Telugu padhma manjari - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki
/ గ్ర రదిా ఫుుద్న మంబరి. . (పద్య గేయ మిశ్రకృతి) లే యయ... కూ. స్త '* సహజకవి మల్లెమాల న పం [మనసుపడి మక్కువతో సేకరించిన . . గ ఓ ి ౨ ఈ పుస్తూన్నిసాహిత్యాభిమానుల కోసం ౫ సి సుందరయ్య విజ్ఞాన కేంద్రానికి .. చ [ఆనందంతో బహూకరిస్తున్నాం. ం! క షమ - మల్లెమాల కుటుంబం క్‌ త్రుమతి మల్లాది పద్మావతి వశే
- వై -
అస్‌ పద్ద మంజరి కళ్ళా (పద్య గేయ మిశ్రకృతి) త్రుమతి మల్లాది పద్మావతి క్ష
4 ఎ ఓపా/ పద్మమంజరి ఇృళటయన దద్హా - ర్త. (పద్యగేయ మిడ్రకృతి) రం కష. రచయిత్రి - శ్రీమతి మల్లాది పద్మావతి రా. న. ల్‌ అ ఫ(ం స గటలల అ29 62 / (ప్రతులకు మల్లాది పద్మావతి చస్ట్మైబాళ స్టదలలాదం 27-10/4, నేరేడ్‌మెట్‌, - కృపాకాంప్లెక్స్‌ దగ్గర, రామకృష్ణాపురం పోస్టు ర్త సికిందరాబాదు - 500 056 ( ఫోను : 27228163 (| కర్షక్‌ ఆర్ట్‌ ప్రింటర్స్‌ విద్యానగర్‌, హైదరాబాద్‌ ఫోన్‌: 27618261 తల్లిదండ్రుల సంస్మరణ న్యాయశాస్త్ర ధురీణుండు నాన్నగారు అలసటెజుగక ఆతిథ్యమమ్మ యొసగు కవితలల్లను బూనితి కలముపట్టి అనుమతీయండి తనయకు అండనుండి
- మల్లాది పద్మావతి (హై. 20/౯ నో
ప్రముఖ కవి, పొరాణికుడైన శ్రీ పణతుల రామేశ్వర శర్మను ఆశీర్వదిస్తూ... శ్రీ రమణీయ సత్క్మరుణ జెల్వగ దీవెన లీయుచున్‌ గడున్‌ మీరిన ప్రేమతోడగను మీకిడ బూనితి అమ్మగ్రంథమున్‌ ధీరుడ సజ్జనుండనగ తీయని వాక్కుల నొప్ప శర్మ సొం పారెడి 'పద్మమంజరి'ని పండిత శ్రేస్టుడ నందుకొమ్మిక
- మల్లాది పద్హావతి ప
దండములు తేజోనిధే తూర్పు దిశనుదయించు - తోయజాతమిత్రమా కడలికుంకుమరవము కలిసినట్లుందే దండములు తేజోనిధే అరుణకిరణాయా - శరణువేడితినయ్యా శ్వేత పద్మధరా - శిశిర సంవారా ॥దం॥ తిమిర సంహారకా - తేజస్వరూపుడవు విష్ణు శివ బ్రహ్మవు - వేద్యుడవీవే॥ కర్శసాక్షీగావు - కమల బంధుడగావు ఉషాదేవీ సహిత - ఉగ్రరూపాయా॥ సప్తాశ్వరథరూఢ - సర్వలోకేచరా ఖద్యోవిహారాయా - కాంతి ప్రదాయా॥ దండములు మీకు మార్తాండ ఛాయసహిత పదివేల దండములు - పద్మావతీ గావు॥ 8.2. 1998 నాడు నగర కేంద్ర గ్రంథాలయం, చిక్కడపల్లి హైదరాబాదులో సూర్యశక్తి ఇంటర్నేషనల్స్‌ వాసవీనగర్‌, సికిందరాబాద్‌ వారి ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించిన త్రీ జ్ఞాన సరస్వతి కవితామృత లహరి” కవి పండిత సదస్సులో ఈ గీతం గనం చేయబడింది. జా కవయిత్రి కసీ
ఆహ్వానం
శ్రీమతి మల్లాది పద్మావతి గారు ఇంత వృద్ధాప్యంలో కూడా తాము అప్పుడప్పుడు సందర్భానుగుణంగా స్పందించి వ్రాసుకొన్న పద్య గేయ కవితల మిశ్రకృతిని “పద్మ మంజరి” పేరిట వెల్వరిస్తున్నారు. భౌతిక జవసత్త్వాలు ప్రధానం కావనీ, మనస్సౌందర్యం, ఆత్మ చైతన్యమే ముఖ్యమని నిరూపిస్తూ యువతీ యువకులకే ఉదాహరణగా నిలిచారు. ఆదర్శంగా నిలిచారు. వారిని అధ్యయనం చేసిన ఎవరికైనా స్ఫూర్తి అందుతుంది.
వ్యక్తులను, సామాజిక సన్నివేశాలను, ఉత్సవాలను, మనస్తత్త్వాలను ఇతివృత్తాలుగా గ్రహించి, కూర్చిన నేపథ్యగేయ మిశ్ర పద్మమంజరికి ఆహ్వానం. వారి ఈ చైతన్యాన్ని అందుకోవలసిందిగా యువ సాహితీవేత్తలకు ఆహ్వానం.
ఈ (గ్రంథంలో శ్రీమతి మల్లాది పద్మావతి గారిని వారి సాహితీ స్వర్జోత్సవ సందర్భంగా (2005 మార్చిలో) వారిని ప్రశంసిస్తూ, అభినందిస్తూ వారి ఆత్మీయ కవి మిత్రులు పంపించిన కవితల్ని రచనల్ని కృతజ్ఞతా పూర్వకంగా పద్మమంజరి ప్రారంభంలో ప్రచురించారు. వారి సహృదయతకు అభినందనలు. భాగ్యనగర్‌ ఆచార్య కసిరెడ్డి 14-09-2005 తెలుగు శాఖ అధ్యక్షులు
ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం క్‌
దండములు తేజోనిధే తూర్పు దిశనుదయించు - తోయజాతమిత్రమా కడలికుంకుమరవము కలిసినట్లుండే దండములు తేజోనిధే అరుణకిరణాయా - శరణువేడితినయ్యా శ్వేత పద్మధరా - శిశిర సంహారా 11దం॥ తిమిర సంహారకా - తేజస్వరూపుడవు విష్ణు శివ బ్రహ్మవు - వేద్యుడవీవే॥ కర్మసాక్షీగావు - కమల బంధుడగావు ఉషాదేవీ సహిత - ఉగ్రరూపాయా॥ సప్తాశ్చ్వరథరూఢ - సర్వలోకేచరా ఖద్యోవిహారాయా - కాంతి ప్రదాయా॥ దండములు మీకు మార్తాండ ఛాయసహిత పదివేల దండములు - పద్మావతీ గావు॥ 8.2.1998 నాడు నగర కేంద్ర గ్రంథాలయం, చిక్కడపల్లి హైదరాబాదులో సూర్యశక్తి ఇంటర్నేషనల్‌, వాసవీనగర్‌, సికిందరాబాద్‌ వారి ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించిన “శ్రీ జ్ఞాన సరస్వతి కవితామృత లహరి” కవి పండిత సదస్సులో ఈ గీతం గానం చేయబడింది. జు కవయిత్రి నక!
ఆహ్వానం
శ్రీమతి మల్లాది పద్మావతి గారు ఇంత వృద్ధాప్యంలో కూడా తాము అప్పుడప్పుడు సందర్భానుగుణంగా స్పందించి వ్రాసుకొన్న పద్య గేయ కవితల మి(శ్రకృతిని “పద్మ మంజరి” పేరిట వెల్వరిస్తున్నారు. భౌతిక జవసత్త్వాలు ప్రధానం కావనీ, మనస్సౌందర్యం, ఆత్మ చైతన్యమే ముఖ్యమని నిరూపిస్తూ యువతీ యువకులకే ఉదాహరణగా నిలిచారు. ఆదర్శంగా నిలిచారు. వారిని అధ్యయనం చేసిన ఎవరికైనా స్ఫూర్తి అందుకుంది.
వ్యక్తులను, సామాజిక సన్నివేశాలను, ఉత్సవాలను, మనస్తత్త్వాలను ఇతివృత్తాలుగా (గ్రహించి, కూర్చిన నేపథ్యగేయ మిశ్ర పద్మమంజరికి ఆహ్వానం. వారి ఈ చైతన్యాన్ని అందుకోవలసిందిగా యువ సాహితీవేత్తలకు ఆహ్వానం.
ఈ (గ్రంథంలో శ్రీమతి మల్లాది పద్మావతి గారిని వారి సాహితీ స్వర్ణోత్సవ సందర్భంగా (2005 మార్చిలో) వారిని ప్రశంసిస్తూ, అభినందిస్తూ వారి ఆత్మీయ కవి మిళ్రులు పంపించిన కవితల్ని రచనల్ని కృతజ్ఞతా పూర్వకంగా పద్మమంజరి ప్రారంభంలో ప్రచురించారు. వారి సహృదయతకు అభినందనలు. భాగ్యనగర్‌ ఆచార్య కసిరెడ్డి 14-09-2005 తెలుగు శాఖ అధ్యక్షులు
ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం క్‌
పద్మ మంజరిలో నా కవితలు వేదికల మీద, సందర్భానుసారంగా నా భావాలను, నా ఆలోచనలను, వచన రూపంలో గాక పద్యరూపంలోనో, పాటల రూపంలోనో అందించడం నా కలవాటు. సమాజంలో ఎలాంటి ఉద్రిక్తతలు గాని, సంఘటనలు గాని జరిగినప్పుడు నా మనస్సు స్పందిస్తుంది; నా కలం ఊరుకోదు. నాకు గలిగిన భావావేశంతో పొంగిన నా మానసిక ప్రవృత్తిలో వ్రాసినవే ఈ కవితలు “పద్మమంజరిగ విలసిల్లినవి. ఈ కవితలను అచ్చువేయిస్తే బాగుంటుందని భావించి నాకు చేయూతనిచ్చి, నేనున్నాను మీ వెనకని, నాకు ధైర్యాన్ని చేకూర్చి, నన్నానందపరచిన పుత్రుడు డా॥కసిరెడ్డి వెంకటరెడ్డికి నా ఆశీర్వచనములు. | ఈ కవితలు సందర్భానుసారముగా వ్రాసినవి కాబట్టి కొన్ని పద్యములు వ్రాసిన తేదీలు వ్రాయబడినవి. మరి కొన్నింటికి లేవు, అందువల్ల ప్రచురించడంలో ఆర్దర్లో రాకపోవచ్చు. ఆ తప్పిదము పాఠకులు క్షమిస్తారని ఆశిస్తున్నాను. నేనడిగినదే తడవుగ ముందుమాట వ్రాసిన కవి, గాయకులు, ఆచార్యులయిన శ్రీ వై. దాశరథి గారికి, ప్రముఖ కవయిత్రి, రామాయణాది కావ్యములు వ్రాసిన నా ప్రియమైన సోదరి కుమారి గౌరీ నాగేశ్వరీ గారికి నా హృదయపూర్వకమైన కృతజ్ఞతలు. ఈ గ్రంథాన్ని అంకితంగా స్వీకరించడానికి అంగీకరించిన శ్రీ పణతుల రామేశ్వర శర్మకు అభినందనలు. అతి తక్కువ సమయమిచ్చినా, నా యందెంతో గౌరవం కలిగి, అభిమానంతో నా వయస్సును దృష్టిలో పెట్టుకొని సకాలమునకు అందించినందుకు కర్షక్‌ ఆర్ట్‌ ప్రింటర్స్‌ వారికి సర్వదా కృతజ్ఞురాలి. సికందరాబాద్‌ మల్లాది పద్మావతి 13-09-2005 6
విద్వత్మవయిత్రి, నవలా రచయిత్రి, సాధుజనయిత్రి, బహుభాషా కోవిదురాలు, దొడ్డ ఇల్లాలు శ్రీమతి మల్లాది పద్మావతి గారికి సాహితీ స్వర్ణోత్సవ శుభసమయమున సమర్పించు నవరత్నోపహారము
-
ఊ శ్రీ రమణీమణీ విమల చిత్త సరోరుహభాస్కరుండు; గౌ రీరమణీమణీ మధుకరీ జలజాభ శుభాకృతుండు; భా షారమణీమణీ హృదయ సాధుచకోర సుధాకరుండు; నిం పారగం బ్రోచుం గావుత దయారసముంజిలికించి మిమ్ములన్‌.
-
శా ధారా వేంకటనారసింహ గురు నిస్తంద్రాశిషంబుల్‌ సుధా స్మేరా సేచన మాతృమూర్తియగు సంజీవమ్మ యాశీస్సులున్‌ గోరంతల్‌ మథి కొండలై నిలచి మీకుంగూర్చె సుస్టేమ ప్ర జ్ఞారూధస్థితి సత్కవిత్వమొలయించన్‌ తల్లి! పద్మావతీ!
-
కం॥ మల్లాది వంశమందున ప్రోల్లసితుండు రామకృష్ణ బుధునకు నెనరౌ నిల్లాలుగ పద్మావతి సల్లలిత కవిత్వ “ధారి సరవిన్‌ నడపెన్‌.
- సీ1 పిలిచెనా పిలుపులో పులకరింతలు గల్లు చెలువునం బిలిచి యచ్చెరువు గొలుపు మాటాడెనా ప్రతి మాటలో నమృతమ్ముం జిందించిమివుల నానందమిచ్చు నెవరేమి యడిగిన నెదురేమి సెప్పక వారి కార్యమ్ముల వరుసం దీర్చు నెదుటివారల బాధలేమాత్ర మెజింగిన సాహాయ్య మొనరించి సాగిపోవు
తే।గీ గరువ మిసుమంతయును లేని ఘనతమీది వెన్న మనసున్న నిన్నె మా కన్నివేళ లందు నాదర్శముగ నెంతు మమ్ముమిమ్ము! కొనుమ మా వందనములందు కొనుము తల్లి!
