Analysis: sri-bheemeshwara-puranamu

Method: Non-LLM (Frequency keywords + LexRank + Unicode heuristics)
Source: https://sundarayya.org/sri-bheemeshwara-puranamu
Date: 2026-08-11 17:15
Chunks: 88

---

Book Overview

Book: sri-bheemeshwara-puranamu
Source: https://sundarayya.org/sri-bheemeshwara-puranamu
Total OCR chunks analysed: 88

---

OCR Quality Summary

Average Telugu script coverage across all chunks: 94%

---

Telugu Vocabulary — Top Keywords (YAKE)

Keywords extracted statistically — most distinctive terms per chunk.

• వర్ణనము
• దక్షిణ
• శ్రీ
• శివుని
• వ్యాఖ్య
• వ్యాఖ్యాన
• శ్రీనాధ
• కాశికా
• లక్ష్మీనారాయణ
• వ్యాసుండు
• చేయుట
• అగస్త్యుండు
• స్తుతించుట
• బూజించి
• కాని
• కాశీ
• వ్రాయుట
• సంస్కృత
• వ్యాకరణ
• గూర్చి
• తెలుపుట
• ఉటంకించుట
• తాతల
• ప్రభుండు
• ముహాకవి
• వరచిత
• దార్సర్‌
• గుండవరవు
• లక్షనారాయణ
• స్థన

---

Per-Chunk Details

Chunk 1 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0001-0010.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 5693

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [26, 31, 41, 71]

Key Terms:

• వర్ణనము
• దక్షిణ
• శ్రీ
• శివుని
• వ్యాఖ్య
• వ్యాఖ్యాన
• శ్రీనాధ
• కాశికా
• లక్ష్మీనారాయణ
• వ్యాసుండు
• చేయుట
• అగస్త్యుండు
• స్తుతించుట
• బూజించి
• కాని
• కాశీ
• వ్రాయుట
• సంస్కృత
• వ్యాకరణ
• గూర్చి
• తెలుపుట
• ఉటంకించుట
• తాతల
• ప్రభుండు
• ముహాకవి
• వరచిత
• దార్సర్‌
• గుండవరవు
• లక్షనారాయణ
• స్థన

Extractive Summary:

స్థన క పము (౧౪. /' క క 1. రల రా వెల రూ 2203 లు నళ ( రొల రసి న క.

---

Chunk 2 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0011-0020.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 17505

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [52, 54, 56, 59, 62]...
• Repeated punctuation clusters: 6 occurrences

Key Terms:

• శ్రీనాధుడు
• శ్రీనాధుని
• శ్రీ
• గారు
• కనుక
• కన్నడ
• కాని
• కర్ణాట
• చేసికొని
• కాలము
• గూర్చి
• ఆధారము
• ప్రధముడు
• శ్రీనాధ
• చేసిన
• లేదు
• ఎనగా
• భాషా
• చెప్పిన
• కర్తాట
• మరియొక
• క్రీ
• పోతన
• కాలమును
• త్రీ
• ఆధారముగా
• నాధుని
• క్రీశ
• శ్రీశ
• క్రీనాధుని

Extractive Summary:

వరలు లోటుతో... కవిల్పంయు ఎయు ంర్భట వాజ తని ;ఇవ్టంచినాడు కినుక కినుకితో చటం ఈ... ఎంక్‌లం అ యుధాటై అయయుయుగా ప్రవౌాంయాటి కవకాశము లేదు ఆ అలముం ంంయ టి అతివ బౌల్బతా కగిఎనింది చేయిని శ్రీనాధుడు ఈ (అలముం నంట చేయిుయకం (16 కాంంము అ కొంముని ఎదురయిన రాజమహేంద్రివర ష్‌ ఆఆ్తిపాయాబ్లు మ ఓటే లా యల్బముం ప్రక్క + ర్‌ వౌంంటి శేఎయ్యె గౌరి ఎఏప్రాయము ప్రక్షప్త్రమే య్రైనచో చ అచు దాసమం ఖూం వెట్టి ఎక అదేయి. కవెంం గమనించినాడు గమనించిన ఆచార వ్యవహారములు కర ము ను సళ అలవాటు అటే దేశ సంచా వంనకాన మానం టె త్న క్ష తా దే ఆంటి రము ఎంల కొం ఆహ్యడే పంలంలఅతో ఆడా బక్‌ గా షు ఎంట్రి ఆ భాషంచుట వలన గాని ఆతపెకనేక భాషల రహంంై క న అ జో గ తక్కిన భాషల సంగతి యెటుకును కన ర న్‌ మ వ న క న. వక్ర రర గందం టదేంంఎనవి ంతమా(త్రమున మ ఉనా" ఇతని గ్రంధములందు కన్నడ మటల ల పదములు కూడ చోః అఆదయంల గొడ్డు వాటం ఉరు పాంశీక లు కూడ చోటు చేసకొన,ఏ ఈ త నిక న్ను ఈ అధవముగా వాదము నుత భం నిం డే కాదనవలసి వచూ,ను కనంక వా అల లీల తీ నౌధుండం బెం ఓ ౮5 సారాంశచేచునగా శ్ర “ను యం పాండిత్యమునకం వతియెక యుదాహర రారో శ రాలుని టాంచాపా పనికిరాదు తాలం వ్రంగ్వున్ను గాని త నాధుడు కరర్తాంంఎను_ కం ఇట్వు ఈ వాదవులలో బ శ అము కన భాష యను వవ పడదు ఇది లుఎ్రైలండగ తెనుగు భాఎకే కర్తాట శ్రీఎవోరము కూడ లేకపోలేదు తెనుగు బ్రా ఫ్య కవులు తాము కర్ణాట భాషలో 'వ్రాసినటు చెప్ప ౫ భాజషలా గ్రంధముల వ్రాఎన కొందరు వాసిన గణిత శాస్త్రవును ఎలుగంట్రి ౩ డ్‌ అబ్బకొనినారు వరాచార్యుల సంప్కృతములో గ్రంధము వ్రాయుచు పెద్దనార్యుడు కలే ెలుగున కనువదించినాడు 3ెలుగులో ఆ [వే ర్తా మున లీ ం శేషయ్య గారు ఆంధ్రకవి తరంగిణి 5 భౌ 11 ప టబ్‌ాానుడు చెప్పినాడు (చాగంటి లి హాటకమైన 'పశీరము 2 పాటించి గుణింపం జేతు బహ్ప పద్దతులన్‌ గాటంబగు లెక్కలు క ర్థాటకమున వె ల లా లయ నూర్యనారాయణుండ్షా। శ్రీనాధుడు కర్ణాటుడు అనువాదము డనుటకు బలమె నకు బ మైన కారణములు కలవు అతడు చేస లము లేకపోగా శ్రీనాధుడు ఆంధ్రు సి న రచనలన్నియు ఆంధ్రభాషయందే

---

Chunk 3 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0021-0030.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 16964

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [57, 58, 137, 171, 226]...

Key Terms:

• గారు
• శ్రీ
• శ్రీనాధుడు
• రెండవ
• శ్రీనాధుని
• సర్వజ్ఞ
• తరువాత
• ప్రభాకర
• వారి
• దేవరాయలు
• పద్యము
• శృంగార
• శ్రీనాధ
• పండితారాధ్య
• శ్రీనాధునకు
• వేటూరి
• సింగ
• సింగమ
• ధనంజయ
• రావు
• భీమేశ్వర
• దేవరాయల
• కాలము
• నేలటూరి
• గ్రంధ
• శృంగారి
• శాలివాహన
• గాని
• తెలియుచున్నది
• మొదటి

Extractive Summary:

శ్రనాధుని ప్రీలాల్వవంను గగ మొదటగొ ప్రర్తావించినవారు షి ఆలీ కందుకూం వివేంంంగము పంతులు గారు జ ప్ర ర తదరువ ఎ ఈ యంశమును వాగుగా ప్రవారము చేసినవారు న్తీ వెటూోలి ప్ర కాంగా మ య ఇ శ కరణ లో రు ఆనం అదిందెిన శీనాధి వరితమునికే ఇృంగారే స్రనాధము న్‌ నామ చెఎరి స్రనొాధున స్వవావమున నూరి వీరు శ్చ గాం స నాధవు నందన్న మాటిలొ ల ో లా గంధిమేని వి ఫనాధుడా మహాభోగ ఎరాయణుడు నాధుడు నిర్వ్యాజముగొ నొక్కొ రు దీ రలౌకిక ఫలము నపేక్షంచ భ;వదంకితము చేసినిలు కానరాలు ఎన పాఠ లో న్తూరికొ ఎనారటిలకాం రీర్ణమూడంటఎం వాంబూనదాంబరాల కలి ధాంశముల లయి సుగంద్రారగరాగానులే చెను తదుపలక గ్ర రాగానులేఎనములు ఉద్యాన విచోరములు శ్రీనాధుడే పేక్తంచె ( లు రదెంచెను ఎవనికి యకాలిష్ప యపొరము (టు 299 గములు ॥ వముజభీయు నాండు కృేంగారి శఖరుడు నీమఖండ కాశటండె గ్రంధ భా శ్రులు న్‌ విషయ ము శివరాత్రి మాహాత్మృము వాటుధారలు ఐతిలేన్‌ అ చును రాదాంత పజచుచున్నవ (వుట 309) ల చట లకర కాట్తి గారు. ఆపై ం న్యాయంగా ఎయావైన ఆ సలాగార పరాయణులు మరియు వడ ంచేఆ ఎల్పయాచై ల ఉం న్నెలంటం లా అలో మెొంఎయచ్‌వాదు తనికి ఎంబంధించిన పతియం ఎం మెం లం అచయంందే.. కు వ యౌంచెందుకా” అతిచు రూపాందంవిన క ఇ ల్‌ో న యు మేయి న చాయం వివరాల కృంగారనైషధము భీమేశ్వర పురాణము క్‌ పం చ్యములైన గ్రంరముట మ్‌ లూ ఆ న ర కూ హన ఉశకణ 4 ధ్య చరిత్రము ల మరుత్తరాట్బరిత్ర శాలివాహన సప్తశతి పండితారాధ్య వరి గ్రంధములు ం న్రమం నందనందన చరితము ధనంజయ విజయము వల్లభాభ్యుదయము కామ శాస్రము నందు క లని ఈ గ్రంధములను తాను వ్రాసినట్న శ్రీనాధుడెక్కడను చెప్పచేదు వీనాధు (10ధము ఇతరులు చెప్పినవి లభ్యగ్రంధములలో పలనాటి చరిత్రము క్రీడాభిరామములు శ్రీనాధ కృతములని కావని పండిత లోకమున అభిప్రాయ భేదములున్నవి శ్రీనాధుడు తన గ్రంధ రచనా క్రమమును గూర్చి కాజశడవులో (1 7) దెప్పిన పద్యము చిన్నారి పొన్నారి చిబుత కూశటి నాండు రఏవియిందితి మరుక్తరాట్నరిప్ర నూనూంగు మీసాల నూత్న యౌవనవ్చున్న శాలివాహన పష్త్రతత్రి నాడి సంతరింఏత్రి నిండు జవ్వనంబున యందు హర్ష నైషధ కావ్య మాంద్రభాష పొఢ నిర్భర వయ పరిపాకమ్సునం గా యాడ్రిత్లి భేమనాయక్షుని మవాన్ష 'ప్రాయమింతక్త మిగుల కిటాలక్పద్రం గౌనికా ఖండమన్స మహాగ్రంధమెన్న దెలుంగుం చేసెదం గర్గాట ద్రే+ కటక్ర పద్మవన హ్రీల్సి శ్రీనాధ భట్ట క్రవిన్స ళు పద్యము వలన కెలియుచ్చున కొన్సి శాలివాహన సప్త శ గారనైప్య న న (గ్రంధమృల రక్రమమడ్డి మరుత్తరాట్పరిఅ హణ ఇ లిగొరనైషధమ్సు శముషర పురా కోబండమ్న జార విలాసమ్మునంద్హు (1 ర) ఆంధ్ర న్స పెం హరవిలాసమ్సు సృంగార నైపధమ్చ వ్రాసిన కీ షెచధాబ్దభన ఎనయుండట వలన చ్నా గ పొర్ర ప్రాం న వైషధము నందు [14 ఆరాధ్యచరిత్రమార్రగ న గంధమన స్పేప్పము.

---

Chunk 4 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0031-0040.txt

OCR Score: 98% Telugu coverage
Characters: 17948

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [89]

Key Terms:

• కాదు
• కనుక
• పల్నాటి
• నందు
• గ్రంధము
• శ్రీనాధ
• శ్రీనాధుని
• శ్రీనాధుడు
• కృతి
• క్రీడాభిరామము
• చరిత్రము
• కలదు
• కృతము
• కొన్ని
• కాని
• వాదము
• చరిత్ర
• ద్విపద
• ఎల్నాటి
• యందు
• లేదు
• గ్రంధమును
• కల్లు
• పేరు
• పద్యము
• వీధి
• ప్రతిష్ట
• వారు
• కాదని
• ప్రకారము

Extractive Summary:

ళా లఎల్హొటి వరిత్రము ద్విపదికృతి ఈ గ్రంధమును తాను వ్రాసినట్లు శ్రీనాధుడెక్కడను చెబ్బదిదు. ఈ (గ్రంధము యొక్క ప్రారంభము *౫గా కల్లు ప్రతిష్ట యొక్క (ప్రారంభము శ్రీరఘు నాయకు విత్తమందెంచి అను పారముతో నుండును అట్టే ఈ కల్గు ప్రతిష్ట భాగము యొక్క అవతారిక యందు. ఈ వాదము సరియెనది కాదు ఈ చరణవం ప్రక్కన

---

Chunk 5 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0041-0050.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 16827

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• శ్రీనాధుని
• భీమేశ్వర
• శ్రీ
• నందు
• పురాణము
• గారు
• గోదావరీ
• గ్రంధము
• శ్రీనాధుడు
• మాహాత్మ్యము
• రచనా
• శ్రీనాధ
• వారి
• రెండవ
• సంస్కృత
• ప్రబంధ
• పద్యము
• వ్రాసిన
• చేసిన
• కాని
• మూలము
• రెండు
• కనుక
• కృతి
• శివరాత్రి
• కలదు
• అనగా
• ఆంధ్రీకరణము
• తెలుగు
• కూడిన

Extractive Summary:

అను పద్యము నందలి సర్వ సిద్దాంత మభిజిత్వ సమ్మతమగు _ను పాదమునకు ఎడులుగొ వ్యాసమతము మన ('ప్రసాదాతకయమవము _ని మార్వి తక్‌ శ చం టు వాటములను టే యుంచి ఈ క్రీడాభిరానుములో (56) వ్రాన కాడు | కు ప్పి యం టి ఈ పద్యము వీనాధునిడి గ్రంధము వజభరాయలదైనవో వల్లభరాలుంలు టంఛ చౌర్యము చేసిన వాడగును కనుక ఈ గ్రంధము వ్రీనాధునిదే క ( క్‌ (సరావము నందం పలనాటి వీరుల టంంగము కలది ట్రంకి తా అనం ప జి త ళంజు (116) పద్యము నందు ద్విపద ప్రఒంధమ న కలడు డిఎట వ్రఎంధమనగొ ద్విపదలో వ్రాసిన పల్నాటి చరిత్ర దీనిని టాబనవాడు శనాధుడు స ల ము శ్రీనాధునిదే అని వీరి వాదము తనాధుదిం కశ్తుక ఈ శ్రీడావరావం ఈ ఏధవముగా క్రీడాభిరామకర్త ౨ క ఎనాధుడ్రా? నృయరర్రి 8 నాధునకు బాంధవుడు కూడి కన్పడును అటే శ్రీనాధుని కవి సెరాకరఎమ్ష ప'ప్రడ* ల ఎత్పనందే నందే కనబడుట ఎ యితర గ్రంధములో క్ర అఅభముంగా ఈ గ్రంధమునిలా ఇది మొదటి ఎక్‌ పోషము శ్రీనాధుని గ్రరద్రవ పెదని రాధామాధవ ప్రసకి ఈ (గ్రంధము రాధామాధవ ప్రసక్త మొఎందేకాదు ఆంధ్రఫాహత్యమునందే శ్రీనాధుడు ఈ క గ్రంధమున ఠి కూడ ఆటవెలవ్ల న 159 సీసన్పు ని లు వ్రాసి ఇన్ని అటనిల పట్‌ మలేదు అద్దే ఈ గంధములు అక్క సీసపద్యవము తరువొళే లోని ఉటవెలదు శ్‌ులను శ్రీనాధుడ్లే ఇతర ఆటవెలదులను వడిగా బ్రాఎనాలు ల ప్రభావమేమ్చె। గ్రంధము నందు వ్రాయలేదు దక్షారామమొ చ్యాసమహ్హంు నా ల న ఇలిక్ష దొరక్రక్ర వ్యానుని క్రాన్ఫి నుండ్చి వెడలగ్గా ఆకలిబాధ్రళ్హ కాన్సిన్సి ్పంప్ట తో దక్షారామము బయలుడేరున వ్యాసుడ్తు వష్ష్య! చంాంం1 వీరభద్రారెడ్డి వద్వాంసు ముంకేత్ర ఆంధ్రనైషధకర్త యంధియుగ ్భబ్య్య దగిలియుండెను గడా స్య్య్మునక్ను కృష్ణవేణమ్మ గొనిపోయె నింతపఫలమ్షు బిలబిలాక్తులు తినిపోయె డెలల్బ పనలు బొడ్డు పల్లెను గొద్దేతి మోసపోత్త నెటు చెల్లింతం టంకంబు లేడుకూడు కవిసార్వభౌముని ఈ దీనావస్థను చూవ జాలిపడి ఎవో ఇక్ష తప్పించ యుందవచ్చున లేదా శ్రీనాధ మహాకవి ఆ సమయమున తన్న బం వవయక్కుందేసి పోసషించాటక కాశికా విశ్వేకుం గలిసె వీరారెడ్డి రత్నాంబరంబు లేరాయండ్తచ్చ ల ౬ గైలాసగిరి.

---

Chunk 6 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0051-0060.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 16175

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [36, 38, 40, 42, 44]...

Key Terms:

• కాలము
• కలదు
• నందు
• కలవు
• రచనా
• క్రీశ
• శ్రీశ
• వ్యాఖ్యానము
• శ్రీనాధుని
• ఇందు
• కావచ్చును
• ప్రయోగము
• కనుక
• కానన
• శిష్యుల
• ములు
• చారిత్రిక
• కాని
• తమ్ముని
• కాదు
• లేదు
• ఎల్ల
• గాని
• ఎల్లర్‌
• వాంటి
• జీవిత
• రఎనా
• శ్రీ
• దక్షిణ
• నందును

Extractive Summary:

న పదడపహారా॥ంఠ వవ్‌ (10/7౨ వాక్యవత్రత (153 ప 2౮ 45ప 3 ఆ) ౩ పడప్తూర్వార్థ వద్రిం (1 137ప 5ఆ)2 ఎ వ్‌ న దెందిల[ంనవి ప ఉపసరవక్రత (114స 5 ఆ) మెం వక్రత (69ప 2ఆ)5 ( 4 ఆ) 4 రూఢివటై ప1ఆ హవి) వ్రీనాధున వీచే+ర పుం అము అధ్వర్వ్యు వేదశాఖాధీతి నివాతు ని (6ప1ఆ హ వైన ర్‌ నందు వెడికాంశకములు కలవ్వ వలవ దగ్నిద్రోమ వాజపేయాదుల ధూమపానముఃవోనీ దు ఖవడ(ంగ నంతతంయిను గృ్యధ్రచాంద్రాయణాదుం వరటుచు నుంట యెవ్వరికి మెచ్చు 32వ 4 ఆ అగ్నిష్టమవాఒపేయాదులు యజ్ఞములు కృద్రచాంద్రాయనాదులు చలల అగ్నిష్టోమ వాజపేయ యజ్ఞముల వైదిక వివరములు చాంద్రాయణ వ్రఆ ఎఎ*షమంంం ఈ వ్యాఖ్యానము నందు కలవ భీమేశ్వర పురాశము నందు త్యాయుష(114ప 10 ) అపష్పాకర డ్యాం” క్షం (60 2 ఆ) షడంగ ప్రాపాద పంచాక్షర (104 ప 4 ఆ) తారక (123వ 3అ 13౨6౮ షదక్షర (27 ప 6 2) మండ్రములును 'పసక్తములైనవ ౨౦కేకాదు.. “కంటి బలి స్వాధ్యాయ పారంబు కలది (48ప 30 ) ఇట “తరుడ్రియడ్రతి న వార ంంరము కలదు ఎది సంస్క త్ర ఫీవముఖండమున్న సంవడించ్చుశం (5153 తర ప) ఎ టాం మో వ్యాఖ్యానము నందు సక్కతము ళ్‌ రుద్రియమ్య కకరుడ్రీయము అందు ఆమం ములు కఎవు ఆలూ మందము తెల్ల ఈ ప్యాజ్యానవ్న కంద్రు గడ్‌ కరింట(టటంటు ఇంకను ద్ర కౌస్ర వషయములు (5వ 3ల 160 ప 56 90. 4౮) గోళ శాస్ర వైషు 4 పం ఖగోళ 'ఆ ఎషయముల్ను (18స్ర వ, నాట్యాశ్రవషయమ్మ లు (18వవ1ఆ 91౨ 65 బ) మొదిలైనఎ ఇందు కంవ వాళ కతరోట్రి గౌండములుగా సూత్రించి రామాయణం కు మెలవావషంం మాయింపంగ నిర్మించ స్ప పండై వ్రురాణ సంయమివర్తున్ష్‌ జూతు నృన్హ్టు ప కీన్‌ (హు ౬ ఇ జౌ చ లా వదొవత్తల్ల క్వ చీలావతీ వ్లన్యలా క్‌వ 7ఆ ఇది శ్రీనాధుని వాల్టీ కిన స్తు ల ఆ ఇదమిళ్ళముగ కలదు అది జ్ర స్తత్ర ఇందు రామాయ్సణ్భ కోక సంఖ్య శత్రల్రోటి అని చరిత్రం రము రె నాథబ్య శెథక్రోట్రి వ్‌విన్తరం అాక్రైర్ర మృక్షద్ర్య హోం మవ వ ళ్‌ నోపాత్రక్ర్య్య్యా అను 'పసిద్ధమై ఇ శనమ్స్‌ ౯ లవ కడవ తొం3,2 య ల (| టా ప లి ౧రసువలు (253 5ఆ) ఎకాదో రుద్రులు (26 5) లోళపాంకులు 1ప 53) సపజిహ ప గం ల పజిహ్వలు (45ప 6) మెదలైన పెపుపదఒంధముల వివరములను ఈ వ్యాఖ్యానమునంద్రు కలనృ దక్షారామప్పుర వరన్వు నందు స ము వ ఆ ణ్‌ న లశగ్నా గీత మట్టు కలదు దువంగ నెరుంు న అంల్బముంలో న ను!

---

Chunk 7 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0061-0070.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 14257

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [144, 154, 274]

Key Terms:

• శ్రీ
• భీమేశ్వర
• నందు
• కలదు
• స్వామి
• యొక్క
• పురాణము
• శ్రీనాధుని
• రాజనారాయణ
• వైభవ
• దక్షిణ
• వ్యాఖ్యానము
• కోటి
• దేవయ
• కలవాడు
• సంపద
• ధ్వజస్తంభము
• శ్రీనాధుడు
• పద్యములు
• సౌభాగ్య
• భాగ్య
• యందు
• తెలుగు
• నందే
• పద్యము
• భావము
• కలవాడును
• వంటి
• పచ్చ
• కావ్యము

Extractive Summary:

న్‌ శ ఆ | వ యాం ర క క న న భజలో న్‌ షి _ యం ఆలే మాఘందం 12 భారం 13 విల్హసంంం 11 ముచ్హ పంటు 15 ఎట్లు 15 ఎటలా ఆ శా నే న న కొ 18 నన్నయ 19 ఈ స అఆ చ్తీలే టౌక్కిం కిచ్చుల ం01బా ఎఆంఆయాం ముం. వారాతోరఐవం ఇంకను కలరు ఎంద ఆం ర్తకవ్కం ర బాటం లల అటా ఆర్త ళ శా త ళ్‌ నీ త్రీనాధంసి పూర్వుకఎ3 వర్శ మం + టీలో కనాఢు అల్రొర రుత చరం పురస్కారము య నేరము న త జీ జె అవి మాత్రమేం గాక తవడభ్యధిక ఎేచమం లుకు దక్తంకొ క ఎ టూ వ ం ల = లల ల హ్‌ ఒందు సుజంధం కవతాచర సా ఎత్యపూర్వము ఈల యుంలుం అంటిన చట శన లే ౨తని కృతి వాసవడర్తా గడ్భు కావ్యము మహాప్రాధయి తర న. ల ల ల హోర్తోన్ల లో ఆజం యో వాలా ఆల క ల్రైచగ్ల టా ఆ న అ ళు నా ౯ తో వరస్వచ దత్త్రవరవశాడ “క్రో పంన్య ము నై ఎకు ్స అజ్‌ నూ కంకంలోళ్య చాసవదత్త్యగద్నృకామ్యమం టాం యిటు త త ఆ ఉం ల జ చ చ న ళ్‌ “చింత అునరంలవంం (టంయకిర లమును వతి ఉం రలు టం అం లాలో లో చం చే (1690 బొలదమం) శీలా ఆం ల ఎ అవద.

---

Chunk 8 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0071-0080.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 16019

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [143, 154, 262]

Key Terms:

• యొక్క
• కవితా
• విశేషము
• భావము
• భారత
• వానిని
• మహాకవి
• పురాణ
• వాడును
• భట్టి
• వక్రత
• వంటి
• సాహిత్య
• యందు
• భారవి
• చిత్తప
• దండి
• రచించెను
• బ్రహ్మదేవుని
• మంచి
• బ్రహ్మ
• అర్థము
• పంచమ
• రచించిన
• వాడు
• కావ్యమును
• కాలము
• శ్రీనాధ
• కీర్తి
• పర్వతము

Extractive Summary:

గీలు కొలుపుడు నాసలిపైంథేలు దోయి 7 అర్ధము - రనభావ=రసభావములను, భావనా=కలుగజేయుట(పోషించుట) యందు, మహనీయ=గొప్పదైన, కవితా=కవిత యొక్క, సముల్లాసున్‌=అతిశయమగు దీప్తికల వాడైన, కాళిదాసున్‌=కాళిదాసును, ప్రణుతింతున్‌=కొనియాడుదును నిరవద్య=దోషము లేని గద్యపద్య నిబంధ= గద్క్మపద్యముల రచన చేత పరిలోషిత= సంతోషపెట్టబడిన, స్థాణన్‌=ఈశ్వరుడు కల, భట్టబాణున్‌=బాణభట్టను గణుతింతున్‌= పొగడుదును, సాహిత్య పదవీ=సాహిత్య పదవి యనెడి, మహారాజ్య=గొప్ప రాజ్యము యొక్క, భద్ర+ఆసన+ఆసీనున్‌=సింహాసనమును అధిష్టించిన, ప్రవరసేను5 =ప్రవరసేనుని, భజియింతున్‌=కొలిచెదను, అంభోధి వార్‌+వీచి=సముద్రపు నీటి తరగల వలె, గంభీరతా=గాంభీర్యమును సార=శ్రేష్టతగల, వాక్‌+*సముత్కర్నున్‌=పల్కుల గొప్పదినము గల, హర్షున్‌= శ్రిహర్నుని, వర్ణింతున్‌=వర్దించెదను, భాస శివభద్ర సౌమిల్ల భల్లులకును=భాసుడు, శివభద్రుడు, సౌమిల్లకుడు, భల్లుడు అను కవులకును, మాఘ భారవి బిల్ల్ణణ మల్గణులకు=మాఘుడు భారవి, బిల్బణుడు, మల్పహణుడు అను కవులకును, భట్టి, చిత్తప కవి, దండి పండితులకు=భట్టి చిత్తప కవి, దండి యను పండితులకును, నొసలిపై=నుదుటిపైన, కేలుదోయిన్‌=రెండు చేతులను కీలు కొల్పుదు=జోడించెదను భావము - రస భావములను పోషించుట యందు మహనీయమైన కవితా విలాసముగల కాళిదాసును కొనియాడెదను నిర్దుష్టమైన గద్య పద్య రచనచేత ఈశ్వరునే సంతోష పరచిన బాణభట్టును పొగడెదను సాహిత్యమనెడి మహా సామాజ్య సింహాసనమును అధిష్టించిన ప్రవరసేనుని కొలిచెదను సముద్ర తరంగముల వతె గాంభీర్యము, “902 ఈయన డు - ఇతడు కాశ్మీరకవి భల్లట శతక కర్త శ్రీశ 883-90 8 భల్లు శతకము ఈ శతక శ్లోకములను ఆలంకారికు కాలము నీతిధర్మ శృంగార బోధక మీతని లుదాహశించిరి గల 9 మాఘుడు - ఈయన కాలము శ్రీశ 650-700 మధ్య ఇరువది సర్గలు శిశుపాల వధ పద్యకావ్యమీతని కృతి క్‌; 10 భారవి - రామచరిత్ర కిరాశార్డునీయ పద్యకావ్యము లీతని కృతులు 7వ శతాబ్ది పూర్యభాగమితని కాలము 11 బిల్హణుడు - విక్రమాంక దేవ చరిత్రమను చారిత్రక పద్య కావ్యమును కర్ణ సుందరి యను నాటకమున్ను శివస్తుతిని - ఈయన రచించెను 12 మల్పణుడు ఈఈ కని గూర్చి సమాచారము లభింపలేదు శే భట్టి - ఈయన రచించిన రామాయణము భట్టి కావ్యముగ ప్రసిద్ధము చ్యాకరల్లబ్లోద్ధ వ్రీన్సి యుర్దేశమ్సు ఈయ్సన కాలము ఆరవ శతాబ్ది యుత్తరార్థము 4 చిత్తపకవి = శ్రీధరదాసు సదుక్తి కర్టామృత్రన్న త్మ చిత్తపకవి రచించిన శివస్తుతి- 22, 82 భైరవ స్తుతి. 14 శ్రీ భీమేశ్వర పురాణము అర్థము - ఎన్న(గా=ఆలోచింపగా, వసుధా స్థలంబునన్‌=భూమిపైన, కొందణు కవీంద్రులు=కొందరు కవిరాజులు, శేముషీ=బుద్ధియనెడి, మషీరసము=సిరాను మన = మనస్సనెడి, కటాహ=కడవ(సిరా బుడ్డి) యొక్క, కుహరంబులన్‌=గుహలలో, నించి= పూరించి, కలంచి=కలియబెట్టి, జిహ్వికాకసలయజ=చిగురాకు వంటి నాలుక, తూలికన్‌+కొని=కలమును తీసికొని, నిజ+ఆనన=తమ ముఖములనెడు, వియత్తల=ఆకాశ ప్రదేశము వంటి, తాళపలాశరేఖలన్‌= తాటియాకుల వరునలందు, కబ్బములు=కావ్యములు, మహా వ్యసనముతో=అమితమగు ఆసక్తితో, వెసన్‌=వేగముగ, లిఖింతురు=వ్రాయుదురు భావము - అలోచించి చూడగా లోకమున కొందరు కవీంద్రులు బుద్ధియనెడి సిరాను మనస్సనెడి సిరాబుడ్డి యందు నింపి, చిగురాకు వంటి నాలుక యనెడి కుంచెతో తమ ముఖములనెడి ఆకాశ ప్రదేము వంటి తాటియాకుల వరుసలపై అమితాసక్తితో వేగముగ వబ్రాయుచుందురు విశేషము - ఈ పద్యమునందలి ప్రథమ పాదమున అఖండ యతి వేయబడినది అచ్చంధిగల శబ్బములందు స్వరప్రధాన వడియే పొటింప వలసి యుండగా, ఆ శబ్దద్వ్యయ మేళనము అఖండముగా (ఏకశబ్దముగా) భావించి, నంధి స్థలమున నిల్చియున్న వ్యంజనాక్షరమునకే యతి గూర్చుట యఖండ యతి యనబడును ఈ భీమేశ్వర పురాణములో అఖండ యతి కన్పడుచున్న మరికొన్ని పద్యములు ఉ తమ్ముని వీరభద్ర వసుధాధిపు (1- 34) సీ.

---

Chunk 9 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0081-0090.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14995

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [358]

Key Terms:

• మంత్రి
• యొక్క
• భావము
• దేశము
• అర్ధము
• విశేషము
• శ్రీ
• శ్రీనాధ
• వారును
• కన్నడ
• చరిత్రము
• కీర్తి
• అన్నయ
• తెనుగు
• కర్ణాట
• చరిత్ర
• సప్తశతి
• పండితారాధ్య
• శృంగార
• కావ్యము
• కురు
• బెండపూడి
• తెలిసిన
• ఒక్కవంకన్‌
• నీవు
• నాకు
• మహాకవి
• కొన్ని
• కలదు
• శాతకర్ణి

Extractive Summary:

గావింపందలంచి 17 అర్ధము - నవ మరుత్తు చరిత్రంబు = నవ మరుత్తుని చరిత్రము, నైషధంబు = శృంగార నైషధమును, సప్తశతి = శాలివాహన సప్రశతియు పండితారాధ్య చరితము = పండిళారాధ్య చరిత్రము, అన(గన్‌ = అనునట్టి, కావ్యములు = కావ్యములు పెక్కు చెప్పెయున్‌ = అనేకములను రచించినప్పటికిని, కాంక్ష = కోరిక , చనక = తీరక, వెండియున్‌ = మరలను, కావ్యమొకటి = ఒక కావ్యమును, కావింపన్‌*తలంచి = రచింపదలచి భఖావమీ - నవమరుత్తుని చరిత్రము, శృంగార నైషధము, శాలివాహన సప్తశతి, పండితారాధ్య చరిత్రము అను అనేక కావ్యములను రచించినను కోరిక తీరక మరొక కావ్యమును రచింపవలెనని సంకల్పించి విశేషము - శ్రీనాధ మహాకవి గ్రంధములనేకములు అందు కొన్ని దొరికినవి కాన్ని దొరకలేదు దొరికిన వానిలో కొన్ని గ్రంథములు కర్తృత్వ విషయమున వివాద గ్రస్తములు కొన్ని శ్రీనాథుని కృతులని యితరులు చెప్పుట వలన తెలిసినవి శృంగార నైషధము భీమేశ్వర పురాణము, కాశీఖండము, హరవిలాసము శివరాత్రి మాహాత్మ్యము, పలనాటి చరిత్ర క్రీడాభిరామము - ఇవి దారికిన గ్రంధములు మరుత్తరాట్బరిత్ర, శాలివాహన సప్తశతి, పండితారాధ్య చరిత్ర - ఇవి తాను వ్రాంవట్లు చెప్పినను అవి దొరకలేదు పలనాటి చరిత్ర, క్రీడాభిరామము - ఇవి లభ్యములగుచున్నను కర్తృత్వ విషయమున వివాదగ్రస్తములైనవి ధనంజయ విజయము, వల్లభాభ్యుదయము, నందనందన చరిత్ర అను నీ మూడు కృతులు శ్రీనాధ మహాకవి రచించినట్లితరులు చెప్పిరిగాని యివియు దొరకలేదు శ్రీ భీమేశ్వర పురాణమును రచించుటకు ముందు శ్రీనాథ మహాకవి రచించిన గ్రంధములు - 1 మరుత్తరాట్బరిత్రము, 2 శాలివాహన సప్తశతి, ౩ పండితారాధ్య చరిత్రము, 4 శృంగార నైషధము, 5 హరవిలాసము, 6 ధనంజయ విజయము, 7 నంద నందన చరిత్రము, 8 వల్లభాభ్యుదయము వ ఉన్నంత 18 అర్థము - ఉన్నంత = ఇంకొక కావ్యము వ్రాయదలచి యున్నసమయమున ఆదిగా=మొదలైన, నృవ=రాజుల యొక్క, నభాస్థాన=నభల యందున్న బుధ=విద్యాంసులచేత, వర్ణనీయ=వర్డింప తగిన, సుగుణ మండనుండు=సుగుణములే అలంకారములుగ కలవాడు, బెండపూడి+అన్న మంత్రి వరుండు=బెండపూడి అన్నయ మంత్రివర్యుడు భావము - ఏ మంత్రికి కులదైవము, చంద్రశేఖరుడైన దక్షారామ భీమశంకర స్వామియో, ఎ మంత్రికి ప్రభువు ఇక్ష్వాకువు, మాంధాత, శ్రీరాములతో సమానుడైన వేమభూపాలుడో, ఏ మంత్రి యొక్క తెల్లని క్షీర్తి సప్త సముద్రముల కవతలగల కొండ కావలి వైపున గల చీకటిని పారద్రోలు చంద్రుని వలె ప్రకాశించునో, ఏ మంత్రి యొక్క సౌందర్యము మన్మథుని సౌందర్య విలాసమునకు ఒరవడియో - అతడు కన్నడ లాట బోట, అంగ, వంగ, కురు, కుకురు, కుంతల, అవంతి, ఘూర్దరము మొదలైన దేశముల రాజాన్ఫానములందలి విద్వాంసులచే స్తుతింప తగిన సుగుణములే అలంకారములుగ గల బెండపూడి అన్నయ మత్రివర్యుడు విశేషము 1 కర్ణాట=కన్నడ దేశము 2 లాటము=ప్రస్తుత దక్షిణ గుజరాతులోని కొంత భాగము ౩3 బోటము=కసూరి కాకరమ్తైన భోట యనునది భ్రూటాన్సుగ తెలియుచున్నది 4 అంగము=బీహారులోని భాగల్పూరు, ముంగేరు జిల్లాల ప్రాంతము 5 వంగ=బెంగాలు 6 కురు=కురుక్షేత్ర ప్రాంతము ఉత్తరప్రదేశ్‌లో కలదు 7 కుకురు=ఉత్తర భారతమునందలి జనపదము 8 కుంతలము=ఆంధ్ర కన్నడ మహారాష్త్రముల మధ, ప్రదేశము మైసూరు ప్రాంతము లోనిది 9 అవంతి=ఉజ్ఞయినిగల ప్రదేశము-మధ్యప్రదేశము మాళవదేశము 10 ఘూర్జరము=ఇప్పటి గుజరాతు రాష్ట్రములోని భాగము వ ఒక్కనాడు 20 అర్ధము - ఒక్కనాడు = ఒక దినమున సీ॥ భాట్ట ప్రభాకర ప్రస్థాన సంవేద్యు లుద్దండ సండితు లొక్క వంక ఫణిప బాషిత భాష్య ఫక్కికాభావజ్ఞు లుత్తమ ప్రాగల్భ్యు లొక్క వంక ఒక ప్రక్క పాణిని రచించిన వ్యాకరణమునకు పతంజలి వ్రాసిన మహాభాష్యములోని విశేషములను తెలిసినవారును, ఉత్తములైన విద్వాంసులును, కణాదుడు రచించిన వైశేషిక దర్గ్శనములోని నిగూఢార్ధములను తెలిసిన వారును, అనేకులైన శాస్త్ర విద్వాంసుల నుండి భిన్న భిన్న శాస్త్ర విషయములను వినుటతో నివ్లాతులైన వారు ఒకవైపునను ఒక చరి అధ్యాత్మ విద్యాసంస్కారముతో శాంతరస మర్మము నెజిగిన వారును, ఉపనిషత్తుల సారము నెణిగిన వారును, ఒక వంక సంస్కృతాంధ్ర భాషలలో కవివతంసులును ఒక వంక వేన్స్పలును ఒక దిక్కున వీరభటులును నిండియుండి కొలుచుచుండగా కొలువులోనున్న బెండపూడి అన్నయ మంత్రి సత్తముడు నన్ను పిలువనంపెను విశేషము - ఈ పద్యమున అనేకులైన వైయాకరణులు పండిత వరేణ్యులు కవివతంసులతోపాటు సభలో వేశ్యలకును స్థానమీయబడినది ఈనాడు వేశ్వయన్నచో చిన్న చూపు కలదుగాని శ్రినాధుని కాలమునను కృష్ణదేవరాయల కొాలమునను వేశ్యలకు సంఘము ఉన్నత స్థానమే కలదు వేశ్యలానొడు సంగీత సాహిత్య నాట్యాది లలిత కళలంద నివ్వాతలై సభాన్థానములందు ప్రాతినిధ్యము, గౌరవము పొందుచుండెడి వారనుట కిట్టి యుదాహర౯ణ లెన్నేని కలవు రాజులకానాడు పన్నుల రాబడి ఈ వేశ్యా వర్గము నుండియే అధికముగ వచ్చెడిది తే॥ ఇట్లు పిలిపించి సమ్మాన మెసక మెసంగ సముచితాసనమున నుంచి చతురలీల నానతిచ్చెను రాయవేశ్యాచుజంగు మంత్రి గంభీర దీర సంబాషణముల 22 అర్థము - ఇట్లు పిలిపించి=ఈ విధముగ నన్ను సభకు పిలిపించి సమ్మాసము= గౌరవము, ఎనక మెస(గ=అతిశయించునట్లుగా, శముచిత+అఆశవనమునన్‌=తగివ ఆసనముసై, ఉంచి=కూర్చుండబెట్టి, రాయవేశ్యాభుజంగు మంత్రి='రాయ వేశ్యాభుజంగ' యను బిరుదుగల వేమభూపాలుని మంత్రియైన అన్నయ మంత్రి, గంభీర ధీర పఎంభాషణము లన్‌=గంభీరములు ఫ్రాఢములు నైన పలుకులతో, చతురలీలన్‌=నేర్చుతోడి రీతిలో ఆ శతిచ్చెను= ఆజ్ఞాపించెను భావము = “రాయవేశ్యాభుజంగ” అను బిరుదముగల వేమ భూపాలుని మంత్రియైన అన్నయ మంత్రివర్యుడు నన్నావిధముగ సభకు పిలిపించి తగిన ఆసనము.పై కూర్చుండబెట్టి గౌరవించి గంభీరము, ప్రాఢమునైన మాటలతో నేర్చరియ్లై నన్నీవిధముగ కోరెను

---

Chunk 10 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0091-0100.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 17651

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [112, 338, 343, 346, 350]

Key Terms:

• యొక్క
• శ్రీ
• భీమేశ్వర
• స్కాంద
• అర్ధము
• గోదావరీ
• పురాణము
• అల్లాడ
• లక్ష
• భావము
• దక్షారామ
• విశేషము
• మొదలైన
• ఇతడు
• ఎబది
• మంత్రి
• వీరభద్ర
• భూపతి
• పాటల
• పవిత్రమైన
• పూరు
• ప్రోలయ
• మహారాజు
• ఇతని
• సపాద
• సముద్రమునకు
• కూడియుండి
• గ్రంధము
• భువన
• దక్షారామము

Extractive Summary:

తక పలికి=అని పల్కి, సబహుమానంబుగాన్‌=సగౌర /' అర్ధము - అని పలికి=అని పల్కి, సబ గారు బరీ క ౦బూలము జాంబూనద+అంబర+ఆభరణంబులు= బం ఉఊాంబూల=కర్పూర తా వీడు కలిపి నజపంపగా ౦చులు గల వస్త్రములను, ఆభరణములను, ఒసంగి=ఇచ్చి డు ూర అ త్రి - భావము - అన్నయ మంత్రి సత్తముడిట్లు పల్కి సగౌరవముగా న చా పంజ శాంబూలమును బంగారు అంచులు గల వస్త్రములను ఆభరణములను కామక చేసి సీ ధారాసురత్రాణ ధాటీసమారంభ గర్వ పాథోరాశి కలశజులక్షు సప్రమాడియరాజ రూడియక్ష్మాపాల నందిత శ్రిపాద వనరుహులక్సు సింహాద్రి పర్యంత సీమాంధ్ర మేవినీ మండలీ పాలనాఖండలులక్సు హరిదంత దంత్తి దంతావళీ లిఖ్యమా నానేక్ష జయశాస నాక్షర్తులక్షు గీ॥ వీరచద్రేశ వేమ సృథ్యీధవులక్ష ననుంగ్స మంత్రి వుషు ప్రధానా 'గ్రగణ్యు వెండ పూండన్న జగనొబ్బ గ్రండ్ష చిరుద సచివ దేవేంద్రుంగృతి కధీశ్వరునింజ్హ 29 అర్ధము _ ధౌరా=జిలధారవలి ొదతెగని, స్పర్షజ్ర్యాద్ధ టీ=సులతానుల దాడియొక్క అన్య రంళమునందలి, గర్యపాధోరాశి=గర్యవ్పనెడ్ష సముద్రమునకు, కలశజాలకుళ అగస్తు పారిక్సీ సపష్ష ల కావొర=ర్రూడె ప్రాంతమ్సన్స పొలిర్వ్స రాజులచే నృపాద వసరుహులక్షజస్తంప్రద్ష్యళ్ఞ త్‌స్స్పు పందిత్ర=నమస్కురింపబడివ, శ్రీ [క ములగ పాద పద్మమ్సృల్చ గలవారికి సింహాద్రి పర్యంత్ర క్షీ న 'సండలీ“అంద్రభూమండలమ్పన్న పాలన్రజష్ష ద్రు న్న ॥ పవరిపాలించ్చటల ఆఖండలులకు=మహేం( గ్‌ వరలందుగ, దంత్రి=ప్సృగృల కు దంతావలో లందలి అక్షరమ్మల్చ కలవారికి ల, శౌసన+బక్షరులక్రజజయావాపవ విశేషము - పాటల వర్ణమనుటతో ఆ పవిత్రమైన జాతి యొక్క ఓజో గుణమునకు, కీర మత టు న యారు, ఉఎవదని చెపవచ్చును ధుంధుమూద పూరు ప్పరూరన ధడ్ల్య అర్థము _ ఆప్ట లుం బెరిపాలించెం దదనంతరంబ 32 విష క వ అట్బుజజ్ర స్‌వి న చంట్రి పౌద్వ్ల న

---

Chunk 11 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0101-0110.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 15166

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [9]

Key Terms:

• యొక్క
• వీరభద్ర
• భావము
• శ్రీ
• భూపతి
• అర్ధము
• రాజు
• నందు
• కలది
• వీరభద్రారెడ్డి
• విశేషము
• యనియు
• సర్వ
• భూమిని
• వితరణ
• అల్లయ
• పద్యము
• నందలి
• బారుహదొంతి
• పార్ధ
• ముత్యాల
• నేర్చిరి
• ధరించుట
• నేర్చుకొనిరి
• రాజమహేంద్రవర
• కలదు
• యందు
• చేసి
• వీరభద్రభూపతిని
• వ్రాయించెను

Extractive Summary:

సప్తమాడె, బారుహదొంతి - సప్తమాడె = గంజాము మన్నెచారలఎఎ సంస్థాినములనియు, బారుహదొంత్తి = ఒరిస్సాలో భాగమనియు - శ్రీ మల్లంపల్లివారే తెల్పి పండువా బెంగాలులోని యిప్పటి మాల్దాజిల్లా -ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర - పు = 66 సురవరం ప్రతాపరెడ్డి చూడుడు భీమ - 1-29, 1-63 పదునాల్గు పదైదు శతాబ్బులలో పశ్చిమ బంగాళాన్ని పాలించిన సుల్తాము రాజధానిమైన ఫాండవా పట్టణం “పండువా అని శ్రీనాధుని ప్రయోగాలో కన్పిస్తుంది ఆచ్వా తూమాటి దొణప్ప - శ్రీనాధ సాహిత్రిలో అన్యదేశ్యపదాల్సు రాజమహేంద్రవర రాజ్యముపై యుద్ధమున డిన రాజులందరు కప్పముల బహుమానముల్సు సమర్పించుచుండ్తిం ఇవన్నియు రెడ్డి రాజ్యమునకు చుట్టుపట్ల గ) సామంతరాజ్యములు శ్ర వచ్యమువు చెప్పబడినవి వేమభూపాలుని విజయములు ఈ పద్యము కాశీఖండము సందును (1 35) యధాతదముగ కలడు శా దేవ బాహ ల్‌ళాణ వక్తి షర్ధిత్ర దరిశ్రీచక్ర సౌమ్రాజ్య అ కె వాస్తోస్పతి సంస్తుత్రిం ॥ ౯ మ ఏ మైలంప(గందగున్స్‌ శ్రీ వే పృథ్యీశ్వరున్‌ లావణ్యాపర గి మత్స్యలాంచన్నని నా లంకాష్టర్రీ శంకర రావాచ్యంతరకూలముద్వహయ్య్య కల్లోలినీ వలన 39 డా ల్ల ళం అర్ధము దేవ ఇ గ్ష్వత్ర జ భక్తితో వరి = పెంచబడి్య క గి” బ్రాహ్మణుల యందలి, భక్తి “ చక వ డ్‌ సామ్రాజ్య సంపదక్స వాస్త్రోప్పృత్చి మండల యొక్క, సామ్రాజ్బలక్ష్మీ న' వా ఇం; జో = మరిర్వెళ్ట మత్స్యలాంధనునన్ష న్‌ ముదుసు లావణ్య = సౌందర్యమువందు అపర ద ప జ = ఆ లంకానగర్రమ్సృ నుండి. శంక ధ్వేజమ్స గల) మన్మదుడైఫవాడు, ఆ లంకాపు అభ్యంతర = మధ్య ప్రద్ష్య గొన ఇ (శివ పర్వతమగు) కైలాసముల యొక్క 0 మునంద్చ్య క్తూలమ్సర్వ ఆ లా శా కల్లోలినీ = యమన నదిక్రల్ల్టృర్థా _ ఏ * ఒద్డులనారసికొని ప్రవహించు, య భూపాలుని, సంస్నృత్రింపంన = వక్త లగ టెన్‌ శ్రీ వేమ పృధ్వీశ్వరున్‌ = శ్రీ వేమ గ్ర ఆగ 'పశేంసిద్వ్యట, తగన్‌ ఇ లయల చ సువాసన లీనుచు అప్పుడే విరిసిన ఎజ్జకలువ పూలను ధరించుట నేర్చిరి వేషము బ్రాహ్మణోత్తములు వేదవిహిత కర్మనిష్టులైనవారు వీరభద్రభూపతి పరిపాలన కాలమున గోదావరీ తీరము నందలి అగ్రహారములు సంపన్నిలయములైనను - అందలి బ్రాహ్మణులు తమ విహిత కర్మనిష్టను మాత్రము వదలలేదు కనుకనే దర్భ పవిత్రములతోపాటుగ కెంపుల యుంగరములను, నానట గంగ బొట్ట పైననే కస్తూరి బొట్టును జందెములతోపాటుగ వెండి దండలు, ముత్యాల దండలను, *శిఖలపైననే చెంగల్వలను ధరించిరి కనుక ఈ భావము వారి వైదిక కర్మ నిష్పాగరిషస్టతకు, ఐశ్వేర్యమునకు చిహ్నము ఈ పద్యము కూడ కాశీళఖుండములో (1-37) యధాక్షరముగ కలదు తే.

