Telugu rudra veenapai koti ragalu - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

| . రుద్రవీణపై కోటి రాగాలు -- ౨౮ దాశరథికి కవుల నివాళి త ీ క వ లన జ్‌ 0 ఇక అటో, " గ్‌ ఖ్‌ టే గ సంపాదకులు. ్ట న్‌ . . _ డా.గంటా జతలథర్‌ రెడ్డి షమి. -. .

త శి స ర న శ రు! జో సా శ న. న గ ళో సన్ను న్‌ క ణి ల [( శ. నాట మ! _ | ల న్ని శ మ 04 ౫/౬ న్న 1. 86 1 గెంరర/ న్ను. 1. | వో ణి (|| మ మ. నో ౧౧12 య. న 1. కు నా రగ ర్రఇగ౧1 న. న్నా న. షం లే మం సా న. ఫ్‌ ప్‌ క య. ! గ్‌ గ" తమ ౮ ఖమ, | =. న్ని నా // జ క (= | ట్య. 1 ా న్న్న 7 ల = న్న “ఫన్‌, (౧. ప. (ల శవా . 0౧ | . వ ౮. 7ళ్ళో / క టై! ను. గ్‌ మ్‌ ( అక ॥ తు య్‌ (2 స్తై 7] . ి జే [సూ /" కటకం... న. . / ఇళ త! . . న జ ర్య [| స.

నఖ రుద్రవీణపై కోటి రాగాలు (దాశరథి కృష్ణమాచార్య వ్యక్తిత్వ సాహిత్యాలపై వివిధ కవుల నివాళి) నా (గో క్త మ్న్న(//(౪ (త [ర్చ రెండురోజుల జాతీయ సదస్సు సందర్భంగా కవితా సంకలనం నవంబర్‌ 5, 6- 2013 సంపాదకులు డాః గంటా జలంధర్‌రెడ్డి సదస్సు సంచాలకులు అసోసియేట్‌ ప్రొఫెసర్‌ & అధ్యక్షులు తెలుగు శాఖ, ఏ.వి.కళాశాల, హైదరాబాద్‌-29 సెల్‌: 9848292715 న తెలంగాణ భాషా సాంన్కృతిక్‌ మండలి క తార్యాక, సికింద్రాబాదు - 500 017.

లల కత వె 011 1% ఆశ41ల (ర0169 60 292601 కగు బు షంయ2074 07 781069 ం6౪ి) వటం యటం! : ంళలుంలు 2013 ళ్‌ గి అ 6౦” 216: 0. ౮౫౫ 1జఖు6లు ెంరేర/ ని న. ల 0966 09: వన్‌ 0022 మంగ్యా౭ంం్రిం 474 674౮7427 0074220677 ఉష గీ 1930) : 978-81-927292-3-7 రం6 : ఆ. 200/- భో పిల. త్త 6౦7౪ ౨6912) : ెటబుజం2 6*7. శ్‌ 1 / ; ౩౦౪ ౧౦165 అ౮4704 (200214 గడీ క్‌ గ 0012-13-36, 106 సెం.465, 8666 మెం వూ క బుంజేంం, 5ంయుడలుడంఇడే - 500 017. 400116 ; 9848292716 ల 8 : )218060ల౫౯6ేర్రేర5అరై02.000 క్‌ ఖర (%

౮0 ఉత 1406 ౩00% 94038

ల్‌ (౮/ ఈ 1016010 206 ఓ౬/0641 1౬౯1. 6౧4౧౧1౦5 ఆ-గ౧౬|| . |06410120010%/6012|1.00% ; (1) : 9840568393 [౧౧166 2( (షగంట4ఉక6 షం? ౧౧1౫౫7౬౯౧8 ౪/10/2040) 0 ౪౮.౧౦౬6, గరం20806

స | చయ మో (సా లః 7 జా క్ష. [జీ.(£, (క [స యాలి మా ఫా స [మ |, . న ల గగ? గ | నగ పు. బ్యా ఆస | జ్జ 2 1. ణ్‌ | న స న ( మా! ష్ట న. గా. | /॥ (ల ఫి. ప. . క. 18,10 టే 1 తా = [0 || గ. న. ప. 1 |. గ 11కీ. 8. మ ట్‌ గట్టగ మూ స ,1 ఏ; ల న ము. బావ

1. (1. క్తే య. . |. య. కన డు స నా | 5! . య. . , నా న, | | "హక ౯ క్ష న. | 1 |. ప. ॥ ం . మీ, ల 11. తో / 01 | (1 ర . || (దా లె . రావట 1 దు హమ యగ 1/5 [్‌ హా | ౧ మ! వ. మ. . ట్ల . | 1 న. హా గ్గ రా క్ట 412 . న! ద్‌ న. 10 ల న్న క లో బైరాలక - , ఖీ (1లో 9 ల్లో మ. వే స! . డే హు అవా 11 టటక/ క్‌ ( య. 1 ే... శ... టా 0, ట్‌ [స రగ, ాాా ము. వ్‌ 1 | |)

• మాక సో గ్‌ 1 | “టల ర య ల్లా లే? షం ణ్‌ ము (లో |? స గీ య 1. న్‌ు క (| న | శ స | వయా. క. నీ క శక ॥ [ న మాడ య . లు నా? ర్‌! వో శా లగి రట క్‌ణొ క్తి త సదా శన గ్‌ ళాల వ్‌ పై, సే! | 7-1925 మాచా ప సన్లు [ గన్‌ ల. (సై,

యమ.. ఫై సే స. తక ఎ, (గవర న = నిరుపేదలకు భరోసానిచ్చి పౌరహక్కులకు నైతిక శక్తినిచ్చి అక్షరాల వెనుక వున్న రాజ్యాంగ స్ఫూర్తితో తీర్పులు చెప్పి మార్పులు తెచ్చిన క్రియాశీల న్యాయమూర్తి తెలంగాణ మార్గదర్శి గౌరవనీయులు సుప్రీంకోర్టు విశ్రాంత న్యాయమూర్తి జస్టిస్‌ శ్రీ బి. సుదర్శన్‌ రెడ్డి గారికి వినమంగా అంకితం

ల ల నిరువదల ఖైఫు నిలబడ్డ రాజ్యాంగ తాత్వికుడు

చట్టానికి,జీవితానికి మధ్య ఘర్షణ ఏర్పడే సందర్భాలు వచ్చినప్పుడు జీవితం వైపు నిలబడ్డ రాజ్యాంగ తాత్వికులు సుప్రీంకోర్టు మాజీ న్యాయమూర్తి జస్టిస్‌ శ్రీ బి. సుదర్శన్‌ రెడ్డి గారు. రాజకీయ నాయకులు, వారి అండదండలతో నల్లకుబేరులు సామాన్య ప్రజలను బలిపీఠం ఎక్కించే కుట్రలను న్యాయపీరం ఒక్కటే అడ్డుకున్న ఉదాహరణలు కొన్నైనా ఉన్నాయి. అందుకే సమాజానికి న్యాయస్థానాలన్నాా న్యాయమూర్తులన్నా అచంచలమైన విశ్వాసం వుంది. అట్లా ప్రజల విశ్వాసం చూరగొన్న వారిలో జస్టిస్‌ శ్రీ బి. సుదర్శన్‌రెడ్డి గారొకరు.

రంగారెడ్డి జిల్లా ఆకులమైలారం గ్రామంలో 8-7-1946 నాడు జన్మించిన శ్రీ బి. సుదర్శన్‌ రెడ్డి గారు ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి న్యాయవిద్యలో డిగ్రీ సాధించి న్యాయవాదిగా పనిచేసి, అచిరకాలంలోనే ఆంధ్రప్రదేశ్‌ హైకోర్టున్యాయమూర్తి పదవిని చేపట్టారు. గౌహతి హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పనిచేసిన తర్వాత 2007లో వారు ప్రతిష్టాత్మకమైన సుప్రీం కోర్టు న్యాయమూర్తి పదవిలో నియమింపబడ్డారు.

వారు యువకులుగా ఉన్న రోజులలో సామ్యవాద సిద్ధాంతాలతో ముఖ్యంగా, రామమనోహర్‌ లోహియా బోధనలతో ప్రభావితులయ్యారు. ఆ తర్వాత జయప్రకాశ్‌ నారాయణ్‌ సంపూర్ణ విప్లవ ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు. వారి ఆలోచనా స్రవంతిలో సోషలిజం, రాజ్యాంగం రెండు ప్రధాన ధారలుగా కలిసిపోయాయి. అందుకే సమసమాజ స్టాపన ధ్యేయంగానే న్యాయమూర్తిగా వారి ప్రస్థానం కొనసాగింది ఇందుకోసం వారు రాజనీతి శాస్త్రం, అర్ధశాస్త్రం, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం వంటి అంశాలను అధ్యయనం చేసి తమ తీర్పులకు పదునుపెట్టుకున్నారు. 20వ శతాబ్దపు ఉత్తమ సాహిత్య అధ్యయనం కూడా వారికి జీవన తాత్వికతను అవగతం చేసిన ప్రధాన అంశం కాగలిగింది.

సమాజంలోని ఎస్సీ ఎస్టీలకు కేటాయించిన అసైన్డ్‌ భూముల విషయమై మార్కెట్‌రేట్‌ ప్రకారం నష్టపరిహారం చెల్లించి రాజ్యం అట్టి భూములను తిరిగి తీసుకోవచ్చా అన్న కేసులో వాదోపవాదాలు విన్న తర్వాత - “సంఘసంక్షేమంలో భాగంగా సమాజంలో అనాదిగా అన్యాయానికి గురైన అట్టడుగు వారికి ఇచ్చిన దాన్ని రాజ్యం తిరిగి తీసుకోవటానికి ఉద్దేశించిన ఏ నిబంధన అయినా రాజ్యాంగ వ్యతిరేకమే” అని తీర్పు నిచ్చారు బడుగు బలహీన వర్గాల హక్కులను, ఆస్తులను పరిరక్షించిన చరిత్రాత్మకమైన తీర్చుగా దీనిని రాజ్యాంగ పండితులు భావించారు మరొక ముఖ్యమైన కేసులో “పబ్లిక్‌ ఆస్తి అనేదే వుంటుంది తప్ప, ప్రభుత్వ ఆస్తి అనేదేదీ వుండదంటూ, పబ్లిక్‌ ఆస్తి అనే దానికి ప్రభుత్వం ధర్మకర్త మాత్రమే” అంటూ మరో ముఖ్యమైన తీర్పు చెప్పారు.

ఛత్తీస్‌గఢ్‌ ప్రభుత్వానికి చెంపపెట్టులాంటి మరో తీర్చు చెప్పారు. అక్కడి ప్రభుత్వం ప్రజా ఉద్యమాలను అణచివేయటానికి గిరిజన యువతను ప్రత్యేక పోలీసు అధికారులుగా నియమించటాన్ని రాజ్యాంగ వ్యతిరేకమైన, చట్ట వ్యతిరేకమైన చర్యగా జస్టిస్‌ వి. సుదర్శన్‌రెడ్డి గారు తీర్చు చెప్పారు. పౌరహక్కుల రంగంలోను, రాజ్యాంగ విలువల పరిరక్షణ విషయంలోను ఇదొక విలువైన తీర్పుగా పరిగణించబడింది. సామాజిక న్యాయానికి నైతిక శక్తిని ప్రసాదించిన అరుదైన తీర్పుగా కూడా భావించబడింది.

తెలంగాణ రాష్ట్ర అవతరణను గుడ్డిగా వ్యతిరేకిస్తూ, “తెలుగుజాతి ముక్కలై పోతుందాంటూ చేస్తున్న వాదన అర్ధం పర్ధం లేనిదన్నారు. రాజ్యాంగ ప్రకారం భారత జాతి ఒక్కటే ఉంటుందంటూ, సీమాంధ్రులది జాతి పేరుతోచేస్తున్న ఉన్మాదం తప్ప మరేదీ కాదన్నారు జస్టిస్‌ బి. సుదర్శన్‌రెడ్డి గారు.

ఇటు సామాజిక రంగంలోను, అటు భారత రాజ్యాంగ రంగంలోను జస్టిస్‌ బి. సుదర్శన్‌ రెడ్డి గారు సవ్యసాచిగా నిలిచారు.

అందుకే 'రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు పుస్తకం వారికి సాదరంగా అంకితం చేస్తున్నాము.

తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక మండలి

న్‌ బు జవ తక అత వాడ 4 ా “ట్లో ' ₹ల్మో|: దీపాలు వెలిగించిన ౬ గు. హాన్‌ ఆల ల దా.ఎం.మధుసూదన్‌రెడ్డి గారు శ్‌ ఉదారహృదయులైన పురప్రముఖులు, సంఘసేవకులు, నాయకులు, ఉన్నప్పుడే సమాజానికి ఉపయోగపడే కార్యక్రమాలను నిర్వహించటం సాధ్యమవుతుంది. మంచి మనసు ఉన్నప్పుడే వదాన్యుల బెదార్యం రాణిస్తుంది. మంచిపనులు నిర్వహించటం సాధ్యమవుతుంది. మాన్యులు డా. ఎం. మధుసూదన్‌రెడ్డిగారు అరుదైన కోవకు చెందినవారు. తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక మండలి ప్రచురించే (గ్రంథాల ముద్రణకు ఆర్థిక సహకారంకోసం అభ్యర్థించగానే మరొకప్రశ్న వేయకుండా దా.ఎం. మధుసూదన్‌రెడ్డిగారు నిండు మనసుతో ముందుకు వచ్చారు. నేను ఎంపిక చేసుకునే సాహిత్యమూర్తుల విలువను నాకన్నా బాగా వారు గుర్తించగలిగారు. మహాకవి దాశరథి కృష్ణమాచార్యమీద రెండు రోజుల జాతీయ సదస్సును నిర్వహించటమేకాక, మూడు గ్రంథాలను తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక మండలి పక్షాన ప్రచురించాలని సంకల్పించటం జరిగింది. ఈ మూడు గ్రంథాలలో “మహాకవి దాశరథి-సాహిత్య సమాలోచన”, “రుద్రవీణపై కోటి రాగాలు”, అన్న రెండు గ్రంథాల ప్రచురణ ఖర్చులను భరించటానిక్రి దా.ఎం. మధుసూదన్‌రెడ్డిగారు ముందుకు వచ్చారు. ఇంతకు ముందుకూడా డా, ఎం. మధుసూదన్‌రెడ్డిగారు మా సంస్థ చేపట్టిన అన్ని కార్యక్రమాలకు ఆర్ధికంగా సహాయ సహకారాలు అందజేసిన మహోదారులు. 2009 మార్చిలో మేము నిర్వహించిన “బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి రెండు రోజుల జాతీయసదస్సు నిర్వహించటానికి అవసరమైన సమస్త వ్యయాన్ని కూడా వీరు భరించారు. 2012 మార్చిలో మేము నిర్వహించిన “ప్రజాకవి కాళోజీ సాహిత్య సమాలోచన” జాతీయ సదస్సు సందర్భంగా ప్రచురించిన గ్రంధానికి సంబంధించిన పూర్తి వ్యయాన్ని కూడా డా.ఎం. మధుసూదన్‌రెడ్డి గారే తమ బాధ్యతగా భరించటం జరిగింది. 2013 మే నెలలో మేము నిర్వహించిన “తెలంగాణ దీపస్తంభం- రాజా బహద్దూర్‌ కోత్వాల్‌ వెంకటరామారెడ్డి” రెండు రోజుల జాతీయసదస్సు సందర్భంగా సదస్సు వ్యాసాల సంకలనం ముద్రణకు సంబంధించిన పూర్తి వ్యయాన్ని కూడా చిరునవ్వుతో భరించి వెన్నుతట్టింది డా. ఎం. మధుసూదనరెడ్డిగారే. దా. ఎం. మధుసూదన్‌రెడ్డి గారు హైదరాబాద్‌ నగరంలో జన్మించారు. వీరి విద్యాభ్యాసం హైదరాబాదు నగరంలోనే సాగింది వీరు డిగ్రీ, బి.ఎడ్‌, ఎం.ఏ., ఎల్‌ ఎల్‌బి, ఎం. ఎడ్‌, పిహెచ్‌.డి, పట్టాలనన్నింటినీ ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం

నుంచే సాధించారు. మన విద్యార్థులకు ప్రామాణికమైన విద్యను అందించే లక్ష్యంతో వారు 1984లో నవభారతి విద్యాసంస్థను స్టాపించి, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా బి.ఎడ్‌. కోర్సును ప్రారంభించారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం గుర్తింపును కూడా సాధించారు. ఆ తర్వాత నవభారతి పి.జి. సెంటర్‌ను ప్రారంభించి 1998-94 విద్యా సంవత్సరం నుండి ఎం.సి.ఏ. కోర్సును, 1995-96 విద్యా సంవత్సరం నుండి ఎం.బి.ఏ. కోర్సును ప్రారంభించారు. ఈ కోర్సులకు జాతీయ సాంకేతిక విద్యామండలి అనుమతి, లభించగా, బి. ఎడ్‌.కోర్సుకు జాతీయ ఉపాధ్యాయ విద్యామండలి అనుమతి లభించింది. నవభారతి విద్యాసంస్థ ఇందిరాగాంధీ జాతీయ సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయం వారి వృత్తి విద్యాసంబంధమైన కోర్సులను కూడా చేపట్టింది. ఎన్ని విద్యాకోర్సులను స్థాపించినా విద్యార్థులకు నాణ్యమైన విద్యను అందజేసే విషయంలో డా.ఎం.మధుసూదన్‌రెడ్డిగారు ఎక్కడా రాజీ పడలేదు. అందుకే బిజినెస్‌ ఇండియా మాగజిన్‌ మరియు ఆల్‌ ఇండియా మేనేజ్‌మెట్‌ అసోసియేషన్‌లు చేపట్టిన సర్వేలలో నవభారతి విద్యాసంస్థ ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ఐదు అగ్రశ్రేణి కళాశాలల్లో ఒకటి కాగలిగింది.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రైవేట్‌ యాజమాన్యం క్రింద బి.ఎడ్‌. కళాశాలల స్థాపనలో డా. ఎం. మధుసూదన్‌రెడ్డి మార్గదర్శిగా భావింపబడుతారు. వీరు ఎందరికో విద్యాసంస్థల స్థాపనలో సలహాదారులుగా ఉన్నారు. ఎన్నో హైపవర్‌ కమిటీలలో సభ్యులుగా ఉండి సేవలందిస్తున్నారు. తమ శిష్యులననేకులను గ్రామీణ ప్రాంతంలో పాఠశాలలు, కళాశాలలు నెలకొల్పటానికి ప్రోత్సహించారు. వాటిని విజయ పథంలో నిర్వహించటానికి మార్గదర్శనం చేశారు.

విద్యార్థుల్లో చదువుపట్ల పోటీ తత్వాన్ని ప్రోత్సహించే ఉద్దేశంతో తమ తండ్రిగారి పేరిట “జగ్గారెడ్డి మెమోరియల్‌ గోల్డ్‌ మెడలొను నెలకొల్పారు. దీని మూలంగా విద్యార్థులలో కష్టపడి చదివే తత్వంపెరిగింది.

27 సంవత్సరాలు విద్యారంగానికి సేవచేసిన తర్వాత డా.ఎం. మధుసూదన్‌రెడ్డి గారు తమ దృష్టిని సమాజ సేవా రంగంవైపు మళ్ళించారు. రోజు రోజుకు చిన్న కుటుంబాలు పెరగటం, భార్యాభర్తలిద్దరూ ఉద్యోగాలు చేయటం జీవితావసరంగా మారిన తర్వాత కుటుంబంలోని వయోవృద్ధులైన పెద్దల ఆలనా పాలనా చూసేవారు లేకుండా పోయారు. ఈ లోటును తీర్చటానికి డా.ఎం.మధుసూదన్‌రెడ్డిగారు 'సపర్య' అనే లాభాపేక్షలేని సంస్థను స్థాపించి తమ వంతు సేవలను అందజేస్తున్నారు. మానసిక, శారీరక ఇబ్బందులతో బాధ పడుతున్న వయోవృద్ధులకు సేవలు అందజేసే సిబ్బందికి ప్రత్యేకమైన శిక్షణను కూడా డా.ఎం. మధుసూదన్‌రెడ్డిగారు ఇప్పించారు.

విద్యారంగంలోను, సామాజిక రంగంలోను, ఇతర సేవా దాతృత్వరంగాలలో అనేక ఉన్నతస్థాయి. సేవలు అందజేసిన డా.ఎం.మధుసూదన్‌రెడ్డిగారికి అనేక జాతీయ అంతర్జాతీయ సంస్థలు అవార్డులు ఇచ్చి గౌరవించాయి. ప్రపంచ శాంతి భద్రతల మండలి (1౫/01164 6౭06 204 54200” ౮0౪0011) “విద్యారత్ను అన్న బిరుదునిచ్చి దా.ఎం. మధుసూదన్‌రెడ్డి గారిని గౌరవించింది.

ప్రముఖ విద్యావేత్త, సమాజసేవకులు, బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలురు డా.ఎం.మధుసూదన్‌రెడ్డి గారు “మహాకవి దాశరథి సాహిత్య సమాలోచన” అన్న జాతీయ సదస్సు గ్రంథ ముద్రణకు, 'రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు అన్న కవుల నివాళి గ్రంథ ముద్రణకు ఆర్థిక సహాయం చేసినందుకు వారికి మా హృదయపూర్వకమైన కృతజ్ఞతలు తెలియజేస్తున్నాము.

• తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక మండలి

నే షస షె గ గ గ్‌గి 11 లి [0 యగ! (1, డఫ. గా గో గ గు గానో ఊసీ తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక మండలి కార్యక్రమాలు, ప్రచురణలు

1. మొదటి జాతీయ సదస్సు : తేదీలు 6,7 మార్చి 1998 15 పరిశోధన పత్రాల సంకలనం : “కవికోకిల దువ్వూరి రామిరెడ్డి। (2011) తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక మండలి మరియు ఏ.వి. కళాశాల తెలుగు శాఖ సంయుక్త ఆధ్వర్యంలో
2. రెండవ జాతీయ సదస్సు : తేదీలు 6,7 మార్చి 2009 20 పరిశోధన పత్రాల సంకలనం : బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి ఆవిష్కర్త : జస్టిస్‌ బి. సుదర్శన్‌రెడ్డి గారు (23-11-2011) తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక మండలి మరియు ఏ.వి. కళాశాల తెలుగు శాఖ సంయుక్త ఆధ్వర్యంలో
3. మూడవ జాతీయ సదస్సు : తేదీలు 16, 17 మార్చి 2012 త2 పరిశోధన పత్రాల సంకలనం “ప్రజాకవి కాళోజీ సాహిత్య సమాలోచన” తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక మండలి మరియు ఏ.వి. కళాశాల తెలుగు శాఖ సంయుక్త ఆధ్వర్యంలో ట్తీ జ ) శ్రీ సంగిశెట్టి శ్రీనివాస్‌ గారి సంపాదకత్వంలో వెలువడిన “సురవరం కవిత్వం” ఆవిష్కరణ. విషుర ఆవిష్మర్త ఆచార్య ఎల్లూరి శివారెడ్డి గారు, కులపతి, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వ విద్యాలయం 31-8-2012 ఆవివ్మంణ ర్‌ ) నాల్గవ జాతీయ సదస్సు : తేదీలు 2 ౩ మే 2018 34 పరిశోధన పత్రాల సంకలనం : తెలంగాణ దీపస్తంభం : పరిపాలనా దక్షడు, ప్రజాసేవా ఆర్చేరుడు రాజాబహద్బ్దుర్‌ కోత్వాల్‌ వెంకటరామారెడ్డి “కొత్వాల్‌ కీర్తి పతాక” జాబహద్దుర్‌ వేంకట రామారెడ్డి గారికి అసంఖ్యాక కవులు సమర్పించిన కవితా నీరాజనం
4. తేద్ర0_7_ కవ. +--2013, ఆచార్య అనుమాండ్ల భూమయ్య గారి “తెలంగాణ భావవిపంచిక : గోలకొండ -9చెక ఆవిష్కర్త : డా॥ పాలకుర్తి మధుసూదన రావు గారు, సిఇఓ, శ్రీ వేంకటేశ్వర భక్తి ఛానల్‌ "గ్ర రాజాబహద్నర్‌ కో ల్‌ వెంక న తేది 2ల్ట త్వాం వెంకట రామారెడ్డి స్మారకోపన్యాసం 145 వ జయంతి సందర్భంగా ప్రభల 2018 నాడు విశ్రాంత సుప్రీం కోర్చ న్యాయమూర్తి, గోవా రాష్ట్ర యు త్వీ లోకాయుక్త, గౌరవనీయులు జస్టిస్‌ శ్రీ బి. సుదర్శన్‌ రెడ్డి గారు “తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటు - భారత రాజ్యాంగ ప్రక్రియ అన్న అంశం మీద్ర షః ప్‌ ల ఎంగ్బున రట రు “సాగునీటి రంగంలో ద ప్రసంగించారు. కేంద్ర జల సంఘం విశ్రాంత చీఫ్‌ ఇంజనీర్‌ శ్రీ ఆర్‌ విద్యాసాగరరావు గా ల “విద్యుక్‌ బగాణకు జరుగుతున్న అన్యాయాలు” అన్న అంశం మీద, ప్రముఖ విద్యుత్‌ రంగ నిపుణులు శ్రీ కె. రఘు గారు ౦గంలో తెలంగాణ” అన్న అంశం మీద ప్రసంగించారు. 8 పు 0 విడవ జాతీయ సదస్సు : తేదీలు 56 నవంబర్‌ 2018 కో పరిశోధన పత్రాల సంకలనం “మవాకవి దాశరధి సాహిత్య సమాలోచన”, మహాకవి దాశరధికి కవుల నివాళి “రుద్రవీణపై బ్‌ టి రాగాలు, సేకరించిన వ్యాసాల సంకలనం “సాహిత్య ప్రపంచంలో దాశరథి”. ఖై కార్యక్రమాలన్నీ దాతల సహాయంచే నిర్వహించబడినవి. భవిష్యత్తులో కూడా ఈ సాహితీయజ్ఞం దిగ్విజయానికి దాతలే మాకు స్పూర్తి ప్రదాతలు. ఈుద్రనీణపై కోటికాగాలు [--............._....__కి్స 8 [క్షి...---------------! కవితా సంకలనక్ర

మహాకవి దాశరథి సాహిత్యసమాలోచన రెండు రోజుల జాతీయ సదస్సుకు ఆర్థికంగానూ, హార్ధికంగాను తోడ్పడిన సౌజన్యమూర్తులు

• శ్రీ చింతరెడ్డి వేణుగోపాల్‌ రెడ్డి గారు, భారత్‌ విద్యాసంస్థల అధినేత, నల్లకుంట, హైదరాబాద్‌.

• డా.గిరిధర్‌ తోట గారు, సిఇఓ, శోధనా లాబొరేటరీస్‌ లిమిటెడ్‌.

• శ్రీ వంగాల మల్లారెడ్డి గారు, హబ్సిగూడ, హైదరాబాద్‌.

• శ్రీ వంగాల విక్రం రెడ్డి గారు, విస్‌కాన్సిన్‌, ౮8.

• శ్రీ పటేల్‌ రుక్కారెడ్డి గారు, సౌత్‌డకోటా, ౮9|.

• డా.వంగాల జనార్ధన్‌రెడ్డి గారు, టెక్సాస్‌, ౪54.

• శ్రీ లక్‌పల్లి మధుసూదన్‌ రెడ్డి గారు, సంతోష్‌నగర్‌, హైదరాబాద్‌.

• శ్రీ జెకొమరయ్య గారు, సాయినగర్‌, నాగోల్‌.

• మేనేజింగ్‌ డైరెక్టర్‌ గారు, సాగర్‌ సిమెంట్స్‌, జూబ్లీహిల్స్‌, హైదరాబాద్‌

• శ్రీ వి.పాండురంగారెడ్డి గారు, మేనేజింగ్‌ డైరెక్టర్‌, జ్యోతి గ్రూఫ్‌ ఆఫ్‌ కంపెనీస్‌, బర్మత్‌పుర, హైదరాబాద్‌.

• శ్రీ సూదిని పద్మారెడ్డి గారు, జూబ్లీహిల్స్‌, హైదరాబాద్‌

• ఆచార్య కె.యాదగిరి గారు, సంచాలకులు, తెలుగు అకాడమీ, హైదరాబాద్‌

• శ్రీ ఎం.దివాకర్‌ రెడ్డి గారు, మేనేజింగ్‌ డైరెక్టర్‌, దా.పద్మజ సంతాన సాఫల్య కేంద్రం, హబ్సీగూడ, హైదరాబాద్‌.

• దా. శ్రీరంగాచార్య గారు, పూర్వ ప్రధానాచార్యులు, ప్రభుత్వ ప్రాచ్య కళాశాల, పాలెం, మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా,

• శ్రీ పి.విష్ణువర్ధన్‌ గారు, చీఫ్‌ కన్సల్‌టెంట్‌, వి.వి. అసోసియేట్స్‌, బంజారాహిల్స్‌, హైదరాబాద్‌.

• శ్రీ సి.వి.గోవింద రావు గారు, సాయి కన్సల్‌టెంట్‌, సురభి కాంప్లెక్స్‌, ఆర్‌టిసి క్రాస్‌రోడ్స్‌, హైదరాబాద్‌.

• శ్రీ కుమార్‌ చల్లా గారు, రుద్రా కన్‌స్ట్రక్షన్స్‌, శ్రీనగర్‌ కాలనీ, హైదరాబాద్‌.

• శ్రీ కె.వి.ఎన్‌.ప్రసాద్‌ గారు, ఎమ్‌.డి, కెఎస్‌ఆర్‌ ప్రాజెక్ట్‌ (ఇండియా) ప్రైవేట్‌ లిమిటెడ్‌, హన్మకొండ, వరంగల్‌.

• దా.పి.యాదగిరి గారు, అసోసియేట్‌ ప్రొఫెసర్‌, వాణిజ్యశాఖ, ఏ.వి.కళాశాల, హైదరాబాద్‌. _ శ్రీ ఎమ్‌.సతీష్‌కుమార్‌ గారు, సెక్రెటరీ కమ్‌ కరస్పాండెంట్‌, న్యూ సిల్వర్‌జూన్లీ జూనియర్‌, డిగ్రీ మరియు పిజి కళాశాల, ఇసిఐఎల్స్‌ కుషాయిగూడ.

• డా. ఒంటెద్దు శ్రీనివాస్‌రెడ్డి గారు, సెక్రెటరీ, జాగృతి డిగ్రీకళాశాల, నారాయణగూడ, హైదరాబాద్‌.

• శ్రీ బి.వి.గంగాధర్‌రెడ్డి గారు, జిహెచ్‌ఎమ్‌సి, డిప్యూటి కమీషనర్‌, కూకట్‌పల్లి

• డా. పి.రాజేశ్వర్‌ రెడ్డిగారు, ఛైర్మన్‌, సి.వి.ఎస్‌.ఆర్‌. ఇంజినీరింగ్‌ కళాశాల, వెంకటాపురం గ్రామం, ఘట్‌కేసర్‌ మండలం, రంగారెడ్డి జిల్లా. /శుద్రవీణపై కోటికాగాలు ాలాాాలాాాక్‌!! 9 (|క్ష్‌------ాలాా-! కనికా సంకలనం

• శ్రీ నల్ల మల్లారెడ్డి గారు, నల్ల మల్లారెడ్డి విద్యాసంస్థల అధినేత, నారపల్లి, ఘట్‌కేసర్‌ మండలం, రంగారెడ్డి జిల్లా.

• దా.పి.అంజిరెడ్డి గారు, మేనేజింగ్‌ డైరెక్టర్‌, వినార్‌ ఆర్గానిక్స్‌ ప్రైవేట్‌ లిమిటెడ్‌, తార్నాక, హైదరాబాద్‌

• డా.బి.యాదగిరి రెడ్డి గారు, పూర్వ (ప్రధానాచార్యులు, ఎస్‌.ఏ.పి. డిగ్రీ కళాశాల, వికారాబాద్‌. -శ్రీ ఎమ్‌. శ్రీనివాసరావు, ఎమ్‌ఎల్‌ఏ, ఛైర్మన్‌, అవంతి విద్యా సంస్థలు, బర్మత్‌పుర, = డా.ఎం. నిరంజన్‌రెడ్డి గారు, ఛైర్మన్‌, భువనగిరి విద్యా కళాశాల, భువనగిరి

• శ్రీ కొండపల్లి వేణుగోపాల్‌ రావు గారు, బర్మత్‌పుర, హైదరాబాద్‌.

• త్రీ పి.వి.రమణ గారు, శివాణి ప్రింటర్స్‌ అధినేత, లక్ష్మీనారాయణ నగర్‌, ఐడిఏ, ఉప్పల్‌. " త్రీ పి.సత్యనారాయణ మూర్తి గారు, మహాలక్ష్మీగ్రాఫిక్స్‌ అధినేత, బాలానగర్‌, హైదరాబాద్‌. -శ్రీ జి.సురేష్‌బాబుగారు, హబ్సిగూడ, హైదరాబాద్‌ “ త్రీ ఏ.చంద్రశేఖర్‌ గారు, డైరెక్టర్‌, ఎలిగెంట్‌ ప్రొడక్ట్స్‌ పై. లిమిటెడ్‌, హబ్సిగూడ, హైదరాబాద్‌.

• ్రీ కెకోమల్‌ రెడ్డి గారు, మారెడ్‌పల్లి, హైదరాబాద్‌. “లీ టి.విజయేందర్‌ రెడ్డి గారు, డి.డి.కాలనీ, హైదరాబాద్‌. .్ట ర్చి గారు, కనకదుర్గా రియల్‌ఎస్టేట్స్‌ అధినేత, పోచారం, ఘట్మేసర్‌ మండలం, రంగారెడ్డి జిల్లా. శ్ర క రెడ్డి గారు, రీటా ఇండస్ట్రియల్‌ కార్బోరేషన్‌ లిమిటెడ్‌, ఎల్సీ స్టేడియం, హైదరాబాద్‌. శ్రీ మామిడి క్‌ గారు, తార్నాక, హైదరాబాద్‌. " డా.ఎ.రాంచంద్రారె రెడ్డి గారు, తార్నాక, హైదరాబాద్‌. శ్రీ ఎమ్‌. స్తుభా డి గారు, సంగం నర్పింగ్‌హోం, మెట్‌పల్లి, కరీంనగర్‌ జిల్లా. -డా. జిన కేందర గారు, సెక్రెటరీ కమ్‌ కరస్పాందెంట్‌, వాణి డిగ్రీ కళాశాల, మలక్‌ పట. -డా.న రసింహారాను గారు, కాచిగూడ, హైదరాబాద్‌. -శ్రీ ఆర్‌ ఇనార్షన్షం గారు, కార్డియో థౌరాసిక్‌ సర్జన్‌, హైదరాబాద్‌. స శప జ రకశాల చిక్కడపల్లి, హైద =! సెక్రటరీ మరియు కరస్పాండెంట్‌, సరోజిని నాయుడు జూనియర్‌, డిగ్రీ & పి.జి. , "ప అరాబాద్‌ సాహిత్య సేవలో పాలుపంచుకున్న సౌజన్యమూర్తులైన వదాన్యులకందరికి మా హృదయపూర్వక కృతజ్ఞతలు.

• డా.గంటా జలంధర్‌ రెడ్డి సదస్సు సంచాలకులు అధ్యక్షులు, తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక మండలి రుద్రవీణపై కోటికాగాలు [ాాాాయాాచ్య!! 10 (1కి... కవితా సంకలనం;

[1/ కవితా శరధిదాశరథికి (జ్ఞ) క ఇ కవుల కవితా సేవధి /॥ గ , త్‌వనాన' ఆచార్య జి. చెన్నకేశవరెడ్డి పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాద్‌. తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక మండలి ప్రతి ఏటా తెలంగాణ వైతాళికులనదగిన వారి మీద సదస్సులు నిర్వహించి ఆ సదస్సు పత్రాలను ఒక [గ్రంథరూపంలో, సదస్సు ముగింపు సమావేశంలోనే ఆవిష్మరింపజేయడమనే మంచి పద్ధతిని పాటిస్తున్నది. సురవరం ప్రతాపరెడ్డి, కాళోజి, రాజబహద్దూర్‌ వేంకట రామారెడ్డి వంటి మహనీయుల మీద సదస్సులు నిర్వహించింది. ఈ సంవత్సరం మే నెలలో కోత్వాలు వేంకటరామారెడ్డి మీద సదస్సు పత్రాల సంపుటినే కాదు, 'కోత్వాలు కీర్తి పతాక' అనే పేరుతో కవులు ఆయనమీద రచించిన కవితలతో ఒక కవితా సంపుటిని వెలువరించి, ఆయన కీర్తిమూర్తికి కర్పూర నీరాజనం పట్టింది. ఆరు నెలలు తిరగముందే మళ్లీ ఇప్పుడు దాశరథి 27వ వర్ధంతి సందర్భంగా ఆయన కవిత్వం మీద సమాలోచన సదస్సు జరిపి, ఆ సదస్సు పత్రాలను ఒక సంపుటిగా ప్రచురింపజేయడమే కాకుండా, సమాంతరంగా దాశరథి మీద కవులు రాసిన కవితలతో ఒక సంకలనాన్ని “రుద్రవీణపై కోటి రాగాలు అనే పేరుతో ప్రచురిస్తుండటం, తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక మండలి వారికి తెలంగాణ వైతాళికుల మీద ఉన్న అపార గౌరవాభిమానాలు వెల్లడి చేస్తున్నవి. ఆ సదస్సు పత్రాల సద్దంథాలు, కవితా నీరాజనాల సంపుటాలు తెలంగాణ ఉ ద్యమానికి మరింతగా ఊపిరిపోస్తున్నాయి. తెలంగాణ ఆత్మ గౌరవాన్ని సమున్నత శిఖరం మీద అధిష్టింపజేస్తున్నాయి. ఇంతటి అసాధారణమైన సాహిత్య సాంస్క లతిక సేవను చేస్తున్న తెలంగాణ భాషా సంస్కృతిక మండలిని, ముఖ్యంగా సదస్సు నిర్వాహకుడు, ఈ కవితా సంపుటి సంపాదకుడు అయిన దా॥ గంటా జలంధర్‌ రెడ్డిని మనసారా మరి మరి అభినందిస్తున్నాను. ఆయన ఎన్నో ఎదురీతలను ఎదనొడ్డి ఎంతగా కృషి చేస్తున్నాడో ఎరిగినవాడిని కాబట్టి, ఎంత అభినందించినా తక్కువే మరి.

మహాకవి దాశరథి కవిత్వం నిజాం నిరంకుశత్వం మీద ఎక్కుపెట్టిన శతఘ్ని తెలంగాణం నేలలో రాచరికం విషవృక్షాన్నిి దేశముఖల, దొరల ముళ్లకంపపొదలను కూకటి వేళ్లతో నరికివేసిన పరశువు. దాశరథి *నా తెలంగాణ కోటి రత్నాల వీణ” అనే తారకమంత్రాన్ని ప్రసాదించిన ప్రజాస్వామ్య మతాచార్యుడు. శాంతి కపోతాన్ని ఎగురవేసి, క్రాంతి కవాటాన్ని తెరచి, తెలంగాణను విముక్తి పథంలో నడిపించిన కవి కంఠీరవం. దాశరథి 'జ్వాలా లేఖిని” “తిమిరంతో సమరం చేసి, 'అగ్నిధారలు కురిపించింది 'రుద్రవీణ'లు మీటింది. అటు అంగారానికి, ఇటు శృంగారానికి 'అమృతాభిషేకం'

చేసింది. ఆయన కలమేకాదు, గళం కూడా పర్దన్యమై గర్జించింది తెలంగాణ నాలుగు చెరగులా. రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు [లాలాలాలాలాలాాడ్టై| 11 'శీక్లీ్‌---------------------! కవితా సంకలనం:

• శ్రీ నల్ల మల్లారెడ్డి గారు, నల్ల మల్లారెడ్డి విద్యాసంస్థల అధినేత, నారపల్లి, ఘట్‌కేసర్‌ మండలం, రంగారెడ్డి జిల్లా.
• డా.పి. అంజిరెడ్డి గారు, మేనేజింగ్‌ డైరెక్టర్‌, వినార్‌ ఆర్గానిక్స్‌ పైవేట్‌ లిమిటెడ్‌, తార్నాక, హైదరాబాద్‌
• డా.బి.యాదగిరి రెడ్డి గారు, పూర్వ ప్రధానాచార్యులు, ఎస్‌.ఏ.పి. డిగ్రీ కళాశాల, వికారాబాద్‌.
• శ్రీ ఎమ్‌.శ్రీనివాసరావు, ఎమ్‌ఎల్‌ఏ, ఛైర్మన్‌, అవంతి విద్యా సంస్థలు, బర్మత్‌పుర. = డా.ఎం, నిరంజన్‌రెడ్డి గారు, ఛైర్మన్‌, భువనగిరి విద్యా కళాశాల, భువనగిరి
• శ్రీ కొండపల్లి వేణుగోపాల్‌ రావు గారు, బర్మత్‌పుర, హైదరాబాద్‌.
• శ్రీ పి.వి.రమణ గారు, శివాణి ప్రింటర్స్‌ అధినేత, లక్ష్మీనారాయణ నగర్‌, ఐడిఏ, ఉప్పల్‌.
• శ్రీ పి.సత్యనారాయణ మూర్తి గారు, మహాలక్ష్మీ గ్రాఫిక్స్‌ అధినేత, బాలానగర్‌, హైదరాబాద్‌.
• శ్రీ జి.సురేష్‌బాబుగారు, హబ్సిగూడ, హైదరాబాద్‌
• శ్రీ ఎ.చంద్రశేఖర్‌ గారు, డైరెక్టర్‌, ఎలిగెంట్‌ ప్రొడక్ట్‌ పై. లిమిటెడ్‌, హబ్సిగూడ, హైదరాబాద్‌.
• శ్రీ కె.కోమల్‌ రెడ్డి గారు, మారెడ్‌పల్లి, హైదరాబాద్‌.
• శ్రీ టి. విజయేందర్‌ రెడ్డి గారు, డి.డి.కాలనీ, హైదరాబాద్‌.
• శ్రీ ఎస్‌. బుచ్చిరెడ్డి గారు, కనకదుర్దా రియల్‌ఎస్టేట్స్‌ అధినేత, పోచారం, ఘట్మేసర్‌ మండలం, రంగారెడ్డి జిల్లా.
• శ్రీ కంకర అమరేందర్‌ రెడ్డి గారు, రీటా ఇండస్ట్రియల్‌ కార్పోరేషన్‌ లిమిటెడ్‌, ఎల్బీ స్టేడియం, హైదరాబాద్‌.
• శ్రీ మామిడి జనార్ధన్‌రెడ్డి గారు, తార్నాక, హైదరాబాద్‌.
• శ్రీ మామిడి మాణిక్‌రెడ్డి గారు, తార్నాక, హైదరాబాద్‌. ఆ డా.ఎ.రాంచంద్రారెడ్డి గారు, సంగం నర్సింగ్‌హోం, మెట్‌పల్లి, కరీంనగర్‌ జిల్లా.
• శ్రీ ఎమ్‌.సుభాష్‌ గౌడ్‌ గారు, సెక్రెటరీ కమ్‌ కరస్పాండెంట్‌, వాణి డిగ్రీ కళాశాల, మలక్‌పేట.
• డా. జి.నరేందర్‌రెడ్డి గారు, కాచిగూడ, హైదరాబాద్‌.
• డా, నరసింహారావు గారు, కార్డియో థౌరాసిక్‌ సర్జన్‌, హైదరాబాద్‌.
• శ్రీ ఆర్‌. జనార్ధన్‌రెడ్డి గారు, సెక్రటరీ మరియు కరస్పాండెంట్స్‌ సరోజిని నాయుడు జూనియర్‌, డిగ్రీ & పి.జి. కళాశాల, చిక్కడపల్లి, హైదరాబాద్‌. సాహిత్య సేవలో పాలుపంచుకున్న సౌజన్యమూర్తులైన వదాన్యులకందరికి మా హృదయపూర్వక కృతజ్ఞతలు.
• డా,గంటా జలంధర్‌ రెడ్డి సదస్సు సంచాలకులు అధ్యక్షులు, తెలంగాణ భాషా సాంస్క లతిక మండలి రుడ్రవీణపి కోటిఠరాగాలు గాలా! 10 :|క్ష---------------------| కవితా సంకలనం

(// కవితా శరధి దాశరథికి ., _ కవులకవితాసేవధి 4

్క యా ఆచార్య జి. చెన్నకేశవరెడ్డి

తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక మండలి ప్రతి ఏటా తెలంగాణ వైతాళికులనదగిన వారి మీద సదస్సులు నిర్వహించి ఆ సదస్సు పత్రాలను ఒక గ్రంథరూపంలో, సదస్సు ముగింపు సమావేశంలోనే ఆవిష్మరింపజేయడమనే మంచి పద్ధతిని పాటిస్తున్నది. సురవరం ్రత్రాప్తరెడ్డ, కాళోజి, రాజబహద్దూర్‌ వేంకట రామారెడ్డి వంటి మహనీయుల మీద సదస్సులు నిర్వహించింది. ఈ సంవత్సరం మే నెలలో కోత్వాలు వేంకటరామారెడ్డి మీద సదస్సు పత్రాల సంపుటినే కాదు, 'కోత్వాలు కీర్తి పతాక అనే పేరుతో కవులు ఆయనమీద రచించిన కవితలతో ఒక కవితా సంపుటిని వెలువరించి, ఆయన కీర్తిమూర్తికి కర్పూర నీరాజనం పట్టింది. ఆరు నెలలు తిరగముందే మళ్లీ ఇప్పుడు దాశరథి 27వ వర్ధంతి సందర్భంగా ఆయన కవిత్వం మీద సమాలోచన సదస్సు జరిపి, ఆ సదస్సు పత్రాలను ఒక సంపుటిగా ప్రచురింపజేయడమే కాకుండా, సమాంతరంగా దాశరథి మీద కవులు రాసిన కవితలతో ఒక సంకలనాన్ని “రుద్రవీణపై కోటి రాగాలు” అనే పేరుతో ప్రచురిస్తుండటం, తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక మందలి వారికి తెలంగాణ వైతాళికుల మీద ఉన్న అపార గౌరవాభిమానాలు వెల్లడి చేస్తున్నవి. ఆ సదస్సు పత్రాల సద్ధంధాలు, కవితా నీరాజనాల సంపుటాలు తెలంగాణ ఉ ద్యమానికి మరింతగా ఊపిరిపోస్తున్నాయి. తెలంగాణ ఆత్మ గౌరవాన్ని సమున్నత శిఖరం మీద అధిష్టింపజేస్తున్నాయి. ఇంతటి అసాధారణమైన సాహిత్య సాంస్కృతిక సేవను చేస్తున్న తెలంగాణ భాషా సంస్కృతిక మండలిని, ముఖ్యంగా సదస్సు నిర్వాహకుడు, ఈ కవితా సంపుటి సంపాదకుడు అయిన డా॥ గంటా జలంధర్‌ రెడ్డిని మనసారా మరి మరి అభినందిస్తున్నాను. ఆయన ఎన్నో ఎదురీతలను ఎదనొడ్డి ఎంతగా కృషి చేస్తున్నాడో ఎరిగినవాడిని కాబట్టి, ఎంత అభినందించినా తక్కువే మరి.

మహాకవి దాశరథి కవిత్వం నిజాం నిరంకుశత్వం మీద ఎక్కుపెట్టిన శతఘ్ని. తెలంగాణం నేలలో రాచరికం విషవృక్షాన్ని దేశముఖ్‌ల, దొరల ముళ్లకంపపాదలను కూకటి వేళ్లతో నరికివేసిన పరశువు. దాశరథి “నా తెలంగాణ కోటి రత్నాల వీణ” అనే తారకమంత్రాన్ని ప్రసాదించిన ప్రజాస్వామ్య మతాచార్యుడు. శాంతి కపోతాన్ని ఎగురవేసి, క్రాంతి కవాటాన్ని తెరచి, తెలంగాణను విముక్తి పథంలో నడిపించిన కవి కంఠీరవం. దాశరథి 'జ్వాలా లేఖిని “తిమిరంతో సమరం చేసి, 'అగ్నిధారిలు కురిపించింది 'రుద్రవీణ'లు మీటింది. అటు అంగారానికి, ఇటు శృంగారానికి 'అమృతాభిషేకం' చేసింది. ఆయన కలమేకాదు, గళం కూడా పర్దన్యమై గర్జించింది తెలంగాణ నాలుగు చెరగులా.

మన తెలంగాణకు కవిత్రయమనదగిన కవులు ముగ్గురున్నారు. కీ॥శే॥ కాళోజి, కీ1శే॥ దాశరధి, సి. నారాయణ రెడ్డి. ఈ నాటి యువతరం కవులందరి మీద ఈ ముగ్గురి ప్రభావం, (ప్రేరణ ఉన్నదనడం సత్యదూరం కాదు. ముఖ్యంగా దాశరథి, నారాయణరెడ్డి తొలినాళ్ళలో తెలంగాణలో మూల మూలలకూ వెళ్లి, తమ కవితలను వినిపించి, సాహిత్యోపన్యాసాలు చేసి, తెలంగాణలో ఎనలేని సాహిత్య చైతన్యం తీసుకొని వచ్చిన, చారిత్రక పురుషులు. ఆ తర్వాత యావదాం(ధ్రంలోనే కాదు, భారత దేశంలోను, ఖండాంతరాలలోను వారిద్దరు తమ కవితలను వీనులవిందుగా వినిపించి, ఉపన్యసించి తెలుగుభాషా మాధుర్యాన్ని చవిచూపించి విఖ్యాతినందిన మహాకవులు. తెలంగాణంలో ముఖ్యంగా హైదరాబాదు నగరంలో దాశరథి శతాధిక కవి సమ్మేళనాలకు అధ్యక్షత వహించి, సహకవులను సమాదరించి, పెన్ను పట్టిన ప్రతి యువకవి వెన్నుతట్టి సెబాసని, ఆ తర్వాత చివరి కవిగా తన కవితను చదివి శోతలను ఊ(ర్రూతలూగించి, మంత్ర ముగ్భులను చేస్తుంటే కరతాళ ధ్వనులు మార్చోగేవి. ఈ విధంగా జరిగేవి కవి సమ్మేళనాలు దాశరథి హయంలో. అందుకే దాశరథి అంటే ఆనాటి కవులకే కాదు, ఈనాటి కవులకు కూడా ఎక్కడలేని అభిమానం, ఆరాధన, ఆ స్ఫూర్తి మూర్తి, బతికున్న కాలంలోను, కీర్తి శేషుడైన సందర్భంలోను, ఈ సదస్సు సందర్భంలోను ఎందరో కవులు హృదయముప్పొంగి కవితా నీరాజనం పట్టారు. ఆ కవితల నన్నిటినీ ఎంతో శ్రమపడి సేకరించగా, సరిగ్గా 120 కవితలయ్యాయి. ఒక కవి మీద ఇంత బృహత్‌ కవితా సంపుటిని వెలువరించడం ఇదే ప్రథమం అనుకొంటాను. దాశరథి కవితావాపిని పద్యం, గేయం, వచన కవిత మూడు రూపాల్లో సాగినట్లుగానే, ఆయన మీద రాసిన కవితలు కూడా మూడు రూపాలలో ఉన్నాయి. ఈ కవితా సంపుటిలో దాశరథి సమకాలికుల కవితలూ ఉన్నాయి, ఈనాటి కవుల కవితలూ ఉన్నాయి. ఏ కవిత అయినా అత్యంత ప్రేమాభిమానాలతో, భక్తిశద్ధలతో దాశరథి కవితా మూర్తి కెత్తిన కర్పూర నీరాజనమే. మద్దూరి రామమూర్తి దాశరథిని “అర్యమ తేజ! విప్లవ మహాకవన నిత్య చరన్మృగేంద్ర! వాస్థర్య” అని కీర్తించారు ఎంతో ప్రొాఢంగా, గాఢంగా. ఈ తరం కవి ఎలనాగ కూడా “పరతంత్రానల యూష్మముం బొగిలి కోపావేశ చైతన్యభీకర ధారాయుత కావ్యరాజముల నిక్కంబైన భాస్వంతుడిగా సంభావించి పద్యనీరాజనం పట్టారు ఎంతో హృద్యంగా. యస్‌. ధర్మారావు కూడా దాశరథి తెలంగాణ కోసం చేసిన పోరాటాన్ని తెలంగాణలో రగిలించిన సాహిత్య చైతన్యాన్ని చేసిన సేవను, రాసిన కృతులను, పొందిన సత్కృతులను పదకొండు పద్యాలలో వివరించారు. డా॥ ఆశావాది ప్రకాశరావు దాశరథి రాసిన పద్యాలన్నీ అటు ఇటు మార్చి “తెలగాణ నిగళాలు తెగగొట్టి మగటిమన్‌ ఆకాశమంతెత్తు అరిచెనెవడు? రాక్షసి గుండె నీర్గారగా పద్యాలు పాడి మానవుని కాపాదెనెవదు!” అనే పద్యంతో ఎత్తుకొన్నా “చెరసాలలు ఉరికొయ్యలు, కరకౌ లాఠీల్‌ తుపాకి కాల్పులివేవీ స్థిత చిత్త జగద్రేయుల వెరపింపి వనే సత్యాన్ని చాటి చెప్పారు దాశరథి కన్వయిస్తూ. పద్యాన్ని గేయాన్ని వచన కవితను దాశరథిలా చక్షని ధారాశుద్ధితో రచించగల నైపుణ్యమున్న డా॥ జె. బాపురెడ్డి 'పద్యమైనను గేయము గద్యమైన జీవకళనయ్యె యభావ చేతనమున, వాదమేదైన సిద్ధ వాక్కు ముందు మోకరిల్లెను సత్య సమ్మోహనము”అని కొనియాడారు.

సీనియర్‌ కవి కోయిల్‌ కందాడై తిరుమలాచార్యగారు 13 పద్యాలలో దాశరథి జీవితాన్ని రచనలను గురించి చక్కగా వర్ణించారు, చిత్రీకరించారు. ఇదొక కవితారూప సెమినారు వ్యాసంలా భాసిల్లింది. “దాశరథియే వామనునిగ నవతారమెత్తినట్టు, తాము అపరదాశరథిగ సోషలిజమ్మును ప్రభవింపజేయ, “గ్రార్లులోకాలూని, కార్యకర్తగ ఆదర్శమూర్తిగ, స్ఫూర్తినిచ్చి నైజామునైచ్య పాలనాంతమునకు బాటవేసిన ఘనుడవీవు*” అని అన్నారు. “నా తెలంగాణ కోటి రత్నాల వీణ” అనే నినాదమిచ్చిన దాశరథి, ఆయన సినిమాలలో వ్రాసిన వీణ పాటలు నాదమాధుర్యం సంతరించుకోగా, అవి ఎంతో ప్రాచుర్యం వహించాయి. ఆ విషయాన్నే చక్కగా పట్టుకొన్నారు తిరుమలాచార్యగారు. “దేశభక్తి జాతీయ గీతాల భావన లినుమడింప, వీఐ పొటల శ్రతి - లయలు (ప్రాభవింప, తెలుగు వారల హృదినింపె - నీవు లేక వీణ మైోగలేనన్నది” యను పాటలు చిరస్మరణీయులయ్య” అని అంటూ “మరపునకు రావు మీ సాహిత్య సౌరభాలు, మరపునకు రావు మీ సామ్యవాదంపు కలలు, మరపునకు రావు మీ వీణ పాటలన్ని మరపునకు రావు యీ విశ్వముండు వరకు” అని చెప్పిన మాటలు అక్షరసత్యాలు.

కుమ్మరిభిక్షపతి రాసిన కవితలో “జై తెలంగాణ అని గర్జించినవాడు, నిప్పులవానలో నిలువెల్లా తడిసిన వారు, నిప్పులాంటిధీరకవి.. వీరకవీ, వినరాభిక్షపతీ.. . అగ్నిధార దాశరథి” అని ఉత్తేజపూరితంగా, చివరి పాదం పల్లవిగా పునరావృతమవుతూ, చక్కటి గేయం రాశారు. ఈ సంపుటిలోనే ఉన్న ఆయన మరోగేయం “అక్షరాగ్ని దాశరథి నా తెలంగాణ ఉద్యమాగ్ని' అనే మకుటంతో రాసిన గేయం కూడా చెప్పుకోదగినదే. అనిశెట్టి రజితవి కూడా రెండు కవితలున్నాయి. ఒకటి తెలుగులో, మరొకటి ఉర్జూలో వ్రాసినవి. రెండూ దాశరథి కవితాత్మను ప్రశంసాత్మకంగా ఆవిష్కరించే కవితలే. విప్పారిన దేశాఖిమానపు ఖనివి, తెలంగాణ కోటి గొంతుకల ధ్వనివి, తెలుగుభాషా కీరిల గనివి, అగ్నిధారగ పోటెత్తిన గీతానివి అని అన్న అనిశెట్టి రజిత కవిత కవితాభిమానుల గుండెను తాకుతుంది.

దాశరథికి తెలుగు, ఉర్దూ భాషలు రెండు కళ్లు. ఉర్దూ తోటలో నుంచి గజల్‌ రుబాయి రూపాంకురాలను తెలుగు తోటలో అంటుకట్టి, పూలుపూయించి, తెలుగుతావి అద్దిన తోట మాలి దాశరథి. ఆ విషయాన్నే రేడియమ్‌ తన కవితలో 'తెలుగు గజల్‌ గులాబి తోటకు ఆదివి, తోట మాలివి, తెలుగు రుబాయికి రంగులద్దిన కలంకారివి అని దాశరథి కృషికి సలాం చేస్తాడు. ప్రముఖ కవి దర్భశయనం శ్రీనివాసాచార్య తన కవితలో “గార్ల వీధుల్లో నడిచినా, గాలిబ్‌ ఆత్మతో కలిసినా, తళుకు నగరాల్లో తిరిగినా నయగరా తుంపరలో తడిసినా, యాత్రను స్మృతిలా అల్లినా, తెరలవీణల్ని సవరించినా, బతుకు పొడుగుతా మనిషితనం, నిరలంకార అలంకారివి సాదాతనం పరచుకొన్న దారివి”

• అంటూ దాశరథి కవిత్వాన్ని వ్యక్తిత్వాన్ని చక్కగా తరాజులో బేరీజు వేశారు. డా॥ బుక్కా బాలస్వామి దాశరథి “జనం గళం కొరకు తన కలాన్ని వాడిన జనంకవి! ప్రభంజనకవి! ప్రజాకవి'గా, తెలంగాణ మట్టి పరిమళాలను తన కవిత్వంలో వెలువరించిన సత్మవితాపయోనిధిగా పేర్కొన్నారు.

