Telugu prabhodaa chandrodayamu_0 - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki
తో .
వ ముని! వ స జ్జ త్ యు వ్టు (| వలి శ ల్టీ వ! (1 [ (౮ న మాడా స క (వ్ర ధచంచచయము, | ననన ననన నానా ) శ్ వి ల్తోస్ | స్ కృష్ణని డ్రవిరచితమగు న్ (1 ఆ పా సంసల్ఫాతనాటకము.నాండ్ క గ రాజమహేంద్రివరవుస్తాసూాలునందు గ) ళీ నాంధో శ్ర పాధ్యాయుండు - "| వడ్డాది- నుచ్చారాయం డు న్ వో నే ల్ క "తెలింగించినది ల 1 / ం 'మొదటికూర్చు. ౧౮౮౮ ష్; శ ాలలతతతతననునాానా ల ల
- " ఏలూరు న
- దామరాపాి - శివరామయ్య గారి ం సబ | ల [ఢ/ ్రేమ .త్రివురసుందదేముడ్రావరశాలయందు ్ | న ము 'ద్రితమయినది. న్ న ౧౮౯౩-సం మేనెల ఇ సల + గ వ! వావాడాతాలు. ట్ర లాల ళం ం రిజిసరు కాపీ₹ట్. మ... ళు టి వ్ లి “తల” వే ఎం౧0౦ =ు శ్ జు ఆ చం క. బ్రాంయాలానూరారామాో
గెల లో సె * వ్య | బ్న ఆత్మే శ త జ ॥ వీ ల గ్ జ్ జ జో న క శ్త కలో" ళ్ళి మళ్ళ గట 2 లలన
వీఠిక, ఫసల్ స్కాచి. బవ గ్రంథములవలన నీశాటకములోని యర్గము తేటప యు టా యాది, ఈ వం. ేధచంటదోదయమున -శేమియయోజనమే!క చే? గని దినిని సం(గ్రవార్ధ ము రచియించి యుండు నని యూపాంతుమో అటి 'సంట్రహ(క్రంధములును బెకుూ- లీవఅశే పొడమియున్నవి; కావున నయ్యూ ఇ దీనికి సార్థక తం గలిగింపంజాలదుం మఆతేమన్న్య నాటకంబున స ర్వార్ధంబును లభ నయ([పపఛానం బయి వెలయుంగావును వేదాం తార్థంబునకు సీ(వబోధచం తేషయంబునం నలిగినంచవిశ, దత్వంబు పరోయోే ప చేశపర్యవసానంబు లగు
- స్యాజానసంపస్వ్యాం గలుగ నేరదు, నివఖశ్భ ఉం దుదగాంగల (బ్రహ్మాళ్ఞానసాధనంబు లగువస్తువిచా "రాదు లనేకంబులు త్య్యేక ్ త్యేకము చిర కాలాను వృేయంబు లని శాస్రం బులు 'జెలువుచున్నవి. అట్టివానిని (టళ్యమయయోగ ('ప్రదర్శనాత్మక మగునఖిన యంబునం దకట్రావేళొక్యటం జక్యంగా -నెలుంగందరంబుణాదుళో యాజ్ఞ కుం డధీతకల్పసూ(త్రుం డయ్యు యజ్ఞ వాటంబులం (బ్రత్యక్ష(ప్రయోగ వీత్షణంబుననే (ప్రయోగదకతం గాంచుచున్నాందున్ యమోగియు సముపదిష్టయోోగళాస్తు )౦ డయ్యు స్వ స్తీకా వ్యాసనబంధంబులం -టత్వవతంబు3రా. ఊఈరు[ప్రదర్శ బ్ర్మ్థానం బులం జూచియీ వానియందు నమంద(ప్రావీణ్యంబు వడయుచున్నవాందుే.తా రి్రాకులు మొడలగువారు గూడ ని చేవిధముగ, శాస్త్రాధ్యయనము లెస్సగంజేనీ నవా రయ్యు శభాస్టానంబులం (బవ ర్త్వమానంబు లగువాదజల్పవితండాటులం దలుచుగం (బ్రత్యమోవలోకనంబుం జేసీయే త త్సాధవసమర్ధు లగుచున్నారు.కా వున నీపబోధచం[దోదయ మేతదర్థంబ, ఇట్లనుటచే "నేతద్గ 9ంథోత్స త్తికిం బూర్వ మీలాభా మెన్నరికీని గలుగ లేడా య శంకింపవలదు. అత్యంతవిరళంబు?గా వామ బేవాదులుంబోలె జ స్మ్మాంతరనిద్ధినలవారు గొంద అుండనువచ్చును; త _త్తప్టైన్మంబులం బలుమూయజు వారికి నాట్ససందర్శనంబును 'జేకూఅవచ్చును. పోనిండు. మహా _త్తరయఫజ్ఞామే ఛాతశయళాలులును, బరిపూర్ణ్మ పర మేశ్వరాను([గ్రహపా(్రులును నగుమహాను భఛావులకుం గొందఅంకు, నాట్యసందర్భనం బకగ్రాఅ "లేకపోయినను మందా ధికారులగు యాజ్ఞ కులకుంబోలె 'బెక్క-0(డ్రకుం (బ్రక్యత్ష(ప్రయోనన నాసే తయుందడుంగావునం దదను[గ్రహార్ధమే యీనాటకం బని యెఆింగికొనుం.డు. ॥ చుజియుం దీనివలనం (బ్రయోజనొంతరంబును జూపట్టుచున్నది. జని. డూ 'సర్వావయవాసంపద గలిగి చక్రవర్తియయి సమస్తము లయిన వాగనష భోగములతోం గూడినయెడల నది నూనుపషానందము, దానికిశతగుళ ము వల్చ
(శ్ఫ)
"జేవతొనుదను, చానికిశతగుణము. గంధన్యానందము, దానికి! కర్మ దివతానందము, దానికి శతగుణ మూజానదేవతానందము. ద ఈ గు?ఇము విరాట్పురుపషానందము, దాని? శతగుణము హీిరణ్యగర్భానంద ము. న్ని* బ్రహ్మానంద మని పేరు ఇట్లు మనుప్యానందము దొరంకొని యొండొంటికీ నూతీఫిమదుంగు లెక్క. డగునిరతిశయానంద మే నిజరూప నుయినపరబహ్మ ను నివివ్యాసవంబునం బాడమునాణఎదసాం(ద్రత్వంబు ముందుగ'నే బుర్ర్యారూ ఢం బగుట యసంభావంబు; కాయిట్రి యేశోని నాక నసజాతీయ్ం బగువాహచ్రా బు నవఎం3ంచి చాన ను త్తరోత్త రాతశయసంసన్నంబు కై 'ననుసంధించుూమూం నిక! నవింకాలంబుననే యఫ్యాసపాటవంబునం జే (బ్రహ్మాాఆరాబు పూర్ణం బుగా బుద్ధ్యారూఫంబు "గాల న, ఈవాటకంబునం దభివ్యజ్యమానం బగు రసమే దానికి సజాతీయానందంబు, “రసోవైసళి ఆనుక్రుంవలన రసము (ట్రస్ఫినందతుల్య మనియు (బ్రహ్మాసండాఖిన్న మనియు మతభధమున నాలం కారకులు నాహొందురు గాన, థఛ్యానావలంబని భూతం బగురనంబున కభివ్యం జకంబుళాను నిది యావశ్వకంబు,
సాటకాంథరంబులు పెకుగాలు గలవుగ దా వానియందలిర నంబు ఛ్యా నావలంబనంబు గాంగూడచా యనిన నట్టివి వ్త సంగా రాదు లోనిదిాా నుండురి 'శావును శాం్యతేకరసు లగుముముత్సువులకు ను పాచేయంబుగా నిండంజాలదుం ఇంఇయకాకొ మీందుమిక్సాలి చి త్తశుస్థివిరోధి యేగుటం జేసి రసాంతరలంమో-వా రల కత్యంతానక్థకరంబ నుశీయు ననధ్యాయ కాల త్నేపావికొంబును చీనికిం ట్రయోజవాంతరంబు గాం బంతింపవలయు.
పూర్వము పరమకారుణికన్వభావుం డగు (్రీకృష్ణమి[్రుండు తసళిష్యుని కొకానిక్సి బహుశో ధ్యాపిత వేదాంతనన్ధాంతుం జయ్యు. దదశ్ధావబొధ పరాజ్ముఖుం డయ్యెడువానిక్సి నాటకాదులయం దత్యంతరనికత్వంబు గలుగు వానికి నాటక్ముఖంబుననే వేదాంతత త్త్యార్భంబు సుబోధయి గాంగల దళి నిశ్చయించి తద్వా భ్రజెంబున సమ _స్తవేదాంతార్థనండ్రాహక ౦బుణగా జగదుస కారార్ధం వ్యపబోధచంట్రోదయనాటకంబును విరభించెనుం
ఇతర నాటకములయాంగుంబో లె సీనాటకమందు వచ్చుపా[త్రములు, బే వతలుగాని రాక్షసులు గాని మనుష్యులుగానికారె. ఇంద్రియని[్రహము వోని తేన్ను౯దాను జెలిశికొని యాత్మారాము6 డగునట్లు (ప్రతివురుషునకును నూర్ష ముచూవుట నీనిముఖ్యోశైశము గావున, నిందులో దుర్గుణములు దుస్క-ర్మము లు దుర్మాతములు దుశ్శా స్త్ర ములు నొక పక్ష ముణాన్కు సుగుణ ములు సుకర్మ్మము
(౫)
లు సుమతముబు సుశా న్ర్రుములు నొకపత్షముగాను విభాగించి, మొదట ములోనిదర్లునాదు లజ్ఞానసంభావంబు లగుటంబేని య్హావేవున రాజు వ సః "మోహ మని యు, ₹0డవపషమందలిసపుగుణాదులు సుజ్ఞానసంభావంబు లగెటళంి 'జేఫీ యా(పక్యనురాజు వివేకమనియు "నేర్చతిచి,చికటి 'యెంతడట్రము?ా నున్నను దీపసళ్నిధిని 'దానిసామర్థ బ్రీమువ్వర్ధము గావున, నెంతబలవంత మయ్యు ను మహామోహాము స్వశక్షకావ. (క్రోధాదులతోం దుట్టమదకు వివేకమునకు నోటువడి హత మయినట్లు బహుచమతాఠారముణా నితివృ త్తమును గల్పించి టహ్మజ్ఞా నసంపన ష్రగడగుకృష్తమి[శ్రుం జా త్మానందజకనంబు గా నీనాటకమును ముగంచినాండు. అందుచేత నిందలిపాత్రములు ముందుకౌవ్పీనసుగుణదుర్లు శాదులకుం (బకినిభు లని తెలియవలెను.
వి శేస్యశబ్దములు వాశివానియర్థ ముముఒట్టి కాక్ తలుచుగా రూపనీద్ధీనిబ ట్టి సంస్ఫ్ఫూాతభాషమయందుం బుంలింగము లని స్రీ లింగము లపినవుంసకలింగ ముల్ ముత్తెబంగులుగలిగియుండు, అందు (శ్రీలింగశ బ్ద్బవాచ్యంబు లయినరతి హాంపాతృష్ల్టా (వభృతులును. మతిక్షమాసర స్వతి(వభృతులును గీ పా(త్రము లుగన్వుద వతరలింగశబవాచ్యఎబు లగుళామళత్రోధలో భామోహామనోముఖ్యం జులున్సు వివేకవస్తువిచార వై రాగ్య నివిధ్యాసనాదులున. బురుష పా(గ్రములు నగనునుండు. ఇంక్ నయ్యయిపా (త్రముల చుట్రజికములు మొదలరు-నవియ దదత్తద్గుణ(శ్రీయాదుల 'సంబంధమునే యనుసరించును కోధగుణమంతో పాం సాటశ్రియ కవి నాభావసంబంననుగావునం టభోధునకహీింస ఖఛార్య యని చె చృంబకియె. ఈలాగుననే మాయాపర మేశ్వరులయు, మనః(పవ్ఫ _త్రినివృత్తుల యు,రతికాములయుం దృష్టా లోభులయు, మత్యుపనివద్వి వేకులయుమిధ్యా దృష్టిమహామోహులయు దాంపత్యంబునకును, మహా మోహాదులకును వివేకా చులకును గలజ్ఞాతిత్వనునకున్సు వాచినారి పరివారమునకును వారిళీని గల్ల స్వామిభృళ్యఫావంబులకును గారణముల విచారించుకోవలయునుం
గృంగార సాస్య కరుణ వీరరౌా[ద్ర భాయానక వీభాత్సా ద్భుత శాంత
ములనెడునవవవనముల లోసపలను శాంత మనునది దృ _తినూన్యంబు "గావున, నది నాటక్షాభినయయూోగ్యంబును మనోరంజక్ంబునుగాదని, లౌక్క వ్యాపారా నుసారు లగుకడమయొనిమిదిరసంబులే శాకుంతలాదులయందు వర్ణింపంబడ్డి నవి. నాటకనులయం దష్టరసములే వర్శింపంబడు ననట కీ్రిందివిక మోర్వ +శీయనాటక'పద్యము నిదర్శనము,
(ఇఒ)
“*ఆ| ఇ! అషరసములకును నాశ్రయంభబైనయే భవ్యునాటకమున భారతమాని యేర్చరించెమిమ్ము నెలమిదానింగనంగ దివిజభ రృతొలువుదీరియండె ” అయినను గృన్షమి[క్రుండు నిజ వజ్ఞావి శేమంబున మనోజ్ఞ తాదులనేమి
ట గోరంతయుం గొజంత లేకుండ నీనాటకమును శౌంతరస(పధానముూూ ర
చియించినాండు. నాటక్ములలో శృంగారాదులం (టబకటించునవీ చుకరాలవ
"లె లెకకాకు మీజి యున్నని గాని శ₹ౌంతరసమును (బకటించునది యిదియొక్క-
టినూ[త్రమే యగుటవేత నీనాటకము తనయభిధానము నీనిధమునను సార్ధక
'పబుచుకొనుచున్నది. ఈనాటకము వుట్టి యనేకశతసంవ త్సరము లయినను
దీనివంటిది వేజ్"కగాటి యెన్నంటికీని మరలం దలయెత్తక పోవుటయే, యిట్టి
వివమయమున దృశ్య([్రబంధ నిర్మా అను దువ్యర వని దృఢపజిచి,దీనికి సర్వ నాటక (ప్రానుఖ్యనును 'సంపాదింపం జాలియున్నది ఈనొటకమందలి ఖావములను (గ్రహించుటయందు6 జదువరులు మిగు
ల సూత్మ్మబుద్ధితో నుండవలయును,. ఫావవిషయమున నిది యితరనాటకము
లవంటిదిగాదు,. (పాయికముగా నిందలిఫెావము మొడటినుండి తుదవణకు
ద్వ నీకీ గా నుండును చూడుంయు [(దఫనూంకములో. గాముండు నివేకాదుల కును దమకును గలచుట్టతికమును రతితోం 'జెప్పుపట్టున, నీశ్వరసంగమువ్నన మాయయందు మన స్స'నెదుకుమారుండు గలిగె ననియు. నతంజే యీమూం డులోకములను సృజించి తమ్మును వివేకాదులనుగూడ6ం గనియె ననియు భై ప్పంబడియున్నదిం
ఈవాక్యము భావము మన మీలాగు వివారింపవలేను, ్రు (బ్రహ్మ
"ణోవ్య క్త; అవ్యక్తాన్మహాత్ +, మహతోహంకారం, అహంకా రాత్పంచతన్మా
(ాణి, పంచత న్మా(తేభ్యక 'సంచమపహ+*భూతాన్సి, పంచమపహ+ళభూ తేఛ్యోఖి
లంజగత్ తాత్పర్వము అద్వితీయపర(బ్రహ్మామువలస నవ్య క్తము, వానివల
న మహత్తునందువలన నహాంకారము, 'దానివలనం బంచత న్మాత్రలు, చవానివ
లనం బంచభూతముల్సు వానివలనం బదునాల్లుభువనములుం బుళ్తై నని సృష్టి
(క్రమము వేదమున' జెప్పంబడియున్నది. కావునం బయిని 'జెప్పంబడినయీశ్వ
రుం డద్వితీయసర(బ్రహ్మ మనియు, మాయయనునది యవ్య క్త మనియు, వా
రిరువురకుదయించినమనస్సు మహ _త్తనియం, దన్మూలమున నే చాహ్య్వాభ్యంతర
(ప్రపంచం బెల్ల నుదృవించె ననియు భావింపవ లెను. మనస్సువలన నే మనక
(బ్రతివస్తువును గోచరించుచున్నది. మనస్సువలననే మనకుం జెడ్డతలంవు గాని,
మంచితలంవు గాని ఫుట్టుచున్నది. మనస్ఫులీనమయిషోయిన నియావస్థయందు
(0 మన శేదియుం జెలియవచ్చుట "లేదు, ఏతలంవును బుట్టుట లేదు. కాంబట్టియా యూహా 'సరి యయినదే యని యనుభవమునకుం "బెచ్చుకొని యానందింప వలెనుం
ఈలాగు (ప్రత్యంశమును సూత్మ్మదృష్టితోం బండితసాసోయ్యమున మన ము విచారించు నెడల నీనాటకములోని (ప్రతవాక్యనునకును వేదకా(స్రు (పా మాణ్యము గావలనినట్లును, దాదృశ(ప్రమాణ పానముగా నిం దొకళావాకుూ ను నెకొగాలుపంబడ లేనట్టును, జతుర్దశవిచ్యాపరిపూర్ణ వై దువ్యముతోడన్వు నా న్తీకాది మతాంతరనిర సనా(ప్రధృవ్య(పాగల్భ గ్ట్ము తోడను నిది రచియిం 'హంబడీనట్టును దోంయచటయే కాక, భావ భేదమునుబట్టి యీి(థబంధము లౌకిక వైదికార్హములు జోడించి కావించినియపూర్వద్వ్యర్థి నాటకామనియు నిశ్చయ ముగా స్పురింపం గలదు.
(సబోధచం[ద్రోదయ మనంగా మెలుకువ యనెడుచందమాూమ పొడు పని యర్థము ఈనాటకములోని ముఖ్యకధ యంతయు చీనిపేరిలో నే యిమిడ్ యున్నది, మనోవిజృంభణమున 'స్వస్వరూపము మలఅచిపోయి యసత్య మ యిన సంసారము సత్యముగా "నెంచుకొని సదా తత్సరతం జరియించుట యా త్శ్మకు నవిద్యారూప మయినశి[దం, అందుండి మేలుకొనుట యనంగా మనస్సును మోాస*ిది సహితముగా ని(గసొాంచి, తత్కార్య మయినయనృతజడదుఖా
స్మకసంసారమును జూడక. నచ్చిదానందరూప మయినయాళ్మ్మయే 'తెనయి మండుట (సబోధము. అట్టి'పబోధము శసౌంశముకు సంతాపహారకమును శావున దానికి జంద్రసామ్యుము చెప్పంబడినదిం అంతియేకాని శేవలత మో 3ప+ళరక మని కాదుం అక్షయయినచోః జం[ద్రునికం శు సూర్యుం 'డెకంూ-డు ప్రకాశము గలవాందుగావునం గని దీనికిం బ్రబోధసూర్యోదయ మనియే సే పెట్టి యుండును, మజియుః (బ్రస్తుతనామకరణము దీనిశాంతర స(పపధానత ను గూడం జెప్పకయే చెప్పుచున్నది. కాంబట్టి యట్టిప్రబోధచం(ద్రుందు తన యందు నుదయ మగుటకుం (బతివురుషు-దు "నేలాగు (ప్రయత్నము చవేయవల యునో శత్ప్రకార మంతయు నీనాటకమునం జక్క-౯౫ నివరింపంబడి యు న్నది, నుక్కృతపరిపాక మయినవారిక దీనియందలిభావము మనసున కప్పా శ్వతసుఖము. సంఘటిల్లునుం
ఈనాటకమున నా అంకములఠు గలవు, మొదటియంకమును వివేకమ సళశమోహకులములయుత్ప్స తియ, వారలవేరముసకుం ఇారణంబునుు మహో మోహ*దినిర్మూలనమునందు ని'వేకమండు కృతనిశ్చయుం డగుటయుం జెప్పంబడి
(ఫా
నవి, రెండవయంక మును వి వేకనిశ్చయ మెజింగి మసహామోహా..డును దత్పరి జను లగుదంభుందు, నహాంకారుండుం జార్వాకుండుం గ్రొాధుంద్య లోభుండు మొదలుగా. గలవారు వివేకుని మచ్చమావుటకును నళనికి నుపనిషత్సమాగమ ము కాకుండ చేయుటకును (బ్రయగ్చించుట వగ్ణింపంయడి యె, మూండవయంక మును చాషండు లయినయార్హత పాగత కాపాలికుల మతనీన్రాంతంబులు ఖు జరిహాసపా[ళ్రము అయినళత త్తద్వ రృనములును యభావిధముగాం 'బేటప అు సంబడి యె, నాలవయంకమును వివేకుండు తనపరిజను లగువస్తువిచారు (కు 'సంతోమషండు శమ మొదలగువారితో యుద్ధోద్యోగముచేసీ పోరితంబున కా యి“ంబమి రథ మెకీగా కాశీీపట్టణమున కేగుట "తెలుపంబడియె, ఏవవయంక మున, యుద్ధవకారంబును యుద్ధములోం జచ్చిపోయినకామ[(క్రోధలోఫాదు లకొఅకు మనస్సు విలవించుటయుం నాతనికి వా్య్యాసనరస్వతియు వై 'రాగ్యుందు ను దఖోపశమనము సేయుటయు వివరింపంబడియె. ఆజవయంకమును జీ వడు నంసారసాగరనును దరించి, వివేకోపనిషత్సవూ వేశమువలనం గలిగిన (దబోధచం(ద్రనిం గౌంగిలించుకొని జీవన్ముక్సుం డగుటయుం దత్పికరణమునం "దార్కి- కాదిమతక్టూర్వ పక్షంబును న్వైతమత నీ్టాంతంబును (బ్రకటింపంబడి మమ్, కర "చెలియట కిట్లు మిగుల సం(గ్రసూము౫ా. ెలివీతిని గాని యాయా యంకములలో విచ్చుటి నేషములు మజియు ననేకములు గలవు, త _త్తద్విమయ ము లన్నియు జాగరూకతతో. బరికించునెడలం జీకటింటికి దీప మెంతయా వశ్యకమో మనువ్యమా(త్రైన శీశాటక్ముంత యావశ్యక మని యొల్లవారికినిం " దోంచంగలదు.
ఈవాటక మేకాలమునం జేయంబడినదో, దీనిని జేసీనకవి యే"బేశము నందుంజెడివాండో యీ(గ్రంథమునందు స్పన్షముగాం జెప్పంబడక పోయినను, వానిని దెలి యంగోరువారిక్షిం దత్సూచకము లగకొన్నియంశములు చూ[్ర మి౨.6 ఇానంబదుచున్నపి! 4గ0ధకర్తపేరు కృష్ణమి శ్రుః డని నిస్సంశయము గా నించే తెలియ వచ్చుచున్నదిగడా విశాఖవురి మొదలుగాంగల తూర్పు చేశ మునందు నియోగి చ్రాహ్మాణుల కందఅకును బంత్రు లనుపదమువలె, మిధిలాచే శమందడలి విద్వడ్చాాహ్మాణల కెల్ల మి(శ్రపడము వారివారి నామముల కనుకు యాకక్త్ర మగుట వాడుక యయినట్లు పెద్దలు చెప్పుచున్నారు. ఈనాటక మిం న్నీషభావలోనికి భాషూంతరీకరించిన జే మైల రన్నునైరోపీయుని (గ్రంధమం దలి యాంగ్లోభాషోవీకికాడం బూర్య్వోక్తాంశమునకు సాత్య మిచ్చుచున్నదిం ఆచేశమం దట్టివ్యవహోరము సహజ మగుటచేతనే కాంబోలు మెధిలసంబంధ
(౯) మెకపూడుగాం గలయు త్తర "రామచరి[త్రనాటకమునందు మి(క్రశబ్బ(వయోగ ము తలుకుగాం గానవచ్చుచున్నది- దీనింబట్టిచూడలగా నీకవి మిధిలా జేశీయుం జయినట్టు పోడకట్టుచున్నదైి- తుతియు నీకవి యీవిధ మైననాటకము "చేయ టగూడ నాతనియునికిపట్టును "జెలిసికొనుటకు: గొంత సాయ మగుచున్నది. ఈ(గంథము నామూలా[(గ్రము7ా జదిని చూచినవారిక్కు నాకాలమందు బౌ శాదిమతములకుం 'చ్రాబల్యంబును నదె వ్రలమతమునకు దౌర్చల్యంబును గలిగి యుండె నని తోంచకపోదుం అట్టి పా్రాబల్వము "వేలుచోటులంలాక తానున్న "చేశనుంజే యానుతములకుంగలిగోనయెడల న_జె వ్రతళౌ(స్ర్రుమందుం బూర్డ పాండిత్యంబును విశ్వాసంబును దదనుభవమును గల యీకృవ్ష్యమి(క్రునివం6 మహోవి దాంసుందు పరమతనిరసనపూర్వక ముణా స్వమతస్థాపనను చేనీకొ నక యూరకుండుట మయొంతమా[త్రము 'సంభనింపదుగదా. ఈనాటక మెవని 'సమ్ముఖమున నఖినయింపంబడె నని కవిేతం (బ్రస్తావనయందు”బెలుపంఒడి యెనో యాకీ ర్తివర్శ్య, తన్గిధిలాదికబహు'టేశనులనీండ నధికారము గలమ హారాజు, ఆతంయ శ్రీస్తుశళను ఒకలావ సంవత్సరమందు మగధమును జాలిం చుచు నెసంగినవాండు. ఆమగ్గధమునకు బేహార మను వేత కాపే లెల్సబారు నె జింగినటే- నిసారము లని వ్యవహరింపంబడు జై నబౌద్ధులబేవళము లా నశ మందు సాంద్రముణా నుండుటవేత దాని కయ్యపరసామము సా రక వయి 'నసంభవించినది- ఆాద్భృశబౌద్ధాదిని పక్షమతభూయిన్ద రాష్ట )ములోనివాందు గొ *" నుకనే మతాంతరుల యొత్తుడువలన నీలాటినాటక మాకాల మునం దజ్బక యవలనసినయవ'సర మాళ్ళృష్ణనుశ్రునకుం దటస్టించి యుండు ననియు స్ఫురించు చున్నదిం కీ రివర్శమహా రాజుపేరోలగమున నీనాటకము (ప్రయోగింపంబడినట్లు స్పష్టముగా నిందుం జెష్పంబడియున్నది గనుకను, దతీగ్రార్తివర్మ క్రీస్తుశకము _ఓర్తరావ సంవత్సరమందు మగధరాజుగా నుండినట్లు తెలియవచ్చుచున్నది గ నుకను, గ్రీస్తునకమున 'నేడవ శళాబ్ద్బము (ప్రారంభమునం గాని కించిగూనమాు గాం దన్మభ్యమునంగాని యీ[గందము విరచిత మయినట్లు లూహీంప న్యయ్యె డీని. పూర్వము మిశ్రబిరు చాంకితు లగు[గ్రాహ్మణు లందఆజలో సు([ నీద్ధుందు ను బూర్వమీమాంసాకా(స్ర్రుమునం ద(్రథృష్యుండును నయి కరమువలన నే మోవ,పాప్పీ యనియు,సన్యాసము కూడ దనియు వేడాంతళా స్ర్ర,మునకుం (టభిలవిరోధీ యయి వాదించెడుమండనమి (శ్రుని శ్రీమచ్చంకరభాగవ శ్చాదుల వా రోడించి యాయనబేత న్వ్వైతనుతను నొన్సించి చిట్టభివర కాయనతః
( ౧౦ 0
నడ సన్వాస మివ్పీంఛి తనశిష్యునిగాం జేసికొన్నట్లునుదరువాత మండనమి ప్రండుగూడ న్నధై నతని స్టైాంతయంధములు గొన్ని రచియించినట్లును బుస్తక ములవభనం 'బెలియవచ్చుచున్నది గావున "నేతన్నాటకక ర్త యయినకృష్ణమి ఈునకు ముం ద నేకశ తాబ్బముల(క్రిందట బూర్వమీమాంసామతమే మి (శ్రుల లో (బ్రబభలియుండి కాల(వ్రమమున నీతని నాంటికి వారిలోనటై వ్రతమతము స రిపాటి యయినట్టులు మా(త్రమేకాక, పూర్వమీమాం'సకులయభి ప్రాయము గూడ వేదాంతళా(స్రృమునకనుకూలముగాం గొంతవలజకు మాతేనట్లును నే తద్ర్శంథమువలను జెలియ నగుచున్నడ్షి దీనియందాజవయంకములోం గువూ రిలస్వామిబుద్ధికి మెచ్చి వివేకుం జాతని నాయువ్మంతుండవు గమ్మని యాశీర్వ దించివస్లు వాశోయంబడియున్నని ఈకుమాకిలస్వామియనునాతండు ఫూర్వ మీమాంసానాగ్తీకా దిమసహా[గ్రంథములు రచియించి (క్రిస్తుశకమయు "నేడవశతాబ్బ మునడుమ చౌద్ధమతోన్మూలనముకయి పాటుపడి బహూ (ప్రనిర్ధిని బాందినవా: డు.కాంబట్టి పయియంశనులను సామర'స్యముతోం బరిశీలించినం గృన్టమి(శ్రుం దును గునూరిలస్వామియు 'సమకాలీను లయి యంతకుంబూర్వము పరస్పర విరుద్ధములుగా 'నెచంబముచున్నకర్శ [బహ్మ(ప్రతిపాదకపూర్యో త్తరమీమాం సాళాస్త్రుములకు నె కమత్యము గల్పించి విమతమతవిధ్యంసకులును నిజమత్ 'సంస్థాపకులును నయి, యనో[వ్యమె(ిని "నెగడినా రని బహుఛా గోచరించు చున్నది అయినను మొ త్తముమీంద నీయంశ వనుమేయము గావున విశేవజు లసువినర్శనమే గీనికిముఖ్య(ప్రమాణము, “
(క్రీస్తుకకము 4 ఎన తొబ్ద్బను కడ్రపటం గృన్ద చేవరాయలతం (డ్రి య గున్ఫసీంహరాజుకాల “న నెగడీయున్నట్లు చెలియ వచ్చెడునందిమల్ల య్యా, ఘంటనీంగయ్యుయను మేననూమమేనల్లు లిరువురుకవులు గలసీ యీనాటకము ను బూర్వము బెలింగించి యన్నారు.అయినను వారు దీని నాటకరూపమున నుంచక కావ్యధోరణికి మూర్చుటబేత నకం-డకఠరాడ మూలములో లేనిసంగ తులు గూడం జేర్చికొంత సెంచి వ్రాసీయున్నారు. ఆకావ్య మయి దాకా నములు గలదిం
"నేను దీనిని నాటకరూపమున'నే యాంధ్రీకరించితిని “గావున నెకరాడం "ని మూలభిన్నముగా మార్చవలనీన యవసరము నాకుం దటస్థింపలేదు. అయినను బుస్థనూంద్యమున నే నిందుంజేసీనలోపము ల నేకము లుండవచ్చునని నిశ్సయముగాం చలందుదున్నాను. లోకోపకారు లయినపండితులు వానిని వి మర్శించి తెలినినయెగడల నారి కనేక వందనములు చేయుచు వీ లయినప్పు డా
(౧౧) తప్పులను సవరించుకొ నెదను.