---

Chunk 12 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0111-0120.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 14951

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• మంత్రి
• భావము
• శ్రీ
• అర్ధము
• విశేషము
• అన్నయ
• కుమారుడైన
• వారు
• అల్లాడ
• అన్న
• ప్రజాపతి
• పోలమంత్రి
• కుమారులు
• ప్రభువు
• కొలను
• తల్ల
• వంటి
• బ్రహ్మ
• నీటికి
• యశస్సు
• యశము
• రాజు
• సుతుల్‌
• కలది
• బెండపూడి
• ఆకాశ
• పేరు
• కొడుకు
• ముని

Extractive Summary:

జ అనునట్లును, విశ్వలోక=లోకమంతటను, ప్రశస్తుడ్తె*ప్రశంసింపఒడినవాడ్తై అశం బలసీరి= అసమాసమైన బలమునందు బలరాముడైైన బోలయ అన్నశారి= పోల మరో కుమారుడైన అన్న మంత్రి వినుకికెక్కిన్‌= ప్రసిద్ధి” పొందెను భావము - పోలయ మంత్రి కుమారుడైన అన్న మంత్రి కాకతీయి వీరరుద్రి భూపతికి మంత్రి ఆ రాజు యొక్క గజబలమునకు నీర్పరియైన నాయకుడు ఆ వీరరని రాజ్యమనెడి సముద్రమునకు పున్నమి చంద్రుని వంటివాడు ఆ రాజు ఆల్యద్రదేశమనే సార్వభౌముడగుటకు దోహదకారిమైన గురువు అ రాజునకు కుడి భుజము యవమల పాలిటి కాలాగ్ని దిండయాత్రా నైపుణ్యమునకు కుమ్మరమను వనదుర్గ విజయనే. = కొం అనగా పశ్చిమ గొదావరి జిల్లాలో కొల్లేటి సరసఘ్పులోనున్న ప ంయ్యూముని క అభిప్రాయము కొలను అవగా ఎయీరు అని చాగంటి వారి అభిప్రాయము ఈ పల్పము నందలి కొలను ప్రతాపరు్వుు అనుదాణచో కొలను అను శబ్దముము 'కొలని ఆ చటవవచెననియు కొలని ప్రతాపరుద్రుడశగా వ్రతాఎరుద్ర చక్రవర్తి కాదనియు, కొలని బ్రతావరుద్రుడను నియోగి ట్రాహ్మణుడనియు. భావము - ఆ అన్నమంత్రికి దేవయ, తల్లయ అను నిర్వురు కుమారులు వారు భాషాజ్ఞునమునందు ఆదిశేషుని కన్న మిన్నయైన వారు వేదాంత జ్ఞానము గలవారు షడ్గుణములకు సంబంధించిన విద్యలందు గనులు వారి యశస్సులు దిగ్గజముల తుండములతో వియ్యమందును విశేషము - అర్ధము=అర్ధము-వాచ్యము, లక్షణము వ్యంగ్యమునని మూడు విధములు ఈ మూటి పరిపక్వత అని యిట భావము శేయ్య - “యా పదానాం పరాన్యోన్యమైైత్రీ శయ్యేతి కథ్యతే పదములకు అన్యోన్యము ఉత్తమము అగు మైత్రి కలిగియుండుటయే శయ్య అని ప్రతాపరుద్రీయము షడ్గుణములు - రాజులు ప్రయోగింప తగిన 1 సంధి 2 విగ్రహము 3౩ యానము 4 ఆసనము, 5 ద్వైధీ భావము, 6 సంశ్రయము - అనునవి షడద్డుణములు ఇవి గల రాజనీతి విద్యలన్నంటియందును గనుల వంటివారని భావము శా॥ లక్ష్మీదేవి-బయోరు హేక్షణునింబోల్పం బాత్రులై యొప్తు శ్రీ లక్ష్మీదేవికి నన్నమంత్రికి సుతుల్‌ లావణ్య సంపన్నిధుల్‌ లక్ష్మీవంతులు దేవమంత్రియును దల్తప్ప ప్రధానుండు స ర్వక్షాధీశ సబాంతరస్తుతనయప్రాగల్భ్య వాచస్పతుల్‌ 52 అర్ధము - లక్ష్మీ దేవిక =లక్ష్మీదేవి తోడను పయోరుహ+ఈక్షణుని $= మద్మపురేకుల వంటి కన్నులుగల వాడైన విష్ణువు తోడను పోల్పన్‌=పోల్చుటకు పాత్రంలై=తగివవారై ఒహ్పు=ప్రకాశించు శ్రీ లక్ష్మీదే వికిన్‌+అన్నమంత్రికి= శ్రీలక్ష్మీ దేవీ అస్నమంత్రి దంపతులక్రు లావణ్య సంపత్‌=సౌందర్యమకు సంపదకు, నిధుల్‌=గులు అక్ష్మీవంతులువ భాగ్యవంతులు సర్వ=సమస్తమైన క్షాధీశ=రాజుల యొక్క సభాంతర=పభలలో స్తృత=ప్రగంసింవబడివ నయవ=నీతిశాస్తముశందు ప్రాగల్య్య=మాటల నేర్చునందు, వాచప్పతుల్‌=బృహసప్పతులైన దేవమంత్రియును=దేవయ మంత్రియును, తల్లప్ప పప్రధానుండు=తల్ల మంత్రియు సుతుల్‌=కుమారులు " భావము - శ్రీలక్షీనారాయణుల వంటి శ్రీ లక్ష్మీదేవీ అన్నమంత్రి దంపతులకు ఇద్దరు కుమారులు వారు దేవ మంత్రి తల్ల మంత్రి వీరు స్తుందరులు సంపన్నులు సర్వరాజనభలయందు ప్రశంసలందుకొన్న దిట్టలు వీత్రి శాస్త్రమునందువము, మాట నేర్పరితనమునందు బృహస్పతులు విశేషము - బృహస్పతి - బృహస్పతి దేవతలకు గృర్రువు

---

Chunk 13 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0121-0130.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 15523

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• మంత్రి
• లింగన
• దధీచి
• భావము
• అర్ధము
• విశేషము
• కలిపి
• దేవమంత్రి
• దేవయ
• యందు
• భీమేశ్వర
• దేవతలు
• బ్రాహ్మణులకు
• నందు
• కీర్తి
• ఇతడు
• విశ్వనాయకుని
• రామమాంబ
• వంటి
• వచ్చును
• భూమిపై
• శిఖరి
• అల్లాడ
• నిర్మల
• మందార
• తోడన్‌
• నందును
• అన్న
• కుమారుడైన

Extractive Summary:

భావము - ఆ దేవ మంత్రి కీర్తి భూమ్యాకాశముల యందును దిగంతముల వరకును విహరించును చంద్రశేఖరుని అట్టహాసమును, సరస్వళీ దేవిని మందార వృక్షమువు చంద్రకాంతిని, ఆకాశగంగను చుక్కలను మంచును పరిహరింవగల్సిన(మించివ) తెల్లదనముతోను, స్వచృతతోను, బెన్నత్వముతోు ప్రకాశించుచుండుము విశేషము - ఈ పద్యమునందును శంంరుని అట్టహాసమ. సీ _గదేశ సంస్తుత్వ సౌభాగ్య సంపద రతిదేవిం బోలు నీ రాజవదన పరమ పాతివ్రత్య ఖాగృ గౌరవమున భూపుత్రించోలు నీ పువ్వుంబోణి యక్తీణ మహిమ గళ్ళాణ వైదవమునః బార్వతింవోలు నీ పద్మగంది మృదు గభీర ప్రొాఢ మిత భాషణంబుల బారతింబోలు నీ పరమ సాధ్వి త యనంచు ఒంథలు వినుతింప నవనిమించె నధిక శుబగాత్రి విశ్వనాయకుని సృత్రి యన్నవిభు దేవమంత్రి యర్హాంగ లక్ష్మి రవ్వ సద్దుణ నికురంజఒ రామమాంబ క్‌7 అర్దము - ఈ రాజవదవ= చంద్రబింబము వంటి మొగము గల ఈమె, జగదేక= లోకము వంచు ముఖ్యముగ సంస్తుతృ=మిక్కిలి కొనియాడతగిన సౌభాగ్య సంపదన్‌= గాఢమైన దాంపల్కే మేమ యనెడి సంపద యందు రతిదేవిన్‌=రతిదేవితో, పోలున్‌= సరివచ్చును ఈ వువ్వుోో=పూవు వంటి శరీరము గల యీ సుందరి పరమ పాతివ్రత్య శ్రేష్టమైన పతివ్రతా దర్శమశెడి భాగ్య గౌరవమునఫ్‌=అదృప్తము యొక్క గొప్పదనమువందు భూపుత్రిన్‌=భూమివుత్రికయైన పీతాదేవితొ పోలుక్‌=ఈడు వచ్చును ఈ పచ్మ గంధి=తామరపూవు వంటి మేని వాసన గల ఈమె అక్షీణ మహిమస్‌= తరుగని ఐశ్చర్వముతో కళ్యాణ వైభవమువనన్‌=మంగళముల సంపదతోను, పార్వతిన్‌= పార్వతీదేవితో పోలువ్‌= సమా నమగును ఈ పరమ సొద్వి=గొప్పశీలవతియైన ఈమె మృదు=కోమలమైన గభీర=లోతైన ప్రొాఢజనేర్పు గల మిత=పరిమితమై; భాషణంబుల క=మాటలలో, భారతిన్‌=సరప్వతీదేవితో, పోలున్‌=సామ్యమ వచ్చును అముచు=అని పలుకుచు బంధులు=మట్టములు విముతింపన్‌=పాగడుచుండ్డగా, అధిక శుభగాత్రి=మిక్కిల శుభంకరమైన శరీరము కలది విశ్వనాయకుని పుత్రి=విశ్వనాయకుని సుతయు అన్న విభుదేవమంత్రి= అన్నమంత్రి కుమారుడైన దేవమంత్రి యొక్క, అర్భాంగలక్ష్మి బార్వతీ వల్లభుని మీంది బక్తిగరిమ 58 అర్థము - అన్న విభుదేవయ+ అమాత్యున్‌= అన్నమంత్రి కుమారుడై న దేవమంత్రి పార్వతీ వల్లభుని మీంది=పార్వతీపతియైన శంకరుని మీది భక్తిగరిమక్‌=భక్తి యెంక్క గ్రేష్ట్ణతతో సింధు=సింధుడు, కరికాళ=కరికాలుడు భల్లాణసేనయ=భల్లాణేంవుడు ఆది=మొదలైన పరమజగొప్ప, మాహేశ్వర+ఆచారపలుల సరణిన్‌= శైవాచార పరాయణుల వరునలో ఎన్నవచ్చున్‌=గణింపవచ్చును భావము - దేవయమంత్రి గొప్ప శివభక్తుడు ఇతడు అంధుడు కరికాళుడు భల్లాణసేనుడు మొదలయిన మహాశివభక్తుల వరుసలో చేర్చతగినవాడు విశేషము - సింధుడు, కరికాళ చోళుడు భల్హాణసేనుడు - వీరశైవులు ఈ శివభక్తుల ప్రస్తావన పాల్కురికి సోమనాధుని బసవ పురాణము నందును, పండితారాధ్యచరిత్రము నందును వచ్చును కరికాలచోడుడు తన శివభక్తి మహిమచే కనకవర్షము క్రురియింవ చేసినవాడు “శివభక్తి కామధేనువు బసవనికి( దవిలిచనృవిసి యిబ్బువి/గాజునట్లు కరుణించి శంభుండు కనకవర్షంబు కరికాలచోడుండు గురియించె నాండు” బవవ వుగాణఖము - 7 అ - గుద్ధవ్వుగారి కధ

---

Chunk 14 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0131-0140.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 15233

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [280]

Key Terms:

• మంత్రి
• యొక్క
• తల్లన
• అన్నయ
• శ్రీ
• కుమారుడైన
• మంత్రికి
• భావము
• విశేషము
• లింగన
• కట్టించెను
• దేవయ
• అర్ధము
• సమీపమున
• మార్కండేయ
• పేరుగల
• కాని
• మహర్షి
• దధీచి
• సింధు
• మంటపమును
• కనుక
• ప్రతాప
• నేర్చు
• యాచకుల
• కశ్యప
• నందలి
• రత్నములకు
• రోహణ
• కీర్తి

Extractive Summary:

మన దేవయ లింగన మంత్రిజమన దేవ మంత్రి కుమారుడైన లింగన మంత్రి ప్రతాప=ప్రతాపముగల, నృపపట్టభద్రుచే=పట్టాభిషిక్తుడై న వానిచేత వేమవముధాధిపుచే=వేమభూవతి చేత, కవి ద్విజ బంధు రక్షక్రె=కవులను బ్రాహ్మణులను, బంధువులను రక్షించుటకై భువన మనోహరంబయిన=లోకముల మనసున కింపయిన, బోడసక.ర్తి=బోడసకుర్తియను పేరుగల, మహాస్థలంబునన్‌=గొప్ప ప్రదేశమునందు, అన్నచోడవర=* అన్నచోడవరమను గ్రామమును, మహాగ్రహారమున్‌=గొప్పదగు పన్నులులేని దానముగ కడంకన్‌=పూనికతో త్రివిరి=సిద్దపడి, పరిగ్రహించెన్‌=స్వీకరించెను ీ సోదరుడు అన్నయ మంత్రి ఇతది యావకుం స ఆల వబుదెచువు ఇత రికాంత 'పైఎడులోక్షవ -క ్‌ న్‌ పై తములండ్షుస్సు మ్రహోశ,తమెన మడల వరుసయండు విహరించుల ప మహోస్నతమై వష అలంకారమృ రూపకము మః అరవ భాష తురుష్క బాగ రర బాషల్‌ ణ '6 అవాన ఘూ వ్‌ మళయాళ బాష గక 9 ర్సర చావా సింధు సౌరీర ఇ న ఆ ముతీయ్యం బాప విశేష బృరువైవచ్చు నకేటి ౬ జు ఆఎంపషంజంల డంబ్బు టి యన్ననికి గష్య్బం గ ॥ ఈ ంపియోగరులన 7 సలాప అల. వం ర న న్‌జి అల్లొపములల్రోన్సి పారస్పరక్థ సం య మం గో పం యోగంబులణగు' భౌాషజట్టర్రీ న బంధముల అరవ్సీ ఆ “శ భాషే గప భాష క “న భాష అరబ్బుదేశ భాష తురుష్క ప వాన ఇ రర్జాట్రఐ ల డ్‌ ఆప్టనుల జే షూర్జర్ర భాషల్‌=గ్య / కన్నగ్ష భాష ఆంగ్ర=తెలుగు వా గాంధి డ్‌ నక భాషాఐన క్ట జెరాప్తి కా.

---

Chunk 15 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0141-0150.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14425

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• భావము
• అన్నయ
• శ్రీ
• మంత్రి
• విశేషము
• వంటి
• కలవానికి
• అర్ధము
• భీమేశ్వర
• వానికి
• వారి
• పుట్టిరి
• బెండపూడి
• బెండపూండన్న
• పాంచాల
• జాతి
• ప్రియుడు
• ఎందులకు
• నుండి
• పుట్టిన
• చెప్పుట
• అలంకారము
• కన్నుల
• కల్లి
• శంకరుని
• కలవానికిని
• పాలసముద్రము
• చెంచుమల
• పంచారామ

Extractive Summary:

వు ాజుర్పం లా లా ॥ ప శ్రీనా పల్వెలపురి - “పల్వెలిబురిం' అని చిలుకూరి పాపయ్య శాస్త్రిగారు సమీక్ష - పుట - 31 నదీ పలివెల -దక్షారామమునకు మూడు యోజనముల దూరమున కౌంతేయి తీరమున (కౌశికి అను నదీ తీరమున) కలదు అన్నమంత్రిని (1-77) అరయేటి వంశీయుడనియు ఈ పద్యమున బెండపూ వంశీయుడనియు చెప్పుట గమనార్హ విషయము తే తారగిరి మందరముల బృందారకాది తారకారాజవదనలు తారుతార తారతారశ్రుతిస్వరోదార లీలం బాడుదురు బెండపూండన్న భవ్యకీర్తి 79 అధిను - బెండవూండన్న=బెండవూడి అన్నయ మంత్రి యొక్క, భవ్యకీరిన్‌= మనోహరమైన క్రీర్తని రారగిర మందరముల=వెండికొండ, మందర పర్వతములందలి, బృందారకాది=దేవశ్రల్స మొదలైన, తారకారాజ=నక్త్షతములకు నాయకుడైన చంద్రునివంటి, వదనల్సు=మొగమ్సృల్పగల కాంతలు తార=ఓంకారమువలె, క. రై అజ స్టీం భురాణణయి క = పిరుగునట్లుగా పరంపర= వరుస అభివృద్ధిగాన= పె ర్ధము - అభ్యుదయ పరంపర=శుభముల వ ప, ప్రబంధంబునకుక్‌= క రచింపదలచిన ఈ+మహా=ఈ గొప్ప ను నాజసేసు, ఇనర్సంబూనిస న=కధకు నాయకుడైన, భీమేశ్చర=శ్రీ భీమేశ్వర స్పాయయ న కు ళీ అత న. మందారము “నారామనగరమ్పు సర్యంత చయంబు ముక్క వసీ=వనమలంద “మందార వృకషుల్చు సరిజాతకంప్రాిజాత వృక్షముల యె ము = ములంద్చ, మాగాక్రీడించుచున్న నిర్ణరీదేవరాంతల యొక్క స దయంబు=సమ్రూప్ప్వు కలది * సోట్టంవ ర్‌ సరస ప్ప సరసం వర్‌ 'యోధ్రి గసొరసవంతమైై రసాజ్య డి, సీద్ద=లభించిన క వారి=మేలైన సీట్రిజ్ఞ సంపూర్ణ నల దను రం పరిఖొ బాగుగా నిండిన | =మిక్సిలి లోతైన, గ పయో ?

---

Chunk 16 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0151-0160.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 14929

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• భావము
• దక్షారామ
• గంధర్వ
• నీటి
• విశేషము
• అర్ధము
• కాంతల
• బంగారు
• ఇసుక
• బంగరు
• శంఖము
• వారి
• బంతులు
• అందమైన
• నేర్తురు
• శ్రీ
• కలదు
• భీమేశ్వర
• చంద్రుడు
• మణుల
• సమూహము
• తావి
• హాటక
• దక్షవాటీ
• అర్థము
• దివ్య
• భాగముల
• వలని
• కన్న

Extractive Summary:

• శ్రీ భీమేశ్వర లింగము పై అర్ధచంద్ర చిహ్నామున్నది అభిషేక సమయమున అ చంద్రరేఖ మునిగి పోవును ఆ విషయమును దక్షారామ వేశ్యల నుదురులను పోలలేని చంద్రుడు సిగ్గుతో ఆకాశ గంగ యందు మునిగెనని చమత్కరించుట జరిగినది విశేషములకు చూడుడు భీమ - 2-44 అలంకారము - ఉత్ర్రేక్ష ఈ భావము వామన భట్టబాణుని గ్రంధమున కూడ కలదు యత్రచ వామభ్రువా మనుపమలలాట తట కాంలి కదర్ధనల జయామజ్ఞన మివాచరత్తి శంకర కోటీర శైవలినీ పయసి చంద్రమ శకలమ్‌ ” సీ అంబుదర శ్రేణి హరిణ లాంచన రేబ కమ కార్ముక వల్లికొామతల్లి జలచర ద్వంద్వంబు చంపక ప్రసవంజు చింబంబు దాడిమ బీజరాజి శష్కులీ యుగళంబు చారు దర్పణములు శంఖంబు బిసములు జలరుహములు పసిండి కుంభంబులు బయలంబువీచులు పుష్కరావర్తంబు పులినతలము తే] కదళికా హేమ కాహళ కచ్చపములు మణుల బంతులు తారకా మండలములు సంఘటించి పురంబు నేశ్యల స్పజించె జాణదేవర శ్రీపంచశర విరించి 94 బలుకంగ నేర్తురు పాటలాధరముల మొల్క లేనగవులు ముద్దుగురియం శ్రే] జందురుని తోడం గల్పవృక్తముల తోడం దారతో లక్ష్మితో నమృతంబు తోడం గౌస్తుభముతోడ మున్నీంట గలిగినారు విబుధ గంధర్వ జాతు లవ్వీటి సతులు 85 మ అర్ధము - విబుధ గంధర్వ జాతులు=దేవజాత్తి గంధర్వ జాత్రివార్రైన, ఆ+వీటి=ఆ సమే నందలి, సతులు=కాంతలు, కమ్మని తావి గయగు=స్సువాసనలు గల, క్రావ్వరులు ఈత్తపూలను, లోయందకుండ=ఎమాత్రము వాడిబోకుండగ మూలక =క్‌పుల్లలో ముడువంగ నేర్చురు=ధరింపగలరు, మోహన=మోహింపజేయుటక్సు ఆ శ వీధియందలి, మొగలి వాక్షిట్రి కు అన్పదంబైన=న్యెమైన సగరవీదికా పట్టణను కులుకగలరు, చాయన్‌=తలవాకిలి సమీపమున మురియంగ నేర్తురు వలరాజుజమ్షన్న [ధుని గెలిచినజజయించిన జె గ వమెైన భీమనాదున్‌=క్రీ భీమేశ్వర స్వామినే, వలసింప నే ఎద్దకాలమ వేలు సం సనాతన దైఐజు పాటల=రెల్పష్టమించిన ర్తురు=పేమింపజేయగలరు; రశ శ్రీ ఖీమశ్వర పురాణము భావము - దక్షారామ నగరమునకు పడమట దిక్కున శంకరుని భార్యయైన గోగులమ్మ గ్రామదేవతగ కాపురముండును తన్ను సేవించిన వారిపాలిటి కల్పవృక్షపు పూంగొామ్మ ఆ గోగులమ్మ శే; దక్తప్తురమున నుత్తర ద్వారమందు నూర్జితంబుగ నుండు మహోజలాంగి కామితార్డైక సంకల్ప కల్పవల్లి మహిత సుగుణ మతల్లి శ్రీమండతల్లి 100 అర్ధము - దక్తపురమునన్‌=దక్షారామ నగరమున ఉత్తరద్వారమందున్‌= ఉత్తర దిక్కున గల వాకిలి ప్రదేశమునందు, మహా+ఉజ్వ్వల+అంగి=గొప్పగ ప్రకాశించు అవయములు కలది, కామిత=కోరబడిన, అర్ధ=కోరికలకు, ఏక=ప్రదానమగు సంకల్ప=ఆలోచనకు కల్పవల్లి కల్పలతయైనట్టి, మహిత=గొప్ప, సుగణమతల్లి=శ్రేస్టమగు మంచి గుణములు కల శ్రీమండ తల్లి=పూజ్యురాలైన మండతల్లి, ఉోర్జితంబుగన్‌=స్టిరముగ, ఉండున్‌=నివించువు భావము - దక్షరామ నగరము యొక్క ఉత్తర ద్వారదేశమున తేజోవతి, సుగుణరాశి మాతృమూర్తి, యాచకుల పాలిటి కల్పలతదైై మండతల్లియను (గ్రామచేవత స్థిర నివాసముండును క॥ సారమతి దక్ష్రవాటిక తూరుపు గవనిన్‌ బ్రసిద్దితో వసియించున్‌ హేరాళ శ్రీడానసం చారిణి నూకొంబ భక్తజన రక్షక్రునై 101 అర్థము - దక్షవాటిక=దక్షారామ నగరము యొక్క, తూరుపుఐతూర్పు దిక్కు వంచలి గవనిన్‌=వాకిలియందు, సారమతి= అమృత్ర హృ్నదయమ్ముతో, పేర్రాం క్రీడా=విరివియైన కేళికై సంచారిణి=తిరుగునదగు, నూకాంబ=న్తూకాంబయను గ్రామదేవత భక్తజన=భక్పులె 3 ప్రజలను, రక్షకునై=కాపాడుటకై, ప్రసిద్ధితో=భ్యాతి కలదై, వసియించున్‌= నివసించును భావము - దక్షారామ నగరమునకు తూర్పువైపు నూక్రాంబయను గ్రామదేవత భక్తజనులను రక్షించుటకై విరివిగ విహరించును క॥ మట్టయిన యట్టి దక్షుని పట్టనమున దక్షిణంబు పార్శ్వపు గవనిన్‌ నెట్టుకొని వెలసి నిలిచిన ఘట్టాంచికం గొల్వంగలుగు.

---

Chunk 17 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0161-0170.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 15711

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• చేతను
• శ్రీ
• అర్ధము
• భావము
• విశేషము
• భీమేశ్వర
• నందు
• ధరించి
• చేయు
• దక్షారామ
• మరుల
• దక్షారామము
• నగరము
• పదునెనిమిది
• పురాణము
• భృంగిరిటి
• సమూహము
• దీధితి
• చెప్పవచ్చును
• వేలాది
• ఘట్టాంబిక
• తోడి
• మాణికాదేవి
• మాణికాంబ
• కలదు
• జూచినన్‌
• వర్గము
• చిన్ని
• వేషము

Extractive Summary:

డోల=ఊోయలను, ఆరూఢ=ఎక్ష్య్వి వ సంసత్‌=హంసల గుంపు యొక్క, నినాద=సవ్వడిచే, అలసంబు=మందమైైనదిర్స్సి లా భూరి= పెద్దదగు తీర=ఒడ్డు యొక్క, అవని=ప్రదేశమందు, ఘనీభ్రూత్ర= దట్టమ్సు అ చేత నమాచ్చాద్యమానవబాగుగా కప్పివేయబడుచున్నదియు, బహుళ=సాంద్రవ్నై డీ సింధుధునీ=నదీప్రహహములందలి వన=నీటిలో బక మరాళి=కొంగలు హంసలు కలదియు భావము - దక్ష్తారామ నగరము నానుకొని సప్త గోదావరము ప్రవహించుచ్చ ది ఆ నది యందు ఎనుగులు విహరించుచు జలక్రీడలాడుచు నీటిని తమ తొండము ఓలి పైకి వదలుచున్నవి ఆ నిటి తుంపురలతో ఆకాశము తడియుచున్నది దేవ, గంధర చెంగల్వపూవులంచలి మకరందము నాస్వాదించి మదించి పూవులలోనే కదలకున్న తుమ్మెదలున్నవి చంచలమైన తరంగముల సమూహమనెడి ఊయెల లెక్కి ఊగుచున్న హంస సమూహముల క్రేంకారములు కల్గియున్నది నదీ తీరమందలి మామిడి, జాజ పాగడల పొదరిండ్లు భూమిని కప్పివేయుచున్నవి ఆ వదీ ప్రవాహములపై కొంగలు హంసలు విహరించుచున్నవి విశేషము - గీంధోతృమ= మకరందము గంధోత్తమ శేబ్బమునకు నిఘంటువులలో - ఆసవము, పద్యము" అని మాత్రమే అర్ధమున్నది “ఆసవము అమ పదమునకు “'మకరందము' అని అర్ధమున్నట్లు సంస్కృత భాగవత ప్రయోగము కలదు యమ్మజాంబురుహాసవమ్‌ ' 2-స్క అధ్యా-4 శ్లో-24 ట్య. చంద్రుని యొక్క తరళ దీధితి=ఉత్రవ ౩ న కాంతికి పరిపాటిన్‌= ధ్ధతిని, చెప్పన్‌=చెప్పుటక్సు ఒప్పదె!=త్రగద్దా। త్తమమై భావము - ప్రల్బనర్స ద్వ స అందుచే చక్షారామమ్సు అమరావక ససము చేత దక్షారామము ప్రకాశించుచున్నది చ సునకు వలయు సర్వవృత్తుల ఇ నకు సాటివచ్చుననవచ్చును. బ్రతుకు పాలసముద్రమ్సన్సక్స సాటివచూన్సన్స మెక అభివృద్ధిచ్చ పుష్కలమగు జలసమృద్ధిచే ని చె దక్షారామము అభివద్ధినంద్ప చే స వచ్చును, సంగీత్ర ప్రాహిత్యాది సర్వకళలళో ననవచ్చును దక్షారామృమ్స్స సరన $కీళావిలాస్పల్చ గల చంద్రునకు ఈడువచ్చు వః 9ప్ర స విష్ణుమూర్తి అందృచేత్ర దకారామవ్న వదలు అమగ్రమగ్ల నున్నవి లక్ష్మీ సంపన్నుడు వేలాది అప్పర కాంతల యొక్క న్నీ రూపమ్సనక్ష సాటివచ్చునని చెప్పవచ్చును శిరస్సున ప్రకాశించుచున ఉ ఇ పొడవ చూపులన్సెడ్తి కాంతులతో కలసి శంకరుని న్ని కేమమైన ఆ వేషము = అలంకార ద్రకాంతి క్రొినియాడదగదా?

---

Chunk 18 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0171-0180.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 18248

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• చేతను
• దక్షారామము
• కలదియు
• కలవియు
• కుబేరుని
• బాగుగా
• అందమైన
• చక్రవాక
• వంటి
• తోటలున్నవి
• కలదై
• శ్రీ
• మిక్కిలి
• తుమ్మెదల
• దక్షారామమున
• లేదు
• వాని
• సమూహము
• భీమేశ్వర
• కాంతల
• కలవైన
• సమూహములు
• పద్మములు
• పక్షుల
• మించిన
• పొందిన
• కలది
• నృసింహ
• ప్రకాశించు

Extractive Summary:

108 శ్రీ ఖభిమశ్వర పురాణమం లోని, పరాగపాళీ=పుప్పాడి సమూహములచే, విరచిత=కల్పింపబడిన అళీక= అసత్యపు సంధ్య+అనుబంధ=సంధ్యాసమయ సంబంధముచేత, చరిత=చరించిన చక్రవాక మిధునం బులై= చక్రవాక పక్షుల జంటలు కలవై, పయోధి=సముద్రము యొక్క, కన్నబిడ్గలుంబోని= కన్నబిడ్డలవంటి, ఒడ్డు చెటువుల చేతను=పెద్ద చెరువుల చేతను, సరస క్షేపంబులును సరస=రమణీయమైన, సహకార=తీయమామడి చెట్ల యొక్క, శాఖాశిఖా=కొమ్మల చివరలను, అధిరూఢ=ఎక్కిన, కోకిల కుటుంబినీ= ఆడుకోయిలల యొక్క, కంరనాళ=గొంతుక్రోవి యందలి, కోమల=మృదువైన, కుహూకార=కుహుకుహూ శబ్దముల యొక్క కోలాహల=కలకలములతో, కలిత=తెలియజేయబడిన విరహిణీ=భర్తల తోడి యెడబాటుగల స్రీల యొక్క, హృదయ=ఎడదలందలి, హాలాహల=హాలాహలమనెడి విషపు, క్షేపంబులును=ప్రేరేపణలు కలవియు, మధు ఫపుంజంబులును మధుకర నికర=తుమ్మెదల సమూహముచే, గుంజాయమాన=అవ్యక్తమధురముగ ధ్వని చేయు, మాధవీ నికుంజ= మాధవీలతల పొదరిండ్లయందు, సన్నిహిత=చక్కగనుంచబడిన కిరణపుంజంబులును= కిరణముల సమూహము కలవియు; సముద్భిన్న నీహారంబులును సముద్భిన్న=బాగుగా వికసించిన, పున్నాగకుసుమ=పున్నాగ పూవుల, పరిమళ=సువాసనలను ఉద్గార= వెడలగ్రక్కు, నీహారంబులును=మంచులు కలవియును, సముల్లసిత లోకంబులును సముల్లసిత=మిక్కిలిగ ప్రకాశించుచున్న, చంపక కళికా=సంపెంగ మొగ్గల యొక్క కలాప= సమూహముచే, కల్పిత=సృజింపబడిన, కందర్పజమన్మధుని పావకాస్త్ర=ఆగ్రేయాస్త్రము వలన, పరిత్రస్త=మిక్కిలి భయపడిన, పధిక లోకంబులును=బాటసారుల సమూహములు కలవియు, పాక ప్రకాశంబులును పాఠ=పండుటచే పరిష్కుటిత=బాగుగా పగిలివ పుండ్రేక్తు=నలుపు మించిన ఎరుపు రంగుగల చెజకు గడల యొక్క పర్వముఖ=గనుపుల నుండి, ఉద్గీర్ణ= బయటకు వచ్చిన, ముక్తిమణి=ముత్యములచే దర్శితాకార=చూపింపబడిన ఆకారము గల, రాకానిశాకర= పున్నమినాటి చంద్రుని యొక్క ప్రక్రాశంబులును=కాంతులు కలవియు, కోరక హంబులును కోరక=మొగ్గల యొక్ష్య, ప్రకర= సమూహమనెడి, తార=చుక్కలచే, తారకిత=ఆకాశమైన (నక్షత్రములు కలదిగ చేయబడినది), కురువక= ఎర్రగోరంట్ల, అనోకహంబులును చెట్లు కలవియు, వనితా వనంబులును వనితా=కాంతల యొక్క, వదన=ముఖములందలి, అసవ=మద్యముతో, సనాధ=కూడుకొన్న, వకుళ వనంబులును=పాగడ చెట్ల సమూహములు కలవియు, మృషళరు నిచ యంబులును మహోరుజమిక్కిలి శ్రేష్టమైన, కుచకలశ=కుండల వంటి చన్నుల, కాంతి=ప్రకాశమును, చోర=దొంగిలించిన, ఫల=పండ్లతో, కలిత=కూడుకొన్న, లిక్ర్రవ= గజ నిమ్మల, నిచయంబు లును=సమూహములు కలవియు, మాతులుంగ=మాదిఫలమృల యొక్క, ఆమోద=పరిమళ ఆత్త= పొందబడిన, గంధత్వంబు=సువానన కల్గియుండుట చందనంబుల యంద=గంధపు చెట్టయందేగాని, ఆత్త=పాందబడిన, గంధత్వంబు=గర్వము కలిగి యుండుట, తనయందు= తనపై పాందనీకజకిలుగనీయకుండగ విభవంబునకు=సంపదకు, ప్రభవంబును=పుట్టుక కలదియు, విలాసంబునకు= క్రీడ(శోభ)కు, నివాపంబును=విత్తనములు చల్లినదియు, అపవర్గంబునకు=మోక్షమునకు, సర్గంబును=పుట్టుక స్థానమును, ధర్మంబునకు=ధర్మమునకు మర్మ్శంబును=ఆయువు పట్టును, దానంబునకు=దానగుణమునకు, నిధానంబును=న్థానమును ఆనందంబునకు= నసంతోషమునకు, మూల కందంబును=ముఖ్యమైన కారణము, విద్యకు=చదువునకు, నిషద్యయు=అంగడీ వీధియు, విశ్రామంబునకు=ఊరట పొందుటకు ధామంబును= నివాసమైనదియు, ఐ=అయి; ఒప్పు=ప్రకాశించెడి, ఆ+పట్టనంబునక్కణఆ దక్షారామ నగరమునకు, అధి+ఈశ్వరుండు=ప్రధాన దైవమైన శ్రీ భీమేశ్వర స్వామి భానము - ఇంకను ఆ దక్షారామ నగరము సింహ పరాక్రములైన వేలాది యోధులతో కూడియున్నది అమితమైన దానశీలము కల్గిన యశస్సుచే ప్రకాశించు వదాన్యులెందరో ఉండుటచేత పారిజాతోద్యానము, వందలాది యాగములను చేసిన దేవతల సమూహముగల సుధర్మ వలె, వందలాది యాగములు చేసిన పుణ్యమూర్తులుండుట చేత సుధర్మయమ ఇంద్రసభ, మనోహరులు సుందరులు సంపన్నులునై పున్నమి చంద్రుని శోభతో ప్రకాశించు యక్షగంధర్యాది వారితోను, రాకుమారులతోను నుండుట చేత గంధర్వలోకము మకర కచ్చప ముకుందాది నిధుల కధికారియైన కుబేరుని నగరమువలె మకర కఛ్ళప ముకుందాది నిధులు గల వైశ్యవరుల నివాసముచేత కుబేరుని నగరమైన అలకాపురియనదగియున్నదీ దక్షారామము సృష్టియందలి మొదటిదైన కృతయుగమునకు కారణమైైనదన్నట్లుగ మేరుపర్వతము వంటి ఎత్తైన కోట గోడలీ దక్షారామమును చుట్టియున్నవి క్రోట్రగోడల చుట్టును వెడల్పైన, లోతైన గుండ్రని అగడ్తయున్నది. 114 శ్రీ భీమేశ్వర పురాణము మాధవీలతల పొదరిండ్లున్నవి పున్నాగ పూల పరిమళములు కలసిన మంచులున్నవి సంపెంగ తోటలున్నవి సంపెంగపూల సువాసనలు మన్మధుని ఆగ్నేయాస్త్రములు వలెనై బాటసారులను భయపెట్టుచున్నవి చెజకు తోటలున్నవి చెజకులు పండి నలుపు మించిన ఎరుపు రంగును కల్గియున్నవి చెజకు గనుపుల వద్ద పగిలి తెల్లని ముత్యముల వంటి బుడిపెలు పొడిచి పున్నమి చంద్రుని కాంతులవలె ప్రకాశించుచున్నవి ఎజణ్జి గోరంట తోటలున్నని వాని పూలు నక్షత్రములను మించి ప్రకాశించుచున్నవి కాంతల ముఖము లందలి మద్యముతో కూడుకొన్న పాగడపూల చెట్లున్నవి గజ నిమ్మ తోటలున్నవి కాంతల స్తనములకు మించిన '్రకాశముతో గజ నిమ్మపండు విరివిగనున్నవి మాది ఫలముల తోటలున్నవి అందలి మాది ఫలముల సువాసనలు హృదయంగమములుగ నున్నవి అందమైన నారింజ తోటలున్నవి ఆ చెటయందు తుమ్మెదల గుంపులు సరస సంగీత మంగళ గానముల నాలపించుచున్నవి తమలపాకుల తీగలల్లు కొన్నపోక చెట్లును, లవలీ, తీగెలల్లుకొాన్న లవంగ వృక్షములు నున్నవి - ఇట్లెన్నియో ఉద్యాన వనములు ఆ దక్తారామమున కలవు దక్షారామము చాతుర్వర్హ్య స్థితితో ముల్లోకములందును శ్రేష్టమైనది లెక్కలేనన్ని దేవతల నివానములతో ఇంద్రుని నగరమైన అమరావతివలె లేక లెక్కలేనన్ని దేవాలయములతో దక్షారామము అమరావతి యనదగియున్నది నిత్యము జీవరాశితో ప్రకాశించు ధర్మపాలకుడైన యముని నగరమువలె బ్రతుకు తెరువుల వృద్ధితో దక్షారామము నిలుకడ కల్గియున్నది ముళ్ళులేని రాచబాటవలె శత్రువులులేని విశాల వీధి యీ దక్షారామము సన్మణుల నివాసమునకు రాజాస్థానమువలె సజ్జన శ్రేష్టుల నివాసమీ దక్షారామము కుబేరుని నడవడితో అలకానగరము పవిత్రమైనట్లుగ ధర్మాచరణయందు సత్ర్రవర్తనగల జనులతో దక్షారామము పవిత్రము రాక్షసుల నివాసముచే లంకానగరమెట్లు ప్రసిద్ధి పొందినదో యక్ష కిన్నరాదుల నివాసములతో (లంకానగరము వలె) దక్షారావృవ్సు ప్రసిద్ధము కార్తవీర్యార్డునుని కరసహస్రములవలె విరివియైన పన్నులరాబడితో ఈ నగరమ్స శోభాయమానము హిరణ్యకశిపు వధతో నృసింహ స్వామి లీలాడంబరమువలె బంగారమ్మ, అన్న వస్త్రముల అభివృద్ధితో రాజశ్రేష్టుల లీలాడంబరములు కల్గియున్నదీ దక్లారామమ్స శరత్కాలమందలి థెల్లుపూల 'ప్రకాశమువలె విశేషకాంతి సుసంపన్నమైనట్లుగనే వర్తక సంఘముల వ్యాపార ధర్మముతో వన్నెకెక్కినదీ నగరము గొప్పవారను అలంకారములతో కూడియుండియు నిందింపబడనిదేకాదు - గొప్పమహత్త్యమే అలంకారముగ గల్గియు నిందలేనిది సర్భముల విశేష సంచారము కలదైనను

---

Chunk 19 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0181-0190.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 14876

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• శ్రీ
• గాని
• భీమేశ్వర
• విశేషము
• యొక్క
• స్వామి
• రాజు
• లేదు
• కాని
• దక్షారామ
• యందు
• అఘమర్షణ
• ధరియించు
• ఇచ్చిన
• భీమేశ్వరుండు
• అర్థము
• శివుడు
• కన్ను
• భావము
• మహాయుగముల
• బంగరు
• దక్షారామమున
• నగరమునకు
• దక్షారామము
• నేరేడు
• నందలి
• కలదు
• పంచమ
• శివుని
• మార్కండేయుడు

Extractive Summary:

116 శ్రీ భీమేశ్వర పురాణము 7 హాలాహలమును సిద్ధఘుటికగా పోల్చిన పోలికను గూడ ఈ శ్లోకము నుండియే శ్రీనాధ మహాకవి గ్రహించినాడు కటుకమగు విషము విషధర కటకంబగు కేలంబూని కౌతూహలియై ఘుటికాసంసిద్ధుండు రస ఘుటికయునుంబోలె మృడుండు గుటుకున మింగెన్‌ హర (6 70) భీమ-(4-66) 8 అలంకారము - రూపకము మ॥ ఎనయం గల్సిన కూర్మి భృంగిరిటి6 గానీ తండుం గానీ నికుం చునిం గానీ కయిదండ పట్టుకొని సంభోగేచ్చ నంత పురాం గనలం గన్ను మొఅంగి యప్పురమునం గన్నేజు కాందారి ప్రొ ద్గున భీమేశుండు సానివాడ కరుగున్‌ ధూర్తప్రకారంబుగస్‌ 112 అర్ధము - భీమేశుండు=శ్రీ భీమేశ్వరుడు, ఆ పురమునన్‌=ఆ దక్షారామము నందు, కన్ను+ఏలు=కంటిని బాధించు అనగా కన్ను పొడుచుకున్నవు కానరాని కాందారి ప్రొద్దున=అర్ధరాత్రి సమయమున, ఎనయంగల్సిన=పొందికగల క్రూర్మిన్‌= స్నేహమంతో భృంగిరిటిన్‌+కానీ=భృంగింటి అను కింకరుని గాని, తండున్‌ క్రానీ=తండుడను కింకరుని గాని, నికుంభునిన్‌ కానీ=నికుంభుడను కింకరుని గౌని, కయుదండ పట్టుకొని చేయూతగా చేసికొని, అంత వుర+అంగనలన్‌=రాణివాసస్రీలను (భార్యలను), కన్ను మొజింగి= మోసగించి, భోగ+ఇచ్చన్‌=అనుభవించు కోరికతో, ధూర్త ప్రకారంబుగన్‌=మోసగానివలె, సానివాడకు=భోగము వారి వీధికి, అరుగున్‌=వెళ్ళును భావము - శ్రీ భీమేశ్వరుడు ఆ దక్షారామమున కన్నుపాడుచుకున్నను కావరాని అర్ధరాత్రి సమయములందు భార్యలను మభ్యపెట్టి భృంగిర్రిట్రి తండువు నికుంభుడు అను ఆంతరంగికులైన కింకరులలో ఒకరిని తోడుచేసికొని సష్టాభిలాషియై మోసగానివలె సానివాడకు వెళ్ళును విశేషము - దక్ష్తారామమున భీమేశ్వరుడు మేడమీద నుండును మాణిక్యాంబ మేడక్రింద తిరుచుట్టమాలెలో నుండును సానివాడ యనగా మాణిక్యాంబ గుడి ప్రతి ఏకాదశినాడును మేడపైగల భీమేశ్వరుని ఉత్సవ విగ్రహమును భృంగిరిటి, తండువు, నికుంభుని ఉత్సవ విగ్రహములలో ఒకదానిని తోడుచేసి మ్రూత్రిక్యాంబ గుడికి తీసికొనివచ్చి పవళింపుసేవ చేయుదురు గర్భాలయములోని గంగా పార్వతుల విగ్రహములకు చాటుగా తీసికొని వత్తురు ఇది భీమేశ్వరాలయము నందలి స్పానిక్ర విశేషము తెజచి వెడలిన=ఛేదించివచ్చిన, జ్యోతి ప్రదీప్తమూర్తి=కాంత్రితో మిక్కిలిగ ప్రకాశించే ఆకారము కలవాడు, శంభు=శుభమును కల్గించు వాడైన భీమేశ్వరేశ్వర స్వామిన్‌=తీ భీమనాధేశ్వర స్వామిని, కొలుచు= సేవించునట్టి పరమ మాహేశ్యరు వకు=గొప్పు శివభక్తు వకు ముక్తి=మోక్షము ఎమి బ్రాంతి=ఎమి అబ్బురము భావము - దక్షారామ క్షేత్రము నానియున్నే సప్త గోదావరమము వదిలో అఘమర్షణ స్నానము చేసి త్ర్యాయుష మంత్రములతో పవిత్రీ కృతమ్స చేయబడిన విబూదిలో పాలభాగమున త్రైవుండ్రమును దిద్ది తీర్చుకొని ముఖదారము దొటి దిగువన నున్న నందీశ్వరాలయమును పిమ్మట ఆ పైననున్న విష్ణుమూర్తి ఆలయముము చూచి జేగురురాళ్ళ మెట్ట వరుస మధ్యగా కన్పించు త్రోవన ఎత్తైన మేడనెక్కి శ్రభంక్రరుడు పాలాళమునుండి ఉఊద్భవించినవాడునైన శ్రీ భీమేశ్వేర స్వామిని సేవించిన పర్రవ్స నివభక్తునకు ముక్తికల్లుట విశేషము కాదు సులభము విశేషము _ త్ర్యాయుష మంత్రము - “త్రాయుషం జమదగ్నే కశ్యపస్య శ్రాయుషమ్‌ యద్దేవానాం త్రాయుషం తన్మే అస్త త్రాయుషమ్‌” యాజుష వూర్చు ప్రయోగ ్బ్హాద్రిక - వుట - 273, 274 ఈ మంత్రమును భస్మాభిమంత్రణ మంత్రమ్స, భస్మధారణ మంత్రము అని లంపరు ఈ మంత్రముతో విభూతిని అభిమంత్రించ్చ్సుచ్చ నుదుటిపై మూడు రేకలుగా క్సుర " న అలంకరించుకొనున్స, ౦గమదమున్‌= శ్రేస్ట్థన్నైై కస్తూరిని కూర్చున్‌ వైన, పాముల రాజు=స “ములు, ఎన్నండా కానిఎప్పుడగా రాజా=సర్పరాజగు వాసుకి అనెడి తొడవులు= అలంకొ౭ ల గాని, నితణమయు=,4 నృేవిమానన్చల, క్రర , కర0క వ ఎన్నళడో కాని, ఎప్పుడు ందూొబ్పిరి కాయ్యల్రప్పం్టి శిరప్పుల, మాలికలు=దండలు శ వ ల్లప డు, న , ధరియించు=తాల్చున్స, ఎ కహారదామము=క్రల్పవల పద్మముల మాలను కాటనడు చక్కిజశ్శన్చా ము ॥ శ గాని, దక్దారామ=దక్హారామవ న యొక్క మధ్య ప్రదే్సు నందు, ఎన్నండో కాని=ఎపుడో ఉండున్‌ =నివసించ్చున్స ప్పి దేలి, సువర్ణ సౌధన్సుల ్రీచ=బంగరు మేడల పైన / శౌచులన్‌=పిశాచమం.

---

Chunk 20 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0191-0200.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 17893

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• శ్రీ
• వలనను
• పేరుగల
• భావము
• పుత్రుడు
• నుండి
• గంధర్వ
• వినుచు
• కలవాడా
• కుమారుడు
• మన్మధుని
• మంత్రి
• అన్నయ
• మించిన
• మండలంబు
• కర్పూర
• సంగీత
• అర్ధము
• నుండియు
• వంటి
• సువాసనలు
• రాజు
• పొదిగిన
• బంగరు
• ధరించును
• మాంధాత
• చేసిన
• సమర్పించిన
• ఇక్ష్వాకు

Extractive Summary:

క ర పచ్చమొగల్రి, క౦దవ=గన్నేర్సు క్ర మ= పూవుల యొక్క గంధంజులునున్‌= భే నిభిలదిక్‌=అన్ని దిక్కుల, సంధిబంధంబుతోన్‌=క్ర్పకలను ముడులతో అధివ౦బు= ట్‌ న్న చేవతం 1 ఆమ్టికమును, అనుసంధింపన్‌=ఎర్బరచుటక్షై, నిలింప గంధర్వ అప్పర= 9 ల ఆక అము 9 సల, అప్పరసల, జాత్సలగు= ల కొలువన్‌=సేవింపగా, గుూజాతుల వారగు, సానిక్త్యతులు=భోగకాంతలయి జెగనొబ్బగండ్తజ'జ్రగ్గవ్షా ॥ యున్నదియు, సపాదలక్ష=ఒక లక్ష ఇరువది యైదువేల, గ్రంధ సంఖ్యా=శ్లోకముల సమూహ ముతో, సమన్వితంబునునైన=కూడియున్నదియు ఐన, స్కాందపురాణంబు=స్కాందమను పేరుగల పురాణమును, వినువారును=వినుచుండిరి అందు=అ స్కాంద పురాణమునందు పూర్వఖండంబునన్‌=మొదటి భాగమునందు, పారాశర్యుండు=వ్యాసుడు నిజ=తన అపరాధంబు తప్పు, కారణంబుగా=నిమిత్తముగ, విశ్వనాధుచేత=శ్ర్రీ కాశీవిశ్వనాధునిచేత అధిక్షేపింప(బడి=అఆక్షేపింపబడి, వారణాసి=కాశీనగరము నుండి, వెల్వడియెన్‌=బయటకు వచ్చెను అని=అని చెప్పగా, విన్నవారగుటంజేసి=వినిన వారగుటచేత అటమీ(ది=అఆ తర్వాతి, వృత్తాంతంబు=విషయమును, విను వేడుకన్‌=వినెడి కుతూహలములో ఆ+ మునీంద్రున్‌=ఆ సూత మహర్షిని, అభినందించి=మిక్కిలిగ కొనియాడి ఇట్లనిరి=ఈవిధముగ పల్కిరి భావము - ఈ గొప్ప కావ్యమునకు కధాక్రమ మెటువంటిదన్నచో నైమిశారణ్యమను పవిత్ర ప్రదేశమున పండ్రెండు సంవత్పరములపాటు నత్రయాగము జరుగుచున్నది కులపతులైన శానకాది మహర్షులెందరో వచ్చిరి తలవని తలంపుగ సూత మహర్షియు వచ్చెను ఆ సూతముని రోమహర్షణమునికి పుత్రుడు వేదవ్యాసుని ప్రియశిష్యుడు పురాణ కధలు చెప్పుటలో దిట్ట శౌనకాది మహర్నులందరు సూతమ్మానిని సేవించిరి స్కాందపురాణమును చెప్పుమని ప్రార్ధించిరి అ స్కాందపురాణము శివసంబంధమైనది అనేకానేక ఉత్తమ విషయములందు కలవు ఏబది భాగములతో ఒక లక్ష ఇరువదియ్రైదువేల శ్లోకములతో కూడియున్నది సూత మహర్షి వారి కోరికను మన్నించి స్కాందపురాణమును చెప్పుచుండెను మొదటి భాగము చెప్పుచు వ్యాసుడు తాను చేసిన తప్పుకు కాశీ విశ్వేశ్వరుని చేత ఆక్షేపింపబడి కాశీనగరమును వీడి వచ్చెనని చెప్పెను మునులందరావాక్యమున్సు వినినారు ఆ సూతమునిని అందరు అభినందించినారు తరువాతి విషయమును తెలిసికొనుట యందు కుతూహలము కలవారై యీవిధముగ పలికిరి తే] కాని వెలువడి వచ్చి పరాశరాత్మ జుండు ఖేదంబునొంది శిష్యులునుందాను నెచట వసియించె నెచ్చోట నేమిచేసె ననషఘ్ట! ఆ శ్రితుల పాలిటి విష్ణుమూక్రీ' క వలి మార్గము నసుసరించినవాడ్లా। పవిత్రమైన యృ్యస్స్రృ్రకలవాడా!

---

Chunk 21 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0201-0210.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 13940

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• అర్ధము
• శ్రీ
• భావము
• కావున
• శివుని
• దక్షుని
• సమస్త
• విశేషము
• గొప్ప
• నుండి
• భీమేశ్వరుడు
• భీమేశ్వర
• యొక్క
• ప్రారంభించి
• చూచి
• కాశీ
• భూమిపై
• కాశి
• క్షేత్రము
• నిలయమైన
• పూర్వము
• దక్షుడు
• యాగము
• వీరభద్రునిచే
• దేహము
• ముక్తి
• కొన్ని
• అర్థము
• సూతుడు
• మునులకు

Extractive Summary:

ండు ప అర శౌనకాది మహామునులకుంెప్పంద్రాడంగె ద్రడగు = అ+క్ర గా న్‌ ం సూతుడు] ధకుండు ఆ కధలను చెప్పువాడ్షుఐ(ర్రోమహర్చుని కుమౌ + శౌనక+ ఆది నృప హర్షులకే చెప్పన్‌+త్రొ మునులకు=శానకృడ్చు మొదలేన మవ ఎన డంగెన్‌చెప్ప ప్రారంభించెను భావము - ర్రోమ్సహర్చుని ప శానకది ల షీ బ్రుత్రుడ్సు టౌక్లిస న సూతుడు స ఖావము - సకల ధర్మములను తెలిసినవాడు, నా గురుదేవుడైన వ్యానుడు, ఈవిధముగ కాశీ విశ్వేశ్వరుని క్రోపమునకు గురియై కలత చెంది తన శిష్య సమూహముతో గంగ యొడ్డున నిలచి భూమిపై కల సమస్త తీర్ధములను పర్వాలోచించి ద్వితీయాశ్వాసము 144 దేవకార్య=దేవతల పనికి, ప్రయోజనంబును=ఉపయోగించునది, మేనకాదేవి భాగధేయం బును=తల్లియైన మనక యొక్క భాగ్యమును, హిమవంతుని తపోవిశేషంబును= తండ్రియైన హమవంతుని తప ఫలమును, కారణముగ=కారణముగ, తద్దేహంబున=ఆ అర్ధనారీశ్వర దేహము నుండి, జన్మింప=పుట్టుటకు, నియోగించిన=ఆజ్ఞ్జాపించిన, భువనేశ్వరి= లోకమాత, మహేశ్వరుని=శివుని, దేహంబు వలన=శరీరము నుండి, నిర్ముక్త+అయ్యెన్‌+కావునవ= వదలబడినది కావున, దక్షారామంబు=దక్షారామ క్షేత్రము, ముక్తి క్షేతంబు నాంబరంగె=ముక్తి క్షేత్రము అను ప్రఖ్యాతి చెందినది, వెండియు=మరల భావము - మహేశ్వరుడు తన అర్ధదేహము నందున్న భువనేశ్వరిని లోక కళ్యాణార్ధము మేనకా హిమవంతుల పుత్రికగా పుట్టుటకు ఆజ్ఞాపించగా శివుని దేహము నుండి ఆ భువనేశ్వరి నిర్ముక్రయయ్యెను కావున దక్షారామమునకు ముక్తి క్షేత్రమను పేరు కల్గినది క్ట॥ దక్షుని సవనాగారము దక్షారామంబు శివుండు దన్మధ్యమునన్‌ సొక్షాత్కరించియుండుట మోక్షము భోగంబు బ్రాంతె ముజ్జగములకున్‌ 16 అర్ధము - దక్షారామము=దక్షారామక్షేత్రము; దక్షుని ఫవన+ ఆగారము=దక్షుని యాగశాల, శివుండు=పరమేశ్వరుడు, తత్‌+మధ్యంబునన్‌= ఆ దక్షారామ మధ్యమున, సాక్షాత్కరించి+ఉండుటన్‌= ప్రత్యక్షమైయుండుట వలన, మూడు+జగములకున్‌=మూడు లోకములకును, మోక్షము భోగంబు=ముక్తియును, సుఖమునును బ్రాతె=తక్కువ అగునా?

