Telugu maynarakalu - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

౧౧ ౧౧౧6౭౦| 69 ౪9006) షర శ్రీమతి పత్సి సంమతి, ఎమ్మెన్సీ శక స్త

మ నటనా . ఎ“. [జ 7౧6 56200 86564 7040067 | 01 // వ. క్త తిళ౭గిరే, 56108 ౮/6౧ 5౫ , [1] తా స్మర వళ | 0౯ ౪5. ౧౭56032 గఇండేల/ | లంటి క స్త్ర (419) 10 న! 1. తో గ 4. స | గ 2|| 500౧044! 5గ1 540461 ఏం100 ఖున్‌ 1 శ ॥ వ కళ / | . న న చమ్మ ॥ ఏ. నం సం సత లం (జీ. స | హహా ౯ కళ యాన. . గక ర్‌ సహా! క సక జ. నాళ. 12 ప. న టే సా న. రై 6071061గఇ0య్టక్‌.... దనన ౧11 650౯ వం 7. న. 70004 ఆట

• “టకం 00110068 ౧6. ఏ. (1. మ. 801క(110, ౧1 | త న మో. స్మ | - . | క్రైటష్ళ రింగ! 6042 నా ల చరా || 1 జే ల ౨ యబంయయాాి లన్‌! జ. శ సక. / (స య. ట్‌ |. 1 న. ; ః న యో స్ప కు ననా! గ |. 42౧] 0102520122 గ౭౦ 1. గ్‌ సనలీత్తా ట్ట ద క (౧ చం క010067 క 0006900 42001 | ; న శీ) “విలా | 0౧212గ౪2 1౧90410005... | ॥ శ లే 1] టో | కు. 2ెరీరీ9551౧0 0౧ 16 060౮089100 గ, ; క క్షీ 44 య. ఇ ( వత్‌ ర రా ॥ |]! ఇ” నం శ 501. 6608560 గ0౧04 || +. (1 ఏట చ 5౯5౧1 5.146 92 2౧6 జ రన నా వం 1 పమ మున కకం టా 40851 మున్న న మి ౪ 500 గ 26౭01 | అ 22 1|౩0 (| ః| [ న659గ0

తిజ్రాన జ్యోతులు క ఖ్‌ 5౧౬ 241 546౧౧2౪), 1150, (16) [6009 1౧ 80020౫ 60|1. 06/86 001686 10! ₹/006౧ 5162142౧) - 532 001 ప్రజాపక్ష పత్రిక వివిధ భారతి ప్రత్యేక ప్రచురణ

యత 0ల111ల10 గర గోకుగతుకకఓ0' ౯౬౧౪915066 - గీయ8456 2010 ౮౦౧165 - 1000 | గ ల / న! మన (4/24/6౧ 0/ : యే నుతి -. 501ఓ౬ కి 5లగకగ[మక, 11.50. గో .60(419 1౧002౧96 0 80120 (16) జ ఆం౪4ఓ 6/66 6011606 10! ౪/0౧6౧ | 6/0 ౧౭4 112065౪/2౧3 గ౬౦ ( క్‌, 35/ ౮౦౪౧౧౬1154 1164 0౦1౦౧౫ 6౬౧ 912౧౧౦౧6 ౧౭గ6 ఆ5గ1626412గ౧-532 001. 061 ' 9652317729, ౧1౫ ; ౦8942-223291 నిలరి/3/౧66 0౫/ + ౧/44 గడగ50౧2 నిడి! ౪1౪10114 86148411 ₹50-83-20, 3-3, 32ఇ| 3౧24 ౫/29, గీ2ర04[2 గ2్ర2౧ ౪15250202002గ) - 16. 06 : 94400 42815 00౪797౧286 4గ5ర. 5/1 గి౭గ। 6౭420260)! గెడం £౯//7/66 27 3గ౧| 3[౧|%|[౧౧5డ ౮౧4౧౧11605 ౧౪౫౧౭౪2౧ 5౯661 బు గంధొాల (న్యా! ము 3౧460414 డం ానమును ౧౧ - 08942-225735, 22213క ఏ గ్య గి నే లో భే ౫ ర్‌ కా 0౮ ౧. 60 నా వాాయా

ట్రేలు తో తత్పి సుచులి 14 2 | ల) 'స్వర్షిల్న ఊహించుకుందెకుని ప్రయత్నించి నప్పుడల్లా నాకు గ్రుంభిలయమే గుర్తొస్తుంది!

తానంతగా చదువుకోలేదు. ఇప్పుడు తన వయసు 85 సంవత్సరాలు. అయినా అర్ధ శతాబ్దం ముందే ఆమె ఆలోచనలు ఎంతో ముందుచూప్తుతో ఉండేవి. మేనరికాలు మంచివి కావమ్మా...

మేనరికపు పిల్లలు ఎత్తిరెల్లరు... అని చెప్పేది.

ఆమె పేరు పిల్లల లక్ష్మణమ్మ.... మా అమ్మ చిన్నతనం నుండీ గొప్ప స్ఫూర్తి ఇచ్చి పెంచిన తల్లి. నిను ఆద

• కత్తి సుమతి నా రచనా వ్యాసంగానికి విశేష సహకారం,

(ప్రోత్సాహం ఇస్తున్న గురుతుల్యులు బి.వి.నరసమ్మ గ౭8 క (గిెర్డ్‌ ఎకనమిక్స్‌ లెక్చరర్‌,

ప్రభుత్వ మహిళా డిగ్రీ కళాశాల, శ్రీకాకుళం) కృతజ్ఞతలు

• పత్తి సుమతి 1౪

“రయి ముంది మధ్య్యాంకందే.... ఒక సహ్పాదియుడు ముళ్లో

రేపటి తరాన్ని కొంతైనా ఆలోచిం చేయడానికి సాహొకితీదంగా నేకు చేస్తున్న ప్రయత్నాలకు

ఎప్పటికప్పుడు సభొకాదీం అందిస్తున్న...

చైవన్య డిగ్రీ కాలేజ్‌

విద్యాధరి డిగ్రీ కాలేజ్‌

విద్యాధరి 8.౬64. కాలేజ్‌

తైత్వన్య ౬.5. డెక్రీ కాలేజ్‌ 8 పి.జ. సెంటర్‌ వైతన్య కో-ఆపరేటిప్‌ జూ! కాలేజ్‌ లకు ఈ ప్రయత్నిన్న అండితం చేస్తున్నాడు.

• పత్తి సుమతి

కృతజ్ఞతాణినందనాలు...

ఆలోచన అక్షరంగా మారి, రచనగా రూపుదిద్దుకుని, పుస్తకరూపం పొందడానికి వెనుక రచయితకు వెన్నుదన్నుగా నిలిచేవారు ఎందరో స్పూర్తిదాతలు ఉంటారు వారందరికీ... . మనఃపూర్వక కృతజ్ఞతలు తెలపడం కనీసధర్మం.

-....- గురజాడ అధ్యయన కమిటీ తరపున మేము నిర్వహిస్తున్న కార్యక్రమాలను రెండు దశాబ్దాలుగా విశేష సహకారం అందిస్తున్న శ్రీకాకుళం జూనియర్‌ ఛాంబర్‌ వ్యవస్థాపక అధ్యక్షులు మరియు చైతన్య విద్యాసంస్థల అధినేత శ్రీ జామి భీమశంకరం గారికి ప్రత్యేక కృతజ్ఞతలు మరియు....... శ్రీ జి.యస్‌.రామారావు గారు, రిటైర్డ్‌ ప్రిన్సిపాల్‌, ప్రభుత్వ కళాశాల (పురుషులు), శ్రీకాకుళం కుమారి బి.వి.నరసమ్మగారు, రిటైర్డ్‌ ఎకనామిక్స్‌ లెక్బరర్‌, ప్రభుత్వ మహిళా కళాశాల, శ్రీకాకుళం శ్రీ కె.వి.రమణరావు గారు, రిటైర్డ్‌ ఫిజిక్స్‌ లెక్టరర్‌, పభుత్వ మహిళా కళాశాల, శ్రీకాకుళం శ్రీ సురంగి మోహనరావు, సి ఇఓ., సెట్‌్రీ, శ్రీకాకుళం శ్రీమతి కె.సోమేశ్వరిదేవి, రిటైర్డ్‌ జువాలజీ లెకరర్స్‌ పభుత్వ మహిళా కళాశాల, శ్రీకాకుళం శ్రీ నటుకుల మోహన్‌, 5/0 లేటు రత్నం గారు, ప్రెసిడెంట్‌, ౮౦|, శ్రీకాకుళం శ్రీ బరాటం లక్ష్మణరావు, 5.1.0. విద్యాసంస్థలు, శ్రీకాకుళం శ్రీమతి యార్లగడ్డ గీతా శ్రీకాంత్‌, 560., ౮౦, 6౧11౧౭, శ్రీకాకుళం. దా॥ నిక్కు అప్పన్న, ప్రిన్సిపాల్‌, శ్రీ సాయికృష్ణ జూనియర్‌ కాలేజ్‌, శ్రీకాకుళం శ్రీమతి ఎమ్‌.ప్రమీల, ౧6. ౧7౦. విశాఖపట్నం శ్రీమతి వి.సుధారాణి, గీర౪౦0216, శ్రీకాకుళం

= = వీటిలో కొన్నింటిని తొలిసారి ప్రచురించిన “విశాలాంధ్ర” సంపాదకవర్గానికీ....

ఈ సంకలనానికి పుస్తకరూపం ఇచ్చిన శ్రీ శ్రీనివాసా (గ్రాఫిక్స్‌ అధినేత శ్రీ గుమ్మానగేష్‌ గారికి మరియు మేనేజర్స్‌ వెంకటేశ్వరరావు, వేణు గార్లకు, కంపోజింగ్‌ డి.టి పి. మరియు కవర్‌ డిజైన్‌ చేసిన పి, గోవిందరాజులుకు, ఐ.పద్మకి....

/ "“తిసుమతి నాగేశ్వరరావు

ఒక మాటి......

“,. జనం ఎలా బతికారో నాకక్కర లేదు... ఎలా ఐతకాలో నేను తెలుసుకోవాలి.....” అంటాడు మాక్సీమ్‌ గోర్కీ “అమ్మ నవలలో కొడుకు పావెల్‌ సహచరుడు వెళానిశ్చికోద్‌....

ఓ... వస్తువును ఏకాకిగా దాని పొటికి అదిగా, దాని కొరకు అదిగా, పరిసరాల నుండి విడిగా మిలీనియం మహనీయుడు కార్తమార్చు చూసేవాడు కాదట.... తాను చూసిందీ... ఇతరులకు చూపించదలచుకున్నదీ వ్యక్తం చేయడానికి అసాధారణమైన ఆలోచనాశక్తి అవసరమని... ఏ వీషయంబోనైనా ఉపరితలమేకాక, దాని మూఅస్థానానికి పోయి చూసేవాడు... అది యెంత కష్టమైనా సరే.....”

అటువంటి సునిశిత పరిశోధనా స్వభావం, శాస్త్రీయ అవగాహన మన పాలకులలో లోపించడం వలెనే 1964లో “బోపాల్‌ దుర్ధటన' జరిగింది. .. యూనియన్‌ కార్బయిడ్‌ వాళ్ళు ఫ్యాక్టరీ జనసమ్మర్థం ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతంలో దాన్ని పెడతామన్నప్పుడు రాగల నష్టాన్ని గురించి తెలిసిన మేధావులు, కొంతమంది బాధ్యతగల ఆఫీసర్లు - దాన్ని ఊరికి దూరంగా పెట్టమని - ఇంతమంది జనం

నివసించేచోట అటువంటి ప్రమాదకరమైన కార్థానా తెరవటం మంచిది కాదని... హెచ్చరించారు ఊరికిదూరంగా పెడితే - తమకి ఖర్చు ఎక్కువవుతుందని - జన సమ్మర్థం ఎక్కువగా ఉన్న కాలనీలోనే 'ఒక విదేశీ కంపెనీ మనదేశంలో కారానా తెరిస్తే ఏమనాలి ..?21? మన ప్రభుత్వం చూస్తూ కూర్చుంది. .. ముమ్మాటికి మనకు సరియైన 'మార్గం'లో నడిపించే 'లీడరొ లేడు అనడానికి ఒక్క బోపాల్‌ 'దుర్ధటన' చాలదా!?] ఏది ఏమైనా మనకి “దూరదృష్టి (౧0౪913౧౮ అనేది లేదని చెప్పడానికి కోకొల్లలుగా అనుభవాలున్నాయి.

ఇటీవల తిరువనంతపురం (కేరళలో (౭౧ 3410 71 2010) బ్రో జరిగిన 97వ భారత "సైన్స్‌ కాంగ్రెస్‌ లో మన ప్రధాని మన్మోహన్‌ సింగ్‌ చేసిన “కీలక ఉపన్యాసమే యిందుకు ఉదాహరణ.....

దురదృష్టకరమైన విషయమేమిటంటే...

......మితిమీరిన అధికారజోక్యం

రాజకీయ ప్రమేయం

ఇగ!

ప్రతిభకు సరియైన గుర్తింపు లేకపోవడం మన పారశాలలు, కళాశాలలు, విశ్వ విద్యాలయాలలో శాస్త్ర విజ్ఞానరంగం తిరోముఖం పట్టిందని" ఆవేదన వ్యక్తం చేయడమే కాక - ఇస్టోనియా, స్లోవేకియా లాంటి చిన్న చిన్న దేశాలు కూడా 'మన కంటే పైన వున్నాయని వెల్లడించారు ...

