Telugu sharad sahitya - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

జ. వ. 5| 9౪92

చంతాంలాళత్తల | న్‌ వరామళ్ళ వ్ల భశ జుబ్బా! వలన ంళకరోర్‌త ౨జయవాడ2

డేశీ పచురణ పునర్ముద్రణ జనవరి 198॥| హక్కులు ; $)మతి వి, శకుంతలాదేవి టో

• అము / గ డీ య కో [గ్రా ణే వా త్‌ ) వెల :; ఈ. 20-00 = . లో క. పతులకు : దేశీ బుక్‌ హౌస్‌ నారాయణగూడ, హైదరాబాద్‌ ..29 ముద్రణ | శీ రామవేరదా వింటింగ్‌ వర్కు విజయవాడ |!

ఈ స౦పవుటిలో శరత్‌ కథలు (4 బాగాలలోని కథలు) గర్వభంగం

లు సంవూర్ణ్మ శరత్‌ సాహిత్యం 16 సంపుటాలుగా వెలువడినది. నమన సన

శరత్‌ కథలు = 1

రాదధారాణ చాకననానాలా అలలా నననననననన నున నిుాకానననననల నునా లాలి తనననాా నాల నను ననను కనకపు నాలకను ననన న నననాన్తత్తాయానననని, చ్రావకాలంనాటి సలగతి సత్వేల దనాధచౌదరి ఒక జమీందారు ఇద్ద వి ఏం ప్యాసయి యింటికి వచ్చేటప్పటికి కొట్ర పిల్ల, సరిగ్గా అవి ీలాగవుంది?, ఒకసారి వెళ్ళి నీ కళ్ళతో చూచిరానాయనా*” అన్నది తల్లి, సత్వేం। దుడు తలకాయ తిప్పుతూ “వద్దమ్సా ఇప్పుడప్పుడే పెళ్ళి ఇనుకోను శేసుకులతే పరీక్ష ప్యాసుకాలేను” అన్నాడు.

“ఎందుకు ప్యాసుకాలేవు * కోడలు నా దగ్గరవులటులది. నీవు చదివేది కఠకత్తాలో. పెళ్ళిమూలాన నీ చదువుకేమి విఘ్నం కలుగుతుందో నాకేం ఆరంకావః లేదు* అన్నది తలి

ఛి లన

“ఎలా గెనా వీలుణడదమ్మా ! ఇప్పుడు నాకుపః వుండి. వెళతాను ఆం టికి వెళ్ళబటోతూవున్న సతీం దుణీ తల్లి మళ్ళా పిలిచి “ఒక్కమాట విిహోనాయనా! నేను వాంకి మాటయిచ్చాను. నామాట డకి%లచవా *” అన్నది.

సత్వేలదుడు వెళ్ళిటోయినవాడల్డా ఆగి కొంచెం అసలిత; ప్తితో "నన్నడగా పెట్టకుండా వారికెందుకు మాటయిచ్చావు అమ్మా [| అన్నాడు.

ఈ మాటవిని కల్లి మనసులో చాలా బాధపడింది. *ఏటో నావల్ల పొరపా£౬ు జరిగిలిది. కాని నీవు నా మాట దక్కి౦చక తప్పదు. అదీకాక

తీ రాధారాణి ఆమె తలడిలేని బిడ్డ చాలా దీనురాలు ః నా మాటవిని వప్పుకో నాయనా [1 అన్నది

“ఆయితే, మళ్ళావచ్చి మాట్లాడుతాను” అని సత్వేందుడు బైటికి వెళ్ళిపోయాడు. తల్లి చాలా సేపటిదరకు మెదలకుండా అక డే న.ంచున్నద్‌. అతను ఆమెకు ఒక్కగానొక్క బిడ్డ భర్తపోయి. ఏడె9మిడేళ్ళయింది, పావమా విధవళల్లే ఈ ఏడెనిమివి సలవత్సరాఅనులలీ గుమస్తాలఅ సాయంతో జఘీ౭దారీని నిర్వహిస్తూ వచ్చింది. క్‌ డుకు కలకత్తాలో కాలేజీలో చదవ ఈన్నాడు, ఈ జమీందారీ వ్యవవార ఆలో అవనికి జోస్గమెలేదు. కొడుకు ప్లీడరీ ప్యాసయివచ్చిన తర్వాత పెళ్ళిచేసి జమీందారీ భారమంతా కొడుకూ, కోడలి నెత్తినవులచి తను నిశ్చింతగా వుందామనకున్నది వ ద్ధతల్లి ఈ లోగా వివాహళలచేసి కొడుకు ఉన్నతవిద్యకు విఘ్నం :ల్లించ నపకున్నడి కూడా. కాని మధ్యలో ఆమె వుద్దేళల మాగిందిం

భ రచనిపోయిన తర్వాత ఈ ఏడెనిమిదేళ్ళలో వారిలట శభళార్యా ఇంటూ ఏపీ. జరగలేదు. ఆ రోజున ఏటో _వతమని వూరంవరినీ విందుకు పిలిచారు. స్వర్గీయ అతులచలద ముఖర్జీ పేడయిల్లాలుకూడా లన పదకొలడేళ, కుమా_రెను వెల*ఓ బెట్టకు వచ్చిలది, సజ్వేందుని తిల్లికి ఆ పిల్లి బొల నచ్చింది. కేవలల అందమేకాకులండా ఈ చిన్నవయసులోనే వినయవిధేయతలు మొదలైన సద్గుణాలుకూడా ఆమెలో మూ ర్రీభవంచి వున్నాయని రెండుమాటఅలోనే (గిహించింది.

అబ్బాయికి. పిల్లనిచూ సే ఎందుకు నచ్చదో తర్వాత చూస్తాను అనుకున్నది మనసులో.

మర్నాడు ఉదయాన వంటింట్లోకి భోజనానికి వచ్చి చూచినప్పుడు సత్మేళదుడు స్థలభించిపోయాడు అరంకివేసిని పీటకు ఎదురుగా వంటి నితడా నగలతో వైకుళఠ లక్ష్మిలాగ ఆ పిల్లి కూర్చునివులడి

రాధారాణి ర్‌ తల్లిమాడా వంటింట్లోకివచ్చి “ళూక్చుని భోంచెయ్యి నాయనా” అన్నది. సత్వేం దుంకి ఒకసారి మత్తు వదిలినట్లనిపింగంద్‌, కొంచెంసేపు తచ్చట్లాడి “ఒప్పుడె దుక ? నేనిలకెక్క డైనా ఆవరల కూర్చుని భోలచేస్తా నులే” అన్నాడు. లల్లి "ిదనవ్తుతో * జంగా నీకేం పెళ్ళిచే- బటో.టం లేదులే, ఈ చిన్న పీల్వములదు నీకంత సిగ్గందుక ?” ఆన్నది “నాకు ఎవరిము*దూ సిగ్గులేదు” అని సతేర్యడురు ఆసంత్న ప్రి తోనే ఎదురుగా. పీటమీద కూర్చున్నాడు తల్లి అక్కడి" ఇచి. వెళ్ళె పోయింది. “ల్యేం దుడు రెలడ.నిమిషాంలో ఏటోవిరలగా భజనం వ గించు కుని లేచి వెళ్ళిపోయాడు. బైటగదిలోకి వెళ్ళి చూజేఓప్పటికి 'స్నేపాతులొచ్చి కూర్చుస చిట్ట పేక _పారంభిలచారు. ఆతను వచ్చీ రావడంతోనే అయిష్టత కనపర్చుతూ “నాకు ₹లనొప్పిగావంది" అని ఒకమూలకువెళ్ళి పడ కున్నాడు. స్నేహితు ఆకి చాలా ఆప్మర్యల కలిగింది. చేతులు తక్కువటే్యేటప్పటికి. చీట్ల పేక తీసివేసి చడిరంగల పరచారు, సాయల్మతలవరకు అనే! ఆఓలు ఆడారు. అనక పందాల వేశారు. అనేక చర్చలు జరిగినాయి. అనేక పసంగాలు వచ్చాయి. కాని సత్యేళ్యదుడు అక్కడనులచి లేచి ఎవరు ఓడార్యు ఎవరు గొల్బారని అడగటంలగాని, వారి సంభాషణ. లో పాల్గొనడలగాని జరగలేదు. ఇవ్వాళ ఇవేమీ ఆతనికి పట్టలేదు. స్నేహితులంతా వెళ్ళిపోయిన తరువాత సత్యేం దుడు లేచి తిన్నగా పడకగడిలోక. వెళ్ళబోతూ_డేఎప్పటీకి తల్లి వంటి=బ్ధోలచి “ఇప్పటినుంచి పడ.కోనటా3కేనా వెళ్ళేది 1” అన్నడి. “పడ కోవటానకికాదు, చదువుకోవటాన క వెళుతున్నాను. ఎల. ఏ,

8 రాధారాణి చదువుఅలటే నామాన్యపుచదువుకాదు. సివ+షం వృర్థపుచ్చడానికి వీలుం డదు.” అని సత్యేం దుడు గబ%బా గదిలోనికి వెళ్ళిపోయాడు.

ఆఅరగ౭ంటయినా ఆతను ఒక్క పేజీకూడా చదగలేకపోయాడు పుస్తకం ఆచి మ లదు టేబుల పీ దపెట్టి, వడకకుర్చిమీద కాళ్ళారజాపుకు కూర్చుని. ధా,నంతో పైకప్పుకేసి చూసున్నాడు ఆఅకస్వాత్తుగా అతని ధ్యానం భం మెంది “ఘల్డు'మ ౯ మోపపినపడింది. చెవియొగ్లి విన్నాడు. నిముషల సేపటికి మళ్ళా “ఘల్లుంఘల్లు" మన్న శిబ్దలి "పించింది లేని కూర్చున్నాడి అపాదపె సరం అభరణాలు ధరించిన త్త్మేస్త రూపిణీ మెల్లిమెల్లిగా అడుగులో అడుగు వెసుకుంటూ “దిలోక్తి వచ్చింది. కోమల స్వరంతో “అమ్మ షి ఉద్ధేశం క్త్‌పుహి గ్రారమృన్నది” అన్నది.

సల్వేం దుడు కొంచెల సేపు మెదఠకుండా వురడె *ోఎవరమ్మ 7” అని అడిగాడు.

తమా అమ్మ” అన్నది పిల్లి.

దీంకేఎ సమాధానం టౌరక్క సత్యేం దుడు కొంచెళ సేపుండి, అమా అమ్మ నడుగి” అన్నాడు.

పిల్ల గడిలోంచి వెళ్ళబోతూ: డేటప్పటికి చప్పు. “నీ ేశేమిటి ౯ ఆని అడిగాడు సత్యేల్నదుడు.

“రాధారాణి” అని చెప్పి వెళ్ళిపోయిలది.

ఆ చిట్టీ రాధారాణిమీదనులడి పట్టి ఐఆవంతాన ధ్యానం మరల్చి,

సత్యేల్టదుడు ఎం, ఏ, ప్యాసఎటానెక్రి కఅకత్రా వచ్చాడు. విశ్వవిద్యాలయ

౨ధాఎ*జణీ 7 పరికలన్నీ ప్రాసవందే వైతే ఆ తూ్రూతకూడా ఎ౮ళటి పరిస్థితులలోనూ పెళ్ళిచేసుకోవద్దని ఆపు నళ్చయించుకున్నాడు. సంసార చిష్కల్లో పడితే మానెవు- ఆత్మగౌరవం నాశనమౌతుంద , ఇ౮లటివి ఇంకెన్నో అతనికీ తలియం, కారణాలు మ- సుల మసులుతున్నాయి.

ఎప్పుడైనా, ఎక్కడైనా ఏ స్తై మఖమైనా కనపడితే దానివెలట మరో చిన్నవుఖం ఉన్నట్టుండేది. చిన్నముఖం పెద్దముఖాన్ని కనిపించ కుండా క ప్పేస్తూవుండేవ. ఈ విధంగా ఆతను ఎంత _పయత్నించిన్తా ఆ చిన్నమ థాన్ని మల్చపహాలేవపోయాడి.

ఆఎనెప్పుడూ నస్ర్రిఆయందు. ఉదాసీనభావలతో వులండేఎడు. కాని అకస్మాత్తుగా ఏమి జంగిందో ఏమో ఇప్పుడు. దారిలో యెక్కడైనా ఏ వయస్సుపిల్ల క" పిం*నా-- ఆమెపు కళ్ళారా చూడాఆ%పిస్తోంది ఎంత (పయత్నించినా ఆ వైపు చూస్తూ అకస్మాత్తుగా సగ్గుతో ఆతని శరీరమంతా పులకరంచినట్లు చప్పున మొహం తి ప్పేసుకులటున్నాడు.

సత్సేందునికి ఈలి అలటే చాలాయిష్టల అత; ఇంటికీ, గంగావడికీ ఆట్రీదూరిం లకవివితవల్ణి ఆతను తరుచు జగన్నాధ్‌ రేవుకు స్నానానికి వెళుతూ వుంటాడు, ..... అవ్వాళ రేవుడగ్గం పౌర్ణమిజనం గుమిగూడివున్నారు.. రేవుదగ్గరకు వచ్చి తను రోజూ పొడిబట్టలు పెట్టి స్నానానికి వెళ్ళే వరియా_బాహ్మడి వద్దకు ఎస్తూలడేబ్బటికి నలుగురైదుగురు ఒక వైపుకు వింతగా చూసున్నారు, తిన దృష్టికూడా ఆదే పసరించాడు. చూచీ చూడటంతోనే ఆశ్చర్యంతో సంఒంచిపోయాడు. ఆలితనలతవరకు ఏ ఈ్రీలోనూ ఇంత అందలి చూడలేదని పించింది వయసు పద్దెనిమిది, పందౌనిమిది ఏళ్ళకన్న ఎక్కువ. వుండదు. ఓ మామూలు నళ్లిలచుచీర కట్టుకుంది, ఒలటిమీన నగలేమీలేవు మోకాళ్ళ

ఢి రాధారాణి మవ కూర్పు. నళ్ళఅంగా నొసట తిలకిలి పెట్టిచ కరుంటూవుండ. [బాహ్మడు ఏకా గచితలతొ ఆము నొసట తిలకల పెడుతున్నాడు. "

సత్వేలదుడా దగ్గిరకు వెళ్ళి నుళచున్నాడు, (వావ్మాడు అతన్ని బాగా ఎరు ఎను. సత్యేందునిఎల్ల ఆతనికి మంచి దడ్నణలు వా ప్రిసుండటళ మామూలుకాబట్టి ఆ చం దిముఖినుఠలడి ధ్యానల మరల తీలకలబెడుతూన్న వాడలా వచలి బాఎగాఎ బటఆకోసం చెయిజావాడు.

న! ల ఇద్దరిచూపులు రటసి నై, సత్మేల్నదుడు తొందర తొందరగా బటలు ము ల! _వొవ్మాడచతికచ్చి గబగబా మెట్టుదిగి నీళ్ళలోకి. వెళ్ళాడు. కాని ఇవ్వాళ ఈదటానికి మనస్క-రిలచక ఏటోవిధలగా స్నానల మ.గించుకొని బట్టలు మాచ్చుకునేందుు పెకివచ్చి చూశేసరికి ఆ రూపసి అక్కడలేదు.

ఆ రోజు.తొ సత్ఫేల్టదుని మనసు "గంగా గంగా' అని ఎంతో టించింది మర్చాడ. తూక్పు తెల్లవారకములది ఆతన్ని గంగామళత్ళి ఆకర్షించింది. గబ" బా దడ్డంుది తులడుగుడ్డ పైన వేసుకొని గిలగానదికి బయలుదేరి వెళ్ళాడు.

రేవుకువెళ్ళ చూతేటప్పటికి ఆ రూపసి అప్పుడే స్నానలతేసి పై! పెస్తొవులది. సత్మేం దుడు గదిగబా స్నానంకేసి (వాహ్మడివద్దకు వచ్చే టప్పటికి ఆ రూపసి అన్నటిలాగే నొసట తిఆకఠి పెటిలచుకుంటూ వృతి ఇవ్వాళ కూడా చూపులు కలిశాయి. ఇవ్వాళ కూడా అతని శరీరమలతటా టీ జ్‌ ళ్‌ స్‌ పుఆకలు పరుగులె త్రినాయి అతను త్వరత్వరగా బట్టలు మార్చుకుని అక్కాడ నులచి వెళ్ళిపోయాడు

ఆ ఎ పతశోజూ పొద్దున్నే స్నానానికి వస్తుందని తెలును కన్నాశు తే 0 దుము ఇంతవరకు ఇద్దరికి సొత్షాతక్సారల కాకఎిచటానికి తఎ ఆలస్యంగా రాఎము కారణమమకొన్నాడుం

రాధారాణి ట్ర

నదివొడ్డున ఈ వారలరోజులనుఠిచి ఎడతేగికులడా ఒకరి చూపులు

ఒకరికి కల స్తూనే వున్నాయి. కాని ఇంతవరకు ఒకరికొకరు పన్నె త్రి పలుక

రించుకొనే ఒవ- ళం లేకపోయిలది. కళ్ళతొ సలిథాషణ జరిగేచొట నోరు

మౌనంగా ఊరులోవంం సహజం. ఆ అపంిచితి రూపసి ఎవరో తలియదు

గా కళ్ళతో ఒంభాషించే _ద్యమా ళం బాగా అఫ్యసించింది. ఆ పివ్యలో ఆమెకు పాండిత్మలకూడా వుందని సత్కేం్యదుడు (గహించాడు.

ఆ రోజున ఆతను గలగానదిలో ర్నానంశేసి పరధ్యానలతో ఇంటికి వస్తున్నాడు ఇంలలో అకస్తా త్తుగా *ఒ౩ మాట వింటారా” అన్న పిలవు వినబడింది తలెతి చూచేటప్పటికి ఆ రూపసి రైల్వేవనుపక్కగా మలచుని వుండి. ఆమె ఎడమ చళలకను ఒక చిన్న నీళ్ళ...ందె, కుడిటుజంమిద తడిబీరలు ఉన్నాయి. ౨. తిఆతో స్రైగతేసి పిలిచింది. నత్యేర్యదుడు అటూ ఇటూ చూచి ఆమె దగ్గరకువచ్చి నులషున్నాడు అఏ ఉత్పుక న్మేతిఅతో ఒపస మొపవ+ంవంకి చుాచి జుదువుగా “ఇవ్వాళ మా పనిముషి రాలేదు దయ వుంచి మరు నన్ను కొంచెందూరల పంపిస్తే మీ మేలు మరువలేన” అన్నది. ఎప్పుడూ ఆమె ఓకదాసీని వెంట పెట్టుకు వస్తుందని, ఇవ్వాళ ఓఒఓంట'గా వచ్చిందనీ అనుకున్నాడు. సత్కేం దుడు కాదనలేకపోయా ఇఒ, ఇది _గహించి ఆ రూపసి ఒక చిరునవ్వు నివ్నింద్‌, ఆ నవ్వు ఆమ అడు _అకు మడు ఎలొ క్రని ఎ లెవరు! సత్వ్యేలదుడు 'పవండి” అం ఆమె వెలట బెలుదేరాడ. నాలుగ్గెదు అడుగులు" పక “మా దాసీదాపకి జబ్బుగా వుఠడటంమూలాన రాలేదు. నేను గంగా న్నానఠ చేయందే. వుఠన లేను. మక్కూడా. ఈ చెడు అలాటు దాగా అలవడిందనుకులటాను” అన్నదిం

“లవ్లును, నేనుకూడా తరచు గలగా స్య్నా7ానికి వనూవుంటామో ఆన్నాడు సత్యేం దుప. న

ర

10 రాధారాణి

“క్కడ మీరు ఏ వీఫలో వుంటున్నారు”

“చోర్‌ బాగ్‌లో వులటున్నాము”

“మా యిల్లు 'జోడావంక్‌'లో వుంది. మీరు నన్ను పధరియీ ఖుట్‌ మిలుపువరకు పఠిపిలచలడి. అక్కడనుండి పెద్రబజారునే వెళతావు.

ఆస్యర్రేేలో

మళ్ళా చావా సేపటివరకు ఎవరూ ఏమీ మాట్లాడలేదు. కొంతదూరం వచ్చిన తర్చాత ఆ రూపసి కొంచలి ఆగి చిరునవ్వుతో, “చాలు. ఇక మవ వెళ్ళవచ్చు. మా యిల్లు ఇక్కడకు దగ్గరే. నమస్కారః” అన్నది.

సత్యేర్యదుడు పతిసమస్కారలతేసి తఅ వంచుకొని గబగబా వో ఫోయాడు, ఆ రోజు ఆరని మనస్థితి వాయటం చాలాకష్టం. కొ? / యౌవనావస్థలో వంచశరుని [పధమాఘాతాన్ని తట్టుకున్న వారికి బాగా తెలుస్తుంది. ఉన్మాదలతో మత్తెక్కిన వారికి భూమ్యాకాకాలన్నీ పచ్చగా కనపడనట్టు, చైతన్య శూన్యమైన అతిని మనసంతా ఆ వైపుకే లాగ్‌ సాగిలదిం

సత్యేందుడు మర్నాడు (పొద్దున్నే లేచిచూచేటప్పటికి చాలా పొడ్దె కిది. ఒక ఎధమైన వ్యధాతరలగల ఆతని హృదయాన్నలతా మవంత సాగిలది. ఈ రోజు వ్యర్ణమైందకుకున్నాడు. నౌకరు ఎదురుగా వెళుతున్నాడు అతన్ని దగ్గరకు పిలిచి గద్దించి తూ, “*ోఇలత (పొద్దెక్కినా లేపలేదమీరా "

౧ ఏ ఉ

వెధవా ! నీఠశొక రూపాయి జాం మానా వేళాను వ్‌” అన్నాడు.

పాపమా నౌకరుకు పై _పాణాలు 'పెనేపోయి కళ్ళప్పగిలచుకొ (| చుస్తూ. నుంచున్నాడు. ఆ కోపంతో. తుండుగుడ్డ తీసుకోకుండానే ౧౨ గబా బైటికివచ్చి బాడిగ బండొంటి మాట్లాడుకొని పథరియాఫా ఒకు పోసవ్విమని. దారివంట కాళ్ళుపరచుకొస కూర్చున్నాతు. నదికివెళ్ళిన

రాధారాజణీ |.

తర్వాత రేవుదగ్గర అమె కనపడగానే ఆతని క్షోభంతా ఒకసారి ఎగిరి పోయిఅది. దారిలో ఒక ఆఅమూఆృరత్నం దొరికిందా ఒనిపించిందం

ఆతడు బండిదిగగానే ఆ రూపసి చిరపరిచితుంాలులాగా చిరు సెవ్వతో “ఇవ్వాళ కంల ఆలస్యం చేళారేం * నెను అరగఠటనుంచి ఇక్కడ నులచున్నాను త్వరగా న్భానలచెయ్యిలడి. ఇవ్వాళకూడా రాలేదు

“*ఒక్కనిముషం ఆగలడి *” అని సత్మేం దుడు “బగబా నీళ్ళలో డిగాడు, ఆతం ఈత ఏమైదో ఏమో, రెళండు మునకలు మునిగి ఒడ్డుకు వచ్చి, “బండి ఏమైంది 1” అన్నాడుం

"నేన్స బాడుగ యిచ్చి పఠలపిలిచాను” అన్నది రూపసి.

కటాడ్సుగ మీరిచ్చారా కిం

“ఫరవాలేదు పదండి అని వళ్ళా ఆ మనమోహిని నవుంతూ బైలుదేరిఆది.

సత్యేందు శక్త మనసలతా యిచ్చి. కూర్చున్నాడు. లేకపోతే ముదలతా ఏమిటా అని అతసకి సందేహల కలిగేది.

దారివెలట నడుస్తూ, “మీ యిల్లు ఎక్కడని చెప్పారూ, చోర్‌ బాగ్‌ లోవా కొ అన్నది రూపసి.

"ఆవును"

“అక్కడ వులడేవంతా దొంగిలేనా ఏమిటి ?

సత్యేలదుడు ఆశ్చర్యలితో అలా అంటారేం అన్నాడు,

“మీరు దొంగల రాజయ్యారు. గనుక 1” అని రూపసి ఏఇ6టితో

12 రాధారాణి సత్వేం దునికేసి చూచి, చిరునవ్వు లొలకటోసుకుంటూ చలకను ౫౦దీ పెట్టి హంసగమనంత్రో,.డువసాగిలడి.

ఇవ్వాళ ఆమె చళకనున్న ఓందె కొంచెల పెద్దడిగావుంది. బిందెలో కదులాడ.తున్న గంగాజలం కలకలన్తాదంతో, “ఓరి వి భాంతుడా! గుడ్డి యువకుడా! ఇదాలకా మోసల! పటల? జా గత్త” ఆఫ వ్యంగ్యంగొన్తూ, కీ &రస్కారలగాను హెచ్చరంచ.తున్నట్లు అనిపించిందిం

మల పుదగ్గరకు వచ్చిన తరాాత సత్యేం్యదుడు సంకోచంతో ో*ోబండి బాడుగ... ? అన్నాడు

రూపసి వెనక్కి. తిరిగి. చులచుని అస్బుటస్పరంతో “ఒక 2ధంగా అడి మేరిచ్చినట్టేగా!” అన్నది

సత్యేం దుడు ఈ సైగను గహించలేక కోస్పోన్స ఇచ్చినట్టు ఎలి అన్నాడు.

“నా దగ్గర ఇంకా నాదనేది ఏములది ఇవ్వటానికి ? ఉన్నది కాస్తా మీరే బోచుకున్నారయ్యె!” అని చటుక్కున మొహం తిప్పుకులది నవ్వ కనపడశ౦డాం

ఈ ఆభినయల సత్యేలదుడు చూడలేదు. అందుజేత ఈ దొంగ తనపు పచ్భన్న సలక్షేతం వదు ఇక్‌ కేఖలాగ ఆతం సఠలశయాజాలాన్ని విస్తీర్ణపరుస్తూ హ్యృచయాంతరాశలలో (ప్రచేశించిలది ఈ నడిబజారులోనే ఆమె పొదా౨సుద పడాలనపించిలది. కానీ తక్షణమే సిగుతో శల వళీ

! పోయింది. మళ్ళా త౭త్తి రూపసి మొహం చూడలేక మెడలకులడొ సాగిపోయాడు,

రూపసి చెప్పివచ్చిందోఏమో దాసీది కాలిదారిమీనస నుంచుని ఆలలొ చూస్తూవుండి. అతను వెళ్ళిపోయినతర్వాత డగ్గరకువచ్చి “పాప మా న్ని

రాధారాణి క్రి

ఆలా నాఠ కమాడిసువ్నావెందుకు ? ఇంకా నాల ంాళ్ళు. పడలేదా” అన్నది.

రూపసి నవుతూ ప" సంగతి నరేగాన ఇలాంటీ మూర్జుల ముక్కురు తాడ టోసి గానుగి తిప్పి-చమంటే నాకు చాలా సరదా” అన్ని _.

దాసీడి కొంచెంసేపు పకపకా నవ్వి, “నీకు ఆదికూడా చేతనవునాః నవ్వు ఏమైనా అన, చూడ్డానికెవరో. జపీందారు విడ్డలాగన్నాడు. ఆ మొహళఠ, ముక్కూ మీ యిద్దంకీ చక్కగా జోడుకలణంది. షీచెద్దరూ నులచుని మాట్లాడుతూ వుంటే జంటకలానీలు ఎకసించినాయా అలి పించింది.” అన్నడిం

రూపసి చిరునవ్వునవ్వుతూ “సరేఫక, అంకగా నచ్చితే ఆ గులాబీ పువ్వుషు చుద్వే పెట్టుకో” అన్నది.

దాసీది ఒకపట్టున వదలి పెట్టే మఃగిషికాదు “ఎలదకమ్మా ఆంగ కోపం! నేన. బతికివులడగా నీ వస్తువనేడి ఏదీ ఇంకెవరికీ. యివ్వను. నొకాసణగతి బాగా తెలుసు” అన్నది.

ర్ర్శార చూచినా అసలభధివవిషయాలను ఎవరితోనూ చెప్పవద్దని జ్జానుల వుద్దేశం, కారణం ఆజ్ఞానులు దానిని నమ్మరుకనుక. పాపఠి ఈ అపరాధలఅవల్లనే శ్రీమలత్‌ జైలుకు వెళ్ళవలసి వచ్చింది,

ఏది యెలావున్నా సత్యేత్కదుడు ఆ రోజున ఇంటికివచ్చి కెనిసన్‌

కేక రాధారాణి కవిత్వల చదివి, డాన్‌శావ్‌ను తెలుగులో అనువాదం చేయడానికి కూర్చున్న మాటమ్మాతల యదారలి. అ

ఆరనింత పెద్దవాడైనాకూడా ఈ కంకత్తా పట్నపు వీధుల్లో. రేవుల వద్ద రా తింబగళ్ళు ఎలతవింతై న _పేమనరదలు వస్తున్నాయో, వాటి కెర టాఆలో మునిగిపోవటఠి ఎంతవరకు నిరపరాధమో ఆఅతనికేమీ ఆర్థం కాలేదు.

రెలడురోజు= తర్వాత ఆలాగే స్నానంచేసి ఇద్దరూ ఇంటికి తిరిగి వసూంరగా దాకిలో ో*ోరా తి నేను నాటకానికి వెళ్ళాను... పాపం 'నరళి చుిఖలచూచి గులడెపగిలిపోయింది” అన్నడి రూపసి తలవని తఆంపుగాః

సత్యేల దుడు సరళ నాటకల చదవలేదుగాని, స్వర్ణంత అను పుస్తకల చదివాడు. అందుచేత ఆతను రైర్గుంగా “అవును, పాపః చాం కష్టాలతో చనిపోయి౭ది ” అన్నాడ-,

ఆమె ఓక నిట్టూర్పు విడచి, “అబ్బః అమెకు ఎంతటి కష్టాలు వచ్చాయి. సరళ భర్తను ఎందుకంత అమితంగా (పేమింజేటో; మొదటి భార్య ఎందుకు (యేమిలచలేఃపోయిలదో మీరు చెప్పగఆరా 1” అన్నడి.

సత్యేత దుడు క్టుపతగా “వాళ్ళవాళ్ళ స్వభావం” అన్నాడుం

“అవును అదే పెళ్ళి అనేది ఆలదరూ చేసుకులటారు. కొని పెళ్ళ చేసుకునే ఈ స్రీ పురుషలందరూ ఒకరినొకరు సమానమైన | పేమతో చూచుకోగిలుగుతున్నారా 1 సుభాన్ని ఆనుభవిళచగలుగుతున్నారా ? మరణ కాలలవరకూ _పేమంటే ఏమిటోకూడా తెలియనివారు ఆనేకమండి ఉన్నారు. ఎదురుగా ఎలక ఇలపైన సంగీత వాయిదాలు వినబడుతున్నా సరే చెవియొగ్గనివారు వున్నారు కొలతమళది దేనికీ కోపగిలచుకోరు, అనలు

కాధారాణీ ేర్‌ కోపగించుకోనేలేవ; లోకులు వా౭ని పొగుడుతూ, గౌరవిసూవుంటారు. కాని నా మట్టుకు నేషు వారందరినీ సందిలచాలంటాను” సత్కేందుడు చిరునవ్వుతొ “ఎందుకని *” అన్నాడు. రూపసి ఉద్దప్త కింంంతో *ార్వ ఓర్చులేనివారు, అసమర్ధులు కాబట్టి క"ద్దోగొప్పో సుకణాలన్నా సవితి సరళలో ఎక్కువ లోపాలే ఉన్నాయి. ఆమె అంశ అత్యాచారానికి ఒడిగట్టినా సరళకు కోపలరాలేదు చూచారా ?” అవ్న దం సత్యేందుడ. మాట్లాడలేదు. “ఆతసి పెస్టభార్య పమద ఎలిత రాక్షసి అనుకున్నారు : నేనై తేనా గొంతు విసి దాన్ని” అ యిడదలు పెట్టింది సత్మేం దుడు నవ్వుతూ, “నువ్వెలా అవుతావు ? (ప్రమద అనే పేరు గ్‌ఆ త్రీ "జంగా ఎవరూలేరు. ఆదంతా కపి కల్చన మాతమేొ అన్నాడు రూపసి ఒక పెద్ద సిట్టూర్చు విడిచి, “అయితే, కవి అతాంటి కల్పన ఎందుకు. చెయ్యాలి * మాసవుఅంవరి అలతఃక రణలలో భగవంతుడున్నాడు. ఆత్మవున్నది ఆలటారు. కాని [ప్రమద చరిత చూస్తూవుంటే ఆమె అంతః కివిణలో ఇ ఇవంతుడ.గానీ, ఆత్మగాని వున్నట్టు కనపరదే, పెద పెదవాళ్ళ చి ల! పుస్తకాలు చదవటం, ఆశలు సపెళచుకోవటానికిగాని, [పేను పెంపొం దిలచుకోటాసికా ఏమిటి ? పుసకాలు చదవగానే మనిషిలో ఈర్యా, న్‌ా ఖ్న ద్వేషమూ పుట్టుకొస్తాయి. మానవునిలో ఆత్మాలేదు; హృదయమూ. లేదని ఒక్‌ పుస్త కలకూడా రాళాను” అన్నది. సత్యేలదుడు ఆశ్చర్యంతో ఆమె మొహంకేసి చూసూ *మీర జాలా పుస్తళాలు చదివినట్లుందే'” అన్నాడు.

16 రాధారాజణీ

ఇంగ్గిషు తెలియదు. తెలుగులో వచ్చిన పుస్తఎలన్నీ చం ను. ఒక్కక్క-నాడు ర్యాతి తెల్లవార్లూ చదువుతూ వు.టా., ఇదేగామా వచారు. ఒ" నారీ యిలటికిరండి. నా దగ్గరి వున్న పుస్త9ాలు చూచిహోదురు గాన అన్నది రూపసి,

సుత్ఫేందిడ. తుళ్ళవడ “టు ఇంటికా...” అన్నావు.

వ! శ్చ చ

“అపు, మా ఇంటికే పదండి । రాకతప్పదు. ”

సత్తేఇదు.. ...-౨ ఒక్కసారి వెలవెలటోయింది. ఆతను భయ పడ.తూ “కాదు---ఇప్పడి. ౩-దు !” ఆన్నాడు

“*ాడదూగీదూ । ఏట ఒవరదు పదలడి

“* ఇప్పుడ.కాడ, ఇవ్వాల్దికీపోనీ 1 అని సత్యేర్యదును. తడబకు తూన్న అడుగులతో తౌలవర తొందరగా వెళ్ళిపోయాడు. ఇవ్వాళ అతని! హ చయల ఆ ఆపంచిత రూపసియందు ఏర్పడిన _పేమభారంతో కృంగి ఫోస్తాగింది.

ఊఉ: ఎున్నే గంగలో స్నానంచేసి ఇంటికి వచ్చాడు. సత్యేః

(ద్‌ం ఎనసుల్‌ చాలా చాంలగా వున్నది. అతని కంటతడ ఇలకొ ఆ లేదు. లన సౌంిచర్శిరాశి అప్పటికి నాలుగు రోజుఅన.లచి గళంగాన్నానా-! రావటంలేదు, ఈ నాలుగు రోజులు ఆతడు భువనాకాశ విషయాలు ఎన్ని ఆలోచిలచాడో ఆంతులేమి. అప్పుశప్పుడతనికి ఆమె మరణించింటో, మరం శయ్యమీడ వున షకోనన్ని దుళ్చింత కలిగేది,

రాధారాణ శ? అతనకి అమె వుండే పీథధిమ తల తెలను,కాణ ఏ యింట్లోనో యేమో తెలియదు. తఆచకుంటే గండి పగిలిపోతుంది ఆమ వెంటవ్ళి ఆ రోజునే యిల్లు ఎందుకు చూచి రాలేదా ! ఆమె కోర్కె. నెందుకు ఊపే కిలచానా * అన పళ్చాత్తాప పడసాగాడు, అగనికి ఆమెయందు యవార్థమైన "పేమ ఏర్పడింది. అది ద ష్షి టోషలకాదు. హృ _.యజనితమైన [1 ఫేమపిప నిం కిలచిత్తయినా దానిలో మోసానికిగాని, అన్యాయానికిగాని స్థానంలేదు అదే యిదార్హమైన పవ్మిత్త ఇ . టు (పేమ! “*కాబుగారూ 4” సతే ౦ దుడ. తుళ్ళిపడి తిరగి చూచాడు, రోజూ అమ వెంటవచ్చే దాసీ నంచుసివుంది+ సత్మేయ్యదుడ. ఆతురితితో ఆమ దగరకు వెళ్ళ పబారంగా, “ఆమె ఏమైంది వొ ఆల. కల్చీరు కార్చాడు= దాసీది నవ కొని తఅవంచుకునే “ఒంట్లో బా 1౦చలేదు, మిమ్మల్ని చూడాలఅ: ఆతురంపడి తూ వుంద” అన్నది. “నే పం | అని "ళ్ళు తుడ చుకుని ఆమె వెుక కొంఎం దూరం వెళ్ళాక “*జబ్బేమి ఓ? వా ఎక్కువైదా ” అని అడిగాడు. “పెద్ద జబ్బే ఎ లేదు. కాని జ్వరంమా 30 కొంచెం ఎక్కువగా వుంది” అన్నది దాసి, సత్యేందుది మనసులో ఫగివంతుడ్ని _ర్ధిందొడు. దాసీ * ఇంకేం న్‌.

కేరి రాధారాణి

అడగలేదు. ఇంటిములదుకు వెళ్ళి చూచేటప్పటికి ఇల్లు చాలా పెద్దదిగా కన పడిలద్‌ వాకిట్లొ ఒకి కావలివాడు కుకివొట్లు పడుతూ కూర్చున్నాడు. నేను వసే ఆమ ల౦డ్రిగొరికి కోపం రాదుగదా; ఆయన నన్నెరుగడు” అన్నాడు దాసిళొ.

“ఆమెకు తఠ్యడి లేడుగాని తలి వుంది. ఆమెలాగానే ఆమె తల్లి కూడా మీరంటే ఆపుత్ట పెమ” అన్నది దాసి.

సత్యల్నదుడు షుళ్ళీ మాట్టాడకులడా ఇలట్లోకి. వెళ్ళాడు పైకివెళ్ళి చూజటప్పటకి ఒకగడ అఅలంరెంచిబడి వుంది. దాఎలోనుంచి కఠక6 నవ్వుల /ల౧అ గద్జిల రివళులు, డమడమ తపలా మోతలు వసున్నాయి. దాసీ ఆ గిదిస చూపిళచి “ఆ గదిలీపలికి పదండి” అని వాకిటి పరదా తొఆగిలచి, “ఇడుగోనమ్మా మ్‌ (పేయుడు $” అన్నది,

గిదిలోకి చూచేటప్పటికి ఆతని తం తిరిగిపోయిలది. స్పృహళిప్పీ పడపోతాడేమో ససిపించలది ఎలానో తమాయించుకొని గుమ్మల పట్టుకొ. చతికిలపడ్డాడు.

ఆ గడిలో బల్లమీద పరుపులు పరచిపున్నాయి.. దానిమీద ముగ్గురు మనుష్యులు కూర్చొని వున్నారు. వారిలో ఒకడు తబలా, ఒకడు హార్మో నియల ముందు పెట్టుకొని వున్నారు. మూడవవాడు తాగుతున్నాడు* ఇదలతా చూసే ఆఎ నాట్యం శెస్తూవుందా అనిపిసూ వుండి. ఒలిటినిండా నగలు, కాళ్ళకు గెబ్జెయ, కళ్ళకు సుర్మా వున్నాయి. ఆమె కాళ్ళ గజెఆలో గెలగలమంటూ వచ్చి సత్యం చు. చేయి పట్టురుని, “పిచ్చివాడా ॥ ఇటు చూడు, నీ ఎగతా?, ఎకాళ్‌ కాలు ఇక పనికిరావు. అవంటే నాకు అమిళ రోత” అన్నది*

ఆమె చేయి తగలగానే సత్యేం్యదుడు ఎలక్ట్రి9క్‌షాక్‌ తగిినప్లు కింపిలచిపోయామషు.

రాధారాణి 19 “నాపేరు శ్రీమతి విజిలీ మరి నీ శ్వేశేమిటి చెలికాడా ? సుద్దా 1 మొదా ?” అన్నడి రూపసి, చ ఆలదరూ ఫక్కుమన్నారు. ఆ దాసీది నవంతూ కింవవడిపోయి, “బలేదానివమ్మా | రలగిలలోకి దివం ల్స్‌ తరాానే” అన్నది. ఓిజిలీ కొంచెం కోపం తెచ్చిపెట్టకొా”, “నోరుముయ్యి ఆజే యిదిగా వాగక్షో అని నత్వేల దుడితో,ో “*ోర్వడి ఇక్కడికి వచ్చి కూ ర్చొలడి.” అని సడ్మేల మణి రాక్కౌాచ్చి బలవంతంగా ఒక కుర్చీ మీద కూచో బెట్టింది, సొరాయి కాగుతున గ మనిషి లేచివచ్చి సత్కేం దుని పాదాఅకు సాష్టాంగ (పణామంచేసి యేడుస్తూ, ఆస్ట మవోపాతకుణ్ని బాబూ । నాకు కొలచెల మీ పాదధూ?...” ఆర్నాడు. వోర్కోనియల వాయిస్తున్న వ్యకి కొంచెం తెలి.లో వున్నాడు “పాపం, అకన్నెలదుకలా అనవంరంగా అమాషా పద్ధిస్తాగు ** అని సాకు భూతి చూపించాడు. విజిలీ నవ్వుతూ “భలే ; అనవళర మేహుంది ? నిజంగా తమాషా కనుకనే ఇవ్వాళ మీ ఆందరిములమూ ఇతన్ని తీసుకొచ్చి తమాపా గూపిసు న్నాను, అయితే మె దూ, నా మీర ఒట్టు.నుకొని నక గరించి ఏమి కలల కన్నావో నిజల చెప్పు? నేల ఇవతిరోజూ గ- గాస్యానాని వస్తూవు?టాను. కాని బాహ్మణ న్రీనిగానీ సున్టింపడుచు” గానీ. &షియన్‌ కనంనుగానీ జ య కొను, ఇంల వయస్సువచ్చిన పాందూ వితక్స చూచి న్న వీధవన్తో సధవనో అనుకొని వులటావు అయితే ఏమ+ కాని పేమకోసం తిరిగావో చెప్పు ః న్ను పెండ్లి చేసుకోవ౨ూఆను; న్నావా?! ల్రేప్రోత్రే మో+పుచ్చి ఎక్కడి కైనా లేపుకుపోదా మచశకున్నావా శల అన్నడి,

లిం రాధారాజీ

మళ్ళా అంకా ఫక్కున నవ్వారు. కాని సజేం దుకు తలెత్తలేదు. మనసులో ఏమాలోచించుకున్నాడో ఏమో ః

ఎజిలీ చకితురా ల “ఆయ్యో నా మతిమరపు 3గఆశ 1 ఓ శ్యామాః త్వరగా వెళి. బాబుగారికి ఫలహారం తీసుకురా పాపంస్నానంచేసి వచ్చారు. ఇంత సేపటిఒ౦చీ నేను పరివాఫాలాడుతూ కూర్చున్నాను” అన్నది.

కొచెం సేపట్లో దాసీది ఫలహారంతీసుకొచ్చింది. ఎజిలీ దాన్ని తన చేతిలోకి తీసుకౌని సతేేల దు పాదాలవద్ద మోకరిల్లి కూర్చొని కొలచెల తఆ పైకెతి, “ఇడిగో, తీసుక'ని తినండి” అన్నడి.

ఇంగ సేపటీకులచి సలే?ల దుడు తన ఆత; శ్రికంతటినీ కేం దీక రిలిచి నిభాంగ౭చుక ౦టూ వచ్చాడు. ఇకి తమాయించుకోలేక తిఆ పైకెత్తి మెళ్లిగా “నేను తినను” అన్నాడు.

*ఎందు“ని కులం భష్టమైపోతుందా లనే నేమైనా మాళందాన్నా + మాడిగదాన్నా క

శొప్పెర్ర జ్ర జాతివారైతే నాకు తినటానికి అభ్యంతర ముంిడేదికాదు. మీరు వారంగక5ంటే హీన లు" అన్నాడు, సత్యేం దుడు _సకాంతంగా,

దిజిరీ కీల కి నవ్వుతూ, “మొద్దుబాబుకి కూడా జొళు పటటిం చేత కానట్టులది” అన్నది. ర

ళు

నేర్చుకోలేదు. కొని పొరపాటని తెలిసిన మీదట చాగ్న దిద్దుకోనటం మాతం నేర్చుకున్నాను అన్నాడు సతేంం దుడు,

వీజిలీ ఇంకేదేదో అనాలనుకున్నది కాని, అనలేక చివరికి “ఆయితే, నేను ముట్టుకువ్నడి తినవా ఏమిటి 1 అన్నది

రాధారాణి లే

క ర్పినన్స్హో

ఈసారి బిజిలీ లేచి నులచుని కుపితస్వరలతో “నువ్వు తినక తప్పదు. ఇవాళ కాకపోతే రేపో, రేపు కాకపోతే ఎల్లుండో తింటావా” అన్నది.

వ్‌త్రేంం దుగ తలకాయ తిప్పి, త*బగ్రగో చ్రూగండి, పొరపాట్లనేవి అందరికి జరుగతూ వుళటాయి. నాది ఎలత పౌరపాటో _గహించారా! కొని సిఠుకూడా చాల పొరపాటు పడుతున్నారు. ఇవాళ కాదుగదా, కేపు కాదు గదా, ఇలకా నాలుగుఏళ్ళున్నా తినను. ఈ జన్మలోనే కాదు, మలదు జన్సలో కూడా నువ్వు ముట్టుకు న్నది తినను నాకు సెలవు ఇవ్వతిడి నేను ఇక వెం పోతాగ. మీ సట్టూర్చులతో నారక్తల శష్కి౯చిపోతూ వుండి” అన్నాడు.

ఆమె మెహలమీద ఒకవిధమైన ఈర్ష్యాఛాయ ఆవరించిండి. ఇతను “ఆరసి కేమరహస్య వినోదమ్‌' అని. ఆసహ్టోన్సీ విజ్రీలీ ఈ పూట ఆనందాన్నంతా మంటకలిపాడు” అన్నాడు ఒకడు.

దిజిలీ మిదఠికులడా సత్యేలదుని మొహలఅకేసిచూసూ నులచున్నది. ఇలత వినయవిధేయత లున్నవాడు---ఇలా మాట్లాదతాడని ఆమె ఎన్నడూ వూహించలేదుః

సత్వేళల్యదుడు లేచి నులచునేటప్పటికి బిజిలీ కోమలస్వరంతో “*వా్యచైెం సేపు కూర్చోలడి” అన్నడి.

“ముకుతాడు కొలిచెల సలిదొదులు ఆమ్మా ! అన్నాడు ఒక (రాగుబోతు,

సత్వేం దుడు గదిలోలలి బైటికి వచ్చాడు. బిజిలీ గబ గబా ములదుకువచ్చి వాకిటికి ఆద్ధలగా నులచుని “వళ్ళు చూసారని వెనకాడాను

లలి రాధారాణి గాని లేకపోతే అప్పుడే చేతులు తోడించి నా వల్ణి చాల ఆసంాధం జిగిలదని మిమ్మల్ని వేడుకునేదార్న" అన్నది.

ఇత్తేం దుడు దీనకేమీ సమాధాన మివ్వకులశా మొహం తిప్పు కున్నాడు.

“క సారికి నన్ను క్షమి9చండి. ఆ ఎదురుగావున్న గిడిలోనే నాం పుసకాలున్నాయి. ఒకసారి. వచ్చి చూచిపొండి అన్నది రూపసి మళ్ళా

“మ్రాడనవసరం లేదు” అని సత్వేం దుడు మెట్లవైపు సౌగాడు, భ్‌జిలీ ఆతని వెనకి నడుస్తూ “రేపు మకా కనబగతారా 2” అన్నది,

ఆక్షనబ్సగ్రను.”

“*బ్వంకెన్నటికీ కనపడరా శో

ఆ బ్రేద్పుో దుఃఖంతో బిజిలీ గొంళు నిలండుకొచ్చిండి. గద్దద స్వరంతోనే ఆర్రన్య పడనలటే నాకు నమ్మకం కగడంలేదు కనపడకపోతే మానే నా ఒక్క మాటయందు నమ్మకముంచుతొరా శా అన్నదిః ఆమె గిద్గదస్వరలచూచి సత్యేళ్ళదుడు ఆగుర్యపడ్డాడు,. కాని ఈ పదిహేను రోజులనులచీ చూసున్న నాటకలముందు ఇదేమీ కాదనిపించిండి ఆయినా అతడు వెనక్కి. తిరిగి నుంచున్నాడు విజిలీ ఆతని మొహళలలోకి గాఢళగా చూచిలది. కొని దానిలో విశ్వాసచివ్నా లున్నట్టు ఎక్కడా కిని న! పిచలేదు కాని ఇలకా చేసేదేముంది * “నమ్మేది ఏల మాట ?” అన్నాడు సత్యేల్యదుడు. విజీలీ నోరు మెదిల్బిండికాని మాట 'పెదవు*ం దాటి పైకి రాలేదు. కస్నీటి కళ్ళను ఓకసారి తెచి మళ్ళా మూసకుళది. సత్వ్యేందుడు తలెత్తి

రాధారాణి ల చూచాడు. కిన్నీళ్ళలో కూడా కపం. పుంటుందా? ఎజిలీ తలెత కులడానే సత్యేం దుడు తన్న పరీ.స్తున్నాడి ఆ హేంచిలడి. కా) నోటిలోంచి మాటబైటికి పెలి రాలేదు.

ఆమె అతన్ని హృవయపూర్వకలగొ [ పేమిస్తూలిది. ఆ _పేమ కణాల్లో ఒక్కాదాన్నైనా సొర్ధ* పరచుకోవూలన్న లాంనితొ తిన రూపాళి., శరీరాన్ని అవసరి మైతే _పాణాల్ని కూడా త్యాగం చెయ్యటానికి సిద్ధంగా వుంది. కాన్‌ అది నిమృది ఎరు? జడ్డి యెదుట వెయ్యి నౌల మొవోన పెట్టుకు నుంచుని, 'నా వృతి నెరాలు వేయటమే అయినా. నేనీసారి నిర్దోమరాల"నని నోటితో అంటే నిమ్ములడా ? ఆంస్యై కొద్ది జడి తనవి మిరిచిశిడ. - ఫిట్తాడేమోనిని ఒముమానవడి సాగింది. నత్మే మడు పరధ్యానంతో “నేను ఇఏ వెడతాను” అన్నాడు. దిజిలీ తలళెత లేకపోయింది. తాని ఈసారి అమె నోటోంచి మాట అత్‌ టౌ వచ్చింది. “వళ్ళంద్‌. నేను నద్యునిదాన్న మీ నమ్మ కుఠడా ఒపరాథ కారలిడి | పతివావల"న. అంతర్యామి వున్నాడు. మరణ మాంన్నమయ్యే వరకు ఆప్బై - దలిపోలేడు” అన్నది. కొంచెంసేపు ఎదలకులడావులడి, “ దేవాాఆయాఅన్నటిలోను దేవ పూజ జరగిసిమాట నెజిమె. దా.లో వుండేవారంతా దెవాలుకారు పని చూచి తంవంచకశపోయినా కాఅర న్నిమా తం పోలేవుో. అంటూ, కాళ శి చప్పుడి విం తిలత్తిచూబలది.. సత్యేల్వదుడు మెల్లగా నడచిపోతున్నాడు. స్వభాం క వ్యతిరేకంగా విదోహం చేయవచ్చున. కాని దాని అసి త్వాన్ని సంపూర్తిగా రూపుమాపలేము. ఆడదానిని శారీరకంగా అనేక ఆక్యాచారాలు చేయవచ్చును కాం ఆమెలోని త్రీత్వాన్ని మ్మాతల నాశనం చేయలే, ఓజిలి నెర్తకియైనా స్ర్రియేగా * జీవితలలో అనేక వడుదుడు కులు చేయటలఅవల్ల అపరాధినియైనా ఆమెలో స్తీశ్వపు అస్తీ త్వమున్నది

ల్లీ రాధారాజీ గదా! కొంచెం సేపైన తర్వాత ఆమె గడిలోకీ తీరగ వచ్చేటప్పటికి మత (ప్రాయమైన ఆమె నారీ _పక్కతియే అమ్మ ళ శృర్శతోనో మేల్కొ ఎది, ఈ కా సేపట్లో ఆమలో కలిగిన మార్చును ఆ తాగు టోళులు కూడా [హించారు అన్సి కళ్ళు వ్మ్యరగా వున్నాయేం బిజిలీ 1 వాడెంత పిచ్చిముండాకొడుకుః శాకివోతే ఇలాంటి అమూఆ్య వస్తువులు! కూడా నోట పెట్టకుండా పొతొడాః పోతేపోయాడ.లే, ఇటుతేం... ...* అని స్వయంగా పశ్ళెం దగ్గరకు లాక్కుని తినసాగాడ..

కాని ఈ మాటల్లో ఒక్కటి కూడా బిజిలీ చెవిని పడలేదు. ఆక స్మాత్తుగా ఆమె దృష్టి పాదాఅమిద పకింది. కాళ్ళ గజ్జెలు ఇంకా అలాగే వున్నాయి. ౪న విషసక్పాల్లాగి చుట్టుకున్నాయి. వెంటనే ఆమె వాటిని విప్పి పసిరి హెరేసిఆది.

“గజ్జెలు విప్పి వెళావేంంో ఆని ఒకడు అకిగాకు.

బిజిలీ తలెత్తి చూచి చిరునవ్వుతో “ఇక వీటి ఆవసరంలేదు అన్నడి,

“ఆలంటే...2”

“త్యజిలంచటమే.”

ఫలహారం పుచ్చుకుంటున్న రసికుడు *ఏమి రోగము వచ్చిందే” అన్నాడు.

విజిలీకి నవ్వు వచ్చింది. *ఏ రోగతవల్తయితే.. వెలుగుతో. చీకటి అశ నా ఆ ళా సూర్యానితో ని వస్తుందో, ఆ రోగలతోనే మీ విజ్లిలి _ న్వాళ చిరమతి నందిండి” అన్నవి నవ్వుతూ.

ఆ శర్వాన నాలుగేళానాటి సలగతి. ఆఅకత్తాలో ఒక పెద్ద భవలతిలో జమీందారు కొడుకు అన 2 పాశనమహోత్సవము జరుగుతూండి. విలదులన్నీ పూర్వ యినాయి. ముఠతదు పలదిట్లో సాయం[తల మేజువాణీకి ఏర్పాట్లు జరుగుతున్నాయి. రకరకాలెన అభినయాలు, నృత్యాలు, వొట

ణి న కత్తేరీలు జరుగుతున్నాయి. _

న ర్తికలు పలడిట్లో ఓక (పక్క-న కూర్చుఎ వున్నారు. మెజువాణీ శేసేడి వీరే. భపంతి పై అలతస్తు వరండాలో పరదాచాటున రాధాశాణీ ఒక్క-తే కూర్చుని ని ర్తికఆను చూస్తూవుంది. పేరంటాబ్ళ ఇలకా రాలేదు*

సత్మేందుడు వెవకనుంచి నిశ్శబ్దంగా వచ్చి ఆబ్షల్రత్ర ధ్యానంతో చూసున్నా ఎమిటి 1” అన్నాడు

రాధోాణి భర్త మొహంకేసి చూచి నవ్వుతూ, “ఏమీ లేదు! ఆ

నర్తకి ఎలా ఆలం: రించలిదో చూసుున్నాను* తఅవని తలంపుగా ఇలా వచ్చారేలి శా ఆన్న దిం “వ్రాఎలి లుప్పు ఒంటఏగా కూర్చున్నావు తొంచెల చూచిపోదామని వచ్చాను.” ఆచ్నాడు ఎత్మేళ్యదుడు నవ్వులాటగా.

“చాల్దే, పోండి”

ఆన్వ్యైంగా. 21 ఆయితే, వారిలో నీ కెవరు అంచంగా పున్నారో చెప్పు 1”

రాధారాణి వేలితో మామూలు దుస్తులతో కున్న ఓ నరకిని చూపించి “అమె” అన్నది,

త

లీ రాధారాణేీ “ఆబు చాతి ఒంహీనంగా వుంది. జబ్బు మనషి” అనా డు సత్యేల్వదుకు “ఆమినా ఆమె అందరికంటే అందలగా వులద. కొని వాపం పే రాలుగా కనపడుతూ వుంది తక్కినవాంలా ఒంటిమిన నగలేషమీ లేవు * “కావచ్చు. కొని వారిలో ఎపిరెంత మొత పుచ్చుకుంటాళ్‌ తెలుసా + “తెలిలయుదుో సత్మేర్యదుడు ఒక్కొాక్కరినే చూపిస్తూ చోవారిద్దిరికి ముప్పయ్యేసి రూపాయలు, ఆమకు ఏఖై యువ్వాలి. నువ్వు పేదరాఆవని అంటున్న అవిడ రెండువందల రూపాయలు పుచ్చుకుంటుంద” అన్నాడు. = రాధాాణి ఆళ్చర్యంతొ, * రెండువందఆ రూపాయలాః బాగా పాడు తుఠదా ఏమిటి అన్నది, “ఇప్పుడు ఎలా పాడుతుంటో తలియదుగాం, సాలుగ్రెదేళ్ళ (క్రితం వాగా పాడేదని ఆలతా ఆషకుంటూవులటారు.” “ఇత డబ్బిచ్చి తసుః”చ్చింద ఎందుకు 1* “అంప త దస ఆ) వాదు. అదికూడా చాలా కషఎమిఎ న! (బతిమాలి బామాలి ఓప్పించాల్సి వచ్చింది.” రాధాాణి మ._.త = గ్నిర్భంతో “కన్చివ్వటల కాకుండా ఇంకా (బతిమలా ఎం హూడానా అన్నది, సత్కేం గుడు క్సర్చీ డగ్గరగు లాక్కుకూర్చుని, శొజ్బ్ట్యల్భ చ్నైదటి సంగతి ఆమెఆవ్న త్తి వవలిపెట్టిండి, రె.డవది, ఆమెలో ఎన్ని రూప గుణాలు, శక్తి నామర్థ్యాలు వున్నా ఇంత డబ్బు ఒక్కసారి ఎవ్వరూ

థఇాధాడాణీ త్తి ఇవ్వరు. అతిదుచేత ఆమె ఎట్టుమని ఎక _జకీ గాదు. ఇవన్నీళకుండా నా పటుదఆ. =, .మూడవకారణం...* అన్నాడు. రాధారాణి మూడో కారణాన్ని నమ్మ లేదు. ఆమె కుతూగలలతో చె ఎరవచ్చి, ఆక్సి ప్టుడల సరేగాని, ఆమెన తి ఎందుగు వదిలి పెటిందో గ్‌ గ్‌ గ్‌ యి తెలుసా * అన్నది. ఉఅల్వ్యిట్రావా క్‌ం( చెప్పు $ సత్యేలదుడు క్షణం సేవు మెడలకుండా వుండి, “ఆమె పేడ నిజిలీ...ఆయితే రాణీ ! యిక_డికి ఇచికెవలైనా వస్తాకమో * లోపలకు వెళదాం పద ౯ అన్నాడు. “వెళదాం పపొ అని కాథారాణి లేచినలచున్నది న! | గ భర పొదాఅవద్ద కూర్చుని రాధారాణి విషయమంతా విన్నతర్వాత చివరికి పయటచెంగుతో కన్నీళ్ళు తుకుచుకొన *ోఅందుకణం ఇన్వాళ ఆమెను ఆఅవమానపరచి పగ తీక్టుషంచారా ? మీకు ఈ బుద్ధి ఎందుకు పుబ్టిందిహో అన్నది. ఇటు సత్యేల్మదు కికూడా చెప్పేప్పుడు మధ్య మధ్య అనేకసార్లు ళా గొంతు సిండుకొచ్చిలడి. గోఅవును. పెగ తీర్యకంటున్నాను. ఈ విషయం మన ముగ్గరికితప్ప యింకెవంకీ తెలయదు” అన్నాడు. ళ్‌ రాధారాణి మాట్లాడకుండా మళ్ళా ఒకసారి పయఓ చెంగుతో కన్నీరు తుడుచుకొని బైటికి వెళ్ళిపోయింది పెద్దలతో పఠిదిరంతా సిండివుంది ఆపె వరలడాలోలలి ..తయి ఘూ జానీ

విర్ర రాధారాణి దుల కిలకిల నవ్వులు పరదాలు దాటి బైటికి వస్తున్నాయి న ర్తకులందరూ మేజువాణీ డిగ్గరకు వచ్చారుగా, చిజిలీమాతం తల వఠలచుకొని ఇంకా అక్కడే కూర్చుని వుళది. ఆమె కనుకొఅకుఅవెలట కన్నీరు కారుతూవుంది. మొదట్లో ఆమె బొగా ధనల కూడబెట్టింది. కాని దీర్ణమైన ఈ అయిడరు సఃవశ్సరాలలోనూ అంతా ఖర్చయిలది. థనాభావలవల్లే గత్యంతరం లేక, అయిదేళ్ళ కిలదట పట్టుదలతో పరిత్యజించిన వ త్రిని మళ్ళా ఇవ్వా! స్వీకరిలచనిఅసివచ్చింది. కాని ఆమె సభికులముందు ళలెత్తి నిలబగలే పోయింది. తన శరీరలి ఇలా స్వాధీవల తప్పిపోయిలదని గలటకు ముఃడ అమె వూహపిలచలేదు. |

“మిమ్మల్ని పిలుస్తున్నారు $”

దిజిలీ తలెత్రి చూచిలది, పన్నెలడు పదమూ డేళ్ళ క్మురవాడు ఎదు రుగా నుంచున్నాడు, ఆతను ఫై వరళలడాకేసి చూపించి, “అమ్మగాడ మిమ్మల్ని పిలుస్తూ వున్నారు” అన్నాడు,

బీజిలీకి నమ్ముకఠ కలుగలేదు. “ఎవరు పిలిచేడి 1”

“ఆ అమ్మగారు పిలుస్తున్నారు”

“*న్సవ్వెవరవు ఖా

“*వారి నౌకరునుు

వీజిలీ తంకాయ తిప్పి, *లేదుం నన్ను పిలిచి ఉండరు. నువ్వు పౌరపడ్డావేమో ! మళ్ళా ఒకసారి వెళ్ళి ఆడిగిరా అన్నది.

క్మురవాడు కొంచెల సేపు వున్నతర్వాత మళ్ళీనచ్చి “మీ క్స్కేరేగా వీజిలీ | మిమ్మల్నే పిలిజేది రలడి. మీకోసం నుంచుని వున్నారు” అన్నాడు.

బిజీలీ వెంటనే కౌళ్ళుగజ్జెలు విప్పీ ఆక్కడవేసి, ఆ క్కురవాని వెలట

రాధారాణి ల్లి0 లోవలికెళ్ళింది. బహుళా పిశ్రేషమైన పనేమైనా వుండి, యజమాగుకాలు పిలిచిందేమో ననుకుంది.

రాధారాణి బిడ్డ నెతుకుని పడకటింటి గుమ ంవద్ద కుంచుని వుఠిదిం కొంత భమింతోనూ, కొంత సంతోషలతోనూ బిజిలి ఆమె ఎదుటకు వెళ్ళి నుల" న్నది వాధారాణి ఆత్యలతాచకలతో ఆమె చెయ్యి పట్టుకుని లోపఅకు తీసుకెళ్ళి బంవంతాన కుర్చీమిద కూర్చోబెట్టి, *నన్నెరుగున్నావా అక్కా?” అన్నది నవ్వుతూ -

ఓజిలీ చకితుంూ వై ఆమె మొహంకేసి చూస్తూ నులచున్నదిం రాధారాణి తన చలకనున్న బిడ్డను చూపిస్తూ, “నువ్వు సీ చెల్లెల్ని గుర్తిల చకపోతే మానె, వీణ్డీహావా గు రిలచకపోజే చాల కోపం వస్తుంది” అని ఆమె నవ్వసాగిండి.

ఈ నప్వు చూచినాహడా లిజిలీ నోటివెంట మాట రాలేదు. అండ కారపూరితమైన ఆమె మనోజిళం (కమంగా స్వచ్చ్భం కాసాగింది. బిజిలీ తదేక ధ్యానంతో ఆ పిల్ణవానికేసి చూచి చప్పున రెండుచేతులూ జాపి తీసు కొని హృదయాని కేసి గట్టిగా హత్తుకుని ఏడ్వసాగిలది.

“ఇప్పటితైనా గు ర్రించావా అక్కా ౯ అని అడిగిండి రాధారాణి

కొట్ర. గృ ర్రిలబాను చెల్లీ క

“ఎము[ దాన్ని మధి౭చి, దానిలో వచ్చిన గరళాన్ని నువ్వు (లాగి అమృతాన్ని నాకు దానల చేశావు. వారు నిన్ను | పేమిఃచారు. కొని నేను పొలదగలిగాను” అన్నది రాధాంణి.

విజిలీ సత్యేం, దుని ఫోటో ఒకటీ తీసుకొని తదేకధ్యానంతో చూస్తూ, గోవి స్వరూపమేగా అమృతల అక్కా | ఆ విషయంకూడా ఈ

| గఛాధారాణ కరమపాొపిషిని చిరలజీఫిగా. చేసింది 1! అయినా నేను వంచితురాలకూ అన్నది.

రాధారాణి దీనికేమీ సమాధానమివ్వకులడా, "వారిని ఒక్కసారి కళల సుకుంటావా అక్కా *” అన్నడి.

బిజిలీ క్షణం సేపు కళ్ళుమూసుకొ ) “నాలుగేళ్ళ కిం వారు ఈ కులటను చూచి ఏడగింపుతో. మొహం తిప్పుకు వస్తున్నప్పుడు మళ్ళా కనబడతారు, మళ్ళొ కలసుకఠిటారని సగరంంగా అన్నాను, కాని ఆ నాటీ నా గర్వల ౨లవదు. గర్వభంజకు డైన భావంతుడు ఆ నాటీ నా గర్వ ఎందుకు అణచాడో ఇవ్వాళ తెలిసి వస్తూందో అని పయట చెంగుతో కన్నీరు తుడుచుకుని “భౌతిక కష్టాఆమూదింగా. నేను భగ వంతుణ్ణి సిర్ణయుడు, నష్టురుడు అని అనేక నిందలు వేశాను. ఈ పాపిష్టి దానియందు ఆయనెంత దయచూపాడో నాకు ఇప్పుడు తెలుసుండి. వారు మళ్ళా వచ్చినట్లయితే నేహూ సొళనమయ్యేదాన్ని, వాంనీ నాశనం తేసే దాన్ని” అన్నది.

రాధారాణి దుఃకాతిరేకంతో ఏమీ మాట్థాడలేక పోయింది

మళ్ళా ఎప్పుడైనా కనపకితే వారిపాదాలంటి క్షమాపణ కోరుకులదా మనుకున్నాను. ఇక ఆ అవసరమేమీ లేదు నాకు. ఫోటో మ్మాళం యివ్వు చెల్లీ ? నాకు ఇతతకలటే కావలసిందేమీలేవు. కోంనా భగవంతుడు ఇక సహిలచడు సరే ఇక నేష వెళతానో అన =టిలీ లేచి = లచున్నది.

రాధారాణి రుద్ధకంకంతో “మళ్ళా ఎవ్వడు కనబడతావు ఖక్కా అన్నడి,

కలేదు. ఇక కనపడను, నాకొక చిన్న యిల్లు వుండి, దాన్ని అమ్ముకొని వీలైనంత త్వరలో ఇక్కడషేంచి వెళ్ళి

రాధొారాణీ ప! పోతాను. అయితే ఒక్కసంగతి అడ.గతాను, చెబుతావా చెల్లీ ॥ ఇంత గ చ్‌ నళ న పికి

కాల తర్వాత తలవ:. తలంపుగా నన్ను ఎందుకు జప తెచ్చు కున్నారు 2 పిలవటా కి విచ్చిన వనిషి మదు షేద చప్పవలసిస అవసర మే ముబ్బందిః ”

సిగ్గుతో -=ధ్రావాణి చ హం వ్యరబకిపో మిఃది తఅ వంచుకుని మదిలకుండా కార్చుంది.

ఓటిలీ కొంచ. సెపు మౌం:గా వుండి, *నష్న అపమా? లచటాసకే తిదు 1 అందుకేనా ' ఆంలకు తప్ప సన్ను ఈ విధంగా ఇక్కడకు రప్పించిన కారంణపుములటుండి” అన్నది.

రాధా" ణి ౩౨౪ మరీ వంగిపోయింది. ”జిలీ నవ్వుతూ, ఆ ప్రిన్సిట్రో సీవు సిగ్గుపువఆసిన అఆవబరమెములడి చెల్లీ 1 కాని వారుకూడా చాలా పొర పడ్డారు నా వద్ద నాదనేది ఏఎిలద్‌? నాకు అవమానల జరగటానికి. సర్వస్వం వారికే ఆర్చించా _. ఆలా+టప్పుడు నా ఆవమానిల వారి అవమా 0లకదూ ?” అన్నది.

“నమసెొా-6౦ అక్కా ౯

“*నమనొా రి బల్టీ | సన్ము ఆశ్చీరదెంచే అధికారం నాకు బేక పొయినా జ్యాచదయపూర్చకంగా పి పసుపుకుంకుమ అకయలగా వులడు గాక ఆను భి” వింతొణ్ణే (పార్టిస్తున్నాన.”

అవాలని. టకై మదూనానా

ఛాయా - పకాష్‌ అఏలోనే అలా ఎప్పటికీ జగగిదని గొలతుపట్టుకంటే నేన్వే చెప్పలేగ జరగివచ్చిను. లోకలలో ఏ మూఆఅ మి జరు తూవుంటే ఎవరికి అలతు, ఆనుకులటే ఈ కథ చదువు. “దీనివల్ల ఎవరికి ఎలాళిలీ నష్టమూవుంరడు" అని నా నమ్మకళ, కథ (వాయిటానికి కూర్చున్నప్పుడు (వాసినదళతా యధార్థమౌతులద (పతిజ పట్టలేదు. (వాసినదానిలో రెండు మూడు పళక్తులు ఆజద్ధం కావచ్చు, అస్వాభావికల కావచ్చు. అభిపాయ భేద ముండవచ్చు కాని దాసివర్లి అయ్యేదీ పోయేదీ ఏమీలేదు. ఆ నాయ కునిపేరు యజ్ఞద త్తముఖర్జీ. కాని సురమ ఆతన్ని " పకాష్‌ అంటుండి, నాయికపేరు విననే విన్నావు. యజ్ఞదతుడు ఆమను "భాయా" అని పిలుస్తూ వుంటాడు. వారిద్దరిలో ఎవరు భాయా ఎవరు పకాష్‌, అనే మీమాలస తేఆక మొదట్లో కొంతకాఅలిపాటు కలహం జరిగిండి. చివంకి సురమే “నీ తెలివితేటలు ఈ మ్మాతత కూడా గహించలేకపోయినాయి నువ్వు లేకపోతే నా అ సిత్వమే వుండదు. కాని నేను లేకపోయినా నువుం చిరంజీఎవై వుండగలవు కనుకనే నువ్వు “పకాష్‌" నేను “ఛాయను” అన్నది. యజ్ఞదత్తుడు నవ్వాడు *ోఓకపక్షపు డకీ పొందాఆనుకుంటే పౌందు, కాని వైసలామ్మాతల ఏమీ కాలేదు” అన్నాడు.

“నాకేల * అయిలడి, బాగానే ఆయిఆడి, ఇక తగూలాడ నవసరం లేదు [పకాష్‌ 1 నువ్వు '%పకాష్‌'ఏ. నేను శ్రీమకి “ఛాయను” అంటూ భాయా పకాశ్‌న పలువిధాణ యాతన పెట్టిలది

గ ఓ త

ఛోయా- పకా ష్ష్‌ 88 కథ ఇంతవరకు జరిగింది. ఇ పితోనే దృంద్వయుద్ధల జరుగు తుఠదని భయిం ః వీరు త్త పుగుషు అంటావు నువ్వు త్ర-పుకుసులెగాన, పతి.పత్నులు మ్మాతం కాదింటాను నేను. వైరవ్య పేమని కన్నె రజేస్తావు నువ్వు, చాలా పతి _పేమంటాను నేల, మీ కెలాంటి నమ్మకమూ వుండదు. మొహళల చిట్టించుకొన వయ స్ప్సెంత' అంటావు ఒవ్వు ప్రకాష్‌ వయసు ఇరవైమూడేళ్ళు. ఛాయకు పద్దెనిమిదేళ్ళుని చెలుతొను నేం ఆ తర్వాతకూడా వినదఆచుకుల టే 1వారంభిస్తాను. నూనుగు మసాఆ యజ్ఞదత్తునికి కళ్ళకు అద్దాలు, జుట్టుకి తెవండర్‌ సుగళధల, వంటిన చొక్కామిద గమ్ముమంటూన్న ఎసెన్సు- కొళుకు, ఛాయ తన చేతులతో పువ్వులల్లిన ముఖమల్‌ స్లిప్పర్లూః చరువాలసండా ణి శ న! పుస్తకాలు ఇంటినిండా దాసదాసీఆతో వున్నాడు. టీవిలుముందు కూర్చుని ఉత్రరల రాసువంటున్నాడు- ఎదురుగా పెద్ద నిమవుటద్దం వుంది. ఛాయ మెల్లగా పరదా తొలగిఠలిచి లోపలకు వచ్చింది చదఆరుంకా వెనకనుంచి వెళ్ళి యజ్ఞవళత్తు = కళ్ళు మూయాోలని ఆమె పయత్నల కాని వెనుకకు వచ్చి చెయివాఎగానే. ఎదుమగానున్న అద్దం రసపడింద్‌. యజ్ఞదత్తుడ. ఆమ ఒ.హాంకేపిచూచి చివునవ్వు నవ్వు కుంటున్నాడ- సురమకుకూడా నవ్వువచ్చింది. *ఎందుకు చూళావు 9” అన్నది. “అది నా అప్పేనా “*వ్హర్రి ఇం3వరిది *” “సగలి నీది, తకిి_న సగం ఈ అదాసది” ళల “మూ సెయ్ము వద్దు, కాని త్కినడాపికి ఏమె చేసావు” కే

సురమ రెండు మూడౌర్షు అటూ ఇటూ తిరిగి *పంశ్‌" *ప్రమ్సిటీ ఛాయా “న్నవ్వు రోజురోజుకీ ఇలా చిక్కి-పోతున్నా వెలదుకన శా ఎన్సాక్సు అలా కసిపించడంలేదే 1” “ఐతే నువ్వు సరిగా అన్నం ఎందుకు తినటలలేదు 1” యజరతుడు. నవ్వుతూ, “నువ్వు పోట్టాటకి వచ్చావా ఏమిటి. స సురమా 1 అన్నాడు. “*జవును” “*ట్టుది నాకు యిష్టలలేదు.” అన్నవు వివాహాం ఎందుకు చేసుకోవు 1” ఎర్పిస్పకి సమాధానలి కనీసల రోజుకొక సారైనా చెబుతూ. విస్తు న్నాను" “శ్చేస్పక్రోక తప్పదు.” అవతే; నువ్వెందుకు వివాహళ చేసుకోవు సురమా 1” సురమ ర జ్జదత్తుని చేతిలో ఉత్తరం లాక్కుని *ఫ్టీ |, విధప శెక్కడై నా వవహమౌతుందా 1” అన్నడి, న! యజ్ఞదత్తుడు కొంచెం సేపు మెదలకుండా వుండి, “ఎనంక్‌ తెలుసు! కొలంరు అవు తులిదంటారు కౌలడరు కాడలటారు” అన్నాడు.

భఛాయా-[పకాష్‌ తల్‌ యజవతుడు ఒక దీరనున -ట్టూన్సు విశచి “ఆమికే ఎప్పుడూ వ యులు శు నాకు సేవవసూనే కాలల గడుపుకాంా ఒమిటి " అన్నాడా “ఆగ ఆ అమె బొటవొట కన్నీకు కార్చింది, యజవళుడు ఆమె కన్నీరు తుడస్తూ “నీ మకసులో కోర్కె న లె ఉని ఏమి..* నాకు విశధంగా చెప్పవా సుకమూ *” అన్నాడు. నన్ను బృఅదొవనలి పంపు” “నన్న వదిలిపెట్టి వుండగిఅవా *” ప! సురమ నోటమాట రాలేదు ఆమె కళ్ళవెలట కన్నీరుమా తథ కాలు వలు కట్టసాగినై. క్ర కథ మళ్ళీ చెప్పు యజ్ఞ అన్నా కం “అడే నన్ను బృందావనంలో కొన్ననాటి గాథ, ఎంతకుకొవ్నావు”ో “*వీళై రూపాయంకు. నాకు అప్పుడు పద్దెనమిడేళ్ళుంటాయి, బి, ఏం పషవైన తర్వాత పడమట సంచావానకి వెళ్ళారు. అమ్మ అప్పుడు బతికే ఉంది ఆమెకూడా చవెంటవుండి ఒకనాటి ఉదయాన వైష్ల “దళ మెకటి మాలరీకుంజి దగ్గరనులిడి భజన చేసుకులటూ. వెళుతూంది. =రిలో మొట్ట మొదటగా నేను నిన్ను చూూవ. యౌవవసౌరపు పఫమసోపానం ఎక్కు గానే _పపంచమళతా కనులపండువగా కనపడుతుండి దాని మాధుర్యాన్ని చవిచూడటానికి రెలడు కళ్ళు బాలవు. మనసులాలటి మరి రెండ.6ళ్శతో దాని శోళ ననుభవిలచాలని కోర్చె కలుగుతుంది, *..ఇదేమిటి సురిమా + ఏడుస్తున్నావు *” అన్నాడు, అలీ

క్రి ఛాయా (పకా ష్‌.

“లేదు నువ్వు చెప్ప

“అప్పుడు నువ్వు పదమూడేళ్ళ నవీన వైష్ణవవి.__చేతిలో, తలబురా ఉంది, క్రీ ర్తనలు పాడుతున్నావు.”

“ప్రో నేను పాడగలఅనా ఏమిటీ *”

“ఆప్తుడు పాడేదానివి ఆ తర్వాత ఎంతో పర్షిశమతో నిన్న పొందాను. నుష్వు బాహ్మణ బొలవితంతువు. $౧ తల్లి తీర్ణయా తకు వళ్ళి మళ్ళీ తిరిగిపోలేదు. ఇక్కడే చనిపోయిండి. నేను నిన్ను తీసుకుని మూ అమ్మచేతి కప్పగించాను. ఆమె హృదయానికి హత్తుషులది. ఆమె చని పోత్రూ మళ్ళీ సిమ్ను నా కప్పగించి పోయింది.”

“మా ఇల్లెక్కడ యజ్ఞ అన్నా +

క్త ష్టనగికం వద్ద ఎక్కడో వుందని విన్నాను.”

“*నాకు ఇంకెవరూ లేరా!

“నేన న్నానుగా, నేనేనీ సర్వస్వలి సురమా;”

సురమ కనుకొఆకుల్లో మళ్ళా నీరు తిరిగినై. “నువ్వు నన్ను మళ్ళా అమ్ముతావా [౯ అన్నది.

“లేదు అలా చేయలేను. నన్ను అమ్ముకోలదే ఈ పని ఎప్పటికీ జరగదు.”

సురమ ఏమీ మాట్లాడలేదు. కన్నీటి కళ్ళతో అతనికేసి చూస్తూ ఉండిపోయిలది చాలా సేపున్న తర్వాత మెళ్లిగా “నువ్వు ఆన్నవు, నేను చెల్లిల్ని, మనిద్దరిమధ్య ఒక వదినను త్రీసుకురారాదు అన్నయ్యా $ అన్నది.

“*ఎలదుకు 1”

ఛాయా = (ప కొష్‌ 807

“=పగఆలతా ఆమెను సిలిగారించే నీ ముందుకు తీసుకొచ్చి కూర్చో బెడ.తూ వుఠటానషలొ

“అల్మానువ్వు హృదయపూర్వకలగా చేయగలవా *

సురమ తల పైకెత్తి అతని కళ్ళలోకి చూచి *ఈర్ష్యపడటానికి నేనలత ఆధిమురాఆనా ఏమిటి ॥” అన్నది.

“*ఈర్యపడవుగాని, నీ స్థానాన్ని కోల్పోతావుగ :”

• ఎందుక కోల్పోతాను ? నేను రాజుకు వజునయ్యే వుంటాను. ఓక మళ్మితిని మాతం సాయల తీసుకుళటాను. ఇద్దరమూ కలిసినీ రాజ్యాన్ని నడుపుతాం. చాల అనలదళగా వుఠలటులది.”

“*దూడు భాయా ! నాకు వివాహత చేసుకోటానికి యిష్టతి లేదు. కాని నీకు ఒక చెల్లి అవసరమైతే తప్పకుండా చేసుకులటాను.”

*ఆ( తప్పకుండా చేసుకో, చాలా ఆనందంగా వుంటులది. ఇద్ద రమూ కలిసి చాల కులాసాగా కొలత గడుపురాం”

అని సురమ మనసులో 'మూడుతరాలలో నా వారంటూ ఎవరూ లేరు. మానాభిమానాలుకూడా లేవు. కాని నా మూలాన లోకమలతటా ఎందుకు ఆపవాదులేసుకు తిరుగుతావు ? నువ్వు నా దైవానివి ! నువ్వు వివాహం చేసుకో, సీ మొహల చూచి నేనంతా సపాలచగలను ఆనుకున్నదిం

ద్రంకత్తాలో తెలుసుకోకులడా వులటే పక్కి-లటి. సలగితులుకూడా తెలుసుకోనివార్కు తెలుసుకుంటే పుట్టుపూర్వో త్తరాఅన్నీ ఏకరువు పెట్టే

శిరి ఛాయా. (ప్రకాష్‌ వారు చాలామండి వున్నారు తెలిసినవారు? యజ్ఞనత్తుడు బి. ఏ. పాసయుజే మాతమేం! వట్టి గాలిం-డు అంటూ వుండేవారు. సంజ్ఞతో సురమ సలగితి సూచిస్తూ ఉండేవారు. అప్పుడప్పుడూ ఈ సంతి భాయా- (ప్రకాష్‌ అ చెవినికూడా పడుతూ వుండేది. విని ఇద్దరూ విరగబడి నవ్వు కునేవారు.

మ౭చివాడి కైనా చెడ్డవాడికైనా, ధనవంతుడైతే మీ యింటికి నలు

“మలచి పిల్లను చూచి చెయ్యరాదు 1 అనేది సురమ సమా ధానలగా.

సురష చెలికత్తె నవ్వుతూ “ఆదే మంచిపిల్ల దొరకటమే. కష్టం, నిన్ను చూచిన కళ్ళతో...” అనేడి.

“పో పాడుమొహమా 1 సురమ వ హల స్నేహంతోనూ, గర్వలతోనూ ఎరబడిపోయేది.

ఆ రోజు ఉదయాన జోరున వర్షం కురుస్తూ వుండి. సురమ గది లోకి రాగానే *ఒక పిల్లను చూచి వచ్చాను ఆన్నడి.

“అబ్బా 1 నెత్రిమీదనులచి ఒక భారల వదిలింది ఎగ్కడో కొంచెం చెప్పు 1? అన్నాడు యజ్ఞదతుడు.

“*ఆ వీధి మేస్తీల యిళటో

“బాహ్మణుడనై కాయస్తుల ఇలటా..,”

“కాయస్తుల ఇంట్లో (బాహ్మలు వులడరా ఏమిటి 1*

కల్లి ఆక్కడ వంటపని వేస్తూ వుంటులడి. పిల్చి చాలా బొగుంటుల దని విన్నాను. వెళ్ళి ఒకసారి బూచిరా : వచ్చితే జేసుకులదువుగాని.ో

ఛాయా _ ప కాష్‌ 89 “లోకంలో ఎకారులు తప్ప ఆధారం లేనంత అభాగ్యణ్ఞా ఏమిటీ నేను [౯ “కారులను తీసుకవా. ఇవ్పాళ నీకేం కొత్తకాదుగా ”” కో లయిటేం..!” దు, నీవు విష చూరా । మనసుకు నచ్చితే మ్మాతిం కాదనకుం” మనసుకు ఏ స్టిశిలోనూ నచ్చదు.” “* చచ్చుతుంది. బాగానే నచ్చుతుంది. ఒక సారి చూచిరా” ఛాయాదేవి (పళాష్‌న పట్టుకొని అ తర్దూ, ఇంట్లో పూసింది. తఆ దువ్వి, బౌట్టు పెట్టి అద్దంములదుకు తీసుకొత్చేప్పటికి యజ్ఞదత్తునికి సిగ్గే సింది. లీ! ఆతిఅయిపోతూ వుండి” అన్నాడు. “కాని ములదు నువ్వు చూచిరా !” అన్నది సురమ. యజ్ఞవత్తుడు బండెక్కి. పిల్లను చూచిరావటానికి వెళ్ళాడు. దారిలో ఒకి మి్యతుడు కనపడేప్పటికి “పద, మెస్త్రిఆ యింటికి. వెళ్ళి కాఫీ (తాగి వద్దాం” అన్నాడు. “ఆంటే...” అన్నాడు మితుడు. “= వారిలట &ర్‌ భిక్షుక పిల వుంది. పెండ్డి చేసుకుంటాను.” ఈ మాప్జాడేది, మనసు వెగ్గర ఉంచుకునేనా' నీకి సలవో ఇచ్చిళిది ఎవరు “మీరు ఎవరిమీద ఈర్ష్యలోపడి చస్తున్నారో ఆ ఛాయాదేవి” యజ్ఞ-త్తుడు "స్నేహితుని తీసుకొని పిల్లను చూట్టానికి మేన్తీఆ ఇంటికి వెళ్ళాడు. పిలి తినాసీమీద కూర్చుని ఉంది. వలలాంటి విదేశీ చీర కట్టకుండి చేతులకు మట్టిగాజులున్నాయి. కాళ్ళకు సత్తురంసు వెలడి కడియా

తీ్‌0 ఛాయా- (ప్రకాష్‌ " లున్నాయి. ఆక్కడక్క డా వాటిలోపఠ రాగికడ్డీహూడా కనపడుతూ. వుండి, తలకు పూసిన చమురుమొవోన కారుతూఅది. ముడి నడినెత్తి న గట్టిగాబిగిలచి ఉంది. స్నేహితులిద్దరూ ఆమెను చూడగానే నవ్వుకున్నారు. నవ్వు కప్పి పెట్టుకొని యజ్ఞదత్తుడు పిల్లకేసి చూచి, నీ పేరేమిటి 1” అని అడిగాడు.

పిల్లి తన పెద్ద పెద్ద న్మేతాఅను అతని మొహలవై పుకు (తిప్పి " కాలరలగా “పతులొ అన్నది

యజ్ఞదత్తుడు స్నేహితుని వీపుమీద చరచి చిరునవ్వుతో “ఏం! గదాధర్‌ *కాదుగదా ?”

'స్నేపాతుడు ఓక చిన్నతోపు తోసి “ఆటే వాగక్క చప్పున ఏటో ఒకటీ నిశ్శయిలచుకో ఆనాడు.

చ ల

“ఆం, యిప్పడేనా 1”

“సక్కే ఏమి చదువుతున్నావు 1

• ఏమీలేదు.” .

“మంచిది.”

“*వపనివాటలు శేయటల వచ్చునా క్‌

(ప్రతుల తలకాయ (తిప్పింది. దగ్గిరనే ఒక్‌ దాసీది నుంచుని ఉంది. శోదాలా చురుకైనపిల్ల బాబుగారూ 1! వండటల, వడ్డించటం ఒక టేమిటి.... అన్నీ తల్లింాగానే చేస్తుంది. నోరెత్తి మాట్టాడదు. చాలా మెతనిదొ అని వ్యాఖ్యానం తేసి చెప్పింది. స

“ఆడ్‌ కనప్రడుతూనే వుండి. తల్కడి వున్నాడా?” ోసలానమానమాాుననానని చాయలు...

న

శి స్రర్లీయ గిరీశ చలి దవోష్‌ (వాసిన బెంగాలినాటకంలో ఒక ప్మాత

పోలీసులు పట్టుకుంటారనే భయంలో ఆడవేషం వెసుకొని దాక్కుంటాడు.

“లేడు.” శ్రలిక్తూడ చనిపోయిందా ” న! “ఆవును” ఈ వె రిపిల కళ్ళలో నీరు తిరగటల చూచి “నీ కెవరూ లేరా ఓ ఆ అన్నాడు యజదతుడు. నం. ఆభ్రేక్యో మ్స ఇంటికి వస్తావా కా ఆమె తలకాయ (తిప్పి “వస్తాను” అలది, ఇంతలో ఆమె ద్సవ్షి కిటికీవె పుకు మరలిండి. కిటికీలోలచి రెండు కళ్ళు నిప్పులు కురిపిస్తూ ఉన్నాయి. ఆఎ విమపడి “రామ” అన్నది, బైట మేర్రిగారు కనబడ్డారు మో ఉ “పిల్ల ఎలావుంది !” ఆబ్సాగానేవులది.” *పయిత్తే పెండ్లి ముహూర్తతి నిశ్చయిచుకులదామ" గలా "ఆం ఆలో పన్నెండు పదమూడేళ్ళ వయస్సుగల కుర ంచేతిలీంచ రయ డైన రసహీనుు డె. రైనా ఆభిపచితో చదువుతూన్న నవలల. లాల దాస్తే దానికోసం ఆతం హ్బ్ళెదయంి. ఎంత ఆరాంపడణలుంద్తో అంగ ర

శ్రీల ఛాయా -పకా ష్ష్‌ సురమ యజ్ఞదిత్తువకోసం వ్యాకులపడసాగిలదిం ఏమీ వెతికి తీసుకొసుందో ఏమి తెలుసు, కుర్చీ, బెంలీ, సోఫా, పక్క, గడి, వరలడా అన్నటిమీద ఆమె మఠిడిపడ.తూ వుంది. ఒజారువై పు కిటికీ ఒక్కటికూడా ఆమెకు నచృ లేదు, కొలచెము సేపు దానిమీద కూర్చోసాగిలది. యజదత్తుడు గదలోకి లా వచా ఎడుం “ఏమెలిది (ప్రకాష్‌ మహాళయా 1” (కాష్‌ మొహల గంలీరమైండి, “నచ్చిందా ఖ్‌ “అవివాహలి ఎప్పుడు” “బలహుళా ఈ మాసళలోనే ఆనంటోత్సాహళలతో సురమ దగ్గరకు వచ్చిలడి. కాని ఆమె ఎలాంటి గిల్లింతూ శేయబేదు. నాతోడు, నిజల చెప్పు!” అన్నది “ఈ పీడేమిటి! నిజమేగా చెప్పేది 1” “మ్నహలివవిక చూచి చెప్పు, నచ్చిందా ఖా ఈల చప్పున మాట్లాడటా.కి సురమకేదీ దొరకలేదు. విదలింపుతిన్న క్మురాడిలాగ తలకాయ అటూ ఇటూ తిస్పి “నేను మొదటే. చెప్పానుగా $ అన్నది. యజ్ఞఎత్తుడు తన ఆలోచనలోనే మునిగి వుండి ఈ మాపేమీ విన లేదు. దాాకొక అర్థము. అటుందని అతను ఊహిలచనుకూడాలేదు. ఎందుచేత నంటే నిచ్చుతుందన్ని విషయల సురమ ఎప్పుడూ. చెప్పను కూడా లేదు, ఆమె స్వయలగా కూడా పిల్లను చూడలేదు- ఇంత తొలదరగా నచ్చుతుంద ౪

భాయా- ప్రకాష్‌ శ్రీ

స.బ౭ధం ఖాయమౌతు*దని ఆమె ఊహించనుకూడా లేదు. అండుచేత ఆమె రాతి-బగళ్ళు గదిలో కూర్చుని ఈ సలగతి ఆలోచిలచసాగిలది. *ఈ పెళ్ళి జేయప సూూఃొ అన్నాడు"

“ఆరే 1! అగ్నఠికూడా భాయమైలది ఆదెలా జరుగుతుంది శై

*పస్పి ఖాయం కాలేదు.”

“*అఆదీమీ కుదరదు. ఆ అనాధబాల సుఖపడాలన్న సలగితికూడొ కొంచెల ఆలోచిలచుకో । అదీగాక మాటిచ్చి తప్పుకులటావా క్ట

యిజ్ఞదత్తునికి (పఫతుఆకుమారి మొహఠ జ్గాపక మొచ్చిలది ఆ నల్ణిని కళ్ళ శి సహిమ్షకా, కాంతిభావల స్పష్టంగొ కనపడ్డాయి. అందుచేత అతను మీ నోరెత్త లేకపోయాడు. ఆయినా ఆనేక సంగతులు ఆలోచించాడు. సుర మ గురించి ఎక్కువగా ఆలోచించాడు. వర్షపురోజుల వుసీఆలాగి ఆశని మన లతా కల౪వరపాటుతో నిలకిపోయిలడి. ఆవి దాగియున్న వాసగహ్వరలి వెళికినా దొరకనట్టు సురమ అన్నమాటలు ఏ గుపాకాంక్షలోలచి బారులుతీరి వసూ వున్నాయో తెలియదు. అతని కళ్ళములదు తెరలలా అడ్డువచ్చాయి. ఆఅందుశేత సురమ మొహల కనపడలేదు.

"పెండ్లి చేసుకొని యజ్ఞదత్తుడు వధువుని ఇంటికి తీసుకొచ్చాడు. సన్నిపాతరోగి ఇలట్లో ఎవరూలకుడా చూచి కాలికొద్దీ పరుగెత్తి చన్నీటి కులడకు అతుక్కుపోయినట్టు సురమ నూతనవధువు హృదయానికి ఆతుక్కు పోయి౭ది. తన నగలన్నీ తీసి ఆమెకు పెట్టిండి. తన చీరలన్నీ ఆమె 'పెస్టైలో నింపింది శుష్క్మవదనంతో పగ=లతా వధువుని అఆలికరిలచే ఆదం

న! ఛాయా. వ కాష్‌ బిరం చూచి యజ్ఞదత్తుని మొహల గంపెడ్డె పోయిలండి. నిదలో వచ్చిన స్వప్నాన్ని సషాంచవమ్చు. అసహ్యమనిపించగానే మెలకువ వస్తు9ది. కాని జొ గిదవస్థ లో వచ్చిన స్వపష్నణ చూఎడమంటే (పాణసిదికి వసుఐది, ఎంత సేపటికీ పూ రికాదు. కొంత సేపు స్వప్నమసిపిస్తూ ఉంటుంది, కొంత సేష్ట యదార్థలగా తోస్తుఐడి, ఛాయా పకాష్‌లిద్దరికీ యిలాంటి. బావమే కలుగ సాగింది ఒంఠోజున యజదత్తుడు “ఛాయా £” అని పిలిచాడు*

*ఏముటీ యజ్ఞ అన్నయ్యా ?

• పక్ష అనల్రేవా

సురమ ళలవంచుకొప, “కాష్‌ 1” అన్నది.

యజ్ఞకతుకు చేతులు రెండూ జూపి “చెంత కూర్చుని చాలకొల మైంది ఇటురా ?” అన్నాడు.

సురమ క్షణలి సేపు అతని మొహళలికేసి చూచి “వధువును ఒంట రిగా వదలి పెట్టి వచ్చాను” అంటూ ఆమె చప్పున పా.పోయిలదిం

కోపంలో ఎవరినైనా చెప్పదెబ్బ కొట్టితే ఆరను శాంలోంగా క్షమించి పోయినపుడు మనఃస్థితి ఎలావుంటులవో అలాగే యజ్ఞ తుని మనసుకూడ (క్రమేపీ ఉత్సాహ హీనమైపోసాగింది. అతనికి అపరారం చేశాను. సురమ నన్ను హృదయపూర్వకలగా క్షమీళచిలదనిపించింది.

సురమ సర్వాభరణ భూషితలైన వధువు. బలవంతంగా దగ్గరకు తీసుకొచ్చి కూర్చోబెట్టి బై టగాశైం పెట్టిపోయేది. యజవతుకు గెడల కింద

వా బి వా __ ఉ -

చేయి పెట్టుకు కూర్చుని ఆలోచిస్తూ వుండేవాడు. వధువూడా కొంత (గ్రహిస్తూవుండేది.. ఆమె. ఈడేరిన పడుచు కాకపోయినా శ్రీయేగా ! సామాన్య స్త్రీ తెలివితేటఆలో భగివలతుడెవరికి కౌరతరాగయడు, ఆమె కూడా రాతశలతా మేలుకొనే వులడేడి,

పెండ్దయి ఇహ్వాల్టికి ఎనిమిదిరోజులుకూడా కాలేదు ఈ వధ్యలోనే ఆతనొాకిరోజు సురమను పిలిచి, “*బర్జ్వాన్‌ వెళి వధువును మేనత్తకు చూపిలచి వస్తానురా” అన్నాడు.

మేనత్త గారి ఊరు దామోదర నది ఆవళల ఒడ్డున ఉన్నది, మేన త గారింటికెళ గానే “వధువును తీసుకొచ్చాను చూడు అత్తా !” అన్నాడు

ఇ =

"అరే ! పెళ్ళి చేసుకున్నావా ! వెయ్యేళ్ళ ఆయుస్సు నాయనా! చల్మదనిలనిలలాంటి కోడలు, ఇక చక్క.గా సలసారం చేసుకో 1 అన్నది అత.

అందుకనే సురమ పట్టి బంవలతొన వివాహం చేసింది

“* లయితే నురమ వివాహల చేసిందా

“*ఆమేగా జేసింది. కాని దురదృష్టల. నా ఖార్మను శీసుకొని నేను ఇంటికి వెళ్ళలేను”

“అలా ఎందుకని

*నాది నరగణమని తెలుసుగా అకా ! ఆమెది రా్షషసగణల ఇద్దరమూ కలిసి ఒక్కచోట వుండడం కుభకరల కాదని జ్యోతిమ్కడు చెప్పాడు.

“అలాగా నాయనా 1”

“ఆప్పుడు తొందరలో ఈ సంగతులన్నీ ఆలోచించలేదు. ఇక ఈమెమీ ఇంటీవద్దే వులటుంది, _పఠినెలా యాభై రూపాయలు సలపుతూ వుఠలటాను, చాందా అత్తా శ

*ఆ(౧ చాలకెలదుకు ! పల్లెటూళ్ళలో ఏమలత ఖర్చులటులది ?

మ! భఛాయా-[పకా ష్‌ చందమామలా౭టి. భార్య; పెద్దద్దైంది (ప్రాయశ్చిత్త మెద్తెనా చేసుకుంటే పోదూ 1 “పోవచ్చు. అయినా భట్టాబార్యులుగారిని అడిగి కబురుచేసాను” “సరే ఆలాగే చెయ్యి నాయనా ” సాయం[తఠ ఖార్యను దగ్గరకు పిలిచి, “అయితే నువ్వు ఇక్కశే ఉలిడు అన్నాడు.” ఆమె తఅకాయతిప్పి “సరో అన్నది, ఉన్సీక్తేదైనా అవసరమైతే నాకు కబురుచేస్తూవులడు” ఈఫ్య న్రే' “నువ్వు ఉత్త ళల రాయగలవా *ొ “*రాయలేను"” *ఖ్వ్వతే ఎలా కబురుజేస్తావు నవవధువు పెలపుడు లేడిలాగా తనకళ్ళను భర్త మెహలమీడికి పరపి మెదలకుళడా నుంచున్నది. యజ్ఞదత్తుడు మొహల తిప్పుకొని వెళ్ళి పోయాడుం ణం భర్త మేనత్త గారింటివద్ద అమె తూర్పు తెలవారకములదే లేచి పని పాటలలో నిమగృ మైపోయిలది. కూ ర్చోటమనేది ఆమె నేర్చుకోలేదు. కొత్త యినప్పటికీ బాగా సరిచయమున్న వారిలా ఇంట్లో పనిపాటలు జేయనారలభించిలది. ఆలాళటిపిల్ల ఆఅలతిదరికీ వారశటం దుర్గభమని రెండు మూచ్చాళలోనే గహిళచింది మేనత్త, వధువువడ్డ చాలా నగలున్నాయి. ఊరంతా చూట్టానికి వచ్చారు. “ఎవరు శేయించారు అమ్మాయి ॥ మి నాన్నా క” అని అడిగారు ఎవరో,

ఛాయా-పకొ ష్‌ త్త?

“నా తలిదల్నడులు లేరు ఆడబిడ్డ యిచ్చింది *

ఒకరిద్దరు సమానవమయస్కులతో స్నేహల కలిసిన తర్వాత గుట్టు తెలుసుక" _పయత్నించనాగారు. “ల్టి ఆడబిడ్డ చాల పెద్దయెత్తుగఅద్దె వులటుంది.”

“నగలన్నీ ఆమెవెనా 1”

“*ఆమునే"

• ఆమె పెట్టుకోదూ శా

“ పెట్టకోదు: ఆమె విధవ”

““మనకల టే కొలచెల పెద్దది ఆమె బలవలతాన మా పెళ్ళి చేసిండి”

“సి భ్రర్త ఆమె చెప్పినమాట బాగా విలటాడా ఏమిటి శ్‌”

*ఒలటారు; ఆమె లక్ష్మి, ఆలితా ఆమను (పేమిస్తారు"”

“మేడపై కిటికీలోలచి సురను చూచిళది. యజ్ఞదత్తుడు ఇంటికి వచ్చాడు. కాన వెంట భార్యలేదు. ఇలట్లోకి రాగానే “'వదెన్నీ ఎక్కడ వదిలి పెట్టి వచ్చావు అన్నయ్యా క ఆస అడిగింది.

“మేనక గారిలటివద్ద”

*వెలట ఎలదుకు తీసుకురాలేదూ *”

“"కొంతకాఅంపాటు వులడనీ. ఆ తర్వాత చూడవచ్చు”

ఈ మాట సురమ మనసులో నాటుకుపోయింది. ఇద్దరూ మౌనలిగా వుండిపోయారు _పెమ _పేమకులు వాదిలచుకుని తఆవని తఅంపుగా తగూవచ్చి కొంచం సెపు ఇద్దరూ మౌనము.ద దాల్చి కూర్చున్నట్లు వీరిద్దరూకూడా కొన్నాళ్ళపాటు మౌనలగా /”డివాయ.. “శ్నానిసలధ్యలు చేసి భోజనం చెయ్యి, వేళ మిగిలిపోతూవుంది” అనేది సురమ,

“ఆ వెళుతున్నాను” అనేవాడు యజ్ఞదత్తుడు.

అలా కూడా కొన్నాళ్ళు గడిచిపోయాయి,

ల! ఛాయా = (ప కాష్‌

ఒకచోట వుండి సలసారల సాగించటలి ఎప్పడూ ఇలా వుళలడదు మళ్ళీమైతి కలుగుతుంది. యజ్ఞదత్తుడు మళ్ళా “భాయా'” ఆనేవాడు ( పేమళో, కాని ఛాయ '" పకాష్‌" అనేడికాదు అప్పుడప్పుడూ 'యజ్ఞదత్స" అని కూడా పిలిజేద

ఒకనాడు సురమ *మూడునెలలు కావస్తున్నది, వదినన ఎప్మత్త | తీసుకువస్తావు అన్నయ్యా ?”” అని అడిగింది.

యజ్ఞదత్తుడు మాటమలిపి “వస్తుందిలే” అనేవాడు. సుఠమ అశని మనసులో భావల గహిలచి మెదఆకులడావూరుకునేది.

_ “అమ్మాయికి మలే-యా జ్వరత వసోలిది. వైవ్యం అవసరళి...” అస రాసేది, యజ్ఞదత్తుడు దాని అలతంార్థాన్ని (గహీలచి మరికొంత, 'పైకం ఎక్కువ పంపిలచేవాడుం మళ్ళా నెలవరకు ఆ _ప్రమేయమే వెచ్చేడి కాదు. "

ఇంతలో ఒకరోజున తలవనితలళపుగా మేన త చనిపోయిళదని ఉ తరలి వచ్చింది.

యజ్ఞదళత్తుతు వర్దనూన్‌ వెళ్ళాడు వెళ్ళేస్పుడు సురమ వదినను తీసుకురమ్మని ఒట్టు వయిలచుకు మరీ చెప్పండి,

వర్టమాన్‌లో మేనత్త (శాద్దకర్మఅన్నీ అయిపోయిన తర్వాతి ఒక రోజు మధ్యాహ్న యజ్ఞదత్తుడు వరలడాలో కూర్చుని ఇంటికి వెళ్ళాంను కుంటున్నాడు భార్య వాకిట్లో వడ్గపురిదగ్గర నుంచుని వుంద. తలె తి చూడ గానే ఆతు కనపడ్డాడు. అతను శేతిసెగతో ఆమను దగరకు పీలిచాదుం

మ్‌ ఠం భార్య ఎగ్గరకు వబ్బులది. *ఎలదుకు

భాయా-(పకా ష్‌ మ! “ఫ్పిత్రో ఒక మాట చెప్పాలి ** “సరే చెప్పు” భార్య గుటకిమ్‌లిగి “ఒకరోజు మీరన్నారు నా శేదైనా అవసర మైతే... తలో అన్నది “= అవున, అవు ! ఏమి అవసరమో చెప్పు “* ఇంటో ఆలతా నన్ను నిర్భాగ్యురాలని నీచంగా చూసున్నారు న! నూ. యూ ఇక ఇక్కడ వుండదఅచుకోలేదు” “ఎక్కడ వులడదలుచుకున్నావు 1 “కలకత్తాలో మలచి ఇంట్లో ఎక్కడైనా పనివొరికితే వెడతాను, నాకు పనులన్నీ చేతనవును “ప్పీ బ్వలటీ కెడతావా 1” "మా యిల్లా ? ఎక్కడవులది ? ఇప్పుడు వారు వులడనిస్తారా శ్‌ యజ్ఞదత్తుడు తన కేత్తో భార్యమొహల పైకెత్తి “మా యింటికి వస్తావా డం అన్నాడు. “*స్పరమ సీ కోసల చాలా ఆద్దూ పడుతూవులది” సురమ సంగతి వినగానే ఆమె ముహలి సలతోషలతో వికసిలచిలది. “ఆక్క నన్ను ళఈటచుకుంటూ వుందా *” “గ్రా తలుచుకులటూ వులది” "ఆయితే పవండిం 7]

ర్‌0 ఛాయా- ప్రకా ష్‌

ఎఐత వెతికినా ఇతరులను గురించి తినకౌక నిశ్చితాభ్ని హయం వొరకనివారు _పపలచంలో చాంమండి వున్నారు. దాశతో బాటు వారిలో మరొక సవాజగ.ణ౭కూడా వుంటుంది. దానిమీద ఆధారపడి వారు తనను గురించి మరొక రెవర్ని సలవాలడగిటానికీ యిష్టపడరు. నవవధువు & కోటిలో చేరినదే. ఆమె తం సంగతి తనే ఆలోచిస్తులది. ఇతరుల నడగర్త, ఆమె ఆలోచిలచి *మీకు అసభం కలుగుతుందని నాకు బదిం' భయఈగావుంది. కాని వులడినా ఎక్కడివులడను * లేకపోతే నేన కిలదే వుఠటూవులటాను. పనిపాటల కన్నిటికీ వీలుగా వుఠటులది" అన్నది

“పెన నువ్వు వులడటానికి గడిలేదా, ఏమిటి 1”

“ఉంది. కొని కిలదగిదిలోనే వాగులటుఐది,*

యజ్జడళ్తుడు ఇలకేమీ ఆడుగలేదు. ఇవి బౌ తిగా పిచ్చిమాటలు కావని అనుకున్నాడు. ఆమె సర్భాగ్యురాలు కాదు. రాష్షసగణల మొద వైన వన్నీ వట్టిడి.ఆని చెప్పాఅనిపిలచిలది మనసులో. కాని అబద్ధమాడటానికి కారణమేమిటో ఆదెలా చెబుతాడు ? (|

సురమ వధువు రావట చూచింది. ఉ్యగ మైకపు మెదటి

విసురుకు తట్టుకొని ఇప్పుడామె నిక్సృలమైపోయిలడి. ఆందుత్లేత వధువును చూడ్దాశకి ఆమ ఆతుకత పడలేదు స్టిరభావంతో శాంతంగా మాటాడిండి. వైటకేకాదు, ఆంతరంగిక పభేచృకూడా అమ శుష్క్టవదినలమీద మళ్ళా వెలుగును తీసుకౌచ్చిలడి.

“నీకు అక్కడి వుళిడటానికి బాగుండలేదా, వడినా 1” అన్నది.

వధువు తల ఊగిస్తూ “మధ్యమధ్య జ్వరఠ వస్తూ వుండేది.” అన్నదిం

సురమ అమె నొసటీ చెమట తుడిచి “ఇక్కడ చికిత్స తేయిస్తే అతతా నయమౌతులడి” అన్నడి.

వధువుకు కిం*గడి బొగుచేసున్నారని సురమకు మధ్యాహ్నల తెకిసీంది. అవమానలతో ఆమె కిళ్ళలో నీళ్ళు తిరిగినైె. ఎంతో పయ శ్నలతో ఆపుకొని యజ్ఞడత్తుని దగ్గరకువచ్చి, *వద్రిన కిలద వులటుందా అన్నయా *” అన్నది.

యజ్ఞదత్తుడు పుస్తకంనుండి కన్నె తకులడానే “ఆమె ఆలానే ఆంటోండొ అన్నాడు.

“న్సవ్వేమన్నావు కిం

నేనేమలటాను ? ఎవరి మనసొచ్చినట్లు వారిని చెయ్యనియ్యి.”

సురమ అజ్జాభిమానాఆను సంబాళించుకోలేక అతని ముఠలదే ఏడ్చి వె్నిపోయిండి.

ఈ పై సంగతి _కిందివరకూ రాలేదు.

కొ త్తకోడలు కొతఏఎధ-గా ఇంట్లో పనిపాటఆలో నిమగ్న మైపోయింది. _కమంగా ఆమె సురమ చేతిలోసములన్నీ తన చేతిలోకి తీసుకులది. కాన పెకి వెళ్ళటమూలేదు, భర్తను కలుసుకోవటమూ లేదు. కమళిగా సురమ కూడా ఫైకి రావటం, పోవా'౦ మానేసింది. సురమ _పపుల్లవదనంతో పనీ శేస్తూ పనితేయటలలో ఎం” సుఖములదో చూపిసూవుండేది. సురమ దగ్గర కూర్చుని పనివంకలో దుఃఖాగ్నా ఎలా మర్పిపోవచ్చో తెలుసుకుంటూ వుండేది. ఇద్దరినధా? విశేషసలభావణలేమీ వుండేవికావు. అయినా వారిలో పరస్సర సానుభూతి _కమంగా వృద్ధి కాసాగిండి,

ర్‌ి ఛాయా. ప కర్తా ష్‌

వధువుకు అఆస్పుడప్పుడు జ్వరలవచ్చి రెలడు ముడు అంఖణాలతో దొనలతటద పోతూవుండేది. ఆమెకు మలదు తీసుకోవాలన్న వుద్దేశమా లేదు; తీసుకోదుకూడ . ఆ సమయళ€లో పనివాఎలు నౌంర్ధే. చూస్తూ వులటారు సురమవళ్ల కాదు. చెయ్యాలని వున్నా సామర్థ్ధ్యంలేదు,

సువర్ణ _పతిమలాళటి కాలత్సి లావణ్య*, ఆందం ఈ రెడ్జైల్లో ఏమైనాయో తెలియదు వధువు అప్పుడప్పుడూ “నవు రోజురోజుకీ అం అయిహేశతున్నావేల అక్కా *” అని అడిగేది.

“నేను నా అరోగ్యం కుదుటపర్చుకోటానికి ఎక్కడికైనా. వెళ్ళికే సీకు ఇబ్బలది కలుగదా వదినా +

"ఎందుకు కఆగదు * తప్పకుఠడా కలుగుతుంది”

“లతే వెళ్ళను”

వద్దు అక్కా, వెళ్ళొద్దు, నువ్వు ఇక్కడే వుండి. మందు తీసుకో[”

సురమ ఆప్యాయతతో ఆమె నొసటిని ముద్దెట్ట కుండి.

ఓ ఒకరోజున సురమ యజ్ఞదతునికి అన్నం వడ్డించుతూ వులడి. ఆమె శమ్కవదనలకేపి తృష్టతో చూస్తున్నాడు. సురమ కన్నె త్తిచూడగా. దీర్ట మైన నిట్టూర్చువిడిచి “నేనుచనిపోతే వాగులటుందనిపిసూవుంది” అన్నాడు.

“ఎలదుకిని *ొ ఆలటూవుండగానే సురమ కళ్ళల్లో. నీళ్ళ

“బల కెలంతకాలల ఈ అసువులభారల మోవ-ంసి వసులటోనని భయంగా వులది.” న్‌

శరాఘాతిల తగిలిన ఆడవిమృగం భూమినివదలి జఅకాశల మీదికి పారి పోవాలని [పాణాలౌడ్డి ఎగురృతులడి, కాని ఆకాశళవల్ల ఏమీకాక్క ఆశయ

ఛాయా - (ప కాష్‌ ర్‌లి కూన్గమైన మరణాసన్న మైన జీవల చిరా శయమైన పృథ్నినే కౌగలించు కాం వె ణాలొదిలినట్లు ఆరాటపడుతున్న సురమ, ముడట ఆకాళలకేసి చూచి సరిగ్గా ఆలాగే తర్వాత కిఠదపడి “క్షమించు యజ్ఞ అన్నా నేనునీ శ్యళతువును. నన్నింకెక్కడి కైనా పఠలపిలచి నువ్వు సుఖంగా వుండు” అని ఏడ్వసాగింది. నౌకరెవరైనా వస్తారనే భయంతో యజ్ఞదత్తుడు ఆమె తేయిపట్టకొని లేవదీశాడు. _ పేమతో ఆమ కన్నీళ్ళు తుడుస్తూ “భీ । చిన్నతనం చేస్తావు”. ఆన్నాడు. కన్నీరు తుడ.చుకుంటూ సురమ చప్పున గదిలోకి వెళి లోపఆ గొళ్ళిం పసుకుంది. ట్ర తర్వాత ఒక రోజున సురమ వధువును చెంతకు తీసుకుని మెళ్లిగా “అన్న య్య ఎప్పుడైనా ఏమైనా అన్నాడా, వదినా? అని అడి గిలడి, వధువు సహజభావలతో *ోఏవలటారు ?” జన్నది “టయితే నువ్వు వారిచెంతకు ఎలదుకు వెళ్ళటల లేదు 1 వెళ్ళటానికి నీకు యిన్టలలేదా శం వధువుకు మొదట సిగ్గనిపించిలది. మళ్ళా తఆ వంచుకొని “వెళ్ళా లని ఉలటోలది అక్కా ! కాని వెళ్ళకలిగితే గెడా!” అన్నది. “ఎలదుకని |పతులా 1” ఆన్ఫీక్ష జ్ఞాపకిలి లేదూ

ర భాయా-(పకాష్‌ ఆ బ్రేదు “ఆరే నువ్వు మరిచిపోయావా ఏమిటి అక్కా ః నాది రాషసగణం, వాంటి నరగిణ మైన సంగతి “ఎవరన్నారు "” “వారే, మేనత్త్తతో అన్నారు, అలదుకని, =.” సురమకు ఒక్కిసారి ఒళ్ళంతా కిఠిపిళచిపోయిలది. “ఆది వర్టీ అబద్దల వడినా ?” అన్నడిం వ! “*ఆఅబదమా ” ఛి ఆమె సురమ మొహంకేసి కళ్ళప్పగించుకొని చూస్తూ ఊడి హోయిళది, సురమ శరిరల మాటిమాటికీ కంపీంచసాగిలది. “అబద్ధం || వట్టి అబద్ధం” అన్నది. | ఈ హైగ్ష అబద్ధమాడతారని నాకు నమ్మకంలేదు.” సురమ ఇక సహించలేక పోయిళది. రెళడుజేతులతో ఆమెను గట్టిగా కౌగలిలచుకొని వెక్కి. వెక్కి. ఏడ్వసాగిలడి. “నేను మవాపాతకిని వదినా !” వధువు కౌగిలిలనుండి వదిలించుకొని *ోఎందుకని అక్కా” అన్నది. “ఇప్పడు నేను చెప్పలేను.” న! |! న! సురమ సుడిగాలిలాగా యజ్ఞదత్తుని ఎదుటకువచ్చి "వధువును ఈ విధంగా మోసంలో ఊలచావా! న వ్వెత భయలకరమైన అబద్ధాంకోరువు 1” అన్నది యజ్ఞడత్తుడు నలభీంచిపోయాడు,

ఛాయా-(పకాష్‌ రథ్‌

*అదేమిటీ సురమా *”

ఆభ్చి్న చ్చీ, సీకేం సిగ్గుగాలేదూ 1

యజవళతుడు దాం అంతగార్జం తెలుసుకోలేక కిటువాక్యాలు మ్మాతీలి

జాలా వినసాగాడు-

“ఏమ, కుని పెండ్రి చేసుకున్నా వు? ఏమి ఆలోచిలచుకొని ఆమెను

ళా వదలిపెటి వబ్బివు 1 నాకోనమా + నా మహఠ చూచి ఈ విధలగా మోస _ గించుతూ వస్తున్నా 7 "*

“*పిచ్చిదానివై పోయావా ఏమిటి సురమా *” -

“పిచ్చిదాన్ని నేనా ? నీకలటే నాకు ఎక్కవ జ్ఞానముంది, అయితే నన్నెక్కడక్రైనా పలపించు'" అంటూ ఉండగానే సురమ కళ్ళల్లో సీరు తిరి గినై. రొపబ్పతూ “ఇక ఒక్క రోజుకూడా వులడదలచుకోలేదు. ఛీఃభీః,..”” అన్నది,

యజ్ఞదత్తుడు బిగ్గరగా అజచి *ఏమలటావు 1" అన్నాడు.

ఇ అని

"సిన మైసక్తారివి, ఆబద్ధాంకోరువి అంటున్నాను :ః"”

*సిన్సిషలలో యజ్ఞదిత్తుని మస్తిష్క 6లో జాఆ్వలా రగిలిలది. కారణ రహితంగానే అతని అంతరాత్మి బై టికివచ్చి తన్ను యుద్దానికి డింపుతూ ఉందనిపించింది. జ్ఞానకూన్యుడై అతను. టేబులుముడ ఉన్న రూళ్ళక్యర తీసుకొని ఎగ్గరగా “నేను అధముణ్ని ? నీచుణ్ని ! మోసకారిని 1 అబద్ధాల కోరుని ? ఇం దాసకి పాయశ్చిత్త ల” అని అరుస్తూ యజ్ఞదతుడు సత్తువ కొద్దీ నెత్తి మది ఒక దెబ్బ కొట్టుకున్నాడు. తఆ పగిలి బొట బౌట రక్తి కారసాగిలద సురమ అఆస్బుటస్వరలతో “అన్నయ్యా :"” అని స్మృతితప్పి కిందపడిపోయిలిది. యజ్ఞదత్తుడు ఆద చూశాడు. తన మొహమళలతా రక్ష ంతో తడిసి ఉండటతికూడా కనపడంది, రక్తం కళ +ల్లోం వెళ్ళడం మూలాన

క్‌6ి భాయా.- వప కాష్‌ అలతా మసవగా కనపడుతూ ఉంది. అతను ఉన్మత్తుడిలాగ క. డెందుకు ?"" అనసాగాడు. ఇంతలో వెనుకనులవి ఎవరో వచ్చి పట్ట కున్నారు. వెనక్కితిరిగి చూచాడు. భార్య ఏడుస్తూలది “న వ్వువచ్చావాశి అన్నాడు.

భుజంపీద తలపెటి ఆమెకూడా స్మృతితప్పి పడిపోయింది.

ఖు

సురమ ఆవెళంతో కిందినులచి పెకి పరుగెత్తుకువచ్చినపుడు వధః ఆళ్చర్యలతోనూ, "-6దే.-౦గానూ ఆమె వెనుకనే వచ్చి వైట తిలుపువ నుంచుని ఆన్నిమాటలూ విన్నది. ఆంకా చూచిలడి. నిజంగా బాఆవరకు సూర్యకాలతిలా ఆమె హృదయంలో స్పష్టమైపోయిలది. ఆమ గుండెకూడొ కొట్టుకోసాగిండి కళ+ముళదు మైకంలాగ కమ్మసాగింది. కొంత తమా యిలచుకొని ఈ ఆపవసమయలలో పతిసి ఒళ్ళోకి తీసుకులది,

ఆరు రోజుల తరువాత సురమకు బాగా తెలివివచ్చిన మీదట

"అన్నయ్య ఒంట్లో ఎలా వుంది?” అని అడీగింది

“బాగానే ఉండి” అని దాసీది జవాబు చెప్పింది.

