Telugu pothillalonchi - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

,ల య రూ రా సు లా | నయ న డం లాలా! “అనటం స లత కాపు... ను. ॥ స ర సంతం స స నం. శ? (7 స నంట | న మ స. లా గ, క్షీర స ఇ సో ల్‌ నో. లీ నటనల లబ న ఎం న ౯. వం నం. భి చం నవా ం ్మె -్క లు గన ॥ న? - క. శరా లే ప వనయందుమూడుటానాయుంకా టంట ఎ ఎలయ లలుల యల వాసు. నలల యాయ 2 _ ల తన . ₹ ల య క న. ఎ తోష త లం ఒం ల 1 1 చ ః| * లమ? ఫన్నస్ష న ను న స స శస న ను. (| | నే స లక్‌ ళు. | “న భయ “ము. ర న ల. | నట ను. “ లే టి టి. కల. య టన టా లం ౨ | మట తత సక నంచు న లా ల సహ సన్న స. | / క న మ. త క్‌. (. లమ మ ఓ జ గ ాటేట్‌ సమె బప “ ల ల. . ముంబయి ॥ ష్‌ / క త య రండ యా... టం యు శ లి మట ల. విం (ో నక గ , ట్య భే న టం సం లా నం మ్ల యన. గ. జీ (౯ డ్‌ నం లీ య. . వట ర! ప ను నంద ర. నవ శే ఓం. ఇ ల? యో మం? లో ( య! ళ్‌ / వా నా.! టీ . కమం న ర న 1 ఉన టం ల ల తరాల “7 కట. శశి ల? య సమం లం | కం ః ల్లో (షం షత ఉం ॥' సు. నం స్మ టం... సళ త్‌. "ఆ న. శా మన్హ స్యా? 3 హో శ. లి్మకేమో ॥ తుం - ళ్‌. (్‌ భా. ఉర శ మా? స / కు మం న్‌ు. క | వా క్‌ హం?! శేరు వో. నే స సంచ స్త టు ల హా మాయం యం? సక! తు ఈ. న. గ టన = ల లీ స జని నో సత న _ స... / వ సధ. వల్లీ స్స్‌; న | న ను. శ | నే స ర పటం టయుంా న యస | న. న... 5 ం, న న. (“1 లట. ధ్‌ రల. మ... |. న. పసి ము. సు వ గ్‌ నగ! సు సే... టీలు. రా (ఫు. ( ॥ [| ల ఆ వలి లు న న రం ఎక . న. అంటళనాక్ష నా... వ్‌ నం. ని. సు ల ,షీ లీ లే . కళ మ, న్న గ్‌ కం య. ను య హు. ॥ లి గ స ఎట ష్‌. నం ా 0న ( ఖీ ఇ సవల య [1 వ. ఎఖ న గి టై. గ్‌) థి క శం వ్‌ న. న. " న వ ర చీ జడే... 1 న (నం ను న అంటట ర. మయ టి. లం క

ఎం ఆల్‌ లై 1903-2004 సొత్తిళ్ళ లోంచి అలీ ఏ,ఆర్‌.ఎల్‌ స్వామి కామేశ్వరి ప్రచురణలు, యాన్నా

6 ద్ర న. ఫస్ట్‌ ౧011114 10%160411 ర౧. 54/60 0116610౧ ౦01 గిం6౧౧5 గక! ౧౮68.104|10|%1 * ]

౮౦౧౮౦౧ 2005 రి ౪/16 6౮9౪౭౯౦౭౩౧ ౧66౯40/ 61114౧ 5౧196 61 సీం! 9౧16౧, ం14౧0600 0౧ 2379890 గం? 6౦౧195 ౧౪ గింం, 55 గ౦166, [₹010౧06౧౪౮, 6౧1॥0/ 01 ,4 | ౧౧ 08579 253430 ౧501 14౮గ%౫ [ఆ 061%, ౧౧ 011. 258226]5 గిన రంగ 6౧౦౧ - 533 464, ౧౧ 0884 2321925, 66|| 94430 43593 “45016౧6406 కం01 ౧0056, గం[4౧౦60 | [౧౦10306161 8001 110056, 6౧166646౧011, గ/రఆ౧౦00రే ల్‌ ఎంయ/6గ) 5664[010 800% 6౭౧19, గం160౧0666 స ౧6 జ్య//- గ ళభ6ద[ గం ధాలల్య ష్‌ /1

గం న ఆ

శ 0% రీ! కషి ఖ

[1 లో మ్రల వత సడ.

శ్రుత్రకతత న! ను గ, ర ల్‌ ళం నే చా శీ 7 జ్‌ ల్‌ గక ఊపిరులూదిన అమ్మ అడుగులు నేర్పిన నాన్న ఒక వాస్తవమై ఆపి. ఆక బక స్వప్ప్నమై నిరంతరం దిశానిర్లేశం చేస్తున్న న్‌ వ యె నారిండు ప్రాణాలు ... దేవికీదేవి, కామేశ్వరరావులకు

ప్రత్యేక కృతజ్ఞతాభినందనాలు : నా ఈ స్టితికి కారకులైన నా సాహితీ గురువు ప్రజాకవి డా అద్దేపల్లికి, నా చేత అక్షరాలు దిద్దించిన ఉపాధ్యాయులందరికీ, దేశంలోనే ఉత్తమ ఎమ్‌.ఎల్‌ ఎ. అవార్డునందుకున్న యానాం శాసనసభ్యులు శ్రీ మల్లాడి కృష్ణారావుగారికి యానాం ఆర్‌ఇఓ శ్రీ కాపగంటి సూర్య నారాయణమూర్తిగార్కి రీజెన్సీ ఫ్యాక్టరీ అధినేత, రీజెన్సీ విద్యాసంస్థల రధసారధి, ప్రజాబంధు గౌరవనీయులు డా! జి,ఎన్‌,నాయుడు గారికి యానాం ప్రజలందరితో ఆత్మీయతతో మెలిగే రీజెన్సీ చంద్రశేఖర్‌ మరియు సుధీర్‌ కుమార్‌ గారికి, దేశంలోనే గాక విదేశాలలో కూడా ఉన్నత స్థానంలో నిలిచిన కెమికల్‌ ఫ్యాక్టరీ తీ ౪ గె కెమికల్చ్‌ అధినేత ఈలప్రోలు విష్ణువర్ధన్‌ గారికి, జిల్లా విద్యాశాఖాధికారి శ్రీ ప్రసన్న కుమార్‌ గారికి, మరియు నన్ను అభిమానించే జిల్లా ఉపాధ్యాయులందరికి నా ప్రియ స్నేహితులు, భాగ్యలక్ష్మి జ్ఞాయలలర్స్‌ “బంగారు వర్తకులు" శ్రీ బవిరిశెట్టి సింహాచల౦గారికి మంచి మనిషి సమాజస్పేవక్సులు, కాంట్రాక్టర్‌ శ్రీ వేగేశ్న భాస్కరరాజు గార్కి కీశే, వక్కలంక రామలింగస్వామి (ల్యాండ్‌లార్డ్‌) గారికి, శ్రీ వీరభద్ర ట్రాన్స్‌పోర్ట్‌ అధినేత శ్రీ విల్లా వెంకట్రావు గార్కి న సుముఖ వీరేశ్వర రైన్‌ మిల్టు మేనిజింగ్‌ పార్టనల్స్‌ -సేవా తత్పరులు ( కంచర్ల వీరయ్య గారు శ్రీ కంచర్ల శ్రీనివాస్‌ గారికి థీ పద్మ మరియు వీరేశ్ళర పిక్చర్‌ ప్యాలన్‌ అధినేత శ్రీ కంచర్ల విశ్వ నాధం సన్స్‌ వార్కి

(ప్రజలకు సేవచేయాలన్న తపన నరనరాన జీర్షించుకున్న దాత

శ్రీసాగి బాల్టీ రాజుగారికి, శ్రీ దాట్ట సుబ్బరాజు గారి (తాళ్ళరేవు లయిన్‌ బాబీకి .)

యానాంలో అన్ని కార్యక్రమములకు ముందుండి సహయసహకారాలు అందించే సాహిత్య పోషకులు యర్రా బ్రదర్స్‌ శ్రీ లక్ష్మణరావు గారు మరియు శ్రీ సుబ్బారావు గార్కి

యానాంలో అతిపెద్ద వ్యాపార సముదాయము మరియు ఎస్‌ ఎల్‌ ఎన్‌ వైన్స్‌ అధినేతలు

దవూలూరి బ్రదర్స్‌ శ్రీవెంకన్న బాబు, శేఖర్‌ బాబు గార్కి మరియు “బాటా చిన్ని"కి

చంద్ర ఏజన్సీ అధినేత సాహిత్యాభిమాని శ్రీ యమ్‌ కృష్ణారెడ్డి గార్కి

కధా రచయత, పేరిన్నికగన్న (ప్రఖ్యాత చంటిపిల్లల వైద్యనిపుణులు నా చిన్ననాటి స్నేహితుడు

శ్రీ ముళ్ళపూడి నాగేశ్చరరావు గార్కి

క్రిస్టియన్‌ టైనింగ్‌ సెంటర్‌ స్థాపించి ప్రజాసేవే పరమావధిగా భావించి అనేక రంగాలలో కొన్నివేల మందికి ఉపాధికల్పించి దేవుని సేవలో నిమగ్నమై జీవితాన్ని ఎందరికోసమో త్యాగంచేస్తున్న నా 'ప్రీయస్నేహితులు శ్రీ విలియమ్స్‌ మరియు శ్రీమతి “అన్న'"మణి దంపతులకు

భగవంతుడు ప్రసాదించిన జీవితం భగవంతుడికే అర్పించాలనే ఉద్దేశ్యంతో భక్తి భావపరంపరతో వ్యాపారం చేస్తున్న లక్ష్మీగణేష్‌ మోడరన్‌ రైన్‌మిల్లు అధినేతలు

శ్రీ బలుసు సత్యనారాయణ, శ్రీ చేకూరి రామారావుగారికి

పెన్మెత్స వంశాంకురం, తాళ్ళరేవు సర్పంచ్‌ శ్రీ లక్ష్మీనారాయణ రాజా (చంటిరాజు) గార్మి,

నా మిత్రుడి పుత్రుడా ! నా పుత్రుడి మిత్రుడా!! అని ఆప్యాయంగా పలకరించే మధునాపంతుల సూరయ్యశాస్త్రీ గార్కి,

గురువులు శ్రీశ్రీశ్రీ తాతపూడి కృష్ణావధానులు గార్కి

సాహితీ మిత్రులు మధునాపంతుల సత్యనారాయణమూర్తి, దాట్టదేవదానం రాజుకు

ఆంధ్రీకుటీరం కామేష్‌ వాసులకు

ఈ కవితలు ప్రచురించిన

ఆయా పత్రికా సంపాదకులకు

చివరగా యానాంలో చిరుమొలక “లాంటి” కవి దేశంలో పెద్దపేరు సంపాదించుకుని నా కోసం నాలుగు ముందు వాక్యాలు అభిమానంతో రాసిచ్చిన శిఖభామణికి

శాస్త్రి సేవాపీరం వ్యవస్థాపకులు ఉత్తమ ఉపాధ్యాయులు శ్రీ 851 శాస్త్రి గార్కి

యానాం గురుదత్త బ్రాహ్మణ సేవాసమితి అధ్యక్షులు శ్రీ, కీర్తిమేష్టారుగార్కి, కార్యదర్శి ఇంజనీరు టి ఎస్‌.ఆర్‌ రాజేశ్చరరావు గార్కి మరియు సంఘ సభ్యులందరికీ

అత్తిళ్ళలోంచి . ఇది అమ్మ పాత్తిళ్ళలోంచి ఊపిరిపోసుకుని అన్ముని ఎత్తుకోగలినంత నిలువెత్తు అయ్యాక బక సారి మాత్తగర్భాన్ని తడిమిచూసుకునే ప్రయత్నం.

_ చిన్న చిన్నీ పదాలు పలకడం నేర్చుకున్నాక చిన్న చిన్న నాక్యాలు పేర్చడం వేర్యుకున్నాః శతాధిక పద్యాలు ధారణ చేయడం నేర్చుకున్నాక ఒక కనిత్వమై మీ ముందు పలిఇడాలనే ప్రయళ్నం,

నాన్న జ్ఞాపకాలతో అమ్మతో నడుస్తూ కొగితాల మీద వేసిన చిట్టి పదాలు ... ఇని ఫీటీవి విష్టృతమైన సాహిత్య ప్రసంచం మీదకి వినయంగా వదులుతున్నాను.

మీ

అక్షరాల పొత్తిళ్ళలోంచి భావాల్ని జీ మేలుకొలుపుతున్న కవి

ఈనాటీ కవిత్వంలోని ప్రధాన వస్తువును ఒక్కమాటలో చెప్పాలంటే, మనం కోల్పోతున్న వాటిని గూర్చి ఆవేటసను ప్రకటించడమే. శ్రమకు ఫలితాన్ని కోల్పోతున్నాం; ఆకర్షణల్లో అనుభూతిని కోల్పోతున్నాం: ధనం కోసం అనుబంధాల్ని కోల్పోతున్నాం; ఇతర దేశాల బానిసత్వంతో అస్తిత్వమే కోల్పోతున్నాం. ప్రజలు కోరేది పాలక వర్గాల కక్కల్లేదు, పాలకవర్గాలు చెప్పే కుహనా అభివృద్ది ప్రజల కవసరంలేదు. ముందుకు పోతున్నాం అంటూ వెనక్కిపోవడమే జరుగుతోంది; అభివృద్ది చెందిన దేశాలతో సమానమౌతున్నాం అంటూ పేదరికాన్ని అభివృద్ధి చేయడమే మిగులుతోంది. మానవ సంస్కృతి బలహీనతల మధ్య పతనమైపోతోంది. ఈ పరిస్థితిని ముందుగానే పసిగట్ట గలిగినవాళ్ళు కవులు మాత్రమే, సామాన్యుడు తాత్కాలికతవైపు ఆకర్షిపబడతాడు. కవి రాబోయే కాలాన్ని చూసి బెంగపడతాడు. ఇలాంటి సమకాలీన వేదనా సముద్రంలోంచి లేచిన ఒక బలమైన కెరటం పి,ఆర్‌.ఎల్‌, స్వామి రాసిన కవితా సంపుటి 'పత్తిళ్ళలోంచి'.

