Telugu megha sandesham - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

వాతా ల ॥ ఎంచ టం న , మరటనరత్రాా శయ | ల గ రా సా //6 కాంట టం తా ్‌ [| // . లీ రన నే. జే. న ల సభ. ॥

న. ల ర శ స 1 / శ్‌ భ్‌ | సం | ఖీ న గ అనం చో న టి! ల న్‌ స క్ర వ ట్‌ య ర్య // స్‌ మండప క చ ళన త టి [లో న 1 త సత య ర రంగ. | ఫ్‌ ఆక్ట్‌ స్‌! 404! | ఈ మణ. మా నయం, టట |. ఆజ యన? ఎ ఉమా జ య షానా ల య సం. | డు ౧ క. చ ౧ | స ల గ _ | ఓ లీక, మో వలల. టన... టను. శ ” _తో... "

టో? న. క. సం ట్త సుందేర య్య ట్రం వో నంస్థరే " అవక రీంపటరీషడిం టట యక ల న. రు. టం న నా త్య? ళీ లు వ. న రో టా 1 | నాయం... శ ల! = ష్‌. [ 1! ॥ ॥| " సం అటట ర్ట , యుగపురుషుడు . అల్లి ... శ్రీ కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులుగారు " (1848 -- 1919) [ .

షు మఘ 'సంటబశము ( కాళిదాసకృతికి గేయానుకృతి ) వ్‌ శ్‌ క్‌ శ్ర న. ము సైనీ | | న్న ల న స్తా (= లా ల్న చి | శౌ అర్‌, వి, వి. గొపాలొచార్యులు ఎం.ఏ, ఎం, ఇడి, పిహెచ్‌. డి.

శ్రీ వీరేశలింగ పురమందిర సమాజ్‌వారి ఆర్జిక నహకారముతో ము(దితము జం జి యి శ్‌ యూ (పదమ మ్యుదణ గ డిసెంబరు 199] ముఖచ్చితం శ్రీ ముళ్ళపూడి టగన్మోహనరావు న్‌ చక్కా టో | కా ౬ కన న జ శా ర (పతులకు | షం టళనగ్ర. చ్‌ ఈ జ్‌ ఆర్‌. వి ఆర్‌. వి షపసాద్‌ పుటలలో 6/0 డా॥ ఆర్‌.వి వి. గోపాలాచార్యులు 40-1]-58, మంగళవారపుపేట, రాజమండి..593 101. ముదణ / భవాని (పింటర్‌ నే టౌన్‌హాల్‌ రోడ్‌ రాజునుండడి,

జో ఆర్య ఏ (వపూర్ణ మధునాపంతుల సత్యనారాయణళాత్త్రి సంస్కృత విద్వల్లోకములో “కావ్య పంచకము" అన్న మాట గొప్ప పలుకుబడి కల మాట నలువది యేబది యేండవ మునుపు ళగి మన దేశములో పంచ కావ్యములు పారము చేయట యనగా అదియొక సారస్వత సిద్ధి. గురుముఖతః వ్యాఖ్యా నహితముగా కావ్య పంచక మును అభ్యయనముచేస్తి యథాగధితముగా మరల శిష్యులకు ఎన్నో తరవాయిలు పొరము చెప్పిన పండితులు స్మరణీయులు.

(వత్యేకముగా వ్యాకరణాది శాస్త్రములు చదువని వారై నన్సు నాటి కావ్యగురువులకు ఉప దేళికొలమున తిత్తచ్భా స్త్ర పరిచయము నంద ర్య్ళోచితమై చక్కగా ఉన్న ప్లే అనిహించెడిడి. యల్టినొధుని' వ్యాఖ్యాన పంక్తులు వారికి కంర్యములు రఘువంశము చాల్లు జ్ఞ సర్గలు, కుమార సంభవము ఘీడు సర్గిలు "కచ్చా బచ్చా 'గొచకువుట “కాదు. కొవ్యము లను ఛాతులజే సమ॥గముగా చదివింపడేేతీవారు ,

రఘువంళము, కుమారసళభఎము మఘ. నం దేళశము_ఈ మూడు కావ్యములు కాళిదాస (ఈయమను రూఢ నామమును సంపాదించుకొన్నవి పంచ కావ్యములు చదివినవాడు, ౩ శిదాస్మతయము చదివినవాదు _ అని పాండిత్యవే ర్తలలో గణించెడ్రి దారనగా, తక్కావ్యి పాఠ (పయోజన మెంతటిదో నులభముగా (గ్రహింపపచ్చును

ఇపుడు. (శ్రీ వేణుగోపాలాచార్యులవాతు కాళిదాస (తయమును తెనుగు చేసిరి (పస్తుతము మేఘ సందేశ కావ్యమును అచ్చులోనికి తెచ్చిరి కాళిదాన (తయమును పూర్వ్హిగా చదివితినను తృప్పని పొందు టకు ఈ రచన చేసితినని వారనిరి,

|?

వీరి రచనా (ప్యకియ పద్యము కాదు గయమునునూ కాకపో వచ్చును. కాని పీరి రచనయందు పారకుడు తృప్రిపడు ఒకానొక పొగను కనిపించుచున్నది.

“భాషయని, దోషమని పట్టింపు వలదయ్యు

దయ, గుణములనె జూడుడయ్య ఈ కృతులలో” అని పీరికలో (వాసీకొనిరి, ఇది వారి విన్మమతా విశేషము పీరికి నా ఆశీరభినంవ నలు, కవితాభిమానులే కొక అనేక కావ్యముల సొగసు తెలిసిన భీ పోతుల వీరభ(ద్రరావుగారు ఈ (గంధ ము (దణకు సహాయము చేయుట అభినందసీయము. లలీకానగర్‌, | రాజనుండి?. _| మ, సత్యనాతాయణశాన్త్ర,

మలయ మారుతం వంద సంవత్సరాల సుదీర్ష చర్విత ఉన్న రాజమ'హేం[ద్రవర (పభుత్వ సమ్యగ విద్యా బోధన కళాళాలలో అధ్యాపకులుగా వి శేషాన్సు భవం గల పెద్దలు శ్రీమాన్‌ గోపాలాద్యులుగారు. నేను రాజమండి వచ్చాక వీరితో పరిచయం ఏర్పడి అది (మ క్రమంగా సాయం కౌాలం సీడలాగా విస్తరించి నేటికి సాం (తరం అయ్యింది. ఆ స్నేహం కారణంగా ఈ మేఘ సందేశానికి ముందు మాటి రాసే అవకొశం లంచింది సుహృదాజ్ఞను కాదనడం నహృదయత కాదుగదా! (థ్ర్‌మానా గోపాలాచార్యులుగారు అధ్యాపకులకు అధ్యావకులు, అయినా నిరాశంబళులు నిగర్వి సంస్క్యృతాం[ధ సాహిత్యాలను గురు పల క్లిష్టంగా అధ్యయనం చేనిన అదృష్టళాలి వైష్ణవాగమంలో తల స్పర్శిగా కృషిచేసిన ఘటికులు. ఇవన్నీ ఒక ఎత్తు వీరి నహృదయత అన్ని ౦టికన్నా పై ఎత్తున నిల్చే సుగుణం కాళిదాసు అంపే పీరికి పరమ్యసీతి కానిది ఎవరిక్‌ లెండి అయితే వీరి (పీతి అభిభాషణలకో సంభాషణలకో పరిమితంగా ఆగిపో లేదు గేయ రూవంగా ఆంధ్రీకరించి కొంతలో కొలత తనివి తీర్చు కున్నారు. తుమార సంభవం అయ్యింది ఇదిగో మేమ సం దేశం వాచివిగా మున్ముందుగా ముదించి అందిన్తున్నారు ఆంధధీకతించవలసి వచ్చి నప్పుడు మూలాన్ని మరింత కృుజ్జంగా చూడవలసి ఉంటుంది. అక్షరశః జీర్ణించుకోవలసి ఉంటుంది వ్యాఖ్యాతలు చెప్పిన అందచందాలను గమనించవలసి ఉంటుంది. ఈ పర్మిశమ సాగుతూం'జే కొత్స అందాలు స్ఫురించి ఫరవాలేదు కాళచాసు మనకీ అర్జ మయ్యాడు అనే ధీమా తృప్ట్‌ కలుగుళకాయి ఆం (భీకరణకు పరమ (వయోజనం ఇ దే అనుకుంటాను సంస్కృతం రానివారికి తెలుగులో అందించడం అనేది నా దృష్టిలో ఆనుషంగక మే ఆత్మ సంతృప్తి ట్రదానం మేఘ సందేశానికి అంధీకరణలు శశాధికంగా వచ్చి ఉంటా యని నా నమ్మకం. సుమారు ఒక ఇరవై అంధీకరణల వరకూ నేను

౪1 ఎరుగుదును ము[దితాలూ అము (దిళాలూ (వవాసాం[ధుల భోగట్టాలూ అస్నీ కలిపితే వంద దాటిపోవచ్చు. అంతగా కవులను ఉ త్తేజపరచిన మరొకటి లేదం'పే ఆశ్చర్యం కాదు పద్య రూపంగానే కాక గేయ రూపంగా అనువదించినవారు కూడా ఆధిక సంఖ్యలోనే ఉన్నారు. హో స్పేట డిలగీ. కళాశాలలో తెలుగు శాఖాధ్యతులు ("పేరు మర్చి పోయాను షట్పది చృందస్సులోకి అనువ దించారు. అది నేను చదివాను. చాలా కాలం (కిందటి మాబ. | మళ్ళీ ఇస్పుడు ఇది గోపాలాచార్యుల గేయకృాతి మూల విధే యంగా అయినా అందంగా సాగింది విధేయత ఉన్నచోట అందం ఉండదు అంటారు కాసీ పీరి రచన దానికి అపవాదం. (ప్రధమ దివసే _ (పళమ దివసే లాంటి పార ఫేదాలు కొన్ని ఉన్నాయి. వాటి విష యంలో రెండిటికీ అపకాశం ఉండే లాగానే పీ8 గేయం నడిచింది పీరికి మంచి లయజ్ఞానం ఉంది. అలవోకగా రచన పరుగులు తీసింది. మచ్చుకి “త్వామాలిఖ్య పవపణయ కుపిళశాం. ” చూడొండి (ప్రణయ కోపమ్ముతో పడతి సీవున్న యటు ధాతురాగమున చిత్తరువు శిలపై [ాసి సీ పాదముల'పైన నేను పడియున్న యటు -ాయుతరి నాచూప్ప నాపరించెను గదా.. పుట 48 నర్గాంతంలో సాధారణంగా వచనం రాయడం (ఆశ్వాసాంత గద్యలు (పసిద్ధమైన పద్దతి, వీరు అది ఇూడా మా [కాచ్చ ందస్సులోనే రాశారు. ము[దించడం మాతం వచనం లాగా ము(దించారు. ద్‌న్ని వచన గంధి గేయం అనారో గయ గంధి వచనం అనాలో 11 ీమాన్‌ గోపాలా బార్యులు గారిని మనసారా అభినందిస్తూ, పీర్రి తక్కిన 7య కృతులు కుమార సంభివాదులు కూడా త్వరతో ముదణ పొంచాలని ఆకాంక్షిస్తన్నా ను సెలవు రాజమండి | భవదీయుడు 18-1ఓ81] బేతవోలు రామ బహ్మ౦,

అనువాదిం అనేది అసిధారా (వతం. మూలంలో ఉన్న అందాలకు మెరుగు "పెట్టడం మాట అటుంచి మూలభావం స్పష్టంగా ఉండేటట్లు అనువాద కర్త (పయత్నించవలన్‌ ఉంటుంది అందున్వా కాళిచాసు వంటి (పసిద్ధకవి రచించిన మేఘసందేశం లాంటి కొవ్యాన్ని అనువదించటం కోసం జరిగే [పయత్నం సాహనమే అయినా తప్పక అభినందింప వలసిందే. ఇక ఈ (సయత్నంలో అనువాద కర్తకు కల్ళిన కృత కృత్యతను ఏ పొరకున కాపారకళుడే నిర్ణయించవలసి ఉంటుంది. నాకు థ్రీ ఆచార్యులు గారి అనువాదం పరిశీలించిన తరువాత అవగతమైన తత్వం ఏమిటం'ే “మూల భావాన్ని సాధ్యమైనంత తెలుగు తనంతో కూడిన నరళభాషలో అందరికీ అందుబాటులో ఉండేటట్లు రచన సాగించాలని అనువాద కర్త దృఢంగా భావిస్తున్నారని అందుకోనం (పయత్నించి ఏ0 పాళ్ళు కృతకృత్యతను సొధించారు” అని. గేయ మాధ్యమంలో సాగిన ఈ అనువాదం కొన్ని చోట్ల మూలాన్ని స్ఫురింప జేస్తూ మ౭8ికొన్ని చోట్ల స్వతం (తంగా సాగింది. మూలంలోని పదాల (కమౌన్ని అవనరాన్ని. రచనానుగుణ్యాన్ని బట్టి మారుస్తూ *అది శీవలం అనువాదం." అని అనిపించకుండా ఉండేటట్లు అనువాద కర్త జా(గత్త పడ్డారు. గానాను కూలత కొసం కాటోలు కావాలనే సంధి నియ నూలను సడలించుకొని రచనను సాగించారు ఈ గేయానువాదలు చదివిన తడవాత, మూలాన్ని కూడా ఒకసారి స్వయంగానో,, లేక పరసహకారంతోనో చూడాలనే తలపును మూలం చదవని పారకులకు. పుట్టిస్తున్నది థ్రీ ఆచార్యులుగారి రచన ఒకటి ఠెందు (వసిద్ధ ళ్లోకాలు అనుసరణం చూ స్తే పారకులకే అది బోధపడుతుంది. “తన్వీ శ్యామా శిఖరిదళన్సా వక్వబింబాధరోష్టీ" అనే ద్వితీయ సర్షలోని శ్లోకానికి జేపిన అనువాద౦--అనువాదంగా కాక స్వతం[తమా అన్నట్లు సాగింది.

