Telugu shri soundarya lahari - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

కే ఖా ల్‌ చో ల శ్‌. జే శగ(4(... | శ్రీః న్నీ తా 1, శే టో త్‌ | వ ం అ . | న్రీ నౌందర్యలహరి - ః; లా య (శః శద్యార భగవళ్చూజ్యపాద ఏవికచితము | షి ల క్త ఉధరవ్వాఖ్య, తదితర వ్యాఖ్యల నంద్కిప్త ు స ఆంధ్రభావానుదాదము. |

న |

ః 1 .

| న్‌ ॥ | ట్ట. ః / ద [షై _ ప్‌ శా ల లు న. సాన ॥ శ / | +. ఇ న నం. ఎంటి ళ ఎస / షే! దళ, [153 ః అనువాదకులు. . స. ఉచ పాలావజల' ఖీరామళర్శ. పట. అకా న నం క, - వదలక ఎ లి.

శురా మక్లేశ్వరస్తా 'కవారి జేవస్ట్రేనను బా టే... వంతు ల ల టం ద ల

శ సో న ప హ్‌ న. నం త్‌ మ రేటా బ్లో

థ్రీః అ ఆజ్‌ శ్రీ సాందర న్‌లహ ర్‌ థీ శబజ్క్యార' భగవత్ప్చూజ్యపాది విరచితము శీ లక్షీరరవ్యాఖ్య, తదితర న్యాఖ్యల వంక అం(ధభావానువాదము- సా ర క ఉం; సీ. ఎారాయు[: అచ్చి గళ బపూకరణ _ గు ॥ అమవావెకులు : పాలావజ్జ్రి. థ్రీరామఃర్మ ప్రెబవణక్‌ర్హలు : శ్రీ దుర్తా మళ్లేగారసా;మివారి దేవస్టానము శ వ ర. లీ గ విజయవాతా!

(పథమ మ్యుదణము : 1000 కీల ఈ 1067 భారత మ్య్ముదణాలయము విజయవాడ . 2 ర. (౧ [0 (శ్రీ దున్హా మళ్లేశ్వరస్వామివా౭ . 'దేనస్థానము వారివి చ న జ ఎస్సై తమన [గాలి 89,153 1 స = యట. విలాసము : కాఅాలంఅవమన వమన 'బేనస్థానము ఆఫిసు -. విజయవాడ - 1,

న. నళ సమాన 4 చ తట టి ఆ న్‌ు “ /] 4 ప. ఏజయవాడ ఇందకిల్మాదివై వేంచేసియున్న శ్రీ కనకదు ర్గాంబా దేవి

థ్రీ మా(శేనమః రృ తిసము ర్చ ణము |. విజయవాడలోని ఇర్మదకీల్యాదివై వేంచేసియున్న - శ్రీము ల్లే త్త ల రసహిత శ్రీ తనకదుర్లాంబాదేవీ పూజ్యపాడారవిందములందు భక్షి ళో సమర్పితము శ్రీ పొలావ జల (శ్రీరామశర్మ లగంథ రచయిత 21/84, ఏలారు రోడ్డు, విజమవాడ - ?

ను విజ్ఞప్తి

శ్రీ శంకర భగవత్పూజ్యపాదులు రచించిన “సౌందర్యలహరి” పెక్కు దేవీతత్త్వ మంతళాస్త్ర రహస్యములతో కూడినదై జనసామాన్య మునకు విశదముకానందున, సులభమగుటకు సంస్కృతమునను ఆంగ్లము నను పెక్కు. వ్యాఖ్యలు రచింపబదెను. కావి అందు కొన్ని ఆలభ్యములు, కొన్ని అము(దితముణ. కొన్ని అధికమూల్యములు కొన్ని దేవనాగర లిపియందును. కొన్ని ఆంగ్లేయభాషయందును ము్యదితములు. అగుటచే సౌందర్యలహరి భావము దురవగాహమగుచున్నది.

వరమ+వాను_గహమున లోకహితై కదృష్షితో అవధికారివి, అల్ప స్లాడనగు నాచే ఇంఠకుమున్ను శ్రీ సాయణాచార్యళట్ట భాస్కరవిరచిత భాష్యనమేత “శీ ర్యుదాధ్యాయము”” నకు సంక్షిప అం(ధభావాను వాదము (వ్రాయబడి (1 సి. (దిహ్మయ్య (కనకదుర్గా ఆటోస్టోర్పు* విజయవాడ-?.) గారిచే వకటింవబడినది. ఆయనకు నేను కృతజ్ఞుడను.

(శీ ర్యదాధ్యాతయ ద్వితీయభాగముగ “శ రుుదాధ్యాయనమక నుంత(పయోగవిధానము. (శ భట్టభాస్కరవిరచిత భాష్య సంక్షి ప్ర అల్యధ భావానువాదము”” కూత నాచే రచింపబడినది. దానివి విజయవాడ (వొాహ్మణ యాౌళ్లిక సంఘమువారు (ప్రచురించియున్నారు

మజల $వాశివుల (పేరణముననే మంథతశాష్ర, వేదాంతవిద్యా (శ్రీవిద్యఅందు అవండితుడనగు నాకు 'సొందర్యలహరి' సంక్షి స ఆం(ధ భావానువాదము [వాయ సంకల్పము కలిగెను. ఈ (గంఠరచనమున నా మికులును, (శీవిద్యాపూర్ణ దీశిపరుణనగు (1 జలసూథతం లుక్కిణీనాథ

క్‌

శాస్రిగారును, (బహ్మ(శీ ఆముదాలసల్సి వీరవెంకయ్యళర్మ పాకయాజి గారును విచ్చన వివిధ వ్యావ్యాననమేత “సౌందర్యలహరీ*” (గంధములు నాకు మిగుల నుపకరించెను. కొన వారికి కృఠజ్ఞుడమ

నేమ లక్మీధరవ్యాఖ్యను చాలనలకు అమసరించియు, తక్కిన వ్యాఖ్యలమండి విశేషవిషయములను (_గపాంచియు, (శచ్యక, కండలి నుల పొమాన్యవిషయములను (గహించియు, ఈ (గంథమును (1 ఆకణాదేవీకటాకమున పొందుపరుపగల్లితివి.

దీనిని చదివిన సొమాన్యులుకూడ దేవీ పూర్ణానుగహ్మపాప్తులు కాగలరవి నమ్మకము కాన మహాపండితులును, (శీవిద్యాపూర్ణదీకిపరు లును ఇందలి తస్వులను మన్నించి, తెలిపినచో సవరించుకొందును. వారు ఈ నాసా పాసమునకు క్షమింపపార్టితులు.

ఇట్లు, విజయవాడ-2, | విధేయుడు, ఓ12-85. పాలావజ్ఞల (శ్రీరామశర్మ.

రకృతజత' జ్‌ అలక. కకడిననాలా-

“ఈ (గంథముమ _ శ్రీ కనకదుర్గాంబాదేవి అంకితము నొందుట కను_గపాంచినందులకు ఆ పరాళ క్తికి ననేక కృతజ్ఞతాపూర్వక సమస్కా రములు

ఈ (గంథమును విజయవాడ శ్రీ దరామల్లేశ్వర దేవస్టానము

శ య! ఖ ల

వారు మ్యుదించి _పకటించినందులకు ఆ దేవస్తాన మానేజింగు (టస్టీ

వ్‌

గారిగు శ్రీ అనుమోలు శేషగిరిరావుగారికిని. వారితో నేకీళష్థంచిన (టస్టీ

లగు శ్రీ మాజేటి రామమోహనరావుగారికిని, (శ్రీ చెక్నుముటే పూర్ణ చం దరావుగారికిని కృఠజ్ఞుడమ.

ఆ డేవస్టాన తత్కాలీన ఎగ్జిక్యూటివ్‌ ఆఫీనరుగారగు శ్రీ పి నర సింహారావు పంతులుగారును. (పస్తుతపు ఎగ్జిక్యూటివ్‌ ఆఫీవరుగారగు శ్రీ తుర్లపాటి మల్లికొర్దుకవరప కొదరాప్పు వంతులుగారును, ఈగంథ (వచు రణ విషయమున సాయపడినందువ వారికిని నేము కృతజ్ఞుడమ

ఈ(గంథ ము(దణమునకు దేవస్థావమువారికి నమమతినిచ్చిన విజయవాడ హిందూ రెలిజియస్‌ ఎండో మెంటుటోరు తక్కాలీన డిప్యూటి కమిషనరుగారగు శ్రీ తోట రామదాసు నాయుడుగారికీవి కృతజ్ఞాడను.

ఈ (గంథమును సర్వాంగసుందరముగ రూపొందించిన విజయ వాడ (శ్రీ భారత ముుదణాలయ మేనేజరుగారగు శ్రీ సాగి సుబ్బరాజు గారికివి కృతబ్ఞుడను

ఖా ప్రవంగ సం, మధుమాస ఒ పొలావ జల [శీరామశర గె. విజయవాడం? య ్త జయవాడం-. . అనువాదక ర్త,

కం ల కిం త యమ న స త్త ( త” గ హ్‌ రు న. శ్‌ స్త మం మనన నా సప ఫే చ న క వ! త మ జే జ అనువాదకులు: శ్రీ పాలావజ్ఞల శ్రీరామశర్మ య

థ్రీః ఉపోధాతహు ఖు లాటా.

1. గ్రంధకర్త - శ్రీ శంకర భగవత్పూజ్యపాదులు : దుస్తరమైన సంసారపాగరమున మగ్నుఅగు జనులను రక్షింప గంకణము. గట్టుకొవిన సర మేశ్వరావతారభూతులును (బహ్మసూ(త, భగవద్లీకాది మహా వేదాంత (గంథ భాష్యకారులును నగు పూజ్యశ్రీ మచ్చంకర భగవత్పాదులు ఈశ్వర మహిమాశాలినియగు అంవికను స్తోతము చేయగోరి. మంగతశాప్రత త్వ విగుంభితమును, దేవీన్వరూప వర్షనాత్మకమును నగు “సొందర్యలహరి' యను శతళ్లోకిని రచించిరి. ఈ (గంథరాజము కేవలము పరదేవతాత త్వమును విశదపరచునదియే గాక, శా క్రఘంటతో ద్ధార్యకమమును వివరించునదియుగూడ. దీవివి శివుడు పార్వతీదేవికి బోధించినట్లును, శంకరానతారులగు ఫ్ర శంకర భగవత్సాదులు దానిని లోకాన్నుగహ బుద్ధితో (గంటముగ రచించిరవీయు చెప్పుదురు. దాల్యమువననే దేవీ యన్నుగహము నాంది. యా దయాళశాలినీ స్త్వవ్యమును (గోలివ (దవిడ శిశువు శ్రీ శంకర భగవచ్చూజ్యపాదులే యని కొందరందురు మహాపురుషుల చరితములు సామాన్యులకు అగోచరములుగదా : శ్రీ శంకర భగవత్పాదులు దేవీకటాకుమున సర్వజ్ఞులె మహాకవితా వై భవమునొంది మహా వేదాంత (గంథభాష్యములనేగాక అనంవ్యాక

8

ముఖ్య దేపకాస్తో తాదికములను కన అల్ప్బాయుష్కాలముననే రచించి. షణ్మకస్టాపకులై శారదాపీఠములను యావద్భారతమువ స్టాపింఛి తిరిగి శ్రైలావమున కటదెంచిన సరశివమూర్తులు ఈ మహనీయుని (గంధరాజ ములు అవిసశ్వరములై, వారు టోధించిన ఆద్వ్వైతపిద్ధాంతమును చిర స్టాయిగ నొనర్చుచున్నవి

ట్రీ శంకర భగవత్సాదులు సంచశుభాగమములకు (దేవీపూజను గూర్చి వై దికమార్గముననే అనుష్టానకలావము విరూపించిన సవక. సనం దన, సనత్కుమార, వసిష్ట శుకసంహిత లనెడి బభాగను తంతము చక్రు సమ్మతమైన సమయాచారనరులుకొన అ సమయాచారమునే విశేష ముగ ఈ (గంథమున నిరూపించిరి. కౌలమతమును (వై దికలోకముము వ్యా మోహసరచునట్టియు, అవాచ్యదురాచారములు గల్గీనదియు, ఐహిక సిద్ధులను మృాళమే యొవగునట్టివియు, వెదికమార్గదూరములును నగు మహామాయాశంబరాది అరువదినాల్లు తర్యతములు (పథానముగా గల దియు నగు సంపదాయమునుగూర్చి కూడ తదధికారి సముద్దరణాంమై అఆయవ కొంతవటకు వివరించిరి. గావి అచటగూడ నంతర్ముఖదృపతో విచారించినచో శుద్ధ వైదికాచారమే గోచరించును ₹. సౌందర్యలహరి - సంవిధానము :

శీ గొడపాద భగవళ్పూజ్యపాదులు సుభగోదయమను డదేవీసో 1ఠఈమును రచించియుండిరి. వారి (సశిష్యులును 4 గోవింద రగవత్చూత్య పాద శిష్యులును (+ శంకర భగవత్సాదులు. వీరు తమ గురువుకడ శిత అమునాంది తన గురుని ఆఅమభవములను, తన అనుభవములను ఆధార ములుగ జేసికొవి శతళ్లోక రత్నమయ సౌందర్యలహరివి లోకాను[గహ కాంక్షతో రచించిరి

శ) లి

ఇందలి నూరు శ్లోకములలోవి మొదటి నలుబదియొక్క లోక ముణగల భాగమును అనందో (ఐహ్యయను (శుతి ననుసరించి దేవీ రహన్య తత్తానందమును దెల్పునదిగాస ఆభాగమును ఆనందలహరి యవియు, తక్కిన ఏబదితొమ్మిది ఫోకములుగల భాగమును దేవీసొందర్య దివ్యాభివర్షవ (వవాహము శాన సౌందర్యలహరియవనియు రెంపను రెండు (వత్యేకభాగములుగ ఉత్తర భారతమున వ్యవహరించుచున్నారు. కాని దడీణ భారతమున సొందర్యఅహరి శతఫైోకియెన యొకే _గంథముగ వరిగణింపబడుచున్నది.

ఇందు మొదటి శ్లోకమున +వళక్తుల కలయికవలన జగక్తుయొక్క సృష్టివి, 2, 8 ల్లోకములందు దేవీ పావరేణుమహిమమ, 7. 8, 8 లోక ములందు మణీపూరక, సహ్మ(సార మూలాధార చ(కములందలి దేవీ న్వరూషముమ. 8, 8, 10, 11, 14 1. 19, 27, 81. 82, 38, 8 శక, +! ల్లోకములందు మంతశాస్త్ర రహప్యములకు, 11 ఫోశమున (శీచ్యకస్వరూపమును 88 శ్లోకమున దేవీ మంతస్వరూన నిరూవణమును 84. 5 లోకములందు కౌలమతవిషయమును, 86, 57, 88, 88. 40, 41 శ్లోకములందు సమయమత విరూపణమును, ఆజ్ఞాచ్యకొదిగ అవరోహణ

__ టమమున ఆయా చ్యకములందలి శవాశివులను గూర్చిన సోోతములను

ఆ శంకర భగవత్సాదులు రచించియున్నారు. 1 మొదలు 108 ళోక ముల వఅకు ఈ సో_త్యగంథము 'కావ్యలతో క్రి యందలి (వమాణ వచనము ననుసరించి కావ్యపద్దతివి సాగిపోయినది. ఈవిధముగ రచిం చుట అసందలహరిలోని విషయములను (గహించి అట్లు ఆచరింపలేవి వారగు అల్పబుద్ధులు భోకపద్ధతివి స్తోోతములుచేసి దేవీ దయ పొందు టకే యవి తోచుచున్నది.

కేం

మొతముమీద (శ శంకరులు దేవీపూజ విషయమున తాననుసరిం చిన యోగమగు సమయాచారము ననుసరించి “చం్యదకళ' యమ దేవివి ఈ శతళ్ళికీయందు స్తుతించిరి. $. వ్యాఖ్యలు :

ఈ (గంథరాజమునకు సు్యపసిద్దవండితులు + అస్పయ్య దీకీ తులు(తమిళనాడు నివాస్రిను, (శీ లక్మీధరదేశికులు (ఆంథధదేశనివాపి)ను (శ కామేశ్వరవండితులు (కోనసీమ వివాస్రి ను, మొదలుగగల ఉత్తర దషఓీణభారత పండితవరులు మువ్పదియాలు వ్యాఖ్యలు (వాసివట్లు మహా పరిశోధకులగు (4 ఆర్‌. ఆనంతకృష్ణశాస్త్రిగారు _వాసియున్నారు. ఇన్ని వ్యాఖ్యలు (శీమదృగవర్లీతకు తప్ప మజే[గంథమునకును లేదనుట సత్య దూరముకొదు. దీవివలననే ఈ (గంథముయొక్క గొవ్పదనము వెల్లడి యగుచున్నది.

ఈ వ్యాఖ్యలలో _ లొల్ల లక్మీధరదేశిక విరచిత “లడ్కీధరము” అను వాఖ్య విపులమును, సరసమును అగుటచే సర్వ(శేషమని పెక్కురు సండితులయొక్కయు. ( విద్యోపాసకులయొక్కయు ఇఅభల్నిపాయము

మద్రాసులోని “శీ యస్‌. గజేళ్‌' అండుకోవారు మహావండితో త్తములును, పరిళోధకవరేణ్యులునునగు ఆ ఆర్‌, అనంళకృష్ణళాస్త్ర (3 కత్రా రామమ్నూర్డిగార్ల ఆంగ్లే యవ్యాఖ్య ((అచ్మీధరవ్యావ్యానుస్వతము= యంగతియుతముము, (+ క్రైవల్యాశమ విరచత సౌభాగ్యవర్థనీవ్యాల్య (దేవనాగరలిపి - సంవ్కృతబాషను, _ లక్ష్మీధరదేశిక వికచిత లక్ష్మీ ధరవ్యాఖ్య ((దేవవాగరలిపి = నంస్కృతభాషృమ. కొ మేశ్వరవనండిత విరచిత అరుణా మోదినీవ్యాఖ్య ((దేవనాగరలిపి యు సంప్కృతభాషను చేర్చి, 4 కంచికామకోటి పీఠాధిపతుల యమజ్ఞతో, అధికవ్యయపయా

కే

సలకోర్చి, యొక బృహద్గ్ద్రంధమగు సాందర్యలహరివి (ప్రచురించి యున్నారుం

మృదాసులోని -శ ఎమ్‌ జీ సుబ్బరాయళాన్తిగారు లక్ష్మీధర వ్యాఖ్య ననుసరించి ఆం్యధభాషలో (+ సంగశేషాచలళాస్తిగారు రచించిన ముక్ర్తావి యను ఆంధవ్యాఖ్యకు, మహాకవి కొళిదాన విరచిక దేవీ వంచ _స్తవములనుచేర్చి, ఏబది సంవత్సరముల్యకిందట నొక సౌందర్యఅహరి గంథమును ము(దించిరి

ఉ త్తరభారతమున లాపొరీఆండుకో (ఢిల్లీ ) వారు భాస్యనమేళ సౌందర్యలహరిని బనారన్‌లోవి చౌఖాౌంబా సంస్కృత (గంథమాలవారు ఆంగ్లేయ వ్యాఖ్యా (భాష్య) నహిత సౌందర్యలహరివి (వకటించి యున్నట్లు తెలియుచున్నది. తమిళఠాషావ్యాఖ్యలతో సౌందర్యలహలతి పెక్కు(గంథములుగ (సకటింపబడినట్లును తెలియవచ్చినది

ఆంధభాషలో సౌందర్యలహరివి ఆఎ(ధపద్యరూసముగ కొందరు కపులు రచించియున్నాకు.

ఇంకను ఈ _గంథమునకు అము(దితవ్యాఖ్యలు, ము[దిఈవ్యాఖ్యలు 'సెక్కులుండియుండవచ్చుము. 4 లక్షీ శ్రరరవ్యాఖ్య :

సౌందర్యలహరికి గల సంస్కృృతవ్యాణ్యలలో లచ్మీధరవ్యాఖ్య ఉత్తమోత్తమము, ఇది ఐహు పండితామోదము నొందినది. దీవి వ్యాఖ్యాత (శ్రీ లొల్ల లమ్మీధరదేశికులు, ఈ (బాహ్మణుడు హరితస గో(త కల్పళాఖి ఆన స్తంబిసూ(తుడు, పార్వతీదేవీ విశ్వనాఠళట్రారకుల సుపుత్తుడు దక్షిణలారతవాసి. 'లొల్ల' ఆను ఇంటి పేరునుబట్టి ఆంధ డవి తోచుచున్నది. (భమరాం కప్రసాద సమాసొదిత (వ్రతిళుడు, బహుళ

శ్ర (వ్రబంధకర్త. బహు ్యగంథ వ్యాఖ్యాత శ్రీ గొడపాదవిరచిత సుభగో గయ (గంథవ్యాఖ్యాత. ఆ్యశయీకృతగజపీరరు.దుడు మహోపాధ్యాయ విరుదాంకికుడు. మహావందితవంశజుడు. ఆవేక మంతళాస్త్ర (గంఠ = వ్యాఖ్యాత. . సౌందర్యలహరీ వ్యావ్యాతలలో ఈయన ఆధునికుడు. ఈయన తన లమ్మీధరవ్యాఖ్యలో తస భావముల (పక్కనే ఆయా సందర్పములకు సరివడు ఇతర పండితుల భావములను చేర్చెను విష్పాక్షిక, విశాల, ఉదారభానయుతుడు, ఈ మహాపండితుడు తన విపుల వ్యాఖ్యలో అనేక వేదాంక(గంథ, తం(తగంథఖములనుందడి (వనమాణపచనములసు విషయ విశదీకరణమునకె ఉదాటించిరి. నేనీ సంక్షిప్త ఆంధ భావానువాదమును, పొందుపరచుటలో ఈ దేశకుని లమ్మీధర వ్యాఖ్యనే ముఖ్యముగ అనుస రించతివి తక్కినవ్యాఖ్యలనుండి విశేషవిషయముళను _గహించి “విశేష విషయముల” (కింద సం్యగహముగ (వాసిరివి* $ దేవీరత్త్వము : అహ్య్మసూ(తములకు చతుస్పూ్యతి యెట్లు ముఖ్యమో, సౌందర్య అహరికి వథమళ్లోకము అటు ముఖ్యము. ““శివళ్ళకా ్యాయుక్షోయదిభవతి శక్తః పభవితుం..,” అను ఆ (వథమళ్లోకములోనవి నాల్గుపాచములలో పైన వాయబడిన (వధమ ప్రాదముననే (వపంచసృష్టివి గూర్చిన ఆద్వ్వైతభావము వవచింపబిడి యున్నది. ఈ విషముము : శ్లో; పరోఒవి శక్తిరహితఈః, శక్తః కర్తుం నకిచన 1 శ క్రస్స్యాత్సరమేశావి, శక్త్యాయుకోభవేద్యది జ అవి శ్రీ గొడపాద భగవత్పూజ్యపాదుల “ళుభగోదయమున"” చెవబడినది. అనగ .వరమశివుడు విర్గుణ్యబహ్మము, ఆయన శక్తితో

కతి గూడకున్నచో, ఏమ్మాతమును పనిచేయరేడు. వరమేళావియెన శ క్రితో గూడివచో. శ క్తిగలవాడై కార్యముల జేయగల్లును.

ళో పచ్చిన్మయః శివః సాత్‌ తస్యానందమ యీ శివా ॥

అనగ విర్గుణ సర్యబహ్మము సచ్చి_దూవము, శివ అనందమయి. ఈ శవ దేవి, పరదేవతా. మాతా, శక్తి. పరమేశ్వరి, భగవతి మున్నగు పెక్కు నామములతో వ్యవహారింసబడుచున్నది

లో చ్రీరూపాంచింతయేదేపీం | పుంరూపొమధ వేళశ్వరీమ్‌ | అధవాఎష్పులాంధ్యాయేత్‌ । నచ్చిదానందవి్యగహామ్‌ | . అనగ దేవి సచ్చిదాత్మక శిపు నా్మాశయించినంతనే సచ్చిదానంద విగహయగుచున్నది. ఇట్టి దేవివి స్త్రీరూవమువగావి, పురుషరూవమున గాపి ధ్యానవింపవచ్చును. నిష్కలక విర్విశేషముగ భావింపవచ్చును.

శ్లో॥ వేదకా స్త్రమయీ వాణీ । యస్యాస్సాపరదేవతా ॥

అనగ వేదశాస్రమయమగువాణి కలది పరదేవత.

ఆ దేవి (బహ్మము వధిషించియుండుటచే, ఆ (బహ్మమును ఆవరించి సహకారియై (వపంచనృష్టికి (బహ్మమును. ఉపాదానకారణ ముగ చేయుచున్నది ఆట్లగుటచే ''బహ్మాసత్యమ్‌, జగవ్మిధ్యా'' అను వేదాంత[పమాణ వచవముచే. (బిహ్మము జనసామాన్యమునకు ఆగ్యదూవ ముగ కనుపించకున్నమ. సత్యమైవదే. కనులకు కనుపించు జగత్తు యొక్క సృషియందు. అధ్య స్త్రమైయున్న దేవి లేక శక్తియొక్క. పరిణామమే జగత్తు గమక శక్తీ జగత్తునకి వరిణామకారణమగుచున్నది కాన (ప్రపంచము. మిధ్యయగుచున్నది. ఈ మిధ్యయగు జగత్తునకు సరి ణామారణము శ క్రిగాపున శక్తి వపంచమునకు నూతయగుచున్నది. ఆమెయే జగత్తుయొక్క- వృష్టిస్టితి లయ హేతువు. ఆ శక్తి అనుగహించి నవే జగత్తుయొక్కం మిధ్యాభావము తొలగును. కొవున శాక్రదర్శవము

కేక

లందలి సమయాచారవిధమున జగన్మాతను సేవించుట కర్తన్యమవి (1 శంకర భగవత్పాదుల ముఖ్యాఖి పాయము, అందువలననే వారు అద్వైత సత్యమగు శక్రిససిత (బహ్మముయొక్క వివరోపాదానత్వమునే శక శ్లోకరూపమున సౌందర్యలహరిగ రూపొం:0చియున్నారు

దేవి శక్స్యాత్మచే ఇచ్చాళక్తి, (క్రియాళ క్రి, పాఠత్‌ళక్తి (జ్ఞాన శక్తి ఆయి లోకవ్యవహారమునకంతకును కారణమగుచున్నది - అవి ఆధర్వజీ మ సీతోపనిషత్తున కలదు "

దేవీస్వరూపసము బుగ్వేదీయములగు (తిపురోపనిషత్తునందును. సౌభాగ్కోపవిషత్తునందును సరస్వత్వుపనిషత్తునందును,. బహ్వ్పృుచోవవి షత్తునందును, అధర్వణీయములగు సీతోపవిషత్తునందును, (తిపురతాహిశ మ్యువవిషత్తునందును. దేవ్యుపనిషత్తునందిను. భావనోవనిషత్తునందును వివరించబిదీనది శై త్తిరియమందలి ఆరుణోపనిషత్తుకూడ దేవీన్వరూన ముమ వివరించుచున్నది

ఆరర్వణీయ సీతోవనిషత్తునందు దేవి సర్వదేవమయి, సర్వ వేద మయి, సర్వలోకమయి. సర్వకీ ర్తిమయి, సర్వమయి, సర్వధర్మమయి* సర్వాధారకార్యకొారణనుయి ఇత్యాదిగ వర్తింపలడినది

ఇట్లు వేదములండేగాక పుంణములందును దేవీస్వరూపవివరణ ములు కలవు. | దేవీభాగవతము (ప్రత్యేకముగ దేవీ విషయమునే విశే షించి విరూపించుచున్నది.

మహాకవి చ్యకవర్షి కాళిదాసు తన శ్యామలాదండకములో దేవిని నర్వ యం(కాత్మీక, సర్వతం(తాత్మిక, నర్వమంశాత్మిక, నర్వము[దా త్మిక, సర్వశక్యాత్మిక, సర్వచ్శకాత్మిక, సర్వవర్ణాత్మిక, సర్వరూప, జగ న్మాత' యని వర్ణించెను ఆయన కాను (వాసిన లఘుస్తుతి, చర్చా స్తనము, ఘట స్తవము, అం బాన్త్వవము, నకలజననీ న్గవములను, దేవీసపంచ స్తవము

అజ

మేక్‌

లందుకూడ దేవీన్వరూవ, మహిమాదులమ విశేషముగ పర్షించి తనడేపీ భక్తిని దేవీతత్స వెతృత్యమును విశదపరిచమ

ఆగమములు : ఇవి భగవంతుని, లేక భగవతిని పూజించు వివరములను తెలుపునట్టివి, అధికసంథ్యాక వ్యాఖ్యలు కల్లినటివి. ఉపనవి షత్తులలోవి వేదాంతమును (ప్రతిధ్వవింపదజేయునట్టివి అందు వాగమము లందు జీవాత్మ పర వాత్మల ఐక్యమునకు సొధనముగ యోగశాఫ్రమును వివరించు సందర్భమునను, తదితర సందర్భములందును దేవీ స్వదాప ఈ త్వవివరములు చెప్పబడినవి. (శీ శంకరభగవత్సాదులచే సంస్కరింన బడి స్పాపింపవిడిన తటువాత వైదికిమగు కా క్త్రమతము వృద్ధినొందెను

రూపములేని సార్వజనీన సౌర్వ్యతికళ క్రి, (బలము = 6785) మూ ర్తీభవింపబడినట్లు చెప్పబడినదో ఆది శక్తి (దేవత) ఆగును (ఆన బడును ) మానపువిలోవి శక్తని వృద్ధిపరచుటయే దేవీ త శ్వబోధక వేద వేదాంత ఆగమ పురాణ్యగంథముఅ ముభ్యోద్దేశము, క క్తిపూజనమున తంత(_గంధములు (పమాణముగ గల మూడు సం(పదాయములు కలవు.

(1) కౌలాచారము :-= ఇదీ అర్హము, కామముఆను పురుషార్ధములను పొందుట మఖ్యమగు ఫలముగగల సం పదాయము ఐహిక ఫలాపేషె పరులగు సంపదాయికులకు మహామాయా శంబరము మొదలగు అరువది నొల్లు తంత (గంఖములు (సమాణములు

(2 మ్మిశాచారము :- ఇది ధర్మము ఆనుపు. షారమే ముఖ్య మైనది. ఈ సం్యపడాయికులు కర్మము, ఉపాననము అమువానికి పొత్తు కలిపి పూజాదికము లాచరింతురు. యోగాభ్యాసమందలి “*కుండలివి' వి గూర్చి ఈ సంప్రదాయ (గంథములే మొదట చెప్పినవి. శ్లోః భుజంగాకొరరూపేణ, మూలాధార సమా(0తా | "

శక్తిః కుండలి నీనామ విసతంతునిభా అభా॥ (వామకేశ్వర తంతే)

16 అనగా, కుండలినీ శ క్రిని సర్పాకారమేన. రూవముతో గుడస్తానమందలి మూలాధారచ్యకమును ఆ్యశయించి. తామర తూడులోని దారమువ- నుండును.

ఈ ఆచారమున ఏ గహారాధనముకూడ కలము. ఈ సంపదా యము (పొాఠమక సాధకఅకు ఉనయు కము.

ఏ, సమయౌచారము :; సః[[మయా == ఘటాకాశముతో మహాకొశము కూడియున్నటు, అతడు నాతో పన్నాడు అవి సమయాకు అరము, ఇది మోతము అను పుకషార్దము (వవావముగ గలది కొవున ఇది ఉత్తమము. ఇందు జీవాత్మ సరమాక్మల ఐళ్ళమే ముఖ్యము. ముక్తికి కర్మ అనవసరమని అనగ ఐహిరంగపారనము మాత మేయవి ఈ సం్యపదాయళల తలంపు ఈ ఐక్యమునకు శక్తి అవసరము. వీరికీ పతంచశుభాగమ తం(తములు _పమాల (గంథిములు.

శ క్రిపూజ ఆర్యులలో లేదనియు. వారు (దావిరులతో సమ్మేళ నము నొందిన తరువోత పురుషదేవతొపూజకులగువారు. శ క్తిపూజకూడ చేయసాగిరవి హిందూదేశ చఠి,శవలన తెలియును

గాయ(తీ మహామళ్శతము దేవీపరమని కొందలునము. సూర్యపర మవి కొండజును చెప్పుదురు సర్వబుద్ధి భౌద్ద్యపవంచ సొకీయగు చిత్మా్యాత స్వరూవమసుటలో విథవతిన త్రియే యు౩డదు

పతిచశుభాగమ తంత్రములందు సాధకుడు నమం(తధ్యానముతో శక్తిని కుండలినిని ఇజా, పింగళ, రేచకపూరక నిశేషములతో సుషుమ్నా నాడివ్యారముష దాటించి, ఈలడలివిని లేపి _కమముగ దేహమునందలి మూలాధార, స్వాధిషాన, మణిపూరక, అనాహత విశుర్ద. ఆజ్ఞాచ్యకము లండు కుంభక పాణాయామమున దాటించి సహ_సార చ్యక్రమందలి సదాశివువితో చేర్చుటయే ముక్తి (మార్గము) అని చెన్పండివది.

షు) క్షే?

ఈ పాధనమున ధ్యానయోగ్యములైనవి దేవీ వంచదళాకరీ మం్యతము. షోడళాక్షరీ మం్యతము మొవలైనవి మంథతద్యానముతో సాధకుడు కుండలివివి మూలాధారముముండి లేపి (కమముగ సహ[పార చ్యకమును జేర్చవలెను. అవ్వుడు శక్తి మాయ తొలగుమ. పారకుడు జీవమ్మక్తుడగును అన్సుమ యోగవిజయము నొందినవాడగిను -. ఇటి సాధనము మిగుల కష్టము (1 శంకరభగవత్సాదులు ఈ యోగపాధవ మున విజయిమందిరి

(శ్రీ చక్రిము : థైరవయామిశమున చంథదజ్ఞానవిద్యయందు

ల్లో చతుర్శ్భిళ్ళివచకై 9)ళ్చ। శక్తి చక్రై 9శ్చవంచలిః |

శవళక్సాత్మకంచయం 1 (శీచ్యకం శివయోర్వపుః ॥ అవి కలదు అనగ నాణగు శవిచ్శకిములు, ఐదు శక్తిచ్యకములుకలిసి నవచ్శకము లలో హడివది (శచ్యకము ఇది +వాళివుల స్వరూపమగుచున్నది ఈ చ 1రాజముమగూర్న్చివ వివరములు పెక్కు ఆగమతం(తశముల౦దు విపు లముగనున్నవి ఈ(గంథతమునందలి వదునాకండవ ళోకముచూదునధి. ఇందు నాల్గు శినచ కములు, అన * అష్టదళపద్మము, షోడళదళవద్మము, మేఖల్యాతయము.. రేఖ్యాశయము. ఐదు శ కిచ్ళకములనగా బిందు, ఉతికోణ. వసుకోణ అంకర్షశార, బహిర్షశార, మన్వసుములు దీవి యందు వందువుతోడ వలుబదినాల్లు కోణములు ఉండును నిందువుగాక వలుబదిమూడు కోణములే (శీచ్యకమునకును, మూలాధారాది చ్యకముల కును, పంచద+ మంథతమునకును. దేహమునకను (పపంచమునకను ఐక్యము కుదురుము. ఆ విషయములు రహస్యముణ దురవగాహములణ అగుటచే గురుముఖముననే వావిని తెలిసికొనదగినవి 6ః చకనిర్మాణ మునగూడ వేర్వేరువిధవణలు గలవు, తత్పండితులవలన వావి నెటుగ దగును.

