Telugu padartha vignana sastramu ( vol i ) - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

్గ ఇట్స్‌ సై సై చ్‌ ఎతు న న. న నన బు. | ( క్షీ నీ ఇవాలి 2% ల శ. క 7 కకత! 0, కట ధి శ శ |. ర్త చి క్‌! శ్జే గ శే జు! | గ్‌ (5 ₹81 సా? ౮౦౮౫582 లం 1 కే గ్‌. ళో సూ 13751085 శో ఓ ప స | | స స్ట [| ౫) స్ట గ్‌ . . | ప ఎంతలా గంండ52, . శె 4 | / సంటం దటక్రల నంలలుంతళు... బస శ1గ0గ%8 ; ఓ. జ గకరి మ ౨౭౯ “ఏ259 4210454” ౨8255, 1 న్నా 1909. - శశ 0.

క | జీ. లు. సళ వదా రవిజానశాసము. జీకే . + | 1 సం నై (0డుభాగములు) ఉం టీ | ఇది గ్త్‌ క ( ం సవ్య శే ॥ | క ఉజశాశలగా న |

• | మంత్రి ప్రగడ సాంబశేవ కావు, వీ క్ట
• సేచ. గో ౧జి బ్రజటడి. | పన వ ఇ కు లక్ష్మణరావు ఎం, వ ( ళల. 1 స శే బూ. పం పాదిరను వసే క్‌ ల్‌ న. క. / ఇన్నవుకి న _
• ! ఇ సీ. శీ,పారిజాతముడ్రా తీర శాలయందు కీ . మ్యుద్రింపంబడీయెం

ర్త లో ధీ చ... గంతా య క (46 శల క్‌ 15656 త. శ గ్ల వూ లశ ఉక

౦ 20. 4ఉ౧ఈ100[4స0౮ 5951140115 431 ప4సగగ”౮౬0౮ 641౮, కొం? బి6 0ర/44 6444446 ౮/ గీం తోంణ4 త్‌ ₹4204 క ర ౯0౫౧ “|9 942522స24న ౦4998 [వి 45 గతిని గ 1416 000% 13 0064162666. 4&5 & ౧౦౯౨న 0౯ ౧115 1116113357 [౯64119 గి [0 4౯౯9౯౦710౫ వ్ర ౮ ఓ09/4్రై 444 లి4ల్లలో వద్తుంలిళ క వ ఈ

రాజహోవషకులు. మ.రా.రా. శ్రీ. కాజారావు వెంకటకమార మహీపతి సూర్యారావు, బహాదుర్‌ దమోందడారు "గారు, పిరాఫురము. మ. రా, రా. శ్రీ శాజానాయ$ వెంకటరంగారావు బహాదుర్‌ జమిీందారుగారు, మునగాల.

క0ి170[౧9 ౦75౬. సంపాదకీయ భూమిక,

"ఇెలులసభామలో (వకృతిశా_స్త్రములు లేని లోప మును శక్తికొాలంది తొలంగించుట వ్‌జ్లాన చందికా మండలి వారియొక్క. ముఖ్యో దేశములో నొకటి. దానిని అనుస రించి మే మిదివజుకు “జీవా స్త్రము? (031010) అను (గ్రంధ మును (దకటించియున్నార ము. ఇష్టుడు పదార్థ విజ్ఞాన వాన్ర)ము* గషటిాంి) అను శా స్రీయ్యగ్రంధమును అంధ (వపంచమునకు సమర్చించుచున్నార ము.

“ఉచారవిజానతా స్ట్ర్రము? "చెనుంగులో మొదట (పక

వ టింపంగగలిగవగారవము తమ కచ్చిసందుకు మండలివా ౭0త యు సంతసించుచున్నాగు. ఈ ఇాస్త్రమును (నాయుటకు నిడితె వధమ్యవయత్న మగుటచే. నిందు. గొన్ని లోపము లుండినను ఉండవచ్చుకుః అట్టిలోపములను మాకు నుత్తర ముల మూలమున 'ెల్సిన ఇండవ కూర్పులో నవరించు కొొందుము, ఆంధవిభాగ ములు,

(క్రిందితరగతులలోం జదును విద్యార్థుల యుపయోగా

త్ధమె యీఫ్ఫు_స్తకము క₹ండుఫాగములుగా విభజింపంబడినది.

|!

మొదటిభాగములో6 బం(డెండు అధ్యాయము లనంగాం టబ కరణములు కలవు, (1)పదార్థవిజ్ఞాన శా_స్త) ముయొక్క_ విపు యము, (2) పదార్థములనామాన్యధర్య్మ ములు, (8) కొలత, (4) వేగము, (5) (ద్రవ్యరాశి, గరిమ; గురుత్వాకర్ష ణము (0) ఇతరశ క్తులు, (7) యంత్రములు, (8) పదార్థముల త్రివిధస్థితి, (9) ఘనపడదార్దములధర్థ్మ ములు, (10) నాయుపడార్షములు, వానిధర్మ ములు, (11) (ద్రవపదార్థ ములధర్యములు, (18)ధ్వం.

శండవ భాగములో ఈ (్రింది నాలుగు అధ్యాయము లుండును.(1)ఉన్లము (వేడిమి), (2)(ప్రకాశము (వెలుతుకు), (8) లోవహాచుంబకత్వ ము(3[28260500), (శృవిద్యుత్‌. = రెండవ భాగములో నధ్యాయ ములు నాలుగే యున్నను అందు ననేక విషయములునుు యం(త్రవర్షనలును, పటములును ఉండుటచే నది మొదటిభాగమునకం కం జిన్నది కానేరదు.

క్రింది తరగతులలోని విద్యార్థులకు రెండవ భాగము లోని “ప్రకాశము” "విద్యుత్‌ ? మొదలయిన కరిన విషయ ములతోం బశిలేదు. కావున వారు మెందటిభాగము కొవినం జాలును, మైతరగతులలోనివారు రెండవ భాగమును చదువ వచ్చును.

ఇట్లు విద్యార్థుల వీలుకొఅకు ఈ (గ్రంధమును రెండు భాగములుగా విభజించి మొదటిభాగ మిష్పుడు చదువరుల కొసంగుచున్నారము. రెండవ భాగముకూడ పదియైదు

కేకే!

దినములలో సిద్ధమగును, అప్పుకు రెంటిని కలికి చ్రైందు చేయించి 'విజ్ఞానచం్యదికా (గ్రంథమాల? యొక్క చండా డారులకు. బంపెదము, కాన్సన శతొందరపడవలనని మూ

చందాదారులను 'వేకుచున్నారము.

ఇందలి ఇా స్ర్రీయపదములు, మే మిందు వాడిన శాస్త్రీయపవములను ముఖ్య ముగా నాగరీ(వవారిణీ సభవారి పదములనుండియు, చెన్న పట్టణములో. గొందజు విద్వాంసులు కలిసి (ప్రకటించిన పదముల నుండియు, మహారాష్ట్రములోని శాస్త్రీయ (గ్రంధ ములనుండియుం దీసికొన్నారము. కొన్నిటిని నూతనముగా నిర్మించివార ము. ,పారిఫా పీక పద లోపముచేశచే వెలుంపలో నిదివజకు శా_స్త్రీయ (గంధములు ఫుట్టలేదు. మేము సాహ సించి యిదివజకు “జీవశా_స్త్రముూ లోను, ఇప్పుడు ఈ ఇాస్త్రములోను కొన్ని శాస్త్రీయ పదములను నిర్మించి వానిని (గ్రంధములో నుపయోగించి యాం(ధలోకమున కొసంగినారము, ఆం(ధభాపలో నికమిందనై నను బెక్కు శాస్త్రీయ (గంధములు ఫుట్టునుగాకయళి కోరుచున్నారము, (గంధనామము,

అందటికి సమ్మాతములగు పారిభామీ.కపదములను నిర్మిం యట యే8ికిని నాధ్యముకాదు, ఒకమాట యొకరికి రుచిం పదు; మజియొకమాట మజీయొకరికి రుచింపదు. కావున నూతనశా_స్త్రములు (వాయువారు తమ నూతన శబ్దని రాణ

నీ ముచేం గొందతి కోపమునై వను పాత్రులు గావలయును, గత్యంతరము "లేదు, ఇంగ్చీషులో “ఫిజిక్స్‌ (0310) అనంబడు [గంధము నకు మేము “పదార్థవిజ్ఞాన శాస్త) ము? అని చేకుపెట్టినాము. దీని గుణించి కొందటజు తమ యనమ్మతిని సూచించిరి, కొందలు “శ క్తీిశాస్థ్రము? అనియ్యు కొందటు *“భ్రాతిక శాస్త్రము అనియు,కొందణు శ_క్తిపడార్థ శాస్త్ర్రము"'అశియు, కొందటు “గతిస్థితికరణ విద్య? అశియు, పేరు పట్టవలసినదని మజీకోందణు మజికొన్ని పేళ్లు పెట్ట్రవలసినవళి సూచించికి. వీరందజిని సంతోషపెట్టుట యసంభనముగడా?! మేము: పడార్థవిజ్ఞాన శాస్త్రము? అని పేకు పెట్టుటకు ముఖ్యకార అములు రెండు; (1) ఇదివజుకు నికు మరాట్సీ హిందీ, కన్నడము ఈ మూడుధాపులలో వాడియున్నారు. ఈమాటను ఈ యర్థ మందు మనకాటీభాషలో వనేంబది సంవత్సర ములనుండి యువ యోగించుచున్నారు.. ఇరువది యేంధడ్రక్రింద కూక్‌ ఏఫిజిక్‌ ఏ3 ఇదియైదు సంవత్సిరముల క్రింంట గ్యానోస్‌ ఫిజిక్స్‌ (62100౪3 కసే 0) ఈపేచుుతోచే మరాటీలో భాపాంతికీకరింపంబడినవి. ఏ0 సంవత్సరముల ,కించట గాల్‌ ఫర్‌ ష్టూవగ్‌ ప్రైమర్‌ మనాటీ హిందీ భాషలలో ఈ పేరుతోనే భాపాంతరీక రంప బడి నేటినజకు నెన్నియో కూర్చులు "వేయయంుడినవి,. ఈ వ్ర్రైమళ్‌ చాల సంవితృరముల[క్రిందట ఇాదేపేకుతో కన్నడ

ఇ

ములో వ్రాయంుడినది.. ఇట్లు ఈపేరు హిందూ బేశములో సగిముక౦ంక౭౬ నెక్టుడుఫాగమందు నెన్న యో సంవత్సరముల నుండి వ్యవహరింపంకు చుండంగా దెలులపలో మూత్రము నేండు (క్రొత్తపే రెందుకు పెట్టవలలయునో జెలియ కున్నది* హిందూ దేశములోని భిన్నభాషలలో నైన శా _స్త్రీయపదము లొక్క రూవముగ నుండుట యత్యావశ్యకము, అట్లుండుట ఇా స్తా భివృద్ధికి మిక్టిలియీవశ్యకము కావున మేము ఈ పేరు మూర్చుట యనావశ్యక మనుళొంటిమి.

(2) మే మీపేరు నిలుపుటకు రెండవకారణము, _పెని నసూచింపంబడిన మాలు పేళ్ల యర్థమంతయు ఈ'పదార్థవిజ్ఞాన జాస్త్రము” అను పదములో నిమిడియుండుట, పదార్థము (410) ను గుజించిన విశిష్ట (౨౧66౬11 01 ౧2౭4౧12౧) డ్గానము అని వీశికి నర్థము.

పదార్థముల నిజస్వరూపము మార్చక మూలపడార్థ మును మూలపదార్థముగానే యుంచి పదార్థ మునందు6 గలుగు మార్పులు పదార్థవిజ్ఞాన శా_స్త్రముయొక్క విశిష్ట (30662౫) విషయములు, వానినిగుతించి కలుగు క్షానము విజ్ఞానము. కావున దీనికి “పదార్థ విజ్ఞాన శాస్త్రము అను మాట సార్థకమగుటయేగాక యిందువలన సీశా_స్త్రమున మని, రనాయనశా_స్త్రొమునకును (0601960) గలభేదము కూడ సూచింపంబడినది.

ఇ

ఇదియంగాక సంస్కృతములో “ గమన” “కాన కి సూచకపదములు సమానార్థకములు. “ఠతుయ్‌ గమనాన్ధా సే ేళ్టానాన్రాణఅనుసా మెత తజ్ఞులెజీంగినదియే, కావున ' విజ్ఞా నము అనగా విశేషచలనము(౪102100) అని యర్థము చెప్ప వచ్చును, "వెలుతురు, శబ్దము, వేడిమి మొదలయిన భిన్నళదక్రు లకు మూలము “విశేషచలనిమే యని శాస్త్రజ్ఞుల యభి(పా యము. కావున “పడార్థవిజ్ఞానశా_స్ర్ర? మనగా “పదార్థము? (3141ల), దానికి భిన్నరూపములశిచ్చు విజ్ఞానము (చలనశ క్రి (20ఆట్ర) ఈరెంటినిగుతించి వి శేషజ్ఞానముం గలుగంచేయు శాస్త్రము అని చెప్పవచ్చును. ఇట్లు మన మేవిధముగ నాలో చించినను ఈ వదమునందు నేమియు దోషము కానరాదు. అర్థవంత మైనట్టియు, నినోపషమై నట్రియు, హిందూ చేశము యొక్క సగము ఫాగమందు వాడుకలో నున్నట్టియు నిట్టి పేరును (తోసివేసి నూతన నామకరణము వేయుట మేము అనావశ్యక మనుకొంటిమి.

ఇంతక్కు (గంధముపే ౭ేదియెనను పేరువివినంతమా (తమున లోనివిషయమంతయు గోచరించుట యపంభవము. (గంధవిషయ మిదియని (గంధములో. జక్క_ంగ వివరించిన గానియది చదువరులకు బోధపడంజాలదు. నాముకవలన నొకా నొకశా_స్త్రోమునకు నొకనామము రూఢీయగును. ఇంతియ. ఈశా_స్ట్రమునకు నింగ్రీమలో పెట్టంబడిన*ఫిజిక్‌్స (0స05%0) అనుపేరుగూడ తప్పని వాదించు వా_స్త్రజ్ఞులు గలకు. అంత

భా మాత్రమున ఆ పేరు మార్చినారా ? ఇంతతో నీనామకరణ మోావూంస వాలించెదనము. [40ంధక ర్త లు,

వశాాస్త్రము నెవ్వరు చక్కగ నభస్థిసించి తరమయఖి మానశా_స్ట్రముగ 'తహించికో వారిచేతనే యట్టి జా్స్త్ర మును (వాయింప వలయునని విజ్ఞానచంద్రికా మండలివారి యు చ్రేశము. ఆయు చ్లేశము ననుసరించియే మాచేర్యబకటింపం బడిన'జీవ శాస్త్రము? వైద్యవిద్యాపిశారదులగు మ, రా. శా-థ్రీ, ఆచంట. లశ్మ్మీపతి, వి, వ, గారిచే (నొాయించినా రము. ఈ “పదార్థవిజ్ఞాన శాస్త్రము? ాయుటకుం గూడ నేతచ్చా_స్త్రమునందు విశేపపరి.శమ చేసినవారే దొరికినం దుకముండలి? వా కెంతయు సంతిసించుచున్నారు, ఈపదార్థ విజ్ఞానశా_స్త్రోమును రచించిన మ.రా,రా.(్రీ, ఎం, సాంబ శివరావు, వి, ఏ. ఎల్‌. టీ, గా రీశాస్త్రమునంచే పట్టపరీత నిచ్చినారు. (ప్రస్తుత మదేవిషయము బందరు కాలేజిలో విద్యార్థులకు బోధచేయుచున్నారు.

ఇతర శా_న్త్రములనుగుతించిన (గంధములు (వాయు టకు మాకిట్టి (గ్రంధకర్త లనేకులు కావలయును. ఇట్టి (గంధ క_ర్తలకుం దగిన ధనసాహాయ్య ముకూడ చేయటకు'మండలి? వారు సిద్ధముగా నున్నారు. (గంధకర్తలుపంపు [గ్రంథముల లోనివ్యాకరణాది దోవములను సవరించి వలయు పటము లనుచేర్చి (గంధమునకు తగినంత వన్నె తెచ్చుటకు “మండలి?

స1 ఇవా రెప్పుడును సంసిద్ధలె యున్నారు, అన్ని విధములను 'గంథక_ర్తలకురటబో త్పాహము కలుగంకజేయుటయు,శ కక్తికి వం చనశేకుండ వారికి. దోడొసంగుటయు: దమ పరమపూజ్య మైన క_ర్తవ్యములని “మండలి? వా "రంచుచున్నారు. “జీవశా_స్త్రఏఎము? యొక్క యుపో్దాత ములో బదార్థ విజ్ఞానశా స్త్రవిషయమై. (వాయయిడిన కొన్నియంశ ములను ఈ్ళ్మగంథముయొక్క మొదటియధ్యాయమందు. (బకటించి నారము, అచ్చట “జీవశా_స్త్రము? జీకు ఉదాహరింపక యుండుట పొరపాటు. బాలుర బోఫనిమిత్తమై యీ (గంధమందు నొక్కొ క్కచోం బునరుక్తి వచ్చియుండును. ఇడి దోషమని తలంప గూడదు, విషయము బోధపడుటకై చెప్పినసంగతియే మటి యొకవిధముగం జెప్పవలసివచ్చును. చకూవరులకు హెచ్చరిక. ఇట్టిశా స్ట్రీయ (గంధము లచ్చు వేయుటకును, (గంధ క_ర్తలకుం బారితోపీకము లొసలటకును, పటములు మొద లయినవి చేయించుటకును, కాన్టలికో టైండుకును,'మండలి?కి మిక్కిలి ధనవ్యయము కలుగునని యందతణును సహజముగా నూహింప వచ్చును. కాన్సన నాం(ధ (ప్రపంచ సాహాయ్యము లేనిది యిట్టిపనులు అవ్యాహతముగ జరుగుట దుర్శభము, ఎంత వ్యయ(పయాసములక్షై నను ఓర్చి యిట్టిశా _స్త్రీయ

కని (గ్రంధములను (ప్రకటింప సాహసీంచిన మాకు భాపాభి మూానులు తగిన (ఫోళ్చాహమొసంగుదురుగాత కొ _త్తచందా చారుల సంపాదించిపెట్టుటయీ మూకు వారు చేయవలసిన సాయము, (పస్తుతము చండాదారుల సంఖ్య కై4శ00 వణకు వచ్చినది. ఈసంఖ్య 2,000 వజుకు వచ్చుట మండలియొక్క చిర స్టాయిత్వమునకు నావశ్యక ము. ఖి ఇస్సు మండలి(ప్రతినిధిగా విన్నవించు విభధేయుండు, కెవి. లత్ముణరావు, సంపాదకుండుం చ స్త్‌ కన చాకు

వీవ్రిక,

పకృతిశాశ్త, విషయమైన (గ్రంధములు మన దేశ ఛాషలయందు లేకుంచుట మనమందర మెరిగిన విషయమే. మనము వాలకాలము నుండియు హూణవిద్య నభ్యసించి యున్నను, పహూణభాపలో (వాయబడిన (ప్రకృతి వాస్త్రము లనేకముల మన దేశీయులు చదువచుండినన్వు. వానిని దేశ భాషలలోనికి మార్చి జనసామాన్యమునకు శాస్త్రవిషయము లను దెలియ జేయుట విద్యాథికులకు విధియని మనము[గహిం పక పోనవటచేశతనోహూణఛాప హిందూ దేశీయుల నామాన్య భఛాషయగుననెడి దృథమైననమ్మకము గలిగి యుంకుటచేతకో, మన మట్టి (ప్రయత్నమును జేసియుండ లేదు. కాల[క్రమమున)ు నిజము నెమృదిమోాద 'కేలునన్నట్లు, మన చేశీయులు నిజస్థితిని జెలిసికొన్సి దేశాభివృద్ధికి 'దేశవిద్య మూలమని (గ్రహించి?

• వా స్త్రములను? (506006) గూడ "ేశభాషలయందు ౮ యుటకారంభించిరి. (ప్య్వ్వ్రధమమున నట్టి (వయత్నము: 'జేసినవారు మన యాంధ్ర బేశ మునకును, ఆంధ్ర భాషకును గూడ మహోపకార మొనర్చినట్టి మ, రా, రా, రావుబవా దూరు కందుకూరి వీశేశలింగము పంతులవారు, వారు “శారీర శాత్ర్ర మును 9 వ... జ్యోతి శ్నాశ్ర్రృమును

త్వ!

(గం[ంగ౦య్పు)) దంతుస్వఫావ శాస్త్రమును (20010) సర్మగహ ముగా మృదుమధుర ఇ£లిం9ి జనరంజకముగా (వాసియు న్నారు. వారువాసిన ఇారీర శా ్ర్ర ముయొక్ట మొద టికూర్పు నందు, దానికి గలుగు జనాదరణీయమును (ప్రోత్సాహ మును బట్టి తక్క (ధకృతిశాశ్ర్రసంగ్రహములనుగూడ (వాసెదమశి చెప్పిరిగాని, వఏకారణముచేతనో, జ్యోకిశ్శా (న్రుమును, జంతుస్వకావ శాస్త్రమును దప్ప తక్రిన వానికి (నాసి (ప్రచురించినట్టుగా. కనుపడలేదు, తర్వాత (కృతి శాస్త్ర, విషయమైన (గంధములు, [క్రిష్టియ౯ లిటరేచర్‌. సాసయటీ వారివలన (పచురింపబడినవితస్ప మేవియ గానరావు. నాకు “ఆరోగ్యమునకు మార్గము ? *“నేనుండు ఇబ్లా?౧106 [0056 1 116 1%) మొదలయిన (గందములను (పక టించి తెనుగుభాపకు మెజూపకార 'మొనర్చిరి. కాని యవి మిక్కిలి చిన్నవి.

ఇషు పురాణేతిహాస దృశ్య కావ్య (వబంధములు దప్పు వేరేసగ్ల్రోంధములును లేక్క మిక్కిలి (స్రుక్స్కియున్న

జో 4 యాంధ్ర మాతను (వక్ఞాన బలిమివలన ఉన్నతస్థితికి "దేవలెనను ఉత్సాహముతో, (పజానమునకంతయు విజ్రానము మణూలసా రే వ నా

ధనముగాన, విజ్ఞాన చంద్రికలు (వనసరించినలగాని, (క్షూనము నకు సోపాన మేర్చడదని, “విజ్ఞానచందికా మండలి? వారు తమశ_క్రికొలది తమచందికల వెదదల్లుటకు మొదలు పెట్టిరి.

రక

వారు పని (ప్రారంభించిన కొ దికాలములో నే, మ.రా. రా, అఆచంట- ల్యీపతి గారిచే రచింపబడిన "జీవ శాస్త్రము ॥ (3)010ట్ర) (ప్రచరింవబడీనది,. ఆ (గ్రంధమును జదివి మాడ, మన యాం(ధభాషలో గూడ సంస్కృత భాషా సహాయము వలన నెట్టియున్ల9ంథముల నైనను, ఎట్టి కరిన శాస్త్రీయ (గ్రంధములనైనను వ్రాయవద్చు నశి స్పష్ట్రపడినది,

విద్యార్థిగా నున్నప్పటి నుండియు నాకు పదార్థ విజ్ఞాన శాస్త్రము శు తెనుగున (వాయవలెనను క్రాగ్‌ర్రె క్ర యుండెను. కాని శా క్ర్రీయపచ ములకు పర్యాయపదములు దొరకక పోవుటచే గొంతకాల మూరకయుండవలసివ వ్పెను= (క్రిందటి సంవత్సరము ఆగమ్లు నెలలో కొన్ని పదములకు సరి మొన పర్యాయపదములు దొరకుఓచే [గంథము నారంభిం చితిని. ఆరంభించిన తర్వాత పదములు దొరక లేదని (గంధ మును నాంతము చేయకుండుట యంతమంచివని గాదళి సం దర్భాను సారముగా పదములను గల్పించి గాని, మిత్రుల సాహాయ్యము వలన జెలిసికొని గాని, యేదో యొక విధము గా ్రంథమును ముగించితిని, అయిన [(గంధరచనయం దును తెనుగుభాపలో లంధ మూలమున అఖి[పాయ ములు వెల్లడిచేయుట యందును, (పధమ(ప్రయత్నమనుటచే, లెక్కకు మిక్కుటమైన దోషము లిందుండవచ్చును. అట్టి దోషములను చదువరులు నాకు జూవి, తమ యభిప్రాయము లను నాకు దెలుఫ్రమురని (పాన్టించు చున్నాను.

చ 11

ఇట్టి శాస్తంధములు, చ్మితపటములు లేక సుజబోధక్ర ములు గావు గనుక, పటములను గూడ నిందు బొందు పతీచినాను. అట్టి పటములకు వలయుదిమలను (310013) అధిక న్యయ (పయాసములకు "వెనువీయక సిద్ధముచేయించి ైంధ మునుృపచురించిన విజ్ఞానచం।దికా మండలివారిని నే సంతయు (శబస్తుకింపవలసి యున్నది.

ఉప్పము ' (₹య0 ను గురించి కొంత భాగమును

(నాయటయందు నాకు దోడ్పడిన నామ్మత్రుడైన మ రా.రా "వేమూరి. విశ్వనాధ శర్మ గారికి నేను కృతజ్ఞుడ్ననై యున్నాను, నన్నియువ్యమమునందు (వోత్స్చాహ పరిచి నా గంధము నండలి। తప్పులను సవరించి, కొన్ని భాగములను సర్వ జనులకు సుబోధకముగా నుండునట్లు మార్చి కొన్నిటిని నూతనముణా "జేర్చి * (గంధమున కెన్నియో విథముల మెరుగుపెట్టి యది సకల జనోపయోగ కరమగు నట్టుగా జేసిన మ - రా..రా-కొమ్మురాజు వేంకట లక్ష్మణరావు పంతులు, ఎం.ఏ. గారికి నాకృతజ్ఞ తా పూర్వకవందనముల నసాచరించుచున్నాను.

ఈ[గంధమును (వాయుటయందు నాకు, “వాజ్‌ సక్‌? “గేజ్‌ చమోక్‌ ) *పోయిదర్‌”? “గల్‌. అండు సిమ్లన్చు] “లన్మీ నరసువాయుకుగారుి. మొదలైనవారు హూణ భాషలో లక్ష్మణరావు గారు కొత్తగా (ఛానీనవి.

వి ాసిస (గంధములు నాకు సహశారులుగా నుండీనవి కనుక వారికి నే కృతజ్ఞుడ, ఈ్టగంధమును (వాయుటయందు నాకు గల ము ఖ్యాభిప్రాయము, చిన్న చిడ్ధలకు బోధించు 1శ్రింది తరగతుల యుపాధ్యాయులును, తకువిడ్డలు స్వభావ వికృతుల (పటా! ౧|౦౧0మలఖ) గూర్చి (దశ్న వేసి నప్పుడు, నారికి తగిన యృుత్తరము నవీయలేక “వడిశాను నీ *ందు కది”? యని నారిక్తీ స్వభావమైన బాల్యాసక్తికి నికు 'త్సాహము ఫుట్టించు తలిదం[డ్రులున్తు ఈ[ంధమును చదివి తమ బిడ్డల యాన్నక్షిని పూవులోనే (దుంచివేయక చాకికి తగిన వ్యాయామమును గల్పించి, తాముక్రూడ తోత్పడు చుందురనియు, తమ బిడ్డలను “బడియుపాధ్యాయులికు ఒప్ప గించి, తామూరకుండక తాము క్రూడ జా్యగత దీసికొని స్వల్పవీషయముల వారికి 'దెలువుచుందురనియు. ఈ (ప్రయ త్నమును నే నెంతవరకు నెర వేర్చితినో నాకు జెలువుట చదువరుల భారము,

ణు నుజన విధేయుడు, మం్మతిపగడ సాంబశివరావు,

విషయసూచిక లాలా మొదటి అధ్యాయము,

(0492727 10) పఫుటసంఖ్యాం ఈ కేం పచాస్థమన జీమి 2 (1౦2619 2241ల 7) లం కే 2 క్ష్‌ (00ల్ట్ర్రం ం య 7;

4 ఏ. ఛౌలికపు మార్పులు రాపాయనికఫు మొర్చులు(11)31021 204 [ల1021 00121ట్రలు, లం కొ శశీ పదార్థమును వినాశము లేదు (౫2146 15 1రేయ1010601ల. 5

• ర. శక్షికి వినాశము లేదు (2269క్ర/ 13 ఘడేఆరటంట01ల, ,., 6 శ 6. పరదమాణువాదము (4100210 216000)... ఎం 6 శం శాస్ర ఛ్యాస సాథనములు(31[6(1065 01 3016008%0 5గ[ర్వ్ర్స 7 (4) ఆవలోకనము (09లా౫2601) 7 (9 త్రయోగము (నులంుంగ0. కి శఆండవ అధ్యాయము,

(0142252 10 క్షే పదార్ధముల ధర్మములు (గౌః౦ంలటఆ 0% వే[24ల). క0 (2) పిమేయత (మనల0510%), కలి () అశేద్యత (190ల60201110. ఎ కే0ి (0 వచ్చ్యిదత (103100) ంంకై0 (4) భారము గరిమ (164810 ల కేజే (బి శారంన్యత (12౯40639) కేవ (0 భికురత (0%6లుఆ9) లం కేన

౫1 పుట సంఖ్య, (ఫ్ర విభాజ్యత (౨101910110. ఎం కేల (0 విస్తార్యక (3211620110) ఎ కే౨2 (0) తంగ్రీకరణీయతే ంంటిట)ం 192 (౮) స్టీతిస్టామక క్తి (12-1౧0) ఎం కే2 (ఫి జడిమ (1061 2). కప గలినిగురించిన న్యూటన్‌ యొక్క_ మొదటి సిద్ధాంతము (సలు (00 9 [19612౪ 01 2[0100). ఎ కేతే మూడన అధ్యాయము, (06419752 111) కే కొలత (ఏ[యరూయిలం0 ఎం పేస్‌ 9 పాడవుకొౌలత (110641 0062900[00600 ఎం కేర్‌ గ (ప్రచేశముయొ క్రనతూ పుకొలత (ఏ[ల2000600601 01321200, 168 శ, కాలపరినూణము దాఎకొలత (0)0612(01 0% 606; 1 మిల॥- 5676౧0. ఎల 222 స్‌. +డియారములవలన కౌలపకిమాణము అెలినీకొనుట (10 1061- ఇ16 1016 0 ౧6209 06 01001) ఎం లైతి 6 లోలక నూ్యరము, (2౪% 08 టిలురేం8మిి). కక్‌ నాలబ్లవ అధ్యాయము. (61102౯౫ (0) కై. వేము (+610010) ౨260 అయిదవ అధ్యాయము. (61౩౩౩౫ ౪7) కే (ద్రవ్యరాశి? గరిమ (బరువు), గురుత్వాకి రక్షణము (3£షుు 6201 206 6౯1,200). త0

• 2 ఒకచోటి బరవు మరియొకచోట నుండరు (లక్ష[[ 0 2 5150- ౩12006 ౪2౫6 26 6 61616 ౧12౦౮). రఫ్‌

11 పుట సంక్య, 3 గతి బలము (10110616 6౧౯౧). అం ఫై శీ, గ౧రమనాఖఫి, స్టర్వము (066146 0! 6121107 2౧6 ౧౦౮౩] - ఫ్‌? ఇలు. తిరి ర్‌, కైరత్వవన నేమి! (1.2౪0 6౦౦1110040) ల ఉీకే అరవ అధ్యాయము, (06॥4223% ఇం “1. ఇళరశక్తలు (01007 1070టం శీత 2. ఆణ్వాకర్ష అము, చం శేషము (౮౧1631౧౧) ఎ శ? 9 ఆశ్లేష (డ[ీట 0%) ల ఉరి త్త ఘ్‌ర్ద్న ఇ (₹10100) లం డీరి ఏడన అధ్యాయము, (68499 * 1) క్ష. యంత్రములు (ఫ200110ట), ఎం 40 ఏ, గులాదండము (116 160 ం త్‌0 ఏ, మూలయం్భతములు (5 ౧016 20011౧69) రక (2) కక్చీ (౧6 ౧౪1౮) రశ (ల) వంపుఒల్ల ((06 10011066 0100). ఎం ర్‌స్‌ (౧ శీల గ 96ల). ఎం ర్‌స్‌ (6) ఇకుసు చక్రము (గఏం ఇసంం] 2064 ఏంజుల ౨౨. 56 4 రక్కెడవలన ఒక వస్తువుయొక్క_ బరువును కను నొనుట (౦ 190% 6 ౪6 81601 2 90312006 9 5062౧5 0! 2 92120100) ర్‌? ఎసిమిదవ అధ్యాయము, (0౫49022 ౪11) క్షే పదార్థముల (శ్రివిథస్థితి (౧1౦ 0:66 92116 05 £30460, ౨. 59 (2) ఘనపదా ర్థులు (301169) లం ర0ి

111 (ల) (ద్రవప దార్థములు (1104164) 60 (0 వాయుప'చార్థములు (62969) ఎ రికీ లై వీనికిల ఫేదము; ఆంగుకుకెరణము (110% 11636 941163 01 3116 6 కల [00 0౧6 2౧0016 206 116 02౪56 0! ఓల! 6 [4౦౧0ల అం 02 ఏ3, ఒక పదార్థమునకు ల నేక స్టిులు (006 9803002066 1 రేస జం౧( 51310), 6% తొమిద గ (౧౫౫౨౫౬౧ 12) క్షే ఘనప దార్థముల ధర్మములు (70061116 05901163. ... 63 పదియవ అధ్యాయ ముం (6౧౫49౫౯ ౫) శే, ఇాయుప దార్థముల్యు వాని ధర్మములు (66 216 (1161 [0061 ఆ) 70 2 గాలికి బరువు కలదు (గ1౯ 120 ౪6 800, ఎం 71 8 వాయ్వాకర్షకయం్యతకు (౧౯ 2౯6-0690). ఎం 09 శ. వాఠకుంధక ము (గ|6 1౧8166౧0 70 5. వాయ్వాకర్ష కయంతమునో కొన్ని చిష్న(పయోళములు (50 16 $ [016 0౯ ౧౦౧ ౪164 116 2 ౧౪౫౦0) 6 6 వాయుపడనము. (౫16 20090066 65680). ఎ 70 7, గాలీియొక్క్ల ఫీడనళక్రియెంత? (60066108 16 2[05- ససల10 ౧జి 80 శర, వాయుభార మెప్పుడును సమానముగా నుండునా 9? (౧౧6 వి౯ళ54!6 0 16 100900ల6 ₹2౯6 2 ర1[ల6 16 ముం & 4 [ఆల 01206) న | 9, భారమితి యవ్శత్రము (037090616౧ ఎం 82

పస వుటపసంఖ్య 10, భారమినీ ప్రయోజనములు (౮౩6 ౦01ఏ2[006ఓ5. ౨. 81

1. ఇతర యంత్రములు (00167 2010ల)" 4 రికి [2 జగాశ ర్టకయం్యతము (1721ల ౩౧00). ఎల 6 13, చిమ్మ“థకోని (5౧0౧ల. ఎ 0 14, తామరకాడలతోనాట (013 ౪10 1698 8 052 110. 91 కేవ, అంకుశ నాళి ($౧110౧). న పదునొాకండవ అధ్యాయము, (01142702 ౫1) క్ష (ద్రవపచార్థముల ధర్ముములు (01000116 01 104169) ౨.౨. ఫ4 ప్‌ గవములు దుస్పంకోచ్యములు (1 ౦౮169 36 1800౧00165- 906101 411 0110606041 ౧70౦69). ఏజీ ఈం (దనప దార్థ్యముల యుపరి భాగ యు తీవిజమునకు చమౌాంతరముశా నుండును (11006163 1660 016 ౧౦౪౧ 1 ఆల) 4 (త ఇవే మిట్రపల్లములను తెలుపు యర్యత్రము (901 110461). లి? ఈం నీటిమట్ర పు యంత్రము. (1% +16౯-1ల61). ఎఎ 8 6, పట్రణములలోని నికి ఇాట్టములు (4(ఆ-0 ౧౮ 10 10౪19) 10
2. నీటి పీడన క్రీ (0౮90116 0 ఇ2(6ల్ర). ల 100 8, (ద్రవముల యుగ్చొడవళ క్రి వాని యుపరిభాగపు చసరపు కొలత వనుసరించి యుండును (2106 ౧1659476 01 104 63 [3 ౧6000౦140౧210 (0 61900203) ౨. 10)
3. ఊప్పీడనయం్ళ్శిత్‌ము (5120020 ౧౯6౮9). ఎఎం కై0త్త 39, నీటిలో వస్తువు 'తేలికయగుట (% 90911006 పంం0గ65 1] 216 *టలం 100లం66ే 11 ౪266౧. ఎం 107 11, తారతమ్య కిమ (౧6 5000%0 6౧౪11). ం కేకే0

జు పుట సంఖ్య 13, [ద్రనపచాగ్తకుల శారతమ్యగరిమ (5060 10 611౪19 01 థర, ల 112 13 తేలెకు వస్తువులు వాని శారతమ్యగరిమి. (5405410063 ౪288021 404 కం? 5060 [0 6౫౩1) ఎ కేకేతే పేను వమౌపక ము (0600006160). ల కేరి శేరు శారతవ్వుగరిమ తెలిసీన లాఫ మేమి ? (2౦61021 ౪66 01 116 5060 %0 67 ౪ 0 2 929%0ల, అం కేకేరి వపంటడెండవ అధ్యాయము,

1. ధ్వని (30824). నన ం 120 2 గాలి లేకున్న శబ్దము వినబడదు (501164 020804 ఏ6 కయంరే ౪0000616 16 0 0110. అం 12వ త గాలిలో శబ్ద వేగము కనుఫొనుట (౧0 [064 0౪1 116 *640100 090౪2౧6 1౧ 2౫౧) జ క్షైలైగ్‌ 4 (శావ్యధ్వరి,॥ ర్క_ళధథ్చని (30606 ౧610641049 2౧6 1232) 126 ర్‌ం పాయి (1య). ఉం లల పే2] 6 (కంపనము) అంతరము (ఉం! అడం 02 ₹10026009). 127
2. జాతి (1100:అ). లల కంర వ (వతిధ్వని (010) ల కేరి $9= (పతిధ్వనిని బట్టి దూరము. తెలిసికొనుట (గ 02104116 (16 61312006 9 మం109 0! 106 వయం). అం కే30 10, ధ్వనిపరావ ర్తనము (లయేంంషంగ 0 $02006). ల కేపిక్షే క్షే, స్వరిముయొక్కి స్థాముని కిశుగొను యం్యకము (గ 0200106 10 100౪ [6 ౧10% 0 50406) ల. కరతి క్షేైం శబ్దము పాకుగ వినబకటకు కారణచులు(00[4 1009 ౧6౦౮. 9207 0 611 2 66౧2 ౧ 30060) ఇల. కేరేక్లే

న!

జ్రుట నష ఉపేత ఫోనెట్రాల (1 ౦1౧ 190). మే

శే. ఈయంతెముయొక్కు రచన (116 0౧౫11౬01౧101 116 11100 ౧0 వ

ఉఊకే స) మొుంటకిము పనిచేయు విఫము (౧౮౪౦౮ పిల్ల ౦6 6 2401) [౧ల). లం శశ? *కేరి ట్రామోవోన్‌ (612౫001010 ఎం కంకి శకేగ,. స్వరముల యకవాదెత్విము ((1₹600 11006 090౬౧6౪). ౨. 1౮8 ఉకేర. సంగీకీము (31౮ ]ళ్లుం ఎం కే0 ఈపే, సంగీతము పాడు దీవబు (1 11)ల్ల 110. . ఈం 0 ధ్వనియం త్రములు (౨౮౪ 14 [1 ఎంఎం కం 2పీ హృదయ శోధని (౨[611 ౫౮౦౧౮) కం యా. ్స ష్‌ (6

విషయనూచిక, 'లండవ భాగము. పధమాభ్యాయము. ఆకర పుట సంఖిస్ట= శే, ఉప్షము (11620) 20 (ద్రవ పదార్థములు వేడిమిచే వృస్థినొందుట (౫2001010 01 1104165 09 11620. శీ విం వాయు పదార్థ ముల వ్యాకోచము (అళ200100 0 బ్రజిలయు, 6 4, వేడిమివలన గలుగుమార్చులు (0€120బ్రం 064064 0 క2ం10. గ్గ 1 పరిమాణ జేదము (0112086 ౧ ₹010106), ళా 11 పాం(ద్రతౌ భేదము (012086 01 రయం 8 ప్‌. ఉప్పగా కారణములు (3017066 0 11610, (11 ఓ ఘర్జణవలన నుప్తత ఫుట్టును (1162113 [౯౧౦(4౦64 0 కైయంట00), 10 గ పదార్థ స్థితి లేదమూ (0121086 0 96214 10 8 ఊప్ణోల్రాక (గౌయిరల౫రు?ల, 11 9. ఉప్ణళా మౌపకము (గసలయింలతలు), 13 10. నగొటము మాద గుర్తలు జేయుట (ఏక్‌20ే388్ర రేరగ్రగ665 0% ల్‌ భం 51య), 14 12, గాజామాద గుర్తులు వేయు కెట్లు? (107 10 ౧216 ౧2963 0% భ్రై౭క) క్ష

11 విషయసూచిక ఇ 19. వేకుువేమ విఫముళ విఫాగించుట (01|%లల౫1 9016) 10 13. సామాన్య నియమమునకు నీళ్ళొక యపవాదము (1206 15 20౧ అంలుట0౧ 10 16 క్రంంట4] గల, 18 కేశ. కారత మ్యోన్లము; ఉష్టరాశి (5060110 1621; 2060 01 ఓటి. కేం 15. లారత మ్యోన్టము (306061%0 1630. 2( క6. ఉష్ప్టరాశ మౌనము ౮౧10 0 కలి, 2కే క7. ఇారఠ మ్యోప్టమును కనుళను విఫము (1611064 06 ర0ల460011- 10ప్ర 560150 1620 2ప్తూ 18. అంకరకోషము (121006 11620. 2న కేం. ఆంతరతోష్ట్రమును కనుళొను విఫము (3161104 0 6616%011- 10కై మే21600 16020, లత వె) ఉఊస్త్వవచావము (264 100 01 1౧0 ౨6 21. మంచుగడ్డ; మంచు; పొగమంచు; మంచు బిందువులు; వడగండ్లు; (166; 500౪); పౌంక్ర ఏల, & 21). 31 1 మంచుగడ్డ (100), 31 1 మంచు (51౧0౪) 31 11 పొగమంచు (కైంట్రు, 92 11 హీమ పిందయవ్లలు (సంగ). తై ౪ వడగండ్లు (112 1), భా! +ఈ22. ఆవిరి యర్మత్రములు (31620 ౨౧8 ౧6). క! శ. ఆవిరి యర్మతముమొక్కం నిర్ణాణము (౮005060100 0 16 50029 208౧ల). తక హహా

శెండవ భాగము, 111

1. ప్రకాశము (600. త 24 (ప్రకాళ స్వభావము (2ల6 ౮“ 10, 38 త కరణము; కికణకలాక (12), [00011 00 2వ). 809 త్త శీరవాము బుజుపం క్రీగా బోవును గ క06 220/3 షల 1%

902 ప్ర 1169). త్తం ర్‌ ఛాయ, ఖండగాయ (302640% ; 6060052), శీ 6. (ప్రకాశ వేగము (౦౦0 ఏ 01 1182. త్ర 7 ద్రకాశ వేగ మెట్టు కనుళొనిరికి (1407 13 16 ౪610610 01

1 కల డం! ౧౦6 ?) ఢీశే 8. పకాళ తీక్షత (101ల3:0 05 1820 శ6్‌ ర పదార్థములు మన కు కావవద్చును (110% గ0 ౪6 566 016

009)660 1601 14 ౪9). త?

ఈపే0. ప్రకాశ కిరణముల పరావర్తవము (లింం4101 01 08 [29). ఉకేమే,. అన్ని కరణములు పరావర్తవము వెందునా! (100 211 2373 ఇగరేలగ్షం ౯68664 01?) ర్‌ కక. కళణ పగావర్షన విఫములు (3[లథ063 0510860400). 39 13 పతివింబమెట్టు కానవచ్చును (110% ౪6 90611 1మ2ర్రల, రశ శ, లంబ కిరణములకు మౌర్ష భేదము కలుగదు [023 [2] ౧్ర ౧6- [6011061281 రేం ౧౦౯ ౪౧౮6ల క్రైం 96860100). 56 కేర్‌ మాఫ్తటద్దమువందలి పఏతివింబము, (1093గ్ర6 [000064 09 2 1001105ై-ప్ర12509)ం ర్‌రి కే6. వళ )దర్భణము మాద పరావర్షనము ₹ం8ింంట0[ 0౧ ౧౫౧64 3క్‌ ౧0౧) శ్‌9 17* పుటాకార దర్చణములమోద పరావర్హనము వలనగలుగుబింబములు (1003663 62059664 0 6 ౯లకంంఓ001 0136001 ౧6016276 నే[1170/౧5), 60

| విషయసూచిక. శై ఇట్టి దర్చణములవఅన గలుగు బింబములు (190266 ౧23566 స” 500). 6౮1 క8. వికృత చింబములు (€ 91011664 102గ్రల), 64 10. సమకలదర్చణముతో మరికొన్ని (ప్రమోగమాలు, (50106 016 టైంగంా 600 ఇ, 6 ౧1206 2160౦౧). 61 1 చ్మితచర్శని (11216 ఉేంక000ల), 66 ౨0. (వ్రకాశవ్యకీధవనము (01120100 01 ఓ 800. 67 ఏక, వ్యశ్రీధవనసూ(ము ([2౪ 0 ౯62010౧) 4 2౨. పట్రకము ([౧50). 792 23. కటకము (1.609). ళ్‌త్మే 2. ద్వికుంధకటకము (0౧౪౦16 00౧౪ల 1619, 75 25, కటకమువలన గలుగు వస్తుప్రతిబింబమును కనుళొను మౌర్షము (161104 0[[061085 16 100286 [0౧౫664 09 2 సీలు 76 96, ద్వికంభధకటకము వలన (ప్రతిబింబములు (100౫ల [00066 9? 2 ౦4016 6౦1౪ సేలం9 77 ఈ27. దృగ్భరయ్యతములు (00102] 109000 లట) 80

• సూత్యుదర్శని (11 ౨౦9600ల). 8కే 11 దూరదర్శని (గం1ఆం0రల 88 క యక్షిణీదీపము (112810 12060). వ శ కాయాపటము (కిషం[021200). 85

28. కిరణ సృథక్కారణము (50606౪30 &020 919). 87 1 పృథక్కరణము (40215190 = 89 11 సంయోగీకరణము (3700006519). 00 20 వర్షము (60100. ర 1 వర్శళ్షేదము (౨ల౦౧౬ 00104౧). య. 11 నల్లరంగు (140 0010ఇగి. రై

శెండవ భాగము. సా తృతీయాధ్యాయము. 1 లోహచుంబకత్వము (026061 500) 09 2 (ధువములు (9016). 900 3 (ధువముల న్నేహము వైరము (గి([02064100 2౧6 604క్షంగ 060166 0169). రథ్‌ శీ స్కా_ంతీకరణము (]128061 92401). 08 శర్‌ విద శ్ర్‌ళ్‌ స్టాంతీక రణపద్ధతి (3286002100 9 £16001000.101 6 నూదివంటి ఆయస్కా_ంతము (31206110 ౧66610. 1039 7 లోహచుంబకళ _క్రీ దానిస్వఫావము(020116 01 కెశ్‌2ర్రంంటకయ్ధు.106 శ*రి నావికుల దిక్సూచి (౫1201063 00000209)= 107 చతుర్థాధ్యాయము. విద్యుత్‌. ॥ (పలకటం) కే ఘర్మ్మణవిద్యత్‌. (5111021 ౨160610410) 100 ౨ విద్యుత్‌ ఘక్ట్రణమువలన పుట్టుట (1600101 064666 అ కౌరం100). 110 3 వి నే వాహకములు (0016441010 0 1661041600 క్షం శీ అనిగ్యుక్‌ చాహాక ములు(₹0౧-00164101079 0 2160016 ఫ్ర 113 5్‌ విద్యత్‌ సూచకములు (160603000639). కేం 1 సువర్షపతవిద్యుక్‌ సూచకమా. (6014 621 మ160[03600ల). 118 6 విద్యుల్చేకణ (2160616 10630100). కైశేర్‌ గ్గ విద్యుత్‌ క్ని కిరి లోవాచుంబకశ ్లీకినిగల భేదము (0౨1౯లల0౦౦6 561766) ౨166416467 & $£28్రైగ61900). కే16 8 కోధననోళము (౮2౧16 2! ). క్షే?

స! విషయసూచిక. 9 విద్యుజ్ఞనకము (160[00%0%9) 110 10 విచ్యుల్‌ శ క్రీయెప్వకును వస్తువుల మెభాగమున నే యుండును (21600104 యషం్రం 23233 ౯౧౧2103 00 46 9211206 0% 006169) 120 ఓ1 పిడుళతీగలు (1380210108 00౧6406019). క్షే22 12 వీడుగురెండు విద్యుగ్యల సంయోగం (గౌటటరిరేలు 020566 0 16 ౪100 046 (౦ సంగం 01 హ₹ై160010 ఏల). 123 ఉపే3 అకాళములోనిపిడుగును కిందికి చె చ్చుట (0౪ 10 9108 ఓంపై160006060 1600 6 (0. 116 ఈ2గ00). కేతకీ [11 విగ్యల్‌ యంత్రము (160010 3120ల). 127 ఉపరిశిషప్టము 1 (శంంంంిరే 3 1) క్షే్మే/ చృష్రిదమత్కాారమాలు (30-21 ౧161026001) క్క7 1కే. ఇం్యదథనుస్సు (21200౪) కే? ధనున్నుమొక్క_ యుక్చ త్తి (02439 01 6 [2 ౧00౪), కోర రంగులేర్చడు విఫము (107 001౧4 2౯6 [00066 150 శెండుభనుస్సులు 1౪0౦ 0౪). 15*ే ఇం్రధనుస్సును చేయుట 153 (2) సూర్యచంద్రుల పరివేషుకులు (114106 0% 1650౧ & 016 ప[00%). 159 (91 ఎండమౌవులు;$ మృిగజలము (౧ం ా2క్టలం 15] (శు ఉపషఃకాలము (1116 క01కమ0. 156 (శ్ర) పాంఫ్య రాగ పురంళులు (గ౪1118%6 600109). 157 (ఈ) శే౨ియా కొశమునకురంగు (00108 0% (16 వ0[గ-లయం(01 ఏం. 159

వివమయనూచికి 11 ఇ + మలామాచేయువివము (06! 6! ]క్రుం క50 పరిశిష్టము, 111, (1) బుణ(ధ్రవ కిరణములు కలిగించు సాఫనము (1030000601 02 క్రంం0ం10408్ర 62006406 గ2లు, 163 (2) రాంజన కిరణములు (10006661 కట్చి9) 0౯౫ 129) కరర (ఈ తంగువికపిత ఐవార్తామౌర్యములు( 50168 ₹లంకైైసే ), 166 విశేషపదనూచిక (61099320 1600 ప్త ఛా చేవ

వెొందటి భాగ ము.

వదారవిజానశాస్త ము, ఇ ఖీ ర _చాంారారిడాాా పడార్థ మన నేమి?