ఆన్దే్సే చ్రూఛి వస్తాను" అఆలటూ సురమ లేచిలడి. కసి మళ్ళీ పకి పోయింది. *ోమీరింకా చాలా బలహీనంగా ఉన్నారు. జృరంకూడె వసూ వుంది లేవవద్దసి డాక్టరు చెప్పిపోయాడు” అన్నది దాసీ.

యజ్ఞ అన్నయ్యా చూట్టానికి వస్తాడు. వదిన వసులదసి ఇ?౦చిండి సుఃమ. ఒ"రోజు రెండురోజులలటూ వారళరోజులు ;డేచిపోమినా ఎవరూ రాలేదు, ఎవరూ అజకూడా తీసుకోలేదు.

ఛాయా-్యపకాష్‌ న! జ్వరం యిప్పుడు రావటలలేదు. కొని బఅహీనత మ్మాతిం తగ్గలేదు, లేవటానికి _సయత్ని సే లేసకలిగేది. కాని అభిమాన కారణలగా లేవటానికి ఆమె మనస్సిచ్చగించలేదు. ఆమె లోలోన కుమిలి కుమిలి ఏడ్వసాగిలది. మళ్ళీ కళ్ళు తుడుచుకొని తన (ప్రకాష్‌, ఛాయ కధనుగురించి ఆలోచించేది (పడిప్తమైన పకాశల, (పగార్వమైన ఛాయతో వారు ఆట (ప్రారల భించారు ఇప్పడా (పకొాశలి క్షీణిస్తూ వుంది మధ్యాహ్న సూర్యుడు పడ మటివై పుకి వాలాడు. అందుచేత ఆ _పగాఢభాయ విసృత మైన (ేత రూపళ దాల్ఫి అన్పష్టమైపోయిలిది. ఆజ్జానాంథకారంలో లీశమై పోవటానికా అన్నట్లు మెళ్ల మెల్లగా జరిగిపోతూలది. ఏడ్చి ఏడ్చి సురమ న్నిదపోయిందిం ఒంటిమీద వెచ్చని చేయివెసి ఎవరో “అక్కా- ॥” అని పిలిచారు సురమలేచి కూర్చుని “ఇదేమిటి వధూ 1" అన్నది. ఆమె కళు ఎరనిప్పులైనాయి, మొహళఠఅ వాడిపోయింది* “ఏస్పిటీ మధూ, నీకేమైందేమిటి 1" సురమ మళ్ళా అడిగింది. “నాక్రేమైంది! నువ్వు నన్ను ఈ ఇంటికి తీసుకొచ్చావు. ఆందుచేత నాకు సెఅవిప్పించమని చెప్పటానికి వచ్చాను. అక్కా ! నేకు వెళతాను” “ఏమిటి వధూ 1! ఎక్కడి కెళతావు *” నూన్న వధువు సురమపాదాఅమీద శిరసు ఉంచి కిందపడింది. ఆమె ఒళ్ళు నిప్పులాగ మండిపోవటఏం చూచి సుకమ “ఇదేమిటి 1 నీకు జ్వరం మంటలు మండుతూ వచ్చిందే 1” అన్నది. ఇలతలో దాసీది అరుస్తూ పరుగత్తుకువచ్చి “అమ్మగా రెక్కడికి వెళ్ళారు అమ్మా! జ్వర త్మీవతలో పరుగెతుకు వచ్చిండి. యివ్వాళికి వారంరోజుకినుంచి. తెలిపి లేకుండా పడివుంది. ఇక్కడికి ఎలా వచ్చిళచి !” అన్నది “*వారంరోజులనుంచి జ్వరమా * డాక్టరు వచ్చి చూస్తున్నాడా 1” ఠి

ర్‌రి ఛాయాషాసకాష్‌

“ఎవరూ వచ్చి చూట్టం లేదు అన్ముగారూ 1 మొన్న ( పొద్దుటివరకూ కూడా ఎంతచెప్పినా వినకుండా గంటలకొద్దీ పంపు కిళెద కూర్చుళది శా

ఇ శ తి

_పొద్దుకుంకకముందు సురమ యజ్జ్ఞడత్తుని గదిలోకి వెళ్ళి “రువ ఇక జీవించటం కష్టం అన్నయ్యా అని ఏడ్చింది.

“బివించటథి కష్టమైతే ఏం చేయను |”

*నా గదిలోకి వచ్చి చూడు అన్నయ్యా వధువు ఇక దిక్కట కషల” శ ళ్‌

ఇద్దరు ముగ్గురు డాక్టృర్డు వచ్చి “బాగా వాతం కమ్మిలది” అని తెర్లి వార్లూ నిష్ఫృల శిమతేసి తెళ్టివారగనే వెళ్ళిపోయారు.

రాతి తెల్లవార్లు యజ్ఞదత్తుడు తఅవైపున కూర్చుని ఎన్నిసార్ల మొహతిదగ్గర మొహం తీసుఇళ్ళి పెట్టినా (ప్రతుల పతిని గు 'ర్రించలేక ఫోయిలిడి,

డాక్టరు వెళ్ళిపోయిన తర్వాత యజడతుడు ఏడుసూ, “ఒక ్రాసొరి

న! ల నం. కత

కన్నెత్తి చూడు (ప్రశుల్‌ ః క్షమించానని ఒకసారి అను” అన్నాడుం

సురమ మొవాన గుడ్డకప్పుకొని కాళ ఇదగ్గర కూర్చుని అస్పష్ట స్వరలతో ఇలాంటి శిక్ష ఏిధించి పోయావెందుకు వదినా అన్నది ఎవరు మాట్లాడతారు ? అనుజా, అనాదరణ అవమానాతను దూరంచేసి ఆమె మెల్టిగా ఆఅనంతలలో లీనమైపోయిలది.

“అన్నయ్య ఎక్కడ వున్నాడు !” అని అడిగింది సురమ

"నిన్న వారు పడమటివైపుగా ఎక్కడికో వెళ్ళిపోయారు.” దాసీడి జవాబు చెప్పిలడి*

భాయా -కీపక్షాష్‌ క్‌ “ఎప్పుడు వస్తారు 1* “తెలియదు, బిపాళా తర్చరలోనే రావచ్చు.” “నేను ఎక్కడ వుండను” లత పైకల కావాలో అంతా యివ్వమని గుమాస్తాతో చెప్పీ పోయాడు నీకు కావఆనినంత తీసుకొని నీ యిషమె చ్చిన చోట వుండ వచ్చు సుకమ ఆకాళలకళేసి చూచింది. జగఠ్‌ _పకొశం అ సమిఃచింది. ఎక్కడా సూర్యుడుగాన్న, చలదుడ. గాని, నక్ష తొల గాని కనపడటంలేదు. అసృవ్చచ్భాయకూడా ఎక్కడ ఆద్యశ్యమైంటో తెలియదు. నలు వైపుల గాఢాంధకారల (కమ్మింది. గుండెకూడా ఆగిపోతుందా అనిపించింది. నయనజ్యోతికూడా స్థిరమైపోతూ వుందిం “అమ్మగారూ *” అని పిలిచింది దాసీడి, పైవలక చూస్తూ సుమ “యజ్ఞ అన్నయ్య ొ అని పిలిచింది. ఆ తరువాత ఆమె మెళ్టగా విదచువ పడిపోయింది. శయనా ల్ల లా

అభాగిని స్వర్గం 'శౌదార్‌ దాన్‌ మఖర్జీ వద్దగృహిణీ వారణ రోజుల జ్వరంతో దేహల చాలించింది వద్ద ముఖర్జీ ధాన్యపు వ్యాపారంలో చాల ధనః గడం చాడు. ఆతనికి నలుగురు కొడుకులూ ముగ్గురు కూతుళ్ళూ. వారికి పిల్లా పాపా వున్నారు. ఇలకా పైగా అల్జుళ్ళూ ఇరుగుపొరుగూ, నౌకరు చాకర్ణూ ఆంతా వచ్చి శేరేప్పటికి ఒక మవోత్పవలలా తయారైంది. ఊరంతా మవోడం_.5ంతో బైల దేరబోతున్న వుత్సవాన్ని చూట్టానికి వచ్చారు. కూతుళ్ళు యేడ స్తూ తల్లి పాదాలకు పసుపుపూసి పారాణీలు పెట్టి కోడళ్ళు పాపట కుఃకుమ పెట్టి. గంధలపూసి బహమూళ్య వస్త్రాలు కట్టపెట్టీ అ త్రగారి కడసారి పాడధూ? తీసి నొసటను వులచుకొన్నారు. ఈ పసుపు కుంకుమలు పుష్పమాలలూ గలిఢల తాలబూలాలు, కోలాహలాలు చూస్తూ ఉంటే ఆ యింట్లో కోకఘటన ఏమీ జరిగినట్టే కనవడటల లేదు. పెద్దింటి కోడలు ఏసై యేళ్ళ తర్వాత కొ శపద్ధతిలో మళ్ళా అతవారిలటికి. వెళుతూ ఉందా ఆ" పిస్తూవుంది. వృద్ధ ముఖర్జీ మహాశయుడు _పశాంతవదనంతో తన చిర పహచరణివద్ద కకసారి సెలవు తీసుకుని కలటనీరు పెట్టాడు. 'పె పంచెతో కన్నీటి చారికఅను తుడుచుకుని కోకా ర్త ప్యుతికిలను, ప్ముళ వరధువులను ఓదార్చసాగాడు. వరిభజనఅతో (పభాళాకాశాన్ని మారుమోగిస్తూ ఊరలతా శవపేటిక వెలట బైలుదేరారు.. ఒక స్త్రీ కొలచెల దూరణలగా ఊరేగిలపును వెలబడేస్తూ వస్తోంది. అమె కంగాలు తల్లి. ఆమె తన గుడిశములదు తోటలో వలకాయలు కోసుకొని ఆమ్ముకురావటానికి సలరకు వెళుతూవులది. ఈ దృళ్యల కళ్ళబడేప్పటికి మందుకు అడుగు వెయ్యలేకపోయిలది. ఆమె సంతకు వెళ్ళటల అటుంచి పయటచెంగు

అభాగిని స్వర్ణ లి 61 మూటకు కటిన వంకాయలు పయటచెలగునే వుంగిపోయినాయి. కన్నీరు తుడుచుకలటూ ఆమెహడా ఆలదరికలటే వెనుక స్మళానానికి చేరిలడి, స్మకానల ఊరిబైట గరుడనడి ఒక్తున వృలది. ఆక్కగ కటైలు, గలధపు చెక్కలు, ఘ)త€, ... మొదలైన అలత్యకర్మో వకరణాలన్నీ అ౭లికుములదే సంచితమైవున్నాయి, కిలిగాలుతల్లి హీనబాతీ త్రీ అవటలమూలాన దగ్గిరకు వెళ్ళటానికి ధైర్యిల గాఅకపోయిఉడి. ఒక ఎత్రయిన గట్టుమీద దూరంగా నుంచుని అంత్య్యకియలు ఇద్మంతల కతూనాల ద్య ష్టితో చూస్తూ వుండి,

శవాన్ని చితీమీద పెట్టినప్పుడు పొదాఆ పా-ాణీలు చూచి ఆమెకు కనుల పండు వైపోయిలది పకగెత్తుక్షు వెళ్ళి ఆమె పాదాల పాణీ తీసి తన నాసట పెట్ట.కోవాలనీపించిళడిం హరిభజనల కఠఅకల ధ్వనులలో జ్శేష్టం పుతుం చేతిమంత పూతాగ్ని తల్లి చితీజ్వాఅల త్రించీటప్పటికి ఆమె చెక్కిళ్ళ వెంట కన్నీటిధారలు కారసాగినై. *“మహాభాగ్యవతీ 1 నువ్వు స్వర్తానికి వెపతూన్నావు. నాకుకూడా కొడుకు చేతి అగ్ని సల్పపాఫ మయ్యేట్టు ఆశీర్వదించు ళల్లీ" అని మనసులో మాటిమాటికి ఆనుకోసాగిలది. కొడుకు చేతి అగ్నా ! ఆది సామాన్య విషయమేమీకాదు. పతి, కొడుకులు, కూతుకు,, బలధువులు, మితులు, దాసదాసీలు ఇరుగుపొరుగు వారందరి సమత్షాన జరుగుతున్న స్వర్గారోహాణల చూచి ఆమె హృదయల _వక్కల్షై పోసాగిండి. ఆ ఆదృష్టానికి అలతులేనట్టు చితిమీదనులచి వస్తున్న పొగ ఆకాశలకేసి తొందరగ ఎగిరిపోతూ వులది కలగాలు తల్లికి దానిలో ఒక చిన్న రధాకారం స్పష్టలగా కనపడ్డట్టు తోచిండి, దాని నలు వైపుఅ ఎన్నో చిితాలు చెక్కివున్నాయి. శిఖరంమీద రకరళాలైన ఆకులు, అతలు అమర్చి దానిలోపఅ ఎవరు కూర్చున్నారో ఆనవాలు తెలియటలలేదుగాని, మొవోన సింధూర రేఖలు, పాదాలకు పారాణీలు స్పష్టంగా కనబడుతున్నాయి. పై నంక చూస్తూవులడగానే కలగాలు కళ్ళలో నీళ్ళు తిరిగినై. ఇంతలో ఒక

62 అభాగినిస్వ ర్గల్శ పధ్నాలుగు పదిహేనేళ- కు రవాడు వచ్చి ఆమె పయటచెలగు లాగుతూ “ఇక్కడ నలచున్నా వేం అమ్మా * అన్నల వఠలడవూ *” అన్నాడు.

తల్లి తృళ్శిపడి ఆతనివలక తిరిగిచూచి, “*వండుతాలేరా 1” అన్నది. తర్వాత వేలితో పైకి చూపించి వ్య గస్వరలతో “చూడు నాయనా । అమ్మగారు రథంమీద ఎక్కి స్వర్గానికి వెళుతున్నారు” అన్నడి.

కురవాడు ఆశ్చర్యతో తలెత్తి “ఎక్కడ *” అని పరకాయి౭చి చూచి “నువు పిచ్చిదానివైపోయావా ఏమిటి. అమా! ఆది పొగ అన్నాడు. తర్వాత కోపగించుకొని * రెండు ర్లూమువైంది. నాకు అక లెయ్యదనుకున్నావా ఏమిటి * తల్లి కస్నీళుచూని *ఆ అమ్మవారు చని పోతే నువు ఏడుస్తాపైలదుకు అమ్మా” అన్నాడు మళ్ళొ.

ఈ మాపౌపెనేప్పటికి [ంగాలు తల్లికి తెలివివచ్చింది. ఇతరులకోసం ఇలా శ్మశానంలో నిలబడి కన్నీరు కార్చఓం తలచుకునేప్పటికి ఆమె క్కూడా మనసులో బాలా సిగ్గు కలిగింది. కొఢ కుకి అశుభం కలుగుతుందనే సందేహంతో మరుక్షణమే కన్నీరు తుడుచుకొని నవ్వుమొహంతో *ఏంద్రుకు ఏడుస్తానురాః కళ్ళలోకి పొగపోయిలడి. అందుచేత నీళ్ళు వస్తున్నాయి. అన్నడి,

“పోతే పోయివుండవచ్చుకాని నువ్వు నిజంగా ఏడుస్తుం టేను!”

౨ తల్లి ఇంకే పతిసమాధానల చెప్పకుండా కొడుకు చెయ్యి పట్టుకొని కేవుకువెళ్ళి స్నానంచేసి కొడుకుచేత స్నానం చేయించి యింటికి తిరిగి వచ్చింది స్మశాన సంస్కారల చివరివరకు చూచే భాగ్యం ఆమెకు ఆభించ

దుం

లై

వం నామకరణం పిషయింలో తిల్లిదిలడుల మూగ్ధత్వించూచి విధాత ఆంతర ౭లోవుండి తరచు పఠరహసిసూ వుంటాడు. అందుేత నాకు తమి జీఎ" మంతా, మకజాసన్నమయ్యేవరకు ఆ పేరుకోసమె. పెనుగు లాడ తూ వుంటారు. కాన కంగాలుతిల్లి శీతం ఈ విధాత పరివానానికి గురికాలేదు. ఆమపుట్టిన మరుకేణమే తల్లి దేహం చాలించింది. తండికి చేపంవల్బృ ఆఎకు 'అభాగిన ఆని పేరు పెట్టాడు. తల్లి లేదు- తండి _పొద్దెల్లపాడు నదిలో చేపలుపట్టుకుంటూ వుండేవాడు. అందుజేత ఆమకేస కన్నె త్తిచూచే ఆవకాళమే వుండేదికాదు. ఎయినా అ చిన్న అభాగిని కంగాలుకు తల్లి కావటానిక్తిబితికివుపది. అమెనూ"వోరడ్లోడీన వాని శేరు రసికబాగ్‌. ఆ బాగ్‌కు మరో భాగినికూడా వుంది అతను ఆమెను తీసుకొని మరో _గామేల వెళ్ళిపోయాడు. అభాగిని తన దౌర్భగ్యాన్నీ కంగారీసి వెలటబెట్టుకొని ఈ వూళ్ళోనే వుండిపొయిలది.

' ఆమె కంగొలు ఇవ్వాళ పెద్దవాడయ్యాడు. పదిహేనేళ్ళు వచ్చాయి. కొంతక్రాలలనులచి పేముపని నేక్చుకుంటున్నాడు, ఇంకో ఏడాదిపాటు ఈ అభాగ్యునతో వెగగిలిగతే ఈన దుఃఖల దూరం కావచ్చని అఖాగిని ఆళ ఆమ దుఃఖల ఎల్యాంటిటో, ఏమిటో చూచేవాళ్ళకు తప్ప ఇంకెవరికీ తెలి యదు, |

కలగాలు చెరువులో మొహం కడుక్కునచ్చి చూచెప్పటీక తల్లి తనకు పెట్టగా మిగిలిన అన్నం ఒక కుంశలో పెట్టి మూతవెయ్య బోతోంది. ఆతను ఆశ్చర్యంతో “నువ్వు తినలేదా అమ్మ” అన్నాడు,

“వేళ మిగిలిపోయిలది నాయనాః ఇప్పడు ఆకలిగాలేదు” అన్నది తల్లి.

య! అకభాగినిస్వర్తం క్‌!

కొడుకు. నమ్మలేదు. “అవును, ఆకలిగాలేదు.. కండవడీ; చూస్తాను?” అన్నాడు.

ఈ వలికతో తల్లి ఆతన్ని చాలా రోజుంనుంచి మోసపుచ్చుతుంది. అలదుజేత ఆచిను ఇవ్వాళ కుండచూచిగాని వదిలి పెట్టలేదు. దాసిలో ఇంకొ కరికి సరిపడ అన్నంవుండి. అప్పుడతను వికసితవదనింతో. తల్లి వళ్ళోకి వెళ్ళి కూర్చున్నాడ.. ఈ ఈడుపిల్లలు సాధారణంగా అలా చెయ్యరుగాని, చిన్నప్పటి నులచి రోగ _గస్తులవడలమూఅలగా తల్డి ఒడితప్ప బైట 'స్నేహిళు అతో ఆడుకునే ఆవకాశల అతనికి దొరకలేదు. ఇక్కడ కూర్చునే ఆతను ఆటపాటల అనందొన్ననుభవించాడు: తల్లి మెడమీద చెయ్యివెసి అమె మొహలఅదగ్గర మెోాం పెట్టగానే. కళ్ళి పడ్డాడు. “నీ ఒళ్ళు వెచ్చగా వుంది. ఎలడలో స్మశాసళళ నులచున్నా వెళదుకు అమ్మా? మళ్ళీ మై స్నాసలచేశావా? శవాన్ని కాల్సటలి-ా-. =.” అన్నాడు.

తల్లి చప్పున కొడుకు నోరుమూసి “భీ! శవాన్ని- కాల్చ్బటల అన కూడదు నాయనాః। పాపల సతీమతల్లి: రష్మీ చుహావంణీ రథలాఎక్కి స్వర్గా నికి వెళుతూంది” అన్నడి.

సీ ద్రగ్గరవున్నది ఆదే! రథంమీడ ఎక్కి ఎవరైనా స్వర్గానికి వెళతారా" కౌడుకు సలంకయలతో అడిగొడు.

ఆనేక్స క్రళ్శార చూచాను నాయనాః ఆ అమ్మవారు రథంమీచ కూర్చునివులడి. ఆమె ఎ్మరనిపాదాలు అందరికీ కనపడ్డాయి” అన్నది కల్లి.

“ఆలదరికీ కనపడ్డాయా శో

“ఆం అందికీ కవపడ్డాయి

కంగాలు కిల్లి హృదయాన్ని వళ్తుకొని ఆలోచించ సాగాను. తల్లి మాట నమ్మటళల అతడు చిన్నప్పటినుళచీ నేర్చుకున్నాడు. ఆలవాటులది

ఆలాగినిస్వర్ణలి సో

కూడాను, తల్లి ఇలాలటి మవోఘటనను కళ్ళార చూచానలటున్నప్పుడు ఎలా నమ్మకులడా వుంటాడు" కొలచెల సేపున్న తర్వాత మెలిగా “అయితే నువ్వు కూడా స్వర్గానకి వెళళ-వా అమ్మా? ఆరోజున చిందుతల్లి రాఘవ మేనత్తతో “*కలిగాలుతిల్లిలాంటి సతీఅష్మి మాలల్లో ఎవరూ లేరు అంటూ వుందో అన్నాడు.

కలగ్గాలుతల్లి మౌనలగా వూరుకుండి. కలగాలు ఆలాగే మెల్లిగా “బాబు సిన్ను వదలి పెట్టినపుడు మళ్ళీ పెళ్ళి చేసుకోమని నీ కెలతోమండి (పోత్సాహం యిచ్చారు. నువ్వు ససేమిరా అని *ోకఠిగాలు వున్న అతఎరకు నాకేచింతా లేదు. ఇంకా పెళ్ళి ఎలదుకు చేసుకులటాను 1?” అన్నావు “అయితే అమ్మా ! నువ్వు పెళ్ళిశేసుకుం టే నేనేమయ్యేవాణ్ని! తిలడి పెట్టే వాళ్ళు లేక మాడి చచ్చేవాడ్ని ఆవునా” అన్నాడు,

తల్లి రెండుచేతులతో కిడుకును గట్టిగా హృదయానికి హత్తుకులదిం నిజంగా తేమెకు ఆ రోజున అలాంట్‌ సఅవోలిచ్చిన వారికి తక్కువేషీ లేదు. దాని కెవిధలగానూ ఆలగికిరించక పోయేప్పటికి జరిగిన గల్లంతుహడా తక్కు-వకాదు. ఆ విషయం తఆచుకొని అఖాగిస్‌ కళ్ళల్లో సీరుతిరిగిలది, కొడుకు చేత్తో తల్లీ కన్నీరు తుడుస్తూ, “౦ వెయ్యనా? పడుషలటావా అమ్మా?” అన్నాడం

తల్లి మాట్లాడలేదు. కఠగాలు చొపపరచ్చి దానిమీద కఠబ? వేశాడు. బల్లమీద రి దిండు తీసుకొచ్చి తల్లి చెయ్యి పట్టుకుని దొనిముద పడుకో బెట్టటానికి లాక్కె శే టప్పటికి “బవ్వాళ నువ్వు పనికి వెళ్ళివద్దులే వులడు నాయశ ! అన్నది తల్లి

పనికి నాగా చెయ్యమన్న సలహా కళలగాలుకి చాలా నచ్చింది తోమిఠాయి కొనుక్కో చటానికి ఒక అర్ధణా యివ్వవు అమ్మా!” అన్నాడు

9

686 ఆభాగినిస్వ ర్గల

*ల్రేద్సల్హే ర నీకు రథ చెబుతాము”

ఇంకెష్క్టవ ళపెట్టపవినరం లేకిహోయింది. కలగొలు తషణషి తల్లి హృదయా"కి అలఎికుపోయి “చెప్ప, అమ్మా! రాజకుమ-రుడు, మంటి కుమారుడు ఆ కగు రము. అన్నాడు-

అభాగిని రాజకుమారుడు, మంతికుమారుడు, కీలుగురమూ కథ ' షె.దలపెట్టింద.. ఇదంతా ఆతను చాఆశార్డు విన్నదే. ఆమె. చెప్పినకధే కా సేపట్లో ఆ రాజకుమారుడేమయాాడో, మళ్యతికుమారు డెక్కికి వెళ్ళాడొ ఇతరులవల్ల నెర్చుకొని తన స్వఃల్పితమైన మరో కి'త్త కథ [వారం ఖించిండి,

తల్లి జ్వరతీ వతతోపాటుర క్తపులెటుకూడా ఎక్కువ కాసాగింది కొత్త కొత్త కథలు ఇం్యవజాలాలు ప్నొనకాద్ధి అతను భయ, విస్మయ, ఆవళాలతో తల్లి ఒదిలో దూరిపోయేఐ శు

బైట సూర్యుడు అస్త మిస్తున్నాడు. సూర్యుడు అస్త మిలచగానే సంధ్యకాలపు మలిన ఛాయలు కమంగా దట్టం కాసాగినై , కాని ఇంట్లో ఇవ్వాళ ఎవరూ దీఎల వెళలిగంలేదు ! గృహస్త కర్తవ్యాన్ని నెరజీర్చటా _కి ఇవ్వాళ ఎవరూ లేఎలేదు ..ఏడాంథకారంతో రోగిష్టి తల్ది బాధా వహీన గుఠిజనంమా ఈ9 నిస్త బైపు తుని చెపుఆలో ఆమ్మతం వర్షిస్తూ పోయి-ది ఆ స్మళానం, ఆ సృళానయా తాగాధే అది. ఆ రధమే పారాణీలతో ఎవపెన ఆ పాదాలే. ఆమె ఆ స్పర్డాాక్తి _పయాణమె--- శోరవిహ్వ్యఆ పకి అంతీమ పాదధూళి వీసుకొన దఃఐస్తూ ఏ వరంగా సె*వు తీసుకున్నాడో, ౧ భజనలతొ కొడుకుల ఎలా ౨ము తీసుకెళ్ళారో, ఆ తరువాత జ్శేష్ట పుతుని చెతి ఆగ్ని... మొవలైన గాధంతా చెప్పి కోట్ర అగ్ని అగ్నికదు నాంపనా 1 హరిరూపం ' ఆశిమంతా కమ్ముకున్నది. పొగం పొగకాదు నాయనా ఆది ఒ_ర్గరధవు. కఠిగాలీచరణ్‌ మా బాబూ అన్నడి.

అభాగినిస్వర్గఅ 67 శ పీల్పిట్రి ఆమ్మా కో అన్పీ చేత్రీప్సిదుగా తలకొరివి 'పెట్టించుకున్నానల టే నేుహగా ఆ అమ, వారిలాగ స్వర్గానికి వెళతాను నాయనా కఠిగాలి అస్స్ఫుటస్వరంతో జస్పైశ్ళి అగా అనక” అన్నాడు తల్లి ఆతని మాఎ వినలేదు. నేవి సట్టూప్పు. విడుస్తూ “అప్పుడు హీన శాతివారమని ఎవరూ కించపరచలేరు. పేవలమని ఎవరూ అడ్జగించ జొలపు ఆయ్యో । కొడకు చేతి అగ్ని; రధం రాకతప్పరు ౯ ఆవ్నది. కొడుకు తల్లి మొహంమీవ షు హం పెట్టి రుద్దకంరలతో “ఆలా ఆన కమ్మా । ఆలా ఆనకు, నాకు చాలా భయం వెస్తుంవొ అన్నాడు. ఖంకోవూట కను ంగాలీ! ఒ_ వం ఒకసారి మీ బాయ సెసుకు రావాలి వారు ఆలాగే తన పాదధూ నా శరిసునవ-చి కీనుకుండు ఆలాగే పాదాలకు పాం ణీలు...నొస*+ ను ఒంధూరం ..కాా ఎపన్న్‌ ఎవరు తీసుకువస్తారు నాయనా! నవ్వు చావా; చెయ్యవా కంగాలీ? నువ్వేనా కూతురువి, నువ్వే నా సర్వస్వం” ఆంటూనే ఆమె కొడుకును మళ్ళా ఒక సారి హృదయా .కి గట్టిగా వాత్తుకుందిః త్ర ఆకాగిం జీవననాటకలలో చివకి బలిం సమ ప వవబోతూ ఉంది. దాని అస్తిత్వ: ఇం కెక్తు వలేదు. దాపుకు విగ్చాంది. ఇప్పటికి ముష్ఫైవళ్ళు పైద్యుగెవరూ లేరు. పక్కవూళ్లో ఒకడు వం౬న్నాడి, కఠగాలి అతని డగ్గంకు వెళ్ళి ఏడ్చాడు, వ్‌లపించొడు. కాళ్ళా వెళ్ళాపడి పార్టిలచాడు- కాని అతడ కదలలేదు, చివరికి ఒక గాను తాకిట్టు పెళ్టీ ఓక రూపాయి తీసుకెళ్ళి యిచ్చాడు. తను రాకుండానే నాలుగ్జైదు మ్న్‌లిచ్చి

రిర్రి అభాగినిస్వరఠ పంపిఠకాడ ముఠకా దొకి అన పాన మెలత ? అల్తపు రసము, తుళినీ పసరు, తేనె ఇవిచూచి కంగాలి తల్లి కొడుకుమీద లోపగించుకొని “నన్ను అపు ంా నస్‌ ఎందుకు తారట్టుపెట్టి వచ్చొవురా ?ొ అని ఆమె ఆ మా గలు తీనుకొని పొయిలోకి విసరి పారేసిలది. * ఎతికితే ఇలాగే బళుకు కొను, వందూ-మారూ యముచ్చి ఎవరినీ బతికిలంచటే* - ” అన్నది.

రె మూతకు రోజులు ఇలాగే గడచిపోయిాయి. ఇరుగు పోదును వారు ఈ ఈ ఎళు విని చూస్తానికి నచ్చారు. దుప్పికాగ = ఆరగదీసీ పొయః మసి రూ, గవం కాలి తేనెలో కలిపి యివంమ? ఒకరూ, ఇలా ఎవకిక్లా తోచిన 2దాం. వారు చెప్పి ఎవరిదారిన గారు చకా_పోయారు.. కొడుకు కలగాలి గాధగాపడేర టికి కల్గి అతశ్నా దగ్గరకు. తీసుకుని “వై దుంని మళద “వర్ద వోాకాలేదు ఈ మఈదులవల్ణి వమౌతులది నాయనా / నాకు ఆదే నయమాతుతగిలేో అనది

కలగాలి వస్తూ “నువ్వు మాతలు వేసుకోకుండా పొయి?లో పారేసే నయమౌతుందా అమ్మా ” అన్నాడు.

“నాకేఠ ఫరవాలేదు, నయమౌతుందిలే నాయనా । సరే, నువ్వు కాస్త పొంగిచుకు తిని రా!”

కలగాలి తన జీవితంలో ఇవ్వాళే మొదటిసారిగా వంట మొదలు పెళాడ, సకిగా చేకకాలేదు పొయ్యికూడా సరిగా మలగలేదు. పొంగి పోవటల మూళాన పొయ్యలకా తగిసి పోయిలది ఆన్న ఈ పెట్టుకొనేటప్పుడు పశ్ళిలచూట్లూ పగిపోయిలది ఇదఠతా మాచి తల్లి ఇళ్ళల్లో నీళ్ళు తిరిగినై . ఆమె లేచి గూర్చోటానికి _పయత్నించిలిడి. కాని తఆకూడా ఎత్తలేక అలాగే పడివుంది. భోజనమదీ అయిపోయిన తర్వాత కొడుకును దగ్గరకు పీఆచి, ఎలా వండుళారో, ఎలా వడ్డీించుకారో, ఈ వివరాలన్నీ చెబుతూ

అళభాగినిస్వ ర్ల ల 69 వుండగా మధ్యలో తలవని తఆతపుగా ఆమె క్షీణస్వరల ఆగిపోయిలిది, కళ్ళ వెంట ఎడతెరిపిలేకుండా కన్నీరు కారసాగినై.

ఆ ఊరి మంగలికి నాడీ చూడటల తెలుసు మరుపటి రోజున అతను వచ్చి చూచి, ఒక నిట్టూర్చు విడచి వెళ్ళిపోయోడ.. కలగాలి తల్లి దీని ఆంత రార్జిల గిహ౭చింది. కాని ఆమె ఏమీ అధైర్యపడలేదు. అందరూ వెళ్ళి పోయిన మీదట కొడుకుతో “వారిని ఒకసారి పిలుచుకురాగఆవా నాయనా*”ో అన్నది.

“*ఎవరినమ్మా 1”

“వారినే, ఆ ఊరు వెళ్ళిపోయారే.*

కళగాలి గహింలచి “*బాబునా * అన్నాడు.

అభాగిని మాట్లాడలేదుం

“*వాలెందుకు వస్తారు అమ్మా ?” అన్నాడు కలగాలి.

అభాగినికి కూడా అదే సలదేహల. *ోఆయినా వెళ్ళి అమ్మకు మీ పాదధూళి కొావాలంటని చెప్పు” అలడి,

ఆతను లేచి వెళ్ళబోతూ ఊలడేప్పటికి తల్లి మళ్ళా ఆతని చెయ్యి పట్టుకుని కొలచెల కలటనీరు పెట్టి “అమ్మ వెళ్ళపోతూవుదని. చెప్ప” అన్నడి.

శొంచెల ఆగి “ఆటునులచి తిరిగి వచ్చేటప్పుడు మలగలి వదినను అడిగి కొలచెలి పనుపు, కులకుమ తీసుకురా. నేనశలటే అమెకు ఎలతో (పీతి నేను ఆడిగానంటే యిస్తుండిలే” అన్నడి మళ్ళా.

పీకి వులది. దానిలో సందేహల లేదు.

తల్లికి జ్వరల వచ్చిన తర్వాత కళగాలి ఈ మాటలు ఆమె నోటి వెంట ఎన్నోసార్లు ఎన్నోవిధాఅ విన్నాడు. అతను ఆక్కడనుంచే వలు కుతూ వై లుదేరాడు

శీ

వ్నూడు రసికుడు వచ్చేప్పటికి అభాగినికి స్పహలేదు. మొహాన మ-త్యుభాయలు ఆవరి*చాయి. కళిటిచూపు ఈ లోకపుకర్న బ్యాన్ని నిక్వర్తించుకొని ఏ అపరిచిత లోకా. క?-0దో అంతులేడు కలగాలి ఏడుస్తూ “బాబు వచ్చాడు. అమ్మా, పాదధూశ, తీసుకోవ ;” ఆన్నాడుః

తల్లికి తెలిసిందో లేటో చెప్పలేము. కొని ఆ మృ త్యుపధయాతికు రాలుశన దుర్చఆహస్తాన్ని బైటికి చూపింది.

రసికుడు హతబుద్ధునిలాగి నులచుని వుండిపోయాడు. లోకలలో తన పొదధూ+చూడా ఆఎసరముంటులది. తనుకూడా ఎవరికైనా కావలసి వుంటానని అతు వూపిలచము కూడాలేదు. చందుళల్లికూడా _ దగ్గరే నుంచుని వులడి. “ఇవ్వు నాయనా, కొంచెం. పాదకూ? చేతికివ్వు” అన్ని.

రసికుడు ముందుకు జరిగాడు. తన జీవితలో ఎప్పుడూ | కేమిల చక అన్నవస్త్రలివ్వకుండా వదలిపెట్టిన స్త్రీకి అవసానసమయలలో ఇవ్వాళ పాదధూ+నిస్తూ ఏడ్చాడు.

“ఇటువంటి సతీసాధ్వి అక్షి, బొహ్మణ, కాయ స్త కుటుంబాలలో పుట్టక ఇక్కడ ఎందుకు పుట్టింది. ఇప్పుడామెకు కొంచెం సద్గతి కలిగించు నాయనా * కళగాలిమీద ఆశతో పాపం పాణాలు వదులతూవుంది”

అభాగిని దౌర్భాగ్యదేవత అగోచరంగా కూర్చుని ఏమి ఆలో చించాడో తెలియదు. కాని పాపమా పసికలగాలి హృదయాన్ని ఈ మాట బొాణంలాగ్‌ వేదిలిచిలది

సగలలతా గడచిపోయిలదిం మొదటిరాతికూడా గిడచిండికాని

అభాగిని స్వ ర్జ ఠి భి!

కలగాలుతల్లి ఉదయళవరకు నిలవలేకపోయింది. ఈ హీనజాతికి స్వర్ణరథ వృవస్థ వుందో లేదో, లే;వోతే చీరట్లో కాలినదకనే వెళ్ళవలసివస్తులటో తెలియదు కొని అల్ల హారకవ..అదే ఈమ ఈ దేహాన్ని చాలించింది.

చారి గుడిశెముఠతిదు ఒక గాముగచెట్టు వుంది. రసికుడు ఎక్కుడీ నులచొ, ఒక గొడ్డలి అడిగతెచ్చి దాఎనమీవ వేటుచళాడో లేటో, జమిందారు గాం నౌకిరువచ్చి ఆశన్న్‌ ఒక లెంపకాయ వస్తి, గొడ్డలి లాక్కుని “గాడిద కొడకా ! నీ బాబుగొడి చెట్టటరా, కొడుతున్నావు *” అన్నాడు.

రసికుషు ఎంప సవంఠలచుకొంటున్నాడ . కఠిగాలి ఏడుపుయిహలతో *ఇది మా అమ్మనాటిన చెట్టు, దాస్ని కొడుతూవుంటే నువ్వు బాబును అనవసరంగా కొట్టింది ఎందుకు ?” అన్నాడు,

నౌకరు అతన్నికూడా అనరాని మాటలని కొట్టటోయాడు. కాని అతను తిల్లి ఇవందిగ్గర కూర్చుని వుండేస్పటికి మజ తగులుతులదనే భయలతి' అంటుకోలేదు. ఆ గఅలతుకు జనల పోగయ్యారు. ౦సికుడు ఆడగికుండా చెరి కొస్టెటరి తప్పెనస అందిరూ ఒప్పుకున్నారు. కొని మళ్ళా వారే నౌకరు కాళ్ళూ ఎళ్ళూ పట్టుకొని బెట్టు కొట్టుకోటానికి అనుమతి యివ్వమని ఒడుకోనాగారు. కారణం అభాగిణ జబ్బులోొ వుండగా చూట్టానికి విచ్చిన - ళంం6కీ అని కడనారి కోర్కె తెలిపింది.

కాని నౌకిరు ఈ మాటఅన్నీ వినేవాడుకాదు ఆతము తిఅకాయ తిప్పుతూ, “ఈ నక్కజత్తుంన్నీ నాఎద్ద పవకిరావు” అన్నాడు.

జమంచారు స్థానికంగా వుండేమసిషి కాదు. ఊళ్ళో అతనికి ఒక కచేరి వుంది. గుమసా అధర్‌రాయ్‌ దానికి యజమాని. ఇరుగుపొరుగు నౌఃరును బతిమాలుతూ వుండగా కలగాలి కశేరీకి పరుగెతుకెళాడు. జమీల దారీ ఉద్యోగస్తుల అన్యాయాన్న జచుతారనుకున్నాడు, ఈ అత్యాచారాన్ని గురించి యజమాని చెవినపడితే దానికేదైనా [పతీకారల జరుగుతుందని

2 ఆభాగిని స్వర్గ6 కూడా అనుకున్నాడు. ఓరి ఆజ్ఞానుడా ॥ జమీందారులను, --రి నౌకరుతను ఆతనెరుగడు. పాపమా తల్లిలేని పసిళాయ ఆవేశంతో ఒక్కసారి పైకి వెళ్ళాడు. ఆథర్‌ రాయ్‌ అప్పుడే సలధ్యావందనల చేసి, ఫలవోకం తీసుకొ? బైటకొచ్చి కూర్చున్నా డు. విస్మయ కోధాఆతో “ఎవరు!” అన్నాడు “నే-. కంగాలిని. మీ నౌళరు మా బౌబును కొట్టాడు” “మంచిపని చేశాడు. గాడిదకొడుకు శిసు యువ్వలేడేమో ఛా

• రేదు బాబుగారు! మా బాబు చెట్టుకొడుతున్నాడు. మా అమ్మ చచ్చిపోయిండి...” అంటూనే అతను దుఃఖాన్నాపుకోలేక ఏడ్చాడు. పొద్దున్నే ఈ ఏడుపు చుచి అథర్‌కి చాల కోపం వచ్చింది. కుర వాడు వాన్నీ ఆలటుకువచ్చి ఇక్కడేమైనా ఆంటుకున్నాడేమోనన ఆతనికి భయమేసిలది. మలడిపడ్‌, “తల్లి చస్తే కితదికువెళి నలచొ. ఎవరా అక్కడ, ఇక్కడ కౌలచెం పేడకల్లాపి చల్లిపోండి. నుష్వజాతి చడివిరా ?* అన్నాడు. కఠగాలి భయతతో _కిళదకుదిగి తఅవాకిట్లోక్తి వచ్చి నులచుని “మోము మాడిగాళ్ళము” అన్నాడు, “"మావగ వళ్ళా; అరె! మాదిగవాళ్ళ శవానికి కచెలెందుకురా £” న! అన్నాడు అథర్‌, “మా అమ్ను నన్ను దహనలి చెయ్యమని చెప్పి చనిపోయింది. ఇలకెవరినైనా ఆడగండి బాబుగారూ ? నా మాట అ.దమేమో।: అంవరి చి తోనూ చెప్పింది.” తల్లి సంగతులు చెబుతూ వుళడే్చటికి షణంలె ఆత నికి దుఃఖం పొరలుకొచ్చింది. “మీ అమ్మను దవానం చేయదఆచుకులటే చెటువర అయిదురూపా డె న! యలు తసుకుూ ! తీసుకురాగఆ - ౯౫ అన్నాడు అథర్‌.

అభాగీని స్వ ర్జఅి తి ఇది అఆసలథభవమని కలగాలీకి తెలుసు. తెల్లికి పలచె కొనటానికి డబ్బులేక బిందుతల్లి తను అన్నల తినే పశ్ళల తాకట్టు పెట్టటానికి తీసు శెళుతూ వుంది అతను కళ్లారచూచి వచ్చాడు. ఆతను ఈశఅకాయతిప్పి “లేను” అన్నాడు. అథర్‌ తన మొవోన్ని మరింత విక్సతల చేసి “తీసుకురా లేకపోతే మీ అమ్మను తీసుకెళ్ళి ఏటిఒడ్డున పాతేసిరా. ఎవరి తాతగాడి సొమ్మని మీ బాబు చెట్లుమీద్‌ జెయ్యివెళాడురా దొంగవెధవా $” అన్నాడు. ఆఖరి నూ వాకిటవుఎందు చెట్టు బాబూ! దాన్ని మా అమ్మ జేతిమీదుగా పెంచిలది” అన్నాడు కలగాలి, అప్సి ఆమ్మ తేతిమీదుగా పెళచిన చెట్టురా ! ఈ గాడిదను నాలుగు తన్ని మెడవట్టి బైటికి గెంటించు హపాలడా $* పాండావచ్చి ఆతన్ని రెండు తన్ని మెతబట్టి గెంటుతూ జ మళిదారీ నౌకర్ల తప్పు మరెవ్వరూ అనలేని మాటలన్నీ అన్నాడు కళగాలి దులుపుకు లేచి నులచుని మెల్లగా బైటికి వెళ్ళిపోయాడు, ఆతను దెబ్బలెందికు తిన్నాడో, ఆతని తప్పేమిటో పాప మూ పసిహృద యాని శేమీ ఆర్థలకాలేదు. గుమస్తా కరన హృదయంమీద దీని పభావమెమీ పడలేదు. సడి నట్లయితే అతనికి ఈ కౌకరీ దొరికేదే కాదు. “వీడి తాలూకు శిసేమైనా బాకీవుందేమో చూడు పరేశ్‌ ? బకాయి వుంటే చెలబూ, తిప్పాలా అన్నీ లాక్కురలడి...గాడిదకొడుకు పారిపోతాడు” అన్నాడు. న! న! వు ముఖర్జీం ఇంట్లో శాద్ధం మథ్య ఒక;.రోజు మా్మాతం కాళ వుంది. ఏర్పాట్లన్నీ మవిాబ్టవాసంతో జరుగుతున్నాయి. వృద్ధ థాకూర్‌దాస్‌ పను అన్నీ స్వయళగా ఆద్ధతో చేయిలచుతున్నాడు. కలగాలి. అతని ఎదుుకు వచ్చి నందుని “ మా అమ్మ చనిపోయింది. బాబుగారూ !” ఆన్నాగు, “న్సవ్వైవరవు ? నీకేల కొవాలి 1” 10]

ణి అభాోగినీస్వ ర ౮ నేను కలగాలిని మా అమ్మ నాతో తనను దహానలి శేయమని చెప్పి పోయిలది.” “అయితే, చెయ్యి.” _ క్రజేరిలో జరిగిన ఘటన సంగతీ ఊళ్ళో మారుమూంలా వ్యాపిత చితిది. ఒకతను పచ్చి “బహూశా ఏదైనా చెట్టు కావాలేమో” అని అన్నాడు. ముఖర్జీ ఆశ్చర్యంతో “వీడిమాటలు వివలడిం రేపూ ఎల్లులడికీ మాకే క్మరచాలకులడా పులది ఫో పో ఇక్కడేం లేదో అన్నాడు. భట్టాచార్యుడు దగ్గర్నే కూర్చుస జాబితా తయారుజేస్తున్నాడు= “మీ వ్రాతిలో తగృలెయ్యటం ఎప్పటినుళచిరా పోయి నెత్తిన కాస్త నిప్ప వెసి ఏటి వడ్డున పాతెయ్యి” అన్నాడు అతిను. ముఖర్జీగారి పెద్దబ్బాయి ఏవో పనిమీవ ఆటువస్తూ ఈ మాటవిని “ప్పుడు అలలా (బాహ్మలూ, కాయస్తులూ కాబోతున్నారు పంతులు గారూ 1" అంటూ వెళ్ళిపోయాడు, కలగొలీ ఇలకెవరి దగ్గరకూ వెళ్ళి యాచించలేదు. ఈ రెలండుగలటత అనుళవంతోనే _సపంచంలో అతను ఒకనారి వృద్దుడ్రైపోయాడు. మెల్లగా ఇంటికి వెళిపోయాడు. నదిఒడ్డున గొయ్యితీసి అభాగినిని పలడబెట్టారు. రాఘవ తల్లి కలగాలి చేతికి కాలుతున్న ఒక చిన్న కట్టెబిచ్చి తల్లి లఆమీద పెట్టింది ఆ తంత ఆంతా కలి) మట్టితో కప్పి కలగాలి తల్లి అౌతికరూపాన్న కూడా అంతులేమలడా చేళారు. ఆఅ?కా తమతమ పఎఆలో నిమగ్నమైవున్నారు. కాని కలగాలి మా[శః-నురిడుతుక్న ఆ చిన్న కటైలోలచి సుడులు తిరుగుతూ ఆవశం లోకి పోతున్న పొగకేసి ధ్యానలతో చూస్తూ సబ్బుడై నుంచున్నాడు. వాలా ఫలి. (మూలాల

అలి బాల్యస్మృతి

నామకరణానికి సరైన అగ్నం కుదరలేటో, తాతగారికి జ్యోతిష శాస్త్రంలో వ వి శేషజ్ఞానంలేటో, మరి*కే కారణలచేతో కాని నా పేర అస్బకృమ్రార్‌” అని 'పెటారు ఎంతో కాలం పట్టలేదు నా పేరుకి నాకూ ఏమీ సలబంధల లేదని "తాతగారు ఒకటి. కిండేగ్గలోనే [గహింబారు. ఇప్పుడు నేను పన్నెలడు, పదమూడేళ్ళనాటి సలగతి చెబుతున్నాను. నా ఆత పరిచయ విషయాఅన్నీ ఎవరికీ సరిగా తెలియకపోయినా. .. వినలడి; మేము పల్లెటూరి వాసులను. చిన్నప్పుడు నేను అక్కడే వుంటూ వచ్చాను; మా తళడిగారు పశ్చిమాన ఉట్యోగం జేస్తున్నారు నేను అక్కడికి వెళ్ళటం చాల అరుదు, అసలు లేవనుకోవచ్చు నను మా అమృమ్మగారింటివద్దనే వుళటూ వులడేవాజ్జీ ఇంట్లో నా ఆల్లరికి ఆళలతులేదు. ఓక్క మాలో చెప్పాలలటే నేనొక చిన్న రావణాసురుడను-అని చెప్పవచ్చు. ముసలితాత “న్సవ్వు యిలా అయిపోయావురా ? ఎవరిమాటా వినటఓలలేదు. నానా అగడం చేసున్నావసి ళీ నాన్నకు ఇవ్వాళ ఉ తరలి రాస్తాను వులడు అంటే నేను కొలచెం నవ్వీ *ఆ రోజులు పోయాయి తాఠాః నాన్నను అటుంచి, ఇక నాన్న కాఠకుకూడా జడవన్ను” అనేవ జ్జ అమ్మమ్మదగ్గర వులటే ఇల కెందుకు జడుస్తాను +! “మలిచి జవాబు చెప్పాడు ఇకనెనా వాడి వూసు ఎత్రకుండా ఉంటావా!” అనేది తాతతో. కాతకు కోపమొచ్చి నాన్నకు ఉ త్తరల రాసిన మరుక్షణమే నల్లమలిదు డబ్బా మాయమయ్య్యేది. ఊత్తరల బించిపారెయ్యనలతవరకు ఆయన డబ్బా చేతికొచ్చేడికాదుం వీటన్నిటి భయంవల్ల మాఖ్యలగా నల్దమందు డబ్బా ఎక్కడ మాయం కేస్తానో అనే భయంవల్డ మళ్ళీ నన్ను ఆదేమని ఆనే వాడు కాదు. నేనుకూడా

బాలా దిలాసా పడేవాణ్ని. నసుభాఆన్నిటికీ కూడా చివరకు ఒక పరిమితి వుండి. నాకు కూడా అదే జరిగిలది. తాతగారి పె తల్యడి కొడుకు గోవిందబాబు అలవోబాదులో ఉట్యోగం జేస్తూలడేవాడు. అప్పుడాయన పెన్షను తీసుకొని పల్లెకు వచ్చి వుటున్నాడు బి. ఎ. ప్యాసయిన ఆయన మనుమడు శ్రీ రజనీకాంళుడుకూడా

76 లాల్గస్మృ తి ఆరవ వెండి వలా డు వేం అతన్ని “అనా యాం'” ఆక సిలుసూ వంతే, రాస వ కన్తో రుం వ సయలిగు న ఈ ెప్తుక్క చాలీ అగరగా నూదంటాడు ఉలుకూ = ఎది ఎవ-డెనా దురు పతే “వి రా ఎమ్‌ చడువతున్నా వు” అని అశిగేారు.

అసహన భన చ తక్తాతంం చి చాక్తికి వాచందు వగ ఎకువ అల. 20ంలక జోహుల “ంబ్రాాలతో “యననా పూ ఇస్తా కశత చేసు కునార భోం చాగానే నాం “ండదె “ఫంగూాడేని.. హల వాడి లం. వటో అవాధల చేసికటు- దానిెెంత స వధిలతభుతారోవన వజీకాయే. ౨ వేగారోబుల్లో. ఎరను ఆలరిశేసుళ్న. దానితో మా ఈ సల -లేద నడ విడో ఒక అలిరిశేన్తూనె. ఉండడ్న. అడి లేకకొతే ఇర కాంతి ఉంకడేడ-దు.

ఇతో భలంక షప టికీ ఆన్నయాను నేనా చాత * పేమినూ. వతతే వాళి. ఖ్చోదవ్‌ లవాం ల భోననమూాాంక టా చని శాక అలన లాండు ప్రలితడ్తు. నత్తున కూరా న్వు కానా +శ్పేమిసూ. వండే వాడ. ఆయన కూంకుగూకా నేను ఆనేక తకులు ఇళారుం ఎ౨తో. ఆరి శేశాను. కాకి యనే”. ఆనేాకుకాడు. వమైరా అనా. కొటెలపేపుంటే అయనే మగి-పోొకా్శు ాపకకళాలకదుటే ఆగ బన్చేా శం |

అయో తంచుక టే కుకుం వాగువళ్చో సడే! కాకి” ఆయవేమీ చేరు నేకు ఆయన ళో క వి “నతకాాతి నేను షదటిలాగ వవిమలిమం ఎలావన్నా కలాసాగా మా తం వున్నాను. పా

రోజూ తొత పొగాకు ఎత్తుకుపోయి కాల్వేవా శీ. పొపల మునలి” తొత మంచం తలకిలకనో, దిలడుగలేబులోనో ఐలికెక,_డెకడో దాతు కునే -డు నేశెట్లాగెనా "పెకిలిలచుకుపోయి కాల్చే -జ్నీం పుమిగా తని తీరు” తూ వుండేపాబ్ని, ఏ యాకనా లేదు. ఏ ఎకు లూ లేవు చదువ సలధ్శలు ఒక _ధ+గా వదిలి పెట్టిందే అనుకో, తోటలో కెళ్ళి పిట్లల్ని కొడుతూ, వుడతల్ని చంపుతూ, అడ: లోకెళ్ళి కన్నాల్లో కులదళ ను వెతుకుతూ తీకుగ తూ వులడేలాణ్ని, ఇదే నాపని. నా కెవరి భయలగానీ, చింతగానీ ఏమీలేద్యు,

బాల్య న్కృ తీ లగ

నాన్నగారు బకరులో ఉటోంగల శేసున్నాగు ఆక'.గనులచి వారు నవ్న చూట్టానికి రాబోరు, కొట్టటానికి రాబోరు. తాతమ త్తవఆసలగతి నేను మొదటే చెప్పాను. ఒక్క మాటలో నేను వోయిగా వున్నానని చెప్పవచ్చు,

ఒకరోజున మధ్యాహ్నల _ ఇంటికివెళ్ళి అమ్మమ్మ నోటివెంట విండును"దా. నేను అన్నయ్య వెలట కలకత్తా చదువుకోటానికి. వెళ్ళాలట. వి శాంతిగా, పుష్టిగా భోంత్తేస్‌ హుక్కా నింపి కాతవగ్గరకు వెళ్ళి “నేను కలకత్రా వెళ్ళాలా తాతా” అన్నాను.

“*ఖవుకు” అన్నాడు తాత,

ఇదంతా పన్నాగమవి నేను మొదటే అనుకున్నాను. అందుకని ఆవైెక తే ఇవ్వాళే వెళతాను* అన్నానుం

శి

తాత నవ్వుతూ *దీ"కి ఇంకా ఆలోచనెలదుకు నాయనా! రజని ఇవ్వా సే వెళతాడు. కలకతా, ఇల్లు కుదిరిలది, ఇన్వాశే వెళ్ళాలొ ఆన్నాడు.

నేను మలపోయాన. ఒకటి, ఆ రోజున కాత దాచుకున్న పొగాకు ఎంత వెకికీనా టౌరకలేదు. టొలికిన తునక ఉక్కగక్కకు కూడా చాల లేదు. కొని నే. మోసపోయా*ు. నా అంతట నేకు ఒప్పుకుని వెనక్కెలా త్గనూ నేనారోజునే కలకితా బయలుదేరవఆసి వచ్చిలిది. వెళుతూ తాతి పాదాలు పటుకొన "సీ కర్మకి రేపే వళ్ళా ఇంటికి లి *గివచ్చేట్లు చెయ్యి

న! శ (1.

భగవంతుడా + ఆ తర్వాత నన్ను కలకతా ఎవరు ఫపపుకారో చూసాను అనుకున్నాను మనసులో, స న్‌

ద్రంకతా రావటం నేనదే మొవటిసౌరి. ఇంత పెద పటల నేనలతక్తు

చి

షెలదప్పుడూ చూడలేదు. నేను. గిలగానడిలో ఈదుతూపోయి అ కరల వళతెన దగ్గరగుంపులోనో, ఓడల మరధ్యకో వెళ్ళేవాణ్ని. మళ్ళా ఇంటికి తిరిగి వెళతానని ఆశ వుందా అనిపించేది. కఅకతా నాకే* జబాగండలేదు. ఇంత పెద్ద సంతలో ఏ వసువైనా బాగుంటుందా? బాగా వుందనికూడా వేను నమ్మలేకపోయాను,

మా ఆ ఏటిఒకు ఏమెంది 1 ఆ వెదురు పొదలు, పువ్వుల తీగెలు మిితపరివరమూ తొచీమూల ఆ బామచెట్టు ఏమీచేవు? ఇక్కడ. పెద్దపెద్ద భవంతులు గు గపుటళ్లూ, మనుష్నుల గుంపులూ, విశాలమైన పీధులూ కన పడ.తున్నాయి* ఇంటి వెనుక ఒక తోటకూడాలేదు. చాటమాటుగా. ఒక బీడీమ క్క కాల్చుకోటానికి నాకు వీడ పువచ్చిలది. కన్నీళ్ళు తుడుచుకొని "కాయానికి ఇచ్చినవాడే కఫారికీ యిస్తాడు. సృష్టించిన భగవంతుడు భోజన మివ్వడూ" అనుకున్నాను మనసులో- కలకతా వచ్చాను. స్కూల్లోచేరి బాగా చదువృతున్నాను. ఇప్పుడు నేను మంచిపిల్ల వాడినయ్యాను. ఊళ్ళో తప్పకులడా నా పేరు మోగిపోతూ వుటుంది. సరే ఆ సలగతి ఆలావుంచుం అన్నయ్య ఆత్మమ్మితులంళాకఆసి ఒకి మెస్సు పెట్టారు... దానిలో మేము నలుగురమూ వుంటూ వుండేంాళ్ళము. అన్నయ్యా, నేనూ, రామ్‌ బాబూ, జగన్నాధబాబూ రామ్‌బాబూ, జగన్నాధబాబూ అన్నయ స్నేహి తులు పీరుగాక ఒక నౌకరూ, ఒక వంట _బాహ్మడూ ఉన్నారు. గొదాధరుడు (వంట బాహ్మడు) నా కన్న నూడునాలుగేళ్ళు పెద్ద. ఆ౭తమళంచి మనిషిని నేనలంతకుముం దెస్పుడూ చూడలేదు. వీధిలో నేనేకు రా డితోనూ మాట్టాడనూలేడు; స్నేహము చెయ్యాలేదు గదారరుడు పూర్తిగా భిన్న పక్కతి గఆమనిషి. అయినప్పటికీ నాకు ఆంతరంగిక మ్నితుడై పోయాడు. నాకు అతనితో బాగా. 'పౌసగిండి.. ఎంత బాళాభానీ వేసే వాళ్ళమో అంతులేదు. ఆతను మేదినీపూర్‌ జిల్లాలో ఒక _గామవాసి. అక్కడి సంగతులూ, అతని చిన్ననాటి చరి తా మొడ్‌లైనవి నాకు బాఅవచ్చేవి, వాళ్ళు వూరిసలగతులు ఎన్నిసార్లు విన్నానో అంతులేదు. ఇప్పుడునా కళ్ళకు గంతణకట్టి వడిలి పెట్టినా నేరు వాళ్ళవూరలతా తిరిగిగాగఅను. ఆది వారతినాడు నేంతని వెంట కిలామైదానలలోకి పచారు కెళుతూ ఉండేవాణ్ని. సాయం_తఈ వంటింట్లో కూర్చుని చదరంగిల ఆడుతూ ఉండేవాణ్ని. భోజనా దుల్దైన తర్వాత అతని చిన్నహుక్కాతోనే ఇద్దరమూ పీల్చేవాళ్ళము. పనుఅన్నీ మేమిద్దరణ కఠసి జలటగా చేస్తూ ఊండేవాళ్ళము. వీధిలో ఇరుగు

టబాత్యస్కృతి "0 పొరుగు వారెవరితోనూ నాకము పరిచయంలేదు. ఊళ్లో స్నేహితులు మితులు వెంకన్న, సుబ్బన్న అంతా అతనే అతని నోటివెంట నేనెప్పుడూ "చిన్న నోట పెద్దమాట' వనలేది- అననసరలగా అతన్నఅదరూ ఆవమానపర్చుతూ ఉలిడేవారు. దాశకి నాకు మలడుకుపోయేఏి కాని, తన నోటితో అతను ఎవ రికీ ఎదురు చెప్పేవాడు కాడు. నిజలగానే తను వోషియై-ట్టు ॥

ఆందరికీ భోజనాలు పెట్టిన తర్వాత ఆతను వంటింట్లో ఓక మూఆఅ- వడిగి ఇత్తడి పళ్లెము దగ్గర కూర్చున్నప్పుడు నేనెన్ని పనులున్నా సరే వదిలి పెట్టి అక్కడికి వాజరయ్యేవాడినిం అసలు వాడిరాతే అలాలటిడి. చివర కతనికి ఏమీ మిగిలేడి కాదు. ఒక్కొక శ్రా రోజున అన్నలకూడా తక్కు వయేది ఎకరు భోజనల శేస్తుండగానూ నేకు వెళ్ళేాణ్ని కాదు కాని నాకు పప్పుగాని కూరగానీ, అన్నఅగానీ తక్కు-వై నట్టు ఎప్పుడూ చూడలేదు, కాని ఆది చూచి నొప చాల బాధగా ఉండేది. చిన్నప్పుడూ మా అమ్మ నోటివెంట వింటూ ఊండేవాణ్నం ఆమె నన్నుగురించి అంటూ ఉండేది. “పిల్లడు. కడుపునిండా. తినక ఎలడి ముల్లయిహోతున్నాడు. ఎలా _ఐతుకుతాడు *” అని. కాని నేను అమ్మమ్మ ఆళలటున్నా "పెట్ట -౦డా" ఎప్పుడూ తినగలిగేవాణ్నిగాదుం ఎలడిపోయినా, ముల్లి: పోయినా నాకు కడుపునిండా తినకుండా వుంటేనే బాగులడేది. ఆ తినకపోవటంలోవూ ఈ తినకపోవడంలోనూ ఎలత భేదములటో నేనిప్పుడు “ఈ కలకత్తావచ్చిన తరువాత తెలుసుకున్నాను. కడుపునిండా కూడు లేక పోతే కళ్ళవెంట నీళ్ళు వస్తాయన్న విషయలి నాకెప్పుడూ అన భవలలేదు, ఇదివరకు నేఎ లాత పెళ్లింలో సీళ్ళపోసి ఎన్నిసార్లు అన్నం దగ్గరనులచి లేసానో అంతులేదు. అమ్మమ్మ మడికట్టుకువ సే ఆమెమీద కుక్కపిల్లను వేసీ ఆమెచేత మళ్ళా ఎన్నిసార్లు స్నానల జేయిలచానో లెక్కలేదు. కాని వారేనాడూ కడుపునిలిడా తినకులడా ఊఆడనూలేదు. వారి కళ్ళ వెలట నీరు

80 బాల్య స్మ త్రీ రానూలేదు. తాకా, అమ్మమ్మ ఇలట్లోవారూ, ఇళలకా నన్నుబొగా _పేమించే వారికోసఠి నేనెప్పుడూ దుః4 పడలేదు. ఇలకా పైగా. వారిని ఆర్ధాఃలిళో ఉలచితేనే నాకు పరమ సలతోషంగా ఉండేది మరి ఈ గదాధరుణ్న చూడు చుట్టమూకాదు, పక్కమూకాదు. అతనికోసల నా కళ్ళల్లో పిలన కుండానే కన్నీళ్ళు పరుగెత్తుకవిచ్చేవి.

కల*తా వచ్చిన తర్వాత నాకిదేమిటో ఏమీ అర్బంకానడ_ లేదు చివ రికి కళ ల్లోలచి ఇన్నినీశ్ళు ఎక్క డనులచి వసున్నాయోకూడా ఆఅర్హంకానటః లేదు నేను ఏడుస్తూ ఉండగా ఎవరూ చూచి ఉలడరు. ఏ మాట మిదైనా పట్టుదలనసే బడిపలతులు నా వీపుమీద ఈత బెత్తాలు వరగ్గాటినా ఏడిపిళచ గిలిగేవాడ. కాదు- 'సుకువూర్‌” 'రాతరీరల' అళటూ ఉండే రు. పిలిలు నేను మసస్సులో 'శరీరంకాదు మనసు రాతి మనసు నన్ను చిన్నపిల్లడి లాగ ఏడవనియ్యదు-'ఆనుకులటూ వులజేవాణ్సి. అసలు నాకు ఏడవట మంటేనే బాలసిగ్లే సేడి. ఇప్పటికికూడా వులటులది. కాన్కి ఇక సంబాళిలచుకో లేళపోయాన-. ఎవరైనా చూస్తారేమోనని చాటుగా ఏడుస్తూ వుండేాణ్నిం కొలచెల సేపు ఏడ్చి చప్పున కళ్ళుతుడుచుకొని తమాయిలచుకునేవాణ్ని బడికి వెశ్ళేటప్పుడు దారిలో వంకలాది ఖిక్షుకులు ముషెతుకుంటూ కనపడే వారు. ఒకడికి కాలు వులడేవగాదు, ఒకడికి చెయ్యివులడేది కాదు మరొకడికి కన్ను వులడేఎకాదు ఈ విధంగా ఎన్నిరకాలైన బాధితులను చూసూ వుండే వాణ్లో ఆంతులేదు. నామాలు పెట్టుకాని ఖంజరి వాయిస్తూ “జయంధా" అని భిజాటన తే సేవారినికూడా ఎరుగున్నాను. కొని ఈ భిక్షుగలంతొ ఎలాంటి వారు। నెను లోలోన చాల వ్యథపడి, “వీని మా వూరు పంపు థిగివలతుడా * ఆని ప్రారింజేవాణ్ని-

సరే ఆ నిర్భాగ్యభిక్షుకుల సలిగతి ఆటులిచి ఇక నా సంగతీ చెబు కాను. చూస్తూ మాస్తూ నా కళ్ళు వాచిపోయినాయి, కాని నేను విద్యాసాగ

బాత్యన్య్మతి 81 రుణ్ని కాలేకపో మాను, మధ మధ్య మా దేశ సరస్వతి. అమ్మ వారు ఎక్బ_డనులచి వళ్ళి నెత్తిన ఎకే_దో చెప్పలేను... ఆమె ఆక్టానుసారంగా నేన. అప్పుకప్తుడూ సత్తా వాఇలు చేస్తూ ఉండేనాణ్ని. ఇప్పుడు. తలుచు కుంటే నాకు ఆమెయ౨దు అసహ్యం కలుగుతూ వులటు౪ది. నేనురాతీం బగళ్ళు ఎవరికి ఏం అపవారల చేద్దామా-అన్న చింతలోనే వుండే వాణ్ని ఓక నాటి “౦ తి ాంబాబు గంట సేపు తిప్పలుపడి తనధోవళి కుచ్చెళ్ళు పట్టుకు పొయాడు. దాన్ని నాయళఖ్యతల షకారుకతు వెళ్ళేప్పుడు కట్టుకుంటాడు, సాయం ఈల ఇంటికి చ్చి పంవెస్టితి చూడగానే పాపం ఆబ్బున గోలకెత్సి చిత్‌ కిఅబడిపోయాడు. ఆదిచూచి నా సంతోషానికి అలతులేదు. పొంగిపోయాను జగన్నాధబాబు ఆఫీసుకు వెశ్ళేవెశియిలది. త్వరగాభొలిచసి వెళా-లనుకుంటు న్నాడు అతా భోజనాసకి వెళ్ళేప్పటికి నేను ఒక చాకు తీసుకొచ్చి ఆతని చొక్కా.గుండి కోసిపారేశాను. స్కూలుకు వెళుతూ. వెళుతూ తొంగి చూద్దుని కదా, గోలచేస్తూ ఏడుపు మొహం. పెట్టాడు, సంతోషం. పట్లలేక నేప దారిపొడుగ.నా పొట్ట బద్ద ఎయే?ఎట్టు నవ్వారు, సాయం తం ఆఫీసు నులచి వచ్చి “గవాధరయడు నా సండీ రోసుషపోమి. అమ్ముప్నూడుం గాడికకొడుకు... వెళ్ళిగొప్టండ” అంంర్నాడు జగన్నాధబాయి. గుండీ దొంగ తనాన్ని ఒకంచి అన్నయ్యా, 7 0బాఎి లోలోన నవ్వుకు-టున్నారుం “యె కై? దొంగా నో చూచానుగాని గండీ కెంపుకుపోయి ఆమ్ముకు తిన్న దొంగసు ౧రిలచి ఇ రిలే విన్నాను అన్నాడు ఆగ్నాయ్యం జగ న్నాధజి'... అన్నయ్య ఈ ఎత్తి పొడుపు విని మరి మలడిపేీయాడు.*దోంగ గౌడిదా పొద్దుటిపూట తియ్యలేదు నాయలతిపు పూట తియ్యలేదు. ర్యాతి పూట తియ్యలేదు. నరిగ్గా ఆఫీసుకు వెళ్లేళికు ఈ కొంటెళనం చూండి!” అని ఒతను ఆ రోజున ఒక నల్లటి చిరుగు చొక్కా తొడుక్కుస ఆఫీసుకు వెళ్ళవలసివిచి సం ప

క్ర

తలి బొత్యస్కృతీ అందరూ ఫక్కున నవ్వారు. అజగన్నాథబొబు కూడా నవ్వక తప్పలేదు కాని నేను నవ్వలేకపోయాను. నిజంగా గిదాథరుణ్ని వెళ్ళగొ.తా రేమోనని నాకు భయళల వేసిండి. పాపల వాడు ఒట్టి తెలివితకు_.వవాడు ఏమీ మాట్లాడక మెదలకుండా తప్పంతా తన నెత్తిమీద వెసుకుంటాడు. ఇప్పుడు బహుశా అన్నయ్య గహాలచివులటాడనుకుంటాను. గులడీ ఎవరు తీళందీని. వాసమా గదాధరుడు ఏమీ చెయ్యలేదు. నేనా రోజునుంచి ఇలకెస్తుడూ. ఇశరుల నెత్తిన ఆపదలువచ్చిపడే అలాలటి పనులెప్పుడూ చెయ్యవద్దని (పతిజ్ఞ తేళానుం అలాలటి (పతిజ్ల నేనలతకుములదెప్పుడూ చెయ్యలేదు. మళ కెప్పడైగా త్లేసానో, చెయ్యనో కూడాచెప్పలేను. క్రేవలల గదాధరుని మూలాన్నే నా దారి తప్పవలసి వచ్చింది. నన్ను ఆతను మట్టిచేశాడు. ఏతావాతా ఎవరి చర్మిత బాగుపడుతుంటో . ఈ సంగతి ఎవరూ చెప్పలేరు. పంతులు, రాత ఇలకెలతోమండి మవిశయులు ఆక్ష పయ త్నాలు తేసినా చేయని _పతిజ్ఞ (బహుళా ఇలకెప్పుడూ చేసేవాణ్నికూడా కాదేమో) ఒక్క గిదాధారుని మొహలచూచి చేయవఆసి వచ్చిలవె తర్వాత ఇంతకాంం. గడిచిలంవి ఈ నుధ్య ఎప్పుడైనా _పతిజ్ఞాభలగమైంటో లేదో కూడా చెప్పలేను. బుద్ధిపూర కళగా మాతల ఎప్పుడూ చెయ్యలేదు. ఇప్పుడు మరో మనిషి ఏషియల చెబుతాను. అతను మా నౌకరు రాము, రాము గొల్లో లేకపోతే ఆలాళటిదే ఇలకేటోజాతి. ఎక్కడ వాడో ఇదికూడా. చెప్పలేను. వాడలత తెలివితేటలుగఅ నౌకరును నేనెక్కడా చూడలేదు. ఇలకెప్పుడైనా కనపడితే వాడి వూరు పేరు ఆన్నీ అడిగి తెలుసుకులటాను. సములన్నిటికీ రామూ రాట్నంలాగ తిరుగుతూపులడేవాడు. ఇప్పుడు

బార్యన్కృ తి వ! గుడలు. వుతుకుతూ చూసే మళ్ళొాక్షణంలో అన్నయ్య వీపు తోముతూ కనరతాడు. ఇంకొంచెల సేపులడి ఆకు వక్క అండిస్తూ వులటాడు, ఈ విధంగా ఎప్పుడుచూచినా ఆతను ఏటో పనికి పరుగులెడుతూ వుండేవాడుం అన్నయ్యకు ఆతను చాల ' ఫేవరెట్‌ " చాల పీయమైన నౌకళు కాని నాకు ఆతనంటే పడేదికాదు. ఆ గొడిదగొడుకు మూలాన నేను అన్నయ్యతో నానా మాటలూ పడాల్సి వచ్చేడి. ముఖ్యలగా గిదాధరుణ్ణి వాడు చాల ఏకిపిసూ వుండేవాడు. నాకు ఆతనలటే అరికాలిమంట. అయితే ఏమి లాభం । అన్న య్యుకు వాడు “శీవరెట్‌' అయిపోయాడు. రాలబాబుకికూడా" ఆతనలపే కఠటగిలపే. ఆయన వాడిని రూళ్‌ “రలగు నక్క) అంటూ వుఃడేవాడు. అప్పుడు మేము ఈ శబ్దాన్ని గురిలచి ఎక్కువ వ్యాఖ్య చేయ గలిగేవాళ్ళంకాము. ఆసలు వాడు '*రూజ్‌ి అని మాకు బాగా తెలుసు. అతను మళండిపడటానికి నేక కారణాలున్నాయి. ముఖ్యమైన కారణజల వాడు తన్ను “రాలబాబూ' ఆటూ వుండేవాడు. కాని రాలనాబుకి ఇదేల బాగుండేడి కాదు.

ఒకనాడు సాయలతం అన్నయ్య కొ తలైటొకటి కొనుక్కొచ్చాడు. బాలా నాణ్యమైన వస్తువు. ఏబై అరవై రూపాయల ఖరీదు వుంటుంది. నాయల్మతల అంతా పచారుకు వెళ్ళిపోయి: తర్వాత నేను గదాధరుణ్ణి పిలిచి చూపిలచానుం అతనుకూడా చాలా సంతోవలతో ఒకటి రెలడుసార్లు అటూ ఇటూ తిప్పిచూచి తిన పనిసీక తాను వెళ్ళిపోయాడు కానినా కూర్గియా సిటీ మ్మాఈః ఇంకా తగ్గలేదు. నేనాలైటు తీసి చూద్దామనుకున్నాను. ఎలా తీయాలో, లోపల ఎలాంటి మిషను వులటో దూడాలి. బాఆసేపు అటు తిప్పి ఇటుతిప్పి చూబాన.. లాభంలేకపోయిలది. బాం అబ్బ ర్వేవను తర్వాత (కింద ఒక స్కూం చూచాను. కనపడినతర్వాత తిప్పకలడా వూరుకోలేక ఫోయాను. తిప్పుతూనేవున్నాను. చప్పున దాని (కిందభాగల వూడివచ్చిలడి,

84 జూాల్యస్కృ తి స్కూ9 వసురు నేనాపలేక పోయాను- పర్యవసానం దొన్‌గ్గాసు వేలం మీదనుంచి కిందిపడి ముక్కలు మ క్యలైపోయిండి. ఆ రోజున పొద్దుహోయి ఇటికి తిరిగివచా+నుః, ఇంటికి వళ్ళి చూదు. గదా; 'పద్దగిల్లంతు చేఆరేగివులది. ఆంతా గదాధరుని చుట్టూ ఛి మూగివున్నారు. గిదాధిరుని కళ్ళవెలట బొటబొట కన్నీరు కారుతూ వున్నాయి నేను దాసిని ముటుకున్నమాట నిటమే గాని పగులగొట్టలేదు బాబూ! సుకుమారబాబూ. నాకు చూపించాడు, నేను కంటితోచూచ్చి వంటచెయ్య టానికి వెళ్ళాను. ఆయన బవారుకు వెళ్ళాడు” అంటు న్నాడు. ఎవరూ ఆతనిమాట నమ్మలేదు. లైటు ఆతనే పగులగొట్టాడని నిర్దారణ జేశారు, ఆతని శ్రీతం బాకీవుంది. దానిలోంచి మూడున్నర రూపాయలు తెగ్గోసి శొత్తగ్గాసు. తెప్పించారు. సాయంత్రం లాంతరు వెలిగేటస్నటికి ఆంతా సంతోషించారు. నా కళ్ళుమా తం చింత నప్ప్లాగ ఐపోయినాయి. హృదయంలో ఎప్పుడో ఆగని తల్లి దగ్గర మూడ.న్నర రూపౌయలు డగొంగిలించాననే తలపుకు రాసాగింది. ఇక నేను ఆక్క_డవులగలేకపోయాను. ఏక్ళిమె తుకొం అన్నయ్యను ఏటోవిదలగా ఒప్పించి. ఊరువెళ్ళాను. అమ్మమ్మ రిగ్లిరనులచి డబ్బు తీసుకొచ్చి మెదఆకులడా గచాధరునకి మూడున్నర రూపాయలకు బదులు ఇంకా మూడున్నర వేసి ఇద్దామనుకున్నాను. నా చేతులలో అప్పుడు ఉన్ఫేమీ లేదు . ఉన్నడికాస్త అన్నయ్య దగ్గర వులటుళచి. ఆందుజేత డబ్బు

కోసల నేకు. ఇంటికి రావఆసివచ్చింది. ఒగ్ళరోజుకంచే ఎకువ ఉండనద్ధ:.కున్నాను, కాని జరిగింది మ్మాతఠ వేరువిదఠగా. తాత పెట్టిన గిడువు ఇంకా చాఆరోజులున్నా ఏడెకిమిదిరోజుల అర్న_డ గెడీచిపోయిలది. ఏడెనిమిది రోజులుండి మళ్ళా కలకత్తా వచ్చాను. ఇలట్లో ఆడుగు పెట్టగానే "గది అని నీలిచాను. ఎవరూ పఆకలేదు గదాధర్‌ అని మళ్ళా పిలిదాన కాని ఈసారి కూడా ఏమి సమాధానం రాలేదు. మళ్ళా “గదా” ఇని కేకేశేటప్పటికి రాముడు వచ్చి, “ఇటే రావటమా, చినవాబి గారూ?” అన్నాడు. “అవున ఇదేరావటం. అయితే గిదాధరుడు ఎక్కడ 1” “దాధరుడు లేడుగా 1” చక్కడికి వెళ్ళాడు శి "బాబుగారు అతన్ని వెళగొట్టారు 1” “వెళ్ళగొట్టారా శ ఎలదుకని 1౫ “దొంగతనం చేశాడని ;* మొదట నాకే అర్థలకాలేదు. అందుచేత కొంచెం సేపు ఆతినిమొహం కే చూస్తూ ఉండిపోయాను. రాముడ. నా మనస్సులో భావాన్ని గహంచి కొంటెం చిరునవ్వుతో” ఇంక్రా ఆశ్చర్య మెందుకు చిన్నబాబూ ? కాని ఫక్ష వొడీ బుద్ధి సరిగా తెలియదు. కాబట్టే ఆలత్మ పేమిస్తార్త, వొడు కోనరాన్సి దెయ్యల, ఆతడి పీనతల్లిని నేను జాగా ఎదగున్నాను బాబూ 1 అన్నాడు, వాడెలాశ4టి కానరాని దెయమోో.. ఆతడి పినతల్లిని నేనెందుక్తు గుర్తిలచలేటో నాకే; అర్ధలకాలేదు. “ఎవరిడబ్భు కాజేకాడ్సు వాడ్సు 1* ఆడిగాను నేన్ను ం

86 బాల్య స్కృతి ఆపె డబ్ర్వ్వ్బాగొరిడి” అక్కడ వులడి డబ్బు” “రోబ్‌ జేబులో” “ఎలతడబ్బు ఉంది కో

• నాల్సగు రూపాయలు” "ఎవరు చూచారు 1” “క్షట్రిత్రో ఎవరూ చూడకపోయినా చూచినట్లై ననుకోలడి 1” “*ఏభదుకని *ో *న్షిగి క్రి ఇలకా వేరే అడిగేదేములడి,. మీడు ఇళర్లోలేరుం జగన్నార బాబు తీయడు. నేను తియ్యలేదు. ఇల కెక్కడికీ పోతులది * ఎవరు తీస్తారు చెప్పండి కా “అయితే నువ్వు వాడు తీస్తూవులడగా పట్టుకున్నావా?” రాముడు నవ్వుతూ “లేకపోతే ఇళకేనరు పట్టుకులటారు!” .- అన్నాడుం నేను వంటిలట్లో కెళ్ళి ఏడ్చాను, వాడి ఆ నల్దటి హుక్కాగొట్టము మూలపడీఉళది. దానినిలండా దుమ్ము కొట్టుకొని ఉండి. నాలుగైదు రోజుల నులడి దాన్నెవరూ ముట్టనకూడాముట్టలేదు. దానిలో ఆకనుపోసి పోయిన నీళ్ళు అలాగే ఉన్నాయి ఎవరూ పారబొయ్యలేదుం గోడమీద ఒకమూళి అస్పక్సుమారబాబూ ః నేను దొలిగతనలి జేళాను. ఆందుకేత ఇక్కడనులడి వెళ్ళిళోతున్నాను. (బతికివులటే ఇంకెప్పుడైనా వచ్చి కలుసుకొలటానుి అస్‌ (వాసివులది,

బార్య స్కృ త్రీ 87

ఇకా నేనప్పుడు కుురవాణ్డేగా ! ఆ హుక్కా పీక హృదయానికి ఆదిమిపటుకొని పసిసిఆవాడిలాగా వెక్కివెక్కి. ఏడ్వసాగాను. ఎందుకో

ల్సి న! ఆ సంగతి నాకు తెలియదు.

ఇక ఆ ఇంట్లో నాకు బాగులడలేదు. సాయల[తల యింటికి వచ్చిన తరువాత మళ్ళా ఒకసారి వంటింట్లోకి వెళ్ళి కొత్తవలటవాడు వలటత్తేస్తూ వుండటంచూచి మెదలకుండా తిరిగివచ్చేవాణ్ణి. నా గిదిలోకివచ్చీ పుస్తకళి తెరచి చదవడానికి కూర్చునేవాణ్ణి. అప్పుడప్పుడూ అన్నయ్యమీదకూడా నాకు కోపంవచ్చేడి. అన్నతికూడ విషలలాగి వుండేది.

న! న! న!

చాలా కాలానికి ఒకరోజున అన్నయ్యతో “నువ్వు కేసిందేమిటి అన్నయ్యా *ొ అన్నాను నేను

• ఎవరికి ఏమిచేళాను *

“గదాధరుడు నీ డబ్బు ఎన్నటికీ దొంగిలించివులండడు, నేను గదాధరున్ని ఉపేమిస్తానని ఆలదరికి తెలుసు”

"ఆ చేసినపవి మళలచిడికాదు సుకుమార్‌! సరే, ఆయిపోలదేమిటో అయిపోయిండి. ఆయితే నువ్వు రామ డ్ని ఆంత బాడింది ఎలదుకు | “*బాగా బాదానా * నమ్నకూడా వెళ్ళగొడతావా ఏమిటి?”

నా నోటివెళంట అలాంటి మాట రావడల అన్నయ్య ఎప్పుడూ వి-లేదు నేన మళ్ళా “నీ డబ్బు ఎంతి వసూలైఅది *”ొ అని అడిగాన్ను

అన్నయ్య చాల వ్యథపడి “"తేసినపని మళిచిదికాదు. జీతం మూడున్నర ఆయితిది. మినవోయిలచాం, నాకలత ఇష్టల లేద” అన్నాడు.

88 టబాల్యస్కృతీ

నేను వీధివెంట వెళుతున్నప్పుడు నల్లటి మురికి పంచె కప్పని ఎవరైనా దూరఃగా కనబడితే ఎంతో అంతో, ఆప్వాయలగా పరుగెళువు వెళ్ళేబణ్న. కాని నా మనోభీష్టం నెరవేరేదికాదు. నా అశ నిత్యం నిరాశగా పరిణమించేది. నేు నా మనసులో సంగతి ఎరరికి చెప్పను ?

షుమారు ఆరునెల్లి తరువాత అన్నయ్య పేర ఒక మణియార్థథ పెచ్చిలడ్‌, మూడున్నర రూపాయలు, అన్నయ్య కఐటతడ పెట్టట నేనావా*ః మ్మాతల చూవాను. దానికూపను ఇంకా నా వద్దే వుంది.

ఎన్ని నెలలు గిడిచిపోయాయో అంతులేదు. కాస ఇ ర్లాల్టికికూడా 7దాధథరుడు నా హృదయలలో సగఠల భాగిది ఆ్మకమించుకొని వున్నాడు,

ఆాఫధనాా

శరత్‌ కథలు = శ

భారం

నలప ననరవను వన తనాననా లయ డనానానావావానయాలాననో

సాగరపురలలో ఇవ్వాళ చాలా హడావుడిగా వుంది. ఊరంతా మేళతాళాలతో మార్నుమోగిపోతోలడి. ఈ వారంరోజులనుండి అక్కడ ఎంత గర్జంతుగావులటో ఆ ఊరువారికే కాదు ఆ చుట్టుపట్ల నాలుగైధు కోనుందూరానవున్న వారలదరికీకూడా తెలుసు. ఈ రాజసూయయాగళలలో డోలు, రామడోళ్ళు ఏకతాళం, నౌబర్‌..సన్నాయీఆ టక్యస్వరాల (పచండ కొండివాన్ని ఆ _గామహనులు ఆఆకకుములదెప్పుడూ వినలేదు. రకరకాలైన మేళకాళాల సాయంతో మానవసఠఘంలో చెజరేగిన ఆనలదకోలాహఆలతో ఊళో), పకుపఖ్యాదులుకూడా కల్లోంపడసాగినై. తప్పెట, తాషామర్చాల మోతలతో ముఖ్యలగా లేగదూడఅ గుళగెందరిసోతున్నాయి. ఇంక ఆడంబ శాసికి కారణల సదునాలగేళ్ళ పసికాయ వివాహల । సాగరపు జమీందారు ్రీకహూన్‌ హరదేవ మితుని ఏశైకిపు తుని వివహనమయంలో ఈ నమా రోహం చెలరేగింది. ప్పుతునిపేరు సత్యేల్యద కుమారమి ఈ. 'హెయిర్‌గారి సూ ఒల్లో యం బెన్సుక్షాసు చదువుతున్నాడు. పసిశనలలో వివాహం క్రేయటానికి కారణం సత్వ్యేల్యదుని తల్లికి తన ఓక్క-గానొక్క కోడల్ని శన ఇలటీకి తీసుకురావాలన్న కోర్కె. కలగటమే.

వర్ణమాన్‌ జిల్లా దిల్‌ జాన్‌పూర్‌ జమీందారు భ్రీమాన్‌ కామాఖ్యా చరణ బౌదరి కనిష్టకన్మ సరళను సత్యేం దునికిచ్చి వివావాల చేశారు

భార్య అతదమైనదీ, ఎ్మరనిదీని, నత్యేందుడు ఉప్పొంగిపోయాడు

శ్రీ భారం

అందమైన పదేళ్ళ పసికోడల్మి చూచి సత్యేల్భదుని తల్లికూడా బాం మురిసీపోయిలడి. పెళ్ళయిన మలియేట హరదేవ్‌బాబు కోడల్ని _[పయాణల చేయించి ఇంటికి తీసుకువెళ్లాడు. కోడల్ని ఎక్కువకాఅల కన్నవాఎ యిళటి వద్ద వులచటలి అ తకు ఇష్టలలేదు, పెళ్ళయిన పిల్లను ఎక్కువకాలం కన్న వారి ఇంటినస్ట ఉంచకూడదని ఆమె తంచుగా అలటూవుంటులడి ఆడి చెడ్డ ఆభ్నిపాయమేమీ కాదు.

సత్యేలదుని చదువుకోసమై హరదేవ్‌బాబు పత్నీసహితలగా కఠ కల్తాలోనే ఉంటున్నాడు. సరళకూడా కలకత్తా వచ్చిండి.” చిన్నతనంలో 'పెళ్ళవటంవల్త సకళ మామ హరిదేవ్‌తోకూడా మాట్లాగుతుంది భర్తికు చాటుకుపోదు. అ తకు ఇంతకన్న కావలసిన ఆనందమేములటులిది.

కొంతకాఅమైన తర్వాత కామాఖ్యబాబు సరళను ఇంటికి తీసుకు వెళ్ళాడు. రెండుమూడునెల్లి తర్వాత ఒకరోజున సత్యేం దనికి కోపలివచ్చి “పు సకాఅన్నీ దుమ్ముకొట్టుకున్నాయి. బుడ్డిలో సివా ఇగురుకుపోయిండి పీటికేసి చూక్షేవారెవరూ కనబడటఈలేదు. ”

తల్లి (గహి౭చింది, హరదేవ్‌బాబు జెవినికూడా పడింది. కోడల్ని వెళటనే _పయాణంచేసి తీసుకురమ్మని మనిషినలపాడు. “ఇక్కడ ఇలట్లో 'ఫెద్ది ఉప్టదినల చెలరేగింది. కోడలువ స్తేనేగాని అణగదు, కనుక వెంటనే పంపాలి" అని ఉ తరం రాళాడు.

మళ్ళా సరళ వచ్చిలది. సత్యేత దుని చిన్న చిన్నపనులన్నీ ఆమె చూస్తూవులడి. పు సకాలు దులిపి సరిగా సర్దటల,. కాలేజీకి వెళ్ళేటప్పుడు దుస్తులు సిద్ధంచేసి వులచటల, ఆమెపనులు, ఆలచే తొందరలో ఒక్‌ కప్పు గులిడీ ఒక కప్పుకు తగిలితచకుండా అన్న4ము౭దుర అఆస్యమైనప్పుడు శాలేజీబెల్లు కొడతారేమోనని ఆతుకతో ఓక కాలి మేజోడు ఒకకాలికి తొడగ కుండా చూస్తూ వుళటులది, రజకభవనపు వ్యవవోరాలన్నీ ఆమె చేతుల్లోనే

భారత ర్‌ ఉంటాయి. సరళ లేకపోతే తరచుగా ఇలాంటి గలదరగోళాలే జరుగతూ ఉంటాయి. అలాలటి వలదమరపు మషిని ఎప్పుడూ. ఎవరూ చూచివుండరు. ఈ పనులన్నీ సరళవళల్స కొక ఇంకెవరివల్లా కావు. అయినా సత్యేఇదునికి వచ్చేవికావు అందుచేత సరశే స్వయఃగా అన్నిపన లూ శ్రేయవలసీ వచ్చేది. లై సుశీ సరశకు పెద్దక్క. ఆమె కొడుకుకి అన్న పాశనం. పెద్ద కూతురు కొడుకు అన్న ప్రాళాపకి సరళను తీసుకెళ్ళటాసికి కామాఖ్యబాబు కఅకఠా వచ్చాడు. సరళ అక్కు సరళనూ, సత్యేర్యదుని రమ్మని బంవల3 పెడుతూ ఊతరల రాసింది. అదిగాక సర+ దిల్‌ జూన్‌ పూర్‌ వచ్చికూడా మూతేళ్ళ యిలడి. సత్వ్సేందుడ.కూడా రావటానికి అలగికరించేటప్పటికి కామాఖ్య బాబు పరమానందంతో అల్లుడ్ని, కూతుర్ని తీసుకొని ఇంటికి వచ్చాడు. సరళతల్లి కూతుర్ని, అల్లుడ్ని ఎంతోకాలానికి చూచి ఆనందథరి తయ పోయింది. సుశీఆ మరిదికీ, చెల్లెలికి దిలాసా కబుర్లు. చెప్పి సలతోష పెట్టిలది, శభకార్యల నిర్విమ్నళగా సమా పమయ్యాక సత్యేళ్యదుడు ఇంటికి పయనమయ్యాడు. కొని అత్త బఆవళలత పేడ తూ “ఎంతోకాలానికి వచ్చావు, ఇంకా నాలుగురోజు లు౪లడ” మన్నది. సరళకూడా వదలి పెట్టలేదు మరి నాలుగురోజులు వ్వ్తలడటానికి సత్వేలదుడు ఒప్పుకున్నాడు. నాలుగురోజులున్నా. సరళ వదిలి పెట్టక సోయిలది. వెళ్ళకులడా ఉండటాసికికు-డా వీలులేదు. చదువృసలధ్యఆకు

రీ భారత అంతరాయల కలుగ తుంది. పరీక్షలుకూడా ఇంకా ఎక్కువరోజులు లేవు. వెళ్ళేటప్పుడు “అయితే మీరు నన్నెప్పుడు ీసుకెళతారు ?” అని ఆడి గింది సరళ. ॥

“ఎప్పుడువసే అప్పుడు” అన్నాడు సత్వ్యేం, దుడు-

"అయిజే ఇలకొ పది పన్నెండురోజులున్నాక వచ్చి తీసు కెళ్ళలడి.”

సత్యేల దుడు చాలా ఆనందపడ్డాడు ఆతను ఇలంతనరకు ఆలోచించ లేదుః

మళ్ళా సరళ భర్తను కన్నీటితో సాగనలపుతూ “ఇడిగో నాకోసం ఆస్ట చదవవ:ండిం ర్మాతింబగళ్ళు చడివి ఆరోగ్యం చెడ గొట్టుకోకలడి” అంది

ర్మాతి పవగలిటత తర్వాత చదచకులడా సరళ ఒట్టు. వేయిలచు కుండి. సత్మ్యేలదుడు ఎలత దిగులుతో కఠ:త్రా జేంాడో తెలియదు.

నత్యేందుడు పుస్తకం తిరచికూర్చున్నాడు. పుసుక పుటలతో మనసుకు బలీయమైన ద్వ౭ద్వయుద్ధత కాసాగింది.

సత్వేల దుడు లెక్కపెట్టి చూచాడు. పగఠల్లా వయత్నించినా హాతికపలక్తులుకన్న ఎక్కువ చదువలేకపోయాడు, విచారంతో ఇలా చది వితే ప్యాసయిన్లై ననుకున్నాడ:. మామూలు విచారల [కమంగా [కోధంగా పోణమించింది ఇదంతా ఆ దుష్ట సరళదోషమే ననుకున్నాడు. ఇవ్వాళకి అయిదురోజులైనా ఏమీ చదవలేకపోయాడు, చదవటానికి ఆమె విఘ్నల కలిగిస్తూవుండేవి. సదిగలటల తర్వాత పు స్రకల ముట్టకుండా దీపం ఆర్పే స్తుంది, అమెను ఎక్కెడివైనా పంపీ బాగా ఛదువుదామనుకున్నాడు, కాని దానికి పూర్తిగా వ్యతిరేకమైైండి. రేపే ఆమెను తీసుకురావడానికి వెళతాను,

ఏపైనా సత్యేళదనాధుడు తీసుకొచ్చే ఉపాయమాలోచిస్తున్నాడుం చెప్పటశిమటుకు ఎట్టా చెప్పను ! సిగ్లేస్తుండి. అమెయలదు ఆంత (యేమ ఎలా కళ్లిఆదిి రెండు రోజు,

భార శ

ఇలతిలో నౌకరువచ్చి ఓక ఇెల్మిగాం కచ్చాతు. సత్యేం దుడు చాల ఆశ్చర్యపడ్డాడు. అలోచించడా-కి ఇక అవకాశల లేదు. తతతి ఎక్క-శిది 1 కివరు చించగానే సత్యేలదుని హృదయల కలపిలచిపోయిలది. లోసఆ రాసిన దానిని చూచి ఆశని తల ఒక్కసారి గ్మిరున తిరిగుది సరళకు జబ్బుగా. వులది.

ఆ రోజుననే హరదేవ్‌జాబు సత్యేలదుని వెళటలెట్టుకుని దిల్‌ జాన్‌ పూర్‌ వెళ్ళాడు. _

వా క్రిటీములదరే కామాఖ్యబాబు కనిపిలచాడు. హరదేవ్‌బాబు ఆతు రతితో “కోడలి ఆరోగ్యల ఎలా వులది * అని ఆడిగాడు.

హారదేవబాబు లొపలకు వెళ్ళి చూచాడు. సరళ మక్షూచి రోగంతో బాధపడుతూంది. ఒక్కరోజులో గుర్తిపట్టలేకంగా పోయింది. కమలం లాలటి వదినలమీద మసిపూసినట్టయిళది అన.భవమున్న హరదేవ్‌ స్ధితి బాగులడలేదని _గహితిచాడు. కన్నీళ్ళు తుడుచుకులటూ “అమ్మా సరళా; అని పిలిచాడు.

సరళ కన్ను తెరచి చూచింది. ఆమెకిలకా అప్పటికి తెలివిరాలేదు,

“వంట్లో ఎలా వున్నదమ్మా *”

సరళ నవ్వి * భాగానేవులది” అన్నది.

ఇదీ కుదటపర్భుకోటానికి అన్నమాట.-అని ఇద్దరూ తెలుసు కున్నారు. అలతా వెళ్ళిపోయిన తర్వాత సత్వేల[దుడు దగ్గిరకువచ్చి కూర్చున్నాడు. దుఃఖాతి రేకలతో ఆతనికి నోటి వెంట మాట రాలేదు. ఆయినా ఎంతో నీరస స్వరంతో “సరళా” అని పిలిచాడు. శుష్కస్వురమా 1 తప్పేములది * ఆ చిరపరిచిత స్వరమేగా ఆ _పేమపిలుపు, సరళః దానిలో తప్పేముంది? సరళ కన్ను తెరచి చూచిండి. అమె హరదేవ్‌ బాబుని చూచీ సథ్యేం కుడు వచ్చివులటాడని మొదట అనుమానపడింది. సరళకు పతితో

రి భార6 సరసమలటే చాం ఇష్ట. ఆమె నవ్వుతూ శ శ్రీసు కెళ్ళటానికి వచ్చావా శో అందీ,

నోటమాట రాలేదు. ఇంత సేపటినులచి సత్యేల దుడు ఏటోవిఢడలగా కన్నీటి నాపుకుంటూ వచ్చాడు. సరళ స్థితి చూచి అతడి యిసుకకట్ట కెగి పోయింది.

ఇడి ఏడ్వవలఅసిన సమయలకాదని సత్యేందుడికి తెలుసు. కాని పాపిస్టి కళ్ళకు ఆలతతెలివులదా ! కన్నీటి బిలదువు లొక్కాక్క టే రాఆసాగినై. అపి ఇవ్వాళ సరళ వలిట్లో కఠసిపోయినాయి. వాటికి అలతకు ముందెప్పుడూ ఇలాలటి అవకాశల టొరకలేదు. సత్యేలద సరళ ౯ ఆదరల- అని అలాంటి సమయలలో వడలిపెడతాయా * సరళ ఎప్పుడూ భర్త ఈట తడి పెట్టగా చూడలేదు. ఆమెకూడా కంలతడి పెట్టిండి. కొంచెం సేపున్న తర్వాత కన్నీరు తుడుచుకుని “ఛీ ఏడుస్తావెలదుకు మగవాళ్ళు ఏడవ వచ్చునా!” అన్నది.

"ఇదేమిటీ! సరే సరళ, బాగా ఆర్ధమైలదిః ఆలతర్జాహలతో అవి శుష్‌్లలచి రాళ్ళయిపోతే ఒకబొట్టుకూడా నీళ్ళురావు. కన్నీరు శ్రీఆసొమ్ముః మగవారికి దానితో చెయి చేసుకోటానికి ఆధికారంలేదు! మవావ్యధతో మాడి చచ్చినా ఏడ్వకూడదు. ఏడిస్తే ఆడదానినైపోతాను. సరళా ఈ ఏర్పాటు మీరు జేసిందేనా 1

సరళ భర్తశేతిని తన చేతిలోకి తీసుకొని ఏడుస్తూ, “పునర్జన్మను వప్పుకుంటావా?” అన్నది.

“వప్పుకుంటానో లేటో తెలియదు కాసి ఇవ్వాళనుండి పూ ర్తిగా వప్పుకులటాను” సత్యేలదుడు ఏడుస్తూ అన్నాడు.

సరళ మొహళమీద కొంచెల చిరునవ్వు భాయ కనిపిలచిలడి.

మళలదు కాగిలజేవే+వటల చూచి కామాఖ్యవాబు, హరదేవ బాబూ,

భారలి ర డాక్టరు గదిలోనికి వచ్చాడు. డాక్టరు నాడి చూచి, "*నమ్మకల తోచటలలేదు. కాని భగవదేచ్చ” అన్నాడు.

భగవదేచ్చతో మర్నాడు (పొద్దున్న ఏదు గంటలకు సరళ దేహం చాలిలచిలదిం

సాయల తం వహరదేవబాటు సత్యేళ్మదుని తీసుకుని కలకత్తా తిరిగి వచ్చాడు

త్ర వీమైంలో ఏమి డెలుసు? రాజళయ్యమీద శయనిలచి ఆనుభవిలచు

చున్న ఇత్మరభోగాలను ఎవరో వచ్చి అమాంతంగా నలిపి మట్టిపాలు చేశారు. అర్ధర్మాతి లేచి కూర్చున్నాడు. కలటికి కునుకుపోయిండి, సుఖ వాహినిలో అనంతల కేసి తేలిపోతున్నాడు. తలవనితఆలపుగా ఎవరో అసరి చితుల వలలో చిళ్కుపడపోయాడు. బహుశా ఇలకెప్పుడూ తేలిపోలేదేమో సర్వస్వల ఎంతలో తయారైందిః జీవిత కేం్యదాల్నే హద్దులు తప్పించారుః ఈ జ(గిందేమిటో ఏమీ అర్దంకావటల లేదు. "శీ; సమయాన సజ్యే నాధుడు కటికివద్ద కూర్చుని సాగరిపు అరపు, అలధకారాన్ని టఆవలో క్‌స్తున్నా ఫ్‌. చెట్టూ చేమలు ని స్రబ్దంగా సత్కేం చునితో ఎలా వ్యవహరించు తున్నాయో తెలియదు.

రుంయి మంటూ మలయమారుళలమ. చేరిపోయింది, ఏమైనా చెప్పి పోయిలిదా ఏవిటి! ఎందుకు చెప్పలేదు? ఆ ఒక్కమాటేనా. అదీ అ ఒ్క్క మాటే చెబుతూ తిరుుుకతిన్నాయి ఏమ.చ్చింది? చాతకపకి ఇప్పుడు (పియా (వయా అవటంలేదు సరిగా దానకి వ్యకిరేకంగా మృత్యువు నావ్వాసిస్తోందిః “పి:౬లియా హూడా" ఇప్పుడు తిన పలుకు పలరటంలేడుు పలికినా ఆ

2]

10 ారల ఒక పలుకే పలుకుతూ ఎందుకు తిరుగుతున్నాయి? రులయి.మళటున్న మంయమారుతంకూడా సరిగా ఈ మాటే అంటోలతి "లేదు. లేదు' అని,

“వంట్లో ఎలా వులడి సత్యేన్‌! తలనొప్పి ఎక్కువగా వుందా ఏమిటి ఆయిపోయిందేమో అయిపోయింది, కొంచెం న్మిదపో నాయనాః ఎప్పుడూ కిటికీదగ్గర ఇలాగే కూర్చులటావా ఏమిటి?” సత్వే* దుడు అంధకారంలో చుక్కఅకేసి చూసున్నాడ.? వాటిలో క్షీణజ్యోతితో నున్నవాటిని మరింత ధ్యానంతో చూసున్నాడు.

కనురెప్ప చాల్బటానికికూడా ధ్రైర్యల వుండటలలేదు. వాలిస్తే మళ్ళా కనపడివెమో! చూసూచూస్తూ అలసిపోయిన మీదట ఆక్కడేపడి ని దపోయే వాడు ఉదయం కన్ను తెరిచినతర్వాత మళ్ళా వాటిని చూట్టానికే పయ త్నించేవడు. వెలుగు ఇప్పుడతనికి నచ్చటలలేదు. వెన్నెల ఇప్పుడతనికి ఆనంవరఠి కలిగించటలలేదు ఇంత వెలుగలో శీణఐజ్యోతిగల ఆ నిష్మత ఎక్కడైనా కనబడుతుందా ? ఎ

సత్యేం దుడుఎం ఏ తప్పాడు అప్పుడు ప్యాసవాలన్న కోర్కె కూడాలేదు. ఆ ఉత్సాహమే చచ్చిపోయింది. ప్యాసయితే నక్ష్మతం దాపుకు వస్తులదా శి

హరదేవబాబు కుటులబంతో స్వంతవూరు వచ్చేశాడు, ఇంటిదగ్గర వుంటేనే బాగా పరీక్షవుతా: అటున్నాడ. నత్యేల్టదుడు. సట్నల గెల్లి తులో చదువు సరిగా సాగదు. సత్మేళదుడు ఇప్పుడు మరోరకమైన మనిషి అయ్యాడు ఆని మె౮ాం చూస్తే ఎంతోకాలనుండీ భోజనలి లే] - నిలా కనపడుతున్నాడు. ఏటో పెద్దరోగంనంచి బతికి బైటపడ్డట్టు ః

పగటివేళ గదిలో తలపువేసుకు కూర్చుని ఫోటోల మీది దుమ్ము దుల పుతూ, పాత పు సకాలన్నీ సర్దుతూ హార్మోనియల విప్పదీసి లేనిపోని మరమ్మతు చేస్తూ కూర్చులటాడు. మలచి మలచి కాగితాలూ, కివర్లూ తెచ్చి సరళ ఎ ఉఊ త్తరాలురాసి ఏమి అడసు రాసేవాడో ఏమో పెప్టైలో పెట్టి

భారఠఅ . భదంగా దాజేవాడు. "నువ్వొక్కడివేకాదు నత్వేల దనాధ్‌? చాలామఃది అన షల నీలాగనే చిన్నతనంలోనే భగ్గుమలిది, ఆంఠా నీలాగానే పిచ్చివాళు య్యారా? జాగత సత్వేల దః (పతిదానికీ ఒక హద్దనేది వులటుంది. ఆక్కడ ॥ శేనుకుకూడా ఒక నిశ్చితసీమ అంటూ వులది వాద్దుళిప్పితే కష్టాలు పడ తావు. ఎవరూ ఎవర్నీ (బతికించ లేరు. అనేవాడు తల డి.

సత్యేల్మదుని తల్లి చాలా తెలివైలడి. ఆమె ఒకరోజున భ ర్తను పిలిచి, తొ్సన సత్వేల దుడు ఎలా అయిపోతున్నాడో చూస్తున్నారా *” అన్నది.

“నూస్తున్నాను. కాని చే సేది ఏమిటి?”

జమ్సళ్ళా వివాహలి చెయ్యలడి, భార్యవస్తే సఠ్యేం్యదుడు సంతోషలగా వుం వచ్చు ల

ఆ రోజున సత్యేళదుడు భోజనంవద్ద కూర్చొనివుందగా? “నా మా. వింటావా! నాయనా*"ొ అని అడిగింది తల్గిః

శ స్పీట్రి శిల

శస్పీక్స మళ్ళీ వివాహళి చేసాను”

సతేం్యదుడు నవ్వి “ఈ మాటేనా? ఈ వయసులో! అదంతా ఇప్పుడెందుకో అన్నాడు.

తల్లి మొదటనుండీ కన్నీళ్ళు కూడబెడుతూ వుంది. ఇప్పుడవీ కది లించకులడానే _పవహించసాగి నై. కళ్ళు తుడుచుకొని “ఇరవై ఒక్క సంపత్సరాలు ఒక వయసా నాయనా? కాని సరళ శ్ఞాపకలరాగానే మాటాడ

వ!

టానికి నోరాడటలలేదు. కాని యిలకా నేను ఒంటరిగా వులవలేను” అన్నడి.

మ్నూడు ఉదయాన హరదేవబాబుకూడా సల్వేం దుణ్ణి పిలిచి ఈ మాటే అన్నాడు. సత్వ్యేం దుడు సమాధానమేమీ యివ్వలేదు. మొనథ ఆర్థాంగికార మనుకున్నాడు హరదేవబాబుం

లి భారలి

సత్యేళ్ళ దుడ. గదిలోకివచ్చి సరళ ఫోటోముందు. నిలబడి, “వింట న్నావా సరళాః నా వివహమౌతుంది” ఫోటో మాట్టాడలేదు. మాట్టాడగలి గితే ఏమళలటుంది? "మలచీదే' ఆలిటుంది. ఇలకేమంటుంది?

శీ ర్రఆ“క్తాలో సత్యేళ్నదుని వివావల జరిగింది పసుపు కుంకుమ

తీసుకువెళ్ళిన రోజున పిల్లను చూచాడు. చాలాఆందమైన మొహల. అండ మైనదైతే మాతమేల | నెత్తిమీద మళ్ళా పెద్ద లారమొచ్చి పడిందకు కన్నాడు.

వివాహమైన తర్వాతి రెలడేళ్ళవరకు నళిని కన్నవారింటివద్ద నున్నది. మూడో ఏట అ త్పవారింటికి పయనమై నచ్చిలడి. ఆత చలద బిలబములాంటి కౌ త్రకోడలి మొహల చూసి సరళన మరచిపోవటానికి (యత్నించి, మళ్ళా కాపురం మొదలెట్టిండి. ర్యాతిపూట సత్యేందుడూ, నళినీ ఒకచోటే పడుకున్నా ఒకరినౌకరు పలుకరిలచుకున్న పాపాన పోయే వారు కాదు.

ఇంత ఆలక్ష్య మెందుకా? అనుకునేది నళిని?

“నా సరళ స్థానంలో శయనించటానికి ఈమె ఎక్కడ నుంచి వచ్చిందా- "ఆనకునేవాడు సత్యేలదుడు,

నవవధువు సిగతో పతిని పలుకరించకపోతే మాట్లాడకుండా వులడటమె మం చిదనకునేవాడు సత్యేల మడు,

ఒకనాలి వ తి సత్కేందునికి మెలకువ వచ్చి కన్ను తెరచి చూతే వ్పటికి పక్కమీద నిళిని లేదు, బాగా పరకొయించి చూచేప్పటికి ఎవరో ఒకవ్యక్తి కిటికివద్ద నులచుని వున్నట్టు కనపడిలడి. కిటికీ తెరనివులడి కిటికీ లోలచి వచ్చేవెన్నెఆ వెలుగుద్వారా సత్యేళదుడు నళిని మొవోన్ని బాగా

భారఠ 8 చూడగలీగాడు, నిదమగతతో, వెన్నెల వెలుగులో ఆమె మెహఠ చాలా ఆందళలగా కనుపిఠిచిలది,

అతను చెవియొగ్గి విన్నాడు..నళిని ఏడ.స్తూవుంది.

అన్లల్థిన్సీ,గో సత్యేం దుడు పిలిచాడు నళిని తుళ్ళిపడిండి, పతిదేవుడు పిలుసున్నాడు మరొకరెవరైనా అయితే ఏమి చేసేటో ఆలయదు. కాని మెల్లగా దగ్గరకువచ్చి కూర్చుండి,

ఏీడ.స్తా వెందుకు! “*ఏడుస్తావెలదుకు నళినీ!” అన్నాడు. నళిని కన్నీ *ధారలు రెట్టింపయినాయి. ఆమె పదవోరేళ్ళ వయసులో ఇదే భర్త [పేమ లాలింపు చాలా సేపటివరకు కుళ్ళి కళ్ళి ఏడ్చిన తర్వాత కన్నీళ్ళు తుడుచుకొని మెగా “నేను మీ కళటికి ఎలదుకు నచ్చటంలేదు!” అన్నది.

సత్యేం దుని హృడయలలోఐచికూడా పెద్ద దుఃఖం పౌంగుకొచ్చిండిం కొని బలవంతాన ఆపుకుంటూ “కంటికి నచ్చలేదని ఫీతో ఎవరన్నారు! నీ అజమాయిషీ కనుకో్క+ లేకపోతున్న మాటమా[తల రోదార్ధమే” అన్నాడు.

నళిని మెదరాకులడా విలటూవులది,

సత్మేం। దుడు కొంచెంసేపు మెదఅకులడా వూరుకొని *ఈ మాట ఎవరితోనూ చెన్వవద్దనకున్నాను, కాని చెప్పకులడా వు౭చిన లాథభలకూడా కనపడలేదు. నీ దగ్గర ఏమీ దాయను విషయమంతా విప్పిచెబితేే నేనిలా ఎందుకులటున్నానో నీవే గషాస్తావు. నేను ఇప్పటికికూడా నా సరళను, నా మొదటి భార్యను మరిచిపోలేకపోతున్నాను. మగిచిపోతానన్న ఆళకూడా లేదు ఇచ్చాలేదు. సివు అన్యాయలగా ఈ సిర్భాగ్యుడిచేతిలో పడ్డావు, ఇక డెప్పుడూ నిన్నునుఖ పెట్టలేడు. నా మనస్సూ ర్తిగా నేను నిన్ను పెళ్ళాడలేదు. నా మనస్సూ ర్లిగా నిన్ను | పేమించలేుు కూడా” అన్నాడు.

ఆ నిగూఢ ని౯ాసమయాన ఇద్దరూ చాల సేపటివరకు మెదలకుండా ఆలాగే కూర్చుని వులడిపోయారు నళిని దుఃభిస్తూ వులదని సత్యేల్నదుడు

కేశ భారశ

(గిపాలచాడు, ఆతనుకూడా విఅపిలచాడా ఏమిటి. ఒక్కొక్కటే. సతళ సంగతుంన్నీ జ్ఞప్తికి రాసాగినై.. త్వూత మెళ్లిగా. ఆమె వదనమే సత్యేలదుని కళ్ళలో మెంగసాగింది అనాటి-ోతీసుకు వెళ్ళటానికి వచ్చారా!” అన్నమాట తలుపుకు వచ్చిలధి. పిలవకుండానే కిన్నీరువచ్చి సత్యేల దుని కళ్ళమీద తిరలలాగ గెప్పినాయి. ఆ తర్వాత మెల్డిగా చెక్కిళ్ళ మీదనులడి దోర్డి కిందపడుళున్నాయి.

కళ్ళుతుడుచుకొని సఠ్యేలదుడు మెల్తగా నళిని చేతులు రెండూ తన చేతిలోనికి తీసుకొని “ఏడవకు నళినీ, దీనిలో నాదేములది? నేను రా(తిం బవళ్ళు ఎడతెగకులడ హృదయంలో ఎలత వ్యధపడుతున్నానో మరొక రెవరీకీ తెలియదు. హృదయళి అపార దుఃఖంతో విండివుంది. ఈ దుఃఖం ఎప్పటికైనా తాలగిపోతే నీన్ను [పేవుంచగఅనేమో, అంటిపెట్టకు. వులడ గఅనేమోః” అన్నాడు,

విషాదపూరితమైన ఈ | పేమపలుకు విలువ యెంతమలదికి తెల సు? నళిని బాలా తెలివైంది. ఆమె భర్త దుఃఖాన్ని [గహిచింది. భ ర్తతిన్ను [పేమించటల లేదని స్వయలగా నోటితో అన్నా ఆమె కోపగించుకోలేదు. అలిమానపడలేదు పిచ్చిపిల్ల! పదహారేళ్ళ వయసులో అంగ౩ పోతే, అభిమా నించకపోతీ ఇంకెప్పుడు ఆలుగుతుంది? ఇల కెప్పుడు అభిమానిస్తూలడి? కాని నళిని అభిమానం ముందా, పఠతిముణదా... అని ఆలోచిలచింది.

ఆ రోజునుండీ భర్తదుఃఖల ఎలా తొలుగుతుందా అనేదే ఆమె ఆలోచనా విషయమైపోయిలడి. ఏమిచేస్తే భత్తి సవతిని మర్ప్చిపోతొడా.- అన్న విషయాన్ని గురిచి ఆమె యెప్పుడూ ఆలోచించలేదు. ఆపదల్లో వాగల తీసుకౌనేవారు, కష్టాల్లో సానుభూతి చూపింజేవారు. దుఃఖ వివ యాలను (ళద్ధలో ఆలకింకేవారువుంటే, పసంచంలో వారితో సమానమైన ఇశిధువు బెనరూ లేరు,

భోరీఅి ర్‌ ఆ క్య్వూత సత్యం దుకు తరమ ననికి తన పూర్విపు సంగతులు చెపుతూ ఉండేవాడు. ఆ కబుర్గతో వారిద్దరూ ఎన్నో ర్యాతులు గడిపారు. సతే ౯దుడు చెప్పటమేకాదు, నళినకూడ భర్త పూర్వ _పేవగాధను వినటానకి 8 తూహంపడుతూ వులడేది. ఫ్‌ రెండేళ్ళ గడిచిపోయినాయి.. నఃిని ఇప్పుడు పద్ధెనిమిది దేళ్ళ దయిఐది ఇప్పుడు ౨ఎకు పూర్వలలా ఆ కష్టాలేమీ లేవు. పతి ఇప్పుడామెను అనావరణ చెయ్యిటలలేదుం పతి (పేమను ఆమె బంవలతంలగా పొందిలదిం బలవంరంగా తీసుకోవడల తెలిసినవారికి దానిని భృదలగా వుంయకోవటల కూనా తెలిఎవుంటులది. ఇప్రుడామకు కష్టాలేమీలేవు సత్కేల్మదనాధుడు ఇప్పుడు పాక్‌కు డిప్యూటీ మేజిస్రేటు. భార్యా _టపయత్నమూ, సేవా భావమూ, ఏకాగ పేమతో అతనిలో చాలా మార్చు కలిగింది. ఆఫీసు పనైహోయిన తర్వాత అతను నళిఫముందు. కూర్చుని కులాశాకబుక్టు చేబులాడు సరిసాలాఎతాడు సంగీఠం విని ముగ్గుడౌతాడు ఒక్క.మాటలో చాలావరకు సత్యే౭్యదుడు మనివైపోయాడు మానవువికి ఇపాచ్యవస్తువే అక సకి అత్యంత _పీయవసువెండి, మానవ చరిత ఆలాంటి. నువ్వు ఆగాంతిగా వులటే కాలతికోసం గాలిసూవుంటావు, కాంతంగా. కాంఅ గిది పుళూ వున్నాఎక్టువములచో అకాంతి _ కొణతెచ్చుకుంటావు. తబ్బుల పట్టుకోబమే మానవుని స్వభావమ _.కుంటాము. పొరవోమిునా దెల్లే పెద్దదవుతుందా ఏమిటి? సత్యేందుడు కూడా మనిషే. మానవ స్వభావ మెక్కడికి పోతుంది? ఇలత _పేమ గౌరవము ళాంతిలోకూడా అశాంతి; ఆతని హృదయంలో అప్పడప్పుడూ మెరుపులా మరుస్తూ వుండేన. క్షణమ్మాతంలో ఆమ మనసులో మెరపులాగ చెలరేగిన విష్ణవాన్ని తిట్టుకోటానికి నశిని చాలా సర్శిశమ జేయవఆసి వస్తూవుండేది. మఢ్య

16 భారం మధ్యలో ఇక చాటి5 తట్టుకోలేము; ఇన్నిరోజుల (వపయత్నము, సెర్మిశమా అంతా ప్యర్ధమౌతుందెమో, ననుకులటూ వుండేది. నళనలో ఏ కించిత్‌ పొరపాటు కనబడినా శరళ అముతే ఆలా తేసేదో కాటో ఆది భగవంతుడుకి తెలియాలి. చెయ్యకవోతే చెయ్యకపోవచ్చు. చేస్తే దీనికి నాలుగు రట్టుకూడా శేసేదేమో. కాన దాసెకేమిటి ? సత్యేల్యదుడు ఇప్పటికికూడా సరళను మర్చిపోలేకపొయాడు. ఆఫీసునుండి రాగానే అతనికి నళిని కినబతకపోతే ఆమె ఎక్కుట, ఈమె ఎక్కడ అనుకునేవాడు చటుక్కున :

నళిని చాల తెలివైండి. ఆమె ఎప్పుడు భ రదగ్గరే వుంటుంది. ఇలకా ఆతను సరళను మర్చివొలేదని ఆమెకు తెలుసు. ఒక్కసారి మర్చి పొవాలన్న తలలపుకూడా నళిని మనస్సులో ఎప్పుడూ కలుగలేదు. కాని అనవసరంగా తిల్చుకొని వ్యథపడతాడని ఆమె ఎప్పుడూ దిగ్గరేవుంటూ వుండేది. మర్చిహోకపోతే మానె, తనను నిరాదరణ చెయ్యటలలేదుగొ, ఇదేచాలు.

గోపీకాంతరాయ్‌ పూనాలో (పసిద్దవకీలు. కలత్తాలో అతిని యిల్లు నళిని యిళటికి దగ్గరగా వుంటులడి.

