Analysis: rasollasam

Method: Non-LLM (Frequency keywords + LexRank + Unicode heuristics)
Source: https://sundarayya.org/rasaoolalaaasamau
Date: 2026-08-06 12:45
Chunks: 31

---

Book Overview

Book: rasollasam
Source: https://sundarayya.org/rasaoolalaaasamau
Total OCR chunks analysed: 31

---

OCR Quality Summary

Average Telugu script coverage across all chunks: 95%

---

Telugu Vocabulary — Top Keywords (YAKE)

Keywords extracted statistically — most distinctive terms per chunk.

• సాహిత్య
• ఆచార్య
• వారి
• ర్‌ి
• వంపి
• తెలుగు
• అతని
• విమర్శలో
• నాలో
• నేను
• కృతజ్ఞతలు
• శ్రీ
• సరము
• నందం
• నిరం
• రక్‌
• దంచి
• లక్‌
• హైదరాబాదు
• సాహితీ
• ఖండవల్లి
• అచార్య
• కాని
• నన్ను
• మనవి
• దరావుగారు
• శృంగార
• పింగళి
• ప్రబంధ
• దేవీ

---

Per-Chunk Details

Chunk 1 — rasollasam_pages0001-0010.txt

OCR Score: 89% Telugu coverage
Characters: 12413

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [10, 23, 35, 40, 53]...
• Repeated punctuation clusters: 7 occurrences

Key Terms:

• సాహిత్య
• ఆచార్య
• వారి
• ర్‌ి
• వంపి
• తెలుగు
• అతని
• విమర్శలో
• నాలో
• నేను
• కృతజ్ఞతలు
• శ్రీ
• సరము
• నందం
• నిరం
• రక్‌
• దంచి
• లక్‌
• హైదరాబాదు
• సాహితీ
• ఖండవల్లి
• అచార్య
• కాని
• నన్ను
• మనవి
• దరావుగారు
• శృంగార
• పింగళి
• ప్రబంధ
• దేవీ

Extractive Summary:

నివ న న న్‌ ప వ న 9) ప రం న ప్‌ న షు వు స నవం నం నం సు వ ఏం నం దంం9 వంచ రం న న చిం ర మ పు నం మం న ర్తి ఏలి ల్తానః రర వం ఏం రం) 20291 రం. నుం 202 రన రన రం ను న ప వ న ర 4 మ వరం న . చయన్‌లి ర ర ఇం యం టీం కనీ, కి, కి లక్‌ భ్‌ క శ్ర య వ నం ఏవం 4 వ నరవ వం నను ననన న వ మ న నం 0 రన రవం 91 వ న నన న!

---

Chunk 2 — rasollasam_pages0011-0020.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 17420

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• వ్యాసంలో
• రచయిత
• కాదు
• ఉన్న
• అన్నారు
• కొంత
• వివిధ
• వ్యాసాలు
• ఉంది
• కాని
• వ్యాసం
• గురించి
• లేదు
• విమర్శ
• విశ్వజనీన
• ఉంటుం
• కూడా
• సందర్భంలో
• దీన్ని
• చేసిన
• వివరించి
• వీరం
• పినవీరన్న
• పెద్దన
• ఆఫ్‌
• దాన్ని
• అనుసరించి
• సాహిత్యవిమర్శ
• ఉంటే
• ఉండడం

Extractive Summary:

ఈ విషయంలో వృిప్రతిపత్తికి తావులే దని పిస్తుంది. ఆయినా, వేరుగా (గంథస్థ మై పరనపారనయోగ్యాల్టై ఉండడమే నీటి విశేషం, ఏదో సందర్భాన్ని పురస్కరించుకొని వాస్తున్నాము, ఏదో [వాసేస్తే సరిపోదా | అనే దృష్టి స్ముబహ్మణ్యంగారికి లేదు, అ(పమత్తత, భావతీక్షణ, పాండిత్య స్పూర్తి, జౌచిత్యపరిపాంన, శబ్దనై శిత్యం ఆయన సహజ(ప్రవృత్తులు అసా మానా లయిన ఈ వృత్తులు ఆలసులయిస కొందరు సామాన్యులకు వాషసాలు కనాన చ్నుజ్ణ షషష్పాయి. ఈ వ్యాసంలో క ళాపూర్లోద యానికి (పముఖస్థానం లభించినా; సూరన్న మిగిలిన రెండుకచనల్న [వస్తావన, విమర్శ కూడా ఉన్నాయి.

---

Chunk 3 — rasollasam_pages0021-0030.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 13781

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [224, 225, 286]

Key Terms:

• తిక్కన
• చూస్తే
• చూపు
• ఉంది
• కొంత
• సందర్భంలో
• ఉన్న
• సంయమనం
• దృష్టితో
• సహృదయులు
• కావచ్చు
• కాదు
• గురించి
• క్తి
• అంటారు
• కిమూలక
• వివరించారు
• వివిధ
• పోల్చి
• వ్యాసంలో
• శ్రీరామకవి
• చేసే
• చదివి
• మనియు
• మహాభారతం
• మరొకటి
• గాని
• రామాయణాన్ని
• చూచే
• చేమకూర

Extractive Summary:

ఈ వ్యాస్మప్రారంభంలోనే, శ్రీమద్భాగవత _ దేవీభాగవతాల్ని గురించి న్నుబ హ్మణ్యంగారు [కోడీకరించి విషయాన్ని ఇలా అన్నారు; **జ్రేవీ భాగవతము శక్తితత్యమును వ్యాఖ్యానించునది; శ్రీమద్భాగవతము భక్తితత్ర్రమును పపం చించునది, శ క్హిని సౌధించినచో భక్తి యలవడును; భ క్తివలన ముక్తి కరతలా మలక మగును, ముముత్షువుల కీసోపానపం క్తి నందించుటక్సై వెలసిన దీభాగ వతద్వయము”. ఈ వ్యాసంలో సుబహ్మణ్యంగారు దేవీతత్త్వాన్ని వివిధ్యగంధాలమంచి ఉద్భృతాలై న ఉదాహరణలతో విపులంగా వివరించారు. మహాభారతం ఎవరు ఏ దృక్పథంతో చూసే ఆ పథంలో ఆది పరమ (పమాణ ంథంలా కనపడింది.

---

Chunk 4 — rasollasam_pages0031-0040.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14866

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [199]

Key Terms:

• వాల్మీకి
• రాముడు
• రామాయణంలో
• శోకం
• స్థాయి
• మౌతుంది
• కూడా
• కలిగేది
• కావాలి
• రాజ్యం
• నారదుడు
• రాము
• లేదు
• కరుణ
• అంగిరసం
• కాని
• పురుషార్థ
• వారి
• సాహిత్య
• కాగా
• మనస్సు
• యోగి
• సహృదయు
• అయితే
• చివరకు
• రామాయణ
• రామునికి
• ఉంది
• ఉత్తర
• నిన్ను

Extractive Summary:

ఒకనాడు నారదుడు వాల్మీకిమహర్షి ఆ,శమానికి వచ్చాడు- వాల్మీకి మనస్సులో అప్పటికే ఒక (పశ్చు అవళరించి ఉంది, *నారాయణునివంటి గుణ వరిమ్టు డైన నరుడు భూతలంమీద ఎవడైనా ఉన్నాడా ” అన్నది ఆయన బిజ్జాస తపస్స్వాధ్యాయనిరతు డైన నారదమహర్షి కనపడగానే వాల్మీకి హృదయ ముప్పొంగి ఆయన నిలా (పశ్నింపజేసిందిం మునీందా !”” అని రామగుణకీర్తనం సాగించాడు “" ఇష్వాకువంశ [(పభవో రామోనామ జనై (మృతః నియతాత్మా మవాపీరో ద్యుతిమాన్‌ ధృతిమాన్‌ వశీ” 18, “విష్ణునా సదృశో వీర్యే సోమవ్యత్పియదర్శనః కాలాగ్ని సదృశః కోథే కమయా పృథివీ సమః ధనదేన సమ స్త్యాగే సత్యే ధర్మ ఇవాపరః తమేవం గుణసంపన్నం రామం సత్యపరా[క్రమమ్‌.18 గుణకీ ర్తనంతో పాటు, రామకథను కూడా చెప్పి *ఇదం పవ్నితం పావమ్నం పువ్యం వేదై శ్చ సమ్మితంయఃపరే (దామచరితం సర్వపామైః (వముచ్శతే!క” అని ఫల్మశుతి వినిపించాడు- నారదుడు చెప్పిన కథలో ఉ త్రర రామాయణ కథ లేదు. 17 శ్రమద్రామాయణమ్‌ = ఇాలాండక్‌.. నర్గ పల్లె ఈ వ 99 | కక క వంటో.

