Telugu naanaardha nighantuvu_0 - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

శై శీర స [

• _ గ్‌ :_ నానారనిఘ౦ట వ]. ర గల ఆ ల స శ్రీనీశారామసోమయాజి వణీరదము ॥ లా ఖు _ స స జ! . . వ | న న నా " * ం కై, లక | ల | = . శ గ జ | ప న్నా ॥ పట | నై ఆ క్‌ ఫ్‌ ॥ మ | 1 ॥ న. యం నం వత ము. - క శ ౧ య. క ॥ వ చ శ్‌ క్త స న న గ న జ | "శ్‌ కీ మున. |. | కనను టల చం. ర గ | న్‌ స న తట వ. ః| న. మ స. క స.

ప ద్య క్రా వ్య ములు తావక ిక్తువ లాల చ్రతి 1-8 ద్వ, ఆ రక్నవరీత, సౌంధ) తాశ్సర్యము 056 రంగశాథరామూయణము, ద్విపద తం 6 0 ళాథువ పొందసీయను, నటీక ఉలం శ 0 లాజుకేఖరవిలానము అంం 10 రాజయోగసారను; ద్వివద ఇం 08 లాథిళాపాంత్వనము) ముద్దుషకనిశ్ళతము 4. 1 8 రాతుచంద్రో పాఖ్యానము తం9 28 రాకతరొజీయము న 012 రుకిణీకల్యాణము) సటీక అలం 010 రుక్మి ణీవరిణయమనూ ంం3 1 0 రుక్ళాంగదచరి క్ర, వీకాదశీకూవోత్త్మ్యము. ..* 2 0 లంశావిజయను (రావణదమ్హాయ మ్ల) సటీళ ౭2 8 వకుచర్శిక్ర,? నీక 443 10 0 వసీస్టజనకనంవాదము ంళిళ 12 బామనపుకొణము లం 6 0 వానిస్టరొమాయణము, దిర్భభద జం0 కే శ్ర విష్ణుపురాణము ళం శ్‌ 0 విష్ణుమాయా నాటక ము, చింతలవూడీ యిల్ల జార్యుడు అలం ఉ 0 వివేకసింధువు, కొండనార్య్యవ్యణీకము. ... 1 ఈ

శ్రీరస్తు. అర్య నానార్ధనిఘంటు వు శ్రీగీికారానముసోమయాళి ప్ర ణీతము ో లే సలల ల ల క్రీశ అచార్య హరి శివకుమూం రిటైర్డ్‌ ప్రాఫసకి తెలుగు డిపార్ట్‌మెంట్‌ కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం, వరంగ 'ఆన్న పురి: వావిళ్ళ రామస్వామిశాస్తులు అండ్‌ సన్స్‌వారిచేః లం లో శ్ర కటితము 1959. శీల గర్రైాబ్‌ తబలాలత!. [004 400, 0--25 ఇఫ్‌

రి ఓ జ. వెరంఈ6రే &ఓ ల్సి త ॥. గ్‌ య న ర్ట సతీ గ్ర

శ్రీః నానా ర్‌ నిఘంటున్ల అావుక్తవునాలా శ శ్రీజనకాత్మజ్రయ ఖగ రాజగనున దివిజరాజురంజిరచర ణో రాజిత రత్నకిరీట సు ఫూజితగిరి జేళ రామపుణ్య చరిత్రా. కై క, శ్రీవర్ష మనంగం చామర శ్థీగ్డ్‌ 0 బనలోం బట, శివ్చండును హరియుళా శ్రవర్ష్మ మనంగం చెలుపును శ్రీవర్ల ౦ బనంగం జెటకు నీంధుర మమ్యున్‌, 2 క, అన్ఫుత మన మోతశరాజస్టము నమ్మతం బన పాలు నీళ్లు నంబుజమిత్రుం డమృత మనం బులియు సీంవాము నమృతం బనం దిస్పతీత యాకసమయ్యెన్‌, 8 క అక మన ధనము పనీంియు నర బన ఫలము వస్తువాగమ మవనికా అర్థ మన మానుషార్థము నర్థం బన నిత్యకర్మ మతిశయ మయ్యిన్‌. తీ