18 ఉపాసనాఫలము :

1. దేవి ఆరాధనముచేసి (తిమూర్తులలోని (దిహ్మ జగటు! సృష్టింవగల్లెను. విష్ణువు (వపంచరక్షణ రూపభారమును వహించుట: శక్తుడయ్యెను. ఈ (గతథిమునందలి రెండవళ్లోకము చూచునది

బి విష్ణుపును, మన్మధుడును అధికముగ దేవిని భజిం.. శత్సంచదళాత్షరీ మం్యతకూటములకు మంథత్మదష్షలైరి. ఈ (గంథవి నందలి ఐదవళ్లోకమున చూచునది,

శ్రి వత్సరాజను శ్మతియుడు సామాన్యకుటుంబమున బుట్టియి దేవ్యారాధనముచే చ(కపర్తియె, విద్యాధర 'సేవితుడయ్యెను మహాకవి కొళిదాసకృత లఘు స్తవమఃన పందెండవనళ్లోకమున గలడు.

4 మహాకవి కాళదాసుడు మొదట ఆజ్ఞ్జుడయ్యును దేవి నారాధిం చిన దానికి ఫలముగ గంగారయురీతుల్య మహావాక్కవితావైభవము అంది మహాకవి సార్వఖెౌముడును, మహిమావ్వితుడు నయ్యెను

ర్స్‌ శ్రీ ఇంకరులు దేవీపూశామహిమచే మహాకవి, మహాభాష్య కారుడు, మహాజ్జాని, మహామతోద్ధారకులు, విహ్ముగంథకర్త షణ్మం ప్రాపకులు, మహావాక్సటిమా సమన్వితులు. జీపమ్యక్తులయ్యెను.

ఇట్లు అనేకులు దేవిని భజించి మహాపండితులు. మహాకవులు, మహాచ(కవర్తులు, జీవన్ముక్తులునైరి, ఐహిళా ముష్మిక సంపదలను శివసాయుజ్యమును నొందిరి

కావున దేవిని - శక్తివి = ఐం, (హీం, శం. క్తీం, సౌః మొద లగు నీజొతరములతో నేర్పడిన వేర్వేరు మంత్రములతో, యంతము అతో, వేర్వేరు తం్యకములతో. వేర్వేరు అమషానములతో సేవిలచి, ఇహలోకమున సర్యకార్యపిద్ధి, ఐళశ్వర్య(పాప్తి. జనానురొగము, రొజ వశశరణము, మహాకవిత్వము, కూలంకష పాండిత్యము, శతువిర్మూల

19 నము, సకల విద్యాపారంగతత్వము. మహావిజ్ఞానము, (తికాలజ్ఞత హృద యాహ్షాదము. శాంతి సుఖమయ సంసారయా,తలు పొందుదురనుటకు పైని కొన్ని ముఖ్య దృష్టాంతములు.

దేవి ఆన్ముగహమునాంది కవిత్వము నొందగోరువారు ఈ(గళిఠ మునందలి పదునారివ ఫ్లోకమును సర్ప విషహరమును, జ్వరవివారణ మును నొందగోరువారు ఇరువదియవ శోక ను చూచువది.

ఈ _గంథమందలి అశ్నిలోకములకు (మంత్రములకు) ఫలములు (ాయబడినవి, వావి వివరములు పెద్దలవలన శీ9ివిద్యా పూర్ణ దీకివరుల వలన తెలిసికొని ఆయా ఫంములనుపొందవచ్చాను ఈ ల్లోకములకు వీజామరయుతయం[తములు. వాని పూణాఫలము వేరే (గంథముగ నుండ దగును

దేవ్యను(గహము నొందివవారు అస్థిరములగు ఐహికానుభనములనే గాక స్వర్గాదిపరలోక సుఖములనుగూడ నందుదురు,

శివాశిపులమ భజించి, అ స్తరాణదంపకుల అను(గహమున అజ్ఞాన నాశవమునొంది, విమలక్టానుల్లై అవిద్యాశ క్రిపాఠమ గౌంది, జీవమ్మక్తులె శివసాయుజ్యము నొందుదురమట సత్యము

శోః వివేనవినాళ క్తి; ర్నృళకిరహితఈః శనః 1... ల్లోః త్వామా[(శితామహాభాగే 1 ఫొప్పువంక్యచిరేణమామ్‌ 1 శ్రేవలం క్వామనాదృత్య | మాంభజంతో విచేతనసః ॥ వార్హంతి మమసాయుజ్యం ! (దిహ్మకల్పశకై రపి కస్కాంలిదే॥ కావున శివాశివహంసమిధునమును సర్వజమలు నుపాసీింసవలసి యున్నది. ఇట్లు, విజయవాడ... | విధేయుడు, విమీ11-1985 | పాలావ కి (శ్రీరామళర్మ.

ఓమ్‌ తీ సద్గురుశ్సరణ మ్‌ పండితాఖివాయము సౌందర్యలహరీ భావానువాగము - ఉండితాభి పాయమః! “బ్రహ్మా ఏద్యాతంకార* (బ్రహ్మశి ముదిగొండ వేంకటరామశాస్త్రిగారు (శీ శంకరభగవత్పూజ్న పావాదార్య విరళితమైన సాందర్యలహ అమ్మీధర వ్యాఖ్యననసరించి (బహ్మశీ పొలావిజ్ఞృల శరామళర్మగా రచించివట్టి సంకిప్తాంధభావాసువాద (గంధము: జూచి యౌనందించితి! ఈ నాతదర్యలహరి పెకచూదుటకు సామాన్యముగ వి విధళట్దా! అంకార సరిశోభితసుగు (3దేవీసో్కోతశతకముగమా,ళ్‌ము కానుపించున కాని సరిశీలించినచో మహానుం[త యంత తంతి సిదర్శకదు! మహామంత్ర శొస్త్రగథముగ దెలియిను. బాగుగ పఫరిశీలించినచో ఐసిర్యాగాంతర్యాగాత్మక కర్కోపాసవాకాండద్వయ సాధనాధిగవ క్రొనకాండాత్మకముగ గోచరించి. వైది? ధర్మ పర్వపస్వసమధిగమ్య వి లాళ్యుదయ నిశ్శ్రేయస సొధనముగ వ్య క్తమగును. ఈ సౌందర్యలహరిపి శ) శం3రాచా [లవారు మూకాందాదిర, నమయములో దీనులపాలిటి ధనకవకధారగా రచించి మువిషయము- “ర్తుదా దీనా ధీనా ధనకనకదారాసమరచి, .. శిషయువతి సౌండ' లహరీ” (6 స. 88 ల్లో; అనెడి విద్యారణ్య శంకరవిజయో క్రిపలనసు “సౌందర్యలహ రీస్తోతృం కుతేవన వక్యమాణ ద్వాదళసర్లే మూకాంబాద: నో త్తరం కృతమితిమూలత ఏవానుగమ్యశే” అనెడి తదద్వ్వైతగాజ్యల- వ్యాభ్యావచనమువలనను స్ఫుటమగుచున్నది ఇట్టి సౌందర్యలహరికి వారివారి సుకృతానుపారముగ గోచరించి విశేషములతో విణీతములై నట్టి లమ్మీధర అరుణామోదివి పౌలభాగ

వ

వర్టని మున్నగు నంస్కృతవ్యాథ్యానములు, అనేకాంధ) వద్యానువాద ములు, హిందీ, ఇంగ్లీ మ మున్నగు భాషాంతంములకో వివరణమనులు చాల వెలువడియున్నవి.

కావి పె వ్యాఖ్యలలో నెల్ల స్రభ్యాతిగాంచినట్లి లక్మీరరవ్యాఖ్యకు సంగ్రిహభావానువాదము. నాంధిములో పిప్రిథమముగ నొనర్నినది మన శ్రేరామశర్మగారే.

ఈయమవాదము చాల సరళముగమ క్షుష్రముగమ. శాస్త్రీయము గను ఉండుటనలన ఆంధిభాషామవాదము నభిలషించెడి శ్రివిద్యోపానకు లకు, శ దేవీభక్తులకు మిక్కిలి సమాదరణీయమై యున్నది

మజియు= “అసవార్యచ తాంటతికానతానీత్‌ భగవిత్యాాళ్ళుతి నమ్మతాః సపర్యామ్‌” అవి శి విద్యారణ్యులు శంకర దిగ్యిజయములో చెప్పినటు శ శంకరాచార్యులువారు శాంటతిక పూజలను తొలగించి. వైదికపూజల నెలకొల్పటతో సముద్ధరించినట్టి అష్టాదశమహాశ క్రి పీఠము లలో నొకటియె. శ9 కృష్ణాతటినీళట విరాజమాన విజయవాడ నగర శిరాయమాణ శీమదిం్యద కీల్మాది నధిష్టించియన్న శ) కనకదుర్గా మహాళల్లి యొక్క. కార్యవిర్వాహక వర్షముచే సీ (గంథ ముదణము జకు గుది సువర్ణమానకు సుగంధమలబ్చినట్లు ఆత్యంత ముదావహముగ నున్నది

ఈ (గంథమును శి కనకదుర్గాదేవికే సమర్పించివట్లి శ్రీ రాను శర్మగారికి శ్రీ దుర్గామతల్లి పు త్త్రవాత్సల్యముతో చిరాయురారో గ్యభాగ్య విఖిలాభ్యుదయ విశే మసముల నొసగి వీరిద్వారా ఇతోధిక పామాణికా నేక (గంథధ్యపణయనము జరుగు నట్టన్యగహించుగాక అవి యాచిచ్చ కివి (టార్జించుచున్నాడ .

విజయవాడ = 2. న ౭,

తిలింగ విద్యాపీళము, 1. ము. వేం. శాస్త్ర,

ప్రవంగచైత పూర్ణిమాసోమవానరము. లకే 4ీలాల ' 6

శః సవరణలు న

పుట పంక్తి తప్పు ఒప్పు

5 రై హుతవహిొం హుతవహం న ౭ హ్వది హ్బది

10 1 ర్విదళితై ర్విగళితై 1 లిం 16 పల్లము వర్ణనము క్క 18 కాడ కాచ

ల 16 యువకులు యువకులు 0! క్‌ పంచదశ పంచదళీ

33 థి సంచిత్య సంచింత్య శల లం తన తవ

శ? 18 క్షితీ క్షత

క్‌! 1 సంలిత్మ్యమల సంవితృ్మమ ల 92 ల. ధా;తణయా రారణతయా క్క 11 మవ స్త్వ మన్నస్ప్వం క్రి శః శశిరో శిశరో

68 7 కీరీటం దే కిరీటం తే న! 1 బందీనృత బందీకృత 7] క! కర్ణాకృష్ణ కర్ణాకృష్ణ 72 14 దుహణ దుహిణ

7 ల౭0 చెవితమెశైలవీ సీ ఇవితమ్మెల క్ట 16 హీం ప్‌ం

88 68 నాలి నాభీ

9 8 జానతే జూనీరే

ఫ్ర శీ తరుణీ శటినీ

ర్టిగ్లి ర్జి వ్సీదాం వివదాం

ళా ! సుభగేః సుభగే: 102 శీ వ ప్పరుతో వ పురతో 100 18 చ్యదకౌంత చతంద్రకొంత

న

సర్వ స్వరూజే | సర్వేశి | సర్య లోక నమస్కృృళే ! భయేభ్య స్త్రాహినో బేవి! దుగే! జేవి! నమోస్తు తే॥

ఖీ శ్రీమ్యూతేనమః సాందర్యలహరి నా సమయ నుతత త్వవేత్తయయిన శ్రీ శంకరభగవత్పూజ్యపాదులు వమయ యను చం(దకళను నూరుళ్లోకములచే (బస్తుతించుచున్నారు. అందు మొదటి 4! శ్లోకములు ఆనందలహరి. ఆవశారిక : శక్తి యొక్క. మహిమనుగూర్చి చెప్పబడుతున్నది న్లో! నివః శక్యా యుకో యది భవతి శక్తః (ప్రభవితం న చేబేవం జేవో న ఖలు కశలః స్పన్చితునుపి అతస్వామారాధ్యాం హ3హరపరిజ్చాదిఖి రపి (పణన్తుం స్తోతుం వా కథ మకృతవుణ్యః పభవతి।! 1 భావము := శుద్ధశివుడు నిర్గుణుడు. కావి ఆయన మాయావిద్యా వచ్చిన్న చైతన్యస్వరూపుడై = ఇచ్చా (శీయాక్ఞాన శక్రిస్వరూసయైన శక్తితో గూడినవాడయి, జగత్తు(లయొక్క- సృష్టి (స్థితి, సంహారములు) చేయుటకు సమర్దుడగుచున్నాడు కొని ఆశ 'క్రితో గూడనిచో, ఆ పర (దిహ్మము చలించుబయుగూడ లేనివాడగుచున్నాడు.

లి సౌంద ర్య లహరి దాంవత్యధర్మమున. శివుడు శక్తితో గలిసియున్నచో పప రూవమైన సంకానమును ఏర్పరుచుటకు నమర్దుడగుచున్నాడు. కో ఆమెతో కలియవిచో సలతాన విర్మాణమును చేయలేడు. | అందువలన ఓ భగవతీ |! హరిహర (బహ్మేంథద్రాదులకు గో! ఆరాధింవదగిన దానవగునీకు పూర్వజన్మమున పుణ్యముల నార్జించినవ! కొయిక, వాచిక, నూనసిక నమస్కారములు చేయుటకుగాని, వివ 'పెక్కువిధముల స్తుతించుటకుగాని. సనుర్జుడగుచున్నాడు. ఆంతియేకొ! అకృత పుణ్యుడు అట్టి మహాభాగ్యము నొందలేడు సరిగదా, అజ్ఞానము సీపై విముఖత్వముకూడ గలిగి యుండును, విశేష విషయములు :- శిపళబ్దమునకు ఇచ్చా క్రికి ఆ్యకయుడః గౌవి, వ్వయంపకాశకుడనిగావి, పపంచమును తనయందు పవేశణ దేయువాడనిగావి, స్వష్నరహితుడవిగావి అర్ధము చెప్పదగు. శివశక్తుల స్వరూపమే థ్రీచకము ఆ చ(కరాజమువలనవే (వసంచ సృష్టి స్థితి లఅయములు జరుగుచున్నవి. శ్లో చతుర్భిళ్ళివచ కై)శ్చ శక్తిచకైఏశ్చ పంచభిః | శివశక్వ్యాత గకం శ్లేయం, శ్రీచక్రం శివయోర్వవుః ! పరోపిశ క్తిరహిత, శృక్త్యా యుక్వోభ వేద్యది | సృష్టస్థితిలయాన్క- ర్తుం, ఆఅశక్త శక్త ఏవహి॥ "వామ'కేశ్వరతం (తం ” శక్తి పరదేవత, పరాశక్తి, కుండలిని, సమయ మాత, చిచ్చ! ఈశ్వరి. శివ, అరుణ మొదఠఅగు నామములతో న్యవహరింసబడుచున్నవి శివకోణములు వాల్లను, శ క్తికోణములు ఐదును చేరి నవకోణాత్మకముగ- నవయోనుఅతో (శ్రీచ్యకము ఏర్పడినది.

సౌంద ర్యల హారి త్రి ఓమ్‌ అను (పణపమందలి ఆకార, ఉకార, మకొరములు హరి, హర. (బహ్మ సూచకములు. ఇట్లీ (వణపముతోగాని, ఇతరమం(తము లతో గాని దేవిని ఆరాధింపవచ్చును. పరదేవతను గూర్చి 'శారదాతిల కమున విశేషములుగలవు, ఈ వరదేవత తనకంటె అన్యదేవతలను 'పేవించినవారికి గూడ భుక్తి ముక్తుల నిచ్చుమ. శ్లోః నశివే నవినాశ_క్రి ర్నశ_క్రీరహితశ్శివః | ఉమాశంకరయోరె క్యం, యఃపళ్యతి సహశ్యతి | వ! వపాసాసావీణీశ క్రీ: శంకరస్యాపిశంకరీ | శివభిన్న_స్తయాహీనః, శీివస్సామోన్ని రర్థకః ॥ “స్తూత్రసంపొత,' క్‌, భ్‌ గ్‌, ఘ్‌, ద్‌, చ్‌, ర్‌,జ్‌,రమ్‌,జ్‌,ట్‌, ర్‌, డ్‌, డ్‌, ష్‌, స్‌, హ్‌. ₹. అము ముప్పది నాలుగు హల్లుల ((పాణుల్సు సమూహా త్మకుడు శివుడు,

అ ఆ, ఇ. ఈ. ఊఉ, ఊ, బు, బూ, 4, శా, ఎ, ఐ, ఓ, బొం. ఆం, ఆః ఆను పదునాజు (షోడళ) న్వర ((పాణముల రూస శక్తి. వీరుభయులు చేరినపుడే వేదాది విద్యారూసమున శద్దార్ధ సృష్టిని శివుడు చేయగల్లును “*క క్రి;పాణశ్చజీవశ్చ. మంృతోనాదః, శీవోరవిః,”'

ల నీ

రుదయామిశే. కొళిదాసు రఘువంళటపార్దన *ళ్లో "*వాగర్తావివ . పార్వతీ పరమే ఠి ళు 0 శ్వరౌా”” చూచునది ఈ మంగతమునకు బీజాక్షరము క్లీం. మళ(తవలము :... నిఘ్నునాశనము, కార్యసిద్ధి, పురోభివృద్ధి.

శ్షీ జూంద రల హవ అవ్య. భగవతీ పాదరేణు మపామ శ్లో! ననీయాంసం ప-ంసుం తవ చరణ పత్కేరుహభవం వికష్బుః సంచిన్వన్‌ విరనయతి లోశాననికలం 1 పహ న్స్వేనం కర కళమపి సహ్నేణ గిరసాం హరః సంతురైైనం భజతి భసితోద్ధూళనవిఖమ్‌॥ భ్రావము :--- ఓ భగవతీ 1 (బహ్మ నీ పొదపర్మములందలి 6 సూత్మముళగు రజఃకణముఅను సంపాదించి, వావితో స్పాపర జ మాత్మకమైవ వివిధ లోకములను (భూ మొదలగు ఏడు ఊర్జ్వలోక: లను ఆతలము మొదలగు ఏడు అధోలోకమ లను) (సళయకాలమువల వికలముకానట్లు సృష్టించుచువ్నాడు, ఓ భగవతీ 1! నీ పాదపద్మములందలి రజఃకణములనే ₹ౌర ఎ తన సహ్మూసంరములపై ధరించుచున్నాడు (జగళ్తును రక్షించుచున్నాడు ఓ భగవతీ! హరుడు నీ పొదరజఃకణములను చక్కగ 51 కొవి, తన దేహమ.న భస్మధారణమను అనుస్టానరూసమున 'సేవిం చున్నాడు, విశేష విషయములు :-.. ఈ శ్లోకమండదలి 'ళౌరి:' అనగ : భదుడవియు. బలభ్యదుడు శేషుతనియు, ఆ శేషుడు దేవీపాడరజసు రరించి. తన వేయఫణములమీద వదునాల్గుభువనములను మోయుచున డవియు కొందరి ఖావము, కొని శౌరి శబ్దము కృష్ణుసకే రూడియైైనదవిరు బలరామునకు వర్తింపదవి కొందణు తలంచుచున్నారు. (బిహ్మాది(తిమూర్తులు ఆ వరాశ క్రివలననే తమ విధులైన స్క, స్టితినంహారములకు వలసిన సామర్హ్శ్యమునాందిరి. ఈ ఫ్లోకమున విరుణ వర(విహ్మాము (1బిహ్మాము శ్రియ చెన్సబడినది, శ్రీ లలికా వహ్యననామములండు నిస్లే చెన్సబడినది.

సౌందర్యలహరి క్‌ అ శక్తియే సత్వ రజస్తమోగుణములచే (తిమూర్తుల ద్వారా నృష్ట్యాదికార్యములు చేయుచున్నది. (బవ్యాండములు అనంత నంఖ్యాకములుగ నున్నవి. ఈ మంగశము నకు వీజాతరము (హీం- మంథకవభలమను ;_ విజయము, సర్వలోకవశ్యము., మోహనము. ఆవ; క్రిపాదరేణుముసామ న్లో॥ అవిద్యానామనన్త _స్తిమిరమిహిరద్వీపనగరీ జడానాం చైతన్య _స్తబకమకరన్ల సృతిర్సురీ దరకిడాణాం చినామణిగుణనికా జన ్రదలధా” నిమగ్నానాం దంప్తా మురకవు వరావాస్య భవతి॥ 8 భావము :-. ఓ భగవతీ! సూక్యుడుదయించు. ద్వీవమునండలి వట్టణమున చీకటిని సూర్యుడు వశింవజేపినట్లు. నీపాదరేణువు అబ్జాముల వృాదయమందలి ఆత్కమ అవరించియుండు అజ్ఞానమును పూర్రిగ నశింపజేసి, వారివి క్రానవంవన్నులగ జేయుము. ఓ భగవతీ ! కల్పవృక్ష పష్పగుచ్చమువుండి (వవించు అధిక (శేష్ట మకరంద(వ్రవాహము ఆధికముగ (కోలుటకు యోగ్య మైనట్లు తెలివి లేవి మందులకు వీపాద రేణువు అత్మగళపదార్ధమువు (సలోరించు చి త్త విప్తారరూపమగు చైతన్యము అవు ఒక శక్తి అయి. వారి బుద్ది మాలద్య మమ తొలగించి బుద్దులుగ జేయుము. ఓ భగవతి : డారి.ద్యముచే దీమలై నవారలకు వీపాదరేణువు అధిక ధవ్యవదమగు చింశామతీయమ దివ్యమజీవలె అధికలాగ్యము విచ్చి మఖథింవవేయును

6 సౌంద ర్య లహరి

ఓ భగవతీ 1 అపారమైన సము్యుదమున ముంచి వేయదిడనున్న భూగోళమును విష్ణువు ఆదివరాహరూవపమెత్తి తన కోజలపై ఎత్రియుంచి నము(దమున మువిగిపోకుండ కాపాడినట్లు అంతులేని సంసారమున చిక్కుకొని మునిగి తేలుచు, దరిగానక అమితబాధనొందుచుండు మానవ అను నీపాదరజము రక్షించుచుచున్నది, అనగ శ్రీ విద్య నుపాహసించిన వారు మహాజ్షానులై తరించుదురని భావము.

విశేష విషయములు :-.- పరాశక్తిని ఆరాధించుటచే ఆజ్ఞానమ నశంచుము. ఆనందము లభించును కోరిన కోరికలు తీ1ను; జనన మరణ (ళవ) దింధవిము క్తి గలుగును,

(వణవనము మొదలు సామాన్య శ్లోకమువలకు అన్నిప్రార్థనలును శక్తికే చెందును. .

సామవేదము అకారాదికము, బుగ్వేదము తదాదికము యజురే దము ఇకొరాదికము.

ఈ శోకమున చెప్పబడిన శక్తియొక్క నాల్లువిధములు నాం ముఖ్యపూజావిధానములు అఏ ఉపవిషత్తులతో గూడిన నాల్లు వేదములను సూచించును. ॥

ఈ ల్లోకమువకు బీజాక్షరము శ్రీం,

మంతఫలము : _. విద్యా. పాండిత్య, జ్ఞాన్నపాప్తి

అవ ; ._ పరాశ క్తియొక్క చరణములే అభయవర్మవదానసమ ' ములు.

షీ త్వదన్యః పాణిభ్యామభయ వరచా చైవతగణ _స్వమేకా నైవాసి (ప్రకటితవ రాభీత్యభినయా భయాత్రాతుం దాతుం ఫలమవి చ వాంఛాసమధికం !

• శరణ్యే లోశానాం తవ హీ చరణావేవ నివుశా!

సౌంద ర్య లహరి 7

భావము :_ పదునాల్లులోకములకు శరణ్యమైన ఓ భగవతీ ! సీకంబె ఇతరులగు దేవతలందజు తమహ స్త్వములతో భయరాపాత్యమును, వరము అను భక్తులకు అన_గహించుచున్నారు అనగ, తక్కిన దేవతలందలును అభయ (వర) ము.దమ ధరించుచున్నారు.

కావి జననీ! నీవు ఒక్కతెవు మాతమే సర్వదేవతా సాధారణ మైన హస్తములతో (ఆభయము[దతో) భయరాహిత్యమును, వర్యపదాన మును భక్తులకు స్ఫురించునట్లు ఉండపుగదా ; ఇదియేమి ? వింతయే అవి నేను ఆలోచింపగ నీపాదములే భయము (సంసారము) ముండి భట్తలను రక్షించుటకును, వారు కోరిన దావికంపె ఆధికముగ వరముల విచ్చుట కుము సమర్ధములని తోచినది

విశేష విషయములు: దేవతలందయి ఆభయము[దతో నుందురు, కొవి పరాళక్రీ మా_తము అట్టి ముదతో ముండదు. కానిభక్తులమ అధిక ముగ రక్షీంది వారి వాంఛలను దీర్చుచుండును.

కొందు దేవతలు భక్తులకు న్వర్గలోకము విత్తవ కొందబు వారికి మోశ్ష్‌ఫలమునే ఇత్తురు. మటికొందలు ఐహికసుథము9నే ఇట్తరు. వేతాక కొందణు ఆధ్యాత్మికౌన్నత్యమును (క్షొనాలివృద్ది, విత్తురు. కావి పరాశక్తి తన భక్రులకు ఐహికొముష్మిక సుఖములనేగాక మోక్షమును గూడ విచ్చునని డిండిముని అభ్నిపాయము. ఇట్టిశ క్రి ఇతరదేవనతలకు గదు

ఈ లోకము మిగుల శ _కివంతమైన 'బాలా' మంత్రమునకు సంబం ధించినదనియు, ఆ *బాలా' మంత్రమును (వతివారును అనుష్టించుట కొళ వడరాదనియు అచ్యుతానందుల భావము.

ఈ “వాలా' మంత్రము సత్ప్సీలుడగు యోగ్యునకే ఉపదేశంపలెను.

ఈ శ్లోకమునకు వీజాతరము “దుం”. "

మంతఫలము :.. భయనాశనము, సర్వవ్యాధి వివారజము.

8 సౌంద ర్య లహారి అవ :- సోదాహరణముగ వరాళక్రి మహిమ. ళ్లో | హరిస్త్యామా రాధ్య (పణతజన సౌభాగ్యజననీం

వురా నారీ భూత్వా వురరిఫునుపి మోభమనయత్‌ |

స్టృరో౭వి త్వాం నత్వా రలినయన లేహ్యేన వవుషా

మునీనామస్యంతః (పభవతి హి మోవోయ మహతామ్‌!

భావము :__. (వకర్ష్వమున నమస్కరించునట్టి - అనగ కాయి! వాచిక, మానసిక నమస్కారవణలు చేయునట్టి = భక్తజనులకు సౌభాగ మును ఇచ్చునట్టి ఓ భగవతీ ! పూర్వము కీరసాగరమధనమున లభించి: అమృతమును దేవశలకే యొసంగుటకు విష్ణువు సతకల్పించెను. ఆయి: తైఏలోక్య మోహివివియు, (శీ చ్యకరూపిణివియు నగు నిన్ను ఆధికము. "సేవించిన వాడగుటచే (శిళువనమోహనమైన మోహినీ రూపమున ధరించి, కృతార్థుడయ్యె. ఆయన నీ మళ్యతమునకు. నొక బుషియగుట; అటుతర్వాత ఆయన జగన్మోహినీ రూపమునొంది (కిపురాంతకుడున జీతేర్యదియుడును నగు శివునకు మనో వికారముగలిగించెము.

ఓ భగవతీ । మన్మధుడు గూడ పీకు నమస్కరించి. వీ శరం ముమ బొంది, మీ (ఫ్రీచ్యకమును ద్ధతొ పూజించి, నీ మూలవిద్యన చక్కగ నభ్యసించి, వీ యన్యగహమును పూర్ణముగ నొంది అత్యంత సుందఠియగు తన భార్య రతీనేవికి నునోహరుడగుటయేగాక ఉతిళుపన సుందరుడై విరాజిల్లెను,

ఓ భగవతీ ! ఆంతియేగాక మన్మదుడు జీతేం్యద్రియులైన మునీం (దుల మనస్సులలో గూఢ విషయ సుఠములపె వాతను గల్సించుటకు సమర్థుడు కాగలిగెము, సా వ

• విశేష విషయముణ:.-చతుళ్ళతియందు : (వామకేశ్వరతం( తే).

వ సౌంద ర్య లహరి 9 శ్లో శివ తా మేవవురా2ఒ.౬రాధ్య, విద్యాం త్రైలోక్య మోాహినీమ్‌ 1 లోక్‌ ష్టం మోవహయావాస, కామారింభగ వాన్హ్భరిః | కామజేవో౭ఫి జేపేశం, జీవం (తిఫురసుందరీమ్‌ | _

సమారాధ్యాఒభ వేల్లో శే, సర్వసౌభాగ్యసుందరః |

ఇందు మన్మధుని అభ్యుదయ హేతువును, విష్ణువుయొక్క స్రలోక్య మోహనత్వమును వివరింపవిడెను. 81, 82 ల్లో॥ల (కింద చూమునది.

థ్రీ విద్య (శ్రీ రాజరాచేళ్వరీ మం్యతము) వంచదళాక్షరి యని కొందయిను షోడళాతరి యని కొందలును చెప్పుదురు.

ఈ మంతము తై త్తిరియ(దాహ్మాణములోని దని చెవ్పుదురు. కాన వేదమూలమని తెలియనగు.

విన్దువు ఈ మంగతములోని ఒక (పస్తారమునకు బుషి, అవగ, 'వేదమునందలి ఈ మం(త్యపస్తారము నొకదానిని మొదట కనుగొనిన మం(శ్యదష్ట, మన్మధుడుగూడ ఈ నుం్యతమునకు ఒక (దష్టం

ఈ మంత్రమునకు బీజము *ఠమ్‌ి.

మంగతఫలము :-.- సర్వలోకవశ్యము.

అవ :__దేవీకృపాకటాక్షమున మన్మరుడు మహామహిమనొందుట.

న్లో ధనుః పొప్పం మౌర్వీ మధుకరమయీ, పబ్బా విశిఖా

వసన్తః సామంతో, మలయమరుదాయోధనరధః

తథాజ్యేకః సర్వం హీమగిరిసు లే శకామవి కృపా =

మపాడ్డా త్తే లహ్ఞ్వై జగదిదమనట్లో విజయళతే | 6 | భావము :_... హిమగిరి పుత్రివగు ఓ భగవతీ : పువ్వులు తాకి గంతనే కందిపోవునంత కోమలములు, వానిని వంచుటకుగావి, లాగుటకు కొని పదురదు. అట్టి పష్పమయము మన్మరుని విల్లు,

10 సౌంద ర్య లహరి (ళమరములు = తుమ్మెదలు - మధుకరములు - చంచలములు. ఓకటినొకటి చేరక, అవి విహరించుము. అట్టి మభుకరమయము మన్నధివి వింటినారి, ఆరవితదము, అఆళోకము, చూతము, నవమల్లిక, నీలోత్ప లము అను కోమలములగు పుష్పములు మన్మధుని పంచకాణములు, అవియు స్వల్చసంఖథ్యాకముణ. వానిని (సయోగిళచినమీద మన్మధునకు మటి బాణములేదు. సాచివ్యము నెఅపుటకు తగని కొాలాక్క్ముడగు వసం తుడు (బుతురాజు) మన్మధుని మల్యతి. దకిణావిలము అగు మలయ మారుళము మన్మధుని యుద్ధరథము. ఆదియు అంతటను వీచచు స్ట్‌ ముగ నుండదు. దానికీ రూపముగూడ లేదు. కావున యుద్ధరథముగ నుండుటకు నేమా_తము తగనిది. మన్మధునకు ఉపకరణములని చెప్ప బడు నివి మిన్నియు భువనవిజయమును గోరు మన్మధునకు యోగ్యములు కావు. ఆనుపయోగములు. ఐనమ, మన్మధుడు విన్ను ఆరాధించి, వీ దయను పొంది, అన హాయశూరుడై, జంగమాత్మకమగు ఈ జగత్తు నంతము జయించు చున్నాడు. అనగ స్త్రీ పురుషులకు అన్యోన్యము (పేమ గణ గువట్లు జేయగలుగుచున్నాడు. న విశేష విషయములు := ఈ ల్లోకము ఐదవళ్లోక ఉ _త్తరార్థమును పూరించునదనవచ్చును, మన్మధుడు రావణాదులనలె బలిష్టుడు, భయంకరుడు, (కూర రూపుడు కాడు. అతి కోమల నుందరరూపుడు శివువి ఫాలనే(తాగ్నితే మన్మధుని స్థాలదేహము భష్మమైపోవుటచే మన్మధుడు అనంగుడు (దేహము లేనివాడు. యుద్ధసాధనములు దుర్చలములు. ఐనను పరా శక్తిని సేవించి, ఆమెదయను పొందుటచే ఏకవీరుదై యొప్పుచున్నాడు. తిపురసుందరీమం(త (వస్తారమున మన్మధుడుకూడ ఒక మంత (దష్ట = బుషి యవిచెస్పబడియున్నది.

సౌంద ర్య లహరి షే

మంతఫలమను := నంకాన్నపాప్తి.