లి “నడుము సన్నము, ఇంతి తనులతయు సన్నమ్ము సన్నమౌొ పలువరుస కొనలు సన్నమ్ములౌ పగతి ఆధరము దొండపండు రంగున నుండు కలికి చూపులు హరిణి బెదరు చూవులటోలు ...' ఇలా చాలా నరళంగా సాగింది తృతియాంత విశేషణాలతో కూడిన కగత్యుత్కంపై రలక పతిత్రైః యత మందార పుష్పైః? ఇత్యాది శ్లోకంలోని కవి భావనను చెడకుండా .- వివరణాత్మకంగా తీసుకు వచ్చారు... *కడ్రబడెడు అడుగులన్‌ వడిగ కామను లరుగ అలకఖన్‌ విడిజానిపడెడి మందారముల స్థిరముగా జెవిసందు జేరియుండక చారి వుడమిమై బడి మెరయు బంగారు కమలముల.” _ అని అభిసొరికలు నడచిన మార్గాన్ని కళ్ళకు కట్టినట్లు చూపించారు “పలుకెరంగుల వెలుగు పద్మరొగాది మణీ _ కాంతులన్నియు గలసి కనువిందు జేసినటు, ఎదుటగల పుట్టకొననుండి పుట్టినయట్టి హరివిల్లు తునుకచే వారిదా సీమేను గొల్ల వేషాన గల గోపాల కృష్ణయ్య తలనున్న పింఛాన మఘనసీల దేహమటు ఆతి తరమ్మగు కాంతి నంది వెలుగొందుగా.” అన్న అనువాదం మూల చి తాన్ని లెస్సగా సాషొత్కరింప జేస్తున్నది. “రంగు రంగుల చీర లంగనలు ధరియింప్క్త మెఅసి మెజసి ఆలసిననీ మెజపుటింతితో జంటగ, పలుకు లుడిగి పాపురాళ్ళు పల్కక నిదురించుచోట' ఇత్యాది వాక్య విన్యాసాన్ని చూస్తే శ్రీ ఆచార్యులుగార్ర శగ్గాలంకొర (పియత స్పష్ట మౌతుంది మొ _త్తంమిద “నేలవిడిచిన సాము” చేయకుండా మూల భావాన్ని అనుసరిస్తూ వాక్యాలను ముందు వెనుకకు మార్చుకుంటూ (శమపడే ఈ (ప్రస్తుత రూపానికి తన అను

శ్రి వాదాన్ని (శ్రీ అఆచార్యులుగారు. తెచ్చారనటంలో నందేహం లేదు. మొదిటి. సర్గతోని 48వ శ్లోకానువాదం 21 మాత్రలతో (త్రిళగతిలో పడింది మిగతావన్నీ 20 మా (తలతో ఖండగళిలో అయానుగుణంగా పడాయి ఐహుః వీరికి సంగీతం పట్ళి గల (పీతి, అభినివేశం గేయ రటనకు పురికొల్చి ఉండవచ్చు. ఇవేకాక _ కుమార నంభనం, రఘు వంశం కూడా (శ్రీ ఆచార్యులు గారిచే గేయబద్ధం చేయబద్జాయి.. రాజ మహేం[దవరంలో సహృదయ పారకులక్కు వదాన్య శేఖరులకు లోటు లేదు ఈ విషయం (పస్తుత (పకాశనం చేతనే మరోసారి రుజువు చేయబడింది దోషైక దృక్కులు కాక్క గుణజ్ఞలైెన నరన_ పారకులు ఏీరి (పన్తుత రచనతో వాటు త్వరలో అముటదిత రచనలలోని రన హృదయాన్ని గూడా ఆస్వొదింప గలుగుకారన్వి తగిన నహకారం అందించడానికి కావలసిన అధికారం బాధ్యత ఉన్న తెలుగు విశ్వ విద్యాలయం _ లాంటివారు తామ్తు (వచురిస్తున్న అసం్యాక (గ్రంధాల జాబితాలో. వీట్టిని తప్పక చేర్చుత్తారని అళిస్తూ థ్రీ గోపాలాడ్యులు గారిని మనసారా అల్లినందిస్తూ శు ఆవకాశం ఇచ్చి నందుకు కృతజ్ఞత 'తెలియజేస్తున్నా ను- సరస బుధబన వి ఢేయుడు

కొవ్వూరు [-డౌ॥ సముద్రాల వే కట రంగ రామానుజాభార్యులు ఓ11-01] సీ &ఉ, 1౧ 0.

(శ్రీరస్తు మేథ నసందికము పీఠిక థ్రీ రుక్మిణీ సత్యభామా సమేతుడగు థ్రీ వేణుగోపాలస్వామియై మము(టోవ కామరాట్పురమందు కమసీయ రూపమున వెలసి యున్నట్టివి మామ్లునకు _మొక్కెదను. తెల్సి దుస్తులవేల్చు తెలి మేనుగలసామి నాల్గు భుజముల బీడు నగుమోము గలవాడు విష్టువనగా బరగు విఘ్నేశు కెలపృడు ళా భరి అంజలించెదనేను అన్ని విఘ్నము లణగ. వీణియయు పుస్తకము వెలుగ కరకమలముల సృటికమాలిక చేతదాల్చు నా వేల్చునకు ఆజ్ఞానమను తిమిర మంతరింపగ చేసి అభయ మిడునట్టి పర మెశ్వారికి భగవతికి ఆదిమై ముజ్జగములందు వ్యాపించుచును తెలిమేన వెలుగులిడు చేవయౌ శారదకు టహ్మావచారసార పరమై విలనిల్లి పద్మోననస్థయై ఐరగు తల్లికి సతము (మొక్కులిడుడును నేను మిక్కుటమ్మగు భ క్రి బుద్ధి దాతయై (బోవ నను సతతమ్ము .

ర్‌

అతి సమర్థుడగాను అత్యల్పమతిగాను పండితుందనుగాను పామరుడగానునే విద్యాంసుడనుగాను వినితుడనుగాను

సరన హృదయమ్ముగల నర్వ సామాన్యుడను. సతతమ్ము సాహితి సేవనమ్మ నలేదు సంస్కృతమ్మంతగా చదువనైనను లేదు చిన్ననాటను తంథడిచే వింటి నొక కొంత అదె పెరిగి ఈనొడు ఐనదీరీతిగా.

అతి చిన్నవాడనే, ఆషాఢమాసమున మొదటి దినమున మేఘములు ముసురుకొనె మింట ఏను మబ్బులు చిగిన వెదుటగల కొండపై కాళిదాసుని ఊహ కది [పకృకి.చిి. తమన, కామరాట్పురి ఊరు కమ్మనామాఇళ్లు జడివాన ఇంటివై జల్లు కన్నులముందు తండి ఒడిలో నేను తుంపురులు మాపైన గుండెపై వెచ్చగా గురుని చేతులు రెండు. అటి చల్లని "వేళ అదృశ్యామును జూపి

న! కాళిదాసుని కవిత కర్ణపుటముల జేర ఏమి చెప్పేనా ఎటుల విపరించెనో తం టి మరువనద్దానినే మరలళలింపలేను మది నెపుడు *“ఆషాఢస్య అనెడి శ్లోకము విన్న.

(6

గురువుగా వృత్తి చేకొనబోవు వారలకు గురువనెడి ఉద్యోగ మొనరించు నేనిటుల కాళిదాసుని కావ్య మాకళించుటతైన తెలుగులో సేయముగ వెలయించుటకునై న కారణమ్మనుచు నా గురుని స్మరెయించెదను. 'నేజేతి వంశమున తేజటిల్లైను తండి రంగనాధాఖ్యుడై భక్తి విష్ణుని గొల్చి అర్చక స్వామియై 'అహరహము (శమియించె కామరాట్పురి వేజణుగోపాలు సపేపించె.

విత్య సంధ్యార్చ నము విష్ణుపదపేవనము అర్బ్చ కతన్టముకన్న అన్యమెరుగవి తర్మడి కడకు ఏమాయెనో విడచి సర్వ్యమ్మటుల ఆమహార్నపమినా డరిగె దివి సతివెనుక. అతి ఆమాయకురాలు మా అమ్మ నరనమ్మ కొడుకు లందున మిగుల కూర్మి నే నన్నచో పుట్టి భ్యదమువారి పూతవంశమొనందు" మెట్టినది రేజేటి విఖ్యాత వంశమును.

అట్టి మాతా పితల కంజలించుచు నేను స్మరియింతు గురువులను చదువు చెప్పినవారిి నా ఉన్నతిని గూర్చి నలుగురికి వివరించి ఆనందమంది నా కాధిక్యమును గూర్చు కన్నతండిని మించి కడవరకు తోడ్పడుచు పిల్ల నిచ్చిన యట్టి పితృ్ళసముడౌా “వరుల వేంకట రమణాఖ్యు” కిడుదు వందనళతము.

౯7 కాళిచాసుని కవిత కల్చ (థుమమ్మెన భువికి దిగ సీరీతి పూయు (పతి ఆమనిని, కల్పవృక్షపు పూలు కామితము లీడేర్ప మల్లె మొల్లలు మనసులెల్ల రంజిలజేయు. భాషయని దోషమని పట్టింపు వలదయ్య దయ గుణములనె జూడుడయ్య ఈ కృతులలో ఉన్న గుణముల మాని ఎన్నుకొన దోషముల (వబలునవియే మదిని (ప్రభుత నెరపుచు నతము ఎచ్చోట ఆదికవి కేర్చడినదా శక్తి తెలుగులో వెలయింప తొలుదొల్త్స భారతము, వ్ర గడ్డమై బుట్టు ఈనాటి జనులై న సాధుస్వభావులై నంచరింతురు నతము ఎటనున్న పల్కుబడు లింపు స్తాంపుల గూళ్చ తెలగన్న నిదియనుచు తెలియనా ఎల్ల రకు, ఎచట గోచొవరిని ఏర్పడిన నీరముల్‌ (గోల సరసపు టూహ వెలయు కమ కవితలో ఎచ్చోటి సాహిత్య సభలు ఈనాదైన పీధి వీధిని జరుగు నేదియో యొక (వక్క ఎన్నియో దేవళము లెన్నియో తీర్థములు సంగిత సాహిత్య సంస్థ లెన్ని యొ గలవు ఎన్నెన్ని కొవ్యముల్‌ ఏర్పడుచు నున్న విట ఏమిలేదనువారి 'కెటుల దెల్బగవలెను రాణ్మ హేం టిని రాజరాజు నన్నయ లెప్పడు గలరు కాలపుతీరు కన్చింప లెల్ల రకు.

8 కలరు యాీనాడిచట కవితలలె డవారు కళాప్రపూర్ణ లాదెకవిని దలపింపగా కలరు నేడిఐ “నేను కావ్యగానము "సేయ ఆ సరస్వతి నాట్యమాడుూనను పండితులు కలరు నేడాధునిక కవితలన్‌ వెలయించు చదువుకొను చిన్నారి సాహితీ సేవకులు కలరిచట సరసులై కావ్యముల వెలయించు __ ననుబోలు సామాన్యులై న వారలు నేడు. చెట్టు "పేరును జెప్పి చేర్చి కాయల నమ్ము చందమిది యనుకొన్న చాలునది సమ్మతమె చెట్టు "పేరును బలుక చిన్నతన మనుకొానెడి విద్వాంసులనువారి వింతపల్కుల కన్న. వెలయించి గేయముగ తొలుత రఘువంశమును వేంక'పేశ్వురు నడుగ విన్పించుకొానడయ్యె, మరలి 'తెలుగున కుమార సంభవ మిడగ వినలేదు ఆ తెలుగు విశ్వ విద్యాలయము విమి నిండు మనసుతో విరతణమ్మున మించి ఇటుల * వేఘమ్ము నీ వీరభ్యదుడు (బోచె ఇచ్చినను చేకొన్న నీవె యిల నీ కలిని వరదుండవై (బోచు వడ్డికాసులవాడ ఇక్కావ్య[తయము నే నిడితి ముందుగ సీకు చేకొమ్మె దోరీతి థీ వేంక'పేశ్వరా రాజమహేం(దవరము | ॥ 1.121001. రేజేటి వేళట వేణుగోపొ లాచార్యులు