నళిని అతన్ని బావాయ్‌ అనీ, ఆత థార్యను పిన్నీ అనీ అంటుఐది. పిన్ని ఎవిచుగా వారింటికి వస్తూవులడేది. రాయ్‌బాబుకూడా తరచుగా వస్తూవొతూ వుాడేవడు సత్మేల్మదుని ఇల్డు వారింటికి దూర మైనప్పటికి సంబంధ బాంధవ్యాలు మాతల చా? దగ్గరగా వుంటూ వుండే

నళిని కూడా అప్పుడప్పుడు బాబాయ్‌గారిలటి9 వెళ్ళి వస్తూపుండేది ఒకటి బాబాయిగారిల్లు _ రెలడవది వారమ్మాయి. హేమకూ ఆమకు గాఢమైన స్నేహము. చిన్ననాటి స్నేహికవూం డు. ఒకరినొకరు ఎలా వొదిలిపెట్టగలరు! ఆ రోజున పన్నెలడ గంటలైంది సత్యేయ్యద

భారత 1 నాధుడు ఆఫీసుకు వెళ్ళిపోయాడు. పనేమీ లేకపోవటతిచూచి నిని బొమ్మలు గీయటానికి కూర్చులడి. కాని ఇంతలో ఒకి బండివచ్చి డిప్టీ మేజిస్ట్రిటుగారి ఇంటీములదు ఆగింది.

“ఎవరొస్తారు హేమైవులటులది 1” ఆ తర్వాత ఆలోచిలంచనవసరఠతి లీకపోయిలది. పెద్దకోలాహఆలతో హేమాంగిని వచ్చింది. వచ్చీ రావటంతోనే నలి జుట్టుపట్టుకొని “*ఇం'కెక్కు.వ గీయటానికి సమయళలేదు. లేచి పద, మా యింటికి । నిన్న వడినవచ్చిలది” అన్నడి,

*వదిన వచ్చిందా ః ఎలదుకు తీశుకురాలేదు ” అన్నడి నని,

“*ఆదెళా వీలౌతులది? కొత్తగా వచ్చిండి. సరాసరి మీ యిఃటి కెలావస్తుంది శా అన్నడి హేమ.

“అయితే నేనుమ్మాతం ఎలావస్తాను !” అన్నది నళిని

హేమాలగిని నవ్వి “నువ్వు రాకేంచేస్తావు * నేను ఇప్పుడే ఈడ్చుకు పోతాను అన్నది.

జుట్టుపట్టుకు ఈడ్చుకుపోతే ననేగాదు, చాలామంది వెళతారు, న?నికి కూడా వెళ్ళక తప్పలేదు.

వెళ్ళటానికి ననికి బాలా విపత్తుగా వుంటులది. హేమ యింటికి వెతే కడిలి్యంావటల కష్టతం చాల అలస్యమతులది. ఒకటి రెండుసార్షు నళిని ఇంటికి తిరిగి రాకముందే సత్యేల్వదనాధుడు కచేరీనుంచి వచ్చేశాడు, అలాలటి సమయాల్లో సత్యేందునికి బాలాకష్టంగా వుంటులడి. అతనేమీ అనకపోయినా నళినికిమ్యాతల బాలా సిగ్లే సేదిం ఆఫీసుముండి వచ్చిన తవ్వాత తని చేత్తో విసనక్మరతో విసిరితేగాని భర్త అలసట తగ్గదని న?నికి తెలుసు, ఎలత (పయత్నించినా ఇస్వొళకూడా నని ఏడు గలటలకు ముందుగా యిళలిటికి తిరిగి రాలేకపోయిలది, యింటికి వచ్చిచూచిలవ,

ఏ]

18 భారఠల భర్తపేసరు చదువుతున్నాడు అతనింతవరకు తిలడీతిప్పలూ తినలేదు. అవ్న్యం వడ్డించే బాధ్యత ఇళని తనే తీసుకులది. దగ్గరకు వెశ్ళేప్పటికి సత్కేందుడు నవ్చాడు. కాని ఆ నవ్వు నఃినికి నచ్చలేదు. ఆమె లోలోన కుషులిపోయిండిం నళిని అన్నఠవడ్డించి భర్తను భోజనానికి లేవమంది. కాని సత్యేం్యదుడు కదలలేదు. అతనికి ఆకిలిగాలేదు. ఎలత (బఠిమిలాగిలా భించెయ్యలేదు. అతను ఎలదుకు అలిగాడో నళిని (గహిలచింది. 6 టవ్వాళ హేమాంగిని అత్త వారిలటికి వెళుతుండి ఆమెభర్ర

ఉ పేలదిబాబు తీసుకువెళ్ళటానికి వచ్చాడు నళిని హేమను కలుసుకొని చాలా కాలమ్హంది. అందుచేత హేమ చాలా విచారంతో ఆమెను రమ్మని (వాసిలది.

భర్త నడగకులడా ఇంకెక్కిడికీ వెళ్ళనని నళిని (పతిజ్ఞ పట్టింది. కాని ఇవాళ ఆమె ఆ _పతిజ్ఞను నిఆబెప్టుకో తలచుకులటే స్నేషాతుూాలిని కలుసుకోవటలి కష్టల. నళిని పెద్ద చిష్కన పడిలడి. మూడు గతటలబండికీ వెళానని రాసింది హేమ. అయితే పతి ఆనుమతిపొలదేదెలా ? అనక తర్జన భర్తనలు పడిన తర్వాత నళిని వెళ్ళటా .కే నిశృయిలచుకులది. వెళ్ళేప్పుడు దాసీమనిషితో సరిగా మూడుగలటఅకు రాయ్‌బాబుగారిలటికి బతడి పంపమని చెప్పిపోయింది. బలిడికూడాపలపిలది కాని హేను మూడుగంటల బండికి వెళ్ళి పీలులీంపోయిలవ్‌. ఎతిత చెప్పినా నళినిని రానియ్యలేదు. హేమ ఇవ్వాళ బహుకాలలగా వెళ్ళపోతోలది. మళ్ళీ ఎంత కాలానికి కలుసులటో ఏమో । వెళ్ళితే ఒకి పట్టున వదలి పెడుతులదా 1

ఇంటి తిరిగి వెళ్ళటల ఆఅస్యమైతే భర్త కోపగిలచుకుఠటాడని చెప్ప టాసకి నభనికి సిగ్గేసింది. అయినా ఈ మాటను. చెప్పటానికి సహజలగా

భార6

“వన పప్పుకులటారు ? ఇలత హనతనెవరంగీకరిస్తారు ఈ వయసులోనా!? ఆఖరికి ఆమె ఈ మాటకూడా చెప్పింది. కాని హేమ అదీ నమ్మలేదు ఆమె నన్వి “నేనేమీ తెలివితక్కువదాన్ని కాదు. కోపాలు, గీపాలు, నాకు బాగా తెలుసు. ఉపేం్యదబాబు మవికోపదాగి 1 అన్నది,

ఆమె మాటఅను హేమ నవ్వుఆ [క్రింద కద్రేసింది. కాని నళిని ఫా రయలఅ చాలా బాధపడిలది. భర్త అలదరూ ఒక ఆచ్చునులిడి వచ్చిన వారేనా ఏమిటి ! ఆలకా ఉపేం[దదాబు లాలటివారా *

నళిని ఇలటికి మరలేప్పటికి ర్యాతి పదిగంటలయిళది. ఇంటికివచ్చి , బాఎగారు బైట న్మిదపోతున్నారని విన్నది

మాళతలగి నిని కన్నవారింటి పనిమగిషి. నళినిని చా , పేమిసుంది. అ చనువుతో ఆమె రెలడు మూడు మాటలు కటువగాకూడా మాట్టాడింది. సథ్యేందునికి చాలాకోసం వచ్చే బయట గడిలో పక్కవెయ్యమని చెప్పా డ- ఇంటిల్లపాడిలో ఆమె కొక్క-దా.కే తెలుసు.

గాఢాలధకారలలో పక్కమీద పడివున్న నత్యేందుడు కళ్ళు మూసు కుని తన పూర్వస్మృతుఅను నూగనం చేయడానికి _సయత్నిసున్నాడు. బహుకాలలగా ఆన,శమైన, వికసిలచిన కమలలాంటి సళ వదనంతో న ?ని మొవోనికి సాదృశ్యముందా లేదా ఆ౫ ఆలోచిస్తున్నాడు, ఆతని హ్హద యంలో సరళ _పేమముందు, నతి) పేమను సౌగరలములదు మురికి గుంటతో సరిపోల్బటానికి [పయత్నిస్తున్నాడు ఆ సమయంలో మెల్లగా తలుపుతీసి నళిని ఆ గడిలో పవేశించిండి. సత్యేం దుడు కన్ను తెకచి చూచాడు. నళినివచ్చి ఆతని పాదాఆవద్ద కూర్చున్నది. సజేం దుడు కళ్ళు మూసుకున్నాడు. చాంసేపటివరకు ఈ విధళగానే గడిచీపోయిండి ఇది చూచి సత్యేల దునికి కోపల వచ్చిలద- ఆతను పక్కకు వత్సిగిల్లుతూ. పరుష భావంతో “నువ్వు ఇక్కడ ఎండుకు *” అన్నాడు కరినప్వరలతో

ఏ భార,

న?ని ఏమీ మాట్లాడలేక ఏడుస్తూ ఉలది. ఏడవటల చూచి డిప్యూటీ మేజస్ట్రేట గారు మరంత ,కోధభావంతో *చాఅ (పొద్దుపోయిలడి, లోపఆకు వెళ్ళి పడుకో” అన్నారు.

నిని ఏడుస్తూ వులది. ఈసారి ఆమె కన్నీరు తుడుచుకుని “మీర రానిది పడుకో ట” అన్నడి.

సత్వేం దుడు తంకాయ తిప్పి “నాకు న్మిద పడదోసుకు వస్తోంది ఇప్పుడు లేవలేను” అన్నాడు,

ఏడిస్తే సత్యేలదునికి కోపంవస్తులది. నళిని కన్నీరు తుడిచివేసిలది పతిములదు ఇక ఆమె ఏడవదు. మెళ్లిగా అతనిపొదాఅమీద చేతులువేసి “ఈసారికి నన్ను క్షమించండి యిక్కడ మీకు చాల ఇబ్బందిగా ఉలిటంది, లోపలకు పదండి” అంది,

ఇక తను లోపఆకుపోవని సత్యేళ్యదుడు (పతిజ్జపట్టాడు- “ఇంత 1ఫపొదుపోయిన తర్వాత ఇబ్బండి సలగతి ఆలోచిలంచనవసరలలేదు. నువ్వు పడుకోవెష్ళ, నేనూ పడ కులటాను" అన్నాడు.

నిళిని సత్యేల్బదుని ఎరుగులది ఆమె గదిలోకి వెళి ర్మాతంఠా ఏడుస్తూ గడిపిలది. హేమాలగిని ఎక్కడకు వెళ్ళిలటో ఒక్కసారి చూచి పోకూడదు * జగడం గిగడలి సంగతి బాగా తెలసునట-ఇప్పుడు వచ్చి ఈ జగడాన్ని తీస్పతుందా ?

మర్నాడుకూడా సత్యేలదుడు గదిలోకి పోలేదు

నళిని ఒక ఉత్త రలరాసి, పనిమనిషి చేలికిచ్చి పంపిండి. సర్యేం (దుడు దాన్ని చదవకుండానే చించిపొరేసి *“ఇలాలటివి ఇంకెప్పుడు తీసుకు రాకు” అన్నాడు.

నాలుగురోజులైన త్వూత ఒకనాడు నని అన్న నరేల దవాబు పాఐబనొ వచ్చాడు, తఅవనితలలపుగా అన్న రాకచూచి నళిని చాల సలతో షిలచిందిం కానిదానివర్ణి ఆమెకు చాల ఆశ ఎర్యలకూడా కలిగింది,

7 టర పాదాలకు నమస్కరించి నళిని బలడిమీద అన్న వెలట వె! సోయిండి. ఆ ర్యాతి-సత్యేం దుని కంటికి కునుకే పట్టలేదు. ర్నాతి తెల్పి వార్లూ అలోచిస్తూ కూర్చున్నాడు 1 ఇలికా వ్యవధివులది. ఇప్పుడుకూడా బలడి వెనక్కి. తిప్పి తీసుకురావచ్చు ననుకున్నాడు దాం పొద్దుపోయేవరకు* అయికే అభిమానం * దాని మూళకలగానే న?నిని తిప్పి తీసుకురాలేక పోయాడు,

వెళ్ళేప్పుడు దాసీ మాతోకూడ వెంట వెళ్ళింది. ఈ _పయాణానికి కారిణల ఆమెళాక్క దా.కి మాతం తెలుసు ఈ విషయం ఇలిట్లో ఇలకె వరి చెవివి పడెయ్యావద్దని నళిని మాతో గట్టిగా చెప్పిది ఈసళగతి లోకుల చెవిన పడనిస్తే భర్వకు ఆపకీర్తినకన్నది నళిని. మళలచో చెడ్డో తన భర్తను నిందించటానికి లోకు లెవరు 1

కన్నవారిలటికి వెళ్ళి నిశిని తలిదల డుఅకు నమస్కరిలచింది చిన్న తమ్ముని చంకనేసుకౌలది. అన్నీ చేసిలది, కాని నవ్వు మొహల మాతళి చెయ్యలేక పోయిలడి.

“నలిని మొహల ఒక రోజు బండి (పయాణపు బడలిక కే వాడి పోయింది” అన్నది తల్లి కాని ఆ వాడిపోయిన మొహఠి మళ్ళీ వికసిలచ లేదుః

లోకంలో అతిసామాన్య విషయాఆమూలంగా మవి విపత్తులు సలభ విస్తూ వుఠడటల తరచుగా చూస్తూ వుళటాము, శూర్పణఖ సాధారణ చిత్త చాంచల్య స్వర్ణఅంక ధ్వఆసానికి కారణమైలది. ఒకి సామాన్య రూపలాలస వల్లి (టాయ్‌ పట్టణల నాశనమైతది. హరిశ్చుల్లదమహారాజు అత్యల్ప విషయా నికి కాటికాపరి కానఆసి వచ్చిండి. లోకళలలో ఇళాలటి ఉదాహరణఅకు కొదు

ల్రిలి భారాల వేమీ లేదు. ఇక)_డకూడా ఏటో మామూలు ఆభిమానంవళ్ఞ భయంకరమైన విపళ్తు వచ్చిపడిలది. దీనికి సత్యే దనాధు౧ నేరమేమని ఎంచుతాల ?

నళిని ఎప్పుడూ అభిమానపడలేదు. ఆమె పతికష్టాలను తలచుకొని మెదలకుండా ఇళశకాలలవరకు సహిస్తూ వచ్చిండిం కాని ఇక సహించలేక పోయిలది. ఈ చిన్న కారణానికే భర్త తన్ను త్యజిస్తాడేమో దీనికన్నా మరణమే మేలేమో.....ననుకున్నడిం

నళల రోజురోజుకి శుష్సీలచిపోతూలది. అటు సత్యేలదుని అభీ మానని వడిలిపోయిలడి. ఘడియ లేకపోతే నిలువలేని అభిమానలి ఎంతకాఆ మని నిలుస్తుంది ఈ సామాన్య అభిమానల మవాోవిపత్తుకు కారణ మైండిం ఇవాళ్ళ వుత్వరల వసుండి, నర ఖవచ్చి తీసుకెళ్ళమని రాస్తుందని సత్వ్యేల (దుడు _పతిరోజూ ఎదురుచూస్తూఉండేవాడు. రాస్తే నెత్తిన పెట్టుకు తీసుకు వసాను. ఇంకెలాలిటి ఆవమానమూ చెయ్యనని అనుకుంటూవులడే వాడు, కాని భవిత వ్యాన్ని ఎవరు దాటగఆరు ? జరుగవఆసిలదేమో జరుగుతుంది. నువ్వు, నేను కు ద్యపాణులము మామే. ఇవ్వాళ-రేపు అంటూ అరు నెలలు గడిచిపోయినాయి ఆ దౌర్భాగ్యురాలు ఏమీ రాయలేదు* పాపిష్టి సత్యేల్భదుడు విరుచుకుపడ్డావలగలేదు- ఆరునెలలు గడిచిపోయినాయి... గడి చినకొద్ది సత్యేలదనాధునికి ఆసహ్యత కలిగింది. తొఆగిపోయిన అభీమానం కొ తృగావచ్చి మళ్ళా తలెత్తిండి, ఇంకా దానిలో _కోధంకూడా. కలిసిండి, హిఠాహిత జ్ఞానహన్నడై సత్యేల్వదుడు తన తప్పును పరికించలేదు. ఇంత అహళలకార మున్నదానికి (పతీకారలకూడా తేయటల ఆవసరమను మనుకున్నాడు

తమ తిప్పు నెవరూ పరికించలేరు చెంతకు శేరుకొలటున్న ఇద్దరి హృదయాలు ఒక్కసారి విచ్చిన్న మైెపోయాయి. యౌవనారంభలలో సళలకు చిత అతను ఎవరు లాక్కొచ్చి షెంచారుః కాని ఇక సహించలేశు. ఇప్పుడు శగిపోయేసమయమొచ్చింది.

భారి 1! సత్కేంలఐనాధ్‌! నీది తిప్పు అనటానికి వీలులేదు. ఆమె చేసిన తప్పుటూడా లేదు. ఇద్దరూ పొరఒడ్డారు. కాని ఎవరూ తప్పు చేయలేదు. పొరవాటు చూపిలచితే ఎవరికి ఎక్కువ ఆత్మగ్గాని కిలుగతుంటో భగ వంతునికే తలియాలి. మేమూ తెలుసుకోలేము. నీవూ తెలుసుకొలేవు ఏ ఆంవ్షతో, ఏ కొర్కె తీర్చుకోటానికి మీఎద్దరూ ఎంతవరకు తీసుకొచ్చారో ఆర్ధం కావబంలేదుం కోర్కె చావదు చంపడానికి ఇష్టలకూడలేదు. అసలు కొర్కెమీటో కూడ సరిగా తెలియదనుకంటాను. అయినా ఈ వ్యధిత హృదయల ఏ ఆత్ఫప్తాకాలక్షతో వోవోకార౮ాలు సలుపుతూవుళవో తెలియదు. జరగవలఆసిం దేమిటో జరుగుతుంది, ఇచ్చయున్నా, హృదయంతో ద్వశిద్వియుద్ధల చేసినా నిన్ను నేరాన్నులడి తొఆగిస్తాను. ఇంకా ఇచ్చే దేముంది + రి అటువంటి రూపగుణాలున్న కోడలు కూడ కొడుక్కి నచ్చ నిలదుకు తల్లి చాల దుఃఖపడండి, చళ దబింబంలాళలటి కోడలొచ్చినా కొడకు కాపురం చేయలేకపోయాడని తఆచుకౌ* ఆమ అటే ఇదెలడః తలి (పయత్నాలవీటాడా కొడుకు మనసును మార్చలేః పోయనాయి. ఇంకో *.. వెద ఉపామఎఎముంది! కొడుక్కే. నచ్చకపోతే ఇంకా కోడలేమిటి ? కొడ క గౌంవమె కోడట గౌరవము-దీ.ంలో నాదేముది ? స్వయతగా చూచి తేసుకంటే నేను కొదలిటానా! ఇలకా ఏవో మధురవూహ ఆలుకులటూ అలవాటుచొప్పున పెలడ్డరుగు పూజజేయటానికి వెళ్ళిలడి. న రెండేళ్ళ కితలి హరదేవబాబు దేహలి చాలించిన సలిగతి తల పుకు రాగానే కళ్ళల్లో నీళ్ళు తిరిగినాయి. మళ్ళా నళిని జ్ఞాపక ముచ్చిలది. కన్నీరు

పః భారత కొరవలు. కట్టాయి. ఎలాకట్‌ కోడలు వసుళటో ఏం తెలును,. సత్మేం దున ఈళ డవు, _ట్టయితే ఆ అభాగ్యురాకక్‌ అరాణటి స్థిత మృ్పాదోూదు.

సత్వర డుడ పెళ చేసుకు, వణ్బాడు, త్తే వధూవడులను. గ్రీవంటి డవ్ష్‌తీస్‌ సి ఇళల్లోక తీసుకు అడు. పొడుంళల్లో మం సిక్కు తింగనై కన్నీ క తుడుచుకుకటో ఆమ “కతన ఏటో పడిలదె-మాబిమాట్‌కి రగు వస్తూ వుండ అన్నడి,

గీంటాకి చాతి * తరవర్ణ. ముఖతకా నకినయళడు ఆయను “దువ్వ మళటి, “ఈ నవయను-కు అప ఏడే మూడుసార్డ అయింది. తతా మందు ఎన్ఫి సార్టు ఎమీ. వేయవలసి. పుళటుశలో ఎవరకీ తెలుసు?” అన్నద్‌

ఈ నూచి ఆమె విన్నతు సత్యేళ్యద్రున చెనెనకూడా పడిలదె.. ప్ప కోకనపు రా ఈ

ఎక్కుడనశలో ఆట్టవోసలతో పెద్ద కానుక వల్చిండి. వధువుకి వాకా పేండ్లకూతురిక పెట్టిన బనారను. వీరలాంట్‌. అందిమైన వీర అంతకు ముందెప్పడరా అఆ గామంనులెనరూ చూదియులడలదు. “ఎవరి కాక్‌ అనీ ఆంతా అపగుతున్నాడం తల్లీ పతిసారీ గంిక్యతిమ్పుషని వత్మేలదున స్నేహితుడవరలో పలవించారం. అని దెబుతూవుంద.

వత్వేం దుని కల్లీ కన్నీట్‌ నణచుకొన, యద్వన్ని మమగు 2 రచి నవ్వుతూ, పడునూ నొరె మిఠాయిని పిలిచి పెట్టిండి

అంతా తమళము పాలు తీసుకు వెళ్ళిపోయారు. వెళ్ళబోతూ “మంచి కానుక అన్నడి రాజబాం. ఎందుకుకాదు ? పెద్ద ఇళ్ళకి ఇటువంటి కానుకల వస్తూవు౭టాయి అన్నది నృత్యకా?.

ఆ పసంగల అంతటితో ముగిసిపోయిల తన్వూత “ఆయితే మళ్ళీ వివాహల చేసుకొన్నది ఎందుకు?” అన్నది యోగమారో

భారఠఅ వవ్‌

“=ట్రబ్రవంటి రూపగుణాలుగల కోడలు ఏమైలటో, ఏమో తెలియటల లేదు అక్కా: ” అన్నది జ్ఞానదా.

రామమణి మలగలిపిల్ల అమెస్థితి వాగులడి. చూట్టానికికూడా బాగానే వుంటుండి. ముక్కుమాతల కొంచెలి సొట్టవులది అప్పన్న కళ్ళకలటే కూడా చిన్నకళ్ళు” అంటూ కొలతమలది ఈర్ష్యతో ఆమె కళ్ళల్లో కూడా లోటు చూపిస్తూవుంటారు.

*పర్రే పోనీ ఆ లోట్టు ఎంచటలతో మనకేమీ సఠిబంఢుల లేదుం కామమణి కొలచెల నవ్వి “నీకు తెలిఏవులటే ఇలాంటి మాటలు ఎందుకు మాట్లాడతావు? ఆమె ఎప్పుడు చూచినా నవ్వుతూ, పేలుతూ మాట్లాడుతూ వుండేది అందుచేత ఆమెబుద్ది మళఈిచిడికాదేమోనని నాకు అనుమానలగా వుంది లేకపోతే ఈ విధంగా ఎందుకు వెళ్ళగొడతారు? మళ్ళీ పెళ్ళి ఎందుకు చేసుకుంటారు?” అన్నది

నోరువప్పి ఎవరూ మాట్లాడలేకపోయినా చాఆమంది ఆభ్మిపాయల ఆమె అభి సాయంతో కలిసిపోయిలది.

రెండు మూడు రోజుల తర్వాత రామమణి జమీలదారు గారిలట్లో గుట్టు _(గహించిందని దాదాపు వూశో అందరీరి తెలిసిలది. మళగిలిపిల్ల కాక పోతే (వాహ్మణ పిల్లిలవద్దగాని, కాయ స్ధల పిల్లలవద్దగాని ఇంత తెలివతేట లుంటాయా+ విషయఠఅ చాఆమళది వప్పుకున్నారు.

ఇక ఆత్రగారినంతు. ఈ సంగతి ఆమ్‌ చెవిన పడేటప్పటికి తలుపు లోపల గొళ్లెం వసుకొని ఒక్కసారి కిదపడి వొర్ణసొగింది. మా నిని కులటా? అమె సరళకలటే నళినిని ఎందుకు ఎక్కువగా (పేమిస్తూవుందో తెలియదు. జీవిశలలో నని అదృష్టం పండింది. సత్మేందుడు వుంచితే సరే, లేకపోతే నేను ఆమెను తీసుకొని కాశీకి వెష్టిపోతాను ఆభాగ్యురాలికి ఈ జన్మలో ఆశఅన్నీ నాశనమయ్యాయి,

త్త

లీ భారం

అస్వుడామె శలుప్తకిసి మాతోను లోపలకు పిలిచి మళ్ళా వేసిండి మాతోయే కారక తెచ్చింది.

ఇద్దరూ కలంటి తడి పెట్టుకున్నారు. బలగొరలలాలటీ ఛభాయ/ల నని వలా నల్గబరపోయిలదో, ఏ అపరాధ కారణంగా సత్యేలదుడు ఆమెన క8 దన్నాడో, ఎంత ఆదరంతో అమె అ తకు వలదనాలు తెలిపింటో, మొవ లైన వీవంాలన్నీ మాతో కన్నీరు తుడుచుకులటూ విశదలగా తెప్పిలదిె. వింటూంటే అ శతగారి పూర్వ పేమ డ్విగుణీక్కత మైలది. కొడుకుమీడ దురభిమానలి కలిగింది. “నేము సత్వేం దుడికి ఏమీ కాను? నా మాటఆన్నీ వుపేక్ష్షించ తగినూ*? నా మాట ఒక్క-టికూడా నిఆవదా? నేను న?నిని మళ్ళీ ఇంటికి తీసుకొస్తాను, మూ అక్ష్మిని అలాంటిస్థితిలో వులచుతానా!' అను కున్నది మనసులో.

ఆ రోజు సాయల్నతమే లల్లి కొడుకును పిలిచి “నశినిని తీసుకురా" అన్నది.

కొడుకు తఆకాయతిప్పి“తీసుకురాను” అన్నాడు.

తిల్లి ఏడ్చి “నా నళినికి అపవాదులు. వేస్తున్నారురా! నువ్వు ఆమె భర్వవు, ఆమె గౌరవల కాపాడవా?” అన్నది

• ఎలాంటి అపవాదులు?”

“ఈ విధంగా ఇంట్లోంచి వెళ్ళిగొట్టి మళ్ళా వివాహల చేసుకులటే నే నెవరి నోళ్ళు మూయించగఆము.”

“*మూమిుస్తే ఏమౌతుండి!?”

“*ఖయినా తీసుకురావా 1

*ప్రీస్పకురాను”

తిల్లికి చాలా కోపల వచ్చిలది.

ఎలా కోపగి*చుకోవాలో, కోపగిలచు కున్నప్పుడు ఎలాంటిమాటలు మ?చ్చాడాలో ఆమె మొదటే నిశ్చయిలచుకు వచ్చింది. ఏమీ తడుముకో

భారల ఏ? నవసరం లేకుండా “అయితే రేపే నన్ను కాశీకిపలపు- నేను ఒక్కక్షణం కూడా వులడదలచలేదు” అన్నది,

సర్వేత్యదుడు ఇప్పణా సత్వేణ దుడు కాదు సరళకు ఆదరధనమూ, అటబొమ్మ, వినోదవస్తువు అన-మనస్కసరళ హృదయ, పపుళ్లముఖి అనేకమైన శని పయత్నాలు క్షేళఠతో బంధింపబడియున్న సరే ద నాధుడు కాదు అతనుకూడా గుండె రాయిచేసుకొన్నాడు. సిగ్గూ, బిడి యమూ. హితాహితక్ఞానమూ అంతా కోల్పోయాడు. ఆతకు చుఆశనగానే, “సి ఇష్టముచ్చిన చోటికి. వెళ్ళిపో, వేనిప్పుడు ఎవరినీ తీసుకూలేను” అన్నాడు

సత్యేంద్రుని నోటివెలట అలాంటిమాట వస్తుందని ఆమె కలలో కూదా అనుకోలేదు. ఆమె ఏడుస్తూ వెళ్ళిపోయిండి. వెశ్ళేటప్పడుం “మా కోతల కులటకొదని బాగా తెలుసుకో ః లోకులేమనుకున్నా నాకు ఆ మాట యందు కించిత్‌ కూడా విశ్వాసల లేదొ అలటూ పోయిండి.

మూడు పెత్రల్లి సత్సేలదుని పిలచి, నీకు పీ: స్నేపాతుడెవరో కానుక హపించారు చూచావా *” అన్నడి.

సత్మేలదుడు తిఆకాయ తిప్పి, = బ్రేద్తే ఏ స్నేహిళుడ. 1”

“*త్రెలియదు ॥ కూర్చో, బట్టలూ అన్నీ తీసుకువసాను ”

కొంచెలసేపున్న తర్వాత 'ెదరల్లి ఒకమూల ఒట్టలు తీసుకొచ్చిలడి. బాల విలువైన బట్టలు; చూచి సతేఇల దుడు ఆళ్చర చకితుడెసపోయాడు. నీ "స్నేహితుడు పలపాడు ? బెనారసు వీరళకేసి ధ్యానంతో చూస్తూ వుండే ప్పటికి దానికొక మూల ఏటో మూటకట్టి వుంది. విప్పించాడు. ఒక చిన్న ఉత్రరం వృలడిం

సలతకల చూచి సఠ్యేలదుని కళ్ళముంధ్ల మెళం కమ్మినట్లయిలడి,

క ళ జా గాడా

లర భారతి

దొస్‌లో “చెల్లీ 1 (శేమోపవోారి తిప్పి పశిషకూడదు. మీ అక్క పంపినదెదో స్వీకరించు” అని రాసివులది.

ఆ శోభనపుర్యాతి పుష్చ్వృ్వయ్య సత్యేలదునికి కఠటకళయ్యయై పోయిలది.

ఈ యువకునిలాంటి అవిమానలి ఇంకే యువకుగిలో నైనా చూచారా ? సతే?ల దునిలాగ అభిమానిలచి ఇంత ఆనర్థకం జేసిన యువ కుని ఎవరినైనా ఎరుగున్నారా *

చిన్నప్పుడు పుస్తకాలతో ఆటలాడుతూ వుంటే తలడిగారు శిక్ష విధిలచారు. నేను ఆనుభవించాను. సత్యేంనార్‌ 1 నీవు హృదయంతో ఆటలాడుళతున్నావు. దాని శకకు భయపడుతున్నావా ః

సీవ యువకులు. _పపలచమలలా షీ సుఖంకోసం 1పాణాలకు బాధలనిపిలచిన సమయం మీలో ఎవరికీ రాలేదా చెప్పలడి ? జీవిక్మగలధు అన్నీ శిధిఆమైక్థాంత భావంతో నాశనోన్ముఖమౌతున్నా యా ? అవకాశం దొరక్కపోతే &కసారి సత్వేలదుని చూడలడి. అఆసహ్యల కనబరచాలను కులటే స్వేచ్చగా ఏవగించ కొందువుగాని సానుభూతిమా. తల చూపీలచకు. ఏవగించు ఏమీ అనడు. దమయతఅచకు. చనిపోతాడు.

పాపి చ పోతే పాయశ్ళ్చిత్త మనుభవిలచేది ఎవరు?

సత్యేల్నదినాధుని శాంత జీవితలలోని (పతిరోజూ ఒక్కొాక్క-

దుస్సహమైన భారాన్ని తీసుకువస్తూ వులది. పగలల్డా తన్నుకొన్నా అతనా భారాన్ని డఊంచలేకపో తున్నాడు.

భారల వం సత్యేలదనాధుని ఏవాహమై మమారు రెలడ. నెలలు గడచిపోయింది. ఇవ్వాళ సత్యేలదుసకి ఓక ఊఉ త్తరిమూ, ఒక చిన్న పార్శెలూ వచ్చిలది ఉ తరము నళిని అన్న-నరే*దబాబుది. “*సత్యేలదబాబూ ॥ ఇష్టం లేకహోయినా నా _పాణ_పదమైన చెల్లెలు నళిని మూలఅలగా మీకు ఉత్తరల రాసున్నాను. ఈ ఉలగరము పంపమని ఆమె- చనిపోయే ముందు చాలాసార్జు చెప్పింది. కి పేడతో ఉంగరం పలపిస్తున్నాను. ఈ ఉంగరల నూళిగ వధువుకు యివ్యమని మా సోదరి కోర్కె. అమె కోర్కె తీరుసావని నమృుతున్నాను. ఈ' చెల్లెల్ని కష్టపెట్టవద్దన ఆమె చనిపోయే అతు ల న! మ తది ములదు మనవికేసింది. థీ నరేం్యదనాధ్‌.” అని వులది ఊ త్రకలలోం నళిని ఒక పు తసంతానాన్ని కన్నప్పుడు సత్యేలదుడు ఈ ఉంగ రము ఆమెకు చేయించి యిచ్చాడు, ఈ సలగితి సత్యేల్నదుసికి జ్థాపక మొచ్చిలదా ఏమిటి + సత్యేల్మదుడు ఇప్పుడు పాజానాలో వుళడటంలేదు. ఏ కొరణంవలి న! యినాగాని తల్లికూడా కాశీనివాసత ఏర్చ్పరుచుకోలేకపోయిలది. నూతనవధువు పేక బదువిథీ, బహుళా పూర్వజన్మలో నళినికి చెల్లెలు అయివులటులడి. అనాను ీ క్తి పే లాలా

అనుపమ (పేమ

లలనా

పన్నెండేళ్ళ పాయంలోనే అనుసమ నవలలు చడివి చదివి మ ర చెడగొట్టుకలది. "'మానవహృద-రూలలోని | ఫేమమాధుర్యత, కోలా, సొందర్యల వీటన్నిటినీ వడపోసి పోసినా మ సిష్కళలో పలకరిలచి ఉలచాను. మానవచరి త; మనుష్య స్వభావము నాకు నఖదర్పణమై పోయి నాయి, ఈ లోకలలో ఇలకా నేన నేర్చుకోవలసిలదేమీ లేదు. ఆంతా తెలుసు కున్నాను-అనకొనేడి. సతీత్సజ్యోతిని ఆమె చూచానకకనేది _(సణయ మహిమను గిహిలచాననుకొనేది. _పపంచలలో మరొకరెవరెనా _గహిస్తా రని ఆమెకు నమ్మకత లేదు. నేనొక మాధవీలతిను. ఇప్పుడే ఈనలు సాగు తున్నాయి ఈ స్థితిలో వెంటనే ఏ వృఖాన్నైనా ఆ్యగయిలచకపోతే విక సించటోతున్న మెగ్గలు సలపూ ర్తిగా వికసించవు-అనుకొన్న డి ఆనుపమం ఆలదుజేతే ఆమె వెతికి వేసారి ఒక నూతనకాంతుని ఆ శయము నాకాలి ఉించినది. రెలండురోజుఅలో నే హృదయమ్ము యౌవనము, ఒకవిధలగా జీవిత సర్వస్వాన్నే అర్పిలచిలది. మనసులో ఇచ్చిపుచ్చుకోవటానికి అందరికి సమానాధికారములడి, కాని హత్తుకుపోయేముందు ఆ, శయుని అలి పాయను కూడా కొంచెల అవసరవుఠలటుంది. ఇక్కడే. మాధవీలత కౌలచెలి చిక్కు నపడిపోయిలది సృటనోన్నూ రియె మలచునివులడి, ఆమెకు ఆశయ మివ్వకపోతే ఇప్పుడే కలువంసహతంగా కిందపడి దొర్దతూ |పాణా లక్పిస్తుందని ఆమె నవీన సీరదకాలతునికి ఎలా చెబుతుంది ?

కాని జృాశయుడు ఇంతగా తెలుసుకోలేకపోయాడు. తెలుసుకున్నా తెలుసుకోకపోయినా అనుపమ _పేమ [కమేపీ వృద్ధికాసాగిండి. అమృతలలో విషల, సుఖలలో దుఃఖల, | పణయలలో విరహల చిరకాల సన్నిపాత మైనవి. రెండు మూడురోజులున్న తర్వాత ఆనుపమ విరహవ్యధశో జర్హ రమై 'స్వామీ ! నువ్వు నన్ను స్వీకరించు, స్వీకరిలచకపో నావైపు కన్నెత్తి చూడు, చూశకపో నేను నీకు సదా దాసిని. (ప్రాణాలు పోయినా ఇస్టమే

అనుపమ [పేమ శ్ర]

గాని నిన్నేవిధ:గానూ వదిలిపెట్టను. ఈ జన్మలో కలియకపోతేనే* మరో జన్ఫలోనైనా కలిగ వోతామా ? ఈ సతీులామ చిన్నచేతుల్లో ఎంత శ క్రివుందో అప్పుడి. చూద్దువుగా. * అకుకునేది మ“సులో.

అన పమ కలవారి =డ్డ. వారి ఇంటినానుకునే ఒక ఉద్యానవనఠి, చని సరోవరంకూడా వుండి. అశ్కడకూడా చందుడు ఉదయిస్తాడు. కమలాలు విసిసాయి, కోయిల కూస్తుంది తుమ్మెదలు విహరిస్తాయిం ఆ వాతావరచలలో తిరుగుతూ అఆ-పమ విరగూవ్యధ ననుళవితివసాగింది. వెం టుకిలు విరబోసుకుని నగఅీ ష్‌ తీసి*సి వంటికి ఎభూతి పూసుకుని ఉపేమయోగియై సరోవరిలలో మొహఅ చూసుకులటూనో, కన్నీరు కాలు విలు కిట్టిస్తూ గలాఏపువ్వును ముద్దిడుళూనో, వృక్షచ్చాయల్ని పయట చెలగు పరచి పడుకొని నట్టూర్చులు విడుస్తూనో వులిడేడి. భోజనల రుచిం చటంలేదు. పడుకోవాలని కోర్కౌ లేదు. ఆలఠకిరణయందు అత్యంత విర కి. సంభాషణఅయలదు మనసు అగ్నఅ కావటళలేదు. ఈ విధంగా ఆఅషపమ రోజురోజుకి ఎలడి ముల్లియిపోయిండి. ఇది చూచి అమె ళలికి చాలా విచారం కలిగింది ఒక్కగానొక్క. కుమార్తె. ఆమెక్కూడా ఇదే మిటి? అడిగితే ఏమి సమాధానం చెప్పేటో ఎవరికీ అర్ధమయ్యేదికాదు. పెద వులమదమాట పెదవులమీదే లీనమైపోయేది.

ఒకరోజున ఆఅనుపమతల్లి జగిద్భలధుబాబుతో “* ఒక్క గానొక్క- కూతుస వైద్యల వల్గకాడూలేక చచ్చిపోతూఃది. ఏమైనా చూస్తున్నావా అన్ని.

జగద్బంధుబాబు ఆళ్ళర్యలతో “*ఆమెకు ఏమిటి * అన్నాడు.

“ఏమైందీ తెలియదు. డాక్టరు చూచి జబ్బేమీలేదని చెప్పిపోయాడు. ఆయిడే ఆమె అలా ఎలదుకయిపోతూలది

జగద్బంధుబాబు వినుక్కుని “ఆది నాకేల తెలసు ?” అన్నాడు,

అబ్బ్బ్బ్సృత్రేనా కూతుర్ని చచ్చిపోనీమలటారా శం

82 అనుపమ (పేమ “ఇవి చాలా క్లిష్పమైన సంగతి ! ఒక జ.రలలేదుః తలనొప్పి లేదు, ఏ కోగవు. లేదు. ఒకవెళ ఇలాగే చనిపోతే నే నామెను పట్టుకొని ఆపుఠానా 1” ఆముపమ తల్లి కుష్కవదనంతో పెద్దకోడలి. దగ్గారమ.. వెళ్ళ, “మా ఆఫ ఈ విధంగా తిరుగుతులదెందుకమ్మా అన్నది. “నాకేం తెలుసు అత్తా ౯ అఫ్సిత్రో ఏమీ చెప్పదొా కో ఆ గ్రేద్పుోో దా మనట అచపమతల్లి ఏడ్చి “అయితే ఏమౌతులడి ! తిండీ తిప్పలు నిదాలేకడా ఈ విధంగా పగఅల్లా తః వెంట గాలిస్తూ వలటే ఎన్నిరోజులు _బతుకుతులది +? మీరు ఆమకు నచ్చచెప్పి ఎలాగైనా దారికి తీసుకురండి, లేకపోతే చెరువులోపడి చస్తాను” అన్నది. పెద్దకోడలు కొలచెల సేపు ఆలోచిలచి “సలబలథఢ మేదైనా చూచి వివాహఠల చెయ్యలడి. సలసారభారం నెత్తి నప్కతే దానలతటదే కుదుఏపడ.తు-ది” అన్నది= =ట్రయితే సరే, వారితో ఈ సలగతి ఇ వశే చెబుతాను” ఆనపమ తండి ఈ మాటవిని నవ్వుతూ, “క్షల్ర్రాఆల. వివాహళిచేసి చూడు బాగుపడుతులదేమో!” అన్నాడు మన్నాడే పురోహితుడు వచ్చాడు, అనుపమ కఅవారి. బిడ్డ. అంద మైనది. ఇకా పరుల క్రేమితరుగు ! వారల రోజులలోనే పురోహితుడు స8బలథలమాట్టాడి జగదృంధు బాబుకు కబురలపాడు అ3నీ మట భార్యకు చెప్పాడు భార్య కోడలికి చెప్పింది. కమఠగా ఆన పమ. చెవి -కడా పడింది. శెళ్నాళ్ళ భర్పాత ఒకరోజు ఉదయాన అంతా కలిసి అనుపమ వివాహాన్ని గురించి మాట్ల్టాడముకులటున్నారు. ఇలతలో జుట్టు వెరిటోసుకుని,

అనుపమ (పేమ లి గులావీపువ్వు తేఠసట్టుకొని శిధిఆవసన అనుపమకూడా చి తలిలాగ్‌ ఆక్క డకు వచ్చి నులచువృది. అనుపమ ల్‌ల్లి కూతుర్ని చూచి నవ్వుకులటూ ఆమా అన్మూయి యోగిని అయిపోయిలది” అన్నది పెద్దకోడలు కొంచెం చిరునవ్వుతో ఉోపెళ్ళికాగానే. అవన్నీ ఎగిరి పోతాయి. ఇద్దరు ముగురుపిళ్లలు పుట్టిన తర్వాత ఇలకా అడ గుతావా ఆ (ప్రమేయమే వుండదు” అన్నది. అనుపమ చ్చిత్మప్రతిమలాగ నిలబడి అంతా విలటోలది. _ అలి వాహథి ఎప్పుడనుకున్నారు అలౌ శా అన్నది కోడలు మళ్ళా- *ఫబ్రానా రోజని ఇలికా నిశ్చయం కాలేదు”

• పెలద్గికొడుకు ఎలతివరకు చదివాడు ?”
• ఈ సంవత్సరలి బి* ఏ. పరీక్షయి వస్తాడట,” “ఆయితే మంచివరుడే దొరికాడు.” తర్వాత పెద్దకోడలు చిరునవ్వుతో పరివిసంగా “చూడ్డానికి అందంగా వుండకపోతే మా ఆడబిడ్డకు నచ్చడు” అన్నడి త ఏలమకు నచ్చడు 1 చూట్టా*కి చాలా అందంగా వుంటాడు ” ఈసారి ఆముపమ తలవంచుకొని కాలి బొటనవేలితో నేంగస్తూ, ఎనేన్సు పె డి “సుకోనూ అన్నది తల్లికి సరిగా వనపడలేదు. అందుజేత అమె *ఏమళలటావు అమా!” అని అడిగింది. పెద్దకోడలు అనుపమ మాట విని పకపక నవ్వుతూ, “ఆడవిగ్ద =? శేసుకోనంటోందిో అన్నది. న = పెళ్ళి చేసుకోదు *” శచ్చేస్పక్తోదు” క్‌)

“తేసుకోఃపోతే మానిలే” అని అనుపమతల్లి లోలోన నవ్వుకుంటూ వెళ్ళిపోయిలది. ఆమె వెళ్ళిపోయిన తర్వాత పెద్దకోడలు అనుపమతో, “పెళ్ళి చేసుకోవా *” అన్నది.

అనుపమ మొదటిలాగానే గంలీరవదనంతో “ఎప్పటికీ చేసుకోను” అన్నది

“*ఎలదుకని |”

“మెళ్లో పుస్తె కట్టించుకున్నలత మ్మాతాన పెళ్ళికాదు. మనసులు కలవలదే పెళ్ళిచేసుకోవటల తప్పు"

పెద్దకోడలు ఆళ్చర్యలతో అనుసమ మొహలకేసి చూస్తూ “పుస్తె కట్టించుకోవటల అని దేన్నలటారు ? తల్లిదల్మడులు ఎవరినీ కుడిర్చి చెయ్యక పోతే స్వయంగా చూసుకుని పెళ్ళిశేసుకుంటారా | అన్నడి.

“తప్పకులడా”

“అయితే నీ వుద్దేశంలో నా వివాహలిలోకూడా తప్పు జరిగిందనేనా” పెళ్ళికిముందు నేను మీ అన్నయ్య పేరుకూడా వినలేదే ?”

"అంతా నీలాలిటివారేనా 1”

పెద్దకోడలికి మళ్ళా నవ్వు వచ్చిఃడి. *ఆయితే నీకు మనసు కలి సిన వరుడు ఎవరైనా దొరికాడా ? అన్నది.

అనుపమ వదిన పరివోసలచూచి మరింత గలలీరవదనలతో “ఎగితా? వేళాకోళాలెలదుకు వడినా * ఇదేనా ఎగతా? జేసే సమయల అన్నది-

“*ఏమైలదేమిటి ₹”

“అయిలదేమిటో వను ।! అనుపమకు తన పతిని తన ఎదుట హత్య చేసినట్లనిపిలచిలది. మరుక్షణమే కఠతులాభాన్‌ దుర్గలలోని హత్యారంగల మీద విమల వీరేల్యదసిగుల దృశ్యల ఆమె కళ్ళకు కట్రినట్లనిపిలిచిలది “వారు తేసినట్టు నేను చెయ్యలేనా ? పత్సివతానారి (పపలచంలో ఎవరికి జలకు

ఆఅఆనుపమ (పే మ 8ిర్‌ తులది 1" అనుకున్నది అనుపమ అమెకళ్ళు ఆగ్ని గోళాల్లాగా మెరిసినాయి, చూస్తూచూస్తూ వుఠడగానే ఆమె పయటచెంగు బిగిలచిండి. అదిచూచి. పెద్ద కోడలు రెలడడుగులు వెనక్కి- తగ్గింది. క్షణలలో ఆనుపమ దగ్గరనున్న మః౭చపుకోటిని గట్టిగా కౌగిలించుకొని పైవలక చూస్తూ బిగ్గరగా “|, పభూ, స్వామీ, (పాణనాధా : లోకల ఎదుట ఇవాళి నాకు నీవు _పాణనాధుడవని ముక్తకఠలఠతతో ఆంగీకరిస్తున్నాన-. (వళూ 1సీవు నావాడివి నేనునీ దానిని. ఇది మంచలకోడుకాదు _పభూ ॥ నీ చరణయుగళల. నేను ధర్మ సాక్షిగా నిన్ను పతిగా వరిలచుకుంటున్నాను* సీ పాదాలంటి చెబుతున్నాను, ఈ (పపంచలలో సీవు మినవో ఇలకెవ్వరూ నన్ను స్పర్శిలచనుకూడాలేరు. (పాణములడగా మనిద్దరినీ వేరుజేయగఅళక్తి ఎవరికి వులటులది * అమ్మా తల్లీ జగజ్జననీ. -.” పెద్దకోడలు ఆరుస్తూ బైటికి పరుగెత్తుకుపోయి “అనుపమకు ఏమైలనో ఏమో చూడు ఆతా :” అన్నది. చూస్తూ వుండగానే కల్లి పరుగెత్తుకు వచ్చిండి. కోడలి కేకవిని, “ఏమైలదీ ఏమైందీ అంటూ జగదృంధుబాబూ. ఆరని కొడుకు చళిదబాబు బైటనులచి పరుగెత్తుకొని వచ్చారు. తల్లీ-తం్మడీ అన్నా-వదిన ఇంకా దాసదాసీలతో గిడి నిండి పోయిలది. ఆనుపమ మూర్భతో మంచలదగ్గర పడివులది. కల్లి ఏడుస్తూ “నా బిడ్డకు ఏమి వచ్చిలదోనమ్మా 1 డాక్టరును పిలవలడీ, నీళ్ళు తీసురండి, పలకా విసరండి అని హైరాన పడసాగిలది. ఈ గల్పలతు విని వీధిలోని ఇరుగుపొారుగలతా గుమికూడారు. కొంచెం సేపున్న తర్వాత అనుపమ కళ్ళు తెకచి మెల్లగా ఆనే నెక్కడ వున్నాను *” అన్నది తల్లి ఆమె మొహంలో మొహల పెట్టి ఆద రలతో “ఎలిదుకమ్మా 1! నువ్వు నావళ్ళో వున్నావొ అన్నది. అనుపమ ఒక దీర్చ నిశ్వాసల విడిచి మెల్లగా “ఓ, నీ వళ్ళోనా 1 ఇలకెక _-డో ఏసప్న రాజ్యలలోనో వారితో తేలిపోతున్నాననుకులటున్నాను” ఆమె చెక్కిళ్ళ

లగి అనుపమ సే మ వెంట కన్నీళ్ళు కారసాగినై తల్లి వాటిని తుడుస్తూ ఆతురతతో “ఎందికు ఏడుస్తావు అమ్మా ? ఎవరిని గురిలబీ చెప్పేది ” అన్నది. అనుపమ మళ్ళా నిట్టూర్చి మెదలకులడా వులడిపోయిలది.. పెద్ద కోడలు చం[దబొబును (పక్కరు పిలిచి “ఇల కేల భయమూ లేదు, ఆలదరినీ వెళ పొమ్మని చెప్పండి” ఆన్నది. ఆనుపమకి తెలివివచ్చిలది. _కమళగొ అంతా వె పోయారు ర్నాతి పెద్దకోడలు ఆనుపమ దగ్గరకువచ్చి కూర్చుని, “ఎవ్వరిని శేసుకుల టే నువ్వు సుఖపడతావు 1” అన్నడి. అ "పమ కళ్ళు మూసుకొని *నాకే సుఖదుఃథాలులేవు. వారేనా స్వామి” అన్నది.

• ఆది తెలుసు, అతనెవరు 1” ఆస్పర్రేశ్‌ | సురేశే నా...” "స్వ గ్రేశా ? రాఘవముజులదారు కొడుకు 1 "*అవును-ఆతనే” ఆరాతే ఆనుపమతల్లికి ఈ సంగతి తెలిసిలది. మర్నాడు ఆమె ముజులదార్ల ఇంటికివెళ్ళి మాటల సలదర్భలలో "మా ఆఅన్మాయిని షీ అబ్బాయికి యివ్వాలని వులదిొ” అన్నది సురేశ్‌ తల్లితో. సురేక్‌ తలి నవ్వుతూ “మంచిదేగా” అన్నడి. “*మంచిదల టే కుదరదు, నీవీ సఠబంఢం చేసుకోకతప్పదు.” “కాని సురేశ్‌ని ఒకసారి అడిగి తెలుసుకోనియ్యండి.. వాడు ఇంట్లోనే ఉన్నాడు. వాడు ఒప్పకులటే వాడి తల్మడి కూడా కాదనడు,” సురేఒడు ఇంటిదగ్గరేవులడి బి, ఏ. పరీక్షకు చదువుతునా,డూ ఒక్కొక్క. కణల అతనికి ఒక్కొక్క. సలవక్సరంగా వుండి. తల్లి పెలడ్డి సంగతి చెప్పేసరికి ఆతను వినిపించుకొననేలేదు. “నవ్వు సెళ్ళిశేసుకోక తప్పదు సురేశ్‌ ” అన్నది మళ్ళీ.

అనుపమ పేమ జే

సురేశుడు తలెత్తి “*తప్పనిమాట నిజమే కాని ఇప్పుడప్పుడే ఎందుకు? చదువుకునేప్పుడు ఆది అంతగా మళంచిదదు” అన్నాడు-

లల్లి కొంచెల అసంతృప్తితో “కాదు, ఇప్పుడప్పుడే వద్దు, పఠీక్షలైన తర్వాతనే చేసుకుందువుగాని” అన్నదిం

“క్కడ 1

జు ఊళ్ళోనే, జగద్బంధుగారి అమ్మాయిని”

*చంలదు చెల్లెలినా ఏమిటి * అతను చిట్టి అని పిలుస్తూ వులటాడు.”

“చిట్టికాదు, ఆమె పేద ఆనుపమ

సురేశ్‌ చిరునవ్వుతో *ఆ( అనుపమ :ః చూడ్డానికి చాలా వికారంగా వూటుందికడదూ ?” అన్నాడు,

“ర్పిక్రార్రమేమిటి । చుూటానిక్తి బాణ అందలగా వులటులది.”

"ఆఅలదలగా వుంటేవులడనీ కాని, ఊళ్ళో సలంబంధల నాకు బొత్తిగా యిష్టలలేదు” అన్నాడు.

“*ఎలదుకని ? దీనిలో బెటేముంది”

“రస లగతి ఆటులచి-నువ్వు వెళ్ళు ఆమ్మా, వేను చదువుకోవాలి

సురేశ్‌ తల్లి తిరిగివచ్చి “సుర్‌! 8 ఊళ్ళో సలిబ౭ధల చేసుకోవటం ఇష్టంలేదు” అన్నది.

*ఎలదుకని 1”

*ఆ సంగతి తెలియదు”

అన.పమతల్లి ముజులదార్‌ భార్య జేతులు పట్టుకొని చాఆ దీనలగా, ఆలా వీలుగాదు వదినా ! నువ్వీ సలబంధల చేసుకోక తప్పదు” అన్నదిం

“కేసుకునేవాడు ఒప్పుకోకపోతే నేనేం చేస్తాను చెప్పు

“చేసుకులటానని మాటఇసేగాని నేను వడిలి పెట్టను.”

“అయితే ఇవ్వాళకు పోస్కీ మళ్ళా రేపు ఒకసారి చెప్పిచూస్తాను, ఒస్పుకులటాడేమో 1”

88 అనుపమ (జే మ

ఆనుపమళల్లి ఇంటికివచ్చి జగిద్బంధుబాబుతో “వారి సురేళ్‌!ి మన అన సమను యిచ్చి చెయ్యాలి. ఎలాగైనా ఆ సలిబంధల కుదిరేబట్టు చూడలడి” అన్నది.

*ఎలదుకు *? రాయ గామపు సలబలధలి భాయమైనత్టేగా! ఆ సతిబలిధల వదిలి పెట్టటం దేనికి 1”

“*ధారణములదిో

ఆప్ప్పిట్రి 1”

“మ్సగేమీలేదు. సురేశ్‌లాలటి రూపము, గుఖమూ వున్న వరుడు సామాన్యంగా దొరకటల కష్టం. ఆదీగాక మనకు ఒక్కగొనొక్క- ఆడబిర్డ- దూరానయిచ్చి చెయ్యటల నాకు యిస్టఃలేదు. సురేశ్‌కి యిచ్చి చేస్తే ఉన్న ఊళ్ళో కళ్ళ ఎదుట పడివుతటులది.”

అన్య గ్రే _పయత్నిస్టాను.”

= పయత్నమే కాదండీ, తిప్పకులిడా చెయ్యాలి.”

జగదృంధుబాబు నవ్వుతూ “తప్పకులడా చేస్తాన” అన్నాడు.

సాయళ్యతల జగిదృలధుబాబు ముజు౭దార్డ ఇంటిదగ్గర నులచి వచ్చిః "= ఈ సలబలఢళల కుదరడం కన్టల” అన్నాడు భార్యతో.

*ఎందుకనిః ఏమయిఆందేమిటి?”

వారు ఒప్పుకోకపోతే నేనే చెయ్యను చెప్పు? బిడను తీసుకెళ్ల ఐబంనలళంగా వారిందివద్ద పారేసిరానా!?” ర్‌ం క్‌

“ఎందుకు ఒప్పుకోలేదు 1”

"ఊళ్ళో సలబలిధల చేసుకోవటానికి వారికి యిష్టలలేదు”

అనుపమతల్లి రెండు జేతుంతో నె త్తి మోదుకంటూ, “నా రాత” అన్నది.

అనుపమ (పేమ శం మళ్నాడు అమె మళ్ళా సురేళ్‌ తల్లిదగ్గరికెళ్ళి “మా అమ్మాయిని తేసుకోకి తప్పదు వడినా *” అన్నది. “నాకు యిష్టమే కాని, అబ్బాయి ఓప్పుకోవడల లేదు '"” “=న్వేస్స చాటుమాటుగా నురేశ్‌కి ఇకా ఐదువేల రూపాయలిస్తాన ” ధనలోభం అన్నిటికన్న పెద్దది. ఈ సంగతి సురేశ్‌ తల్లిదల్యడులతో చెప్పింది. ఆతిను సురేశ్‌ను పిలిచి “నువ్వీ సలబంధల తేసుకోక తప్పదు సురేశ్‌ ;” అన్నాడు. న్‌

• ఎలదుకని *”

• “*ఎలదుకనేమిటి ! ఈ సంబలధళ మీ తల్లికి నచ్చింది, నా ఉద్దేశం కూడా ఇదే. దానితో పాటు మరో కారణలకూడా ఏర్పడిలది.” సురేశ్‌ తం వంచుకొని “ఇదే చదువుకొనే సమయల, పరీక్షకు విఘ్నఠి కలుగుతుంది” అన్నాడు. "అది నాకూ తెలుసు నాయనాః నేను నీ పరీక్షకు విఘ్నం కిలిగించటలలేదు. పరిక్షలైన తర్వాతే వివాహల జరుగుతులది.” ఆనపమ తల్లి ఆనళదానికి అంతులేదు. ఈ సలగతి భర్తతో చెప్పిలడి. దాసదాసీఆలదరికీ చాల సంతోషంతో చెప్పిలిడి. పెద్దకోడలు అనుపమను పిలిచి, “విన్నావా అనూ ః నీకు వరుణ్జి పట్టకువచ్చారు" అన్నడి. అనుపమ సిగ్గుపడుతూ, కొలచెల చిరునవ్వుతో “నాకు మొదటే తెలుసు” అన్నది. "ఎలా తెలుసు? ఉత్తర - పతాలేమైనా జరుగుతున్నాయా ఏమిటి 1”

• పేమ ఆంతరలగికమైలడి. మా ఉత్రర - (పత్యు తరాలు మనసు ద్వారానే జరుపుకొలటున్నా ము.”

శ0 అనుపమ (పేమ

“నువ్వు ఢన్యుకా౭వు అనూ 8

అనుపమ. వెళ్ళిపోయిన తర్వాత పెద్దకోడలు మెల్లగా, “ఈ వయస్సులో ఈ చిన్ననోట పెద్దమాటలు విశటూళటే ఒళ్ళు మళడుకు పోతుండి. నేమ ముగ్గురుదిడ్డఅ తల్లినయ్యామ. ఈవాడు ఈవిడ నాకు (గేమ నేర్పవచ్చిడి” ఖన్నడి.

గో

దుర్లభవసు తగినలత ఆస్థిపాస్తులు వదలి పరలోళగతుడైన తర్వాత ఇర వైయేళ్ళ వయస్సుగల ఆతని ఏకైక ఫుతుడు అలిలంమోవానుడు త్‌ల్మడీ ఇళాద్ధకర్మ అన్నీ జేసిన తర్వాత, ఒకరోజున స్కూలుకు మ్ళో “నా 'సేడ కొట్టివయ్యలడి మాష్టరుగారూ అన్నాడు

• ఎలదుకని | ఏమైందేమిటి కా

“వ్యర్దలగా చదివితే యేంలాభం ! చదువు సలధ్యలు ఎందుకు నేర్చు కొంటారో, ఆడి నావడ్డ చాలావులధి. తళ డిగారు సంపాయిలచి. చేతినిండా యిచ్చిపోయారు”

మాష్టరుగాను చరునవ్వుతో “ఇంకా నీకు చిలతదేన్‌కి * ఇక వోయిగా తిను-తిరుగు” అన్నాడు,

లలికమోహనునిడి ఆపరిపక్వ వయస్సు. దానిమీడట జేతినిలగా చబ్బూ. ఇంకా స్నేపాతుల కేమిళొడవ? స్కూలు విదలి పెట్టటమే తడవుగా అనేకమంది, హితులూ, స్నేహితులూ దొరికారు ఆ తర్వాత ముట్టలూ, బీడీలు, గంజాయి, సారాయి గాయక గాయకీమణులు వరుసగా ఒకరి తర్వాత ఒకరు ఆతని ఆస్థానళోళను అభివృద్ది తశేయసాగారు

ఆఅఆనుపమ గే మ త్మ ఒకవైవున తం్మడి కూడబెట్టిపోయిన థనంకూడా సెలయేరులాగ ఓఅలాడుతూ సముదలకేసి వేగలగా కొట్టుకుపోసాగింది. తల్లి ఏడ్చి మొత్తుకొని చాలా చెప్పిలడి, కొని అతను వినలేదు. ఒక రోజున ఆతను నిప్పుల్లాలటి కళ్ళితో తూలుతూ లల్లి దగ్గరకు వెళ్ళి, "నాకు ఇప్పుడు ఏభై రూపాయలు కావాలి యివ్వు అమ్మా ” ! అన్నాడు కసా దగ్గర ఒక్క దమ్మిడీకూడ లేదు” అన్నది తల్లి. దానిమీదట అలిత మోహనుడు ఇంకేమీ మాట్లాడకుండా ఒక గొడ్డలి తీసుకొచ్చి తల్లి పెకై బద్దలుగొట్టి ఏవ్టై రూపాయలు తీసుకొని పారిపోయాడు తల్లి అంతా చూసూ నులిచులది. కొని ఏమి మాట్లాడలేదు. మర్నాడు (పొద్దున్నే ఆమె కొడుకుతేతికి ఇనప పెటై తాళాలిచ్చి “ఇనుప పెటైై తాళాలివిగో నాయనా: నీ తలడి సంపాయిం”న ధ౦నీ యిష్ట మొచ్చినట్టు ఖర్చుపెట్టుకో, నేనే* కాదనకు. నేను వెళ్ళిపోయిన తర్వాత నీ కళ్ళు తెరిపిలచమని భగవలతుని (పార్దిస్తున్నాను” అన్న" అలిత మోహనుడు ఆశ్చర్యంతో “ఎక్కడికి వెళతావు అన్నాడ, “త్రెలియదు. ఆత్మహత్య చేసుకోడానికి ఎక్కడికి వె;, పలసీ వసుందో, నాకు తెలియదు. సన్దతి లేదంమ్మాతం తెలుసు. ఇంకేంచెయఎ నో వాతి లి చెప్పు" నా గాత ఆలాంటిడి 1” “ఆత్మహత్య చేసుకుతటావా *ఇంకా వెరే దారేనులది ? నిన్ను కడుపున కని నేను అన్ని సుఖాలు అనుళవిలచాను. ఇక _పకిరోజూ సీ చేత తినే వెప్పుదెబ్బఆకన్న యమదూశల నరకకూపంల చెడ్డదా, ఏమిటి! ” లలితమోహనునికి తల్లి సంగతి బాగా తెలుసు. ఆమె లేనిపోని వెదరిఅపులు బెడరింగేడి. కాచి అతనెరుగున్నాడు. అందు”త ఏడుస్తూ 6]

శీలి అఆనుపను యే మ

తల్గిపాదాలు పట్టుకొ ఏ, “క పెరికి నన్ను కృమిలచు అమ్మా । అలాంళీ

పనినే నిలకెప్పుడూ చెయ్యను, నువ్వు వెళ్ళవద్దు ఉండు” అన్నాడు. తల్లి కరినస్వరలతో, “*ఆలాకూడా జరుగుతులదా నాయనా! నీ

స్నేహితులు, మ్మితులు అంతా ఎక్కడికి వెళతారు 1” అన్నది.

“నా కెవరూ అవసరంలేదు. స్నేహిళులు, మ్మితులు, డబ్బు యాగాసీ ఏమీ అపసరం లేదు. నువ్వుంటే చాలు”

తసి మూట నమ్మక మేముంది *”

ఎనేన్సు నీ కడుపున చేడపుట్టినా ఆపనమ్మకపు పనేమైనా శేశానా అమ్మా ః ఇక నువ్వు మనస్ఫూర్తిగా ఇచ్చినదానికలటే ఒక్కా దమ్మిడీ హేడొ ఎక్కువ ఆగను.”

“మనస్సూ ర్తిగా ఒక దమ్మిడీకూడా యివ్వటానికి యిష్టలలేదు. ఈ సంవత్సరము న్సరలోపల నువ్వు నాశనంతేసిన దానిలో సగఠ డబ్బుకూడా సీ జీవిత పర్యంతల సళవాయిలచలేవు.”

ఆట్టే నువ్వు నాకేల యివ్వవద్దు”

తల్లి హృదయలి మె త్తబడిలది. “ోనువ్విలత కిఠినశిక్షను సహించలేవు' నాకుకూడా యిష్టంలేదు. నెలకు ఒక వ౭డరూపాయలైై తే సరపోతాయా అన్నది.

అకాలగా”

“=టయితే అలాగే యిస్తూవుంటానుో

రెళడ.మూడు రోజులలోనే అతని స్నేహితులు; పాతులు అందం ఒక్కొక్కరే... జారుకోసాగారు.. లలితమోహనుడు పిలవటానికి ఒకంద్దరి ఇళ్ళకు. వెళ్ళాడు కాని ఒకరు రేపు వస్తాననీ, మరొక ఇన్వాళ పనివుందనీ, సమాధానల చెప్పి పఠిపిలవివేళారు. “అతు ఇప్ప ఒలటరిగాన్టై పోయాడు. ఒలటరిగానే సారాయి తాగుతాడు, గాలి

వుంటాడు, సౌరామాట్టనని ఆతిననేకసార్లు ఆనుకున్నాడు. కొని కాలమెలా గడుస్తులది ! అ అలవాటుకూడా వదిలిలచుకో లేకపో యా దుం

ఆతను తిరచుగా ఒక బాటవెంట పోతూవుండే రాడు.

ఆ బాట జగిదృంధుబొబుగారి తోటమీదనుంచి_ వెళుతుండి.. ఆది మరీ నిర్జన _పదేశమవటంవల్లి సౌలాయి తాగి తిరగటానికి కూడా చాలా బాగావులటులది. (శాగుజోతని వూళ్ళో ఎవరూ అతన్ని మర్యాదగా చూడరు, అలదుచేత ఆతను సారాయికాగి తన మనసొచ్చినట్లు ఈ తోటలో తిరు గుతూ వుంటాడు.

ఇప్పుడతనికి మరో స్నేహితుంాలు కూడా టొరికిలడి, ఆమె ఆనుపమ! ఆతనిలాగానే అనుపమకూడ తోటతో గాలీస్తూవుండటల, రావటఠి అతను తరచుగా చూస్తూవులటాడ-. అనుపమను ఆతను చిన్నప్పటిన ౦బీ ఎరు గున్నాడు, కొని ఇప్పుడామెలో ఆతని కేటో నూతనత్వల కనబడుతూవులది. జగర్భొలధుబాబుగారి తోటగోడ ఒకవైపున పడిపోయిలది. ఒక చెట్టుదగ్గర నుంచొని అతడు అక్కడినులచి చూసూవుంటాడు. అనుపమ తోటంతా గాలిసూవుంటులడి+ చెట్టుకిలద కూర్చుని పూఆఅమాలగచ్చుతూనో, పూలు ఏరుతూనో, సరోవరపు శీతలజంలలో రెలడుకాళ్ళు పెట్టి చిన్నపిళ్టలాగా ఆగు.కుంటూనో వులటుండి. ఇడి అననికి ఎలతో ఇష్టంగా వుండేది. ఇటు నటు విఠజోసుకున్న జుట్టు, అయళ్ని రక్షికమైనదేహలి, అ సవ్య సంగా వున్న ఆమె వసనాలు, ఆ భూగణాలు, అన్నిటికన్నా మించిన ఆమె | మొహమూ ఆ [తాగుబోతు నిషాకళ్ళకు కమలలలాగా కనపడేవి.

ఆతనికి అనుపమను చూస్తూవులడటమే [పపంచంలో అన్నిటికన్న (ప్రియమైనదిగా తోచేడి. పొద్దుకూకగానే అతను ఇలంటి! వెళ్ళి సడుకునే వాడు. కంటికి కునుకుపట్టేవరక అతనికి అనుపమ మొహమే. జ్ఞాపక

మొచ్చేది. అప్పడప్పుడు న్వప్న లోకూడా ఆసమాన సుందరమైన అఆ అనుసమ మొహల మెలుగుతూ వుండేది, ఈ విధంగా ఎన్ని రోజులు

శ్ర అనుపమ (పేమ గడిచిపోయినై- ఆ పడిపోయిన గోడదగ్గర కూర్చోటమే అతనికి నిత్య క త్యమై పోయిలది. ఆతను పసిపీల్లవాడు కాడుకాబర్లే నిజలగా తను అనుపమను చాలా గాఢలగా పేమిస్తున్నానని కొద్దిరోజులలోనే (గహ చాడు. కొని ఆలాలటి [కేమవళ్లి లాభమేమీలేదు. తను (తాగబోళునన్ని, అయోగ్యబ్లనీ, మూర్ధుబనీ, వంద పయత్నాల చేసినా ఆమెను పొందటః ఆసలభవవ నీ ఈవిధంగా వ్యర్థ పయత్నాలుచేసి మనసు పాడుచేసుకున్నలదు వల్ణి లాభలేదనీ అళనికి తెలసు కేపటినులచి ఇక రావద్దన కునే వాడు, కాని వులడలేక వొయే "డు. పొద్దుకూకగానే సౌరాతాగి మళ్ళా ఆపక పోయిన గోడమీడికొచ్చి కూర్చునేవాడు. దీనిలో మఠో సలగతివులది. ఎవ రైనా ( పేమిస్తున్నప్పుడు ఎదుటివారుకూడా ఇలాగే ( పేమిస్తున్నారని పిస్తుంది. మరెందుకు | పేమించదు" కాని ఈ సంగతి స్పష్టపరచలేం, న! న! న! ఒకరోజున లలితమోహనుడు గోడ ఎక్కుతూ వుండేప్పటికి చల్నిద బాబు కన్ను అతనిమీద పడిలది. చల_దబాబు కావలివాణ్ణి పిలిచి “పట్టుకో” అన్నాడు ఎవరిని పట్టు కోవాలో కావళవాగకి మెదిట ఆర్ధంకాలేదు. పట్ట కునేది అలితబాబుని తెలిసినతర్వాత నలాలకేసి మూడడుగలు వెనక్కి తగ్గి నులచున్నాడు. అలితబాబు మళ్ళీ ఓగ్గిరగా. అరచి “పట్టుకుని స్టేషనుకు తీసుకెళ్ళు” అన్నాడు. కావలి డు హిందీ, బెలగాలీ పుఠగలికేసూ నా కేతగాదు ఐాబూ!” అన్నాడు. ఆఅలి*మోహనుడు అప్పటికి గోడదిగి "మెర్లగా చూసుకున్నాడు అతను వెళ్ళిపోయిన తర్వాత చం దబాబు * ఏందుకు పట్లుకోలేదు!” అని ఆడిగాడు. కావలవాడు మాట్టాడలేదు. ఒక తోటమాలి లలితమోహనున్‌ బాగా ఎరిగున్నాడు. “అలితిబాబును పట్టుకోవటానికి ఈ భోల్‌ పురియా దమ్ములున్నయా ఏమిటి! వీడిలాంటి నలుగురు కావలివాళ్ళ తిలకాయల

అనుపమ (పేమ శీర్‌

తుంపేస్తాడు” అన్నాడు కావలివాడుకు డా దీనినలగీ! రస్తూ- “నౌకరీ చేసు కోవటానికి వచ్చాను. _పాణాలివ్వటాసికి కాదుబాబూ:” అన్నాడు,

కాని చల్మదబాబు ఒకపట్టున వదిలి పెస్రేమసిషికాదు. ఆసలు అళశనికి మొదటినుంచీ అలితామోహనని మీద చాల కక్షవుంది. ఇప్పుడు లూ అవ కాఠణ దొరికేస్పటికి ఫొడ్యుం కూడగట్టుకుని ఆనధికార్నపచేళము ఇళకేవేవో నేకాలుమోపి చార్జీయిచ్చాడు. జగ నృలధుబాబూ, అతనిభార్యా ఇద్దరూ “ఈ కేసు వద్దుకా'ఆన్నారు. కాని చం దనాధుడు వినలేదు. ఆనుపమ "ఈ పొపికి శిష వేయిచందే నా మన స్సేవిధంగానూ శొాలళించ'దని పట్టుపట్టి కూర్చుంది.

ఇన 'స్పెక్టరు ఇంటికివచ్చి అన పమ సాక్ష్యళ తీసుకున్నాడ.. అనుపమ జరిగినవిషయమంతా వివరంగాచెప్పిండి అలితమోహనుని తల్లి ఎలతో డబ్బు ఇర్చుచేసీకూడా చివరికి కొడుకును వడిలిలచుకోలేక పోయింది. లలిత మోహనునికి మూడేళ్ళ కరినశిక్ష పడిలడి

బీ. ఏ. పరీక్ష పలితాలు వచ్చాయి సురేఃద ముజుందారు మొదటి వాడుగా వచ్చాడు ఊళ్ళో పొగడ్తల కంతులేదు. ఆనుపిమళెల్లి సళతోషానికి హద్దులేదు. ఆమె సలతోషల పట్టలేక సురేశ్‌ తల్లి దగ్గరకువెళ్ళొనన్ను నేను పొ *డుకోటల కాదుగాని నా బిడ్డ అదృష్టం?” అన్నది.

సు రేశతల్లి నవ్వుతూ “చూస్తూనే వున్నాను” అన్నదిః

“పెళ్ళి కానీ మీ అబ్బాయి రాజుకాకపోతే ఆప్పుడడుగు. అను పుట్టి నప్పుడు ఒక జ్యోతిష్కుడ. వచ్చి “ఈ పిల్ల భవిష్యత్తులో రాణీ కాబోతుంది. మీ ఆమ్మాయి సుఖపడినట్టు ఎవరూ సుఖపడలేరు అని చెప్పిపోయాడు.”

“ఎవరన్నారుగొ

“టక జ్యోతిషి.”

చకాని _పస్తుతల మీరు అల్లుడికి ఒక యుల్గు కొనండి”

కీర ఆనుపమ పేమ

“ఎలదుకు కొనన , తప్పకుండా. అడీగాక చలదుడు నాకు సవతి బిడ్డ. నేను బతికిబాగంటే తల డి ఆస్తిలో మా ఆనుకుకూడా సగం వస్తులడి”

“ఆలాగే ఇద్దరూ రాజూ. రాణులై సుఖలగా వుంటారు. మనం వారిని చూమైనా చచ్చిపోదాల,”

రెజ్సాళ్ళ తర్వాత రాఘవమజులదారు కొడుకుని పిలిచి, “ఈ వైళాఖమాసంలోనే ని పెళ్ళి అగ్నల నిశ్చయమైందో అన్నాడు.

“ఇప్పుడప్పుడే వివావాల చేసుకోవడల నాకు యిష్టల లేదు

"ఎందుకనీ ౩1”

. కోన్సాక్ట్ర “గిల కిన్‌ స్కాఅరుషిప్పు” వచ్చిలది.. దానితో ఇలగ్గాండు

వెళ్ళి చదువుకోవాలని వులది.”

“ఇలగ్గాలడు వెళతావా

“వెళ్ళాలనే వుండి.”

“అచుడువుతూ చదువుతూ బ్ముర్‌ చెడలేదుగదా । అలాలటిమాట ఇంకెప్పుడూ రానియ్యకు.

"లర్చులేకులడా ఆలాంటి అవకాళల దొరికినప్పుడు వెళితే తప్పే ముంది *” |

ఆ మాటకు రాఘవపాబు మండిపడి “ఓరి నాసికుడా! ఇంకా త'ప్పేముందలటున్నావా ? ఇతరుల ఖర్చుతో విషల టొరికితే తాగతావా 1 అన్నాడు.

“దానికీ మీరు అన్నదానికీ చాలో భేదములది.”

" భేదమెక్కడ 1 కుల్కభష్టుంవడల, మ్లేచ్చులు కావడల, విషల (శాగట---ఒకి టే. రెండూ ఒకటే భేదమేమీ లేదు. ఇసుకరేణువు లెక్క రైనా అంటుకులటాయా 1”

ఆనుపమ _పేమ క! సురే?,డు ఇంకెళాంటి _పతివాదనా చెయ్యకులడా మెదఆకులడా వెళ.పోట- డు. అతను వెళపోయిన తర్వాత రాఘవబాబు తనలో తాను వవ్వకొన, “రెండు ఇంగ్లీషు ముక్కలు నేర్చుకుని వెధవలు, మాతో వాద నకు తయారౌతారు ఎలా మాట్లాడుతావురా ॥ ఇకరురి ఖర్చుతో విషల వొంకితే అదికూడా ,తాగాలా 1” అన్నాడు. పెలడ్లి ఖాయమైన తత పెద్దకోడలు ఒకి రోజున అనుపమతో, "*న్సీక్సు జఖం-ంటి వరుడు దొరకటం అదృష్టమేనని ఊరలకా. పొగుడు తున్నారు అన్నద. అనుపమ చిరునవ్వుతో “నతీసాధ్వులకు లోకలలో సుఖద్వారా అన్నీ తెరచివుళటాయి వడినా 1? అన్నది. "*కన్సకనే ఇంకా పెండ్లికాలేదు.” =*మా పెల్లి ఎలతోకాలలి కిందటే ఆయిపోయిలది. బాహ్య లోకా నికి తలియకిపోయినా మా హృదయాలు ఎప్పుడో ఐక్యమయ్యాయి” పెద్దకోడలు కొంచెల నవ్వి-ోఈ మాట యిః౭కెక్క_డా ఆనకు, నవ్వి పోతారు. నువ్వు చెప్పే మాటఆన్నీ నాటకళలలో ఆఅభినయల చేస్తున్నట్లు ఉలటాయి. అవి ఎలటూలటే వయసు వుడిగిన నాకే సిగ్గేసుంది. లోకులు ఇంకేమసుకులటారు ! మెరిదానవకుకులటారు.” అన్నది, “ఆవును. నేను వెరిదాన్నే త్రి అవ్వాళ వైళాఖసద్ధ పలచమి. అనపమ వివాహ కారణంగా ఊరలతా హడావిడిగా వులది. జగదృలధుబాబుగారి యిళంతా ఐలధుమ్మితు అఆళో నిలడివులదిం ఒక వైపున భోజనాల ఆర్భాటల, మరొకవైపున మేళ తాళాల కూకలిలపు. సలధ్యలగ్నిల, అగ్నిల ఘడియలు దగ్గిరకొస్తున్నాయి,

కం అనుపమ ]పేమ ఆంఠా పెండ్డిరారికోసం ఎదురుచూస్తున్నారు. కాని పెండ్లిళొడుకు ఏడీ! ఆ సాయలకాలంనులజే రాఘనబాబు ఇలట్లో కలవరం బయలుదేరిలది. సురేం దుడు ఎక్కడవున్నాడో చూడండి. వారిలట్లో వెతకలడి,. వీరిదొడ్డో వెశకలడి. ,.అలిటున్నారు. ఎఠిత వెతికినా సురేవుడు కనబడలేదు. దుర్వార వ్యాఫించటానికి ఎలతో సేపు పట్టదు. దాానఆఠలా ఈ వా ర్త జగద్భంధు బాబుగారిలటికికూడా వచ్చి ముట్టుకుంది.

సరిగ్గా ఎనిమిడిగలటఆకు లగ్నల. కాని తొమ్మిదిగలటబైనా పెళ్లీ కొడుకు ఆలితులేడు జగద్భృలధుబాబు పిచ్చివాడిలాగ అటూఇటూ పరుగు లెతసాగాడు. అనుపమ తల్లి ఏడుస్తూ ఆతనిదగ్గరకు వచ్చి, “ఇప్పుడేం చెయ్యాలి 1” అన్నది. ఉఆప్హ్య చెయాలి, నా (శార్ధల చెయ్యాలి. ఈ నిర్భాగ్యురాలికోసం ఈ పెద్దతనలలో నా గౌరవమర్యాదలు కాస్తా మంట కలిశాయి. కుఠఠలలో వెలిగా బతకాలి. నా సర్వనాశనానికి నిన్ను పెద్ద తనంలో చేసుకొన్నాను, ళాస్త్రలలోనే చవ్నారు "ర్తి బుద్ధి (ప్రళయాంతకః" అని. నీ మాటపిని నా పాదాలమీద గొడ్డలి పెట్టు వేసుకాన్నాను. పోనీ, కూతుర్ని తీసుకు ఇక్క_డనులచి పో నా కలటిమ.లదునుంచి పోొ అన్నాడు.

అయ్యో ! అనుపమ తల్లి దుఃఖాన్ని వర్ణించలేము. ఇటు గొయ్యి; ఆటు నుయ్యి. అనుపమకు మాటిమాటికీ మూర్చ్భరాసాగిలడి. ఒకవైపున (పొద్దుపోతూవులడి. పది, పదకొండు, పన్నెలడు కొడుతూ కొడుతూ రెళడుగలటఆయిలది. కాని సురేశుడు ఆలతులేడు.

సురేటడు దొరికినా వొరక్కపోయినా అనుపమ వి.-హఠమా తఠి ఆగదు. ఈ ర్నాతి విహహఈ కాకపోతే జగదృతధుఖాబు జాతే నిలవదు.

చివరికి మూడుగంటలైన తర్వాత శో పలచాయికిదారులూ, జగదృ*ధుబాబు హితులూ ఏపైఏళ్ళ వఎయసుగిఅ ఒక ఊబ ్పసరోగెకి. పెళ్లి వేషంవేసి తీసుకువచ్చి నిలబెట్టారు.

అనుపమ పే మ శ్రి ఈ విధంగా తన జీవితనాశన _పయత్నల జరుగుతూవుందని విని అనుపమ మూర్చ వదిలి ల్లి పాదాలమీద కెళ్లి పడింది. “నన్ను రజ్షలచు అమ్మా ! నామీద కి త్రిదూయకు. ఈ 'పెలడ్లి చేస్తే నేను గొలతుకు ఉరిసోసుకు చస్తాను” అన్నది ఈలి ఏఎసూ అన్వేన్తే చెయ్యను అమ్మా క అన్నడి, న! న! బైటికి ఏమన్నా కుమా రె దుఃఖమూ ఆత్మగ్గానితో ఆమె హృదయఅ దహించుకుపోతూ వులది- ఆఅలదుజేత ఏడుస్తూ మళ్ళీ భ ర్తదగ్గరకు పరుగెత్తి = ్వ్రథ పెండ్లిచెస్తే నా కూతురు ఏమౌతులదో విన్నావా ? గొంతుకు ఆరి టోసుకు చస్తులదటో అన్నదిం జగిదృరిధుబాటు ఏపీ మాట్టాడికులడా తిన్నగా అనుపమదగ్గరకు వ్ళై లే, తెల్లివారుతోలడి” అన్నాడు గలలీ రలగా. ఎక్కడికి నాన్నా నో “క్ర న్యాదానల చెయ్యాలి.” అనుపమ ఏడ్చి “నన్ను చళపు, కొయ్యి, నరుకు నేను ఉరి పోసుకు చసాము” అన్నిదిం “చ్చావదఆచుకుంటే. రేపు చద్దువుగాసిం పిషం తాగు, ఉరివోసుకో, చెరువులో పడ-, ౬6కేవన్నా చెయ్యి నేనేమీ కాదనను, ఇవ్వాళ పిండిచేసి టు! నా గౌరన కాపొడుకొనీ 1 ఏంత కంనమైని మాట + ఊఈనారి నిజంగా అనుపమ హృదయం దహిలిచుక పొయింది, "'నఘ్బు రశడెలచుబాబూ 1!" అని ఎంతో ఏడ్చించె, జగిద్బంధుబాబు ఆ ౮ (తే అనుపవిను వ్వద్ధి రామడువ౮ాలత్‌ కు యిచ్చి పెండిచేళాడుం న! బహుకాల పత్నివియోగిగొ నున్న రామదులాశ్‌ కీ ఇంటివద్ద తన ఖై

ఠ్‌0 ఆనుపమ (పేమ దనుకునే ఆస్తి మరేమీ లేదు. రెండు పాత పెలకుటిళ్ళూ, ఒక చిన్న కూర గొాయఅతోటా ఇదే దత్తు మవాశయుని సలసారిక సలప త్తి. జీవితం ఎంకో కష్టంతో గెడుస్తూ వుంది. పెలగ్లిచేసుకొన్న మరునాడే ఆతను అను షమన తన ఇంటికి తీసుకువచ్చాడు. వెలట చాలమలది దాసదాసీలు వఠటఫానూ (గులు వచ్చాయి. లోటీమీ లేదు. వారలరోజులు వోయిగా గడిచాయి.

భర్త చా పెద్దమనిషి. ఇప్పుడితనికి ఏ చిలకా లేదు. పెలగ్గి వేసు కునే ప్పటికి ఆతని అదృష్టల పలడిలది. కాని అనుపమ స్ధితి మరోవధంగా వుండి. రెడురోజులుండి కన్నవారిటికి వైలుదేరినప్పుడు ఆమె మొహ చూచి దాసదాసీలు కూడా కిలటనీరు పెట్టుకొన్నారు.

ఇలటీకీ వెళ్ళి ఆత్మహత్య జేసుకొందామని అనుసమ ఆత వారికి వద్దే ౧శ్చయిలచుకుండి. ఇప్పుడు వాస్తవలగా అమె చనిపోదఆచుకుఇది ఇంట్లో అంతా న్మిదపోవటల చూచి చాల (పొద్దుపోయిన తర్వాత లేచి మొడలకులడా వెనకవాకిట నుచి తోటకొలను మెట్లమీదికెళ్లి కూర్చుఎది. ఇప్పడామె చనవొవాలి, వట్టిదికాదు, నిజగా చనిపోవాలి. కొన్నాళ్ళ కిందట ఒకసారి తను ఇక్కడికే చనిపోవటానికి వచ్చినసలగతి అనుపమకు జ్జపీకి వచ్చిది. ఆది ఎన్నాళ్ళనాటి సంగతో కాదు. కాని అప్పుడు చనివిలేక పోయింద అఆవాళ తన్ను వచ్చి పట్టుకున్న మనిష్‌ ఎక్కడికి వెళ్ళాడ.? బైలులో శిష ననుభవిస్తున్నాడు. ఏ అపూధానికి ? నిన్ను పేమిసున్నా నని ఒక చిన్నమాట చెప్పిటానికి ఎచ్చినందుకు అతన్ని జైలుకు పఃపి౦ చింది ఎవరు? చం్టదబాబు ఎందుకు?! అతనః టే సరిపడదు గనుక, _లాగు టోతని, అనధికార ప్రవేశం శేశాడని. కాని నే నతన్ని కాపాడలేఃపోయే దాన్నా! కాపాడగిలిగేదాన్నే కాని, నేనాపని చెయ్యలేదు. ఇలకా పైగా ఆతన్ని క్‌ లుకు పంపటానికి చేయూతనిచ్చాను ల్‌. లలితుడు నిజంగా నన్ను [ పేమిస్తున్నాడా ? _పేమిస్తూవుందవచ్చు బహుళా లేకపోవచ్చుకూడా,. కాని అతనికి శి విధించినందువల్ల నాకేం

అనుపమ (పేమ ళ్‌! లొభల తేకూరింది ? జైలులో ఆతను రాళ్ళకొాడుతూ వుంటాడు, గానుగ తిప్పుతూ వుంటాడు. ఇలకేమేమి చేస్తున్నాడో తెలియదు. దానివళ్లి చలద బాబుకి ఏమైనా లాక్‌ కలిగితే కలిగియుండవచ్చుగానీ నాకేం లాలి? ఆతి నికి శక చేయకుండా వుంటే నేను బౌందగలిగేదాన్నే ! పాపల ఉన్నత విద్య గిడిలిచటానికి ఆనందంతో ఓడ ఎక్కి. న దేశాలకు వెళ్ళ పోతున్నాడ.* అనుపమ చాలా సేపటివరకు ఏడుస్తూ కూర్చుండి తర్వాత నీళ్ళలో దిగింది _ మోకాళ్ళవరకు. రొమ్ము వరకు--- గొలతువరకు..మునిగిపో యే వరకు, ఆరని ముషంవరకు సీళ్ళలో మునిగివులడడల మూలాన కడుపునిండా నీళ్ళు కూడా సోయినాయి. అప్పుడామె మళ్ళాపైకివచ్చింది మళ్ళా ముసిగిలదిం మళ్ళా పైకివచ్చిలది- ఆమెకు ఈ౭ వచ్చు ఆఃదుచేత కొ:నంతా వెతికినా ఆమె మునిగి బావటావకి చాలినంక లోతు ఎక డా కనపడలేదు చాలా సార్ష బలవలతలగా మునిగింది. కడుపులోకి నీళ్ళుకూడా పోయినాయి కాని [పాణ పోలేదు. చనిపో వాఅశ్న కోర్మెతో మునిగి ఊపివాడక మళ్ళా పెకి రావలసి వచ్చిండి. ఈ విధంగా తెల్లాార్హూ చెకవంతా కలతి%గినా ఆమె చావలేకపోయిలది. తెల్లివారొస్తోలది. ఆఆసిపోయిన శరీరాన్ని ఏటో విధంగా కొఆను మెట్టు దగ్గరకు లాక్కొచ్చి పడేసింది. ఏ విథలగానై నా పాణం వదలటత తేలికకాదని గిపాలచిలది. ఆమె విరహవన్ధధతో జర్జరితమై రోజు వంద సౌర్ణయినా చనిపోవాఆనుకునేది. అప్పుడు నాయికానాయిసులు పా?ంవుంచు కోటల పోగొట్టుకోవటం తివ చేతిలో సనకుకుగ్నది. కాని, ఇ౮ళ రా ఈలా (ప్రాణాలతో 'ఉపెనగి లాడినా వాటీని తీసి న సాష్య అను తీసుకోవటల పదేళ్ళ విరహవ ధన్హజ్ణకూ గా ,అసంభమస్వాట్య వ్‌ చిలది భి 5124 ళ్‌ స్ట ఆమె యింటికి వర్చేట ద శ్ష్లతో వవంంఠా వణికిపోతూ వుంది [శ షా

క్‌క్తీ అనుపమ (పేమ “ఇంత (పొద్దున్నే వెళ్ళి స్నానల శేసివచ్చావా అమ్మా !” అన్నడి ల్లి, ఆను తలకాయళిప్పి “అవును” అన్నది

ఇటు దిత్తృమవాశయుడు ఓక విధలగా స్థిరలగానే అత్త వారిలటివర్ద పీఠలవ సుకు కూర్చున్నాడు. మొదట్లో ఆతనికి అల్లునికి జరగవలసి ఆదరసక్సా రాఅన్నీ జరుగుతూఉంలడేవి కాని ఇప్పుడఏ తిగ్గిపోయినై. ఇళిట్టో (పతివా[కీ ఆతనియలదు ఈసడిలపు. మరీ చల్మిదనాధుడ. ఆతన్ని పతి దానికి చిన్నపుచ్చుతూ, ఆవమానపక్చుతూవులడేవాడు. దానికి కారణంకూడా వులడి-- చం నాధుడు అసలే ఈర్ష్యమనిషి దానిమీదట జగిదృంధుబాబ అల్లుని స్థితిచూచి కొంత ఆసఫ్థికూడా ముట్టజెస్పమనిపోయాడు.

అన పమ ఏనాడూ దగ్గరకురాదు. అత కూడా అంతగా [శద్ద తీసు కోదు. ఆయినా రామదులాల్‌ బీవితల చాలా ఆనందలతో గడుపుతున్నాడు. ఇప్పుడళను తన సంబంథబాలధవ్యాఅను గురిలచిగానీ గొరవమర్శాదలను గురిలచిగానీ, ఏమీ లెక్క చెయ్యటలలేదు. పుష్టిగా భోజనల దొరుకుతూ వుంది. రెండ. పూటలా భోంచేస్తాడు. ఈ పెద్దతనంలో ఆతనికి ఇంతకన్నా కావలసి. దేమిటి ? కాని ఆతనికి ఇలకెక్కువ సుఖమనుభవిలజే రోజులు లేవు. ఆఫలే జబ్బు శరీరల, దానిమీదట పాఠమ్మితుడై 5 ఉబృసరోగం శీతా కాలల వచ్చేటస్పటికి అతనికి మృ త్యుముఖానికి లాక్కెళ్ళుటానికి. పెనగు లాడుతూ వుండేవాడు. ఈసారి చలికాఆములోకూడా అది (పారంభమైలది. రోగల ముద" అద? జగదృలధుబాబు ఇగపాలిచి పల్లెటూళ్ళో సరైన వై ద్యము జరగదని = అఆకఠా పంపించాడు. అక్కడ వైద్య్నతే బాగానే జరిగిండి. కాని అనుపమ దురకృష్టం బాగులడకి పెళర్లయిన రెలడో ఎడు తిరగక మునుపే సదాన్వద్ల్‌ శామద్‌ లాట్‌ ఇహలోథయ'" త చాలిలచాదు,

ఢీ అనుసమ కొంతవరకు ఏడ్చింది. భ ర్తచనిపోతే హిలదూ స్రీ

ఏడవాలి కనుక ఏడ్చింది. తర్వాత అమె తన బుద్ధిపూర్వకంగా తెల మల్లు కట్టుకొని నగలన్నీ తీసేసింది. తల్లి ఏడుస్తూ “నీ యూ రూపల చూడలేను, అనూ! ఇలికేంపెట్టుకోక పోతే మానే చేతుఆకు గాజు.యినా పెట్టుకో” అన్నది

“వద్దులే అమా) ! ?ధవలు నగలు పెట్టుకోకూడదు ”

“కాని నువ్విలకా ముక్కుపచ్చలారని పసిపాపవు తల్లీ లో

=ఆదేం లేడు ఆమ్మా హిందూ స్త్రీ విధవ ఆయిన తర్వాత పసిపిల్ల అనీ, వ్వగ్ధ అని వుతగడదు.”

తల్లి ఇంకేం అనగలుగుతు ౭ది ః ఏడవసాగిండి అమపమ విధవ ఆయినంత మ్మాఠాన వరికి కొతగా కలిగిన దుఃఖఇమేస్‌ లేదు. ఒకటి రెండేళ్ళల్‌' విధన అవుతులవ) అందరికీ తెలుసు. శవాగకి వివాహంచేస్తే విఢథవ అవుతుఃదా-అన్నారు ఎవరో. ఆనపమ తం డికికూడా ఈ సంగతి తెలుసు. తల్లికూడా గహించింది. కావలసిలదేమిటో పెంగ్లినాటి రాతే అయితది ఆనముపమ భర్నను _ఫేమిలిచనూలేదు, గురించనూలేదు. అయినా ఆమె ౯ఠోర వై ధవ్య వత్న్నా పాలిలచసా గిండి. ర్యాతిపూట ఆమె నీళ్ళ కూడా ముట్టదు. పగటిపూట పిడికిలి బియ్యల వుడకేసుకు తిలటుంది.

ఏకాదళిరోజున థిహ కటికి ఉపవాసములటుండి. ఇవ్వాళ పౌర్ణమి, రేపు ఆమావాస్య, ఎల్లులడి శివరా[తి.ఈ విధంగా నెలకు పడ హేనరోజులు ఆమె ఏమీ తినేడకాదు ఎవరై నాఏమైనా ఆంటే 'నా ఇహలోకల నాశనమైళది. పరలోకానిశైనా ఏమైనా చెయ్యనియ్యండి.-అనేదిం కాని ఇంతగా ఆమె ఎలా సహించగలుగుతులది ? ఉపవాసాలూ, సరిగా వేళకు తిలగితిప్పలు లేకపోవ టలతో యెళడి సగమైపోయిలది. ఆమె స్టితిచూచి తల్లి ఇక అది చనిపోతులది

క్‌కీ అగుపమ పేమ

(వితకదు ఆనకులది చనిపోవటణ విచి తమేమి కాచనుకున్నాడు తఠిడి ఆలధకేత ఒక రోజున ఆతను భాగ్యాలు పిలిచి “ఇవిగో. ఆనూకి మీ వివాహలఠల చేయ్యి” అన్నాడు. భార్య ఆళ్చర్యచకితుూాలై “అదెలా. జరగ తులదీ. ధర్మ6 నాళశనల కాదూ?” అన్నది.

“నేను చాలా ఆలోచించే చూళాను. రెండుసార్లు వివాహల శేస్తే ధర్మం నాళశనముకాదు. వివావానికీ ధర్మానికి ఏమీ సంబలధములేదు. ఇంకా పైగా మనబిడ్డను ఈ విధముగా హత్యతేస్తే ధర్మ భష్టమౌతులది”

“అయితే చెయ

కాని అనుపమ ఈ మాట విన్నప్పుడు తఆంకాయ తిప్పి “ఇంకేం వద్దు” అన్నడి. అప్పుడు జగద్భంభ బాబు అన పమను పిలిచి *ఎందుకని వద్ధక్మూ ;” ఆని ఆడిగాడు.

“దానివళ్ణి నా ఇహపరలోకాలు రెళండదూకూడా చెడతాయి”

“ఏమీ చెడలేదు, చెడవు. ఇలకా పైగా వివాహం తేసుకోకులడా వులటేనే చెడటానికి అవకాశములటులది- దొరికినంత పని చెయ్యగలరు 1

"ఆయితే ఒలటరిగా చేయలేనా!

“లేదు తల్లి, చేయలేవు హిందూ స్రీలు మ్మాతల చెయ్యలేరు, ధర్మల విషయము అటుంచి ఒక నామాన్యపనికికూడా వారు పరుతసాయఃల పొంకవఆసి వస్తుంది. భర్త మినవా ఆలాంటిసాయల ఇలకెవరు చేయగలరో చెప్పు! ఏం తప్పూ జేళావని నువ్వింత కఠినశిక్ష అనుభవించాలి

అనుపమ. తల ఎత్తకుండానే *నా పూర్వజన్మ ఫఆలః” అన్నది.

ననాతిన హిలదూవైన జగద్భృలధుబాబు చెవులకు ఈ మాట శూఠంలాగ తగిలిలడి. కొలచెలసేపు మెదలకుండా వులడి “ఆలా ఆయితే నీకొక అభిభావకుడవనసరము, నేను పోయిన మర్నాడు సీ మంచిచెడ్డఅన్నీ ఎవరు చూస్తారు * అన్నాడు.

అనుపమ పేమ కర్‌

“అన్నయ్య చూసాడు”

“వాడు చూడకపోతే? వా ఎసలు నీ జమ్మ కడఫున పుట్టిన బడ్డ కాదు. గాకు తెలిసినంతవరకు వాడి బుద్దికూడా మంచిదీకాదు” అన్నాడు తల్మడి. 'అయితే ఎషలత్మతాసుళను' ఆముకున్నది మనసులో అనుపమ “*ఇలకోమాట వున్నది అమ్మా ః తం్యడనైనా ఈ సంగత నీతో చెప్పాలి. మానవ హృదయల ఎప్పుడూ ఒకేఎధంగా వుంటుందని ఎవరూ అనరు. ముఖ్యంగా యౌవ్వన సమయంలో ఈ వాలభల నెప్పుడూ విశిపక్చుకు వుండటం మబుషిపుం " పులకు బూడా పష్టం” అఫ్‌ చెప్పనాగాడు. కొలచేల సేపు మెవలకుండా వూరుకొని *కు9ం నాశనమౌతుందిగా 1” అన్నది.

“లేదమ్మా ! కులమేమీ వాశనం కాదు. నీకు కాలము దాపురిలచిఆిది. కళ్ళు తరిచావు.”

అనుపమ తఆఅకాయ తిప్పిండిి. “అప్పుడు నాశనమతయ్యే కులఠి ఇప్పుడు నాళగం కాదు ! కళ్ళూ, చెవులూ మూసుకుని మీరు నన్ను బలి తేసినప్పుడు ఈ సలగతుతన్నీ ఆలోచించలేదూ ? ఇవ్వాళ నా కళ్ళుకూడా తెరువబడ్డామి. నే ఎకూడా బాగానే చె ్పైతానుి అనుకుర్నది మనసుకో

ఎల ఎచెప్పినా ఒప్పుకోకపోయేప్పటికి జగద్చలధుబాబు ఆప్పుడే సరే నువ్వు మంచిచనుకున్న థై చెయ్యమ్మా * సి వుద్దేశానికి విరుద్ధంగా నేను కూడా పెళిద్ణి తేయదతచుకోలేదు, ఇంకెప్పుడూ సీ తిండికి, బట్టకి లోటు రాకులడా వుండేట్టు తేసివోతాబు. ఆ తర్వాత ధర్మమునలిదు ధ్యానముంచి నీ ఆత్మకి శాంతి కలగేట్టు తేద్దువుగాని” అన్నాడు.

ఫ్‌

మూడే) తర్వాత అలితమోహనుడు జైలునుండి పిడుగు ఇంటి! రాలేదు. సిగ్గుపడి రాలేవన్నారము కౌంవచు. ఈ ఊరొచ్చి ఏమని తలెత్తుకు తిరుగ తాడు-అన్నారు మరికొందరు.

లలిత మోహనుడు రెలడేళ్ళవాటు అటూ ఇటూ తిరిగి వాకాతుగ | ఒ5ంరోజున ఇంటికి వచ్చాడు అతని తల్లి సలతోషం పట్ట కి కొడుకు నొసలు చ దెట్టుకుస ఆశీర్వదించి “ఎలా రాసి పెట్టివుందో అ౮ జరిగింది దానికోసం ఆట్లే ఎబారించ: పెండ్లి చేసుకుని గృవాస్తువుకా నాయనాః” అన్నది- అలితుడు ఏదైనా చెయ్యాఅని నిశ్చయించుకున్నాడు.

ఐదేళ్ళకు తిరిగి వచ్చిన అలికి మోహనుడు ఊళో, చాలా మార్చు చూచాడు. ముఖ్యంగా జగదృంధుబాబుగారి ఇంట్లో, అనుపమ తలిదిళడు లెవరూ జీవిలచిలేరు. ఇప్పుడు చందినాధ్‌బొబే ఇంటికి యజమాని ఆసుపమ పధవయె ఆక్కడే. వుంటోంది. ఇప్పుడు ఆమె కింకెక్కడా స్టాంంలేకపోఎటమె కారణల. కల్లి మొదటే పోయింది. తల్కడి చసిపోయిన తర్వాత, తల్నిడి ఇచ్చిపోయిన దానితో ఏ పుణ్యతీర్థానికో. వెళ్ళి, దాన ధవ్యాలు, ఖూజౌ పునన్కారాలు శేసుకులటూ జీఎతం వెళ్ళిమారుద్రా మనుకున్నిఎ అసుపమ కాని తలి (శొర్జకర్మఅన్ని అమువోయిన తర్వాత ఒకరొజుని విల్లు చూచేప్పటికి అనుపమకు చాలా బాధకలిగింది తండి ఆమకు ఐదుదంవఆ రూపాయలు మాతల యిచ్చిపోయాడిసి తెలుసుకుండి. ఆయన చాల పెద్దమనిషి. ఇడి ఆయనకొక డబ్బులో లెక్క కాదు. /స్తవంిగా ఈ డబ్బుతో ఎవరికీ జ్రీవితపర్యంతం గడవదమిం ఈ విల్లు జగద్భంధుబాబు రాసిపోయిందికాదు. దీనిలో ఏటో రహస్యములచం ఊళ్ళో అలతా గుసగుసలాడసాగారు. కాసి దానివెళ్లి ఫలితము * నిరుపాయు రాటై చివరికి అనుపమ చందిబాబు ఇంటి వంటి పెట్టుకుని వులిడవలసి వచ్చిలడిం

అనుపమ (పేమ ర్‌ తల్నడి చనిఫోఖున తర్వాతిగాని మారుటితల్లిని గుర్తించలేమళటారు లోతులు, ఆలాగే మూరుటి అన్నను గుర్తి ౨చటణకూడా చాతకష్షఠథి ఖఇలత్‌ శొలానికి అన్న చం నాధుడు ఎలా9టి స్వభావం కఠవాడో తెలుసుకుణది అనుపమ. ఎన్నిళకాలైన అధములులటాలో వారలదరికం టే అధమాధము డుగా కేలాడు చం(చిబాబు. గతయాదాక్షణ్యాలు ఇసుమంత ఈూడా లేవు, అన పమయున్న ఈ నిర్మాశయావస్థలో అతను ఎలా వ్యవవహరించాడో వర్ణించలేము. _ప్రతిదాన్తికీ కూళ్చున్నా, లేచినా ఆమెకు విదిలిలపులూ, ఈసడింపులూ _పాప్పిస్తున్నాయి. మరికొలతకాఇమును9డి ఆషషమ మరీ ఆకనికి కలట్లో ముల్దయిపోయింది. పెద్దివదిన మొదట్లో అనుపమకు చాం (ప్రేమిస్తూ వులడేడి. కాని ముప్పుడు ఆమకూడా అనుపమను శీలకలటితోనే చూస్తూ వుంది అనుపమ కఠవారి కూతురై వుండగా, ఆమె ఒక్క- పిలుపుకి పదేసిమంది నౌకర్లు పరుగెత్తుకు వచ్చేవారు. అప్పుడు వారుకూడా ఆమెను ఓవేమిలచేవారు. కా; ఇప్పుడామె దీనురాలు. నిధవ-నా అనుకునేవా రెవరూ లేరు. ధనంలేదు ఇతరులఅమిద ఆధారపడకుండా ఆమె పొట్ట నిలడదు* ఇస్పుడామెను ఎవరు | పేమిస్తారు * ఎవరు తలుస్తారు? .పెద్దవదినకు నలుగ.రు ముసఫరు ఎడ్డలున్నారు. ఇపుడు వారలదరి భారల అనుసమ మీద పడింది. వాళ్ళ తిండి, తిప్పలు, స్నానం, సంధ్యలు; ఆడీంచటలి, లాలించటం అన్ని ఆనుపమె చేస్తుంది. ఆయినా కాస్త పొరపాటు జరిగితే బాలు, వదన మళలడిపడి నోటికి వచ్చినట్లు మాట్లాడేది. ఇవిగాక ఆనుపమ [పతరోజూ రెండుపూటలూ రెండుకూరలు చేయాలి. వంఒ బాగులడకపోతే చళల్యదబాబు ఆ పూట భోజనల చెయ్యడ.. పశాదిశ కాల, ద్వావశశానీ ఉపవాసంవువడనీ ఈ పన్సలు మాతం ఆమె చేయకతిప్పదు. వైధవ్యం వా పించిన తర్వాత ఆసుపమ తూచ్చు తెల్లవాంకము౦ద భే. చాఆసెపటివరకు పూజచెసే నియమం వర్చరచు 8] నానో

క్‌8ి అనుపమ [పేమ

కున్నడి కాని ఇప్పడామెకు అంత అవకాశల ఉఊండటలలేదు. కౌంం ఆలస్య మైతేచాలు, “తొలదరగా ముగించు, తిళ్ళు పెట్టలేదు కాటోలు పర్లి లేడ.స్తున్నారు' అ? కేకవచ్చేడి. అనుపమ ఏటోవిధలగా త్వరగా ముగి కొని లేచివళ్చేది. నోరెత్తి ఒక్కమాటకూడా అనగలిగేది కాడు ఏకాదశినాడు కఠిన ఉపవాసం చేసినా ర్నాతిపూట వట ఆమే చెయాలి. | దాహంతో గులడెఒద్దలైపోతున్నా, పొయ్యి వడీకీ ఒడలు కమిలిపొతున్నా నోరెతి 'అబ్బా' అనుకోటానిక్తి ధైర్యల చాలేదికాదు. స్థితిమారిలే సహన శ కికూడా ఎక్కు వౌతుండి. భగవంతుడే ఆది నేర్పుతాడు, లేకపోకే అనుపమ ఎప్పుడో చఛనిపోయేడి.

ఈ ఇంట్లో ఆమెకలంటే దాసదాసీలు నయఠ,. వారినెవరై నా ఏమైనా అంటే *ోమా జీతం మా ములదు పా రెయ్యలడి, వెళ్ళిపోతాల” జనైనా అనగలరు. కాని అనుపమ అలతమా తలకూడా అనలేదు. ఆమె &ీక ఒత్తాలులేన జీవి౭దాసి. తిట్టినా, కొట్టినా, ఏమిచేసినా ఆక్కడేవులడాలి, అయినా ఆమె వెళ్ళగలిగేది మ్మాతం ఎక్కడికి * విధవ. ఇలకా పైగా పెద్దింటిపడుచు. అనుపమస్థితీ చెప్పలేము కాని, (గిహిలచవచ్చు. అమ స్గితి హిందూవిధివకు తప్ప ఇలకెవ్వరికి తెలియదు.

ఇవ్చాళ ద్వాదశి. వేకువజామునే లేచి స్నానంతేసి ఆనుపమ పూజ దగ్గర కూర్చున్నది: పదినిముషములుకూడా కాలేదు. పెద్దవడిన వాకిటబై ట నుంచుని “ఇవ్వాళ్ళల్లాజేసినా నీ పూజ తెమందా ఏమిటి అనూ ' ఇదే చెబుతున్నాను. ఇక ఇలాచేసే సాగదు అన్నది బిగ్గరగా. ఆ*పమ దేవుకి ఆర్జ్మిం అర్చిస్తా మాట్లాడలేదు వదిన రెడు నిమిషాలు మెదలకండా నుంచుని మళ్ళా గెద్దిస్తూ "ఈ చేసే పుజ్యమంతా ఎక్కడ "పెడతావు * ఇంకెక్కు-వ ధర్మాలు, పుణ్యాలు చేయదిలచుకులటే ఏ అడవికో వెళ్ళివుండు. ఇక్కడ ఇలిత చాదస్తల పసకిరాద” అన్నది. అయినా అనుపమ ఏమీ మాట్టాడిలేదు.

అనుపమ పేమ క్రి దానిమీదట వదిన మరింత. గిగ్గరగా “ఎవరూ. తిలడితిస్పలూ తిననవసరంలలేదా ఏమిటి?” అన్నది. అనుపమ చేతిలోని తు౪ంసిప,తఠ వుంచుతూ “నా వంట్లో బాగుండలేదు.. ఇగ్వాళ నేనే చెయ్యలేను” అన్నది ం. “చెయ్యకపోతే అంతా పస్తులులటారా ఏమిటి 1” " ఎనేనుతప్ప ఇంకెవరూ మనషులు లూ ఏమిటి ! వలటవాడి శ్రేమొచ్చింది. 1” ఆ “వాడికి జ్రరల వచ్చింది. మీ అన్నయ్యకు వఠలిటమనిషి జేసిన వలట బాగులటులదా 1” “భాగులడకపోతే నువ్వు చెయ్యి” “నేను వలటచెయ్యనా 1 మాడుపోటుతో తఆ పగిలిపోతూవుంది. నిప్పదగ్గర కూర్చుని వుండనా!” . అనుపమ మలడగిపడింది. ఆభ్బ్ప్వత్రే అందర్నీ ఉపవాసముండమని చెప్ప” అన్నది జగ్యర్రే వెళి మీ అన్నయ్యతో చెబుతాను. మరి నీకేల రోగఠ వచ్చిండి ? ఇప్పుడే స్నానంకేసి కూర్చున్నావు. ఇప్పుడు పోయి మింగుతావు, మీ ఆన్నయ్యకు కాస్త వలడిపెట్టలేవూ 1”

' శఆభ్రాద్ర్రు కాదు నా వల్లేమీ కాదు. నోటికొచ్చినట్లు మాట్లాడటా ఒకి నేను మీరు కొన్న దాసినికాను. ఈ మాటఆన్నీ నేను వెళ్ళి ఆన్నయ్యతో చెబుతాను.” ,

వదిన కొలదెల తచ్చట్లాడి "వెళ్ళి చెప్పరాదూ | మీ ఆన్నయ్యనా ఈలగొట్టి మొలవేస్తాడా ఏమిటి 1” అన్నడి. -

అనుపమ కొంచెంసేపు సబ్దుంాలై “అయితే నేను వెళుతున్నాను అన్నయ్య మళచివా డైతే నువ్వింత నె ల్రినెక్కే. దానివా 1” అన్నది

“40 అనుపమ [పేమ

“ఏమిటి 1 వారేల కేళాగు ? తిండీ బట్టా ఇసున్నారు ఇంఫే చెచ్యూలి ! నజంగా నన్ను గెంటి నిన్ను వెత్తినపెట్టుకోరు! ఇణి అనవసరంగా కోపగించుకుంటే ఏంలాభం 1”

(పతిదానికీ ఓక వాద్దువులటులది. అనుపమ సహనానికికూడా 2| హద్దువుంది. ఇన్నిరోజులను౭డి అనలేనిమాటలు ఇవ్వాళ ఆమె నోటివెం | వచ్చాయి. “ఆన్నయ్య నాకు తిండికీ, బట్టికీ వూరికినే యిస్తున్నాగా ఏమిటీ ? నాన్న ఆస్థిలో ఆయన తిన్నష్ధే నేనూ తింటున్నానూ అన్న

వదిన [కోధంతో “ఆలా అయితే మీ తడి నిన్ను భిక్షమెత్తుకవే మున్టిదాన్ని చే సేవాడుకాదూ అన్నది.

“*ముష్టిదాన్ని ఆయన శేసిపోలేదు, మీరే చేశారు. వారు నన్న మనువర్తి లేనిదానిగా, డిక్కాలేనిదానిగా వడిలిపెట్టి పోలేదని ఊరందగ! తెలుసు. ఆ డబ్బును అపహరిలచక పోతే నాకు ఇవ్వాళ ఈ యాచన శేయ వంసిన గతిపస్రేడికాదు.”

వినగానే వడినమొహల తెల్లబడిపోయిలది. కాని మరుక్షణమే కోపలతో మొహలి చిట్లిలచుకొని “వారు దొలగి అసి ఊరలదరికి తెలుసు. అయితే ఈ మాట మీ అన్నయ్యతో చెప్పనా 1”

ఎ “చెప్పు ఈ పాపానికి ఫలల అనుభవి*చోలని కూడా తేన్వ్చు” .

ఆ రోజు అలాగే గడచిపోయింది. ఈ మాట చళదనాధ్‌ బాబు విన్నాడు. కాని ఆళనేమి మాట్లాడలేదు.

చల, దనార్‌బాబు ఇంట్లో భోలా అనే కురవాడు నౌకరుగ వున్నాడు. అయిదారు రోజులున్న తర్వోత చల దివాబు అతన్ని ఇంట్లో! పిలిచి బాదటల మొదలుపెట్టాడు. అతని ఏడుపులు, పెడబొబ్బలూ వ! తక్కిన నౌకరు చాకర్లలతా వరుగెత్తుకువచ్చారు అప్పటికిలకా దెబ్బల పడుతూనే వున్నాయి. అనుపమ తన గడిలో కూర్చుని పూజచేసుకుంటుూ

అనుపమ _పేమ 6] వుంది. పూజ వదిలిపెట్టి ఆమెకూడా పరుగెతుక వచ్చింది. బోలా నోటి వెలటా, ను.క్కువెళటా రకం కారుతూవులది. "ఈ చేసేదేమిటి ఆన్నయ్యా! వొడు చనిపోతే” అని ఆరచిలది అమపమ.

“బన్వాశి ఈ గాడిదకొడుకును చలపిగాని విదలిపెట్టను. వీడితో పాటునీ [పాణణకూడా తీస్తాను, కాని, ఆడదానివై నంత మాతాన వదలి 'పెడకా ననుకన్నావా ! నా ఇంట్లో ఇలత పాపాన్ని కళ్ళారా చూడలేను. బాబుగారు నీకని ఐదువందల రూపాయలిచ్చి పోయారు. వాటిని తీసుకొని షవ్వాశే ఇంట్లోంచి పో” అన్నాడు చల్నదభాబు వబీగ్గరగా. అనుపమకు ఏమీ అర్థల కాలేదు. “ఎందుకని 1”

"ఎందుకూ లేదు. డబ్బుతీసుకొని ఇవ్వా శే భోలాను తీసుకుపో. యిక్కడనుంచి బైటకుపోయి నీ యిష్టమొచ్చినట్టు జేసుకులదువుగాని.”

అమపమ ఆక్కడే మూష్చతురానై పడిపోయిలది. నౌఃరు చాకర్ణలద రికి ఈ సలగితి తెలిసిండి. కొలదరు నోటికి చెయ్యి అడ్డల పెట్టుకొని నవ్వు కున్నారు మరికొలదరు నవ్వు అపుకొని పెద్దమన మ్యల్లాగ వెళ్ళిపోయారు. కొందరు ఆనపమను లేవదీయటానికై పరుగెత్తారు. చం దనాధబాబు మృత (పాయుడైని భోలా నెత్రిమీద మరొక తన్నుతన్ని బైటకు వెళ్ళిపోయాడు.

6 ఇవ్వాళే అనుపమ ఆంతీమదినల. ఇక ఆమె ఇళిట్లో వుండటం ఊహ వబ్చిన దగ్గరనించీ ఆమె సుఖసడిలదెప్పుడూ లేదు. చిన్నతనలలోనవే (వేమను మెడలు పెట్టి శాంతిలేకులడా జేసుకలది. విధాత ఆమె నొసట సుఖిపడమని రాసీ పెట్టలేదు అమె _పేమిలచిన అతను ఆమెకు దక్కలేదు. ఆమెను (పేమిలచవచ్చినవానిని సర్వనాశనలి జేసీ*డది. అమెకు తిల్లిలేదుం ఈల్మడి లేడు. చివరకు తలదాచుకోడానికి కాస్త పంచకూడా కరువైండి

న! అనుపమ పేమ శ్రీఆకు $ీఅం ఒకవిధమైన జీవితవసువు భగవంతుడు ఆమెవద్ధనుళకి దాన్నికూడా ఆపూరిలచబోత న్నాడ. అందుచేత ఆమె ఇక ఈ ఇంల్టో ఉండదలచుకోలేదు శోభతో ఆమె హృదయం బిద్ధరైపోతూ వుండి.

ని సబ్టమైన వెన్నెలర్మాతిలో వెనుకవాకిటీగుండా ఆమె మళ్ళీ ఆ తోట కొలను మెట్టమీదకెళ్ళి కూర్చులగి. ఇప్పుడు అనుపమ తెలివిగందైండి కిలడటిసారి ఆమె ఈతవిద్య ఆమెను బొవనివ్వలేదు. ఈసారి దానిని నిష్ఫృఅపర్చటానికి వెలంట ఒక కడవకూడా తీసుకొచ్చిలది. ఈసారి ఆమె శొలనులో మునిగిచావటాసికి తగినలోతు ఎక్కడవులటో. వెతికి కను క్కులిటుళది. తప్పకులడా చనిపోతుంది. చచ్చిపో యేములదు. (పపంచ బాలా అందలగా కసిపిస్తుంది- ఇల్లూ వాకిలీ-ఆకాశల, మేఘాలు, చల్మదుడు, నక్షతాల., పూవులు, అతలు, ఆకులు, చెట్లు అన్నీ ఆందంగా కనిపిస్తు న్నాయి, ఎటుచూచినా మనోహరంగా వుంది. అన్నీ వేలెత్తి చనిపోవద్దు, చూడు మీమెంత సుఖలగా వున్నామో ! నువ్వుకూడా సపాంచివులడు. ఒక నాడు నుఖపడతావు, లేకపోతే మావద్దకు రాః మేము నిన్ను సుఖపెడ శాము. ఆనవసరలగా విధాత యిచ్చిన ఆత్మను నరకకూపలలోకి తోయకు- అలటున్నాయనిపిలచిండి చావటానికి సంసిద్భమైనా మనుష్యుడు మళ్ళీ తిరిగి (బతకటానికి ఇదే కారణల. తింగివచ్చి చూచేటప్పటికి లోకంలో ఆతనికి కొస్త కూడా సుఖల కనబడదు.

