Telugu mudrarakshasa natakam noLLM analysis - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

Analysis: mudrarakshasa-natakam

Method: Non-LLM (Frequency keywords + LexRank + Unicode heuristics)
Source: https://sundarayya.org/mudrarakshasa-natakam
Date: 2026-08-11 16:24
Chunks: 50

Book Overview

Book: mudrarakshasa-natakam
Source: https://sundarayya.org/mudrarakshasa-natakam
Total OCR chunks analysed: 50

OCR Quality Summary

Average Telugu script coverage across all chunks: 93%

Telugu Vocabulary — Top Keywords (YAKE)

Keywords extracted statistically — most distinctive terms per chunk.

సాహిత్య
అనియు
ఎంతయు
కళకి
పకటించి
వేశకః
ులడాల
అళ్తాళిగారనారాంల
నణడలదదాడాాన
రకలలవనకాాం
సలాదాదానాజాడాడతిన
కంటి
అత్తల
బెటిట
ఎంలోవల
హలము
లయం”
పంపారని
అనోల్తుజ్తాలర
టాప్‌
లినా
పాలనా
కోకు
భక్తం
ఉల్‌
వోన్‌
షటందవూ
అలలు
ధరన్‌
టవల్‌

Per-Chunk Details

Chunk 1 — mudrarakshasa-natakam_pages0001-0010.txt

OCR Score: 87% Telugu coverage
Characters: 7023

OCR Issues:

ASCII junk on lines: [141, 142, 143, 151, 153]...
Repeated punctuation clusters: 10 occurrences

Key Terms:

సాహిత్య
అనియు
ఎంతయు
కళకి
పకటించి
వేశకః
ులడాల
అళ్తాళిగారనారాంల
నణడలదదాడాాన
రకలలవనకాాం
సలాదాదానాజాడాడతిన
కంటి
అత్తల
బెటిట
ఎంలోవల
హలము
లయం”
పంపారని
అనోల్తుజ్తాలర
టాప్‌
లినా
పాలనా
కోకు
భక్తం
ఉల్‌
వోన్‌
షటందవూ
అలలు
ధరన్‌
టవల్‌

Extractive Summary:

రాక ను శి ల నల వం సో కర ల న న న నా 1 హన లో , నీ ఉల పం టంత ల ఉల్‌ “గి ్‌ వ లో య ల్‌ = న క ఆ సోగ వోన్‌ , వ షటందవూ అలలు న య క త విల న న శ ౨. | స టి క ధరన్‌ క ల న కట ర క క న ర కట న య న లో ఇ సు యం కక ల క గే కోల అం? ౯ న వం కా భా మ జ ప స ర క య స వ క స ఈ నని నళ ల పశ స్త క ప 1 ల న న శ న ల / టోని ర లం క భక స క... ఉక క క వన భట్‌.

Chunk 2 — mudrarakshasa-natakam_pages0011-0020.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 14233

OCR Issues:

ASCII junk on lines: [65, 118, 125, 176, 211]...

Key Terms:

కావున
పేరు
యంకము
నాటకమున
డును
భూమికి
ఐనను
యనియు
చాణక్య
నాటకము
వారికి
దానిని
కలదు
రాజు
ఇందు
నాటక
కొన్ని
రాక్షస
కొందలు
లేదు
మును
అతని
ననియు
చంద్రగుప్త
రచనలు
డుంఢిరాజు
ప్రజిధిః
మితమ్‌
రసాస్వాదిని
నాకు

Extractive Summary:

ఆపోషకరాజును ఆ యాశీఃక్రోకమున విశాఖదళత్తుండు "శీమదృన్ధుభృత్యః" అని వి శేషించినాండు వికాఖదత్తుని తాత సామంత మాత్రుండు కాంగా, నాయన ఒక్క పురషాంతరముననే మహారాజు అగుట ఇట్లు అవంతివర్మ అతనిని (శ్రీమంతుం జేయటవలననే అని ఊసాంపందగుననియు, విశాఖదత్తు( డును ఆ యవంతివర్మపలన హిమన త్పర్యంతము వ్యాపించిన తన రాజ్యమున ఆహిమ్మత్పాంతదేశమున గొవ్ప పదవిలో వినియోగింపంబడియుండు ననియు, దాన నా ప్రాంతపు బర్వతేక్వరుని రాజ్యపు. విశాఖులముంటి యాండుసడుచు అనియు సమ్ముద్రగుప్పనికి రాణియాచయె ననియు, దాన ఒక పురుషాంతరముననే 'సామంతునికొడుకు మహారాజ" పద భాక్కుూ అయి ననియ, విశాఖదత్తుణడును అట్టి హోదాకలవాండే ఐ యుండెననియు, వారికి కులంద్యగా రాజ్యతంతమున మిక్కిలి [(పవేశమనియు, తామహాకవి యగుటవలన పరా[క్రమ రాజ్యతర్మత [పధానమైన యీ ము[దారాక్షసమును ఆ దేవీ చందగు ప్తమును (ఇందు శృంగారమును కలదేమో, నాటకము పూర్తిగా* ఒకటి రెండు చిన్నతునకలు తప్ప, దారకనందున తెలియదు, లేకున్న “శృంగార (ఫకాశికిలో ఉదాహరణము గనునా?) కవి-ఊరు- పేరు-కాలము-రచనలు ౯7 చం[ద్రగుప్తునికి ఆన్న రామగప్తుండు యుద్ధమున సౌరాష్ట్రిపతికి ఓడి పట్టువడి తనభార్యను అతనికి సమర్పించు షరత్తుశ విడుపొంది రాంగాః ఆయనమతికి మిక్కిలియు కుపితు(డై వీరుడు చంద్రగుప్తుడు తాను ఆరాణి (ధువదేవివేసమున శ్రీవేవధారులై న భటులతో గిరిపురమున శకరాజునంతఃపురములో జొచ్చి వానిం జంపి అక్షతళరీరుండుగానే ఒక వెజ్టివానివేసమున తప్పించుకొనివచ్చిన కథ, నాటకమున ఆజవయంకమునకు 'ఉన్మ త్త చంద్రగుప్త" మని 'పేరు, అట్టుమరలి వెంటనే తన సేనతో మరల గిరిపుగమును ముట్టడించి పట్టుకొని సౌరాష్ట్రిమును, తత్పరిసర శక రాజ్యమును తనవసముచేసికొని సాహసాంకు డును విక్ర మాదితుు( డును ఐన కథ, భోజుని శృంగార (పకాళికలో, “స్ర్రీవేషనిహ్నూత శ్చన్ద్రగు ప్తః శతోః స్కన్ధావారం గిరిపురం కకితపతివధాయ అగమత్‌” అని ఉదాహృతము అట్లే బాణుని హర్షచరితమునను “అరిపురే చ పరకళ్యతకాముకం కామినివేష గుప్తో గువ శృన్ద్రగు ప్ర శకపతి మళాతయత్‌, "

Chunk 3 — mudrarakshasa-natakam_pages0021-0030.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 16045

OCR Issues:

ASCII junk on lines: [68, 69, 70]

Key Terms:

చాణక్య
తాను
కలదు
అతని
వానిని
మౌర్యుని
ఇట్టు
అతడు
డనియు
వారికి
చేసెను
దానిని
కాలము
చెప్పినాడు
యుండెను
కథకు
దాని
ఇట్లు
పేరు
మిక్కిలి
నందులు
వెంటనే
రహస్యముగా
విశాఖ
చంద్రగుప్తుని
ఇందు
రాజ్యము
కొంత
ఇదియు
మొదలై

Extractive Summary:

నాయన ఆప్రాంతపురాజుచే చంపంబడెమ, తల్లి పుష్పపురమునకు పోయియుండి ఒక పసులకొక్టమున బిడ్డను కనెను, *చం చ" మను నొక యెద్దు ఆ బిడ్డను కాపాడెను. ఒకనా.డు అతడు అతికోపను౧డైన ఒక (బాహ్మణుని, కాల గుచ్చు కొన్నదని పూనికతో కుళను వేరూడ(బెజీకి కాల్చి వేయచున్న వానింగాంచిఇతండు నందోన్మూలన సమర్థుండు కానోపునని చేర(బోయి శరణువేడి తన యిష్టసిద్ధిక్తె వానినీ ఉప చరించెను. కౌటిల్యుండు మౌర్యేందుని చేరదీసి కుటిలనీతిని ఆనుసంధించుచు, నంద వంశమును పెకలించివె వ |పయత్నింపసాగెను, తన మితమును ఇందుళర్మను క్షపణకువేసము వేసి, ఆభిచారిక మెటింగిన ఆతనిచేత రాష్షేసాదులను మోసము చేసెను.

Chunk 4 — mudrarakshasa-natakam_pages0031-0040.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 16389

OCR Issues:

ASCII junk on lines: [24, 125, 155, 217]

Key Terms:

తాను
దానిని
వారి
ఇంతలో
చాణక్యుండు
తనకు
చంద్రగుప్త
కరము
ఇందు
అందు
సూచింపంబడినది
పర్వతకునితో
జీవసిద్ధి
బయటికి
రాక్షసుండు
అట్టు
చెప్పి
పర్వతక
వారు
ముగా
చుట్టురా
చాణక్య
మును
రాక్షస
మహారాజు
రాక్షసుడు
కుసుమపురము
నందులు
యాతని
పూర్వపీఠిక

Extractive Summary:

ఆతనిం గాంచి నందులు, తమకు కాల మాసన్నమైన దేమో, “ఏమీః నేండు ఈ వడుగా అగాసననునకు;” అని యాసనమునుండి యాతని పట్టి లాగివైచిరి దానిం గనుచున్న జనులు కన్నుల నిరును నోట “అయ్యో చీ, అయ్యో చీ” అను పల్కులును నెట్టుకొనిరా, విష్ణుగుప్తుండును తలముడి విప్పుకొని ఆ యవమతికోపమునకు, గన్నుల నిప్పులు రాల, ఎల్లరు విసుచుండ(గా, ఈ మదాంధులను డంచముట్ట రూపడంపక నేను ఈజుట్టును ముడువను” అని (ప్రతినవట్టి వెడలిపోయె ను. అతనిం గూడి నీవు నందులం జంపు సుకృతమున మాకు సాయపడుదువేని ఆసా మాజ్యమున సగము నీకు పంచి యిప్పింతును" అని పణబంధ వేర్చటిచికొనెను, చంద్రగుప్తు నికిని పర్వ్యతేశరునికిని చాణక్యు,డే శక యవన కిరాత కాంభోజ పారశీక దాహ్హీ కొదీ మ్రేటి యోధులను, ఆ దూరదేశాలవారినే, తన మాటనేర్చునం జెప్పి యొప్పించి, శ్చినలం గూర్చెను, ఆ సేనలు (పలయోచ్చలిత సలిలము లగు సాగ రములవలె ఆకస్మికముగా కుసుమపురము నుపరోధింప నడచెను, మహారాజు ఈ యకాల [పలయమును అడంపుమని రాక్షసుం గోరెను. న చేశ్చిక్ర చిక్కందగియన్న వాకు, కాదు, ఆ సంఘటనన్స రహస్యమ్నగ్య తానక్షూ కయుండెన?

Chunk 5 — mudrarakshasa-natakam_pages0041-0050.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 17424

OCR Issues:

No notable OCR issues detected

Key Terms:

అనెను
చాణక్యుండు
ఇంతలో
చాణక్యుడు
నేను
దాని
నాకు
దానిని
చంద్రగుప్తుడు
అంతట
వానిని
రాక్షసుండు
తనకు
సౌంతముగా
శకటదానుని
రాజు
తరువాత
తాను
రాక్షసుని
బయటికి
ఇపుడు
వారి
ఆతని
“అని
నీవు
ఆతండు
చందనదాసు
చాణక్యు
మీరు
ఆందులకు

Extractive Summary:

ఎవనిచేతనో ఎవనికో ఏమో సౌంతముగా చదువుకొనవలసినది అని మై విలాసములేకుండ ఒకజాబు ఈ మతలబుతో, నాకోనమని చెప్పక, శకటదానుని చేత వ్రామించుకొని నాకడకు రమ్మని సిద్ధార్శకునికి రహస్యముగా కబురుపం పెను సిద్ధార్భ కుడు అబ్లే (వాయించి జాబుం గొని చాణక్యుని దర్శించెను, చాణక్యుండు దానిం దనలో చదువుకొని సరిగానున్నదనుకొ ని ఆసిద్ధార్భకునే దానిమీద ఆ రాక్ష సునిము[దవేయమనెను. కావున ఈ తమ [పసాదమును ఈపెట్టియం పెట్టి నాదిగా ఈము దవేసి తమభాండాగారముననే ఉంచుకొని, కావలసీనపుడు కైకొందును * అని. విరాధగుప్తండు మరల తన విన్నపముం దొడంగి *చందగుప్ర (ప్రకృతులు మన యపజాపమును సాగనిచ్చి లొంగుచున్నారు.

Chunk 6 — mudrarakshasa-natakam_pages0051-0060.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 16569

OCR Issues:

No notable OCR issues detected

Key Terms:

నేను
నాకు
తాను
అనెను
నీకు
ఇంకను
దానిని
రాక్షసుని
చాణక్యుండు
చంద్రగుప్తుడు
ఇంతలో
వారు
ఆతని
వానిం
యడుగ
దానిం
వచ్చి
వాండు
నీవు
భాగురాయణుండు
రాక్షస
తొలుత
మలయకేతువు
మనము
రాక్షసు
నిన్ను
చాణక్యుని
ఇట్టు
ఇందు
జయము

Extractive Summary:

డడు 1 “ఏమి కావించినాండాః నగరము మనము పట్టుకొన్నతర్వా తం గూడ, మన మెడమీ(ద నడుగిడి తన కిచ్చవచ్చిననాట్ల ఇందే యుండినాండు మనసేనలు జయ మఘోవషణ చేయంబూన, చేయనీక ఆ(పినాండు మన వాజందటీ యందును మన నమ్మకమును. ॥ ముక్త షోతేరా మరల వ్లన పకిననై న పట్టలేదా?" తనకు తప్పక జయము వ్‌డింి చీలండీసిన రంద్రగప్రా పి పాకలో వారందలు తాను స కసుమపురమునక్ష ఇంత చ్రేరృష్టగ్క వ రైర్యములు వలర్త టక్‌ బొమ్మగా నడువరాద్వ తాన్స బష్ట ఎదున ఇను రియను, ఆన్సి శ్ర యేర్చటించ్చి విభాగ్పున న గ ముబిడి నదువ కట్టు ఆంతటిక్రి స్యా కాను తన ఇన షాట్రింప ను త్తరువృ చ్రేళ్ళెన్స, త్స పన్నిన సేనలత్రో ఖస

Chunk 7 — mudrarakshasa-natakam_pages0061-0070.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 16010

OCR Issues:

No notable OCR issues detected

Key Terms:

నేను
ఆతని
ఇంతలో
తనకు
రాక్షసుని
నాకు
వానిని
రాక్షసుడు
చందనదాసు
చాణక్యుడు
నాండు
మలయకేతువు
నన్ను
చాణక్యుని
చందనదాసుని
రాజులు
ఇట్లు
అట్టి
ఆతండు
అట్టు
చందనదాసును
అనుచు
ఎవడురా
అమాత్యా
అన్ని
ఇందు
వెనుక
నడవవలసినది
మిగిలిన
దారిలో

Extractive Summary:

మలయకేతువునక్సు క్రోష్ట్యా ఉడిలుకెలియలేదు, ఆక్షణాననే ఉత్తరువు ఎంష్‌నాండ్షు “న్స శరీరమునకు దోహమ్నుశేసి చం దగృష్ప నారాధింప స శే హొరిలో భ్రూస్పుంనో్యూ మువ్వురను పెళ్నునోర్ప కవి 6షః బూనసినా నది, ఏనుంగులంగోరిన యిర్వురన్వ ఫీన్సనృ లి వ్‌ అభామిలోనేపాత్తివేయవలసి రాషసా సిష వెడలిప్కో చంద్రగపు న (్రిందనేమట్టింపవలసినడి, ఇంకను వారత్రోడ్ల సీవుమువ్వు రును రండునా పె క్‌ ఆదాణక్యుండ్కు చంద్రగుప్త (డు, నాగురాయణ, ఇ నించకయ కాలవ వ్వురనుజక్కుమ్మడిమగియింళును' కసుమష్పరవ్వున్ని ద్య మన నేళలన్స అని బందు, ఉల్టా మొగిని నడువనీ తమ పనులక్ష్య జొచ్చిం, యే శ్రరువుల్నచేస్సెన్స అందయును వంగి, సాగి, తమకు పట్టుగొమ్మయై ఇక ఫలములు కాచుటకు: ఆజవ యంఠము చితవర్మాదులను మలయశేతువు అట్లు చంపింపంగా, తక్కిన రాజులెల్లి ఈ దురాచారు కూళ పొత్తు ఇ౯౧క తమకువలదు; తమ్మును ఎప్పుడేమిసేయునో అని దిగులుగొని, తటాలుననే వానిని వదలి; కటకమునుండి దిగులుగొన్న తమ 'సేనలం దరలించుకొని తమ తమ దేశములకు వెడలిపోయినారు. ఆశ్రదు తన విభవవేణి దీనజనమున కిచ్చివేసి, నిప్పులంబడి శరీర మంత మొందించుకొందునని డోరు వెళలిపోయినాండు, ఆ సుహృదవాచ్యము చెవింబడకమునుక్సే నేను అసునోొ బాయుదునని ఇట్టు పూనితీన,” ఆ౨, “ఆత(డేల వెడలినాండు, చెప్పు బాహో ఆని మరల బతిమాలుచు అడిగినాండు.

