార మిన్టిియే తుల్యకర్మిణి” అనునట్లు పాయూపస్సల ఆంటి న్‌ 2 6సంపన్‌ ? 6న న్‌? 6జి వక్‌) 6నిమిమక” యొక్ట న్యాపారిమును గుర్పించుచున్నది స్వప “స న్మి ఆను నివి (పాణవ్యాపారములం. ఇందు 6ఉ్తన్మిపన్‌ 7 నిమిమన్‌ ” ఆనునవి వ్యాన మనెడి ప్రాణముయొక్ట వ్యాపారములం 6ఖ్ఞ సన్‌” ఆనునడి (పాణము ఆ నెడి (పాకావిశేమము యొక్క వా్ళపారము కనక్షన్‌” అనునది పాణివ్యాపార మైనను చానిబే శతదపా నేనా జిఘృక్షత్తే దానయత్సయ ఏపోఒవ్నుస్య (గవోయ ద్వాయఃి అన్నట్లు ఆపొనము యొన్ట. వ్యాపారము గృహీత మగుచున్నది ఈవిభాగమును. 'బెలుపుటవ్నై క్యకో త్రాదు అగు (పవ ర్హించుచున్నవి” అనంబడినది. ఇట్లు ఆయా వ్యాపారములకు కర్తలు ఇంద్రియాదు అనికదా అనుసంధింపనలయును. అయినను 6క్ష రాళాస్తాంగ్దవ త్వాత్‌ ” (శారీరక ౧-౩-౩౩) ఇత్యాదులచే ఆత్మశే కర్ప్వ ఎర్వము స్టాపితయమై యుండంలాా కర్త

169 (శ్రీ ఛగవద్లీ తా - పజ్బమోఒథ్యాయః మూాచుచున్నను; (శ్రవణేంద్రియముచే వినుచున్నను, ర్వగిం దయను చే నృశించుచున్నను నాసిక చే నాఘ్రాణించుచున్నన్యు జవ్వాశ ర స్వాదనము చేయుచున్నను, పాదములచే నడచుచున్నను, నిదురించు యన్నను, (ప్రాావాయువుచే ఊవిరిపుచ్చుచున్నను, నోటిచే మాట లాడుచున్నను, సాయుగుహ్యూములచే మలమూషత్రములను విడుచు చున్నను, వాస్త ములజే (గహించుచున్నను, కూర్జ్చుమను వాయు భీదముచే కన్నులం బెజచుచు మూయుచున్నను, ఈశో(తాదు లగు శ్రా నేంద్రియములును, వాగాదు లగు గ్టంద్రియములును పాాంణము లంను కమతమనిమయములయందు.6 బ)పర్తించు చున్నవి యని యను నంధించుచున్నవాండ్రై. నే నేశర్ణుమునై సను జేయువాండనుగా నసి- తలంపపలయును, అనగాం జ్థానమే న్వభావముగాం గలనాకు ఇట్టి వుణ్యపాపరూపమైన కర్త్య్భత్వము ప్రాచీనకరర్టమూలముగా వచ్చిన యింద్రియప్రాణములతోడి సంబంధమునలనం గలిగినదిగాని నర్రరూప సేద్ధము కా దని తలంపవలయు నని యర్థము, అవ, అకర్తృృ తాానుసంధానమునకు ఫలము ెప్పుచున్నాండు. శో (బ్రవ్మూణ్యాధాయ కర్మాణి సజ్ఞం త్యక్త్వా శరోవి యః | లిప్యతే న న పాపేన పద్దుప్యత్రమి వామ్మాసా। 10 టీ. యః=ఎవండు, క ర్థాణి=(శో త్రాదీందియవ్యాపార ములను, (బహ్మణి=(వకృతిపరిణామవి కేమరూప మగు ఇం(దియనమూహమందు, యగు ఆత్మను అకర్షగాను ఆకర్ప్వలగు ఇంది్శియములను కర్ణలం-గాను అనుసంధించుట (ౌంకియేకదా అన్నందులకు జ్ఞానమే ..తలంపపలయనుి. అనంబడినది, అనంగా ఆర్మకు కర్తృత్వ మున్నదికాని యది యిట స్వరూపనిద్ధమైనది కాద్యు కర్మోపాధి శృ మైనయం[దియాదులతో డి పంబంధమువలన* గలిగినది కాన యిం(ద్రియాదు లే యావ్యాపారములకు కర్పలం గాందగువని భావము నుతియ జ్ఞానమే స్వభావము గా౬ి ౫ లముర్సు సిక ఇం(ద్రియాదిసంబంధము న్వేచ్ళ చేతం గలుగుచున్నది బద్దులకు అట్లు స్వేచ్ళజేక ఫుటిక జో (నతం గాక కర్యమూాలనూన నే అసంబంధము కలంగు నని తెలుపుట క్షై కప్రా-దీన శర్మమూలముగ్లాి ననంుడినది.

ే ర్శ్హ సన్య్వ్య్వ్నాన యో గః 865 ఆధాయ=టం చి, నజ్జం=ఫలనంగమును, త్య హక్ర్యా=విడి చి, కరోతి జా. పద్శపత)విన= తామర పాకునలె, పాపేన= బేవోత్టు(భమరూప మైన పాపముచేత, న లిస్య లే=అంటంబడడు.

శా, ఈ (బ్రవ్మాశబ్బముచే ఇచట (పకృతి చెప్పంబడుచున్నది..

• 6ష్టలము. నుజ్రేశించియే కర్మము చేయచున్నను 6చ్రైవకిళ్చాత్కఠోమి” అని భావన యున్నచో దోషము కలంగదు, కాన నిట్లిధావనతో ఫలోభ్టేశవూర్వళ ముగా కర్మము చేయవచ్చునుగడా, ముతియ చాస్తవమునకు తనకే కర్త్య్భృ్భత్వము గలబటేని అది ఊపాధివలన6 గలిగినదిగా అనుసంధించుటవలన౬ (ఖరుకూజన మేమి శా అట్లు అనుసంధించినను (వకృతిసంసర్ద మేం చేహాత్మ భంిను ముందు ముంచివే;యదా”” యని శళంకలం రాలా ఈశక్లోకమున పరిహవోరములం చెప్పంబుడుచున్నవి. కైన కిభ్చాత్క రోమి* అని భావన యన్నమ కసడ్రం త్యక్త్వా” అని ఫలసంగముకూడ త్యజింపవలయ్‌ ననియు వాస్తవమునకో క రృృత్వము ఊపాధికృత మైనదిగాన ;(బవ్మాణ్యాధాయ కర్మాణి ఆని దానిని (పకృతియంచే సన్న ఫీస్‌ పవ లయ ననియు, ఇట్లు చేయలా 6లిప్యు తే న సపామేని అని జేవాత్మ భరిను మ"నెడిపాపమున మానుగుట కలంగ దనియా పరివోరములం 'తెలియనది. (బహ్మాళదబ్దిమునకు ళతస్మా బేతదృ్రహ్మ నామ రూప చున్నంచ జాయతే (ముజ్జక-౦-౧-౧౦ ) ఇత్యాాదులందు (పకృతి అని యర్జనుగు చున్నది. ఇందులకు కనునుయో నిర్మహా(ద్బివ్మా” అని గితయందే యచాహరణము చూప౬బటడెను. (గువ్మా మనంగా (పకృతి యాసంగాక ఇచట ఈయర్ణ్హమున కుల (సక్తి యేమి ? అని శంకరాలగా 6ఇ్గం్య దయ ములం * కాని ఆనంబడినది ఆవలగా- వూర్వక్లోకమున కర్మములకు ఇం(ద్రియాదులే కర్చృలంగా ననుసంధించుట ఇెస్పంబ డెను ఇందో 6 బహ్మ ణ్యాధాయకర్మాణి ఆని (బ్రవ్మామే కర్పగా చెష్పంబణెను ఈ "ళంటిక్‌ సానుర స్యము కావలయనుగచా శాయట్టి యిందియములకు కారకా మైన యళృశియే (్రహ్మశబ్దమున కరము ణా (గహీంపవలనీనదయ్యె మజియ కబ్య్బంహ తీతిబహ్మా” అని బృహత్వసుణముపలనను (పరూగబలమువలనను (ువ్మా శబ్దమా మూల పకృతి "గావచ్చును. (గ్రకృతి, మూల పకృతిరూపముననున్నపు డది వూర్యో కృమువైన 6ప్రళ్యన్‌” కశ్ళృ్య్వన్‌) అను దర్న్శన(శ్రవణాదులకు హేతువు గాేరదు కాన (పక్ళతిని ఆరూపమందు ఆవ్యాపార ములకర్హ్భృత్వమాు గలదిగా అనుసంధించదుట అశళళ్యమ అడి యిం(దియరూపముసనుండిన నే ఆవ్యాపారముల కర్తృృత్వేమును చానియందు ఆనుపంధింపంగనాండును కావున “ఇం[దియరూ పముగా "నెలకొనియన్న (వక్ళతియందు” అనంజదెను, ఇట పొప మునంగా నేమి? కరొంానస్రథా సన్న

కింశ4 (శ్రీ) భగపద్దీతా - పఖ్బమో౭ఒ.ధ్యాయః

“మమయోనసనిర ్రవాద్న్చ్ర వా" (౧౪-అభ్యా, 9 న్లో అని (శృత్యర్థ మున (్రైహ్మూక బ్బమిం'దే వెప్పబజెడినిగడా, ఇంద్రియములం (ప్రకృతి పరిణామవిశేసరూపములే కావున నింద్రియాకారముగా. నెలకొని యున్న (డ్రకృతియందు “పశ్యన్‌ వ సణ్వోన్‌ క ఇ క్యాద్యుక్త (వకారమున కరముల నుంచి (అనంగా చూచుట వినుట మొద్శలై నకర్శముల కర్తృృత్వమును దానిదాని యింద్రియములయం దారోవించి ఫల నంగమును విడిచి, “నై వకించిక్కరోమి” (నే నేమియు చేయుశులేదు అని అకర్హృత్వమును అనునంధించుచు, ఎవం కరము లాచరిం మనో వాండు ఇందిియా ద్యా కార ముగా6 బరిణమించిన 'వకృతితోడి నంసర్జము గలిగి వర్తించుచున్న వా డై నను, “తామరాకు జలను తోడినంనర్లము గలిగి వర్తి ౧చుచున్నను అది జలముబే నెట్లు తడుపం బడదో అట్లు, తానును ఆ (పకృతినే అత్భుగాం దలంచుట యనెడి బంధహేతు వై నపాపమువే నంటయడండు,

మాత్మాన మన్యథా (గ్రతిపద్యతే 1 కెంతేన సకృతం పాపం చోశపెజౌత్మాపవిరిణా (భారత_ఆది-౭5-౨9రొ (యః ఎవండు (ఆన్యథా సన్నం) దేహేం్యద్రియాదులకు విలక్షణు(్నడై జ్ఞానానంచాది స్వరూపుం డ్రైయున్న, (ఆత్మానం) బీవాత్మున్ని (ఆన్యథా) వేజునిధముగాం జీవోవామ్‌? 6మనుషో్యూహామ్‌ి ఇత్యాదిపకారముగా ననుట ((యళశిపద్య తే) ఆనుసంధించుకో ( తేన) మూర్జుండై నయా, (అత్మాపవారిణా) ఈ న్నపవారించునట్టి (చోశేణి దొంగ'ేక్క (80 పాపం నకృతం) ఏపాపము వేయం బడలేదు మహాపాత కాదులన్నియు వానిఇేత వే చేయంబడిన వగునవి యర్థము. దీనిం బట్టి ఆత్మను అన్యధా (గ్రహించుటయే. పాపమా (పనీద్ధమై యన్నది. ఆత్మ యొక్క అకర్ష్భృత్వమును అనుసంధించెడి యీ సక రణమున అట్టి యనుసంధానమునకు చిరోధిమైన చేహాత్మ(భము ను వెడి పాపముయొక్క_ నివృత్సిం జెప్తుటయే యుచితము "గాన నిట పాప మనలా క్రక్భృతివే ఆత్మ గాం దలంచుటి యనంబడినది

• ఇట పద్మప(త జలదృష్టైంతము సంసర్దము 'లేకండు మాత్రమును దెలుపుటకుం

గాదు పద్మ ప్యతమునకు నీటియంబే జన్మము స్టితి మొదలైనవి కలిగినను ఆనీటిచే నగు తడియట మొదలైనవి దాని కట్టు కలుగవో అనే ఆత్మకు (ప్రకృతిపలన నే భోగము స్ధితి మొదలై నని కలిగినను ఆ(పకృతిచే నగుదేహాత్మ (భమాదులం చాొనికి శలుంగ వని "తెలం పుటకు6 గూడ నని ట్రపొంచదనది,

కర్శునన్నా్యాన యోగః క్‌65 20 18 కేం త్లో॥ శాయీన మనసా బుద్ద్యా శేవరై రిని మై రవి! గం ద ఇ క్షే

యోగినః కర్చు కురన్ని నజ్దం త్య వ్వా౭-ఒత్చుశుద్ధయే! క!

టీ యోగినః = కర్ణుయోగులు, ఆత్భుశుద్ధయే = అళ్చుయొక్క_ (పొచీనక ర్హుబంధము నివర్శించుకొజకు, నజ్ఞం = ఫలనంగమును, త్య క్వ్వా=విడిచి, శాయేన=శరీరముచేతను, మనసా=మనన్సు చేతను, బుద్ధ్యా = బుద్ధి చేతను-అధ్యవసాయము చేత ననుట, *కేవలై ;=లఅఖిని వేళము లేని, ఇన్ట్రిమైర వి=ఇం[ద్రియముల చేతను, కర్త = కర్ణామును, కుర్వన్హి=చేయుచున్నారు.

"తా, ఆత్మకు గలిగ్‌న (ప్రాచీనకర్శుబంధములం నశించి. అది పరిశుద్ధ మగుటకొజకు కర్థుయోగనిష్టులు న్వర్హాదిఫలనంగమును వదలి, శఛర్‌రముచేతను, మనస్సుచేశను, బుద్ధి (అధ్యవసాయము) వేతను, ఇంద్రియముల చేతను, సాధ్యము లగుక ర్హుములను ఆచరింతురు.

లో నే అద న్లో। యుక్తః కర్ణ ఫలు త్య కూ శాన్హి మావ్నాళతి నై వీకీమ్‌ | అయుక్షః కామకానేణ ఫలే నక్తో నిబధ్య లే! కల్లి విపరిణామముే వేటు వేటుగ నన్వయించినచో వట్టియిం[దియాదులం చానిచాని పనులం చేయుచున్న వే కాని తా మేమియు చేయటలే దని కర్తృృత్వాభఖిమానము లేమిగాన్మి లేక్క వానిపనులం తమవిగా (గహింపమిచే వానియెడల మనుత్వబుద్ధి లేమిగాని 'తలియచువ్నది. అేక్క ఆది ౪ఇంటదియైకీ అనుచానితో నన్వయించెనేన్తి కాయ శబ్బముబే క ర్మేం్యదియవర్టముకు 6శ్రవ శై రిస్ట్రియైః? అని జ్ఞా-నేందియములను (గహించు కొనునది, డ్తానేం[దియములం కేవలము వైనవియసంగా మాటాడుట పుచ్చుళొనుట "మొదలైన యితరశర్మిములం లేనివై తనుతమ కి ర్మములుమా (త మే కలవి అనిభావముం దినిబే ళధర్మ శ్ళుంతోవా దృషహ్టైవా కధితోచా కృతో౭పి చా! అనుమోదితోచా శాజేన్ట్రు ఫుచాతి పురుషం సదా (ఛభారకః అశ్వ మేథికపర, ₹రం౨ళొొ ఇత్యా దులు నూచితము అగుచున్నవి,

• ఇందు కర్మ -మొకటియే ఫలసంగముచే బంధ హేతువును ఫలసంగము అేమిచే మోమషౌాతువును అగు నని చెప్పయిడుటను తెలియనదిం

క66... (శ్రీ భగవద్దీశా - పబ్బమోజధ్యాయః టీ, యుక్తః = అళ్ళువ్యతిరిక్కమ్వులైన ఫలములందు. చిత్తే చాపల్యము "లేక ఆత్మయందు (నావణ్యము కలవాడు, కరస్హ్రఫలం క్‌ కర్మమందు ఫలాపేవ్‌ను, త్యక్యా ఎవిడిచి,. నైస్టీకీం = స్థిర మైన. ఇాస్తిం = ఆతాస్రనుభవరూప మైన యూజఆటను, ఆప్నోతి = వాందు చున్నాండు. అయుక్షః = అ కస్త్రవలోకనమం దానక్రి లేనివాండు, జామా ేణ= కామ్మపేర ణచేత, ఫ లే=కరగఫలమందు, నక్తః= అస క్తుండై, నిబధ్యతే = బద్ధుం డగుచున్నాండు- నిత్యనంసారి యగు చున్నాండు, శా, అఆత్ముతప్ప తక్కి.నఫలములందు చపలుండు కానందున అత్భయం చే (పావణ్యము గలవాండు కర్టముయొక్క_. ఫలమును వదలి, శేవలము ఆత్మపరిశుద్ధికొజకు కర్థస్వరూపమును మాము విడువక అనుక్వి*చి, స్ట్‌ మై అ త్భానుభవరూప మైన నెమ్ముదిని పొందుచున్నాండు, అ ళ్టేతరము లగుఫలములందు చపసలుం డగు వాండు ఆళ్ళుడర్శనవిముఖుం జై శామ(వేరణమున ఫలమునందు నంగము కలిగ కగ్తుములను 'జేయుచు నిత్యయిను కర శ్రబద్దుం =టే నిత్యనంసారి యగుచున్నాండు, (కావున ఫలనంగమును వదలినవాం్నజె ఇం[ద్రియాకారముగా పరిణమించిన (పకృతియందు కర్తములను నన్నస్ధ సించి ఆత్మయొక్క బంధము నదలుకొఅ కే కర్శుములను 'జేయవలయును గాని స్వన్తాదిఫలములకొ ఆకు. గాదని భావము,) అవ, ఇంక్‌ ేహాకారముగా. పరిణమించిన (పకృతియందు- కర్యృత్విమును నన్న్య్య్రసించుటను జెప్పుచున్నాండు, (ఇంతవణకు- ఇందియములందును (పాణములయంగును కర్త ల్రత్వే నన్నా్య్యానమును జెప్సి యిప్పు డారెంటికి నాశ్రయ మైనశరీరమునంజే కర, చ్వేమును సన్న్య్యసించుటను జెప్పుచున్నాండనుట,) తో సర్వకశాజ్ఞణి నునసా నన్న్య ప్యాస్తే సుఖం వళీ నవద్వాే ఫు-ే జేహీ నైవ కుర్వ న్న కారయన్‌! [1

కర్ణనన్నా్ర్యనయోగః క్‌67 టీ. "దేహీ = ేవాధారి మైనవాండు, మనసా = మనస్సుచేత, వనర్వక ర్మాణి=తననమనస్తక ర్భములంన్ను నవద్యా నే = తొమ్మ్రిదిద్వార ములుగల,ు ఫులే= పట్టణమందు.నవరం[ధములు గల బేహమునం -దనుట, నన్న్యృన్య = నన్న్య్యసించి.వదలి, వళీ = న్వతంత్రుండై, నకుర్వ న్‌ = వ(్రయత్నమును చేయకున్నంవాండును, నకారయన్‌' వన = అబేవాముచేత బేనిని చేయింపకున్నవాండును నై, నుఖం = సుఖముగా, ఆస్తే=కూర్వ్చుండును, తా, జేహిమయైనవాండు. కర్ణుములనిషమయమున తనకుంగల -.యిీాకర్తృత్వము (ప్రాచీనకగ్భుమూలమున వచ్చిన బేవానంబంధము బేం గలిగిన జే కాని న్వరావముచేం గలిగినది కాదు అనెడి వివేకముతోం -హాడిన మనస్సుతో తాను చేయునట్టి సమస్త కర్ణుములను తొమ్మిది జ్వారములపట్టణ మగు శర్‌రమునందు నన్న ససించి, (అభివూనాదు "లకు వశము గాక తన పరిశుద్ధస్వరూపముచేత) స్వతంగత్రుం డ్రై తాను -* బీహామును అధిస్టీించుటవలన చేయంగలుగునట్టి ప్రయత్నమును జేయకయాు, అదేహముచేత ేనిని చేయింపకయు నున్నవా డై (శ్వకర్త ృ్ర శ్వాభిమానమువలనం గలుగునట్టి శ్లేళాదులు లేకు ముఖ ముగా నుండును,

• ఆత్మ దేహ(ప్రయత్నమాునకు ఆ(శ్రయమగుటయ దేహస్పందనాదులకు హేతు వగుటయ్‌ు స్వరూ పనిద్దములం కాక ఉఊపాధికృాళములే యగును, ఇట్లు స్వరూపనిద్ద ముగా (పయత్నాశయండదు కామిబే కనకుర్వన్‌” అనియు, అక్షు స్పందనావి ఘాతువు కామిబే కహైనకారయన్‌” అనియ వెష్పంబడినదిం

జివామును జేపహా మని. వెప్పక కనవచ్వారపురి ననుట యది ఆత్మవలె .నిరవయపవమును నిశ్ళి[దమును ఆణువును నియంతయు సెందలగునవి కాక్క సాసయన మును సభ్ళి[ద్రమును పృథువును నియంతవ్య్థమును "మెందలగునవి యగనని బేవోత్మల చివేకమును ెలంఫుకొజకని తెలియనది, ఫురమువలె శరీరమును, పురజనులవలె -ఇం(దియముఅను, సార్వభామానివలె పరమాళ్మమ్కు భృత్యునివలె స్వాత్మను చూచు వానికి చా స్వస్థతగలంగున్ను బీవాముే ఆత్మగా (భమించినచో చాను చేవాముం .చుండుటను తెలియక పురము మొదలైనవానియం దుండునట్ట్లు తలంచుచున్నాండం, -ఆ(భనును నినర్తించె నేని దేహము జే పురముగా తలంయ నని భావము,

కష య 868 (శ్రీ భగవద్టితా - పళ్చృమా జ్వాల ను అవ. ఇం(ద్రియాద్యుపాధులవలన ఆత్మకు( గలుగు ఆయుపాధులం బే నన్నస్థసించుట ఇప్పంబడినది, ఇప్పుడు థ్‌ ఆ యొక స్వాభావిక మైనరూపమును జెప్పుచున్నాండు, న్లో[ న కర్హృళేర్టం న కర్మాణి లోకన్య నృపతి (ప్రభుః | న కరగ్హపలనంయోగం న్వభావ స్తు దవర్హ తే॥ షట ట్సీ (ప్రభుః = స్వాభావిక మైన స్వరూపముతో నుండెడి అత్మ, లోళన్య= ప్రకృతితో. జేరియున్న ఈలోకమునకు, కర్షృత్వం= దేవా దులకుః గల ఆయా కర్షృత్వమునుగాని, క ర్మాణి=చేవాదులకుంగ ల ఆయా కర్శములనుగాని, కర్ణుఫలనంరూగం= ఆయా కర్టములవల సం గలిగెడి 'చేవాదిఫలానుభవమునుగాని, న నృజతి = కలుగ చేయ :డు, స్వభావిస్తు=(వ్రకృతివాసనయే, (ప్రవర్త లే=(ప్రవృత్నిని గలుగంజేయు తౌ, కర్ణవరతంతు)డు గాక నార్రభావిక మగున్వరూపముతో నుండెడి ఆర్మ, 'చేవతిర్యబ్బనువ్యస్థావరాదిరూపముగా ప్రశృతిసంన ర్ల్షము గలిగి వర్తించెడి యిీలోకమునకు, ఇందలి "చేవునుప్యాదు లకుం గల ఆయా కర్త అల్వేమునుగాసి, ఆచేవాదులకుం గల అయా కర్ణాములనుగాని, ఆయాకర్ణుములనలన6 గలిగెడి "జేవాదిపలశకంబం ధములనుగాని కొలుగంజేయుట లేదు, అయిన నెవండు కలాగల జేయును! అన్నచో, ప్రకృతివాననయే ఈ కర్తృ తార్దిదికము న క్‌ ఖ్‌ స స ౦తేయు కలిగించుచున్నది. * అనాదికాలపివృత్త మగునట్టి పూర్తి న క శ చేతను. డస ఆత్మకు కర్ట్భృత్వాదులు లేనియెడల అచేతనమై చేతనము యొక్క సణమ్మాత మగువాసనకు కర్ష్యృత్యాదులు గలుగు నని తెలియ కొట్లు * స్వశళ్ముద్ధు _డైనయాత్మకు కర్త్యృత్వము ేబేవి (అనగా కర్మమునకు తాను కర్త గాంజేని) అట్టివాసకి వాసనయ ఎక్కడనుండి వచ్చినది * ఎక్కడనుండియు. రాని మొడల నప్పుయు చాసనయే వానికి స్వభావనీద్దమైన దగనుగాన ఆవాసనచేం గలుగు ళర్చ వత్వాదులుకూడ స్వభావనిద్ధము లగును అది యొకానొక పేాావ్రవుపలనళి గలిగిన దేని అప్పు డాహేతువుకూడ స్వభావనిద్ద ముగుసేని దానివలన గలంగుచాసం

[(ఉ7 కర్చు నన్య్య్య్నాన యోగః 869- పూర్వకర్మమునలన అఆత్భకు ేవాద్యాకార మైన ప్ర9కృతితోడి నంసకము గలుగుచున్నదె, (అగ్నినంనర్ల మువలన శాలినయినుపగుండు- అగ్నిగాం దలంపంబకునట్లు) పకృృతినంసర్షమువలన అత్హయు పకృతి గాస్‌ గ?హింపంబడు చున్నది, అనంగా పకృతివరిణా మమః లగు "జీవాది బేహూము లే ఆత్మ్మయ నెడి ఛభ9ిమము కలుగుచున్నది, ఇట్లు -జేహో కార మైనప్రుకృతియే ఆత్మ యనెడి అభిమానమును కలుగుచు నుండంగా దానివలన. బుట్టు “*వాననచేత ప్రకృతికార్యము లయిన. నాదుఅంను స్వభావనిద్ధిము లే యగునని మానుపటిదోప్యము క లంగుచున్న ద, ఆ. హేతువు ఉఊపాధివేం గలిగినబేని కర్తృ ృత్వములేని (అనంశా కర్త ాని) ఆత్మకు ఆది వచ్చుట మయెక్క_.డనుండి ౭ వాసనజేరచనే ఆనాసన వచ్చుచున్న దన్నయెడల ఆనిగ్యే న్యా/శ్రయ అము కలుగును. ఏదో వేళొక చానివలన6 గలుగునన్నయడల ఆజీలొకటి మయొట్లు వచ్చెనని అనవస్థ కలుగువు కనుక ఇన్నిటికని పరిహోారముగా “అనాది కాల ప9ివృత్తృమా కావని భావము అనంబడీనది ఆనం కర్మమునకు మొద లిది యని- వెప్పనలవిగాదు అని ఆనాదికాలమునుంశి వచ్చుచున్నది. ముందుకుందు చేంయల బడిన కర్మములవలన వెనుక వెనుక విడువక జేవాద్యాకారనుతో (పకృతి సంబం ధించుదు వచ్చుచున్నది. ఆ సంబంథమావలన అదేవాద్యాకారములే ఆత్మ యసు (భమము కలంగుచు వచ్చువున్నది. ఆ(భమమువలన వాసనయ ఆవాసనవలన ఈ శ ర్ల ృత్వాదులంను గలంగునున్న వి ఈ కర్పృ్భృళ్వాదులవలన కర్మములంను చానివలన 'జేవాడ్యా కారపకృతిసంపన్టాదులును మరోలం గలంగుదున్నవమి ఇట్లు వీజాంకుక 'న్యాయమున (అనళగా విత్పునుండి' చంంలకలయ మరల మొులకనుండి. యావిత్తునూ వరుసణాం గలంగుచూ వచ్చుచున్నట్లు ణా) ఇవి వచ్య్చుభుండుటబే ఆనోర్టాన్యా(శయాది దోహములం గలంగవు్వుు ఇందు వాసన స్వాభావనిద్ధము గాక (వకృకిసంపర్షము దాని వలన6 గలిగిన బేవోత్మాభిమానము అనెడి హేతువులచేతం గలిగివదనియ, ఆహేకువు లంను స్వభావసీద్ధములం గాక కరో పాధిచేం గలిగివవనియు, ఈ యషాయనుః ఆనాదికా లమునుంచియు (వవర్శించుచుండుటచే కర్త ఎక్వము లేని యాత్మకు ఎట్లు గలిగినదో వెపు నలవి గాదనియ ఆశయము లూపాంచువదెం

శం చోసన యనంలగా సంస్కా_రము- అనుభ తార్థన్మరరాము-అన౬గా ఇంతకు వూర్వుమందో "లేక వూర్వజన్మ మందో చవేయచదుంగాని అనుభవించుచులగాని వచ్చినట్లి విషయమునుగుతీంచి యిష్వుడు మనకు తెలియకయే తనంతనె కలంగునట్టి స్మ ృతిగాని, అట్టి స్మ ఫతిమూాలమున వానియందు నునకు తెలియక తనంతనె కలంగు అనుర క్రి అభిలావ, శక్తి వాొనినిసంబంధెంచినచాడాక వందలై నవిగాని వాసన యనంబడకునూం

470 (శ్రీ భగవద్డీ తా - పఖ్బ మోఒధ్యాయః స్త్‌ వి గాని. యిట్టే కర్చృతాదులు అన్నియును అర్మవగా తోంయచున్న నంరూపసిద్దముగా కావని భావము, అకర్హృ త్వాదులు అత్భుకు న ద్ద 24 వో 1 నాదశ్తే కన్యచి త్చాపంన వైన సుకృతం నిభుః | క! అజ్ఞానే నాజఒవృతం జ్ఞానం లేన మువ్యాస్తి జన్నవఃకీ 15 టీ. విభుః = ఆయాసమస్త బేవహాములయందు ప9'వేశించుటకు యోగ్యతగల ఆళ్ళ, కన్య చిత్‌ వఎెన్టిని దైనను, పాపం = పాసమును, నాదశ్తే =పోంగొట్టండు, సుకృతం చ=వుణ్యమునుగూడ,నాదత్త వవజ వోంగొట్టండు, ఆజ్ఞానేన=జ్ఞానవీరోధి యగు పూర్వపూర్వక ర్డుము వేత, క్లానమ్‌=జ్ఞానము, ఆవృతం = రీప్పంబడినదిి తేన = దానిచేత, జన్న్మవు=పారణులు, మువ్యాన్ని= మోహాముం జెందుచున్నారు, న్‌ అత్మ తనకు నంబంధించినవా(డగు నెవనియొక్క దుఖ మునుగాని పోంగొట్టండు, తనకు (పతికూలుండగు నెననియొక్క_. సుఖ మునుగాని వోంగొట్టండు, వాండు ఒక్క చోటనె ఉండువాండుగాండు, న | 1 ఇందు వెందటి సగము అక్మయొక్క అశర్త్య ఫత్వ్వాదికమునకును్కు ఇండన సనము వాసనయొక్క కర్తృ ళ్వాదిక మునకును వివరణములని తెలియనడి. ఒకరి పాపమును సుకృరమును పుచ్చుకొన్యువసక్తియే లేదుగాన పాపనునంగా తత్కాార్టి చుయిన దోఃఖము-గాను సుకృతమన౯గా తత్కార్యమయిన సుఖముగాను అర్థములు వేయంబడెకు.. అందును పరులనుఖదుఃఖములుగూడ “ఆదత్తే” అని ఫుచ్చుకొనుట యశక్యము గాన క6ఆద్ర త్తే యనుటకు పోలగొట్టుకొమటయని యర్థము ఇెప్పంబుడినదిం చుజేయ అర్మ అణువుగా (శుత్యాని సీద్దమగుటచే 6నిభః? ఆనుటకు సర్వ్థవ్యాప్తుండని యర్థము తము ఆయా కిర్మముల కనుగుణముగా సమస్త దేహములను జొచ్చుటకు యోస్యండనిమా(శ మే యర్థము గాంహ్యూము. ఏ (ప్రదేశమును అనలగా ఏచేహనూ "గాని వానికి నిరతము గాదని భావము కావుననే సడుమంగలంగు మి(తులందును అమి[శులందును జూపెడి సంబంధిత్వమును (వతికూలత్వమును నడుమ6 గలంగు దేవాము అతో, స్వే క్షాన్సి అళ్మతోంగాదని సిద్దించుచున్నది.. దీనివలన మికులదుఃఖను పోగొట్టు శశుల సుఖము చెజుపుటయ ఆత్మకు ఊపాధికృళ్యము లేకాని స్వరూఫనిజ్ధ్యూల్క గా వనియం చెలియ మన్నది

కర్ణ నన్య్య్నాన యో గః 871 "జీవాదిచేహాములుం వాసిబేయగప-చోటు గాదు, ఆయాకర్గ్యుము లకుం దగినబ్లు నమస్త బేవాములందును ప్రవేశించు నట్టియోగ్యత గలవాం డగుటవలన నరరావ్యాపకుం డ్రైయుండును, కావుననే వాందు ఒక్క రికిని అనుకూలుండు కాండు, పితికూలుంండు గాండు, ఈసంబంధిత్వ పతికకూలత్యాదు లన్నియును వాననచే కల్పింపంబడినవిగాని ఆత్మకు 23 అేవు ఇట్టి న్వఖావము గల ఆత్మకు -ఈవిపరీతవానన కలుగుటకు. కారణ మేమన౦గా-జ్ఞా నవిరోధి యగు వఫూర్వపూర్వకర్థాములం,. ఆత్మను తవముఫలములను అనుభవించుటకు. దగినవానినిగాం జేయుట. కొజకు వీనియొక్క-_ శ్రానమును * నంకోచింపజేయుచున్నవి, జ్జానా వరణరూప మైన ఆకర్ణుముచేత ఆత్మలు టజేవాదిదేహములతోం గాడి జంతువు లగుటయీ కాక ఆయా చేపబోదులయందు + ఆళ్తాభి -చవూనరూపమైన చమూవామునుం౧హాడం జందుచున్నవి. చాసివలన

• అటువంటి ఆ ఆస్రఖిమాన వాననయు ఊానికిం దగిన కరస్తవాననయా -గలుగుచున్నవి, -ఈద్వినిధమైన వాననవలన విపరీతమగు ఆతా ఆళి వమూనమును కరగ్హ్రముల నారంభించుటయు పొనగుచున్నవి. అవ, “సర్వం జ్ఞానప్హ వేనైవ వృజినం నన్నరిమ్యసి “జ్ఞానాగ్ని

న్సర్వకశ్య్హాణి భన్మృసాత్కు_డు తే తథా" “నహి జ్ఞానేన నదృశం పవి మివా విద్య లే, అని పూర్వము ిప్పీనజ్ఞానమును తిరిని చెవ్వుటకుం ర్‌ దగిననందర్భ ము రాలా (వస్తానమునకుం దెచ్చుచున్నాండు.

• జ్ఞానము వికాసము నొందియన్నప్వుడు కర్మఫలము లై నమఖదుఃఖను లే తోపవు గనుక వానిని అనుభవించుటకు వలనుపడదు, కావుననే యాజ్ఞానమును కర్మములం సంకోచింపంజేయుచున్నవని యెజుంగునది.

₹ అభిమానము అనలా అజ్ఞానము -తప్పు ఆయినట్లి క్షానము-తేపు గాం దలం చుట. ఆత్మాభిమాన మనంగా ఆత్మ కానిదానిని ఆత్మ యని తపూగా భావించుట-_

ర్థ్‌ ఇంతవజకోను తృతీయా ధ్యాయ(పోక్ష్య మైన ఆఅకర్హృళ్వానసంధానముయొ క్ర ,ఈకారవిశేమనములం చెప్పంబడినవి ఇప్పుడు చతు ర్షాధ్యాయ[పోక్ష్త్యమైన జ్ఞానస్వురూ పమును బెప్పుటకు సమయ మని తెలియందగును.