- చ। పరమ మనోజ్ఞరూప శిశుభావము; భక్తిరసాభియుక్తవాక్‌ రురియును; సేవనాతిరతి; శ్రామిక జీవనమన్న నిష్టమున్‌;
క్‌
కరమనురాగ భావమును; గారవమొప్పగ నెల్లవారి నా దరముగం జూచు పోకడయు; దాన గుణంబును మీకు సొమ్ములౌ. 6. ఉఊ తీయని మానసమ్ముంగడుందీయని పల్ములు; నంతకంటెనున్‌ దీయని చూడ్ములున్‌; గడుపు నిండుగ నన్నముం బెట్టు పేముడిన్‌ బాయని యోర్చునున్‌ గలిగి భాసిలుతల్లివి; మీకు సాటిలే దేయెట! నింటగెల్చి మజియిచ్చట రచ్చను గెల్బుచుంటిరే 7. మ చెడు భాషింపక; చెడ్డ నెంచక మదిన్‌ జెట్టెన కార్యయునె న్నండుం గానీ యొనరింపం బూనక; చెడున్‌ మన్నింపకట్లే మదిన్‌ జెడుసావాసములెంచంబోక; తనకున్‌ జేయూంతగా నిల్చి పెం పడరన్‌ బిడ్డలు చింతలేకయె సగున్‌ పద్మావతీరాజ్ఞియై 8. కం॥ ఎన్నెన్నో పోకడలను, సన్నుతముగ రచన సేసి శాశ్వతయయ్యెన్‌ ఎన్నగ త్రికరణశుద్ధిగ, నన్నియునానరింప సౌఖ్యమై స్వర్ణమగున్‌. 9. సీ ్రాసి శ్రీ వేంకటేశ్వర కీర్తనంబుల, శ్రీరామ శతకంబు తా రచించె శ్రీ కాళహస్తీశ శ్రీ జ్ఞాన సుప్రసూనాంబికా శతకంబులన్ని వ్రాసె “ఆఖరి కోరిక), 'ఆఖరి మజిలి యు “ఆఖరి నిశ్చయం” బనుచు వ్రాసె 'పద్మగుచ్చము' నింక “పద్మావతీ కథామంజరి), 'తిప్పగామ” నుచు వ్రాసె తే॥గీ, నింక “బుజ్ఞాయి కథలను నెన్నావ్రాసె; దేశముఖియైన దుర్దాంబతృప్తి పడగ “క్యాసెటును గూడ వెలయించి ఖ్యాతిగాంచె, బెరమల్లాది వంశ్య పద్మాలయాభ! అమ్మ! నినుంగాచు శ్రీ కాళహస్తివిభుడు; “సఖ్యసాహితి వందన శతములివిగో! ప్రియమైన అమ్మకు నమస్సుమాంజలులతో సమర్పించు మీ కుమారుడు పణతుల రామేశ్వర శర్మ త్యాగరాయ గానసభ పణతుల గీతాంజలి చిక్కడపల్లి, హైదరాబాద్‌ ఆంధ్రోపన్యాసకులు, ప్రభుత్వ జూనియర్‌ కళాశాల, 5-8-2005 రామసముద్రం, పుంగనూరు, చిత్తూరు జిల్లా 8
సందేశం కలము చేత బట్టావు కవితలల్లావు ఆకాశవాణిలో నీదైన బాణిలో కథలు గుప్పించావు, కబుర్లు చెప్పావు ఉపాధ్యాయినివై వెలిగి పిల్లల మనస్సెరిగి బుజ్జి బుజ్జి బుజ్ఞాయిలకు చిట్టి పొట్టి కథలు రాశావు అభిమానాన్ని పెంచుతూ ఆనందాన్ని పంచుతూ అనురాగమయివై ఆదర్భమూర్తివై అంకితమిచ్చావు నాకు ఆ కథల సంపుటిని ఏమిత్తును తిరిగి నేను నీకు పద్మావతమ్మా! ఆత్మీయతను రంగరించి రచించిన ఈ అక్షరాల సుమమాలతప్ప! మరిన్ని చిలుక పలుకుల [గ్రంథాలు వెలువడాలన్న ఆకాంక్ష తప్ప! ఎనబై వసంతాలునిండిన పసిపాపా మునిమనవలతో ఆడుతూ పాడుతూ అక్షరాలు పొదుగుకుంటూన్న పద్మావతమ్మా మరిన్ని గ్రంథాలు రాయవమ్మా! పసిడి మనసు భగవంతుని వరం కాదేదీ దానికి సమానం అదే సర్వస్వం!!
శారదా అశోకవర్ధన్‌ ట్ర
శ్రీమతి మల్లాది పద్మావతి గారికి సాహితీ స్వర్ణోత్సవ శుభసమయమున రత్సత్రయము ఉ| శ్రీ రమణీ విభుండు శశి శేఖరు డబ్దభవుండు భార్గవీ వారిజనేత్రయున్నుమయు వాక్సతియున్‌ గణవల్లభుండు మి మ్మారసి సౌఖ్యముల్‌ శుభము లాయువు శాంతియు సంతసంబులున్‌ గూరిచి కావ గోరెదను గోటి విధంబుల, బ్రస్తుతించుచున్‌. క॥ మధురము పద్మావతి గన మధురము భావంబు గుణము మనసును మజియున్‌ మధురము నగవును బల్మును మధురము నిలువెల్ల, దలప మగువకు గంటే! సీ సాధ్వి మంచితనంబు సహనంబు గన్పట్టు మాటలోం గన్బట్టు మాకు మీకు ముదిత నిర్మల బుద్ధి మొగమున గన్పట్టు మాటలో గన్చట్టు మాకు మీకు బడతి నైపుణ్యంబు పనులలో గన్పట్టు మాటలో గన్పట్టు మాకు మీకు నింతి శాంతగుణంబు లెందేని గన్పట్టు మాటలో గన్పట్టు మాకు మీకు తే వనిత నింతైన నెబుగని వారుకలరె? వజలు రచనలు తెలియని వారు కలరె? యిద్ధ చారిత్ర రచనల కేబదేండ్లు భావసంపద కేనాడు పాతికేండ్లు. ర రావి గౌరీనాగేశ్వరీదేవి 10
వెలంపల్లి దాశరథి రిటైర్జు తెలుగు లెక్చరర్‌, చీరాల ఆలోచనావమృుతం
ఆలోచనామృతమైన కవితాసుధ అదృష్టవంతులకు గాని దొరకదు. అటువంటి అమృతాస్వాదన చేసిన అదృష్టవంతురాలు శ్రీమతి మల్లాది పద్మావతి గారు.
“నిరుపహతిస్థలంబు... ఊరక కృతుల్‌ రచియింపు మనంగ శక్యమే?” అని పెద్దన గారి పేరు మీద ప్రచారంలో ఒక చాటువున్నది. కావ్యం వ్రాయాలంటే భారీ సామగ్రి కావాలన్నమాట. లేకపోతే కవిత్వం రాదా?
అలవోకగా పలికిన పలుకులు, జిలిబిలి తేట తెలుగు పదాలు, అన్వయక్షేశం లేని అర్థాలు, పలుకుబళ్లు, ఒకేటమిటి - అన్ని కలబోసిన కమనీయ సురఖికం పద్మావతమ్మ గారి కవితలు.
కవి హృదయం సున్నితం, పరిశీలన సునిశితం. పద్మావతమ్మ గారు అచ్చమైన కవయిత్రి కాబట్టే కవిత్వానికి కావలసిన సామాగ్రి కోసం ప్రయత్నించలేదు. నిజ జీవితంలో చూస్తున్న విషయాలు, పేపర్లలోను, వార్తలలోను తెలుస్తున్న సంఘటనలు, అభిమానాలు, ఆప్యాయతలు, ఆశీర్వచనాలు - అన్నీ వారి కవితకు వస్తువులే. సున్నితమైన మనస్సుకు స్పందించే లక్షణం ఎక్కువ కాబట్టే ప్రతి విషయంలోను వారి కవితా స్ఫూర్తి కనబదుతుంది.
ఎంతటివాడైనా మానవుడు పరిమితికి లోబడిన జ్ఞానం కలవాడే. సర్వజ్ఞుడు పరమేశ్వరుడే. “సర్వజ్ఞ నామధేయము శర్వునకే' ఈ విషయాన్ని చిన్నతనం నుండి వంటబట్టించుకున్న విదుషీమణి కాబట్టే భగవత్రసాదంగా తనకు అబ్బిన కవితాశక్తిని భగవంతుడిపై రచనలు చేసి భక్తిని ప్రకటించుకున్నారు. శ్రీ కాళహస్తీశ్వర శతకము, జ్ఞాన ప్రసూనాంబ శతకము, శ్రీరామశతకము, శ్రీ వేంకటేశ్వర సంకీర్తనలు, క్రీస్తు దివ్య శతకము మొదలైనవి ఇటువంటివే.
పద్యకవితలు వ్రాయటంలో ఇష్టాన్ని చూపించడమే కాక పద్మావతమ్మగారు గేయ కవితలపై కూడా మక్కువ చూపారు. 'జానపద గేయాలు ఈ కోవలోవే. వాడుక భాష 'వ్రాసినంత మాత్రాన జానపద గేయ రచన కాదు. జానపదుల భావాలను చదివి వాళ్ల ఆలోచనాపరిధులను మించని రీతిలో వ్రాయగలగాలి. అటువంటి రసవత్తరమైన రచనలను వీరు చేయగలిగారు. ఇవన్నీ ఆత్మానందాన్ని కలిగించేవైతే రేపటి పౌరులైన
కక్ష
బాలలకు సున్నితమూ, హాస్యమూ, చమత్మారమూ అయిన కథలలో పలికిన హితోక్తులు “బుజ్జాయి కథలిలో కవయి(త్రిగా సమాజానికి తనవంతుగా హితాన్ని కలిగించేవిగా ఉన్నాయి. పద్మగుచ్చం కవితాసంపుటిలో విభిన్నమైన ఎనబై శీర్షికలు ఉన్నాయి. వాటిలోని సురఖభిళాన్ని ఆస్వాదించవలసిందే. ఆనందించవలసిందే. అప్రయత్నంగా, అప్పటికప్పుడు అనేక శీర్షికలతో ఎన్నో పద్యాలు, గేయాలు వీరు రచించారు. అనేక శీర్షికలతో ఇంకా కవితా ప్రసంగాలు చేస్తున్నారు. అనేక సభలలో తమ వాణిని వినిపిస్తున్నారు. కవితాస్ఫూర్తికి వయస్సుతో సంబంధం లేదని వీరు వయో వృద్ధులైనా ఇంకా రచనలు చేస్తూనే ఉన్నారు. అనుకొన్న విషయాన్ని నిష్కర్షగా, కుండ బద్దలు కొట్టినట్లు స్పష్టంగా చెప్పడం వీరి నైజం. అందుకే మహిళాదినోత్సవం, మహిళ మొదలైన శీర్షికలతో మహిళలలకు జరుగుతున్న అన్యాయాలు సరికావన్నారు. తెలుగు వారంటే వీరికున్న అభిమానర తెలుగుతేజం అనే శీర్షికలో వివరించారు. ఇట్టివే ఎన్నెన్నో... వీరికి సంగీతంలోనూ చక్కని ప్రవేశం ఉన్నదనటానికి వేంకటేశ్వర స్వామిపై, ఇతర దేవతలపై శాస్త్రీయమైన బాణీలో అనేక రాగాలలో కీర్తనలు రచించడం నిదర్శనం. అన్నింటకంటే ప్రథమంగా చెప్పవలసిన విషయం చివరలో మనవి చేస్తున్నా. ఈనాటి భారతజాతిలో అడుగుంటుతున్న ఉత్తమ సంస్కారం తల్లిదండ్రులపై భక్తి. వీరికి తల్లిదండ్రులపై భక్తి అపారం. వారి దయవల్లనే తనకీ అదృష్టం కలిగిందనుకోవటం వీరి ఉత్తమ సంస్కారానికి, భారతీయతకు అద్దం పడుతున్నది. జగత్పితల కరుణాకటాక్షం వల్లే తనకీ అవకాశం వచ్చిందనుకోవడం వీరి వినయానికి నిదర్శనం. తాను కవయిత్రిననే అహం వీరికి మచ్చుకైనా లేదు. అందుకే ఎవరిని అభినందించినా, జ్ఞశీర్వదించినా, ఆశించినా జగన్మాత కృపకలగాలని మనస్ఫూర్తిగా కోరుకోవడం. " * ఇన్ని సంవత్సరాలుగా కృషి చేస్తున్నా ఇంకా తృప్తితీరక ఇప్పటికీ అనేక విషయాలు తెలుసుకోవాలనే తపన, తనవంతు కృషిని సమాజానికి చేయాలనే ఆరాటం వీరిని ఉన్నత స్థాయికి తెచ్చాయి. వీరి భావనలో రూపుదిద్దుకొంటున్న “పాదుకా పట్టాభిషేకం” అచిరకాలంలోనే వెలుగు చూస్తుందని ఆశ. సహజ కవయిత్రులైన వీరి కలం నుండి ఇంకా పరశ్ళ్శతాలుగా రచనలు హితాన్నీ ఆనందాన్నీ కలిగించాలని భగవంతుడి కరుణా కటాక్ష వీక్షణాలు వీరికి సంపూర్ణంగా కలగాలని కోరతూ... నమస్సులతో.. దాశరథి 12
శుభాకాంక్షలు
నేటి కవయిక్రులైన విదుషీమణులలో మల్లాది పద్మావతి గారిదొక ఉన్నత స్థానము. సంప్రదాయ గౌరవము, భక్తి పారమ్యము బహువిధ రచనాకౌశలము గల ఆమె సాపొత్యమును నేను పరిశీలించి ఆనందించినవాడను. శతక వాజ్బయము, గేయవాజ్బయము, బాల సాహిత్యము మున్నగు అనేక సాహిత్య ప్రక్రియలను చేపట్టి, తమ సాహిత్య వ్యాసంగము నందు ఏబది నాలుగేళ్ల పంటపండించుకాని ఆమె ధన్యురాలు.
ప్రస్తుతము నా అభినందనముల నందించుచు శ్రీనివాసుని దయవలన ఆమె సకుటుంబము దీర్దాయురారోగ్య ఐశ్వర్యములతో వర్ధిల్లి ఇతోధికంగా సాహిత్యసేవ చేయాలని ఆశించుచున్నాను.