ఒక కవి మీద రాసిన విమర్శన వ్యాసం విశ్లేషణాత్మకంగా ఉంటుంది; కొన్ని ఎత్తిపోతలూ (కొటేషన్స్‌) ఉ ంటాయి - అదే కవితల్లో అయితే కొన్ని ఎత్తివేతలు (ఎలివేషన్స్‌) ఉండటం కవితాన్యాయం. అయితే కొన్నిటిలో సంశ్లేషణాత్మకత, సంక్షిప్తత ఉండటం హర్షణీయం, అటువంటి వాటిలో తేజస్విని రాసిన కవిత పేర్కొనదగినది. వారి కవితలో “కలాన్ని పదును పెట్టించి పరుగులు తీయించగల జవనాశ్వ సమానుడు అని దాశరథి కవితా గుణాన్ని ఒక వాక్యంలో ఫోకస్‌ చేశారు. ఇదే భావాన్ని విస్తరింపజేసి, విశ్లేషిస్తే మంచి వ్యాసమవుతుంది. జి. వెంకటేశ్వర్లు కూడా తన కవితలో “ఒద్దునకూచొని కవితలు రాయలేదాతడు, , ప్రవాహంలో కొట్టుకు పోతున్న ప్రజల్ని తన కవితా ఓడలో ఒద్దుకు చేర్చినాడతదు, మనుషుల్లో పొట్టివాడు, కవుల్లో పొడుగువాడు” అని అలతి అలతి మాటలలోనే ఆర్తితో దాశరథిని గురించి ఆర్హార్టంగా చెప్పగలిగారు. మంచి కవిత ఎక్కడుంటే, దాన్ని పట్టుకొని, దాన్ని తన మిత్రగోస్టిలో పంచుకొనే అరుదైన కవితా హృదయుడు ప్రా.పి. లక్ష్మీనారాయణ దాశరథి రాసిన సినిమాపాటలలోని అత్యుత్తమమైన వాటిని పట్టుకొని ఇలా అంటాడు *నా కంటి పాపలో నిదురపోరా అని అపురూప ప్రణయాన్ని పండించావు. నిరుపేదల కష్టాలు కనలేని వాడు, కరుణామయు దన్న బిదుదేలనమ్మా' అని అమ్మవారికి నివేదిస్తూ సాక్షాత్తు దేవదేవుడ్ని నిలదీశావు” అని శ్లాఘించారు. దాశరథి రాచరికాన్ని వీరోచితంగా ఎదుర్కొన్న కవి సింహము కాని రాచరికం అవశేషమైన ఆస్థానకవి పదవిని అంగీకరించారు. పద్యకవులు దాశరథి పొందిన సత్మారాల పట్టికలో దీనినికూడా చేర్చి పొగిడినా, ఈ తరం కవి అయిన నాళేశ్వరం శంకరం అందరికంటే భిన్నంగా “ఎందుకయ్యా ఈ పాలకుల ఎంగిలి అస్థానపదవంటే వినకపోతివి” అని వాపోయారు. అన్యాయం ఎక్కడ ఉంటే, అక్కడ ఎదిరించే తత్వమున్న ప్రభుత్వం దురంతాలను ఎండగట్టిన కాళోజికూడ వరవరరావు వంటి సన్నిహితులు ప్రభుత్వవిరుదైన “పద్మ భూషణొను తిరస్మరించమని చెప్పినా వినలేదు. అప్పటి ప్రధాని పి.వి. నరసింహారావు గారితో ఉన్న సన్నిహిత సమీకరణ వల్ల తిరస్మరించలేకపోయి ఉండవచ్చు కాళోజి. అలాగే రాచరికాన్ని పారదోలి, ప్రజాస్వామ్యాన్ని ఆహ్వానించిన దాశరధి కూడా ప్రజాస్వామ్యబద్ధంగా ఎన్నికైన ముఖ్యమంత్రి జలగం వెంగళరావు జైల్లు సహచరుడిగాను, జిల్లా వాసిగాను ఉన్న సాన్నిహిత్యం వల్లనైతేనేమి, ప్రజాస్వామ్యంలోని ఎకువ మంచితోషాట్స, క్రాంచైం చెడు కూడా ఉండటం సహజమేనని, దానితో సర్హుకపోయే గుణం క్రమంగా అలవడటం వల్లనైతేనేమి ఆ కవి కంఠీరవం అవలక్షణమైన ఆస్థానకవి పదవిని అలంకరించారు. అది కొందరికి ఇంపు కాలేదు. మన తెలంగాణ కవిత్రయం (కాళోజి, దాశరధి, సినారె) అప్పటి దేశకాల పరిస్థితుల ననుసరించి విశాలాంధ్రను కోరుతూ కవితలు రాసిన వారే, కాని 1969 నాటి ప్రత్యేక తెలంగాణ ఉద్యమం నాటికీ కాళోజి ఉద్యమాన్ని సమర్ధిస్తూ కవితలు రాయగా, దాశరధి, సినారె సమైక్యాన్ని కోరుతూ కవితలు రాశారు. వీరిద్దరిలో దాశరధి చాలా ఎక్కువగా, బలమైన గొంతుకతో సమైక్యాన్ని కోరుతూ కవితలు రాసి 'మహాంధ్రోదయం' అనే సంపుటిని వెలువరించారు. ప్రస్తుతం ఉద్యమం తీవ్రంగా మారిన దశలో తెలంగాణ కవులు, కళాకారులు ముక్తకంఠంతో తెలంగాణను కోరుకుంటూ కవితలు రాస్తుంటే, పాటలు పాడుతుంటే... సి.నారాయణరెడ్డి కూడా కలం కలుపకపోయినా, గళం కలిపి "సై తెలంగాణ” అని రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు |-._...________..____కై! 14 :1క్షి-------------------] కవితా సంకలనం

తెలంగాణ ఉద్యమాన్ని సమర్ధించారు. అందువల్లనే ఆంధ్రసారస్వత పరిషత్తు అధ్యక్షుడిగా పరిషత్తు సప్తతి మహోత్సవాల సందర్భంగా ప్రత్యేకించి 'తెలంగాణజలో తెలుగు సాహిత్య వికాసం” అనే పేరుతో సదస్సును జరిపించి, ఆ సదస్సు పత్రాలను ఒక [గ్రంథంగా ప్రచురింపజేశారు. దాశరథి ఇప్పుడు బతికి ఉంటే “ఇప్పటికీ సమైక్యాన్నే కోరేవారా! లేక (ప్రస్తుత పరిస్థితిని గమనించి తాను కూడా విభజనను కోరుతూ కవితలు రాసే వారా!” అనే భావన అందరి కవితాభిమానులలో మెదలుతున్నదే. ఈ విషయాన్నే నాళేశ్వరం శంకరం, కాలువమల్లయ్య, గింజల నరసింహా రెడ్డి వంటి కవులు దాశరథి బతికి ఉంటే, ఇప్పటి తెలంగాణ ఉద్యమాన్ని సమర్ధిస్తూ మళ్ళీ కవితలు రాసి ఉండేవాడని భావించారు. “నువ్విప్పుడుంటే బాగుండేది దాశరథీ! మా వీరోచిత పోరాటాలకండదండగా ఉండేవాడివి, వలస పాలన నక్కని పొమ్మని నినదించేవాడివి, తెలంగాణ ఆత్మ గౌరవ పోరాటాన్ని ముందుండి నడిపే వాడివి” అని దాశరధి ఉద్యమ స్ఫూర్తిని స్మరణకు తెచ్చుకొంటారు. డా॥ కాలువమల్లయ్య, ఈ భూమ్మీద లేని మనిషిని గురించి, అట్లా ఊహించడం తప్పేమీ కాదుకానీ, శాస్త్రీయమైనది మాత్రం కాదు. అందుకే ఏనుగు నరసింహారెడ్డి తన కవితలో 'కాలమహిమ వలన తాను విశాలాంధ్ర కోరిండు, కాలం గడచిన కొద్దీ మహాం(ధ్ర నీతి గాంచిండు, ఆంధ్ర దేశం చేదు ఫలం తీవ్రత రుచిచూడకుంద పుణ్యాత్ముడు దాశరథి లోకం విడిచిండు అన్న పంక్తులు హేతుబద్ధమైనవి, సందర్భోచితమైనవి, సదవగాహన, సంయమనంతో కూడుకొన్న పలుకులివి.

ఇంకా ఈ కవితా సంకలనంలో మహాకవి దాశరథి మీద అభిమానం చాటుకున్న కవులెందరో వున్నారు. ముఖ్యంగా మాధవీసనారా, వి.పి,.చందన్‌ రావు, కందాళకై రాఘవాచార్య, జనజ్వాల, వలన్‌దాస్‌ వెంకటేశ్‌, డా.టి.వి.భాస్మరాచార్య, కట్టా భగవంతరెడ్డి, మహమ్మద్‌ షరీఫ్‌, దోరవేటి, కె.దాలినాయుడు, క. సోమేశ్వరశర్మ మొదలైనవారి కవితలు దాశరథికి, వారి సాహిత్యసేవకు నిజమైన నివాళిగా వున్నాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని అన్ని తెలంగాణ ఆంధ్ర, రాయలసీమ ప్రాంతాల కవులంతా దాశరథిని స్మరించుకోవటం ఆ మహాకవికి ఉన్న ఆదరణను తెలియజేస్తున్నది.

ప్రస్తుతం తెలంగాణ ఉద్యమ పోరాటం ఫలించి, దాదాపు తెలంగాణ సాకారమవుతున్న దశలో తెలంగాణ ఉద్యమకవి “నా తెలంగాణ కోటి రత్నాల వీణ అనే మంత్ర ప్రదాత దాశరథికి అవధిలేని ఆనందంతో, అభిమానంతో అర్పించిన కవితా సంపుటి నిజంగా ఒక సేవధి (విలువైననిధి). ఈ సేవధిని తక్కువ వ్యవధిలో ఇంత బృహద్రూపంలో అందిస్తున్నందుకు తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక మండలి వారిని మళ్లీ అభినందిస్తూ, ఇంతటి సమున్నతమైన కవితా సంపుటికి ముందు మాట రాసే మహదవకాశం నాకిచ్చినందుకు ప్రత్యేక కృతజ్ఞతలు తెలుపుకొంటున్నాను.

జను లం

స్థా గారా చానా [1 సమర్పణ దాశరథి కృష్ణమాచార్య (22-7-1925 - 5-11-1987) ఆంధ్రమహాసభ ఆధ్వర్యంలో నిజాం నిరంకుశత్వానికి వ్యతిరేకంగా పోరాటాలు చేశారు. అట్లే స్వాతంత్ర్యం కోసం జాతీయోద్యమంలో పాల్గొన్నారు. వరంగల్‌, నిజామాబాద్‌, హైదరాబాదు జైళ్లలో శిక్షలు అనుభవించారు. పోలీసులు, రజాకార్లు కలిసి నిజామాబాదు జైల్లో అమానుషంగా కొట్టినప్పుడు దాశరథి మరణించాడనే తోటి ఖైదీలు భావించారు కాని మన కోసం బతికారు. మన కోసం కవిత్వం రాశారు. జైలు గోడల మీద బొగ్గుతో రాసిన కవిత్వం ఇప్పటికీ భగ్గున మండుతూనే వుంది. 24 సంవత్సరాల వయస్సులోనే దాశరథిని “మహాకవి” అన్న బిరుదుతో ప్రజలు సత్కరించారు. దాశరథి చారవతో-కాళోజీ, వానమామలై, రామరాజు, ఆళ్వారుస్వామి, పల్లాదుర్గయ్య, సి. నారాయణ రెడ్డి వంటి కవి పండితులంతా కలిసి “తెలంగాణ రచయితల సంఘం” (1952) న్థాపించారు. దాని మొదటి అధ్యక్షుడు దాశరథే. ప్రధానంగా దాశరథీ, నారాయణ రెడ్డి గారలు ఊరూరా తిరిగి, తమ కవిత్వాన్ని వినిపించి తెలంగాణలో సాహిత్య చైతన్యాన్ని తెచ్చారు. వీరిద్దరి ప్రభావంతో ఎందరో నవకవులు కవిత్వం రాయడానికి పూనుకున్నారు. బూర్లుల రామకృష్ణారావు గారు ముఖ్యమంత్రిగా హైదరాబాదు రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత ప్రతి మూడు రోజులకొకసారి కవిసమ్మేళనాలు జరిగేవట. మహారాష్ట్ర కర్దాటక ప్రాంతాలలో బహుభాషా కవి సమ్మేళనాలు జరిగేవి. వాటికి “తెలంగాబ రచయితల సంఘ” సభ్యులు హాజరయ్యేవారు. హైదరాబాదులో నివాసం వుంటున్న గుజరాతీ, మరాఠీ, కన్నడ, బెంగాలీ, ఉర్జూ-భాషీయులు తెలుగు వాళ్ళతో కలిసి బహుభాషా సాహిత్య సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు నిర్వహిచేవారని దాశరథి తమ వ్యాసాలలో పేర్కొన్నారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ఏర్పడిన తర్వాత ఆ వాతావరణం లేకుండా పోయింది. దాశరథి బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి, పద్య గేయ, వచన కవితాప్రక్రియల్లో కవిత్వం రాశారు. గాలిబ్‌, ఇక్బాల్‌, జఫర్‌ - వంటి మహాకవులను అనువదించారు. గజల్‌ ప్రక్రియను తెలుగులోకి తెచ్చింది దాశరథే. వారి “గాలిబ్‌ గీతాలు అనువాదానికి రాష్ట్రప్రభుత్వ పురస్కారం (1965) లభించగా, “కవితా పుష్పకం” కవితా సంపుటికి ఆంధ్రప్రదేశ్‌ సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం (1967) లభించింది. “తిమిరంతో సమరం' కవితా సంపుటికి కేంద్రసాహిత్య అకాడమీ బహుమతి (1974) లభించింది. ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం “కళాప్రపూర్ణ సత్మారంతో, ఆగ్రా, శ్రీ వేంకటేశ్వర విశ్వ విద్యాలయాలు గౌరవ డాక్టరేట్లతో దాశరథిని గౌరవించాయి. జాతికి స్ఫూర్తినిచ్చే గొప్ప కవిత్వం రాసిన ఆధునిక తెలుగు కవుల్లో దాశరథి మొదటి వరుసలో వుంటారు. అగ్నిధార, రుద్రవీణ-వంటి కవితా సంపుటాలలోని పద్యగేయ రచనలు తెలంగాణ ఆత్మాభిమానానికి, దాశరథి వీరావేశశక్తికి, భావుక సౌందర్యానికి తిరుగులేని సాక్ష్యాలు. వారిని గూర్చి 1950 ప్రాంతం నుంచి ఎందరో కవి పండితులు వ్యాసాలు రాస్తూవచ్చారు. అంతేకాదు - దాశరథి స్వయంగా 50 దాకా వ్యాసాలు రాశారు. వందలాదిగా కవులు, రచయితల పుస్తకాలకు పీఠికలు రాశాడు.

స్‌ గె గ సా [1 4 11 నా షా గ 11 సా కం గ ఇళ నాళ బాశ శానా

దాశరథి 27వ వర్ధంతి సందర్భంగా తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక మండలి పక్షాన 2018 నవంబర్‌ 5,6 తేదీలలో రెండు రోజుల జాతీయ సదస్సును నిర్వహిస్తున్నాం. ఈ సదస్సు సందర్భంగా మూడు [గ్రంథాలను ప్రచురించి ఆవిష్కరింపజేస్తున్నాం.

వీటిలో మొదటిది- రుద్రవీణపై కోటి రాగాలు : మహాకవి దాశరథికి కవులు కవితాత్మకంగా సమర్పించిన నివాళి కవితల సంకలనం. మొత్తం కవితలు 120. వీటిలో పద్యాలు, గేయాలు, వచన కవితలున్నాయి. ఆంధ్ర, రాయలసీమ, తెలంగాణ ప్రాంతాలకు చెందిన కవులు మా పత్రికా ప్రకటనకు స్పందించి తమ తమ కవితలు పంపించారు. వారికి మా ధన్యవాదాలు.

ఈ పుస్తకాన్ని ముద్రించటానికి అయిన పూర్తి ఖర్చును పదాన్యులైన దా. ఎం.మధుసూదన రెడ్డి గారు భరించారు. ఈ (గ్రంథాన్ని సుప్రీం కోర్టు విశ్రాంత న్యాయమూర్తి గౌరవనీయులు జస్టిస్‌ శ్రీ బి. సుదర్శన్‌రెడ్డి గారికి అంకితం చేయటం జరిగింది. స్వీకరించినందుకు గౌరవనీయులు జస్టిస్‌ శ్రీ బి.సుదర్భన్‌ రెడ్డి గారికి ధన్యవాదాలు.

2009 మార్చిలో మేము నిర్వహించిన “బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి” రెండురోజుల జాతీయ సదస్సు నిర్వహించటానికి అవసరమైన సమస్త వ్యయాన్ని కూడా డా. ఎం.మధుసూదన్‌ రెడ్డి గారు భరించారు. 2012 మార్చిలో మేము నిర్వహించిన “ప్రజాకవి కాళోజీ సాహిత్య సమాలోచన” జాతీయ సదస్సు సందర్భంగా ప్రచురించిన (గ్రంథానికి సంబంధించిన పూర్తి వ్యయాన్ని కూడా డా. ఎం. మధుసూదన్‌ రెడ్డి గారు భరించి ప్రోత్సహించారు. 2018 మే నెలలో మేము నిర్వహించిన “తెలంగాణ దీపస్తంభం - రాజబహద్దుర్‌ కోత్వాల్‌ వెంకట రామారెడ్డి రెండు రోజుల జాతీయ సదస్సు సందర్భంగా సదస్సు వ్యాసాల సంకలన ముద్రణకు సంబంధించిన పూర్తి వ్యయాన్ని కూడా చిరునవ్వుతో భరించి వెన్ను తట్టిన వారు డాక్టర్‌ ఎం. మధుసూదనరెడ్డి గారే.

ఇక ఇప్పుడు “తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక మండలి భుజాన వేసుకున్న “మహాకవి దాశరథి సాహిత్య సమాలోచన” రెండురోజుల జాతీయ సదస్సు సందర్భంగా ప్రచురిస్తున్న మూడు (గ్రంథాలలో రెండవది సదస్సు వ్యాసాల సంకలనం 'మహాకవి దాశరథి సాహిత్య సమాలోచన. దీనికి కూడా డా.ఎం. మధుసూదన రెడ్డి గారే ముద్రణ వ్యయాన్ని భరించటానికి ముందుకు రావటం మా అదృష్టంగా భావిస్తున్నాము. ఇక ముందు కూడా మా సంస్థ చేపట్టే కార్యక్రమాలకు ఇలాగే సహాయ సహకారాలు అందించి ఆశీర్వదించాలని మనవి చేస్తూ, వారికి కృతజ్ఞతాంజలి సమర్పిస్తున్నాం.

ఈ గ్రంథాలతో పాటు “సాహిత్య ప్రపంచంలో దాశరథి” అన్న గ్రంథాన్ని కూడా ఈ సందర్భంలో ప్రచురిస్తున్నాం. ఇది 1958 నుంచి నేటి దాకా వివిధ పత్రికలలో, (గ్రంథాలలో దాశరథి వ్యక్తిత్వ సాహిత్యాలపై వివిధ రచయితలు రచించి వివిధ పత్రికలలో, (గ్రంథాలలో, ప్రత్యేక సంచికలలో ప్రచురించిన వ్యాసాల సంకలనం. ఈ మూడు (గ్రంధాలు పరిశోధకులకే కాక పాఠకులకు కూడా ఉపయోగకరంగా వుంటాయని ఆశిస్తున్నాం.

ఇందుకు సహకరించిన కవులకు, రచయితలకు, సేకర్తలకు మా హార్ధిక కృతజ్ఞతాంజలి.

పెద్దలు జ్ఞానపీఠపురస్మారగ్రహీత, పద్మభూషణ్‌ దా.సి.నారాయణరెడ్డి గారికి ప్రత్యేక ధన్యవాదాలు.

స గ గ / స్మ గి (సగ ( తే షా గి సా ర్‌ గారా ళా ళాశాాాళ త నారా శా

నన్ను వెన్నుతట్టి ప్రోత్సహిస్తున్న గౌరవనీయులు సుప్రీంకోర్టు మాజీ న్యాయమూర్తి జస్టిస్‌ శ్రీ బి.సుదర్శన్‌రెడ్డి గారికి, ప్రత్యేక ధన్యవాదాలు. సాహిత్య కార్యక్రమాల నిర్వహణకు ప్రోత్సహిస్తున్న తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ఉపాధ్యక్షులు ఆచార్య ఎల్లూరి శివారెడ్డి, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ ఉపాధ్యక్షులు ఆచార్య అనుమాండ్ల భూమయ్య, డా. అమ్మంగి వేణుగోపాల్‌ గార్లకు హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు.

ఈ రెండు రోజుల జాతీయ సదస్సు కార్యక్రమాలకు తమ అమూల్యమైన సలహాలను, సూచనలను అందించిన మాన్యమిత్రులు డా.ఎం.మదుసూధన్‌ రెడ్డి, స్వరవర్షిణి శ్రీ గున్న రాజేందర్‌రెడ్డి, డా.జె.బాపురెడ్డి, డా. శ్రీరంగాచార్య, శ్రీ బి. నరసింగరావు, దా.బుక్కా బాలస్వామి, శ్రీ వంగాల మల్లారెడ్డి, ప్రా.కె.ఇంద్రసేనారెడ్డి, శ్రీ జె.కొమరయ్య, డా.జి. శ్రీనివాసులు గార్లకు నా హార్దిక ధన్యవాదాలు.

నిరంతరం నన్ను ప్రోత్సహిస్తూ, నా నీడలా వెన్నంటివుంటూ సహకారం అందించిన నా శ్రీమతి గంటా రమాదేవికి నా హృదయపూర్వక అభినందనలు. మా విజ్ఞప్తిని మన్నించి ప్రకటనలు ఇచ్చి ఆర్ధిక సహకారాన్ని సౌజన్యంతో అందించి రెండు రోజుల జాతీయ సదస్సు విజయవంతం కావటానికి సహకరించిన మహా దాతలందరికి పేరుపేరునా మా హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు.

నా ఆత్మీయ మిత్రులు శ్రీ ఎం.వి.గోనారెడ్డి, (ప్రధానాచార్యులు, ప్రభుత్వ బాలుర జూనియర్‌ కళాశాల నల్గొండ, దా ఎం. భగవంతరెడ్డి ప్రధానాచార్యులు, ఏ.వి.కళాశాల, శ్రీ ఆర్‌. దిలీప్‌ రెడ్డి, శ్రీ అంబటి సురేంద్ర రాజు, శ్రీ పరాంకుశం లాగోపాలస్యామి, డా.పి.యాదగిరి, శ్రీ కె.కన్నారెడ్డి (ఏ.వి.కళాశాల), శ్రీ ఎం.భూపాల్‌రెడ్డి (ప్రగతి మహావిద్యాలయ), న్‌ గజ్జెల జనార్ధన్‌రెడ్డి (అధ్యాపకులు), శ్రీ ఏ.జలంధర్‌ రెడ్డి (తార్నాక), శ్రీ కర్నాటి గోవర్ధన్‌, శ్రీ కందిమళ్ళ వేమారెడ్డి, ఆ నముద్రాల సతీశ్‌ కుమార్‌, శ్రీ అమ్మంగి ఉదయకిరణ్‌, శ్రీ కె.హనుమాండ్లు (అడ్వకేట్‌, శ్రీ శ్రీనివాస్‌, ప్రధానాచార్యులు, నా గ రాయణ జూనియర్‌ కళాశాల, తార్నాక, డా.కె. విద్యావతి, డా.కె.జ్యోత్సప్రభ, శ్రీ గంటా నర్సిరెడ్డి (అధ్యాపకులు, ర్‌ ఈదులకంటి కృష్ణారెడ్డి (అధ్యాపకులు), శ్రీ రమణ, మేనేజర్‌, తెలుగు అకాడమి, శ్రీ కొండపల్లి వేణుగోపాలరావు, ఆ వె.ఆర్‌.విద్యార్థి, శ్రీ జావెద్‌ గార్లకు నా ప్రత్యేక కృతజ్ఞతలు.

తమ అందమైన కళతో పేజీ లేఅవుట్‌ను తీర్చిదిద్దిన రహమత్‌, లిల్లీ గార్లకు, అందమైన ముఖ చిత్రాలను అందించిన శ్రీ రమణ జీవి గారికి పుస్తకాలను అందంగా ముద్రించి సకాలంలో అందజేసిన కర్షక్‌ ఆర్ట్‌ ప్రింటర్స్‌ అధినేత శ్రీ జగన్మోహన్‌ రెడ్డి గార్రిక్రి మా ప్రత్యేక కృతజ్ఞతలు. తేది; 27-10-2018

దాః గంటా జలంధర్‌ రెడ్డి

జాతీయ సదస్సు సంచాలకులు

తెలంగాణ భాషా సాంస్కృతిక మందలి

రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు |-----_______.___క్లై[ 18 '[క్షి....---------------- కవితా సంకలనం

కవితా శరధి దాశరధికి కవుల కవితా సేవధి - ఆచార్య జి. చెన్నకేశవరెడ్డి 1|| వద్దూ కవిత్తుం

1. నివేదన (జలపాతం అంకిత పద్యాలు) - డా. సి.నారాయణ రెడ్డి ల
2. _ సాహితీ శరధి - దాశరథి - మద్దూరి రామమూర్తి 29
3. _ కవితా (దాశరధీ నమోస్తుతే - దోరవేటి తతి శ _ అభినవ కవిసార్వ భౌముడు - ఒంటెద్దు రామలింగారెడ్డి 85ెర5్‌
4. _ కవితా శరధి దాశరథి - జి. సుబ్రహ్మణ్య శాస్తి 88
5. కావ్య ప్రకాశ శరధి - దా. ఆశావాది ప్రకాశరావు త్త౦
6. _ కోటిరత్నాల వీణ - డా. జె.బాపురెడ్డి 42
7. మహాకవి దాశరథీ - ముత్యబోయిన మలయశ్రీ జ్తేల్‌
8. _ దారశథి కృష్ణమాచార్యులు - ఉన్నం జ్యోతివాసు 46
9. చేతనాకేతనం - ఎలనాగ త్తి
10. చైతన్యసారధి - దాశరథి -యస్‌. ధర్మారావు ర్‌0
11. మహాకవి దాశరథి - కూకట్ల తిరుపతి 58
12. అమృతసుకవికి - అక్షరార్చన -డా. యన్‌.యాదగిరి శర్మ ర్‌ర్‌ 14 తెలుగు వాబ్బయశరధి - దాశరథి - కవిలి మాధవయ్య (మధు) ర్‌7
13. శ్రీ కృష్ణమాచార్య కవికి పద్యనీరాజనము - డా. వుయ్యూరు లక్ష్మీనరసింహారావు ర్‌్రి
14. అక్షర దాశరథి - పెందోట వెంకటేశ్వర్లు 61
15. దాశరథి ఈ ధాత్రిలోన... - రసస్రవంతి, కావ్యసుధ 63
16. వహవా! జోహోరిదే - కలవకొలను సూర్యనారాయణ 65 19, దాశరథి - వెలపాటి రామరెడ్డి 67
17. శిల్పి - దాశరధి - వెలపాటి రామరెడ్డి 70
18. భావరధీ - దాశరథీ - కిలపర్తి దాలినాయుడు 772
19. దాశరథి - భమిటివాటి స్రాదరావు 78
20. ప్రథిత కవితాశరధి - దాశరథి - దా. రామడుగు వెంకటేశ్వర శర్మ 7్క్త
21. దాశరథికి కవితా నీరాజనం - మహామ్మద్‌ షరీఫ్‌ 75
22. కవితా శరధి దాశరధి - పెంటమ రాజు నరసింగరావు 76
23. దాశరథీ కవితా కళానిధీ - షేక్‌ అలీ 77
24. దాశరథీ కవితా పయోనిధీ - సల్ల విజయ్‌ కుమార్‌ 79
25. కష్టాల దాశరధి - వీరబత్తిని శ్రీశైలం 81
26. దాశరధీ! కవితా పయఃపారావారా - కోయిల్‌ కందాడై తిరుమలాచార్య 81

గళ ాళాాళాాాాాాాాాా ల నానా గేయ కవిత్వం

1. ఉస్తాద్‌ తుజే సలామ్‌ -అనిశెట్టీ రజిత రర

2. అగ్నిధార దాశరథి - కుమ్మరి భిక్షపతి . ర

3. _ సాహిత్యచంద్రుడు - దాశరథి - రఘు దరి శీ. తెలంగాణ ఉద్యమాగ్ని - కుమ్మరి భిక్షపతి ద్రం

4. మన సారథి మన వారధి దాశరథి - డా, టి.వీ. భాస్మరాచార్య రం

5. చిరంజీవి - తేజస్విని ళ్‌ ౧ దండాలు - దండాలు (దాశరథి, - వి.రాజారాంప్రకాశ్‌ 92

6. _ అందుకో తెలంగాణ దండాలు - పానుగంటి నాగన్న 9తె

7. కాలిమువ్వల సవ్వడడిగింది - పానుగంటి మణిరత్నం ర్క

8. బాష్ప పుష్పాంజలి - వేదాటి రఘుపతి థిర్‌ వచన కవిత్వం మ హమారా జిగర్‌ -_ అనిశెట్టి రజిత 5

9. అమర కవితా శరధి - ఈదుపల్లి వెంకటేశ్వర రావు 99 3... అమృత రసావధి దాశరథి - తిరునగం శ్రీనివాస స్వామి 100 *& దాశరథీ దాశరథీ - మాధవీ సనారా 10] ర్‌... గోడమీద పద్యం - ఏనుగు నరసింహారెడ్డి ఓే02

10. స్మృతిగీత్ర _ ఆచార్య జె.వి. రాఘవేంద్ర రావు 102 7 ధీరోదాత్త! దాశరథి - అడపా రామకృష్ణ 105

11. నీ కవితక్రునా సలాం - రేడియమ్‌ 106

12. _ దాశరథీ ! కవితా పయోనిధీ! - దర్భశయనం శ్రీనివాసాచార్య 1086

13. శిరసెత్తిన చైతన్య శిఖరం - గన్నమరాజు గిరిజా మనోహరబాబు 109 క. నిప్పు కథం -_ ఆకుల రఘురామయ్య 110

14. ధృవతార - ప్రి శ్చిధర్‌ పేనే

15. మహాకవీ దాశరథీ _ డ్రా తిరునగరి వేగ 1* తెలంగాణ ఉద్యమ కవితా పయోనిధి - దాశరథి - డా. బుక్కా బాలస్వామి ఓవ

16. దాశరథీ! చిరయశస్వీ - ప్పి ఉదయభాస్మర రావు పేస్‌

17. చిరస్మరణీయం - బొగ్గరపు రాధాకృష్ణమూర్తి 130

18. నవ కవితా క్షీరజలధి - శ్రీ దాశరథి - రామావర్సుల శ్రీశైలం 117

19. దినపతి దాశరథి - డా, నాళేశ్వరం శంకరం 120 రుద్రవీణపై కోటీరాగాలు.!-...... --__....ళ్లైట! 20 1|క్లి..........--..-] కవితా సంకలనం

20. మా తెలంగాణ ఏడుకోట్ల వజ్రాలగని - దా. కాలువమల్లయ్య 122

21. దాశరథి కవితా పయోనిధి - డా. చవ్వా వెంకటరెడ్డి 124 ౨౩1. తెలంగాణ భారతి - మహాకవి దాశరథి - గింజల నరసింహా రెడ్డి 125 22, కవితా సారథి దాశరథి - ఎల్‌ ప్రపుల్లచంద్ర 127

22. పులిబిడ్డ దాశరథి - వలన్దాస్‌ వెంకటేశ్‌ 128

23. విస్తరించిన వైతన్యం - చం (వి.చంద్రశేఖర శాస్త్రి) 129

24. కవితా శరధి - డా. భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ 130

25. దాశరథి స్పృతిలో - సి.హెచ్‌. ప్రకాళ్‌ 181 ౨7. నిరతమువెలిగే రవి దాశరథి - తిరునగరి శరత్‌ చం(ద్ర 182 ౨8 కదన గాయకుడు - గడ్డం మోహన్‌ రావు 1988

26. తెలంగాణ రుద్రవీణ - మియాపురం శ్రీనివాస్‌ 184 3౩0. తెలంగాణ వైతాళికుడు - సిద్ధాంతపు ప్రభాకరాచార్యులు 135 ౩1. అక్షర కవితా జ్యోతి దాశరథి - రుద్రశ్రీ 186

27. మహాకవి దాశరథి - వీరబత్తిని శ్రీశైలం 138

28. కవితా సేనాని -్రా.పి. లక్ష్మీనారాయణ 189 ౩4. తెలంగాణ భారతి మహాకవి దాశరథి - ఎం. రాజేష్‌ బాబు కేశ

29. అక్షర నివాళి - యడవల్లి 142

30. తెలంగాణ భారతి - మహాకవి దాశరథి - నడకుర్తి స్వరూపరాణి 148

31. దాశరథికి కవితా నీరాజనం - కె, రామకృష్ణ 145

32. ధీశరధీ - దాశరథీ - దా. రామడుగు వెంకటేశ్వర శర్మ 146

33. దాశరథి నిన్ను తలంచి - వి.పి.చందన్‌ రావు, కందాకై రాఘవాచార్య మత్త?

34. కవితా పుష్పకం - తిరునగరి గిరిజా గాయత్రి శీర

35. విప్లవ కవితా పయోనిధి దాశరథి - తంగిరాల చక్రవర్తి 149

36. వేవేల హారతులు - డా. యిమ్మిడి శెట్టి చక్రపాణి 150

37. వెన్నెల జ్వాల డా. కె.జ్యోత్ను ప్రభ 151

38. నీరాజనం - కవి నీరాజనం - జన జ్వాల 153

39. దాశరథీ. కవితా పయోనిధీ - మరికంటి 154

40. దాశరథి - ఆచార్య నరేంద్ర 155

41. అక్షర కొలిమిలో ఉదయించిన సూరీడు - శ్రీమతి బి.కళాగోపాల్‌ 156

42. అభ్యుదయ భావాలనిధి - దాశరథి - ఆళ్ళ నాగేశ్వర రావు 157

43. దాశరథీ - సోమయాజులు సుబ్రహ్మణ్య శర్మ 158

44. తెలంగాణా కోటి రత్నాల వీణ - డి. విజయకుమార్‌ శర్మ 158

45. దాశరథి కవితా పయోనిధి - తేజస్విని 160

46. సాహితీ సారథీ - దాశరథీ - యస్‌.యమ్‌. సుభాని 162

47. _దాశరథికి కవితాభివందనం - విశ్వనాథ నరసింహం 64 54 _సాహిత్యపక్షి దాశరథి - మధురశ్రీ పేర్‌

48. మకుటం లేని మారాజు - లేదల్ల సంపత్‌ కుమార్‌ 166

49. దాశరథి - గిరీశం (ఆర్‌. విద్యాసాగర్‌ రావు) 167

50. అక్షరాభిషేకం - టి. ఉడయవర్లు 1685

51. వైతన్య సారథీ! దాశరథీ - వై. మనోరమ 169

52. కవితా నీరాజనం - ఆర్‌.ఎన్‌.ఎస్‌. శ్యామల 170

53. అక్షర రూపంతో చిత్రం గీసిన శిల్పి -కమలపాటి వెంకట శాంత లక్ష్మి మే7తె

54. నా కెలంగాణ శతకోటి కవి దాశరథుల శరాల వాన - కొత్తపల్లి రాములు షేర్‌

55. మరోగాలిబ్‌ - మూర్తిగారి జనార్దన్‌ న

56. కదిలించే దైవం - కై. సోమేశ్వర శర్మ న! 6% సాహితీ సారధి - ఎ. రవీంద్రనాథ్‌ చౌదరి పే

57. కవితా శరధి - దాశరథి - పెద్దూరి వెంకట దాసు మ8ి6 66, దాశరథికి కవిత్రా పుష్ప(కం) - కనపర్తి రామచంద్రా చార్యులు 282

58. తిమిర సంహారుడికి సలామ్‌ _ సాహిత్య ప్రకాశ్‌ 1ేరిత్త

59. అగ్నిధారవై - రుద్రవీణవై - మౌనశ్రీ మల్లిక్‌ 184 గ వయ వికి అక్షరాంజలి - రత్నాకరం రుక్ళిణీ దేవి 186 ౦దర్యాలు - కై, సోమేశ్వర శర్మ 187

60. చైతన్య రథసారథి - దాశరథి - సయేద సమీనా పర్వీన్‌ 1858

61. దాశరథి కవితా కుసుమాలు - డి. సతీష్‌ కుమార్‌ 189

62. కవితా మహర్షి దాశరథి - పాండ్రంకి సుబ్రమణి 19] 74 దాశరథి - స్వామిజి 192

63. తెలంగాణ నేల తల్లి నుదుటి సిందూరం - దాశరథి - కట్లా భగవంత రెడ్డి 193

64. నిజమైన నివాళి - వి.ఎస్‌.వి. ప్రసాద్‌ | గ 194

65. తెలంగాణ క్రాంతికవి - వేముంగంటి గోపాలాచార్య మ9్‌

66. దాశరథి - కె. కిశోర్‌బాబు, కె. అశోక్‌బాబు 198

67. అథశ్రుతర్ప్చణం - జి. వెంకటేశ్వర్లు 199

68. అక్షరస్మ లతి - రెంటాల గోపాల కృష్ణ 200

69. మంథనం - మంతెన సత్యనారాయణ రాజు 202

0 రభ (0 ఫఫ' [11110 || 00 హ్‌? 0) | 1 .(.! 1.1 | క (మీట. గ య్య కి ॥ న... సు వా న్‌! న. న మ... [శం లతా న ప లో స (1 శే . (ట్ర ల ॥ [0 స సం నం 1:1... సో లు ౪ 1. న... ? (న! / లః శే 1 . | | ॥ కీ న ర్ధ (1 స. న న! స్ట | ” క. లై '/ " మ న వ. / గో (| న; భి స్‌ న. గె “| లు టి టా శ్‌ రం | | న , ॥ | ( | న... ॥| న. ॥ న సి [5 1 స! 0 ష్‌. కా లాలు ॥ ః ఇ | య గ. క. న న. | ం న! న. స పి, దా.సఠెు షృ దాశర ఆకాశవాణి న్యూఢిల్లీ - ఇటిక్యాల మధుసూదన్‌రావు (ఎం.పి.), డా. సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణ థి జ కా అష్‌ వ ట్‌ శే 1 | ళీ |

దప వాాపఖే? 1 [1|| /] [| ర్ట ( ( గు / / [( (11.1 | 111 |/ (1 (1 స | 010) గట... | ల... . మట ప || చనన న మ. స ల. ళు శ ఇ కా క య. ్న్‌ లావో లు చా కా షె మ. మీ అల్‌ 9, దేవులపల్లి కృష్ణశాస్రితో దాశరథి

శ్రే

?

|

షె అ కనాన శృ న న న శీ అ హావానా చనన ఖా మ. సళ 77 | వం. ప ఎసి (| , జ పహ గుర్రం జాషువాతో దాశరథి (తాజ్‌మహల్‌ దగ్గర)

1; (1 | 7 (4) 1111 ప ిగగ | 111 గరడు!! నాళ ాళాా రాణా చా య. నా 1 మ నై ల నల య య ఖే /| హా. టో తా! యి 1 న నే

(14 [1 111/1 11 కీ. (| 000 01] 111]11 [ఇళ ) / 1 (| (100 | 1111011101) 1/111111111101/ ఏ మా 00 (11|| 11] 0 (1 11000000 సా! గా! | య! .. డా | / ల మట న. భి లె టట ల .. తన వ -ో్‌ 5 11 స: 1 యే ఖ + రా. గ. కాగా వ. ఓ ॥ న స |. స! / యు. - ట్‌ గా న. | సీట్ల నన. / ణో ట్‌ క్ర! సనో. [1 న అం శా! (1. [్‌ ళ్‌ 1 ॥ స్‌. గ | ప వసా గ్‌ తం ః ; శల శి ల ర 111 టై [గా / పాయి | / లీ ' /.. (1. , + . క్‌ తన [| గ్గ క్త శే |. క్‌ ను! ॥ స్టో ౯ గా శీ | ళం న న (..? శ్‌? 1! | మ | క్‌ . ;్‌; వ పన పి ఇ టి బళ కళాప్రపూర్ణ (డి.లిట్‌ అవార్డు స్వీకరిస్తూ న. | (స / ను. న. న. య. 0011111 ” ॥ ఇ గాలిబ్‌ గీతాలు (22-4-1961) గ్రంథావిష స్త జా ౦థావి' శ్రీ స ) గ్రంథావిష్కరణ చేస్తున్న శ్రీ బూర్గుల రామకృష్ణారావు, అంకితం తీసుకుంటున్న శ్రీ అక్మినేని కుద్రవీణపై కోటికాగాలు: [ాాలాాాాాాన్‌ గ్‌ 26, వ ల ఆకా జ్‌ శై: శ్లీక్ల్‌....------------------! కవితా సంకలనం

| || | ల 71 సం గరఢ ఏగెగ స [11 గగ; | 6. 00 001 నివేదన “జలపాతం” అంకిత పద్యాలు) పద్మభూషణ్‌, జ్ఞానపీర అవార్డు గ్రహీత దాః సి.నారాయణ రెడ్డి మ. _తెలగాణమ్ము తమఃకవాటముల బందీయైన నిశ్శృబ్ద రా త్రులలో మేల్మొని; 'కోటితమ్ము'లను మేల్కొల్పన్‌ మహోల్కా సము జ్వల కాంతిస్సురదగ్ని గీతికలు అభ్రమ్మంటగాపాడి; తె ల్గులలో వెల్గుల నాటినట్టి కవితాలోకప్రభా నీరధి ! క్ష ఉ. దాశరథీ! మనోజ్ఞకవితాశరధీ ! శరదిందుచంద్రికా పేశల కావ్యఖండముల పండిన నీ కలమందునన్‌ మహో (గాశనిపాతముల్‌ వెలయునౌర ! మహేశుని కంటిలో సుధా రాశి తరంగముల్‌ కటు హలాహల కీలలు పొంగినట్లుగా. ౭ శా. సాహిత్యమ్మున నిత్యనూతన వికాసశ్రీల వర్షించు నీ ఊహాబ్దమ్ములలో పదమ్మిడని వారున్నార? సారస్వతుల్‌ “ఓహో! దాశరథీ! మహాకవి యటం చుద్దోషముల్‌ చేసినన్‌ సాహిత్యమ్మున లేశమాత్రము కళంకమ్మైన రానీవుగా. ౩ ఉ. నేను నవీన గేయకవినేసుమి! ఐనను ఆద్య పద్య సం తానములందు అంకిత మొనర్చితి నీకృతి; హార్దవేదనా గానతరంగ శీకర వికస్వర సుస్వర కావ్యధార, వ ద్యానకు నవ్యగీతమున కంతరమున్‌ కనునా మహాకవీ! జ్తీ తే.గీ. నాతరుణ కావ్యలతిక లానాడు పైకి ప్రాకలేక దిక్కులుసూడ; నీకరాలు సాచి లేత రేకులకు కెంజాయలద్ది మించుపందిళ్ళపైకి ప్రాకించినావు. ర్‌ ఉ. _ కాలసమాధిలోన; కలకాలము నన్గవి పెంచు తల్లి నే త్రాలనుమూసె; జీవనభరమ్ములు నానును లేత కంధరా గ్రాలను క్రుంగదీసెె విహగమ్ములపోలిక రెక్కలార్చు - ఆ శా లతికాదళాలు దిగజారెను; మీరెను సుప్తవేదనల్‌. 6

శా, ఐనన్‌ నా కవితాలతాంగి పదవిన్యాసమ్ము లీనాడు వీ

• ణా నాదమ్ముల జాలువార్చు; హృదయాంతర్చ్భూత సంతాప కీ

లా నీకమ్ములు రుద్రతాండవము సేయన్‌ నా కలమ్మూని అ

న్నా! నిత్యమ్మొక పద్యమాలికను సంధానించి శాంతించెదన్‌ / ఉ. _ అన్నలులేని చింత హృదయాంతికమందు జనింపలేదు నా

కెన్నడు; పైకి నవ్వు ప్రసరించి విషమ్మును దాచు దొంగనా

గన్నల గుండియల్‌ బెదరగా? కవితాధ్వజమెత్తినట్టి తె

ల్లన్నలు అన్నలౌదురు సుమా! నను కన్నులలోన నిల్బగన్‌ 8 చ ననుగని “తమ్ముడా యని మనస్సుమముల్‌ విరబూయ పిల్చు వా

రిని గనినంతనే పులకరించును గుండియ; చెమ్మరించు క

న్గానల ముదళశ్రుమాలలు; ధునుల్‌ ధునులై ప్రవహించు రాగ భా

వనలు; స్వనించు జీవనవిభాత వినూతన కాంతి తంత్రికల్‌. రి మ. “వరదాచార్యులు, 'రామరాజకవి, “ఆళ్వార్‌ స్వామి), “జాళ్లోజి న

ల్గురునన్‌ గుండెలకద్దుకొన్న రసమూర్తుల్‌, *“దుర్ష్ణయాఖ్యుండు నా

గురుతుల్యుండుగదా! సదా హృదయ సంక్షాభమ్ము వారింతు రెం

దరొ విద్యార్ధి సహోదరుల్‌ నవ తెలంగాణా కళాభాస్వరుల్‌. 10 మ. _ తెలుగుంబిడ్డలు నేటి భారతధరిత్రిన్‌ బూడిదందాగు ని

ప్పులవోలెన్‌ నిదురించినారు; భయసుప్తుల్‌ గారు వీరెష్టు లో

పల లోలోపల మైోయుచున్న ప్రతిభాధ్వానమ్ములన్‌ కావ్య కా

హళ కంరమ్ముల నొత్తి చాటుదమురన్నాా దిగ్గిగంతాలకున్‌ ్షే్ష మ. కలకాలమ్ములు నీవు నేనిటులె స్పిగ్ధస్నేహబంధాల బ

ద్ధులమై యుందము; ఏకగీతి నిరుగొంతుల్‌ విప్పి విన్సింత; మాం

ధ్రుల చైతన్య విపంచికావళులు విద్యున్నాదముల్‌ సేయగా

'జలపాతమ్ముల వోలె దూకుదము విష్పక్సాహితీ శృంగముల్‌. 12

(సేకరణ * ఆచార్య జి చెన్నకేశవరెడ్డి)

పొాహితీ శరధి - దాశరథి

• మద్దూరి రామమూర్తి ఉ. అర్యమ తేజ! విప్లవ మహావన నిత్య చరన్మృగేంద్ర ! వా గ్ధర్య ! పరీమళ భ్రమర తోషిత మంజుల మాంధ్ర పుష్ప సౌం దర్భ్యమటంచు నెమ్మదిని దాశరధీ కులచంద్ర ! కృష్ణ మా చార్య వచింప పద్యమును చాటి తెనుంగుకు వన్నె గూర్చితే ॥! సీ. ఆంధ్ర దేశమ్మున కాస్టాన కవివౌచు తెలుగు గౌరవమును నిలిపినావు, ఘనమైన సాహిత్యకాడమీ పురస్మా రాంచిత క్రీర్తి సాధించినావు సుకవి పండితులు మెచ్చు 'కళా ప్రపూర్ణ యన్‌ బిరుదమ్ము గైకొని మురిసినావు అభ్యుదయ కవిగ సభ్య సమాజమ్ము వేనోళ్ళ నుతియింప వెలిగినావు తే.గీ: రాచరికమును నీ కాల రాచినావు వర తెలంగాణ భారతీ ్రధితి గన్న దాశరధి కృష్ణమాచార్య ధన్య చరిత! సద్యశోధుర్య నా నమస్మారమయ్య చై చ. కణ కణలాడు నిప్పు కణికల్‌ గల సమ్మెట నీదు వాక్కు ని క్వణ నినదమ్ములన్‌ విసరు భావ పరంపర నీదు బుక్కుదు ర్లుణ మదమత్త చిత్తల నకుంరిత దీక్ష నెదిర్చ సొక్కునీ యణువణువందు రక్త కవితాంబువు చిందు మహా కవీశ్వరా! తి ఉ: నీవు తెలుంగు రాయడవు, నా యెద పొంగు తెలుంగు గంగయై పావన నవ్య జీవన శుభంకర మూర్తివి, యోరుగంటి సం జీవన మీవె, యభ్యుదయ జీవన జాత దివాకరుండవై భావికి చేతనత్వమును పంచిన దాశరథీ ! నమోంజలుల్‌ జ్తీ కుద్రనీణపై కోటిలాగాలు [-----------------------శ్మీక్ట) 20 క్రక్ష్‌----------------------1 కవితా

ఉ. నీదు కవిత్వ హేల కమనీయము సద్గుణ శీల ! శర్మరా పాదిత పాయసాన్నమును వడ్డన జేయుదు వాక్కచోట బల్‌ చేదు రసంబు నౌషధము జేసి యొసంగెద వొక్కచోట నీ వాదిజుడైన సత్మవి వయా! తెలుగింటికి బంధువీవె సూ. ర్‌ సీ. కమనీయ రమణీయ 'గాలిబు గీతాల 'కమృతాభిషేకమ్ము' నాచరించి ఆగ్రహ జ్వాలల నావిష్మరించుచు, “అగ్నిధారలి యజ్ఞ మరయ జేసి, కవన కైలాసాన శివ తాండవము జేసి “రుద్ర వీణిను మీటి భద్ర మొసగి, నవ సమాజ న్థాపనము జేయగా '“మహాం ధ్రోదయి' కిరణ ముత్సుకత నిలిపి తే.గీ. తనర శ్రీ రామానంద తీర్ధ పిలువునను కదనమున నిల్చి యా రజాకార్ల నణచి రగిలి 'తిమిరమ్ముతో సమరమ్ము' జరిపి దాశరథి కృష్ణమాచార్య ధన్యుడైతె, 6 సీ. పదబంధ సందోహ భావ ప్రబంధమ్ము లొలుకగా మధురిమల్‌ చిలకరించి, ప్రౌఢ కావ్యము లెన్నా వాగ్రాజ్ఞి కిచ్చిన జ్ఞానాధినాధులౌ కవుల మించి, మందార మకరంద మాధుర్య ధారల బరచిన బంగారు బాటనెంచి భువన విజయ కీర్తి ముజ్జగమ్ముల నిల్చు దిగ్గజాష్టకముల తేజమెంచి తే.గీ. పూర్వ కవులను మురిపించి మోదమలర ఆధునికులైన సత్మవుల్‌ హర్షమంద దాశరథి కృష్ణమాచార్య పేశలముగ కృతుల నల్లిన మీ కివే నతి శతమ్ము 7 ఉ. వాడని వాడిపోని తనివారెడి దివ్య పరీమళమ్ములన్‌ వీడని సద్రస స్ఫురిత నిత్య మృదుత్వము నెన్నడే కృతిన్‌ రుద్రలీణపై కోటివాగాలు: [---------_.....కై[! 0 గ్లేక్లి......-------------44నికా సధకీలనల

జూడని నీతి వాక్య గుణ శోభిత కావ్య లసత్ర్రసూనముల్‌ వాడల వాడలందునను ప్రాభృత రీతి నొసంగితే భళీ! 8 మ మా.ధన శార్జూల నఖ ప్రహృష్ట నర రక్త క్రవ్య దివ్యాంజనా రుణ రాజీవ సుమమ్ములున్‌, ప్రకట వర్ణోద్భాసితానంత దు ర్దన సంపీడిత శ్రామికాళి ధృత ఘర్మాంబోభిపిక్త క్రియా జనితేందీవరముల్స్‌ దయాకలిత విశ్వస్తుత్య సద్భావనా ఘన సౌగంధ్య మరంద బిందు లహరీ కల్పార సంఘాతముల్‌ జన చైతన్య మనోజ్ఞ రమ్య కవితా సంచార సమ్మోహితా రన దిక్పూరిత సద్యశస్సహిత రాజత్‌ పుండరీకమ్ములున్‌ కనిపించున్‌ భవదీయ దివ్య కవితా కాసార నీరమ్ములన్‌ జని ధన్యంబు గదయ్య దాశరధి వంశ్యా! కొమ్ము కైమోడ్చులన్‌ ర స్తీ ప్రళయ కాల సమయ పర్దన్య గర్జనల్‌ మలయ పవన మంద మారుతములు స్ఫురిత మోద కలిత శుక పికాలాపముల్‌ రమ్య తరములౌ మరాళ గతులు, పర తపోధనులు దుర్వాసు శాపాగ్నులున్‌ విదుర నీతులును సుమధుర ర్వురులు లౌకిక వ్యవహార లలితార్ధ సూక్తులున్‌ అభ్యుదయావేశితాత్మ కధలు తే.గీ. తనర నణువణువందున గనగ నౌను పలుకు పలుకున మాధుర్య మొలుకుచుండు, నీదు పద్యమ్ము సాహిత్య నిధియె సుమ్ము దాశరధి కృష్ణమాచార్య! ధన్యుడీవు 10 ఉ. అమ్మక చెల్ల నీ సుకవితామృతమాని మహోన్నతంపు మా ర్లమ్మును సృష్టి చేసికొని కార్మిక శ్రామిక మూర్తు లెల్లరున్‌ ఇమ్మహి బూర్జ్హువాల నెదిరించి స్వ శక్తిని చాటి మేటి స్వ ర్ల్గమ్మును దింపినారు, భళిరా! కలరా! మిము బోంట్లు సత్మవీ! క! చ. కలము కరమ్మునన్‌ నిలిపి గాఢ తమస్సున మున్లియున్న దు రృలుల కుషన్సు నింపి యపరాాధులునై చరియించు దుర్శదాం

ధుల కుటిల ప్రవర్తనల దూరము జేయ దలంచి రమ్యమై యలరెడి కావ్య పుంజముల హర్షత నిచ్చిన మీకు నానతుల్‌ 12 ఉ. నీ కమనీయ ధార మహనీయము, నీ కృతి సోయగమ్ము లౌ రా! కలకంఠ కంఠి రుచిర ప్రభలా రమణీయ వర్ణనల్‌ శ్రీకరముల్‌ సుధీజన వశీకరముల్‌ కవిలోక పూజితా! వాకొన నేల వాణి తన వాణిని నిల్పెను నీదు నాల్కపై 18 సీ ఇల సూర్యచంద్రులు నిలుచునందాక పంచ భూతమ్ములు వరలు వణకు, (బ్రహ్మాండ భాండముల్‌ రాజిల్లునందాక దిగ్గజాష్టకములు తివియు వణకు వాగర్ధములు రెండు వర్ధిల్లునందాక మల్లెల సొబగు రంజిల్లు వజకు సప్త సాగరములు సుప్తినొందు దనుక అమరాపగాఘమ్ము లణచు వణకు తే.గీ. విప్లవాత్మకమైన మీ వేదవాక్కు నా తెలంగాణ కోటి రతనాల వీణ యనిన మీ సింహ గర్జన మనును గాత! చతుర వాగ్దుర్య! కృష్ణమాచార్యవర్య! క్షత సీ. సాహితీ వనములో సంచార మొనరించి వర మృగేంద్రమనగ వరలినారు పాండితీ మండనుల్‌ భళి యని వినుతింప శారదా మూర్తులై సాగినారు, సురగురున్‌ మించిన సుజ్ఞాన దీప్తుల వెదజల్లి గురువులై వెలిగినారు వేద వేదాంగాల వివిధ పురాణాల ప్రవచించి వక్తలై ప్రబలినారు తే.గీ. ప్రాత నెన్నుచు క్రొత్తను స్వాగతించి కావ్యమాలను గూర్చిన కవి వతంస! దాశరథి కృష్ణమాచార్య! తలను వంచి! భక్తి నండింతు మీ కివే వందనములు 15

గ ఫ్‌ 17 శస గ గి గ ఆలే 1 110111 ఇ 7 (1 (| గి! ౧01 త గో గో గ సో కవితా (దాాశరధ్‌ నమోస్తుతే! ఉ. _ నిప్పులు చిమ్మినట్టి గణనీయ కలమ్మది నీది; శాంతి గ - దోరవేటి న్నప్పుడు ప్రేమ గీతికల నందముగా వినిపించె, నార్తితో నుప్పెనయయ్యి దుర్శతుల నొంచెను; వంచనలన్‌ యొదిర్చె నె ల్లప్పుడు - ఇప్పుడున్‌ జగతికయ్యెను స్ఫూర్తి! కవిత్వ వారథీ! క్ష సీ స్వాతంత్ర సమరాన స్వామి రామానంద తీర్ధ నేతృత్వాన తెగువ చూపి; ముగ్గుం కవిత్వమున్‌ దిగ్జిగంతాలకు వినిపించి, సాహితీ వినుతులంది; ఆళ్వారు స్వామితో ఆత్మీయతా స్పర్శ కలబోసి, కలబోసి కలిసి నడిచి; చల్లగాలిని చూసి, గెల్ల కేశవరావు యుల్లమున్‌ కవితా కవోష్టమిచ్చి... తే.గీ. రక్తమును అద్దుకొన్నదా రయ్య 'తపుడు? (రయ్యత్‌ + అపుడు) కోపతాపాల నద్దెనా గోలకొండ? రామ మందిర చెరసాల వ్రాసుకొనెను శరధియై దాశరధి అగ్ని చరిత నాడు! లి ఉ. రైతుల రాజ్యసాధనకు రక్కసి ఖాసిమురజ్వి సేనలన్‌ చేతన మూర్తివయ్యి నిరసించి, యెదిర్చి, నరాలు జీల్చు యు త్పాతమువై, కవిత్వ జలపాతమువయ్యి నిజాము పాలనన్‌ భీతిన ముంచినట్టి రణవీరుడ! దాశరధీ! కళాంజలీ! తి తే.గీ. పళ్ళు దోమంగ నొక బొగ్గు పెళ్ళనీయ ప్రాణమే లేని బొగ్గులో ప్రణవ మూది ఆ నిజాము పాచి వదల్బయూని, కైత జైలు గోడ నింపిన ఓ! భిషగ్వరుండ! త్త చ... తెలుగును కాలరాచి; పలుధీమతులన్‌ చెరసాలనేస్సి ధా రలగతి ముస్లిమేతరుల రక్తములన్‌ ప్రవహింపజేసి; దు ర్మలిన మదాంధకారమున మానవతా (గ్రహణమ్ముయైన యా ఖల్తుడు నిజాము జాతికి అకారణవైరి నిజమ్ము సతృవీ! ద్‌