త్తీ నానా ర్‌ నిఘ౦టువు క, అజ మనల బస్‌ విక్లువు

నజ మనంగా శివ్చండు గారి యాత్మియు నర్థి౯

అజ మనఠో నిలువు మెలపును

నజ మనంగా మేశమూక యాకస మయన్‌ ర్‌ క. అధమ మనం దక్కు. వగుటయు

నధమం బన దిక్కు వాక్కు నాలస్టంబు౯

అధమ మనం జంద్రూ డురియుసు

నధవమను కొజుగానిచేంత నాత్మయు నయ్యెన్‌. 6 క, అధీష్ట మనంగాం జ ల ము

సధీష్ట మనంగాను దెగయు నగ్నియుం బురువుళా

నధీష్ట మనంగా నూపను

నధీష్ట మవనంగాను వేళ్ళ యంగడి యయ్యున్‌. 7 శ, అనుబంధ మనలోం టబిస్తుతి

యనుబంధ మనంగ శిశువు నాయువు నయెస్టళ౯

అనుబంధ మనణం ట్ర కృతియు

ననుబంధ మనంగ నరవు డదియును నయ్యొన్‌. 6 శ, ఆత్మ యన బుద్ధి ఛ్రైర్యను

నాత్మ యనళ నిజము గమనమాథారమునుక

ఆత్మ యన 'ేవా మున్నతి

యాత్మ యన న్నభమువార్థియళ్వము నయ్యెన్‌ ళి

నానార్థనిఘ౦టువు స క, ఆతంచన మనం గనుటయు నాతంచన మనలో మూర్చ వోరము తమముఃకొ ఆతంచన మనం బుల్లన యాతంచన మనల చాన యమితమునయ్యొన్‌. 9 క ఆక్రంద మనంగ మ్రూతయు నాక్రందం బనంగ నేడు పతిభయమునగు£్‌ ఆక్రంద మనంగ వేడుట యాక్రందం బనంగం బత యశ్వము నయెొదున్‌, క అబ్బ మనం గొండపొదవుయు నబ్దం బన బయలు మొయిలు నంబర మినుండుక్‌ అబ్బ మనవానపురువును నబ్బం బన వొక్కయేండు నరఘడియమ్యున్‌, 12 క, అభిమాన మనలో గర్వము నభిమానము క్షానమును నవాంకారంబుకొ అభిమాన మనగ న్నేవాము నభిమాన మనంగ మహిమ యభివృస్థి యగున్‌, క, అర్దునము వన్నె "కెలుపును నర్దున మన మద్ది షయిండి యజుండు౯ శివ్రండుకా అష్టున మనంగా జిల్లెడు - నన మనంగాను మంత్ర మంజన మయ్యెన్‌, 14

ళ నానా ర్‌ నిఘ౦టునవ్వ క అబ్బం బనంగా శంఖము నబ్బం బన గంగ కినవ్చ్రండు నమృతము బయలుళ౯ అబ్బం బన నీర చంద్రుండు నబ్బం బన ముఖము నగ్ని హస్తము విసమున్‌, క అవ్ధ_క్ట్ర మనంగ విష్ణువు నవ క్షం బనంగ సింవా మన్నియాు లేడి౯ అవస్థ మనంగ నింద్రూడు నన్య_క్ష మనంగ సత్య మంబుధి యయ్యెన్‌, క6 యా గనంగాం జిల్కముక్కు. నిందిరవిభుండుకా ఈ గన నీవియు భోగము నీగన సుక వెల్లపాము నిళకుంభంబున్‌, 17 క, కమల మన విష్ణు శొామర కమలం బన నజుండు వారుండు కంధరపతియు[౯ కవుల మన జముండు ననలము కమలం బన శ్రమరి నెమలి కౌస్తుభమణియున్‌ , క, కరుణ యన గళము నశ్యము కరుణ యనళ౯ా వెలయు ర_క్రకాయము శృవషయు౯ గరుణ యన వరుణచేశము కరుణ యనం దథ్య 'వెంరులంగాచుట యయ్యొన్‌. ం

నానా ర్‌ నిఘ౦టువు కా

క, శకామియన రతియుం గోరిక

శామియనళొ మరుండు దూకు శలహంసయునుళా

శామి యనం టెలువు నన్నియుం

గామి యనంగ నొక్కరమణి గాడిద యయ్యెన్‌, క, కాను మన నిచ్చజననము

శామంబన నదియు నిధియు గానము మిీానుళ

గామ మనం బుట్టు టధికము

శామంబనంగా నిధూళి కాముండునయ్యొన్‌ ౦! ఆ, కుక్క వేరు గుడియు గుగుభామ యందురు

కుక్క చక్రఘటము కుంభ మగును

కుక్కకడుపషు ముడుపు కుశదర్భనయనంబు

కుక్క. డొక్క 'వేళ్యకులము రండ, ల ఆఅ కొండవేరు లక్ష్మీ కఫొమరొప్పబంగారు

కొండ వేరు యిల్లు కొండ గొడుగు. .. ల క. ఖగ మనగ కౌాణ మర్థియు

ఖగ మింద్రుం డగ్ని పాము కప్పయుం బథీ౯

ఖగ మనగ భానుం డళ్వము

ఖగ మనగా 'బాంధవుండు కచ్ళవముయ్యెన్‌, 24

తళ గజ మనగా గంగ తుంగ గణపతి శివ్చండుళ

రి నావార్థనిఘ౦టువు గజ మనగ లేల తంగెడు గజ మవనగాం గరియు పొను కమలాకరమున్‌* క, గంధం బనం గ్రోధించుట గంధము నుళ్సౌహ మొప్పు గప్పుర మగకుళా గంధ మనం గుసుమసొరము గంధం బన మేని తావి గంధమునయెక్థన్‌ , న! క గంధర్య మనల గరుండుండు గంధర్యుం బనంగం బథీ. కలవాంస యునుళ గంధర్వ మనంగ లావుక గంధర్వ మనంగం బెండ్లి కలహము నయన్‌ +27 శ, గుణ మనలో సత్థసంపడ గుణ మనంగా రమణి వింటిళోవును నారిళో గుణ మనలో చ్ర వ మిచ్చుట గుణ మనంగా ధైర్య మాది గుణిమును నయ్యున్‌ శం కాకము ఫణీ కర్కటకము శాకము గృధ్రంబు మొసలి కరి సూశరఘ్బుక- "శాశకమం గాడిద భూతము శాకము నీలంబు కుసుము కాంచనపులమున్స్‌, £9 శ, న కొక్కెర వృషభము శీకన హరుం ఢాటవెలయది శేకన మృగముక్ష

నానా ర నిఘ౦టువు లి శన నాదమయబవారము "న యూథంబు మొసలి శేర్చడం జెల్లున్‌,. 30 క నోపాలుండు సహదేవుడు గోపాలుయ గొల్ల చల్ల నోవును జదువు౯ా నోపాలుండు భూపాలుండు నోపాలుండు శివ్చడు మజియుం గృవన్దుండయ్యెన్‌, క, గోవింద మనగ సరసము గోవిందం బనలో దొడ్డి గొల్లండు గిరియు౯్‌ గోవింద మనంగ విమ్తువు నోవిందం బనంగం బిల్లంస్రోవియు నయ్యెన్‌, 83 ఛా, గోశబ్దంబు వహించు వేదయువతీ తోలీధనుర్థీసుతా, "శీకశేశవర వ శాంతఘన ర లో గాంీయ ధ్విజిభూ వదా, వేశస్రాసవిఛాన ఫేనరసనా ప్రీ చాదృఢస్థానమై యిీాళ పాజులనైన ను_త్సరము “శే సత్తుల నిఘంట్యా్రివళివ్‌ ః వ! గర్భం బన వాన మొలులు కడువును నడుళ్ళక్‌ త