ధా. రామనాథ శాస్త్రి 23.2 2005 క3
మహాతపస్విని, సహజకవితా విశారద విశ్వసాహితీరత్న్మ అభినవమొల్ల ప్రియబాంధవి రావి గౌరీ నాగేశ్వరీ దేవి ప్రతిభ శ్రీమతి పద్మావతిగారు మహిళారత్న బిరుదాంకితురాలు మల్లాది వంశ క్షీరాబ్ధి కౌస్తుభరత్నం, కరుణామయి, విద్యానిధి, వినయ విధేయతలకాటపట్టు. భగవద్భక్తురాలు. ఉత్తమ గుణ సంపన్న ఈమెను చూస్తే మామూలు కుటుంబిని, లేక గృహిణిగా కాక వసుధైక కుటుంబిని అని అనిపించును. ఒక్క భారతదేశ సమస్యలకే కాక ప్రపంచ సమస్యలను చూచి స్పందించే స్వభావం. ఎదుటివారి కష్టాలను చూచి భరింపలేని అందుకే దేనిని చూచినా మనస్సునకు బాధ కలిగినా పద్యాలు వ్రాసి తన స్పందనను తెలియజేస్తారు. తానెన్నో కష్టాల నెదుర్కొన్నారు. వెనుతిరిగే స్వభావమే లేదు. ధైర్యంతో ముందుకు నడిచి ఉపాధ్యాయినిగా, ప్రధానోపాధ్యాయినిగా ఉన్నతోన్నత స్థితిని పొందినారు. దీనికి తోడు కవయిత్రిగా రచయిత్రిగా, గాయనిగా కూడా పేరు సంపాదించినారు. కథలు, నవలలు, నాటకాలు, బుర్రకథలు, శకతాలు వంటివి ఎన్నెన్నో వ్రాసినారు. మిక్కుటమైన భగవద్భక్తి కలదు. అందుచేతనే శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకము, జ్ఞాన ప్రసూనాంబ శతకము, శ్రీరామ శతకము, శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి కీర్తనలు (వ్రాసినారు. మత సామరస్యం చూపేందుకు కాబోలు ఏసు శతకము కూడా వ్రాసినారు. శోమెకు పసిపిల్ల మీద (ప్రేమాభిమానాలు ఎక్కువ. అందుకే బుజ్ఞాయి కథలు వ్రాసినారు. ప్రసిద్ధి కెక్కిన సన్మానాల నందుకున్నారు. పట్టుదల ఉన్నచోట ఓపిక ఉండదు. ఓపిక ఉన్న చోట పట్టుదల ఉండదు. ఈ రెండు పద్మావతి గారిలో కన్పిస్తాయి. మనసు కరిగేటట్టుగా రసోచితముగా జానపదుల పాటలు వ్రాసినారు. ఈమె ఉద్దేశ్యములు గావములు మనోజ్ఞమైనవి. పద్యాలు నవ్రాస్తున్నప్పుడు వాడుక భాషనే వాడి అందరకు ంర్ధమయ్యేటట్లు ఆలోచిస్తారు. 14
అమెరికా! నీకిది తగునా? అంటూ ఒక్కనిపై ఉన్న పగతో లక్షలాది మందిని చంపి
మారణహోమం చేయతగునా? అని ఆ తల్లి స్పందించి పద్యాలు వ్రాసినారు. అలాగే మహిళాచట్టం పురుషాధిక్యత వలన నాశనమైనదని విచారించినారు. స్త్రీలు అబలలు కారు సబలలు అని వారు చేసిన ఘనకార్యములను గూర్చి వివరించినారు. ఎనుబది దాటిన వయస్సులో వందేమాతరోద్యమము ప్రశంసనీయమని వ్రాసి తన సంతోషాన్ని సభలో వెల్లడించినారు. ఉగాదుల పండుగకు పద్యాలు వ్రాస్తూ ఉంటారు. ఆంధ్రుడు ప్రధాన మంత్రి పీఠాన్ని అలంకరించినాడని హర్షించి అతనిమీద పద్యములు వ్రాసినారు.
అన్ని విషయాలను సమీకరించి పద్యరూపంలో చిరస్థాయి చేయుచున్నారు. వీలైనంతవరకు అన్ని సభలలో పాల్గొంటారు. సమగ్రముగా ప్రతి విషయమును పరిశీలిస్తారు. ఆపై తన ఉద్దేశ్యమును వెల్లడిస్తారు. ఈమె శాసనభలలో లోక్‌సభలో జరుగుచున్న విధానాన్ని చూచి నొచ్చుకుంటారు. అక్కడకు ప్రజాప్రతినిధులై వెళ్ళి ఏ పార్టీకి ఆ పార్టీవారు రభస, కొట్లాటలు పదవులు లభించలేదనే ఆవేదనలు తప్ప ప్రజా సమస్యలను గూర్చి కాని, దేశ సమస్యలను గూర్చి కాని పట్టించుకోరా? అని పద్యాలు వ్రాసినారు. మృదువుగా మందలించినారు. పసిపిల్లలను దీవించుచు వారికి తగినట్లుగా వ్రాస్తూ ఉంటారు.
ప్రస్తుతము తాను వ్రాసిన పద్యములను, గేయములను ఒకచోట చేర్చి “పద్య మంజరి” అనే పేరుతో అచ్చువేయనున్నారు. అందుకే నేనంటాను -
ఇందు, గలదందులేదని
సందేహము వలదన్నిసమయంబుల దా
విందొనరించుచు చెవులకు
సందడి పద్మావతమ్మ సభలందొప్పున్‌.
శ్రీమతి పద్మావతి గారికి భగవంతుడు ఆయురారోగ్య సుఖసంతోషాదులు ప్రసాదించి
ఇంకా ఇంకా జనోపకారకము లైన పుస్తకాలు వ్రాయింప వలెనని కోరుచున్నాను. 10-09-2005 రావి గౌరీ నాగేశ్వరీ దేవి క్ష్‌
ఆదర్శ మహిళారత్న పద్మావతీ! ఓ పరమ దయానిధీ! అమ్మా! అని నిన్ను అర్థించువారికి మనసు చల్లబరిచే మాతవమ్మ పెద్దలంటేను గౌరవమ్ము మీకు. పిల్లలంటే చాలా ప్రియము మీకు. మనసు మల్లె తెలుపు, మాట మధురంబమ్మ శ్రీరామ నామామృత రసగుళికలను బోలు మీ కవిత సాహిత్యమ్ము (శోతలు దోసిళ్ళ జుర్రుచుంద్రు. కనువిప్పు కల్గించు మీ కవిత సాహిత్యముతో ఎందరినో వైతన్యవంతులు చేసినారు అరుదైన మీ గొప్ప హాస్య సాహిత్యముతో (శ్రోతలను కడుపుబ్బ నవ్వించినారు. నవరసాలొలికించు మీ కవిత సాహిత్యము మందారమకరందంబు గాదె! మహిలోన శ్రోతలు మకరందమును గ్రోలి మాధుర్యమున తేలియాడుచుండదె. చక్మనైన మీ రచన సాహిత్యముతో (శ్రోతలను మెప్పించి బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి కవయిత్రి “మల్లాది పద్మావతి'గా పేరుగాంచినారు. విజ్ఞానము చాలా వికసింపజేసేటి మీ మృదుమధుర వాక్యములు కోట్ల ధనములకు తూగబోవు, కన్నతల్లి లాంటి కమ్మని మీ మనసు కాసుల రాసికి తూగబోవు. అలనాటి రుక్మిణి పతిభక్తికి మెచ్చి శ్రీకృష్ణ భగవానుడు చిరునవ్వు మోముతో తులసి దళమునకు తూగినట్లు అందరికి అమ్మైన ఆదిపరాశక్తి ఆశీస్సులకు పొంగి ఆనందముగ మీ మనసు తూగగలదు. కేఈ
మీ కీర్తి చంద్రికలు దశదిశలు వ్యాపించ మీ నామధేయంబు నలుదిశలు మైోగంగ మీ మంచి మనసులో ఆ భగవంతుడు గొప్ప కవయిత్రిని సృష్టించినాడు.
మీ మంచి నామమ్ము సార్ధక మొనరించి స్వామి అనుగ్రహము పొందగలరు.
మిమ్ము గన్న వారి మీ కన్నబిడ్డల పుణ్యమేమోగాని
పుట్టినింటికి కీర్తి తెచ్చినారు.
మెట్టినింటి వారి మెప్పెంతో పొందారు.
ఇలలోను, మీ ఇష్టదైవమ్ము శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి ఇష్ట సంపదలిచ్చి రక్షించుగాక!
కవయిత్రి శ్రీ మల్లాది పద్మావతి అక్కయ్య గారికి సదా నమస్సుమాంజలులతో...
మీ ప్రియ మిత్రురాలు తనికెళ్ళ లక్ష్మీనరసమ్మ స్‌
విషయసూచిక
ఫీఠికలు, ఇతర విషయాలు 1-17 _ 25. స్వాతంత్ర్యదినోత్సవం శం
1 కృష్ణవేణీ 18 26 డాః భారతి 50 2. నయాగరా 19 27. కళాప్రపూర్ణ 52 8. సముద్రఘోష 20 28 తెలుగుతేజం 53 4. ఆహ్వానాన్ని అందుకున్నవర్షం 21 29. అయోధ్య ర్‌ర్‌ 5. నిండు ముదము చేకూర్చుము 28 80. అభినందన ర5్‌6 6. అత్తమీది కోపం... 24 31 సంఘమిత్ర 57 7 నడుం బిగించు 25 32. మీకు తగునా 58 8. స్వామీ! మరో అవతారమెత్తు 27 38. స్వాగతం 59 9. దాహం 28 34 స్వభానుకు స్వాగతం 61 10. నిజాయితీకి నేలలో చోటుంది 30 85. నీరాజనం 63 11 సజ్జనుండు 88 36. ఏమి సాధించారు? 64 12. సాగిపోదాం! 84 37. భరతాంబ 65 19. అ(గ్రరాజ్యం 85 88. కళా సంపద 66 14 మేడే 36 89. పార్ధివ నామ సం॥కు స్వాగతం6? 15. అమ్మా! ఓ భరతాంబ 3౩7 40. మహిళాబిల్లు 68 16. విషాద గీతిక 88 4ఉ1ఓ హితవు 69 17 త్సునామి 40 42 తారణకు స్వాగతం 70 18. తలదన్నేవారున్నారు " శే 43. మహిళ 70 19. సంభవామి యుగేయుగే 48 44 అబల ళ్‌! 20. స్మృతి శశ 45. కల్లోలం 792 2]. చిత్రభానుకు స్వాగతం 45 46. బీభత్సం 78 22. మహిళా దినోత్సవం 46 47. జనంలోకి రండు "త్త 28. మేలు కలుగు శ్త7 48. ఆశీస్సులు 75 24 రచయిత్రులు శర 49. చమత్కార పద్యం 76 50. వందేమాతరం 77
కటి
తతత మల్లాది పద్మావతి
- కృష్ణవేణీ! పుష్కరాలకు పోదమంటే, పుణ్యమొస్తుందీ గాని పుష్కలంగ నా వద్ద పైకమే లేదు నీట మునిగి చేటలిచ్చి నిత్య కర్మని గొలుతమంటే నీటమునిగిన పాటు దప్పును పాడు కాయంబు గలి గొధికొండ ఎక్కి నేను గాంధీజీని జూతమంటె గాంధి సిద్ధాంతాలు నామది గాఢముగ నుండె ఏకాగ్ర చిత్తముతో ఎటులనైన బోదమంటె నేర్చుగ టీకాల వారిని దాటుకొనలేను ఆప్తులున్నారు అంటు ఆశతోను బోదమంటె ఆప్తలాను జూడ నాకు ప్రాప్తియే లేదు ఎటుల నేను వత్తునమ్మ కృష్ణవేణి తల్లి చెప్పు నాపట్ల దాక్షిణ్యంబు జూపి దయను జూపుమాూ! 24-7-1967
పదృమంజరి బాలా (15-8-1997 నయాగరా, కెనడియన్‌ ఫాల్స్‌ను చూచిన సందర్భమున కలిగిన స్పందను 1 ఏటికి దూకుచున్నురగ లేటికి గక్కుచు చిందులేయుచున్‌ పోటికి రమ్మనెన్‌ కెనడ భోరున పారెడి నీటి పాతముల్‌ చీటికి మాటికిన్‌ రీగడ జేయుచు పారుచు రంకెవేయుచున్‌ కోటికి నేటికిన్‌ పడగకుయ్యని యెత్తుచు పారుటెందుకో! 2, భారిగ భాగ్యసంపదలు, బారులు దీరిన చెట్టు చేమలున్‌ భీరులు గాని సేనలును బేలలు గాని సుశాస్త్రపండితుల్‌ బారుగ నీటుగన్‌ గనెడి బాటలు మావియె దెల్ఫ్సుకొమ్మికన్‌ గీరము సేయకన్‌ కెనడ గేకలమానిక పామ్ముపామ్మికన్‌! 3. ఓడనునీ జనంబులును ఓయని బిల్చుచు ఈలలేయుచున్‌ వీడము మిమ్మటంచుమరి వేగమె రండని కేకలేయుచున్స్‌ ఓడను మా జనంబులును ఓయని గూయుచు చేరిరందరున్‌ చీడపు రంగ్యురీతిగను జేర్చితి నందర ద్రోహబుద్ధితోన్‌ ! రి త నీకును నాకు తరము నేనుగ దెల్పను నీ వెరుంగవే కాకము కోకిలందుగల గట్టినంగ నుండెడి పోతికేగదా కేకలు మాని పామ్మికను గీరము సేయక పొమ్ముపామ్మికన్‌! చీకును చింతయున్‌ వదలి జెప్పెడి సూక్తుల నెంచుకొమ్మికన్‌! ర్‌. వీడక మమ్ములన్‌ దరిమి వేయుటబూనెడి చిత్తవృత్తి నీ వాడెద నంటివా కెనడ నాటలు పట్టెదమా బలంబుతో వేడుక నిద్దరున్‌ గలసి వీడక యుండిన నేటినుండియే కీడును రాదు నమ్మికను కేకలు మానుచు పామ్ముపామ్మికన్‌! (సఖ్య సాహితి సభలో గానం)
తతా మల్లాది పద్మావతి 3.సముద్ర ఘోష సుడిగుండాలలో వడివడిగ జోరుగ గుడుగుడు గుంజాలాటలతో తన వేయిహస్తాలను తటిదాక పరచుకొని విచ్చలవిడిగ జోరు శబ్దాలతో స్వేచ్చగ విస్తరించుకుంటు సప్త స్వరాలతో సాగరతీరం దాకా గళమెత్తి రాగతాళాలతో మైమరిచిపోయి హోరు సందడులతో జోరుగ వినువీధులను తాకుతు సయ్యాటలాడేటి సముద్ర ఘోష! జలచరాలుప్పాంగి రమ్మని తిరుగాడడం ముత్యాలు రత్నాలు మాకడ గలదనే గర్వంతో వేగాన్ని పుంజుకోడాలు నన్ను చేరిన వారిని నానీ భేదం లేకుండ తరిమి తరిమి తీరానికి చేర్చుతామని మాకే ఘనత కలదని ఓ మానవులారా! తరతమ భేదాలకు దూరముండండని 'హెచ్చరిస్తున్నదా సముద్రఘోష!! లాడు
పద్మమంజరి పాతం 4. ఆహ్వాన్నానందుకున్నవర్నం
జీవులు యెండ తాపాన్ని
భరించలేకుంటే
ఎండిపోయిన మొక్కలు
నీటికోసం తపిస్తుంటే
పశువులు నోరెండిపోయి
నీట్‌ైై తారాడుతుంటే
తాగడానికి నీరు లేక “జనం తహతహ లాడుతుంటే
ఆడువారు ఖాళీ బిందెలతో
నీటికై కోసెడు దూరాలు పోతుంటే
చెరువులు, బావులు, కాలువలు
ఎండిపోయుంటే
గ్రామ దేవతలకు నీటిక్రై
పొంగళ్ళు పెడుతుంటే
వరుణ దేవుడు కరుణించి
ఆకాశంలో బీభత్సాన్ని చెలరేపుతుంటే
మేఘాలు జోరు జోరుగ నాకంలో
పల్టీలు కొడుతుంటే
బడబడమని పిడుగులు జోరుతో
నేనొస్తున్నాని సూచినలిస్తుంటే
ప్రకృతి తాండవ నృత్యం చేయగ
ధరణి చల్లబడుతుంటే
[తా
అ= మల్లాది కుద్మావతి సర్వాభరణాలను శృంగారించుకొని మేళతాళాల మోతతో అమృతవర్షిణి రాగాలు తీస్తుంటే నూతన వధువు పెళ్లి పీటల కొచ్చినట్లు ఆకాశ పీఠం మీదికి చేరింది వర్షం ఎండి మోడైన వృక్షాలు తమ సంతసాన్ని తెలుపుకుంటూ ఉగసాగేయి పిల్లకాలవలు గలగల మంటూ పారసాగాయి పిల్లలు వానలు కురవాలి, వరి చేలు పండాలని పాడుకుంటూ కాగితపు పడవలను వదలసాగేరు ప్రకృతి ఒక్కసారి తన అందాన్ని పరుచుకున్నది ఒళ్లంతా విరుచుకున్నది.