రృ తజపఫపా౦జలి జా ఫన్లోన్లా సా ఇ " న్నా స్తో యీ పుస్తక ముదణ విషయంలో __ న్‌ సహృదయత చూపిన సాహిత్యాఖిలాషులు, అర్జిక సహకారాన్నందిం చిన వదాన్యులు శ్రీ పోతుల వీరభ్యదరావుగారికి, శ్రీ వీరేశలింగ పుర మందిర సమాజ్‌ వారికి _- శల వీరి పరిచయభాగ్యం కఠెగించి, వారి సహకారాన్ని నా కందిలచేందుకు నడుంకట్టిన [శ్రేయోభిలాషులు శ్రీ వై యస్‌ నరసింహారావు గారికీ, శ్రీ పూర్ణానందరావుగారికి నా శల నేన్నువాసిన పతి అక్షరాన్ని సరిచూచి, సమర్దవంతంగా సహృదయ బూమికను అక్షరాలా నిర్వహించిన సోదర సమానులు శ్రిమాన్‌ సము[దాల వేంకట రంగరామానుజాచార్యుల వారికి _- న్‌ ఆశీస్సులందించిన గురుతుల్యులు, కళ్ళాపపూర్ణులు శ్రీ మధునా పంతుల సత్యనారాయణ ఇాస్తింగారికి _ ఓ (వియవార్తా విరహికి మలయ మారుతోపశమనం చేసిన కవివర్యులు, ఆచార్యులు, మృతులు శ్రీ బేతవోలు రామ్మబహ్మంగారికి - ల్‌ ముచ్చటగా ముఖచ్చి తాన్ని చితించి యిచ్చిన మితుడు శ్రీ ముళ్ళ పూడి జగన్మోహనరావు గారికి శ తీ భవానీ (ప్రింటర్స్‌ వారికి _

• సహృదయ పారకులకూ -- శ సద్విమర్శకులకూ ఎ ఇళ అందరికీ * కృతజ్ఞతాఖభివందనములు, ఆర్‌. వి, వి, గోపాలాచార్యులు

కృృతిస్విక నక న మ 1 ఖ్‌ కు స న అతో త్త గ న. మ. ప. బ్ర కొ న మ శ్రీ పోతుల వరభ దర కం. (మాజీ పురమ న వు గారు జీ ందిర స ప్ర క్‌ లీ డీ,మ సమాబాద డి, క్‌ ఓ ళ్‌ కాం గే ళ్‌ రియు వ క్రీమిలు క మాజీ ః స అరపాలక స లో లు)

జ న ఖు. శ |. / న ఇది ల సా లొ నినో న న నే నల్ల! ము నం వ శతాసి[ నాం ప ఓ న. 0 న వ న న భమ న సఖ ౨ ౪౫ | స - శ అలి గ్‌ టయ రర న న న నం

• మ టయ * శ న! స్స మ ఖ్రి జ్‌. శా స న. నత ళ్జీర్షి టు సే తాలు నష తె గ్య ల యా / న. న | స్వా న. ఇద్ర క్‌ నో స ఫట న సే షు న్‌ / ర క న స ల అీ| శ ళా నమ సల స. న్‌ షర కషష్టువంల స స న య శ్తోన్న్‌ న ర్‌ న 10 సం సస ను ను స పను. జ్‌ న ఖే న్‌ నస. స. [సట “మ భంలి మచళునోల వనముల ము అభలు |

థ్రీరన్తు మేమఘ్రన౦దితము మొదటి స గ్గ కే ,స్వాభికారము మరచి స్వామియాజ్ఞను మెర శసీయింపబడి సర్వశ క్తులను గోల్పోయి కష్టతరమైన ఆ కాంతావివహ మొక్క వత్ప్చ్సరము గడుప నా యక్ష (వభు శాపమున ఉఒక్కూవరి ఒక యకుడుండె (పవాసిమై జనకతనయా స్నా నపుణ్యోదకములతో సాం (దమ్ములై వరలు ఛాయాతరువులున్న రాదుగిర్యా [శమములందు వనతినిగొనుచు. న్స కాముకుండౌ అతడు కాంత సనెడవాసి యటు విరహ దుఖమ్ముచే వేగి కడు కృళియించి ముంజేతి బంగారు మురుగు (కిందకు జొర వట్టి మణికట్టున"బ వదలి తిరుగుచునుండి ఎడ్జైటో కొన్ని నెలలందు గడషిన పీదప _ ఆషాఢ. మానమున (ప్రధమ దివసమునందు అఆ(కమించుచు కొండచరియలను అడ్డముగ కోరలన్‌ ఎగశిమ్మి కోరాడు గజమనగ | చూడదగు మేఘమును చూచె నా గిరిపైన, $... కోర్కెలను గలిగించు కారణమ్మగూ మబ్బు కనుల ౩3దురుగ అటుల నిలువ (ఫియమవి మెదల రాజరాజానుచరుడైన ఆ యకుండు కనుల కన్నీరుబుక కడకు దిగ(మింగె నెటొ, సుఖముగా (పియ చెంతనున్న [పియులకు గూడ మబ్బు జూడగ గుబులు మీదిలోన కలుగునన మెడ (గుచ్చి కౌగలీడు మగువ దూకాన గల విరహార్తు లగువారి విషయి మీమనపీళేను ?

10 మేఘస౩౮దేశము శ ఆనీ (శానణము తేకువగుచుండగా $పియురాలి (పాణముల నిలుపుకొను కోర్కెతో జీమూతమ్మున్గు బంపి కేమమ్ము తాననుచు తన కధను ఆ చెలికి వినిపించు ఆశతో (ప్రీతి గూర్చెడి పలుకులన్‌ కుశలమా యనుచు అడిగె నాతని (ప్రేకతోడ నా యశ్రుండు కొత్త గిరిమల్లికా కుసుమముల అర్హ మిడి. 5. సలిల మనిల్రము కాంతి సన్ని షాతముసంధి పోడగలసి తేలితై ఎగ్గుర్లు మేఘ మ్మేడ, కడు నమర్జములైన గా (కేం (దియములతో నేర్చి జేర్వగదగిన సండేళశమది యేడ, ఇటుల బౌత్స్పుకథమున విదియేమి యనుకెనక యతు డొమేఘమును యాచించె దీనుడై -_ జడము చేతనమనెడి క్లాన మెచ్చ టనుందు పడతి విరహమ్ముతో టితుకు కామా ర్తులకు. థి పుష్కులావర్తకము లుదృవించిన యట్టి టపక్యాత వంశమున (పభవించి నావనుచు కావ్లురూపము దాల్బ గలవాడ ఏీవనుచు ఎకుగుదును నిన్ను నే నిం(ద్రునకు ముఖ్యునిగ్య అట్టి నిస్నినాడు ఆర్థింపగా నిటుల కేరితిని విచివలవ ధూరబంధుండనై -_ విక్యాతులను గోర నిఫలమైనను కోర్కె వరమౌను, కాధ్రధములందు సఫలమైన . కోపమున ధనదు డెఢబాపే (పియనుండినను విరహ తాపమున నే మరగుచుంటిని యిటుల సంత ప్తలకు సీవె ళ₹రణమందురు భువిని, అందులకె ధా చెలికి సందేశ మందింప

1వసర్ల 11 పోయిర్‌ మ్మో జలద ప్పరిక్కీ వచ్చోటినా శివుని బొహోోద్యాన స్టితున్‌ శరిమననున్న వెలుగులిడు చందురుని వెన్నెలల కాంతచే కడుగబడు హర్మములు గలవొ అచ్చోటునకు యకేశ్వురుల వసతియైన అలకావ్వేరకి.

ఠి పవన పదవిని ఎక్కి పరుగులిడ నీ వీజుడు ఇంట పజీబేని ఆ బాటసారుల శ్రీలు నిన్నుగనీ తన (పియండీనాడు విచ్చు నకు నమ్మీకన్‌ అలకకొనలెత్తి నినో హీతురుగ తకసమ్మున నీవు అటుల సీలచనయ్‌ంత విడచు నెవ్వడు చెలిని విరహాన కుందుమని;ః నావలె వరారీన జీవనము గలవాడు వేరొక్క. జనుడుండ నేరడుగ ఎచ్చోట్‌

ర్ట మెలమెల్లగా నిన్ను అనుకూకుడై గాల్‌ కార్యసీద్టీని జేర కదలించు చుండెగా, ఎడమ భాగమునందు వంతయో మధురముగ పలుకుచున్నది నీదు బంధువగు చాతకము, బిడ్డ కడుపునబడిన (ప్రయ నమోగమ సుఖము దలచి ఆకసమందు నిలచి మాలికలవళతె ఆడు కొ క్కరలెల్ల ఆనందమును బొంది కనుల కింపుగ నిన్ను గనుచు సేపలజేయు

1). తిద శాపము నేను చేరవచ్చెద ననుచు దినమాలను లెక్కించు ననయమ్ము మీ వదిన్క సీ సయన మెన్నడును నిజము వ్యర్థముగాదు ఆ పతి వత సీపీ ఆగుపించు తీమ్ముణౌ టేమరసపూర్ణమై కుసుమ సుకుమారమై

ల్ల మేఘస౦ దచేశము

పరసహ్లమన వెనువెంట విడిమట్ట్‌ గలియగలు స్రీ జీనితమ్మ నెడి సుకుమార పుష్పమును అఆశయను బంధమ్ము పట్టి సనిలుపును తఈఅచు

ప ధా ఫలవంచ మౌనన శిలీం [దము మొలను మెల మెల్లిగా నీవు మేనునూ గర్జించు చెవుల కింపగు సీదు ఉరుము విని పరుగులిడి మానస సరోవరము జేరు ఉత్కంఠతో ,తమ్మిళూడుల కొనల దారిబత్తెము గట్టి గాజహంసలు సీకు తోడు వచ్చును దివిని శైలాన పర్వతము కనగ వచ్చెడి దనుక.

12 ఆరాధనీయుదై అత్యున్న తుండ్యగుచు శ్రీతామ పాదయుగ చిహ్నాములతో నొప్పు మేఖలలు గల నీరు సఖి చిిత్రకూటా (ది నాలింగన మొనర్చి అడుగు, సేమము జలద చీరకాలముగ సీదు విరహమున [గాలి యిటు నే కొండ సీతోడ వకేట కలియుతరి ఉష్టంపు బాష్టమ్ము లురచ ఓ వారిదా సేప్టైన గలటపేను విజము వెల్ల డియగును,

18. పయనమున కనుకూలమైన మార్షమ్ము నే దెలిపేదను వినుమయ్యు కలుగ చే కషమ నాదు సం దేశమ్ము నాస్తేన ా. విన అమృతము పాన మొనరించినటులుండ్కు అలసి పొబసినయంత ఆగుమా ఒక్కింత. శిఖరముల కొలూని పేద దెరగ సీవ్న చిక్కి (స్రక్కుదువేమొ . చేరి నదులకు పైన. పలుచనౌ, సదినీడ గోలి. పయనింపుమూ.

*1వస గ్గ ల! 14. _అదియేమి పవనమటు అది శృంగమ్మునే హరియించుచున్న దే యనుచు సిద్ధాంగనలు భయుము భయముగ నిన్ను పకికించి చూడగా మాచ్చులగు నవ్వారి నుక్పాహమున గనుచు సరన నిచుళ స్టాన వర్గివై విలసిల్లి _దిజ్నాగ హస్తంపు (తిప్పులను బో(దోచి ఉడు వీధి నెగురు వారిద 1 ఉదజ్మాఖుడవై . 15. పలుతెజంగుల వెలుగు పద్మ రాగాది మణ్‌ కాంతు లన్నియు గలిసి కనువిందు జేసినటు ఎదుటగల పుట్టకొననుండి పుట్టినయట్టి హరివిల్లు తునుకచే వారిదా సీమేను _ గొల్ల వేషానగల గోపాలకృష్ణయ్య తలనున్న పింఛాన ఘనసీల దేహమటు అతి తరమ్మగు కాంతి నంది వెలుగొందుగా. 18 కృష్‌ ఫలము సీయందె కేవలమథినమని (భూవికారము లెర్తుగనట్టి చల్లని కనుల జనపద వధూజనులు కననిన్ను (పీశితో, ఉన్నతములై యొప్పుచున్న కే (తములపై అవి పరిదుళించునటు అపుడె నాగలిదున్న నారోహణ మొనర్చి అటనసీవు వర్షించి వెనుక కించుక మరలి వేవేగ జనుమయ్య తిరిగి ఉత్తరదిళకు స్థిరమైన మార్గమున, 17 ధారలుగ వర్ష మును తనపైన గురిపించి అడవుల నుప్యద్రవము సందకుండగజేయు సఖుని మార్గాయాన గతున్‌ నిన్నటజూచి ఆ (మకూటుండ నెడి అసానున్సూళుండు

క్షెగ్త మేఘస౦ దేశము

నెత్తిపై బెట్టుకొని నిన్ను పూజించుగా _ ఆ(శయముకోరి నఖు డరుగుదెంచిన వేళ పూర్వ సుకృతము దలచి పూజించు అల్బుడన ఆతడున్నతుండైన అ (దియన నింకేమి

18 అడవి మామిడులెల్ల ఆ కోండ చరియలన మెండుగా పండ్లతో పండి పచ్చగ నుండ దట్లమై పొలుపొందునట్టి జడరంగుతో అచల శిఖరమును నీ వధిరోహణముసేయ ఆఅంతేటను పసిమీతో నడుమ నల్శగ నుండి అవవి వదయై నున్న _స్టనమనగ భాసించి దర్శసియత్వమ్ము నందగలదా కొండ ఆకాశమున దిరుగు అమరమిధునము చూడ

19 ఎట కరాళాంగనలు (్రయులతొడను గూడి అనుభవించెడి పొదల అల్పకాలము నిలచి అటనీవు వర్షించి ఆ(మకూటమునందు దేలిన్లై త్వరితగత దేలి మార్గమున జని జీంధ్య పేర్వుత పాదమందు పాషాణముల వగుడు దొగుడులవలన ఏర్పడిన పాయలన్‌ ప్లు తనువున భన్మ రేఖ లేర్పడిన యటు కదలు ఆ నర్మదా నది ఆందమును గనుము.