అవ: వాభిస్థానమందలి మణిపూరచ్యకమళలదలి సమయ అను వరాళ క్తి వర్తనము (స్రూలధ్యానము న్లో; క్వణ త్కాంచీదామా కరికలభ కుంభ _స్తననతా

పరిషృక్తై మధ్యే పరిణత శరచ్చర్యదవననా

ధనుర్భాణాన్చాశం సృృణిమపి దధానా కరతలైః

వురసాదాస్తాం నః వురమధితుశాహోవురుపీ.కా | 7

భావము := ధ్వనించుచున్న మణిమేఖలాభరణము (చిలుగకైల దింగారు ఒడ్డాణము) నడుమునగలిగి, ఏనుగుగున్నల కుంభస్టలములను టోలు స్తనములుగలిగి, వావిభారముచే కొంచెము వంగియున్నదియు, కృశించిన (సన్నని నడుముకలడియు, శరత్కాలమందలి సంపూర్ణకళలు గల పూర్ణిమనాటి చందువినంటి మిగుల రమణీయమగు ముఖము కల దియు, విల్లు, బాణములు (పుష్పములు, పాశము (వుష్పదామము), అంకుశము అను వాల్లు ఆయుధములు నాల్లు హస్తములందు ధరించి నదియు, (తిపురారియగు రు.దుని ఆహంకారరూవము గలదియు, (సమయ అను నామము గలదియువగు భగవతి హృదయకమలనందలి మణీపూరచ(కమునుండి వెలువడి ఆహా । మాకు దర్శనమిచ్చుగాక 1

విశేష విషయము :- ప్పరుషికా అనగ (తిప్పరములను దపాంచుట యేమి అంత గొవృ్పపనియవి దర్పమునొందిన ర్ముదుని ఆకుంరీత క క్తి భగవతియే ఆవిభావము. శక్తి యొక్క మహిమ *శివళ్ళ ర్యాయుకో' అను (వఠమళ్లోకమున _ వివరింవబడియున్నది. ఈ ల్లోకమున వర్షింవబడిన పరాళ క్తి రూవము శివునకుగూడ ఆశ ఎర్యము గల్లించునట్టిది.

ఈ శ్లోకమున అలివర్డి ంవబడీన “సమయా” ఆమ పరాళక్తిమూ రినే సమయాచారపరులు దేవీపూజావపరమువన భావింతురు. ఈ దేవి నాభి

మలి సౌందర ట్‌ ల హరి స్థానమున ఆగ్నిత శ్వాశ్కకయై యుండును. ఈ రూసము పరాశక్తి యొక్క శాళ్వతరూవము. ఇది దేవీరూపములన్నిటిలో ఉత్తమము. ఈ రూవమునే శివుడు ఆరాధించెను,

దేనియందు నత్యగుణ్యతయము. కల్లినదో అట్టి (దిహ్మతేజము భక్రరక్షణార్థమై కరచరణాదుణగల రూపమును ధరించి 'లలికా' రూప మున (వత్యక్షమైనడి. ఆమె ఆయుధములతో గూడిన నాల్గు భుజములు గలదిగ ధ్యావింపదగినది. 1. ఆమ ఎడమవైపుమీది హస్తమునందు పాశముకలది. అమెయొక్క ఆసక్తియే ఆ పాశాకారము నొందినది. 2. కుడి వెపమీది హాస్తమున ఆంకుశము కలది. అమెకోపమే యీ అంకుశొకొరము నొందెను. 8 ఎడమవైపు ట్రీందిచేతియందు ఎట్ల చెజకు గడ అను ధనుస్సుకలది. ఆమెయొక్క సంకల్ప వికల్పాత్మకమగు మనస్సు ఆ చెజకుగడ రూపము నొందెను. శ. కుడివైపు కీందిచేతి యందు వంచతన్మా(తలు (ద్ద, స్పర్శ రూవ, రన, గంధములు) అను (పుష్ప్ర బాణముణకలది. ఈ నంచతన్మా(తలు సృధివి, జలము, అగ్ని, వాయువు. ఆకొశములను పంచభూతముల అంశములు = వావి వావి గుణ ములు ధర్మములు, (40 లోకము చూడడగును.)

సనమయాచారమనగ శక్రియొక్క అంతరపూజారతి. శకి బాహ్య పూజారతి కులాచారము. (40 లోకము చూచునది )

ఈ మంతమునకు వీజాశరము '"క్షీం'.

మంగశఫలమను :._.. శ్యతుబాధానివారణ, రాజవళ్యము. శతు వళ్యము.

అవ :__ హృదయస్థానమందలి అనాహిత చ్యకమునందలి సమయ అను భగవతి స్తుతి (పరంధ్యానము).

9౩) ౨ ఇ ౬౯ అ ౭ శీశ్రీ క్ష్‌ *” ౫ ఈ ౧ ౮ో చల తునన నాములయాలననినననననాల. .. ః 0 16 క్త. స. చ. న య ౧ శ శశ శచ శీ సళ య. జై న నే శి శ శ్‌ ర్ల డ్రై క్‌ శే ళ్లళ శ్రి శ్ర శ్ర శ చ లా లా త్తి క్‌ి [2 సి డ 2 వి ఓ న ననన జ విశే తై శ్రీ శీ కీ చి ఫ్‌ శా ఈ 42 ళ్తి (న్న ళ్‌ ళతె ట్ల! శి శి ౮4 ౨ చ శి శీ శం గ్రా ళ్లి శీ ఇళ శి కీ ఏలీ ళ్‌ ె పహ 2 (శస 51 శ త ఈ శి శ్ర శి ఈ జి యహ భా శ్జే 2 అ 2 స శి జ శివి త్ర కు శీ క్రిశ కి శే శి ళ్‌ ఉ ౫౭8 శీ

క్షే స్యాం ద ర్య లహారి న్లో సుధాసింధోర్మ భ్యే సురవిటపివాటీ పరివృ తే, మణిద్వీపే సీఫపోపవనవతి చింతామణిగృ హే | చివాకా*ే మంచే పరమశివ పర్యంక నిలయాం భజంతి త్వాం ధన్యాః కతిచన చిడానందలహ!రీమ్‌॥ 8 భావము :_ ఓ భగవతీ : ఆమృత సము(ద మధ్యమున కల్చ్పవనృక ములచే చుట్టుకొనబడివ మణీమయద్వీపఘునందు కదంబ (కడిమి) వృక్ష ముల ఉద్యానవనము కలిగినట్టియు, చింతామణులను కోరిన కోరికలనిచ్చు దివ్య మణులడే నిరాజిల్లుచున్నట్రియు మందిరమున శివళ కీ (శికోణరూప మగు మంచన వపరమళిపువి తొడపై కూర్చునియున్న జ్ఞానరూవమగు సుఖతరంగ రూపవగు నిన్ను కొందరు ధన్యాత్ములు సేవించుచుందురు. విశేష విషయములు: (శ్రీ చ్యకమునకు వియచ్చకమని నామాం తరము నియత్పూజ్యత్వము దహరాకాశజమని, బాహ్యాకొశజమవి రెండు విధములు. దహరాకాశజపమనగ హృదయాకాశావకొశమున చకపూజనము. ఇదియే సమయపూజయని సమయినులు చెప్పుదురు.

[ శ్రీ చ్యకమున శివాత్మెకయోవి((తకోణ) చతుష్కముపై నను. శక్త్యాత్మకయోవి | (తకోణ) పంచకమునకు (కిందను ఉన్న బైందవ స్టానమే సుధాసింధువు

భ్రైరవయామిళములోవి వామకేశ్వర తంతే :

న్లో॥ చిండుస్థానం సుధాసింధుః, పంచ యోన్యస్సుర్నదుమూః తవై)ిన నీవ కేశీద, నన్న ౩ ధ్యేమణిమంటషమ్‌ తృతచింతామణికృతం, జేవ్యామందిరము _త్తమమ్‌ నివాత కే మహామంచే, మహేశానోపబర్హ జ్‌ అతిరమ్యాత శేత్యత, కశివుశ్చసడాశివః భ్‌ తే కాళ్ళ (్పచతుప్పాడా, మ హేంద్రశ్న ్చ్‌ పతద్దహః

సౌందర్యల హారి 15 తతా శ్తేపర మేశానీ, మహాత్రిఫురసుందరీ శఉవార్య_మండలంభి త్వా, 'చావయంతీందునముండలం తదుద్భ్భూ తామృతస్యంది, పరమానందనందితా | కుల యోపి.త్కులంత్య క్యా, పరంవర్థ ణమేత్ససా।

ఈ అనాహిత చ్యకము మూడు అరో చ్యకముల (మూలాధార, స్వాదిష్టాన, మణీపూరకము) అకును, మూడు ఊర్హ్వచ్యకముల (విశుద్ద, ఆజ్ఞా, నహ్మసారము) కును, మధ్య నున్నది. కొన ఇది చాల ముఖ్య

ళో చ(కము. పాధకునకు ఇది విషమ స్థానము.

(పణవము అకార, ఉకొర, మకొర, నాద, బిందువులను 6 భాగ ములు కలది. లలితాసహ్మస న్లామములందు “పంచబహ్మాసస్పితా' అవి చెవ్పచిడినవి. అదియు “+వాకాలీమంచే' ఆమ గావితో ఆన్వయించువు.

పరాశక్తి ఉన్న మంచమునకు (బిహ్మ, విష్ణు, రుద, ఈశ్వరులు మంచపుకోళ్ళు సదాళివుడుక్త్‌ మంచము, దానిపై పరాశ క్తి ఉన్నది.

ధ్యానము మూడు విధములు :... 1. స్థూలము. 2. సూక్కము, 8 పరము ఇందలి ? ల్లోః॥ స్టూలధ్యానము; 8. క్లో॥(ఈ శ్లోకములో) పరం శ క రి ! ధ్యానము; 8 ₹॥ సూకత్మధ్యానము. శ్రీ చ్యకముమగూర్చి 11 ల్లోఃన చూచువది, ఈ మంతమునకు వీజాకరయు “రమ్‌*. . మం(త్రఫలము:- సంసార (భవ) బంధవిము క్తి, కారాగారవిము క్తి, అవ :- కులడలిని (శక్తి సహ(సారచ్యక్రమును చేరుట (సూత్మ భ్యానము _ న్లో మహీం మూలాధాతే కమపి మశీపాచే హసుతవహిీం " సిత సూనే హ్యూది పక స్థం స్వాధిస్ట్‌ "నే ష్‌ మరుతవమూాశాళము:

16 సౌంద ర్య లపారి మనో2.వీ (భూమభ్యే సకలమపి భి్‌త్వా కులపథం సవాసాలే పద్మే సహ రహసి పత్యా విహరసే! 9

భావము := ఓ భగవతీ । గుదస్థానమందలి సర్వాధారభూతమగు మూలాధారచ(కమున నుండు పృధివీత త్త్వమును, నాభిస్తానమందలి మణి పూరక చక్రమున నుండు ఉదకత త్వమును, ఉపస్థస్థానమునందలి స్వాధిష్టాన చ(కమున నుండు అగ్నిత త్వమును, హృదయస్థానమందలి అనాహిత చ్యకమున నుండు వాయుత త్ర్వమును, క6ఠస్థానమందు అన్నిటికి మీదనున్న విశుద్ధ చృకముననుండు ఆకాశతత్త్వమును, (భూమధ్యస్థాన మందలి ఆజ్ఞాచ్యకముననుండు మన స్త త్త్వమును భేదించుకొని, ఈ విధ ముగ షట్బ(కములతో గూడిన కులపథము అను కుండలినీ (శకి) సంచరించు మార్గమును “సుషుమ్నా” (నాడీ మార్గమున. భేదించుకొని, శిరస్టానమందలి సహ(సాఠరచ్యకము (పద్మము)న, నీవు సీ పియుడగు వదాశివువితో ఏకాంతమున విహరింతువు.

విశేషములు :-= 1. అవ్నిటికివి (శరీరమునకు ఆధారమగు పీఠము కాన మూలాధారము.

£. నాభిస్టానముందలి మణిపూరమును దేవి మణులతోవిండించును. సమయాచారులు అంతర పూజచేయు సమయమున నానా రత్నమయ భూషణముఅను దేవికి సమర్పింవనలెను.

శి. నరాశక్తి కుండలిని రూవమున ఇచట ముడి వేసికొని కూర్చుం తును కొన ఉవస్థయందలి చ్నకము స్వాధిష్థానము.

ఇచట వ్యత్యయముగ యోజన, స్వాధిష్టాన మణిపూరకములకు కాంభవనుకానుసాలేణ నంజ్ఞావ్యత్యయము అది సౌభాగ్యవర్థని యళదు న్నది కొవుననే మూలాధారము తరువాత మణిపూరము, స్వాధిస్టానము అవి ఉన్నది. ఇవి నృధివ్యాది త త్వ(తయమునకు నరిపోవును. కావి

శి సౌందర్య లహరి క చక్రముల వరుసను మూలాధార స్వాధిషాన మణిపూరకము .....,అని యుండును. ఈ న్యత్యయమువలననే 7 ల్లో॥ భావములో నాఖిస్టానమువన ఆగ్నిత త్వాత్మకమవి చెప్పదడినది.

• కొట్టబడని నాదస్టానము కలది కాన హృదయమండలిది అనా హతము

$. కంఠమున ఇద్ద సృటికమువలె ముండునుగాన విజద్ధచ్నకము.

8. ఆజ్ఞ అనగ ఈషద్‌జ్హానము. ఈ ఆజ్ఞా చకమున దేవిక్షణ కాలము మెలుప్తవలె మెలయగ. ఉపానళులకు ఎహ్మాగంధి భేదిల్లి దేవి కొంచెము దర్శనమిచ్చును.

7, మొదటి ఆరు చ్యకములు అస్థిర సుఖములనుచూపి, సాధకుడు కుండలినిని సహ(సారమును చేర్చకుండ అడ్డుతగులును,

8. ఈ ల్లోకము '“సమయ'ను గూర్చి నూక్మ్మధ్యానము - ఆంతర పూజ.

8 సాధకుడు కుండలినిని ఏచ్యకమును దాటింపగల్లునో, అ చ్మక మందలి తత్త్వము ఆతనికి నశమగును.

10. షట్బ(కములను దాటుట అనగ 24 తత్త్సములను దాటి ఇరువది యెదవ తత్త్వమగు సదాళవుని గూడి ఇరువదియారవ ఈ త్త రూపమై పరమాత్క్మయవి న్యవహరింపబడుట.

11. మనస్త త్వమవగ్గా ఐదు జ్ఞానేంద్రియములు, ఐదు కర్మేంటది యములతో కగ్లినది ఆజ్ఞా చ్యకమందున్న మవస్సు పంచభూతములు. వంచతన్మా్య(తలు. ఆత్మ అను 1! ఇం(ద్రియముణు కలది ఈ 11 మ 5 కర్మేంద్రియములు, 5 డ్ఞానేం్యదియములతో చేరి 21 ఈత్త్వ్యములగును. ఈ 21 తత్త్వములు మాయా, కుదవిద్య. మహేశ్వర, పదాశివులతో దేరి 26 త త్త్వములగును. ఈ 26 ఠత్త్వములు _పాకృతములు.

18 సౌందర్యల వారి (౧) ఇందలి మాయ మహేశ సరునితో చేరగ, ఆతనికి జీవ భావము కలుగుచున్న”. జీవుడనబడును. అఆజీవుడును (పాకృతుడే. (౨) జద్ధవిద్య సదాశివునితో గూడి సాదాఖ్యకళ యనబడును. కొవున డేవి తక్కిన 24 తత్త్వములను మించి, ఇరువదియైదవడగు సదాశిపువితో వ్యవహరించుచు, ఇరువడిఆరనత త్వ్వమగు పరమాత్మ యగుచున్నది,

12, పహ్యన కమలాంతర్గత చం్యద్రమండలమధ్యనున్న సుధా సింధువే భగవతి విహారస్టానము, ఇదియే 8, 8 ల్లోకముల ఆభిప్రాయము.

18. శ్రీ చ్యకమున శీ శినచ్శకములు, 5 శకి చక్రములు.

ల లత

1. (తికోణము, 1. ఆష్షకోణము, దశకోణద్వయము, చతుర్దశారము అనునవి అయిదు శక్తి చ్యకములు, £. బిందువు, అష్టదళపద్మము, షోడశదళనద్మము, చతుర తము అను ఈ నాలుగు శివచ(కమలు,

2. శక్తిచ్యకములు అయిదును, శివచ(కములలో చతురశము కలసి యీ ఆరును మూలాధారొడి ఆజ్ఞాచ్యకొంతమునణకు ఆరు చ్యకము లగుచున్నవి.

15, శక్తి (తికోణరూపిణీ. శివుడు నిందురూపుడు. అందునలన బిందు (తికోణములకు అవినాభావ సంబంధము. "

18, ఈ ళ్ళోకమున కుండలినీ నహ్యపార (వయాణము వర్జితము

మంతఫఅము :- వంచభూత విజయము. దేశ(దిమ్మరి మలలి వచ్చుట.

అవ :- కుిడలివి (శక్తి సహ్యసారముమండి మూలాధారముచేరి వి్యదించుట, |

సౌందర్యల వారి క్షే9 శ్లో సుధాధారాసానై శృరణయుగళాంతర్విదళితై

(ప్రపంచం సించంతీ వునరపి రసామ్నాయ మవాసః

ఆవాష్య స్వాం భూమిం భుజగనిభమధ్యుష్ట వలయం

స్వమాఠా, "నం కృత్వా స్వపిపి. కులకుండే విహంణి॥! 10

భావము:- ఓ భగవతీ: నీవు సహస్రారము (ఊర్థ్య(4 చ్యకము)ను చేరి, అటు చందవింబ మధ్యమున నిలిచి, నీ పాదారవిందముల జంట వడుమనండి (నవించిన అమృళధారా వర్షముచే మానవువి దేహమందలి డెబ్బది రెండువేల నాడుల మార్గమును తడుపుచు అనంతరము అమృతపు అధిక్యరూపమగు కొంతిగల చం్యదువి (విండువు) పొంది. అటనండి వఐయలుదేరి మరల స్వకీయస్థానమైన మూలాధార చక్రమునకు చేరి చుట్టలు చుట్టుకొని వడగ పైకెత్తిన సర్పరూనముగ నీ రూనముమ చేసి కొవి, అచటి తామరబొడ్డునందలి రం్యదమువంటి రం(ధముగల నుషు మ్నానాడి మూరియున ని్యదించుదువు.

సూచన :- సహ్యసార చ్యకమును ఊర్హ్వతశ్రీ చ్యకమవియు, తక్కిన ఆరుచ్యకములు అధృశ్శీ చ్యకమవియు అందురు.

విశేషములు := 1. స్యల్పకొలమే సహ్మపారమున నుండు కుండ లిని సాధకుడు అభ్యాసవళమున ఎక్కున కాలముండునట్లు చేయగల్లుటకు

__పర్వ్య్వవయత్నములుచేపి పఫణడు కావలెను. కుండలిని సహ్మపారమున నదాశివువి గూడియుండుటయే యోగవిజయము. అదియే ముక్తిమార్గము.

2, చంగదనాడి అనగ ఇడానాడి.

8, కుండలిని కొందరు మూలాధారమునను. కొందజు స్వారిష్టా వనమున నుండునందురు. వామకేశ్వర తం(తమున కుండలిని మూలాథా రముననే ఉండునని కలదు. వి(దాళశగా నున్నపుడు కుళడలిని నివాసము మూలాధారము.

మ! సౌంద ర్య లహర౦ 4. ఈ శ్లోకమువ కడలిని సహ(సారమునుండి స్వస్థావమునక్షు మటజలుట వర్ణితము. $. కుండలివి శుక్ష (తెబప్పు, ర్త (ఎలుపు), మిిశ, విర్వాణ (వర్షములేనిద్రి అను నాలుగు పర్ణములు కలది. ఈనాలుగు సత్వ, రజ, స్తమోనిర్గణములకో పోలును 6. అవాహితమువన ఛ్వవి వినబడును. వర్ణము మ్మిశమము. ఆక్ఞాచ్యకమున వర్షము (కాంత్మి ఎటుప్పు, తెలుపు, సవ్వసా రము వర్ణరమితకాంతి. 7. థ్రీచకము షోడశకళాత్మకము కాన ఛశ్రీవిద్యకు పాడ్యమి మొదలుకొని పదునారు దినములందు కళావృద్ధికయములుండును. శి. సమయాచారమతము (పకారము శశ్రీచ్యకమే చందమండ అము శ్డో॥ భుజంగాకాఠరరూ-చేణ, మూరాధారంసమ్మాశితా భక్షి: కుండలినీనాము, విసతంతు నిభా శుభా | వామ కేళ్యరతం తే, మర్మతఫలము :... దేహకుది, దేహప్పషి (సౌషవ) పాపి, పూర్తవీక్యవృద్ది. క క; సా ౦ ధి అవ :. శ్రీచ(కరూపవల్డము. _ శ్లోః చతుర్భిః (శ్రీకర్యతైః శివయునతిఖిః పంచభిరపి (పభిన్నాభిః శంభోర ౧ వభిరస మూల్య; పక్‌ అఎతిభిః చళుశ్చత్వారింశ ద్వసుదలక లా శ్శతివలయ (తిశేఖాభిః సార్ధం తివ శరణకోణాః పరిణతాః క్షే భావము :. ఓ భగవతీ! నాలుగైన శివచకములచేతమ. ఐదైన శకిచ(కములచేతను, (నసంచమునకు మూలకారణములైన పైన జెప్పవ జాన్‌ మ్‌

సౌందర్యలహరి వ తొమ్మది శవళ క్రిచ్వకములుకలదై నీయొక్కబిరదుస్థానముమ.కోణములున అషదళవద్మములతోడను, షోడళదళపద్మముతోను, షోడశదళపద్మమునకు వెణపలనుండు మూడు మేఖల (వలయములృతోను, నాల్లు.పక్కల నాల్లు ద్వారములు గల్లి (పాకారవలయాకారమున నుండు మూడు రేఖల (ళూపుర్యతయము) తోడను, సరిణామముతు పొండినవై. నలుఐదినాల్లు కలది అగుచున్నది.

శ్రీచ్యక్రస్వరూపమ్‌ : (శ్రుతిః ఏందు తికోణ వసుకోణ దజశారయుగ శ్రమన్వస్ర నాగదళ బోడశసషతయు శృం | వృత్తే (త్రయంచ ధరణీవదన్మతయంచ 1 శ్రీచకరాజడదితః పరబేవ 'తాయాః ॥

విశేష విషయములు :- 1. సమయమార్గమున సృష్టి కమమున థభ్రీచ(క నిర్మాణము (,తికోణము (వాసి బిందువునుంచి ముందుకుసాగించి చేయవలెను.

2. చతుళ్చత్వారింళత్తు (44) కోజములలో అంచులో ఏమియో తెలియదు. విచారించి తెలిసికొనవలసియున్నది. దేవీఉపనిషత్తున 48 కోణములని గలదు.

శి. (శ్రీచ్యకమునుగూర్చి అనేక ఆగను ఉవనిషదాది (గంథము లందు పెక్కు వివరణము లీయబడియున్నవి.

శీ శ్రీచ్యకము గాయత్రీ మంథత్రాత్మకమని, (వవంచరూపమవి, స్థాలదేహ రూపమని, సోమసూర్యాగ్నిరూవమవి, _శివళ క్యాత్మకమవి పెక్కువిధములుగచెసప్పి, ఉద్గాంథములందు సమన్వయింనబడినవి.

క శ్రీచ్యక్యపస్తారము 8 విధాలు :- 1. మేరు.వస్తారము 18 విత్యదేవళలుకలది. ౨ క్రైలావ్యవస్తారము 8 మాతృకాదేవతలుకలది. 8. భ్యూపప్తారము 8 వశినీదేవఠలు కలది. 81 ద్రూచునది.

, మరలి టంధా. స్వా

లలి సౌంద ర్య లహరి / 6 ఇట్టి చ(కపూజ విహిర్యాగము.

7, వృచ్నలు అను మునులు దేవన గంధర్వపూజితమగు (శీచ్యక మును సమాశయించిరి.

ఠి శివశ క్రి చ(కములు (పనంచమూఅకారణముగాన యోనులన ఐిడు ఈ నవయోమలే నవధాతువులు అందు త్వక్కు, రకము. మాంసము, మేదస్సు. అస్టుణ శక్రిమూలకములు. మజ్జ, శుక్తము, (పాణము, ఓజస్సు శివమూలకములు ఈ తొమ్మిది నవచ(కాత్మకములూ. దశమయోనియను బిందుస్తానమునకు పరాశక్తి ఈశ్వరి. అందు ఆమె ఉండును. ఇట్లు చతాత్మకమయిన పిలడాండము (శరీరము, అచరాత్మక మైన (బహ్మాండము కలుగుచున్నవి (బహ్మాండములో వృధివ్యాది సంచ భూతములు శక్యాత్మకములు మాయ, శుద్దవిద్య. మహేశ్వరుడు. సదా శివుడు అను నాల్లును శివాత్మకములు ఇట్లు పంచభూతములు సంచ తన్నా [తలు పతిచ జ్ఞానేం్యియములు, వంచ కర్మేం్యదియములు, అంతరిం (దియమగు మనస్సును మాయాది చతుష్టయమునుచేరి 25 (పంచవింశతి) తత్త్వము లయ్యెను.

$. (శ్రీ చ్యకమున (పమయాచారమున) రెండు గీఠలు చేరిన స్పానము సంధి యనియు, మూడు గీతలు చేరినస్పానము మర్మమనియు చెప్పబడును. ఈ (పకారము శ్రీచ్యకమున 28 మర్మస్ట్థానములు, 24 సంధి స్థానములు.

10 చ్యకలేలివానంతరము వృత్తము లిఖించి దానిపైన అష్టదళ వద్మము, దానిపైన పోడళదళ పక్క్మము, తర్వాత మేఖలాాతయము, తరువాత వాల్గుదిశల వాల్లు ద్వారములగల భూవర్మతయము గిచువది ఛ్రీచక మగును.

11. భగవతివిగూర్చి తై త్తీరీయమున ఆరుజోపనిషత్తున వివరించ బడినది. దీవి (వకారము భగవరి అరుణ అనబడుమ.

సౌంద రల వారి లకి ఈ మం్యతమునకు శ్రీంవీజము మంతఫలము :- వంధ్యాత్వ నివారణము, అప :__. వరదేపళాసౌందర్యవర్ణనము. న్లో త్వదీయం సౌందర్యం తుహినగిరికన్యే |! తులయితుం కవీం్యడాః కల్పంతే కథమపి విరించి. పభృతయః యదాలోకౌత్సుక్యాదమరలలనా యాన్తి మనసా | తపోభిద్ద ప్పాాపామపి గిరిశసాయుజ్యపదపం | 12 భానము :... ఓహిమగిరిసుకతయగు భగవతీ ! వాణీవతియగు (బహ యును వాచస్పతియగు బృహస్పతి మొదలగువారును కవి, శేషులుమ,నీతో పాటియగు సుందరవస్తువులేకపోవుటచే, నీ సౌందర్యమును పోల్చుటకు ఉవమానషణ అభింపక, వీ సౌందర్యమును ఎట్లో వర్తించినవారగుచున్నారు. కాని వీరు సఫలులు కారేదవియే భావను అనగా నీ సౌందర్యము (విహ్మాదులకును కవీం(దులకుము వర్షనాతీతఈము లోకోత్తరము,. అనున మానము. ఊర్వశి తిలోత్తమ మొదలగు ఆస్సరనలు నీ సౌందర్యమున కోట్యంళమునకై న పోలికవందలేక నీ సౌందర్యమును జూచి మోహము నొంది పుంభావముము (పార్టించువారై. నీ సౌందర్యఘు సదాళివువికే భోగ్యమయి యితర పురుషులకు లభింసరానిదగుటచే దుర్లభమగు సదాశివ సాయుజ్యమును మవస్పుచే పొందగోరుచున్నారు. అ సాయుజ్య మన్చి నచో అప్పుడైవను వీ సౌందర్యము నమభవింవవచ్చునని వారి తలంప్క కాటోలు, విశేషవిషయములు :..... వరాళక్తి సౌందర్యము సుందరన్రీలను అందును అతిలోశసుందరములగు దేవకాంగనలనుకూడ మోపాంన చేయును. ఇట (శ్రీరామచందువిగూర్చి “పుంసాం మోహనరూవఃి

విత్త సౌంద ర్య లహరి ఆవి సర్తింపదిడినట్లున్నది. శక్తి “స్త్రీణాం మోహనరూపా' అవదగి యున్నది శకి సహ్యసారమున సదాశివుని చేరియుండును. వారిని జేరుటయే “ఐక్రీసాధనము అది కుండలినిని సహ(సారమున జీర్చుటచే సాధ్యము మంతనీకజాషరము సౌం, మంథతవళలము :- అనర్గళ గంభీర వాక్సటిమ. కవిక్నాపా ప్తి, అన :- భగవతి అపాంగావలోకన మహిమ. శ్లో నరం వర్షీయాంసం నయన విరసం నర సు జడం | తవాపాంగాలో శే పలితమనుధావంతి శతశః గళ జ్వేణీబంధా కుచకలశ విస_స్తసిచయా వాళాత్తు్రుట్య త్కాంచ్యో విగళితదుకూలా యువతయః ॥ భావము := ఓ భగవితీ!: మానవుడు మిగుల మునలివాడుము, కాడమల వటలామలగు నేతదోషము కలవాడుము, రతిశాస్త్రమందు అతి మూఢుడు, క్లానములేవివాతును ఆయినమ, ఆతవిపై నీ (కీగంటి చూపువడినచో, అతనిని జూచి మన్మధో(దేకమునొంది, వందలకొలది యువకులు జాటిపొవుచున్న తలవెం,డకల ముడులుగలవారును, కుండల వంటి స్తనములమీది పైికొంగులు జారిపోయినవారును, అకహ్మత్తుగ 'మొలనూవ్ల తెగినవారును, తాము ధరించిన నన్ననిచీరల ముడులు ఊడి పోయినవారును అయి, అట్టి మావవుని కామించి, ఆతని వెంటబడి వరుగెత్తుదురు, విశేషవిషయములు :--- 8వ ళ్లోకమున భగవతి ఆసాంగాన రోకవనము నొందిన మన్మధుడు స్త్రీ పురుషులకు కామో దేకము గల్గించు చున్నాడని చెన్సబడగ, ఈ ఫ్లోకమున ఆ జననీ కటాక్ష ఏీక్షణము నొందిన పురుషుడు యువకుల మనస్సును హరింపగలుగుచున్నాడని చెద్సబడినది.

శ్రీ సౌందర్య లహరి వ్‌ వానిని జూచిన స్త్రీలు, (భమనొంది, ఉన్మాదముతో లక్జాధికుల మఠ్యా దాదులను వీడీ, అతవివెంట బడుచున్నారు. దీనికి ఆధ్యాత్మికవరమగు అర్థము కవిహృదయము. మం_త్రఫలము :.. అప :_.. భగవతి పొదాంబిజమహిము. న్లో ఫ్‌తౌ షట ఎంచాశడ్డి స్రసమద ధికపంచాశదుద శే సుతాశే ద్వాషష్టిశ్చతురఫిక పంచాళదని లే దివి ద్యస్థట్రి౦శన్ననసి చ చతుష్టప్టివిక్లియే మయూఖా _స్తేషామవ్యుపరి తవ పాదాంబుజయుగమ్‌ 1 11కీ భావము :- ఓ భగవతీ ! భూత త్వముతో గూడిన మూలాధార చక మున ఏబదియారును జలత త్త సముతో గూడిన మణీపూరచ(కమందు ఏబనిరెండుము అగ్నిత త్వములతోగూడివ స్వాధిష్టానచ్యకమందు అళు వదిరెండును. వాయుత_త్వముతోగూడిన అనాహత చ్యకమందు ఏబది నాల్లును, అకొశతత్స్వముతోగూడిన విశుద్ధచకనుందు. డెబ్బది రెలడును. మవస్తత్స్యముతోగూడిన ఆజ్ఞాచ్యకమందు అరువదినాలుగును, అను ఏ మయీఖములు (కికణముణు - రస్ములు) కలవో. అ మయూఖములకు పైన వహస్త్రదళ (సహ్యసారచ(క్ర మధ్యనుండునదియు, ఒందవ మను మజియొకపేరు గలదియు చందవింబాత్మకమగు సుధాసింధుపునందు నీ పాదకమలముఅ జంట తఉన్నది. ఆ పాదములనుండ్‌ సర్వ్యపకొశము వ్యాపించును ఇట్లు సమయ సంప్రదాయము, కొన దేవీపాదలభ (పకొళ కిరణములచే సూర్యచం(డాగ్నులు (పసంచమును ,(పకాళంవజేయ చున్నారు. _ విశేష విషయములు :- (1) అవరోహణ (కమమున ఈ చక ములు 8 (అఇండములు) భాగములు.

లో సాౌంద ర్య లహరి

(౧) మూలాథార స్వాధిష్టాన చకములు ఒక ఖండము(భాగము,) దీనిపైన అగ్నిస్థానము ఇదియే రుద్యగంధి.

(౨) మణిపూరక అనాహత చ్యకముణ ఒక ఖండము. దీవిపైన సూర్యస్టానము. ఇదియే విష్ణుగంరి.

(౩) విజుద్ధ ఆజ్ఞాచ్యకములు ఒక ఖండము. దీవి మీద చం(ద స్పానము. ఇచట చత్యదకల ఉండును అది వృద్దికయములులేవిది. ఇదియే చం(ద్యగంధి. (ఇదియే (విహ్మ్యగంధి యవదిడుము.)

2 ఈ ఆరుచ్యకములలోని కిరణములు-మయీములు-జ్వాలఅ 880. ఈ 300 సంవత్సరమునకు దినములు ఇల్ల మయూీభములు శాలాత్య్మకములు.

8. ఈమూడు అండములు పై భాగమునుండి అగ్ని, సూర్యం చంగదులు (కమనజగ జ్వాలలచే, కీరణ ' లచే, కళలచే ఆ 8 అండము అను ఆపరించుచున్నారు.

(౧) ఆధార మణిపూర చ్యకము లందలి 56 1 $2 ఇ 1086 జ్వాలలు అగ్నివి.

(౮) స్వాధిష్టాన అనాహిళ చ్మకము లందలి 62.154 = 116 కిరణములు సూర్యునివి.

ఇట సూళ్యాగ్నులేక మే కాన సూర్యకిరణములు న్వస్థాన మణీ పూరకమును విడిచి, స్వాధిషానమున (నవేశించినవి సూర్యాగ్నుల స్టాన ములగు మణిపూరక స్వాధిష్టానములు రెంటీలో అగ్నిస్థ్టానమున సూర్యు డును, సూర్యస్టానమున ఆగ్ని (వవేశించి మేఘములను పుట్టించి జగత్తుసు శమింపజేయునట్లి వర్షము నిచ్చుదురు.