$79 (శ్రీ భగవద్లీ తా - పళ్బ మోఒధ్యాయః న్లో జ్ఞానేనతు తదజ్ఞానం యేషాం నాశిత మాళ్ళ్శనామ్‌ 1 తేషా యాదిత్యవద్‌' జ్ఞానం ప్రూకాశయతి తత్పరమ్‌! 16 టీ యేషాం అళ్శనాం = వయాళ్శలయొక్క, జ్ఞానేన = ఆత) యాథాత్ధుక్టవిమయ మైన జ్ఞానముచేత, తిత్‌ అజ్ఞానం =జ్ఞానమును ఆవరించునట్టి యా అజ్ఞానము, నాళితం = నళింపంజేయంబడినదో, "లేపాం=ఎఅయాళ్థులయొక్క, పర౦=ఉిత్క్చష్టమైన-అనంకు చిత మైన, తత్‌ =అ-స్వాభావిక ముగు క్లానం=జ్ఞానమును, అదిత్యవత్‌ = సూర్యుని చలెంసూర్య(పప్రభవలె ననుట) (నర్వం=సమస్త మును, [పశాశయతి= ేపత్యక్షు మగునట్లు చేయును, తా, ఇట్లు అత్మలన్నియును వర్తింపంగాా వానిలో వయాత్త్యలకు ఫూర్యోక్యలక్షణ మైనదియు అత్మనస్వరూపోప చేశమువలన జనించి నదియు పితిదిన మభ్యానముచేయుటయొక్క_ అతిశయమున మి తలి పవి మైనదియు నైన అత్శవిషయ మగు స్టానమువేత, జ్ఞూనావరణ మైనదియు అనాదికాల _పవృత్తమగు అనంతేక రృనంచయకూప మైన దియు నగు అజ్ఞానము నాళము చేయంబడిన దగునో, అట్టి యాత్ముల యొక్క స్వాభావిక మై అపరిమిత మై నంకోచము లేనట్టి దైన జ్జునము వారికి సూర్యుని (వళ) వలె సమస్తమును యథానస్థితము గా (ఉన్నది ఉన్నట్టు) (ప్రశాశింపంజేయుచున్నది, “ఇచట 'తేపామ్‌ శ మొట్టమొదట ద్వితీయాధ్యాయమున శనర్వేవాహం) అనుఖ్టోకమునందు- ఆళ్మలక బహుత్వము చెప్పంబడినది.. ఆది తత్త్వోపదేశసమయ నుగుటబే. నప్పుడు యథార్థ్యము"నే ఎప్పవలయను గాన నాసందర్భమున వేలు వేజుగ చెప్పిన “అహం (వేను) కత్వం? (నీవు) కబ్బ చ్చే” (వీరు) 6నయంి (మనము) అనువాలరెల్ల వేబువేటం అగుట సత్యమై ఆత్మేలం "ెక్కులనుటను నిరూపించుచున్నడి ఆందు6 అెప్పంబడిన ఇహుర్వ మే చతుర్ధాధాగ్రయమున కబవానో జ్ఞానతపసా వూతా మద్భావ నూగతాకి అనుస్లోకమునందును (పతిపాదింప(బడినది. (బహ్మపారూప్యమాును పొందిన ఆత్మ అప్‌ ఉపాధివలనం గాని బహుత్వము కలంగదుగదడా కాంబట్టి “బవావలి అనుట వలన వాని బహుత్వము సతేగ్టిమేయగును, ఈబహుత్వము చే యీళ్లోకముకూడ

కర్హనన్నాన్షనయో గః శిత "అని బహునచనముచేత అజ్ఞానము నశించిన అక్కలు పక్కు. లని ఇప్పంబడినది, దీనివలన *న ల్వేవాహాం జాతునానమ్‌” అని ఆరంభ మున ఆత్హుస్వరూపములు "పెక్కులని తెలిసియున్న నిషయమే యిచట -మెటీంత న్పష్టముగా 'చెప్పంబడినదయ్యెను, (కనుక అజ్ఞానముచే బహుత్వ మని చెప్పరాదు.) అజ్ఞానము నశించిన 'అత్ములకు ఉపాధి 'లేశముకూడం గలుగదు, కావున నిచట ఆళ్యులకు వెప్పయిడెన బహూ త్రము ఉపాధిచేతం గలిగినది గానేరదు (శాన ఉపాధిచేతను "బహూ త్వము. చెప్పుటకు లేదు.) “లేపా నూదిత్యవద్‌ జ్ఞానమ్‌ అనుచో “కేషూమ్‌' అను జ్ఞాతలకు “జ్ఞానమ్‌” అని జ్ఞానము వ్యతిరిక్కముగా నివ్చే శింపం బడుటవలన అది ఆత్మలకు 'న్వరూపానుబంధి యగు ధర్భుముగా 25 నుండుట పెప్పంబడిన దయ్యెను, వదిత్యుదృష్టాంతమువలన (పభకును (గ్రభ గలడానికిని ఎట్లో అశ్షు క్ఞూతకును (అనంగా అత్ముకును జ్టానము సకును సంబంధ మని [గహింపవలయును. * కావుననే జ్ఞానమునకు నంసారదశయందు కర శ్రముచేత సంకోచమును మోక్షదశయందు -వికానమును 'దెలియుచున్నది। మజింగస్పష్టముగాం దెలుపుచున్నది. ఎట్లన్య అజ్ఞానము నశించిన ఆత్మలకు కతేచూం అని బహుత్వము ఇప్పబడినదిి అజ్ఞానము నళించిన ఆత్మలకు ఉఊ'పాధివలన "వానికి బహాుత్వము కలంగదు కావున బహులంము స్వారూపనిద్ధ మే యని తెలంపంబడిన -దయ్యెనని భావము, ళలేసూం” డ్తానమ్‌ అనుచో 6 నేషూం సంబంధవస్టి గాను కజ్తానమ్‌ి (ప్రథమ గాశు ఉన్నది, ఇట్లు జ్ఞానమా క బేషాం౦ అనుచానికి వ్యతిేక ముగా (వాని ఫంయే వేజుగా) నిన్రేంపబడినదిగాన జ్ఞానము 6తేషాం అని నిన్హేశంపంబడిన ఆత్మ స్వరూ పములం గాక వానికి వేమైై వానిని సంబంధించిన ధర్మముమా (తి చుగుట సంబంధ వ్టిబే తెలియుచున్నది.

• 6కావున నే యనంగా కపభవంటిది కావువ నే యని యర్హము ఆనంగా (థ్రభకు ఏదైన నొకటి కవ్పినచో సంకోచముము అది నివర్తించినచో వికాసమును శలుగును,. జ్ఞానము (ప్రభ్ళవంటిది గావున నే అట్టి సంకోభని కాసముల నొ ౦దుచున్న దని ఖభొౌనము,

876 (శ్రీ భగవద్దీతా - పజ్బమోఒధ్యాయః అన, శుద్ధాత్మున్వరూసము నుపాసించువాకికి. గలంగుఫలమును- 'జెప్పుచున్నాందు: శ్లో! తద్భ్బుద్దయ సృ చాత్భాన స్వన్నిష్పా స్తృత్పరాయణాః న్‌ సం పున రూతకల్తషాః॥ 17 గచ్చన్న్య వునరావృత్తిం జ్ఞాననిద్ధ ్రపాః ము టీ తద్భుద్ధయః=లట్టి ఆత్మదర్శనమునందె అధ్యవసాయ గలవాడిను, తదా త్టానః = అయాళ్యువిషమయమైన మనస్సు గలవా దను, లేన్నిస్టాః=ఆయాక్షుజానమును అభ్యసించుబయం బే నిరతు లై నవాదును, తత్పరాయణాః= అయాత్మయే పరమ్మపయోజనమని తలంచునవారును, జ్ఞాననిష్టూత క ల్య పాః=జ్ఞానాభ్యానము చేత పోంొట్టః బడిన సాపములు గలవారును అఫునరానృత్తిం=వునర్ణన్థుర హిత మైన అగ శ ఫాలీ నా యవస్థను బొంది న్వన్వరూవముత్‌ నుండు అత్ళును, గచ్చన్ని తా, అటువంటి శుద్దాతృదర్శవరూప మైనజ్ఞానమునంటె అధ్య_ థ్‌ 'ఆ మ్య. వసాయము గలవారును, ఆత్మువిషయమనమునంటె మనసుగలవారును, అఆత్చుజానాభ్యానమునం చానక్తి గలవాడును, అర్భనే పరమ్శపళూూ జనముగా6 దలంచువారును, ఇ ట్ల భ్య్థసింపంబడి నజ్ఞానము చేత నమస్త (ప్రాచీనపాపములను నశింపం జేసి ఫునర్జన్ధును లేనిదై న్వస్వరూప ముతో నుండు ఆళ్మును (ఆత్మసాళ్రూ త్కారమున్సు బొందుదురు, శవయవస్థ గల యాత్మ్మకు వునరానృత్తి గలుగనో' ఆయిీాళ్శ్మ అఫున శావృత్తి మైనది, కనుక 'గచ్చ్భన్ని అవునరావృత్తిమ్‌' అనంగా “న్వరూసముతళో అవస్థితమైన ఆత్మను బొందుదు రని యర్థము,

• బందు అత్మేస్వరూపము అనెడి మేడకు ఎక్కుసోపాన మగు జ్ఞానముయొక్క_ మెట్లను బెప్పచున్నా(తం (పాష్య మైనది ఆర్మస్వరూపము కడపటి మెట్టు దానికీ మునుముందటి మెట్టు చాని(ప్రాస్సీక విరోధు లగసమస్త వూర్వాపాపములం నశించుట యను మెట్టు లలింపలగా వీదప ఆళ్మ(పొప్పియే పాందదగిన మెట్టు శాన కఅఫునరాా వృత్మిి యమటకు కశుద్ధాత్మ స్వరూప (ప్రాప్విగా అర్థము నేయయుడియెను,

కర్శునన్నా(న యోగః 875 అవ, ఈయాత్మృసాశ్రూ త్కాార మెట్టి దనంాా, 27 వ, శ్లోః విద్యావినయనమృన్నే (గామ్మాణే గవి వాస్తిని | ఛునివైవ శ్వపాకేచ పణ్ణితా స్పమదర్శిస ః! 18 వ్‌ యే టీ. పణ్ణి ఆాః=అశత్చుజ్ఞానము గలవారు, విద్యావినయనన్సు న్నే = "విద్యావినయములు గలవానియందును, (వావ్మాణే= కేవల (మావా ణునియందును, గవి=శోవునందును, వాస్తిని=ఏనుంగునందును, శుని చ=కుక్కయందును, శ్వవాకే చవైవ-కుక్క-న్ను వండి తినుచండాలాని యందును, నమదర్శినః=నమముగా దర్శించువారు (అగుదురు. ) తా, అత్మృస్వరాపయాధాళత్మ్మ ఖ్ర్‌ము నెశిగంనవారు, విద్యావినయ ములు _గలవానియందును, కేవల నాహాణునియందును, నోవునందును, వనుంపనందును, శునకమునందును, శునకనూంనమును భథ్నించు చండాలునియందును ఇట్లు (వకృష్ణ నికృన్సము లగునమస్తశరీరముల యందు నుండు ఆత్మృలన్నియు జానె కన్వరూపనము లగుటనుబటి అంత 26 స్‌ ల టను వానిని నమానముగా (అనంగా వకాకారము లైనవానినిగాం -జూతురు, దృళ్యములగు తావ్యాణ నో గజూది * విషమా కారములం (పకృతివియె కాని ఆత్భువికావు. ఆత్ముయె నర్వత? జ్ఞానె కా కారమున నము(ండసి కనుంగొందు గని యర్థము, టే ఇట్టియాలత్మ సాక్షాత్కార మే చతుర్ధాధ్యాయమువ శయేన భూతా న్య శేషిఆ (దత్యు సా్యాత్యన్యధో మయి అని వెప్పంబడినది. ఇట “సనుదర్శినకి అనుచో సనుత్వమును ఆనుసంధించువారిని చెపృంబడీవదికదా,. ఈసమత్వమువఅన ఆత్మలకు శరీరగత మైన విమకుత్వము గాని శరీరవిశివ్సమాలై యుండుటబేం గలుగు జ్ఞానసంకో ఇవాదులందలి వినమతసముగాన్సి లేదని నిషేధింపంబడ లేదు, ఆత్మలకు శరీరగత మైన విషుచుత్వము కాలదనియే (పతిపొదింపంుడుచున్నది. జ్లానసంళోచాది విమనుత్వము అపాధియమూలమునల గలదనియ్‌ చెప్పబడుచున్నది. కాన సనుత్వే మనంగా ఇచట ఆత్మ లయొక్క- ఇ్య్వూభౌవిక స్వరూ పవాందలి సాన్యు ననియే (గహింపవలయునుం కావు _వనఎనే కవిషమాకారినులం రని యర్థము ఆనంబడినది,

క్క (శ్రి భగవద్దితా - పళఇ్బమోఒధ్యాయ:ః అవ, నామ్టదర్శ నముయొక్క_ వమూహా న! మును జెప్పు చున్నాండుః 4 శ్లోః 1 ఇమ్తైవ శ్రెర్లిత న్పర్షో యేషాం సామ్మ్యే స్థితం మనః | 29 వ్‌, నిర్జోమం హి సమం బ్రహ్మ తస్కా దృ్రవాణి తే స్టితాః॥ 19 టీ, యేహాం=ఎవరియొక్క, మనః=శునన్సు, సామ్యే=(ఆత్మ సై. ని జ్‌ లి, వి, లన్నియును జానై కన్వరూపములనెడు నమత్వమందు), స్థితం న్‌ స్ట ముగా నున్నదో, శైః= వారిచేత, ఇహ్రైవ = ఈ నాధనానుస్టాన దశయం చే, నర్గః=సంసారము, జితః=జయింపంబడినది, నిర్జోమం-_ (పకృళనంసర్టమనెడ్‌ దోమము లేకుండునది (కాంబట్ట, సమంహి = నమముగా. నుం జెడి యాత్మవస్తు వేకడా, (బహ=బ్ర)వ్యము, తస్మాత్‌ =

• ఇప్పటిసమదర్శిత్వము కాలాంతరమునందు( గలుంగుఫలమునకు సాధన నుగుటయేకాక యిప్పటిశే ముక్తితో పాటియైవ దుఃఖనివృత్సి కలిగించుచున్న దని యీశ్లోకమున సమదర్శిత్వమును (పశంసించుటమ. తెలియనగి ) మతియ ఆళ్మ సాన్యుమానందలి నతి సంసారజయమును గలిగించు న59 పడా యన్నది, సంసార జయమానకు ఆత్మయందలి సితియే హేతువగునుగాని ఆత్మ సామ్యుమందలిస్టితి హేతు వగనా ౪ యని శంకరాంగా కనిర్టోవం స్థితాః అనంబడినది అనలా (ట్రశృతి పంసర్దము వీడీ సమమైయుండు ఆత్మేనస్తువే (బహ్మాము; కనుళ ఆత్మ సామ్యుమందలిస్థితి (శొవ్మామందలిస్థితియే యగును (బివ్మామందలిస్థితియే సంసారజయము కనుక ఆత్మ సాళ్యుమంచలిస్థితి.. సంసార జయమునకు _ "హేతువగు _నని యర్థము, ఇట భావ మేము నలా మొధట (బ్రహ్మ శబ్దము పర (బహ్మా పాయ్యమునుబట్లీ కుద్ధాత్మపర మని తెలియ నది. (పకృతిసంబంధము గలిగియన్నఫపుడే ఆత్మలు నివషమములు"గా కనబడును గాని (టళ్ళశిబంధము వీడగా ఆవియన్నియు సమము లైయుండును కనుక సమమైనయాత్మ యనగా (పళ్ళతిబంధము వీడిన శుద్ధాత్మయేయగుమ శుద్ధాత్మయే (బహ్మముతోడి సామస్థమునుబట్టి (బహ్మామనంబడుచున్నది. ఆత్మయొక్క. సచుత్వమందు ఉండుట యనలగా సను మైనయాత్మయందు (అనంగా శుద్రార్మ యంద-అన గా (బ్రహ్మ మందు). ఉఊండుటలో యగునుం శుద్ధాత్మయందు "లకొనుటయె సంసారమును జయింభుట. ఇదియే ముక్తి. కనుక ఆత్మసామ్యునుందు ఉండుట ముక్షిని బొందుటతో సాటియే. యగు నని ఫావము

(ఈ8) కర్శన న్నాన్టనయో గః $్ర్‌77 జానివలన, "లేఎఆర్ముపాన్యుమునందు మనను గలవారు, బ్రవ్మాణి = శుద్ధాతన్వరూసమునందు, స్థితాః=ఉన్నవానే, 28

ఆతా, ఎవరికి జ్ఞానై క స్వరూపములగుట చేత ఆత్త లన్నియు సమ మనుభావమునందు మనస్సు స్థిరముగా నుండునో, వారు, ఈసాధనాను ఫ్రానదశయందె నంసారమును జయించిన వారగుదురు, (పకృతినంబంధ మనునట్టి దోవము అేకపోవుటచే నమముగా నుంజెడి ఆశళ్శువస్తువే కదా (బహ్ముము, కాంబట్టి యుక్షరీతిని అళ్ళునామ్యుమునం దుండు చారు బన్మామునందు (అనంగా ఆత్మస్వరూపమునందు) ఉన్నవారే, అన(౯గా, శుద్ధాత్హుస్వరూ వమునం దుందుటయేీ సంసారమును జయిం చుట యగును గదా, అత్ములయందు జ్ఞానై కా కార త్వమునుబట్టి సామ్యుము నే యనునంధించుచుండువాడు ముక్తు లే యగుదు రని: యత్థము,

అవ, కరగ్తయోగి యేప్రకారమున నుండినయెడల సమదర్శన రూపమైన యిీజ్ఞానపరిపాకము కలుగునో ఆపప్రకారమును అఆజుశ్లోక ములబే ఉపటదేళించుచున్నాండు,

శ్లో! న పొహృయ్య్యే (శ్రియం (ప్రాప్య!

నో ద్విజే త్పాపష్య చా(నీయమ్‌ |

స్థిర బుద్ధి రసమ్మూఢో (బవ్మాువి ద్రవ్యాణి స్థితః! లి0

టీ, (బహ్మవిత్‌ సన్‌ =తత్త సజల యుప బేశముచే అత్మస్వరూ జ ష్‌ భి పమును ఎజింగినవాం డగుచు, (బవ్మాణి స్థితః = అత్మస్వరూప అభ్యాస

కి లి ళీ

ముతోం గూడినవాండ్రై, స్థిరబుద్ధిః = స్టిరరూపమైన ఆత్మయొక్క దర్శనమును అనుభవించుటయందు నెలకొన్నవా. డ్రై; అసమూర్దఢః= "చేహా ఆస్ట్రభిమానము 'లేనివాం డ్రై: (వీయం=లనకు ఇన్ట్వమైన దానిని, (పాష్య=పాంది న (పవాష్యేత్‌ =సంతో మింపంగాడదు, అవియ:=

178 (శ్రీ భగవద్దీతా - పళ్ళ మో౭ధ్యాయః తనకు అనిస్టమయిన దానిని (పాష్య=పొంది, న ఉద్విజేత్‌ చ జ దుఃఖంపనుంగూడదుగో తా, తత్త్వజ్ఞుల యుప జేశము చేత ఆత్భృయాథాళ్ము న్టిమును “జెలిసికొన్నవాం డై అఆయాళ్ముకొఅకె ప్రయత్నము చేయుచు దాని వలన 'ేవామే ఆత్మ యను. భమమును వదలి, స్థిరరాపమయిన యాత్ముయొక్కం దర్శనమే తనకు అత్యంత (పియము అగుటనలన అట్టి 1వియమును అనుభవించువాండగుట చేత అస్థిరము లై (పాకృతము గ్‌. యున్న తక్కిన (ప్రీయా[ప్రియములకు హర్టముగాని దుఃఖముగాని పొందక యుండవలయును, వ్‌ 2 వే తో నావ్యాప్పర్మే వ్వసక్రా తాం విన్న త్యాళ్ముని య స్ఫుఖమ్‌ | న (ట్రవ్మ్‌ యోగయువ్షైూ కాస్త సుఖ మక్షయ మశ్ను తే వే భవనములయందు, అనకా తా అ= తగులు లేనిమసస్సు గలవా.డ్రై, తతత స

• ఒకరికి (వీయ మైనదియ అ(ప్రియమైనదియ మలొకటి (పియమును ఆ(ప్రియ మును గానేరదు శనుళ ఒకంకి ఒక దానిపలనం గలంగుహర్జ ముగాని ఉఊబ్వేగము గాని చజొకనికి అర్థానివలన6 గ లంగదు. కాయిట్రి ఆందతీకిని సామాన్యముగా (పియ "'మైనదియ నరుదు వింియమును అపషీీయమును వానివలనిహర్ష మును ఉద్వేగ మును వారివారి దేవాములం దేహావస్థలం మొదలైన యపాధుల ననుసరించి ఏర్పడునవేకాని వేజంకాదు కావునచే 6ఎట్టిదేవాము ..గయికొనండు" అనంబడినది. ఇందు సను చర్శవము గోరు కర్మయొోగికి వార్షోద్వేగనివృత్తి చెప్పబడినది *్‌ బందు కవిష్టళ్యాత్మని య 'న్సుఖమి అనుచో6 గలనుఖము ఉఫదేళశాకులబ్దే జనించిన జ్ఞానమువలనల గలంగు సుఖమనిలయ, కసుఖ మక్షయ మళ్ను తే ఆనుచోటల ఇ౫లనుఖనూ అత్మ సాక్షాత్కారమయినపిదప6 గలంగన నిత్యసుఖమనియు, విశేషము "తెలియనది (పళ్ళత్యభ్యాసమవంగా నురలమరల (పాకృతళులన ఈక్షైదిభోన్యము అనుగజించినచింత, ఇందు బాహ్యావిషయనూులందు సుగములేమి చెప్పంబుడినది. శాహ్మయోగ మనగా శఈద్ధార్మ సమ త్వానుసంధానను.

కర్శుసన్యా్య్యాన యో గః వ్‌70

చున్నాండో, నః=వాడు (బవ్మా యోగయు శ్రాత్భా = ఆ త్మాభ్యాన ముతో గూడినమనస్సు గలవాండైై, అక్షయం = మోక్తరూపమైన,. నుఖం=సుఖమును, అశ్ను లేఎపొందుచున్నాండు,

ఆతా, ఎవండు, పూర్వోక్త (ప్రతారమున ఆత్బృవ్యతిరిక్త్కవిమయాను: భవములం చాన క్రి లేసిమనను గలవా. డై, తనఅంత రాత్మృయం దే

32

సుఖము బొందుచున్నా డో, వాందు (ప్రకృతినిషయాభ్యానము మాని: (బ్రహ్టుభ్యానముతోం గూడినమనన్సు గలవాండ్రై (బ్రవ్మానుభవరూప ముగు శాళ్యత మైనమోక్షసుఖమును బొందును,

అవ, (పకృతినంబంధము లగుభోగములు మిక్కిలి త్యజింవం చగిన వని ెప్పుచున్నాండు,

న్లో, శయే హి సంన్పర్శజా భోగా దుఃఖియోనయ వన లే! ఆద్యన్తవన్నః కౌన్నేయ న లేషు రమతే బుధః॥ లి

• ఆనాదికాలముమండియు చావ్యాసృర్శములను చనిగొమచున్నవానికి దానిని

త్యజించుట యొట్లు ౪ అని యడు%క6గా వానియందు ఆర్జనాదిదోపముల౬ ననమునొనుట వలన చవానినుండి ఉఫపరమించుట శక్య్యమగునని యిందు వప్పుచున్నాండు. దోమ ములం ఐదు గలవు -_రాజసేచాదులందు శరీరము నశించుపరస్టింతము ఆన్థింపవలనిన ఆర్జనదోవము; వేయి (పాకారములం గ అగర్భనృృవామం దున్నను రాజ్తు నిప్వుం ఎలంక "ెందలగవానినుండి రత్ష్యవ స్తువును రశ్షింపవలసిన రక్షణదోషము; 6చ్వశ్హేషి పాతభీతస్య తృయిష్ణో ర్నాస్సి నిర్వృతిిి (వింపుంఒంఖియ0). స్వర్ణమునందును (భ్రంళము గలుగు ననుధయమున త్షీణించుచుండును గనుక చానికి "నెమ్మది గలంగదు అన్నట్లు శ్స్రయదోవము; నజాతు కామ! కామానా ముపఖో గన శామ్యతి”! నవావిషా కృష్ణన క్స్మేవ భూయ]ిఏ వాభ్ళివర్ట తే కశామము లనుళనించుటవలన కామ మడం౫దు. ఆజ్యముచే అగ్నెహో[(తమువలె అది మరల "పెరుగ నే పెరులద మన్నది. అన్నట్లు. భోగి దోషము; ఇవి యన్నియ తటుచుగా పరహింసాగర్భమా లగుటబే హింసాదో పము? అని మైదు. ఈయ్రైదును (పత్యత్షనీద్ధములే కాన వీని ముపదేశింప నక్కల 'లేదనుటవై. *ళనంబడుచున్నవిి ఆన+బిడినద్హి ఈదోవషములను కనుంనొనుటబే బావ్యూ

ల -మూాజఒ.ధాష్టయ; 880 (శ్రీ భగవద్దీతా - పళ్బమెోజఒఖ్యా జ టీ, హేకాన్తేయ=అడ్డనా సంస్పర్శజాః = విమయేం[ద్రియనం

బంధమువలనం గలాగునట్టి భోగాః యే=నుఖములు వవియో, కొ బ్రవిమయభోగములు. దుఃఖఖమోనయ ఏవ హి = దుఃఖహేతొవు కచా, ఆద్యన్మవన1=లఅల్బ కాల మే వర్శించునప్సి బుధః=విమయన్వరూ పము జజేంగిన వాండు, "తేవు=ఆవిషయసుఖము లందు, న రమతే = రమింప(౦దడు-నంతోషింపండు,

శా, అర్జునా విషయేం[ద్రియసంబంధమువలన 6 గలుగు సుఖ ములు దుఃఖహేతువులే యగును, మజియు నవి యల్పకాలమే యుండుసవిగాను గనయిడుచున్నవి. వానియాథాళ్ళు సము నెణింగిన వాయ వానియందు (వ్రీతి నుంపండు,

శ్లో! ఇశక్నోతీమైవ య స్పోఢుం ప్రాక్ళరీరవిమో్య్రణాత్‌. |

కామ (క్రోధోద్భవం 'వేగం స యుక్త న్స సుఖ నరః॥ 2$

టీ, యః$=ఎవ(డు, శ రీరవిమోశ్ష ణాాత్సాక్‌ =శరీరమును విడుచు టకుముందు-ళ రీర పాతపర్యంతము, ఇమహైవ = ఈ సాధనానుష్టానదళ స్పర్శుములను గెలువ శక్యమగునని భావము, ఇందు చాహ్యావిషయము లందు పంగము లేజకండుటకై్షై వానిని దోవమములంగా కనుంగొనుట చెప్పబడినది

• ఇట్టు బావ్యాస్పర్శములందు మనస్సు తగులంలేక సుఖము నొందుచు (పాళ్ళత

భోగములను దోషములం=6 గనుంగొనువాండు ఆత్మసాక్షాత్కారమునకును చాని వలని సుఖమునకును యోస్యః డగుట చెప్పబడుచున్నది, సాక్షాత్కారదశంయంద కామకో9ధమల్యపస క్తియే కలంగదు గాన నవి నివర్శించుట చెప్పందగదు, అవి శలుగనట్టిడశయం బే అవి నివర్శించుట 'పప్పందసును కాన కలంగునట్టిద ళ యగు సాధన నానుష్రానసనుయ మిట చెప్పబడినది ఇట వేగ మనంగా మనో వాక్కాా యాదులయరవడి, ఆనుచితవిష-యుములను చింతించుట, నీచోక్సులంం రాజూంతఃఫుర (ప్రవేశము, వెందలై నవి కామజములై నవేగములం. పరహింసాదుల కుపొయములు చింతించుట్క పరువము లాడుట్య (ప్రహకించుట మొదలై నవి (కోధజమువైన జీన ములం కవ్పిస్ష త్యాత్మని య స్ఫుఖమ్‌ అనుటచే కఆత్మానుభవమందలిపీతిళి నని శలయించినారు. కనుఖ మతృ్మయ మక్నుతి అన్నచో. ఫలముగాం. జెప్పంబడిన భనిమ్యక్సుఖమయోగము కస సుఖి. అని యిట ఇెప్పంబడెనని తెలియనది, ఇందు కానుకోధజ మైనబేనము నివారించుట ఇెప్పంబడినది

కర్శనన్నా్యాన యోగః | 881 “యం చే, కామళో?థోద్భవం న కామకో9ధములవలన6 గలిగినట్టి, వేగం=డఉరవడిని, సోఢుం = నహించుటకు. అణంచుటకు, కకార్నీతి.= నమర్టుండ్రై యుత్సహించుచున్నాండో నఃనరః = ఆవురువుండు, యుక్త 1= అ త్రానుభనము నకు తగినవాండు నః=వాడే నుఖ్‌ = ఆసా నుభవనుఖము గలవాండును, తా, కరీరవియోగమునకు మునుఫు, ఈ సాధనానుస్టానదళ యంచే యా త్యానుభవమందళి (వీతిచే కామ్మకోధమువలన మనో చా క్కా_యములకు. గలుగనురవడిని నిరోధించుట కెవండు శక్త: _జె యుత్సహించున్తో వాండే ఆ త్యానుభవమునకు తగినవాండు, వానికే శరీర వివూశగ్షణానంతరము అ తానుభవరూస ముగునుఖము గలంగసను, 33 తెశ ౩7 న్లో * ఆూజఒన్త్మన్సుఖో2ఒన రారామస్కథా౭న్నర్ట్యోతిలేవయః | 35 36 న యోగ్‌ (బవహ్మానిర్వాణం బ్రివా అగాతో౭ధిగచ్చతి। లె టీ, యః=ఎవంద అన్నన్సుఖః=అ తా్రనుభవమే సుఖముగా€ గలవాండో, అన్న రారామః= అత్భుయే శ్రీడాస్థానముగాం గలవాండో, తథా=ల్యుక్షు యః=ఎవండు, అన్న ర్ద్యోతి రేవ = ఆత్మయే జ్ఞైూనముగాం గలవాంతో, నః=లట్టి;, యోగీ= యోని (గ్రవ్మాభూతః = అనంకుచిత స్షూనాదిన్వరూపము తోనుండ్‌, బ్రవ్యనిర్వాణం=శుద్ధాత్ధయందు నుఖ మును, అధిగ చృతి=వాందు చున్నాండు, తా, ఎవడు. నమస్త బాహ్యావిపయానుభవములను త్యజించి క ఆబ్రనుభవమె నుఖముగా. గలిగి, ఆత్మయె తనకు సుఖమును వృద్ధి బొందించునదెిగాను, ఆత్యుయె త నజ్ఞానము నక వివయముగాను గలిగి !త్మయే వరుసగా భోగఫ్రి, భోగ స్టానం భోనగో పకరణములంగాల గలవాండని తెలింయ గ ఇందు ఆర్మస్వరూపమా నే ఆన్నివిధము లైన భోగ్యమాలను గాం జేనికొనుట కెలియునదిం

892 (శ్రీ భగవద్దీ తా - పబ్బమోఒధ్యాయః యే వరి ంచునో, అసంకుచితజ్ఞానాదియుక్తుం డై. (బ్రన్మాస్వరూపు దగు క్‌ అన్‌ దు, యాగ ఆ శ్ట్రనుభ వపసుఖమును బొందుచున్నా6 | కః * లభన్తే బ్రైవాని ర్య్థణ మృమయ క్షీణకల్టుషా: ఇిన్నదై సాధా యశా త్మాన స్సర్వభూతహి తే రతాః 25 బడిన టీ, ఛిన్న దై స్రధాః = శీతోస్టాదిద్వంద్య్వముల చే. విడువం వాడను, య కా తానః=అత్మయం దే నియమింపంబడిన మనసు గల వాడను, సర్వభూతహి లే రతాః =నమస్తపాణులయొక్క_ మేలును గోరినవాడునునగు, బుసమయః = అతీంద్రియవిమయములను జూడం జూలినవారు, ణక ల్దుపాః=నశించిన పాపములు గలవారై, (బవ్ము. ని ర్వాణం=అ ఆజ్ర్రనుభ వసుఖమును, లభన్నే=పొందు చున్నారు తా, శీతోస్ణాదిద్యంద్వములను విడిచి, ఆత్మయందె మనసును నిలిపి తమకువలెనే సమస్త 'పాణికోట్లకును మేలుకలుగ ంజేయట యందెఆనక్తు లగుబువులు (అనంగా ఆ క్యావలోకనపరులు) అత్మ లం రో

• సతుదర్శిత్వ ముసెడు జ్ఞానము వరిపాళము నొందుటక్సై దానిని సాధించు ననూ- స్టాన(ప్రకారము 6న (వహృవ్యేత్‌ ” అనుళ్లోఃము మొదలుకొని వెప్పబడుచున్నది హార్షోద్వేనములవివృత్తి? చాహ్యావిషయములందు నిస్సంగత్యమా, అందులైై. చావ్యూ స్పర్శములను దోషములు గా దర్శించుట, శామకోధముల వేగము నివారించుట, ఆత్మనే సర్వవిధభోగ్యములు గా శల్చించుకొనుట్క అమ నీయైదు వరుసగా నయిదూ- క్లోకములబే; జెప్పంబడినవి ఇల ఫూర్యోక్తము లై న ద్వంద్వసమత్వాదులను దల పించుచు సమదర్శిత్వమునకు మిక్కిలియ. నంతరంగ పొధనమైన సర్వభూతహితరతి త్తమ నిం దుపదేశించుచున్నాండు సర్వుభూతహితరితి యనంశా కళూయతాం ధర్మ పర్వ్వస్వం (శ్రుత్వా చాష్యవధార్యతామ్‌ | ఆత్మనః (పతికూలాని పళేహాిం నన సమాచలేత్‌ ” (భారతే) అన్నట్లు తనకువలనే తశక్కినభూలతేములకును పీత మావ రంచుట,. ఇట్ట కబుషయఃకి అనగా (దష్రలుంఅనంగా పరిళుద్ధము్యతై పరస్పరసదృళ మువై యండు ఆర్మస్వరూపముల సాక్షాత్కరించు వారు ఇట్టిసాన్షాత్కార సిద్ధి యందు 6సప్పి+ జ్ఞాజేన సదృశం పవ్మిత మివా విద్యతే అన్నట్లు అత్యంత పొవం.. మైన ఆక్మజ్ఞానము చేత దక్ష ఇకల్మ పాళి అని అనిష్టవివృత్మి యుబహ్మనిర్వాణ- అభస్తే ఆఆన్స యిష్ట్యపాప్పియ బెప్పంబడినద్కి

కర్ణనన్నాస్తనయోగః లి8కి ఉాప్కికి వికోధు లగునమస్త పాపములను బోంగాట్టుకొనినవారై ఆత్మా చుభవనుఖమును బొాందుచున్నారు, అవ, ఈ చెప్పంబడినగుణములు గలవారికి (బ వా మును (అనంగా అత్మున్వరూపమును బొందుట మిక్కిలి నులభ మను చున్నాండు, శ్లో! *కామ(క్రోధవియున్తానాం యతీనాం యతభచేతసామ్‌ | అభితో బ్ర)వజనిర్వాణం వర్త తే విజి తాత్టునామ్‌! వి6 టీ, కామకో9ధవియుకానాం = కామకోోంధములచే. విడువ -బడినవారును, యత చేతసాం= ఆత్భృయం బే నియమింపంబడిన మనను సగలవారును, విజతాత్ధ్హునాం ఇ జయింపంబడిన మనను కలవారును నగు, యతీనాం= [ప్రయత్న శ్‌లురకు, బ్ర)వ్మానిర్వాణం = ఆ శ్రానుభవ సుఖము, అభితః=అంతటను, వర్ష "లే=ఉన్నది తా, కామ(కోధములను త్యజించి, మననునుజయి౦చ్చి చానిని అత్మయం బే నియమించి, నమదర్శిత్వమునకుంగాను (పయ ' 39 త్నము. జేయువారికి ఆ ఆస్హానుభవసుఖము అఅచేతి ట్రైయుండును,

• వూర్వోక్తమురై న ఆజుశ్లోకములందు సనుదర్శిత్రమునకు సాధకములంగాల జెప్పంబడిన అనుహైన(ప కారములే ఈన్మ్హోకనూ నంద సం(గవాముగాం గవార్చి చెప్పం బడినవి. ఎ ట్లన్న 6కకామనోధవియక్రానాంి అనుట ళక్నోతి. అనుళ్లోకము యుక్టయ్క కయతీనాం౧(యతనశీలా నాం)ఆనుట కనప్రవ్భామ్యేత్‌ ౫ బాహ్య స్పళ్ళేషు ఆను ఆ0డుశ్లోకములయొక్క_య శయతచేతసాంం. ఆనుట కయోన్న న్సుఖి ఆను శ్లోకముయొక్క-యు్క,. కవిజతాత్మ నామ్‌”. ఆనుట ఫయేహీ సంస్పర్శజూ” అని విషం భోగములందలిదోవములను కనంలబుచుటచే మనసు వానయెడల (పవక్సింపనిక ఆత్మ వివంకుముగా జయింపబడుటం జెప్పు క్లోకముయొక్కయు అర్థములే యగభువ్నవిం ఈ యనుష్టానమందో అతికి భుము*ా (పవర్తింతురుగాక యని దీనికి (బ్రవ్మా నిర్వాణ మనుఫలము అవిళంబముశగా నుండుటను జెప్సిరని తెలియునది,

వీరిడ (త్తి భగవద్దీ తా అ పబ్బృమో౭౬ధా్యాయః అప, ఇంతవలజకుం జెప్పంబడినదియు యోగమనెడి అ ఈస్హావః లోకన మే ఉద్రైశ్యముగాం గలదియు నగుకర్శ యోగమును ఉపనంహా రించుచున్నాండు, శ్హో॥ స్పశ్శాన్‌ కతా బహి ర్చాజ్యోం | శృక్తు చై వాన నే భ్రవోః | పా్రాాణాపానా నమా కృ త్వానాసాభ్యన్న రవారితా! లి వ్ల య కేన్చిియమనోబుద్ధి తుని రో్టక్ష పరాయణః 1 విగ కేచ్చ్ళా భయకో9థో య స్సదా ముక్త వవ నః! విగ్ర టీ యః=ఎవండు-వీకర్భు యోగి, చావ్యోన్‌ = ఆత్త '్రవ్యతిరిక్ప ములగ, న్పర్శాన్‌ =శ శ్ల్రైదిపిమయములను బహిఃకృ త్వా=బహిమ్మ రించి.కూ హ్యేంద్రియవ్యాపారమును వదలి చన్చుః = చభరాపును, (భువోః=కనుబామలయొక్క_, అన్నే వఏవ=నడుమ నే-నాసాగ౦మం దనుట, (శృ త్వ్యా=జనిచ్చి) నాసాభ్యన్నర చారిణౌ=ఉచ్చ్య్వాసని శా ర్‌ రూపమున ముక్కు_లోవల సంచరించునట్టి ప్రొొణాపానా = ప్రాణా పానవాయువులను, నమాళ్ళ త్యా = నమగతి గలవానినిగాం జేస్పి య లేన్ల్రియ మనోబుద్ధిః- యత = ఇతరములయందు ప్రివర్షిం చుటకనర్ధృమ్ములై నవిగాం చేయబడిన, ఇన్లి )యమనో బుద్ధిః= బా హ్యేం ద్రియములు మనస్సు బుద్ధియుః గలవాండును, విగ 'తేచ్చ్భాభయ శో ధః=రాగము భయము "బ్యేషము "లేనివాండును, మోక్షపరా యణః=మోశ్ర మొక్కటియె ప్ర చఊూజననముగా6 గలవాండును అ%ప, మునిః=అ తసవలోక నవరుండో, నః=ఆ వురుషుండు, సదా = ఎల్లప్పు డును ముక్త నవ=మనుక్తుంజేను-.నంసారమును నివర్తించిన వాండే, కయతి అనుటకు “అత్మ ...కన ర్హములై ని యని యర్భమ. సేయబడదియె, కస్పర్శాన్‌ కృత్వా బహి ర్బాహ్యాన్‌” అనుచో బాహ్యేంద్రియాదుల [పవృత్సిని వారించు టయ 6లక్లు తేందియ3 అనుచో అట్లు నివారించుటకు ఫలము౫ా అత్మదర్శ నేతరము అందు (వృత్తి కనర్హాము నలై యండుటయు౬ జెపృంబడె నని తెలియనదిం