Chunk 8 — mudrarakshasa-natakam_pages0071-0080.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 17003

OCR Issues:

ASCII junk on lines: [73, 285]

Key Terms:

ఇందు
విమర్శ
రాక్షసుని
చాణక్యుని
రాక్షసు
రాక్షసుడు
ముదా
తన్ను
తాను
మలయకేతు
ఆతని
అతండు
పన్నక
పర్వతకుని
మలయుని
ఇంకను
అంతలో
మును
మనసున
యును
దానికి
నిపుణక
వానిని
చాణక్య
దానిని
గర్భసంధి
వృత్తాంతము
ఇంచుక
దారాతసనాటక
నందుల

Extractive Summary:

ని ॥ 'శులలోనిక్రి) తజిమించినట, ఇట్టు రాక్షసుని మ్ముదయు ష్‌ ముదారాషసము” అన్న శ్పేగ్షనక్స పెద్ద యక్షరముల స్రానారు, చందగు ప న ఇ చంక్రగర్త నష్ట నలో వాస ఇంకను స్పష్టతరముగా నున్నది. ఆని మత్సరి శ్రవ్య రాకసుండు పల్కిన (పళంస పొరపాటు శేయని వశాపాలక,డు క శీకికుడు వినీకుడు ధు బి ల్‌ ననా గ్తడ్యరపి భనో యా స్యగురుణా మనస్నీ ద్వి ఇుబి షవవయసి వోడ్సు వ్యవసిత్రొ, వ ఎమ్మత్వాణ్‌ స్తత్ర స క గ నాపొక దుఖం చ వహం 111.9, ఆతని పదమును స్థిరముచేయటకు నందమం తియైన రాక్షసుని చంద్రగుపునికి మంత్రిగా సాధించును ఏతత్సెద్ధికై మలయకేతును ఓడించి బంధించి షట్టువజచుకొ నును+ ఈ మలయకేతువృ త్తము ఇందు పతాక-లోవ్యాపి ప్రాసబ్గికంవృత్తం పతా తే త్యభిథీ యతే.”అఆదియు ఇందు తొలినుండియేఆరంభమైకడవణఅకువ్యాపించును ఆధికాశిక్ష వస్తువును పతాకయు నిపుణముగానేకూర్చి పెనుపంబడినవి-అస్లే ఇందు ప్రకరియు మొదటియుంకముననే ఆరంభమై క డపటియంకమువణకు పర్వినది.

Chunk 9 — mudrarakshasa-natakam_pages0081-0090.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 14172

OCR Issues:

ASCII junk on lines: [81]

Key Terms:

అయిదు
బడును
సంధి
ఇత్యాది
దానిని
అందు
సంధ్యంగ
ప్రతి
త్రి
రూపకము
ఉండును
నుండును
బిందువు
ముగా
పతాక
చేసిన
చాణక్యుని
అంగము
క్రి
ఇదియు
గాని
పర్వతకుం
ఇప్పుడు
మలయకేతువు
పర్వతకుని
అతడు
తెలుపును
వారు
వారిని
అంకము

Extractive Summary:

ఏది సాధింప నపేకితమో చేని ని కొజకై మయారంభమో, దేని జ ప్రియో అడి కొర్యమన,బడును హా + దని సిద్ధిచే సమా ఫలార్టులు తొడంగిన కారళమున [మునకు అయిదు ఆకనలు __ఆర త 'ప్రామ్మైశా నియకా ప్రి ఫలాగమములు, ఆ ంథ యత్న “ శొటిల్యధీరజ్జు” ఇత్యాది పాప్వ్యాథ, "ఉపా యాఫాయ శ జ్కాభ్యాం కార్య సంభవ (పాష్యాశా అని, “కౌటిల్యధీరస్టునిబద్ధ” ఆనీ ఉపాయ శంక జ రాకసన నికృష్యమాణో ఆని అహియశంక, ఈ రెంటివలన మౌర్యశ్రీ స్టైర్యమను శార్యముయొక్క సంభవము కాదాచిత్మ మని సంభావన. కిం అవిదిత ఏవ అయం ,.. ఉత్సవపలిషేధ,” ఇది ప్రేజముయొక్క అవమర్శన మఫటవలన్స అవమర్శనవ్వు, “భర్తు స్తధా కయివ్‌తాా" ఇత్యాడ్రిర్మ్‌ వీజావషర్శనవే, “రాత్షసం లేక్స్యామి” అన్ను శ్ర (పక్యాళను గ లధముగా చెప్పుటచేత ఇది “అపాయాభావతః కౌర్యసిశ యః న్‌యతా సిం అన్నారే ఆ నియశా పి, ల్‌ ల స మ్‌ (సస్మితమ్‌), 'స్మితంకృళ్చా “ఉషాలజ్థ్యం = అహూశ్రా(బ్రన్సి స్వోపాలంథ మను దోక్షన్నున్న (పక్యాపేంచుటవలన "దోష ప్రభ్యాపనము అపవాదము*ఆన్సి యిది ఆపవూద్షమ్స "ఏలే స్వకర్మజి అభియజ్యాము ప్రే “ఇదిగో న నాపనిని అక్కగా చూచుకొందును.

Chunk 10 — mudrarakshasa-natakam_pages0091-0100.txt

OCR Score: 88% Telugu coverage
Characters: 9943

OCR Issues:

ASCII junk on lines: [159, 161, 253, 271, 289]...

Key Terms:

ఇత్యాది
జీవసిద్ధి
సంధి
దినము
తాను
అంకము
నాండే
కరభకుండు
మలయుని
పాదమున
సంఖ్య
శ్లోకములు
వృత్తము
స్యా
విరోధము
రాయణ
పాటలికి
పట్టువడి
అంగము
కడకు
నిది
పెట్టిన
మొదలుకొని
నాటకమున
కాలగమనము
పారలౌకికము
శకటదాస
మంచిదినము
యోజనాల
సోనకు

Extractive Summary:

“భృత్యా భ్యదభటాదయః స చ తథా లేఖః” ఇది వీజవంతములై న ముఖా ద్యర్థములు చెదరియుగ్నట్టివి ఐకార్థ్యము పొందింప(బడినవి _ అను కార్యాద్ధముల యపసంహారము “సంహారము. " 1], ద్వతీయాంకము _ పరారియైనవా రందణును మలయుని రాజధాసిం జేం నారు = పాల్గున వ అమావాస్యయో చై (తపక్షపక మో: ఆదినమే మలయ కేకు రాక్షసునికి సర్వార్థసిద్ధిచావు విన్నదిమొదలు, కాదా, నందులచావు మొదలుకొనియో, శరీవనంస్కారము మానుకొని యున్నవానికి, ఆభర ణము పంపుటయు అది సిద్ధారకునికి ఇనామియ్య(బడి వాని పెట్టెం జేరు టయు. ఇందలి వృత్తవులు అణణక థ్‌ ల్లి ఉణము-నూచి పాదమున అక్షరాలలో సంఖ్య శ్లోకములు ఆ వృత్తము మాతలో 1=*8ి 22 1.8, 16, 28; 24, 120, అనుష్తుఫ్‌ ౨9; 222 వతి 828; /=8, పజ్బుమం లఘు సర్వత 9, 10, ₹='4, 17, లలి సప్తమం ద్విచతుర్ధయోః ౪72.15, 18 107, ఈ గురు షష్టం చ పాదానాం 19, 18, 17 18.

Chunk 11 — mudrarakshasa-natakam_pages0101-0110.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 14189

OCR Issues:

ASCII junk on lines: [159]

Key Terms:

ఇందు
అనుట
కాని
కావున
లేమి
పార్వతి
అలంకారము
ల్లో
పేరు
కాదు
ఈశ్వరుడు
క్రి
అపాయము
నాటక
కలేన
క్తి
ధన్యా
స్థితా
శిరసి
కథయతు
విజయా
తలపై
తత్‌
పృచ్భామి
చారాతన
నాటకమ్‌
గంగను
గంగకు
నీకు
స్త్రీని

Extractive Summary:

కథయతు విజయా, న (ప్రమాణం య దిస్టు శ్రేవ్యా నివో్నుతు మిచ్ళోరితి సురసరితం, ఇశాఠ్య మవాగ్టి ద్విభో ర్వః ౮ త్ర కగదనకలుతాలతతాతనడులన నున తనాటనొనాలులుడాారా నభా ానినా చ సేనునమనలా తననన దా నాం ళో ౧. ఎవరికి |పశ్నయో ఆమానిసి యొక ర్మ, దేనింగూర్చియో అవిషయ మొక కర్మ "స్త్రీని అను కర్మకు పార్వతియభ్మిపాయము తన్నపళ్నకు 'విషయము”, దన్ని ఈశ్వరుడు వంకరగా (తిప్పి తన (పళ్నకు మానిసి (కర్మయని) అర్థము సి, "(భశి=)*ఇందు"నందు, (ఆ మగ వానియందు) నీకు నమ్మకములేకున్న పోనీ (మీ విజయయే చెప్పనీ. అని ఏమరించుట, ఇట్లు ఛలో క్రిచే పార్వతి ఒక యర్ధములో అడిగిన (పళశ్నకు తాను మరియొక యర్ధమును వంకరగా కల్పించి ఆ ఎత్తిపొడుపు తగులనీక దాంచి కాచిశాండు ఈశ్వరుడు, ఆ్యపభుని ఛల్తోక్టి కపట (నై పుణి) మిమ్ముంగాచు(గాత-అనుట.. మిమ్ము" అనుట (ప్రేక్ష కుల మీకరణమునకు.

Chunk 12 — mudrarakshasa-natakam_pages0111-0120.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 13547

OCR Issues:

ASCII junk on lines: [73]

Key Terms:

అనుట
ఆర్య
ఇందు
నేను
నాటకమ్‌
నాటక
బలాత్‌
ఎవడు
స్థితే
ఇచ్చతి
అనగా
కావున
దాని
శ్లేషాలంకారము
యర్థము
వ్యాఖ్యాత
అన్నాడు
ప్రస్తావనలో
శరత్‌
కాని
మును
శరత్తును
ఇట్లు
నన్ను
సంభాషణ
చెప్పు
దారాకస
పీలువ
గహణము
చందునికి

Extractive Summary:

నటీ---ఏవం ఖు ణఅరవాసీ జణో మ_్దేదె, (పవం ఖలు నగరవాసీ జనో మ_న్త్వియతే) నూ(తధారః---ఆ ర్యే, కృత(శమో ఒ౬న్ని చతుఃషష్ట్య ఫే యతః - ఏల (యడుగుచున్నాను అ)న, ఈయశాధారణ మగు వంటను చేయు చున్నావే 1 భగవన్తః - పూజ్యులు ఐన _ ఆమ న్లి౦తాః = (విందునకు) పీలువ( బడిరి, చెప్పు, ఏకారణముననో, ఉపరజ్బతే కిల ఉపరాగము - గహణము - కలుగునంట చందునికి. సూ త్రధారః న [ఆకర్ణ్య]] ఆర్యే, జ్ఞాతమ్‌, శాటిల్యః*ీ [నటీ భయం నొటయతి..] నూ తధారః--- ల్లో "కాటిల్యః కుటిలమతిః న ఏమ, యేన 'కోధాగ్న (పసభ మడాహి నన్దవంళః ; చన్ద్రన్య (గవాణ మితి (కుతేః సనామ్నో మౌ ర్యేన్లో శ్ర్ర్రమదభి యోగ ఇత్యవై లి- ౭ త దిత ఆవాం గచ్చావః--- (ఇతి నిష్కా9నై) [ ఇతి ప్రన్తావనా ] మయి స్థితేజఐ నేను ఉండ(గా-((బదికి యుండంగా)-నన్ను పాటింపకి _ అనుట, అభిభవితుంజఅక మించుటకు, పెకి ఎ త్రివచ్చుటకు.ఓడింప, జ్ఞాతమ్‌ = ఎజుంగంబడినది = తెలిసికొంటిని, కౌటిల్యః = కౌటిల్యుండు _ అన(గా చాణక్యుండు. = ఆ కౌదిల్యుండు, ఏషః - వీండు - యేన=ఎవనిచేత _ అనగా వీనిచేత (కోధాగ్నొ జు (తన) కోపమను అగ్గియందు, ప్రసభం - నెట్టన, బలాత్కారముగా నందవంళ॥ జ నందులవంళశ మను వెదురు (పొద): ఆదాహి = కొల్చి(బిడినది, చన్దున్య [గ్రహణం ఇతి (శుతేః = చందునియొక్కు గ్రహణ మనీ వినుటవలన సనామ్నః జ సమానమైన = ఒక టే _- పేరుగల వాంద్రై న, మౌర్యేన్గోఃజమౌర్యగ్రోష్టు డైన చంద్రగుప్తునియొక్క, (ఫైకి అనుట) ఇటు (మనవద్దకు వచ్చుచున్నా(డు, సమీపించుచున్నాండు.

Chunk 13 — mudrarakshasa-natakam_pages0121-0130.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15057

OCR Issues:

No notable OCR issues detected

Key Terms:

అనుట
చాణక్యుడు
దానిని
నన్ను
ఇప్పుడే
నాటకమ్‌
నేను
అట్టు
ఎవండు
నందులు
కొన్నిట
అనంగా
వథమాజ్కః
శ్లో
ఇందు
నందులం
దానికి
ముడివై
శార్‌
బడినది
కోపము
గొప్ప
ఆసనము
దానిం
కాదు
బయటికి
రాక్షసుడు
వానిని
రహస్యముగా
నాడు

Extractive Summary:

దున్తరా (వతిజ్ఞానరిత్‌, సోఒవా మిచానిం _ప్రకాశీభవన్త మ మప్యేన మర్టం న సమర్థః కిం పళమయితుమ్‌? (వథమాజ్కః వ దగ్జా నం[భాదన్త పౌరద్విజగణరహిళా న్నందవంళ ప్రరోవోన్‌ చాహ్యాళావా న్నఖేదా జ్వలన ఇవ వనే శామ్యుతి (కోధవహ్న్నిః, ౧౧ అవివేకము-అను బూడిదను, కామంజతనకు చాలునని తోంచునంత [ప్రకీర్యణ చికంగా చల్లి సమ్మా9న్త పౌరద్విజగణ రహితాన్‌=దిగులుపడిన పౌరులనెడు పకులగుంపు వీడి పఅచినందున అవిలేని వైన నందవంళ [పరోవాన్‌ =నందుల కులమను వెదురుయొక్క్ల (కొమ్మలను) మొక్కలను, దగ్ధ్వాజకాల్చివై చి, [కోధ వహ్నిః=(నా) కోపమను అగ్ని, వనే జ్వలన ఇవ = దావాగ్నివలె, దాహ్యా భావాత్‌=మజి కాల్పవలసివది లేనందువలననేకాని న ఖేవాక్‌ =అఅలసటవలన కాదు, శామ్యతి= అలు చున్నది. నముళ్థాతా నస్టా నవ వ్యృాదయరోగా ఇవ భువః, కృతా మౌశ్యే అతీన్చః నరసి నళినీవ స్థిరపదా, ద్వయోః సారం తుల్యం ద్వితయ మభియు_కేన మనసా ఫలం కోవ్మపీతోస్టిర్షిపతి చ విభక్తం నువ్చాది చ.