ఆయన మాటల్లోనే “86-12015గ, గ014081 - 1౧18568౧09 2౧6 120% ౮ ౧౧౦౧6? [660090110౧ 01 006 ౪౦1% ౧౬౦ 18861180 1౧ 62853100 1౧ 1౧౦౮12౧ 3018[౧66'

ంంంంఓ000208 1౧618౧ 50148౧06 [౦౧1 6 3[౧౭౦8169 &ఉగ౧6 ౮9861 ౪88౧4 0 6619200/(81వగ 2౧6 [౧-[౧౦౪96 18౪06౧6901"

అంతేకాకుండా .'అధికార జోక్యం - స్థానిక రాజకీయల నుంచి భారత శాస్త్రవేత్తలకు స్వయం ప్రతిపత్తి కల్పించాలన్న నోబెల్‌ బహుమతి విజేత వెంకటరామన్‌ రామకృష్ణన్‌ చేసిన వ్యాఖ్యలను తాను గమనంలో పెట్టుకుంటానని కూడా స్పష్టం చేశారు... ...'సమస్యను తక్కున చేసి చూపినంత మాత్రాన యదార్థాలు మరుగున పడిపోవు' అని కూడా హెచ్చరించారు. - ఇదీ మన పరిస్థితి...

100వ సైన్స్‌ కాంలైెస్‌ 2013లో జరగబోయ “100వ సైన్స్‌ కాంగైస్‌లో కూడా ఈ విధంగానే చెప్పవలసిన పరిస్థితి వస్తోందేమో వేచి చూడాలి ...

ఎందుకంటే.... మన భారతీయులకు బొత్తిగా శాస్త్రీయ పరిజ్ఞానం లేదని

1914లో ఇద్దరు బ్రిటిష్‌వారు (మన శత్రువులు) మొట్టమొదటిసారిగా కోల్‌కత్తాలో “సైన్సు కాంగైస్‌' ప్రారంభించారు. 97వ 'సైన్స్‌ కాంగైన్‌లో స్వయంగా దేశ ప్రధానే మన 'వ్యవస్టీకృతమైన లోపొలు' గురించి ప్రపంచ వ్యాప్తంగా 7500 మంది శాస్త్రజ్ఞులు (ప్రతినిధులు) పాల్గొన్న ఈ సదస్సులో ప్రసంగించారు. ఇదీ మన పరిస్తితి. లోప భూయిష్ణ్టమయిన మన వ్యవస్థ తీరుతెన్నులు తెలుసుకోవడానికి 'ళుచిక (హర్యాన) కేసు ఒక్కటి చాలు (వివరాలు లోపలి పేజీల్లో... .)

“ఎన్ని ప్రతికూల పరిస్థితులు ఎదురైనా వాటిని అధిగమించి స్వయంకృషితో, అచంచలమైన పట్టుదలతో 'తనను తాను ఒక “అద్భుతమైన వ్యక్తిగా మలచుకోవలసిన అవసరం (ప్రతీ స్త్రీకి ఎంతైనా వుంది అని చాటి చెప్పే 'కాలఠీత వ్యక్తులు

౪11

(డా! పి. శ్రీదేవి రచించిన) నవలలో ఇందిర వ్యక్తిత్వ విశ్లేషణ . సమస్యలు ఎంత జటిలమైన “ఆత్మహత్యలే ఆఖరి వరిష్కారం కాదని నా విద్యార్ధినులకు తెలియజేయాలనే '“లక్ష్యం'తో వ్రాసినది.

ఈ మధ్యకాలంలో. . మనదేశంలో కోట్లకు పడగలెత్తిన “జ్ఞానులు” సంఖ్య ఎక్కువయి పోతోంది (వీరిలో మహోన్నతులు కూడా ఉన్నారు). ప్రజలని అప్రమత్తం చేయడంలో పాలకులు బాధ్యత వహించాలి...

జ్ఞానానికి - విజ్ఞానానికి తేడా తెలుసుకోవలసిన అవసరం ఉంది.

ఈ ప్రయత్నంలోనే నిఖార్సయిన “విజ్ఞానులు” కార్లమార్చు, ఏంగెల్స్‌, గౌతమబుద్ధుడు, మాక్సీంగోర్కీ శ్రీశ్రీ, రావిశాస్త్రి. . మన కాళీపట్నం రామారావు గార్ల గురించి సూక్షంగా వ్రాయడం జరిగింది.

ఈ పుస్తకంలోని అంశాలు ఏ కొద్దిమందికైనా ఆలోచింప చేయగలిగితే ఈ నా 'ప్రయత్నం' నెరవేరినట్లే.. ..

న్సే 'నరీకాలు' ఈ కఫ్టలెంసుకు శాస్రాన్‌ంటే.....

మన సంస్కృతీ సంప్రదాయాలు మహోన్నతమైనవని చెప్పుకుంటున్నా, రాటుదేలిన అంధ విశ్వాసాలు, మేనరికాల మహమ్మారి, కుల వ్యవస్థ ఉన్నంతకాలం మనం ఒక్క అడుగు కూడా ముందుకు వేయలేమని నేను భావిస్తున్నాను.

ఒకప్పుడు ప్రపంచానికి నాగరికత నేర్చి, విశేష విజ్ఞానాన్ని అందించిన ఈ దేశంలో ఈనాడు, మనం ఈ నేల మీద ఉంటూ, ఏ ఒక్క రంగంలోను, నిర్భష్టమైన అభివృద్ధిని సాధించలేకపోతున్నాము. అందుకు ప్రధాన కారణం బలహీనమైన మన జన్యువులే అని నేను నమ్ముతున్నాను. సమాజంలో జన్యు అవగాహన పెరగాలని నేను ఆకాంక్షిస్తున్నాను

నేను వ్రాసింది చదివి, కనీసం ఒక్కరైనా, మేనరికపు వివాహం చేసుకోకూడదనే నిర్ణయం తీసుకుంటే ఒక 'జన్యుతేజం” పునరుత్పత్తి కావడానికి ఆస్కారం కలుగుతుంది. ఎందుకంటే - “సాహిత్యం అంతా 'ప్రచారమే”- అని ఆస్టన్‌

[1౫

సింక్లెయర్‌ అన్నాడు. ఉత్తమ సాహిత్య విలువలు అనే అంశాన్ని పక్కనబెడితే మేనరికాలు చేసుకోకూడదని, జన్యు అవగాహన పెరగాలనే ఒకే ఒక్క విషయం పైన నా మనసు కేంద్రీకరించాను ఇది చదివిన ప్రతివారూ, ముఖ్యంగా యువత, మరికొంత మందికి చెప్పి సమాజంలో జన్యు అవగాహన పెంచడానికి తోద్చడాలనే అభిలాషతో వ్రాసాను.

కథ “ఆత్మఘోష గురించి ..

ఈ కధలోని 'మణిమాలి నిజంగానే నా స్టూడెంట్‌. అలాగే, ఎన్నో జాతీయ అవార్డులు సాధించి మా కాలేజి కీర్తి పతాకాన్ని ఎగురవేసిన మరో విద్యార్ధిని- తండ్రి లేక, తన కన్న తల్లి తనకు కష్టకాలంలో సరైన ఆసరా ఇవ్వకపోవడం వల్ల, తనను ఆదరించి, దిక్సూచిగా నిలచే ఒక్క వ్యక్తి అయినా ఈ సమాజంలో లేకపోవడం వల్ల ఆత్మహత్య చేసుకుంది.

ఇంతవరకూ సమాజాన్ని పలువిధాలుగా మేధావులు, తత్వవేత్తలు నిర్వచించారు. అయితే చేయవలసినది 'సమాజాన్ని మార్చడమే” అని నవీన మార్గదర్శకులు చెప్పారు.

ఆ స్ఫూర్తితోనే ముందుకు సొగుతున్నాను.

• వత్తి సుమతి నాగేశ్వరరావు నోట్‌: ఈ పుస్తకంలో నేను వ్రాసిన...చరిత్రకు సంబంధించిన విషయాలు... కొన్ని చరిత్ర పుస్తకాలు చదివి తయారు చేసుకున్న నోట్సు ఆధారం. = రచయితి 77/౯౮ బా ౧౦ లి4ణ 407272 77 6 07/47" ౫

విషయనూచిక

బుష్టేని నిపశ్యగా థ్యాన్‌0 ఎ 1 అన్నింటా అతను “అసీలైన్‌ మనిషి ఉం 6 'మరో మార్కు” లం 12 “అమ్మ” ఉన్నరతకాలం .... మరీణంలేష్‌ అ 16 “యిరికొశ్‌ రుచికి కాహడమీ...' అ 19 (42 ₹జటటు

సాహిత్య ప్రపరచరలో మహోజ్వల పాత్ర అల 32 శ్రీశ్రీ సాహాత్యం-శాస్త్రీయ స్పీక్చీస్ట్‌ం . షం చిరంజీవి రావిశాస్త్రి ఉంటం క్‌ “కృష్టర్ని అల 53 మొక్కే మన్‌ “ఊపరి” లు 55 నాయకుడు లేని దేశం ు 57 ఇది కఫ్‌ కాస్‌ ఉం 63 శలగ్గా... కమ్మనీ కలగా...” ఉం 65 | “క్తొస్తీ రీప్తీర " అలం 70 'ఎవద్‌ గీటురాయి... ?' అ 76 అవశేషాలు లుం 83 ఆత్మ ఘోష ఉల 95 ఇదేనా... ముగింపు ...?! ఉం 104 విజేత ఉం 110

గే

క్‌ 'రమూజంలో సకుస్యలకు స్పందించగలవొడే కుంచి శార్తువేత్త'

• జవవార్‌ లాల్‌ నెనూ ( ర; ్‌ంం408 044400 ల8 శజంగల్లోంణో ల 66 7402507 0౯ లిలంగూ బ4/ల0ాలండ..... ౯
• శ24646/04007700 వైం7240/సాం747 0016 12016206 గ

విజ్ఞాన జ్యోతులు స్తీ తః ణి గన్‌ ర బుష్టీని విపశ్యవా ధ్న దేవుడే జీవసృష్టి జరిపాడన్న మత మూధత్వాన్ని సవాల్‌ చేస్తూ “చార్లెస్‌ దార్వినొ పరిణామ సిద్ధాంతాన్ని కనుగొన్నప్పుడు కోతి దేహనికి డార్విన్‌ తల నతికించి వేసిన కార్టూన్‌తో హేళన చేశారు. భూమి బల్లపరుపుగా లేదు, గుండ్రంగా వుందని చెప్పిన '(బూనో' ని సజీవదహనం చేసిందీ ఈ ప్రపంచం ... సమాజం పట్ల సక్రమ ఆలోచన, మంచి వ్యక్తిత్వ లక్షణాలు పొందాలంటే మంచి ఆరోగ్యం కలిగి ఉండాలి. మంచి పోషకాలు తీసుకున్నప్పుడు, వ్యాయమం చేసినపుడు భౌతిక ఆరోగ్యం మాత్రమే సిద్ధిస్తుంది.- మానసిక ఆరోగ్యం కూడా అవసరం ఇది కావాలంటే మనసులోని మాలిన్యాలను విసర్జించాలి భౌతిక, మానసిక, ఆరోగ్యాలకు ధ్యాన మొక్కటే మార్గం ధ్యానానికి ఆద్యుడు గౌతమ బుద్దుడు ధ్యానం వల్ల మనలోనికి మనం చూసుకునే (౧౧6౫19౧1 లక్షణం ఏర్పడుతుంది- అంటే మనలోని చెడు భావాలను మనం దర్శించి త్యజించే గొప్ప సుగుణం ఏర్పడుతుంది. - అంతేకాకుండా యితరులను వేలెత్తి చూపే 'అపగుణం' నశిస్తుంది. అన్ని ధ్యాన విద్యల కంటే బుద్దుడు సుమారు 2500 సంవత్సరాల క్రితం కనుగొన్న విపశ్యనాధ్యానం - ఒక విశిష్ట ధ్యాన ప్రక్రియ. ఈ ధ్యాన అభ్యాసం ద్వారానే బుద్దుడు తన బోధనల లక్ష్యమైన నిర్వాణసుఖాన్ని పొందగలిగాడు, ష్‌] యల్‌ వ ఫో / ల | శ స యాం నా. / ముత తప్పను! పైడడడతడైైతాడ్త తతత