10 నానార్జనిఘ౦టువు

గర్భం బన మేళ మూక గర్భము నయన్‌, త క, గామ మన శబ నుధికము

స దె

గ్రామం బన బోగు వేగు కణుదురు స్‌

గ్రాము మన వెదురు కదుపును

గ్రామం బన నూరు నునికీ కయ్యము నయె్యైన్‌ 0 శు గుల్మ మన బెదరు నెముశకయు

గుల్మం బన ప్వాతివాన గూటము నుబ్బుళ౯

గుల్మ మన చేరు వెండ్రుక

గుల్మం బన గృహము రోగగుల్మం బయ్యెన్‌. 86 క. ఘట నునంగం గల్లుకడవయు

ఫఘట మనంగా రాళి దోసి (+( గండూవంబుకా

ఘట మనలో మణి యగస్తుంయ

ఘట మనంగా దారి విల్లు గాలికిం జెల్లున్‌, 87 క, ఘన మనంగ వాద్య భేదము

ఫఘన మనంగాం 'బెద్దవెొంయింలు గట్టియుం బొడవుళా

ఫఘన మనంగ. వాట వచనము

ఫఘన మనంగాం బోకమ్రూను కరిమొద వర్వ్యన్‌ శ, ఘనఘన మనంగా భూతియు

ఘనము ఘనం బనంగ నీడు కయ్యము భూమిళొ

నానా ర నిభఘ౦టువు శిక్షే

భునఘన మనంగా మొొసలియు

ఫఘనఘన మన చెక్ళమ్రూప శరిమెడ యమ్మ శ ఘృత మనంగ నెయిర్టి నీళ్లును

ఘృత మనంగాం బాలుకల్లు గుర్టిల మినుము౯

ఘృత మనంగం దేనె నెత్తురు

ఘృత మన సంపారసుఖను కుంజరముయ్యెన్‌. 40 క్క చింవ రన శివుడు వారియును

చింపర యన నాభి విషము చింతకు: జెల్లు౯

చింపర యన శ్రీయధరము

చింపక యన సురలు వనము జీవన మయ్మొన్‌ ,41 శ, జీవనము వనము మేఘము

జీవన మన నెలవు పెండ్లి శ్రీవారి శివ్రడు౯

జీవనము నీరు మనుతము

జీవన మన్నంబు విషము 'కేషుండు బ్రతుకున్‌.12 శ, జీమూత మనంణగ మేఘము

జీమూాతం బనంగం గొండ నెలయేలు నగుళా

జీమూత మనల శంఖము

జీమూాతం బనల మిన్ను శెలిమియునయ్యొన్‌. లి క డింళ మన శివుడు శికువ్సును

డింభ మనళా దుఃఖ మగరు లేనెయు దవ్వు౯

క్ష శానా న నిధుంటువు

డింఛ మన నూరు ము_క్రియు

డింఛ మనం దిలక మిడుట దీనియు నయ్యెన్‌. కీ క ళాగ్ష ఫ్టం బనంగా గుజ్జము

'ార్హ్మస్థం బనం బతీ. కుతీ తగరును నగరుకా

చార్హ్మస్థం బనం నాగరుడుండు

తా ఫ్టిం టన బొాణతతియుం దవనీయు నయ్యెన్‌ * క, తపసీ యన వేదవిదుండును

దపని యనళా దుఃఖపకుట దొనము నాజ్ఞ ళ్‌

దపనీ యన కూరు యతియును

దవని యనం గార ఫ్టవాది దానము నయద్టు౯ త్త శ. కార లన నుడుగణంబులు

ళశారలు ముత్యాలు కుసును తకాంబూలంబుకి

చారలు చెలినతేతరములు

శఆారలు వజ్రాలు నఖము దంతము లయ్యెన్‌ త్త క. నాఫి యన శంఖ భేదము

నాభి యనళా మృగమదంబు నలసత మోయుళా

నాభి యన విషము రంధ్ర, ము

నాభి యనక గళము ఫలము నాభియు నయ్యెన్‌- క, తను వనగం దోలు బేహము

తను వనంగా ఎన్నా వరియు ఛాకాధరముక్‌

నావార్టనిఘ౦టువు 13 దను వనణ బుద్గి పురుషండు థి

తను వనంగాం జి క్ర మినుండు కాపనీ యమన్‌, శ దుందుళభన భేరి తమ్దెట

దుందుభి యనంగాను గావితోలును డోలుళా

దుందుభి యన రాతసుండును [నయ్యెన్‌*

దుందుఖి యన హరియుం దండ్రి దోసషుము కళ. దోమ యనం బన్వతంబును

దోమనంగాం గంపతొోడుగు తుషగంజూయిళ

చో మనగ దుక్కిచిక్కుడు

దో మనంగా ఫామచన్నుదోయియు నయ్యెన్‌ 51 క, నాగనణగం బంచకంబును