విశాల _పపలచలలో నిలబడటానికి నూవుగింజలత స్థానలికూడా దొరకదు. తనవారనుకునేవారు ఎవరూ వుళడరు అప్పుడు తను మళ్ళా చావాఅనుకులటాడు కాని మరుక్షణమే లోపఅనుండి రామః రామ । తిరిగి రా. అలాలటిపని చెరుకు. చనిపోయినలత మ్మాతాన దుఃఖాలన్నీ ఆంత మౌతాయా ? ఇంతకన్నా భయానక దుఃఖంలో పడవని నీకెలా తెలుసు! ఆంశే! మానవుడు సిగ్గుపడి వెనక్కి తగ్గి నులచులటాడు. ఆనుపమ చని పఫోకుంది. ఏ విధంగానూ (బతకదు,

ఆఅఆనుపమ (పేమ 8ఖ

తండి జ్ఞాపక మొచ్చాడు లల్లి తలుపుకు వచద్చిలది. వారితోపాటు మరోవ్య కికహూడా. గుట్తుకువచ్చాడు-లలిత మోహనుడు. ఆమెను (పేమించే వారంతా ఒక్కొక్కరే ఈ లోకలి విడిచారు. ఇకివారిలో ఒక వ్యకి మ్మాతం జీఎంచివున్నాడు- అతను =మెను (యేమించాడు. పేమను పొలద టాపకి చచ్చాడు. హ్యృదయిదేవిత ఆనుకం పూజించటానికి వచ్చాడు. అను పమ ఆత" పూజ స్వికరాచకపోగా అతన్ని ఆవమానపరచి పంపిలడి. అంతేకాదు, జైలుకుకూడా పఃపింది, లలితుడు. జైల్లో యెన్ని కష్టాలనుభ విఃచాడో చెవికి తెలుసు ।; బహుళా అక్కడ ఆతను అనుపమను తిట్టి ఉంటాడు, శపించివులటాడు. ఆ పాపఫలల వల్లనే నేను ఇలతి కష్ట మను భవిలచవలసీ వచ్చిలడి. ఇలత యాతనపడవలసి వచ్చిలది-అని అనుకో సొగెలదిం

అతను. జైలునురిడీ తింగివచ్చాడు. ఇప్పుడతను బుద్ధిమ౭తు డయ్యాడు, [తాగుడు వదలి డేశోపకారంలో మళ్ళీ కీర్తి గడించసాగాడు. అతను ఇప్పటికికూడా తన్ను తంచుకుంటూ వుంటాడా * తలచుకోవచ్చుం లేకపోవచ్చుష హవా. అతనిమూలాన నొకు కలిగే కళలకానికి దాన్ని ఆంను విని వులడడా * అపవాదుతో నేను చెళువులోపడి చచ్చిపోయానని ఊరంతా వ్యాపించికే---చెరువులో తేలిన నా కశేబరాన్ని వచ్చి చూచి, వాలెంత ఏవగించుకుంటారో 1

అనుపమ పయిటచెలగుతో మెడకు ఏలదె కట్టుకున్నది ఇంతలో వెనుకనుండి “అనుపమా ;ొ అని యెవరు పిలిచారో తెలియదు.

“అనుపమ తృళ్ళిపడి వెనక్కి. తిరిగిచూచిలది* ఒక దీ్హూక్కతిగల మనుమ్యడు నిలబడివున్నాడు. “*ఆనుపమా అని మళ్ళా పిలిచాడు. ఆగలతుక వ్యక్తి

ర్క ఆనుపమ (పేమ ఉనుపమకు ఈ కంఠపస్వురల ఇలతకుములదు ఎప్పుడో విన్నట్టు తోచిండి. కాని ఆమకు భ్రాసకం రావడలలేదు. మాట్లాఎకుండా వూరుకుతిడి. “ఆత్మహ త్య చేసుకోకు ఆనుపమా ౪ అనుపమ ఎప్పుడూ, ఏనాడూ సిగ్గుపడలేదు. ధైర్యంగా “నేను ఆత్మహత్య చేసుకుంటున్నానని మీకెలా తెలుసు 1* అన్నడి, - “అయితే, గొలతుకు ఈ ఏలదె కట్టుకున్నదెలదుకు ట్‌ ఆనుపమ మాటాడలేదు. ఆగలళుక వ్యకి చిరునవ్వుతో "ఆత్మ హత్య జేసుపలిటే యేమి జరుగుతులటో తిలుసా 1” అన్నాడు. *ఏమి జరుగుతులది ?”

• ఆనలతి నరకఠలంో ఆనుపమ కంపిందీపోయిఐడి. ఆమె మెల్లగా గొంతు బిలదె విప్పదీసి (్రఈిిదపెట్టి “ఈ లోకంలో నాకెక్కడా స్థాన లేదు” అన్నదిం “మరచిపోయావా ? నేకు శ్రాపకల జేస్తున్నాను. షుమారు ఆరేళ్ళ (కిందట సంగా ఈ చోటనే ఒక అభాగ్యుడు నీకు జ్లీఎతాంతలవరకు స్టాన మివ్వడఆచాడు జ్ఞాపకములదా లా సిస్దుతో ఆనుపమ మొహల వాడిపోయింది. “బ్ఞాపకముంది” అన్నది, “లయితే ఈ [(పయత్న* వడిలి పెట్టు.” “*నాప్సీద ఆప వాడుకలు వచ్చాయి. నేను జీవించి వులవదంచు కోలేదు.” “వన్తిపోత్రే “డుకలు పోతాయా 1
• పోత్రాయ్లో లేటో, నేను వాటిని వినరావటల లేదుగా ?”

అనుపమ పేమ 6క్‌

"*న్సవ్వు పొరపడుతున్నావు అనుపమా ' చనిపోతే ఈ అపవాదు శాశ్వతంగా భఛాయలాగ నీపేరు వెంట తిరుగుతూవుంటులడి. _బతికచూడు, లేనిపోని అపవాదు ఎప్పటికీ చిరస్థాయిగా వులడదు.”

=టియిలే, ఎక్కిడీకి వెళ్ళివులడి (బతకను కిం

“నా వెలంట పదో”

ఇలా చెయ్యటమే బాగుశిటులదన.కున్నది ఆమపమ. వారకి పెదాల మీదపడి “నన్ను క్షమించొమలటా ._.. సీ దిగ్గర చాలా ధనమున్నది, నాకు కొంచెం బి్షష పెట్టు. నేను దూరలగా ఎక్కడికైనా వెళ్ళివుంటాను అని ఆందామనుకుంది త్య్వూత చాలా సేపటివరకు ఆలోచించి, నేను రాన అన్నది.

మాట ముగియకముఃదే అనుపమ నీళ్ళలో దూకిలిది.

అనుపమకు తెలివవచ్చి చూత్తేప్పటికి చిక్కగా అలలకరిలంచబడీన &కగిదిలో మంచలమీద పడుకుని వులది- దగ్గరే అలికమోహచుడు కూర్చుం ఉన్నాడు. అనుపమ కళ్ళుమూసుకుని కా తురక లఠ లతో “నన్నెందుకు ఈషించారు + అన్నది

వానా ట్రై అనాలి ఫి

గుడిలో .... చమరోిల..్షేసిననాలా---లంటననాలనునా నూ ానానగాడాన్పాననానానను..-నకానాలుకాననుపామ నునన భనుశకాననకనునాలాగాలిమాడా యానము. యంతు ను వం ఒక ఊశ్ళో ఏటిఒడ్డున ర6డు కుమ్మరి కుటులబాలు వున్నా యి.

నదిలోంచి మట్టితీసి అచ్చునవసి బొమ్మలు చెయ్యటల, వాటిని తీసుకువెళ్ళి బజార్లో అమ్యుకురావటలి వాళ్ళుపని, తరతరాలనుండి వాళ్ళీ వృత్తితోనే పొట్టపోసుకులటూ వస్తున్నారు. ఆగవాళ్ళుకూడా పనితేస్తూ వుంటారు నీళ్ళు తీసుకువస్తారు వంటచేసి భర్తఆక్కి పిల్లకి పెడతారు. ఆమంయు. చల్లారిన తర్వాత దానిలోంచి కాలిన బొమ్మల నన్నింటినీ ఏరితీసి పయటచెలగుతో మసి ళుడిచి రలగువేయటానికి భర్త అకండిస్తూ వులటారు.

శకి నాధుడు ఈ కుమ్మరి కుటులబంలోనికి వచ్చి తనకొక స్థానము ఏర్పరచుకున్నాడు. ఆ బాపనబిడ్డ తన బలధుబాంధవులను, ఆటపాటలన, చదువు సలధ్యలనూ వదలి పెట్టి తఅనని తఅంపుగా ఒక రోజున ఈ షట్టి బొమ్మలవై పు ధ్యానం తిప్పాడు. రోజూవచ్చి అచ్చులో మట్టి తుడస్తూ ఊత్క6రతతో, అస తృప్తి తో ఎంత నిర్ణష్ష్యతిగా బొమ్మలకు రలగేస్తు న్నారో పరికిస్తూవులటాడు. నల్హరలగుతో వెసిన టొమ్మల కనుపాపలు ఒకటి చిన్నది ఒకటి పెద్దది. ఇలకొకదాని పెదవి కింద నల్ణమచ్చ, ఇట్లా ఆ స్త వ్యస్త అగా వులటాయి. శక్తి నాధుడు ఇదళలతాచూచి నిరుత్సాహంతో అలటూ వుంటాడు. *ోఆంత ఇర్షమ్యంగా ఎందుకు రలగువేస్తావు కుమ్మరీ” కుమ్మరి స్నేహఎ. గా నవ్వుతూ జవాబు చెబుతాడు “రంగు బాగాఎస్తే డబ్బు ఎక్కువౌతుంది. ఆంత డబ్బు ఇచ్చేడి ఎవరు చెప్పు, కానీ అమ్మె బొమ్మ నాలుగు కానులకు అమ్ముతులదా ?”

గోళ ఈక మామూలు విషయాన్ని బాగా విమర్శించినా శక్తినాధుడు సరిగా ఆర్ధంతేసుకోలేదు. కానీ బొమ్మ ఒక్క- కానీయే తేస్తుండి. దాని కను బొమ్మలు చిన్నవైనా పెద్దవైనా ఆసలు లేకపోయినా ఆ కానీయే ! అనవస రలగా ఇంత కష్టము ఎవడు పడతాడ * బొమ్మలు కొనేది పిల్లలు ఓకటి రెఃడు గంటలు వాటితో అడతారు, పాడతారు, (ప్రేమిస్తారు. ఆఖరికి పగల గొట్టి పారేస్తారు. ఇంతేగా ?

• క్రినాధుడు _పొద్దున ఇంటిదగ్గర మూటకిట్టి తెచ్చుకున్న సెనగ పప్పు ఇలక్షా వున్నది. మూటవిప్పి అది నోల్లోపోసుకుని పకధ్యానంతో నవ లుళూ పడిపోయిన తన ఇ౭టిములదుకువచ్చి నిలబడ్డాడు. ఇంట్లో ఎవరూలేరు. రోగిష్టి త్‌లడీ జమీందారుగారిలట్లో పూజ చేయించి రావటానికి వెళ్ళాడు. దేవుడి నై వేద్యలిమూట భుకాన వేసుకువచ్చి, కొడుక్కి. పౌొలగించి పె" తాడు తలవాకిట్లో ఉమ్మెత్త, జిల్లేద.చెట్లతో అంతా గింగురుమలిటూవులది, గృహళక్ష్మిలేని ఆ యింటి చుట్టూ పిచ్చి వెట్లు ఆడవిలాగి మొలచినాయి- యింట్లో వస్తువులుకూడా ఒక ఒదుపూ ఒన్బిడీలేకులడా ఎక్కడి వక్కడ పారేసి వున్నాయి. మధుసూదన భట్టాదార్యుడుః "ఏదో [బతుకుతున్నా ముగా" అన్నట్లు కాఆం గడుపుతున్నాడ:. శక్తి నాధుడు పువ్వులు తుంపుతూ, కొమ్మలు ఊగిస్తూ పరధ్యాకంతో ఆ చెట్లలో గాలిస్తూ వులటాడు

(పొద్దున్నే న్నిరలేచి శక్తినాధుడు కుమ్యరిలటికి బయలుదేరే వాడు, కొద్దిరోజులనులిడి ఆతనికి బొమ్మ -కు రళగువేసే ఆధికారముకూడా దొరి కింది. అతను రాగానే కుమ్మరి బాగా కాలిన బొమ్మ ఒ-టి ఏకితీసి, ఆతని చేతికిచ్చి “బాబూ 1 నువ్వు దీనికి రంగువెయ్యి* ఆలటాడు అతను రెండు జాములువరకు ఆ ఒక్కబొమ కే రలగువేస్తూ కూర్చుంటాడు. ఎలత బాగా రంగువేసినా ఒక్క కానీకంటే ఎక్కువరాదు. కాని కుమరి బజారునులడి భౌమ్మలు అమ్ముకువబ్బిన తర్వాత, “వ్బాళ నువ్వు రలగువేసిన్‌ బొమ్మకు

68 గుడిలో రెండు కనులు వచ్చినాయి బాబూ? ఆనేవాడు. ఆ మ'ట విని శక్తినాధుడు సంతోషంతో పొలగిపోయేవాడు ఆ ఈరి జమిలదారు కాయస్టు. అతనికి దేవద్విజులయలదు క్తి మెండు* ఆతని గృహదైవస్టైన మదః మోహనుని రజిత పతిమచెంతనే స్థ రిలజితమైన రాధిక వున్నది. జి ఎత్త యిన గుడిలో ఉన్న ళాసనంమీద వెరి ద్దరూ అధిష్టించి వున్నారు. ఒక చెలిత సృటికశిలావేదిక మేద పూనాాామ (గులు ఆమర్చివున్నాయి. పువ్చచళదన-నిత్యనై వేద్యాలతో గుడి సురభితమై పోతున్నది. ఈ పుష్పాలూ, సుగలధ (దవ్యాలూ స్వర్షసుఖానికి, సొౌందర్యా నికీ [పథమ పూజోపచారమువలె వున్నాయి. ఆ కోమఆ సొరభములో మిళితమై వాయుతరలగములు మవలత జటిలమైపోయినాయి. బ్రాలారోజుల [కిందట నిషయల చెబుళున్నాను-రాజనారాయణ బాబు, (పౌఢావస్థ రాగానే మొట్టమొదట ఈ జీవితచ్భాయ కమలగా దీర్తమై శ్షీణించిపోతులదని తెలుసుకుని, గుళ్లో ఒకమూల నింబడి కళిటనీళ్ళు కార్భాడు, అప్పటి సలగతే. చెబుతున్నాను, అప్పుడు అతని ఏకైక సలతానము ఆపర్మః అయినేళ్ళ పిల్ల ఆమె తల్మడిచెలత నిఆబడీ పూళారి ఆ సువర్ణ |పతీమలకు పూజ ఎట్లా శేస్తున్నదీ, హారతులు. ఎట్టా యిస్తు న్నది ధ్యానమగ్నతతో చూస్తూ వులటుంది. (క్రిమ్మక్షమలగా అపర్గ పెద్దదవసాగిండి. హిందూ కుటుంబాల్లో పిల్పల్లాగా స్వళావసిద్ధమ.గా ఈశ్వరళభ క్తి అమె హృదయములోకూడా నాటుకుపోయింది. గుడి తన తల్యడికి అన్నిటికలటే. ఆత్యంత _పియనైన

గుడిలో 609 వసువని ,గహిలచి ఆమె వానిని తన హృదయ పీఠమందు నిల్చుకులకి. ఆమె ఆటలో, పాటల్లో, ఈ భక్తి పరాయణకే (పతిబింవిస్తూ వులటులది. ఓక్క- ఎలడుటాకుగానీ, వాడిన పూవుగానీ గుడిలో పడివుండ టము ఆమె సపాంచ లేదు. ఎక్కడైనా గిళ్ళో ఓక్క సీటిబొట్టుకనపడితే సరి తిన పరికిణీతో తుడుసుంది. లోకులు రాజనారాయుణుడే ఎక్కువ. భికిరుడు ఆఅనకునే దాళ్ళు. కాని ఆపర్డి భక్తి పరాయణత్వం దాన్నికూడ మించిపోయిలది. మను పటి పువ్వుల పళ్ళింలో పువ్వులను పెట్టి దేవుని కర్పించటమ. లేదు* యిళకో ప్వెపళ్ళెం ఉపయోగిలంచబడ తున్నది పూర్వపు చలదన సౌమ్మగలు ఇప్పుడు కొత్త రూపం ధ"ంచాయిం నైవేద్యాలు మొదటికలటే చాలా పె6గి ఫోయినాయి. రోజురోజుకి నూతన పద్ధతులతో తయారవుతున్న పూజంలో తన కెక్కడ పొరపాట్లు వచ్చి, పడతాయోనని పొపమావద్ధ పురోహితుడు కూడా భయపడ.తున్నాడు. ఇదంతా చూస్తూ రాజనారాయణుడు భక్తిలో నిమగ్నుడై అటూ వు-టాడు-కగవంతు? సేవకు లక్ష్మి స్వయంగా మా

ఇంట ఆవతరి౭చింది. మీరు మాట్టాడకలడి ! అని

ఫ్‌

యుక్కవయసు రాగానే అపర్గకు. పెండ్లి అయింది. గుడివిడిచి

ఎక్కడో మారుమూలకు వెళ్ళాలనే భయ*లతో ఆమె మొహలమీడి చిరునవ్వు భఛాయలన్నీ శుషి).0చి పోయినాయి. ఆమె ఆత వారిలటికి వెళశ్ళేరోజులు దగ్గ రకు వస్తున్నాయి. హృదయంలో మెరపును దాచిపెట్టుకుని గురుతరి గౌరవ భావంతో ఆకాశలనుంచి వర్షించటోతున్న మేఘాలలాగి ఆమె ఆళత వారింటీకి వెళ్ళబోతూ తత డిదగ్గరకు వెళ్ళి అన్నది. “స్వామిపూజలో ఏమీ లోటు రానియ్యకు నాన్నా 1!" మసలి తం్మడి కన్నీరు కారుస్తూ అన్నాడుఅట్టా గేలే లిల్టీ ఏమీ లోటు వానవ్వను.”

ణం గుడిలో

అపర్ణ మెదలకుండా వెళ్ళిపోయి*ది. ఆమెకు తల్లిలేదు. ఆమె. ఏడవ లేకపోయింది ఆమెవ్న ద్ధతండికి కళ్ళనిండా నీప్సు నిలడుకవచా?యి. క్షీర యోరుడు (కోధాన లాన్ని హృదయంలో కప్పిపుచ్చుకొని చిరునవ్వుళో ఒక్కి-సారి గ్మురలమేదికి ఎగిరి కూర్చుని యుద్ధరలగానికి వెళ్ళినట్టు, అమి చిత క ర్రవ్యభారాన్ని నెత్తిన చేసుకొని ఆపర్జ మేనామీగద అత్తవారింటి వెళ్ళిపోయిలది తన కన్నీటి చారికలు తుడుచుకులటూ అపర్ణ 'తంి కన్నీళ్ళు తుకిచి రాకపోయానే' ఆని విలపించింది. వసూండగా. దారిలో ఎక్కడో గుడిగలటలమోత వినిపిలచేప్పటికి ఆమె హ్యృదయలలో మరింత ఆవేదన కలిగిలది. ఆ వ్యధతో మేనా తలుపు తెరచి అపగ్గ ఆ అఃఢ కారలలో - ఖాన్యంలో ఒకిగడి వున్నట్లు, ఆగళ్ళో మద3ండి. రాధో వ్మిగవిలున్నట్టు ఊహిలచి విఅపిఠిచిలది. మేనా వెంటవిస్తన్న దాసీ ఇడి చూచి దగ్గరకు వచ్చి ఆన్నది,-”భీ, అట్లా ఏడవవచ్చా! అత్తవారింటికి వెళ్ళనివాళ్ళు ఎవరు!”

అపర్ణ మేనా తలుపులు మూసుకొని రెండు చేతులతో మొహం

సరిగ్గా ఆ సమయంలోనే రాజనారాయణుడు గుడిలో మదన మోహనుని యెదుట నిఆబడి కన్నీటికళ్ళతో చనిపోయిన తన భార్యను తఅచుకున్నాడు.

6౮ అపర్గ ఆ త్రవారింటివద్ద వుంటోలిది. ఆమె భర్తతో జేసే సంభా

షణలలో ఉర్సాహంగానీ, ఆనండళలగానీ వులడటలలేదు, మొదటీర్మాతికూడా ఆఅమెకలత ఆనలదల కలిగిలంచలేకపోయిలడి, కాపరానికి వచ్చినదగ్గరనులడి

గుడిలో గ్గ అఆ దంపతు లిద్దరూ ఒగరికొకరు మవోపాధుల్దాగ సంచరిసున్నారు. ఒక విధమైన వెవన ఆమె ఆంతర్యంలోంచి ఉచ్చాస్వ వాహినుఆద్వారా పవ హిస్తోలది. బాలరోజులు గిడిచిపోయినాయి. ఒకరాతి ఆమరనాధుడు అపర్షను పిలచి, సిమ్మళిలగా అన్నాడుంాఅపర్డా నీకు ఇక్కడ వుళడటఠ జాగులడటల లేదా” ఆపర్ణ కళ్ళు నలుపుకుని “లేదు” అన్నడి.

“* మ ఇంటికి వెఃతావి” అన్నాడు అమరనాధుడు,

“వెళతా” అన్నది

“" రెపు వెళతావా” అన్నాడు.

• వెళత్రానుో అన్నది.

ఈ సమాధినాలు విని అఆమరనాధుడు మాట్లాడలేక పోయాడు* కొంచెం సెపు మౌనంగావులడి అన్నాడు. “వెళ్ళునియ్యకపోతే?”

"ఇదివరకు ఉలటున్న ఫ్రై ఉంటానో అన్నడి ఆపర్గ

మళ్ళా కొంచెం సేపు ఇద్దరూ నిశ్శబ్దంగా వున్నారు. “అపర్జాః” పిలిచాడు ఆమరనాథుడు.

అపర్డీ పరిధ్యానలతో “ఏమిటి!” అన్నడి

అస్పిక్స నేను అవసరంలేదా”

అపర్ణ మొహాతమీదకి దుప్పటి లాక్కుని కునికిపొట్టు పడుతూ “*ఇ్షలాలటి మాటఅమూలాన పెద్ద పెద్ద పోట్లాటలు అవన్నీ వస్తాయి. సర్దు బాటు జేయించలడి”

“పొట్లాలు వస్తాయని ఎట్టా తలుసు!”

“తెలుసు, మా యింటివద్ద మా చిన్న అన్నయ్యా, చిన్నవడినా, ఇలాగే రోజూ తగువులాడుకులటూ వులడేవారు. నాకు పోట్టాటలంటే తం నొప్పీ”

విని, చీకట్లో తడుములాడుతున్న వస్తువు చేతికి తగిలినట్లు అమర

(౧ గుడిలో నాథుడు ఉలిక్కిపడి అన్నాడ . “అపర్డా! మనంకూడా పోట్లాడుకుందాం! ఇలా వుండేకన్నా పోట్టాడుకుంటూవుంటే ఎంతో బాగ.ంటుంక.*

అపర్ణ స్థిరభావంతో అన్నది. “భీ! పోట్లాట ఎలదుకు? మీరు నిక పొండిఃొ

ఇక తర్వాత ఆపర్ష స్మిదపోయిలవోలేటో, తెల్లవార్లూ మేలుకొని వులడికూడా అమరనాధుడు తెలుసుకోలేకపోయాడు. [పొద్దున్నే తూప్ప తెల్లవారగానే లేచి మళ్ళా ని దపోయేవరకు రోజంతా ఇంట్లో, ఆనందాలతో సలంిబంధలలేకండా పనిపాటలతో, జపతరపాలతో గడుపుతొంది. అడబెడ్డ ఆవిణ్ణి వరసకి నిడినా వదినా, వళ్తంకి పిట్టాణన్నా 1 ఆటువంలటి వరస వావులతొ ఏ! జోక్యం లేకులడా తనొక _పత్యేకపరిధిలో వులటోండి రోజుఆన్నీ వృధాగా గిడిచిపోతున్నాయని మాటిమాటికి విచారపడేది. పౌర్ణమినాటి నము_దలలాగ ఆమె హృదయంలోని భావకెరటాలు పొంగి తల్నడి (పతిష్టించిన గుక్షిగోడఅకు వెళ్ళి కొట్టుకనేవి వాటిని ఆపేదెలా? ఆపు ఆస్వస్థ చి త్తలలోకి భర్తమీద [కేమో శ చుట్టపక్కాలమీద మమతా యెలా (పవేశిసాయి? ఆ పడతి అటువంటి మనసుతో తన నారీ క రవ్యాన్ని పూర్తిగా నిర్వహిలచలేక పోతున్నానని యెలా తెలుకుంటుది

7 ఆమరనాధుడు ఆమెను ఆర్ధంచేసుకోలేక పోయాడు. ఒక

రోజున ఆతను భార్యకేటో కానుక తీసుకువచ్చాడు.

ఉదయతల పదీ, పదకొండుగంటల వెళ ఆది. అపర్ణ స్నానంచేసీ పూజజేసుకోవటానికి వెడుతోలది. ఇంతలో అమకనాధుడు వచ్చి అనీ కని కానుక తెచ్చాను, తీసుకుంటాం?” మధురస్వరలతో అన్నాడు.

అందుకు తీసుకోను? అన్నద అపర్జ చెరుసవ్వుతోం

గుడిలో 78

ఈ మాట వినేప్పటికి అమరనాధుడు సలితోషలతో పొంగిపోత్యూ జేబురుమాలలో కట్టియున్న కానుకను విప్పాడు. దానిలో ఒక బొట్టుపెటై వుఠడి. దానిమూత మీద “ోఆపర్ల” అని సువర్ణాక్షరాలతో చెక్కివుంది ఇది చూచిన తర్వాత ఆమె మొహఠ ఎలా వులదోనని తల ప్రైకెత్తాము.. అపర్డ కళ్ళు అప్పశించుకొని అతనికేసి చూసోలది. ఆమె మొహల చూచిన తర్వాత అమరనాధుని ఉత్తా హమలతా ఒక్క. క్ష్షణలలో యెగిరిపోయిండి, లేనిపోని చిరునవ్వుతో దాన్ని కప్పిపుచ్చుకుని బొట్టుపెటై తెరచి ఇలకేనేనో బైటికి తియ్యటల మొదలుపెట్టాడు. కాని అపర్ణ దాష్న సహిలచలేక “ఇవన్నీ నాకోసమే తెచ్చారా” అన్నది.

“=ఆ(/ అవన్నీ మీకోసమే తెచ్చారు; అత్తర్హు కెట్లు...” అని సమాధానమిచ్చాడు నౌకరో..ఇల 3వరో,

“పెట్టైకూడా నాకు యిత్చేదేనా?” అని ఆడీగిలది ఆపర్డం

“ఆ్రలో

“అయితే అనవసరలగా వాటినన్నిటినీ బైటికి తీస్తారెలదుకు? అన్నీ పెటైలోనే వుండనీయండి. ..

సరే ఉంచుతాను. వీటినీ నువ్వు రాసుకులిటావా?”

ఈ మాట వినేరరికి అపర మొహతి ఒక్కసారి వివర్గమైహోయిలది* ఆమె క్షతహ.దయళ _పపంచముతో పోట్లాడి ఓడిపోయి వై రాగ్యముతో మెదలకుఃడా ఒక మూఆ ఏకాంతలగా కూర్చులడి. ఈ _పేమపహారాలు ఆమె వైరాగ్యానికి విఘ్నల కలిగించాయి. “*వృధాపోవులే । ఊఉలిచు, నేను కాకిహోతే వీటిని వుపయోగించేవాళ్ళు చాఆమళది వున్నారు” ఆ, సమాధాన కోసల యెదురురుడకు లడానే పూజాగ్యహంలోకి వెళ్ళిపోయిండి అసర్జ్ష. అమర నాధుడు విహ్వాణహ్ఞాచయళతొ తను తీసుకువచ్చిన కానుకను చేతపుచ్చు

శొక గుడిలో కొని అలాగే కూర్చుని వుండిపోయాడు. కొంచెం సేపులడి ఒక నిట్టూర్చు విడి బాహుం

“*అపర్లా ! నువ్వు నన్నిలా అనే?సౌర్లు ఆవమానపర్భావు 1” ఆతన కళ్ళలో నీళ్ళుతింగినాయి. అతను ఒక గాడే కూర్చుని చెక్కి.శగ్ళమీదిక జాషువ వస్తున్న కిన్నీళ్ళమ మాటిమాటికి తుడుచుకోనాగాడు. అపర్ణ సరైన భా లోనే దాంసి స్వీకరించివున్నట్టయితే ఆతను మరోస్థితిలో వులడేవాడు. కాని ఈ తిరన్కారం ఎతిని హృదయాన్ని గాయపరచిండి. దానికి (ప్రతీకారం యెలా చేస్తాడు * అపర్ణను పూవాఎరంనులడి జుట్టు పట్టుకు ఈడ్బకువచ్చి ఆమ తిప్పికొట్టిన కానుకను ఒక తన్నుతన్ని ముక్కలు ముక్కలుచేసి "ఇక నీ మహం చూడనని అందరి యెదటా (పతిజ్ఞ తేస్తాడా * అతను ఏమి చెయ్యాలి ? ఎక్కడికైనా అంతులేకుండా పోవాలా ? బూడిదపూసుకొని బై రాగుల్లో కఠఅవాలా చెడురోజుల్లో ఆపర్గ ఎక్కాడినుంచైనా వచ్చి ఆకన్ని రక్షిస్తే 1. ఈ విధంగా సంభవా సలభవములైన (పళ్నలు, చర్చలు ఆంని మనసులో తిరగిసాగాయి. ఇలా ఆలోచిస్తూ, ఆలోచిస్తూ రూర్చున ఏడవసాగాడు.

ర్రి

త్రవ్వూత రెండుర్యాతులు, రెండు పగళ్ళు గడిచాయి. ఈ రెండు రోజులమంబీ అమరనాధుడు పడుకోటాణకీ ఇంటికి రావటములేదు ఈ విషయం అమరనాధుని తల్లికి తెలిసి కోడలినిపిలిచి మందలించిండి. కౌడుకుని పిలిచి బతిమాలింది. దానితో ఆ సమఫ్య కొంచెం తేలికయైహోయింద. రాతి అపర్ణ భర్తదిగ్గరకు వెళ్ళి "మీ మనసుకి కష్టము కలిగిలదానా? కృమలచండి” అన్నది. ఆమరనాధుడు మాట్లాడకుండా వెళ్ళి మంచానికి ఒకమూల దిప్పటి మలిపెడుతూ కూర్చున్నాడు, అపర్జ అతినకి ఎదురుగా నులచుని, “షమి

గుడిలో ౯5 చరాఃశి అన్నది. మొహ౭మీడికో చిరునవ్వు తెచ్చి పెట్టుకొని, “క్షమిలచట మెలదుకు । ఆయినా కృమిలతే అధికారం నా కేముందకొ అన్నాడు అమర నాధుడు కఠ వంచుకునే.

అపర్గ భర్న రెండుచేతులూ తన శేతిలోకి తీసుకుని *అలా అనవద్ద, మీరు నా భర్త. మీకు నామీద సవ్వాధిశారమున్నది. మీరు కోపగించుకుంటే నే బతికేదెలా చెప్పలడి * మీరు క్షమించకపోతే నేనెక్కడ తఅదాచుకునేది నామీద కోపల వచ్చిలదా 1” అన్నది వినయంగా, -

“కోపల రాలేదు” అవమరనారధుడు రుద్దస్వరలతో అన్నాడు.

ఇల కెక్కు.వ తర్జినభర్ణన చేసి తగివులు పెలచుకోవటల అపర్గకు ఇష్టలలేదు, ఆఅఆందుకని భరకు కోపఠలరాలేడన్న విషయము ఆమె నమ్మ కళ కఆగనప్పటికీ, నమ్మినట్లు మెదలకుండా సరేనని ఊరుకులది.

తర్వాత అపర్ణ పక్కమీద పడుకుని నిశ్చిలతగా ని్మదపోయిండి ఇడి చూచి ఆమరనాధునిక్తి బాలా ఆశ్చరం కలిగిండి కోపం లేదంటే. భార్య నమ్మిందా.ఆని మనసులో ళర్టన భర్ణన తశేసుకోసాగాడు, తను రెంకు రోజులు ఇంటికి రాకులడా వులడి కోఎంలూలేదల టే ఎలా నమ్మ్‌అది * ఇంత పెద్దమటన, ఇ౭త త్వరగా మ సిపోతుందా తర్వాత అతను అపర్ణముఖం వంకచూచి నిజలగా న్నిదపోతోందని తెలుసుకున్నాడు. తర్వాత దిగ్గునలేచి కూర్చుని, “అపర్డా! ఆపర్డా 1 నిదిపోతున్నావా శా అని పిల్ళాడ,

ఆసర్డ మేలుకుని “*విలస్తున్నారా కొ అన్నడి.

*ఆం రేపు నేను కలాత్రా వెళతాను.” "

“ఎక్కడికి ? కోలకతా శ! సేఆవలు ఇంకా వున్నామిగా? రెండు మూడు రోజులుండి వెళ్ళ్గగూడదూ ౯

అట్టండ్రన్సు 1”

౯ాగ్రి గుడిలో “అయితే నామీద కోపంతో వెళ్ళిపోతున్నారా ” అపర్ణ కొంచెము సేపు అలోచించి అన్నడిం అమగనాధుడు ఆత్మాఖీమానలితో ఈ మాట నిజమేనని ఓప్పకోలేగ పోయాడు. తన దుర్శలత్వాన్ని బై ట పెట్టడలవల్ల అపర్ణ ద్వారా తనకు కలిగే సన్మానాలకి లోటు వసు9దేమోనని ఆతనికి సలదేహల కలిగిండి--ోమీగ కోపగిలచుకని మా తిము వెళ్ళొద్దు. నా హృదయము చాల వృథపడుతులదో అన్నది అపర్ష మళ్ళా అమరనాధుడు మరి రెలండురోజులున్నాడు. రి వర్షః ఒక్కసారి జోరున కురవటంకూడా ఒకందుకు మళచిదే, దానివల్డ ఆకాశల నిర శ౨మైపోయిలది. కాని చిటప* చినుకులు ఆకా శాన్ని. పరి? భపరచవు సంగదా, కాళ్ళ (కింద బాడి-బురదామా ఈ కల్పిళచుకాయి. ఇంటివద్ద పులుముకు వచ్చిన బాడిని వదిలిలచుకోటానికి కలకతాలాంటి మహాపట్నలలోకూడా ఆమరనాధుడికి నళ్ళక్కడా టొరక లేదు- బురదకాళ్ళను కదిల్పటానికి ఆతనికి సిగ్గేస్తోంది. చదువు సలధ్యఆలో గాని, ఆటపాటలలోగాన్‌ ఆతని మనను ఆగ్నఅ కావటసులేదు. అక్కడ వులడటానకి మనప'_ రించలేదు, వెళ్ళడానికి బుద్ద్ధిపుట్టడంలేదు అతని గులడె మీద పెద్ద బరవు పెట్టినట్టయిళది. దానిని తొలగించుకోటానికి ఆతని వృద యము వ్యాకుఆ పడసాగిండి. కాని ఆ _పయత్నాలన్నీ వ్యధా అయినాయి ఈ హదయావేదనతో ఆమరనాధుడు ఒకరోజున జబ్బుపడ్డాడు. ఈ కబురువిని ఆతని తలిదలడులు పరుగెత్తుకొచ్చారు. కాని అపర్ణను మఠం తీసుకురాలేదు అమనరనాధునికి అటువంటి ఆక వులదని కాదు,

గుడిలో ళా

ఆయినా ఆతని మనసులో కొంత కలశగానే వులది. రోజురోజుకి రోగం ఎక్కు-వైపోతోలడి ఆ స్థితిలో ఆతనికి నిజంగా అపర్ణను చూడాలని కోర్కె కలిగింది. కాని బై టపెట్టి చెప్పలేకపోయాడు. తలిదం[డులుకూడా తెలుసుకో లేకపోయారు మందు, పథ్యము ॥ డాక్టరు, వైద్యం ఆఖరికి ఒకనాడు ఆతను వారలదరిని విడిచిపోయాడు.

అపర్ణ విధవయైైనిడి ఇదతతా బవుకా తన కోర్కె భలితమేమోననే సలళయల అమె హృదయలంలోలచి రాసాగింది. చాంరోజుఆనుండి మనసులో ఆమె ఇదే కోరుకులటో-డి ఆ౭తర్యామి నేటికి ఆమె కోర్కె.-.-తీర్చాడు, బైటినులడి ఆమెకు తల్నడ్రి ఏడుపు వినిపించిలడి. ఇడి కలా ఏమిటి! ఆకడు ఎప్పుడు వచ్చాడు ? అపర్గ తలుపుతీసి చూచిలడి. నిజలగా రాజా నారాయణ బాబు పిల్లవాడిలాగా కితదపడి వింపిస్తున్నాడు. తల్నడిని చూడగానే ఆమె క్కూ-డ" దుఃఖల పొర్లుకొచ్చిండి.

సాయం తమౌతోండి. తం్మడివచ్చి అపర్ణను బుజ్జగిస్తూ “అపర్ణా [్‌ా అన్నారు.

“నాన్నా !” ఆపర్ష వీడుస్తూనే అన్నది.

"నీ సదనమోహనుడు నిన్ను పిలువనలపాడమ్మా

అప్ప నాన్నాః ఆక గ్రాడికే వెళదాలొ

“నీ పనంతా ఆక్కడే నంది అమ్మా”

"పద నాన్నా ! ఇంటికి వెళదాము.”

“పదమ్మా, పదొ ఆంటూ కూతురు జేయిపట్టుకుని యింటికి తీసు కొనిపోయాడు. “అదుగో గుడ అడుగో నీ మదనమోహనుడు 1 అన్నాడు, విగవోన్ని చూపిలచ్కి రాజి నారాయణబాబు.

గ్ర గుడిలో

నగలలేని ఆ వై ధవ్యమే, ఆ తెల్లని వస్తారే, అపర్ణకు మరో కొత్త శోభను కతిగించసాగాయి తన దైవసు విలుపుమదనే మళ్ళా లి! వచ్చానని, ఆమెకు తల్యడిమాటమీద నమ్మకం కఎగసొగింది. అలదువే తన దై వల మొహలమీద చిరునవ్వు భాయలున్నాయి. అందుకనే గక మరిలత శోభాయమానంగా వుంది ఈ భూతలాన్ని మిలచిపోయాననుకో సొగిలది ఆమె.

మరణళలతో తనకు భూత*మునకన్న ఉన్నతస్థానమును ససా దిలిచిన స్వర్గీయ భ ర్తకు-అనేకసార్టు నమస్కరించి అతసికి స్వర్ణఫతి (పా ప్తం కొవాలని కోరిలది.

కే శే కనాధుడు ఏక్కాగచి త్తంతో బొమ్మలు వేస్తూ వుంటాడు. ఎట

వంటి రూపము, ఎటువంటి ముక్కు, ఎటువంటి చెవులు, ఎటువంటి కళ్ళు ఉండాలో, ఏ రంగుబాగులటు6టో.ఇవే అతని ఆలోచనా విషయాలు పూజకు ఏ వస్తువులు కావాలో, ఏ మలతాలు చదవాలో.ఈ అల్ప విష యాఆమేదికి అతని మనసు పోదు. పూజ విషయలలో ఆతను తన సామ ర్థ్యమువల్లే సేవకుని స్థానలనుఇడి తళ్ళాడిస్థానలలోకి రాగలిగాడు, తల్నడి తశ కినాధ్‌ । ఇవ్వాళ నాకు జ్వరం ఎక్కువగా వుంది, జమీలిచారుగారింటికి వెళ్ళి పూజ జేయించిరా $” అన్నాడు,

“బొమ్మలు వేసుకులటున్నాను” అన్నాడు శ కినాధుడు.

పూజామల్నతాలు చదవటానికి ఆతనికి యిష్టలలేకపోయినా, లేచి వెళ్ళాల్సి వచ్చింది. శల్ళడి చెప్పినమీదట స్నానంచేసి ఆంగవస్తుత భుజాన

గుడిలో 2 వెసుకుం గుశోకివచ్చి ఎలబరడ్డాడు. ఇంతకుముందు అనేకిసార్లు అతను ఈ గుడికి తం డివెంట వచ్చాడు కాన ఇటువఠిటి అమోఘ విషయాలను అతను ఇదివరకెప్పుడూ చూడలేదు ఇన్ని పూజాసామ్మాగులు, ఇన్ని ళతూప చవ్యాలః ఇ వై ఎద్యాలతో ఏమి చేయాూ, ఎలా పూజచయిళలచాలా- అసి అతనికి అన్నిటి న్న యెష్కవగా ఆశ్చర్యం కలిగింం. ఆమె ఎవరు 1 ఎక్కడపంచి విచ్చింది? ఇన్ని రోజులనులడి ఎక్కడ వులది * "ప్పీర్రు భట్టాచార్యులుగారి కుమారులా ” అపర్డ అడీగింద్‌.

• అవును” | “టయిథే కాళ్ళుతేతులు కడుక్కుని పూజ చెయ్యలడి” శ క్రినాధుడు పూజదగ్గర కూర్చునేటప్పటికి అంతా తడబడసాగిండి, ఒక్క-మళ_తలకూడా ఆతనికి సరిగా జ్ఞాపకంలేక పోయిళది. ఇలత సొలదర్యలతో కూర్చున్న ఈమె యెవరా-అని ఆలోచిస్తూ కూర్చున్నాడు. తడబాటుతో గం౦టవాయిళచ వలసి వచ్చినప్పుడు పువ్వుఅనర్పిస్తూ,: పువ్వుల నివ్వవలసి వచ్చినప్పుడు అర్హ్యమిస్తూ ఈ అనభిజ్ఞ పురోహితుడు కపటనాటకమాడసాగాడు. పరీక్ష కునిలాగి వనుక కూర్చునియున్న అపర్ణ యిదలతా (గిహదింది. రోజూ చూస్తూ పూజనియమాలను తెలుసుకున్న ఆపర్షను అతను యెలా మోస పుచ్చగిఅడు ? పూజపూ ర్తియైన తర్వాత, “నువ్వు (బాహ్మణబడ్డవి, పూజ చేయించటం తెలియధూ :” అన్నది కఠోరస్వరలతొ.
• ఎందుకు తెలియదు.” “*బూడిదా తెలిసిలిది ఈ” శ క్రినాధుడు ఆతురతతో ఆమె ముఖలకేసి చూస్తూ వెళ్ళిపోసాగాడు. అపర్ష అంన్ని పిలిచి, “ఇదిగో, ఈ నై వద్యల తీసుకువెళ్ళు. రేపుమవ్నూతల నువ్వు రావద్దు. సుళువుగా వులటే మీ తంయడిగారు వస్తార్ధ” అన్నది,

కి0 గుడిలో ఆతని ఆలగవస్త్రం తీసుకుని అపర్గ స్వయంగా నై వేద్యమలకతొ మూటకట్టియిచ్చిలది. గుడిబైటికి వచ్చి శ క్తినాధుడు తడబడుతూ యింటికి వెళ్ళాడు. అపర్డ మరొక పూజారిని పిళిపిలచి మళ్ళా క్రాత్తపద్ధతులతో పూటి శేయించుకులటోలది. నెలరోజులు గడిచిపోయినాయి. ఒకనాడు యదునాధాచార్యులు నా యణబాబు దగ్గర కూర్చుని చెబుతున్నాడు. “అలలా మీకు తెలుసు. భట్టా చార్భులుగారి పిల్ల వడు ఈ దేవాలయానికి పూజ చశేయించలేడు. ..” ఆబ్ళిక్రద్రో్యోన అపర్హకూడా ఈ మాటే చెప్పిందొ అన్నాడు నారా యజణబాబు, ఆ విషయాన్ని ఆమోడిస్తూ. ఆచార్యుడు తన ముఖమలడలాన్ని మరిలత గలఖీరల చేసి, “ఆమె సాఇాత్తు ఆమ్మీస్వరూపం, ఆమెకు తెలియలదేముండి 1?” అన్నాడు. జమీలదారు ఈ విషయాన్ని బాగొ నమ్మాడు. ఆచార్యుడు చెప్ప సాగాడు. “పూజ నే శేయిలచినాా మరొకరు చేయిలచినా కాన్రీయలగా మ్మాతల వుండాలి, మధుభట్టాబార్యులు బతికున్న లతనరకు ఆయనే చేయిం చాడు. ఇప్పుడు విధిగా అతని కౌడుక్కే. ఆ స్థానం రావాలి. కాని వాడికి ఈ విషయాలతో _పమేయమే వుండదు. ఎప్పుడూ మట్టిలొపడి కొట్టు కులటూ వులిటాడు, వెదపాఠం వాడికేమి తెలియధు.” “పూజ మీరు చేయిస్తారా? ఆయినా అపర్ణను ఒకసారి కనుక్కుని చూస్తానుూలా” అన్నాడు నాంయణబాబుం తల(డినోటివెంట ఈ మాటవిని, తల్మతిప్పుతూ “ఆలా. చెరో వచ్చునా నాన్నా? వ్సాణ పిల్లవాడు, న్యూాశయుడు, అతన్ని ఎలా

గుడిలో 81 వదీలి పెడతాం ? అతనికి తెలినినట్లే చేయిస్తాడు. భగవంతుడు దానితోనే సంతృ య్‌ వడతాడు” అన్నడ్‌,

కూతురుమాట విని తల్కడి చకితుడైపోయాడు, “నేను ఇంతగా ఆలోచించలేదు అమ్మా ।నీ గుడి వీపూజనీ యిష్ట మొచ్చినట్రే చేయిం చుకోం అపర్జీ కక్తినాధుని పిలిచి పూవాభారమంతా అతనికి పేప్పగించింది. ఆ రోజు పిదలింపుతో అతను మళ్ళా ఈ వైపుకి రాలేదు. ఈ మధ్య అంని తిల్కడి గకించాడు. ఆతని శుష్కంనదనలిమీడ ఆవరించియున్న ళోక చివ్నోలు చూసి అపర్జకు చాక దయ కలిగిలడి. ోఇకనులచి పూజ నువ్వే చేయిస్తూ వుండు. భయవడవతనిన ఎవసరమేల లేదు, సనీక్తు తెలిసినిప్ల జేయిలచు. భగవంతునికి దానితోనే నలంత్బవ్లీ కలుగుతులదిలే. అన్నది. ఈ స్నేహస్వరం ఆతనికి కొంచెల ధైర్యలి కలిగించింది. వూజ [ళద్దతో జేయిలచాడు. పూ ర్తయినతర్వాత్క ఆతని వలటకి సరిపోయే సామ (౧౪౭తా మూటకట్టి “పూజ బాగా చేయిలచావు, ఇలటిక్తి వెళ్ళి వంట మవ స్ప చేసుకులటావా 1” అన్నది అపర్డ.

“ఆం నేనే శేసుకులంటానుు”

“సీ కిలకెవరూ లేరా

కల్ప *

శ కినాధుడు వెళ్ళిపోయిన తర్వాత ఆపర్గ స్వామిములదు చేతులు జోడించి, “మదనమోహనా ॥ నువ్వు ఆత పూజతోనే నఇతృ ప్రిప ఇ, ఇంకా ఆతనికి చిన్న తనల, నేరాలెంచవద్దు” అని [ పార్టించిలడి,

క్ష)

8జి గుడిలో

ఆ రోజునుండి అపర్డ ఆతనేం తింటున్నాడో, ఏలి చేస్తున్నాడో, ఏ వసువు అపసరమో దాసీద్వారా తెలుసుకొని త్‌ర్ద తీసుపంటూ వచ్చింది.

అపర, ఆ నిర్మాశయుడీ భారమంతా ఒకవిధలగా అతనికి తెలిష కుండానే వహించింది,

ఆ రోజు'..డి ఆపర్జా-ళ క్తినాధులిద్దరూ తమ క్తి [పేమంను రెంటినీ మిశమలచేసిి మానవజీవితంలో _వులడే తక్కిన కోర్కెలను ఆఆంయాన్ను4డీ పరుళేశారు. ళ క్రినాఢుడు మళ్ళతాలు చదువుతూవుంటాడు. అపర్ణ లోలోన వాటి అలతరార్హాల్ని దేవతలకు చెబుతూవుంటులది. “ఇవ్వాళ ఈ విధలగా పూజచేస్తే బాగులటులడి' అని ఒక్కొక్క రోజున తను తమ కార్య కమాన్ని మార్చు చేసేవారు. ఇడి చూచి, విని ఆబార్కుడు “పూజ.-బొమ్మలాటై పోతున్నడి” అన్నాడు.

ఆప్ట విధలగానైనా అపర్ణ తన దుఃఖాన్ని మరచిపోతే చాలు" అన్నాడు రొజా నారాయణబాబు.

సినిమా తెంమీడ---ఒక ఫ్రా షణలలో ... పర్వతాలు మాయమై రాజభవనాలు _పత్యక్షమైనట్టు, సుఖసలపదఆఅములదు దుఃఖచివ్నాలు నిపొ తమై పోయినట్టు శ క్తినాధుని జీవితలలోకూడా టరిగిండి, అతను మెదల కుండా పడుకొని నిదపోతున్నాడో లేక అలు కంటున్నాడో అతనికే తలియదు, ఇప్పుడు ఒక గ్రాసారి ఆతనికి మెలకువ వచ్చిలది మధ్యమధ్య అతనకి ఆ మజ్దివొమ్మలు, నీ హృదయల నీరసమైన ఆ పూజాపంజూల్లో

గుడిలో 88 "పడి తిన్నుకులాడ తోందని-జ్ఞాపకల తేసేవి. అతను తన చనిపోయిన తం డిని తలుచుకునేవాడ.. తన స్వాతలత్యాన్ని గరించి ఆలోచించుకునే వాడ. ళిను అమ్మడ పోయినట్టు, ఆపర్గ తిన్నుకొన్నట్టు అనుకునేవాడు. ఈ విఈగా అపర్ణయందున్న స్నేహం (కమ్మకమలగా (పేమగా పరణ మలిచింది. ఒకరోజున ళ కీనాధుని మామకొడ.కు వచ్చాడు. ఆతని చెల్లెలి వివాహం. ఈ శభదినాల్లో మామకు మేనల్లుడు జ్ఞాపకల వచ్చాడు. వెళ్ళాలి, మామగారింటికి కలకత్తా వెళ్ళాలి. ఈ _పవయాణల శ క్రినాధుసికి చాలా ఉర్ప్సాహల కలిగించిలది. ఆ ర్మాతలతా అతను బొవిదగ్గర కూర్చుని కఠకతాలోవున్న విశేషాలు విని ముగ్దకయ్యాడు. మరుసటిరోజు పూజ శ్రేయించటానికి వెళ్ళటానికి ఆతనికి యిష్టలలేకి పోయిలది చాల (పొద్దెక్కినా శ క్రినాధుడు రాకపోవటలచూచి అపర్ణ అతనికి కబురుపలపించిలడి. కక్కి నాధుడు వెళ్ళ "మా మామకూతురి పెళ్ళి, ఇవ్వాళ కఅకలా వెడుతున్నాన” అని కొంచెం సిగ్గుతో తల వంచుకొని నిలబడిపోయాడు. అపర కొలచెంసేపు మెదలకులడా వుండి మళ్ళీ ఎప్పుడు వస్తావు 1” అన్నది. “పెళ్ళి అయిపోగానే” ఆనాడు శ క్రినాధుడు కొంచెం భయ పడుతూ. ఆపర్డ యిళలకేమీ అడగలేదు. మళ్ళా యదునాధాచార్యుడే వూ పూజచేయిస్తున్నాడు. కాని అపర్ణకు మ్మాతల అంత ఉత్సాహంగా వుండటం లేదుం కంకత్తాలో ఆ విచ్చిత వైచ్మికాలలో ఆనందగా కొన్నిరోజులు గడిచిన తర్వాత ళక్రినాధునికి యిలటికి. వెళ్ళాలని బుద్ధిపుట్టింది ఈ డీర మైన రోజులను అక్కడ " డపటానికి ఆతనికి "వ్టవై పోయింది. ఆ గతి అతన్ని ఆపర్ణ విలుస్తున్నట్టూః తను మాట్లాడక పోయేటప్పటికి కోప

వ! గుడిలో గిలచుకున్నట్టూ కలగన్నాడు. ఆఖరికి ఒకరోజున అతను “నేను ఇండీకి వెళళాను” అన్నాడు మామతో.

మామ ఒప్పుకోలేదు. “ఆ అడనిలోపలికి వెళ్ళి ఏమిజేసాా! ఇక్క_ దేవులడి చదువుకో అన్నాడు.

శకినాధుడు మాటాడలేదు. *ఆయిడే వెళు. 1” అన్నాడు మళ్ళా

శ క్రినాధుణ్ణి పిలిచి ఆ గ్రేష్ట ఇలటికి వెళతా?" అని అడిగింది మామకూతుకు,

ఆ 1 వెళతాను అన్నాడుళ 'క్రినాధుడు

“ఆపర్గకోసం నీ మనస్సు తపిస్తోలడి కదూ ?”

“అవుకు

"ఆమె నిన్ను బాగా ( పేమిస్తుందాగొ

“బాగా _పేమిస్తుంది” శ క్రినాధుడు తల గించి అన్నాడు.

మామకూతుగరు లోలోన నవ్వుకులది, ఆపర్ల విషయతల ఆమెకు &ది వరకే తెలుసు. శ క్రినాధుని ద్వారా అపర్ణను గురిచి చాలా విషయాలు తెలుసుకున్నది. "ఆయితే ఈ రెండుసీసాలు తీసుకెళ్ళి ఆమెకివ్వు, ఇంకొ బాగా [పేమిస్తులది” అని ఒకసీసా మూతతీసి ? కినాధుని చొక్కాకు కొంచెం ఆత్రరు రాసిండి. ఆ సుగంఢంతో శ కినాధుడ. పులకితుడయ్యాడు. సీసాలు రెలడూ మూటకట్టుకొని మర్నాడు ఇంటికి వద్భాడు.

కై త క్తినాధుడు గడికి. వెళ్ళాడు. పూజ సలపూ ర్రయింది. సెలటు

సీసాలు రెండూ మూటనేకట్టివున్నాయి. కొని మూటవిప్పి, వాటిని అపర్ణ కివ్వటానికి ధైర్యంచాలటలలేదు. ఈ నాలుగైదు రోజుల్లోనే ఆపర్జ ఆతనికి చాల చూరమైనట్టు తోచిలది. నీ కోనల వీటిని కఠకత్తానుంచి జ్యాగ తగా మూటగట్టితెచ్చానని- నోరువిప్పి ఆపర్షకు చెప్పలేకపోయాడు. ఈ విఢలగా వారోత రోజులు గడిచిపోయినాయి; (పతిరోజూ ఆతను ఆ సెంటుసీసాలను మూటకెట్టి తీసుకువచ్చి ఇవ్వటానికి థైర్యలలేక తిప్పి తీసుకు వెళుతున్నాడు. మొనుపటిలాగ ఆపర్గ ఆతనిని పిల్చి ఏ విషయమైనా చనువుగా అడిగితే ఇవ్విగలిగేవాడేమో కాని, అటువంటి ఆవకాళల చిక్కలేదు.

పూజచెయ్యటానికి వస్తూనేవున్నాడు. కాని తన హవృదయావేదన మా[ఠళ బైటపెట్టి చెప్పలేకపోయాడు. రెండురోజుఅనులడి జ్వరంతో తిండీతిప్పలూ తినకు*డా పూజజేయించటానికి వస్తున్నాడని తెలిసి “రెండు రోజుఆయులడీ నువ్వు అన్న తీనటంలేదా 7” అన్నది అపర్ణ,

“రా తిపూట జ్వరం వసోలదో . భ _కినాధుడు పచ్కవదనలతో అన్నాడు.

“అయితే, స్నానంచేసి పూజచేయిలచటానికి ఎందుకు వస్తున్నావ్‌ ? నా కెలదుకు చెప్పలేదు 1” /

శక్రినాధుని కళ్ళలో నీళ్ళు తిరిగాయి. ఒక్క నిమిషంలో తన్ను

806 గుడిలో తాను మర్చిపోయి. పంచెమూటవిప్పి సెలటసీసాలు తీసీ *మీ కోస తెచ్చాను” అన్నాడు.

“నా కోసమా *”

“ఆం: ఆత్తరంటే మీకు యిష్టలకాదు 1”

వేడిపాఆకి కొలచెల సెగ తగలగానే, సలసఅ పొంగులె త్రినట్టు, ఈ మాటవినగానే ఆపర్ణ రకల ఉడుకె త్రిపోయింది.. ఆమె గలిఫీరస్వరలతో “ఇవ్వు” అని చెయిచాపి సీసాలు రెడూ తీసుకొని గుళ్ళోకి విసిరికొట్టింది. భయలతో శ క్తినాధుని రక్తల గడ్డకట్టుకు పోయినట్లయింది --- అనీ హృద యః౪ఃలో యింత కుటిలఠలి కూడబెట్టుకు కూర్చున్నావా బాబూ $ అయిదే ఈ గుడి భఛాయలకే రాటోకుః:” అపర్గ కరనస్వరంతో అన్నది “ ప్రోః ఇక్కడినుండి పో ;.__” వేలుతో బయటికి చూపిస్తూ.

జ! ఖి న!

శ క్రినాధుడు మూడురోజుఅనుంచీ పూజ జేయిలచటానికి రావటం లేదు. యదునాధ భట్టాచార్యుడే మళ్ళా పూజ మొదలు పెట్టాడు. అసర్థ దానిని ఉదాసీనంగా చూస్తోలది. పూజ సమాప్తమయిన తర్వాత నై వేద్యణ ఆఅంగవస్త్రలలో మూటకడుతూ, “కు్కురవాడు-వైద్యమదీ పరిగ్గా జరక్క చనిపోయాడు” అన్నాడు ఒక దీర్తనిళ్వాస విడిచి.

న!

అపర్ణ ఆచార్యుని ముఖలకేసి చూస్తూ “చనిపోయింది ఎవరు 1” అని అడిగింది.

"టుడే మన భట్టాచార్యులుగారి కొడుకు, జంరలతో ఇవాళ (వొద్దన

ఖు క. చి హోయాడు”

గుడిలో 81

అపర్ణ అలాగే ఆచార్యుని మొహళంకేసి చూస్తూ వులడపోయిలది. ఆచార్యుడు మెట్టుదిగుతూ, “ప్పాప్రఫత౦ం అనుభవించక తప్పుతుందా! దేవతలతో చెలగాటలి 1” అన్నాడు.

ఆచార్వుడు వెళపోయాడు, అపర్ష తలుపులువెసి నె త్రిబాదుకులటూ వింపిలచఫౌగిలడి. “ఓట భగివలతుడా 1 ఏల పాపలవర్డి శ

భాలసేపటి! ఆమె లేచి కూవ్చుని కన్నీళ్ళు తుడుచుకులడి ఆ ఎండిపోయిన పువ్వుల్లోలచి, కొంచెం అక్షిలతలు తీసుకొని నెత్తిన వెసు కుంది. మళ్ళా మదనమోహనుని పాదాంమీదపడి, “స్వామీ 1 వానిని నేను స్వీకరించలేక పోయాను, నువ్వైనా స్వికరిలచు. ఇలళవరకు నే నెప్పడూ నా చేతో నీకు పూజ చేయ్యలేదు. ఇవ్వాళ శేస్తున్నాను. నువ్వు అతన్ని తప్పక స్వీకరిలచు. నాకు యిలకే కోర్కే. లేదూ అన్నడి ఏడుస్తూ.

శరత్‌ కథలు -తి

హరిలక్ష్మి ఈ 5ధ (ప్రాఠభమైండి అత్యల్ప విషయళలతోనై నా దానివర్డ హరిఆక్ష్మ జీవితములో కలిగిన మార్పు మాతము చిన్నదీ కాదు, తుచ్చమూ కాదు. లోకలలో తరుచు ఇలాఐటివి జరుగుతూనే వులటాయి. బేల్‌పూర్‌లో ఇద్దరు జమీఆదారీ భాగస్వాములు శాంతినది ఒడ్డున ఓడ చెలతకు చిన్న నావలాగ ఒకరి నొకరు ఆ(శయిలచుకొని నిరుష్టదవళలగా వుంటున్నారు. హఠాత్తుగా శుఫానొకటి ఎక్కడినుంచి వచ్చిపడిలటో ఏమో ఓడ తాడు తెగింది, అంగరు తప్పింది. నిమిషంలో చిన్ననావ ఎక్కడ ఆంతిర్దాన మై9టో ఎవరికీ అంతులేదు. బేల్‌పూర్‌ తాలూకా పెద్దదేషీ కాదు. కూర్చుని లేవలేని రైతుం దగ్గర ఎలతపిండి వసూలు చేసినా సౌలుకు పదిపన్నెండు వేలకన్న ఎక్కువ శిస్తుందు. కాబట్టి సడి హేనణాలన్నర భాగస్తుడు శివచరణునిములదు. రెండు కానుతి భాగస్తుడు విపినుని, ఓడచెలత చిన్ననావతో పోల్చినా ఆతిళయో కేమీ వులడదనుకు*టాను. చూరపుబంధువులై నప్పటికీ ఇద్దరూ ఓక జ్ఞాతిసోదరులే. ఆరేడు తరాలకు పూర్వము ఇద్దరూ ఓక తం, డివిడ్డలే. కొని ఇవాళ ఒకరికి మూడల తస్తులమెడి, ఊరంతటికీ తఅమానికముగా విరాజను నమై ఉలది. రెలడవవారి అీర్షకుటీరం రోజురోజుకీ భూమిమీదకు వరగబోతూ వుంది. ఆయినా ఆ విధముగానే కాలను గడుస్తూ అంది. తక్కిన కాలము

శ్రీ హరిఠఅక్ష్మి కూడా విపినడు ఆ విధముగానే సుఖదుఃఖాఆతో మెదలకుండా గడి పేవాడు కాసి శారమబ్బులవల్ల ఆకాశములో చెలరేగిన తుఫాను ఆంతా రారుమూడ చేసిలది.

పదిహేనణాలన్నర భఖాగిస్తుడు శివచరణుని భార్య ఆక స్మాత్తుగా చని పోయేప్పటికి, ఆతని స్నేహితులు నలుగురూ. “నలభై ఏల్టై ఏళ్ళు త వయసా, మళ్ళా వివాహము చేసుకో అన్నారు” పగారు వినినవ్వసాగారు “నలబై ఏళ్ళేమిటి మరో నఅఖై వుంటాయనీ. అసలు సలిగతి ఏమిటలబే, ఈ రెంటిలో ఏదీ నిజలకాదు. ఏడి ఎలావున్నా 'పెదబా గారిది కాయలాలిటీ శరీరల. నెత్తి మీద వెం[టుకలు మ్మాతము కొద్దిగా వూడిపోయాయి. వయ సులో గడ్డాలు పిసొలు రాకపోవటఅవల్ణి కొంచెం సాన కూఅంగా వున్నట్లు తోచిలడి. మరికొన్ని ఇబ్బలదులుకూడ- వచ్చిపడ్డాయి.

ఏది ఎలావున్నా ముఖ్యంగా ధనవలతుల పెళ్ళిళ్ళు ఏ దేశఐలోను కూడా పట్టింపువల్ఞ ఆగలేదు. ఇలకా ఇక్కడెలదుకు ఆగుతుళది ! చివరకి శివచరణుడు హరింక్ష్మీని పెలర్ణాడి ఇంటికికూడా తెచ్చుకున్నాడు- పగవారు ఎలా అషకున్నా _పవాపతి (వివాహదేవత) నిజంగా ఆతనియలడు చాతి దయతో వున్నాడన్న సంగతి వప్పుకోవలసి వస్తుంది. ౨పనితో పోల్చే వధువు వవసు జంతగా వ్యత్యాసము కనపడదు. ఇద్దరు పిల్లలను వెలబ డేసుకు వచ్చినా అనేదేముండి! కాని అందగత్తె అనిమాతమళదరూ ఆంగిక రిస్తారు.

సాధారణంగా పెలడ్డీడుకొచ్చిన పిల్ణణకన్న ఆమె వయసు కొలచేలి ఎక్కువగా వులటుంది. పలటౌమ్మిదేళ్ళకు తక్కువ ఉండవ్న. ఆమె తళ్మడి ఆధునిక భావాలుగఅ సలస్కాారి. ఎలతో పయత్నముతో కుమార్తెకు ఇలత వయసు వచ్చేవరకు చదువు చెప్పించి మె టిక్‌ ప్యాసు చేయించాడు. ఆయన ఉద్దేశము మరాకథైనా ఆకస్మికలగా వ్యాపారములో దివాలాతీప, పరిస్థితులు

హరిఆవీ ర్‌

తారుమారై, దారి, ద్యల ఆవహిలచేప్పటికి ఇలాంటి వరునికి కూతుర్ని అంట గట్టవలసి వచ్చింది.

అక్షి ప్టణపుపిల్ల రళడుమూడు రోజులలోనే భర్తనర్ధలకేసు కుంది. ఐలధుబాఐథవులు, దాసదాసీలతో నిండివున్న ఈ 'పెద్దకుటులఐ ములో మనసిచ్చి ఆమె యెవ్వరితోనూ కలిసిపోలేకపోయింది. ఒకవైపున శివచరణుని పేమకూడా పగాఢము కేవలము వృద్దునికి వయసు ళార్య , అగుటవల్లనే కాదు, అతనికి ఓకసారి ఒక అమూళ్యనిధి టొంకినట్టని పించిలిది. ఇంట్లో. రు, నౌకర్తు-చాకర్టూ ఆమె స్వభావాన్ని ఎలాగూ అర్ధము జేసుకోలేకపోయారు. ఇక చిన్నమ్మగారిని చూచేటప్పటికి ఆమె మొహల గలిప్పెడెలది. రూపంలో, గ౧ణవమ. లో, విద్యాబుద్దులలో (పతీ విషయంలోనూ ఆమెకు శృలగభలగొము కలిగిలద్‌-

ఇంత తేసినప్పటికీ ఏమీ కాలేదు. రెణ్లెల్లలోప ' లక్ష్మి జబ్బుపడిలడి. ఈ జబ్బుస్థితిలో వులడగానే చిన్నమ్మగారు ఆమె నొకరోజున చూట్టానికి వచ్చింది. చిన్నమ్మ గారలటే విపినుని భార్య అని ఉద్దేశల. వయసులో ఆమె రెండుమూడేశ్ళు పెద్దగా వులటుంవి. ఆలదమైనది-అన్న సలగతి లమ్ష్మికూడా అంతర్యములో అలగికరించిండి ఈ వయసులోకూడా ఆమె వళిటిమీద పేద రికపు చివ్నోలు స్పష్టంగా కనపడుతున్నాయి. వెలంట ఆరేడేళ్ళ పల్చటి క్కురవాడున్నాడు,

అక్షి ఆదరమ తో ఆమెకు మంచముమీద ఒక పక్కను కూర్చో టానికి చోట్‌చ్చి కొంచెము సేపు ధ్యానముతో ఆమెవంక చూస్తూ వూరు కులది. చేతులకు రెండ జతఆ గాజులు తప్ప వంటిమీద ఇంకేనగలూలేవు. మాసిన ఎ్యరంచు పలచె కట్టుకులది. ఐబహుళా ఆది ఆమె భర్తదై వులటులది, క్కురవాడు డిగిలబరలగా లేక [గామ ఆచారాన్ననుసరించి మొఅమీద ఏదో ఒక చిన్న పచ్చంచు పంచె కట్టుకున్నాడు.

! హరిఆ క్షీ

అక్షి మెల్డిగా చిన్న తోడికోడలు చేతిని దగ్గరకు లాక్కుని జనా అదృష్టలికొద్దీ ఈ జ్వరల వచ్చిలది. కాబట్టే మిమ్మల్ని చూడగలిగాను. వరుసకు నేను 'పెద్దతోడికోడలినౌతాను. మరిది వీరికన్నా చాల చిన్నవారట" అన్నడి,

తవరుసకు చిన్నైతే మీరు” అనవచ్చునా !” అని అక్షిగింది చిన్న తోడికోడలు.

“మెదటిరోజని ఏటో అన్నాను. లేకపోతే "మీరి ఆనేదాగ్నాకాదు కాని నువ్వుకూడ నన్ను “అక్కా అనకపోతే వూరుకోను తెలసా 1న పేరు అమ్మే” అన్నది అమ్మి.

“పేకు చెప్పవలసిన అవసరలలేదు ఆక్కా ? మిమృల్ని చూసే తెలుస్తుండి. మీపేరు...నాపేరు ఎగతాళిగా కమలని ఎవరు పెట్టారో తె యదు” అఏ౨ ఆమె నవ్విండిం

వారిఅక్షికి _పతివాదలగా నిన్న చూసేకూడా నీపేరు తెలసు వులదని అనాఅనుకులడి. కాని అనుకరణ అనిసినులదేమోనని సంళయ భయళతో అశలేకపోయింది. *మవిద్దరమూ ఇఒళవిధమైన వాళ్ళము. కా! నేను నిన్ను "నవ్వు అనగలిగాను కాని నువ్వు మ్మాతల అనలేదు అన్నడి.

• చీన్నకోడలు నవ్వుతూ “చప్పన నోటివెళట రాదు ఆక్కా ! ఓక్క వయసులోనే కాకుతడా అన్నివిషయాతతో మీరు నాకంటే పెద్దవారు. ఇల8 రెండుమూడు రోజులుపోనీ అంతగా అవసరమైతే మార్చుకోవటల ఎల "సేపు పడుతుంది?” అన్నది

హరిఆక్ష్మి చోటివెలట దీనికి ప్రతి సమాధానము చప్పున రాలేదు కొని ఈ స్రీ మొదటినాటి పరిచయము సెళచడలచుకోలేదని [గహిళచింది

హరిఅక్ష్మి 7 ఆమ ఏవీ ఆనకపూర్వమే చిన్నకోడలు లేచినుంచుని “ఇక వెళ్ళొస్తాను అక్కా! మళ్ళా రేపు...” అన్నది-

హరిఅక్ష్మి మరింత ఆళ్చర్యచకితురారై “ఇప్పుడప్పుడే ఎలా వెళ కావు : కొంచెల సేపు కూర్చో” అన్నదిం

“మ్సీర్ర అముమతియి స్తే కూర్చోక తప్పదు. ఇవ్వాళకి. వెళ్ళనీ అక్కా. వారు వచ్చేసళయిలడి” అని ఆమెకొడుకు చేయిపట్టుకొని వెళ్ళటోయే ములదు నవ్వుతూ “వెళాను అక్కా ! రేపు కొలచెము పెళదలాడే వస్తానూ” ఆం చుల్లగా బయిటికి వెళ్ళిపోయిలడి.

విపినుని భార్య వెళ్ళిపోయిన తర్వాత హరిఆడ్ష్మి చాల సేపటివరకు అటవై పే చూస్తూ వులడిపోయిలది- ఇప్పుడు జ్వరల లేదుగాని వ్యధ మ్మాతల అలాగే వులడిపోయిలడి. అమునా కొంచెం సేపు ఆమె ఆంతా మర్చి పోయిలది ఇంతవరకు ఈ ఊళ్ళోకి యెలతోమళది కోడళ్ళు వచ్చారు కాని వారెవరినీ ఈ పేదకోడలితో సరిపోల్బడానికి వీలులేదు. వారు తమలతట తామే వచ్చేవారు, చెప్పకులడానే గంటలకొద్దీ కూర్చునేవారు. ఇలకా కూర్చో మః అలటే వేరే చెప్పాలా వారిలో ఎలత [పగల్భత ; ఎలత వాచాలత్యం, వినోదానికి ఎతిత చక్కని [పయత్నళల |

భారలతో కృళతగిపోతూన్న ఆమె మనసు మధ్య మధ్య విటోవోనికి పూనకునేది. అకస్మాతుగా వచ్చి ఆమె రోగి ళయ్యవద్ద కొద్దినిమిషాలు పరిచయం శేసిపోయిన ఈమె ఎవరు ? ఆమె కన్నవారింటి సంగతులు అడగటానికి ఆవకాశల లేకపోయిలడి. తనలాగి అమె కఠఅకత్తా పిల్ల ఎప్ప టికి కారని లక్ష్మి అడక్కు.లడానే (గపాలచిలది. పల్లెటూరి. పడుచు అయి నప్పటికీ విపినుని భార్య చదువుకున్నది ఆదే ఆమె ఘనత.

తోడికోడలు కఠరలతో “రామాయణల, మవాఖభారతాలు" చదివిలచు కోవటం కన్న ఇంకా కావలసీలదేమనుకులది అమ్మీ. విపినునిలాంటి నిరు

8 హరిఠఆ క్షీ పేద జేతిలో తన కూతుర్ని పెట్టిన తలడి ఇంటిదగ్గర మాష్టర్ని సె స్కూల్లో చదివించి ఏమీ పాసుచేయిలట కన్యాదానం జేసివులడడు ఉజ్వల శ్యామవర్ణల. అది ఎరుపు అనటానికి వీలులేదు. సరే రూపలసలి! ఆలా వుంచు. విద్యా, వయసు, స్థితి ఏ విషయళలలోనూకూడా. పెపినుని భార్య తనముందు నిలువలేదుం

కాని ఒక్కిపెషయంలో మ్మాతల అక్ష తనను ఆమెకలటె తక్కు వగా భాపిలచింది. ఆమె కలఠస్వరల | సంగీతలలాగి వుంటుంది, ఆ మాటఠఅ తీరుచూసే అమృత మొఠకిస్తున్నట్టు వులటాయి. ఎటువంటి సహ సరళ సంభాషణ ః కాని అన్నిటికన్న అమెను బలధించివెసింది ఆవ దూకత్వల. ఆమె పేదిలటికోడలని నోటితో చెప్పకపోయినా అదే ఆమె! స్వాభావిక మన్నట్లుగా, ఆది లేకుండా ఆమెకు శోభిలచదనిపిస్తుంది. పేద గాని యాచకురాలు కాదు. ఒక పెద్దిటికోడలు జబ్బుగా వుంటే చో నికి వచ్చిండి. ఇళతకుతప్ప ఇంకే ఉద్దేశ మూ ఆమెలో లేశమ్మా తలకూ! లేదు. సాయల[తము పతి చూట్టానికి వచ్చినప్పుడు హరిలవ్ష్మి ఇంకేదే! మాట్లాడిన త్వ్వాత “ఇవ్వాళ వారింటి కోడలు వచ్చింది” అన్నది.

“ఎవరు * విపినుని భార్య అన్నాడు శివచరణుడు,

"ఆవును. నా అదృష్టం. స్వయలగా ఇవ్వాళకు నన్ను చూట్టాన వచ్చిలది. కాని పడినిమిషాఅకన్న ఎక్కువ కూర్చోలేదు. పనుందని వె పోయిలడి.”

తజ్రవ్పును, వారింటివద్ద నౌకరు--చాకర్గెవరులటారు ? వఆటదగ్గరనుః బట్టలుతకడంవరకు పనులన్నీ ఆమె ఒక్కతే చేసుకోవాలి. నీలాగి వి? తిగా ఎవ్వరు కూర్చులటారు ? ఓక్క గ్లాసెడు మంచినీళ్ళుకూడా సీ చేల ముళచుకుతాగే అవసరము వుఠలడదు నీకు" అన్నాడు శివచరణుడు.

తన్నుగురించి అలాంటి మంతవ్యం హరిఆడ్ష్మికి చాలచెై

హరిల చే | తోచింది. కాని ఈ మాటన్నది తన గొప్పతనము చూ పెట్టటానికేగాని అవ మానపర్చటానికి కాదని తెలుసుకొని ఆమె కోపగిలచుకోలేదు. “చిన్న తోడీ కోడలు చాల గర్విపోతని విన్నాను. తనయిల్లు వదలి పెట్టి ఎక్కడికీ వెళ్ళనే వెళ్గదట 1” అన్నది.

• ఎలా వెళుతులడి ! చేతులకు రెండు మట్టిగాజులుతప్ప ఇల కేమైనా ఉంటేగా- సిగ్గులేకుండా వైటకొచ్చి తలెత్తి తిరగటానికి +” అన్నాడు శివ చరణుడుం

హరిఅక్ష్మీ కొలచెలనవ్వి "దానికి సిగ్గదేనికి 1 లోకులు ఆమె వంటి మీడ ఐలగారపు తొడుగులు చూట్టానికి వ్యాకుల పడుతున్నారా ఏమిటి ** అన్నది.

“బలిగారపు తొడుగులా ? నేను నీకు యిచ్చినన్ని ఏ గాడిదకొడు కైనా కిళ్ళతో చూళాడా పెళ్ళానికి ఇవా్వాళవరకు రెలడుగొజ9 తప్ప ఇంకేం చేయిలచి పెట్టలేకపోయాడు. డబ్బుుపభావళల మవోీ గొప్ప (పభా వము, చెప్పుతిసుకు కొడతాను...” అన్నాడు శివచరణుడు.

హరిఆక్ష్మి సిసపడి “ఛీ ఛీ; అలాళటిమాట లంటారెలదుకు 1” అన్నది

“బేద్ము లేదు నావద్ద చొటుమాటలేమీ లేవు. అనేదేమిటో బహి ఈగఠగానే అంటాను" అన్నాడు శివచరణుడు.

హశరిఅక్ష్మి మెదఆకులడా కళ్ళుమూసుకు పడుకులదిం మాట్లాట్టాసికీ మాతల ఏముంది ? బఅహీనఅను కఠినలగా, కర్క-ళలిగా చూట్లాడటమే బహిరనలగలగా మాట్టాడటమలటారు వీరు. శివచిరణుడు కాంతించి వూరు కోలేకపోయాడు. “పెండ్లికి ఐదువలదఅ రూపాయలు అప్పుతీసుకున్నాడు. ఇప్పుడు దానికి అనలు ఫాయిదాలు కఠ6సి ఏడువతదఆ రూపాయసైది-

ణు

10 వోరిఅవ్మి ఏమైనా జ్లాపకములదా ? లేనివాడు ఒకమూఆ పడివున్నాడు. పరివులట నేను తలుచుకులటే చెవిపట్టుకుని బయటికి ఈడ్చుకురాగఅను. డాస్సీగ్లా కలటే కనాకిష్టం-నా భార్యములదు గర్వం [పదర్శించ వచ్చిలదా.... ౪ సాగాడుం హరిఆడ్మి వత్తిగిలి పడుకొని న్నిదపోయిళది. జ్వరల, దానిమీ విరక్రి, లజ్జ మూఆంగా శరీరమంతటా కఠలిపనఠి (పారలభ మైలడి. మర్నాడు రెలడుణాముఆకు ఇంట్లో మృదుస్వరత విని హరిలక్ష కన్నెతి చూచేటప్పటికీ విపినుని భార్య మెదఅకులడా బైటికి వెళుతూవుంి ఆమెను పిలిచి “వెళతున్నావా *” అన్నడి. చిన్నకోడలు సిస్రపడుతూ తిరిగివచ్చి “న్నిదపోతున్నా రన కున్నాను, ఇవాళ వంట్లో ఎలావులిదీ ” అన్నది. “ఇవాళ చాతి కులాసాగా వుంది, ఎక గడు మీ అబ్బాయిని తీసుక రాలేదే !” అన్నడి హరిఅక్ష్మి, “ఇవాళ వేళగానివేళ న్మిదపోయాడు అక్కా. ౯ అన్నది చిన్మ కోడలు, “వేశగానివేళ నిదపోయాడంటే 1 “"మళలచిదికాదని వాణ్ని నేను పగటిపూట న్నిదపోనివ్వశు * “అలం చెయ్యడూ శం “ఎందుకు చెయ్యడు ? పగిటిపూటన్నిదపోయేకన్న ఆదే మంచిది" అన్నడి చిన్ని తోడికోడలు, “నువ్వుకూడా నిదపోవా 1” చిన్నకోడలు నవ్వుతూ “లేద్రు అన్నడి, స్త్ర స్వభావాన్ననుసరిలచి ఈసారి బవాకా ఆమె తిన కిన్ససుఖొ అన్నీ చెప్పుకుంటుందనుకుంది హరిలక్ష్మి. కాని ఆమె అఆలాలటిమాటలేమీ తీసుకురాలేదు. ఆ తర్వాత సంభావణ పారలభమైలడి. మాటల సం: రృంలో హరింష్మ తన కన్నవారిలటి సంగతులూ, అక్క-చెల్లెళ్ళ వివ

హరిఅవ్మీ 1 యాలూ, మాన్షరుగారి కబుర్లు స్కూలు వివూలు చివరికి తను మెటిక్‌ ప్యాసయిన సంగతికూడా చెప్పిలది. కొలచెల సేపటికి ఆమెకు తెలివివచ్చిన తర్వాత + తోడికోడలు (శోతిగా ఎలత మళచిదైనా వక్తగా ఏమీకాదని స్పష్టలగా ఆమె _గిహిఆచిలది. తన సలగతులు ఆమె ఒక్కిటీకూడా చెప్ప లేదు. మొదట అక్ష్మికి సిగ్గేసింది కబుర్లు చెప్పతగిండి ఆమెవద్ద ఏముంది. అనుకున్నది. మళ్ళా నిన్న ఆమెమనసు చిన్న తోడికోడలియందు. ఎలత అస తృప్లిగా వుఠటో, ఇవాళ ఆంత తృప్తిగా వున్నట్టు తోచింది

గోడనున్న కిమృత్తు గడియారం చ్చిత విచ్చిళతాలైన మోతఆతో మూడు కొట్టింది. చిన్న తోడికోడలు లేచినుంచుని “ఇంక వెళళాను అక్కా. $ అన్నది.

అక్షి కుతూహలంతో “నీకు మూడు గలటఅవర'కేనా ఏమిటి తీరిక దొరికేది ! మరిది గడియారల చూసుకొని టైంకి మరీ ఇంటికి వస్తాడా అన్నది

త వార ఇవాళ ఇంటివద్దే వున్నారు అక్కా అన్నది చిన్న తోడి కోడలు. -... “ఆయితే ఇవ్వాళ తొందర దేనిక్తి? ఇలకొంబెం సేపు కూర్చో రాదు?

చిన్న తోడికోడలు కూర్చోనూ లేకపోయింది, వెళ్ళటానికి ముందుకు ఆడుగు వెయ్యాలేకపోయిలది. మీరెలంతో విద్య నభ్యసిబారు ఎంతో చది వారు, నేను పల్గిటూరిదానిని ఆక్కా !* అన్నది మెల్లగా.

“మీ కన్నవారిడి పల్లెటూరా ఏమిటి ? *

“అవును అక్కా. 1 వట్టిపల్లెటూరు. తెలియక నిన్న ఏమి చెబుతూ ఏం చెప్పానో. ఆగొరవపర్చటానికి కాదు. మీరు నన్ను ఏల వట్టు వేయమన్నా సరే

క్ర హరిఆమ్మే

హరిఅక్షి స్పలభిలచిపోయిలిడి,

"ఆలా ఆంటావేమి చెల్లీ! నువ్వు ఆలాలటి మాటలు ఏమీ చెప లేదు” అన్నది.

చిన్నకోడలు దీనికి సమాధానలగా ఇళకేల అనలేదు *౯ వెళతాను” అని మళ్ళా 'సెలవతీసుకొని మెళ్లిగా మై లుదేరబోయేప్పళి ఆకస్మాతుగా అమె కళఠస్వరల మరోవిధలగా వినిపిలచింది.

రాతికి శివచరణుడు ఇంటికి వచ్చినపుడు హరిఅక్ష్మి మెగరలకుత పడుళొనివులది, శరీరిలి స్వస్థతగా, మనసు (వళాలకంగా, (పసన్నజి వులడి.

“వంట్లో ఎలాగులది అక్ష్మీః” అడిగాడు శివచరణుడు.

అమ్మే లేదీ కూర్చుని “"వాగానేవులడి” అన్నది. ॥

“పొద్దుటి సళగతి విన్నావా ** చిన్నవాణ్ని పిలిచి ఆందరిములదూ దులిపివదలి పెట్టాను.-జీవితపర్యలతల మరచిపోకుండా... నేను బేల్‌పూ శివచరిణ చౌదరిననుకో ఆ([” అన్నాడు శివచరణుడు

హరిఅక్ష్మి భయపడిలది. “ఎవర్నీ 1?” అన్నది.

“*విపీనణ్నిపిలిచి, నీ పెళ్ళాల నా భార్యదగ్గరకు వచ్చి మః గర్వం చూకిస్తూ అవిణ్ని అవమా నపరుస్తులదట! ఇంత ఛైర్యమా చొని హద్దువిడిచింది, చిల్ణరములడ ః దానిబ్బుర గొరిగింది తంకు సున్నళపూ గారిదనెక్కి చి ఊరుబై ఓకు పలపిస్తాః తెలుసా *” అన్నాడు శివచరణుడ

హరిలక్ష్మి రోగిమొహల ఒక్కసారి తెల్లిఐడిపోయిఐది.. “నువ్వనే

_ ఏమిటి [ అన్నది.

శివచగణుడు రొమ్మువిరుచుశొని సగర్వంగా “శ్లో జిద్ధయిని మేజ స్ట్ర్రేటయినా, ఇనస్పెక్టరయినా, పోలీసయినా ఈళడేననుకో. ఈత! చం పేకాష్టమూ, ,బకికింజే కరా రెండూ నా గుప్పెట్లో వున్నాం

హరిఅక్ష్మి శ3 నువ్వు కోరుకుల టీ రేపీపాటికి విపినుడి పెళ్ళాంకు రప్పించి నీ పాదాలు వత్సించకపోతే నేను లాట్‌ చౌదరికి పుట్టలేదనుకో 1 నేను...” అన్నాడు. ఈ విధలగా విపినుని భార్య అ౭దరి ఎదటా డజేసినళవమానాన్ని వర్షిస్తూ, వ్యాఖ్యానిస్తూ లాట్‌ చౌదరిగారి వ్యుతుడు మాట్లాడి భాషలో ఆవ శబ్లాలకేమీ కొదువలేదు. ఆతనిముళదు నిస్తబ్ద నిర్నిమేష దృష్టితో చూస్తూ హరిఅక్ష్మి మనసులో “బద్దలైపో భూమాతా ః"అనుకొనసాగిలడి 2 రెండోపెళ్స్ల పడుచు భార్య శరీర రక్షణకోసం శివచరణుడు ఒక్క- తన దేహాన్ని మినవో సర్వస్వల ఇవ్వగలడు. హరిలక్ష్మి కరీరం బేళ్‌పూర్‌లో బాగుపడలేదు. గాలిమార్చాఆని డాక్షర్డు సలవో చెప్పిపోయారు, శివచఠణుడు కన పదిహేనణాలన్నర హోదా పాకారల పెద్ద అట్టవోసలతో గాలిమార్చుకు వెళ్ళటానికి ఏర్పాట్లుచేస్తున్నాడు. (పయాణ సువూహూ ర్హత రోజున ఊరంతా పరుగులెత్తుకువచ్చారు.. కాని విపినుడు, అతని భార్య మ్మాతళల రాలేదు బయట శివచరణుడు అనరాని మాటలన్నీ అంటున్నాడు. లోపం పెత్తల్లి టగరూపల ఢరించొంది. బైట మాటలోమాట కలిపే5ారి శేమీ తక్కువలేదు ఆలాగే లోపఆకూడా 'పెత్తిల్లి జృగరూపానికి టోహద మిళ్ళే న్రీలుకూడా చాలామళది పోగయ్యారు. ఒక్క హరిలక్షిమ్మాతల ఏమీ మాట్లాడలేదు. చిన్న తోటికోడలియలదు ఆమెకున్న మోభ్తా అభిమానత ఎవరికలటేనూ తక్కువకాదు. నా పతి యెంత అన్యాయ చేసినా నేను స్వయలగా ఏమీ అనలేదుగా 1-అని మవసులో అనుకోసాగింథ్‌ కాని ఇవ్వాళ ఇంట్లోమాబై టా వాగే స్ర్రీలమాటక్లో మాటి కలపటానికి అమెకు హేయలగా తోచింది వెళ్ళేటప్పుడు మేనా తలుపుతీసి: లక్మి వుత్సుకత

న! హరిఠఆ క్షీ దృష్టితో విపిన.ని పడిపోయిన ఇంటికేసి చూసీలది. కాస్‌ ఎవరిభాయకూడా కనిపించలేదు.

కాశీలో ఇల్గుకుదిర్చాడు. అక్కడి శీతోష్పస్థితుల గుణంవల్ల లక్ష్మి మళ్ళా కోలుకోటానికి యెక్కువ కొలలి పట్టలేదు. నాలుగు నెలల తర్వాక ఆమె ఇలటికివచ్చినప్పుడు ఆమె వలటి భాయచూచి స్రీలు చాటుమాటుగా ఈర్ష్యపడకులడా వుండలేక పోయారు.

'హేమలతబుతువు వస్తూన్నది. రెండు జామలఅకు, చిన్నకోడలు కూచుని పతికివున్న మేజోళ్ళు ఆల్లుతూవులది. చెంతనే కూర్చుని కొడుకు ఆడుకులటున్నాడు. వాడుచూచి “ పెద్దమ్మ” బని బిగ్గరగా అరిచాడు.

తల్లి చేతిలోపవి ఎక్కడిదక్కడ వదలిపెట్టి చప్పున లేచి నమస్కరిలచి కూర్చోటానికి పీటవేసిలడి. తర్వాత వికసిత నదనంతో “ఆరోగ్యం బాగుపడిలదా అక్కా. ?” అన్నది.

“ఆం బాగుపడింది.. బాగుపడకపోతే తిరిగిరాగలిగేదాన్నేకాదు ఆయినా వెళ్ళేటప్పుడు నువ్వు కాస్త తిరిగికూడా చూడలేకపోయావు వెళ్ళేప్పుడు మేనాలోలచి మీ ఇంటి కిటికికేసి చూస్తూపోయాను. మొహః కూడాచూపి*చలేదు. అక్క రోగలతో వెళుతులటే నీ మనసు కాస్తకూడా కరగలేదా చెల్లీ 1 నువ్వు ఆలతరాయిన్హై పోయావేల!” అన్నడి అమ్మి.

చిన్న తోటికోడలు కళ్ళల్లో జలజలా సీష్ళ నిండుకొచ్చాయి. కొని నోటివెళట ఒక్కమాటకూడా రాలేదు.

"నాలో యెన్ని బోషాలున్నా నా మనసు నీయందు కఠినఃగా మాఈల లేదు అలాంటి సమయ+లో నేను నిన్ను చూడకులడా వుండలేను” అన్నది అమ్మిం

చిన్నతోటికోడలు ఈ ఆరోపణకుకూడా ఏమీ సమాధాన మిన్వ కుండా మెదలకుతిణా నులచున్నది.

హరిఆమ్మి కేర్‌

అక్షి అంతకుమ అదెప్పుడూ ఇక్కడికి రాలేదు ఇవాళే మొట్ట మొడటగా ఆమె ఇంట్లో ఆడుగు పెట్టింది అక్ష్మి అటూ ఇటూ తిరుగతూ గిదులక్న చూడసాగిలది. పడేళ్ళనాడు పడిపోయిన పాతయిల్లు. దానిలో మూడు గదులుమా తల ఏటో ఉండటానికి తగినవిగావున్నాయి. దర్శిదళొ వాసం--సామాను లేనిడానిలో లెక్కే. గోడఆ సున్నఠి వూడిపోతూ వులది మరమ్మతు చేయించే శకిలేదు.. అయినా అవసరష్రైన మురికి యెక్కడా చూట్టానికి కూడా కనపడటంలేదు. చిన్న చిన్న పరుపులున్నాయి. చాలా శుభంగా రెండుమూడు దేవదేవతల పటాలూ, చిన్నకోడలు చేతి కళా నిపుణతకు కొన్ని నమూనాలూ గోడకు (వేలాడగట్టి వున్నాయి. ఎక్కువగా వున్నవి పూలుతోకుట్టిన చ్వితాలే. ఆవి [కొత్తగా నేర్చు కుస్నృప్పుడు కుట్టిన వ్యరముక్కు చిలుక, పంచరలగులపిల్లీకాదు. విలువైన (ఫేమఅతో అమర్చబడిన "వెల్‌కమ్‌ స్వాగతం, తప్పులతో రాసిన గీతాళ్లోకాలుకూడాకాదు. అక్షి ఆళ్చర్యలతో “ఇడి ఎవరిబొమ్మ చెల్లీ పరిచయమున్న మొహంలా కనబడుతూ వులడి" అని అడిగిలడి,

చిన్నకోడలు సిగ్గుపడుతూ “*రిఆక్‌ మవోరాజు బొమ్మచూచి కుట్ట టాసికి (పయత్నిలబాను. కాని ఏమీ కుదరలేదు అక్కా:” అలటూ వేలితో ఎదురుగా గోడమీద వేలాడుతూ వున్న భారత శిరోభూషణ..తిలక్‌ మహా?యుణ బొమ్మ చూపించిండి,

ఆక్ష్మి చాలా సేపటివరకు దానివలక చూసి, మళ్ళా మెళ్లిగా “గృ ర్లిణచలేక పోయాను. ఆడి నా తప్పే చెల్లీ! నీదికాదు. నాకుకూడా నేర్పు తావా? ఈ విద్య నేర్చావంటే నిన్ను గురువుగా ఒప్పకోవటానికి నాకేం అధ్యలతరిముండదు” అన్నడి.

చిన్న తోడికోడలు నవ్వింది. ఆ రోజున నాలుగు ఐదు గళటలున్న తర్వాత అమ్మి ఇంటికి వేళ్ళటోయేముందు ఆమె శరేపటినులచి కుటుపని నేర్చు కోవటానికి రావటం నిశ్చయమైంది, న

16 హరిఠఆ క్షే

రాసాగిలదికూడా. కాని షది పదిహేను రోజులోనే ఈవిద్య నే కోవటల కఠనమేకాదు; నేర్చుకోవటానికి చాలాకాలలి పడుతులదని _గహిః చిలది. ఒకిరోజున అవి “నువ్వు నాకు శద్ధతో నేృ్పృటలలేదు చెల్టీ ॥ అన్నది.

"నేర్చుకోటానికి బాలాకాలల పడుతుంది అక్కా! దీనికన్నా మిశ్ర ఇంకేదైనా నేద్పకుంటే బాగలటుంది” అన్నది చిన్న తోడికోడలు.

అమ్మీకి లోలోపల చాలా కోపం వచ్చింది. కాని దాన్ని కప్పిపెద్ట కొని “నీకు నేర్చుకోవటానికి ఎలతకాఆళపట్టిలది చెల్లీ 1” అని ఆడిగిలది.

*నా కెెరూ నేర్పలేదు అక్కా. ! నా అంతట నేనే కొంచెం..." జవాబు చెప్పింది చిన్నకోడలు.

“అలదుళనేనా నువ్వుకూడా ఇతరులదగ్గర నేర్చుకుంటే. కాలాన్ని ఆంచనా వేసేడాావి” అన్నది ఆవ్మి.

నోటితో ఆమె ఏమన్నా మేధస్సులోనూ, తీక్షణ బుద్ధిలోనూ ఈ చిన్న తోడికోడలిములదు తను నిలవలేనని లోలోన (గహిలచిలడి. ఇవ్వా ఆమె పాఠం సాగలేదు వెళకాకముళలదే సూదీ..దారల పటుకుని ఇంటికి నె? పోయిలది మర్నాడు రాలేదు. ఇదే మొట్టమొదటి నాగా."

మూడు నాలుగు రోజులున్న తర్వాత ఒకరోజున హరింత్మీ 4 సూదీ-దారం పెద్ద తీసుకొని చిన్న తోడికోడలి ఇంటికి వచ్చింది. తో కోడలి తనకొడుక్కి రామాయణలలో బొమ్మలు చూపిస్తూ కథ చెబుతు వుల, అక్మీని చూడగానే ఆమె లేచి పీటవెసిసది. *ఈ రెండుమూడ రోజుఅనులపే రావట లేదు-వలట్లో బాగాలేదా ఆఅవ్కా ![” అన్న ఉద్విగ్న కఠలఠలతో.

అవ్మీ గలలీరంగా “లేదు చెళ్లీ, ఈ రండ.మూడ. రోజులనం వూ!॥ినే రాలేతు” అన్నది.

హరిఅవ్నీ క!

చిన్నకోడలు ఆశ్చర్యల కనపర్భుతూ “*రెండు మూడు రోజులే ఎన్నాళ్ళో అయినట్టుఃది. కాని ఇవ్వాళ లెలడుగంటలు ఎక్కువవులచి నాగాల బదులు తీర్చుకులతటాను” అన్నడి.

“నా వల్లో బాగుళడలేదే అనుకో, నువ్వు ఓక్కసారి అంతు కనుక్కో గూడదూ?” అన్నది అమ్మి

చిన్నకోడలు సిగ్గుపడుతూ “తీసుకోవఆసిలదే. కాని ఇలట్లో బలడెడు పనులు-నేను వళటరిదాన్ని. ఎవర్ని పంపిలచను చెప్పలడి? ఆః పొరపాటు జరిగిందని వప్పుకులటాను అక్కా అన్నదిం

అవ్మీ లోలోపల చాలసలతోనిలచిందీ. గత నాలుగరోజులు ఆమె ఆత్మాభిమానల మూలలగానే రాలేదు. ఇంకా వెళదాల, వెళదాం అంటూనే ఆమె రోజులు గడీపింది! ఈ చిన్న తోడికోడలు మినవిీ ఇంట్లోనే కాదు, ఊరలతట్లోనూ ఆమెకు మనసిచ్చి మాట్లాడి కథిసిపోయేవారె.రూ ₹రు.

క్మురవాడు తన చి _లమొచ్చినట్టు బొమ్మలు చూస్తూన్నాడు. హరి అక్షి వాణ్ని పిలిచి నిథిల్‌।! ఇటు నా డగ్గరకు రా నాయనా అన్నడి

అతను దగ్గరకు వచ్చినమీడఓ అక్ష్మి కన పెద్రైతీసి ఒక స్నా బంగారు గొలుసు మెళ్ళోవేసీ “వెళ్ళు, వెళ్ళి ఆడుకో?” అన్న.

శిల్లి మొహల గలఖీరమెలది. *మీ గొలుసు వాడికిసారెందున అన్నడి 7 న న్‌

లవి వికసిత వదనంతో “లేదే!” అన్నది,

“మీరి స్తే వాడెందుకు తీసుకుంటాడు?” అన్నది చిన్నకోడలు,

లషీ సిగ్థువడీలది. “పె తల్లి ఒక గొలసు కూడా యివ్వలేదా ఏమిటి!” అన్నడి,

“ఆది నాప తెలియదు అక్కా! కాని తల్గినైవుండి నేవ తీచుశోనియ్య

వ]

18 వహారిఅవ్మి

నని మాతం తెలుసు. నిఖిల్‌, ఆది తీసి మీ పెద్దమ్మకు యివ్వు మేష 'పేదవాళ్ళుమక ని బకారులముకాదు అక్కా! ఆకస్మాత్తుగా అమూళ్య పై వస్తు వేదైనా దాంకితే. రెండుచేతులుజుపి వెంపరలాడుతూ. పరుగరెళ్త డానికి?” అన్నది చిన్న తోడికోడలు

లష్ష్మీ స్థంభించిపోయి,, కూర్చున్నది-కూర్చున్న క్లే వులడిపోయిలి -

ఇవ్వాళకూడా ఆమె మనసు "బద్దలైపో భూమాతా" అనసాగింది.

వెళుతూ అమె “కాని ఈ సంగతి మీ బావగారికి చెనినికూడా మ తుండి చెల్లీ! "అన్నదిం

“పర్రిసలిగతు అనేకము నా చెవిని పడుతులటాయి. నా ఒక్క మాఠీ వారి చెవినిపడితే చెవి ఆపవితమై పోదుగాః” అన్నది చిన్నకోడలు.

ఎనులచిడి. కొన్నాళ్ళు చూస్తే కనబడుతుంది” అన్నది లక్ష్మి-

మళ్ళీ కొలచెల ఆగి, “బహిరలగలగా అవమానిలచ నవసరళలేదు చెల్లీ! శిక్ష పిధిలచటల నాకూ తిలుసు” అన్నది.

“బడి మేరు కోపంతో అంటున్నమాట. లేకపోతే నేను మిమ్మల్నీ అవమానపర్చలేదు, నా పతికి అవమానలి కఆగకు*డా మాతలి కొసాడు కున్నాను -- అని తెలుసుకునే దానిన అన్నది చిన్నకోడలు.

“భది నేర్చుకున్నాను. కాని నీలాంటి పల్లెటూరిభామలతో పోట్టాడే విద్యమ్మాతిం నేర్చుకోలేదు” అన్నడి అడి.

చిన్నకోడలు ఈ 3టూ క్తికి సమాధాన మివ్వలేదుః మెన.కులడొ వూరుకుంది.

అక్షి వెళ్ళబోతూ, “ఈ. గొలుసు కిమ్మత్తు ఎంతవున్నా నేను బిడ్డకు పేమతో ఇచ్చాను. సీ పతి కష్టాలు తొలగిలచాంనే దృవ్షితోకొదు.

పెద్దవారు బీదవాళ్ళని అవమానసిస్తారని మా(తమే తెలుసుకున్నాపుగాన్‌,

హరిఅవష్మీ కం

వారు ( శేమించటలి కూడా (పేమిసారని తెలుసుకోలేదు. తెలుసుకోవటఠి అవసరము. మళ్ళా వెళ్ళి కాళ్ళూ చేతులూ పట్టుకు తిరక్కు” అన్నది * దనికి సమాధానంగా చిన్నకోడలు కొలచెల నవ్వి, “లేదు అక్కా "

ఆ భయం మీ కవసరల లేదొ అన్నది. త్ర

వరదకోళకు వట్టికట్టలు తెగటము _పారంభమౌతాయి. అప్పుడు

దాని అతిసామాన్యమైన [పారఠరలభమ చూసి ఈ సన్నని నీటిధార ఇలత తక్కు_వకాలలలో ఆ గండిని ఇంత పెద్దగానూ, ఇలత భయలకరమ గానూ శేస్తుందని వూహిలచను కూడ” వూహించలేమి. సరిగా ఇదే సంగతి హం:9క్ష్మి విషయంలోకూడా జరిగింది. భర్తదగ్గర విపినునిమీద అశని భార్యమీద జేసిన ఆరోపణలకు పరిణానూన్ని వూహించుకుని అమె స్వయంగా భయపడింది. అబద్దమ డే స్వభావల ఆమెకు లేదు. ఆడదలచినా ఆమె శితామర్యాదలు వాటికి విఘ్నల కలిగిస్తాయి. అవిరమ శోతలాగ ఆమె చోటినులడి వచ్చిన మాటలో చాఆనంకు యదార్థముకాదని ఆమెగూడా స్వయఃగా తెలుసుకోలేకపోయిలది. కాని ఎటి వేగాన్నాపటము తనకు స్వాధీనత తప్పినవిషయము అనికూడా _ గహించకులడా వుండలేదు ఒ. విషయములో మాతల ఆమెకు సరిగా పంచయము లేదు. ఇది ఆమెభర్ల స్వభావం. ఎంత కరినమైంటో ఆంత [పతీకారపూ:తమెందికూడాను. ఎవరిని ఎంతవరికు కష్ట పెట్టాలో, ఈ సంగతి ఆజినికి తెలియనే తెలియదు ఇవ్వాళ శివచరణుడు చ్చరుబు శుమనలేదు. అంతావిని “సరే, అయిదారు నెలలుండి చూడు; రెండో ఏడుకూడా దాటనవసరములేదు, ఇవి స£గా

గుర్తుంచుకో” ఆని మ్మాతం అన్నాడు,

అవిమానాగ్నితో హరిఅవ్మి హృదయము దసాంచుకు పోతూవుంది,

వ్‌0 హరిలన్ని విపినుని భార్యకు బాగా కా సిజరగాఅని వాస్తవళగా అమె కోరుకూజీ శివచరణుడు బయటీకి వెళ్ళిపోయిన తర్వాత అతనన్న ఈ మామా మాటలు మనసులో వళ్ళా అనుకులటేగాని ళాంతికలగిలేదు. ఎక్కక ఏటో మవోవిపత్తువచ్చి పకినట్టనిపిలచిలడి ఆమెకు. ళ్‌ కొన్నాళ్ళతర్వాత ఏటో మాటల స౪దర్భములో హరిలవ్మీ టే నవ్వుతో “వారిని ఏమైనా జేశారా ! చేయిలచారా *” ఆన్నది ళ ర్తతో. *ఏపరిని *” శిపచరణుడు నిస్ఫృహతో “*వలచేస్తాను ! ఏల చేయగలను 1 నే సామాన్య మనిషి..” అన్నాడు. హరిలక్ష్మి ఉద్విగ్నురాలై న. | అన్నడి. అసె చెల్లెలు అంటూవుందిగా రాజ్యం బావగా!ది కాదు = (బీటీ (పళుత్వానిదని ?” అన్నాడు శివచరణుడు. “అలా అందా ఏమిటి? అయితే సరేం..” అన్నడి హరిఆవ్ని. “*జ్యర్పృతే సరే ఏమిటి” ఖార్గ కొంచెము సంళయపడుతూ “చిన్న తోటికోడలు ఎప్పడూ ఆలాంటి మాటలు ఆగడే?! చాలమలది లేనిపోని మాటలు కల్పించికూడా చెబుళూవులటారు” అన్నది ఇదిగలో ఆశ్చర్యపడవఅసిలదేమీలేదు. ఈ మాట నేను చెవులారా విన్నాను” అన్నాడు శివచరణుడు, హరిలక్ష్మికి ఈ మాటయలధదు నమ్మకము కలుగలేదు? కానీ అప్పుడు భర్తని పళతోషపెట్టటానికి కోపము కనబర్భుతూ “ఏముంది? ఇంత

హరిఅష్మి £1 గర్వమా ॥ నన్ను అన్నదేటో అన్నది; బాన నవ్వుతాడు; సి గౌరవము కాస్త కాపాడకూడదూ +?” అన్నది

• అప్పి ద్రూ కుటులబాంలో ఆరా అలాగే వులటారు. కొని ఆమె చదువుకున్న విచ్వాంసురాలుగా 1 అందుకనే నన్నవమానపరచి ఎవరూ (కికి బయటపగలేరు బయట కొంటె పనివుంది, చెళలాను"”" అని శివ చరణుడు వియటికి మో్ళ్ళిపోయాడు= హకిఅష్మ మాట చెప్పాలనుకున్న విధంగా చెప్పలేకపోయింటి. ఇలా పైగా వ్యతి రేకమైలది. భర్త వెళ్ళిపోయిన తిర్వాతకూడా ఆమె ఈ సంగతి తంచుకోసాగింది. బయట కకేరీకి వెళ్ళి శవచరణుడు విపినుని పిలిపించి “*అయిదారేళ్ళ నులచి నీతో చెబునున్నాను విపిన్‌ ! మీ పశువులను తొలగించమని రాతి పూట న్మిదపోవటానికి నాకు చాల ఇబ్బలదిగావులదనీ, అయికే నువ్వు నా మాటెనకుండా వుండటానికే నిశ్చయిలచుకున్నావా 1" అన్నాడు. విపినుడు ఆశ్చర్యచకితుడై “నేనొకసారికూడా వినలేదే అన్నయా!" అన్నాడు, శివచరణుడు చాల చులకనగా “నా నోటితో కనీసము నీకు పడిసార్డు చెప్పాను. నీకు జ్ఞాపకము లేకపోతే ఏమీ కష్టములేదు. ఇలత పెద్ద జమీలదారీని పాలిలజేవానిమాట మరిచిపోతే కుదరదు. సరే ఏమైనాగానీ, ఇరరుంచోటులో ఇంతకాంిముపాటు పశువులను. కట్టివెయ్యవచ్చునో, లేటో కొంచెము బ్యుర వుపయోగించాలి. రేపే ఆక్కెడనలచి తొలగించు, నాకు తీరికలేదు. నీకిదే చివరిసారి చెబుతున్నామ” అన్నాడు. విపినుని నోటివెంట అసలే మాటరాచు; బానిమీదట అత్యలతాళ్చర్యకర మైన ఈ (ప్రస్తాపనకు అతను ఒక్కసారి స్థతిభిలంచిపోయాడు. తనతలడి కాలమునులచీ ఆ స్థలల తనదే ననుకుటున్నాడు ? ఆది ఇరరులదన్న అబద్ధాన్ని ఆతను వ్యతిరేకించలేక మెదలకుండా ఇంటికి వెళ్ళిపోయాడు,

లల వారిఅవ్ష్మి

ఆతనిభార్య ఈ సంగతులన్నీ విని “పభుత్వ న్యాయస్థాన వుఃదిగా 1?” అన్నడి.

విపిన డు మాట్లాడలేదు. ఆతనెంత మళలచివాడు కాకపోయినా (బిటిష (పభుత్వపు న్యాయాఆయ ద్వారాలు ఎలితవిశాలలగా తెరచివున్నా- ॥| పేదలు వెళ్ళతగ్గిదారి దానిలో కిలచిత్‌కూడా లేదని ఆచనికి బాగా తెలుసు. చివరికి జరగవలసిలదేటో అదేజరిగిలది. మర్నాడు 'పెదబాబుగా! మనుమలు వచ్చి ఆ పాత పశువుల సావిడి పడగొట్టి దానిస్టానే పెద్ద _పహరీ కట్టారు. విపినుడు స్రేషనుకువెళ్ళి రిపోర్టుచేళాడు.. కాని ఆక్బర్యమేమిటంపే శివచరణుని _పహరీగోడ తయారుకానంతవరకు అక్కడికి ఒక్క వ్‌ టోపీగూడా రాలేదు. విపినుని భార్య చేతిగాజులమ్మ దా వేయించింది గాజులుపోయినాయేగాని ఉఆరిగిందిమా తల శూన్యం, అతని మేలుకోరే విపినుని పెత్తల్లి ఈ ఆపదసమయములో చిపినుని భార్యను హరిఆక్ష్మి దగ్గరకు వెళ్ళమని సలవో యిచ్చింది. దీనిమీద ఆమె ఏల లాభం అక్రా। “సిలిహలిను లదు చేతులు జోడించుకు నుఃచులటే పోవలసిన _పాణాలు పోతాయి. ఇంకా ఆనుమానమెలదుకు ?” అన్నడి.

ఈ మాట హరిఆక్ష్మి చెవిని పడినప్పుడు మెదలకులడా వూరు కులది. ఏ సమాధానమివ్వటానికీ |పయత్నిలచలేదు.

కాశీలో గాలిమార్పుకు వెగ్గివచ్చిన తర్వాత ఒక్కరోజునకూడా ఆమెవలిట్లో బాగులడలేదు. ఈ ఘటన జరిగిన సఆివత్సరానికి ఆమెకు మళ్ళా జ్వరల రాసాగింది. కొలతకాఅమ వరకూ వూళ్ళోనే వై ద్యము జరి గిఆడి, కాని ఏమీ లాభము లేకపోయింది. అప్పుడు డాక్టరు సఆవోనుబట్టీ ఆమె నుళ్ళా పరదేశానికి వెళ్ళవంసి వచ్చింది.

అనేకపనుఆ వత్తి డివల్ణ ఈసారి శివచరణుడు వెళ్ళిటానికి పడలేదు. ఆతను వూళ్ళోనే వుండిపోయాడు. వెళ్ళేటప్పుడు అక్షి పతితో ఒక విష యము చెప్పటానికి లోలోన చాల మఢనపడిలడి. కాని ఆతని ముందు నోరెత్తి

హారిఆవ్మి లి

చెప్పలేకపోయిలది. హరిని మాటిమాటికీ _బఐతిమారటఠి అనవసరం, దీని అర్హల వారు తెలుసుకోలేరు-అనుకున్న డి

బారిఅష్మి రోగస్థ శరీరానికి బాగా స్వస్థతచిక్కేటప్పటికి ఈసారి కొంచెలి దీర్హాకాఆము పెట్టింది. షుమాశు ఓక సఠివత్సరమైన త్‌ వ్వాత్‌ ఆమె బేల్‌పూర్‌ తిరిగివిచ్చిండి. ఆమెకేవలము జమీలదారుకి పియమైన భార్యే కాదు-ఇ:ఐత పెద్ద కుటులవా-కి యజమానురాలు కూడాను. అందుచేల వీధిలో ్త్రీలంంళా గుంపులు గుంపులుగా ఆమెను చూడటాని* వచ్చారు. వరు ను పెద్ద రు ఆశ్వీరదించారు. చిన్నవారు నమస్కరించారు రానిదల్లా ఒకా విపినుని భార్యే. ఈ సంవత్సరంలో పల విపినుని ఇలటివా రెలా ఉన్నారో, ఎారిమీద నడుస్తున్న కేసులు దావాలు ఏమయినాయో వీనిలో ఏ సంగతీ ఎవరివల్లా తెలుసుకోటానికి అమె (ప్రయత్నించలేదు

పతి తనను చూట్టానికివచ్చినిప్పుడల్లా అన్నిటికన్న ముందు హరి అవ్మ మనసులో వారినిగురిలచి తెలుసుకోటానికి కతూహఆము కలిగేడి. కాని ఒక్కునాడు భర్తను ఒక్కమాటహడా ఆడగిలేకపోయిలది. అడగ టానికి ఆమకు భయమేసిలడి ఇలతకాఆలలో ఏటో ఏధమగా చక్కబడి వుటుంది. ఇప్పడు వీరకోపంలో అంత తీవతలేదు. మళ్ళీ ౩దిలించితే మొడిటిగాయము మళ్ళా రేగుతులదని ఇప్పుడా తుచ్చ విషయాలన్నీ జ్ఞాప కమే లేనట్టు మెదఆకుతడా వులడేడి. అటు శివచరణుడుకూగా ఏనాడూ విపి నుని సంగతి తీసుకొచ్చే వాడుకాదు. తన భార్య అవమానం సంగతి మర్చి పొలేదు. ఆమె సరోక్షణంలో దీనికి తగిన ఏర్పాట్ల ఆతను చేసి వులచాడన్న సంగతి హరిఆమ్మేకి చెప్పలేదు. ఆక్ష్మే యింటికి వచ్చి తన కళ్ళతో అంతా చూస్తుంది అప్పుడే ఆమె ఆనందానికి ఆంతువులడదని అతని మనసులో వున్నది.

వీ వారిఅవ్మి

ఎక్కువ పొద్దెక్కకములదే "పెద్దత్త బలవంతమువల్లి అక్కి స్నాన కేసి నిశ్చంతగా కూర్చునివుండి. ఇంతలో మళ్ళా ఆమె వచ్చి “ఇణా నువ్వు చాల బలహీనంగా వున్నావు అమ్మా ! [కిందకు వెళ్ళకు. నీకు భో నము ఇక్కడికే తెప్పిస్తాను” అన్నది. ..... అక్షి అడ్డుపెడుతూ. నవ్వి “నా వలద్దో మునుపులా. కలాపి విర్చడిలడి ఆత్తా 1 నేను క్రిందకు వంటింట్లోకి. వెళ్ళి భోలతేసి. వస్తాను పైకి అన్నీ మోసుకువావటల దేనికీ పద కిందకే వెళదాలొ అన్నడి.

పెద్దత్త “శివుడు వద్దన్నాడు” ఆని ఆపిళది.. ఆమె అనుజ్జపొంక దాసీది నీళ్ళుచల్లి పీటవేసిండి. మరుక్షణములోనే వంటమనిషి భోజనము తీసుకొని వోజరయ్యింది. ఆమె పళ్ళిల పెట్టివెళ్ళిఫోయిన తర్వాత అమ్మి ఫీ మీద కూర్చులటూ, “ఈ వలటనునిషి ఎవరత్తాః ఇదివరికెప్తుడూ. చూడే లేదే *” అన్నడి.

షెద్దత్త నవ్వి “గుర్తిలచలేదా ? చిన్న తోటికోడలు విపినుని భార అన్నది

అష సబ్బరాలై పోయింది. కతన్నొక్కసారి ఆశ్చర్యచకితురాలను శ్రేయటానికి ఇంత షడ్యణ_తల పన్ని ఈ విధముణా దాదివుళభారనుకున్నదీ. శ్రాందెల సేపట్లోనే తమాయించుకుని జిజ్దాసతో పెద్దఠ్త మొహళకేసి చూడ పాగింది-

శవిపినుడు చనిపోయాడు, వినే వుంటావేమో అన్నది 'ెదత .

శ జని

అవ్మి ఏమీ వినలేదు. ఇప్పుడు ఆమెమందు పళ్ళెము పెట్టిపోయిన ఆవడ విధవ అవి అమె వలక చూస్తేనే కనఐడ.తూ వుంది. ఆమె తంకాయ వూపి "ఆ అస్నది= గా

హరిఅవ్మీ బర్‌

'పెద్దత తక్కిన గాధను గురిచి వర్షిస్తూ “మిగిలింది కాస్తా దావా ఖచ్చులకు స్వావోతేసి విపినుడు చనిపోయాడు. తక్కిన బాక్కికింద ఇల్లు కూడ పోయేటట్టు వులదస చూచి---'ఒకటి రెళండు సంవత్సరాలు సివు తెక్కఅ కష్టంచేసుకుని బాకితిర్చు. కనీసం కూర్చోటానికి సీకొడుకైైనా కాస్త పంచమిగులుతెలదని' మేమ సలహా యిచ్భాము”ొ అన్నది

లక్ష్మి తెల్లిమొహలతో మెదలకులడా అలాగే కళ్ళొప్పగిలచుకొని మెదలకుండా చూస్తూ వుఠలడిపొయి4దిం పెద్దత్త ఒక్కి.సారి కళఠిస్వరల మార్చి "అయినా నేనొక్కసార వంటరిగా తీసుకెళ్ళి జరగవలసిండెదో జరిగిపొయిలద ఇప్పుడు అవ్ప్బొసప్పో చేసుకొని ఒక్కసారి కాశీకి వెళ్ళి పెద్దమ్మగారి కాళ్ళమీదపడు. పిల్లవాడిచేత ఆమె పాదాలుపట్టించి “వీడి తప్పేమి లేదు అక్కా, వీడిని కాపాడు. అనమని చెప్పాను" అన్నది

మాట్లాడుతూ మాట్లాడుతూ పెత్తట్రి కళ్ళు తుడుచుకొని “నోరు మూచుకొం, వలచిన తఆ ఎత్త క.ండా కూర్చులడి. అవునని కాసి; కాదని కాని ఒక్కమాటకూడా మాట్టాడలేదు” అన్నది.

దీని నేరమలతా నా నెత్తిమీదే వచ్చి పడిందని హరిలక్ష్మ (గపిాం చిలిది. మళ్ళీ ఒకి ముద్దకూడా మిఠగలేక పోయిలిది. ఏదో పనిమీద పెడ్డత్త వియటకివెళ్ళ కొలచెల సేపున్న తర్వాత మళ్ళా తిరిగివచ్చి లక్ష్మి ప్తుంకేసి చూచి చకితు. వు పోయింది. "చిన్నదానా ? చిన్నదానా 1” అని బిగ్గరగా పీఅవసాగింది.

పిపినుని భార్య వాకిటికి బయటకువచ్చి నులచోగానే మండిపడింది ఇంతకుములదే కరుణతో ఆమె కళ్ళల్లో.ఎ౦డిన నీళ్ళు చప్పున ఎక్కడ మాయమఎపోయినాయో తెలిరోదు. తీ వస్పరంతో “ఇంత నిర్ణక్ష్యలగా పనితేస్తే కదిరిదు ! అమ్మాయి ఒకి మ ద్దకూడా నోట పెట్టలేదు. ఖబంత అష్ష్షణంలగా చెశాఎ' ఏమిటి వలట ౯ అన్ని.

త్స

వీ6 హరిఅక్ష్మి

వాకిటి బయటనుంచి ఈ తిరస్కారానకేమి సమాధానల రాలేమ. కాని ఇతరుల ఆవమానభారలతో సిగ్గూవేదనఅవళ్లి హరిఆక్షి వంచిన తఆ యెత్తలేదు*

*వలటగత్తె నని బయలుదేరావు. ఇలా చెడగొడతే ఏమీ కడరదు తక్కిన ఆయిదుగురితో పాటు నువ్వుకూడా శేయ్యాలి ఇదే చెపుతున్నాను" పెద్దత్త మళ్ళీ అన్నది

విపిను" భార్య ఈసారి మెల్లగా క్‌న్హా శక్తి వలచనలేకుండా ఆలాగే తేస్తున్నాను అత్తాః ఇఎ్వాళ య్చేఎందో. తెలియటఃలేదూ ఇని ఆమె (కిందకు వెళ్ళిపోయినమీడట అక్షి లేచి నులటోగానే. పెద్దత్త గల్లంతు చేసింది. అక్షి వినయంగా *ఎందుకు ఇలా ఇదౌతావు అత్తా? నా వంటల్లో బాగాలేదు. అందుకని తినలేదు. ఆమె వలటలో ఏమీ లోటులేదు" అన్నదిః

చేతులూ, మొహమూ కడుక్కొని హరిఆక్షి తన గదిలోకి వెళ్ళటప్ప టికి ఆమె హ్మదయములో &౬క విధమున వ్యధ కలుగసాగిలంది. ఆనేకవిధాపైన అవమానాలను సహిస్తూకూడా విపినుని భార్య ఛ్‌ ఇంట్లో నౌకరీ చేస్తూ వుండి. చిన్నతోటికోడలకు నా ఓర్చ్పువుంద్కి తప్పులేకులడా దుఃఖం సహించే ఓర్చు అక్ష్యకి యెక్కడ వులది

ర్యాతి అక్కి భరతో ఇంకేఐ మాట్లాడుళుండి అతన్ని సరిగ్గా చూజన.కూడాలేకపోయిలది ఇవ్వాళ ఆమె ఒక్కనోటిమాటలతొ విపినని దుఃశవంతా దూరమౌతు॥డి, నిస్వ్హోయ అబఅమీద ఇంత పగితీబ్బకునే మని షివద్ద అతసి పౌరుషానికి ఇది నీచంగా కనపడ్డది. కాను యాచిలచి హీన తమ కనపర్చటం అక్ష్మకి ఏ విధలగానూ మనసొప్పలేదు.