(49 కర్ణునన్య్వ్నాన యోగః లిరిక్‌

తా, నమస్త బాహ్యేందియవ్యాపారములను చాలించికొని, 'మయోగమునకుం దగినయాననమునందు. బేవాము నరిగా పెట్టుకొని కూర్చుండి, నాస్మాగమునందు దృస్థి నిలివీ నానీశములలోపల నంచ రించు (పాణాపానవాయువు లగు ఉచ్చా స్టన్‌ నిశ్న్వానములను సమ గతిగలవానినిగాం జేసి ఇంద్రియములను మనస్సును బుద్ధిని అళ్ళు దగ్శనమునంటదె నియమించుటచేత నివషనూంతరములందు (ప్రవర్తించు. టకు అనర్హ్యము ల్రైనవానినిగాం. జేసి దానిచేతనే యిచ్భాభయ. కో9ధరహితుం డ్రై; మోక్ష మొక్కటియె ప్ర యోజనముగా( దలంచి, ఆత్మదర్శనళీలుం 2 యుండువా€ జెవండో, వాం జెల్లఫ్రుడు (అన౯గా సాధ్యదశయందువలె సాధనదశయందును) ముక్తు జే యనందగును, (అనంగా ముక పా3ఎయు. డనుట,)

తే

అవ జనిత్యనై మిత్తికళ ర్భుములును ఇతికర్వవ్యత యు. గల్మ టె యోగమును ఉన్లైేళ్యముగాం గలిగియుండు కరగ్ట్ర్యయోగమును ఆచ రించుటకు సుశర మైనమార్ల మును జెవ్వుచున్నాండు,

• ఈ యధ్యాయము మెొందట కపన్నాగ్రసం కర్మణాం కృన్ష ఇత్యాదులచే' అడ్డనుండు జ్ఞానశ ర్మ యోగమఃల భేదము నడుగలగా కృష్ణుండు జ్ఞానయోగముమొక్క_ దుమ్కర త్వాదులంను కర్మయోగముల "భేదము. నడుగంగా కృష్ణుండు జ్ఞానయో॥ము- యొుక్యా దుష్క_ర త్వాదులంను కర్మయోగముయొక్క సౌళర్యాదులును జెప్పెను, వీదప కర్మయోగ ముయొక్క యిళికర్షృవ్యత దానిశిర స్పగు యోగముమ విశదీకరించిను ఇళట ఉపసంహారమునందును మునుపు (పళ్ళ్నొత్వరములు గా ఉపక్రమించిన ఫౌకర్య్యా దులే (పకారాంతరమున దృథీకరించుచున్నాండు, కాన నిత్య నై మిత్చి.., చెప్పు చుచ్నాండు" ఆనండినది కాయిట్టియే కళాన్నిి శబ్దమునకు భగవ(త్పాప్పిరూప “మైన మోక్ష మని కాని కర్మయోగ సాధ్యమగు ఫల మనికాని చెషుక కసుఖం బస్ధా త్ప్రముచ్య లే” (గీతి 3) ఇళ్యాదులందు చెప్పంుడిన మనఃన్జేశళాంతి. మొదలగు. శూపమైన సుఖముగా "తెలియనది, కనుక ర6ళ్టర్మియోగమున నుఖముగా వర్తింతువు ఆనంబడినది,

86... త్రి భగవద్దీకా - వజ్చమోఒధ్యాయః =చ్త్‌ శ్లో! భోక్తారం యజ్ఞ తపసాం సర్వలోక మ హేశ్వరమ్‌ । ళ్‌ త నుహృదం సర్వభూతానాం జ్ఞాత్వామాంశా న్నిమృచ్చతి! వ్ర టీ మాం = నన్ను, యజ్ఞతపసాం = యజ్ఞములకును తపస్సు చ లకును, భోక్తారం = శోక గానుంఅనుభ వించువానిని గాను నరరి లోకమ ేశ్వరం = సమస్తలో శేశ్వరులకును సీశ్వరునిగాను, సర్వ భూతానాం=సమన్నపాణులకును, సువృదం = పర మమితు౨ని గాను? (కర్ణ యోగమునందు సుఖముగా ప్రవర్తించుచున్నాండనుట,) తా, మహాయజ్ఞాదులకును కృచ్చ్ర చాందా్రాయణాది తపస్సు లకును ఆరాధ్యునిగాను లో శేశ్యరులకందజికిని ఈశ్యరు( డ్రైనవానిని గాను నర్వభూతిములకును హితునిగాను నన్ను తెలిసికాంటి వేని పిదప కర్మ యోగము నా యారాధనరూప మనెడి బుద్ధితో చాసియందు సేవ సుఖముగా ప్రువ్వర్తింతువు, (నర్వలోకమహేశ్వరుం డనలా నముస్తలో కేశ్యరులకుంహాడ ఈశ్వరుం డైనవాందు. “త మిాశ్వ శాశాం. పరమం నుహేశ్వరమ్‌ అనికజా శుతి, సుహృదులను అరాధించుబకు ఎల్లవారును ప్రయత్నించు నేక దా.] 40

• మహేశ్వర శబ్దమును రూఢ్యర్థమున రుదపరముగా (గహింపకుండుటకై కసర్థలా+శ్తేశ్వరులకు/నాడ నీశ్వరుం డై నవాండు ఆని సమాసార్థము వెప్పంబణెను, ఇందులకు (ప్రమాణముగా “త మిళ్వరాణాం పరమం మహేశ్వరమ్‌ | తం దైవ శావాం పరమంధ బైవరమ్‌! పతిం పతీనాం పరమం పరస్తాత్‌ |; విచామదేవం శవ ేశ మీద్యమ్‌” అని (శుతి యచాహరింపంబడియె.. ఊడారుండును హితుడు మై నవానిని ఆరాధించుట అందటేకిని (పియమేకడా, సన్నును అట్టి వానినిగా"నే మొజుగకు. అప్పుడు నన్ను అరాధించుటయే యగుకర్మయోనము. నీకు సుఖముగా నుండు నని భానమ్ము యజ్ఞాదులకు తానే భోక్కయనుటవలన యజ్ఞరూప మసక ర్మయోగము తఈనయారాధన మే యసట తెలియుచున్నది “సర్వలాోకనుహా, శ్వరమ్‌” అనుటబే (ప్రభుత్తమును “సర్వభూత నుహృదమ్‌' అనుటచే పరమహితత్వ మును స్ఫురించుచున్నవి

కర్ణునన్నానవ్రన యోగః వ ఇతి తీ భగవద్దితా సూపనిమత్కు బ9హజ్రవిద్యాయాం యోగ శాస్తేం శీీకృస్తార్జ్దుననంవాబే కర్ణునన్నాృస ఊోోగోనామ ప ఇ్బ్బ వమోభ్యా యః, ఇది యుపనిమదర్ధ ప్రతిపాదకంబును బ9వ్యావిద్యయు యోగ నాత్రుంబును శీంకృప్ణాక్డు ననంవాదరూపంబును నగు ఖం భగవద్షతలలో కర్ణునన్నా స్రనయోగం బన్నది పంచమా భఛ్యా యము, -ఆపెట్తిత్తిప్పుచుడా- ఐదవ అధ్యాయ ము-విశేషాంశవుంలు 1 శ్లో:

ఈ మైదవ చయధాష్థయమునకు కొంత నూడు నాలుగు అధ్యా యములతో నంబంధము కలదు, డానిని అతెలువుటకై వానియందు 'జెప్పబడిన విషయము లేనియో వెప్పబడని వేవియో విమర్శించుచు చానియందు చెప్పక విడచిన యంశములే యా య ధా్ధయయము నకు ముఖ్య ఆాత్సర్యములని లా ప్రెయనవతారికలో జెప్పబడినది,.

కర్ణ రరాగము జఉజానికి ఫపలమగు ఆత్మునాఖూకశ్రారమును సాధిం. టలో సుకగము శీ[ఘమును అనునవియే యిందలి ముఖ్యాంశములా,

1 శ్లోః_(2)

అన తారిక-_

“తద్విద్ధిపణిపా తేని యన (శీక్పన్ణు డుపచేశించిన మూటను. తలంచుకొని యా చెప్పనిదియా "తలుసుకొనవలసినదియు నేదియోః సెజటుంగనోరి చెప్పిన దానినే తిరిగి యడుగుచు యర్జును డిట్టు పలుకు చున్నాండుః

388 (శ్రీ ఛగవద్దీతా - పళ్చమోజఒభ్యాయః 1 శ్లోః(8) ( తాత్సర్యమునకు చివర ఇీర్చవలెను, ) కషాయము తొలగుటన్తై కర్ణుయోగము నాచరించవ లెను, అది తొలంగిసచో కర ్రయౌగమును విడిచి జ్ఞాన యోగము నవలం ఛీంచవలెను, కావునజ్ఞాన యోగ మే అళ్ళదర్శనమునకు సాతూ 'శ్సాధన మని రెండవ యథ్యాయమును _ జెప్పబడెనని యతగ్జునుడు ఛమింవెను, వి క్లో,-(4ఉ) అవతారిక కర్ణ యోగము జ్ఞాన యోగమును బు టి ౦చి ఆత్భుదర్శన -మొసంగు ననువివమయము అధికారి భేదమునుబట్టి ఇెప్పబడినది, నిజము నకు కరు యోగజ్జానములు. రెండును మధ్య -వేరొకడాని యపేవ, లేకయే అత్భసాశూ త్కొార మును కలంగజేయునని తెలుప్రచు కషాయ రహితు డైనను సుకరముగను శీ(భ్రుముగను అళ్ళుసాతూ త్కా-రమును బడయనోఠునేని కర్ణుయోగమునే తప్పగ చేయవలెనని భగవంతు డానతిచ్చుచున్నాడు, ఇచ్చట నొళవిషయమును గమనించవలెను, ఒక (గామము నకు దగ్గర డారియును, చుట్టుదారియును గలవు, దగ్గర దారి అరణ్య మార్గము, నలగనిది, చుట్టుదారి రాజ బాట, నిరంతరనంచారను గలది అరణ్యమార్థ మపాయ బహుళము, ఆదారిని పోవ్చ్రవానికంకును నలిగిన నిరపాయమైన చుట్టుడారిని పోవువాజే తన గంతవ్యమును త్వరగా చేరగలుగునుగడా, అచే న్యాయ మెచటను గమనించ వలెను, తి శ్లోః.() 'రాగ జేగదనములు కలవాండు ద్యైద్వములను నహింపజాలడుం

కర్ణునన్నా్యాన యోగః 889 ఉ న్లోక(6) ఇారీరకసూతములలో “రచనానుపపత్తే శృ నానుమూనం శవవృత్తే శి “వతేన యోగః (పత్యుక్తృఃి మొదలగు సూూతము -లవే ఆ రెండు సిద్ధాంతములను సూత కారుమే ఖండించిరి,

ఇంకను.

బహవః వురుపా రాజన్‌ సాంఖ్యయోగ విచారిణః! నైత చిచ్చన్ని ఫురువం వకం కురుకులోద్భనః॥ అనియు "'నమూసేన తు -త ద్వా స్రనః వురు మెకాలర్ము ఫ్ర ముక్త చాన్‌” అని మోమధర్భుమున ఆ

శచండింటికిని గల విరుద్ధాంశములను వక్కా.ణిం చెను,

కావున- నంఖ్యా=బుద్ధిః, తయా అవధారణీంథం అత్మ తత్తరం సాంఖ్యం-తదనధార ణరూవం సాంఖ్యం, అని ఆత్భుతత్వనిర్ష యాళ్మక మైన జ్ఞాన మోగమనియు, చయూగమనగా తదతిరిక్తు మును తత్సవా -చరితమును నగు కర్మయోగ మనియును అర్థము,

4 త్లో!-(7)

ఈ శ్లోకమున “బ్బభక్‌. కోలాః ప్రైవదన్ని*ో యను-వో కర్థ జ్ఞాన యోగముల న్వరూప భేదము పాామాణిక మగుటవచే నది నిే. -ధింపబడుట లేదు. ఆరెండిటి నంచయమును ఇచ్చట విధింపబడుట "లేదు. వలనన ముందున్న సపెక్కు-న్లోకములకే వేరువేరుగా నా రెం డింటి యనుపష్టానమును విధింపబడు చున్నది, కావున ఫలై క్యము చూత మే ఇచట విధింపబడుచున్నదని (గ్రహించవలెను,

క న్లో!-(8)

న పణ్ణి తాః” అనుటచే ఇా స్ర్రీయానుషహ్టైనము నెజుంగని పామరులను నర్ధ్థమును "చెప్పరాదు, రెండింటికిని ఫల “'ముుక్క_.టియే యని యెొజుంగరని వమూా్రమే అర్థము, ఇచ్చట పాండిత్యమనగా-

890 రో భగవద్దీతా- పళ్చమో౭ధాాయః నదాచార్యుల యనుగ)హము మాత్ర)ిముచేమాత9 మే లభింపదగిన- జ్ఞానమని యర్థము, అది లేనివారు పండితులు కారని యభిప్రాయము, క్‌ శ్లో!.(0) అవతారికతో వేర్చవలెను, అనగా- కర్ణ యోగ జ్ఞాన యోగములకు ఫలములు వేరగుటచే నవి వేరనువారిని నిందించెను, ఇప్పుడు రెండింటికిని మొక శు ఫల మగుటచే నెండు నొక్కటియీ యను వారిని ప్రశంసించుచున్నాడు, క్‌ శ్లో!.(10 ఇచ్చట '*స్థాని శబ్దమునకు బేశవికేపు ధుని యర్థమును జెప్ప రాదు, వమనగా- జ్ఞానయోగాదులచే మాతంము లభించు. చేళ 'మొక్క-టి యెచ్చటను చెప్పబడలేదు, మరి ఫలమే ఆస్థాన శబ్దమున కర్థము, ఆ ఫల మేమనగా. వెనుకను ముందును నున్న పిబంధముచే పవి అఆ త్మావలోకన మే యని యెబుంగవలెను, 6 శ్లో!.(11) అవతారికకు ముందు అపతారికగనే చేర్చవలెను, (అవతఠతా రికకు అవతారిక “కర యోగో విశిష్య తే” అనుట చే జ్ఞాన యోగమున కన్న కర్త యోగము గొప్పదనిగడా ఇెప్పబడినది, అట్టితరి యీ శెండింటి" కిని వికల్ప మెట్లు ఘటించును. అత్యంత త "ల్య మున్న'నే గచా విక ల్పము, అని శంకించగా- సౌళరస్థవెఘ్య్యునులచే కర్ణ యోగము గొప్పదని ఇవెప్పబడెను, శెండింటికిని ఫలములో భేదము లేకుండుట బే నికల్పము "చెప్పబడినది. సుకరముగను కీఘ్ర)ముగను ఫలము నిచ్చు ఉపాయము లుండగా నిది వ్యర్థము కాదా యనరాదు, అయ్యది యధికారి భేదములనుబట్టి 'ేర్పడినడి, ఈవిపషయమును “విశకల్చో౭౬. "విశిష్ట ఫలత్వాత్‌ ” అనెడు బొవ్యూనూళము వే తెలుపబడుచున్నది,

కర్తున న్న్యాన యోగః 891 7 వ్లోంగ2) “వ తారిక్ర- కర్ణ యోగము. నుకరమగుటలోను, శీఘ్ర ఫలప0ంద మగుట "లోను కారణమును జెప్పుచున్నాడు, 7 న్లో 18)

ఇచ్చట “*విళుద్ధి యనగా రజస్త మో నివృత్తియును, డాని

వలన కలుగు రాగ జ్వేషాది కపాయ నివృత్హియును, 7 త్లోంగ4ఉ

ఇచ్చట “నలివ్య తే” యనుటవే కూడనిపనిని చేయుచున్నను దుష్టుడు కాడని యర్థ్యమును టహీంచినచో న నేక శా న్త్రములు నివ్ఫల మగును, లేక కర్ణుయోగము నాచరించుచున్నను దానిచే లిప్తుకు కాడనియును నర్థమును చెప్పరాదు, అక్షైనచో ని వ్భ లమగు ప్రయాస యగుటచే *న కుర్యా న్నిన్ఫలం గర్గ యనుటవే దానిని విడువనలసివచ్చును, జ్ఞాన యోగివలెనే కర్ణు యోగియును అత్హుసాకూ త్కారఫలమునకు విరోధులగు వేటిచేతనుగాని లిస్తుడు కాడని చూత9మే దీని థానము,

7 వ్లోః-(15)

భఛిన్నముల నాళ్లులగు నైక మెట్లనిన-

“అత్మయాథాళ్ళ ఫ్ట్‌ము ననునంధించువానికి అని చెప్పబడి నది, దానివై భిన్నములను అగ్భల శ్రై క్యము విరుద్ధముకాదా యని గవశ్న యుదయించుచున్నది- దానికి నమూఖథానము నిజ మే- ఇచ్చట విధించబడునది స్వరూ మై క్యము కాదు, అది (పత్యమానుమాూనాగమ పూ ర్వాపరగ్రంధ విరుద్ధము, ఇక నేమనగాం- వకాకారత్వమే ఇచ్చట విధింవబగుచున్నది, ఎట్లనగా- “మూగాామములోని యన్ని యిండ్రలో చున్న ఛాన్యమంతయు నిదియే' యన్నచో అ ధాన్యమంతయు నేక

899 (శ్రీ భగవద్గీతా పబ్బమోఒధ్యాయః

జాత్రీయ మని యర్థమును వెప్పినట్లు అన్ని శరీరములలో నుండు ఆళ్ళ యిదియే యన్నను ఇతరచేహములలో నుండునట్టియు యీ ేవహా ములో నుండునట్టియు నాళ్థులు సమానాకారములే యని యర్థమే గాని న్వరూవై క మంతమాతమునుగాదు,

ఈ సమానత్యమునూత)ము ప్రత్య శ్షూది విరుద్ధము కాదా 8 "దేవతిర్యగ్భ్రామ్మాణ వృత్సియ బ్ర)వ్మూారి గృవాస్థ పండిత పామర సబల దుర్చల ధనిక దరిద) వృద్ధ యుపక మొదలగు. పెక్కు వ్రైమ మ్యనులతో నాత్థులు గోచరించుచుండ నవి యొకీ ఆకారము కల సని చెవ్వుట యెట్లు * అల్లు శానిచో ావ్ఞాణో యజేతి యని అత్మపర్యంతనుగు శాక్ర్రియ పుయోగష్లు వ్యర్ధముకాదా-యయన్న చ్‌. “చీవాడి భేదములు” అనుగ9ంధము ఆరంభమగు చున్నది,

ఈ గం౦ంధాభిపాాయ మేమనగా-

నిజమే, సీవు చెప్పిన ేవాదిళేదము. పుమాణసిద్ధ మైన చే. శాదనజాలము, కాని యది ఆత్మల స్యరూపములకు ఇందినదికాదు: అది కర్ణమూలమున స్రకృతి పరిణమించగా వచ్చిన భద (పయాక్తృము గాన బొపాధికముంవాస్తనముకాదు,

ఇచ్చట చెప్పిన నామ్యుమా శుద్ధానస్థకు నంబంధించినగ్యి- అనగా ఉపాధి రహితములగు ఆత '్ర లన్నియు జ్ఞానాశారము సామ్యుమును పొందియ్‌ యుండును,

ద్ర వ్లో!.(14

అన తారిక_

ఇట్లుడుగుచున్న సర్టునునకు సాక్షాత్తుగా నడిగిన (ప్రశ్నకు భగ వంతు డుత్తరము నొనంగను,

పృుబోవు

ఇక మైన నాతని హృదయము నెటింగిన శ్రీష్ణుడు "చెప్ప నీ వాళ్యమునకు ముందు (గ్రంధముతో గల సందర్భమును పొ చున్నాడు,

[50] నే ర్థ్హు న న్య్నాన యూగ;ః 898 11 న్లోఃం(17) ఇచ్చట శుడ్గి యనునది యేవైనను దోవముచే దూవ్‌ీ.తమైన దానికే యవసరము కదా ! ఆళ్ళ శాదోవ. మేదియన గా- ఆత్భన్వతః శుద్ధమైన దై నను అనాది కాలమునుండియు. నాత్గు తత్వము నెటుంగకుండ జేయు కర్ణయే ఆదోవముగా. (గ్రహించ వలను, 11 శ్లోః(18) బుద్ధ్యా యనగా- కృత్యధ్యవసాయముచే అనగాం చేయవలె ననెడు గట్టి పట్టుదలచే, 11 శ్లోఃం(19) కర్షృ త్వాభిమానము లేకయే, లేక మమ తాబుద్ధికి లోనుగాని. అని యర్థము, 11 శ్లోః(20) అవతారిక- జెప్పిన యర్థమును బలపర చుటశైై యిది శిష్టాచారమని ఇప్పూచున్నాడు ఇదియే గదా ప్రమాణ మూర్ధన్యము, కల వ్లోరం(21) ఇచట *యాక్తః” అనగా నమాహితచిత్తు డని యర్థము, అనగాా= ఫలాంతరములయందు విరక్నియు ఆత్మయందు రక్తి యును కలవాడని ఆాత్ప్చర్యముః 12 శ్లో!-(29) ఇచ్చట “చ్చాముకారి, మనగా- స్వేచ్భాచారము కాదు, అది ఇుప్పుడో చాలి దూరముగ తరిమి చేయబడినది, కాబట్టీ కామము

శం4 శ్రీ భగవద్దీతా పజ మో౭ఒధ్యాయ:ః దీనిచే ఫలముసందు నంగముమాత్ర9ము చెప్పబడుచున్నది; 16 శ్లోః(28) ఇట్టి స్వరూపస్వభావమున అతుకు. = =. = -అనువోట- ఈప్రళ్నకు నమాధానము- “అజ్ఞానే నావృతం క్షనం శ్రీ, వి, ఫు, అవిద్యాశర్థునంజ్ఞాన్యా తృతీయా శకి రివ్యు తే | యయా శ్షేత్రజ్ఞ శ క్షిన్సావేస్టేతా నృప! సర్వడా | నంసార తాపానఖలా నవాప్నోత్యతినన్న తాన్‌ తయాతిరోహిత త్వా చ్చ శక్తిః శేత)జ్ఞనంజ్ఞతా। శర్వభూ తేషు భూపాల ! తారత మ్యేన నర్హ తే! విమ్లుశ కి, కేత్రజ్ఞళ క్ని కర్ముశక్షి యని శక్తులు మూడువిధములు- అందు కర్శుశక్షికి అవిద్య యనియును పేరు, ఇది మూడవది. ఈక ర శక్తిచే (కర్త్రచే) వ్నేతజ్ఞృశక్ని (జీవనముదాయము) అంతటను అవ రింపబడినది, డానిమూలమున నవిచ్చిన్న మగు నంసార తాపముల'నే చేతను లనుభవించుచున్నారు. ఈ శకి యొక్క. ఆవరణ నకలపాణు లకును అనగా. 'జేవతిర్యజ్ఞునువ్యుస్థావరాదు లకు నవాజమే, కాని పాచ్చుతగ్గులుగ మాత ముండును అని పరాశరుడు ఇలవిచ్చెను- 15 శ్లో!-(24ఉ) అణువగు ఆత్జును విభువని "'తెలువుటలోగల రహన్యమును గుర్తించవలెను, అది వమునగా- పూర్వక వివరణను బట్టి క ర్మానుగుణముగా నక లచేవాము. లలో 'పవేశించదగిన 'యూగ్యుత అత్ముకు కలదని తెలుసుకొంటిమిం పదా! దీనినిబట్టి జీవునకు నిర్దిష్టమైన నొక (పబేశము లేదని సుక్న శ్రా

కర్ణునన్నా్యాన యో గః 895

ఇందువలన (గహించదగిన చేమనగాం జీవ్రనకు "జేవాము నొక అ్రైకొౌంప యని భావించవ లేనని తెలియుచున్నది, ఎన్వడై నను అద్దె కొంపయందు మనుశారమును బెట్టుకొని దానిని చక్క. బరచ జూ-చునా ? శిధిలమైనచో దానిని విడచి మరియొక యింటి కేగును గాని చానిని మరమ్మత్తు భారమును తనపై నిడుకొనడు, డాసియం చాతెడు ఉపేశ్రూభానమునే వహించి యుండనలెను గాని దాసి నంర చణయంబే తన జీవితమును గడపరాదు, ఇటుల'నే చేవాము విషయ. మయ్యును అను నీతత్వ మి నిష్చేశమునలన ధ్వనించుచున్నది,

16 శ్లో!-(95)

ఇచ్చట అదిత్యశబ్దముసకు నూర్య కాంతి యర్థము, కాంతివలః ననే సూర్యునకు (పకాళకత్వము (వసిద్ధము, జీవ్రనియందుందు జాన

జ్య దె, మున కీీపభయే దృష్టాంతము కాదగిన

యభాన క్రియ లే జ్యోత్సాృ్నామల (ప్రమాళనాన్థుణేః |

దోష (పవోణా న్నజ్జానం, ఆత్భునః క్రియ లే తథా! బురదలోపడి కాంతివిహీనమైన నూణిక్యమునకు ఆ బురద కడిగి వై చిన కాంతిక్త్షై వేరొక (ప్రయత్న నువనసరము "లేకయే అది (పకా వించును, అటులనే అత్మకగల జ్ఞానమున్ను కరచే నంకుచిత మై ఆ కర్తను పోగొట్టుకళొనిన స్థయముగ నే ఆ జ్ఞానము (వకాళించును

శి ట్ర బ్డ్న

గాని చానికవ్షై వేయవలసిన "జీదియును అేదు- అని సాన్యుమును గాంచనగును. (ప్రభ యనగా "పెద్దదీపము సూర్యుడు మొదలగువాసి యందుండు విడదీయ వీలులేని తేజో[ద్రవ్యము, అటులనే జ్ఞానమున్ను అత్భ్హుయం దన్తే అప్ఫధక్సిద్ధసంబంధము చే నుండు [ద్రవ్యవిశేవ మేయనసి గ్రహించవలెను, దీనికి నంకోచవికానములు కలవను వివయము శ్రీభావ్యనులో విస్తారముగా ఇెప్పబడినది.

శ96 త భగవద్నీకాం పబ్బమో౭.ధ్యాయః 18 శ్లోః.(26) ఆత్మలకు సామ్యమే సిద్ధాంతమైనచో (ావైణ వభండా లాదులకు స్పృశ్య త్వాదిసామ్యుముకూడా నుండవలదా ? యన్నచో వెనుక చెప్పిసరీకిగా నని కీ భామ్యకారులు సెలవిచ్చిర్కి

అనగా- ఉపాధి లేని ఆళ్శున్వరూవము జ్ఞూనాకారముతో నమా నమైనదని నమ్ముకము కల మనస్సు కలిగియున్న వారనియే తాత్ప ర్యము, ఇదియే ఆత్ధసామ్యమునం దుండుట,

18 శ్లోః.(107)

ఈ స్లోకమున “నిద్యావినయ సంపన్నే” అను పదమును “*ావస్తైణొ. అను పదమునకు విశే మణ మని ఛ్రమించరాదు, ముందున్న పదములక్రు విశేషణములు లేకుండుట వేనిచ్చట విశేషణ ముగా నన్వయించిన [కమభంగమగును. ఇచ్చట సాత్విక- రాజస- 'శామన శరీరములలో నున్నను అత్ములకు జ్ఞాన మేయా కార మగుట చే ఎై.వమ్యుములేదని ెలుపుటయే ముఖ్యో శ్రైళ్యము,

అధిక రణార్థముగల నప్మమివిభ క్రి [పయోగంపబడుటచే నందున్న అళ్ళులకు భీక్షమ్సు అేదనియే ఆాత్పర్యముగాని బావ్మాణుని చ ని ౮

ండాలుస సమముగ జూచువాడ్తు పండితుడని యర్ధమును జెప్పుట యవివేకమే, 19 న్లోః(88) ఇచ్చట “జ్ఞాన్‌ కాశారతయా”” అను వివరణను చేయనిచో (ావ్య్చాణ చండాలాదులకు తాక తగుట మొదలగు సామ్యుము సిద్ధించెడిది, చానిని పరిహారించుటకై. యా వివరణ చేయబడినది, 19 వ్లో!.(29) థాళ ెప్పబడుచున్నది,

కర్ణునన్నా్యానయో గః ౭97 ౨1 వ్లో౭(80) (బ్రవ్మామయోగ యు క్రూ క్యా=ళుద్ధాళ్ళనము త్వానునంధానముతో ౨1 శ్లో-(81) అవ తారిక- ఇట్లు పొంగు[క్రుంగులు లేనివానికి అక్మృలన్ని యును, జ్ఞానాకార మైనవి యనెడు నసమదర్శిత్వము కలిగి చానిమూలమున సీరతిశయ సుఖము స్వాయముగనే సిద్ధించునని వెప్పుచున్నాడు, ల1 శ్లోః(89) మాటిమాటికిని (పాకృతమ్ములై న శ్ధాది భోగ్యపడాళ్థా భ్యానము, 94 శ్లో1.(88) అవ తారీక= ప్రాకృత భోగ్య భోనోపకరణ భోగస్థానములను నవాశకనగా విడచి, వాని నన్నిటిని అఆతయంచే (రసానుభ నసిద్ధివై) కల్పించు ఛొని “*విస్ద త్యాళ్టుని యస్సుఖం” అని "చెప్పబడిన ఉపాయదళలోని యానందాతిశ యమును విశ దీకరించు చున్నాడు, ఏ4 ల్లోః.(8ిక) ఆరావముముఎ “*బరామం స్యాదుపవనం కృత్రిమం వన మేవ తత్‌” ఇంటి చుట్టును నమిపమునందును విశాంతిన్వై నిర్ణంచుకొనిన చిన్న తోట, ఇది భోగస్టానము, ఇది తన నీడ, చిగురు, పువ్వులు, పండ్లు మొదలగు తన గుణములతో సుఖమును వృద్ధి చేయును,

308... ్రీ ళగవర్లీకా - పజ్బమో౭భ్యాయః అటులే ఆ తానుభనమున్ను తనయొక్క స్వాభావికములైైన చర్చలనలనను, 'గ్రంధర చనలవలనను క్రీడలతోవలెనే ఆళ్ముయే సుఖ వర కమగును, ఈ సౌసాదృళ్యమునుబట్టి అతు అరావమమని నిరూ థి సింపబడీనదిః ఇతర వోగ్యషీస్తువులక న్న వానిని సంవాదించియిచ్చు ఉపకర ణముల న్వరూపము వేరుగానుండును, కాబట్టి ఆ ఉపళరణములా జ్ఞూనముకూడా నుండవలెను, కాబట్టి యచ్చటి త చేకజ్ఞానము మృగ్యము, ఇచ్చట అన్ని యనాత్ముకు గచా! విత్త శ్లో!.(5) (బహూని ర్వాణం- (ట్రహ్మాయే స్‌ర్వాణ మనిగాని (బవ్మ్జాయందు నిర్యాణ మనిగాని అర్థమును చెప్పవలెను, నిర్యాణ మనగా సుఖము, లిత్త వ్లో[.(86) ఇదివరకు ేవామే యాత్మయను (శ్రాంతి కలవాడగుట చే "జేవభూతుడును మనుష్యభూతుడును న్వైన చేతను డిప్వు డాయఖి మూనను లేకుండుటచే వాస్తవనుగు నంకోచరహితమైన జ్ఞానాది న్యరూపముతో వెలుగొందుచుండుటచే బ్రవ్మూభూతు డని ఇప్ప బదుచున్నాడు, 4 న్లో!_(87) జ్యోతి*వ అనుచోటనున్న “వవ” కారమును న్లోకముసం దున్న పదము లన్నిటితోను చేర్చవలెను, కావుననే భామ్య కారులు. తమ గీళాభామ్యమున జనక? భజబ్దమును (ప్రయోగించిరి, 25 న్లో1-(88) య కా త్మానః=నియమిత మనస్సును కలవావై,

కర్ణన న్నాస్టనయోా గ; ౭899 ఇచ్చట నియమున మనగా- దానిని తగినస్థానమున నెల వశ్రొల్పుట, అస్థానము శుద్ధాల్థుయే. 26 శ్లో!.(89) అంభియకాని చేతితో నెత్తిన కళతో నందుకొనవలసిన కొన -శుండువంటిది కాదు, ౨9 త్లో[ం(ఉ1) ఈశ్లోక మొక చక్కని యర్శమును బోధించుచున్నది, భగవదారాధన బుద్ధితో నిష్మా-మకర్ణు యోగము. నాచరిం చుటకు ముఖ్యమైన వమూూకు వీవయము లిందు బోధింపబడు చున్నవి, దిని కొకలాకిక దృష్టాంతమును తీసికొందను, లోకమున లక్షలాదిగ నంపాదించువాడు కొరసు డగు భోక్త యొకడు లేనిచో విరక్షిని చెంది తన సంపాదనను "నేదో యొక యితర కారస్టములకై_ విని యోగించుటకు నమకట్టును, అట్టినమయమున నొక బిడ్డడు కడు వున బుట్టిన ఇక వాని తాపతఏయమును చరాడుడు, మన మెంత సెట్టినను ఎంత చేసినను వాడు రిక్తుడై నచో వాసినలన మన మేయుపకారనును నెన్నడును గాననిచో నా నేవ యందు విరక్తి జనించి చేసినదానికి పశ్చాత్తాపము గలుగును ఉన్నవాడైనచోచేయగా చేయగా నెన్నటివై న నేదోజరగదోయడా యను యాశబే నాసేన పెరుగుచుండును, ఉన్నవాడ్రైనను పరుల వచ్చ గిట్టని వాడై నచో వేసిన దంతయు బూడిదబోసిన పన్నీ రగును, కావున నా మూడు దోవములును నాకు లేవని భగవాను -డీశ్లోరమున నుపబేశించుచున్నాడు. జీను నీవు నంపాదించిన కరస్హల కన్నిటికిని భోక్త్యను, నీ కిచ్చుటవైైనాకు -లెఖ్క_ లేనన్ని లోకము లున్నవి, నేను నీ శేయ స్సునే కోర వాడను,

ఉ00 గ్‌ భగవద్దీతా = పళ్ళ మో2_ధ్యాయః ఇళ నాసేవచేయులలో నీ కుపే యేల? కావున నా నం కర్యఖావనతో కర్మయోగము నాచరించుము, 29 శ్లో1[ం(41) నిత్యనై మితి కే త్యాది వాక్యము లే. కర్య ్రయోగ భేదములలో "నయొకదాని నవలంబించినను, జ్ఞూనక ర'యోగముల నవలంవబించి. నిత్యనై మిత్తి కాద్యంగ క త్వమందరకును సాధారణమే యని తెలుపు ౨9 వ్లో!.(42) ఇచ్చట సర్వశబ్దమును (పయోగించుటచే కేవలము శాత్ర్రము నెజింగిన వారేగాక పామరులును పశుపశ్రవ్యాదులును ననియర్థము కొంద రింగ తాకారములచే నొక సుడుషుని తన వారియందు మ. కలవాడని యెటింగి యంతవమూా (తముచే నంతోషి,ంచి తృళ్త లై యట్టి వారి ననువర్తించుట కెన్నివిధములుంగనో ప్రయత్నింతుడు , నువ్నాత్తు గనుకనే యితరుల వె శ్యర్యమదగర్వముబే నుద్భ వించు చొరు వ ఖ్రము "లేనివాడని కెలియదగును,

(51 కర్శునన్యా్నాన యాగ; శ౦01 29 శ్లోః(48) గ్‌ తా ర్ధ్‌నం గ్రువాము ఐదనయధ్యాయ సారా ర్థ ము, థి వ్లో॥ కర్ణ యోగన్య సౌకర్యం | శై థ్యుం కాశ్చన తద్విధాః | (బ్రవ్మాజ్ఞాన పకారశ్చ। పబ్బవమాధ్యాయ ఉచ్య తే। తాత్ప ర్య ము; కర్మయోగము జ్ఞాన యోగముకన్న నుకరమును శు ముగ నాళ్ముసాయో త్కా-రమును కలిగించునదియు. ననివెప్చి- కొన్ని జానివిధములను, కర్ణ యోగి వపకారముగ నెలకొనియున్న శుద్ధా తృృవిమయమైన సమదర్శనరూపమగు బ్ఞానపరిపాకము స్థిరముగ గలు గునో ఆ(ప్రకారము యా పంచమాధ్యాయమున ఇెస్పబడుచున్నది, ఈంధిదితితూ-