పద్మమంజరి లాం 6.నిండు ముదము జేకూర్పుము సంకురాతిరి రాకముందె సంతాపాలను దెచ్చె ఉత్తరాయణం రాకముందే ఉర్వి కన్నెరలొచ్చె పంటలింటికి రాకముందె కంటతడులు ముందొచ్చె గంగి రెద్దులు రాకముందె పొంగి నీళ్ల ధరలొచ్చె పొంగళ్ళు పెట్టకముందె నింగికెగరు కెరటాలొచ్చి భోగిమంటలు రాకముందె భూదేవికి కదలికలొచ్చె హరిదాసులు రాకముందె కీర్తికాముల మరణాలొచ్చె సంకురుమయ్య రాకముందె సునామీ బాధలొచ్చె అమ్మ గౌరమ్మ తల్లి పుట్టింటికి వచ్చి నీవు ఇచ్చినది పుచ్చుకొని పుడమిని చల్లగజూచి నిండుముదము చేకూర్చుము (విశ్వ సాహితి) 1-1-2005 క నన ను.
లా మల్లాదిపద్మావతి ౯. అత్తమీది కోపం... అచ్చమ్మ చావు బుచ్చమ్మకు సాకు దొరికినట్టయిందన్నట్లు “ప్రజాసేవకులైన ప్రతిపక్షాలకు అంతే ఆగని అల్లర్లు, ఆగడాలు, బస్సులను దగ్ధం చేయడాలు, భవనాలకు నిప్పంటించడాలు మరి ప్రజా సేవకులుగద, ప్రజల క్షేమం కోరినవారు రక్షణ కల్పించలేదని సాకు. నిజమే, దేశోద్ధారకుడికి, దీనజన పోషకుడికి అజాతశత్రువుకు రక్షణ తప్పక కల్ప్సించవలసిందే హత్య చేయడం క్షమించరాని తప్పిదమే తనను తాను రక్షించుకోలేడా! నిరుపేదా? మన దేశంలో ఈ రీతిగానే ధనవంతులను మరీ ధనవంతులుగా చేస్తున్నారు. నిరుపేదలవైపు, అనాధలవైపు కన్నెత్తి చూడరు. ధనాన్ని చెల్లించి ఎవరికి వారు రక్షించుకునే ఏర్పాటు చేయాలి. కత్తిని జూపి, కరాటేలు చేస్తూ ఓట్లను పొందినవాడు పోయినాడేనని విచారం ధనవంతుడికి, బలం గలవాడికీ, అధికారంలో నున్నవాడికీ రౌడీకి అల్లరి మూకకు తప్ప మరెవ్వరికి రాష్ట్రంలో చోటు లేదని తెలుపుతున్నది దేశం నాకేమిచ్చిందని గాని దేశానికి మనవంతు సేవలేవిధంగా అందిస్తున్నామనే మాట ఏనాడో కంచికి పోయిందె అత్తమీది కోపం దుత్తమీద చూపినట్లు ఓ నాయకుని చావు - ప్రభుత్వ ఆస్తులకు నష్టం తెచ్చింది.
పద్త్మమంజరి లాలా 8. నడుం బిగించు తపోనిధులైన జ్ఞానుల మహనీయుల అమృత వాక్కులే నీతి వాక్యాలు గ్రహణం పట్టినప్పుడు చిల్లిబోటులో పయనించే తంతవుతుంది ఆచరణలో అడ్డుగోడలొచ్చి నిలబడితే. ప్రవర్తనా సరళులు అడ్డదారి పడుతుంటే మన ఊహలు ఆలోచన్లు కుమార్గంలో నడుస్తుంటే అనుకున్నది సాధించలేకపోతున్నాం నీతి వాక్యాలే అవినీతి దారి ననుసరిస్తుంటే ధర్మం అధర్మమార్గాన్నెంచుకుంటే మరుగుపడిన నీతివాక్యాలు భూగర్భంలో చేరి నామోనిశాన లేకుండ పోతుంటె అవినీతి, అక్రమము అవధులు దాటుతుంటె స్వార్థం ద్రోహబుద్భులు పొంగిపోతుంటే అనుకున్నది సాధించలేకపోతున్నాం అరాచకాన్ని అణిచివేయలేకపోతున్నాం ఇలాగే సాగిపోతుంటే నీ కలలు కలలుగానే మిగిలిపోతాయి నీ అశాజ్యోతులను కాలం కాటేస్తుంది.
తతా మల్లాది పద్మావతి సముద్రగర్భంలో చేరి ఆటుపోటుల నెదిరించి ఒక్కపోటుతో ఒడ్డున జేరె ప్రయత్నం చేయి నీ సిద్ధాంతాలకు శ్రీకారం చుట్టు నీవు విన్న నీతి వాక్యములకు బలము చేకూర్చు . నీ దీక్షను అందరిలో అంకురింపజేయి నడుం బిగించి నడక సాగించు లాట క]
పద్మమంజరి లాలా 8. స్వామీ! మరో అవతారమెత్తు
అహింసను హింస అణచి వేసింది అశాంతి శాంతిని మింగేసింది దోపిడీ దొంగలు దొరలైకూర్చున్నారు _ విద్రోహచర్యలు స్వైర విహారం చేస్తున్నాయి వేరు భావాలు విజృంభించాయి క్రూర భావాలతో పైరవీ చేస్తున్నారు మారణ కాండలు మారణాయుధాలకు పనిచెప్పాయి గొంతెమ్మ కోరికలతోను కోట్లకు పడగలెత్తిన నాయకులు ఏక పార్టీల కొలువులు పేకమేడలయ్యాయి కుమ్ములాటలతోను, కీచులాటలతోను ఎత్తిపొడుపులతోను ఎలాగో అసెంబ్లీలు నడుస్తున్నాయి. ధనవంతులు, మరింతగ పెరుగుతున్నారు బీదవారు అతి బీదవారవుతున్నారు దేశం మనకేమిచ్చిందనే వారే గాని దేశానికి మనమెలా మన సేవలందిస్తామనేవారు కరవైనారు. వెన్నుపోటులవారు మిన్నగా విజృంభిస్తున్నారు. స్వామీ! మాకు నీవే గతి ధర్మమార్గమవలంబించి నవ సమాజ స్టాపనజేసి రామ రాజ్యాన్ని ప్రసాదించు మరో అవతారమెత్తు స్వామీ!
బత మల్లాణ పద్మావతి 9. దాహం
మండుటెండలు, తీక్షణ దృష్టితో చిందులేయసాగేయి వడగాల్పులకు జీవులు ఎండి వడియాలయ్యాయి. గొంతెండుకొని పోతుంటే గళం చుక్కెడు నీటి బిందువుకు తహతహలాడుతుంటే దాహందాహమని అవనిలోని వారు తపించుకొనిపోతుంటే మహావృక్షాలు మోడైపోతుంటే ఎడారిలోనున్న ఒంటెలన్న కాకపోతిమని పశువులు పశ్చాత్తాపపడుతుంటే వారి విన్నపాలను విని వరుణదేవుడు కరుణించి భూమిమీదికొచ్చాడు. జీవచ్చవాలుగా పడున్నవారికి కాస్త వెసలు కలిగింది. నీరే ప్రాణాధారమని తెలియని అజ్ఞానులకు గుణపాఠమైంది. మరోకదనమై దాహర్హులు మనుష్యులను మట్టుబెట్టక మానరు ఆ దాహం ఆగేది కాదు ఎంతటి క్రూరపు పనైనా చేయిస్తుంది. డబ్బు దాహం, పదవి దాహం, కామ దాహం వ్యసనాల దాహం
పదృమంజలి బాలా అబ్బ ఒకటేమిటి ఎన్నో మరెన్నో రకాలు మానవులను దానవులుగ చేసే దాహం ఈ దాహం తీరడానికి హత్యలు, లూటీలు, మోసాలు అబ్బ ఎన్నో మరెన్నో దేశఖ్యాతిని భ్రష్టపరిచే కార్యాలు మానవులే తిరిగి మానవత్వాన్ని పెంచుకోవాలి. విశ్వసొభ్రాతృత్వాన్ని పెంచుకోవాలి. అప్పుడే దేశాభివృద్ధి కలుగుతుంది రామరాజ్యమేర్చడుతుంది.
లతా మల్లాదిపద్మావతి 10. నిజాయితీకి నేలలో చోటుంది
కాలం తీరిపోయిందన్నట్లు ఇప్పుడో ఇంకాసేపటికో పడిపోయేటట్ట్లున్నదా
పూరిగుడిసె!
చిత్రకారుడు చిత్ర విచిత్రమైన
బొమ్మలను గీచేటట్లు
సూర్యకిరణాలు సూటిగ ఇంట్లో పడుతు
తమ ప్రతిభను చాటుతున్నాయి
నా పనై పోయిందింక
. నా సేవలనందించలేదంటున్నట్టుంది.
ఆ కుక్కి నులకమంచం
దండెం మీదున్న చింపిరిగుడ్డలు
గాలికి రపరపలాడుతు
గంతులేస్తున్నాయి. -ముదిమిలో చేతికర్రలాగా
సాయంగ ఉండవలసిన ఇల్లాలు
కన్ను మూసింది
బక్కచిక్కిన ఎముకలగూడు
పొట్ట ఆమడ దూరం లోపలికి పోయుంటె
ఆ నులకమంచం మీద
ఊసూరుమంటూ పడున్నాడా ముసలాడు!
ఒరేయ్‌! రోశిగా
మాతోరారా
న
పద్తృమంజరి బత అబ్బ ఒకటేమిటి ఎన్నో మరెన్నో రకాలు మానవులను దానవులుగ చేసే దాహం ఈ దాహం తీరడానికి హత్యలు, లూటీలు, మోసాలు అబ్బ ఎన్నో మరెన్నో దేశఖ్యాతిని భ్రష్టపరిచే కార్యాలు మానవులే తిరిగి మానవత్యాాన్ని పెంచుకోవాలి. విశ్వసౌభ్రాతృత్వాన్ని పెంచుకోవాలి. అప్పుడే దేశాభివృద్ధి కలుగుతుంది రామరాజ్యమేర్చడుతుంది.
తతా మల్లాది పద్మావతి 10. నిజాయితీకి నలలో చోటుంది
కాలం తీరిపోయిందన్నట్లు ఇప్పుడో ఇంకాసేపటికో పడిపోయేటట్ట్లున్నదా
పూరిగుడిసె!
చిత్రకారుడు చిత్ర విచిత్రమైన
బొమ్మలను గీచేటట్లు
సూర్యకిరణాలు సూటిగ ఇంట్లో పడుతు
తమ ప్రతిభను చాటుతున్నాయి
నా పనై పోయిందింక
నా సేవలనందించలేదంటున్నట్లుంది.
ఆ కుక్కి నులకమంచం
దండెం మీదున్న చింపిరిగుడ్డలు
గాలికి రెపరెపలాడుతు
గంతులేస్తున్నాయి. .ముదిమిలో చేతికర్రలాగా
సాయంగ ఉండవలసిన ఇల్దాలు
కన్ను మూసింది
బక్కచిక్కిన ఎముకలగూడు
పొట్ట ఆమడ దూరం లోపలికి పోయుంటె
ఆ నులకమంచం మీద
ఊసూరుమంటూ పడున్నాడా ముసలాడు!