పూర్వం, సంస్కృతిలో మార్పు రావడానికి చాలా కాలం పట్టేది. కొంత కాలం క్రితం మూర్చుకి చాలా వేగం వచ్చిందనుకునేవాళ్ళం. ఇప్పుడు క్షణక్షణానికీ సమాజం మారిపోతోంది. సాంస్కృతికమైన మార్చుకి మధ్యలో ఒక గీత గియ్యాలనుకుంటే, అది టీవీ రాకపూర్వ౦ం, టీ.వీ, వచ్చిన తర్వాత' అనే వాటి మధ్యన గియ్యాలి. టీఏ. ఎంతో గొప్ప సాంకేతిక పురోగమనం. సమాజంలోని ప్రజల్ని ఉన్నతులుగా చేసి, ఉత్తమ సంస్కృతితో (ప్రభావితం చెయ్యగల శక్తి టీ.వీ. కున్నట్టు దేనికీ లేదు. ఎందుకంటే, అది మన ఏకాంతాన్ని ఎంతైనా కొల్లగొట్టగలదు. ఏము గ్రనైనా మనస్సులోవేసి, దాని నుండి మరల్చుకోలేకుండా చెయ్యగలదు. 'ఏకాంతాన్ని' కొల్లగొట్టే శ్తి గల ఈ సాధనాన్ని మన అస్తిత్వం కోల్పోయేటట్లు

వినియోగించుకుని, వ్యాపార సంస్కృతిని గొప్పదిగా భావించేటట్లు చేస్తున్న పాలకవర్గాల అన్యాయాన్ని యింతింతని చెప్పగలమా? ఈనాటి కవ్చలెంతో మంది టీవీ. ఫై కవితలు రాశారు, రాస్తున్నారు. స్వామి టీవీ. ని 'బలిపీరం' అన్నారు. ఈ కవితని ఆయన ఏ వేదికమీద చదివినా ఎన్నో ప్రశంసలందుకుంటుంది. దానికి కారణం కుటుంబం మీద అది చూపే ప్రభావాన్ని అత్యంత వాస్తవికంగా, వ్యంగ్యంగా వర్ణించడమే, “బలిపీఠం పాక్షిగా మేమంతా కలిసే ఉన్నా చివరికి వాళ్ళం ఎపిసోడ్స్‌ ఎపిపోర్స్‌గా విడివిడిగానే బతుకుతున్నాం' అందరూ కలిసి చూడనూలేరు, చూడకుండా ఉండడమూ సాధ్యంకాదు. 'కళో అంటే, చూసే అందరిలో ఒకే విధమైన స్పందన కలిగించాలి. కానీ టీ.ఏ, చూసేటప్పుడు ఎవరి ఆకర్షణలు వారివి, ఎవరి అసహ్యాలు వారివి. వెరసి ఒక అల్లకల్లోలం, తప్పించుకునే మార్గంలేని ఒక అనివార్య బలహీనత. అందరి ఏకాంతాల్నీ చెరిచే ఒక నిరంతర సంకీర్ణత, అందుకే 'కలిసే ఉన్నా విడివిడిగానే బతుకుతున్నాం' అంటున్నాడు కవి, “నీలిరంగు శృంగారాన్ని ప్రతిరోజూ ప్రత్యేకమైన ఛానెల్‌లో మూ ఇంట్లో గుమ్మరించి గుర్గప్పగించే మా బతుకుల్ని కేడ్‌బరీ చాక్లెట్‌లా చప్పరిస్తుంటుంది' 'సడ్డప్పగించే మా బతుకులు” అనడం సరిగ్గా సరిపోయే మాట. ఏమీ చెయ్యలేని పరిస్టితి, మ! టీ.వీ. కట్టేద్దామంటే యింట్లో కొందరికి ఇష్టం ఉండదు; చూద్దామంటే కొందరికి ఇష్టం ఉండదు. చివరికి 'గుర్గప్పగించడమే' మిగులుతుంది. "ప్రత్యేకమైన ఛానెల్‌ అన్నది గ్లోబలైదేషన్‌ వ్యాపార ప్రక్రియ, భవిష్యత్తులో రాగలదనే భయం అందరిలోనూ ఉంది, అలాంటి భయాన్ని తొలగించే వైపుకి గాక, తొందరపడే వైపుకే పాలకవర్గాల బలహీనత పయనిస్తోంది. కానీ నేను మాత్రం అ బలిపీఠం దృష్టినా మీదపడకుండా

నా చూపుల్ని దూరదూరంగా లాక్కుంటున్నాను

ఎక్కడెక్కడో దాక్కుంటున్నాను'

అంటాడు ముగింపులో, ఈ “ఎక్కడెక్కడో దాక్కోడం' అ౦టే మన మనస్సులో మనమే దాక్కోవడం, టీ.వీ. ముందు ఈ క్రియ ఎంత తరచుగా జరుగుతుందో ్రతియింట్లో అందరికీ అనుభవైక వేద్యమే.

1]

ప్రస్తుత కాలంలో శ్రామికుల దుస్థితి హృదయవిదారక౦, పురోగమనం పేర యాంత్రిక సంస్కృతిని ఆరాధించడం, శ్రమకున్న గౌరవాన్ని నాశనం చేస్తుంది. ప్రతి పరిశ్రమా, శ్రమను మింగేసే మార్గంలో కొత్త ధోరణుల్ని పైకి తెస్తోంది. వర్గభేదాల్ని విపరీతంగా పెంచి వేస్తోంది.

ఈ కవితా సంపుటిలో స్వామి అనేక విధాలైన శ్రమ జీవుల్ని తన వస్తువుగా తీసుకున్నారు. (శ్రమ జీవుల పట్ల నిరాదరణ ఒక బాధాకరమైన అంశం. ఒక శ్రమ జీవి, స్కూటర్లు బాగు చేసేవాడు.

“శ్రమైక సొందర్యాన్ని ప్రతిబింబిస్తున్నా

మాసికలు పడ్డ గుడ్డతో

ముఖం తుడుచుకుంటున్న ఆ కుర్రాల్లి చూస్తే

ఎలిమెంటరీ పాఠశాలలోని

అస్తవ్యస్తంగా చిరిగిమూలకి విసిరేయబడ్డ

భారతదేశ సటం గుర్తుకొస్తుంది,

కవి, ఉపాధ్యాయవృత్తిలో ఉన్నవారు. ఆయన ఎన్నో సార్టు చిరిగిన భారత దేశపటాన్ని తరగతి గదుల్లో చూసి ఉండవచ్చు. ఆ పోలిక పై సందర్భంలో స్ఫురించడంలో గొప్ప ధ్వని ఉంది. దేశమంతా యిలాంటి చిరిగిమూలకి విసిరివేయబడ్డ శ్రామికులతో నిండీ ఉన్నది అని, మరొకటి పాఠశాల పోలిక తేవడంలో, అక్షరాస్యతకు అలాంటి వారు దూరంగా ఉన్నారనే వేదన. ఈ శ్రామికుడికి లభించిన నిరాదరణయిది -

“ఒక దొరబాబు తన పని ఆలస్యమైందని

చేతికి దొరికిన రెంచిని

వాడిమీదికి విసిరినప్పుడు

అద్దం భళ్ళున బద్దలైనట్టుంది'

మరో (శ్రమజీవి 'పాలకు(ర్రాడు' యజమానికి పాలుమోసే పని, ఒకరోజు చినుకుపడి నేలంతా తడిసి, కాలుజారి తప్పేళా తలకిందులైతే, “ఆమాత్రానికే దేశద్రోహం చేసిన ఖైదీలా తనను యజమూమరాలు తిట్టిన తిట్లకన్నా వాళ్ళ సంతానం చూసీన చూపులు కొరడా దెబ్బలయ్యాయి. అంటాడు కవి. తరతరాలుగా వీళ్ళు బానిసలు, తరతరాలుగా వాళ్ళు యజమానులు. సంతానం చూసిన చూపులు' అనడంలో ఈ స్ఫురణ ఉంది. ఇలాంటి శ్రమ నిరాదరణనీ, అమానుషత్వాన్నీ ఈ సంపుటిలోని మరికొన్ని కవితల్లో కూడా బలంగా చెప్పారు. స్వామి తన కోపాన్ని 'నిష్ఫలం' అనే కవితలో వెలువరించారు - “అతని చెమటలో స్నావమాడి 'వాళ్ళు' అసెంబ్లీలోకి అడుగుపెడతారు పార్లమెంటులోకి పాదం మోప్పుతారు అయినా అతడన్నా, అతడి చెమటన్నా “వాళ్ళెప్పుడూ భరించలేనివాసనే' 'వాడు' అనగానే వర్గ శత్రువనే అర్థం తెచ్చాడు శ్రీశ్రీ తన “'మహాప్రస్థానం'లోని 'వాడు' అనే కవితలో. ఆ 'వాడు' కే బహువచనం స్వామి పై కవితలో 'వాళ్ళు' అనేది, [1 ఆర్షతా పూర్వకమైన భావావిష్కరణలో స్వామికి ప్రత్యేక శ్రద్ధ వుంది. కవులు తమ భావాల్ని తీఫ్రంగా చెప్పడంలో ప్రకటించే కోపం, కసి, ప్రేమ, కరుణ మొదలైన రీతుల ప్రాధాన్యతలు కూడా సామాజికమైన మార్పులతో గతి తర్భ సంబంధం కలిగి ఉంటాయి. ఈనాడు ఆర్ధతాపూర్వకమైన రచనా విధానంలాగా స్వీకరింపబడుతుంది. స్వామి కవితల్లో కొన్ని ఆవిష్కరణలు ఈ విధంగా ఉన్నై. కొళ్ళు చేతులు చచ్చుపడిపోయినా అద్భుత చిత్రాలను చిత్రిస్తున్న కోనసీమ స్పర్దన్‌ రాజు కోసం ఇలా అంటారు. “నడవలేని నీ కాళ్ళను చూసుకుంటూ

గీసిన ప్రతి బొమ్మ

మా కంటిపాపల మీద

పరిగెట్టేలా చేశావా"

అమ్మ కొట్టినా, మళ్ళీ ఓదార్పుకోసం అమ్మఒడిలోనే చేరతారు పిల్లలు. ఇది అనుబంధానికి సంబంధించిన ఒక గొప్ప సన్నివేశం. ఇది ప్రతిఇంట్టో జరిగేదే. స్వామి ఇలా అంటారు...

“అమె - ఒకచేత్తో కొట్టి

ఇంకోచేత్తో మాతృత్వాన్ని అందిస్తోంది

వాడు తీపీబాధను నెనురునేసుకుంటూ

రెండు చేతుల్నీ జాలిగా

అమ్మకందిస్తున్నాడు"

కుటుంబంలోని ప్రేమకు, భద్రతకు 'గొడుగు'ను ప్రతీకగా చేసి కవి రాసిన 'ఛత్ర...పతి' అనే కవితలో ఈ ఆ(ర్షత బాగా వ్యక్తమైంది. పిల్లలు దూరంగా వెళ్ళిపోయిన తర్వాత, భార్య కనుమరుగైన తర్వాత, ఏకాంతంలో వేదన పడే మగవాడి అంతర్గత భావన ఈ కవిత. ముగి౦పు ఇలా ఉంది.

'నువ్వేమో ప్రయాణం మధ్యలో

గొడుగు నా చేతికిచ్చి మెల్లగా తప్పుకున్నావు

గొడుగు, గొడుగుతో పొటు నేనూ

ఇన్నాళ్ళూ నిటారుగా నుంచొని

నా చేతికి ఆధారమైన

'కామ'కి తప్ప ఎవరికీ తెలియదు'

కామ' అంటే గొడుగు కర్ర. గొడుగుతోపాటు 'కామ' కూడా ్రతీకాత్మకమే బౌతుంది. 'కామ' అతని ధైర్యంతో కూడిన హృదయమే!

కవితా సంపుటినిండా ఎక్కువగా (శ్రమ జీవుల బాధల్ని వర్ణించిన స్వామి

నేను కలం పట్టినా కార్మికుణ్లే జొతాను' అనడంలో ఆశ్చర్యంలేదు.

[౫ పి.అర్‌ఎల్‌. స్వామి మొదటి కవితలో తల్లిగారి పట్ట తన కృతజ్ఞతతో ఒక కవిత రాశారు. ఆ

కవిత ముగింపులో ఇలా అన్నారు. “అప్పుడెప్పుడో అమ్మ నానోటికందించిన అన్ఫుత విందువుల్లాంటి చమబాల చుక్కలే ఇప్పటి నా నాలుకమీద ఈ కవిత్వ బీజాక్షరాలు అన్నారు. అలాగే చివరి కవితలో తండ్రి గారి పట్ల కృతజ్ఞతతో ఒక కవిత రాశారు. ఆ కవితలో ఇలా అన్నారు, 'మాటలులేని ఆ చూపులు నాకెప్పుడూ స్వాగతం చెప్పుతూ ఆశీస్పులందజేస్తున్నట్టే ఉంటుంది" తల్లిదండ్రుల మధ్య తన కవితా జీవితాన్ని కొనసాగిస్తున్న స్వామి అభినందనీయుడు. పి.ఆర్‌.ఎల్‌. స్వామి వందలాది వచన కవితల ధారణా కార్యక్రమాలతో, సరికొత్త ప్రక్రియను చేబట్టిన లబ్దప్రతిష్టులు. కవితా రచనలో కూడా ఉన్నత శిఖరాలనందుకోవాలని కోరుతున్నాను,

• అద్దేపల్లి రామమోహనరావు

పొత్తిళ్ళలోని మెత్తని కవిత్వం

పి.ఆర్‌.ఎల్‌, స్వామి నాకు చిరకాల మిత్రుడు. మంచి సాహిత్య అభిరుచితోపాటు ఉరకలేసే ఉత్సాహం ఉన్నవాడు. స్వామి గురించి మాట్టాడుకోవడమంటే ఒకరకంగా యానాం దాని పరిసర ప్రాంతాల సాహిత్య విషయాలు మాట్టాడుకోవడమే[ 1994లో అనుకు౦టాను యానాంలో నా 'ిలక్కొయ్య' కవితా సంపుటి ఆవిష్కరణ సందర్భంగా జరిగిన రాష్ట్ర వ్యాప్త కవిసమ్మేళనంలో చాలా మంది కొత్త కవులతో పాటు స్వామి కూడా మొదటిసారి తన కవితను వినిపించినట్టు జ్ఞాపకం,

అప్పట్లో ఆంధ్రదేశం అంతటా అవధానాల ఈదురుగాలులు ముమ్మరంగా వీస్తున్నాయి. పేరు ప్రతిష్టలతో పాటు ధనధృవాన్ని కూడా విశేషంగా అకర్షించేశక్తి ఈ అవధానాలకు వుండటంతో అష్టావధానాలు, శతావధానాలు, పంచశతావధానాలు, మహాసహ(్రావధానాలతో ఆం(ధ్రదేశం అట్టుడికిపోయింది. వీటికి ఉడతాభక్తిగా దూరదర్శన్‌ వంటి ప్రచారసాధనాలు విశేష [ప్రాచుర్యాన్ని కలిగించాయి. అవధానాల మంచి సెబ్బెర్ల గురించి అప్పట్లో పత్రికల్లో వాడిగావేడిగా చర్చలు కూడా జరిగాయి.

సరిగ్గా ఈ సమయంలోనే స్వామి దృష్టి వచన కవితా ధారణ వైపు మళ్ళింది. దానికి రాజమండ్రిలోగల మా తెలుగు విశ్శవిద్యాలయ అధ్యాపకుడు ధారణావాచస్పతి శ్రీ, కర్రి నాగార్జునశ్రీ ప్రదర్శించిన శ్రీకాళహస్తీశ్చర శతకం, వసుచరిత్ర ధారణా కార్యక్రమాలు కొంత (ప్రేరణ కలిగించి వుండవచ్చు. అప్పటినుండీ యానాం పరిసర ప్రాంతాల్లో ఎక్కడ సాహిత్యసభ జరిగినా సభానంతరం జరిగే కవిమిత్రుల సదోస్టిలో జలపాత సదృశమైన ధారతో స్వామి వచన కవితా ధారణను వినిపించేవాడు.

అందరూ చేష్టలుడిగి చెవులురిక్కించి అబ్బురంగా వినేవాళ్ళం. అక్కడకూడా ఇతనిదో చాదస్తం అని చాటుమాటుగా విసుక్కునేవాళ్ళు లేకపోలేదు. అయితే స్వామి వచన కవితా ధారణ వింటున్నప్పుడు ఒకందుకు నాకు లోలోన సంతోషం కలిగేది. ఎందుకంటే మా రామబ్రహ్మంగారు "వచన కనిత్వమా? అబ్బే! నోటికి ధారణకు వచ్చే పది సంక్తులతో రాసే గట్టీ వచన కవులు నేడేరీగ్‌ అని నన్నూ మా ఎండ్లూరి సుధాకర్‌ను (ప్రేమతో గచ్భేవారు. దానికి అప్పుడప్పుడూ చేకూరి రామారావు మాస్టారు లాంటి వారు కొంత అజ్యంపోసేవారు. అది వేరీవిషయం, స్యామిధారణ చూశాక వచన కవిత్వం గురించి రామబ్రహ్మంగారు వ్యక్తంచేసిన అభిప్రాయాలు అర్ధసత్యాలే అనిపించింది,

ఇక అక్కల్టుంచి స్వామి వెనుదిరిగిచూడలేదు. ముప్పై నలభై పంక్తులనుండి వంద పంక్తుల వరకూ వున్న వచన కవితలను అలవోకగా ధారణచేసేవాడు. ఇది అబ్బురపరిచే విషయమే! అవధానాలకు దీటుగా ఎనిమిది జిల్లాల్లో అనేక ముఖ్య పట్టణాల్లో వచన కవితా ధారణను ప్రదర్శించి కవితా ప్రియుల మన్ననలను పొందాడు. ఢిల్లీ ఆంధ్రా ఆసోసియేషన్‌వారి ఆహ్వానం మేరకు ఢిల్లీలో ప్రముఖుల సమక్షంలో (ప్రదర్శన ఇచ్చాడు. అసాధారణమైన స్వామి వచన కవితా ధారణను చూసి స్పందించి 1997లోనే వింజమూరి అచ్యుతరామయ్య, ఇటీవల డా॥ ఎల్‌కె. సుధాకర్‌ వంటి కవులు మంచి కవితలు రాసారు. స్వామి వచన కవితా ధారణ ప్రాచుర్యానికి ఇంతకంటే తార్కాణం ఏమికావాలి?