నాగనంగాం గొండ గజము నాలుక రమణిళా

నాగనంగ దుక్కి. చిక్కుడు

వాగనంగా నారిచన్ను నాగము నయ్యెన్‌, రజో క, నిగము మనం బెలుపు నంగడి

నిగమం బన బట్టణంబు నిందయు బొందిళ్‌

నిగమ వమనం గడయు వలయము

నగమం బన టహవ్నావాణి నీడయు నయెొసున్‌ = తి శ, నైగమ మనంగా గోమటి

వైగమ మనంగాను గౌను నందియు భూమిక

క్ష నానా ర నిఘ౦టువు

నైగమ మనగా శాజును

నైగమ మనంగాను నడక నక్కయు నయ్యెన్‌ శక కం న్భగ్షోధ మనంగం వామును

న్యగ్తోధం బనంగం చేలు నల్లయుయొత్తు౯ా

సగ్రోధ మనంగ మజ్హీయు

న్యస్టోధం బనంగ బార నడచుట యయొస్థున్‌. + తర్‌ కం పద్మ మన శివునిశెంబడ

బద్మం బన జసము తపము బంధన మమయ్యొ౯

పద్మ మన రాణివాసము

పద్మం బన బద్మజుండు భానుడు గజమున్‌. 56 క పరిధి యన నగ్నిసమిధలు

వరిధి యనళా భూరువాంబు పరివేపంబుకా

బరిధి యన వెన్ను నడునును

బరిధి యనన్నాయాధంబు బంధన ముగ ఫ్ట్‌న్‌* ర్‌? శ, పరిమాణ మనగ నెజటుకయుం

బరిమాణం బనంగ బంచభాషయు నీరియుకా

బరిమాణ మనలో శాన్తనము

పరిమాణ మనంగం గొలత ప్రస్తు మయ్యెన్‌ 58 క ప మన నాకు మోదుగు

పర్ణ్శం బన నిల్లు చవికే పద్మము దలముళ

నానా ర్‌ నిఘ౦టువు 15 బర్డ మన నొక్క. చేయును బకం బనం బతు మళ్వబలమును నయ్యెన్‌ ర్‌0 మ! క ప్లవంగ మనంగాం నోంతియుం బ్లవంగ మనలాను బోయపళ్లెయు నయెస్థ౯ బ్రవంగ మనంగాం గప్పయుం బ్లవంగ మన౯ దుర్వివాదవర్వత చుమొ్యున్‌ , 60 కపరా శ్ర మ మనంగ నీటును ఐరాక్రమం బనంగ లావు వైనము కృషయా౯ తూ జ్‌. పరాక్రమ మనంగ శ _క్రియుం బరాక్రమ మనంగం గాడు ఖత డయ్యెన్‌, కం చ్రథమ మనం దుదయు మొదలును టి థవమ.౦బనజగముధ్యజము బ్రౌహ్గణుండయ్యె౯ల ట్ర థమ మన ముఖ్య మనుటకు బ్రథమంబనం జిలుక ముక్కు ఫఖామయు నయె్యున్‌ = క, పద మనంగ నెలుక నిలుకడ వద మనంగా నొక్కరూఫపు పనిచేయటయుళ్‌ బద మనంగం బుడమి యడుగుట వదమనంగా నడుగు మోతపదమును నయ్యొన్‌ శః క చ న్‌ద్ధ మనలా నిజమును గ సిద్ధ మనంగాను ఖ్యాతి బలమును జలముక్‌

36 నానా ర నిఖఘ౦టువు నళ పనిదమనంగాను గొడుగు భారము నమయ్యున్‌, 6కీ న క ప్రామాణ () మునణ నెలుశకయు బ్రామాణం బనగ మంచిపాటయు మేలుక ట్రామాణ మనంగ కా శ్ర్రము పావమూాణం బనణగం నొలంది ప స్తుతమయె్య్యెన్‌ 65 లో టీ బి క ప్రాసాద మనంగం గరుణయుం శ్రాసాదం బనల తెలుఫవు పచ్చయు నయొ్యు౯ ట్రౌసాద మనంగ శుభమును బ్రాసాదం బనంగ రాజభవనము నయ్యెన్‌, ఈ ఆ పుండరీక మనంగం బులియును వెల.0గసును బుండరీకముతవ్షి ఫుబ్బుపాప ఫుండరీకముగొడుగు ఫురువూూతుగజమును ఫుండరీకము వ్వాపునక జలధి, 67 ఆం బకము పెట్లు గ్రోవి బడచాన్ని తప మండ్రు టే అ కౌ బశము తోంటద్‌ో "డ్డి ఇసులవాండు బకము బహ్హా విస్తు భఛానుండు నింద్రూడు బకము మీడే తరువు బకము మెజఫ్రు ఈ శ, బ్రఫా మన వేద మగ్నియు "హాము వపరవమారసుఖము బుదిళ ర్థసుఖ భాతియు ద్ధి

నానా ర నిఘ౦టువ్చు శ్రే?

