Analysis: pracheena-khagolamu

Method: Non-LLM (Frequency keywords + LexRank + Unicode heuristics)
Source: https://sundarayya.org/pracheena-khagolamu
Date: 2026-08-11 16:45
Chunks: 19

---

Book Overview

Book: pracheena-khagolamu
Source: https://sundarayya.org/pracheena-khagolamu
Total OCR chunks analysed: 19

---

OCR Quality Summary

Average Telugu script coverage across all chunks: 95%

---

Telugu Vocabulary — Top Keywords (YAKE)

Keywords extracted statistically — most distinctive terms per chunk.

• శ్రీ
• భూమి
• కొన్ని
• వీరిలో
• వీరికి
• నేను
• నిర్ణయము
• యేండ్ల
• కాదు
• చుట్టు
• కావున
• కొందరు
• స్ఫుట
• అట్టి
• మున్నది
• వృద్ధి
• యోజనము
• నఖగేోళము
• న్స్‌క
• అత్తా
• త్‌ే
• మెటిం
• గంధపరిచయము
• ర్రంథ
• శళాబ్దియందు
• ఖనోళశాస్త్రమునకు
• ఫునరున్షేవము
• కలిగెంచినవారిలో
• చాలకృప్లదీమీతులవారు
• అవరసూర్యులు

---

Per-Chunk Details

Chunk 1 — pracheena-khagolamu_pages0001-0010.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 5490

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [132, 215, 221]

Key Terms:

• శ్రీ
• భూమి
• కొన్ని
• వీరిలో
• వీరికి
• నేను
• నిర్ణయము
• యేండ్ల
• కాదు
• చుట్టు
• కావున
• కొందరు
• స్ఫుట
• అట్టి
• మున్నది
• వృద్ధి
• యోజనము
• నఖగేోళము
• న్స్‌క
• అత్తా
• త్‌ే
• మెటిం
• గంధపరిచయము
• ర్రంథ
• శళాబ్దియందు
• ఖనోళశాస్త్రమునకు
• ఫునరున్షేవము
• కలిగెంచినవారిలో
• చాలకృప్లదీమీతులవారు
• అవరసూర్యులు

Extractive Summary:

క న ( అత్తా ఖ్‌ ల - అల త్‌ే మ గ భం ర ల మ ప. క శ _ మెటిం ౪5 ళు | ల ట్య శీ 12 ౫-౯౦ సేంలళ 4వ 9 వపైనిక నైదిక తీస క్‌ ౧౬౦౪9 ౧౮౦9 59 22 మూశ్త్చేశ మూర్తెశ్చ ౪62 28 క్‌ ఒక 65 ల చుటు చుట్టు ల లై సూర్యుని సూర్కుని 73 1 ఆభునికి ఆధునిక 78 (యొదటి వాక్యము తొలగించునది

---

Chunk 2 — pracheena-khagolamu_pages0011-0020.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 11497

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [24, 61, 198, 227]

Key Terms:

• లేదు
• భూమి
• కాలమున
• కొందరు
• ముందు
• దీని
• అనగా
• వారికి
• చీనా
• క్రీ
• చంద్రుని
• చంద్రు
• చక్రము
• మూడువందల
• చానికి
• పండ్రెండు
• ములు
• తోచును
• పురా
• చెవ్వు
• యోజనములు
• సంబంధ
• విషయమును
• కాలము
• లును
• కొంద
• తెలియ
• సూర్యుని
• చీకటిలో
• తుకియ

Extractive Summary:

ఆ సూక్తకాలమునకును ఈ చూక్తకాలమునరును నడుము భూమి యిుత పెగ నని అంగీకరింవగలరా * దానిని దీని!ని ఒక బ్రావ్రానిన మంకర ముుడవలయు నే? ల ఈ లెలివిని వా రొరులకడ దొంగ౧లి రనియు వ్రాయు కెంత సావాసమోి అని అందురు, విశ్వస్తా దిద్చద్ర ఉృత్తరగూ అబ మటము కల ౪ వ పర్ణము”ోని ఈ ౨౨.

---

Chunk 3 — pracheena-khagolamu_pages0021-0030.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 9382

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [53, 193]

Key Terms:

• కాని
• సంవత్సరాది
• యజ్ఞ
• కలదు
• క్రీ
• శ్రీ
• కావున
• విషువము
• యజ్ఞము
• మొదటి
• అనగా
• కాలమున
• వారి
• సుమారు
• ములు
• దినములు
• శ్రీః
• కొన్ని
• రెండు
• సంవత్సరము
• సంవత్సర
• తాని
• యాయొను
• రోహిణి
• యజము
• మనగా
• మగుచున్నది
• లెత్తి
• విభాగము
• తోచును

Extractive Summary:

ఈ యుగమున చాం ద్ర సౌకరవినాగము'సాడ గలదు ఇందు 3 ఏండ్లకు వండె,0డు వండెండు చాందమావములు, ష్‌ ల్‌ న్‌ టు మిగులు రెండేండ్లకు వదమూడు పదమూడుచాం ద్రమాసములు, ఒక యుగమునకు ౬౨ చాంద్రమాసములు, ఇజం సౌరమాన ములు. మ్స గన 000౬ (6 “గ్రా గ్ర రంది [స ను యో ర్రం0 ఈ) గ్‌. మేం రాశిచక్ర్యమున రవి ఒక అం గడచదు కాలము చాశదిన మని సెద్టాంళములలో నున్నదిం ఈశెక్కన 3౬౦ దినము లొక యీ డని మనము సాధారణాముగా వ్యవహకించుచుందుము* ఇది ౮1౫౫] రజ ఈ సౌరదినము ఆ్టేయుల ఏం1ఇ౯ 45 కాదు సిద్ధాంళములందలి క దినముక్కు 50122 శేష యును సమ్మృసరిపోవును.