ఈ సందర్భంగా భావకవితోద్యము నాయకుడు దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి గురించి పెద్దలు చెప్పుకునే మాటలు గుర్తుకు వస్తున్నాయి. కృష్ణశాస్త్రి గారు ఏ సభలో స్రసంగించినా తన పద్యాలతోపాటు సమకాలిక కవుల పద్యాలను సుమధుర స్వరంలో గొంతెత్తి గానం చేసి నవ్యకవిత్వానికీ ఆ క్టలక్రూ వోేషస్రాచుర్యాన్ని కల్పించారని. కృష్ణశాస్తిగారితో స్వామిని పోల్చిటంకాదుగానీ వచన కవిత్య ధారణకు సంబంధించి స్వామి చేసిన కృషిని తలచుకుంటే కృశా. గారు గుర్తువచ్చారు అంతే,

స్యామి కవితాయాత్రక్తు ఇదీ ఒక పార్ట, ఇది మౌభికం, మరొక్త పార్టుం ఇంకొకటి వుంది.

అది లిఖితం. దానికి ముందు కొంత చరిత్ర తెలుసుకోవాలి. 80లలో అమలాపురం కేంద్రంగా కొల్లూరి సమలాౌ రచయితల సంఘం, ఎక్స్‌రే పత్రికల ద్వారా వచన కవిత్వాన్ని మరీ ముఖ్యంగా మినీ కవిత్వాన్ని

ఒక ఉద్యమంగా ప్రచారం చేసాడు. ఈ సందర్భంగా ఊరూవాడా అనేక మినీ కవితా ప్రదర్శనలు ఏర్పాటుచేసి సామాబీక స్పృహతో పొటు కవిత్వ స్పృహ వ్యాప్తికి విశేషంగా దోహదం చేసాడు. ఈ (ప్రదర్శనలకు ప్రముఖ కవి చిత్రకారుడూ కీశే, అలిశెట్టి ప్రభాకర్‌ వేసిన చిత్రాలు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలిచేవి. ఇంత భారీ ఎత్తున కాకపోయినా స్వామి తను వుంటున్న యానాం పట్టణంలో ఇలాంటి (ప్రయత్నమే చాలా కాలం కొనసాగించాడు. యానాం పాతబన్‌స్టాండ్‌లో వున్న శ్రీ కొకి నాగేశ్చరరావు కిళ్ళీకొట్టు దగ్గర గుడ్డ బ్లాక్‌ బోర్డ్‌ను తగిలించి దానిమీద రోజుకో మినీకవితను కవి పేరుతో సహా తన దస్తూరితో రాని ప్రదర్శించేవాడు, దానిని ఎంతమంది చదివేవారో, చదివి ఎంతమంది వైతన్యవంతులయ్యారో నాకు తెలియదుగానీ, నిషాపురం'గా పారిశ్రామిక వాడగా పేరొందిన యానాంలో ఇలాంటి ప్రయోగాలు చేస్తున్న స్వామిని చాలా మంది అమాయకుడుగా చూసేవారు. ఇదీ స్వామి కవిత్యోత్సాహం. ఇది చూసి ఎంతసేపు ఇతరుల కవిత్వాన్ని భుజాన వేసుకుని మొయ్యటమేనా మీరూ రాయగలరు ప్రయత్నించండి అనేవాణ్డి, ఆంధ్రజ్యోతిలో అనుకుంటా మొదటిసారి “అమ్మ ఇంట్లో లేనప్పుడు” అన్న స్వామి కవితను చదివి, ఇక ఈ చాకిరీని మానేసి శుభ్రంగా కవిత్యం రాయండి, మీలో మంచి కవి దాగున్నాడు వాణ్ణి వెలికితీయ౦డని వుత్తరం రాసాను. అప్పటి నుండి ధారణతోపాటు కవిత్వము రాసి పత్రికల్లో కనబడుతున్నాడు. ఇదుగో ఈ నేపథ్యం నుండి ఇప్పుడు పొత్తిళ్ళలో నుండి మెత్తని కవిగా ఎదురు పడ్డాడు. స్వామి కవిత్వ౦ చదువుతుంటే ఈ జ్ఞాపకాలన్నీ ముసురుకొచ్చాయి. అరరత లేనివాడు కవికాలేనట్టే అమ్మ గురించీ బాల్యం గురించీ తలపోతలులేని వాడు కూడా కికాలేడు. కవన్నవాడు జీవితకాలంలో అమ్మ గురించి కనీసం ఒక్క వాక్యమైనా రాయకుండా వుండలేడు. విమర్శకులు, సెంటిమెంట్‌ కవిత్వం అని కొట్టిపారేసినా జీవితం నుండి అమ్మను వేరుచేసిచూడలేం, 'పాత్తిళ్ళలోంచి' కవితలో బాల్యం నుండి ఇప్పటివరకూ అమ శళో తనకుగల అనుబంధాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ చివరికి ఈ రోజు తను రాసిన ఈ అక్షరాలు అమ్మ చనుబాల చలవే అంటాడు. అప్పుడెప్పుడో అమ్మనా నోటికందించిన అమృత బిందువుల్లాంటి

చనుబాల చుక్కలే ఇప్పటీ నా నాలుక మీద ఈ కవిత్వ బీజాక్షరాలు గా భావిస్తాడు. బాల్యంలో బిడ్డకు తల్లిపాలు బలవర్ధకం అని అందరికీ తెలుసు. ఈ కవి కొత్తగా వాటినుండి కవిత్వ౦ పుట్టుకొచ్చిందని చెబుతున్నాడు. కాదనగలమా? అమ్మనేపథ్యంగా స్వామి రాసిన మరొక కవిత 'అమ్మే కావాలి” కవి నిశిత లోకవృత్త పరిశీలనకూ, పిల్లల మనస్తత్వ విశ్లేషణకు చక్కటి ఉదాహరణ. ఒక పల్లాడు అమ్మ కావాలంటాడు. ఇప్పుడే కొట్టిందికదా, మళ్ళీ కొడుతుంది అ౦టాడా తండ్రి. అయినా అమ్మే కావాలంటాడు. ఎంతకొట్టినా తల్లినే కావాలనుకునే ఆ చిన్నారి (ప్రేమకు కవి కారణం యిలా చెప్తున్నాడు. అమె ఒక చేత్తో కొట్టి ఇంకో చేత్తో నూతృత్వాన్ని అందిస్తోంది నాడు తీసీ బాధను నెమరేసుకుంటూ రెండు చేతుల్నీ ప్రేమగా అమ్మకందిస్తున్నాడు. ఇది నిత్యం పిల్లలున్న ఇంట్లో జరిగేదే! ఈ కవిత చదువుతుంటే నా బాల్యం జ్ఞాపకం వొకటి చెప్పకుండా వుండలేకపోతున్నాను. తల్లిలేని నన్ను శిఖామణిగారే తల్లయి పెంచారు. చిన్నప్పుడు ఒకసారి నన్ను గట్టిగా కొట్టి నేను ఏడుస్తుంటే వంటగదిలో పాయ్యి ముందు నన్ను ఒళ్ళో కూర్చోబెట్టుకుని మూగగా ఏడుస్తున్నారు. నన్ను కొట్టి పైగా ఈయనెందుకు ఏడుస్తున్నాడనుకున్నాను. ఆయన అప్పుడు ఎందుకేడ్చొడో ఇష్టుడు స్యామి కవిత చదివితే అర్ధమయ్యింది. అందుకే ఆ తర్యాత శిఖామణి గారి గురించి ఒక కవితలో “రొమ్ములు గర్భసంలీ లేని మగతల్ల” అని రాసుకున్నాను. కొప్పర్తి గాంధీ గారి

గురించి రాసినట్టు అమ్మతనానికి అడామగా భేదంలేదు.

అమ్మతోటే బాల్యం - అమ్మ ఒక్కక్షణం లేకపోతే పిల్లల ప్రపంచమే మారిపోతుంది. అంతవరయా అణిగిమణిగివున్న కొంటెచేష్టలు విశ్చరూపం దాలుస్తాయి. అలాంటి సంఘటన కవిత్వ రూపమే 'అమ్మ ఇంట్లో లేనప్పుడు” కవిత

అలమార్లో దాచివుంచిన తాయిలాలు

స్నేహహస్తాలకు సంపకాలపవుతాయి

వెన్న దొంగ అవతారమెత్తుకుని

ఉట్టీమీద మజ్జిగ(చల్ల) కుండ

పుల్ల పుల్లగా పీలుస్తుంది

తూనీగతోకకు దారం కట్టి

గాలిపటంలా ఎగరేసిన .....

క్షణంలో తోకతోపాటు పుటుక్కున తెగుతుంది

కొబ్బరిమట్టు శాటి ముంజల చక్రాలబండి

ఒంటెద్దుబండై

రోడ్లన్నీ తిప్పి తీసుకొస్తుంది.

ఇదంతా ఒకప్పటి బాల్యం - ఇప్పుడు పల్లెల్లో సైతం ఇలాంటి బాల్యం వుందంటే అనుమానమే = ఈ కవితచాలు స్యామి భావుకతకు సున్నితమైన అభివ్యక్తీని ఎత్తిచూపడానికి కవి అనుభవాలను పాఠకుడు తన అనుభవాలుగొ స్వీకరించగలిగినపుడే అది ఉత్తమ కవిత. స్వామి ప్రయత్నంలో విజయం సాధించాడని ఈ సంపుటిలోని అనేక కవితలు రుజువు చేస్తాయి.

కవి ఎంత అంతర్ముఖుడో అంతకంటె ఎక్కువ బహిర్ముఖుడు కూడా - లోపలి విషయాలతో పాటు బయటి విషయాలూ కవిని బాధిస్తాయి. అభివృద్ది చెందుతున్న మూడో ్రపంచదేశాలపై (ప్రపంచీకరణ తన ఉక్కుపాదం మోపి చాలా కాలమే అయింది. ముఖ్యంగా విద్య, వైద్యం, సాంస్కృతిక

రంగాలలో దాని విషపు కోరలు పల్లెలకు విస్తరించాయి. ఇంటి కప్పు సరిగాలేని ఇంట్లో కూడా ఈ రోజు టి.వ. చేస్తున్న మానసిక విధ్యంసం అంతా ఇంతా కాదు. దానిని “కేబుల్‌ బలిపీఠం' కవితలో స్వామి చక్కగా పట్టుకున్నాడు. కేబుల్‌ను బలిపీఠంతో పోల్చడంలోనే దాని దుర్మర్మం వ్యక్తం అయింది. వంటింట్లో సీరియస్‌గా పనిచేస్తున్న మూ ఆవిణ్ణి బలిపీఠం సీరియల్‌గా లాక్కొచ్చి కుర్చీలో కుదేస్తుంది. మా అబ్బాయి ఎప్పుడూ ఫస్టుర్యాంకే టాప్‌టెన్‌లో మొదటిస్థానం ఏపాటదో చెప్పడంలో మా అమ్మాయి బలిపీఠం దయవల్ల బ్యుటీషియన్‌గా నూరిపోయి బతుకులోని అందాన్ని నెయిల్‌ పాలిస్ట్‌ చిటికెన వేలితో దూరంగా గెంటేస్తుంది. అందరి నిత్యానుభవమైన ఈ వాక్యాలకు వ్యాఖ్యానం ఎందుకు? అందరం కలిసేవున్నా ఎవరికి వాళ్ళం ఎపిసోడ్స్‌ గా విడివిడిగానే బతుకుతున్నాం అని ఒక (ప్రచార సాధనం మనకు తెలియకుండానే మనల్ని విడగొడుతున్న వైనాన్ని తెలియజేస్తాడు - విద్య వ్యాపారం అయిపోయి, కార్సొరేట్‌ రంగం చేతుల్లోకి వెళ్ళిపోయాక పోటీపేరుతో విద్యార్థులు మానసిక హింసకు బలైపోతున్నారు. విద్యార్థుల శారీరక మానసిక హింసకు పసి మొగ్గల తూకంలో స్వామి అద్భుతంగా కవిత్వీకరించాడు. “తిరిగిరాన్సి బాల్యం కేజీలు కేజీలుగా నరకబడుతుంటే అమ్మ ఒడే బడి కావలసిన వేళ అమూల్య ప్రాయం భారంగా బళుకువీడుస్తుంది” అని ఏసీ ప్రాయప ఖైదు జీవితాలను ఆవిష్కరిస్తారు. నాన్నకి కూడా చూపించు” కవితలో సగలూ రాత్రీ

చదువునే, గాలిగా, నీరుగా, ఆహారంగా తీసుకుని

శెండు అట్టల మధ్య బంధిచిన పేజీలై

శరీరాన్ని మనసునీ చంపుకుని

గదిలోనే అటూఇటూ కదులుతున్నాం

సరిహద్దుల్ని చెరిపేసుకుని

ఆర్దిక స్టోముతను అప్పుతెచ్చుకున్న

నునలాంటి మధ్యతరగతి వాళ్ళేకదా

పోట్టీ ప్రపంచాన్ని నిర్మించుకుంటున్నది”

ఈ పోటీ పోటీగా అంతం కాకుండా చాలా సందర్భాల్లో విషాదంగా ముగియడం పెను విషాదం. ఇటు పోటీలో నెగ్గుకు రాలేక అటు తల్లీ తండ్రుల ఆశలు నెరవేర్భలేక అత్మహత్యలకు ఒడిగడుతున్నారు. 'మా ఊరు' పేరుతో స్వామి వాస్తవిక దృష్టితో మంచి కవిత రాసాడు. ఇటీవల 'మా వూరు' సంకలనం మీద పరిశోధన చేస్తున్న జిలుకర శ్రీనివాస్‌ (21-6-2004 ఆంధ్రజ్యోతి) మంచి పరిశోధనా వ్యాసం రాసాడు. కవులు తెచ్చిపెట్టుకున్న నోస్టాలిజియిల్‌ ఫైపై అందాలను గ్గోరీఫై చూసి కవిత్వీకరిస్తున్నారు గానీ, గ్రామం అనే యూనిట్‌లో వున్న కుల స్వభావాన్ని అంచనా వేయడంలో విఫలమయ్యారని ఒక కొత్తకోణాన్ని (ప్రదర్శించాడు. అయితే సామి కవిత అందుకు మినహాయి౦ప్పు, చిన్నప్పుడు మా వూరు ఎర్రంచు ఆకుపచ్చని పట్టునీరని తలదన్నేదని కాల్సనికతతో పలవరి౦చినా వూరు వాస్తవాన్ని చెప్పడంలో వాస్తవికత దృష్టినే ప్రదర్శించాడు. ఈ వాక్యాలు చూడండి -

ఇప్పుడు నూ ఊరు -

ఒక పద్మవ్యూహం!

ఒక హత్యాస్థలం!