"నే నీగంధము (వ్రానీ ముగించి యించు మించుగా ెండు సంవత్సరము లు గావచ్చినది; కాని వెంటనే ముగూయితను కాక పోవుటం జేస ఇల యె డల వ్యావింపక యింటిలో'నే గుంట పూవులు ఫూచుచుండెను. అట్లుంద. గా ౧౮౯౨వ 'సంవత్సరము నవంబరు నెలలో..__ నీ ఒకనాండు "నే బడి నుండ నాకన్హక మరుచెంచి యాశార మాచరిం+
“చదువ జాలించి నీనన్నిధి విడొరాని యేలూరిలో "నే వశ్లీలుపనిని గుదిరియున్నదిమొదలొగ్రాని లోం దలంశతు మీపొత్త మ్చేజెన నచ్చొత్త వేయ నాకోర్టి తీలుభాగ్యం చిన్నినాళ్లకుం బేకూళై; "నే నాదు బెలినికా! దు1 గూడి స్థాపించినా మచ్చుంగూట మొక్టి[ాగితమునోూ (త్రి మిందు వే (గంఒమి్ర బోధచం(ద్రోదయమ్ము సమ్మ (ద్రిత మ్మొ నర్చియంవింతు” నని "విన (యళ జల్ 34 తోడనే యీనాట కము దోనతోం-పనితొనిపోో కళ్ళూతతజనంగ న్వ రలో6 దనవా శ్రానమును 'జిల్సించుకొని యీూకాలమునం గూడ నుపా* ధ్యా యులయందుం (ట్రేమగలవిచ్యార్థులు లేక పోలే దనుమాటకుం బథమశాథ్నీ యగుసతత్తిరాజు సీతారామయ(ప్రధాకని "నెనరున కలరి యాతనిశి దీన్హాయు రాతోగ్యాదులు పసాదింప వలయు నని యీశ్వరుం థార్ధి ౦చుచున్నానుం మజీయు 'నేతదుత్త మో_త్తనునాటకము నాంధ్లీకరించునప్పుడు నా కవ్యాజ(పేమమున మహాసహోయు లయినయాకుండి వ్యాసమూ త్తి కాస్తు )౪ వారిక వృతజ్ఞ తతో నఖినాదనము "సేయచున్నాను. ౨౪ ఆ- ౧౮౯౩ విజయ 'సం వై?ాఖళుంవ యమా వజ్హాది సుచ్బారాయందుం శాలీ ౧౮౧౫ సంవత్సరము. హ్ “రాజమహేం[దవరను, ్త్రంఅాలాలాయాణల జాణ వముపవి రీ పువుధరిఫకననననునాాాలాలానాలలు-లా
శు ద్ధ ప త్రి, క వాల్టా వటం బంది. తప్పు ఒప్పు ళా ౧౦ పొధము షూధము ౧కో ౧౫ దంభుండు దంభము అం కా (దభువు యపభావు న! లే చండ్యార్థ చంచ్యార్ధ ౩30 శి సర్వథా సర్వథా గ ౧౮ "నె మెట్టు న నెట్టు ఇ9 ౧౯ ణణా రణా ఇం వీలే ఈలా యీలా వె౨ ౨౧ గలడు గలండు ౮ ళీ నఖ? సఖీ త్ర చీ౬ భృచ్చిల భృచ్చిల ౫౦ ౧కో నివిగో నిదిగో న ౧౬ మసరు మసక (4 ౧ గద్ధ గద్ధ ॥ శం థాత ధాత 99 కిం మాంతకు మాంతకుం క్ర 99 బహుధా ఒహాు ఛా (ల ౧౮ (కసా శశ్డా 3(౮ హు కాని? కాస్ం న ౧౨ గాగెరించు గాయిలించు ౬౦ రో సద్భశము; సద్భశము ౬కి కలి 'జేని ట్ర జేవిఫప ౬ు( ౧౭ "నెకగాడి “నెకఠాడ ౬౬ ౧౨ నర్ధ నర న పెం 'సర్జంబులం సర్జులం లూ ౧లి గక్కడికి ఇక్కడకు ౭23 ౧౦ ఎవ్వనిచేజనించు. ఎన్వనియందుం దోంు €౫ ౧౭ నకగాడి నక్రాడ
వీ. -టొవతబ్పలుం ౧౩ వుట బంతిం తప్పు, ఒప్పు ౧ కటు గొందఅంకు గొందజకు జ ల 'యీచేనినొక్ "యేచేనియొక ౫( లొ జకనం జనర్ం న ౧౮ (ప్రభృతులును, (పభృతులును, 99 ౨౧ మిధ్యా మిధ్యా లి ౧౮ జూడర్, జూడక, తొ ళా కాకుండజేయ శాకుండంజేయ నల చమ నాలా
ఈనాటకమందువచ్చు పాత ములుం అాాోటయవాళ్యయాలాక్తుక వాపా (పధనూంకమునం సూ[త్రధారు:డు.....నాటకము నదువువాండు. నటి--సూ(త్రధారునిభార్య. కాముండు--మహా మోహాని సేనానాయకుందు రతి___కామునిభార్య. వివేకుండు--.కథధానాయకుండు రాజు మతి-ని వేకనిభార్య. శ ద్వీసీయాం౦క మున, దంభుండు....ముహామోహకింళకరుండు. అహంకారుండు.....మహీ మోహాకింకరుండు. వటువు-.._దంభుని చిమ్ముదుం నుహామోహాు-డు.__వి వేకునిశ(త్రువు. చార్వాకుండు-వాని?ష్యుండు..నా ' న్తీికుల్కుమహో మోహాపరి జనులు చౌవారికుండు-...మహీ మోహాద్వారపాలకుండు- వురుషుండు---మహా మోహానకును త్తరముెచ్చినవాందు. కోధలోభలు--.నుహామోహాని సేనానులుం త్త సషా-లోభునిధార్య. హాంస---(కోధునిఫార్యం వి (ఫహైమావతి--మహోమోహానిపరిచారికు మిఛ్యాదృష్టి---నహామోహాని ఛోగస్ర్రీ. తృతీయాంకమున, ₹ *ంతి.-విబేకునిసరిచారిక కరుణం---.శాంతికసఖుం దిగంబరని ద్ధాంతుండు...... తుపణకుందు, ఆర్హ్యతమతస్థుండు, మసోమో పాకింకరుందు, పావండుందు. శ్రద్ధం-వమసపణక బుద్ధాగముల పరిచారిక్కతామని,
భిమువు--బున్ధాగ ముండు, సౌగతుండు, మహః మోహాకింకరుండు, పా
సంద్తుందు. కాపాలికందు---సోమనీన్ధాంతు:డు, మసహామోహకింకరుందు పా
వండు.డు.. కాపాలిని.._కా పాలికుని పరిచారిక, రాజస (శ్రద్ధ
చతుర్ధాంకనునం మెై(థి---శద్దషం ట్రయసఖి, కే తద న్రైళ్టు క్రి వివేశునిపత్తమునం బని చేయునది. (పతిహోరి.._వివేకునిపరిచారిళ వ స్తుపొచారుండు.._వి వేకుని'సేనాని, త్నమ.___నివేకునెసేనానాయకు రాలు. వఫురుషుండు--_వివేక సేవక. డుం సారధి___వివేకుని తేరుగజెవువాండుం 'పంచమాంకముషః విష్ణుభ _క్హి....నివేకుని యిష్ట దేవత. మనస్సు----వి వేకమహా మోహాదులజవకు దు. 'సంకల్పుండు..__మనస్సు చిడ్డలలోనొక డుం 'సరస్వతి..మనస్సు నూఅడింప వచ్చిన దేవత. చై "రాగ్యండు...వనస్సుకుమూరుండు, వి వేకునివతమ.వా,డ్
- వషస్టాంకమునం వురువుండు--__జీవ్రండు ఉపనివత్తు----ాంతిత న్టాదుల పయత్నముని వివేకునకు -భించిన
- ॥ ట్ట్రఫురాణిం
నిదిధ్వాసనుండు..__విమ్తుభ క్తి జీవి వివేకునికడకుం బంవినదూత. (ప్రబోధచంర్రుందు....వివేకోపనిమ త్తులకుం గలిగినఫవు(త్రరత్హము
లాలన
శ్రంస్తు ఇష్టచేవతా(ప్రశంసనాదిక ము, ంలాయడోలెత్రనాడులలా త్రీమదనంత మచింత్య మ నామయ మద్వయ మళథిండ నూనంద నుజం టై మౌని భ్యయం బగు భానుంబు. బశాంత మే సదా సేవింతు!్ చ నిదురయు నోగిరం బుడీగి నిండ గడించి సువిద్యవి త్తముక్ బదిలనుసేనీ వుస్తకవు ఛాండములక్ దిని: జన్నెద్దలక్ , నగొదుకక యకొఠాటార్లు విడంగొట్టి యచడారత నక్షయార్థముల్ గొదగొనువారి కిచ్చుును గూర్చుచు నున్నబుధాళి "నెన్నెదక్ ౨|| తే గీ వీరశృంగ రమయ వేణివిక్రమోర్వ శీయములం మున్ను బెల్లు చేసిక్తిమ అవుడు శాంశమయ మవ్యయానందపనక మగుయప బోధచందోో దయం బాంధిముగ నోనర్హు క చ తెలినినవాండ నంచునిడి చె ల్లొనరింపం దలంపః నీశ్వరా త్యలఘుఘ్బణో సలబ్ధక వితామృతవాపొని నడ్డగింపలా నలవి యొ కింత -గామిం జుండి యార్యులు దీనిసంబుం (గోలుండీ నలుసులు సద్విమర్శనమునకా నడంబోన శుచిం బొనర్చుచుక్ రో "తే గీ సకలవేచాంత సిద్ధాంత సార చేది కృష్ణ మిగ్తని గూభార్థవృతి యిబేడ?ః దీని తెన్నింత యెలుంనక తెను/ప సేయం బూకునేనేడ? నీళుంజే పూన్వి-నెఅవు ౫ క అని యిష్టదేవతాసే వనమునుు, విద్వశ్హవి స్త్రవనమును, నిజ్ఞా పనమున్యు నూళ్ళకగుణ భా వన మొనరిచి రచన ఇలయువ సు రాయకవక్ష్ ౬
. టమ సతునుం మ్ ా.. పాయాకూరరూసరూారా రూక రపూడూయా పారూ రూారూారూరూ రూక లాడు రాడు ( ( 1 శ్రీరస్తు |. వ శ్రీసరమాత్మ నేనమపి క శాావ్వావ్రావో్రన డా వ బోధచంచూదయము, టో తో నయ యయ కాటు ననా పట్టపగంటి వేవెలుంగుఫానుల వెల్లువయట్లు లజతక్ లు గం ట్ వ్ల గట్టెగచోంచిముజ్జగము, (శ్రవ్మణ గకృణిఛోగభాతి "నెం ద స్టైయడంగుంద ఖ్షనకు; నయ్యమలంబును స్వాత్మబోధమా। నట్టియఖండచిత్సుఖమహస్సు నజ(స్ర ముపా స్తించే సెదక॥ మళశీయు- ఇా। అంశర్నాడీని జం(ద్రమా? నియకిం చ్రణావరోధంబు నం! తంతంజేయం(టబ్రకాంతచి త్తత సవాసారంబునక్ సౌఖ్యచి 'తృాంతత్యంబునదోంచు పూర్ణ మగు(త్యస్థ్యోతితద్వ్య క్తఫా। లాంతర్లృకగ-పటస్ఫుటీకృతమునా నత్యున్నతిక్ వ_ర్తిలుక్ &9| సూ(శ్రభారుండు-__అతివి 'స్తర మేటికి? సమ 'స్తసామంతచ(శ్ర చూడామణి మరీచిమంజరీ నీరాజితచరణారవిందుండున్తు బలవదరినివహావక్ష స్తత శవాటపాటన (పకటితనరసీంవారూవుండును, బ్రబలతరనర'పతికుల పోలయమహార్శ వమగ్న మేదినీసముద్ధరణ మహావరాహుు౦డును,ని ఖిలదిగ్విలానినీ క ర్లపూరీకృత క్షీ ర్తిలతాపల్లవుండును సకలకకుబంత శుండాల వ్యాలోలక ర్ల తా ళౌస్ఫాలన బహుళతరపవనసంపాత నర్హి త(ప్రతాపానలుండునునగు (శ్రీమడ్లో పాలుండు నన్నవలోకించిసబహు మానంబూగా....“'సూత్ర ధార 1! మామక్ సహజసుహృదుండగు నీకీ _ల్తివర్శమహారాజు దిగ్విజయన్యాపారంబుకతంబున (ట్రస్మానందరసా
తి ప్రబోధచంద్రో,దయము. నుభూతి కభ్యాంతరంబు 'సంభవించుటంనేసీ బవువాసరంబులు నము న్మీలిత వివిధవిషయర సస్ప రృదూషితంబు గాం గాల వేపంబుంబేసీతిమిగా మ మధియింపంబడి రుర్వరాధివు రివుత్మూపాలముఖ్యుల్ ఫజిగ త్ప్రధితామాత్యులచే సురత్షవడ సెక ధా(త్రీతలం బెల్లంద త్ప ఎధుసామ్యాజ్యము, థారుణీశమకుట (శేణీసమర్చ స్రంబుగాం బృధులాంభోనిధి మేఖలా వలయితోర్వింబర్వె నిర్వూ ్యథమై 3 “మేమందునేత నియ్యవసరంబున శాంతరసపా్రాాయ ప్రయోశాభినయంబు నవలోక౦చి యానందింపం గోరుచున్నాము.పూర్వము జగద్వి(శ్రుతుండగు కృష్ణమి[శ్రుండు (పబోధచందో)దయంబను నాటకరత్నంబును నిర్మించిత త్ప్రయోగంబున 'సర్వజనహృ దయాస్లోదంబుణానింప మీకభ్యానుజ్ఞ దయ చేనీియం'డెనుగదా ఇత్తి మీరీకీ ర్రివర్శమహళో రాజు 'సమక్షంబునం దదు _త్తమ(ప్రబంధంబు నభినయింపవలయు- 'సదస్యులతోంగూడం దత్స్రయో గంబుంజూడ నియ్యెకీమీండు "వేముకపడుచున్నవాందు.”' అని నాకానతిచ్చి నాండుగచా "నేనింటికిబోయి నాభార్యనుబిలిచి 'సంగీతమారంభించెదను* (నడచి తెరవంకయూచ్సి కొమ్మా ఇటురమ్మ్మా- నటి---((పవేశించ్సి ఇదిగో వచ్చితినార్యవుత్ర నాశకేమిసెలవు? సూత్ర--వ్రీయురాలా! నీవెజిగినదేగడా మ కలం డక్షీణవిపకుపార్దిన చమూకాంతార మూర్చన్మహో జ్జ గ్రలలేజోదహూనావలీథ ఛువనశ్వ భ్రుండు, విశ్వ(్రపూ ర్లలసతీరార్తి శితాసీమా(్రనిజమి[త్ర త్యాజిళాసుద్విమ తుూూలభాస్థాపితకీ _శ్రివర్శనృవుండా గోపాలచం(ద్రుండిలకా ౮౪ *ము సమరత్లోణిలు నేండు నున్మదపలాశ(శ్ర్రీ కరాస్పాలనో ద్యమవల్లి న్న లక్ పాలతాలరద నృత్యద్య్యూత సంఘాత లై తుముల(స(కియంచాడు నుద్ధతమరుశ్థు ఖ్యద్ది వ్రపోద్ధుంభాకూ టమహీయంకుహరష్ఫుటధ్వనులతో డక్ దద్యశశ్చందద్రికల్ ౫ అమ్మ హామవాండిప్పుడు శాంత పధప్రస్థితుండె వినో దార్థము (ప్రబో ధచందో9)దయనాటకము నభినయించుట కనుజ్ఞ యొనంగినాందు- కా వన ఛూమికాపరి[గ్రహణార్ధము భారతవర్షమున కాచేశింఛుముం నటి..(అశ్చర్యముతో) ఆర్యవ్రత్ర అశ్చర్యమాశ్చర్యము. అత్తెలంగున నిజ
ప్రభధమా౦ క్ ము, వె ఊక $ంపబకజిన ఛుజబల విక మైకనిర్భ _ర్త్సిత నిఖిలభూపాలవారుండగు నాగోపాలవీ రుం చాక ర్షాకృష్య కరినకోదండదండ బహుళవర్ష చ్భృరనిక్తర జర్జరీకృత త్తు ణయ లట యె (2) జ (1౪) రంగతరంగమాలంబును, నిరంతశరనిపత శ్రీక్షనిమీ స్త నకం 'సహాగ్రక పర్య _స్రోత్తుంగమాతంగమహీధరంబును, భ్రమద్భుజదండ (పచండమందరాఖి ఘాత ఘూర్ణ త్స కలపదాతిసలిలసంఘాతంబునుగా6 గర్గ ెన్యసాగరంబు నుదుగ్ధ పాధోనిధానంబును మధుమధనుండునుంబో లె నిర్మధించి, సమంచ ద్విజయలశ్రీ క! మంగళకర(శహణంబు గావించినవాయగదా అట్టియద్భు తోదార వీరచరితున కీట్టిసకలమునిజనశ్లాఘనీయ మహోసశమం బెట్టు గలిగెను? సూతంాప్రేయనీ చ్రాహ్మణ తేజంబు నిసర్షసౌమ్యంబుగజో] ఏదియేనికార ఇఅంబున సెష్పుజేనివికారంబునోందినను, (గ్రమ్మఅ నదిస్వభావంబునే పొం దుచుందును. సకలభూపాలకుల 1పలయకాలాగ్నిర్ముదుండగు. వోదిపతి జేతం జం ద్వాన్వయపార్థివుల సృధివ్యాధిపత్య మున్మూలితంబుకావుటం జేసీ తదీయవునరుర్రారణంబున క్ మ్మహాత్మున కట్టిసంరంభాంబు పొడమిన యది- అవియట్టిదయగుయాడు, గీ చటుల కల్చాంతసంభూత స్ప్తసప్త వాళసంఘట్ట లంఘీ తావనిధ రా(శ మగు మహోదధి కెప్పటాయట్లకావె ఇై.ర్యమర్యాదలును (ట్రసాదమును చిదప? ౬ మతియు నోమధురవాణీ తధావిధపొరుషఘావషణులగు వూరుషర త్నంబులు, (భీమన్నారాయణాంశంబున ఛూతపహా ఆార్ధంబు ఛూతలంబు నందవతరించి నిష్పాది తార్మీయషప్రయోజనులయి 'వెండీయుంబశాంతభా వంబునే పొందుచుందురు* ఇందుకు భీభృగురామమూ 'ర్తియే నునకునిదర్శ నము, చూదుమమవ్మహామహుండు..__- శా 'రాజన్యోచ్చత రాంసకూటదళనా నంభారటద్ధోరథా। 'రాజిమ్లున్వపరత్వధ(క్రధిత సర్వ యైైవృథ్డార్భకో చ్భా)బిమ్టుండయి, తద్వసాపిశిత మేదఃపంకిలాసా)ఘవే ణీజాతావభృధుందుగాండెకడివిక్ ద్రిస్స్ప్తపర్యాయముల్? 2॥ క ఆపరళురాముండును నటు భూపకులోన్యూలనమున భూమిభరంబుం!
ళీ ప్రబోధచం,ద్రోోదయయముం చాపీశపంబున సంహృత శోపానలు.ె పళాంతిగొని మునిగాంటే? ౮|| ఆలాగే కృతకృత్యతవల ననిష్పుడు గోపాలుండును బరమోసశమనిస్టాగరి న్దుండై యున్నవాండు- చూడుం క కలికి వివేకుడుమోహు! న్పలెం గర్జనిగాలిచి, బోధునకుంబో లెను దాం గలిగింపండె యభ్యుదయము। నిలలోం(బ్రియకీర్రివర్శ నృపతిలకునకుక? ౯ -టీ. 32+ ఓ ( తెరలో ఆ]! పాప! శెలూపాధమో మేము(బ్రతికియండంగా'నే మాస్వామియగు మహా మోహబనకు, వి వేకునివ లనం బరాజయమును జెప్పచున్నావు రా! సూ(త్ర--(తొట్రుపాటుళోయూచి ఉగు _త్తవునచ్చిగుబ్బ 'లెద(గ్రుచ్చిచనక్ బులకించుబాహా.లం। చిత్తరి తక్ రతీయువతి బిగ్గయగవుంగిటంజేర్ప లోకముల్ మ త్తిలంజేయుచుక్రొమదవిలాసవిఘూర్షి శ "సేశ్రపద్మం డ్రె! శ్రా | తృముదంబు గన్నులకుంగూర్చు చుం గాముంజొయారి వస్సెడుక్ -నేనిప్పుడన్నమాట కీతండుకా తాళం బె త్తినట్టు గనుపట్టుచున్నవాందుకాం బట్టి యిట్టిసట్టున మనకిచ్చోటనుండి సురుంగటయే మహాశ్రేయము, (నిషర్ర)మించుచున్నారు- ప్రస్తావన) (తరువాత ముందు బెవ్పినచొప్పునం గందర్పుండును రతియుంటబ్రవేశిం చుచున్నారు) కాము....(కో)ధముతో) అఆ పాష! శ్రేలూపాధను మేము (బదికియండం గానే మాస్వామియగు మహః మోహునకు వివేశకునివలనం బరాజయము ను జెప్పుచున్నాను రా ఓరోరిభర తాధమ! అ వ! ఎంతదాంకందాంక విందీవరాత్యుల। సోయగంవు వాలుంబూవుందూవు। లంతదా.నేకచా కనంబడు శాస్ర! భావవివేక్ మెట్టిపా) క్షైనకును॥ ౧౧| ఉ! సీటగసహర్చ శ్రనూలికలు నిద్దవ్రయావుల నూత్నబాలికల్, "చేటులషాటలంబొాలుచుతీనలు వెన్నెల రేల్తు మళల్లికా।
ప్ర థ మా౦క ముం ఏ వాటులకవ్మ దెమ్మెర లవంధ్యశరమ్మ లివన్నినాక పాళా। 'యేటివివేక వైభవ మింకేటిపబోధమహోోాదయం చిలక? ౧౨౭|
రతి... పా్రాణనాథ!మనమహా మోహూమస+ రాజునకు వివేకు:డు భీకర(ప్రతి పమేండనియే "నేననుకొనియెదను* కాము.._ప్రాణేశ్వరీ (్రీస్వభావమువలన సులభొముగ్యా నీకిట్టికొఅ నూలిన వీజీకితనంబుగలిగినయది. అంతెగాని వివేకునివలన "నేవిభ యము? చూడుచూడు, క్ నావిలునమ్మూల్సు నవలా! పూవు లెయాంగాకు,(శ్రుటియ, ముజ్జగముల న 'భ్టేవాసురులైనుముదా క్షావర్తులుగాక పోవంగలవేగుండెల్? ౧౩ అవునుగదా.. మ వురుహూతుందు మహర్షి పద్నియన కబ్దుం డొజ్జయిల్లాలు నా కరనించాసనుం డట్లుబిడ్డన కహల్యం, దార వాణిక్రమిం। పగ నాబే: దలు చెవ్వండిట్లు పెడతో)వల్[దొకళాం డూహీంప మ త్యరళశాండంబుల కేభరంబు ఛువనో న్మాధ క్రియాధుర్యత౯? ణళో ర౭ి__పాణేశ్వరా! అవునదిసత్య మే గాని మహానహాయసంపన్నుందుగా వున కా(్రవుండు మనకు భాయనిదానుండు; అతనికి మహాబలులగు యమ నియమాదు లమాత్యులని వినుచుందుముగదడా కాము. ప్రాణేశ్వరీ! యే యమనియమాదులుఃవివేకున కమేయబలాఢ్యులగు నమాత్యులన్లి నీవెంచుచున్నావనో వారందలు మేము మోహరించునంతన విచ్చుమొగ్గుగం బలాయనంబు నొందుదురు. ఇదినిశ్చయముచూడు- గీ కోధుండెగువు నపాంస దా రూవుసెడచెః యబల! నామాల (బ్రవ్ముచర్యాదు లెంత? తెలియ, సళ్యాపర[గ్రహాస్తేయలనంగ లోభావీరున కొకలెకూలోనివా₹? ౧౫ యమ నియ మాసన పాణాయామ (ప్రత్యాహార ధ్యాన ధారణాసమా ధులు, నిర్వికారైకచి త్తసాధ్యులుగావున, వారినున్యూలించుట తృణపా)య ము;విశేషంచి యీమయెనమం(డ్రకు, జవరాం(ద్రు మృత్యుపాగయలు, కాంబ ట్టి వీరు తప్పక నాచారింబడినవా రే సంచేహమేమి?
జు ప్ర బోధచంద్రో, దయము- క సరిహాన విలాసేతా పరిరంభణ కేలనములు ఫాషలటుండక్ దరుణుల సంన్మ్మర అంబును గరిగమన మనోవికార కారణముగదా ౧౬! సుందరీ యింకొకగరాటి యాలకింవుము మనవమహారాజున కత్యంత శ్రీయ లగు మదమాత్స ర్యదంభాదుల కోహటించి తుట్టతుదకు వీరందణు చ్చ) థానమం(్రియగు నధర్ము"నే యా(శ్రయింతుమను. రతి___ఆర్యవు[త్ర మీకును శమదమవి వేకాదులకునుగూడ నుత్ప్తిస్ధాన మేక మేయంటం కాను-_-ఆ (ఫీయరాలా మాకుత్చ _త్తిస్టాన 'మేకమన నెంత?అందఅకును జ నకుంజే యఖభిన్నుంయదుు చూడు శక్ర మునువీశ్వరసంగంబున మనసను వి[శ్రుతుండు సుతుండు మాయకుయి స్ట్రైక్ 1 చనకలిమి నతండు ముజ్జగ మును జేస్తీకులద్వయముగం బుట్టించెమముక ౧౭ వినునూమనస్సునకుం (బ్రవృత్తియు, నివృ _త్తియునని యిద్దజుధర్మ పత్నులు అందు మహామోసహ(ఠథానమగుకులము (పవృ త్తికీని వి వేకషప్రధానమణగు కలము నివృ త్తికినిగలిగినయవి, రతి....ఆర్యపుత్ర! అట్టులయినచో నన్నదమ్మూలకు మీకీలాటిపరస్పర వైర మే మికారణను? కాము...సుందరీ క। ఏకామినమునం గలుగును చా్రాకటముగ సోదరులకుం బటువైరము ల| ట్లాకురుపాండవులకుగో త్రాకారణ ము(గ్రసాంపరాయము గాదె? ౧౮ ఈసర్వజగత్తును మావీత్రార్జితన్యుపిళ్ళవాల్ల భ్యామున నదియంతయు మే మే యాక్రమించుకొని యున్నవార ము, వారల(ప్రబార మిందువిరళము- అందుచేత నప్పాపాత్చ్ములిస్పుదు దం(కిని మమ్మునుగూడ నున్మూలింతు మని త్రదుద్యోనంబుసేయుచున్నవారు, రతి.హరిహరీ! ఈవా[త్రవు వైరముచేశనే నారంశటి పాపకర్శమున
శ్ర థమా౦క5క ము జి
కొడిగట్టినా రాళకట్టనిందు- అందుకువారాలోచించిన యుపాయమేమి?
కాము___ఇందువీజము కొంచెమునిగూఢముగా నున్నది.
రత్తి__అట్లయిన నదియుగ్గడ్తింప గేమి యార్యవుత్ర?
కాము._అబలా. నీవు స్ర్రీస్వభావమువలన చెగడుగుడుతువని యాచెడుగుల దుడుకుందనము నుడువకున్నాను.
రతి___(భయముతో) అదియేలాటిది పాొణనాధ?
కాము.___చేయనీ వెఅవకు వెజవకు-ఇది యూరకయాయభాగ్యుల యడియా 'సయేసుమా-ఈకింవదంతి నాలకింవుము. మాకులమందు. గాళరాత్రికల్చ యగు విద్యయనునోకకూ)ర రాత్షసీ వుట్రంగలదంట.. -
రతి._అయ్యయ్యో! మనకులమం చే రాక్షనసీయనుటచే నాగుం డె లడలిపోవు చున్నవి.
కాము..([వ్రియరాలా! జడియకుజడియకు. ఇది వట్టి వుకాటివు రాణమే గాదా?
రతి.__నాధా! ఆరకగాసీయ్మిసేయును?
కాము.___ప్రేయనీ! ఆలకింవుము.
మ వురుషుండుణ్హ్య తసంగుం జాయనకు నొషంజాయ మాయాఖ్యు దాం బురుషస్పర్శ మెలుంగకేమనసునాయి త్రుంగ నెక $వాండనం తరమీలోకముంగాంచెనాలతనికె విద్యాకన్యసంజాతయొ పరిమార్చుందలిదం[ద్రులక్. నహాజులక్ $భోవముంచువంశ ద్వయిక్ "౧౯
అనిప్రాజాపత్యసరన్వతి (మంద నివు కాస్పుచున్నది, రతి__.అయ్యో ఆర్యవుత్ర ర ౦వుమురక్షీంవుము (కౌంగిలించ.కొనుచున్నద) కాము---(స్పర్శసుఖమునభినయించుచుందనలో)
మ గరుపాఅంగననంగకంబులుు భాయోతగాంపోన్నతోరోజని ర్భర'సంగంబల రారంగాంద రలతార వ్యాకులాలోక యై హారిణీలోచన, రత్నకంకణరవ పా్రొంచద్భుజావల్లులం
- బరిరంభాంబునోసంగ నాకు ముదముక్, మై పారవశ్యం బగుక్ ౨౦ (గాభాలింగనముం జేసికొనిప్రకాశ ముగాా (ప్రియురాలా! వెజవకు వెనకు మే ముజీవించియుండంగా విద్యోత్ప త్తి యొట్టులగున? రతి_.._.నాభా! ఆరాతనీవుట్టుట మీపతిపత్యుల కిష్టమగునా? కాము... వారికిబరమససంతోషము-అదివివేళున కుసనిషడ్దేనియందుం (బై
కా ప్రబోధచంద్రోదయము. బోధచం(ద్రూడను 'సహోదరునితోంగూడం బుట్టనున్నది- ఆవిమయములో నీ శమదమాదులందలును నుహోద్యోగంబుంజేయచున్నాము, రతి__ఆర్యవుత్ర! ఆక్యూ)రరాతనీ వారికంగూడ వినాశకారిణియేమైనపక్ష మునం దదుత్స్చ్తి యాదుర్వినీతుల "కెందుకిష్టము? కాము.._సుందరీ! కులమయమునకుం(బయచ్నించెడు పాపకర్ష్మలక్కు న్వప రవినాశ్య్రత్యవాయ మొకం-లెకళాలోనిదా? చూడు, ఆ వె వనిత సహజమలినవక్రభావులభావం వార్మహాని, జనక హాని దెచ్చు. దోయధరపధంబు ధూమంబువొంద్కి తా ననలుతోడంగూడ నడలిపోదె ౨౧ ( "తెరలో రి ఆ పాప దురాత్మ! మ్మే పాపకారులనిదూలుచున్నాను రా. ఓరి'ెడున విను, క నిరతము కార్యాకార్యము లరయ కహంకారకలితు.ె 'బెడుంబెరువుల్ మరగి చరియించు మొఅకును। నిరాకరింపంగవలయు నిజగురునైె నక్ ౨౨|| అనివురాణవిదు లీపౌరాణికళాధ నుదాహరించుచున్ననారు- చూడు మహంకారానువ _రియయి మాజనకుందు జగత్చ తియయిన సరమ వీత'నే నిర్బంధించినాందు- అతనింగలిసి మోహాదు లాబంధమును మ ఆింతబిగిత ముసేయుచున్నవారు* కాము.....(అవలోకించి) (వ్రయురాలా ఇదిగో మాకులంబునం బెద్దనాండగు నివేకుండు 'జేనియయినమతితోంహూడ నీలాగోవచ్చుచున్నాాడు. చూడుమీనూనధనుండు, ఉ ఏదియుశంక లేక, తమయిచ్చకువచ్చినదారి నేగురా! శాదులచేతం జెన్నత్వికృళాంగమునక్ వెల వే.ిదాంీన। నందళమైనమంచుగవియం గలువంబగుకాంతితోను గా! పాదుండునాం గదుంగలంతవాజీనదౌానుతితోడందోందెదుక్! ౨ 3క్ష కావున నింకనునకికట్ర-ాడనుండుట యు-వితముగాదుం (నిమ్త్రమించుచున్నారు.)--విషాంభోము* అవావయారాయారధమలాలు
(౮) ప్రథమా ౦క ము, లా (తరువాత రాజయినవి వేకుందును మతియుంబ వేశించుచున్నారు.) రాజు.(ఆలోచించి పా్రణేశ్వరీ ఈదుర్వినితవటుని మదోన్మ త్త(ప్రలాపము విశ్నావుగచా! వీడు మష్మే పొాపకారులని యా వేవీంచుచున్నాండుః
మితి.....ఆర్యవుత్ర' లోకులు తమతస్పుతా మెఅుంగుదురా? "రాజు (వీయురాలా! చూడు, క దురహంకారపరుల్, కడు దురాత్ములుమడాదు లమిత్ దుష్పొాశములక్షొ, చీరముచిచానందమయుకా నిరంజనునింగట్టి దీనునిక్ జేసీ రజుక్ ౨౮ అట్టితామేమో వుణ్యకారులంట తన్నో శ్షణమునకుం(బ్రయత్శించు మేమే మా పాసపకారులమంట అస దురాత్ములగెలువు మత్తి--పాణేశ్వరా! ఆపర మేశ్వరుండుసహాజానందసుందర స్వభావుండు, నిత్వ్యథకాళుందు, విస్ఫురత్సకల(తిభువన(ష్రచారుండు నని వినుచుంచుము గదా! ఇట్టివాని సీదుర్వినీతు 'లేలాగునబంధించి మహా మోహసాగరంబునం బడందో+యంజాలిరి? “రాజు.-.-శప్రీయురాలా వినుం ఉ సంతతధీరుందుం,బరమశాంతుం డవా వమేోళూదయుండు న। త్యంతనయయండు స్వస్థుండు నుదారమనీషుంచు నంయ్యుం బూరుషుం। డింతులమాయచేతం ద్యబియించైడు _వైజవుశ్యార్యముం జెలీ 'యెంతయుః దన్నుఃదామజనె నీశకుందు నట్టులె మాయచేరికక్॥౨౫ మకి.__పా9ణనాధా అంధకార లేఖవలన సహ(్రమయూఖునకుం దిరసాగ్రా రము గలుగ నేర్చునాః విస్ఫురన్మహా[ప్రకాశ సాగరుండగునప్పర మేశ్వరున కువూయాభిభావ మట్టి దిగదా రాజు. పా్రణేశ్వకి! అవిచారనిద్ధయగనీనూయ వారవిలాసీనిలాగన నసత్య ములైనధావములను దోంపించుచుం బరమఫురుమనిం టబతారించుచున్నది. చూడు- ఉ స్ఫాటికరత్స్నసన్నిభా విఫాసురమ్నూ్రికి విశ్వభా ర్తకుకా,1 "గాటముగా నొకానొకనికారమొన ర్చె ననార్యమాయ్య య వేటికి నిర్వికారునకు 'మేరుచి జాఅదుగాని దానిదౌ! కూటమి శైర్యవ్రుంధనముగోల్పడి దీనతంగాననయ్యెడుక్ ౨౬||
౧౦ ప్ర బోధచంద్రోదయము-
మతి___నాధా ఆలాగయిన మజీ యాదుర్వీనీతురా లయ్యుడారచరిత్తు న్లీరీ తింబతారించుట కేమికారణము?