Chunk 14 — mudrarakshasa-natakam_pages0131-0140.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 15226

OCR Issues:

No notable OCR issues detected

Key Terms:

సాధు
అస్మాకం
అనుట
రాక్షస
రాజ్యము
గలదు
రాక్షసునికి
కూడిన
అట్టు
నాటకమ్‌
వాని
చాణక్య
పర్వతకుని
వథమాజ్కః
కుతః
స్తే
రాజు
ప్రయోజనము
వట్టి
కాని
లేదు
బడిన
వానికి
దానిని
వథమాబజ్కః
అథవా
బడినది
శ్మతువులు
చెప్పి
కలిగింప

Extractive Summary:

'(వకాశీభవక్‌ (వ్రమార్జుం; (పయుక్తా శృ నస్వవతపరపకతయో ర రక్తాపర క్ష ఇన జిజ్టాసయా.. బహువిధ చేళవేషభాషా చారసణ్బార 'వేదినో నానావ్యష్టానాః 'పణిథయః, అన్విష్యతే చ కుసుమపుర రాషస మతి పరిగృహితః = రావుని యభ్శిపాయమున చేర్చుకొనబడిన వాట డై ననుంరావసునితో వీంయ కూడి రాక్షసుడు వీ;ఠం గలువుకొనంగా వీడు - వ్యుత్తిష్టమానః = ఎ త్రివచ్చు చున్నవాండై నను, [ప్రజ్ఞయా = (నా) తెలివితో, న్నిగహితుం = అడంపను, శక్యః ఖలు ఏషః = వీ-డు ఆలవిపడు వాండే కదా, ఇదియే - (ప్రస్త్రావనలోని బ్రోకములో ఉండునది - (కూర్మగహః సకేశుః ఇళ్యాదికము - వా డె త్తివచ్చుటకు ఇట్లెల్ల చాణక్కుండే పవ్నాగములు పన్నినాండు, కావుననే అది జనులకు తెలిసివోయినది; కథం: (ప్రకాశతాం గతోఒయ మర్ధః-'అని నే ననుకొన్నంతయు ఐనదే అని అకుకొని దీనిని “న సమర్ధ కిం హోమయితుం?” ఆని యనుకొన్నాడు. సట ర అగును దాశపర్యతకుం జంపినదియు నందుచున్న దానిని తడినీవర్వ లై ము గాద రమని మీద ఎప న సాధన కాగ సీను గాదు దానిచే నిర్వహణమున కార్య (గలదు తాన్స కావించినవి, కౌవింప బోవ్చశవి రాక్షస సం;గహ మునక్రైన తన పదకమున్న గదా ఇక డ్‌ వరున వ క్ష స సద్యోపయశో వ్యాప్తి మలయకేతుని తా ఠా గా చెప్పుచున్నాండు, రాక్షస స చాళనస్యాం దణ్ణనీత్యాం చతుఃవష్ట్య జే జోస్ళతిళ్ళా శ్వే9) చ పరం 1పావీణ్య ముపగతః; న మయా తపణక లిజ్ఞధారీ నన్ష్హవంళవధ 1పతిజ్ఞాన_న్తర చేవ కుసుమ వుర మువనీయ నర్వన నామా తైః సహ సఖ్యం (గ్రాహితఈ; విశేషతళ్చ తస్మిన్‌ రాతనః నసముత్పన్న వినమృః.

Chunk 15 — mudrarakshasa-natakam_pages0141-0150.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 13648

OCR Issues:

No notable OCR issues detected

Key Terms:

చాణక్యుని
నాటకమ్‌
ఇందు
వానిని
తాను
అనుట
ధర్మ
శ్లో
స్వభావము
వారు
కూరు
సర్వలోక
స్యాత్‌
యాతనలు
జాణాది
జానాతి
చన్లో
కమలానాం
వాడు
దానిని
చంపించినాం
చాణక్యుండు
నెల్ల
జేసి
నమ్మిన
సొంతముగా
మిక్కిలి
తత్‌
రాజు
మంచి

Extractive Summary:

య్గురం జావ వదం గేపాం౭పవిసిల జమవడం దంసఅన్లో గిఆఇం గా ఆమ్‌, [యావ దిదం గృహం ప్రవిశ్య యమపటం దర్శయన్‌ గీతాని గాయామి]] (ఇతి పరి కామతి) శిష్యః---(విలోక్య) భద, న ,(పవేష్టవ్యమ్హ్‌ మం కా యిబోంి్‌ అ చరః--వాంహో బవహ్ముణ, కృస్స పదం గేవామ్‌? స్వజీవితం న సహ నే.వార్రిన్సి చంపివేయింతును _ఆన్సట కథమ్‌-ఏన్ని , పేక లెజుంగ బడని వార్రిన్సి తమకు విశ, వింతునా ఆది తనప్త్ష్శట్రో శ్ర్య చేతకాని ఆనిపుణత ఆగృన్సన్సి ఆట్ప చెప్పుచున్నాండు ఆ మ! “జీవసిద్ధి” అని వాడు ఆ ఇందుళర్మ ఆవేసమునం బెట్టుక్తొన్నశ్చేర్య సహరం ఇ అ ట్‌ | హర్షముతో - సారొషముతో-కూడుకొన్నట్టుగ హర్ష మేల యవ కపణకుని ఇ ల టబ ందామాత్త్యులత్రో అతిస్నేహమగా నుండి తన పనిని సౌధింపుమనితాను ఏర్పాటు

Chunk 16 — mudrarakshasa-natakam_pages0151-0160.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 13699

OCR Issues:

No notable OCR issues detected

Key Terms:

అట్టు
పేరు
పురాజు
ఆర్య
వాడు
చాణక్యుని
అనుట
వకాళమ్‌
కళ్యతం
రాక్షసుని
అజ్జో
ఎవ్వ
కుమార
కావున
చాణక్యునికి
కావుననే
జీవసిద్ది
అమాత్య
చాణక్యః---
అజ్జ
కాయస్థః
ఇట్టు
తాను
ఇప్పుడు
నిపుణకుండు
వానిని
సంతోషము
చాణక్యు
అనగా
తగిన

Extractive Summary:

[జీవసిద్ది ర్నామ స అం (ఇ యేన సా అమాత్య రామసప్రయుశ్తా విషకన్యా చేచే పర్వశేశ్వశే సమావేశితా] చాణక్యః---(స్వగతమ్స్‌ జీవసిద్ది రేప తావ ద స్మత్సఏణిధిః. (ప్రకాశము) భద అ ఛాపరః ఈ * చరః-- అజ్జ, అవరో వి అమచ్చరక్టృనన్న పిఅవఅస్కో కాయతో. "ను ననన న లా చేసినవాండే.. వాడు ఇట్టు చాణక్యచరు,డు సయితము కనిపట్టలేనియట్టుగా ఆ స్నేహపు టధినయమును.

Chunk 17 — mudrarakshasa-natakam_pages0161-0170.txt

OCR Score: 91% Telugu coverage
Characters: 12954

OCR Issues:

ASCII junk on lines: [224]

Key Terms:

సర్వం
వాండు
నేను
అనుట
ఆర్య
తనకు
చాణక్యః
వథమాజ్కః
వారు
ఇప్పుడు
ఇందు
చాణక్యుండు
మితి
అజ్జ
కాలము
భయము
ఆక్కడ
వాస్తామ్‌
రాజ్యము
పేరు
అనంగా
గలుపుకొని
రాక్షసుండు
దానిని
దినము
పకారము
వాడు
కాదు
చాణక్యుడు
అంతయు

Extractive Summary:

చూడుడు ఒకటి:---పది పండెండు వత్పరములనుండి (వసిద్ధుండై న (ప్రతిమంధ్రి చాణక్యుండు తన యెదిరి మంతికా-ా యస్థుని చేతిలో తన (నాంతను, తనకు సర్వకార్య సాధకమైన యీ వాంతను_ రాషసునిచేతం బడిని యెడల తనకు సర్వకార్య భంజకమగు దానిని పక్షనిచ్చు నని నమ్మ ళక్యము గాదు. ఆకరుణేనజకరుణా విహీను(డై న; చాణక్యేనే= చాణక్యునిచేత, సహసా జ తటాలున, శద్దాపితస్య అపి = పిలిపింప(బడినమా[త్ర కైనను, జనస్య= జనునికి, నిర్జోషస్య అపి = తనకు ఏదోషము లేనివానిక్షైనను, శంకా = భయము, జాతదోవస్య = పొడమిన దోషముగల, తప్పుగల, మమ నాకు, కిం పునఃజమజి చెప్పవలయునా ? [త దృణిజా మయా ధనసేనపముఖా నిజని వేళనంస్థితా-ా క'చాపి చాణక్యపాతకో గేవాం మే విచాయయతి.

Chunk 18 — mudrarakshasa-natakam_pages0171-0180.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 13098

OCR Issues:

ASCII junk on lines: [23, 255]

Key Terms:

అనుట
దానిని
ఆర్య
దూరే
నేను
మేతత్‌
అమాత్య
న్వగతమ్‌
జగత్‌
నిశ్చయః
గేస్టిన్‌
చన్ద్రగు
నన్ష
ముళ్చాదయతి
చెప్పుచున్నాను
అనగా
వాండు
ముగా
చాణక్యుడు
తప్పు
అర్థము
చెప్పబడినది
లేనందున
ఇప్పుడు
అట్టి
దారాకసనాటకమ్‌
తీతి
త్రి
లేకుండ
కాని

Extractive Summary:

కథం న జ్ఞాయతే నామ = తెలియంబడదు - ఎజుంగను అనుట యన్న, ఆ దెట్టు ? శ్ఞ-.౨5 వ[కాన్మంతివికొన్నై 8 =పరాాకమముగ్గలవారును, నయకాలిభి;_ నీతిచే ఒప్పినవారును, ఐన నుసచివై ః=మంచిమంతులయిన, వకనాసౌదిభిః= వకనాసుండు మొదలగువారిచేత, ఈ "పేరును రాశసనామమును_.వంకరముక్కు బాండు అనియు రాక్షసుడు అనునదియ ఓప్పుచాలనీవి నిజముగా ఇతివోస మున ఆందింపంబడి (పసిద్ధములుగా నున్నట్టివి కాకున్న, *“సుసచివులు” అనుచునే భోః శేస్టిన్‌, ఏవ మయం రాజాపథ్యకారిషు తీళ్తదజ్హో, న మర్దయతి రావసకల(త్ర (పచ్భాదనమ్‌ భవతః, త (దత పరకళ లే అాత్మనః కళ్యతం జీవితం చ.

Chunk 19 — mudrarakshasa-natakam_pages0181-0190.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 13236

OCR Issues:

No notable OCR issues detected

Key Terms:

తనకు
వానిని
దానిని
నేను
అనుట
తాను
రాక్షసుని
కోసి
కార్యము
వత్స
ధిక్‌
ముందుగా
ల్లో
వారు
నిన్ను
మిక్కిలి
జయించి
చేసినాండు
న్లి
భణాసి
చాణక్యః---
దుష్టవణిక్‌
నరవతి
చాణక్యః
ఉచ్యళాం
గృహీత
ప్రాణము
పావురము
దానిం
తక్కెడ

Extractive Summary:

'వథమాజ్కః 68 త్ల త్యజ త్యపియవ త్చాిణాన్‌ యభథాత స్యాయ మావది త శ్రైవా స్యాపది (పాణా నూనం తసొర్టపి న (పియాః,౨౫ [| 'నేపథ్యే కలకల; ] చాణక్య 8--శార్‌ జ్ల్ఞరవ, శార్‌ జ్ఞరవ, ( (వవ్య్య ) కిష్టః---ఉపాధ్యాయ, ఆజ్జైాపయం చాణకర్టః---కి మవ కలకల స్‌ ౨౫ త్యజు తీతి...తస్య ఆపది=ఐఅతని యాపదయందు, యథా ఎట్టు, ఆయం=ఇక(డు, అఫిియవత్‌ జు తనకు పియము = తీపు _ కొనట్టు, (ప్రాణాన్‌ జ(ప్రాణము(ల)ను; త్యజలిజవిడుచుచో, చథాఏవజఅళ్లై, అస్య ఆపదిణు ఇతని యాపదయందు, తస్య ఆపిజ= ఆతనికి సయితము, [పాణాఃజ్మప్రాణము(లు) న (పియాః=ఇష్టము, తీపు, కాదు. స్వచ్చన్షమితి జా స్వచ్చన్దమ్‌ = తన యిచ్చమెయి, తన పట్టు దలతో, ఉన్నవానిని, ఏకచరమ్‌=౬ఒంటరిగా, మజిసాయములేక, తిరుగుచున్న వానిని, ఉజ్జ్వల దాన శక్తిం జూ మిక్కిలి వపకాళించు = ఈవృల:బలముగల వానిని--కావలసినవోట ఎంతయేశని కార్యము సాధింప దానమచే శక్తిగల వానిని, ఉత్సేకినాజపొంగుచున్న మదజలేన = పొగరు తిమురుచేత, విగాహ్య మానమ్‌ఐవ్యాపుడై నవానీని (భవన్త మ్‌ నిన్ను), అట్టిదే ఐన, (తన యిచ్చ మెయి ఒంటరిగా, తనకు తాన ఐ, తిరుగుచున్నదనియు, (ప్రకాశించు మదజలపు శక్సి గలదియు పొంగారు ఆ మదబలము మైకొనియున్నదియునగు ఆరణ్యకం గజం- ఇవ జ అడవియే(నుగుం బోలె. (ఇ) ఆశ్రే తన మజియొక నమ్మినవేగును.

Chunk 20 — mudrarakshasa-natakam_pages0191-0200.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 13833

OCR Issues:

No notable OCR issues detected

Key Terms:

భణసి
కాదు
నేను
శ్లో
అతని
ఆర్య
వాని
మౌర్యుని
నడుమ
త్తి
కుతః
ల్లో
పిడి
దానిని
అట్టు
కష్టం
కులే
రాజులు
స్యా
గాను
అజ్ఞ
త్వం
వారు
తాను
రంగాన
తెలుపును
వెవరవు
నాటక
జితకాశీ
పేటక

Extractive Summary:

కిం భణసి 'రాజకల సేవకో 2స్మీ'త నను ఇేలతి ఏవ ఆరో ౬ఒహినా- కథ మివః అమ నసా9షధికుళలో వ్యాళ (గాహీ మ _త్తమతజజారోహీ లజ్టాథికారో జితకాశీ రాజసేవక ఇ త్యశే (త్రయో ఒపి అవళ్యం వినాశ మనుభవన్తి, కథం! ఇ(క మరల ఈ విరాధుని |పస్తావము చిరమునకు, షర్ర్వ్యాణనాటక మర్యాదగా అంకమునడుమ వారికి నిష్క్ర%మణము కూడచు, లేదు మణి యట్లు చిరము మయాజనాచేత, న విసృత భక్తినా = మజవంబడిన (నంద) భక్తీ కలవాండన్నై కాదు, న విషయ వ్యాసజ్ల రూఢాత్మ నాజరూపొదుబై న యుందిశ యార్థములందు తగులము మొబకెల్సిన-లేక (ప్రసిద్ధిగన్న-మనసు గలవాండనై కొదుు ని చ (ప్రాణ (ప్రచ్యుతి ఖీరుణాజ్యపొణము పోవుచేమో, చత్తనేమో ఆ భయపడినవాండ నయ్యును కాదు, న అత్మ టపతిష్టార్ధిరాజనేను నా సొంత ప్రతిష్ట కీర్తి బాగు కోరినవాండనయ్యును కాదు.