---

Chunk 5 — rasollasam_pages0041-0050.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15045

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [92, 181, 272, 345]

Key Terms:

• తత్త్వ
• స్థాయి
• రామాయణంలో
• కాబట్టి
• రత్యాదులు
• ధర్మవీరం
• అతని
• రామాయణంలోని
• రసస్థితి
• మౌతుంది
• సాధన
• కాంతం
• జ్ఞానం
• సహృదయుడు
• కాని
• క్రి
• రాముడు
• లోని
• మంటే
• రావణుడు
• రాము
• కరుణరస
• త్తి
• కాదు
• భారతంలో
• శాంతం
• కాంతరస
• నాయకా
• అయిన
• రత్యాది

Extractive Summary:

అట్టి (పమాదం మరల పారకులకు కలుగకూడ దని ఈ వివరణ, శాంతం (పకృళిరసమన్న వాదాన్ని స్థాపించినవాడు అభినవ పపు డుం నవమరనంగా ఆరసాన్ని సాధించటంలో కానవచ్చే కొన్ని అనుపపత్తులను తొలగించటానికి, కశాంతరన స్టాయిభావ కోలాహలాన్ని కాంతింప జేయటానికీ ఒక మహామంతంగా ఆయన ఆ [కొ త్తవాటను నిర్మించాడు, అది ఒక రస సమీకరిణవాదంలా రూపొందింది. & తత్త్వజ్ఞానం తు సకల భావా _న్తరభిత్తిస్టానీయం, సర్వస్థాయిభళ్యః స్టాయితమం, సర్వా రత్యాగికాః చి త్రవృ త్తీః వ్యభిచారభావయన్‌ నిసర్లత ఏవ సిద్ధస్థాయిభావ మిత్తి త న్నవచనీయమ్‌ . త దిద మాత్మస్వరూప మేవ త్పత్త్యజ్ఞానం శమః, తథా చ తత్కా లుష్యోపరాగవి శేషా ఏవాత్మనే రత్యావదయః, తదనునమే౬వి శుద్ద మస్యరూపం అవ్యవధాన సమాధిబలా దధిగమ్య వ్యుక్థానోఒపి (వకాంతతా భవతి-ప, కాం, ప 0, |.

---

Chunk 6 — rasollasam_pages0051-0060.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 15469

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [231]

Key Terms:

• ధర్మజుని
• స్థాయి
• కాని
• శోకము
• భారతంలో
• కాదు
• ఉంది
• కాంత
• భారత
• శాంతరస
• సహృదయుడు
• మౌతుంది
• కాంతాన్ని
• లేదు
• తిక్కన
• కాంతి
• సాధన
• రామాయణ
• శాంతం
• మార్గాన్ని
• ధర్మజుడు
• ఇట్టి
• నవమరసంగా
• రసోల్లాసము
• భారతంలోని
• పాండవ
• పవృత్తి
• ధర్మము
• ధర్మ
• వారి

Extractive Summary:

కాని, ఆ పనీ ఆయన చేయలేదు. ఆయితే, కాంతం నవమరన మనే వాదాన్ని ఆృశయిస్తే ఆ మార్గం ఉపాదేయమే. శ ఆ కోకమువలన నతనియందు భాసింపవలసిన విజయోత్సావాము కుంఠితమైనది.

---

Chunk 7 — rasollasam_pages0061-0070.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14397

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [181, 182, 314]

Key Terms:

• ధర్మ
• ధర్మజుడు
• ధర్మజుని
• అతడు
• ధర్మము
• ధర్మజునకు
• ధర్మజు
• చెప్పినాడు
• కాంతనవగీత
• రాజధర్మ
• హింస
• కాదు
• విని
• తిక్కన
• రాజ్య
• తాత్పర్యము
• అందు
• కాంతిపర్వము
• ధర్మములు
• రాజ్యము
• సామాన్య
• ఇట్టి
• నీవు
• చేసినాడు
• సంవాదము
• పశ్నలు
• ఆపద్ధర్మ
• కాని
• వరకును
• నివృ

Extractive Summary:

మనంబు గుంద వగలం బొందంగ నీ కేలసం గరకేలిన్‌ భవదీయబంధు లతిలోకంబైన పెంపొప్పం టో యిరి నాకంబున కట్టుగాక కలగాదే రాజవృత్తంబు దా నరయన్‌ రాజుల యేల యేజనులు నిత్యాయుష్యులే సెప్పుమా !” (1.225) తన యుపదేశమున కపళలకముగా షోడళరాజుల చరితములు చెప్పినాడు, సుపర్థప్టీ వి కథ నెజింగించినాడు. నర్వజ్ఞాడైన వానుదేవునిపాళలి కేగి తన జిజ్ఞాన్యపవృ తిని వైటపెట్టినాడు. ఫే్ముని బుద్ధియందు పురుషోత్తముడు తన బుద్ధిస్ఫురణము నావాహనము చేసినాడు.

---

Chunk 8 — rasollasam_pages0071-0080.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 14863

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [102, 103, 143]

Key Terms:

• ధర్మజుని
• తిక్కన
• ధర్మజుడు
• కాదు
• కాంతి
• లేదు
• భగవద్గీత
• ధర్మము
• అతడు
• కాని
• ధర్మ
• శోకము
• పరకృతి
• దానిని
• నుండి
• వారి
• రసోల్లాసము
• మనియు
• చెప్పిన
• భారతమున
• యందు
• అనగా
• అతని
• గాని
• నివృత్తి
• ధర్మజునకు
• లతని
• కర్మ
• ధర్మజు
• చేసినాడు

Extractive Summary:

అత్యుత్తమధర్మము నెజింగింపుమని యడిగినవేళ అత డిచ్చిన సమాధాన మిది = “ఈ ఆర్రయంగ ధర్మతంత్రములయందు నిరర్ణము లే దొకండునె వ్వరి మది యెందు (వాలె దగ వారలు దానిన పూని యాచరిం తు రదియ వారి కిన్టఫల దడోహన కార్య మొనర్చ్భు నెల్లెడం బురుషుల( జూడమే తమకు బోలిన ధర్మములన్‌ వెలుంగగన్‌.” (68-545) ధర్మజునకు బోలిన ధర్మ మతః డాచరించినచో నది నిరర్థము కాదు. *9 మోకధర్య్మ[పబోధకములై న భగవద్గీత్హా కాంతిపర్వములను తిక్కన అనువ దించుటలో గల ఈ భేదమునకు కారణ మరయవలసి యున్నది. ఈ నూచన యిప్పటిది కాదు; కాంతి పర్వారంభమున నర్జునుడే చేసినాడు (శాం, 1.49), అప్పటి శోక త్మీవత వలన నది తలకెక్క- లేదు.