న్న ష్‌ 1/ (1 గ1స్‌గ (1 ఆ ష్‌ | సగ సా శ కస/] / చ. రుధిరము ధారగట్టె; కడు రుగ్మతలున్‌ మెయిజుట్టె; స్వేచ్చ థీ నిధిపయి లారి దెబ్బలు యనేకగతుల్‌ చరియింపవట్టె; దు ర్విధులు నిజాము పాలకుల పిచ్చి సితారల ముట్టె, ఇంకనే విధి నది యంత మొందదు? కవీంద్రుని శాపము రిత్తవోవునే?! 6 క, “బందీనగరు' న నవాబు విందిచ్చెను జన్మదినపు వేడుక కతనన్‌ అందుకొనక, “జనరక్తా నందపు విష మొల్ల” నన్న నవ్యచరిత్రా! / సీ. రవి కవీంద్రు విశాల కవన మాలోకించి పరిధులన్నింటిని చెరిపినావు; గాలిబ్‌ కవియెడద గదుల కదలికలలో (ప్రేమార్దతల నాలపించినావు; బుద్ధదేవుని మార్గ ముద్ధతమ్మని యెంచి కరుణా స్రవంతివై కరిగినావు; కమ్యూనిజమ్మును కనులార గాంచుచున్‌ కత్తినెత్తుటి కలమ్మెత్తినావు తే.గీ. (ప్రేమలో నార్టతల నభిరామ గతిని విప్లవములో, ప్రగతిలోన వీరగతిని సంప్రదాయాభ్యుదయములన్‌ సవ్యగతిని నడుచు నీ విరాడ్రూపమ్ము నుడువందరమె?! 8 చ. వచనముయూచి శ్రీశ్రీ! తెలిభావనలన్‌ గని కృష్ణశాస్రియున్‌; రుచిగల శిల్చ్పమందున సురూపత గాంచిన జాషువాకవీ; శుచిమయ సంస్కృతీ విభవ శోభను జూచిన విశ్వనాథ; వా (గ్రుచుల “సరస్వతీ సుతుడు” కోయిలలై నుతియింపరే నినున్‌...! ం్ర ఉ. _ గద్దెల నెక్కినావు; ఘనకావ్యములన్‌ రచియించినావ్లు యా పెద్దన వోలె సత్కు తులు పెక్కుగ మక్కువ నందినావు; నీ వద్దకు జేరు ఆర్హుల కవారిత (ప్రేమను పంచినావు; శా శ్వద్ధన కాంతి భాస్కర! యశస్మర! దాశరథీ నమోస్తుతే! 10 క్వ వట నై కోటిరాల / . ఎక్‌ (4 క్ష్‌. పను ప వే కవతాాః నములకలనతుడు

చూసీ అభినవకవిసార్వభాముడు (దాశరథి కృష్ణమాచార్య)

• ఒంటెద్దు రామలింగారెడ్డి

క. శ్రీకరు కళాప్రపూర్ణ సు

ధాకరు సాహిత్యగగన తారాప్రియ శో

భాకరు సుగుణాన్విత ప

ద్మాకరు ప్రణుతింతు కృష్ణమాచార్యు బుధున్‌ క్షే మ. కవితాపుష్పకమెక్కి వాబ్బయ సమగ్రాశాంతముల్‌ జూచి యీ

భువిపై కమ్రకవిత్వధారలను సం్రోక్షించి సాహిత్యపుం

జవులూరించెడినూత్న వృత్తములతో సారస్య లోకంబుకున్‌

(శ్రవణానందము హృద్య పద్యగరిమన్‌ సంతృప్తిగావింపదే? 2 చ. ప్రభవము పండితాన్వయము పావనమూర్తులు తల్లిదండ్రులున్‌

శుభకర సంస్కృతాంధ్రముల శోభితవిద్యలనొప్పి పాండితీ

విభవ వచో విలాసములపేశలకావ్యకలాప సృష్టియున్‌

ప్రభుతల నిగ్గదీయగల భావగభీరత మెచ్చగావలెన్‌ 3 తే.గీ. నా తెలంగాణ కోటి రత్నాల వీణ

అను నినాదముతోడ నిజాముకెదురు

నిలిచి చెజిసాల కేగిన నిర్భయుండు

దాశరథికిని సరిజోడు దాశరధియె త్తే శా. కారాగారమునందు నుండియును దుఃఖావేశమగ్నంబుగా

కారాకూరముగాక విప్లవ తెలంగాణమ్ము నుత్తేజమౌ

సారౌజ్వలత్‌ కవిత్వ బోధనలతో సంగ్రామ యోధాళికిన్‌

వీరావేశ పరోక్ష కారకుడవై విఖ్యాతినార్జింపవే ర్‌ తే.గీ. కవిత లల్లుటయే గాదు కలముబట్టి

కదనమును జేతు కలమునే కత్తి జేసి

సరసకవితకు విప్లవ జ్వాలకైన

తగుదు నంచును. జూడన థైఠళ్యశాలి 6

సగ ప (| [1 ౧ గసిగ గ [| గ 1 ఆ ఫో | గ [గ పగ 11 000 సై 0 సా గా! తే.గీ. దాశరథి యింటి పేరులో దాగి యుండె రామచంద్రుడు తొలియక్షరంబుదీయ సాగరంబగును మలియక్షరంబుదీయ రధియనగ యుద్ధవీరుడై రహివహించు గః తే.గీ. పూర్వ సరణియు నూతన పోకడలును మేళవించిన కవితలో మేల మాడు సరస రమణీయభావార్థ పరిమళములు నూతృకవితకు సార్వభౌముండవీవు 8 ఉ. చీకటినెల్లవారలును భీయనిరేహ్యపు భావవైఖరిన్‌ చీకటి కావ్య వస్తువుగ జేకొనీ నీవు మనోహరంబుగా చీకటి కందచందములు సృష్టియొనర్చితి వింతరీతిగా 'ప్రాకటమై తమిస్రములు ప్రాభవ మందెను సుందరంబులై 9 తే.గీ. కవిత కర్షత వస్తువు గాదటంచు వెస నిరూపించితివిగ! తామసి, కవితలొ తిమిర మందన్ని సుందర దివ్యదర్శ నములు సామాన్య దృష్టికి నవగతంబె 10 తే.గీ. సంఘమందలి చెడు తృణ సమితి గాల్ప నగ్నిధారల గురియించి తార్చివేయ నమృత మఖభిషేకమొనరించి యచట నిలిచి రుద్రవీణను మీటికి భద్రముగను క! క. గాలిబ్‌ గీతంబులలో ('ప్రాలేయపు చల్లదనము పంచామృత స మ్మేళన మాధుర్యంబును బాలిశులను గూడజేయు పరవశమందన్‌ 129 కుద్రవీణసై కోటెరాగాలు ాాాజ్టీ జీ! 3 1కి. కఐతా.సంకలనల

గై 1 సగ [1 (ఫ్‌ సే 4 గ్ల ఆళి 17 1 111 గ 1ఫ/ వ (స! (1 గ్త్‌ 1 [011 త గో గా గ్‌ గో

తే.గి ఆధునిక తెల్లుకవుల పేరైన వాడు

వివిధ భాషలు నేర్చిన విశద యశుడు

అభ్యుదయ వాబ్బ్మయంబున కాద్యుదైన

దాశరధి కృష్ణమాచార్య ధన్యజీవి 18 తే.గీ. ఆంధ్రసాహిత్యకాడమీ కేంద్రసాహి

తీయవార్డులు నాయనస్థాయి పెంపు

జేయలేదా మహాత్ముని జెందియవియె

గౌరవంబును బడసెను ఘనములుగను కేశ తే.గీ. ఆంధ్ర విశ్చ విద్యాలయం బాదరమున

బిరుదము కళాప్రపూర్ణ నిచ్చిరియటన్న

దాశరధి ప్రజ్ఞకది సమాభానమవదు

గౌరవించితిమను తృప్తిగల్టుటకునె కేర్‌ ఆ.వె. ఉన్నతాశయంబులున్నత భావంబు

లున్నతంపు ప్రజ్ఞయుండుకతన

ఆంధ్రరాష్ట్రమునకు నాస్టాన కవిజేసి

గౌరవించినారు ఘనత మెరయ 16 తే.గి. కవనమందున జీవితాహవమునందు

ధన్యజీవిగ విలసిల్లి మాన్యుడయ్యె

భావితరములకాదర్శ్భ పాత్రమగుచు

చిరయశస్సును గొన్న భాసుర గుణుండు 17 తే.గీ. దాశరథి కృష్ణమాచార్య ధరణినేడు

భౌతికంబుగలేకున్న భవ్యమగుచు

వెలుగుచున్న యశశ్చంద్రికలను బొలిచి

క్రీర్తకాయుడుగా నిల్చి స్ఫూర్తినిచ్చు 18

స్‌ (011/1 గగ సరం కనే బాన! న్‌! ఆ 1/3 (111 రగు! ఫ/ 7 ;| 0000 [0 రట. కవితా శరధి దాశరథి = జి. సుబ్రహ్మణ్య శాప్రి ఉ. ఆధునికాంధ్ర సాహితి వియత్తలమందున చండభానుడై బాధిత పీడితాళి జనబాంధవుడై కడు క్రూర పాదుషా వేధ తొలంగజేయ గురువీరుడునై కవితా ధనుఃప్రయో గాధికుడై రజాకరుల యాత్మల జీల్చెను కృష్ణమార్యుడే! ః తే.గీ. *నా తెలంగాణ కోటి రత్నాల వీణ నినద మొక భేరి భాంకార ఘనరవమ్ముగా నిజాము గుండెలనిల్చి కలతరేపె! జాతికైనట్టి బూజును పాతివేసె! 2 మ. సకలాంధ్రోదయ సిద్ధికై కవిత విశ్వవ్యాప్త శబ్బాప్తిగా 'ప్రకటోద్దీపిత దివ్యతేజముగ సంభావ్యమ్ము నేవేళ, స్వీ య కరోచ్చాలిత సంజ్ఞలెల్ల తెలగాణాభిఖ్య ప్రాంతీయ చం డకరప్రస్తుతి గాంచె దాశరధి! విన్నాణమ్ము నీరూపమే! ర! ఉ. జానెడు లేని నీవు మరి జానెడెయైన నవాబు గుండెలో జానుగ దెల్గుసింహమయి జాగృతి గాంచి సరోషగర్జనల్‌ బూనిన యంత నైజము విభుండు వితాకున వేధజెంది తా నానతి యిచ్చెనంట నిను నప్పుడ బందిగ జేయనౌరరే! త్త ఉ. క్రూర నిజాము సైనికుల కుట్రలకుం దలవంచకుండ తీ వ్రారభటిన్‌ నినాదముల వ్యాప్తి నానర్చగ జేసి గూఢకాం తార గుహా నివాసముల తారట లాడుచు నుద్యమాద్యస చ్భూరుడవై రహస్య రణచోదక కీర్తిని గొంటివే ఘనా! ర్‌ రుద్రవీణపై కోటీఠాగాటు [-----జక్టీ|! 38 క్షి... కవితా సంకలవతి

ళా ళాల చా చాలా

శా నీ శారీరక రక్తబిందువుల నన్నింటన్‌ తెలంగాణమే

భాసిల్లన్‌ సమరోద్యమమ్ము ఖలుడౌ బాద్నా మదాంధ్యమ్ముపై

నే సారింపగ జేసితయ్య ! సుకవీ! నీసాటి ఈనేలపై

నా శాంతమ్ముల చూడ కన్పదరు ధన్వా! కృష్ణమాచార్య ధీ! 6 చ. తిమిరముతోడ పోరితివి, దిక్కులడల్పగ రుద్రవీణపై

గమకములెల్ల మీటితివి, గప్పున రేగిన అగ్నిధారలన్‌

యమకముగా నొనర్చితివి, యాత్రల గుర్తుల నెల్లవారికిన్‌

తమకముదీర జూపితివి, తల్లి తెలుంగునె నిల్పితెచ్చటన్‌! 7 శా. నీవే గాలిబువైతివేమో? కనగా నీ తీరదట్లే చనెన్‌,

ప్రోవై రాలిన పద్య పుష్పములు సంబోధించు గాలీబునే!

రావో భావము లేరికైన నటులే? రాసిక్య మారబ్‌గతిన్‌

నీ వొలెన్‌ గనరావు వేరొకర, మాణిక్యాలు నీకైతలే! 8 చం. చదివినదేమో కొంచెము; విశాల జగమ్మను పారశాలలో

చదివిన దెంతయో కలదు, సాగిన నీనిజ జీవితాధ్వమం

దొదవిన సౌఖ్యముల్‌ చదలనుదృ్భవమైన సుమాలు ! మానసం

పదయె అమూల్య భూషణము, మాన్యకవీ! తెలగాణ్యసతృవీ! రి ఉ. రాముడవీవు! లక్ష్మణుడు రాజిలె నీవలె నీకు తోడుగా,

గాముల బాటలో నడచి కాయము గాయములయ్య్యె నీకు, నీ

గోము సహోదరుండు, అడుగో! గురుపీరము నెక్కి సాహితీ

స్వాముల స్వామిగా ఘనయశమ్మును భాగ్యము నందె యున్నతిన్‌! 10 శా. ఈనాదే తెలగాణమందు నిను నేరేనిన్‌ మదిన్నిల్పుకో

జ్ఞానంబన్నది లేని నాడు కడునజ్ఞానాంధ్యుడే నందు; నీ

న్థానంబిక్కడ జ్ఞానపీరమున కుచ్చస్థాని కాకున్న అ

న్నా! నాల్మల్‌ మరిరెండుగా బలుకు సన్నాసుల్‌ కదా వీరలే! క్ష

రుప్రవీణపై కోటిరాకాలు 1------ాఆాాాా్టిక్ట 39 $కై.....--------------------- కవితా. సలకలాణణ

ష్‌ స రాయడం 1 గె / ౮1 లే గ గగ గస శ్‌ గ గాభ ళాాాాాాాాార చా కావ్యప్రకాశ శరధి

• దా॥ ఆశావాది ప్రకాశ రావు సీ. _ వేయి స్తంభమ్ముల వెల్లులో తెల్లుల తోట సుమమ్ములు దూసెనెవడు? బమ్మెరపోతన్న బలమైన గంటాన ఒడుపు లెన్నేని బడసెనెవడు? తెలగాణ నిగళాలు తెగగొట్టు మగటిమన్‌ ఆకాశమంతెత్తు అరచెనెవడు? రాక్షసిగుండె నీర్గారగా పద్యాలు పాడి మానవుని కాపాదె నెవడు? తే.గీ. భావ బంధమ్ములో గల భద్ర గరిమ కోట్లకొలది తమ్ముళ్లకు కూర్చెనెవడు? ఆత డాస్టానకవికీర్తి నలదినాడు దాశరధి కృష్ణమాచార్య దార్శనికుడు శ్రే తే.గీ. మొగలితోటల పాములమోర లెత్త నీక, నేర్చుమీరగ వారి నిల్వరింప కైతబూర వాయించి తత్క్మంరగత వి షము హరించిన మేటి భిషక్మితండు 2 తే.గీ. స్వీయజాతి నుద్దీపించు వేషమూని భారతీయాత్మ దశదిశల్‌ సౌరభింప విశ్వశాంతి సందేశమ్ము వీనులలర లలితగీతాలు పాడిన కళలమూర్తి 3 తే.గీ. సంతతాభ్యుదయస్విన్న చింతనమున జైలుగోడలు పులకించు వ్రాలుతోడ తిమిర మెడలింప సమరమ్ము దీర్చినాడు దాశరథి సుధి కావ్యప్రకాశ శరధి శ్ర తే.గీ. గుండెదిటవు గల్గి నిండుమాటను గల్లి శుద్రన్‌ణపై.కోటీఠాగాలు -------.-..............-క్ట 40 ॥క్షి.-.------..---------] కవితా సంకలనఠ

శారా చారల గాాాచాాాాాాాో మంచుకొండ బోలు మనసుగల్లి కనుల శాంతిగల్లి కళలక్రాంతిని గల్స్‌ వామనపదరూఢి వరకాలు వాడు ర్‌ సీ రుద్రవీణ చిరత్నరోచులు ప్రసరింప ప్రజల మేల్కొల్పిన బ్రహ్మయతడు అగ్నిధార లయల నలవోక నర్తించి చెలువమ్ము జిందిన శివుడతండు వ్యంగ్య వైభవదీప్తి వాసింప తనపేర శతకమ్ము గూర్చిన శౌరియతడు వాల్మీకి కరుణా ్రవాహాన దోగాడి ముంగిట నిల్చిన బుద్ధడతడు అ.వె. (ప్రకృతి చిత్రణములు వికృతి ఖందనములు తీర్చగల్లినట్టి దీక్షతోడ ప్రణయకవిత నుండి ప్రళయకవిత దాక కలము నడిపినట్టి ఘనుడతండు 6 క. _చెరసాలలు ఉరికాయ్యలు కరకౌ లారీల్‌ తుపాకి కాల్పు లివేవీ స్థిరచిత్త జగట్షేయుల వెరపింప వనెడి బుతమ్ము విన్పించె ధృతిన్‌ / తే.గీ గాలిబు మహాత్ము తాత్తికజాలమెల్ల పూంచె భవ్య దివ్యకవితా పుష్పకమ్ము నందనారామ భాషాపునర్నవమ్ము వందనమ్ము దాశరధికి చందనమ్ము 8 ఉ. ముప్పదిరెండునేట నునుమెొగ్గగు నా కవితన్‌ పరించి తాన్‌ ముప్పిరిగొన్న ప్రేమమున ముంచెను దీవెనలన్‌, విశాలహృదుల్‌ తప్పులు దాచి మెప్పులె సదా కొనియాడుచునుందురెంతొ ఆ గొప్పకు నానవాలుగను కోటి సుమంబుల పూజ చేసెదన్‌ 9 రుద్రవీణప్రి కోటిరాగాలు [ఆజా క్ట!. 41 క్ష్‌-------------------] కవితా సంకలనం

కోటి రత్నాల వీణ = దా॥। జె. బాపురెడ్డి

ఆగిపోలేదు రుద్రవీణా స్వనమ్ము ఆరిపోలేదు నవకవితాగ్ని ధార ఎగసిపోలేదు నీవు మా ఎదల నుండి దాశరధి! నీకు అజ్ఞాత వాసమేల! పుట్టిన దాది, చీకటుల

పుట్టలలో బుసకొట్టు నాగులన్‌ పట్టి విషమ్ముపిండి, నిరు

పద్రవ జీవనరుద్రవీణ, చే పట్టి, ధరాతలమ్మునకు

పట్షిన పీడల మట్లు పెట్లగా

[| ల ల

పట్టిన దీక్షవీదని ప్ర

భంజన, మమ్మెటు వీడిపోతివో! ఎన్నడు జన్మభూమిని స

హించగరాని అకించనమ్ము సం పన్నము చేసి పోవునాకొ!

స్వార్థపరత్వ పిశాచకంర వి చ్చిన్నము ఎన్నడో యనుచు

చింతిలి చింతిలి, నీ ప్రబోధముల్‌ పిన్నలు పెద్ద లాచరణ

పెట్టెడి మార్గము చూడబోతివో! సర్వసౌఖ్యాల వర్ధిల్లు స్వర్ణమట్లు ఈ జగత్తును రూపించ నెంచి నీవు అసలు స్వర్గము చూచిరా నరిగినావొ దివ్య నిపుణులతో సంప్రదింపులేమో!

రుద్రవీణపై'కోటీరాగాలు. |-----ఎాజ్టీ||! 42 (క్లై.........-------------! కవితా సంకలన

ళా నా గానా “నా తెలంగాణ కోటి రత్నాల వీణ” అనుటయే కాదు, ఆ వీణ అయ్యె నీదు అక్షరావేశ కవితాంతరిక్ష తంత్రి అమృత భావాంబ రైక పద్య స్రవంతి! సుత్తిదెబ్బలు తినుచు ఉసూరు మనెడి రాళ్ల గుండెలపై నీవు వ్రాసినట్టి కవితలు శిలాక్షరమ్ములే కాక అయ్యె నిహత మానవతాత్మ కన్నీటిజాలు! నీ, రుబాయి, గజలు నీకంటి పాపలై నవ్వ, ఏద్చి. వలచి, నాట్యమాడి పంచిపెట్టె ప్రజకు పన్నీరు కన్నీరు మర్మ ధర్మ, జ్ఞాన మార్గ మెరిగి! (ప్రేముడిని తెల్గు తల్లిని పిలిచినావు కోరి నవభరతాంబను కొలిచినావు దళితజనలోకమాతను తలచినావు నిస్తుల యశస్సు పీఠిపై నిలిచినావు! కసితో నిన్‌ పదడద్రోసినట్టి రజనీ కారాగృహమ్మందు నీ వసి ధరానిశితారుణాక్షర బిపిన్‌ ఆసేతు శీతాచలో ర్వి సుఖానంద మరంద గీతికల ఆ వేశించి వ్రాయన్‌ ప్రభా ప్రసవమ్ముల్‌ విరబూచె ఘఫోరపరతం త్రధ్వాంతముల్‌ వీడగన్‌! కుద్రవీణపై కోటిఠారాలు -లాలాయాాలాాాక్టి! 43 (|క్ష-.--------------------- కపకా.సఠకలనర్త

సత్య సుందర శబ్ద శ(స్తాలు సంధించి

తిమిరాసురుల కడతేర్చినావు త్యాగ రంజిత “కవితా పుష్పకమ్ముపై

వెలుగు లెల్లడ చేరవేసినావు ఆలోచనాలోచనాలోకనముతోడ

కళ్యాణ దుర్గాలు కట్టినావు ఒక మహాబోధివై ఒక శాంతి దూతవై

మనిషిని మనిషిగా మలచినావు పద్యమైనను గేయము గద్యమైన జీవకళ నయ్యె యభావచేతనమున వాద మేదైన నీ సిద్ధవాక్కు ముందు మోకరిల్లెను సత్యసమ్మోహనమున! నందనవాటికల్స్‌ వితర

ణస్థిత కల్పక కామధేనువుల్‌ సుందరమైన అప్ప్సరలు

శోభలు, సర్వసమత్వ జీవితా నందములున్‌, సుధల్‌ ప్రణవనాదము

నిత్యము వెల్గుకాక, ఈ కుందెడి భారతావనిని

కూడను దాశరథీ! భవత్కపన్‌!

శుద్రవీణఫై కోటిరారాలు [---------.శ్రీ( 4 శ్షక్ష--......------------ కవితా సంకలనక

మహాకవీ దాశరథి ! _ ముత్యబోయిన మలయశ్రీ సీ. ఖమ్మము పరిధిలో గల మానుకోటలో చిన్న గూడూరను చిన్న పల్లె ఆ పల్లెలో వెంకటమ్మయు వేంకటా చార్యుల బిడ్డదై జననమొందె విద్యతో మొలకెత్త విప్లవ బీజాలు నైజాము కెదురొడ్డి నడచినాడు దాశరథిగ దాను ధరణిలో వెలుగొంది కావ్యసుధల బంచె గవిగ ప్రజకు తే.గీ. అగ్నిధారయు రుద్రవీణామృతాఖి షేక గాలిబు గీతాలు నేకశిలయు బాలగేయ మహాబోధి భవ్యకవిత దాశరథి శతకంబాది దర్పణములు క! ఆ.వె. దాశరథి అనుజుడు దనకు దోడు నిలువ దుష్టుడా నిజాము దుషృతముల కెదురు నిలువ వారు బెదురేమియును లేక కరకు మనము రాజు చెజలకంపె 2 కం. తొలగించగ తిమరతతుల తెలగాణ నిగళయుగమును దెగబడి ద్రుంచన్‌ అలసట లేకను పోరెిను కలలు ఫలించగ విజయము గలుగగ మురిసెన్‌ తె తే.గీ. కృష్ణమాచార్యతెలగాణ కెంపుయతడు కృష్ణమాచార్య తెలగాణ కీర్ణియతడు వందన శతంబులర్చింతు భక్తితోడ అందుకో మహనీయుడా వందనీయ! శ్రీ

దాశరథి కృష్ణమాచార్యులు

• ఉన్నం జ్యోతివాసు

ఉ. ఇంచుక జారు తీగలు బిగించి, మహోజ్వల రుద్రవీణ మో

గించి, నిజాము చీకటి నశింప మహాంధ్రి కుషస్సు నిల్చి శో

ధించు రవీంద్ర దాశరధి కృష్ణకవీంద్రు కవోస్ట కాంతిరే

ఖాంచిత రాగమాలికలు ఆంధ్ర కణాలను మేలు కొల్పెదన్‌ క్ష మ మన దేశీయపు ఉద్యమంబున నిజామాబాదు జైల్‌ గోడ రా

ళ్ళను ఛేదించి నిజాము గుండియలలో శారెత్తి పర్జన్య ఢ

కను మోగించెన నీదు కంఠము - తెలంగాణంపు టాకాశ సీ

మను దట్టంబుగ నావరించిన దళమ్మౌ విప్లవాంభోదమై పున్నాగ వృత్తము: ఆరని ఆ మహోద్యమములో ఆనాటి పోలీసులా రీబుతు వంద కర్తర్సురి పోటెత్తన్‌ - కనుల్‌ కెంపురం గూరగ డప్పువై ద్విలిత పద్యోక్తుల్‌ నినాదించి అం గార గళంబుతో మన తెలంగాణ లేపావయా! తి ఆ.వె. వీణె మెట్లు గాని, విరులవానలు గాని

నీ కవిత్వమందు నిలువలేదు

భాష బిందువులును ప్రస్వేద బిందువుల్‌

నీ కవిత్వమందు నింది యుండె శే ఆ.వె. కలల సంతలోన కనుగ్రుడ్డు వేలము

పాడగా నిజాము పాలనమున

కనులు తడిపినట్టి కన్నీటి బురదలో

పుట్టితివొక విప్లవోత్చలముగ ర్‌

ఆ.వె. విప్లవమ్ము తొనె పృథ్వి జన్మించెను బిద్దా పుట్టకయును విప్లవమ్మె పిదప మనుగడయును విప్లవమ్మే సుమా విప్లవమున జగతి వృద్ధి చెందు 6 ఉత్సాహవ్ఫత్తము: కందు యెజుగనట్టి నీదు కలము చిన్ననాటిన్‌ పిందె ప్రాయమందు రసమా పిండ 'విశ్వనాథి ఆ నంద కారమయ్యె నీ వనంపు లేతపంటలో విందునారగించి, మొదటి భిందువదియె కీర్తికిన్‌ 7 మ. కవనంబున్‌ బసిప్రాయమందు చనుబాల్లాద్రావి - జాల్వారు వా క్య విశేషంబు చమత్కృతిన్‌ బొదల నాహా!క్ష్మ సైన్సు విజ్ఞాన బిం దువులన్‌ గావ్యరసంబులో కలిపి ఎన్నో పోకడల్‌ పోయి కా వ్య వనిన్‌ జేసె ప్రయోగశాల నతినవ్యంబైన అందాలతో వ ఉ.. పెన్సిలు ముక్కు నందు కనిపించెడి కార్చను మూలకంపుటు న్మిన్సమ దృష్టితోడ పరికించితి మానవ జీవమందు - తు ష్టి నృజియించు నీదు రససిక్త కవిత్వ తరంగపాళి ఫ్రీ క్వెన్సికి నెల్లలున్నవె! కవిత్వ విమర్శపు మీటరందునన్‌ ర్రి న్నీ _ ప్రేగు తీగెల 'రుద్రవీణ'పై ఆకలి పాటలన్‌ దీండ్రించి పాడినావు కనుల నారజ కర్ణికల నుంచి నిప్పుచ్చి ప్పిలు “అగ్నిధారిల నొలికినావు “గాలీబు” ప్రణయ గీతాల విరహ శిఖిన్‌ తెలుగు డెందాల కంటించినావు “బోధి వృక్షము ముందు బుద్దుని గుండె ది వులు నంతయున్‌ గుప్ప వోసినావు

తే.గీ. వేయిస్తంబాల నీడలో వేణువూది

హప్పని నిజాము నోటిలో నిప్పులుమిసి

పూలపైనను పదునైన ముండ్లపైన

సంచరించె నీ లేఖిని చచ్చులేక 10 తే.గీ. తెలుగు ఆత్మ గౌరవమును దేశ దేశ

ములకు ఎలుగెత్తి చాటిన తెలుగు వల్ల

భుండు నీకవి పదవికి ముప్పు దెచ్చి

గరపె దపకీర్తినిన్‌ మూట గట్టు కొనెను క్షే తే.గీ. కనులన్‌ దైన్యము కన్పిం

చిననూ హృదయమున నగ్ని శిలలను దాచా

వని చెప్పు కొందు పెద్దలు

నిను - శ్రీశ్రీకి నాకయాకు నెక్కుడు చదువన్‌ 12 ఆవె. కంటి ఎరుపుతోడ కాగడాల్‌ వెల్లించి

యిరుల గుంపునెల్ల తరిమినావు

చెమట బొట్టులన్ని చమురుగా నొనరించి

(శ్రామికోదయాలొసంగినావు 13 మ. కనులందళ్రులు గ్రమ్మ పీడితులు 'నీ కాల్మొక్త నీ బాంచెంనం

చును భీతావహ దృక్సరంపరలతో శోకింప స్పందించి భం

డున భీమాక్షరమైన నీవు తెలంగాణా వీణపై ఎజ్జని

క్వణమై ఎప్పుడు నిల్చి పోయెదవు రంగళత్మీర్తి రాగాలతో క్షత

...... భారా చాాాాాలా 1 చేతనా కేతనం = ఎలనాం మ. పరతంత్రానల యూష్మముంబొగిలి కోపావేశ చైతన్య భీ కర ధారాయుత కావ్యరాజముల నిక్కంబైన భాస్వంతుదై కురిసెన్‌ దాశరథీ కవీంద్రుడు మహాకూపార విస్తారతన్‌ ధరలో ధీయుత కాంతిపుంజముల, మేధాశక్తి విస్ఫారమై క్షే శ కారాగారపు గోడయే పలక, తా కార్చిచ్చు గుప్పించి యు ద్ధారావమ్ములనెన్నా నింపి పలు కైతల్‌ వ్రాసె క్రోధాత్ముడై; హేరాళమ్మగు స్వాఖిమాన ధనుదై ఏతామునెత్తెన్‌ మహా ధారాళమ్మగు కావ్యగంగలకు, యోధాగ్రేసరుందై యిలన్‌ ల సీ 'అగ్నిధారిను రాల్చి అంతరంగములందు ఎనలేని వేడి పుట్టించినాడు “రుద్రవీణిను మీటి నిద్రాణమై యున్న జగతిలో చేతన జల్లినాడు గాలిబు గీతాల గైకొని యనువాద మింపుగా జేసి మెప్పించినాడు. తిమిర రాక్షసి తోడ సమరమ్ము జేయుచు భావదీప్తలనెన్నా పంచినాడు తె.గీి. జపము నిండిన కైతల ఛవిని కూర్చి కీర్తినొందిన సాహితీ మూర్తి యతడు ప్రజల పక్షాన చేరి పోరాడినట్టి విజయ కేతనమయినాడు వీరుడతడు తి సీ. _ బేజారునెత్తించు నైజాము సరళికి మలయుచు నిరసన దెలిపె గాద? బందిఖానా లోన పలుతీర్ల బాధలన్‌ పొంది యెంతో ఖేదమొందె గాద? జ్వరతీవ్రతే హెచ్చి మరణమే దరి జేర బహు దుఃఖ భారమున్‌ బడసె గాద? ప్రాణాలనే యొడ్డి ప్రబలమౌ దీక్షతో ఇడుముల నెదిరించి నడిచె గాద? తే.గి. ఇన్ని విధముల ధీరత్వమున్న యతడు మర్యలోకమునందున మాన్యుడనుచు నుడువుచుంటిని నేనెట్టి జడిమ లేక చేతులెత్తెదనతనికి జోతలిడగ శే

వైతన్య సారథి- దాశరథి న ౯ సీ. నవ్యాంధ్ర కవులలో ఖ్యాతినార్జించిన యస్‌. ధర్మారావు మేటి “దాశరథి” కవీశ్వరుండు పండిత వంశాన (ప్రభవించి చిరుతప్రా యము నాడె కవితలు వ్రాసెనితడు ఉస్మానియా విశ్వ విద్యాలయము నుండి ఆంగ్రభాషలొ పట్టభద్రుడయ్యె నైజాము పరిపాలన కెదురొడ్డి నిలిచి స్వేచ్చకై సమరమ్ము సల్పినాడు తే.గీ. దాశరథి కృష్ణమాచార్య ధన్యజీవి సరళ హృదయుండు చక్కని భావుకుండు తెలుగు భాష, తెలంగాణ రెండు కళ్ళు వీటి అభివృద్ధికై కృషి జేసినాడు క్షే తే.గీ. ఎదుటి వారితో ప్రేమగా మెలగుచుండి కోపము, చిరాకు, అసహనం కొంచమైన కాన రాకుండ వారి నుత్సాహ పరచి సాహితీ గోష్టు లనిశమ్ము సల్పువాడు ల సీ. _దాశరథికి సొంత భాషాఖిమానము వేషమ్ము నందును ప్రీతి మెండు వివిధ కవిత్వ ప్రక్రియలను పరిపుష్ట మొనరించి ప్రతిభను జూపినాడు ఆవేశ, తాత్త్విక, అభ్యుదయ కవిత్వ ముల్‌ జెప్పి విప్రవములను, హింస ల వ్యతిరేకించి దాశరథి సఫలీ కృతుడయినను నిరాడంబరుండు తే.గీ. ఉద్యమ స్వభావి యయిన ఓర్చు, నేర్చు గలిగి పాత కొత్తల మేలు కలయికలను విశ్వసించు ప్రజాకవి విప్లవాన్ని శాంతి యుతముగ కాంక్షించు సజ్జనుండు తి

సీ, _ దుష్టుడా నైజాము యుక్కుపిడికిలిలో ఉక్కిరి బిక్కిరౌ తోటి ప్రజల ఆర్తరావాలను దాశరథి యెడద మందెడు కుంపటి మాదిరిగను మారి ఆవేశమ్ము మంటలు రేపగా ఆ మంట లాతని రచనలందు ప్రత్యక్షరములోను ప్రస్ఫుట మగుచుండి విప్లవ జ్వాలలు మిన్నుముట్టె తే.గీ. దాశరథి యనినంత నిజాము దుష్ట పాలన వ్యతిరేక విప్లవ కవిత్వం జనుల కెల్లరకును గుర్తు వచ్చు చుండు కత్తి కన్నను కలము బలమ్ముగాదె డ్తే సీ. సామాన్య జనుల జీవనములు కడగండ్ల పాలయ్యె నైజాము పాలనమున మానభంగాలకు మారణ హోమాలకు పాలైది నైజాము పాలనమున ఆస్తుల దోపిడీల్‌ గృహదహనాలను ల సాగించె నైజాము పాలనమున తెలుగు మాట్లాడుటే నేరమయ్యె తెలుగు ళా ప్రజలకు నైజాము పాలనమున ఢా టం ఈ తే.గీ. ఈ అమానుష దారుణ చేష్టలెల్ల య్యా నరకలోకము జేసె తెలంగాణాన్ని స్‌ యడ దాశరథి యుగ్రుడయ్యెను దాని వలన నె అపర దాశరథిగ కవిత్వమునె తాను విల్లుగా యెక్కుపెట్టెను నిర్భీతి గాను ర్‌ తేగి. పేక్షకుని వలె గాకుండ దేశప్రజల కష్ట నిష్టూరముల యందు తానొకడుగ కలసిపోయి దాశరథి, యనగ తెలంగా ణా (ప్రజల ప్రతిరూపుగ ఖ్యాతిగాంచె. 6

తే.గీ. దాశరథి విశాలాంధ్ర భావన మఖండ భారతమను భావన కనుబంధమేను దాశరథి కవిత్వానికి ప్రాణ మతని కిగల జాతీయ అభిమాన దృక్పథమ్ము 7 తే.గీ. అభ్యుదయ దృక్పథము ప్రధానముగ గలది దాశరథి కవిత్వ మితడు సామ్యవాద మఖభిలషించు వాడభ్యుదయ రచయితల సంఘమునకు, తెలంగాణ కవుల సంఘ మునకు అధ్యక్షునిగ భాష ప్రోత్సహించె. 8 తే.గీ. “నా తెలంగాణ కోటి రత్నాల వీణ ఇట వసంతము లేదు సహింపరాని గ్రీష్మ హేమంత కాల కాళికలె గాని” అనుచు నిరసించె నైజాము పాలనమును తే.గీ. తెలుగు సాహిత్య లోకాన వెలుగుదివ్వె కావ్య సీమలో తనరారు కాంతి రేఖ మంచి చెడ్డలు తెల్పిన మార్గదర్శి స్ఫూర్తి దాతగ నీతడు కీర్రిగాంచె 10 సీ రమణీయ కావ్యాలు రచియించి ఆంధ్రభా షకు యొనలేని ప్రఖ్యాతి దెచ్చె అగ్నిధార, రుద్రవీణ, నవమి, నవమంజ రి, కవితాపుష్పం, తిమిరంతో సమరం, పునర్నవం, అమృతాభిషేకం, గా లిబ్‌ గీతాలు, ఆలోచనాలోచనాలు వీరి రచనలకు కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ సాహిత్యాకాడమిలందజేసె తే.గీ. ఎన్నియో అవార్డులను, సాహిత్య కృషికి మెచ్చి డాక్టరేటుతో సత్మరించి ఆగ్ర విశ్వ విద్యాలయ మొసంగె విరుదు గూడ ఆతదొన్థాన కవీయయ్యె రాష్త్రమందు 11 రుద్రవీణపై కోటిఠాగాలు క్‌ 52 [కై] కతా సంకలనం

మహాకవి దాశరథి

• కూకట్ల తిరుపతి సీ జిల్ల వరంగల్లు చిన్న గూడూరునన్‌ ॥ పల్లె సీమన బుట్టె ప్రతిభశాలి వేంకటాచార్యులు వేంకటమ్మల ఫలమ్‌ లక్ష్మిని చేబూనె లక్షణముగ అతి పిన్న వయసున అల్లిక జిగిబిగిన్‌ పరవళ్లు పెట్టించు పద్య రచన జైలు గోడల మీద జై తెలంగాణమై అగ్గి రాజేసియు నగ్గలించు తే.గి. ఎర్ర జెండాలు జాగీర్ల నెగుర వేసి భూమి పంపిణీ గావించు బుధజనుండు సాయుధ తిరుగుబాటున సాగిపోయి కర్షకాభ్యున్నతాశించు కవి వరుందడు. క! సీ '“అమృతాభిషేకమ్ము' “గాలిబు గీతాలు “దాశరథి శతకి దార్శనికుడు తెగువతో 'సమరంబు తిమిరమ్ము' పోంజేసి “తేనె పాటలి యూట తెలుగు తోట “'జాలల గేయాలు 'బాల రామాయణమ్‌ “బొమ్మ భారతమ్‌” “బోధి కథలు సూుకవితా పుష్పక సోయగ హారంబు (శామిక జనగుండె సడియునితడు తే.గీ. “వ్యాస పీఠమ్ము సాహితీ వ్యాస కూర్చు ఆగడాలపై కురిపించె 'అగ్నిధారి “బాల సర్వస్వ పదకోశి ఫలము నిడియు రుధిర రాగాలు పలికించె “రుద్రవీణ” 2 సీ '“యాత్రాస్మృతి' పథమ్ము అద్భుత చిత్రంబు జీవిత యాత్రల స్వీయ చరిత '“క్కన శిల్పి'ని చక్కగ జెక్కెను చారిత్రక నవల శాశ్వతముగ “నవ మంజరి నవమి నాటిక గీతాలు

“ఆలోచనాలోచనాలు పెంచు “ధ్వజమెత్తిన ప్రజల ధ్వజమీ మహాకవి యరుణ కాంతిగ వెల్లు నవని నెల్ల తే.గీ. కష్ట జీవుల కన్నీళ్ళు కవితలల్లి 'పఫ్రతిభ పాటవాల రచనల్‌ ప్రభలు చిందు తెలుగు సాహితీ క్షేతంబు తేజమలర దాశరథి కృష్ణమాచార్య ధరణి నిలబ తి సీ. తెలగాణ సంకెళ్ళు తెగ్గొట్టడానికై పోరుబాటట్టిన పూజితుండు మూడుకోట్ల జనాన్ని ముడివేసి నాకటిగన్‌ తెగువతో రాజేసె తిరుగుబాటు బానిస బ్రతుకుల బంధవిముక్తికై కలఖద్దధారియై క్రాంతి పెంచు ప్రశ్నల కొడవళ్ళు ప్రళభయనాదము పల్క నైజాము సర్మారు నాశమయ్యు తే.గీ. తరతరాల వెతలు బాప తరలి వచ్చి అభ్యుదయ పథమరిగిన అగ్రగామి జైలు గదులల్ల (మగ్గిన శౌర్య శీలి మట్టీ మనుషుల తట్టిన మార్గదర్శి త్తే సీ. కులమత భేదాలు కుత్సిత తలపులన్‌ కూలదోయు సృజనల్‌ కూర్చినావు అన్నార్తులుండని ఆకలియే లేని నవయుగమ్మాశించు నావికుడవు అణగారిన జన గానావేదనాగ్నియు కవితలై రగిలించు కార్మికుడవు పేదల రక్తంబు పీల్చు సంపన్నులన్‌ పీచమణిచి నట్టి (పేమికుడవు తే.గీ. మనసు కవి దాశరథి పెంచు మానవతను సమసమాజ నిర్మాణము సాగుచుండు కరువు కాటకములెపుడు కనుపడొద్దు అభ్యుదయ పథమే దిక్కు నందరకును ర్‌

న్ని గ ౧ష గ్గ సన గ యగ గే న్‌ ష్‌ [1 గ గ ళు గా గగ గీ కం / యగ 0011 సా కో 001001 గా గో అమృత సుకవికి - అక్షరార్చన

• దాః యన్‌. యాదగిరి శర్మ మ. కవితా వేశము తావకీనమహరాకాపూర్ణచంద్రుండవై నవతా భావ విహారశాలి వర నానారీతి కావ్యార్థముల్‌ సవనంబొప్పగ చేయుచున్‌ సకల ధీసాహిత్య సంధాత వై కవితా చక్రపు కుంభకార, రవి వై, కాంతార్థ ధుర్యుండవై వే ఉ. రీతులు వృత్తులున్‌ తమరి రెక్కల హక్కులు నిక్కమౌ మీ కైతల మత్తులో పడియు గాలిబు లెందరాగణ్యులైరి ధీ చేతన భావజాలమట చిత్తము హత్తును సేదతీర్చి మా జోతలు మీకు దాశరథి చోద్యము శోభల వెల్గుమీ భువిన్‌ 2 ఉ. వాసిగ సీనిమా సరణి పాటలు వ్రాసె కవీంద్రులొప్పుగా మాసు మగండు చూడ జన మంతయు మెచ్చిన మాధురీ సుధా వాసము, గోస్తనీ మధుర పాకపుకైతల పంచదారయున్‌ మీసరి ఎవ్వడీ భువిని మేరునగంబ, మహా సుధీంద్రమా తె సీ. నాటి జమీందారి నాడిరోగము పట్టి నయమార్గ నావనే నడిపినాడు “ఆ రజాకారుల” అంత్రమాలలు లాగి అపరనరహరియై అణచినాడు జనజీవనాసక్తి జనపదంబులు తిగ్గి జాణయౌ సందేశ జాతికర్త హృద్యాల పద్యాల హ్రీంకార మంత్రాల హృద్బలంబును నాటు హీరమతడె తే.గీ. పేదసాదల పెన్నిధి వీరవరుడు నవసమాజపు జాగృతి నాఢుడతడు ఆ నిరంకుశ సామ్రాజ్య హారి హరుడు దాశరథి కవి తెలగాణ దార్భనికుడు త్తే కుత్రవీణపై కోటిరాగాలు: [కైక 6 క్లిక్స్‌] కవితా సఆకలనం

.. గిగా గాలా

ఉ. జైలును చేరినాడు, జనజాలపు బాధల కుందినాడు, బా

గాలను ముట్టలేదు, గురుగౌరవ మార్గము పట్టినాడు, ఏ

గోలలు చేయలేదు భళి, కొల్లలు కొల్లలు కైతలల్లి గీ

తాల తుపాకులేసి దొర తాళకుజంబుల గూల్చినాడహో ర్‌ ఉి. “కాశిమురజ్వి” ధూర్తుడును కన్నులు గానక సంచరించె ఆ

కాశము, గాలియున్‌, అవని, కాంతియు, నీళ్ళును, పంచభూతముల్‌

అంశములన్ని నావనుచు అద్దిర గర్వపు పోతుకాగ, ఆ

దాశరథే మృగేంద్రముగ దాడిని సల్పెను నారసింహుడై 6 ఉ. _చట్టమె మానవాళికిని చారు తరంబని చాటినావు, ఆ

చట్టపు గుట్టునే సుజన జాలపు మెట్లకు వాడినావు, మీ

చట్టము పన్మిరాదనియు సొంతము పంతము పట్టినావు, ఓ

దిట్ట కవీంద్ర దాశరథి 1! దేవుడ వీవని దండమెట్టెదన్‌ 7 ఆ.వె. కవితకేమొ శరధి కవి దాశరథియనే

సజ్జనాళి వాక్కు, సాక్షియకట

రుద్రవీణ మీది, రుక్కుల వార్దివి

“తిమిర సమరవీర, తీర్ధమీవు 8 త్తేగ్ని రమ్య కవిరాజ! తెలగాణ, రత్న సుఖని

నవ్యరసభావ పదయోగ । నాట్య యోగి

ఆంధ్రరాష్ట్రపు ఆస్థాన యజ్వ సుహిత

ఆ నవాబుల గర్వాల, అగ్ని కీల” 9 తే.గీ అఖిల తెలగాణ మంతయు ఆదరాన

అంజలింతుము ఇంటింట “అమృత సుకవి”

“దాశరధి” వీవు బంగారు ధరణి వీవు

ధీర తెలగాణ మాగాణి దివ్యపుత్ర 10 శ్లోః దాశరథి కవీంద్రస్య - కీర్తిరేవ గరీయసీ |

వర్ధతాత్‌, ఆచంద్రతారార్శ్మం - తెలగాణ విపంచికా ॥ శ్ర

ళా రారా చానా నానా తెలుగు వాజ్బజయశరధి - దాశరథి

• కవిలి మాధవయ్య (మధు)

ఉ. పాశవిక ప్రభుత్వపునవాంఛిత చేష్ట నిజాము దౌస్ట్రముల్‌

నాశము రుద్రవీణల నినాదముస్ఫూర్తి, అగ్ని ధారలన్‌

వేశమునించి, ఆంధ్రుల వివేకుల జేసితి తెల్గుతేజమున్‌

దాశరథీ కవిత్వపు సుధానిధి! పెన్నిధి ఆంధ్రధీనిథీ! 1 ఉ. శోణిత ధారసిక్తమయి క్షోభలమగ్గి కృశించు నా తెలం

గాణము కోటి రత్నముల క్రాంతుల వీణని చాటి చెప్పుమా

గాణము విష్లవమ్మున జన నాడి గ్రహించిన ఆంధ్ర ఉద్యమాల్‌

త్రాణము, జాతిప్రాణమనె దాశరథీ! ఘన ఆంధ్రవారధీ! లి ఉ. _ గాలిబు గీతముల్‌మలచె క్రాంతి గజెళ్ళు నిజాముదౌష్ట్రమౌ

పాలన కాలరాయ ప్రజవాహిని విప్లవజ్వాలనించెడువై

తాళికు రుద్రవీణగొని తాందవమాడె నిజాముగుందెపై

లాలన ఆంధ్ర ఉద్యమ విలాసము పంచెను, నుగ్రమూర్తియె త తే.గీ. నీ మహాంధ్రోద్యమ స్పూర్తి నీప్రపత్తి

దేశభక్తి జాతీయతా దివ్య దీప్తి

ఆంధ్ర దేశమ్ము పులికించె అంజలించె!

కృషి వహించు దాశరథి శ్రీ కృష్ణమార్య! శ తే.గీ. కలము ర్సుళిపించి గర్జించు కులవ్యవస్థ

మతము ప్రాంతీయ భావ సామజము లొంచ

మించి హర్యక్షమైతి, క్రమించి కవిత

రురి విశాలాంధ్ర ప్రవహింప సిరులు నింప! క్‌

తే.గీ. ఆంధ్రులాస్టాన కవి విశాలాంధ్ర జీవి సాహితీ కళా ప్రపూర్ణ ప్రశాంతి వర్ణ అక్షరాలకు దాక్టరై భిక్షవైతి కవికులాల కలాలకు రవివి కవివి దాశరధి కృష్ణమాచార్య ధర్మవర్య! 6 తే.గి. ఆంధ్ర సాహిత్య సాగర మందు అలవె పద్యగద్య గేయాల్‌ ఘోషు ప్రగతితోష! సినికవిత్స పటుత్వ వశీకరణము జాతి చైతన్య ప్రకరణ జాగ్భతి గనె! గా తే.గి. భావగేయాల జాతి ప్రభావితమయె! దేశభక్తి ప్రబోధించి, దీప్తిపంచి మనిషి మనిషిగ రూపొంది మమతనించ తీర్చిదిద్దితి తరముల ధీర కవిత! 8 ఉ. కమ్మని నీ కవిత్వపస కావ్యములో రసపట్టు, తుట్టె లే లెమ్మని జాతి స్పూర్తియే బలీయముకావలె, మానవీయకో ణమ్మున ఐక్యభావమున నవ్యము దివ్యప్రబోధపంచి, ని త్యమ్ము యశమ్మునించి కవితాత్ములగాంచి, తరించ నెంచెడిన్‌ రి తే.గీ. సమత మానవాళినించి శాంతి గాంచి, క్రమత మనుజాతి పెంచి, అక్రమముదుంచి, మమత జీవాళి వ్యాపించు మనసులుంచి నిత్య కళ్యాణ మాళశించు సత్యశీలి!! 10

గాలా లాలా చాష్‌ చూద ఈత కృష్ణమాచార్య కవికి పద్యనీరాజనము

• డాక్టర్‌ వుయ్యూరు లక్ష్మీనరసింహారావు క. దాశరథి వంశచంద్రమ! శ్రీశద్యానైక భావ! శిష్టవరేణ్యా! నీశుభ్రయశశ్చంద్రిక లాశాంతము లేగె కృష్ణమాచార్యసుకవీ! క! సీ. నీ పద్యపుష్పాలు నిల్పెను దత్రియ పాఠకహృదయాల పరిమళాలు నీ గేయరత్నాలు నిత్యకాంతులు నిల్పె నభ్యుదయార్ధి హృదంగణాల నీగీత మాలికల్‌ రాగాత్మకమ్ములై పారవశ్యము నిచ్చె బ్రజలకెల్ల నీవ్యాసరాసులు నవ్యార్ధనిధులయి పులకరింతలు దెచ్చె బుధుల కిచట తే.గీ. సర్వకళల నెజింగిన చతురమతివి ప్రతిభ నదచుటకై యున్న భద్రగతివి సంస్కృతాంధ్రోర్డు సాహితీ సారహృదయ! కృష్ణమాచార్య! నబసుకవీంద్రవర్య! లై తే.గీ. నాటి గాలిబుగీతాలు నేటి దనుక మాసిపోక మాయెదలలో మధురిమలను గురియుచున్నవి కవిచంద్ర! క్రొత్తగాను కలము పీయూష రసమందు నిలిపినావొ! తె శుద్రవీణపికోటిలాగాలు [లాలా 59 (క్ష.......----ాజాలలా-! కవితో సంక్రలవల

గ గగ 111 1; గ్గ] వ్‌ శ గస పగ 1174 గ |] గగ తే.గీ. కోటిరతనాల వీణయై మాటిమాటి కద్భుతానందరాగాల నాలపించు ఘనతెలంగాణ నిను గని కవిమహీంధ్ర! ధన్య యయ్యెను భారత ధరణియందు. త్తే ఉ. ఈ జగమందు నీవలె నహీనరసజ్ఞత యున్నవార లీ రోజులలో గనంబడరు రూఢగంబెక్కురు, సత్మవిత్వనీ రేజము నీది వాడదు విరించులు మాఖినం, గన్మం బద్యనీ రాజన మిద్ది నీకు రసరమ్య కవిత్వ మహత్త్వభూషితా! మ ] కోక

గ గగ | / 11 న్‌ు ష్‌ యణ సెగ 11/1 సాగే వయగ[ (0 ష్ర(! ళా చా చానా 1... అక్షర దాశరథి

= పెందోట వెంకటేశ్వర్లు

ఆ.వె. తెలుగు భాషలోన తిమిరంతొ సమరాన్ని

జరిపినట్టి సుకవి జగము నందు

దాశరథిని మించి ధరణి యందునలేడు

నాడు నేడు రేపు నరుల నోట క్షే ఆ.వె. అక్షరాలు పట్టి అగ్నినే కురిపించె

జైలు కెల్లినట్టి జనుడు వీడు

కవిత పుస్తకాన్ని కలముకే పూయించె

దాశరథిని చూడ ధరణి నిలిచె జె ఆ.వె. నవమి అగ్నిధార నవమంజ రుద్రవీణ

శతక రచన లెన్నా శ్రద్ధగాను

పద్యరచనలోన పగడాలు పొదిగించె

చాశరథిని చూసి ధైర్యమొచ్చె త్ర ఆ.వె. అలుపుసొలుపు లేక ఆలోచనాలోచ

నాపునర్నవముల నరుల కిచ్చి

అమృతములను తెచ్చి అభిషేక ముంజేసి

గేయములను తెచ్చి పోయ గలిగె త్తే ఆ.వె. కలము పట్టినట్టి కవివరేణ్యులెపుడు

సూర్య చంద్రులోలె కార్యములను

మానవాలికిచ్చి మహిలోన నిలిచిరి

చదివినంతలోనే జయము కల్లు ర్‌

ఆ.వె. అభ్యుదయము నందు అగ్నిధారలుబోసి

కడిగినట్టి వాడె కవిగ మిగులు

నేటికైన గాని నీరాజనాలందు

కొనగ రమ్ము భువికి కొలువుధీర 6 ఆ.వె. చిన్న చిన్న పదము చిందులే వేయించి

గేయ రచన చేయ గెలుపు నీదె

కలము గళము బలము కవితలో దొరుకును

తీసి చదివి నంత తేజమొచ్చు 77 ఆ.వె. దాశరధుల వారి ఆశయాలను పట్టి

నవయువ కవులంత కవిత లల్లి

భరతమాత కీయ పరుగున రావాలి

కోటి రత్నములతా పోటి పడుతు 8

అజ్ర్య్యర్వ" గాలాలాాాాాడాాక్షక్ట్‌ 6 11కై.....------------.కవఆాునరకలబనంల

దాశరథి ఈ ధాత్రిలోన...