Chunk 21 — mudrarakshasa-natakam_pages0201-0210.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 13576

OCR Issues:

No notable OCR issues detected

Key Terms:

కరోతి
అవాం
అనగా
కంచుకి
స్వస్తి
ఆర్య
అమచ్చో
నేను
నందుని
ముగా
ఇందు
నౌకరు
నాటకమ్‌
భవతే
అనుట
పాము
వసాదం
కవిః
విచిన్త్య
తావత్‌
గృహజనం
కుతః
నాశనము
గలవారికి
గలదు
చేయుటకు
మనసున
మొత్త
బహునా
సపది

Extractive Summary:

వర్శీళ వేద్యది న దైవ మదృళ్యమానమ్‌ ళా భేదనాయజ=వారు మొత్త ముగా కలిసియుండుటను చీలందీయుటకు, వారిని ఖేదో పాయములచే చెదిరిపోవునట్టు, (మన తట్టు చేరునట్లును) చేయుటకు, సుహృత్‌= జీవసిద్ధాచాణక్యుని మ్మితము జీవసిద్ధి తన మ్మితమని రాక్షసుండు అంత నమ్మి యున్నాడు. శ్హో ౮ ఇష్టాత్మ జేతి---ఇష్టాత్మజః=కొడుకులందు అట్లు మిక్కి పీతి గలవాండైన, దేవః=ప్రభువు (నందు(డు), సపది=తత్త్షణమె, సాన్వయః ఏవజతన వంశమువారందటితోను కూడ, (ఒక్క(డైనను మిగులకుండ), యం= ఎవనిని, _ శార్దూల పోతం ఇవ = పులిపిల్లవలె, పరిపోష్య = చక్కాంగా (బలియునట్టు) పోషించి, నష్టః=(తాను) వాళనమై పోయినా(డో, తస్య ఏవ == అతనియొక్కయే, మర్మ = ఆయవుపట్టును, బుద్ధి విశిఖేనజనాబుద్ధి యను వాణముతో, దైవమ్‌=విధి ఆదృళ్యమానం=కంటికి ఆగపడనిదయ్యే, యది న వర్మీఖవేత్‌ = కవచము-రకకము _ కాకపోవునేని. నతావ దితి.-యావత్‌ = ఎంతవజకు, నిఃశేక్ష క్షపిత రిపు చక్రస్య ఇ తుదముట్ట.ఒక్క(డై నను మిగులకుండ, పూర్తిగ నాశనము చేయ బడిన శ[శుసమూహము గల, తవ = నీయొక్క, ఇదం = ఈ, హేమాజ్కం గ బంగరు గుబుతుగలదైన _ బంగరుతో చేయబడిన సింహాసనము, నుగాబ్లే = సుగాంగమను నందుల పాసాదమందు, న నిపాతం = ఉంపంబడ లేదో, తావత్‌ వ=అంతవఅకు, సిర్వీర్యైఃజశౌర్యరహితములును, పర పరిభ వాకాన్సికృపణైఃజ శ్మతువులు కావించిన యవమానము మైకొనుటచేత మిక్కిలి దీనములుగా నున్న వియ ఐన, ఏఖిః అజ్లెః=ఈ యంగములచేత, _పతనుం ఆపి=ఇంచుకనై నను, సంస్కార రచనామ్‌=అలంకరించుకొనుటను, న వవామి=పూనను.

Chunk 22 — mudrarakshasa-natakam_pages0211-0220.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 13963

OCR Issues:

ASCII junk on lines: [31, 324]

Key Terms:

తాను
శ్లో
యున్నది
విరాధ
వారు
మిక్కిలి
మొదలుకొని
నగరము
కావున
కిరాత
పీతి
మీరు
జంపుటకు
ఒక్క
వానిం
విలోక్య
మమాత్య
నివేళ్య
నివృత్తాననా
వామేతరం
శ్రీః
ఇతడు
ఎవనియొక్క
యెడమ
భుజమును
వదులుగా
మెడపై
ఉంచి
అంతలో
బుజాన

Extractive Summary:

అథ్ధే కుసుమపుక ముపరుద్ధం అని ఇప్పడు అనగానే తాను పిచ్చిరేంగి ఆముట్టడి నాడు చేఫినదానిని చేయను చెప్పినదానిని చెవ్వనుం గడంగినాండ్యు (ప్రవీరకుండు నాటి యచటివా(డు కాని నేటి యిచటివాడు కాండు, “” వృత్తమిదం” అని జ్ఞపి పజబుపల్గానే 'కష్టం వృ త్తమిదం-మయా పునర్‌ జ్ఞాతం స ఏ వాయం కాల ఇతి అజ్ఞాసీ్‌ (పీతియోగాళ్‌ అని వడ్చినాండు చాఇక్య మతి పరిగృహీలై :=చాణక్యుం ఖన్నాగముచే - అఖ్మిప్రాయముచే (మతి) కైకొనంబడిన, చాక్యునివార్తై న శకయవన కిరాత కామ్బోజ పొరసీక వాహ్టీక(పళృతిఖిః-పీరందరు భారతమునకు నైర్భతి మూలలోని కొండరాజ్యాల వారు - పర్వతకునిసేనలు - బహుఎలాఢ్యములు - 1ప్రలయోచ్చలిత నలిలైః = [(సళయకాలమున పోటు ఎక్కిన = పొంగిన = ఉప్పెనలేబిన నీళ్ళుగలవై న, ఉదధిభి రివవఐసము[ద్రములచేతంటోలె, ఉపరుద్ధంజముట్టడింప(ఐడినది, ససంభీ మమ్‌ = వేగిరపాటుతో _ రాక్షనునికి (ప్రభుభక్తి దేగభక్తుల యున్మాదిము రేంగినది, మయి స్టిలేజు నేరు ఉండగా, (ప్రవీరక _ (ప్రవీరకుండు = అప్పటి రాక్షసుని నౌకరు, యృతేతి--య్యత్ర = ఎక్కూడ, ఏషా మేఘనీలా గజమఘటావా ఇదిగో కాయిమొయిలుంటోని ఏనుంగుల గుంపో, రాష్షసః త్మృత యాయాత్‌ రాక్షసుడు అక్కడికి వోవునుగాక, ఏతత్‌ తురగఐబలంణ ఈ గుజ్జపుదండు, పారిస్ట వాంభః ప్పుతి = నీటి వెల్లున దుముకు వలె దూంకుచున్నట్లిది, రాక్షసేన వార సలాం = రాష్షసునిచే ఆడ్డగింప(బడును గాక ప త్తీనాం ఐలం = కొల్బంట్ల "సేవను, రాష్షసః=రాతసుండు అనం నయతు = ఆంతమొందించుగాక_చంపి వేయనుగాక-అని, మహ్యం అజ్ఞాం [శేషయన్‌ = నాకు ఉత్తరువు పంపుచు, పీతి యోగాత్‌=ఎనాయందలి పీతి తగులమువలన, నగరే=పట్టణమున, రాక్షసా నాం సహస్రం స్థితం ఇవ అజ్ఞాసీః=రావనుల చేయిఎవేగరు రాక్షసులు-ఉన్నట్లు తలంచితివే ఇ వినద్య చ మహానాదం వరివ్వుజత పొజ్డువమ్‌....- ననర్త వహర్షసంవీతో వాతోద్దూత ఇవ [దుమః..4.. యది హ్యేనం నాహనిష్యుత్‌ కర్ణః శక్త్యామహామృథే మయా వధ్యో భవివ్యత్‌ స భైమసేని రృటోత్క్మచః.'

Chunk 23 — mudrarakshasa-natakam_pages0221-0230.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 14148

OCR Issues:

No notable OCR issues detected

Key Terms:

బడిన
మితి
దానిని
చాణక్య
సోద్వేగమ్‌
మిక్కిలి
సర్వ
సంస్కార
శరీరే
మంచి
దాని
కష్టం
చంపంబడినాండు
యత్‌
మంచిపనిని
విశ్వాసితే
చన్ద్రగు
వాతకేన
నన్షభవన
తోరణ
ఆధేయః
శ్చాణక్య
వటునా
సుచిరం
తొడంగి
బంగాళా
అనుట
చారాకన
నాటకమ్‌
జనిత

Extractive Summary:

అఫల మనిష్టఫలం వా దారువర్మణః [పయత్న మన గచ్చామి; యదనేవ బుచ్చిమోవో దథవా రాజభక్తి (పకక్షా న్నియోగకాల మ్మవతీకమాణేన జనిత శ్చాణక్యవటో శ్చేతసి బలవా న్వికల్పః తత _న్తతః, విరాధగు_వ్రః---తత శ్చాణక్యవాత శే నానుకూల లఅగ్నవళా దర్ధర్శాతసమ యే చన్షంగు_ప్రన్య _నన్దభవన(ప్రవేశో భవిష్య తీత శి్చినః పొరాంళ్చ గ్రహీతాన్దాన్‌ కృళ్వా, తసి న్నేవ తలే పర్వ తేశ్వర(భాతరం వైరోచక మేళాసననే చన్ల)గుప్తేన న హోప వేళ్య కృతః పృథ్వీ రాజ్యవిభాగః. వారు ఆత్యంత వ్మిసంభముతో మాటలాడుకొనువారే- అచట మటెన్వరు లేరు, నియతం = తప్పకుండ, ఊఉపాంశువథం=రహస్యముగా- ఏకాంతము న చంపుట, ఆకలయ్య = ఆలోచించుకొనియే ధూర్తేన = మోసగానిచేత, అయళః (ప్రమార్‌స్టుం అపకీర్తిని తుడిచివేయుటకు, ఏషాలోక ప్రసిద్ధి = ఈ లోకమున పజఅపుట, ఇట్లు అందణజు అనుకొనునట్టు చేయుట, ఉపచితా = సమకూర్చబడినది- (పథమ మేవ (ప్రకాశితే...... ప్రవేశే ఐ తాలుతనే చందగుప్తుని నందభవన [ప్రవేశము ఎల్బవారికి తెలుపంబడం౧గా, ఆసమయమున, వానికి కాక, వై రోచ కునికి అభిషేకము చేయంబడినది. మాం న ఉ&ప 'శ్యష యత్‌ ?

Chunk 24 — mudrarakshasa-natakam_pages0231-0240.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 12216

OCR Issues:

No notable OCR issues detected

Key Terms:

సాధు
స్వామి
భూమి
న్వగతమ్‌
కౌటిల్య
వాండు
వకాళమ్‌
దానిని
నాకు
మమాత్య
అతనికి
సత్యం
శ్లో
అమాత్య
యాచారము
ఎప్పుడు
వారి
ఎవరి
మూండు
రాతనః
మితి
పీడయివ్యతి
పకాళమ్‌
రాకసః---
ఇట్టిది
ఇంకను
యన్య
ద్వితీయాజ్క
స్వస్మిన్‌
అథవా

Extractive Summary:

ఆస్మా భిరితి-అస్మా భిః జ నాచేత అముం అర్ధం ఏవ == ఈ ప్రయోజనముననే, జిజీవిషామ్‌ న = (బతుకుమీంద యాసను కాదు, ఆలమృ్య= అవలంబించి, అందుకై పూనికవహించి పరలోకగతః దేవః 2 దివంగతుండై న (వభువు-(నందుండు), కృతమ్నెః ఇ కృతఘ్ను((డనైన నా చేత, న అను గమ్మతే = వెంబడింపణబడలేదు - సహగిమనము - కూడనే చచ్చుట _ చేయం బడలేదు. వీరాధగువ్తః..-శతో యాచ్యుమానే నానేన న "సమర్పిత మమాత్య కళ[తంయదా,త చాళికుపి కేన చాణక్య్థవటునొ. త ల్లత్మీ మివ చేతనా వమథినీం మూశ్చావబద్ధస9జ౫మ్‌, (శుత్వా స్వామ్యపరోవ రౌద విషమా నాఘాతతూర్యస్వవాన్‌ న ధ్వనస్తం (వథమాభిమఘాతకఠినం యత్త న్మదియం మనః ౨౧ "శ్లో ౨౧ దృష్ష్వైతి--యత్‌ మదీయం మనః=ఏ నాదైన మనస్సు, ధరి[త్యాః స్థలే జ నేలమీంద దానిచోట - నేలమీ!ది యూరిలో కునుమపురాన, మౌర్యం ఇవ (11) చంద్రగుప్తునివలె, శూలం = (1) కొబ్టును, (పతిష్టిత పదంజలెస్సగా నాటంబడిన=నెలకొల్బ(బడిన-(1 1) పదవిగలవానిని.

Chunk 25 — mudrarakshasa-natakam_pages0241-0250.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 13569

OCR Issues:

No notable OCR issues detected

Key Terms:

అమాత్య
చాణక్యుండు
వానిని
దానిని
అట్టు
నున్న
వాని
అమచ్చో
ఇపుడు
నీవు
తప్పక
మౌర్యుని
చాణక్యుని
మొదటి
శేష్టీ
గృహే
యుజ్యతే
యుక్త
ఉన్నది
అతని
రాక్షసుండు
అందులకు
సందు
పెట్ట
అనుట
ఇచ్చి
ప్రసాద
నాటకమ్‌
స్వాధికారే
త్యమాత్యః

Extractive Summary:

ద్వితీయాబ్క!ః శ్వ] సీదా కళః అతి కుసుమపులే మణిఆరసెటీ చందనదాసో దం టశిళ అ రో ణామ, తస్స గేవా౭దుఆర పడిసలే వడిదా మప అసాదిదా [అన్ని క న! మ ద్వచనొత్‌=నా మాటవలన, నామాటగా - యథా జ ఏమని యనంగా, కియామాణేమ జ చేయంబడుచుండ(గా, సముత్తేజన సమర్‌ ధైః ర్లోకెః ఉపక్లోకయితవ్యః-రోస మెక్కింప(జాలు మెచ్చుకోళ్ళతో (జక్టోకెః), పౌ కడం బడ వలసినది, కార్యం చజ(దావి వలన ఏమి జరుగునో అ) వనిని, కరథక హ స్తేన=కరభకునిచేత, సందేష్టవ్యం=సమాచారము (సందేశ ము) పంపవలసినడి బాణక్యః అపి జ చాజక్యుండును, “ మదాశయాత్‌ ఒనా యాశయమువలన -నా ఆసరావలన, _ [పప్రాపువలన;, ఆయం=ఇతండు, రాజా అభూత్‌ ఇతి జ రాజు ఆయే” నని, జాతస్మయః ఐ గర్వము చెందియున్నా(ండ, రాజ్య పా ప్తికృతా ర్జం ఏకం=రాజ్యముపొందుటబే, (కృతార్థు అక్కుఅ శీజిన యొకనిని, తీర్ట 1వతిజ్ఞా ర్జవం " అపరంజ్యపతిన సము[దమును-_దు స్రర మగు (ప్రతినను-దాంటిన బాండైన మజియొకనిని, కృతకృత్యతా ఏవ == ( 'ఒండారులకై న / వారి అక్కాఅ తీతిపోవుటయే, నియతం ౬ తప్పక ౦డ, అద్జాన్తరా జసందు _ అవ కాళముపొందినదై , సౌహార్జాత్‌ భేత్స్యతి = మై_తినుండి ఒండొరులను కానీక వేణు చేయగలదు, శ్యతువులం జేయంగలదు.

Chunk 26 — mudrarakshasa-natakam_pages0251-0260.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 13586

OCR Issues:

ASCII junk on lines: [196, 225]

Key Terms:

శ్లో
ఇందు
కుతః
అనుట
బోలె
ధుర్యేణ
నాటకమ్‌
రాజు
మిక్కిలి
స్పష్టముగా
ల్లో
మంచి
చిరం
దేవః
అట్టు
వాండు
గలవై
తత్‌
“ఆర్య
నేను
మాటలు
తాను
బడిన
వాసన
మయూఖ
శియః
కాంతిగలవైన
చామరముల
మూర్చ
వెంటనే

Extractive Summary:

రాజధర్మ అనువృత్తి పరస్య జ రాజధర్మమను జరుపుటలో ఆసక్తి గలవానికి, నృపతేః రాజునకు ౨ ఇట సార్ధకము-జనుల పాలయితకు, మహఠళ్‌ అ పీతిస్థానం=సంతో షమును పోగొట్టి మిక్కిలి క్షేళము కలిగించునది ల్లో, జ పరాశ్థ్రేతి _ తరార్థ అనుష్టానే = ఇతరుల - [పజల-ా పనులను చేయటయందు = స్వార్ధపరతా = తన యక్కజల యాసక్తి, నృపం=తాజును, రహయతి=విడిచిపెట్టును, అనగా అతండు తన సౌంతమునకై ఏమియు. (వాండు), పరవాన్‌ = పరాధీనుండు - నౌకరుం బోలె (అట్టు పరాయత్తః = పరాధీనుండై న, పురుషః = జనుండు, కథం ఇవ = ఎటువలె, పీకేరనః (పీతియొక్క చవిని -- తియ్యనను, వేత్తి=ఐఎలుంగ(గలడు? ళో ౬ ఇహేటి--ఇహ-ఇట, శిష్యృవశిష్యుండు సాధ్వీం [కియాం = మంచిపనిని, విరచయన్‌ = చేయుచు, న నివార్యతే = మాన్స/బడండు_ అడ్డ గురుః ఆజ్కూళకి జు గురుపుపొడిచెడి ఆయుధము, దండించి మంచిదారిని జప పజిచి, అట్యుతిప్పువాండు - ఎప్పటి కప్పుడు తప్పును మొట్టికాయ వేసి దిద్ధువా(డు, తస్మాత్‌ జ కాంబట్టి వినయరుచయఃజ=వినయమందు-నేర్చి నడుపం బడుటయంఎదు _ (పీతిగలవారై న, సన్త ఃమంచివారు సదా ఏవజు ఎల్లివ్వుడునే నిరజ్యూకాః=పొడుపు తప్పించుకొనువారే అతః పరతరంజఇంతకు మించి స్వాతన్తే9భ్యః జ స్వతంతతవలన-స్వతర్య్మతముగా చేయుటవలన, వయం = నేశు.