20. తోనగల సీరమును ఘననివు వల గక్కి ఆడవి పన్గుల మదము వగరు సుగంధ మిడ నేరేడు పొదలలో నెమ్మదిగ (పవపొంచు నరుదానది నున్న నిర్శ్మలోదకము గొని తిరిగి బరువెక్కి. నీ వరుగు తరి దృఢముగా అనిలమ్ము నినదూల్చి కొనిపోవ లేదెటి? _

1వనర [7 హీనఐబలుడన జనులు హేళనల కేనసెదరు ఐబలయుకుండనిన దరనెనలేని గౌరవము

£1. అరవిడిన కేసరనులురల ఊదావన్నె గల నేలకడిమ్‌ ప్లూవులను గని తృమిగొలికి, మొలచి వచ్చికవట్ల మొదటి మొగ్గను దొడుగు సల యరటులనెల్తే న్లేర్పుతో భీకిరచి, అధిక పరిమళమితకో అవని గంధమ్ము బుక ఆడపవులందలి నేలలా యూణ మొనరించి, సూచనల కేయగల వచటి సారంగమ్వులు జలలవమ్ముల గురిసి చన సీదు మార్గమును

ఏ9 _ నేర్పుతో [కిందబడు సీటిచుక్కాలబట్టు చాతీకమ్ములు ఎగుర కౌతుకమ్మున గనుచు వారులుగ నెగురు కొక్కెరల గని లెక్కింప కరములన్‌ జాపి తమ కాంతలకు జూస్పనా సమయాన 'సీవు అటి చక్కగా ఉరుమచో _ పూజింతురా సిద్ధ పురుషలెల్లర్లు నిన్ను _ వెనుదిరిగి సంభిమమ్మున తమకు ముగా కాంత్రలిడునట్టి బీగి కౌగీళుల నందుటన్‌

సె

26 కొడిళ పూవులు బూయ కుసుమ ఫొారభయుచే కొండ కొండను నీకు కొంతకాలము గడచు, 'తెలికన్లానల నెమిచలెల్లి ముదమున మించ్లి సజల సయనములతో స్వాగతమ్మిడు నీక్ష, ఓ నఖుడ నా ప్రీతికొలకు శీఘ్రమ్ము గ్రా పోగోరినను ఆగి జాగుచేసెదవేమొ ఎటులైన వెనటోవ యత్ని ౦పవళె సుమా.

16 మేఘస౦దేశము

24, మొగలీ పూవుల మొగ్గ కొనలు వికసింపగా ఉపవనమ్ముల జుట్టి ఉదయించు తెలివెలుగు, కాకి మూకలు గూబ్యకట్టి సందడి "సేయ తొటు)వడు నచ్చోట కచ్చ బండల చెట్లు, పండి నల్లగ-నుండు పండ్లతో నేదేళ్ళు నల్లనా తోపులైై ఊపు తలలందముగ చేరుకాన నీవా దశార్డ్‌ 'దేశమ్ములను చేరు కొన్నాళ్ళుండ స్థిరముగా హంసలట.

25... దిక్కు దిక్కున విశదయై విదిశయనుపేర పక్యాతి గవిన ఆ ముఖ్య నగరును జేరి కదలు అలలను కాంత "పెదవులుగ దలచుకొని ఒడ్డు చాపున ఉరిమి, బొమమ ముడుల నున్న యా మధురమౌొ వేత్రవతి ఉదకమును వీల్చు కొన కాముకుని ఫలమెల్ల కలుగునప్పుడే నీళు.

20. శిమదీర్చుకొన నీవు జలద 1! ఇంచుక మసలి అచటి “నీచై గ్లిరిని అధివసించిన యంత సఖుడు నను జేరెనను సంతసమ్మున మించి పులకించు గిరి పౌంఢ పుష్ప కదంబమై, నగర పురుషుల యౌవనాతి శయమును దెల్పు పణ్యాంగనా సురత పరిమళమ్ములనెల్ల వెడలగ౦ిక్కుచు నున్న కొండగుహలన్‌ నిలచి.

2౧ వనసదీ తీరముల వరలు ఉద్యానముల మొల్ల మొగ్గల దడిపి మొదటి జల విందువుల్వ పుష్పలావిక లచట పూలుగోసేడివేళ పెమట దుడువగ కందు చెక్కిళులబడివాడు కర్ణోత్సలమూలు “గల కాంతా ముఖమ్ములన్‌

1వస గ్గ గ్గ ఛాయ నిడి ఓ జలద కణ పరిచయమ్ముతో వి [ళమించుచు నీవు వెడలుమా ముందునకు, ౨8. ఉత్తరమ్మున శకేగనున్న ఓ మేఘమా చుట్టు తిరుగుటయైన చూడవలె నుజ్జయిన్వి అట మెఅపు దీవెగని బెదరు చూపుల జూచు పౌరకాంతల కనుల పనిబట్టి కున్నచో నీ జన్మ నిజముగా ని (షృయోజనమగును చూడకుండగ దోకు మెడ 'పె భాగముల. 20. అలలు కదలగ్యా కూయు హూంసొాది వమలట వారుల్లై మొలనూలు దీర్చి నటు కన్పడగ, తొ (టుపాటున జేసి తొందరగ పోగోరి వడిమించ కనవచ్చు సుడియనెడి నాభిగల నిర్వింధ్య యను నదిని సేవు కలిసిన యంత సరసాంత రంగుండ వయ్యెదవు ఓ జలద, ఇంతి తొలి వలపు పలు కిటులనే (ప్రియు జేరు (వమదల విలానమె (పణయంపు తొలిపలుకు, 30. సుందరుడ నిన్ను ఆ సింధు వెడబాయ చన సళిలములు సన్న బడి జడగట్టి నటులుండెె తీర రుహ తరుల విడె జీర్ణ పర్ణములు ఐడ తెల్ల నయ్యెను మేను వెలబోమె నదికాంతి, ఇంతకాలము నిన్ను ఎడబాసి అరీతి కృశియించి యున్న నది కార్మ్యమును వోగొట్టు, కార్య మేగో సీప కావింపవలి జలద,

ల్ద మేఘసాందేశము ఊపుచుండెడి అచటి ఉద్యానమున గలదు (తొభువన గురుండైన శివుని కోవెల యొండు -పొమ్ము ఆ చోటునకు పుణ్య (ప్రద మైనదదె, స్వామ్‌ మెడ రంగుతో సమమైన రంగనుచు (ప్రమధు లెల్లరు నిన్ను ,సీతి జూచెద రచటి- 98. వేళ గలిగిన యటుల చేరినను ఘన! నీవు ఆ మహాకాళశమం దాగవలె నొక్కి౦త సూర్యు డస్తా(దిపై జేరు ఆ సంధ్యలో శ్లాఘనీయమ్మై న శూలి బలిపటహమటు మం [ద గంఖఫీర రవ మంది గర్జన "సేయ అమితమౌ ఫలితమ్ము నంద జాలెద వచట 89. ఆడుగుల్‌డ ఘల్లుమను మొలనూళ్ళతో కదలి రత్న కాంతుల గప్పబడిన పిడులున్న యా చామరమ్ముల తోడ శ(్రమనందు చేతులన్‌ లీల ప్‌వన వీచు వెలయాం యు నృత్యమున నఖక్షతములందు సుఖ కరము లౌనటు నీవు తొలి వర్ష బిందువుల జీలుక ఆనందించి తిరికి సిశ్షై మధుర బైణులన జెల్లా కడకంటి చూచులను కడు (పీతి బరపుదురు. 40. మండలాకృతితోడ మం'శకెనల రంగుతో సాంధ్య శేజమ్ము నట చక్కగా ధరియించ్శి దట్టమై యున్నట్టి తరులతాదులు గలుగు ననమువలె నున్న యా పర మేశు భుజమాలన్‌ వూ నాటి మాడెడ్‌ వేళ ఘన ! నీవు వ్యాపించి, న. అహరునకున్న యా శే సు "గ ! " న ఏ షం ఇం పాష. స న్న ష్య నతపంతాక్నాో లా త అతి జ

1న సర్గ వ! కోరికను నీ వచట తీర్చగా ఆనాడు భయ ముడుగ నిశ్చ లములై న నయనములతో ఆ భవాసీమాత గను నిన్ను వేడ్కతో. 41. _ పిళిని రమణుని వసతి దెసకేగు పడతులకు సూచి దూరగ సందులేని యటు చీకటుల్‌ ఆఅలమి వారల చూపు లడ్డగించిన వేళ కనక నికష స్నిగ్ధయైన సౌదామినిని బరపి చీకటి జీల్చి ధరజూపి సాయపడు జడుల మోదకు ఉరిమి జడిపింప కచ్చోట. శీల, మెఅసి మెఅసి అలసిననీ మెజపు టింతితో జంటగ పలుకు లుడిగి పావురాళు పల్కక నిదురించు చోట ఏదో యొక యింటి చూరు నెక్కి గడప మారాతిర్వి మరల పొద్దు పొడిచినంత తిరిగి సీవు పయనమై పోవలె మిగిలిన (తోవను గడిపి వేగ నా నగరుకు _ ఇెలునకు తలయూడి ఆటులె చేసెదనని మాట నిచ్చి సాగి కొంత దూర మేగి జాగు'సేయ రెప్పడు సఖులు, 48. అది సమయవమౌొ (పియులచేత ఖండితలె న (పియురాం [గ్ర కన్నీద దుడువనా సరసులకు అందులకె ఆ రవికి అడ్డు నిలువక నీవు 'వెనువెంట మార్గమును విడచి తొలగుము జలద, , అతడు తన (ప్రియ నళిని కమల వదనము నుండి పామ బాష్పములను హరియింపగా నేతెంచె అతని కరముల సీవు అడ్డగించితి వేని 'ద్వేషించు నిన్కు-అట్టి ద్వేష మల ను క్‌ ద్రాం యో ఛ్‌ గ స; ళ్‌ ఉలి 1మ౨ ఖ్‌ యా. శివారు ల్ని

లై మేఘస౦ దేశము

44. “గంభీర” యను సరిత అనుర క్ష వనితయన తన మనసు వలి (ఫసన్నములైన ఉదకముల దాల్చు నిను సహజ సుందరుడ ఛాయగనైన, '3ెఐకలుప కనులతో, కదలి ఎగురుచు పొరలు చేపలను చూపులను జూడ నీకొటకామె ధూర్తుండవై ఆశ (యంచిపోవగ తగున.

45. తటమనెడి పిరుదు దిగ నీటి నీలపు చీర ఆమె యించుక చేత నదిమిపట్టిన యటుల (కంద (పబ్బలి కొమ్మ నంది నది సీరుండ -హారియింతువా దాని నటన (వేలాడెదవు పయన మింశకెక్కడిది పడున ముందున కడుగు _ రుచిమలగివట్టి యా రసికు డెవ్వండైన విడువగలడా తెరువబడ్తిన మెలగలదావి.

శకి నీవు వానల గురియ నిశ్వసించెడి భూమి బరపు సుగంధమున పరిమళించుచు నుండి ముష్క పుటములతోడ నొక్కపని జుతినటు యింపైన రవమెస్తగ ఏన్లుచే ప్రీల్చ బడిలో పండబారగ ఆతి పండ్ష_పై (టసరించి చల్చనా ఆగాలి మెల మెల్లిగా వీచు “దేవి మందున్న “గిరి” నీవు చేరగబోవ.

తీ పష్పవృష్టిని గ్నురియు పూలమబ్బుగ మారి ఆకాశ గంగా జలార్జ' సుమముల గురిసి అట నియత వసతిగల ఆ స్కందభగవాను నభి'షేకచును జేయుమా పూలధారలన్నా* ఆనాడు వాసవుని సేనలను రక్షింప నృవృళ్లశివి. తలదాల్బు ఆ. మహా.దేనృండు

1వనర్లీ “0 అగ్నీ ముఖమున గనిన యిట్టి కోమరుం డనెడి ఆదిత్యునే మించు ఆదివ్య కేజమది.