"రాజు----రౌమా. యీనూయ యాయననట్లుశేయట కొక(పమయోొజనము?ా ని కారణముగాని గానరాదు, (ప్రీవిశాచికల శిదిస్వాభావికముగదా!
క చాొకిగాంతురుసోలింతురు, (సుకంతురు, వెళళారింతురుక్షా వెలపిం త్రు “కా-కగాంతు కేమిసేయరు చశెరారంబోం -డెదలందూతి సదయులనరుల౯? ౨౭ ఇట వేటుకారణమును గలదుసుమీ,
మతి.స్వామీ యదియేమి?
"రాజు---ఈదురాచారురా లీలీలనాలోచించినది. “నేనువయసుదీజిన పెళ్లీం శ్రదానను, ఈయనసయును బురాణవురుషుండుగదా! విశేషంచి స్వభావ ముచేతనే నిషయసుఖప రాబ్మఖుందు. కాంబట్టి నాపట్టినే పారమేశ్వరప చమునం (బ్రవేశ పెస్టైదను. ”అశితలపొనిన తనతల్లియభిపాాయము. ననుస రించి, నితాంత[ప్రత్యాసన్నతం జేసీ ఆాదూ)ప్యమునొందినట్లున్నమనస్సు "తాను నవ ద్వారవురంబులనిర్మించి, 4 అ వె ఒకరాండైనజనకుం బెక్రూ౮౧జ2ెఅంగులం
దునిమినట్ల యందుం(ోనీ,తనదు। పనుల నెల్ల నతనిమెంబెట్టుచున్నాందు మహ్కా జపాదు లమలమణినిబోఅె
మతి.....ఆర్యవు[త్ర తల్లిచాలే వల్ల చాలందురుగడా
"రాజు..-అనంతరము చి త్త జ్వేన్షవుత్రుం డగునహూంకారుండను మసమ్మనుమం డుదన్నాలింగనంబుం జేనీకోంా నప్పరమేశ్వరుండు-
చ! జనకుండితందు, తల్లి యిది, జాత్రుండ నేను ,గళత్రచాంధవుల్, తనయులు, శ త్రుమిశ్రులుం, గులంబు, బలంబుం బొలంబువిద్యయుక్ష్ ధథనమని చి త్తక, ల్పనలం వాబుధు:డయ్య నవిద్య పేరిని (రను దనునిస్మ్మరించి,వినిధం బగునిట్టికలల్ గనుంగొనుకొ ౨౯|
మతిం-పా)ణేన్వర -ఇవ్విధంలున దీర్ధ దీర్ధ తరనిదావి ద్రావితప్రబోధుండగు నప్పర మేశ్వరునకుం (బ్రబోధోత్స _చ్రీయెట్టులగును?
'రాజు-(నిస్ణనమో మువాంచుకొనుచున్నాండు)
ప్ర ద మూ ౦క ముం ౧౧ మతి... ఆర్యవు(త్ర యేమిది గురుతరలజ్ఞాభారంబున నమిత శేఖరువై యూర కుంటిరి? రాజు_-్రేయసీ పా్రయికముగా మానవతులహృదయంబు లీర్ష్యావంతం బులుగావున నన్నుపాపరాధునింగా శంకించుకొనుచున్నాను. మతి__పాణేశ్వర ధ ర్మార్ధవ్యాపార(ప్రస్థికుండయి స్వసుఖ(ప్రవృత్తుండగుభా ర్త నిచ్భావిఘాతంబు సేయుతస్ర్రీలు గలరుగాని వారు వేలు* 'రాజు_..(వీయురాలా చ చిరవిరహాభ్యాసూయ వగంజేందెనుమానినిిశెంతిముఖ్య లె! చ్చరికను సాయమ్రైయుపనివత్స తి నన్నునుగూర్చి కెన్సినీ వురువిషయంబు లంటక్ ముహళార్తను మిన్నకయుంటి వేని, జా గరము,సుషు వ్రిన్వస్పృమును గామిం(బ్రబోధసుతోదయంబగుక్ 30 మళి___ఆర్యవుత దృఢ(గ్రంధినిబద్ధుం డగుకులడుభునకు బంధ మోతం బగు "నేనియయ్యుపనిషృద్దేవితోచేవర నిత్యానుబంధులయి. యుండవలయునని నాఫూన్హాభధిమతముం ॥ నః "ఆరాజూ-ా చేని యిట్లు (పసన్నురా లయినపక్షమున వూామనోరధములు నీద్ధిం చినవే, చూడుం వా శ్సీయింతీ జగడాద్యు, నద్వయుని,నిత్యుం, బూరుషుంజీల్చి, యె! న్నోయంశంబులొనర్చి, కట్టి, వు ములందుందో)సి,మృత్యుస్థునిం 'జేయంజాలిన(బ్రహ్మఘాతులకు, నేం 'జేయించిపా్రొణాంతిక ప్రాయళ్సిత్తము విద్య-చేత్స మరలకొ(ట్రమ్ళోక్యముకొసల్పేదక్ 3౧|| కానీ (బోధోత్ప తృికొలకుం (బ్రస్తుతవివానమునకు శమదమాదుల నియో గింతముం (నిమూ$మించుచున్నారు) ఇది శ్రీపర మేశ్వరవర(సాదలబ్ధ సర'సకవి తాధురంధర వడ్డాది- సాధువంశక్షీరనీ రాకర రాకాసుధాక రాచ్చనామాత్యపౌత్ర హరితసగో[త్ర పవి[త్ర గుణకదంబలత్మాంచాగర్భ ళు క్తిముకాఫల సూరపరాజ(పధానత నూభాన విబుధవిభేయ సుబ్బరాయనాను ధేయాం ధ్ధీక్య సృతంబగుశాంతరసాసార (పబోధచందో)దయనాట కంబునందు. (బధమాంకముః
న ం!! || ల ల లత! నాహాహాదానదారానారానానదూరాసాపూలావాలావాసాధాలావాతడాయ[ నన. త్త శ్రీపరమాల్మి నేనమః. ర! నై క్ట జ్జ నా హాహ నా ప్రబోధ చ 0౦ద్రూచదయను, ద్వితియా౦కము, అంతా భవనాల వాాాలాా (తరువాతదంభుంచు(్ర వేశించుచున్నాండు 0) దంభుండు..._.మహామోహమస+ఃరాజునాతో”* వత్చా'దంభుండ!ి (ప్రబోధోద యార్ధను నిజామాత్యసహపితముగా వివేకుండు కృత'పతిజ్ఞుండయి, త త్త _తీర్ధంబులకు శమదమాదులం బంవీనాండు; కావున మనకు సంభావిం "వెదు సీకులత్ష యమునకు మీరవపాశులయి (పకివిధానము చేయవలయు ను, ఈధారుణీమండలమున వారణాసీవురము. పరమము క్రి శ్మేత్రము, కాంబట్టి నీవానగరమున కగిగి చతురా(శ్రమంబులకును నిశ్రేయసవఘాతం బుకొజకుం (బ్రయర్నింపవలయు.” ననియానతిచ్చినందున నే నీకాశీవట్టణ ము నించుమించుగా లోంబలుచుకొని యథా నిర్టిష్టముగా స్వామికార్యము "సె వేర్చితిని. నాపూనినవారిప్పుడు* ను వెలపూంబోణుల యాననాసవవుందావిం జొకి్పాత్సనృందిరం బులంగందర్పమసారాత్సవంబులను మావ్సల్ 'వివ్నేలంబుచ్చిమా। నులు, 'సర్వజ్ఞులు, దీమీతుల్,చిరహు తాగ్నున్ ) బ్రహ్మవిజ్ఞానవం తులు దామంచును మో'సవుత్తురు జగత్తుక ధూర్తులె-చుంబగల్ ౧| (చూచి) ఇపినో భాగీరధిను త్తరించి యెవ్వండోయొకతెరువరి యీలాగు వ చ్చుచున్నాండు. "తే గీ జగములను[మింగుభాంగ్కి వార్చాలమునను “దాను గచ్టించులా గభిమానమునను (ట్రజ్వలించువిధంబునం (బ్రజ్జ 'చేతం బరిహానీం చెడు నట్లు చూపట్టు నితందు ౨౫
ద్ధతీయా౦క మూ వవ ఈఫురుషుండు రూఢిగా దఠీణవాథా(ప దేశంబునుండీ వచ్చినవాండు గాం గలంచు- కాంబట్టే యీతనివలనం బూజ్యుండయినయహంకారునినమాచా ర మెటింగెదను. తరువాత ముందుచెవ్పీన లా గహంకారు-డు(పవేశించుచున్నాండు) అహం-_ఓారంా జగమంతయు మరారబహుళ మయిపోయినది, నీ గురుమతం బ(శ్రుతిగనోచరం బనవగతీబు కామారిలదర్శనంబు ఇాలికవా క్త త్త్వ్వసార మజ్ఞాతంబు వాచస్పత8పో) క్తభాను లెలుంగ రవ్మ'హోోదధీసూ _క్క మైన(గ్రపొంపరు తద్దురుక్తమువమాూట దలంపనేలః మతిమంతులై పాశుపత శాస్ర్రృసంహతి సావఫానంబుకాంజదువుకొనరు ఆ వె వాస్తవముగయూాడ వస్తువిబారణ సూత్మ్మములకు నెల్ల సూత్మ్మృమౌార 'శ్వస్థచిత్తులగుచు సర్వజ్ఞులట్టు "లె కగారణి నున్నవారు నరపళువులు? 3 (చూచి) వీర లన్ధావ ధారణము లేక "కేవలస్వాధ్యాయాధ్యయనమున నాస క్తు లగుచున్నారు;నిజముగా వీరు వేదవిప్తావకులుం (నుజీయొకచోటికిం బోయి వీరును దండిగా భికలు దొరకునని సన్యసించిన పండిశంమ న్యు ఏర్హూరకవేదాంతకా ప్రమును వ్యాకుల పజి చెదరుః న మహీినిబత్వకమ్షముఖప్రమాణనిద్గ ( ప్ప కా నక నిరుర్ధా ర్ధమరని "జెలువువేదాంతములె శాస్ర్రుములగు'నేని చౌద్ధులం'చేమితప్పు గన్సట్టుంజూడ ఈ చీ! వీరితోడి సంభామణమును బాప హేతువు (ఒందుకడకేగ్సి వీరు దుర భ్యస్తామపాదమతులగు శైవపాళుపతాదులు, కేవలము వీరు పళుపా) యులు పావండులు. వీం[డ్రతోడ మాటలాడి నంతమా[తమున నరులకు నిరయపా) ప్రి నిశ్చయంబు- కాబట్టి దృష్టీ పథంబునుండి వీరిని దూరము “ాంరిహరింపవలయును" (వేటుచోటికిబోయి ఓపాూ వీరా మ ఘనగంగాఘతరంగ శీతలశిలాఘట్ల (ట్రుసీబద్ధప! ద్మనివణ్షుల్, కుళముక్షి మండితభుజాదండుల్ + కరండోజ్జ లుల్,! ముని వేళ్ళ జరిగించుచుకొ జపసరంవుం బూస లాొకొ-కగాటికా! భనిక (ద్రవ్యములకా హరింతురు మహాదంభాంబునక్ 'చాంభికుల్ 14
రణ౮ో ప్రబోధచం ద్రో,చయము,
(మఖియొక చోటికీంబోయి) ఇదిగో వీరు (్రిదండివ్యప చేశంబునం బొట్టవోసీ కొనుచున్న మై తామైైతమార్ల పరిభిషులు,. (వేజొకగాయెడ కేగిచూ చి) ఓయహాోోా చ్యాగోపాంతంబునంచాంత, యొత్తుగాంగట్టిన “వెగురుదం "డెంబుపమయి, నుదికీ యాఅవయిచిన వలిపెనీరాగావి మడిదోవతులు త్థాండవింపు నిత స్తతోవివ్య 'స్తంబులమిన కృష్ణాజినదృవదుసల చమసన పాల్లోలూఖల నుసలంబులచేతను, ననవరతహు తాజ్యగంధంబులై శ్యా మలీకృతవ్యోమనీమంబులగు ధూమంబులవ1ేతను నంగుమీటి, గంగాతరంగి ణికి నాతిదూరంబునం బొడకట్లు నీయా(శ్రమపద మెవరిదిచెఫుమూ! ఎవ్వ నిచే నొకగృహాస్థునిదికాకతప్పదు. కాసీ- ఈనెలవు పరమసవి(త్రము, ర డుమనాంయఏినములు మూ నివాశమున శీదియనువుపడును-(డ్రవేశించిచూ చిఓహూహో!
చ మొగము భుజోదరంబు లురముం, జుబుకోరువు లోస్టజానుషృ వ్రగళకపోలముల్ ,+పోలుపెసంగలో మృ త్తిలకాంకితంబుై, నీగతుద వీనుదోయింగటినీమను, గేలం గుాంకురయు లొ ప్పుగెలకొల్పి,వీందయు వొడవొందినదంఛణమేవో లిం దోంచెదుకా ౬ కానీ-వీనినిసమీవిం చెదను- (సమీపించి) కల్యాణంభవ తామ్. దంభు-_.(హుంకార మునవీనినదల్చుచు న్నాండు) వటువు---(ససంభ్రమముగావచ్చి) అయ్యా బ్రాహ్మణా నీవుదూరముగా "నే నిలుచుండుము- పాద (ప్రమోళనము శ్రేసీకొనిగదా యాయా(శ్రమమునం (బ్ర వేళంపవలయును?
అహం.....(కోధముతో)చీ! పాపవుంయరువ- దేశమున (బ్రవేశించితిమి-శో) శ్రియలయిన యతిధుల,నాసన పాద్యాదులబేతనయిన గృహస్థు లికూడ 'సతూరింపకున్నారు.
డంభు=-(హా స్తసంజ్ఞ చే నూజడించుచున్నాందు)
వటు...._.దూర'బేశాగతు లయినతమ కులళీలాదికములు మాకు లెన్సగాంచెలి యవయ్యెనని వూజ్యపాదులవారు సెలవిచ్చుచున్నారు*
అహం..-ఆ| ఎశ్చెట్టూ ఇకళాడ మాకును గులశీలాదిపరీ్ష్షలా?అవుంగాక- ఆ లకింవుంచుం శ్ఞా॥ సారాను త్తృమగౌడ రాష్ట్రమున నిస్సాన్యుంవు రాథావురిక్1
ఛూరి(కేస్టిక ధామమున్నత మటక్ బూజ్యో తృమాభిఖ్యనో!
ద్వి వతీయా౦క ము ౧౫; ప్పారుకమలత్పతృతత్సుతుల్ భువనవిఖ్నాతుల్ గదా. వారిలో. జారు[(పజ్ఞ )వి వేకథైర్యవినయాచా'రాదులక్ ముఖ్యుండక 2 దంభు.__(వటువునుజూచుచున్నాాడు, ) (నుండు వటు.-.-(రాగి చెంబును జేతంబూన్సి మహాత్మా పాద(వమూళనముం జేనీకొ అహం.-(తనలో) కానీ-ఇట్లు చేసీన నేవివోనము. (కాళ్ళుగదుగుకొనిద గలం బోవుచున్నాందు) దంభు....(పటపటంబంద్లుగీటయుచు) దూరము దూరము- గాలివాటున నీచెమ టబొట్టులు మామీందికివచ్చును* అహం.._ఓహెోోో! ఈచ్యాహ్మణ్య మవురూపముగానున్న బే? వటు---అయ్యా అవునదినిజ మే "లే గ్ వినుతరాజాధిరాజు లస్పృష్ష్రచరణు లగుచుంజూ జామణీధగద్ధగిత లలిత। కాంతిసంశతివే నివాఖంతు రీత పోధనుని పాదవీశాంత భూతలంబు!౮! అహరంాా-ఓహెోో. ఈ చేశము దంభా7శ్రాహ్యూము- కానీ ఈయాసనమునంహ రుచుం జెదను- వటు--అయ్యా ఈలా గారాధ్య పాదులవారి వీరముమీ౯ద నన్యులు గూరు చుండంగూడద్చు అహరాలాసః పాప దక్షీణరాథావుర 'ప్రనిద్ధశుద్ధుల మగుమేమును నీవీరము నం గూరుచుండందగమా? వినురామూంర్థ ం ఉ (్రోత్రియవంశజన్మపరిశుద్దిని మాయమ శీకూడౌరటి చాతిని "బెండ్లీయాకతనం దంశ్రినిమీఅుచు, ఫార్యయన్నకుక మి(్రునిమేనమావమ సుతమీందనురాంగ నిరాపనిందుదు మ్పా(తవు చాంధవంబని వెసం (బియకాంతం బరిత్య జించితిక ౯ దంభు- బ్రాహ్మణో త్తమా! అదియశ్నేకావచ్చును- అయినను మావృత్తాంత ము మీళటెలుంగరుగడా చ నలినజునోలగంబు నొకనాయ గనుంగొన 'నేనబోవ,నం దలిమును లున్న తౌసనకదంబము డిగ్గిరి దిగు దిగ్గునక్$ నలువయు నొట్టుంెట్టుకొని, నక ట్లుతిమాలుచు, గో మయంబుతో వలికి నిజోరుపీర్కినను నచ్చట నుంచుకొ-నెకా రయంబునకా ౧౦
౧౬ ప్రబోధచంద్రో,దయము,
అహం-(శనలోో ఏమీ! ఈడాంభిక చ్రాహ్మాణునియత్యు క్త (ఆలోచించి కా దుదంభునిదే యనవచ్చును- అయిన నేమియిదిగో (కో9ధముతోం(బ్రకాశ ముగ్యా ఆ యేలయీలాగుగర్వించెదవు?
ఉ ఓం సుశేంద్రు.ండెంతః కమలోద్భవుం "డెంతటివాఃందురా?నిరా చారులజన్మ భూములను వాకొను మెట్టివొ-మ _త్తపోబలో దాాశబూయు వాసవశతంబును, (బ్రహ్మశ తంబుమౌనిబృం డారశతంబు నోకఠాట వితాకువడంగను బిబ్టుగూ లెడుక్ ౧౧|
దంభు-_(చూచిసంతోవముతో, ఓహో ఈయవమాపి తొమహుం డహంకా రుండూ అయ్యా లోభునికువూరుండను దంభుండను;మీకు నమసగ్రారించు చున్నాను*
అహం.___వత్భా అఆయువ్ఫృంతుండవుగమ్ము నీవుచిన్నవాండ వయయుండంగా నిన్ను చ్వాపరాంతమునయాచినాను. కాంబట్టి చికకాలవి! సకర్ష మువలన న్వువాస్ధక (గ్రస్తుడ నగుటవలనను నిన్నిప్పు జానవాలుపట్ట లేకపోయినాను. నాయనా నీకువూరున కనృతునకుం గుశల మేగద
దంభు--అయ్యా కుశలమే. వాండును మహోమోహమహళ+రాజునాజ్ఞ చొప్పున నిష్పుడికకాడనే యున్నవాండు- వానినివిడిచి తణమయినను "నేను జీవింప
"లేనుగదా?
అహం--సశే, నీఠలిదంపడ్రులు చృస్టాలోభులుసుఖమున్నారా?
దంభ--అయ్యా వారును నికకాడనేయున్నాను- 'నేనునిముసమయిన వారినేమ ఆఉయుందునా? మీవస్ప్ట డిచ్చటి శేమిసనిమీంద విచ్చే నితిరి,
అహం-నాయనా మహాయ్రోహూునకు వి వేకనివలను నత్యాహితముగలుగు నని నిన్నవాండనయి తద్వ ఏఎత్తాంతము నరసీపోవవచ్చి నాను=
దంభు--అట్లయినచో మీరాకసభలితమే- మహఃరాజును 'స్వర్షలోకమునుండి యుచ్చటికివిజయంచేయనని వినవచ్చుచున్నది- ఆయన యీవారణానీన గరమునే రాజధానిగా "నేర్చ్వలుచుకొన్నాండంటం
అహం--నమహమోసహుం డట్లు వారణానీయంచే పూర్ణముగానుండ నిశ్చ యించుకొనుట కేమికారణమో?
దంభు-అయ్యా 'వేటుకారణమేమియుండున? వివేకుని నిరోధించుటకేః తే || ట్రేహ్మపట్నము కాశి. నిరత్యయమ్ము (ప్ర ఇ4 ౫
బోధ విద్యోద యములకుంబుట్టినిల్లు;
(3) ద్వితీయా ౦ క ము. ౧౭ ాననిచ్చలు నిటనుండలావి వేరు. డిచ్చగించెను గులనాశ 'నేచ్చుండగుట ౧౨ అహం౦.__అస్నేయయినచో నీవివయమునం (బతీకార మశక్యమే. క పరమపదంబు 'నెజటుంగని నరులకు మరణొవసరమునకొ బురహరణుం డురుకరుణను భొావఫాయకా తర తారకసుయబోధదానముసేయు౯ ౧౩ దంభు.__అభ్రనుగాని కామకో) ఛాద్యభిభూతులకు నదిదున్తభాముగదా! శ హృదయముంగర ములుంబదములుం క జదువుందపముయశము నివి సుసంయతభాంగం బాదలు నెవని కాతనిశే గద తీరపలంబు 'సమధికనితి నొదవుక ౧౪ (తరల్ఫో ఓహో. జనులార యిదీగో చేవర మహామోహమహా(భువు వారు విజయం-చేయుచున్నారు- కాంబట్టి. ఉ స్సాటిక రత్నవేవీకలం జందనవారిని 5ంసూరింవుం డు ఫ్రైటితయందగ్రమార్ష జలధామములం (బసరింపనిండు ప న్నిటలి గట్టుం డుజ్జ స్రలమణిళ్ళటం దోరణరాజ్వి నెత్తుండీ సహోబకహర్మ్మ బ్రమూర్థముల నె౦(ద్రధనుస్సు ఎరీశధ్యజావళిక్ ౧౫ దం$ు---అయ్యా (యభువువారు సమీపించుచున్నారు. మీ రదురువోయి యా యనను సంభావింవుంచు. అహం... ఆలాగేయవులాక। '( ఇద్దలును నివగా్రమించుచున్నారు)/ వవేశక ము (తరువాత మహామోహాండున్సు విభవమునుబట్టిపరివారమును (బ్రవేశించు చున్నారు.) మహా సో---(నవ్వి) కోరా జడమతులు నిరంకుళులుగదా ఛా ఆహో చేహముకంళువేలుగు గలండా యాత్మ్యయం చొకరారుం! డోహోహోా సరలోకమందు ఫల మేదోపొందునా యాతం డీ యూాహాల్చూడు నథోవనీరుహూమునం దుద్భ్భూతమైపూనవు;తీ శ్రా హృదోోరుఫలం బొసంగు ననుపేరాసం చలంపించెడుక్ ౧౬ న్యకపోలకల్పనా విశర్మితపదార్థంబు నవలంచించి యీదుర్చుద్ధులు 'నర్వజగత్తును మోసవుచ్చుచున్నారుగదా!
రి ప్రబోధచం,ద్రో,దయముం శా లేనే లేనిపచార్థ మున్నదని ప్రుర్మిళ్యాషజల్పా స్తీకుల్। నానాభాంగుల సత్యనాదులను నన్యాయంబు నిందించు లే లా నా స్తిక్యులః మేశుగోసి కనినారా యవ్వ ేంగాని య న్యూనుంజీవునిం బంచఘాతపరిణా మోద్భూూత చిర్భిన్నునిక? ౧౭ అయ్యో! వీరు జగత్తునునూ[త్రకేగాక తమ్మునుగూడ వంచించుకొనుచున్నా రే. మ వదనాద్యంగకతుల్యముల్ తనువు లివర్శద్రమం 'బేటిదో యదియుంగాక సరాంగనల్, పరధనం బన్ భేద జేలాటిదో మది కింపౌగతి ('స్రీలబొందుటను, హీంసకొ, దత్పరాన్ధాహ్యతి౯ 'సదశద్రాధ లొన్ను శేసిటికొ తోంచంబోదు నిహ్వ్పైోరుషుల్ ౧౮ (ఆలోచించిసక్లాఘముగ్భా ఓహోహో! సర్వథా లోకాయతమే శా ప్ర మనందగినది; దానియందు. (బ్రత్యమమెకంాటియే మాణము. సృధివ్య కృచోనాయువులే తత్త్వములని, అస్థకామములే ఫురుషార్ధములన్సి భూ తములే క్షానజనక ముల, పరలోకమన్నది సున్నయని మరణమే మోవ మళి యిట్లు మామకాభిప్రాయాన.సారి యగునాచస్పతి తచ్భా(్ర్రునును రచియించి చార్వాకునకు 'సమర్పించినవాం డయ్యెను- ఆతండును శివ్య(ప శిష్యులమూాలమున నాతం[ళమును లోకమంతట వ్యాపించునట్లు గా వించెను, (తరువాతంజూర్వాకుండును ఉమ్యందును (ట్రవేశిచుచున్నారు.) చార్వా---పీరిశిప్యా! దండనీతియే విధ్యయని, వార్త (అర్జానర్థవి వేచనవిద్య) తదం తర్వ్య్భూతమని, 'వేదళభత్రయము భూ ర్తపలాపమని నీ వేజు(గనేయెలుం గుదువు, చూడు, సా 'హనహామాదుల్ పచరించుబుత్విజులు, నాహోమ(సథాన(శ్రియా సామ[గ్రుల్, సముపార్టితార్ట 'నమిదాజ్య(స్రు జ ఖి(దవ్యముల్, "చా మెల్లక్ నళయించిపోవ, మజీమీందక స్వర్ష ముంబో౦దిరా। సోమాసుల్, దవదగ్ధ ఘాజములుం గాంచుంబో పలంబుల్మహిక్ ౧౯ "తే గ జన్నములం చారుహింసించి చంవునట్టి
- పశువులకు స్వర్గ మళ్చెదుపకమందు, నాత్మజనకుల నటు సోమయాజా లెల్ల నులివి వధియించి స్వరాన నిలపరాబె? 9౦! క్ష చచ్చిన ప్రాణికి శాాద్ధము _
ద్వి తీయా౦క ము ౮ సహాచ్చుగం బరిళృ వ్ర హేతువే యయ్యాదుచో। నచ్చుగ నాజినవీసముః (గచ్చల వెలిగంచుంజమురు ల్వ సృఅథరలో 9౧ *ష్యు--స్వామీ అన్నృపానములే ఫ్ర రుమునకుం బరమార్ధము లయినపక్షమున్క "నేమినిమిత్త మీత్రెర్థికులు సౌాంసారికసుఖంబులం బరిత్యజించి "'ఘూరతరం బములయిన పారాక సాంతపన షన్షకాల (్రభృాతదుఃఖంబుల నివ్విథధంబున చాధపడుచున్నారుః చార్వాయాటకీ ధూర్త(పణీతాగమగ్రతారితు లగునీమూథమతులకు నాశా "మోదకంబుల నిట్టిత్ళ _ప్రీ గలుగుచున్నదిగాని చూడు, * తే గ్ భుజనివీడిత నిజచాహుమూల భగ్న తుంగత స్తన మంగనాలింగమేడః ననిశభియో పవాస(వతారగాకిరణ। వాహ బేహోపశోషణత్వం బిచేడ? ౨8 ఛిష్య-ఆచార్యో త్తమా “సాంసారికసుఖంబు దుఃఖమి(భితంబు; కావునదీనిని బరిహరింపవలయి'” నని తేర్టికు లనుచున్నారు. కా న ఆహో నరసశునృలదుర్శుగ్షివిలననము గస కల కం. వివులదుఖమిళితమక్ మినను విడువవలయు ననుట మిగులం జెలివిళసమియే; తువకణోపహితములనుచం దోయు నే హాతార్థిపూ రువుండు ధవళతండులాధ్యరుచ్వ ₹ాలిధాన్యముల్ (౨౩ మహో మో... ఆహాహా! "పేద్దకాలమునకు నయమాణము లయినవాక్యములు నాకు (శ్రవణసుఖమును సంపాదించుచున్నని. (చూచినంతోమనుతో) ఓ పో! నా(వ్రీయని(త్రుండు చార్వాకుండా? చార్వా--మహో! ఈయన మహామోహమహారాజు- (నమీవించి జయముజయముమహోవాజ ఇచి బార్వాకుందు మొ)కు్రాచున్నాండుం మహోమో..చార్వాకా. నీకు స్వాగతము. ఇం గూరుచుండుము, చార్వా--(కూరుచుండి) "దేవా ఇది కలివురుషుని సాస్టాంగనమసాఠారము. మహామో---ఓయీ! కలికి భద్ర మవ్యాహత మేగద? చార్వా---ఏలినవారిప్రసాదమువలన 'సర్వ(త్రభ[ద్రమే- అతండు కర్తవ్య శేష మునుగూడ నిర్వర్తించుకొని మణి చేవరపాదమూలమును సందర్శింపంో
తం ప్ర బోధచంద్రోదయము- రుచున్నాంయు- అదియుచితమేగదా ఉ దాయలరూవుమాాపం చలందాలిచి యేలికళాసనంబుందా నాయురుకృళ్యముకొ నెఅవీ యస్పడు మోము వికాసమొందలగాం బోయ్యిమహోః(పసాదమున భూపతి దర్శనమీయ డాన్ని చే దోయిమొగిడ్చీ తత్పదనతుల్ పొనరించును ధన్యుం డివ ఖృపా౯్ ౨ మస మో..__అటులయిన నిప్పు జాతనివలన "నేమట్టునకుః బనిజరిగినదిశ చార్వా--_చేవా అవధరింవుము మ ఉరుసంవ్యాజపహోమముఖ్య నిగమపో) ' కృ(క్రియల్ మానుచుం బరనాకీగమనంబుం చానముమొదల్ స్వచ్చంద చేప్పల్ మహా వురువుల్ వెల్ళడ 'సల్పుచుం(డ్రుు కలినాబోం ట్లింతకుకవారించేం దరమానా? (సభుమన్ననం బురువక సత్యం జెల్ల నీచేత్పెడుక్ ౨ అటను త్తరపధికులును, చాళ్యాత్యులును 'వేద(ళయంబునే విడిచిపెట్టి నవారు; ఇంక శమదవమాదుల లెకళాయెమి? అన్య(త్రయయినను చ్యామిను కులిస్పుడు ప్రాయికముగా బీవికామా[ళ్రవచలములుగానే గానవచ్చుచు న్నవిం ఈయంశమాచార్యో క్తమే. తే గీ అన్నహో(త్రంబు, వేద(త్రయంబుభాస్మ్మ గుంరనంబుం4(ద్రిదండంబు శుంర లైన పొరువక్రానహీన(సవ రృనులకు (బ్రదుకు౦దైరువని ముభు బృహస్పతి యనం జె? 15౬, కాంబట్టి కురు వే త్రాదులయందు విద్యా[్రబోధోదయంబు గాలలదని కలన యిన చేవరవారు శంకింపవలవదుం మహామో---కార్యము కడుంజక౮ా గా "నెల వేటినది- మహా త్తరమయినత త్రీ ము వ్యర్థికృతంబయ్యెకుగదా! ఇచార్వా.._ఇంకొకమనవి. మహ మో.___అదియేమి? మార్యా---మహా(సభూ! విష్తుభా క్రియను పేరుగల మహానుఫావురా లగునొక యోగినిగలదు- ఆమెనుగూడ మవకలి మెల్ల మెల్ల ₹ా6 దలయె _త్తకుండం జేసీ నౌొండు- అయినను నాయోగిని(సథానమెట్టేదో గాని, తదను[గ్రవాపా[క్రు “*కయినవాని గో(త్రమునయినను మేము 'దేతిచూడను జాలకున్నాము- "బే
దిత్తీయా౦క ము న వరవా రీవిషయమున సావధానులయి యాలోచింపవలయును, మసాోమో---(భయపడతనలో) హా తద్యోగిని సుద్రసీద్ధమహః ప$కఫురా లు మాకు 'స్వభావవి జ్వషిణిళదు న్మూలనము దుస్సాధ్యమునగచా, కానీ (ప్రకాశనుగ్యా ఓయీ మనము భయపడ నేలః కామ[కొళాదియపతిపయు లుండంగా చానిమహిమ లెకళాడసాగును? చార్యా--బేవా! అవునుగాని పగతు నలంతినేనియ విజిగీముం డుపేషంప “రాదుగదా! తేన, అల్చుడయ్య నరుంతుదుం డగుట రివుండు ఛారుణీభా ర్తకు విపాకదారుణుండు; చరణమం దింతకంటకాంకురము విలుగం దిరుగనిచ్చు నె వేదనాకరముగాక? [92 మహ+ మో... తెరవంకంజూచి) ఓరీయవండు రాఅకళ-డ? దౌవారికుండు---వ వేశించి)'బేవా! ఆజ్ఞాపింవు:దు. మహామో---ఓరీ అసత్సంగా “మీ గేమజక శీఘ్రముగా విష్ణుభాక్రియకుయోగి నిం గడ తేర్వవలయు నని కామ[క్రోధలోభమదమానమాత్స ర్యాదుల కా "బేశింవుము, దౌవా.చిత్తముబేవా! (నిష్య్తామించుచున్నాడు.) (తరువాతంబ(త్రహస్తు డొళవురుషుండు (పవేశంచుచున్నాడు ) వురుషుండు...నము(ద్రతీరమందల వురుపో త్తమ సంజ తం బగుదేవాయతనం బునుండి మదమానులు పంపగా మహారాజసన్నిధానమున కుళతూలచేక ముమండి "నేనువచ్చినాను. (చూచి) ఇజే వారనణాసీవురంబు, నాజభివన మిదిగో లోపలికింబోయదను. (పవేశించ్సి అదిగో మహారాజు చార్వా కునితో రహస్య మున 'నేమోయాలోచించుచున్నాడు. దగ్గజకుబోయెద నుః (నమీవించిి) జయముజయము మహారాజ 'ేవరవా రీప(్రకను బిత్త గింవుండుం మస మ-..(డ త్తరమువుచ్చుకొని) నీ వెకఠాడనుండిరాః వురు.__ఫ్వామీ! "నేను బురుషోత్తమమునుండి వచ్చినాను. చుహో....(తనల్యోకార్య మేదోయత్యాహితము గాణలదుం (ప్రకాశ ముగా చఛార్వాకా! నీ విష్పటికి సెలవువుచ్చుకొని క రృన్వాాశ్రములయందు జాగ రూకుండవయి యుండుము.