ఒక సం'గ్రామ' కూడలి!!!

కత్తుల కంచాలలో ఎముకల మెతుకులు

తనివితీరా తింటోంది.

రోడ్డు కీరుప్రక్కల

మొండాల మొక్కలు నాటుకుంటోంది.

రంగురంగుల జెండాలతో

రక్తాన్ని జోరుగా జుర్రుకుంటోంది

మా ఊరి కాలువలో

గోవెసంచిలో శవాలు ఈతకొడుతున్నాయి.

రక్తతర్పణాలతో, రణ నివాదాలతో

తెసళ్ళవసంటలు పండించుకుంటోంది

బాలశ్రామికుల బతుకు భద్రం, వాటర్‌బోయ్‌, కొత్త బండి కవితల్లో చూడవచ్చు

పాల కుర్రాడు, నిష్ఫలం వంటి కవితల్లో వర్గదృక్సథం ప్రతిఫలిస్తుంది. - వస్తువును కవిత్వం చెయ్యగల ఈజ్‌ను సాధించిన స్వామి అభివ్యక్తిలో మరింత శ్రద్ద చూపితే భవిష్యత్తులో మరింత మంచి కవిత్వం రాయగలడని ఈ సంకలనం సాక్ష్యమిస్తుంది. కవిత్వపు పొత్తిళ్ళలోంచి మెత్తని కవిగా సం

పుటితో ముందుకొస్తున్న స్వామికి నా హార్దిక శుభాకాంక్షలు. శీషమీళ్చి

20-6-2004

భావాల పొత్తిళ్లు

1... పొత్తిళ్ళలోంచి శ ఓ... చిరిగిన పుస్తకం క్త క కేబుల్‌ బలిపీఠం 6 శీ పసిమొగ్గల తూకం 8 క్‌ మళ్ళీ పుష్కరం వరకు 10 ర గింజరాలిపోయింది కై 7... బతుకు మరక క్ష ఈ... చేతుల్లేని కుంచె 15 9 మాఊరు [17 10%... నిరీక్షణ 19 11 జాతీయ రహదారి 20 12. పొలకుగ్రాడు గ! 13... గ్లోబల్‌దారి 22 1ఓ ఘోర(అ)కలి [త 15. కన్నీటి మంటలెగసినవేళ లై 14 వాటర్‌బోయ్‌ 28 క అతడు కొండను జయించాడు 8(1

మర్రి, నిష్ఫలం వై క్షం వృద్దాప్యం పెకీ 20. బ్రతుకు చక్రం జ్‌ ల్‌! పాట వాసన ర 22 ఛత్ర... పతి 38 23. చివరిగానా ఉనికి తగ 24 అమ శే ఇంట్టోలేనప్పుడు శ్ర 25, దూరమైన నేపధ్యంలో గ్‌ 26. అమ్మేకావాలి కీర్‌ రా నాన్నకి కూడా చూపించు శీర 28. కొత్త అనుభవం త్తం 29 వరద చిత్రం 50 30, _ మిత్రుని ఉత్తరానికి జవాబు కై 31 పతనం అంచున ర్‌డ్తీ 32... తెగిపడ్డ భవిత క్క త్ర ఎగురుతున్న చావు 56 ర్క సంకీర్ణ శబ్దం క్‌ తక... కొత్తబండి (1 తకు. నా జ్ఞాపకాల్లో నేను ఢి 37] సంవత్సరం 214 గంటలు న”! 38 ఒక బరువు ప్రయాణం 66 39%. మగాడ్‌ బ్లెస్‌ యూ టీచర్‌ ఢి 40. చ0॥పోని సంతకం 70 త. జక దుఃఖ సందర్భం గ

పొత్తిళ్ళలోంచి... నొక్తు రెండేళ్ళొచ్చేవరకూ అమ్మ అన్నం తినిపిస్తూ ఆకాళాన్ని నేలకి దింపేది చందమామని నా అరచేతిలో ఉంచేది నేను బొమ్మలపుస్తకం చూస్తున్నప్పుడు అమ్మ తన జీవితాన్ని రంగురంగుల ప్రపంచంమీదకి పరచేది పుస్తకంతో పాటు నా జీవితాన్ని రంగులమయం చేయాలని ఉబలాటపడేది భూమి సూర్యుడు చుట్టూ తిరుగుతున్నట్లు నేను ఇల్లంతా అమ ] కొంగుపట్టుకుని తిరుగుతుంటే వీడ్రే వృద్దాప్యంలో

పి.ఆర్‌.ఎల్‌స్వామి

ఊతక[ర్ర అనుకుందేమో ఎప్పుడూ కసురుకోలేదు విసుక్కోలేదు స్కూల్లో చేర్పించి ప్రతిరోజూ తలదువ్వి బట్టలేసి, భుజాన సంచి తగిలించి టాటా చెబుతూ నేను ఉన్నతాసనం మీద కూర్చున్నట్టు కళ్ళింత చేసుకుని కలలు కనేది. డిగ్రీ పూర్తిచేసి అమ్మ చేతిలో పెట్టి కాళ్ళకు దబ్గం పెట్టినప్పుడు అడ్డాలనాడు కాదు గెడ్డమొచ్చినా నా ముద్దు బిడ్డవే అని ఆశీర్యాదపు అక్షతలు జల్లేది. నాన్న వదిలేసిన బాధ్యతల్ని భుజాన వేసుకుని పరుగెడుతున్న నన్ను చూసి అమ్మ కళ్ళు చెమర్శేవి నేనో ఇంటివాడినై ఏడాది తిరక్కుండానే ఓ బాబును అమ్మచేతిలో ఉంచినప్పుడు పి.ఆర్‌.ఎల్‌స్వా్స | కవితలు ఖీ 2

నాన్న ప్రతిరూపాన్ని చూసుకుని

చిన్ని చిటికిన వేలుకి

చిన బంగారపు ఉంగరమై

చటుక్కున మెరిసి

ఆ పాత మధుర స్వష్టమయ్యింది.

కప్పెప్పుటో

అమ్మ నానోటి కంది౦చిన

అమృత బిందువుల్జాంటి

చనుబాల చుక్కలే

ఇప్పటి

నా నాలుక మీద

ఈ కవిత్వ బీజాక్షరాలు,

17 అక్టోబరు 2003 ఆంధ్రప్రభ, వారపత్రిక

సి.ఆర్‌.ఎల్‌స్వామి

చిరిగిన పుస్తకం వే్ళ విజ్ఞాన సర్వస్వాల్ని అందంగా సర్దుతున్నాయి. పుస్తకాల కంటిన చెదపురుగులు వాడిగోళ్ళ అంచుల్లో దాగి కుడుతున్నాయి వాడు వేయిపడగలూ తీస్తాడు! “వర్ట్స్‌వర్త్‌' విలువైన మాటర్నీ చేతిక౦దిస్తాడు. ఈనాటి వార్తావిశేషాల ప్రభాజ్యోతి కిరణాలనీ టేబుల్‌పై పరుస్తాడు టాగూరు గీతాంబలి చలం మైదానం శ్రీశ్రీ మహాస్రస్థానం కృష్ణశాస్త్రి భావకవిత్వం వాడివేళ్ళ స్పర్శ తగిలితేనే ఓ మూలగా ఒదిగి కూచుంటాయి వాడి పొట్ట చింపితే గుప్పెడు అక్షరాలు ఎలా రాలవో పె.ఆర్‌.ఎల్‌స్యామి

'మెళుకులూ అలాగీ రాలవు. వాడు గ్రంథాలయ ఉద్యోగుల జాబితాలో చేరని తాత్కాలిక ఉద్యోగి. పుస్తకాల పురుగులు కావలసిన పుస్తకాల కోసం నిలబడనీయకుండా వాడి కాళ్ళని తొలిచేస్తుంటే వద్దా పాటిస్తూ బీరువాల చుట్టూ కలయతిరుగుతాడు. వాడూ వాడి బతుకూ ఒక చిరిగిన పుస్తకం

(యానాం వల్లిక్‌ లైబ్రరీలో బెంపరక్‌ ఉద్యోగం చేన్తూ అకాల మరణం పాందిన ఫాలెవు ధ్రసాడ్‌ కోవం)

వేహకార నమాచారమ్‌ - ఏద్రిల్‌ 1999 పి.ఆర్‌.ఎల్‌స్వామి _. బ్‌ కవితలు ల

కేబుల్‌ బలిపీఠం

అరిద౦ ఇంట్టో ఉన్నట్లే మా ఇంట్లోనూ రంగురంగుల బలిపీఠం వుంది. నాకు మాత్రం బలిపీఠం అంటే భయం! నెలకోసారి డెబ్బై రూపాయలు కేబుల్‌ సర్ఫం నోట్లో పోస్తే (ప్రతి రోజూ తెగ కక్కుతోంది విషం! అందుకే నాకు బలిపీఠం అంటే చాలా భయం వంటీంట్లో సీరియస్‌గా పనిచేస్తున్న మా అవిణ్ని బలిపీఠం సీరియల్‌గా లాక్కొచ్చి కుర్చీలో కుదేస్తుంది మా అబ్బాయి ఎప్పుడూ ఫస్ట్‌ రేంకే! టాప్‌ టెన్‌లో మొదటి స్థానం ఏ పాటదో చెప్పడంలో మా అమ్మాయి బలిపీళం దయవల్ల బ్యూటీషియన్‌గా మారిపోయి బతుకులోని అందాన్ని నెయిల్‌ పాలిష్ట్‌ చిటికెనవేలితో దూరంగా గెంటేస్తోంది,

పి.ఆర్‌.ఎల్‌స్వామి

ఇవాన్‌ న

మా అమ్మ కూడా పురాణ కథలు మానేసి జీవితం అంతా 'కలిసుందాం... రాక్‌ అంటూ బలిపీఠానికే పూజ చేస్తోంది బలిపీఠం సాక్షిగా మేమంతా కలిసేవున్నా ఎవరికి వాళ్ళం ఎపిసోడ్స్‌ ఎపిసోడ్స్‌గా విడివిడిగానే బతుకుతున్నాం నీలి రంగు శృంగారాన్ని ప్రతి రోజూ (ప్రత్యేకమైన ఛానెల్‌లో మా ఇంట్లో గుమ్మరించి గుడ్డప్పగించే మా బతుకుల్ని కేడ్‌బరీ చాక్సెట్‌లా చప్పరిస్తుంటుంది. మేడ్‌ ఫర్‌ ఈచ్‌ అదర్‌లా వున్న నన్నూ, మా శ్రీమతిని కలిసి భోంచేయకుండా ప్రతి పూటా అడ్డుకుంటూనే వుంటుంది, కానీ, నేను మాత్రం ఆ బలిపీఠం దృష్టి నా మీద పడకుండా కవిత్వాన్ని కత్తీడాలును చేసి యుద్దానికి సిద్ధపడుతున్నాను టివి లేని ఇంటిని కలగంటున్నాను. దూరదర్శన్‌ - విజయవాడ పి.ఆర్‌.ఎల్‌స్వామి కవితలు ఖ్‌ ౮7

పసిమొగ్గల తూకం తల్లిదండ్రులు డొనేషన్ల మూటలు విసురుతుంటే పిల్లలు అక్షరాల నిచ్చెనమెట్టు ఎక్కుతుంటారు దేశ భవితను భుజస్కంధాలపై మోసుకుపోవడానికన్నట్టు... వీపుకి విజ్ఞానభారాన్ని తగిలించుకొని" గణగణమన్న శబ్దంలోకి బలవంతంగా పరుగెడతారు చిన్నారి చిరునవ్వులను చిదిమేస్తూ (క్రమశిక్షణ తొమ్మిదిగంటలకే రారమ్మని తొందరపెడుతుంది ఉదయాన్నే ఉరితాళ్ళు మెడనలంకరిస్తాయి లెదర్‌ బాగ్‌లో సరస్వతీ దేవి సవ్వడులు ప్లాప్టిక్‌ బాటిల్‌లో గంగాదేవి కదలికలు వాళ్ళ పచ్చని బతుకుతో పరాచకాలాడుతున్నట్టనిపిస్తుంది. తిరిగిరాని బాల్యం కేజీలు - కేజీలుగా నరకబడుతుంది అమ్మ ఒడే బడి కొవలసిన అమూల్యప్రాయం భారంగా (బతుకు నీడుస్తుంది న 1

వంకరటింకర రాతలతో శ్రీకారం చుట్టే భవిష్యత్‌ తలరాతలు ఎమ్‌సెట్‌, లాసెట్‌, ఎడ్‌సెట్‌లై జీవితమంతా పోటీగా సాగుతుంటుంది తరగతి గదిలో దేహంనిండా సందేహాలు పిచ్చిచూపులుగా మారతాయి. మెదడులోకెక్కించుకోగా మిగిలిన కొన్ని సమాసాల ఎడారులు - భూగోళాన్ని చుట్టినట్టు ఇంటిపనిగా సంచిలో చిందరవందరగా సర్దుకుంటుంటాయి సాయండత్రానికల్దా లేత ఆరికాళ్ళను అజణిచిపెట్టిన బూట్లు లేసుల్లేసుల్లా ఊడిపోతుంటాయి. గంటలు కొట్టేకొద్దీ కేకలన్నీ ఆకలి చూపుల్లోకి నిశ్శబ్దంగా ప్రవేశిస్తాయి ఎట్టకేలకు ఆంక్షల ముంగిట్లో నుంచి బయటపడి మూడు చక్రాల వాహనంలో కూలబడి సీతాకోకచిలుకలా ఎగురుదామనే తరుణంలో రిక్షా అరుపుకి ఉలిక్కిపడి ఈత రాక నిళ్ళబ్ద ప్రవాహంలో మునిగి తేలుతుంటారు. 26 ఆగష్టు 2002 ఆంధ్రభూమి - దినపత్రిక పేలరర్థన పను ర

మళ్ళీ పుష్కరం వరకు

నూ పంట కాల్వల్ని చూసినప్పుడల్లా గోదావరి పచ్చని చేనులా అనిపిస్తుంది మా కుళాయి నీళ్ళ చప్పుడు వింటుంటే గోష్పాదక్షేత్రంలోని గోమాత గిట్టరి చప్పుడు విన్నట్టుంటుంది. గోదావరి నీటి పరుపుపై ఆలల నృత్యం నా కంట పడినప్పుడు పూర్వకవుల వాక్య నిర్మాణాలు నా నాలుకపై నర్తించినట్టుంటుంది, స్టీమర్‌పై ప్రయాణంలో గోదావరి పాలపుంతవుతుంది. గోదారి గట్టుమీద ఉషోదయవేళ స్నానం చేస్తున్న పిల్లల

పి.ఆర్‌.ఎల్‌స్యాన్స

నవ్వుల్ని తిలకిస్తుంటే ఒక్కసారి బాల్య జ్ఞాపకాలు గోదావరి మీద నీటి సుడులౌతాయి కత్తెరతోకపిట్ట గిరికీలౌతాయి. గోదావరి ఒడ్డున నాకు జన్మనిచ్చిన తల్లి పుష్కర స్నానం చేస్తుంటే పుష్కరుడు గోదావరి మాతపై క్షీరాభిషేకం చేస్తున్న దృశ్యం... గోదావరి జలదర్పణంలో నా తండ్రి కోసం తర్పణం వదులుతున్నప్పుడు నా ముందు మూడు తరాల పెద్దలు నీటి అక్షతలతో ఆశీర్సదిస్తున్న (భ్రాంతి... గోదావరి (ప్రతిధ్వనిస్తున్న పన్నీటి పాట గోదావరి సండె గుండెనూ స్పృశించే నీటి తడి ఈ నా పుష్కర జ్ఞాపకాల అలలు మళ్ళీ పుష్కరం వరకూ గోదావరిలో ఈతకొడుతూనే ఉంటాయి. సెష్టెంబరు 2003 ఆంధ్రప్రదేశ్‌ - మాసపత్రిక పింరనా 17