---

Chunk 9 — rasollasam_pages0081-0090.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 12976

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [14, 117]

Key Terms:

• నందు
• దానిని
• రెండు
• కావున
• రాజు
• తల్లి
• ఇతిహాస
• తిక్కన
• పర్యంతము
• కొంద
• సూక్తులు
• ఉపాఖ్యాన
• ధర్మ
• దాని
• చెప్పిన
• వీనిని
• భేదములను
• యుండును
• గద్య
• విశిష్ట
• చెప్పబడినవి
• లును
• వివేచనము
• కత్యంత
• శాంతి
• పర్వమున
• భీష్ముడు
• మును
• మూడు
• దీనికి

Extractive Summary:

మిత్తుంని గూర్చియు, మిత్త్ర ధక్మమ.ను గూర్చియు తెలిపిన ఈ సూక్తులు మిక్కిలి హితములు, “మిళ్తు9ం డైహికములునా ముత్తి9కములునై న భ్యదములు దలకొలుపున్‌ మిత్త) ధనంబులలోసను మిత్తుుడ యెక్కు డనుమాట మెత్తురు (పాజ్తులి 8.526 అజాజి వాని న “మెతింబోలెడు ధర్మము ధా(తీదివిజులకు లేదు దాని నడివినం బ్ముతా యే కర్మంబు వ వితతయును వలవ దది వివేకము జేర్చున్‌” 5.102 చిరకారి కథలో జననీజనకుల ప్రాధాన్య ముగ్గడింపబడి నది. ఇవి కాక ఆర్థవాద రూపములై న కథ లును కొన్ని యుండవచ్చును. కాంతిపర్వమున ఖీమ్మడు ధర్మజునకు గావించిన (ప్రజోధమునందు (ప్రవర్తిల్లిన కథ లన్నియు నిట్టి అర్థ వాద రూపములైన ఉపాఖ్యానముతే వీనిని ఇతహాసములై న కథలుగా తికళ_న గారు పేర్కొనిరి.

---

Chunk 10 — rasollasam_pages0091-0100.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 12981

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [21, 22, 23, 25]

Key Terms:

• తిక్కన
• మూలమున
• దాని
• వాని
• సంవాదము
• మాటలు
• యొక్క
• వారి
• మూడు
• నుండి
• శిల్పమును
• వానిని
• తీర్చిన
• దానిని
• భవేత్‌
• నట్టి
• చెప్పి
• నీతి
• చెప్పిన
• తెలియదగిన
• కథలోని
• మూలము
• నక్క
• గాంచి
• నారీ
• సంబంధించిన
• శిల్పము
• మానవు
• పద్యముల
• చక్కని

Extractive Summary:

బాలశవమును భక్షించు నాళతో (పొద్దు కూకకముందే బంధుజనులను పొమ్మని చెప్పినది (గద్ద, చీకటి పడినచో తన కా శవ పల్యలము దక్తునని ఐబంధుజనులను వేచియుండు డని టోధించినది నక్కా, ఈ రెండును స్వీయకార్య సాధనోపాయముల నెటిగి నేర్సు మాటలు వచరించి నవి వీరిరువురి పోరును శివుడు తీర్చినాడు. ఈ కథలోని కపోతములు శరణాగత రష్షావత దీకీతులైన ఆదర్శ దంవతులకు పతీకలు, వారి ఆతిథీ భ_క్రి తనూత్యాగమున కైనను వెనుకంజ వేయనీయలేదు.తిక్కన ఆ ప్యాతలను తీర్చిన తీరు, వారి మాటలసొరు సహృదయానురంజకములుం తెలుగునాట సంస్కాారవంతులై న గృహ స్తుల నోటిలో నేటికిని ఈ పద్యము అతిథిసత్కార సమయములయందు వినబడు చున్నది.

---

Chunk 11 — rasollasam_pages0101-0110.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 11798

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• సంవాదము
• తిక్కన
• ఎలుక
• గాంచి
• సమీకరణవాదము
• రసము
• కలవు
• మాంధాతృ
• చరితము
• బృహస్పతి
• ఆతని
• విశేషము
• నన్ను
• మనమున
• పతితో
• మూలమున
• కపోతి
• కొన్ని
• నున్న
• కును
• లన్నియు
• ఇందలి
• కాదు
• వలలో
• వైపు
• దాని
• దీని
• నీతి
• ములు
• చర్మితము

Extractive Summary:

కథ చివర అద్భుతము.ఇందలి పాత్రలు తిర్యగ్వన్మ జాతులకు సంబంధించిన వగుటచే వస్తు వనుదాత్తమనియు చెప్పవచ్చును ఆ కృతిచే నవి పషులై నను (ప్రకృతిచే నవి పుణ్యమూ ర్తులు, ఆందుబకే ఈ ఉపాఖ్యానమునకు ఫల్మశుతి చెప్పబడినది. మోకధర్మములు చెప్పెడ్‌ సంకాదో పాఖ్యాసములలో జనక మహర్షికి ంబంధించినవి బవహుళముగా గానసగుచున్నవి కీవన్ము క్తుడై న ఆఅ రాజర్షి *రమార్థిక చింతనమున నాధ్యాత్మవిద్య పరిమళములను వెదజల్దినది. “ధన మది యేల భోగమును దానము లేదగునేని; ళ్యతుమ ర్ధన మొనరింప(డేని బలదర్పము లేల; సధర్మవృ క్తికిన్‌ గొనకొన డేని వని మునికుంజర 1 యేల, జీరేరద్రియుండు గా డన జనునేని నాత్మవిధ మారయు న్నాక్రమ మేల చెప్పుమా!” గ్రి.లి4త్రి 'కక్షుడు బీతే్యదీయుడ్రై తం(డిని మోత్షమార్గమ.ను బోధింపుమని కోరినాడు జనకు డా ఉకునకు జనకమహారాజును చూవీాడు, అత డాతని నాళయించినాడు.

---

Chunk 12 — rasollasam_pages0111-0120.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14994

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [61, 129, 170, 296]

Key Terms:

• కరుణ
• సమీకరణ
• మొక్కటియే
• స్థాయి
• శృంగార
• రసము
• రసస్థితి
• కాదు
• కాంతము
• కలదు
• భవభూతి
• “ఏకో
• కాంతరస
• రత్యాదులు
• శమము
• అనగా
• లేదు
• కాని
• రత్యాది
• భోజుని
• కరుణము
• దానిని
• భావము
• ననుసరించి
• మతము
• మొక్క
• టియే
• మనియు
• దానికి
• చిత్తవృత్తి

Extractive Summary:

88 రసోల్లానము క్క ఈ (పస్థానమువందు.. కాంత మొక్కటియే రస మనుట లేదు. కాన్హి అవంకారరస మైన శృంగారము నకు అంగ మే- భోజుడు స్థాయిభావములకే కాక సంచారిభావములకు కూడ రస త్వము నంగీకరించి ఆ రసత్వము నౌపచారికముగా భావించి అహంకార రన మును ఏక్రైకరనముగా (పతిపాదించిం డు, అభినవగుప్తుని మతము ననుసరించి శమము మటియొక రసమ.నకు సంచారి కాదు , కారాదు. రస సమీకరణవాదములు ... 938 ఆవర్హబుద్భుదతరంగమయా న్వికారా నంటో యథా సలిల మేవ పొ తత్సమస్టమ్‌"]3 ఆను భవభూతిళ్లోక మీ సమీకరణవాదమునకు రూపు కట్టించినదని వండితుల యభ్మిపాయము* కాని, ఈ యంళమున విమర్శకులలో భిన్నాఖిపాయములు కలవు.