• రసస్రవంతి & కావ్యసుధ సీ సాంప్రదాయ కవిత్వ ఛందస్సుతో బాటు అభ్యుదయ కవిత్వమాచరించే అతివాద మితవాద ఆంతర్యములనెరిగి మానవత్వము తోడ మసలనెంచె న్యాయమ్ము కోసమై నైజాము నెదిరించి సాగించే సామ్రాజ్య సమరదీక్ష అక్షరాలను కూర్చి “అగ్నిధారగ” మార్చి “'రుద్రవీణికు గొప్ప రూపమిచ్చె తే.గీ. సాగి తిమిరమ్ముతో రణం సల్చినాడు రుచిగల కవిత పుష్పకం రచనజేసి నవ్య ఆలోచనాలోచనాల వంటి కృతులు కూర్చ దాశరధి ఈ ధాత్రి లోన క్షే తె.గీ. నా తెలంగాణ కోటి రత్నాల వీణ తీగెలను తెంచి అగ్నిలో దింపినావు ఓ నిజాము పిశాచమా నిన్ను బోలి రాజు కనరాడు లోకాన రాజులందు అనుచు... గర్జించె సింహమై అవనిలోన దాశరధి తెలంగాణలో ధన్యజీవి జ

క. దాశరధి గారు ధరణి

ధీశాలియె గాక గొప్పధీరుండాయెన్‌

దేశాన బడుగు జీవుల

ఆశాకర దీపమైన ఆప్తుండాయెన్‌! తి క గాలీబ్‌ గజళ్ళను అవ

లీలగా తెనుగించి పాడి లీనంబాయెన్‌

మేలగు గీతాలను సినీ

మాలకు కల్పించి నట్టి మాన్యుండాయెన్‌! క! క. కవితా పుష్పకమా చని

కవిరాజును కనుల గాంచి కనికరమతివై

భువి కొనిరాగలవా మరి

భవదీయుని దాశరధిని భరతావనికిన్‌! ర్‌ క. _ఎందరా మహానుభావులు

అందరికి వందనాల నరిపించి ధరన్‌

స్పందింతుము కవులుగా అభి

నందింతుము దాశరధిని నానా విధముల్‌! 6 క. _ దివికేగిన దాశరధికి

సవినయముగ శిరమువంచి సాగిలబడుచున్‌

కవితా కుసుమాంజలినిది

భువిలో సంస్మరణజేయ బూనుదుమెపుదున్‌! "7

మ... ర్‌ . వనహవా!్‌ జోహాలరిటే

• కలవకొలను సూర్యనారాయణ

చ. ఇలపయి పాలకాలి ధనహీనుల, నిల్వగ నీడలేని వా

రలపయి దుర్విదగ్జులయి, రాచరికంపు మదాంధమగ్నులై

సలిపిన వేళ దౌష్ట్రము విచక్షణ లేక, జనించు నుద్యమం

బులు, కవిరాజులత్తరిని పోరరె పూని కలాల తూపులన్‌ క్షే ఉ. అట్టి నిజంబు సత్యమని బెదల దాలిచి “రుద్రవీణచే

బట్టి నిజాము రాజుపయి భగ్గున మందెడి 'అగ్నిధారిల

ప్పట్టున బోరునన్‌ కురియ పర్విడె నాతని గుండెలందు గీ

పెట్టుచు వేగరైళ్లు' కడు భీకర రీతిని మత్తువీడగన్‌ 2 మ. శరధిన్‌మించిన వాడు దాశరధి అశ్రాంతంబు గంభీరతన్‌

పరువుల్‌ పెట్టెడి ఘంటమూని రచనల్‌ పండించె ఖండించుచున్‌

దురితంబైన నవాబు పాలనను విద్యుత్‌ ఘాతమై తాకగన్‌

పరిఘల్‌ పట్టియురానమోది నటులన్‌ ప్రాణాలు తోడేయగన్‌ తి ఉ. గాలిబు గీత కావ్యమును కమ్మని రీతిని తెల్లుజేసి, భా

వాల పరీమళమ్ములను పెంచెతగన్‌ తొలిసారి అంతరం

గాలకు పుష్మలముగ, నిగారములొల్మగ మూలమైన గీ

తాలకె ఏమి యీ ప్రతిభ! దాశరథీ వహవా! జోహారిదే! త్తే ఉ. ఏమది భావనాగరిమ! ఎట్లు గ్రహించెనొ వానిగుండెలో

ప్రామిన తత్వమంతయు తలంచెద దాశరథే జనించెనో

ఈ మహిమున్ను గాలిబుగ, నెన్నగ గాలిబె యుద్భవించెనో

ఏమొ! తెలుంగు గడ్డపయి ఈగతి దాశరథధై యథేచ్చగన్‌ ర్‌

రుద్రన్‌ణపై'కోటెలానాలు. [--------------------తృట్ట 055 [| కైాా---ాలాాాా!. కదితా. సంకలనం

00 స 000 (11111 [౪ 0000 స... 1... 41. బం 00010 100001 11 (001 1... మ మునుజన్మించరె! పండితుల్‌ సుకవు లీపుణ్యాంధ్ర దేశమ్మునన్‌ తెనుగుంజేయరె! ఎన్నా కావ్యముల - నేదేవాద్భుతానుగ్రహం బుననోగాలిబు గీతమాలికలపై పోకుండె అకైతల ల్లిన ఘంటమ్ములు, దక్కెదాశరధికే లిఖించ, మా భాగ్యమై 6 ఉ. కైతలరాణి తానె అనుకంపవహించి వరించి నందుకే కైతల దండనొప్పిదముగా సమకూర్చి, మనోజ్ఞభావసం జాత సువాసనల్‌ పజచి సాదరమొప్ప నలంకరించి, వేల్‌ జోత లొనర్చె నామె మృదు సుందరపాదజలేరుహాలపై 7 (న న్న ష్‌. | టూ? 1 న్‌ కుద్రపీణపై కోటీలాదాలు!.జీక!' 65 |క్ష:.-......................! కవితా. సంకలన

00 లో దొ [000 11 గా గ గో దాశరథి

• వెలపాటి రామరెడ్డి సీ పూటకు లేకున్న నూటొక్క కోట్లున్న 'నైజాము' కెదనొడ్డినట్టియతడు! దాహము తీర్చ ముంతలొ నీటి నిడిన సుం దరింగని వివశుడా సరసు డతడు! “బొగ్గు” వ్రాతల తోడ అగ్గి ధారల సృష్టి కావించగల లయకారుడతదడు! పేద 'నెత్తురు చుక్క వెచ్చదనమ్ములో “విప్లువాగ్నులు రగిల్పిన యతండు! తే.గీ. దీనహృదయాల పడియున్న 'దెబ్బతిన్నః బెబ్బులిని మేలు కొల్పిన వేట కాడు! కుళ్ళిన సమాజదుర్గంధ కూపములను పెన్నుతో పూడ్చబూను దన్నున్న వాడు!! 1 తే.గీ. “లలన నును చెక్కులే కవితలుగ నయ్యె! “మబ్బు” తునుకలే కవ్వించు గుబ్బలయ్యె! ఆ(యమపుష్పగుచ్చాలె 'ఉగాదు'లయ్యె! “ఇంతి వాసంతు లేకమై హృదయ మయ్యె! గా! తే.గి. చిన్న గూడూరులోన మొల్చిన గులాబి! భావనాప్రియ కిడెదు సువాసనలను కంటకముల (గ్రుచ్చెదు జనకంటకులకు వగలు పగ లొక్కచోటెట్లు వచ్చి చేరె! తి కుద్రపణపై:కేటెలాలట్తు [12-టలాలలాలాజంక్సక్ట్‌ 7 కక్ష... కవితా సంకలనం

తే.గీ తండ్రి వేంకటాచార్యులు - తల్లి వెంక టమ్మ గర్భము పండిన అర్భకుడవు ఇంత-ఇంతయి-ఎంతొ-ఎత్తెదుగువాని కనెదనని మానుకోటెప్టు కనెను కలలు? జ్తే తే.గీ. 'కేశవార్యశాస్త్రి యును 'జక్షీ యనెండు గురువరేణ్యులాశీస్సులు, చొరవ వలన కవిగ మొకృవై మ్రానువై గణనకెక్కి నావు! చిననాటి చదువుల చేవ యొక్కొ! ర్‌ తే.గీ. 'ఫ్రీవినీవు స్వేచ్చోద్యమ ధీరులకును! “రధివి నీవు సంగ్రామంపు రాణువకును! 'శరధి నీవు స్వతంత్రత శస్రములకు 'దాశరధి' వీవు మ్లేచ్చ లంకేశులకును!! 6 త్తేగ్స్‌ గాంధిహృది చిమ్మినట్టి రక్తమ్ము నీదు అశ్రుధారలై పారి మహాబ్దియయ్యె! గాంధి చితిమంటల సెగలు గగన మంటి ఎడదయందున ్రేలిన పిడుగు లయ్యె!! 7 సీ. జనము మనః మన్న నీ ప్రజా స్వామ్యమేది? “'ఇైదులకు కాల్పులకు అంత్యకాలమేది? “శాంతి బాకాలు చేయు నిస్వనము లేవి? 'వామనా!' త్రివిక్రముడవై వచ్చిపొమ్ము! హే! కవి కిశోరమ! నిన్ను నే మనందు నిప్పుకొలిమివా? కన్నీటి కుపష్పవయ్య? విలయమువ? బడబాగ్నివా? (శ్రేమికుడవ? రగిలి పగిలెడు అగ్ని పర్పతమ వీవు!?

యణ / గ స ాయనథదాంయక ఏళ నాయతనింం మనం యుల పో ఏం ంాఫ గా ంాాాాాాాారై) (00 . (| 00 0; తే.గి. “నా తెలంగాణ కోటి రత్నాల వీణ నా తెలంగాణ సీమ సౌందర్య సీమ నా తెలంగాణ తల్లి కంజాతవల్లి జోలపాట లివియె తొట్లె బాలలకును! 8 సీ జాతీయ భావ సంకేతంపు ధ్వానముల్‌ మార్క్సిస్టు దృక్పథమర్శ్మములును గత వైభవ సుతి గాథలు, యోధుల శౌర్య పరాక్రమ స్మరణములును శ్రామిక వర్గంపు సమరోత్సుకమ్ములు భూస్వామ్య వర్ష నిర్మూలనములు “మా నిజాం జన్మ జన్మలబూజూ నినాదాలు శాంతికపోతాల సాంత్వనములు తే.గీ. ఒక్కటై లేచి నీదు కంఠోక్తులయ్యె! చెక్కు చెదరవు మా హృది సీమలందు నీదు స్మృతులు! మేల్మొల్పును నిదురనుండి! దాశరథి కృష్ణమాచార్య! ధర్మజీవి 9 ఢ్త లోరీ ఇ లో

న 1 (షి గ గ గ గ్‌ (1 ఆల! [గ ౧ [గ / |] / గా శానా శా రానా శిల్పి- దాశరథి

• వెలపాటి రామరెడ్డి

తే.గీ. శిల్సి ఉలితోడ మాట్లాదజేసినావు

శిలను 'సిరులోన ఏ మందు కలిపినావు!?

మంచి నీళ్ళను మోయు అమ్మాయి మొదలు

నీదు తలపులో! ఏ మంత్ర మూదినావు!? న్నే తే.గీ. శిల్పిరాతిని ప్రవహింపజేసినట్లు

నిప్పున్‌ ప్రవహింపజేతువు నీటి వోలె!

పూర్వ రాణివాసము మళ్ళి పుట్టినట్లు

కాంచుచుందువు కదన రంగమును వోలె!!! 2 తే.గీ “పోరు! గర్భము నందు పుట్టును కళయంచు

జన్మ మర్శము తెల్పుసాహసికుడు!

“ఛందస్సు-లయ'” మనస్సందుకైతను నిల్చు

నంచు రుజువు జేయు నవ్యసుకవి! తి తే.గీ. “కళలలో గుర్తుండి గలిగిన కళ కవి

త్వమ్మని చెప్పిన తాత్వికుండు!

జీవితమునకు సంజీవ కరణి కవి

త్వమ్మని చూపిన భావుకుండు! శ్ర తే.గీ. “వాడిపోనున్న పూమొగ్గ పైన పాటి

పాడి క్రొత్తావిపుట్టించు పాశపాణి!

శవములందు ప్రాణము పోసి సైనికులుగ

జన్ననెత్తింపగల శబ్ద శక్తి శాలి!! ర్‌

కుద్దవీజపై కొటెరాగాలు -- --క్కక్‌ 70 [క్షి] కవితా సంకలన

తే.గీ. “ప్రజల వాణికి మై” కమర్చంగ వచ్చె” “అగ్నిధార! నైజాంను చి(౦)తాగ్నియవగ! తెలుగు పరిమళమ్మద్ద 'గజలు-రుబాయి" లవతరించె రసజ్ఞు లుల్లాసపడగ! 6 తే.గీ. “ఆంధ్రా ఆస్థాన కవిపీర మస్థిరమయె జైలులో - బైట - సౌఖ్య మశాశ్వతమయె సినిమా పాటలతోనె ఖుషీ ఖుషీగ అరువదేంగ్లకే చేరితి వమరపురికి!! 7 మ యస్‌ || న

111,)3 వండని ఏదయిన సదా వాంగ వాన (తరు ఏ సంాంంయరు సయాయయథ! రసి? యగ శక (్గా (0 (| (1% గ్గే ్ధ్గ | (| (|) గ (| (| (0 (0 | 0 (11) (5, 1 (|) 01 (0) .. 11 (0 షా | (0 (1 ఖావరథ - దాశరథి = కిలపర్తి దాలినాయుడు సీ, _ అక్షరాకృతులకు - “నమృతాభిషేకంబు” జేసి భారతి పూజ - జేసినాడు! “రుద్రవీణొను బట్టి - నిద్ర లేపిన పెద్ద కోటిరాగమ్ములు - మీటినాడు మగ్నజాతులపైన - “యగ్నిధారలొనాపి నైజాము బూచికి - నడుము విరిచె! వర “మహదాంధ్రోదయ” రవము గావించి “యాలోచనాలోచనాలు” వెట్టె తే.గీ. అహహా! “గాలిబు గీతాల” నందు మధువు నింపి మా దోసిలిని బెట్టి - పంపినావు పూసె తెలి “పునర్నవముల” పూల గుత్తి దాశరథీ యభ్యుదయవాది - ధర్మపాది !

దాశరథి = భమిడిపాటి ప్రసాదరావు, సీ. _ దాశరధి యను పేర ధరణి కీర్తిని గొన్న కృష్ణమాచార్య సుకృతుడు తెలియ,, ఎనుబది నాల్గవ యేట నారంభమౌ జన్మదినము నేడు జరుపబడును. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు నాన్థాన కవిగను రాష్ట్ర ఘనత పెంచి రాణగాంచె, వేదాలు తెలుగున విరజిమ్మ వెల్లులు అనువాదమునకు తోడు అందజేసె తే.గీ. “నా తెలంగాణ కోటి రత్నాల వీణ” పేర రచియించి నాతడు ప్రీతి తోడ పొత్తమది మేటి విలువలు పొంది యుండె “అగ్నిధార మహోదయం అందె కీర్తి!

1100001111 సస గంగ 0న నగ + (1! 1 క్‌ 17 [ |] 0 గ డగ 1 ఊరీ ప్రథిత కవితా శరధి - “దాశరథి”

• డా॥ రామడుగు వెంకటేశ్వర శర్మ సీ. _ నైజాము ప్రభుత పునాదులే కదలగా కవి “తాగ్నిధార” నల్గ్దడల చల్లి జాతి చేతన మొంద జాలెడి గీతాల “ర్సుద్రవీణా” తంత్రిలో వెలార్చి అలఘు యశశ్చాంద్రి కభ్యుదయాంధ్రికి “అమృతాభిషేకంబు” నాచరించి “ఆలోచనాలోచనా లొప్ప” “తిమిరమ్ము తో సమరమ్ము”ను చేసి చూపి లేగ. న కవీంద్రు తత్వ కన్న్‌ణ్రార్ర్ర” పొడి సం “చలన చిత్ర కవి గ సుస్థానమంది “కవనపుష్పకమె”క్కి ఎక్కడికొ వెడలె ప్రధిత కవితాశరధి - “దాశరధి”, నతులివె ! థం రుద్రవీణప కోటిరానాలులాలాాయయక్టైక!. 70 (క్స్‌.................-! కఐతా సంకటనక

“ఇ్రాంశ్రరథధికి కవితా నీరాజనం”

• మహమ్మద్‌. షరీఫ్‌ క. దాశరధీ శతకంబును దేశము కీర్తించునట్లు దేదీప్యముగన్‌ వ్రాసిన కవికుల భూషణ ఈ సీమ జనులు మరువరు ఇహపరమందున్‌ 1 సీ కమనీయ రమణీయ కావ్యముల్‌ రచియించి వాసికెక్కిన మీకు వందనాలు అమృతంబు కురిసె అక్షర ధారలో గాలీబు గీతాలు ఘనత దెచ్చె అగ్నిధారగ మెరిసి ఆలోచనలు రాగ నవమంజరి వెలిగె నవమి వోలె దాశరధీయని ధారుణియందున పేరుగాంచిన కవి పేర్మితోడ తే.గీ. తెలుగు సాహితి జగతికి తేజమలర వెలుగు నింపుట కొచ్చిన వేదవేత్త విలువ లెరిగిన తెలగాణ వీర నీవె పలుకు చున్నారు పండితుల్‌ పరవశించి ౭

రా స్ట నడ ఏరా గాం (సగ గి క్ర వు ంా పగి ల / గ స [..... కవితాశరధి దాశరథి

= పెంటమరాజు నరసింగరావు

కం. ప్రాణము దాశరధికి తెల

గాణము కోటి రతనాల ఘనమగు వీణా

వీణను మీటగ నాతెల

గాణా! యనికమ్మనైన గానము చేసెన్‌!! క్షే కం. రోజు పూజలనందెడి

నిజామును నిరాకరించి నిర్భీతముతోన్‌

రాజును బూజు, పిశాబచిత

రాజనె దాశరథి కవుల రాజువు నీవే! లి కం. నిజమిది యిజుకని దెలిసియు

నిజామును పిశాచమన్న నీ ధైర్యమ్మున్‌

భజియింతుము దాశరథీ

ఖజాన తెలగాణ గడ్డకవితాశరధీ!! 8

ల లోర్టీఆ లో రుద్రవ్‌ఐప్రి కోటితాగాలు [--శ్ల[ 70 క్ష... కవబతా..సఐకలన

న (1 గ / [1 ణే లీ గ [1] ర! షస ఫణి సగ గగ ఇలా చా గాలా దాశరథి ! కవితా కళానిధి

= షేక్‌ అలీ

చ జనతను, కష్టపెట్టిన, నిజాము ప్రభుత్వము, నుక్కడంప, గా,

పనిగొని, కంరమెత్తి రసవంతఫల (ప్రదమైన, గీతముల్‌,

వినిచిన, నీగళమ్ము అరివీరభయంకర ఖద్గరాజమై,

తనరెగదా! సెభాసు! జయ! దాశరధీ! కవితాకళానిధీ క్షే ఉ. నా తెలగాణ, మేమనుచు, నాత్మదలంతురు, కోటి కంరవి

ఖ్యాతవిపంచికంచు, భువనమ్ము, నభమ్ముల, (మోగ, చాటును

చేతము, తెల్గు జాతికొక, చిహ్నము, కావ్యకతా, వినూత్న్ససం

జాతము, పారిజాత సుమ సౌరభ గీతము, చిద్విలాసమున్‌ ల చ. గడుకొని, యగ్నిధారలను కావ్యరసంబున, రంగరించి, మే

లిడ, నొక రుద్రవీణియను మీటి, పునర్నవనవ్య సాహితీ

జడనిధి ద్రచ్చి, రత్నములు చాటి, జనమ్ముల మేలుకొల్పి, త్రీ

పుడమి, మహాకవీ!! తెలుగు పొంకము బింకము మిన్ను ముట్టగన్‌ 8 శా. భావోద్రేకము! సందడింప, కవితా బంధంబు, సంధించు, నీ

జీవద్భాషకు, సాటి లేదుసుకవీ, శృంగార, గంగాతరం

గా, విర్భూత, రసానుకూలములు, పద్య వ్రాతముల్‌, కావ్యల

క్షీ, వాల్లభ్యకళా కలాపములు, వాసింగాంచు, చిత్రప్రభల్‌. డ్తే స్సీ నీ మహాంధ్రోదయ, నిర్భరకావ్యమ్ము

తెలుగు, జాతికి, గుండె, బలము గూర్చి అమృతాభిషేకమ్ము నందు మానవజాతి, పులకించి, సాహితీ, పూజలందె

కన, కవితా పుష్పకము, శారదా దేవి కంరాన హారమై ఖ్యాతి గాంచె, శతకవాబజ్బయమున, సరిలేని, రీతి,నీ శతకాలు, సత్మళోన్నతములయ్యె తే.గీ. ఆ మహాబోధ కావ్యము అద్వితీయ శాంతి మార్గమ్ము చూపించె, జగతియందు, దాశరధి కృష్ణమాచార్య! తలపనీదు యశము వెన్నెల, కైవడి యలమెదిశల ర్‌ సీ. _కేంద్రాంధ్ర సాహిత్య, సాంద్ర, గౌరవ, సభా విజయగీతంబుల, పెంపునొంది, విశ్వవిద్యాలయ, మిచ్చ మెచ్చిన, “కళా పూర్ణ” పట్టంబును, పాందియుండి, అభ్యుద, యాధుని, కాంధ్రకవిత్వ, త త్వము రసోల్బణము, గా ప్రకృతి చాటె రసలుబ్బు, లౌనన, పసనల, గాలీబు గీతాలు, తెలుగున, గీలుకొల్పి తే.గీ. సర్వ బుధలోక, సన్నుతాస్థానకవిగ శిష్టగౌరవ లక్ష్మి నార్జించి, నావు; దాశరధి కృష్ణమాచార్య! ధన్యచరిత! అంజలి ఘటించిమొక్కుదు నందుకొమ్ము 6 రుద్రవీణపై కోటిళాగొలు [---ఎలాాడ్ట[) 70 (క్ష్‌..----.-------------.కదితా చదకట్తివం)

దాశరథీ కవితా పయోనిధి! = సల్ల విజయ్‌ కుమార్‌ క. ఆశలు మొలకెత్తించుచు నాశయ సాధన కవసరమగు నత్యంతా వేశము మన కందించును దాశరధి కలమున నగ్ని దాచెనొా యేమో! క్ష చ. “వలదు నిజామురాజు పరిపాలన హైదరబాదు కంచు సం చలనము జేసి రాక్షస రజాకరు మూలక యంతు జూడగా సలిపిన పోరులో 'విజయశంఖము నూదిన ధథీరు డంచునిం దలతుము సర్వకాలముల దాశరథీ కవితా పయోనిధీ! ౭ సీ తెలుగు తేజముతోడ వెలుగు రేఖలు జిమ్ము కవి దాశరధి - తెలంగాణ యింట అగ్నిధారను పోసి అథ్రుధారను ఆపె గద! దాశరధి - తెలంగాణ కంట బీడు బుర్రలలోన స్వేచ్చ్భాన్నముల నివ్వ గల దాశరధి - తెలంగాణ పంట జన్మజన్మల బూజు జాడించి దులిపిన ఘన దాశరధి - తెలంగాణ జంట ఆ.వె. ఇల్లు చక్కదిద్ది కళ్ల కలత దీర్చి సాగు చేయు రైతు జతగనిల్బు రణనినాది దాశరధి కృష్ణమాచారి నవ్యకవితకు నిధి భవ్య సుకవి. ర రుద్రనీణపై కోటిరాగాలు లాలా! ౫ |క్షి--------------. కవితా సంకలనం

తే గీ దాశరధి తెలంగాణ రత్నాల వీణ కోట గోడల్ని కూల్చిన నాటు బాంబు, దాశరధి తెలంగాణ పద్యాల హోరు వలసవాదుల మదిలో తుపాకి పోరు. ల్తే సీ. మేటి వీరుల గన్న నాటి తెలంగాణ దైవదూతయనెను దాశరధిని తప్పు సహించని గొప్ప తెలంగాణ తలచుకొంచు బతుకు దాశరధిని కోటి గొంతులు విప్పి నేటి తెలంగాణ దాసోహమనె కవి దాశరధికి ఉద్యమమ్ముల కూతమొసగు తెలంగాణ దండ మిడుచు సాగు దాశరధికి ఆ.వె, పుణ్యములకు నెలవు పూజ్య తెలంగాణ కవివరులకు కీర్తి కానుకిచ్చు మాటవరసకైన మరచిపో దెన్నడు తనను కొలిచినట్టి దాశరధిన్‌, ర్‌ తే.గీ. 'నా తెలంగాణ కోటి రత్నాల వీణ యనిన దాశరధి పలుకు లగ్ని జిమ్మ నా తెలంగాణ కూపిరై నవ్యలోక దర్శనమ్మును గావించు తధ్యమిదియి 6

కష్టాల దాశరథి -వీరబత్తిని శ్రీశైలం తే.గీ. శ్రీలు చిందించుటకు గాను వేల జనులు అసువులర్చించి, కష్టాల విసము దావి, అలమటించిరి స్వాతర్రత్య మబ్బుటకును చతురు డందులో ఉండె “దాశరధి యొకడు క్షే సీ స్వాతంత్ర సమరమ్ము జన్మహకృని యెంచి పాల్గొని కష్టాలు పంచుకొనియి నైజాముపాలనా పంజాల నణగింప ఎదురుగానిల్బె సహృదయుడగుచు; ఐక్యతాలోపమ్ము అతనియెదలోన చిచ్చుబెట్టుచునుండె రెచ్చిపోయి; ఆరోగ్యమేమంత హాయిగా చూచెను? అప్పుడప్పుడు రెక్క విప్పుచుందె; తే.గీ. బాధలెన్నైన సువిశాల భారతమును మరచిపోకుండ, సర్వదావెజవకుండ దేశదేశాలకేగి సందేశమిచ్చి తేజమొందెను దాశర'ధీ యుతుండు ల స్నీ లాటీల ర్యుళిపింపు పోటీని భరియించి “క్సద్రవీణొను మీటె రౌద్రుడగుచు జైలుగోడలనెల్ల జాగ్భతమ్మొనరింప “అగ్నిధారొగవోసె అప్తుడగుచు వీర తెలంగాణ వైప్లవ్య వీధిలో శ్రీ “మహాంధ్రోదయి” సిరులుపంచె సర్వసమానత సాధింపగాబూని “తిమిరమ్ముతో సమరమ్ము”ను సల్పె తే.గీ. యట్రేమగీతమ్ము వ్రాసినా విప్లవమ్ము తొంగిచూచును సంకెళ్లు తొలగుటకును అతని రచనలో జాతీయ మలరుచుండ అవతరించెను సాఠన్న్వతాం[డ్రమూర్తి తి

దాశరథి! “కవితాపయఃపారావారా””

• కోయిల్‌ కందాడై తిరుమలాచార్య

1. _ పూర్వజన్మంపు సుకృతమును విధాత మూటగట్టి వేంకటాచార్య-వేంకటమ్మ దంపతుల కొక జేష్ట పుత్రరత్నమ్మునాసగ, చిన్న గూడూరు జన్మస్థలి పరమ పావనమయ్యెననుట “అతిశయోక్తి గాదిది నిజమ్ము”
2. _ వేంకటార్యుండుభయభాషా ప్రవీణుండు తల్లివేంకటమ్మ దాశరధి కనురాగ దైవమ్ము గురువు పెంచి సోషించె పదునైదు వర్షప్రాయమ్ము వరకు పిదప దాశరధికి రచనాప్రాభవమ్మబ్బె వటవృక్ష బీజమట్లు
3. _ తెలంగాణమున నెవరూహించలేదు యీ బుడుత ప్రాభవమ్ము - మీసముల్‌రాని యీ చిబుతయనువదించెను మీర్జాగాలిబు గజళ్ళ నెన్నా! మధురసాహిత్య - సుమనోహరశైలి యబ్బుట వింతగాదె! 4 నైజాము రాజు దుష్ట పరిపాలన ప్రజల నణచ, రాజుతొత్తులు పన్నుకై ప్రజలను హింసవెట్ట రజాకార్లు క్రూర ఉద్యమకారుకై పడతులమాన భంగ కృత్యములు దాశరధి నిండు గుండె దొలిచె !
4. _ దాశరధియే వామనునిగ నవతారమెత్తినట్లు తాము అపరదాశరధిగ సోషలిజమ్మును ప్రభవింపజేయ “గార్లూలో కాలూని, కార్యకర్తగ - ఆదర్శ మూర్తిగ, స్ఫూర్తి నిచ్చి నైజాము నైచ్యపాలనాంతమునకు బాట వేసిన ఘనుడవీవు 6 కర్ర యెవరిదొ, మహిషమ్ము వారిదెయనునట్లు దుష్ట నిజాము చర్యలు వక్రబుద్ధి నింప, దాశరధికి వేసె పదునారుమాసముల కారాగార శిక్ష - దాన యినుమడించెను ఆచార్య ఉద్యమ జ్వాల ప్రభలు!

"7 కక నిజాము పిశాచమా! సాటిరారెవ్వరు, కనరారు క్షూరులెందు?” విధియె పడవేయు నిను రౌరవనరక మందు అనుభవింతువు శిక్ష “మా రతనాల తెలంగాణ” తోడనిజైలు గోడల వ్రాసిన మీ ధైర్యసాహసమ్ముల వర్ణింపనలవిగాదు.

8. _ అభ్యుదయ-క్రాంతి-రుద్ర కవిగ రూపమెత్తి తెలంగాణ ప్రజల కండనిల్చి-మీ రస సాహిత్య గరిమను మేళవించి-మన తెలంగాణకు జేసిన మీసేవ లెన్నతరమె!

9, ఓ దాశరధీ! మీ కృతులు నిండెను గద్య-పద్య- వచన రచనాగుళికలట్లు సరళ, సరస -సాహిత్య సౌరభములు జూప మీకు మీరెసాటి భళిర!

10 శతకములు, నవలలు, గజళ్ళు, స్వీయ చరితలు, రుబాయీలు మీకలమున జాలువార, చలనచిత్ర గీతాలెన్నో వీణ మీటినట్టు నింగి నింపుట మీసుకృతమ్ము సుమ్మి

11 దేశభక్తి జాతీయగితాల భావనలినుమడింప వీణ పాటల శృతి-లయలు ప్రాభవింప తెలుగు వారల హృదినింపె “నీవు లేక వీణ ('మోగలేనన్నది” యను పాటలు చిరస్మరణీయమ్ములయ్య

12. కవిరాజ ప్రజోద్యమాలె మీ కవితకు ఢ్రేరణలనీయ, ప్రపంచమే యొక వసుధైక కుటుంబమన్న భావనయె మీకొకగీటురాయిగాగ, గాలిబ్‌ గజళ్ళ-రుబాయీల మీ అనువాదసృష్టి పారసీ-ఉర్జు, భాషల గరిమ జూపిన పటిమకు మీరె “అపరగాలిబన్న* పొగడ్తగాదు ధన్యశీలురు మీరు ఆశార్య వర్య

మరపునకు రావు మీ సాహిత్య సౌరభాలు మరపునకు రావు మీ సామ్యవాదంపు కలలు మరపునకు రావు మీ వీణపాటలన్ని మరపునకు రావు యీ విశ్వముండు వరకు తెలంగాణ 18. తెలంగాణపట్ల మీకున్న యపారభక్తి “నా తెలంగాణ కోటి రతనాల సీమ నా తెలంగాణ లేమ, సౌందర్య సీమ నా తెలంగాణ కోటి రతనాల “*వీణ”గా తన్మయము నొంది మీరు వ్రాసిన కవనమునకు సాటిరారెవరనుట యతిశయోక్తిగాదు. ఓరుగల్లు 14 ఓరుగల్లును దర్శించి ముగ్గుడై రచియించె రాల యావేదన శిల్పిపట్ల రాలుపల్మెను శిల్స్పికుల భూషణా, శైలి శిలా ప్రతిమానిరూపణా, ధన్యులము మేము” యనిపలికించె దాశరధి కలము నుండి. సుప్రభాతం 15 “నాగటి చాళ్లలో నడిచే రైతులార మానిశ్శబ్ద గళాలు పాడిన గీతారహస్యాలను బధిరలోకానికి వినిపించె నారుద్రవీణ” యటంచు చాటిచెప్పిన తమకు మా శద్ధతో-ప్రేమతో ఆదరముతో నర్చింతుమయ్య (శ్రద్ధాంజలులు మీకు స్వీకరింపుడశేష సాహితీ ప్రవీణ దాశకథి, కృష్ణమాచాత్య

గ యగ గ్లో ంం 0 రాగ [1 (( | గ్ర (1 |) (11111 1 (0 (1) (గ 1) 001 లో య్‌ 001001 100! 11. (స ఫా [7 గ పా శ మ? ళీ క నశ గేయ కవిత్త్సం సు టాం గ | ఓ గటా లా 0 “11

స ననడురే ఏగాయరే వానా సదాాయపేనిన 11 న్‌ 0 14 షి సగ ఉస్తాద్‌ తుజే సలామ్‌

• అనిశెట్టి రజిత మపఫిలోంకా మంజిల్‌ హో తుమ్‌ ముషాయిరోంకా షాన్‌ హో తుమ్‌ సర్‌ఫరోజ్‌ ఇలాకాకా ఆబూ హో తుమ్‌ షాయరీ కా బేమిసాల్‌ లాద్‌లా షమషాయర్‌ తుజే సలామ్‌! రుబాయోంకా ఉస్తాద్‌ హో తుమ్‌ దక్కన్‌ ఇతిహాస్‌ కా గవాయి హో తుమ్‌ బందీఖానామే షాయిరోంకా షహనాయి బజానే వాలీ షహజాదా హో తుమ్‌ షాయర్‌ తుజే సలామ్‌! తెలంగాణా కా సచ్చీ పహెచాన్‌ ఇంక్విలాబ్‌ బెర్‌ షాయరీకా మిలన్‌ ఆమ్‌ ఆద్నీకా తహెజీబ్‌ హో తుమ్‌ ఖిలాఫతోంకా పీర్‌ హో తుమ్‌ షాయర్‌ తుజే సలామ్‌! ఈద్‌కే రాత్‌ పే చాంద్‌ ముబారక్‌ తుమ్‌ చాంద్‌ సితారోంకా చమక్‌తే యార్‌ తుమ్‌ గమోంసే సంజోతాకా పహెగామ్‌ హో తుమ్‌ జీనా మరనా జిందగీ మిలాప్‌కా మక్సద్‌ తుమ్‌ షాయర్‌ తుజే సలామ్‌! హరేక్‌ శబ్నమ్‌ బెర్‌ షోలోంకా ఏక్‌మాత్ర్‌ లేఖక్‌ పెర్‌ సిపాయిహో తుమ్‌ యే మిట్టీకా ఉస్తాద్‌ అమర్‌ హో తుమ్‌ కుద్రవ్‌ణప్ర కోటిఠాణాలు [కైక 09 1కి... కవిం సంకలన

గె '/ న్‌ గ (ఛ్‌ ల ష్‌ సగ జగ సెగ 10/7 [/1)/ ర్‌ సాం! గా ళా శా అద్నిధార దాశరథి!

• కుమ్మరి భిక్షపతి జై తెలంగాణ అని... గద్దించినవాడు నిప్పుల వానలో నిలువెల్లా తడసిన వాడు నిప్పులాంటి ధీరకవి.. వీరకవీ వినరా ఖిక్షపతీ... అగ్నిధార దాశరధి! “గాలిబొ గీతాల్ని అనువదించి మధుర సినీ గీతాల్ని సృజియించే, వెన్ను చూపని. పోరాట యోధుండు వినరా ఖిక్షపతీ... అగ్నిధార దాశరధి! కలం పట్టి కవితాగ్ని కురిపించె ఖద్గధారియై.. కదనరంగాన దూకె, రజాకార్ల నెదిరించిన రౌద్రమూర్తీ వినరా ఖిక్షపతీ... అగ్నిధార దాశరధి! ఆంధ్రపాలకుల కుట్రలకే.. బలి అయ్యి అమరుడయ్యే,. తెలంగాణ కవీ, ఆకశాన వేగు చుక్కై నిలిచే వినరా ిక్షపతీ.. అగ్నిధార దాశరధీ! “తిమిరంతో.. సమరం' రసాత్మక 'కవితా పుష్పకం దాశరధి కవిత... పోరాట స్ఫూర్తి జనకం వినరా ిక్షపతీ.. అగ్నిధార దాశరథి! నియంతృత్వం పైనే నిప్పురవ్వై ఎగసినవాడు బొగ్గుతోనే.. అక్షరాస్తాలు సంధించినవాడు వినరా ఖిక్షపతీ... అగ్నిధార దాశరధి! ఆత్మ గౌరవ పోరాటాల గని అచ్చ తెలంగాణ భాషా నీధి, ఉద్యమ రణక్షేత్రంలో.. మహారధీ వినరా ఖిక్షపతీ.. అగ్నిధార. దాశరథి! రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు [2జీ ... ఖా (కక్ల్‌....----------------- వఆవాాాంంంలంలా-ా. కవితా సంకలవల

టే థ్‌? క గే సాన! లాటే ల ర | | | | ఈ. సాహిత్య చంద్రుడు - దాశరథి = రఘు పల్లవి: సినీపాటల పయోనిథీ! సంగీత సాహిత్య కళానిధి! ఓ సింగార సినీ దాశరథీ!! చరణం: 1 ఆశు కవితా గుణ సంపన్నా! అనుప్రాసల పరిపూర్త్ణా! 2... సమతా సిద్ధాంత రుద్రుడా సినిమా సాహిత్య చంద్రుడా 8. “వేయి వేణువులు మోగేవేళా నీ కవితా సౌరభం గుబాళించేనులే! కసికసిగా వ్రాయుచూ కవితా డోలికల్లో ఊపినావులే! 5. సాహిత్య కృషితో పైపైకి సాగి కనరాని లోకాలకేగి కన్నీళ్ళు మాకు మిగిలించినావులే |! “ట్రవ్‌ంటై నాలు లాలా! 0 [క 6ఐబతా సంకలన

స్‌ గ 1] షన [0 (స 111 గ ఆ గ (స; ముగ గాణ స 1101 రే ( షగ్ర( తెలంగాణ ఉద్యమాద్ని _ కుమ్మరి భిక్షపతి నిజాం నవాబు నెదిరించి అక్షరాయుధంతో... జైలు గోడల్ని కూల్చే, జన జయకేతనమై... జనం గుందెల్లోనిలిచె అక్షరాగ్ని దాశరధీ... *నా తెలంగాణ ఉద్యమాగ్గి! “అమృతాభిషేకం) రచియించె “రుద్రవీణ” మోగించీ, అక్షరాల్లో “అగ్ని ధార కురిపించె అక్షరాగ్ని దాశరథీ... *నా తెలంగాణ ఉద్యమాగ్ని/ “'మహాం(ధ్రోదయంి సృష్టించి ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ఆస్థాన పీఠమెక్కె కేంద్ర... రాష్ట్ర అవార్డులూ పొందె అక్షరాన్ని దాశరధీ... “నా తెలంగాణ ఉద్యమాగ్గి! ఆధునిక పద్య కవితలు వ్రాసి అఖిల జనుల అభినందనలు పొందే, తెలంగాణ తల్లి మెడలో... తంగేడు పూమాల వేసె అక్షరాగ్ని దాశరథీ... '*నా తెలంగాణ ఉద్యమాగ్గి! ఉర్దూ సాహిత్య పద పంటలు పండించి 'హిందూ ముస్లిం”. భాయీ...భాయీ అని చాటె, వెండి తెరపై... అద్భుత సినీ గీతాలు మెరిపించె అక్షరాగ్ని దాశరథీ... *నా తెలంగాణ ఉద్యమాగ్గి! కుబ్రవీణపై కోటిలాగాలు [క్ష 99 [క్ష--------------- | కఐుదా సంకలనం

గా లాాాళాాార రారా మనసారథధి మన వారధి దాశరథి

• దాక్టర్‌ టి.వీ. భాస్కరాచార్య సాకి; ఎవరు.. ఎవరోయీ! ఎవరహో?? గళం విప్పి కలం కదిపి కదం (త్రొక్కి రుద్రవీణ మీటిందెవరు? పల్లవి. దాస్య (వర) బంధాలను (తెం త్రుం) చుటకై అగ్నిధార కుమ్మరించి కోటి కోటి గొంతు లెత్త రా!రమ్మని పిలిచిందెవరు? తిమిరంతో సమరం... అట్టే చేసిందెవరు ఎవరు ఎవరోయీ ఎవరహాో! ఎవరు ఎవరయ్యా! ఎవరమ్మా! చరణాలు: ఎవరంటే ఇంకెవరుట కోటి రత్నాల తెలుగు వీణ తెలంగాణ తేనె వంటి మాగాణి... తేనె చిలుకు, తెలంగాణ అరుణకిరణ రుద్రధార .. మనసింధువు మన బంధువు మహాకవి... దాశరధి! నవ కవితా శరధ్సి.. దాశరధి! కావ్య కళాపయోనిధి... దాశరథి! మహారవి! మహాకవి! సమర సింగం! అమర వేది! ॥గళం॥ ఓ నిజాము పిశాచమా! కానరాడు నిను (నిన్నుుబోలిన (రక్కసి) రాజు అంటూ నిలదీసిన... నిలవేసిన సమర శంఖ మూదేసిన.. ధార్మికుడు క్రాంతదర్శి ఎవరు .. ఎవరోయీ... ఎవరవో! ఎవరు... ఎవరయ్యా! ఎవరమ్మా! ఎవరు.. ఎవరంటే! యుద్ధభూమి కెదురు నిలిచి... సమర సుధామధురిమలను పంచిందెవరంటే! ఇంకెవరు అతడేకద... కోటి కొక్క తెలంగాణ తెలుగు వీణ మన కవితా రధ సారధి! మహారధి! మహామేధ! మేధావీ! మహానిధి.. మరోవేది! చిర యశస్వి! దాశరథి! మనవారధి.. మన సారధి. దాశరథి! రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు |----...................క్లి[ 99 ేక్షి.--..-.----..--..----! కవితా సంకలనం.

చిరంజీవి = తేజస్విని

నిజాం పాలన పిశాచ పాలన

తెలంగాణా తల్లి సౌందర్యరాశి

తెలంగాణా తల్లి కోటి రతనాల వీణ

ఎలుగెత్తి చాటావు సకల జనులకు 1నిజాం॥ మానవతా వాదం మమకారమన్నావు

మనిషి మనిషిని 'ప్రేమించాలన్నావు

సౌభాతృత్వమే శాశ్వతమన్నావు

అన్యాయాలు, అసమానతలు పోవాలన్నావు నిజాం! హింసా, దౌర్జన్యాలు వలదన్నావు

ప్రజాస్వామ్యమే ప్రగతి రధమన్నావు

యుద్దావేశం, రణావేశం వద్దన్నావు

విశ్వశాంతిని విశ్వవ్యాష్తంచేయాలన్నావు నిజాం! సింహం లాగా గడ్జోించావు

పెనునిద్దుర నుండి లెమ్మన్నావు

(ప్రబోధ గీతాలు రచించావు

బానిస బ్రతుకుల్లో చైతన్యం నింపావు 1నిజాం॥ వెంకటాచార్యుల వెంకమాంబల ముద్దుబిడ్డవు

క్రీస్తు, బుద్ధుడు, గాంధీ మార్గాలే ఆదర్భం

కవితా ఖండికలు రచించావు

సినిమా పాటలతో శివమెత్తించావు

అగ్నికణాలు, విప్లవాలు విరజిమ్మావు

బానిస (బ్రతుకుల్లో విప్లవాగ్నిని రగిలించావు

తెలంగాణా విముక్తికై నడుంబిగించావు

రజాకార్లనే హడలెత్తించావు, ఉరుకెత్తించావు

ఉత్తుంగమై ప్రజల ఆరాధ్యమైనావు

అందరి మనములలో చిరంజీవివే ॥1నిజాల॥

వణపై కోటిదాగాలు | క్ష 91 [క్షి కవితా-సంకలనం

| స. 110/4 /| శ 0 గ ఆ $|/ ష్‌ [1 (17 (1 | గాగ గా శారు బా నానా దండాలు - దంజడాలు (దాశరథి) = వి.రాజారాం (ప్రకాశ్‌

దండాలు దండాలు దండాలురా

దాశరధి కవికి దందాలురా “దండాలు”

దశదిశలలో వెలిగిన విజ్ఞానికి

దశాబ్దాల కాలం నిలిచినందుకు “దందాలు”

మానుకోట మట్టి మనిష్కి గూడూరి గ్రామవాసి

వెంకటాచార్యులు కన్నబిడ్డ “్రెంక”

బహుభాషా పండితునికి

సినీగేయ కవి్రేష్టునికి “దండాలు”

తెలంగాణ కవిరా, ఓరుగల్లు బిడ్డరా

విశ్వం మెచ్చిన విజ్ఞానిరా “విశ్వం”

ఇంద్రధనస్సు రంగులోలె, కవితలల్లిన కవికి

విరబూసిన కవితా వృక్షానికి “దండాలు

నిజామోని గుండెలను చీల్చిన పాటకు

జైలు గోడపై వ్రాసిన కవితకి “జైలు”

తెలంగాణ పోరులోన ఉరిమిన పాటకి

అభ్యుదయ కవితాచక్రవర్తికి “దండాలు”

అగ్నిధార రుద్రవీణ కవితలకు

నవమంజరి రుబాయికి కనవ్సవ”

గాలిబ్‌గీతాలు గజల్స్‌కి

ఆంధ్రకవితా సారధికి “దండాలు

కేంద్ర సాహిత్య పురస్కార గ్రహీతకు

రాష్ట్ర ఆస్థాన కవిగారికి “రాష్ట్రా

ఆంధ్ర కళాప్రపూర్ణునికి

ఆకాశవాణి ప్రయోక్తకు “దండాలు

కవితలే విల్లంబులై కదిపిన

కవిరాజు గుండెలగాయానికి “కవిరాజు

నింగిలో వెలసిన ఆ తారకు

మా గుండెలో నిల్చిన చిరంజీవికి “దండాలు” శుద్రవీణపై కోటిరాగాలు [-------------=ా్తై్ట! 92 కీక్లి.........------------ కవితా సంకలనిం

ళా |. న. | ్ట్ట 111111, 111... అందుకో తెలంగాణ దండాలు

• పానుగంటి నాగన్న

పల్లవి. వందనాలు వందనాలు అన్న

దాశరధి కృష్ణమాచారి నీకు

అందుకో తెలంగాణ దండాలు

మాయన్న మహాకవి దాశరధి 1చరణం. ఓరుగల్లు వీర గడ్డన పుట్టిన నీవు

సాయుధ పోరాట వీరఖడ్గ మయినావు

నిండు పున్నమి పండు వెన్నెలైనావు

పల్లె పాటకు (ప్రాణం పోసినావు 1వందనాలు॥ ౭ వరంగల్లు జిల్లా మానుకోట తాలుకా యందు

చిన్న గూడురు గ్రామము నందు

వెంకటమ్మ, వెంకటాచార్యులకు పుట్టినావు

(22-7-1925)న మీ అమ్మనాన్నలు జన్మనిచ్చారు నీకు ॥వందనాలు॥ తి నీవు రాసిన కవితలన్ని

పల్లె తల్లి వడిలోన పరవశించినవి

కదులుతున్న కవితలు చూసి

లేగ దూడలు గంతులేసినవి ల! సంక్రాంతి పండుగ నాడు

గొబ్బెమ్మల మధ్య నీవు

గరికె పోసలై నీవు కదులుతున్నవు

పోరు గడ్డన పుట్టిన వీరుడా దశరధీన్న 1వందనాలు॥ ర్‌ పల్లె పానుగంటి పాటకు రాగమైనావు

డప్పు దరువుల మోతలైనావు

కాలి మువ్వల సవ్వడయినావు

పల్లెల్లో పిల్లలకు పాట అల్లికయినావు 11వఠదనాలు!

రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు ాలాలాలాలాలలశ్ల[ 9 క్ష్‌] కంతా

[000110 (5, (0001000110 కాలిమువ్వల సవ్వడడెలింది

• పానుగంటి మణిరత్నం పల్లవి అన్నయాడున్నాడే తుమ్మెద ఓ తుమ్మెద దాశరధి కృష్ణమాచారి ఏడూన్నాదే తుమ్మెద 1చరణం; కొమ్మలు రెమ్మలు కవితలడగంగా కోవిల రాగం పాటలడిగింది పల్లే లేగ దూడలు గంతులేయంగ కాలి మువ్వల సవ్వడడిగింది. 1 అన్న॥ ౭ పోరాట వీరుల వీర తిలకం బెట్టు పోరాట బాటకు దారి చూపింది ఎర్రటి మోదుగ పువ్వులడిగినవి పాటకు ప్రాణం దాశరధి యేడుందడని 1 అన్న॥ తె కరువు గల్ల పాలమూరు జిల్లాలో చెమ్మట చుక్కల మట్టి వాసనలు పుట్టిన పానుగంటి పల్లె పాటడుగుతుంది దాశరధి కృష్ణమాచారి కవి ఏడుండని అన్న క బంగారొన్నెల రేల పూతలు పల్లెకు పాటలు తెచ్చిన ఊటలు రివ్వున ఎగిరే బింగన్న మోతలు నీరెండ పొలుపు మెరుపడుగుతుంది అన్న ర్‌ ఆకాశ మేఘాలు అలముకొస్తున్నాయి తొలకరి జల్లులు తొంగి చూస్తున్నాయి అరక నాగలితో భూతల్లిని ముద్దాడుతుంటే మాతో పాటకు రాగం కలిపిన కవి యేడుండని అన్న! 6 పాలపిట్టలు పైడి కంటేలు రామ చిలుకలు గోరువంకలు పల్లెలొ పసుల పోరలందరూ మిద్రవీణపైకోటీరాగాలు 1-..........._...జై[ 94 |[కకై..........! కవిజ ంకలునల

భాష పుష్పాంజలి -వేదాటి రఘుపతి దాశరధీ! కవితా శరథీ! చైతన్య ప్రజా దాశరధీ! అందుకో మా హృదయ బాప్పు పుష్పాంజలి 1దాశరథీ॥ ఆం(ధ్రకవితా రంగాన అదడుగుమోపుతూ నీవు “అగ్నిధార” కురిపించగ హడలెత్తెను అధికారం, అంతం కాదిది అంటూ ఆరంభం చేసుకుంటు అనంతంగా సొగివచ్చి ఆనందం పంచినావు దాశరధీ! తెలుగునేల నెలకొన్న జన్మజన్నాల బూజును కలమెత్తి దులుపుకొంటు గళమెత్తి పిలిచినావు- ముసలినక్క గుబులుకోగ చైతన్యం రగులుకోగ తెలంగాణం మేలుకొనగా “రుద్రవీణ” పలికించిన దాశరథీ! పసివాడిని చూసావు అసివాడిని చూపావు అక్రమాలు కనిపిస్తె విక్రమించి పోయావు సౌజన్యం కనిపిస్తె రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు |[----ాాజ్ట్టీక్ట్స్‌ 95 ఫ్లీక్టి...... .......... .. [5వితా సంకలనం

1. చ్‌ న... సాగిలబడ్చి పోయావు జ క. దాశరధీ! వహి? నా “కవితాపుష్పకం”ల్రో నీవు కడదాక తిరిగి త్రిర్రిగి ఆంధ్రభారత్రిక్రి దివ్య 'అమృతాభిషేకంచ్రేశ్రా్య “తిమిరంతో సమరానికి “కాంత్రి కవాటాలు తీసావు "మహాంధ్రోదయంితో ఒక కి! 'పునర్నవమి" సృష్టించిన అంగారం 2కవ్రంక్ర శృంగారం ఒకవంక కురిపించ్చి, ఒలికించెను నీకవిత్రా లేఖిని ఆరాటం శ్రా లగించగ పోరాటం చేసినావు తుషపాక్రీల హతంచేసి బధ కృపాకీల వెలిగించిన | నీ పేర్స 'ప్రజాకోటిగ నీ వూర్తు పజావాటిగ చాటుకొంటూ, సాటిలేని సాహిత్యం సృష్టించావు తిరుగులేని తైల్సగ్స వాడిని దేశానికై చూపావు, వ య్‌ దాశరథీ! (పజాహృదయ ఆనస్థానక్రవీ! (దా .. (స్రవంతి దాశరథి సంస్కరణ సంచిక (1988 తు

నగు (్ళ01(1 (1) ళా కం! అలు స గ 1 యల? 1! క? ౯ 0 గాభ ఇ గా ళా శాలు [0011 గా సగ ఫా సేం కా / షు న క సక జీ వా య . వనన పూలవాన చ్తయూయడంాంయాాయంయో చ్యయాా ాాయయ

హమారా జిరల్‌ -అనిశెట్టి రజిత మంచి ముత్యాల మనస్సుతో నీ సహచరుల పలకరింతలు స్నేహ సౌశీల్యాలు పంచినవాడా నీ అనుభవాల కధనాలు కవితా యక్షుడా కావ్యాల గంధర్వుడా చిరస్మరణీయపు ఘటనలు కోటి రతనాల వీణను మీటిన వైణికుడా... చరిత్రకెక్కిన స్పూర్తి కధలు .. విప్పారిన దేశాఖిమానపు ఖనివి ముసలి నక్కల రాచరికాన్నీ తెలంగాణా కోటి గొంతుకల ధ్వనివి రజాకార్‌ రాబందు మందలనూ తెలుగు భాషా కీర్తుల గనివి దునుమాడిన యుద్ధ వీరుడా అగ్నిధారగ పోటెత్తిన గీతానివి... సమతా రాజ్య కవి భాస్మరుడా... జాగిర్జార్‌ రజాకార్‌ దేశ్‌ముఖ్‌లను రాచరికపు బూజులు దులిపి భూస్వాములు చిల్లర దేవుళ్ళను ప్రజా ప్రభాతాలను ఆహ్వానించిన ఢీకొన్న కొదమ సింగానివి కరుణాంతరంగ కవోష్టబ్వలితుదా ఉద్యమ కవి ధీరునివి... 'ప్రజాపోరుకు కథానాయకుడా... షాయరోంకా హకీమ్‌వి కలాన్నీ కత్తినీ ఒక్కటిగా మా జిగర్‌ కా ఇనామ్‌వి హృదిపొదిలో దోప్పుకాని నిజ కవిత్వ నీరాజనుడివి దోపిడీ మూకల నెదిరించిన నిత్య యవ్వన రవి తేజసుడివి ధర్మాగ్రహుడా కల్లోలితుడా... అగ్ని వీణియల సాక్షీ నీ జీవనయాన ప్రవాహం యశస్వీ దాశరధీ మాకిచ్చిన మహా పాఠ్య గ్రంధం జనం మనమని నీ సాహితీ సురగంగా ప్రస్థానం మనం జనమన్న మనీషివి... జాతి జనుల పాలిట బోధివృక్షం... మంజీరా తరంగాలకు గజ్జె కట్టిన సీవెక్కిన రైలు బండి కావ్య నావికుడా వైతాళికుడా నీవు తిన్న జైలు తిండి షాయర్‌ ఆజం అమర్‌హై ఆకలి దప్పుల అలమటింపులు హమారా జిగర్‌ నీ స్మృతికి జైజైజై!! నీ గాయాల సలపరింతలు... (ఉస్తాద్‌ దాశరథి సావనీర్‌ కోసం ప్రత్యేకం) కుద్రవణపై కోటిఠాగాలు !------------------------క్రైక! 99 |1క్ష----------------------] కవితా సంకలనల

అమరకవితాశరధి -ఈదుపల్లి వెంకటేశ్వర రావు నరకప్రాయమ్మయిన కోపించి దొరతనము నైజాము పాలనము ఖైదు చేసినగాని నెదిరింప తన కలము ఎలుగెత్తి వినిపించె కైజారు చేశాడు జైలులో తనవాణి దిగా ఘాటుగా తెలగాణ రతనాల టలూ పద్యాలు వీజయని పలికాడు

శరపరంపరకాగ ('ప్రజలకై ప్రాణాలు విరివిగా రాశాడు పణమొడ్డి నిలిచాడు

నిప్పులురిమే కవిత తన కవితలో అగ్ని చెప్పు వారలు కలరు ధార కురిపించాడు పోరాట రంగాన వెన్నుతట్టి సోదరుల చేరినిలిచేదెవరు? కనులు తెరిపించాడు

కన్ను మూసే వరకు తెలగాణ మొుక్తికై కలము దించని వాడు గళమెత్తి అరిచాడు పారసీ ఉరుదూల ఊరువాడలు థిదిగి రుచులు పంచినవాడు ఉత్తేజపరిచాడు

అతని కవితా (ప్రతిభ

పాత కొత్తల విడిది

అతడు మన దాశరథి

అమర కవితా శరధి

షి భన ళం య గథగె మ? 1 ఆళి ష్ట్ర క్‌ కధ; షా టి? యో ... గ సా! గ గ్‌ అమృత రసావధి దాశరథి = తిరునగరి శ్రీనివాస స్వామి వెన్నను మించిన మెత్తని హృదయం ఉన్నవాడు మా దాశరధి వెన్నెల కాంతిని మరపించే గుణ మున్నవాడు మా దాశరధి అగ్నిధారలను రుద్రవీణలను ఆరాధించిన దాశరథి అమ్మయైన భరతావని కోసం అ(శ్రుధారలిడె దాశరథి అందరి గుండెల నిండిన మనీషి అస్తమించెనా దాశరథి? ఇందరు మనుషుల కందని వాడై ఎందుకేగెనో దాశరధి? చుక్కల కన్నెల చెక్కిలి ముద్దిడ ఎక్కినా గగనము దాశరధి చక్కని కవితాసారములను మన కిక్కడ విందిడె దాశరథి తిమిరముతో సమరమ్మును జరిపిన అమర వీరుడే దాశరధి సమానతా భావమ్ములు శోఖభిలు అమృత రసావధి దాశరధి నాకము విడి ఈ లోకము చూడగ రాకపోడులే దాశరథి ఏకముగా కవితా ఫలమ్ములను తేకపోడులే దాశరథి

గ్‌ స [1 [స |] 1/1 గ! నట విసిట్‌ 117 సరగ (0 గట] 11/1 (1 ళా ళా లా ణల నా | /01/1 దాశరథి ! దాశరధీ!

• మాధవీ సనారా అగ్నిధార కురియించి రుద్రవీణ మీటినావు పదచిత్రాలెన్నిటినో అలవోకగ చెక్కినావు గాలిబ్‌ గీతాలు అద్భు తముగ అనువదించినావు తెలుగు సాహితీప్రియులకు గొప్పు మేలు చేసినావు తిమిరంతో సమరం చే సీ అవార్డు పొందినావు అని లడాయి చేసినావు కవితా పుష్పకం పైన మము ఊరేగించినావు మాషా అల్లా కవితలు ఎల్లలు దాటించినావు మది వీణను మోగించి పరవశింపజేసినావు కోట్ససినీ శ్రోతలు తల లూచునట్లు చేసినావు “వ్‌, ఆచి స్పెహానికి చిన్న పెద్ద తేడాయే చూపలేదు నాతో స్నేహం చేసీ నను ధన్యుని చేసినావు దాశరధీ! దా శరధీ పోరుబాట పట్టిరా మాట్లాడని మల్లెమొగ్గ వై మళ్ళీ నడచిరా

గాగాళా గారా ళా రాణా గోడమీద పద్యం

• ఏనుగు నరసింహా రెడ్డి

ఇందూరు జైలులోన పుట్టిన పద్యం

ఆనోటా ఈనోటా తిరిగెను నిత్యం

పోరాటమే దాశరధి రాసిన కవిత

పవరున్న పలుకులెపుడు నిలుచుట తధ్యం ట్రిగ్గర్ను నొక్కి చూడు బుల్లెట్‌ వేగం

జానపదుని తట్టిచూడు మౌళిక రాగం రాచరికాన్నెదిరించిన కవి కృష్ణయ్యా

పద్యమంటె పదివేల బాంబుల బలగం

ఘనుడైన మహారాజుకు విసిరెను సవ్వాల్‌ రజాకారు కెదురొడ్డిన కవివర్యుదె, అవ్వల్‌ గుండెబలం ఎప్పుదేని కండకు తలవంచిందా? ('ప్రజాపోరులోన చివర గెలిచిందెవ్వల్‌? తిరుగుబాటు ఫలితమాయె జైలు జీవితం కలమెందుకు? గోడ మీద బొగ్గే పద్యం

ఎంత వింత కాలమది! ఖైదీలే లేఖకులు ఎగదన్నుకు వచ్చేదే సిసలు కవిత్వం తెలంగాణ బాధలన్ని వలపోసిండు తెలుగు జాతి ఒక్కటని తలపోసిండు

ఆంప్రలోని తమ్ముళ్ళను నింగి నుండి తొంగి చూసి అయ్యో నా తెలంగాణ అనుకుంటుండు కాలమహిమ వలన తాను విశాలాంధ్ర కోరిండు కాలం గడిచిన కొద్దీ మహాంధ్రనీతి గాంచిండు ఆంధ్రదేశ చేదు ఫలం తీవ్రత చవిచూడకుండ పుణ్యాత్ముడు దాశరథి ఈ లోకం విడిచిండు

స్మృతి బీత

• ఆచార్య జె.వి. రాఘవేంద్ర రావు

గార్లలో పుట్టిన చదువుల దీపాలను వామనుడు దాశరధీ! వదిలేసి, నిజాం పంచ కావ్యాలనూ పాలనను, నిర్భయంగా అమరాన్ని పరించిన సవాల్‌ చేస్తూ మహా మనీషి దాశరధి! స్వాతంత్ర్య సమర

శంఖాన్ని నినదించాడు సిరులు వెలసిన శ్రీమంతుల కుటుంబం కాదది మహాకవి! కావ్యతరులు, రసర్వురులూ సామాన్య జనంలో ఊహాచంద్రికలూ అసామాన్య చైతన్యాన్ని రగిలించి, వికసించిన అక్షర కరవాలం నుండి కవితా నిలయమది! అగ్నిధారలను

సృజించాడు దాశరధీ! బాల్యంలోనే ఉర్జూ ఫారసీలను జైలు గోడలలో స్వంతం చేసుకున్న ప్రాణ వాయువు కరువై ధీశాలి దాశరధి బొగ్గు కలంతో అందుకే గజళ్ళను కవితా ఆక్సీజన్‌ తెలుగులో, నవభావ తయారు చేసి నక్షత్రాలతో స్వేచ్చా సైనికులకు ఆవిష్కరించాడు అందించాడు దాశరధీ!