---

Chunk 22 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0211-0220.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 14019

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• భావము
• పడమటి
• అర్ధము
• కంటె
• గొప్ప
• విశేషము
• దక్షారామ
• మోక్ష
• శ్రీ
• ఆకాశము
• వరుణుని
• క్షేత్ర
• కన్న
• భీమేశ్వరుని
• దక్షిణ
• కాలకూట
• వ్యాస
• మహర్షి
• దిక్కునకు
• మొరయ
• అలంకారము
• కొండ
• ఎజ్జని
• తాటి
• జన్మభూమియైన
• మోక్షము
• లేదు
• దక్షారామము
• తీర్ధము

Extractive Summary:

• శివుడు కోపించుట వలన కలిగిన మానసిక వ్యధ కాంతించునట్లు వ్యాసుడు శిష్యులతో దక్లారామ క్షేత్ర విశేషములు వర్షించుచు గంగావది చెంత నుండగా, రి సూర్యబింబము పడమటి దిక్కునకు దిగెను అనగా సూర్వ్యాస్తమయమయ్యను వేషము = ఇట్లనియె” అను 4 సంఖ్యగల వచనము దగర కుండి 'కినుకన్‌ త ల ళ్‌ పుట్టిన అను 28వ నంఖ్య కల ఈ పద్యము వరకు వ్యాస మహర్షి చెప్పిన మాటలు ఇమ వ్యాసుని ఈ మాటలను, ఆయన శిష్యుడైన సూతుడు శాగ్రాది మునులకు తెలిపెను సూర్యాస్తమయ వర్ణనము శ్ర అలనల్లన గగన మధ్యమున నుండ్తి ద్రాలె నస్తాద్రి కరుణ సారధి రదంబు పశ్చిమాంచో కతనము షట నమన నము (ష్‌ షి సిండ్సి కింకిణులు మొరయ 24 ధ్‌ ణ సారధి రథంబు= పశ్చిమ+అంభోధి=పడవుటి సము దు సారధిగాగం సూర్యుని రధము తొకిడిచ్చే శ్రేత్రమ్స్స మీది=ధ్యజమ్స ర యొక్క, మారుత+అస్సాలనమునన్‌=గాలి మొరయ=మ్రైగ గగన మధ్యమున స్వ ది పసిడి కింకిణులు=బంగారప్పు చిరుగంటలు మెల్లగా, అస్త+ద్రిక్రిన్‌ప్రడ్ష్వృట్చి క 0డి=ఆక్యా మధ్యము కృండి, అల్లన +అల్లన=మెల్ల న ౦డీ పై, వ్రాలైన్‌జద్రగ్స్స మైగగ ఆకాశ మధ్యము నండి స్తూ సలచే జెండాపైగల బంగారపు చిరుగంటలు ర విశేషము - “కేత్త్వు లీ శ రథము మెల్లమ్పెల్లగ ప్రడమటి కొండపై దిగెను (ది పసి శ శ్రీనాధునకు ఇష్టమైనది కొశీఖండ్తవ్చు సడి కింకిలుల్సు మొరయ అన్న పద్యపాదము లో క్రూడ కలదు (కానీ దక. శ్రీ భీమేశ్వర ఎురాణము (18 తే; మెగుడయాటీన యరవిందములను బాసి గములు గములుగ మత్త బృంగములు గూడి డుంరి విఘ్నేప చెళ్కు లుత్క్మంరండేరె నభినవంచైన యపర సంధ్వ్యాగమమున 28 అర్ధము - అభినవంబు+ఐన=క్రొత్తదైన అపర ఫంధ్యా+ఆగమమున=పడమటి సంజ యొక్క రాక వలన శ్రీ విశాలాక్షిజశ్రీ విశాలాక్షి, సిద్ధవాహిని ఏీటన్‌=గంగా నది నీటిలో, చిజుఒంతి పసుపు+ఆడి= చాయ పసుపు పూపకొని స్నానమాడి, శైసేయన్‌=అలంకరించుకొను తొడగ= ప్రారంభించెను అంతర్గేహమున=ఆలయము లోపల, విశ్వ నాయక=విశ్వవాధుని: తాండవ+ఆరంభా నృత్య ప్రారంభ సూచకమైన;, మర్దల=మద్దెల, రవంజు=చప్తుడు మొరసెన్‌=ప్రవర్తిల్లెను ఖైరవుండు=కొశీ క్షేత్ర పాలకుడైన భైరవుడు, మందారతరు=మందార వృక్షములు వుష్టజవ్రూవుల, మధు=మకరందమువు పానగోవ్సికి=ట్రాగు కార్యక్రమమునకు; 'పారంభము+ఒనరించె= ఉపక్రమిం వెను క్రొమరుసామి=కుమారస్వామి రధంబు=వాహనమైన నెమలి క రోకోయని= కొక్కొరోకోయవుచు కంరంబు సాచి=మెడపైకెత్తి శ్రేంకారము + ఇచ్చె= శ్రేంకారము చేసెను మత్తభృంగములు=మదించిన తుమ్మెదలు కూడి=కలన గములు గములుగ= గుంపులు గుంపులుగు మొగుడక్‌ పాజ్‌న=ముడుచుకొనిన త్రరవించములను=పద్మములను వాసిజవీడ్రి ఉత్కంఠరన్‌వెగిరపాటుతో డుంఠి విఘ్నేశు=డుంరి అశు పేరు కల వినాయకుని చెక్కులు=చెక్కిళ్లను, చేరెన్‌=చేరెను భావము - సాయంసంధ్యాకాలముకాగా - శ్రీ విశాలాక్షి పసుపు పూసిక్‌ని గంగానదిలో స్నానమాడి అలంకరించుకొనుటకు పూనుకొనెను విశ్వనాధుని తాండవ ప్రారంభ పూచకముగ్‌ అంతన్గేహమున మద్దెల మైోగెను నగర రక్షకుడైన భైరవుడు మధువును సేవించుటకు ఉపషక్రమించైెను కుమారస్వామి వాహనమైన నెమలి మెడ పైకెత్తి క్రేంకార మొనర్చెను గుంపులు గుంపులుగ తుమ్మెదలు ముకుళిం చుకొనుచున్న పద్మములను వీడీ ఉత్కంఠలో గజముఖుడైన డ్వుంర్రి విఘ్నేశ్వరుని చెక్కిళ్లను చేరెను చ|. న ష ప్రకృతి వర్షనమునందు కధాంశమును చొప్పించుట అన్న ఈ అంగము పోషము - ప్రకృతి వర్ద స వీక్షణము ఈ పద్వమువకు మహాకవుల కధా కధన విధాన శిల్పసుందరి యొక్క ఒక విలాస వీక్షణ తిక్కనామాళుని ప్రకృతి వర్ణన విధానము గురువు | పయోగ “కాశికా శబ్దము స్రీలింగము 'వ్యాసి శబ్దము పుంలింగము కనుక ' కానికా విప్ర దు ఖము” అనుట గడుసు ప్రయోగము అలంకారములు - ఉపమ ప్రతీపము శా _ఆకాశాంచల వీథులన్నిగిడె సంధ్యారాగ రేభావళుల్‌ పాకోన్ముద్రిత పారిభద్రకళికా పాండిత్యవైతండికో చ్సేకస్ఫూర్దిత చండతాండవ రయో దేకార భట్సుదట ఎకణ్బూర్జి 'డ్ర ్యద్భ శ్రీకంరస్థిర దీర్పపాటల జటాశ్రేజ్లిన్‌ విడంబించుచున్స్‌ 32 అర్ధము - సంధ్యా=సంధ్యా కాలమునందలి, రాగ=ఎఖిపుగల, రేఖభా=గీతల యొక్క, ఆవళుల్‌=సమూహముల్లు, పాకజనిండుగా ఎదుగుట చేత, ఉన్ముద్రిత=ప్రకటింపబడిన పారిభ్యద్ర =దే వదారుృవు యొక్క, కళిక్రాజమ్వైగ్గం పాండిత్య= పామర్భ్యముతో ళు వైతండిక=కలహశీలమ్రగ్స, ఉత్సేక్రజగర్యమ్మ చ్రేత్ర స్ఫూర్జిత= ప్రకాశించు చండ=తీవ్రమైన ౮౦ సాతాండవమను నాట్యము యొక్ష్య, రయజ=వేగమ్సృత్రో, ఉద్రేక=విజృంభణము యొక్క ఆ, ఇ ళో న ॥ భటి: ఆతిశయముక్ర్య, ఉద్భట=శ్రేష్టమ్సర్సృ్య, శ్రీకంరజవిష్చు కంఠము నందుగల శివుని శ్ఞర=బలన్సైన్స, దీర్ధజపాడవైన, వాటల=ఎజ్జని, జటాశ్రేణిన్‌=జడల సమూహమును, వి ఇ -ఇ ధులన్‌=రాజమార్గములందు, నిగెడెన్‌=వ్యాపద్చ్య్యృ భావము _ ప న మ ఆకాశపు చ్వ్యి ౧ందులందున్న సంధ్యాకాలపు ఎజ్జని కాంతుల సమూహ _ పండ్తి విశసించ్స్వి దేవదారు ట;ము విశేషము అనకరించుచు వ్యాపించెన్స న = ఈ స వ్యాఖ్యాన గలి చట గోపాలుని సహిత చడామటి (కావ్య ప్రకాశే (నము యెక్క అవతారికలోని జ్ఞ భా - ర్చినది - ఆ శ్లోక భాగమిద్రి భొవమును దత్తత్ర ప్రీస్పిక్రాని గొంతు మార్చి భద్రం పక్షలయంత్స వ ర్త ల్సి 1 పండి వికసించ్చి దేవదార్రు మల్లీ చ్చరా హని వాడీ గోళ్లు మిమ్ము క్రాప్రాడ్సుగ్యా 19 ఎెట్టిదసమ్వన్స ద్రాంగిలించిన నరసిం అని వ్రన్స బాచి.

---

Chunk 23 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0221-0230.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 13613

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• చంద్రుడు
• యొక్క
• భావము
• కాదు
• నల్లని
• విశేషము
• తెల్లని
• అలంకారము
• చేసిన
• వెన్నెల
• కాని
• శివుని
• అర్ధము
• ఇసుక
• చీకటి
• వంటి
• కాంతి
• డుంరి
• క్రొత్త
• కొండ
• గుంపు
• శంకన్‌
• శంకించి
• గాని
• గొడుగు
• ముక్తి
• శ్రీ
• నందలి
• సంధ్యా
• జలదేవతలు

Extractive Summary:

• శ్వేత వరాహమూర్తి+అగు=తెల్లని వరాహావతార మెత్తిన, వెన్నుండు= విష్యువు, ప్రన్నని=అందమైైన, ఒంటి కోజ=జఒక్క కోరతో, ధాత్రీతలము=భూతలము, ఎంత+ అంతయు=ఎంత కలదో అంతయు, భరించినయట్టి= పైకెత్తిన, విజృంభణంబునన్‌= అతిశయమున శశిలాంనముండు=దంద్రుడు ఆతతలీలన్‌=అంతటను వ్యాపించు రీతిగా, కోమం=సుకుమారమైన, శవ+అంశుక+పాళిన్‌=క్రాత్తవైన కిరణముల సమూహముతో, అభ్ర వీధి క్రిన్‌= ఆకాశమార్గమువక్రు మహ+అంధథకార=గొప్ప చీకటులు, నంధూతము= సమూహమును అమృతముగా=ఆశ్చర్వము కలుగునట్లు, మీటెన్‌త్రోస్‌ వేసెను భావము - వరాహవతారమెత్తి విష్ణువు తన తెల్లని ఒంటి కోరతో భూగోళము నంతయు అవల్రీంగ సైకెత్తి విధముగ - చంద్రుడు నెలవంక్రచే ఆకాశ వీదిలో చీకట్ల సమూహమును అద్భుతముగా ల్రోస్‌ వెపెట విశేషము - చంద్రుడు వెన్నెలచే చీకటిని పైకెత్తుటను - ఆది వరాహము(విష్ణువు) కోరచే భూమండలముమ సైకెత్తుటతో పోల్చుట-అ న్న ఈ భావము భారవి కిరాతార్డునీయము నందల్రిద్రి _ చేఖయా విమల విద్రుమ భాసా పంతతం తిమిర మిందు రుదాసే దంష్టయా కనక టంక పిశంగ్యా మండలం భువ ఇవాది వరాహ (9-22) కత్తి 'చంద్రుడు విమల విద్రుమమైన కళచే సాంద్రమైన చీకటిని అదివరాహము బంగారపు ఎ వేర్ణమ్సుక్షల క్రోీరచే భూమండలమును పైకెత్తినట్లుగ పైకెత్తెను న... 160 ద్వ్యితయాశ్యాసము శ్ర అర్ధమండల ముదయించు నమృతభాను6 డుదయ రాగంబుతోంగూడ నొప్పు మిగిలె, బ్రకట తాంబూల రాగ సంరక్తమైన ప్రొర్టిశా కాంత బింబాధరంబు వోలె 40 అర్ధము - ప్రకట=వెల్లడి అగుచున్న తాంబూల=తాంటూలము యొక్క, రాగ= ఎరుపుదనముచే, సంరక్తమైన=బాగుగా ఎజ్జదనము కలిగివ, ప్రాక్‌+దిశాకాంత=తూర్చ్పు దిక్కు మండలము=సగము మండలముతో, ఉదయించు= ఉదయించుచున్న అమృతభానుండు= చంద్రుడు, ఉదయ రాగంబుతో(గూడన్‌= ఉదయకాలమందలి ఎఖుపుదనముతో, ఒప్పు= సౌందర్యముళో, మిగిలెన్‌= అతిశయించెను భావము - ఎలుపుదనముతో ఉదయించుచున్న చంద్రుని అర్ధబింబము - తాంబూలము వేసికొనుట వల; ఎజ్జబడిన తూర్పుదిక్కు అనెడి స్తీ యొక్క క్రింది పెదవివలె శోభిల్లినది ॥ విశేషము - చంద్రబింబము యొక్క ఆర్ధ భాగమును రెండు పెదవులతొ కొక వ పె రా లము క్రింద్‌ పెదవితో మాత్రమే అవగ్గా నోటి యొక్క అర్ధ భాగముతోదతే పోల్పుట గమనింపదిగిన అంశము కం॥ సంకలితోదయ రక్షి శ శౌంకుండు శోభిలై గైరికావనిదర వ ప్రాంక క్రీడా పొటల ఉదయ అర్థము - శేశాంకుండు=కుందేలు చిహ్నమ్సగాగల చంద్రుడు సంకలిత=కూడిను క్తీన్‌ = ఉదయకాలము నందలి ఎ దనముతో క్ల డె ౧౦+ అవవిధరజజ్లేగ్స జ్జ + గైరిక సంకాశుండై గై రు రంగుతో గూడిన పర తమున కము (ప్రదేశము నందలి న ంద్చు, వప్ర+అ్రంక+క్రీడా=కొండ 4 భృతాధం ప ల! న సకస న జే న విశేషము - ఉణయ రక్తి జేగురు కండతో తెల్లని చంద్రుడు తెల్లని శంకరునితో, చంద్రునిలోని మచ్చ శివుని కంరమందలి కాలకూట విషముతో పోల్చబడివది అలంకారములు ఉపమ, పరికరాఎకురము ఓ; కాదుకాదుదయాద్రి కనక కూటంవిది డంబైన పాన వట్టంబు గాని కాదు కాదిది సుధాకర పూర్ణ చింజంబు కాశ్మీర శంభు లింగంబు గాని కాదు కాదుదయరాగ ప్రకాశంచిది నవ కుంకుమూ లేపనంబు గాని కాదు కొదిది కళంకచ్చటా రింఛోళి పూజ చేసిన కల్వ పువ్వు గాని తే యనంగ సప్తార్షవములు మిన్నంది కొనంగ!

---

Chunk 24 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0231-0240.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14530

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• కాశీ
• డుంరి
• యందు
• శ్రీ
• వెన్నెల
• లోలార్కుడు
• మనంగ
• విరహ
• భావము
• విశేషము
• దేవతా
• క్షేత్రమున
• కమిచి
• ఆకాశము
• వగచి
• కాలభైరవుడు
• మందిర
• వమస్కారమును
• ముక్తి
• చతుష్టయము
• కాశీఖండము
• మంటపము
• చేసి
• శివుని
• భీమేశ్వర
• నెలవంక
• చుక్కల
• ప్రదేశమున
• విఘ్నేశ్వరుని

Extractive Summary:

మండుట వంగ కడుమక్‌=ఐవుద్వలో వైర్మల్వ్యమునన్‌ చేసిం చృముగా టం అంధకారము+అవ గ=దికటి అగ కానవచ్చు=కనబడు కమిచి మైింగిన=కొరికి పర్వతము యొకు అభిషట వ=గట్లీ జన్మవేళను=పుట్టినపుడు, మెందడైల=మంధర న య కాది అ ఒరపిడి వలన, సంభవించిన=ఎర్బడిన, కిణన్దానమన(గ=కా న తంగనం విరహ పరితాప వేదన=విరహ తాపమువే బాదవదు మున ఆ వ్రహర్షరాకలిగిన =ఆడచక్రవాక పక్షుల, కటాక్షము=కడగంటి చూపుల అగ్గనానిము వన ౮న క్‌ కజదూవవమం+అవంగన్‌=వాగ మారిన దుమ్ము అనగ న. 174 దృలయార్నా ఎలా తే॥ గాశికావిప్రయాగోరు గాఢతాప శాంతి కొదవెను శిశిరోపచారమగుచు( జాయ తెరువున శ్రీ బాదరాయణునకు హరి హరద్యాన పూజా పరాయణునకు ర్‌] అర్హము - హరిహర=విష్ణువును శివుని ధ్యావ=మసులొ స్మరించుఓ వ్రజ కాలుచుట యందు పరాయణునకు=లగ్నమైన వానికి బాదరాయణ వకుజవ్నాసు సరం గంగానదీ=గంగానది యొక్క ప్రవా కశంము=జలబిందమవులట మావవ డెవ్పుజచేలో మాధవుడను దేవు దో +అంతరంబు=జామ్ముపై కల శ్రీ లులి=డైి తుల యొక్క చిగురున్‌=లేత దళము ప్పరుషోత్తమము ందున్‌=పురుషోత్తమము అ శేరుకల పూరీ క్షేలము సందు న గా న్‌ న్‌ వ పుండరీక + అక్ష్మని=విష్యవు యొక్క: దివ్య=దివ్య వాద+ఆఅంబభోజ = వాచ వ తీరజలము=తీర్ధము యొక్క నీరు శ్రీ కూర్మమున యందు=శ్రీ కూర్యము అపు క్షేత్రము“ంవలి శేషశతహి*పర్పంకం ఎ3షుడను స శు రార 4 మ గ్‌ ౨ సర్వము మ కయ!గాగల విష్వవు యొక్క. కంరం..=మెడలోని క్రొత్త= అప్పుడే వను వెంగల్వ దండ=ఎజ్జకలువల దండ వ వం జ్‌ జో సా ఏంహాడ్రిజఫింహోద్రి అను క్లైత్రమునుండు.. లక్షీ కృరంకీరవ=ంక్మీ రం హద ఓ ర్‌ం మం ల్‌ వ ఈ సభౌాము=స్వ్యామ్ని యొక్క 1వనాద=ప్రనాదమ్నైె వందంయిక్స్‌=నంవవ ౩ వ క జ చా స కా.

---

Chunk 25 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0241-0250.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 15805

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• భావము
• స్వామి
• విశేషము
• కుంతీ
• అర్ధము
• కేదార
• కోణార్క
• నుండి
• కొబ్బరి
• తావి
• దక్షారామ
• ఇక్కడ
• ఎలేరు
• ప్రవహించు
• పీరాంబ
• మాధవుడు
• మట్ట
• నదులు
• విందు
• కాలువల
• నవియును
• పసరు
• కుముద
• కుంభ
• డాలు
• నాలుగు
• పూరి
• ప్రధాన
• వ్యవహరించుట

Extractive Summary:

అట్టి =అటంవంట్టి పీరావుర టి మున్‌ =పీరాప్తురవ శరన్‌ = సరీ పఓచివ అరుగుదెంచెక=వచ్చెన్స ఆరముసే రర నాయ ఈ భావము - ఎక్కడ-ఎలేరు వ్రవహించుముండెరో మ్రూడ్ష వంపల అరువడి దేవతలు సంచరించు ఇ పగ్రో శీ ఆలం అందలఅల అయం ఆంంఎరా పరాంబఎ చెలిదు్స హుంకార న. వాంచీత్తంి గండూషించి చిగురు పొట్టలంగముపట్టువవియును లిం వెప్పినాము భీమేశ్వర పురాణమున అచ్చటి దక్షారామ రామాజనములు కాశ్సీఖండము“ అచ్చటి ఆర్యావర్త మత్తకా?నులను గ్రహించుట గమఎంపదిగిన అంము 4 పధికా వాసాపుటీ కుటీరంబులకుంయుటంబకములు అము ప్రయోగము త్రి హర్షుని నైషదీయ చరితము 18 8 నుండి గ్రహించిశద క్వాపి యన్నికట నిష్కుట స్ఫుట త్కోరక మకర సౌరథోర్మిభి సాంద్ర మధ్రియత భీమనందినీ వ్యాక్రా పుటకంది కుటుమషు వామ్‌ ఆ భవన పమీపముశందలి ఉద్యానవనమున వికసించిం పూలముండి వెల్వడు పరిమళ తరంగములు దమయంతి యొక్క ముక్కుల రంద్రముంనెదు కంటీరము న కాపురముండినవి - అని పైక భావము క పదియాఖు వన్నెకుండం సంపుందగడు.డెగడుచులండి యుద్దండ కేదార చంయే కుముద షండంబు లాఘ్రాణింపనుంబోలె రైవాలే*వియు.. బ్రట్ల బావము భారిచి న త ల సూ అమీ పద్తుళం, న బా ససునంట భ్భిత పిఠంగత్రాం గడావివావే్య వలస లయ కాం వప్రాంభి సూ _ మత 2 క ఇం గంద సు చితం మంత్‌ న్‌మాతు మువిం తోత్సలమ్‌ బుద్ద ద్ద కంక గలవియ్మ పంటయెక వటం ఉం 2 ల వచ్చాము షల ఎ వ ఈ. వొలమందంరి నీటియందు వరించి సుగిలంఆాా ల (వ ౦పఎడుచున్న నల కలువల రో ల ం గో ఆలు వ వొ త ఈ చారో శక భావము గటాణింముటకొయన్నట్నగా వంగుచుర్న న తపన చం న 'అజ్బం జ్రజ్బలతామత్రల్లీ వటోల్రిక్రా షొాంజ ౨ గూష్మాండ వృంతాక్ర కోలకచించికా కాయమాన కదంఒకవములతోడ శౌకినీమూల క్ర మూల కచ్చత్రాక్ర సార్రజ్చి గణ దాన్యాక మేషనాదముల తోడం లే చి ర్‌ బిప్పిల్యుపోద్రక్టీ షీత్ర పలాండ్యక్ర వొస్తుశౌవా కది ఈ.

---

Chunk 26 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0251-0260.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14960

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• స్వామి
• వ్యాసుడు
• భావము
• శ్రీ
• యొక్క
• లేదు
• పేరు
• భావనారాయణ
• విశేషము
• దైవము
• చూచెను
• లింగము
• ఎత్తు
• ఉండును
• అర్దము
• కొంత
• చేసి
• అర్ధము
• నారద
• ముని
• స్వామిని
• ఆలయము
• కలదియు
• అశోక
• విహరించు
• కలదు
• తరువాత
• ప్రయాణము
• కుమారారామ
• వింధ్య

Extractive Summary:

ఇక్కడ రతరమున్నది విష్ణక్ష్రత్రమగుటచే జ య్య వ ఇ షప పురుపోత్తే ఈ అధాన దైవము భావనారాయణ స్వామి -రచకుండము అవగా ఆలయమువక్సృ ఎదురుగానున్న కొలను ట్మ శ్రీ సుదర్శన శంఖ చిహ్నాంకితము గాక బహులోర్బ్వపుండ్ర సంపద లేక వృధయ్రైన ఫాలరేఖలతోడి ప్రజయు లేదు వైస్ణవోత్తవ బాగవత సాత్హ్వైికుల గోష్టి వెలిమైన వాటికా వేది లేదు నలినేక్షణుండు బావనారాయణ స్వామి దప్పించి వరదైవతంబులేదు శ సరమ గీర్వాణ యాగ వైదవము నెలవ్ఫ నిబీల కల్యాణ గుణకెళి నిలయ వమనంగ ఒరమవడదమైన శ్రీ పర్పవురమునందు 66 అర్దము - పరమ=గొప్ప, గీర్వాణ=దేవతల, యాగ=యజ్వముల వైభవము= సంవిడకు. దతీయాశ్వానుము 192 చ మోథి శ =ంంపముల, వైష్ణవ+ఉత్తమ=గ్రేప్యులైన విష్ణుభక్తులు భాగవత=భగవదృ్భక్తుం సాత్త్యికుల=సుష్జై దుగు మ్‌ సళ కం ల లంచ నాల్‌ యు చి (| గోష్టిసల్లాపము, వెలియైన=దూరమైవ, వాటికా వేది=గ్భహముల మద్యలొనుండు స్‌] న! ల ఎ ఆచి 5 ర్త విష్ణుచిహ్నాంకితము కాని ఇల్లు లేదు ఊర్ధ్వ పుండ్రము లేని ప్రజ లేడు వైస్టపోత్తముం ౧౪ లేని అరుగు లేదు భావనారాయణ స్వామి తప్పు మరియొక దెవుడు లేడు ( వేషము - వైష్ణవులకు ప్రధానములగు నూట యొనిమిది తిలిఎతులలో సర్పుఅంము కన్పింపదు మ॥ శనివారోత్సువ మాచరించె ముని శిష్యవ్రాతముండాము(౧ మ్మని పణృారముతోడ ఒూరెగమితో వుండెంగ తండంజుతో ననుగుంబాసెముతోడంబాండు కలమాహరంజుతో శేతిరో జో టో "7 ఘనరంబాపల బండ శర్కరలతో( గౌరుణ్భ పాదోధికిన్‌ 6 త్య భా అర్దము - ముని=వ్యాసుడు, శిష్మవ్రాతమున్స్‌=నిష్యుల సమూహమును లౌమే క తానును, కారుణ్య వాదోధికిప్‌=కరుణా సముద్రుడైస విష్ణువుళకు క్రమ్మని=రుచి పణ్యారముతోడ=నాన పప్పుతొడ, బూరెగమితో=బూరెల నమూహమువో మం౭ం తండంబుతోన్‌= వక్మెర తేని గొదుము పూరీం సమూహముతో అన్పుగుం బ్రూములో మూ వాయసముతో పాండు=తెల్లు కలమ+ఆహరంఒ.తో=వరి (|మ్నురో శ్రేతలో=నేత్‌ ్‌ వం, ళో ఆ న గా గ నలవార ఫున=పెద్దవగు రంభాపల=అరటి పండ్లతో ఒండ “రు రలతోక్‌=కుడ వ.

---

Chunk 27 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0261-0270.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14986

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• కలవానిని
• మహర్షి
• విశేషము
• భావము
• అర్ధము
• అగస్త్య
• వ్యాసుడు
• వ్యాస
• మారేడు
• యొక్క
• బావము
• ఎవ్వాండు
• భీమేశ్వర
• వానిని
• పంచాక్షరీ
• ఎవడు
• ఫలము
• అయిన
• అగస్త్యుని
• ద్వాదశ
• తీరమున
• పంచాక్షర
• సాంపరాయణ
• చూచి
• చెంత
• శిష్య
• పుండరీక
• ఆరగ్వధ
• నందున్న
• ముని

Extractive Summary:

• సాంపరాయణ గ్రామమును సాంపరాయపురము అని అను వరి (భీమ 3౩ 39) ఈ గ్రామమునకు ప్రస్తుత రామము - 'సంపర ఇది తూర్పు జేల్హాల్రో క్రాక్రిశాడకు సమీషమువందున్నది ఉ॥ _ వ్రద్రవిబాగముంబరిడవించిన పుణుండు వేడ్కయిన్సె ఓ ల్వీదళ పూజనంబు గడు లెస్సంగంగూరిమి శిష్య సంక్రీలో నాదిమబిల్లు నితృకరుణామృత పూరముం జల్లు పుండరీ స కోదర బల్లుంగృత్తకరి యూదప్పు మల్తుని, గొండయల్తునిన్‌ ల (దుః అర్ధము - వేద విభాగమున్‌=వేద విభజనము, పరిఢవించిన=కొవించిను ఆర త్తని సైకుడు కూరిమిశిష్య పంక్తితో=ప్రియమైన శిష్య సమూహముతో ఆదిమభిల్లు=అది చలు త్యేజఎల్లప్పుడ్తు, కరుణ+అమృత=దయా సుధల, పూరమున్‌= ప్రవాహమునుః డ్‌న చెలుక్రరించు ప ఆవివ = కలవాడు, కృత్త=ఛేదింప బడిన: కరి చు పుండరీక+ఉదర=విష్ణువు, భల్తు=బాణముగా కల త్తే కారతపు న 'యూధప్పు=ఎన్సుగుల గుంపు యొక్క, మల్లునిన్‌బెట్టిని, కొండ అల్లునిన్‌"హిమవ ల క జై శని కడు లెస్సంగన్‌*=చాల చక్కగ, బిల్విదళ పూజనంబు=మారేడు పత్రముల డ్‌ న్‌ జత. - వేదవ్యాసుడు శిష్య సమూహముతో ముక్తీశ్వేరునకు బిల్వార్బవ సమకూర్చెను విశేషము - ఈ పద్యమున అంత్య ప్రాసము కలదు న్హీాాధుడిట్లువ్రాయుట చాల అరుదు తే] పదియు నార్వన్నె బంగొరు6 ఒరిహసించు నవనవారగ్వ్యధవ్రసూనములు గోసి సాంపరాయ మహాగ్రామ సవిధనిలయం నభవృంబూజించజుండరీకాక్షమూర్తి 74 అర్ధము - పుండరీక + అక్ష+మూర్తి= విష్కదేవుని అవతారము వ్యాసుడు పదియు నార్వన్నె=పదునారు వన్నెల; బంగారున్‌=ఒంగారమును, పరిహుందు= సవ్వు నవనవం ఆరగ్వధ ప్రసూనములు=క్రొంగ్రొత్త టేల పుష్పములు కోసి=కో సాంవరాయ మహాగ్రామ= సాంపఠాయ పురము యొక్క, సవిచ 3౨లయు=సమీపము నివాసముగా కల అభవ్వ్పస్‌= ముక్తీశ్వరుని, పూజించెన్‌= అర్చన చేసను భావము - వ్యాస మహర్షి సంపర గ్రామ ఒమీషము నందున్న ముక్తబ్వరుని ఆరగ్వడ పుష్పములతో పూజించెను విశేషము. 200 ద్వితీయాశ్వాసము 11 మలయేనచ వింధ్యేన మేరుణా మందరిణచ దర్జురేణ చతే దేవి శపే మూలఫలేనచ -సుందరకాండ 36 స 38 శ్లో 2 సనిర్విశ్యయదా కామం తటేష్వాలీఢధచందనా స్తనావివ దిశస్తస్యాళాలౌ మలయ దర్దురౌ కాళిదాసు - రఘు-4-51 తామ్రపర్డి - నీలగిరి నుండి కన్యాకుమారి వజకు గల పడమటి కనుమలను మలయ పర్వతమందురు అందులోని అగస్త్యమల అను పర్వత ప్రదేశము మండి బయలుడేరి బంగాళాజఖాతములో కలియు నది ఈ నది ఈ నదిలొని ఇసుక ఎజ్జగా ముండును దీని తీరములో గల చెట్ల ఆకులు ఎట్టిగానుండును అందువలన తామ్రపర్ష్లి అని దీనికి నామమేర్చడినది అలంకారము - రూపకము శా॥ _ద్వీపాంతోదృవుండైన సంయమి కులాధీశుండు కాలోచిత వ్యాపారంబులు దీర్చి రేసకడ దక్షారామ యాశ్రోద్యమం బాపాదించుచు నోంక్రియా నగర పర్యంతార్థమార్గంబునస్‌ లతోపాముద్రయుందాను వచ్చుముని నాలోకించె దౌదవ్వులన్‌ 79 అర్ధము - ద్వీప+అంత+ఉద్భవుడై ఫ=ద్వీప మధ్యమునందు పుట్టిన వాడైన సంయమి=మునుల, కుల+అధీపండు=సంమడ్రేష్యడు అయిన వ్యాసుడు కాం+ఉచిత వ్యాపారంబులు=కాలమువ చేయవలసిన పనులు తీర్చి=పూర్తి చేసికొని, రేపకడ= ఉదయము నేనే దక్తారామ యాత్రా+ఉద్యమంభు=దక్షారామమునక్రు వెళ్లుటక్షు ప్రయత్నము ఆవాదిం చుచున్‌=కలిగించ్చచ్చు, ఒంక్రియా నగర=జఒం క్రియానగరము పర్యంత + అర్థ+మార్గంబుపన్‌= చివరగాగల తోవకు శడుమ లోపాముద్రయున్‌=లోపాముదయు.

---

Chunk 28 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0271-0280.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 15558

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• భావము
• అర్ధము
• కాశీ
• శ్రీ
• ఇసుక
• గంగా
• విశేషము
• జైమిని
• ద్వితీయాశ్వాసము
• మిక్కిలి
• సుమంతుడు
• కాశిలో
• దివోదాసు
• భీమేశ్వర
• బావము
• స్వామి
• నిన్ను
• ఎట్లు
• వక్రత
• గంగానది
• నాకు
• అయిన
• పైలుడు
• మదిన్‌
• వ్యాసుడు
• మహర్షి
• నీకు
• మధ్యాహ్న
• పురాణము

Extractive Summary:

205 శ్రీ భీమేశ్వర పుఠరాాము భావము - తరువాత వ్యాసుడు అగమ్ముడు తుల్వభాగ తీరమున మారేడుతోటలో- చల్లని రాళ్ళపై కూర్చుండి కొంచెమూంవు ఇష్టములైన విషయ సంభాషణములతో కాలము ఖా ల అలా ద గడిపిరి అప్పుడు అగగ్నూ మహర్షి వృాసమహర్చితా ఈవిచముగా పలికెను అలో ఆలో టా [య అగస్తుండు వృాసమహర్షింగాశి(దాసి వచ్చుటకు( గారణంబడుగు గన్నుయవయందు డైన్సంఒం గానయిడియె నార్తి యేదేని యెకటి న యంతరంగ ఓ 7 మూనియున్నదడి యవి యెట్టులొక్కా యనఘ! విశేషము - కాళలీవందవ=క్షాలి అము నామాంతరము గల సత్యవతి కుమారుడవైన ప్వాసా!ః కందేకాలురనిరములకు=కానిలోగల శివలింగముల శిరస్పులకు - అనియు అర్ధము చెప్పవచ్చును పదపూర్వార్ధ వక్రత యందలి రూఢి వక్రత ఈ పద్యము నందు కలదు క ఆ మందాకిని యాత్రివేణి వలనం బాబాహృ కక్ష్యాస్థలం బామధ్యాంతర కక్సృ లావిమల దివృజ్యోతి రుజ్బందణ శ్రీమద్విశ్వపతీశ లింగము మదిం జింతింపంగాశీమహా గ్రామంబిప్పుడు నా కనుంగవకు సాక్షాత్కారముంగైకొనున్‌ 90 అర్ధము - మదిస్‌=మనసప్సులో చింతింపక్‌=ఆలోచింపగా? ఎంత విచిత్రమో చూడుము విశేషము - దివోదాసుడు కాశిని పాలించిన ప్రభువు ఒకప్పుడు భూమిపై భయంకరమైన కామము వవ్చెను అపుడు సృష్టికర్త మమవంశజాడై న రిపుంజయుడు అవు రాజర్సిని భూమిని పాలింపుము అని కోరును దానికి రివుంజయుడు బహు నాయకత్వము కుదరదు కాశిలో గల సమస్త చెవతలు కాశిని విడిచి వెళ్లవలెఘు అను నియమము పెట్టుము ఈ నియమము వలన విశ్వనాధుడు కూడ కాశిని విడిచి పరివారముతో మంవర పర్వతమునకు వలస వెళ్లును రిపుంజయుడు సకల దేవతలను తనయందు ఆవిష్కరించుకొని ధర్మ పరిపాలనము చేసే ఫశరీరుడై కైలాసమునకు చేరును ఈ రిపుంజయుని బిరుద నామము దివోదాసు “దివోపి దేవాదాస్రంత్తి రత్నాని కుసుమానిచ ప్రజాపాలన పంతుష్టా మహారాజ ప్రతిక్త్షణమ్‌ దివోదాస' ఇతిఖ్యాత మతోనామత్యమా ప్సుసి మథత్పభావాచ్చ వృపతే!

---

Chunk 29 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0281-0290.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15786

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• భావము
• అర్ధము
• శ్రీ
• కోపము
• పుట్టిన
• అప్పుడు
• భీమేశ్వర
• యొక్క
• భిక్ష
• మూడు
• కాశిలో
• కలిగిన
• విశేషము
• అర్థము
• చెప్పుదును
• ఇట్లు
• పురాణము
• మధ్యాహ్న
• మిక్కిలి
• మనస్సులో
• ద్వితీయాశ్వాసము
• ఎమని
• డుంరి
• ఎందులకు
• అన్నము
• జలమును
• మణికర్ణికా
• వ్యాసుడు
• కాని
• శివుని

Extractive Summary:

భావము - ఈ వివముగ ఎడు దినములు అన్నము లేకపోవుట వలన కలిగిన కోపముతో కొశిని శపింపతలచి కమండలువులోని మణికర్ణికా జలమును చేతధరించితిని వ్యాసమహర్షి కాశిని శంపంబూనుట - అని శపింపంగన్‌అని శపింపచోవుః ఆ+అవసరమువ=ఆ సమయమున, ఉదిలగొని=త్వరపడుచు కేలుఐహృము క0పము+ అందుచునుండెన్‌+కాని=వణకుచుండెను రాని -పజంముశ తడవ వై ప జలమును శ జల్‌ పంచ్చున్లో ర్‌జనౌ క్‌ గ్రహించుటకు, సా౦గదయ్యె=రాదయ్యెన్స భావము - ఒ అ్రగస్త మప ల వ. చేయి త్వరవచుచు గ అమున్సు అండుకొమటక్సృ సాగలేదు వేషము - ఈ ప్పుట్ట మున ఎన్ని వ్వ జ క పర్యాయములు అనినాడు _ అది వై య్‌ అప్పాదును అ్రన్ఫుమ్రాట్ర వ్యాసుడు అనే వ ముల అళ్ళాత్తా పమ్సన్సక్రృ సూచనము || ఆ సమయంబున నొక్కయింటి మచ్చెకంట్రి + గార్‌నా నగర స్తన్పవరా చవన వాటికా మద్యంబున ౦టి పంచాశద్వర్త దేశ ముదుసలి చక్రవాకంబులతో నస.

---

Chunk 30 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0291-0300.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 15248

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• భావము
• అర్ధము
• నేను
• మాటలు
• భిక్ష
• రండు
• చేసి
• వచ్చి
• పంక్తి
• అనిన
• ఇట్లు
• కాని
• వంటి
• శాంతి
• ఎల్ల
• లేదు
• శిష్యుల
• మేము
• యొక్క
• ఘుటిక
• భీమేశ్వర
• విశేషము
• అర్థము
• ఇన్ని
• చేయు
• ఆకలి
• వచ్చెదనా
• శిష్యులు
• భోజన
• కలసి

Extractive Summary:

భావము - (ఆమె) ఇట్లు అనగా ఆ ప్రీతో ఈ కీతిగా వంటిని శా॥ “తల్లీ! - శిష్యులు నీవును కలసి గంగ చెంత మధ్యాహ్నాభిషేకములు పూర్తి చేసికొని త్వరగా రండు నేనింతలో సంపూర్ణముగ ఆహారములను కల్పింతు ను ఇష్టాన్నము మీ అందరకు తృప్తిగా పెట్టెదను కం॥ _ఆశాంటి రిన్ని దినములు పోంకంతయు భిక్ష వీటం బుట్టక యునికిన్‌ ఆంకట దూశట నలిగితి రేకట వాయంగ భిక్ష లిడియెద రండీ ' 124 వచ అర్థమ్సు _ ఇన్నిదినములు=జన్ని నాళ్ళు వీటన్‌=పట్టణమందు: పోంక+అంతయు= ఆకలి న ఎలైనను, భిక్రజభిక్త పుట్టక+ఉనికిన్‌=లభింపక్ర పోవుటచే, ఆకొంటిరి=(బ్రాగుగా) యున్నారు, ఆ(కటి=ఆకలిచే కలిగిన, దూంక్రటన్ష=దు ఖముతో, నలిగితిరి= బడలిత్రిర్చ బె(కట+పాయంగ=బాధ విడునట్సు, భికలు+ఇడియెదజభికాన్నము పెటైదను రండీ=రండ్సు స్వే భావమ్ము _ ఇన్ని దినములు పట్టణములో ప్రోక్ట ముక్కంతైన భిక్ష లభింపక ఆకలిలో నుంటిరి ఆకలి బాధతో నలిగితిరి బాధ తొలగునట్లు భిక్షలు పెట్టేదను రండి ' విశేషము. ౭2 ద్వితీయాశ్వాసము అర్ధము - ఇందలున్‌+కూడి=ఇంత మందియు కలసి శాంతి పరియింపుండు= శాంతి పారమును పరింపుడు, అర్ధ+*ఇందు కళా కిరీటునకు= అర్హచంద్రుని కళ కిరీటముగా గలవానికి, మజ్జనము+ఆచరింపుడు=(స్నాన కార్యమును) అభిషేకమును చేయుడు నాధుడు, కాశికా పురీ మందిర=కాశీ నగరమునందలి గృహములోగల విశ్వనాయకు(డు= విశ్వనాధుడు, ఉమాపతి =పార్వతీ భర్త ప్రీతిన్‌- వహించున్‌+కావుతన్‌=ద్రీతి పొందునుగాక భావము - ఇంతమందియు కలసి శాంతి పాఠము వల్లించి *వాభిషేకము చేసి, నిదానముగా భుజంపుడు పరమేశ్వరుడు తృప్తి చెందును వ పంక్తి ష స వ॥ అని పంక్తి పంక్తి నడుము నిలుచుచు నయ్యింతి భక్తి శ్రద్దా తాత్పర్క విశ్వాని పూర్వకంబుగా నుర్వీ గీర్వాణ వర్గంబుల( టార్ధించుచు నాపోశనంజులు వోయింప నుండె నప్పుడేను బైల సుమంత జైమిని వైశంపాయనాది శిష్య ప్రకరంబు నెమ్మనంబుల నిట్లని వితర్కించుచుంటిమి 132 ॥ వ - అని=ఇ్వట్లని, పంక్తి పంక్తి నడుమ=వరస వరుస మధ్వ నియఎయచుచు= లుచుచు ఆ+బంతి=ఆ ఆ బక్‌ శ్రద్దా తాత్పర్య విశ్యాసష్ట =వినయము దిక్ష ఆసక్తి నమ్మక డ స అట ంబుగానావి వ్‌ ర్స్‌ ]కములు ముందుండునట్లుగా ఉర్వీ గీర్వాన వరంబుఎస్‌"బ్రాహ్మణ క ోంపాయనాది= పైలుడు సమంతుడు జీమిని వైంపాయునుడు మొదలగు ష్య ప్రకరంబు=శిష్య సమూహము నెమ్మనంబులన్‌=మనస్తులలో ఇటని=ఈ రీతి వితర్కించు చుంటిమి= సంశయించు చుంటిమి ణ్సు న భావము - ఇట్లని ప్రతి పంక్షి మధ, నా.

---

Chunk 31 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0301-0310.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14571

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• అర్ధము
• భావము
• మేము
• విశేషము
• శివుడును
• పార్వతీ
• శ్రీ
• పురాణము
• ఆపోశనములు
• స్రీ
• తరువాత
• ద్వితీయాశ్వాసము
• అమృతం
• భోక్త
• అనును
• కూడిన
• యొక్క
• పార్వతియు
• దానిపై
• అన్నపూర్ణాదేవి
• జుహోమి
• యజమానుడనగా
• కాని
• అరటి
• భుజంచిరి
• యును
• అన్నపూర్ణ
• విశ్రాంతి
• చేతులు
• చెంతకు

Extractive Summary:

శ్రద్దాయాం ప్రాొణె నివిష్టో అమృతం జుహోమి, అని గృహస్థుడనగా (ప్రాణాయ స్వాహా అని భోక్త అనును శ్రద్ధాయాం అపానే నివిష్టో అమృతం జుహోమి అని యజమానుడనగా అపానాయస్వాహా అని భోక్త అనును శద్ధాయాం వ్యానే నివిష్తో అమృతం జుహామి అని యజమానుడనగా, వ్యానాయస్వాహా, అని భోక్త అనును శ్రద్ధాయాం ఉదానే నివిష్టో అమృతం జుహోమి ఆని యజమానుడనగా ఉదానాయస్వాహా అని భోక్త అనును శ్రద్ధాయాం సమానే నివిష్ణో అమృతం జుహోమి అని యజమానుడనగా సమానాయస్వాహ అని భోక్త అనును హా ౮ ముత్తైదువయాజ్ఞ విప్రనికరం బాపోశనం బెత్తినన్‌ సామర్థ్యంబది యెట్టిదో నిబిలమున్‌ సంపూర్ణమై పత్రపా త్రీ మధ్యంబునంబిండి వంటకములుం దివ్యాన్నముల్‌ షడ్రసీ సామగ్రీరుచిముత్సదార్ధచయముల్‌ సందిలై నొక్కుమ్ముడిన్‌ 139 వు అర్ధము - ఆ ముత్తెదువ=ఆ సుమంగళి ఆజ్ఞ=ఆనతిచే విప్రనికరంబు= ఖీ మ్‌ మహము ఆపోశనంబు+ఎత్తినన్‌= ఆపోశన జలము త్రాగగా సామర్ధ్యంబు+ లి =ఆమె శక్తి యొట్టిదో కాని ఒక్కుమ్మడిన్‌= ఒక్కసారిగా పండి వంటకములు= న. - ఎవరు ఎ పదార్ధమెంత మనస్సులో క్రోరుకొనునో అతనికీ ఆ పదార్థమంత అరటి ఆకుపైన అవతరించును ఇటువంటి మహిమను ఎన్నడు చూడము ఊ॥ వేలుపు గిడ్జియుం బరుసవేదియు6 గల్పరుజంబుందోడరా లాలిత పాదనూపుర రుళంరుళనాదము లుల్లసిల్ల వెం జేల చెజంగు దూలంగ విశ్చంబల వృత్తి. ద్వితీయాశ్వాసము 240 మన 'ప్రమోద=మానసికానందమను సంపతీ+సంపాదన=సంపదను సంపాదించుట యందు, లంపటం బును=శ్రమ చేయునదియును సుమంతు=సుమం సంతోష కారణంబును=సంతోష హేతువును పైల= పైలుని, రసనా=నాలుక యొక్క తప ఫలం బును=తప ఫలమును, జైమిని=జైమిని, కామనా=వాంఛల కామధేనుపును=కామ భేనువును దేవల= దేవలునికి, ముదా వహంబును=సంతోషమును కలిగించునది యును రోమహర్షణ= రోమ హర్షణునికి హర్షః ఉత్కర్వా ఆవహంబును =సంతోషాతి హాతు భూతంబును=కారణమైనదియును, అస్మత్‌*మనోరధ=నా కోరిక విహార= తిరుగుటకు ఘంటాపధంబు నునై=రాజమారమునై ప్రవర్తిల్లెన్‌=ఒప్పెను తదనంత రంబ=ఆ తరువాత భావము - ఆ ఇల్లాలు పెట్టిన రకరకములైన పదార్ధములతో కూడిన భోజనము శిష్యులకు నాకు పఫండుగవలతె అపరిమితొనందము కలిగించినది విశేషము - “షాడబములనునవి ఆమ్ల లవణాదులును, చక్కెర తేనె మొదలగు నుధుర ద్రవ్యములను చేర్చి ద్రవ రూసమునను లేహ్యపాకమునను భక్ర్యరూపమునను తుదకు చూర్ణముగను తయారుచేయబడు పదార్ధములు ' (దీపి శాస్త్రి సాహిత్య సమీక్ష పు 383) ఆఅ॥ హస్తములను గడిగి యాచమన క్రియా వ్యాప్తిదీర్చి దేవియాజ్ఞ్జ మేము విమల సౌదమడ్భ చేదికా స్థలమున విశ్రమించియున్న వేళయందు 146 అర్ధము - మేము=మేము వాస్తములను గడిగి=చేతులను కడిగికొని ఆచమన క్రీయా=భోజనానంతరము చేయు ఆచమనము మొదలగు పనుల తీర్చి=నెరవేర్చి వ్యాప్తిన్‌=విస్తృతిని దేవి ఆజ్జ= అన్నపూర్ణ ఆనతితో విమల=స్వచ్భమైన సౌధ మధ్య= వన యా భ్ననమునకు మధ్యలోనున్న వేదికా స్థలమున =అరుగున్న ప్రదేశ మున విశ్రమించి బ్ల=విశ్రాంతి తీసికొనుచున్ను వేళయందు= సమయమునందు భావము - మేము చేతులు కడుగుకొని ఆచమనమ్షు మొదలగు భోజనానంతర కృత్యములను నిర్వర్తించి, అన్నపూర్ణ చెప్పిన ప్రకారము ప్రాధ మధ్యమున కల వేదికా స్థలమున విశ్రాంతి తీసికొనుచుండగా- వ॥ అభ్యంతర భవనంబు నందుండి - 47 అర్ధము - అభ్యంతర భవనంబునందుండి=ఇంటి లోపలి నుండి భావము - ఇంటి లోపలి నుండి

---

Chunk 32 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0311-0320.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14227

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• శ్రీ
• భీమేశ్వర
• భావము
• అర్ధము
• విశేషము
• స్వామి
• యొక్క
• కాశీ
• కలవాడా
• నేను
• నీకు
• కాశి
• సత్యవతీ
• పురాణము
• కాశికా
• నీవు
• వెడలి
• నుండి
• ద్వితీయాశ్వాసము
• ఇట్లు
• సూతుడు
• నీకును
• యందు
• నీవా
• పొమ్ము
• నిందించిన
• బావము
• మును
• కాని
• తెనుగు

Extractive Summary:

ల ఈవిధముగ అనఘుండు=పాపరహైతుడు సత్యవతీ ౦భస కన్నులందు అశ్రులు=కన్నీరు భట స నూఆగస్వునకు కనుంగవన్‌=రెండు వ్‌ = (య జల చెప్పి=వివరించి దైన్యమున్‌+ ఇక పాపా తన వృర్తాంతంబు=తన కధ గ వ్‌ ఒందెన్‌=దీనత్ర ప్రాంద్రె న్‌ సూతుడు శౌనక్రాద్రి మ్ష( ను అని చైప్రటయున=అని(ఆ మహామునులక్ర) చెప్పగా జు ధముగ పాప్రగ్రహై నీరు స్రవింప తన వృత్తాంత్ర్సు చై ఒరహితుడైన వ్యాస్పుడ్తు అగస్తునకు కన్నుల ఆం పి మునులకు చెప్పగా ఏ దైన్యము పాందెను అని ఆ సూతుడు శౌనకాది వ॥ అటమీంది వ ్భళాంశందచె మ య్యుషియ్సన్సి యగడిిగిన 161 అటబింది=ఆ తర్చువాత్ర వృత్తాంత్ర శౌనకాదులు సూతుని అడుగగా * ““ఎయ్యది=క్రధ ఏమి అని అడిగిన=అని విశేష + టిలొ మూ త్య ళూ భువ న్వ అనునవి ఊర్వలొకము భరి లు క“ “టే చూ ఆ 1 పద్యం 4 పదునాలుగు లొకములు వో ఆ ॥1 మ - వింధ్య పర్వత విజృంభణము పఏరికట్టుటకు వారాణిని దేవతలు ప్రారింప జాగ“ క్‌ ర్థింప లోకకేమమువకై వీడివచ్చిన అగస్త్య మహర్షి పరితాప వృత్తాంతము కాశీఖండములో అదు కారణములు వేర్రైనను కాశీ విరహము మహర్షులిరువురికి సమా వధర్మము వ అలో ఇ అనంతరంబ యంతరంగంబున సంతౌపంబు డిందుపజచుకొని సత్యవతీ న 9దనుండు కముండలు జలంబులంగన్నులం దడుప్పకొని నిట్టూర్చు నిగుడించి కా న క్ట శిక్రా వియోగ కేశంబున సమౌన వ్యసనుండైన కుంచ సంభవున కిట్లనియె 4 అర్థము - బగంతరంబ=వెంటనే, సత్యవతీ నందనుండు= వ్యాసుడు అంతరంగం బువవ=ప్ర జ్‌ శృాదయములో గల, సంతాపంబున్‌=విచారమును డిందుపజచుకొని=ఉపశమింప కొని కనక కమండలు జలంబులప్‌=కమండలువులోని నీటితొ కన్నులన్‌*కన్నులను తడుపు క =తడుప్పుక్రాని నిట్టూర్పు నిగుడించిదీర్ధ నిశ్వాసములను వెలువరించి కాశికా వియోగ న్‌శంబునన్‌=క్రాశీనగగ్రమ్రు యొక్క ఎడబాటు వలన గలిగిన దు ఖమునందు సమాన వ్యస నుండు+ఐన=సమాన కష్టము గలవాడైన, కుంభసంభవునక్పు=అగస్తునితో ఇట్లు=ఈ విధముగా అనియె=అనెను

---

Chunk 33 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0321-0330.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 16093

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• నన్ను
• భీమేశ్వర
• సప్త
• విశేషము
• అర్ధము
• భావము
• శ్రీ
• పురాణము
• స్వాగతము
• దక్షారామము
• వీరభద్ర
• మున్నగు
• తృతీయాశ్వాసము
• నుండి
• నాకు
• దక్షిణ
• దక్షారామ
• ఇంద్రుడు
• అప్పరసలు
• తపస్సు
• స్వామి
• బ్రహ్మ
• వచ్చిన
• ప్రధాన
• పురాణ
• దక్షారామములో
• షట్కాల
• సముద్రము
• గలదు

Extractive Summary:

జం తృతీయాశ్వాసము షట్కాల శంభుపూజనము - దీనినే షట్కాల లింగార్చనమందురు శివపూజలోని శైవ సంప్రదాయమిది అరుణస్యోదయ సూర్యస్యోదయే సంగవే తధా మధ్యాహ్నేచ తతస్సాయ మర్ధరాత్రేచ సువ్రతా అరుణోదయము (సూర్యోదయమునకు పూర్వము), సూర్యోదయము, సంగవము (సూర్యోదయానంతరము ఏడు గడియల కాలము అనగా 2 గం 48 ని కాలము), మధ్యాహ్నము, సాయంకాలము, అర్ధరాత్రము అనునీయవి షట్కాలములు శ్రైవదీక్షాపరులు ఈ సమయములలో పరమేశ్వరు నర్చింతురు అమరేంద్రుండొస(గిన యప్పరసలు - ఇంద్రుడు భీమనాయకునకు మార్గశిరశుద్ధ చతుర్దశినాడు రోహిణీ నక్షత్రయుక్త సిద్ధయోగమున సముద్రము గోదావరి తుల్యభాగ సరిహద్దులుగల భూమిని ఆరువందల వేశ్యలతో నొసగినట్లు 5 ఆ 84 ప గలదు కాలభైరవాదులు భీమేశ్వరాలయమున గలరు ఉ ముక్కు మొగంబు సూడకొక మౌోసపుమాటకు విశ్వనాయకుం డెక్కడికైనం బొమ్మనుచు నెజ్జని చూప్పులజూచి యల్కతో ధిక్కరణంబుసేయ జనుదెంచితి కాశిక నుండి నాకు దా దిక్కయి భీమనాయకుండు దీర్చునాకో యవమాన దు ఖముల్‌?” 8 అర్ధము - విశ్వనాయకుందు=విశ్వేశ్వేర స్వామి ఒకమోసము+మాటకు= ఒకేఒక పొరప్రాటు మాటకు ముక్కు మొగంబు+చూడక=మొగమోటములేక ఎక్కడికైనన్‌= నో వ పొమ్ము=వెళ్ళుము అని, అనుచునాఅనుచు, ఎజ్జని చూపులన్‌=ఎజ్జనైశ చేయగా ఉష లాచాచి అల్కతోన్‌=కోపముతో ధిక్కరణంబు=అవమావము, చేయన్‌= భీమళ్యం సన్న ండి=కాశీనగరము నుండి, చనుదెంచితిన్‌=వచ్చిత్రిని, భీమనాయకుండు= దు ఖమున్‌ ర తాను=తనంతతాను వాకున్‌=ాక్సు, దిక్కు+అయి=రక్షకుడై అవమాన మానము వలన గలిగిన దు ఖమును తీర్పునాకో=పోగొట్టునా? అవమానము వలన మనస్సులో దు ఖము కలుగుటచేత ఎమియు తెలియని వానివలె నడుగుచున్నావు అంతే అయినను నీవడిగినయట్లు ఆ క్షేత్రమును గూర్చి చెప్పెదను వినుము విశేషము. ను వేషము - కేవలము భగీరదుని తపస్సు వలన వచ్చినది గంగానది ఒక వ్యక్తి తపస్సు మాత్రమే అందులకు కారణము ఎడుగురు మహర్షుల తపో విశేషము వలన వచ్చినది సప్తగోదావరము అనగా వారివెంట దక్షారామమునక్సు వచ్చినది అంతేకాదు సత్త్వగుణ ప్రదానులు ఫప్తర్ములు, రజో గుణ ప్రధానమగు రాజవంశజాతుడు భగీరధుడు ఈ కారణము వలవ భాగీఠథీ గంగకన్న సప్తర్షి సమానీత సప్తగోదావరము సర్వోన్నతమని సారాంశమ్మ 21వ పద్యములోని విశేషములలో “గౌతమీ గంగ” ప్రాదుర్భావమున విచ్చిన బ్రహ్మపురాణ శ్లోకములు ప్రస్తుత పద్యమునకు స్ఫూర్తిదాయకములు