శివచరణుడు కొంచెం నవ్వి, గచిన్నతోడికోడలు కనపడిందా! చెబ్బు ఎట్లా వలట చేస్తూవులది!” అన్నాడు.

హరి3క్షి సమాధాన మివ్యలేకిపోయిలది. “ఇతనే తన భర్త. ఇత

నితోవుండే జీవితిపర్యలతం కాపరల చెయ్యాలి!" ఆని ఆలోచించుకుంటూ ఆమే మనస్సులో 'భూమాలతా | (బద్దరైపో" ఆఅనుకోసాగింది,

మర్నాడు (పొద్దున్నే లేవగానే హరిఆఅక్ష్మి దాసీజేత పెద్దతకు కబు ఈ పించిలది. *జ్వరల వచ్చిండి ఇవ్వాళ తిననని.”

పెద్దత ఆమె గదిలోకి వచ్చి బలవలత పెట్టి చలపిలది. ఆమె కుష వదనమూ, ఆ కింఠస్వరమూ చూచి అమ్మగారు ఏదో దాయటానికి (పయ శ్నిసున్నట్లు సలదేహపడిలది. “నీకు నిజంగా జ్వరంరాలేదు అమ్మాయి ?” అన్నది-

లక్ష్మీ తలవూగిలచి బిగ్గరగా "నాకు జ్వరం వచ్చింది. నేనేం తినను” అన్నది.

డాక్టర్ని బైటనుంజే పలపిస్తూ అక్షి “మీ మందువల్ల నాకేల లాభల లేవని మీకు తెలుసు-మీరు వెళ్ళిరలడి” అన్నది.

శివచరణుడు వచ్చి బాలా అడిగాడు. కొని ఏ మాటకూ అతనికి సమాధానల రాలేదు.

మరి రెలడు మూడు రోజులు ఈ విధంగానే గడిచేప్పటికి ఇంట్లో వారంతా ఏటో అజ్బాత శలకతో ఉద్విగ్నులైపోయారు.

ఆ రోజున మమారు మూడుజాములకు అక్షి సందులోకుంచి వచ్చి నిశ్శబ్దలిగా పైకి వెళుతూవుంది. పెద్దత్త వంటిలటి వసారాలటోకుతచి ఆమె చూసి “విపినుని భార్య పని చూశావా అమ్మాయి ! ఈవిడ చివరకు దొంగ తనానికికూడా దిగిలది” అన్నడి బిగ్గిరగా.

హరికి దగ్గరకు వెళ్ళి నుంచున్నది. చిన్నకోడలు మెదలకుండా తలవళలచుకొని కూర్చునివుంది. ఒక తప్పాలాలో కొంచెల అన్నల ఆంగ వస్త్రంలో మూతవేసివుంది. పెద్దత దాన్ని చూపిస్తూ, “నువ్వే చెప అమ్మాయి 1 ఇలత అన్నల, కూర ఒకమనిషి తినగఆదా ? ఇంటికి శీసుకు

హరిఅవ్మి లిప్ర వెళుతూ వుంది. కొడుక్కు అనేకసార్తు చెప్పాను. శివచరణుని చెవినిపడిలడి. ఇలకేల వులడాలి మెడపటుకు బయటికి గెంటిస్తాడు. నువ్వు యజమాను రాఆవు, దీనికి న్యాయం చెప్ప ఆం పెద్దత్త తన కర్తవ్యల మొదట పూర్తయినట్లు శ్వాస విడిచిలడి. పెద్ద త జేసే గల్లంతు విం వంట్లో నౌకర్లు-బాకర్ణంతా పరుగెత్తుకు వచ్చి తిమాషా చూడసాగారు. వారందరి మధ్యా చిన్నకోవలూ-వారి యజ మానురాలూ కూర్చుని వున్నారు. ఇంత అల్బవిషయానికి ఇలత కా౭డ జరుగుతులదని అక్కి స్వప్నతలో కూడా అనుకోలేదు. ఈ అభియోగానికి ఏం సమాధాన చెబుతుండి? ఆజ్ఞాఖిమానాలతో ఆమె తలకూడా ఎ త్తలేకపోయిలది. లజ్జ ఇఆ రెవరికీ కాదు. తనకే. ఆమె కళ్ళవెంట క స్నీళ్యు కారచాగినై. ఇలతమందిములదు ఆమె పట్టు ఐడినట్టూ ఏపినుని భార్య దాన్ని వీరలకా విచారించటానికి కూర్చున్నట్టు ఆనిపిలచిందిం రెలడు మూడు నిమిషాలు అలాగేవుండ్‌ చప్పున తమాయించుకొని అష్ష్మి “మీరంతా వెళ్ళిపోండి పెద్దఠా :” అన్నడి ఆమె పైగి ననుసరిలచి అలతా వెళ్ళిపోగానే అఖ్మ తోడికోడలు దగ్గర కెళ్ళి కూర్చున్నది. చేత్తో ఆమె మొహమెత్తి చూసింది. ఆమె కళ్ళి వెళటకూడా బౌటబొట కన్నీరు కారుతూ వున్నాయి. నేను మీ అక్కను చెల్లీ?” అని ఆమె తన పైట చెంగుతో ఆమె కన్నీళ్ళు తుకిచిలది, అనాను డ్రై నా

చితకా రుడు న. ఈ కఠ =రిగోప్పటికి బర్మాదేశల ఇంగ్లీమవారి అధీనలి

కాలేదు అప్పుడు దానికొకి రాజున్నాడు, రాణి వున్నది. మ్మితరాజు లున్నారు, సైన్య-సామంతులున్నారు. వారే స్వయమగా తమ దేశాన్ని పాలించుకుంటున్నారు.

దానికి మాలడలే రాజధాని. కాని రాజవలశమ లో ఆనేకమళఠది అనేక పట్టణాలలో నివాస మేర్చరచుకొని స్టీరపడిపోయారు.

వారిలోలచి ఎవరో ఒక రాజనలకీయుడు చాలాకాలత (కిందట సేగ్‌కి అయిదుకోసుక దక్షిణాన ఇమేడివ్‌ (గామల వచ్చి స్థిరపడి పోయాడు.

ఆరనికి విశాలమైన (పాసాదాలు, సుడీర్హమైన ఉద్యానవనాలూ, తగినలత ధనిసలపత్తి, పెద్దఆ జమీలదారీ వున్నాయి. పరలోకాన్నులడి పిలుపు వచ్చేటప్పటికి వీటన్నిటి యజమాని మితుణ్ని పిలిచి “*హరి బాబూ! సీ కుమారునికి నా కుమారె నిచ్చి చెయ్యాంనివుంది. కాని ఆ ఆ పభఘడియలు నేను చూడలేకపోయాను. కళ్యాణిని విడిచిపోతున్నాను 1 ఆమెను కని పెట్టుకు వుండు” అన్నాడు.

ఇలతకన్న ఎక్కువ చెప్పే ఆవసరల కనిపీళచలేదు ఆతనికి. హరి బాబు బార్య స్నేహితుడు. ఒకరోజున అతనివద్దకూడా బాగా ధన సంపత్తు లున్నాయి-కాని గుష్క-గోపురాలు కట్టించటమూ; యాచకుఅకు దాన. ధర్మాలు శేయటంతో సర్వత నాశనల చేసుకోవటమేగాక చాల బుణపడి పోయాడు. అయినా తన బీవితలలో ఈ వాళ్య స్నేహితుని గుర్తించటానికి

80 చితకారుడు

ఆతనికి చక్కని అవకాళల దొరికిలది. చివరకి తన సర్వస్వంతోబాటు ఏశైక ప్పుతికనుకూడా నిర్భయళగా అతనిచేతికి ఆప్పగించడా నికి కిలచిత్‌ గూడా వెకకాడలేదు. కొని హరిబాబుగూడా ఈ దాయిశ్వాన్ని ఎక్కు_వకాఆలి సహించనవసరళలేకపోయిండి అతనికికూడా “ఆద్దరి” సమన్సు వచ్చాయి. ఆ నువోమాన్యమైన ఫరమానాను శిరసావపాలచి, ఆ వృద్ధుడు సలవత్సరల తిరిగిగాకములదే ఎక్కడి భారల ఆక గాడ్‌ వడిలివేసీ అద్ధాతలకేసి వెళ్ళి పోయాడు.

ఈ ధర్మజ్ఞునియందు (గొమవాసులకు ఎంత సద్భావమూ, (ద్దా భక్తులు వున్నాయో అల (పచండోత్సాహంతో నే.ఆతని అంత్య కియలు జరిగాయి

హరిబాబు మృతక శేబరాన్ని పూఅమాలఆతోనూ, చందన సుగల ధొాలతోనూ అంలకరిలచి, నృత్యగితాలతో, మేళతాళాలతో ఈ డళొనవాటికకు తీసు కెళ్ళారు. ఆతను వృద్ధాప్యలలో మళ్ళా సజ్లీనలగా వూరేగుతున్నాడా- ఆనిపిలచిలదిం

పితృశోకపు ఈ వుత్కాటానలటోత్సవలనులడి క్షణంసేపు ఏటో విథంగా పారిపోయివచ్చి శేఖర్‌ ఒక నిర్ధన వృక్షల_క్రిలద కూర్చుని ఏడుస్తు న్నాడు. ఇంతలో హఠాత్తుగా (తుళ్ళిపడి వెనక్కితిరిగి చూ సేప్పటికి కళ్యాణి నులచునివులది. ఆమె పైటచెంగుతో మేదఠఅకులడా అతనికళ్ళు తుడీచిలది. తర్వాత చెంతకు వచ్చి కూర్చుని, ఆతని కుడితేతిని తనశేతిలోకి తీసుకొని మెల్లగా “బాబుగారు చనిపోయారు; కాని నీ కళ్యాణి ఇంకా బతికే వుందిగా 1” అన్నడి.

శేఖర్‌ బొమ్మలు గీస్తూ వుశటాడు, తను గీసిన ఆఖరు చి ఈ టక వ్యాపారస్తుని ద్వారా రాజదర్భ్చారుకు పలపిలిచాడు. రాజు ఆ చ్నితాన్ని చూచి సంలిసించి, బహుమూళత్యమైన తన ముదికను బహుమతిగా యిచ్చాడు.

చీఠతకారుడు ఫే

ఆనందంతో కళాణి కళ్ళివెంట నీళ్ళు తిరిగాయి. ఆమే అతని

(పక్కను నుంచుని మృదుస్వరంతో *ోపపంచంలో నువ్వు ఆందరికలటే గొప్ప చ్మితకారుడవౌ తావు శ్కేర్‌ 1 అన్నడి.

శేఖర్‌ నవ్వి, “అయితే నేను బాబుగొరి బుఇం తీర్చుకోగఆనన్న మాటే;

ఉ తరాధికారి సూతం (పకారల కళ్యాణే ఆళనీకొక విధలగా పెట్టు బడిదారు. అందుచేత ఆమె ఈ మాటలకు చాల సిగుపడి “నువ్వు మాట మాటకూ ఈ విధంగా ఎత్తిపొడిచావలటే నేను మళ్ళానీ దగ్గరకు రాను అన్నడి,

శేఖర్‌ మదలకుండా వూరుకున్నాడు. కాని తలడీ బుణల తీర్చ లేశపోతే ముక్తి కఠగదన్న మవాఎపత్తు సలగతి శ్ఞాపకంరాగానే అతని హృ్మదయాలతరాళమలతా కలపిలచిపోయేడి.

ఇప్పుడు శేఖర్‌ పరిశమ చాల యెక్కువైలది. అతను జాతక కధలో ఒక పసలగాన్ని చ్మిత:గా తీసి గీసున్నాడు. ఇవ్వాళ రోజల్లా ఆతనికి తలెటత్రి చూట్టానికికూడా తీరికదొంకలేదు

కళ్యాణి రోజూలాగ ఇవ్వాళరూడా వచ్చిలది. శేఖర్‌ పడకగదీ, చితాలుగీచుకునే గదీ ఆమె స్వయంగా శనిచేతులతో సర్డి, సామానంతా పొందికగా అమర్చపోతూవులడేది. ఈ పనిభారల ఆలతా నౌకరు చాకర్ణ మీదపథ్ధే రైర్యం లేకపోయిళది ఆమెకు,

ఎదురుగా ఒక నిలువుటద్దింవులిడి. దానిలోనులచి శేఖర్‌ (పకిబింబం కనబడ.తూవుంటులదిం కళ్యాణి చాలసేపు దానికేసి తదేక ధ్యానంతో చూచినితర్వాతి ఒక నిట్టూర్పు విడిచి “శేఖర్‌ 1 నువ్వు నాలాగ ఆడపిల్దవైతే ఈ పాటికి. దేళానికి రాణివయ్యే దానివి” అన్నది.

శేఖర్‌ తల తి నవ్వుతూ *ఎలాగా? చెబుదూ”! అన్నాడు.

లిల్లీ చి తకారుడు

రాజు. నిన్ను పెండ్షాండి తన సిలవోసనలకుద కూర్చోపెట్టు కులటాడు, అతనికి ఇంకా అనేకమంది రాణులున్నప్పటికీ ఇలాంటి ఛాయ, ఇలాలటి నుదురూ, మొహమూ వారిలో ఎవరికులటాయి"” అని ఆమె తన పనిలోలగ్ని మండి. ఆఅక:. మాలడలేలో బొమ్మలుగీయ: ౦ నేర్చుకుంటున్న ప్పుడు అప్పుడప్పుడూ ఈ మాట ఎనివచ్చేసలగతి శేధర్‌క జ్ఞాపకి మొచ్చిండి

అతను నవ్వి “రూపాన్ని దోచుకోవటానికేదై నా వుపాయముంటే ఐహుళా నన్నుతాలగింది నువ్వు స్వయలగా రాజుకు ఎవమవైపున కూర్చులటావమో!” అన్నాడు.

కళ్యాణి ఈ అభియోగానికేమి సమాధానమివ్వలేదు. కాని లోలోన “సీవు స్ర్రిలాగి దుర్చలుడెవు; కోమల మనవాడివి, ఆంద సైనవాడివి-నీ రూపవతి అపార మైనడి"అనుకున్నడి. ॥

ఆమెమనసులో అతని రూపంములదు తమ్న “చాల తుచ్చురాల' నను కున్నది.

త్ర

(పకి సంవత్సరమూ వసలతారంభలలో ఈ మేదినీ _గామలలో అత్యంత సమారోహఎలో గురపు పలదాలు జరుగతూ వులటాయి., దాని కోసమే, ఇవ్వాళ ఊరు బైట మైదానంలో పెద్దగుంపు పోగైెంది.

కళ్యాణి మెల్లిగా 'శేర్‌ వెనుకకువచ్చి నులచున్నది. ఆతను ఏక్షాగి చిత్తలతో చితలిగీస్తున్నాడు, అందుచేత ఆమ అశుగుఆ చప్పుడు వినబడ లేదు

ఈఅన్ప్సే వచ్చాను. కౌంబెల వెనక్కి. తింగైనా చూడు” అన్నది కళ్యాణి. శేఖర్‌ చకితుడై వెనక్కి తిరిగిచూచి, “లఆవని తలంపుగా షరాంభ ఇంత ముస్తాఎ దే-కి!ొ ఆం అన్నాడు.

చీ తకారుడు శం “సరే, ఇవ్వాల మనవూళ్ళో గురపుపలదాలని సీకు తెలియదా ఏమిటి? గెలిచినవారు ఇవ్వాళ నా మెళో) మాఅవేస్తారు”

“ఏమ్సై నాకు తిలియదే” అని శేఖర్‌ మళ్ళా తూలిక తీసుకోబోతూ వుండేటప్పటికి కళ్యాణి అతన్న కౌగలించుకొని * లేదు నీకు తెలుసు లే, ఇంకెళత ఆలస ంచేస్తావు! అన్నది విరిద్దరూ బహుళా సమానవియాసు గలవారే, శేఖర్‌ నాలుగైైద్‌ నెలలు పెద్దఆఅయికే తొవచ్చు కాన బాళ్యలనులచి వారీ విధంగానే పలటౌనిమిదేళ్ళు గడిపారు ఆడారు, కొట్టుకున్నారు. తిట్టు కున్నారు, _పేమించుకున్నారు.

ఎదురుగావున్న పెద్ద నిలువుటద్దంలో రెండుమొవొలు, రెండు గులాబీ పువ్వుల్గాగి. వికసిలచాయి, శేఖర్‌ వాటిని చూపించి * టిని చూడు?” అన్నాడు.

కిశ్యాణి కొంత సేపటివరకు మెదలకులడా అత్భప్ర న్నేఠాలలో చ్మితాలా-ఆన్నట్టు *టి రటిక్రేప చూస్తూ వుండిపోయిలడి, ఇవ్వాళ అక స్మాత్తుగా మొట్టమొదటిసారి నేనుకూడా చాలా అలదగత్తెను అనుకున్నది. ఆకందపరవళంతో ఆమె కళు మూసుకుని అకని చెవిలో “నేను చంద" కి కళంకలలాఃటిదా ”ఆన్నద్‌, శ్రేఖర్‌ ఆమె మొహాన్ని మగింత దగ్గరకు లాక్కు_” కోలేదు నువ్వు చలదుగ కళంకమూకాదు, ఎవరి కళలకమూ ను. నువ్వు జాబిల్లి వెలుగువు, ఇంకొకసారి బాగా చూసుకోొ అన్నాడు.

కాని కిళ్ళాణికి కళ్ళు తెరవటానికి ధైర్యంలేకపోయిండి. అలాగే కెలడు కళ్ళు మూసుకొని కూర్చుంది

బహుకా చాలా సేపటివరకు ఇలాగే గడిచిపోయేదేమో! కాని అప్పుడు ఒక పెద్దసంవు ఆడుతూపాడుతూ వుందునులజే వెళ్ళటం కన పడింది. కళ్యాణి ఆతురతతో లేచినులచుని “ఎడద వెళయింది” అన్నదిం

కి

శ వ్‌ కాపు ఈ

లలా చదు తారం కుదరదు ఇత్యాడర్‌

ల రడుర క్‌

చుం ఈద తార్చు అయిదు కోదింలో పూంజేము.. మనవి మూాంటల్నా ౬.7

ల తాం ఆన కవత

రోము ండళే ఎం బాతాడు, ఓ రషూా శేడులోడు, వత్సా జుప్పుడు

డల్టడాల.. రాణా. “వ్యాడ వారపడ.ఈలది పిగవ2.కఈుండా అం నహాండుంని. బనేడు. చిలోనల వక్కు విరగ్లొట్నకోవివము.” ఊగ్యలి.

శేఖర్‌ ఈ మాఒలకేన. సమాధావమవ్వలేదు. కాని పితృవణాన్న గల. జ్ఞమళలాగానే. అతన మొహలటుద ఆవరించిన మాలిన్యాన్ని నురోద్యు కి సృష్ణనకుడా పడిలది.

“టి ఈల గాకు ఆము, శీను. రెట్టింపు ధర యునాన” అన్నడి కళ్యాణ్‌.

కేర6 దిగికేషి. సంకయఃలేద్తు. నవ్వు,"ద్‌న్నేంజేసుకుంటావు! " అన్నాడు,

8త్యాను మెడలోని బహంమూఅ్యమ్రన మజణివోరమ- చూపించి తదీసిలో అన్ని ముఖలు ఎన్నై మత్యాలు వున్నాయో వాట్నెటితో ఈ బీజాలు అలంంంన్తా ప, తర్చాత పడకగదిలో. ఎదురుగుండా. పెట్టు కంటిన" అన్నిట

కంట అమి జేసెను”

ఆ ఉ్యాతి కీటకిల చి పున్నను చం దుని వెన్నెల వెలుగలు నిం వొళుల్న సీ... పొలిపిన బాట్యమా డుతున్నప్పుడు...”

క తెర్యాటటటో ॥

చిత్రకారుడు ల్‌

“*ఆ తర్వాత-నీ ని, దాఠలగల చేసి--”

మాటపూ రికానేలేదు, ఇలతలో బండివాని పిలుపు వినిపించిలదిం కళ్యాణి బండి[కితద నుంచుని వులడి,

శేఖర్‌ విసుక్కుని *ఆ తర్వాత సలిగతి మళ్ళావిలటాను, ఇప్ప డప్పుడేకాదు. నీకు వేళయిపోయిలది త్వరగా వెళ్ళ అన్నాడు.

కాని ఈ విధంగా కాలల గిడుచిపోతులదన్న చింత కళ్యాణి ఆచర ణలో కించిత్‌ కూడా కనపడలేదు. ఆమె మరిలతి స్థిమితలగా కూర్చుని “నా వంట్లో బాగాలేదు నేను వెళ్ళను” అన్నదిం

"వెళ్ళవా? మాటయిచ్చావుగా | సీ కోసల అంతా వుత్సుకతతో తలెతుకు చూస్తూ వుంటారు. నీకు తెలియదు”

కిళ్యాణి తలకాయ మరింత వూపి “చూస్తూవు డనీ మాటహోతులదని నాకేమీ సిగ్గలేదు. వేను వెళ్ళను” అన్నడి

“ధా! భా! అలా చెయ్యకు!

*ఆఅయితే నువ్వుకూడా రాఃొ

“రాగలిగితే తప్పకుండా వస్తాను. కాని నా మూఅలగా సీ మాట ఫోగొట్టనియ్యను. ఇక ఆఅపుచయ్యకు"

అతని గంభీర వదినమూ, కాంత దృశకంరమూ విని కళ్ళాణి లేచి నుంచున్నది, అభిమానంతో ఆమె మొహఠ ఎ్యరబడిపోయింది. “నువ్వు సీ వీలకోసల నన్ను దూరలగా కొట్టదలుచుకున్నావు. దూరంగానే పోతు న్నాను, ఇంకెప్పుడూ నీ దగ్గరకుకూడా రానూ అన్నది.

నిమిషమ్మాతలలో 'శేఖరుని కిర్తవ్యడ ఢత్వల _పేమజలలలో కరిగి పోయింది. ఆమెను చెంతకు లాక్కు_ని నవ్వుతూ “లలత ,పతిజ్ఞ శేయకు కళ్యాణి? దాని పరిణామమేమౌతుందో నాకు తెలుసు. కాని ఇలకెక్కువ విఠఠబన చేస్తే లాభలలేదు” అన్నాడు.

06 చిత్రకారుడు

కళ్ళాణి ఆలాగే మలినవదనముతో “లేకుండా నీ తిండితిప్పలు దగ్గరనుళడి పడుకునేలతవరకు అన్ని విషయాఆలోనూ నువ్వె స్టితిలో వుంటావో, దాన్ని నేష సహించలేని సలగతి నీకు తెలుసు. ఆందుకనే నువ్వు నన్ను ఇవ్వాళ ఇక్కడ" ౦డీ కడిలిలచగిలిరావు” అని సమాధాన మిచ్చిండి.

అని ఆమె సమాధానానికి ఎదురుచూడకళడానే త్వరగా ఇంట్లోంచి వెళ్ళిపోయిండి,

శీ అపంప్లాసవ యాన కళ్యాజి సవారిబండిమీద మైదానానికి చేరు

కునేటప్పటికి అక్కడ పోగైన జనములో పెద్దకఅవరము చెలరేగింది.

ఆమె తరుణీ, రూపసి, అవివాహిత, అపారథధనరాశికి అధికారిణి. మానవ యౌొవ్వనరాజ,6లో ఆమె స్టానల చాల వున్నగమైనది. ఆలదుచేశ ఇక్కడకూడా బహ.మతుఆ స్టానల అమెకే | పఠ్వేకించబడింది.. ఇవ్వాళ ఆమె పువ్ఫమూలాలఠిక్న త చేయబడింది. తర్వాత అ౭దరికలటె ముందుగా ఈ రమణి మెళ్ళో, జయమాల వపయగలిగిన అదృష్టవంతుడు ఇవ్వాళ జగత్తుకలతటికీ ఒ ఏధమైన ఈర్ష్యావస్తువైపోతాడు.

ఆలలక్కతమ. అయిన అశ్వములపె రక్తవసవ ధారత్రమిన యువకులు ఉత్సాహవాశో తయారవుతున్నారు. చూడటానికి పప;గ.లో వారికి అసాథ్యమైవదేదీ లేదంపిసులది. నిర్ణీత సమయము. ఆ+న్నమయిళది. అదృష్టపరీక్షకు, అందరూ ఒక పం క్రిగా నిఆబడివున్నాడు. కణకాలమయిన తర్వాత గిలటతోపాటు, జీవన్మరణాశలను వదిలి తమ గృురాఆను వదిలారు,

చిత్రకారుడు 87 ఇది వీరత్వము, ఇది యుద్దాలళము. కళ్యాణి తం డి, తాల అంఠా 'సైనికులీ. యుద్ధంచెయ్యటమే వారివృ_త్రి. స్రీ జయి నప్పటికీ ఆమె రక్రము కూడా శరీమఠలితటా పొఃగిపేయింది. విజయము పొందినవానికి ఆమె హృదయపూర్వకలగా స్వాగతమియ్యకుఃడా వుండలేదు. ఆందుచేత ఒక అన్య గామ. సి-ఖిపరిచితి యువకుడు. శమజలపూరిత కంఠలతో ఆమెకు జయమాలవెసినప్పుడు అనేక రమణుఆకు కలటగింపుగా వుతడకతప్పలేదు. తిరిగివచ్చేట ప్పుడ. ఆమె అతనికి తనబండిలో స్టానమిచ్చి నిలడు గొంతుకతో *ోవి విషయములో నేను చాలాభయపడ్డాను. ఒక్కసారి యింత ఎత్తమువు గోడదూకేస్పుడు కాస్త కాలుజారితే ఏమౌతుందో ననిపిఠచిలదిొ" అన్నది | యువవడు. వినయంగా తఆ వంచుకున్నాడు. ఈ అసామాన్య సావాసి, బల్మివీరునితో కళ్యాణి లోలోన తన ఆ దుర్భలకోమ౪చ్చిత కారుని సరిపోల్చకుండా వుండలేక పోయిలడి.

యువకనిపేరు దివాకరుడు. మాటల సలచర్భములో అతను ఉన్నత కులస్తుడనీ, ధనవంతు3నీ, ఆమెకు దూరపు బఅధునవంకూడా తెలిసీలది

కళ్ళాజి ఇవ్వాళి వారి నఠిదరినీ భోజనానికి విలిచిలది. వాశఃతా బండివెనుక గుంపుగా వస్తున్నారు. అనలతి కోలాహలఅలతోన్లూ కాలడవ నృత్యాఆతోమూ చెలరేగిన ధూళి మేభూలతో, ఆసభ్య సలగితముతో అప్పటి సలధ్యాకాళం ఒక్కసారి కమ్ముకుపోయింది.

ఈ జన సమూహము తిన ఇంటిములదునులచి సౌగిపోతూ వుంజే టప్పటికి శేఖర్‌ షణం సేపు తనపని వదిలిపెట్టి కిటికీ దగ్గరకు వచ్చి మేదఆ కలడా చూస్తూ నిఆబడిపోయాడు. రాతి భోజనాలైన తర్వాత మరునాడు కళ్ళాణి శేఖర్‌తో “ఎన్నర్శాతి చాలా ఆనలదలగా గడిచింది ॥ శ్రద్ధతో బాల మలది వచ్చారు, తీరిక వుండదని నిన్నాక్కణ్ణి మ్మాతల పిలువలేదు” అన్నది,

808 చీతకారుడు

అతనా చ్మితాన్సి పాణ్య పదంగా తయారుచేసున్నాడు. అందుచేత వంచిన తల యె త్రకుండానే “మళచిపని చేశావు” అని మళ్ళా తనపనిలో నిమగ్నమైపోయాడు.

కళ్యాణి ఆక్బర్యలతో సంభించిపోయిలది. కిబుర్లు భారలతో ఆమె కడుపుబ్బ పోతూంది. పని తొలదరవల్ణ్ల నిన్న శేఖర్‌ ఉత్సాహములో పాల్గొనలేకపోయాడు. అందుచేత ఇవ్వాళ ఆతనితో చాలాసేపటివరకు, బాలామాటలు మాట్లాడదామని వచ్చింది ఆమె. కాని ఇక్కడ అలకా వ్యతిరి కమైపోయిలది. ఒంటరిగా _పలాపాలు జరుగుతాయేమోగాని అలా పాలు జరుగవు. అలదుకేత _సభ్జురాలై కూర్చుని వుండిపోయింది. వుదా సీనత, నీరసముతో నున్న పరపష్షపు ద్వారాఆను తెరచి ఏ విధలగానైనా లోపల _పవేశిసాన్న నమ్మకము లేక పోయిలది ఆమెకు [పకిరోజూ ఆమె శేసేచిన్న చిన్న పనులన్నీ ఆలాగే పడివున్నాయి. ఏ పనిలో చెయ్యి జేసుకోటానికీ ఆమెకు మనస్కరిఃచలేదు. ఈ విధలగా చాలా సేపు గడిచి పోయిలది. ఒక్కసారికూడా శేఖర్‌ తల తలేదు. ఒకసారికూడా ఏ (పళ్నావెయ్యలేదు. నిన్నటి మవాఘఓనయందు అతికి లేళమా[తంకూడా కురూహఠఅం లేనట్టే పనిమధ్య క్వాసతీసుకోటానికి కూడా ఆతనికి తీరిక లేకపోయిలిది.

చాలా సేపటివరకు ఆమె మెదలకులడా సిస్గపడుతున్నట్టు కూర్చున్నది. చివరకు విసిగి లేచినుంచుని "సరే యిక వెళతాను” అన్నడి.

శేఖర్‌ చ్చితంమీద దృష్టి తొఆగిలచకులడానే “అయితే పవ అన్నాడు,

వెళ్ళేప్పుడు కళ్యాణి మనసులో తను ఈ మనుష్యుని ఆలతర్యంలో సంగతులు తెలుసుకుందామనిపిలచింది. ఆడుగుడదామముకున్నడి. ఒకసారి అడగాలని కోర్కెకూడా కలిగిలది. కాని నోరెత్తలేక మేదంకులడా

చి తకారుడు 8

ఇంట్లో అడుగు పెట్టగానే డివాకరుడు కూర్చునివుండటము చూచింది గత ర్యాతి ఆనంలటోత్స వాన్ని గురిలచి ధన్యవాదాలర్పిలచటానికి వచ్చాడు. అతన్ని కళ్యాణి కూర్చోబెట్టిండి

ఆవ కి మొదట కళ్యాణి ఐళ్వర్యుము సంగతి యొత్తాడు. తర్వాత కులగో తొల విషయమూ, ఆ తర్వాత ఆమె తం డిగా3 ఖ్యాతిని గురిలచీ రాజదర్భారులొ వారి మాన సన్మానాఅ విషగమూ చెప్పాడు. ఈ విధంగా ఆతను అనర్గకధారగా ఏమెమి వాగుతూపోయాడో తెలియదు _

ఆమ రాటన్నిట్లో కొన్ని వినృది. కొన్ని పరధ్యానలలో చెవులలో పడనేలేదు. ఆతను కేవంల బంళాలి. సాహసమైన రౌతేకాదు; ఆత్యంత ధూ రమానవుడు కూడాను ఆతనికి కళ్యాణీ వుదాసీశతయందు ధ్యానం లేకపోయిలడి మా౭డలే రాజపంవార పిషయలఅతో పారంభిలచి చివరికి ఆమె సొందర్య చర్చలోకి తీసుకొచ్చాడు. అతిను మవోవిన_మునిలాగ- మాటిమాటికి ఆ రిమణిసొలదర్య యౌవనాఆను గురించి _పసలగాలు తీసుకురావడం చూచి ఆమెకు లోలోన బాల సిగ్గనపిలబిలడి కాని దానివల్ల కూడా ఒకవిచితమైన అనలదమూ, గౌరవమూ పొలదకులడా వులడలేక పోయిండి

సంభాషణ ముగిసిన తర్వాత దివాకరుడు శెలవుతిసుకొన వెళ్ళ బోతూ రాతి భోజనానికి ఆహ్వానం పుచ్చుకొని మరీ వెళ్ళాడు.

కాని ఆతను వెళ్ళిపోయిన తర్వాత కళ్యాణివనసంతా ఆ సంభాషణలు తలచుకొని శ్లేోపడసాగింది. పొరపాటున నోరుజాం పిలిచిన ఈ పిలుపు మూఆఠలగా ఆమె వ్యధకూ విరకికీ అంతులేకపోయిండి. అప్పుడామె చప్పున నౌకరుచేతికిచ్చి మరికొలతమఈంది బంధునలకు కూడా ఆవ్వానాలు పంపితిడి, అతిధులు వెళకు వోజరయ్యారు. ఇవ్వాళకూడా సరససల్లావాలతో నృత్యగితాంతో + భోజనాలు ముగి సేటప్పటికి ఇలకెక్కువ

40 చీ శతకారుడు వ్యధతో ఆమె పడు సంటానికి వెళ్ళిలడి. కాని కలటికి కునుకుపట్ట లేదు. ఆశ్చర్యమెమిటలటే ఇంత సేపటినులచీ ఆనందంతో వినోదా౮ాడు తున్న -రిల ఎవరీసలగితీ ఏమాటా ఆమె మనసుళతోకి రాలేదు. ఆదంశా అనేక యుగాలనాటి. అకించిత్క్మ రఘటన వట్టి?॥.వ)మూ నీరసమూ ఆమినట్టి ఆమకు ఒక వ్య క్రిమాతఠఅ మటిమాటిరి జ పికి రానాగాడు. ఆమ వుద్యానవనంలో ఒకిమూఆ నిర్జన గ్యహంలో నిస్పఆంగా వున్నాడు, నేటి ఈ వడుక వినోదాలు, నృత్యగానాలు ఏపీకూడా అతని ఏవిని పడటాసకి కా సదారికూడా దొరకలేదు. ఓరపంచిళి ప్రభావం కాగానే కళ్ళాణీ మనసు ఆంాటపడసాగింది. యివ్వాళ ఆమ మళ్ళా శేలర్‌ గిడిలోకెళ్ళి కూర్చులదె. రోజులాగానే ఇవ్వాళ కూడా ఆతను “౮” అన్న ఒక్కమాటతో అతని సహజ అభ్యర్థనా కార్య కిమాన్ని ముగించుకొని తన పనిలో లీనమ్రపోయాడు.. దగ్గర కూర్చున్నాకూడా కర్మనిరతుడైనా ఈ మానవుని నీరవజీ ఆమెనులడి చాలా దూరఠల పోయిలదనిపిలచిళది కళ్యాణికి. మాట్టాడించటానికి కళ్యాణికి ఎలతవెదకినా ఏ (పసలగమూ న! లేదు. తర్పాత సిగ్గువిడిచి “నీ కిలకా ఎంతపని వున్నది!” అన్నది. ఈచ్రాల్రాో “టుడే ఈ రెలడ.రోజుఆలోను ఏమి చేశావు!” శీలర్‌ దీసికేమీ సమాధానమివ్యక ఆమె సిగరటుపేటివెపు చూసి న! ళ్‌ ఊం "నేనీ నారాయి వాసనను సపాంచలేనో అన్నాడు. కళ్యాణి ఈ సలజ్థిన (గహిలచిండి అమెషండిపడి సిగరెట్ట పెట్టెను విసిరికాటి “నేను _పొదున్నే సిగరెట్టు కల్పి సారాయి :-సనను 5 ప్పేటు న ద బి ఎ ఏట కొనుటకు _ప్రయత్నించను,. నేనేమీ లేకిజాతి విడ్డనుగా ల” అన్నది.

చీత్రకారుడు త్త

శేఖర్‌ తఅఎత్రి శాలతస్వరలతో “బహుళా నీ గడ్డలకు ఎక్కడైనా అయిలదేమో! నేనేమీ కల్పిలచి చెప్పటలలేదు” అన్నాడు

కిక్యాణి మెరపులాగ ఒక్కసారి లేచి నులచుసి “నువ్వు ఎంత సీచుడవో అంత ఈర్జ్యాకుడవుకూడాను. ఆందుకనే నన్నీవిధళగా అవమాన పర్చావు. సరే నేుునా బట్టను సీ ఇఆటినులడి శాశ్వతంగా తీసుకు పోతున్నాను” అని ఆమె సమాధానానికి యెదురుచూడకులడానే వెళ్ళ టోతూ వులడేటప్పటికి శేఖర్‌ వెనుకనులడి పిలిచి కాలతలగా “=వన్నింత వరకు ఎవరూ నీచుడనిగాని ఈర్ద్యాళుడివెనిగాని అనలేదు. నువ్వు ఒక్కసారి ఈ అధఃపతన మోర్గాన ఆడుగు పెట్టటానికి వుద్యుక్తురాలవయ్యావు. కాబట్టి నేను నిన్ను సావధానపర్చాను అన్నాడు

కళ్యాణి వెనక్కి. తిరిగి. నులచుని, “నేను అధఃపతన మాగ్గాన అడుగు పెడుతున్నానా గో అన్నడి,

“సరే తన బిడ్డల్ని ఆశీర్వదించి పోయిన తలిడి అతని మనస్సు కఆవదని శపీలచి పోలేదు”

అని అమె. వెళ్ళిపోయిలది. కాని శీఖర్‌ అక్కడే కూర్చుని ఫోయాడు. ఎవరికైనా ఏ కారణం చేతనైనా ఇంగ బద్ధ వైరమేర్చడుతుఃదని, ఇలత (పగాధ_ప్రేమ ఒక్కరోజులో మవోకాలకూట విషమౌతుందనీ అతను పూపహించనుకూడాలేదు.

కళ్యాణి ఇంటికివచ్చి చూతేటప్పటికి. దివాకరుడు కూర్చుని ఉన్నాడు. ఆతను అత్యలతాదరతతోలేచి నుంచుని తియ్యని చిరునవ్వు నవ్వాడుం

చిడనవ్వు చూచి కిక్యాణికి తెలియకుండానే. కోపల వచ్చిందిం “మీకు ఆవసర మైన పనేష్రనా వుందా 1” అన్నది,

౮6]

శీలి చీ్యతకా రుడు

ఆల్రేదు, అనసరమైన పనేషే--”

“అయితే ఇప్పుడు నాకు తీరికలేదు” అని కళ్యాణి మెట్లెక్కి పైకి వెళ్ళిపోయింది.

గడచిన రా తిసంగితి తఆచుకొని దివాకరుడు ఒక్కసారి హత

బుద్ధియైపోయాడు, కాని నౌకరు కనపడగానే అతను శుష్కవదనలతో ఒక రూపాయి చేతిలో పెట్టి బైటకి వెళ్ళిపోయాడు. ఫ్‌ జౌల్యంనుండి ఒక్కమణలసేపుకూడా ఒకరినొకరు విడనాడి యుండలేనివారు-దురదృష్టవశాతు ఇప్పటికి వొక నెలరోజులైలడి, ఒకరి నొకరు కలుసుకొసి.

“బడి వొకపధలగా నా మంచికే జరిగిలది. ఇలతకాలలనుంతి నన్ను కరినబఠిథనాలలో బలధిలచి వుంచిన అతని మోహజ్వాలలు పటాపలచలై ఫోయినాయి ఇప్పడు నాకు ఆతనితో సఠఐంధల లేదూ అని మనసు కుదుటపర్చుకోడానికి (పయత్నిలచసాగిండి కళ్యాణి. ఈ కఠవారిిడ్డ తల్మడి (బతికివుండగాకూడా అనేకసార్లు ఇటువంటి ఉద్దలడపనులే చేయ సమకట్టిండి కొని గలభీరుడు సంశయచిత్తుడైన శేఖరుని కోప భయంవల్ణ ఏమీ జేయలేకిపోయిలది. కాని ఇవ్వాళ ఆమె స్వతంతురాలు,

ఒక్కసారి స్వయళరాణా స్వయళత్మపజా అయిపోయిలడి ఆమె ఇల3వరికీ ఏమీ సమాధానతి చెప్పనవసర€ల లేదు. ఆళని ఆ వొక్క మాటను పట్టుకొని ఆమె మనసులో అనేకల వూహిలచుకుండి. కొని ఏనాడూ తన హృదయాలతరాళ ఇలోని గుప్రగుహత ద్వారాలను తెరచి చూడలేక పోయిలడి. (ప్రయత్నిస్తే చూడగలిగేదే కాని ఇలరకాలలనులడీ తన్ను తాను

చిితకారుడు 48 మోసపుచ్చుకుఃటూ వచ్చింది. ఈ ఏకాలతగ్గహలలో ఇద్దరూ ఎదురుబటు రగా కూర్చునివున్నారు. ఇద్దరి కళ్ళవెలట కన్నీటిధారలు కారుతున్నాయి.

తన జీవితంలో ఈ ఏక్రా౭తికరుణ దశల ఆమె మనో న్నేతాలకు అగోచరను కాబట్లే ఈమధ్య ఆమె ఇలట ఆనేక ఉత్సవర్శాతుల నిషవృఆ అభినయం జరిగినప్పటికీ పరాజయాలిమానల వాటిని మలటకఅపలేదు.

కాని ఇవాల్టిరోజు అలా యెందుకు గడపటలలేలో చెప్పాలి.

పుట్టినరోజు పండుగకు | పతీఏటా ఆమెయిలట విలదులు వినోదాలు జరుగుతూవుంటాయి. ఈ యేడు అ ఉత్సవాలే మఃచి ఆడంబరంగా జరు గితూవున్నాయి. దాసదాసీలు మొదలుకొని ఇరుగుపొరుగు అందరూవచ్చి దానిలో ఉర్సాహలగా పాల్గోలటున్నారు కాని ఆమె మనసు ఏ పనిలోనూ అగ్నలకావటలలేదు. _పొద్దుటినులడి ఆమెమనసులో ఇదలతా వృధా। ఇదలలా వృధాపరి శమ ఆనిపిస్తూవుండి. ఇంతకాలంనులడి ఆమె, ఆతను కూడా లోకళలో మనుష్యుల్లాంటి నాడే. అతనుకూడా [కోధ ఈర్ష్యలకు అతీతుడేమీకాదు అనుకునేది. ఆమే యిలట జరుగుతున్న ఈ ఆనలటోత్సపు పెద్ద పెద్ద నూతన ఏర్పాట్ల విషయల ఆతని నిర్ణన గృొహలలోకి తేరి యుండదాా ఆదీ ఆతని పనికి బాధ కలిగించటమ లేదా ? ఆన కున్నది.

అతను తూలిక అవతల పారవైచి కూర్చోనైనా వులటాడు లేకపోతే వికలిత మనస్స్కు- డై ఇల్దంతా కఅడిరుగుతునైనా వుంటాడు. ని దాహీనమైన తప్రశయ్యమీద పరుండి రాతి తెల్లవార్లు మాడి మసైసోతూనైనా వుంటాడు. ..ఆధవాః సరే, ఆ సంగతుంన్నీ పోనీ.

కళ్యాణి కల్పనఆలోనే ఇంతకాఆమునుండి. ఒక విధమైన ఆనందా న్ననుథవిస్తూ వచ్చిండి ఆకస్మాతుగా, ఇన్వాళ ఆమెకు ఏమీ లేదని పిలిచింది. ఏంలేదు. అత€కి ఏ పలిలోనూ ఏ భాధా 3లుగలేదు. ఆతా అబధ్ధం, అఆథా మోసల । ఆతను పట్ట కోవననూ కోరటళలేదు, పట్ట ఐడనూ

శక చిత్రకారుడు తలంచడల లేదు. ఈ దుర్చల ళరీరలి ఆకస్మాత్తుగా పర్వతంలాగా క8 నమూ, అవఆమూ ఎలా అయిలటో తెలియదు. ఏ తుఫానుకూ దాన్ని శాస్త కడిల్చే సామర్ధలకూడా లేదు, -

అయినా పుట్టినరోజు పలడుగకు ఉత్సవ ఏర్పాట్లు ఆనందంగానే జరుగుతున్నాయి. డివాకరుడు ఇవ్వాళ అన్ని పనుఆలోనూ ముఖ్యుడై పోయాడు. అతని పరిచయులు 'ఈ మనిసే వాకనాకు ఈ ఇంటి యజమా నౌతాడు. ఆ రోజు ఇలకెక్కువ దూరంానకూడా లేదు." ఆని గుసగుసలు కూడా [పారలభించారు.

ఇల్లంతా ఊళ్ళో స్త్రీ పురుమఅతో నిండివులది. నలువైపులా ఆనంద కిఆరివాలు వినఐడ.తున్నాయి. ఎవరికోసల ఇవన్నీ జరుగుతున్నాయో ఆమె అన్యమనస్కు రాలై వులడి. ఆమె మొవోన విచారభాయలు ఆవరిలచి ఉన్నాయి. కా? ఆ ఛాయలు బైటవారికెవ్వరికీ కనబడవు కనబడితే ఒక రిద్దరు పాతనౌకర్లకూ, పరోక్షలలోనుంచి అంతా చూస్తూవున్న మరొక వ్య కికీ కనబడతాయి. [వతిఏటా ఈ పుట్టినరోజు పండుగకు ఆలదరికలటే ముందుగా వచ్చి ఆశీర్వడిళచి మాలవేసిపోయే వ్గక్షి యివ్వాళ లేడు, ఆ మాల లేదు, ఆ అశీరాందమూ లేదు.

కళ్యాణి తల డికాలపు వ-ద్ధనౌకరు ఒకడు వచ్చి “ఇవ్వాళ వారు యెక్కడా కనపడటం లేదేం చిన్నమ్మా ” అన్నాడు. -

వృద్ధుడు కొలతకాఆల [కిందట నౌకరీ మానేసి వెళ్ళిపోయాడు. ఈ మనస్పర్థల సలగికి అతనికి తెలియదు. ఇవ్వాళ ఇక్కడికి వచ్చిన తర్వా తనే నౌకర్లద్వారా తెలిసింది. కళ్యాణి ఉద్దండభావంతో “చూడాఆనివులటే అక్కడికి వెళ్ళక పోయావా, ఇక్కడికి యెందుకు వచ్చావు 1” అన్నది.

“మంచిదే వెళుతున్నాను” అని వృద్ధుడు వెళ్ళిపయాడు.. వెళుతూ వెళుతూ “*వారొక్క-ర్నే చూసే చాందు. మీ యిద్దరినీ ఒక్కచోట చూడాలి. లేకపోతే ఇక్కడికి రానడం యెలదుకు!” అని గొణుక్కున్నాడు,

చి తకారుడు కీర్‌ వృద్ధుని మాటలు తరుజికి తెలియకపోలేదు. అప్పటినులచే ఒకవిధ మైన చకితావస్థలో పనఅన్ఫీ నిర్వ రించుకులటూ వుంది. హఠాత్తుగా ఆమె ఒక అస్పష్టస్వరము విఎ లెత్తి చూతేప్పటికి శేఖర్‌ నుంచునివున్నాడుం ఆమె శరీరమంతటా మెరుపులు పరుగులెత్తినాయ్‌ నిమిషలలో మళ్ళా తనూ యించుకొని- మొహళితిప్పుకొని మరోగదిలోకి వెళ్ళిపోయింది. కొలచెల సేప టికి న ద్ధుడు వచ్చి “ఏమైనా శేఖర్‌ నీ అతిధి! అతన్ని పలక రిలచను కూడా పంకరించకూడదా చిన్నమ్మా క” అన్నాడు. “నేన్స నిన్ను పిలుచుకు రమ్మనమని చెప్పలేదే =ఆదే నా తప్పు? అని అతను వెళ్ళటోతూ వుండేప్పటికి కళ్యాణి పిలిచి “నేనుకాక ఈ ఇంట్లో ఇంక్షా చాలమఃది వున్నారుగొ, వారు మాట్లాడవచ్చుగా 8” అన్నది “*ఆ౯ మాట్లాడవచ్చు. కాని ఇప్పుడు ఆ అవసరముకూడా లేదుః వారు వెళ్ళిపోయారు” అన్నాడు వృద్ధుడు. కళ్యాణి _సభ్టురాలైవులడిపో యిలగి, *నా రాత. భోజునంకేసి వెళ్ళ మని నువ్వయినా చెప్పవచ్చుకదా శ అన్నడిం లేద్తు. నేనలత సిగ్గమాలినవాజ్నీ కాను" అని వృద్ధుడు కోపంతో వెళ్ళిపోయాడు. 6౮ ఈ అవమానానికి శేఖర్‌ కళ్ళల్లో నీళ్ళ తిరిగాయ్‌. కాని ఆతను ఎవరి తప్పూ ఎంచలేదు మాటిమాటికి తన్ను తాను నిలడిలచుకొంటూ, "తగినళా సి జరిగిలది. నాలాలటి సిగ్గుమాలిన మనిషికి ఇంతమ్మాతల అన సరఠరః' అనుకోసాగాడు,

తీరి చి తకారుడు

కాని ఆ అవసరల అక్కడే ఈ ఒక్కరా తితోనే ఆంఠంకా లేదు. ఆంతకల టే ఎక్కువ అవమానం అగనినాసట రాసివుందని రెండుమూడు రోజుల తర్వాత తెలిసిలడి. ఆ ఆవమానాన్ని ఆతడు జీవితపర్యలతం ఎక్కడ డాచిపెట్టుకులటాడు ? దానికీ దరీ దాపు ఏమీ కనపడటలలేదు.

మనము ఏ చిితాన్ని తీసుకొని ఈ కఠ (పారలభించామో ఆ జాతక కథాలశంలోని గొప్ప చ్చితల ఇన్నాళ్ళకు ఇప్పుడు సలపూర్తి అయింది. నెలరోజుల నిరలతర పర్మిశమ ఫలితల ఇవ్వాళ.

ఈ ఆనందంతో అతను ఉదయమలతా గడిపాడు,

చి తల రాజదర్చారుకు వెళుతుండి. ఖరీదచ్చితీసుకొనివెళ్ళే వ్యక్తి ఈ కబురువిని వచ్చాడు. చ్మితలమీద పరదా తీయగానే ఆతను చూచి చకి తుడై పోయాడు. చ్చితకళ విషయలలో ఆతను అజ్ఞాన డేమీకాదు.. చాలా 'సేపటివరకు తదేకధ్యానలతో చూచిన తర్వాత చివరికి “నేను చ్మితాన్ని రాజుగారికి తీసు కెళ్ళలేన”” అన్నాడు.

భయవిస్మయాలతో హతబుద్ధుడై శేఖర్‌ *ఎలదుకని ”” ఆన్నాడుం

“కారణల, నేనీ ముఖాన్ని గుర్తిలచగిఅను. మానవలక్షణాలతో దేవ తఆ చితాల్నిచ్చితిసే వారికి కీడు గలుగుతుందన్న సంగతి రాజుగారికితెలి స్తే నా మొహం కూడా చూడరు.”

అని ఆతను కౌలచెం సేపు చ్మితకారుని వ్యాకులిత నే తాలకేసీ చూసి చిరునవ్వుతో “కొంచెం ధ్యానములచి చూస్తే నీకే కనపడుతుంది ఎవరో ఈ చ్చితం చలామణీకాదు” ఆన్నాడుం |

శేఖర్‌ కళ్ళమీదనులడి మెళ్డిమెల్లిగా మబ్బుతెరలు విడిపోయినట్ల యింది. ఆ రాజదూత ఆక్కడినులచి వెళ్ళిపోయిన తర్వాతకూడా ఆతను ఆ వైపే చూస్తూ వుండిపోయాడు, ఆకను కళ్ళవెళట కన్నీరు కారసాగినై.

చిత్రకారుడు శ ఇంత పర్షిశమచేసి తన ఆంతిర్యలలో ఆలకితంచేసుకున్న సౌలదర్శిం ఆ జాతక కధలోని గోపిదికాదు, కళ్యాణిని.

కళ్ళుతుడుచుకులటూ అతను మనసులో “భగవలతుడా | నువ్వు నాక్టి విధిగా వియోగం కలిగిందావు..నేను నీకేల అపరాధం చేశాను?” అన్నాడు

7

దచాూకరుడు సావాసించి “నీయలదు. దేవతఅకుకూడా మక్కువ వున్నట్టు వుంది. కాని నేను మానవమ్మాతుణ్ని కళ్యాజీ !” అన్నాడు,

కళ్యాణ అన్యమనస్కురాలై *జభదనిది దేవతఆకు కూడా ఆరీత మైనదిగా కనపడుళులడి” అన్నడి.

కాని ఆమె ఈ (_ప్రసలగాన్ని ములదుకు సాగిపోనియ్యలేదు. అక్రోర్టులో సీకు మంచి పలుకుబడి వులదని విన్నాను. నాకొక పని చేసి పెట్టగఆవా 1 చాలా తొలదరగా ?” అన్నడి.

“ఏల పసిశొ దయాకరుడు చాల వుత్సుకతతో అడిగాడుం

*జఒక మనిషికి నేను చాలా డబ్బు యిచ్చాను, కాని నేను అతని దగ్గరనులచి వసూలు చేయలేకపోతున్నాను. దానికి దస్తావేజులుగానీ, నోట్లు గానీ ఏమీలేవు. నువ్వు దాసికేమైనా ఉపాయల ఆలోచించగిలవా 1”

“తప్పక ః నేను రాజకర్మచారి నన్న సంగతి నీకు తెలియదా ఏమిటి 1” అని అతను నవ్వాడు.

ఈ నవ్వులోనే స్పష్టమైన సమాధానముంది. కళ్యాణి ఆతురతతో అతని చెయ్యిపట్టుకొని “ఆయితే ఏదైనా ఉపాయం చూడు ఇవ్వాశేః నేను ఇక ఒక్కరోజుకూడా ఆలస్యం చేయదలచుకోలేదు” అన్నది.

దయాకరుడు తల వూగించి *సరే, చేస్తాను” అన్నాడు

శీర్‌ చీతకారుడు

ఈ బుణం తుచ్చమైవదీ, ఆసంభవమైనదీ, వాస్యాస్పదమ్రనదీని, దాన్ని గురిలచి యెవరూ వూహించనుకూడా వూపాలచలేదు కాని రాజకర్మ చారి మాట ఆశతో కళ్యాణీ వళ్ళలతా షణలలో వుత పమైపోయిలది. ఆమె తన రెండు కళ్ళూ పెద్దపచేసి, అతని చర్నితినంతా వినిపించి “నేను ఏమీ వదలి పెట్టను. ఒక్క చిల్లిగవ్వకూడా వదలిపెట్టను. జలగ రక్తము పీల్చి నట్టు ఇవ్వా శే యిప్పుడే...?” అన్నడి*

ఈ విషయంలో ఆ మనుష్యునికి ఎక్కువగా చెప్పనవసరలలేదు. ఆది అతనికి ఆశకలంటేకూడా యెక్కువగా వుతది. ఆతను తన ఆలతర్యలలో ఆనందాన్ని, ఆ్యగవోగ్న యేటో విధలగా ఆపుక"ని “*పభుత్వపు లా కనీ సము ఏడురోజులు గడువు అడుగుతుంది, ఆలతవరకు ఏటో విధముగా వులడాలి. ఆ తిర్వాత నీ యిష్టమొచ్చినట్లు ఎలతపీల్చినా నేనే కాదనను” అన్నాడు.

“సరే, మీరు ఇక ఇక్కడనులచి వెళ్ళలడి” ఆని ఆమ ఒక విధలగా తప్పించుకు పారిపోయిదిం

ఈ అజాన తరుణియందు ఇతని ఆసక్తికి అలతులేదు. అందుజేత ఆమె వ్యంగ్యోక్తులనేకం అతను మెదలకుండా హఏంచుకు వూరుకున్నాడు* ఇవ్వాళకూడ అతను ఆలాగేచేశాడు. కాని, ఇంటికి తిరిగి వెళ్ళబోయేప్పుడు చానిలో “ఆనందోత్సాహంలో ఇలకేళళభయళ లేదు నా మార్గం నిష్కంటకం కావటానికి ఇలకెమ్కువకాలము పట్టనట్టువులది- అఅస్యముకాని మాట మ్మాతము నిజం, ఎలతత్వరగా భగవలతుడు అతిని రాత యెంతవింతగా మార్చాడు ! దాన్ని వూహిళలచటానికికూడా ఆతనికి ఇవ్వాళ అసంభవము.

ర్ట

దౌవాసమనులు వచ్చాయి. వాటిని చేపట్టుకుని శేఖర్‌ చాలాసేపటి వరకు మెదలకులడా కూర్చుని వుండిపోయాడు. ఇటీ అతనికి ఆళ్ళర్యం కూడా కిలుగలేదు. గడువు తక్కువ వులది, త్వరలో ఏదైనా చెయ్యాలి.

ఎప్పుడో ఒకరోజున కళ్యాణి కోపంతో ఆతని తండి డుబారా ఖర్చును గురిలచి కటూక్తులాడింది. ఈ ఆపరాధాన్ని అతను మరచిపోలేదు, దీనికతను క్షమించలేదుకూడా* అలదుచేత ఇప్పుడతను ఆమెను గడువు యావిలచి వారిని మరింత అఆవమానల కేద్దామనీ కాదు; తన సరస్వతి యిచ్చిన తత(డి బుణం తీరుతుందా లేదా-ఆతని చిలతం

ఆ ఊళ్ళోనే ఒకి ధనవలతుడున్నాడు. మర్నాడు ఉదయాన్నే ఆరని దగ్గరకు వెళ్ళి రహస్యలగా తన _ అస్తి పాస్తులన్నీ బేర పెట్టాడుం అతను యిచ్చేదానితో బుణం తీరిపోతులదనుకున్నాడు.

డబ్బుతీసుకొని అతను ఇంటికి వచ్చాడు- ఒక వ్యక్తి హృదయహీనత ఆతని కరీరాని!, మనసుకీ ఎలత అఘాతల కలిగించిలదీ ఆతనికి జ్వరఠి వచ్చేటప్పటికి యిప్పుడు (గహాలంచగలిగాడు*

రా తింబగళ్ళు యెలాగడిచిపోతున్నాయో కూడా అతనికి స్పృహ లేదు ఆతనికి తెలివివచ్చి చూజేటప్పటికి-ఆ రోజునే ఆకని గడువుకు చివరి రోజని తలుసుకున్నాడు.

ఇవ్వాళ చివరిరోజు తన ఏకాలతగృ్భహలలో కూర్చుని కళ్యాణీ ఊవొసౌధాలు నిక్మించుతూ వుంది. ఆమె అహళలకారళ వదలుకొని మరో వ్యక్తి ఆహళలకాంాన్ని తుదముట్టిలచిలది- ఆ అహంకారల ఇవ్వాళ ఆమె

ఖా

50 చితకారుడు పాదాఅమీదపడి మట్టిపాలై పోతులడి. దానిలో ఏమ్మాతల సందేహంలేదు. ఇంతలో నౌకరు వచ్చి కింద “శేఖర్‌ మీ కోసం ఎదురుచూస్తున్నాడని” చెప్పాడు, కళ్ళాణి లోలోన ఏషపునవ్వు నవ్వి “తెలుసు”. అన్నడి ఆమ కూడా అతనికోస మే ఎదురుచూస్తూ వుండిం

కళ్ళాణి కిందకురాగానే శేఖర్‌ లేచి నులచున్నాడు. ఆత? మెొహలి చూడగానే కళ్యాణీ గుండెల్లో రాయిపడిపోయిలది. ఆమె డబ్బుకోరడలలేదు డబ్బుయలదు ఆమెకు ఏ మ్మాతమూ లాఆసలేదు. కాని ఈ డబ్బు పెరుతో యెంత భయలకర అత్యాచారాఅను శేయనచ్చునో ఆమె యివ్వాళ స్వయ ముగా చూచిలది. శేఖర్‌ మొదట మాట్లాడిలచాడు* "వాయిదా. చివరిరోజు యివ్వాశే. మీ డబ్బు తీసుకువచ్చాను” అన్నాడు.

ఓరి మానవుడా ।! చసున్నా అభిమానాన్ని వదఅవు, లేకపోతే కళ్యాణి నోటివెంట ఈ మాటలు యెలా వచ్చేవి, “నాకు కొద్ది డబ్బు ఆవ సరంలేదు. నేను బుణమొత్త మళతొ తీర్చాలని చెప్పాను” అన్నది.

శీఖర్‌ శుష్కవదనల మీదికి చిరునవ్వు తెచ్చి పెట్టుకొని “మీరన్నదీ నిజమే । మొత్త మంతా తీసుకొచ్చాను” అన్నాడు.

“* మొత్త మళతొనా 1 ఎక్కడనులచి తెచ్చావు *”

“రేప్పు తెలుస్తుంది. పెచ్చైలో పైకల పెట్టివులది- ఎవరినైనా తీసుకో మని చెప్పండి.”

బండివాడు వాకిటి భయటనులడి అతన్ని ఉద్దేశిలచి “ఇం కెంత సేపు పడుతుండి బాబుగారూ ? ఎక్కువ ఆఆస్యమైందలటే రాతి పేగులో అగ టానికి ఎక్కడా చోటుకూతా దొరకదు” అన్నాడుం

కళ్యాణి వాకిట్లోంచి చూచింది. వాకిట్లో... పెట, పరుపు ఇలకా సామా నుతో నున్న బలి నుంచునివుంది. భయలతో నిమిషలలో ఆమ మొహ మళలఠా ఒక్కసారి వెళవెఆపోయిలది. వ్యాకులపాటుతో (హ్నమీద హ్న

చిత్రకారుడు ల్‌1

వెయ్యి _పళ్నళడిగిండి. *'పేగూ వెళుతున్నడి ఎందుకు ? బండి యెవరిదీ 1 రేవు తెలిసేది ఏమిటి? ఇవ్వాళ మాట్టాడుళూ వుంటేనే.”

ఆంటూనీ ఆమె తన్ను తాను తెలియకుండానే అఆళని నొసట చెయ్యి వేసి (శుళ్ళిపడి “ఆరే, జ్వరము వచ్చిలదే కాబస్టే అన్నాను-నీ మొహఠ ఇలత వాడిపోయిలదెలదుకని!” అన్నది,

శ*శీఖర్‌ వడిలించుకొని కాంత స్వరంతో “కూర్చో "అని అతను కూడా కూర్చుని “నేను మాలడలే వెళుతున్నాను. ఇవ్వాళ నువ్వు నా అంతిమ | పార్ధన విలఅటావా?” అన్నాడు.

కళ్శాణి తఆశాయ వూగిలచి “వింటాను” అన్నది. శేఖర్‌ కొలదెల స్థిమితంగా కూర్చుని “తగిన వరుణ్ని చూచి వెలటనే వివాహలఠ చేసుకోమని నా ఆఒతిమకోర్కె. ఈ విధలగా అవివాహితగా యెక్కువకాలం గడపకు ఇ౭కోమాట...* ఆన్‌ కొంచెం సేపటివరకు మౌనంగా కూర్చుని, ఈసారి మరిఇక మృదుస్వర*తో “ఈ మాట జీవిత సర్వస్వల జ్ఞాపకం. పెట్టు కోమని చెబుతున్నాను. అజ్జలాగనే ఆభిమానంకూడా న్రీఆకు భూషణం అన్నమాట ఎప్పుడూ మరచిపోకు. కాని. ఆతి ఐతే ” అన్నమాట.

కళ్యాణీ ఆధైర్యముతో “ఆదలతా ఎప్పుడైనా విలటాను. డబ్బు నువ్వు యె” _డనుంచి తెచ్చావో అడిఎపవ్పు"” అన్నది మధ్యలోనే,

శేలర్‌ నవ్వాడు *ఆ సంగతి యెలదుకు అడుగుతున్నావు! నీకు తెలియని స£ఒగతు లేమున్నాయి వాకు” అన్నాడు

"డబ్బు నువ్వు యెక్కడనుంచి లీసుకొచ్చావు!”

'శేలర్‌ గుటకల్నుమి2గి చివరికి “తుత్కడిగారి బుజం వారి ఆస్థితోనే తీర్చాను, లేకపోతే నాకు స్వల3మనేది ఇలకేమలద” అన్నాడు.

“*హూంలతోటొ

“టదీ ఆలడిగారిదేగా”

కలి చిత్రకారుడు “సి ఫ్ర స్తకాలన్నీ!” “ఇప్పుడు ఆ పుస్తకాలతో ఏమి జేయను * అదీగాక అవీ తండిగారివేగా” కళ్యాణీ ఒక నిట్టూర్చుపీడచి, “స్సోస్సి మృచిపనీచేశావు..ఇక పైకివెళ్ళి పడుకో, పద” అన్నదిం “ఇవ్వాళ నేను వెళ్ళాలి” “ఈ జ్వరలతోనా! నేను నిన్నీ స్థితిలో వదలి పెడతానని నిజలగా నమ్మకముందా”” అని ఆమె దగ్గరకు వెళ్ళి చెయ్యి. పట్టుకున్నది. ఈసారి శేఖర్‌ ఆశ్చర్యంతో చూచాడు. కళ్యాణి మొహల ఒక్క. నిమిషలలో మారి పోయిలది. ఆమె మొహళఅమీద విషాద నిర్వేదఆ అజ్ఞాభిమానాం చివ్నోలు లేశమా[తలకూడా కినపడలేదు. _పగాఢ్య పేమమ్మాతల వున్నది. ఆమె మొహలఠల అతన్నాకసారి మల్మతముగ్గుణ్ణి చేసిండి. అతను మెదలకులడా పైన పడకగదిలోకి వెళ్ళాడు. ఆ౭ంన్ని పక్కమీద పరులడ బెట్టి కళ్యాణి పక్కను కూర్చున్నది, సజం నే కాఅతో ఆరనిమొహలలోకిచూస్తూ “డబ్బు తీసుకువస్తే మబుణల తీరుతుందన కున్నావా? మాలడలే వెశ్ళేపసయత్నఠల మానుకో! నా అజ్ఞ లేనిదే ఈ ఇట్లోంచి బైటకు ఆడుగు పెట్టావలటే.నేను ఈ మేడమీదనులచి కిందకు దూకి చస్తాను-నువ్వు నన్ను చాలాదుఃఖ పెట్టావు. నేనా దుఃఖాన్ని సహించలేని గట్టిగా చెబుతున్నాను.” అన్నది. శీఖర్‌ ఏమీ మాట్లాడలేదు, ఒక నిట్టూర్పు విడచి వత్తిగిలి పడు కున్నాడుం (౩ -)

విలొసి సరిగ్గా రెండు కోసుల దూరల నడచి స్కూలుకు వెళుతూ వుండేవాణ్ని, విద్య నార్జించటల కోసమని, నేనొక్కచ్లేకాదు, ఇంకా పడి పన్నెలడుమలది పిల్లలున్నారు. పల్లేటూరివాసుఅలో నూటికి తొలభైమలది పిల్లలు ఈ విధంగానే విధ్యనార్థించవలసి వచ్చేది. చివరికి దీనిలోని లాభ స్టానల పూర్తిగా శూన్యమైనప్పటికి వున్నదానిని లెక్క వెయ్యడానికే ఈ విషయాతను గురిలచి ఆలోచించటల ఆవసరల.

ఆ పిల్లలు (పొద్దున్నే ఎనిమిది గలిటలు కాకమ*దే భోలజేసీ ఇంటి నుండి బైలుదేరినది మొదలు రెలడుకోసులు పోవటల, రెలడుకోసులు, రావటల.-మొ త్త నాలుగుకోసులు నడవవలసి వళ్ళేది. నాలుగుకోసుఅంటే ఎనిమిడిమైశ్ళేకాదు; అలతకలటే కూడా చాలా ఎక్కువ, వర్షాకాలలలో నె తినచినుకులు, కిద మోకాళ్ళ లోతున బురదా. వేసవిలో చినుకులకు బదులు యెొలడా బుదరకుబదులు దుమ్మునపడి ఆసులో గొట్టంలాగ, ఇంటికీ, స్కూలుకీ వస్తూపోతూండాలి. ఈ నిర్భాగ్య బాఅకులయలదు సర స్వతీదేవి కరుణించి వరమిస్తులటో ; వారి కష్టలచూసి, మొహఠ చాటేస్తులటో ఇడి స్వయంగా ఆమెకూడా వూహిలచలేదు.

ఆ తర్వాత విద్యాలాభల పొలదిన పిల్లలు పెద్దవాళ్ళు పల్లెల్లోవున్నా, వుద్భాళ తీర్చుకోవటానికి పొట్టపట్టుకుని మరెక్కడికి వెళ్ళినా వారి నాలుగు కోసుఅనడక, విద్యలో చురుకుదనమూ, ఆత్మశుద్ధి కలిగిలచకులడా వులడదు. కిలిగిస్తులది. వుదాగ్ని వున్నవాళ్ళ సలగతి ఆలా వదలి పెట్టి, ఆ బాధలేని మనుషులంతా ఏ సుఖలకోసల వల్గెనొడిలి పారిపోతున్నారు 1 వాళ్ళు అక్కడే వుంటే పల్గెిటూళ్ళకు ఇలాలటి దుస్థితి పట్టదుగదాః _

ర్‌4 విలాసి

నేను మలేరియా విషయం ఎ తటలలేదు. దాన్ని ఆలా వుంచుకొని ఈ నాలుగ కోసులదూరల నడకాఆతే. భయంతో ఎన్ని కుటులబాలు పిల్లా జెల్లాను తీసుకొని పల్లెవదలి పట్టణాలకు పారిపోయి. వచ్చారో, ఏమైనా లెక్కవులదాః తర్వాత ఒ*రోజున చదువు-సలథ్యలు అయిపోయినా పట్టణపు సుఖభోగాఅను వదలిపెట్టి వెళ్ళటానికి వారికి బుద్ధిపుట్టదు.

అయిశేపోనీ, అనసరపుమాటఆన్నీ నేను స్కూలుకు వెళుతూ వుండేరాణ్ని. యూ రెండుకోసుల దూరంలో రెండు మూడు వూచ్ళ దాటి పోవలసి వక్చేడి. దారిలో ఎవగితోటలో మామిడికాయలు పండటల పారంభ మైలటో, ఎవరిచెట్టు పనసకాయ పలడివుందో, ఎవరి అరటిగెల కొట్ట బోతున్నారో, ఎవరిలటి ములదు ఆనపకాయ రంగువస్తుందో, ఎవరి చెరువు గట్టాన ఖర్జూర గెలలు కొట్టుకొస్తే పటకుళటారన్న భయల తక్కువగా వుంటుంజో, ఈ సలగితులు కెలసుకోవటంతోనే మా కాలమళలకా గడిచి పోయేడి. కాని చదువులు- స్కాట్లలడ. రాజధాని సేరేమిటి! సైబీరియా గనులలో దొరికేది వెండా? బణగారమా? ఈ ఆవసర విషయాలు తెలును కోడానికి మాకు తీరికేవుండేవికాదు.

ఏడెన్‌ ఏమిటంటే, పర్షియా రేవుపట్టణమని జవాబు చెప్పటానికి హుమాయూన్‌ తండి సేరడిగితే తగక్‌ భాన్‌ అని [వాసి రావటానికీ ఇదే కారణను , ఇవ్వాళ నాకు నంభయ్యోపగి దాటిపోతున్నప్పటికి వాటి ధోరణి అలాగే వున్నట్లు కనపడుతూవులడి. తర్వాత పెద్దళ్లాసులో వేసేరోజున మొహళ మాడ్చుకుని ఇంటికి వచ్చేవాళ్ళము ఒక్కాక్కనాడు పిల్లల మఠలతా ఏకమై మాన్టర్ని సంస్కరించాలనుకునే వాళ్ళము. ఒక్కొక్క రోజున ఈ దగుల్బాజీ సూలు వదలిపెట్టటమే మలచిదనుకొనేవాళ్ళుముం

మేము స్కూలుకు వెళుతూంచగా దారిలో ఆస్పుడప్పుడూ ఒక కుర వాడు కలుస్తూండే రాడు- పేరు మృత్యుంజయుడు. మాకలటే కొలచెము జబ రుగా వుండే ాడుం ధర్టఫారల చదువుతూ వుండేవాడు. ఆతను ఛర్జుఫార

విలాసి ఫర్‌ ములో ఎప్పుడు చేరాడో ఆ సంగతి మా కెవ్వరికీ తెలియదు. ముఠదు ముందు బహుశా ఇది పురాతత్వ నత లకు గపెషణ విషయమౌతుందేమో వని సంఇయాల కొని మెవ..న్నంతకాలము చ్యూతల ఎప్పుడూ ధర్హుఫారశ లోనే చూస్తూండే వాళ్ళము. జతను ఫోర్తుఫారల చెదువుతూన్నట్టు ఎప్పుడూ ఎనిలేదు. పుళ్ళా సెకండుఫారానికి విష్పిన సం"తీ తెలియదు. మృత్యుంజయునికి ఎన్నదమ్ములుగాన్సీ తల్లితల్మడులుగానీ ఎవరూ లేకు. ఊళ్ళో ఒక పక్కని పెద్దమామిడితోఎ, దానిలో ఓక పాడయిన కొంప వున్నది. వరుసకు పివతిలడియైన దూరపు బలథువు మాతల వులటుడేవాడు. ఆతను జేయళగిన పని ఒక్క టే..గంజాయి. తాగుడు, సారాయి తాగుడు, ఇలకేదేటో--ఆని అన్న కొడుకుమీద ఠకరకాలెన అప వాదులు వెస్తూ తిరగటం అతనకి మరొకపనికూడా వుంది, ఆ తోటలో సగ భాగలి తనడదేననీీ, దావావెసీ వ్వాధీనము తేసుకోవటమే తడవు అనీ. వాగుతూ తిరగటల. ఆ( ఓక్కిరోజున అడి అతన స్వాధీనమైళది. జీల్గాకోర్డు ద్వాాను కాదు, ఇల కేకోర్టుద్వారాను కాదు- వోనీ ఆ అంగితీ మరొకసారి చెబుతొను. మృ త్యుతజయిడు స్వయళలగా తన తశేతితో వలడుకు శింటాడు. పఠర్గకాల ముచ్చిన తర్వాత తోటనెవరి కైనా యిజారాకిచ్చి ఆ డబ్బుతో సలవత్సరానికి సరిపడ తిండి, బట్ట కౌనుక్కునేవాడు. బాగానే సరిపోయ్యేది. కాని ఎప్పడు చూచినా అతను చిరుగుఆ గుడ్డలతో, మాసిపోయినా పుస కాను చలకిని పెట్టుకొని రోడ్డుపక్కగా వదిగివదిగి సోతూ వుండేవాడు. అతన్ని ఎప్పడూ ఎవరూ పఠఅకరించగా చూడలేదు. కాని మేముమా తము పరివొసలగా ఆతని దగ్గరకెళ్ళి మాట్టాడిస్తూ వుండేవాళ్ళం... దానికి మఖ్య కారణల ఊళ్ళో అతినితోపాటు మిఠాయి ఇంకెవరూ కొని పెటేవాళ్ళు కాదు. క్రేవలము పిల్లలకే కాదు. న

ర్‌6ి వీలాసీ

ఎలతనులది పిల్లలు తల్బడులు ఎన్నిసార్లు రహస్యముగా తమ పిల్లన్ని స్కూలు ఫీజుపోయిలది, పుస్తకాలు. చిరిగిపోయినాయి-అని అడి గిలచి డబ్బు పట్టుకులటూ వులడేవారో అలతులేదు. దానికి కృతజ్ఞతి చూపితి చటము అటుంచి బయట తమ పిల్లలు అతనితో మాట్లాడినట్టు చెప్పటానికి కూడా ఎవరూ ఇష్టపడరు- మృత్యుంజయునికి ఊళ్ళో అలాంటి మళచిపేరే వులది.

చాలా రోజులవరకు మృత్యులజయుడు కనపడలేదు. ఒక రోజున ఆతను చావు మంచళలమీద వున్నాడనీ ఒకపాముఅవాడూ, వాడికూతురూ అతనికి వై ద్యముచేసి, సేవచేసి _బతికిలబారనీ విన్నాను. చాలా రోజులు నేనూ ఆరని మిఠాయి చాలా సద్వినియోగల చేశాను. నా మనసు ఆతని కోసల ఎలా ఎలా అయిపోయిలటో తెలియదు, ఒక రోజు సలధ్య చీకల్లో రహస్యముగా నేను అతని పూరికాలపచుట్టూ (ప్రహరీ గోళ్లేమీలేవు, తలుపు తీసేవులది-తిన్నగా లోపలికెళ్ళి చూశాను.

మృత్యులంజయుడు తెల్లటి పరుపుమీద పడుకొనివున్నాడు అతని వలకచూడగానే యమరాజు తన (ప్రయత్నాల్లో వెటినీ కొరతవులచలేదని పిస్తూవుంది కాని అవేమీ ఫలిలచలేదు. ఇదంతా ఆ పిల్ల పట్టువల్ల నెగ్గింది- ఆమె తఆవై పున కూర్చుని పలకా విసురుతూవులది. మనిషి రావటలచూచి హఠాత్తుగా (తుళ్ళిపడి లేచి నుంచున్నది. ఆమె, ఆ ముసలి పాముఅవాని కూతురు విలాసి, ఇమె వయసు పద్దెనిమిదో, ఇరవై ఎనిమిదో కినుక్కో+వటము కష్టము, కాని ఆమె మొహలవలక చూడగానే వయ స్ఫెంత వున్నా అధిక _శమవల్లా ర్యాతిపగళ్ళు మేల్కో-ని వులడటంివల్ల ఆమె శరీరం కృళిలచిపోయిలదని తెలుస్తూ వులడి-. బా సేఫఆలలాగా కాస్త కిది లించగానే కొస్త ముట్టుకోగానే ముడుచుకు పోయింది

మృత్యులజయుడు నన్ను గుర్తిలచి “ఎవరు 1 నౌడా?” అన్నాడు.

వీలాసీ ర “ఆవును” అన్నాను నేను ఉక్ర్యూగ్రో (క అన్నాడు మృత్యుంజయుడు. విలాసీ తఅవంచుకు నుఠచున్నది* మృత్యుంజయుడు. రెలడు మూడు నెలఅబట్టి మ౭చముమీదే పడివున్నాననీ, మరీ పది పదిహేనురోజులు సృహ లేదనీ నాలుగైదు రోజులనులడి మాతల మనుష్యుల్ని గుర్తుపడుతున్నానని, ఇలకా మంచల వదలి బయటికి రాగఆస్థితిలో లేననీ కాని ఇక భయపడ వలసిన ఆవసరంలేదనీ, క్టుపంగా రెండుమాటలలో చెప్పాడు. భయపడవలఆసిందేమీలేదు. చిన్నవాజ్ణయి నా మంచలమీడినుడీ లేవలేని స్టితిలోనున్న రోగికి అడవిలో ఒరిటరిగా వుండి _బతికిలతే భారం వహితచటము యెొళత గురుఖివమో తెలుసుకున్నాను ర్మాతులకు-రా తులు పగళ్ళకు-పగళ్ళు ఆమె చేసిన సేవకూ, క్ముకూషరూ ఏమైనా అంతువులదా 1 ఇది యెంత సహనలంగల పని | కాని ఈ అసాధ్యసొధనను సలభవంచేసిన వస్తువును గురంచి ఆ రోజున శెలీయలేదుం కాని మరొకిరోజున శెలిసిలడిం తిరిగివచ్చేటప్పుడు ఆ పిల్లి ఒక దీపల చేతపట్టుకొని మాటకూడా మాబ్లాడలిదు. అప్పడం ఆమె మళ్టిగా “క్షొంకివరకు పళలపిలచేదా 1 అన్నది పెద్దపెద్ద మామిడి చెట్లతో తోటంతా ఆళధకారంగా వుంది. దారి కనపడటంలేదు. సరిగదా చేయికి తేయికూడా కనపడటంలేదు. “పంపించ నవసరళఃలేదు- దీపము మట్టుకు యివ్వు” అన్నాను. దీపల నా చేతికివ్వగానే ఆమె ఉత్క90త వదనంమీద నా దృష్ట పడింది. “వంటరిగా వెళ్ళడానికి భయమేస్తుందేమో 1 కొంతదూరల పళిపి ద్దునా ;” అన్నడి మెల్లిగా. ల]

క్‌ి విలాసి

భయమెసుందేమోనని ఒక న్ర్రీ అడిగిలిది. కనుక వున్నాలేకపోయినా సమాధానంగా “లేదు” ఆని ముందుకు సాగాను.

“పురుగూ ప్వుటా వులడేచోటు కాస్త చూచిపౌొలడి” అన్నది మళ్ళా-

నా గుండె జల్లుమన్నడి- అమెకు ఇంత ఆతురతదేనికో, దీపం చూపించి తోటదాటించుతానన్నడి దేఎకో నేనిప్పుడు (గహిలచాను, ఆ రోగిష్టి మృత్యుంజయుని వడలి రావటానికి ఆమెకు ఇష్టంలేదు

పదిపదిహేనెంరాఆతోట, డొలకతక్కువదూరానేమీ లేదు, ఆ కీకొ రణ్యలలో సతి అడుగూ చూచి వెయ్యవలసి వసోలడి. మరుక్షణమే ఆ పిల్లి మాటలు జ్ఞాపకమొచ్చి వళ్ళంతా కెంపించిపోయిలడి. మరణశయ్యమీడ నున్న రోగితో ఇక్కడ వులడటల ఎంతకష్టమో ననిపిలచిండి. ఏ నిమిషా నై షౌ మృత్యుంజయుడు చనిపోతే-ర్మాతి తెల్హివార్లూ ఈ పిల్లి ఒంటరిగా ఏమిచేస్తుండి శ ఎలా గడుపుతులది !

ఈ సలగితి చెబులూ వులటే చాలాకాంల నాటి విషయమొకటి నాకు జ్ఞాపకం వస్తూవుండి. మా బలధువొకడు చనిపోయాడు, అప్పుడు నేనుకూడా ఆక్కడే వున్నాను చీకటిర్మాతి ఇంద్లో---జనకూన్యల. నేనూ అతని భార్య మాతం వున్నాము. ఆమె దుఃఖాతిరేఖలతో గులడె తలమోదుకులటూ తన (ప్రాణంకూడా పోతుందా అన్నలతకాండ చేసింద. ఆమె ఏడుస్తూ'నా బుద్ధి పూర్వకలగా నేను సహగమనం తేసుకులటే _ప్రభుత్వానికేల ? నాకు బతికి వులడాంన్న కోర్కె. ఏమిలేదు. ఈ విషయము సర్కారు మనుమ్యఆకు తెలియదా 1 వాళ్ళిలట్లో శ్తీలులేరా ? వాళ్ళ హృదయాలు రాతి హృద యాలా? ఈ రాతివెళ్ళి వూళ్ళో నలుగురూ ఏటిఒడ్డున నా సహగమనానికి ఏర్పాట్లు జేస్తే స్రేషను వాళ్ళు కెలా తెలుస్తుంది! అని మాటిమాటికి ఆడగ సాగింది. ఆమె వాళ్ళని ఇంకెన్ని మాటఆన్నటో ఆంతులేదు. కాని నేప ఏడుపువిలటూ కూర్చులటే కుదరదు. ఊళ్ళోకి కబురుపఠపటం అవసరం !

విలాసి 59 బాల వసువులు పోగుజేయాలి. అని బయలుదేరబోయేటప్పటికి ఆమె కళ్ళు తుడుచుకుని “జరగవలసీలదేటో జరిగిపోయిలడి. ఇప్పుడు ఐయటికెళ్ళి ఏం తేస్తావు 1 తెల్లవారినీ” అన్నది-

"ద్రాలా పనివుంది. ఇక్కడ కూర్చుంటే కుదరదు" అన్నాను నేప.

ఆప్పన్సత సంగతి ఆలావులచి, ముఠదు నువ్వు కూర్చో!” అన్నడి ఆమె,

“క్షూర్చుల టే కుదరదు, ఊళో)కి కబురు చెయ్యాలి” అని నేను బైటకి వస్తూలడేటప్పటికి ఆమె వొక్క సారి ఆరచి, “బాబో నే నొక్కా దాన్నే వులడలేను” అన్నది.

నేను మళ్ళా తిరిగివచ్చి కూర్చోవలసి వచ్చింది. (బతికుండగానే ఏ భయంలేకులడా పాతిక సలవత్సరాలు కాపురల శేసిన పతీ మంణిలచినా సహిలచిందిగౌని ఆతని మ తక శేబంాన్ని చూచి ఆ చీకటి రా తిలో అయిదు నిమిషాలుకూడా వులడలేకపోయి-డి. పతి మృతక శేబరల దగ్గర కూర్చులటే గుండె బద్దలైపోతుందేమో !

కొనినా ఉద్దేకల ఆమె దుఃఖాన్ని హేశినచెయ్యటల కాదు, అడి హృదయపూర్వక మైనడి కాదనికాదు, అలాంటిదే వాకు మరొక ఘటనకూడా జ్ఞాపకి మున్నది. దానిని ఉల్లేఖిచకులడానే కేవల కర్తవ్యజ్ఞాన _పభావము వల్లగానీ, బాలాకాఅల ఒకచోట కాపురలి చేసినలదువల్ల గానీ, ఏన్తీ భయాన్ని దాటిపోలేదు. ఆదేటో మరోశ కి దానివల్ల చాలమంది నీ పురు షులు వందేసి సలివత్సరాలు కాపురముచేసినా ఏమీ అంతేవుండదు.

కొని తలవని తఅంపుగా ఏ స్రీ పురుషులకైనా ఆ శ క్రి పపచయము (ప్రాప్తమైతే సంఘన్యాయస్థానంలో జడ్డియై వారికి శిక్ష విధించ నవసరమైతే కానీ సమాణికలగా మనుష్యు వస్తువేదైనా సరే సంయలగా. వారి దుఃఖము చూచి కన్నీరు కార ఎకుండా మెదతకుంజా "వుండలేరు, -

60 విలాసి మమారు రెలడునెలలవరకు మృత్యుంజయుని అంతేమీ కనుక్కో లేదు. పళ్లెటూళ్ళను చూడనివారో, లేక రైలుపెజైైలోలచి తఅకాయ బైటకు పెట్టి చూచినవారో - ఆశృర్యలతో ఇది ఎలాంటి మాట! తన కళ్ళార ఇఃత దుస్థితిలో వుఠండటము చూచివచ్చినా మళ్ళా అలతా కనుక్కోటః సంభవమా..అంటారు. వారి కెరుకపరచటానికైనా సంభవమేకాదు. అలానే జరుగుతూవుంటులది, అని చెప్పటల అవసరల. ఎవరికి ఏ ఆపద వచ్చినా ఊరంతా కట్టకట్టివస్తారన్న వదళతి వుంది. ఆది ఏ సత్యయుగళలోనైనా ఉంటో లేటోగాని ఈ కాఅములో యెక్కడా చూచినట్టు జ్ఞాపకలలేదు. ఆతని మరణవార్త రానలతవరకు (బతికున్నట్లే లెక్క దీనిలో సందేహ మేమీ లేదు. ఇళలితలో ఒక్కసారి చెవులు గింగురుమన్నాయి. మృత్యులజయుని ఆ తోట భాగస్తుడై పినతల్యడి “పోయిలడి నాశనమ్రైపోయిలడి, ఊరంతా నాశనమైపోయిది. నలుగురిలో ఇక మేస్ర్రీనని చెప్పుకుని తలెత్తుకుని తిరగ లేను. దిక్కుమాలినవాడు ఒక పామ లవాళ్ళు పిల్లిని లేవదీసుకుని ఇంటికి వచ్చాడు. కేవలము కన్నెరికి మే కాదు. ఆది లేకపోయినా బుగ్గికానా ః దాని జేతికూడు కూడా తీలటున్నాడు. ఊళ్ళో దానికేదైనా కాస్సి చెయ్యకపోతే ఆంతా అడవిలోకి వెళ్ళివులటే మళచిడి. హెరిపురసలఘము ఈ మాట వింటుందా ?” ఆంటూ అల్లరిజేసూ తిరుగుతున్నాడు. ఇల కేములది-చిన్నా 'పెద్దా అందరినోటా ఇదేమాట. ఏముంది? కలికాలం నిజంగా మారి పోతోందా 1 “ఇలా జరుగుతుందని నాకు మొదటే తెలుసు. ఎక్కడి నీరు వాడు పరాయివాడేమన్నానా ! పొరుగువాడా ? నా అన్నవిడ్డను ఇళటికీ తీసుకురాలేక పోయేవాణ్నా ? డాక్తరు హకీముచేత వైద్యముచేయిలజే శక్తి లేదా ? ఎందుకు మెదఠకుండా వూరుకున్నానో ఇప్పుడు చూస్తున్నారుగా !

విలాసి న! కాని ఇకమ్మాతతి మెదఆకులడా వూరుళోలేను. మేన్రీవతశము "పేరు మలట కలుస్తూవులది. వూరికి అపవాదు వస్తోంటో” అలటూ తిరుగుతున్నాడు పిన తలడిం

అప్పుడు మా _గామవాసులంతా కలిసి చేసినపని తఆచుకోగానే ఇవ్వాళ నేను సిగుతో చచ్చిపోతాను. అతని బాబాయి బయల్టేరాడు, మేస్త్రి మేలోద్ధారకుడిలాగ అతనివెళంట మేము సది పన్నెలడు మలదిమీ బైలు దేరాము, ఊరికి కళంకము రానీయకుండా ! ”

మృత్యుఃజయుని పూరికొలస దగ్గరకు జేరుకొనేటప్పటికి సాయం కాలమైలిది. విలాసి పడిపోయిన వసారాలో ఒకమూఅ కూర్చుని రౌటైలు తింటూ వున్నడి ఆకస్మాత్తుగా ఇంతమలడి మనుమ్యలు కరా బ్యురా వేసుకురావడం చూచి భయంతో సబ్బురాలైపోయిలది

పినతళ(డి గదిలోకి తొలగిచూళాడు. మృత్యుంజయుడు పడుకొని ఉన్నాడు. చప్పున తిలుపుటైట గొళ్ళెముపెట్టి సగంచచ్చిన ఆ పిల్లతో మాటలు | పారలభీంచాడు. (పపంచములో ఏ పినతళ[డయినా ఏ కాఆలలో నైనా అన్నకొడుకు భార్యను ఇలాంటిమాటలు అనివుఠటాడని చెప్పటం వ్యర్థల. ఆమె తక్కువజాతి పిళ్లియినప్పటికీ యీ మాటలు సహిలచలేక పోయిళది. కళ్ళె రజేసి “మా బాబు. ..నన్ను వారికిచ్చి పెళ్ళిజేశాడు, తెలు " సునా *ో అన్నది.

కొప రే ఆగు,..* ఇలకేటో అన్నాడు పీనఠల(డి. అతనితోపాటు ఆ సది పన్నెలడుమళది వీరదర్పముతో గర్గిస్తూ ఒక్కసారి ఆమెమీద విరు చుకుపడ్డారు ఒకడు జుట్టు పట్టుకున్నాడు. మరొకడు చెవి అంకించు కున్నాడు.

ఇంకొకడు జేయి వత్తాడు. ఈ సదవకాశం దొరకనివారుకూడా నిశ్చేష్టలై వుంగలేదు.

వ! విలాసి

సం గామక్షే[తములో మేము భీరులములాగ మెదంకుళడా నుంచుని ఉండవచ్చును. మాకు వ్యతిరేకంగా ఇళత దుష్తోచారము శేస్తూ తిరగ టంలో బహుశా నా శ,తుపమషం వారి కంటికికూడా సిగ్గుగా కనపడుతూ ఉలది. ఇక గాడీ ఓక అఆ పసలగిక విషయము చెప్పదఅచాను. అండను మొద ఆయిన మైచ్ళ దేశాలలో స్త్రీ పురుషుల మనస్సులలో ఒకటే సంస్కార అలుముకుపోయిలడి. స్త్రీలు బలహీనులు, నిరుపాయులు-అని వారిమీద చెయ్యెత్తరు. ఇడి ఎలాలటిమాట ! సనాతనహిలదువు ఈ సంస్కారానికి వప్పుకోడు. వళట్లో సత్తువలేనివాని మేదకూడా చెయ్యె తవచ్చునని మేమలటాల, ఆ న్ర్రీ పురుమలెవరైనా సరే.

పడుచు మొదట కొంచెం సేపు వింపిలచిన తర్వాత మెదలకులడా ఊరుకులది. మేము ఆమెను ఊరిబైటకు గెంటిరావటానికి వెళ్ళినప్పుడు వేడుకులటూ, *ఒక్క-సారి వదిలిపెట్టు బాబా: నేు రొబై ఇలట్లో పెట్టి వస్తాను. బైట పిల్లులు, కుక్కలు ముట్టుకలటాయి. బలహీనుడు-రోజంలలా పస్తుండాలి” అన్నది.

మృత్యులజయుడు గదిలో పిచ్చివానిలాగ తల మోదుకున్నాడు. తలుపుతన్నాడు. అనరానిమాట ఆనేకల అన్నాడు. కాని మేము చానికి కా సకూడ చలించలేదు. దేశకళ్యాణముకోసల ఆలతా సహించి ఆమెను ఈడ్చుకుపోయాము.

నేనుకూడా వారివెలట నదలకులడా వున్నాను. కనుకనే 'ఈడ్చుక పోయాల" అంటున్నాను, నాలో ఆలాలటి బలహీనత ఏములటో ఏమో, నేను ఆమెమీద చెయ్యె త్రలేకపోయాను. కాని లోపల ఏడవసాగాను. ఆమే అన్యాయము శేసిలది ఊరునుంచి గెంటించటమే మంచిదనిపించింది. కొని మేము ఏదైనా మళఠిచిపని శ్రేస్తున్నామనిపించలేదు. ఇది నా సంగతి, పోనీ వాటన్నిటినీ,

వీలాసి 6లీ

పల్లెలో దయాదాషిణ్యాలు బొ త్రిగా శూన్యల. మనకు అలా ఎప్ప

టికికాదు. పెద్దవాళ్ళమైన తర్వాతి మేము చూపిలచే దయాదాడ్షిణ్యాలు మూచి వస్తుపొయారు.

ఈ సృుత్యుంజయుడే ఆమె. చేతికూడు. తినకుండా క్షమించరాని అపరాధమెమి చేయకపోతే మాకిలత కోపము వళ్ళేదికాదు. కాయస్తుల పిల్లి వానితో పాముఅవాళ్ళు పిరికి పెళ్ళా! ఎలత వోస్యాస్పదమైన విషయళల. కూడురీని వాడు తన కాలాన్నే పిలిచి తెచ్చుకున్నాడు. వాడు రెజ్నిల్లు రోగమతో మఠలచలపట్టివులటే వులడిన్కీ అందుకని కూడు తింటాడా ? పూరికాదు, బౌంగలికాదు, వేటమాళిసం కాదు ! కూడుతినటల అన్నపాపం। నిజంగా అతన్న వ్షమిళచగూడదు ॥ పల్లెటూరివారు సలకుచిళచిత్తులేమీ కాదు. నాలుగుకోసుల దూరము నడచి ఆర్థించిన చదువు పొట్టనవున్నవాడే- ఒకినాడు సలఠిఘానికి శిరోభూషణ మౌతాడు.

ఇదిగో చూడుః తర్వాత కొలతికాలానికి స్వర్గీయ ముఖో వాధ్యాయులుగారి విధవకోడలు మానసికి వైరాగ్యలతో నాలుగేళ్ళు కాశీవాసలి జేసి ఊంకి తీంగివచ్చేటప్పటికి సగల ఆస్తి ఈ వెధవడి. ఆ సంపత్తి పర హ స్తగితమౌతులదనే భయలతో చిన్నబాబు ఎలతో |[పయత్నమూ, పరి (శ్రమా తేసి వడినను కాశీనుంచి తీసుకువచ్చాడు-అని నలుగురూ గుసగుస లాషిసొ గారు. ఏనా చిన్నబాబు స్వభావసిద్ధమైన తన వుదారంతో (గామ పలచాయితీ పూజకు రెండువలదలు దానలచేసి ఐదూళ ? (వాహ్మణులకు దణ తా౭ంబూలాదులిచ్చి పండితుతకు ఇత్తిడిగ్గాసులు, కొయ్యపీటలు ఇచ్చి పలపించేఓటప్పటికి నలు వైపుఆనులడి “ధన్యుడు; ధన్యుడు!" అని దుమారం రెగిండి. ఇంటికి వస్తూవులటే దారిలో పెద్దమనుష్యులంతా నెలల తరబడి ఇలాంటి సెడనుష్టానాలందుకు చెయ్యరు-? అసి దేశ కళ్యాణ కామనచేయ సాగారు

64 వీలాసీ ఆలాంటి మహత్తర గాధలు చాలా వున్నాయి. పోనీ యగయుగాం నుంచి సంచితలి జేసిన ఇలాలటి గాధలు (పత్మిగామంలోనూ స్థూపాల్లాగా పడివున్నాయి. ఈ దక్షిణ బెలగాల్లో-పర్లేవెలట తిరుగుటూ. గౌరవిలచిదగిన ఘటనలనేకఠ నేను పత్యక్షలగా చూశారు చర్మితలో, సంఘలలో చదువు సంపూ రయిలది. ఇక ఇలిగ్లీషులో పట్టిపట్టి బూతులుతిడ.తూ వులటీ దాలా దేళోద్దారకుడ వైవోతావు. మమారొక సలవత్సరల గడచిపోయిలడి. టోమకాటు ఇక సహించ లేకి నేను సన్యాసత్వానికి రాజీనామా యిచ్చి ఇంటికి మరలీవచ్చాను. ఒక రోజున రెండుజాముఆకు మా వూరికి రెలడుకోసుల దూరానవున్న మాలి పాలడే వెళుతున్నాను. తలఅవనితఆలపుగా తల త్తి చూళానుం మృత్యుం జయుడు ఒక గుడి శెములదు కూర్చునివున్నాడు. ఆతనినె తిన కాషాయి రలగు తలగుడ్డా; 'పెద్దగడ్డల మీసాలు మెడనిండా పూసలు; అతను మృత్యులజయుడని ఎవరళటారు! కాయిస్తుల యువకుడు ఒక సంవత్సరం బాటులో తన జాతికీ, కులానికీ తిలాలణలి వదలి ఓక్క సారి పాములవాడీ హైయాడు. మనుష్యుడు తన పదవారు తరాలనుండి వున్న జాతివదలి మరొక వాదిీలో కలవటం ఎలత ఆళ ఏర్యకరమైన విషయలః ఒక _బాహ్మణ యూన కుడు పాకీపిల్లను పెళ్ళాడి వాళ) వృత్తి చేస్తున్న విషయల మీకలదరికి తెలి సేవుళదనుకులటాను. ఒక స్మబాహ్మణపిల్లివాడు మలదులపిర్లిను చేసు కొని మందుఆవాడవటల చూళొను? ఇప్పుడాతను ఆలిచిప్పలు, గెచ్చకాయలు అన్నుకుంటూ, పలదుఆను మేపుకులటూ తీరుగుతున్నాడు. ఒక మళచి ఘరానా కుటు*బపు కాయసుల కుురవాడు కసాయిపిల్ణిను చేసుకొని కసాయివాడు కావటలకూడా కళ్ళారా చూశాను ఇవ్వాళ ఆతను తన చేత అతో పశవులనుకోసి అమ్ముతున్నాడు. అతన్ని చూచి ఒకప్పుడు అతను కసాయివాడుకాదని ఎవరనగిలరు! కాని వీటన్నిటికి ఒకటే. కారణలం

వీలాసీ 65

ఈ విధంగా ఇత తేలిగ్గా పురుషులను కిలిదకు దింపుతూ వచ్చిన వారు-ఆదే విధలగా వారికి వూతంయిచ్చి పెకి తేసుకురాలేరా-ఆని నేను తరుచు ఆలోచిస్తూవులటాను. నేను ఇవ్వాళ [గామ పెద్దల గౌరవఠి కాపాట్టానికి పె తందారునైహోయాను. ఆ గౌరవల వారొక్కరికే దక్క సీయాలా? తమవల్లే వారిలత తొందరగా కిలదకు దిగజారిపోయారు. లోపలి నులడి వారికే మ్మాళతమూ వుత్సాహంగానీ, సహాయలగానీ దొరకదు.

“స్యర్తే పోసి. ఆవేశలలో అధికార చర్చ జరిపానేమోః దేశలలో నూటికి తొం ఛైమంది. పురుషలు పర్గలలో వుండే. పెద్దమన షఅయ్యాద. అందుచేతే పల్లెఅకోసం ఏదైనా చెయ్యాలన్న వషయాన్ని నే నెశత పయ త్నించినా మరచిపోలేను. చూచి ఇతనే మృత్యులంజయుడని ఎవరని గఅరు? నన్ను ఆతను ఆదకి9చి కూర్చోబెట్టాడు. విలాసి చెరువునీళ్ళు తీసుకుూవ టానికి వెళ్ళింది. నన్ను చూడగానే అమె ఎంతో వుప్పొలగిపోయి. “మీ రివ్వూళ కాపాడకపోతే నన్ను చలపేసేవాళ్ళు నా కోసలి నువ్వు ఎన్ని దెబ్బలు తిన్నావో!” అని మాటమాటకు అనసాగింది.

వారి మాటలనుబట్టి ఆ మరునాడే ఇక్కడికి లేచివచ్చి గిడి?వెసు కుని సుఖలగా ఉంటున్నారని విన్నాను. సుఖంగా వున్నారని వేరే చెప్ప నవసరలలేదు. వారి మొహళికేసి చూడగానే (గిహించాను.

వాళ్ళు ఇవ్వాళ ఎక్కడికో పాముని పట్టుకోటానికి వెళ్ళారటః బయానా కూడా తీసుకున్నారు. వారు వప్పుకులటే వెలట నేను కూడా వెళ్ళటానికి కులూహలపడ్డాను. నల్ల తాసు కొని దాన్ని పెంబాలన్మీ పాము మళ్ళతల నేర్చుకోవాంనీ నాకు చిన్నప్పటినులచీ అభిలాష వుండేది.

మలతల నేర్చుకునే అవకాళల యెంత _పయత్నించినా దొరకలేదు మృత్యులంజయున గురువుని చేసుకోవచ్చునని ఆళతో, ఆనందంతో వుప్పాంగి ఫి

64 వీలాసీ పోయాను. అళను వారి మామకు శిష్యడు, నా అదృష్టం ఒక్క-పారి ఇట్టా చమక్కు మలటుందని యెవరూహిలచగలకు

కాన్‌ పని చాలా కష్టల, (పమాదకరమైనది కూడాను. అలదుచేత మొదటివారు అడ్డు పెట్టారు. కాని నేను పట్టుపట్టి కూర్చున్నాను. చివడి అతను నన్ను శిమ్యనిగా జేసుకోక తప్పలేదు. మృత్యులజయుడు నాకు పొమును పట్టుకునే మల్మతల, పద్దతి నేర్చి ము*జేతికి ఒక తాయిళ్తు కట్టి పాములవాణ్ని చేకాడుం

మల్కతల ఏమిటో తెలుసా ?! చివర కొంత నాకు స్ఞాహ ముందిగొ----

"*భ్టీ.. రెకెవుటు నవ్వు మనపాకి వాహనము తల్ణిం.. తీరగ, మరిగి పాతాళం బద్దలుచెయ్యి ఢోలటూ విషలి నువ్వు తీసుకో”

నీ విషం ఢోండాకు యివ్వు క్షీరరాజా, మజిరానా!

యెవరి ఆడ్ఞాతో-విషహరుని ఆజ్ఞాతో!

దీని ఆర్ధల ఏమిటో నాకు తెలియదు. కారణల ఈ మల్నతసవ్షలు ఎవరో మువ్నిపులగలై ఉళటారు. వారి దర్శనలి యెప్పుడూ కలిగి ఉళిడదుం

చివరికి ఒకరోజున ఈ మలతలయొక గా సక్యాసత్య స్పీమాలస జరిగిలడి. పామును పట్టుకోవడలలో నలువైపుల నేను (పసిద్ధిజందాను. “ఆం నౌడా మంచి సరుకుగఆవాడు. సన్యాసావస్థతో కామాఖ్య వెళ్ళి నేర్చు కొని వచ్చాడు. అని ఆందరూ ఆనసాగారు. ఇంతి తక్కువ వయస్సులో, ఇంత (ప్రవీణుడ నయ్యేటప్పటికి నాకు కాలు కిద నిలువలేదు.

ఇద్దరు మనుష్యులుమా తల ఇడినమ్మ లేదు. మా గురువుకూడా మందీ చెడ్డా ఏమీ అనేవాడుకాడు. కాని విలాసీ అప్పుడప్పుడూ చిరునవ్వుతో ఆబ్షవి చ్రాం భయలరర మైన జలతువులు, కొంచెం జ్నాగత్తగా వులడు

చిలానీ శ్ర? బాలో *” అనేది. నిజంగా కోరలుపీకిన పామువిషలి పిలడటత మొదలైన పనులు నేనెంత నిర్లక్ష్యణగా కేసేవాణ్నో ఇప్పుడడి తలుపుకురాగానే వళ్ళంతా కలపిళచిపోతుండి. - అసలు సంగజేమిటల టే, పామును పద్దికోటం కష్టమేమీ కాదు, పట్టుకున్న పామును ఠెలడు మూడురోజులు కుండలో మూత పెట్టి వులచిన త్వూత దాని విషపుకోరలు పీకినా పీకక పోయినా అసలు కరవనేకరవదుం పడగివిప్పి కొాటువేయ బోయినట్టు భయపెడుతుంది, గాని కరవదు. - ఆప్పుడప్పుడు మేము గురుశిమ్యల _మిద్దరమూ _ వాదించుకులటూ వుండేవాళ్ళము. పాముఅవాళ్ళకు లాభపాటియైన వృ తి చట్కాలు ఆమ్మట€ వాటీని చూడగానే పాములు పారిపోతాయి. అంతకుముందు వొక తతంగం చేరగవఆసివస్తుంది. చట్కాను చూపించగానే పారిపోయేట్టు చేయవలసిన పాముకు ఇనుపమేకొకటి ఎ రగా కాల్చి రెలడు మూడుసార్లు దానిమూతి మీవ అంటించాలి. తర్వాత దానికి చట్కా చూపించు. ఇలకేదైనా చూపిలచు. దానికేసి తిరిగిచూడదు. పాణాలొడ్డి పారిపోవటానికి పయ త్నిస్తూది. విలాసినికి ఇది యిష్టము వుండేదికాదు. మ త్యుంజయునితో “*మానవుణ్ని ఈ విధంగా మోసగించకూడదు” అంటూ ఉండే. "అంతా ఇలాగే శేస్తారు డీనిలో త ప్పేమంది *”” అనేవాడు మృత్యులజయుడు, “చెయ్యనీ అందరినీ ; మన తిలడితిప్పలకేమీ చింతలేదు, ఇలకా అనవసరముగా లోకులను మోసగిలంచటల ఎందుకు ** అనేది విలాసి. మరొకవిషయల నేను తరచుగా చూస్తూ వచ్చాను. పాముణను పట్టుకోటానికి జేరాలు రాగానే విలాసి వాటిని పడగొట్టటానికి రకరకాలైన విఘ్నాలు కలిగిస్తూ ఉలడేడి ఇవ్వాళ కనివారల ముగళారల ఇంకేవేవో వంకలు పె్రేది. మృత్యుంజయుడు ఇంటీచద్ద లేకపోతే వీలుకాడని బేశఅను తిరగగొట్టివేస్తూ వులడేది. కాని ఆతనువుల టేమా, ఈం ఎడలి పెట్టేఎడకాదు

68 విలాసీ ఆతనికి డబ్బుయళలదు ఆపేక్షెకలిగేది. నాకుమాతల ఒకవిధలగా మైకఠలాగ శిమ్మిపోయేది. వినోదం మినవో, దానిలో భయళకూడా వున్నదన్న విషయ నా మనసుకి ఎప్పుడూ తట్టనేలేదు. కాని ఆ పాపానికి _పాయశ్చి త్తం నేనొకరోజున ఆనుభవిలచాల్సి వచ్చింది

ఆ రోజున అక్కడికి కోసెడు దూరానవున్న ఒకగొల్డ వానియింటి పామును పట్టటానిక్తి వెళ్ళాను. విలాసి ఎప్పుడూ వెలటవు*టూవులగడేది, ఇవ్వాళకూడా వుంది. మట్టిగుట్ట తవ్వగా తవ్వగా లోపల ఒక కన్నః ఆచూకి దొరికిలది. మేము ఎవరమూ చూడలేదు. కానీ విలాసి పొముఅవాళ) పిల్ల, ఆమె వంగి కొన్ని కాగితపు పీలికలుతీసి, “కొంచెము జాగత్త బాబూ ! పాము ఓకటీకాదు, జోడు, ఐహుళా ఇలకాకూడా వున్నాయేమో అన్నది.

“వీళ్ళు ఒక్క టేవచ్చి దూరిలది, ఒక్కటే కనబడిలది అంటున్నారో” అన్నాడ. మ, లత్యులజయుడు. ॥

విలాసి కాగితపు పీలికలు చూపిస్తూ, “చూడలేదు. అవి ఇక్కడ ఉఊలడటానికి స్థావరఠ ఏర్పరచుకున్నాయి” అన్నది

“ర్పాగితాలుకూడా తీసుకు వస్తాయి *” అన్నాడు మృత్యుంజ యుడు.

“ఇద్దరిమాటలూ నిజమె, నేను చెబుతున్నాను. కాని రెలడు తప్ప కులడా వున్నాయి” అన్నది విలాసి.

వాస్తవలగా విలాసి మాటలే నిజమైనాయి. పదినిమిషాలలో మృత్యులంజయుడు ఒక కోడ్నెతాచును పట్టుకొని నా చేతికిచ్చాడు. నేను దాన్ని బుట్టలో పెట్టి మూతవేసి వస్తూలడేప్పటికి మృత్యుంజయుడు “అబ్బా” అని ఒక నిట్టూర్చు విడిచి బై టికివచ్చి నులచున్నాడు. అతని చేతిలోంచి జల జ రక్తం కారుతూవుందిం

వీిలాసీ 60 ఆలకా కిలక ర్తవ్యతా విమూఈఅమై నులచున్నాము. పామును పట్టు కోటోతే, అడి పారిపోకుఠడా కన్నలలోంచి తల వైటికిపెట్టి కాటువేసిన కల్చనాతీతమైన ఘటనను నా జీపితఈఃలో ఇదే మొదటిసార్‌గా చూచాను. విలాసి ఆరుస్తూ పరుగెత్తుకువచ్చి తన పయటచెంగు చిలచి గాయం పైన బాగా బిగించి కట్టిండి. తర్వాత వెళటతీసుకొచ్చిన మలదునన్నిటినీ ఆరగితీసిపోసి.డి, మృత్యుంజయడికి ఒక రాయితు వుండనే వున్నదిం నా తాయిత్తుకూడా తీసి ఆతని శేతికి కట్టాను. ఇక అతనికి విషలి ఎక్కదని ఆళ. నేను నా విషహరుని అజ్జి మళల్యతత ఎడతెగకులడా వీగ్గరగా వల్లించసాగాను చుట్టూ జనం పోగయ్యారు. చుట్టుపట్ల వైద్యుల నలదరినీ పిలుచుకువచ్చారు. విలాసి తల్మడికికూడా కబురంపిలచారు. నేశుు ఆగకుండా అ విరళమతితో మం[తల చదువుతున్నానుః కాని దానివల్ల ఏమీ విషల డిగినట్టు తోచలేదు. అయినా మల తసరనల మాతం వద్‌లిపెట్టలేదు. మరి పది పడిహేను నిమిషాలున్న తర్వాత మృళ్యుంజయునికి వమనం వచ్చింది. ముక్కుతో మాట్లాడటల మొదలు పెట్టాడు. అప్పుడు విలాసి తెలివితప్పి కిలదపడిపోయింది. నా విషహరకి వళ్ణి లాళఆలేదని నేనప్పుడు 1గపాలచాను. చుట్టుపట్ల పేరొందిన మరి ఇద్దరు ముగ్గురు మలతగాశ్ళూ కూడా వచ్చారు. విడివిడిగానైతేనేమి, ఆలకా కలిస్తేనేమి; ముషృయిమూడు కోట్ల దేవతల్ని తలుచుకోసాగాము. కాని విషల మ్మాతల మా ఎవరి (ప్రార్ధన విన లేదు. రోగికి [కమ [కమంగా దుస్థితి రాసాగిండి. ఆ మళ్యతకారులు ముగ్గురూ కలిసి తిద్దినతిట్లు నిజంగా ఆ విషానికి చెవులేవులటే మృత్యుల జయుని వదలి పెట్టేదేమిటి, ఈ దేళాన్నే విడిచిపోయేది. కాని ఎవరివల్లా ఏమీ కాలేదు. మరి ఇరవై నిమిషాల తర్వాత రోగి-తల్లిదల్నడులు. పెట్టిన మృత్యుంజయుని పేరూ మామ పెట్టిన మళ్ళితజొవధ మహిమా మిధ్యచేసి

బ్గార్రి విలాసీ ఇహలోకయా[ త చాలించాడు. వీలా%ి భర్త+రసు వళ్ళో పెట్టుకుని, శిలలాగ కూర్చుని వులడిపోయిలడి.

పోనీ, ఆ దుఃఖగాధను ఇలక పెలచదఅచుకోలేదు. ఆమె ఇక ఏడు రోజులకంటే ఎక్కువ జీవించి వుండదలచుకోలేదు. ఒకరోజున నాతో “నా మీవ ఒట్టు బాబూ: ఈ పని న వ్విలకెప్పుడూ చెయ్యకు” అన్నది.

నా కాయెత్తు వగైకాలన్ని మ-త్యుంజయునితో పాటే దహనమై పోయాయి. విషహరి అజ్జ మః తం మాతల మిగిలివుణది కాసి ఆ ఆజ్ఞ మెజిస్రేటు ఆక్టేమీకాదు, పాము విషము భారతీయు విషమూకాదు.

*=.ఒక రోజున విన్నాను-ఇలట్లో విషానికి కొరతలేదు. విలాసిని ఆత్మహత్య తేసుకుంది. కాస్త్రానుపారలగా ఆమె నరకానికి పోయిఐడి. ఆమె ఎక్క-డికి వెళ్ళినా-నేను వెళ్ళే సమయం వచ్చినప్పుడు మాతల ఏ నర కానికి వెళ్ళాలన్నా వెనకాడనుం

పీనతం డి పదవోరణాల తోట అ[కమిలచుకు కూర్చున్నాడు. ఎంతో విజ్ఞునిలాగా-ఆపఘాత మృత్యువు అతనికి కాకపోతే ఇంకెవరికి మనవాడు ఒకటిగాదు.- వలదచేసినా అయ్యేది చెడిపోయేది ఏమీలేదు. మవో

_ అయితే నిలద జరుగుతులది. కాని దానిచేతి కూడుతిని మృత్యువుని పిలిచిం

దెలదుకు? వాడు చచ్చిండి కాకుతడా నాకుకూడా ళలవంపు తెచ్చాడు. ఎవరూ తఅకొరివి పెట్టేవారులేరు. పిలడల వేసేనారూ లేరు, తార్ద కాంతు లేమీ జరగనూలేదు,

ఊళ్ళోవారతితా ఏకస్పరంతో “దీనితో సలిదేహమేముళది? *అనిొ పాపం దీనికే దెనా [పాయశ్చి తములదా?!” అనసాగారు.

విలాసి అత్మహత్యఘటన చాలామందికి పెరివోస విషయమైపోయిలదా ఈ రప్పు బహూశా ఇద్దరిదీనేమో! కాని మృత్యుఃజయాడు పల్లెటూరి అన్న

వీలాసీ ళో పానాదఅతోనే ఇలత పెద్దవాడయ్యాడు, అతస్నెలత దుస్సావహాస కార్యానికి పు:కొల్పిన వస్తువుకేసి ఎవరూ కన్నె త్రికూడా చూడలేదు. త్రీ పురుషులు అన్యోన్యలిగా (పేమిఐచి వివాహల చేసుకోనే ఆచారల లేక వోవదమేకాక పైగా నిందినీయ వసువు కావగల, ఆశిళచటానికి సౌధాగలి ఆకాశైంచటానికి ఆనందట, నిరోలతరల వంచిత కావటలి విజయ గిర్వల పరాజయం, వ్యధా, వీటిలో దేవిని కూడా తన జీవితంతో అనుభ విలచవలసిన అవసరల కలక్కపో వటల, తప్పుతేసే దుఃభిలంచకపో తే ఆత్మి (వసాదం-రెంటిలో ఏ ఒకటికూడా లోపిళచటల, బహు దర్శన పలడిత సమాజం-దేశి వాసులకు స్వేచ్చ లేకులడాచేసి జీవితపర్యిలతల మొళడివాడై వుండేట్లు ఏర్పాటు కేయటళల, ఇలదువల్లే మనదేశవాసులకు వివాహ సలస్కా రము ఒక కాం్టటాక్టయిలిదని నాకు అనిపిస్తూవులది. అది ఎలలత వైదిక మల లాం డాక్యుమెలట్టతో ముడి పెట్టినా మనదేశవాసుఅకు మృత్యుంజయుని అన్న పాపకారణల తెలుసుకునే సామర్థ్యం లేదు. విలాసినిని పరిహసి*చిన సాధుసన్యాసులకు, గృహిణులకు అలదరికీ నరలోకల _పా ప్రమౌతులదని కూడా నాకు తెలుసు. కాని ఆ పాముఅపిల్ల, మంచలమీద పడివున్న రోగ్‌ హృదయాన్ని _కమ్మకమలగా జయిలచింది. అప్పటి ఆమే గౌరవల అణు మాతల కూడా నేటివరకు వారిలో ఎవరైనా చూకారో, లేటో? మృత్యుల జయుడు ఒహుకొ తుచ్చుడే కావచ్చు, కాని అతసి హృదయాన్ని జయిలచి దాన న్మాకమిలచుకొనే ఆనలదం తుచ్చమూ కాదు, ఆ సళంపద సామాన్య మైనదీ కాదు. ఈ దేశవాసులు సలగతి తెంసుకోవటమే. కష్టల. నేను భూదేవ ముఖర్జీ కుటులబనిబతధనఆను కూడా తప్పను. శాస్త్రాలను, సలఘవిధులను

గ్గ విలాసి గూడానిందిలచను. నిలదిస్తే “ఈహిందూసలఘం తననీతినియమాల బఅంవర్లే ఇన్ని ఫి టోవోలనుగూడా తట్టుకొని ఇన్నియుగాలుజీవిలచివులిడి నేను వాటినీ గూడా అత్యంత శద్ధతో చూస్తాను” అని సమాధానం నస్తుంది. పకి సమాధానళగా “నేను వారితో జీవించి వులడటమే పరమఆక్ష్యల. అలా మహాకాయమైన ఐరావతముకూడా లు 'పించిపోయినది. నూవు మొక్క (బలికివులది. పెద్దిలటి నంద గోపాలునిలాగ ఎప్పుడూ వీళ్ళ ములిదే వీళ్ళనే వుంచుకులటే మంచిదే దానిలో సందేహమేమీ లేదు. కాని నూవుమొక్క లాగ | బతికివులడేకలటే ఆతనిని ఓకసారి గుడినులడి కిలదకు దింపి నడవ నిస్తే పాయళ్ళి తము తేసుకోవలసిన పాపమేమీ కలుగదు” అని ఆంటాను అవాలని ట్రై ఫలానా

హరిచరణ్‌ అననన చాొళ నాననా కమునకముల నుత కుచాను కన ననునననా నినన ననోననిమనలుననుముననన ఆ సంగతి జరిగి చాలా కాలమైలది. మమారు పది సలపత్మ

రమ.లనాటీమాట। అప్పటికింకా దుర్గాదాసుబాబు వకీలు కాలేదు. దుర్గొదాన్‌ శర్మను బహుళా నువ్వెరుగులడి వులడవు కాని నేను బాగా ఎరుగున్నాను. పదః ఆతనితో నీకు పరిచయం తేస్తాను.