తం ప్రబోధచంద్రోోదయము. చార్వా...చిత్తముబేనా (నివ్రమించుచున్న్యాడు) మహామో.....(వశ్రికయజదువుకొనుచున్నాయ్య) స్వస్తి శీవారాణనీ నాజవానీ మండనాయమాన శ్రీమన్మహారాజాధిరాజవర మేశ్వర (థీమహామోహ( భూ _త్తంసులపాదపర్మములకుంబురుమో _తృమాయతనంబుననుడ్కిమదమా నులు సాష్టాంగనమసాగారసహ[(ప్రములతో6 గావించుకొనువిజ్ఞా సనము. ఇచ్చటభా(ధ్రనువ్యాహతము, తరునాత 'జీనా! కాంతి'దేవి తనతల్సియమున(శ్రద్ధతోంగూడ వి'వేకునకు దౌత్యంబుసే యంగదిర్కితడీయసంగమార్థ ముసనివ ద్రేపి నహార్నిశంబు ననునయంబునం (ట్ర కోధించుచున్నదవ. మజశియు వైరాగ్యాదులు కామసహచతుం డయినఫ ర్భువి 'భేదపలుచు చున్నట్లు 'గానవచ్చుచున్నచ. ఆధర్ముం డకగ్రాడకగాడం గామునివలన వేటుపడి నిగూఢ(పచారంబు సలువుచున్నాడుం ఉక్తార్థంబు లనుజిత్తగించి 'బేవర చవ్యచిత్తానుసారము జరిగింపం చ్రార్ధించుచున్నా ము. (ఇట్లుచదువుకొనికో)ధనుతో) ఆ'యేమిది! ఈయతినుడ్డులు శౌంతికింగూడ భయపడుచున్నారు! ఇంతకు నదిగలుగుట యెట్లు? చ నలువ సతంబు విశ్వసృజనంబొనరించుం[గ్రతుఘ్న జాహీమా చలతనయూపగూఢ సుఖసంగతిం దారక లల్ల, లార్చు;న ర్శిలిం గమలాకపోల మకరీకలనాంచ దురస్థ నలంబుతో జలనిధి బవ్వళించు హరిశొంతి యింకం బరులందుం గ ల్లునేః 1౨౮ (వ్రరుమనితో జాలా నీవు శీఘ్రాముగాంబోయి కామునింగలిసకొని మాయాన 8౫ా నిట్టుచెప్పుము, “ధర్భుండు దురాశయుండని మూకుంబెలయవచ్చినచి. వాండొకథటాముపహఖూ రృమయినళకు నమ్మి యేమజందగినవాందు గాందు. నీవు వానినిగట్టి గానిగ్భంధించి నిలుపవలయున..”అని, వురు-._చి త్తముమహా(పభూ (నిష్యూమించుచున్నాడు.) మహా మో--(ఆలోచించితనలోఈశాంతిని మాయించుటకేమియుపాయము? కానీ- ఉపొయాంతర మెందుకు? కో)ధలోభులే యీకార్యమందుం బరను 'సమర్థులు- (పకాశముగ్సా ఓరీ! వండు రాఆకగాడ? డౌవారికుండు..... (ప వేశించి)దేవా ఆజ్ఞావింవ్రుండు. మసహామో---ఓరీ కోధలోచులను చిలుచుకొనిరాం
వృితీయా౦ క ము. 3 చౌవా---చి త్తముదేనా (నిన్యూమించుచున్నాండు) (తరువాతంగో 9ధుండదునులోభుండును(బ వేశంచుచున్నారు 0 కో0ధు....శాంతిశ్రద్ధావిష్ణుభా కులు మహారాజుతో. బగగొన్నారంట. బెరా! “నేను (బతికియుండంగానే యింత తేగువకుం జొచ్చినారు వారికి జీవితాశ లేచాయేమివెవుమా? క కను నేకృత్యము? పాశము న్వినునే? చదివినది చెలియునే? నే నంధం బును, బధికంబు, నచేతన మును జేయనె తెలివిమావి భువనమునెల్లక్? ౨౯౫ లోఛభు.ఓకీ! "నేను బూనినవారు మనోరధనదీపరంపరనే తరింపంజూలరు. అంక కాంత్యాదులను జింతించుట యెకరాడిమాూట చూడుసఖుండా. మ! మదధారాపరిషి క్షగండతలముల్ మాతంగనుల్, వేగసం పద గాలిన్నిరనించు తేజులివినా వశ్యంబులిట్లింక శ్రీ యెదుగుక్,నాకిదిగ లేం నల్లునిదియం చేబ్యాద్దులచ్ధాధికం। చెద జింతించుదు రాశమీజగమహోయేలీలకాంతింగనుక్? 30 కోధు.మి[్రండా! నీవు నాపభావ మెలుంగుదువా? మ చదిపం ద్వామ్షు)ని వృతు) వ('్రధరుః జాచం దాాద్ధచూడుందు దాం జిది మెక్ (బ్రహ్మాశిరంబుం సౌాంకుండు గూల్చెం చిటు వానిస్టులక్ గ్ చూడు జదువ ర్లుడ్డ సృలకీర్తులుక్ సదమలాచారంబులుం బోచ్చతా। 'స్పద సత్సౌాముషభూవణంబు లన కుత్పాటింతు నే వంశముల్ 3౧| లోఛభు.-తృస్లోా! ఇటుర మ్శు- తృష్ల(పవేంచి) ఆర్యవు[త! యేమి సెలవు? లోభు._(వీయురాలా! ఆలకింవును. మః పోలముల్,గోనలుంగొండ లూళ్లుందుదకుక్ భూమండలం బబ్బుంగా క్ లఅబ్ధాధిక చింతనుల్: జనులు, (ప త్యాశామహాపాశ బ ద్ధులుస్సూళృష్ణ! (పనన్నవై. -జనిచితేం దోరంబుగా నీయొడల్ జలజాతయభవాండకోట్లనయినక్ శాంతిండు లే వారిక ౯౪ 3౨ తృష్ణ అర్యవుత్ర! "నేను స్వయముగానే నిత్య మీకార్యమునం దభినివేశము గలొాదానను; ఇప్పుడు తమయాజ్ఞ కూడ నయినదికాంబట్టి యికటబ్రహ్మాండా
న్ ప్రబోధచ ౦ద్రో,దయము. ర్చుదములచేతనయినను నాయుదరము బూరటిల్లదు,
పొంస---౩దగో. వచ్చితినార్యవు (త్ర అజ్ఞావంవుండు.
కోధు--_-వ్రియరాలా నీవు సహధర్మచాంణి వయినందును మాతృపిళ్ళవథం బయినను నాకుం దృణపా్రాయము గానున్న్యది,
మ జనకుండెంత? విశాచితల్లివురుగుల్మసైవోడు లీచుట్టముల్ హాననార్హ్ము ల్ విటమి[త్ర చేష్టితులు వాయాదుల్, గడుంగుల్సితుల్ (శోశులుపసిగికొన్సి కనరావీరలయిీ*కులం బఖిల మాగర్భంబు నిశ్ళేషముం బొవరింపంగనకున్నం ప్న్న నుకనిప్పుల్ మేనంజల్లాలు నే? 33
(చూచిమహారా జికళాడను న్నాదుకనమీపింతము. (అందలుసమీవంచిి)
అందటు.-__జయముజయముమపహ రాజ
మహో మో._వినుండు, శద్ధావు త్రియయినశాంతి మనకుం బరమవిచ్వేషిణి; నీ రందలటు దా?9ి నిటహింపవలయును.
అందటు---బేవా! చిత్తము. (నిమూూ)మించుచున్నారు.)
మహా మో_ఇదిగో! “శన్దావుతి” యనుమాటవలను నాహృదయమున కిస్తుడు వేజొనయుపాయము సెతముస్స్ఫురించుచున్నడి. శాంతి డ్రద్ధకుం గూంతురయినందున నది తనతల్లికి లోంబడినదిగాని స్వతం[త్రురాలుగాదు- కాంబట్టి, మేయపాయనుచేతనయిన నుపనిషత్సకాశి మునుండి యిష్పుడు శ్రద్ధను దొలగింపంగలిగితిమూ, యతిసుకునూరతను బేని మాళ్ళవియోగ దుకఖంబున బలముడిగి కృశించి యది నళింషంగలదు- త్ద్ధ నివల కీడ్చుటకు మి వ్యాదృష్టివిలాసనియే మహా(పగ। ల్భు రాలు- ఆమెనే యికాఠ్రార్యంబున ని యోగింపవలయును, (పార్శ శ్రమునజూచిి విభ్రమూవతి 'సత్వరముగా
విభి---చిత్తనుచేనా (నిషూ)మించి మిథ్యాదృష్టితోం(బ్ర వేశించుచున్నది)
మిధ్యా-___సఖీ మహారాజునుజూచి చిరకాలమయినది= ఇస్పు జాయనమోము "నే నేలాగు సందర్నింతును? న న్నాయన యేమనునోగచా.
విభి__.ఇెలయా! సీమోమును ఉఊూచినతోడ నే మహారాజు తన్నేతాను మలచి పోవును -నిన్నేమి యనంగలండు?
మిఠ్యా-_-సఖీ నాయల్టీకసాధాన్యమును జూచి పరిహసీంచెదవా?
(5౮) ద్వి వీయా౦క ము. ౨౫
విభ్రా--సఖీ నీసొభాగ్యముయొకళా యశళీకత్వ మెట్టిదో యది యిష్పుజే నీకు గాన రాంగలదు, మతి యోనివియసఖీ నిలోచనంబులు నిదాా్యవనాహ తరం గాకులంబులుగాం గానవచ్చుచున్నవి.[ప్రియసథఖి కింతనిదుర లేమి కేని కారణము?
మిధ్యా--సఖీ లోకనులో నొకగామగండు గలయాందుచానికే రేలు గన్ను వొరయుట గడుదుర్లభాము. ఇంక జగమంత మగలేయయిననావంటి చాని కది యడుగనేల?
విభి.--(వ్రియసఖీ యొవ్వ రెవ్వలే నీకమగలు?
మిథ్యా-. మొట్ట మొదటమహాః రాజు, పయిగా6 గాముండుకోధుందులోభుం దు, నహాంకారుంచు; సఖీ వేయిచెప్ప'నేల? వీరి కులంబునం బుట్టినవాండు చాలుందు గాని, పడుచు గాన్సివృద్ధు గాని నన్నురేయుంబగలు దమయకుగ్రానం 'జేర్చుకొని (క్రీడింపనివాందులేండు.
విభ్రి-.._అటులయినం (బ్రియసఖీ కామునకు రతియుంగో9ధువకు పహొంనయు, లోభునకు: చృవ్షయుం (బియతమురాం(డ్రని వినుచున్నా మే బారు, తమభా ర్త లిట్లురా(చిందివము, నిత్యము ఇయసఖితో రమించుచుండలాం జూచి యొట్టుసపాంచుచున్నారు?
మివ్యా-నఖీ 'సహనమునుగుజించి యడి”ద 'వేమి? తుచక్సు వారుగూడ నన్నం జూడ కొకరానిముస మయినను నిలువలీరుం
విభి--నఖీ' ఇందుచేత నేగాదా నీవంటి సుభగురా లయినశ్ర్రీ యీపష్పథివి యందు లే దనవలనివచ్చినది-నీసౌ భాగ్య సమృద్ధికి మన "సెరియవలనీన సీస వతులుసయితము నీ(వసాదమునకుం (బతీమంచుచున్నవారు 'సకియా'యిం కొకమాటం- నీ వీలాగున నిదా్రాకులహ్భృదయవయి, తొ(ట్రల్లెడు నదుగులం జాజి మంజీరముకు గల్టుగల్లుమన మహారాజును సంబానింపవచ్చుచున్నాా వు నిన్నుంజొచి యాయన యనునూనపడందుగద?
మిథ్యా__-సనఖీ యిం దనుమూనపడవలసీన దేమి” మూ శీయవినయము మహః శాజన్లియు క్తమేగదా! మళియు నోసఖీ దర్శనమా[త్ర('ప్రసన్ను లగువురు మలచోట మూశేమిభయము?
మహామో.-_(చూచి) ఇదిగో. ియురాలూీ మిధ్యాదృష్టి; ఈమె
ఉ వేనలి పూవు శుత్తు లరవీడంగం జే నవి దిద్దుసాకునం గాగ జేయుచుం గుచనఖ మతముల్, విరినస్లగల్వచా
కటు ప్రబోఢచంద్రో,దయముం లీనేడుచూఫు డెంద మెలయింహగం, (్రోంఖ విలోల కంకణ స్వానము మీఆఖ,భూరికటిభారమునక్ మెలమెల్ల వబ్చెదుక్ 35|| విభ$.--ఇదిగో మహారాజు, సన్నిధికిబొమ్మ[వప్రియసఖీ మివ్యా---(సమీవించ్సి జయము జయము మహరాజ! మసామో---(ప్రయరాలా! క వలు-దకుచంబుల నెలవం కలు చేలు మదంకతలము కొని చిగికౌం గలి యొసణుమ్ము, శివునంక స్థలమున "నెలకొనినయచలతనయకు 'నెనయ్రై 3౫ మిధ్యా---(చిునవ్వుతో నట్లు చేయుచున్నది) మహో మో--4ఆలింగనసుఖ మభఖినయించిఓహో! (పీయురాలియాలింగనము వలన నాకు నవయావనము మరల నంకురించుచున్నది. చ తరుణవయోనిలాసములం డా మునుపేయది గ్లెనాకుంద త్స్చరజనికార మున్మధితమానస మిం(ద్రియసంగపోనని ర్భరసుఖ ముత౮ట(వీయము త్వశ్చరిరంభాజ మౌచు వెండి యాం తరవివిధ(్రవృత్తుల నణంచి వినూతనరీతి థానిలుక్ 3౬4 మిధ్యా-్భామహారాజ "నేను నిష్పు జేలజవ్వనమున నివ్వటెల్లుచున్న దానను, భా వానుదిద్ధ మగు౦ంపేమ కొండొకకాలమున కయిన నశింపదుగదా! 'ేవర వారికీ నే నిప్పు 'డెందునిమి తృ్వము తలంవువచ్చితినో యానతిండు మహరాజ! మహామో---(వ్రీయురాలా]! క ఇలలో హృదయమునకు వెలు 'సల నున్నదిగాబె తలంవువచ్చుట? చెలియా! విలనీళ్లైదు నాదుమని ఫలకముననై నీవు సాలభాంజికపోలెక 38 మిథ్యా. దేనా! మహ(ససాదము- అయినను ముదలయింయ మహారాజ! మహోమో....(వ్రియనశాలా నీసర్వావ్యయవములును (బకాశళితము లగునట్లు స ర్వ(త్ర సీవుసంచరింపవలయునే- ఇంతేగాక 'చానిసకూంతురు శ్రద్ధ యుప నివత్తును వి వేకునితోంగూర్చుటకుం చాను గుంకెనకశ్తై యయినదిం కాంబట్టి--'
ద్వితీయా ౦ క ము. శర క పాపానువ ర్తినిని దు ప్పాసం (బతికూల నకులభావ నారండక వే పామండులం జేరువు మీపట్టునం గొప్పువట్టియీర్చి మృణాతీ.! 3౮ మిథ్యా-ాచేవా యీనూ(శ్రవుంబనికి బేవరవా రింతపపయత్నము ేయవల యునా? (పభువృవారిదాసీ యయినయా శ్రద్ధ, మూటమా[ళముననే బేవర యాజ్ఞ ను "నెల వేర్చంగలదు“ధర్మ్మము మిధ్య, మోక్షము మిధ్య, వేదమార్హ ము మిధ్య సుఖవిఘ్నకారు లీశాశ్ర్ర(దలాపములు మిధ్యలు, స్వర్ణ పలవిద్యమిథ్య"' యని దానికి నేను బోధించినతోడనే వే వేగ నది నేదమాగ్ల మునే విడిచిపెట్టం గలదు- ఇంక నుపనివత్తుమూట వే చెప్ప నేలల ఇంతియకాక విషయానందవి ముక్తం బని మోతంబున' దోవంబు లగపలుచుచు నచిరకాలముననే శ్రద్ధ నుపనివత్తువలన వీర క్తను 'గావించెదనుం మహామో.___ప్రియరాలా. నీ విట్లుచేయంజాలితినా నామనోరధము లెన్సగ "నెవేర్పినదానవే- (మరలంగారిలించుకొనిముద్దు పెట్టుకొనుచున్నాాడు) మిధ్యా--.అయ్యమ్యో! చేవరయిట్లు బహీరంగముగా: (బ్రవర్తించుటబేత నా మహామో.....అటులయిన నోసుందరీ! మనము వాసగృహమున'కే పోవుదము. నిష్తాగమించుచున్నారు. ఇది (శ్రీపర మేశ్వరవర(ప్రసాదలబ్ధ 'సరసకవితాధురంధర వడ్డాదిసాధు వంశ శీరనీరాకరరాకాసుథాక రాచ్చనామాత్యపౌ[త్ర హారి తనగో[య పవి[త్రగుణకదంబలమత్మైంచా గర్భశుక్షైము కాఫల సూరపరాజ(వధానతనూభవ విబుధ నిభేయ సుబ్బరాయనామ'ే యాంధీ)కృత శాంతరసాసార్థ ('ప్రబోధచందో)దయ నాటకంబునందు, నుహామోహా విలాసం బనుద్వితీయాంకము. ఎండా తాాా
నాడ! త ర మ. నాళాతారావావాలాపుంాలాసాలాసానారానారాపారాసాంాలారానార్లారే. గ అ (ట్ (+. స్ట్ శ్రీపరమాల్మి నేనమక క ంందాంవాా పవ బోధచంచూదయము, / కూ తృ తియాంకము లోవ (రరువాతశాంతియంయరుణయుం( వేశించుచున్నారు) శాంతి.._.(కన్నీళ్ళతోఅన్మూ! అమ్మా నీవెందుంోతివినరూపము నాకన్నుల కగపబువుముం ఉ దండీశతపంబు సల్పుజడదారులుం బు న్నెవ్రుగో వెలల్, [శవ 'తాా-౦డనగంబులుం, బెదరుదక్రనబింకలకాన లిమా చుండెడుకల్లి! శ్రద్ధ. కపిలో[స్ర నిషాదులయిండ్తంో లం వా వండులవేశతులం బడికి; చావక యేవగ దక౮ా దకఠరాటా 21 ఎందుకు? ఆమెబీవితాశేచాలునుం క తా ననుంగాన కొనర్పదు 'తానముు బోనమును సలుపం దలంపదు; జలముం చానముసేయదు; (క్ర ధా మానినితు[3 మైన నన్ను మానినమను నే? ౨ శ్రర్రావిపొన మైనయీకౌంతిజీవన మొకగ్రాముహూ ర్త మయినను నిరర్ధక "మే; కావున నఖీ కరుణా! నాకుం బివని బేర్పుము-అగ్నహో(త్రమునం (బ్ర వేశంచి "నేను శీఘిము7గా నామెను గలసికొనియెదనుం కరుణ--(కన్నీళ్ళతో) పాణసఖీ నీ వీలాగు విమమజ్వలనజ్వాలాకుల కర్ల కటు జతస్సహంబు లయినయక్షరంబులం బలుకుచు, సర్వధానాజీవితమునకు ఖం గమును గలిగించుచున్నావు- అమ్మా ప్రియసఖీ ముహూ_ర్వమా([్రము నీ జీవితమునః ధరించుట కను([గ్రపొంవుము- మునిజనసమాకులంబు లగుఖాగీ రథీతీరఫు శ్యాశ్రమంబుల ఇిప్రణముగా నివు జామెను నమజదన-ఒకవేళమ
తృ తీయా౦0క ము, వా హామోహానకు జడీసి యెకగాడ నేని టచ్చన్నముగా నున్న జీమో! శాంతి--సకియా యింక వెదకవలనీన బేమి? చ వులినములందు నివ్వరులు పొల్చిన వై వనవానీసత్తముల్ మెలంగససరి త్తటంబుల,'సమిచ్చమసావృత యజ్వశాలలక్, నలుంజేజం గా(శ్రమంబులను నా కన నట్టి దొకండులేద్య యె వ్వలనను దల్లి శ్రద్ధ దొకవార్తయు నాజెవిసోక దకంాటా 3 శరుూూసఖీ నామాటవిను- సాత్విక శ్రద్ధయయినప్పు డామె కీలాటిదురవస్థ తట స్టంచునని "నేను యోచింపను- అంత లేసి వుణ్యస్వరూవిణు లెంత లేని యసం భావనీయవిపత్తు లెన్నండు ననుభావింపరమ్మా. శాంతి--అయ్యో "చెలియా! చైవము (ప్రతికూల మయిననా! దది యేలయసం భావ్య మగును? | మ నిరి వైచేహికి రావణొసురునియిల్ చేరంగ నయ్యెక్ నిశా చరు లాందించిరి పూజ్య రాలిని ద్రయీచందా)స్యం చాతాళముక్; వరగంధర్వసుతక్ మదాలస, మినక్ చాతాళశేతుండు చా పహారియించెక్; విషమంబు వ[క్రముగదా హా! ైవళం(త్రం చిలక్ ఈ కానీ పావండాలయంబులయంే యామెను వెదకుదము, కరు=-ఆలాగే చెలియా (నదుచుచున్నారు) _ కరు_(భయముతో) సఖి! రాతసుండు రావ్షసుండ్పు శాంతి--ఎవం జారావసుందు?ః కరుసఖీ ఒత్తుగా మెత్తుకొనినమలపంకం బొడల దిగజాఅ, బూడ నసహ్య మైనయేవవురూఫవుతో, నుత్పాటిత కేశుండయిి చూడంహాడని దిస్సమొల తోడం 'బెద్ద "నెమిలిపించియ మొకటి 'చేతంబట్టుకొని వాం డీలాగే వచ్చుచు న్నాందుం శాంతి..సఖీ! మకిలి బకళరాటిల్లియున్నాందు, వీందు రకళాసుందుగా డుం కరు.__అటులయిన నీ జెవ్వం డగనో. శాంకి.._.సఖి! "నేను వీనిని బిశాచ మనుకొనియెదను. కరు...(ప్రియసఖీ! ప్రస్ఫుర నహామయూఖినూలో ద్భానిత ఛువనాంత్తవాళం బుగాం (టచండనూంర్తాండ మండలంబు వెలుంగుచుండ నియ్యడం శబిశాచము ల కవకాశ మెకగాడి శాంతి... అఆలానైనం జెలయా! వీం డిష్తుడజే నరకవివరమునుండి వెడలివచ్చిన
3ం చ్రబోథచు త్రోచయము. మొకానొక నారకి శావలయును.(చూచియాలోచించి) ఆ' తెలిసినరి.వీం డు మహామోహా.ప్రవ ర్తితుం డగుదిగంబర శి ధ్రాంతుంద-సర్వథా వీనిదర్శ నము వవ్వులనే పరివారింపవలయును-(పెడ మొగమయికూరుచున్న ద) కరు..సఖీ ముహూ రృమా[త్ర మిక్రూడనుందుము- నేను త్రధ్ధన "న్వేషించెదశుం (ఆద్దలు నట్లున్నారు- ముందు జెప్పినట్లు దిగంఒరనీ ధ్రాంతుండును బ్ర వేశించుచు న్వ్వాడ్సు చిగం.._.నమోర్త, దో ఖీ నమోర్ష్ ద్భృ ఖ్ అ వె! (పజ్వలించెదును నవచ్వార గృహత్య్యు మందు నాల్క ది వ్వెచందమువను; వేనవరాభిహితము విను. డిది పరమత తంబు మోకసాఖ్యదాయక 0బు! ౫|| (నశుచుచున్నాాడు) (ఆకాశమందు ఓపాూశాివకులార' వినుండువినుడుం శశ మలమయ వఫుదలవిండము గలజలముల నయిన శుద్ధినల దచగునేభి ర్మలమూరి యాళ్ళ 'దానని నిల బుషిపరిచరణములను 'నెజుగయవలయున్ 1౬కి పీమనెదరు! బుషిపరిచరణమ వేయెట్టులా అలకింవుండు- క॥ి దూరముననె తచ్చకీణాం ఛోరుహముల కెరయ్సి వినయపూర్వక మృషా హరములిడి, వారలు మీ! చారల ఛోగింప నీర క్లాదగలక డీరఠ్[2 | ((తెరవంక యూచ్చి [గ నా! ఇటురా. ఇటురా ఇద్దణు-(భయముతోంజూచుచున్నారు) (తరువాతం దదనురూపవేషముతో కద్ధ (పవేశుచుచున్నది) (శద్ద-రాజకులముసెల మేమి? శాంతా-(మూర్చిల్లుచున్నది) _ రింటాపూళ్యారాలా! సీవు శ్రావకకులంబు నొకముచఖూ ర్త మయినను విడిచి శ్రద్ధాచిత్తము- (నిమా)మించుచున్నద)
తృ పీయా౦ కము. 3ం కరు(ప్రయసనఖీ' ఊటడిల్టు మూజడిల్లుము. అయ్యూ" నామమా_శమునశే నీవు భయసపడీయెచ వేమమ్మాఃి ఆపాంస నాతోగావ్పినది వినుము సామం దులకుంూడం దమకకుమూరి యయిన త్ద్ధ గలచంటు కాయిట్టి యిచ శామసశ్రద్ధ గాలఅదుం శాంతి--(ఊజడిల్సిసఖీ' నీ వన్నది నిజమేం ఈనన తా దనురాచారునాలు, దుర్షర్శునా ల్లు రాళురాలిది మాయమ్మ ననుకరింషం జాలు నే? యామ 'బముసచాచారురాలు పాాణసహచ3! (ప్రయదస్హు రాలు గాది రాట కానీ. సౌగతులళలోసల నామెను వెదకుచము. (శాంతిక రుంలు నదుచుచు న్చార్సు (ఆప్పుడు వు సకహస్తుం డగుబున్ధాగమంయ ఫియురూపమును (బ్రవేశంచుచు వ్న్వాద్సు ఇషు. ఓహో! ఉపాసకులారా! ఊఉ అఆతణమే నశించెడదు విరాత్మ్మము లర్హ్ము లూర కిట్లుప త్యమము తోయ దాపారములట్టుల యెం డయి కల్చిత:బు ల య్వుక్షుయబార్ది ధార గఫితాఖిలవాసన యాట జేస్రీహో!
- యీక్షణమందుం జకం- స్పురియించెదు ఇర్విషయూాపరాగలయై!” (నడచి మరల సక్తాఘముగాా ఒహపోహెో! ఈసానతధర్భ మెంతమంచిది. చనియందు భోగమోచుములు రెందునుూడ నున్ననిగరా! ఉఊః ఉండను మెైమాదుగులు, నొదికం గూడళు ముదులాండులుం బండను బన్షైమలచములుంచారణ కీప్పెత వేళ నిషమౌా తిండియుంగూడదుగానంయువతీతతి సల్పెదువుగరాగవుం బందువం బందు వెన్నెలవిఫావరుల న్వు లందంగం వగక్ 1౧|| కయానఖీ! నిటతాడనం బొడ వంజ,క్షాయవిశంగవీవరంబు జీరాడ ముండి శసచూడకిర 3పేంయుం డయి తాగు వచ్చుచున్నవాండ్యు వీడెవ్వం డగనోకి శాంతి....నఖ వీడు ల్లూగముందు నో భిమ-.ఓెబూ! ఉపాసకులార? బిమన్సలార? మహాుభావ్తం డుపసుగతుని వావ్యామృతము నాలకేంవుండు-(వు సకముంజదువుచువ్నాండు)నే నిలోకం మెల సషగంచుర్షతులును డెవ్యడృప్రికి చాచుచున్నాను- సర్వనసచార్థమురును
వ ప్రబోధచంద్రో,దయముం త్సణికము లయి గోచరించుచున్నవని- ఆత్మ స్థాయిగా నుండుటవేదు.కాంబట్టె మీమీచారలను భిత్యువు లా (క్రమించునష్పుడు మీ రించుకయు నీర్ట్యృనుబొంద: గూడదు- ఈర్ష ప్రాచి _త్తృమలముగదా ((తెరవంకయాచ్చిశ్ర ధా ఇటురా.
[శ ద్ధ---(పవేశించి) రాజకుల మూజ్ఞాపించునుగాక-
భిక్షు శ్రద్ధా నీ వుపాసకులన్కు భిక్షువులను గట్టిగాం గాంగిలించుకొని యుండుము.
శ్రద్ధంాచి _త్తము- (నిషత్రామించుచున్నది)
శాంతి...-.నఖీ ఇదియును దామస(శ్ర ద్ధయేసుమాం
శరు.__నిజమే (వియనఖీ!
మపణకుందు.__(భియవునుజూచియెలులొ తి) ఓరోరిఖివుక ని న్నొక౮టియ డిగద సీలాగురారా-
ిము-..(కోధముతో) ఆ! పాప! పిళాచస్వరూప, ఏమిరా (కేలెదవు?
తప.___ఓరీ, కో0ఛమునువిడువు- "నేను శాస్ర్రుగత మయినయంశమునే యడి ెదను-
భియ-- ఓకీ! తువణకా' నీకు శా స్ర్రృముకూడం 'జెలియునంటరా? కానీ చూత ముం ((మీవించిి ఏ మడెగెదవు?
తప-_భియుకా మటిచెప్పు, నీవు తమణవినాళివి”దా ఎవనికొల కిట్లు (వ్రతథార ణము సేయుచున్నావ్లు?
భికు--వినురా తపణక! అస్భృత్సంతతి పతితుండగు కొండొక విజ్ఞానమణుం చు, సముచ్చిన్నవాసనుం డయి, మోక్షంబును బొందంగలడ్రు
తుప--_ఓరోరిమూర్థ భొప్పుడో యొకమన్వంతరమున "నెవ్వండోయొకండు ముకు డయినను, నిప్పు డేనశించునీ కిది యీమి యుసకారకము శాంగలదు. కానీ- ఇంకొకటి యడిగెదను- ఓరీ నీ కీధర్మ మెవం డుపచేశించినాందురా-
భితము-ఓరీవపణకా. సర్వజ్ఞుం కైనభగవానుందు బుద్ధుం దుప చేశించినాండురా-
తపంపీకీ. బుద్ధుండు సర్వజ్ఞుం డని నీ వెళ్లైయుంగుదువు?