---

Chunk 13 — rasollasam_pages0121-0130.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14666

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [234, 267]

Key Terms:

• మనియు
• రసము
• ననుసరించి
• సహృదయుడు
• రసానందము
• వాడు
• లేదు
• సహృదయుని
• సాధన
• అట్టి
• దుఃఖము
• వానికి
• మైనది
• లన్నియు
• ననియు
• యనియు
• ఆనందము
• మనగా
• కావున
• స్పష్టము
• స్థాయీ
• కావ్యాలంకార
• ఆనంద
• కాని
• ఒకటి
• దానికి
• ఇట్టి
• ననుభవింప
• హృదయమున
• బ్రహ్మానందము

Extractive Summary:

ఇదియే "సమైనచో ఆనందరనమే రస మను కవికర్ణపూర గోస్వామి మతముకూడ సమీ రణవాదమే యగుచున్నది, “ఆస్వాదాంకురకందోఒ సి ధర్మః కశ్చన చేతసః రజ _స్రమోభ్యాం హీనన్య పద్ధసత్వతయా సతః స స్థాయీ కథ్యతే విజ్ఞై ర్విభావస్య పృథ_క్రయా పృథగ్విధత్యం యాత్యేష సామాజికతయా సతాం... ]రీం కావ్యాలంకార సం[గవము, సనూంళా పుట 809. “అవ్యగైై 9 రిర్యదియైః శుద్ధ ఊహాపోహ విళారద: త్యక్తదోషోఒ నురాగిచ స నాష్యే [పేక్షకః స్మృతః యస్తుహ్టై తుష్టి మాయాతి కోకే కోక మువైతిచ [క్రుద్ధః శకోధే భయే ఫీతః స శేః ేషక స్మతజికి ధ్వన్యాలోక లోచన కర్రయు సహృదయలక్షణము నిట్టు నిరూపించినాడు- “యేషాం కావ్యానుశీలనవళాత్‌ విశదీభూతే మనోముకురే వర్ణనీయ తన్మయీ భవన యోగ్యతా తే హృదయసంవాదభాజః సహృదయాః౫ రస సాధన ఇట్టి అధికారము గల సహృదయుడు రసమును సాధింప యత్నించును. న క నడు క 8, “బిరం చి్తేఒవతిస్ట్రన్టే నంబర్భ్యంలేఒనుబంధిభిః రసత్వం యే (సవద్య వన్డే (వసిర్ధాః స్ట్థాయీనోఒ్యతతే కి స డ్‌ంరాం రు10, *'సజాతీయ విజారీదై.

---

Chunk 14 — rasollasam_pages0131-0140.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 16232

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• కాదు
• వీరము
• కాని
• రసము
• స్థాయి
• ఉత్సాహము
• లేదు
• సహృదయ
• కలదు
• దానిని
• సహృదయుడు
• రసానాం
• మగుటచే
• మనియు
• దాని
• ఉత్సాహ
• రసమును
• వృత్తి
• ఇట్టి
• అనగా
• సాధించు
• పకృతి
• దీని
• కావున
• చున్నది
• నాతడు
• సాధ్యము
• రసములకు
• నందము
• భేదము

Extractive Summary:

అల్హమ రాజు 'బహ్మానందము యోగిగమ్య మనియు, రసానందము సహృదయగమ్మ్య మనియు పేర్కొనుచు, అసారమైన సంఫారమునందు స్నారరూప మైనది రస మని పేర్కొనుట గమనింపదగినది. రసములకు మూల ప్రకృతి-లేక-(పవృత్తి ఉత్సాహమని (గహించి నచో సత్యమనకు సన్నిహిత మగుటయే కాక సమన్వమయమనకు సొలభ్య మేర్పడగలదు* కొందరు కాంతమున కుత్సాహము స్టాయిభావ మని పేర్కానిరి దానిని అభినవగుప్ప్తుడు ఖండించుచు "న తస్య వీరే ఒంతర్భావః కర్తుం యు్రః తస్య అభిమానమయత్వేన వ్యవస్థాపనత్వాత్‌ అస్య చ ఆహంకార్మపళమనై 8 గావతయా స్థితేః1ళఅని వేరొంనినాడు. సాధ్యము ల్లైన రసములకు సాధనమైన హృద యముయొక్క సాధనోత్సాహ్యప్రవృషత్రి రసము- సర్వరసానుభవస్థితికి మూల కంద మగుటచే ఆది రసములకు(మూలమైన)ర నమని చెప్పుటయైనది.దీని నేకైక రస మనుట లేరు మేము, శృంగారాదుల రనస్థితిని మన్నించుచున్నాము కనుక.

---

Chunk 15 — rasollasam_pages0141-0150.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 14093

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [34]

Key Terms:

• వీరము
• కావున
• ధర్మ
• రసము
• రసానాం
• లేదు
• కామము
• కథలో
• కాని
• శృంగార
• మిగిలిన
• నివృత్తి
• కొన్ని
• శృంగారము
• కానిచో
• “రసానాం
• వీరమునకు
• దానికి
• శమము
• వారి
• సాధన
• ననుసరించి
• వీరమును
• పాండిత్య
• సత్య
• పీరము
• అందు
• సర్వ
• కున్న
• కంటె

Extractive Summary:

క్షమా - బల వీరములు, అచ్యుతరాయలు మజియొక అడుగు మ.ందుకువేస్తి తన సాహిత్యసారమున వీరమును మొదట చ్వాదళ భేదముల.గా శానర్చెను, “యుద్ధ దాన దయాధర్మ సత్య విద్యా తపోబలైః క్యాగ యోగ క్షమాజ్ఞాన్నై స్తదుపాఢే ర్విభేదతః' (4 90) అతడే మరికొన్ని భేదములను చేర్చి యిరువదియొక్కటిగా తరువాత 'పెంచెను అవి= “సంప_దూప కళాగానా ఒహిం సైళ్వర్య కవిత్వతః (ద్ధా భక్త్యాదిధి క్చాస్య తథై వానుభవోయత ణి (ఉ118) ఈ వ్యాసకర్త అని ఏరరస్మిగంథమున స్వాతల్యత్య యశోమాన వీరము లను మరి మూడు భేదములను (పతిపాదించినాడు. “న చ సత్యస్యాఒపి ధర్మాంతర్గతతయా ధర్మవీరరస ఏవ తద్వీ రస్యావ్య న్రర్భావ ఇతి వాచ్యమ్‌. విధముగా వీరమును _పతిపాదిందుచు, తన [వణాళిక కిట్లు (ప్రాతిపడిక వేసికొనినాడ.-'న చ రసకరంగిణ్యాం వీర ముపకమ్య నచ త్రివిధ యుద్ధవీర దానవీర చదయావీర లేదా దితి తివిధస్తతై9వ త్రస్యో క కథం ద్వాదశ ధాస్యాదితి వాచ్యమ్‌ రసగంగాధరే యుద్ధదాన దయాధర్మ సత్యపిద్యా కమాబలభఖేదై రష్టవిధస్యాతాపి తస్యోపలబ్ధత్వేన ధర్మాదివ తప స్త్యాగ యోగజ్ఞానాఖ్యానాం భేదానా మప్యనిరాకార్యత్వాత్‌ ఆతోయుక్రమే వేదం ద్వాదళ విధత్వం త స్యేతిదిక్‌ ” = అని ద్వాదశ విధములను ముందు వేశ్కా ని తరువాత నిరువదియొకటివరకు వానిని పొడిగించినాడు+

---

Chunk 16 — rasollasam_pages0151-0160.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14397

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• రాజు
• శృంగార
• నాయికానాయకుల
• శకుంతలా
• రాజునకు
• దుష్యంతుని
• వర్ణనము
• శకుంతల
• శకుంతలను
• నిజము
• ననుసరించి
• శాకుంతలము
• దానివలన
• కాని
• కథలో
• కనువైన
• దానిని
• కాళిదాసుని
• నాటకము
• దుష్యంతునకు
• మును
• దుష్యంతుడు
• వారి
• నుండి
• దుష్యంతుల
• గాంధర్వ
• నాకాశవాణి
• అనసూయా
• వినవీరన
• పినవీరన

Extractive Summary:

చుర్యాసునికాపము శకుంతల స్వీయధర్మ నిన్వహణమునం దొనర్చిన (ప్రమాదమువలన గలిగినది ఆమెకు భర్తృ వియోగ మంగుశీరకవణమునందలి పరాకు వలన గలిగినడి- నాయికా నాయకుల సంయోగవియోగములు వారివారి స్వీయకర్కలకు ఫలములే కాని అతిమానుష శక్తులవలన గల్పింపంబడినవి కావు ఇట్టి కల్పన కథలో సహజమైన సంఘర్షణమును, ఉత్కంరను, రసభావగాంథీర్యమును గల్పించి వస్తువును భావనామయ మొనర్చును. శాకుంతల కథాకల్పనలకు గాళిదానునినాటకవస్తు వే పరాకాష్ట, అట్టి పరమశిల్పరమణియవన్తువును వ్యాసకల్పనలతో జోడించి విచిత్రమైన మిశ్ర వస్తువును గల్పింపవలె ననెడి (ప్రయత్నము చేయటమే పెర్పిలమజ్ఞి వనపీర భ(ద్రకవి సాధించిన వినూత్న[పయోగము- ఇది క త్రీమీద సామువంటిది. శకుంత లపై మక్కువ నిక్కు వ మైనచో నామెవలన( గలుగు పుత్తు్రునకు యౌవరాజ్య పట్టాభి షేకము చేయుదునని మాట యిమ్మని చెలు లడుగంగా- *ఈ పనికి నేం సందేహము ?