తల్గిదల్నడులు లేని అనాధ కాయస్థబాఆకు డొకడు ఎక్కడినులచి వచ్చి రామదాస్‌ బాబుగారిలటివద్ద వండసాగాడో తెలియదు. పిల్లవాడు మ౭ిచివాడని అలదరూ ఆళటూలడేవారు. ఆందమైనవాడు, తెలివైన..-డు, దుర్గాదాసుబాబుకు _పియమైన నౌకరూరుం

చిన్న పెద్ద పనుఅన్నీ ఆతనే చేయటానికి సిద్ధమౌతాడు. ఆవుకు కుడేతి పెట్టడలి దగ్గరనులచి రామదాస్‌బాబు కాళ్ళు వతడం వరకూ పనులన్నీ ఆతను అతి కద్దతో ఇసూవుండేవాడు. ఎప్పుడూ ఏదో ఒక పనిలో నిమగ్నమై వులటాడు. ఆదే ఆతనికి నచ్చుతుంది.

పిల్లవానిపేరు హరిచరణ్‌. ఆతిని పనిచూచి యజమానురాలికి ఆళ ఏర్య+ వెసిలది. అప్పుడప్పుడు ఆమె అతన్ని కోప్పడుతూ, "ఇంకా నౌకర్ణన్నారుగా హరి! వారు చేస్తారుగా. నువ్వు పీల్లవాడివి, ఇలతపర్మ?మ శేయటల ఎలదుకు!” అనేది హరిలో ఒక ఆవ%ుణంకూడా వులది. అతను తిరచుగా నవ్వుతూ వుండేవాడు. నవ్వుతూ “మేము బీదవాళ్ళము తట్టీ! పని పాటలు చేయక ఇంకేం చేస్తాల” అనేవాడు.

10]

(6! హరిచరణ్‌

ఈ ఏరంగా సుఖదుఃఖాలు, [పేమ ఆదరాలు, పనిపాటలతో హరీ చరణ్‌ మమారు ఒకి సలవత్సరల గడిపాడు.

ఠి ఈ అ

సుఖాల రామదాసుబాబుకి చిన్నకూతురు. ఆమెకు మమారు ఆయిదారేళ్ళ వయసు వులటులది. హరిచరణ్‌తో సురబాఆఅ బాగా కలిసీ పోయింది ఇద్దరికి బాగా పొసుగుతుంది. పాలు (తాగించటానికి తల్లిబిడ్డల మధ్య ద్వందయుద్ధల జరిగి ఎలిత చెప్పినా ఆ చిన్నపిల్ల పాలుతాగినపుడు, (శాగకపోతే ఆయుస్సుతగ్గుతులదనే వ్యాకులంతో మండిపడి పిల్లబుగ్గలు సౌగదీసినా లాభలలేని పరిస్థితిలో వారిచరణ్‌ చెప్పగానే [ఆాగేది.

బాలాసలగితులు జరిగినాయి. కాని ఇప్పుడవి అనవసరల. పరి చరణ్‌ని సురవాం బాగా (పేమిస్తులదని మాతం తెలుసుకో.

దుర్గాదాసుబాబు ఇరవైయేష్ళు వయస్సులో వున్నప్పటి సళగతి చెబుతున్నాను. దుర్గాదాసు అప్పుడు కఆకత్తాలోనే చదువుతూ వుండేవాడు, ఇంటికి రావటల అతనికి మవాయాతన. మొదట. స్టీమరు. మీద ఎక్కటం, తర్వాత పదికోసుల దూర కాలినడకను నడవటం. చాల విసు గైన (ప్రయాణం |

కొడుకు బి. ఏ. ప్యాసయి వస్తున్నాడని తల్లీ చాల హడావుడిగొ వుంది. కొడుకు తిండితిప్పలు సరిగా వులడటానిక్తి సేవా శ[కూషలు చేయ టానికీ ఇంటిల్లిపాదీ ఆతురతతో వున్నారు.

“ఈ క్కురవా డెవరమ్మా?”. దుర్గాదాసు అడిగాడు. “ఒక కొయస్టుల పిల్లవాడు. తల్లిదలడులెవరూలేరు. అందుకని మీ నాన్న దగ్గరకు తీశారు. పనిపాటఅన్నీ చేస్తాడు. చాల బుద్ధిమంతుడు ఎవరేమన్నా కోపము

హరిచరణ్‌ గర్‌

లేదు. పాపల నా అనేవారెవరూ లేరు. ఇలకా చిన్నతనం, నాకు వాడియందు చాలా పేమ” అన్నది తల్లి.

యింటికి వచ్చిన తర్వాత దుర్గాదాసుబాబుకి హరిచరణ్‌తో ఇదే మొట్టమొదటి పరిచయల.

సరే, ఇప్పుడు హరిచరణ్‌ కి చాలా పనులుజేయవలసి వస్తోలడి. దీని వల్ల అతనికి సంతోషమేగాని కోపలలేదు. దుర్గాదాసుకి స్నానానికి. నీళ్ళు తోడటల, అవసర మైనప్పుడు మళచినీళ్ళు తెచ్చి పెట్టడల, సమయానికి ఆకు వక్కలు అందిలచటల, సిగరెట్లు యివ్వడల ఈ పనులలో వారిచరణుడు చాల తెలివైనవాడు, దుర్గాబాబుకూడా తరచు, కురవాడు చాల 'ఇంటిల్‌ జెంట్‌ ' అనుకుంటూ వుఎడేవాడు గుడ్డలువుళకటత, మంచినీళ్ళు తీసుకు రావటల€, బూట్లు పాలిష్‌ శేయటల మొదలైన పనలు ఆతను చేస్తేగాని దుర్గా దాసుకి నజ్చేవికావు,

త అ న!

ఎక్కిడ్‌ నీరు ఎక్కడికి వెళ్ళి ఆగతులటో తెలియదు. జ్ఞాపక ముందా? ఒకసారి మనమీద్దరమూ ఏడ.స్తూ ఏడుస్తూ వొక దురూహ్యమైన తత్వం చదివాము. అన్ని విషయఆలోనూ ఆడి సరిపోతులదనిపిస్తూ వుది, (ప్రపంచంలో మంచికి మలచి జరుగుతుందా? మలచికి చెడుజరగటలలేదూ? నువ్వు చూడకపోతే రా, చూపిస్తాను అది మవోదురూవ్యా తత్వతఠ.

పై రాసిన సలిగతులన్నీ అర్దలచేసుకోవాలని నేననను. అవసరల కూడా లేదు. నీకు ఫిలాసఫి ఉపదేశంచుదామని కూడా కాదు, నా ఉద్దేశం. అయినా మనలో మనప రెలడుమూటలు చెప్పినా ఇబ్బలడిలేదు

గగ హరిచరణ్‌

ఇవ్వాళ దుర్గాదాసుబాబు ఏటో పెద్ద విందుకు వెళ్ళాలి. ఇంటివద్ద భోజనలి చెయ్యడు. తిరిగివక్సేప్పటికికూడా చాలా (పొద్దుపోతులది. అందు చేత పనిపాటలన్నీ ఆయిన తర్వాత పడుకోమని చెప్పిపోయాడుం

ఇక హరిచరణ్‌ సలగతి చెబుతాను. దుర్గాడాసుబాబు ర్మాతిపూట వైటగదిలోనే పడుకులటూ ఉంటాడు. దానికి కారణము ఆందరికీ తెలియదు. భార్య కన్నవాశెంటికి వెళ్ళిపోయిన తర్వాత బైటపడుకోవటమే ఆతనికి నచ్చిలదని నా ఉద్దేశ్యత,

రాతిపూట చిన్నబాబు (దుర్గాదాస్‌) కు పక్కువెయ్యటల, పడుకున్న తర్వాత ఆతనికి కాళ్ళువత్రటల మొదలైన సనుఅన్నీ హరిచరణ్‌ బాధ్యతలో ఉన్నాయి. అతను బాగా ని[దపోయిన తర్వాత హరిళరణ్‌ ఎదురుగా ఉన్న కొట్లోకివెళి పడుకునేవాడుం

హరిచరణ్‌ కి సాయల[తమే తఆనొప్పి [ప్రారంభించింది జ్వరం వసులదని అతను [గహిలచాడు. మధ్యమధ్య అప్పడప్పడూ ఆతనికి జ్వరం వసూూవులడేది. ఆందుకేతి అతనికి దాని పూర్వులష్షణాఅతో బాగా పరిచయం ఊది. హరిచరణ్‌ కూర్చోలేక పోయేప్పటికి వెళి పడుకున్నాడు. చిన్న బాబుగారికి ఇంకా పక్క వేయవలసి ఉందని ఆకనికి జ్ఞాపకమేలేదు ర్మాతి అకా భోజనానికి వచ్చారు. కాని హరిచరణ్‌ రాకపోవటలచూచి అతని అమ్మగారు చూట్టానికి వచ్చింది. వంటిమీద చెయ్యివేసి చూచింది. చాలా వేడిగావులడి. జ్వరం వచ్చిందని తెలుసుకొని ఇంకెక్కువ బాధించ కుఠడా వెళ్ళిపోయింది.

హరిచరణ్‌ 77 రాతి షుమారు పన్నెండు వౌంటిగలట అవుతుంది. విందు ఆర గిలచి చిన్నబాబు ఇంటికి వచ్చి చూశాడు పక్కలేదు. ఒకవైపున న్నిద తోనుకు వసూ ఉంది. ఇంటికెళ్ళి మత్తుగా పడుకుతదాము-హరిచరణుడు బూట్లు తీసి అంసివచ్చిన పాదాఆను మెళ్లిగా వళ్తుతూవుంటాడు. పుష్టిగా న్మిదపోయి తెల్లవారి కళ్ళు తెరుద్దామని దారిపొడుగునా ఆలోచించుకున్నాడు. ఒక్కసారి నిరాశజెండి చాల మండిపడ్డాడు. కోపంతోనే, “హరీ ॥ ఓ హరీ; రెండుమూడు సార్లు పిలిచాడు హరి ఉంటేగా. పంకటానికి. పాపం జ్వరంతో స్పృవాలేకుండా పడితఉన్నాతు, గిడిలోకి వెళ్ళి చూళాడు. నిజంగా కప్పుకొని పడుకొని వున్నాడు. ఇక సహించలేకపోయాడు. జుట్టు గిట్టిగా పట్టుకొని కూర్చోబెట్ట టానికి |పయత్చించాడు. కాని ఆతను అలాగే పడిఉనా షఇడు. ఇక బాబు (ోధావేశంతో విచషణాజ్ఞానహాన్నుడై హరిచరణ్‌ వీపుమీద బూటు కాలుతో రెళడు తన్నులు తన్నాడు. ఆ తన్నుఆకు అకిను లేచికూర్చు న్నాడు "దుర్గాదాస్‌బాబు | చిన్నపిల్లవాడిలాగ పడి నిదపోతున్నాను. పక్క నేను వేయనా *ొ అంటూ వుండగానే ఆతని [కోధల పెరిగిపోయి రెండు మూడు బెర్త్‌ పు దెబ్బలు వేశాడు. ర్మాతి వారచరణుడు పాదాలొత్తుతూన్నప్పుడు మాతం వేడీ కన్నీటీ చుక్కలు అతని కాళ్ళమీద పడినాయి, థి గ! న!

76 హరిచరణ్‌

రా తంఠా దుర్గాదాస్‌ బాబుకు నిదరాలేదు. ఆ నీటి బిలదువులు ఆత నికి చాలావేడిగా తగిలినాయి. హరిచరణుని ఆతను చాలా (పేమిస్తూవుకే వాడు, అతని వినయంమూఅలగా ఆతనికేకాదు, అందరికీ [కేమపాాఠు డయ్యాడు. విశేషంగా ఈ నెలరోజుల పరిచయాన్నిబిట్టి అతనికి మరింత (పేమప్మాతుడై పోయాడు.

ర్నాతి ఆతను ఒకసారి చూచివద్దాం, ఎక్కడ తగిలినాయో, ఏమో 1 ఆమకున్నాడు. కాని నౌకిరుగా । ఆతను వెళ్ళటల బాగులటుందా! వెళ్ళి జ్వరమేమైనా తిగ్గిదా అని ఆడుగుదామని అనేకసార్లు అనుకున్నాడు. కాని ఆతినివద్దకెళ్ళటానికి సిగ్గుగాతోచింది. (పొద్దున్నే హరిచరుణు బాబుగారి మొహఠఅ కడుక్కో టానికీ నీళ్ళు తెచ్చి యిచ్చాడు. దుర్గాదాసుబాబు అప్పు డైనా అడిగిలే ఒకటి రెడు ఓదార్పు మాటలంటే వాడిలకా కుురవాడు, వాడి నయ'స్సెలత వుంటుంది. పదమూడేచృకూడా వెళ్ళలేదు. పిల్లవాడను కునే ఒకసారి దగ్గరకు పించి దెబ్బలు తగిలినయో, వాతలు ఎక్కడ తేలినాయో, బూటుదెబ్బరగిలిలటో చూస్తేనేం? క్కురవాడేగా ? ఇంత సిగ్గుపడ వఠిసిస ఆవసర మే మొచ్చింది ?

షమారు తొమ్మిది గంటలకు ఎక్కడనులచో తలతి వచ్చింది. ఈతి సంగతి అనగానే దుర్గాదాస్‌ బాబు హృదయతల్మ్కతులు ఆగిపోయినాయి. కొంచెము గాభరాపడ్డాడు. చిలచిచూకాడు. భార్యకు చాల జబ్బుగా వుంది. ఒక్కసారిగా అతని గుండె దడదడలాడింది- అ రోజునే ఆతను కఠకల్తా వెళ్ళవలసి నచ్చింది. బండి ఎక్కిన తర్వాత "పాయశ్ళిత్తం జశేయటమ చఎేదుగదా భగవంతుడా ;" ఆఅనుకోసాగాడు,

హరిచరణ్‌ గ్గ్ధ మమారు ఒక నెంగకిచిపోయిలదిం డుర్గాదాన్‌ మొవూఠ బాల సలతో షముగా వుంది. ఆతని భార్యకు ఒక (కొత్వ జన్మ ఎత్తిందే అనుకో-చావు నులడి (బతికిలది. ఇవ్వాళ పథ్యం శీసుకులడి. ఇంటిదగ్గరనులడి ఇవ్వాళ ఒక వుత్త రల వచ్చిలది. దుర్గాదాసుబాబు, తమ్ముడు రాళాడు. దానికింద “మరియు” అని దుఃఖకర మైన విషయము, “నిన్న ఉదయం పదిరోజులు జ్వరంలో వుళిడి హరిచరణుడు చనిపోయాడుం చినిపోయేముంలదు అనేకసార్డు మిమ్మల్ని చూడాలని కఠఅవరీలచాడుూ అని వాళాడు- షాపల తలిదల్మడులు లేని అనాధబాలుడు దుర్గాదాసు బాబు ఉత్తరము ముక్కలు ముక్కలు తేసి పారేశాడు. వాం లీ ఎలా

శరత్‌ కథలు = 4

హేమా౦గిని పడోవనపనతనననునననననననాచరరనననుడనోలుననతపచనాలనయాననాాయమాలనయానాలాలనా కృృష్టుడితల్లి శనగపప్పూ మరమరాలు అమ్ముకుంటూ అతిలేమితో, పెద్దపెద్ద చింతలతో వాడ్ని సద్నాలుగేళ్ళు పెంచి పోయిండి. ఇక కృష్ణుడికి ఆ ఊళ్ళో తఆదాచుకోటానికి ఎక్కడా నీడ టొరక్కపోయేప్పటికి వాడీ మారుటి అక్క. 'కాదలబీని స్థితి కొలచెల బాగుండటల చూచి ఒరే కృష్ణుడూ, నువ్వు నీ మారుటి ఆక్కగారిళటి కెళ్ళు. కాస కఅవాళ్ళు, బాగా చూస్తారు. అని యిరుగు పొడుగు నలుగురూ నాలుగు సలవిలిచ్చారు. తల్లిపోయిన దుఃఖలతో ఏడుస్తూ, కృష్ణుడు జ్వరపడ్డాడు కొంచెలి వీలు చిక్కిన తర్వాత, ఊళ్ళో నలుగురినీ నాలుగుడబ్బులు అడిగి తెచ్చుకుని తల్లి (శొద్దం జేశాడు. తర్వాతవున్న గుడ్డా, గుడుసులూ మూటకట్టుకుని అక్క-గారింటికీ 'రాజపురల' బయలుదేరాడు. వాడ్ని దూడగానే కాదలబిని వాడు వచ్చిన కారణం తిలుసుకుని తన పిల్లాజెల్లాతో సుఖంగా కాపురము చేసుకులటూవుంటే మఢ్య తనకు మూ తగలాట మెలదుకు వచ్చిపడిందా- ఆవి మండిపడింది. కృష్ణుడ్ని పంపవచ్చిన వృద్దుడ్ని పట్టకున, “తమ్ముడ్ని తీసుకు వచ్చావు తగలాటం ;” అని నానాతిట్లు తిట్టింది. తరువాత మృతజీ;యైన తన మారుటితల్లివి ఉద్దేశించి, “ముండ | (బఐలికినంతకాలనమూ మేము జ్ఞాన కను లేము. చచ్చి పంపిఃడి కొడుకుని మా అలతు కనుక్కు కదామని,

క్రీ షీమాఆగిని తీసుకుపో నాయనా 1! ఈ కుమ్మరాల మా కెందుకు!” అని విదిలిలి కొట్టింది,

ఆవ ద్దుడికి కృష్ణుడితల్లికీంద అతీ శద్ధాభక్తులు ! ఆమెను కూతుర లాగా చూసుకుంటూ, వాళ్ళింటి పంలచనే పడి (బతికాడు. ఆ అభిమాన వల్లే ఎన్ని విడిలింపులైనా సహించి తన కోర్కెను వినయంగా విన్న వించాడ.-”అమ్మా ః నీ యిల్లు ఆక్ష్మీభాలడారము, మీ యి౪టిపళచనుళకీ ఎలదరు దాసదాసీలు, ఆతీధులు, ఖిషకులు, కుక్కలు, పిల్లులు (వితకట లేదు 1 అట్లాగే ఈయనా గుప్పెడు మెతుకులు తిని బైటపడి వులటాడు. సీ అంతు కనుక్కునేలతటివాడు కాదులే. చాలా బుద్ధిమళిళుడు, వినయము కఠవాడు, తమ్ముడని ఉండనీయకపోతే ఒక ఆనాథ। బాహ్మణ బాలుడనైనా నీ పలచను పడి వుఠడనీయమ్మా ;” _

ఇటువళటి పొగడ్తవింటే పోలీసుల హృదయాలుకూడా కరిగిపోతాయి.

కాని కాదలబిని స్ర్రీ,..ఈ స్థితిని విని ఆమె మళ్ళా నోరె తలేకపోయిండి ముసలాడు కృష్ణుడ్ని చాటుకు తీసుకుపోయి చెవిలో ఏటో రెండుమూడు మాటలు చెప్పి కన్నీళ్ళు తుడుచుకులటూ యింటికి వెళ్ళిపోయాడు.

కాదంభిని భర్త నవీనచత్మదుడు కమీవన్‌ వ్యాపారము చేస్తూ ఉంటాడు. ఆతను రెళండురూములకు యింటికి వచ్చి కృష్ణుడ్ని చూచి, అవీ గ్రైెవడు "” అని అడిగాడుం

కాదలబిని ముఖల గల పెడుజేసుకుని, “*మీకు దగ్గర చుట్టం--బావ నా మరడి. వాడికి కూడు గుడ్డా యిచ్చి పెళలచి పెద్దవాడ్ని చెయ్యి, పుణ్యము వస్తులడి శ అన్నది.

నవీన డు తన మారుటిఅత్ర చనిపోయిన సలగితి విన్నాడు. ఈ మాటఅధోరణితో సంగతంతా తెలుసుకుని, “చక్కగా ఉన్నాడే?" అన్నాడు.

హీ మాఅగిని వ్ర

చక్కగావుండక ఏమౌతాడు. బాబు సలపాదిలది పోయిలదంతా ఆ చచ్చించి వీడిపొట్టను పెడితే ॥ నాకు ఎప్పుడయినా ఓక రవికెగుడ్ణయినా పెట్టిన పాపాన పోయిలదా ?”' అ" బడి భార్య

కృష్ణుడి సంప త్రిపేరుతో ఉన్నది వొక చుట్టు గుడిసె, వాక నిమ్మ చెట్టు పాపం, ఆ ముదుసలి ఆ చుట్టు గుకిసెలో ఉంటూ, ఆ నిమ్మకాయ అమ్ముకుని పిల్లవాడి జీతం కడుతూవుండేడి. నవీనుడు కోపం ఆపుకొని అన్నాడు. “మంచిదే $”

“*మంచిదికాక చెడేమున్నది. సీకు ఆత్మఐంధువయ్యే. యిక్కడ ఉంటాడు. అంతకంటే మా గోపాలుడికి కూడూ గుడ్డా టొరుకుతుంటే ఆదే పడివేలు...”

అని ఎదురుగానున్న తోడికోడలు 'హేమాంగిని' ఇంటివైపు [క్రోధ త్వొఆలు కురిపిస్తున్న న్యేతాలతో చూవిలిది.

ఆటు కృన్ణుడు వసారాలో వొకమూల సిగ్గుతో తల వంచుకుని కూర్చున్నాడు. కాదళబిని చెలకాయ చిప్పలో కొలచెము నూనె పోసుకు వచ్చి కృష్ణుడి దగ్గర పెడుతూ, “ఇక అనవసరమైన పిచ్చివేషాలేమీ పనికి రావు. చెరువుకుపోయి స్నాన* శేసిరాః నీకు నలుసు పెట్టుకునే అలవాటు లేదుగా !” అన్నది.

తిర్వాత్‌ ఆమె కితఠము కొల చెం పెద్దదిచేసి భర్తతో, "ఆన్సవ్వ్వు స్నానాని కెశ్ళేపష్పుడు ఈ బాబుగారినికూడా తీసుకునివెళ్ళు. ఎక్కడైనా బుటుక్కుమళటే మన కొంపకు వచ్చిపడతాయి తిస్పలు!” అన్నది.

కృష్ణుడు అన్నలదగ్గిర కూర్చున్నాడుం వాడు ఆసలు స్వాభావికఠి గానే అన్నము యెక్కువ తింటాడు. దానిమీద నిన్నటినుండి తిండీతిప్పలు లేక నడిచివచ్చాడు. ఇవ్వాళకూడా వేళ మిగిలిండి. ఈ కారణాలన్నిటినల్ల

క్రి హీేమారగిని ఆరనికి పశ్శెములో అన్నల అయిపోవటం చూచి, “వీడికి కొలచెల అన్నం పెట్టు ౯ అన్నాడు భార్యతో.

“పెడతాను” ఆని కాదలబిని వొక పళ్శిమునిండా అన్నల తీసుకు వచ్చి కృష్ణుడి పళ్ళెషలో పడేసి, “సరిపోయిందా! రోజూ ఇట్లా తింటూంటే సలసారః యేమన్నా బాగుపడుతుందా ? ఇదంతా యెందుకు గాని, సాయంతము ఇంటికి వక్చేటప్పుడు. ఒక ఉప్పుడుదియ్యపు కట్ట పట్టించుకురలడి. లేకపోతే యీ కొలప గుణ్ణమైపోతుందొ అని పకపకా నవ్విణది, ॥

సిగ్గుతో కృష్ణుడి తల మరింత కిందకు పాతుకుపోయిలది. వాడు తల్లికి ఒకడే కొడుకు. తనతల్లి ఉన్నప్పుడు మళలచిబియ్యమే తిన్నాడో ఉప్పుడువియ్యమే తిన్నాడో మనకు తెలియదుగాని, పొట్టనలడా తిన్న ఆప రాధలవర్ల తఅ యిలత వళచుకోవలసిన అవసరం ఎప్పుడూ రాలేదని మ్మాతం తెలుసు. పరాయిచోట వందరెబు ఎక్కువతిన్నా తల్లి పెట్టుతో సమానంకాదని అప్పుడనుకున్నా డు. కడుపునిండా అన్నలతిని పూరీఆకన్మి మిళాయికసీ తల్లిదగ్గరి డబ్బులు తీసుకువెళ్ళిన రోజులుకూడా ఆతనికి జ్ఞాసకల వచ్చాయి,

అతని కళ్ళనిండా నీళ్ళునిండి చుక్కలు చుక్కలుగా, పళ్ళెంలో పడుతున్నా, చేయె త్రి తుడుచుకోటానికి సాహసములేక మెదలకులడా తఆ వంచుకుని ఆ కూడే తింటున్నాడు. ఇఠతకుముందు "పిచ్చివెషాలు వెయ్య వద్దన్న విడిలింపు ఆతని మాతృళశోకాన్నికూడా గొలతుపట్టుకుని నులిమి వేసింది,

లై

అన్నదవ 'లలిద్దరూ పిత సలప త్రిని పలచుకున్నారు. యెదురుగా నున్న రెండతస్తు-.మేడ రెలడోవాడు విపీనుడికి వచ్చిండి. కడసారివాడు చనిపోయి చాలాకాల మైలద. విపినుడు ఢాన్యల, వియ్యము వాయిదా వ్యాపా రము తేస్తూ వుంటాడు. అతనిస్థేతికూడా బాగుండి. కా అన్న నవీనుడితో సమానలగా లేడు ఆతస భార్య హేమాలగిని, పట్నపువాసి. ఆమె దాస దాసీల సలిచుకొని, నలుగురికి పెడుతూ, నలుగురిచేత చేయించుకులిటూ యెన్నికగా, ఎడుగ్గా వుండే మనిషగాని వొక కానీ వెనక వెసుకుని లోలిగా (బతకాలనుకునే మనిషి కాదు.

ఈ విషయలలో నాలుగేళ్ళ కిందట, తోడికోడళ్ళిద్దరూ పోట్లాడుకుని పరుపడ్డారు. నాటినులడి నేటివరకు అనేకసార్లు పోట్లాడుకున్నారు, మాట్లాడు కున్నారు, కాని వారి మసోమాలిన్యల మాతల అలాగే ఉండిపోయింది. దీనికి కారణత వొకవిఢలగా పెద్దతోడికోడలు కాదిలబిననే చెప్పవచ్చు. ఆమే కక్షలుగల మనిషి. ఓటికులడ మళ్ళా యెప్పటికీ అతుకుపడదని ఆమె అభి (ప్రాయ. కాన హేమాలగిని అలిత పట్టుదఅమనిషి కాదు. ఆమె యెప్పుడూ ఆ వధంగా ఆలోచించదుగూడాను, మొట్టమొదట రచ్చళకెక్కి పోట్లాటకు కూర్చునేడి. చిన్న తోడికోడలేమైనా మళ్ళా పోట్లాట పోగొట్టి మాట్లాడుకో డానికి పరితాపపడుతూ అక్క. కాళ్ళావేళ్ళాపడి క్షమాసణ కోరటానిక్రి ఇచ్చి పుచ్చుకోటానికికూడా ఆమె మొదటవస్తుండి.

ఆ వేశ మూడు మూడున్నర గింటఆకు హేమాలగిని తోగికోడలు గారింటికి వచ్చిలది. కృిముడు మోటనూతిదగ్గర మూటెడు గుడ్డలు ము౭దేసు కుని ఒక్కొాక్క-దాసకి సబ్బురాసి, ఉతుకుతున్నాడు. కాదలబిని దూరంగా నఆబడి తక్కువసబ్బుతో సత్తువకొద్దీ రుద్ది మురికి యెలా పోగొట్టాలో చెబు

8 హేమాలగిని తోలది. ఆమె తోడికోడళ్ని చూసి, “వీడెలత మడ్డివాడో చూడు హేమా । గుడ్డలన్నీ మురికితో పేకుకుపోయినా అవే కట్టుకు తిరుగుతాడు.” అన్నది,

గుడ్డలు నిజంగా మురిగ్గానే వున్నాయి. కృష్ణుడిలాళటి పచ్చనిబిడ్డని మరొకఇంట్లో అయితే ఈ మురికిగుడ్డఆతో చుట్టాలింటికి రానిశ్చేవారుకాదు. వాడి రెళడు గుడ్డలు ఉతకటము ఆవసరమేగాని నౌకరు రాకపోవటము మూలాన గోపాల గుడ్డలు రెండూ, నవీనుడి రెండు జోళ్ళపలచెలుకూడా ఉత3ంటము ఆఅవసరమైలది- హేమాళగిని కృష్ణుడిములదు పడివున్న గుడ్డల మోపుచూచి, అవన్నీ అతని ఒక్కడివే కాదని తెలుసుకుంది. కాని ఆ పమే యమె యెత్తకుండా _పసంగము మార్చి “ఈ అబ్బాయి యెవరు ఆక్క?” అని అడిగింది?

కాని యిలఅతకుములదే అమె ఇలట్లోకూర్చుని చాటుగా సలగతుఆన్నీ తెలుసుకులడి. తోటికోడలు తన [పళ్నకు సమాధానమివ్వటానికి వెనకా ములదాడటము చూచి, “పచ్చటిబిడ్డ మొహఠల సరిగ్గా సీ మొహలఅలాగాొనే వులడిం నీకెమైనా చుట్టమా అక్కా 1” అన్నది మళ్ళా.

కాదలబిని కొలచెము విరిక్తిగాోమా మారుటి తమ్ముడు...ఆరే కృష్ణా 1 చిన్నక్క-కి దణ్నల పెట్టు. ఎటువంటి పపవువికా? పెద్దవాళ్ళకు దణ్నల పెట్టడముకూడా తెలియదు. నీ డిక్కుమాలిన తిల్లి అదికూడా నేర్పితే యింకేల” అన్నది.

కృష్ణుడు ఆతురతతో లేచి నిఆబడి కాదంబిని దగ్గరకువచ్చి నమష్క రిలచవోయాడు. కాదళబిని “చావరాదు 1 పిచ్చే కాకులడా చెవుడుకూడానా ఎవరికి దణ్నలఅ పెట్టమన్నాను, ఎవరికి పెడుతున్నావ్‌ 1” అన్నడి మళఠిడి పడుతూ,

తల్లి బావుతో కృష్ణుని మనస్సు కొళిత కలతజెందిలది- దానిమీదట యిక్కడ-అక్కి. విదలింపులూ, శాడిలపులతో వాడి మనసు మరిలత క తిగి

హే మాఠలగీని ౪ పోయిలడి. ఇప్పటి విదిలింపుతో కృష్ణుడు తత్త్రరపడుతూ పేమాళగిని దగ్గరకు వచ్చి నమస్కరిచటానికి వలగాడు, హేమాంగిని వాడి చేయిపట్టు కుని లేపి *ోదాలు నాయనా $” అన్నది.

కృష్ణుడు హేమాళగిని మొహఅకేసి వ్మెరిగా చూస్తూ ఉలడిపోయాడు ఈ దేశములో తన్నిలకౌ యిట్లా ఆదరించే వాళ్ళు ఉన్నారా-అని అనుమాన పడ్డాడు.

అతని మొహములో (పతివిలవిస్తున్న భయమూ, ీఠి, దీినత్వమూ చూడగానే హేమాలగిని హృదయము కరిగిపోయిలడి. ఆమె హృదయము లోంచి ఉటుకుకు వచ్చిన దుఃఖాొతిరేకాన్ని ఆపుకోలేక, ఆ నిన్భాగ్యుడ్ని దగ్గరకు లాక్కుని వాడి మొవోన పోసిన చెమటబిందువులు సయటచెలగుతో తుడుస్తూ “గడ్డలు వాడిచేత ఉతికించకవోతే నౌంర్నెవర్నయినా పిఆవక పోయావు అక్కా *” అన్నడిం

కాదంబిని వాక్కు పడిపోయినట్టు మువదట ఏమీ సమాధానము చెప్ప లేకపోయిలది, కాని వెలటనే మళ్ళా తమాయిలచుకొని--ోనీకేం అమ్మా! కఆదానివి, నలుగురు నౌకర్ణను పెట్టుకుజేయించుకుంటావు. మేమేటో సంసార పషలగా” అన్నగిం

మాట పూర్తికాకములదే హేమాంగిని తన యింటివై పుకు తిరిగి- ఆత్రమా మన శలభుణ్ని పఠపు పెద్దనాన్నగారి గుడ్డలు చెరువుకు తీసుకు పోయి ఉతుక్కు. వస్తాడు” అని చెప్పింది కూతురికి.

తర్వాత తోటికోడలువై పు దృష్టి మరల్చి “ఇవ్వా గోపాలుకు, కృష్ణుడు అన్నల మా యింటీపద్ద తింటారులే అక్కా ! కృష్ణుడ్నీ ఇప్పుడే తీసు కెళతున్నాగాని గోపాలుగ్న బళ్ళోనుఇచి రాగానే పలపిలచు” అన్నదిం

తర్వాత కృష్ణుడి త్రేయిపట్టుకుకుని--- “కృష్ణా ః నేను నీకు చిన్న క్క-ని, తెలుశా 1! రా పోదాలొ అని యిలటికి తీసు కెళ్ళిలడి-

10 హేమాళ*గిని కాడందిని దాసికేమీ కావంలేదు. ఇలకా పైగా హేమాలగిని పెట్టిన పెద్దసొడ్డునుకూడా సహంచి మేగదఆకలడా వూరుకులిడి, కాదంబీనిక్‌ ఈ [పపంచములో డబ్బు సలపాయిలంచటము తవ్ప మరొక ఉద్దెళములేదు ఆందుకనే అవు పాలు యిస్తున్నప్పుడు ఒక తన్ను తన్నినా సహించి ఊరుకున్నట్టు వూరుకుణది. త్రి “వ్రమిరా కష్టా! నీకు బిన్నక్క. ఆక్కడ ఏమి పెట్టిండిరా 1” కాదలబిని ఆ రాతి అడిగింది. కృష్ణుడు చాఆ సిగ్గుతో తఅ వంచుకొని___*పూరీలు” అన్నాడు. “ప మేసుకు తిన్నావ్‌ ?” “బలగాళాదులపకూర...” కృష్ణుడు వలచిన తఆ ఎత్తకులడానే సమా ధాన మిచ్చాడుం “దిన్నక్క బలగాళాదులపకూర ఎవరెవరికి చేసిలడిరా ** హఠాత్తుగా ఒక్కసారి ఈ మాట వినేన్పటికి కృష్ణుడి ముఖ9 వె వెలపోఎయి6డి హృదయము కలవరిపడిలది. ఆతను సమాధాన మివ్వటానికి వెనకాముందాడటము చూచి “నీ ఒక్కడికే కదూ! కాదంబిని మళ్ళా ఆఅడిగిండి. పెద్ద ఆపరాథం చేసినవాడిలాగా కృష్ణుడు వతంచినతిల ఎత్త కులడా అలాగే కూర్చున్నాడు. దగర---వసారాలో కూర్చుని నవీనుడు చుట్ట కాలుస్తున్నాడు, కాదలబిని భర్త ను పిల్చి--*విన్నావా గా అన్నది. నవీనుడు వప్తంగా “ఊగ” అని మళ్ళా చుట్ట నోట్లో 'పెట్టుకున్నాడు.

పేమాంగిని $1

అప్సి మృరదలు కజేసినపని చూశావా ! మన గోపాలుడికి ఐలగాళా దులప కూరలటే ఇష్టమని తెలిసికూడా వాడికి వెసిందేమో 1 యేరా కృష్ణా, పూరీలుకూడా జాగా పొట్టనిండా మెక్కావు కాదూ ? పాపల నువ్వు నీ ఏడు జన్మాలల్లోకూడా అటువంటి వస్తువుల్ని చూచి వుళడవు $” అన్నది కాదలి వీని వ్యలగ్యలగాం

తర్వాత ఆమే భర్త మెహలకేన్‌ టభూనూ “గుప్పెడు మెతుకులు తింటానికి గితిలేనివాడిని తీసుకెళ్ళి పూరీలు, కచౌడీలు పెడితే ఇంశా నన మాట వింటాడా ! నేనిదే చెబుతున్నాను. మీ మరదలుగనక క్యన్లడ్ని చెడ గొట్టకపోతే నన్నీ "పేరున పిఅవకండిం” అన్నది

నవీనుడు ఎటూ మాట్లాడకులడా మౌనలగా కూర్చున్నాడు కొాదల బిని | బతికివులడగా తన మరగలువల్ల క-మ్లడ్ని చెడగొట్టేలత పని జరుగు తుందని అతనికి నమ్మకములేదు, కావలబినికి స్వయంగా తనమీదే తనకు నమ్మకములేదు. తనే పపవోరణాఆ నిజమైనదాన్నసీ, తన్నెవరుబడితే వారు మోసపుచ్చగఆరని భయపడుతూవులటులది. ఆ భయమ చేశే అప్పటినులడ్‌ కాదలగిని తన మారుటి తమ్ముడ్ని పతనల కానియ్యకుండా, వాడి ఆత్మో న్నతికోసల తన తీష్టదృష్టిని నిగికెలడి*

మరురోజునే నవీనుడు బియ్యపు కొట్టో ఒక నౌకరు తగ్గాడు, ఇప్పుడు కొట్లో బియ్యంఅమ్మటము, కొలవటమ , చుట్టుపట్ట నాలుగ కోసుఅ' దూరములో నున్న పల్లె9కెళ్ళి మచ్చుధాన్యము తీసుకురావటం నవీనుడు ఇంటికి భోజనానికి వచ్చినప్పుడు కొట్టు చూస్తూ వుండటము కృష్ణునికి పన్హై పోయిలదిం

తర్వాత రెండు రోజులనాటి సంగతి నవీనుడు భోంచేసి పడుకుని కొట్టుడగ్గర కెళ్ళి కృన్ణడ్ని ఇంటికి అన్నానికి పంపేప్పటికి రెలడుగంటలై ంది కృష్ణుడు చెరువుకుపోయి న్నానంచేసి యింటికి వచ్చేటప్ప*కి కాాతవిన్‌ నిద పోతోంది. పులినోట ముద్దయినా. లాక్కు-కినాఅన్న లక ఆకలి అతా వాధ

కేల హేమా ౦గిని

నున్నా, అక్కను మ్మాతల లేపటానికి ధైర్యముచాఅక, మోకాళ్ళమీద తఆ పెట్టుకొని వటిశటి వసారాలో గోడనానుకుని అక్క మెలకువకోసము ఎదురుచూస్తూ కూర్చున్నాడు. యింతలో అకస్మాత్తుగా “కృష్ణా అన్న పిలుపు వినిపిలచింది. కృష్ణుడు తలెత్తి చూశచేప్పటికి చిన్నక్క. మేడమీద గదిలో కిటికీదగ్గర నుచునివుంది. కృష్ణుడు ఒకసారి ఆటు తలెత్తి చూచి మళ్ళా తలొంచుకున్నాడు, హేమా౭గిని మేడమీదనులచి దిగివచ్చి “అలా కూర్చున్నా వెళదుకు కృష్ణా?” అన్నది

(పేమపూర్ణమైన ఆమె మాట వినేటప్పటికి కృన్ణుడు కళ్ళలో నీరు గ్మిరున తిరిగినాయి. చిన్న (పళ్నకు సమాధానము చెప్పలేక మళ్ళాతలం వంచుకున్నాడు.

ఆ యిరుగుపొరుగు పిళ్ణలలదరికీ హేమాఆగిని ఆలటే అతి చనువూ, (పేమానూ ఆమెమాట వినగానే కాదలబిని చిన్నకూతురు యిలల్లోలచి బయటికివచ్చి “వంటింట్లో నీ కోసల ఆన్నత సళ్ళిములో పెట్టి మూతేసి ఉంది. వెళ్ళి తిను మామా । అమ్ము ఇప్పడే తిని పడుకులదొ అన్నది విగ్గరగా- " |

“కృమ్ణడు ఇంకా అన్నం తినలేదేమే ! ఇప్పటిదాకా ఏమి చేస్తున్నా వ్సరా కష్టా ₹ా అన్నది హేమాళలగిని ఆశ్చర్యలతో.

కృష్ణుడు మా ట్లాడకులడా కూర్చున్నాడు. చిన్నవాడి తరపున జవాబు చెప్పింది.

"కృష్ణుడు మామ ఇంటికి అన్నానికి వచ్చేటప్పటికి రోజూ ఈ వేళవుతులది మామ్మా! నాన్నవచ్చి ఆన్నళ* తిని కొట్టు దగ్గరికి వెళికేగాని రాడు”

కృష్ణుణ్ని కొట్లో పనికి పెట్టారని హేమాంగిని తెలునుకుండి. తన తోదికోడలు వాజ్జీ ఊరికే కూర్చోబెట్టి తినవెడుతుళదని ఆమె ఎప్పుడూ

హే మాఠలగిని 2! అనుకోలేదు. మూడుగలట లైనా ఒన్నల దొరక్క ఆకలితో తపిస్తున్న ఆ అనాధుణ్నీ చూచి ఆమె కళ్ళల్లో నీళ్ళు తిరిగాయి. ఇంటికివెళ్ళి ఒక గాను నిఃడా పాలుపోనుకు వచ్చిలడి. వళటింట్లో కెళ్ళి క ్రష్షుడి ములదున్న ప్‌్లం చూడగానే ఆమె హృదయల తరుక్కు.పోయిలది. సళ్ళెంనిండా మాడుచెక్కలున్నాయి. పళ్ళానికి ఒక అంచుమాతం కొంచెం పచ్చడి రాసివులడి. ఇక్కడికి వచ్చిన తరువాత వాడు బఐహుళా “క్తూరనే వస్తువునే చూచివులడడు. హేమాళగిని గ్లాసు వాడిములదు పెట్టి _బెటికి వెళ్ళి నుంచున్నది. పాలగ్గాసు చూడగానే కృష్ణుడి మొహల సంతో షంతో నిలడిపోయిలది. అన్న* తిన్నతిర్వాత చెయ్యికడుక్కోటానికి బయ టికి నచ్చినప్పుడు హేమాంగిని వాడి పళ్ళెలకేసి తొంగిచూచిలది. పన్లెలో ఒక్క. మెఠుకుకూడా మిగలలేదు. ేమాంగిని కొడుకు అలితుడికి కూడా కృష్ణుడి వరోసే- పోనే లేక పోతే నా ఓిడ్డగితికూశా యిలతేగదా!” అని వూహిలచుకొనేటప్పటికి ఆమె దుఃఖలి పొర్ణకొచ్చిండి. శ 'హేమాంగినికి అప్పుడప్పుడూ చలిజ్వరల రావటమూ, మళ్ళా దానంతటదే రహితమనటమూ జరుగుతూవులడేది. ఒకరోజున ఆమెకు ఎప్పటి లాగానే జ్వరం వచ్చేటప్పటికి మలిచలమీద పడుకొనివులది, ఇలట్లో ఎవరూ లేరు. వాకిట్లో నిలబడి ఎవరో తొంగిచూచినట్టు తోచింది. హేమాంగిని “ఎన రక్కడ? ఆలితాశో అని పిలచిలది సమాదానమేషీ రాకపోయేటప్పటికి ఆలాగే మళ్ళా పిఅచీంది. “నే నౌ సమాధానం వచ్చింది. "ఎవరు 1 ర౮ాః లోపలికి”

కేశ హేమా *గిని

కృష్ణుడు సిగ్గుపడుతూ లోపలికివచ్చి గోడనానుకొని నిలబడ్ధాడు- హేమాలగిని లేచి కూర్చొని వాణ్ని డగ్గరకు పీల్చి = పంకా కృష్ణా?” అన్నది తఠ నిమురుతూ, కృష్ణుడు మెదఅకుండా మూటపిప్పి రెండు జామసళ్ళు *తేతిలో పెట్టాడు--*నేను నిన్నటినులచి ఎవరిని తెచ్చిపెట్ల మన్నా తెచ్చిపెట్టలేదు! ఎక్కడను౭చి తీసుకొచ్చావురా కృష్ణా?” అఃటూ వాణ్ని తనచెలత కూర్చోబెట్టుకులడ. కృష్ణుడు లజ్ఞానలదాంతో తఅ వంచు కఈని సమాధానమేమీ చెప్పలేకపోయాడు. ఆడి జామపళ్ళకాలము కాకపోయినా కృష్ణుడు ఎక్కడెక్కడో గాలించి అ రెండ పళ్ళూ పట్టుకొచ్చాడు. “న్సాక్షృ జ్వరం వచ్చిలదని నీతో ఎవరు చెప్పారురా కృష్ణా!” హేమాళలగిని అడి గిలిదిం

|! న! న!

క్నిష్ణుడు జవాబేమీ చెప్పలేదు.

“నాకు జామపళ్ళు తినాలని వులదని నీ కెవరు చెప్పారు కృష్ణా!” హేమాలగిని మళ్ళా ఆడిగెంది,

కృష్ణుడు దానీకీ సమాధానల చెప్పకులడా తల వళలచు కొని మెదల కుండా కూర్చున్నాడు. కురవాడికి ఆతిసిగ్గు, భయమూనని హేమాంగినికి తెలుసు. వాణ్ని దగ్గర కూర్చోబెట్టుకొని తలనిమురుతూ , “నాయనా” అని బుజ్జగిస్తూ భయల పోగొట్టి జొమపళ్ళు ఎక్కుడనుళచి తెచ్చిఆదీ, తర్వార్‌ వాళ్ళ వూళ్ళో సంగతులు, ఇంటి పరిస్థితులు, వాడి తల్లిని గురించిన వివ రాలూ, తిండితిప్పలేమి తినేదీ, కొట్లో ఏమి వనులు శేసేదీ, మొదలైన విష యాఆన్నీ ఒక్కొక్కటిగా అడిగి తెలుసుకుళడి. తర్వాత కళ్ళల్లో నిండు కొచ్చిన కన్నీళ్ళను తుడు చుకులటూ చోనీ చిన్నక్క దగ్గ మాతః ఏమి

౨ బెలగాలులో చలిజ్వరం వస్తే జామపళిడ్లు తింటారుం

హేమాఠలగని ల్‌

వాచి పెట్టకు నాయనా! ఏమి కావల్సివున్నా నన్ను అడిగి తీసుకుంటూ వుండు.” అన్నదిం

కృష్ణుడు సంతోషలతో తంతిప్పాడు.

స్వచ్చమైన _పేమని దేన్నంటారో కృష్ణుకు దాన్ని తన తల్లి దగ్గర మా తమే గుర్తించాడు. మళ్ళా ఇక్కడ-ఇప్పుడు తన చిన్నక్క. డగ్గర్య ఆటువవటి _'పేమవాసన తగిలేప్పటికి అకని హృదయ ఠలోలచి మాతృకోకల పొంగిపొర్లుకొచ్చింది. చిన్నిక్కకు నమస్కరిలచి లేచి గాలిలో తేలిపోతూ బయటికి వచ్చాడు,

కాని పెద్దక్కకు మ్మాతము కృష్ణుడిమీద ద్వేషము రోజు రోజుకీ పెరిగిపోతోలది. వాడు ఈన మారుటితల్లి కొడుకనీ, డిక్కులేనివాడనీ తను ఆ_శయమ్‌న్వంపోజే లోకులు ఏమైనా అనిపోతారనే జంకుతో వాళ్ళ యులట్లోలచి బయటికి గెలటివెయ్యలేక పోతోలడి, మరొకళ్ళ యిలటికి వెళ్ళ నియ్యకనూపోతుండి. అందుకని ఉపయోగిలచినలతవరకూ వాడిజేత చాకిరీ తేయిలచాలనే తలలపులో వుండి ఆమె.

కృష్ణుడు ఇంటికి రాగానే- “ఇవ్వాళ (పొద్దుటినులచి కొట్టు కెళ్ళి కుతడా ఎక్క.డికి వెళ్ళొవురా!” అన్నడ. |

కృష్ణుడు దానికేమి సమాధానము చెప్పలేదు. కాదలబిని మండీ పడుతూ-- “ఎక్కడికి వెళ్ళావో చెప్పుత్వరగా?” ఆన్నది మళ్ళా. అపరాధీ భయముతో మెదఠకులడా ఉలడటము చూచి కోపం తగ్గించుకొనే స్వభావం గఆ మనిషి కాదు తాదళబిని. కృష్ణుడు కాదలబిని అడిగిన పళ్నకు సమా ధాన మివ్వకపోయేటప్పటికి వాడిచేత ఎట్లయినా చెప్పించాఅన్న పట్టుదల ఆమెలో మరింత ఎక్కు-వైలది. వెంటనే గోపాలుణ్ని పిలిచి వాజ్జ చెట్టుకు కట్టించిలిది.

ఎలక అఘాతమైనా దానికి _పతీఘాత ముంటేగాని పెద్ద దెబ్బ తగిఆదు, పర్వత శిఖరల మీదనులడి పడినలత మ్మాతాన మనిషి కాళు ః

16 సహేమా౦గిని జేతులు విరగవు. కింద భూమనే _పతిఘాతల ఆ వేగాన్ని నిరోధిలచటం వల్లనే విరుగుతాయి. సరిగ్గా అదే. ఘటన కృమ్లుడి జీవితంలో కూడా జరిగింది. తల్లి మరణంతో అత౦ పాదాలకిలద వున్న ఆధారళతి కాస్తా పోయింది. అప్పటిములడి (పతిఘాతమేదీ అతనికి అడ్డురాలేదు. లేనివాళ్లలట పుట్టినా. అతనికి దుఃభించవంసిన సమయం ఎప్పుడూ రాలేదు. తిట్లూ, విదిలిలపుఠతో కూడా ఆతనికి పరిచయఆలేదు. ఇక గ్రాడికి వచ్చిన తర్వాత మాత కాదంబిని పెడుతున్న యాతనలు సహించి వూరుకోటానీకి కారణళి ఆతని పాదాల [కింద మరోఆధారల లేకపోవటమె, కాని ఇవ్వాళ మాతం సహించలేకపోయాడు ఇవ్వాళ అతను హేమాళగిని (యేమను ఆధారంగా జేసుకొని నిలఅబడగిలిగాడు. తల్లి కొడుకులిద్దరూ ఈ నిరప రాధుసిమీద శాసించి విధిలచిన దండనను సహిలచలేక చాఆరోజులకు ఇవ్వాళ మళ్ళా తల్లిని తల్చుకుని ఆ ఆళధకొరలలో వెక్కి వెక్కి= ఏడ్వ సాగాడు, ఫ్‌

మర్నాడు (పొద్దున్నే లేచి కృష్ణుడు హీమాలగిని ఇంటికి వచ్చి మళిచము కాళ్ళి కట్ట దగ్గర కూర్చున్నాడు- హేమాంగిని కాళ్ళు కొలచెము పెకి లాక్కుని “కొట్టుకి వెళ్ళలేదా కృష్ణా:” అన్నడి ఆదరంతో.

“ఇప్పుడు వెళతాను”

=ఆఅస్యం చెయ్యక త్వరగా వెళ్ళు నాయనాః లేకపోతే మీ "పెద్దక్క ఇప్పటినుందీ తిట్లు మొదలెడుతుంది. *

కృష్ణుడి మొహల ఒక్క-సొరి కళశకళ్ణాడ్‌ మళ్ళా నల్డిబడిండి = వెళ తాను” అని లేచి నిలబడి, ఏటో చెప్పటానికి తిచ్చట్టాడాడు. కాని చెప్పలేక హోయాడు. హేమాలగిని ఇది _గహంచి “ఏమైనా కావాలా నాయనా!” అని అడిగింది

పేమాలగిని 17 కృష్ణుడు వలచినతల ఎత్తకుండా “నిన్నల్లా అన్న తినలేదు అక్కా !* అన్నాడు దీనలగా.

ఆ ప్రల్చిట్రీ 1.విన్నటినుంచీ అన్నతతినలా +” ఆళ్చర్యల ఉట్టిపడుతున్న సురలతో అని మళ్ళా మాట్లాడలేకపోయిలిదిం పీమాలగిని. ఆమెకళ్ళనిండా నీళ్ళు తిరిగాయి కష్టణ్ని శన దగ్గరకు తీసుకొని “*ర్మాతే ఎలదుకు ౮క పోయావు కృ షా!” అన్నది

కృష్ణుడు మాట్లాడలేదు పయటచెంగుతో. కన్నీళ్ళు తుడుచుకులటూ-“ఇవ్వాళనుంచి నన్ను నీ పోయిన తలే అనుకో నాయనా !” అన్నది హేమాళగిని. ఆప్పటికప్పుడే ఈ మాటఅఆన్నీ కాదలబిని చెవులపడ్డాయి. ఆమె ఇంట్లోలచే తోడికోడల్ని పిల్చి “నా తమ్ముడికి నేకు పెట్టుకోలేనుటే హెమాః నువ్వు ఇంట్లో కూర్చోబెట్టుకొని ఉపదేశలంచకపోతే-?” అన్నది. తోడికోడలి ధోరణిచూచి హేమాలగిని వళ్ళు మలడుకుపోయిలదిం కాని కొంచెం కోపం ఆపుకుని “ద్రాన్సిల్రో త ప్పేములడి!” అన్నది. అస్సి జ్ఞాడ్ర్యకృనికూడా యిళట్లో కూర్చోబెట్టుకొని నేను కూడా యిలాలిటి ఉపదేళాలే బుసే నీ మర్యాద ఏమయినా. నిలుస్తులదా * నువ్విట్లా అలుససుంటే వాణ్ని నేనేమి. అదుపున పెట్టగలను చెప్పు పామా అన్నది కాదం.ని. ఇక పేమాంగిని కోపల ఆపుకోలేక “పదిహేను పదవోరు సలవత్స రాలన అడి నీతో కలిసి కాపరంతేసి చూశాను అక్కా ః నీ స్వభావ నాకు బాగా తెలుసు ముందు నీ కొడుకుని పస్తులులచి అదుపున పెటుకీ, తర్వాత పొరుగు వాళ్ళ ఏడ్డల్ని పెడుదువుగానో అన్నదిం ం ఆవాడికి-నూ గోపాలుడితో వంతా ! దేనతతో దెయ్యానికి పోలిక ముందు ఇంకే: అ బోలావో తల్లీ కాదలిని అన్నది. వె

కేరి పామాఅగిని

“దేవత ఎవరో దెయ్య ఎవరో నాకు బాగా తెలుసు అక్కా! ముందు ఇంకేల అంటాను , అంటే నీ వంటి కర్కళవు ఆడది ఇలతవరకు పుట్టలేదు ఇంముఠ*దు పుటబోదు అంటాను” అని సమాధానాశకి ఎదురు చూడకుండానే పౌమాలగిని తలుపేసుకొని లోపలికి వెళ్ళిపోయిలది.

ఆవాళ సాయల్నతం..భ ర ఇలటికి రాటోయేములదు 'పెద్దతోడికోడలు తన వాకిట్లోనిలబడి దాసీదాన్ని ఉద్దేశించి సాధిలపులు మొదలు పెట్టిలిడి. “ర్మాతింపగళ్ళు సొ కేవా శ్ళేచూచుకులటారు. తల్లికంటే పినతల్లి ఎక్కువ బాధ్యతకామాలు. నా తమ్ముడి గట్టుమాట్లు నాకు తెలియవుగాని పరాయి వాళ్ళకి తెలుసట 1 ఇలా అప్పాతమ్ము శృమధ్య కలతలు పెట్టీ నాటకిమాడిస్తూ దూరంగా నులచుని చూడటఅ ఎవంకై నా మళలచిదికాదు. ఆది ధక గసమ్మతం కూడా కాదు” అని కాదందిని వంటింట్లో౭పోయిలడి.

తోడికోడళ్శిద్దరూ ఇలా తిట్టుకోనటల, దుమ్మె త్రీపోసుకోవటం ఇవ్వాళే మొదలుకాదు. ఇలితకుమూ౭దు అనేకసార్లు జరిగాయి. కాని ఇవాళ రతిగతి మరిలత త్మీ వరూపం దాల్చిగి. హేమాలగిని తోటికోడలు స్వభావం తెలిసే ఎన్నిఆన్నా వినీవిననట్టుగా పోయేడి. కాని ఇవ్వాళ ఆమెవంట్లో బాగులడకపోవడల మూలాన మ9చలమీద _ పడుకొని ఈ మాటలన్నీ వింటూ కల్పించుకోకఅడా ఉలడిలేక పోయిలడి. నిమ్మళలగా మ౭చలమీద నులచిలేచి కిటికీ దగ్గరనులచివచ్చి-”ఇంతిటితో సరిపెట్టావేత అకా? ? ఇంకా నీ మాటలు థగవఠితుని చెవిన పడలేదల్లేవులడి ! ఇంకొలచెల సేపు మేము సర్వవాశనల కావాలని వెడుకో ! దీ. కే అంసిపోతే ఎట్టాః” అన్నది

కాడంబిని వెంటనే ఇంట్లోంచి పరుగెత్తుకువచ్చి హెమాలగిని నింబడివున్న కిటికీకేసిచూస్తూ “నే నెవరి పేరైనా యెత్తానుటే..” అన్నది.

“నువ్వు ఎవరిపేరైనా ఎత్తుతావా [లోకణలో నీ ఒక్క దొనివే తెలివిగలదానివి, కడివాళ్ళలతా నౌట్టి వె రిబాగుఆవాళ్ళనుకుంటావు గెడ్డవేసి

సీమా ౦గిని 19 యెవరితల బద్దలుకొడు తున్నానో దెబ్బతినేవాళ కికూడా తెలియదూ *” 'హెమాళలగిని వెనకాములదు లేక4డా ఒక్కసారి అనేసింది.

ఇప్పుడు కాదలబీని తన నిజస్వరూపం ధథరించిలది. గొలతు మరి కొంత పెద్దదిజేసి చేతులతో ఆభినయల చేస్తూ-ోఎవర్ననుకున్నా. జేసిన వాళ్ళకే పొడుచుకొసులడి, వెనటికి ఒకడు గుమ్మడికాయల దొంగ యెవ రలటే భుజాలు తడువుకున్నారట। నువ్వు తెఆవిగలదానివి, నేనే తెలివి తక్కువదాన్ని ? కృిష్ణుడు వచ్చిన కౌత్తలో రెండు తగిలినా కిక్కురు మనకులడా చెప్పిన పని జేసేవాడు. ఇవ్వాళ యెవరి అండచూచుకుని పాఎపోయాడో పసన్న నకగొ అని దాసీదాన్ని చేతో చూపించిందిం

ఉన్ఫి్యివ్సే చిన్నమ్మగారూ, ఆయన ఇర్వాళ అన్నల వదలిపెట్టి లేని - అచునేప్పటికి మా అమ్మగారు "ఈ అన్నం వదలి పెద్టావలటే నీ [ప్రాణాలు తీస్తాను. ఇలత అవరిపాటు యేం చూచుకొని 1" ఆన్నదంకి, దానిక్తి ఆయన 'మా చిన్నక్క వుండగా నాకేల భయంలేదు" అని లేచిపోయాడు” అన్నది దాసీది.

“ఇప్పుడు తెలిసిందా ? ఎవరి ఆఃడచూచుకొని వాడింత ఆదిం పడుతున్నాడో ! ఇవ్వాళ మొడలు చేసి వాణ్ని మాటిమాటికి పిఆవనోకు హైమా? అక్కాతమ్ముళ్ళ మధ్య ఇలా కల్పిలచుకోటలి మంచిడికాదు అన్నది కాదంబీని దర్పంతో.

'హెమాళగిని మళ్ళా మారుమాటాడలేక పోయిలడి. కూసలకూడా పాములాగ బుసకొట్టి కాటువేసిలదని వినీ ఆమె ఆశ్చర్యపోయింది. కిటికీ దగ్గరనుంచి అవతలకు వెళ్ళి “ఎంత కష్టలగావులటే ఆ మోడు అహ్హ అన్నాడో $” అనుకుంది.

ఈఅ భారంగా వులడటల మూరాన హెమాలగిని మంచలమీదకెగ్గి నీరసంగా పడుకుండి. ఇంతలో భర్త గబగబా గదిలోకివచ్చి ఆమెప్తితిం సరిగాళూడకుండానే “కృష్ణుడికోసల వదినతో పోట్లాట పెట్టుక్కూర్చున్నావా?

లి0 హేమా౦గి ని

ఆ నిర్ఫాగ్యుడికోసల నడులికట్టుకు నింబడి ఎవరు చెప్పినా వనవూ! రోజు రోజూ ఈ రగడ చూస్తోంటే తఆ బద్ధలౌతులది. వదిన ఇవ్వాళ నన్ను కూడా వ్యర్థంగా నానామాటలు అన్నది”అన్నాడు కోపలిగా.

“మీ వడిన సబబుగా అన్నది యెప్పుడు ? ఇవ్వాశ వ్యర్థంగా అనటానికి అన్నది హెమాలగిని శాలతలగా.

“బాక్‌ సబబుగానే అన్నడి నీ స్వభావం నాకు తెలియలదా ఏమిటి? అ గొల్లకు, రాడివిషయలలో కూడా అట్టాగే చేశావు కుమ్మరి మోతి గొడి మేనల్లుడి బంగారమంటి తోట నీ మూవానకదూ నాశనమయిలిది ! ఇంకా పైగా పోలీసులను వదిలిలచుకోటానికి వలదా వందన్నర రూపాయలు మూటనుంచి తీపి ఇవ్వాల్సి వచ్చింది. నీ స్వభావి ఎప్పుకు పోతుంటోగాని సీకు యిది మళచి, యిడి చెడ్డా ఆనికూడా తెలియదు.

సహెమాలగిని మంచముమీదనులచి లేచికూర్చుని భర్త మొహళలవలక చూస్తూ “నా స్వభావము మరణలతోనే పోయేది. ఈలోగాపోదు. నా వల్లో సరిగ్గాలేదు. వాగించక అవతలకి వెళ్ళలడి” అని మలచముమీద మళ్ళా పడు కులడి.

విపినడికి యిలతకలటే యెక్కువగా వాద వివాదాలు శేయడానికి నహనఃలేః పోయింది. కాని ఆతని మనసులో భార్యమీదా, ఈ రగడకలతటికీ కారణమైన ఈ నిన్ఫాగ్యునిమీదా చాలకోపము వచ్చిలది.

6 మన్నూడు (పొద్దున్నే కిటికీ తలుపు తెరవగానే తోటికోడలు త్య్షణస్వరము హెమాలగిని చెవులపడిలది-. *ోవాడు నిన్ననగా ఎటు పోయాడో పోయాడు. వాడి అంతు యేమన్నా కనుక్కున్నావ్‌ ?” ఆంటోండి భర్త తోం

సీ మాలగినీ వే

“బావనియ్యి, ఇలకా వెతకటము యెందుకు |)” ఆన్నాడు భర్త

“*ట్రయితే ఈ నిలదతో మనల యీ ఊశ్నో), ఊలడలేము. ఇక్కడ మన పగవాశ్ళేమీ తక్కువలేరు.. కాలుజారి ఏ నూతిలోనూ, గోతిలోనో, పడ్డాటలటే మన ఇం టెల్లపాడికీ సలకెళ్ళు తిప్పవు” అంటోలడి బజారలంతా మారు మోగేట్టు ఆరుస్తూం

పౌమాలగిని విషయమళలతా తెలుసుకొని కిటికితలుపు మూసి నిట్టూర్పు. విడుస్తూ వెళ్ళిపోయింది.

రెలగు జొముఅకు హైమాలగిని వంటిలటి వసారాలో కూర్చుని అన్నము తింటోంది. ఇలతలో కృష్ణుడు దొలిగలా ఆడుగులో అడుగు వేసు కుఠటూ వచ్చి వాడిపోయిన మొహముతో ఆమె ములదు. నింబడ్డాడుం “ఎక్కడికి పోయావుా కృష్ణా?” అడిగిండి షేమాళగిని.

“ఎకృడికీపోలేదు. నిన్న సాయల తము కొట్టుడగ్గరే న్మిదపోయాను. మెఆకువవచ్చి లేచి చూచేప్పటికి చాలా పొద్దుపోయిలది. అందుకని రాలేదు ఆకలవురా వుంది చిన్నక్కా క్‌

“వెళ్ళు. వెళ్ళి ఆ యి౭టివద్దేతిను-” ఆని హేమాళగిని మళ్ళా నోట్లో ముద్ద పెట్టుకుంది.

కృష్ణుడు మెదఆకులడా ఒక నిమిషము పాటు నులచుని వెళ్ళిటోయే. ప్పటికి, హెైమాలగిని ఆన్నిపిల్చి కూర్చోబెట్టి వంటదాన్ని అన్నము పెట్ట మంది.

కృష్ణుడు సగల అన్నము తిన్నాడో లేటో ఉమ గౌబరాతో బయట నులడి పరుగెత్తుకొచ్చి నాన్న వస్తున్నాడని చేతితో సైగతేసి చెప్పిలడి.

కూతురు ఆతురతచూచి తల్లికి చాలా ఆశ్చర్యము కలిగింది. ఆవస్తూలటే సిక్రి వెధవచేష్ట లెందుకు 1” అన్నది.

ఉమ కృష్ణుడివెనక నులచున్సి వేలితో వాడ్ని చూసిలచి-'వాడు మన

లలి షామాలగిని ఇలటికాడా అన్నము తిలటున్నాడు. నాన త వూరుకుంటాడా 1!" ఆన్నభావం కనపర్చిలడి.

వెనక్కితిరిగి ఉమ ముఖలక్షణాలు చూచేప్పటికి కృష్ణుడికి గులడెట్లో రాయిపడిశట్లయిలది. "భావ వసున్నాడా అక్కా *” అని అన్నపుపశ్ళిము ముందునుంచి లేచి తిలుపుచాటుకెళ్ళి నిలబడ్డాడు. వాణ్నిచూచి ఉమ ఇంకొక వై పు పారిపోయిలిడి. ఇంటికి కిన్నలచేస్తున్నప్పుడు వొంగిలు యజ మోనిని చూది చేసేపని ఆప్పుడు వాళ్ళిద్దరూ తేశారు.. పౌమాలగిని అటూ ఇటూ చూచి ఏమితోచక మెదలకులడా తలొంచుకు కూర్చుంది. విపినుడు లోపలకువచ్చి భార్య ఖలా కూర్చోవటము చూచి-*అన్నము మాలదు పెట్టు కుని ఇట్లా కూర్చున్నా వెందుకు 1” ఆతురతతో అగాడుం

హైమా౭గిని మెదలకుండా అలాగే కూర్చునేస్పటకి విపినుడు మరిలత వ్యాకులపాటుతో “మళ్ళీ జ్వరము వచ్చిందా 1 అని అడ్‌గాడు ఆతని దృష్టి సగిలి తిని వడిలిపెట్టేన ఆ యెంగిలి పశ్ళెముమీద పడిలడి, “అన్నప్పళ్ళిము వదలి పెట్టి లేచిపోయిలదెనరు ? లలితుడా

“కాదు వాళ్ళు కృష్ణుడు అన్నముతింటూ మీరు వస్తున్నారనేస్పటికి భయమేసిండి కాబోలు, తల పుబాటున నక్కాడు అన్నది హౌమాలగిని లేచినులచుని.

“*ధయమెలదుకు *

“ఎందుకో మీకే తెలియాలి, వాడొక్క-డేకాదు; మీరు వస్తున్నారని చెప్పే ఉమకూడా పారిపోయిలడి”"

ఆ్‌స్ప్కీ క్‌

అనాకేల తెలుసు ? తల్లికి జరగబోయే అవమానము. కళ్ళతో చూడ లేక పారిపోయింది కామాలు” అన్నది హెనూంగిని నిట్టూర్చు విడుస్తూ. కృష్ణుడు పరాయివాడు* వాడు పారిపోయినా మనల అనుకోవఆసిన పనిలేదు,

హేమాఠఅగిని తత ఆఖ'కి కడుపున పుట్టిన బిడ్డకుకూడా తని తల్లికి ఎవరైనా పరామువాడ్ని పిల్చి పటైవన్నము పెట్టి ఆ ఆధికారలలేవని నమ్మకములేకి పోయిలదీ. విషయము కౌలచెము వతిమిలచుతోందని తెలుసుపని, కాగానపడు తుదనే భయముతో దానిని చిన్న $రివోసంకీలద మార్చివెషి తఆతిప్పుతూ “*ఎబ్బే, నీకేమీ అధికారములేదు ' వాకిట్లో మున్షికి వచ్చినవాడికి పర్దైడు ముష్టి వేసే అధిక్రారముకూడా లేమ” ఆన్నాడు. ం “"సర్కే వాటన్నిటిని అలావులచు- నిన్నటికులచి నీకు జ్వరము వస్తోంగా *? కేవారు డాక్ట్రగను పిలుపించుదాము. లేకపోతే మళ్ళా ఒకసారి కలకత్తా---” చికిత్సత పరామర్శి ఆలతటితోనే ఆగిపోయింది; “మీరు ఉమ ముఃదు కష్టడ్ని ఏమన్నా అన్నారా *” విపినుడు ఆకాళా ష్నంచి కిందకు పడ్డట్టయ్యాడు. “*నేవా ? ఎక్కడా లేదే ! ఓ--” జమే జ్ఞాపకమొచ్చింది. ఆ రోజున అన్నావనుకుటా వది నకూ, అన్నయ్యకూ కోపము వస్తోంది... ఉమ అప్పుడు అక్కడే ఉన్న టులది ” ం సరే” విపినుడు ఇలట్లోకి వెళ్ళగానే క ష్ణుడ్ని బయటికి పిల్చి- ఇడిగో ఈ నాలుగు కానులూ తీసికెళ్ళి సెనగ పప్పు కొనుక్కుతిను. మీ చిన్న క్కకు ఐంయటవాళ్ళిను పిల్ఫి పభైడన్న ల పెట్టగల తాహతులేదుగాని, ఆకిలైతే ఇక మా ఇంటికి రామాక” అన్నది హెమాళఆగిని, కృష్ణుడు మెదలకులడా బయటికి వెళ్ళిపోయాడు, లోపలనుండి విపి నుడు వాడివైపు చూచి పళ్ళు నూరంూడు, 7 ఆఅమిదారురోజులు గడిచిపోయినవి. ఒకనాడు మధ్యాహ్నము విపి నుడు కోపంతో ఇంటిలో కివల్చి, "రోజురోజుకి నాకు యిదొకపనా యేమిటి?

వ్‌త్తీ పా మాంగినీ ఎవరో బయటికాడికోసము ఆయినవాళ్ళతో ర్యాతింబగళ్ళు తగూ. పెట్టుకు కూర్చుటావ్‌ ! మా అన్నయ్యకు కూడా. చాలా కష్టంగా వుండిటో అన్నాడ..

ఇలతకుములదు. పెద్దతోడికోడలు భర్తను ముందు పెట్టుకొని చిన్న తోడికోడలు నానా మాటలూ అన్నది. వాటిలో ఒక్కటికూడ* వీరపోకుడా వచ్చి హెమాలగిని హృయాన్ని ఛేడించాయి. బాన మధ్య కూర్చుని ఊడ టము మూలాన అన్నీ సహిలచి వూరుకోవటమ తప్ప _పతీకారబు చెయ్య టానికి ఆమెకు మరో మార్గం కనపడలేదు.

పూర్వత ఎప్పుడో యవ్వనులు యుర్ధంలో జయము పొఐచటానికి గోవులను ముందుపెట్టుకొని రాజప్కుతులమీద బాణవర్షం కురిపించేవాళ్ళట, ఇవ్వాళ 'పెద్దతొడ్‌కోడలు భర్తను ముందుపెట్టుకుని చిన్నతోటితోడలు పద తిట్లవర్షము కురిపిలచి ఓడిలచిలదిం

“ఏమిటి... బావగారికికూడా కిష్టవఎగా వుందా * చాలా ఆశ్చర్య మైన విషయమేం ఇప్పుడు ఏమితేస్తే వారికోపము బల్లారుతులవో. చెప్పు 1” అన్నది హెమాళగిని, భర్త మాటమీద కృద్దుాాలై

విపినుడికి కోపము వచ్చింది. కొని ఆతనిది చప్పున బయటపడే స్వభావలకాదు. “అమ కానియ్యి= పెద్దవాళ్ళ విషయంలొ--” మనసులో భావాన్ని దాచి పెట్టుకొని అన్నాడుః

మాట పూర్తి కారములదే..“అఆలతొా ఎరుగుదును. పెద్ద వారిగారవమూ, దలు తెలియనలత పసిపిల్దనే మీకాదు, ఆ పిల్షవాడలటే _పేమనేగా వాళు నా కళ్ళములదుకు తీసుకొచ్చి వాడ్ని చెండాడుతో వులటారో. అన్నకి హమాలగిని,

ఆమె స్వరము కొలచెము సన్నగిలచిలది. దానికి కారణము బావను గురిలచి హృదయంలో కొలత వ్యధవులడట ము వల్ల కోపాన్నాపు ేల్రేక పోయిలది. ఎవరో పరాయివాడి కోసము ఆన్నతో అనవసరంగా పోట్టాటి

శ్చీమాఆగిని వ 'పెట్టుకూర్చోటము విపినుడికి ఇష్టలలేదు. భార్య పరితాపాన్ని అవకాశంగా తీసుకొని.--గ“చీల్బటలలేదు, చెలడాడటల లీదు. వాళ్ళు తమ పిల్లవాడ్ని అదుపులో పెట్టుకుని పనిపాటలు నేర్పుషంటారు. దీనికి నీకు కష్టమెలదుకు! అయినా వాళ్ళు పెద్దవాళ్ళయ్యె యేమనుకున్నా!” అన్నాడు ఆతను. పైమాంగిని భర్త మాటలు చూచి చాలా ఆళ్చర్యపడింది. ఆమె కాపరానికి వచ్చిన పదిహేను పదవోరు సంవత్సరాలలో అతనిలో ఇంత సోదర | పేమ ఎప్పుడూ చూడలేదు. ఆదిచూచి ఆమెకు నిప్పులు తొక్కి నట్లయిలది. “వారు. పెద్దవారు గొప్పవారు. అయితే నేనూ తల్లినేగా! వారు తన పెద్దంనాన్ని కాపాడుకోలేకపోతే. నేను మృాతము ఎలా కాపాడతాను!” అన్నది- వపినుడు దానికేటో సమాధానమివ్వటోయి ఆగాడు ఇంతలో బైట నులచి “దిన్నక్కా” అన్న పిలుపు వినపడిలదిం డలపతులిద్దరూ ఒకరిమొవోలు ఒకరు చూచుకున్నారు. పౌమాలగిని వాకిట్టోకివచ్చి మెదలకుండా కృష్ణుడి మొహలఅవలక చూస్తూ నులచుంది. ఆక్క-ను చూడగానే కృష్ణుడు సలతోషలతో పొంగిపోతూ “వల్లో ఎలా వుంది అకా?” అన్నాడు. హెైమాలగిని ఒక్క. వమణంపాటు మెదలకుండా ఉలడిపోయింది. ఇంతవరకు భార్య భ ర్తఆలో జరిగిన కిచులాటకు కారణమైన వ్యక్తే తఅవ్షని తఅలపుగా ముందుకు వచ్చి నిఅబడేటప్పటికి విసురలతా అశనిమీద పడిలది “*బ్రక్క-డేల దాచిపెట్టావురా" రోజురోజుకీ వస్తావ్‌!” అన్నది పామాంగిని మెల్డిగొ, కాని క రోరస్వరలతో. కృష్ణుడి గుఠిడె దడదడ లాడిలది. హెమాఆగిని నోటినులడి వచ్చిన ఈ మాటలు _పేమతో పరివిసలగా ఆన్న మాటలు కావని తెలుసుకోటా..కి ఆ నిర్భాగ్యుడికి ఎక్కువసేపు పట్టలేదుం త)

ర! హీేమాతఅగివీ

భయము? విస్యయము, అజ్జతో అతని మొహల నల్హబడిపోయిందీ “నిన్ను ఒక్కనారి చూచిపోదామం నచ్చాను” అన్నాడు-

“నిన్ను చూట్టానికి వచ్చాడ. అన్నాడు పిపినుడు షక పక నవ్వుతు.

ఈ నవ్వు హెమాలగినిని యెత్రి పొడిచినట్లు చేసింది. ఆమి రివ్వున భర్త మొహళఅకేసి ఒకసారిచూచి, మళ్ళా ముఖల తిస్పకువి "ఇక డికి రామాక, పో* అన్నదిం

“సరే” నని కృష్ణుడు ముఖలిమీద వ్యాపించిన విచారభాయల్ని కిప్పీ పుచ్చుళోటాసికి _పయత్నించాడు కాసి ఫావ్యపడలేదు- మెదఆకుండా తలౌఠలచుకుని వెళ్ళిపోయాడు,

ఆటువలటి విచారధాయలే హెైమాలగిని ముఖంమీదకూడా వ్యాపించి నాయి ర్త ముఖలకేసీ త్మీవదృష్టితో చూచి. గబగబా గదిలోలచి బయటికి వెళ్ళిపోయిలది.

నాలుగైదు రోజులు గడచిపోయినా హైమాంగినికి జ్వరము మాఈ తగ్గలేదు. డాక్టరు శీతలజ్వరమని చెప్పాడు. సలఢ్య్మదీపము వెలిగించే సమ యాన అకీతుడు కొత్త డ్డలు కట్టుకొనివచ్చి “_శ్రుబాబుగారిలటికాడ తోలు బొమ్మలాతతాయట నేము వెళ్ళి చూచినా అమ్మా?” అని అవగాడ-

“ల్వవ్వాల్టీక వాలు/.లోజుఆన.లచి మీ అమ్మ జ్వరలతో పడివులది గిదా. నువ్వు ఒ3్యపా రైనా వచ్చి ద్‌గ్గర కమార్చున్నావ్‌? ” అన్నది తల్లి,

ఆఅలితుడా సిగ్గుపడుతూ ఉగ్గరకువచ్చి తెల్లి తలాపిన కూర్చున్నాడు తల్లి _పెమతో కొడుకువీపు ముద చెయ్యేషి “నా జబ్బు నయలికొక చచి పోతే నువ్వు ఏడున్తావుకదూ? తాగా ఏడుస్తావ!” అన్నడి.

“=నయ్యమవుతుల౬లే ఊరుకో అమ్మా” ఆని లలితుడు తల్లి ఊలటీ

మీద చెయ్యేశాడు. తలి కొడుకు చేతిని తన చేతిలోకి తీసుకొని మౌనంగా

హీమాఅగిని ల్లి

ఉండిపోయిండి. అలత జ్వరలలో కూడా ప్పుతుని కర స్పర్శ తగలగానే ఆమె శరీరము చలళ్లిబడిపోయి నట్లయిలది. ఇలా కాము గడీసే వాగండు నన కులది. కాని అలితుడు ఆట మొదలెట్టా రేమోనని లోలోన ఆతుకత పడ సాగొడు, తల్లి ఈ సలగతి గిపాలచి నవ్వుకులటూ ఆసృశ్రే చూచి. కొని (పెద్దుపోయేదాకా మ్మాతిము వులదమాకు” అన్నది

“*ఉలండనమ్మా త్వగగానే వస్తాను” అని అలితుడు బయటికి వెళ్ళి హైయాడు. మళ్ళా ఒక నిముషముళడి తిరిగివచ్చి “ఒక సలగతి ఆడగినా ఆమ్మా?” అన్నాడు

అపీమ్సిటి? డబ్బులా? అదుగో ఆ బల్లమీద పెట్టి వున్నాయి లీసుకోం ఇడిగో చూడు, ఒక రూపాయికన్న ఎక్కువ తీసుకోమాకో. అన్నడి తలి నవ్వుతూ.

"క్రాదమ్మా। డబ్బులుకాదు. ఒక సలగతి ఆడుగతాను. ఒప్పు కుంటావా చెప్పు”

"డబ్బు కాకపోతే ఇలకేల సంగితి!?” లల్లి ఆశ్చర్యంతో అరిగిందీ.

అలితుడు దగ్గరకువచ్చి "క్కన్ణణ్నీ రాగివ్వపుఅమ్మా! ఇంట్లోకి రావటలలే. వాకిట్లోలచి నిన్ను ఒకసారి చూచిపోతాడట;'” నిన్నకూడా బైట కూర్చుని కూర్చుని వెళ్ళిపోయాడు ఇవ్వాళ మళ్ళీ వచ్చాడు అన్నాడు

హెమాంగిని ఆతురతతో లేచి కూర్చుని “వెళ్ళు! వెళ్ళి త్వరగా తీసు కురాః సాహ బయటకూర్చుల టే మీరన్నా చెప్పలేదు” అన్నడి.

తా ట్రోప్పల్రిక్సి గ్రావటానికి వాడికి భయం” అని లఅలితుడు వెళ్ళి పోయాడు. ఒక్క-నిముషమున్న తర్వాత కృష్ణుడు గదిలోనికి వచ్చి గోడ నాకుకని మెదలకులడా న.లచున్నాడు.

"రా నాయనా!” అన్నడి హెమాంగిసి ఆదరలతో.

ప! సహీమాఅ*గిని

కృష్ణుడు మెదలకుండా అలాగే నులచున్నాడు. దానిమీదట హైమాంగిని స్వయలగా లేచి వెళ్ళి వాడి చేయిపట్టుకు తీసుకువచ్చి మలచ మీద కూర్చో బెట్టిలది. *ఏలరా కృష్ణ్టాః ఆ రోజున వాగినందుకేకదూ, నీ చిన్నక్కని బొతిగా మర్చిపోయావు? అన్నది.

ఒకసారి కృష్ణుడు వెక్కి. వెక్కి. ఏడవటల మొదలుపెట్టాడు. ఇడి చూచి హెమాంగినికి బాలా ఆశ్చర్యంవేసింది. ఆమె ఇలతవరకు వాడు ఇలా ఏడవడల ఎప్పుడూచూడలేదు. ఎన్ని తిట్లుతిన్నా, ఎన్నిదెబ్బలు తగిలినా కిక్కు రుమనకులడావులడేవాడు. కాని యెస్ప్తుడూ యెవరి యెదుటకివచ్చి మొర పెట్టుకు ఏడ్చిన పాపాన పోలేదు. వాడి ఈ స్వభావము - తెలుసు కాబట్టే హైమాళగినికి చాలా ఆశ్చర్యము కలిగిలడి"ఛా, ఏకవడము ఎదుకు? రాజుబడ్డలు యెక్క. డైనా ఏడుస్తారా?” అన్నది.

దానికి జవాబుగా కృష్ణుడు పలచెచెలగు. నోటిలో కుక్కుకొని యెలతో కష్టంగా దుఃకాన్నాపుకోటానికి పయత్నించి “నీకు శ్రీతజ్వరమని డాక్టరు చెప్పాడటగా!” అన్నాడు.

“*ఇలదుకేనా ఏడ్చిలది! నువ్వెటువలటి పిల్లాడివిరా?” అన్నడి హెమాలగిని నవ్వుతూ.

• ఇలా అంటూ వులడగానే హెమాలగిని కళ్ళల్లో నీళ్ళ తిరిగాయి.

కృష్ణుడి తిలమీద చెతయ్యేసి-కుతూహఆలతో “డాక్టరు ఏమి చెప్పిపోయినా

ఒకవేళ నేను చసిపోతాననుకో నువ్వూ, అలితుడూ నన్న గలగిలో కలిపి .. వస్తారా అన్నడి.

ఆ సమయంలోనే, “ఇవ్వాళ యెలా వులడి పెామా*”ొ ఆలటూవచ్చి ెద్దతోడికోడలు వాకిట్లో నిఆబడిలది. కొంచెము సేపు కృష్ణుడివైెపు త్యీవ దృష్టితో చూచి “వీడిక్కడున్నాడా! చిన్నక్కడగ్గర మొర పెట్టుకోటానికి వచ్చాడా ఏమిటి! వాడెన్ని యుక్తులవాడేః” అన్నది.

హీ మా ఆగిని లం

దుఃఖముతో అలసిపోవడము మూలాన హెమాలగిని ఆప్పుడే

దిండుమీద తలపెట్టుకొని పడుకులడి. తోటికోడలిని చూడగానే. దిగ్గున

లేచికూర్చుని - అబ్షవాల్లీకి వారంరోజులను చి నా వంట్లో బాగాలేదు. నీ క్రాళ్ళమీద పడతాను. ఇక్కడనుంచి వెళ్ళిపో అక్కా 1” అన్నడి.

కాదళబిని మొదట కొంచెల తెల్లటోయి. చూచిలడి. కాని వెంటనే మళ్ళా తమాయిలచుకుని బోనిన్నేమీ అనలేదు. చెయ్యలేదు. నా తమ్ముడికి నేను భయం చెప్పుకులటూవులటే నువ్వు కరవవసావెలదుకు హెమా ?” అన్నది.

ఎ=న్నవ్వు భయలచెప్పుకోటల &క ర్యాతిలేదుు ఒక పగలులేదు, ఇరన్సైనాలుగు గంటలూ ఉంటూనేవుంది. కావలిసే వాణ్ని ఇలటికి లీసుకు పోయి భయంచెప్పకో, ఇక్కడ నా ఎదుట అః చేమ్మాతము ఊరుకోను” అన్నది హహమాంగిని.

“ఇలట్టోలచి గెంటేస్తావా 1”

అద్సా వంట్లో బాగాలేదుఆక్కా. ! నీ పాదాఆమీద పడితాను. మెదఆ కులడా ఉండనన్నావులడు, లేకపోతే వెళ్ళనన్నా వెళ్ళిపొ” అన్నడి హెమాళగిని జేతులు జోడించి.

“నా తమ్ముడిక్కూడా నేను భయము చెప్పకోకూడదా యేమిటి?” అన్నది కాదళదీని.

“ప్పి యింటికి లీసుకెళ్ళు, చెప్పుకో” హెమాలగిని సమాధాన మిచ్చింది.

"ఆ ఇవ్వాళ వాడికొస్తి బాగానే చేస్తాను. వలట్లో పొగరు అణు స్రాను. ఆవులను కటైయ్యడానికి కాడులేదు. ఎక్క డికన్నా వెళ్ళి పటైడు నార తీసుకురారా అలటే.. 'నీ కాళ్ళమీదపడతాను, ఇవ్వాళ తోలుబొమ్మ లాడుకాయట = వెళ్ళి చూచివస్తాను" అని బతిమాలాడు. ఇదేగా తోలు

ఠి హేమాలగిని జొమ్మలాట చూట్టానికి వెళ్ళటము. ,.?” అసి కాందివి గబగబా క్కుడీ నుచి వెళ్ళిరోయింది.

హెమాంగిని కొయ్యలాగ కొంచెంసేపు అలాగేకూర్చని మళ్ళా పడుకులది. “శోల టొమ్మలాట కళతాననీ ఎందుకు వెళ్ళలేదురా కృష్ణా । యింటికి రానియ్యకపోతే రామాక నాయనా |” అన్నడి.

కృష్ణుడు మెదలకులగా వెళ్ళిపోయాడు. కొంచెసేపుండి మళ్ళా తిరిగివచ్చి “మావూరి విశాలాక్షి చాలా సత్యంగఆ దైవల ఆ్కూ.! పూజ చేయి స్తేచాలు రోగాలన్నీ పోతాయి. తేయించరాదు !” అన్నాడు.

ఇంతకుము+దు వ్యర్థలగా జరిగిన పొట్లాదివల్లి హెమాలగిని మవస్సు తాం చికాకుపడీఆటిం పోట్లాటలు, జగడాలు వస్తూనేవులటాయి. ఆలదుకుకాదు ఈ నెసముతో వాళ్ళు ఈ నిన్భాగ్యుణ్ణి ఇల కేంచేస్తారోనన్న ఆలోచన ఆమె హృదయాన్ని దుఃఖముతోను, ఉృకోషమతోనూ ములచివేసింది. కృష్ణుడు మళ్ళా తి"గి వచ్చేటప్పటికి పౌమాణగిని లేచి కూర్చుని వాణ్ని దగ్గర కూర్చోబెట్టుకొని వీపుమీద చెయ్యేసి ఏక్కింది. “నయమైన తర్వాత చాటుగా పూజచేసి రావటానికి నిగ్ను పలపుతాలే, ఒక్కడివే వెళ్ళగలవా ” అన్నది కళ్ళు శుడుచుకులటూ.

“సర్జాగా వెళతాను ! ఇవ్వాళ ఒక రూపాయి యివ్వరాదుఅక్కా ! రేపు పొద్దున్నే పూజజేసి ప్రసాదం తీసుకువస్తాను. ఆది తింటే. చాలు రోగం కాస్తా ఎగిరిపోతుఃడి” అన్నాడు ఉత్సాహముతో కళ్ళప్పగిలచి.

వీజ్ని ఇప్పుడు ఆపటము కన్టమనుకులది పెమాలగిని, “కాని రేపు వచ్చినతర్వాత వాళ్ళునిన్ను కొడతారుగా $ అన్నది.

కొట్టడమనేమాట వినగానే కృష్ణుడు మొదట కొలచెము వెనకాడాడుం కాని వెలటనే మళ్ళా ఉత్సాహముతో “కొడితే కొట్టారులే, నీ రోగలి నయ మవుతుందిగా 1” అన్నాడు

పేమాంగిని ఓ]

హమాంగిని కళ్ళలో నీళ్ళుతిరిగాయి. “నేనేమీ నీకు ఆయినచాన్న కాదు%దా ? నేనలటే నీకింత ద్ద ఎందుకు.- కృష్ణా?” అన్నవ.

పాపఠ కృష్ణుడు ఈ _పశ్నకు సమాధానము ఎక్కడినలచి తీనుకు వస్తాడు * అతని పీడిత హృచయవ: విలపిస్తూ మృతజీవియైన తల్లి కోసము గాలిసోందని ఎలా చెప్పగలుగుతాడు * కొంచెము సేపు హెమాలగిని మొహవపలలి చూసి ఆనీ రోగమ. నయమవుతుందా అ్కూా 7” అన్నాడు.

పామాంగిన ఈనార కొంచెము నవ్వి--- *నా రోగము నరోవవక పోతేసీ కెందుకు యిలతచింత?” అన్నది.

"దిలతి వుండదా 1 శీతఖ్వరల మలచిదికాదు అక్కా! జబ్బు ఎక్కు వైతే?” అన్నాడు చకితుడై

“ఆయితే నన్నుకూడా. పిలవనంపురాలే. పిఆవందే మటుకు రొమాక నాయినా !ొ

“*ఎలదుకని ఆకా!”

కర్‌ నిన్ను ఇక్కిడికీ రానియ్యన, పిఅవలదేమట్టుకు వచ్చావలటే నాకు చాలా కోపము వస్తుంది” అన్నచ హెమాళగిని

కృష్ణుడు ఆమె మొహలఎంవి చూసి - “అయితే రే వొద్దున క్‌బు రలపుతావా చెప్పు!” ఫీయటడుతూ అగగాడ..

“గే పొద్దున మళ్ళా నుష్వక్కడికి రావాలా $”

“3 పూద్దున్నే గాకిపోతే,.. రెండు జామలఅకు వస్తాను. ఆరేగా అక్కా 1” అన్నాడు కృష్ణుడు వెంఠనే,

అప్పుడు వాడి కళ్ళలోను, మొహలమీదా వున్న ఆతురతా, ఉత్సా హమూ చూచి హెమాంగిన నొచ్చుకుండి. చిన్నక్క ఇంటికి విచ్చినలదుకు అఆచెనికి ఎంత శిక్ష విధించినా సహిస్తాడు, కాని హెమాలగిని మతము దాన్ని స్వయముగా ఏ మధముగానూ సహిళలచలేదు.

హైమాంగిస్‌ కళ్ళవెంట మళ్ళా సీళ్ళువచ్చాయి అయినా ఆమె

తిల హేమా గీనీ

మొహల తిప్పళొని .. “నిన్న యాతన పెట్టక ఇక్కడినుంచి వెళ్ళిపో కృష్ణా । ఎప్పుడుబడితే అప్పుడువచ్చి నన్ను విసిగించకూ అన్నది కఠినముగా.

“నేనేమి యాతనపెడుతున్నాను ౯ అని కృష్ణుడు సిగ్గుతో తలౌం చుకుని గబగబా బై టికి వెళపోయాడు-

హెమాలగిసి కళ్ళవెంట నీరు ధారాపాతముగా రాసౌగినాయి. కెళ్లిన పోగొట్టుకున్న ఈ నిరుపాయుడు తననే తళ్లినుకుంటున్నాడిన. ఆమకు స్పష్టముగా గోచరము కాసాగింది.

హైమాలగిని కన్నీళ్ళు తుడు పకొన్మి మనసులో ఇలా ఆవుకులది. “*బ్వక్కడినులచి నీవలా ఖిన్నుడవై వెళ్ళిపోయావుగాని నీ చిన్నక్క నీ కంటె గూడా యెక్కువ నిరుపాయురాలు కృష్ణా।ః నిన్ను దగ్గరకు తీసుకొని గట్టిగా కౌగలిలచుకోటానికి తగిన శ క్రిగాని, సామర్థ్య్యముగాని ఆమెలో లేదు.”

"నిన్న కృష్ణుడు మామ కొట్టుడగ్గర శెళ్ళకులడా నీ దగ్గిరకువచ్చి కూర్చున్నాడని పెద్దమ్మ ఎలా కొట్టిందనుకున్నావు అమ్మా ః ముక్కు లోలచి నెత్తురుకూడా...” అన్నది ఉమ.

*ఆఅ( సరేలే నువ్వు ఇక్కడినుంచి పో...” అన్నది హెమ విదిలిలచికొట్టి.

ఈ విదిలింపుతోటి మళ్ళీ నూట్టాడిక మదిఅకుండా వెళుతూండేప్ప టికి పామ మళ్ళీ పిల్చి “ఇదిగో ముక్కు-వెళట నెత్తురు బాగా వచ్చిందా |” అని ఆడిగిలది.

ఉమ వెనిక్కి తిరిగివచ్చి “ఎక్కువగా రాలేదు, కొద్దిగా” అన్నద.

అస్వగ్రే నువ్విక వెళ్ళు"

ఉమ వాకిటదిగ్గరి కెళ్ళి “కృష్ణుడు మామ ఇక్కడే. ములచున వున్నా డమ్యా 1 అన్నది.

శూమాళగిని 8 ఈ మూట కృష్ణుడు విన్నాడు. ఇది తనకు అవ్వోనమనుకుని “ఎ్పా వుంది అక్కా!” అని అడిగాడు సిస్గతో, దుఃఖము, అభిమానము. , ఉ్నకోషాఆతో హేమోంగిని వెరిదానలా ఆరుస్తూ "ఇక్కడ ఏముఠిదని వచ్చావురా! పో ఇక్కడనుంచి దూరంగా పో” అన్నది. కృష్ణుడు వ్యెరివాడిలాగ ఆమె మొహలకేసి చూడసాగాడు “ఓరి నిర్భాగ్యువా? ఇంకా నుంచునే వున్నావ్‌, పోలేదు!” అన్నది హెమాలగిని మరింత తీవ స్వరలతో. కృష్ణుడు తఆవంచుకుని “వెళుతున్నాను,” ఆని వెళ్ళిపోయాడు. వాడు వెళ్ళిపోయిన తర్వాత హపామాళగిని నిర్జీవ _పతిమలాగ మలచలమీద ఒకి పక్కినుపడి “ఈ సిర్భాగ. ణీ మా యింటికి రావద్దన్‌ వందసార్లు చెవ్పాను” మళ్ళా “చిన్నక్కా"...ఆన్‌ సణుగుతుండి, వాణ్ని ఇక మన గడప తొర్ప-నీయొద్దని శలభుడితో చెప్పు-ఉమాః” అన్నడి. ఉను మెదఠకుఠడా బయటకు వెళ్ళిపోయిలది. ఆ రాాతి= పామాంగిని భర్తను పిల్చి “ఇంతవకకు నేను మిమ్ములనేమీ అడగలేదు. కాని ఇవ్వాళ, ఈరో*మలో ఒక్క భిష అడుతున్నాను ఇస్తారాః చెప్పండి అన్నడి చుగ్ధస్వరతో. శావంక్రానాలి!” విపినుడు సందిగ్ధంతో ఆడిగాడుం “ పష్టణ్ని మని లటిదగ్గర ఊండనియ్యలడి. పాపల వాడు చాల నింా (శ్రయుడు తిల్లిదల్యడులులేరు. వాడు పడే యాతనలు నా కళ్ళతో చూ లేకుండా వున్నాను” అన్నది హెమాంగిని. “అయితే కళ్ళుమూసుకోం ఇంకే పోట్లాటలూ వుండవు అన్నాడు విపినుడు చిరునవ్వుతో. ఫ్‌)

లిక హేమాఅగినీ

భర్తచేసిన ఈ నిష్షుర పరివాసల హెమాలగిని హృదయాన్ని బాబం లాగ ఛేదించింది. మరో పరిస్థితిలో ఆయితే ఆమె దాన్ని సహిలచేడి. కాదు, కాని ఇవ్వాళ సపాలచక తిప్పిలదిగాదు, “ాంణ్ని కన్న బిడ్డలాగ చూచు కుంటాను. ఇక్కడ వుండనివ్వండి. వేను వాడికి తిండీబట్టాఖచ్చి పెంచి పెద్దవాణ్ని చేస్తాను తర్వాత మీ ఇష్టమొచ్చినట్టు చేసుకుందుగగాని. ఆప్పుడు నేనేమీ కాదనను అన్నది చేతులు జోడిలచి,

“ఆ వూడు మనకొట్టులో ధాన్సమా ఏమిటి! మన ఇష్టమొచ్చినట్టు ఎక్కడబడితే. అక్కడవుతడటాసికి? ఎవరికో తమ్ముడు. ఎవంంటికో వచ్చాడు. మధ్య నీకింత భాదెందు3ంట 1” అన్నాడు విపినుడు,

హెైమాలగిని ఏడ్భంది. కొంచెం సేపులడి “మీరు తలచుకంటే- బావగారితోనూ, అక్కతోనూ చెప్పి తీసుకురాగిఆరు. నేను మీ పాదాలమివ పడతాను వాణ్ని ఇక్కడికి తీసుకురండి” అన్నది కన్నీరు తుడుచు కుంటూ.

“సరే, ఆలాగే తీసుకువచ్చాననుకో. మనమేమలత ఉన్నవాళ మేమిటి? వాడికి తిండీ, గడ్డాయిచ్చి పోషిలచటానికి” అన్నాడి. పిపినుడు,

“*దివరికు నే నేళలిన్నమట అడిగనా తీసేసేవారు. కాదు. ఇప్పడేం అపరాధం తకేళానని నే'నిలా బతిమాలుతున్నాః _పాణాలు పోతున్నాయలటున్నా మీరీ చిన్న విషయాన్ని ఒప్పుకోకపోవటానికి ఆ నిర్భాగ్యుణ్ని సీరంతా కలిసి చలపేయదిలచారా? ఇవ్వాళే దాణ్ణి-నేను ఇక్కడికి తీసుకువస్తాను, ఎవరేల ఇస్తారో చూపాను అన్నది హెమాలగిని

“వాడికి తిండ పెక్టే తాహతు నా దగ్గరలేదు” విసినుడు కొంచెం కోపలతో అన్నాడు.

“ట్రిం నే పెడతాను. నాపిల్ణింకు పెట్టుకోడానికి కూడా నాకీయింట్లో ఆధికారలలేదా! ఇవ్వాశే తీసుకువస్తాను. ఎవరన్నా నోరెత్తారలంటే జైలదాలి చూపిసానొ అన్నది హెమాలగిని

సీమాలగిసే యో

భార్యమాటలు పిని "వఏిపీమడు 1 కోధలతోనూ,; అభిమానలతోనూ,

అరక్షణం సేపు మాట్టాడలేకపోయాడు. ఆన్ఫశ్చే చూస్తాను” అని బయటికి వెళ్ళాడు.

మర్నాడు. [పొద్దున్నే వర్షణ (ప్రారంభమైళది. హెమాలగిని గది కటికి. రెరచి ఆకాళలవైపు చూసోంచి ఇంతలో గోపాలుడినూట పనిపిలచింది, ఆపె బుద్ధిగిల తమ్ముడు వానలోషడి తడిసివస్తున్నాడు, చూడు అమ్మా $

ఎక్హడవుందిరా చీపిరి! నే వస్తున్నా” ఆనిగద్దిస్తూ. మీర _గుడ్డ వేసుకొని బయట వాకిటి దగ్గర కెళ్ళింది కాదంబిని.

యైమాంగిని హృదయం. కఠిపిలచిపోతోలది, ఆమె లలితుని పిలిచి “త్రరగా వెళ్ళి చూడు నాయనా! కృష్ణుడు -మామని షమితేసున్నారో” అన్నది అన్నాడు

లలిశడు పరుగె తికెల్లు మళ్ళా కొతగెలసేపుండి తిరిగివచ్చి ఉగ్గోపాలుడు అన్నయ్యే కష్ణుడు మామని గోశకుర్చీ వేయించి, _ పైన శఃడు రాళ్ళు పెట్టాడు.

ఆనాడేం చేశాడో!” హెచూళగిని శుష్క స్వరలతో ఆగిగిండి.

ఉనిన్ను మధ్యాహ్నల వాడ్డి గొళ్లాళ్లదగ్గర డబ్బువసూలు. తేసుకు రమ్మని పల పేటప్పటికీ అక్క డినలచి మూడు రూపాయలు తీసుకుపోయి, ఆంకా ఖర్భుకేసి ఇప్పుడు వచ్భాడలటవొ

హెమాళంగినికి ఈ మాటమీద నమ్మకత కలగలేదు. వాడు డబ్బు తీను కెళ్ళాడని ఎవరు చెప్పారు!” అనీ ఆడిగిండి.

“గాల్జలమ్మడు స్వయంగా వచ్చి 'చెప్పాడలటొ అని అలితుడు బడికి వెళ్ళిపోయాడు. తర్వాత రెండుమూడుగంటల వరకూ ఏ గల్చఃతూలేదు. పద కొండు గంట అయ్యేప్పుడు చాసీది హెమాళగినికోసల “అన్నల పళ్ళెలలో పెట్టి తీసుకొచ్చి యిచ్భిపోయిదదిం “హెమాలగి లేది-పళ్ళెల దగ్గర కూర్భో

విశే హే మా-ఈగినీ

థ్‌ ర్తచేసిన ఈ గిష్టుర పరివోసల హెమాళంగిని హృదయాన్ని బొచిం లాగ ఛేదించింది. మరో పరిస్థితిలో ఆయితే ఆమె దాన్ని సహిలిచేడి. కాదు కాని ఇవ్వాళ సహించక తిప్పిలదిగాదు, “వాణ్ని కన్న బిడ్డలాగ చూచు కుంటాను. ఇక్కడ వుండనివ్వండి. నేను వాడికి తిండీబట్టాజచ్చి సెంచి పెద్దవాణ్ని చేస్తాను తర్వాత మీ ఇష్టమొచ్చినట్టు చేసుకుందుడగామి అప్పుడు నేనేమీ కాదనను” అన్నది చేతులు జోడిలచి.

“వాడు మనళొట్టులో ధాన్యమా ఏమిటి! మన ఇష్టమొచ్చినట్టు ఎక్కడబడితే అక్కడవుతడటాసికి? ఎవరికో తమ్ముడు. ఎవరింటికో వచ్చాడు. మధ్య సీకింత భాదెందుకంట!” అన్నాడు విపినుడు-

హేమాలగిని ఏడ్భంది. కొలంచెంసేపులడి “మీరు తలచుకుంటే బావగారితోనూ, అక్కతోనూ చెప్పి తీసుకురాగఆరు. నేను మీ పాదాలమద పడతాను వాణ్ని ఇక్కడికి తీసుకురండి” అన్నది కన్నీరు తుడుచు కులటూ.

“స్తర్హే. ఆలాగే తీసుకువచ్చాననకో, మనమేమంత ఉన్నవాళ్ళ మేమిటి? వాడికి తీలడీ, గడ్డాయిచ్చి పోషిలవటానికి*” అన్నాడి. విపినుడుం

*బడివరికు నే నేళిన్నిమట అడిగనా తీసేసేవారు. కాదు, ఇప్పడేం అపరాధం కేళానని నే"నిలా ,బతిమాలుతున్నా, (పాణాలు పోతున్నాయలటున్నా మీరీ చిన్న విషయాన్ని ఒప్పుకోకపోవటానికి! ఆ నిర్భాగ్యుణ్ని మీరంతా కలిసె చలపేయడిలచారా? ఇవ్వాళే వాణ్జి-నేను ఖఇక్క-డికి తీసుకువస్తాను, ఎవరేల ఇన్తారో చూస్తాను అన్నది 'హేమాలగిని

“వాడికి తిండపెట్రే తహతు నా దగ్గరలేదు” విసినుడు. కొంచె కోపలతో అన్నాడు.

“రింగ నే పెడతాను. నాపిళ్లంకు పెట్టుకోడానికి కూడా నాకీయింట్లో ఆధికార*లేదా! ఇవ్వాశే తీసుకువస్తాను. ఎవరన్నా నోరెత్తారలటే జైలదారీ చూపిస్తాను” అన్నది పౌమాలగినిం

హీమాలగిని థిక

భార్గమాటలు విని విపినడు |కోధలతోనూ, అభిమానంతోనూ,

ఇకక్ష్షణం సేపు మాట్టాడలేకపోయాడు. అన్య చూస్తాను” అని బయటికి వెళ్ళాడు.

మర్నాడు (పొత్తున్నే వర్షణ [పారంభమైలది. హెైమాలగిని గది క్రలికి రెరచి ఆకళలవైపు శూసోంది ఇంతలో గోపాలుడిమాట పినిపిలచింది, “ఫి బుద్దిగి తమ్ముడు వానలోషడి తడిసివస్తున్నాడు, చూడు అమ్మా”

=క్రృడవుందిరా చీపిరి? నే వస్తున్నా” ఆనిగద్దిస్తూ మీద--తుడ్డ వేసుకొని బయ వాకిటి దగ్గర కెళ్ళింది కాడలబిని.

హెైమాంగిని హృదయం. కఠపిలచిపోతోలది. ఆమె శలితుని పిలిచి ఆశ్రరగ్గా వెళ్ళి చూడు నాయనా! కృష్ణుడు -.మామని ఏమికేఘున్నారో” అన్నది అన్నాడు.

లలిశతడు పరుగె తికెళ్ళి. మళ్ళా కొతగెలసేపుండి తిరిగివచ్చి “గోపాలుడు అన్నయ్యే కృష్ణుడు మామని గోడకుర్చీ వేయిళచి, _ పైన శెండు రాశ్పు పెట్టాడు.

“వాడేల చేశాడో!” షపామాలగిని కష్కస్వరలతో ఆగిగిండి.

అనిన్న మధ్యాహ్నల వార్డి గొల్టాళ్లదగ్గర డబ్బువసూలు శేసుకు రమ్మని పళ పేటప్పటికీ అక్క డిన లచి మూడు రూపాయలు తీసుకుపోయి, ఆలా ఖర్చుజేసి ఇప్పుడు వజ్బాడంటహొ

'హెమాంగినికి ఈ మాటమీద నమ్మకం కలగలేదు. “వాడు డబ్బు తీను కెళ్ళాడని ఎవరు చెప్పారు?” ఆని- ఆడిగిండి.

“గాల్లంమ్మడు స్వయంగా వచ్చి చెప్పాడలట” ఆని ఆలితుడు బడికి వెళ్ళిపోయాడు. తర్వాత రెం డుమూడుగంటల వరకూ ఏ గల్దింతూలేదు. పద కొండు గంట అఆయ్యేప్పుడు చాసిది హెమాళగినికోసం అన్నం పశ్ళెలలో పెద్ది తీసుకొచ్చి యిచ్చిపోయిణది తషహ్టోష్టోగ్రాలగి లేచి పళ్ళెం దగ్గర కూర్మో

88 హేమాంగివి బోయేప్పటికి కురుక్షేత సల్మగామలి _పత్యక్షమయిలది. గోపాలుడు కృష్ణడి చెవి పట్టుకొని తల్లి వెనక ఈడ్చుకొస్తున్నాడు. వెంట విపినుడీ అన్న కూడా ఉన్నాడు. విపినలడి కోసల కొట్పదగ్గిరికి మనిషి వెళ్ళాడు. హెమాళగిని గాభరాపడి లేచి గదిలో ఒకమూఆకెళ్ళి నుంచుంది. “నీ మూలాన మేపి యిలట్లో కాపురల చెయ్యలేము పెమా? విపినుడితో చెప్పి మా యింటికి కిమ్మతు ఇప్పిలచరాదుః మేము ఇంకెక,డికైనా వెళ్ళి వులటాం” అన్నాడు బావ తీ వస్వరంతో.

హెమాంగిని ఆశ్చర్యలతో నిశ్చేస్టురాలై నిలబడిపోయింది. అప్పుడు కాదంచిస్‌ యుద్దసంఛాలన కార్య కిమము చేత తీసుకొని వాకిటికి తిన్నగా వచ్చి జేతలూ తళ బాగా వూగిస్తూ మొదలుపెట్టింది, “నువ్వు నన్ను కుక్కకిలద కట్టేసినా ఫరవాలేదు ! ఈ కపట_పేమ చూపి నా తమ్ముడ్ని బెడగొట్టవద నీ కనేకసార్లు చెప్పాను. రెండురోజులు. ( పేమిస్తావుగాని, (బతికినంతకాఅము వాడీ బరువు వాత్గఅన్నీ నువ్వు వహిస్తావా చెప్ప? దానికి మేమే కావాలి-”

హెమాలంగిని ఇదికేవలల ఒక కఠినసూక్తి మ్మాతమే ననుకుణది. ఆంత కన్న ఆహెకేమ తెలియల్‌దు. “అసలు ఏమి జరిగిలది” ఆమె బాల కోమం స్వరముతో ఆడిగిలది.

“బాగానే జరిగింది. నీ ఉపదేశల పొలదేటప్పటికి వసూలుకేసిన డబ్బుకూడా దౌఆగిలిచటము మొదలుపెట్టాడు. ఇలకా రెండురోజులు ఇలాగే దగ్గరికిపిల్చి ఉపదేశము ఇవ్వు పెటైతాళాలు పగలగొట్టి కన్నాలెయ్యటల కూడా నేర్చుకంటాడు" అన్నది కొదలబిని చేతులు వూగిస్తూ,

అసలే హెమాలగిం జబ్బుతోవుంది- దానిమీదట ఈ నిలదనీయ మిధ్యావియోగిల విని జ్ఞానకూన్యురాల్డె పోయిలది. ఇంతవరకూ ఆమె ఎప్పుడూకూడా బావయెదుట నోరెత్తి మాట్లాడి యెరుగడు. కాని ఇవ్వా!

సహీమా౦గిని 8? ఉండలేక పోయిలది---*కన్నాలెయ్యటము, టొలగతనము చెయ్యటము వాడికీ నేనే నృ్చానా అక్కా 1” అన్నడి కోమల స్వరముతో

“నువ్వు నేర్చావో లేటో నాకేం తెలుసు. మెదట వాడిది అటువళటి స్వభావంమ్మా తలకాదు. చాటుచాటుగా నీకూ వాడికి యిఃకేల కబుర్జులటాయి! వాణ్ని యి.ఠవరకు తీసుకువచ్చావు” అన్నది కాదలబిని ఇన్నిరోజుఆనుండి కూడుకౌసియున్న ద్వేషమలతా ఇవ్వాళ కాస్త బొరికేటప్పటికి బయటికి వెళ్ళుకొచ్చింది

కొంచెము'సేపువరకు హైమా౭గిని హళాశురాలై. వుండిపోయిలడి కాని వెంటనే దెబ్బతిన్న సిఠహంలాగ కశ్ళెరజేసుకొని బయటికివచ్చిలది. బావ యెదురుగా వుండటం చూసి కొలిచెము వెనకాడిలది. కాని తాపాన్నా పుకోలేక తోడికోఎల్ని సంబోధిస్తూ “నీ వలటి నీచపుదానితో మాట్లాడ టముకూడా అసవ్యాల చాడిని సీ తమ్ముడని చెప్పకొనడానికి సికు సిగ్గ్‌ లేదూ? మానవుడు తను పెళచేజలతువులకై నా కడ.పునిండా తిలడి పెడ కాడు. కాని నవ్వు వాడిచేత నికృష్టపు పనఅన్నీ చేయి౭చికూడా ఒక్క రోజైనా వాడికి కడ.పునిండా తిండిపెట్టావ్‌ ! నేనే లేకపోతే వాడీపాటికి ఆకలితో మలమలమాడి చచ్చేవాడు వాడు ఆకళ€ిబాధ మూలాననా దగ్గ రికి పరుగెతుకొసున్నాడుగాని, నేను దొంగతనాలు నేర్చుతానని కాదు” అన్నది కళోరస్వరముతో.

త*మ్పేమ్సు తిండే పెట్టటంలా! పని చేయిలచుకులటున్నాముం నువ్వేనా వాడికి తిలడి, తిప్పలు పెట్టి (బతికించుకొచ్చావు ? ” అన్నది కాదలి విని.

“*న్సవ్వింతవరకు ఏరోజునైనా వాడికి కడువునిలడా రెలడుపూటలు తిండి పెట్టావూ ? చెలడుకు తిని నికృష్ణపు పనులన్నీ చేయిలచుగున్నావు . గాని? మీకు రుడిసి ఇక్కడకు రావద్దని వాడితో ఎన్నిసాల్గ చెప్పినా

తీ హేమాంగని ఆకలి తీరిక ఇక్కడ ఏమైనా తిలటా కైనా దొరుకుతుందని పరుగెత్తుకొశ్చే వాడు. కాని కన్నాలయృటా.కి, నా సంవోలు తీసుకోటానికీ కాము మీరిది కూడా కళ్ళతోచూచి సహిలచలేకపోతున్నారు.”

ఈసారి బావ అందుకున్నాడు. అతను కృష్ణుడ్ని ముందుకులాగి వాడేపలచె మూటమన్న అరిటాకు వోనె చూపిస్తూటోవీటి:కూడా మా కళ్ళతో చూస్తే సహించలేము. "సీ కళ్ళతో చూడు. నువ్వు యిచ్చిన వుప దేశానికి పతిఫఅము ఇవి. మా డబ్బు దొలగిలించి నీ మేలుకోసము ఏదేవత దగ్గరో పూవా వస్తాదలి తీసుకువచ్చాడు ఇడిగో : అన్నాడు కోపముతో.

“ఎత దొంగే । చూచావుగా హెమా? ఇప్పుడు నువ్వే చెప్పు, ఈ దిజగళ నల ఎందుకు చేశాడో ? నా మెలుకోసమా *” అన్నది కాదంబీని కళ్ళు పెద్దవిశేసి,

వంట్లో బొగలడకపోవటము, దానిమీద " ఈ మిధ్భాభియోగం హోమాళగినిని జ్ఞానళూన్యురాఅను చేయిలచినాయి ఆమె కోధముతో గబ గబా కిందకు డిగి వెళ్ళి కృష్ణుణ్ని విసి5 "రెలడు 'చెలంపకాలేసింది. “వెధవా £ నేను నేర్పానంటకా”నీకు దొంగతనము చెయ్యడము 1 మా ఇంటికి రావద్దని నీకు ఎన్నిసార్లు చెప్పాను ! ఎన్నిసార్లు గెళటింజాన. |! మా ఇంటెకి నక్కి నక్కి. వచ్చేది ఈ పనులు చేయటానకేనా ?” అన్నది.

ఆలతకుములదే యిలట్లో వాళ్ళతతా వచ్చి ఆక్కడ మూగారు.” మొన్న రాత్రి మీ గడిము*దు-బీకల్లో తచ్చట్లాడుతూ-నన్నుతూచి పారిపోయాడు. నేను రాకపోయినట్టయితే గిదొలో దూరి పేటో-ఐకటి ఎత్తుకుపోయేవాడే” అన్నాడు శలభుడు వచ్చి

“పిన్నికి జబ్బుగావుండి (ఫౌొద్దుకూకగానే న్మిదపోతులదని వాడికి తెలుసు. వాడిడగ్గర యుక్తులకేమన్నా ఈరుగా ?” అన్నాడు గోపాలుడు.

ఇవాళ్ళ తన 'తోడికోడలు కృష్ణుడ్ని చేసినళాస్తి చూచినప్పుడు కలి

హే మాలఠగిని 89 గిన సంతోషము కాదలదినికి గత 15, 11 సలవక్పధాలలో ఎప్పుడూ కఆగ తేదు. చూడు, కుగితికులడలో పడ్డ ఎలుకలాగ ఎట్టానఅచున్నాడో ॥ నువ్వు వాణ్ని మింటికి రావద్దన్నిడి నాకేల తెలసు హెమా, చిన్నక్క; మా ఆమ్మ లాగ చూసుందని చాటుకులటూ తీరుతాగు ౯ అని శేతిలో నున్న పసా దపు దౌన్నె దూరముగా ససిరి పారే) *మూడు రూపాయలు మారణము చేసి, రెండు పువుంల, నాలు ఆకులు ఎక్కుడనుథచో తీసుకువచ్చాడు, టొలగ వెధవ ।” అన్నడి

కావవటి భర దొంగను ముంటికి తీసికెళ్ళి శక పారంభిలచాడు, ఎన్ని కొట్టినా కృష్ణుడు వళ్ళప్ప జెప్పి వూరుకన్నాడు. కొంకకాలమునుండి అత:.కి దబ్బలతినడము వాగా అలవాబ్లైిపోయిండి. కాం ఇక్కడికి గార మండు అతన స్వభావాన్ని బట్టి ఆతనివ౭టిమీద ఎవరూ చెయ్యేసి ఎరు గరు.

హెమాలగిని ఇంటికివచ్చి గది తలుపులన్నీ వేసి మెదలకులడా పడు కుంది. ఇంతలో ఉమ కృష్ణుడికి విధించిన క్ష చూచివచ్చి “కష్ణుడిమామ పెద్దండైన తర్వాత కిన్నాలేస్తాడటగా అమ్మా ॥ పెద్దమ్మంటూంది ...” అన్నది

“ఉమా గొ

తల్లి భగ్నాస్వరము విని ఉమ చకితురాల్డె పోయిలది తల్లిదగ్గర కెళ్ళి భయజఎడుతూ “ఏమిటమ్మా +” అన్నది.

“ఇంకా వాడ్ని చెలడుకుతింటూనే ఉన్నారా *ొ అ హెమాలగిని ఏడ్వసాగింది తల్లి ఏడవటలచూచి ఉమకుకూణా ఏడుపు వచ్చిలిది. కొలచెము 'సేపైవ తర్వాతి ఆమె శల్లి దగ్గరగా కూర్చొని పయః చెంగుతో కన్నీళ్ళు తుడుస్తూ * పపన్న కృష్ణుడు మామను బయటికి లాక్కెళ్ళిలడి...”

శీ0 హే మాంగినీ

హెమాంగిని-ఇలకేం మాట్టాడకులడా-మెదలకులడా పడుకున్నది. మధ్యాహ్నము రెండుగలటఅకి ఆమెకు జ్వరము మంటలు మలడతూ వచ్చిండి. అప్పటికి రెలడు మూడు రోజుఅనులడి జ్బృరము రావటములేదు. సాయళ్యతము-విపినుడు వాకిట్లోనే విషయమంతాపిని.. _తోఢమితో మలడిపడుతూ ఇంట్లోకి వచ్చాడు. ఉమ తిం డిదగ్గరకు వచ్చి “ఆమ్మ జ్వరముతో స్సహ లేకులడా పడివుంది” అన్నడి మెల్లగా.

*ఏమిటి, జ్వరము వచ్చిందా? ఈ రెలడు మూడు రోబులముక రావటమలేదు 1" విపినుడు ఆశ్చర్యముతో అన్నాడు. ఏపిశుడు భార్యను హృదయగులో గాఢంగా _పేమిస్తాడు. అతను ఎలత _పేమించేది.-నాలు గై దేళ్ళ _కితము- అన్నలోంచి వేరు పడేప్పుడే తెలిసిపోయిలది. జ్వరంమాట విన్న వెలటనే అతను ఆతురతతో శిడిలోకివచ్చి చూజేటప్పటికి హెమాల గిని ఇంకా మూసినకన్ను తెకవకులడానే పడివుంది. “హెమా?”” అని వలటిమీద చెయ్యే సేప్పటికి హైమ కళ్ళు తెరచి భర్త మొహంకేసి కొంచెం సేపు తదేకదృష్లీతో చూచి ఒక్కసారి అతని రెలడుచేతులూ పబ్దుకొని--- “కృష్ణుడికి త్యాశయ మివ్వకిపోతే నాకీ జ్వరముపోదు. ఆ మవిోతల్లి నన్నె ప్పటికీ షమిలచదు'" అన్నిడి ఏడుస్తూ. |

విపినుడు చేయి విడిలించుకొని ఆమెతఅ నిమురుతూ ఓదార్చ సాగాడు

“ఆశయ మిస్తారా 1” హెమాళగిని అడిగిలది.

విపినుడు భాగ్య కన్నీళ్ళు తుడుస్తూ “నీ ఇష్ట మొచ్చినట్లు చేస్తాను. = ముఠలదు నయలకాని [ అన్నాడు*

పెౌమాంగిని మెదంకు:డా మళ్ళా తల-౮ాల్చిలది.

హైమాలగినికి ఆ ర్మాతే జ్వరము తగ్గినది. మర్నాడు విపినుడు చాలా సలతోషపర్ధాడు. అతను స్నానముతేసి దుకాణంలోకి వెళ్ళటోతు

హేమా ఆగిని శీ]

న్నాడు. పామాలిగిని దగ్గరళువెళ్ళి, “నిన్నటి దెబ్బఠఅమూలలగా రృష్టుకికి జ్వరము వచ్చిలదట. ఇక్కడికి తీసుకురానా 1” అన్నడి.