శ్రీభగవద్గీతా=- షష్టోఒ ధ్యాయః ఆ ళు నంయమయోాగ్య అవతారిక, ఇంతనజకు కర్ణ యోగము ఉజానిసాధనములతోేంగాడ చెప్ప: బడెను, ఈయధ్యాయమునందు, జ్ఞాసయోగ కర్మ యోగములచే సాధింపదగినదై. ఆత్భుదర్శనరూసమై యుండు యోగము నభ్యసించు విధి చెప్పబడుచున్నది, అందును, కగు యోగము క్షానా తార మగుట వలన ఆది ఆళ్చుదర్శనమునకు నిర చేక్షసాధన చని ముంచే చెప్పంబడీ. నను దానినే మజింత దృఢపజచుటకుంగాను మజుల నది జ్ఞానాశార మైనదనియు, యోగమును (ఆత్భుదర్శనమును) ఉక్రైశ్యముగాం గలు దనియు, మొదటి తొమ్మిదిశ్లోక ముల చేం ఇప్పబడుచున్నది, శ్లో! అనాశ్రీతః కర్తుఫలం కార్యం కర్ణ కరోతి యః | నన్నా న్ట్‌నీచ యోగీచ న నిరగ్ని ర్న చాక్రియః! క్షే టీ, కర్ముఫలం=క ర్థములయొక్క_ న్వన్గాదిఫలమును, అనాశ్రిత' స్పన్‌ =అ పేశ్సీంపనివాండగుచు, కార్యం (ఇత్రి=స్వతేః (ప్రయోజనము (అని), యః=ఎవడు, కర )=యజ్ఞాదిక ర్థుమును, కరోతి = చేయుచు న్నాడో, నః = వాంటే, నన్నాషావీచ న జ్ఞాన యోగనిస్టుండును, యోగీచ=కర్థు యోగనిష్టుడును (అగును, నిరగ్నిః = యజ్ఞాదులు "లేనివాండు, న=నన్నా ఖ్ట్‌సీయు కాండు, అక్రియ శ్చ= కేనల జ్ఞూననిష్టు, తా, ఉఎవ్వండు పరమవురుపారాధనరూపమగు కర్ణమే తనకు

• ఆవా(్రితః” అనుళ్లోకమున పూర్వార్థముజే కర్మయోనము ఫలరహితేము గా ను నుహవ్భృద్భూతపర మఫురుచా రాధనరూ పముగామ వజావరించుటచే జ్ఞానాకార మగుట అనువదింప(బడినది రూత్త్వ రార్థమాబే ఆకర్మమునకు కస సన్న్యాసి చ యోగీచీ అని

శ్త౦క (శ్రీ భగవద్గీతా మష్టోఒధ్యాయః (వయోజనమగునుగాని చానివలన సాధింపందగుస్వ ర్రాదిఫలము లొక్క_టియు (ప్రయోజనము గాదని తలంచుటబే ఆ స్వర్షాదిఫలముల నపేశ్షీంపక కర్తుము ననుష్టించు చున్నాండో, వాంజే కన 'యోగనిష్టుంయను కర్ణ యోగనిస్టుండును అగును, అనంగా అత్మ చర్శనరూపమైన 'యాగమునకు సాధనములగు జ్ఞాన యో గ కర్మ 'ూగములు రెంటియందును నిష్టగలవాం డగునని యర్థము, శాస్తో శృము లై నయజ్ఞాదిక ర్థములందు (పవర్తింపనివాండును శేవలజ్ఞాన సెష్టుండును అట్లు నెండు యోగములందును నిష్ట్రగలవాండు శాండు, జ్ఞానక ర్మయోగసాధ్యమగు అత్మదర్శనమునందినిష్టు ఫలము గా వెప్పుటచే అది నిర క్ష సాధన నుని (అనంగా జ్రానయో౫ వ్యవధానము లేక తానే యోగము నెడీ ఆత్మ దర్శనమును పాధించునదని) _దృథీకరింపంబడినది కస పన్నా్టసీ చద యోగీచి ఆనుటచే జ్ఞానరొరాగనిస్టులమిను కర్మయోగనిష్టుండును అని యుర్భనుచేగాని ఆత్మ చర్శననిష్టుండని ంకర్ధ మెట్లులభించెనన్నచో 6ళర్మకరోతి ఆని కర్మియోగనిస్తుని అనువదించివాని-నే కసచ్చాానీ అని జ్ఞానయోగనిస్తునిగాల జెప్పుట. నిరుద్దము, *“5కూగీద్‌ ఆని కర్మయోగిగాం. జెప్పుట నిరర్ధకమును ఫునరుక్తము నగును, కాన శసన్న్నా స్థనీ' యోగీ” అనుటకు జ్ఞానరూూన. కర్మయోగ ములచే సౌధ్యమగు ఆత్మ దర్సువమునందు. నివ్చుండనుటయే యుక్తము ఫఅనుగు ఆత్మదర్శనకుందలి నిష్టయే చానికి సాధనము లగు జ్ఞానకర్మ యోగ ములందలినిస్థ్ట్రగా ఉపచరిత్‌ మైసదని చెలియునదిం చుజియ కనిరన్నిఖి అనుటచేగ చే కర్మనివృత్సి చెప్పంబడినదగట చే 6అక్రియ?? ఆనుటకు (కియానివృత్తియమాలముగా (కియావ్యతిరిక్తు మైన దానియందుంఅనలగా దాని శాసన్నమగు స్త్రానయోగమునందు-నిస్టుండని యర్భ్వము సిద్ధించుచున్నది, కావునకే “ఆ[్రియః్‌ అనుటకు శ్రేవలజ్ఞాననిష్టుండనంబడియె, లేక “న నిరగ్ని ర్నుచా[క్రయళి ఆను ౫0టిషే (ాశస్మార్ప (్రియావిశేషములం నిషేథింపంబడుటచే కళ్రాస్తోరకుము వైన యజ్ఞాదికర్మములందు (వర్శింపని వాండు) ఆని ఫలితార్థము-గాన్కు దీనికీ కఈశ్చేనల శ్రాననిష్టుండు). అనుట యాశయముగాను (హించునది సామాన్యమగు సన్నాద్ధ సాాశనుమానకు 6అనగ్ని రనిశళస్ఫా్యాత్‌ ” (చునుస్తృ్యృృతి=ం౬ఎయలి ఆనియ 6త్యక్త్వా (దవ్యాగ్ని సాఖ్యాని కర్మాణి” ఆనియ వ్యవ చేదములం చెప్పంబడియున్నవిం ఇవియె యిచ్చట కనిరగ్నిఃి కఆక్రియసి అనంబడిననిం కనుక ఈవ్యవ చ్చేదములం గలవాండును సన్న్యానసీకా డా యని శంక రాంగా ఇట్టివ్యవ చ్భేదము లిచట అఆసంగతములం గనుక ఇవి గలవాండు ఇట ఇెప్పంబడిన సన్నా శ్రనియ యోగయం. గాండు గాని కఅనా (డర! *.ళర్మకతోతి ఆనునట్లు చేయవాండే అట్టివాం డగనని ఛావముం

అత్హునంయమ యోగః శ౦05

కేవలజ్ఞాననిష్టునికి జ్ఞాననిష్టు యొకటి మాత్రమే, కర్చు యోగనిష్టునికి 'రెండునిస్టలును గలవని యభిప్రాయము, (ఇచట అగ్న శబ్దమునలన అగ్ని హో(త్రనంబంధము గల యజ్ఞాదులను (గ్రహింపవ లను),

అవ, పూర్వోక్కలవమణ మగు శర్ణయోగమందు జ్ఞానము కూడం గల దని చెప్పుచున్నాండు, శ్లో! యం నన్నా్యాన మితి (పాహు ర్యోగం తం విద్ధి పొజ్ఞవ |

న వ్యానన్ననృనజ్క_ల్పో యోగ్‌ భవతి కళ్చన॥ వి

టీ పాజ్ఞవ=అద్టునా, యం= బేనిని, సన్నా్యానమ్‌ ఇతి = ఆళ్ళ యాథాలళ్ము శ్‌క్షాన మన్కి (పాహుః = ఇప్పుదురోో తం = దానిని, మయోగం=కర్ణుయోగ మె యిని, విద్ధా=ఎలుంగమ్రు, హి = వలననగా, గచా,

ఆతా, అద్ధనా, వ్‌డి జ్ఞానయోగమని (అనంగా ఆళ్భృయాథాత్మ్య్య జ్ఞానమని) వచియించురో అది కర్ణయోగ మే యని తెలిసికొనుము, లః ఏలన నేను ెప్పీయున్న కర్మయో*లలో (ఆత్మయాధాళ్ళు వ్ట్‌ము ననునంధించుటచెత 'బేవాము ఆళ్ళ స యనెడి (భమమును బోంగొట్టు ఫొనని కర్ణయోగి యువ్వండును గలుగండు గదాం [ఇచట క్‌ర్శు

శ

మోగివిమయమున “యస్య న్వే సమార మ్భాః కామన భ్రల్బవర్డి తాః (గీత-ళ-౧గా అని నంకల్పవర్ణనము పూర్వము ఇప్పంబడి యున్నది క్త చా

అవ కర ఆాాగమె (ప్రమాదము లేక అఆ తావలోక ననున సాధించుచున్న దను చున్నాండు, శ్లో! అరురుమ్తో ర నే రోగం కర్త కారణ ముచ్యతే |

యోగారూఢన్య తవైవ శమః కారణ ముచ్యలే॥

శీ06 (శ్రీ భగవడ్దితా - మష్మోఒధ్యాయః టీ, రూూగం=అ తాస్రనలోకనమును, ఆరురు మ్రోః=పొంద నిచ్చ, గించు, మునేః=ముముక్రువునకు, కర్త = కర్తయోగము, కారణం = పాధనముగా, ఉచ్యతే = చెప్పబడుచున్నది, యోగారూఢస్య = యోగమును ఎక్కి.న-అ ఆస్తనలోకమున నెలకొన్నట్టి, తవైస్యవ = వానికే శమః = కర్ణునివృత్తి, కారణం = సాధనముగా, ఉచ్యతే =. ఇెప్పంబడుచున్నది, తా, * అ క్టావలోకనరూపమగు యోగమును పొంద నిచ్చ గించు ముముత్ష్యువునసకు కర్టియోగమె నాధనము, అట్టియోగమున గట్టిగా నెలకొన్నవాని కే కర్థ్ణనివృతి, మోక్ష సాధనమని ెప్పయడును, అనంగా అ ళ్హావలోక నరూప మైనమోవక్షము కలుగువలజకు కర్ణము వేయం దగిన దని భావము, అవ, ఆ ఆస్రవలోకనమునందు స్థిరముగా నెలకొన్నవాం డగుట ఎప్పు డన(6గ౫ా చెప్పుచున్నాందు, 2 వె ర ఇ ధు శ్లో]; యదా హీ చేన్ట్రియాన్టేషు న 1శర్యు న్వనుషజ్ఞ తే | నర్వసజ్క_ ల్పనన్నా నీ ఆూగారూఢ స్తదోచ్య తే॥ శ

• కర్మయోగమా(తముబే సాథ్య మనసయోగము ఆత్మావలోళకన మే యగును గాని పరిమాత్మావలోకనముగాదనుటకై “ఆత్మా గోరు ముముక్షువు అనంబడెను* మోక్ష పర్యంతము ఏవైన కర్మము చేయవలయ ననుభావమాుతో “ముముక్ష్రవునకు కర్మ[ోగ మే ఆనంబ'జేన్సు అత్మావలోకనము మోకృ(ప్ర్రాయ మగుటచే మోత్ష శబ్దము దానియందు ఉసపచరించుచున్న దని తెలియనది.

ఫ ళళర్మసు అమచో చోదితకర్మమా[తము గాదు; ఏలన వానిని నిపే.ధింప నలవిశాదు, వై దిశశర్మములంను గావు; ఏలన వానియందు నిస్సంగత్వయు దగదు కనుక ఇం(దియార్జములందు సంగముగ లవారికి తేదుపొయభూతము లైనకర్మములే యిట గాాహ్యములం గాన వానియందు సంగము లేమి ఇప్పంబిడెనుు నుజెయ 6సజ్దం త్యజతి ఇత్యాది పయోగములందు సంగమము కలంగంగా చానిని బలవంతముగా

వ్‌ న్‌ నివారించుట తోచుచున్నది. ఇచట కనానువజ్జ లే అనుటబే సంగము సాయము గానే కలుగకుండుట తెలియ చున్నది గాన కసంగమూున కర్మ్ముండు గాలి డని యర్థము ఫలించు- మన్నది

ఆ ల్శు న౦ంయమ రరూగః త్త07 టీ, యదా=ఎవ్పుడుు. ఇన్చి్యియా నేషు=ఆళ్ళవ్యతిరిక్కము లై న శపాకృతవిమయములయందును, కర్ణనుచ=వానిని నంబంధించిన కర్ణ ములయందును, న అనుషజ్జ తే=ఎసంగమున కరండుగాండో, తదాహా= అప్పుకు గదా, నర్వనజ్క-ల్బనన్నా ్యనీ = నమస్తమనోరథములను విడిచినవాం జై, ఆయూగారూఢ;ః = ఆళ్మదర్శనమందు నెలకొన్నవా! డని, ఉచ్య లే= చెప్పంబడుచున్నాండు, తా, ఎప్పుడు (ఆ ఆస్తనలోక న పరష్టంతము కర్ణ యోగము నంటే వ ర్తించుచుండెడి) ఈయోగి ఆత్మనే యనుభవించుట స్వభా వముగాం గలవాండు గనుక అళ్ళుతప్ప తక్కిన (ప్రాకృతవిషయము లందును వానిని నంబంధించిన కర్ణములందును నంగము నొందుటకు తగనివాం డగునో, యహ్వుద్మే నమస్తకంకల్పములను విడిచినట్టి తాను అత్భుదర్శనరూప మగు యోగమునందు నలకొన్నవాడని చెస్పంబడు చున్నా,డు, ఇట్లు యోగమునందు నెలకొనక దానిని పొందంగోరుచు మాత ముండువాః డన్నచో ఆ త్భానుభవమునకు తగఠ విమయాను భవమునశే తీగినవాం డగును, గాన అట్టివానికి విషయములందు నంగము లేమిని అభ్యసించుటయొ స్వరూపము గాం గలది యగు కర్మ యోగమే అత్భుదర్శనమును కలిగించుటకు సాధనమగునుగాని యోగా ళూఢథునికిన లె కరగ్హనినృత్సి సాధనము కాదు, కాయిట్టి అళ్ళుదర్శన మును బడయం గోరువాండు కర్ణునివృత్తి ని మాని, విమయనంగము "లేమిని అభ్యనీంచునట్టిది యగు కర్ణ యోగమునే చేయపలయు నని శ్రానము, అవ, ఆవివషయమునే వెప్పుచున్నా ండు, ౭ శ్లోక ఉద్ధగరే డాత్హనాఒఒ. తాస్ధ్రనం నాఠాస్ట్రన మవసాదయేత్‌ అ.తె శ్‌ వ్యోర్భునో బన్ధు శర్శా్మైన రివు రాళ్ళునః॥ ఫ్‌ టీ, ఆళునా=విషయాసక్తృము కానినునన్సు చేతి, ఆ లౌస్ట్రనం= ఆత్భును, ఉద్ధ రేల్‌ =పై కెత్మవలయును, ఆ శనం = అర్మను, న అన

408 (శ్రీ భగవద్దీ తా - వష్ట్రోఒధ్యాయ: సాదయేత్‌ = శ్షేశము నొందింపంగూడదు, హీ=వీలనగా అత్ముసః = శా, విషయములందు తగులనిమనస్సుచేతి (నంసారనము[ద మునుండి) ఆళ్ళ నుద్ధరింపవలయునుగాని, విమయానక్త్కమగు మనస్సు శీత చాని నధోగతిం బొందింపంగాడదు, వ లనంగా నిషమయా షె తీ సక్కము కానిమనస్సే తీనకు బంధువు, విషయాసక్నెన బే శ (త్రుఫు, క్‌ న్లో! బన్ధురా తాఒజఒళ్యున స్త్యయే న్నాల్తెై వాళ్ళునా జిత; ! అనాళ్ళునస్తు శత్రు ల్వే వై తాచైస్జవ శత్రువత్‌ 1 6 టీ, యేన=వఫ్రుకువునిచేత, ఆత్మ్హనై వ=తన చేతనే, ఆత్మా = మనసు, జితః=విషయములవలననుండి జయింపయడినదో, తన్య = అనాళ్ళునస్తు = మనస్సు లేనివానివ్లై నచవో-మనస్సును జయింపనివాని కైనచ్కో అకై ఆన=లేనమనసే, శత్రునల్‌ =ళ(తువువలె, శ [త్రుశ్వే= శ్యతుభావ మగునపకారమునందు, వర్తేత=ప్రవర్తించును, లా, వవుడువుండు తనమనస్సు విమయములనుండి మరల్చుట నలన దానిని జయించినవాం డగునో అట్టివానికి వాని మనసే బంధువు" మనసును జయింపనివానికి వానిమునసే శ్మతువ్చువలె వానియెడల పగ మాప్రటయందు. (బ్రవరీర్తించును, అనంగా వానిమోావక్షమునకు విరోధి యగువమార్గమునందుం (ట్రవర్తించు నని భావము, మనస్సును విషయ ములనుండి మరల్చుటయే డానిని జయించుట యని అెలియనగును, శఈవిమయమునే భగవంతుం. డగుపరాశరుండును విమ్దుపురాణమున స వ్‌వ మనుష్యాణాం కారణం బస్థమోక్షయో:ః | బన్ధాయ విప. సంగి ముక్తా నిర్యపషయం మనః! (విష్ష నీ ము, వు, ౬; €,

(52) అలత్ముసంయమయో గః శతృ౦9 అవ, ఆయోగమునందు గట్టిగా నెలకొన్న వాని యవస్థ్రయు: "యోగమును పొందుట కుపాయమును చెప్పుంబడినవి ఇప్పుడూ యోగము నారంభించుటకు యుక్త మైన యవస్థ యేదియో దానిని. వెష్ప్ప్రచున్నాండు, న్లో! జ ఆత్మన: (పశాన్నన్య పరమా ఆస్ట నవమూహీాతః | శీతోప్టనుఖ దుః ఖేషు తథా మానావమూాన యోూః॥ ళా టీ. శీతోన్షనుఖదుఃఖేషు = శీతోవ్ల్టనుఖదుఃఖాదిద్వండ్వము ల యందును, జి తాత్యనః==వి కారము నొందని మనస్సు గలవాండును, (సశాన్నన్య = బాహ్యేంద్రైయవ్యాపారనివృత్తి గలవాండునసు నగు.

• పురుషునికి (మనసి=కునస్సునందు,) పరమా త్టా=ఉత్కృష్ట మైన ఆత్మ, నమాహితః=న్పష్టముగా అనునంధింపందగినవాం డగననుట, ఆ ఆస్టా=(పత్య గాళ్ళ, పరం=మిక్కి. లి నమూహిత;జవిశకదముగా అను. నంధింపందగినవాలడు, తా, శీత్రోోబ్ట ములు, సుఖదు;ఃఖములం మానావమానములం. మొదలగు ద్వంద్వములయందు వికారము నొందక ననుచిత్తుండును
• ఇట్టిప్రురుమునికి పరిళుద్దాత్మ స్వరూపముయొక్క_. విశదానునంధానను. కలిగి పీదప తేద్దర్భనరూప మగుయోగము సిద్ధించదు నని భావము. మొదట విశచానునంధా నము పిదప దర్శనము అని తెలియనది, ఇట్లు ద్య్వంద్వములందు మనోవికారము లేక చాాహ్య్యేం్యదియ వ్యాపారము మానియండునట్టి యవస్థయే రయో-గారంభమునకుల దగిన యవస్థయని (గావ్యూము. పరమాత్మ శబ్దము ఈశ్వరపరమా-7గా (పయోగింపయిడంట (ర్‌నీద్ధ మెనను ఇది జీవాత్మ (ప్రకరణము కనుక నిజస్తురూపముతో6 గూడియున్ను జీవాత్మ యిచట పరమాత్మయని ఇజప్పంబడినదని (గ్రహింపవలయును, ఇట్టిజీవాత్మకు పరమాత్మ శబ్ల “మెట్లు వెల్లు ననగా ఆత్మకు ఇంతకుల బూూర్చుము కలిగియండిన అవ స్థల కంటె నిజంరాపనుతోం ఇహాడియున్నయనస్ట్థ పరమును (ఊర్క్భష్టము) అయినది గనుక నిట్టిస్వరూ పా వస్ట్రిత మైనయాత్మ పరమైనయాత్మ +: (పరమాత్మ శాం. బెప్పల బడిన దని తెలియవలయును. ేక మిందం జూపలుడిన నుజీయొక యన్వయము చేతను అర్హము సేయవచ్చును=

త్తే౦ (శ్రీ భగవద్దీతా- మష్టోఒధ్యాయః ఇాహ్యేంధదియ వ్యాపారనివృత్తిగలవాంయను నగు ఫుకుషునియొక్కం మనస్సునందు (ప్రత్యగాళ్ళు నిజన్వరూపముతో స్పష్టముగా ననునం థింపంబడు-చుండును, అన6గా ఛ్యానవిమయ మగును, త్డో॥ జ్ఞాన విజ్ఞానర్భపా ళల కూూటస్థ్రో విజి లేంద్రియః |

యుక్త ఇత్యుచ్య త యోగ్‌ సమలోష్టాశ్ళుకాఖ్బనః॥ 8

టీ, (యః) రెకాగ్‌ = (వ) కరుయో _

ని ( కై క | ్సి న్‌ గ్‌ జ్ఞానవిళ్షానతృప్తా ఆదు జ్ఞాన=అ శ్రన్వరూపను గుజించిన జ్ఞానముచేతను, విజ్ఞాన=అళ్ళుస్వ రూపమునుగురించిన విశేమజ్ఞానము చేతను, తృప్తా త్యా=త్భిప్హీంబొందిన మనను గలవాండును, *కరాబస్థః= చేవమనుప్యాది జ్ఞానమే శుద్దాత్ధు న్వరూపము ననుసంధానముచేయువాందు. ననుట, విజిలేస్ట్రియః = (కావున నే) ఇంద్రియములను జయించినవాండును, నమలోష్టాశ్ళు కాబ్బనః=మట్టి పెల్లి యందును రాతియందును బంగారమునందును సమ(ససయోజనముగలవాండును నగునో, (ని యుకక్సిః = (వాండు) అ త్మావలోక నరూప మగు యోగా భ్యాశమునకు తగినవాండు, కిది == అని, ఉచ్య లే= చెప్పలదుచున్నాండు

తా, వకర్శ్ణయోగి అత్మన్వరూపవిషయ మైన జ్ఞానముచేతను

• ఆత్థశర్వ్యరూపమునకు (పకృతికంయచె విలశక్రణముగాగల యాకార

• కూటము అనంగా సమ్మెట, కూటమునకు ఇనుము మొదలైనవానితోడి సంయోగవియోగములం శలిగినను ఆ యినుము మొదలై నవియే ఇడుచు మాలుచు నుండును గాని తాను బెడకయు ఏవికారమును బెందకయ ఎ ట్లుండజునో ఆశ్తే ఆత్మకు జేవాదిశతీరములతోడి పంయోగవియోగములం కలంగచుండినను ఆళరీరములే పడుచు మాబుచు నుండును గాని తాను తన కానక చ్యరూపమువెడక యనువర్చిందుచుండు టచ్చే ఏవికారమును బొందళయండును. కావున ఆల్మకూటనసుగా చెప్పంుడినదిం కూటుస్హుల డనంగా అత్మయందు "నెలకొన్న వాండుం నిర్విశారయమై జ్లానెకా కారమగు ఆత్మస్వరూపమును ఆనుసంధిందచుచా6 డనుట,

• ఇచట బేవామునకంతు జేమైన ఆత్మయొక టి కలదనుబుద్ధియే జ్ఞానము ఇది

ఫరలాశిక సుఖాదులకకంగాను కర్మములం ఇచేయవారికెల్ల నావశ్య్యశము. చేనవాను

ఆళ్మున౦ంయమయోగ;ః త్తే పై మునుగురించిన వి శేపుజ్ఞానము చేతను తృప్షిబూందిన మనసుగలవాండైై "దేవత్వమనువ్య ఆార్చిది సర్వావస్థలందును అనువర్తించుచున్నదియు జ్ఞానమే నరరసాధారణమైన యాకారముగా€ గలదియు నగుఆళ్మును అనుకంధించుచు, దాసిపలన నింద్రియములను జయించి, (పకృతి బంధరహితమైన అత్భృన్వరూపమునందె నివ్యగలవాండగుటవలన (ప్రాకృతవస్తు విశేషములందు భోగ్య తాబుద్ధి తనకు లేమిచే) మట్టి పెల్టయందును అఆజాతియందును ఎంత(ప్రయోజనమో అంత(్మవయోజన మే బంగారునందును గలవాయై. యుండునో అట్టివాండు ఆత్యుదర్శనరూప మైనమోగమును అభ్యసించుటకుం దగిన వాండని చెప్పబడుచున్నాండు, అవ. అవేతనములగు లోష్టాశ్ము కాంచనాదు లందు( గల నమ (ప్రయోజనమే చేతనులగు సువృాదాదులందును అట్టియోగికి కలిగ యుండు ననుచున్నాండు, ర్‌ శ్లో! నువ్నాన్ని తౌ ద్యుదానీన మధ్యస్థ "జ్వేవ్య బన్ధువు | లి, చయ ౫ సాధువ్వపి చ పావేషు సోసమబుద్ధి ర్విశివ్య లే! థు నకు 'వేమైనఅర్మ లేదని తలంచినచో ఆది ఫరలాశళమానకుల బోవు ననుతలంపు గాన్మి ఉానికి వలయ కర్మములం వయటగాని వారికిం గలంగదు, ప౦ిళ్ళతికంకె వివాతీంయ మైన ఆత్మయొక్క- ఆకారమునుగుటి౦ చినజ్ఞానము విజ్ఞానము. అనంగా ఆత్మకు నిత్యత్వ నిరతిళశయానందత్వాది విశేమలత్షణాములంగలఅవు ఇవి (పక్ళతికిలేవు ఆత్మ (పకృతి కంశే విలక్షణ మైనది యవి "తెలుఫునట్టి ఆత్మయొక్క నిత్య త్వాదిలక్షణములను లిన్‌ శొనుటయే విజ్ఞానము, ఇది మోక్షాధికారులకు విశేషించి యావళ్యక మైనదెం

• సుహృదాదులయెడల సమబుద్ధి కలిగియండుట యుక్త మే, కాని సాధువు లందుము పావులయందును యోగులకు సనుము గా (ప్రయోజన ముండునా * చత్సాం గత్యమును ఆసత్పరిత్యాగమును జ్ఞానవృద్ధికి “హీశువులు ఇాన ఆవి యోగులకు అవశ్యా -చేక్షితములుగ చా, కాన సాధువులందును పాపులందును సమబుద్ధి యోగుల "కెట్లు దగును ? అన్నచో, ఇపుడు విచ్లేశంపణుడుచున్న యోగ యొకరిచే ఆపజీవింపవలసీన చశలాోనివాండు గాండు, అతండు పనుస్త (శోతవ్యములను విని సనుస్తృకర్ర్హృప్యములను వేని ఫాళ్రాతారమున క త్యంతయోగ్యమైనదళను బొందియున్న వాండు, ఆట్టివానికి

41వ (శ్రీ భగవద్లీ తా - మష్టో౭-ధ్యాయః టీ, నువ్నాత్‌ =తనహితమును నోరయవారియందును, మిత్రా నమవయస్పుగలవారై) పీాతమునోరువారియందును, అరి=అన వు ఛోరువారియందును, ఉదాసీన=హితముగాని అనర్థముగాని విముత ముఅేసివారియందును, మధ్యస్థ=జన్మము చేత నే హి తాహిత ములను కోరనివారియందును, 'జ్వేమ్య=పుట్టుకవలన నే అనిష్టమును శోరువారియందును, బన్టుషు = జన్ఫుముచేత నే హితమును గోరునట్టి బంధువులయందును, సాధువ్వవి=సత్పురు షులయందును, పాపేషుచ= పాపాతష్టులయందును, సమబుద్ధిః = సమమైనబుద్ధిగలవాండు, విశి మ్య లే=అధికుం డగుచున్నా య, తా, వయస్సు పాటిపక తన హితమును ౧*రునట్టి సుహృ దులయందును, సమానవయస్కు-లై తనహితముం నోరునట్టి మ్య్మితుల యందును. వబే నొక శారణమునుబట్టి అనర్థమును కలిగింపంచోరు శ్మత్రువులందును, హిళతమునుగాని అనర్ధమునుగాని_ కలిగించుట పేత్రువు లేమిచే నా రెంటిని జేయనివారగు ఉదానసీనులయందును, జన్మృసిద్ధముగా ఆరెం4ిని జేయని వా రగుమధ్యన్థులయందును, జన్మ సిద్ధముగా అనర్థమును "జేయ లేరు "చ్యేష్యులయందును, జన్ధుసిద్ధ ముగా హితము గోడువావైన బంధువులయందును, ధరస్హశీలుర యం దును, పాపళీలుర యందును నమానబుడ్ధి గలవాండు యోగాభ్యాస మున కద్షండగుటచే అధికుం డగుచున్నాండు, (అఆత్మయొక్క_టియే 1(వమోజనముగా ంగలవాం డగుటచే తక్కిన సువాన్మి_ఆాదులే వ[ప్రయోజనముగాని విరోధముగాని తనకు లేనందున వారియం బెల్ల పాథువులలోంగాని పావులతోంగాని (ప్రయోజనము సమానమే, వానికి కేపలమా యోగమున కుపయుక్త్యమైన రహస్యస్థానాదులంు మా(తమే ఊఉపాదేయములంకాన “సాధువులందును పాపులందును సమబుద్ధి నుంచుట తస్పిదముగాదు యో గాభాాసము కల దగినదళ పూర్వముగాడ వెప్పంబడినది, ఇదియే డచానికాషప్టాదళ "గావున శింళిష్య తి 6ఏన(బడె నని తెలియనదిం

అఆళ్ళునంయమ యో గః శకి షరమబుద్ధి గలవాండు యోగము నభ్ధసించుటకుం జడగుటయందు విే షంచినవాం డగును) అన, ఈ యథ్యాయముయొ (పధానార్థమగు సాంగమయోగక్సు వనభ్యుసించువిధిని జెప్పుచున్నాండు, న్లో యోగ్‌ యుజ్బీత సతత మా త్యానం రహసి స్థితః | వశాకీ యతిచిత్తా కాసి నిరాశీ రపర్మిగహః॥ 10 ఒంటరివాండును, యతే చిత్తా త = సియసింపంబడిన మనోబుదులు న గలవాండును,ు మవస్సుయొక్క_ చింతావ్యాపారమును అడంచిన వాండును, నిరాశీ$=ఆ క్మేతరవస్తు వులయం దాశ లేనివాండు, అపరి (గ్రవాః=ఆ ల్టేతరవస్తు వులందు మమత ేనివాండును, రహసి=జనులు "లేని నిశ్శబ్ద్బమైన దేశమునందు, స్థితఃనన్‌ = ఉన్నవాండు నగుచు, ఆ త్మానం=లేన ఆత్మను, యుబ్నోలే = జేయవలయును_యోగ ము నందు తా, వూరో్యోక్క (ప్రకార మగంకర్టయోగ మునందు నిన్టగల వాండు (ప్రతిదినమును యోగాభ్యాసమునకుం. దగినకాలమునం బెల్ల, జనులులేక నిళ్శబ్దముగానుండు (ప్రదేశమందు [ఎవ్వరును తనతోం గూడ లేక, యొంటరియై యుండి చింతలేనిమనస్సుతో అశ్మేతర వస్తువులం దపేక్ష గాని, అత్భువ్యతిరిక్తమైనవస్తువును దేనినైనను నాడి

• రహసి అనలగా జనులం లేనిచోటని యర్దము, జను లాచోట లేకున్నను డానికి బయట నుండు వారిశబ్దము లభటికి వచ్చునేని మనసునకు సమాధానము కలంగ “జేరదుగనుక 6నిళ్ళబ్దము అనలుడినది. “రవాసి అనుటబేత నే జనులంలేనిచోటు ఏర్పడంగా మరల 6ఏకాకీ ఆనుపదము "పెట్టుట, రహాస్యమున కర్షులై యండు తో డిశిష్యులం స్యబహ్మచారులం “ఎందన్స్తైన వారినిగూడ6 బంర్యజించుటకొఆకు ౬ కాన కసహాయము లేనివాండు అనంబడినది,

ఉ1ేథీ (శ్రీ భగవద్టీతా - పస్టోఒధ్యాయః యనుమమళతో స్వీకరించుట గాని లేనివాండై.. ఆత్భును యోగము నందు ఉంపనలయును, అనం౮ంగ౫ా అర్భృదర్శనమందు నిస్ట గబవాంయా “కావలయును అవ, యోగాభ్యానమునకుం గానలసిన శాహాో్యిపకరణముల యొక్క నియమమును జెప్పుచున్నాండు, గి న్లో శువొ దేశే 'ప్రతిస్టాస్య సిర మాసన మాత్గ్థున; ! నాత్యుచ్భితం నాతిసీచం చేలాజినకుఖోత్త రమ్‌! ఓ తతై )కా్యాగం మనఃకృ త్వా యతచి శ్తేన్ష్రియ |క్రియః | ఉపవిశ్యాఒననే యుఖ్ఞ్యా ద్యోగ వమాత్సవిళుద్ల యే! 12 జ ఆ ౪ టీ శుచౌాఎపరిళుద్ధమగు, జేకే = ప్రజేశమునందు, స్థిరం * చలింపనిదియుు న అతి ఉచ్చ్రితం=మిక్కిలిపొడవు కానిదియా: న అఆతినీచం=మిక్కిలి తగ్గు కానిదియు, వేలాజినకుశోత్త రం = ప్రమా కృష్ణాజినము దర్భలు వైఫెని గలదియునగు ఆళ్మనః=తన యొక (౫? అఆననం=ఐలఅననమును, (పతిష్టాప్య = దృఢముగా - చికొపి, తత) ల న్‌. అననే=అ స్థికాననమునందు, ఉపవిశ్య ఇ కూర్చుండి, మనః = మిని స్సున్కు వీకా(గంజయోగమునం జే ఆసక్‌ మైనదిగా, క, ఖత = చేసి? యతచి్తే న్లియకి 9య:ఎఅడంపయుడిన చిత్తేంద్రియ వ్యాపారములో గలవాల్హై, అర్మ్మవిశుద్ధ యేఇబంధనివృత్తి కొ అకు, యోగం యుఖ్ఞార్టిల్‌ “ అర్మదర్శనము వేయవనలయుసనుట, ప 1 ప తౌ, (“ అశుచు లై నఫురుషులు అధిపీం0పనీదియు పరి[గపొి యా ॥ * ఆశుచు లైనపురుషులు పాషండులు పతితులు మొదలగుచారు, అనుస వ అనంగా పరకీయపస్తువులతో. శ్రాన్వ నిర్వాహక్షండు వెంగలై.న వాం, తుల ందుట పరిగహనునలగా పరకీయవస్తువులు స్వకీయములు గొ కల్గ యైన (ప్రజేశ మసలా అకుచులై నవారు అధిష్టింపనిదియ (ఆనలగ బొ

నిదియును అపరిళుద్ధవ స్తువ్రలస్పర్శము 'లేనిదియు. నగుటచే) పవిత్ర ముగా నుండునట్టి ప్రచేశమునందు చాడువ్రు మొదసై నవానిచే నట్టిగా నిర్షింపంబడి లట వె న్‌ య్‌ ఇిచి దాన్నిపైె దర్భలా పజచి వానిమోంద కృష్ణాజినమును దచానిస గువన ప న్నిప్తె మడు సన్ర్ర మును పణునవలయును, ఇట్లు మనః[పసాద మును కలిగించునట్టి యూయాననిమునందు. (శరీరము నిలుకడగా నిలాచునట్లు ఒజగు వై చుకొని) కూడ్చుండి మూోగమునం టే మనస్సును ముఖ్యముగా వర్ష్తించునట్లు గావించి సర్వవిధముల చి క్తేంద్రియ వ్యాసారముల నడంచి బంధనివృత్ని కొకు యోగమును (ఆళ్ళుదర్శన మును) 'జేయనలయును, ఏ అవు కాయమునకును మనిన్సునకును 'జేయవలసిన నియమము లను జెప్పుచున్నాండుం న రానా కాకా యాం నాననా నానా ని ర్వావాక త్వాదులు శేనిదియ) వారు పర్మిగహింపనిదియ ((అనలగా చారు తనదిగా శలపనిదియ) నగు (పదేళ మని యర్థము. ఆసనము స్థిరము గా నుండుటకు డార్వా దుఠతో నిర్మించుట ఉూతువు ఆది దార్వాదిముయ నుసుటంబట్టి కరినముశా నుండును శాన నృుదువుగా నుండుటక్షై పయిరి ఇేలమాను; అందును మిట్టపల్ల మలం శక యండుటకును శుద్ధి! జకును చానిపయిని కృష్ణాబొనముతు; ఆయన్నిటిపయిని ంచుకొలికును కుళలునున పజవబడునని తెలియనదిం శుద్దికొజుకును సత్త ప్రమ ఉ బేష్‌ నో (2 ని ్‌్‌ కక్షకాబిన శలోత్సరమ్‌” అని భామ్యపార మొకట జూపట్టుచున్నది, అప్పుడు పయిపయిని మృదువుగానుండుటకు మొదట కుళశలంను వాన్నిపె కృష్ణాజినమును చ్చ ని శేలనూను పజఅవంిడినదని యర్ధ్యముః ఈ చిస్పబడిన కుచిదేకాదులవలని చానివేని న్పత కలిగించుటయే కౌన కమనక్యిపసాదము. కలి యువయోగము మనస్సునకు (ప్రసన్న కొన్నచో అయాసమును పరుండినచో నిదురయ (పస గించు అన(బడీనది, నిలుచుక్‌ నప్పు ॥ (కూరుండి" యన+బడినది, కూర్చున్నును వెనుక కొ జగకుండునట్లు కించునుగాన వం ఆ త్పము నీేయవలనీయండును అఆ గ్రయశత్నను శ్వచేహమును నిలంలెట్టుకొనం (లోల బి శవండం కేయటవై. *జఆగు వైచుకొని అనంబడి సమాధికి విరోధముళాన దానిని వతి కవచ గం నునః ఫృత్వా" అని అంత నది. విత మనగాం ఇట చింతలు పలిడి లం యొక చ్యాపొరమును జెప్తుటచే అది యడంప(బణడినది "శేంగద్రియ ముగు నునన్ఫు శ్‌ దయ ములు చాహేం(ద్రియములే యగు నని శాదుు ఇట అడంపలయిడు *ఇం( 'తెలియనదిం

శేరి (శ్రీ భగవద్దీ తా - వష్టోాఒధ్యాయః శ్లో! *నమం శాయశళిరో[గీవం ఛారయ న్నచలం స్టిరమ్‌ | లా సమ్చే9 క్షు నాసికా్శగం స్వం దిశ స్బాననలోకయన్‌ 1ట అ వి, (పశాన్తాతా విగతభీ రృ్రవస్తైచారివ తే స్థితః | మన స్పంయమ్యా మచ్చిత్తో యుక్త అసీత మత్ప్సరః॥ కశ, త బదివలక్‌ కుచిదచేశమందు6 గూర్చుండుట మొందలం 7౧ చావ్యాములగు యమూనోపష కరణములంను నునస్సుయొక్క ఏకా(గత్వమును ఇెప్పబడెను. ఇక ఈ ండున్లోక ములయందు అంతళాంతము అగ కాయననస్స్పులం గావింపవలసీన నియమవిశేషములం (శ్రమముగా వెప్పంబడుచున్నవి. ఇట కాయ మనలా 6సిద్ధము” అనంబడు శరీరము యొక్క_- మధ్య(ప్రచేశము. కషనుమ్‌” 6ఆభలమ్‌ి” స్టికమ్‌) అను మూండును ధారణ (శ్రీయావిశేషమములం సను మనంగా బుజుక్వముః, సరినిలువుగానుండుట. ఆజల మనంగా కదలుటలేమి. స్థిర మనంగా. వెనుక కొంగ కుండునట్టు నిలబెట్టుకొను ((యాసమాచే ఆంగములం కదలంను గనుక ఆనిక వైచుకొని ఆ ((గ్రయాసమును కలంగనీయమిచే అంగముల కదలంటను మాన్చుట, ఈ యానికవలని స్థిర త్వముబే ఈఆవలిముగా నుండుట -చిరకాలము కొనసాగందగిన దగుచున్నది. కావున "ే కల్రన్ఫిక్ర చే స్థిరమా” ననంబుడినది. నానికా్యగమును జూచుట పాహ్యవస్తు వులను జూడకుందుట కని తెలియనది కన్నులం మూసీకొన్నను చవానవ్యావస్సువులను జూడ కుండుట నిద్దింపలగా అందులక్రై నాసి కా(గమును జూచుటను విథింప-నేల ? అన్నచో, నానీకా్యగమును జూచుట ని[దాదులను నివర్త్హించుటకుంగాడ నని తెలియనది అయి నను యోగమున మనన్సు అంతర్ముఖమై యుండుటభబే నానికా[గమును సంభవింపదు "గాన కసం పేక్ష్రనానీకా (గమ్‌ అనుటబే నేత్రములదృష్టి పన్నిసాతము మాతము (అనలా "నేతసంబంధి యను తేజస్సు తనంతట"నే నాస్యాగమున నిపాతీ మగుట మాతను) ఇపప్పంబటడె నని తెలియనది. (బువ్మాచారి(వకీ మనంగా ఇట (హ్మచర్యా (గ్రామము గాదు; క(బవ్మాచర్యంచ రయొూషిత్సు భోగ్య తాబుద్ధిపర్టవమ్‌? అన్నట్లు ్యక్ర్రీల యడ భోగ్య తాబుద్ధి లేమి 6స్మృరణం కీర్పనం శ్రి (పేష్షకాం గుహవ్యూభాపణమ్‌ | సజ్క_ల్వాఇ.ధ్యవసాయశ్చ (శ్రియానిర్వ్యృతిలేవచ 1 ఏత_నై శ్రేభున మహ్లైంట్రెం (పవదన్ని మనీష్‌ణ8 1 విపరీతం (బహ్మాచర్య కేతదేవాస్టలక్షణమ్‌”.. (ఆగ్నయపురాణమ్‌. 3౭౨-అ ౧౦-౧౧. శ్లో, బృహస్పతిస్మ ృతెచ) మైభునముయొక్క_ు అపహ్టైంగను అగు స్మరణాదమలం లేకండుటయే (బ్రహ్మచర్యము; అవ€లగా 'యీళందెస భోగ్య తాబుద్టి వూర్వుశమన స్మర ణాలోకనాలాపాదులం లేకుండుట యని తెలియనది,

[58] ఆత్మసంయమ యో గః శ?