---

Chunk 34 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0331-0340.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 16599

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• గోదావరీ
• దక్షిణ
• మిక్కిలి
• శ్రీ
• సమూహము
• కల్యాణ
• గలదియు
• భీమేశ్వర
• తృతీయాశ్వాసము
• బాగుగా
• భీమమండలము
• గలదు
• అచటి
• గౌతమీ
• ఉత్తర
• ఆర్యావర్తము
• దండకారణ్యము
• భూమిపైకి
• నారికేళ
• కోమల
• చేయబడిన
• సప్త
• కుండలాముఖ
• పవిత్ర
• వంటి
• ప్రదేశమునందు
• భావము
• స్వామి
• నుండి

Extractive Summary:

హరివంనంబునుంబోలె=హరివంశమువలె బలభద్ర=బలరామునిచేత (దృఢమైన మకఘజులచేత) ప్రద్యుమ్న=ప్రద్యుమ్నుని చేత (గొప్ప బలముగల వారిచేత), అనిరుద్ధ= అనిరుద్ధనిచేత (లాంగని వారిచేత), పురుషోత్తమ=విష్ణువుచేత (ఉత్తమ పురుషులచేత) అధిష్టితంబును +ఐ= అధిష్టింపబడినదై, మహాక్షేతంబు=గొప్పదగు తీర్ధము: అన(గాన్‌= అనగాను మహాలింగ స్టానంబు+అనన్‌=మహత్తరమగు లింగమునకు స్థానమనగాను దక్తిణకాశ+ అవన్‌=దక్షిణ దేశమునందలి కాశీ పట్టణమనగాను, కల్యాణ నిలయంబు+ అనవ్‌=మంగళములకు నివాస స్థానమనగాను, కైలాస ప్రతిబింబంబు+ అనన్‌కైలాసమునకు ప్రతిబింబమో అననునట్లును, అనశ్వర=నాశములేని, మహా+ఐశ్వర్యంబును=గొప్పదగు సంపదగలదియు, అప్రతిమ=సాటిలేని వైభవంబును=వైభవము గలదియు, అవాజ్మానస గోచరంబును= మాటలకు మనస్పునకు తోచనిదియు, అసంఖ్యాత=లెక్కింప వీలులేని, ప్రమధగణ=ప్రమధగణములచేత, సమాకీర్ణంబునున్‌=వ్వ్యాపింపబడినదియు, ఐ=అతయి; అశేషూసమప్తమైన కల్వాణ=శుభములకు నిలయంబు+ఐ=నివాసమై ఒప్పు= ప్రకాశించు ఆ+మహాస్తానంబునందు= ప్రభావముగల ఆ పవిత్ర ప్రదేశమునందు (తరువాతి పద్యములోని కస్యుయము) 268 తృతీయాశ్వాసము ప్రతిధ్వనించుచున్నవి ఏలానదీ జలముతో పండు వరి పాలములలో బాగుగా వృద్ధినందిన అనేక విధములగు ధాన్య సంపత్సమృద్ధి అట గలదు ఫలములతో నిండిన నారికేళ వృక్షము లతో నలంకృతమగు పిరాపుర సమీపమునందలి సరిహద్దుల కావలినేల భీమమండలమున నున్నది అచటి గోదావరీ మాత అన్నివిధముల పోషించు పవిత్రములగు నగ్రహారములలో నివసించు ద్విజులు నిర్వహించు యజ్ఞములలో హవిస్సులను గ్రైకొనుటక్రై పిలువబడిన దేవతలు క్రిక్కిరిసి సంచరించుదురు కౌంతేయ నదీప్రాంతమున మిక్కిలి విస్తారముగానున్న మామిడి పండ్ల రసమును ఆస్వాదించి ఆనందించు మగ కోకిలల సమూహముల గొంతుల నుండి వెలువడు మధురములగు కుహూకుహూ ధ్వనుల కలకలముతో పంచమస్వరము వాాపించుచున్నది ఆ భీమమండలములో హరివంశమునందు బలరాముడు ప్రద్యుమ్నుడు, అనిరుద్భడు, శ్రీకృష్ణుడు నున్నట్లు దృఢమైన మనుజులు, గొప్పబలము గలవారు పరులకు లొంగనివారునగు పురుషోత్తములుండిరి సై విశేషముల వలశ ఆ మహాన్థాెనము గొప్ప పుణ్యక్షేత్రమనియు దివ్యమగు భీమలింగమునకు నివాసమనియు దక్షిణ దేశమునందలి కాశియనియు, సమస్త శుభములకు నిలయమనియు, కైలాస పర్వతమునకు ప్రతిబింబ మనియు ప్రసిద్ధమైనది అచట నాశములేని ఐశ్వర్యమున్నది సాటిలేని వైభవమున్నది దానిమహిమ మాటలకు మనస్సునకు అందనిది అచట లెక్కలేఫంత ప్రమదగణ సమూహము వ్యాపించియున్నది సమస్త మంగళములకు వదిప్రదేశమైయుండెను అట్టి భీమమండల ములో విశేషము - ఈ వచనములో కవి భీమేశ్వర స్వామిని భీమ మందలమును అందలి ప్రకృతి శోభాసంపదను కన్నులకు గట్టునట్లు పర్షించెను భీమమండలము - దక్షిణ కాశియగు దక్షారామమునక్రన్ని దిక్కులందును మూడు యోజనముల మేరలో మండిన భూమి భీమమండలము దీనికి తూర్పు సరిహద్దు సముద్రము ఇది గౌతమీ నది సముద్రమున గలిసిన సంగమ ప్రదేశము దినిని భైరవపాలె సముద్ర మందురు అచటి యీశ్వరుండు భైరవేశ్వరుందు దక్షిణమునకును సముద్రమే సీమ అదివప్పా సాగర సంగమ స్థలమైన అంతర్వేది క్షేత్రము అచటి తీర్భాధి దైవతములు నీలకంరేశ్వరుండు శృసించాస్వామియును పశ్చిమమునకు అఖండ గౌతమి (రాజమహేంద్రవరము) సీమ మార్కండేయ స్యామి తదధిద్రైవతము ఉత్తర దిక్కునకు మేర మూడు యోజనములు ఈమేర పిరాపురమునకుజేరును (చిపాశా పీరిక పు 74) భీమ మండలపు సరిహద్దులు - 3-33, 5-77, గ-86, 6-14: చెంత వచ్చినవి భీమ మంద ఎ=ఖీమమండలమను,; క్షేతమునకు=పుణ్యదేశము నకు ఒకచోటన్‌=ఒక ప్రదేశమునందు (దక్షిణ దిక్కు౫), కటిపల్ష=కొటిపల్లియందలి ఉడురాజ=నక్షత్రములకు రాజు - చంద్రుడు కోటీర=జటాజూటము వందుగల సోమేశ్వరుని చేత విభాజిశ=మిక్కిలిగా ప్రకాశించిన ఉత్సంగ=జఒడిగల వృష్టగిల వృద్ధ గంగ అమరున్‌ =ఒప్రును ఒకచోటన్‌=(మథి)యొక ప్రదేశమునందు (ఉత్తర దిక్కు -) ఓరాలబికా=(పిఠరాపురము లోగల) పీరికాదేవి యొక్క, ఉన్నత=ఎత్తయిన స్త వభర= వ్రనభరవంం యొక్క, అస్ఫాల= రాపిడిచేత జర్హరిత=తునియలుగాబేయబడి న కళల్లోఎ= పెద్ద పెద్ద ఆలఎలెగల, ఎల=ఎలానేడి అమరుస్‌=ఒప్పును ఒకవోటన్‌=ఒక ప్రదేశమునండు చటుం.. కుచభాగ చటుల=చలించుచున్న వక్ర=మొసళ్ళు కుళిర=ఎండ్రవాయలు ప్రారీవ=వెయికొజల చేపలుగిం కోయగర్శ=నీటిలో నుండుటచేత ఆభ్‌ గ=పరిపూర్ణతగల తుల్వభాగ=తుచ్వంగ సంయు అమరున్‌*=ఒప్పుసు ఒకవోటన్‌=ఒక (ప్రడేశమువందు(తూర్వు ) అఎారన్‌* కర=అప్పరసల సమూహముచేత సంసేవిత=(స్నానాదులచే) సేవపఒడి అలతంము= లో -లిభాగముగల సప్తగోదావరంబు=సప్తగోదావరమువు అమకున్‌=ఒమ్వుమ భావవం - గొరంటలతో (నారింజ చెట్లలో) చెజకు తోటలతో ఎవిత్ర మఎడరములగు జాజులతో తమలపాకుల తీవెలు చుట్టుకొన్న పోక చెట్లతో నిలంకృతములై + ఫలు మట్టు ఘండుటచేత భీమమండల క్షేత్రము సర్యోన్నతమై విరాజిల్లుచున్నది ఆ పుణ్నక్తేపమం -కు దక్షిణ దిక్కువందు కోటిపల్లి అను క్షేత్రములో మున్న సోమేశ్వర స్వామి వారి ఆలయ ఎమీవిమం నందు వృద్ధ గంగ ప్రవహించుచుండును మరియొకచోట - ఉత్తర దిక్కునంచు పిరాపురముల గల పీరికాదేవి మహోన్నత స్తవభారము నారిసికొని ప్రవహించుట చేత ఎలానదీ మహోత్తఎగి తరంగములు కిధిలములగుచుండును మజియొకచోట - (పశ్చిమ దిశయందు?)

---

Chunk 35 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0341-0350.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14896

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• భావము
• యొక్క
• ఎక్కడ
• చూచినను
• శ్రీ
• భీమేశ్వర
• గలదు
• గౌతమీ
• చూచినన్‌
• దక్షారామము
• గోదావరీ
• విశేషము
• అర్ధము
• జలములు
• దక్షిణ
• తృతీయాశ్వాసము
• అర్థము
• ద్వాదశ
• తిరిగి
• డుంరి
• విశ్వాసము
• పేరు
• అచటి
• కావున
• తీరమున
• దూరములో
• నుండి
• ప్రవహించు
• సప్త
• చేసి

Extractive Summary:

వట్టి'ము అవగా వెడలుపైన ఖడ్గము దీనినే అడ్గకత్తి అందురు దక్షారామములో ఏజ్జధ్యంస సమయమున వీరభద్రుడు దేవతలను నజకిన తరువాతే ఈ పర్వతమును రి పట్టిసమును గోదావరీజలముతో కడిగివాడు ' అని కాశీఖండము ౩ ఆ 360 లో గలదు )ందుచేత ఆ క్షేత్రమునకు పట్టిపము అన్న పేరు వచ్చెను తత్‌ నందు తత్‌ఎఆ ప రపు క న ల్లము+ఐన=చుట్టుకొనుట గలవైన, అంతరమ్మునందృు=వర్తున క! ఉ=పుణ్యనక్షత్రముల అరకము - నిఖిల నందును, నిఖిల=సమస్తమైన పుణకేలో జ్ర (మేత క మూస న మిక్కిలి ఆఅశ్రయంబు= యొక్క నివహంబునందును=సమూహములోను అత్యంతము=మికిి ఆశ్రయము అన(గన్‌=అనగా, నెగడి=కీర్తి కెక్కి రభూతమై= ఐంద్ర సంపదకు=ఇంద్రునిదగు సంపత్తికి ఎల్లక్‌=అంతకును అఆధారభూ వై ఆశ్రయమునకు తగినదై, దక్షుని యజ్ఞంబు=దక్షుని యజ్ఞమునకు తావకము+అయి=చోటై న్‌ ః క్‌ = కర గా.

---

Chunk 36 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0351-0360.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 15243

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [285]

Key Terms:

• యొక్క
• భావము
• నుండి
• విశేషము
• అర్ధము
• సరిహద్దు
• వృద్ధ
• దిక్కునకు
• భీమమండలములో
• శ్రీ
• పురాణము
• తృతీయాశ్వాసము
• మానవ
• ఇంద్రుడు
• భీమేశ్వర
• నాల్కలు
• మునులు
• ఆచోటిది
• మిక్కిలి
• పేరుగల
• ద్వాదశ
• సాంపరాయ
• శీలా
• అభిజిత్తు
• తుల్యభాగ
• అర్థము
• దిక్కునందలి
• కాంక్ష
• వివిధ
• వరులు

Extractive Summary:

28 తృతీయాశ్వాసము విశేషము - సప్తాధోలోకములు 3-10 చెంత చెప్పబడినవి మౌర్తాండుడు - సూర్యుని నామాంతరము మృతమగు అండమునుండి జన్మించిన వాడు మార్కండేయ పురాణములో ఈ విషయమై ఒక ఇతిహాసమున్నది హవిర్భాగములను దేవతల కందకుండ దైత్యులపహరించుటచే ఆదిత్యులార్తినాందిరి పుత్రులగాపాడుటక్రై అదితి సూర్యునారాధించెను ప్రత్యక్షమైన ఆయనను తన పుత్రునిగా జన్మించి దేవతల రక్షింపగోరెను సూర్య కిరణములనుండి సుషుమ్న అను రశ్మి అదితి గర్భమున ప్రవేశించెను గర్భవతి అయ్యును నుపవాఫములు చేయుచుండగా కశ్యపుడు “ఉపవానములో నీగర్భమునందున్న అండమును మారణము చేయుదువా?' - దక్షయజ్ఞ ధ్వంసములో వీరభద్రుడుచేసిన ఈ విజ్బంభణము కాశీఖండమునందు కూడవచ్చువు (కాశీ - సప్తమ - 84 85) ఈ ఘట్టము చాల ప్రసిద్ధము అనేక గ్రంధములందు వర్ణింపబడినది వ నీవు విశ్వేశ్వర దేవ విరచితావమాన మనళ్ళల్యంబున డస్సి ఖిన్నుండవై యున్నవాండవు నిన్ను విడిచి పోవుట నాకు నుచితంబు గాదు, నీవు నేనునుం గూడి ద్వాదశ పుణ్యక్షేత్ర యాత్రా ప్రసంగంబునం గుక్కుటేశ్వరదేవు దర్శింపంగలవార, మీవేళ దక్తారామంబునకు మగిడిపోదము, లెమ్మని యతండును దానును లోపాముద్రయును శిషమండలంబునుం గదలి యిష్టాలాపంబులం బ్రొద్దుపుచ్చుచుం జనిచని 38 నగస్త్యుడును లోపాముద్రయు ణః పష శ టి ల జామున బయలుదేరి ఇష్ట సంభాషణములతొ కాలముగడుపుచు వెళ్ళివెళ్ళి విశ్తేష చ వా ము - ద్వాదశ పుణ్యక్షేత్రములు ఈ అశ్వా్సములోని 74వ పద్యములో గల ర్థములేయగును ఇవి దక్రారామమున గంగియున్నవ కా కు 8 దిక్కలందును తీర్ధములు లింగములు స్తీ తుల్యభాగ్రాశ్రట్రీ ద్రుమమండితంబైన సాంపరాయ ఫ్రరంబు సరణింబటి నే చొతాటవీవాటి శ్రోభమానంబైన ప్రలిగుర్త సోమేశు వలపలించి యోంకారస్టరి, 'ద్రికూటోపరిస్థిళులైన హరిహరబ్రహ్మల నబినుతించి శీలా మహాగ్రామ సింహాసనస్తున కరగ హారున కెదురుండి మొక్కి

---

Chunk 37 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0361-0370.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14827

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• భావము
• వాయువు
• శ్రీ
• విశేషము
• అదియే
• పురాణము
• దక్షారామము
• పేరుగల
• భుక్తి
• ముక్తి
• భీమేశ్వర
• ఆవహము
• గౌతమీ
• కావున
• ఆకాశ
• రెండు
• మనము
• అర్ధము
• యుండును
• అలంకారము
• భువన
• మధ్యము
• పద్మము
• సముద్రము
• తరంగములు
• శివుని
• చక్కగా
• మిక్కిలి
• జాములు

Extractive Summary:

శరీరమునకు ఆకాశమునకు గల సంబంధమును సపంయమముతో పూర్తిగా ప్రత్యక్ష మొనర్చుకొన్న తరువాత యోగి ఈ తత్త్వమును చక్కగా నెజుగును శరీరములోని అవయవ ములు సూక్ష్మన్థితి ముండి స్టూలస్థితికి పరిణతములగుటయు మరల స్ఫూలము మండి పూక్షములగుటయు అమభవపూర్వకముగ నెజుగువు కావున నాతడు ప్వశరీరమును మిక్కిలి తేలిక చేసికొని క౯వలస్‌వచోటికి ఆకాశ గమవము చేయగలుగును తే॥ ఇవుడు ఘటికాద్వయంజఒయెె నినుండు పొడిచి ॥ తృతీయాశ్వాసము వ॥ ఈ యోంకార పుణ్యక్షేత్రంబునం ద్రికూట దివ్య భవన వాటంబున ముని సంఘంబు లుండునది మనము నభోమండలంబున కెగసి ముహూర్త మాత్రంబునం గన్నుల పండువుగా బీమమండలీ పుణ్యక్షేత్రంబు గనుగొంద మనుటయుం బా రాశర్యుండు సబహుమానంబుగా సమ్మతించిన 47 అర్థము - ఈ+ఓంకార పుణ్యక్షేత్రంబునన్‌=ఓంకారేశ్వరమను పేరుగల ఈ పవిత్ర క్షేత్రములోనున్న, త్రికూట దివ్య భవనవాటంబునన్‌=త్రికూటమ మ పేరుగల దివ్యమగు భవన సమూహమునందు మునిసంఘంబులు=మునుల సమూహములు ఉండునది= ఉండవలెను మనము=మనము నభోమండలంబునకు=(వలయాకారముగల) ఆకసము నకు ఎగసి=ఎగిర, ముహూర్తమాత్రంబునన్‌=కొంచెముసేవు - (పండ్రెండు క్షణముల మాత్రములో), కన్నుల పండువుగాన్‌=నేత్రానందకరముగా భీమమండలీ పుణ్యక్షేత్రం బున్‌=భీమమండలము అను పవిత్ర ప్రదేశమును కనుగొందము= చూతము అనుటయున్‌* అనగా, పారాశర్యుండున్‌=వ్యాస మహర్షి సబహుమానంబుగాన్‌= పసగౌరవముగా, సమ్మతించి నన్‌=అంగీక్రర్రింప్రగ్గా (తరువాతి పద్యముతోనన్న్వయము) క భావము - మతో వచ్చిన ముని సమూహమంతయు ఓంకారెశ్వరమను నీ పుణ్య సమేలో తికూటభవవ సమూహము నందు మండవలెను అప్పుడు మనము (లోపాముద్రా బే ధులు! ఆంధ్రభూమండల మధ్యము తెల్లని శతపత్ర పద్మము సప్తగోదావర సరస్సులోగల జలము ఆ పద్మములోని మకరందము బ్రహ్మసంవేద్యము మున్నగుననేక తీర్థములు ఆ పద్మమునకున్న రేకులు పవిత్రమైన పుణ్యక్షేత్రములు కింజల్కములు లవణ సముద్రతీరము తామరకాడ మంగళకరములగు భోగమోక్షములే అందలి సుగంధము దక్షారామమే దాని మధ్యమునగల దుద్దు భీమేశ్వరస్వామి వారే రాజహంస గోదావరి, కౌంతేయ కణ్యనది, తుల్యభాగ, ఎలేరు అను నదులు ఆ పద్మము చుట్టగల శైవాల లతా సముదాయము సర్వలోకములచే పూజింపదగిన ఈ దేశము జనన మరణాదిరూపమగు సంసారమున గలుగు ఆధ్యాత్మికము అధిదైవికము ఆధిభాతికము అను తాపత్రయము ఉపశాంతమగుటకు బెషధము వంటిదగును విశేషము - ఆకసము నుండి చూచునపుడు భూమిమీది బృహతృదార్ధములు స్వల్పరూపమున గన్పించును ఆంధ్రదేశాభిమాన ప్రదర్శనమునకు ఊహావైదగ్ధ్యమునకు ఈ పద్యము ఈ గ్రంధమున ప్రధమోదాహరణము అలంకారము-రూపకము థి ఆ ల ఎ సర్వంసహకు.

---

Chunk 38 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0371-0380.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 15399

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• భీమేశ్వర
• అదియే
• గలది
• అర్ధము
• తృతీయాశ్వాసము
• భావము
• నుండి
• మిక్కిలి
• అప్పుడు
• విశేషము
• గౌతమీ
• చాళుక్య
• దిగిరి
• సమూహము
• పంటల
• శ్రీ
• కోటిపల్లి
• హుంకారిణీదేవి
• ఆలయము
• తరువాత
• మినుము
• నువ్వు
• కుసుమ
• బంగారు
• ప్రవేశించిరి
• అలంకారము
• కల్మషంబు
• గారాబు
• భార్య

Extractive Summary:

అదియే పట్టిసమవు పుణణ్లేత్రము ఆ ప్రదేశములో శశిరేఖ మహి వీరభద్రేశ్వరస్వామయున్నాడు అడియే పద్మాద్రి దానిపైన మార్కండేయ భో ఇలువేలుపగు శివుడు పూర్వము వెలసెను అదిగో అదియే క్రుమారారామము అ దానికి సమరమే వాథుక్య భీమేశ్వర స్వామివారి ఆలయము అదియే కుక్కు టేశ్వరము సమీప వు పమునందలి భవనమే హుంకారిణీదేవి సభా భవశము పల్వెల పట్టణములోని (౧ ప జి గల మ అ పరమేశ్వరుడే వూ కులదైవము సప్పగోద్రావరీ సాగర సంగమములో సంగమేశ్వర స్వామి ఆయనయే ఆదియే కుండలాముఖము ॥ విశేషము _ * / ము పీరముపై రెండ తరేందు మౌఖో విషు సార్థకమ్స వీరభదేశ్వేర శివలింగ హూ ప రండడుగుల యెత్తు, ్క అడుగుల క్రైవారము గలిగియున్నది ఫ్రాలదేశమునే సూర్యచంద్రులు నేత్రములయిన గుర్తులున్నవి శిరోభాగమున నాక బొడీపి గలదు దానినే జటాజూటమందురు దానిపైన కు పైన రజక కిక టకు దీయిటి ముందు రజత కిరీటమ్స తీయవలెన్స ఏ గందు నాగాభరణము బయ పుండరీకాద్రి _ పుష్పగిరి శ్రై రమున క పద్మగి మహేంద్రవ గౌతమీతీరము నందున్నది కరి లేక కమలాద్రి రాజ శ్రీ భీమేశ్వేర పురాణము 309 కంటకఫల=పనపల కపిచ్చ=వెంగల లోట్ర=లొద్దుగ ఇప్ప వెట్లి జంబూజనేరేడుల, జంబీర= నిమ్మల: పారిభద్ర=వేపం, భద్రదారు=మెడి, దేవదారువుల శాల్మలీ=బూరుగుల, గుల్మ= పొదల లీలా హేవాకంజుని=విలాసముల ప్రాధథిమ యొక్క: ఉద్రేకంబును=విజృంభణంబును, కోమల మెండును కోమలతర=మిక్కి లి మృదువయిన తమాల=చీకటి చెట్ల, మాలా=గుంపు యొక్క ఆకారారూపము వంటి రూపముగల శాకోట విటపి=టేకు (మానుల, షండంబుల= సమూహముల మెండును=ఆధికృముఘు చైజకు=చెజకుగడల, ముజకటంబును=ఎక్కువగా నుండుట(త్రివుటయు) ప్రాసంగు”ఒక జాతి వడ్డు యొక్క మిసిమియున్‌=నూతన కాంతియువు, వెన్ను+కల్వల= ఎట్టి కలువల తావిెసువాసవ యొకు శేవయున్‌=ఒప్పిదమును; కుసుమవాటి= పూలతోటల ఎసకంబును= అతిశయము ను, ఉభయ పార్వంబులన్‌రెండు ప్రక్కల కల=ఉన్న, ఘంటా మార్గంబును గానారాజ మార్గము కలుగగా ఎడనెడన్‌=అక్కడక్కడ కుసుమ _ రాగంబును, కుసుమ భారోపూల బరువు యొక్క, ఆరంభ=ప్రారంభ క్రియయందలి, సంభార= సర్వపూర్ణ త్వముగల కుసుమ గుచృ=పూల గుత్తుల ఛాయా=రంగుతో, విభాత=ప్రభాతకాలము నందలి, సంధ్యారాగంబు ఘు= సంజ ఎజుపును కంది=కందుల అందంబును=సొగసును పెసర=పెసరల సిరియును=సంపద యును, మిమము=మినుముల నలుపుము=నల్లదనమును గోధుమ=గోధుమల శ్యామాకనా చామల, వరగయు ము=వ్రకాశముఫు మాషపర్షి=కారుమినమము యొక్క సమున్మేషంబును” వికామును ఎపె=రల్లమద్ది యొక్క ఎపును=వృద్ధియును, అవంతి= ఉసిరిక, ననకేతనం బును=చివురుల చిన్నెలు ఘవ్వు=నువ్వుం: మవ్వంబుసు= మృదుత్వమును కుళృత్ణ=ఉలవ పంట యొక్క పుద్దార్ధమాన వృద్ధియున్‌=తెల్ల ఆవాల పరిమాణ అభివృద్ధియు ప్రత్తి=ప్రక్తి యొక్క, సంపత్తియున్‌= సమృజ్ఞయు బొబ్బర=అలచందల ఉబ్బరంబునుజవృద్ధియును నంద=పెద్ద నేరేడు సందర్భంబును=విస్తారమును యవ న్ఫూర్తియుక్‌ యవ=వరి యొక్కయు: యావనాళ=జాన్నల, ప్రియంగు= నల్లావాలు; తిల=వువ్వు యొక్క: పరిస్ఫూర్తియున్‌= పరిపూర్ణతయుఘ తవ్విందల=చోడి పైరుల, సందడియు $=అతిశయ మును గంటె కొట్టాసజ్జ కొజ్జల తజచును=అధికృముము, గసగపల=గసగసాల, ఇవయును= చల్లద సమ్మును చెంగలించు=అతిశయించునట్టి జాంగల క్షేతంబులు= అనేక ధాన్యాదులళో గూడిన పాలములు, నేత్రములకు=కన్నులకు, ఇంపు సొంపు=ఆనంద సౌఖ్యములను, స ంపాదింపన్‌= కలిగింపగా, అనంత=లెక్క లేవన్న అంతరాంతరంబులు=వట్టనడిమి చోటులు, తరతరంబు= క్రమక్రమముగా, తరళ అంచలంబులన్‌ తరళతర=మిక్కిలి చంచలములైన తరంగ= ఖేరీ=భీరి మృదంగ=మద్దేలు నిస్సాణ= చర్మవ్యాద్వము పటహ=తప్పెట రుల్లరీ=డక్కి-పెద్ద డోలు, వేణు=పిల్లన గ్రోవి, వీణ=వీణ ఆది=మున్నగువాని శబ్బనివహజధ్యనుల సమూహము వలన గలిగిన కలకల=కలకలముచేత ఉద్వేజిత=భీతిల్లైన అశేష=మిగులులేని కల్మషంబు=పాపములు గలది ఖావము - వక్షిణ కానశియగు చక్షారామము భక్తులకన్నులకానంద సఫందాయకము అంచలి జలు రీలావిలాపములళలో ప్రపమ్నలు, సంతుష్పలు ఆఅఆచటి జేవాలయ గొప్పరములు గొమేధికములమ మణులచే నిర్మితములు ఆ గోపురముల పైన బంగారములో జేసిన లెక్కకు మిక్కిలి బంగారు ఎనుగుల ప్రతిమలున్నవి ఆపురముగందలి దేవాలయము అన్నియు దివ్వరత్ననిర్మితములు ఆ దేవాలయములలో దివ్యాప్పరసం సమూహము లుండును ఆ పురములోని దుకాణములన్నియు సమస్త్రవస్తు పరిపూర్ణములు ఆ దుకాణముల లోని ఒంగరుటరుగులపై యక్ష గంధర్వ విద్యాధరుల ప్రతిమలున్నవి ఆ పట్టణమునందు నిరంతరము మోగు శంఖము భేరి మద్దెల తప్పెట డక్కి పిల్లన గ్రోవి వీణ మున్నగువాని పవిత్ర ధ్వనుల కలకలముకు విని సమస్త పాపములు భీతిల్లును అలంకారము.

---

Chunk 39 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0381-0390.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 14931

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [140]

Key Terms:

• తీర్ధము
• భావము
• యొక్క
• అర్ధము
• తీర్థము
• దక్షారామ
• పురాణము
• అందురు
• భీమేశ్వర
• విశేషము
• ద్వాదశ
• మిక్కిలి
• పాపములను
• గంధర్వులు
• మహిమను
• నుండి
• నాలుగవ
• ఈవిధముగా
• పండ్రెండు
• శివుని
• శ్రీ
• యందలి
• దక్షారామములో
• వారి
• కోట్లకొలది
• దక్షారామము
• పవిత్ర
• వాలఖిల్యులు
• వ్యాసుడు
• సంతతి

Extractive Summary:

తృతీయాశ్యాసము 316 లి వ్‌ విశేషము - వేశ్యలు అనేకదానములు చేయుదురనుటకు కొమరగిరిరెడ్డికి ప్రియా సదృశీప్రియయగు లకుమాదేవి “వితరతి బహౌనర్వా నర్జి ప్రేజాయ సహస్రశ (యాచకులగు జనులకు వేలకొలది దానములను చేయుచున్నది) అను శాసనవాక్యము ప్రమాణము ఇందు సమాసముల వలన విషయము పోషింపబడివది ఇది పద పూర్వార్ధ వక్రత యందలి వృత్తి వక్రోక్తి శే మొగులు ముట్టిన సురసద్మ మూర్ధవీధి6 గీటిపడగలం బొలుపారు6 గూటకోటి( బట్టణంబు నిజాంగులి పల్లవముల నెట్టుకొని పాపములంబాయందట్టుకరణి 64 అర్ధము - మొగులు=మేఘము, ముట్టిన=తాకిన సురసద్మ=దేవాలయము యొక్క మూర్ధవీధిన్‌= పైభాగప్తు వరుసయందలి, కోటిపడగలన్‌=కోట్లకొలది పతాకముల, కూటకోటిన్‌= శిఖరముల సమూహముతో, పట్టణంబు=దక్షారామ నగరము, నిజజతన యొక్క, అంగుళీ పల్లవములన్‌=చివురుటాకుల వంటి వ్రేళ్ళతో, నెట్టుకొని=త్రోపకొని పాపములన్‌=పాపములను పాయన్‌=పోవునట్ట తట్టుకరణిన్‌=నెట్టివేయు రీతిగా పాలుపారున్‌=ప్రకాశించును క బావము - దక్షారామవగరము ఆకసమునంటు దేవాలయ ౨ఖర భాగములందుగల సంది పతాకముల అందగించు శిఖర సమూహమను చివురుటాకుల వంటి చేతివేళ్ళతో 'ీసెకొనుచు వచ్చి పాపములను పోవునట్లు నెట్టివేయు విదముగానున్నది వేషము - అలంకారము - ఉత్చ్రేక్ష అతిశయోక్తి వీ అ. అర్ధము - పూర్వ రాశ్హి పూర్వజన్మ=వెనుకటి జన్మములలో కృతంబు+ఐన= వేయబడినచగు పుణ్యరాశి=పున్నెము రాశి, పాకదశన్‌=పండిన ఫ్థితిని ఎప్పుడు=ఎ ఎమయములో, పొందున్‌=పొందునో, ఇప్పాటన్‌+కాని=ఆ సమయములో గాని, సకల ఐన ఎకల=సమస్తమైన సంసార=సంసారము వలన గలుగు, చురిత=పాపముల నుండి, నిస్తారము -ఐన=తరింపజేయునదగు, శివకధాగోష్టి=శివుని కధలకు పంబంధించిన సల్తాపము,: వెవులకున్‌= చెవులకు: చవులు=రుచించువది, కాదు=కాదు ద్యాదశ=పండ్రెండు, క్షేత్రముల=క్షేతముల యొక్క తీర్ధ=తీర్ధముల యొక్క మధ్యంబు నందు=మధ్యలో, భక్తిన్‌=భక్తితో, శివలింగ కోటి=శివలింగముల యొక్క కోటి నిల్ప్బంగ6 బడియె= ప్రతిషస్టింపబడెను భావము - పండ్రెండు క్షేత్రముల తీర్ధముల మధ్యమునందు గరుడులు గంధర్వులు యక్షులు, కిన్నరులు, అదితి కుమారులు, ఆకాశచారులు దితి సంతతి దనువు సంతతి భక్తితో కోట్ల కొలది శివలింగములను ప్రతిష్టించిరి క॥ ద్వాదశతిర్ధక పరధివే షోదరమున భీమనాదుండుజ్వ్యలతేజ ప్రాదుర్భావుండొప్పగ నాదిత్యుండు పరిధి నడుమ నడరెడు చంగిన్‌ 77 అర్ధము - పరిదినడుమన్‌=పరివేషము మధ్యలో, ఆదిత్కుండు=సూర్వుడు అడరెడు భంగిన్‌=శోభిల్లువట్లు, ద్వాదశే ఉదరమునన్‌ ద్వాదశ=పండ్రైండు తీర్ధక=తీర్ధములవెడి, పరివేష=కై వారము యొక్క; ఉదరమునన్‌=మధ్యభాగమున ఉజ్జ్వల=ప్రకాశవంతమగు, కేజస్‌=తేజస్సుతో, ప్రాదుర్భావుండుజఅవతరించుట కలవాడగు, భీమ నాదుండు= భీమేశ్వర స్వామి, ఒప్పుజసుందరుడు, అగున్‌=అగును భావము - పరివేష మధ్యమునందు సూర్యుడు శొభిల్లునట్లు పండ్రెండు తీర్ధముల శివారము మధ్యమునందు ఉజ్జ్యలమగు తేజస్సుతో నవతరించిన భీమేశ్వరస్వామి ఒప్పియున్నాడు విశేషము - సూర్యునకు, చంద్రునకు కొన్ని సమయములందు చుట్నను తెల్లని వలయమేర్పడును దానిని పరివేషము అందురు అది వర్షాది సూచకము మ న న.

---

Chunk 40 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0391-0400.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 15135

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [239]

Key Terms:

• అర్ధము
• శ్రీ
• భీమేశ్వరస్వామి
• భావము
• విశేషము
• సముద్రము
• భీమేశ్వర
• యొక్క
• దక్షారామమునకు
• అమృత
• పండ్రెండు
• అలంకారము
• లేనిది
• చంద్రుడు
• అనియు
• స్వామి
• వానిని
• గలవానిని
• వినాయకుడు
• నాయకులు
• పురాణము
• సప్త
• సప్తగోదావర
• గూడిన
• రూపకము
• సమూహము
• ప్రభువగు
• నాధు
• బావము
• తృతీయాశ్వాసము

Extractive Summary:

భావము - అమృత కిరణుడగు చంద్రుడు అమృతమయమగు పముద్రమునందు షో న ట్‌ పరిపూర్వడ్డై చల్లదనము గలిగి జనించెము నిజమును పరిశిలించినవో న్‌ రామమున (క్రీడించు) కదిపతియగు భీమేశ్యరస్వామికి చంద్రుడు జటాజూటముపై వ కారముగా శన్నాడు కావుననే దేవతల ముగంద్రుల హస్తవద్మములు ముకుళించు చుండ్వున్సు విశేష ం ముకుళితము - పద్మములు హూర్భోదయమున వికుంచును చంద్రోదయమున హస్తపద్డ లగును శివుడు చంశ్రేఖరుడు గావున ఆయనను దర్శించిన అమర మునుల లంచ్మెములు ముక్రుళించెనని కవి చమత్కరించెను అలంకారము - శ్లేష రూపకము తే విమల పాధోధింబుట్టిన యమృతమూర్తి బీమనాధుండు, మాస్వామి కేమి చోద్య మహరహంబును బాద సేవానురక్త బేక్తజనలోక్ర చభవరోగ బభంజనంజు 81 సమ అర్ధము _ భీమ వాధుండు=భీమేశ్వరస్వామి, విమల=నిర్మలమగు పాదోధిన్‌= సముద్ర శ 'ద్రముశందు, పుట్టివ=జన్మించివ, అమృతమూర్తి=స్సుధాప్వరూపుడు: అహరహంబును= భావము - భీమేశ్వరస్వామి నిర్మలమగు సముద్రము నుండి జన్మించిన అమృత స్వరూపుడు నిరంతరము తన పాదేవ చేయుట యందనురక్తులగు జనుల సంసార తాపమనెడు రోగవంము పోగొట్టట ఆ స్వామికి అచ్చెరువగునా? న ఏ, ఆ కగు వరారోహా న్న ప్రయ వహులు, ప్రియ=ఇిష్టమైన పద్దాంత=అంత పురములోని, =టైలమ, వహులు=భరించు, విబుధులు=దేవతలారా!

---

Chunk 41 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0401-0410.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 15173

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• శివుని
• భావము
• శివలింగ
• ఇంద్రుడు
• లింగ
• అర్ధము
• లింగంబు
• చేసి
• విశేషము
• ప్రతిష్ట
• దేవతలారా
• శివలింగమును
• ప్రతి
• బావము
• భీమేశ్వర
• దేవతలు
• పెద్ద
• పురాణము
• దక్షారామము
• శివలింగము
• రహస్యమును
• కంటె
• లింగము
• శ్రీ
• లింగమును
• మానవ
• డిండిమ
• విబుధ
• అలంకారము

Extractive Summary:

వసువులు కాంతికముల (పాదరసముమ వాయువు ఆరకూట (ఇత్తడి) మయముపు అక్వాథలు వార్థివమ (మట్టీ నరుణుడు సృటికమయమును ఆదిత్యులు తామ్ర ౨ తమ్మన ప్రోముడు మక్తికకృలము ఎ అనంతాది నాగులు ప్రవాళభమయముకు దైళు!లు రాక్ష్యులు అయో(౪నుము) మయము గుహ్వకులు త్రితోహ మయవ్మును గణములు సరు తాహ మయము వామ మాతలు సైకతమయమును నైరృతి దారు నిర్మితమును యముడు మరకరమయా నీలాదులు రుద్రులు భస్మమయమృన్సు లక్ష్మీ(బిల్ల) వృకమయమును లక్ష్మీయు నని గోమయాళ్మకమున్సు మునులు కుశారమయమును వాషాడులు పుష్పలింగమును మ లు తము గంధలింగమున్న సరస్వతి రత్నమయముము దుర్గ హైమమును మం మును అజ్యమయమును. ఇంద్రుం డేంటేట జాతర కేంగుదెంది సప్తగోదావరమున సుస్నాతుండగుచు చుజగచూషణు నింద్రేవం బూజసేయు ధవళ మందార తరు ప్పష్ప దామములను 106 అరము _ నా యాత్రకు ప ఇంద్రు(దు=ఇంద్రుడు, ఎ(టన్‌+ఎ(ఎన్‌=ప్రతి సంవత్సరము జాతరకు= 9 ఆభ ా వి కొట చి+ యు ంచి=వచ్చి, ఫప్తగోదావరమునన్‌=సప్తగోదావర సరస్సులో పసుస్నాతుండు= గా స్నాఫము చేఎవవాడు, అగుచు=అగుచు బ్ర ప లే అలంకారమ్సగ్గాగల్ర క తెల ? ఇంద్రేవస్‌=ఇంద్రేశ్వర శివలింగమును చవళ దామములను, దవళ= సశ“ రతరూమందారమను వృక్షము యొక్ష పుషదామములవ్వు=వ తో పౌజిసేయున్‌=ప్రూజించుకు 6 అప్బడామములను=పూలమాలతి; బావము _ న 4 సప్తగదావ ఇంద్రుడు ప్రతి సంవత్సరమును దక్షారామమువకు యాత్రకు వచ్చి తలని మ యదావిధిగా స్నానము చే సర్ఫాలంకారుడగు ఇంధద్రేశ్వర స్వామిని ౦దార పూలమాలతో పూజించును క ఇంద్ర ప్రతిష్టితుండగు నింద్రేశ్వరు( గొలువ నెవ్వం డేకాగ్రతమై రుంద్రమతి సప్తసింధువృు నం ద్రిషవణ మాడు నతండు నాకంబెక్కున్‌ 107

---

Chunk 42 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0411-0420.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 15809

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [159]

Key Terms:

• యొక్క
• భావము
• జపము
• శ్రీ
• అర్ధము
• స్నానము
• ఒక్కమారు
• చేయుట
• చేసి
• విశేషము
• శివుని
• సకృత్‌
• చేతను
• హోమము
• మున్నగు
• పేరుగల
• దేవతా
• తృతీయాశ్వాసము
• పొందును
• దానము
• యోగీశ్వర
• అణిమ
• పురాణము
• మంత్ర
• కోటి
• ప్రదేశము
• స్థానము
• మొదలగు
• గలుగు
• భయము

Extractive Summary:

346 తృతీయాశ్వాసము అర్ధము - ఎవ్వ(డేన్‌=ఎవ్వడైనను ఇంద్రపద=జఇజంద్రుని పదవి యందలి, భోగము= అధికారమును, సుఖమును, అభిలషించున్‌=కోరునో, ఆతండు=వాడు, ఇంద్రేశ్వర+ ఈశ్వరు= ఇంధద్రేశ్వరుడను శివుని యొక్క ఆలయమునన్‌=నివాసమునందు ప్రణవ నియతిన్‌, ప్రణవ=ఓంకారముతో గూడిన; పంచాక్షరీ=అయిదు అక్రరములుగల మంత్ర= మంత్రము యొక్క, పార=చదువుట-జపించుటయను నియతి=నియమము చేత, ఆ+ మహాఫలమున్‌=ఆ గొప్పదగు ఫలితమును, ఒందున్‌=పొందును, ఇది+అ=ఇదే, తత్త+ అర్ధము=సత్యమైన 'పప్రయోజనము-వస్తు స్థితి భావము - ఇంద్ర పద భోగమును గోరువాడు ఇంద్రేశ్వరస్వామి దేవాలయములో ఓంకారపూర్వకమగు పంచాక్షరీ మంత్రమును నియమపూర్వకముగ జపించినచో ఆ మహా ఫలమును పొందును ఇదియే యధార్ధము త స్నాన దానాగ్నిహోత్ర దీక్షావిధాన మంత్ర వాదములైన కర్మంబులొకటి కోటి గుతీతంబు శ్రిదక్షవాటియందు సప్తగోదావరేంద్రేశ సవిధ బూమి 110 య... లర్హము - శ్రీ దక్ష్రవాటియందు=మోక్షదాయంకమగు చక్షారామమునందలి: డి ఇన్త న్నా పదావరాసప్రగోదావర సరస్సు (సమీపము) సందలి ఇంద్రేశ= ఇంద్రేశ్వరు దాన=దానపు క్క సవిధ భూమిన్‌=సమీప ప్రదేనమునందు స్నాశ ఐన, స్నాన=స్నానము, వాద ములుఇన నస సోమము దీక్షా=నియమము విదాఫ=అనుష్టావనము మంత్ర - ప్రతి యొకటి సమంత పదేశము అను కర్మంబులు= పుణ్యకార్యములు ఒకటి=ఒక్కొక్కటి గుణితంబు=కోటితో హెచ్చింపబడినది - కోటిరెట్లు(అగును) భూమియు దక్షారామములోని పప్తగోదావరీ తీరమునందుగల ఇంద్రేశ్వరుని సమీవ దేశము అన్న న స్నానము, దా్సము హోమము నియమము అనుష్టానము మంత్రోప వ అణ్యకార్యములలో ప్రతి యొకటియు కోటిరెట్లు పుణ్యమునిచ్చును థ్‌ సిద్దులచేత6 ఒతిష్టింపంబడి, సిద్దసాధ్య గందర్వ గీర్వాణ విద్యాదరారాద్యంబై యుండు నాస్టానంఒబు దక్త్రయజ్ఞ ప్రాగ్యంశక్షేత్రంఒు 111 ॥ అర్థము - అటమీ(ద=దాని తరువాత, సిద్ధేశ్వర స్థానంబు=సిద్ధేశ్వరమను ప్రదేశము అద్ధలింగ=సిద్ధ లింగముచేత, అధిస్టితంబు= ఉనికిగా జేసికానబడినది ధర్మ సిద్ధికై ధర్మ= ధర్మము అర్థ= అర్ధము, కామ=కామము మోక్షామోక్షమునవను పురుషార్ధ=మానవ ప్రయోజన 350 తృతీయాశ్వాసము మ్ములన్‌=అక్షతలలో, పూజచేసి=పూజించి కలిభవంబు+ఐన=కలికాలములో గల్రిగివదైవ: కలుషంబున్‌=పాపమును, క్రాంచిపుచ్చి=కాల్చి పోగొట్టి వేగంబ=త్వరగానే అమర్త్య పదవిన్‌* అమర స్థానమును, ఒందును=పొందును భావము - పూర్వము మంకణుడను మహర్షి యోగీశ్వర శివలింగము వర్చించి పరమాత్మ సాక్షాత్కార పర్యంతమగు జ్ఞాన సంపదనంది ముక్తిపదము నధిష్టించెను మ్రావవుడు జీవితములో ఒక్కమారైనను సప్తగోదావరములో స్నానమువేసి యోగీశ్వర నివలింగమును దర్శించిన అణిమాదులగునెనిమిది ఐశ్వర్యముల సిద్ధిని పొందును సప్త్రగోదావరజలముళో యోగీశ్వర స్వామికి అభిషేకము చేసి పూవులు గంధము అక్షతలతో పూజించు వరుడు కలికాలములో గలుగు పాపమును కాల్చివేసి త్వరగా స్వర్గలోకము పొందువు విశేషము - మంకణ వృత్తాంతము మంక౯ణ వృత్తాంతము మహాభారతములో వనపర్వము 83 అధ్యాయములోను శల్యపర్యము 38వ అద్యాయములోక్రు గలడు మంకణకుడని నామాంతరము శల్యపర్వములో కలదు సుకవ్యకు వాయుదేవుని వలన జన్మించిన కుమార బ్రహ్మచారీయగు మంకణుడు ప్రతిదినము సరస్వతీ నదిలో స్నానము చేయుచుండువాడు ఒకనాడు స్నానము చేయు ఆ ముని ఆ వదిరానే శగ్నయై స్నానము చేయుచున్న జయంతి యను దివ్య సుందరిని గాంచెను వెంటనే ఆయశకు తేజస్‌ స్టలనమయ్యొను దాని నాయక కలశవుఎలోనకి ద్రిక్షానెను కలశములోని ఆ వీరృము మండి ఎడుగురు జన్మించిరి వాయువేగుడు వాయుబలుడు వాయుహుడు వాయుమండలుడు వాయుజ్వాలుడు వాయురేతుడు వాయువక్రుడు అసునవి వారి నామములు వీరే మరుద్గణములక జసనకులగువారు ఒకప్పుడు కుశాగ్రము గుచ్చుకొనగా మంకణ మహర్షిచేతి నుండి రక్తమువకు మారుగా శాకరసము కారసాగెను దానిని గాంచి హర్షపూర్ణుడై ఆయన శర్ర్తశము గావించుచుండెను ఆయన తేజోమోహితమై అటగల స్థావర జంగమాత్మక సృష్టి అంతయు నాట్వమొవరింప సాగెను దానిని గాంచి మహర్షులు దేవతలు, బ్రహ్మదేవుడు పరమేశ్వరుని వద్దకేగి ఆయన నృత్యమాపవలసిశదిగా వర్ణించిరి అంత పరమేశ్వరుడు (మారు రూపములో) వచ్చి మంకణ మహర్షి ఆనందమునకు నృత్యమునకు కారణమేమనగా ఆయన నా చేతిలో నుండి క్రారు శాకరసమే ఇందులకు కారణమనెను “ఇది నాక్రు విశేషము అనిపించుట లేదు ఇటు చూడుము అని పరమేశ్వరుడు అంగుళితో బొటనవైలికి గాయము చేసికొనెను అందుండి హిమసన్నిభమగు భస్మము రాసాగెను దానిని గాంచి మహర్షి ఆయన శంకరుడని భావించి సంస్తుతించెను తృతీయాశ్వాసము ఏ5్‌2 జపవిధానమునందు=జపము యొక్క విధానములో, సరవిన్‌=క్రమముతో, మృత్యుం జయున్‌=(మృత్యుంజయ మంత్రమునకధి దేవతయగు) పరమేశ్వరుని, అ మ్భుత్యుూ అకాల మరణము వలన గలుగు, భయ=భయము యొక్క శాంతిన్‌=శాంతించుటను, అర్జిన్‌= కోరికతో, అడుగన్‌=ప్రార్ధింపగా అపమృత్యు సంత్రాసము, అపమృత్యు=అకాల మరణమను, దేవతా=దేవత యొక్క, అహంకార=కోపము వలన, భవము+ఐన=కలిగినదగు, సంత్రాసము=భయము, ఒందండు=పాందడు మనుజు(డు=నరుడు, శ్రీ యమేశ్వర తీర్భానన్‌=శ్రీయుక్తమగు యమేశ్వరమను పవిత్రోదక స్థానమునందు, శ్రాద్ధ _విశ్రాణములన్‌, శ్రాద్ధ=పితృకర్మముశందలి, పిండ=పిండములనుః ఉదక=తర్పణము ఆది=మొదలగు వానిని, విశ్రాణణములన్‌=ధనాదులను ఇచ్చుటము, చేసి= చేసి నరక కూప=నరకమనెడి బావి యొక్క, ఉదరములన్‌=మధ్యభాగములందు బెగ్గడిలునా భయపడునట్టి, ఎడుతరముల=సప్తపురుషాంతరములదగు పితృగణమున్‌=పితృదేవతల సమూవామును, ఉద్ధరించున్‌=రక్తించును భావము - సాధకుడగంవాడు యజ్ఞతటాకములో స్నానముచేసి బ్రహ్మర్మలకు పితు దేవతలకు సంతృప్తిని విస్తరింపజేస యమేశ్వరుని సన్నిధిలో మృత్యుంజయ మహామంత్ర మును వెయినెనిమిదిమారులు జపము చేయవలెను ఆ జవవిధాశములో అపమృతు[ భయము శాంతింపవలెనని మృత్యుంజయు౨ ప్రార్థింమవాడు అపమృత్యు భయము నందడు ర తీర్ధములో స్నావము చేసి శ్రాద్ధము చేసవచో శరకకూపము లందు భయమగ్నులగు ౨ అరుషాంతరముల వారగు పితృదేవతలు ఉద్ధరింపబడుడురు బంధ విశేషము.