---

Chunk 4 — pracheena-khagolamu_pages0031-0040.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 10929

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [2, 7, 9, 57, 79]...

Key Terms:

• దినములు
• కలదు
• కావున
• ములు
• మనకు
• మరియు
• నాటి
• ౧౮౬౦
• గంటల
• సంహి
• కొందరు
• శ్రీ
• దినముల
• దినము
• ముహూర్తములు
• శ్రి
• నిమిషములు
• యుండును
• మొదలుకొని
• నందును
• ఇట్టి
• కృత్తికలో
• నారదుడు
• గర్దుడు
• మనువు
• యవనుడు
• భృగువు
• వీరి
• సిద్ధాంతము
• అందు

Extractive Summary:

సై జ ర న ఈవైని గల ఇాస్త వనర్హృకులలో వరాశరుడు, కశ వుక్కు నారదుడు గర్చడు క] వ్యాసుడు, మనువు, భృగువు, యవనుడు సంహితాక రలు, మిగిలినవాప నీదాంతక రలు, ప క వి థి లత లీ పుస్తకము మూలము కానెపను లాట వనీష్టు విజయనఏ చ్యార్భభటుల గణిత ముకు గ్రహించి శ్రీ షేణుడు రోదుకసీస్థాంతము చెప్పె నని బ్రవ్శగుప్తుడుం ఆక్‌ బేవని వావుదావీ లీమకముచవారు. ఎ ళం ల్ని ల షం జ్యోతిష్మర్తంశముల= ఈ భర్ష దృద్ధగర్దులకుండి. ల ల చ్రైన జ్య్పోవిమము న కక్‌ జ ల న

---

Chunk 5 — pracheena-khagolamu_pages0041-0050.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 10387

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [38, 39, 40, 135, 136]...

Key Terms:

• వేరు
• ఇతడు
• కాని
• భూమి
• కొన్ని
• లేదు
• సూర్యుడు
• మనియు
• ములు
• మరియు
• దినము
• చంద్రు
• శ్రీ
• లన్నియు
• భాస్కరుడు
• తిరుగు
• మనకు
• ముందు
• త్తమున
• చంద్రుడు
• ఇరువురు
• దీని
• సూర్యుని
• అనియు
• మరొక
• మును
• మొదలగు
• కలరు
• వారు
• లొల్ల

Extractive Summary:

మేరలో నెన్ని యో చుక్కలున్నవి, ఆ చుక్కలు గల మేరకు 'శ్రాంతిమండల మనియు, క్రాంతివృత్త మనియు వేరు, క్రాంతి= నడక, మండలము = గుం్యడమగు వ్రచేశము, ఉదయమునకు ముందు సూరుర్ధనికడ నొక చుక్కను గురుతు వెట్టు హొందము, సూర్యుడు మరల నా చుక్కకడకు నుమవూరు ౩౨౯౬౫ దినము లకు వచ్చె నని కనుగొందుము. ఈ దిగువవటమున “చి బిందువు చూచు టాం కా స నదర కళ ల యంయ్యొ “ఆకా తౌ నది, చంద్రుడు దాని డాటిపోడు. నశ ఛత్ర ములు అశ్విని "మొదలగు నక్షత్రములు సమాంత రాళము సాలా ఇవే జ న ఆ న్న యు

---

Chunk 6 — pracheena-khagolamu_pages0051-0060.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 8150

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [139, 169]

Key Terms:

• కావున
• కాలము
• భూమి
• దినములు
• సూర్యుడు
• మనకు
• గాని
• సూర్యు
• అపుడు
• కలదు
• జరుగుటకు
• లున్నవి
• త్తే
• వెలుగు
• యూగతార
• వేకు
• అంశలు
• వచ్చును
• రీతిగా
• దీని
• ఊగాది
• ఉగాది
• కాలమున
• వారికి
• ఉండును
• ఇటులు
• ములు
• చంద్రుని
• చోటు
• నున్న

Extractive Summary:

౨౭ వ ఫాగము, ఒక్కొక భాగమునం దెన్నియో చుక్క లున్నవి, అవన్నియు కలిని ఒక నమత్ర, మని వరిభావ.. కా ఖ్‌ మ్తుగశ ల్‌ శ హె య్‌ స్త్‌ వట్ట" న ల్తాలై వ్యా న నోగావాలే కలగ ఖా 1 కృలాప ల్‌ ఇం ఖలీ న్‌ న. 7 స కీ || శ ల జయా * చనం ల /1 శ సొన వి క | భం శ ఖు ఉల వ క కలన శ శ ధనిష్న ర ల్‌ ల యర న నేతదనలణ నీ వ 4 అషాఢ సా గా టిం శా అఖాఢడ ంో! నొక యంశము జరుగుటకు ౭౧ వందు పట్టును, ఒక నమత్రము జరుగుటకు ౯౫౦ వండ్లు, ధ్రూవము జరుగుటకు సుమూరు వేయేంద్లు, కావున సుమారు ఎనిమిదిత్‌ మిది వేల యేండ్ల నదుమ ఫునర్వసులో విషువము, ఈ సంగతి వెప్పిన వత రేయ్రావ్లా ణము ఆనాటిది, లేక వపరంవరాయాతమయిన ఆనాటిమాటను ఇవె చెప్పినను చెప్పియుండ వచ్చును.