టీ కాయశిరో[గ్రీవం = శరీరమును శిరన్సును కంఠమును, నమం=నమముగాను, అచలం=కదలకుండునట్లును, స్ట్‌ంం = అనికోవేత స్ధిర ముగాను, ధారయన్‌ =నిలుపుకొనుచు, దెశః=ఐదిక్కుులసన్సు అనలోక యన్‌ చ=ఎచూడకయు, న్వం=తనది యగు నాసికాాగంఎకనుబొమల నుధ్యస్థానమును, న మ్చే9ిక్ష్యు = చూచుచు, (పళాన్తాలా్ట=మిక్కిలి నిమ్ముళ పాటు నొండినమనస్సు గలవాండును, విగతభీః = నిర్భయుం డును, (బ్రవ్మాచారివతే = (బ్రహ్మచర్య (వతమునంద్యు, స్థిరః = ఉన్న వాండు నై, నుస$=మనస్స్నును, నంయమ్యా ఇ అడంచి వివయముల ను-డి మరల్చి, మచ్చిత్తః = నాయంబే మనన్సు గలవాందును, యుక్త $= అవధానము గలవాడును మత్ప్చరః = నేనే వర మపావ్వుం డుగా గలవాండును న్నై-అఆనంగా, నన్నే చింతించుచున్న వాందును నై, అసనీత = కూడ్చుండవలయును,

తా, శరీరమును శిరస్సును మెడను వంవు అేశ నమము గావించి, యిటునటు కదల్బళ అనికచేత స్థిదముగా నుంచుకొని దిక్కుులం జూడక తన నాస్మాగము నవలోకించుచు, మిక్కిలి యూరట నొందినట్టి మనస్సు గలవా€ కై, భయరహిశ్రుం డై, ,బవ్మాచర్య యుకు,6 జై, మనస్సు అడంచి, నాయందు చిత్తముం జేర్చి, సావ భాను టై, నన్నే చఛచింతించుచు కూర్చుండవలయును,

అవ, యోగా భ్య్థానఫలమును 'జెప్పుచున్నాండు

శ్లో॥ యుఖ్బ న్నేపం నదా౭-౭- తానం యోగీ నియతమాననః |

ఛాన్నిం నిరాాణపసరమాం మత్సంస్థా మధిగచృతి! కేస్‌

టీ, యోగీ = యూ గాభ్యానము వేయువాండు, ఏవం = ఇట్లు నదా == ఎల్ల పుడు, ఆ త్రనం= మనస్సును, (మయి = నాయందు) యుఖ్బ్వన్‌ = వేవ్స్చచు, నియతమౌాననః = సిశ్చలమైనమసస్పు గల వాండ్రై, నిర్వాణవర మా = మోన్తనముమొక్క_ శాష్టారూప మయి

18 (శ్రీ భగవద్గీ కా-మష్టోఒధ్యాయః నదియు, మత్స్పంస్థాం = నాయందు నున్నట్టిదియునగు, శాస్తిం = నివృత్తిరూప మైనము క్రిని, అధిగ చృతి=పొందుచున్నా ండు, తా, యోగాభ్యానపరు( డైనవాం పేడిట్లు పర(బవ్మామును ఫుకపోత్తముడును మసస్సునకు శుభాశ్రయభూతుండునునగు నా యందు ెల్లపుుడు మనస్సును జేర్చి అట్లు సన్ను నృశించుటచే పవ్నితము గావింపంబడిన దగుటవలన నిశ్చలమైన దగు మనస్సుగల వాండ్రై, నుఖముయొక్క_ ఉత్కల్బష్టదళ మొనదియు నాయందు. గలిగి యున్నట్టిదియు నగు ముక్తిని బొందుచున్నాండు, (అనగా మసస్సు సకు శుభాశ్రయుం తైనట్టి నాయంచే మనస్సును నెలకొల్పి నన్నే చింతిం చుచుండుటవలన మిక్కిలి యాత్కృష్ట మెనని ర్వాణసుఖమును నాయందుం బొందుచున్నాం డ్‌ని భావము,) అవ, ఇట్లు ఆత్మ యోగనును ఆరంభించుచుచున్న వానికి మనస్సు నిర్ణుల మగుటకులాను చానిని శుధాశయభూతుం డగు వణ న న నయకు కక

• జీవాత్మ మయోగ్యవ్రళరణమున కముచ్చితృం?. 6కుత్చర॥?. అని పరమాత్మ చింతనము చెప్పనేల?! యనంా ఆందులకు కారణము ఈన్హోకనమునం జెప్పు మయన్నాండు కమచ్చిత్తః ళమత్పరక్య ఆని మచ్చబ్దమాచే పరత్వ్వాదులం వ్యంజితము అసచున్న వి గాన “పర్యబవ్మా ..నాయందు” అన(బడినది సర్వకారణు. డగుటబే సర్వాక్ముండు. వెందలగవాల. డగుట కపరబహ్మ శబ్దమునే ఇప్సంబడినదిం సర్వాత్ముం డయ్యును సర్వమునకు విలక్షణుండు గాన ఆ సర్వాఘునందలి దోనముల యొళ్క_ సంస్పర్శములేని బేవతావిశేవ నుని క6ప్పురుపోత్త మి శస్టైవ్మిపాయనూ, ఇట్టివాం దగుటవలన కనున స్పునకిర శుధాాశంయ భూతులి డని 'తెలియనది,. ఇట్టి వానియందు “ఆత్మానం యుస్రాన్‌” అని మనన్సు నిలుపుటచే ఆప ఆక్హేవుని. స్పర్శె ముచే పవితీక్ళతమై కనియతచూనసఃి అన్నట్లు నిళశ్చలమగు చున్నది రరూగమునకు ళఈః మనోనిళ్చలత్వము ఆవళ్యకమా గాన నిందులవై పరమాత్మ చింతనము పూధనముగా చెప్పంబడె. నని తెలియనది.. 6నిర్వాణపరమాం మక్సంస్థాం కాన్నికుి అనుచో పరమాత్మయందు పంస్థితేమెన శాంతి ఆ(కలి మొదలయిన ఊర్ములం అబును 'లేకుండురూపమైనది ఇదియే నిర్వాణముయొక్క_ కాస్టాదళ అక్క మింది యవ తాంళలాోల జెప్పంబడినట్లు కళ్చభ్చాశ్రయభూతుండను భ౫ పంకునియందు మనస్సు నిలుపుట మైనను ఈకాంతి గావచ్చు నని తెలియనది

ఆత్తునంయమను యో గః క్తశేత్రి భగవంతునియందు. నిలావుటను జెప్పి, యిట్లు *'ళుచా జేకే అని ఉచిత(వబేశము మొదలుగా “అనీతమత్సరణ అని పరమాత్మ చింతన మునజకుం గల యోగోపళరణములను జెప్పి, నుజీయు నితరమెన యోగోవకర ణములను 'జెప్పుచున్నాండు, (యోగనోపకరణ మనంగా యోగమునకు ఉపకారక మైనది-దానికి నహాయపడునది అని తెలియ నగును) శ్లో! నాత్యశ్నళస్తు యోనోఒస్తిన చై కాన్న మనశ్నతః । న వాతిస్వుస్నశీలన్య జాగ9తో నైవ చార్జున! 16 10 న్లో! యుక్రాహారవిబోర న్య యాక్త చేష్టన్య కర్ణును! యుక్తో సుప్నావబోధన్య యోనో భవతి దుఃఖవో! 17 టీ. హే అడద్జున, అత్యశ్నతః తు = అపరిమితముగా భుజించు వానికిని ఊోగః = యోగము నాస్తి = కలుగదు, వకాన్న౦ = బొత్తిగా, అనశ్నత శ్చ=భుజింపనివానికిని న=కలుగదు, అతిన్వస్న శీలన్య=మిక్కి-లి నిద్రించుస్వభావనము గలవానికి, న= లేద (అతి జాగ తశ్చ=ని(దయే "లేక మేలుకొనియుండువానికిని, నవవఐ లేదు, యుక్రాహారవిహోర న్య=మితే మైన ఆహారమును సంచారమును గలవాని కిని, కర్ణుసు= చేయందగినపనులయందు, యుక్త చేష్టన్య = సితమైన వ్యాపారము గలవానికిని యుక్షృనర్థిపస్నావబోధనస్యవ=మిళత మైనని(ద్రయు మెలకవయుం గలవానిక్‌ని, దుఃఖహా=బంధనాశళ మగు, యోగః= యోగము, భవతి=సిద్ధించుచున్నది. ఆతా, అర్జునా, అపరిమితేముగా భుజించువానికిని ఎప్పుడును భుజింపక యీ యుండువానికిని, అతిని డానక్తునికిని, నిద "లేకయే చేులంకొని యుండువానికిని, అ త్మావలోక నాభఖ్యాన రూపమైన యా యోగము సిద్ధింపంజాలదు. అయిన నెట్టివానికి సిద్ధించు ననంగా,

శ£0 (క్రీ భగవద్దీ తా-మష్టోఒధ్యాయః సుతమైన భోజనము మితమైన సంచారమును గలిగి, కర్టుములయందు మితమైన వరి(శ్రమము గలిగి మిళమగు నిదయు మెలకువయును గలిగి యుండునతనికి నంసారబంధనాశక మగు సీయోగను సిద్ధించును. 11 (౫ అ త్యాహారమును నిరాహార త్వమును అతివిపారమును ఆవిహారమును, అశ్లు అతిమా[తని[ద్రయు అతిమ్మర జాగరమును, అక్షై అత్యాయాసమును అనాయాసమును, యోగమునకు విగో ధులు, మితాహారవిపారములును, మితాయానమును, మితన్వపస్న జూగరమును గలవానికి నమస్తబంధనాళశక మగుయోగము సంపన్న అవ ఇట్లు యోనోపళకరణములను జెవ్పినవీదప అఆ'యోగ డళశను (ప్రదర్శింపందలంచినవా. డై పూర్వము జితాత్దునః (పశ న్త స్య ఇత్యాదులచేం జెప్పంబడిన యోగ యోగ్యమైన దశను మటల సరామర్శించుచున్నాండు, 12 శ్లో! యదా వినియతం చిత్త మాత్యన్యే వావతిస్టతే 1 నిన్సష్బవా సృర్వకామేభ్యో యుక్త ఇత్యుచ్యతే తదా॥ 18 యం దే, వినియతంగణ్‌ =విశేమీంచి నియమింపంబడిన దై, అవతిస్థ తేజ నిలుచుచున్నదో, తదా=అప్పుడు, నర్య కామేభ్యః = అన్నికోరికల యెడల, నిన్స్ప్యువాన్సన్‌ = ఈశ ేనివాం డగుచు, యుక్త ఇతి = యోగాద్హ్మ్య( డని, ఉచ్య లే= చెప్పంబడుచున్నాండు,

• రయుక్రాహార” అను శ్లోశమువ విపారాయాసములం కూడ చెప్పంబడి యందుటవలన అవి 6నాత్యశ్న తే ఆను నోకమునకు నమ్యము అగు నవి తెలంపుటక్షై ఈఆివిసోరమ్సును ఆవిహారిమును అత్యాయాసమును ఆనాయాసమును అనంబబెను

ఆత్తునంయమయో గ క్షే

కా, వేని ప్రయోజనమును గుతించు చుండు చితృము ఎప్పు జైతే ఆత్ధునే నిరతిశయ[(పకూజనముగాం గొనుటబే అంబే విశే మీంచి నియమింవయంబడి నిశ్చల మై నెలకొని యుండునో, అప్పుడు ఎల్ల కోరికలయెడల నిన్స ఎ్పహుండగుచు యోగాద్హ 6 డని "'వెప్పం బడుచున్నాండు,

అవ, ముందు యోగదశ చెస్పంబడుచున్నదిం

శ్లోక! యథా దీపో నివాతస్థో నేజ్బ కే సోపమా న్థృృతా |

యోగనో యతచిత్తన్య యుఖ్బుతో యోగమాత్థునః॥ 19

ట్‌, నివాతస్థః= గాలిలేనిచోట నున్న, దీపః=దీపము, యథా వప్రకారముగాా న ఇబ్దలేఎఅచల మై పభతోం గూడియుండునో, యతేచిత్త స్యజనివర్తింపంబడిన యితర మనోవ్యాపారములు గలవాం డును యూగం యుళ్మత;=ఆర్భున్వరూపమును సాశ్రాత్క_రించుచున్న వాండగు యోగినఃజ యోగియొక్క అత్భునః=అిత్ధుస్వరూపమునకు, సా=అది అనగా అఆదీసము కడలకుండుట, ఉవమూా = సామ్యుముగా, నృ తాజ యోగులబే ఉచాహరింపంబడినది,

తా, గాలి లేనిచోట దీపము గనిశ్చృలమై (పభతోం గూడి యాందు (పకారము, మనస్సునకు ఆత్మయందలి వ్యాపారముతవ్చ

స్త న --ఇజ్జితే == వలింపదు=నిశ్చుల మైన దనుట, నిళశ్చలత్వమునకు పర్వతము

"వందలై ననిదర్శువము లంండినను దీపము నే దృష్టైంతీశరించాటచే దీపమాన లె “నిశ్చలమై (భతోం గూడియండు" నని తెలుపుట కని "తెలియనది, దీపముయొక్క_. నిశ్చల త్రము ఇట శరీర ముయొక్క_ కంపము లేమికిల గాను ఉచానారింపంబడినది గాదు, ఛరీరరంపము లేకుండుట *సనుం కాయశిరో[(గీవం ధారయన్నచలంస్థిరమా అని ధ్యాన దశకు సాధారణయమె యండుటచే ఇట విశేషించి చెప్పనక్క ఆలేదూ, ఇం[దియముల యొక్క కంపము లేమికి గానును. అది ఉదావారింపంబడీనది గాదు, ఆ ట్లిందియ కంపము లేమిశే యదాహృత మెకచో యోగినః సోపమా” అని యన్వయము గలంగదు; ఆత్మస్వరూపముయొక్క_ నిశ్శలత్వముకొణఅకును అది య దాహృతము గాదు. ఆత్మ తిక్క నయవనస్థయందును నిళశ్చలమే యగును, కనుక స్వయం[పకాశ

శవివీ (శ్రీ ఛభగవద్నీకా-మహ్టోఒధ్య్రాయః తక్కిన చింత మొడశైన వ్యాపారము లెల్ల నివక్శించుట చేత అళ్ళు సాశూత్కారము చేయుచున్న యోగియొక్క అత్భునస్వమాపమునకు, ఉపనుగానుండునని (నమాధిదళను సందర్శించునట్టి యోగులు) చెప్పు గురు, గాలి లేనిచోట ను డుటచే దీపము నిశ్చలమై (పభతోం గూడియుండునన్హై మనస్సుయొక్క_ యితర వ్యాపారము లెల్ల నివ ర్హించుటచేత అర్భయు నిశ్చలమై జ్ఞానపభతోం గూడియుండు నసి యన్థము _ మైన స్వజ్ఞానమయొక్క_ (పభచే ఇ6రము లైన పమస్తృనృత్తులంను నివర్హించి పరిశుద్ద మైయండు అత్మస్వరూపమును (పదర్శించుటళే యీదిపదృష్టైాంత మని 'ఆలియనది ఈవిమయమును సూచించుటశే యోగినః ఆని అత్మేసాక్షాత్కారము చేయవానిశే చెప్పినను నురల ఈఆక్మనణ అని అర్మ శబ్బ్దమకూడ వెప్పంబడినది గాన యోగికి ఉపమ. అనళ అత్మ స్వరూపమునకు 6దాసమ” అనలయిడినది, “యోగినః ఆత్మనః” అనుటకు యోగియొక్క ఆత్మకు ఆని యర్థముం ఇది పరికాన్ని దృష్టాంతమందు యథా కేజ్చకే అని యుండుటకు సూటిగా చార్దాంతికమున “తథా చేగ తే. అని యుండవలయును. దీనికి బదులుగాచే “సోపమా అని యున్నది. గాన 6సోపమా అనుటకు, అట్లు చలింపకుండును? అనంగా 6నిళృలమైయండును అని మా మే యర్జ మగును గాని కప్రభతోం గూడియుండును అనికూడ చానికి దా-ర్థ్వాంతికమున నర్ట్‌ మెట్లు సరిపడివచ్చును * మలి యోగులు గానివారి ఆత్మ స్వరూ పమునకు /హాడ చలత్వము కానిపింపదు. కనుక యోగి యాత్మ స్వరూపమునకో నిశ్చలత్వము వెపు శల? అని శంక గలునంగా కాలిలేని యర్థము అని చెప్పంబడినది అనగా ఈకపమా అనుటబే దీపముతోడి పౌధర్మ్యము ఆత్మస్వరూపమునకు నిస్దేశింపయిడి నది. కనుక కయ్రధా” అనుటతో కసోపమా” అనుటకు అవ్వుయము పొసంగుచున్నదిం దీపనుందు ధర్మము (పభ, దీనికి (పతిధర్మము ఆత్మయందు జ్ఞాన్నపభం ఆ0టికి6 గల పాధర్మ్యమునుబట్టి జార్జాంతికమునందు 6 పభతోం గూడియండును అనుట పొసంమున్నది. అత్మ స్వరూపమా నిశ్చల మైన దనంగా తనంతట నిళ్చలమైనది కాదు ఆది యెప్పుడును నిశ్చలమే, దాని (పభయైన జ్ఞానము నానావిధమాల (పసరింపక నిళశ్చలమైయండుట యని భావము కాన దోషము లేదు. సంసాళదళ యందును జ్ఞానము ఇం[దియములద్వారమున నే (వపరించును, సమాధిదశంయందు చాహ్యవిషయములందు నునోవృత్సియే లేకుండుటనలన తన్మూలమున జ్ఞానమాను ప పరింపకుండునవి 'తెలియనది, 6యతచిత్తృ స్య) అనుచో, చిత్తము మనస్సుయొక్క- చంకావ్యాహారముమా త్ర మేయైనను చాని తేక్కిన వ్యాపారనులను గూడ నిటు (గహింపవలయను, ఈ

ఆత్మునంయమ యోగః మ! శ్లోక “య (తోపరమతే చిత్తం నిరుద్ధం యోగ నేవయా | యత్ర వాత్యనా౭.=. ఆస్ఞనం పశ్య న్నారని తువ్యతి! వ్‌0 నుఖ మూత్యస్నికం యత్త ద్భుద్ధి (గావ్యూ మతీస్త్రియమ్‌ | వేత్తి యత న చై వాయం స్ధిత శ్చ్పలతి తత్త్వతః! వే యం లహ్ఞై చాపరం లాభం మన్యతే నాధికం తతః । యస్మిన్‌ స్థితో న దుఃఖేన గురుణా౭_పి విచాల్య తే॥ లి తం విద్యాద్దుఃఖనం యోగవియోగం యోగనంజ్ఞి తమ్‌ | న నిశ్చయేన యోక్ష్తవ్యో ఊూశోఒనిర్విజ్ఞ చేత సాః లికె టీ, యూగసీేవయా = 'యోగానుస్టానముచేత, నిరుద్ధంజవిమ యాంతరములనుండి సివర్శింప6ంజేయంబడిన, చిత్తం ౨ మనస్సు, య్మత్ర=స్‌ యోగమందు, ఉపరమ లే=ఎసుఖంచుచున్నదో, య్మతచ=వ

• మరూగమునే వరల ఆఅదగాతిళయముచే నిరతిశయపురుసార్హముగా చెప్పు వున్నాండు, సుఖము ఈఅితీందయి మని ఇంది్శియరులకు మాటీనదిగాం. బెప్పుటచే ళబుద్ది-గావ్యామ్‌" ఆనుచో, బుద్ధిళబ్దెమును ఇం[ద్రియవర్గముతోడి శ్రీవలబుడ్ది గా గ్రహ్‌ిం పక్ష 6ఆత్మ బుద్ది గా (గహింపవలనీనదయ్యెనని తెలియునది, ఆర్యంతికమనలగా మరల దుఃఖముతో గలియనిది, “ఆత్మని తుష్యుతి అన్న ఆత్మయందెలి తోమము ఇతరనంఖములందు నిర ేక్షత్విము గలిగియండుటపరముణాను కసంఖ మాత్యన్నికమ్‌? ఇత్యాదుల సుఖము స్వరూపనుఖానుళవపర ము గాను "భేదరు (గ్రహించుటచే ఇంటి! పునరుక్తి గలంగదు. ఇట “వేత్తి యనంగా భోగరూప మైనపవేదనము (గావ్యాము గాన ఆనుభవించుచు న్నాండని యర్థము సిద్ధము, ఇతర విషయములను నిరోథించుటయా వానియందు. నిరేక్షయు. “యర”. అనుక్టోకచూనం జెప్పంబడినవి, ఆ ఆెంటిచే ఆత్మ స్వరూ పసుఖానుభవమున్ను అది. తవంతట నిసడుచుండుటవలన విచ్ళేదమా యం లారి అను న్లోకముచే యోగమును విరమించియండు కాలములందులహాడ ఆత్మయే 'అభిలాషాస్సదమై యండుటవలన 'ాహ్యాములయిన సుఖములం దభిలాసు ఇతను దుఃఖము చేతను ఆత్మాభిలాము పంవ్భాతము గాకుండుట ఇెప్పబడుదున్నదని విషయవిభాగము తెలియనది. శొవున నే దానిని (యోగము) *విరమ్‌ంచినప్పుడు] అని విభాగము తెలుపంబడినది, యోగదళయందు ఆర్మతప్ప కక్కిన లాభమును అనుసంధించుటయే కలుగదు, అక్షే వ్యుళానమందును ఊండవలయు నని ఫావము

శ్రీలత (శ్రీ గవద్దీ తా-మష్టోఒధ్యాయః యోగమంధై తే, అల్భనా = మనస్సుచేత, ఆ తానం = అళ్ళును, వళ్యన్‌ =చూచుచున్నవాండైై, ఆత్మ న్యేశ=అత్భృయం దే, తువ్యుతి = సంతోమ.ంచుచున్నాడో, యత్‌ =ఏది, అర్రీన్ట్రియం=ళఇం[దియములకు సోచరము కానిదియు, బుద్ధిగ్రావ్యాం=అత్మవిషయ మైన బుద్ధి చేతనే (గహింపంబడందగినదియు, అత్యన్నికం=మరల దుఃఖముతో గలియని దగు, సుఖం=నుఖమో, తత్‌ =అసుఖమును, యత్ర=వ యోగమందు, వే త్హింఅనుభవించుచున్నాండో, య్శత్రస్థిత; న వయోగమునందున్న వాందడై, అయం=ఈ యోగ్శ తత్త్వతః = లొట్టి సుఖాతిశయస్థితినుండి యనుట, నచలతి వవ = బొత్తిగా చలింపండో, యం "ేనిని (వ యా గమును, లస్ఞ్వా=పాంది, తత;ః=దానికంచై. అపరం = ఇతర మైన, లాభం = లాభమును, అధిక మైనదానినిగా న మన్య తే నా తిలంపండో, యస్మిన్‌ = వయో గమందు, స్థితః నా నివ్ఫగలవాండై, గుడుణాఐఅధిక్‌ మైన, దుఃఖేనా ఓ=దు;ఖము చేత నైనను, న విచా ల్య లే = చలింపలబడందో. అనలా యోగమునకు [పతికూలమైన కీజ్బాటు నొందండో, దుఃఖనం యోగవియోగం=దు;ఖనంబంధము నకు విరుద్ధమైన న్వరాపముగల, తం=దానిని, యోగనంజ్ఞితం ఇ లమోగ మనువేరు గలదానినిగా విద్యాత = అెలిసికొనవలయును, నయో గః= అట్టి యోగము, నిశ్చయేన = ఇటువంటిది అనునిశ్చయముతో, అనిర్విళ్ణ చేతనా = సంతోషముతోంహాడీన మనన్సు గలవానిచేత, యోకశ్త వ్యః=అ చరింపబడవలసినది, ఆతా, యోగానుషస్టానమునం జేసి నమన్నవిషయములనుండి నిన ర్వింవంబడినమనస్సు ేనియందు 'ఇది నిరతిశయ మగు సుఖమూ అన్‌ తలంచి రమించునో, జీఏయందు తనమనస్సు చేత నాల్మును గనుం గొన్నవాం డ్రై తక్కినవానిని నోరక అఆయాత్యయం బే సంతోషించు చుండున్తో బేసేయందు ఇంద్రియ ములకు నోచరము గానిటై ఆళ్ళ విమయమగు బుద్ధిచేత నే తహింపందగిన డగు నిరతిశయసుఖము

[54] అత్మునంయమ యోగః శలిక్‌ సనుభవించుచున్నాడో, ేనియం దుండువాండు అందలినుఖాతిశయము' వేత ఆస్థితినుండి చలింపండో ేనిని పొందినపివు ర్హైట దానిని విర మించినవుడు దానినే కోరుచు మరియికలాభము తలంపకుండునో, 'బేనియం దున్నవా(దు దానిని విరమించియున్నప్పటికిని గుణవంతు లగువు._తాదుల నెడంలబాయుట మొదలై నట్టి భరింపరాని దుఃఖములు జశీనియు చలింపకయుండునో, అట్టిదుః ఖసం బంధవిఠుద్ధా కార మైనదియే యోగమనంబడుచున్న దని యెొబుయడగవలయును, అఆఅయోగము ఇటునంటిది (అనలా నిరతిశయవుకు పార్థ మైనది అని ఆరంభించు నపుడు నిశ్చయము కలిగియుండుటచే ఫలసిద్ధియందు కొంచెము విళంబ మైనను దుఃఖము లేని (అనగా సంతుష్టినొందిన) మనస్సుతో చాని నభ్యసింపవలయును, శ్లో ఉనజ్క-ల్పప్రభవాన్‌ కామాంన్యక్ష్యా నర్వానశేమతః | మనసై వేస్టియ గ్రామం వినియమ్యు సమన్నత॥! వికీ ఓ... య వాన

• వూర్వూము ఆఅందందు ఇెప్పంబడిన మనుకారపరిత్యాగాదుల నెల్ల సుఖ గహాణమునకై యొక్కటిగాం గూర్చి వానిని యోగదళవరకును అనుక్టింపవల యువని యిట తల;ంపించుచున్నారు. త్యక్త? సర్వాన్‌” అనుటబే సమస్తృమును త్యజించుట సీద్ధింపంగా 6ఆశేషతఃి యనియు వెప్పుటవలన నిశ్శేషమగా త్యజింహ న ర్హ్హములు గానివిషయముల నది నూచించుచున్నది. అట్టివానిని గూడ ర్యేజింప వలయ ననితేలుపుటక్తై “అశేవత్యి అని [పయుక్తృ మసటబే “ఆశేవకశ్చ” అని చకారము దానికి. గూర్పువలయన్ను లేకున్న దానిని [పయోగించుట వ్యర్థమగున్యు మణీ ఉత్పర వాక్యమునందు (గామళబ్ద మే చానియర్థమును నియ్యజాలియున్నది శాన నందు డాని ళన్వయము గలంగదు. కానుములను మనస్స్ఫుచే త్యజించుట యనంగా వానితో సంబంధము లేమిని అనుసంధించుట, ఆనంగా శకర్మముబేం గలిగిన శరీరముతో సంబం ధించిన వారుగచా ఫు శ్రాదులు; అత్మ స్వరూపమును సంబంధించినవారు గారుగ దా” యని ంకనుసంధించుట యని తెలియనద్ధి మటియ కానుములను కసంకల్ప[ప్రభవాన్‌ ” ఆని సంకల్ప(పభవదు శఖైనవిగా విశేషించుటచవే ఆసంకల్ప్మప్రభవము ఖై నకానుములు నూ+చితము అగుచున్నవి జాన శానముములను సంకల్చ్పజనములనీ అపంకల్చజనములని (అన౯గా స్పర్శజములని) విభజించి స్పర్శుజములందు 6న (ప్రవ్భామ్యేత్‌ ” ఇత్యాదలచే

వూర్వము ఇప్పీనట్లు నార్టోద్వేగములం లేసండుటను దలపీంవినవా_ గరి

శీ26 (త్రీ భగవర్భీతా-పష్టోఒ ధ్యాయః శనై శృనై రుసర మే ద్బుద్ధ్యా ధృతిగృహీశయా | అత్మసంస్థం మనః కృత్వా న కిఖ్చి దపి చిన్న యేశ్‌ ॥ 2ఫ్‌ టీ, సంకల్పపభవాన్‌ =సంకల్చ్పమువలనం గలుగు, కామాన్‌ = పేషయాశలను, నర్వార్చిన్‌ = నమస్తమును, అకేషతశ్చజని శేషము గానును, మనహైవన = మనస్సు చేతనే, త్యక్త్వా = విడిచి, ఇన్ది య గా9మం = నమస్తేంద్రియములను, నమన్నతః = నమస్తవిమయముల నుండి, వినియమ్యు = న్మిగహించి, ధృతిగృహీతయా = వీవేకముతోం గాడిన, బుద్ధ్యా జు బుద్ధిచేత, శనైశ్ళనై: = మెల్ల మెల్లంగాా ఉపర మేత్‌ =అత్భవ్యతిరిక్తము. లైనవానినుండి విరమింపవలెను, మనః = మనస్సును, అక్మృనంస్థం= అత్భయం దున్నవానినిగా, కృత్వా గ చేసి శిళ్చిదపి = అత్థవ్యతిరిక్ష మగు నేవస్తువునుగాని న చిన్న యేత్‌ = శలంపంలాడదు, ఆతా, కామములు న్పర్శదములనియు నంకల్పజము లనియాు 'రెండువిధములు, అందు శీళోస్ణాదులు న్పర్శజములు-అనంగా స్పర్శ మొనలనం గలుగునవి, పశుపవుుళతాదులు సంకల్పజములు-అనంగా సంక లృమువలన6 గలుగునవి, అందు నంకల్చ్పజములు స్వరాపముతో (అనంగా నంపూర్మ ముగా)నే విడువంగూడినవి, అట్టి సంకల్చజముల నన్నిటిని మనన్సువేత నే (అనంగా నవి తన్ను సంబంధింపనివిగా నను సంధించుట చేత) విడిచి, స్పర్శజములు [తోసివుచ్చరానివి గనుక అవి కలిగినవుడు వానివలన6 గలుగు నంతోపమును దుఃఖమును మాన్ని ఇం[ద్రియనమూవాము నన్నిటిని సమన్న విషయములనుండి నిరోధించి, ివేకవిషయిక ముగు బుద్ధిచేత మెల్ల మెల్లగా అత్భవ్యతిరిక్కములగు నెల్ల విషయములనుండి విరమించి, మనస్సును ఆత్మయం దునిచ్చి యుంచుకయును వేళొక్క-టి చింతింపంగూడదు, అవ, రజోగుణనశమునలన మనస్సు చలించెనేని చేయవలసిన చాస్పిన్స చెప్తుచున్నాండు,

"అత్మునంయ మయో గః ఉలి శ్లో! యతోయతో నిశ్చరతి మన 1శేశ్చళ్చుల మిస్థిరమ్‌ 1 తత నృతో నియ మ్ర్యైత డాల్మ న్యేవ వశం నయ్‌త్‌॥! ౨6 టీ చబ్బలం = చలనస్యభావము గలది గనుక నే, అస్థిరం జూ (ఆత్మయందు) నిలుకడగా నుండనిది యగు, మనః= మనస్సు, యత తత స్తతః=ఆయాచానివలననుండి, ఏతత్‌ = ఈమనస్సును, నియమ్యు= మరల్చి, అత్మ న్యేవ=అళ్టుయం దే, వశం నయీల్‌ వళమును బొందింప. వలయును, ఆతా, మనస్సు చలనన్వభావము గలది, శనుకనే అది ఆళ్ళ యందు నిలకడగా నిలువని టై విమయానకికి హేతు వగు నేయ్‌ చానికొజకు (లేక, విషయసంబంధార్థ ము వ్‌యే యి౫(ద్రియము: చ్యారా) బయలు వెడలునో ఆయాడానినుండి, యత్నముచే ఆమన స్సును మరలించి, అళ్సయే నిరతిశయసుఖ మైనదని భావించుటనలన అట్టియాళ్ళుయం చే అది పళమై సిలుచునట్లు చేయవలయును, శ్లో) | పశాన మననం హేేనం యోగినం నుఖ ముతనుమ్‌ | ఉవై తి శాన్త్మరజనం (బ్రవ్మాభూత మకల్ళషమ్‌! క టీ, (పశాన్త మససం= ఆత్మయందు నిశ్చల మగు మనన్సు గల చాండును.(కావున నే), అకల్మాషమం = పొపము లేనివా(డును, (కావు ననే) శాన్త రజనం=నశీంచినర జోగుణము గలవాండును, (కావ్టున'నే (బ్రవ్యూభూతం=స్వ (శుద్ధాళ్ళు) స్వరూపముతో నున్న వాండునునగు వనం = ఈ, యోూగినం = యోగిని ఉత్తమం = నిరతిశయ మగు శ కచఖ్బులమ్‌ కటస్థ్రిరమ్‌” అని ఇంటిచే పునరుక్సి గలుగును శాన కవంచం స్వభావము గలది గనుకనే ఆత్మయందు అస్థిర ము గానుండునది” యని యర్థము సేయడ బడెను. ఇందు నునస్సును ఆత్మయందు వశీకరించు నుపాయము చెప్పంబడియె,

428 (త్రీ భగవ్లీ కా-పస్టోఒధ్యాయః ఛనుఖం = అ తాస్రనభవరూవ మైననుఖము, ఉపైతి హి = పొందు చున్నదిగ దాం

శా, మనస్సును ఆళ్ముయందు. నిశ్చలముగా నుంచుటచే, సకలకల్ట్రమములును దగ్ధములు కాంగా, రజోగుణము నశించి, దాని వలనశే శుద్ధాత్మన్వరూపముతో నుండు సీయోగనిమ్హుని అ తను భవరూప మగు నుత్తమనుఖము పొందును,

శో॥ గోవవం యుఖ్బున్‌ సదాఒఒ_ ఆౌస్టనం యోగీవిగత ళల్టువః | సుఖేన (బ్రవ్మాసంస్పర్శ మల్యన్నం సుఖ మశ్ను లే! 28 టీ, వవం=వైని జెప్పంబడిన్నపకారమున, ఆ త్మానం=ఆిత్భను, యుఖ్బన్‌ = యోగముచే చూచుచున్న వాండైై, విగతకల్హుహః జః వోంగొట్టయిడిన నమస్త పాపములు గల, యోగీ = యోగి (బవ్మా ల త్‌ ఈ నంన్పర్శం = (బవజ్బనుభవరూసమై, అత్యన్నం = అపరిమితనుగు, నుఖం=నుఖమును, సుఖేన = అనాయానముగా, నదా = ఎల్లప్పుడు, అశక్ను లే=అనుభవించుచున్నాందు, తా, ఈ చెప్పబడినవిధముగా యోగి యగువాండు ఆళ్ళ "యోగము నభ్యసించుచు దానిచేతనే నమ'న్నపాచీన వాపములనోు $ సుఖము విషయనుఖము గాదనుటకై “డాత్తృమి వెేేసణము గూర్పబటణెను గాన “ఆత్మానుభవరూపమైన యత్తమసుఖముి అనంబజెను ఆ సుఖను నిరతి శయమై దుఃఖసం భేదరహితి మై యండుటచే ఉత్తమ మనంబడినడి. ఇచట కహిని శబ్దము వూర్వన్లోకమందలి మనోవశీకరణమునకు 6 గాని ఈట్లోక్షమందలి మనో వశీకరణ మునకు గాని హీతువును జెప్పుచున్న దని (గాహ్యాము.