---

Chunk 43 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0421-0430.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15065

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• శివుని
• భావము
• శ్రీ
• బ్రహ్మ
• అర్ధము
• దక్షారామమునకు
• దక్షారామము
• గొప్ప
• పురాణము
• యొక్కయు
• విశేషము
• తరువాత
• దక్ష
• దేవతలు
• సప్త
• తృతీయాశ్వాసము
• ద్వాదశ
• గోదావరీ
• నమస్కరించి
• చేసెను
• భీమేశ్వర
• యందును
• చేసి
• భక్తితో
• నుండి
• వచ్చి
• పండ్రెండు
• దర్శించి
• చూచి

Extractive Summary:

తృతీయాశ్వాసము 356 వ భోగ=సుఖములకు, మోక్షఐముక్తికి, కేతంబు+ఐనా=పవిత్ర స్వానమగు, దూరామంబున దక్షారామమునకు, వచ్చి=వచ్చి, సప్రగోదావరంబునన్‌=సప్త గదావరమ.. సండ్రెండు* తీరంబులు= అయిదు పుణ్య జలముల తీర్థములలో, ఆడి=స్నానము స దేశములను; పండ్రెండు; దివ్వ లింగస్థానంబులు=పవిత్రములగు శీవలింగములున్న న్‌ ను కలిగినః దర్శించి=చూచి, అమృతమయ=సుధా వికారమును, స్వయంభూ=తఫంత రన తలకు, జ్యోతిర్లింగమూర్తి=తేజో మయ లింగస్యరూపుడును, నిఖిల= సమస్త మైన దేవర చేసి: చక్రవర్తి+అగు= ప్రభువగు, భీమేశ్వరున్‌=భీమేశ్వరస్వామిని దందా లులవో పరమ=గొప్పదగు, ఆనంద=సంతోషముతో, కందళిత=విక్రసించిన, స్వాం మనస్సులుగల వారై, ఇట్లు= ఈవిధముగా, అనిరి=పలికిరి పదతో భావము - పూర్వము బ్రహ్మమున్నగు దేవతలు దేవేంద్రుడు సమర్చించిన నో తులతూగుచున్న భీమేశ్వరుని దర్శింపగోరరి అందుచేవారు నసత్యలోకము లోను భోగమోక్షములకు క్షేత్రమగు దక్షారామమునక్రు వచ్చిరి సప్తగోదావరములో పంచతీరమ స్నానములు చేసిరి ద్వాదశ లింగములను దర్శించిరి అమృతమయుడు స్వ్యయభే జ్యోతిర్లింగము, సమస్త దేవతా సార్వభ్గాముడగ్య భీమేశ్వరస్వామిని దర్శించిరి ఈ కలిగిన ఆనందముతో మనస్సులు వికసింపగ్గా నిట్లనిరి బ్రహ్మాదులు బీమేశ్వరు నభివర్లించుట శ. దక్షారామమునకు యజమానుడగు భీమేశ్వరస్వామి కరుణా ము గూడిన మవప్పుతో సహజమగు మరణము కలిగివప్పుడు ఆ క్రష సమయములో పురుగులకు, పక్షులకు, సర్పములకు గూడ వెవులలో ల్ల వినిపించువట। ఎ చెవులలో మచురమగు తారక్రమంత్రమును విశేషము - తారకమంత్రము - ప్రణవము రి లు % _ భీమనాధేశ్వర శ్రీమన్మహాలింగ భాస్వతృరబ్రహ్మ చవనమునకు కల్పాంత సమయ భీకర సాగరౌద్ధత్య అ బీత త్రిలోక మహా తరికిని ద్వాదశ క్షేత్ర తిర్ధ పలాశ మండల వ్యాకోచ నవ పుండరీకమునకు జంబూశరుద్వీప సర్వసర్యంసహా పాటీర లేప నైపథ్యమునకు, తే॥ _ శివ కళత్రమునకు శివక్షేత్రమునకు శివుని మూర్తికి, శ్రీ సదాశివుని శీర్తి కితర తీర్ధంబు సరిపోల్చ నెట్లు వచ్చు దక్రవాటంబునకు మహాస్థానమునకు 129 తృతీయాశ్వాసము 364 క అధ్యయన శ్రుత దాన త పోధ్యాన సమాధి మంత్ర పూజాది మహా విధ్యనుసంధానమున న సాధ్యంబులు లేవు బ్రహ్మ శంకర పదవిన్‌ 138 అర్ధము - బ్రహ్మ శంకరు పదవిన్‌= (బ్రహ్మేశ్వర లింగ సన్నిధిలో, అధ్యయన సంధానమునన్‌, అధ్యయన=వేదము చదువుట, శ్రుత= శాస్త్రము చదువుట, దాన=దానముః తపస్‌=తపస్సు; ధ్యాన=ధ్యానము సమాధి=నియమము, మంత్ర=మంత్రము, పూజా= అర్బనము, ఆది=మొదలగు మహావిధి=గొప్ప కార్యముల యొక్క, అనుసంధానము భావము - బ్రహ్మేశ్వరస్వామి సన్నిదిలో వేదపారము శాస్త్ర పరవమ్సు, దానము, తపస్సు, ధ్యానము సమాధి మంత్రజపము పూజ మున్నగు ఉత్తమ కార్యములను చేయువారికి అసాధ్యకార్యము లుండవు వ॥ మతియుం గపాలేశ్వర స్టానంబు 139 అర్ధము - మజియున్‌=ఇంకను కపాలేశ్వర స్థానంబు=కపాలేశ్వరుని సన్నిధి కలదు భావము - తరువాత కపాలేశ్యరస్థానము గందు ఉ॥ చిక్కని కాలబైరవుని చేతి విదాతృ కపాల పాత్రయే చక్కటియందు జాటీపడె సప్తనదీతట భీమ చూమియం దక్కడ్ర నుదృవించిన శశాంక కిరీటు( గపాలి శంబు స మ్యక్కృతిం గ్లాల్బు మానవుల మానుగం జేరవు పాతకౌఘముల్‌ 140 నంద అర్ధము - చిక ని= దృఢమైన కాలభైరవుని=కాలజ్చైరవుని యొక్క, చేతి= హస్తము 9 ణి లి విధాతృృజ్రహ్మ యొక్క, కపాల=పుథ్టెయవు, పాత్ర=భిక్షాపాత్ర, పప్రనదీతట=సప్త దావర తీరన్వునందలి, భీము భూమియందు=భీమమండలమునందలి, ఎచక్కటి యందు* ఎ వెలవునందు, జాతి=(బేతి నుండి) జాజి పడెన్‌పడినదో, అక్కడ=అఆ ప్రదేశమునందుః ఉద్భవించివ=వెలస్సిన్త శశాంక కిరీటన్‌=చంద్రుడు శిరస్పునగలట్టియు కపాలి శంభున్‌ో కపాలేశ్వర లెంగమున్సు, సమ్యక్‌+*కృతిన్‌=(పూజాదులగు) సత్కార్భృములతో, కొల్చు=సేవించు చూనవులన్‌= మన్సుజులను, పాతక+ఓఘముల్‌=పాప సమూహములు, మానుగన్‌=క్షీతింపగాః చేరవు=సమీపింవవ్చ

---

Chunk 44 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0431-0440.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 14960

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• భావము
• శ్రీ
• యొక్క
• శివుని
• అర్ధము
• భీమేశ్వర
• రామేశ్వర
• పేరుగల
• సప్త
• విశేషము
• వేయి
• సోమేశ్వరుని
• నందు
• విధులు
• కేదార
• పుణ్యము
• సోమేశ్వర
• అందు
• తీర్ధము
• పురాణము
• అర్థము
• కుక్కుటేశ్వరుడను
• గలదు
• చేయు
• అనునవి
• తీర్థము
• మాహేశ్వర
• భీమేశ్వరుని
• చేయగా
• ఒక్క

Extractive Summary:

అభిపేక విధిన్‌=స్నానము చేయించుట అను విధానమును, ఒనర్పన్‌=చేయగా, వఆప్పు=అనావృప్తీ వానలేకుండుట అను, దోసంబు=హాని పాయంగన్‌=పోగా వాన=వర్యము క్రురియున్‌* కురియువు, కొండ్రలన్‌=దున్నిన పొలములలో ఆరబకోటులు+ఎల్లక్‌=అన్ని తొలి పైరులునుః పండుస్‌=పండ్సుకు క్‌ బావము - ఆ వరుణ లింగము;కు తీరజలముతో సహస్ర ఘటాభిషేకము చేసిన అనావృష్టి దోషముపోయి పాలములలో తొలి పైరు పండుకు ఉఊ॥ కుక్కుట పక్షి సంపుము లకుంరిత బక్తింట్రదక్షిణంబు న మ్యక్కృతిం జేసి యెవ్వని కృపాతిశయంబున మోక్ష సత్పదం బెక్కె సమస్తలోకముల కెల్లంబ్రియుం దరుణేందు శేజరుం గుక్కుటనాథదేవు ఫణికుండలునిం గొలువుండు మానవుల్‌ 144 అర్ధము - క్రుక్కట=కోడి మొదలగు, పక్షి సంపుములు=పక్షుల సమూహములు: అకుంరిత=మ్మెక్ష్మ వ్లోన్సి భక్తిన=భక్తితోో ప్రదక్షిణంబు=దేవతాదుల నుద్దేశించి కుడివైపునకు తిరిగివచ్చుట, సమ్యక్‌+కృతిన్‌=సముచితకార్యముగా, చేసి= చేప, ఎవ్వని=ఎ స్వామి యొక్క: కృపా=దయ యొక్క అతిశయంబునన్‌=అధిక్యముతో, మోక్ష=ముక్తియవు, సత్పధంబు* సజ్జనమార్గమును, ఎక్కి =అధిరోహించెనో, మాశవుల్‌=మానవులారా, (అటువంటి), సమస్త= అన్నియునగ్సు, లోకములకు+ఎల్లన్‌=లోకములకు అంతటను, ప్రియున్‌=ఇష్టమైైనట్టియు: తరుణ+ఇందుశేఖరున్‌=నూతన చంద్రరేఖ శిరస్సున గలట్టియు, కుక్కుట నాధదేవునొ కుక్కుటేశ్వరుడను పేరుగల దేవుడైనట్టియు ఫణికుండలునిన్‌=(సర్పములే కర్ణభూషణములు గొగల) శివుని, కొలువుండు= సేవింపుడు శ్రీ ఖీమశ్వర పురాణము 369 భావము - క్సుక్సు టేశ్యర స్థానములో దానము, హోమము, వేదపారము, శ్రాద్ధము, దేవపూజ (వ్రతము అనువాని వాచరించిన వానిలో ప్రతియొక్కటియు కోటిరెట్లు పుణ్యము సాధకులకు లభింపజేయును వ॥ మటీయు సోమేశ్వర తీర్దంఒం సర్వదేవతా నమస్కృతంబు అర్థము - మజియు=ఇంకవ, సోమేశ్వర తీర్ధంబు=సోమేశ్వరమను తీర్థము, సర్వదేవతా=సమస్త దేవతలచేత, నమప్కృతంబు=నమస్కరింపబడినది ఖావము - సోమేశ్వర తీర్మమును సర్వదేవతలు నమస్కరింతురు క॥ అమృత మయుండైన సోముండు సమయంబున నే మహేశు సంస్తాపించెన్‌ వినుల సుధా జ్యోతిర్లిం గము నోమేశ్వరుని నీలకంరు భజింతున్‌ 150 అర్ధము - అమృతమయుండు= అమృతవికారుడై న, సోముండు= చంద్రుడు: సమయంబునన్‌=దు ఖసమాప్తి కాలములో-ప్రతిజ్ఞతో ఎ మహేశన్‌=ఎ శివుని, సంస్థాపించెన్‌= ప్రతిష్టించెనో ఆ విమల=నిర్మలమగు సుధా=అమృతమయమగు, జ్యోతిర్లింగము= తేజోమయలింగము సోమేశ్వరుని=సోమేశ్చరుడను పేరుగల, నీలకంరు్‌=నివుని భజింతున్‌= చేవింతును భావము - అమృతమయుడగు చంద్రుడు ఒక సమయములో నిర్మలసుదా జ్యోలర్తింగమును సోమేశ్వరుడు పేరుతో ప్రతిస్టించెను ఆ దేవుని సేవింతును రి సోవముతీర్దము నందు సుస్నాన మొనదించి శ్రీసోమశంభు భజించు ధన్యుః డిహజన్మమున యందు నేపాప మొనరించె. ఇష్టంబు=యాగము (చేయబడినది), హుతము=వ్రేల్పబడినది అధీతంబు= అధ్యయనము చేయబడినది; నరులకు=మనుజులకు, అక్షయఫలము=నాశములేని పుణ్యమును, చేయంగ6 జాలున్‌=కలిగింప ఫమర్ధమగును, అందు=అ సరస్సులో, శ్రాద్ధ విధులు, శ్రాధ్ధంతద్దినము పెట్టుట, పిండప్రదాన=పిండములనిచ్చుట, ఆది=మొదలగు సకలవిధులు=సమస్తమైనే ధార్మిక విధానములు, ఆ+గయయందున్‌+పోలె=ఆ గయాక్షేత్రము ఫందువలె, ఫలియిం చును=ఫలవంతములగును స భావము పప్తగోదావరములో దావము యజ్ఞము హోమమ్సు, అధ్యయనము అనునవి అక్షయ ఫలము నిచ్చును 'ఛాద్ధము పిండప్రదానము మున్నగువవి గయలో వలె ఆ తటాకము నందు పుణ్యప్రదములు విశేషము భారతదేశములో ఐదు ప్రధాన పితృ తీర్థములు కలవు 1 గయ - బీహారు రాష్ట్రములో మున్నది దీనిని గయా శిర క్షేత్ర మందురు 2 యాజపుర వైతరిణి - ఒరిస్సాలోని రాభి గయాక్షేత్రము 3 పిరాపురము = పాద గయాక్షేత్రము ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కలదు 4 సిద్ధప్పురము - మాతృగయ గుజరాతులో నున్నది 5 బదరీవాద్‌ - హిమాలయములో గలదు బ్రహ్మకపాలము క మటి రామేశ్వర తీర్ధము కజకంరున కాటపట్టు కామిత ఫలముల్‌ తజుగని ధాన్యము లగుచును నెజయంగ సలించు నందు నిష్టయుం గలుగున్‌ 156

---

Chunk 45 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0441-0450.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15589

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• భావము
• యొక్క
• అర్ధము
• శివుని
• విశేషము
• పండ్రెండు
• చేసిన
• శ్రీ
• అయిదు
• భీమేశ్వర
• కల్యాణ
• గలుగు
• శివలింగము
• దర్శించి
• దక్షారామ
• సప్త
• శివుడు
• దేవతలకు
• మున్నగు
• ముక్తి
• భూధరేశ్వర
• ఒకమాటు
• దర్శించిన
• పురాణము
• వినుము
• భీమేశ్వరుని
• పవిత్ర
• పంచతీర్ధములను
• హిమవంతుడు
• కోరి

Extractive Summary:

భోగజ=(శివునికి) నివేదనము చేయునప్పుడు మోగు, ఘంటాస్వవము=గంటమైోత విన్న=వినిన భూజనులకు=వరులకు, అవలన్‌= తరువాత(మరణానంతరము) ము క్షి= మోక్షమునకు సంబంధించి, కల్యాణ=మంగళకరమగు ఘంట-ఘంటాధ్వని విశవచ్చుక్‌=విన్పించును భావము - భూధరేశ్వర తీర్ధములో స్నానముచేసి భూధరేశ్వరుని సేవించు జ్ఞానపూర్ణుదగువాడు ఎల్లప్పుడు శుభములుగలవాడు సర్వోత్తమ జాగ్రత్తగలవాడు, లక్ష్మీవిలాస చిహ్నమగు మహత్తర ధవముగల వాడగును ఈ పుణ్యదేశము తీర్థములలో నుత్తమోత్తమ తీర్ధము భుక్తి ముులనిచ్చువది శుభ సమృద్ధిమంతము లాభదాయకము మంగళప్రదమగు నాక్రారము గలది హిమవంతువకు ప్రత్యకమైన ఆ శివుని శగరులో ఘంటాధ్వని వినువాడు మరణానంతరము ముక్తి కల్యాణఘంటారవమును విఘమమ విశేషము - భగవంతునకు మహానివేదన సమయమున ఘంటను మైోగించుట అర్బనవిధానములోని ఒక అంగము మః హైమవద్చూధర సార్వభాను వర విశ్వేశోసహారక్రియా క్రమ సంతాడిత ఘ్రంటికా ఘణఘణత్కారంబు విన్నట్టి యు త్తమపుణ్యుండు వినండు ప్రాణపవనోత్కాంతి వ్యధావేళదు రమ వైవస్వత వాపు ఘోర మహిష రైవేయ ఘంటాధ్వనుల్‌ 167 భావము - నిర్మలమైన మనస్సుతో పస్తర్సి ప్రతిష్టిన శివలింగిమునకు ఒక్కమారు అభిషేకము చేసినను, ఒకమారు ఒక పువ్వు వా శివునిపై నుంచినను ఒక్కమారు గుడికి ప్రదక్షిణము చేసినను ఆ నునుజుడు కావలసిన వానినన్నింటిని సంపాదించుకొనును శ్ర భీమనాఖథేశ్వరుని పార బూమి యందు బంచ శివ లింగములకు నాస్పదములైన పంచతీర్ధములను నాడు పంచజనులు పాయుదురు పంచవిధ మహాపాతకములు 171 అర్ధము - భీమనాధ+ ఈశ్వరుని=భీమేశ్వర స్వామియొక్క పార్వభూమియందున్‌= 'ప్రక్కనగల ప్రదేశములోగల పంచ ?వలింగములకున్‌= అయిదు శివలింగములక్షు, ఆస్పద ములు+ఐన=స్థానములైన, పంచతీర్థములనున్‌=అయిదుతీర్ధములందు, ఆడ్షు= స్నానము చేయు, పంచజనులు=మనుజులు, పంచ విధ=అయిదు రకములగు, మహాపాత్రక్రములు= గొప్ప పాపములను, పాయుదురు=పోగొట్టుకొందురు భావము - భీమేశ్వరస్వామి వారికి ప్రక్కనగల ప్రదేశములోగల అయిదు శివలింగములకు న్థాఫశములగు పంచతీర్ధములందు స్నావనము చేయు మానవులు ఎంచమహాపాతక్ర ముక్తులగుదురు విశేషము - 3-24 వద్ద పంచమహాపాతక్ర వివరణ గలదు తే + అందు వాపి తటాక కుల్ఫాదులందుం దీర్ధమాడ వివేకి బుద్దిం దలంపం బంచతీర్ధంబు లందించు. భీమేశ్వరుని, నాకులేశ్వరుడవు శివలింగమును రుద్రపాదములను దర్శించువారే నిశ్చయముగా కృతార్ణులు వ॥ అని దక్షారామ మాహాత్యంబును భీమలింగ మహిమంబును సప్తగోదొ వర్‌ 'ప్రశస్తియు, ద్వాదశ తీర ప్రబావంబును, ఒంచతీర ప్రయోజనంబునో [డో వినిపించి కుంభ సంభవృండు 1/5 అర్ధము - అని=అని, కుంభ సంభవుండు=అగస్హ్యుడు, దక్షారామ=దక్షారామమో వ్‌ ఆతని మ్‌ వాముంి యొక్క, మాహాత్మంబును= మహిమను, భీమలింగ=భీమేశ్యర లింగము యొక్క: మొ న, చ గమాహాత్యమును, సప్తగోదావరజసప్తగోద్వార్వ్ను యొక్క ప్రజ్తియునల తమల తీర్ధముల యొక్క ప్రభావంబుషు=మహిమను.

---

Chunk 46 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0451-0460.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15426

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [1]

Key Terms:

• అగస్త్య
• యొక్క
• భావము
• వ్యాసులు
• అర్ధము
• తరువాత
• విశేషము
• కల్యాణ
• పరివార
• భక్తి
• శ్రీ
• చేసిరి
• నుండి
• పురాణము
• దండపాణి
• దర్శించిరి
• దేవతలు
• దేవతా
• నమస్కారములు
• గొప్పదగు
• తృతీయాశ్వాసము
• ప్రధాన
• ప్రవేశించిరి
• సంహారము
• ముప్పది
• కైలాస
• దేవతల
• పెద్ద
• శివుని
• సేవించి

Extractive Summary:

అనిపలికి యనంతరం ఒయ్యిరువురు రాజమౌర్గంబున 177 అర్ధము - అని=అని పలికి=చెప్పి అనంతరంబు=తరువాత, ఆ+ఇరువురు=అ భావము - అని పలికి తరువాత అగస్త్య వ్యాసులు రాజమార్గము వందు నడువసాగిలి అగస్త్య న గస్త్య వ్యాసులు బీమేశ్వరాలయంబు దర్శించుట ళ్‌ స క త్రిపుర సంహారంబు దివిజ నాయక భుజా షంభ దంభఖోళి సంస్తంభనంబు గరళ రూటమహాగ్ని కబళ నాటోపంబు దక్షాధ్వర క్రియా ధ్వంసనంజు మత్సృలాంఛన దర్ప మధన సంరంభంబు, దేపడారు వన ప్రదేశ విహృతి నరు లింగమూర్తి విస్పురణ విలాసంజు శ గాత్కాయనీ కరగ్రహణకేళి గండవేదండ దానవ బఅండనంబు దండపాణి జలంధ రాంధక వధంబు( పొడు గంధర్వ్యపతులచే భరితమైన న. ళ్‌ ఆటోపంబు=తొందర, చక్ర=దక్షుని యొక్క: అధ్వరక్రియా*యజ్ఞమ ( 6బృ=ద్వంసము చేయుట న న ను, మదనె స్య వై తృ్యలాంఛన=(చేప జెండా గుర్తుగాగల) మన్మదునిః దర్శ౭గర్వము నమను స న. పై పట్టిక దానిని ఘూని చతుష్పష్టి కళలు అను పదము క్రింద ముడాహరించివది పంవాంగములు భ్యంగి నాట్వము గావుప మ“ప్పు కమం కనుబొమలు చేతులు కాళ్ళు అఘు నైదంగములు శుద్దముగా మండుటఓ తిదపలు ఎప్పుడును ముప్పడి యెండ్లచయస్సున సుండువారు బాల్య కౌమౌ యౌవ వార్గకములను నాల్గు దశంతొ మూడవ దశ - యౌవవమృుశందే ఎప్పుడ నండువార్త సాని ఈశానియైనప్పటి విశేషములు 1 ఆ 105 పదృముతో వర్షితములు ఊ॥ డ్రాన్సిక్రిం దూర్ప్చుదిక్కున సుదాకరబింబ సహస్రకోటి శ భా నిచ కాంతితో గగన బాగము రాయుచు భీమనాయకే శాన వహాట్టహాస రుచి సంపద సొంప్ప వహించినట్టి శ్రి భానుజదార మండసము బవృమునీంద్రులు గాంచిరయ్యెడన్‌ 161 అర్ధము - దానిక్రిన్‌=ఆ శివుని కల్యాణ మంటపమంనకు తూర్పు దిక్కునవ్‌=తూర దిక్కునండు ఘుధా కాంతితోక్‌, పుధాకరభింబ= చంద్రబింబముల యొక్క, సహస్ర కోటి వేయి కోట్లు యొక్క, శోభా=దీప్తితో నిభ=సమానమగు కాంతితో న్‌=వెలుగుతో, గగన భాగము.

---

Chunk 47 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0461-0470.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15205

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• వ్యాసుడు
• చేయును
• భీమేశ్వర
• భావము
• శ్రీ
• నుండి
• అర్ధము
• గలడు
• సోమేశ్వరుడు
• స్నానము
• విశేషము
• పురాణము
• చేసితిని
• తృతీయాశ్వాసము
• సమీపమునందు
• భక్తితో
• దిక్కులందున్న
• ప్రదక్షిణము
• నన్ను
• శిష్యులును
• చెవులు
• కరము
• భీమేశ్వరస్వామిని
• చేయుము
• నేనును
• గలిగిన
• సప్త
• ప్రాసాద
• నాలుగు

Extractive Summary:

వ్‌ లోకమువక్ష ఇ ౮ దిఐంచమునకు ప్రభువైన దెవా | కయివక్క కాదుడగ్సు వానిచేత-విన్యవాత్రువళ ణో న మ న స నాదమనిచేత్ర దూషితుని న్‌=భంగపజుపబడీ ప్రొవు=రక్రింపుము కాాక్రంఠర= నల్లదనము క పరధనొ లట ష్‌ ర0రేమునందుగల శవా, కల్ల చెంతి=ో జాతిని, రక్షింపు=కావుము అన్నుమ్చుర్స్‌ యా అల్లో రస్వామిన న ప్రర్టంచున=వ +అపచు. నాథ!” అర్థము - నీలకంర=శంకరా!, నిన్నున్‌=నిన్ను, చూచుట కంటెన్‌=దర్శించుట కంటె, అిఘమ్సులకు=పాపములకు, ఒండు=మజీయొక, ప్రాయశ్చిత్తములు=పా ప పరిహారార్థము చ్చే పనులు, లేవ్రుజలేవు ॥ నీ మండలంబునన్‌=నీదగు భిమమండలములోని, నిఖిల జంతువులకునానమం 'పాభులక్రు, అల=ఆ ప్రసిద్ధమగు, భ్రాంతి దశను=తెలివి తప్పిన వేళయందు-మిధ్యా మతి కరగ స్థితిలో, తారకంబు=(సంసారము నుండి) తరింపదేయు ప్రణవము, తోయనొ 'ెరించును, స కలియుగంబునయందున్‌=కలియుగములో, భవదీయ=నీ యొక్క; దర్శనాచూచుట “ఏరనములు=తాక్టు ట అనునవి, కడు=మిక్కిలిః దుళ్లభంబులు=కష్టముతోడను లభింపనివి ఈ. బ్రదక్తిణంబు నర్ధిం దిరుగంగ నేర్చిన యడుగు లడుగు అంబికా నాయక ధ్యాన హర్ష జలధి మధ్యమునం దేలి యాడెడి మనసు మనసు 198 వ అర్థము - శ్రీసంపద్యుక్తుడగు, భీమనాయకజభీమేశ్వరుడను, శీవ=పరమేశ్వేరుని ఓ నామధేయంబు=పేరును, చింతెంప=ధ్యానించుట గ్‌ 2 ను, నేగి క ణి ద్య షు ప ప సందర చకూవమను పుర=పట్టణమునకు, అధ్యక్ష=పాలకుడగు శివుని, మోహన* బున, మూర్తి=రూపమును, చూడంగజ చూడగా, నేరొన= పు=ద్లీ చే నేర్చిన=నేర్చుకొన్న చూప్తు=దృష్టియే: దక్షీణ+అంబుధి=దక్షిణ దిక్కునందలి సముద్రము యొక్క, తట=ఒడ్డునందుః యు= గ ఉండునట్టి శివుని యొక్క, పావన=పవిత్రమగు, క్రీర్తిచే=కీర్తిత్సో నింపన్‌=నింపుట: ్పృేన= అభ్యసించిన, చెవులు=కర్ణములే, చెవులు=కర్ణములు, బద న ్కపేయు బ్రహ్మవిద్యా=మోక్ష విద్యను, దాత=ఇచ్చు శివుని యొక్క: లఅన=శిరస్సునందు; విరులు=పూవులను; పూన్పంగన్‌=ధరింపజేయుటకు, నేర్చు= అభ్యసించు, కరము=చేయియే, కరము=చేయి

---

Chunk 48 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0471-0480.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 15792

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• భావము
• శివుని
• భీమేశ్వర
• అర్ధము
• విశేషము
• పేరుగల
• సేవింతును
• పురాణము
• అట్టి
• భక్తితో
• దక్షారామ
• సంసార
• మందర
• కాలకూట
• భీమేశ్వరుని
• శ్రీ
• భీమేశ్వరస్వామిని
• దక్షవాటికా
• గలట్టియు
• దక్షారామమను
• తండ్రి
• నమశ్శివాయ
• మనస్సు
• స్వామి
• పవిత్ర
• గూడిన
• ఆశ్రయింతును
• తృతీయాశ్వాసము
• సమస్త

Extractive Summary:

తృతీయాశ్వాసము తం దెలంతుం దత్సురుషు నిందీవర వినీల చారుకంధరునిః బశ్యల్లలాటుల బ్రణుతింకు నీశాను ఫొల నేత్రానల జ్వాలా సమలీఢ శంబరారి, శే సర్ధ సంసార శూన్యుని సంస్తుతింతు, సర్గ సంసార హేతువు సంస్మరింతు, సర్గ సంసార రూపుని సంశ్రయింతు, నభవు భీమేశ్వరేశ్వరు నభిలషింతు 205 అర్ధము - కోమల=మృదువైన, ఐందవ=వెన్నెల వంటి, తనున్‌=శరీరముగలవాడును: పెద్ద=శ్రేమ్దుడగు, గుబ్బలిరాజు=హిమవంతుని యొక్క, పెండ్షికొడుకు=అల్లుడగుః సద్యోజాతున్‌=సద్యోజాతుడను "పేరుగల శివుని, కొలుతున్‌=సేవింతును మహాదేవున్‌=గొప్ప దేవుడును, ఎడు లోకంబులున్‌=ఎడు లోకములను ఎలు= పరిపాలించు, ఖేనిన్‌=రాజగు, వామదేవున్‌=వామదేవుడను పేరుగల శివుని చేవింతున్‌= పూజింతును ఇందీవర=నల్లకలువవలె, వినీల=నల్లనై వ, చారు=అందమెన కంధరువ్‌=కంరము గ మై న. ములో తృతీయమగు శతరుద్ర సంహితలోని ప్రధమాధ్యాయములో గలదు వీనిన్ష పంచ బ్రహ్మావతారములని యందురనుచు నచటనే గలదు లింగపురాణము 11వ అధ్యాయమ్సృ నుండి 16వ అధ్యాయము వజకు గల ఆ అధ్యాయములలో ఈ పంచ శివావతారమృుతే ప్రతిపాదింపబడినవి సద్యోజాతాది మంత్రపంచకము ఈ పురాణ వచనములక్షృ మూలమ్స కావచ్చును శ్రీనాధుడు అఘోర శివావతారమును దప్ప తక్కిన నాల్గింటిని పేర్కొనెన్స భీమేశ్వర స్వామిని అఘోర శివునకు ప్రతీకగా నెంచెనేమో! వ జ న ర్యాది గ్రహములను తారకములను తన అనుమతితో నడచునటుచేయువాడుని' పదున స క్ష భవే మనువులను తన సెమ్మతి బలనమ్సుత్తో నడచునట్లు చేయువాడును: నిక్‌ల లకు నే తన కనుబొమల కదలిక్రలత్ర ప్రవర్రిల్లజేయువాడును, దయకు మంగళమొ ౩ ధూర్జటియగు భీమేశ్యర్రునిక 4.

---

Chunk 49 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0481-0490.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 18584

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• నీకు
• జయము
• నీవు
• శివా
• జయజయ
• వంటి
• శ్రీ
• గలవాడా
• పురాణము
• విష్ణువు
• భీమేశ్వర
• నందు
• మున్నగు
• భక్తి
• ధారా
• నిఖిల
• జటాజూట
• చిలుకల
• యందు
• తృతీయాశ్వాసము
• కింపురుషులు
• నేను
• చేసితివి
• గలదియు
• ఎనిమిది
• అర్ధము
• గలిగించు
• మన్మధునకు
• నమస్కారము

Extractive Summary:

గంధర్య కింపురుషులు, గంధర్వ=గంధర్వులు, సిద్దజసిద్ధులు, విద్యోధరో విద్యాధరులు, చారణ=చారణులు, కిన్నర=కిన్నరులు, కింపురుష=కింపురుషులు, అహం పూర్వికాజఐనేను ముందనగా నేను ముందని, సంఫుల్ల=బ్రాగుగా వికసించిన, పుటంబులు* అగు=(డొప్పలు) రేకులు గలి చేతస్‌సంపుటంబుఎన్‌= మనస్సులనెడి అంజలులళో వాట పుటన+ అగు=అధికమగుచువ్న, భక్తి విశేషంయల వ్‌=విశేషముగు భకితో శేష+ అహి ఆదిశేషుడను సర్పము, కటక=బంగారు కడియమ ఎ నూషా విశేష=విశిషమగు నలంకారీ ముతో అభిరామంబులు+అగుజన్సున్లోప రము మ్స్‌=రీ క్ష వైన $ శోభగల, పాదక్రి। కుల బొ టయొక్క కోమలామృడుై మ (౧ గాదకిసలయంబులన్‌=చివురుటాక్ష్ర పృట్రి పాదములను ఘుసృణకుంకు ల సది మణికోటీర= మణులు గల కిరీటముల మొక కోటివిబంక= ఉన్నతములగు యందలి స కూర్చబడి: మంచారమాలికా= మందార పుష్పముల దండీల 0దలి, మరంద= లవ ప్రవాహ వ “మకరందము మెక బెందు=బిందువుల ధారా ధోరణీ=ధారల వంకల (అవాహంబ్వల ఇవైల్టువ్రల్రవ్రో అహరహంబుఫ్‌ ల సము =ప్రతిది; సికిం తురుణలభితో కంరేకాలా=గొంతృవంద్దు నల్లదనమ ఇల శివా! గిగిశాజ్బ రాపాద్థ్తథ వీట్రజనీక్షు నరి ల దుమ) అష్టమూర్తి=ఎనిమిది రూప తిష్టాకీరి (కలదు), ఈశాన అ?వా నీకున ఎములు గల సాన్‌ =నీకు దొ డ్‌ పటణవ చ గౌసంటుసేవ(దేయదుఖ) త్రిపురహూ మ పట్టణములను 3 శనమ్సు చ్చస్స్వి శివా నీకున్‌ మ త్రిపు వ్రు వే సుఖము గూరు ఎనీకు ఉపాపవ=ప్పూజ (జేయుదానుని ప బ్భుత్యువును జయించిన ఇవా (వెడెడపు) మృత్యు ॥ న శివా ఏరక్సజన్షీక్స (పపత్తి=ర ను] బ్రమ అధిపా (ప్రమధ గణములకు ప్రభువగు శూ సీక్రున్స్‌= వీ ఎలి (చేయ! లుచు కానజాలక తిరిగి వచ్చిరి దిగంబరుడవై సంచరించుచు మని బార చుష్టుడర్స మిండజంగమ గ్య్బ్యాలలో ల నపహరించుచు భిక్షాటనమను లీల న ఇ ఎ టీటీత్యోమును కటాక్ష

---

Chunk 50 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0491-0500.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 15197

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• నీవు
• నీకు
• జయము
• భావము
• అర్ధము
• శ్రీ
• భీమేశ్వర
• విశేషము
• పురాణము
• విని
• దక్షారామ
• సుమా
• వారి
• యొక్క
• చేసి
• అన్నమంత్రీ
• ప్రతి
• శివా
• నమస్కారము
• వక్ష
• అంతేకాదు
• శ్రీనాధుని
• సంతోష
• ఈవిధముగా
• వ్యాసుడు
• మనపాలి
• జైమిని
• దేవల
• మనకు
• సంగీత

Extractive Summary:

2 ఇవ్నెడ్న తవ, నీ చగవును ౬ దెన్‌ ఎప్‌ రగిన్సు ళెళిరి కర 'ఖలుంయి=చ్ల ని కలగయిలునం శంద్రుడు ₹1స్పాన ల అండా అనువాఎన్ను గక్రించెన్‌= "షాకెబు టబ్రభువన ఎ -ఎన్‌=ఎములోకములకా 1పభుంగు, 2 'మళాభినిన- బీమ్సేశ్యలుని ఓ / వ లుము- స౨ంవ్లము అర్య సంసద్దన్‌ అధింసెదైలి పందిం ౮ ౧ందివ్రు భావము. ప అర్ధము :- అని=అని; ఈ+విధంబునన్‌=ఈవిధముగా; అశరీరవాదిం అనార్య పలికినన్‌=పలుకగా; విని=విని; అ+అంతర్వాణి=శాస్త్రవేత్తయగు ఆ వ్యాసుడు; లు వల్లభున్‌=పార్వతీపతిని; తలంచి=స్మరించి; పునఃపునః=మరల మరల; రో నమస్కారములు; చేసి=చేసి; నితాంత=అధికమగు; సంతోష=సంతసముచేత; త సంచలించుచున్న; అంతరంగుండు+ఐ=మనస్సుగలవాడై. వృషభ వాహనుడగు నీ పార్వతీపతి సంతోషముగా సకల శుభములను మనకిచ్చును విశేషము - 2 ఆశ్వాసము 99 పద్యములో వైశంపాయనాదులగు ఆరుగురి పేర్లు కలవు ఆ ఆశ్వాసములోనే 145వ వచవమునందు వ్యాస శిష్యులు ఏడుగురి శామములు కలవు పై రెండింటిలో లేనిదగు జనమేజయుని పేరు ఇందు గలదు ఇచట వైశంపాయనుని 'పేరుండుట సముచితము సంస్కృత భీమఖండములో ఈ సందర్భమున 13-100) వైశంపాయమని నామమున్నది “వైశంపాయన దేవేశో బహుదాస్పతి నశ్ళుభమ్‌ ౯ ప ను అధ్యా 6 - 78, 79 శ్లోకములలో సునుంత ఫైల జైమిని దేవల సూత రోమహర్షణుల వ్యాపు శిష్యుల నామములు మాత్రమున్నవి వైశంపాయనుని ప్రసక్తీ లేదు బున వ ఇంక గృతార్జుల మైతి” మని శిష్య వర్ణంజునుం దొనును దక్షారామం క 217 నభిగ్రాముంబ్రైన పరమజ్ఞానానంద సుఖం బనుభవించు చుండె తిమి: అర్ధము - ఇంకన్‌=ఇకమీదః క తార్థులము +ఐతిమికృతకృత్యులము అయ అని=ఆ్రన్స, శిష్యవర్గంబునున్‌=శిష్యుల సమూహమును; తానునుూతాను(వ్యాసుడు దక్షారాముంబున్‌=దక్షారామమునందు, అ్రభిరామంబు+అయిన= ఇంపయినే:

---

Chunk 51 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0501-0510.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15816

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• శ్రీ
• భావము
• అర్ధము
• సప్త
• భీమేశ్వర
• మొదలగు
• పవిత్ర
• కాశీ
• వ్యాసుని
• నారద
• మహర్షి
• విశేషము
• యొక్క
• సప్తగోదావర
• పురాణము
• మునులు
• వసిష్టుడు
• అత్రి
• నీకు
• వ్యాసుడు
• చేసిన
• ముని
• నారదుండు
• తగిన
• మనము
• కాశీనగరమునకు
• మోక్షమును
• బృహస్పతి
• ప్రయాగ
• నందును

Extractive Summary:

తిరయా క్రొ విదానము దక్షవాటి కధాక్రనంబును సను గ దావర ప్రధిమ స క్‌ 16 ట్రధిమంజు భీమ సదాశివోదృవ లీలయున్‌ అర్దము = పస రణే తలంటున ను రత తాపస+ఉత్తమ=దేవ మునిగ్రేష్తడా। (ఒ నారద మహాధ్తీ' న ఇ ష్‌ అపుాుతర్‌ ములు లేవూలేవు న మర్‌ ౧వ+ఎజుంగని=సీవ తెల్రిసకావని తీర్ధముల ఆవు ర. ఈ భూమండలము మీద నీవెరుగని పం వు మాకు ఇచటితీ ష్ద వ ఇ బటి తర్ధయాత్రా విదాశమును, దక్షారామ కదను శప గోదా. శ యుండిశను తన నీటిని శ్రాగినము తవ అలలపై తేలియాడినము శ్‌ ఎల్చినము తన్ను కీర్తించినను - ఆ శరుని తోకపావనునిగ దన్యాత్మునిగ ఇణ్యాత్మునిగవు చేయును కం!

---

Chunk 52 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0511-0520.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 16387

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• నేను
• శ్రీ
• అర్ధము
• యొక్క
• భావము
• భీమేశ్వర
• దక్షారామము
• చేసి
• నుండి
• దక్షిణ
• లేదు
• దక్షారామ
• భీమేశ్వరస్వామి
• పురాణము
• విశేషము
• మొదలగు
• చేయు
• పాపములను
• పాపములు
• నందలి
• శివలింగ
• పుణ్యము
• బ్రహ్మ
• ఎన్‌
• పాతాళ
• జన్మ
• నమస్కారమును
• కలుగు
• విడచును
• సప్తగోదావరము

Extractive Summary:

బాయుంద శ్లణము నంద 27 అర్ధము - పాతాళ=భూమిలోపలగల, శ్రీకాలభైరవస్వామికి= శ్రీకాలభైరవ దేవునకును, వందికిన్‌=శివుని వాహనమైన నందికిని, అభివాదనంబు=నమస్కారమును, ఒనర్చివచేసి, నాకులేశ్వర దేవునకున్‌= నాకులేశ్వరుడను దేవునకును, తాండవ+ఆకార=తాండవము చేయు చున్నట్లు రూపముకల, గణనాయకునకున్‌=వినాయకునకును, ప్రణతి=నమస్కారమును: చేసి=చేసి, కొమర సామిన్‌=కుమారస్వామిని విష్ణున్‌=విష్ణువును కొల్ఫెపూజించి, విరూపాక్ష= బేసి కన్నులుగల ముక్కంటికి, రాగేంద్రులకు=నాగరాజ్టైన వాసుకికి, వందనంబు= నమస్కారమును, నడిపి=చేసి, నీహారగిరి నందినికిహిమవత్పర్వతుని పుత్రికయైన పార్వతికి మహలింగంబు=గొప్ప లింగాకారుడైన, భీమనాధేశ్వర స్వామికిన్‌=శ్రీ భీమేశ్వరస్వామికిని, ఎరంగి=నమస్కరించి, మర్త్యు;డు=జీవి, ఏకాదశ=పదునొకండు, ఇంద్రియ ఇంద్రియముల వలన కలుగు మదవికార=గర్వము, తెగులుతో, సంభృతములై=పోషింపబడినవై, అనన్య+ఏక+ సాధ్యము లయి=మరేవిధముగను సాధ్యముకాని, జన్మ జన్మాంతరంబులన్‌= ఈ జన్మమునందును, ఇతర జన్మముల యందునను, చాగుచుండు=కొనేసాగుచున్న, కల్మషంబు=సాపములను,; తత్‌+క్ష్రణమునంద=ఆ క్రణఖమునందే, పాయున్‌= విడచును భావము - పాతాళ శ్రీకాలభైరవునకు నందికి నమస్కరించి, నాకులేశ్వరునకు, తాండవ గణనాయకునకు మొక్షి, కుమారస్వామిని, విష్ణువును సేవించి, విరూపాక్షునకు, మోక్షా సుఖంబున్‌, మోక్ష=ముక్తి, అర్ధ=ప్రయోజనముగగల, అక్షరదీక్షన్‌= అక్షరమును (ఓంకారమును) ఉఫదేశించుటను, అక్షయ సుఖంబున్‌=నశింపని ఆనందము (మోక్షము)నుః ఒస(గున్‌= ఇచ్చును భావము - దక్షారామము సాక్షాత్‌ దక్షిణకాశి అట్టి దక్షారామమున శ్రీ భీమేశ్వరస్వామి కాశీ విశ్వేశ్వర మహాదేవుని వలెనే జీవికి ప్రాణము పోవు సమయమున దయామయమైనే చూపులతో కూడుకొన్న క్రేమకలవాడై మోక్షము ప్రయోజనముగాగల ఓంకారము నుపదేశించి శాశ్వతానందదాయకమైన మోక్షమును ప్రసాదించును వ పేషము - ఈ అంశమున కాశీఖండమునండలి ఈ పద్యము గమనార్దము లిండ్లు కదలంగం బసపు బయ్యెద వీచు నచలాధిపతి కూర్మియాడుబిడ్డ ధూత్కార మొనరించి తొండంబు ముక్కున శీకరాసారంబు( జిలుకు డుంరి ప్రత్యక్షమై వచ్చి భాగీరథీ గంగ మృదుల హస్తము సాచి మేను నివురుం బ్రమధోత్తముండు భృంగి భయ రక్షాణార్థంబు ఫాలాగ్రమున(దీర్చు భసిత రేఖ తే. చతుర్థాశ్వాసము 454 = రు రామంబునన్‌=గొప్పదగు ఆ దక్తారామములో, చరియించు వారున్‌=తిరుగుచున్న ౫ క్ట అగుచు=ఆగుచు, సత్యవతీసుతున్‌=వ్యాసుని కాంచి=చూచి, దక్షారామ+అయనుండైన్‌ దక్షారామము నివాసముగ గలవాడైన బాదరాయణువలనన్‌=ఆ వ్యాసమహర్షి వలన, ఆ+పుణ స్థానంబున=ఆ పుణ్యక్షేత్రమునందలి, మజియున్‌+కల=ఇంకను గల, అశేష విశేషంబులు" సమస్తములైన సంగతులను ఎజీంగి=తెలిసికొని భావము - అని నారద మహర్షి చెప్పగా సప్తర్నులు వినినారు శ్రీ భీమేశ్వరస్వామి మహత్ర్త్యమునకు, దక్షారామ ప్రభావమునకు సప్తగోదావర మహిమమునకు అబ్బురపడినొరు స్వామిని నదిని చూచినారు నమస్కరించినారు కృతార్ణులై వారు ఆత్మలయందానందించి నారు ఆ దక్షారామమునందే తిరుగుచున్నారు దక్షారామమువందు నివసించుచున్న వానే మహర్షిని చూచినారు ఆ వ్యాసమహర్షి వలన ఆ పుణశ్తేతమై దక్రారామమునందలి మిగిలిన సమస్తములైన సంగతులను తెలిసికొని చ॥ అటంజని యొక్కచోట( గమలాసన ఒంధము పూని వాహినీ తటమున వబిల్వకానన లతా గృహ మద్యమునందు నాసికా పుట శిఖరాగ్ర దృష్టియగు పుణ్యునిగాంచిరి మౌనిప్పంగవుల్‌ ఘటమున నుద్భృవించిన యగస్తుయశోనిధి నిల్వలాంతకున్‌ 38 కడ అర్ధము హా మౌనిపుంగవుల్‌= మునిక్రేష్యలు అట్‌ =ఆ చక్షారామముశందు, చని౯ ' ఓక్క చోటన్‌= ఒకచోట వాహినీతటము వ= వేది యొడ్డున బిల్వ మధ్యము ఈమ ేడు వనముశందలి, లతాగృహమదృము“౦దు=పాదరింటి మధ్యభాగమున లాస వానికి బంధమృు=పద్మాసనమను బంధముష పూని=తార్చి ధరించి వాసక్రా.

---

Chunk 53 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0521-0530.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15031

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• శ్రీ
• సాటి
• యొక్క
• అర్ధము
• భావము
• విని
• ముని
• భీమేశ్వర
• ఇట్లు
• తరువాత
• ప్రదక్షిణ
• ఇంద్రుడు
• సంస్కృత
• రెండవ
• పురాణము
• గూర్చి
• మోక్ష
• పెద్ద
• వంటి
• ఒక్క
• మంకణుండు
• నేను
• నాకు
• చేసి
• వచ్చి
• పవిత్ర
• విధముగ
• పల్కెను
• దక్షారామ
• అగస్త్యుడు

Extractive Summary:

భావము - ఆ గంగా నదీతీరమునకు ఈ గోదావరీ తీరము సాటి ఆ మనోహర మణికర్ణికా ఘట్టమునకు ఈ సప్తగోదావరము సాటి, వారణాసిని రక్షించు కాలభైరవునకు దక్షారామములోని పాతాళభైరవుడు సమానము కాశీ విశ్వేశ్వరునకు దక్షారామ భీమేశ్వరుడు సాటి అచటి మోక్షసంపదకు, భోగమహిమకు ఇక్కడి మోక్షలక్ష్మి భోగమహిమ సమానములు వారణాసి తీర్ధమునకు దక్షారామ తీర్థమునకును హైచ్చుతగ్గులాలోచించుట పద్ధతి కాదు వోేషము - కాశీ నగరముననున్న వన్నియు దక్షారామమున నుండుటచ్చే దక్షారామము దక్షిణ కాశియనుట అన్వర్థమని సారాంశము తే॥ త్రరమె వర్ణింప సప్త గోదావరంబు సలిల కల్లోల శిజర హస్తంబు లెత్తి పొతకంజుల( జంకించు ఒహువిధముల ఘువుముమారంచ హుంకార ఘోష మెసంగ తీ] అర్ధము - స్తప్తగొదావరంబు=సప్తగోదావరమునందుగల పలిలజవీిటియందలి: కల్లోల శిభర=పెద్ద పెద్ద తరంగములనెడి శృంగములవంటి, హస్తంబులు=చేత్తులను, ఎత్తి= చాచి, ఘుమఘుమ=ఘుంఘుమ్మను, ఆరంభ=ప్రారంభమగు హుంకార ఘోషము=గర్జనల శబ్దములు, ఎసంగన్‌=అతిశయింపగా, పాతకంబుల=పాపములను, బహువిధముల= పలురకమృ్సల్చగ జంకించున్‌=భయ పెట్టును సప్రగోదావరంబు=అట్టి సప్తగోదావరమును: వర్ణీంపన్‌=ప్రాగడ్పటు తరమె=సాధ్యమా! అందరిని ఒక్కసారిగ ఒక్క బోట చూడగల్లితిని మీ దయాబలముచే నేను పవిత్రుడనైతిని ఇది నిజము ఓ మహానుభావులారా' ఈ నమయమున శ్రీ భీమేశ్వరస్వామి యొక్క మహత్యమును గూర్చి వినుటకై వాకు కుతూహలము కల్గుచున్నదీ దయచేసి మీలో ఒకరు నాకు చెప్పుడు ” విశేషము - తీర్ధభూతత్వము - తీర్ధములుగా చేయగలవారి శక్తి తత్రోప జగ్ముర్భువనం పునావా మహానుభావా మునయ స్పశిష్యా ప్రాయేణ తీర్చాభిగమాపదేశ్రై స్వయంహి తీర్చాని పునంతి నంత ” శ్రీమద్భాగవతము - స్కంధము-] అధ్యా-19 శ్లోక-రి ప్రాయోప విష్ణుడైన పరీక్షిన్నహారాజున్న గంగా నికట ప్రదేశమునకు అత్రి వసిష్టాదులు శిష్యులతో వచ్చిరి పజ్ఞనులు తీర్థయాత్రా వ్యాజముతో వచ్చి తీర్థములనే పవిత్రముల నొనర్హురు వ॥ అనిన విని యందజు వసిష్ట మహామునిం బ్రార్థించిన సకలముని జనానుముతంఒనం గుంబసంభవుని నియోగంబున నప్పుడు మైత్రావరుణుండు మంకణున కిట్లనియె జర్‌ అర్ధము. బావము -_ ఆ తరువాత శ్రీ మహావిష్ణువు కేక్‌, ల!

---

Chunk 54 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0531-0540.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 16719

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• భావము
• మందర
• అర్ధము
• వాసుకి
• దేవతలును
• గన్‌
• కవ్వపు
• అభయము
• శ్రీ
• భీమేశ్వర
• పురాణము
• పెద్ద
• వంటి
• మొదలైన
• సమయమున
• అభయంబు
• కూర్చుండి
• దేవతలు
• నిష్టుర
• దైత్య
• భువన
• దిక్కులు
• గొప్ప
• బ్రహ్మాండ
• పెచ్చు
• నల్లని
• భయంకరమైన
• కలదై
• మీరు

Extractive Summary:

కామరు మీటిన చుట్ట కుదురు గాంగ నారసాతల మూలమైన మందర మహా ధరణీధరంబు మంథానకముగ దందళాకాన్వయాధ్యక్షుండు వాసుకి తత పరిగ్రహణ సూత్రంబు గాంగ నావహ ప్రవహాదులగు మారుతంబులు తగులంగట్టిన యాంక తొళ్ళు గాంగ తే బలి ఫ్రరోగములగు దైత్య పరివృఢులును దివిజనాయకుండాదిగా దేవతలును దరిచి రంభోధి ఘుమఘుమ ధ్యాన రవము భువన గోళంబు దిక్కులు చెవుడు వడంగ 5కి అర్థము - కపట కచ్చపము+ఐన=మాయాకూర్మమైన, కైటభ+అంతరకు=కై ట్రభ్రుడను రాక్షసుని సంహరించిన విష్ణువు యొక్క, వీ(పుజవీపు భాగము, కొమరు మీజిన=అందముతో అతిశయించిన, చుట్టకుదురు+కా(గన్‌=పొత్ర అటునిటు కదలకుండుటకై అడుగన నుంచెడి చుట్టుదిండ్తు కాగా ఆ రసాతల=ఆ రసాతల లోకము, మూలము+ఐన=పాదముగాగల, మ్రందర=ణ మందరమను పేరుగల, మహా=గొప్ప, ధరణీధరంబుఇక్రాండ, మంధానకముగజ క్రవ్యముగు దందశూక+అన్వయ=సర్పవంశమునక్సు, అధ్యక్షుండు=నాయక్సుడైన, వాస్సుక్రి= వాసుకి తత=పాడ్తవైన్త పరిగ్రహణ=పట్టుకొను, సూత్రంబు=త్రాడు, కాంగన్‌=కాగా, ఆవహ=అఆవహము, ప్రవహ=ప్రవహము, ఆదులగు=మొదలైన, మార్పుతంబులు= గాలులు, తగులన్‌=తగిలించి, కట్టిన+ఆ(క తాళ్ళు=కవ్యము కదలుచు ప్రక్కలకు జారకుండు టకై కవ్వమునకు స్తంభమునకు తగిలించి కట్టెడి తాళ్ళు, కా(గన్‌=కాగా, బలి పురోగమ్సలగు=బలి చక్రవర్తి ముందు నడచు వాడుగగల, దైత్య పరివృఢులును =రాక్షస నాయకులును, దివిజ నాయకు(డు=దేవేంద్రుండు, ఆదిగా=మొదలైన, దేవతలును= దేవతలును, ఘుమఘుమ=ఘుంఘుమ్మను, ధ్వ్యానరవము=శబ్దము యొక్క గర్జనము, భువన గోళంబు=బ్రవ్మాండ గోళమును, దిక్కులు=దిక్కులును, చెవుడువడ(గన్‌=చెవిటి తనమును పొందగా, అంభోధిన్‌=సముద్రమును, తరిచిరి=చిలికిరి తిమింగిల=తిమింగలములు [న దరి: క0=ఏనుగులు, మకరామో కుళీరంబులు=ఎండ్రలు క ఎత్స్య చేపలు, కచ్చప=తాంబేళ్లు ఢులీ=ఆడు లొబేజే న * ౧లక+అపసవ్య=క్రుడి యొడమలక్షు యాతాయాత*వణు్నో న పరిభ్రమణంబులచేత=చ్రుట్టు తిరుగుటలచే, విచేతనావస్తన్‌= డత ము పొంది పరిభమించి తిరిగి, అంతర్మగ్నంబులు+ఐన=లోపల మునిగిన / రం ప టలూటిక్కల పర్వతములు టెక్కల్పు=తమ జెక్కలన్సు, ముణుచుకొని=మడుదకం మంగలి అణంగి=అణగి, తరంబులన్‌=తత్త రపాటల తో ఒదుగన్‌=ఒదిగి అర్జవంబో పాలసముద్రము, ఘూర్ణమాన ౦బుఇతిర్పగడ్తు వడిన యుండగా) దుద్ధి పుడూరో సమయమున స దిగు అయ్యెన్‌=అయ్యెము: ఆ , * భుజంగ సంధుక్షణంబున భుజంగ పుంగవ=సరరాజు వాసో యొక్క చతుళ్ళిశ్వానము 472 సని చెల్లచెదరగుచున్నవి సముద్రము నందలి ఖెక్క ల పర్వతములు తమ జెక్కలను ముడు ల తత్తరపాటుతో అణగి ఒదిగియున్నవి ఆ సమయమున కవ్వపు త్రాడైన వాసుకి క్‌!