ఈ భఛాతిక సృష్టిలో నెటుచూచినను ఆసంఖ్యమ్ములెన పదార్థ ములు కానవచ్చుచున్నవి. కొండ, సముద్రము, సూర్యుడు, గాలి, కుర్చి మొదలసునవాని నన్నిటిని మనము పదార్థములు అని చెప్పుచున్నాము, ఇప్పుడు ేక్కొన్నప దార్థము అన్నియు విజాతీయములే కాని నజూతీయ ములు కౌవు, అట్లయిన ఫీని నన్నిటిని మనము ఒక్క_చేరుతో పిల్చుట యొట్లు తటస్థించుచున్నది 1 ఒళ్ళ_ఓరుతో పిలువబడు వస్తువుల కన్నిటికి "నేడియైన నొక్ట్యపాధారణధ_ర్మమయినను ఉండవలయునుగదా * కౌవున పదార్థము లనబడువానికిగల సాధారణధర్థములను కనుగొందము, ఈ పదార్థముల కెన్నిటికిని “జడతి (112612) యొక ముఖ్యమెన సాధారణ ధర్మము, కావున నే వీనిని జడప దార్థము లనియెదమ, ఈ పదార్థముల కన్ని టికిని క వెశాల్యము) అనునడి యింకొక సాధారఃధర్శము, అనగా ఈ పదార్థము లాకాశము (అవకాశము ఏ20లలో కొంత భాగమును అశ మించుకొనును, ఒకపదార్థ మున్న స్థలములో ఏక కౌలనుందు మరియొక పదార్థ ముండుటకు వీలు లేదు, ఈప దార్థముల కన్నిటికీని ముఖ్యమైన 'పాధారణ ధర్తము శ్పర్రువ "లేక *భారము? అనునది, 'ప్రతిప దార్థమున కును కొద్దిగానొ గొప్పగానొ బరువు కలదు, ఈ పదార్థముల కన్నిటికిని ఇంక న నేకపాధారణఫర్యములు కలవు, వాని నన్నిటిని రెండవ కరణ

లబ్ది పజా ర్‌ వి క్షా నళా త్తు ము,

ములో వివరముణా వర్షించెదము. (ప్రస్తుతము డిక్స్రొదర్శనముగా ఈసాధా రణ ధర్మములు చూపబడీనవి,. (ప్రస్తుతము చభువరులు (స్థలము నాక మించునదియు బరువు కలదియు నైన పడార్థము? (3164ల) అని “ప దానము? యొక్క వ్యాఖ్య క్ష్‌పక ముంచుకొనిన ఇాలును,

శక్తి(00ల్ర్ర. పెం వగ్షింపబడిన జడత్వస్వఫావము గల ప దార్థములకు చలనము

నిచ్చు వివిధళక్థులను గూడ మనము సృష్టిలో 'ఢలీనిత్యమును ళనుగొను చున్నాము. “శక్ర (₹గ౧ల్ట్ర్ర్ర యనగా సామర్థ ఫ్టవిశేసుముం గురుత్వా శర్ష ణము (6512110200), పరమా త్వాళర్ష్మ అము (0016100), ఉప్లత (20, [ప్రకాశము (శైలుగురు కిం, ధ్వని (5040౧6) ,లోహచుంబ కత్వము (]280609ము), విగ్యత్‌ (2166816) మొదలయినవి యీ సృష్టిలోని కొన్ని శక్తులుం ఇవి ప ద్యార్ధముల ఫరో అ చేకములమిున మౌర్చులు కలుగ జేయును, ఇందు కుదాహరణము7ా నొక యినుపముక్ట్హను తీసికొనుడు, ఆది చల్లగా నున్నప్పుడు దానికి మారు చేతితో తాళ వచ్చును, దానిమాద నిఫ్పుపుల్ల పిట్రిన నది వెలుగరు, ఆ యినుపగునుకను నిప్పులో వేని యెగ్రగ వగవరకుకాచి యీవలకు తీయుడు, ఆప్పుడు దాని మిరు తాకగలరా లేకు, దానిమోద నిప్పుపుల్ల ఇెట్రిన నది ముండును, ఇది యుణాక కాచినందున ఆయినుపగునుక పొజువగును, ఇవన్నియు ఉన్షత వలన ఆయినుప తునుకయంగు గలిగినమొాక్కుల్లు ఈ యినుపతునుకను సూదంటు రాయియొడద్దకు తీనికొనిపోయిన నది దానిచే నాకర్షింపబడును, ఇట్లే యితరళక్షలనలన ప చార్థముయొక్క_ పచదార్థత్వము మారక య నేక ములగు మౌర్చులు కలుగుచున్నవి. సృష్టిలోని పదార్థములయంగు వని చూపబడిన శక్తులవలన గలుగు నిట్టిమార్చులు, అనగా పదార్థము యొక్క “స్వర్వముిను లేక “స్వస్వరూపము?ను ఇచెరపనట్టిమార్చులు ఈ పదార విజ్ఞానకా స్ర్పమందు వర్షింపబడును,

మొదటి యధ్యాయ ము. తె ఖాతికమూర్చులు, రాసాయనిక మార్పులు, (౧౬౦1041 ఉలి 01921041 ౮1146౮85)

• పదార్థము యొక్క స్వశత్వమును చెరుపవట్ట్రి మూర్చులు? ఈపదార్థ విజ్ఞాన శా స్ప్రముయొక్ట్ట నిషముము లని మెని చెప్పియు న్నాము, ఆమౌటల కరము కొంచెము వివరముగా (వానీికగాని చదువరులకు "తెలియ నేరదు,

ళా

సృష్టిలోని శకులు పదార్థములలో ఆనే విఫములమిున మొర్చులు కలిగిం

(క వతి

చును, అంగు కొన్ని మొర్చులవలన ఆప దార్థముయొక్క_ స్వరూపము పోయి సత్యము వివాళశము చెంది యాపదాస్థిము "వేరు పదార్థము గా మూనును, అనగా, చానికి సంపూర్మ శ్వర్వ నాళశవము సంభవించును, కొన్ని చూర్చ్పులవలన పదార్థమునకు గాన్ని ొర్తగుణము లబ్బు నేగాని అది స్వరూప నాశము చెందదు, ఇందుకు కొన్ని యాదాహరణముల నిచ్చిన గాని యీ విషయము చధువరులకు చక్కగ బోవపడ నేరగ్కు

కే. సున్నము పనుపు కలిపిన యెడల వవి రపాయనాకర్ణ ణము (0%య161 4160206610 ౩) చే గలిస్పి స్వస్వయాపమును విడిచి వసంత మను ఎక్రనిప దార్థముగా మొరుచున్నవిం సున్నమును పోయినద్శి పసుపును పోయినది, రెండును కలిసి మూడవప దార్థ మెనదిం

2, పాలు తెచ్చి అందు ర్యాలి కొంచెము చల్ల పోసి తోడుపెట్టిన

౧౧ లట "తెల్లవాకువరకు పాలస్వత్వము మౌరి పెక అగుచున్నది, ఇదియు రసాయ నాకర్షణముయొక్క మాహాల్య మే,

39, మనము (ప్రతిడివమును భక్ష్య భో జ్యాదిప దార్ధములను భుజించు చున్నాము, అవన్నియు మనగర్భమందు జకుగు రసాయన ్రీమవలన స్వస్వమాపమును పోళొట్టుకొని మన శరీరమునకు ఆవశ్యక మైన రక్షరు తమ ఆనావశ్యక మైన విషాదులుగను మౌారుచున్నవి.

శ, ఇంగినీకమును పొడిచేసి గిన్నెలో నుంచి, గిన్నెను వెచ్చచేసీన ఇఅొడల నది పొాదరసముగను ఒకచావమయువుగను మాకును, వాయువు ఎగిరి

సదాగవిజాననా స్త్మృ్యము. శీ స ర్ధ్‌వ్‌ జ్ఞ స పోవును. పాదరసము మొతము గిన్నెలో నుండును, ఇంగిలీకఫు ధర్మము లును పాడర సఫువర్మములును ఒళ్క్ళంటి కెవని వేరుగ చెప్పవలెనా ణి

ర్‌, వెట్టుమోద కాడ 'తెగినందున పండు భూమిమిద పడు చున్నది, ఆవశాం నది భూమిచే నాళర్షింప బడుచున్నది, అందుచే చానికి గొంతచలనము (1101100) కలుగుచున్నది, ఈచలనము అనునది పండున కంఠకు వూర్వము లేని 'శొత్తధర్మము, ఈ మౌర్చువలన పండున కీకొ త్తధర త మన్చినను దానిపూర్వపు ధర్మముల (0100616) నది వదల "లేదు, అఆనళశాా దానికి స్వశ్వేనాశము కలుగ లేదు,

6. ఒంనూదిని ఆయస్కా_౦ంతముతో రుగ్షినయెడల దానికి కొంత శాలమువరకు అయస్కాంత గుణము లబ్బుచున్నవి కాం డాని పూర్వ ధర్మములు గాని స్వత్వముగాని పోరు,

7- నీరు కౌాచినంరున దానిలో చలనము పుట్టును, అది ఆవిరిగా మారును గాని స్వత్వనాశమును చెందదు,

8. విష్యచ్చక్రివలన టాంబంచ్లకు కొప్పు వేము పాప్తమగు చున్న దేగాని వానికి ఆంతకుపూర్వము గల ధర్మములు మొౌరుట లేకు.

పని తెలుపబడిన యొనిమిదని యుదాహరణములలో ెండువిఫము లయిన మౌర్చులు కానబడు చున్నవి, మొదటి నాలుగు ఉ దాహరణములుకు పదార్థముల స్వత్వమును వెరిచిన మౌొర్చులు, చివర నాలుగు ఉదాహరణము లును ఆటు పదారము యొక్క స్వలత్వమును చ2రపక అంగు కొంచెము

గ్‌ థి నూతన ధర్మములను కల్పించిన మౌర్చులు, ఈమాన్చి సామొన్య మైనది ఫ్‌ ెహచ్చు మార్చు కాదు, మొదటినాలుగు ఉ దాహరణములలోను న్ధమైన మార్చులు కలి? కొత్త వస్తువులు పుట్టును, ఈరెండు చూర్చులను గురించి చర్చించు శాస్త్రములు తెండు కలవు, ఆంరు మొదటి మౌర్చును గరించి, అనగా పదార్థముయొక్క_ స్వళ్వమును మార్చునట్రిదూర్చును గురించి, చర్చించునది “రసాయన? శాస్త్రము (0%[లయ190030)0 రెండవ వి్‌ఫమైన

“మొదటి యధ్యాయము, ర్‌ మార్చును గురించి, అనగా పదార్థము యొక స్వత్వమును([161+1462100) జ్‌ పోఫొట్టని మార్చును గురించి చిర్చించునది 'ప్రస్తుతవిమయ మగు పచార్ధ విజ్ఞాన కాస్త్రము, ఈ రెండు కా స్త్రములకు గల "భేదమును గురించి షో అటి న! విజ్ఞానమండలివారిచే 'వకటింపబడు రసాయనశా_స్ట్రములో. విపులముగా వినరింపబడును, కౌవున ఈవిషము మింతట ఇాలించెదము, వదార్థమునకు వినాశము లేదు, కొగ్నిమామ్నులు కలిగినప్పుడు పదార్థముల 'స్వత్వములకు నాశము కెలుగుచున్న దని పెని '(వాసీనంధున పదారమునకు సంవూర వినాశము మొ థి ధో కల దని చభువరులు భమపడుగుశేమో? అట్లనుకొన గూడదు, ఆయా పదార్థములు స్వత్వమును విడిచి యన్యస దార్థములు ణా మారు ననిమా తాత్చర్యము కొని ఆపదార్థములోని (దవ్యకు వినాశము వెందునని కాదు, ఆస దార్థరులోని 'దవ్యము వికారము బొంది వేరు పదార్థము గా పరిణమించును, ఇంచియ, ఈ సృష్రియం దున్న యేవస్తువుచాని నాశము జెందదు, మనము ఇల ఎనీ వస్తువులు నాశము వెందిన వని యనుకొను (యసంగము లన్నియు రూపాం తరములు; వినాళశములు కాను, వీఫ$లో నిష్పుడున్న నీరు కొంతకాల మున్రకుందగు. అది నాకము వెంజనని పామరు లనుకొన వచ్చును, ఆశనీకు ఆవిరళూపమును వెంజ నేకౌని నాశము చెందలేను, కర కాలి పోీమూన యొడల నగి నాశము చెంచెనని మనము తలవెదము కొని యది బొస్తులుగను, కర్చవ ద్వష్టముజిద (౮1008 10% శల మనుశా _స్ర్రీయనామము గల బొస్తపులుసు శాలి(పొగ్శగను మారెనేగాని నశించి పోలే, ఈగాపవ నే చృష్పిలోని యళ్యంత నూత్యమెన యణువు కూడ ల వాబీమావా నాశము వెంద నేరగు, సగ్తునుండి యసగ్తు పుట్ట నేర దని మన వేచాంగులు చెప్పెడి మూట కిసయ యర్థము, ఇంలీయ కాగు, అసక్తునుం డీ యు స్తు పుట్ట నేవ దవి మవవూర్వులవలె నే యాధునిక కా స్థ్రద్ఞాలును అఫిప్రాయ పడెవకు అవగా, 'లొత్తయణువులు పుట్రవుం ఇదివరకు జగర్తునం జంత

౪6 పదారవిజానళఖా (స్త ము, ఖ షా (౫ జడప దార్థిమ గలదో ఆపరిమౌణము ఎన్నడును తక్క్టువయును కౌరు, ఎక్క్కువయాను కౌదుం సృష్టీయంగు మనము చూచుచున్న పదార్థముల క్షా

యుతృ ్తిలయాదులు సృష్టియందలి జడముయొక్క_. స్వరాపభేదములే

టీ లట | కాని యంభు నొంచెమైనను [కొ త్త(దవ్యము వచ్చి చేదు; ఉన్నది కరగదు,

2, శక్తికి వినాశము లేదు, జదమువలె నే శశ్షికూడ నాళము జెందునది కెదు, వృషాళీలో

నుండి బహువేగముతనో బయలు చేరిన గుండు నోడకు దగిలి యాగిపో నును, అంత వా వేగ మను శకి నశించె నలి మన నునుకొంధుము, ఆది వశింపలేన, ఆ సందు ఆ నోడ శచ్చట దగిలెనో యచ్చట బట్టి మూాచిన యొడల అది వెచ్చగా నుండును, ఇట్లు ఆ వేళ మను శ్‌ యుష్తత యను శ్‌గా మాగెనే కాని నాశము శెంద లేదు, ఇటులసే పొళబండిలోని ఉష్షతను కొన్ని యుపాయములచే గమనముగ (000 101 0%) మాగ్చె దక, ఇెన్నపట్రణములో మన మెక్కి చికను త్రి *ంన్లలో విష్యచ్చ కీ? గమనము గా మొ గ్చెవరు, మైనూరు పాంతిమున -గావరీనగి యొక కొండమాదనాండి కిందికీ దుముకును. ఆ (పపాళ మనువది (1246002!) యొకళశ క్షి దానిని విగస్టచ్చ్శక్రీశా మార్చి దా9చే కోలారునొద్దనున్న

ర వా దాషీల బంగారపు గమలను (ర్రవ్వించు. చున్నారు. ఇట్లు సృష్టిలోని యొక శీ మరియొక శకిగా నూరయునేగాని నాశము కందు,

పరమాణువాదము,

పదార్థములనుసరించి శాంజైలు ఇెస్పు మరి యొక సిద్దాంతము భాద చదువరులు తెలినీకొనవలయును, ఒక్‌ చిన్న కొగితైఫు ముక క్రాన్‌ తీసికో ని రెండు గునుకలు చేయుము, అంగలో నెక శుమఓను మరల

హ్‌ శ

"రెండున లీల్చుము. ఆచిన్న కుకకలలో నొక చాి9 మరల సౌండు గును కలు చేయుమ్ము ఈప్రకారము సగము సగము వేయుచు బోయిన కొంత కాలమునకు నవి మిక్కిలి చిన్నవిమై వానిని చేలలో చించుటకు పీలు

మొదటి యభ్యాయము. 7 లేక పోవును, రరువాత నూత్యదర్శని యంత సహాయమును శ్సస్త్రముల నహాయమును పొంది వానిని చించుచుబోయిన్మ్న కొంతకాలమునకు నా తునుకలు ఇక ఖంకించుటకు వీలుతీవంప చిన్నవి యగును, ఇట్లు రతి పదార్థమును ఖండించుటకు వీలులేవంత చిన్న యిడువుల సమూవామ్ము ఈయణువులు ఆకర్షణ శక్తిచే నొక చోట గూడియుండి పదార్థ మగు చువ్నవి, శేవల మూహబే తెలిసికొనునవంత యత్యంక నూక్ష్యమైన పర మొౌణువులచే నవీయణువులు ఏర్భడ నం శా స్త్ర)స్దాల సిద్దాంతము, కణాద బుషిక్ళత వై శేషెశ దర్శకము యొక్క నీడాంతమును ఇటిడియేే. అందు

న్‌ థి ళ్న్ర చేర నే యాబుషికీ *కణభుక్‌? *కణావ” నామములు కలిగెనుం ఇళఎ మన మీగవరకు పదారగవిజూన శాస్త్రముయొక్కెా. విషయ ల్‌ ఇ జా బాట మును కనుగొని యిక వాశా స్త్రఎనును అభ్యనీంపుదము, శాస్త్రాఛ్యాన సాధనములు, ఇర శెరీళ శా ్రములవలె నే యీ శాస్త్రమును అభ్యనీంచు టకు గూడ 'దశత్యమానుభవ మే ముఖ్య సాఫనము, ఇందియజన్య జ్ఞానము ద్రత్యకు మని చదువరులకు వేరుగ చెప్ప నక్కరలేదు ఈ (ప్రళ్యమోను భవము నెందు విఫముల కలుగును, ఒక విథమునకు * అవలోకనము? (00961 210%)అనియు, రెండవచానికి ప్రయోగ మనియు నామములు, “అవలోకనము” నకు “నిరీక్షణను? *ీషమణము? ఆని నామాంతరములు,

1. అవలోకనము, సృష్టీలోని పచాస్థములన్వు వానిగుణఫర ముల శు; వ్యాపాకములను, కార్యకారణ సంబంఫములను, సృష్టి వేమములను కనువొను నిమితమె జ! నాటీ యుల సృష్టిలో జకగు దున్న మై సర్రికములగు మార్చులను(£ 6౧౦౫౦౧2) శ్రద్ధతో చూచుఓ అవలోకన మనబడును*, (గహాణము లెప్పుడు వచ్చునో లెక్కా 'వేయువిఫము జ్యోతిష్కు లెట్లు కనుగానిరకి అవలోకనమువలన నే, (౧హ ణము లెప్పుడు పట్టునో కనిపెట్టుచు గొన్ని దినములనకకు నవలోకనము

పసపదచాగవిజానశనా సము. 8 థగ స్తా ("౫ ఖని నూర్య[గ్రహ ణము అమావాస్య నాడును చం్యద్య[గహణము పౌర్షిమ వాడును తస్ప ఇతర దినములలో రావని నిశ్చయించుకొనిరి, కొన్ని సంవర్సరములనరకు గవాణావలోకనము. చేయుచు. తుదకు గ్రహణ చ్మకము 18 సంవత్సరముల కే దినముల 7 గంటల 42 నిమిషము (010031ఆ)ల కొకసారి తికు;సచుండ నని, ఆనశా బదునెనిమిది సంక తరము లయినతరువార మరలమరల అయాగహణము లే వచ్చు నన్సి "తెలిసీ కొనిరి. అందుచే గొన్ని గంటలు హెచ్చు రక్కుకగా గవహాణములు "లెక్కవేయుట నెరిగిరి, మరి యేక సంవర్పరములు తహాణ ఫఘటి కలను గనిపెట్రి నిమిషుభేదముగూడ లేకుండ "లెక్క వేయుట "నేర్చికి, ఇట్లు జోతిశ్ళా స్రి మంఠయు ఆకాళ గోళములయొక్క_ చలవములను బేల కొలది సంవత్సరములవరకు అవలోకించి యవలోకించి అ-ేకరరముల వారిచే పసాధింపబడినడి, జ్యాతిశ్శా ప్త్రభివృద్ధికి అవలోకన మే ముఖా థారము, ఇట్లు అవలోకన మే ఆధారముగా గల శాస్త్రములు అఫివృస్థి యగటక విశేష కౌలము పట్టును ఎందుకనగా మన మవలోశనము చేయవలనీన సృష్టిలోని వ్యాపారము మనకు నిష్టమువచ్చినవ దు జరగదు, ట్‌ పి బ్‌ అది వచ్చినప్పుడు కనిపెట్టుకొని మనము చూడవ లెను, సూర్యునియందిలి మచ్చలను గురించి కనుగొనవ లెననిన అమచ్చలు సూర్యునియందు సంవ త్సరములో నెస్పును కానవచ్చునో యష్పుడు వానిని మనము సరీక్షింప చలనీ5ి బే కాని వట్రి సమయములందు "నేమియు జేయ వీలు లేదు, లై (ప్రయోగము, సృష్టిలోని పదార్లముల గుణధర ములను గను కొనుటకు ఆవలోకన లము థి వాట్ల పద్ధతి యశంతగా నుపయోగపడగు, మంచుగడ్డలు నీటికం శు బరువా లేక 'లేలికయా యిని కను ఫఇొవవలనీయున్న ది. ఇది కేవల మవలోక వపద్ధతివలన "నీ యెకుంగవలె ననిన మంచుగడలు కటి శరువాత "పిద్దవక్టము వచ్చి ణి లు ౧ మి

ఆంకులో వవి కొట్టుకొని పోయినప్పుడు అగడ్డలు నీటిలో చేలునా ముణు

మొదటి యధ్యాయము, 9 గువాయని దూచికచా మనము నిగ్ణయింప వలనీనది, నీకు స్వాభావికము-ా గడ్డకట్రని యుష్థ్రటేశములో. ఈ యోగ మెన్నడును రాదు, కొవున అటి జేశవాసులకక అవలోక నమార్ష మివిషయశోధనలో బనికిరాదుం అట్రివారు మరి యన్యవిథముల నీటిని మంచుశా మార్చి, యామం చుగడ్డను నీళ్లలో వేసీ యది లేలుట జూచి, యది నీళ్ళకంయె జేలిక యని నిశ్చయింప వలెను. ఇటుల శోధించి చూచుటకు 'ద్రయోగ మని పీరు, ఇంకొక యుదా వారిణము జూపెదరు, విచ్యన్‌ (916064010) యొక్క పణధర్మము అను గనుభొనవలనీ యున్నది. సృష్టిలో అవలోకనమార్తమున విద్యుగ్తును

క లు న అటి జూడవలె నచ్న వమ్షైకొలమునందు ఉరుము మెరుపురూపమున గాని ఆది కానరాక, అట్లు వానతో గాలినో గలస్తీ ఆకౌాశమునం చెంతరొూూ యొక్తున నున్న విచ్యత్‌. గ *ధర్మముల శాంచుట యొట్లు? అందుకై శాస్త్ర వ్‌ ఈభూమిమిద నే విద్యుగ్తును పుట్టించు నుపాయములు చూడసాగిరి, పదార్థముల కాపిడివలన మిరుమిట్లు శలుగు నని మాచి య నేక పదార్థము లను ఒకటితో నొకటి రాచి ళోఢథించిరి. కోధింపశా శోధింపగా అద్దము పట్టా ఈశతెంటి రాపిడీవలన నిచ్చట విచ్వుగ్గును ఫుట్రింపవచ్చును అని 'ప్రళ్యమానుభవమువలన గని పెట్టిరి ఈ చేసిన శోధనల కన్నిటికిని ప్రయో గము లని పేరు, ఇట్లు భూమిమోద నే విదగ్తును బుట్టించ్సి ఆంధుతో న నేక (ప్రయోగములు (హరుం1106010) (ప్రయోగశాల (12000260౧0 లో జేసి ధనవిమష్యత్‌ (0031006 ప[606140),బుణవిద్య్యత్‌ (౫ంగ్ర2ట76 మ1600060) అను. రెండు విశగ్తులు కల వనియుు అందు ీకజాతి విమ్యుశ్తులకు పరస్పరవైరమున్సు ఖివ్నజాళరులకు బరస్పరస్నేహమాను తగలదనియు, భిన్న జా+సల మ్మక్రణమే పీడుగనియు, మొదలయిన యనే “కొంకముల గనుళొని యావిచ్వుగ్తుకు తను బానినశా జేసికొని దానిచే బండ్లు లాగించుకొనుచు న్నారు విసనక్యరలు ఫీవించుకొనుచు న్నారు, దీపములు మెల్‌గించుకొను చున్నారు, పిండి విసీరించుకొనుదున్నారు 1.!

"చశెండవ యధ్యాయ ము. పడార్థముల ధర్శు ములు. రి క వ అ క వ.

మొదటి అధ్యాయములో ప దార్థముయొక్క_ సౌమౌనస్థ లకుణము ఇెప్పియుంటిమి, ఇప్పుడు ప ద్యార్థముల ధర్మములను%రించి కోంపెము వివర ముగా విచారించెగము, (కింద వర్తింపబోవు ధర్మకులు సకలప దార్థనులకు పామానస్టమైనను కొన్నిటిలో కొ ర్నిభర్మము లధిక ముశా నుండును, కొన్ని టిలో కొద్దెగా గానవ చ్భ్చును మరికొన్నిటిలో వామమౌ్శతముగా నుండును, ఇళ పదార్థఫర్యుములు వివరంనెదము,

క. పరిమేయత (16009 0%0).--- ఈఫ రృమును ఒట్టి 'డ్రతిపదార్థ మును కొంతే స్థలమును ఆకమించు కొనును, అనగా 'దతి పదార్థమునకును పొడువ్సు వెదల్చుు మందము ఆను పరిదూణములు (గొక్తల్ర) ఉండును ఇట్టీధర్యమునకు “పరిచేయత్‌ి యని పీక్కు

క. ఆభిద్యత (100ల06020 1! ఏరి.-- 3ండుప దార్థము లాకు శకౌలమున ఒకచోట నుండుటకు వీలు లేు, ఈళణము గట్టిగా నుండు ఇనుమునకును పలుచి గా నుండు గాలికీని సమౌనము, గాలియున్నచోట నొక యినుపముక్క_ను ఉఊంచిదల చితి మేలి యాశాలిని ఆచ్చటినుండి తొల గింప వలయును, గాలియు ఇనుమును ఏక కెలమంగు నొక్ళచోట నుండ జాలవు, ఒక కరలోనికి ఇనుప మేకు కొట్టినయెడల ఆక్మర్రయు. మేకును ఏక కౌాలమం దొకచోట లేవా యని చగవరు లదుగవచ్చునుః లేవనియే '(పత్యుత్తరము, చుక ఆకి 'చ్రయొక్క- యఃణినలను ఇటు ఆటు లో నలము చేసీకొని ఆందు (ప్రవేశించెనే కాం మరి వేరుకాదు,

పం సళ్చిడత (0౧౦౩ ()ంలా-మన మొక యిజటీకముక్క_శాని ఆద్దుదుకాగిరము గాని పీసీకొ ల చావివి*ద కొంచెము సీకు పోసీన అని

₹0ండవ యధ్యాయము, న్నే లోపలికి ఇరికిపోవునుు శాల నీక పోసీన యొడల గెందవ వైఫుకుండి కారును, ఇట్లు వచ్చుటకు దానియందు రంధ్రము లుండవ లెను, ఆరంధ) ములలో నీకు చొచ్చి యిటు కెరును, ఇట్లు రంఫ్రఎములు కలిగషియుందు: టకు క సచ్చిదత ౩ యని జే, ఇట్లు ప దాద్ధములు సచ్చ్యిద్రములు గా నుండుటకు వారియం.ఖవుల యంళకర మే కారణయు, ఆమయయమివులు + ఒక టి నొకటి యింటియుండక కొంచెరు ఆంపరము కలిగి యుండును, బే వేము పచార్థములలో ఈ ఆంతరము వేకు వేుువివసుగ హె చ్చుర సలుగనుండునుం కాని మున్నిప దార ములలోను ఈవన ర ముంగునుం కరకు చచి (దవశకలగు,

థి న ఖ బంగారమువ కీషణము కలగుం బంశారవ్రు౦తి చేని లోన నీరు పోస్సి దాని ంచ)మును బంగారి మునోపూడ్చి9 గూబంతిని యన్ని్నవక్కాల నుండింయు వొత్తశా లోలినీత్‌కణకులు చాశిఛ్ళయములలో యండీ జెడలును, ఇనుము హాజకసలళి క జ ం స్‌ న శ

నకుగూచి సచ్చ్యిడతి? యను ఫర్మము శెలదిని శా స్త్ర)జ్ఞులు శనుఇొనిరి

4 భారము (లక్ష00. -ప'చార్జ్యము లన్నియు. బకువు కలిగి యుండుబచే *ఖారము? చారిముఖ్యపణ మని చెప్పవచ్చును, ఈ%సణము దీని కెట్లు కిలిగినదో ముందు విచారింప నపను,

5, కాతనస్టత (11216009) -- మన మొక సుద్ద ముక్కను, కర్రను, ఇనుప మేకను, గాజా పెంకను తీసికొని ఒక చాళినో నొకటి గోకు టకు పయనించిన ముదటి రెందును మిగిలీవ బంటిచె సులభముగా గోక ఒడును, దీనిని ఒట్టి చూడ కొన్ని పచార్గములు తక్కిన వారికం ళు శరన

(] మెవవని 'తెలియవచ్చును మనము సాధారణముగా వ్యజమును వ్యజముతస్ప మ్‌ మరియీజయు కో చులేవరి వినుచుంగము. దీనికి కారణము వ్యజముకం కు జ్ర 3వ మైనపడార్థము లేకపోవుటమే, వెట్టిఎణను నే కాంన్యక ? యంగురుం

6, శేంరతి (03 11ల0639)ంలా-మన మెక చిన్న యిజటికము_క్లను ఒక గానుముక్కెను తీసికొని యీరెంటిని కొంచె మెగ్తుకుండి భూమిహూద పడ్నవెచిన "గాజు పెంకు తుత్తునియలుడా పగిలి పోవును, కాబట్టి కొన్నివస్టై

గెల పదా ర వి జా న శా స్రుము. వులు ఎక్కువ త్వరలో పగిలిపోవు నని మనకు తెలియును, ఈ%పణము "న

• భిజురరం యందుర్కు

7, విభాజ్యత (01౪150010).--మనము కొంత ఉప్పును తీసీ కొని చేతితో గట్టిగా వలిపిన ఆది పొడి యగును; ఆ పొడిని గోటిలో వేసీ దంపీన ఇంకను మెత్తని పొడిగా మారును; దానిని తీసికొని నీటిలో వేసీన మన కంటికి కనుపడనంత చిన్న అణువులుశా మారి నీటిలో కలిసీ పోవును, దీనినిచూడ్డ పదార్థమును మనము చిన్న చిన్న ఆణువులు-గా చేయ వచ్చు నని తెలియుచున్నది, ఇట్టిగణమును ళ విభాజ్యక? యందురు,

8 విస్తార్యత (3[21162011%).---మనము. బం+ారు జెండి మొద ఎలినవి మిక్కిలి పల్చని శేకులుగ చేయుట నెరుగుడుము, ఇట్టి శేకులు వేడి యన్నమ్ముపై పరచిన కరగి పోవునంత పలుచన-గా గూడ చేయవచ్చును. లోహము లన్నిటిలో ౪౦గారువం దీఫణ మెక్కువగా నున్నది ఆ నేక వేల. కేకులు కలినీ ఆంగుళములో వాలవ నంకుకం క "నెక్కువ దళసరి కలుగ కుండునట్లు చేయవచ్చును; ఇట్రిగణమును * విస్తార్యత? యనియు లేక ష్మతేములవలె చేయబడుటచే * భత్రకరణీయత? యనియి ఇప్పవచ్చును,

౦0, తం్మతీళరణీయిత (0400110).--- బంగారు వెండి రాగి మొద్మలైన వస్తువులను సన్నని తీగ-గా చేయుట జూడ మన మెకుగుకుము. కొన్ని లోహములు మిక్కిలి సన్నవి తీగ చేయుటకు వీలుగా నుండును. ఇంగ్లీషులో “ప్లాటినమ్‌? అను లోవాము వడ్లగింజంత యుండిన దానిని మిక్కిలి పొడవైన తీగగా చేయవచ్చును, దీనినే * తంగతీకరణీయత ? యందురు, ఇది పెసణముతో శంబంధించి యున్నది

కేగి స్థితిస్టాపకశ కి (మ1210640),---మన మొక రబ్బరు బంచివి- తీసికొని దారికి మని బూని తెల్లని గోడపై కొట్టిన ఒక డ్డ నల్లరి మచ్చ పడును, ఇంతే పెద్ద మచ్చ పడుటకు కారణ కూలోచించి చూచిన యెడల బంతి నోడకు ళగిలిన సమ యవాంచ ఆమచ్చ పడినంత వరకు ఆవె నొక్ట్హ బడీ స

శండవ యధ్యాయము. 3 వన్షియు శర్వాత వెనుకటి స్ధితిని పొంది లిరిగి (శ్రించబడిన దనియు తెలి యును, ఈవిధమున నే దంతఫుబంత్కి రబ్బరు గొట్టము మొదలైన వన్నియూ శమన్థితి యేీకారణము చేతవైన మౌరినప్పుడు తిరిగి తమ పథమన్థితిని పొందుటకు (ద్రయత్నించును, ఇట్టి గుణము 4 స్థితిస్టాపకళ * యని వెప్ప బడును,

11. జడిమ (106౯03). -- ఇవన్నియు గాక ఏ వస్తువుకు గాని తనంతట తాను (పగేశము మార్చుకొనగల శ క్షి లేదని మన మెరుగుదుము, జడమునకు చలన మెక్క_డి౧ ? మన మొక వస్తువును ఓఒకచోనుంచి డాని నక్కడ తిరిగి చూడని యొడల దా9 నెవనో తీసి రని వెంటనే శెలినీ కొంధుము ఇట్టి స్వభావము (దతీవస్తువువంగును గలరు, దీనినే* జడీము? "లేక “జడగ్వము? ఆనవ చ్చును,

జడప్వమఫావసూచిక ధర్మము,---సకల జదిపదార్థ ములును చలన మును గురించిగా5 నిశ్చలతను గరించిగాని యౌచదాసీన్యమును అవలం చించి యుంగును, అనగా నికృలత గల జడప దార్థరు తనంతట తొను గమనమును చెంద నేరదు, గమనముగలప దార్థము తనంతట తాను ళఇమనము విడిచి నిశ్చాలత వెంద నేరదు, బహీంకేరణ(0401276 ఏఓ04129గలిగిన గాని జడప దార్థముల యొక్కంస్థితి మార "నేరదు; లేనియెడల నవి యున్నవి యున్నట్టుగానే యుందుకు, ఇందున గురించి శోధనచేవీన స్య్యూటక్‌ గలి5 (ఏ!ంటం00) గురించిన మొదటి సిన్దాంతము (2%) నిట్లు. చెప్పు చున్నాడు;-- 9 తత్‌ ఆలే శ. బహిః[పేరణ "లేశ యెడల పదార్థ మెప్పుడును ఉన్న స్థితిలోనే యుండును. అనగా, నిశ్చలావస్థలో నున్న యెడల అ స్తేయుండును. చలనావస్థలో నున్నయెడల అ స్లేయండునుః

మై పదారవిజానశా స్త ము. ఖు ల్షా వో

అనగా ఓక బంతి యొకచో నిలిచియున్న దాని నెవరై నకదిలించు వర కది యశ్లై యుండును $; దాని నొకసారి కదిలించి దొర్లి జేనవిన నడి వమకల నేక కచేడనెనవ అరషగింపఒడువరకు దొకుచు నే యుండును, ఈ

నాటో ఓ ణి న! వాక్యముయొక్క_ మెదటి భాగము స్పష్ట మేణాని రెండన ఫాగ మంత శా శృష్నము ౩9"శపోవచ్చునా, ఒక సారి కదిలించిన బంతి యెప్పుడు కదలు ఎబి బే చునే యుండుట లేక, కొంఠపేభనకట అగిపోవును అని చగువరు అన వచ్చును, నిజమే కాని ఆందువలన మౌనీన్ధాంతము అసల్యము కా నేరక, క డిలించినబంతిని కొన్ని కక్తులు ఆడ్జగించు చున్నందున ఆది అగిపోవుక; లేనియెడల ఆ%ి యొష్పుడు కదలుచునే యుందుకు, ఇటు ఆడ్జగించు ఇానిలో శాలి యొకటి. శాలి ేని స్థలములో బంతి మయొక్కుడుశాలము శె దలుచుండును,. భూమియొక్క ఘర్షణ (గైగం1010) ౫ కుకుకవము బంతి నడ్డగించెడి ండవశ ళీ గరుకు నేలకం కే నున్నని నేలమిద బంతి యొకడు ఛై వావి

కౌెలమువరకు వొర్టుచుండను, భూమియొక్క యాకర్న్మణ? కి ఒంతి వా, "పడి మాడవశ క్‌. ఈకావణములచే ఒంతి కొంతకౌాలమున కౌళుు లే9ం మెదల ఒకసారి ఒ:కులు కేరినబంతి యశ్వటికిం పోవుచు నే యుంకును,

ప'చార్థముయొక్క_ జడెత్వమునకు మరికొన్ని సౌధారణమైన యుదా హరణములు;--ా

మనము బండిలో గూర్చుండియున్నప్పుడు, ఒండి ముంకుకు కద లిన మనము వెనుకకు పడుచము; వలయనగాా బండి ముంచుకు కదలిన ఎ మనలోని జదశ క్రీ మనలను వెనుక నే యుంచునం, మన క్రింది ఫాగము ఒండినో కడలియుండుటచే చానితో కదలి, పె భాగము కదలకండుటచే వెనుకకు పడుకము ఆకారణరుచేత నే మనము నచచునప్పుడు కౌ.కీ రాయి తగిలినముందుకు పడుదుము మనశరీక మంనయం చలనములో ను వ; స్పుడు కాలికి రాయి తగిలి యాభాగము ఆగిపోయిననుు రక్కిన భాగ ములు వెనుక టిస్ధితిలో నే యుంకుటచే్వే అనగా చలనము కలిగి యుంగకు టచ్వే ముందుకు పడుచుము,

మూడవ యధ్యాయ ము, కేర్‌ గస్యర్రపుసవారి చేయావపుక్కు అజ్య్యగర్షగా నండి స్కర్రమును విడి చిన వెనుకకు పకుదుము; గ్యురము పకుగికుచు ఆరాక్తుగా ఆగిన చుంకుకు పడుకముు అశక్వే వెలు ఆగివప్పుడు గూడ ముంగుకు పడు ప టయు ఆార్తుగా కదలినప్పును వెనుకకు పదుటయా తటస్థించును, దీని వ! కంఠకు కారణము స్వ వనీద్ప మైన జడిమమేం మూడవ అధ్యాయ ము. కొలత, ఖౌతికశా స్త్ర సంబంధమైన (ప్రయోగములు చేని పడాగరుల థర ములను కనుగ్నవలయునన్న మవము కౌెల నా పదార్థముల కొలను గూర్చి కొంగ యెరిగి యుండవలయును, ఫ్వని పికసెకన్లు (660016) క నెంత మారిము పోవునని శోధించుకఫుడు మనము కాలపరిమాణమైన “చికను యొక్క స్వమాపమున్ఫు న్ధలమావమైన మైలు మొదలయినవానిని చక్కగ రిని యుందచవలయును గదాం కెవువ ఆకొల్పలను గురించి యిచ్చట కొషశా వివరించెనము, మేము శ కొల్తలను బరించి 'ఎెయా యె అక

సంగతులు సాధారణముగా జన సామాన్యము నకు 'తలినిన వే మైనము

*ాలుక బోధార్శమై సంవాము గా వాయుచున్నాము,

(అ) పాడవృకొల్త, వని చెప్పిన దానినిపట్రి చూడగా ద్రతివస్తువును కొంతస్థల మౌ మించు ననియు, అల మాక మించుటలో ఆది కొంత ఫాడవును వెడ సను గళీగి భూమిరూద కొంత యాశ్రి మణ చేయుటమీ “ాక్క కొంత దళసరిగూడ గలిగి ఘూమి2ైనగూడ కొంత సలమాక్రమించుననియు తెలిసీ స్తా

కొనవలయు 3 ఏవస్తువు ఎంతన్టల మాక మించుకో తెలిసీ కొకటకు

106 పచాగవిజానశా, స్త ము. థా (౮ దానికి తగినకొ ల్ల కౌవలెను, ఏ వస్తువు వైనను కొలవవలె ననిన నొక్ష

• మౌనము ? (30626) కావలెను, నావద్ద వేయి రూపాయ లున్నవని ఇెప్పినయడల, 1 రూపాయ మానముశా తీసికొన బడినదనియు, నట్టివి నావద్ద వేయి యున్నవనియు [(గ్రహింపబడును. ఆలాగున నే ఒకయూరి నుండి మరియొక యూరికి 20 మైళ్ల మూర మున్న దనిను మైలు కొల్తకు మొనముగా తీసీకొనబడ్తి యట్రివి 90 ఆ చమూరమున నున్నవని తెలియును, దీనినిబట్టి*'మూన ? మన ేమియో, దాని యుపయోగ మేమిమయో, చెలియు చున్నది, పొడుగు "వడల్చు) దళ సరి యీమూడును మూడు పొడవులవలె “నెన్నదగునుం ఈ మూటిని కొలుచుటకు, పొడవు కొలుచుటకు కావలసీన పాధన మే కెవలయును, పొడవును కొలుచుటకు మనకొళ నూన మౌవశ్యాక ము, పాధా రణముగా మనదేశమున ఏక్కువ దూరమును కొలుచుటకు మైళ్లు, రక్కువ దూరమును కొలుచుటక[కు గజములు అడుగులు అంగళములును, మానములు గా వాడబడుదున్నవి, వీనికినల సంబంఫముం క అంగళములు = పే ఆడుగుం 8 ఆడుగులు = కే గజము 1760 గజములు =1ే మెలు, ఒక అఆఅంగళముక ౦కు తక్కువదూరము కొలుచుఓటకు అంగళ ములో భాగములు కావలయుకు; అర పాతిక, పరక ఆంగుళములు వాడుకలో నున్నవి, ఇప్పుడు ఆంగుళ ములను మెళ్ళలోనికి గాని మెళ్లను ఆం౫సళముల అోనికీ గాని మౌర్చుటకు, ఆ "సంఖ్యను (క్రమముగ 112, ౩ 1760 చేశ తగ్గించుట (థాగించుట్స గాన్మి హెచ్చించుట గాని చేయవలెను, ఈ సంఖ్యల చేత హెచ్చించుట గాని తగ్గించుట జాని సులభ సాధము గాక,

మూడవ అధ్యాయము. గ "కాలవ్యయమును కలుగుటచే *ఫ్రాంసు? మొద్నలైన 'బేశములలో నురియొక *“మావము?” వాడబడుచున్నది, దారికి *మిటర్‌ మౌనము? (16010 390%) ఆని పీరు,

10 చేత ఎసంఖ్యనైన హెచ్చించుటగాని తగించుట గాని మిక్కలి సులక్‌ మగుటచే ఈ మానమునందు (సతిమాౌనమునకు 10 చే సంబంధము గలుపబడును, అనగా నొకదానిశీని మరియొక దానికిని 10 ెట్టుగాని కే౦ వవంనుగశాని సంబంధ ముండునుం

ఈ మానమునంగు తీసీకొనఒడిన చిన్నకొల్త *మిటకు?, ఇది అంగళములలో కొలిచిన ఏ9 అంగుళములమిద రమారమి మూడవ నంతు ఉండునుం

1 మాటకు = 10 దశాంళశమాటకనలు = 100 శ శణాంకమాటరులు= 1000 | సవాసాంళ మిటరులు గాను విఫజింపఒడి ఒకదానిలో నొకటి పదియవ వింగుగాను, అన్నిటిలో చిన్నవైన *నహసాంక మీటరు మిటరులో నేయవ వంతుగాను ఉన్నవి,

ఇట్టిమానము గుణితమునందు మిక్కిలి సులభము గా నుండునుం ఎట్లన; ఉదా;--ాశీ మిటరులకు ఎన్ని శతాంశమిటరు అనిన నూరుచే గణించి

400 అని వంటనే నోటిలెక్కగా చెప్పవచ్చును, 4600 సహసార్తింశ మిటరులు ఎన్ని మిటరులు ఎర్ని శతాంక మీటరు లనిను వేయిచే భాగించి 4 మిటరులు, 10 చేభాగించి 60 +తాంశమిటరులు ఆని చెప్పవచ్చునుం

మిటరుకంచి నెష్కువ పొడవు కొలుచుటకు 10 మోటగులు,= కే దచళశమాటరుు 10 దశమాటరులు ఒళ శతమోిటర్యు 10 శతమిటరులు= కేసహ్మసమిటరు-గాను భావించుకొనవచ్చును,

2

18 వచాగవిజానశా స్త ము, అం థల నశా స్త, ఆఅంగళములు, ఆ థి చె న! లో మ గ్రా గా ల్‌ / ౭౬ త యా ర్‌ ల 2 సహ్యసాంశ మోటకలుం శ శాంశమిటరుల్యు కే అంళళము = య. శశౌాంశ మిటమలు, ర మెళు న 5 సహసమోటములు, నా మట ఈ పెని కొలత బర్దయొక్కా పట పూొయిఒడినది ఆంవొక వైపు అంగుళములును ఆందలిఫాగములును చాపజటెవవి. మరియొక వెళు *మో టర్‌ మొనము? లోని *శతాంక మిటరులు? (౧ల౦౪006%6) దూప ఒడినవి, (ఆ) (ప్రచేశముయొక్క. చతురఫవు కొలత, ఇంతవరకు మనము “పొడవును కొలుచుట తెలనీకొంటిమి. అడుప బద్దలు గ జము బద్దల్కు లేక ఆకుగులు అంఇశళ్‌ములుగా విభధజింపబడిని *శ్పేజ్బ ఏీవివలన నట్టి పొడవును కొలవగలము. ఇప్పుడు ఒకగదిలో చాపళశాని తివానీగశా 9 వేయింపవలెననిన్వ "లేక ఒళ ప్రదేశము గాని పొలముగారి కొనవలెననిన్క దాఇని కొలుచుట యంగు నొక్కు పొడవు మౌళుము కొలచిన సరిపడదు దాని చతురమును కనుగొనుటకు రెండుకొ లలు కావలయును, ౩ వ పటములో మూపినట్లు న! క్క పృ ఈ, ఆ) అను నొకఫొల ముండిన దాని చతురమును కనుఇొను టకు అ ఆైొ ఆ ఇ అను రెండ్కుపక్కలను కొలువవలయును, చళురమును కొలుచుటయంకును మన కొక “మానము కావల యును, ఆట్రి మూనము 1 అంగుళము పొడవు 1 అంగుళము వెడల్చు గలిగి 1 చతురఫు ఆంళళ మళ శెస్పబడును. 2 వ పటములో ఇట్టి చకురపు

మూడవ అధ్యాయ ము, కో ఆంగళములు తొమ్మిది కలవు, ఈవిభమున నే 1 చగురభు అడుగుగాని, 1 చరగుపు గజముగాని మానముగా తీసికొని మనము కొలత వేయ వచ్చునుం 1 చతురపు అంగుళము మౌనముగా తీనికొన్సి ౩ అం౫గసళ ములు పాడుళ 3 అంపళములు వెచల్చు గల (ధ్ర దేశమునందు, 9 చగురపు ఆంగళ ముల (ప్రదేశ మున్నట్లు 2వ పటములో చూచుచున్నాము. అనగా వట్టి ల లు 'ప్రశేశముయొక్క. చగురము, దాని పొడవును వెడల్చుచే హెచ్చించిన వచ్చును. ఆ ళ్లైందుకు హె చ్చింపవలయంనో పైని వెన్చీనదానిని బట్టి వలి మ్‌ లు 'తేటపదుచున్నదిం క! ఆ శ | 2 రి శ్లి వ న! జ్‌ ఆ 6 శ డ్‌ |. ౯. ల -ఈ కే చతురపు ఆంగుళము = 1చం అం, ల అను సంచేర క్షే వౌ అడుగు = కేచం ఆ ములచే డనగు 1 ఎ గజము = కేచ గ, లా వాననిగం

లం పదారగరవిజానశాన్త, ము, మ న వూ (ఇ) పదార్థము ల్యాక్రమించు స్టలమును కొలుచుట,

ఒక గోడను కట్టవలె ననిన దాని పొడవును దాని వెడల్పును నిర్శ యించిన సరిపడదు అది యెంత యొగ్తు ఉండనలెనో కూడ తెలియ వలెనుం దీనినిబట్టి చూడ గోడ కొంత పొడవును 'వెడల్ఫును మాత్రము గాక కొంతయొత్తును గూడ గలిగియున్న దని 'తెలియుచున్నగి, అద్రి గోడ ఆశ్రమించు “స్థలమును తెలిసికొనుటకు పొడవు, 'వెడల్ఫు, ఎకు తెలియ వలెను, పొడవు వెడల్పు మ్మ్‌ము గలదానిని కొలుచుటకు చ, అం, చం గం అను మౌనములు పనికీవచ్చును, కాని, గోడవలె మూడు కొల్పలు (ఆనశా పొడవ్వు వెడల్చు, ఎగ్తు్రు గలవానిని కొలుచుటకు చ, ఆంగుళ ముల సహాయము ఇాలరు, కనుక నిట్టివానిని కొలు చుటకు పేరు నూనము శావలయును. ఇట్టిదానిని * ఘనమౌనము * (0401021 0626410) ఆందురు,

చూ (14 టు టా శ

|, 2 క! తా - కా

కా లాడే చనన ననన నాననా

3వ పటకు,

1 ఆ, పొడుగు 1 అ, వెడల్భు కే ఆ ఎగ్తుగలదానికి ఘన ఆడుగు అని పీరు, ఈ విధమునజే 1 ఘన ఆంగళమును 11 ఘన గజమును మొనములుగా తీనీకొనవచ్చును, ఖని చూపబడిన 38వ పటములోని "పెద్ద పెళ్లై ఒక ఘవాంగాళముయొక%_ (ప్రతిమం చిన్న పెక్షై ఘన శతొంశ మాటకు (06010 ౮౯141౯౯ ల) యొక్క ఢ్రతిమ,

మూడవ అధ్యాయము, లై 1 ఘన అడుళ = 19 ౫ 12౫ 193 ఘన అంగళములుం కే ఘన గజము = ఏంత 3 ఘన ఆడుళలుం దీనివలన (ద్రవప చార్థములు అక్రమించు స్టలముకూడ కొలువ వచ్చును, 11 ఘం ఆ, పరిమాణముగల యొక గిన్నె యుండిన దానియందు ేఘ ఆ పరిమాణముగల నీరు పట్టును అనుట స్పష్టము, ఆనశ్శా దానిలో నీరు పోనీవ 1 ఘం, అ, ఉం౦ండునుం ఇప్పుడు మనవద్ద ఒక పెద్ద గాజు గిన్నె యుండి ఇానిపె (ధతి ఘవఆంగళము నీకు పట్టునంళ స్థా మునకు నొక గీత గీయబడి యుండిన మనము ఏ (ద్రవప దార్థముయొక్క్ల పరిమాణము నైనను సులభముశ్నా తెలిసికొనవ చ్చును, ఆనీటిని చానిలో పోన్సి ఆది యొన్ని గీశఠలవరకు వచ్చిన నన్ని ఘం ఆంగుళము అని వెస్ప వచ్చును, ఇజ్రి గిన్నెలు గాజుతో జేకుబడీ బజారులో అమ్మబడును, "నినా ఇట్రిగిన్నెల నచహాయమువలను పొడుగు వెడల్పు, ఎన్సు, వీని అడుగ ఒద్దనో కొలుచుటకు వీలులేని పచా యి ర్ధ్‌ముల పరిమాణమును తెలిసికొన వచ్చును, సమౌనమైన శీ (ధక్యాలు కోణములు లేని రాయియొక్కా పరిమాణమును ని మనము తెలీసీకొన వలె ననిన దానిని ఒళ గిన్నె నిండ నీరు పోన్సీ అందు జాతా జూరవిడిచిన వడ కొంత నీరు పెకి పడిపోవును, ఆరాయి నీటిలో మునుగు శీ వ పటము, ట్రజ్చీ చానికి సమానమైన పరిమాణము గల నీరు చెళ్టి వచ్చును, ఆనీకు మరియొక గిన్నెలో జ్యాగత శా పట్టి చానినీ కలత గిన్నెలో పోనీన కొంగవరకప వచ్చును, ఆనీరు ఎన్నిగీతలవరకో వచ్చిన అన్ని ఘవ అంగుళము లని తెలియును. నో క్‌ కా బట్టి దీనివలన మనము “నేక యు క) సమానమెన (పక్క_లున్తే/ళలోసమలును గల వను సప (1) పరిమాగిమున పన రమ వళ ల దానిచే నొకటి హెచ్చి స. చేళి ద్య

లలి పదా ర వి జా న శౌ స్త ము. (ఏ (ద్రవపచార్థముల పరిమాణము, అట్టి కొలరగిన్నెల వలన "తెలియును (3) సమానమైన (ప్రక్కలు శీని వస్తువుల పరిమాణము కూడ ఇట్టి సిన్నెల సహాయమువఆన "తెలిసికొ నవచ్చునుః సాధారణముగా. నిశరజేశములంరు. నుపషయోగించు పరిమొ

ఇముయొక్క. కొలత ఫఘునఅంగుశ్‌ ములవలనశ గాదు, శళాంశమాటరు నుగూర్చి యిదివర కె వెష్పబడినది, 1 శళాంకమాటరు పొడవును, అంతే వఏల్చును, ఆంతే ఎగ్టును గలినినదాని పరిమాణము పే ఘెన శక తాంక మీటరు అనబడును, కేఘన శతొాంశమాటరు పరిమౌణముగల నీటియొక్క బరువు శే రాము? అనపడును, ఈ కొల్తలయొక- యుపమయోగము ఈళా_స్ట్రమును అభ్యనీంచిన కొలడిని చదువరులకు తెలియగలదు

(ఈ) కాలపకిమాణము, దానికొలతే.