---

Chunk 17 — rasollasam_pages0161-0170.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 13749

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [22, 71]

Key Terms:

• శకుంతల
• గాని
• శృంగార
• శకుంతలను
• వినవీరన
• కాళిదాసు
• జూచు
• వచ్చి
• నామె
• పినవీరన
• మహర్షి
• జూచి
• చూడవచ్చు
• క్రి
• గొని
• గల్పించి
• శృంగారళాకుంతలమున
• కొన్ని
• కాళిదాను
• శకుంతలకు
• మునికి
• యామె
• కణ్వుడు
• జెప్ప
• నిల్చు
• నననూయ
• వచ్చు
• ముగా
• మునికన్య
• వనవీరభ

Extractive Summary:

ఆమె తనథార్య యని మునిశిష్యులు పలికినపుడు “వూర హరా ॥ యని చెనల్ప మూస కొనినాండుం ఉ- “కాయజవైరి నన్నిభండు కాళ్యపుం డొాతని పుత్రం నిచ్చ నేం జేయట యెట్టు ॥ కార్యఫలసిద్ధి వహించుట యెట్టు ? యెంత య న్యాయపుమాట '! తీంటగొనినం గొజవిం దల గోకికొందురే *

---

Chunk 18 — rasollasam_pages0171-0180.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 13240

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [288]

Key Terms:

• పింగళి
• సూరన
• శకుంతల
• వివాహ
• శకుంతలా
• నాతని
• రాజునకు
• కొంత
• కాని
• కణ్యు
• వారి
• అనసూయా
• గాని
• ఆతడు
• రాజు
• మైనది
• మహాకవి
• నుండు
• కమర్చిన
• వినవీరన
• కణ్వ
• మహర్షి
• లెన్ని
• కన్నుల
• నీరు
• నున్న
• నీకు
• ధూర్జటి
• వారు
• మమ్ము

Extractive Summary:

ఆంతకుమించి యతని మానవతామూ రి శకుంతల యత్తవారింటి "శేంగునప్పుడు పొందిన వేదనలో, గానంబడుచున్నది, సహృదయుల హృదయ ములలో€ బిల్లనిచ్చిన మామకు (టతిబింబముగా నిలచు నా బుషిపుంగవుని రూపు, ఈ క్రింది పద్యములచే రూపుకట్టుచున్నడిం ఉ. నన్నయగారిచేత ఉగ్గు పెట్టించుకొని, తకం ష్‌ సుర వ గేపరుకుల తియ్యదనము సలవజచుకొని, (పబంధపరమ న రన, ఆ నంపదను గడించి, (్రీనాథునియొద్ద (పొఠవచోవిలాసమనుం భాము సగ్రియెద్ద భక్తి వర్ధిల్లిన ఆం(ధభారతి "పెండ్డియీడుకు వచ్చిన నవ్‌ జ భావించుటలో నెంతయు సాౌమంజస్యము కలదు, (1పబంధకవు లా పండిప చుకు పెంజడన్న సవరించి అలంకరించినారు. పింగళినూరన క్కషిచే ఫలవంత మైనది రామరాజభూషణుని నాటికి పండబారినది ఈ (కమ వికాసములో పింళళిసూరనె కృషికి ఒక (పత్యేకస్తాన మున్నది.

---

Chunk 19 — rasollasam_pages0181-0190.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 15089

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [88, 101, 243]

Key Terms:

• సూరన
• అతడు
• పింగళి
• నూరన
• రాఘవ
• రచించి
• పెద్దన
• రచించెను
• ద్వ్యర్థి
• దానిని
• చేసిన
• శ్లేష
• వర్ణనము
• ఇతడు
• ఆతడు
• దాని
• లేదు
• భారతార్థమున
• దశరథుడు
• పాండవులు
• పింగళినూరన
• చేపట్టి
• రచించిన
• ననుసరించి
• తరువాత
• వృత్తాంతమును
• నందలి
• కావ్య
• కలదు
• యుండవచ్చును

Extractive Summary:

ఆతడు శ్రీ విష్ణ్రఖడ వర్ణనాత్మకమైన “నందకస్తవ' మను క తిని రచించి కీర్రివెన్నెలలు నింపుకానె నటం “పింగళివారి పేక అను సామెతకు హేతువై న ఒక వింతకథ కాతడు కథానాయకుడు. పి-గళివంశ చరితలో ఇంత ముఖ్యమైన ప్యాత నిర్వహించిన ఆ మె త్రెదవ పేరు నూరనకే తెలియరాలేదు, పేరు కెక్కిన పేరులేని ఆ పేరంటాలు జఆథ్రను సృష్టించుటలో మగనికి తీనిపోని యిల్గాలు, ఆ చంపతుల సంతతిలో కాన్నితరముల తరువాత ఒక ళాఖయందు వేలనిన ఆమరనామాత్యునకు ఆంబమ్మయందు మూరనామాళ్యుడు పుుతుడై జన్మి ంచెను అద్భుత కఫాలవాల మైన పింగళివంశ చరిత్ర అపూర్వ కథా సంవిధానధురీణుడై న నూరన పుట్టు కళతో చరితార్థమైనదా _ ఆ ఫ్రాత్రుబ్రన్స మహత్తును మొదటిసారి మన కందించిన గౌరవము వింగళ+ి సూరనకు దక్కిన “దమం డెచ్వా( డిల రామభారతకథల్‌ జోడింప లాషాక్కతిన్‌ ” అని క్ర చేసిన సవాలునకు సమాధాన మిచ్చి దక్షుడని 1పసిద్ధి గాంచినవాడు న్తూర్రన ' ద్వ్యర్థి కావ్యమును [వ్రాయట కవి కెంత కోష్టేమో, దాన్సిన్సి విన్స తాత్పర్యము తెలియట పారకున కంత శ్లేళము- క.

---

Chunk 20 — rasollasam_pages0191-0200.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 16540

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [266]

Key Terms:

• సూరన
• పింగళి
• ఆతని
• కలదు
• నూరన
• అతని
• రావణుడు
• అట్టి
• కావ్య
• రాముడు
• చేసి
• చెప్పుట
• ఇట్టి
• కావచ్చును
• అపూర్వ
• లుండవలెను
• సరస్వతీ
• యుద్ధము
• పతనము
• విజ్బృంభణము
• కథలను
• లేదు
• గౌరవము
• దాని
• మూడు
• ఆతడు
• తాను
• లున్నవి
• శృంగార
• కృతి

Extractive Summary:

166 రసోల్లానము (ప్రయోజనము తీరినది ఆ యుగములో తన కొక ఆగపీరము దొరికినది. ఆ కథ అత్యంతము అఆపూర్వముగా నుండవలె నని అతని ఆళయము. ఇందు రెండర్థములు కలవు అంతకు పూర్వ మెచ్చటను కల్పింపబడని కథ యని ఒక అర్థము ఆద్భుతావహమైన కథ యని మజియొక అర్ధము, ద్య్యర్థికొాన్మ రచయిత వాక్యములోని రెండర్హములు (స్రళృతము లగుట

---

Chunk 21 — rasollasam_pages0201-0210.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 15387