భితు---ఓరిక్షపణకా! బుద్ధుంయ సర్వజ్ఞ డని త దాగమనువల్ల నే వెల్ల డియగ్గు శీన్నది-
తుప..._ఓంియత్సన్నబుద్ధీ వానిమూటవలన'నే వానిసర్వజ్ఞు త్వము వెల్ల డియగు "నేని నేనును సర్వజ్ఞుండ నే విను-నీవిళ్ళవ తామహ(ప్రభృత్తు లిరువదియొకగాత రములవారితోంగూడ నీవు నాకు దాసుండవురా-
(0 ద్వితీయా ౦ క ము. త్ర భియు....ఆ!' పాపవీశాచ!' మలపంకధర నేను నీకు చాసుండనురా? తప.___.ఓరోరివిహార దాసీఛుజంగ దుష్ట((వ్రజిత. నేను నీ కిది దృష్టాంతము గాం జెవ్పీనానురా- కానీ నీకు నే నొకకాపాతంబును వి(నంభాంబునంజేనీ యు'చేశించెదను- నామూట విని నీ వింక్ బుద్ధానుశాసనమును బరిత్యజిం చి, యర్హ్యదనుశాసనము నవలంభించుచు. దిగంబర (వ్రతమును ధరించు కొనుము, భిము..ఆ! పాప! నీవు స్వయముగాం జెడినదియే గాక యితరులనుగూడ. 'జెలుసపం దలంచుచున్నావురాం క నీరీతిని చబ్రాజ్యం బగు స్వారాజ్యము నుజ్జగించి, 'సర్వజనంబుల్ ేరువిశాచత్వంబును బూరుషుం జెవ్వాండు గోర బుద్ధం దలంచుక్?[౧౧ ఆర్హ్హ తధర్శోపటేశ ము నయిన నెవం జాదరించును?ః తప-ఓ5కీ [గ్రహనత(త్రవార చం(ద్రసూర్యోపరాగ శఈ[కరావాు పరమా ర్థజ్ఞాన 'సంవాదదర్శనంబుచేత్య భాగవానుం డయినయర్హ తునిసర్వజ్ఞ త్వ ము నిరూపీత మగుచున్నది గదా భికు..(నవ్వి) ఓహో! అనాది(ప్రవృత్తం బగునీజ్యాతిషాతీంద్రియజ్ఞానంఎన నీవు వంచిశుండ వయి పాప మతికష్ట మగునీవ్రతము నవలంబించి యు న్ననాండవు క జీవ్రందు తనుపరిమితుం డనె "బీవగ ముజ్జగము నాతం 'జెటిలోడు? ఘటమం "బీ వెలిగెదుదీనియు గృహా ఛావములను దాం బ్రకాశపలుపం గలచే? ౧౨ సీరితుపణకా! లోకద్వయవిరుద్ధం బగునార్ధతమతముకంయె నుగతదర్శనమే (ప్రశస్త మయినది- అది సామౌత్సుఖావహూ మతిరమణీయము. శాంతి.....సఖీ మనము నమతియొక-చోటికిం బోవుదము, కరు...అలాగే వీయసనఖీ! (నడుచుచున్నార్లు) క₹ాంతి.(ముందుచూచి) ఇదిగో మనయెదుట సోమనిద్ధాంతుండు క్ * కగాడకుం గూడం బోవుదను. (శరునాశం గాహాలిక, రూపధారి యగుసోమనీద్ధాంతుందు థవేశించు చు న్నాడు)
ప్రీ ప్ర బోధచంద్రోోదయము, కాపా--(నడచి) ఉ నూనిసిబోంకేరులను మై 'నెలసొమ్ములుగా ధరించుచుకొ, బోనముెసీయుచుక్ మనుజువుజ్ణీయలోన, శ్మశానవాసి నె జ్జానము యోగకజ్జ్ఞలవశంబున శుద్ధముగాంగం గాంచెదక్ "నేను మిధ[పభిన్నము ననీశ్వరభిన్నముగా6 (టసంచముక్ ౧౩ తప___ఓహోో! ఈవురుషుండు కాపాలిక్యవతమును ధగించుచున్నాండు.కాశీ వీనిని గూడం బశ్నచచే సెదను-(సమీపించిఓరీ కాసాలికా నరాస్టిముండ ఛారకా నీధర్శ్య 'మటువంటిడి? మోతు మెటువంటిదిరా? కాపా.---సరిక్షుపణక వినురా మూధర్శమఃను జేప్పుచున్నాను శా మ న్రీషారా క్త వసాఖిఘారిత మసహామాంసాహతుల్ పావకో పాస్తుల్ థి (బ్రహ్మశపాలకల్పిత సురాపానంబు మావ్టష్టి; స ద్య స్త్రీవా)ని నిక్ త్తకంర విగళ[దక్తో(1 మర్త్యోవహా ర స్తుత్వర్హృబలిప్రదానముల యర్చల్ ఖైరవస్వామికి౯। ౧౮ ఛిమ---చెవులుమూనికొని ఓహో ఈదర్శచర్య మహావారుణము గదా! త్షప___అర్హ్హతా అక్హృత ఎవయో 'ఘేరపాలకుం డీతుచ్చుని 'మోసవుక్ళె నుగచా కాఫా-(శోదముతో) ఆ పాప పాషండాసశద ముండితనుండ చండా లవేష కేశోల్లుంఛక, ఓరీ చతుర్దశభువ నోత్స త్తిస్టీతిదలయ (దవ ర్షకుం డు, వేదాంతనిద్ధాంత (కనీద్ధవిభవుండు, భొగవంతుండు, (ీభవానీథవుం డు మోసగాం డటరా- అటు లయిన మా యీధర్మ్యముమహిమను జూ -పెదము చ! హరిహరపద్మసంభావ ముఖామర బృందనుం జత్తుం (3ండికి౯ దిరుగంగ నీక తారలగతికొ గగనంబున నడ్రగంతు; భూ ధర వగాన్వితం బయినథారుణీ నీరున ముంచి, వెండి, చె చ్చేరం జిలుంగుండ ెంచికలచే 'సలిలం బఖిలంబుం డా)వుదుక్ ౧౫ తృప-ఓరికాపాలికా! ఇందుచేతనే) యెవండో మైంటద్రజాలికండు మాయగు జూవీ నిన్ను మోసవుచ్చినాం డని "నే వన్నాను, = కాపా-పరిపాపాత్మా మరల నప్పరమేక్వరు నైం(ద్రజాలికుండని యాక్షేవిం చుచున్నానవురా ఓపె సీ దౌరాత్మ గ్ మింక తమింసు దగినది గాదు (కత్తిమానీ) నే నిషగో
త పీయా ౦ క ము న ఉ వేడిన నుచ్చలద్బహాల ఫేనిలబుద్చుదర కృ మొలగా, నా వాండికృపాణి ఛారను, భవద్గళనాళము లీల దున్మి తూ టాడ్రివడిం డమడ్డమరుడాంకృతి హాూతవిశాచభూత ముల్ “నేం డెిటం గూడు భర్ష గృహిణీమణికిం దగువిందుం జేసెదక్ ౧౬|| (5 త్తియెత్తుచున్నాండు) క్షస-(భయముతోోఓటహో మసాఃభాగ! “అహింసా 'సరమో ధర్మ యందు రు గదా (భిమునంకముం 'చేరుచున్నాడుం) భిమ--(తాపాలికుని వారించి ఓయి మహానుఫావ వినోదముగాం (వరి న్లినయీవాకగాలహూమున శింతకోప మెత్సి యీదీనుని ౫ త్తియెత్త్తి నలుక6 బూచుట యనుచితము సునూ, క కాపా-((శ్రమించి కత్తి యొజలో వేయచున్నాండు) తప-(ఊజడిల్లి ) ఓయిమహోత్మ! సీ ఘూరరోషా వేశము నువసంహరించితి వేని నే నిం కొకళటి ని న్నడుగం గోరుచున్నాను. కాపాఎలఅడు గడుగు త్షష-__అయ్యా నీ దగుపరమధర్శ్యమును నిన్నాను- మటి సీమోత మెట్టిదో కూడ "సల విమ్ముః కాపా---మపణకా'! వినుము మ కన మెచ్చో విషయాసుషంగమునం దకరా౯్ సౌఖ్య మూనందలో ధను వర్జి ంచినబీవునున్య- యుపలత్వం బేల తద్వాంఛి చ కాని గారీపతిరూప కాంత తను బిగ్గం శగాయగలింపంగ్య హా యి శ్రీడించును ముక్తుం శీశ్వరతనుం డె యంచు సోముం డ నెక్ ౧౭ శాంపి...-.హరిహారీ ఈలాటికా,స్త్రనునకుం గూడ భాగవంతుండు భవానీభ ర్మ కర్త యనుచున్నాడు- ఓహో చురాత్ములవిజయము, ఛిత్యు....మహాత్మా వీతరాగుడు గానివానికి ముక్తి యనుట యనిశ్వననీయ ముగదా! మసఘీరికాపాలికా నీకు గోపము రాకపోయనా నే నిం కొకగాటి యని 'యెదను- చూడు- శరీరిన 'సరాగుసి ముక్తుం డందువు- ఇది వేదవరుదగ్ధముం కాపా....(తనలో) ఓహో వీరలయంతికరణము లగ్రన్ధావ్, ప్తంబు లయిస 'వే- కానీ- ఇట్లుచే సిదను- ((తెరవంకం జూచి (పకాశముగా) శ్రద్ధా ఇటు నమ్మ, (తరువాతంగా పాలినీరూప ధారిణి యయినడ్రద్ధ (వేశించుచున్నద్రు
వ్ల ప్రబోధచంద్రో,దయను. కరు---నఖీ! రజస్సుత నే ద్ధను జూదుచూడుం క్ర స్ఫురదిందీవర సుందర తరలావ్సీనిశంబ జృంఖిళ 'స్తనభతమం థర నరకీకసమాలా భరణ,విలాసీని సుథాంశువదన యి దలరుక ౧౮ (శ్రద్ధ నడచి)ఇదిగో వచ్చినాను- స్వామీ ఆజ్ఞాపింవుండు. కాపా--(ప్రియరాలా! ఈదురభినూని యగుఖిత్యుకుని నీవు గట్టిగా. కాంగిలిం శ్రద్ధ--(భియవును గౌయిలించుకొనుచున్నది) భికు-.(సానందముగాం గౌయిలించుకొని రోమాంచము నభినయిం చుచు రవా స్యముగ్యా శ్నీపెవూ! కా పాలిసీస్పర్శ మెంతసుఖకరముగా నున్నది! మ పొగరుంగుబ్బలు సందిటంగుదియ, బల్ఫోహంబునం కౌయలిం సంగలే బెందఅ చాలరండలను శుంభత్చీనవయేజలక? సుగతస్వాముల యాన, నే నెలుంగ "నెచ్చో నిట్టి కాపాలినీ నగపీనోచ్చ కుచోపగూహాన భవానందానుసంథాసముల్ ౧౯|| ఓపె కాపాలికచరిత మెంతవుణ్యము! కౌశా! సోమనిద్ధాంత మెంత శ్లాఘ్యము! ఆహా! ఈధగ్శ మత్యాశ్చర్యము గదా! ఓహారా! మహానుభావ! సర్వధా నేను బుద్ధానుశౌసనమును విడచినాను- మనిపూర్వకము7ా సో మసీద్ధాంతము నవలంబించినాను- నిజముగా నీ వాచార్యుండవు' నేనుశిమ్యుం డను- స్వామీ! నూ హేశ్వరదీక్షును నా కుసచబేళింవును. త్సప.టఓరీ!' భిత్సుక నీవు కాపాలినీస్పర్శదూషిచుండవు గావున దూరము౫ాం దొలంగుముం - భియ--ఓఏ వెడంగా! కాపాలినీసరిరంభామ'హిూత్సవము నీ శెట్ల్టుదొరకునుకి అయ్యో. నీవు మోసపోయినావురా. కాపా-ా(టియురాలా! త్షపణకునిం గాయలించుకొమ్ము. (శ్రద్ధ---(తపణకుని గౌలిలించుకొనుచున్నది) తప--శహో అర్హత! అర్ద, త ఆహో! కాపాలినీస్పర్శ మెంతసుఖముగా నున్నది సుందరీ! మరల నిం కొకర్రామాలు నీబిగువుగవుగిలి నా కొ నంగుముం (తనలో అయ్యో! నా కింద్రియవికార మవారణ మగుచున్నబే- దిగంబరుండ ను నే నేలా గిది కమ్ముకోం గలను? ఉపాయాంతరను దోస కున్న బే
తృతీయా ౦క ము పెర్రీ కానీ- ఈనెమిలివంఛ మున్నది గడా. దీనితోనే యీయిర్యద్రియో(జీకమును మాటుకొనియెదను. (ఆలాగుచేన) క ఓవెలందీ కాపాలిని వీవరఘనను స్తనీ. విభీతన్భుగాతీ! భావకీ వై నీ వెననీన శ్రాావకీ దా "నేమిెసేయం జాలును జగవిక్? ౨౦| శమీష్కాా కాపాలికమత మొక కే భోగమోతములకు సాధనంబు- ఓ హోూయావార్య "నేను నీ కిప్పుడు దాసుండ నయినాను- నన్ను గూడ మ హ*ఖైర వానుశాసనమునం (బ్రవర్తింపం జేయము. కాసా....మీరు గూరుచుందుండుం ఇద్దలు---(అట్లు చేయుచున్నారు) కాపా...(పానపా[త్రమును బుచ్చుకొని ధ్యానము 'చేయుచున్నాందు) శ్రద్ధ__స్వామీ! పా[ళ్రము నురాఫూరిత్ మయినది కాపా...(చూచి కాను చ్యాగి మిగిలినది ఖియుత్షసణకుల కిచ్చుచు నుం[త్రనుూ చదువుచున్నాందు) సే అమృతం బిది పరమపని (తము, భావ భేవజముంబశువితతిపాశహర తమముమహ+క్షైరవసూ _క్రము సౌఖ్యావహను దీనిం దావుండు దాసుల్[౨౧| ఇద్దజు----(విమర్శించుచున్నారు)
క ఇతప-__అయ్యో మా యర్హ్శదనుశాసనమున సురాపానము లేదే ఖితు.కటకటా'! కాపాలికు డెంగిలి 'చేసినయీసుర నే నేలాగు తాాగుదును! కాపా-(నిమర్శించి రహస్యముగా ఏమిది- అనుమూనించుచున్నావు! శ్రన్ధా!
వీరిపళుత్వ మింకను దొలంగి పో కున్నది- అందుచేత నే నానోటికి దాం కిన దని వీ రీకల్లు నపని[(త్రముగా "నెంచుచున్నారు; కాంబట్టి యోపూబస్ట "రాలా. నీవు స్వవక్ష్తాసవంబున దీనిం చావనంబు గావించి వీరి కొసంగు ము స్ర్రీముఖం తు సదా శుచి”యని వైదికులును బలుకుచుందురు గదా! శ్రద్ధ-చిత్తము స్వామీ (చవకమును బుచ్చుకొని పీత శేష మిచ్చుచున్నది) భి... మహా(పసాదము- (గిన్నెనుచ్చుకొని త్రాగుచున్నాండ్సు శీసాహాా!' ఏమీ యానుచాపరిమళము!
వెం ప్రబోధచంద్రో,దచయము, మ వకుళెమోదము నీధువుక్ సువదనావక్తా?)న వోచ్చిస్త ము స్సుకతక్ వేశ్యలతోడ 'నెన్నితడవల్ తోరంబుగ-: గ్రోల నే మకటా యిట్టి కపాలినిప్రణయద త్రాప్యాసవామోది మ ద్యకణం బెన్నండు నబ్బమిం జుమి సుధాఖారల్ సురల్ గోరుటల్ ౨౨ త్షప._ -ఓిభిత్యుక అవ యంతయు నీ వొకాండవే తాగి వేయకురా-కాపా లి వదనోచ్చిప్త మయినమదిరు నాకం గూడం గొంచే మివ్పింవుము భికు--(మపణకునకుం చానపా(త్ర మందించుచున్నాండు తప--(ఆత్ర) ఓసహోపహెోో ఏనిమాధుర్యము ఆహాహా ఎంతస్వాదము! అన్నన్న్నా ఏమిగంధము జెరారా, పమిసౌరభాము అయ్యయ్యో, చిర కాల మర్హ్శదనుశా'సనంబునం బడీ యీలాటిహాలారసమునకు దూర మ *యితిని గదా ఓరోరిభితుక నాయొడలు దిరుగుచున్నది; కొంచెము సేవు 'సరుండి నిదపోయెదను, భికు-ఆలాగే "చేయదము రా-(ఇద్దలునట్లు చేయుచున్నారు) కాపా-(ప్రియురాలా! వెల లేకయే కొన్నయిద్దలుడాసులు మనకు దొరకినా రు- కాంబట్టి మనము నృత్యము చేయుదము- (నృత్యము చేయుచున్నారు) త్సప-..ఓరీ ఛితుక! ఈకాపాలికుండు, కాదుకా దీయాచార్యుందు కాపాలిశ తోం గూడం జకళాగా నృత్యనుం జేయచున్నాండ్యు కాంబట్టి వీనితోం గూడ మవమును నృత్యము చేయుదము. ఇిము--ఆలాగ చేయుదము-(మత్తునం దూలితూలిసడుచు నిద్దణును నృత్యము చేయుచున్నారు) తృప. క ఓవెలంీ కాపాళ్ళి వీవరిఘనసు స్తనీ! విభీతమృ గాశ్షీ ఛావకి వయి నీ వెననీన శెవకీ డా "నేమి సేయం జాలును జగతి౯? (అని పాడుచున్నాండు) ఛిషు._..అచార్య ఈదర్శనము మహాశ్చర్యము- ఇందు (శ్రమ లేక్స్ యభిమ తార్ధవద్ధు లొడంగూడుచున్ననిం కాషా--పఓహో ఇది యొకయాశ్చర్యనూ? చూదుం మ దొరకుకొ వాంఛితవస్తులందు విషయోద్యోనగం బడంగింప కే పరమాసన్న మహోదయ (పణయి!క భావ్యాప్టనిద్ధుల్, వశీ కరణ యేీఖణ మోహన (ప్రమధ నాకర శ్రి యోచ్చాటనల్
ద్వికీయా?"0౦క ము వా ధరణిం చా్రాకృత సిద్ధు లీతెగవి వద్వవ్యోగ విఘ్నాకృతుల్ ౨౩ తస_.-ఓరికాపాలిక (ఆలోచించి ఓరియాచార్య కాదు, ఓరిరాజకుల! (నడుచుచున్నాాడు) ఛిము---అయ్యో పాప మలవాటు లేనియీదీశుం డతిమా[తము7-6 ాగిన వారుణీరసంబున నపస్మారి యయిపోయినాండు; కాంబట్టి మత్తు దిిపో వుట కేజేని యపాయము చేయవలయును. కాపా--ఆలాగే "బేసెదను-(తననోటిలోని తమ్మతనణకున కిచ్చుచున్నాండ్సు త్షప--(న్వస్థుం డయి) ఆచార్య మి మ్మెకళాటే యడిగదను- మీరు ధ్యానము వేస యెకళాడనుండియో సుర నొకనిమినములో: పెప్పంభినా ఈ ఇట్టసా మర్ధ్యను (స్ర్రీశ్రరుషులళు రప్పంచుటయందుం గూడ మీకుం గలదా? కాపా..ఏమీ యిది యొకవిశేవషముణా నడి?దవు! క్ర సురసుందరినో, విద్యా వర తరుణీమణినొ, యత్షతర శేక్షణనో యురగాంగ నన్ఫోనిర్యా గరిమను వలననది యెందు. గలినినం జెత్తుక్ ౨రో తప---ఓహెోో! "నే నిది గణితమునలనం వెలిసికొన్న్నాను.మున మందణము మ హాోమోాహమస+ోరాజు కింళరులము. ఇద్దలు---ఆయువ్మంతుండా స్య 'తెలినకొన్నది యధార్ధ మే. తషహా_లఅటు లయిన రాజకార్య మేమయినం గొంచె మూలోచింపప వలయును కాపా...-అది యీవిం? తప--అయ్యా సత్వవుత్రి యయిన శ్రద్ధ నీద్చుకొని వచ్చుటకు మహరా జా క్షూవీంచినాయ, కాపా._.ఆచానిసకూంతు. రకళాడ నున్నదో చెప్పు. ఇదిగో నానిద్యాబల మున క్షణములో దాని నిటకు రవ్పీంచెదను* తపహా-ఆలా గయిన శేను గణితము చేసి దానిని నీకు జూజదను, (కొడువుతో ఛూమిమీ:ద స్థానములు వాని గణించుచున్నాండు) శాంతి-ాసఖీ ఈహతాశులయాలాపము లమ్మవిషయ మయిననిగా వినంబడు చువ్నవి- మనము సౌవధానముగా వీనిని విందముం కరూూసఖీ ఆలాగే శపేయుదముం ఇద్దజాా(అట్లు చేయచున్నార్సు
ళోం పుబోధచంద్రో,దయము, శచపా ఆ వె! స్థలమునందు "లేదు జలమందు లేదు; పా 'తాళమునను బర్వతముల లేదు; విమ్ణుభా _క్రీతోడ, వెలంది, మహాత్ముల యుల్ల ముల వనీంచి యున్న దివుడు॥ ౨౫ కరు--(ఆనందముతో)సఖీ నీ వదృషవంతు రాలవు- మీయన్ము విష్ణుభక్తి బేవికిం చార్మ్వవర్తిని యయి యున్న దంట. కౌంతి-(హర్ష ము నభినయించుచున్నది) భియ్య-ామజి కామునివలన వేలుపడినధర్జని ఫచార మెక3ాడనో చూడుము. తహా(మరల గణించి ఆపె స్థలమునందు లేండుుజలమందు లేండుపా 'ఆాళమునను బర్వతముల లేండు; విన్టుభక్తీతోడ బెరనీ మహాత్ముల యుల్ల ముల వసీంచి యన్నవాండు కాపా-ాఅయ్యో మసారాజున కత్యాపాతము 'సంభవింబిను గదా. 'వపంచచామరమం. ఎసంగువిమ్ణుభా క్రీ మూల మీ(ప్రబజోధ సిద్ధికి, పొసంగ నామెయొద్ద సళత్వవు (తి శ్రద్ధ చేళనేే యస క్తకాముః ెనధర్ముం డందుం దాను గూడెన్వా వసక్ ఫలించి నట్లులే నివేకళ్ళత్య మంతయుక౯ 14౬ అవులాక పాాణము లయినను వెచ్చంబెట్టి ('ప్రభుకార్యము సాధింప వలయు నుగదా! ధర్మ (శ్రద్ధాహరణార్థము మహా ఖైరవవిద్యను బంవుదము, (నిష్యామించిర శాంతాా-సఖి మనము కూడం బోయి యీహతాశుల దొురాలోచనమును విమ్హ భాక్షిబేవితో నివేదింతము- (నిషనించుచున్నారు) అది (్రీపర మేశ్వరవర(పసాదలబ్ధ 'సరసకవితాధురంధర వళ్హాదిసాధువంశక్షీర నీరాకర శాకాసుఛాక "రాచ్చనామూత్యపౌ శ్ర హరితసగోత్ర పవిత్ర గుణకచంబలతక్మోంచా గర్భళు ' క్రీముకాఫల సూరపరాజ(ప ధానతనూభివ విబుధవిళఖేయ సుబ్బ రాయనామభ్గే యాంధగ్రీకృత కాంతరసాసార(ప్రబోధచంద్రో దయనాటకంబునందుం చావండవిడం బనం బనురృతీయాంకము, కావషక్రైావ--...
అషదోటు య టట పట వక న ప్రకతి గట సన మన సేస పపద గట సీషపత గ్ర ద్డిషక్ల ) ారానాతారాధాలాలాలాలాలాయాతా లాల మానాల ప న ట్ ల ట్) శ్రీర కు స స్ట శ్రీపరమాల్మి నేసమకి- న్ ాాణాధాచయా రాయాలా వ్ర బోధచంట్ర్రూదయము, చశచతురాంకము, -లములలా- (తరువాత మె(ి ప్రవేశంచుచున్నవ్ర) మె(తి---మసా భైరవీ ఆతననశంభి)మంబున కద్దుపడి,తనపాాణములను మస+ి నుభావురా లయినవిస్ణుభ క్రీ కాపాడుటంబేనీ వ్రీయసఖి యయినత్రద్ధ ధర్మసహిత యయి వర్థిల్లుచున్న దని ముదితవలన "నేను విన్నదానను- నె చ్చెలిని వీమీంచుటకు నాహృదయము కడుం దహతహ పడుచున్నది ఆమె ను నే నెందుం జూడం్గలను (నడచుచున్నద్సి (తరువాత డ్రెద్ధ (ప్రవేశించుచున్నవ) శ్రద్ధ---(సలువికూలు చూత భయోతగాంపముతో) ఛా కూళకొనార కపాల కుండలను, దృగ్గోళ్ద్భవ చ్చంచలక్క జ్యాలాభఖీల వీశంగై శికను, దంస్తా) చం[(ద్ర రెఖాంతర వ్యాలోలాయతబీహ్వాకక వికృతరూపక్, శ్రారవిక్ జెంత నే నాలోకించుచు నున్నటుల్,కదభిచాయక గుండె జల్జ ల్లనుక్ ౧ మైతి---(తనలో్రోటహో ఇదిగోం బియనఖి యయిన శ్రద్ధభయసంభుమో 'డ్భ్రాంత స్వాంత యయినభాస్వదుతరాంపీత రంథఛాతరు తిరళంబు లయిన యవయవంబులతోం,దనలో. దా నేమో యాలోచించుకొనుచు నెదుట నున్నన్యునన్నుః జూడ కున్నవి- కానీ "నేనే యీమెను బబుకరించెదన.-((ప కాశము?ా) [వ్రియసఖీ త్న్ధా సీ వేదో తీజనియారాటమున నన్ను గూ డం జూడ కున్నావు శ్రద్ధ.(చూచి నిట్టూర్పుతో) ఓహో (వ్రీయసనబి మై(త్రియాః "ేగీ కాళ రా(త్రికరాళాన్య గహ్వ రాంత "రాళ ఛిషణదంస్ట్రాంతర 'డ్రవిష్ష
హం ప్రబోధచంద్రోోదయము నయ్యు,'నే నిన్ను నీజన్మమంజె మరలం జూడం గాంచితి సఖి పూర్వసుక్కృతమునను ౩ ప్రాణసఖీ ఇటు వచ్చి నన్నొకఠరామాలు గట్టిగాం గౌంగిలించుకొనుము, మె శ--(అట్లు చేన) సఖీ ఆమహాభ్రైరవి యడచిపా టంతయు విమ్హుభక్రెజేవి యడంచివేసెను గదా! నియొడ లిప్పటికీని నిట్లు వడంకు చుంటకు నిమిత్త "మేమి? డ్రద్ధ---₹ా కూళకొ, నార కపాల కండలను, దృగ్గోళోద్భవ చ్చంచలక్సా జ్యూలాఖీల విశంగైై శక న్యుదంస్తా) చం[ద్రవేఖాంతర వ్యాలోలాయతజిహ్వాకకొవికృళరూపకా _ఖైరవిక్ జెంత "నే నాలోకించుచు నున్నటుల్ కదళిచాయక్ గుండె జల్జ ల్లనుక్ మె(తి--(త్రాసముతో) అమ్మయ్యా హతాశురా లది యెంతఘేర దర్శను రాలు సఖీ అట్లు వచ్చి యది యేమి వేసీనది? శ్రద్ధ---విను చెలియా! ఉ (రోయగ జేగపాటువడి, వే నను ధర్మం జె తొక చేతితోం చాం గడకాళ్ళు వట్టుకొని, దారున నింగిని చాళై "ఘర యై యాంగక్క పాదయుగ్శ నఖరా(గములక్ జిలుంగోడీవిల్లలక్ దాంణి హశాత్తు మై నుజీకి తన్నుక పోయెడు(గద్దక్తై వడక 3 మై(ి---అ ఎంచకష్ష మెంతకషము (మూరి బ్లుచున్నవి కా గ. మూజడిల్లుము, ( ఇల మ్స మైస- ఊజడెల్లి)శరువాతందరువాత? (శ ద్ధలానఖీ అట్టిమహో'ప(ద్రవంబున మరీయా ర్ల్వ(్యపలాసంబు లాలకించి విస్తు ఖా క్షి దేవి నాయెడలం గరుణార్ద్రహృదయ యయి 'దానిపయిం గోనిసీిా సే భూ)భాంగ పాటలంబుగ వ్యాభుగ్నక్రో)ధదృష్టి నవలోకింపకొా డా భాగ్నశీర్ట మై యది ఛూభ్యచ్చ్ళిల భిదురనిహాతిం బోలెం గూలెక్ ౪ మెైగ--అన్మూ! శీయనఖీ! బబ్బులినోరనుండి జాతి పడినయాండు లేడివలే నచ్భక్షవశంబున దెవాను[గ్రహంబునం (బకికింవి- తరువాతందరువాత? (శ్రద్ధ--_అనంతరము "బేవి యీనివయమున "నెంళో యఖిమానము గలది య యియిష్లు వలికినది-“దు రాత్ముం డీమహోమోహహతకుందు నన్నుః గూడం జీరికిం గొనక నిరాకరించి తిరుగుచున్ననాంచు; కాంబట్టి వీనిని శీఘ్రను
శతు శౌ ౦క ము ళ3 గాం బట్ట మూలముటం కొల్లగించివేసెదను ” అని శపధము కేన్మీయాభ గవతి నన్ను! జూచ్విోశ్రచ్షా వివేకునితో నీ విట్లు *ఇస్పమ. ”వత్సా నవు కామకో వాదులను నిర్గించుటకుం దగినయయత్నమును జేయు చుందుము, అంతట వై రాగ్యుంయను బుట్టణగలండు- నేనును యధాసమయమునం ్రూ శాయావూా ద్యనుపా)ణనంబునం బేసి నకు సెన్యము నను[గ్రహించెదను- బుతంభారాదు లయిన చేవులును ఇాంత్యాదులకౌశలంబున నుపనివశ్రైవి తోం గూడిననీకుం (బబోధోదయ మనంతరము గావింపంగలరు-” అని యాజ్ఞావించినద్వి కాంబట్టి యామెసంచేశమును బెలుప నే నిష్పుడు వివే కనిసన్నిధికం బోవుచున్నదానను. మి నీ వేవిధమున దినములు వెళ్ళంబు చ్చుచున్నావు? చెప్పుము (వ్రియనఖీ మెై(టి---సకయా మే మకాగాసళ్లెండ్రము నలువురముకు వివుభా _క్రీడేవియాజ్ఞ చొప్పున, వివేకునకు మనోరధనెద్ధి గావలయు నని మహాత్ముల హృదయ ములయందుం (బవేశించి యున్నవారము. వారును-- "తే శీ సుఖులయందు న న్నసుఖులందు ననుకంప్క సుకృతులందు ముదిత్క వెకలులం దు క్సక్షం దలంచు చుందు రివ్విధి రాగలో చాది కలువ మయ్యు నాళ్ళ్మ "బేజు ౫ _ కావున నిట్లు మేము, త్మాబుట్టువులము నలువురనును, దదభ్యుదయవ్యా పారముననే ్రొద్దులు గడపుచున్నవారము, (ప్రియసఖీ సీవు మహారాజు నిస్పు జెకగాడం గనుణొనంగలవు? శ్రద్ధ--అసమాచారము గూడ విష్ణుభ ' క్రిబేవియే నాతో సెల నిచ్చినదినాఢ యనుపేరితో నొకానొకజనపడము గల దంట. అచ్చటఫాగీరథీపరిసరా లంకారభూత మగుచ(క్రతీర్ధమున, మీమాంసానుగత యగుమతి'ేవి యె శ్చెట్లో తన్ను (ాణములతోం గాపాడుచుండం గలంతనొందినయంత రాళ్ళతో, వివేకుం దడుపనిష క్రైవీసంగమార్థ మహర్షిశ మధికతపస్సుం జీ యుచున్నవా. డటం. మైతి--అటు లయినం బోయిరమ్మ (వియసఖీ "నేనును నాపనిమీ:ద నుం -జెదనుం గద్ధ-__మంచిద్దిశైల్నియా (ఇద్దలు నిష్ర్త్రామించుచున్నారు. విషూంభాము (తరువాత హైజ్హాను (బకిహారియుం (ట్రవేశించుచున్నార్సు "ాజు---ఆ! పాప! మహామోహహతక నీమూలమున నీనుహాజనుంద్లు సర్య
౮౪ చ బోధచంద్రో+దయము.
ఛా యణష్టుః డయి పోవ్రచున్నవాందు గదరా,
మ తరంగ ల్లేని యనంతశ_క్రియుత శాంత'స్వచ్ళ చిత్సాఖ్యఛా సుర స త్యామృతవార్థిలో మునింగియుం జు శళాన కోలం డయో! యర'నం చామృగతృష్టి కార్ల వములో) సాయా'సతక్ మూర్జుం డా శతురుం డై (ఆావును, నాచమించ్చుదిగ్య నీందక్, ము. నైడుక్ , చ లెడుక్
ఈసంసారచశ్రవాహకుం డయిన మసహామోహూునకు నబాధమే మూలము
"గావునం దన్నివృ త్తికొాఅకుం దత్త వ్రబోధమే కావలనీనది*
ఆవె అత్యబోధమూల మైనయీసంసార దుష్టతరువు వేళ్ళళోడం బెటుక్ వే లుపాయ మేది విశ్వేశ్వరార్చ్హా 1 ఛూూత మైనతత్త్రబోవ దకగ్రా? ఓ
తలుచుగా సుకృతు లవలంవించి చేయుకార్యమునకు "చేవతలు సయితము
తోడువత్తు రని త _త్త్వవిదులు వ్యవహరింత్రురు- అది యథార్ధమే. కామా
దిజయమునకు న న్నువ్యోగింవు మని యుం దాను నాపత మవలంబించి యుందు ననియు విమ్షుఖ శ్రిదేవి నాకు సంబెశము పంవనది గదా! ఆమొ
నవారిలోం గాముం జొకగ్రాండు మహావీరుండు వానిని వస్తువిచారుంజే జ
యింపవలయును, కాస, వాని నోర్చుటకు వీనినే నియోగించెదను, వేద
వతీ వస్తువినారు. నిలిచికొని రాం
పతిహారి.__ దేవా. చిత్తము, (నివషర్తామించి వీస్తువిచారునితో6 (బ్రవేశించు చున్నది,
వస్తు--బజరారా! నిర్విచారసౌంద ర్వాఖిమాన వర్ధిస్టుం డగునీకామహాతకుని చేత జగత్రు లన్నియు నిహతము లగుచున్నవి గదా కా దీదురాత్ముం డయి
న మహామాహానిచేతనే.
మ బలే (పళ్యవవుమైలతి త్తి బొలంఫిం, (ాజ్ఞిండు నీక్షంచిన ర్వులతుంగ స్తై యుత్చలాత్కికలిత(నూవ ని పచ్మాస్యస త్పులినశ్రోణ్కెమనోహారాంగి యనుభుక్ మోదించుం గీీర్తించు, మ ల్తిలుం టీడించును 'మోహదుశ్చరీతముల్ 'తెల్పక్ మస+శ్చర్యముల్ |
మజియు యభావస్తువిచారవంతు లగుమతిమంతు లయినను, నెలుచిబుర
చంజఅచవి మజుంగుపజిచినయెమ్ముకలగూందు, 'స్వభావదుర్యంధి, వీభత్సవే వు యోవ యని రోనీ డానియం దిసుమంతయు విర కిం బొంద కున్న వారు, దీనింబట్టి చూడం7ాం 'జేడియలయం దితరగుణాధాజ్టసము చేనికొ
శశ్తు నాం క్ ము. ళ్? న్నట్లు స్పవపడుచునే యున్నది.