ఉదయమున నూరు డుదయించుటయు సౌయంర్మత్రము ఆస్టమించు

టయు మరల ఉచయము వచ్చువరకు సూర్యుడు ది8గి ఉదయించుటయు మనకు తెలిసిన విషయమేం ఇట్లు సూర్యుదర్శ నము కొంత కాలమునకు ఆశ టకు కారణముగొూడ మనకు తెలినీన చే, భూమి తనచుట్టు తాను తిరుగుచు, సూర్యువిచుట్టు రికుగుచున్నది. ఇట్లు ఒళసారి తనచుట్టు తాను తీుగుట వలన దివార్శారములు కలుగుచున్నవి, భూమి. గుండ్రని దగుటచే, తిక గుటలో 'సగము భాగము మ్మాతము సూర్యునివై పు విరిగి యుండును, మిని లినభాషము సూయస్ధనివై పున నుండక పోవుటచే నూర్యకిరణములు వు టకు వీలు లేమ, అట్టి ఫ్రీతి రాత్రి యన బడును, నూర్యుని వై పున్న బాగము సూర్యకాంతి కల దపషటచే పగొలనబడును, ఇట్లి రత్రియు పగలునే కలినీ నెండు నూగోర్టనయముల వుఫ్యకెల నముపచున్నది, ఆది ఒకిదిన మనబడును,

మూడవ అధ్యాయము, ర్క

భూమి సూర్యునిచుట్రు. తిరిగి తాను బయలు దేరిన (ప్ర దేశమునకు

తిరిగి వచ్చుటకు ఫొన్ని దినములు పట్రునుం ఇంతలోపల ఆది 365 సార్లు

తనచుట్టు తాను తికుళును $ అనగా 865 దినములు గడచునుం అటి 865

దినముల కెలము 1 సంవత్సర మనబడును. దినమునందలి భాగములు

సరిగా తెలిసికొనుటకు తగిన సాధనములు మనకు కావలెను, అట్టిసాధన ములు కొన్ని గలవు ;--

(1 ఒక గిన్నెకు (కింది ఫాగమున చిన్నరంఫ0 ముండును, ఆ గిన్నెను నీటిలో పడవపై చిన ఆది మునుగుటకు సరిగా దిన ములో ఎ2శే వవంగు పట్టునుం

(2 ఇట్టి దే మరియొక టీ గలమం ఆది యిసుకగిన్నెం ఒకగిన్నెలో సన్నని యిసుక పోయబకును; ఆయిసుక చివ్నరంధ)ము గండ నెమ్మదిగా పడుచు క్షేగంటలో అంతయు పడిపోవునుం

ఇట్టి పాథధనముల నుపయోగించుటకు ఎల్లప్పుడు మనుష్యులు *ని

"పెట్టి దూూచుమిండనలెను, నీటిగిన్నె మునుగగా నె తిరిగి నికు పారపోసి సరిగా పెట్టవలెను, గనుకయంతయు పడిపోయిన వెంట నే తిరిగి యిసుక పోయవలెమనుం

ఇప్పుదు ఇట్ర్‌వి పోయ్యి నాగరిక తాశీవృస్థివలన గడియారము లను

మిక్కిలి సున్నితమైన సావనములు కనుఇొనబడినవి. గడియారములవలవన కాలఒరిచూణము నెలిసికొనుట, ఒక చిన్న ద్రయోగము వలన పీవి యుపసయోగము తహింపవ లెను, ఒక యినపసందునుగాన్సి రాయినిగాని, సన్నని దారముచివర క్రి "రెండవచివక నొక ీలకప కట్టి సందు (కేలాడువట్లు చేయుము,

పజణార్తవి శాన ము ర్థ్‌ క్షా న స్తు ము, వ్‌ (5వ చటము చూడ చు ఇప్పుడు ఈ శ గూంయను కొంచెము శదలిచి విడిచిపెట్టిన శ నది ఉరొనలవలె. ఇటు ఆటు ఊగను, ఇట్టి శ / 1 సాధన విశేసును * లోలకము? (లారేు!110) న శ అనబడును, | లోలకముతో నీ(కింది వ్రయోగములు || వేయాము* నా. ట్ర్‌ చాాోస్త (1) కొంత పొడవు గల లోలకమును ట్‌ “ శ్రీసికొని చానిని కొంతవరకు లాగి విడిచి న్‌ వ పటముం జటుముం అని రెండవ వఫుకు పోయి తిరిగి న్న ను. మును జ్యాగత శా పరిశీలింపుము, నీ వైపునకు వచ్చువరకు పట్టుకాల ఆ పరికీలింపు (2) పొడుగా ఆంచే యుంచి మరి కొంచెము చెహిచ్చుదూరము లాన్‌ విడిచెపటుముం ఇప్పుడును ఆది యొక మారయ ఊగటకు చి పటు కొలమును జూ్యగతగా పరిశీలింపుము. న. (3) లోలకమయొక్క_. పొడుగును త్ణంచి వని చేసినట్లు చేని చాాడుముః (4) లోలకముయొక్క_ పొడవును ఎక్కువచేని యని వేసీనట్లు తిరి% చేనీ దానికి పట్టు కౌలమును చూడుము (1 (9) అయందు కాలము సరిగా నుండు నని నీవు తెలిసీ కొందువుు ఆది కొంతకెలము పట్టు చని యనుకొనుమ్ము (3) నందు పట్టిన శాలమునో. దీనిని పోల్చును, ఇక్కడ (3) నందు కొలము తక్కువ నటునుం చి (ఉ నందు హూడ చూడుము, ఇక్కడ కాలము. ఎక్కువ పట్టునుల కివినిబట్టి చూడగా. ఒక ఊపునవ పట్టుకాలము. లోలకముయొక్కం

మూడవ అధ్యాయము, లర్‌ పొడవును బట్టి యుండుకు ఆని కానవచ్చును, అనశ్శా పొడవే చెహిచ్చిన "కాలము హెచ్చును;ు పొడవు ఎంత రగ్గిన కౌలము అంత తిక్కువగ పట్టును, ఇగియొక చిన్న నూతరూపమున చెస్పబడును, లోలక సూతము,

లోలకముమయొక్ట_ పొడవను, దారికి ఊళటకు కౌవలయు కెల మును ఎప్పుడును అనులోమానుబంధముగా (0 1604 ౯210) నుం డును అనగా, రెండును ఓళపారి హచ్చుటశాని తసటగారి కలుగును) ఒకటి తగ్గిన రెండవది సూప తను; హెచ్చిన హెచ్చునుం

లోలక సహాయమువలన కెలపరిదూ ణము నిర్ణయించుటకు కొంత పొడవుగల లోలకము తీసికొనవలెను, సనూవమైవ పొడవు గల లోల కము లన్నియు నూగుటకు సదూన మైవకాలము పట్టును, అట్టి కాలమును 'కాలదూనము? అని తెలిసికొనవలెను; దా9 ఆజరపో-సశన్‌ 39. అది యొక చిటికె కౌలముం

ఒక “*కాలదూనము? లో నొక్క యూగ ఊౌడి లోలకము “నీక విచ్‌ ?? (66౧౪101) నత్య్యత్రశాలయంగు గలరు, అది రమా రమి 39 ఆంగళములపూద నొక దశాంశము పొడవు గలిగి యూగ చుండును 3 అది యొన్నిపార్లు ఊగిన నన్ని కాలమానములు గడచిన వని లెలియవలయునుం

అన్ని గడియారములను దానిని ఒట్టి దిద్దుకొనవలయును, మనమూ సాధారణముగా చూచు గోడగడియారములయందు ఒక లోలకము ఊగు లాడుచుండును, చిన్న నడియారములయంగును వా-చీలయందును నటిది

లు

చూచుట లేదు, ఇవి యొట్లు కాలమును చూఫును ? లోలకమువనంటి సాధ నము మరియొకటి యందున్నది. ఆది తల వెంద్రుకవలె చుట్టుకొ నియున్న ఒక ఊక్కుచుట్ట, ఇక వాచి పనిచేయుచున్నంత కాలము కదలుచ్యు

లగ పచారవిజానశనొా స్త ము, న (౪౫ ఒళ చిశ్న చక్రమును (త్రిప్పుచుండునుం ఆ చశ్రమునో సంబంఫము కలిగి శళ్సిళాను ముల్లా? వికుళ చుండును 60 చెశెనులు = కే మినిట్‌. 60 మినిట్లు = కేగంట,ం 2న గంటలు = కే దినము, గంటకు నింశ్లీ షులో & బ్రన్షర్‌ ౩) ఆనియు, సంస్కృతములో “పుకోరం యనియు పేళ్లు ఈంండు పడములును ఒక శస్దములోనుండి పఫుట్టినవియే, దినములు నూమ్యనివలన కలుళటచే నీఏినచును *ీసౌరదూన దిన? మని లేక * సౌరదిన ? మంి గెప్పవచ్చును. మన పంచాంగములు ఛాయువాముు ఈ ఫౌరదినము నే తీసీకొని వారి నమత ముహకూ_ర్హము అను గుణింగుకు, నాబ్లవ అధ్యాయము, "వేగము (లేంం16). స్థా వరజంగవ.ములకు గల ముఖ్య ఉారతవన్థము * దలకము 9 (10100) అనగా కదలిక, ఇచ్చట చెట్లు మొదలై నవి చలింఎుట "లేదా యని క్ష వచ్చును. చెట్టు మొదలైనవీ చలించుట యందును జీవకోట్లు చిలించుటయందును. భేదము గలదు, మొదటివి (ద్ర దేశమును మౌార్చుకొను శక్తి లేక తామున్న చోటనే యుండి కదలుచుండును జీవజంగువులు అట్లు శాక తమంతట గాము ఒక వ చేశమా నుండి మరి యొక 'ద దేశమునకు బోగలవుం అట్రిళి వానికి మొతము గలదు, అగి శజలనము? అనబడును, చలనము.--(ప్రబేశభేదము కలుగుట్ట లేక ఒక స్థలము నుండి మరియొక స్థలమునకు బోవుట చలన మనబడును.

నాబ్లవ అధ్యాయము, లగ అ నేక వస్తువులు చలించుట మనము చూచుచున్నాము, ఒక బండి యొక యూరినుండి మరియొక యూరికి బోవును, ఒకనుష్యుడు జక చోటునుండి మరియొక చోటికి బోవును. ఇప్పుడు ఒకడు బందరునుండి శెజవాడకు నడచి పోయి 12 ఘంటలలో నాయూకు చేరిన ఆతడు గంటకు ఎంతమారము నడచినాడో తెలిసీకొనవచ్చున్ను ఇందుకు ఆ "రెండ యూళ్లకు గల మారము ముందు "తెలికు వలయును, ఆ దూరము తీర మెస్‌ అని తెలిసీను అతడు 12 గంటలలో 46 మెళ్ళ మూరము నడవ గల వని మనము హిం సము, దీనిని బట్టి అరడు క్షే గంటకు 4 మైళ్ళు నదువ గలడని గూడ తెలియును, అనగా ఆరని * వేగము? గంటకు నాలుళమైళ్ళు ఆని ఇెప్ప వచ్చును, _పెని ఇెప్పినదానినిబట్రి * "వేగము అనుటకు నర్గము లతహింప వచ్చును, జక పొగబండి 200 మెళ్ల్‌ దూరము ఫ్‌ గంటలలో పోయిన దని చెప్పివ, అది యెచ్చట చూచినను గంటకు 40 మెళ్ళ్‌ వేగము గలిగి యున్న దని చగువకు లనుకొనగూడదు, పొగబండీఘోద ప్రయాణము చేసిన పతివానికిని ఆది కొన్ని మకాములయొద్ద ఆశుననియు, ఆమకాములు చేర వచ్చినప్పుడు చ్‌షము (శ్రనుగ్ర మము గా తి గుదకు పూర్తిగా ఆగిపోవు ననియు తికగి (క మ్మకమముగా. వేగరు హెచ్చి గుదకు ఎక్కువ "వేగము తో పోవుననియు, తెలిసీమే యున్నది, కాబట్టి ఆది ఒశే వేగముళో బరు గిడిన డరి యాలోచింప గూడద్ము మొత్తముగూద దూరమంతయు శ్‌ గంటలలో పోవుటచే చానివేగము సగుటు గంటకు 40 మైష్ఫ్‌ అని చెప్ప వచ్చునుం ఇట్టి వేగము సగుటు వేగము! ఆందురు, నగు[ు వేగము. _-*ఆంతరము ను అనగా రెండు స్థలములకు గల మారముమ కొలముచే భాగించిన నిడి వచ్చును. దళ్న :--390) మైన 2) గంటలలో పోయిన ససుటు వేగ మెంత ల సషపువేగ ము = సహాయము ఎలి =కేర్‌ం కౌలము తీత

పడారవిజానశా స్తముః ల్త్వి ర్సవిజ్ఞ ల కాబట్రి దాని ససుటు జేనము గంటకు కేర్‌ మెళ్లుం పని చూపబడిన అెకలో రెండు “మానములు, గంట మైలు అనునవి వాడబడీనవిం కాబట్టి 'వేగమును కనుపర్న్చుటయం చెప్పుడును శళ్తాబయ్రూనము)?ను “స్థలమొ నము?ను చాడబకునని తెలియునది, ఆవేగమునేే అఆనశా గంటకు 1ేప్‌ మెస్లు, ఇళలరమానముల వలన శనుపరుపచ్చును, అడు%లు, "ఇకనులు (చిటికలు మౌొనములుగా లీసికొనిను గంటకు అనశా 60౫ 60 సెకనులకు, ఆడి నడిచిన దూరము 1760 ౫ 3 ౫ 15్‌ అడుగులు, జ, 1760%3౫ కేవ్‌ ల కాబట్టి 1 సెెనుకు 00 అడుసలు, కై -సెెనుకు = 23 అడుళలు, దీని9ిబట్టి -సిశెనుకు 22 అడుగుల వేగ మన్నన్తు గంటకు కేస్‌ మైళ్ల వేగ మన్నను; మనము వాడు మౌనముల "భేవము దప్ప వేకు "భేదము లేదని తెలియుచున్నది. దీని సహాయమున గంటలు మెళ్లలోనున్న వేగమును సెకెనులు అడుగులలోనికి సులభముశా దమొర్చవచ్చునుం (పశ్న:--గంటక శీర్‌ మెళు ఆయినయెడల "సెకనుకు అడుళ లెన్ని? చు గంటకు 15 మెళ వేగము = సెక నుకు 292 అడుగులుం కాబట్టి 4ర్‌ మెళ్ల వేగము = ఇకనుకు రన =22 ౫8 చ= రగ న్‌ ఆరీర అడుగులు, ఒక బండి డ్రతీగంటకు నాలుగు మైళ్ళచొప్పున కొన్నిగంటలవరకు నడచుచుపోయిన సమొనమైన వేగముతో పోవుచున్నదని చెప్పవచ్చును.

నాల్లవ అధ్యాయము, లిం

మొత్తముమౌద గంటకు నాలుళ మైళ్లు శాన (ప్రతిగంటకును శీ మెళ్టు నడచుట 'సమవేగము (0౮౧1000 ₹లేంయ0) తో బోవుట,

కొంత వేగముతో బయలుదేరి [కముకమముగా వేగము హెచ్చిం చిన “వర్ధమాన వేగ ము? (శింం662(664 ౪₹లేం01ఏ్ర)ఆని చెప్పవచ్చును

ఆచేగమును హెళ్చించుటలో సమముగా హెచ్చించిన * సమ వర్ధమాన వేగము?” (౮0100౧01 200616౯266 ౪6100౪) అని చెప్పవచ్చును, ఇది యొక యుదడాహరణము వలన బాగంగా ఆలియునుం గంటకు నాలుగు మైళ్లవంగున పోవుచు? (పవి గంటకును 1 మైలు హె చచ్చించిన్వ ఆ3 మొదటి గంటయందు శీ మైైళ్టును; రెండవ గంటయందు ఫ్‌ మెస్తేనుు మూడవ దానియందు 6, శవ దానియందు 7, ఈరీతిగా బోవునుం (గట్టీ వేగము “సమవర్థమౌన వేగము ?, ఇట్లు హెచ్చుటక మౌరుణా త్‌్గచు వచ్చిన ' శ్నీయమాన వేగము? అనియు (౭666 ౪₹లంయట్ర) ఆట్లు కస్తటలో గూడ సమముగా తగ్దిన * సమఖీ యమాన వేగము, (0౮౧ [00900 6006664 ₹లంయ0) అనియు వెప్పవచ్చును,

జక రాయిని కొంత యొక్ష్తునుండి విడిచిపెట్టిన నది “సమవర్థమా న "వేగము?తో భూమికి వచ్చునుః దానినే కి కొంత వేగముతో నెగర 'జీసీన * సమకీయమొనవేగరు ? తో కి పోయి తుదకు నాగిపోయి తిరిగి “సమవర్ధమౌన వేగము? తో (క్రంద పడును,

అయిదవ అధ్యాయము. ఈువ్యరాశి , గరిమ (బరువ) ; గురుత్వాకర్ష ణము. (4553, ౨106111, 6147104 ర,౦0మేి. పార మన సీమియో యిదివరశే వెప్పబడినది, ఇతడి వతి పదార ర లట థి మును కొంత స్ధల మాక మించును* దానికి కొంత బగువు కూడ ఉండును, 0 ల ఒక యినుపళండును తీనీకొని దారిని మన చేతిలో పట్లుకొనినను 1కిండ పెట్టి ను లు లు ( _ 1 నను ఒక యూరినుండి వరియొక 2. వ యూరికి పంవినన్సు ఆకండు అనే | మ క యుండును; అనగా నందలి పదార్లము మా! గజా! క ఖ్‌ జై న నక ేవిధమైన భిదమును గలుగ కై వాన లేదు, ఇట్టి ఇనుపగుండ్లు అనేకము (| లుండవచ్చును, అవన్నియు పదా మేఖ కాని ఒక గుండు పెద్దదిగా నుండ ఆగ | వచ్చును ఏ మరియొకటి. చిన్నదిగా జీ! (ఓ నుండవచ్చును 3 ఆవి యనేక యాకె రీ ఫ్‌ థీ రములు గూడ కలిగి యుండివచ్చును. స్రీ గ్‌ ఇ కాటి ఆవన్నియు పదార్లమే యొ రె జె్టి ఆ గ ఐదార్థి జి 7! ననుువానిలో (దరిచానియందుందును 6వ య నా నం. (దవ్యరాశి హెచ్చు తగ్గుగా నుం కపటము, భట డును; అనగా నొకటి *పగదిగాను గా ట్‌ మరి యొకటి చిన్నదిగాను ఉండును కనుక (డ్రతి వస్తువును కొంత [ద్రవ్యరాశిని కలిగి యుండును,

అయిడవ అధ్యాయము, త్ర ఇట్ల (ద్రవ్యరాశి గల (పతిపదార్థమునకు కొంత * బరువు? కలదు ఈ బరువు ఆనునది ఎట్లు కలుగుచున్న దో, ఆబరువు వెప్పుడున్వు ఏచో టకు ఒకటిగా నుండునో లేక మార్చు జెందుచుండునో యిచ్చట తెలిసీ కొనవలనీ యున్నరగి* దీని నాక చిన్న (ప్రయోగమువలన సులభముశా "తెలియ నళ, మనము | తీర తాసు? ల నెరిగియున్నాముు. ఈతీూ ాసుబో పక తీశెచుట్ట యుండును దానికి చివర బరువు కట్టుటకు నొక కొక్కైము. ఉండును, ఆకొ క్కెమునకు బరువును గటిిన దానివలత వీఇ సాళనుఫ ఈ తేెకు నొళముల్లు కస్టుబడి యుండునుః కొంత బక వనక ఆముల్లు కొంతిదూరము. జముగను ; రెట్టింపు బరుషనకు ఆెట్టింపు యారము. జమసపసనుం ఈవివముగా కొన్ని గీతలు ఒక చిన్న శేకుమోద గియబడి యుండును, ఆ చేకురాద నీముల్లు కదలుచుండుటచే ఆగీతలను బట్టి (క్రిందగట్ట్‌న బరువును తెలినికొన వచ్చును చక్కాపుటలోని 6వ పటమును మూాడుముం అట్రి తౌాసును పీసికొౌని -దానిచివర నొక చిన్న యినుపగుండును గట్టిన ఆ (శ్రైాసుముల్లు కొంత్టీందకి దిసను, ఇప్పుడు ఆయినుపకండు 'శ్రిండికి నొక సూడంటురాయిని తీనీకానివచ్చిన, నది మరి కొంచెము 'శ్రందిక్‌ దిగి ముల్లుకూడి కొంత శ్రీంగకి దిశను, అనగా ఆపండుమొక్క. *జమువు” హెచ్చిన దన్‌ వెప్పుగుము, ఆ గుంశ నందలి (ద్రవ్యరాశి వెనుకను ఇప్పుదును సమాన మే ఆయిన చాన బరువు ఎట్టు హాచ్చినది? దీనిని ఒట్టి చూడగా బరువు అనునది ఆప దార్థముయొ-[_ గుణము శాక యా పదార్థము నిశముగా. జక శళ్టీవలన నాకర్ణింప బడుటచే కలుళచున్న దసియ్వ్చు ఆశక్తి హెచ్చిన దానిబకువు గూడ హెచ్చు ననియు గోచుదున్నది. ఇది మనను కొంచెము ఆలోచించిన బాగుగ తెటపడ గలగు. భూమిమోద నన్న (ద్రకివస్తువును కొంత బరువు కలిగి యుండుట మన మెకుళదుముం బరువు ఆననది 'దానియొక్శా గుణము గాక "పెనుండి వచ్చిశ శశీ, (పతి నసువును లాఫ ఈ ఈ కి యేది? ఎక్కడ

పదడాగవిజూాన శా స్తము, 32 క్త ఖఫ జ 'ఆల నుండి వచ్చును * అని మనము అడుగ వచ్చునుం భూమిమాద నుండు (ప్రతి వస్తువును భూమి కొంతశ క్రీనోచాకర్షించుచున్న దనియు, అక్రి ఆకక్షణ ప్ర ని చెష్ననచ్వునుం మి శకి భూమివలన నే కలుగచున్న దనియు వెప్నవచ్చునుు భూ (ప్రతివస్తువున్సు పెద్దరైన ఎక్కువ ₹క్రీిోను, చిన్నరైన తక్కువ శకి తోను లాగునుం కనుక నే కొన్ని వస్తువులు ఎక్కున బరువు కొన్ని తక్కూువబరువు గలిగియుండును. దానిని బట్రి “ద్రవ్యరాశిని బరువునకును గల తారతమ్యము చక్కగా తేటపడు చున్నది ఈ రెంటికిని నల సంబం ధమును భేదమును బాగుగా తెలియ నగునుం గురుత్వాకర్షణము (62412409),

భూమి 'చ్రతివస్తువును అకర్షించుచున్న దని ఇప్పబడినది, ఇటు ఆకర్షించుటలో తనవై ఫునకు ఆకర్షించు కొనును గనుక నే 'పశివస్తువును నిరాధారముగా విడిచిపెట్టబడిన భూమికూద "డును, ఇది మన కంద రకు తెలిసిన విషయమే, మన చేతిలోనుండి నేడైన పడీన దానికొర 3. భూమివైైపు చూతుము గాని ఆకాశమువైపు చూడము,

భూమి 'ప్రతివస్తువును తనవై పునకు ఆకర్షించుకొనును; ఆ యాక రణము శాస్త్రఎద్టులచే ॥ గురుత్వాక రణము ౫. అని వెపష్పబడును, పతి

న! ఇ 6 ల

వస్తువు యొక్క_ జరువును * ఆకర్షణ” మాహాత్మ్యము తప్ప దాని స్వాభా విక గుణముశాద్కు

దీనివలన నే (ప్రతివస్తువునుు భూమని విడువక చారి మిదనో లేక దానికి సమిపముననో ఉండును, ఇట్టి యాకర్ణ ణయే "లేనియెడల మనమఎద రము ఈ భూమిమాోవ నుండుట తటస్థంపగ , ఏ శాలిలోనో లేక మరి యొక్కుడనో లేలుచుండవలనీన దే,

భూమి సూర్యునిచుట్టు తికుగుచున్న దనియు దానివలన మనకు దివార్యాత్రములు కలుగుచున్న వనియు వెప్పబడినది* ఇట్లు భజామి యొకటి మయేగాశ అంగారకౌాది య నేక హములును మరికొన్ని ధూమకేత్యాదు

అయిదవ యధ్యాయము, 838 లును నూర్యుమండలము చుట్టు తికుగచున్నవ యు నవి యట్లు తిరుగుటలో డారి తప్పక దేనిదారియందు అది సరిగా తిరుగుచున్నదనియు వాని సంచారమువలన సరియైన గుణకము వేసి ఆహణములు మొదలై నవానిని నిర్ణయించుటకు వీలళచున్నదని యు నూర్యని ద్ధాంతము వెప్పుచున్నదిం అట్లు సిర్ధయింపబడుటయు మనము దూచుచున్నాము, మవ మొక ఆవును తాటీనో కొయ్యకు గట్టిన నది ఆకొయ్యచుట్టు కొంతదూరము మ్మాళము ట్‌ టబ ఆ తికుగ గలను, ఈ విధమున నే భూమియు కొయస్థ్రకు కట్టబడిన అవువలె సూక్యణచుట్టు తికుగచున్నద్సి ఇట్టు ప్రతి (గ్రవహామును తిరుగుచున్నది.

ఇవన్నియు అట్లు పోవుటకు కారణమేమి వీని నొళచాని కాళటి బంధించ్యుతా జేమైన నున్నడా యని చగువరులు అడుగవచ్చునుం మన కంటికి గోచరమప (డా జేమి3యం లేకపోయినను “ఆకర్ష ణ2యను(శ్రాటిచే అవి యన్నియు ఒకదాని కొకటి కట్టబడియున్నవనియు ఇవన్నియు సూదంటురాతివద్ద నున్నయినుపముక్క్ళ_లవ లె స్వేచ్చావిహారము లేక ఆయా కర్డ్‌ యొట్లు తిప్పిశ నట్లు తికగుచున్నవనియు "తెలినికొకవలయునుం ఇట్టి యాకర్షంయే లేకపోయిన నేనో గహము దారితప్పి చాన స్వేచ్చా విహారములో వన్ని భగామిమోద ఒడిన నెందరు 'తజలకును ఇతర జీవ కోటులకును ప్రాణహాని కలుగునో మన మాలోచింప వచ్చునుం ఇవన్నియు సకలగుణాకరుడైన భగవంగుని మహామహిమను వెల్లడి చేయుచున్నవిం ఉట్లు ఈ మహాప్రపంచమునం దున్న ,(ప్రతివస్తువును, పీపీలికము మొదలు మహా మేమవుపర్య్యంఠతము ఒక డాని నొళటి యాకర్షించుచుత్నదిం ఇట్టి యాశర్షణను “భాతికగురు త్వాకర్ష ణి (62౪7124100) యని వెష్పుదురుం ఇప్పుడు ఒక వస్తువును మరియొకవస్తువుఆకర్షి రచుచున్నదని "చెప్ప బడిశది ఆది నిజమే మైశయెొడల్క దగ్గరగా నిలుచున్న యిద్దమ మనుష్యులః జఒకరినాకరు ఆకర్షించి కీల చేరరాదు అని యడుళవచ్చునుం ఆయిన 8

ప రవిజానశా స్తృము. లశ పదా ర్ధ్‌విజ్ష యా ఫీేు ఏక కొలమునంగు మరి యేప'చార్థముచేతను ఆకక్షింపబడుట లేడా యని (ప్రశ్న -వీసికొశవలయూును, వీరరుభురును ఆక ణమునందు అ నేక వేల నోళములనలన నాకర్డి పబడుచు న్నారు+ అట్లీ యాకర్ణ ణలో పీరికి పర స్పరము గల యాకర్ణ్మణ శత సహసాంంశ మెనను ఉండదుం కావున నట్టిది కనుపడుటకు వీలులేదు. ఒకదానిని మరియొకటి యాకర్ణించినో అయాకర్ణ ణశ్షి యెంత యుండును! క్రేనిని బట్రి యుండును! వస్వవులయొక్ట (ద్రవ్యరాశిని బట్రియు వానిమధ్య నుండు దూరమును బట్రియు నాకర్ష్మ ణక యుండును, వాని 'దవ్యరాశి యధిక మైన ఆళర్ష ఇ యధిశమగును, దూరము హెచ్చిన ఆకర్ష, ౧ తగును; "దూరము తగ్గిన ఆకర్షణ హెచ్చును. అట్లు హెచ్చుటలోను శన్దుటలోను, మారముయొక్క_ “విలోమవర్గ్లము? (107౯96 5002769 ఆఇా హహాచ్చుచు తస్తచు నుండున్సు విలోనువర్లమన నీ్టకీంది యుదావారణమువలన లోధపడగలదు:- 151) (ద $= రెండుప దార్థముల (ద్రవ్యరానులు, దూఃం = వానియంతరము లేక దూరము, ద ద అకర్షణ = రో మ (ద్సూ ఇప్పుడు చఛూమికీని నూర్యునికిని కొంత ఆకర్షణ యుండిన వానీ 1దక్యరాసులు 2 సరెట్లును 9 'రెట్ల్టును వృద్ధియై, వాని మధ్యనుండు దూరము 4 రెట్లు "హెచ్చిన వాని యాకర్థ్మణ యొన్ని "రె ట్లుండును లై ఆకరణ = డి సతి న! 2౫6 కె న! వి వ త్రం 16 ఠి అనగా నిష్పుడున్న దానిలో స్తీ పాలు ఉండును,

అయిదవ అధ్యాయము, తర్‌ ఒకచోటిబకువ్లు మరియొక-వోట నుండదు, పదార్థమునకు బకువు గలుగుట భూమ్యాకర్ష ణగుణమని యికివరక వెస్పియున్నారము, అట్లయిన ఆకర్షణ ళక్తీయెక్కుడుగా నున్నప్పుడు ఒళపచదార్థ మెక్కుడుబరువుగను ఆశ క్షితగ్గి నప్పుడు ఆ దేపచార్థ యు వ! బకువుగను ఉండవలెవని మనమాూాహీంపవచ్చును, దూరము "హెచ్చిన కొలది ఆకర్ష ణక_క్షీ తస్తవని యిప్పుడే నేళ్చుకొ న్నాము, కావున నొక ఆాయిని భూమిమిదనశూచి, తరువాత దానినే మేడరూదతూచి, కొండ మిదగణూచి, విదూన మెక్కి యొక్డుగబోయి తూచి చూచిన యెడల నిట్లు మనము భూమియొద్దనుండి దూరముపోయమునకొలదిని ఆరాయిబకువు తగ్గ చుండును ఏఅ తను? భూమికి నది మూరదూరము పోవుచున్నంగున చాని మోాదపడు భూమ్యాళర్ష ణశ్నకి తప్టచున్నది. భూమిమోద పౌను తూగు రాయిని ముష్పనియడుగు లెగ్టుమోదశూ చిన (ేనులో ఏబదియ వవంతు(్భ్రా బరువు తర్ధనుం నాలుకు మెళ్‌ మోడికి వెళ్లి తూచిన పదు వాలుగు 'రోనులు తస్తను, నాలుగు వేలమెళ్లమొక్తున పౌనులో వాలనవంగు తూగును, డ్‌ యధా ౧5 లా ే ల రామం జ భ్‌ రా లై ద్‌ బకువు తస్తట ెహెన్భుటను చూచుటకు నాకాశము మీదికి బోనక్కరలేకు, భూమి మిదనే ప'దాక్థముయొక్కు బరువు చేరుజేకు స్థలములలో నూరుచుండును, భూమి పదాస్థేములను భూమధ్య బిందువు నుండి యాళర్జించును. భూమి నారింజపండువలె గుండ్రముగా నున్న

86 పడదా ర్‌ వి క్షా న తొ శ్ర ము, దనియు, ఉత్తర డమీణ ధృవముల యొద్గమొతము గుండము గా లేక వంగియున్నదనియు. చగువరులు ఎరిగియున్నారు. € (౧) వ పటము చూచిన యెడల భూమియొక్క_ యాకెరము బోధపడగలగు, ఈపటమునందు భూం మ, అనుచుక్క భూ మధ్య సిందువు, అచ్చటి నుండి భూమి పదార్థములను ఆకర్షించును, శజ్ట 3 ఆనువది భూమధ్య లేఖ లేక ప్రరేశముం, “ఊఉ? అన్నది యా త్తరధృవము; *ద॥” అన్నది దమీణ ధృవమ్ము భూమధ్య బిందువునుండి *ఊ3 వరకు అనగా భూమధ్య రేఖమోూది ప్ర ేశమువరకు నుండు ఆంతరము భూమధ్యబిందువునుండి ఉత్తర దకీణ ధృవములవరకు గల యంతరముశం కు "పిడ్లది, కెవున ధృవ చేళశములో “సిక్కూడు అకి ర్జ్‌ణయు భూమధ్య శీఖ మిది (వ చేశములో తక్కువ యా కర్జ్మణశ_క్రీయు నుండును, అందుచే వస్తువులు భూమధ్య "శఖరూద తక్కువ తూగును; ధృవ శేశములో ఎక్కూవతూసును. కావున నొఠెనెక పదా ర్థ్‌ము ధృవ(ప్ర దేశములో నొక్కు పౌను తూగిన నదియు భూ. మ, నేఖ మీద ఫరీ (్రోనులు తక్కువతూగును. ఆనగా భూం మ, శేఖనుండి మన మొకప దార్థమును తీసికొా9 ధృవ్ర బేశమువరకు బోయిన దాని బరువు 'శ్రమముగా “హెచ్చునుః భూమఫ్యప్ర దేశ ములోను, ధృవప్ర దేశములోను మనముశేరు కర్యుర కొన్నయొడల భూమవ్య లేఖమోద మనకు నెక్కుడు శర్కరవచ్చునుం ని ఛ్రానీనదంతయు చక్కగనున్నది కని యొకచో బరువు -హెచ్చుననియు, మరియొకచో బనువు తస్పననియు మనము కమగానుట యొట్లు!ి భూ మ, శీఖమాద ఒకశేరు ఇనుమును తూచి దానిని, తూచిన శీరు రాయిని తీసీకొని ధృవ్యపచేశమునకు బోయిన రెండిటి బరువును “హాచ్చును! ఇక ఇనుము జరువుహోచ్చినదని కను గొనుటయొట్టుః కావున నిందుకు మన శౌసులు, తక్కెడలు పనికిరావు, 6 న పటములో జూపీన తీశ్శాళాసువలన బరువు హెచ్చుటయు తస్రటయు కనునొనబడునుం

అమిుదవ యధ్యాయము. ర్‌? గతిబలము (110610 మ0అక్రుంం

మనయొద్ద నొక యినుపగుం డుండిన మనము దోనిని కొన్ని కాగిత ముల నెప్తిెట్టిన, వాని నెగరక యుండునట్లు చేయును, దానిని తీసీ కొని యొకచిన్న పిల్లవాని చేతిలో జెట్టిన నాడు మోయలేక (క్రింద జార వినుచున; వాని చేతికి కొంత యపాయముగూడ కలుగవచ్చును; దాని నే యొక చూపుటద్డమ్ముపె నుంచిన్య ఆయద్దము చితికిపోవచ్చును ; చానినే యిస్వుడు మవము కొంత 'బేగముతో దొర్హించిను వెనుక నది స్థిరముగా నున్నప్పుడు మనము పట్టుకో గలిగినను, ఇప్పుడు పట్టుకొనుటకు కొంత 'వెరగుము. దీనినిబట్టి చానికి స్థిరము గా నున్నప్పటికం శు శదలుచున్న ప్పుడు ఎక్కువ క్షి గలిగినదని చెప్పవచ్చును, ఇట్లు "జేగముతో బోవు 'శిదానికిస స్థిరముగా నున్నప్పటికం౦ ము నెక్కున బలము కలుగు చున్నది. ఒక కాలువను చాటవలసీ వచ్చినప్పుడు మనము కొంతే వెను కళకు పోయి దానివైపు పరుగెత్తి దాటుదుముం ఎందువలన? అట్లు పరుగెత్తు టలో మన శరీరము అప్పుడును ఇప్పుడును ఒక టియే మైనను వేగ మువలన కొంత బలము కలుగుచున్నది, ఇట్టి బలము మశ గతిని బట్టి యుండు టచే *“గతిబలము' (110660 21ల్ర్ర్ర) అని చెప్పవచ్చును ఇది స్ట్‌ ముగా నున్నప్పటికం ము పరుగిడుచున్నప్పుడు నెక్కునగా నుండును; ఎకువ వేగముగా పకుగిడిన మిక్కిలి ఎక్కువగా నుంకును, ఒక చిన్న వస్తువుకం ళు "పెద్దవస్తువునందు ఎకప్టాన శి యుండును, ఒక చిన్న బండి కొంత వేగమునో గొర్జుచుండిన దానిని అపగలముం అడే పెద్ద బండి యొకటి పరుగిడుచుండిన మనము ఆపలేము, కాబట్టి *గరిబలము” (దన్యకాశిని ఒట్రియు, దాని వేనమును బట్రి యు, ఈఉండునుం సతిబలము = గఫ (ద్రవ్యరాశి = (ద్ర; జీనము ౨ వేగ = (దగ వే,

శ0 పౌనులు బ1వుగల వస్తువు గంటకుర్‌ మైళ్ల 'వేగముళో బోవుచుండిన దావ గతిబల మేమి?

జ అల 38 పదా ర వి శ్రా నశా స్త్ర, ము. (1 పౌనుు కే గంటు 11 మైలు మొౌనములుల) గ జు ఉ0౫గప్‌ = 800 మొనములు, ఇచ్చట, గంట, మైలు దూనములు గా దీసీకొనబడీనవిం ఏ0 ్రాములు బరువు గలిగి తృణమనకు 20 అడుగులు నడుచు జంతువుయొక్క గతిబల మేమి? గ = 20౫420 = 400 మానములు, మ్‌ ; సిరలగము. గరిమ నాభి; స్గి త్వే (062౫౫7౧9 0౯ 64౪711; ప₹ట౮11.19%210)21). పదార్థముయొక్క- (ప్రతియణువును ఒకచాని నొకటి యాకిక్టించు ననియు, ఆ యాకర్థ్మణను భౌతిక గురుత్వాకర్షణ తుందు రనియు నిది వరకు ఇెప్పబడినది. భూమి, దానిమిోద నుండు (ప్రతిపదార్థముము ఆక ర్ద్‌ించు ననియు, పదార్థముయొక్క్క_ ఒరువు భూమ్యూక ర్హణముయొక్కం ఫలమే యనియు గూడ చెప్పబడినది, జ న! పకి ప'చార్థముయొక్క._ ఆ పతియణుఫవును ఆకర్షించిన యొదల, ౯౩ ప సుద్తమక చీ ల్‌ మేల ముక్కలు ముక్కలు గా భూమిమోద పడదని యడుగవ చ్చును, 7వ పటము భూమి, టచే పడదని వెప్పుదుము, మన చేతి నుండి విడిచిననుు ఆడి ముక్ళ౫ా జే పడను డాని యందలి యణువ్పులు శెదకిపోవు, దీనిని బట్టి "దాని యణువులమోద భూమికి గల యాకర్షణ శంయ్కై వానిలో వానికి పరస్పరము గల యాకర్షణ యెక్కువగా నుండ

అయిదవ యధ్యాయ ము, వం వలె ననియు అంరుచేతనే యదంతయు భూమిమిోద పడును గాన్ని యందలి యణువులు వెదరిపోయి వేకవేదుగా పడ వనియు తెలియు చున్నది, అట్టి య ణువలకు గల పరన్చరాకర్ష్మణ “సంశ్లేష? యనబడునుం కొంచెము నీటిని మనము చేతీలో పోనీకొనిన్స నది బిందువులుగా భూమిమోద పడును, దీనికి కెౌరణయు నీటియందు సంశ్లేష రక్కువగా నుండుటయే, కర కొక దానికి రెండువైపుల రాష గట్టి లాగిన నతి రెంటికి మభ్య గా మూడవ వైపునకు జరుళను; ఇస్సే య నేక (కాళ్ళు గట్టి యన్ని వైపులకు నొక్కు మారుగా లాగిన్య వది యవన్నియు గాక వేరొక వైపు నకు జరుగును; అనగా నన్నిశ క్తులును కలిసీ దాని నొక వైపునకు జరుగు నట్లు జేయుచున్న వని యర్తము; నే థి అక్సే 7వ పటమునందుణాపివట్లు ఒక వస్తువుయొక్క యణువుల నన్నిటిని భూమి యాకర్ణించిననుు ఆవస్తువ్రు ఒజకవెఫునకు మామే జరుళనూ, అనగా నదిభూమిమోద “సరిగా పడును. అట్లు పడు పంశీ లంబ పంక్రి(1ల|౧౦౫| 1%ల యనబడింను, నాలా పళ్లేమునుగాని, పుస్తకమునుగాని, తేలి న్‌ గి మోద నిలువ బెట్ర వచ్చును; అటు నిలువ జెట్రునపుడు అది ఒక స్థలముగంద' మార మే నిలుచును. అట్టి స్థలమునండ్‌ ేలు తీసీ మ-యెకచోట (వేలు పెటి పళ్లెమును నిలుపు లం లు లగి 89వ పటము టకు యత్నించిన యొడల ఆది నిలువక పడి పోవును, అనగా దాని యణువులమూద భూమికి గల యాకర్ణ్మ అఇయొక్ట్హ మె ల్తోమ్సు పెకి 'ప్రరేశమనందు చేకీభదించి కశబడును; భూమి య్యాప్ర చేశమునుండియె యావస్తువును ఆకర్షించు చున్నట్టు కనబడును, అట్టిప్రదేశము చిన్నచుక్క; ఆది*గరిమనాఖి? యనబడును, *గరిమి కు నశా ఒకువు, దాని *నాఖి యనగా మధ్య్యభాగమని యర్థము,

చారవిజానశా స్త ము. శ౦ ప ర్సవి జ్ఞా ఈ గరిమనాభి ;--౫దిం ఒళ వస్తువుయొక్క_ యణువుల యందు భూమికిగల యాకర్ష అాంశములన్నిటియొక్క- మొ_త్తము (6921200 గక్పడుచోటు, ఇది ఫలి వస్తువునకును ఉండును, అది యెష్పుడును లంబపం క్రీలో నే యుండును, చశురమైన బల్లనుగాని గుండ్రని పన్లైేమును గాని తీరికొన్సి దాని మధ్య సరిగా లు "పిటైన ఆది 'శేలిమోద నిలుచును, అట్లు నిలుచుటకు గారణము, ఆ (వేలు సరిగా దాని గరిమ నాఖివద్ద నుండుటమే, ఆది అట్టి చాని శెష్పుడును మధ్యనుండును, 8వ పటముచూడుము, సరిగా నుండక, 9వ పటముశంమయు దూపబడునట్లు వంకర గానున్న "శేకనకు గరిమనాఖి యెచ్చట నున్నదియు కనుగొనుట యొట్లుి ఆది సరిగా మధ్యనుండుటకు పీేలులేదు, ప్రయత్నముచేన్సీ ఆది యెచ్చట సరిగా నిలుచుతో కనుగొనిను వదియీ దాని గరిమనాశీయై యుండును, మరియొక మౌర్లమునగూడ కిను నొనవచ్చును, 0వ పటము చూడుము, ఆ ఆ వ చి ప ఇం న! / వ! ఆ చానిని (అ) అను నొక కొననుండి (గాడుతో (వేలాడగట్టుము, అది లు చరణా (వేలాడుటచే) అకేలాడు (వ్ర దేశము(ఆ)నుండి సరిగాలంబపం కి వాటి

అయిదవ యధ్యాయము, శే ానీన దాని నాఖి యాపం_క్షిలో నుండవలెను, ఆశే దానిని మరొక (అ) కొననుండి (వేలాడగట్రివు 'దానివాళ్ళి యాచోటునుండి (వాయు లంబపం_క్రీలో గూడ నుండవలెను, శా బట్రి యా ండు పంక్తులలోను చానినాఫి యుంఎ౨టచే ఆరెండును గలియుచోటు దాని (గం న గరిమ నాఖియై యొప్పును, ఇట్లు దాని నెన్నిచోట్లనుండి (వేలాడగట్రి అంబ పంక్తులు (వానీనను అవన్నియు ఆచోట నే (౫. వ) కలియును, కాబట్టి 'పయోగమౌర్దమున గూడ యొక వస్తువుయొక్క_ గరిమవాఖిని కనుగొన వచ్చును

జలు, గ్య శే

య లో శ న! ఇం

త / + 9 ఇ

శ ఠా

న!

9 + ఫీరత్య్వమన జీమి * ఇ పె ద్రయోనములో 'యేలాడగట్టిన “ళేకును కొంచెము కదలించి తుడిచి పెట్రివు నది లోలకమువలి నిటునటు కొంచెమూగులాడీ తీరిగి తన మొడటిస్థలము జేరు 10 వ పటము చూడుము, జ*ేకు ఇటు అటు శదలి తుదకు తన పూర్వస్థితికి వచ్చినిలుచుటచే దానికి “స్థిరత్వము? గలదని ఈ థు

శ్తీ2 పదా ర వి జ్జ నశో స్త్ర, ము,

అది స్టత్వము గలిగి యున్నప్పుడు --

(కే దాని నాభి (వేలాడు చోటునుండి సరిగా అంబపం కిలో నముండుటయు,

(2 ఆది సాధ్యమైనంత క్రీంయ గా నుండుటయు మనము పెపటములో చూ వెదము,

"దాని నేవై పవత కొంచెము కదిల్చినన్సు దానినాఖి లంబపం క్తి నుండి లొలగిపోవుటయు, మొదటి స్ధ్థలముకం కె మకీ పోవుటయు తట సించును, అది తిరిగి తనస్థలము చేరుటకు (ప్రయత్నిం చును, కాబట్టి దానికి స్టీరత్వముకలరు,

కర్ని నాలుగు కాళ్ళరూద నున్నప్పుడు నిలిచియుండుటయు, రెందు కాళ్లమిద నున్నప్పుడు పకుటయు, బండియొక్క. రండు చక్రములు సమౌన్థలముమోద నున్నపుడు అది నిలిచియుందుబయు,. జక చక్రము మిట్ట "నెక్ట్‌నప్పు డది బోరగిలబడుటయు, మనము ఆండు కాళ్లమిద నిలిచి యున్నప్పుడు ఇబ్బంది లేక యుండుబయు ఒంటి కాలిమరోద నున్నప్పుడు నిలువలేక యిబ్బందిపడుటగయు, చూచుచు న్నారము, ఇంద క కారణ మేమి

'వ్రతిపదార్థముయొక్క_ గరిమనాఖి యొద్దనుండి లంబనేఖ తీయవల యును, అది యాప దార్థముయొక్క_ “పీఠము? (83230) లోపల పడిన నా పదార్థము స్థిరముగా నుండును; అట్ల్టుపడక ఆలంబనేఖ యాపదా ర్థముయొక్క_ “పరము” నకు వెలుపల పడెనా యాపచార్థము డొల్లును,

పదార్థమయొక్త “ఫర మన "నేమి యని చగువరు లడుగవచ్చును, (పలిప దార్థమునకును భూమిమోద నిలుచుట కాధారమైన (ప్రదేశము పీర మనబడును, ఈ (ప్రక్కన చూపిన ముక్కౌలుపీటకు (11వ పటమూ చూడుము) పీర మెద్దకి చారిమాడు కళ్ళ నడుమనున్న *కచట” ఆన్న (ప్రదేశము దారి పీరము, మనుష్యుని రెండు కళ్ళ నడుమనున్న (ప్రదేశము వాని పీరము, కుర్చీయొక్క నాల్గు కాళ్ల సడుమనున్న ప్రదేశము డా

అయిదవ యధ్యాయము. శప

వీరము ఆయా పచదార్తముల *గరిమనాఖి నుండి తీయబడిన అంబేఖ

ఇ వానిపీరములో పడినయెడల

ఆమి నవి స్థిరముగా నుండునుం

యు వా ఇందుకు ఉదాహరణకు

శాన శా 12వ పటము చూడు

| ము, *గంన? అనునది దాని

న్‌. హాస? క నా గరిమునాఖి, అచ్చటనుండి

ర్ట చ న టం. శ్రీందికి'ఈ? వరకు తీయబడి.