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• కలభాషిణి
• మణికంధరుని
• సరస్వతి
• కలభాషిణీ
• సూరన
• బ్రహ్మ
• నున్న
• వింగళి
• గాంచి
• నూరన
• వృత్తాంతము
• కలభాషిణీవృత్తాంతము
• నామె
• స్పష్ట
• వాణి
• కాని
• వాణీముఖ
• ముఖబింబ
• వాణీచతుర్ముఖుల
• కళాపూర్ణోదయ
• నూరనకు
• మగుచున్నది
• నలువ
• చిలుకకు
• చేసి
• కథాకల్పనకు
• బహ్మ
• కల్పనకు
• కథాకల్పన
• కొంత

Extractive Summary:

వింగళి నూరిన [70 వరించినది ఆ మక్కువలో త(ద్రచితస్తోతము నేకసంధా[గాహిలై మజల వరించినది. వఏ్‌ంగ+శి సూరన 101 యందచు(గల మణీస్తంభమ న బొడీగాంచి (బ్రహ్మ కళాపూర్ణని కథ (ప్రారంభిం చైను, వాణి ముఖవిలానమును నలువ తృత్పతిబింబమొన మనను గొని చూచుచు థై ర్యము వహంచియండంగా సరస్వతి నిజభూవిలాసమాన నాతనిధ్హే ర్యమును భగ్నము చేసెను. ఆ జగద్గురుండు మరల కథ [ప్రారంభించి *అవ్వరవిలాసుండు ఆభినవకౌ ముది యను కాంతచే వరింపంబడి ననియ్ము అత నికి సుముఖాన త్రీ యనునది తర్మడి యనియు, మణి స్రంథు( డనువాండు తల్ది యనియు” నుడివెను కళాపూర్డుని తల్లిదంథడులను జేర్కొనుటలో నైన లింగ వ్యత్యయమును విని వాణి నవ్వి (గక్కునః (గ్రమ్మజి పతిని గౌంగిలించి “బాగ!

---

Chunk 22 — rasollasam_pages0211-0220.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 15325

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [94]

Key Terms:

• సూరన
• కలభాషిణి
• కలభాషిణీ
• పింగళి
• నూరన
• ననుసరించి
• కాని
• ఆతని
• దానిని
• కారణము
• తరువాత
• విశేషము
• రంభకు
• పద్ధతి
• కథను
• రంగము
• అట్టి
• అతడు
• కావ్య
• వచ్చినది
• కోరినది
• అతని
• సిద్ధించును
• అతనికి
• శృంగారము
• నలువ
• కొని
• సూచించుచున్నది
• మణికంధరుని
• జన్మించిన

Extractive Summary:

కధొాసంవిధాన నై పుణ్యము వ ఎనిమిదాశ్వాసముల కళాపూళ్టోదయ _పబంధము నిబిడమైన కథతో నిండారిన [గంథము కాల్మకమ పద్ధతి ననునరించినచో సరన్వతీ చతుర్ముఖుల (ప్రణయకేళి వృత్తాంతము ముందు చెప్పి, ఆపై కలభాషిణికధ, ఆ తరువాత కళాపూర్ణునికథ చెప్పవలెన..కాన్ని పింగళి సూరన కార్యకారణ పద్ధతి ననుసరించి కథను నిర్మించెను, తెలుగనఇట్టు కథ చెప్పుట కిక౦డే ఆద్యుడు.ఇతని కథనము ననుసరించి [క్రమముగా కలభాష్‌జీకథ, నారద గానమాత్సర్యము, మణికంధ రుని కథ, తబ్బిబ్బుల (పహసనము, సుగ్యాతీ కాలీనుల కథ, సరస్వతీ చతుర్ముఖుల (పణయకేశ?, కళాపూర్ణోదయము, న్వభావుని కథ, అభినవ కౌముదీ వృళాంతమ, మదాశయుని కధ్క మధురలాలసా కళాపూర్ణుల వృతాంతము, అలఘువ్రతుని కళ, సత్వదాత్ముని కధ, లక్ష్మీనారాయణసంవాదము .- అను కథలు చెప్పబడినవని స్థూలముగా పేర్కొనవచ్చును. నూరన (శవ్యకావ్య నిర్మాణమున దృశ్యకాన్యరచనా శిల్పమును (ప్రవేశపెట్టి నిర్వహించుట విశేషములలో విశేషము, ఈ కావ్యమునందలి కథ ఇట్టిన్ని పాత్రలు ఏదియో ఒక నెపమున ఈ దేవాఆయమున తమ కోర్కెలను సాధించినవే, చివరకు శల్యా సురుడు కూడ గండక త్తెరతో తల నుత్తరించుకొనినవాడే.

---

Chunk 23 — rasollasam_pages0221-0230.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15411

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [11, 120, 141, 216, 278]

Key Terms:

• విలాసం
• విలానం
• అట్టి
• సాహిత్య
• రచించిన
• నూరన
• కాని
• కావ్యాలు
• కావ్య
• పింగళి
• వింగళి
• సూరన
• దాని
• స్వరోచి
• పెద్దన
• విమర్శ
• స్త్రీ
• ప్రబంధ
• సౌరభము
• విలాన
• విశిష్ట
• విమర్శకులు
• ప్రబంధాలలో
• విశేషం
• లేదు
• ప్రతీకాత్మక
• విజయవిలాస
• విలాస
• వెలసిన
• నృసింహకవి

Extractive Summary:

హరివంశమునందలి వ జనాభ వృత్తాంతమును 1£ వ శళాబ్బమున రవివక్మ రచించిన [(పద్యుమ్నాభ్యుదయ మను సంస్కృత నాటకమును ఆధారముగా గొని వానిలోని లోపములను సమ రించి నూత్నకల్పనలతో రసవత్తరమైన యీ (వబంధమును సూరన రచించెను, ప్రభావతీ (ప్రద్యుమ్నుల (పణయము, చందమకీ గుణవంతుల వివాహము, చిలుకదౌత్యము శుచిముఖి సామర్థ్యము, భద్రనటుని రంగ (పయోగము ఈ కావ్యకథలోని జీవభూతములై న కథార్థములు, శచిముభి అంచలేమ యైనను కథాన్త్శూతములను ధరించిన చై తన్యమూ ర్తి. స్వరోచిలోని [ప్రవరతేజోదత్తమైన జ్ఞానవృత్సి మాయావిరహి తమై సత్యజ్ఞానేచ్చాపధానలైన వనదేవత కల్పించిన పాంచభౌతిక శరీరంలో వసించి మమ్మశేస్టునిగా స్వారోచిమని సృజించింది.కి 1పవర(పేరిత మై వరూధినియండు సంకల్పమ్మాతంగా భాసించి, స్వరోచియందు సాధశావస్థలో ఉండి,స్వారోచిషునియందు మనుతేజం పరిపక్వం పొందింది పరిపూర్ణత సాధించింది జ్ఞానదాత్వర్థం గల మన శబ్ద వాచ్యుడయిన స్వారోచిషుడు సంపూర్ణ జ్ఞానరూపుడై జన్మించటం ఈ వృత్తాంతఫలం. విలాసం వనితల శృంగారచేష్టలలో ఒకటిగా లక్షణ శాస్త్రంలో (పసిద్ధి, “యానస్థానాసనాడీనాం ముఖనేతాది కర్మణాం విశేషస్తు విలానస్స్యా దిష్టనందర్శనాదినా” అని సాహిత్య దర్పణం [పియని మాడంగానే నాయ్వళ్ల నడకలో ఉనికిలో కూర్చోటంలో, మాటలాడటంలో, మఖనే(తాదికర్మ లలో కనబడే వికారవిశేషం విలానం, ఈ అకణం నాయిక హావాదులకు సంబంధించింది కాబటి దీవి నధిక ట్‌ రించి కావ్యనామం ఉంచబడిం దనటం ఉచితం కాదు, కాబటి ఆ ళబ్దవ్యుత్పత్తిని న!