ఒరేయ్‌! రోశిగా
మాతోరారా
లలా |
పదధ్మమంజలి బాత నాలుగిళ్లలో దోచుకొని దర్జాగా బతుకొచ్చని పాలవాడు అంటూనే ఉండేవాడు ఛా! ఆ బతుకుకంటె దేనిలోనైనా పడిచావడం మంచిదని తాను అంటూనే ఉండేవాడు ఆ మాట గుర్తుకొచ్చి తిండికి లేకపోతే సావనన్నా సత్తాను గాని నాకాబతుకు వద్దనుకున్నాడు వారం రోజులనుండి గాలివాన మునులకు విశ్రాంతి కాసిన్ని నూకల గింజలున్నాయేమోనని కుండలకి చేయిపోనిచ్చాడు అడుగు నున్న గుప్పెడు నూకలు అయిపోయిందోచ్చని పకపక మన్నాయి ఊసూరుమంటు ఆ కాసిని నూకలను బట్టలోకొంపాడో లేదో రామిశెట్టి రానే వచ్చాడు ఏంరా రోశిగా! అయ్యా కల దొరగ్గానే ముందు మీ అప్పు తీరుత్తా బెదిరించాడు [లాలా
బైటా మల్లాది పద్మావతి
సేదవాని కోపం పెదవికి చేటని తెలీక
తిరగబడ్డాడు
శెట్ట్‌ చేయి పైకెత్తాడు
ఎదురుగ కోర్టుకు పోతు కారక్కుతున్న సతీష్‌
పెద్దగ - ఏయ్‌ శెట్టి ఆగు
తాత నీ కెంత ఇయ్యాలని
పెద్దగ అన్నాడు
శెట్టి మెల్లగ జారుకున్నాడు
తాతా - మాతోట పని చూచుకుంటు
అక్కడున్న పొకలోవుండంటూ కారెక్కాడు
నీతి, నిజాయితీకి నేలలో చోటున్న దనుకుంటు
సరేనన్నాడు. [ఆ]
పద్తమంజలి చాత 11.సజ్జనుండు దేశాభిమానము లేని వారిని కలసి 'స్నేహంబు చేయుట చాలా తప్పు! విద్రోహచర్యలతో విర్రవీగుచు నుండి పక్కవారికి బల్లెమగుట తప్పు లంచాలు తీసుకొని లక్షలు గడించినవారిని పట్టించకుండుట ప్రథమ తప్పు! ధనాకాంక్షతో నుండి దీనులబాధించెడి వారిది క్షమియింపరాని తప్పు!! మేలు చేసిన వారికి కీడు తలపెట్ట్బట నూటికి నూరుపాళ్లు తప్పు ధనమున్నదంచును దరిద్రుల చిన్నచూపు చూచుట అన్నిటికంటెను అసలు తప్పు!! తమ తప్పులెల్లను క్రమమైన పద్ధతిలో తెలిసికొనినవాడె సజ్జనుండు
_ం మల్లాదిపద్మావతి 12. సాగిపోదాం!
వెనుకంజవేయకుండ అలసట చెందకుండ నిరుత్సాహపడకుండ ముందు వెనక చూడకుండ
సాగిపోదాము మనం సాగిపోదాము! పొట్టకూటికి లేదని డబ్బు నింట లేదని కప్పుకొనుటకు లేదని నిలువ నీడ లేదని
భయపడడం తగదంటు సాగిపోదాము! బ్రతకలేక యతి గాను ధనం లేక దొంగ గాను పన్గు లేక ఫకీరు గాను చోటు లేక జులాయి గాను
భీతి చెంది, భిక్షగాళ్లుకాకుండ సాగిపోదము శమ జేయుచు పోతుంటె పట్టుదల నీలో వుంటే దీక్ష బూని చేస్తుంటే సోమరితనము లేకుంటే
జయము నీ చెంత చేరును చీకటి పోగొట్టును చిన్న దీపం సంతృప్తినిచ్చును ధైర్యం గుండె బలం దెచ్చు జయం ఆత్మబలం దెచ్చు విజయం
విజయలక్ష్మి వరించు నిన్ను
పదృ్మమంజరి బాత 15. అమ్మా! ఓ భరతాంబ
అమ్మా! ఓ భరతమాతా! ఏమని చెప్పుదునమ్మ దేశ ఖ్యాతి దిగజారెనమ్మ స్వార్ధపరులు హెచ్చయ్యిరి అమ్మ! మారణకాండలు హెచ్చి పోకిరీలు హెచ్చి కోటికి పడగలెత్తువారు హెచ్చిరి మేలు మరయువారు హెచ్చిరి! మత ఖేదాలు హెచ్చె పదవుల వ్యామోహాలు వచ్చె తరతమ భేదాలు హెచ్చి చెడ్డవారి చేతలు హెచ్చి! తుంటరి పనులతోను అల్లరి మూకలతోను దేశద్రోహులతోను స్వార్ధ భావాలతోను దిగజారుతున్నది దేశం అసెంబ్లీలో గొడవలు పార్లమెంట్లో రగడలు ఆం అంటె ధర్నాలు ఉ' అంటే బందులు సద్గుణాల నీయవమ్మ దేశాభిమానం పెంచమ్మ స్వర్ణయుగం తేవమ్మ॥!
యాలాల మల్లాది పద్మావతి 16. విషాద గీతిక
ఆప్యాయముగ నెంతొ
“అత్తమ్మ యని బిలుచు
కల్పనా! మమువీడి పోయినావ
ముద్దు ముచ్చటలతోటి
ముద్దుగ మాటాడు
కల్పనా! నీ గుర్తులుంచిపోయినావ!
విద్యయు, వినయము
విజ్ఞానమును గల్లి
పెద్దల మన్ననల బొందినట్టి
కల్పనా! నిను మేము మరువలేము
అమ్మా నాన్నల ఆప్యాయతల
సోదరీ సోదరుల వదలి
కల్పనా! పరలోకమున కెట్లు పయనించితివి?
సంతానమును వీడి
సంతాపము మిగిల్చి
కల్పనా! ఏగుట తగునటమ్మ
కల్పనల ర్‌తిగ
నీ బంగారు భవిష్యత్తొక
కల్పనగ ముగిసెనొ చెప్పుతల్లి!
నూరేండ్లు నిండెనా - నూకలు బెల్లెనా!
భువిలోన నీకింత చోటులేదొ
కల్పనా! కన్నీటి ధారలే మిగిల్సిననా నాడా
౩9
వద్తృమంజరి బాలా ఇంకెన్ని వత్సరంబులైన నీ రూపు కల్పనా! మా ఎదలోనుండునమ్మ ప్రభువు కడ కేగినట్టి ఓ కల్పనా! రక్షకుడైన ఆ ప్రభువు ఒడిలో దాగినావా! (నా ప్రియమైన శ్రీమతి సరళ నాగభూషణం పెద్దకూతురు కాలధర్మం చెందిన సందర్భంలో)
లాట ముల్లాధిపద్మావతి 17.త్చునామీ త్సునామి ఏకంగ తుడిచిపెట్టె తీరజనుల మితిమీరిన కక్షలు మెండుగానో హింసలెన్నో భూభారము మితిమీరి భూప్రకంపనలు రాగ భీతావహులైన జనులు భీతిల్లుచు పరుగులిడగ ప్రకృతి విజృంభించి వికృత రూపము దాల్బగ కక్షతోటి భూమి కదలి - లక్షలాదులను బలిగొనగ శోకాలతో నిండి నేల - ఏకమై పోయె జగతి ఇళ్లూ వాకిళ్లు పోయినవారు - ఒళ్లు హూనమ్తైనవారు దిక్కులేక పోయినవారు - దీనజనులెంతమందో పరుగులు తీసెడి సంద్రం పట్టు వీడని ఘఫోషణలు ఆకాశాన్నంటు అలలు - అల్లకల్లోలముగనుండ స్వార్ధ్థభావాలకు దూరముండి - సంకట సమయాలలోన పార్టీల గొడవలను పట్టించుకోకుండ పదవుల కోసరం - పాకులాడకుండను ఒక్క తాటి మీద నిలచి - ఒక్కొక్కరు నడుంగట్టి నాయకుల లక్షణాలను - న్యాయంగ చూపండి ఆదుకొనుట ధర్మమని - అందరికి చాటండి దేశంబు నాదంచు - దీనస్థితిలో నున్న వారిని రాజకీయాలు చేయకండి - రక్షణ చేపట్టండి. (విశ్వసాహితిలో ప్రచురణ)
పద్త్మమంజరి చాత ఇంకెన్ని వత్సరంబులైన నీ రూపు కల్పనా! మా ఎదలోనుండునమ్మ ప్రభువు కడ కేగినట్టి ఓ కల్పనా! రక్షకుడైన ఆ ప్రభువు ఒడిలో దాగినావా! (నా ప్రియమైన శ్రీమతి సరళ నాగభూషణం పెద్దకూతురు కాలధర్మం చెందిన సందర్భంలో)
అతత మల్లాదిపద్మావతి 17. త్సునామీ త్సునామి ఏకంగ తుడిచిపెట్టె తీరజనుల మితిమీరిన కక్షలు మెండుగానో హింసలెన్నో భూభారము మితిమీరి భూప్రకంపనలు రాగ భీతావహులైన జనులు భీతిల్లుచు పరుగులిడగ ప్రకృతి విజృంభించి వికృత రూపము దాల్బగ కక్షతోటి భూమి కదలి - లక్షలాదులను బలిగొనగ శోకాలతో నిండి నేల - ఏకమై పోయె జగతి ఇళ్లూ వాకిళ్లు పోయినవారు - ఒళ్లు హూనమైనవారు దిక్కులేక పోయినవారు - దీనజనులెంతమందో పరుగులు తీసెడి సంద్రం పట్టు వీడని ఘఫోషణలు ఆకాశాన్నంటు అలలు - అల్లకల్గోలముగనుండ స్వార్థభావాలకు దూరముండి - సంకట సమయాలలోన పార్టీల గొడవలను పట్టించుకోకుండ పదవుల కోసరం - పాకులాడకుండను ఒక్క తాటి మీద నిలచి - ఒక్కొక్కరు నడుంగట్టి నాయకుల లక్షణాలను - న్యాయంగ చూపండి ఆదుకొనుట ధర్మమని - అందరికి చాటండి దేశంబు నాదంచు - దీనస్థితిలో నున్న వారిని రాజకీయాలు చేయకండి - రక్షణ చేపట్టండి. .(విశ్వసాహితిలో ప్రచురణ)
పదృమంజరి ఆలా ునానానననానాాకాకానాననలమునముననునుననునన 18. తలదన్నే వారున్నారు గ్రీష్మబుతువు అందున రోహిణీకార్తె రోళ్లు పగుల్తాయి గదా! సూర్య కిరణాల తీక్షణం మానవులే గాక సమస్త జీవులకు సహనాన్ని పరీక్షిస్తుంది. ఎండ తన యౌవనపు సొంపును వెదజల్డుతున్నది వాతావరణం వారు నలుబది నాలుగు గరిష్ట ఇరవై ఎనమిది కనిష్ట మని బాటసాగేరు గాని ఎండ తీవ్రత మరింతగానే ఉంది కాయకష్టం చేసేవారికే గాక జనులందరు వేడిగాలికి తాళలేకున్నారు. ఓజోన్స్‌ మంటలు మెండుగానే ఉన్నాయి కైతక్క థైతక్క కూచిపూడి నాట్యఫోజులు నడిచే వారిని చూచి పళ్లెకిలించింది ఎండ దారిన పోయేవాడు తలపైకి ఎత్తి కోపంగ
ూనానతతననునననలునయయయయయయయాయయయాయయాయయలలాలా వల్టాన్లరు ముద్తావతి ఆరిభడవా నన్ను చూచి నవ్వుతావా? ఉండు నీ పని పడతా! చూసుకో నా దెబ్బంటు కాళ్లకు చెప్పులను పోనిచ్చి దర్జాగా నడవ సాగేడు ఎండబాబు కోపం రెట్టింపై నా తడాకా చూపెడతానంటు తీక్షణమైన కిరణాలను సూటిగ నెత్తిమీదికి పంపెడి ఎండ వెంట నేతల మదికి తడి గుడ్డనుంచి గబగబ నడక సాగించాడు ఒక వెకిలి నవ్వు నవ్వి వేడిగాలికి తడిగుడ్డ పొడిగుడ్డ్ణయ్యేటట్టు చేసింది నీ సంగతి నే చెబుతానని గొడుగును తెరచాడు ఎండ తీక్షణత హెచ్చుచేసింది ఆహా ఇది బి. సి కాలమనుకున్నావా చూడు నా దెబ్బంటు ఇంట్లో దూరి ఎసి రూమ్‌లోకి ఎయిర్‌కూలరున్న గదిలోకి దూరి ఇక నా జోలికి రావచ్చంటు పకపక నవ్వి ఎండను కిటికీలోనుండి చూచి తాటిని తన్నే వాడుంటె తలదన్నే వాడుంటాడని తెలుసుకోమన్నాడు
పదృ్మమంజలి బాత 19 సంభవామి యుగేయుగే శాంతి ద్వారాలు మూసుకొని పోయాయి అశాంతి ద్వారాలు తెరచుకొని స్వార్థపరులను సంఘ విద్రోహులను ఆహ్వానిస్తున్నాయి. జనాల్లో ధైర్యం స్థైర్యం నశించింది ఎక్కడ చూచిన హత్యలు మారణ కాండలు బాంబు దాడులు మత విద్రోహచర్యలు పరుగులు తీసేరైళ్లు పట్టాలు తప్పుతున్నాయి బుర్రుమంటు ఆకాశవీధుల్లో పయనించే విమానాలు నేలకు రాలిపోతున్నాయి రాజకీయాల్లో రగులుతున్న రగడలు సమాజంలో పెరుగుతున్న స్పర్థలు కోట్లకు పడగలెత్తాలనే గొంతెమ్మ కోరికలు పదవుల కోసరం పాకులాడే నాయకులు సామాన్యుని నడుము విరిచే చట్టాలు చేనేత కార్మికుల యాతనలు కోకొల్లలు రైతుల కష్టాలు పలు రీతులు గుజరాతులో గోలలు -అయోధ్యలో ఆగడాలు కాశ్మీరులో కటకటలు సరిహద్దుల్లో స్పర్థలు పార్లమెంటులో పల్టీలు - రాజ్యసభలో రగడలు మనం హైటెక్‌లో నివసింపవచ్చు ప్రపంచీకరణను సిద్ధం కావచ్చు మరి ఈ అశాంతిలో పుట్టిన అగ్ని జ్వాలలను ఆర్బే వారెవ్వరూ లేరా? బహుశా ఉండే ఉంటారు. ధర్మ సంస్థాపనార్థాయ సంభవామి యుగేయుగే! (వార్త) 2-6-2002