యంతాంవాడాడాడకా చైతన తో ఎతాపకాకత. నదీిలంబేఖ”,ఆది పీరమగు కేషేవ పటము, “కచట* యను (లికోణము

లోపల పడీనడ, కావున ఒల్ల (శ్రీంచపడక నిలిచియున్నది, దాని నేకైఫు నకు కొంచెము కదలించిననుు దాని నాఖి అంబపం క్రీనుండి లొలగిపోవు టయు, మొదళి స్థలము కంయె పెకిపోవుబయు తటస్థించును, ఆది తిరిగి తనస్థలము చేకుటకు ప్రయత్నించును. కాబట్టి దానికి స్ట్‌రత్వము గలదు, “స్థిరత్వము? (2041101140) అనశా పదార్థములు తమ గరిమ

నాని స్వాధ్‌నమాులో నుంచుకొని, దాని స్టలము మౌరశ యాండునట్లు. (పచయరత్నించుచు ఒక వేళ నేకారణచయుచేత వెన మారినన్సు తిరిగి మొడటి

స్థలమునకు చఇచ్చుకొనగల శ క్రీ గలిగియుండుట,

ఇట్టి శకి యన్నివస్తువులయంగు నుండగుం మిగాయి పొట్లమును

కొనమీద నిలువ బెట్టిన (ప్రక్కకు పడిపోవునుం 12 వ పటము చూడుము

రా ఇందు మొదట (1) లో చానినాఖి యుండ

వలసీనంత 'శ్రీంయశా లేదు, అది కొంచెము కదలి

క! "1 నప్పుడు పూర్తిగా భూమిమోద పడువరకును

ఇ ఆడ్‌ "ఆగదు, భూమిఫూద పడినతరువాత (2వ

కేక వ పటముం స్థిరిలోనున్నప్పుడు చానినాఫి యుండవలసీనంత

(కీందుగా నున్నది. ఆంతకం శక ్రిండికి రా ేరదు, ఇట్రి వస్తువులన్నియు

శశీ పదాగవీజానశా స్త ము, ఖద, 'ఆ

నస్థిరము గా నున్నవని జెప్పవచ్చునుం అస్థిరమనగ్చా తమ స్టీతీని(నిలుకడను) శాము కాపాడుకొన లేకపోవుటమీ,

బంతినిగానీ మరియీ గుంద్రపు వస్తువునుగాని భూమిమిద వొర్షిం చిన నెప్పుడును ఆది ఒశేవిధముగా నుండంను, అదె, తిరిగి మొవటి స్ధితికి నచ్చుటయు. లేరు వేరు స్ధితికి వచ్చుటయు లేమ, కనుకు, నిది సీర

థి మనియు నస్థిరమనియు గూడ కెప్పటకు పీలులేకు, ఆది యీ రెండును “గాని మూడవ స్ధితి, కందాయ గన కనా.. .

ఈ స్ధితిలో దాని నాఖి శేవిఫమైన మార్చును గలుగుట లేదు, అది యొప్వుడును ఒకేచోట ఉన్నందున, స్ధల భేదము గలుగుటలేదు, ఇది 13వ పటమువలన విశదము కెగలదు,

బండ్లు తికుగబడుటకును, పడవలు బోల్తా నొట్టుటకున్సు శారణ మిష్పుడు సులభ ముగా చెలియగ లదు, ఇనుపగుండ్లను మోయుబండికం కై, బర్టయిన గడ్జీిమోపును మోయుబండి శీఘు ముగా తిరిగిపోవును, వె భాగ మునంధు బరువువై చిన పడన తిరుగబకును, వీని కన్నిటికిని కారణము వానినాఖి యుండవలనినంత '్రీండు గా నుండక, అస్సితికి వచ్చుటకు (వయ త్నించుటలో ఫికుగబడిపోవును,

కొన్ని కొనులను తీసీకొన్సి ఒక దానిపైన నొకటి కొంచెము ముందుకు జరివిపెట్టిన కొంతశేపటిక్కి అవన్నిరుం. (కండ కాలును ఆది పడిపోవువని తోచినప్పుడు చూచిన, దానినాఖి సరిగా మూలమునకు ఎపన నుండును, కశష వ పటము చూడుము, ఇవ్వడు దానిమాద మరొ

అరవ యధ్యాయము, శీర్‌

గ్‌ న్న "కాని పెట్టిన దాని వాఫ్సే వెుకటిచోటు

నల న్‌ నుండి యావలకు పావును, అప్పుడు ఆచోబు

వష నో 2 (2ఏనుండిలంబము (వాసీవు పీరమున కావల

4 లూ పదును; కనుక నే యదంతయు కింద పడిపో ఏ స్టైలో వును, కాబట్టి “ఇరిమనాఖి) నుండి (వాయ స్‌ ్గ్‌ బడిన లంబ మెప్పుడు వస్తున్సుయొక్క కీర చక మున కౌవల పదునో, యప్పు డగి భూమిమోద వ పటము... హలుటకు వీద్ధముశా నున్నదని తెలియునది జక చేతిలో బరువు నెగ్తుకొనిన మనుష్యుడు రెండవ వైపునకు వం'సను; కొండ 'నెక్టనప్పుడు, ముందుకు వంగురుము (తాటిరూద నడుచు వాడు చేలిలో కరనుశాని నగొడుగునుణాని పటుకొనునుు రెలుపోగాల

ల ట్‌ టు “కు వంటి సన్ననివానిమోద నడచునప్పుడు రెండు చేగులను చాచివేశకుము, ఏని కన్నిటికిి శారణముల నూహించ్పుడుం అరవ అధ్యాయము. ఇతరశక్తులు,

పే అథ్యాయమునంగు “శ్లో క్సి” అను పదము పొమోగింప బడినదిం

“ళో క్రి? యననేమి* దీనిని గురించి మొదటి అధ్యాయములో కొంత ెప్పినారము, 'శ క్తి” యనునది “పదార్హమా” లేక యిగరమెనదా*

గ్థా య్‌

పోషెందు కొకయుచాహరణము. తీనికొందముం ఒక ెద్దరాయి యుండిన "దానిని మనము కడల్బుటకు (ద్రయన్నించిన కదల్బ లేక పోవచ్చును, తర్వాత మనబలమం౦ంత యు 'వమోగించిన నది కదలవచ్చును అది ౫౦డవ మారు ఏల శడలినడి 9 మొదటిమారు ఏల కదల లేవకీ మొదట

ప రవిజానశా ,స్తము, క్తి పదార్థ విజ్ఞ స్తు 'పమయోగిం చిన బలము దానిని కదిలించునంతటిది కాగు, నెండవవమారు ఎక్కువ బలము (ప్రయోగిం చుటజే నది కడలినది. కదలుటయన శా దానిని కొళ మార్చు సంధవించుట. ఇట్లై యొక సుద్దముక్కంను చేతిలో నుంచు కొని గటిగా నొెక్క్‌న వది చితికిపోవునుు అవగా మన శ_క్సివలన త చానికి మార్చు కలిసినది. ఇట్టి మొర్చు కళీగించుటలో మన బేళూమునుండి యేజెన పదార్థము ఆందు (ప్రవేశించి యామౌర్చు కిలిగించినదా యని యడుగవచ్చును, అటి చేమియు మన యింగదియనో చర మైనది "లేదని దృథముగా వెప్పగలము, కొన్సి ఏవో మనకు కనపడనిదొళటి కుందు (ప్రవేశించి దాని స్థితియండు మొర్చు కలిగిం చెనని నవస్త్రవచ్చును. అట్లు ఇం[దియగో చరము గాక పదార్థము నందు మార్చుకలిగించునది *శ క్రి యని ఇెెప్పబడును, జక యినుప మేళ్‌ను చేతితో వికచుటకు మనము ఎంత (పయశ్నించినను విరవలేక పోవుగు ము, ఇచ్చట “శి (వమయోగింపబడి నది కొని యది భాలక పోవుటచే చేముదలచినపని కెాలేగు, దీనినిబట్టి ౪ళ శి కొన్నికొన్ని నమయములయంగు నిరరకమె దాని 'చధమయోజనము కన న! య్‌ ము బడక పోవచ్చును, అనగా వది పదార్థమునందు మార్చు కలిగింపలేక పోవచ్చును, అయినను మనము శ_కఫపయోగింప లేదని యనుకొన గూడరు, థ_క్తి,...పడార్థమునందు మార్చు కలిగించునది గాని, కలిగించుటకు షవయత్నము చేయునది గాని, శక్తి యనబడును. దీనికీ ప డార్థమును విడిచి యాధారములేగు, దీపమును దానినుండీ వచ్చు కొంతియు నొకటి కాకపోయినన్కు ఒళటి లేఠంచోట కెండవది యుండ "లేనట్లు క పదార్థమునక్రుకు కక్తికిని వీడని సంబంవ మున్నది, శశి యెల్లప్పుడును పచార్థమును అనుసరించియే యుండును, ఇదివరకు సృష్టిలోని యొకశ్కక్రియగు గురుత్వాకర్ణ ణమును గురించి (వాయబడినది. అదిగాక పపంచములో శక్తు ల నేకములు కలవుం అట్టి వానిలో ముఖ్యమైనవానిని ఇచ్చట వర్శించెదముం

ఆరవ యధ్యాయము. త్త?

1. అణ్వాకన్హణ శేక సంస్లేషు (00%4100) ఒక యినుపముక్క_ను ఓక సుద్ద ముక్కను తీనికొని రెంటిని విరు చుటకు (ప్రయర్నించిన, సుద్దనుమ్మ్యాత్రము విరవగలుగుదుము. ఈ రెంటిని తోటిలో వేని దంచిన, సుద్ద మిక్కిలి సన్నని పొడి యగును; ఇనుము అశ్షే లగి యుందును. ఇళ్లే మనము చూచు పచార్థియ అన్నియు కొన్ని మిక్కిలి గట్టివిగన్యు కొన్ని అంఠకంయే తక్కువ గట్టివిసను మరికొన్ని యంత కంకి తక్కవ గటివిగను ఉండును, ఇటి 'ఏణము పీని ఇటు వచ్చినది ల లు న! యనిన్య ఇనుమునందు, దానియొక్క యణువులను గట్టిగా నెాకచాని నొకటి విడువక యుండునట్లు చేయు శ్రీ యొళబటి యున్నదనియుఆశ కీ అతి అన్నిటియందును సమౌనముగా నుండక పోవుటచే కొన్ని యొక్కువ గట్టిగాను కొన్ని తకష్కవగట్రి గాను ఉన్నవనియు, 'తెలిసికొనవచ్చున్కు ఖీ శ కో సంకేష %* యనబడునుం వ్‌ అతో లా సంస్లేష--ాఒక నస్తువుయొక్క_ అణువులను గట్టిగా నొక దాని నొకటి చేరియిండునబ చేయు శకి, ఈళ $ అన్నిటియందును సమౌ ళం ల! అత్‌ నముగా నుండదు, కనుక ే కొన్ని సులభముగా పాడియెపోవును. ఉదాం పంచదార; సుద్ద) బియ్యము మె ఈళ క్రీ ఘవప చార్థములయంగు, (దవ వాయు పచార్థములయందు కంి నెక్కువగా నుండును, (ద్రవపదార్థరునందు మనము చేయిపెట్టిన నస మనచేరీకి సంగిచ్చి (ప్రక్కకు తొలగిపోవును, * సంన్లేష 9 యిందు లేడా యని యడుగవచ్చును. కొంతనీటిని తీసికొని దానిని మనము చిన్న చిన్న బిందువులుగా చేయవచ్చును, అటి శ క లేనియిడల నది యిటి లు అటి లు వెరదురూపమును దాల్బుట గలుగదు, ఆ బిందువుల నన్నిటిని ఒళచో చేర్చిన నవన్నియు తిరిగి చేరికొనును, దీనిని బటి యీశళి (దవపదార్హ ల వాతో ఖి ములయంరుగూడ గలదని తెలియుచున్నది, వాయుప దార్థముల యందు మిక్కిలి రక్కువగా నుండునుం

శీర పదార్థవిజ్ఞానశా స్త్ర ము, ల్సె అగ్లేష (డిగేఏలయ100)* మశ రేలు నీటిలో శాని కొబ్బరి నూనె, ఆముదము మొదలైన పచార్థములలో గాని ముంచిన నవి మన (వేలికి ఆంటుకొనునుం సుద్దనో బల్లమీద (వ్రాసిన; దావిమోద తెల్లనిగీక పడును, అకు -పెనసలుతో గాని సిరాతో గాని కౌగితముమోద [(వాయవచ్చును, మన్య వేలు పాదరసములో ముంచిన నది మన్య వేలికి యంటుకొనరుం గాజువస్తువులకు కూడ నది ఆంటు కొనదు,. ఒళ చాలుదారమును పట్టుదారమును తీసికొని రంగు నీటిలో ముంచిన యారంగు నూళలుదారమునకు త్వరగా ఆంటుకొకును, పట్టుకు అంత త్వర శా అంటుకొనదు.. రెండు కాగితములను లక్కృ_తో “గాని జిగురుతోశాని ఆంటింప గలము $ రెండు కర్రలను * సరేసు? తో అంటింప వచ్చును, చీనిని బట్రి కొన్ని వస్తువులకు జకచదాని కొకటి యంటుకొను క్రీ యున్నదని తెలియుచున్నది. అట్టిక కీ "ఆశ్లేష? యనబడును, అన్షేష,--రెండు వస్తువులను ఒకదాని కొకటి యంటుకొను నట్లు జేయుళ క్రీ, 8, ఘర్షణ (ాగంంకు ఒక ఒంధిని మవము భూమిపెదొర్శించిన కొంత శేపటికి ఆది ఆపో వును దానినే గచ్చునేలపె అంతే వేగముకో వేసిన ఎక్కువ దూరము పోయిశాని నిలవదు, ఇసుక నేల పె మనము రి పడిపోవ ద్చుు బంతీ "చేల పై దొర్లి నప్పుడు త్వరగా ఏల యాగవ లెనకి గచ్చుపె అంత త్వరశా ఏల యాగళేదు క "నేలపై పోవునపుడు చేల నున్నగా నుండక పోవుటచే నాబంతికి ఎక్కువ జరయిక గలిగి త్వరణా ఆగిపోవును గచ్చుమాద? అంత పఒరయిక (రావిడ్సి లేదు గనుక దూరము పోగలదు, కొ బట్టి 'పతి వస్తువునంద్కు చానితో సంబంధము గలిగిన యితర వస్తువులకు ఒక విధ మైవ ఒరయిక ( రావిడి ) కలిగించి వాని వేగమును (క్రమక్రమముగా

వడవ అధ్యాయము. శం తక్కవచేయాశ క్రి గలదని తెలియుచున్నది. ఈ శక్తి కొన్నిటియందు రవ్మవశ్శా కొన్నిటి యందు ఎన్హవగా నుందును, ఈ శకి “భర్షణము? ఆనబడును, ఘర్షణము.--ఒళ వస్తువు తనకు సంబంధము కలిగిన - మరి యొక వస్తువ్రయొక్క_ గమనమునకు గలిగించు వాటంకము, ఫఘర్గ ణము --ఎక్తువగరుకు వసువులుశాని అటి చానిమూదశాని ఖ్‌ ౮ వాని లబ క జక (ప్రచేశయునుండి మరియొక (ప చేశమునకు జోవుట కష్టపాధ్య మగును కనుకనే బండ్లు సులభముగా నడచుటకు చక్రములు ఆమర్చ బడును, ఒక "పెద్ద వస్తువును ఒకచోటుకుండి మరియొకచోటికి తీనికొనిపోవుటకు "దానిని లాకొని పోవుట కంళశె, చాని శ్రీంవ చక్రములు ెట్రి లాగికొని పోవుట మిక్కలి సులభము, ఏడవఅధ్యాయము, యంత్రములు, మనము ఏమెన పని చేయవలె ననిన, ఆపనిని మన చేగులనో చేయుటకంకు, కొన్ని యంత్రములసాహాయ్యమువల న మిక్ట్‌ లి సులభధము?ా జేకుగలము, ఇది యొక యుదాహరణమున కాగగా తెలియ గలదు 30దు బించెలనిండ నీరుండి వానిని ఒకచోటునుండి మరియొకచోటిఃి తీసి కొని పోవలెననిన్స వానిని చేశులతోమోనీ రెంటిని ఆండుసార్లు తీసికొని పోవుటకం౦ం క్రి ఒక కావడిబన్దలెచ్చి, దానికి ఆండువై ఫుల రెండు బిందె అనుక ట్రై బన్దనడిమిభాగము భుజముమోద పెట్టుకొన్సి సులభముగా రెంటిని ఒకేసారి మోసీకొని పోవచ్చునుం పెద్దరాతినిశాని దూలమునుశాన్మి ఆది యున్న చోటునుండి జరుపవలె ననిన నున చేతులతో చేయుట కష్టము, ఒక గునపమునుదెచ్చి దాని ఒకకొనను దూలమ్ముకింద బెట్టీ రండరళొన్లను

త్‌0 పదా ర్‌ వి క్షా నశా స్త ము, మనచేతితో నెత్తిన మూలము సులభముగా కదలునుం ఇచ్చట గునపమా యొక్క_ రెండు చివరలును కదలుచున్నను దాని మధు దూలమును తాకు చోటు స్థిరముగా నున్నది ఇక్షు కావడిళోను నుఖ్యభాగము కదలక "కండు -చివరలును కదలుచున్నని, ఇళ్లే పొలములో "ెల్ల తీయునపుడు, గునపమును పాతి రతెండవకొన పట్టుకొని ్రీందిక్‌ లాగుదుముం అప్పుడు "కండవ కొననో పద్ద పెళ్ల భూమినుండి లేచును. ఈ విధముగా ఒక దండము ఒకచోట స్థరముగా నుంపబడి, ఆ స్థిర్వమెన (ప్రదేశము చుట్టును తక్కిన భాగములు తిరుగుచుండిన ** కులాదండము?? (లలి ఆన బడును, బలమైన దండమొకటి ఒక ప దేశమున స్టగిముగానుండి ఆ (ప్రదేశ ముచుట్టును తిరుగుచుండిన నది తులాదండ మనబడును పతి శులాదండమునకును ఒక స్థ మైన(ప్ర దేశ ముండును $ దాని చుట్టు దండము తిరుగును, ఆ(ప్రదేశము “ఆధార ము? (గ16౪౫) అం. శెప్పబడునుం మన మిదివరకఠ తీనీకొనిన తులాదండములలో ఆధారము "కండు కొనలకును మధ్య నున్నది, సరిసమానమైన 2 ఆడుబలు పొడుగుగల యొక కర్రను తీసీ కొనుము, 'చాని రెండు చివరలను సమానమైన బరువుగల రండు రాళ్లను కట్టుముం కేర్‌ వ పటము చూడుము ళు ఇచ్వుడు ఆకర సరిగా /్‌ క తూగుటకు ఆధారము ఎక్టడ నుండనలెనో కనుగొనుము కనాన డు ఆక్కడ ఒక్మతాడు కట్రి “గాని మరియొక విధముగా , 3 గాని నిలువ బెట్టి, ఆరాళ్ళ క5్‌ వ ఫటముం నుతీసి సమొౌన మైకబరువు గల మరి రెండు *పిద్గరాళ్లను కట్టి యది యేచోట స్థిరముగా. నిలుచునో

వడవ అధ్యాయము, ర్‌ చూడుము, ఈ 30డు సమయములయందునుు "ఆధారము ? జకచోటచీ యుండునని 'తెలియవచ్చును, కరగ వ పటము చూకుముం తర్వాత ఆెండు ల కొనలనుండి యీ యాధార (డగ మునకు గల యురరములు | కొలిచిన నవి సమానము ప బే లుగా నుండును. అనశా టో ల్‌ * ఆధారము? దండము కేగ వ పటము, యొక్క మధ్య నుండును, ఆధారమునకును కొనకును మధ్యనుందు భాగము “ భుజ + (1౧) మనజకునుం ది కగులాడండము” నకును తెండు భుజము లుండును, చివ రలనుండు బకువు చమాన మెను) దాని రండు భుజములును సమాన మెన్‌ బౌడవు గలిగి గుండును వా బా సమొనమెైన రాళ్ళు గాక, ఒక కొనను రెండు వీపెల రాయిని, "'శెందనకొనను ఒజళ వీసిశాయిని గట్రి, అవి సరిగా శూసపటకు నాధారము ఎక్కడనుండనలెనో చూడుడు, ఇళ్ల ఒళకొనను 8 వీపెలును రెండవ కొనను 1 పీసెయం కట్టి అధారశుయొక్క ధ్రచేశము కనుకొనుదు, ఆధారము వెనుకటివలె మధ్య నుండగు, ఏ వైపునకు జరుగునో చూడుడు, ఎమ్కువబరువున్న వైపునకు జరుగును, వెంత ఆవైపునకు జరుగును? 2 వీసెల బకువునుండి 8 అంగుళముల దూరములో. నుందునుం వీసెబరువుకు కఠ అంగుళముల దూరమున పు ఉండుకు, ఆన య చూాసులకును. 8, శే ఆంగుళేములుు లేక డం చిన్న భుజమా వెద్దబరువునకన్సు పెద్దభుజము ర “సంపెఫాంీ ధము కలిగియుండును, ఆనగా ఒకువు హోచ్చిః్నీ భజర్టు టన? లభుజన్ను.ర్లో "హాచ్చిక, బకువు త్‌గ్దునుం

వచారవిజూాననా స్త ము. ర్‌2 ర్ధ్‌వ్‌ జ్ఞ త్ర /| ” 2 వీ, క్షే వ పటము కేవీ, దండముయొక్క_ పొడుగు 3శీ అంగుళములు, చిన్న భుజము రి అం, ఇద్ద భుజము కర్‌ అం, కాబట్టి * వీ౫గరి అం = కే వీకే ఆం = 16. అనశా నొక భుజసంఖ్యును దానికి కట్టిన బరువు సంఖ్యతో "హెచ్చి వేసినయెడల ఆమొత్తము. రెండవ భుజసంఖ్ధను డాని బరువు సంఖ్యనో హెచ్చి వేసిన మొత్తమునో సమౌనముశా నుండును, బరువు ౫ దాని భుజము = బరువు ౫ చానిభుజము, బ౫గభు అ బ౫ఖభుం దీనిని బట్టి జండు భుజములును జక చివరనుండు బరువునుశాని, ఒక భుజమును రెండు చివరలనుండు బరువులునుశాని, యిచ్చిన మిగిలినది "తెలీసికొనవచ్చును, :-లాఒక లోలవండముయొక్క. భుజములు ౨, ఏ అడుగులు, అందు "మొదటి భుజమునకు 10 చేరులు బరువుగట్ట్రిన, ఆదండము సమొ నముగా తూగుటళకు రెండవ భుజమునకు ఎంత బరువు కట్టవలెను?

ఏడవ అధ్యాయము, ర్‌ బ౫భుఐ= బ౫భుం న ౨10 కు క్‌% భు ఎం ఏ౦ = ఏం భు, 2౦ రి తథ భు జా =. శీకులు, తి తి లాల్‌ ఆజ టైం యాసర్‌! సు వాలము న ఆ సమా 18వ పటము, కేగి వ పటము, న్‌ పె జెన్చీన శులాదడండము వామ మస్తు నకు ఆధారము రెండు చివరల ఆ కును నున్నదిం మథ్య న్నది ఇజ్రివి ౩౨0 వ పటము, మరికొన్నిం--క లెరు (కాస్సు త క్కైడ్య మొదలయినవి. అకాల క్‌ కొన్నిటిలో ఆధారము మధ్యనుండక | యాం కురా కొవయం గుందవద్చును 6 పౌవ గునిపమునో మూలము నెసుట, మొదలమువవి. నమూూలయం(త్రములు, మనము చూచు యంగతములలో అన్నిటియందును ఆనేక చిన్న చిన్న యర్మర్రములు పనిచేయుచుండును. గడియారమును. విడదీసీ చూచిన ఆందు కొన్ని చకములు, కొన్ని ముంద్లు మొదలెనవి యుండి యొక చాని సహాయమున నొకటి తీకుళచుశారి మరి యొకసని చేయుచుశాని ఉండునుం ఇస్లే (ద్రలిశుర్శకమును కొన్ని చిన్న యంతములచే చేయ బదును. అట్టి చిన్నయర్శితములు పెద్ద యంత్రము నకముమాలాధారమగుటచే “మూల యర్మత ము?” లని వెష్పబడును,

ల్‌శీ వచాగవిజూాన భా స్త ము. మ థి ఇ *'ఆ అట్టి మూలయలి[తేములు ఇదివరకు వర్శ్మీంపబడిన తులాదండముగా? నాలుగ; (గ్రే శప్పీ?; (2 చీల; (3) వంపు జల్ల;(4) ఇరుసు చక్రము

1. కల్పీ (పం వలు. శనిని కక్చీ యనశా గిరక, కావిమోది గిరశ మన | మెరిసినదియే. దీనిని పెగ బరువులను పెకి ఎెగ్జుట ఆ, [యందును పడవలెరకాపలు మొదలెనవీ సెక! ఆ క ము ! లాగుటయంగును ఉపయోగించుట మన మెరుగ (1 దము, ఇది పెం ఇనుప ది మ్మెలో శాని కర్ర ష్‌ ఓ శ ల్‌ లో దిమ్మెలో గాని గట్టిగా నమర్చబడి తగు ౯92 వ పటముం చశము, ఈచ, ము_పెనుండి (తాడువేని దాని నకొకు ఒక బరువుగట్టి రెండవకొశను చేతినో లాగిన బరువు సులభముగా “జిక్టీలేచును, లోగుగానుండు నూణులనుండి నీరు తోడుటకు గిరక ను చ్‌్‌ూ మోగింతుము. ఇది చ్మక్రమువ లెండి, ఉానివ%ద ఆాడువేన్‌ లాగిన తీయన చుందును, అట్లు లిమగుటలో ఘన్ష్షణ మిక్కిలి తగ్గి ఒరువు సులభముగా "నె తబడును, జాలీ ఇటువంటి కప్పీయిందు రెందు వై ఫులను సమౌనమై బరువు కట్టిన నది కదలక నిలిచియుండును, ఏవైఫు కొంచెము బరువు హహెచ్చివన నావెపునకు దిగును, లు. ఫె జక ళప్పీ కాక ౭౦డు కప్పీలను ఉపమయోగింశి 6 యెొకష్కన బరువును తక్కువ బరువుచే నె గవచ్చున ఫ్‌వీ || 23 వ పటము చూడుము, “అ, ఆ”౪ను రెండు క క్ఫీల ళీ ఆ గలను అందు “అః కదలుచుండి దానికి 10 పీ ెల్త బడ్లీన ళ్లే బరువు కట్టబడి, చానినుండి ఒక కొ క్కము కట్టబడీ నే 10వ (నాడు తీసి కండవ కప్పీ “అ” సంచా. తీయబదును ల తీయబడిన తొొటి చివర క వీపెల బరవ్సు గట్టీ

వడవ అధ్యాయము, ర్‌త్‌ “ఆకఈు గట్టివ పది వీసెలలో సమానముగా తూగగలదు, ఇప్పుడు “ఆః క కొంచెము బరువు హెచ్చిన 10 వీసెలు సులభముగా లేవనె త్తబడును, దీనిని బట్టి తక్కవ బరువుచే ఎక్కువ బరువు లేవనెత్త వచ్చునని "'తెలియునది. ర వంఫుబల్ల (18011066 0120ల). జంటే లనే హయాల్కూ జ్‌ యాపసాయకతసే ౭ తననన కనననవనవా2ఐవ అయా " మేడ నెక్కుటకు మెట్ట నెప్పదును వంపుగా కట్టుదుముం అట్లు .వంఫుగా గట్టుటకు వీలులేలచోట మెట్లు గుండ్రముగా గట్టబడును; కాని ెకిని (క్రిందికిని సమానము గాను నూటిగాను కట్టబడవుం నిచ్చెనవేని కొని యెక్కవ లెననిన ఏటవాలుగా వేసికొని యెక్క్కగుముగాని తిన్నగా పట్టి యేమూర్థుడును ఎక్క్కుటకు '(ధయర్నింపడు, కొండ నెక్కుటకు మిక్కలి యేటవాలు(ప్ర దేశమునుండి యొక్కిన ఆరి ్రీంద పకుదుము, వంపు ఎంత తక్కువశానుండిన అంత సులభముగా ఎక్క_వచ్చును, వంపు "హెచ్చిన కప్రము హెచ్చును. 8 చీల (1౧6 501). రెండు కర్రలను గట్టిగ క ట్టవళెననిను వానినుండి ఓళ బెజ్జ్ఞముచేనీ చానియంగు ఒక చీలసెట్టి. విగింగుము.. పెళ చెక్కకు బెజ్జము చేయవలె ననిన సమానమైన యినుపముక్కను తీనీకొని దానినో ఎంతనొక్కీవను మరపడను, ఇప్పుడు ఓక మరశీలను తీనీకొని దానిని బల్లమిద "పెట్టి 'త్రిప్పిన ఆచీల [క్రమక్రమముగా లోపలికిదిగి బెజ్జముచేయును, ఆ-దీలను పట్టి చూచిన దానియందు కొంచెము ఏీటవాలుశగానండు జీరలుండునుం ఒళ జీరయైన తర్వాత మరియొకటి కరజోనికి డిగిపోవును,

వ్‌ వడా ర్‌ వీ క్షా నశా స్త్ర, ము. ఇరుస్ము చక్రము గంళషంం! 206 భం జతల బండిచ్శకములు రెండును ఒక యిరునుచే కలిని ళ్ళ ష్య యుండుట మన మెకుగుదుము, చ్మళశముతిరిగిన యికును || కూడ తిరుగును, చక్రము ఒకసారి తిరుగు నంతలో షేల్‌! || నిరసు భాలసార్లు తినును, చ్మకము (శిప్పుట చాల టేక్‌ గ్రీచ సులభము దానికి చుట్టు 'శాడుకట్ల్టి దానిన్నిత్రిప్పుదు కర వ పటము, ఇరుసుకుటూడ (గారు కట్టి చానిచివర "పెద్ద రాయి శట్టివ, అశ్రాడు చుట్టుకొని రాయి 'బేవవె త్త బడును వశము "పై యికుసు చిన్నవైన ఎక్క్కున బరువును ణా సులభముగా చక్రము (త్రిష్పటవల్ల ఎలర్జవచ్చును,. రై / మూలయం(త్ర (ప్రయోజనములు, | మూలయం[త్రములలో మొదటిది '“లోలదండము (త [ల థీని (ప్రయోజనము మనము ప్రతిదినము నుషయోగించు 26 భ పటము, లాను? “త క్కాడిలలో గవబడుచున్నది; మొదటిది రెండవ దానికంె మన్నితమైనది గనుక దానిని బంగారు మొదలైన విలునగల వస్తువులను తూచుట కుపయోగింతుము, త క్కెడన్సు కాటా మొదలైన వానిని సిద్ద ఒకువుగల వస్తువులను తూచుట కుపసయోగింగుము, వఏీనియన్ని టియందున్సు ఒక నిడుపెనదండ ముండును; దాని రండు చివరలనుండి (తాళ్ల చేశాని గొలుసుల చేగాని కట్టబడిన రెండు పృళిముల వంటివి యుండును ఈ రెంటిలో నొక దానియందు తూచవలనీన పదార్థ మున్యు రెండవదానికుందు తూనిక రాళ్లును ఉఊంపబడును? దండముమధ్య శొక ముల్లువంటిది యుండి దండము ఏవై ఫుతిరిగిన నావైపు చూఫుచుం డును; ఆముల్లు సరిగా మధ్య నిలీచివప్పడ్వు రెండువై పులనున్న బరువు సరిగా నుండును, ఆముల్లు ఉన్నచోటనే యాదండమును దానికి కట్ట బడ్‌న క లియులును 'యేళలాడదీయబకును. 27 వ పటము చూడుము

వడవ అధ్యాయము, ర్‌? తక్కెడవలన ఒక వస్తువ్రయొక్క_ బరువును కనుగొనుట. ఆండు ప్లైములలో నొక దానిశుందు వస్తువును, రెండవ చానియందు తూనిక రాళ్లును వేయుగుము 3; అనగా ౫౨౦డు (ద్రవ్యరాసులను పోల్చుచు నాన్నను ఆయిన నది వస్తువుయొక్క బరు వేల యగనని యడుగ వచ్చును, బరువనునది పచార్థముయొక్కం గుణము ౫ాక, భూమియొక్క యాశర్జ ముయొక్ట ఖలమని మనకు జలియును భూమియొక్ట యాకర్ణ్మము ఆధకముశా నున్నచోట్య పకార్థము యొక్ట బరువుగూడ హెచ్చునని కలి యొను, అయినను పే స్థలమునందు చాని యాకర్ష్మము చమానము-గా నుండును $ కాబట్టి సమాన (ద్రవ్య రాశి గల పచదాగ్భము అన్నియు సమౌన మైన శక్రిచే నాకర్ణింస బడుటచేే సదూనమైన బరువుగలిగి యుండును, ఆ "ౌంటిని భూమిమాద నెక్కడ గూచీననుు అక్కడ రెంటిమోదను ఆకర్ష్మము సమానముుటచే, అవి సరిగా హాగును, దీనినిబట్టి, తక్కాడ వలన మనము నిజముగా బోల్చునవి (దవ్యరాసు లనియు ఒశే (ప్రదేశము నందు, ప దార్ధముయొక్క_ (ద్రవ్య రాశియు బకువును సమానము లనియం ఉజలియునది, పదార్థముల మాద, భూమియొక్క యాకర్న్మము సరిగా చెలిసీకొన వలె ననిన మనవద్ద * తాత్రాసు * ఉండవలెను ఫ దానిని గూర్చి యిది వరశే కొంత జెప్పబడినది. అట్టి ₹ౌను సాహాయస్థమువలను, ఒక యూరిలో సరకులనుకొని, భూమి యాకర్షము రక్కువైనచోటికి బోయి యజే ధరకు నమ్మిన, నష్ట్రము గలుళను, ఏలయన మొదటి చోటికంకు 30ండవ చోట ఆకర్షము తక్కువ; తక్కువగుట రే మొదటిచోట 1 పౌనుతూగిన వస్తువు రెండవచోట నంతకొంకే తక్కువ తూగిను; కాబట్టి 1 పౌను తూసటకు ఎక్కువ పదార్థము "కావలసీ వచ్చును; ఎక్కువ పదార్థమును ఆఫరశే యియ్యవలసనీ వచ్చిన యెడల నస్తము కలుగునని వెప్పవలనీన యవ సరము లేకు,

ర్‌ పడారవిజాన శా స్తృము, రి ఖ ౯ (ఆ

ఆస్తే యాకర్షము ఎక్కువే నచోటికీ బోయి యమ్మిన లాభము కలుగును ; ఏలయన, కొన్న (ప్రదేశమువందు కొంతతూగినవస్తువు, ఆ మెడు. చోట ఆంతకం శ నెక్కున గూగుచువ్నది ; కెబట్రి యెక్కువ. ఖరీదున కమ్ము బడును

| వచి కీ / లో స్ట ల స లి ష్‌ 6 | గృ కుమతి వతు జే సున్నితమైన (కాసు కొన్ని లత్సృణములను కలిగి యుండవలెనుః సున్నిత మైనదనగాా మిక్కిలి తక్కువైన "జేదమును గూడ కనుపర్చునకి యని యర్థము, గాలి సోకినను చిన్న దోమ దానిమోద వాలినను భేదము జూసవలెను, చదానిలమణములు: _-

(1) దాని రెండు భుజరులును సమానమైన పొడవుకలిగి యుండ వలెను, లేని యెడల) ఆసమొౌనమైవ బరువులు సమానముగా నున్నట్టూం కనుపదునుం

(2) దాని శాధారము, సరిశా దండమభధస్థమున నుండి యచ్చ టనేయది (వేలాడదీయ బడవ లెను

ఎనిమిదవ అధ్యాయము, ర్‌9 (3) ఉజానియాభధారము, ఘర్జ్మము ణలేశ ,దండమును మిక్కిలి సులభ ముగా చీరగనియ్యవ లెను ; లేశి యెడల, ఎంక బరువ్రైనన్సు. దండమునూ పిరుసునట్ల్టు చేయక, తక్కువ భేదములను చూపలేక పోవునుం ఘర్ష్మణము లేన్టించుటకు పాధారణముగ్చా దాని యాధారము,“ కత్రి యంచు) (101116 66 గల) వలె చేళుబడుకుం ఎనిమిదవ అధ్యాయము, పదార్థముల తైనవిధస్థితి, కళ రఫి వక కభవిన ఈ 9. ఆన్ని పచార్గములను పరిశీలించి వాడగా నవి మాడు విధములుగా శ గానవ చ్చును. ఇనుము రాయి్యి మన్ను, శాగిరము, ఇసుక మొదలయినపి యొక విఫమైన పదార్ధములు. వీనికి “ఘనప దార్థము? (301 గే9) లని ఆపేరు, ఓ ఫఘనపచారము లనశా గటి వసువలని యరగము, నీళ్ళు పాలు నెయ్యి థు లట ౨ థి నూనె తేనె పాదరసము మొదలయినవి సదార్తముల ఇజెంవవిఫమున కుడా ర వారణములు, వీనిని *(డవ పదార్థములు ? (110163) అనియెదరు, (ద్రవ పదార్థము లనగా (ప్రవహించు వస్తువులని యర్థము, శాలి పొగు ఆవీరి “మొదలపవవి వూడవ విఫవమెన పదార్థములు, ఫినిని చాయు ” రూప ౬ ] పచార్థములు (౮1౪6) అందును, ఈమవాటకు గాలివంటి వస్తువులని యర్థము, సృష్టిలోని యేప దార్థమును ఇనుొనినను అది యీ మూడు స్టిగులలో నొకళ్ళు చానియందు నుండును. (ద్రవపచార్థములును వాయాస దార్థములును ఒకచోట మండక శిదలు స్వఫావము కలిగి యుండును, (ద్రవప ద్వారములు భూమిపై (ప్రవ హీంచును,. పాయుపదా ర్థులు ఆకసము“ 'ద్రనహించునుం ఈ సొమ్ము

౪60 ప చా ర వి క్షా నశా త్తు ము, మును పట్టి యీ ఆెంటిక్‌ని * ప్రావాహీక * పదార్థములు (1069 ఆని పామాన్య నామము వన్చెనుం పదచార్వములు, ఫె టా | భఘనములు పావాహికములు (301369) (10169) లా | దవములు వాయంవులు (11001643) (౮2369) ఘనవడార్ధ ములు. ఘనస దార్థములకు నియమితాకారము (0610116 10యి) కలదు

“*నియమితాకారము” అనగా ఇంత పొడవు ఇంత వెడల్పు, ఇంత యొుగ్శు, ఇన్నియాలల్కు ఇంతచుట్టు అని కొల్చుటకు పీలయిన యాకారము, ఘన పదార్థముల మొదటి యాక్ళతి మూర్చబోయిన వా పదార్థములు నినోధిం చును, అనశా ఘనవదార్థ్యములను కోయుటయు, గుండ్రమెైనవానిని (తీకోణాకృతిశాగాని, మరియన్యిమాపము గా గాని, నూర్న్చ్నుటయా కష్ట సాధ్యము,

(దవపదార్థ ములు.

నీకు పాదరసము మొదలయిన (దవప దార్థములకు నియమిత

శొారము లేదు, నీరు గుండ్రని పాాతలో బోనీన గుర్యడముగా నుండును గిన్నెలో బోసీన గన్నెవలె నుండును, వెంబులో బోసీన చెంబువలె నుం దును, నీరు (కిందబోనినయెడల నొకచోట నిలువక పల్లమువై ఫునకు బోవును, తమ యాకారమును మౌర్చ నెస్నించువారిని (ద్రవములు కొం శెము నినోధించును, కౌని ఘనపచార్థములవలె నెక్కుడు నిరోధము

ఎనిమిదవ అధ్యాయము. ౮1 కలుగజేయవు, బట్టలమూాటను ఒచ్సి చిన్నది చేసీవట్లు నీళ్లను పెత్సి వాని కః ల్‌ నే తా రి న్‌! యాకశారమును ఉంకుచితము అనగా చిన్నదిగా చేయుటకు వీలుగలదా యని చూచుటకు శౌతవులొ ఎన్నియో (ప్రయోగములు చేసీమాచి యట్లు చేయుటకు వీలుబేదరియు (దవములు “అసంకో చ్యములు) (100012016%010]19 అనీయు పూర్వళా్త్ర, జ్ఞాలు నిర్ణయించిరి నీళ్లను మిక్కిలి (ప్రయాసమునో కొంచెము తగ్గింపవచ్చువని యిటీవలి శాస్త్పదల యఫ్గిపాయము, కావున (దవములను (ప్రస్తుతము “ఆ సంకోచ్యము'లనక “రు చ్స్భంకో చ్యము౨లనవ లెను (దవపచదార్థములకు నియమితాకెరము బేఠకపోయినను నియమిత (దమాణముగల స్టలమునే ఆశ్రమిందు గుణము కలరు. గి న్పాడునీళ్లను తీసి కొని యీ యాకారముగల పాత్రలో పోనీినను అవి గ్‌గైడు పరిమాణము" వకు జాలు స్థలము నే యాక్రమిం చుకొనునుం రండు గిర్చాలుపట్టు పాతలో పోసినయెడల ఆం“ గిన్నెడు నీళు సశ్తాడు పెభాగము ఖాలీగా నుండును, యది ళం ల్‌. ఈ. మూడు గిర్బాలు స్టలముగల పాత్రలో బోసిన నంగు రెంగు గిక్షాల దే ది థె ద శము ఖాలీగా సుండునుం వాయుపడార్థములు, ఇాల్సి పొగ్యా ఆవిరి మొదలయిన వాయుప దార్థములకు నవ పచార్థములవ లె నే నియమితాకారము. లేదు (దవపచదార్థములు భూమి మిద (ప్రవహించినట్లు వాయుప దార్థములు ఆకాశములో నెగురును, వీ పాఠలోనుంచిన వాపాాతయొక్క యాకారమును పొందును, (దవపదార్త ఈ (ద్రవపదార్థ ములకున్నట్టు నియమితి ప్రమాణముగల స్టలమునే య్మాకమించు గుణము వాయుపదార్థములకు లేదు... చిన్నసీసాలోని పొగ పెద్దసీసాలో పోసిన నది “పెద్దసీసానిండ వ్యాపించును, కొంచెము పొగను ఒక గదిలో విడి చిన వది గది యంతయు వాస్రవీంచునుం వీ పాళ్ళతలోనుం చిన నాప్మాత్ర యంతయు వ్యాపీంచుగుణము వాయుప దార్థములమ్‌ కలదు,

య ఏ పదా ర వి క్షా నశాస్త్మ ము, వీఇిక్రిగలభేద ము అందుకు గారణము, ఘగప చార్థములకు నియమిణాకొారమును, నియమిత పరిమాణము గల ద్ధలము నాక మించు గుణముము గలవు (ద్రవప దార్థములకు నింగు మొదటి గుణము లేగ రెండవ గణము మౌత)ము గలదు, వాయురూప పదార్థములకు ఈ 30డు గుణములును లేవు ద్రం వరూప ప దార్ధముల యాకౌరమును జ గ్పుడుచే తగ్ణించుట చాల కష్ట్రమనియా, అప్పు టైశను అది బహుస్పల్బభగము తేస్తవనియా అందుచే వానికి దుస్సంకోచ్య ములు' అని పీరు పెట్టవచ్చువనియు చెప్పియున్నాముం వాయుకూప పదార్థముల యాకారము తగ్గించుట బహు సులథము, ఒగ్డుడు ఎక్కువ యైన కొలదిని వాయుప దార్థముల యాకారము లేగునుం ఒర్తుడు తగిన కొలదిని ఆకెరము హెచ్చును, కెవున వాయువులను సుసంకో చ్య ములు” అని వెప్పవచ్చును సుసంకోచ్యములనగా నులభము గా తగ్గించుటకు వీలయినవియని యర్థము, ఘనపచార్థమలయణువులకు ఇటు అటు తికగు స్వాగం[ల్యము "లేం 'దవపచార్థ్యముల యజణువుల కట్టి స్వారంత్యము కొద్దిగ గలరుం వాయుకళూప పదార్థముల యణువులకు అట్టి స్వాత౦్యఠ్యము మిక్కిలి యె క్క్టూుడుగ గలదు. (ద్రవరూప పదార్థములయణువు లాకళాచోటనే యుం డవలెనన్న నియమములేదు $ ఒకయణువు మరియొక యణువునుండి చీలి పోవచ్చును. కాని యట్లు -ఏలిపోదల చిన యణువు చుట్టునున్న యణు వుల యాకర్ష మును వూరర్తిగ తప్పిం చుకొవజాలగు, కొవున నాయణువు అన్నియు గంపుగ జేకును* అవి గురు త్వాకర్షముచే కిందికి లాగబడును, శనుక నవి ప్యాతయడుగాకు జేరునుు వాయురూప పదార్థముల యణు వుల గతిస్వాఠరంత్యము పూర్తిగానున్నందున వని ప్మాఠలోని యన్ని దిశలను వ్యాపించును, ఘక్శద్రవవాయారూపప చార్థముఅ గుణధ_ర్మములలో పెపెని వర్శింప బడినట్లు భేదముకలునుటకు కారణమేమి? పీని యణువులకుగల గతి

ఎనిమిదవ అధ్యాయము. 68 స్వాతర్యత్య భేదమును గురించి వసెని చెప్పినాను, అణువు గతిస్వాతం నువకు నట్టి 'భేవమును కల్పించు కక్తి యొకటి పచార్థములో జీ యుం డవలెను, అట్రి ళక్తికి అణ్వాళర్న మని ఆకీరు, దీని గరించి వెనుక ఆఛానీయున్నారము, అన్నియణువులకును ఈ యాకర్ణము సహజముగా కలదు, కాని యణువులలో మిక్కిని తక్కువ యంలర మున్నంతవకశే ఆణ్వాకర్షము పనిచేయును ఘవపదార్థ ముల యణువులు మిక్కిలి సరూప మంకుండుకుు కావున 'దానియండు అణ్వాకర్ష్మము మెండుగ కలగుం ద్రవప దార్థముల లో అణ్వాళకర్ష్మము తక్కువగా నుండును, వాయురూప పదాక్థములలో ఈయాకక్షణ నళించును. కెవున ఆ౭ఖవులు విచ్చలవిడిగ (ప్రసరించును,. పరమౌాణ్వాకర్ష మధకమెన కొలదిని పదార్థముయొక్క_ "కాతినస్టము హెచ్చును; అయాకక్షము తగ్గిన కొలదిని ఆ పదార్ధయొక్క_ యణవులలోని చదంచలత యెొకష్క్టువగునుు ఇది సామాన్యని మమముం

ఒకపదార్థమునకు అనేకస్థితులు,

మైనివర్షింపబడిన ఘవడ్రవవాయురూపములగ) మూడుస్థిగులు న! డును వేరువేరు ప ద్యార్థములయం దే కనబదుననియు, ఒళకపదార్ధమే యొన్న డును ఈమూడు స్రిగులయతి రుంకుటకు వీలు లేదవరియు, చదువరులు తలప గూడకుం ఒకి శ్రాపదార్థ మే యీనూడు స్థ్‌సులను పొంద వచ్చును ఇందు మదావారణములు నీరు నెయ్యి, కొస్చెర నూనె, నీకు సాధారణముగా (దవస్థితిలో నుండును. మంచుగడ్డ నీటియొక్కం ఘన స్థితి ఆవిరి చానియొక్ట్ల వాయాస్టీతి, నెయ్యికొ చిన (ద్రవత్వమును చెంధును; ఆది =ఓరియున్నప్పుడు ఘనగప దౌర్థమళును; మిక్కిలి కాచిన అవికిళూప మైసోవును, అని వాయు నూపముం ఇట్లు కొన్నిప దార్థములు సులభముగా నొక స్థితిలోనుండి మరి యొక స్థితికి మారును ఇందుకు నుదోహరణముగా కొంచెము మైనము తీసి కొనుము. దానితో వీనుళ్ళు గ్యర్రము మొదలయిన బొమ్లలు చేయుము ఈ మౌర్వవలన రూపళేదము మూత్రము కలిగినదిం స్థితి భేదము లేమ, మైనము ఘనపదార్థ మే ) వీనుగు ఘనపదార్థ మే, ఇక అమెనమును గిన్నెలో

౮4 జదారవిజాన సా స్త ము, థా 'ఆ౫ వ య వ న ఛి

వీసి వెద్చచేయుము, అప్పుడది క రిగిపల్బని పదాగ్థమగును, ఇది (దవస్థితిం ఇంక కొం చెముకేఫు నిప్పుఫూదడకుంచిన నది వాయురూపమును చెందునుల

-జ్సమి య్‌ సము క్హ్ప న

పైని వర్షించినట్లు కొన్నియుపాయములచే సృష్టిలోని (ప్రతి పదార్థ మును పక స్థివిలోనుండి మరియొక స్థితిలోనికి మార్చవచ్చును. ఘనపదా రములను 1దవపదార్థములుగా గాని ఛవాయుసపదారముశా గాని మార్చు థ్‌ థి ఖ్‌ శుక “ఉష్మత? అనగా వేడిమి శారణమనియు, వాయురూప (దవమాప పదార్థములను ఘనరూపముగా మౌర్చుటకు *శీతము అనగా చలి కారణ మనియు, పెయుదాహర ణములవలన చగువరులు తకొంచియుందురుం ఇట్‌ సిళ్యంతరమునకు *జక్టుడు” (౯౮౧|౦)కు " సహాయముచేయునుం జక్టుడు ఖు న! అటి ఎక్కువయైన కొలదిని వస్తువుయొక్కయణువులు దగ్గర దగ్యరకవచ్చును, "కావున *జఒనకుడు) వృగియైగకొలదిని చాయుపదార్ధము [దవప దార్దముగన్ఫు

ఐటి రుల థి ధి (ద్రనస దార్థము ఘన ప దార్థముగను మాకును, *జక్తుడు? తగినకొలదిని ఘన పదారములు (ద్రవపచార్ణములుగను, '(దవపచార్థములు వాయు పదార్లములు థి య థి యఖ నను మారును, ఒనగుడు "హెచ్చించి ఉప్ప త్యించిన నెటి వాయుకరూప జా! నే ౧ లు పడారముె వ పంకా స పదార్థమ్నునైనను (దవపదార్థముగా మౌార్చవచ్చును శాస్త్రజ్ఞులు ఈ మొర్ష ముల నవలఅంబింఛి, మనకు గానరాక మన చుట్టునున్న “ాలిని గూడి పలు చని నీళ్లవలె చేసిరి. శాలిని గవరూపముగా. మార్చుటకు మిక్కిలి “ఒత్తుడు?న్వు. మిక్కిలి చలియు గావలెన్యు ఇ 'పాణవాయువును ళో ళీ

జొగ్హఫులుసు గాలిని శాస్త్రజ్ఞులు 1దవహాపముగా మౌర్చిరిం

తొమ్మిదవ అధ్యాయము, ఘనపదార్థముల ధర్మములు. (౦0% 0[గగ[135 ౦౯ 501౬105). పదాగ్గముయొక్క_ ధర్ష్మ్మములనుగూర్చి 2వ యాధ్యాయమునందు చెప్పబడినన, ఇప్పుడు ళ్‌ ఘనప వార్థము? లయొక్క్కా_ గుణములను గరించి కొంచెము విస్తరించి చెప్పబడును, 2 వ అధ్యాయమునందు వెప్పబడిన ఏటీ ర్స్‌ 6, 7 ఈణములు ముఖ్యముగా ఘనపవార్ధమునం దే కనబడును, వానినిషయ మై తిరి వెప్ప నక_ర లేము

ఈ పటమునండు వేరువేరు “ఆకా ఎ క మా రము?లు గల మూదుప్మాత్రలు గలవు, జ ఇప్పుదు మె.దటి దానియందు (చునిండ [ లు ( ” ్ర నీరుపోస్కీ మూడవ చా0(ఖ) లోపోనీన ౨3 వ పటము సరిగా నిండును, ఆనగా నీదెంకును సమాన మైన *పరియదాణము?. (కొల్ల) గలవని చెప్పవచ్చును, ఆయినన్వు వాని ఆకాక మొకటిగాగు.. దీనింి=ట్టి ఘనప దార్థములలో పరిమాణ మొక మైనను ఆకార భద ముండవచ్చునని తెలియుచున్నది, ఒక యాకా రముగలదానిని మరియొక తఅాకారము గలదానెనిగా మార్చుట కష్ట సాధ్యము, కాబట్టి ఘవపదార్థములకు ఆకెళరము ఉండుననియు ఆ

యాకారమును మార్చుటకు కీలు లేదనియు, 'తెలియుదున్నదిం రెంవవ (కు మూడవ (ఖు పాత్రల యాకార మెక నను ఆ 'రెంటిక్‌విళల పరిమాణ మొకటిగారు, ఆరెంటి9ి సమాన మైన ప8ిమాణము లోనికీ సులభముగా తీనీకొని వచ్చుఓకును వీలు లేదు, శాబట్టి తి

ఘనప దాగ్థమునకును ఆకారమును పరివూణమును ఉండును.