చ మొరయు కడాని.ెండిచిలుమువ్వల రత్నప్త్పనూవురాలుమే _ల్తరముల ము త్తెవున్సరులు, లత్తుక్ కుంకుమ మీశనురాగముకొ సురఖిళ వువ్చ దామములు, నుందరచి(త్రదుకూలముల్స్ జడుల్ గరితగం జూతు లంచ నరకంబె గడా ఏ” నారిపేదటక్ ౯
(ఆకాశము చూచ్వి)ిఆ పాప కామచండాల నిరాలంబముగా సంభవిం
చునీచేత్ నీజనుండు వ్యాకులీభూతుం డగుచున్నవాండు గదా. జరా విచ్చితనము ఈకానాంధ.6దుః
మ వలచుక్ గుందరి నన్నుక్సి జం(ద్రముఖి నావంక న్విలోకించ్యుగు బ్బ లుర మ్య్మూడంగం 'చేడె నాకుం బరిర్మంభాం చిచ్చు నం చుబ్చెడుక్;
ఓరిమూఢహృదయా వలచుక్ ని న్నెది? చూచు "నేది? పళువా త్వచ్మాంస మేదోవసా స్టుల స్మ్మ్మించిననారి శేమెలు కమూర్తుం డీశు-జేని న్గనుక్ ౧౦
(వతి-___మసోత్మా ఇటురమ్మం (ఇద్దలు నడుచుచున్నారు)
(కతిాాఇదినో మహారాజు దయచేన యున్నారు. చేరువ కరుగుము,
వస్తు---((సమీవించ్చి జేవా జయముజయము. వస్తువిచారుండు వీండె నమస రించుచున్నాందు.
"రాజు--ఓీయీ వస్తువిచార ఇటు గూరుచుండుము
వస్తు-...(శూరుచుండి) చేవ వీడ చేవరకింకరుండు వల్చినాండు. వీ9ి నా జ్ఞాపఠదానమున నను([గ్రహీంవ్రండు-
"రాజు--ఓయీ. మనకు మహామోహానితో యుద్ధము సం(ప్రాప్త మయినది ఆపక్షమువారిలోం గాముండు మొదటివీరుండ్యు వానికి: (బ్రతివీరుని౯ "గా నిన్ను మే మేర్చటిచి విలపించినారను..
వస్తు---దేవరవాః రిట్లు సంఛావించుటచేత "నేను ధన్యండ నయినాను=
"రాజు___అయిన నోయీూ నీ వేవిధ మయినశ వ్రునిద్యచేతం గాముని జయిం వెదవు?
వస్తు-_.ఆ! పంచశరుండు! పంచశరుండు! వువ్విలుకానిం గామునిం గదా యి సప్పుడు మడియింసవలయును, చేవా ఈవమా[శ్రవుంబనికి శ (స్రును కూ డంబట్రవలయునా? చి ' త్తగింవుండు-
శ్రా ఆరాద్ద్వ్యారవిధానమ.కా దృఢతరం దౌరీతిం గావించియున్స్ నారీసంస్థృ్రరణంబుం దద్వడనసందర్శంబు: చా | వించుచో
ఆజ ప్రబోధచంద్రోోదయము,
నారూడఢ్డిం బరిణామరసత శేహాత్యంతవీభత్సతక్ శ
లో రా(శ్రిందివ మెంచుచుకొవిమువ కున్మూలింతు "నే గంతునిక్ ౧౧|| "రాజు. మేలుమేలు వస్తువిచార వస్తు--చేవా ఇంకొక౮ాటి
చ అతినిపతజ్ష్య రీ మసృణి తాగము ల(దితతుళ్, విశాలసె కతములు నిమ్నగల్,ఘననిగంబు లరణ్యము లుండ, వ్యాసభా షిత శమవాకుకూలుక్ బుధుల చెల్మియు నుండ, వసాస్టీమాంసశో ణితమయి నారి గీర్తియవినీతుండు కాముండు గీముం జెకరాడక్ ౧౩
"దేవా సుందరియే కందర్పునకు. (ట్రథోనా(స్త్రము,అది యవ్విధమున బృ
థయయినతోడ నే వాశిసర్వనహాయులును విఫలారంభు లయి భొాంగపడు
దురు,చూదు,
ఉ చెందొగవిందుంజందనను.ం జి న్నగువెన్నలళేలు, గుంజదిం దిందిరసుందరో"వవనబేశము లమ్మభువాసరంబులుక్ , మందకదంబవాయువులుు మం[ద్రరనాంబుధరోదయంబులుక్, గందు రతీనుఖాప్పు లున్యుగాంతను గౌల్చుడుం గాల నిర్నిత్రుల్? ౧క౩ె
“చీవా జాగు సేయక నాకు వేగముగా ననుజ్ఞ దయచేయండు, నే
నిప్పుడే-
క అలుంసలతో 7ాండీవి కురు బలముల నలి-జేసీ సింధుపతి "నెట్టు లటుల్ 'పలుందెజంగువిచారంబులం గలంతపతిచి పరబలములం గంతుకిం (ద్రుంతుక్ ౧౮ 'రాజు_..(అన(గ్రహనుతో ఓయీ! నీవు శశ్రుసంహారార్థము యుద్ధమునకు నీద్ధముగా నుండును, వస్తు---బేవాా మసళ్ళిపసాదము, (నమసగించి నివ్యూమించుచున్నాందు, ) "రాజు--వేదవతీ, (కోధుని గెలుచుటకు శ్షమ నిటు వీలువుము, (పతి--వి త్తముచేవా! (నిషర్తామించి మరల క్షమతోం (బ్రవేశించుచున్నద్రి శత్షృమ-__క! ((పకటమహః(కోధత మో నికటభూ)కుటియు రూక్షవీక్షణబ్త సాం ధ్యకిరణుం డగుపరు దూవణ కకంపవారిధిగభిరు: డార్వుండు మైంచుక్! (రశ్నుం జూచుకొని సన్లాఘముగా)
చతు శాం కము, ౪8 ఉ కాదు వచోధికశ్రవమముు గాదు శరుపరిపీడనంబునుం; "గాదు మనోనుతాషమును; గాదు శరీరవిమర్షనంబు;హిం సాదికభాంగిసంఘటన మెనను గా దొకనేను మాూ(తమే (క్రోధవిపయు నాలమునం గూలుచుటం గడుశ్లాఘ్య శారయక్ ౧౬| ఇద్దలు-(నడుచుచున్నారు) (ప్రతిాఇదిగో మహారాజుససీవీంవుము ప్రియసఖీ తమ--(సమీవించి "బీేవా జయముజయము, చేవరసేవకురాలు తమ సా ష్టైంగవమసాగారము సేయుచున్నద్చి రాజు-వువూ ఇటు గూరుచుండుము తమాబేవరవా రీదాసీ 'నెందునిమి త్తను తలంవ్రుంజేసతికో యానతిండు స్వామీ "రాజూ-తనూ ఇవుడు పోడమిన యీక్య్యాంబునం జయ్యన నీవు దురాత్ముం డయిన(కోధుని వధింపవలయును, త్షోమ--మసహారాజ బేనర యను[గహంబున "నేను మహామోహాని సపొతము మట్టి వేయటకు: జాలుడానను తదనుచరమా(త్రుం డగనీ(క్రోథూం డెంత్య "చీవా నేను శీ[ఘనుగానే- క ఆదోసకారిక్రోధుని, -వేదతపో యజ "బేవ విరృసూం(స్రు దృగు 'త్పాదితవహ్నికణుం దు శ్రా చేవి మపామనిం బోలె రణమునం గూల్తుక్ ౧౭ రాజూక్షమూ ఏదీ నీ కోధవిజయోపాయను విందము తమాబదేవా విన్ననవించెదం జిత్తగింవుండు, ఉ కొట్టినం చాపముల్ చెదరంగొట్టటమహోత్సవ మంచుం బొంగుచుం, చిట్టిన దీవనల్ వలికి, ద్వేషినిం "బేర్చుచు నల్ల నవ్వుచున్, ట్ మనంబు గెల్వమిని గష్టము లీదురదృష్టజంతువుం బక్టై' నటంచులో'. గరంగపట్టునం ఊతోధున శెట్టు వుట్టువుల్ ౧౮ “రాజాసీేహోాసెుూ. చాగుచాగు మును. బేవా. కోధుని గెలుచుటచేత నే హింసాపారువ్యమానమాలత్స ర్యా దులు గూడునవలిలగా జయింపంబడంగలరుం "రాజూ=అటు లయినం బూజ్యురాలా! నీవు జయమునకుం టబ్రయసద్నింవుముం చమ. దేనా వి _త్తృము- (నిష్యూమించుచున్నద్సి
ఆరా ప్రబోధచంద్రో,ోదయముః
“రాజు-'వేదవతీ! లోభుని గెలువ సంతోమశిం బెలువుముం
(ప్రతి-చిత్తము బేనా (నిషూమించి 'సంతోమనితోం (బ్రవేశించుచున్నట్ర
సంతోం(ఆలోచించి శాలిపడుచు) అయ్యో! పాపము!
చ. (ప్రకివని నబ్బుం జెట్లం దియంబండ్లు య 'ఖేవ్సితమ[శ్రోమంబుగా;
నతిమధుఠంబు లిచ్చు శి?ిరాంబువు లెల్లెడం బుణ్యవాహీనుల్? లతికల యందవుందలిరులం దను వొ త్తవిమెత్త లీర్చడుక్; గుతిలము6 గాంక లేలకు స్ట్్మణుల్ ధనవంతులయిండ్త్ర పొంతలక్? ౧౯
(ఆకాశము జూచి ఓరొరిమూర్థలుబ్ధ వ్ సీవ్యా మోహను దురుళ్ఫేన
ముకదరా ఓరిపశువా
మ (దవిణము(ద్రమీచికాబ్ధిజలముల్ 'దాొవంగ నుంకించునీ వివిధారంభాము లెన్ని యున్నితడవల్ విఘ్నంబు త్రై పోవురా? యవురా యిప్పటి కైన మాన దట సీ కత్యాశు సీగుండియల్ 'పవితోం జేనీన వేమొ కానిశతథా భాన్నంబు తె పో వహో ౨౦
ఓంకుమతీ లోభాంధకారహతుండ వగునీచేష్టితములు మనసునకుం జమత్కా- రకరములురా
ట్ లభ్యము లబ్ధి మయ్యె నిది; లభ్యము గాణల దింక్క దానిచే లభ్యము, "దాన లభ్యా మని లజ్ధధనంబుం దలంచు చుందుః; దు 'సృభ్య యొజుంగ వీమిష్య వెస న్నిను లోభాతమంబులోనుసౌ లభ్యాము దోంపం బట్టి, 'సకలంబును నాసపిసాసి మ్రింగెడుక్ ౨౧
మజియును-
ఉ అల్భే "నిటో ధనం బయిన హోనియొ వెచ్చ మొసీకు చానికిం - గొబ్బునం ెచ్చిపెట్టు నతిఘిరవియోగము; రూఢిసుమ్సు, సొ మ్మబ్బక యంట మేల్కొమఆి యచ్చి నశించుట మేలా చూడుమ్ బ్బబ్బ సపొంప శళ్శ్య మగునా మపొా లబ్ధవినాశఖేదముల్? ౨౨
కాంబట్టి-ా-
శా గంతు ల్వేయును మిత్తి నెత్తి నెవుడుం గట్టా జరావ్యాళి నీ
పొంత న్మ్మ్ర౦ంగను బాంచి యున్నది; సతీపుయాదిగృధ$)ంబు లిం
తింతల్ (వచ్చు జగంబు; లోభిజ రపోహృ ద్చోధపాధోధి వై
'సంతోషామృత వార్ధిమజ్జన సుఖాస్వాదంబు గావింవుమీ ౨౩|| (పతి-మసూాత్మా ఇదిగో మహారాజును సమీషింపుమ్ము
(2) చతు నాం కో ముం ళా
సంతో-జయము జయము నుహూరాజ "నేను సంతోమండను, (మయొకూ
చున్నాడు,
"రాజు--సఓీయీ ఇటు గూరుచుండుము (స్వసన్నిధిం గూర్చుండం బెట్టుకొను
చున్నాడు )
సంతో.__/(నవినయముగాం గూర్తుండి) దేవా ేవరపరిజనున కాజ్హయొ
త్ ర్చుండి) |
"రాజు---పీయిసంతోష నీపథావము మే మెజుంగనివి కాదు. ఇక నిట నా
లస్య మేమిటికేకి లోఛుని సంహరించుటకు నీవు వారణానం (బ్రవేశింవుము సంతో---బేవా చిత్తము నీఘ్రాముగానే “నేను క పలుమొగముల ముజ్జగములు ఇాలిచి సురద్విజులం గట్టి కడపీ పెరుంగుల్స పలుగాకిలోఛుం చునుముదు నలవున దాశరధి రావణాసురుం బో లక్ (నిమ్త్రమించుచున్నాండు) (తరువాత వినిశ వేషం డొకవురుము:డు (పవేశించుచున్నాండు). వురు___జే మహాప్రభూ! విజయ(ప్రయాణమంగళంబులు 'సర్వసంనీద్ధంబు ల యి యున్నవి. మాహూర్తికావేదితం బగు (ప్రస్థానముచాూ _రృంబును స మీపించినది.
రాజు-_.ఓహో అటు లయిన దండులం దరలింవుం డని పడవాళ్ళ కాజ్ఞా
వీంఛుము
వురు___చేవా! చి _త్తము.(నిష్యానించుచున్నాండ్యు.
((తెరల్రోమ ఒనగూర్పుం డురుకుంభాభి త్తిమద మద్యోన్ధృ త్త భృంశచేభపం కిని బన్నింవుండు "తేరులక్ జీతమరు చ్వేగోత్తురంగంబులక ; ఘనకుంతంబఒులు నల్గగల్వకొలనిం గల్పింపంగా రోదనికొా జనుండీ పాదగు లశ్వవారు లనిఫాస్వత్పాణు ల్రై దూంకుండీ
"రాజు--స్కే మేమును గృతమంగళాచరణుల మయి బయలు బేలుదుము.
(పారిపార్శ్వికుని జూచి) ఓరీ మా యుద్ధరధమును సన్నద్ధపజిచి తెవ్భు ని సారధితోం జెప్పుము.
పారి_--బేవా చిత్తము. (నీషర్రామించుచున్న్వాడు)
(తరువాత నుందుచెన్పి నట్లు రధము తీనికొని సూతుండు (పవేాిం పచున్నాండుు,
సూతుాబేవా ఇదిగో "జేవరయుద్ధరధము 'సజ్జీకృతం బయి యున్నది. అ
౫౦ ప్రబోధచంద్రో,దయము. యుస్మ్మంతులు వీని నారోహీింతురుణాక. "రాజు-(క సతమంగ శాచరణుం డయి రధారోహణము నటించుచున్నాండుు. సూతు.-_.(రధ వేగమును నిరూపించి) "చేవా చూడుచూడు పంచచామరము ధరారజో భారానుమేయ థావనావథానవ త్తురా[్ర చుంబితోర్వు లౌచు ఘోటముల్ వసాంపు మం దేరావనిన రాదీ తేయ ట్రైత్యమధ్యమాన సా గరారవంబుతో శతాంగకంబు నీంగి నేశెడుక్ ౨౬|| ఆయువ్మంతుండా! ఇదిగోయూఫవు మేరదూరమునవారణానీ (విభువనపాన ని గానవచ్చుచున్నది, మ అవె ధారాజలయం[శ్ర సంధ్థలితతోయ స్యారర్భుంకారముల్ ధవ శాంశుద్యుతి భాసమానములు సాం[ద('పాంశుసౌధాట్షముల్ రవణిల్లుం బము6 జి(శ్రశేతనము లాడక్, లోనం (్రొమ్మించున ట్టువ ల్టాప్పారుశరల్సి తా(బ్రాములనీటుల్ గీటునం బుచ్చుచుక్ ౨౭ | మజియు నికో. (బ్రతిముకులనునను దగులుకొని 'మొరయ మొకరితు మె దకదుఖలరొదలవలనన్ను బరువంనవువిరు లరవిరిసెడు నవసరంబునం శ బ ట్రానాలక తొనంకి తొరగెడుమకరందరసవు ముసురువలనను, మసతుక విన ్రైకజిసీనపసరాకుగుమురుల నీడ లొ'ససంగుతరువిసరమువలనను, న లువలంకులం బజిలుతకరువలులు గుమ్మరించెడుకమ్ము తావులవలననుు నగర సరిసరమున మనోహరము లగుచున్నయీయు ద్యానవనభూభాగము లవ లోకింవుము, 'జేవా ఇచ్చటినాయువులు గూడ గృహీతపాశుపత(వ్రతు లఅగుతాపసులరూవునం జూ'ట్టుచున్నవి, ఆ వె మిన్నువా/కనాని మెయిం బరాగము6 బూన్సి "రాలుఫూల నిందునాళం బూజ 'నలివీ మధుపగానముల నుతించుచు, గాలు లాదుం (బచలవన్సిహ స్తములను ఎక౮ా శాజు.-(ఆనందముతోం జూచి జ్యా అంతగ్జు 'స్తమ మూడ్చుచుం బగటు నిత్యార్మపబానందమ.క, స్వాంతాకర్షి ణి కాళ్లి విద్యవలె మోక్షస్టాన మిందుం ధరా కాంతా కంరవిలంబి సతుగాటిలముక్తామాలికాశోభ మొ యుంతే జాహ్నవి నవ్వు నుర్వులను గం కే వక్రభుంలొ న్నెలక్ ౨౯ సూతు-(పరిక్రమించి) ఆయవ్ముంతుండా ఇదిగో న వ్వేలువు కేటి తీరంబున
చతు న ౦ క్ ము. షం కలంకారభూతంబును, (ద్రిభువనపావనంబుశు నగువి న్నేశ్వరాఖిథాన త్రి జగద్దురు మహ+ చేవుని వుణ్యాయతినంబు నవలోకింవుముం “రాజు.....(సంతోవముతో) ఓయీ క “శే త్రమహీమళ్లు లీవిభు 'శ్షేతాళ్ళ యటంచు మిగులం గీ ర్తింతు 5టక్ 7ాశత్రమును దొజంగి భక్తులు చిళ్రముగా నితనిలో వనీంశురు సుమ్మీ వెం సూతశు.._బేవా ఇదిగో. శామక్రోధలోభాదులు మనలను జూచి నంతమా(శ్ర మునే యిచ్చటనుండి దూరదూరముగా6ం చాటి పోవుచున్నారు.చూ దుచూడు= "రాజు-అవునవును. కానీ ఈచేవాయతనంబునం (బ్రవేశించి యఖీక్ష ిద్ధికొఅ కు భొగవంతునిం (కూర్ధింతము. (రథము దిగి గుడిలోని కరిగిచూచ్సి జయ జయ (్రీవి శ్వేశ్వర (పనన్నోో భవ, తే సచ్చిదానందరూపాయ చం[ద్రఖండ వారశే నేళభూతవేద(శ్రయాయ ధీరనింశేయస(పా_ప్రి కారశాయ మౌనిహృ ద్వాని'నే నమస్తే నమోస్తు 3౧ సూతు.-_మహారాజ త్రిభువనగురుండు ననాదివురుషుండు నగు(క్రీమడాదికే శవస్వామియాలయం బచిది యవలోకింవుము, 'రాజు.అ ట్లయిన నా (వెళ్లి యాది శశవునకుం (బ్రదక్షీణముం జేసి జయ తు జయకు భాగవాక దండకము! అమరచయచమూచ([క్ర చూడామణి.కేణి నీరాజితోపాంతపాద ద్యయాంభఛోజు రాజన్నఖద్యోతశద్యోత కమ్మీరితస్పర్గ పీతా స్ఫురచ్చ్వె తవిభా్రాంతిసంతానసంత 'స్తవందారు సంసారనియాపసో రై కదతు తమా మండలోథ్థారసంథార సంఘట్ట దం[ష్టా([గకోటి స్పురవ్షై ఎచతా! శ్ మా(శ్రాంతలోక[త్రయా! ప్రబలభుజబలోరద్ధ త్ గోవర్థనచ్చత్ర నిర్వారితా ఖండలోద్యోజి తాకాండచండాంబువాహాదివర్హ (శ్రనన్లోకులతాణ విస్మా వితా కశేషవిశ్యా (ప్రభూ విబుధరివువధూవర్ష నీమంతఫిందూర సంఖ్యామ యూఖచ్చటోన్నార్టనో జామ ధామాధిపా (తస్తై త్యేంద వత్స స్తటీ పా టనాకుంర భాన్వవన్నఖ(శేణి పాణిద్వయ( స్త విస్తైరర క్తార్త ఇూమన్నలో
య ప్రబోధచంద్రో,దయము క్రయా! (గిభువనరివు కై ట ఛోద్దండకంళాస్థికూట స్ఫుటోన్మార్డి తోనా మచ [క్రస్ఫురష్ఞ్యోతి రుల్లానితోజ్ఞామరోద్దండదోర్దండ _ ఖండేందుచూడ(్రి యా (ఫౌఢదోర్దండవిభాాంతమం ఛాచలవుబ్ధదు గ్ధాంబుధి ఫ్రోర్టితతీ ఛు జావల్లి సంశ్లేష 'సంశ్రాంతవీనస్తనాభోగపంకావళీ లాంఛితోరస్థృలా! స్థూలముక్తాఫలో దార హార(వభామండల (వ్రస్ఫురతగాంర వైకుంర నీభా కుం డౌ'బేపాకికా ఘేరసంసార మోహచ్చిదం 'బ్రేనబోధోదయంబుం (బ్ర 'సాదింపవే చేవ! తుభ్యంనమో "దేవ తుభ్యం నమో చేవ తుభ్యం నమః 3.8 (సాష్టాంగదండగుణొమం బాళరించి నిర్ణమించుట నభినయించి చూచి "మేలుమే లిదియే మనకు నివాసోచితప్రచేశము, మన మిశకఠరాడనే పాలి ము దిగుదము (నిషూ)మించుచున్నారు.
గద్య ఇది శ్రోపరమేశ్వరవర గ్రశాదలబ్ధ సరసనకవి తాధురంధర వచ్హాదిసాధు వంశశ్షీరనీరాకర "రాకాసుధాక 'రాచ్చనామాలత్యపౌ త హూరితసగో
త పవిళ్రగుణకదంబలతమ్మాంచా గర్భశు _క్షిముక్తాపల సూర వపరాజ(ఫపథానతనూభావ విబుధవిభఘేయ సుబ్బరాయ నామభే యాంధ్హీకృత శాంతరసాసార్య్రబో ధచం[ద్రోదయ నాటకంబునందు వివే కోద్యోగం బనుచతుర్రాంకము. ల.
రూపం హా యంయం రు దుంప వాహారపోో. హం రురు రుం రంం0పునాకా యుడు అతి పాద నాల నా లకాశ కాంట నపరాన్నా ర ళోన్నున్న ్ీ శీర స్తు స్ వ. (౧ 2 య. మ్న్ టు స స్ శ్రీపరమాత్మి నేనమకి న్ బందాండాాా వ, బోధచం చూదయము, గ హాలో పంచవూ౦కము, తావి పాలా (తరువాత స్త] (పవేశించుచున్నది) ్రద్ధ....(ఆలోచించిఈమార్ల ము సుద్రనిద్ధమే గచా! సే క్షూతులవైరంబున సం భూతం బగుకో)ధ మేర్చుం బోకుల మెల్లక, వాతాహత తరుఘర్ష్న ణా జాతానల మలవిం గహనచయముం బోలెక౯ 1౧||
కరా. సోదరవ్యసన 'సంజాతం బగునీదుర్వార చారుణశోకానలంబు వివే
కజలధర శతంబులచేత నయినను జల్లాఅ కున్నది.
చ వననిభులుకొమహా[ద్రులునువాహానులే నశియించు రూఢి గాం దునింగెడు తుచ్ళవుందృణముతోందులందూం గెడుజంతు "తెంత్ళై నను మితిమీఆజి బంధుజననాశమునం జనియించి, చెప్పరా కనిశము శోకవహ్న్సాహస్భృదయంబు దపొంచు నివేకఘాతి చై ౨
అయ్యయో! అంతలేసీ కూ9ర(్యపకృతులు గలవా రయినను దోయిట్లు
నత న. కీరమాయటచేత. హాలీ క ఆయమనులను అంపముతో:
గోయనటుల్, మనసు నగ్గి గుండములోనం
దో౦యునటుల్ మెయి శోషిలం
'జేయునటుల్ శోకవహ్నీీ సెగపొగ తేగయుక 3
(ఆలోచించి ఓహో! విష్ణుభ్నాక్తిదేవి నాతో “శ్రద్ధా! "నే నీహింసాపాాయ
మగుసాంపరాయమును బూడంజాలను;కొన్నిదినంబు లివారణాసీని విడిచి, సాల గా౦మాభిధానంబునం (బసీద్ధం బగువిన్లు త్నేత్రంబునం గాల త్మేపంబుం
'జేసెదను- నీ వచ్చటికి వచ్చిజరిగినది జరిగి నట్లుగా సర్వవృత్తాంతమును
(శో ప్రబోధచం ద్రోోచయము. నాకు నివేదింప్రము' అని యాన తిచ్చిసది కాంబబ్బః క నమ్మహానుభావు “శాలి సన్నిథానమునకుం బోయి, సమరవృత్తాంత మంతయు నామెకు వి న్ననింపవలయును- (నడచిచూచ్చి ఇదిగోం దచ్చ(క్రతీర్టము- సంసార సాగ రోత్తారతరణి కర్ణ థారుం డగుథీమన్నారాయణుండు స్వయముగా వేం వేసయున్న దిచ్చోటనే గచా! (నమసూరించి ఇదిగో మహాతపస్వులచే నుపాస్యమాన యగుచు భగవతి విస్ణుభ క్రదేవి, శాంతితో నేమో మం త్రాలోచనము “సీయుచున్నది-నేను దగ్గజకుం బో యెదను(నడచుచున్నది) (తరువాత విష్ణుభక్రియు సాంతియుం (బ్రవేశించుచున్నార్సు శాంతి... చేవీ నీ వేమో గాని దురంతచింతా 'సమాకా)ంత స్వాంతవు గాం దోంచుచున్నాను- నిమ్ణ---కుమారీ మహావీరవార తీయకారణం ఒగునీ డవిచారణంబున నవా రణబలో తృాహుం డగుమహామోహుండు మోహరింసం గుబ్టివానికి వి “వేకునకు నేమిపాటు పాటిళ్లైనో యని నాహృదయము చెయి పెట్టి కలం ఇాంకి... అమ్మా నీ శ్రీవషయంబున విచార మేటికి "దేవి కాయనయందు మ హఃను[గ్రహాము గనుకం దప్పక విపేకమహారాజునకు విజయమే గలుగు నని "నీ ననుకొనుచున్నానుం విమ్ణు---కుమారీ శ్ర న్యాయపధంబున వారని ప్రయికముగ నిశ్సయింపంబడు నభ్యుదయం బీ యయినను సుహృదులమది “శేయెడలను మిగుల గీడు లే స్ఫురియించుక్ ఈ విశేషించి మనగ్రద్ధ యింతతడవు రాక ససలుటంచేసి నామనసునకు సం శయము పొడము. చున్నది శద్ధ--(సమీవించి భాగవతీ నమస్రరించుచున్నాను- (మొకళూచున్నది) విష్ణు---శ్రద్ధా. స్వాగత మా! శ్రద్ధ---చేవీ నీ యన్నుగహమున- శాంతి....అమ్మా! నమసూగించుచున్నాను- (శ్రద్ధకుమొకాచున్నది) శ్రద్ధంకువూరీ- నన్ను గాలిలించుకో- శాంతి--(అట్లు చేయుచున్నది) డ్రద్ధాకుమారీ సీవు విష్ణుభక్తివేవిపశాదంబున సుఖనుగా మునిజన మని
నంచ మూ౦కము. (౫ చదంబును బొంది యుండును. విన్ణు-తద్ధా! మజి యకగ్రాడ "నేమి జరిగినది? (ఢద్ధ--అమ్మా "చేవియెడలం (బతికూలముగా నడచువారిక్షం దగి నట్లు. విమ్ణు-.ఏదీ యవి సవి'స్తరముగాం చెలువుము, శ్రద్ధాాదేపీ' ఆలక్రింవుము- భగవతి యట్టు లాదికేశ వాయతనంబును విడిచి వచ్చినతోడనే వేండివెలుం గించుక పాటలత్వంబు వాసీనవవుట, విజయని స్స్ఫాణఘేావ శొవూయనూ నానేకవీరవర బహుళనీంహనాద బధిరి శత హరి దంతరేంబునుు సతత రథతురగ ఖరతరఖుర ఖండితభూమం డలోచ్చలద్వివులరజుపట లాంతరితసహా(న్రకిరణంబును, (బ్రబలతరక నే "ఠా ఛాస్ఫాల నోచ్చల తృమదకరికుంభాసీందూర సంభఛ్యాయమానదశ దిశంబును (బళయజలధర ఫ్యానభీషణంబును ణా నుభాయ_సైన్యసాగ రంబు సన్నద్దం బగుటయు, మనని వేకమసా రాజు వై యాయికదర్శనునిే త మహామోవానకు రాయచార మంపినాందు, అంత నారాయచారి యు నవ్వైరితో- ఛా పో విస్ట్వాలయముల్, 'సరి _తృటనులుకబుణ్యాటవుల్, వుణ్యకృ డ్భావంబుల్ పెడందాని న్లేచ్చఛువికిక్ ద్వ త్చేనతోం గానిచో భావిం బె ల్లగు ఖడ్గదారితభవత్స)త్యంగ రక్తాధిక సా్రావాస్వాదవిదీర్థ వక్రవిలనిర్య ల్ఫేరనారావముల్ ౫ విన్లు....తరువాతః శ్రద్ధ-లచేవీ అటుమీదట నన్మూటకు6 బెటిలెపడి, నికట నిీటలతటఘటిత కు టిలఛు)కుటి యగుచుం గోధాతికేకంబున మహామోహుం డతని కిట్లని ఇం బెరా కావరము వివేకహతకుండు తన దుర్నయపరిపాకమునకు ఫలము ననుభవించున గాక, అని పలికి వాండు పాషం జాగమనమూ పాంబును చాషండకా(స్ర) సంచయంబుతోం దొలుదొలుతం బోరితంబున' కాయిశంబుం జేసి పంపెను. అంతలోనే మన సేనాముఖంబునందు-- క। వేదము లు'పవేదంబులు కేదాంగ వురాణములును, వెస, స్మ తు లితిహో సాదులుం దోడుగు శారద ప్రాదుర్భవ మొందెం గమలపాణి శశిరుచిక్ ఒ౬ విస్ణు-..తరువాశ!
౫ ప్ర, బోధచంద్రోోదచయముం (్రద్ధ--అనంతర మోచేవీ వ్రేష్ణవక్రేవసౌారాది సకలాగమనసమూాహంబును దచ్చారచాబేవి 'సమక్షమున సాతూతగ్రారించెను-. విష్ణ---తరువాతః | (శ్రద్ధ--బేవీ అప్పుడు మ బలవత్సాంఖ్య కణాదగొాతమవచో ఛాప్యూది సచ్చాస్ర్ర) 'సం కుల మొ న్యాయసవహా(వాహువుల దికురాల్ శోభిలక, ధర్మ్మని ర్మలచం దాస్య, (తయీటథినేళశురణదర్పం బొప్ప మీమాంస్కవా గ్రలనాసన్నిధిం దోంచెం జా నపర యాకాత్యాయనీ 'బేవిశాక శాంతి... అమ్మా పరస్పరవిరోధు లగునీయాగమ సమూహములకును దర్గా 'సంచయంబునకును 'నై కమత్యం బట్టుపొసంగినదిః తద్ధ_-వతీ! వినుము. క సమగో[శ్రభివులు తమలో! దమకు విరోధంబు లున్న, చాయలచేనొ ప్పమి వుట్టువేళు నలుగురు గుమి గూడి యెదిర్చి, గెలువు గొందురు కడిమిక్ ౮ కావున వేదపసూతము లగునిశా(స్ర్రముల కవాంతరవిరోధ మేబేని సం భవించినను, వేదసంరక్ష ణార్ధంబును, నా స్రీక పక్ష (్రతిత్నే పార్టంబును, వాన్దికీ నైకమత్యమే 'సంఘటిల్లును, త త్త్వవిచారు లాగమములకు నవిరో ధమే చూచు చుందురు ఉ శాంత మనంత మద్వయ మజం బగుతేజము, థాతచ్రి కా మాంతకంచు, నయ్యయి గుణాధికతక్ బహుథా నుతింతు ర త్యంతము, భిన్నమార్లవు సదాగమముల్ (శ్రుతిముఖ్యముల్ జగ 'తాగాంతునె చెందు, నీటివలదల్ పలుదారుల వారిధింబలెక్ ౯ విష్ణు--తరువాతందరువాత?