---

Chunk 24 — rasollasam_pages0231-0240.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 15128

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [317]

Key Terms:

• చేమకూర
• క్రి
• ఉలూచి
• విజయుని
• కూడా
• వస్తువు
• విలాసం
• అర్జునుడు
• ఉంది
• విజయ
• శృంగార
• అతని
• అర్థం
• అంటే
• అర్థ
• మూడు
• శబ్ద
• ఇందులో
• ధ్వని
• వ్యంగ్యం
• శబ్దం
• అలాగే
• కాదు
• ముగ్గురు
• వివాహం
• చూచి
• విజయవిలాస
• ఉన్న
• ఆతని
• మక్కువ

Extractive Summary:

గలి దివ్యనా శిరలలితుల ళ 9 భక్రశేఖరుల భక్రిచర్యలూ, ఛీరోదోత్తుల వీరగాఠలూ, ల ్రంగార కధలూ వర్దింపబడళంచేత వైవిధ్యంతో కవి వెలుగొందు నవా చరొతే విలాసళబ్దం శృంగారపరంగా ధీరలళితులకు కనిక అనవే వీలుకాదు, లస ధాళ్యర్థాంను విజయవిలాసంలోని న ాంటేకం వి శ్రపదేస్తై విజయు.డైన అర్జునుడు నాయికాలింగన రతిసౌక్‌ క మురుళుంది వ షక మౌతుంది ఈ అర్థం కాన్యనామానికి చక్కంగొ ఈ " లాస్సు ఈ భాగాన్ని శద్ధార్థతుల్యులై న నాయికా నాయకులకు అన్వయిస్పే (పతీకాత్మక (పవృ త్రి (పత్యతమౌతుంది. శళబ్దళ_ క్రిమూలవ్యంజనకూ, శేషకూ ఉన్న ఈ ననన ఇ న!

---

Chunk 25 — rasollasam_pages0241-0250.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 15354

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• తిక్కన
• రచనలో
• శబ్దగుణ
• ఉంటుంది
• పద్యం
• శబ్దగుణం
• అర్థగుణ
• గాదె
• ఉండే
• నన్నయ
• కంటె
• రీతి
• అర్థగుణం
• పసాదం
• తిక్క
• తిక్కనరచనలో
• ఇందులో
• మౌతుంది
• దానిని
• కొందరూ
• మున్న
• అర్ధగుణ
• కలిగే
• వామనుడు
• కావ్యానికి
• అర్థ
• సమాధి
• చేసే
• ఓజస్సును
• ఉద్యో

Extractive Summary:

తిక్కనరచనలో రనం చెరకురసం (శాగితే కలిగే రుచిలాంటిది; శద్దారగుణ్యప్రాధాన్యం గల ఆయా రచనల్లో రసికల హృదయాలు ఈ భేదాన్ని (గహించటం నులభం, తిక్కననరచనలో ళబ్ధగుణసంయోజనంకంటి అర్ధగుణసంసిద్ధి ఎలా రాణిస్తుందో స్థాలీపులాకన్యాయంగా సమీక్షించటం (పసుతం. జుబ్బనచూఅ గాదె; కను విచ్చి నన్ను నాతనుమధ్య నూచిన దనువున కమృత సేచనము గాదె; చిజునవ్వు బెరయ నళ్చెలువ నాతోడ( బ ల్కిన( జెవులకు రసాయనము గాదె; యెలమి నమ్మెలత న న్నెలయింవ దివిరిన నెడ(ద కానందంబు నిక్క గాదె, యానితందిని మక్కువ నన(గి పెనంగి యింపుసౌంపిరివోవ న న్నేలికొనంగం దలచి పొందిన నడి జన్మఫలము గాదె యనుచు వలరాజుబారికి నగ్గ మయ్యె” విరా, 2-86 ఈ పద్యనిర్మాణంలో శబ్దగుణ మైన సమత పాటింపబడినా మూడవచరణంలో స్వల్పవిపర్యయం సూశ్మదృష్టికి గోచరిస్తుంది. కరినమైనవిషయాన్ని చెప్పవలసివచ్చినప్పుడు ఆ కాఠిన్యం న్ఫురింపకండా చెప్పటమే అర్ధగుణ మైన సౌక్షమార్యం, సంజయుని వాక్యాల్లో తిక్కన ఈ గుణానికి విశ్వరూపం చూపించాడు.

---

Chunk 26 — rasollasam_pages0251-0260.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14266

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [114, 115]

Key Terms:

• తిక్కన
• కవితకు
• క్రి
• ప్రబంధ
• కలదు
• కావ్యమున
• అట్టి
• ఎజ్జన
• అనియు
• చతురో
• ఉద్యో
• శబ్దగుణ
• విరా
• రసోల్లాసము
• అర్థ
• నన్నయ
• వారు
• దానివలన
• రెండు
• ఎజ్జిన
• ఎజ్జయ
• వ్యాస
• ఆతని
• నీవు
• గుణం
• కాని
• పద్యం
• ఇట్టి
• వాడి
• అర్థాన్ని

Extractive Summary:

ఏ రచనలో శబ్లాలు నృత్యం చేస్తున్నట్లు వికటత్వాన్ని (వకటిస్తాయో అది శబ్దగుణ మైన ఉదారతాగుణంతో కూడికొని ఉన్నదని చెవ్పాలి, కాని, ,ఉదారతాగుణం అర్జగుణంగా ఆ(గ్రామ్యత్వంలో శోభిస్తుంది. ఈ అర్థగుణబలంతో ఎన్నో అనర్హ పద్యరత్నాలను తిక్కన కల్పించాడు, (వసిద్రమెన ఒక్కఉదాహరణం : “సారపుధర్మమున్‌ విమలసతృము( బాపముచేత బొంకుచే బారము౬ బౌందలేక చెడంబాటినడ్డై న యవస్థ దకులె వ్వార లుపేక్ష సేసి రది వారలచే ఓటగుం గాని దత్మని స్తారకమయ్యు సత్యశుభదాయక మయ్యును దైవ ముండెడున్‌”, ఉద్యో 8.278 దీనికి వివరణం (వొాయటం దివాకరునకు దివ్వెచుసటం |! 1-51), ఆ మధురోక్రియే ఈ హృదోో క్తి.

---

Chunk 27 — rasollasam_pages0261-0270.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 14901

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [31, 109, 262]

Key Terms:

• అతని
• భాగవత
• భక్తి
• క్రి
• కాని
• సహృదయుడు
• ఎజ్జన
• కాదు
• దాన్ని
• లేదు
• భాగవతంలోని
• పురాణం
• ఏకవాక్యత
• భాగవతం
• మగుట
• దానికి
• ఎజ్జిన
• చతురో
• ఇట్టి
• కంటె
• తిక్కన
• కావ్య
• కొన్ని
• పొంది
• రసానుభూతి
• అంతరాత్మ
• అందువల్ల
• చేయటం
• స్థాయిగా
• శాంతం

Extractive Summary:

298 రసోల్గ్లాసము కవితలో కపిపొఢో క్రి రూపమున కానవచ్చిన చతురో క్తులే (ప్రబంధ కవితా జగత్తులో స్వతం్యతప్రతిప్తిని గడించి సర్వత లాస్యమొనర్చినవి పెద్దనాదు లలో ఆ ఉ క్రివైభవమే ఆలంకార గౌరవము పొంది వ[కో_క్షి, అతిశయోక్తి, సహో క్తి, వినోజక్రి, సమాసోక్తి, స్వభావోక్తి వాజోకి. భాగవత దళశలవణ స్మూకాని కున్నంత ఏకవాక్యత మరే మహాపురాణానికీ లేదు ఆందునల్స ఏకవాక్యత ననుసరించి వసువుకు సంవదించు కోవటానికిగాని, వాసుదేవ పర(బహ్మతత్హ్య పరమార్డ నిర్ణయం చేసుకొని లాత్పర్యాన్ని స్థాయిగా సంభావించటావికి గాసీ ఈ పురాణంలో పుష్కలంగా అవకాశం కలిగింపబడింది. నిర్గణ పర (బహ్మోాన్ని సగుణోపాననం ద్వారా సాధించే సాత్త్విక భక్తి యోగం భాగవత (పళిపాదిత పరమ శాత్సర్యం.