బూజు పట్టిన నిజాం రైతులు, కార్మికులూ రాజును బుగ్గిచేసి దుఃఖిత, శోషిత బజారులో పంచండని దీన జనాళి సమస్తం ఘోషించాడు దాశరధి! పాడుకునే పదాలుగా, పాటలుగా, గేయాలుగా, కారాగారంలో మలిచిండు తన బందీగా జీవిస్తూ కలాన్ని కవి దాశరథి! తెలంగాణ సోదరుల (బ్రతుకు చీకట్లను జన రాజ్య పాలనా సమూలంగా నరికేందుకు నవలోక స్వష్వాన్ని అగ్నిధార, రుద్రవీణ సృష్టించె కవి రాజు! కళాఖండాలను సృజించాడు మహాకవి! తెలంగాణ ధరాతలంలో దాగి ఉన్న రతనాలను తెలంగాణ గుట్టలనూ, కొండలనూ వెలికితీసి చెట్లను, చేమలనూ లోకానికి చూపించిన పైకతాలను, శాద్వలాలను రసవీణా తంత్ర వయ్యారంగా నడిచే మాంత్రికుడు దాశరధి! నదీనదాలను సుమధుర గీతికా లాస్యాలను తానొక దీపానిగా వెలిగి వెలిగి గళమెత్తి, కలమెత్తి తోటి దీపాలను అంబరం చుంబించు కోటి దీపాలను అందాల కవితగా ప్రజ్వలితం చేసిన మార్చిండు దాశరథి! స్వేచ్చోదయ, అరుణారుణ కిరణ రింఛోళి దాశరధి!

ధీరోదాత్త! దాశరథి = అడపా రామకృష్ణ

ఓ కవితా నిధి

దాశరథి తెలుగుజాతికే పెన్నిధి కాలాన్ని శాసించడం అది నీకే తెలుసనడం జాతికే నిండుతనం నీ మనో వ్రణాలను లెక్కించడానికి గణాంక శాఖను నియమించడం నవ కవితా పతాకతో కాలాంతకుల్ని కాలరాస్తూ భవిష్యత్తుకు స్వాగతం పలికే అక్షర వాచస్పతివి నీవు సువర్ణ పతాకలా (ప్రగతి ప్రతీకలా ప్రతి చీకటి రేయి నుండి భానుబింబ మవతరింపజేసావు ప్రతి కిరణం (ప్రగతి కిరణమన్నావు నినాదాలు, వివాదాలు మరచి పొమ్మన్నావు మందే మహానల జ్వాలలకు అహంకార అంధకారాన్ని ఆహుతి చేయగలవాడివి బ్రతుకంతా శ్రమించుటకై వ్రణాల తోరణాలు తొడిగావు సమసమాజ స్వష్పాన్ని సత్యం చేయగల ధీరోదాత్తుడివి నీవు తెలుగుజాతి మరువలేని కవితా మూర్తివి నీవ!

నీ కవితకు నా (భూ) సలాం = రేడియమ్‌ ఓ తెలంగాణ కవి తిమిరంతో సమరంచేసి చెరసాలలో రుద్రవీణ పలికించి నా తెలంగాణ కోటి రత్నాల వీణ యన్న వేద బుక్కు లాంటి నాదాన్ని నినాదాన్ని మాకందించిన నీకు మా సలాం నీ కవితకు నా సలాం నిజాం నిరంకుశానికి చలించి కవితగా చరించి బూజు దుల్పిన నీ ధైర్యానికి మా సలాం తెలుగు గజల్‌ గులాబి తోటకు ఆదివి తోట మాలివి తెలుగు రుబాయికి రంగులద్దిన కలంకారివి తెలంగాణ గగనాన కవితా కాంతులు వెదజల్లిన తారని మా (ధ్రువ తారవి భారవివి నీకిదే మా సలాం నీపద్య శిల్ప సౌందర్య దర్పణం శిల్పి నీ వచన రచనా చాతుర్య నైపుణ్యం వెన్నెల సోన నీ సినీ పాట ఉషారు గొల్పె నిషాకన్నుల చూపుల నిషాన విదుషిమణి విన్నాణాలగని సినీపాటల మణి నీకిదే మా సలాం ఈుద్రవీణపై కోటిరాగాలు [-------------------..---జ్లై[' 106 | |క్లీ---------------------! కవితా సంకలనత్తి;

గ గాం “గస్తీ నిషాన్‌ తర్చన్‌” దినాలలో జీవితం గడిపిన వాడ పోరాటం నుండి కళారూపాలు పుడ్తాయని చెప్పినవాడ వర్గ పోరాట స్పృహతో కవిత్వం రాసిన వాడ శాంతి ప్రజా స్వామ్యం కాంక్షించిన వాడ నీవు మావాడవు మా తెలంగాణ బిద్దవు నీ కళారూపాలకు నీ ఆశయాలకు మా సలాం నా పేరు ప్రజాకోటి నా పేరు ప్రజావాటి గొంతెత్తిన గళానికి వెట్టి చాకిరి నిగళాలు తెంచిన కవికి కవిత్వం గుర్తుపెట్ట దగ్గ కళా రూపమన్న మనిషికి నీ భావాలకు నా సలాం, తెలంగాణ నాల్గున్నర కోట్ల ప్రజల సలాం గ 6 గం ళ్ళు న శ శ య రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు |[ాలాలాలాలాాశ్డి్ట్ట్‌ 17 ఫ్లైక్టై... మయయంవయయియయుయియయళితతమతతు.. దిక్‌ తీరిట

దాశరథి! కవితాపయోనణిధ!

• దర్భ్శశయనం శ్రీనివాసాచార్య అరణ్యానుభవం నుంచి పద్యాన్ని హృద్యంగా అగ్ని రాజుకోవడంలో పొలాల్ని దున్నినట్లుగా ఆశ్చర్యమేముంది? శిల కరిగి మెత్తగా పుట్టినచోటనే నిల్చిపోవక జాల్వారినట్లుగా ధారగా ప్రవహించింది పూలు మాట్లాడినట్లుగా నీ వృాదయ జ్వాలకు మంజీర తరగలెత్తినట్లుగా తేట అనువాదంగా! మంటలెగిసినట్లుగా దాశరధీ! కవితాపయోనిధీ! ఎద యొలుగెత్తి పాడినట్లుగా విరచించినావు డేమగా కాగితమూ కలమూ దాశరధీ! కవితాపయోనిదధి! కరువైన కారాగార వాతావరణంలో గార్ల వీధుల్లో నడిచినా గోడల మీద నల్లగా మెరిసిన గాలిబ్‌ ఆత్మతో కలిసినా నీ ఉష్టాక్షరాలు తళుకు నగరాల్లో తిరిగినా కోట్ల నాల్కల మీదికి పాకిన నయాగరా తుంపరలో తడిసినా జనస్వరాక్షరాలు! యాత్రను స్మృతిలా అల్లినా శరాక్షరాల్లో రాచరికాన్ని తెరల వీణల్ని సవరించినా గడగడలాడించినావు బతుకు పొడుగుతా మనిషితనం! దాశరధీ! కవితాపయోనిధీ! నిరలంకార అలంకారివి! సాదాతనం పరుచుకున్న దారివి! దాశరధీ! కవితాపయోనిధీ!

శఆరసెత్తిన చైతన్య శిఖరం = గన్నమరాజు గిరిజా మనోహరబాబు అవును...నిజం వసంతాల పచ్చదనాన్నీ చైతన్యం శిరసెత్తింది శృంగారపుటూహల్నీ నింపుకుంటూనే ఉక్కు పాదాలకింద నలిగి పోతున్న హృదయాన్ని సున్నితంగా స్పృళించింది మనిషిని కాపాడింది చైతన్యం అగ్నిధారగా కురిసిన చైతన్యం నియంతృత్వపు పిడికిట్లో కవితా పుష్పకమై విహరించింది, నుసి నుసిగా మారిన రుద్రవీజగా మోగిన చైతన్యం సామాన్యునిలో శౌర్యం మొలకెత్తించింది చైతన్యం గాలీబ్‌ గీతాలై సాగింది బానిసగా బతకటం మాని లోకానికి అమృతాభిషేకం చేసి వీరుడై పోరాట పధం పట్టాలనీ పునర్నవాన్ని కలిగించిన చైతన్యం కత్తి పట్టి కర్తవ్యం నెరవేర్పాలనీ తిమిరంతో ఘన సమరం జరిపిన అప్పుడు బ్రతుకుల్ని అమరం చేసిన చైతన్యం ఖచ్చితంగా విజయం నీదేననీ నరనరానా శౌర్యం నింపిందీ చైతన్యమే ఆలోచనాలోచనాల్ని సారించి సత్యాన్వేషణ చెయ్యాలని బోధించిన చైతన్యం ప్రవహించే చైతన్యం నిస్తేజపు శిశిరాన్ని తప్పించి నేర్పింది పోరాటమొక్కటే కాదు నిత్య వసంత ప్రబోధం చేస్తూ మండే గుండెల్లో మళ్లెల గుబాళింపుల్నీ శిరసెత్తిన చైతన్యం శిఖరంగా వెలిగింది. పరిమళింపజేసింది రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు [ాాలాలాలాలాలపజ్య్ట్టక్ట్‌! 100 1కక్లై........................ . కవితా సంకలనం

గాభ శా ణా (0 స్యా వమిషప్పుకణం = ఆకుల రఘురామయ్య చైతన్య పదాల మీద కులం లేదు - మతం లేదు అమర ప్రయాణం చేస్తూ భాష లేదు - ప్రాంతం లేదు నిజాం పాలన మీదికి ఏ జాడ్యమూ సోకని కవిత్వాన్నే పదునైన ఆయుధంగా ప్రతిభావంతుడు ఎక్కు పెట్టిన వజ్రాయుధుడు విశ్వాన్నంతా ఆర్థిక అసమానతలు హృదయంలోకి పీల్చుకొని రాజకీయ నిరంకుశత్వం చూసి మమతలను, మానవతను పీడిత ప్రజల గొంతుగా నినదించి బయటకు ఊదగలిగిన సమరం చేసిన “అగ్నిధార మానవతా నవ్య భాషకుడు అంతర్జర్భనం చేసుకుంటూ నిజాల్ని హ్యూమనిజంతో నిరంతర అన్వేషణ సాగిస్తూ దర్శించమని ప్రబోధిస్తుంది భావ (ప్రేరిత ప్రసంగాలతో ఆ కవిత్వం ప్రజల వాడిని నాడిని ఛందస్సుగా సాగిస్తూ కొందరికి సాంస్కృతిక చైతన్యం సినీ గేయ రచయిత రగిలించిన “రుద్రవీణ” మరికొందరికి పెత్తనాన్ని శతక కర్త సహించలేని నిఖార్సైన నాకు మాత్రం భారతీయ విప్లవకారుడు మిన్ను విరిగి మీద పడుతున్నా వెన్ను వంచని ధీశాలి. బాధలతో కడగంద్లతో సమైక్యమై స్వాతంత్ర్య విముక్తికై పోరాడి కన్నీళ్లని వ్యధని దిగమింగి చెరసాల పాలైన జీర్ణం చేసుకొని సర్దుకు పోలేనప్పుడు సాతంత్ర్య యోధుడు తూటాల్లా పేలే తొలి నిప్పుకణమే దాశరధి కృష్ణమాచార్యులు శుడ్రవీణపై కోటిరాగాలు 1------ాలాలాాలాశ్మ్‌|[ 110 |[|క్లైా------------------! కవితా సంకలనం

ధృవతార = పి. శశిధర్‌

కోటి రతనాల వీణ - తన తెలంగాణలో మారుమోగిన కంరంబు మూగవోయె బూజుపట్టిన భావాల రాజు-నైజాముపై పదును పాళీల కలముతో కదము నడిపి తిమిర రక్కసి కోరలు పెరికి వేయ - ఘోర సమరము చేసిన సాహసీడు కుపిత మనస్ముల చూచి కృద్ధుడై తన రుద్రవీణపై ధథమథఢమరున్నినాదాలు చేసి చేసి అలసిపోయిన - ఆ కవిచంద్రుడతడె దాశరధి -తా నాకస వేదిపైన వెలుగుచున్నాడు తెలుగు కైతలు - దిక్కుల వెలువరింప 1

గాగ గారాల ళా చానా శూర మహాకవీ దాశరథి = డా॥ తిరునగరి అన్యాయంపై ఎల్లలు లేని హృదయము నీది అగ్నిధ్రారలు వర్షించిన వాడా! ఎల్లలోకం ఒక్క ఇల్లు కావాలన్న నియంత నిజాంకు వ్యతిరేకంగా గురుజాడ తమ్ముడవు రుద్రవీణలు మీటినవాడా! మనోజ్ఞ కవితా శరధీ ఫ్యూడలిజంపై మహాకవి దాశరధి! సమరఖభేరి మైోగించినవాడా! తిమిరంతో సమరం చేసిన కాంతిమూర్తివి పీడిత ప్రజావాణికి బరకు కంపలకు అగ్గి పెట్టిన వాడవు మైక్‌ అమర్చినవాదా! కవితా పుష్పకంలో తిరుగుతూ వామనాకృృతివైనా అలోచనాలోచనాలతో త్రివిక్రముడవై ప్రపంచాన్ని చూచిన ద్రష్టవు విజృంభించినవాడా! కవితా (ప్రపంచాన్ని ఇర త, నే కోటిరత్నాల వీణ తెలంగాణకోసం సృష్టించిన ప్రష్టవు పాటలు పాడినవాడా! మేల్మొన్న మనిషిని చూడ్డానికి కరకు రాచరికమ్మును కూలద్రోయగా, వెళ్తున్నాను కవిసింహమై గర్జించిన వాడా! అని వెళ్ళావు మహాకవీ దాశరథీ! మళ్ళీ రాలేదు నా తెలంగాణ నీ బుణం తీర్చుకోలేనిది అమృతకవి దాశరధీ! నా తెలంగాణకోటి అందాల జాణ, అమర కవి దాశరధీ! అన్న తెలుగు వాడవు మహాకవివి నీకు భరతమాత పూజకు “పొంగిన గుండియనిండ మరణం లేదు పద్దెముల్‌ రచించి తెచ్చిన దేశభక్తుడవు ప్రజాకవివి నీవు కవిగా ప్రజా హృదయాలలో దీపాలు వెలిగించిన వాడవు చిరంజీవివి ఉద్యమోప జీవిగా కాలం ఉన్నంత కాలం కార్యరంగంలోకి లంఘించిన వీరయోధుడవు కవిత్వం ఉన్నంతకాలం సామ, ఇలలో సదా న్న శ్రవాదివి నిలిచే కవివి నీవు సమతా వాదివి వెలిగే రవివి నీవు కవితా వేదివి నీ వాణి జనతా హృదివి హ్బా విశ్వతో ముఖమ్‌ భాషా భేదాలు పాటించని నీ శ్రీచరణాలకు భారతీయుడవు 'ప్రణతోస్మినిత్యమ్‌ మంచి కవిత్వం ఏ భాషలో ఉంటే కవితా పయోనిధీ అది నా భాష్మ దాశరథీ అని పలికిన విశాల పృదయుడవు

తెలంగాణ ఉద్యమ కవితాపయోనిధి - దాశరథి -డా॥ బుక్కా బాలస్వామి నిజాం నవాబును ముసలి నక్కతో, పిశాచంతో పోల్చిన కవిధీరుడు తెలంగాణను కోటిరతనాల వీణగా సంభావించిన కవితా వైణికుడు తన మహాలేఖిని నుండి అగ్ని రవ్వలను నిరంతర భారలుగా కురిపించిన అనలుడు స్వర్ణమయమైన తెలంగాణ మాగాణము రైతుదే! రైతుదే అని గర్జించిన రైతు బాంధవుడు కోటిన్నర ప్రజల పాటలుగా మాటలుగా దిగిపొమ్మని! దిగిపొమ్మని! నాటి నిజాం నవాబును శాసించిన కవి శాసకుడు పీడిత ప్రజల పక్షపాతిగా గొంతెత్తి నినదించిన విప్లవ కవిసింహం అన్నార్తులు అనాధలు ఉండని నవయుగాన్ని కోరుకున్న నవయుగ వైతాళికుడు సమసమాజ స్థాపన కొరకు కలలుగన్న (ప్రజాస్వామ్య సామ్యవాద అభ్యుదయ భావుకుడు అంగారాన్ని శృంగారాన్ని (ప్రళయాన్ని ప్రణయాన్ని సమపాళ్ళలో పండించిన కవితా కర్షకుడు తిమిరంతో సమరం సాగించిన కవితా సమర యోధుడు గాలిబ్‌ 'గజళ్ళను తెలుగు వారికి రుచి చూపించిన (ప్రజ్ఞా ధురీణుడు సినిమా పాటల పూదోటలో కవితా సుమాలను పూయించిన వసంతుడు

ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వ ఆస్థాన కవిగా తెలుగు వెలుగులను విరజిమ్మిన కవిచంద్రుడు బహుభాషా కోవిదుడుగా

కళాప్రపూర్ణుడుగా

అజరామరుడుగా

చిరస్మరణీయుడుగా

తెలంగాణ మట్టి పరిమళాలను

తన కవిత్వంలో వెలువరించిన

సత్మవితా పయోనిధి! దాశరధి

“జనం మనం మనం జనం

జనం లేని మనం లేము అని

జనం గళం కొరకు తన కలాన్ని వాడిన జనం కవి! ప్రభంజనకవి! ప్రజాకవి! దాశరధి “నా తెలంగాణ తల్లి కంజాత వల్లి

నా తెలంగాణ కోటి రత్నాల వీణ

నా తెలంగాణ కోటి అందాల జాణ

నా తెలంగాణ లేమ సౌందర్య సీమ” అని కీర్తించిన మా తెలంగాణ కవితా పయోనిధి!

మా తెలంగాణ కవితా పెన్నిధి!

మా తెలంగాణ కవితా ఉద్యమసారధి

మా తెలంగాణ విప్లవ సాహిత్య రధి

మా తెలంగాణ భారతి! దాశరధి

మా తెలంగాణ కవితా భాగీరధి! దాశరధి

| / |) (1 11 శ్‌ 1/1 [001 ఏయి సాయ! ఖే డ్‌ దాశరథి ! చిరయశస్వీ!

• పి. ఉదయభాస్మరరావు తెలంగాణా జాతి రత్నం, ఒక ర్వుంరూ మరుత్తు ఒక రుధిర ఘోషితజ్వాల, ఒక కోటి రతనాల వీణ కవితా శరధి, మహారధి, దాశరథి తెలంగాణా ఉద్యమానికి ఊపిరులూది అగ్నిధ్రారలు లేపి గీతోపదేశం కావించిన ఆధునిక కృష్ణుడితడు వట్టి కోటతో కలసి గట్టి కోటలో బందీగా యుండి ఆళ్వార్‌ చేతికి తల్వార్‌ను అందించిన శతరధుడు విష్లవ చైతన్యం (ప్రేమ క్రేంఖణాల మేలుకలయంపు కస్తురి చల్లిన ఘనరధుడు హైదరాబాద్‌, గాలిబ్‌, గజళ్ళు, రుబాయతులు దాశరధీలు, వేరువేరు గాదు అంతాకలిసిన ఒక కళాఖండం - ఒక గాన గంధర్వం (పేమ పుష్ప్రభారంతో మోయలేనన్ని బిరుదులు సన్నానాలు పొందిన ధీరచరితుడు ప్రభుత్వ ఆస్థానకవి, (ప్రపంచాన్ని చదివిన సోదరులలో అగ్రజుడు - నిజాం పాలిట ఆగ్రహ భార్గవుడు, ప్రేయసి పాలిట మన్మధుడు నా వయసున అతడొక ఆషాఢ మేఘం ఆకాశ దీపం - అంతులేని విషాదం ఆయన కవితా శరాఘాతానికి విలవిల లాడిన, నా ఆత్మానంద హేల ఇది కాలుని కెందుకో అసూయకలిగి అకాల మృతిని ఆయనకిచ్చి అదిగో తారాపధంలో, దివ్యకాంతులతో ('ప్రజ్వరిల్లుతున్నాడు, మన దాశరధి, చిరయశస్వి

న్న /' గ్‌] [గ (/ 1 '/1 న్‌ ష్‌ గ్గ (117 7 (| 0000 0 క గా చిరస్మరణీయం జా బొగ్గరపు రాధాకృష్ణమూరి నిజమైన అభ్యుదయపు నైజాన్ని బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలివై విజ్ఞతతో నిజాయితీకి బుజువుగా ఆరాధించి విమర్శల సమయాల్లో స్థితప్రజ్ఞతతో (ప్రజా చైతన్యాన్ని నైవేద్యం చేశావు... విలువలకు నిలువెత్తు రూపమయ్యావు... సమాజాన్ని పట్టి పీడించే సమస్యలనే నీ బాటలో కవులు బావుటాలెత్తారు “తిమిరంతో సమరం చేసి పరిషారాల్ని నీ చూపుతో ప్రజలు దివిటీలు పట్టారు సూటిగా నాటుకునే మాటలతో చూపావు... నీ ఆశయ గీతిలో చరణాలు అయ్యారు . కలాన్ని కరవాలంగా రుళిపించి విభిన్న ప్రక్రియల రూపకల్పనలతో నిజాము నవాబుల నిజస్వరూపాల్ని వినూత్న ప్రయోగాల అంకురార్పణలతో అక్షరీకరించి సాక్ష్యంగా నిలిచావు... మహాకవిగా చరితలో వినుతికెక్కావు.. జనాలకై అనుక్షణమూ స్పందించావు సాహితీవేత్తగా, సమాజ సంస్కర్తగా జగానికై ప్రతిదినమూ తపించావు సంఘటిత శక్తిగా, ఉద్యమ స్ఫూర్తిగా ఉద్యమాలకై కణకణమూ అర్చించావు... నీ పాత్ర కమనీయం, చిరస్మరణీయం... నాటి సినిమాలలో నవరసాలతో అందుకే గర్వంగా అంటున్నా! సాటిలేని మేటి పాటలు సృజియించి దాశరధి అంటే ఉత్తేజాల జలనిధి ఆబాలగోపాలం అభిమానం పొందావు... గత వర్తమానాలకు అక్షర వారధి తెలుగు భాషకు జవసత్వాల ఓషధి...

“నువ కవితాక్షరజలధి” - శ్రీ దాశరథి

• రామావర్వుల శ్రీశైలం

1. ఓ మహాకవీ! ఓ కవితాశరధీ!! “నా తెలంగాణ కోటి రత్నాల వీణ, నా పేరు ప్రజాకోటి; నా ఊరు ప్రజావాటి” అంటూ - నినదించిన నీ కంరం “అగ్నిధారాలు ఉమిసింది, లావాలా; నిజామాబాద్‌ సెంట్రల్‌ జైల్లో జైలు గోడలే మీకు - (వ్రాత బల్లలయ్యాయి మీ కలం - ఖడ్గమై రూపెత్తి నిజాము గుండెల్లో నిద్రబోయింది !
2. ఓ నవ కవితాజలధీ! “విద్యుత్తులా వూహించగల మనకు మద్యంలా పారే పాత ఛందస్సులో పద్యం రచించడం పడదు - అంటూ “వచనకవితొకు - పట్టాభిషేకం చేసి అభ్యుదయ కవితా పీరంలో మీరు ఆసీనులవడం మరచి పోగలమా!
3. ఓ కళా (ప్రపూర్షా! మీలో ఊహ; కలం-రెండూ ఒకదానికొకటి పరస్పరం పరుగులు తీస్తూ- పోటీ పడుతూ సాగిపోతాయి - మీకవితల్లో !! శ) ఓ దాశరధీ కవితా పయోనిధీ! మీ కవితలు వాణీ విలాసాలు

11 గారా ళా లా త చాలా

మీ శైలిలో క్రొత్తదనం, శయ్యలో - మెత్తదనం, భావంలో - ఆర్జవం; అక్షరాక్షరంలో - దర్శనమిస్తాయి “రుద్రవీణిను - సారించి; మహాబోధిలో బుద్ధుని స్మరిస్తూ, “మహాంధ్రోదయంాలో వెన్నెలలు కురిపించి, “పున్నర్నవం”లో - చిగురులొత్తించి “అమృతాభిషేకంలో - కవితాజల్లులు కురిపించి, “ఆలోచనాలోచనాల”లో - నేత్రోత్సవం జరిపి, “తిమిరంతో ఘనసమరం” - జరిపి, “దాశరధీ కవితాపయోనిధీలో - గోపన్న పద్య కవితకు మెరుగులు దిద్ది, “కవితాపుష్పకా”న్ని - అధిరోహించి, అద్భుత సాహితీ రసాయన (స్రష్టలయ్యారు

5. ఓ బహుభాషా పాండితీ శేఖరా! “నాకు ఉరూ - తెలుగు రెండు కళ్లు, ఈ రెండు కళ్లతో అన్ని భాషలు చదవగలను” అంటూ “మీర్జా అసదుల్లాఖాన్‌ గాలిబ్‌” ఉర్దూ గీతాలను, మధురాతిమధురంగా తేనెవాకలో అద్ది తెలుగు వారి కందించిన “తెలుగు గాలిబ్‌” - మీరు సుమా |

6 ఓ కవితా విశారదా మీ బంగారు పాళీ - సినీజగత్తులో వెన్నెల పందిళ్లు పరిచింది “పాలరాతి బొమ్మకు” - ప్రాణం పోసింది “విరసిన వెన్నెలలో” - విహరించింది “మదిలో వీణలు” - మోగించింది “చిన్ని చిన్ని కన్నయ్య”కు గోరుముద్దలు తినిపించింది “నవ్వాలి-నవ్వాలి” - అంటూ హసితముఖులను చేసింది

“ఖుషీ ఖుషీగా” - షికార్లు చేసింది “వాడ్రవేల రాధికా” - అంటూ వీణ పాటలకు నాంది పలికింది “వెన్నెలరేయి - ఎంతో చలి చలి” అంటూ కుర్రకారును గిలిగింతలు పెట్టింది “నడిరేయి ఏ జాములో స్వామినినుజేర దిగివచ్చెనో” - అంటూ (శ్రోతలను కంట తడి పెట్టించింది! 7) &ఓ మానవతావాదీ! “వూనవత - నామతరలాొ అంటూ “చితిమంటల యుద్దానికి - ప్రతికవీ ఒక” ఫైర్‌బ్రిగేడ్‌, అణు అస్తపు అర్మరుచికి ప్రతిపద్యం మబ్బుముక్క ఘర్షణతో ఏనాటికీ హర్షం లభించబోదు హింసనుండి నవసమాజ హంస ఉదృవించుననే అసత్యాన్ని నమ్మకు- పతితుడవు కాబోకు” అంటూ, సమన్వయ కవితాస్ఫూర్తితో - ప్రపంచానికి శాంతి సందేశమందించావు! శాంతి పావురం ఎగురవేశావ! 8) ఓ దాశరధీ విగ్రహవాన్‌ కవితా! నవ్వాం(ధ్ర సాహితీ గగనంలో- వామన మూర్తివలె ప్రవేశించి- సాహితీ ్రివిక్రముని వలె - విస్తరించి; బంగారు పంటలు పండించిన మీ సాహితీ శేముషీ మూర్తికి జోహారు! జోహారు! జోహారు! 9) ఓ విప్లవకవి సామ్రాట్‌! మీ జీవితం - రచనలు సమస్యలతో కొట్టుమిట్టాడుతున్న నేటి యువతరానికి - సందేశం కావాలి! వారి జీవిత పయనానికి - వెలుగు బాటలు కావాలి!!! - అస్తు

(11 గో గాగ భా చానా దినపతి దాశరథి

• దాః నాళేశ్వరం శంకరం దాశరధీ నా కవనపయోనిధీ! మబ్బులెన్ని పట్టినా బతికినంత కాలం సూర్యునిలానే బతికావు దినపతిలానే నా కనుగుద్దు నేలమీద కవితలా ఉదయించావు పరిగెత్తే మేఘం పంటపొలాన్ని పలకరించినట్లే విశ్వ వెలుగులతో నా మనో నేత్రానికి స్నానం చేయించావు మంజీరను కన్న కవివి కదా నా కవితార్షిని గుర్తించి గొంతులో నీ వింత కవిత్వం పోయబట్టే బతికాను నా అక్షరార్నవం నీవే మరి! ఎన్నైనా అనుండ్రి మన ఉద్యమ సముద్రం ఆగ్రహ అగ్నిగోళం ఎగరేసిన గాలి విహగం ఆయనేరా ఆయనే! నిజాం అహంకారానికి పాదెకట్టి నిప్పు పెట్టినవాదెవ్వడు వాడి రాజ్యం మీద పిడికెడు మట్టేసిన వాడెవ్వడు ఏద్రణపై కోటిథాలాలు, (ఓ---- ము --క్ష|; 120 1క్ష్‌ా-------------------|! కవితా సంకలనం:

ఎగిరెగిరిన రజాకార్లు

ఎన్నెన్ని ఆయన ఎముకలు విరగ్గొడితేనేమి

నింగిని తాకేంతగా

యుద్ధభూమిలో నిలబడ్డాడే గాని వెనకడుగు వేయలేదుకదా!

నేటి తెలంగాణ ఉద్యమ వీణపై

'ప్రతిధ్వనిస్తున్న కోలాట సవ్వడంతా అతనిదే

దాశరథీ!

ఏ వొక్కమారు నీ కవితను ముద్దాడినా

శత్రువు గుండెల్లో తూటాపేల్చినట్టే ఉంటది

దాశరధీ!

నీ చల్లని సముద్ర గర్భంలో

దాగిన బడబానలమంతా ఈ దేశానిదే

ఎప్పుడైతే లారీలకు కళ్ళుగప్పి అడవిలో తలదాచుకున్నావో

అప్పటి నుంచే

అజ్ఞాత ధీరులకు ఆరాధ్యుడవయ్యావు

ఎందుకయ్యా!

ఈ పాలకుల ఎంగిలి ఆస్థాన పదవంటే వినకపోతివి!

మహాం(ధ్రోదయం వెంట నీవు పడితివి అది నీ వెంటపడే

కలిసుండటం తప్పుకాదయ్యా! కలిసిన వాన్ని కాజేయటమే తప్పు!

దాశరధీ! నీవిప్పుడు బతికుంటే బాగుండేది

భూనభోంతరాలు దద్దరిల్లేట్లు విభజన శంఖం పూరించేవాడివి!

ప్రతివాడి దేహం మీద పుట్టుమచ్చ ఉన్నట్లే

నీ మనోకాయం మీద ఉన్నందుకు మాకది ఆదర్శమే!

దాశరథీ!

నా కవన ప్రాణం మీద కదలాడే జాతిప్రాణం నీ ప్రాణమే! క్రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు [-ాలాలాలాలాలశ్డ్‌[) 121 క్షి------..----------|కవితో:సలకలనం

గాన మా తెలంగాణ ఏడు కోట్ల వజ్రాలగని _ దా॥ కాలువ మల్లయ్య నా తెలంగాణ కోటి రతనాల వీణ అన్న దాశరథీ నీకు వందనాలు ఇప్పుడా రతనాల వీణ తెలంగాణ దేశవిదేశీయుల్లో ఉన్న తెలంగాణీయులతో కలుప్పుకొని 'మా తెలంగాణ ఏడుకోట్ల వజ్రాలగని” అయితేముంది తెలంగాణ వైతాళికుడా నువ్వు నిజామాబాద్‌ జైలు గోడలపై రాసిన నిజాం ముసలినక్క పాలన పోయినమాట నిజమే కాని ఎనిమిదేంద్లయినా గడువలేదు మన హైదరాబాద్‌ దక్కన్‌ ఆంధ్రప్రదేశయింది రతనాల వీణ తీగతెగిన వీణయిపోయింది తెలంగాణ అస్తిత్వం అడుగంటిపోయింది నిజాం పాలన పోయిందనే మురిసిపోవాలో వలస పాలన వచ్చిందని కృంగిపోవాలో తెలియని పరిస్థితుల్లో తీగతెగిన వీణ పెనం మీద నుంచి పొయ్యిలోకి పడ్డవైనం పుష్మరకాలమైనా గడవకముందే (బ్రద్దలైన అగ్నిపర్వతం స్వపరిపాలన కోసం ప్రజ్వరిల్లిన రాష్ట్ర పోరాటం వలసపాలకుల నయవంచనతో దారితప్పిన రాష్ట్ర గానం 870 మందిని బలిగొన్నారాని ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఇబ్బడిముబ్బడిగా పెరిగిన వలసలు నైజాం పాలనే నయమనిపించేట్టు జరిగిన విధ్వంసం తెలంగాణ యాస, భాషలను అవహేళన చేసిన దుర్మార్గం రుద్రవీణప్తి కోటికానాలు ఓ---------.-.శ్లక్‌ 122 శిక్ష్‌-.......--! కదితా సలకలనుల

తెలంగాణ చరిత్ర సంస్కృతులకు పట్టిన దుర్గతి

బతుకమ్మ సంస్కృతిని పరాయీకరించిన వలస పెత్తనం నువ్విప్పుడుంటే బాగుండేది దాశరధీ

మా వీరోచిత పోరాటాల కండదండగా ఉందేవాడివి

వలస పాలన 'నక్కని” పొమ్మని నినదించేవాడివి

తెలంగాణ ఆత్మ గౌరవ పోరాటాన్ని ముందుండి నడిపేవాడివి చిల్లర దేవుళ్ళ నుండి జీవనయానం వరకు

తెలంగాణ యానం చేసాడు మీ తమ్ముడు రంగాచార్య మీరిద్దరూ తెలంగాణ వికాసానికి కలం రుళిపించిన వాతే తెలంగాణ సాంస్కృతిక వికాసమూర్తులే

మీరు అగ్నివీణతో తెలంగాణ నుత్తేజపరిస్తే

రంగన్న చిల్లర దేవుళ్ళ బండారాన్ని బయటపెట్టాడు

మీ స్ఫూర్తితో తీగతెగిన రత్నాల వీణ

తీగ బిగిసిన వీణయై నినదిస్తుంది.

మీరిచ్చిన కోటి రతనాల వీణ నినాదం

ముక్కోటి తెలం'గాన'మై

ఏడు కోట్ల వజ్రాలగనియై విస్తరిల్లింది

నాడు నైజాం పాలన నిర్మూలనకై నువ్వు మోగించిన అగ్ని వీణ నేడు తెలంగాణ సాధనోన్ముఖమై ప్రతిధ్వనిస్తుంది

వెయ్యి మంది తెలంగాణ ముద్దుబిడ్డల ఆత్మార్చణం

వలస పాలకులకు శాపమై తరిమికొడుతుంది

నాటి నైజాము నేటి వలస పాలకులు

తోకముడువక తప్పదు దాశరధి కృష్ణమాచార్యా

అప్పుడే మన రతనాల వీణ తెలంగాణ

ఏడుకోట్ల వజ్రాల గనిగా వర్ధిల్లుతుంది

అదే తెలంగాణీయులంతా నీలాంటి వైతాళికులకిచ్చే నిజమైన నివాళి.

దాశరథి కవితా పయోనిధి = దాః చవ్వావెంకటరె, తెలుగు సాహితీ వీణ పలికించి ఏ దివిలో విరిసిన పారిజాతాన్నైనా రాగాల భావాలు సమ్మిళించి సుకుమారంగా ఇలలో దింపుతాడు తెలుగు దీప్తిని విస్తరింపజేసి గుడిలోని ప్రతిమనైనా వేకువ వెలుగులు తెలుగునాట నిలిపి భక్తితో తరలింపజేసే తత్వం ఆకాశవాణిలో తనవాణి నిల్పి కావ్య కన్యల సృజించిన చలనచిత్ర జగతిలో భావనలల్లి శ్వేతాంబరమతడు, శ్వేత హృదయుడతడు వెండితెరకు జవసత్వాలు నింపాడు అతడె దాశరధి కవితా పయోనిధి తిండి తిప్పలు లేక బడబానలం మోస్తూ ఎడారి లాంటి బాల్యపు స్మ అకులు “గోదారి గట్టుందని గట్టు మీద పిట్టుందని గుండెలో గాయాలై మండించే గేయాలై జానపదంలో చెప్పిన జ్ఞానపథగామి బాధించినా అవనికి అమృతం పంచాడు నిజాం రాజు తరతరాల బూజుయని త్యాగం, శాంతిని కోరుకుంటూ నిర్భయంగా ఎలుగెత్తి చాటిన ధీరుడతడు ఎల్ల జగతి కల్లలెరుగక జీవించాలంటూ మనిషి పొట్టి భావం గట్టి సందేశించిన క్రాంతి పాంధుడతడు పట్టుదల పట్టి పోరాడిన జుట్టి “నా తెలంగాణ కోటిరతనాల వీణుయని తెలంగాణ నాగేటి సాలల్లో మాతృభూమిని వినుతించిన వీరుడతడు శాశ్వత కీర్తిని పొందిన హితవరి “నా తెలుగు తరతరాల వెలుగని' నిరంతర [గ్రంధ చదువరి తెలుగును కీర్తించిన నిత్యుడు సత్యుడు నిర్మలుడు విద్యా వినయం భక్తిభావం దాశరధి గాక ఇంకెవ్వడు పరిఢవిల్లిన పండితుడతడు తెలుగింటి దైవం భద్రాద్రి రామయ్య తెలంగాణా కరదీపిక దాశరధేనయ్యా తిమిరంతో సమరం చేసి విముక్తికై శ్రమించిన దీప్తి అతడు కార్యసాధనలో అంకితభావం వారి నైజం నచ్చకపోతే నిజాం తాతనైనా ఎదుర్కొంటాడన్నది నిజం

తలంరాణ భారతి - మహాకవి చాశరథి = గింజల నరసింహా రెడ్డి దయ్యాలు వేదాలు వల్లించినట్లు “జై ఆంధ్ర ఉద్యమపు చంద్రబాబు “జై ఆంధ్రప్రదేశ్‌ అంటున్నాడు నేడు “2 తెలంగాణిను ఆపటానికి చేస్తాను ప్రాణాలనైనా దానం” అని చేస్తున్నాడు ఖర్చులేని వాగ్దానం. “ఓ నిజాము పిశాచమా! కానరాడు నిన్ను బోలిన రాజు మాకెన్నదేని అంటూ నిజాం ఫ్యూడల్‌ విధానాలకు వ్యతిరేకంగా ఆక్రోళశించాడు మహాకవి దాశరథి అది విశాలాంద్ర కోసంకాదు, తెలగాణ నిగళాలు తెగగొట్టడం కోసం “'మహాంధ్ర కై తరువాత గళమెత్తినాడంటే సౌహార్దంలోపించిన కుటిలాంధ్ర రాజకీయ నాయకులు తలెత్తి తెలగాణను కాల్లగొడుతారని ఊహించకపోవటం చేత “మహాకవులు గురజాడ, శ్రీశ్రీలను సర్మారు ఆం(ధ్రులని అంటామా?” అని చంద్రబాబు “వాళ్ళు ఆంధ్రప్రదేశ్‌కే పరిమితం కాదు, అఖిల భారత పారులు” అని బాబుకు మా జవాబు

స్‌ | (] సగ ష్‌ గా శయగొ గ్గే ల ప / షై "4/ ణే 00 గా ఆ 1 గాం!

తెలంగాణ విడిపోవచ్చు ఆంధ్రప్రదేశ్‌ నుండి

నలిగితే కుటిలాంధ్ర నాయకుల చేత” అని నెహ్రూనుడి

చరిత్రగతి తెలియని ఒంటికంటి చంద్రబాబూ!

శుక్రాచార్యుని పారాలు చెప్పకు మాకు!

ప్రాబల్య వర్గాల గుత్తాధిపత్యం నుండి విడివడి

ప్రత్యేక “తెలంగాణ” ఏర్పడితే తప్ప

కల్గ్లదు ఇక్కడిప్రజలకు విముక్తి

సమ్యగ్దేశమంటే సుఖితమనుష్యులు అనే,

పరపీడన పారాయణత్వం వద్దు అనే

గురజాడ, శ్రీశ్రీల మాటలు పట్టించుకొని

కళ్ళు తెరవడం నీవు చేయవలసిన అసలు పని

అందుకు ఈ జ్ఞానాన్ని

ఇపుడు జీవించి ఉంటే దాశరధి-

ప్రత్యేక 'తెలంగాణ” రాష్టానికై

చేసి ఉండేవాడు ప్రబలయత్నాన్ని

దుర్ధనికాంధ్రరాజకీయ ద్రోహాన్ని దగ్ధం చేయడానికై

విసరి ఉండేవాడు అగ్ని గీతాన్ని

ఇ్తాష్యుం

రుద్రనీణపై కోటిరాగాలు, [--...._....--ఎాాాకీ|! 125 $క........---------.!తవతాాసంకటలనిల

కవితా వారథి “దాశరథి”

• ఎల్‌ ప్రఫుల్ల చంద్ర తెలుగు కవితా మార్గదర్శి దాశరధి తెలుగు కవితా సారధి దాశరధి వెలుగు కవితా విశారద దాశరధి మన కవి దాశరధి మన అందరి కవి దాశరధి తెలుగు వెలుగుల కళావైభవం తెలుగు కవితా కీర్తి దీపం దాశరధి తెలుగు అక్షరానికి కవితారూపం దిద్దిన మహనీయుడు మన దాశరధి తెలుగు తల్లి అక్షరాంజలి దాశరధి అగ్నిధారలో కవితాజ్వాలలు రుద్రవీణలో కవితా కిరణాలు తిమిరంతో సమరం చేస్తూ సమాజ వైతన్యం సృష్టించిన అభ్యుదయ కవి దాశరధి గాలిబ్‌ గీతాల సృష్టికర్త జైలు గోడల మలినం తుడిచేసిన నవభఖావాల నవమంజరి రూపకర్త దాశరధి ఆయన కవితాక్షరాలకు అమృతాభిషేకం కురిపించిన మరపురాని మధురక్షణాలు కళాప్రపూర్ణ దాశరధి కృష్ణమాచార్యులు గారికి వందనం! అభివందనం!

ఈగర్‌

పులిబిడ్డ దాశరథి ధిక్కార స్వర ధ్వనులను -. వలన్దాస్‌ వెంకటేష్‌ ఉక్కు సంకెళ్ళతో బంధించినా ఉడుకు నెత్తురును సిరా చుక్కలుచేసి ఊపిరి జండా ఎగరేయగా. జైలు గోడలే తలవంచి తెల్లకాగితాలు కాగా నా తెలంగాణ కోటి రతనాల వీణ అంటూ . గాండ్రించిన పులిబ్దిడ నా దాశరధి కృష్ణమాచార్య ఆయుధాలందుకొని అక్షరాలేరుకాని రాక్షస రజాకారు, నైజాము నకరాలు నా గడ్డపై ఇక నర్తించకూడదని బానిస బ్రతుకులు మాకొద్దు, వద్దంటూ... గురి చూసి వడిసెల గిరగిరా తిప్పేసి ఆరని చైతన్య జ్యోతిని వెలిగించిన తెలంగాణ గర్వించే (ప్రశ్చాక్షరి నా దాశరధి కృష్ణమాచార్య కొమరం పోరాట స్పూర్తిని బందగి సాహస శక్తిని ఐలమ్మ కీర్తి ధైర్యాన్ని రంగరించి గుటకేసి తెలంగాణ తేజస్సును ప్రపంచానికి చాటిన మహా ఘనుడు నా దాశరధి కృష్ణమాచార్య రత్నగర్భ తెలంగాణలో ఆకలి బాధలు అన్నార్తులు లేని సమ సౌందర్యం సమభావం (ప్రజారాజ్యం పండాలని కలలు గన్న మా దాశరధి కృష్ణమాచార్యకు జోహార్లు జోహార్లు

రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు 1... క్ట! 120 ిక్ట్‌........--............... కవితా సంకలనం

మిస్తరించిన చైతన్యం = చం దాశరధి! గాలిబ్‌ కవితా మదిరను తెలంగాణా విమోచనోద్యమ మహారధి! కడవలతో పంచిన శరధి! నిజాం పిశాచానికి భూతవైద్య నిదానం నీ విధానం జయదేవ కవితా రసధారలు తెలుగు నేల చషకంలో “తిమిరంతో సమరం” నీ మతం అందించిన 'సుధా జలధి* నీ గళం అనర్గళం మానవతా “మహాబోధి” నీ స్వరం “పునర్నవం” విస్తరించిన చైతన్యపరిధి! అణగారిన తెలంగాణా కనిపెంచిన లావా నీవు దాశరధి! దగాకోరు బడాచోరు రజాకారు నేతల తెలంగాణా భారతి! గుండెల్లో ఫిరంగి మోతవు అందుకో కవితాభ్యుదయ హారతి! స్వతంత్ర తెలంగాణా స్వాప్నిక విధాతవు నీవు తెలంగాణా సొత్తువే కాదు సకలాంధ్ర సాహితీ సంపత్తువు మహాం(ధ్ర, తెలంగాణా రెండూ రెండు “ఆలోచనాలోచనాలు” నీకు నిఖిల జనహృదయాస్టాన కవితా వాణి! “మహాంధ్రోదయం?” నీ సంకల్పం కోటి రతనాల రుద్రవైణిక విద్వన్మణి! రైతు తెలంగాణా నీ స్పప్ప్నం “అగ్నిధార” కురిసినా “అమృతాభిషేకం” చేసినా అరె, దేఖో భాయీ! అందం, ఆనందం నీ పరమావధి చిన్న గూడూరు అబ్బాయి, అరబ్బీ రుబాయీల బాబాయి! మహాకవి దాశరధి సాహెబ్‌ తెలుగు కవితా జగతికీ వహాబ్‌ కుద్రవ్‌ణపై కోటిలాగాలు [శ 120 [క్ష్‌] కతా సలకలనుం

కవితా శరధి = దాః భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ తెలంగాణ వైతాళికుడు అభ్యుదయ పధగామి తెలంగాణ ఆత్మ బంధువు కవితా శరధి దాశరధి తెలంగాణ గొంతుకను వినిపించిన “రుద్రవీణ నిజాం రాజుకు ఎదురొడ్డి బూజు దులిపిన “అగ్నిధార' పద్యానికి 'అమృతాభిషేకం” చేసిన కవి పాదుషా “గజలోకు పట్టం కట్టిన ఉర్జూ కవితా వారధి తెలంగాణ ప్రజల ఆర్తరావం 'కోటి రత్నాల వీణును మీటిన తెలంగాణ రత్నం నిజంపై కన్నెర్ర జేసి (ప్రజా పక్షాన నిలిచిన ప్రజా కవనం నిరంకుశ నిజాంను ఎదిరించిన అగ్ని గుండం పద్యం, పాట దాశరధి సొంతం ఏదైనా గుండెల్లో గుచ్చడం దాని నైజం అది దాశరథి కవనానికే సాధ్యం. రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు శ్‌! 13 ॥క-...------------! కఐతా సంకలనం

దాశరథి స్పృతిలో... = సి, హెచ్‌. ప్రకాళ్‌ దొరలు దొరసానులు దొరతనాల ఆధిపత్య జాగల్లో.. అక్రమాలు అన్యాయాలు అలజడుల ఆగని కేకల్లో... మానవ వికాసానికి తావులేనిచోట మానవత్వం అనే మాటే లేనిచోట, నిజాం ఉక్కు పిడికిళ్లలో అరాచకాల రక్త వాకిళ్లలో ఊచకోతలను ఎదిరించి నినదించిన నిప్పురవ్వ పీడిత ప్రజల పక్షాన నిలిచిన ఇనుపచువ్వ దాశరథి అంతరంగం అగ్నిగుండమైనప్పుడు కవిత్వాన్ని “అగ్నిధార'గా కుమ్మరించిన 'కవిసింహం' ఆలోచనలు అనంతమైనప్పుడు తెలంగాణ గుండె గాయాలను గేయాలుగా తెలంగాణ తల్లి శోకాలను వైప్లవ్య శ్లోకాలుగా మలిచి తెలంగాణ విముక్తి కోసం తీగలు సవరించుకున్న “రుద్రవీణ” తెలుగు మాట్లాడటానికి వీలులేని కాలంలో “దాశరధి లా కవితా విల్లెక్కుపెట్టిన అగ్నిజ్వాల నిజాం వ్యతిరేకోద్యమంలో పాలనా రథంపైన తిరుగుబాటు బావుటానెగురవేసి ఇందూరు జిల్లా ఖిల్లాలో బందీయై జైలుగోడల మీద పద్యమై నిలిచిన కోటిరతనాల వీణ శతకోటి స్వరాల కైతల వాన దాశరథి

న [1 వగ [గ (1 (1 11 న్‌: ష్‌ / ష్‌] షా గె 11 ... గాలా . నిరతము వెలిగే రవి దాశరధి

• తిరునగరి శరత్‌ చంద్ర మనసున మమతల రూపై నిలిచిన కన్నుల వెన్నెల కాంతులు చిందిన కవితా తరువుకు చివురులు తొడిగిన దీనుల (బ్రతుకున దివ్వెలు నిలిపిన ధీర కవీంద్రుడు దాశరధి కవిలోక రవీంద్రుడు దాశరధి విప్లవ జ్వాలలు గుందెలొ రగులగ ఆరని మంటలు తనువును కాల్చ్బగ దేశప్రగతికి శాంతిరూపమై విశ్వజననికి క్రాంతి దీపమై “అగ్నిధారిలను కురిపించాడు “రుద్రవీజణిలను పలికించాడు మరంద గీతిక మాధురిలోన విరసిన నందన వనములలోన మోగిన మువ్వల సవ్వడిలోన విరిసిన పువ్వుల నవ్వులలోన వెన్నెలలొలికే శశి దాశరధి నిరతము వెలిగే రవి దాశరథి శుద్రవీణపై కోటిరాగాలు [శ్ర 132 కక్ష... కవితా సంకలపం

కదన డదాయకుడు = గడ్డం మోహన్‌ రావు రుధిర సంధ్యల్లోని భానుడు అరుణ రత్న ప్రభల తెలగాణను నెత్తురు కక్కుతున్న వేళ మరుభూమిగా మారుస్తున్నపుడు ఉషస్సుల్లేని నిశీధిలో చంద్రుడు పీడిత ప్రజావాణికి 'మైక్‌” అ(శువులు రాలుస్తున్నాడు అమర్చిన సమరస ప్రతిభారాళి, మోదుగుపూలు రక్తం పూసుకొని అభవాదుల అ్థశ్రువులను తన అరుణ కాంతులను వెదజల్లుతున్న వేళ కలం సిరాగా మార్చుకున్న కవన బుషి ఇటు వసంతము లేక కోకిలలు వీణియ తీగపై తన కరవాల ధారతో ఆర్తనాదాలతో రోదిస్తున్నాయి గానము నాలపించిన కదన గాయకుడు, పాషాణ హృదయ పారావతాలు తెలగాణ కమనీయ కాంతి కిక్నురు మనకుందా మిన్నక్షున్నాయి సౌధాల వెలుగు జిలుగుల రజాకారు మత్తగజాలు దౌర్జన్య పూరిత శాంతి విప్లవ చైతన్యధార దాశరథి. దాష్టీకాలతో విర్రవీగుతున్న వేళ నా తెలంగాణ కోటి రతనాల వీణ తెలగాణ మాగాణి కన్నీటి సంద్రాల అని నినదించిన వాడు దాశరధి. కెరటాలతో తల్లడిల్లుతున్నది నవ వసంతాల వేళ మావి కొమ్మపై (ముసలి నక్కలు పేదల కడుపుకొట్టి కూర్చొని కూతలిడుతున్న కోకిల కూతలో ఊళలు వేస్తున్న వేళ చేదు వేప పువ్వులను ఒగరు పడతుల మానాలు రజ్వీల కౌగిట్లో బంధించే మామిడి పిందెల్లో పిడికిట్లో బందీలవుతున్నాయి తియ్యదనాలు కురిపిస్తున్న పిక నిజాం పిశాచాలు యముని శుకారావాల్లో ప్రతిధ్వనిస్తున్నాడు దాశరధి. మహిషం మీద ఊరేగుతూ

తలంగాణ రుద్రవీణ

• మియాపురం శ్రీనివాస్‌ చల్లని సముద్రగర్భం నీవు “ప్రతి పౌరుడు కాకతి రుద్రుడు కావాలని ఆ నల్లని ఆకాశంలో భాస్కరునివి ప్రతి సోదరి వీర రుద్రమ కావాలన్నావు తెలంగాణ పుట్టుక కోసం .. తెలుగు పౌరుషం చూడాలంటే రాలిన సురగోళానివి నీవు ఓరుగల్లుకే రావాలన్నావు. మా కోసం గాయపడిన కవి గుండెవు నీవు “రాళ్ళు విసర బోకురా. .” “నిజాం వ్యతిరేకోద్యమం నీవు” శాంతి పావురాలు విసరరా నీ కవితాగ్నిని ధారబోశావు ప్రజలను కసరబోకురా తెలంగాణను రుద్రవీణగా మార్చావు యుద్ధాలను లేపకురా వైజాంతో పోరాటం జేశావు ప్రజా సుఖం కోరరా అన్నావు . వాడిని పిశాచన్నావు, “నిన్న సున్న కావాలి ముసలి నక్క అన్నావు. నేటి తోట విరియాలి జన్మజన్మల బూజన్నావు. . రేపు చూపు కలగాలి జగతి ప్రగతి వెలగాలన్నావు “నీ నిజామాబాద్‌సెంట్రల్‌ జైలు జీవితం” నిజంగా నీవు తెలంగాణ లోక కవివి... తెలంగాణకే ఉద్యమ పారశాలది. నా తెలంగాణ కోటి రతనాల వీణని ఎలుగెత్తిన సింవానివి నీవు .. అగ్నివీణ రుద్రవీణవు నీవు..

తఅలంరాణ వైతాళికుడు = సిద్ధాంతపు ప్రభాకరాచార్యులు పృాదయ వేదనను అనుభవించి ఆ వేదనలోని గుండె గాయాల నుండి కావ్య కుసుమాలను వికసింపచేసి నిజాం నిరంకుశత్వంపై కవిత్వమై గర్జించిన వాడు నా తెలంగాణ కోటి రతనాల వీణ అంటూ తెలంగాణా రణ క్షేత్రంలో అగ్నిధారయి నిలిచిన వాడు కులమతాల సుడిగుండాలలో చిక్కుకోని సమాజాన్ని కాంక్షించిన వాడు ఆలోచనాలోచనాలతో కవితా పుష్పుకాల నందించి తిమిరంతో సమరం చేసి రక్తాక్షరాలను చిందించి మహాంధ్రోర్విని గావించిన వాడు క్రాంతి కలాన్ని చేపట్టి కపోత సందేశంతో దానవాంశను నిరసించి మానవత్వాన్ని నెలకొల్పిన శాంతి కాముకుడు - దాశరధి ఒడలు ఉప్పొంగి పోయే ఉత్కట భావావేశంతో తెలంగాణా విముక్తికై పోరాడిన యోధానుయోధుడు ఆకాశమంత ఎత్తు కెదిగిన కవితామూర్తి తెలంగాణ వైతాళికుడు మన దాశరధి.