(శ్రద్ధ-తరువాత నోచేవీ కరితురగ రధపదాతి బహుళంబు లగుమనబలం బులకున్తు బరబలంబులకును, నిరంతరశరనికర ధారాసంపా తోపదర్శిత దుర్పి నంబుగాం దుములసమరంబు జరుగుటయు నయ్యవసర ంబున=ా
క 'పలపంకిలములుం గంకా కులముల్సు శరదల్ళిత మత్తకుంజర శైల స్థలితరయంబులు ఛత్రో జ్ఞ్వలహంసను లగుచు నెత్రువజదలు నాళుక్ ౧౦
(౮ స౦ంచామా ౦క ము, వ్ అమ్మహాదారుణ ((విచారణంబునం బరాపరపత్ష విరోధంమనంజేని పా షం జాగమంబులచే నగ్రాన వీకత లబగులోకాయతకతంతం బన్యోస్యమైన్వ సంఘట్రనంబునం జేసీ విశాళంబు నొందినది పదవడి పావనం డాగమఎబు లు మూలకూన్యంబు లగుటంచేని సడాగ మార్గ వష్రవాహంబునం బర్య _స్తంబు లయ్యె. సౌగతులునునింధుశాంవార మగ ధాఎగపారశక్ వంగక లింగాదు లగున్షేచ్చ(ప్రాయజనపదంబులం బోయిచొచ్చికి. ఫావండ దిగం బర కాపాలి కాదులబుు పామరబహాుళంబు లగపాంవాల మాళ వాఖీ రా వర్త పాగ రానూపంబుల నిగూఢంబుగా నున్నవారు. న్యాయా ద్యనుగ త యగుమీమాంనచేత గాఢయసహార జర్జరీక్సతంబు లయి నా న్లికతర్కు-ం బులు తమయాగమంబులనే యనుసరించి పోయినని, --
విష్ణు-_తరువాత?
శ్రద్ధ-_--తరువాత నోజేవ్మీ వస్తువిచారునిచేతం గాముండు నిహతుం డయ్యె. తమచేశం (గ్రోవి పారువ్య హీంపాదులు "నేలం గూలిరి-లోభా తృష్ణా వ్యాన్ఫృతవాద మెశున్య స్తేయ 'పకి([గవాలు సంతోమనిచేత నంతంబు నొంది. అనసూయ మాాల్సర్యుని మచ్చమాె. 'పరోమూర్ష చంభావన, మదుని సదమడంబు గావించె. పరగు శాధిక్యనిచేత మానుండు గత(ప్రా ణుం డయ్యె,
విష్ణు-___(హార్ష ముతో) మేలుమేలు చాగుగ జరిగినది. శక్జా మజి మహామో వా.నివృ కాంత మెట్లు?
శ్రద్ధ---జేవీ యాదురాత్మంయ యోగోపసర్లులతోం గూడ "నెకూడనో య డంగ్కి తెలియంబడక యున్నవాండు.
విక్ణు--ఓహో! అబు లయిన ననగ్ధశేషము గొప్పదే యన్నది, వాడు ము ఖ్యాముగా6 బరిహరణీయుండు గదా
క మెలంకువపడి విద్వాంసుడు నిలువర మగునిరిని గో ఈ నేనియుం ఓ(వా నల శేషము, ముణ చేషము, నిల రివునేషంబు మిగుల నీ పండవలిక్ ౧౧ 'సనేగాని మజి మనస్సువృత్తాంత మెట్లు? శ్రద్ధ- జేవీ వుఠతపౌ (కాది వ్యననజంత శోకావేగంబున నతండును ట్రాణ త్యానంయు సేయం బ్రయత్నిం చెను.
౫లో చబోధచంద్రో,ోదయయముం విష్ణు...(చిలునవ్వునవ్వి)అతం 'డాలాగు చేసీనవషమున మన మందజముం గృ తకృత్యలమే యగుదుము. ఫురుషుండును బరమానందమునకు. చాయ్రం డగును. ఇంతకు నాదు రాత్సునకు బేవత్యాగ మెకరాడ? శ్రద్ధలాచదేవీ సీ విట్లు ప్రబో ధోద యార్ధను కంకణము గట్టుకొని యుండ నతం డింక నెట్లు శీఘ్రముగా నరీరము విడువ కుండంగలండు? విష్ణు--కానీక వానికి వైరా గ్యోత్సత్తికొలకు సరస్వతిని వైయాసికిం బం వుదముం క్ష (నిషగ్తామించుచున్నారు- గ్రవేక్షమ్ము (తరువాత మనస్సును 'సంకల్పుండును (ట్రవేశించుచున్నారుు) మన---(కస్నిళ్ళ తో) హి వుక్రులారా ఎకగాడంబోతిరిక నాకొడుకులారా చలుక దేమి? ఓాూవిడ్దలార "రాన చ్వేష మద మాన మాళత్స్ళ్స న్యాదు లార నాతంద్రులారా శేరవచ్చి నన్ను. గశగిలించుకొనుండు, అయ్యో నాయవయవములు విడిపోవుచున్నని ఆహ*! వృద్ధుః డ నయి యనాధుం డ నయిననన్ను నొకగాండును బూడరాం డయ్యెశు గదా శషారా అ సూయాదు లయివకూంతులార రతిహింసా తృస్టైదు లయినకోడం(డా ర! మీ రందలు నెందుంబోతి చే? అయ్యూ మందథాగ్యుండ నగునా యీకు మారికలు గూడ నేకకాలమున నే, చైవహళతకునిచేత నపహృత లయి పో యిరి గడా (దుఃఖముతో) = ను విరియంచాలు నిషాగ్నియట్లు; తనువు న్వేధించు; థోక్ జ్వరం "బరయించుక్ సుఖమర్శ్మ ముల్; మజిమజీన్ ోచ్చించు నావేదనల్; హారియించుకొ మదిలో వివేశ ముుమహావ్యా మ్యోహ మొందించు;ుము మూరతక్ మామకజీవిశం విది బలాత్కారంబు (మ్రింగుం గటా (మూర్చిన్లుచున్నాడ్సు. 'నంకల్పు- రాజా ఊలడిల్లు మూజడిన్లుము. మన.__-(ఊఅడిల్లి అయ్యో ఏమిది? ఇటువంటిదురవస్థలో నున్ననన్నం (బ్రవ్భ త్తిదేవి యయినను నూజడింప కున్నది సం--(కన్నీళ్ళతో) "దేవా! ఇంకను నీచేవి (ప్రవృత్తి యెకళాడి ఆమె స్వకు టుంబవ్యసనము విని శోకా నలంబున దద్ధాహృదయ యయిి గుండయ లవిసి సమనీపోయిన చంట, మన-.-హో థీయురాలా! ఎందులబోలివే? పలుక వేమి?
పంచ నూ౦క్ ము. నా మ కలనైనం (వియరాల "నేను వేలిగాం గావింప వేశ్రీడలుకొ; లలనా నీవు వినాగ నే మృతునిలీలం దచోంచెదక్ నిద్దురక్ బొలంతీయీ%తి ైవదుర్విలనితంబుల్ ని "న్నెడంచావినక్సా నిలుచుక్ జీవముతో మనం బుసుజు 'లం లేనిం దురంతంబువే ౧౩ (మరల మూర్చిల్లుచున్నాందు) సంక్ రాజూ డోజడిళ్లు మూటిడిల్లుము. మన-___(ఊోజడిల్లిఇంక్ నా కీజీవితముతో "నేమి (ప్రయోజనము? సంకల్పాచి తిని "బేర్పుము. "నే ననల(ప్రవేశమున శోకానలంబుసు జల్లార్చుకొ-నెదనుం (నద్ధపడుచున్నాండు) తరువాత వ్యాససరస్వతి (్రవేశించు చున్నది) సర---ఖాగవతి విష్ణుభక్తి నన్ను! బంవుచుో సఖీ సరస్వతి అపత్వవ్యసనభఖి న్ను; డయినమనస్సును నీవు (ప్రబోధించి యళని వైరా గ్యోళ్చ త్త యగు నస్లు సర్వథా (ప్రయళత్నింవుము అని యాన తిచ్చినది గావున నే నిష్టు డతనిని సమీవించెదనుం (సమీపంచి' వత్సా నీ విట్ల్టు మిక్రాలిపొకుగాచు న్నా వేమి? పడార్టంబు లనిళ్యంబు లగుట నీ వజింగినచే గచా! ఐతిహః ని కోపాఖ్యాన 0బు లనేకంబు లధిగమించికివి, చూడు. మ చవదేకం ఎశ్ తాయుముల్ గలిగి (గ్రున్షల్ శే వాసురుఠ్, మను ముఖ్యుల్స్ మునులుకొ మపాజలనిధుల్క్బలశ్కేటు లిం తేటిక? వనధి(ప్రోద్భవ బుద్భ్బు చాయితము లౌపంచాత్మాకంబుల్ గచా తనువుల్; పంచతంబాంచ వీని కడలం థర్మం బి మోహం బహోెరా వత్సా యిది జెలిని నీవు థావంబులయనత్యతను సంస్ఞ్యరింపుము,ని త్యా నిత్య వస్తుదర్శి యగువానిని శో కావేగ మంటనేరదు. 'తేనీ గ్ర హ్మ మొక్కండె బుత మితరము వికల్చి తమ్మ సు మ్మేకతను జూచు త త్ర్వ్వవిదున కెవ్విభంబున మోహంబు నివ్వటళ్లుః "నేకశంబునం మైకొళు శోకవికృృషి? నా! మన---భాగవతీ శో కావేగదూషితం బగునామనంబున వివేకమున కొవకాశన మే 'లేకయున్నది, 'సరంాకుమార ఇది సస్నేహదోవము, "స్నేహమే 'సర్వానర్ధ (ప్రభావ మనుట సుప్రనిద్ధమే నగచా చూడు
౬౦ ప్ర, బోధచంద్రోోదయముః మ (వీియనామ వ్యననంబు లన్వ్నిషల తా ఎజంబు లాళ్మ న్నరుగ్ వయివక,వైళమ యందు స్నేహమయముల్వ జ్రాగ్నిన "ర్భాంకు రో చృ్చయముల్ గల్లి,కుకూలపావకము నోజకచేహచాహంబుత ద్దయుః గానించెడుద్వీ కాయుతశి ఖాంతశ్లేశ వృత్షుంబు లౌ ౧౬ మన.---అమ్మా అది నిజమే-అయివను శో కానలదందహ్యామానంబు లగునా పాణంబులను తణంబును భరింపం జూల కున్నాను, చెవి అంతకాలమున నీదర్శనము "సేయలా లిగినది,ఇది మ హాదృన్త్వము గడా 'సర__వత్సా ని వాళ్ళహత, ని కద్యనించుచు న్నావు.ఇది శేవల మకృత్యము సుమీ, అది య ట్లుండె.నీ కెత్యం తాసపకారు లయినవారల విషయమ్మ్మన నిమ్మెయి సీవువ్ములించెవ 'వేల?చూడు- ఉ మేలివు డింత గద్దాకముంక మీందటం గల్లునొః వెన్క-ం గళ్షినోః యాలును,బిడ్డ ఇందు నసు ఖార్జమృ యేరికి నశి కా దయో (వలకు రాయమున్ విరహావేళంద దర మ పార్టకలబు గాః బా లయి వాధ లన్నిటికీం చాణులు మికూలి దుఖ మొంబెదుక్ ౧౭|| మజియు- మ జలపూర్మల్ తరియింస వెన్నినదు ల్నేశ్రైలంబులం చాంట వ త్యలఘు క్రూర విహార ఘేూరవను లాహో యొన్నిలంఘీంప వీ ముళుచల్ ని న్సలివిలప 'రేమిదురితమ్ముల్? సొమ్ముమ త్తామనిక గలువవ్లూనత రాస్యు లౌకున్ఫప్త లక గానీన్ని దర్శింపవే -౮ మన._...అవ్ఫును సత్యమే “గాని- క రనవలన. గలిగి.లాలన- మున హృధదిం జరియించువారు పొలియుటృయసు ఖే దనసదృశ న్యుమర్శ్శళ్ళే దనమునకన్నను నరుంతుదమ, శ గదమ్మా ౧౯| 'సర-___కుమూారా'ఈవ్యా మోహము మమళ్వవాసనా నిబందనము సుమీ, క తమకోడలి మాస్హాలము నమలిన'సద్రాన నగుమనస్తాపముత నృమతాశూవ్యవుం గలవిం కము నెడురూపషికమునెడలం, గలచే?చెవుమూ ౨౦|| కావున నోకుమూరా! సర్వానర్దచిజం బగుమునుత్వంబు నున్మూలింప నవ
వంచవమూా౦క్ ము. ౬ఒం శ్యముం బ్రయక్నింపవలయుకు,చూడు._ ఉ క్రిటము లెన్నియేనింబరికింవ శరీరమునందు. బటవో? మాటికి వానియత్న్యమున (మందంగః జేసీనరుల్ వెలార్చగో? 'యేటివిమోహ మట్టులె మెయిం జనియించినకిటకోటికికా మేటియపత్యనంజ్ఞ యిడ్తి మేనులు గాసలం బేనీకొం డ్రయో ౧౧ మన---చేవీ నీ వన్నది యధార్థమే "గాని యామమత్వ గ్రంధి దురుళ్ళేదము నే దా భగవతీ చి త్తగెంచి యీవిన్నప మవధరింవుము. క నిర తాభ్యాస దృథీకృత పరమ్న్వ హాఖ్యసూ(త్ర పరిగుంభిత మ ద్గురుమమ తా పాశమునకు 'వెర వెజబుంగుచె తల్లి యెట్లు వివుుగర యగునోః ౨౨౩ నర__-కుమారా సదార్లములయెడ నంత్యతాభావనమే,మమ త్య్వోచ్ళేదమున కుం టవ మోపాయము,విశు చ వళ్ళ వీత్చృసోచ "కానుజులుం బెండ్లము చిడ్డలునుంచి తామహాల్, వితత మహాఖభ వాబ్టి బడివేలును ఒక్షులుం గోటు లేగరో? హీకులతటిర్ప్రఫాపతన హాంటగము లౌత్షణసంగమంబులక్, మతి నటులే దలంచుచును మూటిక్రిధన్యుండ వై సుఖింవుమా ౨౩ నుస---అన్మూ భొగవతీ నీప్రసాదమువలన నావ్యా మోహము తొలలపోయి నది గాని తే గీ తల్లిరో నీదు మోముజాబిల్సి కళల వలనం దొనఃశిడును వదేశవాక్సుధార 'సమువు బ్రమెళితం బయ్యు,నమితశోక వీచికల, వెండి ఇంద మావిలత: జెందు ౨౮ కావున నాయున్మృలంవుంబచ్చిగాయముల కమోహావధము నాన తిన్ము భోగవకీ! " 'సర___కుమార అది మును లిదివజకే తెలివీ యున్నారు విను- 'లేగీ అఢథదరపాత జాతంబు లార్ష్రములున, మర్శ్శ ఫేదక ములు నయి వూన కుండు గాఢశోశళథ్రహార సంఘాత ములకుం, దంంచుకో కుంటయీ యెందు. దగినమందు ౨౫
౬౨ పబోధచంద్రోోదయము, మన--- అమ్మా అది నిజమే గాని మనస్సు మరలింప రానిది సుమి క మరలింపంబడి యు బంతా పరంపరలచేత మనసు సరిఘూతంహెం బరిపరిగతులన్తుమూరుత పరిధూ తా(భ్రాములం గుముదబంధుండు వోలెక్ ౨౬ 'సర__వత్సా విను మది జేతోవికారము,దాని నం దుండి మరల్చి కొం డొక కౌంశవివమయమునం (బవేశ'పెట్ట వలయును, మన-ఆశాంతవిషయ మేదో యను[గ్రపూంచి యాన తిమ శె భగవతీ" సర--నాయనా యది పరమరహస్యము గదా! కానీ ఆర్ర్తుల కుసబేశించిన "సేమిదచోనము?విను-_. చ్ తొలుకరిమబ్బుతో డం దులం దూంగుగదీరమువాని శౌరంనో, లలితకళానిధిం బుఐకళౌనముం డాలుచువాని నూలిన్నో తలంచుచు "నిపుంజల్లనిహ్రదంబు నిదాఘమునందు( బొలెం గే వలము నిర స్తఖోక మగు(ట్రహ్మామ.6 "జేరి భాజింవు నిర్బ్భృతిక్ ౨౭ (ఆలోచించి నిట్టూర్పుతో) తన్లీ సర్వథా నీవు నన్ను రతంచితివి. (పా దములమీందం బడుచున్నాండు) 'సర_-కుమూశా నీహృదయ మిస్పు డుపచేశసహిష్టువుగా నున్నది కాబట్టి యిది గూడ నీ కుపటేశించుచున్నాను- విను, వ 'నెయ్యుం డొంజెనుుదం[డి యొంజెం గొడు కొంజకా మృత్యువుం బొందినకొా (వయ్యక్ జటొమ్ములు మోదుకొోొంచు,విలవీంపం ఉ్ళ్తు ర ఫ్జాల్ కడుక్; శతృయ్యంబుంబరిశ "మతి క్ర మగునిస్సారంవునంసార మం చొయ్యక వేత్తకు శాంతి వెంచి,విరహం బొందించు వై రాగ్యనుక (తరువాత వైరాగ్యండు (ధవేశించుచున్నాండ్సు వెరౌ----(ఆలోచించ్చి మ అరయం ధాతృండు సీలనీర జదళో పాం తాతిసూత్మృత్వ గా వరణ్రవ్యముగా6 గళేబర మొనర్పం జేనిథ శ్రత్యంగని స్సరదసా?ఘవిమిశ్రమాంసకబశాశం బెపయి న్నూగుస త్వర దమోయ్యవృకాత్మ్మ ఘేామముల "నెన్వం డెన్విధిం దోలాగానుక మత్లియు 'నెల్లప్పుడుల-
'సంచవమూ౦క్ ము, ౬3 లేన్ శ్రీలు డోలావిలోల లిం(ద్రియరససంబు లంతవిరసంబు లాపద కనువు తనువు; లోక మళిశోకమ ; సతి గీడులకు వనతి; యైన నీచాములనె గా9 యాత్మం గనరు 3౦0 సర-వత్సా! ఇదిగో వైరాగ డు నిన్ను జేర వచ్చినవాండు- వీనిని సం భావింవుము, మనా--వుత్యా వ్రేనాగ్య నీ వెకాడ నున్నావు" వె రా---((్రమీవించ్సి తండ్రీ! "నేను నమస్కారించుచున్నాను. మన--వుతాా. వుట్టి నప్పుడే నిచేతి విడువంబడితిని గదా! నన్నుః గౌంగి లిందుకో. వెగెం-(అట్లు చేయచున్నాండు మన--నాయనా నిన్నుం బూడలానే నాదుఃఖ మెల్ల దీఆినదిం వైరా---శం'క్రీ నీ కట దుఃఖమున కవకాశ మెకగాడ? చ తెమువున చాటసారులగతికొా నది గూలిన చెట్టభాంగిం బు షూ-రమున మబ్బులుం బలెన్తుగంధిని బోతవణిక్కు. లట్లుుసో దరులున్తు దల్ళిదండు)లుు నుత(వ్రీియబంధులుం గూడి పాయుచుం దురు విరహంబు నిద్ధ మని తోంచినతజ్ఞుల శేటిదుఃఖముల్? 3౧ మన--(ఆవందముతో,) జేవీ వైరాగ్యుడు ఇచెన్పిన దంతయు యధార్థమే-చూడు ఉ ఆయెలజవ్వనంబు గలయంగనలే; మగతేంటిపాటలం చాయనియానగా ల; విరిమశ్లెలతావుల నాలిాగాలులో యాయవెయైెనని తృఆి నుచదా 'త్తవి'వేక నిర 'స్త్రదుస్తమో . మాయత్య 'నెండమావులకు మాదిరి నామది కాసమసస్తముక్ 3-౯ సర__కుమూరా సే గాని గృహాస్థునకు మ.వూర్తం బయిన నా(శ్రమం "బెడస యుండరాదు? కాంబట్టి యిది మొదలుగ్యానివృ్తి నీకు సహధర్మ్మ చారిణి కాణయలదు మన.(నిద్దుతో) జేవీ, చిత్తము, 'సర--వల్చా. శమదమసంతోసాదు లయినవు క్రులు నీ కుపవారము 'సల్పు చుందురు, యమ నియ నూరులు నీ కమాత్యు లగుదురు.నీయను[డ్రహము
జో ప్రబోధచంద్రోోదయము.
న వివేకం చుపనిషశ్రైవిజోం గూడ యావరాజ్యసుఖ మనుభినించెడును. అదిగో మెై(్రీ(ప్రీతకరుణామతు లశువీరు నలువురు నకగ్రా సెళ్లెంద్రు, విమ భా క్షిచేవి ని న్నూజడించుటకు వీరిని బంచినది సాదరముగా వీరి నామో దపలజువుము,
మన---అమ్మ్మా చి త్తము.నీయాజ్ఞ లన్నియు, "నేను శిరసావహోంచుకొన్నాకు, (నంతోషనుతోం చాదడనులకు [మొకుగాచున్నాంయ).
“శర--_-కుమాూరా ఈయమనియమాసన (పాణాయామాదులను నీవు సాదర ముగా నవలోకింపుము. వీ౨తోడనే నీవు సా(మాజ్యము నొంచెదవ్సు, సీవు స్వస్థతను బొందికివేని, వే (గ్రజ్ఞందును స్వకీయ(్రకృతిని బొందలలందు. చూడు...
చ జననలయాదిఖిన్నిం డయి శాశ్వశతుం డద్వయు? డబ్ధివీచులం
దినుగతి నీదునంగతి ననేకతం దోంచును బుద్ధివృత్తులక్;
మనస యసంఖ్యవృత్తులను వమాూనుక్ నీ విం మిన్న కున్న మా
యనిముకురంబునందు రవియట్లు నిజాకృతి నాళ్ళ్మ భానీలుక౯ 33 కానీ జ్ఞాతుల కుదక్డానము చశేయటకయి మన మింక నదీిశీరమువకుం బోవుదము,
మన-_.అమ్మా చి ౮] ము,
(అందలు నిష్యూ-మించుచున్నాా, ఇది (గ్రీవరమేశ్వరవర (ప్రఫాదలబ్ధ 'సరసకవితాధురంథర వశ్హాదిసాధువంశత్తీ రనీరాకర ఆాకాసుధాక 'రాచ్చ నామా(్య్యపాత్ర హరితసగో(త్ర ప వి[గుణకదంబ లత్మాంచా గర్భశు క్రిముక్తాపల సూరసరా జ(వథానతనూభావ విబుఫవిధేయ సుబ్బ రాయనామ ఛ్ యాంధ్రీకృ సత శాంతరసాసార (ప్రబోనచం (చోచయనాటకంబునందు వైరాగ్య మాూంకము, తాజగా
నూభాడాడారారాలాలావాలనానారాసారావాలాపుపాసానానానాసపాపున శర వ న్ శ్రిరస్తు మస్ న్ టు వో స్ శ్రీసరమాళ్మి -నేనమి ట్ ందాంలాా వ్ర బొధచం కం! యము, మషాంకఠకము. అ ఆనన టల (తరువాత శాంతి (పవేశించుచున్నది)
శాంకతి.._నివేకమహారాజు నాతో“శాంతీ ఇది నీ వెజింగినసంగరియే.
మ పొడ సూపట్టక మోహం డెందొ యొదుంక్తా బు[్రుల్ నళింపంగం 'జేద్చడి వై రాగ్యునిం జేరం దీస్కి మన నీపట్లం (బ్రశాంతత్వ ముం బడయక్, గ్లేశము లెదు నొక్క-మొగిం బోవంబూరువస్వామి సం దడి లే కియ్యెడ నిచ్చగించు నెచటం దత్త్వావబోధార్థ మై ౧
కాంబట్టి నీ వుపనివన్దేవి నతిత్వరిత ముగాననునయించి నాజెంగటికీం గొ
ని తెమ్మ అశి యాన తివ్నెను. (చూచి కహా ఇదిగో! మాయవ్మ హూ ర్హముతో నేమో యాలోచించుచు నీలాగు వచ్చుచున్నది,
(తరువాత శ్రద్ధ (సవేంంచుచున్నద్సి
రద్ధం-ఓమోో ఆరోగ్యము గల రాజకులమును జూచినందువలన 'బెద్దకాల మునకు నాకన్నుు లమృత సేచనంబునం బోలె జల్ల నయినవి,
"తే గ్ శరులు మోహాదులకుం దగ్గశా స్తీ యయ్యెం
బూబ్యు లై నారు శమదమముఖ్యసుకృతు
లహహ జగదీశ్వరుండు వశ్యానుజీవి
వర్లసంసేవిశుం డయి వన్నైమీళు 5 ళ్ శాంతి..._.(నమీపించ్రి అమ్మా! నీ వేమో యాలోచించుచు నేకఠాశకో వెళ్ళు
(శద్ద--కుమారీ ఆరోగ్యము గలరాజకులమును జూచినందువలనం బద్ద
కాలమునకు నాకన్నుు లమృత సేచనంబునంబో ₹ెం జల్ల నయినవి,
తే! శరులు మోహాదులకుం దగ్గనా స్తీ యయ్యెణి
ఉక ప్ర, బోధచంద్రోోదయముం బూజ్యు లయునారు శమదమముఖ్యసుకృతు లహహ జగదీశ్వరుండు వశ్యానుజీవి వర్ష సంసేవితుం డయివన్నెమీలు శాంతి....-.అన్నూ ఆలా గయిన జీవస్వామికి నిప్పుడు మనస్సునీ:ది తాత్పర్య మేలా గున్నదిః (శ్రద్ధ---వధ్యునిమీందను నిగ్రాహ్యూనినీందను నుండవలసీనలా గున్నది. ఇాంతి...అమ్మా అ ట్లయిన స్యామియే సా(మాజ్య నులంకరించునాఃి శ్రద్ధ---బిడ్డా అందుకు 'సంటబేహూ మేమి? ఆత్మానుసంధానముం జేనీకోనిన, స్వామియే స్వానాట్టును స(యాట్టును గూడం గాలలండుం శాంతి...-అమ్మ్మా సరి గాని వూయయం డాయనయను (గ్రహా మిష్పు జేలా గున్న! శ్రద్ధ---వుతీ నిలట్రహా మనవలసిన దను([హ మనియెద చేమి? 'సర్వానర్థవీజ మని యామాయ నాతడు నిర్మూలింసం దలంవుగొని యున్నవాడు. శాంతి....అమ్మా అ ట్ల్రయినచో నాజకులస్థితి యిష్పు జె ట్టున్నదో చెప్పుముం ్రద్ధంావుత్రీ విను మ అనుగుందొయ్యలి యిల్లు జీవునకు నిత్యానిత్యజజ్ఞాసుగ న్ల్తొ్న వై నాగ్యుండు సత్సుహృత్తు; యమముఖ్యున్ మి[త్రముల్;చాసు లేం దును మై(శ్రీపభృతుల్; ముముక్ష సఖి; నంతోషాడికుల్ తోడు; దూ న్యనృశంసారికులంబు మోహ నుమతా సంకబ్బ సంగాదులుక్ వె శాంతి.....అమ్మా మటీ థర్మునికిని సాబ్షమికీని టబ్రణజయ మె ట్లున్నది? 'శ్రద్ధ---కునూరి. వైరాగ్యుందు చేరినది మొదలు జీవస్వామి నితాంత మైపొ కాముష్టిక పలభోగ విరసుం డయి చూపక్సైదునుం అందుచేశ'నే- "లే! షీ పాపఫల మగునరకంబువలనం బోలి నశ్వరం బని 'స్వర్షంబునకును “వఆఅదుం; గాన నాళండు మది పలకాంక్ష లేక యీకొనెడుం బుణ్యకర్మ్యంబు "నెట్టశేని ౮ స్వామి యిట్లు లాత్మ్మనిస్టుం డగుట విలోకించి, నావలనం గావలసిన చయ్యెః గదా యని, థర్ముండు దనకు చాన వ్యాపారంబులం జాలించు కొని యున్నవాండు ॥ ఇాంతి....అమ్మా మతీ మసహామోహుు౦ డాలాగు యోగోపసక్ల ఈఐలం గూ డుకొన్తినాండు మాయ మయ్యెను గచా'వారలవృత్తొంతం జేమి యయ్యెః
షు స్తా ఎక్ ముం కలే
శద్ధ--శత్రి తాద్భశ దుర్దశం బొందియు మహామోహహతకుందు. జీవ స్వామిం (బతారించుటకు మభునుతీవిద్వతో నయ్యుపసర్జులం బురికొలిప్తి పంపెను, స్వామి వారభయం దాసక్రుం డయ్యె'నేని, వివేకుం డుపనివత్తు ను స్మరింప నయిన స్నరింప కండు నని వానియభి(పాయము-
సౌంతి....అవురా తరువాత దరువాత?
| ద్ద అంత సనయ్యుపసర్గు లాయనయొద్దకుం బోయి కొండొక యిం[దజా లవిద్యం జూవుటయు. ద(శ్చ్రభావంబున న త్యాశ్చర్యకరస్వరూవ్లుం డొకా చొకవురువమండు సనం[భ్రామంబుగా సాష్టమిసన్నిధానంబునకుం జనుబెంచి అస్పమసశ్యపభూ! ఏతదుపాసనానిద్ధుందు-
మగ విను నూజామడశబ్దముల్ చెలువుః దచ్వేచేవిహాసాదులక్ మును పాలింపనిణాధలక్: శుచిపదంబుల్ గూర్చి "స్వేచ్ళకా రచిం చుశు గావ్యంబులు శౌస్రు ముల్; దిరిగి వచ్చుక్ సర్వలోకంబు లొ కారి మేవంబునంజూచు మేరుమణిశృంగ ేశు లిం దుడియే”' ౫
అప్కి మనవే సెనుఅప్పుడు మధుమతియును జీవస్యామిని దనథామిని (బై
వేశ పెట్టుటయు,స్థా నాభిమానిను లయిన వేవతొమానిను లాయవ కభ్యు జ్ఞైనందు గావించి యోస్వామీ యిట నధివనింవుము;ఇవ్నోట జననమర' ణంబులు లేవు. ఈ్యపదేశము నిసర్షరమణీయము, ఇదిగో, వివిధవిలాస వే వమ లావణ్యమనోహరలును బుణ్యమయిలు నగువివ్యాధరనించాధరలు మం
గ లార్థ స్రవ్య[గ్రపాణు లయి థ్రణయపేశలభావంబున నిన్ను సేవింప స
మీవించియున్నవారు. ఓమహానుభావా ఇటు విజయంచేయుము-
చ మిఫ3మ 'పనిండిడా లిసుక్ మిబ్హము మవెట్టినపు న్నైెఫున్నదుల్ ఇ పసరుదళంబులం గరుడపచ్చల చాయల నీనుకోనలుకొ, విసరుహూపా౯ణలుం పృథుల ఏంబనితంబలుం గంబుకంరు లిం "జెసంగుదు కొందు మిన్నియు యథేష్టతం బుణ్యవ?ా ప్తభోగదుల్ ౬౫
అల యాయన కొస చూపి,
ఇౌం3ె..._ఆసోశ! తరువాతం దరువాత? కడ్ధ---వుత్రీ నే నేమి చెప్పుదు? అప్పు డది విని మాయ యిది శ్లైఘనీయ మ నియె; మనస్సు దానిక లెస్సగా నంగికరించా; సంకల్పుం డందు కనల్చో
'త్భాహంబు శావించె; స్వామయు న మ్యాయికం గొండొ పి సవ్ముతించి న
బ్లు కెవంబతయెం
౪లో ప్రబోధచంద్రో,ోదయము, సాంతి...అణ్యయ్యో (కవ్మఅ "నెప్పటిసంసారవాగుర నే "చవర దగులు కొన్నాాడే. - లే ద్ధ--లేదులేదు కుమూరీ ఛాంతి.-మజఖి యేమి జరిగినది? శ్రద్ద--అప్పుకు త త్పార్మ్వ్వవర్తి యయినతరుగాండు వారి నందఅం (గ్రోధా “వేశకపాయితలోచనంపుల నవలోకించి యేలికతో ని ట్లనియె.జేనా యే మిది? విషయామివ (గ్రాసాభిలాషమ లగునేత దాస్టానధూ ర్వబకంబుల చేత యవా(పకారంబు గాం దాదృశవిషమవిష యాంగారంబులం గూలుపం బ దుచు నిన్నే నీ వెటుంగక యున్నవాండవుం ఓస్వామీ తగ్ వేగ దాంటటంగ సంసారసాగరంబు, యోగనావను సాగించి తౌం గచయ్యా; చాగునా నిప్పు డిది యేమి యాగడంబు? దోంగె దది మాని నిపస్పులవాంగులోన ౪ భాంతి... మేలుమేలు తరువాతందరువాత? శ్రద్ధ__అంత నాతండు తదుక్తవాక్యంబు లాలకించి యోవిషయంబులారా।? మీకుం బదివేలనమసాగ-రంబు లని మధుమతిం దిరసరారించెనుం వు శాంతి-ఓసూూ మహాసంతోవము. అమ్మా మజి నీ విలా ₹కళాకే[ుయ లు వెడలినావు" క శ్రద్ధ--వుత్రీ బేవస్వామి వివేకుని వీక్షంపం గోరి యతనిం దోడీతె మ్మని న న్నుం బంచినాండుః కాబట్టి నేను మహారాజుసన్నిధికిం బోవ బయలు "చీజినాను. శాంతి-..అమ్మా “నేను నుపనిష దానయనార్ధము మహాగాబుచే నియుక్త న యినాను; కావున మన నింక స్వామినియోగము 'నెజవేర్తము. పద. (నిమ్ల్రిమించిరి. (ర్రవేశకము) (తరువాతం బురుషుండు (పవేశించుచున్నాండు వురు...(ఆలోచించిసంతోషముతో)ఓహెోో యేమీ విమ్ణుభ్యాక్తిజేవి మహీమ! ఆమె[(ధసాదముచేతనే గదా! మ మమతావ ర్త్వములం దొలంచుకొని,ఖీమశ్లేశ కల్లోలం ఘము లంఘించి, కళ(షత్రబంధుహూత నక్రర్రాహ సం(గ్రస్తులకొ శమ మొందించి, [క్రుధో(గ్రచాడబళిఖల్ చల్లార్చింతృష్ణా లతౌ ఘను. ఇండించిభవాస్టిపార మహహా గన్లొంటి నిన్నాళ్ళ కక ౯||
మ స్టా ౦క ము, ణ్
(తరువాత నుపకిషత్తు, శౌంతియుం (బ్రవేశించుచున్నారు) ఉప---సఖీ'న న్నితరజనవనితం బోలె నాధుండు, చిరకాల మి క్లుకాకినిగా
విడిచి పెశ్సైను. ఆలాటినిష్క-రుణి మోము "నే నేలాగు చూతును? శాంతి. ేవీ అంతలేనీియాపదలపా లయినయేలిక్ను నీ వేల నిందించెదవు? ఉప--సఖీ నాపడినపాట్లు నీవు చూడ లేదు గావున నీవిధమునం బలుకు చున్నావ్సువిను,
ఉ -చేశులకంకడాలు పొడి సేనరి శంవులు మగ్గు నూచ గా; నాతలమానికం బొలిచినారు కురుల్ చెదరంగన న్నయో! యేతులువల్స్వదాసిగ (గ్రహింపు దలంపరు దుర్విదస్థ లై? ఘాతుక చైవయత్నమునంగలి-!వివేకుడు దూర మాటచేక్ [౯1
శాంతి....నఖీ ఇది యంతయు మహామోహుని దుర్విలసీతమ .ఇందు స్వా మియపరాధ మేమి యున్నది?+కామాదులకారణమున మనస్సును లోభ పెట్టుచు, వాంబే వివేకుని నీకు దూరము ేసెను.అయినను విపన్నుండ యినస్వామివిషయ మయి నీ విట్లు 'సమయ(ప్రతీకణము సేయుచున్నదా నవుంఇబే కుల స్రీలకు "నె సర్టికశీలము గడా 'సఖీ నీనింక 'సమీవించి,నీద రృనముచేతన్సు (బ్రియాలాపముచేతను "జేవరను సంభావింవుము, ఇష్టుడు నీవి చ్వేషులు వినష్టు లయిరి-నీక్రోరికలు వలించినవి, "
ఉప-సఖీ ఇప్పుడు నే నిటు వచ్చు చుండగా గ్తాకుమూరి రహాస్యమున నా తో “భార్త యగువి వేకునకును, స్వామి యగువురుషునకును (బశ్వానురూ పముగా నీ వుత్తర మొసలి సంభావింవుము;వ్రేళంబ (ప్రబోధోదయం బు గాంగలదు.” అని వా(క్రుచ్చినది.గురుజనము "నెదుర నే నేలాగు దిట్టత నమును బూనయలను?