---

Chunk 7 — pracheena-khagolamu_pages0061-0070.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 10542

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [120]

Key Terms:

• భూమి
• “భూమి
• కలదు
• కావున
• నున్న
• వానికి
• లేదు
• కనబడును
• చుక్కల
• మరియు
• ఒక్కొక
• వాని
• ములు
• శూన్యమున
• భూమికి
• నమత్రము
• కొన్ని
• చుక్కలను
• నతత్రములు
• చుక్క
• సుమారు
• ప్రాచీనులు
• వివరణ
• చేయి
• బట్టి
• దీనికి
• రితిగా
• చుట్టు
• మనకు
• స్పష్టముగా

Extractive Summary:

నత త ములు, వాని యాకృతులు మొవలగువ వీదిగువ అశ్విని ఆశ్వముఖ ౧౪ ఆ లి ప్తె భరణి పాక్క_టిగడ్డలు ౨౧ ఈ డె వె కృత్తిక మంగల కత్ధి ౧౫9 ౬ ౬ రోహిణి బండీ ౧౪ ఆ ణి ళ్‌! పథ్షి,వేగబల మంతి, “మరియు భూమి దిన మున కొకసారి తికుగునేని ఆ వేగమునకు ఆకాశమునందలి జెండాలు మొదలయిన వన్నియు పడమటిదెసనే భూడవల యును భూమి మెలమెలగా తిముగునని అందువా సుమారు అరువదినాలుగు గడియలలో ఒక చు మ్రైటులు తికుగును ఫ్‌ అని వరావామిహీరు డనెను.19

---

Chunk 8 — pracheena-khagolamu_pages0071-0080.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 8548

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [61, 63]

Key Terms:

• నున్న
• భూమి
• చంద్రుడు
• అనగా
• చంద్రుని
• చంద్రు
• లంబనము
• “భూమి
• లేదు
• నేటి
• చంద్రునిలో
• మనకు
• కాని
• ముగా
• దాని
• చంద్ర
• కనబడును
• చెప్పెను
• ఎన్ని
• ఉండదు
• తూరువుగా
• లేదనియు
• కొంద
• మయినటులు
• ఎత్తగు
• క్రి
• మతము
• మును
• నున్నాడు
• చోటినుండి

Extractive Summary:

ముగా నిద్ధారించిరి, భూమి ౨౦ గంటలలో తన పరిధిని పరి శ్ర మించుచున్నది, ఇది దాని ద్రైనికగతి, అది సూర్యునిచ్కు 5౬శి ది, ౫గిగం, ఈ౭ ని ర౮ా నెకండ్లకు వృత్తాభాసముగా ఒక వ దత్సీణము చేయుచున్నది, ఇది దాని వార్షి కగతి, "నేటి వారికి ఫూకో (గౌంజం2610 దోలకవరీత్షయు న్య్యూట౯ వ్రత్యతు పర్య వేక్షణమేళాక ఆవేయీకగతిత్తత్త్యము. “భూ కడనండి *ద్ర వరకును భూ వ్యాసములో సగము, దానిలెక్నయు పరమలంబనవు లెక్కయు అెలియుచోభూ.చి ల యెొడము అనగా భూమిచంద్రులకు గల ఎడము లెలినీపోన్ర కు. లమునను భూవృష్ణు మున నున్న ద్రష్టకు చంద్రుని నతాంశ ములు సరిగా అన్నీగా కానరావు, ఉభయాంతరము, అనగా చచ చాపాంగము సూూర్యనినుండి లంబనము, ఈరీతిగా సూ ర్యునినుండి కనబడు చంద్రలంబనము సూరషచంద్రుల దెని కగతిలో వదునైదవ వంతు, అనగా ర౮, ర౬ క సూర్యునికన్న నమ్‌త్రృములు దవ్వు నత త్రములనుబట్టి సూర్యునకును లంబనము ఉండును, చంద్రుని మాట వేర చెప్ప నక్కర లేదు, సిద్ధాంతముల మతమువన ఈయుభయుల లంబనము నకును గల అంతరము అన్నికలలు, సూర్యు చంద్రు "లేశాంతర ముననే ఉన్నయెడల వారికి లంబనము ఉండదు, ఈవిషయను

---

Chunk 9 — pracheena-khagolamu_pages0081-0090.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 10816

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [103, 176, 182]

Key Terms:

• లనియు
• చంద్రుని
• సూర్యుని
• కావున
• యోజనములు
• సూర్యుడు
• వానికి
• కొన్ని
• వానిలో
• యోజన
• మూడు
• ములు
• ముప్పది
• కిరణములు
• చూచి
• కలలు
• దవ్వు
• యోజనము
• చంద్ర
• మరియు
• పెద్ద
• సూర్యు
• వందల
• వేళ్లు
• కనబడును
• లేడా
• ఈరెండు
• వారు
• ఎన్ని
• నున్న

Extractive Summary:

7ల్‌ చంద్రుని యీాయోజన కర్ణమును బట్టి చంద్రక్‌త్షు వం 'రీం౦0౦ 'యోజననులు, చంద్రుని యీ యోజన కర్ణమునుబట్టి చంద్రకత్ష 3౨౦౦౦౨ యోజనములు, ఆ కతు ౩౪౬౦ అంకళము లచే విభ్నక్తము, కావున 3౬౦+౬౦= ౨౨౧౬౦౦ కలలు, కానన చంద్ర చింబప్పు కల ఒక్కింటికి ౧౫ యోజనములు, ౨౧౬౦౦౧ ౧౫౨ ౩౨౮౦౦౦ యోజనములు, 4 జ్యో సిజ్ధాంతమతమున చంద్రుని వత్యుతమబింబము 3.౨ కలలు, కాఫున వ్యాసము 3౨౫౧౫=౪౮౦ భూవా్యానము ౧౫౦౦ "యోజనములు, ఈ వార్ధిిముతో చంద్ర వ్యాసాను పాశము కక ఆధునిక ఖగోళజ్డల మకముచవొప్పున చంద్రవ్యాసాను పాశము ౦*౨౭౩. శేకిష్కలు కొబ్దు గొను నను పంఫావనయే లేదు అట్టి జన్న'డేని జపసట మన మూహాఎవడాలని పక పెద్ద విత, ఆ నక్షత్రములు నముద్రృముసూన పయనించు ఒం) పీడల వంటివి చుక్కలను పీడలతో (సమషమాాంములో) పోచ్చినచో ఒళ ఓడ కును దానికి మిల దొావ్రగా నున్న మంయొ ఓడకకు గల దవ్వు వవ లనల మైళ్ళ కక్కు డుుడుకు. సూర్యుని అకర్ష ణము ఆను నీఠెండు విరుద్ధళక్తుల సామంజన్యమున ఆ ఆఅలతితుని యిలు వెనువెటనే తమకు జవవ డస సూర్యుని చుట్టును తింగాడ మొద లిడెశుు అవియే చిన్నవియు "పె ష్ప్పయు నప ఈ ల్త్‌హములు, వానిలో మన భూమి యొకటి ఆని మళము వినుదున్నాము” 19.

---

Chunk 10 — pracheena-khagolamu_pages0091-0100.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 11327

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• సూర్య
• అనగా
• కొందరు
• గ్రహము
• కలదు
• సూర్యుడు
• కాని
• మచ్చలు
• కొన్ని
• బుధుడు
• వచ్చును
• నున్న
• కలలు
• మూడు
• వానికి
• కేతువులు
• కానవచ్చినచో
• సూర్యు
• కేతు
• కనబడు
• కావున
• జరిగిన
• మనియు
• అగ్నికి
• సంబంధము
• సంబంధించిన
• నున్నను
• కలలతో
• అనెను
• కనబడును

Extractive Summary:

ల ం 6 ర చ జ స్ప శో ఈశ్వర లని వాయువ్చు, * బుధ శని కుజ ళుక్టు, లష్టమూ్తి యగు నీళ్వువని సంతాన మని విస్తుష్రురాణము, ” ళో ఈ్రావాణమునందున్కు ఫవురాణములందును ఉఆారాశథాం అక్ర కుల కథ కలదు. విదితము, గ్రహముల పరస్పరసామివ్టముగాన్ని, ర్ర హానతు త్త ముల _పరస్పరసామివ్థనముగాని కలిగినవుడు సంగామాది వద వ్యవవోరము, "కాంతివృ శమున ఉ రరార ఆ క. మున చేవగణమును్యుు దతయీణార్థమున అసుకగణమును ఉండునని ప్రసిర్హము, ఇట్టి వ్యవహారము లలో 'జేవాసుకసంగామ!2 మన శతక లు ల్‌ "సమియో యిఫుడు సుగమము, కృత్తికల సమిపమున విషువ మున్నఫుడు ఈ దేవాసురసంగ్రామము 1 వలుమారులు జరిగిన టులు కానివించును,

---

Chunk 11 — pracheena-khagolamu_pages0101-0110.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 8922

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [101, 125, 127, 264]

Key Terms:

• ఇతడు
• ఇతనికి
• అనగా
• చంద్ర
• బృహస్పతి
• కలదు
• అధ్యా
• శుక్ర
• మరియు
• వేరు
• ములు
• సూర్య
• డనియు
• సుమారు
• మూడవ
• వంతు
• రంగు
• చంద్రుడు
• గమనము
• క్రింద
• కిది
• దినములు
• కనబడును
• ఇతని
• వుక్లై
• పరాశరుడు
• కావున
• నితనికి
• ఆభ్యాః
• నితడు

Extractive Summary:

ఇతనికి ఉప్ల--లఅక్రు ముఖ---వ్యాల.- పధిరానన -- ని స్త్రి 0ళ-మునల-అను అయిదు మోములు కల వని సిద్ధాంత ములు చెవ్వును, ఈమోము విచట నడకలు, అంగారకు "డా యాయూ చుక్కలలో చొచ్చినవు డీ వై వేరులు, మిగిలిన ల్రవా ములు వక్రించినను కుజుని శే వ్యకి యని వేస బహాుళము, కుజు డుదయించినపిదప ౭2౮౦ దినములకుగాని ఆ_స్తమింవడు, ఇతర గ్రహము లటులు కాదు, ఈ ౭౮౦ డినములలో ౭౧౦ దినములు ఇతడు తూరుప్పుదెసనే పోన్టను, పీదవ ౭౦ దినములు వడమటి దెస పోన్రను, అనగా వ్యక్రించును. సంవత్పరాదినాడు సురగంగాసమిోవమున సూర్య టే వా ఇముకు వీమ్షటిబుషులు చూచియుండకపోన్రటచే ఈ గ్రహ ణమున కింతటి వ్రనీస్ధ వచ్చియుంయును. గుజ్జములు తుమెదలవలి నల్లనివి, కేతువ్చు గుజ్జములు పలాలధూమలములు, లేక లామా రుణములు, ఈ వర్శనమువలన -ఈ జోదతిర్విషయ ము గకునింప దగినదివి రాహాకేతువ్రలు 5కు చంద్ర పాకములు, అనగా సూర చంద్ర మార సంపాత బిందున్చలు, వీవికి గమనము కలము, కానన గరథకల్చవ, చంద్ర గ్రహణ సమయమనునన్కు సూరష గృహ ౨సమయమునము కనబడదు ఈ రము శవాముల వర్ణము రాహాకేకున్రల రధములయంమక్కు ఆశ్య్యముఎయం *దును ఆనోపితనము.