06 పదారవిజాన శాన్తము థా శ్త్‌ అ”? కిటికీలకు చేయు. ఇనుప ఊచను చేతీతో వంచుటకుశాని, దాని మిద బరువు సెట్రి ఆణచి వేయుటకు గాని (వమయత్నింపుము, మనము దానిని రాతితో కొట్టినను, గట్టిగా "నేలమిద పార వేనీనను దానిని (వేళాడగట్రి చానికి పెదబకమపుగటినన్వు దాని యాకారమునందు “జేవీధమెన మౌర్చును టు ళు మైనా కలుగదుం సన్నని యినుపతీగెను తీసీకొనిన దానిని సులభముగా వంచ వచ్చును, లేక సౌగదీయవచ్చును* మొదటిదాని విషయములో ఏల చేయకపోవీమరి యడీగిన మనము (వమోగించు శక్తి చాలక పోవుటచే దాని శేమియు ఆకొరశేదము కలుగ లేదని చెప వచ్చును* దీనిని. టి యిటి ఫపదారములయిందు మారు కలిగిం ఎ ట్‌ టి న ఎ చుటకు కళకి? కావఅయునని తెలియంచున్నది మనము (ప్రయోగించు శక్సిని ఒట్టి ప'దార్థమునందు కలుగు మాక్చు ఉండును, దాని నొక చివ్న 'చ్రమయోగము వలన మూపనగుం కాల! 1 ఈ నొకామఖ్యు హాం[10 శ్తే త్‌ 1 7 క ద్‌ ఒక గజము పొడన్టను (వేలంత లావును గల యొక క్రయొక్క ఉక చివరను గట్‌ గా ఆెండు నృంభములకు గట్టుము నెందవ చివరను న్వేచ్ళగా పెక గజము బన్టమావ నుండనిమ్ము. ఆచివవను 1 వీసె ఒముువు కట్టుము, అది యెంగవంళునో గ జము వస్టవల్ల కొలిచి చెళలినిపొనుముం తర్వాత ౨ వీపెల్ప తె వీసెల, 4 పీ ఇల రామ్టఇట్రి యొంళకవవర వంపనో చూదుము,

లెమివవ యచఛా్యంయ సుం 67 వ్యా ను కకక వీసి రామిట్రి నప్పుడు 3 ఆంసళము ఎ తీ వంగీన, 3 ఓ-సిల రామికీ (౦ అం%సళములు ఆవాగా అనన వెట్రింపుకు, 8 వీసెఅకళ 9 అంగళములు ఆనశా ఏ పట్టును, శీ వీసెలకు 4 ఇట్టుశు వంసను దీనిని బట్టి బకవు హెచ్చిన్య వంపు'ాడ "హెదు 80 వ పటము, చున్నవి. తెలియును. ఈ్యపయోగము నే మరి శే ధ ఆ చా, యొకవిసఫము గా జేయవచ్చునుః ఆకకయొక్ట రదు చికోలను కట్టి పెట్టి, మఫ్ళ్యను బకువునుగట్లి ప్రయోగము డేని దూడుముు. పీపిబరువుకు 2 అంగు భఛమువంగిను 2 వీసెలకకు తెండంళళ్‌ ములు వంళునుు కాఒట్ర, ఒరువుకుము వంపును సం?౦వముునుకు, 90వ వటము దూకుము. ఒన్న బరువు కట్టినప్పుడు కొంచెము వంళును; ఆది తీని వేసినప్పువు పేని మొదటి సానముచేనును;. అంతకం మె నెక్కువబకువు గట్టివప్పుడు / ఎక్కవ శావంగ్కి తీపి వేనినప్పుకు తిరిగి సర్వమిన స్టానము చేరక, కొంచెము లేక్పువ గానుండును అట్టు బరువు "హెచ్చిందునుండిన మదకు విఏిగి పోన్చునుఃు అనగా దాశ3 శీకిమించిన ఒజువురు గాియటటఓచే మోయలేక నా! లు విుకను, ముది విషయములో దానికి న్‌రెస్టావక శ్‌ గలిగి. పరిగి శి కొంచము హెదమ్చపేకష్ళువ గా నిజనానతు. చేకుకు, చివ చారయందు శే ఆకకమించిన కంపు గఎగుటచే మొవికిసానముకు చేర లేకపోవ్రటమీ “గాక వికిగివోవు.గూడ ఎంభనించునుం కా ఒట్రి ఒకువెపటలో శచీనికి నాటో తగిన "కవ్వము డాం నూవ కఒటీవలయునుగాన్సి దార ₹ ఆకిమిిచిన్ల కి న! జకం బర్వవును పెస్త్రనూదదు, ఒక అమ పొడు ”ల ముండికూ రబ్బను ఫొట్తముకు ఒకచోట లు వేలాడదీసి 3ంవవచివన నెక్రి- గ వైన రారి9 7 ట్రుము. (కమికమము గా ఒకువ్తకు ఎకువ కేచుంము, అటు చేయు వలన ఆపి యౌక్ట_న పాళు చుండును 2%న్చు కీని వేసినవళకు రీరిగి ముకి ఉఎచండతు కాల్‌ల

జ జర ఉజారవిజానహా,స్త ము, 68 రా గ వ "౫5 పచునెనిమిదె ఆంశళములు పొడవుల (౧౧. యినును, ఇత్తడి తీశాలను సంపావెంచి, వానిని (వేలాడదీసి అండవ చివరను ఒకపెద్ద ఒరువు గటుము. ఆబకువుకు చేతికో పట్టుకొని కొంచెన్ములిప్పీ విచెచిపెట్టిననన లు ఆటున్‌తు కొంవెమునేపు తిరిగి గుదకు మొదబనున్న వి పొందును, ఐటు అర్నితీ?లనోను చేసీ చూచిన, అన్నిట్‌కిని ళం “మెదటి సలము చుటకు నదూనమెన కొలము థ్‌ వై శ పట్టును. ఇశ్రింద గట్రిన బరువును మార్చిన వదియాడు శే లు లు లు | చుండు కెౌలముగూడ చూరును ఆనా ఊపూడు శ కౌలము ఆవసువును ఒ ట్రిడోం, దాని ఫపొడుళను, వానో ఫ్‌కే వ పటము, వెడల్బును, (శ్రీంచట్లివ బమవనను ఒటియుం నుండుననె లు లు "తెలియును, జక గజము. పొడవున, ౩ అంపక్‌ములు. వెదల్బును, పాతిన యంగుళము దళమునుగలిగిన జక వక్క నుతీసీకొని దానిని ెంకు చివలో! ం గటిపటి చె కన అలి శ లను గట్టి పెట్టి, మధ్య 1ఏీసె మవ షట్రిన అ కొంళవంచను, ఎంత వంగనదో ఆడుస ఇఒద్దకో ళ్‌ కొలిచిచూడుము క్షేఆంళ ళము వంగినదనుకొనుము త్న ఆ వక్క నే ఆడ్తముగా "పెట్టుము, అనగా దానిని భి లు ్ష దళ సరిని గాక వెదల్బు వెండంగళ ములు ంగక్‌ శ వచ+నటుపటి ముందు కటిన ఒమువు నే క ము క లి ళల క. 3౪2 వ పటము, ఇప్వుడు అచ వంగిన ల్లు కనువదరు వం%నను మిశ్ర్‌ల్‌ కొంచెము మూరము వంసపను, 332వ పటవు మాడుము, ఆన గా, దశ్‌ సకి | ఎ చేని షత ఎను వెఫుగాకు ఇవల్చువై పు ఆన నటు చేనిన ఎక్క్కువషరువు మోయున్ము ఆదిమోయగల బచువు దళసరిని ఒట్టి యుంకును, దళకసరిెహౌచ్చిన మ్య గూడ హెచ్చవచ్చును* మన యిండకు చేయు. దూలములను పరీక్షీంచిన అవి యెష్పుడును లగి ఎకువ దళసరిగల వెపు నోదమూదికి నుండునట్టు. వేయ౭ డును, ఇట్లు

తొమివవ యధ్యాయము, 69 క లీ చేయుటవలన నని యెక్క్కు వషరువుకు మోయగలవు, మనము గైలుబండి బాటగుండ కొంచెము దూరము ఫపోమున మనకు చిన్నవంలెన యొకటి శనుపడవచ్చును, దావిపోద వేయ౬డెియుంకు యినుపమాలములు వేని చెప్పిన వేయఎడియుందడుకుం కాగి ఇట్లి మూలములమోిద అంత పెద్ద బరువైన వెలు పోయినను విగ కుండ ఎట్లుపోవును ? రై లుపోవునఫు డది కొంవెమెన వంగదా ౪ శొంచెదూలోచించిన తెలియును. దానిమూద ఒకతణమునందుండు బకువు ఒః బండిశాని ఇంకు బండగ్గుశాని యుండవచ్చును. ర్రైలుబండియొక్క్య ఒరువంతయు ఒకేక్తణమునంఎగు. చానికూద నిలిశియుండదు, రెండవది చానిరూడ పకి క్ష్షణమువందు ఉండుబరువుకం కై. 10, 13 చెట్ల బరువును ళా ఆది మోయ గలిగియుంకునట్టు చేయబడును. అటి బమువ్చు దానికూదకుండి [సోశనపుడు కొ౦ చెమువంగినను తే ర్వాత తిరిగి మొదటీసలము జేపకొనును, గ్‌ అట్టు గాక్క అడి మోయగల్‌గినంత బరువు చానిమూదపోయిన అది యెస్హ్హ వగావంగి యట్లు వంగినప్పుడు మొదటనున్న స్టైలమును కొన్నిసమయముల యంగు మదల చేరలేక పోవచ్చును, ఆప్పుడు దావరూద ఇె లుపోమిున య్‌ (ఢలిమాటిక్‌న వంపుహోెచ్చి గుదవ వికిగిపోవుటహడ రటసిందునుం అటు (౧ రం జకిగిన సంకవిందమ నీమము వేయగ జెప్పకక్కరలేమ, కాంట మనము లు ౮ క లు ఉపమయో%ంచు వసువల శ కీ పామర న్ట్‌మును ఉఇలిసీకొనిశగాలి వాని వాతి వావి ఖ్‌ నుపయోషెంప గూడదు,

పదియవ అధ్యాయము. వాయుపదార్థ ములు, వానిధర్మములు, (643పి5; 20౧ పై 7005101109). వాయ.ప దార్థములన ెట్టివియో వానిముఖస్థమగు ధర్మము 'లెవ్వియో ౪6వ అధాస్ట్రయమునందు వెప్పబడినది. ఇప్పుడు వాని ధర్మములను అటి భర్మముల ఉపమయోగములను గూర్చి వి స్తరించి చెప్పనగం ఘనప దార్థము లై నతరువాళే, వాయుపదార్థముఅన గోర్చి యేల చెస్పవలయునో ముంచు “తెలియగలదు, పేని కీచేరువచ్చుటకు గారణము ఇవి వాయువును పోలి యుండుట చేశ చే, "కాబట్టి “ వాయావు ౩ యొక్క ఢథర్మములను పరికలించిదూాచిన, వాయుప దార్థములక న్నిట్‌ కిని ఇట్టీధర్మములే యుందునని వెప్పవచ్చును, శాలియన నేమి € ఆది మనకంటి వగుపవరు సో”. ఆదియుస్నట్లు మనకెట్లు తెలియును! అది మనళక్‌ గ్ల మును తొకుటచేశ్య మనకంటికి కనుపడ నదియె. కటి జ మనల నావరించియున్నదని తెలియును ది మధ ట్‌ ప్రాణమునకు ముఖ్యాధారము. ఉచ్చ్వాస నిశ్వాన జ క స ములవలన మన ష్యువు మొదలగజంగువు లన్నియు వా జీవించి య్నునవని మనకు శతెలిసియీ యున్నది అగి వ్రపంచమునం చేచోట చూశినను ఉందును, సా కా ఆది మనశరీరమును తాక లేకి పోయినను అకియున్న ప్రవ పటము. టుచూపుట యెట్లు? జక చిన్న ద్రయోగమువలవ చూడనళం ఒక మెంబునుతీనీకొన్వి దానిని మూతి (కిందుగా ఇెట్టి నీటిలో ముంచుము, అప్పుడు సరు చెంబులోనికి చొర చేరదు, దీనిని ఒట్టి ఆందు నీద చొరికుండ నట్లుచేయు పదార్థ మొకటి యుంచవలెనని

సదియన అధ్యాయము, గ్గ “ాతెలియునుం ఇప్పుడు ఆవెంబును కొసి గాయక్కకువంచిన బుడబుడమను ధ్వనితో బునలువైకివచ్చును. దీనిని ఒట్టి ఆందువ్న పచార్థము బుగ్గలుగా మెకివచ్చుచ.న్నదని "తెలియును. దీనినే గాలి లేక వాయువు అందురు, గుషాను పట్టినప్పుడు ఇంటిరూది. పెంకు అెగికిపోవుట్కు ెద్దవెట్లు శప్‌తము రేళ్షనో ఇల్లగిలి పోవుట మన మెకమగుదుము,. ఇదంర్తయు గాలియొక్క_ మౌహాత్మ్య్య మే, కాబట్టి గాలియనునది యొకటి యున్నదను టవ ఏవిఫమైన సంశయమును లేదు, ఇది మన భూగోళమును ఆవరించి యున్నగ, ఆయిన నది భూగోళమును ఆవరించి నూర్య్తమండలము వరకు వ్యాపించియున్న దా యని యదుగవ చచ్చును, శాస్కద్ఞాలు భూమిమోద శ్‌ మైళ్ళయెక్తువరకు వ్యాపించి యున్నదని చెప్పుచు న్నామ, కాబట్టి ఆడి మనము విశ్వసీంపచ్చును, అట్లు ఈ భూగోళమును శీశ్‌ మైళ్ళ వరకును ఆవరించి యుండ గాలీక్‌ ' వాతావరణము '(ఉ[0-0060) ఆని శేరు, శాల్‌చే నాశ్రమింపబడని (ప్రదేశ మేైైననండిన దానిని “శూన్య

(పేశము? (17౦౬౪౧) ఆస్‌ చెప్పవచ్చును. ఆట్టి భూన్య( ప్రదేశము

స్వాభావికముగా నెక్కుడను కూండదుం అయినను ఏప్రటేశము నుండిమైన

శాలన్‌ తీసివేయు సాఫవము లేవైన గలవేమో ముందు దూ+తరము, గాలిక బపవు కలదు.

ద మో.---ఈ 'చపంచమునందుండు చతి పదార్థమును ఈ బకువు ౫ కలిగి యుండ నని యిజవకు చెప్పబడినది. ఈ ాలిగూడ నొక పదార్థమపటచే దీవికి హడ బపవు ఉఊందువని చెప్పవచ్చును, ఒక సన్నని మూలిగల సీపొను తీసికొన, చానినిశణూచిన ఆ కొండబసువు ఉండును. ఇపుడు ఆఅందుండు చాయువును తీసివేసి రికషక్తూచిన తక్కువ శూకను, కాబట్టి దానినుండి పోయినవాయువునకు కొంత ఒఇమవున్నవని తెలియును, కావున వాయువనకఘ ఒచంవగలదు. ఆన౫ా వాయు వొకప దార్థము,

గ్‌ పదాగవిజాన తా స్తము. ళ ఖ్‌ క్షా (౫ ప్రమో;--కొన్ని పుస్తకములను తీసికొని ఒకచానిపె నొకటి "పెట్టిన, అన్నిటికం మకింది దానిని పైవన్నియు నొక్కును, _పెశుండి మూడవ పుస్తకమును పె ఇండుఫు స్తకములు మ్మాతమే నొక్క్క_ను. రెండవదానిని పైది యొకటీమూత మే నొరు ను, ఈ నొక్కుట యనునది ఊానిబరువునుజటి యుండును, ఎకువ లు అ బకువుకలీగిన వస్తువు ఎక్కువగా నొక్యనగలరు, అనగా "నెక్కూవగా (క్రింది దానిని “ ఫీడించును ” అని వెప్ప వచ్చును, అటు పీడించుశ క “పిడనము అని ఇెప్పబడున్యు బరవు ణా వాలీ గల (ప్రతిపచార్థము నకును “శీడన + శక్‌ యుండుటచ్చే గాలికి గూడ నిటి + కిగలదు. అనగా గాలికి “ఫీడన” క ల గలగుం ౬ త గ్‌ా ఇదియొక (ప్రమయోగమువలన 'తేటపడగలదు, ధో రెండు వైపుల తెరచి యున్న గాజు వావ.. గొట్టమును తీసికొని చాని కొకవైఫున రబ్బరు లో చూ అలో నే ముక్కను గట్టిగా తాడుతోగట్రి రండవవై / ఫును నోటిలో "పెట్టుకొని, అంగుండు శాలిని / నోటిలోనికి గట్టిగాపల్చివ, రబ్బరుసాగి లోనికి / స్తా పోవును, దీనినఒటి యేమి తెలియును ? లోపలి మ. వు క్‌ టు కా గాలి. తీసీవేయబడినప్పుడు దానిని _పెనుండి వమా. యొకటి పీడించి లోపలికి నొక్కునని తెలి కిశేవ పటము, యును, అట్లు నొక్క్‌నది గాలి, లోపల గాలి యున్నశ్వుడు ఏల నొక్కలేక పోయినగిని యడుగ వచ్చును, ఒక మను ష్యుని నమౌనమైన బలముగల యిద్దరు మనుష్యులు రెండు వై ఫులనుండి లాగిన వాడు యేవైనపుకును గవలక య్షే నిలువబడి యుండునుం ఆలాళన నే రెండువై ఫులను జాలియున్నప్వుడు, రెండు వైపుల సీడింపబడి యీవెఫునకును గదలక, లోపలి శాలి తీసివేయబడినప్పుకు ఆ వెఫున సీడనబలము తగ్గటచే నావైపునక రబ్బగు వ్యాపించును, €ై శా

పదియవ అధ్యాయము. 78

'వమో-ాజక చెంబునిండ కీకఘపోసీ దానవిగూద ఒక దళ రి కెగికమును

అంటించి వెంబును వంచిన కాగితము అన్షే యుండి నీటిని

'శ్రీంద ఒవషనీయదు, ఏశీ వ పటము చూడుము, అనగా, గాలి

ఆశెగితమును పెకి ఇ త్టిపట్రినందన కాగితము కదలళ

యుందుటచే నీమకూడ కదలకి యుండును, లోపలినుండి కాగిత

మును (కిందికీ (లోరుచున్ననీటిఒరువుకం కు గూడ వెలుపలి

నుండ్‌ కెగికమును పెకి నెన్పి పట్టు చున్న గాలియొక్క బలము ఎక్కువగా నున్ననె,

మో --కబ్బను తిష్టలోనికి గాలి యూచెవు ననె పొంగి "పెద్దవగును=

దీని ని బట్టి శాలిక్‌ పీడనళక్ట్‌ గలదనె తెలియును; అటి ష్క్షనము

శీ వ పయోగమువలన వన్ని వైప్తలకు గలదని గూడ ఇలియు

చున్న౫, చిన్న ఇతి నొక డానిని తీసికొని దాని నొక గిన్నె

లో "పెట్టిన నవ అక్కడనే యుండును కొంచెము శాలిని

"పక్ష వీసాలో వికిచి "ప్వ్ట్‌న, అదంతయు. నాక్రమించుకుం

అనగా గాలికి సల్యాకముణమునంచు. మిగుల నాస్తి కలగుం

ఇపవమీ, వాయుప్‌దార్థరులకును, ఘవపచాగ్గములకును గల

తారతమ్యము, వాయ్య్యాకర్షక యర్శత్రము,

న / ఒక పారయంద న్న వాయువును

ఖీ తీనిచేయుటక సాధనము లున్నవిం అత్రి

/ = సాధనములను వెప్పుటకు ఘుంగు ఒకచిన్న

| విషయరు తెలియవ లెను, ఒక గదిలోనున్న

(ల మనుష్యులను అవరలకు పంపవలె ననిన

ట్‌ 'ానిక్‌ నొక ద్వారముండి, వాకు పోయిన

నవ వెంటనే తలుపు మాయవలెను, అట్లుగాహ

లో వారు తిరిగి లోపలికి వచ్చుటకు పీలున్న

ఏర్‌ వవటముం యెడల నెప్పటివ లెనె గది నిండియుండును

శీ వచారవిజానసఫా స్త ము,

7 థో 'ఆ . ఆలాణన చే యొక చోటునుండి గాలీ తీసీవేయ వలెననిన్వ దాంని తీన్మి వేయుటయేశాక , తీరిగిరాకుండు నట్లు చేయుటయు ముఖ్యికు, అట్లుచేయు టక ఒకవైపునకుు మా(తము తెరవగల తలువుండవలెను, ఆలేలుష్ర లోపలినుండి వెలుపలికి పోవునప్పుడు మము "తెరచి వెలుపలినుండి ఆోపలీకి రానికద్దక మూనికొరి పోవ లెనుం ఆట్టితలుఫును “కవాటకము? (1721౪0) అని చెప్పుదురు, ఇది తెల్‌సీన పిమ్మట వాయువును తీసివేయు పాధనము ఛాగుగ తెలియగలదు. దానిని *“వాతచేచక? మంగుకుం దీనికి “వాయ్యాకగ్షక యం్మత్రము?(న్న॥ పాగ అక మూకమెపీకు,

చి జి 42 ఆ డా కల ర్‌ ము | 9౯ శ్‌ (భో వొ గా క్ష [లై కో ౮ = లాహకము; ఇనిమొక గాజుపా క, దీనినుండి గాలి తీనీవేయ వలెను, ప = మథ్యును రంఫఎమున్న నాం్రైనిప్ల్లముం క్యఫక్ళ = కవాటకములు, ఇని ఒక వైఫపునకమా్య కము తెంవ= డును షా = ఇలరడి ఇటముం ఆనా లు ము == ఇాట్టములో సరిగా నిమిడీి, లోపల కదలుదుండు ముసు లకిము, ఇఏ సందులేకుండ ఖాష్టరులో సరిగానుండును

పదియవ యధ్యాయము. 7 ముదం = ఈ ముషలకమును ఆటునిటు కదల్చుటకు ఆమర్చ, బడిన దండము కొడ, వి ౨ సీడీ 'రాహకమునంగు శాలియున్నది, దానిని తీనివేని అందు కూన 'దరేశ ముండునట్టు చేరువలెకు. గాలికి స్థలమును ఆ్మక్రమించుట యందు ఆసక్షి యున్నదని చెప్పబడినది, ఇప్పుడు ముషలకము గొట్టము చివర ననగా (కింద నున్నదనుకొనుడు, దీనిని వేలితో వెనుకకు ఆనశా మిదికి లాగిన ఆగొట్టమునంగుండు శాలియంతయు మైటికిపోవును అనగా నది కూన్యప దేశమళను,. దీరి న్యాకమించుటకు వెలుపలిగాలి లోపలికి వచ్చుటకు (వ్రయత్నించునం కాన్సి కవాటకము (క) లోపలికి తెరవక పోవుట చేశ వెగాలి లోనికి రా -నేరదు (కఎ్ర)కవాకటము గొట్టములోనికి "లెరివఒడును గెనుకట్రాాహళము.లోని గాలి ఇఫాట్టములోనికి చిన్నగాట్టము గుండ తలుపు తెరచుకొని (ప్రవేశించును,

ఇఫ్పుగు ముషలకమును (కంగకి నొక్కిన అంగుండు గాలి బయటికి జోవుఓకు చనుత్నించును. కవాటఓక్షము (క ఎ) మూసికొని పోవుటచే ఇస్వుదు గొల్టము లోనుక్న గాలి విరిగి శాహకములోనికి పోజూలదు. (ఈష కనాటకము వెలుపలికి తెరవబడును, కనుక దారిని తెరచుకొని యీగశాలి యటికి పోవును ఆ కవాటకములోసలికి తెరవబడగ) గనుక శాలి తికగి లోనికి రామనేగు, ముషమలకమును ఒకసారి (కిందికి నస మిడిక్‌ లాళటవలన 'లాహాకములోని కొంత గాలి అవరలకు త్‌నీవేయ బడినది, ఈ వివముగా ముషమలకము కొన్నిసార్లు (కిందికి మదికి తోయు చుండీన (ాహక ములోని గాలి “రదూరమి? అంకయు బయటికి తీసివేయి

*ఓదును. అనగా అందలి 'ప్రరేశము శూన్య చేశ మళ నూ, కొన్నిసార్లు ముషలకమును వెనకకు ముందుకు లాగిన తకుళాత తాహశమునందుందు గాలి మిక్చిలి కొంచెమై పోవును దీనికి వెందటి

76 పచారవిజానహఖా స్త ము.

ర్ట ఖా షా ఈ

జవాటకమును తెరచుకొని ఇాట్టనులో ద్ర వేశం చుటక్షు తగినక్త్‌ లేక

పోవచ్చును. అప్పుడు అంగుండు శాలిని మనము తీసీ వేయలేము. కనుక నే

“జైని * రమారమి * యంఠయు తీసివేయబడునని వెస్పబడినది. గాలిని

యూ

“వంపూర్ణముశా దీనివలన తీసీచేయుటకు వీలు లేచు, వాతకుంభకము,

• వాతలేచకము ) నందున్న కవాటకములు వెలుపలికి చెర దుటకు ఫీలుచానుండుటకు మాకుశా లోపలికి తెరచిన నేమి జఆసళును ? వెలుపలకి "తెరచినప్పుడు. లోపలి గాలి రుంతయు కి కీసి వేయబడినది, ఇప్పు డది లోఫలికీ తెరచిన దానికి వ్వతిరేక మైన పనిజయళను, అనగా వెలుపల నున్నగాలియంతయు లోపలికిపోవును, ఇట్టిదానిని “వాతకుంభఛకము ? ఆంగురు, ఏ7 వపటము చూడుడు, దీనిని ఒక డానియంగు గాలి నింఫుటకు ఉపయోగింగురు, కాలిగో తన్ను పెద్ద బంచిజుందలి తి త్తిలోను, ద్విచక్ర శకటముయొక్క చ్మకపుకట్టలోను శాలిపోయుటకు దీనినుపయోగించుట చున మెకుగుదుము,

ఆ ఆ న గై శ రారా? / మయము వ్‌ ళ్‌ యం ఆశే శ లి చై! ఖీ నాయ్వ్య్యాకర్షక యం[తిముతో కొన్ని చిన్న (ప్రయోగములు, 1దయోకే,__వాత నేచకముమొక్కం పశ్లేముమిద పెక (గాహకమును బెట్టి యందలి శాలిని రీసీవేసీన ఆ రాహకము దానినుండి రాదు 1నమయో 2:--ఆ గ్రాహకములో గాలివోనించబడిన చిన్న తిత్తిని బెళి శాలి తీసిన ఆ తిత్తి ఆెదదపను, గాలి విరిగి లోనికి పంవీక తికిగి యథాస్థితిని పొందుము,

పదియవ యభ్యాయము, 77 మయో 3:--రెండు ఇోఖాగములను తీసీకొని ఆ గ₹ంటి9 కలీషీ దాం ఖి లోపలనుంకు గాళని వాత లేచకి మువల్ల తీసివేసిన ఆ రెండును ఆంటుకొనిపోయి విడదీయుటకు కష్టమశను, బలవం శముగా నూదదీనీన పవ ధ్వరంి యళను దట

• ల్ల. త శక ననన సే స్యా ల స్స్‌ లక స్‌ క నే ఓ గ సూ జ్‌ 1 | ల్‌ో ఈ నవ ప్ర రానే లర న పఎయఘు దు నో! ఈమూడు (దయోళములును వాయువునస పదనళ కి గలదని చూపు చున్నవి, ఒక వస్వవును గెండు వెప్పులను గాల్‌ పీడింయనప్వుడు దాని పీడనము. కనపడగు. పకి. వైపుమొ్యలరము ఎక్కువైన నది ఫీడించు చున €ఉు చెలియును చెం ఫీంని.టి శాలికి పీడనళ క్‌ యున్నదని నిస్సంశయముగా న్లిర ల -తి నే పడుచు న్నగి. ఆ క్రి యెంతయాన్నది? వారిని మనము కొలవ?లదూ? అని యడుగవమ్చును, దీనిని తెలిసికొనుటన ఒక వ్రయోగము జేశువ లెనుం

అధ పచారవిజాన శా స, ము, 78 ఫి లో (౮ వీడన వాయువు. ఒళ గజము పొదవు॥లిగి యొక చివరను మ్మాతము తెకచియాన్న్య 'గాజుఫొట్టమును, ఒక చిన్నగి న్నెశు పాదరసముకు సంపావంపుడుం లు ళ్‌ రా ( శసగ ఖ లీ నహ న లా. నానా నా! సాగ | క్ష్‌ హూ నూ కే ధమయోకే.---ఆ గిన్నెలో సగమువరకు పాదరచము. పోయుడ్తు, తర్వాత ఫాటమును కొంచెము వంపుగా పట్రుకొని పాదచంచముతో నిం చి ఫుమం దారియాతింి (వెలితో గట్టిగా యూని పెట్టి తల్మకింగు చేస్తి నెన్నెలోని పావరసములో ముంచి చాళగా మునిగిన తర్వాళ (వేలును దీనీ వేయుదము, ఇప్పుడు జరిగిన సంగళులను జాత గా. పరిశీలింపుకు, గిన్నెలోని. పాదకసముయొక్క ఉఊవరిభాగ మునుండి క టములోని పాదం సముకొనవంకు నున్న టీ చూవము కాటైత్త గా కొ లవేయుకు, వాది ల! 'చయో2 --ళర్యాక పాదా సమును తీనీ వేని ఆ కాట్ట్రమాను నిటితోనింవి వని చేసిన థకౌాకయు చేముదు ఈపెంటియందును గల భేద మును జాగర్తగా పరిశీలిం పదు,

పదియవ యధ్యాయము, 79 మొదటి (ప్రయోగము నంగు కొంత పాదరసము గొట్టములోనుండి కిందికి పడిపోవును, ఎండవదానియంధు నీరు ఏమియు పడరు, ఈ3ంటిని నిలువ చెట్టునది యేదిశి రెండవది యెక్క్ట_వగను మొదటిది తక్క్కువగను ఏలయుండవ లెను * ఈచంటిని నిలువ బెట్టువది గాలియొక్క_ వీడనము, ఆది షా పాడరరనముయొక్క ఉపరిఫాగముమోద పీడించి కొంత పొదరసమాను నిలువ చెట్టును. గి న్నెలోనున్న పాడర సమును దానిమోదకున్న శాలి (క్రిందికతోయు చున్నందున ఆది ఫొటములోనుండి పెకి నెక్కును రసమును ముప్పది లు మా యంగుకముల (760 సహ్యపాంశ మొనముల) వరకును ఎ లిపిటువంతళ కి అతి ల్లి న! “గాలీయంరు గలగు, “సము మిక్కిలి ఒరువుగల పదార్థము గనుక శాలి దానిని ముష్పవియంగుళ్‌ ములవ5 ీ యొత్తిపట్టగి లదు, నీటిని రమారమి ముప్పగవాలుపం ఆకుగులవకకు ెత్తిష్టిను, గటు బరువైన పదార్హమును న ళంగి క్‌వా థ్‌ ఖీక్పువ యెశావకకును. చేవికయన సదారమును ఎక్కు త కువరకును నూ య (స ల అత గొట్టీములో. గాల్‌ యిష్ట నగలను 090వ పటములో మనము తీనీకొనిన గొట్టము గజముపొవవుగలగి.. ౫ ఒమవనగా 36 అంగుశములు, ఈ 36 ఆంగశెముల కొక్టములో రసమునింప్కి దానిని చేశేనోమూాసి శ్రీందికివంచి కి గ్రాననున్ను గచముల గిన్నెలో నుంపగా 6 ఆంశశముల ౫) నముదిని ఫోయి 3) ఆం% శె ములవెేశే రసముండును, ఈ యారంయకముల రసము దిెపో చేల? ముస్నఎయారు అంశక్‌ముల “రనస్తంకము? (001100 01 వేలం ౧) ను ఎల్తెప్య కల్‌ గాలికి కదు కావున గొట్టము యొక్క_ శిఖర మంయ అంశ నమువెర్తో “ఫంాన్య( దేశము? (4011 మ్రుఅయినది, దీనికి శ శాం వై లగు ఘా నస్ర్మవ జేళను. (గం! 661 20 404110) అని కేకు వందు క్రన గా టారినీలస్‌ ఆనువాదు గ్ర * యోళివ్యుకు; ఆతడు మొదట “ఈ ప్రయోగ మును చేసీచా పేను సము వపీక మునందు వాయుమాపక మంవలి కన్టంనము 30 అంగుళములుందుక్యు చెచిమును వంచినగూడ నంలేయుండునా యని యడుగవ మ్చానుం

0 పదారవిజాన ఖా స్తృము, 8 ఢథ హ్హా యో ఆణా-- వి వాయుదూపకనుజేసి దాం౨ి వంపుగా వ్‌ న. న. శ నేకసలములయంగు పెటుము,. ఆటు అ--------ప్రంం-ం-ం మటనే ణి ల ళో 'బెట్టునప్పుడు రసము పెశెష్క చువ్నట్లు కనుపదును; 2వ సానమునంగు కొంచెము శ ప భూన్యస్టలము గనుపకు చున్నది, 8 నందే థి నె మియుచేగు, అయిన క, ౨, ఏల యందలి రస స్థం ఛముయొక్కం యెస్తు సమానము దీంనఒటి కొట మెంత పొడవుళలిగెనను న్‌ లు లు పైక శ రశస్తంభముయొక్క_ యెక్న్వ౦0 అంళళము లపల లేయుండును, గొట్ట్రముతిం ఆంఇశ్‌ములకం తీ౦ వ పఓము, బెచిన్నె న నందంశయు నిండిపోపవున షై * ఈ గొట్టమందలి రసము నిబ్బుటకు కారణము చాయువుగావ నగ శేనిచోట అనగా శూన్య ప్ర దేళమునంగు పాదర సమంతయు పడిపోవును' కనుక సే వాయుదూపకినుు వాపనేచకమురూద చెట్టి లాహక మెక "దానిని బోర్లించి వాయువును దీనీచేసిన రచకు శమ క్రమముగా నంతయు పడిపోవునుం గాలియొక్క_ పీడనశ క్షి యంత? వాయువుయొక్కా. వవనశ క్రి యొక బకురజ్రటంళళమువకు నేకు న్నరశేర్లు * లేక ఆయిశవీసిలు, అనగా నొక చచడురపుటంజచళము మిద ాలియొక్క భార మింక పడునరి యర్థము ఆండు చగరురపు టం*సళముల మోద కేన్‌ కేర్ల బలము పడును. కాప్పుక శాలి యివ్యప దార్థముల నంత 2ఒల ముతో నొక్కను ఆవ యర్వము, ఆకట్టు కనుగొనిరిక వువమిష్యకు చేని॥ శ్‌ 1వయోగమువలన (390వ పటము 80 ఆంకళములపొదర చమును గాని 34 ఆడగల నీటినిశాని యె వ్రిపటుశ కీ శాలికి గలవని మనకు తెలిసీవడ, పొద వాట. శై అట ఉ నేరనగా 80 రులములయెడ్తు?ల భారమానముం

పదియవ అధ్యాయము, 81 రసము పోసీన ఫాట్రము పక చతురపు అంపళము వెడల్చుగలదిన నులడినను ఆందు చతురఫు ఆంగుళముల 'వెడల్చు గలదిగ నుండినను, మరియెంత "పెద్దవిగ నుండినను అందలి పాదరసము మ్మాఠము 80 అంగుళము లెత్తే యుండును కొట్ట మొక చశురఫప్రు అంగళము పమౌణము కలదియని రలంచెదము, అట్లయిన వందలి పాదరసము 30 భఘ నాంగుళములుండుగుం చానిని తూచి చూచిన నవి రమారమి కర్‌ పౌనులు లేక యేడున్నర ేర్ల యొళ్తు ఉండును, కావున 'దలిచశతురఫు అంగుళ్యవ్ర దేశమును శాలి పదియైదు పౌనులక_క్రినోనొాక్కుచుండుకు, అట్లయిన మనయర చేతిరూద గాలియొక్టు భార మెంతనలడ శిఆరచేయి రమారమి 16 చతురపు అంగుళములుండునని తలచిన (16 గకేర్‌ = $. కన్నం పౌనుల (ఆనగా 120 వేర్లు 48 వీసెలు, 6 మణుగులు కౌవడిఒకవుకంటకె నెమ్కుడు బకువుతో శాలి మనంయర చేతిని నణచుచన్నది ఇక నేనగు కీకముకు ఎంతళ క్రినో నొ_త్ట్మపయ త్నించుచున్నవో చగువకులే లెక్క వేసీ మాచుకొనియెగురుగాత, ఇంక శ కిని నననము తెలియకండద నే యెట్లు సహించుచు న్నామని చదువరు అదుగవర్చుకుం అర చేతిలోనున్న రశ్ష్తాదికములబలము వెలుపలి యీశాలి యొక్క_శక్తిని ఆఫుచున్నదనియు, రెండువై ఫులనుంది చఉమానబలముతో లాగ బడుచున్నవస్తువు స్వస్థలములో నిశ్చలముగా కున్నట్లు మనయర చేయ్యి శరీరము ాలిఒఅమువలన నాశము 2ందక యుండును, లోపలి రక్రాదిక ములబలము వవకు గాలీఒలము తగ్గివచోట శానవచ్చును,. పర్వతాదుల మోదికి నెక్కినప్పుడు అచ్చటిగాలి పలుచగానున్నందున జెలుపలిశాలి మయొక్క_ ఒలము తక్కూవమై ముక్కులోని రక్త వాహీనులు పగిలి ర్క్తము వెలువదును, కౌవున గాలియొక్క్ల పీడనశళ_క్రియు మనక్‌ మేలే చేయు చున్నది

వాయుఫార మెష్పుడును సమానముగా నుండునా? వని ఇెప్బీన విధమున వాయుఫారము ఎల్లప్పుడును అన్ని స్థలము లందును, ఏక వివముగా నే యుండునా * ఉండరుం దేశ కాల ములనుపట్రి 6

82 పదా ర వి జా నా స్తు ము, “హాచ్చున్సు లేక ళసస్తను, ఏ9నవ పటములో చూపబడీన(ప్రయోగము మవము ఇన్నపట్రణమ్చు బాంవాయి “ముదెలయిన సమ్ముద్రతీర స్థలములలో చేసిన యెడల పాదరశము 390 ఆంగుళములవర కుండును, "ెంగుగూరులో చేసిన నది 27 అంగుళములవరకే యుండును; ఉదడకమండలములో 21 ఆంగళ ములవరశే యొండును; హీమాలయ పర్వతముమాద రసము 8 అంగుళముల వరశే యొక్కునుం ఇట్లు స్థల శేదమునుపట్టి శాలియొక్క. పీడనళ క్రి మూరును, ఇందుకు కౌరణ మేమి? గాలి మనమున్నచోట మిక్కిలి దట్రము గను బలముగలదిగను ఉండును, ఎంధుకను చానిమూద గాలియొక్క పొర అ నేకములున్నవి, మనము [కమముగా _పెకి నెళ్కినకొలదిని శాలి యొక్క “పీడనళ క్రి తగస్టచుండునుం బెంగుళూరు సము ద్రతీరమునకం కె త000 ఆడుగలు ఎత్తున నున్నది, కౌవున పాదరసము త ఆంపళములు దిగును, ఆనశా మవము 1000 అడుగలు ఎక్తుగల న్రలమునకు బోయిన పొాదరశనము 11 ఆంగళము దిగుమ్కు

వేని వర్షింపబడినది స్థల శేదమును బట్టి అాలియుక్కు వీడనక కిలో. గలుగుమార్చు కాల భేదమును బట్రియా నిట్రిమార్చులే కలుగును, తుపాను గాలియొక్క్ళయు, - నిశ్చృలవాయువుయొక్క_ యృు జంగూదూరుతము యొక్ట్హయు పీడనళ క్ర యన గా నన్యప దార్థమును ఆణచుబలము ఒకటి కాదు. వీని శక్తులు "వీరువేరుగ నుండును,

“భారమితియం[(తము, (9042031521)

పెనివర్షింపబడినట్లు దేశ కాలములను బట్టి మారుచుండెడి వాయువు యొక్క. వీడనళక్తిని కొల్చుటకు నొక యర్మర్రము నిిర్థింపబడివది, "దానికి “వాయుభారమిలి) యంత్ర మనిేర్కు దీనికి నింస్ల్‌ షు శళ్రా గ్రామీ టర్‌” అని పేరు, కావున శప్దపాదృళ్యమును బట్టి దీనిని మనము * ఖార మితి ? యనియే వాడుదము, * వాయుభారమితి ' యంఠమన్న దీర్బనామ ము నేపనేప నుచ్చరించుట కష్టమా,

పడియవ అధ్యాయ ముం 83 కా “ భారమితి? 30వ పటములో చూపీన గిన్నెయు |! | ఇాట్టమును కలిసీ యగును, ఇది యనేకవిఫకముల చేయా

| బదును; కాని ఆంగు నొకవిధము మాము వర్శించె /॥ గము, ఈ ప్రక్క చూపబడివది యొకవిఫయమెన *భార / మిది, ఇ3 ెండు పంగలుగ వంపబడివ మొక ఫొట్ట రుం, ౩ || పిద్దపంగచివర మూయఒడియున్నద్శి చిన్నపంగచివర | 'తెరవబడియున్నది. ఈ ఇొట్టకును నిర్వాతముగా జేని | యింధు పాదరసము. నింపుగురు. పెద్టపంగలో రసము | రమారమీ 30 ఆఅంపళముల వరకును చిన్నసపుగలో గ | కొంచెమును ఉండును, చిన్నపంగ తెరచి యుండుటచే [21 నంకున్న రసమురూద శాలియొక్క పీడనము ఎప్పుడును 'స్రఆో/ ఉండును, గాలియొక్క పీడనము అధీకము కాగానే లు చిన్నపంగలోని రసము (శ్రీందికిపోవును, పెద్దపంగలోని శీవపటము, “సము. మైకెళక్కును, చిన్నపంగలో జెంత తనో పద్దపంగలో అంతే యెకక్కును, ఈ యెక్కుటను తస్టటను కొల్చుట్నకై యొక యట్రమిద గలు వేసి యది యీ గొట్టమునకు తగలించెదక్తు ఆంగువలన డశాలియొక్క ఫారము మహెచ్చినది రగ్ణినది నులధముణా కను గొనవ మృను,

• భారమితి * యందు పాదోసము నే యీల యుపమయోగిం చెద ? ఇతరపచార్థముల "నేల యుపయోగింపరాదు? (దనప దార్థములన్నిటిలాశి పాదరసము మిక్కిలి బరువై నదిం కాబట్రి యది ఏ0 యంగళములవర శీ "లేచును. కావున దానికి చిన్ననొట్రము చాలునుం జకచోటునుండి మరి ఆొుకచోటికి తీసికొరపోవుటకను వీలుగానుండును, దానికి బదులుగా గడిని ఉపయోగింపవలెనన్న $శ్తే అదుగుల గొట్టము కావలెను, చానిని ఒక చోటునుండి మరియొకచోటికి తీసికొనిపోవుట వాలకష్టమా, ఇదియు ాక అగొట్ర్టములోని నీకు ఎన్ని అడుక లెక్తున్నదోదూచుట క్రొళ్ల నివ్చెన

అ కో హా చాగరవిజానశా స్త్మృ్యము, రశ ప ర్ధవిజ్ఞ త్ర కావలెను ఇట్రియిబ్బంవ లన్నియు పాదరసమును ఉపయోగించుట చే లు తొలగిపోవును భారమితి చయోజనములు, ళో యంత ముయొక్క_ (ధ్రయోజనములు మూడు -

1. వాయుపీడనక కీని కొలుచుట, లై పర్వతాదులయె్తు "తెలిసికొనుట, అటి ఏ, వాతావవణముయొక్క స్ధ్‌సిం సూచించుట. కే. మనమున్న స్థలములో సాధారణము-ా గాలియొక్క పీవము ఎంశమ్మాత ముండునో మనము కనుగొన వచ్చునా గాలివాన గాని ఎక్కుడు వేడిమిగాని 'జీశి శొలమునందు పాదరస మెంత యొక్కుకో యదియ్‌ీ్‌ యచ్చటి గాలియొక్క సాథాకణక్ష కీ. 2, సము ద్యపాంత మన్ని నలములకం కు [కీందళుండును. అచ్చట్‌ సవా ఎన్త్ధ్ధ్‌ (ఆ ఎ నుండి యితరస్థలముల యుక్త కొ ల్చెదము, "బెంగలూరు 3000 ఆడుగల యొళ్తున నున్నది అనగా నేమి సమ్మువ తీరముపెని మూడువేల యడుస లున్నదన్నమౌాట. సముదపుటొడ్డన “భారమితి లోని రసము 3) ఆంగ ళము లుండునని మనమెరుగుదుము. అచ్చటినుండి మనము *ఫారమితిని తీసికొని ఒకదాంకం కి నొకటి యెత్గుగానుండు (ద్ర దే/ములకు బోయిన

• భారమితి? లోని పాదరసము శ్రమము గా దిగును, అట్లు రసము దిశ 'థమాణమువు ట్టి మన మౌశఆఅముయొక్క_ యొత్న ఎంత యుండ వచ్చునని లు థి న! "తెలిసికొన వచ్చునుం పాధారణముశగా మొదటి 000 ఆడుళలకు రసము కై అంగుళము గిఫను; తరువాత 1000 ఆడుళలకు 1 అంధళము అందు పె 1100 అకు 1 ఆంళళము డిగును ఇంకను పెకి పోయిన కొలదిని ఎంత యొన్తకు, గొట్టములోని పాదరస మెంతడిగునో య్యుకింద చూపబడినదె.