తతా మల్లాది పద్మావతి జం. స్కృతి స్‌ ఏమోయి రమ్మంచు నెంతగానో నన్ను ప్రీతిగ పిలచెడి పిలుపు లేదు ఘాటైన పదముల - గంభీర సూక్తుల కావ్యాల నందించు - కాంత లేదు వక్తలలో మేటివక్తయై నలరారు అపర సరస్వతి అసలె లేదు బిరుదుల నెన్నియో బిలబిలపొందిన పండితురాలైన పడతి లేదు న॥ _ నీవు లేకున్న నీ ఖ్యాతి నిలచు జగతి అమ్మ వత్సర కాలంబు నట్టె గడచె స్వర్గమందున నీవుండి చల్లగాను నీదు బిడ్డల మమ్ముల నాదు కొనుము (బాపట్ల సభలో చదవిని కవిత) ఈ-9-97 శ్రీమతి ఊటుకూరి లక్షీక్రాస్తవ్మ గారి ప్రథమ వర్ధంతి సందర్భమున వ్రాసిన పద్మములు
పదృ్మమంజలి బాలా 21 చిత్రభానుకు స్వాగతం సీ _ కిడ్నాపులొకచోట కీచులాటొకచోట వేధింపులొకచోట - వెతలు నుండ సరిహద్దు చొరబాట్ట్లు సమసిపోక జనము క్షణమొక యుగముగ గడుపుచుండ అఆర్భాటముల తోడ ఆరంభకార్యాలు ఫలకలమ్ము లోననే పదములుండ అంటురోగములట్టు, నవినీతి ముదరంగ కానని గతి నధికారులుండ గీ _ నీతి నియమంబునందున ప్రీతినీల్లి మంచిమార్గాన జనులెల్ల మసలునట్లు విశ్వసౌభ్రాత్రత్వ భావంబు వెలయునట్లు అయ్య చిత్రభాను దీవించి ఆదరించు (ఆంధ్ర మహిళా సభ లిటరరీ హౌజ్‌లో)
లతా మల్లాది పద్మావతి 22. మహిళా దినోత్సవం స్‌ రాజకీయములందు రమణులు నెందరో రాణించుచున్నారు రాజితముగ నటనలు సేయుచు - నాట్యాలు జేయుచు శోభిల్లుచున్నారు - సుదతులనగ భూరి సంగ్రామాన - పోరంగ నేర్తురు నరిభీకరముగాగ నతివలనగ కలమును జేబట్టి - కవితలల్లుచునుండి కవయిత్రులైరి మా కొంతలనగ గీ వైద్య వాణిజ్యములయందు వలయు గతుల కళలయందును నన్నింట ఘనముగాను నతివలందరు సామర్థ్యమతిశయిల్ల ప్రీతి జగమెల్ల మెచ్చెడి ఖ్యాతి గలగి దీక్ష గైకొని నడిచెడు దినము ఇదియె. (మహిళా దినోత్సవం నాడు వ్రాసిన పద్యం)
పద్తమంజరి చా 23.మలుగలుగు సీ; ప్రజలకోసరమేను పాటుబడుతమంటు చెప్పుదురే గాని చేతలేదు గాంధీజిని దలచి గాంధీ సిద్ధాంతాల నడుతుమందురె గాని నడతలేదు దేశ క్షేమానికై దీక్ష్రబూనెదమంటు పలుకుదురే కాని పలుకు లేదు అసమానతలనెల్ల నంతమొందించెద మనియెదరే గాని నమలు లేదు గ॥ వమ్ము చేయక మాటల నమ్మకముగ ప్రజల క్షేమానికొజకును పాటుబడుచు మనది ఈ దేశమనుచు మదిని తలచి పాలనంబును జేసిన మేలు కలుగు
చపా మల్లాది పద్మావతి జ4. రచయిత్రులు (పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు యూనివర్సిటీ, కేంద్ర బెంగుళూరు తెలుగు అకాడమీ వారు జంటగ నిర్వహించిన అఖిలభారత రచయిత్రుల మహాసభలలో చథివిన పద్యాలు సీ మొదటి నవల వ్రాసి మోదంబునిచ్చెను శీలం సుభద్రాంబ శీరుగాను అచ్చెమాంబ రచించె నబలాచరిత్రంబు వచనకవిత కేను వన్నెదెచ్చె పాపభయవిహంగ భావలింగని మీద దార్ల సుందరి వ్రాసి దారి జూపె తిమ్మక్క పాటల కమ్మగ రచియించి గానంబు జేసెను గడుసుభక్తి గీ; _ ప్రథమ కవయిత్రి గను చాన పరిమళించె కందమే సాహితికి మూలకందమాయె గడిగి ప్రోాలమ తేలుగున కవితలల్లి మొట్టమొదటగ శ్రీకార మట్చెచుట్టె తే ప్రథములగు వారి జాడల పదిలముగను కమ్మనైన కవిత్వాల కలములందు జారుచుండెను నేటికి చారుగతిని కోటి దండాలివే శతకోటిమీకు తే] అఖిల భారత రచయిత్రులైన వారి మహిని జూపింప నొకచోట మరువలేము తెలుగు భాషలో మహిళల తెంపు పెంపు విశ్వ విద్యాలయము చేర్చి వేయి గతుల ప్రతిభ చాటంగ చేశాడు ప్రణతులండి!
పద్తమంజరి లాల 25. స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం స కాశ్మీరు నందున - కలవరపాటుతో గజగజ జనులెల్ల గడపుచుండ రాజకీయములందు రగిలెను కలహాలు నేకత్వభావంబు నింకుచుండ స్వాహాల జేయుచు - సంపదల్‌ బెంచుచు పక్కబల్లేలుగ పలువురుండ వాపోతు కన్నీట వరదలు పారంగ వనితలు ప్రాణాలు వదలుచుండ గీ॥ దుష్టబుద్ధులతో నుండి ధూర్తజనులు మంచివారిని క్రూరంగ మట్టుబెట్ట పూనుకొను చుండిరిలలోన పుణ్యచరిత భరతమాతరో రక్షింపవమ్మ జనుల (విశ్వసాహితిలో గానం)
పాలా మల్లాది పద్మావతి జిం. డౌ॥ భారతి స్‌ విద్యవిజ్ఞానముల్‌ వినయంబులన్‌ గల్లి భారతి నిక్కంపు భారతనగ రచనలలో మేటి రచనలు గావించి వార్తలకందించు వనితయనగ పలువురిలో చేరి పలకరించుచునుండి చిరునవ్వుతో స్నేహ శీలయనగ నాదర్శ గృహిణిన యనువుగ నింటిని _ స్వర్గ్ణతుల్యము జేయు సాధ్వియనగ గీ॥ అమ్మ! భారతి నీ యుండ అంబనుండు వేంకటేశుండు జూచును వేయి కనుల శక్తియుక్తులు మీకిడు శంకరుండు అధిక సంపద జేకూర్చు అష్టలక్ష్మి! విశ్వసాహితి డా॥ ముక్తేవి భారతిని సన్మానించిన సందర్భమున అందించిన న నం యు ష్‌ వప షయమాయా [51] ణో
పద్మమంజలి పల అష్‌ ఒష 27. కళా ప్రపూర్ణ పోతుకూచి స్‌ సంస్థను స్థాపించి సాహితీపరులకు మక్కువ జేకూర్చు మాన్యుడనగ రచనలు జేయుచు - రచయితగా నుండి పలురీతులను వ్రాయు - ప్రాజ్ఞుడనగ న్యాయవాదిగనుండి నవనీత సాహితి చెలువంద నభివృద్ధి చేసితనగ విశ్వసాహితి యందు వేలాది కవులను చక్కగ జేర్చెడి చతురుడనగ గ॥ _ వెన్నముద్దల కృష్ణుడే వేల్పు అనును అన్నియును తానె నెరవేర్చు నని దలంచి కార్యములు సల్పు మేటి నఖరిడమతిని పొసగ మిము చూచి హర్షింతు పోతుకూచి 20.8.2002 కళాప్రవూర్ణ పాతుకూచి సాంబశివరావుని అభినందిస్తూ
ాాాాాాాాాాాంంాంా- మల్లాది పద్మావతి 28. తెలుగు తేజము సీ; నీరజారియు మింటతారలుండేదాక వెలుగుచు స్థిరముగ వెలయుగాక ధరనుండు నన్నాళ్లు వెరువక సతతము ఉజ్వల మగురీతి నుండు గాక సంద్రమందలి నీరు సరగున నింకక నుండు నన్నాళ్లును నుండుగాక నీరజనాథుడు నిండుగ తూర్పున ఉదయించు నన్నాళ్లు నుండుగాక గీ మిన్నగా నుండి జగతిన మేటిరీతి శాస్త్రవేత్తలు గాయకుల్‌ సర్వజనులు కవులు సాహిత్యవేత్తలు ఘనులునుండ తెలుగు భాషెపుడు జగతి తేజరిల్లు సీ; సకల శాస్తములందు సర్వవిధాలుగ విద్యనేర్చినవారు వేలుగలరు భారత రత్సాది బహుప్రజ్ఞాశీలురు కన్నదేశంబున ఘనులు గలరు విద్య విజ్ఞానముల్‌ వెలుగొందు రీతిగ అక్షర జ్ఞానంబు నందగలరు పలువార్తలను దెచ్చి పత్రికల నంతటి వార్తల నందించువారు గలరు గ॥ _ జన్మభూమి కీర్తిని దిగజార్చరుండ స్వార్థ భావాల జూపక సకల జనులు ప్రజ్ఞ పలు రీతి నంతట ప్రాకు రీతి భారతీయుల మనుమాట పదిల పరచు॥ లాటా |
పద్తమంజరి బాలలం సీ॥ _ అల్లూరి త్యాగము నార్బరానిది నెప్టు మరువలేము మనము మాన్యవరుని కందుకూరివారు కంకణం కట్టేమొ ఫ్రీ జనోద్ధరణను జేసినారు పరిశోధనలు జేసి ప్రజ్ఞ గడించిన ధీరులు గలదేశం దిగ్గజాలు సంస్థల స్థాపించి సాహిత్యమును బెంచు “కవివరేణ్యులు కలల్‌ కన్నభూమి గీ॥ _ స్వార్థ భావాలు లేని నిస్వార్ధ్థపరులు జ్ఞానులనునంత జనులుసుజ్ఞానవరులు దానశీలుర త్యాగుల ధర్మపరుల మరువలేమమ్మ భారతి మాన్యవరుల సీ; ఆంధ్రభోజుని సభ నలరు దిగ్గజకవి సాహిత్య సౌరభాల్‌ సాగెనిచట కవి సార్వభౌముని కలములో సీసాల తోరణాలెన్నియో దొర్లెనిచ్చట రామాయణము వ్రాసి రంజింప జేసిన మొల్ల అందించెను ముదము నిచట మంజరీ ద్విపదను మధురంబుగా వ్రాసి తిమ్మక్క చాటిన తీరు నిచట గీ॥ తెలుగు కీర్తిని జగతిన తేటపరుప తెలుగు తేజము నంతట తేజరిల్లు శాస్త్రవేత్తలు కవులును సరనమతిని అందజేసిన వారికి వందనములు (ఆంధ్ర పద్యకవితా సదస్సు 12.3.2002 త్యాగరాజు గాన సభలో) లలా
అతతపతపంసాాంంాంాం మల్లాది పద్మావతి 29. అయోధ్య సీ॥ సర్వజగత్తుకు స్వామివి నీవేను నీకొక చోటివ్వనేర్వగలమె? సర్వజనులకీవె సారథివగునాడు మతము పేరిట మేము మనగ గలమె? సర్వంబు నిండిన సర్వేశనిన్నెట్లు బంధింపగలము మా మందిరమున? సర్వజీవుల నెల్ల సమముగా జూచునిన్‌ వేరు చేయగలమె వేదవంద్య గ్‌॥ స్థావరము లేర్చరుచుకొన జాలునీదు మందిరానికి మా కెట్లు మంతనాలు మాపి శాంతిని జేకూర్చి మంచిబాట రామ శ్రీరామ జూపుమా రామచంద్ర! (నేషనల్‌ థియేటర్‌లో చదివిన పద్యాలు)
పద్తమంజరి బాత 3౪9. అభినందన సీ॥ _ కాళ్లు లేవంచును కంగారుపడకుండ స్ఫూర్తి గలిగిపన్లు చూచుచుండి వినికిడి లేకను - విలవిలలాడక . మూగ సంజ్ఞలతోటి ముచ్చటుండె కళ్లు లేవనుచును కలత జెందక నెంతా కళలయందున నెంతో ఖ్యాతి గలిగి చేతులు లేకున్న చేష్టలుడుగకుండ కాలు కదుపువారు కలరు కలరు గీ॥ _ విధికి నెదురీత లీదుచు వీడకుండ పట్టుదలతోను నెంతగా పరుగులిడుచు ఆత్మ విశ్వాసమును గల్గి అడుగువేసి జయము సాధించుచున్నారు జగతియందు
అతత మల్లాది పద్మావతి 31 సంఘమిత్ర సీ; _ పరిపాలకులు నెంతొ - ప్రజల మెప్పును బొంద సత్కార్యములనెల్ల సలుపవలయు పేదల గాచుట పెదవిలో గాకుండ చేయూత నిడపన్లు చేయవలయు మిత భాషణములతో మెలగుచుసతతము ప్రజలను సంతృప్తి పరచవలయు కష్టాలలోను మీ కడ నుంట మనచును పలుకరించవలెను ప్రజలనెల్ల గ _ పదవులకు కీర్తి దెప్పించపాటు బడుచు రగడలకు దూరముగనుండి రామరాజ్య మొచ్చుననియందు ప్రజలెల్ల మోదమంద నడుగు వేయుచు గడుపుడీ నార్యులార!