---

Chunk 55 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0541-0550.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 14896

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [319]

Key Terms:

• భావము
• అర్ధము
• శ్రీ
• మమ్ము
• విశేషము
• యొక్క
• రక్షణ
• విషమును
• లోకముల
• లోకములను
• భీమేశ్వర
• శంకరుడు
• దక్షారామ
• ముల్లోకములను
• శంకరుని
• శంకరా
• భీమేశ్వరా
• నల్లని
• కలవాడా
• నీవు
• పురాణము
• వంటి
• విషము
• అగ్ని
• ఘుటికా
• యందు
• నిప్పును
• లోకములు
• జగము
• మింగి

Extractive Summary:

విశ్వవిభుండు=విశ్వేశ్వరుడైన శంకరుడు, అభయ హస్త్రంబు సాంచి=అభయ ముద్రగల చేతిని చాపి, భావము - ఇం,దుడు మొదలైన దేవతలు, బలి మొదలగు రాక్తసులు ఆ కాలకూట విష విజృంభణకు భీతిల్లి గాబరాపడుచు దక్షారామ భీమేశ్వరుని కడకు వచ్చి శరణువేడిరి ఆ భీమేశ్వరుడు వారందరికి అభయ హస్తము చాపి భయపడకుడని చెప్పెను విశేషము - “బలి పురోగములగు దైత్య పరివృఢథులును” అన్న పాదము - 4 59 లో వెనుక వచ్చినది ఉత్సాహముతో మధించుటకు వచ్చిన వారందరును శరణుచొచ్చిరి - అని సూచించుటకు అ పాదమునే మరల వ్రాయుట జరిగినది శివుండు హాలాహలము (మింగుట మ॥ పటు హుంకార మహాట్టహాసకలనం బాతాళ భూస్వర్గ సం కట సన్నాహ సముదృవంబుయిన యా కొకోల కాలాగ్ని ధూ ర్హటి హస్తాబ్బ్హమునందుంగైకొనియె నా జ్యాలాకులక్ష్యేల మ ప్పటి వేళన్‌ మదభృంగమయ్యె శశిచృత్పాణ్యపబ్ద మధ్యంబునన్‌ _ 5 ఇస మును; అర్ధము. - శంకరుడు భయంకరమైన విషమును గుప్పిట పట్టెను ఘుటికా యోగమున నేర్చరియైన సిద్ధుడు రసగుళికను మింగినట్లుగా శంకరుడా విషమును నేర్పుగ గుటుక్కున మింగెను క విశేషము - భీమేశ్వర పురాణమునకు ముందే వ్రాసిన హరవిలాసములో (6-70) కందపద్యము యథాక్షరముగ నున్నది రసఘుటిక వివరణము (2-49) చెంత వచ్చినది ॥ శివుడు హాలాహలమును రసఘుటిక వోలె మింగెనను భావము - ఆది శంకరుల వానందలహరి (శ్లో-32) యందు కలదు ఈ శ్లోకము 11-111 చెంత వ్రాయుట జరిగినది “గ్రసతేస్మ జగత్రాతా విషభృద్భూషణో విషం ఘుటికాం ఘుటికా సిద్ధో బధ్వా రసమయ మివ అని సంస్కృత భీమబండము (16-35) కం॥ అప్పుడు హిమాచల కన్యక యుపగూహన మాచరించు నొజప్పునం జుటెం దీపురాంతకు కంరంబున దపనీయచ్చ్భాయ నొప్పు తన దోర్వల్లిన్‌ 67 కమా అర్ధము - అ్రప్పుడు=అ సమయమున, హిమ+అచల=హిమవత్పర్వత్తుని, కన్యక నః రియైన పార్వత్తి, తపనీయ=బంగారపు, ఛాయన్‌=రంగుతో ఒప్పు=ప్రకాశించు, తన=తన నడు. గౌకోలమున్‌ జంభాదాతె నుణీ ప్రకల్సిత విభూషా నిచ్విశేషంబుగన్‌ 70 అర్ధము - శంభుందు=శంకరుడు, అంబిక సల్కున్‌పార్యతీదేవి మాటను, క్రైకనిో అంగీకరించి, జగత్‌=లోకములను, సంరక్షణ+అర్థంబు=కాపాడుట క్రొరక్రె, విశ షంబుగన్‌ + విశ్వ శేష విశ్వ=భుననముటకు, క్రోభ=కటతను, సంశత్రాస=మిక్కిలి భయము యొక్క, సంరంభ=ఆటోప మును, ఆరంభ=ఉపక్రమణము, విజ్యంభణ=వ్యాపించుటచ్చే ఉదృట=ప్రచండమైన, కలో క్రియచేత రౌద్రంబున్‌=తీక్టత కలదైన, కాకోలమున్‌=కాకోలమను ప్రళయాగ్నిని, జంభాలాలి మణి=ఇంద్రనీల మణిచే, ప్రకల్పిత=కల్ళింపబడిన, విభూషా= అలంకారముతో, నిర్విశేషంబూ గన్‌భేదములేనట్లుగ, నిజ=తన, కంరగోళమున=గొండ్రుక యందు, సంస్తంభిం చెన్‌=కదీల కుండ ఉంచెను వ భావము - శంక్రరుడు పార్వతీదేవి మాటను అంగీకరించినాడు లోకములను రక్షింప ॥్‌ దు జగములను బాధించి భయపెట్టుటకై తీక్షముగ విజ్భంభించిన విషమును వన కంరేమునందే కదలకుండ బంధించినాడు అపుడా శంకరుని గొంతు ఇం దనీలమణీ నే అభరణముతో అలంకరింపబడినట్లుండెన్ను ఓ విశే వివా షము - శెల్లనివాదైన శివుని కంరముననున్న కాలకూటము నల్లనిడై లోకరక్షణ వ అష భానసించికది జగదక్షణమే వానికి భూషణము న ఏడు మహాదేవుని దేవతలిట్లని స్తుతియించిరి 71 ఆర్దమ్ను సాం జ లు అల్పుడు=ఆ సమయమున, మహాదేవుని=శంకరుని, దేవతల్పు=దేవతలు, విధముగ స్తుతియించిరిజకొనియాడ్తిం హెవము.

---

Chunk 56 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0551-0560.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15130

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [98]

Key Terms:

• భావము
• అర్ధము
• వినాయకుని
• శరణము
• విశేషము
• కలవాడా
• ఎవ్వని
• శ్రీ
• రాక్షసులు
• గాలి
• భీమేశ్వర
• ఎవని
• దక్షారామ
• దేవతలు
• పురాణము
• నుండి
• నిన్ను
• వరుణుడు
• కుబేరుడు
• అర్థము
• మీకు
• బంగరు
• తరువాత
• తరువన్‌
• శంకరా
• సేవింతుము
• మొదలైన
• అనగా
• వాయువు
• ఈశాన

Extractive Summary:

పర్షన్య=మేఘరూపమున, వరుణమూర్తి=వరుణుడు: వర్షించున్‌ వర్షము కురియునో గ్రహ చక్రవాళంబు= గ్రహముల సమూహమును: గాలి=వాయువు, ఎప్పుడు=ఎల్లప్పు డును, మోచున్‌=మోయునో, పితరులు=పితృదేవతలు; లగ్గునన్‌= ఉత్తరక్రియతో, సంతృప్తి" మిక్కిలి సంతోషమును, కొండ్రు=పొందుదురో, ॥ నవనిధానములను=తొమి]దిరకములైన నిధులును: యక్షనాథుండు=కుబేరుడు, లున్‌=పాలించునో, ఆ సదాశివుడు=అ శంకరుడు, ఈశాను(డై=ఈశాన దిక్సాలకుడై: తనర్చున్‌=ప్రకాశించుచుండునో, ఇంగ్రియ ప్రతతి=ఇంద్రియముల సమూహము, పఠరఃగన్‌= వ నడచున్‌=సంచరించునో, అట్టి=అటువంటి: భిమేశ్వరుండు=శ్రీ భీమేశ్వర స్వామి: కుజమాకందరికిని, అభయము+ఒన(గున్‌=రక్షణనిచ్చును ల భావము - ఆ పరమేశ్వరుని ఆజ్ఞతోనే బ్రహ్మ లోకమును పుట్టించును యజ్ఞము లందలి హవిర్భాగమును దేవేంద్రుడు తీసికొనును అగ్ని హవిస్సును దేవగణము క్‌ క ని యముడు పాపపుణ్యములను నిర్ణయించును రొక్షసులు పాపముల రు వరుణుడు మేఘరూపమున వర్షములను కురియించును వాయువు ఎల (హగోళములను వహించు చుండును పితృదేవతలు శ్రాద్ధములచే తనివి పాం బేరుడు సవనిధులము పాలించును అ సదాశివుడే ఈశాన! - అని పలువిధములుగ దేవతలు, రాక్షసులు పంచముఖుడైన తీ భీమేశ్వరస్వామిని స్తుతించిరి కాలకూటమును హరించిన శ్రి భీమేశ్వరస్వామి బ్రవ్మా ఏషా మహేంద్రాదుల వైపు చూచి ఈవిధముగ పల్కెను శివుని సురాస వుని యాజ్ఞచే సురాసురులు విఘ్నేవనింబూజించి పాల్కడలి తరియించి చంద్రాదులంబడయుట తే] “మనము విఘ్నేశు సేవింప మజచినార మతని సేవింపకున్న నేలా పలించు న ఖల కార్యంబులును నవశ్యము ఫలించు నర్ధిం గార్యార్థ మిభవక్రు ననుసరింప* 08 అర్ధము - న అసమ ఆ ఎఘ్ననాయకుని, సేవింపకున్నన్‌= పూజిం అభిల=సమస్తమైన, కార్యంబులును=పన్సు ల న్‌ పూనికళో లును, ఏలా ఫలించున్‌=ఎట్లు ఫలించును? ఇభవక్రున్‌=గజాననుని, అనునరి భావము - “మన, ల ని పూజింపనిచో ప న ము వినాయకుని పూజించుట మరచితిమి ఆ విఘేశేర పూజింపనిచ పనులు చేసినను ఫలితము కలుగదు కార్యారి పూనికతో వినాయకుని భ్రాలిచినచో పనులకు తప్పనిసరిగ ఫలితము కలుగును”.

---

Chunk 57 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0561-0570.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14581

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• శ్రీ
• యొక్క
• భావము
• అర్ధము
• భీమేశ్వర
• రాక్షసులు
• మొదలైన
• పురాణము
• శంకరుని
• షడంగ
• మంత్రములు
• నుండి
• అపుడు
• నారదుండు
• విశేషము
• భీమేశ్వరుని
• పూజింతురు
• గ్రహములకు
• పూవు
• రాక్షసుల
• దక్షారామ
• భక్తితో
• సేవించి
• సమయమున
• చెంత
• పంచబ్రహ్మ
• ప్రాసాద
• రాక్షస
• అప్పుడు
• సంపూర్ణ

Extractive Summary:

సూయా కల్పితమైన నారీరూపమునన్‌=ప్రీ వేషముతో, కపట నాటక ల్రీలా=వంచనతో కూడిన నలైన ఉపాయమనెడి క్రీడయందు, పారాయణతన్‌=నేర్చుతో, సుర+అరులచేన్‌దేవతల శత్రువు 5 ఆ రాక్షసులచేతి నుండి, అమృత కలశము= అమృత భాండమునుః హరించెన్‌=తీసికొనె భావము - శ్రీ మహావిష్ణువు మాయా మోహినీ రూపము ధరించి కపట నాటి శ్రీడయందలి నేర్చుతో రాక్షసుల నుండి అమృతభాండిమును స్వాధీనము చేసికొనె చ అమృతముంగోలుపోయి విబుధారులు గంధగజాసురాంధక ప్రముబులు మోములందు వినంబాటు దలిర్వంగ గూడియున్నచో నమరంగ నారదుండు గగనాగ్రమునం జనుదెంచి వారికి న ఓమదము తోడ నిట్లనుచుం బల్కెను వాక్సరిపొటీ యొస్నంగన్‌ అర్ధము - గందగజాసుర=గజాసురుడు అంధక=అంధకుడు: ద్రమభల మొదలైన, విబుధ+అరులు=దేవతల శత్రువులైన రాక్షసులు: అమృతముక= ఆను నట కలుపోయిక పోగొట్టుకొని, మోములందు=ముఖములందు, వివబాటుా వల ప తీలిర్చ్యగ్రక్య= అతిశయింపగా, కూడియున్నచో=కలసియుండగా, గగనాగ్రమునే నారా క ండి, నారదుండు=నారద మహర్షి చనుదెంచి=వచ్చి, ప్రమదము తడవ గార్‌పర్రిఫాటి= మాట పద్ధతి, ఒప్పంగక్‌=ప్రకాశింపగా, వారికిన్‌ఆ రాక్షసుల సై అెసుచ్చుళ= ఈవిధముగవనుచు, పల్కెన్‌= మాటొడెను మున భావము. రక్ష+ అర్ధంబు=భద్రతకొరకై, అభవున్‌=పుట్టుక లేనివాడును: శైల ఒనుల కుక్షింభరున్‌=(లోకత్రయమును కడుపులో పెట్వకొన్నవాడును ) మూడు లోకముల జనా పొట్టలను (ఆహారముతో) నింపువాడును, సుధాధామ+అర్ధ=వెన్నెలకు నెలవైన చట యొక్క సగ భాగమును, చూడామణిన్‌=సిగయందు అలంకారముగ కలవర దక్షారామపుర=దక్షారామ నగరమునకు, అది వాధుని=సర్యాధికారియె న, న భీమశ్వేల సో భజింపరాదె= సేవింపకూడదా। క న. వర్ణింతురు=పాగడుదురు ంచొక్షరీ భావము - ఆ రాక్షస నాయకులు శంకరుని పంచజహ్మ షడంగ ప్రాసాద పంచక మంత్రములు పరించుచు మారేడు దళములతో పూజింతురు స్పిరమైన పూనిక వేదపురాణములందలి మంత్రములతో క్తీర్తింతురు ద విశేషము - పంచబ్రహ్మ మంత్రములు, షడంగ మంత్రములు 2-75 చెంత ప్రాస పంచాక్షరి 2-71 చెంత వివరింపబడినవి లో వేదపురాణ మంత్రములు - వేదములందు మంత్రములు వైదిక ఛందస నుండును పురాణములందలి మంత్రముల్లు ల్రాక్టిక్ర ఛందస్సులో ఘండును వైదిక భా లౌకిక భాషకుము భేదము కలదు చి వ॥ఇవ్విధంబున నిష్పార్ధ ప్రదుండైన యమ్మహాదేవ్క శ్రి వీమనాధు సేవ గు యద్దేవుని ప్రసాదం న క బునుగీ దైవుని ప్రసాదంజున ననశ్వరంజును నత్యూర్గితంబును నసాదారణంబుో వైశ్వర్యంబునుం బొంది 10 త కలను ఇమ బరు - ఈ+విదందవన్‌=త్ర రీత్రిగ ఇష్ట+అర్ధ+ప్రఎండై వ=కోరిన కర మిన వాడైన “మృహావ్రేవ్రజ శ జై న ఆ హాద్రేవు ఆ గొప్పు దేవుడై శ్రీ భీమ ాదు=శి భీమేశ్వర స్తో ద్గి సేవించి=కొళిచి, అశశ్శరం ఆంగ కీ న!

---

Chunk 58 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0571-0580.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 15221

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• కలవాడా
• యొక్క
• భావము
• శ్రీ
• అర్ధము
• త్రిపుర
• మమ్ము
• మమ్ములను
• నీవు
• దైత్యుల
• వారి
• త్రిపురాసురుల
• విశేషము
• చేయుము
• భీమేశ్వర
• పురాణము
• రాక్షసుల
• స్వామీ
• నుండి
• శంకరా
• మూడు
• మాకు
• నీవే
• దక్షిణ
• చేసి
• దక్షారామ
• నిలయ
• గాచి
• కాలకూట
• కాలకూటమనెడి

Extractive Summary:

అంబికానాచా నీవు నిత్వుడవు నిర్మలుడవు పరిశద్భదవు వ ళ్‌ గలవు స్థిరజ్టారుడవు పరశుదరుడవు ఖట్యాంగపాణివి కూలధరుడవు ఆభవుడవు మ టదేవు నీవే మాకు శరణు అవ్యధా శరణం నాస్తి అ త్రిపురాసురులబారి ముండి మ్ములను రక్షింపుము వారి పీడ విరగడ చేయుము త్వమేవ శరణం మమ అని ప్రార్ధించిరి వ్యతి వేషము - “తిపురదైత్వుల బాధ నపనయింపు” మను వాక్యము పలుమార్లు అ న యగుటచేత్ర త్రిప్పురాఘురుల వలన దేవతలు అనుభవించిన బాధాతీవ్రతి దేవతలు 0 రునకు నివేదించ్చుకొనుటలోని భావనివేదన తీవ్రత వ్యక్తమగుచున్నది క ' ముక్త] విశుద్ధ! కృష్ణ ద్యైపాయనావే శ్రన, స్రపమున పృుట్టినవాడ్సు) _ ఎముక (| ॥ ప | శృుక్ర=శ్సక్రమవారి, ముఖ నుః విద్వత్‌ =విద్యాంసులచేత న నా ముల 1 నుతవక్రీర్తింప్రబ్రడ్షి్స త్రిపుర సంహరింపవే= ల వాడా! ప్రోవు=క్రావుము జ ను క స క _ 1 భద్రమ ్తసయూగెలుపునిమ్ము ఈశాన= ఈశానమను మళ అవాడా' శ న!

---

Chunk 59 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0581-0590.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 15734

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [99]

Key Terms:

• యొక్క
• భావము
• బ్రహ్మ
• శ్రీ
• మేరు
• తెల్లని
• నుండి
• వంటి
• త్రిపుర
• భీమేశ్వర
• చిగురు
• శంకరుడు
• భీమేశ్వరస్వామి
• కలవాడు
• పురాణము
• విడిచి
• భువన
• కాలకూట
• కుసుమ
• నులివేడి
• నికట
• నిరస్త
• అర్థము
• విధముగ
• విష్ణువు
• మించిన
• పూవు
• రెండు
• కొంచెము
• సమయమున

Extractive Summary:

అల చతుర్భాశ్వాసము మోసి నింగికి నెగయ నంజచాంచు లీలాకురంగ శాబకంబును, గనుపట్టు సర్వకళి రూపంబు ధరియించి సర్వమంగళా కుచ కలశ లేపనా నైపుణ్య కుంకుమౌంగ రాగవాసనాసనాథంబును, గరళకూట పావకోత్పత్తి నిరస్త మణికుల ప్రశస్తంబునునైన శ్రీహస్తంబు విస్తరించి యభయంబు ప్రసాదించి సజల జలధర ధ్యాన గంభీరోదారంబైన కంరస్వనంబున నిట్లని యానతిచ్చె 1బ అర్థము - అని=అని, ఈ (ప్రకారంబున=ఈ విధముగ బ్రహ్మ విష్ణువులు= బ్రహ్మ దేవుడు, విష్ణువు, పురందర=ఇంద్రుడు, పురొగములు+*అగు=ముందుగ గలవారిని బృందారకుల తోడన్‌=దేవతలతో, రూడి=క్రలస్సి, అభినందించినన్‌=స్తుతింప(గా, పరమే కాపాడు ఆ శంకరుడు, సప్త=ఎడైన్స, ప్రాత్రాళ భువన=అధోలోకముల, గర్భ గోళ నందుండి=లోపలి భాగము నుండి, ఆవిర్భవంబునొందిన= పుట్టిన దివ్య=దివృమైనే' వ ్న ప న న్వయంభూ=స్వయముగ పుట్టిన, జ్యోతిర్లింగమ్రూర్తి=జ్లోతిర్లింగాక్రారముగల, భీమేశ్వరుడు భీమేశ్వరస్వామి, నిర్వికల్పంబును=అఖండమైనదియు, నిరస్త =నిరాకరింపబడినః సమస అన్నియగు, ఉపాధికంబునున్‌=కారణమ్సల్తు కలదియు వన= అయినటువంటి. ని పంట్‌ మంటి యొక్క ప్రజ్వలశము అది సమీసమందలి జడల సమూహమనమ క ర హేంచునాయని భావి ఖో వంటి కిఠీట భావించి సద్ధముగసున్న అక్రాశగంగా 1ప్రవాహములలో నిండిన గంగో ర్రేబొ మైన జటాజూటము, కర్పూరపు పలుకుల కూ చిక్కిన చంద అంకారము, ఎట్ల క అ కూడికవలె చిక్కి నించి * ఎజ్జు కలువ పూర్రేక్సు కౌంతిని మంచం శ టన వేలిపై గిట్లల నొ ఆకాశమున కెగురుటక్షై అంగ అం చెతి బొటన వైళిపై ల దూవుడే శ ఇగో చాచిన క్రీడాకురంగ కాబకముతో సర్వకలా ను చరించినాడు పార్వతీదేవి య్వాక్ట దవ$మూ పూయుట య 2 కుండల వంటి కుచములపైై లేపన తో దు వ్రైపుణ్యముగల్థి ఎ్టని క్సు ం పరిమోవొ కూడియునంది జ్జ కమ మ్లైపూత యొక్క చ ఏదియు, కాలకూట విషమున్సు బంధించినద్ద ని చాచి వడలు అభయముద్రనిచ్చి - నీటిత్రో నిండ్తిన్స మేఫ యునైన అరచేతి త్రో గొవడేనే క ఘుము యొక్క శజ్జమువలె గంభీరము కంరస్వరముతో ఈవిధమ్సుగ పల్కెన్స మ॥ “అరవిందాసన ళు బలి జల ఎ తొర్మ వాహన ఎహాస్రాక్షాది బృందారకుల్‌ చిరకా లంబును బడ్డపాట్లు మదిలోం జ్రింతించు చున్నాడ ని రృర దర్పోద్ధతులం జురాసురుల నే బంజించెదన్‌ మీతునుం పాటిల్‌ 124 శ్రీ భీమేశ్వర పురాణము కుంకుమ= సముభ్ర మి పవ్చనయుగన్‌=పనువు రంగు క లో అల్లుండు= అల్లుడైన విష్ణువు: వ పాలమున్సీటోల దేవుడు రధసా _ భూమండలమే రధమైనది స న్‌ అమ్ముగనయ్యెను ల ధసారదియయె మైనది సూర్యచంద్రులు రధచక్రములైరి బ్రప ఆకాశము జండాయె3 ్సను వాల్గువేదములు గుజ్జములైనవి య?

---

Chunk 60 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0591-0600.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 15496

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• శంకరుడు
• వంటి
• భావము
• అగ్ని
• శ్రీ
• శంకరుని
• నుండి
• చేసి
• అర్ధము
• చాపము
• విశేషము
• విషము
• వహ్ని
• పుట్టిన
• మూడు
• కటకాముఖ
• త్రిపుర
• పెద్ద
• అర్థము
• మేరుపర్వతమనెడి
• సంధించి
• బాణము
• శేషుని
• పడగల
• హాలాహల
• భీమేశ్వర
• పర్వతమనెడి
• ఆదిశేషుడు
• అల్లెత్రాటిని

Extractive Summary:

శరాసన=చాపము యొక్క, మౌర్వీ= అల్లెత్రాడైన, కాకోదర=(ఉదరముతో కుటిలముగ నడచు పాము యొక్క, ముఖ=నోటి నుండి, సంభవ=పుట్టిన, కాకోల+అనలము=కాకోలమనెడి అసో ముజ్జ్ఞగము=మూడు లోకముల మొత్తమును దరికొనియెన్‌= అంటుకొనెను భావము - కాలకంరుడైన శంకరుని ఇనువ గుదియల వంటి బలమైన చేతులో లాగబడిన మేరుపర్వతమనెడి చాపమునక్రు అల్లెక్రాడైన శేషుని పడగల నుండీ పుట్టిన కాకోలమనెడి అగ్ని ముల్లోకమును అంటుకొనివది క॥ కటకాముబ హస్తంబున నిటలాక్షుండు కొండవిల్లు నెవ్వడి6 దినియన్‌ ఘటియిల్లె నురగరాజ సృట హాలాహల కృపీటబవ కీలలటన్‌ 1 అర్థము - నిటల+అక్షుండు=ఫాలనేక్రుడైన శంకరుడు, కటకాముఖ హ్తమ సర్పకంకణము ప్రముఖమేగ గల చేతితో కటకాముఖ హస్రంబున=కంకణమువలి సంర చేసిన చేతిముద్రతో, కొండవిల్దు=మేరుపర్వతమను చాపమును, 3జ+వడిన్‌=అతివేా తివియన్‌=లాగగా, ఉరగ కీలలటన్‌ ఉరగరాజ= సర్పరాజైన శేషుని, సృట=పడగల ను ఆల్‌ వ న ఆరి లు హాలాహల=హాలాహలమనెడ్ది, కృపీట భవి=(నీటి ముండి పుట్టిన) అగ్ని యొక్క: కీల బ్‌ మంటలు, అటన్‌=ఆ సమయమున, ఘటియిల్లెన్‌=పుట్లినవి న ప్‌ టికీ భావము - శంకరుడు కటకాముఖ ముద్రతో చేతిని గుండ్రముగచేసి అఖిల్‌ ను బాణమును సంధించి సారించినాడు ఆ బెగువుకు శేషుడు పడగలనుండి హాలాహలో కక్కినాడు అది అగ్ని కీలలై పుట్టి వ్యాపించినది విశేషము - కటకాముఖము - ఇది హస్తాభినయ విశేషము తర్జనీ మధ్యమా మధ్యే పుంఖో౭2౦గునపేన పీదంతే అస్రమును, సమంత్రకంబుగా =మంత్రముతో కూడ, అభిమం తించి=పిలిచి(ఆవాహనీ ద అ కర్ణంతంబుగాన్‌= చెవుల వరకు వచ్చునట్లుగా, తిగిచిసారించి లలాట+ క్షణాన కన్ను నుండి, జ్వాలా జాలంబు=మంటల సమూహము, మునుముట్టనామొద ల నిగిడించి=వ్యాపింపజేసి, బెట్టు= బిగ్గరగా, హుంకరించి=గర్జించి, ఆట్టహాసంబు చీని* 9 నవ్వుటను చేసి, ఎసినన్‌=ప్రయోగింపగా, ఆ+మహాస్త్రంబు=ఆ దివ్వాస్త్రము భావము - ఈవిధముగ శ్రీ భీమేశ్వరుడు త్రిపురాసురులను చంపుటకు ప మేరుపర్యతమును విల్లుగ పూని ఆదిశేషుని వింటినారిగ బిగించి బలము కొథి వ్‌ ను సారించెను ఆ ధాటికి తట్టుకొనలేక్ష శేసుడు తన పడగల నుండి హాలాహల విషమా కరపల్లవంబులు=చిగురుల వంటి చేతులను, కబళించున్‌=గ్రహించును, కబళించి= గ్రహించి, ప్రబల=మిక్కిలి బలమైన, నితంబ భారములన్‌=బరువైన పిరుదులయందు, వాలున్‌=పడును, చెక్కు+అద్దముల పైన్‌=అద్దముల వంటి బుగ్గలపైన, చెరలాడు=క్రీడించును, చెరలాడి=క్రీడించి, శ్రవణ=చెవులకు, అవతంస మంజరులన్‌=ఆభరణములైన పూగుత్తులను, ముట్ట=అలముకొనును, వలి=గుండ్రని, చన్ను;గవలసైన్‌= చనుజంటల పైన, పాలపాడున్‌=తిరుగును, పాలపాడి=తిరిగి నాభిరంధ్రముల పైన్‌=బాడ్డు బెజ్జముల పైన, నటన+చేయు=నాట్యము చేయును, వేణీభరముల పై=బరువైన కొప్పులపైన, విహరించుతిరుగును, విహరించి= తిరిగి; బింబ+అధరముల పై=దొండపండు వంటి క్రింది పెదవులపైన, బిత్తరించున్‌= ప్రసరించును భావము - శంకరుడు పాశుపతాస్త్రము నావాహన చేసి నారాయణాస్తమును సంధించి సారించి బలముగ విడిచినాడు ఆ నారాయణాస్ర్రము నుండి ప్రబలిన అగ్ని త్రిపురములందలి రాక్షస నాయకుల యొక్క అంత పుర కాంతలపాలిటి మన్మధాగ్నియైనది కాముకుని రాక్షసరతివలె నైనది తొలుత వారి బాహువుల నాక్రమించును పిరుదులపై జఒరగును చెంపలపై చెరలాడును చెవులపై అలముకొనును గుండ్రని చనుజంటలపై తిరుగును బొడ్డులపై నాట్యము చేయును కొప్పులపై విహరించును అధరములపై అతిశయించును విశేషము - అమరు శతకములోని శ్లోకభావమునక్రీ సీసపద్యము అన్యరూప కల్పనము సంస్కృత స్రగ్ధర తెలుగులో సీసపద్య వైశాల్యమును సంతరించుకొన్నది “క్షిపోహస్తావలగ్న ప్రసభ మభిహతో పాద్యదానో2౦ శు కాంతం గృహ్హన్‌ కేశేష్యపాస్త శ్చరణ నిపతితో నేక్షిత సంభ్రమేణ ఆలింగన్యో౭వధూత ప్రిపుర యువతిఖభి సాశ్రునేత్రోత్పలాభి అ కామీవార్హాపరాధ స దహతు దురితం శాంభవో వశళ్ళరాగ్ని” అమ - శ్లో-2 పరమేశ్వరుని బాణాగ్ని మీ పాపములను దహించుగాక ఆ బాణాగ్ని అంతకు కొద్ది ముందుగనే ప్రియురాలికి విప్రియము చేసిన కాముకుని వలె కన్నీరు నిండిన కలువ కన్నులుగల త్రిపుర యువతుల చేతులందు తగుల్కొని విదల్పబడెను చేలాంచలము లను బలాత్కరముగ గ్రహించుచు వారిచే కొట్టబడెను కేశమ్సులను పట్టుకొనుచు చిమ్మబడెను పాదములపై బడినను తొట్రుపాటుతో వారు చూడలేదు కౌగిలింపగా వారు బాణాగ్నిని తిరస్కరించిరి అలంకారము - ఉపమ, సమము

---

Chunk 61 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0601-0610.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 16822

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• శ్రీ
• కలది
• లింగము
• శంకరుడు
• అర్ధము
• భీమేశ్వర
• భావము
• కుమార
• మిక్కిలిగ
• కాలాంతక
• కోటర
• తరువాత
• ప్రకట
• నియోగించి
• గ్రామమున
• దక్షిణ
• సమయమున
• మిక్కిలి
• తురంగకంబును
• కరోటి
• సమూహము
• అనెడి
• డమరుక
• ప్రమధ
• చంద్ర
• యుక్త
• చేయబడిన
• లింగమును
• పంచాక్షరీ

Extractive Summary:

కాల+అంతకామృత్యువునకు మృత్యువైన శంకర 0 ఇవి గటం న ము=లింగమూర్రి ఒకటి= కటి కాలక=దహనము కాకుండ, కడున్‌+ఒప్పారెన్‌=మిక్కిలిగ ప్రకానించెన్ను అగి భావవం - ముక్కంటి ప్రయోగించిన నవారాయణాన్రము నుండి వెలువడిన లి జ్వాలల మూహమం చేత రాక్షస గ్రేష్టుల త్రిపురములు దహనమైన, కాలాంతకుని లింగరూప* ౦గరూపవెెంటి మాత్రము దహనము కాలేదు మీదు మిక్సిలి అతిశయముగ న్న ఈ ॥ సేటు 4 శ విశేషన్ను జా అలంకారము ల అతద్గుణము || ఆది లింగోదృవము నాంటి యవవు చంగి నింగి మో ౦గి మోచిన యా శంబు లింగమూర్తి ఖ అముశర వహ్నిష్పరముల6 బ్రేల్చునపుడు నగ్నిసెగదాంక కేమియు నడలకుండె 145 అభవర నము - _దిలింగి=మొదటి లింగమూర్తి యొక్క: ఉద్భవము నాంటి=పుట్టినప్పటి: శ౦క్రగ్చున్సి 9కర్షని బవ్రుగి=వలె నింగి= ఆకాశము, మోచివ=అంటిన? ఆడెందాండవ మారృటీ పటహ లీలాటోప విస్ఫూర్జిత క్రీడాడంబర ముల్లసిల్ల గరళగ్రీవుండు జూటాటవీ శోడాఘాటకరోటి కోటర కుటీ కోటీలురత్సింధు వీ చీడోలా పటలీ పరిస్సుటతర స్ఫీత ధ్యని ప్రొఢిమన్‌ 148 పట అర్థమ్సు _ గరళగ్రీవుండు=విషకంరుడైన శివుడు జూటి ప్రొఢిమన్‌ ప భమ అటవీ=అడవి యొక్క క్రీడాలోపలి భాగమునందు ౫7 దల క్‌ ందల్సి, కరోటి=మాఫవ కపాలములవెడి, కోటర=(వెట్టు) కొట్టలవలె వ పం కరంగమ్తు టీ=అంచుల ముండి, లురత్‌=పార్లుచున్న, సింధుూగంగ శం దాం ఏరిన స్ప పం డోలా=పోయెలల, పటలీ=సమూహముతో న మోగు తన క ధ్వని ప్రఢిమకోమైోత యొ గాంభీరృములో క్రజగర్త శముల, కీరా అడం లీలా+ఆటోప=విలానమైన వారుగా ఎ కజకలుగగా, అండవమ్న =“ పీ ద యందలి బెద్భత్యము, ఉలి లె ఆడెన్‌=తాండవ సృత్యము చేసెను అకవిలనుల - వుడు మహాతాండవము చేయుచుండెను శరము ప దా బర మెకతోనున గ్‌ అ తాండవ వేగమునకు అటు నిటు కొట్టుకొను ఖ్‌ గిరి ఆ కలము పాల మాలికలు కదలుచు ధ్యనించుచుండెను ఆ గంగా బలము సై మైతలత్రో ధ్యనించు చుండెను ప్రమధులు బిగ్గరగ వాయించు ౯౨ 2 లు. క42 చతుర్జాశ్వాసము గోదావరీనది దక్షిణ తీరమున గుణపూడి అను గ్రామమున చంద్రుడు స్టాపించినాడు ఆ లింగము సోమేశ్వర లింగముగ ఆ గ్రామము సోమారామముగ ప్రసిద్దిని పొందినవి మరొక భాగమును పాలకోట యను గ్రామమున శ్రీరాముడు ప్రతిష్టించినాడు ఆ లింగము రామలింగముగ, ఆ గ్రామము క్షీరారామముగ ప్రఖ్యాతి పొందినవి మరొక భాగమును చాళుక్మ భీమవరమను గ్రామమున కుమారస్వామి స్టాపించినాడు ఆ లింగము కుమార భీమలింగమని ఆ గ్రామము భీమారామమని ప్రసిద్ధి పొందినవి ఇక ఐదవ భాగము - తెల్లని సృటికమణితో సమానమైన కాంతి కలది, దేవ కాంతల చూపుల వరుసలనెడి పూగుత్తుల తెల్లని వెన్నెలలచే అభిషేకము చేయబడిన శరీరము కలదైన శ్రీభీమేశ్వర లింగమును చేరెను ఈ విధముగ భోగమోక్షములను ప్రసాదించు పంచారామములు వెలసినవి ఇది త్రిపుర విజయమనెడి ఉపకధ ఈ కదను విన్నను చదివినను వ్రాసినను, చెప్పినను, చర్చించినను సకల పాతక నివారణమగును సకల శుభములు సమకూరును అని వసిష్ట మహర్షి చెప్పగా విని- విశేషము - ఈ శివ మాహాత్మ్య ప్రకటన వృత్తాంతమునకు త్రివుర విజయము అను ఉపాఖ్యానమని నామకరణము చేస ఫలశ్రుతి చెప్పుట వలవ ఈ వృత్తాంత ప్రాదాన్యము వెల్లడి చేసినట్లయినది ఉ॥ అప్పుడు సప్రదివ్వ మును లంచిత బక్తి రసప్రయుక్తులై చప్పట తాళముల్మౌారయ సంస్తుతి పూర్వముగాంగ నాడంచున్‌ ముప్పిరి గొన్న మోదమున (మైక్కుచ.

---

Chunk 62 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0611-0620.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 14952

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• అర్ధము
• గోదావరి
• భావము
• గోదావరీ
• యొక్క
• భీమేశ్వర
• గౌతమీ
• శ్రీ
• గొప్ప
• అట్టి
• చూచి
• తరువాత
• దక్షారామము
• లేదు
• అర్థము
• మిక్కిలి
• వారి
• మొదలైన
• పంచబ్రహ్మ
• నీరు
• శివుని
• సమమైన
• బావము
• విశేషము
• మూడు
• లింగము
• మిక్కిలిగ
• శంకరుని
• ముల్లోకములకు
• స్వామిని

Extractive Summary:

• ఆ తరువాత భరద్వాజుడు మొదలైన మహర్షులు శివుని పూజకు, అభిషేకమువక్తు, అచమనమునకు గాము గోదావరీ ప్రవాహమును శ్రీ భీమేశ్వర స్వామి వారి సన్నిదిస ప్రవహింప చేయవలయునని భావించిరి ప్రయత్నమును మొదలుపెట్టిరి సీ పంచ బూతమయంబు పరమ పంచబ్రహ్మ తత్త్వతేజస్సముద్వాసితంబు పంచాక్షరీ మహా పరమంత్ర మూలంబు శాశ్వతం బజరం బనశ్వరంబు వైమేశ్వరంబు శోభనమాది మధ్యాంత శూన్యంబు సకలంబు శుద్ధ బుద్ధ మనవద్యమచ్చేద్య మక్షేభ్యమఖిల ది గ్ల కాలాపరిక్తీణ మనఘ మాద్యత్‌+విహంగ=మదించిన పక్షులు కలదైన, గౌతమీ గంగన్‌=గౌతమి అను పేరుగల గంగను, కనిరి=చూచిరి భావము - భక్తశ్రేష్టులైన సప్తర్నులు శ్రీ భీమేశ్వరున కభిషేకము చేయుటకై త్రీ భీమేశ్వర సన్నిధికి గౌతమీ గంగ నుండి ఒక ప్రవాహమును తేదలచిరి 3ష్యులలో సహో భక్త్యతిశయముతో దక్షారామము నుండి బయలుదేరి వెళ్ళిరి ఎదురుగా అల్లంత దూరమునే గౌతమీ నది కనిపించినది ఆ గౌతమీనద్ర పెద్దది వేగముగ ప్రవహించుచున్నది పద్దపెడ్డే అలలు లేచి సామూహికముగ ఆడుకొనుచున్నట్లున్నడి చక్రవాక పక్షులు క్రాంగలుః క్రొాంచపక్షులు బెగ్గురు పక్షుల గుంపులు, హంసలు కన్నెలేడి పిట్టలు మదించి విలాసముగ ఎగురుచున్నవి న్‌ కం॥ గౌతమ కన్యా తటినిం బ్రీతిం బయ పాన మౌచరించిన మనుజ వ్రాత మొనర్పదు మరల న్మాతృపయోధర పయ కణాస్వాదనమున్‌ 16 అర్థము - ప్రీతిన్‌= ఆసక్తితో, గౌతమ కన్యాతటినిన్‌=గౌతమీ నదిలోః పయశనీటినిః పానము+అచరించిన=త్రాగుట చేసిన, మనుజ వ్రాతము=మానవుల నమూహ్‌' మరలన్‌=వమరొకమారు, మాతృ=త్రల్లి యొక్క, వయోదర+పయ =చనుబాల కణ=బిందువులను, ఆస్వాదనమున్‌=త్రాగుటను, చేయదు=చేయదు నీ నీరు శంఖము చండ్రుడు వెండి ముత్యపు చిప్ప మొదలైన వాని తెల్లదనమును మించిన తెల్లని స్వచృమైన కాంతులతో విజృంభించును అమృతముతో సమానమైన కమ్మని రుచి కలవి అట్టి నీ నీరు మాకు కోరికలను తీర్చి అభివృద్ధిని ప్రసాదించు గాక వేషము - ఉపమాలంకారము శాః ఆ పాతొళ గభీర నీరకు, సుధా హారామలచ్చాయకున్‌ ద్వీపాలంకృతికిన్‌ మహేంద్రసగరీ నిశ్రేణికాయష్టీ కిం దాపొపాయ విధావిహర్రికి మహో దన్వా దృఢథాలింగన వ్యాపార (ప్రతిపన్న సౌఖ్యకును సాష్టాంగంబు గంగమ్ముకున్‌ 171 అర్ధము - ఆ పాతాళ నీరకు ఆ పాఠాళ=పాతాభ లోకమ్మ వరకు, గభీర=లోతుగల; సేరకు=నీరు కలదానికి సుధా ఛాయకున్‌ సుధా=అమృతమువలె, హార= ముత్యాలహారము వలె ఉమల=మలినము లేని, ఛాయకున్‌=కాంతికలదానికి, చ్వీపజ(చుట్టును నీరుకల) ద్వీపషములకు, అలంకృతికిన్‌_అలంకారమైన దానికి మహేంద్ర యష్టికిన్‌ మహేంద్రనగరీ= స్వర్గమునకు, నిశ్రేణికా యష్టికిన్‌=నిచ్చెన కజ్దయైన డానికి తాపా విహర్రికి తాప=జతాపవ్రయ మును, అపాయ=తొలగించు ఎధా=పర్ధతులతో విహర్రికి=సంచరించుదానికి, మహా=జగొప్పు ఉదన్వా=సముద్రుని చృఢ+ఆలింగన=గట్టిగ కౌగలించుకొవు, వ్యాపార=పనిచేత, ప్రతిపన్న= పొందబడివ, సౌఖ్యకును=సుఖము కలదానికి, గంగమ్మకున్‌=గోదావరీ గంగక్సు, సొవ్టాంగంబున సామ్టాంగ నమస్కారము ఫౌవము - ఓ గోదావరీ గంగా!

---

Chunk 63 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0621-0630.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15864

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• భావము
• యొక్క
• అర్ధము
• గోదావరీ
• శ్రీ
• ప్రవాహము
• భీమేశ్వర
• స్వామి
• తుల్యభాగుడను
• మాతా
• పవిత్ర
• ముని
• తుల్యభాగ
• రాక్షసుడు
• గొప్ప
• గౌతమీ
• రమ్ము
• దక్షారామ
• నుండి
• రాక్షసులు
• దానవులు
• రాక్షసులకు
• ఉత్తరాయణము
• బ్రహ్మదేవుని
• వంటి
• కమండలు
• నందు
• విశేషము
• విధముగ
• విమల

Extractive Summary:

బూర్వమున గౌతమీ గంగం బుట్టివచ్చె నందు రితిహాస తత్త్వజ్ఞులైన బుధులు 186 అర్థము - ఇత్రిహాస=పూర్వచరిత్ర (లు గల గ్రంధము లందలి)ల, తత్తజ్ఞులు+ఐన= సత్యము తెలిసినవారైన, బుధులు=పండితులు, అసురులకున్‌=రాక్షసులకు, అశ్రయంబు+ ఐన=ప్రాపైన, ఆ స్రవంతి=ఆ ఏరు, తుల్యభాగ+ఆహ్వ్యయుండు= తుల్యభాగుడను పేరుగల, దైత్యుండు=రాక్షసుడు, తేరన్‌=తెచ్చుటకు;, పూర్వమున=ముందే, గౌతమీగంగన=గౌతమీ నదినుండి, పుట్టివచ్చెన్‌=పుట్టివచ్చినదని, అందురు=అనుచుందురు భావము - రాక్షసుల కాశ్రయమైన ఆ ప్రవాహమును తుల్యభాగుడను రాక్షసుడు కొనిరాకముందే గౌతమీ గంగ నుండి పుట్టి వచ్చినదని ఇతిహాసములలోని సత్యమును తెలిసిన పండితులు చెప్పుచుందురు ల ము కాదు, నీవుశ్‌=న్సీవు, ఇప్పుడు=న్ర నందర్శమున, చెప్పిన=చెప్పినటువ* గ హెతవున్‌+ఊంది=హితమును గ్రహించి, ఇంక=ఇకమీద, చేటుచందాన= మరొక విధమి మేలున్‌=మంచిని, కావింతుము=చేసెదమ్సు మధ్య భావము - తుల్యభాగుడను పేక్చుగల ఆ మహామృుని దేవతలకు రాక్షసులకు చు న రింబా! భర్తతోసహా భార్య ముట్టు మొదలయిన అడ్డంకులు లేక వేలపడక బ్రహ్మచర్యము ఉపవా సము చేసి నాలుగాదివారములు పవిత్రస్నానమాచరించివచ్రో సంతానప్రాప్తి కలుగుననియు వరములను ప్రసొదించిరి ఆ తరువాత విశేషము - ఉత్తరాయణము, దక్షిణాయనము సంవత్సరమునకు గల పండ్రెండు మాసములలో ఆరు మాసములు ఉత్తరాయణము ఆరు మాసములు దక్షిణాయనము సూర్యుడు ఒక్కొక్క రాశిలో ఒక్కొక్క నెల చొప్పున వంద్రెండు రాశులలో సంవత్సరమొ చరించును మకరరాశి నుండి మిధునరాశి సాంతమగు వరకు సంచరించు.

---

Chunk 64 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0631-0640.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15842

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [30]

Key Terms:

• శ్రీ
• భావము
• భీమేశ్వర
• అర్ధము
• యొక్క
• మీరు
• తనకు
• స్వామి
• విధముగ
• నేను
• శంకరుని
• స్వామిని
• తాకుటకు
• కలంగి
• మిక్కిలి
• తాము
• శంకరుడు
• సూర్యుడు
• మలంగి
• పురాణము
• చూచి
• నిర్ణయించిన
• చేసి
• చేసిరి
• అట్టి
• గొప్ప
• చేసిన
• సూర్యుడును
• కలవాడా
• అమరులు

Extractive Summary:

అమరులు=దేవతలు, అందంద= అక్క డక్కడ, పుష్పవర్షములు=పూలవానలు కురియన్‌ కురియింపగా, మునిజనంబులు=మునుల సమూహము, జయజయద్వనులు= జయజయ ధ్యానములను, ఒనర్పన్‌= చేయగా దక్షవాటంబున్‌=దక్షారామమును వాచ్చెన్‌=ప్రవేశించెను భావము - ఆకాశమున దేవతలు మంగళ వాదంములను మైగించుచుండగొ అక్కడక్కడ అమరులు పూలవానలు క్రురియించుచుండగా మునులు జయజిలో నినాదములు చేయుచుండగా గోదావరీనది దక్షారామముషు ప్రవేశించినది వ ఆ అలీ ॥ _ ఇవ్విధంబున గోదావరి పుణ్యవాహినిం గొనివచ్చి సప్తర్నులు పరవా హర్పోత్కర్వంబున 194 , అర్థము - ఈ+విదంబున=ఈ రీల్రిగ సప్తర్మలు=ఎడుగురు దేవమునులున' దావరిః= న య ॥ ప ౧దావరి అమ పేరుగల, పుణ్యవాహిఎఫ్‌=పవిత్రమైన పదిల, కానివచ్చిళలే ల ఘు వామ్మిక్సి లై హాూద= 2 శ క్కిలి యగు, హర్ష సంతోషము యొక్క ఉత్కర్చంబు $5్‌= ఆధిక్కము చేతీ వ మ కు మ భావము. జేయుండు తగన్‌ సమ్వకృుమారాదనల్‌ _ 20 అర్ధము - తనకున్‌తాన=తనకు తానుగ ప్రతిష్టితుందు+ఐన=నెలకొనినః ఈ+దక్ష+ అధ్వర +ధ్వంసిన్‌=(దక్రయజ్ఞమును నాశనము చేసన) ఈ శంకరుని, ఎన్‌మును* నేను ముందుగ, పూజించితిన్‌=పూజ చేస్పిత్రిన పిమ్మటన్‌=తరువాత హరియున్‌=విష్థో మూర్ర్తియు, అంభోజాత గర్భుండునున్‌= బ్రహ్మదేవుడును, కని=చూచి కై సేసిరి=పూజించిరీ అంతమీ(ద=ఆ తర్వాత సురలున్‌=దేవతలును, గంధర్వులున్‌=గంధర్వులును చేరి సమీపించి, అర్భనముల్‌=పూజలు, చేసిరి=చేసిరి మీరున్‌=మీరుకూడ తగక్‌=తగిన విధముగ నమ్యక్‌+సమారాధనల్‌=బాగైన పూజలను, చేయుండు=చేయుడు భావము - ఓ సప్తర్ములారా। దక్షయజ్ఞ విధ్య్వంసకుడైన ఈ శ్రీ భీమేశ్వర సావి తనకు తానుగ ప్రతిష్థితుడైన సమయమృున ముందగ్గా నేను ఆ స్పామిని పూజించితిని తరువాత విష్ణుమూర్తి బ్రహ్మదేవుడు వచ్చి అర్చించిరి ఆ తరువాత చేవతలు గంధర్వులో ఠీ తే అనిన సంయములును గాల యాపనమున; జంద్రశేబరు సంప్రతిషాపనంబు తమకు సిద్ధింపకునికి సంతాపమొందం జఒలికె నాక్రాశవాణ్తి విస్స్పష్టప్టత్రీవ్రి 204 కాలయాపనమ నన్‌= ముహూర్తక్రాలమ్సృ మెంచిపోవుటచేత, చంద్రశేఖరున్‌=(చంద్రుని జ్‌! ఆ వి, ల ధరించినవాడైన) శంకరుని యొక్క, సంప్రతిష్టాపనంబుజ బాగుగా ప్రతిష్టించుట దన్‌ సంస్కారము, తమక్రు=తమక్తు, సిద్ధింపకునికి=లభింపక పోవుటచే సంతాపము+ఒ9 న వాక్కుతో, పలికెన్‌=చెప్పెన్సు క్‌ శ వరీనదిని భావము - ఆ విధముగ సూర్యుడు చెప్పినను సప్తర్నులు తృప్తిపడలేదు గోదా తెచ్చుటలోనైన ఆలస్యముచేత ముహూర్త సమయమునక్తు శ్రీ భీమేశ్వర స్వామిని లో చేయు ఘనకార్య సాధన లభింపలేదని బాధపడుచుండిరి అపుడు అశరీరవాణి ౯” వివరముగ పలి వది

---

Chunk 65 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0641-0650.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14263

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• శ్రీ
• కొన్ని
• అర్ధము
• భావము
• సూర్యుడు
• నందలి
• భీమేశ్వర
• నందు
• మిక్కిలిగ
• విశేషము
• పురాణము
• ఇట్లు
• విధముగ
• కలవాడును
• గొన్ని
• చేయబడిన
• కలవాడా
• దేవయ
• మహర్షి
• బ్రహ్మ
• భీషణ
• బోలె
• ఇంద్రుని
• కలవాడవు
• ధర్మ
• కంకణునకు
• సూర్చుడు
• దివ్యమైన
• నిశ్వాస

Extractive Summary:

విశేద ఫణితిన్‌=స్పష్టమగు వాక్కుతో, చెప్పెన్‌=చెప్పెను భావము - ధర్మ పారాయణుడైన అగస్త్య మహర్షి అమితానంచముతో కనులందు ఆనంద బాపష్పములు కలవాడును, మనసు నందు శివభక్తిని ధరించిన వాడునైన మంకణమునికి ఇంకను ఈ విధముగా నని స్పష్టమైన వాక్కుతో పల్కెను విశేషము - మైత్రావరుణుండు - భీమ 3 - 40 చెంత చెవి ఒబడినది వ అనంతరం బా వివస్వంతుండాత్మ ప్రతిష్టితంబైన యద్దివ్యలింగంబు నందు శివసన్నిధానంబు సేయందలంచి శ్రీ అర్ధము - అనంతరంబు=ఆ తరువాత, ఆ వివస్యంతుండు=ఆ సూర్చుడు: అల] ప్రతిష్టితంబు+ఐన=తనచే నిలుపబడినదగు, ఆ+దివ్యలింగంబు ఫందు=ఆ దివ్యమైన శివలింగ రూపమును, శివ సన్నిధానంబున్‌=శివునక్రు ఆశ్రయముకు చేయందఆఅంచో చేయతలపెట్టి స గ భావము - ఆ తరువాత సూర్యుడు తకచే ప్రతిష్టింపబడిన ఆ దివ్వ శివలిం రూపమూ నందు శివుని ఆవాహన చేయదలచి సూర్యుండు కైలాసంబున కరిగి శివని దక్షారామంబునకు( దోడితెచ్చుట సః. భావము - పండ్రెండు మూర్తులు కల సూర్చుడు పయనమున కక మూర్తిని వదలుచు వేగమ్సుగ కైలాసమునకు వెళ్ళుచుండగా రధ ప్రస్థాన వేగములచే ఆకాశము నందలి నక్షత్రము లనెడి ధూళి సమూహమును ఆకాశగంగలోని జలచరములు మింగుచున్నవి సూర్యుని రధము యొక్క జండాగుడ్డ తీవ్రముగ కదలుచుండుటచే కల్గిన గాలికి చంద్రమండలము చేణక్సృచ్చు క్రన్సించినది సింహికా పుత్రుడైన రాహువు యొక్క కంఠమును సూర్య రధ చక్రము మరల బ్రాధించుట చేత అ బాధల మూల్గులు విన్సించుచున్నవి ఆ రధమునకు కట్టబడిన 586 పంచమాశ్వాసము ఐ=అయి;, ఉన్నన్‌= ఉండగా, అప్పుడు=అపుడు, ఆప్రదీప్రంబుగాన్‌= అంతట మిక్కిలిగ ప్రకాశించునట్లుగా, కొన్ని=కొన్ని తలలు, సచరాచరజస్థిర చర రూపములతో కూడీన బ్రహ్మ=పరమాత్మ యొక్క: పారాయణంబులు=పారమును పొందునవియు, పరియించు నవియు=చదువునవియును, కొన్ని=కొన్ని బుగ్వేదంబు=బుగ్వేదమును, గుణియించు నవియును=వల్లెవేయున వియును, కొన్ని=కొన్ని యజురామ్నాయంబును= యజార్వేదమునుః ఆమేడించునవియును=మరల మరల చదువునవియు, కొన్ని=కొన్ని సామవేదంబునో సామవేదమును, చదువునవియును=పరించునవియును, కొన్ని=కొన్ని అధర్వణ వేదంబు అధర్వణ వేదమును, అధ్యానంబు=చింతనము, ఒనరించునవియును=చేయున వియునుః సంస్తుతియించునవియును=మిక్కిలిగ కొనియాడునవియును అట్టహాసంబు చేయువవియు* ధ్వనితో కూడిన పెద్దనవ్వు నవ్వునవియును ఐన= అయినటువంటి, ఆ విధి శిరంబుల చేతన్‌=ఆ బ్రహ్మశిరస్సులతో, గ్రుచ్చిన దండ=కూర్చిన మాల, పుండరీక= తెల్లతామరలః ముకుళ=మొగ్గలచే, మండిత= అలంకరింపబడిన, డుండుభంబునుం బోలె=రెండు తలల పామువలె, ప్రకాశింపన్‌= ప్రకాశించు చుండగా, కంర కోణంబునన్‌=కుత్తుక యొక్క కేంటీ స్థానము నందలి, కంరిక+ఉవరి=కంరాభరణమునకు పైన (పొదుగబడిన)' నీలంబునుంబోలె=ఇంద్రనీల మణివలె, కాలకూటంబున=కాలకూట విషము చేల సంఘటిల్లు=కలుగు, భ్రాంతి సంతమసంబునకు=భ్రమయను చిమ్మ చీ/కటికి ఖద్యోతం బులునుం బోలె=మిడుగుజు పురుగుల వలె, విద్యోతించు= ప్రకాశించు, కంకణ*చేలీ కడియములైన, అశీవిషజపాముల యొక్క విషానల=విషమనెడు నిప్పు యొక్క, విషృులింగొ మిల వలననిప్పు కణికల వలన, దుర్నిరీక్షుండు+అగుచు=చూడ శక్యము కానివాడగుచు' వికట పూరితంబులైన వికట=విరివియైన, జటాటవీ=జడల అడవి యొక పాటాముడియను, కుహర=గుహలో, విహరమాణ=విహరించుచున్ను స్నిగ్ధ=దట్టమైన పాటిల్లు=సంభవించు, ఘుమ ఘన హల యొక్క, క్రోడంబులనొలోభాగము లం “మైన, భూషా=అలంకారములెన ఘోషంబుంఘుంఘుమ్మను శబ్దము, భీషణ=భరో దొ స్టే ఇను భుజంగంబుల=పాముల యొక్క, నిదా ము౦€ గ్రంధి=గాఢనిద్రయను ముడిని, నిగ్రహింపన్‌=తాలగింపగా, కెంజడముడిన్‌=ఎజ్జని జ2ఉల యొక్క ముడియందు, బిగియించి=బిగియకట్టి, నెట్టియంబు=తలపాగు చుట్టి న=అమరినః జగబెట్టి పాపటేని= మహాశూరుడైన సర్చరాజు యొక్క, జిదల=తలపై గల, మాణిక్యంబుల కెంపుల యొక్క, తురంగలి మెళుంగుల్ప= ప్రకాశవంతమైన తళతళని కాంతులు, వెనువెంట