శాంతి. సఖీ గీర వలికినయీవాక్య మునకు నీ వింతగాం బెంతింప వలనీన బే మివిమ్ణుభ్నక్తిచేవియు నీయర్ధమే వివేకునకును బురుషునకును జేవ్సీ యున్న చి కావున నీవు వచ్చి భావద్దర్శనంబున భర్తను, నాదివుుషుని సం భావింఛుము.
ఉప---సఖీ మంచికినీయిష్టము. (ఇద్దటు నడుచుచున్నారు)
(తరువాత "రాజును (శ్రద్ధయుః (బ్రవేశించుచున్నారు) 'రాజు--శ్రద్ధా!ప్రియరాలి నుపనివత్తును శాంతి చూచి యుండునాః త్రద్ధ-_ దేవా”దేవరయానతిం చల దాల్చి యరిగినది భకాశశాకాసెట్లు చూడ
కండదును?
€0 ప్రబోధచాంద్రోోదయము,
"రాజు--ఆమెజాడ దాని శేమి తెలియును?
(శ్రద్ధ--- చేనా! మందర పర్వతమునందలి మధుసూచనాయతనంబున గీతాచేవి యొద్దం దరాని ద్యాభయంబున నామె చాల యున్న చన్సిము న్నే విష్ణుభ _క్తిదేవి దానికి 'దెలియం జెప్పయున్నది.
"రాజు-..ఆమెకుం దరహ్రావిద్యవలన భయ మెందుచేత?
శ్రద్ధ--అదియంతయు నామెయే. శేవరకు విశదపలుపంగలదు:'టేవర శీఘ్ర ముణాదయచేయ వలయును; స్వామి తిమరాక శెధురు చూచుచు నేకాం తమున నున్నవాందు.
'రాజు.....(దన్షణకుం బోయ్రిస్వామీ నమసూ-రంచుచున్నాను.
వురుంావత్సా ఇది ప్రశ్రమవిరుద్ధ మయినయాచారము సుమీ-జ్ఞానవృద్ధుండవు గావున,నుప టేశ చానంబునం బేనీ నీవే వూ+కు6 బితృ్యపప్రాయుండవుచూడు,
ఆ వె మున్ను ధర్మమార్గమును విస్మరించియా ళ్శ్మాల వేల్పు లడుగ డానికొజకు, "నిలుక్ మెం బరి(౮పొాంచి తం[డుల*విన రయ్యకొడుకులార యనరె సుతులు? ౧౦ కావున నీవు మాయెడలం: దం(్రివలెనే (ప్రవ _ర్తించునద్విఅదియే సరమధ క్ట రము.
శాంతి బేవీ ఇదిగో మవారాజు స్వామితోం గూడ నేకాంతమున నున్నవాం డుుసన్నిధి కరుగుకు,
ఉఊప-_-(సమీపించుచున్నది)
శాంతి.-స్వామీ ఇదిగో నుపనిష దేవి పాదాభివందన మాచరింప వచ్చినది. వురు--అవికూడ దది కూడదు. త త్ర్యావబోధోదయంబునం చేసీ యీమె నూకు మాళ్య్ళచేవత, కావున నీమెకే మేను నమస్కరింప వలయును. సుగంధి అంతె కా దను([గహంబునందు మూత కీమెక త్యంత మున్న దంతరంబ్యుతల్లి గాఢబంధసం (శాంఘంగా నొనర్చుం గాన్సిక ట్టు లన్ని దేవి యిం తింతతునగ్రా శ్రై చెడక్ నిక్క సంతనంబుం జేసెదుక్ ౧౧| ఉప...వివేకుని బూచి నమస్కరించి దూరముణాం గూరుచున్నద్రి వురు.....అమ్మ్మా నీ విన్నాళ్ళు "నెకళాడం గాల త్షేసముం జేనిలివో యాన తిమ్ముం ఉప--స్వామీ! వి త్తగింవుము, చ జరివికి నిన్ని నాళ్ళు మరచత్యరనీమల, శూన్య బేవమం
వ్ స్ట్ ౦క్ ము ౭౧
దిరములమూర్థృ వాదములం ేజీనయేలరిమూంకచెంగటక్షొ; వురు.... అమ్మా పారు నీత త్త వ మే మయిన ెలినీకొనిరా? ఉప---_లేదు లీదు స్వామి
మరి,(ద్రవిజాంగనల్ నుడువుమూటకుం "కో ల్రేమదు_క్లికీం బొన
ర్పురు విపరీతఫావములుదోంచినలా గవిచారి తార్థు లై ౧౩
కావున వారఖ క స్మద్విచారణము శేవలము పరధనాపహర ణౌర్ధంబ,
వురు___తరువాశం దరువాతః ఉప--._విమ్మట 'నేనొ కష్పుడు.
మ ఘృత వ హ్నీర్మ బాహూ (స్రువాదికనులుం,గృష్టాజ్నంబ్తుల్, పళు (పతతుళ్,సోమముఖాన్యరంబులునుయూప(శేణులుక్ దర్భ లి ష్టేతతుల్ మూయయగంగర్హ్మకాండ ముపచేశింపంగం గ _గృవ్యప ద్ధతులక్ , జె న్నగచున్నజన్నములవిద్యం గంటి మార్షంబునక్ ౧౩
వురు._తరువాత?
ఉప-.._.స్వామీ అప్పుడు "నేను. “ఈమెయొద్ద నిన్ని వుస్తకములకట్ట లున్నవి;నా తత్త్వ మీమెకుం బెలియక పోవనా?కొన్నిదినంబు లీమెసన్నిధిని గడ పెద” నని యాలోచ౨ించుకొంటినిం
వురు.._తరువాత?
ఉప---వివ్ళట నట్టితలంవ తోం దన్ను జేర వచ్చిననన్నుః బూచి యాయబ్ల వి ద్య ముడ్దియా నీయళీష్ట 'మేమిశోయనం యడుగుటయులోదల్లీ నే నిష్పు డనాధ నయితిని;కాంబట్టి నీయొద్ద నుండం గోరుచున్నాను' అని జలి!ీతిని,
వురు._తరువాత' దరువాత?
ఉప---_అంత న న్నాయమె"”నీ 'వేమి పని చేయుదువు? అని మరల (బ్రశ్న వేసినది.
వురు-__తరువాత?
ఉప-._.అందుకుం (బ్రత్యుత్తరముగా నే నిట్లు వలికితిని,
ఉ ఎవ్వనియందుం దోంచు జగ మెందు రనించులయించు నెందులో, "నెవ్వనిదీ_ప్రి వెల్లు జగ 'మేనిది వై జసుఖోజ్జ వ్రలన్మహ "స్సెన్వండు శాంత్రుం డ(్రియం డధీశుండు నిత్యుడు, జ్రైతదూరు ల్రై యెన్వనిం గంద్రు దుర్భ వనివృ త్తికినష్పురుషుక్ నుతించెదక్ ౧౮
అన విని యాసవనవిద్య యొ కింత చింతించి యి ట్లవియె ఆ వె! ఈశ్వరుందు కావు కట్టు లాళ్ళ్మ యకర్తః
౭౨9 ప్రబోధచంద్రో,దయముం
వస్తుధీ భావంబు వాస గలచె
(క్రియయె -గాకళయట్టిశ్రియ లెశాంతమనసు-6
జఊాచరించి (బ్రదుకు నబ్బశతము ౧౫ కావున నిన్ను! బరిగ్రపాంచుట నాతిప్రయోజనం బని “నేను దలంచెదను. అయినను గ ర్హయు భోక్తయు నగుపూరుషుం (బ్రస్తుతించుచు నుండంజాలి తివా నీ వెంతకాలము మాయొద్ద నిలునం గోరినను మాకభ్యాంత రము లేదు.
'రాజు-.(సోపహాసముగా)ఓహోో ధూమాంధకారశ్యామలితలోచన యగు యజ్జ విద్య యిట్లు కుతరోో-పహత యగుచున్నదిఏమీ డానిదుష్పాండి త్యపక సము
క్ర అచల మచేశన మగునిను ము చలింపచె చుంబకంబుముం దటు జగముల్ రచియించు మాయ,విభుదృ క్స ఏచోదనన్యునీకునీశ్వర త్వం విఎయ్ ౧౬ కాంబట్టి యట్టిదృష్టి తమోంధులకే. అజ్ఞాన(ప్రభవం బగునీసంసారంబు ను గర్మంబులచేత శమింపం చేయం జూచునయ్యజ్ఞ విద్య యంధతమసంబు నంధ వారంబుచే నపనయింపం దలంప బెట్లుః ఆవ లలి 'స్వభావలీనములున్తుద మోమయ మ్ములును నయినన ప్తృభువనములను, "వలయం జేయువానిం 'జెలియవాం డమృతుం డా భావనిము క్త కన్యపధము లేదు ౧౭ వురు-- తరువాత దరువాత? ఉప---స్వామీ అయ్యాజ్ఞ విద్య (క్రన్మణం దనలోం దాను విమర్శించుకొని"స ఖీ భావదీయసన్నినర్హ ౦బున దుర్వానసనోపహతు లయి యస్థృదం తవాసులు కర్మంబులయెడ నపగతాదరులు 'గాంగలరు;కాంబట్టి నాతల్లికానా నీ వి చ్చ్పోటు విడిచి, సీయిచ్చ వచ్చినయెచ్చటి శేని విళ్చేయ నను([గహింవుము” అని బతిమాలుకొ ౧నుం వురు---తరువాతం దరువాత? ఉహ---విమ్మట "నే నామెను వీడుకొని బయలుచేజిలిని, ఫురు.--తరువాత?
(౧౦) మ మా 0 కొో ము, ౭3 ఉప....స్వామీ అటు వెనుకం గర్మ్శకాండసహచరి యయినమీమాంస నాక్షం జశానంబడ్నది. తే గ్ పారంచ దధికారభాబి కరముల (క్రమముం "జెలివప్రాప్రోపజే సఫాతిబేశములను నొందుచితాాంగముల నామె యొస్పుచుంద్పు, నాతి శ్రత్యాదిక్యపమాణయుత యగుచు ౧6 వురు.__.తరువాత? ఉప___స్వామీ! యామీందట నామెను గూడ యభాస్తూర్వ్యముగా నా(శ్రీయా రము ప్యార్ధించితిని. అంత నామెయ నన్నూ! నీ వ్వేమిపన్లి శేయుదు వని నన్ను (బశ్న చేసీనద అందుసయిని “డి ఎవ్వనిట్ర్త పెనించ్చుజగము ్త త్యాది నే నుత్తర మిచ్చితిని, వురు.__తరువాత? ఉప-_స్వామీ! ఆమాటపసయిని- మిమాంస్కృశనసూ శెల నున్నశిష్యులయాననం బు లాలోకించి యి ట్లవియె- లోకాంతరవలో పథోగయోగ్యుం డయినవు రుమషు నుపపాదించుటం జేని మన కుపయోగ మున్నది కాంబట్టి కర్మోప యుక్త నీమెను 'బేకొనుందు. నావుడు వారలలో నొకం డమ్మాటకు సమ్మ -తించెను గాన్సి వే తొకళ్రాయ సు్యపసిద్ధ(పతిష్టుండు మీమాంసాహృదయా ధిజైవతంబు నాం జకవాందు కుమారిలస్వామి యనువాం డి ట్లనియు. జీవీ! ఈమె యక్రగయ నభో _క్రయు నగునీశ్వరుం గానికర్మోపయుక్తుం డగు పఫూరుముం (బ్రతిపాదింపదు. కర్మ్యంబుల కీమె యేమా[త్రము నుపయోగప డదు నా విని మతి యొకం-౦ ఢి ట్లలియె, ఏమీ లౌకికపూరుతుండు గా క యీశ్వరుం డశి వేళొండు గలండా! అనుటయుం. బకూన నవ్వి య కుత్రామారిలుందు వెండియు నికగాయివడి వక్కా-ణించెను- అవు నోయి కలండుం ను ఒక్6 డీమీంచు జుగద్వి'చేస్టీతము లన్యుం డుంచు 'మోహోంధు. “డై; ల యొక డాసీంచి కొనుం [గ్రీయాఫలము లన్యుం డర్ధి క వ్విచ్చుం దా ఛ్ొకం డాజ్ఞావితుం జౌం బనుల్ సలుపునన్యం డీశుంజే పాాణికో ట్లకు; ని న్సంగుండు పూరుషుం డౌటు క్రియల్ గానింపంగాం గర్త యా
౭లో ద్రబోధచంద్రోదయముం వాజు...(నసంతోషముతో) ఓహోహో! ఆాంధ్రికకునూరిలస్వామీ!' సీ వు తర్క అఫ్త్పుర్ధీవి; ఆయువ సృంచుండవు గమ్మ. క ఆంండు సువర్గ లబులు జత నుందొం గూడుకొని యవ్ని యొన్ వృషమునక్; బండినవపిస్పలమును నం దచొండు భుబించుక; ఛుజింప కొక్క-ండు పొలుచుకొ ౨౦ వురు._ళరువాతందరువాతః ఉప.-స్వానీ విన్మట "నే నమ్మీమాంసను గూడ వీడుకొని బయలుచేజ్లిని. వురు--తరువాత? ఉప-స్వామీ! అనంతోర మేను బహాుశవ్యవర్గోపాస్యమాన లగుతరగావిద్య లం బెక్కర నవలోకంచితిని, వారిలో.
మ తవ్చలుకా విశ్వవి నెషకల్పనచణత్వింబందు నొకగార్తుు చం - డవిధిక్షా సచ్చలజాతినిగ్రహమయన్యాయంబులక్ వాదజు య ల్పవితండళ్ వచరించు నోర్వు; (కృతిక ఛాగించి యాళ్మ్మద్రభే దవివషక్షొ మహడాదిసన్లనరణికొ దత్త వ్రంబు లో శ్తెన్నెడుక్ ౨౧
వురు..._శరువాత? =ఉప-.స్వామీ! అనంతర మే నాతరగావిద్యలయొద్ద శేగివారు న న్నడ్గి వమా
ట కుత్తరముగా “డ్ ఎవ్వనియందుం దోంచు జగము” ఇత్యాది మదీయ
కర్మంబు నుదాహరించితిని. అంత "నేమి చెప్పుదు నాపలుకుల కాకలుకు
లు వికవిక నగి యొకసశాముగా పఓనిలై సమాలినవదరా! విశ్వ మెల్లం బరమాణువ్రలవలనం గలుగుచున్నది ఈశ్వరుండు నిమి _త్తకారణము” అని యోర్తుు “టీసీదోసీ, యిది యేమే యీశ్వరననే వికారిని జేనీ యాయన కు వినశ్వరత్వంబు నాపాదించుచున్నదానవు! (ప్రథధానమువలననే విశ్వో త్తి యని సకోననుగా నొకగ్రార్తును నన్ను ధికళారించి పలికిరి. సాబు బెరా! దుర్మతు లాతరగ విజ్య లీమా(తనును "జెలియం జూలరు ఘ టానులుం లోలెం బ్రమేయజాతంబు సర్వంమికు గార్యంబ కావునం బర నూణు((ధానోపాదానకారణత్వంబు నుషేతణీయంబ, మ జల్యజైవాతృకుం డంతరికవగర స్వస్నేంద్రజా లాదులుం
(నే స్టా ౦కము, 22. బలెం గార్యంబు జగం బసత్య ముదయధ్యంసాదియు క్తంబుళు -- _క్రీలదూ)ప్యము (్రగ్భుజంగమము భఫాలకొ స్వషపకాశుకా హరిక్ "జఇలియం జాలమిు దోంభి వే చెడును నాచేత _త్త్వబోధంబునక్?
ఇంక నవ్వికారశంకయు మాశ్థవధూవికల్పవనిలవీత మే చూడు చ అమలము నిషగాళం బనుదితా స్తనిరంతరఫాసముం (బ్రశాం తెము నగుజ్యోపవిశ్వజనంంబున నెట్లు వికార మొందు? సాం (దము లశీతోత్చలచ్భవియుతంబుబు సాలెవ వారివాహబ్భం దము లుదయించినం,దివిక।ి చాన వికార మ బేటి చవారయకః ౨౩ ఫురు.ఓహోసహిో ఈ(జ్ఞావంతునివిమర్శనము నామనవప నానందనము (ద్రమున ముంచుచున్నది (ఉపనిషత్తుతో) తరువాతం దరువాత? ఉప.._స్వామీ తరువాత నాతర్క-విద్య లందలు నేక మై నామీంద మండిపడి మవూయుళే యిది విశ్వనవిలయంబున ముక్తం జెప్పుచు నా న్తీకవధంబునం బయలుబేతినది; దీఫం బో నీకు పోశీకుం డని మసహాసంరంభామ్మున నొ కుగ్రామ్మడి నకు ని(గ్రహింపం (బ్రయిత్నించి3. ఛురు--(భాయముతో) తరువాతం దరువాత? ఉప---కరునాత వారిసంరంభింబునకు నాప్రాణము లడలిపి'యి యతిశీఘ) ముగా నకళే[పండి దకుగువాతణి దండ కారణ్యంబునం టబవే?ంచినిని ₹ మ్మట మందర,శ్రైలోపకల్పితం బయివమధుసూదనాయతనంబున కనతి చూరంబున వారు నన్ను దొరకం బట్టుకొని ఉ వేశులకంకణాలు పొడి సేనీరి ఆంథులు నుగ్గు నూచగా; నా తలమానికం బాలిచినారు కురు 'ల్పెదరంగం చంవీనా "రా తెలిము త్తియంవుసరు లంగదుకూలము దోంచినారు- నా కచ్చట ని త్యాద్యవస్థ 'సంజాతం బయినయది- ఫురు-ాతరువాతం దరునాత? ఉవ._స్వామీ. అనంతర మాబేవళంబునండి గడాపాణులు కొందలు వురు కు నివలవచ్చి నిర్ణయంబుగా మర్షించుటం బేని యాకరగరాశురాండు య ఛారయథ లము దిగంతంబు అలతికమించి సాజి పోయి 3, నాజు--గనంతోషముత్తో "జేవీ! నీవంటివారి నథిగ్రమించి వర్తించువారిని భో
జీ౬ ప్రబోధచంద్రో,ోదయము. గవానుండు విశ్వసాశీ త్షమియించండు గదా వురు..తరువాతం దరువాత? ఉప--నే నాతతఖీ8 గీత నెల వంతటం చొచ్చితి నంచె లూడంగక! ౨౮ అట్లు తనయా(శ్రమంబునం (బవేశించిననన్నుు గ్తొకుమూరి యాలోకించి, ససంభిమంబుగా “ోనోహోహో యన్శ్మ యనవ్మ” యనుచుం (గ్రుచ్చి కవుంగిలించుకొని నన్నుఃజేర్చుకొనియె, అనంతర మక్కు-మారితో నాదుః ఖమును నేను 'వెడలం బోనీకొన నదియి ట్లనియె, అమ్మా ఏతద్విషయం బున నీమనస్సును (భోభాపెట్టుకోకుము- నీయెడం (ట్రమాణబుద్ధి "లేక యా సురథావంబున విచ్చలవిడిగా నెవ్వరు 'సంచరింతు రవ్వారలకు నీశ్వరుండే తగినళా స్తీ "సీయయలండు చూడు (వమన్నారాయణుం డట్టివారలంగూ ర్చి గీతలయం చే మనుచున్నాండో, ళ్జ్ష్ కూ రాత్ముల శే నకుభా చారులను నరాదములను సంతతవైర పా్రారంభుల దుస్తరసం సారాఘరయోనులం దజ(గగము దోతుక్ ”” అని పరించినదిం గి వురు....(సకౌతుకంబుగ్యా "జేవీ నీద[్రసాదంబునం "బెలియం నోరుచున్నాను. ఆయీనశ్వరు: డన "నెవండు? ఉఊప-...(కోపగించుకొన్నట్టు) తన్ను. చా నెజుంగనివానికి నంధునకుం బోతై "నెవ్వరు ్యు తర మీయణలరుః వురు--(హార్హ ముతో) ఏఘ్టీ నేనే యాపరమేశ్వరుండనా? ఉపమ అమి? చూడుం క పరులరు గారు సనాతన వఫురువుండు నీకం ప్కెసీవు వ్రురుమునికం ఒక నరనున రవివలె నలనీ విరుచఅంగుగ భిన్ను: “జెఫ్ వింతియ మాయక్ [5౫ వురు---(వివేకునితో) ఓయిమహాత్మా! ఈమహాోనుభావురా లను(గపొంచి చే వ్సినదిగాన్కితదర్ధ మేమో లెక్సన నాకు బోధపడ కున్నది.
నే షా ౦క ము, లలి నే భిన్నుం డవచ్చిన్నుుం డగు నన్ను జరాప్రముఖవర్ము నశ్వరున్మి సమ భ్యున్నత సచ్చిత్సుఖ నం పన్నామ్మ్మనిం గాంగ జేవి పలిఇడు వింకే? ౨౬ నివే....స్వామీ! పచాన్ధాపరిజ్ఞానమే తచ్వాక్యార్థము మీకు బోధపడమిశక ము ఖ్య హేతువు. వురు-మహాత్మా అట్లయినం దదవబోధమున కుపాయ మేదో యాన తిమ్మ వివే..._ఇదిగో సిచే-.
ఉ కా నిదియంచు 'వేర్చలుసంగ్యా మడితోం గలత త సమ్ లయం వైనతజీకా, జిదాత్మను త్వమర్థ ము దోంచుడుం, ద _త్యమస్యభి ఖార్ధనమహో(శ్రుతిక్హతభివాంధతమి[స మనంత మంశర న్యూనసుఖంబు శాంత మలస్యో9 న్వయం్యప్రభా ముజ్ఞ సలం బగుక్ [౬౨౭
వురు-__.((ఆనందముతోవిన్నయర్ధ మును విమర్శించుకొనుచు న్నాడు)
(తరువాత నిదిధ్యాసనుండు (ప్రవేశించుచున్నాండు
నిది. “ఓనిదిధ్యాసనా నీ వేలీంగినయస్థ్మృదభిపా9యమున్సూ-బి వేక సన్ని ధాన మున ముపళిషర్తునకు నిగూఢ ముగా బోధపతిచిి నీవు వురుషునియం దుం కుముో ఆని విమ్ణుభా _క్రబేవి నా కాన తిచ్చినది./(చూచ్చి ఇదిగో నుపనిమ
దేవి;వివేకునితోడను బురుషునితోడను గూదుకొని చేరువనే యున్నది, ఆ
మెను సమీవించెచను,(సమీవించి యుపనివత్తుత్ 6 రహస్యముగ్యాఅమ్మా!
ఏమ్టుభ_క్రిబేవి “బేవతలు సంకల్ప యోనులు; సీవుగర్భవతి వని నేను యో నధ్యానమునం 'జెలినికొన్నాను. భావదీయోదరంబున6 గూూరసత్వ యగు ఏచ్యాక న్యయం (బ్రబోదచం(ద్రుండుళు నున్నవారు- అందు విద్యాకన్యను, 6ంకర్ట బివి ద్యా.ప్రథఛావంబున మనస్సునందు సం[్రమింపం జేస్కిపబోధచం ద్రొని బురుషునకు 'సమర్పించి,నీవు వి వేకునితి నాయొద్దకు నే తెమ్మ.' అని
0 కాజ్ఞావించినది. _
బాభగవతి యాజ చొప్పునః (బవర్షించెదనుం (ని వేకునితోనిష్తూమించు
'చృధది) (నిదిధ్యాసనుందు వ్రరుషుం జేరుచున్న్వాడు) కలో స్హెూ ఆశ్చర్య నూశ్చర్యము
€ల౮ టం గా “ము,
న్యా! నృత్యచ్చంపాచ్చటా సన్నిఫావిభా వెలుంణ దిట్ట లికగాన్య యోహ|ో (పత్వకసాప్పిచతాగడ్జి చయముగ మనోవత్సముక్ (వచ్చి, మోహో వ్యు వాకిముల్స్ తడ్శ టులయుసులులుం చావ, వే మాయ మై నత్యర్థం వ్యపబోధోదయుండు వరుకు నభ్యాగ్థనుక౯ చా భాజీం౫
(తరువాతం (బబోధచంట్రుండు ('ప్రవేంంచుచున్నాండు
సబోఎమ "3 సంపా | 'స్త మపోపాతం బెది[హ్యాతం బేవీ? సముత్నారయం బడి? స్నూ.౦ బెవి?వావితం వెదినిజం చిం జీదియుక్ లే ెవం దామ ౩1 వకొసహజంపకాశదళితం బుద్య త్తిలోకంబు వొం దవ” “౬..హ్మాడ్కీ- వితర్ధ కరరాశత, నే చాదృక్ప్ర)బో భేందుండక్ (నడచి! అఇపనోం బుకుమందు; నమీపించెదను. (సమీపించి) మహాత్మా (యో ధా ౮(గ్రైలఐ? నమస్రరించుచున్నాను, శ వురు-.._నణ్భా తము రన్ఫు. నన్ను గాలోలించుకొమ్మం [ద్రకో * -గ చేయచున్నాండు వు... ౧. సుతో) ఓహో విఘటితతిమిరపటలంబు (ప్రభాతంబు సంజా తంపంష 9 అవ త్ట్నిఎ మోహతమము, చూల్చి వికల్చసు ముప్తిపొడామె బోధళశుభ్రొరన్మ శ్రద్ధ మశివి వేకశాంతియమాదు లీ విశ్వ మేను వోంచ విష్ణువుగను ౩౦ |
మహానుభఫావురా ల 'సవిన్టుఫా శ్రి జేవివసాదంబున్త నేను సర్వథా కృతకృ
త్యుండ నయినవాండకు ఇప్పు జాయే నేను,
చ ఎనయక చేని కోనడుగ శేమియు,దికళూన కొంజె మూల కొం నాను ఇన షు బలం ోలవం బేక్ మెడం 0 కదు యం శం వమ + “లముం _వమంబు: చాన్పిన. నగ్మ నిం డ్నాం వా * హాహకొపాయనిచూదధిడుల ౯
విషుళోక్థి.(( ఎ. ఎ వవుతోం బురుకుని మీఎంచి,టహా వఎకళాలమును మ నోర లిం కలి. ఎవని -త్మా సెస్నరం చా ఇవె వియునంా. వాళ్లు గాంచిరర శా న్ా
షు స్టా ౦కము ౭౯ గ కహానునకు దువూర ఇది? (పాదమ.లమీ:ఐదం బడు వ వ. లమ్ము, నీ శాన (4 యెక్తుచు వత్సా లే లెమ్ము శింకను నావలన' గణ చెప్పుము. ను నాకుం (వియ మే మున్నది? చూడు _ తొఖిల కృతకృత్యతనువి వేకుండు పొంచెక, నందము నరజ -ను నగుపదమందు నిలువం గ౫ంగితి "నేనక్ 39 అయినను ని ట్లగుంగాక, (భరతవాక్యమ్సు మ కురియుఎ గావుత వాన బోరునను లోకు బెచ్చం బక్షన్యుం డ్ ధరం చాలింతురుగా కుషస్టవతతు ల్ల్పంగ సర్వాగ్గివుల్ ఫ్ 'పరమాతంక మమత్వ దుర్విషయ జంచాలంబుసంసార మక్ ఇరధిక్కద్వతర్భానం దత్త్వసంహృతత్రముల్ క్షానుల్ విలంఘీంచుతకా గద్య ఇది (శ్రీపర మేశ్వరవర(ప్రసాదలబ్ధ సర సకవితాధురంధర వ్ణాడిసాధు నంశక్షీరనీరాకర రాకాసుధాక రాచ్చనానూ కృప్మాత హరితననో త పని[భ్రగుణకదంబలమ్మైంచా గర్భశు కావల సూర పరాజ([పపవానతనూభివ విబుధవి”-- శుబ్బరాయ నామభే యాంధ్ధీకృత శాంత ౧. .?ర(బో ధచందోో)దయనాటకం- * --| జీవ న్మృ_క్షినానుకం వనం 053
పీశత్కవికృతవః, "నై/0థభములును నానిమూల్యాదులును నివరించుపట్టికం అణ ఎందనకననిననునంులుల------ స్కూ క్షివసు [ప్రకాశకము. (లోకదృష్టాంత సమన్వితనీతిబోధకపద్య (గ్రంథము, ౧౮౯౩-౧౮౯౩ సంవత్సర ములం (బబవేశపరీవ్షకుం బరనీయమైైనదిి. ౦-౧.౨౬ సుగుణ(ప్రదర్శకము. (గెండవతరగతిచాలురకుసయ క్ మ్స 0-౮-౬ నందనందనశతకము, (విక్షుభాక్తుల కానందకర మ్సు ౧-౧-౬ భాగవత్కీలర్తనలు. (సర్వభాక్తవ్య్ళాదయానందకరము.) 0-౧-౬ ఖొకృచింతానుణి, (నర్వపండితభా _కృహృదయాస్తూదకరము) 0-౪-౬ (ప్రబోధచందోోదయనాటకము.(ఆవ్రై వ్రతనీర్రాంతబోధకము, *శెంతరస(పపధానము ) ౨-౧౦-౬ విక్రమోర్వశీయనాటకము. (శృంశారరసయపధానమ్ఫూ) 0-౮-౬ ఆ ఎస రంబేశ ము,(ని(ప్రలంభాశ్ళం గారవర్థ నము) అఎ(౬ గారనసువదవోిజ )మపామానువర్ష నము, | చాటు(ఏంధిములయిన]) - న కూ నాతానవిహారము, రం మూలికలు, ర-మటు నునునోమనోజ్ఞ ము, (భారతవచనకావ్యము, పథమభాగము, నటీక, ము) 0-౧ డిటో (శేనలమూలము) 0-౫ డిటో (ద్వితీయధాగము) 0-౧౫ కక ఈ్రింది[గ్రంధములు త్వరలోనచ్చు పడంగలవు= వేణీ సంహళరనాటకము. (వీరర'స(పధానముభారతకథ) సూర్యశ రకముం (మయాూరకనినిరచిత మునకు. బెనుంప్స) పండిత రాజశతకము. (భామినీవిలాసమునకుంబెనుంగు) ైవభ కక్రీనిగుజించినయు పన్యాసము సుమనోనునోజ్ఞ ము, (భారత వచనముతృతీయభాగము)