బవ్లా మనం దపషమునేయుట

టాం బన ల్రావ్గాణుండు బన్మాయు నయ్యొన్‌ శ, భూతి యన గౌరి వసుమతి

భూతియు నై శ్వరస్థుపదము భు_క్రియు ముక్తికా

భూతి యన లక్ష్మీ సంవద

భూతి యనళా మెప్పూ ఖ్యాతిభూతియు నయ్యెన్‌. క, భూత మనం దగవు సతేర్థము

భూతం బన నల్బ 'మొక్క-బుస్థియుం దనువుక

భూతమనం బంచవిషయము

భు-*తం బనంగొండగ్‌ "జ్ఞైభువియును నయ్యిన్‌. గ క, భీవ్య మనవి క్రృమంబును

భీష్వము పంచేం ్రియములు బిగియించుటయుళ

ఛీష్య మనం దడవు నేయుట

భీష్మం బన నతవర్ష బీజము లయ్యెన్‌. 72 శ. భోగ మనం 'ాముపడగయు

భోగం బన సుఖము కీ ర్షిపొందుట మానుకొ

భోగ మనం దషము భవనము

భోగం బన మేనమామ ఫుత్తుండు నయన్‌. 78 క. భాసుం డన నగ్ని కరణము

భానుం డనక్‌ శశియు రనియు బ్రాయవువరుందుళ

కం నానా ర నిఘ౦టువు

ఛానుం డన భూమి యుదకము

ఖానుం డనం గసవుదిబ్బ బల్లియు నయ్యెొన్‌, 74 క, మధు వనంగ కైత్రమాసము

మధు వనంగా ని్మమురసము మౌారెడుపండ్లు౯

మధు వనంగం గల్లు 'నేయియా

మధు వనంగా లవణు తండ్రి మన్మథుః డయ్యెన్‌- క, ముసలము ఫణిసూకరమును

ముసలము శిలయోగి భోగి ముష్టియు ముష్టి౯

ముసలము శివుచే ఢక్కయు

ముసలము రోకలి యసాధ్య్థమునకుక- జెల్లుక్‌

మ్భుదు వనంగాం గప్ప మెజుపు ముచ్చట వృద్ధః

ముదు వనలో సన్న మధికము [న్‌

మృదువనంగాం గ్రొ_త్తదనము మురహరుం డయ్యె శ, నిధన మన కులము కొండయు

నిధనం బన శాజరమణి నీలగళుండుళా

నిధన మన నెమలి నెత్తురు

నిధనం బన చాపధనము నేర్పును నయ్యెన్‌. 78 కం 'రొూూగ మన యుక్త్యు పాయము

"యోగం బన వేగువాండు యుగ్ధపుభూమిక

నానా ర నిభుంటువు గ్రా

ఊయోగ మనం జి త్తవృ _త్రియు

"శెరాగ మనల జూతకర్తు యు _త్హముండయ్యెన్‌ 70 క, రణ మనంగ రాజభూమియు

కరణ మన యూద్ధంబు వేద రమణియు 'భీరుల్‌

రణ మనంగం దమృటమ్మును

రణ మనలా మ్ర్రత నింక రభసమునయొ్యెన్‌ , క, రస మనగ మోవివాక్కును

రస మన నధరామృతంబు రసమన నీరు

రస మనంగ యౌావనాంగన

రస మనంగా దల్ని శిశువ్చు రస మనంబరంగున్‌ ,8 క రక్ట మనం బాలు నీళ్లును

రం బన మెదడు నెముక రాజీవంబుళొ

ర్ట మన మీను మేఘము

రక్తం బన నాకసంబు రకము నయ్యెన్‌, ౪2 క రత్న మన భూమి కంబళి

రత్నం బనంగాను బిదవ శరాయియు గిరియుళొ

రత్న మన రాజరవణియు

రత్నమనళ ఫణియు మణియు ఆంషము నయ్యెన్‌ = క. రామ యన నుగురుమూ ర్తులు

రామ యనళ్‌ నలువు తెలుపు రమస్థ్రము నయ్యె౯

ఖ్ద నానా ర్‌ నిఘ౦టువు

శామయన వరుండు నగరును

శామ యన న్నొక్కరమణి రాజును నయొ్యన్‌. క, లాంధన మనంగా దోషము

లాంభన మనంగాను గీ ర్తి లక్షణ మహిమళ

లాంఛన మనంగా నామము

లాం ఛమనం జంద్రులోని లాం ఛనమయొొన్‌. ం 85 శ, వన నునలో నీళ్లు నడవియు

వన మనంగా భయములేమి వాహీనియునగుళ

వన మనల బులియు గొడుగును

వన మనంాం బరిమళంబు వన్నెయు నయ్యెన్‌ 86 కవ టి మున భూమి యుదకము

వజం బన చిడుగు రి వాక్కును నమరుకొ

[ఫో ఊక

వ ట్ర మన స్వర్గ మెముకయు

వజ్రం బన పాయశంబు వజ్రము నయొ్ధున్‌, క శ, వాహిని నేనాముఖమును

వాహిని యన నదియు నిసుక వాచాళుస్థళ

వాహిని భారతి బ్రహ్హాయు

వాహిని యన నాకసంబు వార్హయు నమొన్‌ కం వామోచ మనలో నగ్నియు

వ్యామోచ మనంగ శ క్ర వెన్నెల నినుడుళ

నానా ర నిభఖఘు౦టునవు న!

వ్యామోచ మనంగ నష్టును

వార్థ్రమోచ మనంగం బెలుఫవు వేదము నయ్యెన్‌ =. శ, విధు వనంగ ననిలుం డనలుయ

విధు విబ్సుండు యతుపతియు విశ్వము నయ్యొ౯

విధు వనంగా నిష్టసఖుండు విద్యయు నయ్యెన్‌ క వృర్తాంత మనగం బనుతి

బొ సాని

వృత్తాంత మనంగం గ్లొత్తయూరును చయేరు౯

వృత్తాంత మనలో నుషమమయు

వృత్తాంతం బసల వార్త విభవము నరయ్యొన్‌- శ, 'వేదమన నాజటుకాస్త్రము

"చేదం బన నాల్ల్గుకులము వేల్పులు శివ్చండుళ

బేద మన భూమి యుదకము

"వేదం బనం జదువు నాతి వేదము నయ్యెన్‌. 95 కం వేద యన నొక్కనాలుగు

"వేద యనళా నీతిహో శ్రవిభుసుంగవియుళా

“చేద యనవి (వసభయును

వేద యసళ బ్రన్గాహయము "వేదముం లయ్యున్‌. క. వాళి యన గరుడం డ్‌శ్వమం

వాజి యన న్నంహోల వెన్నెలఫులుంపళ

లి నానా ర నిఘ౦టువు

వాజి యన నిజము నర్థము

వాజి యనక వడియు నడవి వర్ణము నమయొ్యున్‌. శ, వామ మన నొప్పు వట్రువ

చామం బనంగా విరోధి జాపల సతియుకొ (గ)