పద్తమంజలి చా 32. మకు తగునా? స్స శాంతి శాంతంచున శాంతిని గావించి పోరాటమును సల్పబూనినారు హద్దు హద్దును లేక సద్దాము నంతంబు పోరుకు సిద్ధమై బూనినారు మారణాయుధముల మట్టు బెట్టుచునుండి సంబరపడుచుండి సాగినారు అష్టకష్టములలో నందరి నుంచేమొ పిడికిల్లా ప్రాణాలు పెట్టినారు గీ॥ అర్థ బలమును మరినెంతో నంగబలము కలిగినంతట యముని కింకరుల రీతి భవనముల మీద వేయుచు బాంబులెన్నో ప్రాణముల తీయనిట్టుల పాడియగునె (విశ్వసాహితి, నేషనల్‌ థియేటర్‌లో) 22.3.2003 అమెరికా ఇరాక్‌ మీద దాడి సమయంలో...
అతన ననవాాలాాటటా- మల్లాది పద్మావతి 33. స్వాగతం సీ; నీరాజనంబిదె నిండుమనంబున నిచ్చుచుంటిటి మీకూర్మి నీకునయ్య కలిమహత్యంబేమొ కనుపించుచుండెను అలజడులతో నిండెనవనినయ్య బాంబుల దాడుల భయముల్‌ వణకించి నెత్తురుతో నేల నిండెనయ్యా సౌహార్ధ భావంబు సామరస్యము గూర్చి స్వర్ణకాంతులు వెదజల్లవయ్య గీ॥ _ ప్రస్తుతము గల నలజడిన్‌ పగులగొట్టి శుభము నెల్లడ నిచ్చియ శుభములడచి సంతసంబును జేకూర్చు సరళహృదయ రమ్మువేగ స్వభానుండ రమ్మువేగ సీ; దుష్ట చేష్టల జేయు దుష్టుల కృత్యాలు దక్కువై సౌఖ్యంబు దనరు గాక పాలనా యంత్రాంగ పటిమ హెచ్చుగనుండి న్యాయంబు ధరయును నలరుగాక రమణఖులకెప్పుడు రక్షణ గల్పించి ఆడువారికి ముదము నలరు గాక పాలక పాలిత ప్రజలందు విశ్వాస మొనగూర్చి యన్యోన్యముండు గాక గీ॥ నీ స్వభానువత్సరమెంతా నింపునుండ సామరస్యము జేకూర్చి సరసమతిని
పద్తమంజరి లాలా పాడిపంటల జేకూర్చి ప్రజలకెల్ల సుఖము నీయి స్వభావుండ నఖిల జగతి సీ ఆమని రాకతో నందచందాలతో నాహ్లాదకరముగ నవని కోయిల కూతల కుహుకుహు స్వరముల నిలనిత్యమధురమై నిండియుండ చవులో తోడను జనముల్లసిల్లగా బహురీతి భక్షముల్‌ బరగుచుండ పంచాంగ శ్రవణంబు ప్రజలెల్ల జేయగా గుడి యెంతో సందడిగ గూడియుండ గీ పాడిపంటల యుత్పత్తి బరగ సలపి ఆయురారోగ్య భాగ్యంబులమర జేసి సుస్వభానుడమమ్ముల జూచుచుండి స్వర్ణకాంతుల నెల్లెడ జల్లుమయ్య (విశ్వ సాహితి)
తవా మల్లూరు పద్మావతి 34. స్వభానుకు స్వాగతం సీ॥ _ పార్టీలు మెండాయె పలుకుబడులతోటి పలు రీతి నాయక్కుల్‌ ఏలువురుండ పచ్చని-సస్యాలు వసివాడి ఎండంగ పదును దప్పుచునుండు పంటలుండ హత్యలు జోరయ్యె హద్దు పద్దులు లేక మారణ కాండలు మండుచుండ అల్లరి మూకల నందాలనెక్కించి ఇష్టమొచ్చిన రీతి నింపు నుండు గీ॥ చెప్పుకొనుటకు మాకేమో చిత్రభాను సిగ్గు గలిగెడు పోపాొమ్మ చిత్రభాను చలము సాధించుకున్నావు చాలు చాలు దండమిదె పోయి రమ్ము ఉద్దండ చరిత సీ॥ కాటకమంతట కటకటమని వచ్చె పెక్కు కష్టాలతో పేదలుండ బందులతో జనం బాధలు పడుచుండ ఇళ్లనుండి బయటకెళ్లలేక పదవుల కోసరం పాకులాడుతునుండి మస్తుగా మెండాయె కుస్త్పిపట్లు పట్టాలు దప్పుతు పలురీతి రైళ్లుండ ప్రజల ప్రాణంబులు బాయుచుండ గీ॥ చిత్ర నీ కాలమందు విచిత్రముగను మంచి మార్గాలు మెండుగ కంచిజేరె
వద్త్మమంజరి ఎలా బాధలతొ నుండిరీ జనం బహువిధాల పొమ్ము మా కడనుండక పొమ్ము పొమ్ము సీ।; స్వాగతమందుకో స్వర్ణభానుడవీవు నిండు ముదంబగు నీదు రాక స్వార్ధ్థభావములెల్ల సమసిపోవునటంచు కూరిమి సతతము గూర్చు గాక మారణకాండలు మారుమ్రైోగక జనం బూరటగల్గేమో నుండు గాక సరిహద్దు చొరబాట్లు సమసిపోవుచు ప్రజ తీరుగనంతట తిరుగుగాక గ్‌ మంచి జరుగునటంచు మే మెంచినాము వమ్ము చేయక మాకిడు నమ్ముకమును నీతి మార్గాలు పాటించు నియమమిమ్ము స్వర్ణయుగమును దెప్పించు స్వర్ణభాను ('పెస్‌క్లబ్‌లో చదివిన పద్యములు)
పతం మల్లాదిపద్మావతి 35. నరాజనము సీ॥ బహుభాషలందున - పండిత శ్రేష్టుండు అపరచాణుక్యుండనతడె యగును రాజకీయమ్ముల - రచనలయందును పండితుడనదగ ప్రాజ్ఞుడగును 'న్యాయవాదిగ నుండి నరసింహరూపుడై ఆర్థిక విష్లవుండతడె యగును దేశంబునకు నేత ధీశాలిగా నుండి మేటి ప్రధానుల మేటి యగును గీ ఆస్థిత ప్రజ్ఞు డే రీతిగ నలరుచుండి జీవితములోన నెదురగు చింతలడచి అపర సన్యాసివలె నుండు నమరమూర్తి వందనంబిదె పండితా యందు కొనుము (కీర్తి శేషులు పి.వి. నరసింహారావు గారిని సంస్మరిస్తూ... గీతాజ్ఞానయోగ సమాచార్‌లో ప్రచురితం)
పద్తమంజరి ఎలాం 36. ఏమి సాధించారు? సీ ఎందుకు? యుద్ధంబు ఏమి సాధించారు? వేలాదిమందేమొ నేలరాల ఊహించి ఆయుధాలున్నవే యనుకున్న మాట ఉత్తదాయె కోట మిగిలె లూటీలు మెండయ్యి పోటీలు పడుతుండి దోపిడీలను జేస్తు దొంగలుండ కసితోను సద్దాంను కనుమర్లు సేయను పన్నిన కుట్రలు సన్నగిల్లె గీ ధనము బలమును గలదని ధాటిమీర స్వార్థభావంబుతోడను సమరమునకు బూని బీభత్సమునకు పోవనేల తగదుమీకిది అమెరికా తగదు తగదు! సీ॥ _ కొండను త్రవ్వేమొ కుంటెలు కనుబట్టి మెప్పును బొందుట మీకె తగును పిల్లజెల్లలతోను పెక్కు కష్టాలతో బాధలతో నుండి బాధితులును బాంబులు విసరుచు భవనాలగూల్చుచు ప్రజలెన్నాయిక్కట్లు పడుతునుండ ఒక్క జీవిని జంప లెక్క లేకుండను పెక్కు మందిని జంప పాడిటయ్య? గీ! శాంతి శాంతంచు ప్రజలనశాంతి పరచి ఐక్యరాజ్య సమితిలోన శాంతి పరచి భీతులన్‌ జేసినందథీ భీతిపరచి ఏమి సాధించినారు మీకేమి ఘనత?
చాత వావాలవంంాంయాా మల్లూరు నుద్మావతి 37౯. 67భరతాంబ! సీ॥ _ఒకదిక్కు హత్యల హోరులు హెచ్చెను ఒకదిక్కు మతముల హుంకరింపు ఒక దిక్కు ప్రతిపక్ష వికటట్టహాసంబు ఒక దిక్కు మావోల ప్రకటితములు ఒక దిక్కు కరువులు నోలలాడంగాను ఒక దిక్కు నీటికి హోరులుండ ఒక దిక్కు పార్టీల యొత్తిళ్లు విషమించ ఒక దిక్కు పదవుల వాత్తుడులును గీ! అమ్మ భరతాంబ దేశంబు నందు జనులు పొట్టు పడుచుండి రమ్మరో ఓట్లకొణకు స్వార్థపరులేమొ మహెచ్చిరి సంకుచితులు అమ్మ! కరుణించి కాపాడవమ్మ వేగ (విశ్వసాహితిలో ప్రచురితం)
పదృ్య్వమంజరలి బాలా 38. కళాసంపద సీ॥ ఆంధ్ర భోజుని సభ నలం దిగ్గజకవి శ్రేష్టపాండిత్యంబు చెలగె నిచట కవి సార్వభౌముని కలములో సీసాలు సాగెను పద్యాల సారమిచట గుళ్లను కట్టించి గోపురాలెత్తించి భక్తిని పెంచిరి ప్రభువులిచట రవివర్మ బొమ్మలు రాగాలు శిలలందు సాంపారు చందంబు చూపిరిచట గీ॥ తెలుగు కీర్తిని జగతిలో తేటపరచు వెలుగు జూపగ నటనతో వేలమంది శాస్త్రవేత్తలు కవులును సరసమతిని నందజేసిరి వారికి వందనంబు (శ్రీ కృష్ణదేవరాయ గ్రంథాలయంలో చదివింది)
నతోనోతతతతతతతనవవావాణావావాలాయయలలలాలాాలాలాలాలా వల్లూరి పద్తావతి 39. పార్ధివ నామసం॥కు స్వాగతం ఉ॥ మక్కువ తోడ మాకు గడు మంచిగ పుష్టిగ వృష్టి నిమ్ము సాం 'పెక్కుగ ధర్మమార్గములు 'పెంపగురీతిగ పెంచుచుం గడున్‌ చక్కని బాటలో జనులు సందడి జేయుచు సంచరించుచున్‌ పక్కగ నుంచి కష్టముల పార్థివ నీయుము సౌఖ్య సంపదల్‌ సీ॥; అమని రాకతో నతిసుందరంబుగ ప్రకృతి శోభలు పరిమళింప మురుపుగ కిసలయములు తరుశాఖలన్‌ జివురించి కనులపండువులొనర్చ వెదజల్లు సుమములు వివిధ సువాసనల్‌ నాసికలకు నెంతొ వాసి గూర్చ కొమ్మల మీదను కోయిలమ్మలు జేరి “కూకూ” స్వరంబుల గూయుచుండ గ్‌॥ ఆలసింపక రారమ్ము అర్జునయ్య గాండివంబును చేబూని ఘనతమీర హింస నరికట్టిరారమ్ము నహింస నిడను జయము, గొనిరమ్ము వేవేగ సవ్యసాచి
పద్మమంజలి జాతా శీ. మహిళా బిల్లు సీ; రమణుల బిల్లులు రాజకీయము చేసి నీరుగారిచినారు నిండుసభను పార్టీల వారెల్ల పదిలంబుగా జేరి అతివల చట్టాని కడ్డుపడిరి నూట ఎనమిది నుండ నొచ్చుకొనుచునుండి నలుబది ఐదున్న నాణ్యమనుచు పురుషుల యధికార పూరకంబుగజేసి నయవంచనల బిల్లు నడపినారు గ్‌॥ కందుకూరి కన్న కలలన్ని కల్లలాయె ఆడువారికి నెవ్వరు నండలేక చట్టమను మాట లేకను జారిపోయె మహిళలను మోసగించిరి మాన్యులెవరు? (విశ్వసాహితిలో చదివినది)
తతా మల్లాది పద్మావతి శీ1. హితవు సీ॥ _ ప్రతిపక్షములవారు పదువులు లేవంచు ఉత్సాహమును వీడనుచితమగునె? ఓటెప్పుడును దెచ్చు పోటీలు పడుబుద్ధి తల్లకిందులగును తలపులెపుడు శాసన సభలలో సభ్యత పాటించి సౌభాత్రమున నుండ జాలుగాదె! వాదులాటలతోను, వ్యర్థ ప్రసంగాల సమయాన్ని గడపుట సబబుగాదు గ్‌॥ పదవులును గావు ముఖ్యము ప్రజలెయనుచు సేవలను జేయబూనిన సేమమగును ప్రజల కష్టాల లోపాల పారద్రోలి సాటి రాష్ట్రాలు మెచ్చగ సాకవలదె? సీ; గెలుపొందినామని, గేలిచేయవలదు ఓడలు బండ్లగు ఓటుకెపుడు త్యాగబుద్ధియుగల్లి తరగని దీక్షతో నడుగు ముందుకు వేసి యనవరతము దేశ సౌభాగ్యమే ధ్యేయంబుగా నెంచి మంచిని జేసెడి మనసు గలిగి వేధించి యితరుల బాధలు బెట్టక అందరినొక రీతి నాదరించు గీ॥ మాన్యగాంధిజీ నెహూల మార్గమందు నమ్మకముతోను పార్టీని న్యాయముగను ధర్మమార్గాన చరియించి ధార్మికుడుగ నమ్మి యున్నట్టి పద్ధతివమ్ము చేయ తగదంచును మదినెప్ట తలప వలయు
పద్మమంజరి పత 42. తారణకు స్వాగతం ఉ॥ బాధలు లేక దుఃఖముల భారము నింతయు లేక సర్వ వి ద్యా ధనముల్‌ వివేకమతి దైవమునందును భక్తి గల్గియున్‌ సాధన చేయు సత్పథము సజ్జన సంగతి సత్యధర్మమున్‌ బోధన జేయు తారణిల భూరిజనావళి మెచ్చురీతిగన్‌ శీ3. మహిళ సీ॥ _ పరిపాలనను జేసి ప్రజల మెప్పును బొంది ఘనముగ నిందిర గాంచె కీర్తి సుమధుర సంగీత సుబ్బలక్ష్మీగళం పరవశింపగజేసె ప్రజల మనసు పదునాలుగేడుల ప్రాయంబుననె వ్రాసె రాముని చరితము రావి సీత చదరంగమందున సాటి లేదని జూపి విజయలక్ష్మీ చెలంగె విజయమంది గీ॥ _ కథలు నవలలు నటనలు కవితలల్లి ప్రజల కందించి నారెన్నో పలువిధాల ఘనత గల్గిన దేశాన మనసు నొవ్వ ప్రీల పాలిటి శాపమై చెలగు చుండె (ఆంధ్ర మహిళా సభ)
చతతతతతతతతతవంవవావాలలంాా మల్లాది పద్మావతి శ్తీడ్షీ, అబల సీ; _ పురుషాధికారము పురుషులు జూపుచు నణగద్రాక్కుచునుండి రతివ పిండు వరకట్నముల బాధ వదలక వెంటాడు ఆత్మహత్యలు నెందు నాగకుండె సంఘంబునందున సముచిత స్థానంబు పొందలేకుండిరి పాలతులెల్ల వివిధ రకాలైన వేధింపులలా నెంతో నణగారు చుండిరి నాడు వారు గీ పూజలను అందుకొనువారె పుడమి నందు పొట్టు పడుచుండిరెందరో పడతులంత ఘనత కల్గిన దేశానననవరతము నాదుకొనువారె వేరైరి యజసి జూడ ఉ॥ చట్టము తెచ్చినన్‌ మహిళ సాధక కార్యము 'హెచ్చునంచులో గుట్టుగ బిల్లు సంగతిని గూడుపుఠాణిలు జేసిరందరున్‌ కట్టుగ పార్లమెంటునను కాలము దాటగ ద్రోవజూపుచున్‌ ఇట్టుల చేయుటన్‌ దగున యింతుల తిప్పల బెట్టవచ్చునా? తే బేలతనమును లేకను భీతివీడి అబలలము గాము మేమేమో సబలలనుచు నడుము బిగియించి ముందుకు నడుగువేసి ఆగకుండగ పోదము వేగరండు!! 21.2.2004 అఖిల భారత కవయిత్రుల సభలో చదివిన కవితలు
పద్త్మమంజరి తతా 45. కల్లోలం సీ॥ . వికటాట్టహాసాన వినువీధికెగసిన బీభత్సమును జాల భితి గదుర చెలియలి కట్టను, అలవ్లోకగ దాటి కన్నుమూసిరి జనం కడలినందె భూమి కంపింపగ భూగోళము కదితె నేలరాలిరి జనం వేలకొలది సంద్రమందలి జలం సర్కస్సు జేయుచు పల్టీలు కొట్టుతు పారుచుండె గ్‌॥ ఇళ్లు వాకిళ్లు గోల్పోయి ఎంతమందా అన్నదమ్ముల బిడ్డల కన్నవారి కోలుపోయిన వారికి కేలూతనూ నిచ్చుటయెమన విధియనుచు నెంచుకొనుడిి.