---

Chunk 12 — pracheena-khagolamu_pages0111-0120.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 9856

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• గ్రహము
• దాని
• కావున
• మిగుల
• కాని
• అనగా
• మనకు
• పాతము
• లేదు
• కొన్ని
• నున్న
• గ్రవాము
• సమయములందు
• వాము
• కలదు
• కారణము
• కనబడును
• రాసులను
• వచ్చును
• వాని
• మిగిలిన
• తమతమ
• సాయన
• ఉండును
• పరమో
• వేరు
• స్థానము
• ఉచ్చ
• భూమి
• యంతరము

Extractive Summary:

ఒశవ్వుకు వాఎగతి మధ్య్యమగతికంక తక్కువ, ఒశప్పు జెక్కునం గ్రవాము తాను తిరుగు దావలో వచోటికి వచ్చుచో చానిగతి మిగుల మంద మయిపోనునో ఆ చోటునకు మందోచ్చ మని చాప్‌ జరి ఇభ పేక, సూర్యచంద్రులు వినా మిగిలిన గృ వాముల గతి వచోటున మిగుల వడి యగునో ఆ చోటు ఆగ్రృహముల శీఘ్రోచ్చకుని వేకు, సూర్యచంద్రులు తమ మందోచ్చమునకున్కు కుజుడు మొవలగు నయిదు తార్మాగ్తహములు తమతమ శీఘ్రోచ్చము నకును వచ్చినచో అఫ్బుడు అవి భూమికి మిగుల దవ్వున నుం డును, అట్టియెన ర హవిఎంబనులు చిన్నవిగా చూవట్టునుం అపుడు గ్రహము ఉచ్చస్థ మని చెప్పనగును, త్రువావింబము 'ఇెద్దదిగా కనబడినపుడు గ్రహము భూమికి మిగుల డా వగును, అఫుడు గ్రృవాము నీచస్థమని చెప్పనగును. అనగా రవిభిన్నను లగు బ్రహములకు యామోస్థిత్తరగతి కలుగుచుం డును, రవికంఠచై వేరు బ్రవాములు వఆెండుచోటుల శొంతివృ _త్తేమును ేసించుకొనిపోనవ్రచుండునో ఆ చోటులకు పాత మని "వేరు, ఆరెండుచోటులను రెండు బిందువు లని యందురు, ఈ శండు చిందున్చలకును సామాన్యముగా పాత మని వే రున్నను దత్సిణమునుండి ఉత్తరముగా పోవునపు డే గృహ మయినసు ొంళివృత్తమునం దే స్థానము నతిక్రమించునో ఆ స్థానమునకే ఆ గ్రహపాత మని ప్రసిస్థి రవికిపాతము "లేదని చెవ్పబని లేదు, ఇక భిన్న గ్రవాముల పాతము భిన్నభిన్నము, ఈ దెస ట్రా హములు ఉచ్చముచేతన్కు పాతముచేతను ఆకర్షింప బడి వడమటిదెసగా నెల్లప్పుడుుు వీచుచుండు వాయువుచే అఘాతము పాొందియు తవు తమ ఆ కాశమార్షమున ళాము నడచుచున్నవి,

---

Chunk 13 — pracheena-khagolamu_pages0121-0130.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 10064

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• కనబడును
• సూర్యుని
• గ్రహము
• స్ఫుటరవి
• మరియు
• తక్కువ
• స్ఫుట
• ములు
• మనకు
• మున్నచో
• సమానము
• వేరు
• అనగా
• భూమికి
• నాలుగు
• వెనుకను
• వచ్చును
• కావున
• గ్రవాము
• మిగుల
• ఈరెండు
• సూర్య
• చ్చము
• కాలము
• కలదు
• వెనుక
• నూర్యుని
• సూర్యునకు
• భేదము
• నున్న

Extractive Summary:

అటనుండి రవి ప్రథమపాదములో పోన్ట చుండగా స్ఫుటరవి 'వెినుకబడును, మందోచ్చజీన్రనిచేతిలో ఆ వైఫునగల పగ్గము పొట్టి దగుటవలన ఆకర్ష ణబల మధిక ._ మగుటచే స్ఫుటరవి మధ్యరవివెనుక కనిపించును, రెండవ పాదము మొదట స్ఫుటరవి వాల వెనుకబకును, విమ్థట ఈ పాదమునందే యితని గతి శ్రమముగా _వృద్దిపాందు చుండును, మూడవ పాదారంభమున ఆనగా మందాకిచ్చము 8 భూగోళము మీదనే మన మున్నాము, ఈ కారణములచే ఈ ఐదు తారా చ్రువహముల గమనక్రమము మన *రుకపడదు, మనము సూమ్య శ్‌. కాన్చన భూమిమిదినుండి చూచినచో వీని భగణభోగశాలము రవిభ గణభోగకాలముతో సమానము, దీనినిబట్టి నీదాంతములందు “*రవిబుధ శక్తుల భగణభోగకాలము సమము, అనగా ఒక సౌరవర్షము” అని కలదు, శఈరీతిగా మధ్యరవిస్థానము బుధ ళుక్టు, ల మధ్యమస్థానమునకు సమానము, ఆకాళమున ఒకవెడ భూగోళమును, ఎదుటివెడ బుధుడుగాని శుక్టు, డుగాన్మి నడుమ సూర్యుడును ఉన్నచో బుధళుకస్ర్రుల గతి హెచ్చుగా కానబ డును, దీనివలన బుధళుక్ర్రుల శీఘ్రోచ్చము ఆరెండు గ్రవాము లయు తుల్యగతితో సూర్యుని వ్రదథీణించుచున్న దని తెల్లము.