శీ విజ్ఞాన జ్యోతులు అంతేకాదు బుద్దుడు జ్ఞానోదయం కలగడానికి కూడా ఈ ధ్యాన ప్రక్రియే దీనిని “బౌద్ధ ధ్యానం' అని పిలుస్తారు. * విపశ్యనా ధ్యానం” ఇది చాలా లోతయిన. గంభీరమైన ధ్యాన ప్రక్రియ విపశ్యనలో - శీల, సమాధి, ప్రజ్ఞ అనే మూడు అంశాలు వుంటాయి. బుద్ధుని కాలం నుండి నేటి వరకు విపశ్యనా ధ్యానాన్ని అభ్యాసం చేయడం ద్వారా ఎందరో తమ దుఃఖాన్ని నివృత్తి చేసుకున్నారు. పూర్ణశాంతిని పొందారు. ఛండ అశోకుడు- బౌద్ధమతం స్వీకరించి అనేక విపశ్యనా ధ్యాన కేంద్రాలను స్థాపించాడని చరిత్ర పరిశోధకులు చెబుతారు. విపశ్యనా ధ్యానం అంటే ...? విపశ్యనా ధ్యానంలో మనస్సు ప్రశాంతత చెందడం, సుఖకరమైన, ఆనందానుభూతులు పొందడం అనేది సాధారణమైన విషయం. ఈ అనుభూతులను పొందడమే ఈ ధ్యాన లక్ష్యం గాదు. అనుభూతుల అనంతరం సాధించవలసిన ప్రగతి చాలా వుంటుంది. ఇతర ధ్యానాలు శాంతిని పొందడం అనే లక్ష్యం కలిగి వుంటాయి. విపశ్యన మాత్రం దుఃఖాన్ని నిర్మూలించటం అనే లక్ష్యం కలిగి వుంటుంది. లోకగురువైన బుద్ధుడు - సూక్ష్మ స్థాయి దుఃఖాన్ని కూడా మిగల్చకుండా తొలిగించాలని - అప్పుడే పూర్తి స్థాయి శాంతి లభిస్తుంది. అనుభవపూర్వకంగా తెలుసుకుని చెప్పాడు ... - సిద్ధార్ధ గౌతముడు తన విపశ్యనా జ్ఞానోదయానికి ముందు వేరు వేరు ప్రాంతాలలో నివశించే ప్రసిద్ధ ధ్యాన గురువులు - అళారకాలాముడు, ఉదక [నే రామపుత్రుడు అనే గురువుల వద్ధ విద్యలను అభ్యసించాడు. ధ్యాన సాధనలో ప్రశాంతమైన, సుఖకరమైన- ఆనందానుభూతులు కొల్లలుగా సిద్ధార్ధ గౌతమునికి లభించేవి. అయినప్పటికీ సంసారిక విషయాలు అప్పుడప్పుడు స్ఫురణకు వచ్చి- మనసు అలజడిగానూ, అల్లకల్లోలంగానూ వుంటూ ఉండేది .. ఉదాహారణకు : శాక్యులకు - కొలీయులకు మళ్ళీ జల వివాదం చెలరేగి యుద్ధం జరుగుతున్నట్లు ..... - 0.2ైై.2.2ఊ2.224ఊ242224ఊ=2424ఊ4ఊ2ఊటఊడడడడడళ తతత

విజ్ఞాన జ్యోతులు స్రీ తన తల్లిదండ్రులైన శుద్డోదనుడు-గౌతమి వ్యాధి గ్రస్తులై మరణించినట్లు ....దుర్భుద్ధియైన తన దాయాది దేవదత్తుడు కపిలవస్తు సింహాసనాన్ని హస్తగతం చేసుకున్నట్లు ...తన మనసెరిగిన ప్రియ అర్జాంగి, అపురూప సౌందర్యరాశి యశోధరను లోబరుచుకోవడానికి దేవదత్తుడు అనేక దుష్ట ప్రయత్నాలు సాగించుతున్నట్లు ... శాక్య రాజ్యం కరువు కాటకాలతో విలవిలలాడిపోవుచున్నట్లు

• ఇట్లి దుశ్నంకలు అనేకం సిద్ధార్థుని మనస్సులో అప్పుడప్పుడు ప్రవేశించి ఆందోళన కల్గిస్తుందేవి. ధ్యానంలో సాధించిన గాఢ ప్రశాంతత పటాపంచలైపోయేది. ఇలా జరగటం సిద్ద్ధార్ధునికి చాలా విచారాన్ని కలిగించేది. ఈ విషయాన్ని తన గురువులకు చెప్పి చింతించేవాడు. “గురుదేవా ఎందుకు ఇలా జరుగుతున్నది నేను సంసారాన్ని పరిత్యజించి పరి'వ్రాజకత్వాన్ని స్వీకరించి ఎన్నో యోజనాల దూరం ప్రయాణించి వచ్చాను. ఇప్పటికే నా నిర్ణయం పట్ల నాకు ఎలాంటి సంశయం లేదు. అయినా అప్పుడప్పుడు అప్రయత్నంగా ఏవేవో దుశ్శంకలు కలిగి మనసు అల్లకల్లోల మవుచున్నది. దీనిని నివారించే మార్గమేదైనా చెప్పండి. దానికి వారు “అంతరంగం నుండి పెల్లుబికి వచ్చే దుఃఖ వికారాలకు నిరోధించే విద్యలేవీ తమవద్ద లేవని” చెప్పారు. ప్రసిద్ద గురువులైన అళారకాలాముడు, ఉద్ధక రామపుత్రుల వద్దే దుఃఖాన్ని సంపూర్తిగా నివారించే విద్యలు లేవంటే బహుశ ఈ లోకంలో ఈ విషయం తెలిసినవారు ఎవరూ వుండి వుండకపోవచ్చు. ఇక ఈ విద్యను నా అంతట నేనుగానే కనుగొనాలి. అనే నిర్ణయానిక వచ్చి, తనకు తానుగా తనను తాను పరిశోధించుకుని లక్ష్యం సాధించాడు సిద్ధార్టుడు. సంపూర్ణ దుఃఖ నివారణా మార్గాన్ని కనుగొన్నాడు. అనిర్వచమైన, అకల్మషమైన, దుఃఖాతీతమైన నిర్వాణ సుఖాన్ని సాధించాడు. అదే విపశ్యనా ధ్యానం .... సిద్ధార్థ గౌతముడు బుద్ధుడిగా మారి అనుభవపూర్వకంగా తెలుసుకున్న సత్యమేమిటంటే - కామ, క్రోధాలు, ఈర్య్య, ద్వేషాలు లాంటి హీనగుణాలను మనసు 'పె పొరల నుండి తొలగించటం మాథభ్రమే చాలదని- ఆ గుణాలకు సంబంధించిన అవశేషాలు మనసు అట్టడుగు పొరల్లో దాగుకొనే మంటాయని- ఇట్టి వికారాలను ైపఒ2ఐడడడడడడైడ్డడడైతతడతడ్త కై

అ విజ్ఞాన జ్యోతులు

మనస్సు అన్ని పొరల నుండి వెదకి తొలగించి వేయాలని ... దుఃఖం పూర్తిగా నివృత్తి కానంతవరకు పూర్తిస్థాయి శాంతి లభించదని తెలుసుకున్నాడు సిద్ధార్థుడు మనసులోని వికారాలను కనుగొని వాటిని వేర్లతో సహా పెరిగివేసే పనిని విపశ్యనా ధ్యానంలో “ప్రజ్ఞ అంటారు. ఇది విశిష్టమైన మానసిక నైపుణ్యం.

ఈ ' ప్రజ్ఞ " ద్వారా వ్యక్తినేరుగా దుఃఖంతో తలపడతాడు. ఈ ప్రజ్ఞలేని వ్యక్తి దుఃఖం కలిగినప్పుడు దానిని అణచిపెట్టడం గానీ లేదా వ్యక్తం చేయడం గానీ చేస్తాడు. లేదంటే విషయం నుండి దృష్టిమరల్చి వేరే విషయం మీదకు దృష్టి మరలే విధంగా చేస్తాడు. తన అంతరంగంలోని దుఃఖం దుఃఖంగా మిగిలే వుంటుంది.

విపశ్య్వనా ధ్యానం అంటే - శీల - సమాధి - ప్రజ్ఞల అభ్యాసం. సద్భావంతోను, సత్‌సంకల్పంతోనూ శీల-సమాధులను అభ్యాసం చేసినవారికి మాత్రమే *ప్రజ్ఞు లభిస్తుంది.- ప్రజ్ఞ లభించిన సాధకుడు తన అంతరంగంలోని వికారాలను గుర్తించి వాటిని ఒక్కొక్కటిగా తొలగించుకోవడం అనే ప్రక్రియ చాలా బావుంటుంది. ఈ విపశ్యనా ధ్యానం తాత్కాలిక అనుభూతులను పొందడం కోసం కాదు. ఈ విషయాన్ని చక్కగా అర్ధం చేసుకున్నవారు అన్ని అనుభూతులను, అన్ని వేదనలను ' ప్రజ్ఞ ' దృష్టితో చూసి దుఃఖ నిరోధ మార్గాన్ని సుగమనం చేసుకుంటారు.

“విపస్సన అనే పాళీ పదానికి సంస్కృత అర్ధం విపశ్యన. *పస్సన” అంటే చూడటం.. “విపస్సన” అంటే విశేష రీతిలో చూడటం .. విశేషరీతిలో చూసేది బాహ్య ప్రపంచాన్ని కాదు. తన అంతర్‌ ప్రపంచాన్ని - విపశ్యనా ధ్యాని అంతర్ముఖుడై తనలోకి తాను ప్రవేశించి తనను తాను చూసుకునే పద్ధతి చాలా బాగుంటుంది. ఏ సాధకుడికైతే తనలోని “ప్రజ్ఞ బాగా బలపడుతుందో ఆ సాధకుడు తనను తాను విశేషరీతిలో చూసుకొని తన దుఃఖాన్ని నివృత్తి చేసుకోగలుగుతాడు. దీన్నే విపశ్యనా ధ్యానం లేదా బౌద్ధ ధ్యానం అంటారు. ఈ సంపూర్ణ దుఃఖ నివారణా మార్దాన్ని

సిద్దార్భడు- బుద్ధగయలోని రావిచెట్టు క్రింద కేరోరమైన తపస్సు-ఆరు సంవత్సరములు చేసి కనగొన్నాడు. ఆనాటి నుండి సిద్దార్థుడు బుద్ధుడయ్యాడు. బుద్దుడు మహాజ్ఞాని అయ్యాడు. శిల, ప్రజ్ఞ, కరుణ, ధ్యానంతో సంపూర్ణుడయ్యాదు. ప్రతిదీ స్టూలంగా, సూక్ష్మంగా, నిశితంగా, హేతుబద్ధంగా చూసేవాడు. నిరంతరం (్రేమపూర్వకమైన, ప్రశాంతమైన వచనాలతో శోభిల్లేవాడు... మహా ఆకర్షణగలవాడు.. 32 మహాపురుష డడడడాడైతైడడడడడడడడడడడైడాడడ్త తై.

విజ్ఞాన జ్యోతులు భై

లక్షణాలతో చూపరులను, శ్రోతలను, సహచరులను ఆకట్టుకొనేవాడు. గ్రామగ్రామాన తిరిగి ధర్మ (ప్రచారం చేసేవాడు.

భౌద్ధ విజ్ఞానం 'ప్రవాహరూపంతో విస్తరిల్లింది. శీల-ప్రజ్ఞ-కరుణ-ధ్యాన సముచ్చయమైంది. ఇవి మనిషిని జడత్వం నుంచి చైతన్యం వైపుకు నడిపించేవి... ఇదే “భౌద్ధధ్యానం'.

• _.. నీవొక పనిచేయాలంటే రాహులా, ఈ విధంగా పర్యాలోచించు- 'నేను చేయబోయే పని, నాకు లేదా ఇతరులకు, లేదా ఇద్దరికీ హాని కలిగిస్తుందా?

• అలా అయితే అది చెడ్డపని, అది దుఃఖ హేతువు అవుతుంది”? - అటువంటి పని నుంచి నీవు వెనుదిరుగు.”

“... నీవొక పని చేయాలనుకొన్నప్పుడు ఇలా ఆలోచించు. 'నేన్లు చేయబోయే ఈ ప్పని నాకు, ఇతరులకు ఇద్దరికీ హాని కలిగించదా ? హాని కలిగించనట్లయితే అది మంచి పని. అది సుఖ హేతువు అవుతుంది. - అటువంటి పని నీవ మరల మరల చెయ్యి ...” అని గౌతమ బుద్దుడ్డు చెప్పేవాడు.

ఈ విధమైన మానసిక స్థితి కేవలం '“విపశ్యనా ధ్యానం” వలన కల్గుతుంది.

ఈ(౧9 “....నిస్వార్ధంగా - మూఢ నమ్మకాలకు తావులేకుండా, మనిషిని మానవతా విలువల వైపు నడిపించే బౌద్ధం అన్ని మతాలకంటే ఉన్నతమైనది...”

• కార్లమార్చ్‌

తతత డ్డ

ఖీ విజ్ఞాన జ్యోతులు లి అన్నింటా అతను “అినీలైన్‌ మనిషి వాను శాస్త్రీయ సోషలిజం యొక్క అత్యున్నత యా ఇ లం చ్బ సిద్ధాంతకర్తగానూ, ప్రధమ అంతర్జాతీయ కార్మిక శ... టు వర్మ ఉద్యమ నిర్మాతగానూ మార్కు ల్‌ బశవాజత! గుర్తింపబడినాడు. "పెట్టుబడి (02012) సకల ॥ షం, ణీ | దేశాలలోనూ సోషలిస్టులకు '*చేతిప్పస్తకం” లై త్‌ో గస, అయింది ....

| న ... అన్నింటా అతను “అసలైన మనిషి ...

సాం" అలాంటి వాణ్ణి మళ్ళీ చూడబోను ...” (హామ్లెట్‌ అంకం 1రంగం 2)

పాల్‌ లాఫార్గ్‌ - మార్చు కూతురు - లౌరా భర్త ఆయన - మార్చు గురించిన స్కృతులల్లో కొన్ని ముఖ్యమైనవి.