గింజరాలిపోయింది చఊౌతల కాలం నాటి మడిచెక్క దున్నకపోతే మెతుకు రాలట్టేదు దశాబ్దాలుగా ఈ పిడికిలితోనే మట్టిని పిసుకుతున్నాను. అనాదిగా ఆ మట్టే నా బతుక్కింత పచ్చదనాన్ని పులుముతోంది. ఎన్ని పంచాంగాలు చూసీ విత్తనాలు జిల్లినా అకు వచ్చే సరికి పురుగులు సిద్దం అనావృష్టిని తలుచుకుంటూ కూర్చుంటే కళ్ళు రెండూ అతివృష్టిని దోసిట్లో పోస్తున్నాయి. ఆకాశం కేసి చూడగొ చూడగా పడవలసిన చినుకులు పడక బతుకంతా బీటలు... బీటలు... విత్తనాలు, పురుగు మందులూ

గ

మహాసంక్షోభంలోకి నెట్టేస్తే జీవితం పొడి... పొడిగా... ఒకరోజు కంకిని కోసే కొడవలి నా కంఠాన్ని ముద్దెట్టకుంటే నాది హల్యో, ఆత గహత్యో (ప్రశ్నార్ధకంగా వార్తకెక్కినా సాక్ష్యం చెప్పటానికి కంకి ఉంటేగా ఆగష్టు 2002 పత్రిక - మాసపత్రిక పెఆగ్‌ంలన్వామి ఖు ౯ ్ర

బతుకు మరక భయం భయంగా బతకడం నేర్చుకున్న వాడికీ చేతులు వణకడం సహజమే! అఆ వణికిన చేతుల్లోంచి కప్పు కదిలి రెండు టీ చుక్కలు తెల్ల బట్టల మీద మరకలుగా రూపు దాల్బడమూ సహజమే! అంతమాత్రాన్సిక్థే- పార్షభౌమ్హార్ధికారం పోయినట్టు... సామ్రాజ్యం తల్లకిందులైనట్లు. రివాల్వింగ్‌ చైర్‌లోంచి ఆరవడమూ సహజమే! ఎ మూడు రూపాయలో చెల్లించిన యజమాని లేహుచిద్దుకుంటానన్నట్టు నిలబడడ్రమ్రూ సహజమే! సహజం కాన్సిద్రల్హ్హా నౌ బత్తుక్సృ పళ్ళెం నీ ఫలహారశ్రాలల్రో చిట్రడమే! పి.ఆర్‌.ఎల్‌స్వామి గ? గ అంశా . ఏఖపట్ట ప కవితలు

చేతుల్లేని కుంచె న్దీ గుండె బీటలు వారిందని మా హృదయపు అంచులకు నీ కుంచె తడిని తాకించావా! నడవలేని నీ కాళ్ళని చూసుకుంటూ గీసిన ప్రతి బొమ్మా మా కంటి పాపల మీద పరుగెట్టేలా చేశావా! కరచాలనానికి కూడా సహకరించని చేతులతో భారమైన మా బతుకులకు బంగరు వెన్నెల చూపీ౦చావా! వీ ఊహ చిత్రమై కొత్త రూపాన్నిచ్చింది. రాయి కూడా రమణీయ దృళ్యమైంది. పిఆర్‌ ంలనార్‌ గ్‌ా 1 బ్‌

నీ చూపుల్లో పడ్డ శంఖం ఎంకి పొటను పూరించింది. వెల్ల వెండి మేఘం తడిసి ముద్దయింది. ప్రకృతి నీ కుంచె కుచ్చుల్లో దాక్కొని సరికొత్త సందేశాన్ని అందించింది. నీ భావోద్వేగం... ఊపిరి పోసుకున్న దృళ్యమాలిక్ష నీ గీతామృతం... ఎద ఎదలో మువ్వల సవ్వడి, హృదయం లేనివాడికి ఎప్పటికీ నీ చిత్రం అబద్ధమే (కాళ్ళు చేతులు చచ్చుపడిషోయినా అద్భుత చిత్రాలను చిత్రిస్తున్న కోనసీమ న్వర్జన్‌రాజు కోనం) 20 జూలై 2003 ఆంధ్రభూమి - అదివారం అనుబంధం పి.ఆర్‌.ఎల్‌స్వామి ల “కవకల ౫ [6

మాఊరు చిన్నప్పుడు మా ఊరు ఎర్రంచు ఆకుపచ్చని పట్టువీర అందాన్ని తలదన్నేది శీత వాయువు తరుము కొస్తుంటే అమ్మ ఒడిలోకి వెచ్చగా ఒదిగినట్టు ఏ గుడిదొడ్డోనో బడి అవరణలోనో ఎంచక్కా గోళీ ఆటలు ఆడేవాళ్ళం ఆటపాటలతో కరిగిపోయిన కాలాన్ని కొలవడానికి ఎప్పుడూ ప్రయత్నించలేదు. అనురాగభరిత ఆత్మీయళా సుగంధ పరిమళంతో ముక్కుపుటాలెగిరిపోయేవి, (ప్రేమాభిమానాలు మా ఊరి రోడ్డుమీద నీలి సంధ్యలు పరిచేవి సవారీ బళ్ళు ప్రహారీలు దాటి వఅరంళనిజమి్యి 27

షికార్టు కొట్టేవి ఇప్పుడు మా ఊరు - ఒక పద్మవ్యూహం! ఒక హత్యాస్టలం!! ఒక సం*గ్రామ' కూడలి!!! కత్తుల కంచాలలో ఎముకల మెతుకులు తనివితీరా తింటోంది. రోడ్డు కిరుప్రక్కల మొండేల మొక్కలు నాటుకుంటోంది. రంగురంగుల జెండాలతో రక్తాన్ని జోరుగా జుర్రుకుంటోంది మా ఊరి కాలువలో గోనెస౦చిలో శవాలు ఈతకొడుతున్నాయి. రక్తతర్చణాలతో, రణ నినాదాలతో తెగుళ్ళపంటలు ప౦డించుకు౦టోంది మా ఊరి పచ్చదనానికి పట్టిన ఈ పచ్చకామెర్ల వైనానికి సమాధానం వీ 'బ్యాలెట్‌ పేపర్నడిగినా చెబుతుంది. 24 అగష్టు 2002 ఆంధ్రప్రభ = వారపత్రిక సి.ఆర్‌.ఎల్‌న్వాబ్స

నిరీక్షణ నీకోసం చూస్తూ వుంటానా! కనురెప్పలు తెగిపోతాయేమో అనిపిస్తుంది, ఇంకా అలాగే చూస్తూ వుంటానా! కనుగుడ్డు మీద నీటిపొర కము శముంటుంది. అయినా అదే పనిగా చూస్తూ ఉంటానా!!! వర్షాకాలంలో

కొబ్బరాకు చివర్ల నుండీ నీరు ధారగా రాలినట్టు నువ్వు నా కళ్ళ నుంచి వరదలా రాలి క్రింద పడతావు. 17 సెష్టెంబరు 1993 ఆంధ్రజ్యోతి - వారపత్రిక పి. నా

జాతీయ రహదారి సం కోరల్టో.. ఇరుక్కున్న పక్షిపిల్ల జీవితం ఆర్జాంతరంగా ముగిసిన ప్రయాణమౌతుంది ప్రతి వెన్నెల రాత్రి వారకాంత ఓరచూపులోన బతుకు ఆవిరవుతూనే ఉంటుంది గిలిగింతలు పెట్టే దొంగముద్దు మృత్యుకౌగిలికి మొదటి మెట్టె దివారాత్రాలు తడారిపోయిన పెదాలౌతాయి అంగట్లో బొమ, ళో అంతులేని సంతోషం క్షణికమై మనిషి ముఖం మసిబారిన లాంతరౌతుంది చివరిక్రి = పచ్చని సంసారానికి పట్టిన చీడతో హన్య దిజేసి ఆకురాల్చిన చెట్టై భార్యాబిడ్డలు?!

ఫీబ్రవరి 2001 ఆంధ్రప్రదేశ్‌ - మానవత్రిక పి.ఆర్‌.ఎల్‌న్వామి

పాలకుర్రాడు తీల్లిరాము | వదిలాడో లేడో తండ్రితో బాటు తనూ పొలంగట్టునే 'పేడా పెంట నొన్నపని యజమానికి పాలు మోయడం తిన పని ఒకరోజు చినుకుపడి నేలంతా తడిసి కాలు జారి తప్పా తలకిందులయ్యింది ఆ మాత్రానికే దేళద్రోహం చేసిన ఖైదీలా తను యజమానురాలు తిట్టిన తిట్టకన్నా వాళ్ళ సంతానం చూసిన చూపులు కొరడ్రా దెబ్బలయ్యాయి ఒకటో రెండో ఏళ్ళు పెద్దో, చిన్నో మీరూ నాలాంటి వాళ్లే! మీ తండ్రి భూస్వామి నా తండ్రి భూమిని నమ్ముకున్న మట్టి వు సజ? గంధాలత్‌ నై పాలు పెరుగై... భి స 1 ఏష మి పెరుగు వెనె ట్‌ (1 సం ఖ్‌(ీి 6 ౫.క |! శ2(.) జ)! వెన్న నెయ్యిగా మారి | లో మీ బుగ్గల మీద నిగారింపు వెనక వ వలయు . ళ్‌ నా రక్తం అభిమానం పాలపొంగులో దాదా డ్‌స00 న మరుగుతూ ఉంటుంది. పి.ఆర్‌.ఎల్‌స్వామి ఆకాశవాణి - విశాఖపట్టణం నవ్యా |

గ్లోబల్‌ దారి మౌ మాటల్లో తియ్యదనం లేదు... ముఖం నిండా మోడల్‌ మేకప్‌... మట్టీవాసన లాంటి సంభాషణలు లేవు... ఆప్హుల 'కోలొహలంలో హైటెక్‌ అనారోగ్యాన్ని "పెంచుకుంటూ... అనుభూతులు కోల్పోయి కరెన్సీ కన్నీళ్ళు కారుస్తూ... ఇంటర్నెట్‌ తట్టీ లేపితేనే కాని తెల్లారని శుభోదయం... (ప్రకృతితో పులకరించాలన్నా కంప్యూటర్‌తోనే పలకరింపు... హలో! హాయ్‌!లు తప్ప కరువైన (ప్రేమ కరచాలనం... సంస్కృతి సంప్రదాయాల పేరెత్తితే చూపుల్లోనే వెటకారం... లిప్‌స్టిక్‌ పెదాలకు అంటీ అంటని నవ్వులు... ఇంటిన౦తా ష్టా్టిక్‌ పూలమొక్కలతో మొలకెత్తించి పి.ఆర్‌.ఎల్‌స్వామి వ కవకల “సీ 22

ఆక్సిజన్‌ కోసం వెంపర్డాట... ఉత్తరాలే లేవు, చెత్త రాల్ఫే కంప్యూటర్‌లోనే క్షేమ సమాచారం... కలిసి బతకాల్సిన మనుషులు ఒంటరి బతుకు మెతుకునే ఏరుకుంటూ... విలేజ్‌లో కూడా గ్లోబల్‌గా కోల్పోయిన చిరునామాను ఎవరికి వాళ్ళే వెతుక్కుంటూ... గ్లోబలైజేషన్‌లో కూరుకుపోతూ... కూ..రు...కు..పో.తూ... (పవంచీకరణ - ప్రతిధ్వని విశాలాంధ్ర వారి కవిఠా సంకలనంలోనిది సిఆర్‌ లల్‌నిబని న్‌ 23

ఘోర (ఆ) కలి వౌడిపోయిన పచ్చదనంతో కోనసీమ శోకసీమయి హరితవబ్రాల వెలుగెప్పుడా అని చీర్చంగా ఆలోచిస్తోంది! ఇంకా ఆరని చితిమంటల శోకాలు చీకట్లోనే ప్రాణాలను కూడదీసుకుంటున్నాయి. సప్పెడు మెతుకుల కోసం - గుక్కెడు మంచినీళ్ళకోసం- యం త్రమేఘంకేసి ఎ౦డిన గొంతు చూపుల్ని లాగిపెడుతోంది ండె చెరువైన జీవాల కోసం బంధువుల రహదారులు కన్నీరు మున్నీరయ్యాయి. తడిసీన ధాన్యం - బియ్యం కురులను ఆరబెట్టుకున్న రక్కసిలా పి.ఆర్‌ ఎల్‌ ఇభ

భయోత్సాతానికి నేనే సాక్ష్యం అంటూ

గుండెల్లో గుబులు మొలకల్ని మొలిపిస్తున్నాయి

మృత్యురోదనలు ఎ

క్షతగాత్రుల ఆర్తనాదాలు -

రైతుల కన్నీటి ధారలు

వాగులై, వరదలై పొంగుతూనే ఉన్నాయి.

ధాన్యాగారాన్ని దైన్యాగారంగా మార్చిన

వాయుదేవుణ్ణి తిట్టుకుంటూ

అన్నదాత “అన్నమో రామచంద్రా! అంటూ

గడపలను తన్నుకుంటున్నాడు

గోదావరి జిల్టాలను 'క్రాన్‌' చేసిన

“వాయుగుండం ధర్మమా' అని

అధికారుల “కాష్‌ అంకెల రూపం

మారుతూ - మారుతూ

ఇంకా సుళ్ళు తిరుగుతూనే ఉంది.

01 డిశంబరు 1996 ఆంధ్రభూమి - అదివారం అనుబంధం

పఅరలలనజమి 25

కన్నీటి మంటలెగసినవేళ చెదిరిన గుండెలతో ఊరంతా బెదిరిపోయింది తోరణాలతో పచ్చ -పచ్చగా వెలిగిపోవలసీన సింహద్వారాలు మసిబారి వెలిసిపోయాయి! ఆ వీధుల్లో! ఆర్తనాదాలే తప్ప హరిదాసు కీర్తనలు ఏ మూలా విన్నించడంలేదు ఇంటిముందర - ముగ్గులకు బదులు అగ్జికీలలెగొసెగసి పడుతున్నాయి వీధివీధినా- గంగిరెద్దులకు బదులు పాగముద్దలే తిరుగుతున్నాయి. కొత్త అల్లుడికి కూడా సహాయ శిబిరమే దిక్కయింది పి.ఆర్‌.ఎల్‌స్వావ్సి కవిత * 26

తుఫాను - వరద నయమనిపించేలా

వారి ముంగిట

బ్లో అవుటో భోగిమంటయింది!

ఈ యేటి సంక్రాంతి

నూనె కాంతిలో (గ్రామమంతా జిడ్డుమయమయింది.

'సహజం'గా సంస్థ

అక్కడి జీవితాలకు ఒరగబెట్టిందేమీ లేదుకానీ -

ఆ ఊరి తలకి మాత్రం

కొరివి పెట్టిందనడం సజీవ చిత్రం. వఆిక్‌ంల్‌న్వారి ఖు బి గ

వాటర్‌ బోయ్‌ “ర్వేటి నుంచి బడికవెళ్ళాలి” అని నాన్న అన్నప్పుడు ఒక గొప్ప పుస్తకం విచ్చుకున్నట్టయింది ముఖం జీవితం పలకమీద అరిగిపోతున్న బలపం వాడని వాడికి తెలీదు! నాన్న బడికి వెళ్దాం అన్నప్పుడు ఎగురుతున్నట్టయింది వాడి మనసు రాత్రంతా నిద్దురలేదు = ఎప్పుడు తెల్గారుతుంది? ఎప్పుడు బడికి వెళ్ళాలి? చెప్పుల్లో గంటల శబ్దం... బతుకు తెల్బారినట్టు ఊరూ తెల్పారింది పాకంతా పలకకోస౦, పుస్తకాలకోస౦ కలయదిరిగిన కాళ్ళు గుమ్మం మీద చతికిలబడ్డాయి. నాన వల్చి రెక్కపుచ్చుకుని బడికి తీసుకెళ్ళాడు, పి.ఆర్‌.ఎల్‌, నన్‌

దారిపొడుగునా నడుస్తున్న రంగుల యూనిఫారాలు

వాడి కలల్ని లాగుతున్నాయి

(ప్రధానోపాధ్యాయుడి గదినుండి దీనంగా నాన్న ...