వామ మన నడుగు వన్నియ

వామం బన నొక్కపవీ. వర్షము నయ్యెన్‌, 96 శ, విరోచన మనలో నగ్నియు

విరోచనం బనణగ ళశియు వన్నెల నినుండుకా

విరోచన మనంగం బెలువును

విరోచన మనంగం బతి, వేగము నయ్యెన్‌, 97 శ, విటపవీ యన వెదురు కుంభము

విటవి యనక న్రూశు కొండ వనిస్తారమునుక

విటపీ యనం వౌము కూర్మము

విటపి యన న్నావు కప్ప వేదము నయెర్షన్‌, 98 శ, విళవ మనంగాను నాసయు

విభవ మనంగాను మంచివేసును శీర్తుల్‌

విభవ మనంగా రూపును

విభవ మనళొ సుందరంబు వెలందియు నయెొ్యుకా, శ, శంభు డన బ్రహ భారతి డుకుళా

శంభుండనళా హరియు హరుడు శంఖము కొ

నానార్థనిఘ౦టువు ణు

శంభుం డన ధనువు నిరువ్సును

శఛంభుం డన న్నువమ ధరణిసఖి 'మొదవయ్యెన్‌. క, కామ యన నలువు తేలుపవును

శార్టమ యనక పచ్చదనము శంభుండు మునులుకా

కామ యన దొరయు దొంగయు

శ్యామ యన న్నొాప్పునట్టి వై శవమయ్యెన్‌. 101 క. క_క్షి యన లావుగజమును

శ_కియనళ గుణమునభము శశియునువారియుక్‌

శ_క్థి యన వేలుమునియును

ఛశ_క్రి యనళ గణము పాము శాంతము నయెర్టన్‌, క, శ్రుతి యనంగం జదువు కొన్ష్మము

రం యనగా వేద మెొంప్పు జుంటీల యగుక

ఫి యనలో నో నవావడు ను షల్‌

శ్రుతి యనంగాం జెలియు కుళ. సూత్ర ఈ కాలింతం బన నెటుకయు

కాలింతం బనం బ్రసాద శై త్యము భూమిళ

కాలింత ననగ రజమును

శాలింతం బనల పుణ్ధు సదృళము సయ్యెన్‌, 10%

శిఖ యనంగా శివ్రండు నెమలి చిచ్చరకోలకా

వ్య నానాగ్ధనిఘంటువు శిఖ యనణగం నొండ గొక్లైయు శిఖ యనంగాం నోడిపుంజు శేషం డయ్యెక్‌.105 క శుద్ధ మన: బల్లునిద్యయు శుద్ధ మన౯ జేవి యజుండు శునకము పొముళ౯ా శుద్ధం బన నూరినట్లు సున్నం బయ్యెన్‌. 106. శ, మట్పద మనలాం దుమెద వషట్బద మన నరక యొలుక చంజము(1) భన్చండుక వమట్పదము రాజు మేలును వమట్బద మన నలుక న్నాసఖుండును నయ్యెన్‌' శః కు సత్య మన సాధు నిజమును సత్యం బన కలిమి బలిమి జగడము పొత్తుల సత్య మన నుతియు జెలివియు సత్యం బన యముండు నినుము సర్చం బయ్మొన్‌ . కం స్వర్ణ మన నాకసంబును స్వర్హం బన నాకలోక్రసభయును వృష్టి౯ స్వర మన నిజము వితరణ స్వర్గం బన గంగిగోవు స్వర్ణం బయ్యెన్‌, 109 క సంస్కృతము లతుణో_క్రియు సంస్కృత మనలో ్రతియుగ తీయుసర్వముభూమి[౯

నానార్థనిఘ౦టువు ఓర్‌

సంస్కృతము చెగనిషదవియు

సంస్కృత మనం బత్సీ, మండు సక్కృతియయ్యెన్‌, క, సాధన మనంగాం జెప్పుట

సాధన మనంగాను ని సగమును సుఖముళ€ళొ

సాధన మనంగా నొశలి

సాధన మనంగాను బిరుదు చెమటయు నయ్యెన్‌ శ, సారంగము రథసారథి

పారంగమనంగ లేడి సరనీరవాముళ

సారంగ మతివ యనలుండు

సారంగము దంతి చిలుక షట్బద మయ్యెదన్‌,112 శ సద్విత్తు నెలుక యాుద్ధము

సద్విత్తు భయంబు గో శ్రసరణియుం జెరువ్రు౯ా

సద్విత్తు నిజము భామణ

సద్వి లేన నాల్మ పుణ్యసద్భృళం బయ్యె౯.. క18 క, సుధ యనగం బాలు నిద్యయు

సుధ యనంలాం జవుడుచెఆకు సోనుండు పాముంకొ

సుధ యనంగ అాలమ్రూణకును

సుభ యనంగా నూంరినట్టి సున్నము నయొ్యుళి114

లు నానా ర నిఘ౦టున్వు శ, సురభి యన సంది రానియు సురభియనక మేం మొదవు సులభము జలముక సురభి యన నాండ యేనులస సురభి యనం గామభేను చోద్యం బయొ౯ా క సభ యనం బదుగురు గూడుట నభ యనంగా సాధుగణము సత్య 'మొకండుళ సళ యనలో జలధి మిన్నును సళ యన నవఖండభూమి సారము నయెగ్ట౯, శ, సోమ మనం బరువు తలగడ సోమం బనం గొప్పు కప్ప దొడ్డియు మందళా సోము మన మృదువు మధువును సోమం బన దిన్యమం తీ గుణమును నయొు౯- అటి జీ క సమ మనగ రోవని చలు సమ మనగా రా త్రి వగలు చౌషష్ట్రియునుళ సమ మనం గూంతురు బుడుతండు సమ మనంబదియాబు నేండ్లసతియునా నమ్యొు౯ం చూక్త్యం బనంగాను మిన్ను సు_ప్టియుం బెలుఫుళ్‌