• ఇట్లు యోగ (ప్రభావముచే నానిర్భవించునుఖము. బ్రహ్మ పంస్పర్శమ్‌? అ” (బ్రహ్మానుభవరూప మెనదిగాన్తు సాక్షాత్కారమునకు పిదప 6ఆక్యంతమి అని నిరతి శయ. 'మైనదెగాను,. కసదా. అనుటజే నివర్తింపరానిదిగాను కనుఖేని. అనుటచే అనాయాస సాధ్య మైనది-గాను జెప్పంబడుచున్నదిి “ఏవమ్‌ వూర్వో కృ (ప్రళార మున ఆనంా యోగీ యజ్ఞీక” (గీంఇజం౯) అని యారంళమునం జెప్పంుడిన (పకారమున నని యర్థము

అత్తుసంయమ యోగః శ్త£29 ఆజోంగొట్టుళొని (బహస్త్రినుభవరూవమై అపరిమిత వమగునుఖమును ఆనాయానముగా నెల్లఫుడు అనుభవించుచుండును,

13 అవ, (ఇట్లు యోగమును ఆభ్యసించువిధిని వివరించి యింక యోగపరిపాశమునకుం గల నాలుగువిధములై న దశలను (జెప్పం “బూని యందు పప్రథమదళను జెప్పుచున్నాందు,

శ్లో! నర్వభూతస్థ మాత్ళా శనం నర్వభూ తాని వాళ్ళుని |

ఈశ్ష తే యోగయున్తా త్తు సర్వత నమదర్శనః॥ వి

టీ యోగయుక్రా తా = యోగముచేర పొందంబడిన అతు "న్యమాపము గలఫపురువముండు, నర్వ(త్ర=అఆళృులయం దంతటను, నమ దర్శనః నన్‌ =సమదృష్ట్వి గలవా డగుచు, ఆ త్మానం=తనయాత్మును, నర్వభూతస్థం= దేవాది సమ స్తభూతములతో సమానమైన యాకా రము గలదానినిగాను, నర్యభూ తాని గ్‌ సర్వభఘాతములయొక్క_ అత్భన్వరూపములసు, ఆత్మని స్థితానిచ=తన యాత్ధతో గనమాన మైన యాకారము గలవానినిగాను, ఈశక్ష లే=చూచుచున్నాండు, (దీనిజే సమస్తాత్తులయందును సామ్యదర్శ నాపస్థ "ఇప్ప(ంబడీనది)

తా, *శ్రకృతిబంధము వీడిన యాళ్ళ స్వరూపము లన్నియు

• ఆత్మ” శబ్దము పరమాత్మపరముగా (గ్రహీంచినయెడల సర్వభవూతములందు పరమాత్మయ పరమార్మయందు సర్వభూతములం నుండుననుట పొసంగునే! ఇట్లు ఆభధారాభేయబావముబే అర్థము సుఖము గా నుండంగా సౌమ్యుదిర్భన 6రముణా అర్ధశ్షేళ జల? యన్నచో, ఇది పరమాత్మయోగ (పకరణముశాదు గనుక నిది చెల్లదుం లేక జీవాత్మయోగి మున కుపయుక్తృమైన పరమాత్మ ధ్యానముగా నిడి చెప్పరాదో ౩ యన్నచో ఈసమాథి కంతటి పరిపాకదళ యింకను (పసక్పృము కాలేదు, 'అేక 6ఛవాతిళబ్దివాచ్యము. లగుజీవులకు కఆర్మిశబ్దవాచ్యుడగు పరమాత్మకును. నిచ్చట సామ్యము ఇప్పంబడినదని (గ్రహింపంగూాడదడా యన్నచో, ఆజీవపర సామ్యము: “మయోమాష్‌” అని వెంబడినె ఇప్పంబడుటచే నిట (గ్రహించుట ఫునరు క్రి యగును కనుక సర్వత సమదర్శనఃి *“యోయం యోగపస్త్రయా ప్రోక్ష్యఃసా మ్యేన” కనిర్దోషంపా సమం (బవ్మాి ఇత్యాదులచే (వతిపాడిత మెనజీవులపర స్పర సౌమ్య మే యిదట వివక్షిత నుని యెజుం6ంగునదిః

480 (శ్రీ భ గవద్దీ తా-మపష్యో౭.ధ్యాయః జానమే అకారముగా గలవి, కాంబట్టి అట్టి తనయాత్థకును నితర భూతముల యాళ్థులకును జ్ఞానె శా కార మగుస్వహమూపమునందూ సామ్య మే, పైశి గనంబడు "చేవాది చేహ వై మమ్యుము (ప్రకృతివలననే కలుగునడిం ఇట్లగుటంబట్టి యోగముచేత అత్ముస్వరూపమును బొం దినవాండు (పకృతివియుక్నము లై నయాళ్ళు లన్నియు కప గౌరము' లగుటబవే వానినెల్ల నమానములైన వానిగా చూచుచున్నాంచు, పేస్టనమదర్శనముగలవాయ త్‌న యాత్మను సర్వభూతములం దును సర్వ్యభూతములను తనయార్మయందును బూచుచున్నాండు, అనంలగా (ఆత్మ అణున్వరూపము గనుక ఒక యాళ్ళ సర్వభూతములందును. సర్వభూతములు ఒక యాత్ముయందును ఉండుట పొనంగదు, “విద్యా. వినయ. . .పణ్ణితాః నమదర్శినశ “సర్వ్య్యత్రనమదర్శ నః అనుటచేతను, యోయంమయోగ స్య యాపోక్తః సామ్యని అని యనుపదించుట చేతను “నిర్దోమంహి సమం[బహ్మ” అనియు వచించుట చేతను (జ్ఞా నె స్వరూపము లగుటవలన అత్మలకు పరన్పర సామ్యుము చెప్పంబడీ యున్నది, కావున దీని ననుసరించి) తనయాతృను సర్వభూతము- లతో సమానమైన యాకారము గలదానినిగాను సర్వభాతములను తనయాళ్ముతో నమానమైన యాకశారము గలదానినిగాను చూచు- చున్నాండని యర్థము (గ్రహింపవలయును, (అత్ములన్నియు నమాన ములే మొనను యోగమునందు తనయాళ్శునునూ్యత మే అనుకం ధించుచుండువాండు. దానితో ననమూనములై సవానిసిగా తక్కే.న. యాళ్ళలను జూచుట యొట్లు ? అనినచో, స్థాలీపులాక న్యాయమున. ఏశజాతీయము లగువస్తువులలో ఒక్క-టిని చూచినయెడల తక్కిన "వాసిని జూడకపోయినను జూచినక్షు యగునుగాన “యోగమునందూ- క నెల్ల సమానము లై'నవానినిగా దర్శించును అనుటచే) తన అకర్మను దర్శించిన యెడల తక్కిసయాత్మృలన్ని యు చాసిక్‌

ఆత్త్హుస౦ంయమ యో గః తతి వవూనములే యగును గనుక వానిని పూడకపోయినను వాని నెల్లం -రకాచినక్షు యగు నసి యర్థము, అవ, చానికంఠగు నధిక మగుదశను జప్పుచున్నాండు. వ్ల] పక మూం పశ్యతి సర్వత నర్వం చ మయి పళ్యతి | త్‌ స్యాహం న (పణశ్యామి నచ మేస (వలాళ్యతిః ప్‌0 టీ, యః = ఎవండు, నర్వత్ర = సమస్తాత్హావస్తువులయందు, వమూాం=నాన్వరూపమును, పశ్యతి=సమ స్తాత్ధృస్వరూపములతో నమూన మెనవానినిగా నన్ను జూచుచున్నాండో, సర్వం చ=సమ స్తాత్ధువస్తువు లను మయి = నాయందు, పశ్యతి = సమస్తాత్హువస్తువులను నాతో సమానమైన వానిసిగా చరాచుచున్నాండో, తన్య == వానిక్తి అవాం== జను న (పణశ్యామి = కనబడశకవోను, మేచ=నన్ను6 జూచుకొను నట్టినాకును, నః=వాండు, న(పణశ్య్వతి=క నంబడక పోండు, తా, ఎవండు మజింత యోగపరిపాకదళను బొందినవాం2ై? -నాతోడిసాధర్థు స్యమును *ల్లంచుమించుగాం బొంది (అనగా తాను

• ఇట్లు జీ వాత్మలకు రూపమై మమ్యుము బేవనునుప్యాది (పకృతినికారములబేం గలిగిన బే కాని స్వతన్సిద్ధము కాదని యావ్రైపున్యుమును నిరసీంచ్మి జ్ఞానాకారమున వానికి. గల పరస్పర సామ్యుమును అనుసంధించుట పఇఆప్పంబడినది. ఇట ఆఅయాత్మలశే జీవాదిరూప భేదములకు హేతువగు పుణ్యపాపములవలని తారతన్యుము ధ్వంసము వొందలాా పరమాత్మశోడిపర మసామ్యమును అనుసంధించుట వెప్పంబడుచాన్నది, పబ్షంచుమింధదు గాం బొందినవాండు (ఊపాగతుండు) అనంగా బుద్ధిచే పొంది నవాం డని యర్థము. ఏలన వీం డింతకునూ ముక్తుండు గాడు కాని సామ్యుమును బుద్దిచేమూ (తము ఐాందినవా6 డని (గావ్యూము,. వూర్విము (గ్రుకినిద్ధమయిన దానివి నుల విపరణార్థ్యముగా. చెప్పుట అనువాదమగును,. ఇట పుణ్యవా పవిథ్వంసముచే పరమ సామ్యము కత్రదడ్రా విద్వాన్‌ ఫుణ్యపాపపే విధూరయ నిరంజన! పరమంసాన్యు ను పడి" ఆను(కుతిచే సిద్ధము. ఇందులకు కయో మాంపళ్యతి" ఆని అఆనువాదమూ; ఈ యనువావము (ఆనంగా అఆ(క్రుతి (వతిపాదితమయిన పరమ సాన్యుము) పూర్వమే సిద్ధించియుండినంగ చా కలంగును, అడది యింఠతకుమునుపెక్కడ సిద్దించియన్నది ?

శృశిలి (శ్రీ భగవద్ధీతా-మష్టో౭ఒధ్యాయః నాయట్టివాండగుట బుద్ధిచే సెజీంగినవాండ్రై) “నిరఖ్మ్మనః పరమం- సామ్య మువైతి అన్నట్లు ఫుణ్యపాపము "లెల్ల నశించి నిజన్వమాప యని శంకరాంగా ఆ పరమసామ్యుము ఈ “నిరింజన” (గుత్యాదులచే స్‌ద్ధ మయి యున్నది? దాని యనుసంధానమును విపాత నుయి యున్నది కాన దానియనువాదము ఇట ఉఊపపన్నమే యని తెలుపుటవై, శన్పిరస్టోనన ౨ అని (శుకి నుదాహరకించి కనాసామ్యుమును జూచుచు ఎవండు సనుస్తృములైన యాత్మవ స్తువులందు నన్ను€ జూచుదున్నాండో ఆని అనువాదముకు ఇెప్పిరి ఐనను ఈన్లోకమునపరమాత్మ సరస్టవాల్గివీ గాను. సర్వమాను పరమాత్మనిస్త్రయ గాను అర్థము తనంతట మెక తోంయ మన్నది?ానిి యది యిభట (పకరణాదులకు. దగియండ లేదు కాబట్టిజీవపరి నూ శ్మృలకు ఆధారాభేయభావము. గాక సామ్యదర్శవమే నివత్నిత మయినదిని చపు వలయును అయినను రన యాత్మను ఆనుసంధానముచేయు. నీయోగవిపాకమున పరమాత్మ గాని తక్కినవిగాని న్ఫురింపవు గనుక జీవపర సాన్యుముకూడ ఎట్టు. నలంగు నని శంక రాలా ఈఆిందటును పరస్పర. ,.యనుసంధించుదున్నాడో” యనంబడివది (అనగా తన ఒక అత్మ స్వరూపము చే చూచయనట్టి యోగమునందు తక్కిన చాని నెల్ల దానితో సమానములు గా చూచుట పొసంగదు,. కాన ఈక్కిన చానినెల్ల దానితో సమాసములు గా చూచు టనలగ్గా తక్కినవి యెల్ల చానివంటి చే యని యయనుసంధించుట మా[ఠమే కాని మాదుట గాదు. పరమాత్మ - ఆత్మవర్షము- ఆను రెంటిలో ఒకటిని జూచుటచే మతీయొకటిటాడ నిటుపంటీ చేయని యీమసంధించుచున్నా 6 డని భావము అనంలగా ఆయోగి రన యాత్మ స్వరూపమును అనుసంధించుట్క చానివంటిద్రై న నా స్వరూపమును అనుసంథించునట్టి దే యగును గాన నన్ను. జూచినన్ష యనందగును అట్టి వానికి "నేను కన(బడకున్నను కనంబడునట్టివాండ నే యగుదును. -బేను నా ప్పురూపమును ఆనుసంధింధుట్క చానివంటీదై న చాని యాత్మ ప్వరూపమును ఆనుసం. ధించునక్షై యగును గాన వాని వెష్పుడుం జూచునళ్ష్రై యగును, అట్టివాడు నా కప్పుడును నావంటివాడుశాల గనయిడుచుండును.. ఇట్లు మే. మొళరి నొకరు చూడక్‌న్నను మామాస్వరూపానుసంధానములవలన ఒకరి నొరు చూచుభున్న వారమే యన(దగుదుమని భావము ఎప్పుడును అన్నిటిని జూచుచుండు నీశ్వరునికి ఆయోగి కనంబడుననుట యొకవిశేషము కాదు కావున చూచుట యనంగా స్వరూపము ననుసంథించుట యనియే టౌన్యాము, ఈళ్వరుడు తన స్వరూపమును అనుసంధించుచో సామ్యమువలన అఆయోగయొక్క_ ఆత్మవ్వ రూపమును వైలము ఆను పంధించునట్టి వాలడే యగును గాన ఆతనికి ఆట్టిరూూగి తనతో సమానుండుగా కనంబడుచున్నాం డనుట ఆట్టియో-గి యీశ్వరునికి తక్కెనవారివ లె సామాస్యుండు గా6 గనంబడక యొప్పుడును. తనవమసమానుండు గా కన(బడునని యాళయ'చే కాని ఊరక కనంబడుదున్నా6 దని యర్జము శాపం

[శక అత్మ్శనంయమ యో గః త్తలితొ ముకో నున్న యాతునస్తువు లెల్ల నాతో నమానము లైనవిగాంి జూచుచున్నవాండై యాసామ్యముచేత ఆళ్భృవన్తువులం దెల్ల నన్నున్సు నాయందు ఆత్మువస్తువుల నెల్లను జూచుచున్నాండో (అనంగా అంద అును స్వరూపమున పరన్పరనమానుల మగుబంజేసి పరమాళ్ళు, ఆత ఫ్రవర్గము, అను సీరెంటిలో ఒకటిని జూచుటచే మజియొకటికూడ నిట్టిచే యని యనునంధించుచున్నాడో) అయోగక్కి తనయాళ్ళ న్వరూపమును జూచునఫుడు వానివలెనే యుండుటవలన నేను కనం బడకరపోవను, నన్నుం జూచుకొనుచుండునాకును, వాండు, నావలెనే యుండుటనలన తనయాత్మను నాతో న మమైనదిగాం గనుంగొనుచు, ఎప్పుడును కనయిడుచుందును, (దీనిచే ఆళ్ళ పరమాత్శలకు సామ్య

దర్శనావస్థ చెప్పబడినది) అవ ఇట నుజింతయెక్కుపవరిపాకము గలదళను జెప్పు

వ్‌ శ్లో! సర్వభూలస్థితం యో మాం భజ త్యేకత్వ మాస్థితః |

సరర్భిధా వర్తమానోఒపి స యోగీ మయి వర్త లే! శ టీ యః=ఎవండు, వీఠత్వం=నాతోడి యేళత్వమును, అస్థితః= అంగ్‌ీకరించినవాం డగుచు, నర్వభూతస్థితం=సమస్తభూతము లం దంత "ర్యామి మొ యున్నషట్టి మాం=నన్ను, భజ లే= సేవించుచున్నాండో, నః యోగీ = ఆయోగి సర్వధా=అన్నివిధముల, వర్తమానోఒపి = ఆూగమును విడిచి లేచినవాండై నను, నుయిఐవర్త తే = నాయందు తా, (జ్ఞానము యోగదళయందు సంకోచము లేక వికసించి యుండును, కావున) యోగదశయందు ఎవండు, *అనంకుచితజ్ఞాన మే

• వూర్వళ్లోశమున కపుణ్యపా పే విధూయి అను [శుతినొత్వన (పుణర్ధి పాప) శర్మములకు వళ్యులం గాకుండుటంబట్టీి యాత్మలకు ఈళ్వరునితోడం గల సమర్ధ

శ్వతిడ (శ్రీ భగవద్లి తా-పసష్టో2ధ్యాయ:ః యాకారముగా౬ గలిగియున్నవా. డగుటవలనం దాను సర్వభూత సెతుండగునాతో సమానుండ్రై యాండుటను గట్టిగా అనుసంధించు హేంతై, (ప్రాకృత భేదమునుసదలి (అనంగా నాజ్ఞాన మెప్పుడును లా యును దర్శించుట చెష్పంబడినది, ఈన్లోకమున కర్మరూప మయిన యవిద్య ఆపరిం యట అేమిచే అసంకుచిత మయి స్ఫు3ం ఇెడిజ్ఞాన మే యా కారముగా( గలిగియండుటం బట్టి ఆత్మలకు ఈశ్వురునితోడి సామ్యము ననుసంధించుటయు, ఇ ట్లనుసంభానము "సయ సంస్కాారపు బలిమివలన వ్యుక్థాన (యోగమునుండి లేచిన) కాలమందున్ను శనంకటనే ఇట్టి యనుసంభానము అనువ ర్రించుదుండుటయల జెపష్పబడుచున్నది శసరధా వర్తమాన అని సర్వ్పిభా వర్తించుట సమాధిదశయందు6 గలంగదు కనుక నద వ్యుత్రైన కాలమందని శాలభేవము (గహింపంబడినది, ఇందు యోగి, సర్వ ఛూతస్టితుండగు పరమాత్మునితో శాను ఏకత్వమును (సామ్యుమును) ఆమసంధించుట కున. తానును పరి మాత్మతోపాటు సర్వభూతస్థికుం డ్రైయండుట ననుసంథించుట యసమన్నది. అయినను ఆర్మ ఆణుస్వురూవుడు గనుక నట్టి స్వరూపముచేత వానికి సర్వభూత వ్యాప్పి కలునదు. దీపము స్వరూపముబేఠత అంతటను వ్యాపింపళ తినధర్మ యగు[ప కాళము చేత వే సర్వత వ్యాపించునట్లు అణువగు నాత్మయ స్వరూపము బేత ౬ “ాక స్వధర్మ మగుజ్ఞానముచేత్‌ నంతిటను వ్యాపీించుచున్నది, ఈశ్వరునికి స్వరూ పముఇేతను జ్ఞానముచేతను వ్యాప్తి లదని తెలియనది ఇట్లు ఆర్మఆఅసంకుచితజ్ఞాన ముఖే సర్వవ్యా ప్రిగ లదగుటచేత అట్టివ్యా?ప్పిగ ల యీశళ్వరునితో సాన్యుమును బొం చుచున్నది, కాంబట్లి 6ఏకత్వ మాస్థితలి అనంగా స్వరూపమున ఈశ్వరునితో మిక్యమనిచెప్పక ఆపంకుచితజ్ఞానెకా కారమున ఈశ్వరునితో సౌమ్యుమని చెప్పం బజెసు మజణియ ఆత్మలకు కర్మముబే (పకృతిసంబంధము గలుగ లగా చానివలన వూర్వుము అసంకుచితే మయి యుండిన వానిజ్త్ఞానమనక్‌ సంకోవరఘు. గలంగసచున్నది ఈశళ్వరునిజ్ఞానమునకో అట్లు పంకోభ మెప్పుడును గలుగదు జ్ఞూానముండలి యీ యెక్కువతక్కువలవలన ఈశ్యరునికిని ఆత్మలకును పామ్యుము "లేక భేవము గలంగ -ఘన్నది. ఇదియె (పాకృృతే భేద మనంబడును ఈ పాకృత భేదముశు (అనలా (శృతిసంబంధముచేం గలిగిన జ్ఞానతారతమ్యుమును-ఆన (గా కాన తారతమ్యుమూనకు “ప్రీశ్రుభూతమయినట్టి (పకృతిపంబంధమును) పరిత్యజింప లగా ఆత్మలకు దానము -ఈక్వరునిజ్ఞానమువలె ఆసంకుచిత నుగుచున్నది గావున ఈయసంకు చచితజ్ఞ్వానెకా ౪ +రమునందు వారి కుళయులకు సామ్యము గలుగుచున్నది. కావుననే శపళ్ళతి పంపర్షము వదలి అనంబడినది 6ఆస్టిత శబ్దము యొక్క_ బలముచే కమిక్కిలి దృథ యుగా అని లభించినది. ఇట్టి దృథానుసంధానముచేతే౬ బుట్టిన సంస్కార(పాబ ఉష్టమువలన జీ వ్యుత్తానముందును ఆయనుసంధాన నునువర్హించు నని తెలియనది.

అఆత్మునంయమ యో గః క్షరిక్‌ నంకోచింపక విశసించియున్నట్టిదియు, తన క్షనము కర్గ్ణుమూలక మగు ప్రకృతిసంసర్షమువలన - నంకోచించి యున్నట్టిదియుం గనుక జ్ఞానమండలి యిట్టి తారతిమ్యుమునలన నాకును తనకును గలిగిన భేద మును తనజ్ఞానము నికసించినవీదస వదలి, అట్టివి కానము చేత నాతో నమాను(డై వకత్వరూపమును మిక్కిలి దృఢముగా దర్శించుచు న్నాడోః అ యోగి యోగమును విడిచి లేచి లాకికవిమయములందు యథాయుకమ.గా (సవర్తించుచున్నపఫుడును తన్నును నర్వభూతము. లను చూచుచున్న వాండై నను నన్నే వూచుచున్నవాం డగును. అనంగా తనయందు సర్వభూతములందునుసర్వదా నాతోడిసామ్య మే ా, కే 8 చూచుచున్నా€ డని యర్థము అవు యూగముయొక్క_ కాస్యాదళను జెప్పుచున్నాండు, న్లో! అతెస్హపమ్యేన సర్వత నమం పళ్యతి యోఒద్దన | నుఖంవాయది వా దుఃఖం న యోగీ పరమో మత;ః॥ $38 ఆ గ అ బు ట్రీ అక్జున, నర్వ(త్ర=అంతటనుగల, ఆతెగ్ధపమ్యేన అత్మ అన్యులయందును అంతటను గలి సుఖం వా=నసుఖమునుగాన్కి దుఃఖం ఈనూం భజతి నన్ను భజించుచున్నాలి డనగా కనానో సమమైనయాత్మ అం డేర్శించుభున్నాలి డని యభ్గిపాయము, కముయి పర్పతేి నాయందు వర్తించు చమన్నాండు” ఆని యర్థము. పరమార్మేయందు యోగివలచే ఆయోగియు పర్తించునూ నా్నాండు గనుక ఈయర్థమున విశేష మేసియం గలుగదు కాన నిట వర్తించుటు యనం గా బుద్ధిచేత వర్పింయట (అనగా చూచుట యగును) గాన 6న న్నే చూయా యన్న వాలి డని యర్థము ఇెప్పంబణెను తనయాత్మను చూచినంతమా తమున సే కన్లూం? అనంబడు పరమాత్మను జూచుట యొట్లు గలుగు నని శంక రాంగా *ఠన యందును. . నాతోడిసామ్యము-నే చూచుచున్నాండు అని దానికి భావము చెప్పల బజెను. వ్యుక్రానకాలమందు తిన యాత్మేను సాక్షార్కే ర0పకపోయినను పరోక్ష చమువ చానిని ఆనుపంధించుట మిక్కిలి విశదముగా నుండుటచ్చే అదియును కక్కిన యాత్మలంను (పఠ్యత్షమున జూచినక్షు యండు నని తెలియనది.

య ఉలికి (శ్రీ భగవద్దీ తా-మష్టోఒధ్యాయః వరుల యదివాజ=దుఃఖము మైనను గాన్ని సమం-రననుఖదుఖములను వర నుఖదుఃఖములతో. సమముగా, యః = ఎనయ, పళ్యరి = దిన చున్నాయో, సః 'యోగీ=ఎఅ యోగి పరమః= యోగ కాస్టను బొం వాండుగా, మతః=తలపంబడినవాండు, , శా, గ ప్రకృతినంబంధము వీడినసయాత్ములన్ని యును అనంకు చిత -ఇెనజానయమే అఆశారముగాం గలవగుటవలన నమానములగును, ఈ క్షా జ్తా అక కార అముంబట్టి పుత్ర డనాస్ఞదిరూపసుఖముగాని పుత్రమరణాదిరూప దుఃఖముగాని తనకుల గలిగినదై నను మజియెవరికిం గలిగిన ద్రైనను అన్నియు తనకు సమానముగా సంబంధింపని వై యుండుటచే ఆ సుఖ దుఃఖము లన్నిటిని సమానముగానే యెవండు చభూచునో (అనంగా వరపు్యతజన్ముమరణాదు లెట్లు తన్ను సంబంధింపవో యశ్షు తనపఫు(త జన్భుమర ణాదులును తన్ను నంబంధింపనివిగా నెవండు చరూచునో) అట్టి యోగియే యోగ ముయొక్క యుత్క్బృష్టపరిపాకరశను బొందిన టబ బి వాండని శేలంపయిడుచున్నాండు, అవ, "ెప్పయడినయోగము మనోనిగ్రహమువలన సాధింప చగినది యగుటచేత ఆనిగవోపాయమును 'జెలియంగోరి అర్జును డడుగుచున్నా 6డు,

• ఇది యోగసంపాకమునకు మిక్కిలి యుత్కృన్ట మైన నాలుగవదళ, ఈదళ (ప్రబలదుఃఖ హేతువులు పంభవించినను నిర్వికారత్వము కలిగించును. చయలీయ నయ్యొకర్మములయ జ్ఞానములయ ఎక్కువరక్కువలబే సయ్యైనుఖములంను దుఃఖములును ఎక్కు వతీక్కు వలు గా౬ దోంచుచున్నను అట్లవితోంయటను తొలంిం యట యనుపంధింపంబడున్ను లక్కినవారి సుఖదుఃఖములవల వే తన సుఖదుఃఖము అసు తన్ను సంబంధింపకుండుటకు, తక్కినవారును తానును స్వరూపమాన సమాను అనటయే (ఆత్మాపత్యు మే) హేతువు, అనంగా పరఫు(త్రజన్మాదులకు తనయందును. తనపు (త్రజన్మాదులకు పరులయందును ఎట్లు సంబంధము. లేదో యళక్షే వానికెల్ల తన యందును సంబంధము లేదని భావమ్ము కావుననే ఆన్నియెడలం గలుగు సుఖదుఃఖ ముళును త్రనకు సంబంధకళూన్యము అగుటచే సమానములే యగుచున్నవని ఫావముం పర్వీ(తళబ్దమ్సు 6ఆత్మాపమ్యేవి కళపమం పళ్యలి అను సీశెంటితోను ఆన్వయించు చున్న దరి గ్రావ్యాము,

అత్హునంయను యోగః శతి

“అర్జున రూ వాచ 16

శ్లో! యోఒయం యోగస్త రియా పోక స్సామ్యేనమధుసూదన |

వతన్యావాం నపవ్యామి చళ్చల త్వాత్‌ స్ధితిం స్థిరామ్‌ః తికి

చళ్బలం హి మనః కృష్ణ (పమాథి బలవనద్ద్యృథమ్‌ | తిస్యావాం నిగ్రహం మన్యే వాయోరిన సుదుష్కురమ్‌! క టీ, హేమధుసూదని =టకృషస్ణా, సామ్యేన = సామ్యుముచేత, యః=వ్కీ అయం = ఈ, యోగః = సమదర్శనరూపమైన యోగము, త్వయా=సీచేత, (పోక్సః = చెప్పంబడినదో, వతన్య = ఈయోగను యొక్క, స్ధి్‌రాం స్టితిం = నిలుకడ మైన ఉనికిని, చళఇ్బల క్వాత్‌ = -(మనస్సుయొక్క) చపల న్వభానమువలను ఆవాం=నేను, నప శ్యామి= చపలనర్థభావము గలదియు, బలవత్‌ = బలవంత మైనది గనుక, (పమాథి = మోభపెట్టునదియు, దృఢంహి = విపరీతవిమయ (ప్రవర్తన మందు డృథఢ మైనదియును గడా, తన్య = అట్టి మనస్సుయొక్క_, ని్మగవాం-నిరోధమును, వాయోః నిగ్రహమిన=(ప్రతికూలముగా వీచు వమువోవాతమును నిగహించుటవలెి, నుదుహష్క_రం౦=మిక్కి-లి యసాధ్య

మైనదానినిగాా అవాంజనేను, మ న్యే=తలంచుచున్నా ను. తా, గోకృష్ణా, అత్మ లెల్ల ఒకటికొకటి నమములుగాక "దేవ

• ఇట్లు జ్ఞానకా ళకారత్వమునను, నిర్జోమత్వేమునన్కు (బవ్మాతద్దుణసంబంధము. నను ఇతేరాసంబంధమునను సొన్యుము వరుసగా వాలంగున్లోకముల చేం జెప్పంబ డెను, -యోగాభ్యాసవిధియు నాలంగువిధము లగు యోగులంను బెప్పంబడితి ఇం వూర్వుము ఇప్పంబడిన యోగసాధనమునే నిశదముగాం దెలియటకు మరల నడ్జుకుం దడుగచు న్న్నాండు, బీవాళ్మ పరస్పరము జేవమను ప్యూదిరూ ప భేదములచే వై మన్యుము; జ్ఞానెకా కా రిత్వముచే సొన్యుము. పరమాత్మ వెందలుగాంగల యాత్మ లన్నియ: “మిక్కిలియ ఖిన్నము” ఖల్రైనవనంగా వానికి "భేదమును గలిగించు ధర్మ ములంచూ[ఈ మే శాదు, విరుద్ధ స్వభావ ములే చూపట్టుదున్నవని భావమా. కత్వయా(పోక్ష్యఃి సీయంతట"నే సర్వజ్ఞాం డ్నవె యన్న నీశే దీనిని ఆనుసంధించుటకును (ప్రవచించుటకును శక్యమగునని భావము,

తఫిరి (శ భ గవద్దీ తా-మపోాఒధ్యాయః తలు మనువ్యులు మొదర్రైన "భేదములపలనన్క, జీవుడు ఈశ్వరు ండు- ఆను భేదములవలనను, మిక్కిలియు ఖెన్నములై నవిగా నింత కాలము అనునంధింప(బడుచుండినవీ, ఇప్పుడు అత్మ లన్నియు జాన కాకారము- లగుటవలన ఒకటితో నొకటి సామ్యము గలిగియుండుట చేతను, ఫుణ్యపాపరూపక రామునకు వశము గాకుండుటవలన ఈశ్వరునితో సామ్యము గలిగియుండుట చేతను, వాని నన్నిటిని సమానము లైన విగా దర్శించునట్టి (నరర్చత్ర సమదర్శనరూపమైన) యోగమును నీవు నాకుం జెప్పితివి, 84 (ఈయోగమువలన అత్శలయొక్క_ సామ్యుమును 'తలిసినవాండ నయ్యు అనాదిగా వానిభేదమునే అనునంధించు వాండనైై చిత్త శుద్ధి 'లేకున్నట్టినాకు మసస్సుయొక్క_. చంచలత్వము వలన ఆయోగము స్థిరముగా నిలుచుట గానకున్నాను, కృష్టా, అశన్షు కద! ఎడతెగక అలవాటుపడి యుందు విషయములందు సైతము నిలుకడ లేక్‌ తనంత నే చంచలమైనదై. ఫురువునిచేత నొక్కచోట నిలుఫుటకు ఇళ క్యము గాకుండు మనన్సు, వానియొక్క_ శ రీరేం్యద్రియనూ లను బలవంతముగా వ్యాకులము గావించి (వాండు నిలివినచోట- నుండక) మజీయొక చోట దృఢముగా చరించుచున్నది. ఇట్లు తనకు అలవడిననివయములందు ౧హాడ చలించునట్టిస్వ భావము గలమన నును, దాని కలవాటుపడనిడై కావున దానికి విపరీతాకార మై- యుండునాత సరూపమునందు నిలుఫుకొ అకు నిరోధించుట, (పతి 17 కూలముగా వీచు మహావాతమును విననకజ్ణు మొదలై నవానిచే నిరోధించుటవ లెనే, మిక్కిలి దుమ్మ_ర మని నేను తలంచుచున్నాను.. మనస్సును న్నిగహించుటకు నుపాయమును జెప్పు మని యఖి పాయను, +ఆహం నపళ్యామి" అచాదికాలమునుండి. 'భేదము-నే యనుసంధించుచు.. చిత్తమునూ "ిలంవకున్న నాకకళతు నిని గనుంగొన శక్యము గాదని ఫావము,

ఆళ్తుసంయమ యో గ త్వకి9ి న్నీ ఛగివా నువాచ, శ్లో! అనంశయం మహాబాహో మనో దుర్ని్యగహాం చలమ్‌ | 18 అధ్యాసేన తు కాశ్తేయ వైరాగ్యేణ చ గృవ్యాతేః త్‌ శ్లో॥ అనంయ తాత్థునా యోనో దుష్పా?ప ఇతి మే మతిః! నశ్యాళ్ళునా తు యతఠతా శకోస్టఒవాప్త ముపాయత;! 86 మనః=మనస్పు, చలం=చంచలన్వభావము గలది కనుకనే, దుర్ని హాంజ=ని (గహీంసళ క్యము కానిది (అనుటయందు), అసంశయం శ₹ం'దేవాము లేదు, తు=అయినప్పటికిన్తి అభ్యాసేన = ఆత్మయొక్క అనునంధానము చేయుబచేతను, వైరాగ్యేణచ = ఆర్మవ్యతిరిక్కము వైన వానియెడలం గలుగునట్టి విరి చేతను, గృవ్యా తే=వశమగు చున్నది. (86) అనంయ ఆాత్మునా = బయింపంబడని మనస్సుగల వానిచేత్య ఊూగ 8=నమదర్శవరూపమగు యోగము, దుప్పాాపః= పొంద శక్యము కానిది ఇతి = అని మే=నాయొక్క, మతిః = నిశ్చ యము, ఉపాయత స్తు=కర యోగము అనెడి యపాయము వేత నె తే, -వ శ్యాత్ధునా=జయింసబడిన మనస్ఫ్బుగలవాండ్రై యత తె=ఎయోగము నభ్యాసించువాని చేత, అవాఫ్తృం=పొందుటకు, శక్యః= సాధ్య మైనది. ఆతా, భుజపరాకమము గలయర్జునా, "మనస్సు చవలన్వభా