పదియవ అధ్యాయము, 8ిర్‌ (వదేశముయొక్కమొ ప్త, పాదరసము యొక్క_యొ స్ప, (మైస్‌్ర (ఆంపళములు

0 (సమ్మ షపాంతము) 46 30

ప అలం అం కో

6 (హిమాలయ శిఖరము) టం 7%

క్ష .. ఎం ఏం 3

ఏర్‌ లం ఎం ల

శ0

1000 ౩ “భారమితి” వలన వాతావరణం స్టితిని 'తెలినికొనవచ్చునుం అనగా గాళీలో నావిరి యెక్కువగా నున్నద్యా తక్కువా నన్నదా వర్ష మువచ్చునా, గుపానువచ్చు నా ఉప్పెనవచ్చునా మొదలమున యం కములు ఈయంతమువలన ముందుగా కనుగొని జనుల కట్టి విపక్తులవలన కాధ యేమియు లేకుండ చేకువచ్చును. ఎందుకనశా తడిగాలీకి బలము క్కువ; పొడిగాళలికి ఒల మధికము, కెవున వర్జ్ష్ము రానున్న యొడల శాలిఒలము లన్గీ యం్యతములోని రసము దిగను, మబ్బువేనీ శాలి తడి" నున్నప్పుడు భారమితిలోని రసము 3కి లేచి య శ్షేయున్న యెడల త్వర లో నే యెండవచ్చి గక్షినము (వర్ష ముగలదినము). సుడినము7ా మారునని భవిమ్యగ్త చెప్పవచ్చును, ఎండకెలములో రసము ది₹ైనా ఉరుములు

"'మెకుఫులు వద్చుచున్నవని చెప్పవచ్చును,

ఎండకాలమున రస మొక్కసారి దిగిపోయిన గొప్పగాలి వచ్చుచున్న (దని యర్థము, బందకులో నలువది సంవత్సరముల (్రీంద ఉ స్పిన వచ్చి నప్పుడు “భారమితి?” లోనిరసము మిక్కిలి దిగిపోయెను, ఇట్లు అనుభవము మిదగని పెట్టబడిన కొన్నిగుక్తులను బట్టి * భారమితి? సహాయుమున రాబోవు తుపాను మొదలయినవానికి గురించి మొదట నే భవిష్య గ్తు వెప్పవచ్చునుం

నో కే ఈయర్మితము సముదముమోద ఫయాణముచేయు. నావికలకు మిక్కిలొ యుపయు క్రమము, రాబోవు తుపానునమాళారము దీని సాహ్యయమున మొదట నే కనుగొని నావిమలు జూగ్రతపదుకురు, ఇతర యంత్రములు. వాయావున కిట్టి పీకనళ కి గలిగియుందుట జేసి దానిని వన మేక విధముల నుపమయోగింపవచ్చును, ఆ శ్క్రివలన నది యేకపనులు చేయ గలదు. వాయుపీడనళ కి మూలాథారమున కొన్ని యం్యతసాధనములు నిర్శింపబడినవి, ఆందులో ముఖ్యమైనవి మూదు;--- 1, జళలాకర్షక యర్శత్రము (446 000). లోతుననున్న నీటిని వెర్తుప్ర దేశములకు తీసీకొనిపోవుట కిది మంచిసాధనముం 2, చిమ్తుననోవి (39ర0%8్రైల, దీనిని పిచెకారి యనియెదకు, 8, అంకుళనాళి (5రైమీ0సు, నీటిని ఎక్తునుండి (క్రిందికి జెచ్చుటక దీనిని ఉపయోగిం కురు చలాకర్ణ క యం(త్రము. మి క ఆ. దిళదు బావిలోనుండి యింటికిగానిి భూమిమిదనుండి. మేడ మిదికిగాని నీరు తీనికొనిపోవలసీ వచ్చినప్పుడు నీటిని బింజెలలో నింపి మోనీకొని పోయెదముం నూలిబోన నీవ చేదవోగూడ తోదుచు నా్న్నారము, ఇట్లు గాక మరియేవిధమ.నైన సీటిని మీదికి లేపగలమా * వావిలోనినీళ్లు మిదికిచెచ్చు యం(ఠములను మనము ముఖ్యము ణా రైలుస్టేష చులయొద్ద జూచుచున్నాము. ఒకమర (వ్రీిష్పటవలన నూతిలోని నీరు పె! వచ్చి యెగృగనున్న యొకతొట్రిలో పదును, ఇదియంశయు గాలియొక్క కీకనళ్షి మాహాళ్య్య మే, కావ్రననీ యంగ్యతముయొక్క_ రచనను గరిం+ కొంహము వివరముగా 'జెప్పెడము ఈ యరయ్శక్రమునకు జలాకె ర్జృకయర్మలేమ

పదియవ అధ్యాయము, 87 అని ఆరు. ఈ వ్రక్కనున్న పటముఅను చూడుడు అందు శ్రీవ వపటములో క్రింద జలాశయము గలద , ఆందిలి జలమును మనము పెకి లేవలెను, ఆం

క దుకు ఈ జలాశయములో నుండి యొక చిన్న గొాటము వేయబడినది, ఈ చిన్న చాక = ణం న ల ల హా లే లా క షా నొటము ఒక పద నొటముతో కలుప ర నే స్ట బు చి ల మనా మ్య బడినది, ఈ "పద్దగొట్టములో ముసల వహ మా శము (015101) ఒళటి దంతము, పీడీ చా క్‌ యొక్క సాౌయమువఅన కిందికి మెకి క లిరుగు చుందునుం చిన్న గొటముపిద లు న! గొట్టము కలిసీనచోట ద్వారము కలదు, కీ ఆ 'ద్వాగమును మూయుటకు *అ? ఆను ఉ౩వెవు క్షీఫ్రవ పటములు, చిన్న కవాటళ (7జళల "మొకటి తెరవబదు నేకాని కిందికి లెరవబడకు, ఈకవాటకము శీ2వ పటములో మూయబడి యున్నది; శీకివ పటములో తెకవబడియున్నది. పెద్దగొట్ట ములోనున్న *ముషలకము”లో మరియొక "ద్వాకమున్సు దాని మాయుటకు జకీకవాటకము)” “ఇ” అనునదియు ఉన్నపి ఈ కచాటమును పెకే తెర వనగను; [కిందికి తెరవ వీలుపడదు, *ఇ” ఆనునీకవాటకము శ్వీ2వ పట ములో తెరచియున్నట్టును శీ3వ పటములో మూసియున్నట్టును చూప బడినది, ఇది యంల్రముయొక్క_ రచన, ఇళ సీయరం్యత్‌ము నీళ్లను జలా శయమునుండి యెట్లు తోదుళో చూచెదము, సన్న గొట్టముయొక్క_ కిందిచివర జలాశయములోని నీళ్లలో మునిగియున్నది, మొదట సన్న గఇాటమును ెడగొటమును గాలితో నిండి బై ౧ ల యున్నవనియు, రెందుకవాటకములు, మూసీ యాన్నవనియ్యు ముషలక ము సెద్దటముయొక్కం పెభాగమందున్నదనియు. అనుకొందము, వీడి పట్టుకొని ముషలకమును (కిందికి (లలోయుము, ఆ ముషలకమును పెద్ద గొట్టముయొక్కం_ శ్రీంది భాగమువకకు, అనగా * ఆ? అను కవాటకము

868 పచాగవిజాననా స్తము, థి వా "౮

వరకు రానిమ్థు, అప్పు 'జేవుగును ? "పెద్దగొట్టములోని గాలికి మిక్కలి “యొగ్శడు? కలిగినందున అది *ఇ? అను కవాటకమాును తెరుచుకొని వెలు వదునుం, ఆ గాలియంతయు ెలువడిపోయిన తరుచాక *ఇ) కవాటకము మూనీకొనిపోవును, అందుండి వెలుపలనున్న గాలి "పెద్దగొట్టములోనిశి రాజాలము, ఏలయన అది మెక తరవబడు నేకాని లోనికి తెకవబడదుం ఇట్లు "పెద్దగొట్రములోని గాలిశంతయు దీసి వేసి దానిని మవము భూన్యము చేనితిమి. ఇక ముషలకమును మెకీలాగము, అపు చేమగును ముపలకము (శ్రీందనున్నంతనరళు 'దానిబకువుచే “ఆ” అను కవాటకము మూయబడి యుందును, కాని ముషలకమును ెకిలాగినతోడ నే పద్ద కొట్టములో గాలిలేనందన సన్న కొట్టములో నున్నాంాలి ఆ కవాటకమును తెరచు కొని "పెద్దగొట్టములో ప్రవేశించును, అంత అ” కవాటకము మూనీకొని పోవును, సన్ననొట్టము కూన్య( ప్రదేశ మగనుం ఆనగాఅంధు గాలి ఊండద్యు ముషలక మును మరల నొక్క_సారి (కిందికి శ్రోనినయెడల "పెద్దశొట్టనులోను న్నగాలియు వెడలిపోవ్టున్ను ఇట్లు పెద్ద గొట్టములో నుండియు సన్నగొట్ట. ములోనుండియః గాలి వెడల గొట్రఒడెనది, ఇదివరకు జరిగిన కార్యమంత యు వాయ్యాకర్షక యం్యత్రములో జరిగిన పనియే, కావున జలాకర్షక యంత్రములన్నియు వాయ్వాకక్షక యంతచెములనియా చెప్పవచ్చును,

ఇక జల మెక్కువిథధము చూతము, ఇప్పుడు వర్షించినంక వరకు ఆెండు గొట్టములలో గాలిలేదు; ముషమలకము "పెద్ద గొట్టము యొక్క (క్రింది థాగమం దరన్నది*, సన్నగొట్ట్రములో నేమున్నది క జలమున్నది, అది యందులోని ఇట్లు వచ్చెనుశి సన్ననాట్ట్రములో గాలియున్నంతవరకు జలా శయములోని నీరు అందు నెక్క ేరదు, ఎందుక వగా, లోపలిగా లియొక్కం య్సు వెలుపలి గాల్రియొక్క_యు పీడనశ క్షి సమాన్యమైనందున నీరు స్వస్థల మందు నిశ్చలముగా నుండును, కాని సన్నగొట్టములోని గాలి పోయిన తోడనే వెలుపలిగాలి జలాశయములోని నీటిని ఆభాట్రములోనికి [తో యూను, కావున నీరు సన్నగొట్రములోనికినెక్కి. * అ ఆను కవాటళము

పడియవ యధ్యాయము, 89 వద్ద నున్నది. ఆక వాటకముమోద మువలక మున్నందున దానిని "తెరవ లేక కష్టపదుచున్నది* కావున ముషలశమును మీదికి లాగము, అప్పుడు *ఇ కవాటకము మూసీకొని యుండును. *ఆ' కవాటకమును తెరుచుకొని పన్నగొట్రములోని నీకు "పిడ్లభాట్టములో నిండుచున్నది. 42 వ పటము చూదుము, ముషలకమును మరల కిందికి గోయుము, అప్పుదు “ఆ” కవాటకము మూసీకొని పోవును, పద్దగొట్టములోనినీటి కి ఒశ్నదు ఎక్కు వమయైనందన ఆది'ఆ కచాటకమును తెరుచుకొని "పద్ద గొట్టమునక గల మూతిలో నుండి చెలువదునుం ఇట్లు ముషలకమును (కిందికి మోడీకి షు చుండిన యెడల మనకు గావలసీనండ నేకు జలాశ్యయములోనుండి మీదికి "లేవచ్చును.

శీఏవ పటములో ముపలకశము శ్రీందిక పోవ్చుచున్నప్పటి “ఇ వాటక ముల”

న్ధ్‌తీయ్యు శేఫ3 వ పటములో ముషలక ముమూదికి పోవ్రదున్నస్పటి “క వాట

(గ ముల న్ట్‌తియు చూపబడేవది, ఆంధువలన నీకు పె కక్కు విఫము "తెలియగలరు,

“ాలియొక్క * ఫీడవళళ్ల్‌ ” నీటిని శీ అడుగుల వరకుమ్శాశమూ మోిదికెల్టగలధు, కావున ఈయంతములవలన నీకు 34 ఆదుశలకం ళు మైశెక్కుదుం గాలి లీనిస్థలములో నీకు మీది కెంతద్మ్యూతమును ఎక్కుదుల

వని వర్షించిన విధమున ఈయం్ళత సాహాయ్యమాచే సీల్ల్‌ చేశాక యికర 'ద్రవప దార్థములగూడ పెకి లేవ నెత్స వచ్చును, పాదరసము ెల్త వలెననిన 30 ఆంగ ళములకం౦ కు నెక్కువ మీదికి ెగ్తుటకు పీలు లేదు, నీటికం కు తెలికయైన శానె మొదలళ పదార్థములు 34 ఆడుగులక ౦కి నెక్కు.డెక్తువరళకు లేచును,

చిమృన[గోవి.

(61౮కి) వసంతారదు లాదుటకు మన వీల్లవాండ్రు చమ్థన్యనోవుల (చిమన గొట్రముల్స నుపయోగించుచు న్నారు. ఈగొట్రముల రచనయేమి*ి అందు

ఛ్‌ గవిజానశా స్తము. ఏ0 పదార్థ విజ్ఞా న త్తు సీరెట్టు వచ్చునుకి ఒకమారెదు బొంకుగొట్టము తీసికొని దానికి నొళ్ఞు వైపు మాతి తెరిచి మరియొక వె ఫు మూచిమూని న్ని యందు. నొక చిన్న చిల్లి చేయుదుము. ఇన్నమై, ఛ్‌ వి మా మి పొడుళగనుందు జక శరదినీకొని జాని చివర గుడ్డలు చుటి ఇొటములో గటినగ దూరనటి బిరడగా (డె ల ల లు లట చేయుదుము, ఈవిరడ యీిక[ర్ర మూలకముగా | గొట్టములో మోడికి క్రిందికి చీకప చుందును, "ఫపాుూ ఈవిరడయే “ముషలకము”; దానిని మడికి కిందికి (కక హా! 'త్రిష్పకర ముషలదండము”. ఇందు కవాటక మతు ములు లేవ, ఇది యీచిమ్రన్యగోవియొక్క రచవ్శ శీశీవ పటము. ఇక నీళ్ళు మాది ఆ శ్దక్కూనో చూవెదముం గొట్టముయొక్ట్ట కూతి? ఆనగా సన్న చిల్లియున్న ఫాగమును (కిందికి , లు రి వంచి నీళ్లలో నుంచుము, బిరడ కిందనున్న దనుకొందముం బిరడ పైన- అనగా గొట్టము. తెరిచియుశ్న భాగమున శాలిగలదు, బిరడ గట్రిళ లు వూ! నున్నందున ఆందుండి శాలి లోనికి రాజాలదు, ముషలదండమునుపట్లి లర దను మీదికి లాగుముం గొట్టములోని గాలిని బిరడ వెనుకకు వేనుకకు [లో యాచు పోవుచున్నందున గొట్టము; అనగా బిరడకును మూతికిరి నదుము నున్న భాగమ్ము గాలి లేనిస్టల మశను, ప్యాతలోని నీళ్ళయూద గాలిపీడన మున్నందున నది ఫొట్టములోని నిర్వాత్యప్ర దేకములోనికి నెక్క్కను, శీశీవ పటము చూడుము తరువాత ఇాట్టమును వెలుపలికితీసీ ముషలకమును శేకిందికి నొక్కినయొదల లోనిసీరు చఇన్నధార-గా దూరమువరకు పోవుకుం ఇది చిమన్నగో వియొక్క_ రవాస్యము= మనము కిరసన్‌ ఆయిళ్‌ అనబడు నూనెను డచ్చాలలోనుండి వెలు పకిలి దీయునిమిత్తమై యుపయోగించెడి బాంచాయియను. సీవాలేకకొట్ట ములును ఇట్టివియే, వానిద్వారా నీటికిబధులు నూనె పపెశెక్కును, ఆంధు

పదియవ యధ్యాయము, ౦ వనము కిందికి మీదికి (త్రిస్పనది ముషలదండము $ ఆది (కిందనున్న గుం్మదని సీవాశేకుతో చేయబడిన ముషలకమునకు అంటియున్నంగన "దానిని పెకి ్రిందికి 'ిష్వునుం

తామరకాడలతలో నాట,

శలువలుగల యొక వెకుళునొద్టకుబోయి, శకొదడలనుళలాగి ఒకకొన సీటిలోను మరియొక కొన నోటిలోను పెట్టుకొని బాలురకు పీల్చిన చానిలో నుండి నీరు వారి నోటిలోనికి వచ్చుచున్నది, ఈ యాట తామకకొలను గల పరి లామములోని కఘర్రవారయదు ఆకుకొనునదియీ, కౌని నీరు శకాడద్వారా నోటిలోనికి వెట్టువచ్చునని యెవరైన విచారించినారా*ి "కొడ బోలుది, ఆంగు శాలియుందును, నోటిఫో పీల్చిన తోడ నే యందలి “గాలియంతయు మన సోటిలోనికివచ్చి యది చాయుకూన్వ మనున్ను

కౌావ్పన నీకు అందు "నెక్కునుం

అంకుశనా లి. (6%910స పం)

ఇదివరస భూమిమోదనుండి యొగ్తుప్ర రేశమునకు నీటిని తోదుపాధథ నము వర్శింపబడినది, నీటిని పెనుండి కిందికి దీసికొని ళ్ళ వచ్చుమూర్లముగూడ మనళు కొన్నిసమయములందు నవ సరగనందును, నాలురు రెందు గొటములను కోణము గ వీర్చడ నట్టుగా చ్చే ఒక చివరను నీటి శెంబులో బెట్టి "రెండవ చివరనుండి నోటిశో నందలి గాలిని పీల్చి తీవ్‌ వ పటమా. విడిచిపెట్టిన నీరుగూడ బయటికివచ్చి ఆగిపోక (ప్రవ కిాంచుమేచేయుందుట వన మెరుగుడము, ఇప్పుదు రెండవ చివరను ఒక చెంబు పెట్టిన “మొదటి వెంబులోని నీరు కండవడానిలోనికి వచ్చును చానిని ఒట్టి జళచోటునుండి నీటిని మరియొక చోటికి తీయుసావన మున్న దని తెలియును, దీని నికౌన్ని్యప్రమోళములవలనబాగుగా తెలిసిక్‌ నవ చ్చునుం

౦9 పదా గ్‌ వి జా నశా త్త ము.

(1) 45్‌ వ పటమునందడు చూపఒదినటువంటి ఒక గొట్రమున వంపొదించి. ఒక చివరను నీటిలో చెట్టి 'శెండవ చివరను నీటి ఉపరిభాగ ముకం. ఎపూా బెట్టి నోటినో నీటిని పీల్చి విడిచిపెట్టుము,

(2) నీటి యుపరిఫాగముక్కు రెండవ చివరను, సమానముగా బెట్టి నీటిని పీల్చి విడెచి పెట్టు ము,

(39) నీటి యుపరిభాగముక్కు రెండవ చివరకంక ఎన్తుగా నుంచి నిటిని పీల్చివిడి చిషైము.

(శ 3లో నీరు ఎంతవరకు వచ్చువరకు 'ప్రవహించుచుందుశో చూడుము,

వె ప్రయోగమువలన, (1), (2 లయంగు నీకు వెలుపలికి (వ హీంపదని తేలియున్తు అనగా అెండవచివర నీటి యుపరిభాగముకంక నెత్తుగా నన్నస్వుడు నీరు ప్రవహింపదు, అవి రెండును సమానముగా నున్నను ప్రవహింపదు,

(వలన, రెండవచివర నీటియుపరిభాగముకంయి తక్కువ యొగ్తు గా నున్నప్పుడు దవహీం మనని తెలియును

(4) వలను ఈ రెండుకు సమౌన మైన యొసప్తస వచ్చికప్పృడు నీకు 1ప్రవహించుట అఆగిఫోవ్రనని తెలియును. అనగా(3) వ ప్రమయోగమునంగు జరిగిన బే యగ ను; ఏీనినిబట్రి నీటిని ప్రవాహించునట్లు చేయుటకు కౌవల నిన యంశములను 'తెలిసికోవచ్చును. అవియే వన గా;-ా

“నిటి యుపరిఫాగముకంకి. రండవకొన తక్కువ యొక్తుగా చున్నప్పడుమ్మాత మే నీరు (ప్రవహించును"

ఈ పాధనమును “అంకుశ నాళి? అని వెప్పుదుకు.. నీటినే గాకు మరిచే (ద్రవపచార్థమ్నునైనను ఒళకచోటునుండి మరి యొకచోటికి దింపవలనీవచ్చివప్పుడు దీనిని ఉపమయోగింపవచ్చునుం

వదియవ అధ్యాయము. 03 ఇప్పుడు ఈ నీరు ఇట్లు వీల (ప్రవహీంచుచుండవలెనని యదుగ వచ్చును. అది కొన్ని సమయములయందు ఏల (ప్రవహింపదవగూడ నడుగ గచ్చునుం ([ూ 2 ళి లై స -ా మేడా ఖా న! రో ధ్‌ శః ణే వా గా ఆ నన్‌ కంస న క్త చ వ నా. ళ్‌ క్‌ చాల అం అంచనా ఎ లా లో నీకు (ద్రవహించునట్టి స్థితిని విచారింతము, శీఠవ పటముచూడుము. ఇపుడు * ఆఆ?) ఆను కొట్టముకం౦ కై, “ఇత పౌొడుగగానుండును, ఈ ద్రపంచమునంగు న్న (ప్రతివస్తువును వాతావరణము (గాలి) శీడించుచున్న దనుసంగతీ వన మ్మకుగుకుముం ఇప్పుడు, ఆది, నీటి యుపరి భాగముమిదను ళ్‌ చి వ న్నది చప ఇ ఈ” భొట్టముయొక్కూ చివరను. ఫీడించుదున్నది. అనగా పెనన్న తొటిలోని నీటిని (కిందికి తోయుచున్నది, * ఇఈ ? కాటములో నీటిని బ న టి “ఈ” అను చివరనుండి మకీ నె గిపటుచున్నది. “ఈ” చివరను నోటిలో యమ్‌ న! చి పెట్టుకొని శాలిని ఫిల్చివప్పడు *ఆఆ) ఇ ఈ” యందు, ఆనగా ాట్రమంత టను, నీరు (ప్రవేశించును, అనగా నీటి యుపరిఖాగమున గాలి పీడించి కిండవ చివరనుండి యావలికి పోవునట్లుజేయును. ఆది యీరెండుచోట్లను సమౌనమెనళ కినో ఫీడించునా? లేక యెక్క్టువతక్క్టవ శ కనో ఏీడిం ములు నాన్‌ వ! చునాః *అఆ)” ఆెండడుగలును "ఇ ఈ+)శ్తీ అడుగులును ఉండిన; “అఆ” యందు నీకునిలుచునట్లు చేయుటకు కొంత వాయుశీకనశ క్రీ కౌావలయాున్ను

ల్రిన్షీ వచారవిజానణా స్త, ము, స వ ఆ ఆశ్షేఇశఈ: యందు నీరు నిలుచునట్లు చేయాటకుగూడ శ క్షి గావలయును. ఆది ఎక్కువ పొచవుగా నుండుటచే ఎక్కువశ_క్రీ శావలయును అనగా చాయునవగ్గల పీడవళ_శీలో నీటిమోద కంకి ఖాళ్రీముచివర "నెక్కువ శ్‌ కీని 'వ్రమయోగింపవలయాను, శొబట మిగివీనళ £ నీటిరూవు నొటము అట లు వాతో ళల చివర (ఈ)కం యె నెక్కువగా నుండునుం కావున నీటి యుపరి భాగము ఎక్టువగా ఫీడింపబదుటచే నీకు అద్బ్చటనుండి రెండవ చివర వైపునకు (ధ్రనహీం౦చునుం ఇాట్టములు రెండును సమానముగా నున్నప్పుడు రెండును సమానముగా పీడింపబడుటచ్చే, నీకు ఏవై పునకును శ్రవహింప శు రెండవ చివర తక్కవ ఎక్తుగానున్నప్పుడు నీరు వెలుపలికి ప్రవహింపక లోపలికి వహిందును, పదునాకండవ అధ్యాయము, దవపదారముల ధర,ములు. (రవవద్య్యా ధర్మ (చవపదార్థములన "నెట్టివియో వానిముఖ్యమైన గుణము "ల₹వ్వియో 8వ అధ్యాయమున కాంత ఇెప్పబడీనదిం వానిని గూర్చి యిస్వృడు ఎ క్క వగా విమర్శింపవలయునుం వానికి స్వయముగా ఆకొరము లేకు, అవి చేనియంచుంటిన దాని “ఆకారము?ను చాల్బును కొని వానిక్‌ "పరిమాణము? నందు శేదము గలుగదు, ఇది యొక 'పయోగమువలన ేలియనగు. (దవములు దుస్పంకోచ్యములు. వయో: లా రెండు సమౌనమెన గొట్టములు (అఆఇఈ) మరియొక చిన్న ఇాట్టమువలన కలినీయున్నవి. ఆరెంటిని "స్ధూపకః ముఠం దురు, స్థూపకమనగా ఇాట్రమని యర్థము. వానిలో రెందు సమానమైన * ముషలకము” (015100) లున్నవి. వానిలో

పకునొకండవ అధ్యాయము. 05 నీకుపోన్కీ ఒక ముషలకమును 1క్రింకికి నొక్కిన రెండవది వెకి లేచును జకటి కే ఆంళళము దిగిన రెండవది కే అంగళమూ "లేమును, అనగా అందలి నీటికిగల పరిమూణమునందు ఏమియం "ఫేడము గలుగ లేదు,

జఒకముషులకమును క దలకయాందునట్టు చేసి, ఆండనచానిని నొర్టట

కంక (ప్రయత్నము చేనీనను నొక్క_లేక పోదుముం యు మ్‌ | దీనిని బట్టిశరు 'అసంకోచ్యము? అవగా కొంత అ | (అకడ పరిమాణము గలదానిని తక్కువ పరిమాణముగల అ| = వా చానినిగా జేయుటకు పీలులేనిదని "తెలియునుం ఇట్రి దన] గుణము నీటిశే శాక అన్నిద్రవప దార్థములకునుగలమ_ తీవ పటము ఆట్రిపసణమును “అసంకోచ్యుత? అనవచ్చును

నీకు (సవహీంచును అట్లు (ప్రవహీందచుటలో ఆది యొగక్తుముండి 'లమునకు ధ్రవహీంచుచు ఆ3 ఎంతవరకు (ప్రవహించువనగా ఆ0దు

న!

(ప్ర చేశములయందలి నిటియిపరిళాగము సమానమెన యొగ్గుకు వచ్చు వరకు (థవహించును, ఆందువల నే, నదు లెప్పుడును ఎత్తయిన (ప్ర చేశమా అలో బుక్రి పల్ల పుభూములకు ధవహీంచునుం

చ్రువవదార్థముల యుపరిఖాగము తీతిడమునకు

సవమాంతరముగా నుండును,

(వప దార్థములలో నొకటి యగ నీటిని రించి వికారింతముం సీటియొకళ యుపరిభాగము (516100) త్షీతిజమునకు (1101200) వమొౌంతరముగా (126161) నుందును అన గా నేమి? నీళ్ళు మట్రముణా నుందనుఆని యర్థము, జకగిన్నెలో కొంతయిసుకపోనీన నదియొక వై పున ెగుగను, మరియొక ెఫన వంఫుగను ఉందును, ఈయిసుక తీసీజేసి

(హ్‌ (| నో ఫ్ర యందు కొంచెము నీకు పోయుము. నీటిమొక యుపరిధాగము సమాన

లి0 పదాగవిజానశా స్క ము. ఖి ఖా 1౫ -మెనయొగంను గలిగి మాందు నే శాం, ఒకవిఫు నీరు ఎగ్తుగను ఇంకొక మ్‌నూ వాట్‌ మొ అట వైపు నీరు తస్టగను ఉండమం స్టీరము గానున్న నీటియొక్క_ శ్ఞయుపరి భాగ మందు హెచ్చుతగ్గులు, మిట్ట పల్లములు, అన్నమాట యుండదు, జక ౧ లట లగి గిన్నెలోనున్న నీరుణాని పది యిరవదిమైళ్ల వై శాల్యముగల కొ శ్రేరులోని న స లా ళం సీరుగాన్సి వేలకొలది చకురఫు మైళ్ళ వై శాల్యముగల సము[ద్రపునకుశాని సమావమైన యొగ్తుగలిేే యుండునుం ఈయంశము నే శా ప్ర్రీయసాపలో “సీత్రియొక్క్ళ యుపరి భాగము. క్షీతిజయమునకు సమొంతరము గా నుండు 9? ననియెదరు, మనము సామాన్య భాపులో * వీట్రియుపరిళాగ ము మట్టముగా నుండును * అని చెప్పవచ్చును సీటిమటమును రుజువుషరచు. (ప్రయోగ లు మొకటి చేయుదము. హా | చదరం | యె యే అలాకాక టోఎెఉకోకస్తా ట్‌ క్‌ == ల్‌ న న న న న నూ! తీరి వ పటిమ. "పెక్కు వంకరలుకలిగిన నాల్టు కొట్లములు ఒక భొట్టముచే కలీనీ లి టై లు = యున్నవి. అందు నొక గొట్టములో మాదివరళు వీపోయుము.. అయ మిగలిన మూడుఇెటములలో నజేయెగ్తువరకు వచ్చును నాల్వివ ఫొట్టము ను. నా €0ి లు ఇతర గొట్టములకం కి చిన్నది, కౌవున ఆంభులో) నీకు ఇతర ళొట్టముల

పదునొకండవ అధ్యాయ ము, 0 లోని నీటి యెొణ్తువరకు "నెగురును, ఈ (ప్రయోగము పావరనము నూనె “మొదలయిన మిుతర ద్రివపదార్థములతో చేచువచ్చును, కెవున (ద్రవ పచాగ్థముల యుపరి భాగము మట్టరు గా నుండును, ఇట్లు మట్రము గా నుండళటకు వీలు లేనప్పుడు (ద్రివములు శ్రిందిళికిందికి పనహించును. మరల నొక్కచోనిలి చి మట్టమగవరకు నవి యశ్షే (ప్రవహించుదుంగును. కదులు కిందికి [క02క ,పవహపాంచి గువకు సము[దసులోపడి మెట్టమచపను, € ( ౮ ఆ ల

నీటి యుపరి భాగము మట్రము గా నుండువను ధర్మము ననుసరించి వస్టవహాగోపయోగ ములగు యం ములు కొన్ని నిర్శింపబడినవి. మిట్ట పల్లములను తెలుఫు యంతెము. ఇంటి ఘపయోగించెడు కాళ్ళు మెట్లు ఇంటిబోని ఒల్లలు, గూల ములు మొదలయినవి సమాౌవమెన మట్టము గా నున్న ఎ లేక యొకవెప్త వంపుగను, మరియొకైపు ఎగ్బుగనుు ఉఊన్నవాయని కనుకొనుటకు ఈం: ప వా, రము నుపయోగింగురు, ఒకవైపు మూసీయున్న చిన్న గాజు ట్ర మొకటి తీనీకొని యందు సారాయినింపి ఒక చుక్క. తక్కునగా నుంచు దుకు ఆనగా ఆచుక్క కానవచ్చు స్ఞలనులో శాలియొక్క బుగ్గ యుండును, తకువార ఆగాట్రముయొక్ట్మ రెండవ చివర వెచ్చచేయబడి మూనీ వేయబడును, శీ9వ పటముచాడుము, ఇటు మూయబడిన గాజు ఫొట్టములో ప! వనాల లనా న్కు చ్య్యన్యయన మనన? 49 వ పటము, అమా ప వను 2 న్య స కనా టీ లి న ల్ల తా క్షు ?

ప రవిజూన శా స్తము.. 08 దార్థవ్‌ జ్ఞ స్తు నంఠతయా సారాయును నడుమమొ్ళళము చిన్నచుక్టవలె గాలిబుగ్సయు నుండును, ఈ గాజు ఇొట్టము వగులకుండ ఇల్తడిగొట్టరులో పెట్టి చానినొక చిన్న బల్లమీద మేకకలనో నతికిం చెదరు, 50వ పటము చూడుము, దీని! “పారామట్టపు కరత * (5014౬ లుల!) మని*జీరు, దీనివలన పదార్థము ఎచ్చుత క్థవగా మన్నగి లేశ మట్టముశానున్నగి "తెలియును, ఆచెట్లు! శ యం్యతీమును ఒక బల్లగూద "పెట్టును, ఆబల్ల యొక వైపు ఎగృనగనూ, వరి యొక వైపు వంపుగను ఉన్నయెడల, ఈ యం్యత్రములోని శాలిబుగ్గ ఎగ్జు వైపునకు బోయి యటు ఎ త్తని తెలుపును, బల్ల మటముశగా నున్నరెడల య్‌ న! కాగ్‌ వ. యర్శలములో? ాలిబున్ద యం[త్రమువకునడువు వెరి సగముగ నుండును ఇశ్తే మెట్లు! ట్రానప్యుడు దూలము లమర్చునప్పుడు అవి తిన్నగా నమర్భ బడినవా లేదా యశ కళనునొనుటకు నీయం[తము మిక్కిలి యుపయు క్షము జస నీటిమట్టపు యంత్రము. వ ౨. ఈ యంత్రపు సాయమున, మనమున్న స్థలముకం శ దూరము గా' నున్న యొకానొక సలము ఎగ్తుగా నుశ్నదా లేక తస్తగా నున్నదా ళు వాతి ఓ ఎత్తు గానున్న యెడల నెంత యొగ్త్గుగనున్నది ఆను విషయములు తెలియును ల! ర్‌కే న పటము చూడుము, “ఇళ యను ఒక కొట్టముయొక్క_. రెండు " లో ఖత హా ర లి జె ర్‌ ] చివరలను *ఆ ఆ” ఆను రెండు నిలువు గొట్టములు కలవు, ఆ గొట్రములో సీరుపోనిన యొడల నది *ఆ”*అ” అను రిండు గెటకులలో సమౌనమెన త్తి వా

పదునొకండవ అధ్యాయము, ంం యికుననుండును, కెవున “ఆ” ఆను గొటములోని నీటిమోద కన్ను పెటి నూ! ల న లు *ఆ ఆమ గొట్టము వెపు దృష్టిచాచిన నది *అలఆ) అను శేేఖమౌర్షమువ ఫస రించును, అనగా "ఆ ఆఅ శేఖయంత యొగ్గున నున్న వస్తువులు మ్మ్‌్రము చూచువారికి జానవచ్చును, “ఆఆ శేఖప్‌ వెసగాని (క్రిందశాని యున్న వస్తువులు కానరావు, ఇడి యీ యర్యతముయొక్క_ రచిశ ఇక దీనిని ఎట్లు ఉపయోగించెదరో చూలము. 52 వ పటము దాడుముం ఈ యం్శత్రమును మూడుకాళ్ల గాద నిలువ చెట్రి యొకడు ఒక గొట్టములోనుండి చూచుచుండును. వానికెనుట *ఆ)” అను స్ధమున ఒక కొల్త బద్దను తీసికొని మరియొక మనుష్యుడు నిలువబడును, ఈ బద్దమూద వల్లగనుు వ్యర్రగను పెద్ద యంగంళ ఫు గుర్తులు 'వేయబడినవి, యం(తములో నుండి చూచువానికి ఈ బద్దమోది ఏ0వ గుర్తు కానవచ్చిన దనుళొనుముం తరువాత నాబద్దవ “ఆ” యను చోటికి గొంపోవును, అచ్చటినుండి (దౌ 15వ గుర్తు కొనవచ్చిన దనుకొనుము, ఆప్వడీ రెండు స్థలముల తకు 18 అడుగుల భేవనమనియు, “ఆ” ఆను స్థలము “ఆ” అను లే కంకి 15 అడుగు "లెగ్తుగనున్న దని యు, కనుగొననచ్చును. ఇట్లు న! యం్యరము రోన్లు మొదరరై నవి సశ్వేచేయుటకు ఉపమయోగించునుం కి నో స రా. | బీ వడ పట్రణములలోని నీటిగొట్ట్రములు, ఇచెన్నపట్రణము మొదలయిన పఓణములలో నింటింట నొాకయినడి లు శు నాతొ నొట ముండుటయు, మర్శ్రిష్పగ నే యందుండి నీకువచ్చుటయు మవము లు కి

సప రవిజానకళతా స ఎ చూచున్నారము, ఈనీ రెచ్చటనుండీ యెట్లు వచ్చును? పట్రణముక౦ంయె “నెసుగనుండు సలమున ఏటి వనడగించి మొనను లేక చెకువులో చెనను

ర్‌ వ్‌ యె మ్‌ య్‌ నీటిని సంయ్యగవాము చేయుదువు. అందుండీ ఇద్ద కాట్రముద్వారా.. నీటిని పట్రణమునకుపెచ్చి, చిన్నచిన్న కాట్రముల ద్వారా యింటింటికి దీనికొని పోయెదకు, జలసంగహము చేసీనచోట నీ 'రెంతయెక్తుండునో ఆంత యొక్తువరకు నీకు ఇండ్లలోని కొట్రములలో "నెక్కి మర్యత్రిప్పినతోడ నే ప్రవ హీంచును, కొటముయొక్క_ యొగు జలాశయము యొక్క యొగ్తనకం ళు లు అతి నూ! "నెక్కూనగనున్నప్పుడు నీకు ేకెక్కదు, సీటి పీడనశక్రి,

'ఈమయో. 2---(కవపచాక్థృములు వకువు కలిగియుండుటచేత. వానికిని పీడన శి గలరు, రాలిని నీటిలో జారవిడిచిన ఆ రాలీని నీకు అన్ని వైపుల నుండి $ీడించును అనాగ ఒగ్తును మన చేతిని నీటిలో ముంచిన మనచేతిని ఆది నొళ్కుచున్నట్లు 'తెలియునుం మనము నీటిలో మునుశటకు (ప్రయల్నించిన కొంతదూరము మునిగి తరువాత మును లేకఠకపోదుముం అనాా శరీరమును నీరు పీడించి వక 'లోనీవేయుచున్నదిం చేను నీటిలో వై చినప్పుడు, ఆది నీటీలో మునిగియున్నంకవకకు చానిబకువు మనకు అంతణశా కెనుపడరుం సీటినుండీ కీ వచ్చినప్పుడు ఎను ఎక్కువై నట్టు కనుపడునుం

నీటిని అడుగుదిట్రము శా లేన యొకగి న్నెలోపోని యొత్ధిన దాని అడుగు ఊడిపోవును, నీటిని ఒక వెంబులోపోసీ దాన్మిపక్కాలను చిల్లులు పొడి శిన ఆ చిల్లులనుండి నీకు బయటికి వచ్చును, దీనినిబట్రి నీటికి అన్న్నివేపు లను పీడింపగలశ క్రీ యున్నదని తెలియుచున్నది, ఇజేవను పెకి నెత్తిపయుటలో పెకి పీడించుచున్నదిం అనగా 5ఈ ను. వ! యూన

*ట్తా్పీడనము” గలిగియున్నది; గిన్నె. అడుగను గొట్టుటలో నున్ననీరు

శ్రింకికి ఫీడించుచున్నది; ఆనా * అవపీడనము ) లేక * ఆధోపీడనము

పదునొకండవ అధ్యాయము. క01 గాలిగియున్నది (ప్రక్కలకు నీటిని చిముటలో *తిర్యక్సీడనము ? గలిగి యున్నది, అనగా (ద్రక్కలను కీడించుచున్నది ఇప్పుడు “పీడనము” నీటియందు అన్నిచోట్లను సమొావము గానుండు నా లేక ఫా చ్చుకక్తువగా నుందు నాయిని యడుగవచ్చును. నునము చేదను నీటిలోముంచి, కాదు చేతితోపట్టుకొని డ్రమణశ్రమముగా జూరవిడిచిన, దాని ఒరువు ్రమ్మకమముగా త చున్నట్టు కనుపడును, అందు సీరుమిక్హీలి లోకుగానుండెన్కు చేదయొక్క బరువు ఏమియు లేనంతవరకునుగూడ విడిచి పెటవచ్చునుం ఇప్పుడు దానిని వెకీలాగిన 'శమశ్రనుముశగా. బరువు హెచ్చి నీటినుండి _పెకివచ్చినప్పుడు దాని నిజమైన బరువంతయు చేతికి తెలియును కాబట్టి లోశుహెచ్చివకొలగి, జలపీడన ము 'హెచ్చుచుండును, ఇశే వాతావరణమునంచుగూడ జమగాచున్నటు మనకు బఇలియును భూని ళో గి మిద వాతావరణము (గ([౧0090%లల యొక్క పీడనము మిక్కిలి అధికమై ఎక్వనకు పోయినకొలది పీకనమురగ్య చుండును, దీనినిబట్టి లోకుహెచ్చిన కొలవీ పీడనము హెచ్చునని తెలియును, అందువలన నే లోతునీటిలోమునిగి యున్న :చేదబకువు కనుపడకు, దీని9ి ఒక చయోగమువలన బాగుగా "తెలివికొనవచ్చును, ఠ్‌3వ పటము చూడుము ధమో$.-- ఆండ్నువైపులను తెకచియున్న యొక గాజుళొట్టమును సంపా దించ్వి దానికి సరిపోయిన యొక పల్బనిశేకతో అడుగును చేయుము. దారికి మధ్యనుండి యొక "దాకముకట్టి ఇొట్టము నుండి తీయుము, ఇళ్వుకు చానిని ఇాట్టమునకుచేర్చి గట్రిగా ల లు ౌటిని పట్టుకొని (0 నీటి ఉపరి భాగమునకు శాకీనట్లు ముంవ్లి సవా విడువుము, రత యో (1) లోతుగా ముంచి (త్రాటిని విదువ్యల్తోళ హౌం " టు! ఖీ నము 0 * కచట్యనర (11) ఎక్కువ లోతుగా ముంచి ఆాటిని ద్మున్రరు, అలం బరా ర్‌

102 పచాగరవిజానఖా స్త ము. ఖ మా 'ఆ ఇప్పుడు (11,)/(110లలో అడుగు పడిపోదు, (ఏలో పడిపోవును, ఆనగా (11)(110) లలో లోతుగా నున్నప్పుడు క్‌ సీటికినల ఉత్పీడవశ క్రి దానిని భరింపగఅదరియు, క'తిాం మొదటి దానిలో దానికి కి శక పోవుటచే కక (| ఆడుగు పడిపోవుననియు లెలియుచున్నది. రర వ పటము చూడుము కాటి లోతుహెచ్చిన ప్‌ కొలది పీడనముహెచ్చుచున్నదని (ప్రయోగ త్‌ మూలమున తెలియుచున్నది,

2 ఓక అడుగు లోనులో కొంతపీడన ముం / | డిశ్సు ఆెండు ఆడుగుల లోలులో లెట్రింపు 8 అడు 53 వపటము, గులలో 3 రెట్లు, ఈవిధముగా నుండును, అవగా లోతువకును, కీడనమునకును, అనులోమౌొను బంధము గలగుం అనగా

"ండును హెచ్చుటగాని తగ్రటగాని జశసపారిగా గలుగును,

'ధమయో :4-ా రెండవ 'పయోగమునందు కాట్రములోపల నీకు పోయాము ఎంతవరకు పోనీవ ఆడుగు పడకుందుకో చూడుకు. సగము పోసిన ఆదుసపడివోదు, ఆనశా నీటియొక్క_ ఊత్చీడన శకి లోపల నీటిని ఆపగ లశ క్రీ గలదని తెలియునుం

లోపలినీరును నీరును సమౌనముశా వచ్చినప్పుడు గూడ నది పడదు, ఇప్పుడు ఒకచుక్క నీరు ఎక్కువైన అది పడిపోవును, లోపల నీరును నీరును సరిగా నుత్నప్పుడు అడుగుకు 3౦డు వై ఫులను నీకండి యీ కెందుకు ఒకటి [కిందికి ఒకట్సిపెకి దానిని ఫీడించ్సి ఏ వై పునకును కదల్బ లేక యున్నవి, అనగా నీ3ండును సమానమెనబలము గలిగి యున్నవి. లోపల నీరు కొంచెముహహెచ్చినప్పుడు చాన; బలము హెచ్చి

(శ్రిందికిపడిపోయిన ది.దీనిని బట్రి ఒళ చోట చెండు పీడనములును సమానమని

మదునొకండవ అధ్యాయము, 108 "తెలియును, కాబట్లి - ఉల్పీడ నావవీడనములు నీటిలో సనెక్క_డై నను సమానబలము కలవిగా నుుకును.

(వయో :5--(1్ర)నీటిలో చిన్నరాతిని పడవై చిన, దానిచుట్టును గుండ్రని

అలలుఫుటి ఆంరకంత శళవి వృదియగును అనగా డాని

ాలడ్తకేల లు (| ధారా వలవకలీగిన పీడనము, ఆన్ని వై ప్రలకునుపోవును, అందు వలనే గుర్మడైని అలలు కలుగును, సన్నని చిల్లులుగఅ ఇ “[/ యొకగాట్రమును తీసికొని దానిలోనికి నీకు శీల్చి ఊదిన రు! అన్ని చిల్లులనుండి నీ పెకీరచ్చును. మనము ఒళ

1. వై పుకు ఊకినకు, నీరు అన్ని వైఫులనుండి వచ్చును. అనగా నీటిరోద, జక వైపువ మౌత్రకు ీడించిన,

॥ ర్‌ు ల

శవ పటకు ఆపీడవము అన్ని వై ఫులకును వ్యావీంచును

రబ్బకుబండి నొకచాని కొక పెద్దరంధము చేయుము ఆ బంతి చుట్రును నూదిలో చిన్నరం్యధములుజేస్సి "పిదరం[ధమునుండి నీరుపోనీ

'ోలినోవూని, బంచిని గట్రి గానొక్కి న అన్ని రంధ ములనుండి నీరు

చిమ్ముకుం ర్‌శీ వ పటము మాకును,

(యవములయుల్పీడన శక్తి వానియుపరిభాగపు చతురఫుకొ ల్త ననుసరించి యుందును.

'ధ్రమయో 6కేన ధమయోగములో నుపమయోగించిన సాధనమును తీశికొని "దానిలో బక ఫాట్రము ౫ండవ చానిశంశు రెట్రింపు ఖూలము గానుండునట్లు చేయుము, ఇప్పుడు డాని ముషలకము రెంనవ 'దానికంళి ఆట్రింపు చకురము గలిగియుండును, ర్‌ర్‌ వపటము చూడుము దానిలో నీకుపోసి చిన్న ముషలకముసోద 1 పౌను పరువు టుము రెండవ దానిమిోద ఎఏత బరువు పిట్రిన

104 వచారవిజాననా స్తృ్యము, థా (౮

లండు ముషలకములును శమౌనస్థితిలోనికి వచ్చి సమముగ్గ

తూగునో చూదుము, మొదటి దానిమోద ఒకువును మొర్చి ెండవచాని మిద ఎంఠతపెటవలెనో జూదుకము, అన్నిటి

ఆ ల కొందును “మొదటి దానిమోదక ౦కు గెండవ సి [మై చాకివాద ₹ట్రింపుబమవు పెట్టవలసి యుం ల డును, ఈ ₹0డును ఒకచదానికంకైు. ఒకటి

| ప రెట్టింపు "పెద్దదిననుక నే 'రెట్రింపు ఒరువు ః తే కావలసీ వవ్చెను 3 రెట్లు ఉన్న3 శెట్ల క్‌ చలే బరువు కెవలసీయుండున, అనగా అట్లు _ ౨, ౩ ఉపరిధాగము రెట్ల ఒలముతో. పీడింప వాలు డా. ? డును కాబట్టి నీటియొక్క కీడన శక్తి ఫ్‌5్‌ వ పటము దాని ఉవరిభాగముయొక్క్క_ చతురమును బట్టీ యుండును, చానిచతురము హెచ్చిన వీడనముగూడ హెచ్చును, (చయో7.---ఇందువలన మనకు లెలియునడి ఒక నూూతము గా జెప్ప వచ్చును 'దవప దార్థములకు, శీడనముకు అన్ని వై ఫపులప

జేయుశక్ష్సి గలదు; అటి క్‌డనము దాని ఉపరి ఫాగము

యొక్క చకురమునకు అనులోమబంధథము కలిగియుండును.

ఉల్పీడన యంత్రము (924341 2553. )

దవ పదార్థములు అసంకోస్ట్థము అని చెప్పబడినవి, అవి పీడన వ్యాపకము అనియు నట్రిపడనము వాని యుపరిఖాగముల చతురమును ఇట్టీ యుండుననియు. మనకు 'చెలియునుం నీటికి నిట్రి గుణములుందుట చేత వాని నుషయోగ పరిచి యొక యంత్రము చేయబడిన, అటి యం్ళలేము దూది బస్తాలు మొదలయినవానిని నొత్తి చిన్నవిగా జేయుట కపయో గింతురు దానిని “+ ఉత్చీడనయం్మత్రము 33 ఆందురు, ఇట్టివి గుంటూరు

పదునాొకండవ అధ్యాయము, 105 "జజ2ిచాడ మొదలయిన పట్టణములలోని 'పత్త్రిమర లనబదు యంత కాలలలో చూడవచ్చును, 56 వ పటము చూడుము ఇంగు “అ ఆ, *ఇ ఈ అను ఆెంకు స్థ్టూపకములు (౮|61661) ఒకచిన్న ఫొట్టముచ్చే ఫొకలనీయున్నవి. ఇంగ “ఇ ఈ అనునది “ఆఆ క. కంక. అనేకాటు "పనన. ఈ రెంటియందును రెండు ముషలకము లున్నవి, ఇవి (ము, మమ్ము) రెందు స్థాపకముల యందును సరిణా నమరి యుందును సరిగాశథగా గాలిమూకుటకును పండు. లేషండశని యర్థము, చిన్న స్థూపకిము (ఆ అ) నుండి యొక కాట్టము బయలు డేరి నీటితొటిలో గ లు ఈ మునిగియుంకును ఆ యీ పటములో చూపబడలేదు దాన చివర ఒళ కవాటకమాును (క్ర రెందు సూపక ములను కలుఫుశొట్రము మొక టియుండి టి దానిలో నొక కవాటకమును (క్ర) గలవు నీ 1] న్‌ న తే. వా చచ రాట ల | ర్జు ౬ ర్‌ ఉత శ చాన వా హాకా 'క లా కస వా మమ్‌ న్‌... = మో ఇవియు పటమున కనబర్చిలేదు ఈ కవాటకములు 49 వ పటములో అనగా జలాళర్ణక య6ంళములోవ లె నుందునని తెలినీకొన వలెను. పెద్దముపులకముమిద (ట్క త) ఒస్తాలను పెట్టుటకు పీలు కలిగిన యినప కేకు (పు గలడు అక నీటిచే మకీ లేవె త్తబడినప్పుడు జాని మిదనున్న

ప రవిజానశాన్త్నృ ము 100 పదార్థవి జా శ్రమము, బసాలు పేశనసంఛములమాద నమర్చఒడిశ యొక ఇనుప దిమ్గవలవ (ను వ! జు నొవ్కబడి దిన్నతైపోవును, ఛిన్నముషలకము ఒకలోలదండము (పి) వలన కిని (కిందికిని ఆడునట్లు చేయబడును యమో ల్‌ దానిని (శ్రీందనుండి మెకిలాగిన తొట్రిలోనినీరు వాయుకీడనము వలన న్థూపళములోనికి వచ్చును, ఇప్పుడు దానిని ్రీండికి నొక్కిన మొదటి కవాటకము (కష) మూనీకొనిపోయి, నీరు అసంకో సము గనుక రెండవ శచాటకము (క) ను తెరచుకొని పెద్ద న్థైపకములో (శ్ర వేశించును, ఇప్పుడు తిరిగి ముషలకమును _పెకిలాగిన “క? మూనీకొనిపోయ్యి “క? "తెరచుకొని నీరు పెకివచ్చును. ఈ్ళుకియ యంతయు జలాకర్జ్మ క యం్యత్రవర నలో చేయబడినది, అచ్చట వెప్పివవిధమున చివ్నస్థూపక ములోనికి నీకు వచ్చి ఇాట్రముద్వారా "పిద్దన్ధూపకములోనికి పోవునని తెలిసికొనవలసీనది, ఇట్లు కొన్నిసార్లు మువలశి మును వెకీని '్రీండికిని లాగిన, "పెద్ద స్థూపకము నందు నీరుప్ర వేశించి అందలిముషలకమును బలముగా నెగునుు ఇటు ఎశు న! గ్‌ అట టచే చానిమాది బస్తా నొక్కి వేయబడును, మనకువచ్చు, దూద్భిబట్రలు "మొదలైనవిగల బప్తాలు ఈ విఫముగా నొక్కపడి, కొద్ది స్థలమౌశ్రమించునట్లు చేయబడును, "పద్ద ముషలకము 100 ఆెట్లు చిన్న దానికం కు చగురను గలిగినది అనుకొందము, చిన్న డానిరూద 10 పౌనుల ఒరువు చెట్రిన "పెక్దది 100౫ 10 = 1000 పౌనుల బలముతో "వెల్త బడును, డీనినిబట్రి రెండవది మొదటి దానికంి ఎన్ని "రెట్లు చతురము కలిగియుండిన్క అన్ని రెట్లు ఎక్కువ బరువు నెత్తగలళ కలిగియుండునని తెలియుదున్నది, దీనిని * భామా ౫ యనువాడు కని ెట్టుటన్వే దీనికి భాామాపీడనయం్నత మను పేరుగలరు, దీనియందు జల ముపయోగింప బడుటచ్చే*జలపీడన యంత ౨ మనిగూడ దీనిని వీలు వచ్చును

పదియవ అధ్యాయము. 107 నీటిలో వస్తువు లేలికయగుట. అనీ ఏవస్తువునెనను నీటిలోపడవె చిను చానిని నీక పీడించునని వెప్ప అతో నా. న. బడినది, కీడించుట యనగా (కిందికి నొక్కుట, పెకి సెత్తి పట్టుట, (దక లోయుట యని యర్థము ఇంగువలన నే చేద నీటిలో మున్నిగి యున్నంత వరథు బయవ్ఫ్శానుండదు, ఆనగశా నీళ్లే లోమునిగినవస్తువును నీరు ఎపికి నెత్తిపట్రును, కావున నీటిలో మునిగిన వస్తువు తనబరువు పోనొట్రు కొనునుం ఇప్పుడు నీరు చానియంగు మునిగిన వస్తువును ఏంత శ_కితో పీడించునో లీక లేవ నెత్తిష్టునో తెలీని కొనవలయును, ఇందుకు ఒక చిన్న వ్రయోగము చేయవ లెసు, వ్‌ ఠా బ్‌ (ణం ల క్‌ గ ల క్‌ గే రా మ (౬ లీ లౌసునుు ఆెండంగళములు పొడవుగల గుండ్రని గట్టి యిర్తడి గొట్టమున్సు ఈనొాట్రమును సరిగాపటు మరియొక గలనొటమును సంపా లు లు లు న! లి దింపుము, ఈనొట్టములను లౌసువ (వేలాడగట్టుటకు కొ క్కెములుండు నట్లు చూడుము. ర్‌7వ పటముచూడుము, ఇందలి పెళాటము గుల్ల. (కిందిది సొ ఇఒ ట్ర ణం వఎచానిలో సరిగా నిముకును, (వానుకు ఒళ చివర మొదట నలశెట 'మును గట్టి చానికి గట్టికాట్రముకు తగిలింపుకము, ఇవి యెంత బరువున్నవో చూచుటకు ఆెండనవై పున తూనిక రాళ్లను చెట్టుము, ఇవిరెండును ఇప్పుడు సమౌన భారముగా. నుండును, అస్సుకు గౌను ఏవైఫనవను కదలక