ఆభయారణ్యంలో లేడిపిల్లల్లా తోటి పిల్లలు...

వీడా నీ కొడుకు! జా(గ్రత్తని చెప్పు...

_. అధికార కంఠం ఇంకా వాడి చెవులకి

మృదువుగానే వుంది.

నాన్న వాటర్‌ జగ్‌ చేతిలో పెట్టి

గదిగదికీ తిరగమన్నప్పుడు

వాడి గుండెల్లో బలపాలు, కలాలు, పెన్సిల్లు

కనపడని గాయం చేస్తున్నా

కర్తవ్యం తెలుసుకున్న అర్జునుడయ్యాడు.

ఆకాశవాణి - విశాఖపట్టణం

వింరలకనామి్య 26

అతడు కొండను జయించాడు అతడు నొదేశం! నా రక్షణ కవచం! నా పచ్చని జీవితం! అతని (బ్రతుకంతా దేశ రక్షణలో హేమాలయాల్లో కరిగిపోతుంది అతని ఆవేశం ఉప్పెనలా ఉరుకుతూ సింహంలా జూలు విదిల్ఫి ఆగ్రహోదగమై దురాక్రమణలపై పరా్రమిస్తోంద్ది, ఆతని రక్తపు చుక్కలు రాలిన చోట శత్రువులను మట్టబెట్టే వేల వేల గొంతులు రణమై మారు మైోగడ్డాన్సిక్ష సిద్ధంగా ఉన్నాయి, పిఆర్‌.ఎల్‌స్వామి | “చా ుతల "శ రగ

అతని శిరస్సు మీదుగా శాంతి కపోతం ఎగురుతూ రెక్కల వింజామరలతో విజయపుగాలి విసురుతోంది అతని గొంతు శాంతి గీతాలు పాడడమే కాదు వీరమరణాన్ని కూడా అనువాద౦ చేయగలదు అతని తల్లీ గుండ “బోఫోర్స్‌ కంటే శక్తివంతమైనది! తండ్రి చేతులు కార్గిల్‌, దాన్‌ సెక్టార్లకంటే ఎత్తయినవి!! అతడు నా సోదరుడైనందుకు తన మరణాన్ని మూడు రంగుల జెండాగొ నా గుండె మీద ప్రతిస్టిస్తున్నాను అతడు నా దేళ సౌభాగ్యాన్ని క్షేమంగా నొ కప్పగించి “గపద్యూచార్యుడై మాత్సదేవి ఒడిలో ... సుఖంగా నిద్రపోతున్నాడు. సెస్టెంబరు, 199 రచన - మాసపత్రిక కార్గిల్‌ ప్రత్యేక సంచిక పె.ఆర్‌.ఎల్‌స్వామి వదా లే క

నిష్పలం అతని చెమట చుక్కలు దము శే చేసిన చేలో విత్తనాలవుతాయి. అతని చెమట బిందువుల కుప్ప “వాళ్ళ” ధాన్యాల రాశిగా వాసికెక్కుతుంది, ఆతని చెమట నీటి గొట్టాలై “వాళ్ళ” అందమైన భవంతుల గోడలు తడుపుతాయి అతని చెమట బిందువులు ఫ్యాక్టరీ లాభాల నివేదిక పత్రాలై “వాళ్ళు” సమాజానికి చెదపట్టిస్తారు ర.ఎలీస్వామి తా ష్ర2ై

అతని చెమటలో స్నానమాడి వళ్ళు అసెంబ్లీలోకి అడుగుపెడతారు పార్లమెంటులోకి పాదం మోపుతారు అయినా.? అతడన్నా, అతని చెమటన్నా భరించలేని వాసనే! ఆగష్టు 185 ఆహ్వానం - మాసపత్రిక పి.ఆర్‌ ఎల్‌.స్వామి పిఆర్‌ లలన 33

ఆలి వృద్ధాప్యం 969

గ్‌డిలిన జ్ఞాపకాలను తవ్వుకు౦టూ-

(ప్రశ్షార్థకంలా వంగిన చేతిక్షగ్ర! ఛీత్కార థూత్కారాల (బ్రతుకును

భారంగా -

చచ్చుబడ్డ నరాలను

వాట౦గొ ఈడుస్తూ క్రాల్రిజ్షోడ్డు దిక్కుల ఛాన్యంకేసి

అళల చూపుల్ని

ఎక్కుపెడ్రుత్తూ

అద్దాలు చిట్లిన కళ్ళజోడ్తు॥

03 మే 109 ఆంధ్రభూమి - ఆదివారం అనుబంధం వినయ 4

బ్రతుకు చక్రం నిరిడా పదేళ్ళు లేవు చేతిలో 'ఫైలు' గాలి పోయిన ట్యూబు మీద వాలిపోయిన చూపు! స్పానర్‌తో ఏ స్కూటర్‌ ట్రైరో విప్పుతున్నప్తుడు మెలికలు తిరిగిన వాడి దేహాన్ని పూవులా వాడిపోయిన బాల్యాన్ని తలుచుకుంటే టైరు పంకృరైనపుడు ఆర్భాంతర౦గా ఆగిపోయిన ప్రయాణం౦లా నా అరికాలిలో ముల్టు దిగిన బాధ ట్రాక్టరు టైరును చట్రం నుంచి వేరు చేస్తున్నప్పుడు రాలిన చెమటచుక్కలు పింర్యరనట్యా ౩5

శ్రమైక సౌందర్యాన్ని ప్రతిబింబిస్తున్నా మాసికలు పడిన గుడ్డతో ముఖం తుడుచుకుంటున్న ఆ కుర్రాణ్ణి చూస్తే ఎలిమెంటరీ పాఠశాలలో అస్తవ్యస్తంగా చిరిగి మూలకి విసిరీయబడ్డ భారతదేశపటం గుర్తుకొస్తుంది ఒకపూట భోజనానికి రెండు రూకలు రాలనప్పుడు వాడి పొట్ట వాల్‌ట్యూబ్‌' లేని ట్యూబులా అతుక్కుపోతుంది. ఒక దొరబాబు తన పని ఆలస్యమైందని చేతికి దొరికిన రెంచి వొడి మీదకి విసిరినపుడు అద్దం భళ్ళున బద్దలైనట్టయింది వేయిముఖాలు దీనంగా నేలంతా పరుచుకుని వాడే కనబడ్డాడు. చక్రానికి అతుక్కున్న ఊచల్లా ఇంటి బాధ్యత వాడిచుట్టూ తిరుగుతుంటుంది! వాడి జీవిత౦ గాలిలేని వాహనం చుట్టూ తిరుగుతుంటుంది! యానాం కొత్త బస్టాండ్‌లో వాహనాలకు పంక్ళర్స్‌ వేసే వల్లీ కోనం... 18 సెప్టెంబరు 2002 ఆంధ్రప్రభ - వారపత్రిక సిఅం లతని న్‌ లు ర

పాట వాసన ఒక చెమట చుక్క గుప్పెడు మెతుకులైన వైనం మనిషి లోపల యంత్రాలు ముక్కలై ఒక వస్తువు తయారైన వైనం ఎప్పుడైనా ఆలోచించావా? లోపలికి వెళుతున్న నాలుగు వేళ్ళూ నాగలి చప్పుడు చేయడం గమనించావా? తారు రోడ్డుమీద జారిపోతున్న కారు ఎవరి జీవన స్వేదం మీదుగా (ప్రయాణిస్తుందో ఆచూకీ తీసావా? ఈ ్రశ్షలన్నీ సంధించే ముందు నన్ను నేను ప్రశ్నించుకున్నప్పుడు కట్టుకున్న బట్టలూ - వేసుకున్న చెప్పులూ చెప్పుకుంటున్న గొప్పలూ - కలవర పెట్టక మానవు అందుకే నేను కలం పట్టినా కార్మికుల్లో అవుతాను గళం విప్పి గీతం పాడినా గొన మాధుర్యంతో పాటు చెమట వాసనా వెయ్యక తప్పదు. పి.ఆర్‌.ఎల్‌.న్వామి_ దూరదర్శన్‌ - విజయవాడ ళల తే

ఛత్ర......పతి ఒకే గొడుగుకింద ఏీడడుగులేమిటి? ఎన్న అడుగులు నడిచామో? ఒక్క చినుకు మీద పడకుండా ఒక్క ఉరుముకి భయపడకుండా ఒక్క మెరుపుకి మోసపోకుండా సగం ప్రయాణం పూర్తయింది. గొడుగు కిందకి తలదాచుకోడానికి వచ్చినట్లు తెలివైన ఒంటెల్లా చేరిన పిల్లల్నీ తడవకుండా ఉండటం కోసం చేరనిచ్చాం ఇప్పుడు... నా పితృ స్వామ్యం నీ మాతృత్తం పక్కన పెట్టి పిల్లలు వెళ్ళిపోయారు వతరలన్నిమి 34

నువ్వేమో! ప్రయాణం మధ్యలో గొడుగు నా చేతికిచ్చి మెల్లగా తప్పుకున్నావు, గొడుగు, గొడుగుతో పాటు నేను తడుస్తున్న సంగతి ఇన్నాళ్ళూ నిటారుగా నుంచొని నా చేతికి ఆధారమైన “'కామ'కి తప్ప ఎవరికి తెలుసు! కవితా గోదావరి ఉభయ గోదావరి సాంస్కృతిక నేమాఖ్య కవితా నంకలనంలోనిది పి.ఆర్‌.ఎల్‌న్వామి “కలు ఎం

చిపరిగా నా ఉనికి

నౌలుగు వేళ్ళూ నోట్లో పెట్టుకున్న సమయాన

నన్ను తలుచుకో - నాకది చాలు

నాలుగడుగులు వేసే సమయాన

నన్ను తలుచుకో - నాకది చాలు

భూమికి, పొదానికి మధ్య ఉన్న

నా శ్రమని తలుచుకో

నీ చొక్కాకున్న గుండీను నేను

నీ మం౦చానికున్న నవారును నేను

నువ్వు ముగ్గులేసుకున్న గుమ్మం ముందు

కల్టాపినేను

నువ్వు సుఖంగా ప్రయాణం చేస్తున్న

కారు కింద అరిగిపోతున్న కంకరనినేను

నీ ఆకాశ హర్య్యానికి రంగులు దిద్దుతున్న కుంచెను నేను

నా చెమట౦తా నీ సుఖం కోసం

అవిరైనా ఫర్యాలేదు

నా పలుచని రక్తం

నీ దప్పిక తీర్చే ద్రవం కాకుంటే చాలు. పి.ఆర్‌.ఎల్‌స్వామి నేటి నిజం, దసరా ప్రత్యేక సంచిక - 2001 చాక్‌ 40

అమ్మ ఇంట్లో లేనప్పడు అలమార్జో దొచివుంచిన తాయిలాలు స్నేహహస్తాలకు పంపకాలవుతాయి వెన్నదొంగ అవతారమెత్తమని ఉట్టిమీద చల్లకుండ పుల్లపుల్లగా పిలుస్తుంది లూజు చొక్కా నిక్కరు శరీరానికి తగిలించుకుని డబ్బాలోని సగం పొడరు ముఖమంతా అద్దుకున్న బఫూన్‌ ఆనందం ఐదు నిమిషాలలో పది ముఖాలుగా ముక్కలవుతుంది. వినిపించే పాటని ముందుకు - వెనక్కు సాగదీసే 'టేపులాట'లో... గూట్లో స్టీరియో గూట్లోనే మూగబోతుంది. తూనీగ తోకకు దారం కట్టిన వెకిలినవ్వు... క్షణంలో తోకతోపాటు పుటుక్కున తెగుతుంది. పిఆర్‌ ఎలన్వామి గా శ 1

తాటిముంజల చక్రాలబండి ఒంటెద్దు బండై రోడ్డన్నీ తిప్పి తీసుకొస్తుంది. బొడ్జో మర్రి ఊడెక్కి ఊగుతుంటే ణు కిందపడ్డ మోకాళ్ళ చిప్పల రక్తధార ఖైరవద్వీప సాహస ఊహకి చిల్లు పెడుతుంది. ఇంద్రధనుస్సు గీతంతో గది గోడలన్నీ... వర్గ చిత్రాలవుతాయి. అంతదాకా వెలిగబెట్టిన ఘనకార్యాలక్తు తీసి గుర్తు - అమ్మ రాకకోసం అలసటతో ఎదురుచూపు దీపావళి ప్రత్యేక సంచిక ఆంధ్రజ్యోతి 1997 పి.ఆర్‌.ఎల్‌స్వామి 1 -ఐతల నళ

దూరమైన నేపథ్యంలో... న్లీక్సూ నాకూ మధ్య ఏమీ మిగలనప్పుడు మాటలు బాణాలై గుచ్చుకోడంలో ఆశ్చర్యమేముంది ఒకప్పుడు... మనం కలసి మాటలు ఒలకబోసుకుంటుంటే పూలగుత్తులు నదిలో ప్రవహించేటట్టుండేది ఆనందం ప్మాటై పల్లవించేది ఇప్పుడు నా ముఖం కొత్త చర్మం తొడుక్కుని నీకు కనిపిస్తోంది. నన్ను పరాయివాణ్ణి చేసి పంజరంలో పాతిపెట్టేదిశగా ప్రయాణం చేస్తున్నావు స్నేహరాగం ఆలపించిన మన మానసవీణలిపుడు పిఆరిలల్‌న్వామి ఖా శే ౯

అపశ్రుతులు పలుకుతున్నాయి అభిప్రాయాలు దూరమై - దారులు వేరై... మన మధ్య ఆగాధాన్ని పూడ్చలేక భాష - పొడి పొడి మాటలై రాలుతున్నాయి. బాగున్నారా? సంగతులేమిటి? అన్న ప్రళ్ళలు మన మధ్యడూరాన్ని ఇంకా సాగతీస్తున్నాయి. “మళ్ళీ కలుద్దాం” అనే మాటలు ఒకరినొకరు వదిలించుకోవటానిక్తి అందమైన ముసుగు ఆనే వాస్తవ౦ మన ఇద్దరికీ తెలుసు! 03 డిశంబరు 1995 ఆంధ్రభూమి - ఆదివారం అనుబంధం వయ్య గళ్ల

అమ్మేకావాలి.... “అమ శై కావాలొ” ఊరుకో... “నాన్నా అమ్మ కావాలి” ఇందాక తగిలినవి చాలవా? “ఆయినా అమే ] కావాలి నాన్నా” మళ్ళీ కొడుతుంది నోర్ముయ్‌! అమె - ఒక చేత్తో కొట్టి ఇంకో చేత్తో మాతృత్వాన్ని అందిస్తోంది వాడు తీసీ బాధను నెమరువేసుకుంటూ రెండు చేతుల్ని ప్రేమగా అమ్మ క౦దిస్తున్నాడు. మరుపును బంధించిన మినీ కవిత! మెరుపు చిరువవ్వంత గొప్పది. మెరుపు నచ్చినప్పుడు చూశారా? అకాళివికి ఒళ్ళు జరదరించివట్టుంటుంది. కావి అది క్షణకాలమే వుండాలి. లేకుంటే అది ఎడతెగని. ఎండలాగానో, వీధిలో వెళ మెర్క్యురీ దీపం లాగావో మిలిపోతుంది. చ్రరువవ్యు కూడా అంతే, వారం రోజులు వియోగం తర్వాత తొలిసారి పలికొంచివవ్వుడు వరే ప్రియురాల పదుల మిద చికువవ్వు అంతే. ఆ వవ్వుతా ఆమె విలువువా వెలుగుతుంది. కానీ వెలుగు క్షణికముంటేవే అందం. మొనాలిసా కూడా వప్వింది క్షణమే. అ క్షణాన్ని దాచుకోవటమే కళ. ఆ కళ ఆ మధ్య వల్చిన మిలీ కవితల్లో వుందేది. ప్యామికి మెరుపును దాచటం తెలిపిందె. 'అమ్మే కావాలో అనుక్షణం గుర్తుకు తెచ్చుకునే మెరుపు. రేపు ఎక్కడయివా స్వామి కవిసప్తే - అశని పేరు చరచి "అమ్మే కావాలొ అంటావేమో!