• బట (శ్రీకృష్ణుడు, అర్జునుడు కంరోక్తృ్యయుగాల జెప్పీనదాని-నే యనువ దించుచు నతండు తెలియంగోరిన యయపాయమును ₹ెంగుక్టోకములం జెప్పుచున్నాలద్సు అర్జునుండు మనద్సుమగూర్చి “దఖ్బలం) 6ప్రమాథిఐలవద్ద్భృథఢమ్‌” అని ఇెన్పిన దానినే 6మనోదుర్ని [గహమ్‌ చలమ్‌” అని యంగీ॥ రించి 6ఏత్రస్యాహం నపశ్యామి స్టితింస్టి రామో అన్నట్లు చానిస్థిర మైనన్టీతి 'తెలియకుందుటకు 6ఆపసంయ తాత్మ నా” అపంయతార్మత్వ మే కారణమని వెప్పుచున్నాండు. ఇందు “అసంఛయమ్‌” అనుట 6సత్యమ్‌” శర్హాన్వుప్రచి అన్నట్లు అన్టాంగీ కారమును చెలుపుచున్నది, ఆత్మ నిత్యత్వమా జ్ఞానత్వము ఆనంది -త్వుము అక ర్మ వశ్యర్వము అమలత్వము మొదలై నగుణాములం గలది గాన నిట్టది గుణా “కార మైయండుటకు అలవాటుచేసోొనుటచే దానియందు. గలుగు ఆసక్తి చేశన్ను

శ్తత౦ (శ్రీ ఛ గవద్లీ తా-మష్థో౭_ధ్యాయః వము కలది గనుక ని్మగహింప శక్యముకానిదియే యను నీవిమయము- నందు నంబేవాము లేదు, అయినను, అళ్ళును గుణాకార మైనదిగా అభ్యానము చేయుటచే దానియెడలం బుట్టిన అభిముఖ్యము చేతను, ఆత్థువ్యతిరిక్తవిమయము లమునవానిని నోపషాకారములుగా కను గొనుటవలన వానియెడల౬ బుట్టిన వై రాగ్యమువేతను, ఒకానెక విధమున మనస్సు న్నిగహీంపం బడుచున్నది, (శిళ మనస్సును జమయింపనివాండు ఎంతటిబలిమి చేతంగాని కోగిమును బొందజూలజే యని నాయభ్మిపాయము, నేను నీకు పూర్వము అంతర్జత మగు జూనము గల దె మదారాధసరూప మి యుండు కరుృయోగ మనెడి ళా యా ౬ (ల యుపాయమును 'జెప్పియున్నాను, ఆయుపాయముచేత మనస్సును. జయించినవాండై యోగము నభ్యసించువాని కైనచో నముదర్శసన రూప మగుసీయోగమ పొందుటకు సాధ్యమగును , అవ, ఇంక అర్జునుడు *జ్లవాధి కమనాకోఒస్ని' ఇత్యాదు

ఆర్మేతప్ప తక్కినవానిని దోషాకారములంగా కనుంగొనుటబే చానియందు6 గలుగు విరక్తి చేతను దానిని వళనూుచేనికొనవచ్చును. ఆర్మవ్యతిరికృము లైనవానియందలి- విరక్తివలన వానినుండి మనస్సును మరల్చి, అత్మ గుణాకారమగటను ఆలవాటు వేయటచే మనస్సునవ దానికుందే ఆసక్షి కలిగించ్చి యిట్లు డానిని వళముచేసీకొన వచ్చునని ఫౌవము ఏదియైనను అనుకూలమైనదిగా ఆలవాటు చేయటవలన దాని యందు ఆస క్తియ, (పతికూలమైనదిగా కనుంగొనుటవలన చానియందు విరక్తియ. కలుగుట (పనీద్ధము ఇది మనోని[గహ్యపకరణము గనుక కఆసంయతాత్మ చా కవళ్యార్మ నా” అనుచో6 గల ఆత్మన్‌ శబ్దమునక మనన్సు ఆని యర్థము (గాహ్యూము. కన్వవోవావోే” అని సంబోథించుటచచే నూచికమైన బలిమియే “మిక్కిలి బలము చేతను” ఆని ఫలించినది. “మే మతిః ఆని తననిస్పందేహార్వేమును జలుపుటచే కపొందం జాలడే' యనబడినది. మసోనిగహమువకు వూర కృ లక్షణమైన కర్మముమా(త మే యుపాయమ్ము. ఇపుడు ఇెప్పంబడిన అభ్యాసవై రాగ్యము లన్ననో దానికి ఆంగములం మాత వే యగును గాన కవళ్యాత్మ నా” అనుటకు కకర్మము *,చేత మనసును జయించి అనయిజెన్ను

• ఇట్లు వూర్వుము చెప్పంబడిన యోగసొధనమే చక్కంగా విననయ్యెను. ఇ వూర్వము ఇప్పంబడినయోగమావో త్మ మే వినందగినది గాన చాని యన్న్వి

[6 "అత్మ నరంయ మృయో గే వశ్తపే లందు తాను వినిన యోగమూహోాళ్ళ్య్యమునే కలరూవున ెలియు. నట్లు వినంగోతి మరల నడుగుచున్నాండు. జ్ఞానము అంతర్జతముగా6 గలిగియుండుట చేతను యోగమును ఉద్రైశ్యముగాం బొందియుండుట చేతనుగ చా కర్ణ యోగమునకు మావోత్థు శ్రీనుని యందుం జెప్పం బడినది, అకర్ణుమాబోల్యు ఫ్ట్‌ము 'యోగమాపహోత్మ ఫ్ట్‌మేః అర్జున ఉవాచ ఫ్లో! అయతి శృద్ధ యో జేతో ఇూగా చ్చలితమాననః | గొ ధి జ జాతీ, అన్‌ లవ యోగసంసిద్ధిం కాం గతిం కప గచ్చతి టి కచ్చి న్నాభయవి(భష్ట శ్చిన్నా(భ్రమిన న న్టీకి | అ పతిష్టో మహాబాహో విమూథో (బహ్మ ్రంః పథి! 88 వతం మే సంశయం కృష్ణ ! ఛేత్తు మర్హృ న్యశేమతః | త్వ దన్య నృంశయ స్యాన్య ఛేశ్తాన హ్యుపపద్య లే! 89 సళళ 87, టీ, కృవ్ణ=కృషస్ణా (శ్ర ద్ధయా='శ్రద్ధతో-అస్పి క బుద్ధితో, ఉపేతః=కూడిన వాండును-[కద్ధతో ఇఈూాగమునందు (ప్రవర్మించినవా? డును, అయ$ి। = యత్నము లేనివాండు నె, యోగనంసిడ్దిం = రూ థి (ప్రకారములను. సవిస్తరమాునా. వినుటవ్సై యడర్జుకుం డడుగుచువ్నాండు, యోగ మాహాత్మ స్థా మనలగా-యోగము శిథిలమైనను చిరకాలము ఆ చేళపుణ్యలోకపాప్పి మరల యోగయోస్యలవలమునను యోగులకేలమునము బుట్టుట, తన్మ్నూలమున మరలా మోూగము. పుష్కలముగా. గలుగుట్క దానివలన ఆఫవర్ష్గనిద్ధి యనునిదియే= ఈచ్సహశభ్యిక్రమ ఇత్యాదులు కర్మయోనగమావాత్య బ్టమును జెప్పునవే కాని కర్మయోన మునకు ఫలమువంటి దగు అత్మావలోక నునెడి యోగమాయొక్క మాహాత్మే స్యిమును జెప్పునవి గావు కాన యోగమావోత్మ మే వినంబడినదై యండగా యోగమాహా త్మ్యము వినబజినదనుట యొట్లు ? అనంగ్యా ఆకర్మయోగము యోగమునకు అంకుర మొన ఆత్మజ్ఞానము ఆంతేర్ల తేమ గా€ గలదియు మూూగమును ఈూచ్దేశ్యము కాం గలదియ ఫీ యగును కాబట్టి యిట్లు యోగమే నిమిర్తముగాం గలచ్చై యోగమున కంగ భూతమై యన్న కర్మయోగ ముయొక్కా మాహాత్మ శ్ర్‌మును 'జప్పియండుట డాని! అంగి యెనయోగమా మాహార్మ వ్ట్‌మను జైెస్ప్టీయండుటయే యగును అంగముయొళ్క మావోత్మ బ్ట్‌మాను కెస్తట ఆంగియొక్క మాహాళ్మ సృముము జెప్తపే యని భావము ]

జడల (శ్రీ) ఛభగవద్ధీతా-మహ్మోఒధ్యాయః ఆోగసిద్ధిని, అ్మపావ్య=పొందక, యూోగాత్‌ = ఆయోగమునుండి, చలిలతమానసః = చలించినమనన్సు గలవాండు, కొం=ప్‌, గతిం = శావుము భోగము మోశ్షము నరకము అనువానిలో నేగతిని, 88, టీ, హేమవోబాహో = గొప్పబాహువులు గల హే కమ్టో, అప్రరిష్టః=క ర్భు యోగమును న్వన్తాదిఫలసాధనముగా అను వ్రైంపనివాండును, (బ్రవ్మాణః పథి = అళ్చు(పాస్త్యపాయభూత ముగు “యోగమునందు, విమూఢః=మోవామువలన దానినుండి (భష్టుండైన (ఉఛభయవి(భ ష్టం ఇిన్నాభమిన = తునిగిస మేఘమునలెి, న నళ్యతి శచ్చిత్‌ =నశింపటడుగ డా, పోంగొట్టుటకు, అర్హసి=తగుదువు, అన్య నంశయస్య=ఈనంబేవాము యొక్క, శేత్తాఐనాశకుండు-త్వదన్యః = నీకంయె నితరుంయ, న ఉప పద్య లేహి=పొనగదుగదా-తగినవాండు కాం డనుట, తా, కృష్ణా, శ్ర ద్ధతో జయోగమున౬ (బవ ర్మించియు, దానిని తతడనాలొననారాతతంాాతలంంపనలనననతచవలునతనవాారో యా ానాండానననంలనంాతనాలాలోన స క్యళద్ధయో పేతఃి అని యోగమునందు (శద్ధమా (త్రము గలిగి యందు (పవ వ్వైంపకయన్నచో “యో గాచ్చలిఠమూనసు” ఆని దానినుండి కలించెననుట పొసల గదు, జకదానియందు (పవృ త్చియే లేనపుడు చానినుండి చలించుట మయొక్కడిది ? శనుక యోగమునందు ఆద్ధయ జానియందు (ప్రవృత్తియంహాడ నుండిన "నీ దాని నుండీ ఛలించెననుట యొప్వునుగాన శయోగమునందు. (పవర్నించియు” అని కూర. కఖుడెను కయోాగా చృలిత మానపలి ఆనంగా ఫుష్ములమైన యోగమును అచంంచు టక తగినది గావట్టి విత్తము నలవాందనుటం గతులం-కానునూ భోగము 'మోత్ష్మము వనరకము అని తెలియునది. ఇచట 6త్తభ్రయవిభష్టళ అని ఉభయమునుండి (భంళను “వెస్పయిడీనది. ఆ ఉభయములో ఒకటి 6ఆపతిస్టకీ అనియ మటొెకటి కవిమూడః (ఎన్మాణపథి అనియు6€ జెప్ప(బడినవి, కబ్రవ్మా౭ిపథి ఆఅనలగా ఇబహ్మపొప్పీ

“"అళ్తుసంయమ యోగః త్త్షొ మజింత దృఢముగా నభ్యసించు.పయత్నము లేకుందుటవలస, యోగ సెద్ధివి బడయ॥క యోగ మునుండి చిత్తము చలించిన వాండు (నామ భోగ మోక్ష నరకము లనెడిగతులలో) వగతిని బొందును ? కృష్ణాకీ (నమదర్శనరూప మైన 'యోగమునుండి చలించి నమదర్శనరూపహ మైన యోగమునకుం బూనినపుడు దానిసాధన మైనకర్శ యోగమును: ఫలాపేక్ష విడిచి యథావీధిగా నాచరించుచున్నాండు,) కర్మ యో గము యథావస్థిత మై (అనగా అనుస్టీంపవలసిన (ప్రకారముగా అను స్ట్రీంపంబడిన దై) స్వన్తాదులకు సాధనభూత మగును గాని దానిని కుపాయభూతమైనయోగము”. అని యర్థము ఇట్లు ర0డవది ఆత్మ(వా పీ సాధన మెనయోగము ఆసటచే చానికి (పతియోగి మైన మొకటిది సాంసారిక ఫలపాధనమైన కర్మ మే కావలయును కనుక 6ఆ ప్రతిష్టః అనంగ్యా ఆట్టికర్మెము తనకు (పతిష్ట (ఆనలగా పట్టు) “గాని వాందుం అనగా శర్మమునందు "నెలకొనినవాండు అని యర్థము టాహాగ్రమగుచున్నదిం ఆయినను ఈయోగి కర గ స్వరూపమును అనుస్టించుటయందు ల గాని దానికి వలయ (ప్రయాసములందులగాని కొంచెమైనను కొజ(రపడలేదే. కనుక కర్మామందు -నెలకొనని వాండనుట యొట్లు ? అన్నచో, శర్మమును యథావిధిగా అను షించినను దానియందు ఫలసంగము లేనివాండు శాన నది నిష్ఫలమే యైనదె, కనుక పానికి కర్మము (వతిస్య శాదయ్యె ననంగా ఆది యనుష్టించినంతమా త (పకిస్టయమయ్యు నే శాని ఫలము నిద్చునంఠ (పతిస్థ గాలేదని ఫావము, కాన యథా .. * (పతిష్టు ణా "నేరిదని అనంబజెను, ఇట్లు కర్మము అమర్టీంచియ అందు ఫలనిద్ధి లేకపోన్నటబే చానినుండి (భంకమా ఇప్పయటడెను. యోగమునుండి (భంశము “విమాఢో (బ్రహ్మా ఇ₹09 పథి" అన౭బటెనుం ఇచట క6విమాఢఃి అఆనగా తెలియనివాండని యర్థము గాదు, తెలిసికొని యపష్యశమించి పిదప వలించినవానిని గుజించియేకచా యిపుడు (ప్రశ్నముం కాన. కవిమూఢని అనంగా విమోహమువలన యోగమునుండి నిప రృించుటయే (్రాహ్యమాం ఆరని అనగా సర్వజ్ఞ క్వ కారుణిత్వ(వియసఖిత్వాదులు గలిగి యన్ననీవే నాసంశయ మును వోదించుటకు యోస్యండ వని యర్థము కృష్ణ శద్దను- ఇతను త్వ చృద్దిముచేతను నూచిళమైనయర్థమే. కస్వయము గానే. ...,ఆర్హ్మ్యందూ గాయ అనంిడెను,. అనంగా ఇరులజ్ఞానము ఇంద్రియాధీనమై అవిశదములైన యనుమావాదుల్యపాయమై, (గ్రమ (క్రమము గా6 గలసనదై యండున్సు నీజ్ళాన మో 6యో వేత్తి యగపత్సర్వం (ప్రర్యత్నేణ పదా స్వతః । తం (ప్రణమ్య హరిం శాస్త్రం

జ! ల న్యాయతత్త్య్యం (ప్రభత్య హే ఆను భగ వన్నాథమునులవ చనముచొపున నుండు నని "ఇలియనన్ని

జీకే (శ్రీ ఛగవచ్లీ .వమష్టోఒ ధ్యాయః ఛలాభినంధి లేక యాచరించునట్టి యావురువునికి, అది (ప్రతిష్ట (అనంగా న్వగ్లాదిఫలములను సాధించి యిచ్చుపట్టు కానేరదు; గాబట్టి సాంసారిక ఫలసాధన మగుకర్దయోగమునుండి శమ్రాః డగుచున్నాండు,) మజి వాం అర్ముప్రాప్తికీ మూర్ణమగు యాగ మును (పార ంభించినవాండైనను విమోవామువలన చానినుండి -చ్యుతు6 డగుచున్నాంకు, (కాన అర్జ్మ్హ (పా వ్తిసాధన మగయోగము నుండియు (భష్టుం డగుచున్నాండు.) కాంబట్టి ఇట్లు కర్మయోగము చలన స్వన్హాదిఫల్యపా ప్రిగాని యోగమువలన ఆత్ము(వాి గాని "లేని -ఐవాండ్రైం యుభయ (భమ్హుండగువీడుు ముం దు న్న పెద్ద మేఘమునుండి చీలి, వెనుక నున్నట్టి వేజూక పెద్దమేఘుముతోను గూాడికొనక, నడుమ నళించుమేఘఖండమువల రెంటికిం చెడి నశించిపోవచుగ చా, శకృన్లాం ఉభయ(భష్టతవలన వీండు నళించియేతీజునో, లేక, నశింప కుండునో (బోగ మోక్షములలో నొక ఫలము నైనను బొందునో) యానంశయమును ని శ్నేషముగా( దొలంగించుటకు నీవ యర్ష్ము డవు, శ్వియముగా నమన్నము నెప్పుడును వరకశాలమున వత్యక్షము గా కనుంగొనునట్టినివు తక్క వేజొక్కండు ఈనానంశయమును బో గొట్టుట కర్దుండు కాండు గచా, ఈ భగవా నువాచ: శ్లో పార్ధ నై వేనా నాముథత్ర వినాశ స్తన్యవిద్యతే |

నషి కల్యాణ కృ త్కళ్చి ద్దుర్లతిం తాత గచ్చతి! శ్త౦

ట్రీ హేపార్థఎటీయడ్డనా, తన్య = యోగము నుష్మకమించి “దానినుండి (భష్టుండైనవానికి ఇవా ౨ (పాకృతన్వశ్థాదిభోగాను భవ నిందు, వినాశః=(కోరినడి లభింపకవోవుట) నాశము, న విద్య తే వవ= ,శలుగనేరద్యు, అముత వ = అన6ంగా (టహస్ట్రనుభవమునందును, న (విద్య శ్రే జ (అట్టినాశము) కలుగ నేరదు తాత తండ్రీ, కల్యాణ

ఆ తృస౦0య మ యోగః క్రేశ్షఫ్‌ "శృత్‌ క శ్చ్పిత్‌. = శుభరూప మగు యోగమువేయువా( జెవ్వండుగాని, తా, అర్జున్నా శక్రద్ధతో యోగము నారంభించి పిదప డాని నుండి (భంశము నొందినవానికి (పాశృతన్వన్హాది భోగానుభవమందు 6 గాని (బహజ్దనుభ నమందుంగాని తానునోరినది లభింపక వోవుటయు (పత్యచాయ మనునెడియనిష్టము కలుగుటయును లేదు, నాయనా! "నిరతిశయకల్యాణహాప మగు యోగము చేయువా జెక్వండును కాల 1తర్రయమునందును దుర్గతిని 'జెందండుగ చా, అన, వాండు మతి యె టగు ననగా జె్వచున్నాండు, ళ్న ళో అస్‌ శ్లో! (పావ్య పుణ్యకృ తాం లోకానుమి త్వా శాశ్వతీ నృమాః | శుచీనాం (శ్రీమతాం నహీ యోగభహ్లాఒభిజాయ తే! త్త

• ఇట కర్మఫలము యోగసిద్ది ఆను "రెందు ప్రరుషార్థములతోను అన్టయమును జెవి యా ఆ0ంటినుండి (భంశము నొందుటను బరిహారించుచున్నారు. ఇందు కలప? శ ఆము తే” అనుట భూలోక స్వర్షలో కాడి పరములం గా వని పరినారించి కప్రాకృత స్వర్షాదిభోగానుభవము" అనియ 6బంహ్మో నుభవము” అనియ్‌ నర్థము నేనిరి ముము తువునకు పుణ్యముకూడ పాపమువంటిదేకాన వానికి ఫుణ్యఫలము లైనస్వర్షాదులం గూడ భకూలోకాదులవలెనే ఇని శబ్దముబే నిస్దేశంపదగియన్నది గాన ఈబహాి అనుటకు 6(పాళ్ళతస్వన్దాడిభో ానుళవి మన(బజెను ఇట '*వినాళి శబ్దము ప్రత్య వాయోనవిద్య తే ఆని వూర్వోక్త్యమైన (పత్యవాయమునుగూడ సం(/ హి-ంచుచున్నది గాన కటప్రత్యవాయ మ నెడియనిష్ట * ఆనంబణెను, శల్యాణమనంగా సామాన్యమైన కల్యాణము గాక నిరతిశయకల్యాణ మైన(ప్రస్తుశయోగ మునల బర్యవ నించుటను బెలుపుటకై.. “నిరతిశయ ., యోగము. ఆనంబడెను, కళ్ళతి ఆని ఆనవ చ్చిన్నమైన వర్హ్వమాననిన్హేశముపలన 6క్రాలతయమునందుకు. అని ఫలితము, ఆఅనంశా యోగము అ ేక కాలమునుండి పెరుగుధున్న యనంరపుణ్యముచే సిద్ధించునది గాన నింతకుమునుఫుగూడ దుష్క్యులేము 'లేదియ్యెను.. ఇప్పుడును ఆది నిరతిశయ క భ్యాణమై వర్శించుచున్నది, ఇకమిీిం౭దను దానిపలన పుణ్యలోశపొప్పీ యోగ సిద్ధి -అపసర్షము చెందలై నని కలంగనున్ననిం శావున కాల్మ్యతయమునందును దుర్గతి లేవని భావముః లేక దుర్గతి యనంశా నరకతుని గాని యనిష్టమ్యాతముగాల గాని. (గ్రహిం చినచో యోగము నుపళ మించిన వాని కృట్టిదుర్గతి గలుగ దని భావము

త్తీ6 ఈ భ గవద్దీ తా-మష్టోఒధ్యాయ: టీ, యోగ భష్ట్రః = యోగభభ్రస్టుడు,. పుణ్యకృతాం = అకా పుణ్యము చేసినవారియొక్క, లోశాన్‌ = న్వన్హాది లోకములను. (పాష్య=వాంది, శాశ్వతీః అనేశము లగు, సమాః=నంవత్చరములు,_ ఉపి. త్వా=అచట వసించి, శుచీనాం=పరిశుద్ధు లగు-నడావార శీలము గల, (భీమతాం నా శీమంతులయొక్క_, శప = గృవామందు అఫి. జూయ లే=వుట్టుచున్నాండు. తా, “యోగమును ఉప్మకమించి అభష్తుడెన వాండు, అతి- శ ఉభయ పురుషార్థము లనోడి యన్వయమును 6 పాష్య” అనుట మొదలుకొని కప రాబ్లిత్తిహ్ట. (కంకర) అనువజుకును విస్తరించి పప్రుచున్సారు.. ఇందు యోగము నుండి. (భంశము నొందుటకు హేతువునుు పుణ్యలోకపాప్పీవలన నతిశయించిన- (పాళ్ళశ పురుహిర్ధమల ననుభవించుటకే కర్మమ"నెడిసాధనము. లేశపోయినను యోగ మావోర్మ్య్య మే సాధన మగుటయు, భోగములనుండి విరమింపంజేయ విర క్షిని బుట్టించి యో గారంభయోగ్యు అగు వారికు లమున 6 బుట్టించుటకు మరల యోగ మాహాత్య్య మే హేశు వసటయ.౬ (బదర్శించుచున్నారు,.. [వుటింత . కలాగ్థణము ఖైని నంగా వూర్యము తాను గోరినభోగ ములజాతిలోే6 జేరిన వే మైనను జానికంకే నతిశయించిననుఖము గలవి యనుట, ఫూర్వవుణ్యములచేత పుణ్యలోక పాప్పిల పాపములవేశ పాపలాోకపాప్పి యగునుగాని యోగ మావాత్మ ్యమువలన “జేమియ- 'లేవనుపశ్షమును. నిరనీంచుటకై. కయోగమహీమచేతచస్తే యనంబడినది అనంగా ధర్మార్థ సంపాదించిన [ద్రవ్యమును భో గార్టము 7 వినియోగించునట్లు ఆర్మ(పాప్పికి6 గాను అనుష్టించినయోగ ముమ భోగ(పాప్పి కీప్‌ నుపయోగించుకొనవచ్చును. గాన యోగమహత్ర ్థమున నే యట్టియతికల్యాణభోగ ములం గలంగుచున్నవియని భావము. మజియ పుణ్యము. శ్షీణించునట్లు యో॥మవాత్త్య్థము. త్నీణింపదు గాన దానివలని- భోగములును శీ ణింపకుండుటచే ఆభోగములం చెంత కా లమునంకు 6 దృష్ణ' యుండునో యంతేకాలన్సును వానిని భోగించుముండవచ్చునని ళభోగతృన్న . వజకుి అనంబటడెను మజియ కకృచీనాం (థీమతాంగ హీ అని యోగ్సి శుచులును [శ్రీమంతులునగచారి గృహమునం బుట్టుననుటచే వారికుచిత్వముకు (శ్రీమత్త్య్వమును వానియోగమునకు ఉపకార కములగునుశాన వారిని యోగ ముపకమించుటకు యోగస్యలయిన వారిని గా౬ 'జెస్పెన్సు. మోదిశ్లోకనున క“యోగినామేపకు ల యోగ లేయైనవారియింటం బుట్ట నవ్వా దు, యో రూస్యలయింటం బుట్టు యోగికంచె యోసలయింటయుట్టు యోగ యెష్కవమైన వాండు-గా గ్రహింపవలయును. శాన సందటియోగి మోగా రంఛమందు (భష్షుం.జైనవాండు గాను ఇండవయోగి రొూూళపరివాకమందు. (భష్టుండైనా వాండు-గాను ఇటవుకకు తారకన్యుము (౧హింపనయ్యె నని తెలియనదిం

ఇుణ్యాత్యూ మలు పొందందగినట్టి నస్వర్దాదిలోశములను బొంది, ముందు "తా నేజాతి నోగముల ననుభవింపం గోరి యోగమునుండి చలించినవాం డయ్యెనో యాజాతిభోగములను మణింత మిక్కిలికల్యాణము వైన

ఉమ...

"వానిని యోగమహిమచేత నే యనుభవించుచ్చు ఆభోగతృష్ట ముగియు

నే

నంతవజుకును చెశ్కేండ్లు అక్క_డ వసించియుండి, పీదవ నానోగము నందు తృన్ల మానినవాండ్రై, నదాచార ళలీలము గలవాజను ఐశ్వర్య

వరంపన్నై లు చై యుండుటవలన తనయోగారంభమునకు అనుకూలుఇ జ్‌.

యుండువారికులము నందు యోగమహత్యముబేత నే పుట్టుచున్నాండు,

శ్లో! అథవా యోగినామేవ కులే భవతి ధీమ తామ్‌ |

వత ద్ధి దుర్గ భతరం లోశే జను యదీదృశమ్‌! శల

టీ, అథవా=లఅట్లుకాబేన్తి ధీమతాం= తామే యోగము నుప *చజీళింపంయజూలినవా రగు, యోగినాంజయోగము నాచరించుచున్న వారి మొక్క, కులే వవ=గృహమందేే భవతి = ఫుట్టుచున్నాండు, లోకే చపాకృతు లె నవారిక్తి ఈదృశం=శిట్టి, బన్మ=జన్ముము యణ్‌ =వది కలదో, వతత్‌ = ఇది, దుగ్శభతరం హి = మిక్కిలి దుర్గభ మైనది

-సగ చా, %

తా, “యోగము పరిఫకర్ట మగునవుడు దానినుండి చలించిన

• ఇట కయోగినాంకు లే. ఆనుటచే ఒజళానొకయోగియొక్క. వంళమునందుం -బుట్టుట గా (గ్రహింప రాదు, ఏలన అంకేమాతముచ్వే అట్లు ఫుట్టినవాని యోగము నకు సావోయ్థ మేమియ( గలునదు, యోగియైనవానికే పుతాదులగా యుట్టిన వే యతనివలన నుపబేళామలకు ఆట్లు పుట్టివవాండు పా(శుఓ డగను. కాన 6యోగినామ్‌” ఆనుటకు కయో%॥ము వాచరించుచున్న వారు అని యర్శము వెప్పంబడెను మఖియ వూర్వూఖ్లోకమున కళు-దీవాష్‌ (శ్రీమతామి అనవడ్డవారు, ఆపుట్టిన వాడ మటొక యప బేస్టవలన యోగోపదేళము నొందుటకు అనుక్షూలం రై చమూ[త ముండువాలే కానీ తామే యోగము నుపదేశింపంాలు వారు కారని ఇప్పంబడెను. ఇందు 6ధీము తామ్‌ -ఆనయుడ్డవారు తామే యోనోపదేళము. నేయంజాలువా రని వెష్పందసను కాన

క8 (శ్రీ భగనద్దీ తా-వష్టోఒధ్యాయ: వాండు, తమంతటనే చూగము నాచరించుచున్నట్టివారును కావున సే మోగము నుపబేళింపంజూలిన బుద్ధిమంతులును అగువారియింట ౬ బుట్టుచున్న్యాండు,. ఇట్లు యోగయోగ్యుల గృహమునందు. బుట్టుట కూగులగృ్భృవాము నందు! బుట్టుట అను రెండుపవిధము లె నఫుట్టుకలు - లోకమున (పాకృతము లైనవారికి మిక్కిలి దుర్గభము ఇది యోగ మవాత్త సృమువలన'నే కలుగునది, వ్లోః తత తం బుద్ధిసంయోగం లభతే పార్వదై హికమ్‌ | యత తే చ తతో భూయ స్సంసిద్భా కురునన్టన! శీఫ్రన పూశ్వాభ్యాసేన తేనైవ హీయతే వ్యావతో౭పి సః | టీ హే కురునస్షన= అర్జునా, త్యత్ర=అజన్టమునందు, పౌరర్ధ తె హీకం=పూర్వ చేహమందుం గలిగిన, తం = అయోగవిషయ మైన బుద్ధితోడి నంబంధమును, లభ లే=పొందుచున్నాండు, తతః=అబుద్ధి నంయోగమువలన, సంసిష్టా = యోగము సిద్ధించువిషయమునందు,. భూయః=మరల, యత లే=జప్రయత్నము సేయుచున్నాండు సః= ఆ యోగ(భష్టుండు, అవశోవి=స్వాధీనత (ఇచ్చ) లేనివాం డ్రైనను, తేన= ఆమోగవిమయ మైన, పూర్వాభ్యానేనవన == పూర్వజన్మాభ్యానము వీత నే హీ్రియ లే=యోగమునం దే ఆకర్టింపబడుచున్నాండు, హీ = తా, అక్జునా, యోగ్మభష్టుండు, ఆఅజన్ఫృమందును, పూర్వ జన్హుమునం దనువ్ఫీంచిని యాగమునుగుజించిన బుద్ధితోడ మరల ఈళమంశట"నే యోగము ,.చారు' అనబజెనని తెలియనది, కఈదృశళమిి ఇటువంటిది. అనలగా యోసమవాత్తృ మాచేత బే కలుగునది కావునచే దుర్ధభయెనదని భావము,

“కక అత్ముసంయమ యోగః శ్రశ్ష9: గూడుచున్నాండు, ఆ బుద్ధికూడికవలన *ని[దనుండి మేలుకొన్న వానివలె మరల వవిఘ్నముచేతను గొట్టవడనట్లు యోగము లెన్సగా సిద్ధించుకొఆకు (పయత్నముచేయుచున్నాండు, ఫూర్యము యోగ మభ్యసించుచుండినందున ఆయోగవిషయమైన వూర్వాభ్యానముచే ఆ ఊయూగభష్టుండు వివశుండయ్యును మరల ఆయోగమునంజే అక ర్హింపంబడుచున్నాందు, ఈ 'యోగమహత్త ము ప్రసిద్ధమ కడా యని యరము, గ! శ్లోక జిజ్ఞాసను రవి యోగన్య శబ్దబ్రవ్మకివర్హ శ్రే క్తీడ్తీ

• వూర్వుజేవామం చారంభించినయో%*ము శిథిల మసటవలనను, యోగికులమున జన్మించినంతమా[(కేమున మోక్షము కలుగనందువలనన్కు మోత్మము వీద్ధించుటయొట్లు ? అని యడుగంగా నిందు ఉత్తరము చెప్ప-బడుదున్న ఏ" వూర్వదేహామున సంసార కూతు వయివ బుద్దియం గలదు కాయిట్టి 6బుద్ధిపంయో॥ మ్‌ ' అనంబడినబుద్ది యట్టి బుద్ధి గాదని తెలుపుటకై రయోనమునుసుటీంచినబుద్ధి యనంిడినది. అయినను సంస్కారము అన్నియ మటీయొకజన్మము రాగా ముజీ(& మానీపోవును గాని వూర్వ జచేపహామందలి యోశబుద్ధి యవలిచేవాముసందు మాయక్ష యనువర్సించుట యొట్లు? అన్నందులకు నువ్వ్యపబుద్దుని (అనం౫ా నిదురపోయి లేచినవాని) దృష్టాంత మియ్య ల బడినది. అనంగా ఫూర్వజన్మమునందు నిన వెల్ల మటుపటిజగ్యమందు. నుజుసం ఖుడును గాని ఫపుణ్యాళ్ముల కట్టీమలపు కలంగదు. కావున నిద పోయిలేచినవాండు- నిదుకంచుటకు మానుఫు చేయచుండిన కార్యమును మేలంకొన్నపీదప నుణవక యొట్లూ వేయనో య క్షు పుణ్యాక్ములు వూర్వజన్మృమం చారంభించినయోగమును మణుపటి జన్మ మందు మజవక గట్టిగా అనుస్టీంప(జో త్పురని భఛావమ్ము 6పంపిద్ధా? అనుచో సమ్‌” అను కాపసర్టమువలన +ఏవిఘ్నముేతను కొట్టువడకుండు నట్టు ఆన సీద్ధించినది_ వూ ర్వాభ్యాసమునకు కలే అను విశేషణము నుంచుటచేత “యోనగవిషయయమైన యి భ్యాపి నమనబడినది ఏవకోరముచేత కయోగమునందే యనుటయ సలించివద్ది ఇట ఈహీ” అని (పనీద్దిని జూఫుటచే పుణ్యాళ్ములు వూర్వజన్మ స్మృతి శప్పుక వూర్వా నుస్టానములను జేయుచుండుట యోగమాహాత్మ ఖ్‌ మనియ్య, ఈమావార్మ శ్ట్‌ము ఆదిళరళ విదుర భీ ష్మూదు లన్ఫల్తాంతముసలన (పనిద్ధమే యగుననియ నాళశయము, అద్జునుని 6పార్టి అని మారృకులకుద్ధియ 6క్రరునస్టవే అని సితృకలకుద్ధియ నూచించు శబ్దము లచే సంబోధించుటనలన నతనికిని ళళువీనాం (గ్రీమకామ్‌ి అనునవి యన్వయించుటా నూచితము,

శా0 శ్రీ భ్‌ గవద్దీ ౩-మస్టోఒధ్యాయః ॥ టీ యోగన్య = యోగముయొక్కం (స్వహాపమును), జిజ్ఞాను రపి = అెలియ నిచ్చగించినవాండును, శబ్ద(బవ్ము = "జీవమనుష్యాది శబములబేం జేర్కోనందగినది యగు(ప్రకృతిని, అతివర్త లే = (ప్రకృతి యి -ఎంధమునుండి విడివడుచున్నాండు, తా, “యోగమునందు (వవర్తింపక చానిని తెలిసికొన. సోరికమా(తము గలవాండునైైతము దానినుండి మనను చలించిన వా౬ డగుజీని మరల దానిని ెలిసికొనవలి ననెడిమునుపటికోరిక నే ఛాందినవా! డ్రై: కర్దయోగాదులను అత్యుసాత్రూ త్కారరూపమెన చూగమును అనుస్టీంచి చేనమనుప్యాదిశబ్బవాచ్య మైన (పకృతి యొక్క. బంధమునుండి విముక్తు6 డగుచున్నాంగు, శబ్ద్బబ్రహ్యమనంగా- దేవుండు, మనుష్యుందు, భూమి, అకాశము న్వర్ధము అను మొద లయిసశే బ్బముల చే జెప్పంబడందగిన (పకృతి, శజబ్దబ్రహ్థుమును అతి వర్శించుచున్నాం డనగా దేవమనుష్యూది శబ్దవాచ్య మగుప్రకృతి యొక్క. బంధమునుండి విడివడి "జేవషమనుప్యాదెశబ్బములచే 'జెప్పం చగినిద్రై జ్ఞానానందై క స్వరూప మై యుండునట్టి ఆత్మను బొందు చున్నాండని యర్థము, ళ్లో) (పయ త్నా ద్యతమాన స్తు యోగ్‌ సంశుద్ధకిల్చిః | అ నేళజన్టునంసిద్ధ స్వ తో యాతి పరాం గతిమ్‌! ఉఫ్‌

• బందు ఒకనిషయమును గుజీంచిన వాసనయైనది ఆవిషయము నడుమ విచ్చిన్న చయినను మరల ఘటింప(కేయనని (ప్రసంగవళమున€౬ చెలుపంబడుచున్నది. శబ్ద (గ్రవ్మమన6గా పర బహ్మాముగాదు, ఏలన్య నది యతివర్మింపందగవిది. ఈకారణ చునుబట్టియే జీవాదులంను గానేరర్హు శబ్దజన్యమగు జ్ఞానమునుగాదు యోగవిసు యమై. జొజ్ఞాసగలవాంయ. జ్ఞానము నతివర్హించుట విరుద్ధమగదా,. కనుక భోగస ఇోనోజ్తక్షర్రణ భోగస్టానమ్నుల వెడి నానావస్తు వులుగ6 బరిణమించి, చేవమను స్యాద్ది నానాళబ్దములచే శేర్కా నందగినదియ అతివ ర్వీంచుటకుం దగ్గినదియ నగు (పకృతిర్మే శబ్ద(బహ్మామనుట యు క్రమ్ము అవి

' ఆళ్ళ నరయమ్మయో గః శర్‌పే టీ, తత:;= యోగమహాత్వమిట్టిదగుటవలన, సంశుద్ధకిల్చిమః న బాత్నిగా వోయిన పాపములు గలవాండుగాా అనేక జెన్టుసంసిద్ధః == అనేకజన్తములచే యోగ్యుడై నవాండును యత్నాల్‌ = అధికమైన పఫూనికనలన, యతమానః=యోగమునందు (ప్రయత్నముచేయుచున్న 'వాండును అగు, యోగ్‌తు= యోగి యన్ననో, (చలించినవాండై నన్తు పరాంగతిం=డఉత్క్బృన్టృమైన అత్మ(పాప్తిని, యాలి=పొందు చున్నాండు తా, *ఈ యోగముయొక్కం మూాహోాత్చు్య మిట్టిదగుటవలనం అ నేళజన్టుములం చార్జించిన ఫుణ్యనమూవాములచే పాసము లెట్ల పోంగొట్టుకొనినవాండైై దానివలన లెన్సగా యోగమున కర్ష్మ (డే ళు మా గి క నన ఆమొక్కువపూనికతో చానిని అనుస్తీంచుచుండు యోగియన్న నో, చాని నుండి చలించినను మరల నాయోగమును (లేక చాని ఫలమగు 'ఆత్భపాన్షిన) తప్పక పొందును, అవ యోగము అన్నిటిని అతిళ యించినపుదుపార్థమగుటవలన దానియందు నిష్టగల'యోగి యందటకంకు నధికు6 డనుచున్నాండుం శ్లో! +తపన్వీ న్యోఒ౬ధికో యోగ్‌ క్షానివ్యోఒవి మతోజఒధికః | కర్మిభ్య శ్భాధికో ఆమోగ్‌ తస్టా ద్యోగీ భవాడ్డున। జీ6 ఆక్ట్‌ = టీ హీ అర్జున నా ఓీయడ్డునా ఈమోగీ = యోగా భ్యానము వేయువాండు, తపస్విభ్యః= కేవల కృచ్చ) చాం్యద్రాయణాదితపోనిష్టుల ఆధ నీ కంకును, అధికః=) శేష్టుండు, జ్లానిభ్యోపి = శాస్ర జన్యజ్ఞానము గల

• ఇంతవజకేను యోగ భష్టుండయినవానికి మరల దానిసంనిద్ధినవై యత్నము వేయనంతవజకు వెప్పంుడినది. ఇక నాయరత్నమవలననే వాండు అర్మ(పాద్షి అకష్షణనముయిన పరనుపురుషార్థియోగను నొందుట చెప్పంబడుభున్నదని తెలియనది. , యోగమునకు € గలయిటుపంటినూ హాత్మ ్యము తపస్సు వెందలై నవావియల దొకప్వుడంను గలంగదు. కాంబట్టి శపన్వి(ప్రభృగులకంయెను యోగియే యధికుండని: అమోసమును యోగిని (పళంసించుచు జీవాత్మ యోనోపదేశమును ఉపసంహరించు చున్న్నాం డని తెలియనది, ”

యః తలి (శ్రీ ఛగవద్ది తా-మష్టోఒఛ్యా ళ్‌ వాండు ఇవారికంచును, అధికః = అధికుండుగా, మతః స రలచల మాడి “'కూన్‌ = అొాగియగువాందు, కర్ణిభ్య శ వలము ల్‌ త్‌ శరస్త్రములం -జీయువారికంశును, అధికః = అధికుండు, తస్యా అహేచతువువలన, 'యూగ్‌= మోగిన, ఛభవ=అగుముః తా, “కీనల కృ చ్భ)చాం్యదాయణాదితపముల చే శపురుపా ర

కము సాధింపంుడునో, ఆర్మజ్ఞానముతప్పం దక్కి_నజ్ఞానముల చే వడి క

పేధింపంబడునో, శేవలమునై న యశ్వమేధాదికర్ణుములచే సాధింపం బడున ేదియో, యాయన్నిటికంకును అధికమైనట్టి పుడపార్థమును మచయూగము సాధించునదిగావ్రన ఆతపన్వులకం కును జ్ఞానులకం కును శర్ములకం మెను యోగి యధికుండ్రై యుండును, అర్జునా అ ఖట్రగ్గుట చచేతి యోగివిగ ము.