---

Chunk 14 — pracheena-khagolamu_pages0131-0140.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 9220

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [83, 96]

Key Terms:

• చంద్ర
• చంద్రుడు
• కాని
• సూర్యుని
• భూచ్చాయ
• రాహువు
• చంద్రుని
• సూర్య
• ఇటులు
• సంభవించును
• చంద్రు
• నున్న
• కావున
• ఇందువలన
• సూర్యు
• కొందరకు
• మరియు
• ననియు
• నడుమ
• యగుచో
• నగుచో
• నుండియే
• యున్నది
• రాసులు
• రాశి
• అనగా
• హణసమయమున
• వేశించును
• తూరుపు
• నుందురు

Extractive Summary:

వెద్దది, న్‌లి, న చానచేసి అర్థ ట్రై స్త మగుచంద్రు,ని కొమ్థు "మొక్కపోయిన చం దముగా కానిపించును, సూద్య నాఇ్భాదించు చంద్రబింబము మ జగ షు ఛ్‌ చిన్నది.డానజేసి అర్థగ్రస్తుడగునూరు ఫ్రనికొమ్ముతీక్తము గా కెనబ డునుం దివర్షిజ్ఞానము గల ఆచార్యులు కొందరు గృవాణమున జా ౬ కీవె కారణములు చెప్పిరి, కావున ల్‌ పహణమున కసలు కారణము రావావుకాడు గీవువుకాడు. మరియు చందడ్రగ్రహణపు స్టితికాలము అల్పము, "ఈ ఆరెండు కారణములచే సూర నాచ్చాదించు శావావు వేకు, చంద్రునా చ్భాదించు రాహువు వేకు సూర్య చ్భ్చాదకము లఘున్చు, కావుననే సూర్యుని, చంద్రుని ఆచ్చ్భాదించు వా డొక రాహువే కాడు, కారణ మేమవగా, ఒకనికి తూర్పున స్పర్శ, మరి యొకనికి పడమట స్పర్శ. కొన్ని అంశలు నూ్తము ఎక్కువ వినన్కు తక్కుువయైనను భూచ్చాయతోగాన్మి సూర్యు నితోగాని చంద్రపాత మొకతాననకు వచ్చినయెడలనే గ్రవా ఆము సంభవించు నని సూర్య సిద్ధాంతము, అమావాస్యాంతము నందు సూర్యు చంద్రుల రాశి మొషలగునవి సమానను లగును పౌర్టమాస్థంతమునందు సూర్య చంద్రు లారు రాసు లెడ ముగా నుందురు, కాని ఉభయుల అంకాదులును సమానము లగును, ఈరెండు సమయములందును అచ్చాదింపబకు ల వా ము వాస్ట్రసకళలున్వు ఆ చ్భాదకను వాస్ట్రసకళలును కలిపి వాని సగమునుండి చం చ్రవిమేవమును తీసివేయగా మిగిలినది ధన్న ను, ఈఏిగువ ఇభేద్భకముమూచునది,

---

Chunk 15 — pracheena-khagolamu_pages0141-0150.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 10704

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [66]

Key Terms:

• అనగా
• కలదు
• వసంత
• వెనుక
• వాడుకలో
• ములు
• అపుడు
• వర్ష
• లేదు
• మాసములు
• రాహు
• కాలము
• మనకు
• కాలమున
• ననియు
• ర్తుమాసములు
• కావున
• మకరాయనము
• వసంతము
• నుందురు
• వున్నచో
• కేతు
• దినముల
• కలయిక
• యుండవచ్చును
• కాని
• వత్సర
• డును
• బుతువు
• సంవత్సరమున

Extractive Summary:

ఈ మార్పులు జరగినపిమ్తుట-3 వ శఛళాచ్చిలో మరియొక మార్చు కనబడుచున్నది, అపుడు ఆహాఢము చివర కర్కట ములో వత్సరారంభము. బుతువులు మూడని ఒకచోటను, ఐవని ఒకచోటన్సు ఆ రని ఒక చోటను, వడని ఒక చోటను వేదములలో నచట నచట కనిపించు చున్నది, విత రేయ వ వ రే రధాజస్సులు వసంత ర్తుమాసములు, రథస్వునరధచిత్రృములు గి వ రుమాసములు, రథ,పోతాసమకములు వర్ష ర్తగమాసములు, క త, థి యై వన ఆార్హార్టరిష్టనేములు శరదృతు మాసములు, నేనజిత్‌ సువే/ణ ములు శీత ర్తుమాసములు, తవస్తవస్థములు “కూమంత ర్తుమాస అక తాట అవే ములు అని కలదు, లా ముశువు ౩యనగ౫లి తిన్న తెరియమి బుర్రైండు సౌరమానములను చెలుపు టకు ద్వాదశాదిక్సుల "కీరలు పుట్రియుండునుం అ్కేవి *' వసంుతమున ధాలతు- అర్భమ- చీ మున మిశ్ర-పరుణ, వర్షర్వువున ఇద్ర-వివస్వల్‌ +.