---

Chunk 28 — rasollasam_pages0271-0280.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 14716

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [131, 257]

Key Terms:

• క్రి
• శక్తి
• పోతన
• మనియు
• సృష్టికి
• ఉంది
• ఆత్మ
• భక్తి
• దేవీ
• భాగవతము
• దేవీభాగవత
• మొకటి
• రెండు
• లేదు
• దేవి
• భక్తికి
• ఆవేశం
• పురాణ
• సగుణ
• భాగవత
• శ్రీరామకవి
• దేవీభాగవతము
• చున్నది
• క్రియాళ
• పకృతి
• శక్తికి
• యనంగ
• మూడు
• కలిగించటానికి
• రచనలో

Extractive Summary:

ఆంధ మవాభాగవతము-రసానుభూతి కర్‌ “భక్త్‌ః ఏవ పరిపూర్ణో రనః” అని మధుసూదన సరన్వతి దర్శవాన్ననునరించి (పవదించవచ్చు నని భాగవతరసానుభూతి సహవృదయులకు | వేరణ కలిగి నుండి. వకృతి అతనిని ఆవరించినపుడు అతడు సంకల్పవికారమ.నుచెంది సృష్టికార్యమును నిర్వహించును, (ప్రకృతిని స్త్రీ శకిగా భావించుట వేదాంతమున (పసిద్ధము, ఇట్టగుటచే న్నిష్కెయాళ క్రి పౌరుష మనియు, (క్రియాళ క్రి సజ మనియు నేర్పడుచున్నది, పురుషమనినలన (బవ్మాండమును సృష్టించుళ క్రి పకృతి సృష్టిస్టితిలయాత్మక మైన జగద్వ్యాపారమును సాగించునది (క్రియాశీల మైనశ క్షి, జగ త్తునందు పాంచభౌతిక మైన అకృతియు, దానియందు చైతన్యరూపముగా నిలచుశ క్రియ కానవచ్చుచున్న వి, ఆకృతి (ప్రకృతిలోని ఒక ఉపాధి ఆవరణము, దానిన్నాళయించి జీవళక్రి [పవృ త్త మగుడున్నది. ఆధార ఆదేయములై న ఈరెంటిని వే రని భావించి కార్కికచోభ వడుబకంటె ఒకటి యని కావించి యుప[కమించుట మేలని దేవీభాగవతమతము= దేవీభాగనత నవమన్క-ంభమునం తీయంశము స్పష్టము చేయబడినది = వ యనం (్రక్కష్టవాచకము 'పెకృతి సృవ్టిని దెబ్బః గాన నా క్రియం గన నృష్టియందును+ [బక్సివ్టత గాంచిన దేవి కర్ణ మౌ (8 యనంగ నర్వము౦ గృ యనుపల్కు రజంబుతి నాందనుం ఐగున్‌ నయగుణధుర్య యిట్టులయినం (చిగుణాత్మకళ_క్రియే యగన 98 ౮ వ్ర యనంగ (ఇథమబాచక మము న్చిలు( గృుతి యనంగ నది నృష్టియగున్‌ [బియ మగు సృష్టికి మొదలై జయ మందిన దేవి (ప్రకృతిశద్దిము గొంచున్‌ న రక

---

Chunk 29 — rasollasam_pages0281-0290.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 16360

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [214]

Key Terms:

• శక్తి
• క్తి
• దేవీ
• దేవీభాగవతము
• శ్రీరామకవి
• భాగవతము
• కాని
• దేవి
• క్రి
• విష్ణువు
• మధుకై
• మూలళ
• యొకటి
• నేను
• లేదు
• సత్య
• భక్తి
• దాసు
• వీరు
• కాదు
• గల్ల
• ప్రవృత్తి
• యందలి
• ఉపాధి
• కలదు
• క్రియే
• త్తి
• వీరి
• వారి
• భక్తిని

Extractive Summary:

శంభనిపంభవధ, ఈ మూకు కథార్థములద్వారమున సాత్త్విక రాజన తామసా వహాంకారన్వరూవ స్వభావములను (పతీకాత్మకముగా (ప్రపంచించి శ క్రిత త్త్యము నుపాసించుట కనువైన చిత్తపరిపాకమును, భ క్రీ పవృత్తిని పరితలకు వ్యంగ్యంగా నీపురాణ మందించుచున్నది. దానినే మంతముగా (గ్రహించి వారిరువురు ఈ క్రీనిగూర్చి తప మొనర్చిరి, ఇ _క్రీ కరుణించి వారి కిద్భామరణమును (ప్రసాదించెను. అతడ్కు తన ద్రేవ్హూ బలమును నమ్మి తనయందలి శ క్రిత్నత్త్రమును గు_ర్రించినవాడు కాడు.

---

Chunk 30 — rasollasam_pages0291-0300.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 11320

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [58, 59, 60, 61, 62]...

Key Terms:

• శ్రీరామకవి
• లేదు
• దాను
• దాసు
• దేవీ
• భాగవతము
• దేవీభాగవత
• కాదు
• తెలుగువారి
• కాని
• కన్నయ్య
• శ్రీరామ
• దేవీభాగవతము
• యైనను
• భాగవతమునందు
• శ్రి
• యందు
• తక్కువ
• గాని
• చేసి
• అట్టి
• రసోల్గానము
• క్రి
• కవితా
• ముగా
• వినుము
• చాను
• వీవు
• మిది
• చమత్కారము

Extractive Summary:

శక్తి తత్హ్వ్య్యపతిపాదకములై న స్తుతులు మేధను మేల్కొల్పి తత్త్వము నందించున ట్టుండును గాని భ్రాగవతమునందువలె భ క్రీమత్తచి త్తస్థితిని కలిగించి మనసును కరగించుచున్నట్లుండవు. ఇక థ్రీరామకవి కవితాన్వభావమును పరిశీలింతము. 26 రసోల్గానము భూమిక లెన్ని మార్చినను స్వీయాభిశయన్వభావమును సంపూర్ణముగా పరి త్యజింపలేని నటునివలె శ్రీరామకవి మవోపురాజరచనయందును తన సహజ మైన బాటూ క్రి చమక్కార వై లక్షణ్యమును వదలకొనినవాడు కాడు, దేవీ భాగవతమునందు వస్తు వెంత ఇచి యైనను దానియం దీకవి యందించిన రచి మా[త మౌ చాటుచమక్కారచారుత్వమే త_త్ర్వ్రగంఖీర మైన దేవీభాగవత మా కవితా లక్షణమువలన సరళసొందర్యమును సాధించినది.

---

Chunk 31 — rasollasam_pages0301-0302.txt

OCR Score: 88% Telugu coverage
Characters: 1043

OCR Issues:

• Repeated punctuation clusters: 7 occurrences

Key Terms:

• మంక0ంగగి5కగగగ0
• “రిల
• నాకర
• హ్యాససంప్తుటి
• రచయిత
• సర్వతోముఖ
• షపలిభకునవదుష్యూని
• నటనని
• పీపడిపోఠొ
• సజదోష
• విజ్లారంతో
• అల్బ
• జయలల
• సుుబుచ్నూాన్యారగారు
• స్ధచ్త
• వపను
• శ్రత
• కావిస్టత
• పారిత్యష్యూ
• బెదరు
• పాలన
• లఅయి్యీల్త
• షాన్‌
• సమము
• ఫజంతోసాస్‌
• అలకుగొరికులు
• వవరజలోగాన్ని
• గనకనే
• త్తు
• ఛెరసావాసాటు

Extractive Summary:

నం మంక0ంగగి5కగగగ0 “రిల కు కక నాకర న మ ఈ హ్యాససంప్తుటి రచయిత సర్వతోముఖ షపలిభకునవదుష్యూని మ మ స ననన నటనని న యు కత పీపడిపోఠొ క నట ల న న సజదోష: విజ్లారంతో అల్బ జయలల. ల స్ట మంచతన.. న్‌ స స ర క... స పదబంధంలో,.. చెహ్పోలింటి= మ స వ రే. మ రం న | వ క యపనకు 'ఊరట:కష్తుగడుని హు పం (1 న.

---