పచారనవిజానశవొ స్త ము, 108 ప ర్ధవిజ్ఞా స్రు స్థిరము గానుండును, ఒక గి న్నా నిండ నీకుపోని దానిని వేలాడుచున్న కొట్టమ (శ్రీంద చెట్టుము, ఆనేళ్ళలో గట్టి ఇొట్టము ముణుళునట్లు ట్టుముం ఇప్పుడు ఈవైఫు బరువుతగ్లి, రెండవ వై పు (శ్రీండిక్‌ బోవును, అనగా నీళ్లీలోమునిగి చందున దానిబరువు కొంతతగ్రిన దెం ఎంత ఒకువు తగ్టినది* 'రౌసును వికి॥ మొదటి స్థితిలోనికి తెచ్చుటకు ఎంత బరువు "పెట్టవలెనో చూదుము, అ బరువు 100 ట్రాము లనుకొనుడు, వానిబరువు మొదట 1000 రాము లుండిన, ఇప్పుడు నీటిలో (వేలాడగట్టి తూచుటజే 100 గ్రాముల బరువు శగ్గిపోయినది, అనగా ఆది 000 తాములుమూ(కము నీటిలోను న్నప్పుడు తూగును, ఆయితే దానిబగువు నిజముశాపోయినదా € లేదు, ఇప్పుడు దానిని సీటినుండి తీసివేసిన మొట్టమొదట శూగినంత శతూసును, కాబట్టి దాని బరువు నిజముగా పోలేకు కొని నీటిలో నున్నప్పుడు, దానివలన వీడింస్య బడుటచే అనగా నెత్తిపట్ట బదుటచే తగ్గినట్లు కవపడును. అనగా న్‌ల్లీ యొక్హఉత్చీడనము డాని భారమును తక్కువ జేనినదని చెప్పవచ్చును, ఈ గొట్టము నీటీలోమునుగుట చ్చే ఆది యెంత స్థలమా(క మించునో ఆంత నీకు బయటికి పోవును. ఆనీకును ఒకపిములో పట్టుముం ఇప్పుడు 'ాని త్మ పోయిశ బకువును కనుళొనుటకు రాళ్లను వేయుటకు దూరుగా _ఈవీటిని “జెనిగట్రిన గుల గాటములో పోయుము. ఈగల గొట్రముయొక్కం వారము మొల లు వ భు ౧ అల క్ల ఇండవచానిగో సమానమగుటచే ఆనీరు దీనిని నింపును, ఇప్పుడు (సు “మొదటినిచికి వచ్చును, థి దినినిఒట్లి ఆశాట్తముకు తక్టిపోయిన బరువు చానితో సమాన పి మాణముగలనకీటి చే విన వచ్చుచున్నది. కాబటి దానికిపోయిన బరువ, న! ప. 00 ట్రాముల బకువువల్లగాని, “దానితో సమానపరిమాణ మైన నీటీవళ్ల "గానివచ్చుచున్నది, ఆనా నీరెండును సమాన బరువుగలవని తెలియును శాబటి యే వసువైనను నీటిలో ముణిగినప్పుడ చానిభారము కొం లు అటి మాలు వ్‌ క

పదునొకండెవ అభ్యాయము. 109 తగ్గిపోవును ఆకగిపోయిన ఫారము డానితోసమానమెన పరిమాణముగల నీటియొక్క ఫారమునతు సమానముశానుండును,

ఈసంగతిని (ీను చేప రల్వజ్ఞాడైన * అక్కి మెడ్‌ీస్‌ . కని ట్ర్టుటచే, నీసూ(ము వానిజేర విఖ్యాతి చెంది యున్నది, ఈనూ[(త్రముమొక్క_ (వ్రయోజనము:-_

ఎట్రి యాకారముగల వస్తువు నైనను, నీటిలో తూచుట చేతస దానితో సమానమెన పరిమాణము గల స్‌ీటియొక్క భారము 'తెలిసిసొన వచ్చును. అది ఆవస్తువుయొక్క_ ₹రిగిపోయిన భారము. ఈభారమే దానివో సమూనమెన పరమౌణముగల నీటియొక్క_ భారము,

"ందు వస్తువులలో నేదియెక్కున బకువో తెలినీకొ కీ వలెననిన రెంటిని సమానమైన పరిదూణముగల వానినిగాజేసి తూచిన చీది బకవో లెలియును. నెయ్యి నూనె యీరెంటి లో చేది యొక్కుువ బకుైైి వవో లెలియవ లెననిన్య ఓక చెంబును గాని గీన్నెనుగాని తీసికొని చానిని తూచ్చి తర్వాత దానిని శేరినో నింపి కూచి తర్వాఠ నూనెతో నింపి తూచి వానికుండి గిన్నె*కువు పీనీవేసి యీశెంటిని పోల్చిచూచిన ఆ రెంటిలో నేషబకువో తెలియును. ఆవిధమున నే బంగారు వెండి, వీనిలో నేషబజకవు ౩? ఈశ౭ంటిం సమానమెన పరిచదూణముగల బి్ళ్‌లుగా గాన్ని చిమలుగా-ావి జేసి ఆతెంటిని తూచవ లెను, ఇట్లు. వీవస్తువుకంటి ఏది బరువో యే॥ లేళికయో 'తెలనీకొనుటకు, అన్నిటితోను పోల్చుటకు వీలైన స్తువొకటి కావలెను, ఆవస్తువు శుభ్రమెన జలము, (్రతి వస్తువును జలమునో పోల్చబడును, అన శా అవస్తువును సమాన పరిమాణముముగల బలమును తీనికొని వానిగారము ఒకచానినోనొాకటి పోల్చబడును,

క స్వృ్వము, 110 పదా ర వి క్షా న శా చ్తుము ఓక ఘనఆఅంళళముగల ఆవస్తువుబరువు 20 (ాములుఅను కొనుము ఒక 3 09 నీటిజబయమవ్లు 4 ట్రాములు శాబటి దానిబరువు నిటికం కు యై ర్‌ రెట్లు ఎక్కువ లు ఎంత స్థూలమగల ఆవసువను తీనీకొన్సి దానినో సమానమెం శి మైనా నూలముగల నీటితో తూచినను అచెప్పుదును $్‌ తెట్టుయుండును= తారతమ్యు గరిమ. (62301౯10 6౧4110). ఇప్పుడు నీటియొక్క_ బరువు నియమితమానము శా (1౫66 5110= ఆేజార) తీసికొని దారి ౭రువు ఫ్‌ అని చెప్పబడును, అనగా డాని ““తారత్మమ్యగరిమ?: (5060150 ఆయా (7) $ అని వెవ్పఒ*దున, ఇట్లు శెష్పుటలో. నీటియొక్కు. శారకమ్యగరిమ మానముగా తీసికొని 'పతివస్తువును దానినో పోల్చుచున్నామని తెలిసీ కొశవలెను, ఈ విఫ్‌ ముగా (ప్రతివస్తుచుయొక్క_ జౌరతమ్యెగ రిమను 'తెలిసికొనవచ్చునుం వసువుమొక్క బరువు తారతవగ రమా క సదూనపరిమాణముళల నిటిబరువుం శారతమ్యగరిమను కనుగొనుటకు వస్తువుతో సమానమైన ప! మొౌణముగల కీటిబరువ్ల కావలెను, దీనిని వైస్మూరముచె నులభము” 'తెలీసికొానవచ్చునుం ఇదియే దాని ముఖ్య(ప్రమో?౭శము, బం శారమయొక్క తారతమ్య గరిమమొంత 1 ఒక మేలిమి బంగారు ముక్కను తీసీకొని శణూచుముం 76 వన్లగిం లెక్తు ఉన్నదను కొనుము, ఇప్పుకు దానిని నొళసన్నని థారముక్తూ గట్టి నీటిలో ముంచికూచిన చానిఫారము. నీటియొక్క. ఉత్చీడన శీ వలన త్యేపోవును ఎంత తగ్ణినదో చూడుము, శీ వచ్లై గింజలు తగ్గును భం

పదునొకండవ అధ్యాయము. శే ఈ తెగ్రినబరువు వనిచేనిన (వ్రమయోళమువలని దాంతో సమాన పరిమూణము గల నీటిబమ్మవేయుం డును. దీనివలన దాని బరువ్హును ఉానినో సమాన మైవ పరిమాణముగల లీటిఎరువును తెళినికొంటిమి. ఆదియేమునకు కావలనినది.. కౌబఒట్టి దాసి శారతమ్యనరిమ *సీఎకే9ి, అనగా బంశారు చానినో సమొనమైన స్థాలముగల నీటికం యె. 19 రెట్లు బమవు గలిగి యుండును ఫ లేక బంగారుళో సమానమైన పరిమాణముగల నీరెచ్వుడును "చాని భారకులో 9 వ ఆంకమై యుందును, ఒంాగము నీటికంకె 19 'కెట్టు బకువు అని యర్థము ఈ విధముగా 'ప్రతిఘనపచదాక్థముయొక్కం శారతమ్య గరిమను 'తెలిసికొనవ చ్చు, ఇట్లుకనుకొనబడిన కొన్ని ఘనసదార్ధముల తారతమ్య గ్‌రిమల సంఖ్య యిచ్చట నిచ్చుచున్న్నాము బొగ్గు 1 8 ప్లాటివక్‌ 215 గాని 8 95 తగరము 738 వజుము (రజ 3౩ € గుగు వాసము 789 గాబా లై 5 కంచ 8 శ బంశాకము కేం 3 వత్తడి 78 ఇనుము 7 76 మంమాడ్డ ర సీసము క్షే 4 మన్న ల! వెంకి కేధ57 ఇసుక కేడం మెజెవ్చివ ఆర్కిమెడిస్‌ న్యూకము, ఒక నీటిశేకాక ఆన్ని (దవ పచాస్థ్రములకను.. చెల్లును, అన్ని (ద్రవపచార్థములకును ఉత్ప్చీడవ శక్తి ఇయుండుటచ్చే ఏ పదార్థమైన వావలో ముంచిన నాపదార్థ్యము బకవు శస్ణిపోవుట సహజము. ఆ త్మిపోయిన బకువు ఆ పదాన్థములతో సమాన పరిమాణముగ్రల ఆ (దవపచార్థము. ఒరువుళు సనూవముగా.. నుండును, దీనినిబట్టి ఒశే పదార్థమును అ నేక (ద్రవపచాన్థములలో శూచిన అన్నిటి

శైల పడార్థ విజ్ఞానశాస్త్ర ము, లోను సమౌనము శా ఫారమును పోగొట్టుకొనమదు,ు ఆది యీ (ద్రవపదార్థ ముల ఉత్చీవనళ క్రీని ఒట్టి యుండును, ఒక వస్తువును నీటిలోను పాదరసము లోను తూచిన మొకటిదారికం మే 3ంచవదానిలో బరువు ఎక్కువ తగ్గి పోను. ఇప్పుడు దేనిలో నెంత తేగునో చూచిన ఈ ఇందును సమాన మైన పరిమాణముగల నీటియొక్ళాయు. పౌదరశముమొక్కయం. కువై యుందును. రెండవచి మొదటి చాలికి ఎన్ని తట్టు అన్నవో వాచిన పాద రసముమొక్క చారతమ్యుగరిమ "తెలియును,

యైనితూచిన బంశారుముక్చను పౌదరసములో చూచిన సుమా! ర్‌ వర్ష గింజల యెక్తు బరువు తగ్గిపోవును కాబట్టి సమౌనమైన పరిమాణ ముగల నీటియొక్క బకువు శ పాదోసముయొక్క_ ఒరువు 2 వన్లగిం వాల యెనృ ఉఊండునుం

కాఒట్రి పాదరే సముయొక్క తారతమ్యగరిమ = ర వా కేతెం

(దవవడార్థముల 'శారతమ్య గరిమ,

[ద్రపపదార్థముల 'శారతమ్య గరిమకు కనును మౌర్ష మొకటి పం చెప్పబడినద్హి అందుకు నీటిలోను ఆ (ద్రవపదాగ్యములోను మునుగు ఘన పదార్థ మొకటి కెవలయును ఆ ఘనపదార్థృమును, "రెంట్‌లోను కూచి "రెంటియందును తగ భారమును తెలిసీకొనవలెను ఆ శెండు ఫారములు న్యు ఆర్కిమెడిస్‌ నూతప్రకారము సమొనపరిమాణముగల యా ెంకు (దవపదార్థములయొక్క_ బరువులు కాబట్రి నీట్‌బరువు చే ఆెండవదాని ఒకు వును భొగించిన ఆ ౭0డవ (దవస దార్థముయొక్క్ల తారతమ్య గరిమ వచ్చుచున్నడి (ద్రవపదార్థముల తారతమ్యగరిము నింతకంయె సులఫమైన మరియొక విధము *శా 'తెలినికొనవచ్చును, (పయో. కే గాజుబ్యుడక్డి నొకదానిని సంపాదించి చాని సరిమైశబకువున

కనుగొనుము. తర్వాత దానిని సీకకోనింప్తి బమవును కన

పదునొశండవ అధ్యాయము, కేకకి “పొనుముం ఇప్పుడు ఆండవసారి వచ్చిన బరువులో మొడటి బరువు తీనీవేనిన నీటియొక్క బరువు వచ్చును. ఆలాగున నే తక్కిన (ద్రవపదార్థముల బరువులు గూడ తెలినికొనుము. అవన్నియు సమాన పరిమాణ ములై యాండుటచ్వే. వాని బరువును నీటి బరువృచే [ భాగించిను వాని ఆారతమ్య గరిమలు వచ్చును. కొబ్బరి గ్‌ నూనె మొదల్రైనవాని తారతమ్యగరిము నీటి గరిమ నక బు. తాం కంచమి రక్కువగా నుండును, గనుకే అట్టి వన్నియు "తలేలెకువ స్తువులు, వాని తారతమ్య గరిమ, 'చయోక్షే'----1 చ, అం చతురమును, 6 అంగుళముల పొడవును గలిగి సమకోణములుగల యొక కరను సంపాడిం ఫుము, 'దానిమిద (ప్రతీ ఆంగుళమునకును గీతలు గీయుము దానిని నీటిలో వెచిను కొంత మునిగి కొంత లేలును. 3 వ అంగళము వరకు మునిగిన ల్‌ శ దనుకొనుము, నీటిలోనున్న ఫాగము 8 ఘన ఆం గుళములు, అనగా ఆ కర నీటిలో వేయుటవల్ల ళ్‌ కథినవటం లొలగిపోయిన నీటిపరిమాణము 3 ఫఘ, అం, ఇప్పుడు న. గ్ర బరువును చానినలన లొలగిపోయిన ఏఘ, ఆం 'టిబరువును తూచిచూచిన్య ఆెండును సమానముగా నుండును చమయో2,--- ఆ క్యర్రమాద చిన్న బరువును బెట్టిన, ఆంరకం ఓ సెమ్కున మునుగునుం ఇప్పుడు ఆకరన్సు చానిమిద 'జెట్టిన బరువును 8

క్షైషశ్మ పచారవిజాననా స్త, ము. న్న ప ర్ధవి జ్ఞా స్తు కలిప్సీ దానివలన తొలగిన నీటితో తూచిను రెండును చదమూనముణా నుండును, ఇట్లు బరువును మౌర్చి (ప్రయోగములు చేసి మాచిన్క అన్నిటి యందును ఆ రెంటిబరువ్లు తొలగిపోయిన నీటిబకువునో సమోవముగా నుండును, కాబట్టి నీటిలో 'కేలు ఏ వస్తువైనన్సు తనకు సమానమైన బరువు గల నీటిని ఆవలికి తొలగి పోవునట్లు చేయును, అనగా [తోని వేయును ఆర్కి- మెడిస్‌ నూూతము, మునిెాడు పదార్థముల కన్నిటిని నుప యోగించి వస్తే ఈ పెనూ[తము తేలిక పదార్థముల కన్నిటికిని వరం స! మ్‌ థి న! చును, దీనివలన తేలికపదార్థముల తారతమ్యగరిము తెలినికొ నవచ్చుముం శవ (ప్రయోగమునందు కరర క అంగుళములు ఆనగా సగము మునిగి నది; 8 ఘన అంగళముల నీటిని (తోనిచేయుచున్నది* మెవ్రయోగమ వలన 6 ఘ* ఆం. కరయొక్క_ బరువు కఫ, అం, నీటి బరువుతోసమా నము, కాబట్టి 6 ఘం, అం నీటిబరువు సమౌనమెన పరిమాణముగల కర్ర బరువుకు 'రెట్రింప్రుండును. కాబట్టి క్యరయొక్క తాగ, జె గానుండును, ఆ శ్ర సగము మునిగినది; దాన్సి తా. గం గ అది ముప్పాతిక మునిగిన దాని తౌ గా ఫై, కాబట్టి యే వస్తువైనన్సు ఎన్నవ వంతు నీటిలో మునుగునో అం "దాని తారతమ్యుగరిమమై యుండును. దీనిని బక్షి ఎంతభాగము. నీట్‌లా మునిగినదో కనుగొనిన "దాని తారతమ్యగరిమను సులభముగా 'తెలినీకొ; గలమని తెలియుచున్నది,

పదువాకండవ అధ్యాయము, 115

కే వ్మప్రయోగము నందలి కర్రను కొన్ని (ద్రవపచార్థములలో వేస్‌ చూళిను అన్నిటిలోను సరిగా మునుగక్క హెచ్చుతస్తగా మునుగునుం దీని కాకణము వాని తారతివ్యుగకిమలు వేరుగా నుండుటయే, వస్తువుల యొక్క తాకత వస్థగరిమ వాని * సౌాంత 9 నుబట్జ్రి యుండును, పౌార్యద్రత “హెచ్చిన తకాకతవ్యుగరిమ గూడ హోచ్చును

నీటికం కు శారతమ్య గరిమ హెచ్చుగాగల (ద్రవపదార్థములో పె కర్రను జీనిను తళ్హ్హవాా మునుగును ఎంత మునుగునో మూచిన, ఆ యన పచదార్థముయొక్క_. తార తమ్మగరిమ 'తెలియవచ్చును, ఆ కర నీటిలో సగము మునుగుటచే డాని ఆారతమ్యగ రిమగూడ సగమని మనకు చెలి యాను. దానిని పొడవ సములో వేసీ యెంత ఫాగము మునుగునో చూడుము, 36వ వంగు ములిగిన్యు తొలగిన పొదరసముయొక్క_ బకువు 6 ఘ్మ అం. కర్రబకవుకో సమానము. చొలగిపోయిన రసముయొక్క_ స్టూలము కర్రయొక్కం స్థలములో 2ఢవ వంగుాణా నుండును; ఆ రెండును సమాన భారములుగల వగుటవే, సమౌన స్థూలములుకల క్యరయుి రసమును "మొదటి దానికం శు 3ెండవది 26 "రెట్లు బకువుశా నుండును. శాబట్రి

కై, అం క్యర్రబకువు కే అయిన కేఘ అం రసము 26 అయియుండును

క్షే ఘ. అం. నీటిబకువు కద్రకంటి 3రెట్టు ఉండును ఇచ్చట క్షేఘం ఆం నీటియొక్కయిుి రసముయొక్క్యయు బరువులు మనకు తెలిసినవి. కాఒట్రి రసమయొక్కతాం గ కీ = 18.

ఈలాగుననే ఆ కను కొచ్చెర నూనెలో వేసీను సగముకం౦శ నిక్కూవన మునుగును ఎంతి మునుగునో చూచిన, కొ చ్చెరనూ నెయొక్క కౌ గం నిచూపిన విధముగా తెలిసికొ నవచ్చును.

ఇట్టి సాధనము (దవప దార్జముల తౌరతవ్యుగరిమను కనుగొనుట కుపయోగపడుటచేే (ద్రవమాపకము (113ర00006160ఆనబమను,

క16 పచారవిజాననా స్తము, థి రా “ఆ 'దవమాపకము, (9 9, 9. ఇది సాధారణముగా “గాజుతో చేయబదువుం ఇది ఒక చివర గి గుండ్రని బొడ్డుగల పొడుగైన గాజుగొట్రము; దీనిని నీటిలో | వైచిన నిదుపుశా తేలి సున్న,0) వరకు మునుగును;నీటికం మే న క్షీ 'ేలి కనవానిలో వె చిన, సున్నకుపెగా మునుగున్వు గొట్రమా | | కు 6... నా. | మాద గీఠలుందును ఒక్కక్క గీతకు దశాంశఛము ఇ | జ్యే తస్హనట్టుడా 'చేయిబడును; ఎంగ లో నైనను ప్రవ గీత వరక మునిగిన దాని తారరవగరిమ గ్యై ఆయియుండును. ర్‌వరకు | / క్‌ _ 1 | లు / మునిగిన శాం అయియుండును= కాబట్టి (దవమౌపక ! మును ఏదవప దాగ్ధములో నె నను 'వేస్సీ దాని తాగ, సులభ | ముగా వెప్పవచ్చును / | (యం సున్నకంయె ఎన్నిఫాగములు తక్కువ మునిగిన అన్ని 10వవంగులు జారతమ్యగరిమ హహెచ్చుచుండును 3 శ్వేవ నీత (౧) వరక్షు మునిగిన దాని తా, గ కో ఆయియుండునున రీవరకు 60వ పటం మునిగిన 1 ప్త అయియాండును. ఇట్టిసౌధ నములను సాధారణము గా అసుష్టగులలోనుపమయోగించుట మనము చూచుచున్నాముం ఆచిమ్మూత వ్యా ఫిగల వారి మూ్యూతమును వీ &ంచిి చాని తారతవ్యుగరిమను (ద్రవదూపకమువలన కనుగొని వ్యాధి మొక్ల_ ఊ(దేకమును నిరయింతురు. ా న (దనమాపకము సంపాదించి శుభమైన పాలలో వేసి యెంతవరకు మునుగునో చూచీ, 'ప్రశిరోజును ఆంతవరకు మునుగునో లేవో చూచిన పాలలో నీరు కలీసినది లేనిది వెంటే చోప్పవచ్చును ఇట్టిదానిని “దుగ్ధ

పనునొకొండవ అధ్యాయము. క్షే మాపకము? (0101006160 అందురు, మరొక విధముగా గూడ (దవ పదార్థముల తారతమ్య గరిమను "తెళలిసికొనవచ్చును,

61వపటమునందు చూపబడి నటువంటి శాజుకొట్రమును సంపాదిం

" ఫుము, అంరులో పౌదరసముపోసిన్సు ఆండు భుజముల

నో || లోను సరిగా వచ్చును ఇప్పుడు, జఒజళ భుజములో నీరు

2 పోనీన ఆశీటియొక్ట బకువుచే ఆండనభుజములోని పాద

టే రసమ్యు మొదటి భుజములోని దానికం ఈ సపెకీలేచునుం

౮ ఒక అంగుళము. పొౌదరసము. లేచిన ఎంతనీకు

[1వ పకీనము.... పోయవలెనో చూడుము, 13 అంగుళముల యొగ్తు'

వరకును నీకు పోయవలనీ యుందును కాబట్టి కే అంగుళము రసమును

3 అంగళకుల నీకును సరిగాతణూ"పచున్నవి. కఒట్రి రసము నీటికంక కే9 రెట్ల బమవు గలిగియుందెవ లెను,

ఒకదానినో నొకటి కెలియని ప'దార్థములశే నిట్రిసాధనము నుప మయోగింపవచ్చనుం పొలమయొక్క్ల ఆారత్ర పస్థగరిమను తెలిసికొన వలే ననిన పినిచేనివఎ చేయుటకు వీలుజేగు. ఏలయన పాలును నీకును కలిసీ పోవును మైళాట్టకులో పాదక సముపోసి ఒక భుజములో నీకును, రెండవ దానిలో పాలును పోసి పాదరసము రెంటిలో సరిగా నుండులాగున చూడుము,

6 ఆంపళముల నీటిని ఎన్ని అంగళముల పాలు నిలువ భెట్టగలవో చూడుము. 1 ఆంకళములై ను పాల తారతమ్యగరిమ = కేసీ అయి యుండును. ఈ[ప్రయోగము నే మొక విఫముగా చేయవచ్చును,

ఆందుశాజుళొట్రముల్కు మరియొక ఇాట్టమువలన కలినియుండునట్లును చానిమఫ్యనుండి రబ్బరు గొట్ర మొకటి పటములో చూపబడీనట్లు వేటాడు నట్లును చేయాము. ఆ రెందు గొట్టముల చినరలన్యు పాలు నీరుగల రెండు శిన్నెలలో "బెట్టి రబ్బకు గొట్టమును నోటిలో జ్య్టైకొని గాలి పీల్చుముం

116 వపడారప్‌జానశా స్త ము, న ణు 2 నొట్టములలో కొంత గాలికీ పెపోయి, లోపలి వాయువుయొక్క వీడనము 2. ఈ్హువ గును, అందుచేత, %న్నెలలోని (దవపదార్థాము (| 1 యొక్క_ఉ పరి భాగములమౌది ఫీడన మెక్కువె గొట్టము | లలో (ప్రవేశించున టువేయును, వానిపొడుశు సమాన ళా టి ముగా నుండదు; పాలా 4 అం, అయిన, నీరు € అం క భు శానుండును. లోపల్‌ పీడనము, పీడనము ఆండుగొట్ట | ముల మాదన సమొనముగా నున్నను ఆప దార్థములు ఉక | ననా, శ్‌నా, కక గ్‌ “హెచ్చుతనుశా వై! లేచుటకు కారణమేమి వాని తార మఖ రవ్యుగరిమయే.. ఒరువైన పదార్థఫు కెక్తు తక్కువగను నీరు పాలు గ8మ్రు యెక్కువపదార్థము యొక్క యొత్తు ఎక్కువగను నళ 62వపటమ్ము.. ఉండును; కౌబట్టి వాని తారతమ్యునరిమ చానిపొదుగును ఒట్టి యుండును. షట్లు పాలు అ గ కి షష్టి కేర్‌ ఇస్లే రక్కిన్మ (ద్రవ ప చార్థిములయొక్క- తౌర త వ్యాగరిమనుగూ ద కవమళొనవచ్చును, తారతమ్యాగరిము "తెలిసిన లాభ మేమి? జని పదార్లముల తౌరతమ్యగరిమ కను నొనువిధమును, వివిఫ పదా ఇఒ థి స్ధ్వముల ఆారతవస్థగ రిమయొక్క_ సంఇ్యిలును "కెలుపబడీశవి, కాని దీనివలన లాభ మేమిశి దీనివలన మనకు వష్థవహారములో "నేమైన లాభముళలదా! ఆని తెలివిగల చదువరము అడుగవ చచ్చును పచదాకములు క నీ చేయ2డి యు చాలీ నవా లేదా ముని తెలిసికొనుట యీ శారతమ్యగరిమ క్టైగమువలన గలుగులాభము, ఇంగకు కొన్ని యుదావారణము లిచ్చిన నివిషయము న్నష్రపడగలదు, జూ కంచలవానికీ నొకబంగారిపు నగ చేయుటకిచ్చి నాత డంప మేలిమి ఒంగారచము ఇ సైనో, శేక కలి ఒంగారము నుషయోగించనో అాజాటి వనము నెళిసీక్‌ నవలెను, వస్తువును వెచళాట్టుటకు వనసొప్పదుః శౌరతవ; గరిమ పాయముచే వనము కెంసలవాని మోసమును కనుక నవచ్చును

పదముకొాకండన అధ్యాయము. కేం బంగారముయమొక్క_ తారతమ్యగరిమ 119 అని మనకు చెలియును, అనగా బంగారమును నీళ్లలో ముంచిశయెడల 'దానిబకువులో 19వ వంతు తస్హ నసి యర్థము. కావుత కంసాలి తెచ్చిననగన్సు మొదలు వెలుపల తూచుము, ఆది $స తులములు అనుకొందము, దానిని నీటిలో ముంచితూచుము, ఆది మేలిమి బంగారైన యడల తనబరువులో 10వ వంతు బరువు తక్కవతూగును, అనగా అరగులముతగ్గి $తులము లేతూగును. మ్నేలెనది గాక యందు రాగి మొదఅయిన పదార్థములు కలుపబడి యున్నయెొడల కే9వ వంగు బరువు తగ్గరు, కలుపబడిన పచార్థముయొక్కం_ బరువును బట్టి క్షేరివ, 17వ, 1రీవ వంగు తక్కువగా గాని ఇంకను తక్కువ"శా గాని జరువు పోనొట్టుకొనును, ఆంగు రాగి యెొక్కినకొలదిని దాని బరువు నీళ్లలోతస్లట త్ట్‌ై శుదకంతయు రాగియే యైనయెొడల, రాగియొక్క తారతమ్య గరిమ రమౌరమి 9 కావున ఈ వస్తువు నీళ్లలో ముంచిన యొడల తన ఎపవులో 9వ వంగు మొతము పోగొట్టుకొనును, ఇట్లు మనము కంంలివాని వొంళతనము వస్తువును కరగింపకయీ కనుగొన వచ్చును ఇే వెండి వనలను గురించి యెఅుగువదిం రవలవ్నర్జకము చేయువారికిని వానినికొను (శీమంతులకును వజైము (రవ)యొక్క తారతమస్ట్థ గరిము 3 5 అతగా మూడన్నరయని తెలిసీయుం దుట య త్యావశ్యకము. లేనియెడల గాజుపెంకులు గూడ రవలని మోస "7గాండైందిను జమించార్జ్మ కమ్ముట లేక? జళకానొక *“రవ”ను తూచిచూచిన క్షే 'పరిగింబ లెక ఉశ్నదనుకొనుడు. దానిని నీళ్లలో ముంచి తూచినయె డల కొంత బరువు తగ్గను, ఆది నికర్యమెన రవయైనయెడల దాని మొదటి తూనిక (1క గకగిందలలో) తజ్టై వంగు అనగా "ఆండు స్పప్తమాంకములు () తగ్గవ లెను. 1క్త ౫ కిఎశ, కౌవున నిజమైనరవ 4 గురిగింబిల బరువు తగ్షినీళ్లలో 0 గురిసింజల యొత్తు తూగును, అది యసత్యపురవకైవ యొడల నింతకంళశు రర్ధ్రవగాని యెక్కువ గాని తూగున్ను

పండైండవ అధ్యాయము, ధ్వని. (600౫ల). బించెనుగాన్సి పన్లెమునుగాన్సి గంటనుగాన్సి చిన్న కరతో కొట్లి నే ల చానిమాద మనచేయిపెట్రిన అవి మనచేతిని చిన్న చిన్న జబ్బలు కొటినటు లు ర బె లా తోచును. మనచేరిని పట్టుట మారుగా. చిన్న రాళ్లను గాన్సి బెండు ముక్కలను గాని వానిమోద పడవై చిన అవి యెగి3గిరి. పడును, అనగా నవి (బోసి వేయబడి న్యసు కనబడును, అయిన "పిని వెప్తిన వసు ౬ యూ ఖీ అక్‌ వులలో నేదియు చలనము కళీిగియుండక పోయినన్వు వానిమాదనున్న యీచిన్నవసువులు ఏలకదలవ బెనుశ నించి మొదలమున ఆసపెద వసువులు వటి టు అవ కదలుచున్నట్టు మనకంటి కగుపడుట లేదు? కాబట్రివానికి చలనము లేదని ఇెస్పవచ్చునుం ఇండుమొదలళైన చిన్న వస్తువులు కదలుటచే, ఆ "పద్ద వస్తువులయొక్ట అణువులు చళించుచున్నవనియు, ఆటు అవి చలించుటచే జాత టా ణా వాని సమిపముననున్న యీచిన్నవికూడ చలించునట్టు చేయబడు ననియు "తెలియుచున్నది,

ఇట్లు ఒకవస్తువు అంళకయు కదలక, 'దానిఅమువులుమూ(తము కద లిన అది * కంపన ? (11002208 స్ధితిలో నున్నదని వెప్పబడును, ఇట్లు కంపన స్ధితిలో నున్న వస్తువులలో తంబుక్క వళ ఫీడీల్‌ మొద లయినవాని తెంలలకంపనము స్పష్టముగా గానవబ్బును, మనము మౌట లాదునఫుడు కంరముమోద (వీలుపెట్టిన కంరము కంపించు చున్నట్లు తెలియును, పెనిచెన్నీన యన్నివసువుల యందును, అవికంపన నితీలో ముందుటయే-గాకు) మనవెవికి వినబడు ఒక “శబ్దము” నుగూడ కలిగించు చున్నవి, శబ్దమును ఫుట్టించు (శ్రలివస్తువును మనము పరీక్షీంచి చూచిన,

నది కంపనస్థితిలో నున్నట్లు మనకు చెలియును

పంవ్రైండవ అధ్యాయము, క్షైల అ్టుకంప మొందుచున్న వస్తువురూద మనము చేయిపై చిన కంపన మొగిపోవును, దానినోగూడ దానివలనకలీగిన కస్టైముగూడ నాగిపోవును, మోళచున్న గంటశాన్కి వీతెతీశెచాన్ని వించెగాన్సి వెంబుగాన్సి మరి యేడిశాన్సి చేతనో శాకివవ్వుడ్కు వానిశస్టముగూడ నాగిపోవును, వానికి కంపనస్థితిపాడ నుండగు, ఇందుచేత నే వనయింగ్లలో కంచు వెంబుగాన్వి య్విళ్తడి గిన్నెశాంి ఏవైన తగిలి ధ్వనిచేయుచున్న, దానిని చేతితో తాక్షి మాన్ను ం క్రి ప ధ్వనిచే చుటన న్చుోకు కాబట్టి ధ్వనికి మూలము ప దార్థముయొక్క అణుకంపనము, కొన్ని(కంచ్చు వెండి మొొ వస్తువులయందు ఈకం పనము ఎక్కువగా నుండును, కనుక నే మువి యెక్కువ ధ్వని చేయును మరికొన్ని ((మట్రినున్త, యిసుకకుప్ప్ర ఒట్టలమాట మొ ఏ ఎక్కువా కంపింపవుం అట్టివి మయొకష్టావధ్వనిగూడ చేయవు, చె (క ఉట 0] ళు శనగ క! న! న మై! నగ మైలు మ 000. " రడ సా. గ్రహ (/ ,/... [సం /.?. స ఫి మమతా. జపం బోగ టోగో / న. స సస నమ కాయల రరర ళం ర్‌ గు 63 వ పటము, భ్వనియనునది వస్తువులయొక్క_ కంపనమువలన గలిగిన, క కివిశే వాని అట షుము, ఎంతమారముననో కింపించుచున్న వసువునుండి వచుాశబము క్‌ వె బవ నీ దూరముననున్న మన కెట్టు వినబడును 1 యతి వస్తువు చుట్టును వాయావు గలదు, ఆవస్వవుయొక్క_ అణువులు ఏకారణముచేతైన కంపీించు చుం

లి వడాగవిజాన హా స్త ము, శే థి తా (ఆ జిన) వానిచుట్టునుండు వాయువుయొశృ ఆణువులకు తాకి వానినిగూడ కంపించునటు చేయును, ఇట్లు కంపీంచు వాలౌణువులు వానిసమోప మున నుండు ఆణువులనుగూడ కంపీంపజేయును. అవిఫముగా ఆళంపనము వ్యాపీంచి మన వెవియొడ్డశుంకం అజువులవరకు వచ్చును, ఆవి మశవెవిలో మండు * కర్షగుంగుఖి ” ఆను పల్చని చర్శమును కంప మొండగ నట్టుచేస్కి మనకు శ7ము వివబడునటు చేయును, అప్పుడుగాని శబ్వము విశవచ్చినవని చి ళం ళు "తెలినికొన జూలము, కా బట్రి శబ్దహానమునష గారణము వాతెణు కంపనమువలన గలిగిన కర్తదముంగుఖియొక్క కంపన మే, టి ధ్వనివలన "గాలీలో గలుగు కంపవముయొక్కా స్వయాపము తెలి యుట కై యొకయుదాహర * మిచ్చుచున్నారము, గిన్నెలోనున్న నీటిలో చిన్నరాయి. చేయుము, అప్పు డాకాయి నీళ్ల నంటినస్థలము చుట్టు ఛిన్న యల పుట్సి యది 'శ్రమముగా పెద్దదియగ చు. గిన్నెయంచువర క నేకము లు న్‌ అయిన యలలు% నేర్చడును అశ్షే నిశ్చలముగానునప్ను గిన్నె యంచుమోద చిన్న ధ్వని చేసినయెడల గిన్నెలోనున్న నీటిలో ధ్వని చేసివచోట చిత్న చిన్నయలలు ఫుట్రి యవి ెద్దవగుచు గ న్నెయొక్క యంచువరకు బోవు చున్నవి. అనగా నాధ్వవి గిన్నెలోని నీళ్ళలో గంపనమూలము గా తరంగములను అనగా ఆలలకు ఫుట్రైంచినడి. ఆలాగన నే యాధ్వని తన చుట్టునున్న గాలిలోగూడ చిభ్నయలలను పుట్టించును ఆయలల స్వరూపము రీ వ పటములో చూ పబడినగి. ఆయలలువచ్చి మన చెవికి దాకినప్పుదు మనకా ధ్వని వినఒకమ్క గాలి లేకున్న శబ్దము వినబడదు. ఇట్లు వాయువ్రువలన కెంపనము జక చోటునుండి మరయొకచోటికా తీనికొని పోఒదుటచే శష్టము వినబడుచున్నదని చెప్పుచు న్నాము, గాలి లేనిచో శబ్దము వినబడగు, ఇందుకు ఒకచిన్న (ప్రయోోము చూడుడు

పండ్రైండవ అధ్యాయము, 1283 టికొటిక్‌ అనుచున్న ఒక%డియారమును '+వాతశేచకము? (పటము ళ్‌ చూడుడు యొక్క ప్యశ్రముమోద గుడ్డ వేసి పెట్టి న చాని పెని శాజు గిన్నె మమూనసీ గాలితీసీ వేయుడు=. స్తు అటు గాలీని సీసివేయాటచే ఏమి జకుణనో చూ చే చే గా . జ న్‌ా కుకు, శాలిని తికి విడిచిెట్రి యేమి జరుగునో ; రానా చాడుడ. గాలి తీనీవేయ బడీనప్పుడు మనక ధ్వజ భా శబ్దము వినబడగు, గాలీరికిగి విడిచి పెట్రఒడి ల్ల. వపుడు శబ్దము తిరిగి వినబదునుం 63 వపటము: ళ క చూదుడు, యా నం దీనిని. టి ఘూన్య (ప్రదేశమున శష్టైహు ళు ౬ యం వినఒదుటకు నవకాెశిము లేదనియు, గాలి యుండుటవలన నే ఫ్వని విన బడు చున్నదనియు కన్నే వ పటము కీ తెలియుచున్నదిం ఇాలివలన ధ్వని వినబడు చుశ్నడని ెవ్చియు నాము శబ్దము చేయుచున్న వస్తువునుండి అణువులు మనవెవివరకును ((యాణము శయున్నా లక నురి యేవిఫముననైన ఆ కెంసనము వ్యాపించు నా అని యడణవచ్చును, దీనికిగూడ ఒక (పయో గము వలన నులి మాయగ౫॥ లము, శాస్సి వెండి ఇత్తడి, ఫినినో చేయడిన కొన్ని నాశైములను సం హింపుము, శేగ్‌ నొ ములను ఒల్లమోద ఒక జానిశాకటి ఇాకునట్లు పెట్టా ము. మధ్యమన్న వావి9 శితినో అణచిట్రి నెందు. చివరలనుందు 12345 శి జ ల ౦౦౦౦౦ ౬ శె ల ఛు అతల గ్రా న నో వ, ౮ ర్జు ౮వ ఈ ష1284ఉ 35

జ్య సము, పచారవిజానళశా (స కేలైశ్తీ ర్ధ్‌వ్‌ళ్ల ఈ ఆంటిని శ్వేచ్చగా విడిచి పెట్టుము అప్పుదు ఒక చివరనున్న చానిని (11) కొంచెము దూరము లాగి (వేలితో సట్రిగా (క్క_దావిని (శ్ర) శాకనట్లు “బోయుమా. అప్పుడు 2, 93 శీ కదలకయీ యుండును ఫ్‌వది మాము కదులును ఇం చాలనా ములను జాని, ఒంతులను గాని, అటి మంియే ళో యితర వస్తువులనుడాని "పెటి తిరిగి అశ్మేచేయుము. ఆన్నిటియంధునుగూడ చివరకున్న యొక్కటియే కడలుచున్నది ళా ఖ్‌, క జ మఫ్యవన్నియు తమతమ స్థలములను మ్యాత్రము మొర్చకః కంపనమును మాము చివకకు తీసికొని పోవుచున్నవి. అనగా 1వ నాణెము 2వ నా న్గమునకు కంపనమొసగును. అది లౌను కదలకయే తన క౦0పనమును ఏవ నాహెమునన నిచ్చును అఆడియు చానకడలక రన కంపనమును 4వ "దాని కొసగును. ఆడియు నట్గుచేపి శ్‌ వదానిని కంపీంపజేయాను నీవది చేనినో నొ శ్రిపట్రబడనందున కంపన మహీమచే ౫దలును ఇే శబ్లము ఫుట్రుచోటను మవ వెవివద్దిను లప్ప, మథ్యమందు ఆణువులన్నియు రమ తమస్థలముల యందు శాముండ్సి నెము ఆహించిన కంపశమునుమ్యార్‌ ము తమచద్వార యితరులకు అందించు చుందును ఇట్లు కంపవముు దానివలన కలుగ శప్టమ్సు ఒక ఆణువ్టనుండి మరియొక'దావికిపోయి మనవెవియెొ.ద్దప వచ్చుటకు "కాలవ్యవధి వమెన యగవాఃి ధ్వని ఫుట్రినచోటునుండి మన చెవ్టలవకకు వచ్చుటకు కొంత “కాలము సీంను. మన మెస్పృు.డైన ఇాకిశేవులోనికి బోయి ఇాకలివార్మడు లు మ్‌ ఒట్టలు ఉగుకుట కొంచెముదూము మాచిన నీ సంగతి తెలియ లదు. ఇాకలివాడు బటను రాతిమాడవంగికొళుమ3 ఆటు వంగికొట.ట దూరము ఓ లు ఛి ల నుండి చూడగలము వాదు వంగినపుడే ఒట్ర రాతికి తగిలి శబ్దము పుటం "3 చును వాదువంగి బట్టమ కొట్టుట మనకగవడినను శము మవకు వెంటే వినబడదు; కొంత కేపటికి విన బడును ఇస్తే దూరమున జేటకాడు విటను కొటుట.ై. తుపాకి కెల్చివ మంట కనుపడిన కొంకకాలమునకగాని శబ్దమువినబడమ. ఉగముమెకుుఫు

పం్యడ్రైండవ అధ్యాయము, కేర్‌ లాక్కం_ కెలమందు బుట్రినను మెరుపు శావవచ్చిన కొంతకాలమునకు శాన్‌ యురుము వివరాదు, వీనినిఒట్టి కణము ఒకచోళునుండి మరయొక చోటికి పోన్టటక కొంత కాలము ప్థ్టుకు ఆనితెలియుచున్నది. అది ఎంత వేగమునో బోవునో కమగొందము గాలిలో శబ్ద వేగమును కనుగొనుట. కొంతమూరమున తుపాకినికాల్చ్‌ మంట కశబడుటపము శబము వివండుటఓకను మధ్య కాలము జూగల గా కనుగొనుము ఆకల దూఫ్వని యంత కూరము పోవుటక శకావలనీవకాల మె యుందును దానిని బట్రి కై శ%ను (చిటికలో వెంతకూరము పోవుకో తెలియును 10 సెకనులలో 11,600 అఆదులల డూరమున బు[్రివ శ్వాము వినబడునని శాలివీకొనిను “పశెనుకు 1100 ఆదుళలు పోగలదని జంటే తెలియులదు. అడియే | ధ్వని వేశాము. జక వైకువలో దూరముగా ఇద్దరమ మునిగి, అంధులో నొక జవ ధ్వని చేపీన తెండవవానికీ వివబడును ఒక వం తెనవక్షపబోయి, దాని(పశ్హ నుండు ఇనప ఊచదల రెండుచివరలకు ఇస్దమండి ఒకడు ఒక చివరను సూదిలోనీచిను అచిన్నథ్వని ౩ండవకొశబ వినబడను, ఒంపాడుణ దూలము కెండుచివకల నిద్ద నిలువబడి యొక డెకవై పుచిదరను గుండూ సూదితో. గీచినయెడల ₹0డవచివరమున్నవాని కెళబ్దము స్పషముగా వివబకుము కాటి శబ్దము, గాలిలో వేశాక (దవపడార్థములయందును ఘవవదడార్థములయందును గూడ పో? లదు “కబ్ద జకహనము)నకు పడార్థము ముఖ్యము, వడార్థ్యము చ్వాశాశాని శబ్ద మెచ్చటికీని పోజూలరు తవ పడార్థములయంగు శాలియందుకంత 4 పెట్ల చేగముతోను ఘన వడాక్ష ములయందు 10 ఆెట్లవేగముతోవు బోవ్పుకం ఆయివం 'దానివేగము అయా పదార్తముల “పాం్యదత?ము. బట యుందుకు సౌండదక “హిచ్చివ శబ్ద ఉ 'వేృముగూడ హాచ్చురు.

కైం0 పచారవిజాన శా (స, ము. భక్తు '౮ (ావ్యధ్వని; కర్కంశధ్వ ని

మనము (ప్రతీదినమును ఆ నేకధ్వనులను విుచున్నాము అంద కొన్ని వికి నీంపుగానుండ్పివినుటకు నుత్చాహూము కలిగించును వఏణాగులధ్వకులు సంగీతపు పాటల్కు చిలుక పలుకుల్పుకో కిల కూజితములు మొదలై వవి యిజ్రివి మరికొన్ని కక్షకరోరముగనుండి చెవులు మూనికొనునట్లు చేయును. కొకి కూర, ఒండ్లచస్పుడు, అనేకులు కలిసీ నోదనము చేయుట "మొదలైనవి కర్ట్యాశములు ఇవన్నియు ధ్వను లేగదా, పీనికిట్టి "భేదమేల కలుళవలెను * ఈధ్వనులక మూలమెన గాలిలోని యలలను జూచిన దీనికారణము తెలి యగలధు గాలిలో నకస్తాత్తుగా కంపనముుట్రి (శ్రమములేక యొకచానితో మ8యొక దానికీ సంబంధము లేక యూుచ్చన్నమగు ఆలలవలన గలుగుశది కర్కశళధ్వసి. కర్క_ళధ్వనిలోని యొక శస్తమునకు మవియొక శస్టైమునకు మధ్య సమొవనమెన వ్యవధి యుండదు (తావ్టథ్వనిని ఫుట్రించు నలలు ఆటవి కావ్ఫు ఇంపైన (తతిధ్వనియు చిన్న చిన్న ధ్వనుల సమూవాము, చానికీ గారణమెన యళలలు (శ్రమముతప్పక యుర్చన్నృ మగు చుండును, జక సెకనులో 100 కంపనములు పుభ్రిన నా్యక్రమమే సర్వ్యత్రయుండును, ఇదియు గాక యొకధ్వనికీఎ మరియొకథ్వనికిని నడుమ నియమిత "కాలవ్టువ$ి యుండు నే కాని కర్కశధ్వనివలె ఆనియమిత వ్యవధి యుండదు. ఇదియే వీనికిగల ముఖ్య భేదము

స్థాయి :(01100) పాటకుడా సంగీత మారంఫిం చినపుడు, మొదట నెమదిగా నారంభించి, చివరకు హోచ్చించును. దీనిని సాధారణముగా శ్‌ తక్కవస్థాయిలోను? * ఎక్కువ స్థాయిలోను” పాడుటయని వెప్పుధురు, ఈ3ంటికిని గల ₹దమేమి * ఈరెండు శస్తములును కంకమునందుందు స్వరచీంకలనబడు పలుచని చ _రృముల (౦౦౫1 ం1ర్ర) గుండ గాలిపోవు టచే కలీగిన కంపనమువలన కలుగుచున్నవి జఒకళశబ్దమునకు అవి 50 సార్లు తే “సెకనులో కంవీంచిన, ఆళబ్దము నే గట్టిగా నుచ్చకించిన అంతకంటె నెక్కువసార్లు కంపీ0చును.