శ8 వెలుగు రేఖలు వర్ష వలయముల [వాసినటు లున్న ఏ నెమలి పురి కన్ను (కిందకు జార క్‌" డుకువై గలయట్టి కూర్మితో నద్దాని జేర్చు కలునను జేర్చు చెవిసందునందు ఉమ శివుని తలపై నున్న చందుడుని కాంతిచే ; దేని కన్గ్లానలు కడు తెల్లనైై మిలసిల్లా,. అట్టి స్కందుని నెమలి ఆటలాడగ నీవు ఉరుము మేఘమ కొండ గుహలు మతిమలి పలుక,

48 _ శరవణమ్మను బాణతృణ వనమ్మున బుట్టీ శరవణభవుండనెడి పేరునన్‌ విలసిల్లు ఆ కుమారస్వామి నటుల ఆరాధించి పీణియల వాయించు సిద్ధ మిధునమ్ము లట ఉదక బిందువులు'పె బడు ననెడి ఖీతిచే విడువసీ మార్గమును గడిపి ముందున శేగ్పి రంతిదేవుడు గవాలంభన మొ్మొనరింప పుట్టి యాతని క్రీర్హి యటు పరిణమించె నను చర్మణ్వతీ నదివి సత్కం-రింపగ దిగుము,

50. శౌరి వర్షము గొవిన చోరుడా నీవటుల ఉదకమును గొన వర్షిగియున్న నమయమునందు ఆ ప్రవాహము పెద్దదై న దూరమ్ముచే సన్ననైై తోచ' దివిజనెడు వారేల్ల రును లు నడుమ కొడు పెద్దడౌ-యిం (ట్ర నీలము వెలుగ

ల్ల మేఘనస౦ దేశము పుడమి పడతికి ఒంటి పేటతో మెడ నున్న ముత్యాల హారమన ముచ్చటగ జూచెదరు.

51. అటుల “చర్మణ్వతి నదిని దాటిన జలద పరిచితమ్మగు తీవ కనుబొమల కదలికల జెప్పలెత్తగ మల్లె లెగసి 'వెదజల్లబడ వెనుక తుమ్మెదదారు వెంటబడి యున్న యటు 'తెలిణాలు సుంతగల నీలి కొంతుల బరస్ప దశపుర వధూనే[త విశదాభిలాషకు గురిచేసి సీ తనువు తరలి ముందున శేగు.

52. కమలములపై సీవు జడుల బడిమోదినటు ఎచట గాండీవి తన శితశర కతమ్ముచే రాజన్యముఖ కమల రాజముల వర్షించె, అటుల క్షత్రియ యుద్ధ మిట జరిగె ననుట కై

గురుతుగా లోకమున గణుతికెక్కిన యట్టి

“ళురుక్షేేత'మును జూడ చేరుమవూ ఓ జలద!

దాటి బహ్మా వర్త మనెడి జనపదము మును. 5%. తన బందుగుల గాంచి సనుర పిముఖుం డగుచు

(సియ కేవతీ లోచనాంకితమ్మైన సుర

నభిమతరసను వఏపిడచి ఆంత బలరాముండు

ఏ నదీ ఉదకముల సేవించె కుద్ధికై.

ఆ సరన్వతిని గల యట్టి సరము (గోల

'పైరంగు నలుమైన పరిశుద్దుడవు లోన

నలుపు నాణ్యమ్మన్న నా నెడికి తనగినయిటు. 54. "కనఖలొమ్మను అది కడ హిామాలయము దిగి

సగర ప్కుతుల న్యర్గ సోపాన సంక్తియౌ

1వ సర్ల ల జహ్ను కన్యను గాంచి సేవింపునూ సివు గారి యీసును జౌంది కన్సొామల ముడివేయ ఎవతె నుర్వున నవ్వి ఎగకాళి జేసినది శివుని తలనున్న యా శశితోడ చేగలిపె ఏగంగ జాణయై యీశు 'కేళముల గొనె, శక. సగము దేహమ్మునా గగనమందు ంచుకొని మిగిలిన సగచ్ముతో సురగజమ్మనురీతి ఆఅకసమ్మున నీవు అందముగ వే3లాడి అచ్చమౌొ స్ఫృటికంపు స్వచ్చతన్‌ ప్రవహించు గంగోదకమును దా్రావంగ దలచివేని, అస్టానమున గంగ ఆయమునతో గలియు సంగమమ్మన చూడ నండముగ నొప్పారు, అపుడు నే ఛాయ ఆ నదియందు వ్యాపింప. ఫ$. కూర్చొన్న కస్తూరిమ్మగపు నాఖిని వెడల్లు వాసనల పే కోండ శిలలు పరిమళము లిడుు కెల్ల నై గనట్టు వ్ర కొండ మంచుచే గంగ పిశివింపగా కారణమ్మై తనర్యు అట్టి గిరి శిఖరాన ఆయానమే తీర సీల వర్దండవై సీవు గూర్చున్నచో - ెల్లనౌ శివుని వృషభమ్ము కొమ్ముల గుమ్మ బురదతో పోలికను బొంది శోభిల్రైదవు శగి. గాలి పీయిగ సరళ్యవృకమ్మ లొరసుకొన జనియించ్చి మిణుగురుల చమరమృగ వాలముల్‌ గాల్ని యా హిమగిరిని కార్చిచ్చు దాధింస వేన వేలుగ వర్షధారలనవ్‌ గురిపించి

ళో మేఘస౦ దేశము జలద 1 చల్లార్వగా చాలియుందుపు సీవె _ ఆపన్ను లగువారి ఆరి దీర్చుటయెగా ఉత్తముల సంపదలళున్న ఫలితము చూడ.

8. అట నిన్నుగని వన్లువని (భమసి చంపగా దలచి సంరంభమున ఆతి వేగముగ నెగురు శరభ మృగముల యుణెలు విరుగు రీతిగ నీవు వెడలు సీ మార్గమ్ము విడచి యించుక తొలగి వడవ్‌డిగ వడగండ్లు విడ జడులనేయుమా _ పపీకిమోలిన పనుల బూనుకొాని చేయుచో అవమోనమున కాత డర్దుడెటు గాకుండుం

9. తొల్లి ఆ అర్థేందు మౌ పాదమ్ముంచ బక శిలయందచట వ్యక్తమై, పలుమారు యోగిపుంగవులచే పూజలందిన యట్టి తడుగుగని భక్తి న (ముండపైై ఓ ఉజ్‌లద [మొక్కులిడి (సదక్షీణముల జేయవలె సీవు _ ఏ పొదము[దనట ఏర్పడిన నమ్మికన్‌' జోడ పొపములెల్ల కడకేరి తనువు విడి స్థిరమైన [ప్రమధగణ సద మధిష్టింతురో.

60 మధురాతి మధురముగ వెదురు _మోగుచునుండె గాలి పీయగ నింపబడిన రం (ధములతో, ఒండొరుల గూడుకొని యుండి కిన్నరస్త్రీలు పాడుచుండిరి (తిపుర విజయంపు గాధలను గుహలయందున సీదు ఉరుము మోతలు నిండి మువజంపు దరువేలన్‌ జేరి కలిసిన యంత సంపూర్ణమౌను శవ్సు సంగిత సాధనము.

1వ స ర్ల లగా 61, ఎన్నాన్నియో వింతలున్న ఆ హిమగిరిన్లి ఆయా విశేషముల నంతంతగా గనుచు పరశురాముని యశో మార్గ మనగా వెలసి హంసలకు ద్వారమొ ఆ (ౌంచరం (ధమును చాటి ఉత్తర దీిళకు దారి తీయగ సీవ్వు నల్లన్వై పొడవుగా అలనాడు ఆ బలిని అణచ నెత్తిన విష్ణు పాదమన 'నెలిగెదవు. 62. తెల్ల కలువలబటోలు నిర్మల (వభలతో ఏ కొండ ఎత్తైన శృంగముల విలసిలి ఆకసమ్మంతటిని ఆ_కమించుచు నుండె దిన దినమ్మా దివిని తిరముగా (పోవువడి అగుపించు శశిమౌళి అట్టహానమ్మనగ _ మున్ను కరములతోడ ఆ రావణుం డెత్త సడలు నంధులు గలుగు సానుపులతో నున్న (తిదళ వనితల దర్పణచ్ముగుచు వెలుగునా 'కైల్హాన గిరికి సి వతిధివగుమో జలద 1! - అటులనా [కౌంచమును దాటి ఆవల కరిగి. 88. అభినవమ్మగు ఫన్లు దంతపు తునుక యన తెల్లన్నై వెలుగులిడు కైలాస గిరియందు, నూర నున్నగ ఐరచుకొన్న కాటుక యటుల సల్ల నై , సానువున వేలి గాలికి కదలు నిన్నుగన ఒక తణము కున్నుగన చకితమై హళలళముల ధరియించు నా బలము భుజములన్‌ న్లల్లనై (వ్రేలు వసనంపు శోభలు దోచ్చు.

క్‌! మేఘ నం దేశము 84. అట్టి క్రఎడా శైలమందు ఆ ళంకరుడు

నాగకంకణ మూడ్చీ అందింప తనకరము ఊతగొపి నద్దాని నా భవానీ మాత కాలినడకన కవలి లీల విహారింపగా, సీళోన గలయట్టి సీళ్ళన్ని గట్టిబడ మెట్లాగట్టిన యటుల మేను నేర్పడజేసి. ముందుగా అచ్చోట నుండుమా ఓ జలద 1 ఆమె ఆ మణితట మ్మధిరోహణము సేయ.

65. అచట తప్పక నిన్ను సురయువతు లెల్లరును కరవలయ కులిశముల గొట్టి రం(ధము లిడుచు ఉదక ధారల నిడెడ్‌ గృుహయం (త్రముగ జేసి విడువ 'రేరీతిగా వేసవిని లవియింపు మనసు భెదరగు్య, వారు మరగి ఆటల నుండ ఈర్జ కఠోరమ్ముగ గర్జించి భయపెట్టి.

66. బంగారు తామరలు (పభవించు నట్టి యా మానసమ్మున జలము లాని కడు ప్రీతితో, అట దిరుగుచున్న యౌ ఐరావతమ్మునకు కణము ముఖవట పీకి కలిగించునటు నిలచ్చి కల్పవృక్షపు చివురు లంళకుకములో యసగ _పేదు గాలులచేత కదిలించి విదిలించి, ఇచ్చ వచ్చిన యటుల ఇంసపెసగు క్రిండలన్‌ శీరుగుమో క్రైలాన గిరిని సుఖముగ సీ్‌వు,

1వనసర్ష ర 67. (సియతముని తొడనున్న ప్రియురాలి చందమున జారిపడు వెలిపట్లు చీరయను గంగ గలి ఆ కొండపై నున్న అలకాపురిని నీవు కామ చారివి గనుక కొనియుందు వీస8తికి, ఆలక విడి ఏ “అలక స్వాధీన పతికయై ముంగులవై నుంచు ముత్యాల నరములుగ చాల్చు ఉచ్చైర్విమానయౌొ ఇఛ్యామవలె తొలకరిని చినుకులిడు తోయదద్భిందముల. ఇది తెలుగు భాషలో గేయముగ వెలువడిన కాళిదాసుని మేఘనసం దేశ కావ్యమ్ము, ఇది పూర్వా మేఘ మన నింపు సొంపుల గూర్చు మొదటి సర్షకు మొట్టమొదటి గేయానుకృతి, ఇది వేణుగోపాలు డింపుమీరగ (వాసె మది నిల్చి శారదను బధజన విధేయడైై,. అలర వ బ్రవనాని

థ్రీరన్తు మేథు నంచేతము రండవ సర ళ్‌

క. మెజపు దీవెలవోళె లలిత వనితలు కదల

హరివిండ్ల నఠి నున్న వర్త వి (తములతో

యగ య్‌

అచట నంగేతమున మద్దెలలు (మోయగా దరువు ఉరుమై స్నిగ్ధ గంభీర ఘోషలిడ అజగి లోనీరు గల మణిమయ న్టలులతో ఆకొళమున్సు ద్రాకు శ్లిబరచ్చులత్రో నాప్ని ఆయా. నిశేషముల నటనున్న సౌధములు చాలెయండును సతము_సరిత్రాగగా సీకు.

2, కరమునన్‌ొ లిలమెయి మేఅయు: కదులమొుప్ప బవ్‌ొత్త మల్లెల మొగ్గ కూడ్పుతో కురులుండు లో(ధ (పనవంపు రజ మద్దుకొన ముఖముపై తెలివచ్చ వన్నెలన్‌ చెలి వదనమిడు కాంతీ, కొమ్మ సగయంద్గనుర గోరింట తొలిపూవు చెవి సందునందు దిరిసేనయుండు కోమలికి సీ రాకచే నచట సీమంతినులకెల

ళం సీమంతమున నీపసుమము లమరుచునుండు.

శి... ఎచట మళ్తున తుమ్మెదలెల్ల యముమ్మనగ పాదపమ్ములు నిత్య పుష్పమ్ము లై వరలు, కలహంసముల బారు మొలనూలు రచియింవ

ఎచట కొలకులు నిలచు నిత్య పద్మమ్ము బై న భూ ఎచట సంతోషమున మెడ త్తి 'కేకలిడి

£పన ర స! ఇంట్‌ నెమిళులు పురుల విప్పి ఆడును సతము, నిత్యమ్ము వెన్నెలల 'వెదజబ్లా నెటనిశలు చీకటుల పోకడల జెరచి రమ్యమ్ము లై

శీ ఆనంద 'మొక్కా'పే అచట కన్నీరుబుక వేరు కారణములన్‌ నేర రెన్నడు వారు, ఇష్ట సంయోగమున దీద్బ కొన దగియున్న మదన శాపముకన్న మరి తాపమన లేదు, (ప్రణయ కలహమ్ముచే కలుగునట్టిదె గాని వేరైన ఎడబాటు నేరరట ఎవ్వరును, వి శ్తేశ్వరుల కెప్పడు వేరు వయసెటులుండు ఆఅటనున్న యితకులకు ఆ యవ్వనమె వయసు.