Chunk 27 — mudrarakshasa-natakam_pages0261-0270.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 14019

OCR Issues:

ASCII junk on lines: [37, 65]

Key Terms:

అనుట
శరత్తు
ల్లో
మిక్కిలి
ఇప్పుడు
చాణక్య
నేను
మంచి
శ్లో
ఇపుడు
ఇందు
కోపము
దానిని
వండు
భేతవ్యం
టోలె
వినయః
నీళ్ళు
వరులు
వానికి
అన్నియు
వంగి
కుదురుగా
సయితము
నాయకుని
కలుషితాం
అట్టి
పవాహము
నయతి
పోవుచు

Extractive Summary:

164 ము[దారాతసనాటకమ్‌ నాలజ్కు-ర్వ_న్తి రథ్యాః వృథు జఘనభళా (5 _న్రిమనైః (వయాత్రైః అన్యోన్యం స్పర్ణమానా న చ గృవావిభవై: స్వామినో ముక్షశత్కాః సాకం శ్రీభి ర్భజ_సే విధి మభిలపీతం పార్వణం పౌరముఖా్థః, ౧౦ కఇ్బ్బుకీ-- ఏవ మే వ్రైతత్‌. మంర్మతులచేత విచారింపంబడుచున్న రాచకార్యముల బరువుగలవాండును ఐన, నన్దఃఐనందు(డును, అసొజవీ-డు, న థభవతిజకాండు; వీషః=(మటి)=వీండు, చందగుప్తః=చం(ద గుప్తుడు, త్వం ఆపి .చ--నీవును, చాణక్యః న ఏవ=చాణక్యుండవు. లబ్దప్రసౌదాః = (వాని) ఆను గహము చూఅగొన్నవారై, వసన్తి = ఊందురో అన్యేభ్యఃచ=ఆ ఇతరకోడెకాండ్రందజి వలనం గూడ (భేతవ్యమ్‌), దైన్యాత్‌= 'పేదజికమువలన, పిద్దార్థంజ (కూటి) ముద్దకె, ఉన్ముఖదర్శన అపలపనైః = (వెలికిల్సి మొగము ఎత్తుకొని చూచుట (ఎత్తిచూపుట), తన భావములను బయటికి తెలియనీక దాంచుట-ఆనువీనిచేత, ఆయస్యత;=పాటుపడు (= (ఈ మపడు వానియొక్క, లాఘవకారిణీం = చులకన కలిగించునదై న, సేవాం జ నౌకరిని, కృతధియః:=పండితులు, స్థానే=న్యాయముగానే, శ్వవృత్తిం = (వెలికిలపొరలి మొగ మెత్తి చూపి (చూచి) దెబ్బకు జడుపుకు ఒడలు ముడుచుకొనుటల సామ్యమువలన) కుక్కనడవడిగా, విదుః = తలంతురు,

Chunk 28 — mudrarakshasa-natakam_pages0271-0280.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 13039

OCR Issues:

No notable OCR issues detected

Key Terms:

మిక్కిలి
అనుట
ఆర్య
సాధు
శ్లో
వారు
ఎట్టి
రాజుల
రాజు
ఇందు
క్లో
త్వార్యః
నాకు
నన్ను
మొగము
తృతీయాజ్కః
తత్‌
శృన్ద
పురుషాః
దానిని
ఉన్నది
అందముగా
చెప్పుటచేత
సయితము
నోరు
రాజును
కోరికలు
గడ్డి
నాటకమ్‌
పతిభిన్నకాలమ్‌

Extractive Summary:

కజ్బుకీ ఆర్ధ, (ప్రణత సనమృ) మోచ్చలిత భూమిపాల మౌళిమాలా మాణిక్యళకల శిఖా పిళబ్లీకత పాదపద్మయుగళః అత త, సుగ్భుహీత నామధేయో దేవ శృన్ద)గు_వ్ర ఆర్యం శిరసా [వణమ్య విజ్ఞాపయతి ఆ-అకృాత శీయూ_న్తరాయ మార్యం (దష్టుమిచ్భామి- ఇతి, ఉదయము నేని అ స్తము నేని వేండినేని చలువనేని, ఈ/గలడు - ఒక్కుమ్మడి రెంటిని ఈ/జాలడుు మటుగులందోసికొనలేండు, అసర్వగామి. 176 ము దారాతసనాటకమ్‌ (ఉపనస్ఫృత్య) విజయతాం వృషలః, రాజా-ాఆసనా దుశ్రాయ) ఆర్య, చన్షిగు_ప్తః (వణమతిం (ఇతి పాదయోః పతతి) తీ, ఆ చాణక్యః---(పాణా గృహిళ్వా) ఉత్తి ష్టోత్సిష, వత్స, శో ఆశ లేన్దా చ్చిలా_న్త్హఃస్టలిత సురనది ంం యూ యె జాని రి శీకరాసార శీతాత్‌ తీరాన్తా నైక రాగ న్ఫురిత మణిరుచో దటీణ స్యార్షవస్య ఆగ తాగత్య థి (వణత నృపళతైః శళ్వవ 'దేవ[కియన్తామ్‌ ఇందు ఆలంకొారము సముచ్చయము-ఏకకాలమందే జరిగిన నందవియో గము, వృషలా ధ్యాసనము, సదృళపార్థివ సంగతియు చెప్పుటచేత, గుణః = (కలిగిన) ఫలితము, కలిగిన మంచి, -= చూ ళాకుం.="సంథా వనాగుణ మవేహి త మీశ్వురాణాం భారని'గుణ మహతాం మహతే గుణాయ యోగః.” మందుగుణము=మందువలని మంచి. ఉభయాయత్తాం=ఆ యిరువురికి అధీనమైనది సచివాయత్త నిద్ధేః శవజమంతికి అధీనమైన సిద్ధిగల వా౭డవై న నీకూసీరాజ్యాన పొలనసిడ్డి సర్వరొజ కార్యసిద్ధి మరతియధీనమున నుండునది-కావున ఆ పయోజనముకు విచారించి యెజు(గుట నీకెందుకురా?

Chunk 29 — mudrarakshasa-natakam_pages0281-0290.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 13711

OCR Issues:

ASCII junk on lines: [36]

Key Terms:

దానిని
అనుట
స్వేన
రాజు
ఇందు
నాకు
యొక్క
కొత్తగా
అలంకారము
నాటకమ్‌
అప్పుడే
నాలుగు
ప్రభుః
రాజా
మలయశేతు
కనీయాన్‌
తృతీయాజ్కః
న్తీ
ధవళాం
వచ్చిన
అట్టి
పోలిక
అందముగా
దారాతన
జనితజలలవా
రాకేకరా
నారాయణుని
ఉన్న
ఇంకను
ఎక్కువ

Extractive Summary:

ళ్లోం ౨ఎ౨ిం నృవర = ప్రభూ, శే అపి ౩ ఏ కౌందతో, నృపతయః= రాజులు త్వాదృళాః ఇ నీబోంట్లుః సౌర్వభౌమాః ఇ చ[కవర్హులు, కస్య అపి హేతోః = ఏకారణమువలననో, ధ్యాతొ == (హ్మచేత, సత్తోత్కర్షస్య జు బలాతిశయమునకు, నిధయ ఇవ = కొటారులవలె కృతాః = ((చేయం)- సృష్టింప(బడినారు, స్వేన ధామ్నాజతమ తేజు (పరాక్రమము) చేత, జేతారః = జయశీలులు, మదసలిలముచాం.న మదజలము ఓడ్చు, నాగయూ ధేక్వురాణా 20 పరికారడ, జేకారః ౫ జయించు, మృగాణాంఅధిసతయః = సీంహములు, ప్నరె రవరిభూ అాజ్జ్మ _స్వ్వ మివ (ప్రభు రుచ్యుతే ౨5 దంష్షాాభజ్లం ఇవ = కోల విణచుటం బోలె వ్యక్త మా నావలేపాః = (పసీద్ధములై న పరువు గర్వములు గలవారు.ఇన్నిమాటలు ఎందులకు? భూషణాదితి - భూషణాది ఉపభోగేన = సామ్ములయు (భోగములయ) ఆనుభవముచేత, ప్రభుః =రాజు, న (ప్రభుః భవతి = రాజు కానేరండు, (మజేమనంగా) పరైః = ఇతరులచేత, త్వం ఇవ = నీవలె, అపరి భూత ఆజ్ఞః = తిరస్కరింసంబశని ఉత్తరువు గలవాండే పభుః = రాజు అన్సి ఉచ్యతే = చెప్పబడును.

Chunk 30 — mudrarakshasa-natakam_pages0291-0300.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 13005

OCR Issues:

ASCII junk on lines: [35, 60, 61, 103]

Key Terms:

మనకు
అనుట
ఇందు
వానిని
కాని
ఇట్టు
ఇప్పుడును
పరిజ్ఞాతాపరాగ
కస్మా
పారితం
తగిన
రాజ్యస్య
మూలం
స్తు
ధనము
అట్టు
పదవి
అట్టి
సోఒయం
చాణక్యః
న్ను
ద్వయీ
కాలము
కాదు
ఆఖ్యేయం
బడవలయును
చేయబడినది
బడినది
స్వామిని
ఇట్లు

Extractive Summary:

లోహిళాథ విజయవర్మణో రపి దాయాద మసహమానయో రతిమానినోః కీద్చుళో ౬ను[గహః ప్రీతిం జనయిష్యు తీతి పరివ్భాతః పూర్వః పతః, ఉత్తరో౭౬పి ఖలు వయ మచిరా దధిగతన నైళ్వ ర్యాః సహొోశళ్దాయినం (వధానపురుషవర్ల ము(గేణ దళ్లేన పీడయన్లో నన్దకులానురక్టానాం (వ్రకృతీనా మవిశ్వాస్యా ఏవ భవామ ఇ త్యతః పరివృూత ఏవ, త జేవ మనుగృహీ కాన్మ త్క్య్చుత్యపవో రాతసోపదేళ (పవణో మహీయసా న్లుచ్చబ లేన' పరివృతః పితృవధామర్షీ పర్వతకపుతో మూలం = రాజ్యమునకు సర్వమూలము, నిలుపు సాధనము అవసాదయేళ్‌ ఇ సన్నగిల్టును, ఐలహీనమగును_నాళ నమగును- అతిలుబ్ధ- పేరాసపోతులు. అథ = ఆఅంతయే కాదు, మజియు, తవ బలముఖ్యాన్‌ = నీ సేన మొనగాండ్రను, ఘాత యేత్‌ = చంపివేయును, సా అపి = ఆదియు, పీడా = బాధయే- తస్మాత్‌ ఇ అందువలన, సః = అత(డు, వనగజఇవ = ఆడవియేను గువలె, అభ్యుపాయైైఃః తగినయపాయములచేత, వినేయః = వళపబజుచుకొన(దగినవా(డు. లద్ధాయా మితి.-లబ్ఞాయాం = (మనకు)ష్టువడిన, పురి = నగరమందు, నః గలే = మన మెడ మే(ద-గొంతుమీ;ద," పదం కృత్వా = కొలు 'పెట్టి.-తొక్కి; యావదిచ్చం = ఇచ్చ (వచ్చిన) వజకు, ఉషితం = వసీంహం బడినది, అస్మత్‌ ఐలానాం = మనసేనలకుః జయ ఘోషణాదిషు = జయము చాటింవు మొదళై న వానియందు, బలాత్‌ = బలక్కా ధముగ్యా వ్యాఘాత?ః = అడ్డగింపు, కృతః = చేయబడినది, అత్యర్థాం = మిక్కుటముగా, విపులైః = గౌప్పవి-మనకు ఆకళింపుకానివి - ఐన, స్వనీతివిభవైః = తన నీతిసంపధఅ (పెంపు) చేత _-,నీతిబలముచేత, సంమోహం ఆపాదిత్తాః = మైకము _ ఏమి సేయనుండో(పమింకి లిగెంపంబడీన వై, నః మతయః = మన బుద్దులు-సీది నాది ఆందటిది.

Chunk 31 — mudrarakshasa-natakam_pages0301-0310.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 12602

OCR Issues:

ASCII junk on lines: [67]

Key Terms:

శ్లో
దాని
చాణక్యుని
మితి
క్లో
చాణక్య
కాని
అనుట
ఆత్మగతము
రాజు
నిజముగా
త్తరువు
తృతీయాజ్క
వృషల
మోక్తుం
ధావతి
భూమౌ
పాదం
చరణః
కాలేన
జ్వలయసి
రాజా---
పునః
సిగను
చావు
నేలమీంద
ఐనను
చర్మద
నిజమే
ధూమం

Extractive Summary:

సంర మృేతి.సంరమృ ఉత్స్పన్ది-..వామయా అపి=ఆఅటోపము (జవేగిరపాటు) చేత, పైకికదలి (=లేచి) విప్పారినరెప్పలు గలదియై కాజయుచున్న తేట నీట గడుగ( బడుటచే-సీటి వ్యావ్రిచే అన్నమాట-కాంటి తగ్గిన దైైనను, విజ్ణయాజఎజ్జనిదై న, న్మేతభాసా = కండ్డ కాంతిచేత, పురః = (నా) యెదుర, [భూభజ్ల ఉద్భేద ధూమం = బౌమముడి పొడముట యను పొగతో, జ్వలితం ఇవ = ధగ్గని మండినట్టున్నది కాజ్థావేష = ఉద్ధత - విసరుతోడి _ నృత్యముల యందు, ర్యౌదం రసం అభినయతః జు రౌదరసమును అభినయించుచున్న, ర్యుదస్య = ర్నుదుని, (కర్మకు షష్టి స్మృధాతువుశకు) స్మరన్హ్యా ధరయా = జ్ఞ ప్రికితలపునకు.తెచ్చుకొనుచున్న భూమిచేత, సంజాత ఉఊ|గ్యప్రకమృంణ పొడమిన భయంకరపు _ -ఆతిమ్మాతపు - పెద్దయదురుపాటు చెందినట్లుగా, పాదఘాతః=అడుగుదెబ్బ, కథ మపి = ఎట్టకేలకు, ధారితః = మోయ (ఓర్వ) బడినది - అని _ మన్యేజతల తును. క్లో ౭౧ చాణక్యత ఇతి-చాణక్యతః = చాణక్యుని వలన, చలితభ క్రిం: తొలంగిన భ క్రిగలవా౭డై న, మౌర్యం = చందగుప్తుని, ఆవాం = నేను, సుఖేనం సులువుగా, జేష్యామి జయింపంగలను, ఇతి = అని, సంప్రతి = ఇప్పుడు, యః ఏషః భేదః కిల భవతా [పయుక్తః = ఏ యీ విడందీయట (కీల = ) అనునది సీచేత (ప్రయోగింబడినదో, స ఏవ = అదియే, సకలః = సర్వమును, తవ ఏవ దూషణాయ = సిక్రిడున కే శర ఐ= వంచకు(డా. ఆర్యాజ్జేతి.-ఆర్యాజ్ఞయా ఏవ = అయ్యగారి య త్తరువు చేతనే, లక్షీ త గౌరవస్య = మీటిన గౌరవము గలవాండనైన్న మమ = నా యొక్క, బుద్ధిః = బుద్ధి భూవివరం = నేలలో బొరియను, (పవేష్టుం ఇవ = చొచ్చుటకుం టోలె = సిగ్గునను ఆవమానమునను అనుట, [పవృత్తా = పూనినది సిసనకును అవమానమునకును తల వంచుకొనుటయు దాంచుకొనుటయు లోకాన కలిగినదే, యే = ఎవరు, సత్యం ఏవ = నిజముగానే, గురూన్‌ = గురువులను- ఆచార్యులను _ పెద్దలను, ఆతిపాతయన్తి = అతిక్రమింతురో, తేషాం = వారికి లజ్జా = సిగ్గు, హృదయం యు డెందమును, కథంను నభినత్తి లా ఎట్టు చీల్చ కరుండునో గదా.