నానా ర నిఖఘ౦టువు రా

సూత్త మన నించుకించుక

జ,

సూత్మం బన నిమల మధికళుద్ధియు నయ్యొళా క స్థాణు వన కొడుకు కొక్కెర

స్థాణువు గిరి తెదవు నండి స్త్యృభముపందుల్‌

స్థాణు వన హరియు వారుండును

స్టాణుననంగజముపుండు తం డ్రియు నయ్యెన్‌ క, సుత యనంగం గొడుకు కూంతురు

నుత యనలాం బర్వతంబు కుభముక౯ నభముళొ

సుత యనలో రాజరమణియు [న్‌-

సుత యనలాం జంద్వుం డగ్ని సుతయనంవరగూ శ హరి యింద్ర చంద్ర సూర్యుడు

వారి గుజ్టిము పాము కచ్చ వారి విమ్ణువునుకా

హరి యముయ లేడి కోడియు

వారి సీంహూం బనంగం బరగు నవనీస్థలిలోన్‌ , క్షేలట క, వారిణ మన లేడి యిజ్హీయు

హరిణంబన తెలుపునలువు హరియునుహూరుండుకా

హరిణ మనంగాను మిడుతయు

హారిణం బనం బర్వతంబు నంచయునయ్యెన్‌. + 198

వ నానా ర్‌ ,నిఘం౦ంటువు శ, పహాయననున నయము గాలము పహాయనం బన బలము బుద్ధి యాలస్టంబు౯ హాయనమన నిడుష్రువాయువు వాయనంబనంగాను వడీయు నం బరమొన్‌, హిరణ మవలణో వెండి యినుము నిసుకయు పొిరణ్య్థ మనలా. వాటయు హిరణ్య మనగాను జవుడు నీళుం డయెగ్ధన్‌, 12$ శ హీన మనంగం దక్కువనయును హీనం బనంగాను గీర్తిహింసయు నవ్వుళ హీన మన విధియు దుఃఖము పీనం బనంగాం దుహౌరమిం ద్రుడు నయ్యెన్‌. శ, "హీనుం బనం గరి మకరము “"హీమం బనం బర్వతంబు “పామము పసీండి౯ ఆజకూదు మన బహాదేన్చండు ఆలీ "పానుం బన నుదయకౌాల ముమ్హెక్త యనగుక్‌, జ్ర “"హీతి యన నినుండురాతునీ "హీతి యనళ రశ్శిభస్మ మింద్రుండు శశియున్‌, “"హీతి యన దంటు మంటయు “పాతి యనక ఆయుధంబు "హేతువు నయెదున్‌.

చానా క్ష నిభఘం౦ంటువు లగా క. తణ మనగ జన్న మమనస తుణమనగా బీద మొక్కసంజ్హ యు బుతువ్రళ తుణ మనంగ నాలవ్నర్హన తణమనలాం బండుగయును త్సణనునునయ్యన్‌. ల (ఆసంఫూర్ష్మము) గద్యము, ఇతి శ్రీరామచంద్ర కృపాకలితకవితా వ్యసహాయధురీణ భారద్వాజ గోతవవి 'త్రబుళా శాధనవిరాజినీకారామసోమయా జి వ్రకేతం వైన ఆంధ్రశ బ్లనానార్థనిఘంటువు నన్నది సర్వంబును నేశా శ్వానము. ఇతి నిఘంటుస్పమ్నా_ష్టః ఇెన్నపురి : “శ్రీరామా” డ్రైన్సున మూద్రికమూం--19 రీ 9,

ప ద్య కావ్యములు అవణవాననసీవిటాయిలు. చలి 1 ర్చు, ఆం అచ్చ తెనుంగరామాయణము ం86 షి ప్ర ఆనంరకునిఛందము, (ఛందోదర్శణము) 4 2 0 అనిరుద్ధదర్థశ్రము? ఆబ్బయానూత్యునిది, , , 1 0 -ఆకుభపసారము పాలకుంకికి సోమ నా ప్రణీతము 1 0 ఆంబరీమో పాఖ్యానము) వటీక ఈం 038 అము క్తమాల్యద, (విమ్ణుచిత్తీయము) నటీక ... 88 ఆంజ బేయదండకము, సానుమద్దందకము. ., 04 'అన్యవాదళోలాహలను, ద్వివద, లఘుటీక ఏ ం6ి శై 198 అంధ)నువాభారతము;-లా అదిపర్యము) టీక (పాతది) ఆం 8 0 'ఆదిసపంచకము ంం 11 8 యుద్ధబందకము, స్త్రీహ్వం లం 78 శాంతిన ప్తకము ంలం 738 ఆరణ్యపర్వము ంంం శ 0 ఛీవ్య స్రోణవర్వములు ఉల 4 0 కర్ణ శల్య సౌ _వ్రికస్త్రీదర్వములం లం 40 శాంతినర్వము ం లం త ౮0 అనుశాసనిక ఆళ్వ మేధ, ఆశ్రమవాస మౌసల్క చుహః ర్రస్ణానికః న్వర్ణారోవాణపర్వములు .,, 4 0 అనందరంగరాటందము, మూఆఅను ళల 2 8 ఆఅంధినామ ఒంర్రవాము, మూలము. 0 0 శీ ణ టీకతో టం 010 ఆఅంభ)చంద్రాలోశము, నటీక 46 (| ఈవికంతో క్రి జలం 04

ర! చ్రతి 18 ర్చు, అం శవిజనాశ్రుయము 360 1 0 శవినంళయవి క్ళేదము, అడిదము నూరశవి 4 కే ఢీ శనిజనరంజుము 364 0193 కళావూర్జోదయము; నూరనార్యునిది 44 4 0 డిటొ టీకతో లం 6 0 కనిగజణాంకుకము ంల6ి 084 ఛీ గాభిరామము, శ్రీవల్లభరాయ బ్రణీతం*** కే 8 గయోపాఖ్యానము, ద్విపద (కృష్ణార్ణననం వాదము) నోవమం త్రీకి ఇళళి 08 గణి కాగణ ప్రవ ర్తనతారావళి ఏం 04 ఛందోదర్పణను (ఆనంకునిఛందన్సు) 2 0 తై మినిభారతము ఎ అం 2 8 "తెనుంగసమన్యలు 66 0 4 దనరావద్యములం ఇం6 038 జీళింగురాజుకథ (జంగంకథ) ల 08 భ నాభిరామము లం 012 ధ్రువో పాఖ్యానమః, వటీశ =ంం 012 వలచర్శిత్ర; ద్విపద, శ్యాలిళోలైందు అం 2 శీ చాచిశేతోపాఖ్యానము, మల్లి కార్టునకవి 44 1 0 విర్వచనో _్తరరామాయణము ల8 2 8 నిరంకుళో పాఖ్యానము అం 012 సీశిచద్యనం గ్రృవాము; సటీష్పణము ఇ 6ళ 06 నీలాదుందరీపరిణయము ఏం 012 నృసించాపురాణము, ఎజ్హా వ్రగడది ఎ ఆల రై 8]