-.. నేను కార్ష్‌మార్చును మొదటిసారి 1865 ఫిబ్రవరిలో కలుసుకున్నాను. పారిస్‌లోవున్న శైశవ సంస్థ యొక్క అభివృద్ధిని గురించిన వార్తను మార్కును అందచేయడానికి 1865 ఫిబ్రవరిలో నేను పారిస్‌ నుండి లండన్‌కు పోయినాను. నాకప్పుడు 24 ఏండ్లు. ఆ మొదటి సందర్శనం నాలో కలిగించిన ప్రభావం నాకు జీవితాంతం జ్ఞాపకముంటుంది.

... మార్చు అప్పుడు అనారోగ్యంగా వున్నాడు. ఆయన అప్పుడు “పెట్టుబడి మొదటిభాగం మీద కృషి చేస్తూ వున్నాడు. అది తరువాత రెండేండ్లకు గానీ (1867లో) ప్రచురించబడలేదు. తన కృషిని పూర్తి చేయలేననే భయం వుండేది మార్కుకి.

అందువలన యువకులు ఆయన్నూ చూడదానికి వస్తే సంతోషించేవాడు. “నా తరువాత కమ్యూనిస్టు ప్రచారం కొనసాగించేవాళ్ళను నేను తయారు చేయాలి” అనే వాడు మార్చు. మై ైడైడడైైడడైైైతెడ్తడ్త తతత

విజ్ఞాన జ్యోతులు స్తీ

శాస్త్రవిజ్ఞానంలోనూ, పౌరజీవితంలోనూ ఒకేసారి నాయకులుగా వుందగల అరుదైన వ్యక్తుల్లో ఒకడు కార్ల్‌ మార్కు...

యే శాస్త్ర విజ్ఞానమైనా శాస్త్రవిజ్ఞానం కొరకే అభివృద్ధి కావాలని మార్కు అభిప్రాయం. తన పరిశోధనల వల్ల ఎలాంటి ఫలితాలు కలిగినప్పటికీ శాస్త్రజ్ఞుడు గందరగోళం పడకూడదు. “పౌరజీవితంలో క్రియాత్మకంగా పాల్గొనకుండా పరనాగారంలోనో, పరిశోధనాలయంలోనో పండులో పురుగులాగా దాక్కొని జీవితం నుండి సమకాలికుల రాజకీయ పోరాటం నుండి యెడంగా నిలబడే శాస్త్రజ్ఞుడు కేవలం తన్నుతాను నీచపరుచుకుంటాదిని మార్కు అభిప్రాయపదేవాడు.

“దార్విన్‌ పరిశోధనల యొక్క ప్రాముఖ్యాన్ని గ్రహించిన మొదటి వాళ్ళలో మార్చు ఒకడు...”

“మార్చు రాజకీయాలను ఒక విజ్ఞానశాష్త్రంగా చూసినాడు. సారా దుకాణం రాజకీయ వాదులనూ, ఆయన అసహ్యించుకున్నాదు.

“శాస్త్ర విజ్ఞానం స్వార్ధపూరితభోగం కారాదు అనే వాడు మార్చు.

అంతేకాదు 'శాస్త్రవిజ్ఞాన కృషికి అంకితం కాగల అదృష్టవంతులు తమ జ్ఞానాన్ని మానవసేవకు అర్చించడంలో ప్రధములుగా వుండాలి” అనేవాడు. ఆనాటి వరకు ఊహస్వర్గ మేఘాలలో దారి తప్పిన సోషలిస్టు ఉద్యమానికి “కృతనిశ్చయం' చేకూర్చాడు.

మార్చు తన కార్యకాలాపాలను తన మాతృదేశానికి పరిమితం చేయలేదు. “నేను ప్రపంచ పౌరుణ్ణి, నేను యెక్కడ వుంటే అక్కడ కార్యశీలిగా వుంటాను అనేవాడు మార్చు.

రాజకీయ హింసలు ఆయన్ను యే దేశానికి తరిమినా ప్రాన్సుగానీ, బెల్టియంకు గానీ, ఇంగ్లండుకు గానీ అక్కడ అభివృద్ధి అయిన విప్లవ ఉద్యమాలతో ఆయన ప్రముఖ పాత్ర వహించినాడు.

“మనుషులను వెలికి లాగడం” లో వాళ్ళకు “ఆసక్తి వున్న విషయాల్లో తనకు ఆసక్తి వుందని వాళ్ళకు అనిపించేటట్లు చేయడంలో “కార్ల్షమార్చు” కున్న మత ైడడడడడాడాయడయడ్రై్లై కతత తై

ఛీ విజ్ఞాన జ్యోతులు శక్తి అద్భుతమైనది... మార్కు ఎంత గొప్పవాడో అంత ఉత్తముడు, సౌహార్ధ సహృదయుడూ అయిన మార్చు ఎన్నడూ పాండిత్య ప్రకర్షను యీ షన్మాత్రమైన ప్రదర్శించేవాడు కాదు...

... మేయ్‌ట్లండు పార్కు రోడ్డులోని ఆయన పఠనాగారంలో నేను మొదట చూసింది నిర్విరామ నిరుపమాన సోషలిస్టు ఆందోళనాకారుని కాదు- శాస్త్రవేత్తను. ప్రపంచ నలుమూలల నుండి పార్టీ కామ్రేడ్లు వచ్చే కేంద్రం - ఆ పఠనాగారం -ఆ గది రెండవ అంతస్తులో వున్నది ... పార్మువైపు వుండిన పెద్ద కిటికీ గుండా వెలుతురు వెల్లువలా వచ్చేది ... కిటికీకి యెదురుగా, నిష్పుగూడుకి ఇరువైపులా వున్న గోడలకు అనుకొని వున్న బీరువాల నిండా పుస్తకాలు, పై కప్పుదాకా పేర్చిన వార్తాపత్రికలు, రాతప్రతులు వున్నాయి... గది మధ్యలో మంచి వెలుతురులో ఒక చిన్న సాదా డెస్కూ ఒక కొయ్యి కుర్చీ వున్నాయి. కుర్చీకి పుస్తకాల బీరువాకు మధ్య కిటికీకి యెదురుగా సోఫా వున్నది. అందులో మార్చు అప్పుడప్పుడు పండుకొని విశ్రాంతి తీసుకునేవాడు. నిప్పు గూడు మీద మరికొన్ని పుస్తకాలు, సిగార్హు, అగ్గిపుల్లలూ, సిగార్‌పెట్టెలూ... (ఫెడరిక్‌ ఎంగెల్సు ఫోటో వుండేవి.

మార్కు ఎక్కువుగా ధూమపానం చేసేవాడు. ఆయన ఒకసారి ఇలా అన్నాడు. 'ఈ పెట్టుబడిని రాస్తూ తాగిన సిగార్ల ఖర్చు కూడా నాకు ఒక గ్రంధం ద్వారా రాదు...”

పుస్తకాలు సర్దిపెడ్డ్దడంలోని బాహ్య సౌష్టవం ఆయనకు అక్కరలేదు. వేరువేరు సైజుల సంపుటాలు ఒకదానిపక్కన ఒకటి నిలబెట్టబడి వుండేవి. వాటిని సైజును బట్టికాక విషయాలను బట్టి ఒక పద్దతిలో పెట్టుకునేవాడు.

పుస్తకాలు ఆయనకు మానసిక పరికరాలు - భోగవస్తువులు కాదు. “అవి నా బానిసలు, నా అభీష్టం ప్రకారం నాకు సేవ చెయాలి" అనేవాడు.

ఈస్కిలన్‌, షేక్స్‌పియర్‌నూ, మానవజాతి ప్రసాదించిన అత్యంత ప్రతిభావంతులైన నాటకకర్తలుగా ఆయన పరిగణించినాడు.

భాషల విషయంలో ఆయన చాలా ప్రజ్ఞావంతుడు. జీవిత పోరాటంలో పరాయిభాష ఒక ఆయుధం” అనే నానుడి పదే పదే చెప్పడం ఆయనకు ఇష్టం.

విజ్ఞాన జ్యోతులు శ్రీ

గణితశాస్త్రం అంటే ఆయనకు ప్రత్యేకమైన అభిమానం. - “యే విజ్ఞాన శాస్త్రమైన గణిత శాస్త్రాన్ని ఉపయోగించుకోవడం నేర్చుకున్న దాకా నిజంగా అభివృద్ధి కానట్లే” అని మార్చు అభిప్రాయపడేవాడు.

మార్కు వ్యతిరేకులు కూడా ఆయన విసృత, గంభీర పాండిత్యాన్ని ఒప్పుకోక తప్పేది కాదు- ఆయన ప్రత్యేక రంగమైన అర్ధశాస్త్రంలోనే కాదు, చరిత్రలోనూ, తత్వశాస్త్రంలోనూ, సకలదేశాల సాహిత్యంలోనూ...

మార్కు రాన్రిపూట చాలా పొద్దుపోయిందాకా వేలుకునేవాదు. అయినప్పటికీ ఆయన ఉదయం ఎనిమిది, తొమ్మిది గంటల మధ్య నిద్రలేచి, బ్లాక్‌ కాఫీ తాగి, వార్తాపత్రికలు చదివి, తన పరనాగారంలోకి పోయేవాడు.

మార్కుకు వనిమీద అనురక్తి... వనిలో ఆయన యెంత లీనమైపోయేవాడంటే, తరచుగా భోజనం మాట మరిచిపోయేవాడు. మార్చుకు ఒక రకమైన పనిలో అలసట కలిగితే, పక్క గదిలోకి వెళ్ళి, మరొక రకమైన పనిలో నిమగ్నుడయ్యే వాడు. యిలా మానసిక వ్యాపకం మార్చడమే ఆయనకు విశ్రాంతి.

ఆయన క్రమబద్దంగా అవలంభించిన శరీర పరిశ్రమ నడక ఒక్కటే... ఆయన గంటలు తరబడి షికారు పోయేవాడు.

చరిత్రలోనివి, ప్రకృతి శాస్త్రంలోనివి, తాత్విక సిద్ధాంతాలలోనివీ వాస్తవాలు, నమ్మశక్యం గానంత విస్తారంగా ఆయన మెదడులో వుండేవి. - *“ఇంజను అడుతూ రేవులో నిలిచి వుండే యుద్ధ నౌక లాంటిది ఆయన మెదడు -యే ఆలోచన రంగంలో కైనా సరే బయలుదేరడానికి అది యెప్పుడూ సిద్ధంగా వుంటుంది....!

ఏ విషయంలోనైనా ఉపరితలమే కాక, దాని కింద వున్నది కూడా ఆయన చూసేవాడు.

వస్తువును ఏకాకిగా, దాని పాటికి అదిగా, దాని కొరకు అదిగా," పరిసరాలు నుండి విడిగా, ఆయన చూసేవాడు కాదు. నిత్య చలనంలో వున్న మహా జటిల ప్రపంచాన్ని ఆయన చూసేవాడు. వాస్తవాన్ని (గ్రహించడానికీ, తాను చూసిందీ, ఇతరులకు చూపించదలచుకున్నదీ వ్యక్తం చేయడానికి అసాధారణమైన ఆలోచన శక్తి అవసరం.

అ విజ్ఞాన జ్యోతులు

ఆయన యెప్పుడూ వినికిడి సమాచారంతో తృప్తిపడలేదు, యెప్పుడూ దాని మూల స్థానానికి పోయేవాడు, పోవడం యెంత కష్టమైన సరే....

పిల్లలతో మార్చు

మార్చు తన పిల్లలతో ఆడుకుంటూ గంటల కొద్దీ గడిపేవాడు- పెద్ద నీళ్ళ గిన్నెలోని సముద్ర యుడ్డాలు, కాగితపు నౌకాదళాలకు అగ్గిపెట్టడమూ వాళ్ళకు ఇంకా జ్ఞాపకం వుంది. ఆయన కాగితాల పడవలు చేసి, వాటికి అగ్గిపెట్టి, పిల్లలకు ఆనందం కలిగించేవాడు. పిల్లల పట్ల (ప్రేమగా, మెత్తగా, దయగా వుందేవాడు.

మార్చు భార్య - ఆమెకు స్పష్టమైన, సునిశితమైన మెదడు వుండింది.

మార్చుకు ఆయన భార్య తెలివిమీదా, విమర్శనా శక్తిమీదా యెంతో గౌరవం వుండేది- ఆయన తన రాతప్రతులన్నీ ఆమెకు చూపించేవాడు, ఆమె అభిప్రాయానికి ఎంతో విలువ ఇచ్చేవాడు. ఈ విషయం 1866లో ఆయననే నాకు చెప్పినాడు, అచ్చుకు పంపే ముందు మగని రాతప్రతులన్నీ ఆమె కాపీ చేసేది. యిక. ఎంగెల్పు ; మార్కు కుటుంబంలో ఒక సభ్యుడనవచ్చు. మార్కు బిడ్డలు ఆయన్ను తమ రెండవ తండ్రి అనేవాళ్ళు. ఆయన మార్భుకు 'మరొక అత్మ" వీళ్ల రెండు పేర్లూ జర్మనీలో చాలా కాలం విడదీయబడకుండా వున్నాయి. అవి చరిత్రలో శాశ్వతంగా కలిసి ఉంటాయి. భావాల లోనూ, అన్సుభ్రూతులలోనూ సన్నిహిత సవాచరులుగా బతికినారు...