Chunk 32 — mudrarakshasa-natakam_pages0311-0320.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 14416

OCR Issues:

No notable OCR issues detected

Key Terms:

కాని
కార్య
యొక్క
రాక్షసునికి
గాను
అనుట
నాకు
దానిని
కష్టమును
కుర్వన్‌
బుద్ధితో
నైనను
దాని
మంతి
నాటక
అనగా
ఇందు
సూచితము
దురాత్మా
పురుషః
అపసరత
అపేత
శ్లో
బోలె
దొరకదు
ఇంకను
కుమారః
నాయన
గలదియు
పితుః

Extractive Summary:

కార్యేతి = నాటకానాం కర్తావా = నాటకముల రచయిత కొని, అస్మద్విధక వా = నాటోంటివాండా, రాచమంధతి, కాని - తొడంగిన దానిని ముగించుటకుళ[ఇ మంక్షేళం) ఇట్టి కష్టమును, అన భవించును, ఆదౌకార్య ఉపమేపం ఎపనిని తొడంగుట- ఈ నాటకాన రావనునికి పని యేమి ? ఉద్భేదయన్‌ జ వెదకి కనిపట్టుచు, బుద్ధ్యా= బుద్ధితో, విమర్శం = (బీజ) అను సంధానమును, కుర్వన్‌=చేయుచు, (ప్రసృతం అపి జ ఎక్లైట్లో చెదరిపోయిన దానినైనను, కార్యజాతం = ముఖ (పతిముఖ _ ఆదుల కార్యసమూహమును, సంవారన్‌ = (నిర్వహణసంధిలో) ఒక్కొక్కటిగా ఏక్కపయోజనము కలవానింగా-కూర్చుచు, నాటకానాం కర్తావా (ఆఅస్మద్విధః) నాటక రచయితకాని (మాబోటివా+డు _ విళాఖదత్తుంటోని వాండు అనియుం గొనవచ్చ నేమో) ఇమం క్లేోం = ఈ (గొప్ప) కష్టమును - ఆయాసమును, అన భవతి = అనుభవించును. కస్మిన్‌ [ప్రయోజనే మమ ఆయం (ప్రహితః ఇతి...న అవధావయామి - ఏపనిలో, మమ =నాయొక్క [పప్రయోజనముతో ఆఅన్వయము-ఇత(డు పంపంబడి్‌ నాండు అని *చిన్హాం్‌ జ్ఞప్రిచేసికొననైన ఆలోచనను, నాటయతి - అభిన యించును _ వేసగానికి ఎచ్చరిక అత్లేగదా రెండవ యంకమునను తన ఆహితుండికు వేసపు వే(గు విర్వాధగు ప్తుండు, తనకు (=రాక్షసునికి అత్యంత మి్యిత్రము) రాంగా, వానిని స్మరింపలేక పోపొమ్మని చెప్పుమని తరువాత ఎదుటికి రాంగా పెద్దగా గడ్డము పెరి/గియున్నవానిని ఎట్టకేలకు గుర్తు పట్టినాండు కదా, ఈ మజపు ఒక పెద్దదోషము సచివరాషసునియందు.

Chunk 33 — mudrarakshasa-natakam_pages0321-0330.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 13616

OCR Issues:

ASCII junk on lines: [158]

Key Terms:

భాగురాయణ
ఇపుడు
కావున
అనుట
నాటకమ్‌
జలధయ
అదెంత
డును
ఇందు
వారును
తాము
భాగురాయణః
అందులకు
చాణక్య
అమాత్య
పలుకుదురు
విధముగా
సిద్ధం
కౌముది
సాధు
శ్లో
ఖరతర
పురస్తాత్‌
కావుననే
ల్లో
మిక్కిలి
ములతో
టోలె
మరలించుకొనుటయు
క్రి

Extractive Summary:

నృత్త భజ్ల భయా, దాక్షం కథయ _న్యన్యఖా పురః, అన్యథా వివృళాన్టేషు వై్య్రరాలా పేషు మ న్తిిణం ఈ లా న ఉపసర్పామః = దగ్గఆ పోకుందము, తావత్‌ == వాకార్థాలంకారము = శృణుమ౭జవిందము-_ద్వివచనమునకు బహువచనము ఏకవచనమునకుం వోలెనే. గహనః=ఎయింగరానిది, చాల చిక్కులుగలది; ఏతానతాజ ఈపొటితో, పరిచ్చేత్తుం=విడదీయుటకు అన(గా ఎజుంగుటకు, అవహితఃఎఆక్క-ఆపట్టి చెవి మనసు దానిపై ఉంచి, విస్తరేణ = వివరముగా, మమ వచనేన జ నామాటగా, వేను చెప్పితిని అని చాణక్య వాతతేన = ఆపాడు చాణక్విగానిచేత, ఉ త్రేజన సమర్థెః ౩ (గేరేషం. [శతో మయా పాటలిపుతం గళ్వా [శావితః అమాత్య సన్టేళం వైైళాళికః న్ననకలళః- ఆ(్రాన్నళే, నన్దకుల వినాళ దూనన్య పౌరజనస్య పరితోవం నముళ్వాదయళా రాజ్ఞా ఘోషీతః "ౌముదీము హో'త్సవః, న చ చిరకాల వరివర్తమానో జనితపరిచయో ఇభఖి ముత వధూజన నమాగమ ఇవ నస్నేహాం మానితో నగరజనేన. ]

Chunk 34 — mudrarakshasa-natakam_pages0331-0340.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 13886

OCR Issues:

No notable OCR issues detected

Key Terms:

స్వయం
కోపము
తాను
పునః
కాదు
చాణక్య
బడిన
తనకు
నాటకమ్‌
సులువుగా
వానిని
నుండి
తత్‌
బడినది
కేతుః---ఆర్య
స్యాత్‌
కుతః
ఉభయాయ
భాగు
శృన్ద్రగు
పళ్యతి
అన్నా
గుప్త
పయోజనము
చందగుప్తుండును
ఆతడు
కారణము
అమాత్య
భవిష్యతి
అట్లు

Extractive Summary:

సర్వథా చాణక్య చన్ద్రగు_ప్రయోః పుష్కులకారణా ద్యో విశే ఉత్పద్యేత న అత్య నికో భవిష్యతీతి కలిగిన చెజబుపునకు దానివలని యవమానమునకు కోపము చెందినవాని చేత, 1పసజ్జసూ చితంచఅక్కుడ సందర్భవళమున సూచింప(బడిన, అమాత్యుని దొర గారి.నీయొక్క ఆఅనుట-గుణమును (పళంసించి, అపభ్రంశితః=తొాల(గింపంబడి నాడు గుణ్యపశంసయా=రాకషసుని గుణముల మెచ్చుకోలుచేత_ ఆని మలయ కేతువు అన్నా(డు-దానికి మట్తింత బలముకలిగించుటగా, భాగురొాయణు(డు “చాజక్యశిరాకరక జేని-బాణక్కుని తొల(గించుటచేత, రాక్షసునియందలి చం[ద గుప్త పక్షపాతమునక్తు రెండును సమానమైన కారణములు. ల్లో ౧౦ దేవస్యేతి-యేన జ ఎవనిచేత పృథ్వీతల వాసవసన్య దేవస్యణ భూలోకమునక ఇంటచునివంటి వా(డై న(మన)ఏలినవా(డైన (నందునియొక్క- ఆతడు కావించిన), స్వ ఆగాసన ఆపనయాత్‌ = తన ఆగాసనమునుండు ఆవశలికి తొల(గించుటవలని, నికృతిః=ఆఅవమానము, న సోఢా=ఓర్వఃబడలేదో, సః ఆయం=అఆవీండు- అట్టి-డ. అనుట ఇదియు కాకువుచే [పశ్న- కదాచిత్‌ = ఎప్పుడైన ఒకప్పుడు, ఆవ్యసనం స్యాత్‌ ఇ-వ్యసనము - బలహీనస్థితియ కాలమును ఆవద, కాక పోవచ్చును, పునః చన్ద్రగుప్తస్య = చం్యదసప్తునికన్ననో కాదు న ఏతత్‌ ఏవం = ఇది యట్టుగాదు, చంద్రగుప్త (వకృతీనాం చం[దసప్తుని ్మపజలకు, చాణక్యదోషా ఏవ = చాణకునియందలి డోషములు మాత్రమే, అపూగ హేతవః = ద్వేమకారణముబు తన్మీన్‌ చ నిరాకృతేవవా(డు తొల(గింపంబడ (గా,

Chunk 35 — mudrarakshasa-natakam_pages0341-0350.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 13931

OCR Issues:

No notable OCR issues detected

Key Terms:

కాంగా
కావున
నీవు
అన్నియు
ఇందు
వెంటనే
పూర్ణిమ
కలదు
రవంత
నాటకమ్‌
నేను
వారు
అన్ని
బోలె
రాక్షసుడు
చాణక్యుని
మధ్యాహ్నము
తిథి
గలది
సూర్యుండు
కేతువు
ఇపుడు
డగును
క్లో
అదృష్ట
ఆత్మగతమ్‌
సచివాయ
చంటిపాప
కలవా
వానికి

Extractive Summary:

నిసుగు, స్తనాత్‌ ఇవ జ చంటినుండి వోల్మె అపకృష్టఃజలాగలబడినవా(డ్రై అదృష్ట లోక వ్యవహార మన్గ ధీః జ చూడంబడని లోకములోని నడవడిగల చుజణుకు కొని మొద్దు బుద్ధి కలవా!/టై, మువూూర్తం ఆపీ=రవంత సేపయినను, వ ర్తితుమ్‌ఆఉండుటకు, న ఉత్సహలే=ఉత్సహింప(డు కేవలము సచివాయ త్రసిద్ధి యైనవాండు, పాలన తం్యతమంతయు మంతికి అప్పగించి. త్వయీతి.---ఉత్కృషన్టబలే నృసపే త్వయి == (శేస్టమైన 'సేనాదిబలముగల రాజవు , నీవు, అభియోక్తరి = ఎత్తి-పోవువాండవు కాంగా, పురేజఐ (కుసుమ) పురము, నన్దానుర క్రే=నందులయం దనురాగముగలది కాంగా, బాణక్యే ౬ చాణక్యుడు, చలిత అధికార ఏవిముఖే = తననుండీ వోలఃగిపోయిన చెల్లుబడి గలవాండై పెడమొగమిడనవాండు కాంగా, మౌర్యే అ మౌర్యుండు, నవే రాజని = కొత్త _- ఆనుభవముచాలని - రాజు కళగా, స్వారధీనే మము నేను నీవసములోనివాండను కాంగా, - అనుటలో తన పొగడ్త గర్భితముగా నున్నందున ఆత్మల్హాఘాపరాజ్యు ఖతచే సిగ్గు _ నాటయన్‌ = అభినయించుచు- వేసగానికీ ఎచ్చరిక. ౧౯ ఆక్ఞాహిముహ ఇతి----సూ ర్యే=సూర్యుండు, అస్తాభిము ఖే= అ స్తమింప నుండగా, చన్ద్ర జ చందు(డు, సంపూర్ణమజ్ఞలే నిండువింబము గలవా(డై, ఉదితే = ఉదయింప(గా, ఉదితా స్తమితే చ కేతా ఊఒ కేతువు ఉదయమును అంతటనే అస్తమయమును పొందినవాండు కాంగా బుధస్య లగ్నేజు బుధుని_బుధదేవతాక మైన-లగ్నమందు, గమనంఐపోవుట,-బయలుదేట(దగును- అనుట,

Chunk 36 — mudrarakshasa-natakam_pages0351-0360.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 13233

OCR Issues:

No notable OCR issues detected

Key Terms:

దానిని
చెట్టు
తాను
భగవాన్‌
అనుట
ఇందు
లగ్నం
భవతి
గాదు
సులగ్నం
మంచి
అనగా
నాటకమ్‌
ముందు
చాణక్య
అట్టిది
ఇప్పుడు
శావక
చతుఃషష్టి
గుణం
సిద్ధిం
ల్లో
చన్ద్రస్య
గచ్చన్‌
గుణము
నక్ష
లగ్నము
అందువలన
మజియు
శూరే

Extractive Summary:

వత ము[దారాతస నాటకమ్‌ శో, ఆవిర్భూతానురాగా తణ ముదయగి కే రుజ్జివోనస్య భానోః పర్ణ చ్భామొః పురస్తా దువవనతరవో దూర మా శ్వేవ గత్వా ఏతే తస్మి న్నివృత్తాః పున రపరగిరి - (పాన్న పర్యన్త బిమ్చే (పాయో శల్ధ త్య ్మ్రజ_న్తి (వచలితవిభవం స్వామినం సేవమానాః* ౨౨ ఇతి నిష్కూ 0న్తాః నర్వే, ముదారావన నాటే రాకసేేద్య్టోటేనాయ చతున్రాజ్కాః ల్లో _అిఎ౨ అవిర్భూ లేతి...ఉదయగిరేః ఐ పొడు పుకొండనుండి, ఉట్టి వానస్యఎఉదయించుచున్న , థానోః = సూర్యునికి, ఆవిర్భూత అనురాగాః = పొడమిన స్నే హముగలవై (ఇపర్విన సంధ్యారాగముగలవై,) ఉపవన తరవఃజ తోటలోని చెట్టు, చృాయెః = ఆకులనీడలతో, క్షణం ఇ నిముసము పురస్తాత్‌ = ముందుగా, ఆప ఏవ = చాలవడిగా, దూరం=చాలదూరము - పడమటి కొనవజకు, గత్వా జ పోయి, - ముందు నడచు సేవకులవలె అనుట, ఏతే=ఇవిగో ఇవి తస్మిన్‌ =అత+డు, ఆపర గిరి పాన పర్యన్త బిమ్చే=[కుంకు కొండ కొనచేత దబ్బని (తోయం/బడిన బింబము కలవాడు కాంగా పుశఃణ మరల నివృత్తాః = వెనుమరలిపోయినవి. అట్లు చెట్టు ఇ(క ఆతలంపే లేక యున్నవి. [భువపండితుండు 'అచూరం' అని పరిచి ఉదయగిరిం దోంపంగానే తాను రాగాముతో, పొద్దుచెట్టనిడల రూపాన ఆత్యంత కాంతిసంపదతో ఎక్కుకొలంది (అదూర్భు చేరవచ్చి వాలి అ స్తంగతుడుకాంగానే ఎడసి దూరముగా పోవును ఉ ధయగిరిం బొడువంగానే చెట్టునీడల రూపాన అత్యంతానురాగముచెంది; అత్యంతకాంతితో మింటి కెక్కు కొలంది చేరంబోయి వాల(జొర6(గాన్మేకమముగా దూకమై అ స్తమింపంగానే ఆదృళ్యమైనవి అని, చేరణబోవుట కవికి ఇష్టమెన దానిని 'అదూరం' అనుమాటచే నజ్జుతో చెస్పియుండ డు, ఈశాలవయంకమున భాగురాయణ భ్యద్రబటాదుల యుక్తులచే, శిఖరకుని సిఫారసుతో (ప్రవేశము సంపాదించుకొనుట, చాణక్య చంద్రగుప్త కలహ వృత్తాంత [శవణమున ఆడుగడుగునను ఒక్కొక్క సంఘటనకు (పస్తావనమున కును తన వ్యాఖ్యచే రాక్షసునికి చాణక్యద్వేషమకాని చందగు ప్రద్వేషము లేదనియు ఆతడు తొల(గిన తనకు చేరవలయునని యాస యనియు మలయ కేకునికి తో,పంగలయట్లు రాక్షనునెడ వికల్పములు కల్పింపంబడినవి.