"ఇక్కడికి తీసుకుంావడ మెందుకు * ఆక్క-డే ఊడనియ్యరాదు! ” విపినుడు విసుగ్గా అన్నాడు.

ఈ మాటలు విని హెమాల*గిని స్తలభితుంాలైలడి. “ఎన్నటివాతి వాడ్ని ఇక్కడ వుండనిస్తానని యిచ్చినమాట మర్చిపోయారా 1” అన్నడి,

“వాడు మన కేమిదగ్గరవాడని..ఇంటికి తీసుకొచ్చి తిండి పెట్టాలి నువ్వూ...” అన్నాడు విపినుడు తతవూగి*చుతూ.

నిన్న సాయం_తము భార్య జ్వరలతో కోరిన కోర్కెను స్వీకరించి ఇవ్వాళ స్పస్థత చిక్కేప్పటికి, ఏపీనుడు దాన్ని మళ్ళా నిరాకరించాడు. గొడుగు చేతికి తగిలించుకాణ "ఆ పిచ్చితనమంతా మానుకో! లేకపోతే అన్నయ్యా, వడినా చాలా కోపగించుకులటారు” అన్నాడు విపినుడు

హెమాంగిని శాలతస్వరలతో దృఢలగా “వాళ్ళకి కోపము వస్తు దని దాడ్ని అట్లా చావనిస్తారా ! ఇవ్వాశే నేను వాడ్ని ఇక్కడికి తీసు కొస్తాను. కాదనేవా ళ్ళెవరో చూస్తాను. నాకు ఇద్దరు పిల్లలున్నారు. నిన్నటి నుంచి ముగ్గురియ్యారు. నేను కృష్ణుడి తల్లిని” అన్నడి.

ఎస్యర్రే గూస్తానుూ అని విపినుడు వెళ్ళటోతూలడేస్పటికి “అయితే చాడ్ని ఇక్కడికి రానివ్యనలటారా 1” హెమాఠిగిని వెనుకనులడీ అన్నదిం

“ఆ పిచ్చి చేష్టలన్నీ మానుకో క అన్నాడు విపినుడు వెనక్కి తిరిగి చూడకుండానే. -

హౌమాంగిని నౌకరును పిలిచి *శలభూ । బంలడొకటి తోలించుకు రాః మా యింటికి వెళ్ళాలో అన్నడి.

6]

శల హేమాఅగీనీ

ఈ మాటలు వి? విపినుడు బెదరింపు అమసకొని మెవలకులడో వెళ్ళిపోయాడు,

కృష్ణుడు జ్వరంతో, శరీరకబాధతో, హృదయావేదనతో. బాధ పడుతూ ఆరుగుమీద ఒక చింపిరి బాపసమీద మూసినకన్ను తెరవకుండా పడివున్నాడు.

“కష్టా! ఆం పిలిచిండి హెమాలగిని.

ఈ పీలుపుకోసమే ఎదురుచూస్తూన్నట్టు హేమాలగిని మాట విన గానే కృష్ణుడు డిగ్గునలేచి కూర్చుని చ“చిన్నక్కా ౯ అన్నాడు. అతని మొహము సంతోషలతో నిండివోయిండి. ఆతినివలట్లో రోగంలేనట్టు ఉత్సా హంగా లేచినులచుని, “కూర్చో అక్కా 1” అ) చిలపిరిచాపస చూపించాడు.

హేమాళగిని వాడిచెయ్యి. పట్టుకొని, దగ్గరకు లాక్కుని హృద యానికి హాతుకులడి. “లేదు నాయనా । ఇప్పుడు కూర్చునే తీ55 లేదు పద, నన్ను మా యింటికి పలపిలచి వద్దువుగాని.” !

“వద ఆని కృష్ణుడు చిరిగిన పలచ 'పైనేసుకుని బయలుదేరాడు.

హేమాలగిని ఇంటిమ లదు సవారిబలడి న.లచునివులది. కృష్ణడూః తనూ దానిమీద ఎక్కి. బైలుదేరారు. బండి ఊరుదాటింది- ఇంతలో వెనక నులచి విపినుడు కేకవెసుకుంటూ చెనుటతో తడిసిముద్దయి, పరుగెత్తుకు వచ్చి “ఎక్కడికి వెళ్ళేది?” అన్నాడు రొప్పుతూ.

హేమాలగిని కృష్ణుడ్న్‌ చెయ్యెట్టిచూపించి “వీడింటికి వెళుతున్నా”.” అన్నది.

“మళ్ళా యెప్పుడు వస్తావు 1”

“భగవంతుడి అజ్ఞ ఆయినప్పుడు హే మాలగి) గలభీకవంగా సమౌ ధాన మిచ్చిలదిం

క

హేమాఅగిని య! ఆఫీడ్తిక్రి ఆశయము రౌరకనలతవరకూ అక్కడే వులడాలి వస్తుంది.”

ఆ రోజున కుమ్మరి మోతీగాడి మెనల్లుడి తోట నిల్బటానికి అలద రికి వ్యతిరేకంగా ఆమె నిఅబడ్డప్పుకు ఆమెమొవోన కనబడిన అక్షణాలే- మళ్ళా ఇఫ్పుడు కనబడ్డాయి. ఆమ పట్టిరపట్టు వడిలి పెట్టనని విపినుడికి ఆనుభవమ'వల్ల తేలిన విషయం.

“డంయయు*చి ఇంటికి తీసుకుపదొ అన్నాడు విపినుడు సవిన యఃగా.

హెనూంగిని చేతులు జోడిలచిం-గ”కాదు, మీరేవయ వుంచలడి ప పూ ర్తికాందే నేను యిలటికిరాను” అన్నది. విపిుుడు ఒక్కక్షణం పాటు కార్య మొహముకేసి గాఢలగా చూచి--ోకృష్ణా! చిన్నక్కను ఇంటికి తీసుకుపద, నేనున్నంతవరకూ. మిమ్ముఅనెవరూ వేరుచేయలేరు, వద నాయనా ః చిన్నక్కను ఇంటికి తీసుకుపద !” అన్నాడు చిరునవ్వుతో.

కేసు ఫలితం

బృందావన సాముతుడు వృద్దాప్యలతో చసిపోయిన తర్వాత

ఆతని కొడక లిద్దరూ శలభుడూ, శివుడూ పతినిత్యము తగూలాడుతూ, తన్నుకొంటూ అయిదారునెల్లు ఒక్క ఇంట్లోనే గడిపారు. కాని తర్వా వొకరోజున వేరు పడిపోయారు,

ఆ ఊరి జమీందారు చౌదరీసాహెట్‌ స్వయమ.గా వచ్చి సమిష్టి సంప త్రినంశటినీ, భూమిప్కుటా, తోటా---టౌడ్డ, గొడ్డూ, గోదా ఇద్దరికీ పంచిపోయాడు. శివుడికి పాత ఇల్లు వచ్చిలది. చిన్నవాడ. శలకుడు, చెరువు అవతలివైపున పూరి కొలపొకటి పసుకొని వుంటున్నాడు.

ఆస్తంతా పంపకమైలది కాని యెదురుపొదమా తము ఆలాగే వుండి హోయిలది. “*చౌడరిగారూ ః వాసొలు నాకు చాలా అవసరము, ఇంటీ కప్పంతా పోయింది. ఊళ్లో ఎవరింటికి వెళ్ళి దేవురిలచ తాన. చెప్పలడి"

*ఏమి మాటలరా । కప్పుకీ, కట్లకీ వాసాలు కావల్సిలది నీకేనా! నా ఇల్లు ఆరటిడు తలతోనే అయిపోతుందా? అ వీలుూదు చౌదరి గారూ ! ఎదురుపొద లేకులడా నా పని జరగదు” అన్నాడు కలభుడు అడ్డు ఈగులుతూ.

ఆ _పసంగము అలళటితోనే ఆగిపోయిఅది. లి సమిష్టి సలంపతి ఆలాగే వులడిపోయిలడి. దానిలోలచి శలభడు ఒక రెమ్మ ఇఒఅదుకులటే శివుడు కరతీసుకు బయలుదేరేవాడు. శివుడు ఆ పలచకు వెళితే శంభుడు దుద్దుకిర తీసి భుజాన పెట్డేవాడు.

శేసువలిత అ కీథ్‌

&కరోజున ఈ యెదురుపొదను గురిలజే అన్నదమ్ములిద్దరికీ ఫోట్టాట జరిగింది. దుర్గాపూజకో, అటునలటిదే ఇంకేదైనా దేవకార్యానికో శివుడ. భార్గ గలగామణికి కొలచెము ఎదురాకు కావలసివచ్చిలది. పల్లె టూరిలో ఇదేమీ దుర్గభమైన వస్తువు కాదు. ఎక్కడబడితే ఆక్కడ టొరుకు తులది. కాని దొడ్లో వుంచుకొని రెండోవాళ్ళదగ్గర కెళ్ళి దేవురలంచడము ఆమెకు =గ్గనిపిలచింది. మరిడి ఈపాటికి పొలలి వెళ్ళివుంటాడు. కాస్త కోసి తెచ్చుంటే తోటికోడలు ఒంటరిగా తనను ఏమిచేస్తులదని ఆమె నమ్మకఠల.

కా ఆ రోజున మరిది పొలము వెళ్ళటానికి ఎందుకు ఆంస్యమైంటో తెలియదు. చద్దిన్నల తిని చెయ్యి. కడుక్కు6టున్నాడు. ఇంతలో చిన్న తోటికొడలు ఒరువు.గ్గరనుండి పడ.తూ లేస్తూ పరుగెత్తుకు వచ్చి సలగ తంకాభర చెవిని వేసింది శఈభుడి చేతిలో గ్లాసు చేతిలోలండే పడి పోయింది. చెప్తూ, మూతి కడుక్కో కులడానే ఐజార్ల వెంట కేకలేసు కుంటూ నాలు ఆంగిల్లో ఘటనాస్థలానికి చేరుకున్నాడు. ఎంగిలిచేత్తోనే వదిన జేతిలోవున్న ఆకులాక్కుని విరజిమ్మాడు. కూయరాని కూతలన్నీ కూళాడు.

పెద్దతోటికోడలు ఏడసూ ఇంటికివచ్చి వెలటనే భరకోసల పొలం కబ.రలపిళచిలది, శివుడు దున్నే నాగిలి వదిలిపెట్టి భుజాన గొడ్డలిపెటు కొని పరుగెత్తుకువబ్చాడు. నలుగురినీ. పిలిచి తన తమ్ముడు శేసిన పనంతా చెప్పాడు. ఆంతటితోకూడా తృప్రిసడక తిన్నగా జమీలదారుగారి దగ్గరకు వెళ్ళి “చౌదరిగారూ ః దీనికి సరైన న్యాయము చెబితే దెప్పండి. లేకుంటే స్టేషనుకు వెళ్ళి ఓపోర్టు ఇవ్వకపోతే నాపేరు శివుడని పిలవమాకలడిొ ఆని బెదిరిలచాడు

శంభుడు ఎదురాకులు లాక్కోడలంతోనే తన కర్తవ్యలణ పూ రయిల దనుకొని భార్య వద్దంటున్నా వినక నాగిలికట్టుకొని పొంఠ వెళ్ళాడు. ఇంట్లో చిన్నతోడికోడలు ఒక్కతే వుంది. ఇంతలో. శివుడు గరిష్టూ వచ్చి

శీర కేసుఫలితల విజయల పౌండిన వీరదర్పంతో వెళ్ళిపోయ డు. కాని ఆమె బావముందు నోరెత్తలేః అంతా వింటూ వుళడిపోయింగి. భర్రమిద కోపలతో ముసుగు పెట్టుకు పడుకుంది, న శివుడి యి౭ట్లోకూడా అదేస్థితి 1 భార్య దీనితో అటో ఇటో తేలకిపోతే తన పచ్చి నీళ్ళుకూడా మటట్టుకోవని పంతల పెట్టుక్కూర్చుందిం జామున్నర (పొద్దెక్కిలది. ఇంతవరకూ శివుడు అలతులేడు. చౌదరి గారిలటిదగ్గరనలడి తిన్నగా రిపోర్టు చెయ్యటానికి స్టేషనుకు వెళ్ళారేమోనని వ్యాకులపడుతో అది పెద్దతోటికోడలు. ఇలతలో బ(రుని తలుపుతీసుకొని కళభుం పెద్దకొడుకు గయారాలి ఇలటిలోకివచ్చాడ.. అతనికి పదవారు, పడి హెనేళ్ళుంటాయి. కాని ఈ చిన్న వయస్సులోనే కోపలలోన్తూ భాషలోనూ తల డినికూడా మించిపోయాడు. అ ఊళ్ళో మైనరు స్కూల్లో చదువుతున్నాడు. సంవత్సరలి వెళ్ళకములదే గయారాలళల్లి చనిపోయిలది. ఆకని ఈల_డిశలభుడు రెండో పెళ్ళి జేసుకున్నాడు. ఈ తల్లిచావు బిడ్డను 'పిలచే భారమ*తా పెదళల్లిమీద పడీలది. అస్పటిన4డీ అన్నదమ్ములిదరూ వేరు పడేవరకూ అతని భారవలతా ఆమె వహిస్తూవచ్చింది, సవతితల్లితో ఆతనికి పొ ్రేమిలేదు తల్మడి వేరుపడిన తర్వాతకూడా-ఎక్కడ ఇష్టమైతే అక్కడ తిండి తింటూ వులడేవాడుం అతడు స్కూలునులడి ఇంటికి రాగానే సవతితల్లి మొహం చూచి వలట యేర్చాట్లు యేమీ లేవనుకొని కోపంతో పెదతల్లి యింటికి వచ్చాడు. “అన్న పెట్టు అమ్మా అన్నాడు ఉపోద్దాతమేమీ లేకులడానే. 'పెదతల్లి ఏమీ మాట్లాడకుండా అలాగే కూర్చుని వుండిపోయిలడి. గొయారాముడు కోపలతో కాళ్ళు నేంకేసి కొడుతూ, “అన్నం ॥ పెడతావా, పెట్టవా చెప్పు కిం అన్నాడు.

కేసుఫలితం౦ త్త గింగామణి తలయెతి కోపలతో “నీ కోసల అన్నల వండి ఆర బెహాను = పెట్టడానికి ఆ దరి దపుడి పెట్టలేదు + ఇక్కడికి వచ్చావు- అమలు చెయ్యటానిక్షి” అన్నది గద్దిస్తూ. గొయారాల ఆ దర్‌ దగొట్టుదా” సలగితి నాకు తెావదు. నువ్వు 'పెడతావా, లేదా చెప్పు లేకపోతే.కుండలూ చట్లూ ఒక్కేటుకు పగులు తాయి” అని పేళ్ళకుప్పలోలచి ఒకపేడు తీసి గబగబా వలటిలట్లోకి వెళ్ళాడు

పెవతిల్లి భయంతో విగ్గరగా ఆరుస్తూ-ఓ మోడా: ఇడిగో నేను మొన్ననే కొ త్తకుండలూ, చట్టూ, ఆప్పి-చికన్నాను. దాంట్లో ఏదైనా పగిలినట్టువులటే పెడనాన్నతో చెప్పి నీకాళ్ళు వకగ్గాటిసాను.. తెలసా 1 అన్నది,

విలటిలటి గౌళ్ళెలమీద చెయ్యి వెసిన తర్వాత అతనికి చప్పున ఏటో జ్ఞాపక మొచ్చింది-“అన్నల పెట్టకపోతేమానేలే ! ఏటిఒడ్డున (వాహ్మణులు పూజ శేసున్నారు, వాళ్ళ నడిగి ఫలవోరల 'పెట్టిచుకుంటాలే” ఆని బైలు దేరబటోయాడు గయారాల.

ఆవళ షన్టని గంగామణికి వెంటనే జ్ఞాపక మొచ్చింది. “ఎలా వెళతావో చూస్తాగా *”ొ అన్నది కొంచెం చల్లబడి,

“చూడు... అని గయారాం ఆంగవస్త్రలి భుజానవేసుకుని బయలు దేరాడు ”ంగామణి ఉ త్రేజితుూాలై చవ వ్వాళ షష్షి! పం'యివాళ్ళను ఏమైనా అడిగెనట్టువుండు యేంచేస్తానో + " అన్నది.

గయావరాల సమాధానమివ్వకులడా వెళుతున్నాడు. *టరి దౌర్భా గ్యుడా ? నీకు యింత సర్గక్ష్యమా ? నీకు ఇడి మలచి..ఇది చెడ్డ అనికూడా తెలియదు ? అక్క డికి వెళ్ళు చెబుతాను” అన్నది భయపడుతూ.

కాస గయారాం ర్సుడి సేకురాడుకాదు. పెదతల్లిని కొక్కరిలచి

కరి శేసువలిత9 మళ్ళా బయలుదోరాడు. గలగామణి వాళణ్ణీ వెంబడించి “ఇవ్వాళ వని, యెవరినీ దేవురిలచి అడగటల మళచిదికాదురా బాబు త్వరగా స్నానంచేసి రా! పరమాన్నల. ..పొంగలి వండాను పెడతామ”ొ అన్నది-

గయారాల కొంచెల దూరంవెళ్ళి వెనక్కి. తిరిగినుంచుని “సీ షైహతి మాడా ! ఇందాక అడిగినప్పుడు ఎందుకు పెట్టలేదు" ఏమీ లేదన్నావే । అన్నాడు.

గంగామణి గడ్డిమీద చెయ్యేసుకొని--*ఈ పిల్లాడి మాటలు వినలిడి. ఆయితే నే నెప్పుడన్నానురా--- మా ఇంటివిగ్దర యేమీలేవని ॥ ఒకస్నానలలేదు. సంధ్యలేదు, మంవీలేదు. చెద్దాలేదుం బజారులోంతే బలదిపోటు దొంగలా అన్నల పెట్టు! ఆన్నళ పెట్టు! ఆంటూ టరుస్తూ వస్తావు 1 స్నానంచేసిరా ములదు. పెడతా !” అనది.

ప్పి తిండి, మీరు పాడుగాను, రోజు రోజూ ఈ దిర్యదగొట్టు వాళ్ళతో తగూలాడుతూ తినాలి ! ఇక మీ యెవరింటికాడ తినను పో!” అని గబగబా మళ్ళా వెళ్ళసాగాడు. ఇడి చూచి గిలిగామణి అక్కడే నింబడి పోయి-గోషష్షిరోజున ఎఎరినైనా దేవురిలచడం దర్శిదల ? వెళ్ళటోకు గయా, మా బాబు మంచివాడు? ఒక అణాయిస్తా...” అన్నడి దుఃఖస్వరలతో.

గయారాంఆ వెనక్కికూడా తిరిగిచూడకులడా గబగబా వెళుతు న్నాడు-” నాకు తిండీవద్దు, డబ్బులూవద్దు నీ తిండీ నువ్వు,”

గయారాలి దూరళగా వెళ్ళిపోయిన తర్వాత గలగామణి హతాబాలై వరలడాలోకివచ్చి సర్జీవిలాగా కూర్చోబడి తోటికోడల్ని తిట్టసాగింది.

నదికి వెళుతూలడేప్పటికి దాకిలో పెదళలి మాటలు గియారాం చెవుల్లో గింగురుమనసాగినై, స్వాలావికలగా ఆతనికి మళచితిండలటే ఆళం దొానమీదట ఇలకొ పరమాన్నల, పొంగలి-అణా దక్షిణ ॥ ఆతని మనస్సు వెంటనే మెత్తబడేపోయిళది.

శేసువలిత 6 ఫి

స్నానలతేసి గయారాల ఆకలితో ఇంటికి వచ్చాడు. “క్షీరాన్నల

త్వరగా తీసుకురా అమ్మా! ఆకలి మండుకుపోతోలడి. ముట్టిలచుతూ తీసుకువచ్చావం టే...” అని వాకిట్లోలితే కేక వేళాడు.

గంగామణి ఆవుకి మేతవెయ్యటానికి సావిట్లోకి వెళ్ళింది. గ యారాల శ్రేకవిని తన తప్పిదాన్ని తెలుసుకులది. ఇంటిలో అన్నల, పెరుగువుంది. కాని శ్షీరాన్నల, పౌలగలి వళలడలేదు. గయారాంని ఆపడానికి ఎలత భయ పెట్టినా ఇప్పుడు... లాభలలేదు.

“న్సవ్వు అంతలోకి బట్టలు కట్టుకులటూవులడు; నేను చెరువుకు పోయి స్నానంచేసి వస్తాను” పిలిచిచెప్పింది అక్కడినులితే.

“=త్వరగా రా... గయారాల అనుజ్జయిచ్చి బట్టలు కట్టుకున్నాడు స్వయంగా మళిచినీళ్ళ గ్గాసు తెచ్చుకుని పీటమీద కూర్చున్నాడు. గెలగామణి త్వరత్వరగా స్నానళచేసి తిరిగివచ్చిలడి. గయారాల మెదలకులడా వుఠడటం చూచింోమంచిపిల్లలు మాటమాటకీ యెక్కడైనా అలుగుతారాబాబూ: ” వంటింట్లోంచి పళ్ళిలతో అన్నల పెట్టుకువచ్చిండి.

గయారాలి పళ్ళెలలో అన్నలచూచి “పొలగలి ఏది 1” అన్నాడు తీక్షణస్వరలతో.

గలిగామణీ తచ్చట్టాడి “*మూతియ్యటలి మర్చిపోయాను నాయనా ః ఆంతా ఎలుకలు తినిపోయినై -ఇక పిల్లిని పెంచకపోతే కుదరదు...” అన్నది.

=ఎల్పుకలు ఎక్కడయినా పొంగలి తింటాయా * వండలేదని చెప్ప రాదూ 1” అన్నాడు గయారాల నవ్వుతూ.

“ఎలుకలు పొలగలి తీనవూ 1 ఇంకేల తినిపోయినాయిా ?ొఆన్నది గంగామణి ఆశ్చర్యంతో.

"ఆయితే, షీరాన్నం తీసుకు [” అన్నాడు.

భె

ర్‌ం కేసువలీతల గరిగామణీ మళ్ళా వలటింట్రోక్రి వెళ్ళి కొంచెము సేఫ్ప కుండలూ, చట్టూ మోగించివచ్చి _ శ్షీరాన్నముకూడా ఏమితినిపోయినాయో, &ని పోయినాయిరా బాబూ ? వాటమ్మకడుపుకాల & అడుగున క్షా స్త్‌ వడిలి పెట్ట గూడదూ ? కులడమీద మూత తీసి పోయాను, నా మతిమరుపు మాడిపోను అన్నది భయముతో. “క్షీరాన్నము ఎక్కడయినా ఎలుకలు తింటాయంటే. దొంగ ముండా వలడందే అనవసరముగా ఎందుకు పిల్చావ్‌ జో అన్నాడు “నిజముగా గయా । నేను చచ్చినట్టు అన్నడి గంగామణి వట్టు వేసుకొని. గయారాల చివుక్కునలేచి నుంచుని, “ఇలకానిజముకూడానా ? నాకు అన్నమువద్దు, ఏమీవద్దుూ” అని పళ్ళాన్ని ఒక్క-తన్ను తన్నాడు. అన్నము వసారానిలడా పడింది. “న్సీ రోగము వడిలిస్తాను చూడు”. ఆని ఒక పేడు చేతపట్టుకొని గబగబా వంటింటివై పుకు వెళ్ళాడు. గలగామణి “గయా ! ఇడిగో చూడూ. అలటూ అతని వెనుకనే వెళ్ళింది, కాని గయారాల ఆప్పటికే వంటింట్లో దూరి కుఠడతఆనీ జ వప్పు పప్పు చేళాడు, వాజ్జి ఆపటానికివె ళ్ళేప్పటికి గళిగామణి చేతికికూడ్రా దెబ్బ తిగిలిండి.

ఆ సమయానికి శివుడు జమీందారుగారింటి చగ్గరినులడివస్తూ ఈ, గల్లింతువిని “ఏమిచే ఆని కేకవెళాడు. ఖ్‌ రమాటవిని గంగామణి వడుపు మొదలు పెట్టింది, గయారాంచేతిలో పేడ అవతఆ పారేసి సందు దారిని పారిపోయాడు,

“ఏమిటే...” శివుడు కొలిచెము కోపముతో అడిగాడు,

గలిగామణి విడుస్తూ “గయ కుండంనీ వ్‌ పప్పుపప్పుతేసి పోయాడు.

కేసువలిత9 ర్‌1

అడ్డలవెశ్ళేస్పటికి నా జేతిమీదకూడ వేశాడు, చూడు. చెయ్యెట్లావాచిలటో? అని భర్తకు చెయ్యి చూపిచింిడి,

శివునివెలట చిన్నబావమరిదికూడ వచ్చాడు. తెలివైనవాడు. చదువు కన్నవాడవటము మూలాన జమీందారుగారిలటికి వెళతూ 9వుడు అతన్ని కూడా వెలటతీసు కెళ్ళాడు. “ఇదీతప్పకులడా మీ తము గడీ పనై యుఈ€టులడి. వెనకులడి కొడుకునిట్లా గల్లంతు చెయ్యమని పలపాడు ఆవునా అక్కా. +?” అన్నాడు.

గళలగామణి కడుపుమండుకుపోతూవుంది. ఈ మాట వినగానే వెంటనే తంశాయవూపి “నిజమేరా అబ్బాయి ! అ మారణమైనాడే కొడుక్కి. చెప్పిపలపి నన్న కొట్టించాడ-. వాడికి తగినళా స్తి చెయ్యకపోతే మెడకు ఉరిపెట్టుకు చస్తాను” అన్నది.

అప్పటికే వేళ మిగిలిపోయిలది. శివుడు ఇంకా భోజనము చెయ్యలేదు. దాసిమీదట ఇంటికి రాగానే ఈ గలటా...! అప్పుడు ఆతనికి ఇది మళచీ, ఇది చెడ్డా ఆనే విచక్షణా జ్ఞానమే లేకపోయింది. “నేను గనక స్రేషనులో రిపోర్టుజేసి వాళ్ళుకి తగినళా స్తి చేయకపోతే బృందావన సామంతుడికే పుట్ట లేదనుకో” అని 1పతిజ్ఞ పట్టాడు.

ఆతని బావమగ6ిడి చదువుకున్నవాడు. తెలివిగఅవాడు. అదీగాక ఆతనికి గయారాలమీద ఆదివరకునులడే కోసముంది. “న్యాయళాస్త్ర | పకాకఠి అనధికారలగా ఎవరి యిలటిమీద్దై నాపడీ కులగడలూ, చట్లూ పగలగొట్టటల, ఆడవాళ్ళను శేయిజేసుకోవము పెద్ది నేరమ్ముకింద వస్తాయి. ఆరునెల్లశిక్ష | బావా నువ్వు నడుం కట్టుకు నిలబడు -_ బాబూ కొడుకుల నిద్దరినీ ఎక్కడికి పంపిస్తానో 1” అన్నాడు.

శివుడు మారుమాట చెప్పకులడా బావమరిది చెబ్యిపట్టుకుని తిన్నగా పోలీను స్టేషనుకు వెళ్ళాడు,

క్‌౨ శేసువలితం గంగామణికి ఆలదరికిలటే ఎక్కువగా మరిడిమీద, తోటికోడలుమీదా కోపలగావుండి. అందుకని ఆమె ఈ నేరాన్ని ఆధారమగా చేసుకొని పెద్ద తుఫాను రేపాఠలనే ఉద్దేశముతో తలుపు గొళ్ళెమువేసి, చేత ఒక పేడుతీసు కొని మరిదిగారిఆటికివచ్చి నిలబడిలది. *ఏల నాయనా ః కొడుకునుపళవి నన్ను కొట్టిస్తావా ? ఇప్పుడు వెళుదురుగానిలే తోడుగా జై లుకొ అన్నది బిగ్గరగా. శంభుడు.-చిన్న కొడుకును బెలతకూర్చోబెట్టుకొని భోలచేస్తున్నాడు. కేలీలో పేడు పట్టుకువచ్చిన వడినెగారి భీకరమూ రిని చూచి సస్ధుడై పోయాడు *ఏఠల జరిగిలది వదినా ? నాకేం తెలియదు” అన్నాడు. గఠరిగామణి గొంతు పెద్దదికేసి “కాలచెము సేపు ఆగు పోలీసులు వస్తారు. వారిములదే చెబుదువుగాని, నాకేల తెలియదని” అన్నడి. తోటికోడలు ఇంత్లోలచివచ్చి మెదఆకులడా _సలభాన్నానుకొని నుంచుంది. శలభడు మనసులో చాలా భయపర్డాడు. ఆతను గలగామణికి దగ్గరగావచ్చి న్వ్‌ చచ్చినట్టువదినా 1 నాకేల తెలియదు అన్నాడు వినయముగాం ఈ మాట ఆబద్ధముకాదని స్వయముగా పెద్దతోటికోడలికి కూడా తెలుసు. కాని ఇది దయతలజే సమయము కొదనుకున్నది. ఉన్నదీ లేనిదీ చెప్పి నేరము పదవోరణాలు గయారాలమీదే మోపిలది అతన్ని ఎరుగున్న వాళ్ళు గియారాం ఇటువంటిపని చెయ్యడని నమ్మటము ఆసంభవము. మితభాషిణి-చిన్న తోటికోడలు ఈసారి అందుకుని “నేను చెప్పింది ఆక్షరాలా జరిగిందిః సీకు ఎన్ని రోజులనులడి చెబుతున్నాను, ఆ టొలగ వెధవని ఇంట్లోకి రానియ్యొద్దని । ఎప్పుడో ఒకనాడు నా బిడ్డగౌంతు పిసికి . పోఠాడు,..నా మాట చెవిని పెట్టవ-లా” అన్నది భర్రతో,

. శేసుఫలితం కఫ

“నిజలగా అన్నయ్య స్టేషనుకు వెళ్ళాడా వదినా!” అడిగాడు గలిగామణిని శలభుడు వినయముగ్నా

మరిది దీనస్వరళవిని గింగామణి కొలచెము. మె త్రబడిలది. “నేను చచ్చినట్టు శలభూ ః వెళట మా తిమ్ముడు కూడావున్నాడు” అనృదిం

శలభుడు బాల భయపడ్డాడు. చిన్నతోటికోడలు భర్త నుద్దేశించి, “నేను రోజూ మొత్తుకులటూనే వున్నానుఅక్కా ః నదికి వలతెన కష్టేచోట ఎలతోమలది పనిజేసున్నారు. వీణ్నికూడా తీసికెళ్ళి ఆక్కడ ,పవేళ పెట్టు. వాళ్ళే నయానో భయానో పనిజేయిలచుకుంటారు. పదిరోజుల్లో దారికి వస్తాడు అని...నా మాటేమీ వినకులడా చదువుకు పంపిస్తున్నారు. వీడు ఉట్యోగాలు జేసేదంతా పోయిలదికామాసు” అన్నది.

“అది నాకేల తెలియదంటావా ? అక్కడికి వెళ్ళిన వాళ్ళలో ఎంత మఃది [పాణాంతో తిరిగివస్తున్నారో తెలుసుకున్నావ్‌ ! సగలమండి బురదలో కూరుకుపోయి చస్తున్నారు.”

“ఆయితే, బోబూ కొడుకులు జైలుకుపోయి. శిక ఆనుభవించుదురు గాని” అన్నది చిన్న తోటికోడలు.

పెద్దతోటికోడలు మౌనంగా వులడిపోయిలడి. కలభుడు, “ఈ గాడి దను తీసుకెళ్ళి రేపే వలతెనపనిలో (పవేశ పెడతాను వడినా ! అన్నయ్యకు ఎలాగైనా సర్ది చెప్పు. ఇంకెప్పుడూ ఆటువంటి పని చెయ్యనివ్వను” అన్నాడు మళ్ళా వినయలగా,

“మన పోట్లాటలూ, తగూలు వాడిమూలాన కాదూ! నీకుకూడా ఎన్నిసార్లు చెప్పాను అక్కా-వాడ్ని నె త్రిన ఎక్కి.అచుకోవద్దని. మునుపు మీ బొడ్లో ఆరటిగెల కోసుకుపోయిలడి యెవరు ? యీ దొతగవెధవ కాదూ! వంతెనపనిలో (ప్రవేశపెడితే ఊరళలావోయిగా నిదపోతుందిొ” అన్నడిభార్యం

ఛ్‌4 కేసుఫలిత6ం

“శంభుడు గయా రాలని రేపు తప్పకులడా తీసికెళ్ళి పనిలో (ప్రవేశ 'పెడకానని" ఒట్టు వేసుకున్నాడు.

గళగామణి ఏమీ మాట్టాడకులడా జేతిలో పేడు అవఠంపారేసి వెళ్ళి పోయి*ది.

రెండుజాములైంది, భరా, తమ్ముడూ ఇంకా అన్నానికి రాలేదు. గిలిగామణి వాళ్శ్ళకోసము ఎదురుచూస్తూ కూర్చుండి. ఇంతలో గయారాం తచ్చట్టాడుతూ ఇలటిలోకివచ్చి “అమ్మా” అన్నాడు.

గంగామణీ ఆశళ్ళర్యపడిండి, మాట్లాడలేదుం గయారాం వెళి అమె సరసన కూర్చొని, “ఇంటిలో ఏదివులటే అదే పెట్టు. ఆకలీ మలడుకు పోతోందో అన్నాడు.

మళ్ళీ పెట్టమున్న మాట వినగానే గింగామణి కృద్దురా లై “వొంగ వెధవా ! మళ్ళా ఇక్కడికి వచ్చావు ! ఆకలైలడి? ఇక్కడ పెట్టేవాళ్ళి వరూ లేరు. పో” అన్నది.

“నేన్స పోను.”

“=బస్పుడు సీకు తిండి పెడతాననేనా 1”

“న్సవ్వు పెట్టకపోతే ఎవరు పెడతారు చెప్పు అమ్మా ? ఎలుకమీద పిల్గుంమీదా పెట్టి ఎలదుకు ఆఐద్రాలాడటం ॥ ఇవ్వాళ ఇలతమట్టుకే వండాను. తినిపొమ్మని చెప్పగూడదు । అప్పుడు కోపము వళ్చేడికాదుగా. త్వరగా అన్నము పెట్టవే దెయ్యమా ఆన్నాడు గయారాం వినయంగా.

"పెదఠల్లి కొలచెము మె తబడిోమీ పిన్నిగారింటి కెళ్ళి పెట్టించుకు తినరాదూ 1” అన్నది.

సవతితల్లి శీర వినగానే గయారాల కృద్దుడె, “ఇంకా ఆ నాళనపు చొని గడప తొక్కుతానా ? గేలంకోసము వెళ్ళేప్పటికి, “నడు నడు జైలు కూడా రుచిచూద్దువుగాని, అంటోంది. “సీ కూటికి ఆళపడిరాలేదు. పెద్దమ్మ

శేసువలిత 9 తథ నడిగి పెట్టించుకు తిలటాను. అని వచ్చాను. ఆ ముండ యెలత సైకానను కున్నావు. అదే వున్నవీ లేనివీ కల్పిచి నాన్నతో చెప్పి తగూకు తీసుకు వసుంది. అవాళ దాసిమూలానకదు నాన్న నీ తేతిలోని ఎదూూకు లాక్కులది ! అసలు అనవసరమ.గా ఆ ముష్టి ఆకుకోసల వెళ్ళి గౌరవము పోగొట్టుకున్నావు. ఆ ఎదురుపొదకి నిప్పంటించకపోతే నా పేరు గయారాలి కాదనుకో. ఆ నాళనపుది ఏమంటుందో విన్నావ్‌ ః మీ పెద్దమ్మ ప్రేషనుకు రిపోర్టు చేసిలది. పోలీసులు వచ్చి నీ కాళ్ళుకీ శేతులకీ సలకెళ్ళేసి జైలుకు తీసుకువెళ తారలటోలది” అన్నాడు.

“మ్సీ పెదనాన్న మా పాంచూను తీసుకొని రిపోర్టు చెయ్యడానికి స్టేషనుకు వెళ్ళాడు. లేకపోతే నువ్వు నన్ను చెయ్యిచేసుకులటావురా 1” అన్నది గంగామణి.

పాఠచూ అలటే గయారాంకి ఆరికాలిమలట. అతనుకూడా దీనిలో జోక్యల కలుగజేసుకున్నాడని వినగానే ఆతనికి మలడుకుపోయిలది. “నాకు కోపము వచ్చినప్పుడు ఆపటానికి ఆడ్డం ఎలదుకువచ్చావ్‌ !” అన్నాడు.

“ఆడ్డలవస్తే కొడతావేరా ! ఇప్పుడు పో వైలుకి-”

"వళిడ్రే నాకేం ! అఆనుభవిలచుదువుగాని, నువ్వే కుమిలి కుమిలి చస్తావు”

“స్తరేలే ఇక్కడనులచి పో” అన్నడి గలగామణి బిగ్గరగా.

“"ములదు అన్నలపెట్టు. వెళతాను. పొద్దున్నే లేచి గుప్పెడు మరమరాలు తప్ప కేల తినలేదు. ఆకలెయ్యదూ మరి!” అన్నాడు గయారాల.

గలగామణి ఇలకేటో అనబటోయింది. ఇంతలో శివుడు పొంచూను వెంటతీసుకువచ్చాడు. గయను చూడగానే అతనివళ్ళు మలడుకుపోయిలడి.

క్‌ి శ్రేసుఫలీతే 9 టొంగవెధవా ః మళ్ళీ మా యిఃటికి వచ్చావు ? పో! ఇక్కడనులచి పో 1 పట్టుకోరా పాఠచూ ః ఆ గాడిదని” అన్నాడు కోధలతో.

“*పాంచూ. గాడీదకొడుకు కాళ్ళు విరగగొట్టక పోతే నా పేరు మార "పేరు పెట్టథడో ఆంటూ సలందుదారిన రివ్వున పారిపోయాడు గయారాల.

ఈ ఉదంతమంతా తలవనితలంపుగా జరిగిలది. గంగామణికి నోరు మెదల్బటానికి కూడా ఖాళీ లేకపోయింది.

అన్సీ మూలాన కాదు, వాడిలా తయారైలదీ ! ఇవ్వాళ మొదలుశేసి ఇక ములదెప్పడైనా ఆ గాడిదని ఇంట్లోకి రానిచ్చావంటే వూరుకోను అన్నాడు శివుడు (కోరలతో.

పిదేేహోతులడి ఆక్కా-॥ ఏ దొళగచాటునో వచ్చి మా కాళ్ళేగా విరగ్గా ప్టేడి” అన్నాడు పాలచూ.

ఈ గ్రేష్టు _పొర్దన్నే పోలీసులను పిలిపించి వాడికి సలకెళ్ళు వేయిల చకపోఠే...” అన్నాడు శివుడు.

గలగామణి ఏమీ మాట్లాడకులడా (పతిమలాగ వుండిపోయిలదిం. ఆ ర్యాతి పాఠచూ భయంతో ఇళటికికూడా రాలేదు.

మర్నాడు ఏడుగిలటఅకు ఇన స్పెక్టరుగారు దక్షిణ పుచ్చుకొని ఎంక్వైరీకి బలడిమీద వచ్చాడు.

అనధికార (పవేశము, వస్తు నష్టపరివారము, శ్రీను చేయిచేసు కోవడము మొదలైన నేరాలు ఆరోపించబడినాయి.

ముద్దాయిని పట్టుకొన్నారు. వ్యరటోపీలను చూడగానే గయారాం గొవురుమని “*నేనలటే వీళ్ళెవరికీ గిట్టదు. అందుకని కౌట్లో పెట్టించాలని చూస్తున్నారు” అన్నాడు.

ఇనస్పెక్టరు వృద్ధుడు. ముద్దాయి వయసు పూహించుకొని, “నువ్వల టే ఎవరికీ గిట్టదా గయారాల !” అన్నాడు.

శేసువలిత 6 చ.

“నేనలటే _పేమగా చూసేది మా పెద్దమ్మ ఒక్కడే. కడమ వాళ్ళలదరికీ పగే.”

“ఆయితే మీ పెదలల్లిని ఎందుకుకొట్టావు 1” ఇనస్పెక్టరు అడిగాడు.

“స్స్స్‌ కొట్టలేదు” అన్నాడు గయారాల. గిలగామణి తలుపు బొటున నులచుని వుండి. ఆమెవైపు చూచి ఆ్దేన్స కొట్టానా. పెద్దమ్మా” అన్నాడు. ఆజా

గళలగామణి తమ్ముడు పాలచూకగ్గరే నులచునివున్నాడు. “ోఆక్కా. ! ఇన స్పెక్టరుగారు ఏదో అడుగుతున్నారు. నిజల చెప్పు! నిన్నపొద్దున్న గయారాల ఇలట్లో జొరబడి నీ చేతిమీద, కొట్టి పారిపోలేదు ?” అన్నాడు,

గలగామణీ తలువుచాటుననులడి అస్పష్షస్వరముతో చెప్పినమాటలే "కొట్టి పారిపోయినమాట యదార్హమేనని చెబుతోలడి బాబు మా అక్కు ౯ అన్నాడు పాఠచూ స్పష్టంగా,

గయారాతి కోపంతో, “ఇడిగో పాలచూ 1! నీ కాళ్ళు విరగొట్టక పోతే...” గావురుమన్నాడు మళ్ళా.

“చూచారా బాబూ: మీరులడగానే కా విరగ్గొడతానంటున్నాడు. మీరు లేకపొతే ఇలికేం చేస్తాడో 1 వీడ్నికొట్లో పెట్టకపోతే లాభలలేదండీ 1 అన్నాడు వాంచూ ఉర్తేబితుడై.

ఇన స్పెక్టరు మనసులో నవ్వుకున్నాడు. గయార్యాల కళ్ళు తుడుచు కులటూ *మా ఆమ్మ లేకహోమిళ్టైగా వీళ్ళంతా.” అనిపూ ర్తిగా చెప్పక ముందే అతనికి దుఃఖము పొర్ణుకువచ్చిలది. జ్ఞాపకలలేని తిల్లినికూడా తల్చు కొని కన్నీరు కార్చపాగాడు.

రెండో ముద్దాయి శిలిభుడిమీద ఇలకా నేరం స్టీరపడలేదు”. కేసు కోర్టులో దాఖలుత్రేయమని చెప్పి వోయాడుం ఇనస్పెస్ట్ప పాలచూ. కేసు

8]

ర్‌రీ శేసుఫలితలీి నడపటానికి బాధ్యత వహిలచాడు. వట్టిపున్నానికి తన అక్కను గొట్టీ నందుకు గయారాంకు శిక్ష పడుతుందని చాటుగా తిరుగుతున్నాడు పాంచూ,

గయా౮ాల ఏ అంతూలేదు. శివుడు శేసినపనికి లోకులు సిండితచ సాగారు, కాని ఆతడు తనను సమర్ధించుకోటానికి వారితో తగూలాడుతూ తిరుగుతున్నాడు. అతని భార్యమ్మాతం పూర్తిగా మౌనం వహించింది. ఈ కబురు విని ఒకరోజున గయారాల బంధువు ఒకావిడ శివుడి ఇలటికివచ్చి ఆతనిభార్యని నానామాటలు ఆనిపోయింది. కాని గగామణి ఏమీ మాట్లాడ లేదు. ఈ సలగితి తెలిసీన శివుడు-గ*నువ్వు తలవంచుకుని అంతా వింటూ కూర్చున్నావ్‌ * నోరు పడిపోయిలదా ?” అన్నాడు భార్యని.

“అ ఆవృన్సుో

“నేను ఇ౭టిదగ్గర వున్నట్టయితే ఆ ముండని చెప్పుతీసుకుని తన్ని పంపింజేవాడ్ని క్‌

“అయితే ఇకను*చి ఎక్కడికీ వెళ్ళకులడా ఇంటిలోనే కూర్చోలడి" అని తన పనిమీద వెళ్ళిపోయిలడి గంగామణి.

శివుడు ఇంటిదగ్గర లేకపోవడము కనిపెట్టి శలభుడు ఎదురు పొడ లోలచి రెలడు మూడువాసాలు కొట్టుకుపోయాడు- గలగామణ ఇది కళ్ళారా చూస్తూకూడా పన్నెత్తి “అదేమని అనలేదు. రెలడురోజులైన తర్వాత ఈ విషయము శివుడికి తెలిసి రలకెలేస్తూ “నీవు చెవులేమన్నా పూడిపోయి వాయా * ఇలటిదరిని వాసాలు కొట్టుకుపోతుంటే అలతులేదూ 1” అన్నాడు భార్యతో.

"= ఎదుకు ఆలతులేదు 1 నేను కళ్ళారా చూస్తూనే వున్నాను”

"ఆయితే నాకెలదుకు చెప్పలేదు ? అన్నాడు శివుడు కోపముతో.

“చెప్పట మెందుకు ? ఎదురుపొద నీ ఒక్కడిదేనా? వాళ్ళకీ భాగ ముందిగా *” అన్నడి గంగామణి,

శేసువలితల ర్‌ి

ఈ మాటవిని శివుడు స్తబ్ధుడె పోయాడు. ఆక్ఫీత్త్య మతేమైనా పోయిలదా ఏమిటి '” అన్నాడు.

శివుడు చొప్పకోసి ఎడ్గకు వేస్తున్నాడు పాఠచూ స్రేషన్‌నులడి ఆఆ సటతో వచ్చి కూర్చున్నాడు. అతని మొహములోని చిరునవ్వు రేఖలు చూడ కుడా “*ఏమైలడి శ” అన్నాడు శివుడు భయపడుతూ.

“పాలచూ మాటఆతో పోనిచ్చేవాడనుకున్నావా 1 వారటు తీసుకు మరీ. చ్చాను. వాడెక్కడున్నదీ అలతు తెలిస్తే చాలు,” అన్నాడు పౌంచూ నవ్వుతూ

శివుని హృదయములో ఒకవిధమైన ఆహలఅకారము పరుగులెత్తింది ? శబ ఖర్చయినాసరే వాడినిపట్టిలచి తీరుతాను *” అన్నాడు.

తర్వాత ఇద్దరూ మాట్లాడుతూ కూర్చున్నారు. ర్యాతి పదకొండు గింటలమినా ఇంటిలో వంట యేర్పాథ్ణేమీ ఉన్నట్టు కనపడలేదు. శివుడు ఆశ్చర్యముతో వంటింటిలోకి వెళ్ళి చూళాడు-. చీకటి నీడలాడుతున్నాయి= పడకగిదిలోకి వెళ్ళి చూశాడు గళగామణి కింద చాపేసుకొని పడుకొని న్నిదపోతోలదిం "భోజనానికి ఇలకా పిఅవలేదే!” అన్నాడు శివుడు కోపముతో.

గిలగొమణి నిమ్మళముగా వతి గిలుతూ చోపిఅవటానికి ఎవరు వలడి ఆరబెట్టారు 1” అన్నది.

“*ఇలకా వలటకాలేదా *” ఆని శివుడు గర్పిరచాడుం

నా వంట్లో బాగాలేదు. వలడలేను” అన్నడి గంగామణి.

ఆకలితో దహిలచుకుపోతున్న శివుడికి కోపము మలడిపోయింది పలడుకొనివున్న భార్యవీపు మీద ఒక్క-తిన్నుతన్ని “*వలడలేవూ ? వంట్లో వాగోలేదూ + రోగిమూ! వలడకపోతే ఈ ఇంటిలోనులచి వెళ్ళిపో అన్నాడు,

60 కేసువలితం

గంగామణీ మెదలకులడా పడీ ఉంది. ఆ ర్మొతి బావా బావమరుదు లిదరూ ఉపవాసాలున్నారుం

చి

(పొద్దున్నే లేచి చూచేప్పటికి గిఅగామణి ఇలటిలో లేదు. చుట్టు [పక్కం గాలించారు. ఎక్కడా కనపడలేదు. “అక్క తప్పకుండా మా ఇలటికే వెళ్ళుంటులడి” అన్నాడు పాలచూ.

శి్‌్సడు భార్యలో కలిగిన ఈ ఆకస్మిక పరివర్త నకుగఆ కారణము (గహించాడు, |కమ్మకమంగా ఆతనికి కేసుపట్టుదణ సడపోసాగిండి. *చావనీ నేను మ్మాతము వెతకను అన్నాడు

గలగామణి పుట్టింటిదగ్గరకూడాలేదని కబురు వచ్చింది. “ఆయితే తప్పకుండా బూ మేనత్త గారిలటికెళ్ళి ఉఊలటులదొ అని ఆళ పెట్టాడు పాంచూ.,.

ఆమె మేన త్త ఒకావిడ కొంచెము స్థితిపరురాలు. పఠలిడక్కీపబ్బానికీ ఆమె గలగామణిని తీసుకెళ్ళి నాలుగై దు రోజులుంచుకుని పంపుతూ ఉండేది. శివుడు భార్యని గాడలగా (పేమిస్తాడు- ఆతను పైకి “ోచావనీ నేను మ్మాతం వెతికనుూ అన్నాడేగాని హృదయములో ఆవేదనపడుతూనే ఉన్నాడు. కోపముతో నాలుగయిదు రోజులు మెదఅకులడా వూరుకున్నాడు. గొడ్డూ గోదలతో పొలలపనుఅన్నీ ఆగిపోయినై ఆవిడలేకులడా ఒక్క రోజుకూడా గడవదనుకున్నాడు.

అయిదారురోజులు గిడచిన తర్వాత ఆతను స్వయముగా _ వెళ్ళక పోయినా అభిమానాన్నిచపుకుని మేనత్త గౌరింటికి ఐలిడి గోలి పెట్టించాడు.

మర్నాడు వట్టిబలడి తిరిగివచ్చిలదిం గిగామణి అక్కడకూడాలేదట- శివుడికి శకొలచము భయము కలిగిలడి,

రోజలధా తిండీ తిస్సలూ లేకుండా నిభారముతో సడి ఉన్నాడు-

కేసుఫవలిత* 61 ఇలతలో పాలచూ వచ్చి “బావా, అంతు. రెలిసింది అన్నాడు చాలా ఉర్తేజముతోం

శివుడు నవ్వుతూ లేచి కూర్చుని “ఎక్కడ! ఎవరు. చెప్పారు? ఏమీ జబ్బుపగలేదు గదా ? ఐండి తోలించుకు పద వెళదాము” అన్నాడు తడబడుతూ.

“అక్క-కాదు, గయారాల ఆలతు తెలిసిం?” అన్నాడు -పాంచూ.

శివుడు నిరాశతో మళ్ళా మెదలకుండా పడుకున్నాడు.

పాలచూ పరిపరివిధాల నచ్చజెప్పపాగాడు. "ఈ అదును జారవిడిస్రే వాళ్ళు మనతేతికి చిక్కటం కిష్టము బావా! అక్క ఇవ్వాళ కాకపోతే రేపు వస్తుంది. కాని దుష్ణుడ్ని మ్మాతము మళ్ళా పట్టుకోలేను.”

“ఆఏడ్ని తికిగి రానీ, తర్వాత చూద్దాము” ఆన్నాడు శివుడు ఉడా సీనతతో.

"తర్వాత చూచేడి ఏమిటి ? అక్క. రాకములదే పని పూర్తి చెయ్యాలి, ఆవిడ వచ్చిలదలటే కొనసాగనియ్యదు” అన్నాడు హాంచూ అడ్డురగు లుతూ.

శివుడు దీని కళగీకరిలచాడు- కాని తిన జూన్యగ్భృహముకేసి చూచిన కొద్దీ.ఆతనిలో కార్యదషత బలహీనపడసాగిండి- కొని పాలచూ బఆవంతము మూలాన కార్యరలగములోకి దిగకతప్పలేదు.

మర్నాడు (పొద్దున్నే పాఠచూ పోలీసులను వెంబడేసుకు వచ్చి “ళలభుడు కొడుకుని పేరుమార్చి వలతెనపనిలో (పవేశపెట్టాడట ? అక్క డకు తీసుకువెళ్ళి పట్టిచుదాము” అన్నాడు.

69 "శేసుఫలితం౦

శివుడు ఎప్పటిలాగానే ఏమీ మాట్లాడకుండా వూరుకున్నాడు.

వలతెన దగ్గరకు వెళ్ళేస్పటికి రెండు రూములైంది. అక్కడ మైదా నమళకఠా క్యర్క ఇనుము, ఇటికా, కూలీలతో నిలడి ఉన్నడి. మైదానము బయట(పక్కన కూలీలు ఉలడడానికి పాకలేసి ఉన్నాయి. కొంచెము ఆరా తీసిన తర్వాత “*బాబుగారి బంగాళాలో రాస్తూ ఉంటాడు ఆ కురాడా? అదిగో, అదే వాడిల్లు!” అని ఒకపాక చూపించాడు ఒకకూలీ. ఆలళు తెలుసుకున్న తర్వాత బానమరదులిద్దరూ మెల్లిగా ఆ పాకముళదుకు వెళ్ళి జేరుకున్నారు. లోపఅ గయారాల మాట విసిపిలచిలడి. గయారాముని పట్టిం చాననే వీరదర్పముతో పాఠచూ పోలీసును, శివుడ్ని తీసుకెళ్ళి వాకిటి కడ్డలగా నులచున్నాడు. కాని దృష్టి లోపఆపడగానే ఆతని మొహమళతా ఒక్కసారి ఆశ్చర్యముతో నిరాశతో వివర్ణ మైపోయిలడి. గిలిగామణి గయా రాలకి పళ్ళెములో అన్నముపెట్టి విసనక్రరతో విసురుతూ ఉలది. గయారాళ పీటమీద కూర్చుని వున్నాడు.

శివుడ్ని చూడగానే గంగామణి “మీరు నడికి వెళ్ళి స్నానముజేసి రండి ! వళ్ళు చళ్దిబడుతుది. నేనింతలో బియ్యము కడిగి పొయ్యిమీద పెడ కాన అన్నడిం

అఖిల

పరేశుడు

ముజుందారుంది ఆ ఊళ్ళో మానమాదలు, గౌరవ పతిస్టలు పొందుతున్న వంశము. పెద్దవాడు-గురుచరణుడు ఆ యింటికి 1పాణమూః థనమూను- కేవలము ఆ ఇంటి కొక్కదానికేకాదు. |గామానికంతకీ | పాణా ధారమన్నా ఇతిశయోక్తే మీకాదు- పెద్దమనుమ్యులైతే ఇంకా ఉన్నారుగాని, ఇంత మానమన్నలను పొలదుతున్న వ్యక్తి ఆ ఊళ్ళో ఇలక3వరూ కనపడరు. తన జీవితములో అతను ఉన్నతోట్యోగ మెమీ చెయ్యలేదు. ఊరు విడిచి పెట్టి --- ఇళ కెక్కడిక్షైనా వెళ్ళి (పయత్నించినట్టయితే-ఆది _ ఆతనికి ఆ, పాష్యవస్తువేమీకాదు- మొదట ఆతను.-వూరుదగ్గరే ఒక ఊళ్ళో మాప్టరిపని జేళాడు. ఏ ఉద్దేశ్యము వర్ఞినైనా కానీ ఆతను ఆ స్కూలు వదలి మరో చోటికి పోతఆ పెట్టలేదు. అక్కడే అతని-జీతము ముప్పైరూపాయలనుండి ఏబై రూపాయఆవరకూ పెరిగిలది. ఇప్పుడు దానిలో సగిణ పాతిక రూపా యలు "పించణీ” వస్తోలది* ఆతని జీనితంలో.-డబ్బే [పధానలగా చూసు కునే ఆవసరమెప్పుడూ రాలేదు. అలా ఉన్నట్టయితే తగూలు తీర్చటానికి, పొట్లాటలు సర్దటానికీ, పార్టీలు పోగొట్టటానికి శ్రీకుంజపురలలో అతని సలవాయే సర్వాదరణీయలగా ఉండేదికాదు. అతని నిగూఢ ధథర్మనిష్ట స్వచ్చమైన చర్మితమ౭దు ఆందరికీ తలొగ్గక తప్పేడిదు ఆ చుట్టుపట్ల (గామాలలో ఎవరిలో నైనా ధర్మలలోను నిష్టలోను ఆతిగావులటే “వీ డెక్కడో గురుచరణుడై పోయాడురాః” అనే సామెతకూడా ఉలది. వయసు

ఆరవై ఏళ్ళులటాయిం గురుచరణుని భార్య గతిలచింది. ఒక్కగా నొక్క ప్పుతుడు మాతః ఉన్నాడు. (పపంచలలో అద్భుతమనుకునే వస్తువేలేదు. లేకపోతే.

64 ప ర్తే శుడు ఇంత సర్వగుణసంపన్నుడికి ఇలత అవినీతి ప్పుతుడు ఎలా కలిగాడో అర్థం కావటంలేదు.

కొడుకు బాధ్యతలూ, బంధనాలూ-తనక్రేమీపట్టవు. ఆతని భార మలతా తమ్ముని కొడుకు పరేశుసిమీద పడిండి. పరేశుడు ఎల. ఏ. వ్యాసయి “లా” చదువుతున్నాడు.

గురుచరణుని చిన్నతమ్ముడు.-వారిచరబుడు. యిలత క్రాఆలవరకు వవోఒక చిన్న ఉద్యోగాన్ని పట్టుకుని మూలుగుతూ ఉండేవాడు. ఈ యుద్ధలలో ఎలా బాగుపడ్డాడో తెలియదు. ఉద్యోగం వదిలి పెట్టి..ఇంటికివచ్చి వడ్డీ వ్యావారం మొదలు పెట్టాడు. కొద్దిరోజుఅలోనే ఒక పెద్ద తోఓకొని భార్య పేర పెట్టాడు. [కమ్మకమంగా-ఆతను ధనపుమోతిలు చుట్టపట (గామాం (పజం చెవులలో పడసాగిండి.

ఒకలోజున హంచరణుడు అన్నగురుచరణుని దగ్గరకు వచ్చి *అన్నయ్యాః చాలారోజుఅనులడి మీతో ఒక విషయల చెబుదామను కుంటున్నాను” అన్నాడు.

“అయితే చెప్ప?” అన్నాడు గురుచరణుడు.

“ఫి ఒక్కరే. ఈ వాధ్యతనంతా ఇంకెంత కాం నిర్వహించ గరిరు? పెద్దతనంకూడా వచ్చిండి” ఆన్నాడు హరి

=ఆ మాట నిజమె, ఏభై దాటిపోయినాయి”

“*ఆందుకనే చెబుతున్నాను ;$---ఇకనుండి నేనుయింటివగ్గరే వుంటాను. భూమి ప్వ్కుటా అంతా ---అదుపూ ఆజ్ఞా లేకుండా పడి వుంది. కౌంచెల ఆదుపుతేసుకుంటే. ..” "

గురుచరణుడు ఒక్క నిమిషల సేపు మొహఠి కేసిచూచి *ళూమి పుటా అదుపులో ఎలదుకులేదు ? కాని నువ్వు విభాగలి చెయ్యాలన్న నసలగితి మాట్లాడుతున్నావా! అన్నాడు.

హరిచరణుడు సిసుతో నాలుక కొరుక్కుని “లేదు! లేదు. ఇదివరకు

పరేశుడు కర్‌

లాగ ఉమ్మడిగానే వుండనియ్యండి-కాని ఇల్లుమ్మాతెలి హద్దులేర్చరచలడి। ఈ ఆడవాళ్ళతో యాగడల కష్ట, చెరోపొయ్యి. పెట్టుకోవటల మంచిది, తిలియలా?” అన్నాడు,

తెలియకేం తెలుస్తోడిః సర్కే రేపలాగే చేద్దాల. ”

"*బంటిని ఎలా విభాగాలు చెయ్యాలో ఏమైనా ఆలోచించారా? అన్నాడు హరిచరణుడు,

ఇంత వరకు ఆలోచిలిచాల్సిన అవసర మెప్పుడూ కలుగలేదు. ఇవ్చాళ అవసరమైతి, వేరే ఇంక ఆలోచి*చేదేమున్నదిం ముగ్గురము మూడుభాగాలు శజేసుకులటి సరిపోతులది,

హరిచరణుడు ఆశ్చర్యంతో “మూడు భాగాలెలాః రెండో అన్నయ్య చనిపోయాడయ్యె! పిల్లా జెల్లాకూడ ఎవరూ లేరు, ఆవిడకు భాగమెలదుకు! రెలడు భాగాలే చెయ్యండి" అన్నాడు*

గురుచరణుడు తఆకాయ తిప్పుతూ “కాదు, మూడు భాగాలు చెయ్యక తప్పదు మన శ్యామచరిణుని భార్యకి---పిల్లాజెల్లా లేకపోయినా, ఆమె _బతీకున్నంతెవరకూ మూడో భాగం ఇవ్వాలిసిందౌ అన్నాడు.

“లా (పకారల ఆమ భాగిలపొందే హక్కేమీలేదు. తిలడికి సరిపడ మనువ ర్తి మట్టుకు పొందవచ్చు” అన్నాడు హరి కొలచెల కోపంతో.

ఆజ బబోరోడలు కాబట్టి భాగం ఎలాగూ ఇవ్వక తిప్పడు*

ఆ భ్రాగ్యమ్వే ఇద్దామనుకులదాం. రేపు అమ్మ టలగానీ, తాకట్టు పెట్ట-0 గాన్కీ జరిగితే--” అన్నాడు హరిచరణుడు.

క్తి

66 పరేశుడు

“తన హక్కయినప్పుడు అమ్ముకులటేం? తాకట్టు పెట్టుకులటేం!”

• బ్ర ఎందుకు ఆమ్ముకోదు?” ఆంటూ _కోఢం*తో లేచిపోయాడు వారిచరణుడు

|! న! |!

మర్నాడు (పొద్దున్నే గజలఐద్ద తేతపట్టుకువచ్చి వారిచరణుడు ఇల్లలతా కొఆతలు మొదలుపెట్టాడు. ఇది చూచి గురుచరిణుడు ఏమీ మాట్టాడనూలేదు, కాదనాలేదు. ఇటుకా సున్నలకూడా వచ్చినాయి. దాసీవచ్చి “నిన్నబాబుగారూ! రేపు తాపీవాణ్ని పిలిపించి సరిహద్దు విగిస్తార” అన్నది.

చూస్తూనే వున్నాను. ఇకా అనట మెందుకు!” అన్నాడు గురు చరణుడు,

నాలు గైదురోజుల తర్వాతి ఒకనాడు సాయత[త౪ వాకిటి బైట ఎవరో నులచున్నట్టు చూచి “ఎవరు? పొఠచాలీ ఏమిటి!” అన్నాడు.

ఇండికి పెద్దకోడలుగురుచరణుని లార్యపోయిన తర్వాత ఈ విధవ మరదలే---- పెత్తనలి చేస్తోలడి. ఆమెతలుపుచాటున నులచుని “మీ చిన్న మరదలితో పడలేకులడా వున్నాను. ఈ ఇలట్లో నాకే హక్కు- లేదా” అన్నది మృదువుగా.

“*ఎలదుకు లేదు? ఆమెకుఎంత హక్కువులటో నీకూ ఆలత హక్కు- వులది” అన్నాడు గురుచరణుడు.

"= ఇరుకులటే ఈ ఇలట్లో కాసరములడలేము” అన్నది పాలచాలి.

గురుచడణుడు కొంచెంసేపు ఆలోచించి *పరేశడికి ఉత్తరం

సపరేశుడు 687 (వాశాను. వాడు వచ్చినతర్వాత తేలిపోతుందిలే. కొలచెలనోర్చుకోండ” అన్నాడు.

• వాడ్రవిషయలలో ఆటువలటిఆనముమానా లేమీ ఆవసరం లేదు, వాడీ తండి హరేయైైనం వాడు అఆసలునా బిడ్డ (ప్రపంచామలతా ఒకటైనా సరే వాడు నన్ను విడిచిపోడు, వాడి పెదబాబు అన్యాయల చెయ్యడని వాడికి తెలుసు” అన్నాడు గురుచరణుడు.

ఎందుకు వదలి పెడతాడు? తల్లి పోయినపుడు వాడిని (దితికించి, పెద్ద పెదవాడిని చేశారు. ఈసవతితల్లి.అప్పుడు ఎక్కడి. కెళ్ళింది! పెలచ బడుతులదని భయంతో ఆటుతొంగి కూడ చూడలేదు. బాబుగారే పగఅనక” ఆన్నదిపాలచాలి.

పరేళని తల్గివులటే ఇలా జరిగేదికాదు" ఆన్నది విధవ మరదలు

“సరే ఆ సంగతులన్నీ ఇప్పుడెందుకు!” అన్నాడు గురుచరణుడు సలకోచలతో.

ఆమె వెళ్ళిపోయినతర్వాత వృద్దగురుచరుణుని ము*దు, విమలుడు పరేశుడు నిలబడినట్టు కనపడ్డాడు ఒక దీర్షవిశ్వాస విడిసి క్యరపట్టుకుని, చదరతగల ఆడటానికి కచేరి చావిడికి వెళ్ళాడు.

మర్నాడు, (ప్రొద్దున గురుచరణుడు భోజనం చేస్తూన్నాడు. ఇంటేకి ఉతరపువైపు వసారాలో క్రాంతిభాగం అడ్డంగట్టి హడిచరణుడు వంట చేయించుకున్నాడు. ఆక్కడ నుంగి ఒక స్త్రీ తీక్టస్వరం వినవసోంది. తర్వాతిపురుషకతఠళకూడా వినఐడేశ్సటికి అతను డిగ్గునలేచి నుంచున్నాడు.

68 సరేపడు

విధవ మరదలు. దుఃఖలతో మాట్లాడలేకపోయిళడి. పాంచాలి కోధలతో చీత్కారంచేస్తూ, ఈదుర్హటనను బయట పెట్టిలది.

వాకిట్లో నఠిచుని గురుచరణుడు తమ్ముణ్ని పిల్చి "హర్రీ. ఆడ వాళ్ళ మాటలువిని నువ్వు మగివాడివై యులడికూడా విధవ వదినను ఈ విధంగా అవమానపర్చటలి భావ్యలకాదు" అన్నాడు.

దీనికెనరూ పమాధానమివ్వలేదు. బైటికి వచ్చేదారిలో చిన్నమరదలి తీ వస్వరల గురుచరణుని చెవిని పడిలడి. “ఇదే చెబుతున్నాను. ఆమెను ఈ విధలగా ఎప్పుడూ అవమానలి చేయకలడి. ఇలా ఆయితే ఆమె ఈ ఇంట్లో వుండటల దు స్తరల, వెళ్ళిపోతే...ఎట్లాగొ అన్నడి. యె తిపొడుస్తూ.

“ఎట్లా, పుట్టిమునిగిపోతుంది 1 [1సపంచం గం కిందులౌతుండి. ఉఊడమని ఎవరు పటుకున్నారు? పోనియ్యి, పోతే తెరిపినపడతాల. (పాణాలువోయిగా వులటాయి” అని సమాధానమిచ్చాడు హరిచరణుడుం ” ఈ సమాధా:లవిని గురుచరణుడు స్తలఖించి మెవఆకుండా బయ టికి వెళ్ళిపోయాడు.

"హె్మాష్టరుగారి కుమా కె పెండ్లికి కృష్ణనగరం వెళ్ళబోతూ గురుచరణుడ -పరేశుడు జ్వరాన్ని వెంటడేసుకువచ్చాడని విని ఆతురతతో చూడటానికి అగని గదిలోకి వెళ్ళాడు. తమ్ముడు ఎదురుపడేటప్పటికి ఆల్టో గ్రేళ్ళడ్తిక్రి జ్వర ంవచ్చితదలటరా ఫొ అని అడిగాడు.

హరిచరణుడు *అవునూ” అని నులచోకులడానే వెళ్ళిపోతులడే టప్పటికి-చిన్నమరదలి పుట్టింటి దాసి అతన్ని “మీరు లోపలికి రాకూడదు"

అన్నడి.

పరేశుడు 69

ఆ ఏద్షుకని **

ఆ ల్రోష్టబ్ర అమ్మగారు కూర్చునివులది.”

"ఆమెను కొలచెము తొలగమని చెప్పు.”

“ఎట్లా తొలుగుళులడి ? అబ్బాయికి ఈలవనళత్తుతోంది” అని బయటికి వెళ్ళిపోయిలడి దాసి.

గురుచరణుడు ఒకక్షణము స్వప్నవర్‌ నిలబడి -”ఎలావుందిరా, వరేశూ +” అన్నాడు బయటనులడే.

ఈ వ్యాకుం (_పళ్నకు లోపలినుండి సమాధానమేమీ రాలేదు కాని ... “అబ్బాయిగారికి జ్వరముగా వుందని విన్నారుగా !” అన్నది. దాసి యెక గాడను9చో.

గురుచరణుడు సబ్బుడె. రెండుమూడు నిముషాఆవరకు అక్కడే నుంచున్నాడు తర్వాత మెల్లగా బయటికివచ్చి ఎవరితోనూ మాట్టాడకులడా తిన్నగా రైలుస్టేషనువైపుకు వెళ్ళాడుం

వివాహము పూ ర్రయిన తర్వాత ఆతని ఐహుకాల మి_తుడు హెడ్‌ మాస్టరు గురుచరణుని ఒంటరిగాపిల్చి “అసలు సంగతేమిటి. గురుచరణ్‌ ! హరి సీ మీద క త్రికబ్దాడని విన్నాను అని అడిగాడు.

"హరిచరణుడా ! లేదే క అన్నాడు గురుచరణుడు పరధ్యానలతో.

"దేకప్రోవటమెమిటి ! హరిచిరణుడి కేష్టఆన్నీ విన్నాను.”

గురుచరణునికి విషయమంతా చటుక్కున జ్ఞాపకమొచి ఛోది కా

ణి పరేశుడు అవును ! భూమీప్కుటా విషయములో హరి ఏటో గొల్జంతు చేస్తూనే వున్నాడు.”

ఆతని నూటలధోరణి చూచి హౌడ్మాష్టరు భిన్నుడయ్యాడు. గుర చరణుడూ, ఆతనూ బాల్యస్నేహితులు. ఐనా అతని హృదయములోని విషయాఆను విప్పి చెప్పదఆచలేదని (గపాంచి హెడ్మాష్టరు తర్వాత

గురుచరజుడు కృష్ణనగరలనులచి ఇంటికివచ్చి చూశాడు. ఆతను ఇలటిదగ్గరలేని సమయముచూచి అతని చిన్నతమ్ముడు హరి తన యిష్ట మొచ్చినట్టు ఇంటిని భాగాలుకేసి సరివద్దుగోడలు కట్టించుతున్నాడు. అతనివర్ధ డబ్బున్నది. ఇలకా ఆంతకన్నా ఇలకెవరి సవాయలగాని, సఆవో గొనీ కొవాలి 1

అతను ఇలటికివెళి చొక్కా విడస్తున్నాడు. ఇంతలో పాంచాలి, విఢథవమరదల్ని వెంకేసుకువచ్చి నిఆబడిలది. గురుచరణుడు స౭గతి సందర్భాలు ఆడుగుదామనుకులటూ వులడేప్పటిని అమె గావురుమని ఏడవ సాగింది. “మొన్న (పొద్దున్న మీ చిన్నతమ్ముడు అమ్మగారిని మెడ పట్టుకుని ఇంట్లోంచి బయటికిగెంటాడు, నేను లేః[పోతే ఏ గాలతుకో పిసికి పారేసేవాడు” అన్నది ఏడుస్తూనే ం

ఈ విషయల బాగా అవగాహన జేసుకోటానికి గురుచరణునికి ఎక్కువ సేవు పట్టలేదు, "నిజంగా హరిచరణుడు నీ వంటిమీద చెట్యే కాడా 1” అన్నాడు ఆశళ్చర్యలతో. .

" కంలో

పరేశుడు గ "పరేశుడు పడివున్నాడు కామాసు” అన్నాడు మళ్ళా శ్ర్‌ఘొ సేపుండి. “ఆతనికి రోగళలేదు, రొప్పీలేదూ. ఇవ్వాళ ,పొద్దుటిబతడికే కలకత్తా వెళ్ళారు” అన్నది పొలచాలి.

“కోగలలేదూ ? ఆయితే వాడు తనతళ(డి పనులు చూజే వెళ్ళాడా?”

“*ఆ౮గొ అన్నది పాలచాలి.

గురుచరణుని పాదా, కిలవనులడి భూమి దొర్లిపోయినట్టయిలది. “క్ర మహాపరాధానికి నేనువాడికి తగినశిష వేయిలచకపోతే నేనున్నా ఒకటే లేకపోయినా ఒకటే, అమ్మాపద ! ఇంకా వాలా కైములడి. స్టేషనుకుపోయి రిపోర్టు చేద్దువుగాని” అన్నాడు,

“స్టేషనుకు వెళ్ళి రిపోర్టుజేద్దుపుగాని” అనగానే మరదలు స్థలిభించి పోయిళది. ఇదిచూచి. గురుచరణుడు “గృహిణీ స్త్రీలు కోర్టుకెక్కడం మర్యాదకాదని నాకు తెలుసు, కాని యిటువంటి మహాపరాధాన్ని సహిలచి వూరుకు*టే భగవంతునికికూడా అన్యాయం కేసినవాళ్ళమౌతాము, నేను ఇంతకన్నా ఎక్కువ చెప్పదంచలేదు” అన్నాడు.

మరదలు లేచినులచుని “మీరు నాకు పితుతుల్యులు. మీ మాటలు జనదాటట*కూడా నాకు భావ్యంకాదు” అన్నది.

గురుచరణుడు స్టేషనులో తమ్ముని మీద రిపోర్టుకేశాడు. ఖర్చులకు, పోయిన తనభార్య నగలు అమ్మాడు.

నీ జ 70 పరేపడు అవు వాయిదారోజున (పతివాడి వోజరయ్యాడు. కాని వాడిని అంతులేదు, అటి కొర్టేశారు. గులిపులోంచి తఅవని తఅలపుగా గురుచరణుని దృష్టి "పరేశనిమీద పడిండి. అతను మొహల తిప్పుకొని లోలోన నవ్వుకుంటు న్నాడు.

ఎవరికో _ప్రమాదలగా వుందని మరదలు తిండితిప్పలు తినకుండానే బలడి కట్టిలచుకుని కన్నవారిలటి కెళ్గిందని ఇలటికివచ్చిన తర్వాత తెలిసింది గురుచరబణునికి.

పాంచాలి కాళ్ళకు నీళ్ళుతెచ్చి యిచ్చి “మీరు ఇలకెక్కడికైనా వెళ్ళివులడలడిబాబూ ! ఈ పాష్మపపలంచలలో (బతంలేరు” అన్నది.

డోళ్ళు వచ్చాయి. డప్పులువచ్చాయి. కేసుగెలిచిన ఆనందంతో హరిచణుడు ఉత్సవలతేసున్నాడు.

పి శార్డితగృహల రెండు విభాగాలై లది. ఒక భాగంలో గురు చరణుడు...అతన్ని కని పెట్టుకొనివున్న దాసీవులటున్నారు.

మర్నాడు (పొద్దున పాంచాలివచ్చి *వలటయిలది, వాబుగారూ *” అన్నది.

“*వలటా 1”-అ(॥ వస్తున్నాను” అని గురుచరణుడు లేవటోతూండే ప్పటికి *తొలదరేమీ లేదు : ఈలోగా మీరు స్నానల శేసిరండి” అన్నద పాలచాలి.

“సరే, వెళుతున్నాను” ఇని గురుచరణుడు క్షణంలో న్నానాశికి లేచినులచున్నాడు. ఆతని మాటల్లోకాన్ని చేన్టల్లోగాని ఆ సళఆగితేమీ లేక

పరఠేజడు గ్గ

పోయినా పాలదాలికి ఏలితోచిలటో...*వీరు మునుపటి బాబుగారుకాదుూో అని మాటిమాటికి అఆనుకోసాగిలది.

పాలచాలి ఇంట్లో కెళ్ళి.” ఇడి ఎప్పటికీమళచిదికాదు. దానికి తగిన శి భగవంతుడే విధిస్తాడు” అనుకున్నది.

ఎవరికి మళిచిదికాటో, ఎవరికి భగవలతుడు శిక్షవిధిస్తాడో బాగా అర్థమైనా, ఆ రోజున చిన్నబాబుగారి తరపున తగూకి వావటాసికి ఎవరూ సిదంగాతేరు.

న!

ఈ విధలగా కాలలి గడిచిపోయి+ిది.

గురుచరణునికి తనకొడ.కు గుణాలు మంిచివికావని బాగాతెలుసు కొన్నాళ్ళ కితణ ఆతను వెళ్ళిపోయిన. తర్వాత గురుచరణుడు పరేఒణ్ని పిల్చి-తనకొడుకు విజయుడు వదలి పెట్టిపోయిన సలచిని చూపిస్తూ,“ చూడు బాబూ, దీనిలో ఏమున్నాయో” అన్నాడు పరేకుడు దానిలోని కాగితాలను తిరగ బోర్జావేసిచూచి అవ్చో దస్తా వేజులు. వీటిని తగలబెట్టనా పెదనాన్నాగో అన్నాడు.

“అవసర మైనవైతే ఫా అన్నాడు గురుచరణుడు

“*అవసరమైనవే 1 కాని విమలచలదునికి కాదు । వీటిని ఇంట్లోవులచు కొని ప్రాణంమీడికి తెచ్చుకోవట మెందుకు 1”

“త్రెలుసుకోకులడా నష్టపర్బట మెలదుకురాబాబూ + ఎవరి కొలపైనా మునుగుతుండి వీటిని తీసికెళ్ళి నువ్వు జా_గత్సగా దాచిపెట్టు తర్వాత చూదాం 1” అన్నాడు గురుచరణుడు.

న! 10)

శ పరేపడు

ఆ విషయతి ఆతనికి బాగా జ్ఞాపకమేలేదు. స్నానంకేసి వచ్చి భోజనానికి వెళ్ళబోతున్నాడు. ఇంతలో తఅవనితఆళలిపుగా చేతిలో సంలి పట్టుకుని పరేపడు, హరిచరణుడు, ఊళ్ళో ఇలకాకొంతమలడి పెద్దమను ష్యులు, పోలీసులు (ప్రత్యక్షమయ్యారు.

ఎమఆచం దుడు దొలిగతనలచేసి పరారయ్యాడు. పృతికల్లో ఈ (పకటన చదివి పరేపడం పోలీసులకు 6పోర్దుజేశాడు. సళచి ఇంకా అతని చేతిలోనేవు9ది. విమఆచల_ దుకు. చెడువ రన కఆవాడు. _తాగుఠొడు, జూదమాడుతాడు,----అని అలదరికీ తెలుసు ఈ మథ్య కలకతాలో ఏటో చిన్న ఉవ్యోగల చేస్తూ ఈ పనిచేశాడు. కొడుకు దొంగతనం చెయ్యడన్న నమ్మకల తలడికెప్పుడూలేదు. ఒక్కక్షణం సేపు అతను పరేసనిమొహం కేసి చూళాడు. కళ్ళల్లో నీళ్ళుతింగాయిోంతా యవార్థమే | పరేశుడు చెప్పిన దానిలో అసత్యమేమీ లేదు” అన్నాడు.

ఇన స్పెక్ట రు ఇలకా రెండుమూడు మాటఆడిగి, “పీరు పెద్దవారు పూజ్యులు, మిమ్ములను ఈ మాటఆడిగి కష్ట పెట్టినందుకు అన్యథా భావించ కఠడి-ా” అన్నాడు.

కొన్ని నెలల తవ్వాత విమలచల్నదునికి ఆరేళ్ళ కఠినశిక్ష పడిందని కబురువచ్చిలది.

మళ్ళా డోళ్ళుడమారాఆతో ఆనంటోత్సవాలు జరగటానికి

ఏర్పాట్టు జరుగుతున్నాయి. *ఖదలతా యందుకు అన్నాడు. పరేజడు.

పల 1

పరేశుడు 75

"ఇది నేను చూరలేను”

“త్రూడకపోతే...ఇవ్వాశ కిఅకత్తావెళ్ళి కాంంగడుపుకురా. దీనిలో నీ వేమి అడ్డుపడకు.”

ఆతని ఆనలతోత్సవాలకి అడ్డువచ్చిలదని చెప్పడానికి వీలులేదు

తవ్వాత పదీ, పదకొలడురోజులకి-ఒకనాడు గురుచరణుని ఇళటి వైపు గల్గలతూ, ఏడుపూ విసిపిలచిండి. కొంచెం సేపటికి గొల్లిది ఏడుసూ వచ్చి*డి. ఆమె ముక్కులోలచి రక్తల వస్తోంది. ఇదిచూచి హరిచరణుడు గాభగాతో - “ఆ నెత్తుగేమిటి * ఏలదెబ్బ తగిలిలదే ” అని అడిగాడు.

ఏడుపువిని ఇంటిల్లపాదీ అక్కడికి పరుగెత్తుకు వచ్చారు. “పాలల్లో నీళ్ళ" లిపానని = పెదబాబుగారు నన్ను గోతిలో పడేట్టు తన్నారు.” జన్నడి గొలది ఏడుసూ.

! వాత

“ఎవరు ? ఎవరు అన్నయ్యా-నరేలే పో” అన్నాడు హరిచరణుడు.

“*'పెడనాన్నా ? తప్పుడుకూతలు” అన్నాడు పరేసడు.

“బావగారు ఆడవాళ్ళని తేయి తేసురుంటారా ? ఎన్న డైనా వులదా? నువ్వు కఆకన్నావేమో మోక్షుదా ?” అన్నది హరిచరణుని భార్య.

గొల్లిది [(పమాణంతేసి, అన దిడ్డల మిద వొట్టుపెట్టుకుని అఅదరు నమ్మెట్టుచెప్పిలది.

ఇజిక్షినువల్లి సరిహద్దుగోడలు కట్టించటల ఆటులచి; తీసిన పునాది గోతులుకూడా తీసినవి తీపివద్రేవున్నాయి. గురుచరణుడు గొల్లిదాన్న ఈన్నేఒప్పటికి దానిలోపడి దెబ్బతిన్నది.

46 పరేపడు

“వద నా వెంట. స్టేషన కువెళ్ళి 6పోర్టు శేద్దువుగాస”. అన్నాడు. హరిచరణుడు,

తత్ర అసలబద్ధలగా మాట్లాడఠారలడీ + జువగారు ఎప్పుడైనా ఆడ వాళ్ళను చేయి చేసుకులటారా ? అలతా ఆబద్దం, అన్నది భార్య.

పరేశడు స్టబ్ధుడె మెదలతకులడా నులిచున్నాడు.

“అద్ధమైతే ఓడిపోతులడి. కాని ఆన్నయ్య ఆబద్ధమాడే. మనిషి కాదుగదా : సెజమైతే శిక్ష పడుతులడి. ,.” అన్నాడు హ౦చరణుడుం

ఈ ఉపాయళలవిని భార్య మనసును కొంచెం తప్పి కలిగిలడి. *నర్తే రిపోర్టు చేయండి ఆక్క డే సరైన న్యాయము జరుగంది” అన్నది.

జరిగిండికూడా ఆలతే |! గురుచరిణుని నోటీనులడి అబద్ధల రాలేదు. కోర్టున్యాయం అతనికి పడిరూపాయల జరిమానా విధిలచిండి.

ప!

కాని యీసారి హరిచరణుని యితఅట ఆనంబోత్సవము జరగలేదు మర్శ్నాడు గరుచరణుడు బజారులోకి రాగానే పిల్లలు "గొల్లను కొట్టిన గొప్ప వాడు" అని గల్డలతుచేస్తూ వెలటపడ్డారుం

'ర్వాతి మమారు ఎనిమిదిగలటలౌతులడి. హరిచరణుని కజేరీ మిత బృందముతో నిండివులడి, ఆలితలో ఒక వ్యక్తి వచ్చి *ోగురుచరణుడు వేశ్యల నాట్టమ ములదర కూర్చుని వున్నాడొని చెప్పాడు.

హరిచరిణుడు పక పక నవ్వుతూ, ఓరి పిచ్చివాడా ; అన్నయ్య ఎన్నడై నా వేళ్ళ్యఆ నాట్యం చూట్టానికి వెళ్ళాడా! నువ్వు చూళావా అవినాక్‌ 1” ం

పరేశుడు గ్గాగ్గా “నేను కళ్ళారా చూసే, వచ్చాను” అన్నాడు ఆవినాశుడు నమ్మేట్టు జేస్తూ. నిజల తెలుసుకోటానికి ఒక మనిష పరిగెత్తాడు. కొంచెము సేపటికి తిరిగివచ్చి, “ఆంతా యదార్థమే. నాట్యంముందు కూర్చోటమేకాదు. జేరి రుమాలులో రూపాయలుకట్టి వాళ్ళకేసి విసురుతున్నాడు” అని చెప్పాడుం దాంతో కశేరీఆలతా తుకతుక లాడిపోయిలడి- *ోజకినాడు అలా జరుగుతులదని అందరికీ తెలిసిన సంగతేగా $” అన్నాడు ఒకడు. * ఆ గొల్లదాని వంటిమీద చెల్యేసిన్నాడే అనుకున్నాళ” అన్నాడు ఇంకొకడు, ఆతని కొడుకు చర్మిత జ్ఞాపకము కేసూ, “ఆటువంటివాడి తల(డిని గరిలచి వేరే చె్పాలా ౯ అన్నాడు మరౌళడు. ఈ విధముగా నలుగురు నాలుగు విధాల అన్నారు. కాని..ఇవ్వాళ హరిచరణుడు మాతల మాట్టాడికులడా పరధ్యానంతో కూర్చున్నాడు. “=ఇత్రినేనా నాన్న గురుచరణుడు ?” అని జరిగిపోయిన రోజులను జ్ఞాపక 9 చేసుకున్నాడు. షుమారు రా[తిరెతడూ, రెండున్నర గింటలౌతులది. ఉర్సవల సమాప్త మయిలది- కాని నాట్యల ఇంకా ముగియలేదు. భకాగేసరులంతా మద్యమాంసౌదులను 'సేవిలచి వేశ్యల అభినయం తిలకిస్తున్నారు.. కొంఠ మళఠది నిషాతో వూగుతున్నారు. కొలతమండి పోగులుగా పడియున్నారు. వాళ్ళమధ్య కూర్చుని గురుచరణుడు పకపక విరగబడి నవ్వుతున్నాడు,

గ్ర పషపరేపడు

ఇంతలో ఎవరో ముసుగువేసుకువచ్చి గుముచరణుని వీపుమీదచెయే! సౌరు, ఆతను తృళ్ళిపడి “ఎవరు *” అన్నాడు.

ఆన్చేనే ఇంటికి వెశదాల పధ పెదనాన్నా ? అన్నాడు పరేశడు,

“బంిటీళా ? వెళదాం 1” అన్నాడు గుమవరణుడు కాదనకుండా.

బైటికి వచ్చినతర్వాత పరేశుడు వెన్నెల వెలుగులో పెదతలడి మొహంలకేప ధ్యానంతో చూకాడు---అప్పుడు ఆతని న్నేతాంలో ఆశాజ్యోతి తేదు. మొహంలో ఆ లేజస్సుతేదు.ళూతల ఆవేశింబిన వాడిలాగా ఉన్నాడు, ఇన్నాళ్ళికు నేడు అతని కఠటనీరు రాఫౌగింది. ఇంతకాలానికి ఇవ్వాళ ఆతను లోకులములదు తంవంచనలసి వద్చిండి. అందుచేత తన శరీరాన్ని వదలి “ఆతను” ఎక్కడికో వెళ్ళిపోయాడు. “మీకు కాశికి వెళ్ళాలని చాలా కాళఆలినులచి కుతూహలమున్నట్టులది- వెళదామా పెదనాన్నా శా అన్నాడు పరేశుడుం

గురుచరణుడు పీద్చివాజీలాగ “అరుస్తూ, అవెళ్రాను 1! వెళతాను పరేక్‌ 1 ఎవరు తీసుకెళతారు ** అన్నాడు,

ఆఫ్ర్యృృత్రాన్సి వెళ్ళేవాడ్ని నేనున్నాను కో

=ఆయితే ఒకసారి ఇంటికివేళ్ళీ సామానది తెచ్చుకుందాల పదు”

వద్దు పెదనాన్నా! ఆ యింటితో మనకు ఇక సఖు౭గలలేదు. ఆ అంటి సొమూను మనకు వద్దు”

గురుదరణనికి చప్పున ఏవో జైవ్తికివచ్చిడి. కొంచెలసేవు మౌన మునా వుండి “ఏమినద్దు: ఆ ఇంటితో నునకు సలదింధల వద్దు” అన్నాడు.

పరేషడ్తు ఇర పరేపడు కన్నీళ్ళ తుడుచుకులటూ “వద్దు పెదనాన్నా | ఏమీవద్దు ; ఆ సామాను కావలసి శవాళ్ళు అక్కున ఇంకా చాలామలది వున్నారు పద...” అన్నాడు. “వద!” అని గురుచరణుడ్షు పరేకని చెయ్యిపట్టుకొని ఆ నిర్మా నుష్య అంధకార మార్గంలోలచి స్రేవనువై పుకు వెళ్ళాడు, అబా కై సా

గర్వభంగం

గర్వభంగం ననా ననిన నానన నాననా ననన ననన కనా నననాననినినననో (పొద్దగూకటోయేముందు ఇందుమతి చక్కగా సింగారించుకుని భర్తగడిలో (పవేశిస్తూనే “ఏమిటి తేసున్నారు !” అని ఆడిగిలడి. నరేంద్రుడు మాసప్యతిక ఒకటి చదువుతూ ఏమీ మాట్లాడలేదు. తలెత్తి ఒకక్షణం భార్యవంక చూసి తేతిలో పతిక ఆఆదిలచాడు.

ఇందు తెరచిన పేజీకేసి దృష్టిపోనిచ్చి, కనుబొమ్మలు చిట్టించి ఆకృర్యం (మాటిస్తూ "సీ కవితల లాగుందే! సరే చూస్తాను. ఇంతకీ ఏమిటీ ష్మకిక ? *భారతా 1" *“హలస' వెయ్యలేదా ఏమిటి 1” అన్నడి.

నరేం(దుని కాంతదృక్కులు వేదనాభరితమైనాయి.

ఇందు మళ్ళీ (పశ్నిలచిండి. “హలిస దగ్గరనుంచి తిరిగివచ్చిందా?”

"వారి కసలు పంపలేదు.”

*జ్కకసెరి పఠిపి చూడకపోయారు ? “హంస” భారతి కాదు. డానికి సాహిత్య విలువ వుంది. అందుకనే నేనీ చెత్తాశానీ పతికలు ఏవీ చదవక” అని కొంచెము మందవోసల కేసి, "మీ కవిత్వానికి మీరే శన్మయుైై చద వుకోవటం మఃచిదే ! ఇవ్వాళ నేనూ, విమలా కలిసి సినిమాకి పోతు న్నాము. కమం ని దపోతున్నది కావ్యపఠనలలోఅచి కొంచెము. తీరికజేసు కొం అటుకూడా కొంచెల చూస్తూవులడలడి. నేను వెళుతున్నాను” అన్నడి.

శ్రీ గొర్వభఠ6గఠల

నరేం్యదుడు ష్మతికమూసి చేబిల్‌ మీద పెట్టి నిట్టూర్చుతూ అసర్షే పోయిరా ;” అన్నాడు.

ఇందు రెళడడుగులు వేసిలదల్లా నిట్టూర్పు చెవినిపడగానే వెనక్కి తిరిగివచ్చి, “నే నేపనిమీద పోతున్నా మీకీ ఎగిశ్వాసలు, డిగళ్వాసలు ఎందుకు చెప్పండి * మీఠలఠ కష్టంగా వులటే నోరు తెరచి చెప్పగూడదూ! నాన్నకీ రాసి ఏవో ఒకటి ఏర్పాటు చేసుకులటాను 1” అన్నడి,

నరేల్మదుడు తలెత్తి ఏటో జవాబివ్వాఅన్నట్టు శణం సేపు ఆమె మొహఠవలక చూశాడు. కాని మళ్ళా మాట్లాడకులడా తల వంచుకుని

విమల నరేల్మదుని పినతల్లికూతురు. ఇందుకు స్నేహితురాలు, ఆ వీధిమలుపులోనే ఆమె ఇల్లు, ఇందు వాకిటిములదు బండిఆపి లోపంకు పోయిలడి విమల యిలకా తియారుకాలేదు. ఇందుకు విన్మయమూ, విర క్రీ కలిగింది *ఏమిటి విమలా ః ఇంకా బట్టలు మార్చుకోలేదు ? నీకు కబురు ఆందలేదా, ఏమిటి 1” అన్నదిం

విమల సిగ్గుతో హడిన చిరునవ్వుతో, *అందకేం, అలడిలది, కాని కొంచెము ఆఅస్యల అవుతుంది. వారిస్పుడే షికారు వెళ్ళారు. వారు తిరిగి వచ్చేవరకు నేము రావటల పడదు” అన్నది.

ఇందు లోలోపల చాల కోపగించుకొని, “ఇలకా [పభువుగారి సెలవు దొరకలేదా * అన్నది హేళనగా.

చక్కని విమలఅమొహము మధురవాసలతో వికసించింది. ఈ హేళ నను ఆమె నులువుగా జీర్లించుకొని “లేదు, ఈ దాసీ ఇంకా వినతిపృతమే సమర్పించుకోలేదు. సమర్పిలచుకుల టే కాదనరనే నమ్మకంక్షూడా వుండి” అన్నది,

గర్వభంగం క ఇందుకు మరిలత కోపల వచ్చింది. *ఏఎలదుకు సమర్పిలచలేదు ? వేను కబురుచేసి చాలా సే పైందిగా కం అన్నడి.

“ధైర్యల చాఆలేదు వదినా? ఆఫీసునులచి వస్తూనే తఅనొప్పిగొ ఉందన్నారు. కాఫ్మీతాగి అలా షికారు పోయి వచ్చిన తర్వాత అయితే, మనసు కొలచెము (పశాలతం౨గా వులటులది. అప్పడే- చెబుదామనుకున్నాను. ఆలునా ఇలకా మైములదిగా కొంచెల సేపు కూర్చో వదినాః వారీపాటీకి వస్తూనే వుంటారు”

ఏమల నవ్వుమొహం ఇలదుకు మరిలత శివల ఎక్కి. లచిలది.

“సిక నవ్వెలా వస్తులటో నాకు ఆర్థంకావటంలేదమ్మా $ ఆలా జరి గితీ నేనయితే సిగ్గుతో చచ్చిపోయేదాన్ని. పోనీ దాసీకో, నౌకరుకో చెప్పి లాకూగడదూ

“లవ్మ్యుయో?; ఆలాఅయితే ఇలట్లోంచీ గెంటివెయ్యరూ చూస్తారా నా మొహళ ః” అన్నది విమల భయలలో.

ఇళలదు _కోధావేళాలతో నిశ్చేస్టురాలై, “*వెళ్ళగొోడతారా? యే "లొ [పకారం 1 తే అధికారలతో ? చెప్పు?” అన్నది.

విమం స్వాభావికలగానే సమాధాన మిచ్చిలడి. “దీనిలో కాని దేముంది వడినా + వారు యజమానులు, నేను సేవకురాలను, వారు గెంటి చితే కాదనే దెవరు చెప్పు!”

“జాదనేేద్ర ఎవరా *? కాదనేది (పభుత్వం, కాదనేడి చట్టలి. అవన్నీ సరేగాని విమలా ః నీ నోటితో నువ్వు సేవకురాఅవని చెప్పుకోటానికి సిగ్గె య్యటమలేదూ? భర్త అంటే మొగల్‌పాదుషా ఏమిటి! భార్య అంటే తను ఖరీదుచేసీన బానిసకావటానికి ? నిన్ను నువ్వు కించపరచుకొని అగొ రవము తేసుకుంటున్నావు.” ॥ _

రి గర్వభఅలగిలి

ఇందు కోసం విమలకు బాలా వినోదఎు కలిగిలచిలది *మేమళలఠా వర్ధి తెలివితక్కువవాళ్ళము వదినా! ఆందుకనే భర్తకు సేవకురాలమని చెప్పుకుని గర్వపడ. తున్నాల. అయితే వదినా ! నిన్నాకటి ఆడుగుతామ--- నువ్వు ఇన్ని చెబుతావు, ఇంతకీ అన్నయ్య అనుజ్ఞ తీసుకోకులడానే వచ్చావా "”ొ అన్నది.

“అనుజ్ఞా ? ఎలదుకు * వారెక్క-డితైనా వెళుతున్నప్పుడు శన అనుజ్ఞ తీసుకువెళుతున్నారు గనుకనా ? "నేను వెళుతున్నాను" అన్నమాట చెవినివేసి మాతల వచ్చాను” అని క్షణల సేపు మౌనలగావులడి, “మా వారిలాంటి గుణవ౭తులైన భర్తలు ఆఆదరిన్త్రీలకు ఆఅభించటలి అరుదు.నా కోర్కె. దేనినీ వారు కాదనరు. ఆలా జే మకపోతే వారి వివేకము బైటపడు తులది. నేను పదవోరణాల ఆత్మగౌరవాన్ని కాపాడుకునేదాన్ని. వారికి "సేవకురాఅను కాదు నీలాగి. నేను వారి సహచరి”, సహధర్మిణినన్న విష యము ఎప్పుడూ మరువను. నీలాగే మనదేశపు స్త్రీ జాతంతా పురుమఆ పాదాఅవద్ద తఅవొంచి ఆత్మవంచన చేసుకులటున్నారు. వాకిజేతిలో కీలు బొమ్మలైనారు. తమ గౌరవాన్ని తాము కాపాడ.కోలేకపోతే ఇతరులెవరు మనల్ని గౌరవిస్తారు చెప్పు! ఆది ఎన్నటికీ జరగదు. నా భర్త ఇంత్‌ మంచివాడైనప్పటికి = భ ర్తకాబట్టి వారు నాకు _పభువులనీ, భార్యనుకాబట్టి నేను వారికి సేవకురాఆననీ--- అన్న అలోచనకు ఎన్నడూ అవకాశ మివ్వను. న్రీఆలోకూడా నైవత్వములటులదని నేనూ మరువను, వారినీ మరువనీయను.”

విమల మెదఠకులడా నిట్టూర్చింది. దానివల్ల సిస్గగానీ, పళ్ళాత్రానం గానీ వెళ్లిడికాలేదు. “అత్మగౌరవమలటే ఏమిటో నాకు తెలియదు వదినా ః వారి పాదాంములదు ఆత్మార్బణల శేసుకోవటముమాతల ఎరుగన్నాను.

గొర్వభలగిఈ ॥

ఆదుగో, వారు రానే వచ్చారు. కౌలచెం కూర్చో వదినా ! ఇప్పుడే వారి

అన.జ తీసుకువస్తాను.” అని చికునవ్వుతో చివ్వున లేచి వెళ్ళిపోయిది. జ్జ ర్త

ఆమె చిరునవ్వు చూచి ఇలదుకు వళ్ళు మలడుకపోయింది

న! న! న!

సినమానులచి తిరిగిఎస్తూ టోవలో “విమలా ! మీ ఆయన వప్పు కోకపోతే నువ్వు వచ్చేదానిపి కాదు కదూ” అన్నడి హఠాత్తుగా,

వీమల దారినలక చూస్తూ పరధ్యానలగా “ఉహూ? అన్నడి. "నేనూ అదే అనుకున్నాను విమలా ! అన్నప్పుడల్లా నేను వచ్చి నిన్ను లాక్కె-చ్ళుతున్నలదుకు మీ ఆయనకు కస్టలగాకూడా వుండవచ్చు” అన్నది.

విమఠఆ ఇందువైపు తిరిగి “అలావులటే నే నెలడుకు వస్తాను వదినా! ఆదగాక కువ్వు మాటిమాటికి వసున్నావని అన ఎయ్యకి నామీద కష్టంగా ఉంటుందే మోనని చాకు భయలగా వుంది” అన్నది-

“*ప్సి అన్నగారి స్వభావం అలాలటిడికాదు. ఆసలు వారు హద్దుమీరి ఎప్పడూ _పవర్తించరు. ఇక నేకు చేశే పనులకు వారికి కోపల వసులదను కోవటం కఆలోవా ర” అన్నది సగర్వంగా.

పీమఠల రెండు మూడు నిమిషాలు మెదలకుండా వూరుకుని దీరలగా

న! నిట్టూర్చి, “వదినా । అన్నయ్య నిన్ను అంతగా _ పేమిస్తాడుగదా, మరి నువ్వు?” అని సందేహిలిచింది

ఈసారి ఇందు మొవోన నవ్వు కనిపించింది. “వారి (యేమ విషయ ములో సందేహము లేదుగాని, మరి నా విషయములో నీకెందుకు సలదేహత కలిగిలది అన్నది

"*ఆదేమో తెలియదు వదినా ! సతదేహము మ్మాతము కలుగు తులది కే

త్రి గర్వభఠతగరి

• ఏలదుకు కలుగుతులటో తెలుసా మకదలా! నీలాగ కొళ్ళమీదపడీ [పాధేయపడే పేమ [పేమకాదు* స్త్రీ గౌరవాన్ని ఆణగదౌక్కిన (పేమ ఎప్పటికీ తల ఎత్త కులడా జేయమని నేను భగవంతుడ్ని పదేపదే (పార్డిస్తూ న్నాను, స్వాతం తేచ్ళను కాలదన్నే _పేమను నేను ఏవగిస్తాను”

విమల మాట్లాడలేదు.

ఇలదు నిమిషమ్మాతము మౌనంగా వుళడి “నువ్వు మాట్టాగటము కూడాలేదు. ఏమిటి ఆలోచిసున్నావు విమలా "” అన్నడి.

“*ఏమీ లేదు. అన్నయ్య కఠఅకాంము నిన్ను ఇలాగే (ప్రేమిస్తూ వులడాలని భగవలతుడ్ని (పార్డిస్తున్నాను వదినా 1 నువ్వు ఎన్నైనా చెప్పు; స్త్రీకి భర్త ప్రేమ, ఆదరణకు మించినవి ఈ _పపంచములో ఏమీ లేవ” అన్నది.

విమల షణం సేపు మౌనలగా వుండి వస్తి స్వాతళ్నత్యమంటే ఏమిటో, న్త్రీ వ్యక్తి త్వమళలటే ఏమిటో నాకేల తెలుసు వడినా | వారి పాదాఠ వద్దపడి (బతికేదానికి $ నా. కోర్కెలు, నా ఆభీరుచులూ కూడానా ఇష్టంలో లేవు. వారిం.....ొ

"భీ, ఛీ, ఇక మాట్లాడకు సిగ్గచేటు”

విమల తృళ్ళిపడి ఒక్క-సారి ఆగిపోయిలద్‌.

“మనదేశపు స్త్రీలు వక్టి మట్టిబొమ్మలు 1! వాళ్ళకు పాణలలేదు, ఆత్మ లేదు, ఏమీలేదు. ఇంతకీ నేను నిన్ను ఒకటి అడుగుతాను. ఇలకొచేసి , నువ్వు పొలదగలిగిన దేమిటి? నా కన్న ఎక్కువ 'పేమను పొందగలిగావా విమలా! [ప్రేమను తూచే యళ తను. లేదుగాని లేోపోజే తూచి చూ పెట్రే దాన్ని. సరే, ఆ సశిగతుంన్నీ ఆలా వులచు. వారికి శీేమ ఎందుకళలటావు నామీద । మీలాగా ఆత్మవ౭చన చేసుకోలేదు. యాచకవృత్సి వేవలంించ లేదు. అలదుచేత ! నిజలగా వారి మెత్త దనల, కాలతము చూస్తుంటే నాకు

గర్వఖభఠఅతగం౦ 0 జొలివేస్తులది* లేకపోతే వారు ఆక్షము చెయ్యనివారూ మనుషలేననీ, నిర్గ శ్యము శేయటము వారికి చేతనవునన్సీ ఆత్మగౌరవములేని (పేమ. వారి కక్కరలీదనీ, సిరూపిలజేదాన్ని. ఇదేమటి, ముఖము చాటు పెట్టుకు నవ్వుతా వెందుకు

విమల ఐ౭వలతాన నవ్వు ఆపుకొని “లేదే” అన్నది.

“లేదేమిటి ? ఇంకా నీ పెదవులమీద నవ్వు కనపడుతోలటే

విమల ఫక్కుమన్నది. “నీ మాటలు వింటూలటే నవ్వువచ్చిలది, ఆలత (_పేమించే భర్త దౌరకబద్రేనా, ఈ మాటలు వస్తున్నాయి ?”

ఇందు కోపలితో “దొరకకపోతే మాతం” అన్నది.

*వజ్చేవి కాదు”

“నీ వూహ ఒట్టి పొరపాటు. అలతా నీలా౭టి వారుండరు వీమలా! ఆత్మగౌరవము గుర్తించిన మ్రీలుకూడా ఈ [పపించమ.లో కొంద రున్నారు”. _

ఈసారి విమ మొహములో నవ్వు అదృశ్యమైపోయింది "ఆ సలిగతి నాకూ తెలుసు” అన్నది"

"తెలిసే అలా ఎప్పుడూ మాట్లాడవు. ఏమైనాగాని ఇకనైనా తెలు సుకో । యాచించిన స్త్రేలుకూడా ఈ _పపలచములో కొందరున్నారని."

విమల కష్టవఎుతో “సరే, ఇడిగో ఇంటికొచ్చేళాము. ఇక్కడ డిగు ఠావా ౯” అన్నది.

*తహూ! నే నిప్పచప్పుడే ఇంటికి పోవటలలేదుం ఏయ్‌, బఐలిడీ అబ్బి తిన్నగా పోనియ్‌ ఈ

“అన్నయ్యని అడిగానని చెప్పు వదినా!”

"=ఆలాగే, ఏయ్‌ పోనియ్‌ బండి?”

రె

గ్‌ “లంట్లో ఖర్చుకి పెకల కావాలి”

భార్య కోరక వినగానే నరేలదునికి ఆశ్చర్యత వేసిలడి. “అప్పడే రెండువలదఆ రూపాయలు ఆయిపోయినాయా *” అన్నాడు.

“అయిపోకపోతే నేను అబద్దమాడతాననుకున్నారా! లేళ దాచుకున్నా నలటారా

నరేలదునికి కళ్ళల్లో నూ, మొహలమీద భయపడుతున్న ఛాయలు కనిపిఅచాయి* "డబ్బు ఎక్కడిడి * ఎలా తేగఆను ?" అని

ఇలదు అతని మొహళలమీద ఛాయలను చూసిలది. కాని అర్జము కేసుకోలేదు. “నమ్మకల లేకపోతే ఖాతాపుస్తకం ఒకటి తీసుకురలడి. ఇక నులచి దానిలో రాసి వుఠచుతాను. లేకపోతే ఒకసని చేయరాదు? ఇంటి ఖర్చుకు కావలసిన పైకమలతా మీవద్దనే వులచండి, మీకు అనుమానమూ ఉండదు, నా యా అవమానఖారల తప్పుతులది” అని భర్త మొహంకేసి తీవలగా చూసింది. అతసి మొవోన ఖీతి ఛాయ ఆవేదనతో మరింత దట్ట మైండి,

నరేత్మ్యదుడు మెల్లిగా అన్నాడు. “"నమ్మకలలేకకాదు, కానీ,*ఎ....

“నమ్మకమే లేదు. లేకపోతే కానీ ఆలటే ఏమిటి ? సరేపోయి జ్ఞాపక మున్నలంతవరకు లెక్కలు రాసుకు వస్తాను. అయ్యో ! నా ఐతుక్కు దొంగ తనముకూడా కట్టిలచుకోవలసి వచ్చిలది” ఆవి కోపంతో వాకిటిదాకా వెళ్ళి మళ్ళీ వెలటనే తిరిగివచ్చి, “ోనేనెలదుకు లెక్కలు రాసుకురావాలి : నేనేం అబద్ధల చెప్పాను గనుకనా ? మా మెనత్త కూతురు పెళ్ళికి గుడ్డకైనాయి యాభైరూపాయలు- పదిహెను రూపాయలు పెట్టి కమలకు గౌనులు కుట్టి చాను. మొన్న సినిమాకుపోతే పదిరూవాయలైనై. లెక్క వేసిచూడు,

గర్వభళళ6గం౦ |.

ఇలకెఎత మిగులుతుంటో, ఇలకా ఈ పవీహెను రోజులనుండీ ఇంటీఖర్చు ఏ మళలత ఎక్కువయిలదని, మీ గులడె జారటానికి? మా అన్నగారింట్లో నెలకు ఏడెనిమిడి వలదలౌతుంది. నేనిదే చెబుతున్నాను _- ఇలా తేశారంటే నేనీ ఇలట్లో ఒక్కకణల వులడలేను, పోషించలేకపోతే స్పష్టంగా చెప్పె య్యండి. మా అన్నయ్యకు మిడ్నపూర్‌ బఐడిలి ఆయిలదట.నేనుకూడా నా బిడ్డను తీసుకుని అక్కడికే వెళ్ళిపితాను. మీకూ చెర విరగడౌతులడి, నా కష్టాలూ గర్రైక్కుతాయి” అన్నగి.

నరేల్నదుడ. చాలాసేపు వొంచిన తల ఎత్త లేదు- తిగాత “పస్తు తమునా వద్దేమీలేదు* సాయల_తమేమైనా చూస్తాను ఆన్నాడు.

అట్ట క్ర సాయంకానికి రేలేకపోతే వుపవాసాలులడాలనేగా ? రేపే నేను మిడ్నపూర్‌ వెళ్ళిపోతున్నాను. అయితే మీరొకపని చెయ్యకూడదు ః మీరీ పాడు కమీషను వ్యాపారము వదిలిపెట్టి అన్నయ్యతో చెప్పి యేదైనా ఉట్యోగము సంపాదిఃచుకో రాదూ ? ములదైనా సుఖంగా | బఐతుకుతాము, చేతకాని వ్యాపారలలో వేలెట్టి మీరు నష్టపడేదికాక మమ్మల్నికూడా నాశనం చెయ్యకండి.”

నరేం[దుడేమీ జవావీయ్యలేదు. ఇందు ఇంకేదో ఆనబటోయిలది కాని ఇంతలో నౌకరువచ్చి ళంభుబాబు వచ్చిన కబురు చెప్పాడు, వాకీట్లో చెప్ప్తుళచప్పుడు వినిపడి తిలుపుచాటుకు వెళ్ళింది.

శంభుబాబు రలడి వడ్డీవ్యాపారి. నరేఠి దడి తండి ఆతనివద్ద చాలా అప్పుకేసిపోయాడు- ఆ బాకి ఆడగటానికి శలభుబాబు తరుచు ని రేలదుని వద్దకు వస్తూపోతూవులటాడు. ఇవ్వాళ కూడా ఆ పనిమీదే వచ్చాడు, ఆయన చాలామృదుభాష్‌ అతను ఆనే మాటఆకు ఎలత సిగ్గవిడిచినవాడైనా ములదు తఅ తాకట్టుపెట్టి ఆతని బాకీ తీరుస్తాడు,

13 గర్వభఅగలి శంభుబాబు వెళ్ళిపోరానే ఇందు మళ్ళీ నరేల_దుని ఎదుటకుస్చి నుంచుని “ఆయనెవరు 1” అన్నది- “కలభుబాబు.” ళ్‌ ర్స్రే లొ

• ఆయినకి కొంతి డబ్బివ్వాలి-అడిగిపోదామని వచ్చాడు.” "బ్ర సంగతి నేనూ (గపాంచాను. కొని ఆప్వు ఏందుకు తెవ్చారా- అని ?” నరేల దుడు పళ్నకు సమాధానము చెప్పాడు. “నాన్నగారు అకస్మా త్తుగా కాలలచేశారు అలదుకని-ా” ఇందు కొంచెము కటువుగా “మీ నాన్న లోకులలదరివద్దా అప్పు జేసి పోయారా? దాన్ని తీర్చెదెవమ, మీరా ? ఎలా తీరుస్తారో చెప్పండి!” ఇన్ని (పశ్నలకు ఒక్కగుక్క-ని సమాధాన మివ్వటతి కష్టం, ఇంచు సమాధానలకోసంకూడా ఎదురుచూడలేదు. “మీ నాన్నగారు హళాతుగొ కాలంచేశారు 1! సరే మీరు పెళ్ళికేసుకున్నిడి, హఠాత్తుగా కాదుగా. ఈ పరిస్థితులన్నీ ఆనాడు మా నాన్నగారికి దాచకలడా చెప్పవలిసి&ి ఇన్నాళ్ళు నావద్ద దాయటలమా తల బాగులదా! లోకులు మిమ్మల్ని బా పాపభీతి కఠవారని, ధర్మ పరాయణుఆనీ చెప్పుకులటారు. కాని యీ ధర్మం ఏ ఢథర్మశాస్త్రలలోవుంటో చెప్పలడి $ొ అని యుద్ధిల (పకటించినదానిలా భ్‌ ర్తమొహలకేసి చూస్తూ వుండిపోయిలిడిం ఇన్ని తీక్షణబాణాలు నిర్ణయగా వదిలినా ఆతని నోటినులడి మాటే రాలేదు. భగివలతుడు ఆతడ్జి నిరస్తుడ్సిగా, నిస్సవాయుగ్డిగా చేసి, ఈ భూమి మీద వడిలాడు యే కారణంచేతా, ఎవరినీ ఎదుర్కొనే శక్తి లేదతినిలో, అతనికి జేతనై లదల్గా సహించటల మ్యాతమే. ఎలతటి వెదనైనా కాస్సే పట్టో జీర్ణించుకొని మామూలు మనిషి అవుతాడు. ఇవ్వా అతనికి అవ

గర్వధఠలిగఅి [18 కొళలకూడా దొరకలేదు. శంభుబాబు మాట్టించిన ఆగ్ని చల్లారకములదే ఇందువచ్చి దానిలో మరికొలత నూనె పోసిండి. ఇవ్వాళ ఆతను ఈ జ్వాఅకు తట్టుకోలేకపోయాదు. నూ యేటో జవాఓద్దామనుకున్నాడు. కాని యేమీ, అనలేక ఆసమర్దునికోపల నిష్ఫృలాడంబర మైలడి. "నాన్నగారిని గురించి ఇలా మాట్టాడటల భావ్య౭గా వులదా'” ఆనిమాతల అనగలిగాడు,

“లేదు. భావ్య౭గాలేదు. కాని నేను భావ్యాభావ్యాలసలగితి నిర్జ యి*చమని కోరలేదుగాని వేను ఆడిగేది ఈ సంగతులన్నీ నాన్నగారితో ఎందుకు చెప్పలేదని శై

“నేనేమీ దాచి పెట్టలేదు ఇలదూ ః ఆదీగాక వారికీ మీ నాన్నగారికీ చిన్నప్పటినంచీ కే హల వారికి తెలియందేమీ లేదు.”

"అయితే మీరు చెప్పేది, నాన్నగారు అన్నీ తెలిసే నా గొంతు కోళా రనేగా 1”

చురృరవేదనతోనూ, విస్సయలతోనూ నరేలదుడు ని స్తద్టుడె కాసేపు ఇలదువంకచూచి తల వొంచుకన్నాడు భార్య ఈ కోసల యదా రృమో, లేక తగువు పెట్టుకోటానిక.సాకో నిన్నివిషయం తేల్చుకోలేక పోయాడు.

ఇక్కడే వెనుకటి సలిగతి కొంచెం చెప్పాలి. చాలాకాలల కిందట ఒకానొకప్పుడు ఈ రెండు కుటులబాలూ ఇరుగు పొరుగున ఉండేవి. ఒక విధంగా ఆప్పుడే పీరి వివాహం నిశ్చయమైలది. కాని ఒకరోజున హతాత్తుగా ఇందు రండి తన అభ్నిపాయళ మార్చుకుని కూతురుకు వయసువచ్చే వరకు వివాహల దెయ్యకులడా వున్నతవిద్య జరిపించాలన్న నిశ్చయానికి వచ్చాడు. అందుచేత అప్పట్లో పెళ్ళి ఆగిపోయినది. చాలాకాలం తర్వాక ఇందుకు పద్దెనమిటో ఏట మళ్ళీ పెళ్ళి చగ్బవచ్చింది. కఠకతాలో నరేఖదుని తల్మడి చని పోయాడనీ, వారిస్థితి బాగా చితికిపోయిందినీ విన్నది. కాని

కేక గర్వభఠలిగల

ఇందు తలిదలడ.ఆకు తన కుమా రెను అతని కిచ్వాలని లేదు. కాని వాళ్ళ మాట సాగలేదు. ఈడువచ్చిన విశేషించి చదువుకన్న కుమా _భెమాట చివరికి వారూ చొప్పకున్నారు. _

ఇన్ని సలిగితులు, ఇంత తొందరగా ఇందు నిజంగా మకిలి పోయిందా? మిభ్యావ్యామోహలలో పడి అలధురా లై తిన్సు తాను మోస చేసుకుంటున్నదా? దానివల్ల కలిగిన ఆత్మగ్లానే ఆమె నీవిథంగా ర్యాతిం బగళ్ళు వ్యధ పెడుతున్నదస నరేల్మదుడు నిశ్చయిళచుకోలేక ని స్తనితతో మెదఆకులడా తఅనొలచుకు కూర్చున్నాడుం

నీరసంగా తలవ౭చుకు కూర్చున్న భర్త మొహంకేసి కా సేపుచూని ఇలదు ఏమీ మాట్లాడకులడా గదిలోంచి బయటకు వెళ్ళిపోయింది ఇలా ఎన్నోసార్లు వెళ్ళిపోయింది. ఈ వెళ్ళిపోవడల తన హృదయలమీదనుళచి నడుచుకులటూ వెళ్ళిలదా-అని పించింది అతనికి. ఒక్కసారి తఆఎత్తి అమె నిష్టర పదత్నేపలకేసి చూళాడు, ఆమె కన చూపుకు అందకుండా పోయిన తర్వాత దీర్హంగా నిట్టూర్చి ఆ కుర్చీలోనే జారగిలపడ్డాడు, ఇవ్వాళ ఎందు కనో ఆంకామిథ్య' అని తోచిండి ఇల్లూ వాకీలీ, ఈ భార్యాబిడ్డలు, (ప్రేమా దరణలూ అలకా అతనికి శృళశానలిలో యెళిడమావిలా కనిపిలబాయి.

. త్రి “ిన్నయ్యాః”

“ఎవరూ? విమలాః రా అమ్మా కూర్చో” అని నరేల్యదుడు పక్క మీదనులచి లేచి కూర్చున్నాడు. ఆతని పెదవులమీదవున్న వృధాభాయలు విమలకు స్పష్టంగా కనబడినాయి.

“చాఆరోజులైంది నిన్నుచూసి. బాగున్నావా 1”

గర్వభథభ౦గిఠ కేల్‌

విమల కళ్ళల్లో నీరు తిరిగిననై. ఆమె మెల్లగా మఠిచం దగ్గరకువచ్చి

“"ఇలత జబ్బులో వుండికూడా నాకు కబురు చెయ్య లేదేం అన్నయ్యా 1” అన్నది.

• ఏమంత పెద్ద జబ్బమ్మా 1! ఎనకిటి ఆ గుండినొప్పేగా, కొంచెం.”

విమల 5గ్నీష్ళు తుడుచుకుని “*కొలచెమేమిటి అన్నయ్యాః లేచి కూడా కూర్చోలేకండా వులటే? డాక్ట రేమన్నాడు?!” అని అడిగిలది.

“డాక్టరా? డాక్టరెండుకు దానలతటదే తగ్లిపోతులడి”

• అయితే డాక్టర్నికూడా పిఅవలేదా? ఎన్నాళ్ళనుంచీ!?”

నరేలదుడు చిన్నగానప్వి “ఎన్నిరోజు లెక్కడ+ వార మవుతుంది అన్నాడు.

“*రరిరోజు౮? వదిన అంతా చూసే వెళ్ళిందన్నమాటం

"లేదు. నా జబ్బునలగతి దానికసలు తెలియనే తెలియదు. అది వెళ్ళేరోజునకూడా నేన. బయ టకువెళ్ళి కూచున్నాను... తెలిస్తే ఎలత కోపం వసే మాతం వెళ్ళిపోతుందా?”

“అయితే వదిన కోపలతో వెళ్ళలేదంటావా?”