ఏంగెల్సు మాంచెస్టర్‌ నుండి వస్తున్నాడని తెలిసిన రోజు మార్కు కుటుంబానికి పర్వదినం. ఆయన వచ్చే రోజు మార్కు తహతహతో పనిచేసుకోలేకపోయేవాదు. మిత్రులిద్దరూ తాగుతూ, వ్రాగత్రాగుతూ రాత్రంతా గడిపేవారు...

ఎంగెల్సు అభిప్రాయాన్ని మార్చడానికి అవసరమైన ఒక వాస్తవాన్ని వెదకడానికి మార్కు మొత్తం సంపుటాలకు సంపుటాలే మళ్ళీ మళ్ళీ చదివేవాడు.

ఎంగెల్సును చూసి గర్వపడేవాడు. ఎంగెల్సు కున్న నైతిక, భౌతిక సద్దుణాలన్నీ యేకరువు పెట్టి నాకు చెప్పడం మార్చుకి సరదా. ఎంగెల్సు బహుముఖ జ్ఞానాన్ని

విజ్ఞాన జ్యోతులు స్ట మార్చు మెచ్చుకునేవాడు. ఆయనకు యే చిన్న కీడైనా జరుగుతుందేమో అని గాభరా పడేవాడు...

అనురాగం గల భర్త...

అనురాగం గల తండ్రి ...

అనురాగం గల మిత్రుడు ...

1881, డిసెంబరు 2 న శ్రీమతి మార్చు మరణించింది. మార్కు జీవితం శారీరక, నైతిక బాధల పరంపర అయింది. ఒక సంవత్సరం తర్వాత ఆయన పెద్దకూతురు హరాత్తుగా మరణించడంతో మార్చు క్రుంగిపోయినాడు. మళ్ళీ తేరుకోలేదు. కొన ప్రాణం వున్నంత దాకా మానవ సంక్షేమం కొరకు పోరాడిన మహామేధావి. 1883 మార్చి 14న తన అరువై నాలుగేండ్ల వయస్సులో తన డెస్కు వద్ద మరణించాడు.... “నిజమే... అలాంటి మహామనిషిని మళ్ళీ చూడబోము.....

అ అతే 5-5-2010 దీన *విశాలాంధ్ర డైలిలో ప్రచురించబడినది “కాలం ఆగకుందా పరుగెత్తుతుంది, శాశ్వతమైన దాన్ని వెదుక్కుంటూ.. విధేయంగా వుండు, నీవు దాన్ని (కాలం) శాశ్వతంగా బంధిస్తావు" -విల్లెర్‌ (జర్భన్‌ మవోకవి) (9౬౮౦166 0/ గ'2గ/65 ౧౭౮౬౧౧6౧ పతడడడడడతడైడడ్రడోడ్త్ర్త తతత

తీ విజ్ఞాన జ్యోతులు రం వ6ద66థి హో... (యెలారటే జ్జ దీపం అఆరిపోయిరది....... యెలాంతీ హ్స్‌షయ్‌6 చప్పుమి అధిలవిదిదిని తగీపోయిరిది........ *

1895 ఆగస్టు 5 న ఫ్రెడరిక్‌ ఎంగెల్సు లండన్‌ లో మరణించినప్పుడు

లెనిన్‌ మహాశయడు అన్న మాటలు......

“........... ఎంగెల్సు పేరు, అతని జీవితచరిత్ర ప్రతికార్మికునికీ తెలియాలి” అనేవారట లెనిన్‌.......

ల... ఎంగెల్బు హైస్కూలులో వుండగానే - నియంతృత్వాన్ని బ్యురోక్రట్ల క్రూర పాలననూ ద్వేషించసాగినాడు. ఆ కాలంలో హేగెల్‌ సిద్ధాంతం జర్మన్‌ - తత్వశాస్త్రంలో ప్రబలంగా వుంది. ఎంగెల్సు - హేగల్‌ అనుచరుడైనాడు. బ్రిటిష్‌ పరిశ్రమకు కేంద్రమైన మాంచెస్టర్‌ లో 1842 లో స్టిరపడినాడు. తన కండ్రి భాగస్వామిగా వుండిన ఒక వ్యాపార సంస్థ కొలువులో పనిచేస్తూ - పక్షి గూళ్ళ లాంటి కార్మికమురికి పేటలు ఆయన తిరిగి - వాళ్ళ దారిద్యమూ, దౌర్భాగ్యమూ తన కండ్లారా చూసినాడు. బ్రిటిష్‌ కార్మిక వర్గ పరిస్థితి మీద తనకు దొరికిన అధికార పత్రాలన్నింటినీ ఆధ్యయనం చేసి 1845 లో "ఇంగ్లాండు లో కార్మికవర్గం పరిస్థితి అనే పుస్తకం 24 యేండ్ల వయస్సులేనే వ్రాసినాడు.

కార్మిక వర్షానికి మార్కు ఎంగెల్సు చేసిన సేవ - లెనిన్‌ మాటల్లో - “తన్నుతాను తెలుసుకోవడమూ, స్వీయ చైతన్యం పొందడమూ కార్మిక వర్గానికి వాళ్ళు నేర్పినారు. స్వష్నాలు స్థానంలో శాస్త్ర విజ్ఞానాన్ని వుంచినారు వాళ్ళు....” పాల్‌ లాఫార్గ్‌ - మార్కు కూళురు లౌరా భర్త - ఎంగెల్సు గురించి స్మృతులు :

_-....... ఎంగెల్సును గురించి ఆలోచిస్తే వెంటనే మార్చు జ్ఞాపకం వస్తాడు. అలాగే మార్కును గురించి ఆలోచిస్తే వెంటనే ఎంగెల్సు జ్ఞాపకం వస్తాడు. వాళ్ళ జీవితాలు యెంత గాఢంగా అల్లుకపోయియంటే, అవి ఒకే ఒక జీవితమైనట్లు కనబడతాయి. కాని వాళ్ళిద్దరికీ యెంతో భిన్నమైన వ్యక్తిత్వాలు వుండినాయి, వాళ్ళుపైకి చూడడానికే గాక, మనస్తత్వం లోనూ స్వభావంలోనూ, ఆలోచించే పద్ధతిలోనూ అనుభూతి చెందే పద్ధతిలోనూ పరస్పర భిన్నులు. మైన ైడనైైైైడడోడయహ్త 2 డడ

తిజ్ఞాన జ్యోతులు శ్రే

ఎంగెల్సు జ్ఞానంయొక్క సర్వ వ్యాపకత్వాన్నీ ఒక విషయం నుండి మరొక

విషయానికి సులభంగా పోగల ఆయన మేధ యొక్క ఆద్భుతమైన బహుముఖత్వాన్నీ

మార్కు విసుగు లేకుండా మెచ్చుకునేవాడు. మార్కు యొక్క విశ్లేషణా సంశ్లేషణలు పటుత్వాన్ని ఒప్పుకోవడం ఎంగెల్సుకు ఆనందం.

ఒకరినొకరు సంతోష పెట్టడం యెలాగని వాళ్ళు యెప్పుడూ ఆలోచించే వాళ్ళు. ఒకరిని చూసి ఒకరు గర్వించేవాళ్ళు. ఒకనాడు మార్కుకు తన హాంబర్గ్‌ ప్రచురణకర్త నుండి ఉత్తరం వచ్చింది. ఎంగెల్సు అతన్ని చూడడానికి పోయినాడట. అతను చూసిన వాళ్ళలో కెల్ల అత్యంత మనోహరమైన వ్యక్తుల్లో ఎంగెల్సు ఒకడని అతను భావిస్తున్నాడట.

-..... ఉత్తరం చదువుతూ మార్చు కేక వేసినాడు ఫెడ్‌ యెంత విద్వాంసుడో అంత ప్రసన్నుడని గుర్తించని మనిషి యెవడైనా వుంటే చూడాలని వుంది. !....” (ఎంగెల్సు పూర్తిపేరు ఫ్రెడరిక్‌ ఎంగెల్సు)

విశ్రాంతి యెరక్కుండా, లేడికి లేచిందే పరుగన్నట్లు పనిచేసే ఎంగెల్సు మునలమ్మలలాగా వధ్ధతిగా వుండేవాడు. ఆయన ట్రతీదాన్నీ అత్యంత నిష్టాపూర్వకమైన కచ్చితత్వంతో యేర్పాటు చేసుకునేవాడు.

“ఎంగెల్సు ఇరువై భాషల్లో తడబడతాడు” అని ఒక పారిస్‌ కమ్యూన్‌ ప్రవాసి అన్నాడు. ఆవేశంలో వున్నప్పుడు ఎంగెల్సు తడబడడం మీద చమత్మరిస్తూ ఆయన వేగంగా ప్రయత్న రహితంగా పనిచేసేకునేవాడు.

........... విశాలమైన, మంచి వెలుతురు గల, గోడల పొడవునా పుస్తకాల బీరువాలు గల ఆయన రెండు పఠనాగారాలలో నేలమీద ఒక ముక్క కాగితం కూడా వుండేది కాదు. ఆయన పుస్తకాలన్నీ వాటి వాటి స్థానంలో వుండేవి. డెస్కు మీద వున్న యే డజన్‌ పుస్తకాలో తప్ప - గదులు పండితుని పరనాగారాల కంటె డ్రాయింగు రూముల్లాగా వుండేవి.

యెల్లప్పుడూ నీటుగా అత్యంత పరిశుభ్రంగా వుండేవాడు, యెల్లప్పుడూ పేరేడుకు పోబోతున్నవానిలాగా కనిపించేవాడు... నలగకుండా, మాయకుండా అవే బట్టలు అన్నాళ్ళు వేసుకునే వాణ్ణి నేను మరెవ్వరినీ చూడలేదు....

ఎంగెల్సుకూ, మార్చుకూ మాతృదేశం అనేది లేదు, వాళ్లిద్దరూ, మార్చు మాటల్లో చెప్పాలంటే - “ ప్రపంచ పౌరులు” డడడడడడడతడడడడడైడైడైడైడడడతడ నడత

ఖీ విజ్ఞాన జ్యోతులు ఫ్రీడిఖ్‌ లెస్నెర్‌ - ఒక కార్మికుని స్ప్పృతులు.... బాహ్యకారంలో కార్ల్‌ీనూర్చు కంటె ఎంగెల్సు భిన్నం. ఆయన పొడవుగా, సన్నంగా వుండేవాడు, ఆయన కదిలికలు వేగంగా, చురుకుగా వుండేవి. ఆయన నడక నిటారుగా, సైనిక లక్షణం కలిగి వుండేది. ఆయనతో సంబంధం గల ప్రతివానికీ గొప్ప తెలివిపరునితో వ్యవహరిస్తున్నాననే అభిప్రాయం అనివార్యంగా కలిగేది... ఆయన దగ్గర యెవరూ నటన చేయలేరు. కట్టు కథలతో తన్ను ప్రాధేయపడుతున్నారా, మెలికలు లేకుండా సత్యం చెప్పుతున్నారా అనేది ఆయన వెంటనే గ్రహించేవాడు. ఆయన యెప్పుడూ మొహమాటం లేకుండా తన మనస్సు వెల్లడించేవాడు, యితరులు మెచ్చుకున్నా సరే. మెచ్చుకోకున్న సరే .... ఎలినోరీ మౌర్కు - ఎవెలిరగ్‌... మార్కు కూతుట్‌ - ఎంగెల్ఫు గురి౦చి స్కృతులు .... మార్కు ఎంగెల్సు తమను తాము దినదిన శ్రమ జీవితానికి యెడంగా, ఏకాంతంగా వున్న తత్వవేత్తలూ కాదు... వాళ్ళు యెల్లప్పుడూ యోధులు.... యుల్లప్పుడూ యుద్ధ రంగపు అగ్రభాగాన వుండిన విప్లవ సైనికులూ.... మిత్రులిద్దరూ దాదాపు ప్రతిదినమూ ఒకరికొకరు ఉత్తరాలు రాసుకునే వాళ్ళు... నాకు అన్నిటికంటె భాగా జ్ఞాపకమున్నది యేమిటంటే, మూర్‌ (మా తండ్రి) ఒకసారి ఎంగెల్సు ఉత్తరాలు చదివి చెక్కిళ్ళ వెంట కన్నీళ్ళు కారేదాకా నవ్వేవాడు... స్థలమూ, కాలమూ అనుమతిస్తే... ఆ రోజుల గురించి యెంత రాయవచ్చునని !

-.. మా యిల్లు ప్రతి ప్రవాసజీవికీ స్వాగతమూ, సహాయమూ లభించే హోటలు మాదిరీ వుండిన ఆ మాసాల గురించి!

1881 లో మా అమ్మ చనిపోయింది. ఆరోగ్యం క్షీణిస్తూ వుండిన మా నాన్న కొద్ది నెలలు పాటు ఎంగెల్సును చూడలేదు... 1883లో మా నాన్న మరణించినాడు. అప్పటి నుండి ఎంగెల్సు యెంత సాధించిందీ ప్రతి వొకరికో తెలుసు. తనకాలంలో అత్యధిక భాగం ఆయన మా నాన్న రచనల ప్రచురణకు అర్చించినాడు. యిటీవల సంవత్సరాలలో యీ ఒక్క వ్యక్తి చేసిన పని మామూలు మనుషులు డజను మందికి తలకు మీరినది... ఎంగెల్సు యింకా పనిచేస్తున్నాడు. యెందుకంటే, ఆయనకు తెలుసు, మనకూ అందరికీ తెలుసు, మార్చు వదలిపోయినదాన్ని ఆయన - ఆయన “మాత్రమే” ప్రపంచానికి అందివ్వగలదు... అది ఆయన చేస్తాడు కూడా... బతికివుండిన మార్కుపట్ల ఆయన (ప్రేమా, మరణించిన మార్కు పట్ల ఆయన భక్తీ అవధి లేనివి ఆయన మరణం ద్వారా రష్యన్‌ విప్లవకారులు అత్యుత్తమ మిత్రుని కోల్పోయినారు.