(3) విశుద్ధ ఆజ్ఞా చ్యకము లందలి 72166 = 186 కళలు చం్యదువివి.

సౌంద ర్యల హారి క్ష

మంగ వీజొక్షరము :- శ్రీం.

మం(తఫలము :- కెమవివారణ, ఈతిబాధా నివారణ, నొబ్బల వ్యాధి నివారణలు.

అవ :__. పరదేవతనుగూర్చివ సారస్వతధ్యానముం శ్లోః శరజ్ఞ్యో త్సాన్న శుద్ధాం శశియుతజటాజూటమకుటాం

వరతాస (తాణస్ఫటిక ఘటికావు స్వకకరాం

సకృన్న త్వా న త్వాం కథమిన సతాం సన్నిదధతే -

మధుశ్నీర్యదామామధురిమ ధురీణాః ఫణితయః॥ 16

భానము :- ఓ భగవతీ ! శరక్కాలమందలి వెన్నెలవలె మిగుల ధవళమైవదియు. చం(దువితోగూడిన జటాజూటమే (కేశముల ముడియే శిరోభూషణముగ గలదియు దేవి 'చం(దకళావతలన' ఆవి భావము, వరదాననణ(దయు, అభయ .(దాన) ము(దయు పృటికమయ పాన పాాఠతయు (కొందలు నృటికొక్షమాల = జపమాల = అందుకు. ఆ వక్‌ మున సృటికఘుటికాఅని పాఠము), విద్యామ్య(దయు (పుస్తకము చేతిలో నుండుట). ఇట్లు నాల్గును నాల్గు హస్తములంచుగల వీకు ఒకమాటైవ వనమసష్కరించియున్నవారికి తేనె, (దాతసండ్ల యొక్క. మాధుఠ్యమునంటి మాధుర్యముతో పూర్ణములైన వాక్కులు ఎట్లు కణగవు? కలిగియే తీరునని భావము

విశేషములు :- 1. ఇష్తములేకున్నను ఎట్లో ఒకటూరు వరడేనతకు నమన్కరించుటవలననే కవితాశక్తి కల్గననియు, అ నమస్కారముకూడ చేయనిచో మరేవిధముననుగూడ కవిత్వ నీజోత్స త్తి కలుగనేరదనియు ఇందు సూచింపవదిడినది.

2. వరజేవత వాగ్వాదినీరూపిణి. ఆమెకు సకృత్తుగా చేసిన నమ స్కారము కవితాకారణమగును.

న! సౌంద ర్వల హర 8, ఈ శ్లోకమున చెప్పబడిన లక్షణములుగల పరదేవతము హృద యమున ఉపాసించిన మానవుడు విశ్వకవియు శార్కికచ(కవ ర్తిము అగునవియు అంబా _స్త్రవమానగలదు శీ ... ఫణితయః, దీవితరువాత “జిహ్వా(గే' అని శేషము త్‌ 16, 1? శోకముల గూడ సారస్వత వయోగములే. 6. ఈ శ్లోకమున ధ్యానింసబడునది ఇచ్చాళక్తిరూపిణియగు పరాశక్తి = 7. ఈ ళోకము నంచదశీమం(త వాగృవకూ టమ యొక్క సాత్విక ధ్యానము. గా 8. ఈ గ్లోకము మొదలు ? ధ్యానళ్లోకములు పరాళ క్తి యొక్క సర్వాళీష్టప్రదాతృత్వమును (తివర్గానపారులకు చెన్పబడీనవి. ఈ వ్లోకమునకు వీజాతరము '*సంి. మంఠఫలము := కనికా, కల్పనాళ క్తి, జ్ఞానపాప్తి. అవ: పరదేవతనగూర్చిన సారన్వతధ్యానము ళ్లో ॥ కవీం, డాణాం చేతః కమలవనచబాలాతపరుచిం | భజంలే యే సంతః కతిచి దరుణామేవ భవలీం | " విరించ్శి షేయస్యా స్తరముణ తర శృంగార లహనీ గభీ రాభిర్యాగ్భిర్విదథతి సతాం రంజనమమిోి ॥ 16 భానము ;= ఓ భగవతీ! కవుల చిత్తము అనెడు తామరల సమూ హమునక లేయెండయొక్క ఎబ్జని కాంతివంటిదగు *“అరుణా' అను పేడగల విన్ను కొందజు సజ్జనులు సేవింతురు. అందువలన వారు (బహ్మా్య(పియురాలగు సరస్వతీదేవిచే (పేరేపింపబడిన శృంగారరస (వవాహము నాందిసవారైై గంభీర శృంగార భావపూర్ణములైన వాక్కు లచే (కవితచే) సజ్జనులకు మనోరంజనము గల్లితవగల్లుదురు,.

సౌం౦ంద ర్వ లపహ౨9 ల

అనగ తామరల సమూహము (శామరకొాలను) బాలసూర్య కాంతిచే

నంపూర్ణ వికాసము నొందినట్లు అరుణా అనెడు పరదేవతాను(గహముచే

(5 కృృఠవుల హృదయములు వికొసమునొంది శృంగారరన టవధానమగు వాగ్విలాసముచే రనజ్ఞ నభారంజనము చేయగల్లుదురు,

విశేషవిషయములు :-- ఈ శ్లోకము సంచదశమం(తవాగృవ కూట రాజనధ్యాన న్లోకము.

8. అరుణాదేవివి సేవించినవారి నోటిమండి వెలువడు వాక్కు పాకెత్తు సరస్వతీదేవీ ముఖముమండి ఆవిర్భూతములగు గద్యవద్యాదులుగ విమువారికి తోచును.

ర ఈ శ్లోకముగూడ సారస్వత (పయోగమే. ,

శ శ్లో అరుణాఖ్యాంభగ నలీ | ముుణాభాంవిచింతయేత్‌ | పాశాంకుశధ రాంబేఏం | ధనుర్భ్చాణఫ రాంశివామ్‌ | వరదాభయహస్తాంచ 1వు _స్తకాత్యసగన్వితామ్‌ | అష్టబాహుంతినయనాం | ఫేలంతీమమృ తాంబుధా 1 సకరో త్యేవసృంగార | రసాస్వాదనలంపటాన్‌ | సభాసదస్సదాసర్వాన్‌ | సాధ కేరదః సభాస్టలే |

జీ

ఈ మంగళమున వీజాతరము నం.

మం(తఫలము :..- వైదికవిజ్ఞానపాపప్తి, నరసళ్ళంగారకవికా ప్రాప్తి. .

ఆవ :- సరదేవతమగూర్చి సారస్వతధ్యానము. న్లో సవ్నిత్రీభి ర్వాచాం శచిమణిశిలాభంగరుచిభిః

వశిన్యాద్యాభిస్తాం సహా జనని సంచింతయతి యః !

వి0 సౌంద ర్య లహరి

స కర్తా కావ్యానాం భవతి మవాతాం భంగిరుచిభిః

వచోభి ర్యాడ్లేవీ వదన కమలామోద మధునైః ॥ [7

భానము :- ఓ జననీ : చం(దకాంత శిలల ముక్కలకొంతివంటి ధవళకాంతి గలిగి, కవితను _ససాతించు వశినీ మొదలగు శక్తులతో గూడ విన్ను చక్కగ ర్యానించువానికి కొళిదాసు మొదలగు మహాకవుల (రచ నల వాగ్విలాసమువంటి వాగ్విలాపము గలవియు, వరస్వతీదేవీ ముఠ వద్మమునందలి సరిమళముచే ఇంపైన (రశవంకములై న) సుభాషితము లచే నొప్పునటివియు అగు కొవ్యములను రచించు నై పుణ్యము కల్గును

ట్‌ లా టై

విశేష విషయములు :- 1. వళిన్యాదిశక్తులు ఎనమండుగురు; 2. యోగినీళక్తులు వంథడెండుగురు; 8 గంధాకర్షణొదులు నల్లురు;

2. యోగినీసహిత పరాశ కివి పేవించిన సాధకుడు ఉ త్తమకవిత నొంది పుంభావసరస్వతియా యవి జనులకు (భ్రాంతి కల్గించును (శ్రీనా ధువివలెఎ

శ్రి వశిన్యాదిశక్తులు సంచాశద్వర్షాత్మికలు (వంప్క్యృూత. వర్ష సమౌ మ్నాయమున అచ్చులు 186; హల్లాలు ఏ! మొత్తము న! 1.

శీ వళివ్యాదిశక్తులు (పీతినొంది సాధకునకు విద్యలను కవితను నొవంగుదురు.

ర్‌ అష్టపళిన్యాదిశకులు అ,క. చుట తృ,ువ య, శ వర్తాత్మికలు

బ నో గే

అష్టవళినులు :- వశినీ. కామేళ్యరీ, మోదివీ, విమలా, అరుణా . జయినీ, సర్వేశ్వరీ, కౌలిసీ (కాళీ (.

6. 12 యోగినులు :-= విద్యాయోగినీ. రేచనా, మోచికా, అమృతా దీపికొ, జాన, ఆప్యాయనీ, వ్యాపినీ, మేధా, వ్యోమరూపా, సిర్దరూపా,

షీ" క

అచ్ముం .

సౌంద ర్య లవారి లిక

7. గంధాకర్షణాదులు :- గంధాకర్షిణీ, రసాొకర్షిణి, రూపాకర్షిణి, స్పర్మాకర్షిణి.

8, ఇది పంచదశీమం్యత (-శ్రీ చ్యకం) వాగ్భృపకూటమును గూర్చిన మజియొక పాత్వికధ్యాన శ్లోకము, అనగ వరదేవత యొక్క జ్ఞానశ క్రిరూవధ్యానము.

$. ఈ వశన్యాదులము మణిపూరమున. అనాహతమున పూజింస వలె.

10 శంభువతనము :_. మాతృకాంవశినియుక్తాం 1 యోగివీఖీః నమన్వితామ్‌ | గంధాద్యాకర్తిణీయుకాం / సంన్మరేత్‌ శిపురొంవికామ్‌ ॥

ఈ .మంతమునకు వీజము ఐం.

మంతఫలము :--.. మహాకావ్య రచనాళక్తిపాప్పి, సర్వళాఫ్ర వరిజ్ఞాన్యపాప్తి

అవ :_.. భగవతి అఆరుణకొంళి మహిమ. శ్లో తనుచ్భాయాభి స్తే తరుణతరణి(శ్రీసరణిభి -

ర్చివం సర్యామున్వీమరుణ్‌మని మగ్నాం స్టృరతి యః

భవంత్యస్య (తస్యద్వనిహరిణశాలీననయనాః

సహోర్వశ్యా వశ్యాః కతి కతిన గీర్వాణగణికాః 1 18 భావము :-_- ఓ భగవతీ ; బాలపూర్యకిరణకాంతిళోభను పోలు అరుణకాంతి సౌధాగ్యముగల నీ శరీరకొంతులచే ఆకాశము, భూమి సర్వ మును నీ ఎల్బదనములో మువిగివదావిసిగ భావించి, నిమ్న ధ్యావించు సాధకునకు బెదరునట్టి అడవిలేళ్ళ కమ్నలవనంటి అందనుగు కన్నులుగల . దేవలోకమందలి అస్పరసలు-ఊర్వశితో గూడ, అందరును సళులగుదురు. ఆనగ తల్లీ : భూమ్యాకాశములను నీ శరీరపు అరుణకొంతుల మయముగ జూచువావికి (భావించువానికిి సర్వసుందరులు వశుఆగుదురు.

త్ర సౌంద ర్య లహరి విశేషవిషయములు :-సర్వమును దేవియొక్క. అరుణిమమయమని భావించువాడు ఆవిమిషనే్య(తులగు దేనకాంగనలకు సహితము మన్మధుని వలె కనుపించును. శ్లోః యావకొబ్దా (ఆరుజీమ నిమగ్నాంయో, దివంభూమిం విచింత యేత్‌ తస్యసర్వం వశాయాతా ఎోలోక్యపనిత్యాదుతమ్‌ 1 శంభుః (యావకాబ్ధిమధ్యస్టికా ౬ ఆరుణాదేవి ల్లో ఏచింతయంత్యరుణ నుండల మధ్యవర్తి, రూపంతవాంబనవయావక వంకరమ్యమ్‌ । తేషాంసదై వకుసుమాయుధదాణభిన్న, వక్షస్టలామృగదృళోవళగా భవంతి ॥ మం్యకఫలము : చి_తకళాది లలితకళావై పుణ్య (ప్రాప్తి. అవ;-_. కొమకళా ఫ్రూలరూవధ్యానము. శ్లో! ముఖం ఏందుం కృత్వా కుచయుగమఫ స్తస్య తదథో వారార్ట ౧0 ధ్యాయేవ్యో వారమహిపి. తే మన ధక లాం స సద్యః సంషోభం నయతి వనితా ఇత్యతిలఘు (తిలోశీమప్యాశు (భమయతి రవీందు_స్తనయుగామ్‌॥ 19 భావము ;- హరునిఠాణిపగు ఓ భగవతీ ! ఉపాసకుడు స్త్రీయొక్క ముఖమును నీవిందుకూవముగలావించి, ఆముఖమునకు (కింద ఆకొలతా _సనయుగమునుభావించి, ఆ కచద్వయమ్ముకింద ఆకాంతయోనివి (ఈ కి రూవ (శికోణమును) భావించి, పైముఖ్యాంగములందు నీ కామలీజమును (మన్మధవీజమును) నుంచి ధ్యావించుచో, ఆతడు ఆకొంతతో శాదాత్మ్య్యము నొందుతు. ఇది స్వల్ప విషయమే. ఏలయన ఆట్టిఉపానకుడు ముళ్లోకము లందలి యోవన స్రీలకు మోహములను గలిగించును.

ఫ్‌] సౌంద ర్యల హరి వ! విశేష విషయములు ;- 1! ముఖమునందు 1. బాహువులజంట యందు ౨, స్తనముల ద్వయమధ్య శే తికోణము (యోని నందు 1. సంచబాణవీజములయిన (దాం. (10, క్లీం. బ్లూష్‌, సః ఉంచపలె. ఇది కొమరాజ సమయ్యప్రయోగము. అఆ £ మజియొక పమయోగము := పై (వమోగముకంటె ఆతి శఘ ఫలగము. ఇందు పంచదాణ (వదూగముపైవలెనే, (సనత్కుమార సంహిళఈలో (శికోచే, బైందవస్టానే, ఆరేవక్త్రం విచింతయత్‌ శ్రదిందో రుపరి భాగేతు వక్త్రం సంచిత్యసాధకః తదుపర్యేవ వవోజ డద్వితయత సంస్మరే ద్భృుధంః ॥ తదుపర్యేవయోవించ (కమళోభుననేశ్వరీమ్‌ శ్రీ విద్యాం కామ రాజుంచ. విన్యస్యాశు విమోహయేత్‌ ॥ క. ఈ స్త్రీవళ్య (వయోగములు చాల కష్టకరములు: కొన జా్యగత అవసరత, 4 ఈ ధ్యాన ల్లోకము తక్కువ స్థాయిలోని పాధకులకే. $. ఇటువంటివి ఫలితముల విచ్చినను, తరువాత క్షేమవృద్ధి కర ములు గాపు. దీవికి ఆధ్యాత్మక పరమగు భావమనవి కవి హృదళయము, మంత వీజము := హీం. ఆవ :_. తృతీయకూట మహిను (విషజ్వరహరము) న్లో॥ కిరంతీమంగోభ్య' కిరణ నికురుంబామృతరసం హృది త్వామాఫ త్తే హిమకరశిలామూ షృమవయః ససర్పాణాం చనం శమయ” శకుంతాధిప ఇవ జ్వరవ్లుష్టాన్‌ ఏన అపా మఖయతి సుధాధారసిరయా ॥ 20

తీశీ సౌంద ర్య లవపారి భావము := ఓ భగవతీ ।: అవయవములనుండి వెలువడు కాంతుల సమూహమువలన గల్గిన అనుతమును కురియుచున్న చల(దకాంత +శలా మూ ర్తినినలె నిన్ను హృదయమున నిల్చుకొవి సేవించు సాధకుడు పక్షి రాజగు గరుత్మంతువివలె పాములయొక్క విషమును హాతింసజేయు చున్నాడు అమృళమును (సవించు నాడివంటిదగు ఈనచూపుచే జ్వరపీడి తుని సుతఅమునాందజేయుచున్నాడు. విశేష విషయములు :- చతుళ్ళతియందిట్లున్నది : ళం 1 అఆరుమాసము లీళైోకముతో పరాశక్తి సేవించువాడు గరుత్మం తుసివలె సర్పవిషమును హరించువాడగును. £. తనదృష్టిచే లోకమును ఆకర్షించును (వశముచేసికొనుము వ! ఖా శి. తనదృష్టిచే విషమును హరింపజేయుము. శీ తనదృష్టిచే శ్తీలను మోహముచే కలవరపడజేయును. $్‌ తనదృష్టిచే జ్వరము ((చాతుర్ధికమగు) అను అన్నిటిని కణ మున నివారించును. శ. ఈ శ్లోకమున దేవి అమృతేశ్వరిగ వర్ణింపబడినది. ఇది గారుడయోగము మం్యకఫలము :- సకల ఏిషహరము, జ్వరహరము. అన్య_ శ్రామకళయొక్క నూక్ష్మధ్యానము (పరమా హ్లాదకరము) శ్ఞోః తటిళ్లేఖా తన్వీం తపనశశి వై శ్వ్యానరమయిీం, నిసుక్షాం పుక్తామవ్యుపరి కమలానాం తేవ కలామ్‌ మహాపచా '్రటవ్యాం మృదితమలమాయేన మనసా, మహంతః పశ్యంతో దధతి స్లోదలహరీమ్‌ లే

సౌందర్య ల హారి ఠి5 కానము :-- ఓ జననీ ! మెబుపుతీగవలి సూత్మమును దీర్హమును ఆయి, క్షణమే (పకాశించునదియు, సూర్యచం[దాగ్నుల రూపము కఠ దియు ఆరు కమలముల (చ్యకముల) మీద మహి పద్మవనమున చాలదళ ములుగల పద్మమున(సహ (పారచ(కమువ) కూత్చున్నదానవుమ, సాదాఖ్య వై సుధాధారలమ (నవించు దానవును, వైందవీకలవును. ఆగు నిన్ను నాశనముచేయబడీన కామౌది మలములును, మాయానిద్యాస్మితాహంకార ముఠను గల నిక్కల మనస్సుతో చూచుచున్న మహాయోగుణ సాదాఖ్య కళామృశజవితమైన ఉ(దికృ సపరమానందమును సర్వదా పొంచుచున్నారు. విశేష విషయములు :--1. శక్తి అజ్లా చ్యకమున తీణమా(తము మె , పువలె ఆగుపించును, 2 (శిలండముల విరూనణ 14 శోకమున కలదు, 8. యోగులు ధ్యావించు విధము ఈ శోకమున వర్తితము 4 కామకళను గురుముఖముననే నేర్వవలెను. 5, ఈ ల్లోకము సొరనకల గొవృ యోగులకొజకైన స్వరూవ ధ్యానము: 19 ళో. న స్టూలధ్యానము. 6 ఈ శ్లోకము మోక్షము గోరువారికి ధ్యానల్లోకము. అంవాస్తవే:-- మూలాల వాల కుహరాదుడితా భవాని, విర్భిద్య షట్సదసిజానితటిల్ల తేవ, భూయోపిత్యత్పవిశస్మిధువ కుండలేందు. నిష్యం . దమాన పరమామృళత వృష్టిరూపా. ఈ మంత్రమునకు బీజము (హీం. మంఠఫళము :-- అధికలగు యోగసాధరకలఅను. గహ (పొ ప్తి,

• అవ ;_ దేవీనామ మహిమ. త్లోః భవాని త్వం జఊాసే వుయి వితర దృష్టిం సకరుణా, మితి సోతుంవాంఛన్‌ కధయతి భవాని త్వమితి యః,

వగ జాూరనర న్‌ ల పూరి

తెలైన త్వం తె తి నిష్‌న్సీ నిజసాయుజ్యప నవం,

ముకుంద బే 9 స్ఫుటమకుటనీ--జితపచామ్‌॥ ల్లి

భావము :... ఓ భగవతీ ! *'భవానీ (ఈశ్వరీ) ౩? దాసుడనగు నా మీద నీవు దయతో గూడిన నీ దృష్టిని (నసరింవవిమ్ము”” అని వేడగోరి యొక సాధకుడు ఫద్ధమైన అత్మతో విన్నుగూర్చి, "“భవాని : త్వం"... అవి తన పార్రనములో కొంత బాగమునే సీకు విన్నవించుకొన్నంతనే, భక్తుణకు అభీష్టములవిచ్చు వీవు *ఆ సాధకుడు” "తత్త్వమసి" అను మహా వాక్యమును చెప్పటోవుచున్నాడని శలంచి, వానిపై అన్ముగహించినదానవై, తర్‌కణమే వావిక్‌ విష్ణు,దిహ్మేం్యదులు ఈమ _పకాశమాన కిరీటములచే హారతి యాయదిడిన (మణిమయకాంతులు (వసరింవదేయబడిన పాద ములు గల నీవు వానికి నీ తాదాత్మమును ఇచ్చెదవు.

విశేష విషయములు :... 1. సాధకుడు తన (ప్రార్ణనమున కొలత భాగమైన 'భవాని త్వం* అవని విన్నవించినంతనే ఆ పరాశక్తి ఆతడు *తత్త్వమసి' అను మహావాక్యమును సలుకటోవుచున్నాడను సంతో షమువ ఆ సాధకుని అను_గగాంచి, అతవికి తన సాయుజ్యము విచ్చుట వలన ఆ తల్లి యొక్క అపారభక్త వాత్సల్యము స్పష్టమగుచున్నది,

2. *భవాని' అవి తన నామమును స్మరించినంతనే దేవి భక్తునకు విజసాయుజ్యము విచ్చును.

శి. “భవాని" అను పదము (కియ ఆయినచో, “నన్ను (నళ ఒకనివిగ కొనిమ్ము'" అని అర్ధమిచ్చుము.

శీ. దేవీనామములలో "భవాని అను నామము చాలముఖ్యము ఆ నా మోచ్చారణముచే సాధకుడు ఆ దేనివి ఆకర్షించుకొని, కాన్యుముల ఐడయును.

మం్యత్రఫలము :- సకల ఐహికసుఅ(పా ప్తి.

సౌందర్యల హరి లి? అవ :-- దేవీ దేహనిశేషవర్షనము. శ్లో త్వయా హృత్యా వామం వఫురపరితృ సేన మనసా శగరీరార్లం శంభోరపరమపి శంశే హృతమభూత్‌ యచేనీ త్తే దూపం సనిలమరుణాభం (తినయనం = కుచాభ్యామాన్నమం కటిల శశిచూ+డాలమకుటమ్‌॥ _ 8 భావము :- ఓ భగవతీ ! నీవు శివుని శరీరమున ఎడమసగము వనవహరించితిని. అందువలన అతడు అర్థనారీశ్వరుడయ్యెను. కాని వరా శక్తివి (ఆరుణా) ఆగు నీ శరీరము అంతయు ఎజివి కాంతిగలదై స్తన భారముచే వంగివదానపుము, (తినే(శములు గలదానపుమ, వ(కమైన చం(దఠలండము శరోళూషణముగ గలదానవును ఆగుటచూచి, శివుని వానూర్ధముతో శృపిసొందక, దకిణార్తమున గూడ హరించితివికాటోణ వవి సందేహము కలుగుచున్న . శిననంబంధమగు ఫాలనే[తమును, చందకళయును, వీ శరీర మున కనబడుటచేతను, శివునకులేవి _ప్రనము దక్షిణమున నుండుటచేతను ఇట్టే శంక కల్లుచున్నది. విశేష విషయములు :-1! ఇవి ఉ త్తరికౌలపిద్ధాంత (వతిపాదనమున మన్నది ఏలయన శక్తిత త్వముకంక అన్యమగు శివత త్త్వము లేదనియు అందువలన శివళ తము శ క్రిత త్వ్వమున అంతర్ప్బూతమనియు. అట్టీ శ కీ త్‌ తము ఉపొాసింపదగువవి ఆ సిద్ధాంతమునగలదు. క ఇందుసాయుత్యాది ఫలదాతృత్వము శక్తికి చెన్పబడినది. 8 “నశివేనవినాళ క్తి, ర్నళక్తి రహిత? శివః” అమ ఆభేదబోధక (వమాణవచనముచే లోకొను.గహమునకే అర్థనా రీళ ర న్వరూవధారణము, 4. “లోకమునఆందరు శివసాయుజ్యమును కోరుదురే, నా పాయు జ్యముమాపే లేదే” అవి శక్రి యిట్లుచేపెనా ? అని కొందరి ఊహ.

కిరి సౌంద ర్య లహారి $. శక్తిసాయజ్య మే శివసాయుజ్యమని ఈ ల్లోకర్వవి. శివళ కుల ఐక్యమే ఈ శ్లోకమున వర్ణితము. ఈ మంతమునకు నీజాతరము (హీం. మంతఫలము ;- సర్వవ్యాధి వివారణము బుణవిమోచనము. గహారిష్టబాధానివారణము. అవ-. దేవీ (భూవిలాసమహిమ. శ్లో! జగత్సూతే ధాతా హరిరవతి ర్ముదః శతపయతే తిరస్కుర్వన్నే తత్సమవి వవురీశ_స్తిరయతి సదాపూర్వః సర్వం తదిదమనుగ అపహ్హోతి చ శివ _ప్రనాజ్ఞామాలంబ్య తుణచలిత యోర్ఫ్భ్భూలతిక యో: 1వి4 భావము :- ఓ జననీ: (బహ్మ స్థావర జంగమాత్మకమగు జగ ముష సృష్టించుచున్నాడు విష్ణువు అట్టి జగమువు పోషించుచున్నాడు. కు్యదుడు అట్టిజగమును నశింవదేయుచున్నాడు. ఈళ్వరుడు ఈ ముగ్గురిని తనలో ఉపనంహరించుకొవి తవ శరీరముముకూడ సదాశిపునియందు అంతర్థానము నొందించుచున్నాడు, (బహ్మ, వివ్లు, రుద, ఈశ్వరుల రూవమగు త త్హ్వచతుష్రయమును కశ్షణవికానముగల నీ తీగవంటి కను బొమచే సూచింవదడు ఆజ్ఞను “విలానమున్సు అనుసరించి సదాళివుడు అన్ముగహించుచున్నాడు మఅల రొగలసృష్టిని చేయుచున్నాడు. అనగ నీకటాక్షమాల శకి సృష్టి స్టితి సంహారములలో సదాశివునకు సాచివ్యము జరుష్పచున్నది. విశేష విషయములు : |! ఈ శ్లోకమున దేవీ (పాధావ్యము చెన్న బడినది ॥ $. ఈశ్వరుడు (త్రిమూర్తుల సమిష్టిరూపుడు,

సొందర్యల హరి తిం శ (తిమూర్తులు మన్వంళ రాంతమున ((వళయకొలమున) ఈశ్వరువియందు లయమగుదురు. అంతట ఈళ్వరుడు సాడిమ్మాతు డును, కశాశ్వతుడునగు నదాశివువిలో లయ మొందును శ ఇరువది ఐదన తత్వమగు సదాశివుడు శాశ్వతుడు కాన దేవికి కూడ భర్తతోబాటు శాశ్వతత్వము కలదు. శివశక్తుల ఐక్యము శాశ్వతము. మం[తఫలము :-- భూత (పేశాదుల మారణము. వావి బాధా వివారణము అవ ;.__- దేవీ చరణార్భృనా మహిమ (శలము). శ్లో [తయాణాం "దేవానాం _తిగుణజనితానాం తవ శివే ! ఛవేత్చూజా పూజా తవ చరణయోర్యా విరచితా, తథాహి త్యత్చాదోద్వహనమణిపీకస్య నిక టి. ఫ్‌ హ్యేతే శశ్వన్ను ్రకళితకలో త్తంసమకుటా॥ 2 బ్రానము :--- భక్తజనులకు శుభము కల్గించు ఓదేవీ: వీ (వసా దము నొండగోరి నీ పాదములకు జేయబడిన పూజయే సత్వరజస్తమో గుణములతచే నీచే పట్టింపబడిన (బహ్మవిష్లు శివులకు చేయబడిన ఉత్తమ పూజయగు చున్నది. ఏలయన ఆ తిమూర్తులు మణుణ చెక్కదిడిన పీ పాదఫీఠవణ యొక్క సమీపమున సదా శమకరాంజలులే ఈమకు శిరో భూషణముఅగ కలవారై యుందురు గనుక విశేష విషయములు:... 1. భగవతియొక్క- పాదపీఠ పేవ సామాన్య పూజామాతమాచే లభింపదు, ళగపళి యొక్క దయచేతనే లభించును. 2. భగవతి యొక్క పాదపూజయే ఉత్తమము కావున ఆమెపాద ముఅ నా్యాశయించియుండు (తిమూర్తుల పూజ వేరే చేయనక్కరలేదు.

త్త సౌంద ర్య లహరం

8. శవపూజకంళే దేవీపూజయే ఎక్కువ విశష్టమైనది.

విష్ణపూజా సహ్మసాణీ, శివపూజాశతానిచ, అంబికొచరణార్భాయాః, కలాంనార్హంతి షోడశమ్‌॥దేవీపురాణే॥

4. చేవీపూజ చేసినచో దేవియేగాక ఆమె పాదముల చెంత అంజలి బద్దులె యుండు ిమూట్తలు గూడ అను(గహింతురు.

ఈ మంత్రమునకు బీజాషరము సౌం.

మంతఫలము :-. అధికగారవపదవీ (పాప్తి,

అవ :-. భగవతీ [వభావ మహిమ.

శ్లో॥ విరించిః పంచత్వం [వబతి హరిరాస్నోతి విరతిం,

వినాశం కీనాకశో భజతి దనదో యాతి నిధనం ।

విశ్శర్శదీ మా హేర్మదీ వితతిరపి సంమిాలితవృశా.-

మహాసంహా నేఒసి శ్‌ విహరతి సతి తలే ఎతిరసౌ॥ లగ

భావము :-- ఓ శివసతీ! భగవతీ : స్థావరజం గమాత్మకమకు జగత్తునకు సృష్టికర్తయగు (బ్రహ్మ మరణమును పొందుచున్నాడు. జగ త్పోషకుడగు హరి నాశముము పొందుచున్నాడు. జీవులను చంపువాడగు యముడు గూడ నశించుచున్నాడు. ధనాధిపతియు, ధర్మాత్ముడునగు కుబేరుడును మరణమునాంచున్నాడు. మహేం్యదుఅయిన చతుర్దళనునువుల - వమూహము గూడ కన్నులు మూపికొవి విహ్వాలమగుచున్నది. ఈ మహా వంహారమునందు (కల్పాంతమందు) సహ్యసదళకమలఅమున (నహ్యసార చక్రమున, మండు నీసతియగు సదాశివుడు మా్యతము ఏజోక్యములేక సాక్షిమా(తుడై శొశ్వతుదై విహరించుచున్నాడు.

అనగ అధికార పురుషుఅందటు నళింపగా. వీ పాతివత్యమహి మచే నీభర్తయగు సదాశివుడు మాసము శాళ్వశుడై యుండుం

6] సొందర్యల హరి ల! విశేష విషమములు :--- 1. (తిమూర్యాడులు తమకు పైనుండు త త్వమున లయముకాగా శక్తితో కూడిన శివుడే విల్నియులడును. మం[ఠతఫలము :--- శ్యతువిజయము. మంథతనీజము (హీం అవ: భక్తుడు తన సర్వకర్మలు దేవియొక్క- యాఠాధనమే యనుట. శ్లో॥ జహో జల్చ్బః శిల్పం సకలమపి ము దావిరచనా గతిః (పాదమీణ్య' కమణ మళనాద్యాహుతివిధిః (ప్రణామః నంవేశః సుఖమఖిలమాళా న! ఎణదృ శే" సపర్యాపర్యాయా స్తవ భవతు యనే శ్‌ విలసితమ్‌॥ 2 భావము := ఓ జననీ । పరమేళ్వరీ ! నేను అత్యార్పణ ((బహ్మా రణ) దృష్షితోచేయు యాదృచ్చికమగు సంలాషము విన్నుగూర్చిన జపముగమ, హ స్తవిన్యాసాది నమూహము సంతటోభ, (దావణ, ఆకగణ, వళ్య. ఉన్మాద, మహాంకుశ, ఖేచరీ, యోవి యను మ్య్ముదలగను, నేను యాదృచ్చికముగ తిరుగుట నీకు పదక్షీణనుగను, చేదేని ఆహారాదు అను నమలుట(భుబించుట) విన్ను నుద్దేశించి ఈయబడు హవిస్సులుగను నా ఇష్టమువచ్చినట్లు నేను (కిందబడి డొర్లుట నీకు _మొక్కుటగను, వా శద్దిస్పర్శరూపక పగంధాదిక సమ _స్తసుఖములు = అంతకంబ ఇతరము లగు కనులు మూయుట, ఒకృవిరుచుకొనుట మొదఅగు సమస్ష సుఖి ములు నేను సికుజేయు పూజారూపాంతరముగను అగుగాక 1 ఈ శ్లోకము క్రింది శ్రీమచృ్ళంకరాచార్య కృతశ+నమానసపూజా శోళకమును స్మరింవజేయుచున్నది. ం న! శో; ఆతా తగం గిిజూ మతిః సహచరాః ప్రాణాః శరీరం గృహం స్‌ వాటి టో పూజాతే ఏషయోపభోగరచనా, నిదా సమాధిస్థితి

శ్రి సౌంద ర్య లవారి - సంచారఃపద యో (పదశీ,ణవిథిః స్వోతాణి సర్వాగిరోః యద్యత్క-ర కరోమి తత్తదఖిలం శంభో! తవారాధనమ్‌!! విశేషవిషయములు:= 1. సమయాచారమున సాదాఖ్యత_త్వమునకు సపర్య సహథసకమలమువనే. బాహ్యపీఠాదుణ లేపు

శ ఇది సమయాచార జీవన్ముక్తులకు (రాజమోగులకు) నహ (సారమున నుండువారికి ధ్యానల్లోకము.

శ ఇది జానయోగసారము.

శ జపము: 1. మానసిఠకము (ఉ& త్తమఫలదమా), ల్లి ఉచవ్పై నరము (సాధారణఫలదము), 8. ఉపాంశువు (మధ్యమఫలద ము) అని మూడు విధములు, -

$. దేహాభిమానముతో చేయు షోడశోపచార వ్యతి రేకముగ ఆక్కా ర్సణ బుద్ధితో చేయు త్యాగము (ఏకార్యముము సపర్యాపర్యాయిము

క. భావనయే వాహ్యపూజకంటె గొప్పది.