అన ఇంతపజకు పరవిశ్వ యగుభక్తికి అంగయమై (ప్రజాపతి చాక్థమున6 జెప్పంబడిన (ప్రత్యగాళ్ముదర్శనము బెప్పంబడినది, ఇంక పరవిద్య మైనభక్తిని (ప్రస్తావించుచున్నాండు, న్లో! *యోగనా మపి నశ్వేషాం మద్దతే నా నృ రాళ్మునా |

• మమూగికింగూడ తపోజ్ఞానకర్మములం గలవు అయినను వాని తపోజ్ఞాన

• ర్మములకంకె తక్కిన చారి తపోజ్ఞానక ర్మములం 'వేమైనవి, కాంబట్టి యిభట తక్కినవాకికిం గలతపన్సు కేవలరేపస్పనియ, వారిజ్ఞానము యోగలజ్ఞానము పలె ఆత్మమగుటీంచినది కాశ తక్కివనవిషయములనుగుజించినజ్హాన మనియ్య వారికర్మము యోగలకర్మ యోగము గాక శేవలమైన అశ్వ మేధాద కర్మమా లనియును గహింపల చగును, ఇట్టి శ్రవలతపోజ్ఞా నాదుల చే6 గలంగు పురుహిర్ణములకం లు మోగము అధిక యమెన పురుహిర నుసుటవలన యోగియైన వాండు ఆట్టి కేవలతపోజ్ఞా నాదులం గ్‌లతప స్వులు జ్ఞానుల మొదలై నవారిక౦ళు నధికుల డగును, కావున, అర్జునా అట్టి యోగిని కమ్ము ఆని'ఖాపము,

• ఇట్లు జీచాళ్మయోగము సమ స్త్పమునకం యును నధిక మైనది గా (ప్రతిపాదించిన పేదప ఆంతకంశ్పెను పరమురుార్థము లేదని వినువారికి బుద్ధింకృయము కలంగనో “యస్‌ శంకించి అఆయోగమునకంశు. అతిళయించినపురుషార్ణమును స్వయము గానీ ాధించుకదియు చానికి అంగిమైనదియ, స్వవిషయమైనదియునగు భ క్పియోగ మును

అఆతృునసంయమనమయో గః తీర్‌ లి (శ్రద్ధావాన్‌ భజతేయో మాం న మే యుక్తేతమోమతః! 47 టీ, మద్ద తేన = నాయం జే అసక్తమైనట్టి, అన్నరాళ్ళునా = -మయనన్తుతళో, (శద్దానాన్‌ = నన్ను పొందుటకు త్వరపడువాందై బి ధి ష్‌ లు? “యః=ఎనండు, మాం=నన్ను, ఛజ తే = ఉపానీంచునోో సః ౨ అట్టినా భక్తుండు, మే=నాకుు యోగినాంఎయోగులకం యను, సర్వేషూ మవీ = తపస్వి(పభృతు లందజకంయెను, యుక్తతమః = మిక్కిలి(శేష్టు! డని, తా, ₹యోగినామ్‌ అని పంచమ్యరమందు వన్టీ “సర్వ భూతస్థ మధన్రమషట్క_ మున 6 (ఖతివాదించుట్నకె శాచీ యివట€6 (గిస్తావించుచున్నా 6 డని “తెలియనది

• ఇచట యోగి నామ్‌ అనుటకు కయోగలలోపలి అని నిన్రార ణవస్టి వెప్పుం బడక కఈయోగులకంటి అని పంచమ్యర్థషస్టి ఇప్పంబడినదిగ దా వూర్వము చెప్పం బడిన నాలంగుయోగులలో క సర్వభూత స్థితం మయో మాం భజతి అని ఇప్ప(బటిన యోగియే క్యళద్దావా౯ ళజతేయోమామ్‌” అని యిట నూచికుండై వాండు; నాండు ఆనలుగరిలా+పీల శయుక్ష్య కను?ి ఆని నిస్ధారణముచే (్రశంసింపయిడి నాండ్యు “యక్ష తమః ఆనుచో తమప్‌ (ప్రత్యయము నిర్ధార ణార్ధళ మగును, కనుక నిర్హారణషప్టి హన దగియుండంగా పంభమ్యర్థవస్షీ యేలఖి యనంశ్యా ఈళ్లోకమున (ప్రస్తావింపిడు మోగి మధ్యమషట్క_మున! జెప్ప(బడంబోవు పరమాత్మో పా సకుండగు యాగియ్‌ కాని యింతకు మనువు చెప్పంబడిన జీవాతో పాసకుండను యోగికాండు,. కసర్వభూత సితం యోమాం భజతి” ఇత్యాదులు సోన్యుదర్శనము నన సంధించినయోస లనుగణి౦ చిన వని వూర్వుమే (పతిశాదింపంబడియన్నవి మతజియ 6ఆత్మాప మ్యేని అను కోక మున “సర్వ భాతస్టితము ఇత్యాదుల చే వెప్పంబడినయోగికంళును నెక్కుడైన ఢు యూగియ వూర్వుము ఇెప్పంిడియందుటచే ఈమయోగియ సర్వాధికుండు గాండు గాన నితనిం ఇట సర్వాథికండుగా. చెప్పుట వూర్వముణో విరోధించను. కాన నిట ఇప్పంబడినయోగి వూర్వోక్స్తులైన యోసలలోపలివాండు శాక వారికంటె నితరుండు గాన నిట పంచమ్యర్థమే యకృము మఖియ “యోగినామి 6అపిసర్వేపామి అనుచో కయోగినామ్‌” ఆనబడిన వారికే “సర్వేసామ్‌' అనునది విశేషణము గా [గహించి నచో ఆవిశబ్దమువలన నంతేగా ట్రయోజనమునలుగదు. ఎట్లన్క ఆపిళబ్దిము (పనిద్ధిని ఆని ఆవీళబ్దను యోగులను (బళంనించయట (ఆనంగా (ఫనిద్ధిని) ఇట సూచించిన దగును, యోగులప్రశంస వూర్వమే తెలినియన్నదిగాన నిట ననవసరము ముజ్తియ

శక (శ్రీ భగవద్దీ ఆ--మష్టోఒధ్యాయః మా త్మానమ్‌' (గీత. ౬-౨౯) ఇళ్యాదులచే చతుర్విధులగు యోగులు 'పతిపాదింపంబడిరి,. వారిలో నంతర్మ్భ్యూతుండు కామిచే చెప్పంబడం ని శి బోవుయోగికి నిర్ధారణమున పుస్టి సంధవింపదు, “అపి స ర్వేషామ్‌ అని సర్వశబ్దముచే తపన్విప్రభృతులు నిస్రైశింపండిరి, అందును ఉక్తృన్యాయమున పంచమ్యన్థిము (గహింఎవలయును, యోగులందజ కంయెను చెప్పంబడంబోవు యోగి కేష్టతముండు,అతనితోం బోల్చంగా తపస్వ్మపభృతులును యోగులును అతనికి తక్కువై యుండుబయందు సమానులేకాని ఒకరికన్న నొకరు నిశేషించినవా ర0తమా[ఠమును గారని యర్థము, * మేరుస్సను బట్టిచూడంగా ఆవగిందలవలె, అవగింజ న పకన 6సమాదాదపీ ఆయం విపులణి అని సముదమునకం టె విఫులము గానిదానిని (ప్రళశంసొ పరముగా సముద్రమునకంళకె విఫులమైనదిగా ఇెప్పినటు యోగలఃంకు అధికుడు గానివానిని (పశంపాపరముగా నధికుడన్నట్లు విపరీత ప్రతీతియు దోంపవచ్చును* ళజ్రక్సి చ “అపి యొక్క (ప్రశంార్థకమును వదలి సముభ్చయార్థకము వాశయింతము, ఆపుడు యోగినామపీి ఆని యింతేమా[త మే సమాచ్చయమునకో6 జాలుంను గాన 6సశ్వషామ్‌” అనుట యక్కజలేదు, కాంబట్టి పర్వశబ్దము యోగులకు విశేషణము గా (గ్రహించుట యొప్పకున్నద్ని కాన ఈయోగినామ్‌” ఆని మమొుకరిని కసక్వ పామి అని వేటోకరిని [చి యురు న లకు 6ఆపిి చే సముచ్చయము చేయట యకము. ఆందో గామ? అని చతుస్వధు లై నయోసు 'లేర్చడిరి పళ్యేసామ్‌) అనుటజే ముళోళరి టట య్‌కృము,. కాన సర్వశబ్దముచే ఆయోగులకంయె నితరుూ యిం వలనే ట్రస్తలువై యన్నతపన్విపభ్ళతులను గహించుశే యొప్పియన్నది కనే నక స హెమ్‌ ఎనిన్దేశింపంబడిరి అనఃబడినది. _ యూోసులకంపె కక్యవశా నుండు నరళ్ళకులను గహించుట యేల? యనగా ఉభయులును కట ఇప్పుడో యో తక్కువై యండుటయందు సమానులేకాన తక్కుువపాటునందు యోగి అం లహడ తపన్వి(పభృకులను సమముగా (హించుట దోపము కాదని ఆెలియనది*

• 6ర్చాని నల్‌ క యండుటయందు న్న బోల్చంగా ఈశపస్వి(పభ్ళతులును యోసలును అతనికి తక్కు- వే పళ్ళను 6. పమానులేకాని యుభయలకు భేదరు. శేదుి ఆనుటజే తపస్వి (౫ఫలును యోససలును పమాను అని (ప్రసక్తి కలుగును, కావున మేరువర్హ్య ప చృష్టాంఠ మ్‌య్య (బడినది - ట్‌ యందు ఆన్నియ + అనలా ఆవగింజలు మేరుళనక ళక్కువై యుండు ని పమాన ్‌ వాసే తయన 7! ములే మైనను ఒళటి కొళటిమా తము ఎక్కువతక్కు-వలొ ఇం గగానులును తపన్వులును ఈయోగిక తక్కువై యండుటయ?దు"

అలో 2 అళ్ళుసంయమ యో గః ండొంటికి ఎక్కువతకుున లురిడినను తక్‌ చానికి తక్కువై మేరువునుబట్లి దూ గావ. యుందుటయందు ట్రీ చూడలాో నిేశీంప అవన్నియు సమా య ంపవచ్చును ఎవండు నన్ను అత్వంతేవీ నములే యని యందలి వీ9త్యతిశె స అత్యంకక్సియనిగా. గొని నా (1 యమునలన శీను దప మతో "లేనిన టె కటి ధారకము 0 భావము గలవా గా యిటియ ండ్తై యుండుట చే నాయందు మనను నుం త్ర చచి జారు స్రంతవ్రియుండ నగు నన్నె డంబౌసి మాద్రము నోర లకుండు ౬ అన టచే మ శ్ఫాప్కీవిమయమున తర్పిర గలవాం తై నన్న! 6గా విచితెౌ న త వోష ణా సమానులే భావు మైనను జఒళరికొకరు మూకేను ఎక్కవరక్కువలు గానే యందురని 1 ఇది చెంద లంగ పం(డెండు నిశేమణకులబేలీ (శతిస్మృ్రళ్యారి విద్ధమ్నాలై ఉపాపనోపయక్కములయిన యాశోరిమాలను భజనీయండను గనక వెప్పికొను చున్నాడు అందు (విచిఈనంర అనుట మొవలుకొని 6వాబ్మి నపాపరిచ్చేద్య స్వ రూ పప్వుభావుండును అఆనువజికును పరిర్వేమున క్రపయుక్సృమి అయిన. నిశేమణము అనియు తక్కినవి సూలభ్య మన క్రపయ క్ర మలయిన విశేసణములినియ[ ఇలియనది మలఠియ *విచ్చ్శితా రీలుడును అశుటచే జనతా(ర అనచోనో తన్మూ లమున లీలా విభూతియోగ మును (పతిపొదించినాలో ప్‌దప లకారణార్వేమవలన సణమయకము లను (ప్రళృర్యాదలతడినబంరమనే తనకును దోమవర్సే [మనే సణవైక ల్యమరు కలుగునో యని శంకర (అపృప్రీ నిధియి” లీని శోన లేశ రొపొళేల్టీము కల్యాణగులై క స్వరూ పల్వేమో ఆను ఉ్రభయలింగములనో (బకివా కించి నాడో వీ్‌దప కస్యాభిమత . రూఫుడుని అని అభలు య వగవాహా ఖ్‌ ఫుచు తన్మూలమున దివ్యాభర గల వాదీ పరిజనాదులో దు ఉి జీ విభూతియో. దయ. కొ ఉభయంిళో ్రయోగమాన కళ్‌ గము సూచించిన వె క సనమ కందరొనివొరి లింగ త్యమును జెప్పి రన్నో అమన శ్రవలపరల్వేమానందో ఉప డగట ఎ రనర్రి డు... వీదేపే అవతార బౌలిళ్యుమానకో గుటక న అని చప్పీనోో నో వాబ్బు + స్వభావుంలో య లని ఇమ నో టో జట విశేషము అన తువు అయిన వానిని 6ఆపోరీ ో కుదలరోన్‌ వనీ శ్రలియానది ఇట్లు గో లంగా జాతీ గురామ్యు వృరే' ఇ శ్రరణ్యక్యే ము వలన ఫలించిన అ దగుటన్‌ వలయ శాడణ్టిదో ధండుని అన ఇళరసణములలో 0 " ఆత వితో్గనిర ననర్య మ 6(పణ ల్సిన తో చలే లవ శేసహకార మరో టుగా వార్సల్యగుణిమానో వ.

త56 (శ్రీ భఛగవద్లీ ₹ా-వష్టోఒ ధ్యాయ; పూర్ణ నిఖలజగ దుదయ విభవలయలీలంండును, అన్న్ఫృష్టాశేమదోషాన: వధికాతిశయజ్ఞాన బలై శ్వర్య వీక్య శక్తి తేజపుభృత్యసంభఖ్యేయ కల్యాణగుణగ ణవిధియు, స్వాభిమతానుకూపై కరూపాచిన్న శ్రీ దివ్యా ద్భుతనిత్య విరనద్య నిరతిశయాజ్జ్వల్య సౌన్షర్య సౌగన్థ్య సౌకుమూార్యు లావణ్య యౌావనా ద్యనంతగుణనిధిదిన్యరూపుండును, వాజ్ఞున సాఒపరి చ్భేద్యన్వరాపనస్వభావుండును, అపారశాడుణ్య సౌశీల్యవాత్సల్యా ఉఊార్యమహోదధియు, అనాలోచిత వి శేమలోకశరణ్యుండును, ప్రణ 'ఆార్తివారుండును, ఆశ్రితచాత్సలైకజలధియు, అఖలమనుజనయన విషయత్వము నొందినవాండును, అజవాత్సభావుండును, వసుచేవ గృహమునం దవతేరించిన వాండును, అనవధికాతిశయం బగు లేజడముబే జగమంతయు వెలిగించుచున్నవాండును, నిజకాంతిచే సమస్తమును ఆప్యాయిళముం 'జేయుచున్న వాండు నగునన్ను-భ జించుచున్నాంయో (అనగా నేవించుచున్నాంయోంఉపాసించు చున్నాండో) యతండే ముందు ఇప్పంబడీన చతుర్విధయోగులు తపస్వులు మొదలై నవా రందణకం ఆను (శేన్టుం డని సర్వమును సర్వదా యథావస్థితముగా, నాయం తటనే, సాశ్రైత్కరించుచుండునట్టి నేను డలచుచున్నాను, 19 విశేషించి యది యవతారములందు తనకు కార్య కారియసటయ, పౌపరాధువైన వారును తన్నుజూచి భయపడకుందుటకును, జ్ఞానాదిళూన్యత కలిగియున్న పుడును కానే రక్షకులడె యండుటం జెలుపుటకున్తు తనయెడల వైముఖ్యము నివర్శించుట మను నురల క్యశ్రిక వాత్సల్ర్యైకజలధి" అనుదానినే వెప్పీనాండు. ఈ చెప్పం బడీన కారణ్య్యాదిగుణము లచే (పక్ళతావ తారమునకు, తేక్కినయవతారములకంళొ, గలిగిన వైలక్షణ్యమును $అశ్లీల,,,నొందినవా (డును అనంబడినది. ఆవతారదళ యందే పరత్వపౌలధ్యములను నూచించునట్టి తేజస్సు “కాంతి యను సనతార వ్మిగహ గుణవిశేషములను *ఆవవధి కా... ఆపాస్ట్రయితేము( శకేయుచున్న వాండును”" అన్నాండు. ఇదట లేజ మనంగా భాస్వరత్వము-నిగనిన మెటయట్క కాంతి యనంగా రామణీయక ము = ఇంగా నుండుట; లేక లాపణ్య మనెడి వెన్నెలవంటి (పభ యనికాని తెలియనది. దీనివలన కలనా ప మ్యేన వపుషా వ్యామూల్లో మూర్త్యతాంగకః | విశ్శమాసార్థయయన్‌ శా నాన్‌ వూన్లేస్ట్రయ కకుల్యయా!.. (సాత్వకపంహిరత-౨.౭0౦) అనుట స్మరించునది.

(58 అత్మనంయమ యో గః క్ష ఇతి (శ్రీ భగవద్దీతా సూపనిమక్కు (బ్రవస్ఞవిద్యాయాం యోగ వాస్తే ళీ కృష్ణాడ్జునసంవా చే ఆత్మసంయమ శమానోనామ వమష్టోఒధ్యాయః, ఇది యుపనివదర్థ (పతిపాదకంబును జంప్మూవిద్యయు యోగ ఇాన్ర్రుంబును శీ కృష్ణాద్దననసంవాదరూపంబును నగు శ్రీ భగవద్దీతలయందు ఆత్మునగంయమ యోగం బన్నది వష్ట్థాధ్యాయము, (వథమమట్కము సంపూర్ణ ము, “రరర నన ఆరవఅధ్యాయము = విశేషాంశనుంలు వి న్లో!(1) ఇచ్చట సంకల్ప శబ్దమునకు “వేయుదును” అను తలంవ్రను గూర్చిన యర్థమును ఇవ్చరాదు, జానిని విడిచిన నిక కర్ణు నాచరించుటయే దుర్భృటము, “ఫలవాంఛి యనియు నర్ధ్థమును ఇెప్పరాదు, అట్లు చెన్న నచో కర్ణు యోగమునందు జ్ఞానయోగ మంళేర్భూతమై యుండునని నమరంచుట శేమి ఛచెప్సినట్లగును, కావున ఆ యర్థము నిరర్థక మే, థి థి ఇ నంకల్పము కామమునకున్ను కర్శులకున్ను కారణము, అట్టి నంకల్పమున్ను యిచ్చట ఇెప్పబడదు, అందులకు కారణము చెప్ప దలంచిన కర్ణ యోగమున క్ఞానయోగ మంతర్భూత మనుటలో ఉపపాదళము శాకుండుటయేః శాఫున- నం అనగా. వీకీభొవము, అనగా చేవోల్మర్ధాంతి యని యర్థము, తత్వజ్ఞానముచే దానిని వీడువవ లెను,

స58 శి భ గవద్దీ ఆ-పస్టోఒధ్యాయః క్‌ వ్లోగ.(2) యోగారూ థావస్థను నంపాదించి ఆత్మను నంసార సాగరము నుండి వెకి లేసతీయవలెను గాని డానియందు ముంచరాదు, రెం డింటికిని మనస్పాక్క_టియే కారణము, క వ్లో[.(8) ఇతర బావ్యాబంధువులు మోశ్రవిరోధులగుటచే నబంధువులం, 5్‌ న్లో!-(4ఉ) ఇతరశ(త్రువులు ఆళ్ళ ప్రవృత్తి శే కారణభూతులగుదురు, కావున శత్రువులు కానేరరు, 6 శ్లోః.(5) ఈశన్లోకమున నాళ్ళశబ్దమునకు మాన న్సని యర్థ మెట్లు ? ఇతర వ్యాఖ్యానకర్తలు “కార్యకర ణనంఘాతి మని యర్థమును శగ్రహీం చిళె! ఇచ్చట నున్న నమస్తాళ్ళు శబ్దనములకును స్వార్టుపరముగా నర్షము నేల చెప్పరాదు 1 థ వీషయములనుండి మనస్సును మరలించుట యనెడు మనో జయ మని యర్థ మెట్లు! అన్నచో. దీనిని కర్ణుగాను కర్త్మనుగాను అన్వయించనలసియుండుటచే వానికి భేద ముచితమే గాన సీయర్లమే మరియు పూర్యోత్తర (గ్రంథ సందర్భమున్ను దీనినే బలపరచు చున్నది, దీని కనుకూలమైన నభియుకో క్కియు గలదని (పమాణ ఛ్లోకము నుదహరించిరి, . 9 శ్లో!.(6 నమబుద్ధిః- ఇచ్చట కొందడు వ్యాఖ్యాసకర్తలు “మయా సవావర్తత ఇతి శమఃి శ్రీమన్నారాయణ? తద్భుద్దిః సువాడాదిను- అనగా సుహృ

అఆత్హనంయమనమ యోగః కక్‌ 9 న్మి(తాదులయందు వస్లాదునివ లె భగవద్భుద్ధి కలవాండు “విశివ్య లే” గొప్పవాడని తాత్పర్యమును వర్ష్మించిరి,

“వి్ణు శృన్త్రేమయుషపా)సు మయి చాసా యథాస్థితః్‌ అనియు విమ్హు, పురా, (ప్రస్తోదవచనము,

చిన్నయ నర్వం చిడచి(దూపం |

తను రితి తస్య వారే రనువాపమ్‌ |

తస్కాత్క-స్టన్‌ కలయసి కోపం |

పళశ్చా ద్భృజసి దురాపం తాపమ్‌! అను భజయతిరాజక్లోకమును యీ యర్థమును నమర్థించుచున్నవి

10 శ్లోఓ(7)

ఇచ్చట సతతం అనగా- నర్వశాలములయం దను నర్థము శాదు, అది అశక్యమును, అళా న్ర్రీయమును కావున యోగాభ్యాన- మునవై అనుకూలముగా శౌస్ర్రమున నిర్ణయింపబడిన సత్వగుణ మును వృద్ధిపర చుట్టి సమ_స్తశాలములయందు నని అర్థము,

11 శ్లోః(6)

శుచాం-

శుచిళబ్బమును సంకోచించుటకు 1పమాణము లేదు గాన ఒక జాని నంబంధముచే వచ్చిన అశు చిత్వముగాని స్వతస్సిద్ధమైన అకు చిత్త ్వ్యముగాని లేని (వచేశమని యర్థము చేయబడినది, ఇయ్యది ఇాస్త్రాంతరములలో ఛెప్పబడీన శోధకత్వమునుకూడా ల్మణయా చెప్పును,

శుచీభూత అని చ్విపళ్యయము "లేకుండుటచే సహజమైన శుద్ధికల (ప'ేశమని యర్థము, నదీతీరము, చేవాలయము, పర్వత గువా మొదలైన (ప్రదేశను,

ఉ60 (శ్రీ) భగవద్గీ తా-మస్టోఒథ్యాయః 11 శ్లోః-(9 నాత్యుచ్భ్చి్ర)ఈం నాతి సీచం- ఇది (ప్రత్యక్ష సౌకర్యమును -జెలువు పదములు, 17 వ్లోం10) యాక్షశ బ్లమున కర్థము- ఉదర స్యార్థ మన్నస్య తృతీయముదకస్యతు | చవాయోన్స ఇ్బృర ణార్థం తు చతుర్ధ మవశేవయేత్‌ తనపొట్టలో నగముఖాగము అన్నమునకును, మూడవఖాగ ము శ్పళ్ళకున్ను, నాల్లవభాగము ఊవిరి యాడుటకును ఉంచవలెను, పూచ్చులగ్గు లుండకుండుట క్రై యుక్షశబ్దము వాడబడినది, ద్యంద్వసమానము నందలి పూర్వశబ్దము సన్ని హితళబ్దముతో చలె అందున్న వ్యవహిత శబ్దముతోను అన్వయించును, అందుచే “యుక్తావోరము, యుక్తృవివోరము” అని యన్వయించవ లెను, విళారమనగా నంచారము లేక బద్ధకము కునికిపాట్లు పోగొట్టు వనోదమునియును చెప్పవచ్చును, చేష్ట యనగా- (శ్రమవలనబుట్టు ఆయాసము, 17 శ్లో అళ్ళసంయమ యోగ మనబడు నీ యధా్య్థ్రయమున అఆబోరము నకు (పాథాన్య మొనంగబడినది, అంచులకు కారణము “అన్న చుయం హి సోమ్యమనః” అను నద్వి ద్యా వాక్యమే, మన న్పన్నమయ మగుట నచ్చటనే (పత్యక్షముగా బుజువుచేయబడినది, పదునైదు చినము లన్నమును తినకుండుట బే చదివినదంతయు జ్ఞాపకము "లేక పోవుట తిరిగి యన్నమును తినుటచే నది జ్ఞాసకమునకు వచ్చుటయు సందు చెప్పబడి మన న్సన్నపరిణామమని చక్కగ నిరూవింపబడెను, అనగా తినబడిన అన్నములోని మిక్కిలి సూక్షాంశమువలన మన స్సాప్యాయిశ మై శక్తిమంత మగును,

ఆతళ్తుసంయమయో గః శ6ేే 18 శ్లోః(19) అవతారిక ఇట్టి 'యోగాభ్యానపరికరములను బెప్పి వెంటనే యోగదళను “తలుంపవలసీయున్నది కాని చానికి ముందుగా వెనుకనే చెప్పబడిన యోగ యూగ్యదళ జ్జాపకము చేయబడుచున్నది, ౨9 క్లోః(18) ఆవతారికం ఇంతవరకును యోగాభ్యానవిధి విశదీశరింపబడి నది, “ఆత్ములాభ సుఖంయావత్‌ తావచ్ధ్యానం విధీయ తే! అనునట్లు అధ్యానమును అఆత్మలాభము కలుగువరకును చవేయవలయు ననియు చెప్పబడెను, ౨9 న్లోక(14) ఆత్మలకు పరన్పరమును ఆధారాధేయభావ మెట్లు ఫటించును? అణువగు నాళ్ళు నర్వభూతములయం 'జెట్లుండును 1 విభిన్న స్థానములయందున్న ఆత్యులకు ఒశేచోబనున్న తనయాళ్మయందు నెలకొనియుండుట ఎట్లు ఘటీంచును కావున నిచ్చట ఆళ్మిశబ్దము నకు సరమాళ్ళ యర్థ్యమని "చెప్పిన చక్కగ సమన్దయము కానచ్చునే యన్నచో చెప్పుచున్నారు. ౨9 శ్లో[.(15) ఇతడు తన యాళ్ళును మాత్రము అనునంధించుట యనెడు "యోగము నారంభించి యిష్పుడు ఆత్జుల నన్నిటిని తనతో నమా నాకారము కలవానినిగాను తన ఆళ్ళ వానితో నమానాకారము కలదిగను- ఆయాత్మ్మల నన్నిటిని మూచుట పొనగు కెట్లనిన- నన్నిళ ర్హ్ష లౌకిక నన్నిక వ్ల-రలొకిక నన్నిక క్షయని. రెండు విధములు, అలాకికనన్నికర్ష జ్ఞానలక్షణా, స్థామాన్యలత్షణా, 'చోూగజ

తంల (శ్రీ భగవద్దీ ఆ-షష్టోఒ.ధ్యాయః లవణా యని మూడువిధములు, అందు సామాన్యలక్ష ణానన్ని కళ వచే నిది వొసగునని చెప్పుచున్నారు, అనగా ఒశేజాతికి చెందిన పదాగ్ధిము లలో నొక్కదానిస్‌ జూచిన స్థాలీప్రలా కన్యాయముగ ఆ జాతికి చెందిన వన్నియు నిన్షే యుండునని తెలియదగియున్నవి, 88 ల్లోః(16 “మధుసూదన యను నంబోధనరు.. కృష్ణా! సీవు రజస్త్వమోమయములగు ప్రబలమైన విరోధు లను స్వభావము కలవాడవు, కావున నీవే మనస్సును స్వాధీనపజచు కొను ఉపాయమును సెలవిమ్మని భావము, తీ4 ఫ్లో.(17) మనస్సును వశపరచుకొనుటకు సాధన మేదైనను దుర్చల మైనదియే యని 'తెలుపుటకును, (ప్రబలమగు గాలిని దుర్భలమైన విననిక్మర మొదలగునవి నివారింప జాలపనియును 'లెలువుచున్నాడు, అడ్జును డిట్లు (శ్నించుట దుమ్మరమని విడుచుటకు కాదు, మరి ఉపాయము నెజింగి పసాధించుటశే, 85 శ్లో!.(18) మనస్సును స్వాధీనపజచుకొనుటకు కర్ణ యోగమే ముఖ్య సాధనము, అభ్యానవై రాగ్యములు దాని కంగములుగా జెప్పబడీనవి, శ న్లోః.(19) ఉ6వ శ్లోశమున యోగానుస్రానపరు డందటికన్నను మిన్న గావున నీవా యోగానుషస్టానవరుడవు కమ్మని యర్జునున కా బేశింపగా నాత డంతకు మించిన పుడు పార్థము లేదని నమ్మి దానియం బే నిలచి పోయి పరమవుకుపార్థమునకు దూరు డగునని భయపడి పరమాత్మ. స్వయముగ-నే మధ్యమనట్కము నందు విస్తారముగా బెలువబోవు. ఛ క్రియో?మునకు చిజన్యానమును 'జేయుచున్నాడు,

ఆత్హుసంయముయో గః “శీ68ి ఇంతవరకు వినిన యడద్దనున కిఠముందు ఆరధ్యాయములతో భ కియోగమును గూర్చి ఇెప్పెదను వినుమని జెప్పిన వినుకునుఇెంది వినడను భయముతో తనంతనే (వళ్నించి కెలుసుకొనవలెనను జిజ్ఞాన కలంజసనటుల సంగ్రవాముగ “6మే యుక్త తమో మతళి అని విడిచెను, ఈ యుపబేశ నై ఫుణ్యమున కొక ఉవావారణము కలదు, ఒక మజబాపండితుగు కరువుచే కుటుంబమును బోమీంచుకొన జూలక భారత-రానూయణకోశముల నొకబండీ శెక్కించి యొక 'రాజనదనమునీగి తానొక వండిశుడననియును భారత రామాయ కాములను బాగుగ చెప్పగల ననియును అఆ రాజును వినుమని స్టా థం చెను, రా జాగంధముల పరిమాణమును కాలశ్షేవసరిమితిని యెజింగి (వబంధగారనమునకు భయపడి తనకు వానిని వినుటకు తీరిక లేదని విరమించెను, అంత నాబుద్ధికుశ లుడగు నా పండితుడు ఒక్క శ్లోకము నైనను వినుమని- వో ద్వావిమా వురుహే మూర్ళా | సుయోధన దశొననా ! నోలవాణం వననభద్దంచ | దృష్టా యుద్ధం ముహుగుహుః॥ అను నొకశ్లోకమును జదివి యర్థమును వివరించెను, అంత నారాజు నకు ఆ గోగవాణ మేదియో, ఆ వనభంగ మేదియో వాని నెన్వ రెప్పు డందుల కెట్లుచేసిరో చానిని జూచియును యుద్ధము నకు సిద్ధపడిన నా మూరు "లెవ్వరో ఆ కథనంతను నవీస్తరముగ చవ్పమని (పొక్టించి ఆ పండితు నాదరించి కార్యాంతరవిముఖుడై. కొన్ని సంవత్సరములు విసుగు విరామము లేకుండగ నా లెండు ఇతివోసములను వినెనట, అటులనే మిగిలిన 18 అధ్యాయములును భగవాను డడ్జునున కప బేశించిను, దానినాయద్ధను డెంతయో శ్రద్ధాభప్తలతో వినెను

శ6క (శ్రీ భగవద్ధీతా-మష్ఞోఒధ్యాయ:ః గ్‌ా ర నం గ, వాము ఆరన అ ఛథ్యా య సార ము 10 న్లోః యోగాభ్యాక విధిర్యోగ్‌ |

చతుర్థాయోగసాధనమ్‌ |

'యోగసిద్ధి న్వ్యయోగన్య |

పారమ్యం షష్టఉచ్య తే!

తాత్ప్స ర్య ము-

అ శ్ట్రవలోకన మనెడు యోగము నభ్యసించు పద్ధతియును, ోగి- నాలుగువిధము లగుటయును, యోగసాధనములై న అభ్యాన వైరాగ్య. ములును, మధ్యవిడిచినను యోగ మనర్ధ ముల నాపాదించదనియును, ఇేసినంత శే ఫుణ్యలోకములు లభించు ననియు, అట్లు మఖ్యే విచ్చిన్న మైనయోగము తుడముట్టుటకు త్‌గిన శేస్టుల వంశమున బుట్టు ననియు అ ట్లారంభించి విడుచుటచే (పత్యవాయము అేదనియుః భ క్రిరూసభగవదుపాననము భగవన్ధ్యానమే యగుటచే. మిక్కిలి" తొవ్చదనియు, నారవ యధ్యాయమున 'జెప్పబ డెను,

య.

గం “నరము

య న. ఫి న యా గగ191) | స్తదా వైర

| . ॥