అక్షర కవితాజ్యోతి దాశరథి -రుద్రశ్రీ కవితాశరధీ! దాశరధి! పిన్న నాటి నుండియే కవిత నీకు వెన్నతో పెట్టిన విద్య గాఢనిద్రాణమైయున్న మాతృభూమికి మేలుకొలుపు పాడినావు కంచుకంరం ఖంగుమనగా నిజాం నిరంకుశత్వంను ఎదిరించి చెరసాలలో బందీవైతివి ఎద పెంచి తెలంగాణ శతాబ్దాల శృంఖలాలను త్రెంచితివి “అగ్నిధార ప్రచండజ్వాలల్లో మీటితివి 'రుద్రవీణ' తంత్రులు మాగ్రోగగను మింటిలోన ధూర్జటి తాండవమాడను ముక్కోటి ఆంధ్రుల నొక్కముడిగా బిగించ మలచితివి ప్రతిభతో 'మహాంధ్రోదయంిను రసవిహీన హృదయాలలో సైతం రసష్లావితం చేకూర్చు నీ “పునర్నవం' బుద్ధుని మహాబోధనలను ని బద్ధించితివి 'మహాబోధి'లోన 'అమృతాభిషేకం'తో అభిపేకించితివి ఆంధ్రకవితా రసిక సుమనోజ్ఞులను అభినవ “దాశరధి శతకం” విరచించి అభినుతింపబడితివి కవితా శరధిగా “తిమిరంతో సమరం సల్పిన విశ్వజనీన తమ అభ్యున్నతి అనన్య ఆదర్శం నాడు దాశరధి సౌమిత్రులు కలిసి పాడిరి సుధలుచిందు 'తేనెపాటలిను మీరు మరచినా నేను మకఠువలేను రుద్రవీణ కోటితాగాలు లాలన!!! 100 (క్ష్‌... కథితా.సరికలఐం

ఆ దాశరధి సౌమిత్రుల జంటపంట ఆ కవితా సమ్మేళనముల ప్రభంజనముల హోరు భువన విజయం ఖ్యాతి సాహితీ జేగంటల (మోగుజోరు కవన కమనీయ 'తెలంగాణా రచయితల సంఘం) సదస్సులు మరచిపోలేను నాటి సారస్వత మధురానుభూతులను నేటికిని నాటికవితా మహోద్యమానికి మేటి రధసారధివై సాగితివి దాశరథీ! “గాలిబ్‌ గీతాలు” తెలుగు సేత ఆంధ్రభాషాయోషామణికి నవ్యాలంకృతభూషణం వివిధ సాహితీ విషయ వ్యాసాలు విద్వన్మణులే భళిరా! యనిరి సాహితీ విలువలనందు త్వదీయ సముజ్వల చిత్ర గీతములు నిరంతరం సాహితీ ప్రవృత్తితో నీ జీవితమే పటీర పరిమళ గంధమ్మై పోయెను. దేవలోకంలోని సురసభలో కావ్యగానం చేసే ఆ సురకవికి సుస్తి చేసిందికాబోలు వరకవికి మన మహాకవికి పిలుపు వచ్చింది వెళ్ళిపోయారు అందుకే వేల్పుల లోకానికి మళ్లీ రాకుండా జీవుడు వెళ్లినా అక్షర చేతనామయ దాశరధీ కవితాజ్యోతి వెల్లుతునే వుంటుంది నిరంతరం తెలుగుజాతి వున్నన్ని నాళ్లు (స్రవంతి దాశరథి సంస్మరణ సంచిక (988) నుండి)

మహాకవి దాశరథి -వీరబత్తిని శ్రీశైలం అన్నా మహాకవి దాశరధి నీకు సముద్రాలు అద్దురావు కన్ను మూశావా! నీకు దేశాలు వేరు కావు అఖిలాంధ్ర జనావళిని విశ్వశాంతి గీతాలు పాడావు కన్నీటిలో ముంచావా!! బుద్ధునికి కమ్మని పద్యాలతో నీ కవిత కమనీయం “మహాబోధిని అర్చించినావు నీ భావన రమణీయం మహాకవి గాలిబు గీతాలను నీ మనసు మంచుకొండ అనువదించి ఆయనకు హారతిపట్టావు నీ మనసు మమతలపూదండ బుద్ధుడు ముద్దుగా పిలిచాడా? నీ మనసు మధువులొలుకు పండు గాలిబు స్వాగతం పలికాడా? నీ మనసు మంచికి తలదిండు అందుకే కన్ను మూశావా? నీవు కలం పడితే అందకుండ పోయావా? కవితామతల్లి నాట్యం చేసింది నీవు గళం విప్పితే (స్రవంతి దాశరధి సమస్మరణ సంచిక 1988 నుండి) సంగీత మాధురులు కురిశాయి నీ కవితతో “అగ్నిధారలు కురిపించావు నీకలంతో “రుద్రవీణులు మీటావు నీకు ఎల్లలు లేవు ఆఖ్ర్యానర*

కవితా సేనాని = ప్రొః పి. లక్ష్మీనారాయణ

దాశరధీ వీర తెలంగాణ మహోద్యమసారథి నిన్న నియంతల గుండెల్లో నిదురించావు ఫ్యూడల్‌ పెత్తందారులతో తొడగొట్టి సవాలు చేశావు - నిన్ను పోలిన వీరుడేడి? నీ కవిత అగ్నిధార అకాశం అదిరిపడి భూమి దద్దరిల్లేలా రుద్రవీణ ('మోగించావు అటు హైదరాబాద్‌ హవేలీలు గజగజలాడాయి ఇటు ఊరిలో గడీలు కూలి నేలకు వాలాయి (ప్రజాకంటకులకు కంటి నిదుర కరువు చేశావు ఈ ప్రాంత పీడిత ప్రజలకు నా తెలంగాణ కోటి రతనాల వీణ మహామంత్రాన్ని ప్రబోధించావు అది పోరాటాల బలిదానాల సందర్భం కరకు ఖైజారులతో తలలు నరికి కోటగుమ్మాలకు వ్రేలాడదీసే భయానకం జైలు గోడలపై మా అల్వార్‌ తల్వార్‌ అని రాసిన సాహసివి బెంగాలుకు రవీంద్రుడు చెన్నపురికి సుబ్రమణ్యభారతి తెలంగాణ హృదయ ధ్వని దాశరధిగా మాలో శాశ్వతంగా నిలచిపోయావు

నాకంటి పాపలో నిదురపోరా అని అపురూప ప్రణయాన్ని పండించావు నిరుపేదల కష్టాలు కనలేని వాడు కరుణామయుండన్న బిరుదేలనమ్మా అని అమ్మవారికి నివేదిస్తూ సాక్షాత్‌ దేవదేవుడ్ని నిలదీశావు పల్లెపడుచులారా మనవీర యోధుని అమరగాథను బంతిపూలు పేర్చి, బతుకమ్మ పాటలు పాడండి తెలుగు యువకుల్లారా స్వాతంత్ర్యము స్వేచ్చను జవసత్వాలుగా మార్చుకోండి గాలిబ్‌గీతాలను తెలుగులోనికి అనువదించి ఉర్జూ సంస్కృతికి వెలలేని కితాబునిచ్చిన కవివరేణ్యున్ని పుష్పాభిషేకం చేయండి గాయపడిన కవి గుండెల్లో రాయబడని కావ్యాలెన్నో అని పలికిన కవి పండితునికి శిరస్సాంచి సలాం చేయండి మహాకవీ, మమ్మావహించు మాలోలోనికి ప్రవేశించు బహద్దూర్‌ శేరేతెలంగాణా సిపహ సలార్‌ మహాసేనాని ఈ చీకట్లను అధిగమించి వెలుగులు నిండిన మహోదయం వైపు నడిపించు ఇర్తార్యం కుద్రవీణపై కోటిరారాలు [---ంాంంంాంంాశ్‌[ 10 శక్‌ అనితా సందలనేం

తెలంగాణ భారతి మహాకవి దాశరథి = ఏం. రాజేష్‌ బాబు జాతి విముక్తి పోరాటం నవజాతి విప్పారే ఆరాటం తరాల అంతర్భాగవిచ్చేదం నవతరం విపంచి నాంది దాశరథి జాగీరుదార్ల జిబిలిక క్రీడలు రజాకార్ల రాక్షస క్రీనీడలు రజ్వీసుల్తాన్‌ నరమేధ జులుం నిజాం నవాబు నిలువెత్తు దాస్యం నియంతల డెక్కల చప్పుళ్లు శతాబ్దాల పైశాచిక భేదము వేయి పడగల ఆదిశేషుని హలాహల అమానుష హోమం పుడమితల్లి విరాజిత భాష్యం శతకోటి సంకట మహా విస్ఫోటం నా తెలంగాణ కోటి రత్నాల వీణ నా తెలంగాణ భారత విప్లవ (ప్రేరణ

అక్షర నివాళి = యడవళి అక్షర తూణీరం నుంచి, క్షరం కాని, అక్షరాస్త్రశరాఘాతాలతో, పేటలను పేదలను మరచిన నవాబు దర్జాల కోటల్లోపలిఅమీరుల పీచ మడచిన, ఫిరంగిలా, శివంగిలా, శివుడిలా, శివమెత్తిన కవితా రుద్రునిలా, అక్షరాగ్ని వీణను సవరించిన మహాకవి దాశరధి! నిర్నిద్రవిస్ఫులింగాల గానజలధి! మానవత్వానికి మకుటమవ్వాలని సమానవత్వానికి సరిహద్దులు లేవని, కలమెత్తి, గళమెత్తి గర్జించిన కోటిరత్నాల వీణ, సృజన శీలి కోట్లాది తెలుగు జనుల కవితా వనమాలి! అజంతా హొయల వంటి కవనళిల్సి! మరెన్ని తరాలయినా, హిమాలయ శిఖర సదృశం నీ క్రీర్తి! అక్షరాలా, ప్రగతి బాటకి దాశరధి నిలువెత్తు మూర్తి! రుద్రవీణపై కోటీరాగాలు (క్ష! 142 |క్ష-------------.! కఐతా సంకలబం

తలందాణ భారతి - మహాకవి దాశరథి = నడకుర్తి స్వరూప రాణి “ర్స _ నిజాం పిశాచమా కానరాడు నిన్ను బోలిన రాజు మా కెన్నదేని తీగలను తెంపి అగ్నిలో దింపినావు నా తెలంగాణ కోటి రత్నాల వీణ” అనే ప్రాంతీయతా గీతాన్ని నిజామాబాద్‌ జైలుగోడల గుండెలపై మారగ్తోగించిన తెలంగాణ భారతి మహాకవి దాశరధి. “ఇమోజ్‌” పత్రికలో అక్షరాన్ని హతమార్చిన తీరుగా రజాకార్లు చేసిన షోయబుల్లాఖాన్‌ హత్య ఖండనాస్తంగా గళం విప్పిన రుద్రవీణ దాశరధి జైలు కోట దిగువన జాలువారే నిజాం సాగర్‌ కాలువతీరాన మందవాయువులలో చిందులు వేసే మోదుగు పూలనుచూచి “నాచో బంజారన్‌! నాచో హుస్స్‌కే పూజారన్‌ అనగల ఉ్ర్రేక్షా హృదయాన్ని అందిపుచ్చుకొన్న కవి నిజాం నవాబు నిరంకుశ పాలనా గజేంద్ర కుంభస్థల భేదనా యత్నంలో పలాశ కుసుమాల అరుణ వర్షాన్ని విప్లవ పతాకలుగా దాల్చి శాంతిమయ గాంధేయ పారావతాన్ని వైష్లవ్య వీధులలో సమన్వయ పథాన యెగురవైచిన విప్లవ సౌందర్య భావుకుడతడు సాహిత్యంలో ప్రయోగ ప్రక్రియల కూడలి

పారశీక గజల్‌ సాకీమందాకినిని తెలుగు సంప్రదాయ చషకంలో నింపిన భగీరధత్వం మీర్జాగాలిబ్‌ మధుపొయిత్వంలో గాలిబ్‌ గీతాల అనుసృజనలో వెల్లివిరిసిన తెలుగుతత్వం ఆధిపత్యభావజాలంసపై ఆత్మాభిమానమెప్పుడూ అగ్నిధారయే (1949) కారాగారంలోనూ ధీరోదాత్త ధిక్కారస్వరం రుద్రవీణ (1950) మహాం(ధ్రోదయ భానుమంతుడు మార్చు నా తీర్పు అన్న తొలిపొద్దు తూర్పు అతడు తిమిరంతో సమరంలో తిగ్మ కరుడు (1974 అకాడమీ పురస్కృతి) కవితా పుష్పకంలో అవార్డుల అంతరిక్షయానం వ్యోమగామి ఆంధ్రవిశ్వ విద్యాలయంలో కళా ప్రపూర్ణ పురస్కార గ్రహీత (1975) దాక్టర్‌ ఆఫ్‌ లెటర్స్‌ గౌరవాబ్ద గీలితవక్షస్థలలాల్చీధారీ. ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ఆస్థాన పదవీ గౌరవ విజేత (1976) సాహిత్యంలో ఉన్నత శిఖరాలు అధిరోహించినా జీవితంలో సాత్వికత అతని శైలి వర్త(క)మాన సినీ గేయ సముదాయాన్ని సుమధుర భావస్వాదుపద ప్రయోగలలితంగా మలచిన సౌజన్య శీలి ('పేమించుమంటూ ఆమ్లాలు గ్రుమ్మరించే పురుషాధిక్య సమాజంలో “విన్నవించుకోనా చిన్న కోరిక అనగలిగిన లలిత లాలిత్య (ప్రేమికుడు (1987 నవబంరు 5న) నీవు విడిచి వెళ్ళిన కోటిరత్నాల వీణ తెలంగాణా నీ స్పూర్తి కోసం వేచి ఉంది. తెలంగాణా భారతీ మహాకవి దాశరధీ జోహారు అందుకో మా అక్షర హారతి జోహారు

రుద్రవీణపై కోటిరాతాలు |------.......శిట్ట 4 శీక్షా-----------------------! కబతా సంకలనం

దచాశరథికి కవితా నీరాజనం = కె. రామకృష్ణ

భువికి దిగిన నీవు దేవుడున్నాడు అని నిరూపించే రాలిన విత్తనంలా, కవిత్వం - నీవు సూర్యుడు ఉదయించకముందే కవిత్వంలో దైవాన్ని తెలుసన్న “మహాకవి నీవు చూయించిన వాస్తవ కవి నీవు

కంటికి కనిపించే, దేహమునందు మనస్సు నీవు, పారుతున్న సెలయేరులో ఆస్వాదించిన మంచిని, రమణీయతను గ్రహించిన, చెరగని ముద్ర కలిగించిన కవిత్వ పితామహుడవు నీవు. ప్రకృతిని ఊహించిన నీవు

(ప్రేమను అనురాగంలో కళ్ళకు కానరాని సుందరాన్ని చూపించిన నీవు చూపించిన నీవు అంతరాత్మల విలువలను రాయిని కదిలించే అందమైన ప్రతిస్పందించిన కవి నీవు కవిత్వాన్ని అందించిన నీవు

పాట రాగం రాయని మూగవాడికి, గాలిలో మధుర రాగమై రాసేలా అందించే కవి, వీస్తున్న గాలిలో ప్రవహించే తెలియని దానికి, వింటున్న చెవికి మధురం కల్గించిన కవి. పరమార్ధం తెలిపిన కవి నీవు

వికసించిన పుష్పంలో నీలో నేనుగా చూపించిన నీవు ఆదర్శంగా ఊగుతూ, నన్ను - నీలో చూసేలా చూయించే, మేలుకలిగేలా ఎల్లరు తెలుసుకునేలా, రచించినకవిత్వం నీవు. అర్భాన్నందించిన కవి సామ్రాట్‌ నీవు.

రుద్రవీణవై కోటిరాగాలు [---------------శ్ట్‌[| 145 కక్షి.-.-----....-! కవితా సంకలనం

ధీశరరి - దాశరథి

• దాక్టర్‌ రామడుగు వెంకటేశ్వర శర్మ ఆ గళం - కాహళం! ఆ కలం - మంగళం! ఆ పదం - అనర్జళం! ఆకృతి - “పుష్పకం”! ఆహృదయం - క్షీరశరధి? అక్షరాభ్యుదయం సారధీ! 'తిమిరం తోనే సమరం “అగ్నిధార” “రుద్రవీణ” ల ఆగిపోదు, వీగిపోదు! లక్య్మా. ఏ నాటికి మూగవోదు! చ్‌ /గ్త అది కవితా ధీశరథీ! 7 (| ( ఆ కవియే “దాశరధీ! $; ౯ షా రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు [| 140 1క్ష్‌---------------- కబతా సంకలనం

దాశరథి నిన్ను తలంచి = వి.పి, చందన్‌రావు, కందాకై రాఘవాచార్య నిజాన్ని పచ్చిగ నిక్కచ్చిగ గొంతెత్తి గర్జించిన కవి దశాశ్వాల ఉక్కు గిట్టల చప్పుళ్ళ మహాకవి దాశరధివి - పదును కవితా పంక్తులు పంటి శుభతకు మా ఇందూరు జైళ్ళొయిచ్చిన బొగ్గుముక్కని సైతం పద్యాల విద్యాలు గావించిన సుకవితా శరధి శ్రీమాన్‌ దాశరధి... తన పద్యాల అగ్నిధారల రుద్రవీణలు చేసి సిజాముకు నిద్రను దూరంచేసి తెలంగాణ వీరులను నిద్రలేపిన కవితా వైతాళికుడు కదా మన దాశరధి. . లలిత సినీ గీతాలతో జనావాళిని రసభరితం కావించి కళామతల్లి పాదాలకు పాటల పారాణి అలదిన కళాప్రపూర్చుడు కదా తెలగాణ ముద్దుబిడ్డ దాశరధి.. రాష్ట్ర అన్థాన కవిగా - సకల జనుల హృదయాన్థాన కవిగా తెలుగు జాతి కవితా జ్యోతిగా శిఖరాగ్ర జయకేతనంగా రెపరెపలాడి శ్రీమాన్‌ దాశరధి కృష్ణమాచార్యను సదా తలుచుకుందాం తరతరాలకు దాశరధి సాహితీ సామ్రాజ్య చరిత్ర చదువుకుందాం. రువ్రవీణపై కొటిరాగాలు [ాలాలాలాాాాన్జిక్ట 1:7 క్ల... 5ఏిఠతా సంకలనం

కవితా పుష్పకం

• తిరునగరి గిరిజా గాయత్రి విద్వత్మవుల కుటుంబమున వేంకటాచార్య తనయునిగ విద్యాకరుదై మహాకవిగ వికసించిన వారసుడు దాశరధి. తల్లి వేంకటమ్మ చన్ను తాగి తరించిన దాశరధి సరస్వతీ పుత్రుడయ్యి ధరను చరించిన “మహా బోధి” నిజాం నిరంకుశ పాలన “తిమిరంతో సమరం” చేసెడి సామాజిక స్పందనలో దాశరధీ “ఆలోచనాలోచనాలు” ఒక “అగ్నిధార” దాశరధీ సాహిత్యం పీడిత జన గుండెల సడి వినిపించెడి “రుద్రవీణ” ఎదలను తడిపెడి “అమృతాభిషేకం” సాంస్కృతిక సౌరభాల “కవితా పుష్పకం” చలన చిత్ర సీమలోన దాశరధీ “యాత్రాస్మృతి” “మహాంధ్రోదయమై” మరి అస్తమించి వాణీ వీణా పాణీ వేలి కొసల మెరసెను “పునర్నవమై” రుద్రనీజపై కోటిరాగాలు [---------శ్లట్ట 100 (క్ష... కబణా సంకలనం

“మిప్త్రవ కవితా పయోనిధి దాశరథి”

• తంగిరాల చక్రవర్తి పెన్ను గన్నూ పట్టిన పోరుబిడ్డా! కవిత్వలోకమే నీ అడ్డా అక్షరాన్ని ఆయుధం చేసి లక్షలాది జనహృదయ క్షేత్రాల్లో విష్రవ పంట పండించిన దాశరధీ ఉద్యమ కరుణా పయోనిధీ! నీ స్మృతి వనంలో మొగ్గ తొడిగిన కవితా పుష్పాన్ని అక్షరాంజలి ఘటిస్తూ జన పక్షం వహిస్తూ! కోటి గొంతుల విప్లవ మాగాణి మన తెలంగాణా రుద్రవీణ పోరు రాగాల పల్లవి పలికిద్దాం! ఇ్మాష్యం ముద్రవ్‌ణపై కోటిరాగాలు [ాాాలాలాలాలాలాలాశ్డి[[ 19 జ్లక్షి................. కవిశా సలకలనణ

వేవేల హారతులు!

• దాక్టర్‌ యిమ్మిడిశెట్టి చక్రపాణి రైతులదే రాజ్యమంటూ నిజాంనెదిరించి కవితాగ్ని ధారలు కురిపించినావు రైతుల నిశ్శబ్దగీతాలు బధిరలోకానికి వినిపించటానికి రుద్రవీణ మీటినావు విశాలాంధ్ర సౌభాగ్య గీతిక ప్రతీకగా మహాంధ్రోద్యమాన్ని స్వాగతించినావు పశు పక్ష్యాదులలోని రాగబంధాలను నరుడు నేర్వాలని మహాబోధిలో ప్రవచించినావు హింసావాదాలకు వ్యతిరేకంగా తిమిరంతో ఘన సమరం జరిపిన బతుకే అమరమన్నావు గద్యమూ, పద్యమూ, గేయమూ, ఖండ కావ్యమూ అభినవ శతకమూ, వ్యాసపీరము తదితర సాహితీ ప్రక్రియలెన్నింటినో అభిమానుల కందించినావు పునర్నవం కవితానందానుభూతికి మనసున్నవారికోసం కవితా పుష్పకాన్ని గజళ్ళు, రుబాయిలలో గాలిబ్‌ గీతాలని రచించి అకాశవాణిలో కోరిన పాటలని అందించి వక్తగా, ఉద్యమశక్తిగా, అన్థాన కవిగా ఎంతో ్రతిభాపాటవాలను కనబర్చినావు అజరామరమైన మనోజ్ఞ గీతికలతో ఖుషీ ఖుషీగా నవ్వుతూ మా ముందే ఉన్నావు మనసే అందాల బృందావనమన్నావు వేయి వేణువులు (మోగేవేళ హాయివెల్లువై పొంగే వేళ అందుకో వేవేల హారతుల ్రజాకవీ! తెలంగాణ కోటి రతనాలవీణన్న దాశరథీ! రుద్రనీణపై కోటీరాగాలు [--------------------క్‌|! 150 |క్షి-------.---------------- కవితా సంకలనం.

వెన్నెల జ్వాల

• దాః కె జ్యోత్సప్రభ కవితా కల్పలతిక నీడలో కళ్ళు తెరచిన వాడు కాలాగ్ని వల్లికకు చివురులూదిన వాడు కంటికి కనిపించినదంతా కైతగా రాసినవాడు కాలాన్ని ఆక్రమించిన వాడు ఉదయం వినా అతని కంటికి ఏ వస్తువు రుచించదు పృాదయం వినా అతని వద్ద ఏ వస్తువు లభింపదు చల్లని నీటిలో జలవిద్యుత్తున్నట్లే ఉల్లం మీటే ఉరిమే విద్వత్తున్నవాడు మళ్లిలను మండించిన వాడు మోదుగులను పరిమళింపచేసిన వాడు అగ్నిధారలో అంతరంగాన్ని తడిపి రుద్రవీణను మోగించిన వాడు కవితాపుప్పక మెక్కి అమృతాభిషేకం పొంది పునర్నవంగా ఉదయించిన వాడు నిరుపేద నెత్తురుచుక్కలో ఎన్ని విప్లవాలో వెదకిన వాడు చుక్క చెక్కిళ్ళపై కవితాపీయూషధార వెదజల్లినవాదు హలాహలం వడబోసి అమృతాన్ని తేర్చి త్రాగి శ్రేన్సినవాడు వెన్నెల జ్వాల లెత్తిన వాడు వెలుగు జడులు కురిపించినవాడు గుద్రపీణపై కోటిరాగాలు [-------.....--శక్త|| 151 శ్లైక్ల్‌........................! కవితా సంకలనం

పూవుల జాడలు పసికట్టిన పసివాడు తూరుపు లతకు పూసిన తొలిపొద్దు అతడు తెలంగాణా పూదోటలో కూసిన ఎలకోయిల అతడు “వెచ్చని అగ్నిగీతములొ” రచియించిన వాడు “పచ్చగా ఇలా గోళమ్ము”ను వెల్దించిన వాడు అరుణారుణ విప్లవ మేఘం అతడు కరుణాన్విత కాంతి వర్షం అతడు కోటిరత్నాల వీణను పలికించిన వాడు శతకోటి రాగాలు ఒలికించిన వాడు అతని పేరు ప్రజాకోటి అతని ఊరు ప్రజావాటి శాంతిని వెలిగించే క్రాంతి కారుడతడు కాంతిని కదలించే చైతన్యస్ఫూర్తి అతడు అతదు మనకవితా సారధి అతడు మహా కవి దాశరధి

వమరాజనం...! కవి నీరాజనం = జనణ్వాల ఆకాశాన్ని కప్పుకొని దోపిడి మీద రాజ్యం పీడనం మీద భూమి ఏం చేసిందో యుద్ధం ! కవి వీణ తీగలను సరిచేసినవాడు తెలుసా! కోటి రత్నాలను పొదిగింది కవి జనం గొంతుల కత్తులకవి కాలం నడకకు కాగడాపట్టి దారి చూపినకవి ప్రకృతి మీద శ్వాసతో గాలిని వదిలి ఎన్ని పువ్వులకు ఎన్ని పులులకు దాశరధి చెలిమి అయిందో పీడితుల ప్రజాపతి కవి ! అక్షరం సూర్యపతి నీరాజనం పల్లెకు పద్యం గీసి ప్రపంచ గదిలో బొమ్మ పెట్టిండు తల్లీ సీతాకోకకు కొత్త పోరాటాల మట్టి తల్లీ రెక్కలు తొడిగించిండు మా తెలంగాణ మాగొణమా! మహాకవిని కన్నందుకు వేయిపడగల వైపు కన్నుఎత్తి చూడనివాడు జైళ్లు గోడల మీద వేయిపడగల లోకం మీద కవి నిన్ను కన్నందుకు కలం కత్తి విసిరినవాడు కవికి కవి మట్టి తల్లికి నీరాజనం ! కవీ నిరాజనం రుద్రమీాపై కోటిరాగాలు [గాలా 15 శ్లీక్ష్‌--.................. కవితా సంకలనం

దాశరథి... కవితా పయోానణుిథధి = మరికంటి

అట్టడుగు ప్రజల ఆడక్రందనను వినిపించావు! నిరంకుశ నిజాం రాజును తరతరాల బూజని దులివావు! ముసలి నక్కకు రాచరిక మెందుకని కసితీరా గళమెత్తి గర్జించావు! తెలంగాణ కోటి రత్నాల వీణని ఆత్మ గౌరవాన్ని చాటావు! “'అగ్నిధారులో ఆగ్రహోదగ్రుడవై అగ్నినే కురిపించావు! రౌద్రమూర్తివై 'రుద్ర వీణులో నిర్నిద్ర గానమే వినిపించావు! తెలంగాణ విముక్తి కోసం జైలు గోదల మధ్య నలిగావు సనాతన విధమ్మున శయనించి అనాధల పధమ్మున ఆలోచించావు పిడికెడంత నిండు గుండెలో కడలి అంత బడబానలాన్ని భరించావు అన్నార్తుల అభాగ్యుల బాధను కన్నీరొలకంగా రాశావు! మా మహాకవీ దాశరథీ కవితా పయోనిధీ అందుకో తెలంగాణ బిడ్డల అక్షర నీరాజనం చెరగని మీ దివ్య స్మృతి మదిలో మెదలు అనుక్షణం!

చాశరథి

• ఆచార్య నరేంద్ర

దశ తిరిగిన దాశరధి నీవు లేకున్నా నీ పేరే మిన్న రజాకార్ల గొడవల్లో రాటుదేలిన నీవు నిజాం ప్రభువుకే సవాలయినావు! నిను బంధించి నిజామాబాదు జైల్లో వుంచినా నీకవితాభిలాష చావలేదు! “ఓ నిజాము పిశాచమా! కానరాడు, నిన్ను బోలిన రాజు మాకెన్నదేని తీగలను తెంపి అగ్నిలో దింపినావు! నా తెలంగాన కోటి రతనాల వీణ” తెలంగాణా బిడ్డడివై నీ గొంతు పలికింది తెలంగాణమే! అలా వ్రాస్తూనే “పాణములొడ్డి ఘోరగహనాటవులన్‌ పడగొట్టి మంచి మా గాణములన్‌ సృజించి ఎముకల్‌ నుసిజేసి పొలాలు దున్నిభో షాణములన్‌ నవాబునకు స్వర్ణము నింపిన రైతుదే తెలం గాణము రైతుదే ముసలి నక్కకు రాచరికంబు దక్కునే అటంచు వాక్రుచ్చినావుగా దాశరధీ! నీతోటి ఖైదీలంతా నీ సహచరులైరి! నీ జైలును పరిశీలించిన నీకే దుఃఖమాగక పైకి రోదించకున్నా నీతో వచ్చిన వారమంతా సానుభూతి సలిపినారము సినిమాల్లోని నీ పాటలింకనూ మా చెవుల్లో ప్రతిధ్వనిస్తునే వున్నాయి మనమొకే ప్రాంతీయులమని తెలిసి గర్వంగా ('ప్రతివారితో వుద్దాటిస్తా మా దాశరధీ! మా దాశరధీ! అంటూ గర్వంగా పాడుతూ ఆనందిస్తాను! అమరుడవైనా అనునిత్యం ఆబాల గోపాలం నీ పాటల మాధుర్యంతో తలలూపుతారు! మరోజన్మంటూ వుందోలేదో తెలియకున్నా మరల మరల నీవే కావాలనుంది!

అక్షర కొలిమిలో ఉదయించిన సూరీడు

• శ్రీమతి బి కళాగోపాల్‌

ఓరుగల్లు వేగుచుక్క ఉదయించింది

చిన్న గూడూరు ముత్యాలమ్మకుంట మురిసింది బహుపసందుగా అల్లుకొన్న మల్లెతీగ ఉర్లూ

గాలిబ్‌ గీతాలలో పరిమళాలను వెదజల్లింది

(శ్రామిక, హాలిక, కార్మిక, కర్షక బతుకుగాయాలను,

నీ అభ్యుదయ గేయాల్లో నిక్షిప్తం చేసి అక్షరయాగం చేశావు మోసపూరిత దగాకోరు రాజ్యంలో ఎలా బతుకుతాడు మానవుడు? అమాయకుడైన నా తమ్ముడు - అంటూ నవయుగంకై అక్షర తూణీరాలను సంధించావు

మండే కవి గుండెలలో రాయబడని కావ్యాల్లో

జీవన పోరాటాలలో అలుపెరుగని బాటసారివైనావు

రంగుల ప్రపంచంలో కలల బేహారిగా,

మధురమైన బాజాలతో పాటకు పట్టం కట్టావు

ఇందూరు ఖిల్లా ఉలిక్కిపడేలా నా తెలంగాణా

కోటి రతనాల వీణ అని గర్జించిన కవిసింహా !

నింగిని వెలుగుతున్నాయి, మలుగుతున్నాయి చుక్కలు

ఈ సృష్టి మారదు నీ దృష్టి మార్చమంటూ

కొత్త ఒరవడిని సృష్టించిన అభ్యుదయ ఉద్యమ రధసారధి! అగ్నిధారలై కురిసిన నీ కవితలతో,

రుద్రవీణ మోగించాలని, ఆలోచనాలోచనాలను సారిస్తూ మరోమారు తెలంగాణా నేలకు అమృతాభిషేకం గావించాలని, తెలంగాణా అక్షర కొలిమిలో ఉదయించిన

మా అభ్యుదయ సూరీడికి నజరానాగా

నా ఈ చిన్న కవితాపుష్పకము!!!

“అభ్యుదయ భావాల నిధి - దాశరథి = ఆళ్ళ నాగేశ్వరరావు తెలంగాణా జనుల సమస్యలను (ప్రత్యేక తెలంగాణా ఆవశ్యకతను తెలంగాణా వెనుక బాటుకు కారణాలను వాటికి పరిష్కార మార్గాలను తనదైన శైలిలో కవిత్వీకరించిన సహజకవి దాశరధి! దాశరధీ కరుణాపయోనిధి మకుటంతో శతక పద్యాలను రచించి నైతిక విలువలకు సినీసాహిత్యంలో చోటు కల్పిస్తూ మానవతా విలువలను ్రబోధిస్తూ వారు వ్రాసిన సినీ సాహిత్యం నేటి సినీ రచయితలకు మార్గదర్శకం అభ్యుదయ భావాలకు సదా ఆచరణీయం! తెలుగు భాషోన్నతికి అనితర కృషి సల్పి ఆంధ్రరాష్ట్ర ఆస్థాన కవి పీరాన్ని అధిరోహించి తెలంగాణా ఖారతికి తెలుగు వెలుగుల హారతి పట్టిన మహాకవి దాశరధీ! అందుకోండి సాహితీ వేత్తల శతకోటి వందనాలు తెలంగాణా జనుల జేజేలు తెలుగు జనుల అభినందన మందారాలు! రుద్రవీణవై కోటిరాగాలు [కైక 57 కిక ....................[కవితా సంకలనం

దాశరథ = సోమయాజులు సుబ్రహ్మణ్య శర్మ

గాలిబ్‌ గీతాల ఘనాపారి స్వాతంత్ర్య సమరములో అపర కిరీటి చవులూర్చు కవనమున చంపకమాల బాసలకు ప్రాసలకు ఉత్పలమాల అందముగా అద్దేటి కందమితడు తెలంగాణ గడ్డ జన్మనిచ్చిన బిడ్డ ధీరవీర గాంభీర్యమత్తేభము ఛాందసుడు కాడు ఛందోబద్భుడు సహజకవి మహాకవి పోతనామా త్యు డు సమాజకవి మహోన్నత కవి కృష్ణమాచార్యుడు అక్షర లక్షల కోట్ల పదవందనాలు దాశరధీ సాహితీ పయోనిధీ'

తెలంగాణా కోటి రత్నాల వీణ = డి విజయకుమార్‌ శర్మ ఓ! దాశరధి కృష్ణమాచార్య! అప్పటి వరంగల్లు జిల్లాలో వేంకటాచార్యులు వేంకటమ్మకు జనన మందినావు ఓ నిజాము పిశాచమా! అని నిర్భయముగా చాటినావు 1ఓ॥ లలిత, మాధుర్య, భక్తి రస సినీేేయ రచనలు చేసి “ఆం(ధ్రజనుల” రంజింప చేసినావు “తలంగాణా నాట” గొప్పు రచయితవై రంజిల్లినావు 1ఓ॥॥ తెలుగు భాషలో 'రుబాయీలు' రచించి మాతృభాషకే వన్నె తెచ్చినావు “కేంద్ర ప్రభుత్వ సాహిత్య సదనాన విశిష్ట పురస్కారాలు అలరుకొని “విలక్షణ మనుజునిగ “మహిలో” ఎెలుగొందినావు “మాతృభూమిని” నా 'తెలంగాణా కోటి రత్నాల వీణ అని కొనియాడినావు

దాశరథి కవితా పయోనిధి జా తేజస్విని నిజాము నవాబును పిశాచముతోపోల్చి క్రూరపరిపాలనను ఎండగట్టి తొడగొట్టి తెలంగాణాను కోటి రతనాల వీణగా వర్ణించిన మహాకవి దాశరధి కృష్ణమాచార్యులు మహనీయులు వెంకటాచార్యులు, వెంకమాంబల నోముల పుణ్యఫలము రాచరికపాలనను కూలద్రోయ చరమ గీతం పాడగా విప్లవ శంఖమును కోటిగళాలతో పూరించగా జూలు విదిలించె పెను నిద్దుర నుండి లెమ్మని బానిసజాతి విముక్తి కొరకై దేశాఖిమాన గీతాలు రచించి జాతీయోద్యమ భావాలతో రుధిర పొంగుల ఉరకలెత్తగా అనేకభాషల అవపోసనా పారంగతుడు ఈ కవి దిగ్గజం విష్లవాగ్నికణాలు, శాంతిమల్లెలు ఏకకాలంలో పూయించగల అఖండుడు ప్రణయంలో ప్రళయాన్ని కవితలలో ప్రకాశింపజేయగల ధీశాలి ఆకలి, అన్యాయం, అసమానతలకు ఎదురొడ్డిన వకలవ్యుడు కలాన్ని పదును పెట్టించి పరుగులు తీయించగల జవనాశ్వసమానుడు రజాకార్ల కుయుక్తులను, కుట్రలను, క్రూరత్వాన్ని ఎదిరించి తెలంగాణా స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో జైలు జీవితాన్ని అనుభవించి అగ్నిధారల కవితా అరుణోదయ నవోదయ త్రినేత్రుడు (ప్రేమాభిమానాలు, సౌభాతృ్భత్వం, మంచిని పెంచటం, హింస, దౌర్జన్యాలు, వాసనలేని ప్రజాస్వామ్యం వాతావరణం నిత్య రణాలతో, యుద్దోన్మాదంతో, నిరంతరం ్రతీకార జ్వాలల నుంచి విశ్వశాంతిని, ప్రపంచానికి నిత్య శాంతి పరిమళాల సుమముల కొరకు అహరహం పరితపించిన దాశరధి మనోభావాలకు రచనలకు మూలం తెలంగాణా విముక్తి పోరాటంలో పాల్గొన్న కవి దాశరథి కుద్రశీణపై కోటిరాగోలు [--౬-=లాాజాజాడ్టీక్ట! 100 (క్లి.---------------! కవితా సంకలనం

వ్యతిరేకించెను పెట్టుబడిదారి వ్యవస్థను, సామ్రాజ్య విస్తరణ, యుద్ధవాంఛను దాశరధి రచనలు విశ్చ్వమానవతా వాదానికి కిరీటాలు నేటి సమాజం, పేమ, అనురాగం, ఆప్యాయతలు కొరవడిన నేపధ్యంలో మనిషికి మనిషే శత్రువు పాశవిక ప్రవర్తన, రాక్షస మార్దాలు ఆలవాలనయిన నేపధ్యం కూర్చున్న కొమ్మనే నరికినట్లు, సాటి మానవుని హత్యాకాండ ఈ సమాజానికి పట్టిన అవినాశ చీడపురుగు మనిషిని మనిషి ప్రేమతో మమైకం కావాలి ద్వేషం, క్రౌర్యం, కారిన్యాలను ద్వేషించిన శాంతి దూతలు, క్రీస్తు బుద్ధుడు, అశోకుడు బోధించిన మార్గాలు, బోధలు, అనుసరణీయ, ఆచరణీయాలుగా మానవతా వాదనలను రచనలలో వ్యక్తీకరించి హింసావాదనకు చరమగీతం, మానవతా వాదన మొకటే శరణ్యం ఆంధ్రవిశ్వవిద్యాలయం, వేంకటేశ్వర విద్యాలయాలు గౌరవ దాక్టరేట్లు రాష్ట్ర కేంద్ర సాహిత్య అకాడమి అవార్డులు అనేక సన్నానాలను అందుకొన్న ఈ కవితా శిఖామణి అనేక వందల సినిమా పాటలను రచించి (మేక్షకుల మదిలో అనేక సాహితీ విజ్ఞాన సంకలనాలను వెలువరించి పారక పాండిత్య లోకానికి వెలలేని విజ్ఞాన అమృత భాండాన్ని అందించిన సాహిత్యవేత్త ఎన్నో కవితలు జాలువారించిన మహాకవి దాశరథి ప్రజాకవి సజీవ శిల్పాలై, నిరంతరం మానవ హితాన్ని కోరిన దాశరధి కవిత్వం అజరామరం, దాశరధి చిరంజీవి చువ్రవీణపై కోటిరాగాలు [-ాలాలాాలాలాాలన్టి |! 1601 (క్షై..........---జాజ్య కవితో: సంకలనం

సాహితీ సారథి - దాశరథి _ యస్‌ యమ్‌ సుభొని అహంకారపు జడలు విప్పుకొని బానిసత్వపు ముడులు వేసుకొని ఆవేశం వీరంగం చేస్తుంటే నిరంకుశం నిజామై రాజ్యమేలుతుంటే తిరుగుబాటు బావుటా ఎగరేసిందొక గళం తిరగబడమనే చైతన్య గీతికలు రచించిందొక కలం అందుకే ఆ మదివీణ కోటి విప్లవాలకు జాగరణ ఆలోచన మదిన మొలవగా భావుకత కవితలల్లగా అభ్యుదయమంటూ, ఉషోదయమంటూ పాటంటూ, మంచిమాటంటూ ఆకాశవాణిలో తన వాణిని వినిపించిందొక గళం యువకెరటమై ఎగసిపడిందొక కలం అందుకే ఆ మదివీణ కోటి కవితల జాణ పైరగాలి పదనిసలు కన్నెపిల్ల ఒంపు సొగసులు జనపదం పల్లిపాటలు (పేమ జంటల యుగళ గీతాలు పిడికిలి బిగించిన విప్లవ నినాదాలతో సినీ జగత్తును వలిందొక కలం ఒకటేమిటి, నవరసాలూ దున్ని రుచిచూపించిందొక హలం అందుకే ఆ మదివీణ కోటి సరాగాల గాణ

స్వేచ్చకోసం, జనేచ్చ కోసం నవ సమాజం కోసం, సమసమాజం కోసం జాగృతి కోసం, ఉపకృతి కోసం విధానంకోసం, వికాసం కోసం తెలంగాణా విమోచన కోసం అగ్నిధారలు కురిపించిందొక కలం మహాంధ్రోదయ వెలుగుకై అహర్నిశలు భ్రమించిందొక గళం అందుకే ఆ మదివీణ కోటి తంత్రాల త్రిగుణ సాహితీ ఉషస్సు కోసం - భావ తేజస్సుకోసం సంఘ (శ్రేయస్సు కోసం - సర్వజన హితం కోసం సాహితీ ఉద్యమాలు నడిపి - తుంగభద్రనాటకం రచించి నిజాం వ్యతిరేక పోరాటం నడిపి - జైలు జీవితం గడిపి జైలు గోడలపైనే బొగ్గుతో కవితాగ్ని రగిలించిన సూర్యుడై ముషాయిరాలు విన్పించి, హాస్యపు జల్లులు కురిపించి “దాశరధీ శతకాలు వ్రాసి శివునిపై నటన్వామిగా 40 పద్యాలు రాసి “ఆంధ్రరాష్ట్ర ఆస్థాన కవిగా విలసిల్లిందొక కలం “తిమిరంతో సమరం చేసిందొక గళం “'మహాబోధి'లా నిలిచిందాక స్వరం “జ్వాలా లేఖినిమయై నడిచిందాక తరం అందుకే ఆ కరవీణ కోటి రుచుల శ్రోణ నా తెలంగాణ కోటి రత్నాల వీణ అంటూ నినదించిందొక గొంతుక అదే తరాలు తలచుకొని తరించాల్సిన దాశరథీ సాహితీ రూపజీవ చిత్రమిక! అందుకే ఆ మదివీణ కోటి కవాతుల దణా పద్రషాసై కోటరాగాలు ాలలలాలాలాక[ 10) క్రై... కంతా హొకలనం

దాశరథికి కవితాభవందనం

• విశ్వనాధ నరసింహం

“నా తెలంగాణ కోటి రతనాల వీణంటు, తెలంగాణ పోరుకై తొలి అడుగువేసిన అభ్యుదయ కవి - తెలంగాణమున ఉదయించిన రవి కళాప్రపూర్ణ “దాశరధి కృష్ణమాచార్య” తెలుగు, సంస్కృతం, తమిళములపై గట్టిపట్టున్న మార్తాండుడు తెలంగాణమున (గ్రామ గ్రామానికి పయనించి ఆంధ్ర మహా ఉద్యమమున ప్రకాశించిన తేజోమూర్తి గాంధీ, కందుకూరివార్ల ప్రభావంతో రాజకీయ తెరంగ్రేటం చేసిన ప్రభాకరుడు విద్యార్ధి దశ నుండే విప్లవకవియై, దోపిడీ వ్యవస్థపై తిరుగుబాటు జెండా ఎగరేసిన విప్రవనాయకుడు స్వాతంత్ర్య సిద్ధికై జైలుపాలైన ధీరుడు జైలుగోడల్లోనే “అగ్నిధార” కవితాసౌరభంతో శ్రీకారం చుట్టి తెలంగాణ, నైజాం నిరంకుశ పాలనపై “దేశం” పత్రికలో కలంపోటుతో కదంత్రాక్కిన వీరుడు తెలంగాణ విమోచనోద్యమంకై, స్వాతంత్ర్య సిద్ధికై “రుద్రవీణ, అమృతాభిషేకం, తిమిరంతో సమరం, కవితాపుష్పకం” సాహితీ గుబాళింపులు వెదజల్లిన సాహితీమూర్తి, ఆస్థాన కవి దాశరధి సినిమాజగత్తులో చిందులేసిన తనకలం - శ్రోతలమదిలో వీణలు మోగించింది గళం దాశరధి కళ్లు ఎరుపెక్కి కలం హలంతో, సాహితీ పొలంలో విప్లవవిత్తనాలు మొలకెత్తించి, “నా పేరు ప్రజాకోటి - నా ఊరు ్రజావాటి, ఏది కాకతి? ఎవతె రుద్రమ? ఎవరు రాయలు? ఎవడు సింగన” అన్నీ నేనే - అంతానేనే వెలుగునేనే తెలుగునేనే” కొటేషన్లతో కోట్లాది తెలంగాణులేకాదు కోట్ల ప్రజలు, కవిత్వాఖిమానుల మదిలో మెరసి, ఇలలో వెలసే కంటిపాపలో నిలిచినవారు, కుశలమా అని పిలిచినవారు దాశరధి తనువు నింగికెగిసిన వారి తలపునిలిచేను తెలంగాణమై మనిషి కానరాకున్నా వారి కవితా మధురిమలు నిలిచేను నిత్యనూత్నమై నిత్యనూత్నమై వెలుగొందు దాశరధి మహాశయా - నీకు వందనం, నీ ఆశయాల సౌధమునకు అభివందనం

ఫాహిత్యపక్షి దాశరథి

• మధురత్రీ ఉద్యమాన్ని జీవితాంతం గాఢంగా (ప్రేమించి గజళ్ల వెలుగును సమాజమంతా పానుపులా పరచి జీవమున్న అక్షర శిల్పాలతో పాటకట్టేందుకు స్వప్నించి (ప్రజలలో చైతన్యాన్ని నింపిన ఆదర్శమూర్తి మధుర క్షణాలను సార్ధకం చేసుకున్న మహామనీషి హృదయపేటికను తెరిస్తే చాలు నిజాం అరాచకత్వ మర్రి ఊడల్ని పెకలించి తిమిరంతో సమరం చేసిన బాధామయ జ్ఞాపకాలన్నీ అభ్యుదయపు విత్తునాటి చెట్టుగా మార్చి కళ్ళెదుట అలల్లా కదలిపోతుందేవి సమానత్వాన్ని పాదుగొల్పిన మహాశక్తి గొంతులోంచి మాటల్ని ప్రవాహంలా కదిలించి ఎన్ని అడుగుల పొరల్లో దాగుందో ఆ కవితావేదన నిరంతరం తనను తాను దహించుకొంటూ పీడిత ప్రజల గొంతుగామారి నినదించేందుకు ఫ్యూడల్‌ భావజాల పెట్టబడిదారి సమాజంపై అలుపెరుగని ప్రయాణం సాగించింది కసితీర్చుకున్న గుండెనిబ్బరి రైతు తెలంగాణము రైతుదే అని ఎలుగెత్తిచాటేందుకు తనజీవన (గ్రంధంలో సజీవ పుటలను కలలు నగిషీలు చెక్కతున్న రాశ్రులన్నీ పేర్చుకొంటూపోతూ ఎంతగా ఉవ్విళ్లూరుతుందేవో పలికించే తంబూరాలా నడిపించే కిరణమై నిద్రపట్టని కాలాన్ని అడిగితే చెబుతాయి స్వేచ్చానిశీథిలో రెక్కలల్లార్చి ఎగురుతూ జైలుశిక్ష అనుభవిస్తూ గుండెనుంచి గుండెకు తాకేలా మిగిలిన సాహిత్య పక్షి గోడలపై పద్యం పరవళ్లు తొక్కుతుంటే సామాన్య ప్రజల కోసమే ట్రితికి ఊరూరా సాంస్కృతిక చైతన్యం వెల్లివిరిసేది సామాజిక న్యాయం కోసం గాలిబ్‌ గితాల తెలుగు అనువాదాలకు అంకితమైన సాహసి మన దాశరధి కావ్వొత్తిలా తను పూర్తిగా కాలిపోతూ వ్‌ రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు [జక 105 ్రీక్స్‌.......------.-1కవితా సంకలనం

మకుటం లేని మారాజు

• లేదల్ల సంపత్‌ కుమార్‌ తెలంగాణ కవితా యుగానికి మకుటం లేని మారాజు "రాతిని రాపిడి చేసి రంగుల హరివిల్లును పుట్టించాడు కన్నీళ్లతో వెన్నెలను సృజించినవాడు వసంత శోభని కోకిల పెళ్లితో ముడిపెట్టిన వాడు తన పాటలతో పల్లె జనుల గుండెల్లో విప్లవ జ్యోతి వెలిగించాడు జాతి ప్రజల విముక్తి కోసం అగ్నిధారతో తన దేహాన్ని తడుపుకున్నాడు వెట్టిచాకిరి చేసే తెలంగాణ ప్రజల కష్టాలను రుద్రవీణపై పలికిచ్చిన వాడు తన కవితలతో నిజాం రాజు గుండెలో గునపాలు దింపాడు తెలంగాణ విముక్తి కోసమై పోరాడిన యోధుడు దాశరధి రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు |... 10 |క్షి-----------------| కవితా సంకలన్లక్లి

దాశరథి

• గిరీశం మనిషి పొట్టి మనసు గట్టి అనిపించును ఆనాటి బట్టి మనిషిలోని మంచిదనం బయట పెట్టుమాట బట్టి అతని పేరు దాశరధి మరోపేరు మహాకవి తెలంగాణ వీణను గొని తెలుగుబాణి, ప్రాణమని ఆలపించి విలపించిన అమృతధార కురిపించిన అతని పేరు దాశరధి కాకపోతే కవితానిధి గాలిబ్‌ గితాలలోని పరువులెత్తు తీయదనం అదుపుతెచ్చి, పొదుపు చేసి అందరికీ పంచిచ్చిన అతని పేరు దాశరధి మారు పేరు మహాకవి తెలుగుబాట వెలుగు చూపి పొరుగునోట మాట నిలిపి పరువు కొరకు పాటుబడ్డ తెలుగుతల్లి ముద్దుబిడ్డ అతని పేరు దాశరథి నవకవితకు సారథి రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు |------------------శ్రఖ్ట 10 [క్షి-----------------'5వితా సంకలనం.

స్‌ న. 0 ! గ గా వం?! స... ని టి... య్‌ అక్షరాభిషేకం

• టి ఉడయవర్లు లాబరేటరీ మస్తిష్కంలో ఏనాటి కానాడు వచ్చిపదే నిలుపుకున్న ఘనాపాటి సమస్యలకు స్పందించినవాడా! కళ్ళల్లో కోపాన్ని కవితలో చలాకీ మాటలతో అనంత క్రియలో చవి చూసిన మేటి! సంగ్రామం జరిపినవాడా, ్రోడా! ఆగర్భ దరిద్రుడి పక్షాన మహాంధ్రోదయాన్ని కాంక్షించి రుద్రవీణను మీటినవాడు, తిమిరంతో సమరం చేశావా? కవితాగ్ని ధార కురిపించిన గజలు, రుబాయి రుచి చూపించి ఆలోచనాలోచనాలతో దివి నుంచి భువికి దిగి వచ్చా వీక్షించి, స్పందించి వ్రాసేడు వనుకున్నా మింత కాలము! పునర్నవం ఆశించినవాడు, భువి నుంచి దివికి ఎగిరి అమృతాఖభిషేకాన్ని చేశాడు పోయావా? వింత కాలము!! నిజాము నొక పిశాచమనీ బెను! నీ పేరు దాశరధా? ముసలి నక్కకు రాచరికమా? మధుర కవితా శరధా? రైతుదే తెలంగాణమనీ, ఆంధ్ర, తెలంగాణా మధ్య పాట పాడిన చైతన్యమా! సమైక్యతా వారధా!? ుద్రకీణపై కోటిలాగాలు [--------ా-క్లై! 100 |క్షి------------! కవితా సంకలనల్తి

వైతన్యసారథ! దాశరథి! = వై మనోరమ సామాన్యుల రక్తంతో, భేదంతో సామ్రాజ్యం నిర్మించిన కసాయి నిజాము నెదిరించి, రతనాల తెలంగాణ తీగలపై పదునెక్కిన కలంతో శాంతివిప్లవం పలికించావు చైతన్యసారధీ! జోహారు దాశరధి! అగ్నిధార ప్రత్యక్షరంతో రంగరించి, దగాకోరు బడాచోరు రజాకారు పోషకుణ్ణి ధైర్యంగా నిలువరించి, రుద్రవీణ సవరించి, తిమిరంతో ఘన సమరం సాగించావు వైతన్యసారధీ! జోహారు దాశరథీ! అభ్యుదయం అందమైన పద్యంలో సాదాసీదా కవితలో సామ్యవాదం నింపి, పీడితుల ఆలోచనాలోచనాలు తెరిపిస్తూ మహాంద్రోదయ సూచికవై, వేగుచుకృవై నిలిచావు వైతన్యసారధీ! జోహారు దాశరధీ! ఆర్టమైన భావం కదంతొక్కు ఆవేశం ఒక్కటై కలపండోయ్‌ భుజం భుజం అంటూ నవసృష్టికి కృషి చేసి, కవితాపుష్పకం సిద్ధం చేసి, బాధితులకి పునర్నవం చూపి, అమృతాభిషేకం చేశావు వైతన్యసారధీ! జోహారు దాశరధీ! (పేమరాగం, మధుర బాధ కలగలిపి, గాలిబ్‌ గీతాల విరిజల్లుగ కురిపించి, (శ్రమశక్తి, దీనుల ఆర్పి సమభావం కవనంలో పొదిగిన జ్వాలాలేఖిని నీవు చైతన్యసారధీ! జోహారు దాశరధీ! రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు |------..=-శ్ట్‌|) 100 (1క్లి.............---.-+ కణితా. సంక్రలన్తం,

క... | గ స... ని గా? స... 1... టం...

• ఆర్‌ ఎన్‌ ఎస్‌ శ్యామల ప్రముఖ కవి “దాశరధి కృష్ణమాచార్యుల” గారికి సవినయంగా అర్పిస్తున్న “కవితా నీరాజనం” “మధురమైన పద్యాలను రచించిన మహాకవి మనోహరమైన భావాలను తన పద్యాలలో పలికించిన మధురకవి” “నిత్యం ప్రజల గుండెల్లో కొలువుండే ప్రజాకవి నిజాలు నిర్భయంగా ప్రకటించిన ధీరకవి” అద్భుతమైనది తన రచన అమోఘమైనది తన శైలి మల్లెలాంటిది తన మనసు మహోన్నతమైనది తన వ్యక్తిత్వం కవితలకి మూలం తన కవిత్వం అమూల్యం మరుపురానిది తన పద్యం మరవలేనిది తన పద్యం కమ్మనైనది తన కావ్యం రమ్యమైనది తన రచన గొప్పదైనది తన చరిత్ర చెప్పలేనిది తన చరిత్ర రుద్రనీ౭పై కోటిరానాలు |[---...............----క్టై[ 170 ్లేక్ష్‌..............--------! కవితా సంకలనర

(| '111/ 0 ల స! థం నం! 0100001100 గా తా|| 1001 “ప్రజల గుండెల్లో నిలిచిపోయిన కవిరా తాను సాహితీ ప్రపంచంలో వెలుగునింపిన రవిరా తాను” “చిరస్మరణీయుడు చిరునవ్వుల దాశరథీ కరుణామయుడు మన కరుణాపయోనిధి" “జువితో పుట్టిన ముత్యం దివిలో మెరిసిన నక్షత్రం” “చల్లని వెన్నెల్లాంటిది సాహిత్యం అయితే తియ్యని తేనెలాంటిది దాశరధి పద్యం” “వెన్నెల్లో తేనెకలిపితే మధురం సాహిత్యంలో దాశరధి పద్యం కలిస్తే సుమధురం” అమృతం కలబోసిన అక్షరాలను కమలంలాంటి అందమైన కవితాత్మకమైన తన కలం నుండి జాలువారితే ఆ పుస్తకంలోని పేజీలన్ని సువర్ణమైన స్వర్గం అంత అందంగా మారతాయి ఆ సీలిగగనంలో మెరిసేటి తలుకు తలుకుమనే తారలే తేనెపట్టులాంటి తియ్యనైన తన కలం నుండి రాలితే తాను రచించిన పద్యాలన్ని నీలాకాశంలో నక్షత్రాల మధ్య ఉండే చం[ద్రుడంత అందంగా ఉంటాయి “చల్లని చినుకులా ఎదనుతాకి మనసుకు హాయినిచ్చే వర్షాకాలంలో వచ్చే వర్షపుజల్లులాంటిది తన రచన” “పచ్చని వృక్షంగా అందంగా ఉండి నీడనిచ్చి, గాలినిచ్చేది తన రచన” రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు గాలా! 11714 శక. తననన నానన || తష. కుల

“వివేకమనే విత్తనాలు నాటి ముత్యమంటి మాటలను పద్యం అనే పొలంలో పండించిన రైతుతాను”

“తన కలాన్ని ఉలిగా మలిచి తాను రచించిన

పద్యాలకి ప్రాణం పోసి అందమైన శిల్పంగా రూపుదిద్దే శిల్పితాను” “పక్షులన్నీ కాలానుగుణంగా ఆహారం కోసం, మనుషులందరూ సమయానుకూలంగా జీవనోపాధి కోసం వలస వెళ్ళితే సాహితీప్రియులందరూ వలసవెళ్లేది మాత్రం దాశరధి రచనల కోసమే

“పరిమళించే పువ్వంత అందం

చల్లగవీచే గాలంత స్వచ్చం

ప్రవహించే నీరంత వేగం

దాశరధి మనకు పంచిన అనురాగం” “విడదీయలేని బంధం దాశరధితో మనకున్న అనుబంధం” “తన రచనలతో అందరిని ఆకట్టుకున్న గొప్పకవి తన మాటలతో అందరిని మంత్రముగ్గులని చేసిన మహాకవి” “దాశరధి రచించిన పద్యాలు చదవాలంటే చేసుకోవాలి పుణ్యం” “దాశరధిపై కవితరాస్తే అవదా మన జన్మ ధన్యం”

అక్షరరూపంతో చిత్రం గీసిన శిల్పి

• కమలపాటి నెంకట శాంతలక్ష్మి

సమసమాజ స్థాపనే లక్ష్యంగా

సామాజిక చైతన్యమే దృక్పధంగా సంఘంలోని అణువణువును

శోధించి అక్షరరూపంతో చిత్రం గీసిన శిల్పి దాశరధి కనిపించని ఆవేశాలను

గూడుకట్టిన గుండెల చీకటిని

అసంతృప్తిలో దాగిన అగ్నిని

మరుగునపడిన ప్రతిభావంతులని

గెలిచే రాజుల కోసం అర్చణమటయ్యే ప్రాణాల విలువను నేడు కన్పిస్తున్న ప్రపంచపు

మానవ రూప కల్పనకు, నలిగిన

మనిషిలోని మానసిక అలజదడులను

పసిపిల్లల బ్రతుకులో అశాంతి వైనంను

కులమతాల సుడిగుండాల చీకట్లలో చిక్కుకున్న అబలలను పచ్చి నెత్తురుతో దాహం తీర్చుకున్న ధనవంతులున్న

ఈ సృష్టిలో మానవుడి అతి చేష్టలను

దుర్మార్గులను, నీచత్వాలను కలంతో రుళిపించిన అభ్యుదయ కవితా చక్రవర్తి

ఎగుడు దిగుడు లేని ప్రపంచం కావాలని

నినాదంతో రచనా దీక్ష చేపట్టి

కాగితంతో గొంతు విప్పి

స్వచ్చమైన, శాంతమైన సాహిత్య నిధిని

భారతావనికి సమకూర్చిన కవిసింహ

పరవశించే పాటలు పుట్టించి

హృద్యం నింపిన జానపద గేయాలు రాళిపోసి వ్యాసం కూర్చితేనేం కవితలల్లితేనేం మానవక్షేమమే తన ఆదర్శంగా ముందుకురికిన తెలుగు భాషలో నిండినదే ఆస్థాన కవి కవిత్వం గెలుచుకున్న రుుంటీగల తేనెలా పసిబిడ్డలపై ప్రేమలొలికించిన తల్లి మనసులా శిశిర బుతువులో కుంపటిలోని వెచ్చదనంలా కాళ్ళీరు చలిని ఆదుకున్న పట్టుశాలువలా నవ వధువు మనసులా ఆరని కాళ్ళపారాణి అందంలా ప్రకృతిలోని లేలేత చిగురు స్పర్శలా హిమబిందువులపై లేలేత కిరణాల తాకిడిలా ఉషోదయాన అరుణిమ దాల్చిన సూర్యుడిలా వెలుగుతున్నాయి కృష్ణమాచార్యుల వారి కలం నుంచి జారిన అక్షర సమూహాలు పాషాణాన్ని సైతం కరిగించే తత్త్వమే కల్లినవి ఆంధ్రప్రదేశ్‌ సాహిత్య అకాడమీ పురస్కార గ్రహీతవి దాశరధి అందించిన బహుమతి అక్షరశక్తితో కవిత్వ కవితాకుసుమాల మాల అగ్నిధార, పునర్నవం, రుద్రవీణ అమృతాభిషేకం, మహాంధ్రోదయం ఆలోచనాలోచనాలు, గాలిబ్‌గీతాలు ప్రపంచ మూలాలకు సువాసనలు వెదజల్లుతున్న రచనా పుష్పాలు

రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు [జి 174 శేక్ట్‌-.----------------- కవితా సంకణనం!

నా తెలంగాణా శతకోటి కవి దాశరథుల శరాల వాన....

= కొత్తపల్లిరాములు దగాబడ్డ ధరణి తెలంగాణ తల్లీ తెలంగాణోద్యమ ప్రభావితమై తల్లడిల్లి కన్న బిడ్డ జాతి మేలుకొల్పుగీతమై ఉద్యమ సుడిగుండాల నడిబొడ్డున నివురు గప్పిన ఉద్యమాగ్ని కణికవై ఉవ్వెత్తున ఎగిసి పడిన కెరటమా ఆగిపోని అలవికానీ కవితాగ్నీ వీరుడా! నూనూగు మీసాల నూతనంలో యాసవైనావు బాసవైనావు కలాలతో ఉద్యమ దివిటీలు మండించి తెలంగాణకు ఆశవైనావు ఉద్యమ బాకువైనావు ఉద్యమ జడివానను కురిపించి అర్ధ శతాబ్దపు ఉద్యమ ఊపిరైనావు తెలంగాణ హృదయ నేత్రాన నేటి తరానికి చెరగని ముద్రవైనావు ప్రళయ రుద్రవీణను (మోగించిన కవి ధీరుడా!