గ్‌ వెలుగు శారల ఛాయలెల్ల వెదజల్ల బడి 'మెజటయు తెల్లని మణులనెల్ల పూవులు బూయు హర్మ్యముల'మై న లలికాంగనల గూడుకొని నినుబోల గంఖీర నినదముల నిడునటుల 'మెలమెల్డి పుష్కురమ్ము అను [మోయించుచును కల్పవృతమ్ముచే కలుగు “రతిఫల' మనెడి మధుర శీతల మద్యమట (ద్రావెదరు వారు

6 మందాకిసీ సలిలమంది శశిరమ్ము లై ఏతెంచు పవనములచేత “సీవింపదిడి, అట తటములందు గల ఆఅమరతరు ఛాయలన్‌ ఎండ వేడిమి తెలియకుండ చల్లగ నుండి, బంగారు ఇసుకలో పలుమారు పిడికిండ్ల దూర్చి ఏమార్చి చెలి నెచటొ వెదుకగబేసి

శిల మేఘసల దేశము

ఆడుదురు మణులతో నచటి కన్యకోలెల్ల తమ అందచందముల కమరులే అకపడ.

7. _కొమౌచిరేకమున ఫోక ముడివిడ కీిండ చవల హస్తమ్ములన్‌ జాపి తన టపియతముడు వెల పట్టుచీర నవ్వల చదోయ లాగుతథతి పీప్పరిని గల స్త్రీలు సిగ్గుచే ముగ్గల్లై ఎదుట వెలుగుల నిడెడు పెను రత్న దీపముల నార్బ్పగా వ్యర్థ (చయాసతో జల్లై దరు పిడికిండ్ల గంధంపు పొడుల వెనువెంటనే.

శి నీవు అడ్డము తొలగ నిశలయం దెచ్చోట విశదమ్మువై స శని కిరణములు (పసరింప్ప చాందినీలను (వేలు శశికాంత మణులచే తనువుపై విడువబడు 'పెను నీటి బిందువులు 1పియురాలి బడలికన్‌ పోగొట్ట గలవచట (పియుల బిగి కౌగికులు సడలింవ బడినంత.

ఫి కాలు నిలువక సతము మూల మూలల చిరిగి విలువ చినుకుల గురియు నీవంటి మేఘములు గాలి _ేరేపింప కదలి మేడల దూరి అట నున్న ఉత్తమములైన చిత్తరువులను చూడగా దరిజేరి పొడుచేస్‌న పిదప కది యెల్‌గిి భయముచే నరుగు జారుని యటుల సలుచనై' కిటికీలబడి మూరి పోయె నవి” పొగయేమె అనునటుల పోవ నేర్చుండుటనా,

ఓ0 అతయములౌ నిధులు గల అచటి, సౌధన్మ్యుణ వసియించు కాముకులు అచ్చరళలు వెంటరా ధనదపురబాహో్యోసవనమగుచు విలసిల్లు చై (రధమున సతము నంచరింతురు స్లీత్రి తీయగా గొంతెత్తి ధనదు యశమును పొగడు కిన్నరులు పాడుచున్నట్టి పాటల వినుచు సరస సల్లాపముల నెఅపు సందడులతో,.

$1 తడబదెడు అడుగులన్‌ వడిగ కామిని లరుగ అళ€కలన్‌ విడి జారిపదెడి మందారోముల స్థిరముగా చెవిసందు చేరి యండకే టోరి- పుడమిపై బడి మెఅయు బంగారు కమలములు పూఠలకే చీకటుల పూదివెలను (దురిచి పారవేసిన వతల్‌తల ఖండమ్ములన్న్‌ 'వెనుక ముందుల జూచు వనిత ఈంవసురులన్‌ రాలిపడి యున్న యా మేలి ముత్తెపు సరుల, బరువైన చనుఠెగిరి పదుటచే నడకలే చారములు శెగె నేల జాడు హారవులచే సూచింపబడు నచట సూఠుక్స డుదయిళచు తటి అభిసారికలు నిశల నరుగు మార్గములెల్ల .

12 అచట దనపతి సభుండైన దేవుడు శివుడు ఆగజతొ సిజరూపు నంది యుండుట నెటిగి టమోయు తుమ్మెదబారు నారిగాగల ధనువు బట్టజాలకయున్న భయముతో మన్మధుడు చిట్సించు కన్నొమల చేత విడువగబడీన్‌ చళుర వనితల చూపుతూప్ప అతివాడిమై

ర్ట చేఘస౦ దేశమూ

"ళోముకులపై నబడ్‌ కార్యమ్ము నెణవేర్చు _ మరుని పవ యొనరించు మగువ వి్యభమ మటులా

18. ముడుచుకొన, కసలయమ్ములతోడ్‌ పూవులును రంగు రంగుల చీర లఅంగనలు ధరియింప, కాంతలకు తను చరణ కమలముపై పూయ దగియన్న పారాణి యనెడ్‌ లక్తుకరసమూ కామినుల కనులలో కలిగింప వి ([భమము ఆదేళమిడ సమర్థమైన యామధుపు _ ఇని యన్ని ఒక్కచో ఏర్పడినవా పరిని కలుగు వ్రీమండనములెల్డ కల్చకముచే

14 ఆ పకిని ధనపతి గృహమ్మునకు చేదువగ ఉత్తరమ్మున నాదుగృహ మున్నచో జలడ 1 అందమగు మణులతో ఇం (దధనువను రీతి తోచు దూరాననే తోరజు ద్వారమ్ము, ఇంటి ముంగిట నాదు యింతి కొడుకన చెంచు లేతమందొరమ్ము చేతి కందెడి యటుల పూచియుండును వంగి పూలగు త్తుల నిండ్‌

15. ఆయింటీ నడదావ యందుగల మెపెల గరుడ పచ్చ లతోడ కట్టబడె నందమగి, నీగనిగల మీంచు వైడూర్యంపు తూండుగలు కనకమయ కమలములు కష్పునా సీరముల, నిన్ను గని వర్ష కాలమ్ము రానున్నదన జఇలిసనను అటనున్న కలహంసలన్నియునుూ తలపవాదరి నున్న మానసమ్మున శేగ _ వరద యన నేమయో ఎజుగకుండుటచేత:

ఇవ సర్గ విగ్‌

కఫ. పసిడి అరటుల కాంతి పరివేష్టమై యెప్ప

నడబావి తీరమ్ము నందు అందమ్ముగా

ఇం టపేలపు మణుల నేర్పడిన శిఖరముల

నుండు కీ9డాన్చైల మొండు ఓ నేస్తమా 1

పసిడి మెఅప్పల మధ్య బరగు నిగ్గనుటచే

తలపునకు వచ్చినవి పలుమారు ఆ కొండు

నాదు యిల్లాలి కది అతి పయమ్మై యుంట

ఆనందమున భయమ్మావరించెను నన్ను.

7. అటనుండె ఎజ్జి గోరింట లావరణముగ మాధవీలతలున్న మండపము ప్రక్కగా చలకిసలయముల రక్తాశోక 'మొక్కాటియు శమనీయముగ నున్న 'కేనర మ్మొక్కటియు _ ఒకటి నావలె గోరుకొనును చెలి పాదమును వేరొకటి కోరుకొను పి్రియవదనమిడు మధువు ఇంతిచే దోహదమ్మి రెండు కోరనట నే నుంటి నిట నేమిలేని జడమను శీతి.

కఠి ఆ కెండిటికి నడుషు స్ఫటిక ఫలకము గలిగి పత్తులుండగ నుండె పసిడి దండ మ్మొకటి ముదిరి ముదరని లేత వెదురు రంగున నున్న మణులనే నమరింపబడిన వేదికయందు ఘల్లు ఘల్లున మోయు కొంకణమ్ములతోడ ఇంపైన ధ్వనిగలుగ ఇంతి తాశమువేయ ఆడునట సీ మిత్రిమగు సీలకంరమ్ము సాయంతనమున ఆ స్ఫటిక ఫలకమ్మైక్కి,

80 యమేఘస౦ దేశము

10. మరువకుండగ సీదు మనసునందున్న యీ గురుతులన్‌ చక్కగా చేరుకొనగల వచట శంఖ పద్దాకృతులు చక్కగా వాాయబడ్‌ ఛ్యారమున కీళుగడల దనరారు భవనమును) విజము ఈనాడచట నేను లేకుండుటన్‌ చిన్న వోయిన గృహము చెన్నుదరిగినదాను _ సూర్యుడళిగిన యంత చూడ నా కమలమ్ము తన పూర్వ శోభలను దాల్నియుండదు గదా.

11. అటుల జన్‌ వెనువెంటి త్వరగ జొరబడనీవు పి తనువు నాక గున్న యేన్గంతగా జేసి మును పీకు నే దెల్చియున్న (కీడా (దిమై కూరుచొని హాయిగా కొంత వి గాంతి గొని మిణుగురుల తళకులను మించకుండగ మెజయు మలఅప్ప చూపుల నింటబరపి కనుగానసవలయు.

ల! నడుము సన్నము యింతి తనులతయు సన్నమ్ము సన్ననౌ పలువరుస కొనలు సన్నమ్ము లౌ, పడతి అధరము దౌండపండు రంగున నుండు కలికి చూపులు హరిణి బెదరుచూప్పల టోలు, నెలతగని నంతవే నడి యౌవనము తోచు చక్కన్నైయున్న యా చానపౌక్కిలి లోతు, పిరుదు బరువున తరుణి నడక కడు మందమై ఐభివు చన్నుల కొంచె మొరగి నడ్డచును యింత్కి అట్టి నా (ప్రియను నీ వచట జూతువు జలద ఆ టబహ్మ తొలిసేత అతివలం దామెలేు.

2వస గ్గ శ్ర

22 వెంట దిరిగెడి జంట వెడల నెచ్చోటికో ఏకాకియొ చ(కవాకి చందమ్ముగా పలుకు కరువై అచట ఏకాంతమున (బదుకు నా బవాః (పాణమౌ నాదు (ప్రియ నరయుమౌ గాఢథమౌ ఉత్కంరతోడ నీ దివనముల బరువుగా నెటొ నాదు పడతి గడపుచునుండు _ శితకాలపు మంచుచేత బాధింపదిడి మరు రూవుగొన్న తామరతీవవలె నుండి.

289. నిరతమ్ము దుఃఖింప నిక్కముగ కనులుబ్బు వేడి యూర్చుల మోవి విడచు నెజ్జని కాంతి ఆరచేత శిరముంచి ఆకివ చింతిలు చుండ కురులు (వేలాడు సంస్కార రహపితమ్ములై _ సీవు ([గ్రమ్మగ కాంతి దరిగి కన్పడుచున్న చందురుని దురవస్థనందు నా సతి మోము.

₹1 అట నీ కనుల ఐడును నా యింతి మొన్మొదట నే జేర సేమముగ పూజ లొనరించుచునొా, విరహమున జిక్కి. యిటులుండు నా పతి యనుచు నా పోల్కెగల (ప్రతిమ నచట లిఖియించుచునొ, పలికి తీయగ నచటి పంజరమ్మున దిరుగు శారికను గని *పళికి గూర్చు దానవు సీవె ఆతని నెపుడై న మది దలతువాె యనుచునో.

25 మలిన వననమ్మున్న తొడను వీణియజేర్చి నన్ను గూర్చిన పొట నతివ పొడగగోర కన్నీట నా వీణ తీవన్నియు తడియ చివర కెటులో వానినెల్లి సారించినను

(1 మేఘస౦0 దేశము

మాటి మాటికి ఆమె మరచుసా స్వరములను మూర్చనను తనకుదా గూర్చుకొని యుండినను.