---

Chunk 66 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0651-0660.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 16547

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• భావము
• యొక్క
• అర్ధము
• నందు
• విధముగ
• విన్నవించిన
• దక్షారామము
• శంకరుని
• కొన్ని
• చేసెను
• దక్షవాటి
• మొదలైన
• సూర్యుడు
• బ్రహ్మ
• ఇట్లు
• చేసిన
• తరువాత
• మీంది
• భయంకరమైన
• చేతులు
• ప్రమధ
• యుండెను
• విన్నవించెను
• అర్థము
• మనవి
• పార్వతీదేవి
• నగరము
• నుండి
• విషమును
• నందలి

Extractive Summary:

పంచమాశ్వాసము 588 విశ్వజగత్‌=విశ్వము నందలి లోకములను, ఉత్పత్తి=పుట్టించుట, గుప్రి=కాపాడుట, విపత్రికారి యగు=నాశనము చేయువాడైన, పురారిన్‌=త్రిపుర సంహారకుడైన శంకరుని కనుంగాని=చూచ్చి, జయజయ శబ్దపూర్వకంబుగాన్‌=జయవాచకములతో, సంస్తుతి=మిక్కిలిగ నుతించుటను, ఒనర్చి=చేసి, ముకుళిత=ముడిచిన, కర+అరవిందుండై=పద్మముల వంటి చేతులు కలవాడై భావము = సూర్యుడు ఈ విధముగ స్తుతింపగా నంది సంతిుంచెను కోపము చేత భుకుటి ముడివడి భయంకరముగ హుంకరించు భృంగి భృంగిరిటి అను ప్రమధ గణ నాయకుల హుంకారములకు సేవించుచున్న దేవతల గుంపులున్న ప్రదేశములు దాటి ముక్కంటి ముందుకు నంది సూర్యుని గొంపోయినాడు ఆ ముక్కంటి పాదములకు వేద వేదాంగములు నమస్కరించుచున్నవి సూర్యుచంద్రుల కాంతులతో ప్రకాశించు మణులను పడగలపై గల సర్పరాజులు కర్ణాభరణములు కాగా ఆతని చెక్కిళ్ళు అందగించి ప్రకాశించు చున్నవి ప్రళయ కాలములందు కాలిపోయిన లోకముల బూడిదను పూసికొనుటచేట ఆయన దేహము తెల్లనై యుండెను ప్రళయ కాలములందు మరణించిన బ్రహ్మల పుట్టెైలతో కూర్చినమాలను ఆయన ధరించి యుండెను అందలి పుఖ్జైలు కొన్ని చరాచర రూప పరమాత్మ పారమును పొందుచుండెను కొన్ని బుగ్వేదమును వల్లెవేయుచున్నవి కొన్ని యజుర్వేదమును మరల మరల చదువుచున్నవి కొన్ని సామవేదమును చదువుచున్నవి కొన్ని అధర్వణ వేదమును చింతనము చేయుచున్నవి కొన్ని న్తుతించుచున్నవి కొన్ని అట్టహాసము చేయుచున్నవి అట్టి బ్రహ్మ శిరన్సులతో కూర్చిన మాల తెల్ల తామర మొగ్గలచే అలంకరింపబడిన రెండు తలల పొమువలె ప్రకాశించుచున్నది కుత్తుక మధ్య భాగమువ కంరాభరణములోని ఇంద్రనీలము జలె మచ్చ ఎర్పడినది అది విషమును మింగి దాచుటచేనైనది కాలకూట విషముచే నైన చిమచీకటికి మిణుగురు పురుగుల వలి చేతి కంకణములైన నాగరాజుల విషమనెడి నిప్పు కణికలచేత ఆయన చూడలేఎవాడుగ నుండెను విశాలమైన శంకరుని జడముడి గుహలో ప్రవహించు గంగానది అలల గాలి ఆ పుట్టిల సందులలో దూరి చేయుచున్న భయంకర శబ్దములు ఆతని అలంకారములైన కాలసర్పముల గాఢ నిద్రావస్థను తొలగించుచున్నవి శంకరుని జడముడిని గట్టిగ చుట్టియున్న నాగరాజు శిరముపై గల రత్నముల తళతళలు ఆకసము వరకు విస్తరించి ప్రకాశించుచు అప్పుడే అగ్నిస్తంభము నుండి పుట్టిన విధముగ నుండెను భయంకరమైన విషమును వాసన చూచుటచేత మూర్భపోయినట్లుగ నిరంతర ధ్యానముతో కనులు మూసియున్న సనక సనంద సనత్సుజాతాది యోగి పుంగవులు ముక్కంటి కిరువైపుల చుట్టి యుండిరి తలపై నున్న చంద్రునకు క్రొత్తగా కాళరాత్రి యనెడి కోటను జతచేసినట్లుగ పచ్చి ఏనుగుతోలును వదులుగ కట్టుకొని యుండెను - సూర్యుడు శంకరునకు ఈ విధముగ నమస్కరించి తన రాకికు కారణమును విన్నవించెను ఆ తరువాత ఆ|| ఇనుని తోడి చెలిమి నిభరాజ వదనుండు విన్నపంబు చేసె విశ్వపతికి నమృత మథన వేళ నావిర్భవుండైన భుజంగ హారుం జూడ బోద మనుచు 12 అర్థము - ఇనుని తోడి=సూర్యునితో గల చెలిమిన్‌=స్నేహము చేత, ఇభరాజ వదనుండు=వినాయకుడు అమృత మధన వేళన్‌= అమృతమును చిలుకు సమయమున, ఆవిర్భవుండైన=పుట్టిన, భుజంగహారున్‌=శివుని, చూడన్‌=చూచుటక్సు, పోదము=వెళ్ళుదము, అనుచు=అని పల్కుచు, విశ్యపతికి=విశ్వేశ్వరునకు, విన్నపంబు చేసెన్‌=మనవి చేసెను భావము - సూర్యునితో గల స్నేహముతో వినాయకుడు విశ్వేశ్వరునితో - పాల సముద్రము నుండి అమృతమును చిలుకునప్పుడు సృ్వయంభువుగ జనించిన నాగభూషణుని చూచుటకు వెళ్ళుదమని మనవి చేసెను సీ॥ విఘ్నాధినాధుండు విన్నవించిన మిదం ఒర్వతాత్మజ విన్నపంబు చేసె బర్వతాత్మజ విన్నపం బొనరించిన వెనుక గ్రౌంచఘ్నుండు విన్నవించెః గ్రౌంచఘ్నండటు విన్నవించిన యత్తతి మటీి విన్నవించెను మౌాతృగణము 'బ్రాహ్వాది మాతృ వర్గము విన్నవించిన వెండియు భూతముల్‌ విన్నవించె తే॥ _ నిందు ధరునకుం గైలాస మందిరునకు నభవ విచ్చేయు రవికి బ్రియంబు గాంగ నమృత వారాశి నుదయించి యంధ్రభూమి దక్ష పురి నున్న యా దివ్య తనువుజూడ 13 అర్థము - అభవ=పుట్టుక లేనివాడా! ఈ సూర్యుని కోరికకు తగినట్లుగ, ఇతని ధర్మము గొప్పదనమును పొందునట్లుగా దక్షారామమునకు వెడుకగ వెళ్ళివత్తము వ అని యానతిచ్చి యాక్షణంబ 17 అర్ధము - అని=అని, ఆనతిచ్చి=ఆజ్ఞాపించి, ఆ క్షణంబు=వెంటనే భావము - అని ఆజ్ఞాపించి వెంటనే కం చాటింపం బంచె.

---

Chunk 67 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0661-0670.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15581

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• శంకరుడు
• భావము
• అర్ధము
• శ్రీ
• భీమేశ్వర
• శంకరుని
• దక్షారామ
• యందు
• పురాణము
• దక్షిణ
• ప్రజలు
• ప్రమధ
• నుండి
• పార్వతీదేవి
• మొదలైన
• నందలి
• పద్మముల
• వంటి
• చేసిన
• నెక్కి
• దేవతలు
• మొదలగు
• మహాకాళి
• తొలగు
• నందు
• అనేకములైన
• మందార
• పుష్ప
• పాత్ర

Extractive Summary:

పాదపంకజున పము వందీ దక్షాశామ గలట్టియు, సాక్షాత్‌=సాక్షాత్తు (కన్నుల యెదుట వదూపాకునికముకం శ క్షే క కా అదిగో 0గనో దక్షారామ నగరము యొక్క మధృంబునకోమధ భాగము కందు, కదల క ం= కనులార, కంటిమి=చూచితిమి అంచు=అనుచుః ఎంతయుక్‌ మిక్కిలి సొ యం ఆనందించిరి ॥ తస్పౌందర్యము కలవాడు: భావము - దక్షిణ భారతదేశము నందలి ప్రజలు = ౭ నులచే క్షుడు, పార్వతీ హితుడు, నందివాహనుడు, చం6 ప మతిమని మకిలి పూజింపబడువాడు నైన శంకరుని దక్షారామ మధ్యము నందు కనుల కం॥ నాగేంద్ర కర్ణకుండలు నాగేంద్ర త్వక్కటీరు నగరాజ నులౌ సౌగంధ్య లలిత దక్షిణ శంక హూగుం గకుళాంటి మిట్టి భాగ్యమా గలదే విశేషము - ఈ ఆశ్వాసముననె 130వ పద్యమున ఎడమస్‌ అర్భాంగలక్ష్మీ గౌ రియు అని చెప్పబడినది కనుక ఎడమ భాగము నాక్రమించిన పార్వతీదేవి పరిమళము శంకరుని కుడిభాగమును పరిమళ భరితము చేేసడని భావించవచు | తే॥ అని సమస్త జనంబులు నవినుతింప నల్ల నల్లన చేంచేసె నంధకారి దక్షవాటిక పంటాపడంజఒు నండు హరి శతానంద శక్రాది సురులు గొలువ 37 అర్థము - అసి=థని సమస్త జ ౦బులుస్‌= అందరు ప్రజలును అభిమో పన్స్‌జప జో కాని గం న ల స్రుతింపగా, వారి= విష్ణువు, గదా నంద=జ్రహ్మదేవుడు శక్ర=ఇంద్రుడు అది=మొదిలే మురులు=దేవతలు, కొలువ=చేవింపగ్గా చక్షవాటిక=వక్షారామము యొక్క ఘంటాపదంగా నందు=రాజవీధి యందు, అల్ల సు స=వ్కెలమ్సైల్లగ అంధక+౨ర=(అందకుడను రక్కళ” చంపిన) శంకరుడు, వేంచేసెన్‌=వచ్చ్స బావము - ప్రజలు స ల ॥ ము - ప్రజలు స్తుతించుచుండ్షగా 'ఓ్రహ్మ విష్ణు మహేంద్రాది దేవతా ప్రముఖు వించుచుండగా శంకరుడు దక్షారామ్ష నగర రాజవీధి యందు మెల్లమెల్లగ వచ్చెను జ స్ట 8 వ॥ ఇట్లు భీమేశ్వర సదనాంతరంజు( బ్రవేశించి ర హై రా రః అర్ధము - ఇట్లు=ఈ విధమ్సృగ, భీమేశ్వరజక్తీ భీమనాధుని యొక్క; సదన+అంలే బున్‌=నివాసము యొక్క లోభాగమ్సన్సు, ప్రవేశించి=చాచ్చి క స భావము - ఈ విధముగ శంక్రరుడు శ్రీ భీమనాధుని నివాసము యొక్క లోభాగమా చొచ్చి బ్రదక్షిణాచ్చిటై యకలుష లీల గ్రెకొనియె హనవ్వవహుండు హనిర్విబాగముం బ్రకటిత సౌఖ్యకారి యయి పొయక వీన్‌ సమీరణంబు త్యం బకుండట బీమనాయకుని మందిదమధ్యము బొచ్చు నత్తటీన్‌ 40 అర్థము - వ్ర్యంబకుండుూముక్కంటి, అట=అపుడు, భీమనా యకువాశ్రీ లీపేట స్వామి యొక్క, మందిర్‌ మధ్యమున్‌ూఅలయ చుధ్యభాగమును, బౌచ్చులగతో ము ప్రవేశించు ఆ సమయమున, సకలదిశా ముఖంబులున్‌=తాన్ని దిక్కోల యొక్క మొ ల లును ప్రసన్నములయ్యెనానిర్మలములైనవి, ప్రదక్షిణ+అర్చి+బాకుడివైప్రగ తిరుగు న్‌ కలవాడై హవ్యవవుండు=అగ్ని దేవుడు, హవిస్‌+విభాగమున్‌= హోమదవ్యము ల /

---

Chunk 68 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0671-0680.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 15880

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• శ్రీ
• శంకరుడు
• మొదలైన
• యొక్క
• భావము
• అర్ధము
• దేవతా
• భీమేశ్వర
• దక్షారామ
• విశేషము
• సమయమున
• యందు
• లేనిది
• పూజించిరి
• కొందరు
• మొదలయిన
• బ్రహ్మ
• ప్రకాశించెను
• నంది
• వంటి
• నుండి
• నందలి
• తరువాత
• మొదలగు
• నందు
• విష్ణువు
• లింగ
• దేవతలు
• వీరు
• రెండవ

Extractive Summary:

608 పంచమాశ్యానము ముందు నాటి చతుర్హశీ తిధి యందు, రోహిణీ నక్ష్తత్రంబున=రోహిణి నక్షత్రమును పొంది యున్న సమయమున ద్ద యోగంబున=జ్యోతిర్మండలములో వ శుభ గ్రహకూటిమి సమయమున యోగీశ్వర+ఈశ్వరుండుజయోగీశ్వరులకు (ప్రభువైన శంకరుడు భావము - శంకరుడు అప్సరస కాంతలు చేసిన అనేకానేక ఉపచారములు గ్రహించి నాడు బృహస్పతి నిర్ణయించిన శుభముహూర్తము సమీపించినది మునులు ఆశీర్వచనములు పల్కుచుండిరి శంకరుడు నంది వాహనమును దిగినాడు పార్వతియు డిగినది శంకరుడామె చేతిని తన చేతితో పట్టుకొని వచ్చుచుండెను దేవేంద్రుడు ముందుండి బెత్తము చేత ధరించి జనసమ్మర్ధమును ప్రక్కలకు తొలగించు చుండెను మార్గశిర శుద్ధ చతుర్దశి యందు రోహిణీ నక్షత్రవేళ గ్రహకూటమి అనుకూలమైన సమయమున ఆ యోగీశ్వరేశ్వరుడైన శంకరుడు విశేషవఎ - అపర్ణ - పార్వత్తీదేవి శంకరుని కొజకు తపస్సు చేయుము రాలిన ఆకులను కూడ ఆహారముగ స్వీకరింపక కరోర తపమాచరించుట చేత బుషు లామెను “అపర్ల' అని సంబోధించిరి నాటి నుండి వార్వతికి అపర్ణ ఆను వామము ప్రఖ్యాతమైనది తే॥ దాంటెం బ్రాసాద దేహళి దర్పకారి ధరణి దర రాజపుత్రి కైదండ యొసంగ నమ్మహాదేవి కుచ మండలమ్ము సోంశి యంగకమ్ములం బులకంబు లంకురింప శ్వ అర్ధము - ధరణి ధరరాజ పుత్రి=(పర్వత రాజైన హిమమంతుని కుమారియైన) పార్వతీదేవి, కైదండ=చేయూత ఒసంగస్‌=ఈయగా, ఆ మహాదేవి=ఆ మహాదేవుని భార్యయైన పార్వతి యొక్క, కుచమండలమ్ము=చవుకట్టు, నోంకి=తగిలి, అంగకంబులన్‌=శరీర అవయములందు పులకంబులు=గగుర్పాటులు, అంకురింప=మొలకెత్తగా దర్చక+అరి= (మన్మధునకు శత్రువైన) శంకరుడు, ప్రాసాదదేహళి=దేవళమ్ము యొక్క కడపను, దా(టెన్‌= దాటెను భావము - పార్వతీదేవి చేయాత నీయగా అమె చనుకట్టు తగిలి దేహము పులకింపగా శంకరుడు దేవాలయము యొక్క గడపను దాబెను వ॥ అవ్పుడు త ఖావము - ఆ సమయమున ఉట అలో ఉత్‌ ఉ॥ త్థమును బేసినాండ నొక తప్పని చిత్తములో( దలంచునో యేమనునో తనుంగనిన నీశ్వరుండంచు భయంబుతోన యా స్వామికి నర్ననం బొసంగె శంబర శత్రుండు దక్త వాటికా ధామ విలాస దీర్షికల దన్సుగం బూచిన హల్లకంబులన్‌ కీర్‌ అర్ధము - శంబర శత్రు(డు=(శంబరాసురుని చంపిన) మన్మథుడు; తా=తాను, మును=పూర్వము, ఒకవ=జఒకానాక, తప్పు=అపరొధమును; చేసినా(డను=చేసితిని, అని=అని, చిత్తములో=మనసులో, తలంచునో=భావించునో, ఈశ్వరుండు=శంకరుడు, తనుం గనినన్‌=తన్ను చూచినచో, ఏమనునో=ఏమనునో, అంచు=అని భావించుచు, భయంబుతోన= భయపడుచునే, దక్షవాటికాధామ=దక్షారామ నగరము నందలి, విలాన దీర్థికలన్‌, అందమైన నీటి పట్టులందు, తన్సుగన్‌=తనివితీర, పూచిన=పూచినట్టి, హల్లకంబులన్‌, చెంగలువ= పూలతో, ఆ స్వామికిన్‌=ఆ ప్రభువైన శంకరునకు, అర్బనంబు+ ఒసథెన్‌*=పూజబే సెను భావము - పూర్వము తానొక తప్పు చేసితినని ఇపుడు తన్ను చూచి ఆ శంకరుడే మనునో యని భయపడుచునే మన్మధుడు దక్షారామ నగరము నందలి అందమైన నడబావులందు తనివిదీర పూచిన చెంగలువ పూలను తెచ్చి ఆ అదిదేవునకు సమర్చించి పూజించెను విశేషము - దీర్హిక=నాలుగు వందల ధనువుల పరిమాణము గల నీటిపట్టు-నడబావి వశ్రత - వాక్యవక్రత తే మును కటాక్షెక వీకణాంభోరుహముల నర్చనము లిచ్చిరఖిల లోకాధిపునకు శివుని పూజించి రప్పర ప్రీలు పిదప హస్త పంకజ పుష్పోపహారములను 45 అర్ధము - అప్పర స్రీలు=అప్పుర కాంతలు, మును=ముందుగా, కటాక్ష+ఏక+ వీక్షణా=శ్రీగంటి చూపులే ప్రధానముగ గల కన్నులనెడి, అంభోరుహములన్‌=పద్మములతో, అభిలలోక+అధిపునకు=అన్నిలోకములకు నాయకుడైన వానికి, శివునిన్‌=శంకరునకు: అర్పనములు+ఇచ్చిరి=పూజలను చేసిరి, పిదప=తరువాత, హస్తపంకజాపద్మముల వంటి చేతులలోని, వుష్ప+ఉపహారములను=పూలు మొదలయిన వూజా ద్రవ్యములలో; పూజించిరి=పూజచేసిరి భావము. గ్రధ మాత్సర్యములు జనకోటి కొదవె 47 అర్ధము - జనకోటికి= ప్రజాసమూహమునకు, ముక్తికంతయందు=మోక్షమనెడి డీ పై, కామమును=కోరికయు, మోహమును= ఆసక్తియును, బాలక=పదునారేండ్త లోబడీనే పిల్లలందును, ముగ్ధలందు=పండ్రెండు సంవత్సరములు కలిగి యావనోదయ మగుచుని బాలలందును, మోహ=మోహము, మదము=అభిమానమును అధిక పాప+అత్ములందు మిక్కిలిగ పాప కర్మలు చేయు మనసులు కలవారి యందు, అధర్మ+ఆత్ములందు*ధర] విరుద్ధమైన మనసులు కలవారి యందును, క్రోధ మాత్సర్యములు=కోపము, అసూయలొ' ఒదవె=కలిగెను భావము - జన సమూహమునక్తు మోక్షమనెడి కాంతపై కోరికయు అసక్తియో కల్గినది బాలకులందు ముగ్ధలందు మోహమదములు కళ్ళినవి అధిక పాపాత్ములందో అధర్మాత్ములందును క్రోధ మాత్సర్యములయ కల్గివువి వ॥ అనంతరం బా శివుండచ్యంతర వందిరంజునం బవేశించి హరి విరించి ప్రముఖ బృందొరకుల చేత మదుపర్కాద్యువచారంజులు గైకొని కక్ష్యాంతరంబులో గడచి గర్భ గృహ మండపంబు నందు నూత్నరత్న స్వరూపంబైన శ్రీ వీమనొడ్‌ మహాదేన స్వయంభూ జ్యోతి స్పుధామయ మహాలింగంబు నాగమోక్త ప్రకారంబో నర్చించి యాపాద మస్తకంబు తద్రూపంఒు ముహూర్త మాత్రంబు చింతించి 4 అర్థము - అనంతరంబు=తరువాత ఆ శివుండు=ఆ శంకరుడు; అభం మందిరంబునన్‌= మధ్య మందిరమ్సు ల్రోన్సిక్షి వ్రవేశించి=వాచ్చి, హరి=విష్ణువు; వరం బ్రహ్మ ప్రముఖ=మొదలైన, బృందారకులచేత=దేవతా ప్రముఖుల చేత, మధుపర్కం మధుపర్కము మొదలైన, ఉపచారంబుల్సు=స్సేవల్పు, కైకొని=గ్రహించి, కక్ష +అంతరంటు అంతస్థుల లోపలి భాగములను, కడచి=దాటి, గర్భ గృహమండపంబు నందు= గర్భాలయ లోని మండపము (దేవతా విగ్రహముల నుంచుటక్రై చుట్టును తెజిపిగ నుండునో స్తంభములపై కట్టిన కట్టడము) పైన, నూత్న రత్న స్వరూపంబు+ఐన=క్రొత్తీ రల ఆకారము కలదైన, శ్రీ భీమనాధ మహాదేవ=శ్రీ భీమనాధుడను పేరు గల శంకరుని యశ్‌ స్వయంభూ=తనకు తానై అవిరావించిన జాంబ.

---

Chunk 69 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0681-0690.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15804

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• భావము
• దానము
• అర్ధము
• భూమిని
• తరముల
• శ్రీ
• భూమి
• వారిని
• యొక్క
• సర్వ
• అన్ని
• చేయు
• చేయుట
• గాని
• అతడే
• భీమేశ్వర
• విధముగ
• దేవతలకు
• నందు
• ఇట్లు
• మొదలైన
• దేవేంద్రా
• వాండు
• భూదానము
• కలవాడవు
• గుణము
• జ్ఞానము
• మిక్కిలి
• నీవు
• నిన్ను

Extractive Summary:

• ఆ సభను సతివేళేలు ఈ విధముగ వోనేంటీ చేతులు జుడించి సేవన వ్రించుచు ఓ చక్ష్రాతామ శేమేశ్తరో మహాలింలో అడిదవ చాక్కునీక్‌ మననునేకు అంద సివావో ఫనక సవంచనాడి యోగీంద్ర నన్న కనియాడటర ఆక పేహంలటాయా ఐసీటీ ఒకే నీవు నిణరహాతుడవు గుణ సహిమేరల గుణ నమ్యుడ్థిల రవ వ గుణము వేత బ్రవ్మాత్రై సృష్టి చేయుదువు బీ జణముచేత ఏర్తువచై వోపితురా గణము వెత భుయ్రదత్లే వశంపజేతుపు న ॥| (సూర్య వంత్రరి నీివేటై వగరు ఓ ఫలు ఖూతాంచల్య లు! ఓ పఠమ పరీశేద్దులా చ వంతడతముం రాత్రి కూవములుగ ప్రవస్తింతుపు భూమి లదు అలై గాల్‌ కాశ రూవములతో సర్వజీవులందు పిక్తిలులే న ల ధు అన్నంటిని అనుభవించితి సట్‌ న్య బితంద్రియుడకే అస్పింలీయం గక. వరివుద్తుడవు నర్వజ్తలిః ఎప సపలేపీ కదలి రంపాన కటవాచ్రవు మావంటి శ్రీరికలు కలళారు అల్పాటుద్ధులు నీ టై వ సముట్లో స్రామర్య్యాములు ఓ దేవాది వ నీవు తలపున కదని చోటే లప జనాత్మ కలవాలి బృంవన్తు వగంగ్రల్తన నహర్తకు కూర నీల ర ల నకు పడ ర ఆపక మరణాదులు లేనివాడవు న పెకీ లోకములు ఫో కాసి శత యుతరడలో జ క స పభదరిడన్న దుష్టులపాలిటీ న ఓ ర్పదూన వేట బభించునాడినై సీష్టు ఏర్వాతీతుడవు, మునులకు ప్రాయమన వాడవు తవసో ఖలు తలని చలికి గాని ము సేపంచ్‌ శ్రమకు సాధనము నిజకర్శనష్పులైన కరడులు నన ముని స యే తెలివి చక గాని నీ మవ్య్యమనేడు సముద్రమున వ తటి క్ల్రంచుచు జెళలియ్యుక వీన్తు తప్ప ఇతరమైనీ చేదియు కఠతదుకనూో మనసును గాసి వక్తి కలవారమని వాదు పార్వతీదేవి న అర్భాణి ద శపో విశేషము బేటీ చ అ డవడేవ మహాలింగ భిమటేర ల నమస్కారము శో న.

---

Chunk 70 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0691-0700.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15483

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [103]

Key Terms:

• శ్రీ
• భావము
• భీమేశ్వర
• అర్ధము
• భూమి
• భూమిని
• యొక్క
• స్వామికి
• చేసిన
• దక్షారామ
• దేవేంద్రుడు
• భూమికి
• భూదానము
• స్వామి
• లేదు
• ధారపోసి
• విధముగ
• మహేంద్రా
• దేవేంద్రా
• భర్త
• దివ్య
• మండలంబు
• సమర్పించి
• హద్దు
• మూడు
• గౌతమీ
• సముద్రము
• పురాణము
• బంగరు
• ప్రతి

Extractive Summary:

సూనృతమె=సత్యమే, సారధర్మంబు=శ్రేష్టమైన ధర్మము, సహస్రనయన=వేయి పడద్రోయునది), నీక్రు=నీక్కు, తెలియన్‌+చెప్పితి=తెలియునట్లు వెప్పితిని సందియము* అనుమానము, వలదు=రూడదు న భావము - ఓ మేఘవాహనా! మనస్కులై=మనసులు కలవారలై, వినుండు=వినుడు, ప్రాక్‌+దిశకును=తూర్చుదిక్కునకును, యామ్యపశ్చిమంబులకున్‌= దక్షిణ పశ్చిమ దిక్కులకును, అంభోధి గౌతములు=సముద్రము గోదావరీ నదులు, అవధి చిహ్నలు=హడ్డు గుర్తులు, ఉత్తరమున= ఉత్తర దిక్కును మూ(డు యోజనముల తుద=మూడు యోజనములె దూరము చివరన, వాలిమేర+హద్దు, ఇద్రి=త్ర మధ్య గల భూమి చక్రవలయ రేఖ=చక్రము వలె గుండ్రని హద్దు కలది, ం ఈ మహాక్షేత్రము=ఈ గొప్ప ప్రాంతమును, ఎను=వేను, ఆ సుధాకర+తారకే అహస్కరముగ=చంద్రుడు నక్షత్రములు సూర్యుడు ప్రకాశించుచుండు నంతకాలము వరకు సర్వేశ్వరునకు= సర్వమునకు నాయకుడైన వానికి ఇందుధరునకు=చంద్రశేఖరునకు? బిడ్డ బిడ్డతరము=వంశ పారంపర్యముగా ఎలుకొండ్రు=కాపాడు కొందురు గాక; ఫణిరాజకుండలు=సర్పరాజులను చెవులకు కుండలముగ దరించినవాడైన, భీమ నాధదేవువశ్రీ భీమేశ్వర స్వామి యొక్క; భూమి= భూమి యందలి జనులు=ప్రజలు, అశ్రయించి=(ఆ స్వామిని ఆ భూమిని) ఆశ్రయించి, బ్రతుకుండు=జీవించుదురు గాక భావము - ఓ భీమమండల ప్రజలారా!

---

Chunk 71 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0701-0710.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 16330

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• శ్రీ
• భీమేశ్వర
• భావము
• నుండి
• అర్ధము
• స్వామి
• విశేషము
• నందు
• దక్షారామము
• దక్షారామ
• యందు
• బంగారముతో
• నందలి
• దక్షిణ
• చేయించెను
• మన్మధుని
• రతిదేవి
• మందార
• ప్రసిద్ధి
• కాశ్మీర
• స్వామియు
• త్రిలింగ
• స్వామిని
• వింటి
• గంధర్వ
• స్వామికి
• మధ్య
• ప్రధాన
• ఉద్యానవనము

Extractive Summary:

గొడుగు కలది) సార్వభౌముడుగ పాలింప(గాన్‌=పరిపాలిం మచ్చందగా పౌ సందాయియై=సుబమును కూర్చువదిగా, పాకో లక్ష్మీకంబు పాక=చక్కని వృద్ధి ఉ ఒద్రత=వెల్లడి వేయబడిన మాధవో మాధవీలతల యొక్క విచికిల= మల్లెల యొక్క, ప్రత్వగ్ర= ఘాత రమైన సౌరభ్య=సువాపల యొక్క, లక్ష్మీకంబు+ఐ=సంపద కలదైన వసంతకాలము= వసంత ుతువు ఉదయంచినో ప్రవేశించెను భావము - సర్వేశ్వరుడు నీలక్రంరుడునైవ శ్ర భీమేశ్వర స్వామి కత్రిలింగముల నడి భూమిని సార్వభౌముడై పరిపాలించుచుండగా అభివృద్ధి సూచకమై మాధవీ తీగల నూలే సువాసనల సంపద కలదై వసంత బుతువు ప్రవేశించెను [| విశేషము - త్రిలింగ భూవలయము అనగా త్రిలింగదేశము అనగా త్రిలింగము' మధ్య గల దేశము ఆ త్రిలింగములు - శ్రీశైలము కాళేశ్యరము దక్తారామ లింగములొ ॥ న్‌ శ్రీ పర్వత కాళేశ్వర దాక్షారామ సంజ్ఞ వజల త్రిలింగ దేశమున దగు( గృతుల పెడన కావ్యాలంకార చూడామణి - విన్నకోట పెద్ద కై పంచమాళ్వానము భావము - అ దక్తారామము నందు సురపొన్నలు వనమనెడి లక్ష్మీదేవి యొక్క కొప్పుపైన ముత్యాల వలవలె విరిసి ప్రకాశించుచున్నవి మన్మధుని నిప్పుకల బాణము వలె సంపెంగలు పూచినవి విశేషము - అలంకారము - ఉపమ శా॥ హేమంతావధి సంప్రబోధ గురువుల్‌ హృజ్ఞాత తేజోగ్ని ధా య్యా మంత్రాక్షరముల్‌ పటీరగిరివన్యా మంద వాతూలముల్‌ వేమాజుం గలశీ తనూభవ వధూ వేణీ భరాంత ప్రసూ నామోద గ్రహయాళువుల్‌ పొలసె దక్షారామ మధ్యంబునన్‌ రి అర్ధము - హేమంత+అవధిజమంచుకాలము యొక్క హద్దును, సంప్రబోధ= మిక్కిలిగ తెలివిడి కల్గించు, గురువుల్‌= ఉపాద్యాయులు, హృత్‌+జాత=(హృదయమున పుట్టు) మన్మథుని యొక్క, తేజస్‌=పరాక్రమమనెడ్తి, అగ్నిధాయ్యా=అగ్నిని (యాగము నందు) ప్రజ్వలింప జేయునపుడు పరించు, మంత్రాక్షరముల్‌= మంత్రముల (సామిధేని బుక్కుల) లోని అక్షరములు, కలశీతనూభవవధూ= అగస్త్యుని భార్యయైన లోపాముద్రాదేవి యొక్క: వేణీభర+అంత =క్రబరీ భారము యొక్క లోభాగమున గల, వ్రసూవ=పూవుల యొక్క: అమోద=పరిమళమును, గ్రహయాళువుల్‌=గ్రహించునవైన, పటీర గిరి=పటీర పర్వతముపై గల, వన్యాఅడవుల నుండి వచ్చు, మందవాతూలముల్‌=మందములై వెళ్లెత్తి; వైవగాలులు: వేమాణున్‌=మాటిమాటికి, దక్షారామ మధ్యంబునన్‌=దక్షారామ మధ్య భాగమున, పొలసెన్‌=వ్యాపించెను భావము - మంచు కాలము ముగియు చున్నదని తెల్పు గురువులు, మన్మధుని తేజస్సు అనెడి అగ్నిని ప్రజ్యలింప చేయుచు వరించెడి బుగ్వేదములోని సామిధేని మంత్రాక్షరములు, అగస్త్యుని భార్య ఐన లోపాముద్రాదేవి యొక్క కొప్పులోని పూవుల పరిమళమును గ్రహించు వాయువులు, చందన వృక్షముల పర్వతమైన పటీరాచలముపై గల చందన వనముల నుండి వచ్చు మందములైన వెట్టెత్తివవైన గాలులు (దక్షిణానిలము] దక్షారామమున (ఎడతెగకుండ;) ప్రసరించెను విశేషము - గ్రహయాళ్ళవ - “ గ్రహయాళువు శబ్దము అసాధువు గృహయాళువు అని యుండవలెను గృహయాళువు అని సవరించినచో గణభంగమగును"” అస పండిత. అర్ధము - విహారవిపిన= ఉద్యానవనము యొక్క, క్లోణీ విభాగంబునన్‌=భూభాగము నందు, అళికోలాహల=తుమ్మెదల రొదలతో, సంభ్రమంబును= ఉత్సాహమును, శుక వ్యాజ్భంభ మున్‌=చిలుకలు విరివిగ విజృంభించుట, శారికాకుల=గోరువంక మూకల యొక్క, సల్గ్లాపము లున్‌=సంభాషణ-ును, కలపుంస్కోకిల= అవ్యక్త మధురధ్య్వని గల గండు కోయిలల యొక్క, కంర=గొంతుకల యందలి, కోమల కుహూకారజమృదువైన కూహూ కుహూ అను శబ్దముల యొక్క: ప్రపంచంబుతోన్‌= సమూహముతో, రతికాంత=రతిదేవి భర్తట్రైన మన్మథుని యొక్క; మూలరధినీ=ప్రధాన సైన్యము యొక్క; ధాటీ సమారంభమున్‌=దాడి యొక్క ప్రారంభ ముమః తల(పించెన్‌=తెలియ జేసెను

---

Chunk 72 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0711-0720.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 16426

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• భీమేశ్వర
• శ్రీ
• భావము
• స్వామి
• వంటి
• అర్ధము
• స్వామిని
• నుండి
• నందలి
• చుట్టు
• జాదర
• మొదలైన
• భృంగిరిటి
• చేసి
• దేవతలు
• బంగారు
• వద్దకు
• బాగుగా
• సమయమున
• దక్షారామము
• నందు
• కుంకుమ
• విశేషము
• బంగరు
• పసిండి
• కాంత
• అప్పుడు
• మొదలగు
• కన్నులు

Extractive Summary:

మేచక=నల్లనివగు, మోచ+అరణ్యంబును= అరటితోటలు కలదియు, పరిసర భాగంబును, పరిసర=చుట్టుప్రక్కల గల, అవనిరుహ=చెట్ల యొక్క; నివహ=సమూహములైన; వకుల= పాగడల నుండి, పనస=పనసల నుండి, నిస్రంస్యమాణ=బాగుగా కారుచున్న, శీధురస= మకరందము యొక్క ధునీ=ప్రవాహము నందలి, జంబాల=ఎబురద యొక్క, జాల= సమూహము గల, వన విభాగంబును= తోట భూమి కలదియు, మద నికుంజంబును మద=అధికమైన సంతోషము చేత, చపల=చంచలములగు: చంచరీక=తుమ్మెదల, చక్ర=సమూహముల యొక్క, చరణ తాడన=కాళ్ళతాకిడి చేత, చంచల=బాగుగ కదలాడుచున్న చంపకజసంపెంగల దాడిమీ=దానిమ్మల, ప్రసవ మంజరీ= పూలగుత్తుల యందలి, రజ పుంజ=పరాగ సమూహము చేత, సముత్పుంజ = అస్తవ్యస్తమైన నికుంజంబును=పాదలు కలదియు, గంధసార మేదురంబును గంధసారగిరి= మలయ (చందనవృక్షముల) పర్వతము నుండి వచ్చు గంధవాహజ=గాలి యొక్క, ప్రవాహ=వెల్లువ యందలి, లహరికా-అలల యొక్క విహార=సంచారము చేత, బహుళి భూత=విరివియైన, నూతన=క్రొత్తవగు: క్రముక=పోకలః కుహళీ=పూగుత్తుల యొక్క గర్భ=లోభాగము లందు, నిర్భర=నిండియున్ను ఆమోద= పరిమళముచేత, మేదురంబునున్‌=సాంద్రమైనదియు, అగుచు=అగుచు, జగత్‌= లోకమునకు: ఆహ్హాదంబు=సంతోషమును పంపాదించుచు=కూర్చుచు, విజృంభించిన=అతిశయించిన భావము - ఇంకను ఆ సమయమున లోకమునకు మంగళాభరణమైన దక్షారామము శందుము చుట్టు ప్రక్కల తోటలందును దానిమ్మచెట్ల పండ్లు బాగుగొ పండి పగిలియున్నవి ఆ చెట్ల గూళ్ళ్యయందు ఉడుతల సమూహములు ఆడుకొముచున్నవి మిక్కిలిగ వంగిన చెట్ల చిగురాకులు కోళ్ళ తురాయిల వలె మిక్కిలి ఎజ్జనై మన్మథ సామ్రాజ్యము చేత పూజింపతగివట్లున్నవి క్రొత్త పూలలోని మకరందమును త్రాగుట చేత పంతోషించుచున్న పూల చెట్లు చక్కదనము అతిశయించి ప్రకాశించుచున్నవి వవదేవతలకు విసనకజ్జులగు అరటాకుల సమూహముల ప్రకాశముతో అరటితోటలు నల్లనై విస్తరించినవి చుట్టు ప్రక్కల గల పొగడ, పనసల నుండి బాగుగా కారుచున్న మకరందము చేత ఆ ప్రాంతమందలి భూమి తడిసి యున్నది మధుపానముచే మిక్కిలిగ సంతోషించి తిరుగాడుచున్న తుమ్మెద గుంపుల పాద తాడనములచేత ఫంపెంగల దానిమ్మల పూగుత్తులు బాగుగా కదలాడు చుండుటచేత ఆ పూలలోని పరాగ సమూహములు చెల్ల చెదరై విస్తరించుటచేత సంపెంగ దానిమ్మల పొదలు ఆన్నియు అస్తవ్యస్తమై కన్పించుచున్నవి కల్గించు, విగ్రహాన్‌* ఆకారము కల, భీమనాధునిన్‌=శ్రీ భీమేశ్వర స్వామిని గూర్చి, జాదర జాదర+అంచు= జాదరీ జాదర అను పల్లవితో, మృదు=మధురమైను చర్చరి గీతులు=కరతాళ ధ్వనుల తోడి పాటలు: పాడిరి=అలపించిరి భావము - వెన్నెల వేళభలందు దక్తారామ నగరము నందలి అరుగుల పైన అప్పరసలు మద్యము సేవించి అమిత సంతోషముతోను అత్వుత్సాహముతోను బంగరు వీణలను వాయించుచు భువన మోహనమైన రూపము గల శ్రీ భీమేశ్వర స్వామిని గూలి జాదర జాదర అనెడి పల్లవితోడి మధురమైన చర్చరీ గీతములను ఆలపించిరి చ॥ అనువగు కౌనుదీంగె లసియాడ6 బయోధరముల్‌ వణంకంగాం గనక మరాళ కీర కలకంర మయూర రదాధి రూఢలై వనితలు భీవ. గొల్వన్వచ్చి రొక్కుమ్మడిన్‌ 109 అర్థము - జిలుగున్‌మృదువైన చెంద్రిక వన్నె=సిందూరపు రంగు గల, చేలలును= వస్త్రములును, కాశ్మీర+అంగరాగంబులన్‌=కుంకుమమై పూతలను, వలిముత్యంబుల=చల్లని ముత్యములు పొదగిన, భూషణంబులును= ఆభరణములును, భాస్వత్‌= ప్రకాశవంతమైన, కేతకీ పద్రికా=పచ్చ మొగిలి రేకులతో విలసత్‌= ప్రకాశించుచున్న, వేణులున్‌=పాడవైన జడలును, చొక్కమై=అందమై, మెజయం.గా=ప్రకాశింపగా వేల్పున్‌+ చకోర+ ఈక్షణల్‌= దేవతాజాతివారైన (చకోరము వంటి కన్నులు గల) కాంతలు, లలిన్‌=డ్రేమతో, ఒక్కుమ్మడిన్‌= ఒక్కసారిగా, రాజశేఖరునిన్‌= చంద్రశేఖరుడైన భీమేశ్వరున్‌=శ్రీ భీమేశ్వర స్వామిని కొల్వన్‌= సేవించుటకై, వచ్చిరి=వచ్చిరి భావము - దేవకాంతలు సన్నని కుంకుమ పూవన్నె గల వస్త్రములను ధరించిరి శరీరముపై కుంకుమ మై పూతలకు పూసికొనిరి పాడవైన జడలను పచ్చ మొగిలి రేకులతో అలంకరించుకొనిరి వుర స్రీలు దేవకాంతలు అందు క్కనారిగ శ్రి భీమేశ్వర స్వామిని సేవించుటకై వచ్చిరి శా॥ బీజాపూరఫలేక్షు చారుమణిరుంభీమేచకేందీవరాం భోజంబుల్‌ సదములౌొచితంబులుగ శంబుంజేరెంగుంచస్థలి రాజార్ధాచరణం౦జఒ- డకనగరీ రామా సముత్తుంగ వ కోజద్వంద్వ నఖాం-ఎర స్ఫురణ రైకో విఘ్నరాజర్మిలిన్‌ 110 అర్థము - కుంభస్థలీ= ఎభ స్థలము లందలి, రాజ+అర్జ+ఆభరణంబుజ చంద్రరేఖ అను అలంకారము దక్త స్ఫురణ, దక్ష నగరీ=దక్రారామము నందలి, రామా=స్త్రీల యొక్క, సముత్తుంగ=మిక్కిలి ఎత్తైన, వక్షోజ చ్యంద్వ=చమజంటల యందలి, నఖ+అంకుర= నఖక్షత ముల యొక్క, స్ఫురణన్‌=తోచుటను, కై కోన్‌= అనుసంధింపగా, విఘ్నరాజు=వినాయక్రుడు: సమయ+ ఉచితంబులుగ=సమయమృునక్త తగినట్లుగా, బీజా జంబుల్‌, బీజాపూర=మాదీ ఫలములు, కనా చకువిు మణికుంభీ= మణిమయ కుంభము, మేచక=నెమలిపురి కన్నులు, ఇందీవర=నల్లకలువలు, అంభోజంబుల్‌=పద్మములు కలవాడై, అర్మిలిన్‌=డ్రేమలో, శంభున్‌=భీమేశ్వరుని, చేరెన్‌*సమీపించెను

---

Chunk 73 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0721-0730.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 17536

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• కుంకుమ
• శ్రీ
• వలనను
• కస్తూరి
• అర్ధము
• భావము
• కలిపిన
• నీటి
• భీమేశ్వర
• పరిమళ
• కస్తూరికా
• కర్పూర
• విధముగ
• దక్షారామ
• నీరు
• నీటిని
• వినాయకుడు
• కర్పూరపు
• చందనము
• సంధ్యా
• తాండవ
• కాంతల
• వినాయకుని
• స్వామి
• జవ్వాది
• యందు
• మాళవీదేవి
• జలంబు
• కూడిన

Extractive Summary:

భావము - పార్వతీ దేవిక్రి పేద్దకుమారుడైన వినాయకుడు తన ఎకుగు ముఖమునకు గల తుండముతో గొదావరీ నది నీటి ప్రవాహమును బిజ్టుగ పీల్చి అటునిటు త్రివ్పుట వలన కల్గిన గర్వముతో క్రుస్‌ త్రుస్‌ అని పైకి ఊోదుచు దక్షారామ నగర విపణి వీధి యందు వసంతోత్సవ విహారము చేసెను దేవకాంత లా నీటి తుంపవురలకు తడియలేక చాటుల దాగుకొనిరి మ॥_ ప్రమదం బింపెసలార మేనకయు రంబా మంజుషోషా తిలో చాలమంది వెదచల్లిన పరిమళ భరితమైన చల్లని పన్నిరు స్రవించి స్రవించి నెల తడిసి అక్కడక్కడ మడుగులు కట్టినవి ఆ పన్నీటి మడుగులలో అప్పురపల మొగములు ప్రతిఫలించుచున్నవి వారి కొప్పుల నుండి జారిపడిన చెముత్‌ ఒంతులు మదుగులలోని వారి మొగములపై తేలియాడుచున్నవి ఆ మడుగులు పరస్సులవలె మన్నవి మకరందము కాఅకు బయలుదేరిన తుమ్మెదలు పైన విహరించుచున్న ఆ తుమ్మెద గుంపులను మించునట్లుగా గుహ్యకులనెడి దేవజాతి వారు చెజకు విల్లు లెక: పెట్టి విడిచిన కలువ పూవులనెడి బాణములు ప్రకాశించుచున్నవి పద్మనాళములు సాధనములుగ గల భూతగణముల గోళ్ళ నుండి విస్తారముగ విడువబడిన జవ్వాది పరిమళ ద్రవ్యపు బురద సువాసనా భరితమై అలరించుచున్నది నలుదిక్కుల యందు అక్కడక్కడ జారిపడిన తామర తూడుల గుంపులు ప్రకాశంచుచున్నవి కుంకుమ పూవుతో జాగ్రత్తగా కూర్చిన పాదుల యందు నేర్పరియైన సేద్యగాడు మరువపు మొలకలను మేలుజాతి విత్తనపు వడ్లగింజలకు చల్లు విధమును మించిన విధముగా ప్రమధులు వెదచల్లిన మేలు ముత్యములు విస్తరించి ప్రకానించుమన్నవి వీటన్నింటి వలన వసంతబుతువు ప్రారంభమైనది ముతల్లోకముంకు 1 కష్ళలపండుగైవది అపుడు తే. బహుళ కస్తూరికా మేఘ పటలమునకం శీకరాసారమయ్యె గొజ్జెంగి నీరు వలుడ వడగండునయ్యె నవ్వర్వమునకుం గామినులు చల్లు కర్పూర బండ వితతి 124 అర్ధము - బహుళ=దట్టమైవ వల్లు రఘ్పూరికా=కస్తూరి య మేషువటల మువకు=మేఘముల సమూహముశరు గొజ్జెంగి సిరు=పన్నీరు శీకర+ఆసారమయ్మె= నీటి” తుంపురుల జడీవాశయైనది, ఆ వర్షమునకుక్‌=ఆ వావకం, కామి నులు= అందగత్తెలు వల్లు= చల్లెడి కర్పూర ఖండ=కర్పూరపు ముక్కల వితతి=సమూవాము, వలుద=ఉరువైన వడగండ్డున్‌+అయ్యెన్‌=వడగండ్డుగనైనవి భావము - గందర్వ కాంతల చేత దట్టమగ వెదజల్లబడిన కస్తూరి మేఘముల సమూహమైనది అప్పరసలు వెదచల్లిన పన్నీరు ఆ మేఘముల కండి వచ్చు జడివాన మైనది కిన్నర కాంతలు వెదజల్లిన కర్పూరపు పలుకుల సమూహము ఆ జడివానకు రాలుచున్న వడగండ్లు అయినవి విశేషము - ఈ పద్యము అనవేమారెడ్డి దృజ్జవర శాసనము నందలి శ్లోకమునకు అమవాదము

---

Chunk 74 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0731-0740.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15078

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [67]

Key Terms:

• శ్రీ
• భావము
• భీమేశ్వర
• యొక్క
• నిన్ను
• అర్ధము
• కలవాడా
• గొప్ప
• శర్వు
• భక్తి
• స్వామీ
• స్వామిని
• యందు
• శంకరుని
• వసిష్ట
• భీమేశ్వరా
• నందు
• అట్టి
• స్తుతించెదను
• లోకముల
• స్తోత్రము
• గూర్చి
• లేదు
• కలవానిని
• విశేషము
• మొదలైన
• నిను
• చేసిన
• అర్ధ
• గలట్టియు

Extractive Summary:

వేయినోళ్ళు గల ఆ ఆదిశేషుడే నిన్ను సమర్థముగ కొనియాడలేడట ఇక ఒక్కనోటితో నేను తమను సమర్థముగ స్తుతింపగలనా! మమ్ము రక్షించుము వ॥ అని సప్తర్షులు సంస్తుతించిరి తదనంతరంబ యరుంధతీదేవియు హంస వాహన పశు సఖి చండికా పరిచారికా సముదయంబును ననేక ప్రకారంబుల బ్రశంసించి యథాశక్తిం బూజించిరి 140 అర్ధము - అని=అని పై విధముగ, సప్త్రబుషులు=ఎడుగురు మహామునులును, సంస్తుతించిరి=చక్కగ స్తోత్రము చేసిరి తత్‌+అనంతరంబ=ఆ తరువాత, అరుంధతీ దేవియు=వసిష్ట మహర్షికి భార్యయైన అరుంధతియు, హంసవాహన=హంసను వాహనముగ గల సరస్వతీదేవియు, పశు=ప్రమధ గణములును, సభి=స్నేహితులు, చండికా=పార్వతీదేవి యొక్క, పరిచారికా= సేవకురాండ్ర యొక్క, సముదయంబుకఘు=సమూహమును అనేక ప్రకారంబుల=పలు విధములుగ ్రశంపించి=పాగడి, యధాశక్తి= చేతనైనంత వరకు, పూజించిరి= పూజచేసిరి భావము - అని సప్తర్నులు శ్రీ భీమేశ్వర స్వామిని మనసార స్తుతించి సేవించిరి ఆ తరువాత ఆరంజ్యోతియైన అరుంధతి, సరస్వతీ దేవియు ప్రమధ గణములు స్నేహితులు పార్వతీదేవి యొక్క పరిచారికలును వలువిధముల స్తుతించి యధాశక్తి పూజించిరి క॥ ఈ సప్త్రముని స్తోత్రము వ్రాసిన6 జదివినను వినిన వర్ణించినం గై లాసపతి దక్ష వాటిని వాసుండు జనులకు నభీష్ట వరమ్సు లొసంగున్‌ 141 అర్థము - ఈ సప్తముని స్తోత్రము=సప్తర్డులు చేసిన ఈ భీమేశ్వరుని గూర్చిన స్తుతి పారమును, వ్రాసినన్‌=వ్రాసినను, చదివినన్‌=చదివినను, వినిన=జఒకరు చదువుచుండగా వినినను, వర్ణించినన్‌=స్తోత్రము చేసినన్సు జనులకు=జీవులకు, కైలాసపతి= కైలాసమునకు నాయకుడును, దళ్షవాటి నివానుడు=దక్షారామ నివాసియైన శ్రీ భీమేశ్వర స్వామి, అభీష్టవరంబులు=కోరిన కోరికలను, ఒసంగున్‌=ప్రసాదించును భావము - వసిప్పాది సప్తర్షులు చేసిన ఈ భీమేశ్వర స్తోత్రమును వ్రాసిన, చదివిన, వినిన, స్తోత్రము చేసిన జీవులకాభీమేశ్వర స్వామి కోరిన వరములను ప్రసాదించును సదాశివ భక్తి మాహాత్మ్యం బింకను నాకెటింగింపవేయని యడుగుటయు వసిష్ట మునీంద్రు డిట్లనియె 142 అర్ధము - అనిన వినిజఅని చెప్పగా వినినవాడై;, మంకణుండు=మంకణముని, మునీంద్రా'ః=మునులలో శ్రేష్టుడవైన ఓ వసిష్ట మహర్షీ సదాశివ=శంకరుని యందలి, భక్తి మాహాత్మంబు=భక్తి యొక్క గొప్పదనమును, ఇంకను=ఇంకను, నాకు=నాకు, ఎజీంగింపవే= తెల్పుము, అని=అని, అడుగుటయు=అడుగగా, వసిష్ట మునీంద్రుండు=వసిష్ట మహర్షి ఇట్లు+అనియె=ఈ విధముగ చెప్పెను భావము - అని వసిష్ట మహర్షి చెప్పగా వినిన మంకణముని - ఓ మహర్షీ సదాశివుని భక్తి యందలి మహత్త్యమును గూర్చి ఇంకను చెప్పుమని ప్రార్థించెను అపుడా వసిష్ట మహర్షి మంకణమునితో ఈ విధముగ చెప్పెను తే॥ కల్పవృక్తం బదేటికిం.