నా తెలంగాణ కోటి ఉద్యమాల అగ్నీధా ర జనుల (బ్రతుకుల బాగుకై నా తెలంగాణా అమర వీరుల అశ్రునయన ప్రవాహ హేళ విప్లవోద్యమ కవి వీరుడా! నిజాం రాజ్య నడి వీధిలో తాలికోడి కూయక మునుపే పోరు పోలికేకను వినిపించిన తెలంగాణ కవి ధీరుడా! ఢ్త లోర్టీఇ ర

మరోగాలిబ్‌

• మూర్తిగారి జనార్ధన్‌ దాశరధీ! ఓ! నవ కవితాశరధీ! స్వేచ్భా స్వాతంత్రాలను తాకట్టుపెట్టని మహాకవి నిజాం నిరంకుశత్వాన్ని రాచరిక రాక్షసత్వాన్ని నిలదీశావు! కడిగేశావు! కవితల్ని మండించి (ప్రజా ఉద్యమాల వెలుగయ్యావు అందమైన కవితా మధురోహలను ఎనలేని సంపద మాకిచ్చి వెళ్ళావు మరో 'గాలిబొగా మా గుండెల్లో నిలిచావు హృదయ చషకమెత్తి నిత్యం ప్రణయ మధువుల్ని (గగోలుతాం! ఇక పునర్నవం ఎలుగెత్తి పిలిచింది! అగ్నిధారల్ని మధుర భావాల్ని ఓ! సవ్యసాచి మాలో రగిలించావు రుద్రనీణపై కోటిరాగాలు [------=---.----=-క్లీక! 176 [క్ష్‌.-------------------- కవితా సంకలనం

|| | ద న 0) గా శా ళా చాలా (00000, 0! ర ఓ ఓ 0. (జీఓ! (|

కవితా నురాజనం - మహాకవి దాశరథి “కదిలించే దైవం ” = కె సోమేశ్వర శర్మ ఆకాశంలో ఉద్యానవనం నేలపై వెండి వెన్నెల నెలవంక గాలిలో వ్రేలాడే ఇంధ్ర ధనుస్సు స్వర్దంలో తాలి సాహితీ ఉషస్సు దాశరధి కలం పట్టిన రోజు సమసమాజానికో ఉత్సాహం తొలి కవితలు విన్న జనం గుండెలు ఆనంద సాగరాలకు ప్రతి రూపాలు దాశరధి మానవత్వ భావనలు విశ్వవిద్యాలయం నేర్చని చదువులు మనకు దాశరథి చూపిన రాచబాటలు (ప్రేమ మూర్తికి అక్షరాంజలి చైతన్య సారధికి నిత్య దివ్య హారతి దాశరధి గుందెల్లో శ్రమజీవుల సౌభాగ్య సూర్యోదయం కరుణ మూర్తి కో కర్పూర దండ దాశరధి భావాలే మనకు అండ యువత స్పూర్తితో ఎత్తెన కొండ

సాహితీ సారథి -ఎ రవీంద్రనాథ్‌ చౌదరి

తెలంగాణ ఆ దాశరధికి తెల్ల గులాబి, దాసానుదాసి కవన

ఈ దాశరధి 'ప్రాకారమే సాహితీ చదువులమ్మ “దాశరధి” వనమాలి, ముద్దుబిడ్డ దశ-దిశల

సాహితీమాత

తెలుగు తెనుగు కీర్తి తల్లి దనానికి చాటిన శిరమున తేనె చంటి శోభిల్లు పట్టు, బిడ్డ శిఖామణి “దాశరధి” కవన ఆధునికత

ఆకాశపు రంగరించి, సాహిత్యపు జాబిల్లి నవ్యత తోటలో నిలబెట్టి, విరబూసిన కమ్మని నాగదికత జాజిమల్లి, కవితా కండగ

వాహిని నిలచి, సాహితీ సరసన పిన్న-పెద్దల నాయిక గుమ్మను నడుమ శిరసున సుగంధపు సాహితీ ముచ్చట తోట, సంబరాలు గొలుపు బంగరు జరుపుకొను పూబంతి తీగ “దాశరధి” “దాశరధి” “దాశరధి” సాహితీ అందొకొమ్ము సారధి ఆకారము ఆదరమ్ముగ

ఆనకున్న! వచన

కానకున్న 1 కవితల

రచనా తేనెల కులుకు కారులు పలుకులు లొలుకు, సమద్పించు పలుకు నీరాజనాల నవ్య-కావ్య సరస నజరానాలు నవ నాయకుడు లావణ్య అందమ్ముగ నిలచిన కావ్య తెలంగాణ కన్నియ సాహితీ కవిరాజ సాగరాన, లతేజమా, అందుకో సమకాలీన “స్వాగతం” కవన సమస్యల నౌకకు పరిష్మర్తవై, అమ్మవేతి నావికా, కమ్మని సాహితీ బువ్వలు, తెలంగాణ పీరము సాహిత్య గర్వించు కవిరాజు నాయక, కీర్తికిరీటమా, లందించు, సాహిత్య పరన సాహితీ సౌరభమా, కవనామృత భారతి రసరమ్య చేతిని సంస్క లక్‌ రాగలాలస అందుకొని, సాంస్కృతిక లందించు సామ్రాజ్య వీనుల చిరు చిరు సామ్రాట్టుగ విందులు, నడకల నిలచిన అందెల కవన పొరక సవ్వడులు భాండమా, సా(మ్రాట్టులు రులిపించు ఆన్వాదించి చంటి-బిడ్డ, పలుకు ఆనందించుటే తున్నది, గదయ్య మీకు-మానస వుల్లాసములు

కవితా శరధి - దాశరథి జా పెద్దూరి వెంకటదాసు

అక్షరాలకు ఆయుష్న పోసి పదాలుగా ప్రాణప్రతిష్ట చేసి పుటలుగా, సంపుటాలుగా కావ్య సృష్టి చేసిన కవులెందరో వుండవచ్చు గాక అక్షరాన్ని మృదువుగా సృజించి, పదాలను ఏర్చికూర్చి తను సృష్టించిన కావ్యం అమరత్వం పొందేలా రాసే అతికొద్ది మంది అరుదైన కవుల్లో అగ్రగామి దాశరధి పద్యంలో శైలిని, గద్యంలో గతిని వచన కవిత్వంలోని అంతర్లయను అవపోసన పట్టిన తెలుగు జాతి వైతాళికుడు “వద్దంటే గద్దెనెక్కి పెద్దరికం చేస్తావా! మూడుకోట్ల చేతులు నీ మేడను పడదోస్తాయి మెడనే విడదీస్తాయి' అంటూ కరినమైన కవితార్తితో నిజాం నవాబును దనువాడిన వాడు “నెత్తురు తాగి జీవించే నిరయుడికి మర్దనం ఒక్కటే మహాషధం” అంటూ విఫ్లవాలకు బాసటగా నిలవడమే కాదు చమెత్తని హృదయం ధాటికి తుత్తునియలు కానిదెవడు ఘర్షణలో ఏనాటికి - హర్షం లభియించబోదు' అంటూ విశ్వశాంతిని ఉద్చోధించిందా కలం

“నీవు రావు నిదుర రాదు నిలిచిపోయే ఈ రేయి లాంటి గుండెల్ని పిండే విరహగీతాల్ని రాసినా

“ఖుషీ ఖుషీగా నవ్వుతూ చలాకి మాటలు రువ్వుతూ' అని తెలుగు పాటకు ఉర్జూ పరిమళాలద్దినా

“ఏ దివిలో విరిసిన పారిజాతమో ఏ కవిలో మెరిసిన ధ్రేమగీతమో'” ఓ యువకవి హృదయంలో పరుగులు దీసిన కవితారురివి పరిమళభరితమైన పాటగా మలిచిన తీరు అనితరసాధ్యం “ఎంత తీయని పెదవులే ఇంతినీవి

తిట్టుచున్నప్పుడు కూడ తీపి కురియుచుండు' అంటూ గాలిబ్‌ గజల్‌ సౌకుమార్యాన్ని వన్నెవాడకుండా తెలుగీకరించిన ఈ కవిత చాలు

దాశరధి ప్రజ్ఞాపాటవాలు చాటడానికి-

ఆధునికాంధ్ర సాహిత్యోద్యానవనంలో

ఉర్దూ, పారశీక కవితా సౌరభాలను వెదజల్లే

వింత కావ్యలతలను పుప్పింపజేసిన నవవసంతుడు

నా తెలంగాణ కోటి రతనాల వీణ అని నినదించిన పూర్ణపురుషుడు మధువు ధారలతో నిషా ఎక్కించడం

రుధిర ధారలతో మత్తు వదిలించడం

తెలిసిన సాహితీ సవ్యసాచి

తెలుగువారి ముద్దు బిడ్డ

తెలంగాణ తరగని నిధి - దాశరధి

దాశరథికి కవితాపుప్ప(కుం -కనపర్తి రామచంద్రాచార్యులు వీధిలో నడుస్తుంటే తెలంగాణా యజ్ఞవాటికకు కనిపించనంతటి వాడా! ముక్తినిచ్చిన ఓ అభినవదాశరధీ కవిగా వీధిలోకొస్తే అందమైన 'కవితాపుష్పకం”లో శృంగాయమానంగా కన్పించే ధీరుడా నీ పేరు సార్ధకంచేసుకున్నావు 'మీర్దాగాలిబొ తత్త్వాన్ని

“ఇంతింతై వటుడింతైనట్లు దర్జాగా తెలుగుతనంతో రంగరించి “త్రివిక్రముని” లా ఎదిగి అందించిన నిన్ను నైజాము రాక్షసత్వాన్ని “ఆంధ్రా గాలిబొ అంటున్నాను పాతాళానికి “బలి చేసిన కవి వామనుడివి నీవు ఈ కవితా పుష్పాన్ని అందించుకుంటున్నాను (బతికినన్నాళ్లూ “రుద్రవీణ పై “అగ్నిధార” లొలికించి “తిమిరంతో సమరం”చేశావు అవినీతి అన్యాయంపై “ఆలోచనాలోచనాల”తో “కదన కుతూహల) మాలపించిన సమాజం ప్రతికదలికను “నీవు లేక-నీ-రత్నాల వీణ” నీ కవితా “మైక్రోస్కోప్‌” క్రింద నేడు మూగవోయింది! రావోయి పరిశీలించి చూశావు ఈ “ప్రజా హృదయాస్టానం'లో నిరంకుశ తురుష్క్మపాలన నీవెవుడూ కవి దిగ్గజానివే అనే 'తాటకిని ప్తరిమార్చి

/ | | 7 ₹ కీఆలే 9 ఫే ఏససగపకే ౧సంకథ! ఏనం రా 00ంథ తిమిర సంహారుడికి సలామ్‌ = సాహిత్య ప్రకాళ్‌ ఏ దివిలో విరిసిన పారిజాతమో నా కంటి పాపతో కమ్మని పాటై నిలిచి పోయింది బహుభాషల భావుకత్వం జయకేతనమై పౌరుషాల మానుకోటపై రెపరెపలాడింది తెలంగాణ కోటి రతనాల వీణగా జన హృదయాలలో మారు మోగింది నైజాం వ్యతిరేక పోరాటంలో అక్షర గర్జనతో నినదించింది “గోదారి గట్టుంది - గట్టు మీద సెట్టుంది అని మూగ మనసుల్లోని పల్లెతనాన్ని ప్రేమగా పలకరించింది కవితా జ్యోతులను వెలిగించేందుకు తిమిరంతో సమరం సలిపింది గాలిబ్‌, ఇక్చాల్‌ల భావనలతో కరచాలనం చేసి అనువాద వేదమై ఘోషించింది కళల కాణాచి ఓరుగల్లు ముద్దుబిద్దకి కళాప్రపూర్ణ బిరుదు వరించింది ఉరకలెత్తించే ఉద్వేగపు విప్లవగీతమై ప్రజల గుందెల్లో చైతన్యాన్ని నింపింది కవితా పుష్పకమై మరలిరాని లోకానికి వెళ్లిన పాటల పయోనిధి దాశరధీ | మీ కెప్పుడో అంకితమయ్యింది నా హృది గుప్రనీణపై కోటిరాగాలు |[ాలాాజకి[) 103 క్ష... కవితో సంకబనం.

ళా చాన చాలా ... అణ్నెధారవై - రుద్రవణవై

• మౌనశ్రీమల్లిక్‌ దాశరథ్‌ దాశరధీ దాశరధీ అంటూ నీ పేరును జపించడం తప్ప నీ కలాన్ని నీ గళాన్ని నీ త్యాగపూరిత స్వష్నాల్ని కవిత్వీకరించడం ఎవరికి మాత్రం సాధ్యం? నీ కవిత భగభగమందే సూర్యగోళం నీ నడత ధగధగలాడే శిల్పకళా కౌశలం నీ హృదయం మానవతకు దారి చూపే కల్ప వృక్షం నీ దృక్పధం అన్నార్తుల చితిమంటల్ని ఆర్బే దివ్యత్వం నీ పదం వేద నాదాల ప్రబోధం నీ గీతం తిమిర సంహార ప్రభంజనం నీ ద్వేషం ధిక్కార స్వరాల పదకోశం నీ ఆవేశం ముష్కరమూకల నిర్మూలనం నువ్వు అగ్నిధారవై జ్వలించినా నువ్వు రుద్రవీణవై విఫ్లవించినా మా తనువులోని అణువణువులో పోరాటాల ఆరాట స్ఫూర్తిని నింపేందుకే అశ్రుజలధిలో విశ్రమించని పరిశ్రమ నీ రచన సహస్ర ఫణులను అణచింది నీ ఆలోచన చిమ్మిన గరళాన్ని కంరాన బిగబట్టి నమ్మిన సిద్ధాంతానికి అమృతం తాపిన త్యాగళీలివి 'రుద్రనీణపై కోటిరాగాలు [లాలా 101 |క్షి-------------------- కవితా సంకలనం

| గ (| క? 1 రంప సంఖ ననా ఏం! కాళ ళా భారా ళా 0000001 0 గ. కుళ్లిన అవినీతి సమాజ సముద్రంలో విలువల కలువలను పూయించిన తోటమాలివి తెగిపడిన నర కంరాల చివరి చూపుల్లో ఇంకిన ఆక్రందనల్తో ఎర్రమందారమై వికసించిన ఉషస్సు నీవు గాయపడిన నీ గుండెల్లో రాయబడని కావ్యాలెన్నో మారుమోగుతున్న నీ పాటల్లో మేలుకొంటున్న మేధస్సులెన్నో దాశరధీ దాశరధీ దాశరధీ స్మరిస్తున్నాం నీ చరితను వరిస్తున్నాం నీ కవితను చరిస్తున్నాం నీ బాటను తరిస్తున్నాం నీ తపమును దాశరథీ దాశరధీ దాశరధీ నవకవితాగ్రేసర పయోనిధి నీ కలంతో నాలో కదిలించవయ్యా అగ్నిధారవై రుద్రవీణవై

అభ్యుదయ కవికి అక్షరాంజలి -రత్నాకరం రుక్మిణీదేవి దా శరధి కవితా రసమయ సరస్సు శ రశ్చంద్ర కాంతిలో తళుక్కుమన్నది ర మ్యమైన రసరమ్య గీత భావ సముదాయం థి క్కరించాయి సామాన్యభావస్పందనల్ని గంగిగోవుపాలు గరిటెడైనను చాలు అన్నట్లు మార్చు తెచ్చే మంచి రచన ఒక్కటైనను చాలు “రాశికి కొన్ని రచనలైనా వాసికెక్కిన వసివాడని చూత చివురులవి మాటలకందని భావప్రకటన ఆయనది హృదయాన్ని కదిలించే గీతరచన ఆయనది మచ్చుకి కొన్ని గీతాల్ని తిరిగి చూసుకుందాం ఖుషీ ఖుషీగా నవ్వుతూ, చలాకి మాటలు రువ్వుతూ హుషారుగా ఉందాములే, నిషాకనులదానా అంటు హుషారు గొలిపినా కన్నుమూసింది లేదు నిన్ను మరిచింది లేదు అంటు విషాదం చూపించినా నడిరేయి ఏ జాములో స్వామి, నినుచేర దిగి వచ్చునో తిరుమల శిఖరాలు దిగివచ్చునో అంటూ భక్తి భావన కల్పించినా ఆ నవరస భావనా చతురత ఆయనకే చెల్లుతుంది సౌకుమార్య సౌందర్య గీతాలే కాదు జాతీయోద్యమ సమయంలో ఉద్యమ గీతాలను సమరంలో రువ్వి భ్రాంతిని పోగొట్టి క్రాంతిని తెచ్చిన కవి ఇతడు స్వసిద్ధాంత కవికిదే కనకాంజలి సుస్వేచ్చ్భా కవితకిదే కుసుమాంజలి భువి నుండి దివికేగిన భావకవికిదే బాష్పాంజలి ఉద్యమ సాఫల్య అభ్యుదయ కవికిదే అక్షరాంజలి ుద్రవీణపె కోటీరాగాలు ఆాబజాఆలాలక్టి!! 180 ||క్ష్‌------------------! కవితా సంకలతరి

ఆతు దాశరధి - కవితా నీరాజనం “స్వర్జాభరణ నౌంచర్యాలు”

• కె సోమేశ్వర శర్మ హిమాలయాల కన్న తెల్లన సాగర గర్భపు రత్నాల ఎర్రన అమ్మ మనస్సు లాంటి చల్లన పూల పరిమళంలా, ఆ, లాలన దాశరధి మనస్సు పదే తపన కవిత్వ సుమగంధాలు పారకులకు మనో పరవశాలు తీపి తెలుగు మాటలు వెలకట్టలేని మణుల మూటలు దాశరధి హృదయాన సమానత్వ సేతువు పెద్దల పేదల అంతరాలకో నిరంతర నాశన హేతువు మానవత్వపు పరిమళం ఆ మనస్సున దివ్య దేవాలయం దాశరధి పంచిన అమృతం సాహిత్య సేద్య నైవేద్యం దాశరధి పద్య సొగసులు ఆధునిక స్వర్ధ్ణాభరణ సౌందర్యాలు 'ద్రనీఇపై కోటిరాగాలు |---------------ంాక్షై[ 107 క్ష... కవతా.సంకలనల

బైతన్య రథసారధి - దాశరథి! సయేద సమీనా పర్వీన్‌

దాశరథి కృష్ణమాచార్యులు (ఆలంగాణ గుండెకాయ) మీకు వేల వేల వందనాలు బహుముఖ (ప్రజ్ఞాశాలియైన మీకు పాదాభివందనం యువతకు స్ఫూర్తిగా నిలిచిన మీకు పుష్పాఖివందనం తమ కవితతో గుండెను తట్టిలేపిన కవి వర్యా! మార్చిజంలోని మంచిని ఆహ్వానిస్తూనే - సామ్యవాదం కలలుకన్న సహజకవివర్యులు మీరు దాశరధి పద్యం అనగానే సాహితీ ప్రియుల చెవుల్లో మార్చోగే పద్యాలెన్నో అణ్వస్టపు గ్రీష్మానికి ప్రతిపద్యం మబ్బు ముక్క కావాలని ఆకాంక్షించిన ప్రజాకవి రజాకార్ల వ్యతిరేకోద్యమంలో పాల్గొని ఆనాటిప్రభుత్వానికి గుండెదడ దడ పుట్టించిన ప్రజాకవి చారిత్రక, హేతువాద దృక్పధావగాహనతో ఆధునిక కవితకు ఊపిరి పోసిన మన తెలంగాణ గుందెకాయ నిజాం నిరంకుశ పరిపాలనను వ్యతిరేకించిన ధైర్యశాలి శాంతి విప్లవ చైతన్య ఉద్యమానికి నాయకత్వం వహించిన వీరుడా! సాయుధ విప్లవాన్ని వ్యతిరేకించిన వీరకవి - ప్రజాకవి మీకు వేల-వేల వందనాలు కధలు వ్రాసి - కవితలు వ్రాసి, వ్యాసాలు వ్రాసి, చైతన్య ఉపన్యాసాలు ఇచ్చి అయోమయానికి తావుండక సూటిగా చెప్పే (ప్రజాకవి మీకు వజ్రాభివందనాలు బాలగేయాలు వ్రాసి చిన్నారులలో సాహిత్య స్ఫూర్తి నింపిన నవయువక రెండు చేతులు జోడించి మీకు పాదాభివందనం చేస్తున్నాను

దాశరథి కవితా కుసుమాలు

• డి సతీష్‌ కుమార్‌

దాశరధి కృష్ణమాచార్యులు వారి సమకాలీన కవులలో మేటి కవులు వారు వారి కవితా కుసుమాలు అందమైన తోటలో సుగంధభరితమై పరిమళించిన గులాబీ పూవు వారు ఒకే మారు సమాజానికి పనికి వచ్చే అన్ని రంగాలలో తన కవిత్వంతో సామాజిక స్పృహను తీసుకువచ్చినారు - సామాజిక రుగ్మతలను నయము చేస్తూనే పురాణాలకు మరియు ఆధ్యాత్మిక రంగాలకు సంబంధించిన అమృత తుల్యాన్ని అందించిన మహాకవి వారు వారి సమకాలీన కవులలో ఇతర ప్రాంతాలకు చెందినటువంటి కవులకు మేటిగా ధీటుగా తెలంగాణ సంస్కృతికి సంబంధించిన కవిత్వాన్ని ఉన్నతమైన న్ధానములో నిలిపినారు. ఈ గడ్డ మీద కవులు, కవిత్వము ఎవరికి తీసిపోరు అనుచందముగా కవితలకు ఒరవడి పెట్టినారు విప్లవాల గడ్డయిది రజాకార్ల నుంచి మొదలుకొని ఇప్పుటి వరకు విష్లవాలను నడుపుతునే వున్నారు నిరంకుశ పరిపాలకులకు వ్యతిరేకంగా ప్రజలను ఆటపాటల ద్వారా, కవిత్వము, కధల ద్వారా దాశరధి గారు మేటి కవిగా నిలిచి యిక్కడి ప్రజలను ఉత్తేజపరిచినారు

రవికాంచని చోటు కవి కాంచును అన్నట్లుగా సమాజంలో వున్నటువంటి అన్ని రకాల

అజ్ఞానాలను తన కవిత్వం ద్వారా ప్రజలను

జ్ఞానంవైపు నడిపించినారు

“నా తెలంగాణ కోటి రతనాల వీణ” అని తెలంగాణలోని ఆనాటి వైభవాన్ని ఇక్కడి భాషను, సంస్కృతిని,

విప్లవ భావాలను పూర్వకాలము తెలంగాణ అన్ని రంగాలలో అభివృద్ధి చెందిన విషయాన్ని కళ్ళకు కట్టినట్టు సాటి ప్రపంచానికి తెలియ పరచిన మహామేధావి దాశరధి గారు నా తెలంగాణ కోటి రతనాల వీణ

వీణలోని మీటలను కదిలిస్తే వేలకు వేలు

రతనాలు పండిస్తుంది

దాశరధి గారు పుప్పించిన కవితాకుసుమాలు

ఉదయ భానుని లేలేత కిరణాల యొక్క

చల్లటి కాంతులు వెదజల్లే ఈ గడ్డపైన

మెరసిన ఆశాకిరణాలు

దాశరధి గారి కవితలు జడివానలకు

జలజల పారే సెలయేరులు, నదీ నదాలు

వారి రచనా ప్రయోగాలు సమాజంలోని

(ప్రజలకు ఆశా కిరణాలు

వారి కవితలు ఆబాల గోపాలాన్ని అలరించిన భావోద్వేగాలు

వారి కవితలు పున్నమి నాటి వెన్నెల వెలుగులు

నభూతో న భవిష్యతి వారి సమాజ

స్వప్రయోజన కవితా కుసుమాలు

కవితా మహర్షి దాశరథి

• పాండ్రంకి సుబ్రమణీ

నాదు ప్రాయం లేత కాంతులు చిమ్మే పదునాల్లు అప్పుడప్పుడే కవితారీతుల పదనిసల వేపు నా మొగ్గు పద్య గద్యాల పట్ల మక్కువ కల్గించు రే వెల్లు నాకు కనిపించాడు కమనీయ కవితాకన్యల మేలి ముసుగును తొలగించిన కవితాలోక అసమాన సార్వభౌముడు కృష్ణమాచార్యుడు వెండిమబ్బుల మధ్యన సాహితీ సంధ్యా సమయాల వెలుగున నా నవోత్సవ సాహితీ సమరాంగణకు ఆద్యుడు అత్తడానాడు గులాబీలను కాంచినంతనే బిరాన తలంపుకొచ్చు వదాన్యుడు ఘంటసాల వారినోట ఆయన విరచించు పాట వాకటే చాలు అణువణువే పులకించు కవితా సౌరభాల సువిశాల పచ్చని చేలు అచట తెలుగుతల్లి పాదపద్మంబులు కనిపించు తిలకమ్ముల పోలు ఆయన కలము నుండి గోళము నుండి జాలువారు గేయ కుసుమాలు ప్రాంతాల పరిధుల్ని దాటించి అలరించు తెలుగుబిడ్డల మనోరాగాలను కవితాలోకపు దక్ష దీక్షతలు గల అసమాన సమర్థుడు దాశరధి రాతిని నాతిగా మలచగల యేకైక రచనాశిల్చి ఆ కవితా మహర్షి అతివలు స్వరజతులూ ఆయన కవితా ర్ఫురిలో గరగరిక పడతులు నిరంతర పౌర్టమిలో స్నానమాచరించు సుకుమార కవితా కన్యలు హృదయ తంటత్రులను సుతారంగా మీటు కోటిరాగాల చిత్ర వీణలు ఆయన రచించు కవితా పదమూర్తులకు మోకరిల్లు సౌందర్యోపాసకులు లాలించి పాలించు ఆయన పద చిత్రాలను మనసారా మోహింతురు నలు దిసలా నివసించు సురఖభిళ సుమధుర సుందరాంగులు ప్రాణమిత్రమా! నా కవితా ధారకు వేద మంత్రమా! ఏమి చెప్పను? విషయం యేదరికి చేరినదో యెలా చెప్పను? ఎటు చూసినా యేనోట పాట విన్నా సర్వమూ కవితామయం పరమపదించిన పిదప కూడాను నువ్విక్కడ లేకున్ననూ పాలాక్షుడి శివతాండవం సహితం నీ పసందైన పదాలకే అంకితం

భాగా శా చానా దాశరథి

• స్వామిజి దా శరధి అంటే జ్ఞాన సముద్రం మనల్ని చేయిపట్టి పిలిచి నిలువునా సంపద్వంతం చేసినట్లు అది జ్ఞాన సంపద భూమి ఉన్నంత కాలం నిలిచే నిజ సంపద నీటి చుక్క ప్రాణం పోసుకున్న అనంత జల సంపద మహాంధ్రోదయ జ్వాల కన్న కలల్ని నిలువునా కాల్చితే కాగి కాగి మిగిలిన చల్లని సముద్ర గర్భం దాచిన తెలంగాణ బడబానల సంపద నిజామాబాద్‌లో బతుకీడుస్తున్న నాకు నిజాము జన్మజన్నాల బూజు ఖీల్లాపై బారాక్‌ నంబరు ఎనిమిదిలో నా తెలంగాణ కోటి రతనాల వీణయై నిరంతరం నిలువునా ఆవహిస్తుంది ఆ గాలి స్పర్భ ఆ ఊహల ఆలోచన నన్ను నిలువనీయదు నిదుర పోనివ్వదు కండ కండల్ని ఖండం చేసేస్తూ నన్ను నా జలాగ్ని లోకి తొంగి చూపిస్తుంది దాశరధిలో లీనం చేస్తూ నిలువెల్లా ఆ నల్లని ఆకాశంలో కానరాని భాస్కరున్ని ఉదయింప జేయిస్తుంది దా శరధి అంటే జ్ఞాన సముద్రం మనల్ని చేయి పట్టీ పిలిచి నిలువు సంపద్వంతం చేసినట్లు అది జ్ఞాన సంపద రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు | మ క్ష 192 ||క్షి---------------------] కవితా.సణంకలనరు

తఆతలంగాణ నేల తల్లినుదిటె సిందూరం - దాశరథి

• కట్టా భగవంతరెడ్డి

పుట్టి పురుడు పోసుకున్న చిన్నగూడూరు నేల తల్లి నుదిటి సిందూరం దాశరధీ తెలంగాణ మహా కవి విరించి కవితావిపంచి సాహితీ వితరణీ దాశరధీ తెలంగాణ సాయుధ రైతాంగ పోరాట మహోద్యమ జయకేతనం దాశరధీ ఘాటెక్కిన సాహిత్య రణ దమరుకం పోటెక్కిన ఉత్తుంగ తరంగం దాశరధీ రక్తపిపాసి పిశాచి రజాకార్‌ నైజామ్‌ సర్కారును ఎదురొడ్డిన ధీశాలి దాశరథీ దగాకోరు బడాచోరు-రజాకారుపోషకుడవు మాటలు పాటలుగా దిగిపొమ్మని దిగిపొమ్మని అనేస్తాను ” అనే అనేకానేక మాటల బహుమూటల తుపాకి తూటాలతో నైజామ్‌ సర్కార్‌ గుండెల్లో దడలు దద్దడలు పుట్టించిన సాహితీశకటము గార్ల జాగీర్జారి జులుంను జూలుపట్టీ విదిలించిన ఘనుడు దాశరధీ నెల్లికుదురు పోలీసురాణాల నుండి యుక్తిగా తప్పించుకున్న యుక్తిపరుడు కమ్యూనిస్టు కార్యాచరణ అజ్ఞాతసూరీడు అంత కరణ వీరుడు దాశరధీ వరంగల్‌ సెంట్రల్‌ జైల్లో ఆయన వసంత మేఘఘర్దన ఘనాపాటి

నిజామాబాదు కేంద్రకారాగారములో నిప్పులుకక్కిన కదనయోధుడు

హైద్రాబాదు చంచల్‌గూడ జైల్లో పోలీసులను చెండాడిన చండ్రకోల

బయ్యారం పోచారం రంగపురం ముల్మనూర్‌ (గ్రామాలల్లో

దావానలము సృష్టించిన దావరీడు-తెలంగాణ ధరిత్రిచేతి దాత్రము

నా పేరు ప్రజాకోటి - నా ఊరు ప్రజావాటొ అంటూ పల్లవించిన ప్రజాకవి భూమి భుక్తి భూమికగా కలం, గళం నడిపిన అభ్యుదయ కవిపుంగవుడు దాశరధీ బహుకావ్యకర్త తెలంగాణ తెలుగు వెలుగుల సుగంధమాల సుమేరువు దాశరధీ తరతరాల అంతరంగాలను తడిమిన క్రాంతి తరంగము

తెలంగాణ జన రచయితల సంఘ ఆద్యుడు ఆరాధ్యుడు

దాశరధీ అగ్నిధార” ఉబికి వచ్చిన తెలంగాణ సెగల పొగల దర్పణం

దాశరధీ రుద్రవీణ” మహామహా మధుర రుధిరదీపిక

దాశరధీ 'పునర్నవం” మాటలు అరుణారుణ రేఖల క్రాంతి మూటలు

దాశరథీ 'మహాంధ్రోదయము” రసరమ్యగుళికల సమాహారం

దాశరధీ “తిమిరంతో సమరం” భావ విప్లవ కుసుమాల మాల

నా కెలంగాణ కోటి రతనాల వీణ” అంటూ వలపోసిన ప్రేమికుడు

అంబరము సంబరము అంగారం శృంగారం, విలాపం, విలాసం కలబోసిన కవి పూర్ణత నుండి శూన్యత పరిణామంలో పరిమళించి పరిప్లవించి

ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ఆస్థాన కవి అయి అస్తమించిన కవి దాశరథీ

నుత్తవీణపై కోటిరాగాలు [గాాాాాాాా్ట కావాలా కి! 193! [[క్షంంంటాాలాా! కవితా సంకలనం

నిజమైన నివాళి

• విఎస్‌ వి ప్రసొద్‌

నిజాం గుండెలను తాకిన కైతలకైజారులతో నిరంకుశ కోటపై మృత్యు లేజర్‌ కిరణంలా వ్యాపించిన “ఉద్యమ కవితా ప్రవక్త

జైలు గోడల మధ్య నిజాం సేన కల్పించిన మరణశాసనంతో రణం సల్పి వింధ్య శిఖరిలా నిలిచిన “హైద్రాబాద్‌ విమోచన సాధకుడు”

తెలంగాణ నిర్వేదనగళాలలో స్వేచ్చారాగ రసాయనం నింపి ఆంధ్రప్రదేశ్‌ అవతరణ కోసం (గ్రహాంతరాలు దద్దరిల్లునట్లు గర్జించిన “తెలుగు జాతివైతాళికుడు

మూడు కోట్ల తెలుగు ప్రజలను ఒకే చైతన్య ఛత్రం క్రింద నిలిపి మహాంధ్ర సౌభాగ్య గీతం పాడుతూ ముందుకు నడిపించిన “తెలుగు వైభవ గాయకుడు”

సీమాంధ్ర తెలంగాణ సంకేతాలైన మూడు నదీమతల్లులనూ సమస్త తెలుగు ప్రజానీకపు కన్న తల్లులుగా తనను పెంచిన మాతలుగా సంభావించిన మాతృ భూమి సమారాధకుడు తెలంగాణ గని ప్రసవించిన కవితావజం'!

“నా తెలంగాణ కోటిరత్నాల వీణ” అన్న ఆయన కవితానినాదం తెలుగు ప్రజల రక్తనాళాలను వీణ తీగెలుగా మీటింది ఆంధ్రప్రదేశ్‌ అవతరణ తన ఉద్యమ కవితాయజ్ఞ ఫలితపాయసంగా భావించిన “ఆంధ్రమాత అనుగుసుతుడు

కోటి నేతలు సాటి రారు మహాత్మునితో” అని జాతిపితను దైవంగా భావించి పూజించిన “దేశస్వరాజ్య కాముకుడు”

కారాగారాలు ఆయన కవితోత్పత్తి కర్మాగారాలు

ఆయనే దాశరధి! అభ్యుదయ సినీ కవితాశరనిధి!

కవిగా వక్తగా ఉద్యమనేతగా త్రివిక్రమావతారుడు

నిజాం రైతు ద్రోహానికి కులిశధార బక్క రైతుకు భరోసాల వర్షధారు ఆయన “అగ్నిధార!

దోపిడి అణచివేతల వ్యతిరేక పోరాటాలలో అంగారం, సినీగీతాలలో గాలిబ్‌ కవితానువాదాలలో శృంగారం ఈ రెండూ విలయంలో కూడా బీటలు వారని ఆయన కీర్తి భాండాగారాలు” గాలిబ్‌ అనుభూతుల ప్రత్యక్ష అక్షరాకృతులు అనంతరకవులకు భావాల సాళ్ళు ఆయన అనువదించిన గజళ్ళు

రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు [శ్రి 194 కక... కవితా సంకలనం

తలంగాణ క్రాంతి కవి కా దాశరథి కృష్ణమాచార్యులు

• వేముగంటి గోపాలాచార్వ్య చినగూడూరు గ్రామాన కవివై వెలిగితివి మానుకోట (మహబూబాబాద్‌) జైలు గోడల మీద నిజాము తాలూకాలో ఓరుగల్లు జిల్లాలో వేంకటాచార్యుల వేంకటమ్మ “కృ నిజాము పిశాచమా! కానరాడు పండితులింట దంపతులు నిన్ను బోలిన రాజు మాకెన్నదేని నోచిన నోముల పంట తీగెలను తెంపి అగ్నిలో దింపినావు జ్యేష్ట పుత్రునిగా సాహితీ నా తెలంగాణ కోటి రత్నాల వీణ” కదంబం శుక్తి ముక్త ఫలుండయి నీ పద్యగాన విన్యాసం ప్రతి నాతడె వాణి అభిమాన పుత్రుడు పదంలో అనుభూతులు పుట్టించు దాశరధి కృష్ణమాచార్య వినూత్న తెలంగాణ తెలుగునేల ఏకాదశ వర్ష ప్రాయంబున తల్లి లోకంలో విహరింపజేసిన పద్యాల అల్లికలు మొదలిడె వీణా నాదంలా ఖమ్మం మెట్‌లో మెట్రిక్‌లేషన్‌ ప్రాణంగా రసధారై పారె భోపాల్‌లో ఇంటర్‌ మీడియట్‌ పదిలంగా నిద్రాణమైన పట్నంలో బి ఏ (ఆంగ్లం) తెలంగాణను నీపద సొంపుల ఉన్మానియా విశ్వవిద్యాలయం ఆవేశ, అభ్యుదయ కవిత పట్టభ(ద్రుడై నవనీతధార, తెలంగాణ తోరణంబు సంతుష్టుడాయె దాశరధి ఎదలో పొగలు సెగలు నిరంకుశత్వాన్ని నిరసించిన పద్యాలు ఉవ్వెత్తున లేచిన తరంగాలు ఓరుగల్లు ఇందూరు జైలులో ఉబికివచ్చిన 'అగ్నిధార షోడశ మాసములు కరిన అక్షర రూపమున ఆళ్వారు కారాగార వాస శిక్ష స్వామి త్యాగమూర్తికి స్నేహ తెలుగు భువిలో అరుణ చిహ్నంగా అంకితము చేసిన స్నేహశీలి కిరణంలా కవివై తెలంగాణలో అస్తుల కువ్రనీణపైకోటిరాగాలు గాయాలే! 1905 శ్రీకి... కవితా సంకలనం

దోపిడీలు పడతుల మానా గాలిబ్‌ గీతాలు రుబాయీలు పహరణము ఊళ్లల్లో గజల్లు అందించిన నిజకవి మహాకవి చిచ్చుపెట్టి తల్లి పిల్లల కడుపు మరువలేదు మహాత్ముడిని కొట్టిన దుర్మార్గ సంఘటన లెన్నా జాతిపితను క్షమామూర్తి అని ప్రశంసలు నిజాము నిరంకుశత్వానికి ఆకాశవాణిలో ప్రవచనా ప్రయోక్తగా జాగీర్జార్ల పెత్తందారీ తనానికి నవరస రమ్యమైన నీ గీతములు వ్యతిరేకం శ్రీదాశరధి ఎద చిత్ర సీమలో మధుర గీతములెన్నా కృద్ధమైన అగ్ని కణికలు ఎగిరి వాగ్దానం తొలి చలన చిత్ర గీతం చెలరేగిన జ్వాలలే, తెలంగాణ ఘంటసాల సుశీల గళ మాధుర్యంలో సమర సాహిత్యం ఆవేదన దాశరధి సినీ గీతములు కవితా సంపుటి రుద్రవీణ” తొలిగా రంజైన ఉర్జూ పదముల నీ పద సొంపును తెలంగాణకు మేళవించి మిశ్రమ రసరమ్యం అంకితం చేసి నేల తల్లికి ఖుషీ ఖుషీ అని హుషారు రణం తీర్చుకున్న నీ చేసిన నిషా నింపిన కవితామృతధార సాహితీ సంపద కమ్మని “'మహాంధ్రోదయం” సురవరంకు రస పదముల కుమ్మరించిన అంకితం చేసిన సౌమ్యకవి “ఇద్దరు మిత్రులు అక్షినేనికి “తిమిరంతో సమరం కేంద్ర తొలి ద్విపాత్రాభినయం సాహిత్య ఎకాడమి పురస్కారం అపురూపమైన అన్నపూర్ణ నీ కవితా ప్రతిభ నీపద వారి అద్భుత చిత్రం 'ప్రాభవాలు మహాశిల్పి నిన్నెన్నడు మరువదు చిత్రసీమ జక్కన వ్యాసపీరం, వీణపాటలకు పెట్టింది పేరు నవమి నాటికలు అద్దాల మేడ దాశరధి “డాక్టర్‌ చక్రవర్తి” పునర్నవం అమృతాభిషేకం చిత్రంలో “నీవు లేక వీణ - కవితా పుష్పకం రవీంద్ర కవీంద్రుని పలకలేనన్నది - నీవు రాక ప్రూట్‌ గ్యాదరింగ్‌ నుండి “శ్రీమతి రాధ నిలువ లేనన్నది కవితా హృదయ రుధిరధార “అమాయకురాలు “వీణ పాట “షాడెద నీ నామమే గోపాల” రుద్రనీణపై కోటిరాగాలు [--ాాశ్‌[ 100 '|క్షి--------------------- కవితా సంకలనం

“జమిందారు గారి అమ్మాయి నీవెన్నడును మరువలేదు చిత్రంలో (మోగింది వీణ పదే పదే నీ ఆప్పలను మిత్ర రత్నాలను ఇలా ఇంకా ఎన్నో వీణ పాటలు ఆళ్వారు స్వామిని, “మూగ మనసులు లో “గోదారి గట్టుంది” నీ స్నేహ చిహ్నమును “రంగుల రాట్నంొలో తొలి ప్రోత్సావా మిచ్చిన “నడిరేయి ఎ జాములో దేవులపల్లి రామానుజుని నిను జేర దిగివచ్చునో పులిజాల హనుమంతుని “పదండి ముందుకులో రాంలింగముని, బాపుని “బంధనాలు తెంచుకో బలరాముని చందారాజేశ్వరుని బాధలు అందంతో మరెందరో నీ మదిలో పదిలంగా పంచుకో” అనే తన సహోదరుని సంస్కృత విద్వాంసుడౌ వైతన్య గీతం ముద్దుగా మనసారా “తమ్ముడూ” అని నవనీతంలా పిలుచుకొనె “మానవతా మూర్తి” ఇలాగే “'మనసు-మాంగల్యం'లో “కల్లా ప్రపూర్ణుడు” కృష్ణమాచార్య ఆవేశ ప్రబోధ గీతం “ఆవేశం రావాలి ఆవేదన కావాలి పున్నమి వెన్నెల వెదజల్లిన వేళ ప్రతి మనిషి క్రాంతి కొరకు తెలంగాణ తెలుగు తోరణాలు రుద్రమూర్తి కావాలి” శ్రీ దాశరధి శోభిల్లిన వేళ, కార్తీక పొర్ణమిన సాహితీ సమర యోధుడు అందని తీరాలకు అనంతునికి “మూగ నోము చిత్రంలో చేరువై “తెలంగాణ క్రాంతి కవివై” “ఊరు మారినా ఉనికి మారునా- కనిపించని “మహాకవివై” మనిషి దాగినా-మనసు దాగునా” ధన్యుడవైతివో అనే గితం దాశరధి కలం నుండి దాశరధి కృష్ణమాచార్య వర్య జాలువారాయి సినీ సాహితీ అక్షర రూపస్థిర శిల్ప శోభాయంగా మధుర గితాలు శ్రోతలు మై మరచి పోవలసిందే మరి *ప్రపీఐపై కోటిరాగాలు [క్ష 107 క్షి---.-------------. కవితాసంకలనం

దాశరథి -కె కిశోరుబాబు -కె అశోకుబాబు “పిట్ట మనసు పిసరంతయినా పరదాల చాటున దాగిన (ప్రపంచమంతా దాగుంది” ఉర్జూ సుందరికి సూక్తికి ఉదాహరణమై రాజిల్లినవాడు లేత బిడియాల తెలుగు పొలతికి తెలంగాణా రతనాలవీణియపై దోస్తిని కలిపినవాడు కర్ణరసాయనంగా గాలిబ్‌గీతాల తియ్యదనాన్ని సమైక్యతారాగాలను (మోగించినవాడు! తెలుగువాళ్ళకు తెలిపినవాడు! చీకటితో హోరాహోరిగా పద్యమైనా పాటయినా పోరాటం సాగించినవాడు హృద్యంగా వ్రాయగలిగినవాడు జ్ఞానదీపపువత్తిని ఎగద్రోసి ధీర పయోనిధి ధీపయోనిధి నేల నాలుగు దిక్కులకు కరుణాపయోనిధి ఒప్పయిన వెలుగులను కవితాపయోనిధి అయి వ్యాపింపజేసినవాడు! బాసిల్లినవాడు! శాంతిదేవతకు మంగళారతి పట్టినవాడు దివిజ కవివరుల సన్నిధికేగినా సొంతగొంతుకలేని పీడితులకు భువి కవివరులలో వన్నె వాసి చెడని గొంతుకయి సాయపడినవాదు! కీర్తిని సంపాదించుకొనినవాడు! మాట్లాడు మోదుగుపువ్వు మాదిరిగా సంచరించినవాడు (స్రవంతి దాశరధి సంస్మరణ సంచిక 1988 నుండి) మల్లెముగ్గలను అగ్గిరవ్వలను కవితల్లో సంధానించినవాడు! చెలియ నవ్వలకేకాదు అరుణకాంతులకు స్వాగతం పలికినవాడు రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు [ాలాాంాన్ట్‌|! 198 క్‌క్ట్‌.......------------------! కవితా సంకలనర్మ

అత్రుతర్పణం ఒడ్డున కూచొని -జి వెంకటేశ్వర్లు కవితలు రాయలే దాతడు (ప్రవాహంలో కొట్టుకుపోతున్న (ప్రజల్ని తన కవితా ఓడలో ఒడ్డుకు చేర్చినాడాతడు మనుషుల్లో పొట్టివాడు కవుల్లో పొడుగువాడు బతుకు రుచులు చూసినవాడు కవితా రుచులు చూపినవాడు అతడు కవితాపయోనిధి అతడు దాశరధి ప్రాచీన అర్వాచీన కవిత్వానికి వారధి ఒళ్ళంతా కవిత్వం మనసంతా కవిత్వం అన్ని రసాలను గుప్పించి మెప్పించడం అతని తత్వం అతడికి సరి అతదే మరి కవిత్వంలో వెన్నెలను ఎండను సమంగా కాయించిన గడుసరి కాలం మూర్తిని హరిస్తుందేమో గాని కవి కలం చిలికిన కవిత్వాన్ని హరిస్తుందా (ప్రజల నాలుకలపై తిరుగాదునంతదాక ఆ కవి బతికే ఉంటాడు దాశరధీ! నువు బతికే ఉంటావు అందుకో దాశరథీ మా అథుతర్చణం

(బతుకులోకి కవికా సంపుటి 1990; 'నుండ్రి; రుద్రవణప్తైకోటిరాగాలు [----ాజాాజజాట్టీక్ట! 00 [ిక్షై .............6వతాాసంకలనల

ఊక అక్షరస్కృతి = రెంటాల గోపాలకృష్ణ కనుమరుగైన కవిమిత్రుడు దాశరధి ఇంకిపోనట్టి కవితల అగాధ జలధి! నిజాం నిరంకుశపాలనపై ధ్వజమెత్తిన మహారధి తిమిరంతో సమరం సాగించిన తేజోనిధి! అల్పసంతోష్కి ప్రియభాష్సి మానవతావాది పీడిత ప్రజాహృదయాల ఆశల'్రోది! నాలుగు దశాబ్దాల సన్నిహితుడు సహచరుడు ఎందరెందరికో ఒజ్జ అయిన గుజ్జువాడు జనం మనం మనం జనం మన కవిత ఘనం భుజంభుజం కలిపి గజం గజం నడవమన్న కవి! అగ్నిధారలు కురిపించి రుద్రవీణలు పలికించి తెలంగాణ కోటి రత్నాల వీణగా నినదిస్తూ అస్తమించిన రవి (ఆంధ్రజ్యోతి సచిత్ర వారపత్రిక నవంబర్‌ 1987 నుండి) రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు [-ా-ాలాలాలాలాక్టి! 200 '|క్ల్‌----------------------| కవితా సంకలనం;

అక్షర కవితాజ్యోతి దాశరథి -రుద్రశ్రీ కవితాశరధ్‌! దాశరథీ! పిన్న నాటి నుండియే కవిత నీకు వెన్నతో పెట్టిన విద్య గాధనిద్రాణమైయున్న మాతృభూమికి మేలుకొలుపు పాదినావు కంచుకంరం ఖంగుమనగా నిజాం నిరంకుశత్వంను ఎదిరించి చెరసాలలో బందీవైతివి ఎద పెంచి తెలంగాణ శతాజ్ఞాల శ్చంఖలాలను (జెంచితివి అగ్నిధార” ప్రచండజ్వాలల్లో మీటితివి “రుద్రవీణ” తంత్రులు మార్రోగగను మింటిలోన ధూర్జటి తాండవమాడను ముక్కోటి ఆంధ్రుల నొక్కముడిగా బిగించ మలచితివి ప్రతిభతో 'మహాంధ్రోదయం ను రసవిహీన హృదయాలలో సైతం రసపష్లావితం చేకూర్చు నీ “పునర్నవం' బుద్ధుని మహాబోధనలను ని బద్దించితివి 'మహాబోధి'లోన “అమృతాభిషేకంతో అభిషేకించితివి ఆం(ధ్రకవితా రసిక సుమనోజ్ఞులను అభినవ దాశరధి శతకం విరచించి అభినుతింపబడితివి కవితా శరధిగా “తిమిరంతో సమరం సల్పిన విశ్వజనీన తమ అభ్యున్నతి అనన్య ఆదర్శం నాడు దాశరధి సౌమిత్రులు కలిసి పాడిరి సుధలుచిందు 'తేనెపాటలిను మీరు మరచినా నేను మరువలేను )ద్రవీణపై కోటిరాగాలు [-----ాాలాాాన్ట్‌|[1 201 ఖీక్‌----------ాా! కఠకుతా సంకలనం

ఆ దాశరధి సౌమిత్రుల జంటపంట ఆ కవితా సమ్మేళనముల ప్రభంజనముల హోరు భువన విజయం ఖ్యాతి సాహితీ జేగంటల (మోగుజోరు కవన కమనీయ “తెలంగాణా రచయితల సంఘం” సదస్సులు మరచిపోలేను నాటి సారస్వత మధురానుభూతులను నేటికిని నాటికవితా మహోద్యమానికి మేటి రధసారధివై సాగితివి దాశరధీ! “గాలీబ్‌ గీతాలు తెలుగు సేత ఆంధ్రభాషాయోషామణికి నవ్యాలంకృతభూషణం వివిధ సాహితీ విషయ వ్యాసాలు విద్వన్నణులే భళిరా! యనిరి సాహితీ విలువలనందు త్వదీయ సముజ్బ్వల చిత్ర గీతములు నిరంతరం సాహితీ ప్రవృత్తితో నీ జీవితమే పటీర పరిమళ గంధమ్మై పోయెను దేవలోకంలోని సురసభలో కావ్యగానం చేసే ఆ సురకవికి సుస్తి చేసిందికాబోలు వరకవికి మన మహాకవికి పిలుపు వచ్చింది వెళ్ళిపోయారు అందుకే వేల్పుల లోకానికి మళ్లీ రాకుండా జీవుడు వెళ్లినా అక్షర చేతనామయ దాశరథీ కవితాజ్యోతి వెల్గుతునే వుంటుంది నిరంతరం _ తెలుగుజాతి వున్నన్ని నాళ్లు (స్రవంతి దాశరధి సంస్మరణ సంచిక (1988) నుండి) యద్తవీణపే కోటిరాగాలు: [ాలాలాలాలాాశ్‌[!! 202 (క్ష్‌-----------------| కవితా సంకలనం

గ్‌ ్న న! (1 (1 17 [111/1 [1 [11111] 00001 0! ర్ట ( వ దాశరథి ఆల్ప్బంలోని కొన్ని ఫోటోలు ప తన టి. | " ॥ , కం న్‌ సాటి కవులతో దాశరధి న యు గై. ప్రభ ళో హ్‌ క లల ఫి గ్‌ క . కౌలాలంపూర్‌ ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలలో వీడ్కోలు ప్రసంగం ఒక సభలో దేవులపల్లి కృష్ణశాస్రితో ళుద్రవీణపై కోటిరాగాలు [లాలయాయన్ట[! 203 కాలా! కవితా సంకలనం

దనకు! 00నరథ 0) రంల సరఫ | |] | | 1 | | (ఏస్‌ (| (1 ఫభిఫ[ | [| 1111110700 / (111111 11/11.) / (1) 11 00001 011 ఈ

. న క కక్క, " | ల ల. సే.