---

Chunk 16 — pracheena-khagolamu_pages0151-0160.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 8487

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [155]

Key Terms:

• కాలము
• మనకు
• మున్నది
• నేడు
• కావున
• వగలు
• దినము
• ములు
• వీని
• నాలుగు
• యున్నది
• మరియు
• కనబడును
• మార్చి
• నాడు
• నుండును
• ఈనాడు
• రేయి
• నిమిషముల
• దీని
• మనియు
• చేవతల
• వండ్లు
• మన్వంతరము
• ఇట్టి
• కల్పము
• సంవత్సరము
• సాయన
• సంవత్స
• నిరయన

Extractive Summary:

న పన్తు వ ఈ ట్రై; శ్‌ “గ గ్‌ నీ| నై బరు (పొ టా ఇ) ను ఆం ఢా, నట న ( ల (నా. ఇకకాలప్రవావాను నెగువ కీదువము, సంహితలందును3 ాహాణములందును యుగములమాట కలదు, బుగ్వేదము నందు ప్రకృతాస్తమున యు*వదను "లేవని అకుఫొనువారు అధక్య్వమునందు మాత్రము చూచి తృ ప్రిషడవ లెను, వీదో ఒక శాలవిభాగమును చెప్పు యుగమహో యుగవస్థవహారము వైదిక వాజ్యయమునం 'దెల్లెడ గలదు, తై ్రరీయ బ్రాహాణము అయి దేంన్లు ఒకయుగ మని చెప్పెను, వేదాంగబోస్టితిమమున లగ ధుడు దానిని పదిలపరచెను, ఆయేండ్లకు స్తవి వేళ్లు ఏ సంవత్స 'రము పరివత్ప్సరము ఇడావత్సరము ఇద్‌ వత్సరము "లేక అనువత్స రము, నాలుగేంక్లు ఒకయుగ మనియు ఆలేం డ్లైక యుగ చునియు గూడ గొండొక వస్థృనహార మున్నది, ఆవవ వడు వేరు ఇదు వత్సరము, ఈ యుగముల ఉద్దేోమువాడ ఈ అయిడా వీని ఆరంభ శేషూంళ ములు శ్రచముగా మూడు రెండు ఒక నూరు ఏండ్లు, ఈ నాలుగుయుగముల సమిష్టి బ్రహ్మ కొకదినము, "లేయియునంత, “ఈ కాలమునకు 2౧ ెట్లుకాలము ఒక మన్వంతరము, "లెక్క "పెట్టలేని మన్వంతరములనడుమ సృష్టిపళయనములు సంభవించి 'పోవ్చచున్ని వని మనువు చెప్పెను,

---

Chunk 17 — pracheena-khagolamu_pages0161-0170.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 10772

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [148, 182, 191, 222, 227]

Key Terms:

• దినము
• వారు
• దినములు
• మొదలగు
• వారి
• కావున
• దానిని
• కాలమున
• మాసము
• కలదు
• నిమిషములు
• చాంద్ర
• దినముల
• పంచాంగము
• ఈజిప్ట్‌
• నెలకు
• అన్ని
• బట్టి
• సంవత్సరము
• కాని
• ఎన్ని
• లేదు
• సాలున
• రాత్రి
• నుండి
• నెలలు
• నిమిషము
• అనగా
• మును
• నున్న

Extractive Summary:

హిందువులకేకాక వాబిల౯ా కాల్లియా గ్రీస్‌ చీ౯ హీళ్రూ (పాత) రోమ్‌ పారనీకము మొదలగు దేశముల వారి కందరకును ఈ కాలనిర్థారణము ధర్తానుషస్టానమునకు ఒక ఆంగము, అటు లగుచో వీరి పంచాంగము బాబిలోనియళ్‌ పంచాంగము కంకెను ప్రాచీనతర మని అనవలయును, ఒక అమావాస్య సుండి వదపవటి పున్నమవరకును అస్థమాసము కావున చాంద్ర మాసము వాడుకలో నున్న చేశములవారికి పతువిభాగము 'లెలిసియుండ వలెను, అట్టి పత్షమునం దించు మించు సావాలుతో ఈ సప్తా +'వావిభెగ మారబ్ధమయి యుండును, దీనివలన సన్నూ రేంద్లకు మూన్నాళ్లవై చిలుకు లేడావచ్చును, దీనిని బట్టి చ తినన్నూ ేండ్లకు మూడు పొట్టినెలలు (220 ఆగ్రి పట్టవలెను, అనగా ౧౦౦, ౨౦౦, 300 సంవత్సరములలో ఒక దినము కలువగూడదు., ఇటులు ౧౩ వ పోప్‌ చి గరీ నిస్తాశిం చెను, పోప్‌ సంస్కరించిన జూలియ౯ా వపంచాంగమువొవ్వున ౨-2-౫-౭ ఈమొదలగు సంఖర్దచే “"హోాచ్చింపబడిన నూరు అనగా ౨౦౦-౩౦౦ఎ౫౦౦-౭౦౦ ఈ మొదలగు పొాట్టియేండ్లు మామూలేంగ్లే యగును, నాలుగువెట్టి భాగింపగా ఛాగ శేషము రాని ౧౬౦౦-౨౦౦౦-౨౪౦౦ మొదలగు నేంగ్లే పొట్టియేంద్లు అగును, ఈ సంశోధనచే ఈం౦ వండ్లలో మూడురోజులు రద్దు, ఇది యిటులు సంశోధితమయినను 3౨౦౦ ఏండ్లలో ఒకరోజు లేడా వచ్చును.