• ప్రముఖ కని - ప్రఖ్యాత విమర్శకుడు, పి.ఆర్‌ఎల్‌స్వామ్మి, ఆంధ్రప్రభ దివవత్రిక ఎడిటర్‌ ఇవతల | 4 బ్‌ పతీష్‌ చందర్‌

నాన్నకి కూడా చూపించు అమ్మా మా హాస్టల్‌ గదుల్లో మౌన౦ ఎప్పుడోగానీ పగలదు ఆలాగే మాటలు మొలకెత్తడం కూడా ఎందుకో తెలుస్తా మౌ కళ్ళు అక్షరాలను ఏరుకుంటూనే ఉండాలి కదా! మీ కన్న కలల నిండా మేం వెలుతురు కిరణాలై ప్రవహించాలి కదా! సెలవు రోజుల్లో కూడా ఆన౦ద పరిమళాలు మోస్టుక్సు త్రింగ సీతాకోక్షల్లా ఎగరాల్సినవాళ్ళం రెక్కలు తెగిన పక్షులమై గదిలో పుస్తకాల పురుగుల్లానే మెగుల్తున్నాం రాత్రి కళ్ళనిండా వత్తుల్లి వెలిగించుక్పుని ఉదయానికి మోడల్‌ టెస్ట్‌ పేపర్లలో తం దూర్చి దూర్చి వా

మర్టిపుల్‌ కృశ్చన్స్‌లా కుచించుకుపోయి

ఉదయానికల్లా క్విజ్‌ దారులై చీలిపోతున్నాం.

మా కేంపస్‌లో ఎక్కడ చూసినా

కాబోయే ఇంజనీర్టూ... డాక్టర్లే...

హృదయాన్ని పరిచి మాట్లాడే వ్తే

కరువయ్యాడు.

అమ్మా

నీ కింకో వార్త చెప్పనా...

నా ఎదురు గదిలో ఒక అమాయకురాలు

నిద్దర మాత్రలు మి౦గి కన్నీళ్ళు తాగి

మృత్యు ఒడిలో నిద్దురపోయింది.

పక్క గదిలో ఓ పాప సముద్రమే

సమస్య తీరుస్తుందను కుందేమో

కెరటాల ఒడిలోకి నడుచుకుంటూ పోయింది,

ఎన్నాళ్ళయిందో కదా

తొలకరి జల్టుకి పచ్చగా కదిలే

చిగురాకుల్టా మెదిలి.

నిజానికి మాటలు ఒలకబోసుకోవాలని

మా ఆందరికీ లోలోపల ఉన్నా

బతుకుతోవ ఎక్కడ చెదిరి పోతుందోనన్న భయం

నిలువెల్లా ఆవరిస్తే

తడారిపోయిన ఎడారి పెదవులమీద

మధుర సంభాషూలు ఎలా వినగలం? పిఆర్‌ ఎలన్వాద్‌ న్‌ శ 7

పగలూ రాత్రీ చదువునే గొలిగా నీరుగా ఆహారంగా మార్చుకుని రెండు అట్టల మధ్య బంధించిన పేజీలై శరీరాన్నీ మనష్సునీ చంపుకుని గదిలోనే ఆటూ ఇటూ కదలాడుతున్నాం సరిహద్దుల్ని చెరిపేసుకుని ఆర్థికస్టమతను అప్టుతెచ్చుకున్న మనలాంటి మధ్య తరగతి వాళ్ళే కదా పోటీ ప్రపంచాన్ని నిర్మించుకుంటున్నది. (ప్రతిరోజూ అనురాగార్ని, నవ్వుల్ని హత్య చేసి దుఃఖం అంచున ప్రయాణం చేస్తూ కృళ్చన్‌ బ్యాంక్‌లోని ప్రశ్చల కొక్కేలకు వా మస్తేష్మాన్ని వేలాడదీయడం చాలా క్షష్టంగ్గా ఉందమ్మూ ఇంక చెప్పడానికి నా దగ్గరేంలేదుగానీ చివరగా నాదోమాట్ర వినవూ వీక్సు మళ్ళీ మళ్ళీ ఉత్తరం రాయాలనుందమ్మా! పి.ఆర్‌.ఎల్‌, వాం

కొత్త అనుభవం ఈ గ౦జ ఎవడి చెమటతో తడిసి ఈ యంత్రాల మధ్య నలగడానికి వచ్చిందో నేను... నా చుట్టూ గింజలూ ... నలిగిపోతూ - నలిగిపోతూ - భుబానికెత్తుకోవడ౦ భుజం నుండి దింపడం మా బతుకులెప్పుడూ ఇంతే గింజలు కాస్తా అన్నంగా మారి బీర్లమైపోతాయి నేను జీర్తమై భా విముక్తిలేని వృద్ధాప్యాన్ని నెత్తికెత్తుకుంటాను. గింజలు నోట్ట కట్టలుగా మారడం ప్రతిక్షణం చూస్తున్నా గింజలు మెతుకులుగా మారడం నా కెప్పుడూ కొత్త అనుభవమే! అకాశవాణి - విశాఖపట్టణం పె.ఆర్‌.ఎల్‌స్వామి “కళల నీ 49

వరద చిత్రం అప్పటి వరకూ పదిలంగా (ప్రవహిస్తున్న గోదావరి ఒక్కసారిగా “ఫ్లడ్‌” లైట్‌గా రెటీనాకు గుచ్చుకుని గుండెల్లో గుబులు పుట్టిస్తుంది పచ్చని సౌభాగ్యం మీద పరచబడ్డ నీటి పరుపు పాకల్గోని బతుకు తెరువు దారాల్ని తెంపేస్తుంది చిత్రకారుడు కాన్వాస్‌ మీద గీసిన గీతల్లా గట్టు నరక బడతాయి ఎక్కడో పుట్టిన జీవాలు మరెక్కడో శవాలుగా చిక్కుకుంటాయి ఏటిగట్టు రక్షణకు ఎంచబడిన ఇసుక బస్తాల వెనక పొంచివున్న రహస్యాలు విన్న చెట్టు ఇంక నిలబడలేమం౦టూ నిజాయితీగా పి.ఆర్‌ పంచమం

నేల మీద చతికిలబడతాయి

ఆ సమయంలో =

నలభై నాలుగు గంటల వర్షాన్ని కూడా

తట్టుకోలేని గోదావరి

ఎక్కడ ప్రయాణాన్ని అక్కడ గండి కొట్టిస్తుంది

గోదావరి పరవళ్ళు తొక్కుతూ

దేనిని తాకాలనుకుంటోందో

పైపైకి పొంగే కొలది

లోతట్టు ప్రాణాలు పైలోకాలకి తరలిపోతుంటాయి

పై నుంచి ముంచుకొచ్చిన

సహాయపు చేతుల వేళ్ళు నరకబడి

మొండి చెయ్యిదర్శన మిస్తుంది

రోడ్డెక్కిన జీవితాలు

పేషర్లెక్కిన బతుకులు

మళ్ళీ వెనక్కి... ఊక టిరాలల న

భంగ టా ఫ్‌ గా (0 ౦ వ[82క్సి ఖు [ ల / సాదా? పకన నూ యళ పీఆగ్‌లల్‌స్వామి ఖ్‌ బ్‌ ౮.

మిత్రుని ఉత్తరానికి జవాబు అతి నిరిడిన చేలమీద ఆకాశం దోసిళ్లత్రో నీళ్ళు చిమ్మితే విత్తనం ను౦డి రెండు చేతులూ జోడించి నమస్కరించే చిరుమొక్కలా ఉంది నిద్రిస్తున్న పాప ఉలిక్కిపడి లేలి ఆబగా అమ్మస్తన్యం చేతపట్టుకున్నట్టుంది తలనుండి పరీక్షలబరువు దింపుకుని ఆటవిడుప్పకోసం బడిపిల్టాడి రెక్క విష్పుక్షున్న సెలవులా ఆనందంలా ఉంది చెట్లు ఒంటినిండా చిగురుల్ని చుట్టుకుని పచ్చపచ్చగా గుబాళించే వస౦తమొచ్చిన తోటలా ఉంది వి ఆర్‌.ఎల్‌స్వామి న

ఏ గులాబీ మీదవాలాలో తెలీక

తోటలోని పూలని

తీపి దారంతో కుడుతున్న

సీత్రాకోకలా ఉంది

నీ ఉత్తరం చదువుతుంటే

మళ్ళీ - మళ్ళీ చదువుతుంటే!

(సాగర స్పర్శ కవి మోకారత్షరాజు కోసం)

పి.ఆర.ఎల్‌స్వామి _. కం

పతనం అంచున నొ దేళ్యలో . బస్సులు రోడ్డుమీద నడ్వ్య నీటి మీదే నడుస్తానంటూ వంతెన ఎక్కేసరిక్రల్ధా స్టీరింగ్‌ సుడులు తిరుగుతుంది. నొ దేశంలో _ పడవలు నీట్రీష్సీద్ర 'ప్రయాణించ్యు, చేపల్టా నీటి ల్ర్పోలే ఈదులాడుతానంటాయి. శైలు పట్టాలను వదిలే పక్కన్సున్థ గృడ్డిస్ట గుండెలమీద న్వండ్రి చుక్‌... చుక్‌ మంటూ పరుగెడ్రుత్రుంద్షి విమానాలు అక్రాశులో ఢీకొని ప౦టపాల్రాల్లో పండిపోత్ర్బా, నా దేశ్చల్రో_ (ప్రమాదం జరిగితే (ప్రభుత యంత్రాంగం ద్‌యల్‌ స్వామి

పావురంలా వాలకపోయినా

నత్తనడకతో చావువేదికను చేరుకుంటుంది,

మంత్రులంతా గన్‌మెన్‌ల తోడుగా

చావగా మిగిలిన వారిని

పరామర్శ (ప్రళ్టలతో చంపుకుతింటారు.

నూతిలో వేసిన బాలీ అంత వేగంగా

విచారణకు అదేశాలు జారీ చేయబడతాయి

కమిటీ చేంతాడు నివేదికను అందిస్తుంది.

నాలుగు రోజుల్లో అంతా జిరాక్స్‌ కొపీలా

మసకబారి పోతుంది.

అందరూ యదావిధిగా ఊసరవెల్టులైపోతారు.

నా దేశం -

ఉదయం చెప్పేంది రాత్రి నిద్దర్లో మరిచిపోతుంది

మరుసటి రోజు సరికొత్త మేకప్‌తో

రంగంలోకి దిగుతుంది.

యమునా నదిలో స్యూల్‌బస్‌ పడిపోయిన “వార్త చదివి

పెంరలనరు న కర

తెగిపడ్డ భవిత ట్‌ భద్రాద్రి రాముడూ... సీతమ్మ వారూ... కొండ దేవర... అందరి జాతకాలనీ వాడ్డే రాసినట్టు మనిషి మనిషికీ భవిష్యత్తును అప్పజెబుతూ బతుకు నీడను ఈడ్చుకొని పోతుంటాడు వీధి మలుపులో నలుగురూ నిలబడ్డ చోటకొళ్ళీ నీ కళ్ళు “చిరుతపులి” ఏ అంటాడు మన మృగలక్షణ౦ కనపడకు౦డ్రా దాచుకోడానికి విశ్ళప్రయత్నం చేస్తాం లోలోపలికి కులించుకు పోతాం. న్దీ కిద్దరు పెళ్ళాలు” అంటాడు గుండె గొంతుక్కి అడ్డు పడుతుంది కనిపించని రక్తం తడిగా తగులుతుంది “నీయింట్లో పెళ్ళి జరుగుతుంది దొర” పిఆర్‌ఎల్‌న్వామిి ధ్యా కవితలు

చీకటి కళ్ళన్నీ కాంతి ఆకాశాలౌతాయి “ఉద్యోగం వచ్చి ఊళ్ళేలతవు కుంక” కలల వసంతంలో చెట్టు విరబూస్తాయి రెండు రూకలకోసం వాడు ఆశల ఆకాశంలో మనల్ని చిరునవ్వుల మేఘమెక్కించి నీ జాతకం మారుతుంది పో - అంటాడు మాటల్ని అమ్ముకుంటాడు వాడీ జాతకం మాత్రం...

సేఆర్‌ంల్‌ స్వామి కా ధ్‌ గ7

ఎగురుతున్న చావు నూతృత్వపు కౌగిలి చావుగిలిలో కూలి పోయింది పోయిన ప్రాణాల కోసం బుర్ర బద్దలయ్యేటట్టు వచ్చే ఏడుపు ముక్కలయిన విమానం రెక్కలు వినిపించుకోవు అతి ఖరీదు ప్రయాణం కూడా గాలి వాటయినప్పుడు తూరిసోలే జీవితాల్ని ఎన్నాళ్ళు సాగదీయగలం? లేత వయస్సుకే నూరేళ్ళు నిండిన వైనం కోత్రక్రోసి హృదయాన్ని పిండి చేస్తోంది శ్చేత చర్మం కరివర్షంగా మారిన దృశ్యం జీవితానికి వైరాగ్యాన్ని ఆపాదించి పెడుతోంది. అఆనుమానప్పు కేకలు అందరి తలరాతలు ఏరోడ్రమ్‌కి ముడివేసి గగన విహారం సాగుతూనే ఉంటుంది. పి.ఆర్‌.ఎల్‌న్వామి (సినీ 'సౌందర్యం' మరణాన్ని టివిలో చూసి)

సంకీర శబ్దం ణ (ఏ

పక్కా గృహ సముదాయం ఎంచక్కా కళ్ళకు కట్టినట్టు కనపడుతుంది. దివ్య పురుషుడు దర్శనమిచ్చి తిరగరాస్తానన్న నుదుటి రాతలు భేయి' జారిపోతాయి. బాధాతప్త హృదయాల సేద తీరుస్తామన్న “'కమలాలు' స్వేద బిందువులు రాల్బుకుంటూ వొడిపోతాయి. అంబారీ మీద ఊరేగుతుంటే అంకుశం పోట్లు పారపాటునో, (గ్రహపొటునో చక్రాలై గుచ్చుకుంటాయి. “సెకిల్‌ చైన్‌లు శివరూపమెత్తి తీరగబడతాయి.