మం[ళమునకు బీజాక్షరము (హీం.

మం(ఠఫలము ఆత్మజ్ఞాన్నపాప్తి,

అవ :.__ దేవీ తాటంక మహిమ. వ్లో॥ సుధాచుప్యాస్యాద్య పతిభయజరామృత్యుహరణ

విపద్యం తే విశ్వ విధిశతమఖాద్యా దివిపుదః

కరాళం యేం కిబళితవతః కాలకలనా |!

న ళ ల, ఖ్‌ నక్థిశంభ _స్తనూ 'శ్రలం్మలన జనని తాటంశమహివనూ 1 28 భావము ;.. ఓ భగవతీ । (బహ్మ ఇండుడు మొదలుగాగల దేవతలు భయళికరములయిన ముసలితసమును మృత్కుపును హరించువట్టి అస్ఫ్బుతమును |శాగియను, (వళయకాలమున వారందబును నశించు

సౌొంద ర లవహారి క్తి చున్నారు. కాని నీ వతియగు శిపుడు &ఓీరసాగర మధనకాలమున మొదట అందుండి పుటివ భయంకరమగు కాలకూట విషమును భుజీంచినను ఆయన మరణము నొందక శాశ్వతుడై యుండుటకు కారణము నీ రాటం కముయొక్క (మంగళసూ(తము యొక్క - చెవికమ్మ యొక్క) మహి మయే కదా: (నీ పాతఠ్యివత్య మహిమయే కదా !) విశేషవిషయములు :---- పురునుని గండములు సతి(వతయగు భార్యా (మంగళసూ(_తమున) పొతి_వత్య. మహిమవఠన వశించును. ,. 8. సుమంగళియే కాటంకము-ధరింప నర్హురాలు - $ తాటంకమనగ చెవికమ్మఅనుటకు లలిరా సహ్మసనామములలో “కాటంకయుగళీభూత తవనోడుపమండలా' తను నామము (ప్రమాణము, శ సుణోనినులు పొరపాటువనై నను రాటంకములను చెవిమండి తీయరాదు - ) మంటతనీజము *ఠం' _ మంతఫలము '--- అపమృత్యు, అకొలమృళత్యు నాశనము. ఆవ:. దేవీ మహిమ 4 వదాశిపువి పర్వోత్క్య్బృష్టత- “శ్లో కకీటర వైగంచం హొహర వుర కై టభభిద? _ జళోళ్‌ కోట్‌ చే నలసి జహి జంభారిమకుట౦ 1 (వణ మష్యేశేమ్‌ "పసభముభయా తస్యభవనం।! భ్‌ వహ్యాభ్యుక్టానే రవ పరిజనో క్కి ర్విదయ తే! ల భావము ! ఓ భగవతీ 1 సేకు టబహ్మేందాదుణ తమ మణీ కిరీటములతో (వణమిల్లుచుండగ ఆ సనుయమున వీ భర్త శివుడు గృహమువక మరలో వద్చుడుండగ గోరవాతిశయమున అయనకు నీపు ఎదురు వెళ్ళచున్నవ్వుడు నీ పేవకజనలు నీకు దారిదూపుచు = ఆమ్మా ! ఇది _బహ్మకిరీటము, ఇది విష్ణుని కలోరకిరీటము, “ఇడి ' నీకు. తగులు

జ్త్మ జౌంద ర్య లహారి నేమో, ఆది దేవీందువి కిరీటము, తొందరలో జాగతగ రావిచో అది సీకు తగిలి గాయమగును. జా్యగతగ చూచి నడవుము' అని నీకు శెల్పుచుందురు, 'విశేషవిషయములు :-.. (బహ్మాదులు తమ మణికీరీటములతో శిరములు నేలపై మోసి సరాళ క్రికి నమస్కరింతురు 2. సదాశివుని నర్వోతస్ఫృష్తత్వము ఇందు పర్తింపబడినది ఈ మంత్రమునకు వీజాక్షరము 0. మంగతఫలము ;-... [కోధులను దుళ్మార్గులను శాంతింపజేయుట ఆవ :.. దేవీ శూదాత్మ్యధ్యానమహిమ, శ్లో స్వటేహో మూ శాభిర్భృణిభిరణి మాజ్యాభిరభితో నిషేవ్యే నిల్యే త్వామహమితి సదా భావయతి యః కి మాశ్చర్యం తస్య (తినయనసమృద్ధిం తృణయతో మహోసంవర్రాగ్ని ద్విరచయని నీరాజనవిధిమ్‌ ॥ త్రి భావము :- కాశ్వతివగు ఓ భగవతి; 'పేవింపనర్హ వైన జననీ సీ చరణకాతతులచేతదు, అణిమా, నమపామా, గరిమా లఘిమా, ఈశిత్వ, వశిత్వ, (పాపి, (పారామ్యములను అపష్షసిద్ధులచేతను (ఆవరింపబడి యున్న బాగుగగ చుట్టుకొనియున్న విన్ను “నీవే నేను' ఆను శాదాత్మ్య భానముతో ఉపాసించువాడు (తినేశుడగు శివుని సంపదను గడ్డిటోచగ తిరస్కరించును. _వళయకాలాగ్ని వానికి హారతివలె అగుచున్నది కాని వానికెట్టి వికారమును గల్లింపదు. విశేష విషయములు :- ఇందు వర్ణింపబడిన ఉపానకుడు శివునితో కూడ స్పర్ధవడును. 2 శివగికానచనము :-

సౌందర్యలహరి డ్తీఫ్‌ శోజ కరాపి వర్వలోకానా । మక్షయ్యైశ్వర్యవానపి ళా జానీ కా శివశ్చివోఒహమస్మీతి, వాదినం యంచకంచన ఆత్మనా సహతొదాత్మ్య, భాగినంకురుతే భృశమ్‌ ॥ శివళక్తు లొక్కటియేగాన, శివతాదాత్మ్యముగ్గావి శ క్తి రాదాత్మ్యము. గావి సమానమే. ఈ మళ(తమునకు బీజాక్షరము ఓం. మంకఫలము :- అణిమాది సిద్దిపాప్తి. వరకాయ(వ్రవేళళ క్రి, అవ :. పరదేనకా మంత్రము (కొదిమఠ స్వతలళము) న్లో చతుఃషష్ట్యా తంతై): సకలమతి సంధాయ భువనం స్థిత స్తత్తత్సిద్ధి (పసవపరతంతై *: పశుపతిః వున_స్వన్నిర్పంధా దఖల వురుషా్థైక ఘటనా స్వతంత్రం తే తం్యతం వ్నీతితలమవాలీతరదిదమ్‌ 81 భావము := ఓ భగవతీ : సశువతియగు శివుడు సర్వలోకములను అయా సిద్దుల ఉత్స త్రివిగూర్చి చెక్పబడిన ఆరువదినాలుగు మహా మాయా శాంబరాది తం్యశములతే కప్పి ( 'వంచించి' ) ఊరకుండెను. అవి యన్నియు మోనగించునవియు, ఐహిక పిద్దిమా(త పరత్వములు ఆయి వినాశ కారణములగుటచేతను, వైదిక మార్గమునకు దూరము లగుట చేతను, అవి తగవు అవి నీవు నిర్చంధించుటచే పరమేశ్వరుడు అనుగ హించి, సర్వ విద్యాకల్పనమునందుము, సమస్త పురషార్థముల విచ్చుట యందును సమర్ధమైన నీయొక్క యీ స్వతిం్యత తం్యతము (కాది మఠము) భూలోకమునకు నొసంగెము. విశేష విషయములు :- 1. కారుణీకుడగు పర మేళ్వ కుడు (వాహ జాది నాల్గు జాతులనారికీవి, అనులోమ (తిలోమముల వారగు రాజుల

శ్‌ సౌంద ర్య లపహర కును ఈ తం(ఈశములను విర్మించెను. అందు చం్మదకళా విద్యాష్టక మంకు _దాహ్మణ, మ్రియ, వైశ్యులకు ఆఅరధికొరము కఅదు. శూరా దులకు మహామాయాశాంబరాది అరువదినాల్లు తంత్రములు, మోగ్య ములు. ఈ అరికొరభేదము తెలియనివారు వ్యామోహపడి ఇది పరమే శ్వరువి దోషము అవి అందురు. ఆడి వారిదోషమేకాని నరవ్వేశ్వరువి దోషముకొదు.

తి చందకళా విద్యాష్షకము వొల్లు వర్ణములకుతగుమ కావి (చాహ్మణాదులకు సవ్యమాగ్గిము, . _పాదక్షిణ్యమార్రము. ఆవి అనుష్టాన కలాపము చెవ్పబిడెమ. శూ_డాడగులకు ఆవసవ్యమార్షము - వామాచారచు చెప్పదిడె |

కి. ఈ 64 శంతములు కులసమయానుసారములు . కావి కోల మార్గము మ్యిశమమార్షము ల్లో మిిశమం కౌలమౌర్గంచ్‌ పర్తిత్యాజ్యంచ శాంకరి. “| 1 శీ పధాగమసంచక తం_తములు :- వసిష్ట, సవక, కుక్క, పనం దన, ననకు,..మాఈులపు షంచమనుల సంపాళులందు. వై దకమాగ్గము అనుద్టాన కలాషము నిరూపితము ఇదియే పసమయాచారము ఇధి! కోన వివరింపబడువు.

• శీ ఈ4చర్యితముం ము. ఆగమములుము . కాలలరీ (మూయ ఈ షోడళచల్చడకళలకు విత్యత్వము కౌలమార్షమవందలిదై సమే

శభాగనమపరంచకమందు: చ్యకవి వ్యాంగముకొన నమయావారమునగూడ పర్మొగాహ్యము.-

7. షోతశవిత్యలు :- మహాసతిపురసుందర్‌, కామేళ్వరీ, భగ మాలినీ, క్లీన్నా. లేరుండా. ఉహ్నివాసివీ, 'మవోవిర్యేశ్వడి రొ్యదీ, త్వరశా. కజఘంతరీ,:వీలషజునా రా షజతూ, సత్వషుంగళా. జలా

పౌందర్యలహరి క్త

మాలీవీ, విత్యరూపా వదునారవది చిత్కలా పై వదునైదు దీ"కి లొంగి యుండును బద్ద పాఠ్యమిమొదలు పూర్ణిమ వజఅకు. మజల బహుళ పాడ్యమిమండి అమావాస్యవజకు దేవి విగహము ఇట్లుందును

శి శ్రీచ్చకమున అష్రదళపద్మమునగల ఎవిమిడి దళములందు చూర్పుడళము (కోజము) మొదలు రెండేసచొవ్వున ఇమిడియిన్నవి ఈ !కీవిత్యలు అచ్చులు(వ్వరములు) ఇవి షోడశడళవద్యముమండిదశార చృకముల 30ట ఆంతర్బూతములాయెను ఈ 1€ లోని ముకటి రెండు 1శికొణమున వీందుదావముగమన్నవి తక్కినవి చతురళకోణమున మన్నవి. మేతల్మాతయము, భూపుక్యతయములు శెండుమ చెందవ (శికోజములందు అంతర్యాతిములు. ఇదియే మేమ సవప్తాంము. ఇదియే కైలాప పవ్తారము అవియి అందురు

భూవ్రప్తారము :- షోడళవిత్యలము రెండేసి చొన్సువ వశనీ మొదలగగల అషదేవతలతో బెందుసాన్యతికోణము విడిచి తక్కిన ఎవి మిది కోణముల మంచునది, ఓందుస్థానమున (తిషుర సుందరివి భావించు

మంథతఫలము ;= పర్వ(వియక్వము, రాశ్యపియత్వము.

అవ :- వరదేవతామంథత-లోపాము(దావిద్యా - శ్రీచ్యక-వర్ణనము. ఖ్లోః శవ: * క్తి. శామః కీతీరథి రవిః శీతకిరంణ:

సరో హంసః శ్మక_స్తదను చ పరామారహరయ:

అమో హృశ్లేఖాలి స్తిసృభిరవనావేషు ఘటిఆాః

భవంతే పర్షాక్తే తవ జనవి నామావయవతామ్‌ ॥! 38

భావము:= ఓ జనవీ : క, ఏ, ఈల - తరువాత, హ,ప,క,హ అ తరువాత న, 5, అ- ఈమూడు అచరముల సమూహములకు మూడు (హీంకారములు చివరలతదు కూర్చవిడినదై నీ నామమునకు (మంతను

కరి సౌందర్యలహరి నకు) అంగములగుచున్నవి. ఇవి శ్రీవరదేపతా (తిపురసుందలీ - రాజ రాజేశ్వరీ మంతములోని మూడు కూటములు.

విశేష విషయములు :- 1. ఈ మంగ్ళతము మొదటి కూటము (వాగృవకూటము) ఆగ్నేయఖండము (మూలాధార స్వాధిషానములపైన)

2 ₹0డవకూటము (కొమరాజకూటము) పార్యఖండము (మజీ పూర అన్వాతములపైవ న్స

ఈ రెండు కూటములమధ్య రు(ద్యగంథ స్టావీయమగును హీం

8. మూడవ కూటము (శ క్రహటము) సొమ్యఖఎడము (చద అండము) (విజద్ధ ఆజ్ఞలపైన,)

ఈ 2, 8 అండములకు మధ్యది పస్తుగంధి స్థానీయ భువనేశ్వరీ వీజము (హీఅి.

శ. నాల్గవది ఏకారము అను చందకళా ఖండము.

ఈ 8, 4 అండములమర్య (విహ్మ(గంధి స్టావీయ హృతళ్లేఖ వీజము (హీం.

$. చళదకళాఖండము (శ్రీం) గురుముఖతః తెలియదగివది వెల్లడింవరాచు.

““టఉతిఅండోమాతృ మంత: సోమసూ ర్యానలాత్వకః ॥

ఇది 'తవరోహణ[కమ “ వ) అవి లోపించినది.

ఈ మూడు జ్ఞావళ క్రి. ఇచ్చాక కి. (కియాశక్యాత్మికములు.

ఇవియే జ్యాగత్‌, స్వవ్న, నుషు _పృృపస్థాత్మకములు,

విళ్వతై జవ్యపాజ్ఞవృ శ్యతయాత్యకములు .

తమో రజవ్ప త్వగుణాత్మకములు

శి. దేవీమంత మోడళాతరములు షోడళకళలు,. వావ చంద కళారూవసామ్యము.

7] సౌండర్య లహరి శతి

7. థ్రీవజమే శ్రీవిద్య శ్రీవీజాత్సిక అయిన ఏద్య థ్రీవిర్య-

క్‌ ఒక పక్ష తిధలు 15 కలు సూద్యువిమండి వెలువడును. కృష్ణవతతిదులు 1ఫ (3 కళలు) నూర్యమండలములోవికి పోవును. ఈ 1ఫ'తిరులకు పరాళ క్తి యొక్క. వామములు కలవు. విత్యకళలవి, (81 “8 " వ విశషవిషయము -? చూకుము.) పదునారన కళ చిత్మళ. 1 నిత్య కళలు దావి అంగములు,

$. దే[మలృతమునకు నాచు హాదములు, గాయ్యతీ మల్నతము వకు మూడు పాదములణగాక “"వరోరజపి సావడోమ'" అని వాల్వవపాదము గలరు. వావితో చేరిన పూర్ణ గాయతి యగును. ఆ పాదమే వరాళక్తి (్రైశవ్యము). అది పూర్ణూనులే అమసంపదగిన పాదము.

10. కౌల మశామయాయులు మూలాకారమువనవనే పూజంతురు. షపణకులు దూ: _తికోణ పూజారతులు.

11 పదువాజవకళను ఒద్ద పాఠ్యమి మొదలు ఒక్కొక్క కము పూజించుట సమయమతమున చందకళామషానము.

12 కుకృవక్షమునందే కుండలివివి నిదలేపునడి కృష్ణపక్షమున కుండలివిని రేపలేరు.

18 పహ_పారమందలి చళ్నదమండలము ఫ్రీచకము, కలయే పాదాఖ్య: అందువలన (తికోణము ఆరారచ్యకము అప్పకోణము స్వారి షానవు. దళారము మజ్‌పూరము. రెండవ దళారము అనాహతము, చతురశారము విశుర్దము.. శవచ్మకములు - ఆడ్జాచ్చకము. చతుర్యశము (వాల్లు కోణములు కళది) అయిన వీండున్నానము సహ్మసారము అది శ్రీచకము, షట్బ(కపమన్వయము

14. 1. హోషశివిత్యలు మం్యతమువందలి చోడశ సరాత్మకలు,

15. మంతచోడకాత్‌రములు ఏబది వర్గములు కలది.

క్‌0 సౌంద ర్యల హారి క. ఏబది వర్షములు సూర్యచం(దాగ్ని కలాత్మకము. 4. సూర్యచల(దాగ్ని రూపములు తిఖండములనియు. ఐక్య చతుష్టయము ఇట్లు చ్న్యకమునకును మంత్రమునకు ఐక్యము. 15. ఈ షోడశవిత్యఅకు అభిమానివి యగు దేవశ కామదేవుడు అదిస్టానదేవత కామేళ్వరి. 16. శ్రీ విద్యానష్టానము రా_తులందు చేయదగినది పగలుకూడదు మంతఫలము :- బింగారము చేయుళ కి. అవ వ కామరాజు విద్యానర్ణ్షనము శ్లోః సరం యోనిం లత్మీం (తితయమిదమాదౌా తవ మనో ర్నిధామైశే నిత్యే నిరవధిమహాభోసరసికాః భజంతి ళ్వాం చింతామణిగుణని బధ్ధాత్ష వలయా: శవాగ్నై జుహ్వంతః సురభి ఘృతధారాహుతిశ తై ౪188 భావము :- ఓ శాశ్వతివి ఆయిన జననీ; వీ మంత్రమునకు మొదట కామరాజవీజము (క)ను, భువనేశ్వరీబీజము (ఏను, శ్రీ వీజము (ఈ)ను చేర్చి మేరలేవి విత్యానుభవరుచి యెకిగిన పరమ యోగీ శ్వరులు కొందటు చింతామణి రత్నముల సరములచే కట్టబడిన జస మాలలు కలవారై (తికోణమందున్న బైందవస్థానమగు సంస్కృృతాగ్ని (శవాగ్న్రి యందు నిన్ను కామధేను ఘృతధారలచే అనేకములగు ఆహు తులతో హోమముచేయుచు విన్ను భజించుచున్నారు రహస్యము :- కుండలివివి నహ(సారమున కొలదికాలముంచి ఆపైన ఆట నిలుపలేనివారు బ్లైందవన్ధానమున స్వాధిష్టానాగ్నివి ఉంచి, (లైందవస్తానము చతుష్కోణమైనను పురళృరణాత్మక్యకియలందు

సౌందర్యల హారి | సంలిక్క.మలమున (శికోణమును ఆరోపించిం) సహనకమళమున బై ందవస్టానస్థితయైన కామేళ్వరిని (కుండలివిని)(కిందికితెచ్చి, హృదయ మున పురశృరణము చేయునది. ఇది సమయమున రహస్యము అని ట్రీ శంకరుల ఆశయము. కుండలినిని ఆనాహతము[క్రింది మూడు చ్యకములకు పోవవిచ్చి నచో, హరు సమయమతమువారుకారు. సూచన :- సమయులకు జవప్పరళ్చరణ లేదు. జనము లేదు. బాహ్యహోమములేదు. బాహ్యపూజలేదు. సర్వము హృత్కమలముననే అమష్టంపదగినది (11 శ్లో, న చెప్పబడినది) మిగిలినది “తవాళ్డాచ(కం *ంకికీ ల్లో శన వివరింపవిడుము. విశేష విషయములు :--- వరాళక్తి మంతజసము, ధ్యానము చేయు ఉపాసకులకు ఆదే) కామధేను చింతామణులవలె సమస్త మహైశ్వ ర్యముల నొసంగుమ. 2 పూర్వ శ్లోకమున చెప్పబడిన మంత్రమునకు ఈ శోకములోవి మూడు వీజములను చేర్చినచో అపుడు దానిని అందరు ఆపింవదగు. ఈ మంత్రమునకు వీజాతరము (సీం. మంగ్యకఫలము _ అధికై శ్వర్య్యపాప్తి (ధన్యసా ప్తి అవ :.... పూర్వకౌలమళమున నవాత్మక విద్యారూప (వతిపాదన, శ్లో శరీరం త్వం శంభోః కశివిహిరవమోరుహాయుగం, తవాళతా నం మన్యే భగవతి నవాళా ్రనమనయమ్‌ | అతః శేషః శేషీళ్యయ ముభయసాధారతణయా, సతః సంబంవో వాం సమరస పరానందపరయోః॥ 4 భవము:...ఓభగవతి! ఆనంద నై ర్తివ్తడగుకఃశ్వరునకు మహాఖైర ఉ "౯ మం లా న

రల శసౌందగ రల హం వివగు నీవు సూర్యచందులే కుచమలుగ గల శరీరము అగుచున్నావు. వీయొక్క స్వరూపమును పాపరహితమైన తొమ్మిది వ్యూహములుగల అనంద? రవి రూపముగ తలంచును అందువలన అ(ప్రరధానము, (పధా నము అవి శేష శేషేరూస సంబంధము మీ ఇద్రరియందు సమభావము గొవి ఆనందభ రవుడు. ఆనందబ రవి అను సమానాకారములు (ప్రధాన ములుగ గల మీ యిరుపురకు సమముగ చెల్లువదిగ నున్నది శి శివుని రూపమేకొన శక్తి నవవ్యూహములు శివునకు చెల్లును. కొన ఇదరు తాత భు ల!

సములు.

సూచన := కిక శ్లో. మొదలు సమయ మతమును విరూపింప టోవుచు, 84, 85 ఫో. లలో పూర్వకౌల ఉత్తరకౌల మతములు వివరింప బడుచున్నవి. -

విశేష విషయములు :- భగవతి అనగ వృష్టి, లయము, జీవుల పట్టుక జీవుల చావు, విద్య, ఆవిద్య అను ౪ కలది.

7 సూర్వచంగదులు దేవీకుచములు.

ణ్‌ అచ ఆ ని

శ్లోః సూర్యచందౌ స్త నౌదేవ్యా, సావేవ నయనేస్మృతౌ |

ఉభౌతాటంకయుగళ. మిత్యేషా వెదికీ (శుతిః ॥

8. వపప్యాహములు := 1 కాల, 2కుల, $నామ, 4 జ్జాన? 5 చిత్త, 8 నాద. ? బిందు, 8 కలా, 9 జీవ వ్యూహములు

శీ. ఇందు నాదవ్యూహముచే మాతృకకు (శక్తికి) వరా, పళ్యంతి మధ్యమా, వైఖరీ అని నాలు రూవముణ కలవు,

మ్‌ శ

పరా := ఆవగ సాంతరోహిరూస (ఆంకఠఈః కరణమునందు ఊహ తో గూడిన రూవముగల యుక్తావస్తయందే ఎలుగదగినది, ఇది (తిగుణ సామ్యధూసము. ం

సౌంద ర్యలవా౦ ర్‌కీ

పశ్యంతి ;= దీవికే స్పష్ట అనియు పేరు. (తిఖండ మాతృకయే (శిమాతృక, అదియే వంచదశాతరి ఆ (తిమాతృకకు (తిఖండార్మక చ్మకముతో ఐక్యము కలిగెను. నృష్టయుక్తావస్టయండు ఆతి సూక్మముగ (వతీత యనబడును

మధ్యమా := వళ్యంతియొక్క. ఉచ్చానుచ్చావస్టాత్మిక. అంధు భేద ములు కలవు. ఇచ్చా (కియాజ్ఞాన శాంత, పర అను సైదు శక్తుణ శ్రీ చ్యకస్ట ఊర్జ్వముఖ శక్తియోని స్వరూవలు, వామ, జ్యేష్టా రౌ, అంవిక యీ నాల్గు శ్రీ చ్యకస్థ అధోముఖ చతుర్యోన్యాత్మికలు నవ వ్యూహాత్మక ఈ శక్తులచే భగవతికి నవాత్మత్వము చెప్పబడినది

బిందు ప్యూహమను :- షట్బ(కముల సంఘము.

కళా వ్యూహము : వర్ణ రూపమైన పదునైదు కళల సంఘము

జీన వ్యూహము :- భోక్త్వ స్కంథము

నవ ప్యూహమాలు :- భోక్త (% భోగ్య, (1. 288 6, 7, 8,) భోగ (4) ఆవి మూడుగ విఠజింపదిడినవి. ( పెలొమ్మిది ఇందు చేరి నవి)

$. కాలాది సర్వప్యూహములకు జీవప్యాహముతో ఐక్యము

నాదకళాప్యూహముల ఐక్యమువలన పరమేశ్వరునకు వవవ్యూహో తృ్మకత్వము సిద్ధించినది.

అందువలన భైరవీ భైరవులకు ననవిధముల ఐక్యముకల్లినది

6 సృష్టిలో దేవియొక్కయు, అయములో శివుని యొక్కయు సామర్ధ్యము అధికము _

?. ననవ్యూహములోని నాతప్యూహములోని రాగము, (కోరిక, ఇచ్చ (అధిక కోరిక), కృతి (కయ, (వయత్నము ఈ నాలుగూ నాద ములలోవి వరా సళ్యంతి మధ్యమా, వైఅరి పోణును.

గ్ట్‌శ్లీ సౌంద ర్య లవహారి

8. శివళ క్తులు సమ(పభావయుతులు := (కుతి :- భగాః శక్రిర్భగ వాన్‌ కామ ఈశ ళమాదాకొరొ విహసౌభగానామ్‌ సమ్మపధానొ సమ సత్తా నమోతయోః సమళక్తి రజరా విశ్వయోనిః

8 సదానంద, పరాసంజ్ఞలుకల మహానై రవ ఆనంతవై రవీలకు " కాదాత్మ్యము కలుగగ ఇరువురకు నవాత్మత్వము సమాన యి

10. ఆవందభెరవ ఆనందఖై రవీల సామ్యరూవస్తో_శముకాది హోది విద్యాఆభేదనిరూవణ

ఈ మంగతమునకు వీశాకరము *హీ9ం"

మంటతఫలము :- సర్వ సందేహనివారణము

ఆవ ;= ఉత్తవకౌలమత (ప్రతిపాదన. శ్లో మన_్ష్య వ్యోమ త్వం మరుదసి మరుత్సారధిరసి

త్వమాప_న్త్యం భూమి_స్త్యయి పరిణతాయాంనహి పరం

త్వమేవ స్వాత్యానం పరిణమయికుం విశ్వవవుపా

చిజానందాకారం శివయువకి భావేన చిఛృపే. 1 వెస్ట్‌

భావము :._. ఓ భగతతీ ; ఆజ్జాచ్యకమంకలి మన స్తత్త్వము సీపు అగు చున్నావు ఆనాహత చ్యకమందలి వాయతత్త్యము నీవే స్వాధిష్టాన చకమందలి అగ్ని తత్వమును నీవే మణిపూర మలదలి జలత త్వమును నీవే. మూలాధార చృకిమందలి పృథివీ తత్వమును వీవే నీవు పైఠతత్త్స్వ ములతో తాదా త్మ్యృమునొందిన దానవగుచుండగ ఇంతకంక౭ అన్యమైవది లేదు. విశ్వసృష్టి చేయుబకు నీవే నీ వ్వరూనముమ విశ్వము యొక్క రూవముతో తాదాత్మ్యము పౌందించు భావముతో నీ చిచ్చ క్తి రూసనును అనందభై రవువి యొక్క ఆ కారమును భరించుచున్నావు,

వంచభూతాత్మకుడు కార్యరూపుడగుట వికార విశేషము

నొంద ర్య లవారి ర్‌ఫ్‌ విర్వికొత్కుడు కారణరూవముచే ఆవస్తితి విశేషము నాందుట (పకృతి విశేషము. విశేష విషయములు :._ దేవి అడ్జాది ఆరు చ్యకములుగను, మనను, ఆకొశాది ఆరు _పకృతుణ అయివది ల ఈ కోకములు 6 లోకములమ, వాని అధిష్టాన దేవతలను, క$ చ్యకములను తెల్పును 8 $ లోకములు ; -- తపోలోకము 1. పరమళిపుడు, £ మహర్శో కము (సదాశివుడు). 8. జనోలోకము (మహేశ్వర). 4. సువర్గోకము (ర్యుదుడు) 5, భువర్లోకము (నారాయణుడు) 8 భూలోకము ((బహ్మ). శ. ఈ లోకము నందలి దేవి 6 మూర్తులు (మనస్సు, భూమి, ఆకొశము, గాలి, ఆగ్ని, నీరు దేవీ చిదానందా కొరములయిన సూర్యుడు చం(దుడు చేరి దేవీ అష్టమూర్తులు. 5. పిండాండ _బహా్యాండ రూపములుగ ఏకరూసమున ఆపరా శక్తియే అంతట ఉన్నదని శ్లోకభావము. చతుళృత్యాం॥ (తిపురా వరమాశ క్తి. రాద్యాజాతాను హేశ్వరీ, ష్టూల సూత్మ విభాగేన. 3)లోక్యోశ్చ త్రి మాతృవా కదళ€కృతవిః శేషతత్త్వ (ౌమనస్వరూపిణీ, యస్యాం పరిణతాయాంతు, నకించవరిశిష్య తే॥ మం్యత్రఫలము :-..- క్షయవాధి నివారణము, ఆవ :- ఆజ్ఞా చ(కస్థిత దేవతా ద్వంద్వ వ్యానము. న్లోః తవాజ్ఞాచకస్థం తపనశశివోటిద్యుతిధరం | పరం శంభుం వంటే షరిమిళితపార్శ 3ం పరచితా। యమారాధ్యన్‌ భక్య్యా రవిశశికుచినామనివయీ | సిశాలోశేఒ లోశే నివసతి హి భాలోకభఘవనే॥ శఈీ6

స్‌6 సౌంద ర్యల హారి

భావము ;- ఓ భగవతీ : ఉపాసకుడు శంభువి భక్రితో పూజించి సూర్యచంటదాగ్నులకు ఆగోచరముమ, (చూడళక్యముకొనిదియును) ఏకాం తమును అయిన చం(ద్రికామయ మయిన సహపారమందు నీ సాయుజ్య మును పొంది విపెసించుచుండును

నీ ఆజ్జా చ్యకమునందు (సాధకువి భూమధ్యస్టానమునందలి, శ్రీ చ(క్రముననున్న శివచ్శక చతుషయమునందు) ఉన్న అనేక సూర్యచం

లు (యయలయొక్క కాంతివంటి కాంతి గలవాడును, పర అనుచిట్తుచే ఆవరింప బడిన రెండు పక్కలు గలవాడును. పరుడు అవి వ్యవహరింపదిడు వోడును ఆగు అట్టి శంభువగూర్చి నమస్కరించుచున్నాను. లబ

సూచన :- "తవాజ్జే' అవాచోట సాధకుని (భూ మధ్యమందలి ద్విదళ పద్మము అనుకొనరాదు (భూమర్యాంతర్లత శివచ్మక చతుష్టయ మవ భానము,

రి స్వాధిస్టాన్మాగమున అగ్నిమండలము, అనాహిత చ్యరాగ మున సూర్యమందలము., ఆజాచరాాగమున చంద (కలా మండల ముండును ఆ మూడు మండలముల కిరణముల 880) ఆధార చ్యకము మొదలు ఆజ్లా చ్య౮ాంతము (_పసరించును

ఖా

విశష విషయములు := ఇందలి శివుడు వరమ శివుడు.

2. ఉపానకుడు ఆడ్జాచ్మకపూజనమున (నూలదేహమును విడిచి విత్య్యపకాశమానమగు సహ్యసారము (భాలోకమునచేరి అచట ఉండును

3. సూర్యచం(డాగ్నుల కిరణములు అరు చక్రముల వరకే (పసరీంచుము.

4. 38 ల్లో, మండి 41 ఫో. వణకు ఆగ్రాచ్యకమునుండి అపరో

లా క ళా

హణ క్రమమున ఆరు చ్యకముల పూజా (కమము వేర్వేరుగ చెప్పబడు.

8 సౌందర్య లహరి ర్‌ క. సాధకుడు తన సామర్థ్యముశకు దగినట్లు చ్యక్రపూజనారంలించి (కిమముగ పైకి పోవవచ్చును మంకఫలము :... అనాధ్య ఘోరవ్యాధి నివారణము అవ :.__ విఘద్ధ చ్యకాధిస్టాన దేవతాద్వంద్వధ్యానము ల్లో విశుబ్షా తే కద్దస్పటికవిశదం వోగ్యోమచనకం | ల ఖై ను శవం సేవే జేపవువ శవసమానవ్యనపితాం | ఏఘా తాంతస్థస్యంతా ఏలసత్‌ చళోరీవ జిగతీ। త్రి భావము :-. ఓ భగవతీ ! నీ విబద్దచ్యకయున నుండు శినాశివుల పరాళించు చం్యదకాంతుల పరిపాటిగల కొంతివలన లో3యము చీకటి (అజ్జానము) పొగొట్టదిడినదై చకోరపక్షివలె (పకాశించుచున్నది అ విశద్దచ్యకమునందు. నిర్మలమైన నృటికమువనలె శుభమైన ఆరాళత త్వమువు ఉత్పాదించు నదాశవ తత్వమును, శపువితో సమాన మగు (సయత్నముగలదేవీత త్వమును చేరియండును అట్టి బ్యోమేశ్వరు లగు శివాశివులను నేను పేవించెదను. + సూచన - విశద చ్యకపూజయందు సూర్యచం(దుల వికోధము కల్లును కాన షోడళారమునకల తిపురసుందరి మున్నగు 18 కళల కాంతులు తగ్గిపోవుమ ఆ సమతువుిన ఆ చ్యకమందగలి €వాశవుల (పఠచే ఆ 16 కళలును కాంతిగలవియగును విశేష విషయములు = 1 విశుద్ధస్తానమందలి దేవతల శవా శిపుణు, వ్యోమేశ్వరులు. 2. స్కాందే : త్వామ్మాళితా మహాభాగే (పాప్నవంత్యచిరేణమామ్‌

ర్‌ి సౌంద ర్య లహారి

కేనలం క్వామనాదృత్యమాం భజంతో విచేతనాః

నార్హంతి మమసాయుజ్యం (బహ్మాకల్పశతై రపి ॥ అను _పమాణవచనానుపారమున దేవిని విడిచి శివువి 'పేవించిన *న సాయుజ్య పదవి లఖింవదు.

కి. ఇందు శివుడనగ సదాశివుడు.