క్రి చ్రతి 1-8 ర్చు, ఆం జంచకం్యత్రము, నాాయణకవిది లం తై 8 డిటొ వెంకటనాధరాజకవికృతము ., ఖై 8 జల్నాటీపీర చరిత్రము లం 8 8 ్రభావతీప్రగ్యుమ్నవ , డియళిమూరన. ,.. 2 0 బరమయోగివిలాసము, ద్వ్యివద, తాళ్ల పాక తిరు వేయక చాథుడు ల 66 2 8 పసారిళా తావహరణము, చిర్ననెజా ం 1 8 సౌంధిటీ కాశాక్సర్యము ఠ్‌ 0 ఛి వోత్తరఖండము ఉం థం తి 0 బనవపురాణమూ, ద్విపద, చిన్ననైజూ ,., శీ 8 విల్లణీవ ము ఎం కై దీ 'జీరీజుకద్యములు ఏ4 04 భగవద్లీ తా కందార్థ ములు ఉం కే శీ భారకసాన్మిల్సి ఉం లం 02 ఫీమేుళ్వరపురాణము శ్ర వాథానిది లం 8 0 భోగినీదండకము అలం 04 భోజరాజీయనూ, ఆనంతామాత్యకృకము ., ౨ ౮౦ మల్ల భూపాలీయము, సీతిశతకము; ఎలకూచి చాల నరన్వదినం 'జీదము లక్షీవారాయణశా స్త్రి టీతో! 9 బూర్క-.0జేయపుకాణము, మారనకృతము .,, ఉ 0 "కబల్ల రొమాయ ణము జ6 18 యయాలిచర్తిక, పొన్నినంటి తెలగకార్య... 9 0 స మ న క్‌ రిగారిది .46 08 శారా శై రుఖ్ళ అండు సన్స్‌

• (10.న2.ఎమ్‌ప్రవేడ్‌ంశెళ్నంుం. 1. సు ర్త పో”

చ్రలి 1.8 రు, ఆ

విజయవిలాసము న కే 8 ౪ బులును చేంకటరతుణ క్యూ గారి టీతో 8 8 విదురనీతి, బటీళ, ఆంధ్రిభారకవులానివి. ... 06 పీరభ్యద్రవిజయము, పోతనది ల 2 8 శేరునవద్యములు 11తీ00 చద్యములు ... 18 9. ఆౌకుదొరగారి ఇంగ్సీషతో.. ... 2 8

9 (20728) చిన్ననై జు ం 8 8

ఆ. (27268) అుభితాక్సరృముతో .. 78 'బీకనశతకము న 0 4 వై జయంతీవిలానము . 10 శకుంతలా వరిణణయము, కృష్ణకవి = 1 0 కఠరకంఠరానమూాయణము లం 2 0 కళాంకవిజయనణ ( తారాశళాంకనిజయమం) 2 8 కళిరేఖావిణయమా, ఆప్పుళవి అం 1 8 శినలీలావిలానము, భూచిముంచి తీమ్లుకవి ... 0112 కంంనృతి, కదిరీవతికృతము ఆం “తై 0 శృంగారితై మధము; శ్ర, బాథకవి లం తి 0 శృంగారళాకుంతలము, పినపీరభ్‌ద్రకని _... ౭2 8 శేమధర్య ము) తొమ”పళల్లి కమ్హయృ ఇజం 18 నమారకుమారవిజయ ము 4లం జ 8 సహా స్రకంఠరామాయణము ంజం 1 ఈ నప్తమస్క_0థము, ప్రన్లోవచరి శ్ర ల 012 సీతారామరామాయణము లం చ్చే ప్ర నుదతీణానవుణయుము, కనాలి అన్నయ్య ... సై 8

• నిఘ౦టువులు ం.!
• చతి ]కిర్చు, అ, | . _. వావీక్షనిఘంటువు (ఆక వజప)ు[ సంపుటము 10 0 | ॥ డిటో (-వాపజకు [1 4, 12 0 ॥ . జో (టవ) స్‌ + 10 0 “| డిబో. (బతు) ఓ 1 అచ్చగుచున్నది ్శే శసోర్దభంద్రిక. శ్రీమవిళాళి నుబ్యారాయకృక స, నో ,.. క అంఫ్రటనైసువు న్‌ 10 0 | లభుళక్ఞొన్థదంద్రిక 60 1 .. కష0కంంఏలడూడకడం సేం1080 2098120- వంటంతిటుం” (కెనుగువదములకు ఇంగ్లీను నం | అర్థమగలది) అచ్చు ఎ సపుసంటింంాంం 23 మ061హ0రౌం[0కైం ప + నంరంం2న్తా. (ఇంగ్రీవునదములప తెనుల ॥ ఖే _ అస్థముగలది) అలం అచ్చు | ఇ పంకియాకం!06ై3 ంయపిల ౧1060820 ఇ వస. గౌఖ్యాక్టేను తనల పౌశెట్టుడిక్టనరి ... త్‌ 0 | స న్రైవేశ రాకను. వన్యనిభుంటువు ల 06 క వ... ఎ. వష్కృక- కరక కటట . .. 1జి. | ష్‌ నిల్ల కానుస్యామళా స్త్రులు అండ్‌ సన్న, ర ప్‌...