పంధర్కైండవ అధ్యాయము, 127 ఆవి త్‌క్ష్కవసాన్వు కంపించిన తక్కవ ళ్‌ స్దాయి జల శబ్దమును, ఎక్కువపార్షుక ౦పించిత ఎక్క్టూవ “స్టాయి?గ లశ మును కలుగునా, మిక్కిలి యొక్కువ సాయిల శమము పుటుటకు పెకనుక 2000 పాణ కంపీంప థి ౧ లు గ వచ్చును మిక్కిలి తస్కవ స్టాయుల కాము నక క్‌0 సాకు. వాలునుం శాబట్రి ఒక శ్చముయొక్కా_ స్దాయి కానివి ఫ్రుట్రంచు పదాగ్థముయొక్క_ కంపకముల నంతషష్టనువ ట్రి యుండ నని తెలియవలయును, ఇ౧మే చిన్న పాయి ెదపాయి *ల శా ములకుందయ శా సీ య మెగ తారతనసకు. కా యఫ్‌ ది న్‌ మ అంతరము: (&గగ (రేల). యమ గనుజి ళా చనన | గ ఒక తంబురతాయొక్క మధ్యను కొంతదమూరము లాగి విడిచి పిట్రిను ఆది 3ండవవై పునకు కొంళల మూరము పోయి్యి తి8గి కొంతదూరము ఇటుకై ఫునకువచ్చి యిటు అటు కొంతశేపఫు ఊగులాడి లోలకమువలె తుదకు తన మొదటిస్తలము చేకును ఈతీ7 యెంతమూరము కదలినదో మ్‌ చూచిన దానియంత్య ఫగములక ౦ కు మధ్యభాగ మెళ్టువగా కడలినట్లు "కానవచ్చును. ఆచివరయు ఈ-చచివరయు కట్టివేయ బడుట చేకడలకయుం డును కంవవము మఫ్య్యమండె శొనలకు (క్రమథకమముగా తగ చుండును. ళు ఇట్లు ఈతీ?. ఒకవైపునుండి.. రెందవవై ఫునకు పోవ్రమూరము

• ఆంతరము ? అనబడును. ఆడీ కంవీంచుటచే దీనిని ఆకంపనమునకు శల * అంతరము? ఆనిగూడ వెచ్చవచ్చును... ఒకతీగా కొస్సి ఆంతరములో కంపించుచుండిన డానిధ్వని అంతగా వినఒడదు అదియెక్కన అంతరము కలిగియుండిన చాలదూరము. నకు వివబడును. చాలదూరమునకు వినబడిన జా ఈ (4 క్‌ జా. ఢ్‌ ఆ చానిని పిక్టఫ్వనియని వెప్పదుకు కాబటి పెద్దధ్వనుల కన్నిటికిని అంత

1208 పదారవిజానశా స, ము. థు త (ఆ లము ఎక్కువగా నుందుకు. ఒకడు ఎక్కువ స్థాయిలో పొడినవు దూర మునకు వినబడక పోవచ్చును అనగా దాని ఆంతరము తక్కువగాం, దాని స్దాయి తక్కువ గాదు. దీనిసిబట్రై యీ నెందు పదములక%ల భేడము 'తేటబడుచున్నది, గడియారమువము చేతికోష్టుకొనిను అని తికుళ చువ్నగో లేవో ఇవియొద్ద “పట్టు కొనినగాని వెష్పజూలము దానినే ఒక బల్లమిద 2జైన చి ళ౬ఓ ళం నూ దూరమునుండిగూడ అది కొటుచున్నది లేనిది జె వచ్చును డానిని ఒల్ల టు బె ల్ల మోదపెట్రివప్పుడు దానికబ్బము హెచ్చిన్టుగూడ కనఒజడుు ఆది నిజి ప. ది నే ముగా హెచ్చినడా? 9రణమేమ” చానని బల్లమోద ఇజ్రినప్పుడు చాని ళ్‌ ఓ ఆహణువులే గాక, బల్ల ఆణా-వులుగూడ కంవీించు చుంయను షు కెంపించు చుండు ఆణుసంఖ్య హెచ్చుటచే శబ్బముగూడ "హెచ్చుకు ఈకాకణము నవే వాద్యువి శేషములన్నిటి యంధున్కు ముఖ్యముగా. ోగనటైవి గాను మరికొన్నిగూడ వాని సమిపమునముండి వానినోచ్చ్వాబడి యుండును. బ్యురలేవి తంబుక నాగం వాగనేకరు. వీణకగూడ శ్వాము, బ్యుకను యి బట్టి యుండును, ఇక్షైవాద్య విశేషములన్నయునని తెలిసికొనవ ను. ళు జా? అ పెన చెమ్నినచానివి బటి ఒక తీ”ను ఆంతకపు హోచ్వించి వాని జా ఏ ర్‌ ॥ ఏ' నుండె వచ్చుళబ్దమును గూడ హెచ్చింప వచ్చువని తెలియును అయిన ద్ద = వొక బ్దముయొక్క_ స్టాయిని హెచ్చించుట యొట్లం యడుఇవచ్చును. 0 థి రా ఒకతీేెచు డండు కొశలలో ఒ౦$ంచిి | వా | మఫ్యకదిలించి విదెచిన ఆడి యిటు అటు 68వ్య పటము కంవించును. అట్టు కంవించుటచే. కబ్దమ్మూ ఫుట్రును. ఇప్పుడు దానినుండి వచ్చుక బ్ఞముయొక్క స్థాయి హెచ్చింపవలె నవిన ఆసీశను పాట్రిచేసి మోటవలెకు ఇట్లు అంకకంతక పాటైైచేసిమా టీన ప్టాయిహెచ్చును. అన గాఅదియెన్కువపార్లు కంవించును. కాబటై పొదుగు

పం డ్రైండవ అధ్యాయము. 120 తగ్షించుటచే స్టాయిహెంచ్చింపనవచ్చువని శాలిరమును, గనుక నే వీ గాహాట కకుశాని ఫిడీలపాటకుడుగాని ఒక తీశాను వెళ్టువ స్థాయిలో వాయించు టక డానిచెవి టలివ్చి్యతివ్ని తాపాడుళనూ తగంచుచువ్నాడు సాధా రణముశణా ఆకువార్మడ కంచము మూవాండ కంకముకం నెక్కక (వము శానుండుకు; సీలు మూవాఃకం లె నెద్కువ స్టాయిలోనాడ పాదాలకు. దీనికికౌరణము వాక స్వరము చీలికలు (0421 025643) ప్వాభావికిముగా ఫుకుషులవానిక ౦ క పొట్టివిగా నుండును. అందుచేత శే వార ఎక్కువ స్థాయిలో పాడగలక్కు స్టాయి హెచ్చిన పాట యెొస్కవ యింశప్తంగాడ నుందునుం

జాతి ౧11౨ల) ఒశేచవూటను ఆ చేకులు ఊఉచ్చకించుట, ఒశే రాగమును ఆచేక పాటకలు పాకుట, ఒజశే కాగమునుగాని కృతినిగాని ఆ చేకయంగ్థత సాథధవములనో వాయిందుట, మన మెకుంగదుము, అయిన ఒక దానికిని మరియొక దానికిని సెదముందును, ఒళక్ళతిని వీశావూదను, ఫిడీలు విాదను గూడ వాయించిన కశేంకూద వాయించినడియు మనము శమ. విన శా వ చెప్పగలము కాబట్టి చాణగముగాని శృతిశాని యొక క్రై నన్సు మరియొక భేదరు గలదనింయు, దానివలన మవము. జేనిపూది వాయిం చీవడి సులభముగా లతహీింప గలకునియు. తెలియునుం అట్టి "భేదము పానశాకణముగా వాటు వాద్యములంగు ఉపయోగించు బ్ముకలు తీగలు వెడదళైన వానిని ఒట్టి యుండును, ఇట్లి "భేదము కలిగించునట్రి గుణము జూతి యవఒడును; లేళ ఆతయాళు ములమొక్కం జూతి వేకుగా నుండుశని వెచ్చ? గను,

(దతిఫ్వన. బచులు గ్రసకమున బోవుదు చేసులు తట్టుట గాని మకి యేఫ్వవనిశాని చేసిన నవక లిరిగి మయొకథ్వని వివబడునుం ఆ ధ్వని వశము చేనిన ఫ్వనివ లె నే యుండును, ఇట్టి, మనము కొన్ని యిండ్ల ముందు "పెద్దనోదలు గలచోట, ముఖ్యముగా కొండలు గలచోట, సాధా రణముగా. వినుచున్నాము, మనము చేసినధ్వనియే తీకిగి రెండవ దూకు

క్రి

130 పదార్థవిజ్ఞానశా స్త్రము. మవకు వినబడుచున్నది* జకబంతిని గోడమిద కొట్టిన, ఆబంతి. తిరిగి మనయొద్దకు వచ్చును, ఆవిఫమున నే, భ్వనిగూడు జక నగోడకుగానిి

కొండకు గాని, తగిలి తిరిగి మనవై పునకువచ్చును* అట్లు, లిఃగివచ్చి మన

"విలోని దుందివంటి చర్మమును క౦ప మొందించుటచే, తీకగి ఆఫ్వని నే

శండవతూరి. విందము, ఇది; మనముచేసిన ధ్వనికి (ప్రతిగా నుందుటచే

“ప్రతిధ్వని? యనబడునుం

మన మొకగదిలో గూర్చుండి, ధ్వని చేసిన, ఆగదికి నాలుగు వైఫు

లను గోడలున్నను, ఏల (ప్రతిఫ్వని వినరాదని యడుగవచ్చును ఆయిన

నిక్కడ మనము శబ్దము చేయుటకును అది గోడలను తాకి తిరిగివచ్చి

మన వెవినిబడుటకును గల మథ్య కాలము బహుస్వల్బముగా నుందుటచేే

"రెండు శస్టములను మనము వినలేకన్నాము, రెండు శబ్దములును కొం

ము హాచ్చుతిసశా ఒశేసారి మన ఇెవిని బడుటచే రెంటిని మనము విడిగా వినలేము. రెందు కొండల నుధ్యనుండు త్రోవలో బోవుశ పుడు చప్పట్లుగొట్రిను మనకు ఎన్నిధ్వనులు వినబడును | మనధ్వనియొక టి) తరువాత ఆండుకొండలవలన గలిగిన రెండు (ప్రతిధ్వనులు అనగా రి

ధ్వనులు. శబ్దము జఅకచోటునుండీ మరియొకచోటికి బోవుటకు కాలము పట్టుటను గూర్చియ్కు దాని 'వేగమును గూర్చియు నిదివరశే చెప్పబడినది, కొండ దూరముననుండిను ధ్వని కొండయొద్దకు బోయి తిరిగివచ్చుటకు కొంఠ కాలము పట్టునుం దూర మెకళ్కుువయిశ కెలముగూడ నెక్కు వగును, శబ్ద వేగము మవకు "ెలిసియుందుటచే, కాలమును మనము కను నొనిన దూరమును తెలినికొనవచ్చునుం

(పతిధ్వనివిబట్టి దూరము తెలిసికొనుట. జళ శబ్దమునుచేనీ దాని (ప్రతిధ్వని కర్వాత ఎన్నిసెకనులకు విన

బదునో జ్యగతణా కనుగొనుము, 10 సెళనులలో వినబడిన దనుకొనుముం 10 పెశనులలో శబ్దము ఎింతదూరము పోగలదుళి 10 ౫ 1100 =

పంర్రైండవ అధ్యాయము. కప 11000 పభునొకందు వేల అదుళలు పోగలగు, ఆ శస్తము మోయొద్ల కుండి బయలు జేకుట చే, మీియొద్దనుండి కొండవరకుపోమ్యి తిరిగి మివద్దష వచ్చువరళు గల మూరము కేక్రే000 అదుసలు, అనగా మిక[కును కొండ తను గలమావము అది రెందుసాంు (పయానాము చేయవలని ఐ చ్చెనుం ఆకాబట్రి మాోపను కొండకపను గలమారము ఆది (ప్రయాణముచేనిన యూర ములో సగమె యుండును, అశ గా క్స్‌ స్‌౧00 అడుగుల్కు ఇటు 'లిథ్వనిని ఒటి మూడము కనుగొన వచ్చును శస్త వేగము మనకు తిలియని యొడల కూరమును కనుకొనుటకు వీలులేదు ఆయిన మూరము మనకు తెలినీన, వేగమును కనుగొనవ చ్చుము* ధ్వశిపరావ_ర్తనము , (౯90110౫ 0౫ వతి స కు నిశ్చలమైన నీటిలో చిన్నరాయి వైచిన,'దాని చుట్టును చిన్నచిన్న

ఆలలువుట్లి? అవి [శ్రమ మముగా వృద్ధియశను, ఆభళాగున జే గాలి యందు ఒక శబ్దము చేసిన, ఆది ఆప్రటేళశముచుట్టును చిన్నచిన్న తరంగ

| జె

న ే్సే ల

క లా ఆటా డ్డ ర జా (న ములవ'లె బయలు డేరి, అంతకంతకు ఎక్కువగును అని యిదివరకు చెప్పి యున్నారము. కనుక నే అన్ని మైపులకును శబ్దము వినబడును, అట్లు శబ్దతరంగములు పోవ్రనప్పుడు వాని మౌగర్గ మధస్టమున ఒక పిచ్చి లేక ఫుటాకెరముగల వస్తువును 'చెట్టిన నేమగును * అట్టి నీబ్చిని వానిమౌగ్గ ములో బెట్టి, దానికి సమాపమున వెవియొగ్ణి వినుడు, ఆప్పుడు మా వెవిలో నొకశస్రము వినబడునుః

కే32 పవపచారవిజానశజా(స్త ము, ఖా (ఆ ఇచజేలయనగా చానివాదబడు శబ్దతరంగము లన్నియు. నెదురు నిరిగి వెనుకకు బోవుటలో అన్నియు నొకచో చేకును. ఇది సీబ్బివంటి వస్తువులయొక్కం. సహజగుణము. అవన్నియు. కలిసికొను (స ేశము, ఆ ఫుటాకారముగల సీబ్చియొక్క_ *శ్లేరద్రము " (ౌాంంట5క) అన ఒడును కాబట్టి శప్దతరంగములన్నియా దాని కేందిములో జేవచున్నవరి తెలి దోంను. అన్ని తరంగములును అక్కడె చేమటచేే ెద్దకస్తము వినఒదును, ఆశేం్యగ్రముదస్షర "సరిగా చవిపట్రిన తక్కినచోట్లకంశు బిగ గాను బాగు ౧ లు యి లా "గాను వినబడును, మెరి చెప్పినదాని యుపమయోగ ము పిద్ష పెద్ద నాటక మంటపములలోను) ఊస న్యాస వుంటనములలోనూ కవండునుం నటులు గాని ఉపన్యాసకులు గాని శాప్పుమాటలు చూరమఃు ననుందు సభ్యులకు విన బడక బోవచ్చును. ఆటుగాకుండునట్లు చేచుటకు గోడలలో చుట్టును పుటా “కారమువంటి 'ద చేశములుండీన చారిమండి శస్దమంతయు వానిశేం్రము లోనికి తేబడి అక్కడ కూర్చుండువారికి వినఒదునట్లు చేయాను. ఇదియే ౨45; చ ఇ చరయ న 4 యీాయంశముయొక్క_ ముఖ్య(ప్రయోజ నము ఈ విషయమె మయొకచిన్నకెథ గలదు, పెజెప్పినటువంటి మంటపములలో నొక ళోట నిద్దు 'వియుదుకు (ద్రయురాలును, (ప్రతిదినమును వచ్చి తమ సంగకుల నొ కవోనొక్షరు వెపు కొని ముచ్చటించుచుండిరి, ఆ సంకులన్నయాూ మమ నాదు 'డ్రజల ధనమై యుండెడివి. ఇట్లు 'ప్రతిడినమును రహశసస్థిము బమిలుపడి వారి రవా స్య కార్యము అన్నియు విఫలము లసదుండుట చూచి చేయున దేమి యని విచారించు చుండిరి, దీనికిగల కౌరణరు పని చెప్పిన దానిని ఒట్రి చదువరులకు విదిత మే 690వ పటమువలనశ ధ్వనియొకి బ్రాయల లెట్లు పరావర్తనమును (లం 160100) శెందునో చూడగలరు, ఈ సీర్దాాంతమును జ్ఞా పికి ఇచ్చుకొని థ్‌ జుం వీనిని యిండుకటుటలో నుపయోగించెదరు, కొన్ని యిండ్లు కళ4ుటలో పతి గం క క మ క టో ధ్వనిని గూర్చి వింతయైన యేర్చాట్లు "చేసెదరు, అందువలన అందు సన్నని ఖని వేసినను చానిప్రతిధ్వని పెద్దదిగా వినబదును, విజాఫుకములో నొక

అ కా ద పం, డె అభధా్యగయము. క్ష రడ్రైండవ ధ్యా ఏత మసీవ.క లదు, అందు గుమృటమువ లెనుండు నాక ఇద్దశిఖరము/1010ల)క అమ చాసకింది భాగము చాటమేబదియడుకు అనణా. వేబదిగబిములు పొడవుం డును దానికిందనొక చివర నిలువఎడి జేబులోగడియారముచేయు ధ్వని యంళతిన్నశా రహస్యమౌాడినను గెండవ చివరనుండువారికి నది చక్కగ వినబకునుం న్వరముయొక్క_ ఫ్టాయుని కనుగొను యంత్రము ఇ సంగీత శాస్త్రమునకు స్వరములు మూలము, స్వరములు ఏడు ; ళ్‌ సల గృమృషప్కవ ని", 'పశిళ్యాముకు ప దార్థశ ౦పవనమువలన నలుగు చున్నది ఆకంపవముల సంఖ్య వేకు గానుండిన వేరుళ బ్దము ఫుట్టునుం ఈ పెని చెప్పిన నేకు సస్టర ములు సం యుడల్తు * ని? వరకు ఒక దానిశంకి నొకటి యెకళ్టువ యణ-కంపనకుల వలన గలుగును ; “ని? తరువాత తిగి వచ్చు "స కు మొడటి *సికంళకై సరిగా ఆెట్టింపు స్థాయి యుండును, శబ్దముయొక్కం ఫ్ట్‌ుని తెలిసికొనుట కొళ సావనముగలగు, దానిని “సావాస్టుపండ్ల చ(కః మంగుకుం చయర్మలేము రంకు చ (కములు గలిగి యుందును $; అంవొళటీ "ెండవదానికం టి పదను. పెద్దదాని చంచురూదనుండి, చిన్నదాని ద్‌ క యికుసుచ్యుం దికిశెడి మొక తోలు సటయుండును. కః ల్లా! జ మ! యుత ట 5 లాలా వ్‌ బ్ధ | | (2 డ్డ (2) ఇద్ద చక్రమున కొక పీడియుందునుం ఆపిడిశో శ్రమును 0 ఆక ల ఈ లి 'శ్రీప్పిన చిన్నచర్రముగూడ వికుగునుం పెద్దద(క్రమును వడిగా ద్రిప్పీన,

ప వచారవిజాన నొ సృ ముం

134 ఖు డ్‌ (య చిన్నది యంతకం కు వడిగా దికుగును, ఆది వడిగా దికగినప్పుడు దాని చం డ్లొక కాగితపు అట్టముక్క_కు ఛాక్సి శస్ప వెంకటి బుట్టునుం అట్లు బుటిన శ బ్బము, నునకు కొచలసీనచానికి సరగానుండువరళకును చ కమును

వు నే వడి గ్యారిప్పుచు మనకు కౌావలనీనశబ్బము పుట్టివస్వదు దారినాపి, దాని '(ప్రకళానున్న గడియారమునంటిదారలో చూచిన) చక్రము నిమిషమున ఆన్నిచుట్లు దిరుగునో జెలియాును,, దానినిబట్టి చిన్నచ్శుకము. సెకనుకు 500 సారు తికుగునని జెళిసీన, దాని శేబది పండ్లండినయెడల, దానివలన గల్లు శబ్బముయొక్కం స్థాయి 500౫ 50 = 2500 అని జఇలియాను. ఇట్లు వేరు వేరుళ బ్బముల స్థాయిని దీని సహాయమువలన జలిసీకొనవచ్చును, శబ్దము ఛశాగుగ వినబడుటకు కారణములు, (1) శబమును గలీగించు పదార్లముయొక్క యణుకంపనము ది థి ఆహాచ్చుగానుండిన, శబ మెక్కువ సాయిలో విన౭దునుం , ౧ ళా న చాని యణువుల యంతగ మెక్కువైన, "నెష్కవ బిసరగా వినవచ్చును,

(2) ళష్టించుచున్న పదార్థముచేడవనున్న నితిరి పదార్థములు, చాని కంపనతోగలిస్పి కంపీంపళల వై యుండిన శబ్దము గట్టిగా వినబడును, మనము ఇత్తడి బించెలు చేకు డబ్బాలు నగల గదిలో మౌట్లాడిన, నవన్నియుగూడ మోత మోనీనట్లు వినబదును ) వీశై తంబురు ఫీడీలు మొదలయిన చాద్య ని శేషములలో పెద్ద పెళ్లై లు, బుర్రలు మొదలయినవి యుండు టకు కారణమిదియీ,

(3) శము వ్యాపించుయాననము (11[661000) యొక కాసారదత హెచ్చిన శబ్దము బిగ్గ్షరగా వినబదును; మనము చాత దేచకము యొక్క గ్రాహకములో శట్టించువస్తువును బెట్టి, శాలీని దీనీ వేనీను దానిశబ్దము తగ్భుచున్నట్లు గనబడును దానికీ కాళ

పండ్రైండవ అధ్యాయము. 135 ణము అందలి శాలియొక్క సాంద్యత తస్టటమే, మనము తిండి శాలిని ట్రాహకములోనికి విడిచిన శబ్దము ఎప్పటి యట్ల వినబదును. గాలికిబదులు పొళనుగాని, శాలికం శు -నెక్కువ పౌందత గల్గిన బొప్తపులునుగాలివంటి" వాయు పచార్థమునుగాని నండులోనికి విడిచిన మొదటికంళకి "నెక్కువగా కట్టను విశబదును, ఆశకెశమంతయు మంచు కమ్మినదినమును శబ్దము 'లాగుగ వినబడుకు,

(4) శ్లబ్బము గాలిశదుకువకంయే జాలివాటున బిగరగావిన బడునుం (ఏ) శల్చించువస్తువు 'చేకవప వచ్చినకొలది శబ్దము బిగ్గరగా విన వచ్చును) పొగబండి హత దూరమున నున్నప్పటీ కంకి సమీపమున నున్నప్పుడు బిగ్గరగా వినబడును, దీనికి కౌర ణము బండి నదుచుచుండుటచే, చానిశ బ్దమొక కే స్థాయిలో నుండినను, దాని వేగమువలను) మనవెవిలోనికి నెష్కున కంపనములు శేబడున; అఆందుచ్చే దాని సాయి గూడ

హహెచ్చినట్లు గనబడును $ ఆది నిజముగాదుం

ఫోనో గ్రాఫ్‌.

ధ్వని హాలిలోబుట్టు కంపనమువలన గలుగుచున్నదని యిదివరకు ఇెప్పియున్నాము. ఈ మాటయీ నిజమైనయెడల మరల నట్టికంపన మే కలిగిన నట్రిఫ్వ్య లియే పుట్టవ లెను, అవగా నిప్పుడు మనమొళ పాటపాడి తిమిి ఆందువలన గాలిలో గంపనముఇుట్రి అదికెగశణముగా నితరులకు నా పాట వినబడునుం కెవున వేదో యు క్రిచేత మరల నట్టి కంపనమే గాలి యందు ఫుర్రెంచి యట్తియల లే గెలుగజేనీనయెడల నితరులకు మరకల నా పాటయే. వినబడవలెను. అట్లు వినబడిన యెడల గంపన సిద్ధాంతము సల్యేము, ఈ యంశమును క్లైప్రీయుంచుకొని య మెరికా బేశస్థుడగు ఎడిసన్‌ ఆను కాసు శికోమణియొకదు *ఫోనో(్రాఫ్‌' అనగా “ధ్వని

1306 పదార్థవిజ్ఞాన శాస్త్రము. "శేఖ న? మనుయంలేమును కని ప్మెళ్టైనుం ఈయం౦టర్రము నెదుట మన మొక్క సారి పాటబొడీనను ఒకచూట మాట్లాడినను దానిని మల సర్వకాల సర్వావస్థలయందును ఆందరును వల మునపుడకు వినవచ్చునుం ఈ యంథ(త్రముయొక్క_ రచన. | ఈ యంర్మతముయొక్క_ ముఖ్యరచన యిచ్చట వర్శింపబడును 71వ పటము చూడుము, “అ? అనునది మూతిగెట్రము (0201 01600. దీని యుద్ద మూతిపెట్రి మన మేమియయై నను మాట్లాడవలయాను, “ఇ? అనునది పల్చని కాజోశేకుు యి 9110) ఇది శాజుతోగాని ఉఊక్కతోశాని మిక్కిలి పల్చ్బగాన్సు వగారాలమిది గోలు లా వలెను వేయబదును, మూతి కొట్రములోనుండి జా వన్ళెడి (ప్రతిమాటకను ఈ "జీక్టు కదలుచుం టో దును, గట్టిగామౌట్లాడిన ఈ రేకు విశేషముగా ళ/ కదలును ,లిన్న గామౌట్లా డినక్‌ద్ది గాక దలునుం ఈశేకకుదగిలి మిక్కిలి సన్ను నిమొనగల ముల్లు (61౫108 00 10 ఉండును, “నేకు? ఎల్ల టు కదలునో యీ ముల్లుగూడ ఆట్లక్లై కద 71 వ పటము, లును, ఈ ముల్గుమొకగ_ కొనకు మరియొక మెత్తనిపదార్థ మేరైన తగిలియుండిన యెడల ఈ ముల్లు మనము “అ”ను మూతి కొట్టములో మాట్లాడిన కొలదిని కదిలి తకకొస మొనచేత ఆ మెత్తని పచార్థముమిగ గుర్తులు చేయగలగు, “క? అనునది యొక గొట్టము దీనిని మనము మైవఫు గొటము -(౮)/112660) అందము, ఈ గొట్టము సీనాశేకనో చేయబడి బోలుగానుందును, చొనిమూద మెనము వూయ బడియుండుకు. *క3 అని చూపబడినది యీ గొట్టముయొక్క మైనము పూయబడిన పెఖభాగము, "చ? అనునది యీ ఇాట్టచులోని బోలు ఫో గను, అందులోనొక కాడ వేయబదును. ఈ గొట్టము దానిచుట్రు తిమగ చుండును, మైనము వూయబడీన “క? అను భాగము *ఆఈఊ ' అనుముల్లు చివర తగిలియుండున్ను

పంర్రైండవ అధ్యాయము. 137 యం,త,ము పనిచేయు విఫము, లో మూతి గొట్టమునొద్దకువచ్చి మయొవనణిన నొకపాట కొంచెము బిగ్గ లు న్‌ ఓ రగా పాడినమెొడల అందలి (పతివ్వనికి తగినట్లు ఎక్కువగనో లర్హ్హవ గనో * ఇ ? నేకు కదలున్కు అనగా కంపనము నెంధునుం దానిలి తఆనుస రించిమే *ఉ? అను ముల్లు కదిలి దానికొన మైనముూద చిన్న చిన్న గుంటలు పెద్దపెద్ద ంటల్పు గ్‌ట్లు చెక్కును. లేక వాయును, ఇట్లు "మెవపు గఇొటముమోదచ పాటమంకయు నూదిచే (వాయబడునుం ఈత షా లు లు " ఇక మన మి పాటను 1 మరల వినవలయును, ఆదెట్లా శ్‌ చంభవించుకు” ఇంశేమియు (స్ట లేమ, పాట ఊపాగంభమె | కన నపుదు మైనపు కాట్టమిద ల థి ముల్లు ఎచ్చట నుందెి ల యచ్చట దానినిపెట్టి గొట్ర చో లు త ము ఇని "| మును (బ్రిష్సుము అప్పుడు క శన నా థీ ఆ ములు ఆదినరకు చేయ “యర నాయ లా ( ౯౧ మావమయ బడిన యెకు మిటలలో బ టన హనాాాాల్తా బ్‌ అతి ల సై లాననఅనాన డుచు కంపనము చెంగునుం సో దానికి దగిలి యుండుటచే శి ఇ లీ ళ్‌ ష్‌ స్‌ షా నేకుగూడ కదలు. పాట పాడినప్పుడు నది 72 వ పటము యేవిఫమున్కు నెన్నిరీకుల గంపనము చెంచెనో యన్నివిధములను అన్నిరీకులను కంపనమువెంగి మూతి నొట్రముచ్వారా గాలిలో కంపవనము కల్చించును, పాట పాడీనప్పుడు పు.

138 పదచడారవిజూానశా స్త ము, థి కా (౮ “గాలిలో -నెటికంపనముకలిగనో యె యలలుఫుకెనో యిష్ప్రుడును అళ్లి టి లు లు ట్‌ కంపన మే, అట్రి యలలే పుట్టును, అందువలన మొడట పాడబడిన పాట మనకు మరల చాలిలో స్పష్పముగా వినవచ్చును"! ఇది గొప్పవింత, శెండనరడవ ఉపయోసగించు “ఊఉ? అను సూదిమొన మొదటి తడవ ఉపమయోగింపబడిన నూదిమొనకం కు సన్నము గా నుండును, మైనపు గొట్టము మరియొక చచిన్నయంతపాయముచే తిన్నగా గుండముగా తీకు టబ (6 (ఆ గుచు వెనుక వెనుకకు బయళసచుండును, అందుచే కొట్టము చుట్టంతయు నూదిచే [వాయబడును, ఒకపాటకుగాని యుపనాన్షసమునకు గాని ౮ శ్‌ గొట్టము చాలనియెడల "పెక్కు గొట్రలములను ఉపమయోగించెదకు, ఒకసారి ఛాయబడిన మాట అక్కర లేనియెడన వారి9 గీకి వేసీ గొట్టమును మరల వేరమాటలకు నుపమోనిం వెదరు. ల[లామోఫోన్‌, ఇటివల పోన్నోూ పులో కొన్ని సంస్క్రరణములు చేసి “రామో ఫోన్‌” అను యం్యత్రమును చేసినారు, ఈయం్మర్రమంతయు “ఫోనో గ్రాఫ్‌ వంటి బ్హే కౌని యిందు మైనఫుగొట్టమునకు బరులుగా మైనపు పశ్లైములు (0౨ 5ట)ఉ పమయోగిం చెదర, ధ్వనిలేఖనమంతయు ఈ పశ్లెములమిద చేయ బడును, “ఫోనా గ్రాఫ్‌ శంక రామోఫోనుళో ధ్వని స్పష్టముగా వి పడును, 72 వ పటము చూడుముం స్వరముల యనువాదిత్వము. (౧౨౩౦409 ౦౫ ఏం0ల౮ో౫05) ఒకతఠంబుకమైనన్వు ఏీగెయైనను తీసికొని దానియొక్క సమాన విధ మైన ఆెండుతీగలను బిగించి మేళవింపుము, అప్పుడా రెండిటినుండియూ నొక్క_విఫమైవ స్వరమువచ్చుగు. చిన్నకాగితము తునకతోబొమ్లలుచేనీ యూరెందు తీగలలో నొక్క దానిమాద నాబొమృలను గగర్రముమాద కూర్చుండ బెటినటు కూర్పుండ చెట్తుము, మేళవించిన రెండవతీశెను వాయిం వృంల చల్వనిల్లు బ యో

పంగ్రైండవ అధ్యాయము, కఫం

చినమెడల 'మొదటితీయు గదిలి చానిమాగి బొమృలుకొన్ని (కిందపడును, ఇైందుకగును | రెండవతీగా వాయించినప్పుదు గాలిలో చలవముపుట్రి యుల్చన్న మైన యలలను మొదటితీ” (గహిం చెను, అంధుచే దానికి నుల్లాసముగలిగి యద్మిక దలెను ఆయమొదటితీేరూది చామ్మలనుతీనీ రెండవ తీ7రూదపెట్రి, మొదటిచానిని మిటినప్పదు రెండవదానిమాది బొమ్మలు ఊళలాడి (కిందబకును ఈ ఆెండుతీగెలు కు మేళవింపంబడినందున శమాన జూతీ కంపనములను తహించుక క్షి కలిగియుండును. ఇందువలన మనము నేర్చుకొనునరి యేమనగా, 'వెలుపలనుండి వచ్చిన చమానజాతి కంపన ములను వశిపదార్థమును తహించు చుండును ఇట్లు కంపన ములను తహించు తీ7?కు *అనువాది ? మీ యనియ్కు ఈ వ్యాపారమునకు *స్వరానువావ (కియా యనియు జు,

ఇంఠరవరకు మనము ఒక తంబురమిది రెండు తాలణగో మయో నము చేనీతిమి ఇప్పుడు రెండు తంబురలు తీసీకొని, ఒక్కొ దానిమోద నొక్కూక్క. తీశాను గట్టిగా బిగించి రెండిటిని చక్కగ 'మేళవింపుముల తకువాత రెంటిని కొంచెముదూరముగానుంచి, యొకతీగౌను వాయింఫుము.. ఇట్లు కొంచెము కెలమువరకు వాయించు చుండినమొడల రెండవతంబుర తీ7ాయు. మెల్లగ మోగ జొచ్చుకు, వినువారికిది యొకమహాద్భుత ముగనుు వైవిక చమత్కారముగను గోచును. కౌని యింధు చిత "మేమియు లేదు, ని వర్శింపబడిన కంపవ సిద్ధాంతమును క్జైప్తిక్‌ చ్చు కొనివ దీనికారణము. తెలియగలదు. ఇప్పటి (ప్రయోగములోని మొదటి తీ కంపనమువలన ఆలలను పుట్టించును, “గాలి యాయళలఅలను అన్నిదిశ క దీసికొని పోవును, ఆవి తంబురయొక్ళా బుక్రమిదను దానిలోని గయితర బయలు (వ దేశము మిదను పదమును, ఆందలాాలి చలనమునుబొంది తీశెను కదిలిందున్ను

ఇట్లు ఒకతీగాలో ఫుట్లివధ్వనులను మరియొక తీగ (గ్రహించువిఫమూ ఇెవ్చి, ధ్వనిని విశనట్లి మన ెవిిఫ్వనుల నెట్లుగహించునో చూతము,

శే్త0 పదడార్ధ్థవిజ్ఞాన శాస్ర ము, మన వెవిలో ధ్వనిని గహీంచు తెల నేకము లున్నవనుకొందము, అతీలు గహ్‌ంచు ధ్వనెని “వెలుపల చేసినయొడల నవి యాఫ్వమలను తహ్‌ించి కదిలి సమన మ్ట్‌ిష్కమునకు నాధ్వనిని 'తెలుపున్ను ఇట్లు తెలిపడి తాలు మనవెవిలో లేనియెడల మనము వెవిటివార మగుదుము, ఇట్టతీ సాలు శెవులోనన్నవా * ఉన్నవి కాని యవి లోహముణగో జేయ బడినవికావు, వానిని మనము తం౦కువు లంగుము, ఇవి మిక్కిిలిసన్నవి, ఈ ధ్వని రాహకళంకువులు మిశముగా నున్నవి; ఆసంఖ్యములు గా లేవ కావున నీతంగువులు లహింపగలిగినో ఛ్వమలే మనకు వినబడునుం అవి ఆహీంప లేని ఫ్వనులు గాలిలో నన్ని ఫుట్టినను మనకు వినరావు ఇట్లు మన (గ్రోవణేర్యదియము యొక్క శక్తి మిక్కిలి పరిమిత కలది. శ్వాము యొక్క స్థాయి (110%) "సెకనుకు 30 కంపనముల కంకి తక్కువగా నుండినను పర000క0 మె నెక్టడుగానుండినను ఆశ్వాము మనకఘవినదాళ,

స౦గీత ము.

సంగీతమనగా మిక్కిలి మఘకథ్వని (క్రమము తప్పక గాలిలో గలుగు చలనమువలన సంగీత ధ్వని ఫుష్టుచున్నది. ఇందుకు నిదర్శన ముగా మనమొక 'ద్రమయోగము చేయుదము గుండ్రని వలయాకారము గల చిన్నచిన్న కర్రముక్కలను సంపాదింఫుము, ఇందు వేరువేరు ముక్కల వలయములు వేరువేరు పరిమాణముగలవిగ నుండవలెను, ఈ కర ముక్క లలో మొదట తెండంగుళములవలయముగల దానిని తరువాత మాడంగుళ ములవలయముగల దానిని, పిమ్తట నాలుగంగళ ముల వలయముగల దొనిని ఈ 'తమమసున నొక దానివెనుక మరియొకటి "సమ కాలవ్యవధిలో త్వరత్వరశా నింకొక బల్లమీద ె్టి వేసిన వానియొక్క_ ధ్వని'ఇెదరులున అన్ని థ్వనులు గలిసినందున ౫లిగిన మధుక ధ్వనియు మికు వినఒడగలరుం స్మక్ర మ(1₹6క్ర! చలనమువలన సంగీత (శ్రావ్య్వని పుట్టుట కనుగొన నిమిత్తమై మకమింకొక (ప్రయోగము చేయుదము, ఒకదానికణంటళి నొకటి ఇద్షదిగానుండు ఏడు శాజుగిన్నెలను సంపాది౦పుము, వానిలో న్‌ప్లే

ఉంెంండవ అధ్యాయము, న. ంట్త/ం థా “సిని ఛానిని వమసాా భూమరూవవైట్రుము. ఒక సన్ననికరతో నీయేడు గష్‌న్నెలమూద పక్కాక్కు జబ్బ వేనీనచో "నేకు విఫముల భ్వమలు పష్టునుం ఇవి స్కర్కిషృమ్చు పు థ, ని అను స్వస్తస్వరములు, ఈ గిన్నెలను అకరతో సన్మక్రమము గా. నెన్నియో విఫముల గొట్టి చక్కని వాద్యమువ లె వాయింప వచ్చును వేమవేరు (కమమునకు వేకుచేకు శాద్య నాదములు పుట్టును" దీనిన మశ దేశములో జలవరంిణీ ఎదకు, (శ్రమము తన్బశి కంసనమువలన సంగీతము కలుఇళనని చూపుటకు నొకవమయోళము చేయుమరు 10 చదరపు టంసుళములు వైశాల్యము గల యిత్తడి చేప చంపాడంచి, డా;కొనలు కొంచెము శంఖ ముగానుండ నటు శేయుము, ఆ ేేక్రుకు ఒక కర్ర కాలు (5686) విశద నిలువ వైట్టుము చ గ్‌ ర్‌ జ్‌ ళన సన్నుని యిసుక ఇచ్చి యా ము్తైడి కవి ద ల చొల్లుము.. ఫీడీక్‌కరను దీపీకొని యా శేవ కాదన యొక్కాయంచును తిన్నగా గీకుము అందుండి జైల నో, మఘర ధ్వని పుట్టును. శేకమూది యిసుక. జంబం లం చక్కని నియమతాకాకకును. దాల్చును. 73 వపటము ేసయొక్కం యింకొక వై ఫ్ర అంచుకు కరనోగ్‌చిన వేమధ్వని వచ్చును; ఇనుక వేకవిధమైన నియముతాకారము డాల్చును ఇట్లు చుట్రుగీయుచు పోయినయెడల శేకకమాది యిసుక భివ్నాకారముల "దాల్చును శేకు పగిలి ఇయున్నయెడల నియమతాకారము రాగ; మధుకధ్యనియు రాగు. గాలిలో సక మముగ ననగా (శ్రమముతస్పళ కంపనముకలీగిన నడియే సంగీతరూపమును. ధరించునరుటకు నింకొక ప్రయోోము. చేయుడుకు, పక నుంని యట్ట తీనికొని దాని మధ్య బిందువు నొద్ద నొక చిల్లియా

క్షం పదాగవిజాన ఖా స్త ము. ఖా ర్షా ఈ ఆచ్బ్చటనుండి యట్రయొక్క_ చివరవర కను సమానాంతరముమోద నటయం౦ ల తటను కొన్ని చిల్లులును చేయుము, ఇట్లుచేసి యా యట్రను ఒక ముల్లులో వాకా తుచ్చిచుట్టు గిరగిర విప్పుము. (త్రిప్పు చు పరర నార దాని రంధ్రములలో నుండి గాలిపోవు గం ష్య నట్లుగా నొక సన్నగొ్ట్రముతో నూరు | టా చుందుము, ఇట్లు శాలి యా రంవ్రము ల రి యి గొ (| స / ్‌ లలో సదూన కెలమువందు బోయి న | ాాళగ శ గ్‌ (| ప్త క్‌ నక్రమకంపనము కలిగించును, అందుచే 5 లి ర యాడ్‌ ళో 'ావ్యమై నథ్వని కలుగును చమ్మైకాాా ఇంతిదూరముపో నేలకి మన వీల్ల 7తేన పటము, 'ెప్పుకును వాయించుచున్న పిల్లన 'ోవిని మనముచూడ లేదా! ఇందు నొక సన్నని వెదురుగొట్టము తప్ప మరియేముండును* అట్రిఇట్ట్రములోనుండి నకల జెగగ్తును మోహీంపజేయు 'వేణునాద మెట్లు కలుగును సక్రమక౦పనమువలన నే పిల్లన లోవికో చిల్లులుందును ఒకచివర నోట బెట్టుకొని మనమాగొట్టములోనికి శాలిని ఊరి కంపనముఫుట్లించు చుందుము. ఆగాలి గొట్టముయొక్క_రం[థ ములలో నుండి వెలుపలికిబోవును, కొని యారంధములమోద మనము చేపట్టి వానిని ఒకప్పుడు మూయుటయా, ఒకప్పుడు తెరచుటయా గలదు. ఇట్లు (వేళ్షయొక్కచలన 'మెంత్మక మముగనుండిన “వేణుఫ్వని యంత (శ్రావ్యముగ నుందున్ను మన వేళ్ళ్‌వలన జాలీియొక్శా_ యణుకంపనమునకు 'శ్రమముకలి ళ్‌ గించు చున్నారము న౨గీతముపాడు దీపము. జలవాయువును న్నిర్శించువిధమ రసాయన శాస్త్రములో వర్ష్శింపపడీ, నది, ఆవ్రకరణములో. నుపషయోగించునట్టి గాజుబుడ్డిని తీసికొని చానో బిరణాలోనుండి మరియొక సన్నగొట్టము వెలుపలికివ చ్చునట్లు చేయుము, ఈగొట్టము చివర సన్న గానుండునుం ఆందుండి జలవాయువు వెడలు

పండె అధ్యాయము, న ౦, డవ ధ్యా త్ర “యుండును, దానికి నిష్ప్రువుల్ల ముట్టింపుము. జలవాయువు కాలుచు ఒక విఫమెన వెలుగురు నిచ్చును, ఆండుచివరలు తె చియున్న సన్న ఫొట్లమును ఆజ్యోతిచుట్టును దిగ జేయుము. శో్యోతిలోనుండి ావ్యమైన నాదము ళ వచ్చును. ఈ గొట్టముయొక్క_. పరిమాణమును ఇసి యీధ్వని తను “"హచ్చునుం దీపములో సిటిసంగీత మెటు ఫుటునని చదువరు లదుగవచ్చునుం లు న. ల్‌ జోోతి కంపనముచెంది. చుట్టునున్న గాలిలోని యణువులను కంపింప జేయును, అందువలన ధ్వని కలుగును అని తెలిసికొన వలయునుం ధ్వనియంత్ర,ములు, ఇదివరకు వర్ష్శింపబడీన ధ్వని స్వరాపమును ననుసరించి కొన్ని ధ్వనియం్ళలే ములు న్నిర్థింపబడుచున్నవి, వివాహాది కార్యములలో నూదబడు ఇన్నాయిి. కొమ్ములు చఫీకీలు మొదలయిన వాద్యములలో నూజెడి చోట సన్నన రంధర్తిముండును, శ్రమముశా నాగొజ్షీముల రంధ్రము "పిద్దదియగును, కాకాయొక్క ధ్వని ఆంత పెద్దదిగా నేల యుండును * అంకు నూదినందున పుట్రనఫ్వని "గాలిలో వలలు పుట్రించునుం అయలలు కాకా గొట్రముయొక్క_ పక్కభాగములకు దగిలి పరావర్హనము వెంద్రి వెలుపలి కిబోను మౌర్లము లేనందున గొట్టముయొక్క_ యెదుటి భాగమునకు దగిలి మరల పరావర్హనము వెండ్కి ముట్టు లోన గిరగిర రిుగుచు బాకా యొక్క చివరవరకులోగా. పరావర్తనముచే గలిగిన యాధ్వనియొక్ట్హ 'చతిధ్వనులన్నియు గలిసి పెద్దవై "పెక్టఫ్వనిని కలుగ జేయు చున్నవి, గొట్రముయొక్క పొడవునుబట్రి ధ్వని వినబదు ఆంతరముళ దూరము) "ఘఫ్టాచ్చును తస్ధను, ఆందుచేత నే "పిద్గగాట్రముగల బాశాయొక్క ధ్వని గసీశరధ్వనులకం కె దూరమువరకు వినబడును, ఇరువదియడుగుల పొడప్రు గొట్టముగల 'వా-కాను గట్రిగా నూదినయెకల మూడుమెళ్ల దూరమువరకు వినవచ్చును,

కేతన పడారవిజానళా స్పృము, ర్ధవిజ్ఞాన శా స హృదయకోధలి, ఈ (ప్రక్క పటములో చూపిన హ్ళాదయశోధని (5[61050000) అను ఉపకరణము చిన్నచిన్న శ్వాములను పెన్స దం శ అ టి ఉ ధ్వనులుగా మార్చుటకు ఉపహమయోగించునుు మన గుండె కొటటకొనునపడును ఊపిరిరిగులు ఆడు వ. ట్‌] న! నష్పుడును వానిలో ఫుట్టుఫ్వనులుమిక్కిలి స్వల్బ మెైనవగటచే మనవ సౌదూన్యముగా వినరావ్య, ఉగ్చపము “మొదలశ వ్యాఘలుగలవారిలో ఈ ధ్వనులు “హెచ్చుగమో%చు దుటచే పిలికూశ | న్న లు మొదలగు శష్టములబోలి పహృావయశోఫని అ వగ కర తేకయీ వినవచ్చుచుందును. కౌనిమిక్కిళి స్వల్చ్బధథ్వనులను సహితము మన ఇవులో పోనీ ] నట్టుగా తెచ్చి వినుపించె యీ హృదయశోధని (1 మొక్శ_ నిరాణము నిక్కి సులభ మెనది, _ జ! ౯ రాగాల ౮ వ్‌ గ క్ర) ఆనుచో చూపబడినది ఒక బూరవళి / నుండుగొట్టము దీని నోరు వెడల్బ్చుగ నుండును ఈనోటి కవారములోపల పదుఫ్వమలతరంగము ఆ లన్నియుపోకపడి పె భానముననుండు “మెడలోని ॥ సన్న నిరయ్యనముల పండ *బ ఇ: అను రెండు గొట్ట 75 న పటము ముల మౌర్షమున రెండు ఇపవులలో నమర్చుకొనుట శీర్పడిన *ఉఉ? ఆనుచో చూపబడిన చెవిళట్టములలోనిక్‌ చచేకును ఇట్లు ఈబూరను, గొట్టములను ఆమర్చుటవేత ఎంత చిన్న వ్వనుల నైనను నొప్పు ఆరువులుశా మౌర్చవచ్చును. “అ” అనుబూరనుగుం డె, ఎదురుకొవశీ మొదలగు భాగములమాదనుంచి ఉ, ఊఉ అనువెవి గొట్ర్టములను “ఆంటిని "రెండు వెవ్టలలోనుంచుకొని పరీక్షీంచుటవలన వైద్యులు హృాదయకుహకమ లోని తోగములను శతెలినీకొం0రురు,

ఆ[0534]10. 1 ఓ. వి శకేషపదనసూచికు మొడటి భాగము. శ్ర 0? అాటాధ్త్‌నుజర్టం-ళాా ఆంకశ నాళి=5/0001. అంఠరరము=&ీ[0] రేల అణువు =సిక్‌0160416 ఆధోపీడవము=కఏ 0౪0౪24 ౧6916 అనులోమాను బంధము= క) 1601 [26 0, ఆనువాదిత్వము= [60102006 అభేద్యత=1106%612011 అయస్కా_ంతము= కే12గ్ర061. ఆవపీడనము=నంళ ౧% 216 ౯6౬950౯6. ఆవలోక నము= (౮9361౪2101. ఆసంకోచ్యుత =12౦0౧౧0౯655101110% ఆధారము = కైచ!ీయటగం ఆశ్షేమ = శీగేషేం 01 ఇంగిలీకము = కేీలంయ0? 90100166 ఇరుసు = శీన16 ఊప్పీడనము = ౪204 ౯6506౬ ఉఊత్చీడనయంతమః = వె2021 ౯6, ఊపరిభాగము = 515206. ఉస్మక = 1024 బుణవిర్యుత్‌ = మం్ర్రంగా6 ౨160010010 స!

1శ్త0 వి శేషపదసూచిక. కంపన = *10[2100౧.

ళత్తి అంచు = 120106-6రగ్రం

కక్చీ = 0107

కర్కూకధ్వని = 0196

కర, సనద్వ శిముబీదము= ౮2001 ఈ10౫166 కర్షదుందుఖి = క31201 046 61, శవాటకము = *21౪76

"కాథిన్యత = క1260౧ట5.

శేరదము = క00౪5

కొలత = స6050101000614

తీరిజిము = 10110010

శీయమాన వేగము = 10620664 ౪0100610 గంట = వశ041

గతీిబలము = వె[00010100.

గమనము =క100011010%.

గరిమ = లపైం(

గరిమనాఖి = ౮౦౦6 0 6౯౫౪10 గురుత్వాకర్ష। ణ ౨ [0710

గో శార్థము = కశేయు[50066

రాహకము ఐ 006176,

రోను = 6210 (వడ్లగింబియెత్తు, ఘనప'ార్థము = 50116

భునమౌనము = 01010 1౧625686

ఘర్షణ = మైగంషంగ.

వశము = 601,

వొతురపుకొలర = కెక్‌ంయుం[6ల0000 0 50101206

విశేషపదనసూచికం కేశ? చలనము = లేశీంట01. చిమ్మునగోవి = ఏ1105అ చీల = ఏంలూ జడత గా షు! అ క 6002 జడిము జలాక్ష ర్హణయంగత్రము ౨ 20ల ౧౪౧0. జానీ = 1050ల తంగ్ళతీకరణీయత = సెంట1ఫం తారతమ్యగకిమ = 50601560 6610 తిర్యక్సీడన _ 51రేల%25 10265316 త్‌్రాను = 501 08 321066 తులాదంజము దము) = పేరట దశమిటరు = )ల20666 దశాంశమిటక = 6౦101666 దుగ్ధమాపక ౨ మ2010006 ల దుస్సంకోచ్యము = 1000%00165010 11౮, (దనపచార్థ్యము = కీ106412. 1దవమౌపకము = 1106000016" (ద్రవ్యము = వేక2[ల 'దవ్యరాశి = రేల్‌455- ధర్మము = కె200లట/. ధనవిద్యుత్‌ = 031076 2216001010 ధ్వని = ఏంగ6 నీటిమట్ట పుయర్శతము = 216 16761,

కర విశేషపదసూచిక,

పచదార్తము జఐ వేక24లాం

పచారీ విజానళా సము = ౨ [5105. ఖో ఆలో

పరమౌొణువు = తీ10సు.

పరమాణ్వాకర్షణ = 6016101.

పరమాణువాదము = డీ[0010 11160074

పరావర్తనము = ₹₹ంగంం10100

పరిమేయత = పేస[603100

పీకము = 13256,

పీడనము = కే!65196

పొడవుకొలత = [2050660001 0 0080),

'పతిధ్వని = 010.

(ప్రయోగము = హంురగగు6ఓ

(ధయోగశాల = మీ20082100=

ఫోనో(ాఫ్‌ _ క[000820

బరువు = 6182

బహిః్యేరణ = 08002 9410001105,

ఛారమితియంతము ఇ 22006161

భారము = 761801.

ఖిదురత = మ౧16[ల౧65%

ఛుబము = శీ౯యె,

భతికగుకుత్వాకర్ష ణ = 6827112640 1.

భౌతికమార్ను = స స్పం1021 ౮౦20క్రల

మౌనము = ఏ(2062౯6.

మినిట్‌ = 110016.

మోటరు == వక్‌6100

మిటరుమొనము = ౫161010 331601,

విశేషపదసూచిక, క్ష0 “'ముషలకదండము = 1310[1-206, ముషఐకము = 19100, మూఅయర్మలేము = 510016 11011106 యం్మతము = ౫12012 ౧6 యాననము = ౫!66ే ౪౧ రపాయనశా ఈము = 0160215007. రపాయనాక క్టణ= 0౦౦౧162] 26240101 రసాయ నానురాగము = షీల1021 20010. రాసాయశికమొక్కు = 0601021 012066. అంప్‌ | = ౪611021 1106 లోలకము = శెం16డేం!1ట00 లోహ చుం బకత్వము = గీకీగెట్రగ6011900 వర నూన వేగము = శే౦061672666 10610 చాళకుంభళము = 11382000 వాత నేచకము వయ్యారి యంద్రమ ) = &ీ[ 010000 వాణావరణము = తీ110901676. చాయువు = శీ1. వాయుప దార్థము = 23, వికారము = 2066 096౧0006020. విగ్యత్‌ = 1606010107 పీధాజ్యక = [౪1 11097 పీలోమదర్గము అ= 101606 50621౯6 విస్తార్యత = [21 6201] గా వెలుతురు = 18021

కే50 విశేషపద సూచిక. శకి = 006

శతమిటరు = కశేం0101161

శళాంశమాటకు = €౫(౧6[౬

భూన్వపఎ) దేశము = 2014102,

ఇాంవ్యథ్వని అ బోల్‌ 0510

సంశ్లేష = 00169 0%,

సకత్తిమ = 1660126

సగటు వేగము = తీ?లొణగ్రం ౪లం౧07.

పచ్చిదత = కె0100107,

సమవర్ధిమాన వేగము = 0100001 2006162664 ౪"లం01( సమవేగము = 1100౧01 ౪0100107.

సమక్నీయమొన వేగము = 0110002197 64౯6466 ౪ఆ000 సహశన్వంమోటరు = స 1006116

సవాసాాంశరిాాటరు = గే!111000616.

సాంద్రత = 16౧510

పారామట్ట్రపుయంత్స్తము = ఏింగ1-1ల61

సిద్ధాంతము అ సీరెరిం

నూదంటురాయి = కేక2క్టం6ఓ

"నెకెను = ఏం001గే,

స్వత్వము = 0౧౫౧౦౩1101 0౯ 1061160210 స్వర-చీలికలు = ౪0021 026గే9

స్థాయి = కి11012

సైతిస్టాపకళ కి అ మ120041010% ల స్థిరత్వము = 200 1! 00000 జ ఇఈ9 న్టూపకము ౨ 11౧66

వృాదయశోధని = 5661030006.