Chunk 37 — mudrarakshasa-natakam_pages0361-0370.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 12007

OCR Issues:

ASCII junk on lines: [62]

Key Terms:

భాగురాయణః
దాని
శావక
ముహు
ముహుః
నుండును
గచ్చ
మాటిమాటికి
ఇందు
మలయకేతుని
సావగా
కార్యసిద్ధి
నాకు
స్వగతమ్‌
శ్లో
గొప్ప
అంతలో
విజయే
భదంత
భదన్త
పథమం
దండు
-అని
నాటకమ్‌
మధ్యమ
గాని
ఉండును
ఇంచుక
భాగురాయణుని
ప్రవిళతి

Extractive Summary:

((శావక, న సాొమ్బ9త మేతస్మిన్‌ మలయ "కేతుకట కేజనుకూలం భవిమ్యతి. ] ఒక్కొ-కసారి పూర్తిగా దాని సర్వాంగములతో అగపడును, ఆంతలో మరల ఏదియో 1పయోజనముశకయ్యే, ఎంతయు ఐబక్క-పడి తోంచును, ఒక్కొాక సారి దాని వేరే, సర్వమూలమే నశించుచుననట్టుండును, అంతలో తన ఫల మంతయు, (పయోజనమంతయు క లిగించినట్లు అగును. ఏవం ఆపి = ఇట్టుగా, ఇంతగా, స్నేహవాన్‌ = స్నేహము గలిగి యున్నాండు- ఇ దంతయు భాగురాయణుని నేర్పే - అంత నిపుణుండనియ తనకు ఎంతయు నమ్మందగినవా డనియునే బాణక్యు(డు తన దొర తన్ను ఇట్టు పేని ఇందులకు పూస్చినాండు.మటి నాయందు అంత నమ్మకము ఉంచి నన్నే అనుకొనియున్న మలయకేతుని మోసముచేసి _ పట్టుకొని చాణక్యునికి పట్టియీ వలసియున్నది.

Chunk 38 — mudrarakshasa-natakam_pages0371-0380.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 13775

OCR Issues:

ASCII junk on lines: [18]

Key Terms:

తర్వాత
కావున
కుమారం
పొంచి
రహస్యము
జీవసిద్ధి
ఘాతితః
యుక్తం
నాయన
గాని
మలయకేతువు
గూర్చి
స్వగతమ్‌
మితి
రాక్షస
నీతి
కుమారః
తవణకః
రవాస్యమ్‌
కన్నుల
నాకు
చెప్ప
కాదు
నేను
దారాతసనాటకమ్‌
యుక్త
గూఢం
అస్తి
మితత్వ
పర్వ

Extractive Summary:

భాగురాయణః---యది న రవాస్యమ్‌, తత్‌ కథ్యతామ్‌, బిబ్శర తవణకః --- సావగ్శా ణ రహూస్తుం పదం. న రహస్యం = రహస్యము కాదు, కింతు = మజియేమన, అతినృళంసం = చాల [కూరమైనది రహస్యము కాదనుటయు ఆతినృళంస మనుటయు ఈ రాక్షస్యపస్తావమున మబజింత కుతూహలముం బెంచును.. తథాపి న కథయిష్యామిఐఐనను, రహస్యము కాకపోయినను, నేను చెప్పను. ఇతి=అని;, న అస్తి దోషఏవ అతజఇందు దోషమే లేదని పశ్యామి=తలం తును, పళ్యతు కుదూరః-చూచునుగాక, అరసికొనును గాక కుమారుండు- ఈ సీతిళాస్త్ర రహస్యమును.---

Chunk 39 — mudrarakshasa-natakam_pages0381-0390.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 13413

OCR Issues:

ASCII junk on lines: [30, 70, 124, 125]
Repeated punctuation clusters: 6 occurrences

Key Terms:

ఆర్య
దానిని
కుమార
తాను
యత్‌
వారికి
స్వామి
మున్నను
కార్య
ఇత్యాది
నాటకమ్‌
తత్‌
భాగురాయణః
భాగురాయణ
సంధి
ఉపన్యాస
పేరు
పక్షమున
ఏతేషాం
కావుననే
వాదిన
నిజముగా
తప్పక
తనకు
స్వామిభక్తి
రాక్షసుం
వానిని
దారాతన
అవాం
అజ్ఞ

Extractive Summary:

కీద్బుళం త త్కార్య గౌరవం, య (దాజ శాసన ముల్లి జ యతి? క "4 వ న సిద్దార్థకః---(భయం నాటయన్‌ )) తుస్తైహిం [యుష్మూఖిః కి భాగురాయణః ---కిం? అవశే వాత్తిబం కోసం ఉభయేన = నపుంసనము - రక్షణముతో ఏమియు ర్వాలేదులే అని (పసాదం=అను గ్రహము, వరవతః=పరాధీనుని, ఒకని నాళశయించిన నౌకరునకు యధావస్థితం= ఉన్నదియున్నట్లుగా చెప్పు-వయస్యాః౭=మితులు-తే యధాజవారు ఎవరెవ రనంగా, (వథమగృహీతాః=మొదట పేర్కొనయణడినవారు = విషయం జ దేళ మును_వఐారి రాజ్యములు మలయ కేతురాజ్యమును చుట్టురా అనుకొని యుండ బోలును-తమకు ఆరాజ్యమును ఒసంగిన, ఆయాభాగములను తమ రాజ్యముతో కలుపుకొని, రాజ్యమును విస్తరించుకొనుటకు ఆకుకూలించును, గాన-వారు దానిని కోరినారు-ఇదెల్ట చాణక్యుని కల్పనయే - ఇట్టంతయు ఆలో చించుకొని మలయ కేతువు జాబును సులువుగా నమ్మును హస్టిబలం కోశం చ-_ఆరెండును మల (యని రాజ్యమున గొప్పకు (ప్రసిద్దిగన్నవి కావున వారు వానిని కోరుట_అదియు విశ్వాసము కలిగించుటకే.

Chunk 40 — mudrarakshasa-natakam_pages0391-0400.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 13077

OCR Issues:

No notable OCR issues detected

Key Terms:

మితి
కావున
నేను
త్వమాత్యః
కుమారః
అమచ్చో
భయము
దినే
అనుట
నిజముగా
అమచ్చ
తాను
ఇందు
అమాత్య
భవతి
కుమార
అక్కడికి
నాటయన్‌
అథవా
రాజానః
పరికల్పిత
పయాణే
బడిన
వారు
ల్లో
ముందర
గుంపులును
నాటకమ్‌
శకనరపతయః
రాక్షసుడు

Extractive Summary:

చెన లని భృధమునకును జయమునకును ఎట్లు ఏర్పజించుట శ్రామ్యమోః వ్‌ మకీ ఇపుడు (పభుస్థానీయండై న మలయుశనికి ఆపాయము లేకుండునా వ కట్టీ మేమము సేకూర్చునో అట్టిది కుదిర్చి రాడు, మలయకేతువు సేనకు వ డినారో” కడపట కౌలూతాదులగు విశ్వసనీ యలై న మంచి బలిష్టులనడుమ నిల ల గ్రదు ధారతోత్త రగో[గహణ యుద్ధమున భీష్మద్దోణులు తమ విజయము దించ రాడ్రైన దుర్యోధనుని కేమమునకును ఎట్టు ఏర్పజిచినారో అట్టచంటనే మహాఖభార. నఖ ల్వన గచ్చామి, ల లో కొన్ని దినాలలో మనమే అక్కడికి పోగలము-అని రాక్షసుండు బుజువుగో “మనము” అని ఉభయార్ధముగా అన్నాండు దానికి తన యనుమానమ లకు£ దగినట్టు, వయ మేవజనేకు-కానుమ్మాతమే అను అర్థమును ఎత్తి పొడపుగొ టి 0 (గ్రహించి గొణు/గుకొనుచు స్వగతముగా అది తెలియచున్నదిలే, నీవు చంద గుప్తుం జేరి నచటికి పోగల వని తెలియచున్నదిలే- అని మనమ న అన.కొనును= ఆయం. ( =' న అవగచ్భామి) చ

Chunk 41 — mudrarakshasa-natakam_pages0401-0410.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 12803

OCR Issues:

ASCII junk on lines: [38]

Key Terms:

వాని
నీకు
కుమార
ఆర్య
కుతః
తస్య
నేను
నీవు
వెలగా
న్వగతమ్‌
స్యా
మితి
ల్లో
కృపణం
తెలివి
ఇందు
నిర్వర్ణ్య
భూషణ
కాని
నాకు
లాభము
కరోతి
లేఖః
భాగురాయణః
కుమారో
ఆణవేది
కూడదు
ఒకవేళ
వాడు
సిద్ధారకుండు

Extractive Summary:

౧౫ - ము[దేతి --- ముద్రా = మొహరు, తస్య = వానియొక్క- కరాబ్లుశివణయినీ = (వేలిని అంటుకొని (వీడక) యుండునది; నిద్ధార్ధకః= సిద్ధార్భకుండు, తడ్‌ సుహృత్‌ =అతని చెలికాండు వయోగ ఆశయం: ఈ మోనపు పన్నకమునకు అవలంబమైన ఇదం లేఖ్యం= ఈ[వా(త, తస్య ఏవ = వానియొక్కయే అపరలేఖ్య సూచితమ్‌:మలియొండు (వాంతచే నిరూపింపంబడి నది; సువ్యక్త౦జనిజము: స్పష్టముః శక దేనజళకటునిచేత, భేదపటు ఖిఃజ=చీల6 దీయుటలో - సమర్థులైన, పై *సార్థం=శతువులతో, సంధాయజసంధిచేసికొ ని (పాణార్థినా ఇ [1ప్రాణముమీంద తీపుగల్సిగి, భర్తృ స్నేహ పరాజ్మాఖేనజ దొరలశ నందులయందలి స్నేహమునకు పెడమొగ మిడి, కృపణం=తెలివి మాటలు కాదా దైన్యము, చేష్టితమ్‌ ౨ చేయబడినది, పూనంబడ్‌నది. మలయ శకేతుః_-- అర్య, ఉాతేన ధృతవూర్వాణాం, విశేషత శృన్ణ్రగుపష్తవా న్తగ తానాం వణిగ్వి(కయ ఇతి న యుజ్యతే. తలంచునుః తన్మాత్‌=కావున, అత9 = ఈ విషయమున సంపతిపత్తి ఏవ వరం హి=ఐఓప్పుకొనుటయే మేలు గదా (గౌమ్యంజనాణిము కాని, తెలివి గలది కాని, తెలివిమాలిన, ఉత్త రంజ(మజియేద్తైనను) జవాబు, న (వరం) ఇ కూడదు, పనికిరాదు, ఈ సందర్భములలో నాకు ఇందులకు వీరియ తగిన సమాధానముగా తో(పతేదు, దానిదానికి వఏయాకేపణయో కలిగియే యున్నది.

Chunk 42 — mudrarakshasa-natakam_pages0411-0420.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 12012

OCR Issues:

No notable OCR issues detected

Key Terms:

ఇంకను
నీవు
జయతి
నేను
నన్ను
వారు
నాకు
ఇపుడు
కత్తి
విధేః
త్వయా
విధియొక్క
పెద్ద
సమాధానము
చెప్ప
కన్యాం
నమ్మక
మానాయన
బడిన
నావాం
కొత్త
మాటను
ఇందు
కాదా
మదీయాం
చారాతస
నాటకమ్‌
మౌర్యం
కృతం
మీమువ్వురిని

Extractive Summary:

ఏత చ్చ వఇదియ, న యుక౦ం భవేళ్‌ తగినది శో (ఏలన) చేతః చిత్తము కృతఘ్నం న చేత్‌ కృతఘ్నము-చేసిన మ ౧ [జయతి జలదనీలః కేశవః కేశిఘూరీ, +... జయతి చ జనదృష్టీ చన్ట్రమా ళృన్ద్రగువ్వః, అలంకృత: ---ఆలంక రింప(బడినవాండై తన పనిని ఇంతచక్క!/గా చెల వేర్చి రావసుని మలయనిచేత తజిమించినాడు గదా సిద్ధార్థకుండు. వ శ (ప్రవిశ్య సమీద్యార్థకః) నవద్భార్థకః శో నందావే తాశేసాణం 'గేహూన్లవే సువోఅత్తాణం హిఅఅట్టిదాణం వీవావా?విరపా మికాణం దూణన్ది* పి ప (కలగించు) వాండు, జయతి_.మజియు జయనకార్యం = జయనముల -- ప సాధనములై న సేనలు యుద్ధాదులు అగు వానియొక్క పనిని సర్వం యావ వ అంతటిని, నిశ్ళేషముగా, కృత్వాకావించి, _పతిహతపరపకా = ఓడీ బడిన కశుపక్షముకలదై న, ఆర్యచాణక్య నీతిఃచంచాణక్యయ్య నీతి యః జయకి.

Chunk 43 — mudrarakshasa-natakam_pages0421-0430.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 12329

OCR Issues:

ASCII junk on lines: [239]

Key Terms:

వయస్య
చాణక్య
ఎవ్వ
త్తి
వయన్య
సుఖము
ఇందు
కుతః
అజ్జ
శ్లో
విరహే
విలోక్య
కలిగించును
అలంకారము
దేవన్య
దానిని
ఇట్టు
చున్నాడు
సుఖం
దారాతననాటకమ్‌
తుమం
పసీదతు
ఆర్యచాణ
ద్ధార్థకః
ణివేదిదం
నివేదితమ్‌
తత్‌
న్వకం
విషయం
భాగురాయణ

Extractive Summary:

అశ రీ, ఆక న అద వీ [[పసీదతు వ మన్యః, దృష్టమా[త్ర ఏవ ఆర్యచాణ "కేన అజ్ఞ పో. తత ఏతస్య నివే దై ఖ్ట్‌వ మను జమిలి ఇ, క అజ్‌, భూత పార్థివ్మపసా దో ఇఒవాం (పియవయస్యం (వేతితుం త వైవ “'గేవాం చలితో ఇసి, నగ _ సక్స ద్ధార్థకః వ అన్స, జది మే సుణివవ్వం తతో కస్తేప్తూ, కిం తం పిఅం జం పిఅదంసణనస్స చందసీరిణో ణివేదిదం [వయస్య, యది మే (శోతవ్యం తతః కథయ కిం తఠ్‌ (పియం (ప్రియదర్శనన్య చన్ది శయో నివేదితమ్‌ క్ష నల (పసీదతు.మన్నించునుగాక -కోపముచేయకు దృష్టమ్మాత ఏవ-చూడం బడ/గానే-దర్శనము చేసికొన్న క్షణముననే, చాణక్యయ్య చేత అజ్ఞాపింప(బడితిని, యథా---వీమని యనఃగా, పియోద న్తం= పీతికలిగించు వృత్తాంతమును, చన్ద్ర శ్రీయః-చంద శీకి-నౌకరులును [పజలును చం దగుప్తుని ఇట్టు పీతితో ముద్దుగా నిర్జేశంతురు. సోక్టు సంపదం ఆజ్ఞచాణక గాను ఆణ త్తీప దువేహొం అమ్మేహిం వజ్హృట్టాణం మ్తనేసిఅ వ్వావాదఇదవ్యో (కుతో ౬ స్యాధన్టిన్య మోమః* న ఖలు సామ్బి)త మార్య చాణక్య స్యాజ్జపా చ్వొాలాస్ట మాచాభ్యాం వధ్యస్థానర్య (వవేళ్య వ్యాపాదయితవ్యః.)

Chunk 44 — mudrarakshasa-natakam_pages0431-0440.txt

OCR Score: 94% Telugu coverage
Characters: 13874

OCR Issues:

No notable OCR issues detected

Key Terms:

శ్లో
మునుపు
ఇందు
ఇపుడు
అనుట
కాని
వారు
అలంకారము
యేషాం
బోలె
ల్లో
బడినది
నేను
ఇక్కడ
నున్నవి
ములు
అనియు
వృషలీ
గొప్ప
నేమో
ఎంతయు
నందుడు
బుద్ధి
తత్‌
చెట్లు
అందే
చెట్టు
శ్రీః
విడిచి
మరేమి

Extractive Summary:

అట్టుగాకున్న వారు మరేమి సేయంగలరు?ః తాము తల లేని మొండెము ఐ పోయిరెేః ఇందు అలంకారము కులటా ఇవ అని పోలికం జెప్పుట ఉపమ ఉచ్చి న్మాశ శుకాతరా అనియు త్యక్తానురాగా అనియు అనవాప్ర పౌరుష ఫలైః అనియు హేతువు శమ్యముగుచున్నందున కావ్యలింగమును. అథవా మమ కామ మసత్యసన్థ తి లను, కృుశూషతే = కొలుంచుచున్నాండో, అసౌ, రాష్షసః = ఈ రాక్షసుడు ఎఐత పట్టుదల గలవాండు అనుట, అక్షతః = తా గాయపడనివా డే ఐ, లేషా వైరిభిః = వారి శ్మతువులతో, కధం సంధాస్యతే = ఎట్లు రాజీపడును అని, ఏతా వత్‌-ఈపాటి వివేక హన్యమనసాజవివేకము లేని మనసుగలవా(డ్రై, మ్రేచ్చేన* మ్రేవృమలయునిచేత, న ఆలోచితం హి = ఆలోచింపంబడలేదుగదా: ఆథవా = అ ట్టనుకొన నేల? సుహృదాం నాశేన దారువర్మ మొదలు చందనదాను వజకును ఐన మితుల నాళముచేత.-సాధోః హృద యం ఇవ = సత్పురుమని హృదయము వలె= సరః(ఇదిగో ఈ) సరస్సు, శుష్క్టం = ఎండిపోయినడది; వృష్షాః = చెట్టు, విగుణ నృప యోగాత్‌ = గుణ హీనుండగు రాజుం గూడుటవలన, నయాః ఇవ = నీతులవలెను ఫలై॥ = పండ్దచే హీనాః = విడువయిడినవి-ఆన/గా పండ్లు లేనివై యున్నవి.