శీ. విశుద్ధ చ్యకపూజ చేసినవావికి అజ్జాన సందేహనివారమై తృ _ప్తిక్‌ల్లు-

మంతదీజము *రి

మం(తఫలము :- (బహ్మరాతన పీడావిము క్తి,

అవ ,_ అనాహత చ్యకొధిష్టాన దేవతాద్వంద్వ వరమహంన పరమహంసాంబ్రా ధ్యాసము

శ్లో సమున్మీల తృంవిత్మమల మకరందై కరసికం

భజే హంసద్యంద్వం కిమపీ మహతాం మానసచరం

యడాలాపాదష్టా దశగుణిత విడ్యాపరిణతి

ర్యదాద_ల్టే దోహాద్దుణమఖిల మనః పయపవ॥ ₹6

భావము :- ఓ భగవతీ ! ఏ వరమహంస మిధునము (శివాశివులు) పలికిన పలణుకులన్నియు పదునెనిమిది ఏిద్యలుగమారునో, ఏ పరమహంస మిధునము నీటినుండి పాలను విడదీసినసట్లు దోషములమండి గుణములను విడదీసి (గహించునో, అనాహతము అనెడి చక్క.గా వికపించిన కమల మందలి జ్ఞానము అనెడి మకరందమునే ఆస క్రితో(గోలు యోగీశ్వరుల హృదయమనెడు మానస సరస్సునందుండి ఇట్టిదని విరూపింసనలవికావి ఆ సరమహతంస మిధునము (శివాశివులము నేను సేవింతును.

విశేష విషయములు :- సంవితృ్మమలమనగ అనాహతచ(కము.

2 సమయైకదేఎమతము (వకారము ఉపానకులు వరమహంస మిధునమును (శవాశవులము) ఆనాహతమున ఉపొసింతురు.

సౌంద ర్యలహరి క్‌

8. శ్రీ శంకర భగవత్పాదుల మఠమున శభిజ్వాలారూపుడగు పర మేళ్వరుడు శిఖివియైన తనళ క్రితోగూడీ అనాహత చ్యకమున (ఇరువది యారవతత్వమై) దీపొంకుకరమునలి వెలుగును అని సుభగోదయ వ్యాఖ్యానమునను శంకర భావమే స్ఫుటమైనది.

శ ఆష్టాదళ విద్యలు :- శక, కల్బము, వ్యాకరణము, విరుకృము, జ్యోతిషము, చందస్సు, బుగ్వేద యజుర్వేద, సొమవేద, ఆధర్వణ వేద, మీమాంన. న్యాయ. ధర్మశావ్త, వురాణ, ఆయుర్వేద, ధమర్వేద, గొంధ- ర్వ వేద, ఆర్థళాస్త్రములు (విష్ణుపురాణే

మంగతవలీజము ;- 'కంి

మంగఫలము :- బాలారిష్ట వ్యాధి వివరణము, పిల్లలకుపచ్చు వ్యాధినివారణము.

అవ: స్వాధిష్టాన చ్యకాధిషాన నంప ర్రేశ్వర నమయాంిబా ధ్యానము. న్లో! తవ స్వాధిష్టానే సుతవహమధిషస్టాయ నిరతం

తమిాజే సంవ_ర్తం జనని మహతీం తాం చ సమయాం యచదాలో శే లోకాన్‌ దహతి మహతి [కోధకలితే దయార్దాా యా దృష్టిః శిశిరముపచారం రచయతి 1 $9

భావము :.... ఓ జననీ : అగ్ని తత్తోత్స త్తి స్పానమైన నీ స్వాధి ష్టావ చ.కమందుండు (వళయాగ్ని జ్వాలా రూవదైనట్టియు మవాత్తు అనబడునటి నసమయయను కళ వెనటియు నిన్ను నేము ఎల్లపుడు సుతిం తును, తేడోరూవమగు కోనముతో "గూడిన వీసమయ కళయొక్క దృష్టి తోకములను కొల్చివేయుదుండగ, మణల మణిపూర చక (వతి పాదిత మైన నీవు మగుల దయతో గూడిన దృష్టతోచూచి శశరోవదారములచే జగత్తును చల్ల బడునట్లు చేయుచున్నావు.

విశేష విషయములు :..- 1. స్వాధిష్టాన చ్యకము నాలిస్తానమున వండు 10 (వరి దళముల పద్మము.

60 సొంగ ర లహారి

క. ఈశ్లోకముల వరుసలో అనాహత ధ్యానము తరువాత మణి పూర ధ్యానముండవఐను. కొనీ అవరోహణ (కమ మన ఆకాళొది తత్వ మమాన అనాహత ధ్యానము తరువాత స్వాధిష్టాన ధ్యానము చెప్పబడెను,

మంతఫలము :__. దున్వ్వస్న వివరణము

అవ :.. మణీపూరచ(కస్టిత కామేశ్వర సౌదామిన్యందాధ్యానము

శ్లోః తటిశ్వంతం శక్త్యా తిమిరపరపంధిస్ఫురణయా స్ఫురన్నా నారత్నా భరణ పరిణద్జేంయ్యద ధనుషుం తవ శ్యామం మేఘం కమపి మణిపూరై కశరణం . విషేవే వర్షంతం హరమిహిరతప్ణం [తిఘావనన్‌ 1 40

భావము :- ఓ భగవతీ ; జలతత్తోళ్సన్నస్టానమైన నీ మణిపూర చకమే ముఖ్యమగు నెలవుగాగల్లి అందలి చీకటిని పోగొబ్లునట్టి (పక శముగల విద్యు[దూవళ క్రివగునట్టి వీచే మెరుపుగల్లి (వకాశించు పెక్కు రఠత్నమయములై న ఆభరణములచే కూర్ప్చబడిన ఇ౦ం_దధవువుఆను (శాంకివి గల్గించు నల్లని మేఘమునలెనున్న సదాశివుడనే సూర్యువిచే కాల్బదిడుచున్న మూడులోకములను తడుపుచుండు, ఇటిదవి చెప్పుటకు వీలుతేవి సదాశివుడనెడు మేఘముతోడి మె1పువు ఆగు సీన్ను పేవింతును.

విశేష విషయములు :- మేఘాత్ముడగు ర్నుదుని ధనువునకు నారి లేదవి మెబుపురూసయగు ₹ క్తియే నారియవియు అఆరుణోపనిషతునందు, సిద్దఘటికయందు కలదు, సై

2. ఉదకమునుండియే చంగదసూర్యాగ్ని వక్యతాదుల ఉత్స త్తి అని (శతి.

8, మణిపూరచ(కమున (ప్రతిష్టితమైన శ్రీచ్యకాత్మక నావ భవ సాగరమును దాటించును.

4. ఇండలి మేఘళబ్ద్లముచే అమృతేశ్వరుడు సూచితుడు.

సొౌొంద ర్య లపహారి లే!

ఈ మం[తమున నీజొవషరిము *ఠం'

మంతఫలము := భావికాలబ్ఞానము (ఆగామి సూచనలచేయు జ్ఞానము)

అవ: మూలాధార చ్యకస్టిత సమయాంబా మహానకేశ్వర ధ్యానము. శ్లో! తవాధాశే మూలే సహ సమయ యా లాస్యపరయా

నవాతా నం మన్యే నవరస మహాతాండవనటం

ఉభాభ్యా మేళాభ్యా ము దయవిధిముద్దిశ్య దయయా

సనాఖాభ్యాం జజ్ఞే దనక జననీమజ్డగదిదమ్‌ ॥ శ్రే

భావము :=- ఓ భగవతీ ! పృధివీతత్వాత్మకమైన నీ మూలాధార చ్యకమందు లాస్య (స్తీ నృత్యము) ఆ౩గోఎన సమయ అనుకళతోగూడ నవరసములతో గూడిన తాండవము ,పురుష నృత్యము) చేయు. నాట్యగా డగు శిపురి వవాత్మువిగ (తొమ్మిది వ్యూహములు గలవానిగ = ఆనంద బ్లైరవువిగ) తలంచెదను. అభ్యుదయ వ్యాపారమును ఉదేశించి లోక మును ఉజ్జీవింపజేయు. కరుణారసముచే ఐక్యమొందిన ఆనందఖైరవీ. అనంద రైరవులచే ఈలోకము జ నీ జనకులు కలదయ్యెను అట్టి వారివి నేను సేవింతును.

, విశేష విషయములు :- మూలాధార స్వాధిష్టాన చ్యకములకు శామ్మివ లోకఠత్వముచే అక్కడ పూజకు కౌలులకే ఆధికారముగలదు. సమయావారులకు ఆచట అఆరాధనము లేకపోయినను, తవ మళానుసార మున సహ్యసకమళలమున వివసించు భగవతి ఆధార స్వాధిస్టానములందు 'పేవింపదగినదవి మహాళైరవి సమయా సదముతే (శ్రీ శంకరాచార్యునిచే) చెప్పబడుచున్నది.

2 ఆధార చ్యకము నిందుయుక్త (తికోణము,

69 సౌంద ర్య లహరి $,. ఆధారచ్యకము బాహ్యమే పూజనీయము అచట '“కుండలిపివి (క్రౌలివ్సి ఆందురు. ఆ కుండలిని బిందురూనముగ మండగనే కౌలులకు పూజ్యము. ఇది రహస్యము అందువలన ఆపూజ తామ్మిసపూజ కండ లివి వటోరింపబడినచో కౌలలకు ముక్తి 4 శివశక్తుల తొండన లాన్యములు (వాట్యమాలు) ఉన్నంతవజకే విశ్వము. అది ఆగిపోవగనే (ప్రళయము, 8 మూలాధార స్వాధిష్టాన చ్నృకపూజ కౌలశాఖయైన మహాభైరవ అెగవారికే 6 శివశక్తుల తాండవ లాప్యములచే ఆపస్తాన సామ్యము ఏక త్వము చెప్పి, ఉళరయులకు ఆ$ణ్యపామ్యముతో రూవసామ్యము తం(కాం తరమున ఇట్లు చెప్పదిడెను : భ్లోః జపా కుసుమనంకాశా మదఘూర్షితలోచనా జగళః పితరౌవందే భైరవీ వై రవాత్మకా॥ మంగతవీజాకర :... “యంహీం”. మం్యతఫలము :..._. గర్భకూల నివారణ. ఇది శ్రమత్సరమహంస పెరి్యవాజి కాచార్య (శీ శంకరభగవత్పాద విరచిత సౌందర్యల హరీ_శ్రీ లొల్ల లక్ష్మీధర దేశిక విరచిత లక్షీధర వ్యాఖ్యయందు 'అనందపర" ఆసు అనందలహరీ వ్యాఖ్యకు విశ్రేషవిషయ సహిత సంక్షీ ప్తఆం(ధభావాను వాదము. గుంటూవమండల తమశ్చివరగ్గామస్థ చల్లా రామలింగావధాని కనిష్ట ప్వుతుండ్తును, కృషామండల వెంయ్యట(వగడ (గౌమన్థ కౌండిన్యసగో( తజ పాలావ జ్ఞ ల వేంకటప్పయార్యి దత్త పుకుంందును. ర్యుదార్యాయము థీ సాయణాచార్య భట్టధాస్కూర ధాష్య సంక్షిప్త ఆంధభావానువాద శ్రీ బృందావనేర్యాది (గంథకర్తయునగు శ్రీ రామకర్యచే పాందుపరువబడినది శ్రి వా

థః థ్రీమా(కేనమః సౌందర్యలహరి అ ఖీ ల త .అటమానాననా= శని నెమోలాలాచ లావాను. (నలుబదిరెండవ లోకము మొదలు నూజన భ్లోకమువణకు) అవ :.. వరదేవతా కిరీటవర్షి నము. న్లో! గతైరా రోకలి గగినమణిభిః సార్యదఘటితం కటం త హైమం హిమగిరిసుతే కీ రయకి యః సనీషయ చ్భాయాచ్చురణశబలం చం్మదశకలం ఫనుః శౌనాసీరం కిమితి న నిబధ్నాతి ధిపణామ్‌ 1 &8 భావము :- ఓ హిమగిరిమతా 1 భగవతీ : నీ వమీపమున మండ గోరినవారై ద్వాదళాదిత్యులు పెక్కువిధములగు మజీరూపముగాందగ ఆ మణులు వీశకముపైనుండు గుంండవి బంగారుకిరటమున చిక్కగ పొమగబడినవి. భక్తుడు (కవీశ్వరుడు = ఉపాసకుడు) విన్ను రధ్యాలిం చుచు నీ కిరీటమును భావనచేయు నమయమున నీ కిరీటమందలి పెక్కు విధములగు మణుల కాంతుల నీ శరముపై నున్న చం్యదరేఖయందు (వతిఫలించుబచూచి. ఆ చంద్రకళ నావావర్ణములచే ళోలిల్లు ఇందధమ స్పుగ ఊహించుమగదా 1

శీ సౌంద ర్య లహనీ

ద్వాదశాదిత్యులు :- ఇంగ్యదుడు, ధాత, పర్దన్యుడు, త్వష్ట, పూషుడు, అర్యమ డు, భగుడు, వివస్వంతుడు, విష్ణువు, అంశుమంతుడు, వరుణుడు, అఆజఘన్యుడు

సూచన :- లొగడ 4! లోకాల (ఆనందలహర్కిచే. పరాశకక్రి స్తుతింపబడినది. ఆ ధ్యానళ్లి కములు. వానిభావన. వాని విశేషములును ఆవగాహనము చేసికొనలేవవారికివి, ఆ ధ్యానముచేయ నళక్తులగు అల్స బుద్దుల నన్నుగహించుటక్రై అదేవియొక్క కిరీటము మొదలు పాదము వణకు “కావ్య కల్పలతో క్తి ' యందలి (సమాణవచనము ననుసరించి థీ శంకర భగవత్పాదులు చేవియొక్క (పఠత్యంగ వర్ణవరూపముగ ఈ ధ్యానళ్లోకములను రచించిరి

విశేష విషయములు :- 1 ఉపాసకుడు దేవీ కిరీటముపైవి చతది కళనుచూచి ఇదేమి ఇచట ఇం(దధనుస్సున్న దేమయని (భ్రాంతి నొందును

2. మహాదేవుడే ఆ చందకళమ ఇత దధనుస్సవి ఊహించెను.

3. ఇచట “హైమ కిరటాయ సహపాదిత్య తేజసేనమః' అను కిరీటమంగతను ఇందుదాహృతను ఇది గురుముఖమున పోందదగి వది. దీవితో దేవి సాషిక్కరిలచును.

శీ. ఇంద్రధనుస్సు ఊహతో కిరీట మహాకాంతి = (సాళస్త్యృము. తెలియదగు. " ం

మం(తఫలము :- నంజువ్యాధిని (090083) నివారించును.

అవ :-పరాశక్తి శిరోజు విశిష్టళ్వ వర్ణనము, శ్లోః ధునోతు ధ్వాంతం నస్తులితదళి తేందీవరవనం ... ఘనస్నిి క్షతం చికురనికురుంబం తవ శివే |

యదీయం సౌరభం సహజముపలబం సుమననో

లీ భ్‌ ౯ వసంత్యస్నిన్నన్యే నలమధనవాటీవిటపినామ్‌ 1 త్తి

9] " సౌంద ర్యలహరి 65

భావము :- అభములను గలిగించు ఓ 3వా:; నల్ల కలువలను టోలి, దట్టమై. నున్ననై, మృదువెయున్న నీ తలవెండుకల కొప్పు మా అంత స్తిమిరమును (అజ్ఞానమును పోగొట్టుగాక యని (ప్రారంచు

వాని నే ల్‌ ట్లు

చున్నాను |

సీ కురులనైజ సుగంిధమును తాము సౌొందుటకై దేవేం్యదువి నంద నవనమునందలి కల్పవృతు (పారిజాతి) పుష్పములు నిరంతరము సీకురు లను ఆ(శయించు చున్నపవి నాతఊోహ. న

విశేష విషయములు ;- తలచంటడుకలు సువాసనగా నుండుటకు పరిమళమునకు (పనిద్ధములగు కల్చ్పవృక పుష్పములను దేవి ధరించును అందువలన ఆమెకు పరిమళ లాభములేకపోగా అపుష్పములే దేవియొక్క కురుల సహజ సువాసవము పొందగోరుచున్నవని కవి ఊహ. ఇట దేవీ శిరోజ సుగంధ విశేషత్వము సూచితము.

2. "వలరిపు' అమచోట 'వబయోరభేద' సూతముచే 'బలరీపు' (దేవేం్యదు) డని భావము,

శ దేవీ శరోజములు సహజ ఘుగ నల్ల గనున్నను, ఆవ నల్లని చీకటివి (అజ్ఞానమును) పోగొట్రుననుటమే విశేషము. ఆశ్చర్యము.

4. కల్పవృక్షములు ఐదు ;- మందారము, పారిజాతము, సంతా నము, కల్పకము, హరిచందనము.

మంగతవీజము : శ్రీం

మం్యకఫలము : విజయము, జనవశీకరణము. వ్యాధీనివారణము.

అవ: భగవతి పీమంతవర్ణనము.

న్లో తినొశు శీమం న_స్తవ వదనపౌందర్యలహ' పరీవాహ్యస్రోతః సరణికివ సీమంతసర శః

6% సౌంద ర్య లవారి

వవాంతీ సిందూరం [పబలకబరీభారతిమిర

ద్యిషాం బృంద, రృందీనృతమివ నవీనార్క-కిరణమ్‌ ॥ 44

భావము :- ఓ భగవతీ: నీ తలయందలి సీమంతవణ (పాపట) తీరు ముఖసౌందర్యము అనెడు _పవాహపుజాలుయొక్క మార్గము లాగున్‌ నున్నది. ఆ పాపట మిగుల ఎకు. వైన కేశపొళముల సముదా చుము అనెడు చీకట్లు అనెడు శ్యతువుల సమూహముచేత చెజబట్లుటకు కట్టబడిన దాల సూర్యకిరణ మో ఆమనట్లున్న పిందూర (తిలక మును ధరించునదియై మాకు కషేమమును కలుగణేయుగాత :

విశేషవిషయము :- ఇందు జల్మపవాహపుజాలుమార్గము, వాల సూర్యకిరణములు ఉనమానములు

మంఖ్ళతచీజము : క్తీం.

మంతఫలము :- వశ్యము, సర్వవ్యాధినివారణము.

అవ :-. దేవీముఖ వర్ణనము.

త్డో॥ అరాళైః సాాభావ్యాదళికలభ శ్రీభిరలకై : పరీతం తే వక్త్రం పరిహసతి పంశేరుహరుచిం దరస్కే ఖే యసి ఖ్‌ దశనరుచి కింజల్క-రుచిళే _ సుగంధా మాద్యుంతి స్మ 'స్రరమధనచ మీర ధులిహః ॥ తగ్‌

భావము :;- ఓ భగవతీ; వహజముగ వంకరలై, (తుమ్మెదల) కొదమలకు సాటియగు నల్లని కొంతులుగల ముంగురుళచే ఆవరింపబడిన సీ సుందరమగు ముఖము కామరపూవు సొబగును పరిహసించుచున్నది.

జనవీ ః నీవు చిబనవ్వు నవ్వినపుడు నీ దంతముల కాంతులు పుష్పకేసరములను జోలి మిగుల అందమై, కమ్మనివాసనగల నీ ముఖము నందు పద్మముపై వాలి తుమ్మెదలు సంతోషము నొందునట్లు, మరుని

, జయించిన శివునిచూపుణు సంతోషము నొందుచున్నవి

నసౌంద ర్య లవారి ౮ విశేష విషయములు: 1. దేవీ ముఖకొంతికీ వద్మకాంతి న్యూనత పొందినది. ఓ. ఇందు 'వరీఠంతేవ కం” కు *వరీతం యద్వ క్షం” అవి పారాంతరము. మఠతదీజము *నంి మంగకఫలము :- భావిఫల సూచనా సామర్థ్యము. అవ :- భ్రగవత్రీ అలాటవర్ణనము. త్డో 1 లలాటం లావణ్యద్యుతివివలమాళ్ళాత్రి తవయ ద్ద్వితీయం తన్నే మకుట ఘటితం చర్మ దశకలం | పేపర్యాసన్నా్యాసాదుభయమకి సంఘోయ చ మిథః స్సుధా లేపస్యూ తి; పరిణమతి రాశాహీమకరః శ్భ భావము :=- ఓ భగవతీ : వెన్నెలవంటి విగ విగలాడు కాంతచే నిర్మలమై మొవ్వు నీ నొనలు శరమ్సున ధరింవదిజిన రెండవదగు చండ రేఖయా యని తలంతును. ఆందునము ఆరెండు చం[దరేఖలను (ఆర్ధ చంటదులను) తల్మకిందులుగ మంచుటచే అవి ఒకటి నొకటి కలిసికొని వీ మఠము అమృతము పూయబడిన పూర్ణమనాటి చం[దువిగ మారు చున్నది మం్యతఫలము :___ వంశాన(పా, అన: డేవీ (కూసౌందర్య వర్ణనము. శ్లో [భువా భున్న కించిద్భువన భయభంగవ్యసనిని ! త్వద్‌యే న్మేతాభ్యాం మధుకరరుచిభ్యాం ధృతగుణం ధనుర్శన్యే సవ్యేతరకర గృహీతం రతిప తే, (ప్రకోవ. ముహఘహైచ ఖ్టగయతి నినాఢాంతరముమీ ! 47

68 సౌంగళ్నులహ 1%

భొవము :.... లోకముళ భయమును నళింపజేయినాస క్తి గరి ఓ భగవతీ ।: ఓ ఉమాదేవీ : కొంచెము సంగిన నీ కనుబొమలను తుమ్మెరల వంటి నల్లవి కొంతిగల కనులచే కటబడిన దృఢమగు నారిగలదియు, ఎప్పుడును కుడిచేతబట్లుకొనబడునదియు, ;ముంజేయి. పిడికిళ చే మధ్య భాగము కన్పబడీనదియు అగు మన్మధుని ధనుస్సుగా భావింతును

మంటతవీజము ్‌ం.

మం(తఫలము :_ భగవత్స్రసన్నిత,

అవ:__ నేతములచే దేవివి కాలన్వరూపిణిగ పెర్తింం ట

శ్లో! అవాస్సూతే సన్యం నయన మర్మా_త్మశతయా (తియామాం వామం "తే సృజతి రజసినాయకతయా తృతీయా తే దృష్టిక్షరదళిత హేమూాంబుజరుచి సృమాధ శ్తే సంధ్యాం దివసనిశయోరంతరచరీమ్‌ ॥ 48 భావము :_ ఓ భగవతీ! సూర్యరూనమగు నీ కుడికన్ను పగటినీ గలిగించుచున్నది, చం్యదరూపమగు నీయెడమకన్ను ర్యాతిని గలిగించు చున్నది. కొలదిగ విప్పారిన బంగారు (ఎర) కమలము వంటిదగు నీ నొనటియందలి మూడవకన్ను (ఆగ్ని నే్యశము పగలు ర్యాతికి మధ్య మండు సంధ్యాకొ లమును చక్కగ గలిగించుచున్నది.

విశేష ఏషలకములు :.. ఈ ఫ్లోకము మండి 11 శ్లోకములు దేవీ న్నేత వర్తకములు.

న!

2 భగవతీ నే్యశత్రములచే దివార్యాత సంధ్యలు కలుగుచున్నవి కొన ఆసు కాలస్వరూోసపిణి. అందువలన ఆమె శివాథిన్నశ్వము నొందినట్లు చెప్పబడినది,

మం్యకఠఫలము := గోచార దఊష్షఫలిత నివారణము.

సౌంద ర్య లపహారి 69 ఆవ:-_ దేవీ దృష విశేషవరనము ల్‌ ల న్లో విశాలా కళ్యాణే స్ఫురముచి ర యోధ్యా కువలమై ?

కృపాధారాధాశా కిమపి మధునా భోగవతికా

అవంతీ దృష్టి సే బహునగరవిస్తారవిజయా

(భువనం త _త్తీన్నామన్యవహరణయాగ్యా విజయత +'9

భావము:.. ఓ భగవతీ! నీ దృష్టి విశాలమై (విపులమైై. కళ్యాణి (మంగళకరము, యె, స్పష్టమగు కాంతి కలదై, ఆయోధ్యా (పోరనలవికానిది) మె, కలువపూపుణచే దయా (వవాహధార(నెలవు ,యె, చెప్పనలవికావి మధుర (మధురమైనదిియై, భోగవతి (లోపల విశాలము కలది) మై అవంతి (కాపాడునది) యై, అనేక నగరముల సమూహము యొక్క వీ జయముకలదె, విశృయముగి విశాలా, కళ్యాణీ, అయోధ్యా, ధారా, మధురా, భోగవతీ, అవంతి. విజయ అను నగరముల నామముచే వ్యవహరించుటకు తగినదె వెలయుచున్నది

విశేష విషయములు :- దేవి అషదృష్తుల వివరము,

1. విశాలావృష్టి (లోవల వికాసముకలదిచే డేవి జనసంకో భము కలిగించిన దేశము విశాలానగరము

2. దేవి కళ్యాణీ (విష్మయముకలది) దృష్టిచే జనులను అకర్షిం చివ నగరము కళ్యాణీనగిరము

క) దేవి అయోధ్యా (తెటువఒడిన నల్ల్యగుడ్రుకలద్రి దృష్టిచే జన

క! ౪ శు

(చావణము చేసిన దేశము అయోధ్యానగరం.

4 దేవి ధారా (ఆలసమెన) దృష్టిచే జనములకు ఉన్మాదముకల్షించిన దేశము ధారానగరము.

ర్‌ దేవి మధుకా (చలితము-చంచలమైన) దృష్టిచే జనులను వళ్యముగావించుకొన్న దేశము మధురానగరము.

70 జూంద ర్య లహరి 6) దేవి భోగవతీ (మసృణమైన్స దృష్టిచే పశాఎములమ ఉచ్చా టినముచేసిన దేశము భోగవతీనగరము, , 7) దేవి అవంతీ (ముగ్యమెన) దృష్తిచే శ్యతువులను విద్వేష ణజణముచేసిన దేశము అవంతీనగరము. శ్రి దేవి విజయా (చెంతలజేరిన వల్ల(గుడ్డుకల) దృష్టిచే శ్యకు మారణము చేసిన దేశము విజయానగరము మంతఫలము : విషేప్యప్రాప్రి, అవ :. దేవీఫాల నేతాలివర్షనము. ! న్లోః కఏనాం సందర్భ స్తబక మకరందైక రసికం కటాతవ్యాతేష్యభమరకలభౌ కర్ణయుగళం 1 అముంచంతే” దృష్ట్వా తవ నవరసాస్వాదతరళా వసూయాసంసన్షాదళికనయనం కించిదరుణమ్‌ ॥ క్‌(0 భావము := ఓ భగవతీ : కవులయొక్క కావ్యరచన లనెడు పూల గుత్తులయందలి పూదేనెయందు మిగుల ఆసక్తమై మున్న రెండు చెవులను విడువక ఆంటియున్నదవియు. శృలగారాది నవరసములను (కోలుట యందు ఆస క్రములెన నీ రెండుకనుల (క్రీగంటి చూప్పులనెడు నెసముతో నున్నవియు అగు తుమ్మెదనుచూచి ఆసూయచే నీ ఫాలవేతము కొం చైము ఎట్టవాలినది అనగ దేఏి రెండు కనులు నల్లకలువలను టోలి చెవుల వటజకు వ్యాపించిన విశాలములనియు, ఆమె ఫాలనే్య(శము అగ్నిమయముగాన ఎఅగమన్నదవియు భావము చక మం[తఫలము :- మశూచివ్యాధిమండి కోలుకొనుట-.

“సొంద ర్యల వొడి (గ అవ :- దేవీ సర్వరసాత్యక దృష్టి వర్ణనము, శ్లోక శివే శృంగారాన్ల్రా తదితరజనే కుత్సనపరా సరోషూ గంగాయాం గిరశనయనే విస ్రాయవతీ | హశాహిభ్యో భీతా, సరసిరుహూ సౌభాగ్యజయినీ సఖీషు స్నేరా, "బే మయి జనని దృష్టిః స కరుణా 1 51 భావము := ఓ భగవతీ ।: ఓ జననీ ; నసీదృషి సీభరయగు సదాళవునియందు శృంగారరసపూర్షముగను, తదితరులయందు. వీఠత్సము (వవగింపుగలదిి గను, పవతియగుటచే గంగయందు రోషముగనుం శివురి విరూపాక్ష ఫాలనేత్రము నందు విస్మయమును, శివుని భూషణము లగు పొములయెడ భయమును, కమలముల సౌందర,మువము జయించు నదియు, చెలులయందు వికాసమును అయి సాయందు దయామయమై యుండుము. విశేషవిషయములు :- దేవీదృష్టి శృంగారాది అప్టరసములతో గూడినదవి చెప్పబడినది, శాంతము నిర్వికారమగుటచే ఇందు వదలి వేయ బడెను. ఇందు శృంగారమునకే (పాధాన్యము, 2) ఇట నవరసములు వవప్యూహములకు సంబందధిలిచినవి మంత వీజము క్షీ (| మం_తఫలము ;-= జనవశీకరణము, ఆవ :-__ దేవీ నే్య(శద్వయవర్ణనము, న్లో గతే కర్ణాభ్యర్షం గరుత ఇవ పమ్మైశి దధతీ వురాం భేత్తుశ్చి త్త పశమరస విడావణఫలే ఇమే నేతే నో తాధరపతికులో త్తంస కలిశే తవాక ళ్జా క్చృ్షస్య సరశరవిలాసం కలయనః ॥ ర్‌ి

య! సౌంద ర్య లపారి భ్రానము :- పర్వతరాజగు పామవంతువి నంళశేషాంకురమగు ఓ భగవతీ! ఓ జననీ! నా హృడయమంలదు. కానుపించు నీ కనులు చిపులచెంతనుచేరిన పై కమజిప్పల వెం డుకలను (వాణములకు కటదడు) ఈకలవం మంచునవియై (తిపురాంతకుడగు శివుని మవస్సునందలి శాంతరసమును నాశనము చేయటయే (సయోజనముగాగలవై చెవికొనల వణకు లాగబడిన మన్సధువి బాణముల విలాసమును అనుకరించు చున్నవి. అనగా దేవియొక్క. అపాంగమపహిమ శివుని పశమరసముమ (దవింపజేయునవిభాసము, మంతవీజము “రం” మంథతఫలము ;_ వేత, కర్ణ, వ్యాధివిహరణము అవ: దేవీ నేత కిజ్ఞల వర్హనము శ్లో విభక్త తె ఏవర్ష ఖ్టం వ్యతికరితలీలాంజనతయా విభాతి త్వన్నే[త్యత్రితియమిద మిీాశానదయితే ! వునః 1సష్టుం బేవాన్‌ (దుహిణహరి ర్యుడానుపరళాన్‌ రజః సత్వం మ్యిభ_త్తమ ఇతి గుణానాం (త్రయమువ! ఫలి భావము ;.... ఓ శిన్నపియా : ;వీ మూడు కనులకు అందము కొలకై కాటుక పెట్టదిడిన దగుటచే. వేలుచేయఐడిన తెలుపు, ఎబుపు, నలుపు అను మూడు రంగులు కలవై మహాపళయకాలమందు నీ భర్త యగు పరమేశ్వరుని యందు లీనులై పోయిన (బహ్మ, విష్ణు, రుదు లను మజల సృజించుటకు నీపు ధరించిన సత్త్స్వరజ స్తమోగుణములా అనునట్లు (వకాశంచుచున్నవి. అవ ?- దేవీ నేత్రములు (త్రివేణీ సంగమ మని వర్ణనము, త్లో॥ పవ్విత్రీనర్హుం నః పశుపతి పరాధినహృదయీ దయామి ట్రై ర్న శ్రిరరుణధవళ శ్యామరుచిఖి? 1

10] సౌందర్యలహరి 74 నదశ్శోణాగంగా తపనతన యేతి (ధువమముం (తేయాణాం తీర్థానాముపనయసి సంభేదమనవుమ్‌ ॥ 54 ధావము :. సదాశివునియందు లగ్నమైన హృదయముకల ఓధగ

పతీ! ఎజ్లని తెల్లని నల్లవి రాంతులుగల నీ కనులచే ఎట్రగనుండు ళోణా

వదియు, తెల్లగనుండు గంగానదియు, నల్లగనుండు యమునానదియునైై ఈవిధముగ మూడుపుణ్యతీర్టముల పానవహితమగు సంగమ(1ే_తమును) మమ్ములను పని(తులమగ వయుటకు తెచ్చుచున్నాను. సత్యము,

మంథతబీజము ;= 'సాంి

మంతఫలతము := సుఖవ్యాధి నివారణము,

అవ :- దేవి అనిమేష వర్ణనము,

న్లో నిమేనోనే ్మహాభ్యాం (పళయముదయం యాతి జగతీ తి వే త్యాసుః సంతో ధరణిధర రాదన్యతినయే | త్యదున్నే (ృహాజ్ఞాతం జగిదిదమశేషం (పలయతిః పర్మితామం శంతే పరిహృృతని మేహా_ స్తవ దృశి॥ః 55 భావము := పర్వతరాజప్యుతివగు ఓ భగవతీ: సీవు కములు

మూయుటచే జగ్యత్సళయమును, తెటచుటచే జగత్సృష్టియును జరుగును

అపి యోగులు చెప్పుదురు, అమ్మా! వీవు కమలుతెజచుటచే పుట్టిన ఈ

జగత్తునంతను _పళయమునుండి రక్షిలచుటకే నీపు పప్ప వేయుటనూనవి,

ఎన్పుడుము కములు తెజచుకొవియే యుంటిపేమో అని ఊహించుచున్నాను. మం(తనీజము : “బూర” మంష్యకఫరిము :- శ్యకుసంహారము.