నతతతనతతతంనానాన222వజవటాటలాంఆంలంలాం ుల్లూరి నుద్తూవతి 4.6. బీభత్సం సీ॥ _ కన్నెర్రజేసిన కడలి బీభత్సమ్ము కాటువేసెను నోక్క వేటు వేసి శివతాండవము రీతి అవధులు లేకుండ ప్రళయంబుకోయన ప్రకృతుండ పొట్టకూటికొణికు పుట్టిలో సంద్రాన చేరినవారంత లేరు ధరణి ఉఊగ్రరూపము దాల్చి ఉర్వి కదలిపోగ కన్ను మూసిరి యక్కడున్న జనులు గ్‌॥ ఏకధాటిని కన్నీరు లేరులవగ ఆశ్రయంబులు కోల్పోయి నందరుండ అమ్మ భూదేవి బిడ్డల నాదరించి ఆ సునామి బాధితులను నాదుకొనుము లాలా]
పద్త్మమంజరి పాత 4.7. జనంలోకి రండు
-
కటిక చీకటి ఆపైన కారుమబ్బు చేత ఆయుధముందని చింతలేక ఎదురు లేదంటు నేనెంతొ బెదురుచుండ తిరుగుచున్నారు ఏమి సాధించినారు!
-
కారడవి యందు మీరుండి గారడీలు చేయుచున్నారు నందరి చేరదీసి గుట్టుగా పంపి ధనికుల కొట్టి చంపి డబ్బుదండుకొంటున్నారు డాబుగాను.
-
అండమేమున్నమనుచును మెండుగాను కాచు వారము మేమంచు కార్మికులను వలలొ బంధించి దళితుల వాడిగాను గానములు సేయ ఏమొచ్చు గళములెత్తి
డీ సేవలందించుటకు నిది సీరుకాదు మానవాళిని సేవింప మార్గముండు హీనమగు పనియంచును హింస వదలి జనములోనికి రారండు జంకులేక
ర్‌, చర్చలుండిన భేదాలు సమయగలవు మంచి మార్గముమెండని యెంచి మీరు
ధ్వంసబుద్ధిని మానుడీ దమనకాండ కలసి మెలసియు తిరిగిన కలదుసుఖము
టాటా ముల్లాది పద్నావతి 48. ఆశీస్సులు శ్రీ మట్సితా రామాయణ కావ్యావిష్కరణ మహోశథ్చవ సందర్భమున కుమారి గౌలీ నాగేశ్వరీ దేవికి సమర్చించిన ఆశీర్వచన పద్యములు ఈఊ॥ శ్రీయును వాణి పార్వతియు శ్రీ గణనాథ త్రిమూర్తులొప్పు దీ ర్భ్హాయువు శాంతిం గీరితియు నాదిగ సేమము సర్వసాఖ్యముల్‌ ధీయును కావ్యగౌరవము తేజము పెంపును సంతసయిబుని త్యాయత సంపదోన్నతింబ్రి యంబున నిత్తురు గాక! సత్కృపన్‌. స్స పద్యాలు వ్రాయంగం బదములం గూర్చంగ సాటిలేరను భంగి జాటి నావు పౌరాణిక జ్ఞాన భూరి సంపద గల్లి మించు ధైర్యంబు.€ జూపించినావు చెల్లెలు వ్రాసిన శ్రీరామ చరితంబు ముద్రించి యెంతగా మురిసినావు పండిత. గోష్టిలో. బాండిత్యమును జూపి వాసియై తలలూప చేసినావు తే॥ ధన్య చారిత్ర యైన మీ తల్లి వలన బొసగ విజ్ఞాన గరిమంబు+ బొందినావు శిష్యులకు విద్య నేర్పిసు శీఘ్రగతిని జ్ఞానమును బొంద జేయు సుజ్ఞాని వీవు. టాడా]
డాడి! ౯ గా చనా నా నానా -. శ కా ననన నన నానన ? ॥ | . | పద్మమంజలి పాలా
॥ | _
4.౯. జనంలోకి రండు, ాా
స్‌. శ | న | య కటిక చీకటి ఆపైన కారుమబ్బు | చేత ఆయుధముందని చింతలేక లౌ | ఎదురు లేదంటు నేనెంతొ బెదురుచ- ల ర ల , తిరుగుచున్నారు ఏమి సాధిం” లలు లలో ౧. 2... కారడవియందు” వడలు. ల “ / ం వు లో చేయుచున్నారు న. శా.
- గుట్టుగా పంపి లంట ము అవ యానా మక్తోజైై గోత్ర
గ్‌ తాటి క వదలం . =. జ స | టా యం డాడ్‌ చమ
/ ర్ల జా ఆవకా సా న. ల యా మ స
1 ( / | 1 జ , హ్‌ య. షి . శ్‌ ఎ , య. స. జ ణా ర్‌, టీ “ వ లి. య. ప! య్‌ జ ( న . జ పను ల నర జే య. కా వా షేగ దో లో ప్‌
పద్మమంజలి పాత సీ॥ ఆధ్యాత్మికతయందు నందెవేసిన చేయి పొరాణీకములందు బట్టు గలదు శారదా దేవిని సద్భక్తి బూజించి దయను సంపాదించు తాల్మిగలదు వడిలేని నడకలు పడతికి వడివడి కవితలం దించెడు కలముగలదు రావివంశంబున రత్నమై జన్మింప భూరి సద్గుణముల బుద్ధి గలదు తే॥ గౌరి నాగేశ్వరీ దేవి! కవితలలర వెలయ శతవత్సరములు జీవింపవమ్మ! వినయ శాలివి విజ్ఞానవేత్తవమ్మ అక్క యొసగెడు నాశీస్సు లందుకొమ్మ! 49, చమత్కార పద్యము కం॥ పేరుకు మోహిని దేవట కారునలుపు కురచజుట్టు - కన్నే మెల్లన్‌ నోరు దెరవనత్తి మాటలు సీరునులేదచట పేరు చెప్పుట కిలలోన్‌.
తతత మల్లాది ుుద్మావతొ ర50. వందేమాతరం సీ॥ రహిని వందేమాతరంబంచు దీక్షతో పరొపాలనంబును బాపితీవు మలయజ శీతలాంబనియంచు భారతిన్‌ గళమెత్తి బొగడిన ఘనుడవీవు ఆంగ్లేయులందజి నదరింపజేసిన ఉద్యమానికి ఊపు లాసగితీవు ఒక నాటకంబును ప్రక్టించి జనముల సమ్మోహితుల జేయు సారథీవు గ్‌॥ అవని నా సూర్యచంద్రులున్నంతవరకు సడల కుండును నీ కీర్తి శాశ్వతముగ జయము పొందితివికనపజయము లేక వందనంబీ శతాబ్దికి వందనంబు స్‌॥ ఏమని యందు మరేమని దెల్పుదు తలక్రిందులాయెను తలపులన్ని పదవులే శాశ్వతంబని పాలనము జేయ పరుగులు దీయుచు పలువురుండ హత్యలు లూటీలు నతి పాపముల జూచి భయఖభీతులై జనులు వణకుచుండ పారతంత్ర్యములోన భారత జాతిని అణచివేసెడు రీతి కడరుచుండ
పద్త్మమంజరలి లతలా గీ॥ విసిగిపోతిమి నమ్మకం వీగిపోయె స్వర్గధామమునందుండి శౌర్యశాలి అలసియున్నట్టి మమ్ములనాదుకొనను మరల జన్మించి గావుమా మాననీయ కం॥ వందేమాతర మనగనె బందీలుగ జేసినారు వదలక మనలన్‌ వందేమాతర పోరుకు వందేళ్ళూ గడచెనయ్య వందనమయ్యా కం॥ బంకిం చంద్ర చటర్జీ అంకిత భావనము పాట నందించావా! సంకెళ్లు భరతమాతవి వంకలు లేకుండ సడలె వందనమయ్యా 28.8.2005 వందేమాతర శతాబ్ది సంవత్సరమున శతకవి సమ్మేళనంలో చదివిన పద్యాలు) రం రృర్రర్లటయు (| ననా మాం.
. న న్న (పేరు : శ్రీమతి మల్లాది పద్మావతి విద్యార్హతలు ణః బి.ఎ., బి.ఇడి., హిందీ విశారద టూ జ్జ (| బిడ్డలు 2. ఒక కొడుకు, కూతురు (వారి సంతానం) / మేలి... పురస్కారములు ._ వ రోటరీ క్లబ్స్‌ శ్రీకాళహస్తి-1974 లయన్స్‌ క్లబ్స్‌ సికింద్రాబాదు-1992 / విశ్వసాహితి, సికింద్రాబాదు వారిచే “మహిళారత్న” బిరుదు ప్రదానం మరియు సాహిత్యపరంగా అనేక సన్మానాలు ఇతర రచనలం శతకములు ; 1 శ్రీవేంకటేశ్వర సంకీర్తనలు
- . (టి.టి.డి. వారి ఆర్ధిక సహాయంతో ముద్రెంచబడినది) --.. 2 _ శ్రీరామ శతకము - ముద్రితము | & శ్రీ కాళహస్తీశ్వర శతకము మరియు జ్ఞాన్న ప్రసూనాంబ శతకము - ముద్రితము .
- క్రీస్తు దివ్య శతకము - ముద్రితము నవలలు ఏ. 1 ఆఖరి మజిలి - ముద్రితము / / ॥ 2 ఆఖరి విజయము - ము(ద్రితము | . . ఆఖరి శ్వాస = అముద్రతము . 4 ఆఖరి కోరిక - అముద్రితము " " , 6 ఆఖరి నిశ్చయం - అముద్రితము 0 . 6 తిప్పగామి (పిల్లల నవల) - . కథలు , 2 పే పద్మావతి కథామంజరి 2. బుజ్జాయి కథలు - ముద్రితములు (వీటిలో కొన్ని వివిధ పత్రికలలో ముబ్రింపబడినవి) .. ... ॥ బుర్రకథలు 2 వెలగపూడి సరస్వతమ్మ (విజయవాడ ఎ.ఐ.ఆర్‌.లో ప్రసారితము) |
- దుర్గాబాయ్‌ దేశ్‌ముఖ్‌ మీద కేసెట్‌ , (డా. సి, నారాయణరెడ్డి గారిచే ఆవిష్మరింపబడినది) అనువాదములు :. చతురసేన శాస్త్రి గారు రచించిన “హృదయ్‌కి ఫరక్‌” . హిందీ నవలను అనువదించడం జరిగింది (అముద్రైతము) కవితా సంపుటములు _ : 1. పద్మగుచ్చము 2. బుజ్జాయి కవితలు - ముద్రితములు బుజ్జాయి కథలు (మొదటి భాగం) జానపద గేయాలు (ముద్రితము) శ్రీ వేంకటేశ్వర సంకీర్తనలు (రెండవ భాగము) శ్రీ వేంకటేశ్వర సంకీర్తనలు (ప్రథమ, ద్వితీయ, తృతీయ భాగములు) పద్మమంజరి (పద్యగేయ మిశ్రకృతి) +