Chunk 45 — mudrarakshasa-natakam_pages0441-0450.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 13203

OCR Issues:

No notable OCR issues detected

Key Terms:

ఆర్య
దానిని
కష్టం
తస్య
పురుషః
త్తి
నాన్టీనాదః
శ్లో
దర్శితః
నన్ను
రావసః---
ఆత్మగతమ్‌
శృణోమి
ఇదిగో
కాలే
గురుతయా
సపది
పటవా
దిళాం
దష్టుం
ధ్వని
కూడుకొన్న
విడువ
దారాతసనాటకమ్‌
సంయమన
అనుభావయితుం
మన్యే
యత్నః
విధేః
అనుట

Extractive Summary:

బభ్లీఎ _వ పరుమః--అస్ట ణ రవాస్సం ణాదిగురుఅం, కిదయు ణ గా నళ్టోమి పిఅవఅస్స విణాన దుక్ఫిద హిఅఓ ఎత్తిఅ మెత్తం వి మరణస్స కాలపొారణమ్‌ కాదుం* (ఆర్య, న రవాస్యమ్‌ నాతిగురుకమ్‌. తదో జావ వఅస్స చందణదాపస్స అసుణిదవ్వం ణ నుణోమి, కావ ((తకాశహం-కదకాగచ్యూగుడ్చేవాసీమలీఘైలావిష్ణుడాసం సుహృదః చ = మిృితులును, సుహృది = మ్మితునియందు, సౌవోర్జం = మైడతిని, విముఖ్నన్తీ = విడిచిపెట్టుదురో _ పాటింపరో, తత్‌[పియం = అట్టి పియమైన దానిని వ్యసనం ఇవ = త్రీ ద్యూత పానాది దురభ్యాసముం బోలె, సద్యః మోక్తుం = తత్షణమే విడిచిపెట్టుటకు, యః = ఏది, వ్యవసితః = ఉద్దేశంపంబడి నదో, వజిక్త్వే సతి అప్‌ = కోమటితనము (పుట్టుపిసినితనము) ఉన్నప్పటికిని, వణిజః తవ = కోమటివైన నీయొక్క, సః అయం అర్థః = ఆయీధనము, కృతార్థః = ధన్యము, (ఆర్య, తత వవం భణితేన చన్ష్రగు వ్తేన |పతిభణితః (శ్రేష్వి విష్ణుదాసః “నమ యార్థన్య కారణేన చనన చాసః సంయమితః: కింతు, (వచ్చాదితో 2౬నే నామాత్య రాతసనస్య గృహజన ఇతి బవుళో జ్ఞూ౭మ్‌ తేనాపి బహుళో యాచితే నాపి న సమర్చిఈ- త ద్యది తం నమరృృ్భయతితదస్తి అస్య మోతః.

Chunk 46 — mudrarakshasa-natakam_pages0451-0460.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 12474

OCR Issues:

Repeated punctuation clusters: 7 occurrences

Key Terms:

సాధు
నేను
కాదు
వినా
వానిం
శ్లో
సముద్భూతం
శిబి
సుహృదా
మరణా
పునః
ఇపుడు
సెట్టి
దిష్ట్యా
అట్టు
దానిని
రాక్షసుండు
కులం
అజ్ఞా
గృహజనం
త్వయా
సాధో
ల్లో
బోలె
నీచేత
దానిం
ఇందు
అలంకారము
తుమం
పులకిత

Extractive Summary:

త జేశేన కారణేన న కరోమి మర ణన్య కాలహరణమ్‌. ] పధమం జ తొలుతనే ముందుగానే ఇహణఖఇట=ు ఈ విషయమున, ఘాతకానాం = ఘాతకులయొక్క - అనంగా వారుచేయు- విఘాలే=చం పుట, కృతే=కలుగంగా.కలుగునుగా వున యనుట-ఆయంజఖఇది, నిస్త్రంళకాలఃవ=కత్తికి (తగిన) సమయము, న =కాదు'" నీతిః _ నీతి - నీతిని (పయోగింతునా యన్న కాలాన్త రేశఎమటథియెప్పుడో ఫలం=జదాని వయోజన ముకు, ప్రకటయతి=వెలయింయన , వెలుపరి చును-తయాజదానితో ఆతక= ౧ గ్ట్‌యది ఇచ్చత రజితవ్యాః (పాణా విభవః కులం కలతం చ తత్పరివారత వివమం రాజావథ్యం నుడూరేణ,] అవి అం జ్జ ఛో మోది స్‌ు వాహీ మలణం వా 'ేవిజే అపళ్హమ్మి లాఅపస్హో ణ సేవిచే నఅలం వి కులం మలది, నా ఆవనరతజపొండు ఆవలికి, ఆఅ పేశఠఐఆవలికిపొండు, శో ౧ యది ఇతి-ప్రోణాంబృప్రాణము, విభవఃకుంపద, కులంఇ ఇలు నంళము, కళత్రం చ ౯ భార్యయు, రచితవ్యాఃశరక్షింపళబడవలనీనవీగొః లది ఇచ్చేశజకోరుదు రేని తత్‌ ఐదాన, వివమంజకష్టముల పాలుసేయ, (భయంకరమగ్యు, రాజాపథ్యంజరాజునెడ అపరాధమును, రాజ్మదోనామును, సుదూరేణమమిక్కిలి దూరముగా, బొత్తిగా, పరిహరతజమానుండు.

Chunk 47 — mudrarakshasa-natakam_pages0461-0470.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 12417

OCR Issues:

No notable OCR issues detected

Key Terms:

కావున
సయితము
వధ్య
తత్‌
అనుట
నాకు
ల్లో
నేను
ఆర్యాః
మిదానీం
వాద్దీ
మరణం
వాడు
దానిని
సర్వ
సత్య
కృతా
వ్యాధానాం
వాన్తుం
కవాం
అథవా
చంపుటకు
ఇందు
అలంకారము
కాలే
ఆర్య
వాండు
ఇక్కడ
పరలోకం
వినాళో

Extractive Summary:

చన్షవ దాస --- అకక అఅం మిత్తక స్లేణ మే విణాసో, ణవుణ పురినదోసేణ, ళా అలు విసాదేణ | అ ల్యే, అయం మత కార్యేణ మే వినాళో, న పునః పురుషదో పేణ త దలంవిషాచేన ] అట్టిది వారి యింట శిళవునకు ధర్మశిక్ష, వినయము, సోరస్తాడం = ఉఅమ్ముబాదుకొనుచు- ఇది దుఃథాతి రేకమువలని చేసష్టం...ఆయ్యా, కాపాడు కాపాడు-ఆటఆమే పేణ (గ్రవిళ్యు = తెరవేయకయే (అ -_ పటీష్నే పేఐ = పటిని కశ్రయుటలేకయే అనియు అనుట కలదు 0) సంభ్రమ (వవేళమున-తొట్రుపాటు వలని త్వరతోడి, తెంపుతోడి.ప్రవేశమున పాత్మప్రవేళసూచక మగు పటక్నే పము-తేకను పట్టుట-_వేలతోయుట-లేక, హూలాఆయతనాః = కొట్టింటి కాంపులారా, (అవరాధి ) చంపు పంపు చేయు దొరతనపు బంటులారా, న ఖలు వ్యాపొదయితవ్యః = చంవప(దగినవా(డు కాడు సుమ్ము. రొతసః---త్వదీయసుచరి తై క బేళ స్యానుకరణం కి ల్లో తత్‌ = వం నస న న జ ఎవనికి ఉత్మా=ళరీరము, పరిభవమ్నే తీకృతః అపి=ఆవమానమునకు చటుగౌొ న్‌ న్‌ చేయంబడిన దైనను, ఆవమానము పాటై నదైనను వఃజమీకు (నాబోంట్లను చంపు నుద్యోశపు కొకరులకు అనుట వవాయ _పియణజచ౦పుటకు ఇష్టమైనదో, తీగ్య మమజఅట్టివాండనై న నాకు, ఇయం=ఈ మృత్యులోక పదవీ = మృత్యు (ఆయను) లోకమునకు.

Chunk 48 — mudrarakshasa-natakam_pages0471-0480.txt

OCR Score: 93% Telugu coverage
Characters: 13519

OCR Issues:

No notable OCR issues detected

Key Terms:

ఇపుడు
న్వగతమ్‌
అనుట
డెవడు
స్వగతమ్‌
శ్లో
నన్ను
కావున
నాకు
పొందియు
నాటకమ్‌
ఎవనిచేత
ఇట్లు
మనసున
అమాత్య
సిగ్గు
తాను
పురుషః
నీవు
పొందినవై
గచ్చ
అజ్జ
నివేదయత
మౌర్యకుల
ఆర్యచాణక
ఆర్యనీతి
నీతి
కలాప
సద్యః
భీమః

Extractive Summary:

యేన నుహాత్మనా = ఏ( == ఈ)మహాత్మునిచేత ఎ శో ౮ా గురుఖి రిలి-దిర్దజాగర హేతుభిః = 'పినుజాగరములకు కారణ మైన, గురుఖిః = మిక్కిలి బరువై న-పెద్ద పెద్దవెన, కల్పనా క్లే3ైః == కల్ననలు జీనులు తాడుంగుట, వ్యూహములు పన్నుట మొదలగుకష్టములతో వృషలస్య 'సేశా జ మౌర్యుని సేనయు, (కల్పనా క్షేశైల) (కొత్త [కొత ఉపాయములు పన్నకములుఊహించు కష్టములతో, మే మతిః చ == నా బుద్దియు, చిరము == చాలకాలము---ఏండ్డకాలము, అయాసిళా == శ మపెట్టంబడినవి, ఇంతకాలము ఎన్ని ర్య్మాతులు జాగరముః ఎన్సి యుపాయములు కల్పింప శ్రమష్షితిని. "అమాత్య ఇతి'---అమాత్యుండు అని నన్ను విశేషించినాండే, అది నాకెంతయో సిగ్గు కలిగించుచున్నది-ఏలస అన్నిట అన్ని విధాల తాను అతనికిఓడిపోయి, తన నందులకై న పగ తీర్చు సాధింపనేలేక। ఇట్టు ఆతనికి పట్టు పడినా-డే. కండు - అనుట, సమర్థః చీవజళక్తుండే గుడవులు వరామరికళతో పాలన తంత్రము నేల విచారించుకొనుచుండో ఓక నికి విల్లెందలకు, దోనీకి [తాడును మేలుములును ఎందులకు, ఆవీలేకత్పే, ఈలో కొన ఏదేది జయింప(దగినదో దాని నెట్టి జయించుటకు ఆతండు నమధ్ధండెపో, అర్యుండును ఆర్యుండును (ఇరువురును) కార్యజాగరూకులగుట వేతవ్య అయమునకు పౌతునగుటచే కావ్యలింగము కార్ముకము విగుణికృత మైనను తాను న్నిదపోవుచున్న ను... .ఇట్టు కార ణము లేకున్నను కార్యము = జేళవ్య జయ సామర్థ్యము బెవ్పుటచే విభాననయం “బ్టిక్టానన్లా వనొవీ స్యాల్‌ కారణం కార్యజన్మ చేట్‌ ల స్వా = అన్నీకోరికలు, జే జ నీప నంవన్నాః జ ఆ బు

Chunk 49 — mudrarakshasa-natakam_pages0481-0490.txt

OCR Score: 92% Telugu coverage
Characters: 12473

OCR Issues:

ASCII junk on lines: [214]

Key Terms:

శ్లో
అనుట
అజ్జో
రాజన్‌
గురౌ
ఇందు
కుతః
మితి
అమాత్య
అథవా
నేను
వాండు
ఆర్య
నీవును
ఆర్యుని
చంద్రగుప్తుడు
ద్రవ్యం
నియతం
భువి
పతతి
ఇపుడు
విశేషముగా
మును
సయితము
యశము
పొంది
గలవా
జీవిత
గృహితస్య
శస్త్రం

Extractive Summary:

రాజా---ఆర్య, భోం జగతః, కిం న విజితం మ యేతి వ్రవిచి _న్యకామ్‌ గురౌ షాడ్గుణ్యచిన్తాయా.మూశ్యే చార్యే చ జాగ్రతి. వి; ఎం) వృాదయం స్ప్కళ స్రా(నా) హృదయమును ళా కుచున్న లి్యచ్చుచున్నవిః క్ర చక్కుమనివించుచున్న వి, వారి శికీయ సొధింపంజాలినై తినేతని విలకృతచే, (మజీ)తద్విద్విషాంజవారిళ తవు లకు ల లలో అస్మిఐసేవకుండ నగుచున్నాను _ తన గౌరవము ,అదెంతట్రైనను మంత్రికాజోనకు స్పేవకుందే కబా-యే = ఏవి స్వయం ఏవజసొంతముగా నాదే, సిక్తాతడుపండినవై , ఫాడులకు నీడపోయ'బడినవై: వృద్ధి ౫ పెడంగుటిను, ఆగమన=పొందినవో, జే (దుమా ఏవ జ ఆ చెట్టే భిన్నాల్‌ ౯ తెగలొట్టంబిడి నని; ళష్త్రం = (మం8) క త్తి మిత శరీర రకణకృళే = మిత్రుని -దేహాముం గాచుటకోనము, మయా ౯. తల్‌ పరిరక్యలాం అస్య [ప్రాణాః=కావున వీని (ప్రాణము ల కాపొడంబడునుగాక -ప్రతమః (వదయఃజలొ ల్‌ కోరిక “పతిమానయిత గౌరవించం బడవలసినది- దాన్యి మొకం-* == అతనిసీ అ గమ చూచుట, ఆమాత్యరాత సేన విజ్ఞాపిత:కరానసమణరిటేత లిన్నవింద ర చేత, స్యుసీఈళ జ అనాళ్య రాషన లాఖేన జు రాశనమండి దొరకుటి న్‌ ణ్‌ న విషయంగరాజ్యమును.

Chunk 50 — mudrarakshasa-natakam_pages0491-0495.txt

OCR Score: 88% Telugu coverage
Characters: 7722

OCR Issues:

ASCII junk on lines: [22, 25, 117]

Key Terms:

శ్లోకము
శోకము
క్లోకము
భవతి
సూచి
అంతళ్ళరీరపరిశోవ
ఇహవిరచయన్‌
అత్యుచ్భి9తేమన్లి
ఉచ్చిన్నా
మకాత
అక్థాహాము
హేనూరే
ఉత్తుక్ఞాస్తుంగ
కూలం
వీ48
ఆస్తాభిము
ఖేసూర్యే
ఉఊత్సిక్త
కునచివ
అదిన
ఆగురువణ
ఉపరిఘణాఘణ
ఆకిళ
యగురు
ఉపరిఘనాఘన
ఆపొముద్య్భృత్తానాం
ఉపలళకలమేతల్‌
అప్రాక్టేనచ
ఉర్హించయన్మమ
లికి

Extractive Summary:

న స ఇ వి వలా లమ ర క న... న న ఇ ప నస న న క ర స ల కయ శ ప గ క క్‌ ఫా ఈ క క ల అపట్‌ సతర న ర మ అలం ఖం న్‌ న య క క్‌ భయ 4 న్‌. నటనని విరతులవపో క సం కా ఎకి న స వ న క (| ణ్‌ కే. | ల స లీ న క న క స క ఇ. , క. .