26 ఎడబాసినది మొదలా ఎన్ని నెలలున్నవను గణనకై ఆ యింటి గడప నిడి పూవులను ఒక్కొక్క నెలకొక్క పూవె భువి బడ్యదోయు, కౌగిలించినయట్లు కలగన్న నాయింతి మనసులో ననుగలసి మరుశకేళలన్‌ దేలు _ తరచుగా (పియువిరహ మనుభవించుటయందు ఇట్టి వేడుక రేల్ల ఇంతులకు కలుగుగా

27 పవలు 5రీతినో వనుల మునుగుటచేత చెలిని విరహమ్మంత చేరి బాధింపదట, నిశిని వేడుకలేక సీ చెలియలికి ఎపుడు గురుతరమ్మగు శోక మొదవునని శంకింతు, అక్థరా_తమునందు ని (దపట్టకయుండి అవని'పైఐడి పొరలు ఆ పతి (వతకునా వార్త నందించి ఆనందింప జేయుటకు చూడుమా మాయింటి కిటికీని జేరుకాని

28 విరహవ న గృగియించి విరుల శయ్యను జేరి ఒరగి యొక (పక్కనే ఒ్తిగిలి పండుకొను, తూరుస్తన ఒక్క కళతోడ మిగిలిన యట్‌ శళిరేఖవర తనువు చిక్కియుండును మిగుల, ఇంతి నాతోగూది యిష్ట సంభోగముల క్షణమువల ఏరా(తి గడిపేనో ముందుగా ఆ నిశియె వికహమున అతి పెద్దదై తోచ వేడి కన్నీళ్ళతో వేగు నా [పియ యిష్పడు

శివసర్ష క్రి

20, _కిటికీలలో చంద్ర కిరణములు జొరబడగ అవి చల్తన్వై యుండు అమృతమ్ము వలె ననుచు పూర్వ్యుపీ్రఏతిని చాన పోయి ఆభిముఖముగా దుఃఖమున నే[తముల నుబుకు కన్నీటిచే బరువెక్కి (క్రమ్ముకొను గుర్తు పక్మములతోడ మరలి వెనువెంటనే తిరిగి వచ్చునుగదా _ పవలెల్ల మేఘములు రవిని గప్పిన, విడని ముడ్రుచుకొనలేని యా మెట్ట దామరవోలె

80 వట్టి సీటను తానమాడుటన్‌ దినదినము విరుసెక్కి ముంగురులు తరుణ్‌ చెక్కిలి (వేలి "పెదవి చివ్వరును వెతలబెట్టు నిట్టూర్పుతో చెదరి అచ్చోటనే కదలాడుచుండగా, నిరతమ్ము కనులలో నిండియుండగ సరు నిదురచేరెడి తావు ఇంచుకయు లేకున్న ఎటులైన నాకాంత విదురవోవగ గోరు _ కలన్టైన సాతోడ కలుగు సురతమ్మనుచు

$1 అటుల ఎడబామైన ఆ మొదటి దినమందె విడచు పూవులదండ విష్పివైచును ముడివి, "హెచ్చు తగ్గులతోడ ఏర్పడుచు బిరుసెక్కి రాకగా వాధించు ఏకవేణిని గట్టు "పెనుగోళ్ళుగల కరమ్మున కాంత యీనాడు పల్లామారు ఆ జడను తొంగ(దోయుచు నుండు తిరిగి ఆమెను జేరి తీర నాశోకమ్ము చిక్కూలనుదీసి నే సిగచుట్టవలె దాని

శీ0 మేఘ నందేశము

క అబలయై తాదాల్భు ఆభరణముల వదలి తన మృదుల దేహమును ధరియించుచుండు నెటొ పడకమై బడపైచి పలుమారు దేహమును దుఃఖ దుఃఖిమ్ము నెటొ దిగ (మింగు నాయింత్త్హి స్‌వైన నామె సీరీతి కన్గ్లానినంత -శాన్నీటి మయమైన కన్నీరు విడవెదవు _ ఆర్జాాంత రాత్ము లైనట్టి వారెల్లళును తరచు యిటు కరుణాంతరంగు లౌదురు గదా

88 ఎజుగుదును నేను నీ చెలియలికి నాపైన అనురాగ మధికమని ఆకారణమ్మాగా [ధమ విరహామునబడి పడతి యిటులుండునని మనసులో ఊవొాంతు ననయమ్‌రీతిగా, నే నందగాడనని ఏర్పడిన గర్వమున వదరితిని నే ననుచు ఎద దలపవలదయ్య నెలత గన్గ్లొన సీవు నేను జెప్పినవన్ని సీ కనులబడునచట నిజము నమ్ధుము జలద

91. ముఖనుపై బడియున్న ముంగురులు అడ్డుపడ కడగంటి చూపులే కనరానిపై యుండు నల్ల వై కనురెప్పనంటి నిగ్గుల గూర్చు అంజన స్నేహము నందజాలవు కన్సులు, మద్యమును త్యజియింప మగువ _భూలతలచట సుందర విలాసముల నందజాలని వగున్సు అటి నా సతికి నీవటి జేరినంతనే ఎడమకన్ను ళుమైన ఆదరు శుభమును డెల్ప _ నీట మీనము కదల నటపైన చలియించు కలువకాంతులళోభ కన్చించు సీ కప్పడు.

2వసర్డ / |

95. మొలసూలుగా చిరమ్మున్న ముత్తెపు సరము దై వగతినట శోభ తరుగ విడివడియుండ నాచే నఖక్షతము లందకుండగ నుండి సురతాంతమున నేను కరమునిడి ఒత్తదగు నరస కదళీ సంభ గౌరమౌ ఎడమతొడ అదరు సీవటకేగ సతికి శుభమును దెల్బ,

96. అటుల నీ వటకేగు ఆకాలమున జలద ఏకాంతమున కాంత లదురించు చున్నచో కాళుమా ఒకజాము తరుణి లేచెడి దనుక కాంత కెటులతో అటుల కలలోన కలిగినది గాఢమైనట్టి నా కంరోప గూఢమ్ము వెనువెంటనే ఉరిము విడదీయబోకుమా,

87 _సీలోన నున్న యా నీటి బిందువులచే చలన మెల్లగా -వీచు గాలుల దింపి 'మెల్కొల్చుమా నీవు మెల్లగా నా నకివి, వసివాడి యున్న నా వనిత ఆ మాళతీ జాలకమ్ముల వోలె మేలుకొని న్వస్థై నిశ్చ లలౌ కనుల నిన్గవాకమునగన మెజపులను లోనడచి థీరుండవై నీవు ఉరుము పల్కుల దెల్చ్ప నుంకింపు మీ విధివి.

88. సౌభాగ్యవతి ! నీదు సఖువి (పియమి తుండ ఆంబువాహుండ నే ననుచు దెలియగవలయ్య అతని నం దేళమ్ము నంతయును హృదిదాల్చి ఆరుగుదెంచితిని నీ కడకు సర్వము దెల్ప: సతుల జడ లెడలింప చాల తొందరవడుచు

కలి మేఘస౦ దేశము మార్గమందున ఖేదమందు (పవాసులను మధుర గంభీరమ్ము లై న ఉరుములతోడ త్వరబెట్టి వారినా తరుణులకు జేర్తునే $8 ఇటుల జప్పిన పిదప ఇంతి ఉన్ముఖి యగుచు హనుమంతు గన్గానిన ఆ సిత యనురీతి ఉతస్నంరతో నిండి ఉఛ్వసిత హృదయలై నిన్నుగని తెలిసికొని నిండు గౌరవముతో ఇవియొగ్గి విను సీవు చెప్పు సంగతులెల్ల, “స్పేహితులచే నిటుల చేరు. కాంతునివార్త ఆతివలకు 'పతి గలిసినంత ముదమునుగూర్చు 40 ఉపకార పరునిగా ఓయి ఆయుష్యంత |! నితపకోన నిను సీపు పలుకుమిటు నెలతతో ఆడ్షన్నాడు పే (పియుండో అబల నినువిడచి రామగిర్యా (శమములంచు మృతి నెలుగకయె, విరహా దుఃఖమ్ముతో వివళుడై యుండియును అతివ సీసేమమ్ము నడిగె కడు (పితి” నన్ని; ఏర్పడగ ఆసలు యింత సులభమ్ము గా అట్టివారికి చెప్పునట్టి- దింతియె తొలుత, శ్రీ] చిక్క 'దేహము నిన్ను జేర కృశించుటన్‌ తాసమున నినుజేరె తపియింపబడి మిగుల కన్నీటి స్నానాల కాంత నిను గలసికొనె వేడి -నిట్టూర్పులకు తోడు సీపే సయ్యె వీధి ళ్యతువై తనదు పధమందు నిలువగా ఎడతెగని తహతహల నెలత నిను పతిమించె అచట దూరాననో అతివ నసీపతి యిటుల తన చి త్తవృత్తులన్‌ తాను నీలో నుండె.

2వసర్ష శకి గల్లి _చెలుల ముందున పలికిచెప్పదగు మౌమైన్త పతి సీ ముఖముకాక పలుకునట ఇవిలోన, ఇవికి అందని అట్టి చెలికాని పలుకుల్తే _ కన్ను లకు గనరాని కడుదూరమున నుండ నినుగూర్న్చి ఉత్కంఠ నిండు వదములతోడ నాముఖమ్మున జేరె నతివ యీసాడిటుల,

శ$ (పియసీ తనువుగాంచ శ్యామాలతలి జూతు చకిత హూరిణుల కనులజూళ్ళు సి చూప్పక్నై వదనంవు ఛాయగన సుదతి చందురుజఖాతు శిి బర్హ భారమును జూతు శక్షేళములనగ అల్పమ్ముల్లై కదలు నదుల. ఆలలందు నీ కన్చొమల కదలికలు గలవనుచు జూచెదను ఓ-కోఫనా నిన్ను బోల్బ సీవే తగును అక్క-టా పీసాటి ఒక్కదానికి లేదు.

44 పణయ కొపమ్ముత్తో పడతి సీవున్నయటు ధాతురాగమున చిత్తరువు శిలపై (వాసి సీపాదములమైన నేను పడియున్న యటు టబాయుతతి నాచూపు నావరించెను గదా మాటిమాటికి పెరిగి మసలు నా కన్నీరు - ఓర్వ లేనట్టి యౌ (కూర దైవమ్మటుల చిత్తరువు నందై న చేరసీయడు మనల.

45 కడశెట్టులో నేను కలలోన నినుగాంచి విగికౌగలిడ బోహువుఖను పై కెత్తుతరి నన్నుగను అటనున్న వన దేవతల కనుల అ శుపులు ముత్తియములంత విందువ్నలగుచు

శీశీ మేఘస౦0దేశము సరిసరమ్ము లనున్న తరుకిసలయములబడ జాలువారక యుండజాలునా దుఃఖమున.

48. దేవదారువులగల లేజివురులను విప్పి

జాలువారెడి వాని షీరసొౌర సౌరభమంది ఇటుల దకీణదిళశకు (పఫసరింసవచ్చు ఈ హిమనగపు వాయువుల దమి కౌగలింతునేే తరుణి యివి తొలుత నిను తాకియుండును అనుచు.

47 _ ఉదకధారల దడుపబడియున్న నేలవలె పరిమళమ్ముల నెపుడు బరపు నీ మోమునకు దూరమై యున్న నే సీరీతి కృశియింప పంచళరు డీనాడె బాధించు చుండెనను, ఎడతెగని మేఘముల నెండ గనరానివౌ వర్షకాలపు దుర్షినము లెటు గడపుదునొ.

48 జామె యుగమన, మూడుజాములున్న ట్టి యా నిశిని ఒక తక్షణముగా నెటుల కుదియింతునే ఏ్‌ ఆవస్థలనున్న ఎటుల ఆపవలైైన అల్బాల్చ్బ సంతాప మందునటు ఎండనిడు ? ఇటుల దుర్గ భములై నట్టి కో ర్కెలతోడ నా మనమ్మో చటుల నయన 1 నిన్నె డబాసి దిక్కూుమాలినదగుచు త్రీ (మగు వగధనందె

498 _శాపాన్తమగును నేసతి గలని యిటుజేశు అని చాల తలచుకొని నను నిలుపుకొంటినే, అటులనే కల్యాణ్‌ ! అన్నిభయముల విడచి నిను నీవె గాపాడుకొనవళిను నాకొజకు _

£2వస గ్గ జగ్‌ అచ్చ మైనట్టి సుఖమన్న ఎవరికి గలదు ? ఎవనికె నను ఒక్క దుఃఖమే కలిగెనా ? ఈ అవస్థలు చ (కనేమి చందమ్ము లై _ (క్రిందుమ్‌దైై తిరుగుచుండుగా సతతమ్ము

50. పాము పొన్నున శార్డపాణి లేచిన వేళ నాదు శాపము అంతీమగును ఓ కల్యాణ్‌ 'శేషంచియున్న యీ చివరి నాలుగు నెలలు కనులు గట్టిగ మూసి గడుస్తమా ధైర్యమగ మనము ఆపై విరహమందు గణియించు ఈ కో ర్కెలన్నియు దీర్చు కొందమట ఒకటొకటి పండువెన్నెల శరన్నిశల నిండుగ నుండ.

61 మరల నిటుజెప్పె సీ (పియుడు “మునునీవునా కంఠమును పొన్చుమై కరచుకొని విదురలో ఏలనో బిగ్గరగ ఏడ్చుచుండగ జూచి ఏ మేమ యుని నిన్ను ఎంతయో (పళ్నింప నవ్వులో దాచుకొని నీవు బలికితి విటుల అక్రిత్రవ్ల ఎవ్వతె 2 కోలన్‌ కీ౦ండించుచుంటిగవని,

లలి ఒరులెంగని యిట్టి గురుతులన్‌ వినిసీవు _ కాంత నే 'సేమమని (గహియింపుమా యిపుడు లోక్రవాదమ్ముతో ఏకీభవింపకుము నిలుపునే (పియనియం దిసుముంత నమ్మకము ఏలన్నో విరహమున తరగు నందురు లేమ ల [పియ విషయముల (పేమ పెరుగు భోగములేక్క "పెరుగు అభిలాషతో (పేమరాశిగమారు..