విజ్ఞాన జ్యోతులు ఫ్రీ యిక్కడ నేను ఎంగెల్సు లక్షణం మరొకటి చెప్పాలి. ఆయన ప్రపంచంలోకెల్ల కచ్చితమైన మనిషి, మరొక గుణం-అది ఆయనకున్న పరమ స్వార్ధరాహిత్యం... ఎందుకంటే... యెవరో ఒక యువకునికి మైత్రీ పూర్వకంగా సహాయం చేయడానికి ఆయన తన పనిని పక్కన పెట్టడం నేను చాలా సార్లు చూసినాను... ఒక ప్రారంభకుని కోసం ఆయన తన పనినే తరుచుగా నిర్లక్ష్యం చేసినాడు. ఎడ్వర్డ్‌ ఎవెలింగ్‌ - మార్కు కూతురు - ఎలినోర భర్త సృృతులు

నేను కలిసిన వ్యక్తులలో కెల్ల అత్యంత గాఢ ప్రభావం కలిగించే వ్యక్తిత్వాలు గలవాళ్ళు- కార్లమార్చు, చార్లిస్‌ డార్విన్‌, (ఫెడరిక్‌ ఎంగెల్సు.

... ఎంగెల్స్‌ మేధకంటె స్పష్టమైన, ఉజ్వలమైన మేధను ఊహించడం కష్టం. ఆయనయే విషయాన్ని స్పృశించినా, దాని మీద ఒక కాంలిపుంజం ప్రసరింపజేసేవాడు... 'ఆయన దేన్ని స్పృశించినా, దాన్ని సౌందర్యవంతం చేయకుండా వుండడు అని ఓలివెర్‌ గోల్డ్‌స్మైత్‌ను గురించి రాయబడింది. 'ఆయన (ఎంగెల్సు) దేన్ని స్పృశించినా, దానిమీద వెలుతురు ప్రసరింపజేయకుండా వుండడు.”.... ఎంగెల్సు గురించి ఆయన మిత్రులు రాయవచ్చు.

మార్కు పిల్లలు ఎంగెల్సుని తమ 'రెండవ తండ్రి అనేవాళ్ళు. యీ మైత్రి మార్చు మరణానంతరం కూడా కొనసాగింది. ఎంగెల్సు తీవ్ర ద్వేషి. అప్పుడప్పుడు తప్పు జరిగినట్లు ఆయనకు అనిపించినప్పుడు ఆయన ఆగ్రహోద[గ్రుడయ్యేవాడు.. కానీ సాధారణంగా ఆయన “కోపగించుకొని మంచి పనిచేసేవాడు...

మార్చు, ఎంగెల్సుల ప్రపంచం కొరకు కృషి ప్రధానంగా యీ చిన్నదేశం (ఇంగ్లాండు) లో చేయబడిందనేదీ, వాళ్లిద్దరూ యిక్కడ మరణించినారనేదీ యింగ్లీషు వాళ్లు జ్ఞాపకం పెట్టుకోదగినవి. (ప్రపంచంలోని సకల రాజుల, విజేతల గోరీలు, సమాధులూ యిచ్చే గౌరవం కంటె అది యెక్కువ గౌరవం. రాబోయే కాలంలో, జనం అన్నిటికంటె యొక్కువగా చూసే మృతుల స్థలాలు.

హైగేట్‌ లోని సమాధీ, వోకింగ్‌లోని పైన్‌ చెట్లముధ్య వున్న నిరాడంబరమైన చిన్న యిల్లు.... (ఎంగెల్సు శవం దహనం చేయబడిన చోటు.

అ(౨9 ఛ 'ఎంగిల్స్‌ ప్రపంచంలోకెల్ల కచ్చితమైన మనిషి - ఎలినోరా (కార్ల్‌మార్చ్‌ కుమార్తె) అ 5-8-2010 న “విశాలాంధ్ర దైలిలో ప్రచురించబడినది. డడతడతడైడడడడడైిైైాాాడయటడడతడతడతడ్డడ్డడ్డడ్డడ్డడడడోాోా

త విజ్ఞాన జ్యోతులు “అమ్మ” ఉన్నరతకాలర .... మరీణంలేసు

రష్యా విప్లవ సాధనలో విరామ మెరుగక పోరాడిన కలం యోధుడు మక్సీమ్‌ గోర్కీ 'నాకు సాహిత్యంతో పరిచయం ఉండకపోతే -నేను సాహిత్యకారుడిని అయివుండకపోతే -ఎప్పుడో అత్మహత్య చేసుకుని ఉండేవాడిని అనేవాడట.

అదే గోర్కీ - ఎంత అద్భుతమైన పదవి.... ఈ ప్రపంచంలో మానవునిది' అనగల్గేడు అంటే సాహిత్యం ఎంత మహోన్నతమైనదో తెలుస్తోంది...

గోర్కీ 1906 లో రచించిన నవల 'అమ్మ' అనాటి రష్యాలో ఎందరినో విష్లవకారులుగా తీర్చిదిద్దింది. ఈ “అమ్మ వివిధ భాషల్లోకి అనువాదమై ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎన్నో ఉద్యమాలకు ఉత్తేజాన్ని ఇచ్చింది. టాల్‌స్టాయ్‌, లెనిన్‌ వంటి హేమాహేమీలకు అత్యంత ఇష్టుదైన గోర్కీ జీవితం అగాధం నుంచి ఎగిసిపడ్డ నిప్పుకెరటం. అత్యంత దుర్భర దారిద్ర్యం నుంచి ప్రారంభమైన గోర్కీజీవితం 'మార్చిజం' వెలుగుతో 'తుఫాను పక్షిగా మారింది.

గోర్కీ 1868 మార్చి 28. (అవెగ్సీ మాక్సిమోవిచ్‌) వోల్గా నదీతీరాన గ్రామం నిజిని నోవో గోరోడ్‌లో జన్మించాడు. 1872లో తండ్రి (వడ్రంగి మరణించాడు. 15878 లో తల్లి మరణం. చెప్పుల షాపులో పనిమనిషిగా చేరాడు. 1880లో ఓల్గానదిలో ఓడలో వంటచేసే వానికి సహాయకునిగా పనిచేశాడు. వంటవాడే పుస్తకాలు చదివే అలవాటును ప్రోత్సహించాడు. 1881-82 వరకు పిట్టల్ని పట్టేవాడుగా, గ్రంధాలయంలో గుమాస్తాగా, చిత్రకారుడి దగ్గర నేర్చుకునేవాడిగా పనిచేశాడు. ఆ తరువాత 1884లో కజాన్‌లో దుర్భరదారిద్యం-పనులకోసం వలసపోయేవారితో పాటు రోడ్డు ప్రక్క జీవితం. ఆకురాలు కాలంలో రొట్టెలు చేసే వానికి సహాయకునిగా పనిచేశాడు. 1888 విప్లవ కారులతో పరిచయం ఏర్పడింది. 1890 లో 'కొరోలెంకో అనే రచయితతో పరిచయం. కవ్‌కాజ్‌ అనే పత్రికలో 'మేకర్‌ చంద్రా" అనే మొదటి కధ ప్రచురణ. “మాక్సిమ్‌ గోర్కీ అంటే చేదు నిండినవాడు. ఆ తరువాత ఎన్నో కథలు వ్రాశాడు. 1898లో కథారచయిత 'చెహోవ్‌” ను కలిశాడు. 1900 లో మాస్కోలో టాల్‌స్టాయిను కలుసుకున్నాడు...

విజ్ఞాన జ్యోతులు శ్వీ

“మనం మాట్లాడిదంతా టాల్‌స్టాయ్‌ వినడు- పిల్లవాడు నచ్చిన బొమ్మలనే స్వీకరించుకున్నట్టుగా అవసరమనుకున్నవి మాత్రమే వింటాడు' అని గోర్కీ అనేవాడు. అంతేకాదు-'ఎంత ఆలోచించినా, ఎంత అధ్యయనం చేసినా టాల్‌స్టాయ్‌ - మనకెప్పుడూ అంతుపట్టని మిస్టరీగానే మిగులుతాడు. ఇలాంటి వాళ్ళతో కలిసిబతకటం అసాధ్యం-ఒకే ఇంట్లో మరీ ముఖ్యంగా ఒకే గదిలో అతనికి (టాల్‌స్టాయ్‌) చేరువగా వెళ్ళటమంటే సూర్యగోళాన్ని స్పృశించటమే. ఆ అగ్నితాపానికి పరిసరాలన్నీ మాడిమసి కావలసిందే.” టాల్‌స్టాయ్‌ గురించి గోర్కీ చెప్పేవాడు.

మాక్సిమ్‌ గోర్కీ ప్రతిభను గమనించిన ప్రముఖ వ్యక్తుల్లో మహాత్మాగాంధీజీ ఒకరు. 1905 వ సంవత్సరంలో “ఇండియన్‌ ఒపినియన్‌' అనే పత్రికలో గోర్మీని గురించి ఒక వ్యాసం రాస్తూ... “కొన్నాళ్ళ కిందట రష్యాలో తిరుగుబాటు జరిగింది. అందులో పాల్గొన్న ముఖ్యుల్లో గోర్కీ ఒకరు. ఆయన పుట్టినదీ పెరిగినదీ గర్భదారి[ద్యంలో, ఒక చెప్పులు కుట్టేవాని దగ్గర పనినేర్చుకునే కుర్రవాడుగా ఆయన జీవితం ప్రారంభించారు. కాని, కొద్ది రోజుల్లోనే ఆయనకక్కడ ఉద్వాసన జరిగింది. ఆ తరువాత ఆయన సైన్యంలో చేరారు. సైన్యంలో ఉండగా ఆయనకు చదువుమీద ఆసక్తి కలిగింది. 1892లో ఆయన తన మొట్టమొదటి పుస్తకం రాశారు. అది ఎంత ఆసక్తిదాయకంగా ఉందంటే ఆయన వెంటనే ప్రజాభిమానం చూరగొన్నారు. ఆయన రచనలను కొనసాగించారు. తమ హక్కులకోసం పోరాడేందుకు సర్వసన్నద్ధంగా ఉండేలాగా ప్రజలను అప్రమత్తులను చేయడమే ఆయనకు కావలసింది. ఆయనకు డబ్బు విషయం పట్టింపే లేదు. ఆయన రచనలు మహాతీవ్రంగా ఉండేవి. అందువల్ల అధికారులు జాగ్రత్తపడనారంభించారు. ప్రజలకు సీవచేస్తూ ఆయన కూడా జైలుకు వెళ్ళవలసి వచ్చింది. ఆయన జైలును గౌరవప్రదమైన ప్రదేశంగా పరిగణించారు. మాక్సిమ్‌ గోర్కీలాగా ప్రజల హక్కుల క్రోసం పోరాడిన రచయిత యూరప్‌లో మరెవ్వరూ లేరని అంటారు.... అని గాంధీజీ రాశారు.

_.. ఆయన రచనలు చదవకపోతే, జీవితానికి సంబంధించిన అతి ముఖ్యమైన అంశాన్ని గురించిన పరిజ్ఞానం లేకుండా చేసుకోవడమే అవుతుంది" అని ప్రముఖ బెంగాళీ రచయిత శరత్‌ చంద్ర ఛటర్జి అన్నారు. తడడతడడడైడైడ్రడడడ్త ్ర ైతతడైతడైడడా

అీ విజ్ఞాన జ్యోతులు

గోర్కీ సృష్టించిన “అమ్మి పాత్ర మొత్తం ప్రపంచ సాహిత్యంలోనే అద్భుతమైనది, అపురూపమైనది. కార్మికవర్గపోరాట యోధురాలిగా, ఆమె (నీలోన్నా) క్రమ పరిణామాన్నీ గోర్కీ అద్వితీయంగా సృజించాడు. తాగుబోతు భర్త(వ్లాసోవ్‌) పాశవిక హింసాత్మక (ప్రవర్తనతో ఆమె నిర్జీవంగా బతుకీడ్చిన వైనం గగుర్పాటు కలిగించే విషాదం... ఆమె జీవితమంతా కన్నీళ్ళు, భయం తప్ప మరేమీ లేవు.

'మనల్ని నాశనం చేస్తున్నది భయమే... దాన్నాదిలించుకోవాలి అని కొడుకు పావెల్‌ ఉద్బోదించగా.. తను జీవితమంతా భయంతోనే గడిపాననీ, భయపడకుండా ఎలా వుండగలననీ రోదిస్తుంది.. “నీ జీవితంలో ఏమి సంతోషాన్ని అనుభవించావు... ఏమి మంచిని జ్ఞాపకముంచుకున్నావు? అని పావెల్‌ అడిగినప్పుడు, అసలు ఆ విధంగా తనను గురించి అడగడమే ఆమెను విభ్రమానికి గురిచేస్తుంది... తల్లులను గురించి జాలిపడేవారు అరుదు అని గోర్కీ వ్యాఖ్యానిస్తాడు.