ట్‌ సొంద ర్య లహరి అవ :__. దేవి అవిమేషనే్యతవర్షనము. శ్లోక తవాపన్లే క గ్హేజపసనయనపె. శున్యచకతాః నిలీయం తే తోయే నియతమని మేహాశ్ళసరికాః ఇయం చ శ్రీ ర్చద్ధచ్భదవుటకవాటం కువలయం జహాతి |పత్య్యూపే. నిశ చ విఘటయ్య పవిశతి ॥ క్‌ి భావము :-పర్షభకణముకూడలేక శివువికై తపస్సుచేసిన ఓళగనతీ: నీ చెవుఅడగ్గర (కొండెము చెప్ప) నున్న ఉవ్పళలువాల్సవీ నీ కన్నులు తమగుట్తును బయల్పరచునేమో యను భయమున జెన్పపాటులేని చేపలు వీటియందు దాగుకొముచున్నవి. అనగ చేపణు నీ అవిమేషతను హరించి తమపై కన్నులు కొండెము చెప్పెనేమోయవి భయవడీ అవి వీట దాగు చున్నప, జననీ ! నీ న్మేతలత్మీ ర్యాతియంతయు కలువలయందుండి. ఉదయముననే వానిని దళములతో మూసివేపి, పగలంతయు నీ కనుల యందుండి మజఅ ర్యాతికాగానే దళముల తలుపులు 3రచుకొని కలు వలలో చేరుచున్నవి. విశేషవిషయములు := |. దేవీనేేతములు చెవులవఅకునుండు పెద్దవి. 2. దేవీ న్యేతములు కలువఆశోభ కలవి. మఠత్నిశ్రవీజము :- “యం”. మం(తఠతఫలము := విషహరము అవ:-- దేవీ కరుణాకటాత పత్షణ వర్ణనము. న్లో | దృశాదాఘీయస్యా దరదళితనీలోత్పలరుచా, దఏయాంసం దీనం స్నపయ కృపయా మామాపి శివే, అనే నాయం ధన్యోభవతి న చతే హాని కయతా వనే వా హగర్ళ్యే వా సమకరనిపాతో హాిమకరః ॥ 57

జాంద ర్య లహరి "5 భావము :.. ఓ భగవతీ । శవా: కొంచెము వికసించిన నల్లకణ వల కాంతివంటి కొంతి గలిగి మిగుల దీరమెన వీ దయారస మొలుకు చల్లవి చూపులతో దీముడనగు నన్ను తడుపుము. ఈమా[తము నీవు కరు ణీంచినచో, నేవు ధమ్యడనగుదును ఇంతమా[తముచే నీకే హాని (కొక) లేదు హిమకరుడగు చంటథదుడు ఆఅరణ్యమునందై నమ, హర్మ్యముపైనమ నొకేవిధముగ వెన్నెలవిచ్చుమ. అందువలన నాయనే కొజతయు లేదుకదా విశేషవిషయములు :- దేవి భక్తువి వను్యగపించినచో- అఠవికి ధన్యత కల్లును కావి ఆ దేవి శెట్టి హావియు లేదు. శి అనార వినన్న జనసముద్ధరణము, అనవధిక కారుజిక తోస లందినాదులు దేవికి అనాయానసాధ్యములు. మంథతనీజము శ్రీం. మం(తఫలను :- ఐశ్వర్యవృద్ధి - పురోభివృద్ధి. అన :._ చేపీపాశీవర్ణనము. శ్లోః అరాళం తే పాళీయుగళమగ రాజన్యతన యే | న శేషామాధ త్తే కసుమశరకోదండకుతుకం | తిరశ్చీనో యత [శ్రవణ ముల్ల ంఘ్యవిలస = న్నపాంగోవ్యాసంగో దిశతి శరసంధానధిషణామ్‌ ॥ 58 భావము :;-- పర్వత రాజపుతివైన ఓ భగవతి ! వంగియున్న ఇెవి తమ్మెలనీ జంట మన్మధుని ధనుస్సు యొక్క సౌభాగ్యముగ తలంతును. అడముగ తిరిగిన చెవులను దాటి మెజయు వీ కనుకొనల వ్యాప్తి మన్మధుడు. బాణములను బారుచేయుటమగా ఊహింతును.

ళ్య సౌండక్యలహ ఆవగ నీ కటాక్షమును మన్నమువి ఎక్కిదీన భాజములుగము, వీ ఇెవి తమ్మెలను మన్యధుని వింటిగను భావింతురు. సూచన :-- రెండవ పాదము “వ్మరారేరాధత్తే కుసుమళర కోదండకుతుకమ్‌” ఆనుట యోగ పాఠము. మం్యతఫలము :--- జనవశీకరణము, వ్యాధి వివారణము. ఆర్యోగ్య(పాప్తిం అవ :_. దేవీతాటంక (వతిబించిత ముఖవర్షనము. క్లో! స్పురద్దండా భోగ్యపతి ఫలిత తాటంకయుగళల, చతుశ్చ్యకం మన్యే తవ ముఖమిదం మన శ్రధరశం | యమారుహ్య (దుహృ్యుత్యవనిర[ మశ్కే.ందు చరణం, మహాసిగో మారః [పమధపతయీ సజ్టేతవ తే || క్రి భానము :-.. ఓ భగవతీ ! విగవిగలాడు నీ చెక్కిళ్ళ విశాల (పదే శమునందు (పతిబి. బించిన తాటంకముల (కమ్మల) జంటగల సీముఖమును నాల్లు చృకములు గల మన్వధువి రథముగతలంతును. ఆరథమును ఎక్కి. మవ్మధుడు మహావీరుడై , సూర్యచంఖదులే చ్యకములుగాగల భూమియను రథముము రావస సంహారమునక్రై సిద్ధపరచుకౌనుదున్న (తిపురాంతకు డగు ర్మువనకు (దోహము చేయుచున్నాడా యవిపించును. న అవ :__దేవీ కుండలముఅ వర్ణనము, మోక సరస్వత్యాః సూ క్రీరమ్బుత లహారీకౌశలహరీః గా న్న న్‌ పిబంత్యాః శర్వాణి (శవణచుళుకాఖ్యామవిరళం చమళత్కా-ర స్లాఘాచలితశిరస ; కుండలగణో రుణత్కా-రైస్తానై ః (ప్రతివచననూచష్ట్ర ఇవతేశ! 60

సౌందరలహరి 1

భానము :-. శడ్వువి భార్యవగు ఓ భగవతీ ! నకల విద్యారిదేవత యగు వాణీ వల్కునట్టి, అమృతతరంగి చాభాగ్యమును శాదనువట్టి గద్య వద్యాత్మిక సూక్తులను నివు చక్కగా (కోలుచుందువు ఆసూక్తుల చమ త్కారమును మెచ్చుకొనుచు వీవు నీ శిరస్సును ఊప్పచుందువు. అ కదలికచే నీకుండలములు తమ యిణరుణశబ్దములచే సీ ఆమోదముము తెలప్పచున్నవా అమనట్లుండును.

విశేష విషయములు :__.. నరస్వతీ సూ కులకు దేవి సంతోషింవగ ఆమె అమోదమును అచేశతనములగు ఆమెకుండలములు తమ రయుణరయణ ధ్వనులచే సూచింపగల్లెను వాని కట్రి శక్తి దేవి ధరించుటనలననే కల్లెను

మంత వీజము ఖ్రీం.

మంతి ఫలములు :_.- విద్యాపాప్రి.

అవ :_.. దేవీ నానానర్లనము.

న్లో అసౌ నాసావంశస్తు హినగింివంశధ్వజప శ

త్వదీయో నేవీయః ఫలతు ఫలమసా '్రకముచితం

వహత్యంత్రక్ముక్తా శిశిరకరనిశ్వాసగళితం

సమ్భృద్ధ్యా యత్తాసాం బహిరపి చ ముశామణిథరః। 61

థి ఆలి మ్‌

థానము :- హిమవంతుని వంశమునకు కీ ర్తివిదెచ్చు పతాకము వంటి దానవెన ఓ భగవతీ । సీ ముక్కు. డాని ఎడమదియగు చంటదనాడీ యందలి ఊర్భునలన జారిన ముత్యములను కలదగుచున్నది. అందు వలన అవానములోని ముత్యముల పరిపూర్ణతచే నొనము వెలుసలగూడ ముకొమణీవి రరించినది అట్టి వెదురువంటి వీవాసము నాకు సవ్నిహతమై వాకు ఇష్టలాభమును (వీ చరణభ క్రిభావమును) కలిగించుగాక అవి (పార్ణించుచున్నామ.

78 సౌంద ర్య లవారి విశ్రేషవిషయముణు :--- వంశము (వెదురునందు ముత్యము లఅండును చంటదనాడీ ముతమైన నాసముమండి ముత్యములు వెలువడును 2) వంకము వంశమును వృద్తి"యునది గాన హిమవంతుని వంశమును వృద్దిచేపినట్లే వెగురువంటి దేవీనాసము భక్తులకు వంళవృద్ధి విచ్చి కోర్కెల దీర్చును. మం_తవీజము (హీం. మఎటతఫలము := ఇష్టకామ్యసిద్ధి, అవ :- దేవీ అధరోష్టవర్షనము శ్లోః పకృత్యాఒ౭రశ్రాయా_స్తవ సుదతి ! దంతచ్చదరుచేః | 'ప్రవశ్య్యే సాదృశ్యం జనయను పలం విదుమలతా న బింబం తద్చింబ పతిఫలన రాగాదరుణిత్రం | తులామధ్యారోఢుం కధమివ విలజ్జేత కలయా ॥ 63 భావము :-_ చక్కని వలువరునగల ఓ భగవతీ : నహజముగ ఎట్లనైన నీ పెదవుల కాంతికి పోలికను చెప్పెదను వగడపుతీగపండు కొసినచో ఆ వండు పోలిక తగును మరేవండు. అంత ఎల్లగా నుండదు కొవి అది పండ్లు కాయదు ఇక వీంబ (దొండుఫలమును సాద్భృశముగ తీసికొంచిమవిన, బింబమనగ (పతిబింబించునది కొన మిగుల సహజమగు ఎబ్జదవములేవిది అఆగుమ. కాన వీ పెదవివి వింబము (పతి ఫలించిన రూపము అనుట ఏమా,[తమువు బాగుగలేదు కావున నీ అధ రమునకు సొటియేదియు లేకపోయెను. విశేషవిషయములు :- 12 శ్లోఃన చెప్పివట్లు దేవిని వర్తించటకు (బహ్మాది కవివళులు ఆసమర్డుల్తెరి అశ్లే దేవి ఆధరమునకు సాదృశ్యము వీయ శక్యముకాదు.

. సౌందర్యలహరి 9 మం:తవీజము := “మం” మంతఫలము వజ సుఖవిదా్యపొ ప్తి. అవ: దేవీ ముఖవర్షనము శ్లో స్మితవ్యోత్స్నాజాలం తవ వదనచర్శదస్య పిబతాం చఫోరాణామాసీనతిరసతయా చంచుజడిమా -- అత స్తే శీతాంకోరమృతలహరీమాన్లురు చయః పిబంతి స్వచ్భందం నిశినిశి భృశం కాంజికధియా ॥ 68 భావము :- ఓ భగవతీ ! మిగుల్యవకాశమానమగు నీ ముఖమును చూచి చకోరవకులు (పళాశమానచం(దుడని తలంచి అతి మధురములగు సీ ముఖకాంతులనుగోలి. ఆలీమాధుర్యముచే చివరకు వాని నోళ్ళు ఆరుచివి (వెగటుము) పొంది, ఆ అరుచికి విరుగుడు నీ ముఖకొంతి కంఇ తక్కువకాంతిగల చందువికాంతి కొంచెము పుల్ల గానుండునే మౌ అవి వెన్నెలను, అళ్లు షల్లని వియ్యపుకడుగునీళ్ళమతావి ఎంతయో (శ్రమపడి యెల్లో ఆ అరుచివి పోగొట్లుకొనుచున్నవి. విశేష విషయము :- దేవీముఖము మిగుల కొంతివంతము. మం్యతవీజము ;- 'హీం'. మంథతఫలము వలా అరధికార్యపాప్తి. అవ :... దేవీ జీహ్వా వరనము. ! న్లో! అవ్వి" శాంతం పత్యుర్దుణగణక ఛా మేడనజపా, జపావుష్పుచ్చాయా తవ జనని జిహ్వోదయతిసా, యద। గాసీనాయాః స్ఫటిక సృషదచ్చ్భచ్చవీమయి సరస్వళ్యా మూర్తిః పరిణమతి మాణిక్టవపుపాం 64

80 జౌంద ర్యల పారి భావము :. ఓ జననీ : జపాపుస్పపురంగు వంటి రంగుగల వీ ఎజవి నాజక విరామము లేకుండ నీ భర్తయగు ఈశ్వరుని గుణగణము అను విశదపజచు గాధలను పెక్కుతడవలు వర్తించుటయే జవముగ గలదై విరాజిల్లుచున్నది వీ ఎబ్జవి నాలుక ముందుండు సరస్వతీ దేవి యొక్క సృటికమువలేె తెల వి ఆకొరము మాణిక్యమువలె ఎల్దగ మారుచున్నది విశేష విషయములు : -- 1 ఎప్బవిదేవి నాలుక తన సమీపమందలి వస్తువులను గూడ ఎబగదేయా మహిమకలది. 2. సరస్వతీదేవి పరాశక్తి జిహ్వా గమున మండునని ఆగమ అనిత రహస్యము. మంత ఫలము :--- త్తి సమస్త వ్యాధి వివారణము. అవ :.. దేవీ తాంబూల కఐళ (తమ్మ) వర్షసము. శ్లోః రణే జిత్వా దై త్యానపహృతశిర ప్రై : కవచిభి ర్నిన్ఫ ఖే శృండాంశ 'తివురవార నిర్శాల్య విముక్షై: వా "ఖీందో ఉంద ఏళ్ళశివిశదకర్చూరశకలా: నిఖీయంతే మాత! _స్తవ వదనతాంబూలక బళాః॥ 65 భావము :---ఓమాతా ) వీ ఆజ్జచే దండెత్తిపోయి యుద్ధమున రాత్‌ సుల జయించి ఏకు మొక్కుటకై మబలివచ్చి నీ యందలి అధికభ క్రితో తమ శరస్త్రాఅములను కవచములను తీసివేసిన చండువి అంశమైన శవపిర్మాల్యమును _(గహింపకయే వచ్చిన కుమారస్వామి. దే వేం్యదుడు, విష్ణుపు అను వారలకు స్వచ్చమగు వచ్చకర్పూరపు తుమకలతో గూడిన సీపు సగము నమలిన వీ నోటియఆదలి తాం:గాలపు తమ.:లము పు! అనుగ్రహించి ఈయగ, వారు వానివి సంతోషముతో (గహించుచున్నార్హు విశేషవిషయములు :- దేవి తన కుమారుడగు కుమారస్వామికే

కే1] సౌందర్యలహరి 81 గాక, తక్కిన ఇం(దాదులకు గూడ అన్వుడవ్వుడు తన తాంబూలపు తమ్మ పెట్టుచుతడువు. లి శివనిర్మాల్యము :-... మహాదేవువి +రముపైనున్న చంటవి వెన్నెల +వవిర్మాళణ్యము. ఆ వెన్నెలను విడిచి కుమారస్వామి మున్నగు వారు తేవి తమ్మను (గహించిరి. మంగతఫలము :- పర్వతోజయ్యపా పి ఆవ :. జేవీ కంళమాధుర్యవర్ణనము. శ్లోః విపంచ్య్యా గాయంతీ వివిఫమపచానం పనుప తే - స్ప 2.252 వకు నగ్రసా సొఘువ _స్వయా రష్థా వక్తుం చలితశరసా సొఘవచనే, త్వాదీయైనా భువన రపలపితతరంకలరవాం | నిజాం ఏణాం వాశణ నిచుూయతి చోళేన నిభృతమ్‌ 4 66 భావము :- ఓ భగవతీ ! వరవ్వతీదేవి (వీ భర్తయగు) నఐవతి యమ ఈశ్వరువి (తిపురపంహారాది పళ్కవిరమ్వున పూర్వంలలమ వివంచియమ తన వీణమీద గానము చేయుచుండగ. విని నీవు ఆవంద మున నీ శరముమ ఊప్పచు, అమె గానముము వీపు (పళంసించుటకు గొంతె తినంతనే, వీ కంఠ మాధుర్యముము వివి, పరప్వతీడేవి తన సంగీత ముము ఆస్‌వేపి తాను (మోగించు వీణకు గవిసెన కప్పుచునది. అవగా దేవీ కంతమాధుర్యము అత్యరధికము. విశేషవిషయము :- సరవ్వతీ వీజయగు వివంచికి మూడు తీగలు. శై “వశువతి' అమటకం'చె'పురరిపో” అమట ఉత్తమపాలము శ) *పాధువచనే' అమదావికి “లలితవచనే' అవి పాళాంతరమా- మంగతవీజము శ్రీం. మంతఫలము :- పర్వవ్యాధివివారణ.

892 సౌంద ర్య లహరి అవ :. దేవీ చిబుక వర్ణనము. ఖో కవాగ్రోణా స్ప్యృష్టం తుహినగింణా వత్పలతియా గిరే*నోద స్తం ముహురధరపానాకులతయా కిర్యగాహ్యం సంభోరు 'శ్రఖముకుర వృంతం గిరిసుతే ! కిధంకారం [బూమస్తన చుబుకపూపమ్యురహితమ్‌॥ 67 భావము :- హిమగిరిప్కుతివైన ఓ భగవతీ: నీ తండి వాత్స ల్యముమీట నీ చిబుకమును (గడ్తమున్సు తనచేతితో పుణుకుచుండును నీ భరయగు పరమశివుడు నీ ఆధరమునామట క్రై తమకముచే మాటి మాటికీ వీ గడ్డమును పై కెత్తి పట్టుకొవచుందును నీ సపియునకు నీ నున్నవి మెలుగైన మొగము ఆడ్దముకాగా, వీ చిబుకము ఆ అద్దమునకు పట్టుకొనుటవైన పిడిపంటిదై పాటిలేవిద్రై యొప్పుచుండును అట్టి వీ చిబు కమును నేను వర్షింపజాలను " విశేష విషయము := ళంభుడు ఆనగ పరమళవుడు తన విమర్శ ఇక్తితో పరిశీలించి ఆత్మదర్శనమునొందుము. కొననే శపరూవవిమర్శ విర్మలాదర్శః'= కామకలావిలాసము. (సీత :- విడ్డఅపైది వాత్సల్యము, శిష్యులపైది అన్నుగహము భర్తపైది పేమ, పెద్దలపైది భక్తి. మంథతవీజము :- “క్రీం మంటథతఫలము :- రాజాన్ముగహ,। పాప్‌. అవ :;- దేవీ కంఠశోభానర్హనము. ళ్లో ॥ భుజా గ్షేషాన్నిత్యం వురదమయితుః కంటకనతీ తవ (గీవా ధ శే ముఖకమలనాళశియపుయం | మృణాళిలాలిత్యం వవాతి యదథో హారలతికా ః 68

సౌంద ర్యలహరి 8కి భావము := ఓ భగవతీ : (తిపుర పంహారియగు శివుడు (_పేమాతి శయముతో తన బాహువులతో నిన్ను కౌగలించుకొనుటవలన విరంత రము గగుర్పాటు నొందినదై వీమెడ ముఖమనెడు కమలముయొక్క సన్నవి కందికములతో గూడిన నాళముయొక్క. సౌగను కలదగుచున్నది. ఆ మెడలోమున్న ముత్యములు మొదలగు రత్నములచే కెల్లనైన నీ కంఠహారము నీవు నీమెడయందు పూసికొనిన కృష్ణాగరు అమ పరి మళ (దవ్యము తజచు తగులుటచే తామరతూడు లాలిత్యము నొందు చున్నది మం(తబీజము .- (హీం. మంత్రవలము :- రాజాను_గహ్మపా ప్రి. అవ :- దేవీ గళరేఖభాలివర్షనము. న్లో! గలే శేఖాస్తి సో గితినమకగీ కె కవివుణే వివాహవ్యానద్ధ పగుణగుణసంఖ్యా పతిభువః | విరాడంతే నానాపవ్‌ధమధుర రాగాస్‌ఠభువాం ఎయాకణాం గామాణాం స్థితినియమనీమాన ఇవ తే! 69 భావము :- సంగీత గతియొక్క. మాగ్గదే! గవముకములతోడి పాట యందు మిగుల విపుణవగు ఓ భగవతీ! పెంగ్తిససముయమున మెడలో చక్కగకట్టబడిన చాల దారపుపోగులతో పేనబడిన మూడుపేటల మాంగల్యనూ_తమునకు దగ్గరగా కట్టఐబడు మూడుపేటల దారపు సరము యొక్క లెక్కకు జ్రాపకముళైన వీ మెడయందలి మూడు ముడతలు సెక్కు విధములగు మనోహరరాగముల మేళక్రరలకు నిలయములఅగు షడ్డమ, మధ్యమ, గాంధార (గామముల యొక్క ఉనికి కదలకుండుట3 జ "లా! చేయబడిన హద్దునలె (పకాశంచుచున్నవి.

8 సౌంద ర్వ లహారి విశేషవిషయము ;- షడ్డమ, మధ్యమ, శఛామములకు భూలోక మున (ప్రచారము. (2) లలాటమున, కంఠమున మూడు ముడతలుండుట మహా సౌభాగ్యలక్షణము (క) వివాహమున వధుపునకు మెడలో మంగళ సూత్రమును చేతికి ఒక సరమును, మెడగో ,వేలాడు సేటలదారము కొందరు కటుదురు, మంటతఫలము :- సర్వయత్నకార్యసిద్ధి. ఆవ: దేవీ బాహుళోభావర్ణవము. ఖ్లోః మృణావీమృన్వీనాం తవ భుజలతానాం చతసృణాం చతుర్భిస్సాందర్యం సరసిజభవస్సౌతి వదనై: న వేభ్యస్పంతస్యన్‌ ప్రశ మమథనాదంధక3పో ఆ న్ద స్‌ ప్మాం శన్హాణాం సమమభయహాస్తారృణధియా 70 భావము :- ఓ భగవతీ: సీళ _ర్హయగు శివుడు పూర్వము తన యయిదు తఈఅలలో నొకదావిని ఖఇండించుబవలన, శివువి గోళ్ళకు భయపడి. (హ్మ్‌ మిగిలిన తన నాల్గు శిరములకు త్వరగా నీవు అభయహాస్త మిళ్తుపను ఆశతో ఆయన తన వాల్లు ముఖములతో తామరతూడులసలెే మృదులములను, తీగలవంటివియునగు వీ నొల్లా బాహువుల మొక్క సౌందర్యమును ఒకేసారిగా స్తుతించుచున్నాడు మంతఫలము := యత్నకార్య సిద్ది. ఆవ! దేవీ హూస్తశోభావర్తవము. శ్లోః నఖానాముద్యో లై ర్నవనళినరాగం విహసళతాం కరాణాం తే కాంచిం కథయ కథయామః కథముమే ! కయాచిడాం నామ్యాం భజతు కలయా హ సకములం వ జో యది (శ్రీడల్ల శీ ఆచరొలేలలావమెరసచణమ్‌ క గై

... పౌందర్యలహరి 8 భావము :- ఓ ఉమా : గోళ్ళయొక్క కొంతులచే అప్పుడే వికసిం చిన కమలముల తె* పుకలిసిన ఎబదనమును పరిహసించు వీచేతుల సొదిగుమ వర్డింపలేము. కమలము ఏ లేళమువు వీచేతులతో పాదృ శ్యము నౌందజాలదు కిమలమునందు విహరించు లక్ష్మ్మీదేవియొక్క పాదముల యందలి లత్తుక (పారాణి) ఆ కమలమునకు అంటినచో అప్పుడా ఎల్లదనముగల కమలము నీచేతులతో సామ్యము నొందవచ్చు నవి తలంశును. మంథతఫలము :- అప్పరసలణు, దేవాంగనలు వశులగుట. ఆవ :_ దేవీస్తన శోభావర్తనము శ్లో! సమం జేపీ స్క౦దద్విపవదనపీతం స్తనయుగం తవేదం నః ఖేదం హరతు సతతం (పస్నుతముఖం ! యదాలో క్యాశంకాకులిత హృదయో హోాసజనకః స్వకుంభో హేరంబ? పరిమృశతి వా_స్షేనర్యుటితి ॥ 7జి భానము :- ఓ దేవీ! కుమారస్వామి, విఘ్నేశ్వరులనే నొశే మాబు పొలు (తాగబడుచున్న నీ స్తనములజంణ ఎల్లప్పుడు మా దుఃఅ ముల హరించునుగాక ! పాలుకారుచున్నమొనలుగల వీ స్తవములమజూచి, విఘ్వేశ్వరుడు తనకుంభస్టలమును తల్లి తీసుకొన్నదే మోయను భయముచే మనస్సు కలత నొతదినవాదై చూచువారలకు నప్వుపుట్టించువాడై తనచేతితో త్వరగ తన కుంభప్టలములు లేవేమోయని తడవిచూచుకొనుచున్నాడట మంక్రఫలము :- రా(త్యపయాణములందు భయనాశవము, అవ।;. దేవీ స్త్రవ్యమపిమాలివర్షనము. శ్లోః అమూ తే వమోజావమృతరస మాణిక్యకుతుపొ న సంజేవాస్పందో నగపతిపతాశే ! మనసినః

86 సౌంద ర్య లహరి విబంజౌ తౌ యసా 'శ్రగవిదిత నభూసం” రసికా కుమారావజ్యాపి ద్వ్యెిరదవదనకౌాందదళనా ॥ 78 భావము :- పొమవంతువి విజయపతాకమవగు ఓ భగవతీ: వీ _సన్యమును (దాగిన విఘ్నేశ్వర కుమారస్వాములు ఇప్పటికిని బాలురే యైయుండి చూవనవతుల సంగమాభిలాషలేవివారై యున్నారు కాన నాకు కనపించు నీ సనములు అమృతముతోనిండిన మాణిక్కృమయము లైన సిర్దైలు (శోణపా_తణ) అనుటలో మా చిత్తమున ఏమాాతముము ఎట్టి నందియమునులేదు. మం(తవీజము :.. 'హాం' మంతఫలము :-. గోవులకు. నీలకు కీరవృర్రి అవ :- దేవీ కుచాభోగ వర్ణనము. వ్లో॥ వహత్యంబ ! _స్తం బేరమదనుజకుంభప్రకృతిభిః సమారళ్థాం ముకామణిభిరమలాం పహోరతిలకాం | కుచాభోనో బించాధరరుచిి రంతశ్శబలిళాం (ప్రతాపవ్యామ్నిశాం వురదమయితుః కీర్తిమివ తే1 74 భానము :- ఓ అంబా! వుడు గజాసురువి సంహరించి అతవి కుంభస్టలమందు లభించిస స్వచ్భములె న ముత్యములనుదెచ్చి, వీకీయగ, సీవు వానివి దండగగుచ్చి, ఆ హారిముమ నీస్తనముల మధ్య (ప్రదేశము శోలిల్లునట్లు ధరించితివి. నీ ఎబ్బవి ఆధరముయొక్క కొంతిచే ఆముత్యాల హారము చి్యతవర్షములు కలదై తీగను టోలినదై (పకాషమతో గూడిన శిపునికీర్తియా అనునట్లున్నది. దేవికి మహాదేవుని కీర్తి సతావమము హృదయంగతమని భావము. విశేష విషయములు := గజ కుంభములందలి ముళ్యాలు కర్చుర (చి(త వర్ణములు మంతవలము ;- కీర్తి వృద్ధి,

సౌంద ర్యలహరి 8 అవ :-- దేవీ స్తవ్య మహిమాలిపర్షనము. న్లో తవ స్తన్యం మన్యే ఫరణిధరక న్యే 'హృదయతః జయఃపారావారః పరి వహతి నారస్వతేమున | దయావత్యా దత్తం (ద్రివివశక చావ్వాన్య తవయ _ త్కపనాం (వెౌభానామదని కిమనీయః కవయితా॥ "75 భావము := ఓ హీమగిరిపుతతీ : భగవతీ ! పీతితో నీ విచ్చిన _స్తన్యము్యశ్రాగి. ఒక (ద్రవిడ శిశువు (శ్రీ శంకర భగవత్పాదులు) వమర్థులగు కవులలో మనోహరుడగు కవియయ్యెను, అందువలన సీ హృదయమునుండి పుటిన పాలసము[దము వాజ్బయవిలాసముగమారి (వవహించుచున్నదనియు, అదియే నీ స్త్రన్యమనియు తలంతుము. విశేషవిషయను :- కై వల్యా(శమవిరచిత నౌాభాగ్యపెర్ధనీ(వాంజ్స వ్యాఖ్యలో :- శ్రీ శంకరభగవత్పాడువి జనకుడు వారి (గామము వెలునల మండు దేవి ఆలమమునకు శంకరుని వెంబబెట్టుకొవిపోయి, ఆ దేవికి అభిషేకముచేయగా మిగిలినపాలు శంకరునకు నీయగ, ఆయన ఆపాలు (శాగుచుండెడినాడు ఒకమా:ు శంకరువి తండి _గామాంతఠమేగగా, తల్సి దేవీపూజకు పోవవీలులేక ఆననికి ళంకరునినంవగ ఆయన దేవిని పాలతో స్నానముచేయింది. మిగిలినపాలు పై వేద్యముపెట్టగా దేవి ఆ పాలను (శ్రాగలేదు అందులకాయన ఏడ్పుచుండగ దయతలచి దేవి ఆ పాలు పూర్తిగ (తాగివేసెను. కావి మామూలు(సకొరము తనకు పాల మిగులకపోవుటచే శంకరుడు మరల నేడ్చుట పాొగించెను. ఆ తేవి దయతో శంకరుని తన వడిలోవికి తీసికొని తన స్తవ్యమునిచ్చెము. వెంటనే శంకరునకు గంభీరభాషణము, కవిశాళై లి అబ్బెను. ఈంటడి అదిచూచి ఛయపడగ దేవి కలలోకనబడీ విషయమువంతమజెస్సి ఆతడు లోకోద్ధార

88 జౌంద ర్య లహారి కుడు, మహాకవియగునవి చెప్పిపోయెను. కొవి ఈకథ “డ్ఞానసంబంధర్‌ కు చెందినదని భగవాన్‌ కొవ్యకంఠరుఅ అభ్మిపాయము. మంతఫళలము :-= వశప్ప కవితాాపాప్తి. అవ:- దేవీ రోమావళ వర్షనము శ్లో హర్మకోధ జ్వాలొవళిభిరపలీ ఢేన వవుపా గఖశే తే నాభీసరసి కృతసంగో మనసిజః సము త్తస్థౌ తస్మాదచలతనయీ ! ఖూమలతికా జనస్తాం జానతే తవ జనవి రోమావళిరితి 1 76 కావము :- సర్వతరాజప్కుతివైన ఓ నవీ: నీ భర్తయగు హరుని శోధ ఫాలనే,తాగ్ని జ్వాలల వమూహముచే చుటబడిన దేహముతో మన్మధుడు నిణవ నీడలేక లోతగు సరస్సువంటి పీ బొడ్డునందు వసతి యేర్పరచుకొనెను, అమ్మా 1 కౌలుచున్న ఆ మన్మధుని చెహముమండి తీగవంటి పొగ వెలువడగ, ఆది నీ నూగారని జనులు భావించుచున్నారు, మంగతనీజము క్లీం. మం[శ్రఫలము := శ క్తి (0ళా69) అరికార్మపా ప్తి, అవ:--- దేవీ రోమావళివర్షనము. శ్లో యే శ్రాళిందీతనుతరతరంగాకృతి శివే ! కృళే మధ్యే కించిజ్ఞనని! తవయచ్భాతిసుధియాం । విమర్షాదన్యోన్యం కుచకలశ యోరంతరగతం | తనూభూతం వ్యోమ్యప్రపిశిదివ నాఖిం కుహరిణీమ్‌! 77 భావము :- శుళములనొవగు ఓ జననీ! నీ సన్నవి నడుము మధ్య నల్లని యమునానదియందలి మిగుల చిన్న ఆఅలవంటిదగు వీ

/ ఇ త స్మాం ద ర్య లహారి 89 నూగారు=ంఆ చిన్నవస్తువు చక్కగ విమర్శించి చూచు బుద్ధిమంతులకు నీ కలశమువంటి సవముల నడుకునున్న “ఎడము' నీ సనములొం బాలో వావ్‌ డొంటితో ఒకసికొనుటవ 9న ఇంకను తగ్గికోయి, లోతగు గుహవంటి నీ వొట్టవందు (పవేశించుచున్నదా అనునట్లు (పకాశించుదున్నది. విశేషవిషయము := “జనని! తవతద్దేవి గిరిశే'అనిగావి. "సుధి యాం'కు బదులు సుదియః ఏకవచనము ఉండవలె, ఏలయన దేవి నూగారు శివువికే క శుపించును గాని ఇతరులకు కనుపించదు, మంత నిజము కీంం శారి మం(తఫలము :-= సర్వకార్య విజళకుము. అవ :_-దేవీ నోభివర్షనము, శ్లో! సిరో గంగావ_ర్హ స్తృనముకుళరోమానళిలతా లొ ళు అజనీ._ని క్లే క ళావాలం కుండం కుసుమశర తేబోహునభుజః | ర తేరీ లాగారం కిమపి తవ నాళిర్లి సుతే! బెలద్వారం సిద్ద్హేరశనయనానాం విజయతే ॥ 78 భావము :--- హిమగిరిప్కుతివగు ఓ భగవతీ । నీనాధి గలగావడి యందలి చలింపక స్పిరమెన సీట్‌ సుడీయుమ, నీస్తనము లసడు పూల మొగ్గల కాధారమగు నీ రోమావి?యమన లకారేఖకు ఆలవాలమును, మస్మ ధువి (పకాశమనెడు హోఎకుండమును, రతీదేవి విలాసగృహమును, శివుని నే్యతముల సిద్దికి గుహాముఖమను, ఇందు ఏదియో యొకటియనవి వర్ణించుటకు పీలుగావిదై యొప్పుచున్నది , విశేష విషయములు :- ఎవరికిని కమపించవి దేపీనావి శివుని నే(తముల పిద్దికి గుహాముఖమగును. " మం్యతవీజము (హీం. మంథతఫలము := రొజానుగహపొప్తిం

వ! సౌంద ర్య లహ8 అవ :- దేవీ మధ్యాలిపర్షనము. ఖ్లో। నిసర్షేశీణస్త స్తన శటభరేణ కృమజుహో . నమన్యర్ధ ఇరా రిల శనక్తై స్పుట్యత ఇవ | . చిరం జే మధ్యస్య తృటిశతరు:ఎతీరతరుణా, సమావస్థాస్థేమ్నో్నో భవతు కుశలం శ్రైలతనయే! 7౪ భావము :-= స్రీ రత్న్వమవగు ఓ జననీ : హమగిరిరాజతనయా : సహజముగ సన్నవిదియు, వీ సవభారముచే (శమసెందివధియు. వంగిన ఆకారముగలదియు. మెల్లగా తెగుచున్నడా అమనట్లున్నదియు. ఒడ్డుపరి గిన యేట్‌ యొద్దునందలి చెట్లునకువలె స్రిరత్వము లేనిదియు, ఆగు నీనడు మునకు చిరకాలము కుశ లము కలుగుగాత :; విశేష విషయముణ := దేవి నడుము ఇట్లున్నను భకాను; గహ బుద్ధితో శరీరము ధరించిన ఆమియొక్క ఆ నడుమువకు కుశలమే మం్యతఫలము := సర్వజన వస్యము. కనుకట్టు. వాక్క-ట్లు శా ఇం(దవాలశక్తి ప్తాప్టిం అవ :__. దేవీ వళ్ళితయ వరగనము. ళా శ్లో కుదా సద్యుస్ప్వివ్య శ్రటఘటిత కూర్చాసభిదుతా, కపంచౌ నోరూ శ్రలే కనకకలనావా కలయతా, తవ : ఇకాతుం భంగాదలమిపీ నలగ్నం తను వా, తా నద్ధం "జీవి! 8వ? లవలే వల్లిఖిగన ॥ వ! భానము := ఓ దేవీ: ఎప్పటికవ్వుడే చెమటపోయుచున్న పార్శ్వ ము అందు ఆంటుకొవియున్న వీ రవి3ెను పిగులునట్లు చేయినవియు, చంక అను ఒరసికొముచున్నవియు, బంగారుకలశములవలె నెవ్చుచున్నవియును అగు నీ స్తవములను సిర్కించుచున్న మన్మధువిచే సనభారముచే, నడుము భంగము కాకుండుటకు పొట్టమీద మూరు ముడుతలుగల వీ నడుము ఆడవి ఉలివతీగలచే మూడు విథములుగ కట్టబడెవే మోయనవి తోచుచున్నది

సౌంద ర్య లవారి రే మంగతఫలము :- ఇం(దజాలళ క్రి పాప్తి (పైనుండ ఫలమే). అవ :-__ దేవీ వితందివర్షనము. శ్లో॥ గురుతగం విస్తారం త్నీతిధరపతిః పార్వతి నిజా న్నిశంచాదాచ్చిద్య త్వయి హకరణరూ కేణ నిదభే అత స్తే విస్తీర్లో గుకురయమశేషాం వసుమతీం నినంబ్యపాగ్బారః స్థ గయతి లఘుత్యం నయతిచ॥ 81 భానము .- వర్వతరాజపు(తివగు ఓ భగవతీ! నీ తం్యడియగు హిమవంతుడు తన చరియన౦డి భారమును గురుత్వముమతీపి అరణ రూవమున నీయందుంచెను. అందువలన వీ పిబుమలయొక్క ఆధిక్యము వర్వభూమిని కప్పి వేసి, తనకం విశాలమైనదియు భారమైనదియు మజి యొకటి యుండరాదవి అది భూమిఏ అణచి చులకనచేయుచున్నది. మఎతఫలము := ఆగ్ని స్తంభనము అవ :__ దేవీ జాన్వూరు వర్ణనము, ణ శ్లో! కవీ్యడాణాం కుండాన్‌ కనకకదలీకాండపటలీ నుఖాభ్యామూరుభ్యాముభయమవి నిర్జి త్య భవతీ సువృ త్ర్తాభ్యాం పత్యుః ప్రణతి కశినాభ్యాం గింసుతే ! విధిళ్ణే జానుభ్యాం పిబుధక8 కుంభ ద్వయమసి 89 భానము ;= వేదార్హముల నెరిగిన దానవును సర్యజ్ఞారాలవును సర్వత పుత్తిివియును ఆగు ఓ భగవతీ! నీరండు తొడలు గజరాజు శెండము లను. బంగరుటరటిచెట్ల టోదెల సమూహమును మంచినవై చక్కగ గుం్యడవివై యొక్పువున్నవి నీవు నీ భర్తయగు సదాళివునకు మొక్కుచుండుటచే నీ మోకొక్ళు దిక్సాలకుల ఏమగుల కుంభష్టలమును మిఎచిన గట్టితనము కంవై అల రారుచున్నవి.