46 మేఘస౦ దేశము $8. తొలివిరహమున టీవి) తకాపాన గుందు సీ ఇెలియలికి సీరీతి జెప్పి ఆశ్వాసించి శిన్సని వృషభమ్ముచే ఇదరగొట్టబడిన కెలాస శై లమును వదలి వెనుకకు మరలి చల కుశలవ్నార్తనను జేర్చి నమ్మగ బలికి ఉదయాన శిధిలమైయున్న మల్లే నుబోలు నా (ప్రాణముల నిలుపుమా ఆమె పలుపులన్‌. 64 అఆపన్నుడను నాకు ఆత్మ బంధుడ ఏ్‌వె బంధుకార్యము జేయ బూనుకొంటివి యిటుల, అటులనే యను సీదు _ఐదులు కోరుదునేని ధీరత్వమును నీకు గూర్పుజాలనుగద్వా సీవు యాచింపబడి నిశ్శబ్దిముగ. నుండి * చాతకమ్మల కిడ'వె జలము కడు. పీతీతో సత్చురువు లెల్తిరును "స్నేహికతుల కోర్కెలకు బదులువల్కుదు రిటులె పవిజేయు రూపమున కక నాకతిిపియమ్మైన (పియగూర్చు పనిగాన చెప్పితిని యిట్టిపని చెప్పదగదిది సీక్కు నాపైన నీకున్న నెయ్యమ్ముచే గాని (ప్రియను విడబానసియిటు పడియుంటి ననిగాని దిక్కులేకుండ నిట జిక్కితిని ఆనిగాని మన్నింవవలి నాదుమాట ఓమేఘడా | ఇచ్చ వచ్చి నరీతి యింతి మెణపును గూడ్రి వివిధ దేశములలో విహారింపు మోజలద ఇక్షలుగదెన్న డు మెఅపు కాంతతో నెడబాటు కల్మెగ్దు వర్షపు మేఘ కాంతులెన్నడు సీకు,

2వ సర్గ శా 56. యక వధూ(పాణ రత్తణమ్మొనరింప జలధరవరుండటుల జనహితరవమ్ముతో దీవ్యవాక్కుల బలికి దెల్బె సందేశమును, ఆమెయును తనభర్త అట "సేమమని దెలిసి (సముదితమనమ్ముతో పతికొణకు' జీవించ ఇటుల ఉ త్తముగోరు ఎవరి (పార్టనలైన ఇష్టఫలముల నిడక ఎటులుండు ఎప్పడైన న! జలద కథితమ్మైన జాలివార్తనువిన్న ధనదు-కోపము తగ్గి దయగలిగె యకళుపై అనుచరుండగు యశకు అపరాధమునునై చి తనళాప మంతమౌొ తరుణమును దరిజేర్చె, శోకమ్ముతీర నా సుదతి జేరెను (ప్రియుడు ఆ దంపతులు సుఖములందు దేలిరి మిగులు సంతోషమున వారు చక్కగా 'జీవింప ఇష్టభోగములెల్ల ఇడె చురల భనముండు ఇది తెలుగు భాషలో గేయముగ వెనువడిన కాళిదాసుని మేఘనం దేశ కావ్యమ్ము, ఇదియె ఉత్తరమేఘ మనెడి రెండవనర్ష సంపూర మిటి మేఘనంచేళశ గేయమ్ము, ఇదోచేణుపాలు డింపమ్‌రగ (వాసె మదినిళ్చి శారదను బుధజన వి ధేయుడైై. బాలా వై టా భ్‌ గాయక ఖ్‌ ( సలి సీటిం. *-' మ శ వస్‌. మం * శ్‌ కా న న్‌!

ఆను [క్రమణిక పర్ట్‌ శ్లోకం గేయం పేజ్‌ ల్లో సం లం క్షే కళ్ళ్చిత్కానా స్వాధికారము 9 1.9 తస్మిన్ని (దౌ కాముకుండౌ క్రి 13 తస్యస్థిత్వా కోర్కెలను వ క్ష్తే( (వత్యాసన్నే ఆరీతి శ్రావణము 10 కక ధూమజో్యతి సలిలమనిలము 10 168 _ జాతం వంశే పుష్కులావర్తకము 1 క్ష? సంతప్తానాం కోపడున ధనసదు 10 కేక్‌ ర్వామారూఢం పవన పదవిని 110 కాంచావశ్యం తీరుశాపము 11 క్షేే[1 కర్తుంయచ్చ ధా తి ఫలవంతమానన 12 కే12 ఆపృచ్చస్వ ఆరాధసీయుడై 12 వూ. కే18ి మార్షంతావ పయనమున 12 కేే*శీ అ ఉదేళ్ళజ్ణం అదియేమి ఇప్ప కే15 రత్నచ్చాయా పలుతెజంగుల 19 116 త్నయ్యాయిత్తం కృషిఫలము 13 క్త1? క్వామాసార ధారలుగు 13 118 ఛన్నోపా న్త్వః అడవిమామిడులల శశీ శ్తే!8 స్థిశ్వాతస్మి ఎటకిరాశాంగనలు 114 1.20 తస్యా స్రిక్తై లోనగల 14 నో! యా ఇ సందృష్ట్యా అరవిడుదు 15 ణ్‌ నం అం తేవలీలై స హన. సర్భుతో (కిందబడు 185 ళ్‌ స ॥ న! వ్‌త్చ ) శి | ను యం. న క "టీల ౧ కాల లూ లే ల ట్‌ పఫపలోే

అను [కమణిక 48 లలా లే శ్లోకం గేయం పీజీ 1-వఫ ఉత్సళ్యామి కొశ్రిక్షపూవులు క్‌ 124 పొళ్టుచ్భా యో మొగళ్చి పూవుల క్షేక్రి లిక్‌ జేషాం దిత దిక్కు_దిక్కున క 1.26 నీవై, రాఖం (శ్రమదీర్చు కొన 16 127 వి(శ్రాన్హః వననదీ తీరముల _ ]86,. 128 వ (కః పద్దా ఉత్తరమ్మున క్ష? 1.20 వీచికోభ అలలు కదలగ 1 180 వేజీభూత సుందరుడ 1 181 (ప్రాష్యావ స్తీ ఉదయనుని [8 1-12 దిర్హీ కుర్వన్‌ తొలి(ప్రొద్దవో 18 188 _హారాంసారాం అంగళ వీధులన్‌ 18, 1-84 (ప్రద్యోతన్య వత్సదేశవటేడు.. 8, [కల్‌ ప (తళ్యామా ఆకుపచ్చని రంగు. 8, 106 ఉాలోద్ది రై కురుల తడి క్రి 1.8 భర్తుః క్‌ జలములన్‌ 10 188 అప్యన్యన్మీన్‌ వేళగలిగిన ఓ 1.80 పాదన్యాస అడుగులిడ వ 140 పళ్ళాదున్పై మండలాకృతి ॥ి 41 గచ్చ ప్త్‌గోం నిశిని రమణని “| 142 అంకసా క మెజని మెలసి 21 1.13 తస్మిన్‌,కాలే ఆదెసమయమౌ 21 క_4క గమ్మీ రాయోః గంథీరయను రి [45 తస్మాః కిజ్ళీ తటమనెడి 2 146 త్వన్ని స్యన్లో పివు వానలగురియ ః2£ 141 త్‌ (శ్రన్యజ్దం పష్పవృష్టినో లి

గ0 అను [కమణ్‌క ఇన్స్‌ శ్లోకం గేయం “సీజీ శే48 జో్యతి రేఖా వెలుగు రేఖలు న. 1240 ఆరార్ర్యైనం శరవణమ్మను 2 160 త్వయ్యాదాతుం శౌరివర్షము లి 161 కాము త్తీర్య అటుల చర్మణ్వతీ క న! (బహ్మావర్త్శం క్‌ మలము'పై లిక కేకల హిత్వాహాలా తనబందుగుల లీక కక4 తస్మాద్గచ్చే కనఖలమ్మను ర్జిశ్య కాకర తస్యాపాతుం సగము దేహమ్ము ల్లీ 56 ఆసీనానాం కూర్చొన్న ల్లగ 157 తంచేద్వాయో గాలిపియగ వ్‌ 168 యే సంర మ్భో అట నిన్నుగని లికి 159 త (వ్యక్తం తొల్లి ఆ అరేందు ల! 1-80 శద్దాయన్తే మధురాతి మధేరముగ 18 181 హాలేయా (దే ఎన్నెన్నియో లి న. గత్వాచోర్ట్వ్యం తెల్లకలువల ౯|| కే($ ఉత్పళ్యామి అభినవమ్మ గు ణి కే64 హిత్వాతస్మిన్‌ అట్టికీ) డాశా ల లి ళ్‌ త (శావళ్యం అవేట తప్పక 23 శ 606 "హేమా మ్చోజు దింగారు తామరలు 28 16? తస్యోత్సళ్లే (పిమతముని ౭0 క్షు గా! నా వ] విద్యుత్వన్తం మెజప్పదీవెల ఓం లి హే లీలాకమల కరమునన్‌ లీలమె గ్‌ లు? యితోన్మత్త ఎచట మత్తున క్ర | ఆనన్షోళ్రం అనంద మొక్కపే , 81 లగ యస్యాం యిశ్షాః వెలుగు తారల లీ

అను [కమణిక గ్‌ నర బ్‌ గ శోకం గేయం “ప్పేజ్రి ల్లో సం ౧౧ ల్లి 8 మన్దాకిన్యాః మందాకిసీ వ! 7 సీవీబన్లో కామాతిరేకమున కి 28 యత స్త్రీణాం సీవు అడ్డము తొలగ 88 ల్లి రి నే శ్రాసీశాః కాలు నిలువక 82 ఓ10 అక్షయ్యాన్త అతయములౌ 89 £11 గత్యుత్కమ్బా తడబడెడి శ్రి £ి 12 ముత్వా దేవం అచట ధనపతి 88 ల్లి 18 వానళ్చి తరం ముడుచుకొన లిక బకత తతాాగారం ఆ ప్పరిని శశ లి 15 వాపీ చాస్మిన్‌ ఆ యింటి నడవావి కీకీ 2.16 తసాం స్టీరే పసిడి అరటుల కి ఓ 17 రకా శకోకః అటనుండె శి ఓ 16 తన్మ ధ్యేచ ఆ రెండిటికి నడుము క5 వ 10 ఏభిఃసాధో మరువకుండగ 8 ణి శ0 గత్వా సద్యః అటుల జని 88 2 21 తస్విశ్యామా నడుము సన్నము _ కీకి 2 22 తాంజానీధా వెంట దిరిగెడి జంట 87 220) నూనం తస్యాః నిరతమ్ము దుఃభింప £ ఖ్‌ ఓ ఆలో కేకే అట సీ కనులబరును క? 2.25 ఉత్సళ్ణేవా మలినవననమ్మున్న 8? 2 28 శేషాన్మాసాన్‌ ఎడబానినది మొదలు శకి 2-27 నవ్యాపారా వవలు పఏరీతినో 88 £20 అధికొమాం విరహమున 88 2.20 పాధానిన్లో కిటికీలలో 80 ఓ40 నిశ్వా -్ట్‌నా వట్టినీటను శ$ి

ర్‌ి అను (5 మ ణ్‌క5క సర్గ శోకం గేయం 'సేజి ళ్లోనం కః వనన హాయ నో చా వన 2.08 సాన్యస్తా అదిలయై 4 288 జానే సభ్యాః ఎజుగుదును నేను 40 జ కిక్‌ వామశ్చాస్యాః మొలనూలుగా శ్రీ! 2.98 తస్మిన్‌ కాలే =టుల నసీవటకేగు మ్మే ల్‌? తాముక్థాప్య సీలోననున్న శీగి 2808 భరుర్శ్మి (ఈం సౌభాగ్యవతి తీ జ్‌ 30 ఇక్యాఖ్యాతే ఇటుల జెప్పిన శీలి 2.40 తామాయుష్మన్‌ ఉపకార పరునిగా శీలి ఓ41 అబ్లేనాజ్లం చిక్క దేహము శీలి లి 42 శద్దాభఖ్యేయం చెలుల ముందున శః 248 శ్యామాస్వజ్ఞం (ియనీతనువు శక! ర. త్వామాలిఖ్య [పణయకోవమ్వు త్రో గ్‌ లతిక మామాక్షాళ 5కడకెటుతో ౮ న్‌ శతి లశకి భిత్వా సద్యః దేవరోకువుల శీ| 2ెథ? ధారాసిక్త ఉదకధార్‌ కశీ ల్త్‌(8 సంక 'ప్యేత జామె యుగమన శీ 248 నత్వాత్మానం శాపాన్తమగును డ్తీకీ 2.50 శాపాన్లో మే పాదు పాొన్పున శక్‌ ర, భూయళ్చా హూ మరల నిటు శీర్‌ 2.02 ఏతస్మాన్మాం ఒరుతెంగని జీఢ్‌ 2.28 ఆళ్యా స్య్యైవం తొలి విరహన 4కి 254 కళ్చి రోసొమ్య ఆవన్ను డను శ 2౭ 5్క ఏతత్కృత్వా నాఠతి (పియమ్మెన గ. ఓ56 తత్సందేహం యక్ష వధూ" 47 క! (శ్రుత్వా వార్తాం జలదకధిత్తమ్మెన శ్రీ వా సో టా ' / వమ... య ళ్‌ గో టా ( ంయ2ం స నో

త ము తలి తలు చయల గ / ల చయయ ముం మం లస. (0 న న న న ర ఫ్‌ కటి ణు. య వ. ప స ్‌ టు వ. న. . గ ష్ష్‌ న రం స్య సుం నన నటు రసన ణే న ప వ. నే న నీ! ర న యం న. ట్రప్‌ స న. య టా. మగా ళం ర ర హన శ ల. ళా యను టగా 2] స హి నం. టో ోప్యాన య. . న. న ద వ న * జపా మో " చ్న యస నన 2! ్‌ పు 1సు 0 ఇ సంస. క... 2 చి మం 2 టవ లం ప టాం "సాగే స్ట బి న ప వ యయ కం ఆ వ న నం. ల త్‌ మల మ ఒ న ర. స... స నం సల యు! | ళ్లు 1వ న ర లో మటు షరా రర టత చ . , /