“*క్రోపంతో కాదు; దుఃఖలతో వెళ్ళింది. ఇక్కడ ఇక్కట్టులు పడలేక వెళ్ళిలడి. ఎలితకష్టంగా గడుస్తోలదనుకున్నావ్‌ సలిసారం. దాని కిలాంటి అల వాటులేదు అదిగాక వౌలల్లోకూడా బాగాలేదు. లేకపోతే ఎలతకోపమెశ్సే మాతం జబ్బుగావుందని తెలిస్తే వళతారంటావా?” న్‌

విమల కన్నీరు ఆపుకొని కటుస్వరలతో, “ఎందుకు వెళ్ళలే రన్నయ్యా మాకు అసాధ్యల కానిదంటూ ఏమీ లేదు. మీరు మందాన పడేవరకు మాకు శిలియినే తెలియదు” అనీ నౌకరుతో “*భోలా, మేనా తీసుకువచ్చావా!” ఆన్ని,

కేం గర్వభఠలగత

“*కబురలపాను అమ్మగారుః”

“అప్పుడే వెళ్ళిపోతావా అమ్మాః ఇళకా (పొద్ధుకూకలేదుః కొలచెము సిపష్పు వుండకూడదాః”

“*లేదు అన్నయ్యా, పొద్దుగూకితే మఠచు పడుతుంది. జలుబు చేస్తుంది. భోలా, మేనా తిన్నగా లోపలికి తీసుకురా!”

*ల్రోశ్షలి కెలదుకు విమలా”

“లోపలికి తీసుకొస్తేనే మంచిదన్నయ్యా ! నువ్వీ గులడి. బాధతో బైటదాకా నడవటలి ఓష్టలగా వుఏటులడి”

“నన్ను తీసుకువెళావా? ఏమిటి నీ పిచ్చి” నాకేమొచ్చిళదని ఇంత హంగామా శేసున్నావు? ఇడి నాకు మామూలేగా! ఆలా పెస్తూ వులటుది; తగ్గిపోతూ ఉంటులడి"

తఆఖ్రల్రాగే తగ్గిపోనీ అన్నయ్యా! నాకు నువ్వు తిప్ప ఇం 3వ్వరూ అన్నలు లేరు, నిన్ను పోగొట్టుకున్నా వొరకటానికి!। ఆదే. మేనా వశ్చే సిమి ఈ రిగ్గు బాగా కప్పుకో. భోలాః ఇంకొలచెము దగ్గరకు రమ్మనమని చెప్పు. అన్నయ్యాః నిన్ను కిళ్ళిదుట ఉంచుకో! పోతే నాకు క్షణంకూడా కాలతి వులడదు.”

“న్సవ్విలా తీసుకు వెళ్తావని తెలిస్తే, నేను కబురుకూడా చేసేవాణ్ణి కాదే?”

విమల అన్న మొహలకేసీ కాసేపుచూసి, “నీ తెలివితేటలు నా వద్దేమీ (పదర్శిలచ నవసరంలేదు. ఇలాలిటి స్థితిలో నిమ్ను ఒక్కజ్జి ఎలా వదలిపెట్టి వెళిళాననుకున్నావు చెప్పు”

“ఆయితే పద వస్తామ” అన్నాడు నరేలదుడు నిట్టూర్చి.

“*అన్నయ్యాః”

“ఏమిటమ్మా?”

గిర్వథ౦ంగలి కే “వదినకు ఈ ర్మాతే టెల్మిగాం యిస్తాను రేపు (పొద్దుటికి వచ్చే స్తుంది”

“ఇప్పుడదేం అవసరంలేదు!" అన్నాడు నరేతదుడు త్మొటు పాటుతోం

“*ఎలదుకు అవసరలలేదు! మిడ్నపూర్‌ ఇక్కడికి ఏమలత దూర మ! ఒకసారి వచ్చి, అలతగా ఆవసరల లేకపోతే మళ్ళీ వెళ్గిపోతలది.”

“వద్దు విమలా! ఆమె చొలట్లో బాగాలేదు. రెండురోజుల పాటు వ్మిశాంతి తీసుకోనివ్వు” అని కొలచెమాగి, ముఖ “నువ్వు దగ్గరుంటే నయం కాకపోజే ఇలకెవ్వరు దగ్గరవున్నా నయఃకాదు. ఆఅయిజే. ఇంతకీ నేను వసున్నానని గగనవాబుకి తెలుసునా?" అన్నాడు.

ొమ్సలచ్చి పశ్నే వెశావు అన్నయ్యా! నేను వత్చేటప్పటికి వారు ఆఫీసునుతబి రాలచేస"”

అన్న గ్‌

“*బలక్రా మరేమిటి? నీకేం భయలలేదు అన్నాయ్‌! వారికీ చారడేసి కళ్ళు రెండు వున్నాయి. మనల వెళ్ళగానే చూస్తారు”

“ని రేల దుడు మళ్ళా మంచతమీద పడుకొని “ఆయితే నేను రాన టము బాగుండదు విమలా?” అన్నాడు.

విమల ఆశ్చర్యంతో *ఎందుకనీ!”” అన్నడి.

“గన బాబుకు తెలియకులడా...”

“*న్సవ్వలా అలటే, నేంక్కడే తది పగుఅళొట్టుకు చస్తాను అన్నయ్యా? నన్ను అవమానిలచడానికి అంటున్నావు గాని, ఓక్క యింట్లో ఇన్ని అభి పాయాలులబాయా?”

ప్రై

18 గర్వభలగతి

"అనమానిసున్నానా? నీకు బాగా తెలుసునా భఖిన్నాఖి వాయా లండవనని*”

విమల నరేల్నదుని బట్టలు సర్దుతూవుంది- సిగ్గుతో త వలిచుకుని “ఆ అన్నడి.

ళా శా నీ

“అన్నయ్యా ! ఇవ్వాళ అలక రొప్పి తీదమకులటాను,. అవునా!

"లేదమ్మా ః ఏమీ లేదు. ఈసదరోజులనులదీ నిన్ను చాలా అవస్ట పెట్టాను. తక సెఆవిప్పితచు.”

“క్కడ ఉంటావు ! సరేగాని అన్నయ్యా ! ఈపదిపడిహేను రోజుఅనులచి వొదిన ఒక్క ఉత్తరముకూడా రాయలేదా?”

“*ఎలిదుకు రాయలేదు! వెళ్ళగానే వుత్తరల రాసిలది, నిన్ననే మరో ఉత్తరం వచ్చింది. నేనే జవాబు రాయలేదు”

విమల మొహత ఇలత తేసుకుని మాటాడకుండా చూసూ వతి పోయితది. నరేలదుడు సిగ్గుతో మళ్ళీ అన్నాడు. “అకు.డికి చ వైళ్ళనప్పటి నుంచీ, డగ్గూ, పడి 69. నిన్న కొంచెము కాకతగిలినబ్దు కూడా ఉన్నా ఓపిక చేసుకొని వు త్రరం రాసిలడి”

=ఆందుకనేనా ఇవ్వాళ పైకఠ పంపావు?”

నరేందుడు మరింత సిగ్గుపడి “ఆమె చేతిలో దమ్మిడీ లేదు. వాళ్ళ ఇంటిదగ్‌ రే ఏటో ఎగ్గివిషన్‌ జరుగుతులదట. ఆది అయిపోగానే వస్తానని రాసిండీ. నీకేం ఉ త్త్‌రం రాయలేదా?”

“*ఎలిదుకు రాయలా? నిన్ననే నాలుగు పేజీ ఉతరత వచ్చింది”

“వచ్చిందా * ఎందుకు రాయదూ! మరి దానికి సమా ధొనము.......*

గర్వభ౦గి 10

ఆన్సవ్వేమీ భయపడక్క- ల్లేదన్నయా,: సీ జబ్బు సలగతేమీ రాయ

నులే, అదీగాక ఇదంతా రాయటానికి నాకు తీరికలేదు” అని విమం గది లోలచి బైటికి వెళ్ళిపోయిలదిం

[ పొద్దుగూక వస్తోంది, నరేర్షదుడు ఏకాలతలలో మౌనలగా కూర్చుని కిటికీలోలచి మబ్బుగావున్న ఆకాళళలకేసి అవలోకిసున్నాడు. ఇంతలో విమల వచ్చి “*మౌనలగా కూర్చుని ఏమిటి ఆలోచిస్తున్నావు -అన్నయ్యాః * అన్నది.

నరేం దుడు మొహము తిప్పి “నీ జీవితమంతా ఇలాగే సుఖలగా గడచిపోవాలని మనసులో ఆశీర్వదసున్నాను" అన్నాడు,

విమల దగ్గరకు వచ్చి నిరేల్వదుని పాదధూళ తీసుకుని కుర్చీలో కూర్చున్నది.

“ఆయితే, మధ్యాహ్నము అంత కోపంగా వెళపోయావెలదుకు *

• గొనేను అన్యాయల సహంచలేను, నువ్వెలదుకంఠ. ..”” ం

"అంత ఏమిటి ఒకసారి ఇలదును గురిలబి ఆలోచిలచు; నేనామెను సుఖ పెట్టలేగ పోయాను.”

“స్పభ్రపడటానికి ఆ ర్లత వుండాలిగా అన్నయ్యా! ఆమె సుఖపడి నట్టు ఎతతమళది సుఖపడ్డారణటావు ! ఇంతకీ ఆద్భప్టల వుండాలి. లేక పోతే...” మాటప్తూర్‌కాకములదే. నిమల సిగ్గుతో తఅ వంచుకి న్నడిం

నరేల్బదుడు స్నేహమయ దృక్కులతో చెల్లికి అభిషేకం చేసి ఒక కృ్షణమాగి “సిగ్గుపడతావె:దుకు విమలా, నిజంగా చెప్ప చెల్లీ, మీరెప్పుడూ పోట్టాడుకోరా?” అన్నాను.

"వారు చెప్పారా? ఆలాలటీివారే కారు”

నరేత(దుడు చిరునవ్వుతో 1 “లేదు నాకు గిగినకాబేమీ చెస్పలేదుం నేనే నిన్ను అడుగుతున్నాను” అన్నాడు.

జ! గర్వభ*4గిఠ

విమఆ సి తో ఎృరపడ్డ ముఖలి పైకెత్తి, “మీతో పోట్లాడి ఎవరు యిస్తారు. చెప్పు! చివరికి కాళ్ళావేళ్ళాబడి---అక్కడ నుళచున్నది ఎవరూ ”” అన్నడి.

“నేనే మగరాక్షసివి, ఆగావెళదుకు ? చెప్పెయ్యి ! పోట్లాడి ఎవరి కాళ్ళావేళ్ళా పడాలో, పూ రి చెయ్యి” అన్నాడు విమలభ ర్త గగనబాబు,

“నేను చెప్పను, చాటునులడి వినే 'పెద్దమనువలకి నేను చెప్పను” అని విమల నవ్వు అపుకోటానికి కృతిమకోపాన్ని చాటుజేసుకుని గబగబా బయటికి వెళ్ళిపోయింది.

నరే్నదుడు దీర్హంగా నిట్టూర్చి బాల్చీనానుకుని కూర్చున్నాడు. “ఇవ్వాళ కొలచెల వీలగావుందా నరేన్‌ *ొ అని ఆడిగాడు గగనవాబు.

"కిల్పగానేవుంది. ఇక నేను సెలవు తీసుకులటాను”

"సెలవు తీసుకులటావా ? ఏమలత తొందర ? ఇలకా రెద్దాళ్ళుండుం ప్పి చెల్లి సంరక్షణలో ఎన్ని రోజులులటే అన్ని సలవత్సిరాలు ఆయుస్సు 'ెరుగుతులది = తెలుసా

“నాకు తెలియదుగాని, పూర్తిగా నమ్ముతాను.”

గగనబాబు కళ్ళురెండూ అప్పళించుకొని “ఇంకా నువ్వు నమ్మే దేమిటి * ఆది (పమాజితమైయున్న విషయము నిజముగా చెబుతున్నాను నరేం దబొటు ! ఇలాంటి రత్న [ప్రపంచములో దొరుకుతులదా? అదృష్టల, అదృష్టల. భాగ్యఫఅల. ..ఆ తర్వాత మాటేమిటి? లేకపోతే నావలటి దురదృష్టు డీకి అలాలటి రత్నం అభిసుందా ? స్వప్నలలోకూడా దుర్గిభము. ఇతదుమతి ఎక్కడ? వద్దులేవోయ్‌, ఇక్కడే మరి రెండురోజులు వులగిపో. ఇలాటి ఇల్లు వదలి వెళ్ళాలంటే స్వర్గానికి వెళ్ళినా సుఖ దొరకదు. ఇదే. చెబు తున్నాను” అన్నాడు.

విమల ఎంతో దూరానలేదు. పరదాచాటుదుండి చెవియొగ్గి

గొర్వథభలగఅ ర! వింటున్నది. భర్తమాటలకు సెరేణ[దుని మహల మఃడి మ సైపోవటల తర చాటున, ఈ మసక చీకటిలో వులడికూడా ఆమె తెలుసుకున్నది.

జీ పదిహేను రోజుల తర్వాత ఇందు మధ్యాహ్నము రెండుగలటల బంరీకీ కూతుర్ని వెంటబెట్టుకుని మిడ్నపూర్‌ నుంచి వచ్చిండి. భార్యాం కూతురు కులాసాగా వులడిటల చూచి నరేం దుని శుష్కువదనలకూడా ఒక్కసారి. వికిసించిలడి. ఆత్యలతాస క్రితో నిిదపోతున్న బిడ్డను జేతుల్లోకి తీసుకుని *ఎలావున్నావు ఇందూ $” అని ఆడిగాడు.

“=భాగానేవున్నా, ఎందుకూ ”

*జ రము తగిలినట్లుగా వుందని రాశావుకదూ ? నేను బాలా భయ పడ్డాను, బాగా శగ్గిదా!?”

“తగ్గకపోతే ణాక్తర్ని పిలిపిస్తారా 1”

నరేల్మదుని వికసితనదనం ఒక్కసారి నల్దబడిపోయిండి. “లేదు, ఊరకనే అడుగుతున్నాను”

“అడిగి ఏమి చేస్తావు? ఒకవైపున యానైరూపాయలు పంపి ఉత్త రాఆమీద ఉ త్రిరాలు రాస్త్రావు =-- ఎలా వున్నావు, వంట్లో ఎలావుంది = పధ్యల చేస్తూవులము వ పధ్యల తేస్తూవుండు, నేనేమైనా బుల్లిపిల్లనా, లేకపోతే మా అన్నయ్య నాకు యాబై రూపాయలు యివ[లేకపోయాడా ? ఆ డబ్బుపఠిపి నణగురిలో నాకు తఅవ౭పులు జేయవంసిన అవసర మేమొచ్చిలడి. ఆ రోజున ఇంటెల్లిపాదీ దీన్నిగురిండే నవ్వు”

నరేం్యదుడి మలినవదనల మరి౭త మలినమైపోయి?ది. ఆతను అస్పష్ట స్వరముతో “నాకు అంళకలటే దొరక్కపోయింది” అన్నాడు.

లలి గర్వుభఠిగల “డబ్బుపలిపకులడా, ఆ సళగతి రాయలేకపోయారా " అబ్బా! ఇంతకాలలి.వోయిగా వున్నాను. నిజంగా కఠవారిబిడ్డ వీదవారిటి కొళ్ళి నలత పాపం (పపలచములో వమరొకటి వుండదనుకొంటాను" అంటూ ఓ పరమనత్యాన్ని భర్తకు నచ్చజెప్పి ఇలదు వెరే పనిమీద వెళ్ళిపోయికి నెల్లాళు లిర్వాత భార్యాభర్తలు ఇదే మొదటిసారి కలు సుకోవటమ! ఒయటికివచ్చి ఇదు అటూఇటూ తేరిపారచూచీ, తిన గదిలో! వెళ్ళి మం ఆశ్చర్యపడ్డది. ఇంట్లో తక్కి.నచోట్టలాగానే యిక్కడి వస్తువు కూడా చక్కగా సర్ది ఆఅమర్శ్చివున్నాయి, ఆజ సర్దడు, అమరిక అంతా ఎవంిడి ”ొ ఆని అడిగింది. “తమరు వస్తారని కొత్రగావచ్చిన దాసీడి చెప్పిలడి” “ఆన్స్‌ వస్తాననా *” " "అవును అమ్మగారూ ! బాబుగారు అట్లానే చెప్పారు. తమకు--నళ్ళ దని ఇవ్వాల్టికి మూడురోజుఆనులలడి_..” ఇలదు లోలోనే దాం ఆశ్చర్కవడిలది. పైకి మతం స్వాభావికమ గానీ “లేకపోతే, మురికి ఎవరికి నచ్చుతుండి ? ఆయినా మంచిదే...” “ఆవును అమ్మగారూ, మనిషిని పెట్టి పైనా కిందా ఆంతా..ష్యభఈ జేయించారు” “వెళ్ళి రాముణ్ణి పిలుచుకురా, బజారుకి పలపి పళ్ళవీ తెప్పిలచాలి" “వళ వీ ఉన్నై అమ్మగారూ ! బాబుగారు ఇవ్వాళ ఉదయమే ఐవారుకివెళ్ళి స్వయలగా చూచి తీసుకువచ్చారు. “కొబ్బరి టౌలడాలు ? [చావ “అవీన, వుండండి, ఇప్పుడే తెస్తానూ అని దాసీడి వెళ్ళిపోయింది ఇ౦దు వదనలమీద నుండి విర కీచ్భ్చాయ వదిలిపోయింది, కాని కొంచ

గర్వుభలగల వత 'సేపు భర్తమలినవడనల. కేసీ చూచినపుడు ఆమె హృదయలలో శూఅలలా గుచ్చుకున్నది. కొంచెం సేపుండి, గలటా రెలడుగలటలు మ్మిశమిలచి ఇందు పనిన్న , వదనంతో భ ర కూర్చున్న గిదిలోక వెళ్ళిలిదె. నరేత_దుడు తం వలచుకొని ఏటో రాసున్నాడు. *ఏమిటంత తి దేకధ్యానలతో రాస్తున్నారు ? కవిత్వమా?” అడీగింది ఇందు. నరేల| దుడు తలపైకెత్తి “కాదు” అన్నాడు, మరిమిటి +” “ఏమీలేదు” అని ఇతను రాసే కాగితాలను కప్పి పెట్టుకున్నాడు. ఇందు వికసితవదసిలమీద మళ్ళీ మబ్బులు కమ్మినాయి. “ఆయితే మర్కి ఏమీ లేనిదానికోసమిత (ట్రమపడిట మెందుకు ? అంతకంటే దుఃఖ దారి ద్యాలు దూరమయ్యే ఇల కేపనిలోనైనా ధ్యానములచరాదా ? అన్నయ్య- దృష్టిలో చాలా ఉట్యోగాలున్నాయని పన్నాను” ఆని ఆమె భర్త ముహఠ శేసి ధ్యానంతో చూడసాగింది. ఈ ఉట్యోగల చేసే విషయం ఆతనికి బాధ కలీగిస్తుంద ౪ ఆమెకు బాగా తెలుసు. ఆవెంనాఛాయలేమీ అతనిలో థవ్వాళి కనిపిళచకపోవటాన్ని ఆమె ఆళ్చర్యంతో గమనించింది. నరేల దుడు శాలితలగా “*ఉట్యోగము జే సేవాళ్ళుకూడా అక్కడ ఉన్నారు” అన్నాడు. తను ఆశితచని యిలాంటి సమాధానం విని ఇలదు మళఈండిపోయిండి, కణళి సేపు మెదలకులడా వుండి, *ఆ సలగతి నామా తెలుసు. కాని ఆక్కడ ఉన్నవారు ఇక్కడ లేరా ఏమిటి ? ఇప్పుడు మీకు మంచిమాట చెప్పినా బెడుగానే కనపడుతుంది. ఇంట్లో మూఆకూర్చుని కవిత్వము రాయటానికి మీకు సిగ్గవేయటల లేదూ! * ఆంటూ ఆమ కళ్ళు; మొహము ఎ్మరజేసుకుని ఆఅక్కడినుళడి వెళ్ళిపోయిలది.

పో గర్వల్‌అగ అ ఇద. రెలడవసారి క లుసుకున్న పర్యవనానం న! |! న!

*ఏల వదినా ఎప్పుడు వచ్చావు 1?”

ఆమెన ఇ మధ్యాహ్నం.”

“మొన్న మధ్యాహ్నామా ? అందుకనేనా ఇంత త్వరగా ఇవ! సాయలఈఠ దర్శనమిస్తున్నావు ! వద్దు వడినా*? మమత కొంచవ- తగ్గించు వదినా ?”

ఇలదు తఆతిప్పుతూ *ఉ త్తరం రాస్తే సమాధానలకూడా. రాడు నేనుమా ఈ ఎంత కాలల పట్లుకు పాకులాడను”

విమఆ ఆళ్చర్శంతో *సమాధానల రాలేదా 1” ఆడెగింది.

“రా+దానితో సమానమే. నాలుగు పేజీంకు సమాధానం నాబగ పలక్తులలోనా ? ”

పీమఅ కొలబేల సిగ్గుపడుతూ, "అప్పుడు క్షణంకూడా. తీకలీక పోయిలది వచినా ! ఈ ఇంట్లో అన్నయ్య వంట్లో స్వస్థత చిక్కేష్పటిక మా కొత్తియిలటి యజమాని “ఇప్పుడు పోతానా మరికౌఠిక సేస్త తర్వాతా *" అన్న స్థితిలోక వచ్చాడు” అన్నది

ఇందు దీనిలో ఒక్క ఆక్షరంకూడా తెలుసుకోలేకపోయి, కళ్ళు తెరచి చూస్తూ వులడిపోయిలది.

విమఆ అదేమీ _గహిళచక బెప్పుకుపోయిలడి, *ఆ మళగళవారవ నాటి సంగతి నాకు జీవిరమలతా జ్రాపకములటుతిడి. వారంరోజుంకు తెల నేను వెళి అన్నయ్యను తీసుకువచ్చాను తర్వాత రెళడురోజుంప అన్నయ్య గులడెలో పోటు అందర్ని భయ పెట్టింది. అంచివావాబు రోగ కూడా ఎక్కు-వైలది. ఏమని చెప్పను వదినా? కాయటత, సష్టువయటః ఇలట్లోవాళ్ళలదరికి చేతులు పడిపోయినాయనుకో. ర్నాతింబవళ్ళు ఓఒక్కళీ

గర్వభంగలఅ రై

స్నానల జేయటానికిగాన్సి భోజనము చేయటానికిగాని తీ3క వుందను కున్నావా ? ఆ( ఆలఓకను సతీసాధ్వి అనుకోవచ్చు. చిన్నతనమైనా, ఎలత పతిభక్తి? ఎలిత ఓర్పు. ఆమె ఆ.ల్బష్టమువల్లే ఈసారి. ఆతను (వితికాడు. లేకపోతే డాక్టర్లకు, వైద్యుఆకూ శక్తి చాలలేదు...”

“*ఆలబికాబాబు ఎవరు *ొ

“*శ్రలియదా %? బారిసాల్‌ జిల్లావారట. చికిత్సకోసమై ఇక్కడికి వచ్చారు. మనమూ ముందు ఇలట్లో అద్దెకు ఉంటూవులడేవారు. ఇంటి యజమాని లేదు, డబ్బులేదు, భార్గ్యమాతల వులడి,

ఇందు మధ్యలోనే ఆడ్డువచ్చి, “మీ అన్నయ్యకు ఆంత జబ్బు శేసిందా

విమల పెదవి విరది “జు శిజంగా ఆర్వాతి నేను భయపడి పోయాను, ఆ బల్లమదవున్న మలిదుపీసాఅ గుట్ట చూడరాదూ? మ రేసీ డాక్టర్లు ఏల వదినా! అన్నయ్య మీకు ఉత్రరములో ఈ సల”తుదేవీ రాయలేదా *”

ఇందు పరధ్యానంతో ఉన్నట్టు సమాధాన మిచ్చింది. “లేదు”

“బహుళా ఇక్కడికి వచ్చినతర్వాత వినివుంటావు = అవునా $” విమల అడిగిందా

ఇందు ఆఅదేవిధలగా సమాధానమిచ్చింది. “*జ్బప్పను”

పిమల చెప్పసాగింది “నేను నీకు మొదటిరోజునే తలతి యిద్రామను కున్నాను. రెండుగిలటల (పయాణం, నువ్వు వస్తావస్త అన్నయ్య యువ్వ నివ్వలేదు “మళ్ళా, నవ్వి “ఆతన్ని నువ్వెమి జేళావో, నీకే జెలుసు వదినాః జబ్బులొ సేకు తెలియజేసే, నువ్వు గాభరాపడివోతావన్న ఫఘయలతో =

త్త]

వీర గర్వభ౦ంగత నీకు కబురు చెయ్యనివృలేదు. సరే భగవలతుని కృపవ్డ వొకికి నతు మైలది. లేకపోతే...”

“లేకపోతే ఏమౌతులడి విమలా * జబ్బు నయమైనా నా అవసరమ లేకపోయిలడి. నయ౪లకాకపోయినా అవసరములడేడి కాదేమో ౫ అసి ఇండు అక్కడినులచి లేచి బల్లదగ్గరకు వెళ్ళి మలదుల పరిస్థితి సగము కాశీళయిన మందుసీనాలను కడిలిణచి, లేబులు చదువసాగిలడి,

కాని, ఇదేమిటి ? ఎన్నడూ జరగనిది జరిగిలడి. ఇవ్వాళ తఅవని తలంపుగా ఆమె కళ్ళల్లో నీరు నిలడినాయి. తను అతనికేమీ కాదా-ా ఇంత జ౭గినా కబురుచెయ్యకపోవటానికి ॥ వారు తన ఏమలత పెద్ద విష యము (వాళారు. జబ్బుసలగతికూడా చెప్పటానికి వెనకాడారు.

నయమైనతర్వాతకూడా వారు ఎన్ని ఊ తరాలలో ఎన్ని సంగతుణ రాశారని, కాని తనసలగతి రాయటానికే మరచిపోయారా 1 సరే, ఇక్కతీ, వచ్చికూడా మూడురోజులై లది, జ్ఞాపకము రాలేదా-?

త్మీనమైన ఇందు అభిమానస్వరాన్ని విమల అడ్డుకొన్నడి. కోస్టా అను, గ్లాసులను ఇప్పుడు కుడిలించి చూచితే ఏమౌతుంది వదినా 1 ఆర నిప్పుడు సాక్ష్యమేమీ చెప్పలేశు ఎలత రెట్టించినా. ఇటురా? సీకు కొఫీ తీసుకువచ్చాను” అన్నడి.

ఆఫభ్పద్రో ఆని ఇలదు మెదలకులడా కన్నీళ్ళు తుడుచుకొని విమఠ దగ్గరకు వచ్చి నులచున్నది.

కాఫీ తీసుకున్న తర్వాత విమల వ్యథ పెట్టాలన్న సంకల్పముతోనో మరెందుజేతో *ఆడికూడా ఎలత నవ్వులాట సలఅగతి వదినా శి జక ఇళట్లోనే ఇద్దరు రోగులు ఇద్దరికి విభిన్నమైన ఏర్పాట్లు: అన్నయ్య (పాణంమీదకు వచ్చినా కిబురు చెయ్యనేలేదు, నీవు గాభరాసడతావని, నీ ఆరోగ్యలకూడా చెడుతులదనే భయంతో. ఆటు అలనికాబాబు ఒక్కజీణము

గర్వభలగిం ల్సి?

కూడా భార్గను చెలతనుళచి కదఆనిజ్చేవాడుకాడు. ఆమే ఎదుటన౦డి వెళితే పాణాలుపోతాయని ఆతనిభయః, ఎలతవరక*టే-..-తన ఇల్లాలి శేతితో యిసే తప్ప ఎవరినీ నమ్మి మందుపుచ్చుకునేవాడు కాదు. ఆలాళటి వారిని నీ వెప్పుడైనా చూశావా? మావారిని చూచి సీవు ఎగళా? పట్టిస్తావు కాని అంబికావాటు అలదరినీ మించిపోయాడు. [లిందివళ్ళు వళ్ళు విరుచు కుని ఆమె శవాకారం అయిపోయిలది.”

ఇందు “సరే” అని లేచినులచుని *ఇంకోనాడు ఎప్పుడైనా వచ్చి ఆ సతీసాధ్విని కాసేపు కలసుకందాల. పోతాను. ఆదిగో బండి వచ్చింది, వెళళాను” అన్నది.

=జయితే రేపు ఓకసారి తప్పక రాం మాట్లాడావలటే నిజలగా సంకోషపడతావు*

=న్సూస్తాను. ఏమైనా నేర్చుకోగలిగితే --” అని ఇందు ముఖం గంపెడుతేసుకుని బండిఎక్కి. కూర్చుంది. ఆలనికాబాబు వె రితనం ఇవ్వాళ ఆమె మనసులో నరేల_ దుని సదుద్దేశాన్ని ఆపహసిస్తూ వెటాడిలది.

శెండు మూడురోజుం తర్వాత మాటఅ సలదర్భలలో ఇలదు చాఆ కోపగిలచుకుని *కోపల రాకపోతే నేను ఒక మాట ఆలటాను. పెళ్ళిచేసు కోవటం మీ అన్నకు తగినది కాదు, అంబికాబాబుకు కూడా అనేసిలది.

_ * ఎందుకని *ొ విమల అడిగిలడి

“=ఎందుకలటే సలసారాన్ని పోషిలచుకునే ళ క్రిలేందే పెళ్ళికేసు కోవటల మవోపాపల”

సమాధాన విని విమల భఖిన్నురాలై అటి. ఇందు యందు ఆమేకు [(పగాఢ(_పేమవులది. కొలబెము సేపు వులడి *ోఆలనికాబాబు అన్సాయమే కావచ్చు, అందుకని ఆయన భార్య తన కర్త వ్యాన్ని మరచిపోతులదా! ఆమె మరణించే వరకు ఫతిసేన జేయవలసిలదే” .

లిం గిర్వభలగఅ

“*ఎలదుకు చెయ్యాలి ? చేయటానికి అధికారము లేంపోయినా అన్యా శుము చేసేడి వారూ, దానివలితము అనుభవించేది మనమూనా! నీవు ఇంగ్లీషు చదవలేదు. ఇతర సలఘ వ్యవస్థలు నీకు తెలియవు, లేకపోతే 8ర్ర వ్గము ఎప్పుడూ ఓకవై పు వుండదు. కాదని నేను తెలియచెప్పేదాన్ని- ఉంటే ఇద్దరికీ వులటుంది. లేకపోతే అసలు ఇద్దరికీ లేకులడా వులటుళమి పురుషులీ కలగతి మనకు తెలియనీయరు. ఎందుకు జెలియనివ్వరలటే-- మనము అందికావాబు భార్యలాగ (ప్రాణాలు ఆరచేళుల్లో పెట్టుకుని వారి సేవా శు హూషలు తేస్తూవుంటాము”"

విమల క్షణము సేపు అలాగే చూచి అన్నది. “లేకపోతే వనము శేయనే చేయము. అవునా? వదినా । సేవ చెయశ్ణటము. నీవు ఆడవారికి దుఃఖకర మకుకుంటున్నావా 1? ఆంచికాబాబు భార్య బయటీ కష్టాలే కనబడి నాయిగాని ఆమె లోపలి ఆనలదము నీకు తెలునా *

• తెల స్పుకోవాలని నాకుకూడా లేదు.”

“పడి |'పేమకూడా ఐవాంళా తెలుసుకోదలచి వులడవుో

“*ోవద్దమా, వెగటువేసి పోయిలది? దాన్ని తగ్గించి నా కర వృాన్ని పాలించుకులటే (బకికి బయటపడ్డ పై.”

విమల లేచినిఅబడి, నిట్టూర్చి మెలిగా చతికిలబడ్‌పోయిలడి. సరిగ్గా ఇదేమాట లోగడఒకసారి నువ్వున్నావు నేను అప్పుడూ,ఇప్పుడూ తెలుకో లేకపోతున్నాన మా అన్నయ్య నిర్వర్తి*చని తన కరవ్వమెమిటా అని, నీకూ ఈ కర్త వ్యమేమిటో తెలిసేవులటులది- చాలా పుసకాలు చదివావు, చాలా దేశాలసంగితి తెలుసు నీకు. నీతో తర్కిలచటము నాకు శోభించటము లేదు. ఏమైనా నా నమ్మకమేమలటే భర్త న్యాయమే శేయనీ, అన్వాయమే చేయన్సీ అతని (పేమనుపేషింజే స్పర్థ ఏ దేశపు న్రీఆలోనూ లేదు. ఆ

గర్వభతగత లిం వస్తువును పోగొట్టుకునే కిన్న మరణి*ంచటమే. మేలంటాను నేను. అడి పోయిన తర్వాతకూడా _ బతికి వుండటమలటే కేశలము భూభారము” అస్ట్యా్య్య ఒప్పుకోను”

“గప్పకులడా వప్పుకులటావు అని విమల నవ్విలడి,. ఆమకు ఇదలతా ప'వోసముగా తోచింది. నిజముగా పరిహాసము కాకపోతే ఆడదాని నోటివెలట ఇలాంటి మాటలెలా వసాయి ః “ఇదికూడా చెబుతున్నాను వదినా ! ఇవన్నీ నా ముందు అలటే అన్నావు; అన్నయ్య ముందు మా(ఈం ఆని నీ చమత్కారము చూపెట్టకు. ఎందుజేతనలటే యెంత బుద్ధిమంతు లైనా వారు మగవారు. తరచుం..”

"కరచు, ,

“పరివిసాన్నెవరు తెలుసుకోలేరు...”

“ఆది వారిపని-నేను దాసికేము ఏిచారపడటములేదు.'"

“నేను చెంతించకుండా వుండలేను వదినా !”

ఇలదు ఫక్కున నవ్వి “ఎందుకమ్మా!”

విమల కొ౭చెము ఆలోచించి *కోపగిలచుకోకు వదినా ! అన్నయ్య జబ్బులోనున్నప్పుడు చూళాన గా=--అన్నయ్యకి వెనుకటిమాడిరిగా నీ మీద (పేమలేనట్టు తోచింది”

హఠాత్తుగా ఇందు మొవోన మసిపూసి నట్లయింది. త్య్వాత ఆయే బంవళలకాన నవ్వు తెచ్చి పెట్టుకొని “నీకు. వెయ్యి ధన్యవాదాలు వదినా ! మీ అన్నయ్యతో చెప్పు, నేను కన్నెత్తి కూడా చూడను ... నువ్వుకూడా బాగా తెలసుకో! నా మళలచిచెడ్డలు నాకు తెలుసు, వాటీని పట్టుకుని ఇతరులకు ఈంనొప్పి కలిగింజే ఆవపరము కనిపిలచటములేదు నాకు" అన్నది.

ఇ న! ఓ

లి0 గర్వభ౦"*ల6

ఇంటికి తిరిగివచ్చి ఇలదు భర్త గదిలోకిపోయి, “నేను మిడ్నపూర్‌ వెళ్ళిన తర్వాత మీకు జబ్బుచేసీలదా ఫొ అని జడీనగిలది,

నరేల్క దుడు నోటుపుస్త కముమీదనుండి తంయెత్సి “లేద. జబ్బు చేయలేద్కే ఆ గులడెనౌొప్పి 1...”

“ఖర్చు తగ్గించటానికి విమఆగారిలటికి వెళ్ళారు గదూఃో

ఆడదాని యీ కటోక్తి తో---మళ్ళా తన నోటుబుక్‌ మీద తలవాల్చి, శణము సేపు మౌనమ.గా వుండి వివయముగా “ఎమలేవచ్చి తీసుకెళ్ళింది” అన్నాడు.

“నాకు తెలిస్తే....వోస్పిటళ్ళ అసమర్థులకు కట్టించినవెనని చెప్పే దాన్ని. యితరుల నెత్తి నసడక మీరు అక్కడికే వెళ్ళవంసింది

నరేఠం దుడు ఈసారి తం ఎత్త లేకపోయాడు. ఏమీ సమాధానము చెప్పలేకపోయాడుం

ఇందు విసురుగా పరదానెట్టి లోపఅకు వెళ్ళిపోయిలడి. ఆ విసురుకు ఒకి చిన్న టీపాయి, పూలకుడీతో తల్జ కిలదులై లది. ఆమె వెనక్కు తిరిగి కూడా చూడలేదు.

అయిదారు నిమిషాల తర్వాత ఆమె అలాగే విసుకగా పరదా తొఆ గించుకువచ్చి “*నిముఅ నాకు కబురు చెయ్యాఅంటే మీరు కాదని ఎందు కన్నారు ? వస్తే మలదుతోపాటు విషల కిలిపి యిస్తాననుకున్నారు గదూ అన్నది. -

నరేశదుడు తలఎత్తి “లేదు, అలా అనుకోలేదు. నీ వంట్లో బాగులడలేదు. ..” అన్నాడు. -

“బాగానే వుంది. కబురువచ్చినా వచ్చేదాన్నికాదు- ఆది నిశ్చయమేం జబ్బుతో ఆక్కడ చస్తున్నా, నీకు ఆ సంగతి ఉత్త్రరములో రాయలేదు లేనిపోని అబద్ధాలు చెప్పి విమలను కాదనటానికి కారణమేమీ కినపడదే |”

స ర్వ ఫ్‌ అగ త్రీ అని ఆమ వచ్చినట్టుగానే చకచక వెళ్ళిపోయిలది. నరేందుడ. కూడా ఎప్పటి లాగానే నోటు పుస కముషమీదకు తలవాల్చాడు, కాని అక్షరాఅన్నీ అలు ముకుపోయినట్టు ఆతని కళ్ళములదు కినపడసాగినై ః

న! న! న!

ఇందు పరదాచాటునుండి డాక్టరునడిగింది. “మీరేనా గిగనవాబు గారింటివద్ద మావాకికి మెందుయిచ్చింది *” ముసలి డాక్తరు తలఎతి ఉద్వే గముతో...” వర్గమైన ఇలదు మొవామ కేసి చూచి, మళ్ళా తలతిప్పి _ అ గికాకము తెలియజేళాడు. *అవును

అక్తాన్ని వారికి పూర్తిగా రహతమైనట్టు కనపడదే ! ఇదిగో మీ ఫీజు, ఇవ్వాళ ఒకసారి స్నేహరీత్యా వచ్చి వారిని చూచిపోలిడి, మవోపకారము తేసినవారౌతారు*

డాక్షరు కొంచెము ఆశ్చర్యపడ్డాడు కాని ఇలదు _గహిలచి “వారి న్వళావమే ఆఅలత, వై దము జేయించుకోరు. నచ్చజెప్పి పిస్కిఫిప్ణను నాకు బాటుగా యివ్వలడి, వాంకేదైనా” అన్నడి.

డాక్టరు దానికి వప్పుకొని వెళ్ళిపోయాడు.

రాముడు వచ్చి కబురు చెప్పాడ.. “వల్లభాచార్యులు వచ్చాడు

న! అమ్మగారూః” అని

“వచ్చాడా ? ఇక్క-డకి తీసుకురా*

“వర్లిలా, కొద్దిగా పనివులిడి నిన్ను పిలిపిలచాను. నీవు మాకు నమ్మకసుడవు. గాజులు నీవు అమ్మిపెట్టాలి దాం పూర్వకాఆలనాటివి, ఇప్పుడు ఆలత నచ్చటలలేదు. యీ డబ్బుతో ఒక కొ ల్తజత కొనుక్కో వాలని వుతది.”

ఖీ గర్వభఠఅలగఅ

గో కాసు తెబ్చావా' ఎంత ఎత్తు సరివుంటో చూడు, రేపే కావాలీ. అలస్యం కాకూడదు.”

“స్పిగ్రే రేపే తెస్తాను”

వల్లభుడు గాజులు చేతిలోకి తీసుకొని “ఇఏ పూర్తిగా సరికొ త్రవి అమ్మగారు: అమ్మితే నష్టమేగాని లాభంలేదు” *న్నాడుం

“*టజయితే కానీ, దీని శేత నాకేల బాగులడలేదు. దీనిని గురించి బాబు గారితో ఏమీ చెప్పకు.”

బాబుకు తెలియకుండా నగలు అమ్మ్‌ చరిత ఆతనికి తెలియనిది కాదు. ఆతను నవ్వుకొని గాజులు తీసుకువెళ్ళాడు.

ఫ్‌

"డ్రాక్టరగారూ, నాలుగ్లైదు సీసాలు మలదు తాగినా వారికి గుండె జబ్బు తగ్గిలేదు.”

“తగ్గలేదా, ఎక్కడ ? నాకేమీ చెప్పలదే!”

అల్పిక్సు తెలుసుగా, చారి స్వభావమే అలాలటిది. కాని నాకు బాగొ తెలుసు, వారికి జబ్బు తగ్గలేదని. తిగ్గకులడా కోలుకోవట మెలా”

డాక్టరు ఆలోఓ౬ంచి, “చూడండి ।! నాకూ అనుమానలగానే వుంది క్రేవఆల మందువల్ద లాభళలలేదు. కొంతకాలళ గాలిమార్చుకూడా అవస రము”

=ఆ సలగతి మీఢు వారితో ఎలడుకు బెప్పరు?”

అచెపైళను. కొని వారడీ అవసరమని తఠచటళలేమం”

ఇలదు కృద్ధురావై ో“*వారుగు _ర్రిచనందవళ్లి వమౌతుఃడి. మీక బెప్పినట్టు నడుచుకోవద్దా!”

ముసలి వైద్యుడు కొలిచెం చిరునవ్వు నవ్వాడు.

గర్వభఅగఠలి 89 ఇందు తన _పేరణకు సిగ్గుపడి “చూడండి, నాకు చాల ఆతురతగా వుంది. మీరు వారిని బాగా భయ పెట్టండి” అన్నది. డాక్షరు తఆవూగిలిచి మెల్లగా “ఈ జబ్బువర్డి భయపడవఆసిందే;” ఇందు మొహళత వెలవెల పోయిలదిో నిజంగానా? ఆమె మొహళకేసిచూచి డాక్టరు వెలంటనే సమాధానల చెప్పలేక పోయాడు. ఇందు కళ్ళల్లో నీరు తిరిగాయి. నేను మీ బిడ్డలాంటిదొన్ని. నొ ములదు ఏమీ దాచవద్దు డొకరుగారూ;ః ఏమైలటో నాకు విప్పి చెప్పతడి” అన్నది. అసలు జన్చేమిటో డాక్టరుకుకూడా సరిగా ఆంతుపట్టలేదు. ఆతను ఆమెకు అనేకవిధాల నచ్చజెప్పినా-ఇలదు మనసులోని భయళల దూరం కాలేదు. ఆమె తన గదికివచ్చి ఏర్వసొగిలదిం (వొద్దుషంకలేదు. నరేళల్టదుడు చేతిలో 5696 అతవల పెట్టి కిటికీ లోంచి వైటిక్‌ చూస్తున్నాడు. ఇందు గడలోకివచ్చి దగ్గరగా ఒక పీట లాక్కుని దాసమీద కూర్చులది. నరేల్యదుడు ఒకసారి వెనక్కి తిరిగి చూచి మళ్ళీ అటువైపే చూంసాగాడుం కొన్నాళ్ళనుంకి ఇందు దబ్బు ఆడగటతలేదు. ఇవ్వాళ ఆమెవచ్చి కూర్చున్న దానిని గూర్చి వూహిలచి నరేల్మదుని గుండె కొట్టుకోసాగింది. ఇందు డబ్బు అడగలేదు. “జబ్బు మందువల్ల తగ్గికపో తే-గాలి మార్చు అవసరమంటున్నారు డాక్షరుగారుః ఒకసారి వెళి రాకూడదూ!” అన్నది. నరేల్మరుడు. నిజంగా చకితుడయ్యాడు. ఎలతోకాలలనుఅడి అకా తంలో అణగియున్న _ప్రేమధనల ఎక్కడిన.లడో పిలిచినట్టయింది. ఇందు వ్‌

లి గిర్వుభఅగిత

యీ గొంతు అతనికీ పరిచియిమే లేదు అందుచేత మొహళత్మతిప్పి హత బుద్దునలాగ ఆమెకేసి చూచి నిమిషమా తల మనసులో ఏమి వెతుకసాగాడో తెలియదు.

“ఏమంటారు! రేపే ఆలతా సిద్ధంచేసి వెళదాల. ఎంతోదూరం వెళ్ళ నవసర౭లేదు ఇక్కడే వైద్యనాధివద్ద. మనమిద్దరము కమల, దారీ, రాముడు నమ్మకమైనవాడు. ఎలతోకాఅలనులడి వున్నాడు. ఈ ఇల్లు కిని "పెట్టుకుని వులటాడ. అక్కడ ఒక చిన్న ఇల్లు అద్దెకు తీసుకుందీ సరి పోతుంది. ఇప్వాళ్ళన లతే సామానదీ సర్దనా?” అన్నది ఇందు.

ఏదైనా ఖక్చువిషయల వచ్చేప్పటికి నరేల్టదునికి గులడె దడదడ లాడుతులడి. ఇలత పెద్ద [(పయత్నం సలగతి వినేసరికి ఆతనికి మండీంది "డాక్టరును ఇక్కడికి పిలిపించిలది ఎవరూ" అడిగాడు.

ఇందు సమాధాన మివ్వకముందే---ఇలకా బిముఅనడుగు. నావెంట డాక్టరును తిప్పిలచి యాతన పెట్ట నవసరలలేదు. నేను బాగానే వున్నాను అన్నాడు. "

విమల చాటునులడి డాక్ట్ర రును పంపుతుంది, విమలే సరసి. ఇలదు హృ దయలలో నొచ్చుకుంది. కాని అణచుకొని "కాని నిజంగా మీ కిలకా నయంకాలేదు. నొప్పి ఇంకా పూ ర్తిగా తగ్గలేదు---” అన్నది.

“తగ్గింది”

“ఆయినా వళ్ళు తేరుకోలేదు, అలా కనబడుతూ వులటేః కాక పోయినా ఒకసారి తిరిగివస్తే చెంపేమీ లేదుగా.”

నరేం్యదుడు ఏవ్యాబాణాంతో సవాన శకి నతికమిలచేస్థితికి వచ్చాడు. అయినా ఆ దెబ్బను తిట్టుకుని “నాకు తిరిగి వజ్చే సామర్థ్య లేదు” అన్నాడుం

గర్వలఠ6గలఈ లీడ్‌ ఇందు పట్టుపట్టిలది---”ఆలా కుదరదు. [పాణాలు కాపొడుకో వంసిందే” అన్నది.

ఈ పట్టుపట్టడం నరేశదునికి పూర్తిగా కొ త్రదిగా కనిపిలచిలది. ఆది కల్పితమనుకున్నాడు. ఆతన్ని మరింత బాధ కిఆగిశేయటానికి ఇదొక కొ త కారణమనుకున్నాడు. ఇన్నాళ్ళనుండి కట్టలుకిట్టిన అతని ఓర్పు ఒక్క- తృటిలో తెగిపోయిలడి. “ఎవరు చెప్పారు పాణాలు కాపాడు కోవాలని! వద్దు ఏమీ అవసరళలేదు వళదసార్లు చెబుతున్నాన, ఏమీ ఆవ సరత లేదని, నీపాదాలు మొక్కుతాను, నన్ను వదలిపెట్టు ఇందూ! స్వేచ్చగా నన్ను చావనివ్వు” ఆని అరిచాడు.

పతి నోటినలచి ఇట వఃటి మాటలు వసాయని ఆమె ఊపిం:ను “కూడా లేదు. ఆమె మహం చిట్టించుకొని హళబుద్దు రాలైలది. నరేలి దుడది గమనించలేదు. “నే నెలాంటి దుర్భరమైన పరిన్ధితులలో కాలల ౧డ.పు తున్నానో నీకు బాగా తెలుసు. ఆంకా 3!సివు-డే బుద్ధిపూర్వకలగా మరిలత బాథధ పెట్టాలని తిరుము.తున్నావు. నేను నీకేమి చెరుపు జేశాను? సీకేం కావాలి?

ఇంత కయలతో నల్లబడ్డ మొహంతో చూసూ వులడిపోయిలదిం ఒక్కమాటగూడా ఆమె నోటివెలట రాలేదు.”

ఆరువులుు ఆవేశమూ ఆతని కెలత ఆస్వభావికిమో ౫ రేలదుని కిప్ప్రడే తెలిసిలది. ఆతిను గొంతుకు కొలెం తగ్గించి “సరే, ఒప్పుకలటాను, నాకు గాలిమార్పు అవసరమని. కాని వెళ్ళేది ఎలా" డబ్బు ఎక్కడినుండి వస్తులది? ఇలటిఖర్చులు సమకూర్చుకోటానికే శల (పాణం తొ్‌కకు వస్తుంటే!” అన్నాడు.

ఇదు ఏ రోజునా అధైర్యాన్ని ఆలనరచుకోలేదు, లొంగిపోవట

శం గ ర్వ భళగఅ మంటే ఆమెగొంతు కోసినట్లయ్యేడి. కాని ఇవ్వాళ ఆమె భయపడిపోయి! వినయంగా “డబ్బు లేకపోతే మానె నా నగిలు వున్నవిగాఃలా” అన్న

“ఉన్నాయ్‌, కాని నావి కాదుగా నీవి. వాటిని మీ నాన్నగారిచ్చా నీకు. నాకు వాటిమీద ఏ విధమైన హక్కూలేదు, యీ సంగతి వాం సీకు బాగా తెలుసు"

“సరే, వాటిని తీసుకోకపోతే మానె, నేను రొళ్కమిసాను”

“ఎక్క డనులచి వచ్చాయ్‌ । ఇంటిఖర్చులో మిగిల్బావా 1”

"*ఆవును 1” "

అది గాజులమ్మిన డబ్బు, ఇలదు సామాన్యలగా ఆబద్ధమాడడి కాని ఇవ్వాళ ఆమె అబద్ధమాడటానికి చొప్పుకులదిః నరేందుని మొః భావనల చాలా సలకీర్ష మైపోయిళది. మెళ్లిగా *ఆయితే, వాటిని నీ దగ్గరేవుత నగలు చేయిలచుకో. నా గుడెళి ర కఠ నీరుజేసి శూడబెట్టిన దూ డబ్బు! యీ విధలగా వ్యర్థపర్భకు ఇందూ ! నేను ఎప్పుడు కటూ కి పలుకలేద ఎప్పుడూ విటూ వచ్చాను. కాని నువ్వేకదూ ఆ రోజున సగర్వలః చెప్పావు-నే నెప్పడూ అబద్ధమాడనని= రామ రామ...”

కమం సరదాగా పక్కనుండి పిలిచింది. "అమ్మా | ఆర వచ్చిందే

“ఏమి చేస్తున్నారు వదినా! అలటూ విమల లోపలికి వచి నుణచున్నది. ఇలదు పిల్లను లాక్కువచ్చి ఆమె మెళ్ళో వారం రెం! చేతులతో తెంచి పతిముందుకు విసిరివేసి ోనాకు ఆబద్దమాడటం తెలియద ఆదిమీ వద్దనుళచే నేర్చుకున్నాను. ఆయినా ఇంతవరకు ఇత్తడిని బళగారమ చలామణి చేయటం నేర్చుకోలేదు. భార్యను మోసల చేసిన వాడికి; బిడ్డ? మోసగించినవాడికి కావలసిళదేమిటి ? ఇకా ఇతరులను ఆబద్దాంకోరని మొహఠల పెట్టుకుని అంటారులాో అన్నది.

గర్వభ6గలఠి శి? నరేల్మదుడు తెగిన వారాన్ని ఏరుళూ “ఎట్లా తెలుసుకున్నావు, వ ల్రీడిదని ? పరీక్ష జేయిలచావా *ొ అని అడిగాడు.

ఆప్పి చైల్టెలిని పరీక్ష తేయించమని దెప్సో అని కళ్ళు ఎ్యరజేసి విమలకేసి చూచింది. విమల రిండడుగులు వెనక్కివెసి *ఆదినా పని కాదు. అన్నయ్య పెట్టిన నగణమ కలసాలిని పిలిపించి తనిఖీ జేయించ వలసీలదే అన్నారు.

"బలదు, నీకు కూడా నేను రెండు మూడు నగలు జేయి*బాను. వాటినికూడా తినిభీచేయిళచి చూచావా అన్నాడు నరేలదుడు,

“చ్షూగలేదు; ఇక చూడాలి”

“చూడు, అవి ఇత్తడివికావు” అని సోదరి మొహఈంకేసి చూచి వోర౭చూపిలచి “ఇది బఠలగారకకాదు, ఇత్తడిదే. తల్మడినై వులడి ఒక్కగా నొక్క బిడ్తకు పుట్టినరోజు పండుగకు మోసలచేళాను. ఆ దుఃఖల నీకు అర్జమైవులటుది, బిడ్డను మోసఆ చేయగలిగాను కాని, భార్యను మోసళి త్తేసే థైర్యల లేకపోయిలదొ అన్నాడు.

"నా మాట విను వడినాః ఓక్కమాటు పాదాలుపట్టుకుని వారిని తమిలచమని అడుగు”

“*ఎలదుకు, ఏల తప్పుజేళానని; నా తల తీసేసినాకూడా అలా తేయలేను..నిమలా 1”

"ఎందుకు జేయలేవు ? భర్త్పపాదాలు వట్టుకోటానికి సిగ్గెందుకు నీ తప్పేమీ లేదని వప్పుకుంటాను. కాని, వారివి సలతోష పెట్టటికూడా అన్నిటికన్న ముఖ్యంగా

“లేదు. నాకదేమీలేదు, భగవలతుని సమజున పవిికలగా వుండటమే వాకు అన్నిటికన్న గొప్పపని. నావల్ల తప్ప్రృు లేనలతనరకు, నే నెవరికీ భయపడను.”

లర గర్వభఅలగళి

విమలకు కోవల వచ్చి౭ది. “*వవినా య్యీపగిల్భాలు నాకూ చాక నవున; కాని ఇవేవీ అప్పుడు అక్కరకరావు. ఇదే నే చెబుతున్నాను, కళ్ళు మూసుకున్నంత మా_తాన విపత్తు తప్పిపోదు. ఆన్నయ్య నిజంగా నీమీద విరక్రి జెందాడు'" అన్నది.

ఇందు వుదాసీనభావలతో “వారి యిష్టల ₹ అన్నది.

విమఆ లోలోన మండిపోయి, “*అయిష్టలి అంటే ఏమిటో నీకు సర్వ నాళశనమైన రోజున తెలుసుంది అన్నయ్య ఎలత సౌొమ్యుడో, ఎంత సరసుడో అంత కఠ6నుడుకూడా. =ారిని నీవు ఒ3రూపలలోనే చూచావు, రెండో రూపంలో చూడలేదు” అన్నడి,

“సరే చూచిన తర్వాత నీకు కబురు చేస్తాను.”

తర్వాత విమల ఇళలకేలమాడ్తాగడలేదు. కొంచెంసేపు మెదఆకుండా వుండి ఒక దీర్హ నిశ్వాస విడిచి మెలిగా అన్నది---'అడి నిజమే. ఒంప్పుటో పతి_పేమకు దూరమౌతావలటే నమ్మకఠల లేశపోయినవ్పటికీ, జబ్బులో వుండగా నేకు అన్నయ్యను బాగా ఆర్థంచేసుకున్నాను. వారి హృడయ ద్వారము ఒకసారి మూసి వేస్తే మళ్ళీ తెరవ వళముకాదు” అన్నది

ఈసారి ఇందు గళఖీరవదనంతో “*తెరవకపోతే బైటనే వుంటాను. తెరవమని వారి కాళ్ళాపడను, నిన్ను సిఫారసుకు తీసుకూ వెళ్ళను. యిదే మిటి? కోపలవచ్చిలదా, వెళ్ళిపోతున్నావు +” విమల లేవినులచుని “కోప గించుకొని కాదు; దఃఖలతో వెళుతున్నాను వదినా? నేను నా సోదరికన్న నిన్నే ఎక్కువగా పేమిస్తాను. అలదుకని నా మనసు దుగ్ధపడుతున్న ది. ఆన్నయ్యకూడా ఈ విఢలగా మాట్టాడతాడని స్వయంగా వినకపోతే విశ్వ సీంజేదాన్ని కాదూ అన్నది. -

ఇందు శక్కున నవ్వి. ..ఇలత దీర్ణ విమర్శ వారి నోటీనెంట నుక ఎప్పుడూ వినవ” అన్నది

గర్వభ౦గ౦ ఏం

“ఉపన్నాసం నీకేమీ ఇవ్వలేదు వదిశా? అవును, వారు మళ్ళీ ఎప్పుడూ ఇవ్వరని నాకు అంపిసు౨ది. ఒక్కమాట పదేసి సార్లు చెప్పే మనిషికాదు వారు”

ఇందు మళ్ళా నవ్వ “అడి యదార్ధ్హమే. దానికి మరో మఖ్య కారణ ముంది వారు మళ్ళీ జీవితంలో ఎప్పుడూ కశ్ళెర జేయలేరు మా నాన్న గారినిచి ఉ తర:) వచ్చింది - ఈర నా పేరుతో సదివేరూపాయలకు విల్లు రాళారు. ఇలకా వావ పాదాఆమీదపడాల్సిన అవసరముందా, వడినా? అన్నది.

విమల మొహమంతా నళ్లిబడిపోయిలడి. “ఇలతకుముందెప్పుడూ వారు నిన్ను కన్నెర జెయ్యలేదు. నువ్వు ఏ స్థితిలో వారిని విక్తిచి మిడ్న పూర్‌ పోయావో, ఇఆదికూడజా ఎరగరు. నవ్వుముఖంతోనే నేంాఅన్నిటీనీ నా నుందు దాజేారు. ఆదలతా నీ ఢనాకాలి్ష వళ్లినా ? ఆస క్రిలేఏిదే (సేన వుండదు. నీవు త్మీవతతో, నిర్లక్ష్యలగా పోగొట్టుకోవోతున్న వస్తు వున, నిజంగా నీ చేయి జారిపోయిన తర్వాత గుర్తిసావు. కాని ఒక్క మాట మాతం జ్ఞాపకల పెట్టుకో. మా అన్న అఆత నీచుడుకాదు. పొద్దు గూకిండి, ఇక వెళతాను. రేపో ఎల్లులడో తీరికవొరికితే-.. ఒకసారి మా యింటికి రా---” అన్నడి.

“సరే” రమ్మని ఇందు వెనకి--వాకిటిదాకా నడిచివచ్చింది ఆమె వసున్న మృడుకరధ్వ“లు మళ వినికూడా వినిపిలచుకోలేదు. అది ఆమె ంగివాంచిండి. బలిడిఎక్కగానే తల బయటపెట్టి చెలులిద్దరూ నవ్వుతూ నవ్వుతూ ఒకరినొకరు అవ్వోనించుకున్నారు. ఇచ్వాళ బలడెక్కగానే విమల తలుపు మూసుకులిది.

ఇందు గదిలోకి వచ్చి కమలను హృదయానికి హత్తుకొని పడు కొన్నది,

శీలి గర్వథఅగ థి నరేందుడు కళ్ళుతెరచి నీరసలగా "*నావట్లో బాగాలేదు-మెకల కులడా పడుకోనివ్వు ఇలదూ 1 అన్నాడు. ం = దానికీ సమాధానం | ం ఇందు రివ్వున లేచినుంచున్నడి. “ఆయితే పడివులడలడిో” మళ్ళా వాకిటివరకు వచ్చి నులచుని గ్నోపాణా3ను పోగొట్టుకుని నన్నేం $క్షించ లేరు! యీ ఉత్రరము చూడు, నాన్నగారు నాపేర పదివేఅరూసాయలకు విల్లు రాశారు” అని ఆమె ఎడమజేత్తో ఉ తరము సోఫా దగ్గరకు విసిరేసి బెటికివచ్చి నులచుని, పయటచెరుగు. మొవినికి ఆడ్డల పెట్టుకుని దుఃఖా న్నణచుకుంటూ తనగడిలోకొచ్చి తలుపువేసుకు న్మిదపోయిలడి మాటలుపడటల, ఓటమి వొప్పుకోవటల ఆమెకు అలవాటు లేదు. చాలామంది స్త్రీలు నేర్చుకోరుకూడా 1 ఆందుతేత ఆమె సత్‌ సంకల్పం వృధాయైండి, ఆమె ఏమి తేయటానికి పోయి, ఏమితేసి వల్చింది ? “అడేమిటి వదినా ? ఏడుస్తావెలదుకు ? కళ్ళు ఈగేడుపువ్వుల్లా వ్మారబడినైో ఆంబికాబాబు భార్యా వింటోంది. కమఅ బోర్లపడుకుని పుస్తకము చదువుతోంది. ఆమె చప్పునలేచి కళ్ళు తుడుచుకొని నవ్వుతూ, “దుర్గ్షామణీ కష్టాలు శలుచుకులటే గులడె పగిలిపోతులది వడినా ౫ అన్నది. “దుర్గామణి ఎవరు *”ొ ఇందు ఆడిగింది, “*జ్రెరియనిదానిలా నటిలచకు వడినా ? దుర్గామణి ఎవరో తెలి యదా 1 దేశమంతిటా ఖ్యాతి జెందుచున్న దానిసంగతే తెలియదా

తర్వుభలగం శతి ఇందు ఇలకేమీ (గిహించలేకపోయినా ఏటో పుస్తకం సంగతని మాతం | గహిలచగలిగిండి. చెయ్యిజాపీ “చూస్తాను పుసకళ ; అన్నది. _ పుస్తకల చూసింది, తీసుకొని, ఎగంథకర్త తన భర్తగారే. పీజీ తిరగవెయ్యగానే “ఆలికితం" మీద దృష్టిపడిళది, విమలకు ఆలకితమిచ్చారు. ఇందు పు సకల మొదటినులచి చివరివరకు తిరగవేసీంది. భ ర్త (వాకాడు, అచ్చువేయిలచాడు. ఆలకితమిచ్చాడు. కాని ఆమెకు ఆ సలగతే తెలియదు. ఆమె ముఖకవళికలు చూసి విమల ఇంకేమీ అడగటానికి సాహసించలేక పోయింది. దానిమీద ఇళందు.-ోనాకు నాటకాలు, నవఆలు చదివే అఅవాటూ లేదు, నాకు బాగులడనూ బాగులడవు. నువ్వు బాగుందని అన్నావంటే నాకు బాలా సంతోవంగా వుంది” అన్నది. -. అలందీకాబాబుగారి నౌకరువచ్ళ్చి “ఇవ్వాళ మీరు మ్యూజియమ్‌కు వెళ తానన్నారట. వస్తారేమో ఆడిగిరమ్మన్నారు" అన్నాడు. ఈవిడ అందరికళటే చిన్న. అలదుతేత తలవంచుకొని మృదుస్వర ముతో సిగ్గపడుతూ, “లేదు? వారి వంట్లో వుసులుగాలేదు. ఇవ్వాళ వెళ్ళ టములేదని చెప్ప అన్నడిం నౌకరు వెళ్ళిపోయిన తరువాత ఇందు నోరు తెరచుకుని చూస్తూ" వుండిపోయిలది, ఆలాంటి ఆళ్చర్యకరమ్రైన మాటలు అమె జీవితమలో ఎప్పుడూ వినలేదు థోలావచ్చి విమల నడిగాడు, “బాబుగారు ఆఫీసునులడి మనిషిని పంపారు పెద్దబీరువా ఓకటి వెలానిక్రి వచ్చిందట. ఆడి పెద్దగడిలోకి తీసు కుదానూ, వద్దా అని కనుక్కురమ్మన్నారు. “వద్దని చెప్పు. ఒక చిన్న సూట్‌ కేసుతో పన జరిగిపోతుంది” "అన్నది విమల, ; +.

జీశీ గర్వభళలగలతఠి భోలా వెళ్ళిపోయాడు. ఇందు చాలా ఆక్చర్యలతో స్తంభించి కూర్చుని వుండిపోయిండి. భర్త మాటల్లోకూడా ఆమె కెక్కున అధికార పద రృనల కనిపిలచలేదు- యీ త్రీ లిద్దరి ఆదేశముకూడా సరిగ్గా ఒకదానిలాగి కనిపించలేదు అయినా ఆమె ఆంతర్యములో ఏటో వ్యధ పీడిస్తూనే వుంది. ఎందుకేతోగాని వీరిముందు తను చాల తేలిక అవసాగింది. వెళ్ళేటప్పుడు విమల చాటుగొ అడిగింది. “*వడినా! నిజమగా ఆన్యయ్య రాసిన పుస్త కాన్ని గురించి నీకు ఏమీ తెలియదా *” ఇందు దాలా ఉపేషతో అన్నది. “లేదు, తెల సుకోలేదనే చింత కూడాలేదు నాకు. పగలంతా కూర్చుని రాస్తూనే వుంటారు. యూ పర్యవేక్ష జంతా ఎవరు చేస్తారు చెప్ప ఒక్క విషయము బెప్పఓటము మరచిపోయాను. వదినా $ రేపు నేను పుట్టింటి శెపతున్నాను” అన్నడి- విమల వుద్విగ్నువాలై “వద్దు వడినా ॥ ఇప్పుడా. వెళ్ళవద్ద” ఆ ఏలదుకని ఏ(దుకో, ౫ సలగతికూడా చెప్పాలా వడినా మీ అన్నయ్య తన కష్టసుఖాల బాధ్యత ఎవరికి అప్పగించటములేదుం ఆ సంగతి నీవు కిళ్ళార చూడటములేదూ ! పతి_పేమను పోగొట్టుకుంటున్న సంగతికూడా నీకు ఆంతుపట్టలా 8 ఇందు ఒకసారి రుష్తపడి “నేను నీకు అనేకసార్లు వెప్పాను. నాకు మమళతలేదు-మమతలేదని. మా అన్నగారి వద్ద నిశ్చింతగా వుండగంనుం ఇంకెప్పుడూ తీసుకురాలేరు, నన్నిలకెక్కువ వేధిలఅచకు” అన్నడి, ఈసారి విమలకూడా కృద్ధుకాలై అడి. “ఈ ఐడాయింన్నీ మొగాళ్ళ ముందు బెప్పకో వదినా...నేను ఆడదాన్ని, నా ములదు చెప్పవద్దు మీ కన్నవారు వున్నవారు, వారు సీకు పోషణ ఏర్పరచుతారు.-.దీని శేనా సీకు ఇంత అహంకారము ॥ సరే వెళ్ళు ఒకనాడు సీకే. తెలిసి

గొర్వభ౦గల కీర్‌ వస్తుంది. సీవు పోగోట్టుకున్న దానికి ఈ | పపంచమంతా కానీకి కొరగాదు* నీకు అభిలచిలది, చాలా తక్కువమళది. స్రీలకు దక్కుతుంది. ఆ సంగతి నాకు తెలుసు. కాని నీవు చేసిన అనవసరమైన అర్చు, అవయముకూడా వయమై అలతర్జానమైపోతులది, ఆయి+దికూడా ఆదే! నాకు తెలును”

ఆ పుస్త కఠి విమల చేతిలోనే వుంది. దానిమీద దృ న్షివడగానే ఇందు హృదయం అగ్గిలా భగ్గుమలడి. "అహంకారిము చూపటానికి ఏదై నావు టనే చూపుతారు. నా సర్వనాశనం అయితే కానీ, పోతేపోనీ దానికోనం వదినా నీ వింత తలబద్దలు కొట్టుకో నవసరంలేదు- నేను నుంచుని ఇలాంటి మాటలు మాతల ఎలదుకు పడతాను ? నాకు వులడాలని లేదు, వులచను, దానివల్ల జరిగేదేటో జరుగు తులది. నేను ఎవరి సలవి తీనుకోనుకూడా తీనుకోవఆత లేరు, పోట్టాడదలచలేదు కూడా.”

విమల మాట్లాడలేదు ఆమె వ్యధ ఆలతర్వామికే తెలును. బూ అన మానము తర్వాత మళ్లా ఆమె ఏమీ ఎదురుబెప్పలేదు.

ఇందు వళ్ళొపోనటానికి ముందుకు సాగుతుండేస్పటికి ఏమల అన్ని, *ల్తగు వదినా! వరునకు నీవు పెద్దదానవు, నమస్కారం శేసాన” అన్న4ి,

7

ఆ రోజు |పొద్దుగూకక మునుపే దట్టముగా ఆకాళాన మబ్బులు పట్టి వర్షి చసాగిలది ఇందు రన బిడ్డను వక్క లో పెట్టకుని సుకున్నథి: ఇవ్వాళ ఆమె చిన్నబావగారు వచ్చారు, వాగికి అతిధి ఈత్కా రపు ఏర్పాట్లు కేసి ముందుగడిలోంచి వస్తూనే వున్నా, ఏటో ఒక ఎధి మైన ఇట ఆమెను

ఆవరించేవులడి. ఆమె మీడ్నపూర్‌ వచ్చి మూడు నెఆర 6కి కేల్గాలకూడా అప్పుడే వచ్చిండి. ఆమె భర్తి ఈ రెండు నెలలులోటో కాండిపుం మున్నళడీ అయి

తీరి గర్వ భఠలగం దారు సార్ద వచ్చాడు, వెళ్ళాడు కాని నరేం[దుడు ఒక్కసారికూడా రాలేదు. ఒక ఉత్తరిము రాసికూడా అతను అ తు తెలుసుకోలేదు.

కొన్నాళ్ళనులడి అందరిదృష్టి దీనిమీదే పడిలది. తరచు దీనిని గురిం చిన చర్చే జరుగుతూవుంది, మరదిగదిలో. ఆలదరి ముఠదు యీ విషయం వస్తుందేమోనని. ..భయంతో ఇందు తన గదిలోకి వెళ్ళిపోయిలది.

భర్శరాడన్న వేఠరన ఎలత బాధాకరమైలలో...ఇందుకే. తెలుసు పోనీ దాన్ని. కానీ ఇవి ఇలఠ అజ్ఞాకరమైన విషయమని ఆమె ఏశాడూ వూహిలచ లేదు. (భూణహత్యలాగ ఆమె దానిని దాచుకనే తిరగవ౭సి వస్తోలది. [పాణాలుఫోయినా భర్త తనను వాలభిలంచటమ లేదని ఆమె ఎవరి ముళదూ ఆంగికరిలచదు. ..

ఇంతవరకు ఆమె తన పతియింట, పతిదగ్గర కూర్చుని వాటిని లాగి లాగి తన గౌరవమర్యాదలఅను పెళపొందించుకోటాని కి న్మాతింబివక్ళు నిమగ్న మయివులడేది- కాని పొరుకిలట కంటిచాటున అంతా థగ్నమైపోతూలది. ఏ విధముగా ఆమె దాన్ని నిలుప్పుషలటులది ?

ఇవ్వాళ బావగారు వచ్చిన దగ్గర్నుంచీ ఎవరుచూచినా ఆమెమీద దయ కలుగుతుంది. కమఠఅను ఎవరైనా ఆమె తలడిని గురించి అడిగితే ఇందు లోలోన చచ్చిపోయేది. ఇంకెవరింటిక్షైనా నెశ్ళే విషయమువస్తే ఆమె సిగ్గుతో భూమిలో కలిసిపోయేది.

ఒక్కసారి. ఇలదు వ్యామోహం దూరమైపోయింది. “ఏడుస్తా వెలదుకు కమలా 1” అన్నడి కమం దుగ్గకంఠముతో “నాన్నకోసల మనసు ఇదిగా వుందమ్మా !” అన్నది.

ఇందు గులడెమీద సుత్తి తో కొట్టినట్టనిపిలచిలది- ఆమె బిడ్డను హృద యానికి హత్తుకొని వెక్కివెక్కి ఏడ్వసాగిలది

గర్వభలగఅ శ

బయట జోరున కురస్తున్న వర్షల ఆమె గౌరవ కాపాడిండి. బిడ్డ మినవో ఇరికెవరూ ఆ ఏడుపు విశలేదు*

ఆమెళిల్లి చెప్పింటో లేవో తెలియదుగాని మరునాడు (పొద్దుటి నుండి కమల తం డిదగ్గిరకు వెళ్ళటానికి హఠలపట్టుకు కూర్చు-ది, మొదట ఇందు చాల శిర్ణనిభర్థన చేసింది. చివరికి అన్నదగ్గరరు. వెళ్ళి చెప్పిళది. “కమల ఎ.్న చెప్పినా విన ములేదు. కలకత్తా వెళతానంటూవు:ది

“ఏడు పెదుస అమ్మా ! రేపు పొద్దున్నే ఆమె౬ తీసుకునివెళ్ళు. నరేల్మదుడు ఎలా వున్నాడో, నాకు ఉత్తరముకూడా రాయటములేదు. నీకు రాసున్నాడా”

ఇళలదు తంవలచుకుని అబద్ధలి చెప్పింది. “అ”

“*-క్షమముగా వున్నారా **

ఇందు ఆదే విధలగా అన్నది. “ఆం వున్నారు...”

న! ఖ న!

“ఎప్పుడొచ్చావు వదినా ** అన్నది విమఆ ఆశ్చర్యముతో.

“ఇప్పుడే”

నౌకరు బలడిలోలిచి ఇందు పెళ్లై తీసుకొచ్చి దించాడు,

“ఇంటికి వెళ్ళలేదా 1” అన్నది విమఅ తన విరక్తి నలకా దాచి పెట్టు పని

"లేదు. కమళను వారివద్ద డిలచివచ్చాను. ఆసలు రావటలకూడా వానికోసమే, లేఃపోతే వచ్చేదాన్నే కాదు.”

విమల నిట్టూర్చి “రాకపోతేనే బాగావుండేది వదినా! అక్కడ నీ

ఫని తీరిపోయిలడి'” అన్నది. ఇందు గురిడెలు దడదడలాడినై “ఎందుకని ఏమలా 1” అన్ని.

తీరి గిర్వభలిగ ళల

విమఆ సహజగాలలీర్య స్వరముతో “తర్వాత చేబుతొను. ముందు గుడ్డఅన్నీ మార్చి ముఖల కడుక్కో. జరగాల్సిందేదో జరిగిపోయిలడి, ఇక వివరాలు ఇప్పుడు విలటే ఏములది; ఇంకా రెండురోజులులడి విలటే ఏములది?”” _

ఇలిదు చతికింబడ్డది.. ఆమె మొహమంతా వివర్ణమైపోయింది "అలా కాదు విమలా, చెప్పలడి నేశు మంచినీళ్ళుకూడా తాగను వారిని వచ్చేప్పుడు చూశాను. బాగానే వున్నారు. అయినా ఈ ఇలటితో నాకు పనెందుకు తీరి పోయి౭ది 1" అన్నది.

విమల కొలచెమాగి, * నిజలగా నీకా యింట్లో స్థానం లేదు. ఇక నువ్వు ఇక్కడ వున్నా ఒకటే; తల్నడిగారిలట్లో వున్నా ఒకటే. కాని సీ ఇంట్లో మ్యూతము ఇక నువ్వులడలేవు” ఇలదు దుఃఖాన్నాపుకుని “నన్ను వేధిలచకు విమలాః ఏమి జరిగింటో సృష్టలగా చెప్పు, మి వెళ్ళి కేసు కున్నారా శ” అన్నది.

“నమ్ముతావా!”

“హు(1 ఎప్పటికీ నమ్మను! నా తప్పు ఎలత పెద్దదయి నప్పటికీ కూడా వారలత పెద్దశివ్ష విధిలఅచలేరు మరి వారిదగ్గర నాకు చోటు లేదలటావు, ఎలదుకని?- చెప్పూ” ఆంటూ ఉఊలడగానే ఇందు కళ్ళనుంచి టపటప నీటి బిలదువులు రాలినై.

విమం కళ్ళల్లోకూడా నీరు తిరిగిండి. కాని జారలేదు- “వదినా! నీ శిక్కడ చోటులేదని ఎలా నచ్చ జెప్పగలనో నాకు ఆంతుపట్టడలలేదు* శలభుదాసు అన్నయ్యని జైలుకు పలపిలబాడు” ఇందు వొల్లు యుల్డు మన్నది--*తర్వాత!”

గొర్వభలగ౦ ల్‌ల్‌ "అప్పుడు మేము కాశీలో ఉన్నాము. రెండురోజులు గొడువిచ్చా శ.భుదాసు డబ్బుకు. కాని అన్నయ్య నాలుగువేలు పోగుజేయ్యలేక పోయాడు. పట్టుకు పోఈతున్నవ్వుడు అన్నయ్య భోలాని నూ దగ్గరికి పలపాడ.. మేమప్పుడు కాశీలో లేము, అలహాబాదు వచ్చాము. వాడు అలవో బాదు వస్తే మేమ. మధుర పోయాము. ఇలా పదిరోజులు గిడచినాక మేము వచ్చాము. వడినాః నీ దగ్గరకూడా నాలుగైదు వేల రూపాయఆ నగ లున్నాయి మిజ్నపూర్‌ ఇక్కడికి దూరం కాదుా-నీకు కబురుచేస్తే ఇవన్నీ వులడేవ; కావుగాః ఐనా అన్నయ్య ఆలా శేయలేదు; పదిరోజులు జైల్లో ఉండటానితైనా వొప్పుకున్నాడు కాన్‌, సీ ముదు చేయిచాచలేదు ఆలాంటివాడి దగ్గరికిపోతే ఇంకేమి లాభము? ఒదినాః ఇడిపరకు ఆయ న్నెంతో సుఖ పెట్టావు, ఇక వదలి పెట్టు; ఆయనా బతికిపోతాడు-నువ్వూ ితికిపోకావు” గ... ఇందు ఒక షణకాలము ఈఆ వంచుకుని కూర్చుంది. తర్వాత ఒకొ[- క్కూటే నులన్నీ తీసి విమల కాళ్ళదగ్గర పెట్టి అన్నది “ఇవి పెట్టి నీ నగలు వదిలి*చుకు తెచ్చుకో విమళాః నేను వారిదగ్గరికి పోతున్నాను. నువ్వు చెబుతున్నావు కదూ, నారు స్టానంలేఎని! నేను చెబుతున్నాను, ఈ మాటే. నాకు నిజమైన న్థానము వారిదగ్గర ఊలిదనిః ఇంతకాలము నుంచీ ఏవైతే మా యిద్దర్నీ వెరుచేసినాయో, వాటిని నీ దగ్గరే పారవేసి, నాచోటు నేకు ఆ కమించుకోటానికి పోతున్నాను. రేపొకమాటు రాం పిళ్లా అన్నయనీ, వాన్నీ చూచివొద్దువుగాన.- సెలవు" అ౨ ఇందు బండి కోసలకూడా చూడ కులడా బయలుదేరిహోయింది! _ ఆజ్బర్రే భోలాః వెంట పో” అని నౌకరుకు చెప్పి విమ5 కళ్ళు తుడుచుకుంటూ ఇందు వెనంనే తనుకూడా వాకిట్లోకివచ్చి నిలబడిపోయింది. ఎల థి ఏలా 7]

మహేశుడు యోరపేర శపుక.. ఊరు. చిన్నది. దానికలటే చిన్నడి జమీందారీ అయినా పజరవరూ దాం ముందు ఛాయలకుకూడా పోరే గళత కట్టుడ్యలగా వళిటులిది.

ఇపహ్బాళ జమిందారుగారి చిన్నకొడ కు పుట్టినరోజు పూజ 1. గంచు కొని తర్క కార్తి రెండు రూములప్పుడం ఇంటికి నురలివెళుతున్నాడు. వ్వైళాఖి మాసము చివరిరోజులు అయినా ఆకాళన మబ్బుతునకంలటూ ఎక్కుడా లేవు. అనాపృష్టి అకాళాన్నుండి. నిప్పులు కురిపిసున్నదా-అని ప్‌స్తూ వులది.

ఎదురగా డిగలతవ్యాపీత మైన మైదానల-ఆఅ మండు దెండలకు ఎండ్‌" బీటలువారి వుతది. ఆ బీటలనులడి ధాత గుండెల రకము అవిరై -కీ పోతున్నడా.-ఆసపిస్తూవులదె. పొంగులు. మతున్న అః తవార్చ్యగమనాన్ని చూస్తే-తం తీంగిపోతూ వులది.

ఆ మ్రదాసము పక్కనే సాలి గపూర్‌ ఇల్లు వుంది. దాని మట్టి మదడురుగోడలు పడిపోయి ఉన్నాయి. ఆంతఃపురపు గౌరివమర్యాడలు ట్ర జాటసొరుల కరుణ ద ష్కఅముఐదు ఆత్వ్నసమర్పణ జేసుకున్నటల్లు ఈల వాకిలీ బజారులో కఠసిపోయిండి.

ఆ జాట_ పక్కన చెట్టునీడను గ అబడి తర్క-ళాన్త్ర “*గపూర్‌: ఓ గపూరీ? ఇంట్లో వున్నా --?” అస పిలిచాడు

ఆతని పదేళ్ళ కూతురు గుమ్మలలోకి వచ్చి నితబడి *ఎలదుకు ? అయ్యకు జ్వరల వచ్చిలడి” అన్నడిం

"జ్వరమా? పిలూ గాడిదకొడుకు! మెచ్చ వెఢథమొ”

మహేశుడు పథ్‌

త గల్లాతు విని గపూర్‌ జరలంతోనే బయటకుఎచ్చి నిఆబడ్డాడు. పడిపోయిన మదురుగోడ పక్కగా ఒక మరి చెట్టువుంది. దానికి. ఎద్దుని క క్రేసివుండి తర్కళాన్తి దానికేసి చూపించి, “అదేమిటో చూడు! ఇడి హిందువుల (గామము, జమీందారీ _వాహ్మణులది-- అన్న నఎగతి ఏమ ౨నా జొపకముందాా" అన్నాడు.

తర్కళాన్తి ఆసలే మంచ. టెండిలోలచి వస్తున్నాడు; దానినువ ఈ కోపము, నోటివెంట కూడా తీక్షణ వాక్కాలే వచ్చాయి. ఇదేత అలతుపట్టక గపూర్‌ ఆతని మొహలకేసి చూస్తూ వుండిపోయాడు.

= ప్రొద్దున వెళుతూ చూశాను, కట్టివేసివుది. రెండు రూములకు ఇప్పుడు వస్తూ చూస్తున్నాను, అన్లూగే కట్టిపడేస వుంది. ఇలా "గో వాత్య జరిగిందలటే జమిలదారుగారు నన్ను _బతికలఎగానే పాతిపెఎతారు. వారు పామాన్యులు కారు” .... -

తప్ప చెయ్యను *"స్తుగారూః చాలా ఇచబ్బ?దుల్లో వడివున్నాను. కొన్నాళ్ళనుతడి జ్వరలకూడా వసూవులది. తాడు పట్టుకు వెళ్ళి మేవుకువద్దా మన్నా, నిలబడలేకుఠడా వున్నాను. తిప్పువబ్చి పగివితున్నాను."

“అయితే వడలి పెట్ట, అవే మేని వస్తులది.”

ఎలా వదలిపెట్టను శొన్త్రిగారూ! లోకుల మాసూళ్ళు కాలేదాలా; రాన్గమంలా కల్లాల్లోనే పడివుంది. గడ్డికూడా గుట్టలు వేసవుంది వీషన్ని ఎండీ నట్టిల్లులాగి వున్నాయి. ఎక్కడరా బౌకె. డు పరకలు కూగా లివుం లోకుల పొలంలో ముద్రైపెడల, పైరులు పాడ్తుతేయటలి మంచిడికాదు వదలి పెట్టను బాబూ?”

తర్క-ళొన్తి కొంచెము మె తరబడి, అవదలి'పెసక పోతే మానె ఎక. డ్రైనా నీడను కి బేసి, పప్రైడు పరకలు నముఃదు చెనిరా, కొరుకుతూ వుంటుఃడి” అన్నాడు,

శీర మహేశుడు

గపూర్‌ దీనికేమీ సమాధానమివ్వకులడా నిరుపాయునిలాణా తర్క, శాస్త్రి మొహంకేసిచూస్తూ ఒక నిట్టూర్చు విడిభాడు.

“*ఆదీ లేడేరా! నీ వంతున ధాన్యమలతా ఏం చేశావు? అయినకాడికి అమ్ముకొని పొట్టపూజ తేశావన్నమాట! ఎద్దుకు కావలసినదన్నా వులచలా? యెళత కసాయి వాడివిరా?ొ

ఈ ?ష్టురాభియోగంతో ఆతని నోరే మూగవోయి నట్టయింది. కొంచెము సేపు వుండి, నెమ్మదిగా, వలతుకు వచ్చినవలతా ఆయ్యాగారు పాతబకాయి.కింద జమకట్లుకున్నారు కళ్ళావేళ్ళాసడి, ఏడ్చి మొత్తుకుని, “సీర మవోరాజులు మే రాజ్యం విడిచి యెక్కడికి పోగఅము? కొంచెము ప్రైరన్నా వదలడి. ఇంటి కస్పుకూడా పోయిలడి, ఒక్కగడి! బాబూ, కూతురూ ఇద్దరు వుండాలి. హోనీయండి ఈ యేడు యెలాగో అలాగ కాటాకులతో గడుపుఠాను-కాని మహేస మాడి చస్తుంది" అని నివేదించు కున్నాను” అన్నాడు "

తర్క-శళాన్తి “ఏమిటి? మహేశుడా? బలేపేషపెట్టావు! నన్వొ నుండి” అన్నాడు

ఈ పరివోసల గపూర్‌ చెవిని పడలేదు. “అయినా అయ్యగారికి దయ కలగలేదు. మాకు మాతల లెండు నెలలకు పంపడ్డ గింజలు వడిలీ పెట్టి-పం: ౯౩ పాత బకొయికిలద జమకట్టుకున్నారు. బానినోటి శని ఒక్క-పరక గడ్డికూడా మిగిల్బలేదు” అంటూవులడగానే అతషికి దుఃఖ పొర్లకొచ్చింది.

కాని తర్కళాన్తికి అతనిమీద ఇసుమంతైనా జాలికలుగలేదు తమ్స్స్యద్రు తీసుకున్నవాడివి నువ్వు మళచివాడివే నన్నమ ట, తర్వాత ఇవ్వ నవసరంలేదూ |! "రామరాజ్యల'లో వుంటున్నా సీని నీచజాతి సల యెక్కడికి పోతుండిరా ! అలదుకేనా ఇలా నిందిస్తూ వుంటావు” అన్నాడు.

మహే శ్యుడ్తు రక్‌ గిపూర్‌ సిగ్గుపడి, వార్రి నెందుకు ౧-6 ్రోబ్లులో నిన్నిలకెలా నెప్పుడూ పల్లెత్తుమాట అని యెరుగము. నేను యెక్కడిచొ ఎ. లోకుల మీరే చెప్పండి. వున్నడి నాలుగెకరాల గడ్డ. దానిలో లరెండెకరాలు _, చేస్తున్నాం ఈ రెఇడేళ్ళనులడి పలటే లేకపోయె. పొలంపలట పౌలలలోనే యెళిడిపోయిలది. మా తళలడీ కూతుళ్ళ కిద్దరికీ రెలడుపూటలూ. కడుపు నిండా తిలడికూడా దొరకట౭లేదు ఇలటికేసి ఒకసౌరి వచ్చిచూడలడి. వర్షం వస్తే-పిల్లను. వళ్ళోపెట్టుకి'ని ఒకమూల. కూర్చుని తెల్లివార్డూ దడపవలసి వస్తురిది. కొళ్ళుచాచుకు వడ్డిగిలడా సికికూడా చోటుండదు అటు మహెశుని కేసి చూడండే! ఎముకలు బైటపడ గుడ్గల్లో (పాణాలు. పెట్టుకుని వుంది. రెండుమోపుల గడ్డి బదులు ఇవ్వలిడి; రెండు మూడురోజులైనా కడుపు నిలడా మేపుతానుూ” ఆంటూనే అతను చప్పున (బాహ్మణుని పాదాఆవద్ద కూలబడ్డాడు. తర్క_శాన్త్రీ బాణంలాగ రెలడడుగులు వెనక్కువేసి, “ఆగు: అంటుకుంటావేరా వెధవా! అన్నాడ. =... శొర్రేద్స బ్రాల్లా? ఎందుకు ఆంటుకుంటాను! ఈ సారికి యివ్వలిడి. మీ దొడ్లో నాలగువాములు పడివులడి. ఆ రోడ్డున నేను చూచివచ్చాను కెండు మోపులిసే మీకు తరిగేదేమీ. లేదు...మహెళు చాలాసాఢుపలవ. నోటితో ఏమీ చెప్పలేదు, కశ్లెట్టుకు చూస్తుంది. ఆ చూపులోనే. అన్ని సంగతులూ చెబుతుంది. =. చూడండి, కళ్ళవెళట ఎలా నీరు కారుస్తూవులటో;”

• అప్పయితే తీసుకులటావు కొని తీర్చేదెలా?” అన్నాడు లిర్క ళాస్త్రిం గపూర్‌ ఆశపడి మరిలత ఆతురతతో, ఏటోవిధంగా తీర్చేసాను బాబూ? మిమ్మల్ని మోసళలచెయ్యను” అన్నాడుం తర్కుళొన్తి గపూర్‌ వ్యాకుల స్వరాన్ని అనుసరిస్తూ “ మోసం చెయ్యను, ఏటోవిధంగా తీరుస్తాను-మవో శీర్చేవాడు అయలుదేరాడు, పద

॥ మశ ఈడు గపూర్‌ రకాలో మెగివోయిందా అని అడుగు మఆఅదుకు శాస్తి మై చే ఒక్కసారి వెనక్కి. ళ్‌గ్లి “కొమ్ములు ఆడించి “టానికి వస్తూవులది పొడుస్తులదేరాః” అన్నాడు కోపంగా,

శాస్త్రిగారి చేతిలో పలడ్లూ, ఫలాలు, బియ్యపుమూటావుంది. గిపూర్‌ లేచినులచుని, ఆ మూట చూపిస్తూ, “*౮సన తగిలిండికదూః ఆశతో తిన టా+కి వస్తూవుంది” అన్నాడు.

"తినటానికి వస్తుంది సరే యజమానినిబ ప్లే ఎద్దూన.. నువ్వెళిత మూర్చడివో నీ ఎద్దూ అంతే! గెడ్డిలేదుగాని, ఆరటివిళ్ళూ, బియ్యలకావాలి లినటానికి. సరేసరే, తప్పించు" ఇకనుంచి దారికి పక్కగా క జైయ్యి. వం కొమ్ము లురా సూదిమొనలుః ఎప్పుడో ఎవరి పాణాలో తీసుండొ ఆంటూ శాన్రిగారొాక పక్కగా ఒదిగి ఒదిగి తప్పుకు వెళ్ళిపోయారు

గపూర్‌ అతని వైపునుండి మహెకునికేసి దృష్టిమరల్సి రెప్పవాల్బ కులడా చూస్తూ వుండిపోయాడు. గాలలీరమైన దాని నాటుక కళ్ళు ఆకలి, ఆవేదనతో నిలరీవున్నాయి. “నీకు గుప్పెడా గడ్డి సంపాయిలచలేక పోయాను వాళ్ళ దొడ్డిలో చాలా పడివులది. ఎవరినీ పరక ముట్టుకోనీయరు, యివ్వరు” అంటూవులడగానే అతనిగొలతు నిళడుకౌచ్చిలది. కళ్ళవెంట బొట బొట కాన్నీరు కారిసాగిలది. మెల్లగా మ హెశునివద్దకు వచ్చి, దాని తల వీపు, మెడ నిమ రుతూ “మహెళ్‌ః నీవు మా బిడ్డవు. ఎనిమిచేళ్ళనులడి మమ్మల్ని పోషిస్తూ వచ్చావు. కాని ఇప్పుడు నువ్వు ముసలిదాని వయ్యేప్పటికి కడుపునిండా మేతకూడా వెయ్యలేక పోతున్నాము. ఏల చెయ్యను? మరో దారి లేదు! కాని నేను నిన్నెంతగా | పేమిస్తున్నానో, తెలియనిదికాదూ అంటూ ఆవేశపడసాగాడు.

మహెళ్‌ దానికి సమాధొనలగా మెడజాపి వ్మిశాంతిగా కళ్ళుమూసు కులది. గపూర్‌ మహెళ్‌ వీపుమీద రాలిన కన్నీటి బిలదువులను తుడుస్తూ- ఆసృష్టస్వరంతో “*జమీలదారుగారు నీ నోటీకాగకూడు కొట్టు కెళ్ళారు. తూర్చు

మహే[సడు 55 వీడు కూడా ధనలోభంతో అమ్మేళా. ఈ 5రువురోజుల్లో నిన్నిలకెలా (బతికించను చెప్ప! వ:లిపెడితే సీ ౩డుపు కక్కురి కోసల లోకుఆ తోటల్లో జొరపడతావు నీకు దెబ్బలు, నామ చీవాట్లు వస్తాయి. నీవ ట్లో శ కివుడిగిలడి, ఇప్పుడు. నీవు ఇంకెనుకి పణకిివు, అమ్మి వెయ్యమలటు న్నారు, లోకులు” ఆంటూ వుంచగనే అతని కళ్ళవెలట నీటిచుక్కలు దొర్లనాగినై. చేతో కన్నీటిని తువుచు:"ఏ నలువైపులా తేరి_రజూచాడుం పడిపోయిన వా౭కొలపమీద చీకుగెడ్డి కొద్దిగా లాక్కొచ్చి మహేపని ములదు వెసి “త్‌ ., తిల్యడి, తీను ఒలక్యలచే స్తే, .. "అన్నాడు

అ ట్ర్బ్బాక” “ఎమిటమ్మా!” “రా, అన్నల తిని పో?” అంటూ అమీనా ఇరిట్లోలచి వాకీటిదగ్గరకు వచ్చి నుఃచున్నడిం కొంచెంసేపు నిలుచుని చూచి *మహెకకి మళ్ళా _షంటి వివ్నిగడ్జి వాగంస్తున్నావుకదూ” అన్నడి, పిల్లి ఈ మాబంటుఇదనే ఆతని భయం! సిగ్గుపడుతూ,*చీకిపోయిన గిడ్డికాదమ్మాః కిల 5కు జారి పఉిపోతూవుందోొ అన్నాడు. “కడం-శారి పడిపోయేడి! నే.. చూస్తూనేవున్నాకు నువ్వు బర బర లాగ తూవుందఃొ “లేదమ్సా! లా/ లేదు.” = కేప్పు వానకురిసే గోడ పడిపోదూ”” గపూర్‌ మాట్లాడలేదు. ఒక్కగది మినవో ఇల్లంతా వర్ధమె. ఇలా చేస్తే ఈ సలవత్సరల అదికూడా తడుస్తుండి. తల దాచుకోటానికి కూడా పలచవుండదు. ఈ సంగతి గపూర్‌కు కూడా తిరీయలేకహోలేదుం “కాళ్ళూ చేతులు కడుక్కుని అన్నింతిని పో బాబూ, వడ్డిలచాను” అన్నది పిల్డం

ఠ్‌6 మహేశుడు “ముందు కొలచెల గలణివుంటే ఇచ్చిపో అమ్మా, మహేడికి తాగించి” వస్తాను అన్నాడు గపూర్‌. “లేదు. గపూర్‌ మాటాడలేదు. ఈ గిడ్డురోజుల్లో ఏ చిన్న వస్తువూ పనికి రాకుండా ఉన్నదన్న సంగతి పదేళ ఇపిళ్లికూడా తెలుసుకుంది. గపూరి కాళ్ళు చేతులు కడుక్కుని గదిలో కెళ్ళి నుంచున్నాడు. బాబుకి ఒక ఇతడి పళ్ళెంలో అన్నం, పప్పు వడ్డిలబి-తను ఒక మట్టిగిన్నెలో కొంచెం అన్నం, కూర వేసుకూగర్చుండి. “ఇవ్వాళ మళ్ళా చలి అనిపిస్తూ వులదమ్మా! జ్వరలలో ఎంగిలిపడటల మళంచిదంటావా!” అన్నాడు గపూర్‌. అమీనా ఆక్చర్యళతో “ఇప్పుడేగా ఆకలీ మండుకుపోతూ వులిడి, అన్నల ెట్టములడి” అన్నడి. “*అప్పుడిలకొ జ్వరలి రాలేవమ్మా !” “ఆమితే దాచివులచనా ; సాయల్మతల శింథువుగానిన - గిఫూర్‌ తిఆతిప్పి “చల్లారిన అన్నంతిం టే ఆరోగ్యం మరిళత చెడు తుంది అమీనా ?” అన్నాడు, ॥ “ఆయితే మరేల చెయ్యిను ?” అన్నడి అమీనా గపూర్‌ ఏమి ఆలొచించి ఈ సమస్య పరిష్కారం చేశాడో తెలియ లేద; "లేకపోతే ఒకపని చెయ్యరాదమ్మా । మహేశడికి పెట్టిరా అవసర మైతే ర్యాతికి నాకు గుప్పెడు పొంగించి పెడుదువుగాని” అన్నాడు. సమాధానంగా ఆమినా తలయెత్తి క్షణల సేపు మెదఆకులడా బాబు మొహళిక్రేసి చూస్తూవులడిపోయింది. మళ్ళా తఅవంచుకొన “అలాగేలే బాబూ 1” అన్నది. గపూర్‌ మొహఅ వాచిపోయింది. తల్కడి కూతుళ్ళమధ్య జరగిన ఈ మాయాభినయాన్ని ఈ రెండు | పాణులే కాక, ఆంతర్యలోంచి మరో జీవి తింకించి+ఢి.

మహేషడు ర్‌? అయిదారు రోజుఆతర్వాత ఒకనాడు జబ్బుతోనున్న గపూర్‌ మొహం విచారలగా పెట్టుకుని వాకిట్లో కూర్చుని వున్నాడు, అతని మహేశ్‌ నిన్నటినుండి ఇంకా ఇంటికి తిరిగి రాలేదు. అత నేమో కదలలేషలడా వున్నాడు. అందుచేత అమీనాయే _పొద్దుటినులడి ఊరతలతా గాలిసూవులది. మసకపడుతూలడగా తిరిగివచ్చి “షన మహేషని మాజిక్యబాబు బండిలదొడ్డికి తోలిలచాడట, వాబూ ! అన్నది. “పో పిచ్చిదానా 1 “నిజం బాబూ, వాళ్ళ నౌకరు నాతో చెప్పాడు మీ బాయిలో వెళ్ళి చెప్పు - డయాల్‌పూర్‌ బందిలదొడ్డీలో వుందని” అన్నది. “నిఖ్రగా ఆయనంతపని చేశాడా ఆవాళ్ళతోటలో జొరబడి చెట్టన్నీ నాళవల చేసితదట.” 7పూర్‌ "మాటాడలేదు. మహేశుని గురించి అతను అనే “అధముల్సే స కృుళృకువాల్సు కన్నాడు.కాని అలాలటి సళయమేషీ అత _.5లేదు. అలనెంత ” రుపాయుడో, ఆలత నీదవాడు కూడాను. పొరుగువారు తనకింత శిక్ష వి£స్తారనె ఒతనికేమీ భయలలేదు. ముఖ్యలూ గోోబా క్మాణ భక్తికి పభ్యాతిజెందిన మాణిక్కభాబును గురిచి ఆసలు సలశయమ లేకుం “ పొద్దుగూకుతున్నది. పోయి మహేశపని తోలుకురావ బాబూ ** అన్నది అమీనా. ప్రోన్స అన్నాడు గవూర్‌. “*మ్వూడు రోజుఆలోగా విడపించుకోకపోతే సలతలో వేఆళ సేశారని కూడా. చెప్పాడు." న

• వెయ్యినియ్యి” 8]

58 మహేపడు

పకశవు=ంసలత అంటే ఏమిటో అమీనాకు సరిగా తెలియదు.

• మహేశుని సంగతి చెప్పగానే, తండి బాధపడటము మ్మాతము చూచింది,

ఇంకేల మాట్లాడకుండా వెళ్ళిపోయిలది- |

రాతి చీకట్లోనే గపూర్‌ బంసీ దుకాణానికి వెళ్ళి "ఇవ్వాళ ఒక రూపాయి కావాలి బాబాయ్‌” అంటూ చళకలోలచి ఇ తడిపళ్ళింతీసి అతని గల్లాకిలద పెట్టాడు. ఈ పళ్ళెం తూకల వగియిరాలతో బఠిసీకి ఇదవరకే బాగా పరిచయముఠిది. గత రెండు మూడేళ్ళలో అయిదారుసార్హు కాకట్టు పెట్టీ ఒక్కొక్క రూపాయి అప్పుతీసి కెళ్ళి తీర్చుతూ వచ్చాడు. అందుచేత ఇవ్వాళకూడా ఆతనికేమీ అడ్డుచెప్పలేదు.

మరునాడు మహే పడు మళ్ళా యధాస్థానంలో కట్టేసివులది అదే మ్మరిచెట్టు, అదేకాడు, అదే కుధాతుర శ్యానలనే తాలలోని సజలోత్సుక దృష్టి __. ఎదురుగా కూర్చుని ఒకవృద్ధ ముస్లిం-దానికేసి త్నీవద, స్టత్తో చూస్తున్నాడు. దగ్గరే గపూర్‌ మోకాళ్ళసలడున తఅతూర్వి-“జెకలకుంగా కూర్చున్నాడు, చూచిచూచి వృద్ధుడు పైపంచె మూటనుంచి పదిరూపాయల నోటుతీసి మడతవిప్పి మాటిమాటికీ-దాన్ని సరిజేసూ గిపూర్‌ దిగ్గర కెళ్ళి, “ఇక వేడుక బేరాలు చెప్పక -- ఈ పదిరూపాయల నోటు తీసుకో. ఇడిగో" అన్నాడు.

గపూర్‌ చేయిజాపి నోటు అందుకొని అలాగే మౌనంగా కూర్చు న్నాడు. ఆ వృద్ధునివెలట వచ్చిన ఇన్దరూ మహేశుని దగ్గరశెళ్ళి తాటిమీద చెయ్యివేళారు. గపూర్‌ దిగ్గునలేచి నులచుని కఠినస్వరింతో, *త్రాటిమీద చెయ్యి వెయ్యకు. ఇదే చెబుతున్నాను. మర్యాదగా ఉండదు” అన్నాడు.

వాళ్ళిద్దరూ తృళ్ళిపడి వెనక్కి.తగ్గారు. వృద్ధుడు ఆశ్చర్యముతో “ఎందుకని 1" అన్నాడు.

“ఎందుకేమిటి! నా సొత్తు. నేను అమ్మను. నా ఇష్టం:” అని కోపలతో -- నోటు విసిరి పారేశాడు

మహేవుడు ళం

“నిన్న ద్రారిలో తీసుకున్న బయానా? ' అన్నారు వాళ్ళు

“ఇదిగో. సీ బయానాకూడా తీసుకో” అని అవను రొంటినుఠిడీ . కెండు రూపాయలుతీసి విసిరిపారేశాడు. వృద్దుడు నవ్వి, “ఇలా బెట్టు జేసి ఇ.కా రెళడు రూపాయలు లాగుదామని చూసున్నావా! పత్తితులకు,

చ్రాణాకు మరో రెలడురూపారోలు. వాళ్ళమ్మాయి చేలలో పెట్టండింా "చాలు గదూ 1!”

“ఆవసరలలేదు""

““అంతకలకే ఎక్కువ చిల్లిగవ్వకూడా ఇవ్వను = తెలుసా

గిపూరు తలవూగిలచి “ఆవసరంలేదు”" అన్నాడు.

వృద్దుడు కృద్దుత "అయితే ఇంకేమిటి! తోలు ధరేగా వచ్చేది! లేకపోతే దీనలో ఇలక్రేమ్‌ అది 1” అన్నాడు.

“కసాయి గాడిదకొడకా 1” తలవని తలంపుగా గిపూర్‌ నోటివెలట ఊ౭ సవల వచ్చిలడి గబగబా గదిలో కళ్ళి - “*త్రళ్షల్సలి ఊరువిడిచి వెళ్ళక పోశ్రే జఆమీందారుగారి " మనుషల్ని పిలిపించి గెంటిస్తా” నని బెడిరిలంచ

వామ!

ఈ గల్డంతు విని జనల పోగయ్యారు. ఇంతలో జమీందారుగారి దగ్గరనులడి గిపూరుకు పిలుపు వచ్చింది. అసలు సంగితి జమీ*దారుగారి చెవులవరకు పోయిలది.

కచేరీ నిండివుండి. పెద్దా, పిన్నా అంతా కూర్చుని ఉన్నారు. గిపూర్‌ని చూడగానే శివశలకరబాబు మిరిమిరి చూచి, *ోగపూర్‌, నీ కిప్పుడు ఏ క విధలబాలో నాకేం పొలుపోవటములేదు. నువ్వు ఎవరి ఎస్టేటులో ఉలిటున్నావో జ్ఞాపకములదా శ” అన్నాడు. "

గిపూర్‌. చేతులు జోడించి--ోజ్ఞాపకముండి బాబూ | తిండిలేక మాడి చస్తున్నాను. లేకపోతే మీరీనాడు ఏ శిక్ష విధించినా శిరసావ హిస్తాను” అన్నాడు.

ఆంతా ఆళ్చర్యపోయారు. ఆంతా ఇతన్ని “మొండిపట్టు మనిషి,

కయాణళి మనిషి" అనుకులటూ ఉండేవారు, గపూర్‌ రుద్దకలఠలతో “బలె ప్పడూ అలాళటిపని చెయ్యను బాబూ 1” అన్నాడి.

60 మహేశుడు

అంటూనే రెండుచేతులతో రెలడు రెవులూ పటుకొని గుంజీలు తీయ సాగాడు ల

శినళఠంకరబాబు చల్లబడి, "సరే?! ఇక్ర ఫో, ఇంకెప్పుడూ అలాటి పు చెయకు” అన్నాడు, ఇ

ఆ౯ాంటీ మవిపాతకల తవ్పటల అయ్యగారి..-పుణ్య _పభానంవ్యు శాసన్మ్కోగితవల్ల నే ననటంలో ఎవరికి సంశయము లేకపోయింది. తు శాన్తకూడా హాజరయ్యాడు. అతను గోళబ్దానికి శాస్త్రీయమైన వ్యాఖ్యానము చేస్తూ - అలాంటి ధర్మశూన్య మైన స్టుచ్చృజాతిని ఊరిలో ఉ౭చని కారణము వివరిస్తూ, పజల స్ఞానన్నేతాలు తెరిపిస్తున్నాడు.

గపూరు వీటికే!) చలించలేదు. ఆ అవమానము, తిరస్కారము ' విధిగతఠలగా పొ పించినదనుకొని సఅతోషలగా ఇంటికి వెళ్ళిపోయాడ.. ఇంటికి వెళ్ళి పొయుగిలటివద్దమలచి తెప్పిలనిన గంజి మహేజని ముందుపెట్టి దానివళ్ళూ, మెడ నిమురుతూ, ఆఅస్పన్టంగా ఏమేమో గొణుక్కున్నాడు.

వ్వేష్టల అంతమైంది. వైళశాఖారలభం ఆత్క( పకాశముగల త్త మూర్తిలో ఎఎక ఖీషణపైందో, ఎంత కతోరమైలటో---ఇ వ్యాళ ఆకాళము కేసి చూస్తేగాని అనుభవంలోకి రాదు. ఎకడా.. కరుణాభాస. కానరాదు. ఒకప్పుడు దీనిలో లేమా తిమైనా మార్పు వులటుందనీ, ఒకనాడు దీనిలో జలవూరిత మేఘాలులటాయనీ ఊహిలచ నలపికాకులడా వుఃది. ఆకాళా న్నులడి అగ్ని వ్నస్తూ వుంది. జీవరాసుల్ని మసిశేయందే ఆగేట్టులేదు.

అలాంటిరోజున సరిగా రెండు రూమఆప్పుడు. గిపూర్‌ ఇ౭టికివచ్చాడు. ఇతరుఆవద్రకు కూలికిపోయే. ఆలవాటు లేదు ఆతనికి. జ్వరల తగ్గికూడా నాలుగురోజులే ఆమి౭ది. వంట్లో ఓపికకూడా లేదు అలసటగా వు-టోలది. ఆయినా ఆతను పనికోసమె బైలుదేరాడు, ఆ మండు 'ెండలో మ"డటంకన్న ఆతనికి శేజిక్కిందేమీ 'రేదు. ఆకలి, దప్పి ఆం. సట మూఠఅళగా-అతనికళ్ళు ఐయర్గు కమ్మినామి. వాకిట్లోంచే కేక పెట్టాడుం “అమీనా, అన్నల అయిందా

వెళటనే ఏ జవాబూ రాకపో యేప్పటికి గివూర్‌ అరుస్తూ * అయిలదా అన్నం ! ఏమంటావు. కాలేదూ? ఎందుకని ! ఎందుకని కాలేదు *” అన్నాడు.

మహేఖడు 61

“దియ్యము లేవు బాబూ ;$” .

"ఆగియ్యము లేవూ 1 (పొద్దున ఎందుకు "చెప్పలేదు ?”

“ర్మాతి చెప్పాగా "

గపూర్‌ మొహం ఇలతతేసుకొని ఆమె గొంతు సనుసరిస్తూ “ర్మాతి చెబితే ఎవరికి జ్ఞాపకముంటులదని” ఆతని కోథల పెచ్చుపెరిగిపోయిలది.

సామ్సైహల మరింత వికృతము చేసి, *ోబియ్యల ఎలా వుంటాయి ? పడి లేచిన

బాబు తింటే ఏం తినకపోథేనేం, పదేళ్ళ పిల్ల రోజుకు నాలుగయిదుసారు మిలగాలి. ఇవ్వాళనులడి నియ్యల డబ్బాకు లాళంవేసి ఉంచుతాను ఉలడు. అయితే ఒకగ్గాసు మంచినీళ్ళు. తీసుకురా ః నాలుక పీక్కుపోతూ వులది. అను, నీళ్ళుకూడు లేవనొ అన్నాడు.

పిల్ల సమాధానమేమీ చెప్పకుండా మట్టికుండ చంకనెట్టుకుని కళ్ళు నలుపుకులటూ ఆ మండుటెండలోనే బెలుదేరి వెళ్ళిపోయింది. సమాధానము చెప్పకుండా తన కళ్యములదునులచే వెళ్ళటల ఆతని హృదయలలో శూలము లాగా బారించసాగిఐది,. తల్లిలేని పిల్లను. ఏ విధలగా పెళలచి పెద్దదాన్ని శూడోఅకపిక్రేదెలసుు

ఆతను అలోచించసాగొడు. కాంతస్వభాపీని-.తన బిడ్డ తప్పేమీ లేము. ఈ సంవత్సరము తనవంత్తుకు వచ్చిస ధాన్యం కడుపునిండా రెండు పూటలా తినడానికికూడా చాఆటలలేదు ఒకనాడు ఒంటిపూట తిని ఉంటులది; ఒక్కొాక్కనాడు అదీ వులడదు. అలాటి స్థితిలో రోజుకు నాలు గ్రైదుసార్జు తినటల ఎంత అసలంభవమో ఇతనికి శెలియనిడి కాదు. ఊళ్ళో ఉన్న రెండు చెరువులూ ఎ౭డిపోయినాయి.. కివచరణబాబుగారి చెరువులో కొద్దో గొప్పో నీచ్ళన్నాయి.

కాని ఆవి ఆందరికీ బాంటములేదు. కొన్నిచోట్ల చిన్న చిన్న బొరు వులు తవ్వారు. ఆ నీటికోసం లొక్కుళ్ళాట జరుగుతోండి. ముస్లిల కావటల వళ్ల ఆమె వారి దరికికూడా వెళ్ళదు. గంటలకొద్దీ నిలుచున్న తర్వాత, కలటిపాపలు చిల్లులుపెడేట్లు ఎదురుచూచిన తర్వాత ఎవరైనా దయతళబి ఆమెకులడలో సీరుపోస్తే తీసుకువస్తుంది. ఈ సంగతి ఆతనికీతెలును. ఇవ్వాళ సీళ్ళ ఆయిపోయివుండవచ్చు. ఈ గందరగోళములో ఆ పిర్ణ నెవరూ చూచి

ర్రిల్లి ళు హేఖడు

ఉండకపోవచ్చు లేకపోతే ఎవరికీ దయ కలగకపోవచ ఎా*లాంటిదే వీటో

ఒకటి జ'గివులిటు€ది- అన్గకున్నాడు. ఆతని కళ్ళల్లో నీళ్ళు తిరిగాయి. ఇంతల జమీందారుగారి జవాను యమదూళతలాగ వాకిట్లో నిలబడి

“గపూర్‌ ఇంటిలో వున్నాడా 1” గను

గఫూర్‌. ఇంట్లోంచి బైటికే వచ్చి త్కీవస్వరంతో ఉత్తిన్నాన్వ ఎందుకు *” అన్నాడు.

“బాబుగారు పిలుచుకు రమ న్నారు-పగో

“ఇంకా నేను తిండి తినలేదు. తరవాత వస్తానలే అన్నాడు గిపూర్‌.

ఈ పుల్లవిరుపు సమాధానము జవాను నహించలేకపోయాడు. ఓక ఊకపదలతో సంటోధింది *ోరాకపోఖే, జుట్టుపట్టుకు ఈడ్బకురమ్మని బాబు గారి హుకుల $” అన్నాడు.

ఈసారి గిపూర్‌ తక్ను కాను మరచిపోయాడు ఆఅతనుకూడ్డా కటువుగానే సమా ధానమిస్తూ “మవోరాజుగారి రాజ్యలలో ఉంటున్న బానీస్‌ లెవరూ లేరు. పన్ను చెల్లిస్తున్నాం, ఉంటున్నాం _దయతఆచి. వుండనియ్య టము లేదు” అన్నాడు.

చిన్నవారు పెద్దవారిని దూషీంచటం వ్యర్థమే కాదు, _పమాదము కూడాను ఈ లోక౭లో. ఇలత చిన్నగొలతు అంత పెద్దవారి చైనినిపడ లేదు. లేకపోతే వారికి నీళ్ళూని దావుండవు.

ఆ తర్వాతి జరిగిలదేమిటో వివరంగా చెప్పనవసరం లేదు. కానీ గలిట సేపయినతర్వాత అతను జమీలదారుగారి కజేరినుండి వైఓకు వచ్చి నప్పుడు ఆతని మొహము, కళ్ళూ వాచివున్నాయి. ఆతని శిక్షకు కారణము మహెకు. గపూర్‌ ఇంటిన౦డి బయటకు వెళ్ళగానే లాడుతెలచుకు పారి పోయిండి. జమీందారుగారి తోటలో జొరబడి పూఆ మొక్కలన్నీ నాశనము కేసిలడి. పట్టుకోటానికి _.వయశ్మి ంతేప్పటికి జమీందారుగారి చిన్నమ్మాయిని వడటోసి పారిపోయిలది. ఈ ఘటన ఈనాడే కాదు మొదటిసారి జరగటళి, ఇంతకుములదుకూడా చాలాసారు జరిగిండి. కాసి వీదవాడవటమువల్ల పతి సారీ వమించి వచలిపెడుతూ “వచ్చారు, కాని. "పన్ను చెల్లిస్తున్నాను,

మహేశుడు 68 ఉందున్నాను-బానసను కాదిన్నమాట జమీలదారుగారు. సహిలచలేక . కిత్తేరీలో వారు విధించిన శిషకు, చేసన అవమానానికి. ఆతనేమీ ఎదుపచె్బలేదు. నోరమూసుకున _ఆంతా సహిస్తూ వూరుకన్నాడుం ఇంట్‌కి వెక్గినత3స్వతకూడా. అతని అలాగే మౌనల వహి-చి పడు శున్నాడు ఆ +దప్పుల షయం ఆతనుకీ జ్ఞాపకం రాలేదు. కాని ుండెలో ఏదో వేవన శ్య్వాలవె త్తసాగింది. ఈ విధముగా ఎంత సేపు గడిచిందో ఆత నికే తెలియలేదు తఆవనితఆలపుగా బిడ్డ ఏడుపు విసపిలికేప్పటికి చివ్వున లేచి బయటికివెళ్ళి చూశాడు. ఆగునా కిలదపడీవులడి. ఆమెచళలకలో కులడ పెగలిపోయి నీంలతా కారిపోతూవులది. . మహెష్‌ కింద ముట్టిఆనించి ఆ నీరు ఆర్చుకు ఆర్భుకు పీల్చుతూ వుంది. రెప్పవాల్బకులడా కొంచెం సేవు దానికేసి చూశాడు గిపూర్‌. ఆవెఃల కిట్టుతప్పుతూవుంది. మరమ్మతుకసి నాగటిక్నరు ఊడదీసి వులచారు.-దానిని రెండుచేతుంతో ఎత్తి.మహెపని వెతిన విసరికొట్టాడు. ాణపేవాోతప్రా మై న్యూ తమే మహిశ్‌ తలయ త్తటానికి (పయత్నించిలడిం ఆ తర్వాత ఆకలీవప్పులతో కృశించివున్న ఆ దేహఠ లులగలు ' తిరిగి భూమిమేవ పడిపోయి?ది. కళ్ళల్లోని నీటిచుక,.లు కన కొఆకుల్లోకి చొర్ణి నాయి చెవుల్లోంచి కొద్దిగా రక్తం వచ్చిండి. ఒకటి రెలండుసార్లుమా తల శరీర మంతా గజగజ వణకసాగిలది. ఆ తర్వాత కాళ్ళు తనాయిలచుకుని ఆలతిమ శ్వాస విడిచింది. అమీనా ఏడ్చిలడి “నువ్వు ఈ వేసింది ఏమిటీ బాబూ: మన మహెశ్‌ చసిపోయింలదిొ” అన్నడి. గపూర్‌ కదలలేదు, మెదలలేదు. ఎదురుగా పడి రెప్పవాల్భిన మహెస)౨ి కాటుక కళ్ళకేసి నిర్నిమేషదృష్టితో చూస్తూ నిఆబడిపోయాడు, ఈకబురువిని పొరుగూరి. మాడిగ నిముషంలో వచి స్‌ పడ్డాడుం మహెసని గాసానికి | వేలాడదీసి సృళానంకేసి తీసుకెళ్ళాడు. అతనికేతిలో మెఠుస్తున్న మొనక త్రిచూచి గపూర్‌ విణకీపోయాడు. వెలటనే కళ్ళుమూసు కున్నాడు. అతని నోటివెంట మాట పెగలలేదు.

&కీ మహేశుడు తర్కళాన్తీగారిని జమిందాకగారు 3బురుచేశారనీీ [పాయళ్ళిత్తప్ప ఖర్చులకు గపూర్స్‌ ఇల్లూ వాకిలీ సంల వెస్తారసీ ఊరలతా చెప్పుకులటున్నారు, గపూర్‌ ఇవెమీ తనకు పట్టనట్టు మోకాళ్ళమీద చేతులు పెట్టుకు చాలా పొద్దుపోయింది. గపూర్‌ పిల్లను లేపుతూ, *లే ఆమ్మా, పఫోదాల ఇక్కడ).4డ” అన్నాడు, ఆమె వసావ౨ాలో గృిదపోతూవుండి. నులుపుషలటూ. లేళి కూర్చుని “ఎక్క డిక బాబూ కొ అన్నది. “పూల్‌ అనిపమిల్లులో పసికిపోదాల” అన్నాడు గిపూర్‌. పిల్లి ల్య్వూర్యలతో. బొబు మొహలింసి చూడనిగింది.. ఇంతకంటే పెద్ద కష్టాలొచ్చినప్పుడుకూడా ఇను జనగ'.స్లాలో పనిచేయటా.:శీ నిరాకరిలిబాడు. అక్కడ ఆడపిల్లలకు: గొర్షన మ్యాదలుండవని అంటూ వులడేవాడు. “ఆఆస్యలి చెయ్యక, త్వరగా "లేది వై లుదేరొవణ్ను! చాలా దూరోకే! నడవాలి" అన్నాడు గపూర్‌. అమీనా (కాగే గ్లాసూ, బాటు తిలడితినే పశ్ళెమూ చేతష్టటుకు వస్తూ వుంది గిపూర్‌ ఇద చూచి “అవన్నీ అక్కున పడేసిరా ఖమ ॥ వీటితో మన మహెశునికి ఆత్మళాంతి కలుగుతుండి $” అన్నాడు ఆ గా థాంధకార్తలలో - గప్పూర్‌' పిల్ప చెయ్యిపట్టుకుని ఇంలటినులిడీ ' బయలుదేగాడు. చెప్పిరావటానికి అరనిక్షి ఊళ్ళో అత్మీయుఇఐటూ ఎవరూ కనిపిలచలేదు. వాకిలిదాటి ఆ మృరిచెట్టు దగరకు వగానే అతను నిఆబకి వెనక్కు. తిరిగిచూచి వెక్కి. వెక్కి. ఏడుస్తూ నక్ష, తఖ చితమైన ఆకాశం .. శేసి చూచి “మహెళ్‌ ;, అకలిదప్పంకు అహుతి అయ్యాడు దా..కి మఠ =. వెయ్యటానికి నాకు చాలినలత భూమి ఉండికోయడూ. చాలినంత డిండి పెద్ద లేనివాడిసి. ఎప్పుడూ కృమిలచకు ఖ్‌ల్లా టన్‌ -అన్నాడ్డు.

/ /] ॥ (| వన్న య బన ననన... మ పక్‌ ్తూారాలాాాాం క వ్‌ గం - ఎ గ నో ఖ్‌ వ్‌ ర. న. . శ / ౯ - 1! _ ” ॥ ల గ్‌ "| | సం ్ట / / | ॥| శే ॥ | || న నా జ గ | గ _ వ 1 ౨