.. టి కలం న. శ | న

| స గ్గ థ్‌ త్త స. న / న

ఒక సభలో అధ్యక్షులుగా దాశరధి ము న నం పహ) న న న! గై. ప. టం " / (వి | ఇ 1! ఖై [| స్ట ట్ట కర ౧ న సే 1 అష ఆద బి, కడప సభలో డా సినారెతో (1978) మలేషియాలో డా సినారెతో కలిసి అల్పాహారం [1 |

కుద్రవీణపై కోటిరాగాలు [లాక్‌ 201 [క్లా---------------- కవితా సంకలనం

అనుబంధం --1 దాశరథి సాహిత్యం - ముద్రిత కృతులు 1 | అగ్నిధార ఖండకావ్యం 1949 శ్రీ వట్టికోట ఆళ్వారు స్వామి గారికి 2 | రుద్రవీణ ఖండకావ్యం 1950 తెలంగాణకు 8 | పూలపాటలు లలితగీతాలు సంయుక్త రచన | 1962 ఒం త | మహాబోధి కధా కావ్యం 1953 డా॥బూర్జుల రామకృష్ణ రావు గారికి 5 | మహాందోదయం ఖండకావ్యం 1955 శ్రీ సురవరం ప్రతాపరెడ్డి గారికి 6 | పునర్నవం ఖండకావ్యం 1956 ఆటలా 7. | అమృతాభిషేకము ఖండకావ్యం 1959 డా॥బెజవాడ గోపాలరెడ్డి గారికి 8 | నవ మంజరి లలితగీతాలు 1959 అం 9 | దాశరధి బాలగేయాలు 10 | శంకర్స్‌ బొమ్మల కధలు బాల రామాయణం సంయుక్త రచన | 1960 న్‌ 11 | శంకర్స్‌ బొమ్మల కథలు బాల భాగవతం సంయుక్త రచన | 1960 జాలా 12 | శంకర్స్‌ బొమ్మల కధలు బాల భారతం సంయుక్త రచన | 1960 అల 18 | తేనెపాటలు లలిత గీతాలు సంయుక్త రచన | 1960 ఆలా 14& | నవమి వచన నాటికలు | 1961 ప్రముఖ దర్శకుడు తాపీ చాణక్యకు 15 | గాలిబ్‌ గీతాలు అనువాద కవిత | 1961 నటసమ్రాట్‌ శ్రీ అక్మినేని నాగేశ్వర రావు గారికి 16 | దాశరధి శతకము పద్యశతకం 1962 భద్రాట్రి రామునికి 17 | ఖబర్జార్‌ చైనా ఖండకావ్యం 1969 వైనానెదిరించిన సైనిక్ష వీరులకు 18 | మహాశిల్పి జక్కన చారిత్రాత్మక నవల, 1964 | 19 | కవితాపుష్పకం ఖండకావ్యం 1966 శ్రీ దేవులపల్లి రామానుజరావు గారికి 20 | ప్రాచీన లక్నో అనువాద చరిత్ర (గ్రంధం 1971 అలాల 21 | తిమిరంతో సమరం ఖండకావ్యం 1978 అమ్మకు 22 | ఆలోచనాలోచనాలు.. | ఖండకావ్యం (1978 | ముఖ్యమంత్రి శ్రీ జలగం వెంగళరావు గారికి రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు |------------ాన్ట్‌|! 205 ||క్లై........----.--! కవితా సంకలన"

గా గానా తానా (సో 28 | అమృతవల్లి తెలుగుతల్లి ఖండకావ్యం 1979 ఆచార్య డా॥ కాకర్లసుబ్బారావు దంపతులకు 24 | బాలసరస్వతి తెలుగు | నిఘంటువు రచన ఇంగ్లీషు డిక్షనరి సహసంగ్రహకర్త | 1979 ఆంంా 25 | ధ్వజమెత్తిన ప్రజ ఖండకావ్యం 1981 జాజాలా 26 | నవజగానికి వందనం | అనువాద కవిత 1981 ఆజం 27 | జ్వాలా లేఖిని ఖండకావ్యం 1984 స్వాతంత్ర్య సమర యోధులకు (పేమాంజలి 28 | వ్యాసపీరం వివిధ సాహిత్య వ్యాసాల సంపుటి విమర్శ 1985 ఆఆం 29 | జయదేవక్ళృత గీత గోవింద కావ్యం వ్యాఖ్యానం 1985 ఆం 80 | నేత్రపర్వం ఖండకావ్యం 1988 బాజం 81 | యాత్రాస్మృతి స్వీయ చరిత్ర | 1988 ఆలం దాశరధి జీవిత యాత్రలోని కొన్ని స్మృతులకు గ్రంధ రూపం సాహిత్య అకాడమీ వారికి కృతజ్ఞతలతో న శయ శో కం టన. మూ ఎం ఈ కవి సమ్మేళనం సందర్భంగా రుద్రవీణపై కోటీరాగాలు [ాాలాలాలాలాలాలాజ్ట[ 2060 | శ్రైాా-ా--------! కవితా సంకలనం

అనుబంధం-2 దాశరథి జీవితంలో కొన్ని ముఖ్య ఘట్టాలు పేరు దాశరధి కృష్ణమాచార్య జననం 22-07-1925 వరంగల్లు జిల్లా చినగూడూరు గ్రామంలో తల్లి శ్రీమతి వేంకటమ్మ తండ్రి త్రీ వేంకటాచార్యులు 1985 పదేళ్త వయస్సులో మొట్టమొదటిసారిగా కలం పట్టారు 1986 పదకొండేళ్ళ వయస్సు నుంచి పద్యాలల్లడం మొదలుపెట్టారు 1987 పారశాల కవిసమ్మేళనంలో నిర్భయంగా ఇరవై ఐదు పద్యాలు చదివారు 1940 ఖమ్మంలో మెట్రిక్యులేషన్‌ పూర్తి చేశారు 1942 కమ్యూనిస్టు పార్టీ నిర్వహించిన "సెల్‌ సమావేశాలకు అజ్ఞాత సమావేశాలకు హాజరయ్యారు 1944 నుంచి ఆంధ్ర మహాసభలో పాల్గొన్నారు 1947 భోపాల్‌ విశ్వవిద్యాలయం నుంచి ్రైవేటుగా ఇంటర్మీడియట్‌ను పూర్తి చేశారు 1947 సెప్టెంబర్‌లో నిరంకుశత్వాన్ని నిరసించే పద్యాలు పాడటం వలన వరంగల్‌ సెంట్రల్‌ జైలులో 16 నెలలు కరిన కారాగార వాస శిక్ష అనుభవించారు 19486 జనవరి 80న హైదరాబాద్‌ జైలుకు తలలించబడారు 1949 ఖమ్మంలో మహాకవి బిరుదుతో సత్కారం 1950 కవిసింహ అభ్యుదయ కవి చక్రవర్తి యువ కవి చక్రవర్తిగా సన్మానం 1950 శ్రీమతి లక్ష్మిగారితో వివాహం 1952 తెలంగాణా రచయితల సంఘానికి ('ప్రధమాధ్యక్షత 1952 హైద్రాబాద్‌ ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుంచి బి ఎ ఆంగ్లంలో 1956-63 ఆకాశవాణి హైద్రాబాద్‌ కేంద్రంలో ప్రవచనశాఖ సహాయ ప్రయోక్త 1961 వాగ్దానం చిత్రంతో చలనచిత్ర గేయరచయితగా ప్రవేశం 1965 “గాలిబ్‌ గీతాలు అనువాదానికి ఉత్తమ అనువాద గ్రంధంగా ఆంధ్రప్రదేళ్‌ ప్రభుత్వ బహుమతి 1967 కవితా పుష్పకం” కవితా సంపుటికి ఆంధ్రప్రదేశ్‌ సాహిత్య అకాడమీ ఉత్తమ కవితా పురస్కారం 10971 వరకు మద్రాస్‌ ఆకాశవాణి కేంద్రంలో ఉద్యోగం చేసి అదే సంవత్సరం రాజీనామా చేశారు 1972 అప్పటి ప్రధానమంత్రి శ్రీమతి ఇందిరాగాంధీ జాతీయోద్యమ రధసారథిగా తామపత్రంతో సన్మానం 1974 తిమిరంతో సమరం కవితా సంపుటికి కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు అందుకున్నారు 19075 ఆంధ్ర విశ్వ విద్యాలయం వారు కళాప్రపూర్ణ ప్రదానం 1976 ఆగ్రా విశ్వ విద్యాలయం డాక్టర్‌ ఆఫ్‌ లెటర్స్‌ డి లిటొ గౌరవపట్టాతో సన్మానం 1977 15 ఆగస్టు అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ముఖ్యమంత్రి శ్రీ జలగం వెంగళరావు గారు “ఆస్థాన కవిగా” నియమించారు 1975-78 పలువిదేశాల సందర్శన 19786 వాషింగ్టన్‌ “తెలుగు సాంస్కృతిక సంస్థ” “ఆంధ్ర కవితా సారథి బిరుదుతో సత్మరించింది 1981-83 వరకు భారత ప్రభుత్వ విద్యాయంత్రాంగంలోని సాంస్కృతిక శాఖ వారు “సీనియర్‌ ఫెలోషిప్‌ ఇచ్చి గౌరవించారు 1981 శ్రీ వేంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం డిలిట్‌ పట్టాతో సన్మానించింది 1987 సెప్టెంబర్‌ అక్టోబర్‌ నెలలో తీవ్ర అనారోగ్యం 1987 నవంబర్‌ 5న అస్తమయం

| || 1. గ (సంభ! గ గ 111) వగ (0112111101 గ (2) | |) | 11 (1 (1, (1 సేగు గ గ$ే (0 గాణ గగ (1 11 |) (1/1 111111 |] 000 0100 గ?! (1) మగ 0000 11 (1, (1 జా లాగా ల్లా ౭ ఆ ద కా నా నాడా ల నం న. టు సమా క నా ౨. యన న్‌ సన్న న భ్‌ (| ష్‌ ణే. వక. ట్‌ నట స నే శ. (సహా భే. ఒం వెళు ర కవు న వన. లీ గ స ము న. క్‌. మ నీ గ య. మ. న. వ. న. - మై క నం. | ప్ర గారితో దాశర జాతీయ కవులలో ఒకరుగా మాజీ ప్రధాని శ్రీమతి ఇందిరా గాంధీ ధి ధా న్ని న్‌ వాతం స న్న 1 ఉం ఖీ లే వ “తియ. సం క న్‌ కీ. పరాషష్టప సల్వపల్లి కృషణ్‌ గారికి తమ పుస్తకాన్ని అందజేస్తూ దాశరది భారత ఉపరాష్ట్రపతి డా సర్వేపల్లిరాధాకృష్ణ స్త రా 208 [| ్రాాాాాాాాాాాా కవితా సంకలనం

కవ్వ్తుణు కుతుంతలు పద్య కవితలు 1 మద్దూరి రామమూర్తి అష్టావధాని 9989924675 9440652218 2 _ _దోరవేటి (వి చెన్నయ్య) హైదరాబాద్‌ 9866251679 తి ఒంటెద్దు రామలింగారెడ్డి 9652744104 ట్రీ జి సుబహ్మణ్యశాస్రి నంద్యాల-518501 5 ముత్యబోయిన మలయశ్రీ మంచిర్యాల 9908275598 6 _ ఉన్నం జ్యోతివాసు వేములపాడు ్రకాశంజిల్లా 9542459957 7 ఎలనాగ 9866945424 8 యస్‌ ధర్మారావు పెందుర్తి విశాఖపట్నం 8874485428 9 _ కూకట్ల తిరుపతి మద్దికుంట కరీంనగర్‌ 9949247591 10. డా యన్‌ యాదగిరి కర్మ శంషాబాద్‌ రంగరారెడ్డి జిల్లా 9573865827 11 కవిలి మాధవయ్య పెద్దబాణపురం శ్రీకాకుళం 12 _ డా వుయ్యూరు లక్ష్మీనరసింహరావు కూకట్‌పల్లి హైదరాబాద్‌ 9578884852 18 పెందోట వెంకటేశ్వర్లు సిద్ధిపేట 9440524546 14 _ రసస్రవంతి & కావ్యసుధ 8290215858 9247818468 15 కలవకొలను సూర్యనారాయణ గుంటూరు 9849268659 16 _ కిలపర్తి దాలినాయుడు విజయనగరం 9491763268 17 భమిడిపాటి ప్రసాదరావు 8985080428 18 డా రామడుగు వెంకటేశ్వర శర్మ గుంటూరు 9866944287 18 మహమ్మద్‌ షరీఫ్‌ మెదక్‌ 9866560527 లిం 'ఎంటమరాజు నరసింగరావు నాగర్‌కర్నూల్‌ మహబూబ్‌నగర్‌ 9440458182 ల వెలపాటి రామరెడ్డి హనుమకొండ 9585921444 22 సషేక్‌ అలీ గుంటూరు 9890898044 2క్రై డా ఆశావాదిప్రకాశ రావు పెనుకొండ అనంతపురం 9శ40488600 24 సల్లవిజయ కుమార్‌ కోరి మహిళా కళాశాల 9014846651 25 డా జె బాపురెడ్డి హైదరాబాద్‌ 9949465964 26 శేషం సుప్రసన్నాచార్యులు 27 డాసినారె హైదరాబాద్‌ 28 _ కోయిల్‌ కందాడై తిరుమలాచార్య 9701806347 రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు | శై 209 [క . [కవితా సంకలనళి!

గేయ కవిత్వం

క్ష అనిశెట్టి రజిత హన్మకొండ 9849482464 2 కుమ్మరి భిక్షపతి 9704878679 తి నడకుర్తి స్వరూప రాణి

క! రఘు నెల్లూరు

త్‌ డా॥ టి వ భాస్కరాచార్య 9345518044 6 వి రాజారాంఫ్రకాశ్‌ వనపర్తి 9701141102 ళా పానుగంటి నాగన్న వనపర్తి 9440974591 రి పానుగంటి మణిరత్నం వనపర్తి 9966696798 9 వేదాటి రఘుపతి

10 తేజస్విని 9849685488 9866872949 వచన కవిత్వం

క్షే అనిశేట్టి రజిత హన్మకొండ 9849482464 ల ఈదుపల్లి వెంకటేశ్వరావు

తి తిరునగరి శ్రీనివాస స్వామి 94403969939 న! మాధవీ సనారా అనకాపల్లి 9440109194 ర్‌ ఎనుగు నరసింహారెడ్డి 8978869188 6 ఆచార్య జె వి రాఘవేంద్రరావు 9966958066 7 అడపారామకృష్ణ విశాఖపట్నం 9912239650 8 రేడియమ్‌ హైదరాబాద్‌ 9291527757 9 దర్భశయనం శ్రీనివాసాచార్య 9440419089 10 గన్నమరాజు గిరిజా మనోహరబాబు వరంగల్లు 9949018448 11 ఆకుల రఘురామయ్య అనంతపురం - 515005 9581884016 12 పి శిధర్‌ 9440886331 138 _ డా తిరునగరి చింతల్‌ హైదరాబాద్‌ 9392465475 14 డా బుక్కా బాలస్వామి విశ్రాంతాచార్యులు మహబూబ్‌నగర్‌ 9441477699 15 పి ఉదయభాస్మర రావు రేపల్లె గుంటూరు 9897844165 16 _ బొగ్గరపురాధాకృష్ణమూర్తి నెల్లురు-524008 9886481939 17 రామావర్వుల శ్రీశైలం హైదరాబాద్‌ 9490929626 18 డా చవ్వావెంకటరెడ్డి 9848645986

18 దడా కాలువ మల్లయ్య 9349377578 20 గింజల నరసింహారెడ్డి నకిరేకల్‌ నల్లగొండ 9441050954 21 _ ఎల్‌ ప్రపుల్లచంద్ర ధర్మవరం అనంతంపురం 9298809482 22 _ వలన్దాస్‌ వెంకటేశ్‌ నర్సాపూర్‌ మెదక్‌ 9505555197 28 చం (వి చంద్రశేఖర శాస్ర) అనంతపురం 9441883190 ౨4 డా భీంపల్లి శ్రీకాంత్‌ మహబూబ్‌నగర్‌ 9032844017 25 _ సి హెచ్‌ ప్రకాశ్‌ కామారెడ్డి నిజామాబాద్‌ 9346408040 26 _ తిరునగరి శరత్‌చంద్ర 9493472197 27 గడ్డం మోహన్‌రావు హైదరాబాద్‌ 9000187657 ౨8 మియాపురం శ్రీనివాస్‌ కరీంనగర్‌ 9493264620 29 _ సిద్ధాంతపు ప్రభాకరాచార్యులు అశ్వరావుపేట ఖమ్మం 949138537842 80 _ మెట్టురాజేశ్‌ బాబు బెల్లంపల్లి ఆదిలాబాద్‌ 7702859806 81 యడవల్లి (వైవిఎల్‌ఎన్‌ శాప్రి) 98491047149 82 _ నడకుర్తి స్వరూపరాణి 9885557118 3౩8 _ కె రామకృష్ణ తాండూరు 9948645734 య! వి పి చందన్‌రావు కందాళై రాఘవాచార్య నిజామాబాద్‌ 9440088565 35 _ దా యిమ్మిడిశెట్టి చక్రపాణి అనకాపల్లి 9849881554 86 తిరునగరి గిరిజా గాయత్రి 9440888870 37 తంగిరాల చక్రవర్తి 9393804472 38 జనజ్వాల వనపర్తి 9949163770 898 డా కె జ్యోత్నప్రభ 9949181829 40 మరికంటి వనపర్తి 9640407108 త1 విశ్వనాధ నరసింహం విజయనగరం 9490971589 త్త యస్‌ యమ్‌ సుభాని ఇంటూరు గుంటూరు 9701051091 438 _ తేజస్విని 9866560527 44 ఢిల్లీ విజయ కుమార్‌శర్మ 9618597139 45 _ ఆచార్య నరేంద్ర హైదరాబాద్‌ 9247707957 46 _ శ్రీమతి బి కళాగోపాల్‌ నిజామాబాద్‌ 9441631028 9441631029 శ7 సోమయాజుల సుబ్రహ్మణ్యశర్మ హైదరాబాద్‌ 9846671524 48 _ ఆళ్ళనాగేశ్వరరావు తెనాలి-522201 7416638828 49 _ కట్టా భగవంతరెడ్డి నల్గొండ 9246988801 50 మధురశ్రీ అనంతపురం 9968867542 మద్రవీణపై కోటిరాగాలు [లాలన 1 |క్షి------------.-.---11కవితా:సంకలనం

51 _ లేదల్ల సంపత్‌కుమార్‌ నల్లగొండ 9550425800 52 స్వామిజి 9441041475 58 వియస్‌విప్రనసాద్‌ తణుకు పగోజి 8106320576 54 _ పాండ్రంకి సుబ్రమణి 9908814674 55 _ డి సతీళ్‌ కుమార్‌ 3950527217 56 కెసోమేశ్వర శర్మ ద్రాక్షారామం 9968517669 57 _ సయేద సమీనా పర్వన్‌ 9908248784 58 వైమనోరమ నరసరావుపేట 9912363534 59 రత్నాకరం రుక్కిణీదేవి 8500729167 60 మౌనశ్రీమల్లిక్‌ హైదరాబాద్‌ 9394881004 61 _ సాహిత్య ప్రకాశ్‌ హైదరాబాద్‌ 9492530542 62 కనపర్తి రామచంద్రాచార్యులు 68 డా మంతెన సూర్యనారాయణ రాజు 64 _ పెద్దూరి వెంకటదాసు హైదరాబాద్‌ 9290910498 65 _ ఎ రవీంద్రనాధ చౌదరి 8885968885 66 ఆర్‌ ఎన్‌ఎస్‌ శ్యామల 9032201408 67 _ కెసోమేశ్వర శర్మ ద్రాక్షారామం 9968517669 68 కమలపాటి వెంకటశాంతలక్ష్మి ప్రకాశంజిల్లా 99347586601 69 టి ఉడయవర్లు హైదరాబాద్‌ 9885686415 70 గిరీశం (ఆర్‌ విద్యాసాగర్‌ రావు) 9391018234 71 ప్రా పి లక్ష్మీనారాయణ 72 కొత్తపల్లి రాములు హైదరాబాద్‌ 9492941546 78 _ వేముగంటి గోపాలాచార్య 9849124640 74. కె అశోక్‌ బాబు 75 రుద్రత్రీ 76 వీరబత్తిని శ్రీశైలం 77 జి వేంకటేశ్వర్లు 78 రెంటాల గోపాలకృష్ణ విజయవాడ 79 డా నాళేశ్వరం శంకరం హైదరాబాదు 9440451960 ఖ్‌ గస రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు [----లాలాలాాశ్ష[$ 212 గక్ష్‌-------------------]! కవితా సంకలన

ా గె న గ గి ళ్‌ శ కచ స 1! గ 1 గ? శ, 1/1 గ / [' 1000 0011 00001 0) రం గ గ్‌ అకు మి సయ సం ఖు "మని వలసే షట్‌ మయ య. [1 ( పళ ల. ॥ శే = గ్‌ సు ళ్‌ స శ చి స, వ ళ్లు లీ త జి శః క్త! గుణచిత్ర నటులు శ్రీ ఎస్వీ రంగారావు నుండి దాశరధిని సత్మరిస్తున్న మాజీ కేంద్రమంత్రి శ్రీ అర్జున్‌ సింగ్‌ మనుషులు మారాలి సినిమా శతదినోత్సవం సందర్భంగా జ్ఞాపికను అందుకుంటున్న దాశరధి (1969) ల త! యళ, కీ వాన్‌ . ॥ తాతా! జ న్యం సున్‌ త. న సీ | స కక గ చూ రా! 7111 చం హమ జాతీయ కవులను ఉద్దేశించి ప్రసంగిస్తున్న శ్రీమతి ఇందిరా గాంధి రుప్రవీణపై కోటిరాగాలు లాలన! 213 కీక్షి--------------------! కవితా నుంకలనం

ళు ప] [/ 1 | | సర |) 0... గ్‌ 110! ర నా | (0 ర యప గాంగ? (1.00౮ (| 1 10000001 / | స... 1! | ల. రై. టు: న్లో మమ? 1 న!!! 1 న. పదడాఖు.! || న! న! న న (1/54. ఫ్‌ మ. గ్‌ ఎ య. స్ట షా! శ స లె యా యా న... స్‌ ॥ | ల! ఇ న స్ట ॥ స జొ వా ౮ యి న్‌ [టే సి గ ణీ గ్‌ మ నన, గో ల న! |. ల. న గ్లూ .. “. . కాక న /. స ట్‌ |. (| ల్‌ సీ యయా 121. . లో ల] నో గ్‌! (1 గో జూ విజ కల్గ స య డా త. 0 న్లో /. స. మ లో స స్త్‌! ఇ లం, త న ల్‌ శ గాకా జో నలం. ము సను 1... 1. సం... 0 . క; భి ్స్‌సో

117/1 (1/1 ' శీ! .. త్‌ 0 00110000 స్త స ( క నగ /' (1) ష్‌ ఎ. న... 00 హ్‌ న. ల [10000 (0 ర ] శివకు న సక (| (| | ళల నో మ 1 " న! ల. గ యీ 1 వ్‌ స గ! (0111110 ల | స్ట . శ. య కా లు న. కన. 11 లట గ | ణ్‌ న న సక్‌ ల్‌! [ల న మంటు 1 ల్లో | న! ల మ! ఇళ్ల క సం ర న ప. పట నన్‌ సై. 11 1 శ. ఖో. న. న క. | త |. .. మ ,/ ప. _ కో న. స 1 ఆ. స (. టం. యం. నా | 5. శ న జీ. సళ్ల. శ తశ క. న. మ. ౯ (కరా (|! ౫ శ టగ్‌ || ? గ కు (1. ॥ న. , ప్ల. /" టీ శ మ [స్ట నం శే. ( . వ [ |. సం. యమా గ్‌. వ! ఇం య ఖ్‌ సస గ 1 స. ల క తో ... . ర. 1 సత్త. క. 4... న . యా స! [| ఆ ,రుద్రవీణపై కోటిరాగా ఎ రం . గ న నం స్‌ ఆకా న స. నీ క్‌ 215 | శవాణి విధి నిర్వహణలో దా టే 18 1 18. దాశరథి కవితా నం సుంకలణుం

| 1 .. | 1 [11.1 00100000 ఫ0 000 1 || న (1) సవ పఫ( (సథ పదా [11/0 | (టా 10,11 | ) | |... | ట్ట... ్ట స _ | ం వ టీ. శ్‌ లో న్‌? జే తు. స్‌ న్‌. త్త ॥. క "స గ. . న . గ. 4 / సు య. య్‌. ఖీ క | న్‌ న చార్వ, దాశరధి రంగాచారగ దాశరధి తల్లిదండ్రులు దాశరధి కృష్ణమాచార్య, నే అహం నవాని నా అం నాాాాదానాానడాపననాా లా ౯ క ం గ్ర కరగ బ్‌ ల వా _ న లే ఛి ర. గ స. స | జే వ సం నాం ల! న 1 ల్‌ రం క. జ 00 (1: కష |; గ | . | స్టే శే సరా ్న టో స శే / త ఉత న శ / మ ్య్ట//, న! ల టు . గ | టా. ప! సస | ్డో గ్ల ణ్తీ హ్‌ స్‌ స జై ్య్‌ న న్స సి మ వ కే లాం స్ట (య్‌ ఇ ను పు గ్‌ మం (1 జ్జ అయో తము భన్‌. " - లా | ము నష లో ఓ | స! ళ్‌ స? 2 గే కష క ఇల స్స శేష 4 / లా హే ల టే! స వ ;జో ౮ టీ సట య షు. ఇం స య హూ న్న క యు గళ. / ం లె చప ల. /. “సైదా ను లు క క న. గ మ్ష్లూ గస” లవ్‌ వటం ప రాం. టో గ శ్ర | ఎ స్తా న. వ్‌ ష్‌ వ? తం! స్‌. (హా క వ్య ల్‌ న్‌ గ్‌ “ఆడతన భి త్‌ో న్‌ సు ను హి వత 4 ఎ సోకు రుద్రనీణపై కోటిరాగాలు [డ్‌ 2160

(11 న 11111111) , ||) “(0 (001 భఖ [ || . ॥ (మ వా 1)!/1 గణ న 01 (ష్యాష్గ ] 11/14 (00 య! | (1104 1110101 1110111 (0 0టట 11 చమన 1... (1 ( ర్ట తి రషతు జ ర | వ. ప | ల వి ఏ గా త వ. . పిల్‌ | స్‌ .

• సా య = వార ము వ! ళ్‌ ప. 0" ర. లే ర. ” వ ఆం భి... సస గ పంటి స శయాయత్ససోరల్‌ ప్రపం గ్‌ మ వ (ఖా ( ప. వ. ర. క. మ ఖై స 7 ఖీ: ఆ. ల. ప. క |. త గు | యట ప “"ోధ్రోలా నం య న. క్‌ న్న. న సు స న స్ట | ళ్‌ లో యకం న

• న! శ్లామ్‌ . శ | న. ్‌ క క వా. సు నాల . | శ ట్లో షం . మ య. . వ్‌ లో శా ( శీ క నా. రో షష. న కీ య్య వ్‌ శస చా. [| శన న మ షట ద్య జే | న. టో నా ఖ్‌ న్న. న. న. సఖే త్‌! నీ టా సో నీ మ

• అనుల సంక

నాళాల గార చానా ల టయ... లా చో ళ్‌ శ అట 9 అలరు | ల్‌ | జల భట ల్‌ుణాలా క్క శ కడ మ 4&- వె మె 49 ౮౫4 త జం దండం ఆడా. ఉల్సడ౪ండ 514 232241 జడలో | ళా (ాడణ ల ల వూ | రడ 22 డ2 టు జ నం. ర్‌ ఆడ 66 తడుళంలడడ డేదంజల్రు 21011 గగ లయ11౬0౫౧ కనడుచతపడలదడడడడడడ ననన నన

/ న్‌ గ? గ స 1 గ్‌ 4 గ్గ 0... స్‌ 0000 'సళాటు వాయి వా భాం కవ పనాను వాన్‌ రగ? మె శ రా? మట ట్‌... నం. క్ట సవమ యాం, ర సతయ త య హాహా మహెకపూ/ ఆయి జ్ర [ఈ హి య సు జ స ఆం[భ (వదోష్‌ (వభత్వాతు హాహా యయా 5 కాక ఇల, 1111111100) 111 రర సానకబి. నియామళ వత న ట్ర. థ్‌ € శ ళా న్‌ ళా నూ క్ష స్వాతం[ త్య సమరయోధుడు, మహాకవి, క్షత . కళ్యాపపూర్ముడు, వాగ్మివతంసుడు అయిన న కన డా॥ దాశరధి, డి. అిచ్‌ గారిని ఆంధ కక జ్‌ (పదేశ్‌ (పభుత్వ విద్యాశాఖ (ద) 1977 శ): రం త 'అగస్మ 19వ తేదీన విడుదల చేసిన (16 (ఉక 862 సంఖ్యగల అధికార నియామక ప్మతాన్ని ప . అనుసరించి _పభుత్వ ఆస్టాన కవిగా 1977 | కను ఆగస్మ్హ 15వ తేదీనుండి అయిదేళ్ళ కాలం శ (0 వరకు సంవత్సరానికి ఆరువేల రూపాయల క. “(ళల బచావ కాగిన ల! గా షె గౌరవ పారితోషికంతో నియమించడమై నది. 8|| ( (6. ర లగ 1] న! ॥ ప హనమమమనమనవనడను లాలా ట్ర హైదరాబాదు. - అాత౭(స్రఃజాః గ్ళా? క... యువ ైజటుకవాము ల ాతమువవవమమమామ న. న న సళ సరయిన నగా. సా. పు తట చ మ ళన పతు నే (5 క్‌ వ ్రే త ముంకటనంి.

గ [గ (న గా గ న్‌ా ష్‌ గ యగ ళం న య కా నలల్‌ వాడేం రంగ్‌ 3ెంలనగు క తొక తొ నాద్దైతనో వః ఆంధ్ర) ఆస్టాన కవి జా నాశరథిగా క్వ స సౌజవులా " పూండ్రుకనియా సాళణి * అన్న చరికాణు = స ౮౭౦ చి “దర్శించరు పద్ధ్యాన ద త్రుకం అస్తానకపశ్వళా | త న నీను వాడేం టన్‌ సం నిర్మించే సం బద్దం లా్కిదీ అయుందండ్హ్నో దూలం అబి దూూనాన్సి(ర్రు ద ర్మించచ, దూకు కవిలాా నామళ్ళంంసన్నళీల్త నా, సావావీంచరి పాదమూన్వంగా వైడా, నిన్నిలాడ నైగ్రెం2వడీం, మూళ కెం ఒవానసునం 2౮ ౬వ / సంతూగీడ 23 యకం ళ్‌ దాకడథ/ కలా డయోని ఖ// జ ల ణ్‌ ఉకీ ఇరలడు బావో (పూ బభుణర్తూం కంటి, కులం జూ పాంజీ ఇవ్లంం దడుళను పుళ్తి డం, వంని ( రు డుళ భంవోం డ్రుఆభజ్‌ పకా వా శ్యనారిదిన నకు త్తేంసే్యత, ఇవ్‌ 6౮గ/ వ్ర్రుళ్లూ నొంబ పంగ నో వ క. గ్‌ త్స సాకకక బూవ్యలలాణి కవెచ్స్రం కచఇ5లా దంలకం / పంచకం ” జాశ్సదతి/ కవిలానిని//కాద// కాణ/! నిళూన కజాదయోనాని// దధ్చు . సావొత సేలూ? | డయా వానద కడా విధంబఒ/ట. అందున కషా ని కుంజుదుం లగెని, వ ఆ లలా అయం లతా అ ఇవూంలవస్నై , అతనునా) వాకవ్నై. , ఇదనూత్న్స పుడు, విరా చితస్సు , ఆ దంచతనుల స్నోక్పదంని నని సాాపేాంలన ఆజాతంోలం చ్‌ొంన తన +ంన్నారి హక్కు, కటకం మొగ్గ, దందా క పే కంపం లోను దృుద్భుడందిక్టు / ॥ కాషన్‌ ! బాకజ భ// కజా(్రు పూజా | పంగ కలా దుఇదల్గికదగ[ ₹డమె , సకలకజఖా కఉళపూ కడప సా పార మా? పరద రా! ్రాష్థ్యదెన్హై సని వై, పన్ని నౌ లక వొయవడదై, సనాయన కన్గిబూ నెష్ట్యకు బసు డద్దే. అణునాయన కని ఆం దఠ౭లరాన క్యృక/ డచై, 260 జార అగివిదుఉపై , శాల గోీసా ఆజా +నిదూద దా్రుడనై, ₹వదక పొర్ష అసాాన కవిగా తెలుగు కనిలూ (ప) ఇరా (రు అనరాని కున నివ్టు + గాం భృకవి యా సాక ఖి" దాశక ధ్‌ అ నద మ చో సనంళినం //నోవ కక్వడ్రుదుం ల3 కృయ కృత్య ద భనారలని కోక కుంటూ, యీ సదవకాకానిజి గశ్వుడు దయా, గ్రే టక్‌ డాంగ్‌ ఉన్‌ తవెం6 కత్సైళత వాస్హైటో, నోత్ర! ఇరిడుద(ప్రు దాన సగ్భ్యాన పఖ్రాన్ని అంద చేస్తున్నది, వత్‌ ॥ ఖద ఇ, 1476. తళ గ్రేటక్‌ వాశీంగ్‌ బన అలుల కత్సెళల్‌ శాస్రైటో

మ్‌ "6 నూ. ఎ ఈ ం గా! జా [ [ళం ోయున సె ( (6/౧) న్‌. మా నా థో సాల ౬ ఆఫఘ్మ (గో (గ (| | (6 ల్ల! శన నై | చన[ బే ర మన్నే (ద్ర్రైయా శో మో యా మం 1 బం తం అబుడముు బు రయం ఈ క వజ త వడ శ్రేబయుణు॥ జే ళల తత కాల్‌ల ఫయులనల మట 22 కట 114 2 బైళజి 54 టె౭ంశిల ఆశ్‌ ఫై811825 ౧౦|౫౦॥౧1$ 64౪౮94 గం టు 4క్‌లులి 98 టే ఖైజిఖాఖ్య? జ సం అయుంంణతల [ల 21 క2 కటు. శ్రైకలయిలన్లు. 1881 (షణ లలా 128 నజ! ఈ నొ? నతెాాఏణం పసెలుగళై న. [రి న కు శ్రటాల్తు, 1981 6844స 66౬౬01

య బగ! మ్‌. ౮ షా /ో య! చమ?) 7 శ్లో మ... టీ క) ౦0107 0 01013 5/1 ౧ ౧0 ంటాగగ్ల ౫4 త 0292226411 02 22047464 6 ప. /£ రఅంయంగ లై 166661౧5 (1 టాం (0422౮4) / ణ్‌ . €/ 7 (౫|౫44402% 0 7975, తీవా 1760191 612266807౯ 00 2648 91 6020 19076

శ్‌ ఖల! గా ళ్‌ ష్య [ (షె 1 | భయణ గరగ షా గ సారా గణే] గ్‌ గ గ ఫే ౧ బయ్‌ ౧ రే 00000000 గా ర గ స్‌

థ్రీకామశృ్యరజంమను అఒధాన జ నుహాకప్హి చాశరధిగారికి అ గ సధ త్త

మహాకవీ! _పజాకవీ!

_న్మళఃకవున్నైన మెర వే షట్లగనే పరివా[ంచువన్నట్టు పిన్నవయి నెనే కవిశలల్లి ్నవ్రసిద్ధరైనారుం షే మవోం్యరోదియం. అలుగువారి3 ఇఅధోదయిం. మీ ఒక్కొక్క కాన్యయి ఏంవోన ఆవి, మీ పద్యాలు వ్యణాల తునకలవ, మీ ఎలుకలు కి ్వులిపు పలుక లగి మే =విశాకార ఆనెల్షళమై గంగ ఆర్‌ వచ్మశమైనదవి _వముఖుల ([ళంనలందుకొన్నాకు థీ మెల్ల &పల్షి వారన్నట్లు ఎనా్త్రతవించిన ఆలుగురనను యీ దాశరధి, ఆర్ట్‌ మహనీయు లను మిమ్బు ౧౨ ఏంవటళ మౌ నంస్థకాశ ఆద్భబ్టవాను, గర్వకారణంగామే భావి _న్నావిుం

దొనరథి!1 కవితానరది!

మీ కవిం అన్నంలో ఎంవరికైనా చోయి ఎలిప్తంది.. మచోజోధి, మహాళ్ళధరోదయంం ఆన్నిడాన జ్హైకిణ వ?ర్నవిం తిమిరంతో నసుకం మంన్నాగు. పెక్కు. కావ్యాలు సృష్టించి సహృదయ హృదయానంద్ర వంకాయకై *-మావాట ఎ ఏవనంలో ఎన్దహా్న ఉహ్లాలోవి గాలిచా గికాలను కెలుగువారికి. రుచిచూపిస్తూ

చై మె శఆగురో గంళ్‌ సాహసాత్యన్నె పృస్టించి అధుశికాం్యధ్ర కివివా లోలంభో శిఒర్యపాయమై" స్థానాన్ని అఆందకొన్న మీకిన మా నమఎ్వమౌంచలులు

చేశచ్వ శిఖావుల్‌ |

భారతి ఎ్వ్వాకి "తటింమతి కాలంలో. తెళంగాణా విమాచినావిశ్తై పోరాడి మాళ్ళటామీ పారతం్యళ్య వము క: మ్‌ క ఎతెద్వారా అమో-మైన కృషిసల్చి కారాగారవాన “ళములసుగూడి అసురి ఏంచిన డేళద లుమిరు నా తెలణగాణ కోటిఏత్నాల ణ అంపర్విల, అనాడు ముక్కోటి ఆంధులను ఒశేగొమిగు కిందికి శేవాలని మీరు ఎన్నకలలె వరాతాం్టిధ నిర్మాణము అఇదరాష్ట్రోం వచ్చినప్పడు, నిశాం పాలనిముండి తెలంగాణా విడివడి విశాలార్యధ యేవ్పడినపుడ్కు _కుపొండిని అంండానికి అపెఛులులేవు, అట్ట మ్‌ దేళళక్తి మౌఖ ఇఆదర్యము,

సావ్యువాద్‌ |

కొర్భికి కక కవితా కలదే 'శేశాన్నలలో నొక్క నై, సామ్యవాదాన్ని అక్షరాలా సొధించిన మహనీ యులు ముకు సమాజంతో దోపీకీ విధానం నళంచాలన్ని పీడిత వజా సముద్దింణానికి కంకణం కట్టుకొన్ని ఫీడితి వణా వాణిక్‌ ఒక్‌ అమర్చి అధనాయు వన్‌ వినిపింపజేసిన శరుణామూర్తణ మీరు, నారు టగాకోట్కి నా ఊరుపకా వాటులనటంతో మ విశాలహృుదయం కానవస్తుంది... విస్షవమంచే మీదృష్టిలో వజలలొ మానసిక వరిన్నర్తినమే వి ర $పొతంకొదు.. కొంకి విస్హవంద్వారా అభ్యుదయాన్ని సాధిబాలనే గాంచయవాదుణ మేరు అట్టీమి మార్గం మాకు శిరోడారకిం

జబహువుఖ (హజ్జాధురీణా ||

పాతి దాప్వెస్సోత్స్‌లు. ఎరిసమానంగాగల సంస్కాంరులు మీరు, అకాళవాణీ మై దాకార్‌,. మాన నెయ్యదాఆతో కొంతకాలం పాయ్యానర్‌ గా ఆర్యధ్యపదేళ సాహిత్య ఆకొడమీ కొర్యవర్ల సభ్యులుగా, 'కేంథద్రపాహిత్య ఆకాడిమీ సలవోఎంము సమిర్థిలుగా "టెలివిజన్‌లో ఎమిరెటస్‌ (పొడూక్టికర్‌ గా, సంస్ట్భుతార్యకాంన్నై ఉట్లా సాహిళ్వా

కరి య! లలో ఉద్దండువ2ై , జాయ నావాతిపి నిర్మాతలుగా పసిన్టలైన మీ బహుముఖ సఎజ్జఎపు హా నివాళులు, తిమిరంతో వ! రోజాలు న నమలిం అనే _ కవితా ఎంట్వాటికి కేర్టద సొహిత్య ఆకాడమీ బహంమతి లలింతటం, ఆంధ విళ్వవిద్యాలయించే మురు కళాలపూర్ణ దీరు.6 పొందటం ఉత్తరాది విశ్వవిద్యాలయందగ గౌరన డాక్టరేట్‌ పట్టము శొండటం మీ ట్‌్జా (పాళనాఎసు నివహోవలం అం్భదిదేకానిక్‌ మీరు ఇళోధికమైస 7 వచేయాలని అందుకు ఈగు చీర్జాయురారోగ్యాలను వగవంచుడు మీకు (సనాడిందాలని కోరికొంటున్నాము, నమస్స్బుమళస్సుళకో విజబయనాడి న శ 5 | భువన విజయ సాహిశి సంస్థ

[07 స (1 111/1 గ 77 1 గనకే టి ష్‌ 1/14 [| (1 101 71 సగ (1 (011/1 గ! నా శా చాలా 011 న న వ... మన్‌ కే. న. (4404 రజల 074722 బా (707 నళ శ చ! |] 1

1. గ్‌ జ |. | గక/5 5కి ౪0166 (116414) 17216 కశ క4964 చిఠలే ల 2! 1. య జకం ఓ ల ఓడ4టుళడ21 & €0 . / ౧1స%105 10 71/౧2 ౧146౧10 401 0/0 7806490202గ ౧691౮6౧౦) / 1. | (8020064104 [2042050062 1/28/2094! 506001 [౧ 1 . న౧ 0870 2540916 గణ 0870 2532020 . | క గ41! సంగాన/ంర్రి!:ంరగం2| 00౧) 040016/ర్ర/9ర| 1021 00౧౫ స. మ ౮ ౮౬౦౫6 240 (0౧474 ప క్‌. . 64010౫ 5029)19 . . . నవెవలి వ469-01 11
2. • వ. రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు [లాలాలాలాలాంాజ్డ్‌! 224 [క్లై--------------------| కవితా సంకలనం ం

| సహా! ౪/10 0౪51 ౦౦గ౧౧౫౧|॥౧౧౪౧% 10౧ నకత్ర | ౪ ౧2౧4౧2

| ౧|౦౧౧౪1౦|

|

5111720౧11 ల ౦౯6856 60066113

| &ిఓఓ 77౧౬౯5 [10|| ౧౦౬౦౮౧ 0౦౯౧౯5౬? & ౪౬౯8 ౧౯౧౧6 ౪/0౧గ౩

| గా * 24 86/3 [4263000102/2/804 1204౧ 104 ౮౧౧౬| గ/రం!/4046 39 రా | వ్‌ 6 ౮6|| 9246343971, 9391382356 (౫ న్‌ ౬-౧౧ 9[౧1/40౧/60 అం్రగ౫౬| ౧౦౧౫ న్‌ | [మ 74 లయల ౧0౮4౧౯౮2 047౯ [గ

| ని52ి/2౧202/2౧2 సంగం

| ౧౦౧౧66౦౧ , గీజటం4/2060ా0727 6747407006 | ౧1౮౦౦1౬0౮౧ ౦౯౯౦౯ | ౪౬౯8 ౦౯౯౦౬౫ 9౧౪౧6 | ౧|౦1%10 44 ౧౦46 ౧108, 5౪016౬ ౧౧౭౩6 |, 0౦౧౧ 10౧. ౧4౦1౦౧/ | (9 860౧100 [1] ౧౧౭1౦! ౧౮౧౫౧ 84140౧8940 ౫/66/4026 50003/ ఫొ | (నామ! ౧ 040-23778392, ౯ 040-23778392 పే “మస్‌ | ర ఆగ)! ౧౧4౧41460౧ ౧౦ అ 8౫౬|| 00౧ గస 'రుద్రవీణపై కోటిరాగాలు [లాాలాాాంవడ్ట్‌|! 225 .[క్షి.-------------------- కవితా సంకలనం

(క్ల (24 7 అ౭ట్‌శాడాోగీంలా గ లగనినీగ|! గంరయయ)/ [12౧401౧౮ 016010! ౫4౧ ౦౧౮౧౫105 0% [0[1[60.

• 12-13-568, 1010 14, ౬206 10.10, ౭౦౭౧6౧౭ 11892 20౧264, 96064౧66120246-500017. &.౧ (1౧౦614) ౧|| : 91-40-271554/74, ౧౪ఖ. 91-40-27173429 5-౧౬|| : ౪౧౭/౦0౧40103 అ౪/4౧౦౦.౦00౧, ౪/60 : ౧౬౧౦84౧103 00౧) న్వోము'(సహ నక రుద్రవీణపై'కోటిరాగాలు. [కాలాల | 220 |క్షి----------------- కవితా సంకలనం:

1420 562 ౦00౧28౧౬౧౫ (7072 5౧61164021 00 ౧౮౬౦ నః న!1( [141755 ల క్‌ ౯ 39[064[౧2గ౧2 ఓ2007౯260695 10021466 01106 : * 705, &ర0/6 7166 ౧౭౧౪6. 4౫666 /66/2026-500038 ౬౯-౧౧1 : 91౧/6౮౧౭గ౪€౩౧౦౦౧౬౧4.౦౦|౧౫, ₹/60516 ౪౧1౧ 50000204 00౧ / గొర్తి 2 |

146 టల్‌ 07/24/4౯26 7707 షో న! క్‌ [౯ 262611 శతీ558001416 ౧|౧౦6580! 0౬౧4౧11౬0౧ ౦౯ 60౦01411౯౧౦౬ ఊ&ఊ ౧౮౦౬౬౬648౬ (డ92౧౧౭౧2|, గ/606/20206 లను యాస 0

(కీల 1? స 00 ాఫీ విసు పనే నాట 0ందథఖే గం ౮1764 ర6టార 607247౯౮౯6 (7077 లు ౭ 5కి 11911062 కశకనకలకి, పిలలల ఉట కె. ౦షషక ఉట 5011 ర గగ డివి ంళ/౬౧. ౧|8క, [గండ ౦౬౬౯౬65౬ 6601612౧/ 0౪౧౫ 0౦|/65౧00[౧66౧1 [1.52115౧ గంగ2 06|| : 9849289780 | గ్ర ల

రక? గ్‌ . [న (4 6టల 6072604622 “707 (5 - / £.౮2౧2/60020౧ ౦౦౮౮6 . 36016120/ / 0౦6900౧061 , కానే . | క54/గ0)1011 4ఉ!ఐ6 3611107, వ౬£౮ఆగ౬౯౬౯ ఓ 26.601ఓ౬౬౬68£ ౯౦౧ ౪/0౬ . | 942048౧47౬ [44/ ౦౦౬౬౬6౬ [65106౧1 | న౧/216 ౦౦||6669 [14౧2౮6౧౧౦౧ ఉం980012600 - | 09012014 ౮౧|౧/6౧910/ . | 51661 110 6&7, 0౧॥42604| ౧/6620&6-500020. & ౧. . ౩_, ౧౧ ; 040-27662691, 27651035, 06॥ : 9848032769 శ్‌ వలయ పై 02

౧! 2 00000111 0 గా ౧4౧4 6టగ 676/౯ (70% నా . లే స్ట ఆ కుం ఆఅంగింటగి ౦౯ 1515717౮4710౫%॥5 6 న... లా స యే బు... శక 0౬? 1౧964640౧9 :- రా ఫో 1! (లా గంత? 020౧6 & 9౮6 601699, 84140౧, గతంల. ఏను ఎ | 1 ఆ తగ 7111 ౯6 0011996, 013000002924 గృళం2086 (106౬0 066 గిగా) హ్‌ | ఆా గగనాన! 1401901 కూద్రంిఆంకేం & ₹3000010ర 6604 ఇటై, గృశంణ4 (౬440౯౯000౯ ఉం) ల్లో గ స్త ఆ గోకిన? గో!. 1౧91101901 504గాజం0002] 50160009, 603080 గర (4౦౯ ౦00౯ 441౧) స చ వా గసడిగగాన!. 06960 & 96 0080ళ9, వజరరిమయా ళ్‌ [1 ఫస. . వా శీిఆడిస [11 11800616 01 ౬౧91౧88౧౧8 & 76060౧0100, ₹2032గా, 229 05 (౬౪4౦౯ 0006 ల) భ్‌. [. హల | వాగగిగా॥ 1౧98412 01 కూరల & ₹6002019క్చ 009లో (చాజణం 0 (ఈంలాంం0క నవి ఉష . అ గీ౮గిసోగగ! 10940016 01 ?౧2గా౭06 40081 50198609, 0౧8౧౦౧౩ *2బాంంజాగ 0( ౬౫౦౯ 0008 గణా) 11 | | అాగిైగగ నల! 9౬ గ60308 1096019 01 ౬091006609 2064 ౪1%010క్ర% 621441 మంతా 05(క40లా 0008 ౧0)! షణ . | | ఆాగంగిరగాక। దిం9ల2/60 & 0000100102 తంళం, 80ర్రదట, “తాడూరి (04070095 మ)” స ఈ. . శా గ్నిసిగ్ని సైగ [1 50160166 7600001091! & గంక68000 తండ 6650 60౧6షబి, గృశంణ౭ర. జ స

1. (౬440౯ ౦౦0౯ 4884) వాం శ |అా తీ౮డి సాగా! 20 & ౧6౩౭౩౧౦1 గింయరంణా/, 60౧01080 గృళంణతక (౬గంలాం00క సూర) గ మ్య ॥ [1 "| క | ళా తిసి సాగాలి! ౧004601910 001666 80002005 ఆ309ం3ణగా 064 తేక 5 .. | |. (ఐ౦౮/౧౯౦౦౦౬౯ 408) షష ల్‌ | 1111 న ల్‌ | | షై... క్‌ | మంతం! 5011601 [6606410105 న అంతా! బన క్‌ | = గ0 11౧ 9046100 (౮210/ 9660200౧. * 6౦.53,5146060108046 01166. ౯5,558 ట బై ఇస | ౨ డ%06116౧1 ౧1209గ9౧| 1261 80018 ౨ 00000016 96450400 0౧౮ గన [1 న ! ౨ 80008 102 ౧06౧0 66౪761001601 ఆ ౧౦౧)౧౩1౧114010 & 8000102166 1203 ట్రీ లా (ము | , | = 51216048 1029101019 ఆ 01112౫ [10110 ఇక! య. క , | ౨ 50027419 ౧౦0516! 1016/ 10 009 & ౮|| ౨ [10621 6600910 ౯0 అ౪6 ౪౦గ మ... -' స్తో జితిసడింక0౬017 9౯క5ి గగ! ౬48౬8 1 ల్లో . త౫6ఆ1౫8౬[1౫6, నలిగి గ౦04, 184 & సగం0 త సి | [01 గ6€2119 00౧€16€: ఖీ లి స | బక ళన వక ౧ వలం మీ | స/64: 984971430/,9704/55516, 9866664631 9866466009 న | ౪12409: 0891 - 2748231,98494 28827,97051 69740, షు వం 98666 64634 / 37 ర

712461 రబర 607642 (707 ౧౦.౯౦౫. . ౯9౫7౦ : 1993 ౯6౫౯౯ & ౨-6. ౧౦౬౬౯6౬౯ (&£!!2ఓ9డ 10 లంగజ౧|2 ౧౪76౧5100౧ ౮౮౪26౯౬౬53 1!.26.1౯ | నడిగి డికి ణ4ఉ[ఓ! 88న/డినీ, 8౬000 84శసీగ'5 ౦0౧౧. ఓని! ౬౯, ౧4తంగగ0టడి[ఓ౬డి, సని ఉయల౮04, 470౬౯౧4840 - 500 029. | కీలిగ్‌్క$ 53100153 ॥$01[15[106గ710 $195 | లల 1. 1003, 0000 1000440040 (400) | | క్‌ గ 2 801 920016 10000414 8044 (40.0) | ం 3, 11210, 54010110 8 ౧0000414 901600 (1౬09) || స శ్‌ 1. 112110 500006 ౬000044 40014000 4౬4 | మ. 0, [12000 00610 & 0140131) (400) 1/

• 694 కటి. .!
• (089029 క[ రీ (010016 0666 | (|| + (0%00/£2 || ( స 1101%400%6 | “ఆాల్చత ఊతెల్రి ఈ&ము.౯౪౩. కజణ=రణంలు కాం స్‌ అలంక ఉల 6౪౬! ఆపీ!ఆ శ బె.5ల- 5.601. శంక కక్‌ ఈ [18 అలకా |

కీల గ. శంఖ (౧ 115. 000 42/03, 00 &00 (వ ౧010010. 111, ౧010 10.10.4016 [10 10600210 - 500 0. 40, 101 . || 010౧6 10; +91-40-23351571 21 4014023565 ౪221000416: డీ ప సాలిడ సిమె౦ట్‌ 600 సాలిడ 6ల్లు నో

. న. న. [ | తయయతక రం న. యయ గ గ్ల ఇ న్ను తొ తెలుగుఅకాడమి (1). సస. హిమాయత్‌నగర్‌, హైదరాబాదు - 500 029. వ అధ్యక్షులు ఈ మెయిల్‌ 10[0్ర్రః610804026600/ 161 మాన్యశ్రీ సి, దామోదర రాజనర్సింహ వెబ్‌ ఇ౫౧౫ (61380202646009 ౧61 ఉవ ముఖ్యమంత్రి, ఫోన్‌నంబర్జు 040-23225215, 23226041 ఉన్నత, పాంకేతిక విద్య శాఖామాత్యులు, మ ఫ్యాక్స్‌ 040-23225359 ఇంధ్రవ్రదేశ్‌ వ్రభుత్వం, హైదరాబాదు ల న ననన నజ్మా / అకాడమి లక్ష్యాలు న భాషాప్రయుక్త రాష్ట్రాల ఆవిర్భావం తర్వాత ప్రాంతీయ భాషల అభివృద్ది, వికాసానికి భారత ప్రభుత్వం తీసుకున్న కొన్ని చర్యల ఫలితంగా తెలుగు అకాడమి ఆవిర్భవించింది. తెలుగు అకాడమి ప్రధాన ధ్యేయం తెలుగు భాషను అభివృద్ధి పరచి విద్యా విషయక గ్రంథాలను విద్యార్థులకు అందించడం అకాడమిలో లభించే పుస్తకాలు ఇంటర్‌ నుంచి పిజివరకు పార్యపుస్తకాలు అందివ్వడం అకాడమి బాధ్యతలలో ప్రధానమైనది మాండలికాల వంటి భాషా గ్రంధాలు, నిఘంటువులు, పారశాల స్థాయి నిఘంటువులు, పదకోశాలు, పారిభాషిక పదకోశాలు, పోటీ పరీక్షలకు అవసరమైన గ్రంథాలు, తెలుగు బోధన శిక్షణగ్రంధాలు, వ్యక్తిత్వ వికానగ్రంథాలు, స్వయం ఉపాధికల్పనకు ఉపకరించే పుస్తకాలు అకాడమి ప్రచురిస్తుంది ఆకాడమి ప్రధానంగా భాషా | వికాసం కోసం, భాషను పరిపుష్టం చేయడానికి ఉద్దేశించింది తెలుగు అకాడమి 40 సంవత్సరాలుగా “తెలుగు” కైమాసిక వైజ్ఞానిక పత్రికను కూడా నిర్వహిస్తున్నది అకాడమి విత్రయ కేంద్రాలు అకాడమి ప్రచురించే వున్తకాలను హైదరాబాదు, విజయవాడ, విశాఖపట్నం, తిరుపతి, అనంతపురం, వరంగళి, గుంటూరులలోని పంపిణీ కేంద్రాల ద్వారా రాష్ట్రమంతటా విద్యార్థులకు అందచేస్తున్నది తెలుగు రానివారికి తెలుగు నేర్పించడం పరిపాలన రంగంలో తెలుగును అధికారభాషగా ్రవేళపెట్టి, దాన్ని సులువుగా అమలుపరచడానికి ప్రభుత్వం చేన్తున్న కృషిలో సహకరించడం అకాడమి లక్ష్యాలలో ఒకటి అధికారభాషగా తెలుగును అమలుపరిచే ప్రభుత్వ విధానంలో భాగంగా, అకాడమి లక్ష్యాలకనుగుణంగా రెండోభాషగా తెలుగు బోధన కార్యత్రమం కింద తెలుగు భాషను నేర్చుకోవాలనుకునేవారికోసం, ప్రభుత్వ, ప్రభుత్వేతర ఉద్యోగుల తదితరుల కోసం గత 40 సంవత్సరాలనుంచి తెలుగులో పరిచయకోర్పును, ఉన్నత కోర్సులను నిర్వహిస్తుంది బోధన కాల వ్యవధి 48 పనిరోజులు కోర్సులు పూర్తి అయ్యేనాటికి తెలుగులో మాట్లాడడం, రాయడం, చదవడం కొంతవరకు అలవరచుకోవచ్చు పరిచయ కోర్సులో ప్రవేశానికి విద్యార్హత ఎస్‌ ఎస్‌ సి, ఉన్నత కోర్సులో చేరడానికి పరిచయకోర్పు పూర్తిచేసి ఉండాలి ఇప్పటివరకు 54 పరిచయకోర్సులు, 40 ఉన్నతకోర్సులను అకాడమి నిర్వహించింది ఈ కోరు పూర్తిచేసి ఉత్తీర్ణులయి ఉన్నతస్థాయిలో నిలిచినవారికి బంగారు పతకం బహుకరించడం జరుగుతున్నది ఈకోర్పుకు సంబంధించి తెలుగు పరిచయవాచకం రూ 45/-లకు, రాత సనిపుస్తకం రూ 16/-లకు ఉన్నత వాచకం రూ 24/- లకు, లర్న్‌ తెలుగు సిడి రూ 60/-లకు తెలుగు అకాడమి విక్రయిస్తున్నది అకాడమి అందించే విద్యార్థి పురస్కారాలు 2001 సంవత్సరం నుంచి తెలుగు అకాడమి ఇంటర్మీడియట్‌లో తెలుగు మాధ్యమంలో చదివి రాష్ట్రస్థాయిలో ప్రథమ, ద్వితీయ స్థానాలు సాధించిన | / విద్యార్థులకు వురస్కారాలు అందచేస్తున్నది | / న వా! నే టు! చాల న! | ఉపాధ్యక్షులు నో స సే! | గ ఖు స శ్రీ అజయ్‌మిత్రా 2ఏఎ5. / లయ ॥ సంచాలకులు గిరి | రాష్ట్రఉన్నత విద్యాశాఖ ముఖ్యకార్యదర్శి | షరి * జీ లో ఆచార్య క. యాద ॥ | ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం హైదరాబాదు ఖు ణ్‌ ణి ఎంఎ, పిహెచ్‌డి | | గ్శొమ్మి నా | ళా న్‌ా

, ..! ము శ్ర 41 న | శ్‌ మం 2 0 011009గొం0ర స 0 గరం ఖ్‌ / . స స. | 2... 20050౧1 ౧౦౮4 ో న... // స స న శో టే న. బల (ఆ పె క్ట త! త్న [రగ ంళా. శ (యం! ఇ 2౧6412 ౮202060282 2060 ఈ4ఇ/80౧0120%4 ౧664/ ౪206214 క్యాక౩[& 010690 గ6౮6 16413, ఆగ్‌ మ ననన కకక నకల.

. న ఇ " క న ననన గయే జ అఆ జ ఇ జ అను వాల ననా అ న ఆ 2 అ £ నన్‌. మ మం ఇ ౫ ౫ ౫ ఆ ౫ గ్‌ జ ల | | త సయ స | గాలా న. క అ జ ౫ ఆ ౫ ౫. వ్‌ జ్యనగే ఆ ౭ ౭౯౪ ౬1 10 మ త స ల్‌ త త హా యో. ౯ . [0కి .

9[04661/ 1౧౧౦౪౧౦1౧౮ 116౪/ ౬౦౬1౧563 0౧ గం606౧010 ౪766; 2012-13 - 9.2661 ( 4000016 5006. * 56611021 & 0000416 ౬000. * 5160101103 & 1616024163 6066.) [11661 (50161421 0|40/0801 41661639 661.61) 8022౯2610500406 0 5౬081066406 ల 2౧22056100! 01 [1270120 మ. & 1660౧0106౫ ట్‌. | $4కంంుసి, 2015040087. ౧.౧. 0166 [హా న నా గ న 8. 2౧2౯౧౧2౦) నంగా2౧60౧64గ11126000 శింం/6616061 07/ 118గీ ణి ॥ ఇంగా లగి [0141 (1810౧21 808/6 లయల న! నరాల 0 = 2|7౧౧1౦6411041 720 20/65 02గ౦౮౨ 5/42/9624 గగీ(ం గంగ) గం[, 8 గశీ'ం 1515 420 95412006 * [04720010 గంగా ఓ౬.8.0/292/ 4/౯? 9006౮ 2/0౧/60/4/2/ 06//6/09౮. 5౧ శ క గ్ల న ల? = 54116-0ఓ4410129600006 ౪ ౧0106160 ౧8౦ 126110 * 02%065 ౪౮6 ఇ౯21 1154104106 01 160%. & 561. 107 ౪/0016॥ మ | , కసం 00410 66 అంట ౪10 24 060 ఇ₹(6061 120610 * 10060 (ూయాాు ళగంయంా. ౧౫ 05-601510 | 00గ౧౪0౧8 120188 000౧౧60166 _10౪0% ౧19౧ 6౧6 560/6 * 4/51 8 శ గ 1 ల 1 027069 = ద(౭451/8 602౧/ 62610 ౭06 0౫2! [0౪౧ ౧౦6560 1) 2 = ₹661: 50౬ * 05౬ 0517 * ౯160100109 & 616౧2169 64916 2000గగ౧06౭600 * క40620[500గ9 (18011060. గగ. 7601: * 50[4/28/6 5౧060 * ౦56౬ ౪౬51 8.760601: = 608 * 09౬ *££౬ *0517 * 1601. [15గ

• 0111 5066. * &60౧4411021* 1610౯౦౨116 2010-11 83% [696416 2009-10 72% 69061 గ2౧666 14 గ్‌గ్‌దెగీ టా గగ.]601:* 056 * ౬6 *౬౧౬ * ౪/1161659 600. "502726 ౧64 6011686 6164012181 = 640/ 041 తా 5227246 5౧61066606 6011686 * 18న * 1.50. ( 8100061510 [1100010109 0%9%15(౧)

12002020. 00003108, ౧.£. 015. - 501510 ౭5౧ శ 0 - సానా
12002021. 7601 [0౬*09౬ * ౬౯౬ * 66016041 & 000౪416 కూం్రం. కతత పటు 6011686

• ౬166110010 616గ28609 '* కగ8న 2000063. గరం206. , మనన న ద్రెప్ర్‌ిం0ర,00గ/, 88గీ - 202024 1191104066 0 606110108౪ (౧౧౭౫౭౮) కన జ టారకుం817. [00000808. గగ. 0౯ (004660) వా = గిం9[16[021౫/ 66519౧66 9192060 00106109 * ఉ౧౧0౧1162119 మ! = ఉం ౦00౧186006 ౫౭|| ౪10 ఉం౦10 / ౪16060, 00 12011169 సు = ద09॥1601 ౬809 ౪1 6162గ066గ గ & 0 12011199 116 1౧ & 1 [| టో 1౧౬౦ 616. * 02055 ౧800801966 &౧1%౭| | [0659 లా ం = ద(౭0908 60/20/ సి౭ట0గ౧2| & [1౧16/౧౧౭4(0౧౭| ౮౦౮౦౧౫౫౭15 “= 64గ009 ౪166 గ09? 0040 160400 0 24-1౯ 1౧16౧9 వ్‌ క్ట్‌క్ట తఈణది ₹201110/ /1-61-౯౭౧౧9౮9* 01811241 ఓ10/20/* 1౧౮౮9౧౭] ౪1515 2౧6 100% ౧12౦౪౧౧౪౧1 * 60౦౧౧౭16౧1 ౧6968౧01 0గ16౧166 120610. తతా. ఇ 68. ౧౧400140 * ||, 91౧180) (నస 0167150; 1158111౮01 10%195 ౧౧2/౧20204105; ౧02౭060102 492 /315 & 120 గీక501006; ॥ ౧౧2౧౫00109; 809012] & 01002 ౧02౧0 1౧60051102] 0౧4౧౫44; 1౬011041 6గఓ ఆగిగిగనిఆ5 | ౧102060102 40451 & 0420 0000) 1194 [469 ౧౦9౦12, 1214018, ౧6618016 - 44
• [౧|/గ) 0 (౨06001 23020) 6 జ * న1]/1) 0 (౩00000 280 ౧౧: 2760450840 2707072 . క 0

• . సను. వు యం మం మం 7 జో నీ. న. నో టు! ” ష్‌ ల్లీ క్‌ శ్రీ సం, “ . టైం! క్త స్‌ నూ స మటు గ్‌ రుం - , జ న చ ల ప లాల్‌. త ర... _ లై ధని సం ఉన గే. కీ | | (| భా లె ॥ నాల నా క _ హ్‌ స్టే ననన కయనననకకకన ననన ణన...