---

Chunk 75 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0741-0750.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 14663

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• భావము
• భక్తి
• శివభక్తి
• అర్ధము
• యొక్క
• భక్త
• చేయు
• ఒకండు
• శంకరుని
• నతండొకండు
• అతడొకడును
• కలియుగము
• శివుని
• పంచాక్షరీ
• అతండు
• నందు
• యందు
• గాని
• సొమ్మును
• చేసి
• మంకణమునీ
• గొప్ప
• కలియుగమున
• ధర్మంబు
• ఇంకను
• భూమిపై
• చేసిన
• కాని
• అంటుకొనక
• ఎవడు

Extractive Summary:

రాగద్వేషములగెడి చెపలతోకు కామ క్రోది లోశ ప్‌ మద క ్‌ క ళో మ్‌ తృర్పములము క్రూరమైన మొసభ్ళతొ కూడుకొల వ్యాపించి యు స్వదియు యః గ్‌ వ ళ్‌ గ స నీ జా య్‌ 4 శు ఇలో చా లో ర్మ పేరితుతైన జీవ కొటున, ఉాన ౮ క ఈ - లతలు (రితుంై న జవుంి కొట్యమిట్టాడు మందురు. 064 క అరము :- ఒకనాండు=ఒక రోజు; గౌరి=పార్వతీదేవి; అభవున్‌=శంకరుని; ప్రార్ధించి= నమస్కరించి; అడిగె= అడిగినది; ఫాలనయన=నుదుటి కన్ను గల ఓ ముక్కంటీ! వ॥ మజథియు నొక్కటి చెప్పెద సదాచార నిరతులైన శైహ్మ క్షత్రియ వైశ్ళులును _దైవర్జ్య శుశూషాపరులై సత్యవాదులైన శూద్రులును ఒతివ్రతలైన పుణ్య స్రీలును నాత్మ దర్శనంబునకు నధికారులు విశేషించి 158 అర్ధము - మతజియున్‌=ఇంకను, ఒక్కటి=ఒక విషయమును చెప్పెద=చెప్పెదను, సదాచార=మంచి నడవడి యందు, నిరతులైశ=మిక్కి లి అసక్తి గల వారైన బ్రహ్మ= బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియ=క్షత్రియులు వైవ్యలును=కోమటులను తైవర్హ్ర్య=ఈ మూడు వర్ణముల వారికి, శుశ్రూషాపరులైన, సేవించుట యందు ఆశక్తి కలిగి పత్వవాదులై న=నిజమును పలుకువారైన, శూద్రులును=శూద్రులుము, పతవ్రతలై = పతివ్రతలై ఎట్టి పుణ్య స్తీలునున్‌= పవిత్ర కాంతలును, ఆత్మ దర్శవంబునకున్‌=పరమాత్మ జ్ఞావము వకు అధికారులు= అర్హులు విశేషించి=ఇంకను భావము - ఇంకను ఒక విషయము వెప్పిం ను సడాదారములను పాటించు బాహ్మణ క్షత్రియ వైప్రులుసు ఈ మూడు వర్ణముంవారి* సేవించుట యందాసక్తి కల్లి పత్యవాదులైన శూద్రులు ఒ ఎతివ్రతరైన పుణ్య ద్రీం.

---

Chunk 76 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0751-0760.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 14352

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [91]

Key Terms:

• భావము
• అర్ధము
• పార్వతీ
• యొక్క
• వంటి
• కలదానా
• మనసు
• ధ్యానము
• నన్ను
• యందు
• సుఖము
• శ్రీ
• పురాణము
• మొదలైన
• సుమా
• సంసార
• ఖములను
• ప్రాపంచిక
• బంధములనెడి
• భీమేశ్వర
• వాయు
• చేసి
• యమము
• ప్రత్యాహారము
• నందు
• భయంకరమైన
• సర్వ
• ముఖము
• సాకార
• గురువును

Extractive Summary:

అనేక జన్మల పుణ్య ఫల సంవద వలన జీవికి యెశ విద్యయందు అనక్తి సమకూరును పరిపూర్ణ యోగమునకు వాయు మార్గముల పవిత్ర ప్రవర్తనలే సాధనములు ఇడ్త_ప్రింగళ, సుషుమ్న మొదలైన నాడులలోని వాయువులను బంధించి జయించ్తుటయే చిత్తము య్వుక్క నిలుకడకు బలము ఆత్మ యొక్క ఆదేశము మెరకు మనసు ్రవర్తించినచో ఇంద్రియములు ఎదురాడజాలవు యమము నియమము ఆసనము ప్రాణాయామము ధ్యానము ధారణము ప్రత్యాహారము సమాధి అను ఎనిమిది అంగములతో యోగ విద్య ప్రకాశించును విశేషము - యోగవిద్య యందలి అప్పాంగములు - 1 యమము - అహింస సత్యము అ్తేయము (దాంగిలింపకుండుట) బ్రహ్మచర్యము, అప్రతిగ్రహము (దావము త్రీసిక్‌ కుండుట) - అను నియమములు కలది 2 నియమము - శౌచము (శచిగా ఘుండుఓ) సంతోషము తవస్సు స్పాధ్యాయము ఈశ్వర ప్రణిధానము (కర్మ ఫలములను ఈశ్వరునకు అర్పించుట) - అను వినులు కలది 3 అసనము - ఉన్నత స్థితులఘు పొందుటకు శారీరకముగా మానసికముగా సలుపు అభ్యాసము ఈ అఫనములు ఎకుఒది నాలుగా విధములు సాధకులకెట్టిది సులభముగా సుఖముగా నుండునో అట్టి ఆసనమును ఎమ్నుకొనవలెను స్థిర సుఖమాసనమ్‌” - సాంఖ్య దర్శనము (అధ్యా-3 ఫూ-34) స్థిరమై సుఖము నిచ్చు కూర్చుండు విధానము ఆసనము 4 వాణాయామము - ప్రాణమును నిరోధించుట అవగా పాణమును వశము చేసికొనుట స్థిరాసనము ఏర్పడిన తరువాత నాడీశౌచముతో ప్రారంభమగు సాధన యమము, నియమము, అసనము ప్రాణాయామము - అను నాలుగు అంగములకు అభ్యాసయోగము అని అందురు 5 ధ్యానము - “రాగోపహతిర్భ్యానమ్‌” - సాంఖ్యదర్శవము - (అధ్యా 3 ూ- 30) చిత్తమును చలింపజేయు విషయానుగాగము గాల. - త్రివర్గంబు - ఇచట ఛర్మము అర్ధము కామము అనెడి మూడున ట్రహ్మ జ్ఞాన సంబంధము అత్మ జ్ఞాన సంబంధమునై న ధర్మము సంపద కోరికలని భావము ఈ మూటి ఎకీకరణమే మోక్షమునకు సాధవమనియం తాతృర్వము తే॥ _స్రర్వభూతములందును సమత బూని సత్త్యవిదుండయి యెవ్వాండు సంచరించు నతండు శివబక్తు. 694 పంచమాశ్వాసము అన్వ్యాయవర్తనంబు+అది=ఆ దోషపూరితమైన ప్రవర్తన కారణముగా(గన్‌= కారణముగ ఉఊగ్ర=భయంకరమైన, భవపయోధిన్‌=ప్రాపంచిక బంధములనెడి సముద్రమున, పడి=జారిపోయి మునుంగుదురు=మునిగిపోదురు భవపయోధిలోన్‌=ప్రాపంచిక బంధములనెడి సముద్రములో, పడియుండి=జారిపడి కొట్టుమిట్టాడుచు, నరక కూపమునన్‌=నరకమనెడి నూతిలో, ఉత్‌+మజ్జనంబు=తేలియాడు చుండుటను, కాంతురు= చూతురు నిరయమున=శుభములేని దైన నరకమున, పెద్దదాలంబు=చాలకాలము, వికృతి బొంది=దీనతను నిరసనను పొంది, ఇలకు వచ్చి=భూమిపైకి వచ్చి హీనజాతి=తక్కువ జాత్‌ యందు, జనింతురు=పుట్టుదురు, హీనజాతి=ఆ తక్కువ జాతి యందు, జనించి=పుట్టి, పాప+అనువృత్తిన్‌=పాపములను అనుసరించుచు, అధ పాతమునకు=జారిపోయి నరకమున బడుటకై, అట=అక్కడ, పాపులు+అగుచుందురు=పాపములు వేసిన వారగుచుందురు భావము - జీవులు తమ హృదయములను కామ కోధ లోభ మదములకు అంకితము చేసి జ్ఞానముచే మానవులుగ తమకు నియతమైన సంప్రదాయములను వచలివేయుదురు ఆ విధముగ సంప్రదాయములను వదలివ్నే అవ్యాయ మార్గమున ప్రవర్తించుచుందురు ఆ అన్యాయ మార్గము పాప ప్రవర్తన కారణముగ భయంకరమైన ప్రాపంచిక బంధములనెడి సముద్రమున పడిపోదురు అచ్చటి కుండి వరకమను మాతియందు లేలియాడుదురు అక్కడ చాల కాలము దీనతను హీనతఘు అనుభించి భూమిపైకి వచ్చి హీనజాతిలో పుట్టుదురు అట్లు పుట్టి పాపములను చేయుచు పాపులై మరల జారివడి శరకమునే చేరుదురు విశేషము - అలంకారము - కారణమాల తే ఎట్టి హీనాత్మునకు నైన నేన శరణ మెట్టి పుణ్యాత్మునకునైన నేన దిక్కు నన్ను వర్ణింప మేలు మౌనవ్ఫల కెందు సత్యమిది నమ్ము హిమధామచారువదన;!

---

Chunk 77 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0761-0770.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15414

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• పార్వతీ
• భావము
• అర్ధము
• మూడు
• బ్రహ్మ
• గాని
• జ్ఞాన
• జీవి
• జ్ఞానము
• యందు
• నందు
• విశేషము
• మోక్షమును
• సుమా
• సమాధి
• పరమాత్మను
• యొక్క
• కలది
• భీమేశ్వర
• పురాణము
• మొదలైన
• విధముగ
• వంటి
• కలదానా
• యున్న
• గాలి
• అలంకారము
• మాయను
• ఓంకారము
• ఆత్మ

Extractive Summary:

ఆ+*మహా దేవుండు=ఆ మహాదేవుడైన శంకరుడు, ఇట్లనియె=ఈ విధముగ పల్కెను భావము - అని శంకరుడు చెప్పగా పార్వతి వినినది పూర్పపు యోగీంద్రులైన సనక సనందన సనత్కుమార సనత్సుజాతాదులు ఎ జ్ఞానమార్గము నెజిగి సంసార సముద్రము నుండి విముక్తులై మోక్షమును పొందిరో ఆ గొప్ప జ్ఞాన మార్గమును సవివరముగ సెలవిండు అని అర్థించినది ఆ మహాదేవుడిట్లు చెప్పెను మాలిని శమదమ పరినిష్తా సర్వభూతానుకంపా సమనిగమ నివృత్తి జ్ఞాన వృత్తి ప్రశొంతుల్‌ కమలదళ నిబాక్తీ! డెప్పు డయ్యదనం గాని తే, తన్ను గేవల మాత్మగాం దలంచి యిష్ట మథిశయము దృఢముగంజూచునప్తడు గాని జన్మ దు జ జరావ్యాది శాంతికరము బ్రహ్మ విజాన మూరక పట్టు వడదు 185 అర్ధము - చైతన్యము=చేతన, ఎపుడు=ఎల్లపుడు, సర్వంబున్‌+తానయై= అంతయు తానే ఐ, విలసిల్లు చుండున్‌=ప్రకాశించుచుండునో, ఆ+వేళన్‌+కాని=అపుడు గాని (అపుడే) విశ్వ భూతములను=లోకము నందలి జీవుల నన్నింటిని, ఎప్పుడు=ఎపుడు, పరిపాటిన్‌=ఎసాధారణముగనే, తనయందు=తనలో, వీకించున్‌=చూచుకో, ఆ+పాటన్‌+ కాని= అపుడుగాని (అపుడే) తాను=జీవుడు, సకల భూతములకు=సర్వ జీవరాశి యొక్క: సంతసంబునున్‌= సంతోషమును, పొంది=అనుభవించి, ఎవుడు=ఏ సమయమున, వర్తించున్‌= ప్రవర్తించునో, అలర వ. స గ్యేములను పుణ్యములను లనే జ్ఞానమును సంపాదించినపుడు గానీ, మోక్షంబు డే కలుగదు, జ్ఞానమన(గ=జ్ఞానమనగా, వేదాంత ఎజ్ఞానము= ఉపనిషత్తుల యందు చెప్ప శ దానిని తెలిసికొనుట, ఇతర=ఇతరమైన, ఎజ్ఞానము=తెల్సివిడి, ఎంచి చూడన్‌= పరిశీల చూడగా, అజ్ఞాశము=మాయ భావము - పవిత్రమైన ఆత్మ గల ఓ పార్వతీ!

---

Chunk 78 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0771-0780.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 14061

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• కలవాడా
• భావము
• అర్ధము
• బ్రహ్మ
• భీమేశ్వర
• వంటి
• శ్రీ
• పార్వతీ
• వాండు
• అతడే
• వాడా
• బ్రహ్మజ్ఞాని
• యందు
• ఎవని
• వెనువెంటనే
• పురాణము
• నీవే
• జ్ఞాన
• మొదలైన
• విశేషము
• దేవతలచే
• అతండు
• లేనివాడు
• వినుము
• అనేక
• లందు
• కలవాడైన
• ఖావము
• చూడుడు

Extractive Summary:

708 పంచమాశ్యాసము చుండునో, మహాత్మునిన్‌=గ్‌ ప్ప ఆత్మ కలవాడైన, ఆతనిన్‌=అతనిని, పాడంగను=చూచు, సజ్ఞనులకున్‌= మంచి నూనవులకు, ఆ క్రణంబ=వెంటనే కిల్చిషంబులు= పాపములు, అడంగున్‌= ఆణగిపోవును భావము - ప్రత్యక్ష జ్ఞానమున్నంత వరకు ఎవని హృదయము బఒహ్మజ్ఞానమనెడి తోవ యందు సంచరించుచుండునో అతడు మహాత్ముడు అట్టి వానిని దర్శించు స్నజ్జనులకు ఆక్షణమ పాపవినాశన మగును తే; అన్వయము షపొవనంబు కృతార్ణుండతండు పుణ్యవతి, వారి వేస్టిత భూతధాత్రి, జెలంగి యోబాడు నెవ్వని చిత్త వృత్తి సచ్చిదానందమయసుధాసాగరమున 196 అర్ధము - పుణ్యవతి=సుకృతముకల దానా, ఓ పార్వత్తీ! భానము - ఈ విషయములు దేవతలందును గురువులందును నమ్మకములు గల వారలకు మాత్రమే తేటతెల్లమగును అని పార్వతికి శంకరుడు బోధించెనని వసిష్టుడు మంకణ మునికి చెప్పినట్లుగా వూతముని శౌనకాది మహర్చ్నులకు వివరించెను శా॥ ఆకల్ప స్ధిర ధర్మ వైచవ! ఆ పాద పీం శక్తిచేత బాగుగా వృద్ధి చెందిన గొప్ప మహత్త్వము గల బెండపూడి అన్నయ మంత్రీ!

---

Chunk 79 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0781-0790.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 16397

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [154]

Key Terms:

• ఐనన్‌
• నందు
• యొక్క
• భావము
• అర్ధము
• ఫలంబు
• శ్రీ
• దక్షారామ
• దక్షారామము
• యైనను
• పుట్టిన
• తారక
• చేసిన
• ఫలితము
• సద్య
• శంకరుడు
• విశేషము
• శ్లో
• ఇట్లు
• యందు
• వరము
• కలుగు
• నేను
• ఐననున్‌
• వాడైనను
• ప్రాణములు
• పుట్టునవి
• ప్రాణ
• వృద్ధ
• మండలము

Extractive Summary:

శ్రీనాధ మహాకవి ముచ్చటపడి భీమేశ్వర పురాణమున ప్రస్తుత పద్యము నందు, కాశీ ఖండమున ౩ ఆ 190 పద్యము నందు ఈ శబ్దము [గ్రహించినాడు వ॥ _ థొల్లి కృత యుగంబున నమ్మహాస్థానంబున సంశ్రితద్రతులును ద్రికాల విహితా చరిత స్నానులును బస్మోద్దూళిత్ర సర్వాంగులునం రుద్రాక్షమాలికాభరణులును జటావల్కల ధారులును శంభులింగార్పనా పరాయణులును నగు మహామునులు పెద్ద కాలంబు ఘోరతపంబు. ఈ దక్షవాటమునకు=ఈ దక్షారామమునకు, వరమున్‌=వరమును, కృపసేయుము=దయ చేయుము మీ+పద+అంభోజములకు=మీ పాద పద్మములకు, మేము=మేవం౦దరము మొక్కదము=నమస్కరించెదము భావము - ఓ నిత్యమంగళ స్వరూపాః దేవాః మహాత్నాః విరూపాక్ష! షష్టాశ్వాసము 719 చ॥ అనంగ బ్రహృష్టచిత్తుండయి యర్ధశశాంక కిరీటుం డప్పు డి ట్లను దగ నూర్ధ్వ్యరేతసుల కమ్మునిముఖ్యులకు న్విశుద్ధవ ర్తనులకు నిచ్చితి న్వరము దక్షుని వీటికి దక్షవాటికి న్ననుపమ రత్నపేటికి మన ప్రమదావహవస్తు కోటికిన్‌ 10 అర్ధము - అవ(గన్‌=అని కోరగా, అర్ధ శశాంక కిరీటుండు=అద్ధ చంద్రుడు కిరీటముగ గల శంకరుడు, ప్రహృష్ట చిత్తుండు+అయి=సంతసించిన మనసు కలవాడై, అపుడు=ఆ సమయమున, ఊర్థ్వరేతసులకున్‌=వీర్యపతనము కానీయనివారికి, విశుద్ధ వర్తనులకున్‌= పవిత్రమైన ఆచరణ కలవారు నైన ఆ+ముని ముఖ్యులకున్‌=ఆ ముని గ్రేష్టులకు, తగన్‌= తగినట్లుగా ఇట్లు+అనున్‌=ఈ విధముగ పల్కెను, అనుపమ=సాటిలేని, రత్న పేటికి= రత్నముల పెట్టెకు, మనస్‌*=మనసునకు, ప్రమద+ఆవహ=మిక్కిలి సంతోషమును కూర్చునట్టి, వస్తుక్రోటికిన్‌=వస్తురాశి కలదగు, దక్షుని వీటికి=దక్తుని నగరమైన, దక్షవాటికిన్‌= దక్షారామము నకు వరము=వరమును, ఇచ్చితిన్‌=ప్రసాదించితిని భావము - అని మహర్షులు ప్రార్థింపగా చంద్రశేఖరుడైన శంకరుడు సంతసించి వైైష్టిక బ్రహ్మచారులు, పవిత్రమైన నడవడి కలవారు అయిన ఆ మహర్షులతో ఇట్లు పల్కెను అమూల్య రత్నములకు పెబ్టెయు మానసానందకరములైవ వస్తురాశి కలదియు దక్షుని నగరమునైన ఈ దక్షారామమునకు వరము ప్రపాదించితిని తే!

---

Chunk 80 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0791-0800.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 16221

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [33]

Key Terms:

• శ్రీ
• భీమేశ్వర
• భావము
• సప్త
• అర్ధము
• మాసము
• నందు
• విశేషము
• యొక్క
• యందు
• స్నానము
• స్వామిని
• సూర్యుడు
• స్వామి
• పవిత్ర
• రెండు
• నక్షత్రముతో
• లింగంబు
• గోదావరి
• గోదావరము
• నక్షత్రంబున
• భోజనము
• దక్షారామము
• వందు
• మంత్రమును
• పార్వతీ
• గోదావరీ
• నమస్కారము
• నీవు
• కిన్నర

Extractive Summary:

షవ్పాశ్యానము శీతల కాలము ఉపవాసమున్నంతనే కల్గును కాశీ క్షేత్రమున కోటిమంది బ్రాహ్మణులకు భోజనము పెట్టినచో కల్గెడి ఫలితము ఈ దక్షారామమున భిక్షునకు ఒక్క భిక్ష పెట్టినచో కల్గును కురు క్షేత్రమున సూర్యగ్రహణ కాలమున తులాపురుష దానము చేసినచో కలిగెడు ఫలితము ఒక్క బ్రాహ్మణ అతిధికి భోజన సమయమునకు వచ్చిన శివ యోగులకు భోజనము పెట్టుట వలన ఈ దక్షారామమున కలుగును విశేషము - కాని - “కాని మాత్రంబైన” అని చెప్పుట వలన 'కాని' అనునది తక్కువ విలువ గల నాణెమని తెలియుచున్నది ఎంత విలువ గల నాణిమో తెలియదు శ్రీనాధుని కాలమున '“దీనారము అను టంకమున్నట్లు “దీనారటంకాల+దీర్ధ మాడించితె దక్షిణా ధీశు ముత్యాశాల అను శ్రీనాధుని చాటు పద్వము వలన తెలియుచున్నది “ఎట్లు చెల్లింతు టంకంబు లేడు మార్లు అని మరి యొక చాటువు సంస్కృత భీమ ఖండమున కాని" నాణెము యొక్క ప్రసక్తి లేదు “స్వల్ప ధనము అని మాత్రమే కలదు (అధ్యా-29 శ్లో-34) యో ముష్టి మాత్రం ధాన్యం వా స్వల్ప మాత్రం ధనంచవా దదాతి దక్ష ఫగరే సోవంత ఫల మశ్నుతే తే భీమ లింగంబు త్రిభువన స్వామి యెప్పుడు సన్నిధానంబు. ఎచటికి వెళ్ళితివో తెలియకుంటిమి మరెన్వటికి వెళ్ళక ఇద్నటనే ఉండుమ ప్రార్థించిరి ఆ స్వామి ససేయని ఆముములు మాచుచుందగనే కోరం కోరికలను మసాదింపగ శ్రీ భీమేశ్వర దివ్యలింగము వందు మెజవ్పుకాంతితో 'వ్రవేశింవెను ఆ ముములంద ఆశ్చరృపడిరి ఓ పార్వతీ! ఆల కై ఆబుక్సల ఆల ఆయి అర్ధము - హారి=మనోజ్ఞమైన, సప్త సింధువు=సప్త గోదావరము అఖిల కాలంబున్‌= ఎల్ల కాలమును, ఒక=జఒకే, ప్రవాహంబు తోడన్‌=పారుదలతో, భీమలింగంబున్‌=శ్రీ భీమేశ్వర స్వామిని సేవించి=సేవచేసి పప్రేమన్‌=గ్రేమతో బెరసి=వ్యాపించి మదిన్‌=మనసులో, ఉబ్బి=సంతసించి, ఒరసి=స్వామిని ఒరసికొని పాతాళము=పాతాళమును ఒరసి=డీకొని, మున్నీటిన్‌= సముద్రమును, సంక్రమించె=ప్రవేశించెను భావము - మనోహరమైన సప్త గోదావరము జీవనదియై ఎల్లవేళల ప్రవహించుచు శ్రేమతో వ్యాపించి శ్రీ భీమేశ్వర స్వామిని సేవించి అతిశయించి ఆ స్వామిని ఒరసికొనుచు పాతాళ లోకమును తాకుచు వెళ్ళి సముద్రమున ప్రవేశించెను ఈ భమ లింగంబు మైల గాంభీర్య సలిల పూర మగుచుండు నేకాలమును సమృద్ది దనిపి తగం బాజుచుండు నిత్యమ్ము ఘనము దార జలనిధి సప్త గోదావరంబు 26 అర్ధము - ఘనము=గొప్పగా, ఉదార+జలనిధి=బుజుమార్గమున ప్రవహించు నీటికి స్థానమైన, సప్త గోదావరంబు=సప్ర్త గోదావరము, ఎ కాలమును= ఎ కాలమందైనను భీమ లింగంబు+మోలన్‌=శ్రీ భీమేశ్వర లింగమునకు ఎదురుగ (సమీపమున) గాంభీర్య=లోత్రైన, సలిల పూరము=నీటి ప్రవాహము కలది అగుచుండున్‌=అగుచుండును సమృద్ధిస్‌+తనిపి= నిండుదనముతో తృప్తి కల్గించి తగన్‌=తగివట్లుగ పాణటుచుందు= ప్రవహించుచుండును భావము - బుజు మార్గమున గొప్పగ ప్రవహించు నీటి ప్రవాహము గల సప్త గోదావరము సర్వకాలమం లందును శ్రీ భీమేశ్వర లింగమునకు సమీపముగా లోతైన నీటి ప్రవాహము కట్గియుండును నిండుదనముతో తృప్తిపణచి పాజుచుండును ఉ॥ ఏట మునింగిలేచి ఎరమేశ్వరు మందిర సౌధ వాటికా హాటక కుంభముం గని షడకర మంత్రము జిహ్వ గూర్పివా చాటత సత్య తత్తుుండగు శాంచవయోగి వరేణ్యు.

---

Chunk 81 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0801-0810.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 16113

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• స్నానము
• రాశియందు
• సూర్యుడు
• నున్న
• నందును
• భావము
• నందు
• యొక్క
• నక్షత్రముతో
• అర్ధము
• సప్త
• పవిత్ర
• శ్రీ
• దక్షారామ
• విశేషము
• నరుడు
• సమయమున
• క్షేత్రము
• మోక్షమును
• చేసి
• యందు
• పాపములను
• బ్రహ్మ
• దక్షారామము
• యజ్ఞ
• నుండి
• యజ్ఞకుండ
• వందు
• సద్య
• మహిమ

Extractive Summary:

740 శ్రీ భీమేశ్వర పురాణము మ॥ ప్రతివేళం దగ మర్త్యు6 డీక్రియం జరింషం బాడి యంగీ కృత వతుండై దక్షిణ కాశి యందు ఒహుళ స్వర్గావవర్హార్ధనై శితికంర ప్రియ మందిరంబయిన యూ క్లేత్రంఒం నందెచ్చటన్‌ మృతు?డై యున్న నరుండు పొందు గమి కర్మీభూత క్రైవల్బమున్‌ 38 అర్ధము - మర్త్యుండు=మానవుడు, ప్రతివేళన్‌=ప్రత సమయము నందును, ఈ క్రియన్‌=ఈ విధముగ, దక్షిణ కాశ+అందు=దక్షిణ కాశియగు దక్తారామము నందు, అంగీకృతవ= స్వీకరింపబడిన, వ్రతుండ్రైె=నియమము కలవాడై, బహుళ=మిక్కిలి స్వర్గ=సుర లోకమును అపవర్గ=మోక్షమను, ఆర్దమై=ప్రయోజనము కొజక్రైె, తగన్‌=తగి పట్లు చరింపన్‌=ప్రవర్రించుట, పాొడి=తగినది, శితికంర=గరళకంరుని యొక్క, ప్రియ మందిరంబు+*అయిన=ఇష్షమైన్స అజా ప్రాసాదమైనట్టి, ఈ క్షేతంబు నందు=ఈ పవిత్ర క్లేతమం నందు ఎచ్చటఫ్‌=ఎ చోటనైనను, మృతుండై+ఉన్నజమరణించి యున్న నరుండు=మానవుడు, గమి కర్మ భూత= గమ్స్‌ ” అను ధాతువునకు కర్మయైన, కైవల్యమున్‌=ముక్తిని పాందుఫ్‌=పొందుకు భావవం - కరుడు చక్రిణకాశియై న దక్షారామము ఫందు నితూము, ఈ విధముగ నియమశీలుడై మోక్షమును పొందుట కొజకై ప్రవర్తిందుట డేష్టము కాలకంరు౨ నివాసమైన ఈ దక్షారామమనెడి పవిత్ర తీర్థము నందు ఎచట మరణించిక వరుడైనను మోక్షమును పొందును విశేషము - గమికర్మీ భూత అని శృంగార నైషధము (2 20) వందు కూడ ప్రయోగించెను ఇది శ్రీహర్పుని గమికర్మీకృత (నైష 2-40) అఘదాని అనుసరణము క॥ కనకం బణు మూత్రంబై నను దక్షారామ నగర నైకటిక మహా ముని సింధువు దరి దానం బొనరించుట మేరు దాన ముర్విం దలంపన్‌ 39 అర్ధము - దక్షారామ నగర= దక్షారామ నగరము వందు, నైకటిక=(అఆలయమునకు) సమీపము నందలి, మహాముని సింధువు=(సప్త) మహర్నులచే కొనిరాబడిన సప్త గోదావరము యొక్క, దరిన్‌ ఒడ్డున, అణుమాత్రంబు+ఐన మ=స్వల్పాతి నస్వల్పమైనను, కనకంబు= బంగారము, దానంబు=దానము, ఒనరించుట=చేయుట, తల౭పన్‌= విచారింపగా, ఉర్విన్‌=భూమియందు; మేరు దానము=బంగరు కొండ (గొప్ప) దానమే యగును షవ్థాశ్యానము 741 భావము - దక్షారామమున శ్రీ భీమేశ్వరాలయ సమీపమున గల సప్త గోదావరము ఒడ్డున అతి కొంచెమైనను సువర్జ దానము చేసినబో - ఆలోచింపగా ఈ లోకము నందు హేమాద్రిని దానమిచ్చినట్లగును అనగా మిక్కిలి గొప్ప దానమగునని భావము తే; వర్తనం బెల్ల శంభు సేవావ్రతంబు మాట లెల్ల పంచాక్తరీ మంత్రరాశి భోగమోక్ష నివాసైక భూమియైన దక్తపురి నున్న జనులకో తలిరుం బోణి త్తం అర్ధము - ఓ తలిరు బోణి=చిగురాకు వంటి శరీరము గల ఓ పార్వతీ! భావము - ఈ దక్షారామ క్షేత్రము వెనువెంటనే మోక్షమును ప్రసాదింప గల స్థానము అని సనాతనుడు శాశ్వతుడు విశ్వనాయకుడైన శంకరుడు చెప్పెను ఈ క్షేత్రము వేదముల తాత్పర్యమైనట్టిది మోక్తమునకు యోగమైనట్టిది నిర్లక్ష్యము చేయ వీలు కానిది ఈ దక్షారామము పుష్పించిన ఉద్యానవనము వలె ఏక్షైకమైన పవిత్ర తీర్థము అచ్చట జీవితకాలమును గడపుట నిజముగ అదృష్టము వ॥ మజీయు భీమలింగ మాహాత్యంబు భవకలుష నాశనంబు, బ్రహ్మ విష్ణు పురందరాదులకు.

---

Chunk 82 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0811-0820.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15114

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• శరణు
• అర్ధము
• భావము
• గాని
• నందు
• ఎవ్వండు
• దక్ష
• యొక్క
• ఎవడు
• భక్తుడు
• అపుడు
• శ్రీ
• కలవాడా
• వాడా
• చేసి
• ద్వాదశ
• విశేషము
• సముద్రమును
• జలంధరుడు
• రక్షింపుము
• కెవ్వండు
• యాత్రా
• నూనె
• స్నానము
• వాడు
• నాకు
• లేవు
• పొట్ట
• మునులు
• గంధర్వ

Extractive Summary:

త్రిపుర భంజనాతిప లని ప్ప రుగ్తో కమ్ము అనుచున్‌=అని ఎఅల్కుచు, అందందన్‌= అచ్చటచ్చటనే: అందజున్‌= అందీ క అభివుతింపన్‌=కీర్తింపగా, అపుడు=అ సమయమున, భీమేశ్యర+ఈ రుం ద్‌ నం దయాం యళ ంలబళచు త ల వాలు ల న. తా్‌=తాను, సమస్త= సకలమైన మహీవలయంబులోననో భూమందీలమి నందు వమ్నుగవ్‌=సిద్ధముగా ఎల్లకాలము = అన్ని కాలములందునుః త్రీర్థరాజపది* తీర్చముల౮ా శ్రేష్టమ్లైన స్థానము 3కు: భాజనము=వొత్రీమూ అయ్యెడుకాఅగును ల్రైన హా తె ము భావము - శ్రీ భీమెశ్చర స్పామి సంతుష్టుడై ౯ ముకలకు ప్రతభమై లోకం క్‌ వేరమ్సృల్రు ప్రసాదించెను శౌ ప్రసాదము వలన ఇకమీదట ఈ దారా వ మూ గ ం శ వ్రీర్లరాజి ఖా ఆుఎడ్రబ్రమ్సు మీద ఎలకాలము తీర్ధము లన్నింటిలో శ్రేష్టమైనది ( ర క్త "ఈ దక్షారామమునకు ణా మేదిని, గల తిర్థ కోటి మిగులక యుండుణ మేదుర కరుణా గరిమను 1 సాదరముగ ఖచర సిద్ధజన హితబదిన్‌ నుందయ యొక్నో గహృతనము మను శో అర్ధము - మదుర=దట్టమయిను కరుణా గరి కక భంచాలులేనే దేవతల సి డను, సాదరముగ౭ అదరములో కూడినట్లుగ ల (7 క్ల వలో ళో దక్షారామమునకో వసి =తలంపుల! అ క అరా౯ల్యు దేవమునులను సిద్వలను సాధంలను విద్కాథరులనము రాగులు గరుడుల్న్న గంధర్వులను కిన్నరులము కింపురుములను ఇంకసు తదితరులం౬ వెంట బెట్బక్రాని వె బహ్మదేవునకు మొజపెట్టుకొనెు ఆ బ్రహ్మదేవుడు వారంవరను తోడ్డుక్రాన్సి వెళ్ళ పాలసముద్రమున శేషశయనుడై వాంచజక్వ శంఖధారియై యుళ్ళ వివ్యమూర్తికి వజ్జక్షు జ్య ఎ జప చే క్రీర్తించెను విష్ణుమూర్తి (టహ్మ చేసి విన్నవము హు ఆలకించి ఆలోచనా వగ్పుడై క్‌ంతన్సే ఊోరకుండి పిడవ జఒహ్మదేవునితో ఈ విధముగ వల్కెషు ఈ వీరభదుండు చక్రంజు విజిచి దక్ష యాగమున నాండు భక్తించె నాగ్రహమనం జెజకు శర్కర పాకంబు చేసినట్టి చక్కిలము.

---

Chunk 83 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0821-0830.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 16231

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• శ్రీ
• స్వామి
• భీమేశ్వర
• భావము
• యొక్క
• బావము
• వేయి
• చూచి
• గాని
• సుదర్శన
• విధముగా
• పలికి
• నందు
• యయాతి
• కాంచి
• వందు
• ఖండించి
• దుర్గాదేవిని
• అష్టమీ
• పరమేశ్వరా
• వక్‌
• నేను
• దక్షుని
• యుండు
• నవ్వుచు
• చూచుటకు
• కములు
• తగ్గించి
• ఆనాటి
• మాడుండా

Extractive Summary:

వేరి=చిది3 వేలం యొం ఎక=గ రిల గ్‌ ౯జ(లే* యనా ఎ ౬ా ల న వ్‌ / (క వ ట్రాగ్యగ వివి అది టి చమంలముు త మం ఆ న. తే కంకణము ఎందథి ఎణుల కాంతులు € క్ట టో న్‌ద 0 చి క ఆల టా ఈ న ట్‌ న ప స శ ర! మజీక రె టం ఇం మంగు నా ఆఅర్త్కున అం ఆ టి ంంటిం వెంట] వెగవ గా నక్షారావు మిలా స న రెవ షు వ ఆ లటైమ సా ఎ ామిుకీ సఅమర్చించెం ఎ సశ చాన్‌ న వు వ కూడ వమే ఎ లా ఆల 2 ఆ్టం అక్రత్‌ త సేత్రముసు ఎముర్చింయునప్పుడు కళ తుల య్‌ జీ నన ల అలాల ౯ తత అజనాలారా అయం అల లం ఆపాబామలి అని ఆముట శ్రీనామనకు దక్షారామ వల చు దక్ష ౪ చు గం మేము మం సూజంంమన్నది.

---

Chunk 84 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0831-0840.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 17410

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• శ్రీ
• వంటి
• కలది
• మొదలగు
• చేసి
• కలదియు
• వలనను
• కంటెను
• భీమేశ్వర
• బులు
• చాళుక్క
• ప్రధాన
• చిన్న
• గర్భ
• మన్మధుని
• అత్రి
• దక్షారామము
• కన్నను
• స్వామి
• భావము
• యందు
• గాని
• అనుట
• మాతృకా
• బిందు
• కలిత
• గోపుర
• ఖడ్గ
• రసాయన

Extractive Summary:

రాసాంవి ల అ (ఆంఎఆల వ్ర వరోరజ వించీయు ఆగు వింహాళిక వో వెంట (తమంవారం ఆగే) _ వావ వం ఆ. శృత ఛైరవుడు అకు ఎడుగురు దేవతలు చుఖీ యుండిరి ప్రైబుతి దిక్కుగా సరల లోరాశందరరమువైన అం డే” ర వాటారే ఆ రంగిములు ప్రతిష్టింపజడియు సన్ని లోపలి గర్భాలయము మాలా హా ంమేతుడె రా అఎవుంటి యుండెను | న సంపద యను గట్టిది "అతతలకు గం యున్న భూటాగము సందు పం. _లర్షవలి త్రపావతి చూషణవటి చూషణ మరీచి” కార విగ్రహయగు “స్ప ద్రందంజు వలనను బ్రసవ పరిమళ హారిణి యగు బారిజాలే కరం య నిశ్చాసామోదకారిణి యగుట మలయమౌ తతంబన లపై నక్ష యగుట నటనొమృతేంగా నలనను మాస వ యుండు నవ్వ వలనను లరంంచెన చన ్యలయిులో దభ్సర్లీ ర్రహాబీ ష్య రు దిందుము ల ర రిణంబు ప్రశిప సలచు: న చంచలకల దృగంం ద్వృత్తినిం బోలె లాంచన ౯” లంచ క.

---

Chunk 85 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0841-0850.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 16388

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• వారి
• భావము
• యొక్క
• ముక్తి
• వారు
• శ్రీ
• భీమేశ్వర
• నందు
• లింగము
• చేసి
• భుక్తి
• సప్త
• అర్ధము
• దర్శించిన
• నరుండు
• వాయు
• మన్మధుని
• సంపదను
• యందు
• నుండి
• గాని
• స్వామిని
• ప్రతిష్టించిన
• దేవుని
• భక్తి
• వరుణ
• సోమేశ్వర
• వంటి
• కాంతలు
• పుట్టెననియు

Extractive Summary:

పూవులనుట పరిహాసపువమ ఓ వారి ముఖములపై నున్న కర్పూర తిలకవే మన్మధుని వెల్లగొడుగు గాని చంద్రబింబమ మన్మధుని వెల్లగాడుగనుట అబద్ధము - వా( నల్లం వంకర కసబ్‌ మలే మన్మధుని ధనుస్సులు గాని చెజరుగడ అతని ధనుప్పను6 అసత్యము అ కాంతల సువాసనాభరితములై 3 నిట్టుర్చులే మదనునకు పాణసఖుల గని మలయీనిలము ఆతనికి వి ణమిత్రుడగుట అక్రారణముగ మనసును తప్పు త్రోవ పట్టించుటగును, అందుగేత ఉత్తమ నాయికా నాయక్షుల సంతతిరై.న ఆ వేశ్య కాంతలు అనురాగముతో - కుంకువమపూవు వలె ఎన్హైనై ముకుళితములైన క్రీగంటి చూపులతో శ్రీ భీమేశ్వర స్వామిని చూతురు ఆ చూపులతో వారి కమబొమలు ముడుచుట విప్పారుటలు కలిగి యుండును ఆ చూప్తులు ఆశ్చేర్యకరములు ఎర్మలములు (మరస పూర్ణములు, సిగ్గుచే కప్పఒడినవి, నితృఘాతన పుకుమారములు పులకరింతలకు కారణములు, మన్మధ గర్భితములు, విప్పారి యుండి జెప్పపాటులు లేనివి అట్టి విశిష్ట లక్షణములు గల చూపులతో ఆ వేశ్యకాంతలు శ్ర భీమేశ్వర స్వామి వారి డిచ్య సౌందర్యమును ఆస్వాదించు కోరికను తెలియజేయు విధముగను ఆస్వామి హృదయము శాకర్షించు విధముగను చూతురు వింజామరలు వీచుట, తాంబూలపు పెట్టెను మోయుటఓ పాదుకలకు మోయుట, అద్దము పట్టుట కాగడా పట్టుట పాటలు పాడుట నాట్యము చేయుట మొదలగు ఉపచారములతో కూడిన సేవలను నిత్యము చేయుచుందురు ఫ్రతి సంధ్యా సమయము నందుము పల్లకీ సేవ బహిర్విజయము (పారువేట) మెదలగు భోగసేవల సమయములలోను ఆ స్వామిని సేవింళురు విశేషము - ఈ దక్షారామ వేశ్యా వర్ణనము నందు వామన భట్టబాణుని వేమభూపాల చరితము నందలి అద్దంకి వురవేశ్యా వర్ణనము యొక్క అనువాదములు ఉన్నవి ' ఇందుముఖుల యానన చంద్ర మండలంబులయం దభ్యర్హ రోహిణీ పాశ శృంఖలో ద్వ్యుత్తనిం బోని లాంఛన హరిణంబు ప్రవేశింప వెజచు, నా చంచలాక్షుల దృగంచల స్ఫురణంబు లించువిలుకొనికిల ఒంచ బాణంబులు, వువ్వులనుట నవ్వుటాలమాట, షబ్దాశ్చానిము ళ్‌గ్‌గ్‌ యప్పణంతుల లలాట కర్పూర తిలకంబు దర్పకునకు ధవళాత పత్రంబు, శశాంక బింబంనుట బొంకు ఆ పువ్వు బోణుల కఠివంక కనుబామ్మలె యంగజునకు సింగిణీ విండ్లల్ల చెజకం విల్లనుట కల్ల యత్తొయ్య్వలుల నెత్తావి యూర్చు గాడ్పులె పుష్పబాణునకు( బ్రాణసఖులు చందనావల సమీరణంబు సఖుండనుట యకారణ చిత్త ప్రత్యాహంబు ' ఈ వర్ణనము వేమ భు పాల చరితము నందెట్లున్నదో గమనింపుడు- యత్రవ హరిణీ దృశా మానన చంద్రమండలేష్వభ్యర్హ కర్ణ పాశ గాఢ సహన శంకా సంకుల ఇవ న కదాపి నివిశతో లాంఛన హరిణ , యత్ర చ చంచల దృశామంచల స్ఫురణ మేవదృశో పంచశరీ పంచబాణన్య పుష్పాణీతి మృషోద్యా కిం వదంతీ, విక్రమ ప్రణయినీ భూలతికైవ సమర సాచివ్య కర్మణం కార్ముకం ఇక్షు రిత్వలక్ష్య మాఖ్యానమ్‌, నిసర్గసురభి ర్నిశ్చాస ఎవ రాగోద్దీపవ పాధనమ్‌ మలయ పవన ఇతి చింతావ్యామోహ , ఛాయాకరం చందన తిలక మేవ ధవళాతపత్రమ్‌ చంద్రమండల మితి కవిధర్మ ' పుట-16 తే దక్ష వాటీ పురీ చతుర్వారములను ఖీమమండలికా పుణ్యభూమి యందు శందు లింగ ప్రతిష్టలు సంఘటించి యెల్లవేల్పులు ప్రార్ధించి రిందుధరుని 81 అర్హవు - భీమ మంఎడలికా=భీమమండలమను పుణ్యభూమి యందు= పవిత్రమైన నేలయందలి దక్షవాటీపురీ=దక్షారామ నగరము యొక్క చతు +ద్వారములను= నాలుగు వాకిళ్ళ యందును ఎల్లవేల్పులు=దేవతలందటు, శంభులింగ=శివలింగముల యొక్క ప్రతిష్టలు=ప్రతిష్టాపనలు, సంఘటించి=జరిపి (చేస), ఇందుధరుని=చంద్రమౌళిని ప్రార్ధించిరి=పడుకొనిరి భావము - పవిత్రమైన భీమమండలము నందు దక్షారామ నగరము యొక్క నాలుగు వాకిళ్ళ్యయందును దేవతలందణును శివలింగ ప్రతిష్టలు చేసి చంద్రశేఖరుడైన శ్రీ భీమేశ్వర స్వామిని ప్రార్జించిరి వ॥ _ ప్రార్థించి శ్రీ భీమేశ్వర మహాదేవుని వలన నాత్మ ప్రతిష్టిత శంబు లింగంబు లకును వరంబులడీగిన నవ్విరూపాక్షుండువారు కోరినట్లు భుక్తిముక్తి ప్రదాన సామర్ధ్యం బులు సర్వలింగంబులకు. ఆ యుత్తరంజున విరభద్ర ప్రతిస్టితంబు చెంగట నిబుతి లింగంబు, ఫీవునాథేశ్యరు న కు బడవముట వరుణ వతిష్టీతంబగు వరుణలింగంబు వరుఎరుండంబున6 దీర్ణంబాడీ వరుణ నక్తత్రంబున వరుణేశ్వర దేవుని దర్శించిన నరుండు చవఒజంధనంబులం బాయును బీమళరు వాయువ్య దిగ్భాగంబున వాయు 'పతిష్టితంఒగు వాయు లింగంబుండు, వాయు కుండంబున.6 దీర్ధంబాడీ వాయు లింగంఎను సండర్శింవిన నరుండు మోక్షలక్ష్మింగూడు, సోమేశ్వర లంగంబు సోమ 'పతిస్టితంబు సోమ వక్షత్రంబున స్తొమకుండంబున!

---

Chunk 86 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0851-0860.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15434

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• యొక్క
• లేదు
• భీమేశ్వర
• శ్రీ
• లేని
• భావము
• అర్ధము
• నందు
• దక్షారామము
• దక్షారామ
• గొప్ప
• యందు
• కూడిన
• సమస్త
• పవిత్ర
• సప్త
• స్వామి
• దక్షవాటిక
• కొందజు
• చేసిరి
• దక్షవాటీ
• ముక్తి
• నిఖిల
• నిజము
• జపము
• తాండవము
• కొంతమంది
• విశేషము
• సర్వ
• వినుండు

Extractive Summary:

• తాండవము - ఉద్ధత కరణాంగ విక్షేపములు కలిగి ఆరభటీవృత్రి ప్రధాశమైనది తాండవము -అమరకోశము-పుట-147 వ॥ వ్యాసమహర్షి కనుగ్రహం బొసంగి యప్పరమేశ్వరుండు కూడిన యశేష మునులను నర్వ యోగీశ్వరులను సకల దేవతల నుద్దేశించి యిట్తని యానతిచ్చె 9ి5్‌ అర్హవమం - వృాసమహర్ష్చికి=వ్వాసఘుడము మహర్షికి అనుగ్రహంబు=అమగ్రహమును, (దయ) ఒసంగి= ఇచ్చి ఆ+శపరమ+ఈన్వరుండు=అ పరమనివుడు, కూడివ=(అచట) శమావేమై న తెష+ము ముం ము=ఐసమస్త బుషుల్వము సర్వ+యోగి+ఈశ్వరులము= యోగి బ్రేష్యుల వంచ ము పకిం+చేవతలను=సమస్త దేవగంములము, ఉద్దేశించి= సంబోధించి, ఇట్నుళతం=ఈ విచముగా ఆ“తి+షవ్నె= ఆజ్ఞాపించెను బావము - ఆ పంమేగ్వరుదు వృాపసమహర్షిపై కృపాప్రసారము చేస అచట కూడిన అపుంట్బాకులై” ముముంము యోగీస్పరులను సమస్త వేవతంను సంబోదించి ఈ విఎముగా ఆజ్ఞాపిఎచె్సు క॥ ఈ యున్న వార లందటిం నాయానతి వినుండు నెమృనంజుల లోకం బాయం వెట్వండు సంశయ మీ యర్హము వేదములకు నెక్కుడు _ండీ! దదనంతర' బా హరి విరించి పరందరాదులగు జృందారకులునం సనకసనందన సనత్కుమా, సనత్సుజాతులగు శ్రహ్మయోగీశ్వరులును మార్కండేయ మందపాల మౌద్గ్దల మౌాండవ్ప వంకణాదులగు మహామునులును బాదరాయణు నభినందించుచ నిజస్తానంజులకుం జనిరి 103 అర్దము - అని+ఇట్లు=ఆని ఈ ప్రకారముగా, ఆనతి+ఇచ్చి= ఆజ్ఞాపించి, అర్ధ ఇందు+మౌళి=ఆర్థ చంద్రుని సిగ యందు గల ఈశ్వరుడు అంతర్జానంబు+ చేన్‌ అదృశ్యుడయ్యెను, తత్‌+అవంతరంబు=ఆ తరువాత, ఆ+హరి+విరించి+ పురందర= విష్ణువు, బ్రహ్మ ఇంద్రుడు, ఆదులు+అగు=మొదలగు, బృందారకులునము=దేవతలువను సనక+సనందన+సనత్కుమార+సనత్సుజాతులు+అగు=స వకుడు సనందముడు, సనత్ము మారుడు, ఫనత్సుజాతుడు అము, బ్రహ్మయోగి+ఈశ్వరులు ము=తత్త్వజ్ఞానులై న యో! పర్వ దంకం పాముకాటము వైభవ స్థానము ఈ నగరము “ంకర = అంత పురము వ॥ ఇట్టి మహా వహివంజం గల డదక్షారావంజున నభివాింప్పదదం.

---

Chunk 87 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0861-0870.txt

OCR Score: 74% Telugu coverage
Characters: 21030

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [57, 58, 59, 62, 63]...
• Repeated punctuation clusters: 6 occurrences

Key Terms:

• అనిన
• ఇట్లు
• విని
• శ్రీ
• యొక్క
• భీమేశ్వర
• అనంతరం
• వాడా
• భుజంగ
• అక్కధకుందు
• ఇవ్విధంబున
• ఇవ్వధంబున
• క్షేత్ర
• బ్రోహరగండ
• శ్రేష్టమైన
• మంటి
• బావము
• నామంత
• మామిడి
• యందు
• చిత్తము
• పురాణము
• ప్రయాత
• సూచిక
• అట్టి
• నీవు
• గౌనకాది
• శౌనకాది
• అఖిల
• అనంతరంబ

Extractive Summary:

562 | జైవిక వము ఎవ ౩90... 334 ఇట్లనియె 2 137 న ల అ. 1 నాగేంద్ర కర్షకుందలు 18 | పరమ ముంందులూర 4200 ౧౯ వ్‌ 36 603 బోల్‌ బ్‌ శ దోమల స వ 296 నాభిమండల మిచోఓ 344 29 ఆరమర్పుల్టుత ర్‌ మం ర్త 17 నారాయణుండు మాయానారీ త 98 తీ వరమా+ల ముదం ఆమ కేల 1119 క్రం9ి నారికేళంపు నుట నెన్నడమి 253 497 | మరచ మొంంచ ల త 82 నాళీకభవ వధూస్తన రన 277 | మర్యుతేదుందాం దాంవావల [కిరి ర నిండి పొజుచునుందునే 37 లీ పాంధ వవం అం చౌల ర్‌ 94 769 నికటమున సండ న. ర్‌ న నిష్ట్థతో భజంతు భీమునిన్‌ 3 203 ( వట్రనిలుగాన నాకిం ర్‌ యః 622 నీమమున మొైక్కెడను 3204 గీ | పరహూశ చూమిడానము వ నీ మహిమార్గనమునకును (0 9౯ | వివ్వు ముడిచిన వురవీధి 2 1 1 నీరు కడంగోళ్ళంగూడి ॥ 6 489 | పూబోణులకుకు విటులకు 1956 త నీలకంర!

---

Chunk 88 — sri-bheemeshwara-puranamu_pages0871-0876.txt

OCR Score: 73% Telugu coverage
Characters: 10517

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [2, 3, 4, 8, 10]...

Key Terms:

• మజియు
• శ్రీ
• మాటలు
• కాళికా
• విశేషములు
• భీమేశ్వర
• దక్షణ
• మహనీయ
• నేటికి
• ముక్కంటి
• ముఖములు
• చేసి
• కరిన
• వీరఛ
• సన్నిధి
• వెండియు
• వీరభద్ర
• దక్షిణ
• వ్యాఖ్యానము
• విషయములు
• నిర్దేళములు
• క్రీ
• ధమేశంర
• ప్పురాణము
• ప్రణశార్తిహర
• ల్రంవ్తాత్మ
• వజ్లిలాప
• స్పర్శ
• ఛక్తితంచైన
• ౧షమెల్లం

Extractive Summary:

ఎయేయంయ ల ౨164 685 వమలింగించు మైల ర ం7 టటౌంలత స్త్తశ లోకిరక్షిణ తే 7జీ 480 చీమేశ్వరి మహామందయిన వ | 257 ఎవాజన్న ఆంకుద్ది వౌగ్వ 5160 685 ధిమే స్ష్‌ర శ్రీమో ర 31.. 283 ఎవాంలి కిస్తూంకా మేఘ ర 124 684 ఛీమేన్యరేశ్వం వ్ర్‌మహా ర్‌44 744 వాదరాయణుత్వంత 5898 782 చువనముల మూరు య (7 వాదరాయణుంచత్యంత శక్త 263 89 | ఘూధర్వ్యార తీర వ 5724. కీసర ల్‌రిండు శముంబటక్ష్యు 1108 101 మీర లెనమండ్రు చుజగేండ్ర 4208 574 ర్‌ సార నములు న 4198 570 మీరొనరించు ప్రతిష్టా 4201 571 | ఒంపులు మీజ మిక ల* ముంగిటను సప్తబఎంధువు 3128 357 జేపులు భీమలింగము క 496 ముక్కంటి దరహాసమున 154 54 8 201 ముక్కంటి మేరు చాపం 4131 525 ల ముక్కు మొగంబు చూడకొక 38 256 | లంకించి యరకుంధతి పత 3163 376 ముక్త విశుద్ధ నిరంజన 4 114 509 | లక్ష్మీదేవి. 540 605 | నుదకావుట వగుము 639 748 సకల దైవత మండల 593 64, | రంల మారీరముేో 584 6 సకల లోక 'ప్రపంచము* ఎ క త కా తెన్‌ సక్తదాలో అలయ త 3 102 341 బరలు స విద్చాఢంలంను 3 15 3/70 రాల కనమునముజ 3108 345 సోముత్‌ర్హమం సందు నుప్రాన 3151 (69 ఫలం జగము 472 478 | సోమేజరుందు అదేరం.

---