ఆర్‌ లలన్వామి న్‌ ద్‌

మన పిచ్చిగానీ! సల్బిడీగా కడుపులు సగం సగం నిండుతుంటే రంగుల చాటున దాగిన సుఖం దారిద్ర్యాన్ని పక్కకు నెడుతుందా? జనం మన౦ మన౦ జన౦ వెర్రి జనం మనమందరం యజ్ఞఫలం మన చేతికందడం నీటి మీద రాత నోటిమీద వాత! 01 అగష్టు 1999 అంధ్రభూమి - ఆదివారం అనుబంధం పిఆర్‌ లల న్వాది న్‌ ర ౧0

కొత్తబండి ముక్కుపచ్చలారకముందే చింపిరి జుట్టూ, చీపురుకట్టా చేతికి వచ్చిన రాహుగ్రస్తతైశవం మైళ్ళకు మైళ్ళు తుడుచుకుంటూ (బ్రతుకు పట్టాలపై జీవితం రైలును నడుపుకుంటున్న టికెట్‌లేని ప్రయాణీకుడు వాడు భోగీ ఆంతా తానే అయి చీపురుతో తుడుస్తున్నప్పుడు బ్లాక్‌ బోర్డ్‌మీద అస్తవ్యస్తంగా ఉన్న (ప్రపంచపటాన్ని చెరిపేస్తున్న ఉపాధ్యాయుడిలా కనపడతాడు. పెఆర్‌ఎలస్యామి ఖర

బెర్త్‌ల కింద దూరి తినివేసిన పాలిథిన్‌ సంచులను ఏరుతున్నవాద్ని అనుమానంగా చూస్తున్న నక్కజిత్తుల కళ్ళని ఇనుపచువ్వలతో పొడవాలనిపిస్తుంది. చంకలో చీపురు పెట్టుకుని నా శ్రసుకు వెలకట్టమని చేతులు చాపి అడుగుతున్నప్పుడు వాడు వ్యాధి(గ్రస్తుల మధ్య జనరల్‌ వార్డులో తిరుగుతున్న డాక్టర్‌లా కనపడతాడు ఇంతలో - ఏదో స్టేషన్‌ వస్తుంది. ఏ గమ్యం తెలియని ప్రయాణీకుడు తిరిగి కొత్తబండి ఎక్కుతాడు. (రైల్లో భోగీలూడ్చే కుర్రాడ్ని చూపి) ఎక్స్‌రే - జన్మభూమి ప్రత్యేక సంచిక, జనవరి 1999 ,ఆర్‌.ఎల్‌.స్వామి పీఆర్‌.ఎల్‌న్వామి జట 4 62

డే

నీ జ్ఞాపకాల్లో నేను నొ జీవితంతో బాటు నీ జ్ఞాపకం అంతర్వాహినిలా ప్రవహిస్తుంది నా తీరిక సమయంలో ఒడ్డున కెరటం బద్దలయినట్టు నీ జ్ఞాపకం తీపి కోతపెడుతుంది ఆనందంలోనో... విషాదంలోనో... నిళ్ళబ్దంగా నన్ను నేను కోల్ప్ఫోయినపుడు నా లోలోపల నీ జ్ఞాపకం కొత్త అవతారమెత్తుతుంది పాగమంచును చీల్ళే సూర్యుడులా నీ జ్ఞాపకం ఇప్పటికీ - ఎప్పటికీ ం నాకు వాస్తవాన్ని గుర్తు చేస్తూనే ఉంటుంది.

మెఆరంలన్వాని జఠరే (నా ప్రాబమిక్రుడు అవనిగడ్డ కృష్ణ జ్ఞాపకమొచ్చినప్పుడల్లా...

1 సంవత్సరం 2 14ఉగంటలు అప్పటి వరకూ హీరో హీరోయిన్స్‌లా ఫోజుకొట్టినవాళ్ళకు పబ్లిక్‌ పరీక్షల షెడ్యూల్‌ విడుదలవడంతో ఒక్కసారిగా (ప్రశ్న జవాబులు కనుగుడ్లమీద గ(గ్రున తిరుగుతాయి మల్టిపుల్‌ చాయిస్‌ కృళ్ళెన్స్‌ ఫింగర్‌ టివ్స్‌ అవుతాయి రాత్రి పన్నెండు గంటల వరకు జీవితం పెద్దవాక్యంలా సాగదీయబడుతుంది నైట్‌ అవుట్‌లకు టీ స్ట్రాన్క్‌లు ఖాళీ అవుతుంటాయి మస్తిష్కం నిరంతరం ్రళ్ళలకొక్కేలకు వేలాడదీయబడుతుంది విద్యాశాఖ సడన్‌ చెకింగ్‌లతో తల్లిదండ్రులు కొద్దిగా ఊపిరి పీల్చుకుంటుంటారు ఆ టెన్షన్‌లో కొద్దిగా రిలాక్స్‌ కోసం “సెండాఫ్‌ తనవంతు సాయంచేస్తుంది. స్నేహితుల అభినందనలతో, అల్లరి అరుపులతో

పీఆర్‌ ంటనామి రశ

ఆ ఒక్కరోజు ఆటవిడుపుగా మారుతుంది. ఉపాధ్యాయుల దీవెనలతో భావి జీవితానికి స్కెచ్‌ గీయబడుతుంది. ఎమ్‌సెట్‌లో ఉన్నత'శ్రేణి అందుకోవడం కోసం హృదయ స్పందన పెరుగుతుంది భూగోళం గిర్రున తిరుగుతున్నట్టనిపిస్తుంది. గుప్పెడు దుఃఖం కళ్ళల్లో అశ్రువులుగా రూపు దిద్దుకుంటుంది. చూపులు వానచినుకులు పడని బీడు-భూములౌతాయి. నైతిక విలువలు కూడిన బతుక్కి రాచబాట వెతుక్కుంటూ కొద్దిపాటి ఆనందాన్ని... కొద్దిపాటి విషాదాన్ని... మూటగట్టుకొని పరీక్షలు రాయటానికి మళ్ళీ పుస్తకాల పురుగులవుతుంటారు.

పి.ఆర్‌.ఎల్‌స్వామి ,. ద్రల్‌

కవితలు ళ్‌

ఒక బరువు ప్రయాణం

రౌత్రిని మోస్తూ రైలు గుండెల్లో బాధల పట్టాలను పరుచుకున్న మనుషులు

వెనుకగా

పట్టాల మీద నాణెం విశాలంగా

నీటిని చీలుస్తూ

పడవ

నీటి మాటల

మూటలను భుజాన మోస్తూ

మనుషులు

ఎదురుగా సుడిగుండాలు అల్లకలోలంగా ౧౦౯ గౌలిని బద్దలుకొడుతూ విమానం రెక్కలు కట్టుకుని ఆకాశంలో ఎగిరిపోతున్నామంటున్న మనుషులు మధ్య వాతావరణం వేడి సెగలై కాలుతూ పత్రిక - మానపత్రిక ఉగాది ట్రత్యేక సంచిక - మార్చి, 2004 పి.ఆర్‌.ఎల్‌న్వామి | 7 నాం

మే గాడ్‌ బ్లెస్‌ యు టీచర్‌ ట్రైనింగ్‌ క్లాసుకి రమ్మని ఎన్నికల అధికారి ఆర్డరు అర్జంటు రెక్కలు తగిలించుకుని అయ్యనవార్ల చేతిలో వాలుతుంది, అ౦త్తే- ఇక స్కూళ్ళన్నీ బూతులుగా మారిపోతాయి ఉపాధ్యాయులు బూతాఫీసర్లయి పోతారు రెండు రోజుల సరంజామాతో మెడ లెదర్‌ బ్యాగ్‌లుగాను చేతులు సూట్‌ోేసులుగాను రూపాంతరం చెందుతాయి ఎన్నికల మెటీరియల్‌ సరిచూసుకుంటూ పెద్ద సైజు పోలింగు బాక్సుల్జా నిండుగా కనపడతారు (ప్రజాస్వామ్యాన్ని పరిరక్షించే పనిలో భాగంగా గోనె సంచిలోకి 'అభ్యర్థుల్ని' భద్రంగా కుక్కి పలానా రర

జాతకాన్ని రాసే మహాపురుషుల్టా ఎర్ర బస్పెక్కుతారు ఒకచోట ఏజెంట్‌ బాంబులా పేలతాడు ఒకపార్టీ మెడమీద కత్తిలా వేలాడుతుంది ఒక గుర్తు భోజనానికి రమ్మని వినయంగా పీలుస్తుంది ఒక బెండా టీ, టిఫెనయి ఆహ్వానం పలుకుతుంది రిక్రూట్‌మెంట్‌ లేక నాలుగు బూతులకీ ఒక లాఠీయే మూడు సింహాల టోపీతో తాపీగా కూర్చుంటుంది పోలింగ్‌ గదిలో వేలాడే గాంధీ చూస్తుండగానే చేలట్‌ పెట్టెలోకి బుల్లెట్లు దూసుకుపోతుంటాయి ఆలస్యంగానయినా గాల్టోకి పోలీసు తుపాకులు పేల్చబడతాయి ఏదో విధంగా ఎలక్షనయిందనిపించి ఇంటికి క్షేమంగా చేరుకుంటే భార్యాబిడ్డల ఆనందం ఎన్నికల్లో నెగ్గిన అభ్యర్థి సంతోషంలా గుప్పుమంటుంది. 29 ఫిబ్రవరి, 2004 అంధ్రజ్యోతి - అదివారం అనుబంధం రక్తదాన ర9

చెరిగిపోని సంతకం ఇటుక మీద ఇటుక పేర్చినట్టు... అక్షరం పక్కన అక్షరం అల్లినట్టు... స్తంభాల మీద ఒక చిత్రం పరుచుకుంటుంది. నేను నీటిని ప్రేమిస్తాను. నీటిమీద నడిచే పడవను (ప్రేమిస్తాను, పడవలో వెళుతున్నప్పుడు చిమ్ముకొచ్చిన నీటితో చంటిపిల్లాడి చేష్టనై గొంతుక తడుపుక్తునే వాది రేపు వంతెనమీద నడవాలంటే నోరు పిడచ కట్టుకుపోతుంది. పంటు మీద ప్రయాణిస్తూ పచ్చని గాలిని ఊపిరితిత్తులలోకి స్రే చేసేవారి రేపు వంతెన మీద ప్రయాణించాలంటేనే ఊపిరి ఆగిపోయినంత పనౌత్తుంది. తెరచాప పడవనై నీటి పొదరిళ్ళ చుట్టూ మౌనంగా తిరిగేవాద్మి చూపు తిస్తుకోలేనంత్ర సౌందర్యాన్ని అటువైపు నుంచి ఇటువైపుకి అరకరమి 70

ఇరవైనిముషాలపాటు మోసుకొచ్చే వార్నీ నావమీద నడుస్తూ తెరచాప మీద మంచుపూలు చూశాను. ఆకాశానికి వేలాడే మబ్బుతునకలు చూశాను నీటిమీద పరుచుకున్న వెన్నెల చీర చూశాను నక్షత్రాలు చేస్తున్న స్నానొన్లి చూశాను ఒడ్డున నిలబడి ఆకాశమంత చేత్తో ఆడిన నీటి ముత్యాలాటను ఎలా కొదనగలను? అరచేత్తో నీటిని మెత్తగా పిండే అనుభూతిని ఎలా మరిచిపోగలను? ఆ దృశ్యాలన్నీ... నాస ప్రోపఠంలో అలలు అలలుగా ఒడ్డుకు చేరి బద్దలవ్వవలసిందేనా? ఇక గవ్వలు గువ్వలు పిల్లకాయల ఈదులాట జ్ఞాపకాలుగొ మిగలవలసిందేనా? నీటికి నేలకీ సరిహద్దులు చెరేేసి ఒక మనిషి చేసిన ప్రయళ్నానికి దశాబ్దాల నీట ప్రయాణం తన సమీకరణాన్ని మార్చుకుంటోంది వీటి పరిమళానికి ఎత్తుగొ. దూరంగొ.. పారిపోవడం ఒకింత కష్టంగొ ఉంది. ఎంత కొదన్నా ఎవరు కొదన్నా గతాన్ని బురదలో లొక్కుతూ వంతెనమీద నడిచిపోవలసిందే. 29 డిసెంబర్‌ 2002 ఆంధ్రప్రభ పె.ఆర్‌.ఎల్‌న్వామ్‌

బక దుఃఖ సందరం స్ట హః ముందుగదిలో నాకు జన్మనిచ్చిన చెదరని చిరునవ్యాకటి వేలాడుతుంటుంది మాటలు లేని ఆ చూపులు నాకెప్పుడూ స్వాగతం చెబుతూ ఆశీస్సులందచేస్తున్నట్టే ఉంటుంది. గదిలోకి అడుగుపెట్టగానే నన్ను దగ్గరకు లాక్కొని తలనిమిరినట్లనిపిస్తుంది. ఒక కార్తీకమాసంలో అదృశ్యమయిన నాన్న ఇప్తుడు ఒక చలనమై రోజంతా అగరవత్తుల వాసనలా పరిమళిస్తున్నాడు. కరిగిపోయిన కొవ్యాత్తి చివరి కాంతిలా నా ప్రతికణంలో నిండిన సిఆరింలనిబమి గా 72

జ్ఞాపకాల వెలుగు

దీపపుకుందిలోని వత్తై గదినిండా ప్రసరిస్తూనే ఉంటుంది

నాన్నకోస౦

ఇన్నాళ్ళూ

ఒక పద్యంగానో...

ఒక కవితగానో...

ఒక కూనిరాగంగానో...

ఒక కు౦చెగానో....

ఈ నాగదిలో ప్రతిధ్వనిస్తూనే ఉన్నాను.

సగం వరకు లాగి వదిలేసిన

నాన్న బాధ్యతలబందిని

నేను సమస్యల చక్రాలతో

బరువుగా లాగుతున్న సందర్భాన

రోజూ మారుస్తున్న పూలదండలా

ప్రళ్ళలులేని అనేక సమాధానాలూ...

సమాధానాలు లేని అనేక ప్రళీలూ... వెఆర్‌లల్‌న్వామి గ్‌ గ "7

(కి న నా సెల్‌:94410 43593 అిఆర్‌లల్‌్‌ స్వామి 28-403 జక్రియనగర్‌, యానాం - 533 464 జననం : 12 జూన్‌ 1959 తల్లిదండ్రులు; కామేశ్వరరావు, దేవకీదేవి సహచరి : జానకి పిల్లలు వ చి! కామష్‌ సోదరులు వీరభద్రరావు సూర్యనారాయణమూర్తి సోదరిమణులు ? కామేశ్వరి సీతామహలక్ష్మి రత్న చదువు 2 బియస్సీ, బియిడి, వృత్తి ఏ సైన్స్‌ ఉపాధ్యాయులు, జిల్లాపరిషత్‌ ఉన్నతపాఠశాల, పిల్లంక అవార్డులు జిల్లా ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ అవార్డు, ఎక్స్‌రే సాహిత్య అవార్డు స్ట రచనల్సు 2 పాత్తిళ్ళలోంచి (2005) కవితా సంపుటి కాగితం పడన (అముద్రిత రచన) హైకూలు

1. గుమ్మంతెర (అముద్రిత రచన) నానీలు | గ || టొ ధాల ష్ట్మాశ్రతాధిక ఆధునిక కవుల కావ్యం (ధారణ ప్రత్యేకం) స లగ హాం ల్లా 'ద్రిత రచన = కడ. / ఖ్‌ ఖీ ఉం | [నడు నవనవ పదయం [ లో త శ వ లీల

ప సస ఇ స. అ శస త్‌) సరు . “వాడు” అనగానే వర్గ శత్రువనే అర్ధం తెచ్చాడు శ్రీశ్రీ తన “మహా ప్రస్థానము "లోని - స “వాడు” అనే కవితలో. ఆ “వాడు'కే బహు పచసం స్వామి కవితల్లోని “ వాళ్ళు” అనేది. ఆర్థతా పూర్వకమైన భావావిష్క్మరణలో స్వామికి ప్రత్యేకశ్రద్ధ వుంది. . ఈకవితా సంపుటినిండా ఎక్కువగా శ్రమజీవుల బాధల్ని వర్ణించిన స్వామి నేను కలం పట్టినా కార్మికుణ్లే అవుతాను” అనడంలో ఆశ్చర్యం లేదు. అ అద్దేవల్లి ః . వస్తువును కవిత్వం చేయగల ఈజ్‌ ను సాధించిన స్వామీ " . ... భవిష్యత్తులో మరింత మంచి కవిత్వం రాయగలడని _ ఈ సంకలనం సాక్షమిస్తుంది. బాల్యం నుండి ఇప్పటివరకు అమ్మతో . తనకు గల అనుబంధాన్ని గుర్తువేసుకొంటూ షం +? = చివరకి ఈరోజు తను రాసిన ఈ అక్షరాలు అమ్మచనుబాల చలవే అంటాడు. -

• • శిఖామణి. ం . ౯ శి '
• మారుతి ప్రింటర్స్‌, కాకినాడ. ఫోన్‌ : 2379890