---

Chunk 18 — pracheena-khagolamu_pages0171-0180.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 9915

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [1, 133]

Key Terms:

• రోజులు
• ఓమర్‌
• ఉగాది
• నున్న
• అనగా
• అబ్బము
• మైళ్లు
• లేడా
• వాడుక
• చిరి
• దినములు
• పంచాంగము
• డును
• కొందరు
• నుండెను
• నకును
• నున్నది
• పారసీకులు
• ముసలిమానులు
• కాలేదు
• వత్సరమును
• మిగిలిన
• నాటి
• వారి
• అనునతడు
• వంచాంగము
• 3౪౬౫
• గంటలు
• ఉగాదిగా
• ఇదియే

Extractive Summary:

వతి నాలవయేటి పంద్రైండవ నెలకు మువ్ప్చదియారురోజులు, ఆ సంవత్సరమునకు 39౬౬ రోజులు, మరియు అతని వపంచాంగమువొప్పున 35౨వ సంవత్సరమునకు ఈనియమముచే 35ఇ౬ దినము లలుంనను దానికి మాత్రము 3౬౫ దినములున్కు 33 వ సంవత్స రమునకు 3౬౬ దినములును. ౧౮౭౧౨౦౪౬౧౨౦౦౦౦౦౦౦౦ యోజనము లని ఇవ్పీరి, కొంద రిది బృహ్మాండసంపుటవరిమాణ మని యనిరి, పురా ణము లిది లోకాలోకపరివేష్టన ప్రమాణ మని చెప్పెను, ని గోళగణితము గోళ్ల్ళమిద నున్న వారుమా శ్ర, మిది రవికరణను "లెంతదూరనము చీకటిని భేదించునో ఆదూరపఫు లెక్క యని చెప్పుదురు, బృ హ్య్ధాండపరిధి యంత ఉండె, ేకుండె నా కీయెడ 'జెప్పదగినది లేదుగాని ఒకకల్చ్పమునందు అనగా ఒక ్రాహ్మదిన మునందు గ్రహము లెన్ని యోజనము లతిక్ర మించునో ఆ "యోజనముల లెక్టయిది యని నా మతము, దానబేసీయే పూర్వా "చార్యులు దినిని ఖ-కతయని వాడిరో అని భాస్క్రరు డనెనుః కాన యంళ' =, జ జల శ దీనినిబట్టి ఛాస్కరునకు వై సృహ్యాండపరిథి "లెక్నుయెడల విశ్వా సము లేదనుట ేటలెల్లము, అటులయు్ధ భాస్కరుడు పురాణ ముల నువేశ్స్నీంపక కమోళశసాహ్యామున గ్రహగణములు నడ యాడు దారిలో బడి ఉభయకతలను రత్ష్సీంచెను, నవీనులు కొంద రీనో్య్రోమకమోూవరిమాణమును అక్యాధు నిక జ్య్యోతిషికుల లెక్కతో ముడివెట్టుట కటులు ప్రయత్నిం చిరి. కొలతలో సగము ౨౭౫౧౦-౫ మైళ్లు, ఒక ఆలోకవర్షము రమారమి ౫౯)ాం౧౦-్‌ మెళ్లుం "లేక స్టూలముగా ౬౫౪౧౦-* మెట్లు, శావున వో్యోమకవొచ్యాసములో సగము సుమారు ౧౦ ఆలోకవక్షములు, & శరీతిగాదూడ ప్రాచీనవిడ్య్వాం సులు దృళ్యమగు నీబప్షోండపరిమాణమును తక్కువగా "లెక్కవేయ లేదని మనము గ్రహింవగలము, సూర్య సిద్ధాంతమునందు భ-కతు లక్కయున్నది, ఈ

---

Chunk 19 — pracheena-khagolamu_pages0181-0184.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 2070

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• భూమి
• అపుడు
• తోచును
• అనాది
• అనలేదు
• కలిగిన
• తిరిగిరాని
• స్ధితిని
• ఫాందుదురు
• ఆత్యంతిక
• వలయము
• నలుదెగ
• వ్రలయము
• భాస్కరుడు
• చెప్పెను
• “భ్రాస్తాదినమున
• సృష్టియును
• బ్రౌహానిశీథమున
• మును
• జరగును
• బ్రాహప్ర
• లయమునం
• “యోజనవృస్థిమా
• త్రమునకే
• నాశముగాని
• సకలప్పథివీనాళ
• కలుగదు
• బ్రహకు
• గవూడ
• నాయువ్ఫు

Extractive Summary:

“భ్రాస్తాదినమున సృష్టియును బ్రౌహానిశీథమున నాళ మును జరగును,ః బ్రాహప్ర లయమునం దొక “యోజనవృస్థిమా త్రమునకే నాశముగాని సకలప్పథివీనాళ ము కలుగదు, బ్రహకు గవూడ నాయువ్ఫు మూడుచో అపుడు మహాప్రలయ మగును, అపుడు బ్రహ్మ బ్రహ్యాండమునందును బ్రహ్మాండము పంచభూత ములందును భూమి జలమునందును జలము 'లేజమునందును "లేజము వాయున్ఫునందును వాయు వాకాశనునందును ఆకాశ మవాంకారమునందును అహంకారము మహదత్తత్త సము నందును మవా_త్త త్హ్వము వకృతియందును చశృతి అవు _క్తృమునందును లయించును, భగవంతుడు మరల సృక్టిచేయు టకు మాననించుచో ప్రకృతిఫురషసంమోభము కలిగి తొల్లి చేనీన పావపుణ్యములు మీయమను చెందమి భూతములు మరల చశృతినుండి 'విలువడునుల ఇది దార్శనికు లాలోచింవదగినవిషయము, ఈ వ్ర ల యమున సకలభూతములును నళించును, ములలోసృష్టి, మరల నన్నివర్ష। ములలో నష్ట, సృష్టిసమయమున

---