ర జూంస ర్య అవాకి విశేష విషయవ.లు :-ఇ దలి భవతీ శబముసకు (వథమ పురుష (కియరావలసియున్నము, ఇచట మధ్యమ ప్వరుష (క్రియయే యుక్తము. మంతఫలము :- జలప్తంధనము. అవ: దేవీ ఇఅంఘ వర్ణనము. శ్లో॥ పరాశేశుం రు, దం ద్యిగుణశరగక్భా గిసులే! నిషంణా జంహే తే పేపమవిశభో ఇాఢమకృత యద దృశ్యంతే దశశరఫలాః పాదయుగలీ నఖ్యాగ చృడ్మాన స్పురమకటశాణై క నిశితాః।! 88 భానము :- హిమరిగి ప్యతివగు ఓ భగవతీ ! పుష్పబాణుడగు మన్మధుడు నీభర్తయగు శిపువి జయింపగోరి నీపిక్కలను తన అమ్ముల పొదులుగను నీదు కొలిగోళ్ళను పదింటిని తన బాణమలకు శరెటింపు దాణములుగను. నీ కాలిగోళ్ళ కొవలను ఆ బాణములకొనలుగను చేసీకొనెను. నీపాదములందుంచబడు దేవతల కీరిటములను తన బాణ ములకు వడుమచెట్టు రాబ్ళుగడేసి కొవెము విశ్చయము. అనగా దేవి పిక్కలు అమ్ములపొదులవలెను. కాలిగోచ్ళు గాణముల వళెను, కాలిగోళ్ళ కొనలు జాణముల కొనలనలెమ, ఆమె కాళ్ళపై ఉంచబడు దేవతల కిరటములు సానజెట్టు రాళ్ళవలెనున్నవి, మం్యతపలము :- శ్యతుపైన్య వఏజయము. అవ :_. దేపీ పాదవర్ణనము. త్హోః (శ్రొతీనాం మూ నో దధతి తవ యా శేఖతయా మమాక్ష్యే౭ మాతః శిరసి దయయా జేహి చరణొ యయోఃపాద్దుం పాథః పనుపతిజటాజూట తటినీ యయొోన్హామోలనీ త రరుణహరిచూడామణేీరుచి:! 8కీ

సౌంద ర్య లహారి 9

భావము :- ఓ భగవతీ । వేదముల శిరమలైన ఉపనిషత్తులు

(లేకు వేదాంతమ. లు పుస్పములవలె నీపాదము౯ను అలంకరించుచున్నవి

అనగా ఆవేద శరములందు డేవీ పాదములు (పతిపాదింపదిడినవి తలీ।

నీపాదముల (వకెశనమునకు శివువి జటాజూట మందలి గంగానదీజలమే

యోగ్యమగుచున్నది విషమువుయుక్క- ఎజవిశిరోమణి నీపాదముల పారాణ్‌ శోభయగుచున్నది. ల

ఓ జననీ । ఆటి నీ రెండుపాదములను నా శిరస్స్పునందుంచి,నన్ను పవ్వితువిగచేసి అమ్ముగహింపుము.

విశీష విషయములు :- (నణయకలహ కోనళాంతిక్తై శివుడు దేవీ పాదోపవతుడుకొగా ఆయన తలమీది గంగ పార్వతి పాదిమలపై విడి (వకిళనోదకమ మ్యెవు. గంగ తనకాళ్ళ పె బడుటచేగూడ ఆమె కోపము తగ్గెమ.

2. విత్మమును విష్ణువు ఉదయా సమయములందు తన శిరస్పొగ్గి దేవీ పాదములకు నమన్క-రించును. అప్పుడాయన శిరముమీది మణీ కాంతులచే దేవీ పాదములకు పారాణిపెట్టినట్లుగును.

థి వసిష్టుడు తన కుమారుడగు ళక్రికి చెప్పిన (శుతివాక్యము :

నమోదేవ్ర్యైమహాలమై. శయ సిద్ధ్యెన మోనమః

(బహ్మవిమ్లు మహేళొన వేదకై?, పహూజికాం (శమ!

4 మూరసంచారము కల దేవీ పొదములు తన తలపె నుంచుటకు థ్రీ శంకరాచార్య వి వేడికోలు ఇది. వ

$. సాదాఖ్య చం్యదకళయెవ పరాళ క్రి పాదములను పీఏంచి, (తిమూర్తులు తము తమ కార్యములందు విపుణులైరి

మంగతఫలము :- పరకాయ (పవేశళ క.

అవ :- దేవీపాదయుగ వర్ణనము,

శ్లో! నమోవాకం [బూమో నయనరమణీయాయ పదయో _స్తవామైణ్మ ద్వంచ్వాయ స్ఫుటరుచిరసాల _కృకవతే

రక్ష సజాంద ర్య లహారి అసూయత్యత్యంతం యకఖిహననాయ స్పృహయితే పనూనామిశానః [ఫపమదవనకింశే?తర వే॥ 85 భావము :- ఓ భగవతీ! నీపాద తొాడనము నొంద నపేడించు వీ (క్రీడాననమందలి ఎట్టి ఇళికవృకముమ జూచివీ భర్తయను ఈశ్వరుడు (వణయకలహమున కినకేగావి ఇతరులకు లభింపని దేవీపాద తాడనము ఆచేతనమెన అళోకమున కేల కలుగవలెనను ఈర్ష్యతో దావివి ద్వేషిం చును నీపాదద్వంద్వము జూచుటకు ఇంపై (వకొశించు కడి ఇత్తుక (పారాణచే యంరారుచున్నది. అట్ర దేవి పాదయుగమునకు (మొక్కరను విశ్రేషవిషయనమలు :- ఆళోక వృక్షము పుష్పించుటకు న్రీ పాద మతో తన్నుట దోహద్యకియ. ఓ. శివుడే కోరుచుండు దేవీ పాద కాడనము జన్మాంతర పుణ్య విశేషము చేతనే మనవంటి వారికి లభించును మంత్రఫలము := దుష్టళక్తులనుండి రడ్‌ణ. అన; దేవీ పొదద్వయ వరవము వ! శ్లో మృహాకృ్ళత్యా న్యోత సలనమఫ వై లత్యునమితం లలాకే భర్తారం చరతికమ లే తడయతి తే చిరాదంశశ్శల్యం దహానకృతమున్మూలితవ తా తులాకోటి క్య్వాణె:ః కిలికిలిత మిశానివుణాః 86 భానము :- ఓభ వతీ: వీభర్తయిగు శివుడు ఆకస్మార్తుగ గో్యత స్ప్టలనము (ఒక నవాయికయదు రక్తుడగు పాయకుడు ఈ నాయిక సన్నిది లోనే పొరదాటువ అ నాయికపై నుండు (పేమచే ఆ నాయిక "పేరుతో ఈ నాకను పిజ్చట చేసి (మిధ్యాసపత్నీనాముగహ ణము చేస్తి ఈ .వాత ఆపొరబాటును దిగు కొమటకు ఏమి చేయుటకు తోచక, వెలవెల టోపవుచుండిన ఆయనము సఏవు నీపాదాంబుజముచే ఆయన నొనట

సౌంద ర్య లహరి త్రి్ట్‌ కన్నగా చాలకాలముముండి (తన్ను భర్మముచేసినది మొదలు) శిపువిపై పగబూనియున్న మన్మధుడదిచూచి. దేవి యొక్క అందెం ధ్వవిగా కేకినలుకొట్టి సంతసించెను. విశేషవిషయములు :-2 ' ఈ సరసతనుబట్లి దేఏ మహారసికత కలదవి తెలియును, 2. మననంటి వారికి వరదేవత యొక్క చరణ సేవ పుణ్య వశమునగాని లభింపదు మంతవీజము -__- “యం' మంయతఫలము :-= పిశాచ దాధానివారణము అన :.. దేవీ పాదద్వయ వరనము. ణి న్లో। హీసూనీహంతవ్యం హీమగి3ని వామై కచతుకా నిశాయాం ని డాణం నిశి చరమభాగ చ విశజా వరం లశ్షీ పాతం శ్రియమతిసృజంతౌ సమయినాం సరోజం త్విత్చాదా జనని! జయతిశ్ళ్చ్మిత్రమిహ క8మ॥ 87 భానము;- ఓ జననీ: నీపాదములు హిమగిరియందుండుట యందు మిగుళా నేర్చుగలవి. అవి ర్మ్యాతియందును తెల్లవారుజాము నమ (స్రసన్నములైనరా సవముయాచారులయిన నీ భక్తులకు ఐశ్వర్యము విచ్చునవి అట్టి నీ పాదములు మంచుగడ్డచే నళంవజేయదగినదియు, సూర్యుడ స్తమంపగనే ముకుళించుకొనునదియు కొఆచెము లక్ష్మీదేవికి వివావమైనదియునగు కమలముమ జయించుననుటలో చి_తములేదు. విశేషవిషయములు :...- దేవీ పాదములకు కమలముల సొదృ శ్యము తగదు. మంథఠఫలము :- సర్పవశీకరణము (విజయము)

ర్త జొందడ రల వారి తోడా వేపే (వపదనర్దనము వో పడం జే క నాం; సదరమపడం బేవి! విపజాం ! కఫం పికం సడ్యిః క౭నకమకకర్పరశులామ్‌ ! కథం వా ఇాయాుభ్యామువయయమననకాలే పురభిడా ! యతాదాయ న్య్స్తం ద్భది దయనూనేన మనసా ॥ 88 భావము :- ఓ దేపి: క్రీడలకు వెలవైనదియు, ఆపదను పోగొట్టు నడ యు నీ మేగాలు నీ *పైన తాబేటిచిన్సతో సొాద్భశమవి కపీం్యదులచే ఎట్లు వర్ణించవిడినదో తెలియకున్నది. అట్టి మంగళకరమగు మృదువగు సీ మీగాలిస్‌ నీ భరయగు +వుడు మీ వివాహకొలమున రెండుచతులతో పట్టుకొని సస్నకంటి రాయియందు ఉం౨ి, ఎట్లు నొక్కించెనో తెలియ కున్నది. క్ష మం(తవీజము (హీం. మర్యతఫలము : _.. జంతువశీక అము. అవ :.... దేపీపాడ పామర్ధ్యసర్గనము. న నశ్రై ర్నాక్యస్త్రీణాం కరకమలసంకో చశశిఖి _ప్తరూణాం దివ్యానాం హసత ఇవ తే చండి! చరణా! ఫలాని స్‌ కిసలయక-రాగేణ దదతాం ! దరిగజీభ్యో భదాం (శియమనిశమహ్నాయని దదతే”॥ 89 భానము:.... ఓ చండీదేపీ ।; చిగురుటాకులవలె కోమలములైన హస్తముల ఆగములచే (మువి్యవేళ తో) న్వర్గమున స్వస్థులెియున్న దేవతలకు దేవళావృక్షములై స కల్పవృతములు వారు కోరిన కోరికల విచ్చును కాని నీ పాదములకు (మొక్కిన దరి,దులకు అవి తరుగని సంపదలను ఎల్లన్సుడుము త్వరగా ఇచ్చుచుందును అట్టి నీ పాదములు వ! నర్యమును ఇచ్చుసవిమై, అస్టిరసంపదలవిచ్చు కల్చ్పవృశ్షములను

18] సౌంద ర్య లవారి రి పరిహసించుచున్నవా అఆమశట్లు సీ పాకముల (వేలిగోచ్ళు తెల్లవి కొంయలు విరజిమ్ముచున్నవి. ఈ లోకము శంకరాచార్యకృతము వాదందురు. మంతగిజము (హా. మం్యతఫలము ;-- సర్వవ్యాధి వివారణము ఆవ; దేవీ పాదమహిమాఖివర్షనము, న్లో ఎడానే నీవేభ న్‌ శృయమనిశమాశానుస ద బశీం | =మందడం సౌ. దర్య పకరమకరం దం వికిరతి.! తవాస్మిన్మందార_స్తబకసుభరుయాకు చరశ్తే | నిమజ్జవ్మశ్లీనః కరణ చరణప్షట్బరణ తామ్‌ 90 జ అజ చె భాపకు ;- ఓ భగవతీ! వీ పాదములజంటి దరిదులు కోరు కోరికలకు తగినట్లుగ సంశదలను ఎల్లప్పుడు ఇచ్చును పూర్ణమగు సౌందర్యరాశ అనెడు పూదేనమ చిలుకునటి కల్చ్పవృతపు పూలగు త్తివలె అందమెన అటి నిహాదమందు ఐదు జ్టానేం్యద్రియములు, మనస్సువు ఆమను పాదములుగగల “నేమ” అను జీవుడు చక్కగ స్నావముచేయుచు (మువిగితేలుచు) (ళమరధర్మము నొందుగాక విశేష పిషయములు :- తుమ్మెద మకరంద మున మువిగి మెమర చుమ అక్షే ఈ భక్తుడు దేపిపాడథభక్తిలో విమగ్నుడు కొగోరచువ్నాడు. మం(తఫలము :- అభిబార బాధానివారణము. ఆవ:- దేవీ గమవవర్ణనము. శ్లో పదన్యాస! కీడా పిచయమివారబ్ధుమనసః సలంత సే ఇీలం భవనకలహం౦గా న జహతి కత జపం శటిం సుభ గమ 1మంజీకరశిత చృలాదాచమొణం చరణకమలం ఇచారుచం తే | రై

య్‌ జొంళరసర్ణలహా 7 భావము :- ఇంపైన రరతముగల ఓ గవత! ౨ పంప స్‌ు హంరణ దక్తుగ. ఈగులి వేయుట (వడక) అము ౧టియపందు కల్యా ల వలాంగహవమువు. ఏడురుబరేడు. (ఎవగ సీ నడక హౌంపదడతమ మంచ్‌ మనో హరముగవునం 2 ఉంరవింన కములములదంటే ర దాడ హణ అతి రమ్య పర్కరాగా: మణిలంతోగాడిన వ ఆందర్య మౌత్‌ సవమువ ఆ హంపలితు జరుగులీడుటు వద్చుడున్నడా అమసరద్డాందను- సుర్యకపతవ :. హలా ధమణ ఐశ్వర్య వొ పి తమహం ప డ్డ హక పరవము 5హ:- పవ దేవీ స్వ్యమాస పర్షనము జో శా స్వే మందయనతంం. హిం హరం కంర రత! వనుర చా చు-పుటిన కపట పట్ట వపక: న్యదీయానాం భావనా. పావలన శాగా--ణతయిా కప క్యయాాల కప వవ డ్యతాం వోని కనుక చక రె లాపచన :- ఓ వగపతీ ! _బఒహ్మౌ, విమ్ణపు, కుదుడుం పవశ్వుడుడతి ఆను రృత్యులు [ఈ నలుగు మ హేశ్పకత శ్వము కిందెవారుు యొక మంతముగనయిరి. (కామరూపులుగాన. నాల్సు మతిచపుకోస్కుగ నయిర) సదాశివుడు పచ మోన కాంతయే. కూర్పువోనిన మాయకస్నడుగుడగ వయ్యుడు. అ స్వత్చమగు సదాశివతత్వము సీయమెక్క... అరుకా (ఎ జవిి కాంతుల _పశచించండగ. ఆప, సృంగారరపము మాపముతా నౌ యమనటుసం వాడై పీ కనులతఈు ఆసందమును కలిగించుచున్నా డం. పఏశేసఏిషయములు :- సృదయామిళమున ; ఖ్‌ బహ్మ్యావిష్యుశ్న్యస క. ఈశ్వరశ:వడాశవ: వ వేపంచమహా్న వివో భూతాభపతయోమహా'

శాం క గ్‌ లహ * న! చ త్వారోమంచ చకశాః: పంచమ? 'పచ్చకఃపటః! సాశీ(పశాశరూడేణ శివేనాభిన్న విగహో న్యాసనేసమానీనా నిర్భ రానండరూవి2॥ కి కోకము చూచువది). మంగళతఫలము := రాొజ్య(పొప్తి. క్‌ అవ :-__ డేవీ సరంళ కీ వరవము, శ్లో! అరాళా శేశేషు .పకృతిసరళా మదంహసితే శిరపాభా చి తే దృపకపలోభా కుచతశే భృశం తన్వీ ము శ్వ సృధుకుకఓిజారోహావివ చీ జగఆ్య్రాతుం శంభోర్జయతి కరుణా శాచిదనుశా! 98 భావము := ఓ భగవతీ ! సరంాశవువి అవిర్వాచ్యమైన అరాళా అనుళక్తి వీ కురులయందు (దేవీ శేశపాశము నొకు),.లుగా వండుము) (పకొశించు నకళా అవశ కి వహజమూగ నీ చిజునగవునందు (దేవిసహణ సరళ మందహావముగలది) (వకొశించును దీవి శవపూవువంటి మహా మృర్వి అఆ౨ళక్‌ వీ చిత్తమునందు (దేవీ చిత్తము అతికోమలము) (వకాశించును కలళోరమమళ క్రి నీకుచ్యపదేశముకలదున., తన్వీ అనుశ్రీ వీ నడువవవనందు వకొళి .చును హ్ట్‌లా అమశకకి వీకుచనిగందిము లందు (చకా?ంచును అరుణా కరుణా శకులు వీలోకరత్షణమునందును (చకాశిందును మంతఫలము := మనోవాంఛా పిద్ది. అవ : దేవీ ఛోగవప్తు పంపూర్ణ కరండ (చంద్రమండల) వర్ణవము- త్డో క కళంో కన్తూరీ ఠజనిశకఠరవింబం జలమయం కళాభిః కర్చూరైైర రకతకరండం నిబిడితం

106 జాంవరలహ) అత్త గరోేన సకిదినమి బం *_కశుహగం విధిమల్చయో భూయోనివియతి నానం రవక్ళ చే॥ 94 భావము ;:= ఓ భగవతీ : చందువియందుగల నలుష్కనీ కస్తూరి. చం[దవింబిము పన్నీరు. వచ్చకద్పారపు పలుకులతో నిండిన మరకత మణి పేటిక. అందువలన కనసించుచున్న ఈ చం్యదవింబము (పఫై లోవి ఫమ్తుపులు) (వతి దినము సెవు అనుభవించుటచే తగ్గిపోపుచుండగ, (విహ్మమజల మజల నీకొణకు దానివి నిండించుచున్నాడు, సత్యము. మఠ(త్రఫలము - హాంచాసిద్ది. అవ :- దేపీ చరణ'పేవా మహిమాధి నర్షనము శో! వరారాచేరంత? నరమసి శత స్తచ్చరణయో వ పాం స్పపర్యామర్యాచా తరళకనళణానామసులభా తథా హ్యేతే సీళాళ్ళత మఖముఖాస్పిద్ధిముణులాం తవ ద్యారోపాంత స్థితిఛరణిళూద్యాభిరమరాః ॥ రఫ్‌ భ్రానము := ఓ ధగవలీ ! సీపు తిపురారియగు శివుని పట్టపురాణీవి చుగుటవలన నీ పాదసేవామర్యాద చంచలచితులకు దుర్తీభము. (నిర్మల చిత్తులయిన పమయాచారులకే ఆది లభించును అందువలన ఇంటదుడు మొదలుగాగల దేవతలు నీ ద్వారముచెంత అణిమాది సిద్దులతోనే సాటి లేవి మనోరధసిద్దినిపొంది తృప్తుణగుచున్నారు. అస్షదిక్కులందు ఇందా దలు దేవికి కొవలిగాం(డగుచున్నారు. మం(తఠఫలము :-= కత (గాయములి) నివారణ, అవ :- దేవీ నిరువమాన పొతి_వత్యవర్షనము. త్షో కళల తం నైధ్యాతం కతికతి భజంతే న కనయః (గియో టేవ్యాః భో వాన భవతి పతిః క్రైరవి ధనైః

సౌందర్యలహ 8 101 మహా జేనం హిత్వా గన సతీ సతీనామచరమే కుచాభ్యామాసంగ? కుగువకతరోక్ర స్టిసులభ ॥1 06

భావము :- పరమ వతిివతవగు ఓ భగవతీ ! (బహ్మభార్యయగు నరన్వతివి పెళు.మంది 'సేవించుచున్నారు (ఆమె వావివి పొందు చున్నది) కొన్నివిధములగు కొంచెము ధనము! లవాడుకూడ అదీ దేవివి పొందుచున్నాడు. కొని నీవు మహాదేవునికితప్ప మజె :రికిని నీ యాలింగన సౌత్యమీయవు నీవనమందలి ఎబగోరింట చెట్టునకు నీ వతి నదాశివువితో గాడియే దాఎకీదోవాద్యకి య౩ై ఆలింగనము చేసికొనునున్నావు. విశేషవిషయములు ;- నరన్వతీ (వసాదమున మధుర కవిశ్వ ముము. లడ్మీ పసాదమున ధనరాన్యాదికములను అనుభవించుదురు. కాని దేనీనరాదముచే అక్షయన్వరూన పర5మానందమును అనముభనింతురు. మంథతదీజము క్లీం. మంతవలము ;... మిద్ది ఏజ్జానా భివ్మది చ ఇ ! అవ: దేవీ మహిమాఖివర్ణనము, శోః గిరామాసా శ్రేవీం నృహిణస్భహిశీమాగమవిదో హశీః పత్నీం పదన్శాం హరసవహాచరీమ నితనయాం | నపడీయా కౌాా_పి త్వం దురధిగమ౨ిస్పీమమహిమా | మహామాయా విశ్వం (భమయసి పర్మబహ '్రనుహిమీ 8197 లావము : _.. నదాశివని వట్టపురాణివగు ఓ రగవతీ: వేద రహవ్యము లెరిగిన మహానుభావుణ నిన్నే వరన్వతీదేవివవియు, లనీ దేవి వనియు, ఫొర్వతీదేవివవియు చెవుచున్నారు. కొవి నీవుయీ ముగ్గిరికం టె వరివిగు నాల్లివదానవు. విర్వచించ శక్యము కౌనట్టియు. అతి కష్టముచే పొంద్‌ శక్యమైనట్టియు,. అమిత మహిమ గఆటియు. బద ళు అం ఇ ల |!

కేగర్రి సౌండరగ్య లహ విద్యాంతర్గత మైన మాయోత త్వ్వముగనై సపంచమువు _ థమంపజేయు చున్నాపు. విశేషవషయము :- వాసిష్నే॥ విశ్వనాలికవిలాససాక్షిజీ సంవిదే నప్పురుతో ఏజ్బంభతే॥ ఆని కలదు" నుర్యతపీజము :-- (హీం. మ్యతఫలయ :- వాక్సటుత్వ దేహదార్శ్యృపాప్త ఆవ:... డీ వీచరణవీర్లేజన్‌ జంపాననుహిము ట్లో కణాకాతే మాతః కథయ కవితా ల క్తకరసం | వీగేయం విజ్యాా నవ చ*ణ లేజనజలం (పక తౌ నముాకొనా వావీన కవితాశారణతయా | కదా; న వాశీముఖ కవుల తొాంబూలఎకసతాన్‌ు ॥ ర కావను :... ఓ మాతా! వీచరణములందలి పారాణీకలిపసిన నీ పాదోదకము (చరణపిర్దేజనణలము). విద్యను పొందగోరు వేమ (1,4 శంకరభగవత్పాడులు ) జన్మాంతములోనల ఎప్పుడు (తాగగటల్లానిట్టి భాగ్యము నొంకడునో చెప్పుము తల్లీ: నీ పాదోదకము పుల్టుచెవిటి వారికిని, పటుమూగహారికిఎ కూడ కవగాళ కివి కల్షించును అట్టి పారాణి కలీసిన నీ పొదోడకమ. ఏ వ్య క్తినోటి నరస్వతీతా.. బూలరసములాగున (వత్యతకు గ పకాశించునో ఇట్టి మావవుడు పుంభావసరస్వతియా అన్నష్లు విద్యానిదియగుము. మంగశపీజము : -. (హీం. మం,ఠతఫళము : పంధ్యకునంతాన్నపా ప్తి. అస :._ దేవీంక్తుడు విద్యాధనము లండు ననుట నో సరస్యళ్య్యా లవ్యూ విధిహరి సపత్నో విహరశతే రే? పాత్మొవత్యం *ధిలయతి రమ్యేణ వవుపా |

సౌంద ర్య లహ] 108 చిరం జీవిన్నేవ త్షవత పకుపాశ వషతికరః వా జ "రా, లో క, శ షు నందాభిఖ్యం రసయతి రసం త్వ్యద్భదన వాన్‌ ఫ్ర భావము :- ఓ భగవతీ . వీ భక్తుడు సరవ్వతీదేవితోను, అక్ష్మీదేవి తోము కూడినవాడై (దిహ్మాకుమ విష్ణు ఇనకువు విరోధియె వివారించుము. (ఆ లిక్రునిపెవాు అసూయ శౌందుదురవి చమక్కారము ) వీ భక్తుడు ఆతిసు€దరుడై రతీదేవియొక్క పాతివత్యమును పోగొటుచున్నాడు. వూ. ల జు అనగా తనపై ఆమెకు మోహముజనింవజేయును ఇట్లు ఇహలోకసుఖము లంది జీవా విద్యల పంబంధము నళించినవారై పిదపసదాళివాత్ముడయి పరానంది సుఖమనుభవించుదుండువు (జీవిమ్మకుడగు). మంటతచీజము _ మహీం మం్యతఖలము .- ఆలాగ్య సాతిర్య్యపొప్తి శ్లో ,వదీప జ్యూలాభి శ్చైవపకర నీరాజన షధి స్పుధాసూతే శం, బో పల జలలవె రర ్భ॥రచ వ వు రంభాభి స్పలిలనిధి పౌహివ్యెకరణం త్వదీమి-భి వర్వగి న జనని! వాచాం స్తుతికియమ్‌ 1(( భావము :- వ్యాక్పపంచమువికు తల్లివగు ఒదేవీ! వీవియగు వాక్కులచేతనే- నీ స్వరూపములయిన వాక్కుల సందర్భముచేతనే విన్న గూర్చి చెనుబడిన లూస్తోతము. ఈనవపియగు దివిటీల వ్వాలలచే భాస్కరు నకు నీరాజనమి ఇమ్బటనంళదియు తనవియెన చ(దకాలత మణుల నుండి (ప్రవించు నీటిచుక్కిలచే చం(దునకు అర్యిమిచ్చుటవంటిదియును, తన సంబంధ మైనజలముచే సము(దువి దప్పితీర్చుటవంటిదియును అగును. శల్లీ, నీవ అంతటను అనున్యూతవై వాగూపమున (పతిభాసించుదున్నావు. విశేషవిషయముణు .- 1. దేవీ (పేరిత మెన దేన్‌ కటాక్షలబమెన మ్‌ వ.

జూరండర్య లహకి నొక్కు లబే శ్రీ శంకరభనగనత్పొజ్యు పాదులు ఈ సౌతిదర్యలహా రియసు సోశకావ్యమును రచింసనమభావమను కవి చెన్పుదున్నాడు. ల ఈం వాక్కులు చేసపే అమటలో ఛశ్రీ శంకరులు దేవీ పాయు జ్యము నొంది. ఆన్‌ భావము కళుగుదున్నడి, . మం్శిశబీవము : పధ, (హీం, మెళ్ళళవలము ఒ హోళచానరిప్తూ ర్తి ఇస శ్రీ మవ్పురమహంస షర్మివ్రాజకాచార్య శ్ర గచింద భగవళ్నూట్య ఫానశన్య శ్రీ కంకర భగపన్నాదు విరచిత షొందర్యంహాపీ స్తోత శ్రీ తొల్లి అష్మేధన చక కృళ ఇన్మీధర. వ్యాఖ్యాకంతస్త ఆయ్యరధాహాపఘనాదము సర్వము గుంటూరు మండల అమ్మవర (గ్రామస్ట చల్లా దామకింగావధాని. కనిష్ట వుట్తుండును.. క్రొష్తాషుంగ్తల. వెళ్ళిట్న పగడ గాచుస్ట కౌండిన్యన షా. పొదానల్షల మేంళబప్పుయార్యదత్త.. పుత్తుక్తంచును చ్యుదాద్యాయం (క్రీ సాయడాచార్య భబ్జనాస్క వ దాషష్టపంక్షీ ప్ర అర్మరభా వానముచాద, శ్రీ బందావనేళ్యాడి కోవ్యకర్త్రయు వగు శ్రీరామవనైచే.. షొచదుపడుపబడగీన్లద, ఓం ఆళ్ళాత్‌ హ్మ్యోర్చా జము ఫ్ర రల టంరా మొ భ్‌. యాల న /. ని . స శ స 8 6ం[ష్చ్క్కై | సి వ! ఫై పలు ల్మ్ల లో "స మయా

గ స్థైలర థర 66 ల6 వి లలి కలి అ4 6664961 606 లీ లి అశిళిల ఈశ | సళ శ్రీః | ఓల ర = జ నే / ఖ్‌ సరో ఆటీ ల . (గంథకర్త యితర రచనల 4 న! రే ॥ | ఫ్‌ క్షే ;ల్జీ దాఫఘ్యాయము | ఖ్‌ వ్‌పావ ను న శ్రీ సర్వతనేఎ (బహ్మయ్యాగా మ, | | ఫి ము వనవదుర్షా ఆ వోచ్జోప్ప నై ల నమక మంత పయో విద్ధి _ | శ ఖలు బన రల ంంక అం తాలటవైల | సశ శీలా వాస వదా ఒంక తత్మామవాచాలవావపు | ఫి విలాసము పొవిజయవాడ (బాహ్మణ యా[క సంఘ ' థు వ్‌ ; శు విమలామహలడ, ఆవుంవారపిద్‌ి, విజయవా ఫ్‌

1. శ వ పఫస్మావగన చేవతానతను - . చి ॥ శీ (.. ఫై విలాసము: శ్రీ మామకి పులయ్య గుపగారు, | 1 అకంగలొసేబ, విజయవాడ. 8. 1 | క్‌ శీ, శ బృందావనము -- ఆంన ఖండ కాన్యము ఫ్‌ (13 జొన్నలగడ్డ నత్యనారాయణ నూని న్‌ వం. వృ గ. ఎల్‌, వంటి. లి 4 రు ర . విలాసము ; శ్రీ పాలావజ ల రామారావు, | శి ర్స పౌలావజ్డ 1 | 7 ను 22 0. ౧. మలతకపేట కాలపి, ళు య . శన. భి కుహూ చెత వై స్త 1 పద్యవావ్యము _- అము్యుడ్రితము ఖీ ఫ్‌ శ్రజటింధ ఖండ కావ్యములు |. ఫ్‌ '. టభమర సంవాము, (8) పరభ్యతయు, (0) ఉ; మం. శ్‌ (4) ఉరోజము. (అము(దళములు షి స్‌ దశావతారములు విడివిడిగా [నచనము] (ఆ ల సం. వర్ధషర్చు : కవితా పల్లికేనమ్స, విజయవాడ = 9 లం పం ఆలం లంట ప న ,.