“జనం ఎలా బతికారో నాకక్కరలేదు, ఎలా బతకాలో నేను తెలుసుకోవాలి అంటాడు. పావెల్‌ సహచరుడు వెశానిశ్చికోవ్‌. ఇందులో “చరిత్రను వ్యాఖ్యానించడం కాదు, దానిని మార్చాలి” అన్న మార్కు భావం కనిపిస్తుంది. "|! ౧౭౪6 ౦౦౧౧6 1౧[0 (018 ౪౦6 10 615౭966" - అన్న గోర్కీ - “అమ్మి నవల మొదటి రష్యా విప్లవకాలంలో ఓ కుదుపు కుదిపి 1917 అక్టోబరు విప్లవం విజయవంత మవటానికి ఎంతో దోహదం చేయడమే కాకుండా లెనిన్‌ ప్రశంసలను పొందింది.

జర్మనీలో ఫాసిస్టులు రాజ్యధికారంలోకి రావడంతో తమ ప్రధాన ఆయుధాలు “తాలి సోషలిస్టు రాజ్యమయిన రష్యాపైకి ఎక్కుపెట్టగలరని ముందుగానే ఊహించిన “గోర్మీ తుది ఘడియల్లో తనకింకా స్మారకం పోకముందు తన కడపటి మాటలుగా యిలా అన్నాడు *... యుద్దాలు వస్తున్నాయి. సిద్ధంగా ఉండాలి... అంటూ 1936- జూన్‌ 18 వ తేదీన తుదిశ్వాసను విడిచాడు.

“* ..... ఎంతకాలమైతే కొందరు ఏ పనిపాటా లేకుందా, తాము చేయకుండా

• ఇతరులను ఆజ్ఞాపిస్తూ వుంటారో- మరి కొందరు పనిచేసి ఆకలిదప్పులతో అలమటిస్తారో అంతకాలం వరకు మేము విప్లవకారులుగానే వుంటాం”

మాక్సిమ్‌ గోర్కీ 'అమ్మ' నవలలో పావెల్‌ మాటలివి....

ఈ లోకంలో “అమ్మ ఉన్నంతకాలం గోర్మీకి మరణం లేదు.

(9 అతే 14-6-2010 దిన “విశాలాంధ్ర దైలిలో ప్రచురించబడినది

విజ్ఞాన జ్యోతులు స్తే “యింకొక రుచికి కాహదీషు...”

“మీ కోసం రజని వచ్చిందమ్మా ” అంది వంట మనిషి రావులమ్మ ఆదివారం లంచ్‌ చేసి రిలాక్స్‌డుగా మంచం మీద పడుకొని పింకీ విరానీ వ్రాసిన '8146౯ 0౧౦0౦01266 - 1౧6 11614 000! 0౧ 0౧|॥౦6 99౫42! 20656 1౧ ౪1౧6 540- ౧౦౧౧౪౧౬ చాలా ఇంటరెస్టెడ్‌గా చదువుతూ వున్న డాక్టర్‌ వసుధకి ఒక్క క్షణం రావులమ్మ మాటలు అర్ధం కాలేదు... “రజనియా? ఎవరు?”

_.. ఒంట్లో బాగోలేదటమ్మా... అర్జెంటుగా మిమ్మల్ని కలవాలటమ్మా...” అంది రావులమ్మ.

“పేషెంట్‌ అయితే రేపు క్షినిక్‌కి రమ్మనాలి గాని ఆదివారం నన్ను డిస్టర్బ్‌ చేయడం దేనికి... సెలవు రోజు కూడా కాసింత విశ్రాంతి లేకపోతే ఎట్లా? అసలే బాబుగారు కేంప్‌ వెళ్ళారు కదా! ఈ రోజైనా ఈ పుస్తకం పూర్తి చేద్దామనుకుంటే... ఈ పేషెంట్స్‌కి వేళాపాళా వుండదు. .. వెళ్ళి డాక్టరు గారు ఇంటి దగ్గర పేషెంట్స్‌ ఎవర్నీ ఆదివారం చూడరని చెప్పి పంపించేయి. రేపు మార్చింగ్‌ క్లినిక్‌కి రమ్మనమని చెప్పు"... విసుగ్గా అంది దాక్టర్‌ వసుధ.. చేతిలో వున్న పుస్తకం ఆసక్తిగా చదువుతూ..

“పది సంవత్సరాలలోపు పసిపిల్లలను కూడా ఈ లైంగికపరమైన హింసకు గురిచేస్తున్న వారిలో - ఫ్యామిలీ (ఫ్రెండ్స్‌, ఆంట్స్‌, అంకుల్స్‌, గ్రాండ్‌ పేరెంట్స్‌, పేరెంట్స్‌- బాగస్వాములు అవుతున్నారని వ్రాసింది... ఎంత ఘోరం... ఎంత అమానుషం... అలా అలా ఏవేవో ఆలోచిస్తుంటో 560668౧ గా గత కొద్ది రోజుల నుండి జాతీయ ప్రాంతీయ ప్రతికలలో ప్రచురితం అవుతున్న “రుచిక-గిర్దోత్రా” కేస్‌ గుర్తొచ్చింది. - పద్నాలుగేళ్ళ బాలిక హర్యానాలోని ఒక హైస్స్మూల్‌ విద్యార్ధిని-అప్పుడప్పుడే వికసిస్తున్న టెన్నీస్‌ క్రీడాకారిణి- హర్యానా లోనే టెన్నిస్‌ అసోషియేషన్‌ క్ల్షబ్‌కి తన స్నేహితురాలు అనూరాధతో కలిసి టెన్నిస్‌ ఆడుతుండేది.... ఆ రోజు 1990 ఆగప్పు 12. లాన్‌ టెన్నిస్‌ అసోషియేషన్‌ అధ్యక్షుడు పోలీస్‌ ఆఫీసర్‌ రాథోడ్‌ తనను కలమని రుచికకు కబురు పంపాడు... స్నేహితురాలు అనూరాధతో కలిసి రాథోడ్‌ను చూసేందుకు వెళ్ళింది రుచిక... వారి కోచ్‌ ఎక్కడ

తీ విజ్ఞాన జ్యోతులు వున్నాడో చూసి రమ్మని అనూరాధను పంపేశాడు రాథోడ్‌. అన్ని చోట్ల వెదికి తిరిగి వచ్చిన అనూరాధకి తన నేస్తం ఏడుస్తూ రాథోడ్‌ కీచక హస్తాల నుండి బయట పడేందుకు ప్రయత్నిస్తూ కనిపించింది. అనూరాధ దిగ్భ్రాంతి చెందింది... అనూరాధ రావడం చూసి రుచికను వదలిపెట్టాడు. రుచిక కేసు మొత్తం బాలీవుడ్‌ కథలకు కూడా లేనన్ని ట్విస్ట్‌లు-మలుపులు. మనదేశంలో ఇది నిజంగా జరిగిన విషాద గాధ...” వసుధ గాధంగా నిట్టూర్చింది. _ * ఆ పిల్ల ఎంత చెప్పినా వినుకోడంలేదమ్మా. నేను బట్టలు జాడించడానికి పెరటిలోకి వెళ్ళానా! తిరిగి వచ్చినాక చూస్తే అక్కడే నిలుసోని వుందమ్మా- మీరు కిందకి దిగి రండమ్మా !... “సరే కూర్చోమను... వస్తాను..' 8116౯0౧౦001216' బుక్‌లో చదువుతున్న పేజి నంబరు గుర్తు పెట్టుకొని అసహనంగా హాలులోకి వచ్చింది. డాక్టర్ని చూసి ఆ అమ్మాయి నిలబడింది... “ఓ! నీవా రజనీ ఎవరో! అనుకున్నాను. అమ్మా, నాన్నలు బాగున్నారా! కూర్చో... ఏమిటి? ఇలా వచ్చావు... ఒంట్లో బాగులేదా!” అడుగుతూ వసుధ ఎదురుగా వున్న సోఫాలో కూర్చుంది. “వచ్చని ఛాయ, చిదిమి దీపం పెట్టవచ్చు. రజని అంటే చిన్నప్పటి నుంచి సంతానం లేని వసుధకి చాలా యిష్టం. ఎప్పుడు చూసినా స్వచ్చంగా గలగలా నవ్వుతూ కన్పించేది. ఈ రోజు ఏమిటో నీరసంగా వుంది.' కొన్ని క్షణాలు వసుధ వెయిట్‌ చేసింది. రజని వమైనా చెబుతుందేమోనని... ...క్షణాలు, గడుస్తూ వున్నా... ఏమీ మాట్లాడకుండా తలదించుకుని మౌనంగా కూర్చునే సరికి వసుధే అడిగింది నిశ్శబ్ధము చేధిస్తూ...

“ఏయ్‌ రజనీ!... నిన్నే ఏమిటి నీ ప్రాబ్లమ్‌?” రజని ఒక్కసారి వెక్కి వెక్కి ఏడవటం మొదలుపెట్టింది.

“అరె.. అరె.. రజనీ ఇపుడేమయిందని... ఎందుకట్లా ఏడుస్తున్నావు...? అడిగింది వసుధ ఆత్రంగా

“ ఆంటీ.. ఆంటీ! ఎట్లా చెప్పాలి? అమ్మా నాన్నలకు తెలిస్తే నన్ను నిలువునా

విజ్ఞాన జ్యోతులు శ్రీ

నరికి పోగులు పెడతారు...” వడుస్తూ ముఖాన్ని (ప్రక్కకు తిప్పుకుంది. కళ్ళల్లో నిండుకున్న నీటిని చేతులతో తుడుచుకుంటూ.....

పెదవులు వణుకుతున్నాయి...

మాటలు పలకడానికి అవస్థ పడుతూంది.

.. నాలో ఏదో.. ఏదో.. అవుతుంది. నేను... నేను.... మరేమో నెల తప్పాననుకుంటా.... అంది” నెమ్మదిగా రోదిస్తూ...

డాక్టరు వసుధ ఒక్క క్షణం విభ్రమంతో చూసింది. తన క్లినిక్‌లోనే రజని పుట్టిన విషయం గుర్తుకు వచ్చింది. ఒక్కసారి అవాక్కు అయిపోయింది.

కాస్సేపటి వరకు మాట పెగల్లేదు.

డాక్టర్ని అనే విషయం మరిచిపోయి... పదమూదేళ్ళ రజనిని అలా చాలాసేపు చూస్తూ వుండిపోయింది.

కాస్సేపు ఆ యిద్దరి మధ్య నిశ్శబ్ధమే కదలాడింది.

“ఆంటీ! నన్ను మీరే కాపాడాలి...' పెదిమలు బిగపట్టి దుఃఖాన్ని ఆపుకుంటూ అంటున్న రజినికేసి విచిత్రంగా చూసి “నేనా!” అంది వసుధ ఆశ్చర్యంగా...

మళ్ళీ నిశ్శబ్ధం.

వసుథే కొంచెం తేరుకొని... “ఈ దుస్థితికి కారణం ఎవరు...? ఆ అబ్బాయితో పెళ్ళి జరిపించే పూచీ నాది. మీ అమ్మానాన్నలకు నేను నచ్చచెపుతాను...” అంది వసుధ సమస్యకు పరిష్కారం సూచిస్తూ..

“అలా జరగదు” అంది రజిని పెల్లుబికుతున్న దంఃఖాన్ని దిగమింగుకోవడానికి విశ్వ ప్రయత్నం చేస్తూ...

“ప్టం? ఎందుకని? నిన్ను ఈ స్థితికి తెచ్చినవాడు ఎందుకు పెళ్ళి చేసుకోడు...? వాడెవడో... ఎక్కడుంటాడో చెప్పు... పెళ్ళి చేసుకొనేలా చేస్తాము. లేదా... పోలీసు కంప్లయింట్‌ యిస్తామని బెదిరిస్తాము.” తీవ్ర స్వరంతో అన్నది వసుధ.

ట్‌ విజ్ఞాన జ్యోతులు

రజని కొద్దిసేపు అచేతనంగా వుండిపోయింది. క్షణకాలం ఇద్దరూ అలాగే

కూర్చుండిపోయారు.

“క్రవ్పేశ్‌ అంకుల్‌” అంది భయం భయంగా వణుకుతూ...

విస్మయంగా చూసింది వసుధ రజని వైపు......

ఒక్క క్షణం వసుధ కేమీ అర్ధంకాలేదు.......

“ఏమిటి నువ్వు చెప్పేది? ఆ కృష్ణా కంప్యూటర్స్‌ రమేశ్‌... మా కంప్యూటర్‌ రిపేర్‌ వస్తే అతనే ఎవరికైనా పంపిస్తూంటాడు. నీకు ఏమైనా మతిభ్రమించలేదు కదా!భీ..భీ.. ఆయన వయస్సెంత? నీ వయస్సెంత? వినడానికే అసహ్యంగా వుంది....” ఉద్వేగపూరితంగా అంటున్న వసుధకి సదెన్‌గా తను చదువుతున్న పింకీ విరానీ బుక్‌ ' 8116! 0౧౦001216' గుర్తుకు వచ్చి... నిశ్చేష్టురాలై రజనిని చూస్తూ వుండిపోయింది. “అవును ఆంటీ ఆ అంకుల్‌ అస్సలు మంచివాడు కాదు... అంటీ”

• అంటూ భోరున వఏదవసాగింది...

“నిన్ను ఈ స్థితికి తెచ్చిన వరకు ' ఆ అంకుల్‌ మంచిచెడ్డలు తెలియలేదా?” అంది కోపంగా వసుధ.

“ అవును ఆంటీ... మాకు తెలియలేదు. నాకు వూహ తెలిసినప్పటి నుంచీ రమేశ్‌ అంకుల్‌ నన్ను దగ్గరకు తీసుకుని బుజ్జ్ఞగించేవారు... ఎప్పుడూ చాకెట్లుబొమ్మలు ఇచ్చేవారు”... రజని

'ఆ చాకెట్లు, బొమ్మలే నీ కొంపముంచాయి రజనీ....ఈ అంకుల్స్‌ ఎంత 'ప్రమాదకరమైనవారో పసిగట్టే వయసు కాదు నీది. ఇపుడు 54/66 0౧00012499 అన్ని 81116౯ 0౧00012169 అయిపోయాయి. నిశితంగా పరిశీలిస్తే - రమేశ్‌ ఎంత జాగ్రత్తగా మాట్లాడుతూ వున్నా కళ్ళల్లో మరో భావమేదో వుందనిపిస్తుంది....

ఆ సంభాషణల్లో కృత్రిమత ...

ఆ చిరునవ్వులో వక్రతా ...

ఆ అప్యాయతలో వంచనా ... ైత౭త౭డత౭డతడత౭డడడతడడతడతడైడడ2డ2డ2ంళ్తదనటై2త222ై22

విజ్ఞాన జ్యోతులు స్వే

ఇటువంటి గోముఖ వ్యాఘ్రాలూ .... పయోముఖ విషకుంభాలు ఎక్కడ పడితే అక్కడే కనిపిస్తూంటారు. ఈ సమాజంలో .... హర్యాన రుచిక కేసులో రాధోడ్‌

ఇద్దరూ కాసేపు మాట్లాడలేదు. .

“మీ అమ్మకు తెలుసా?” నెమ్మదిగా అడిగింది వసుధ.

“* తెలియదు ఆంటీ... తెలిస్తే చంపేస్తారు... నాన్న అమ్మను నరికి పోగులు పెడతారు...

“మన అమ్మాయి చాలా తెలివైనది... అందుకే ఆయన కంప్యూటర్‌ నేర్పించడానికి ఎన్‌కరేజ్‌ చేస్తున్నాడు” అనేది అమ్మ.

చిన్న గుమాస్తాకి భార్య అయిన తనకు మర్యాద యివ్వడానికి-అసలు కారణం-కేవలం కౌమార దశలో వున్న తన పెద్దకూతురు రజనియే అని కనకదుర్గ (గ్రహించలేదు....

పది సంవత్సరాలు క్రితం హైదరాబాదు నుండి ఇక్కడకు వచ్చాడు రమేళ్‌. స్వతహాగా ఆస్తిపరుడు కాబోలు కంప్యూటర్‌ బిజినెస్‌ పెట్టాడు. వ్యాపారం అభివృద్ధి చెంది కంప్యూటర్‌ ఇన్సిట్యూట్‌ బ్రాంచెస్‌ కూడా జిల్లాలో అనేకం పెట్టాడు! కంప్యూటర్‌ రిపేరు చెయ్యడం.. పాతవి కొనడం.. కొత్తవి అమ్మడం... ఏబది ఏళ్ళకు పైబడి వయస్సు వుంటుంది. అడొలసెన్స్‌ ఏజ్‌కి రాబోతూ వున్న పిల్లల్ని చిన్నప్పటి నుంచి చేరదీసి మచ్చిక చేసి చాకెట్లు, బొమ్మలు ఎరచూపి... ఒకానొక బలహీనక్షణం కోసం కాపు కాసి కాటేసే కాలసర్బం రమేషన్న మాట... ఎంత నమ్మక ద్రోహి...”

క్షణకాలం ఇద్దరూ అలాగే కూర్చుండిపోయారు.

ఇద్దరూ కాసేపు మాట్లాడలేదు.

కొన్ని క్షణాల తర్వాత వసుధే అడిగింది.

• అసలు ఏం జరిగింది?..”

రజని కళ్ళలో భయందోళన- తత్తరపాటు కన్పించాయి... ఆ మాట వినగానే

ఖీ విజ్ఞాన జ్యోతులు భోరుభోరున ఏడ్చింది.

ఆ లేత వయస్సులో ఎంత ఘోరం జరిగింది!

“ చూడు రజని... ఈ రమేశ్‌ వంటి తోడేళ్ళు అడుగడుగునా వుంటారు. ఈ జనారణ్యంలో వాళ్ళ బారి నుండి రక్షించుకొనేలా మీ పేరెంట్సు చిన్నప్పటి నుండి నిన్ను తీర్చిదిద్దవలసి వుంది... ఫరవాలేదు... నేను ఒక డాక్టర్ని. ఏం జరిగిందో చెప్పు అంది నెమ్మదిగా వసుధ.

“ఆ రోజు... ఆ రోజు.. కంప్యూటర్‌ నేర్చుకోవడానికి వెళ్ళాను. ఆంటీ క్రింద వున్నారు. అంకుల్‌ కంప్యూటర్‌ను మేడమీద పెట్టించారట.. అక్కడకు వెళ్ళమంది... వెళ్ళాను.. ఆ తర్వాత అంకుల్‌ కంప్యూటర్‌ నేర్పిస్తున్నారు. నాకెందుకో అంకుల్‌ని చూస్తే భయం వేసింది. ఆ తరువాత ... ఆ తరువాత... రజని గొంతు పూడుకుపోయింది.

“ ఆంటీకి చెపుతాను...” అని గట్టిగా అరవవలసింది. అంది వసుధ.

“ అఆ పనే చేశాను...”

“ అంటీ రాదులే..” అన్నారు కాడ్‌బెరి చాక్లెట్లు ఇస్తూ అంకుల్‌ ఆ చిన్న గుండెలోంచి ఎగిసివస్తున్నది దుఃఖం. డా॥ వసుధ అప్రయత్నంగా కళ్ళు చెమర్హాయి. ఆ తరువాత..?” అడిగింది వసుధ మంద్ర స్వరంతో. మెట్లు దిగుతున్న నాకు ఆంటీ ఎదురొచ్చి... “ఏడవకు అని తన పైటచెంగుతో నా కళ్ళు తుడిచింది.

కొద్ది క్షణాలు నిశ్శబ్ధం.. “ఎప్పటికప్పుడు అమ్మా నాన్నలకు చెపుదామనుకునే దాన్ని...చెపితే ఏం జరుగుతుందోననే భయం” వెక్కి వెక్కి ఏడవసాగింది. “ఆంటీ! మీరే నన్ను కాపాడాలి. లేకపోతే నేను చచ్చిపోతాను అసలు నిన్ననే చచ్చిపోవలసింది. నిద్రమాత్రులు కూడా తెచ్చుకున్నాను.

“ఏమిటీ! నిద్రమాత్రలు తెచ్చుకున్నావా?” రమేశ్‌ మీద కోపంతో... ఉ (ద్రేకంతో రక్తం పొంగుతోంది. వసుధకి... ఆ చిన్న పాపను ఎంత మానసిక క్షోభకు గురిచేశాడు...

విజ్ఞాన జ్యోతులు స్రీ

“అవును ఆంటీ! రేపు నా చెల్లెళ్ళకు పెళ్ళిళ్లు అవవేమో! మా కుటుంబం నా వలన నాశనం కాకూడదు. నేను బ్రతకాలి. అవును నా కుటుంబం కోసం నేను చావకూడదు. డాక్టరు ఆంటీ చావలేను. నా ముగ్గురు చెల్లెళ్ల కోసం నేను బ్రతకాలి. నన్ను ఆపద నుంచి కాపాడాలి. అవును.. అవును.... మీరే కాపాడాలి...

ఆ పసిపిల్ల నిష్కల్మషమైన మాటలు వసుధని నిశ్చేష్టురాలిని చేసింది. రుచిక గుర్తొచ్చింది. ఒక్కసారి రజనిపై అమితమైన జాలి కలిగింది. ఆప్యాయతతో రజని తల నిమిరింది వసుధ.

“చూడు రజనీ.. నీ వయసు పిల్లలకి సెక్స్‌ గురించి కౌన్సెలింగ్‌ నిర్వహించవలసి వుంది. కాని మనదేశంలో ఇటువంటి విషయాలు విశదీకరించి... కామారదశలో వున్న నీలాంటి పిల్లలకు చెప్పడాన్ని ఇష్టపడరు..... కనీసం కన్న తల్లయినా ఎదుగుతున్న ఆడపిల్లలకు చెప్పదు.....

.....అన్నిటి కన్న అతి ప్రమాదకరమైన తెలిసీ తెలియని వయసిది.... తాకితే చాలు తత్తరపడేవయసు.. ఈ వయసులో స్పర్శ డామినేట్‌ చేస్తుంది. మనసులో తెలియని అలజడి చెలరేగుతుంది. ఇటువంటి దశలో సెక్స్‌కి సంబంధించిన సున్నితమైన విషయాలు పిల్లలకు చెప్పవలసిన అవసరం ఎంతైనా వుంది.....

“ఆంటీ.. ఆంటీ.. మీరే నన్ను కాపాడాలి. లేకుంటే మా కుటుంబం పరువుపోతుంది” రజని

“రజనీ నీవు ఎటువంటి బాధపడనవసరం లేదు. ఇది నీకు తెలిసీ తెలియని వయస్సులో నీ ప్రమేయం లేకుండా జరిగింది... నేను.. మీ యింటికి వచ్చి నెమ్మదిగా మీ అమ్మ నాన్నలకు చెపుతాను. సరేనా? నీవు తొందరపడి ఏమీ చెయ్యకు”... వసుధ, రజనికి నమ్మకం, విశ్వాసం కలిగించేలా వివరంగా చెప్పింది.

కన

రెండు రోజుల తర్వాత సాయంకాలం క్లినికకి రొప్పుకుంటూ రజని వచ్చింది.

• డ్రాక్టరు గారూ! డాక్టరు గారూ! మా యింటికి అర్జంటుగా రావాలి. మీరు వున్న పళం రాకపోతే చాలా కష్టం.” అంటూ డాక్టరు చెయ్యి పట్టుకుని లాగుతుంది

ైడడైడైడైడడైతడైడైడైడడాడ్త క్ర తతత

థీ విజ్ఞాన జ్యోతులు రజని. అక్కడ వున్న పేషెంట్స్‌ ఈ హరాత్‌ పరిణామానికి నివ్వెరపోయి చూస్తూన్నారు. “ప్టం రజని.. ఏమయింది?” ఆదుర్దాగా అడిగింది వసుధ. “మూ చెల్లి సింధుని కంప్యూటర్‌ క్లాసుకి పంపుతున్నారు. నేనెంత వద్దని చెబుతున్నా అమ్మకి అర్ధమయిచావటం లేదు. మా సింధు వట్టి అమాయకురాలు....” ఆవేశంగా అంది రజని. వసుథకి విషయం అర్ధమైంది.

• పద వెళ్దాం అని సీట్‌లోంచి లేస్తూ అక్కడే వున్న నర్స్‌కి “పేషెంట్స్‌ని

రేపు రమ్మని చెప్పు” అని రజని వెంబడి హడావుడిగా నడిచింది.

రజని వాళ్ళ ఇంట్లోకి 'ప్రవేశించేసరికి సింధు కంప్యూటర్‌ క్లాసుకి వెళు త్రూంది.

• సింధూ! నీవు కంప్యూటర్‌ క్లాసుకి వెళ్ళొద్దు” అంది డాక్టరు. వసుధ చాలా కరినమైన స్వరంతో. నారాయణరావు కనకదుర్గ డాక్టరువైపు.... ప్రక్కనే వున్న రజనీవైపు విచిత్రంగా చూశారు. మీకింకా అర్ధం కొవడం లేదా? మీ లాంటి వివేకహీనులైన పేరెంట్స్‌ వుండబట్టే రజని వంటి టీనేజ్‌ పిల్లల భవిష్యత్‌ 8116౯ 0౧౦౧౦14185 అయిపోతున్నాయి. పాపం కనకదుర్గ గారికి యింతవరకు 5౪66 6౧౦౮౧౦1265 గురించి తెలుసనుకుంటాను.. వసుధ యొక్క వ్యంగ్య ధోరణికి కనకదుర్గ నారాయణరావు దంపతులు పిల్లలు ఆశ్చర్యంగా విచిత్రంగా చూస్తున్నారు.

“అవును మీ రజనికి ఆ కంప్యూటర్‌ రమేశ్‌ ఇచ్చిన చాక్తెట్లన్నీ ఇపుడు చాలా చేదుగా మారిపోయాయి.

విస్మయంగా చూస్తూవున్న అ దంపతుల నుద్దేశించి- “నేను చెప్పే విషయాన్ని జాగ్రత్తగా వినండి ఆ రమేశ్‌ ఒక మేక వన్నె పులి... మీ నమ్మకాన్ని వమ్ము చేశాడు. మీ అజ్ఞానాంధకారాన్ని ఆసరాగా తీసుకొని కౌమారా దశలో వున్న మీ రజనిని (ఢ్రైగ్నెంట్‌ చేశాడు.

డాక్టరు వసుధ వాక్యం పూర్తి చేయక ముందే నారాయణరావు దంపతుల నెత్తిమీద పిడుగు పడ్డట్లయింది......

విజ్ఞాన జ్యోతులు ఫ్రీ

..... కొన్నిక్షణూలు భయంకరమైన నిశ్శబ్దం... మరుక్షణం కనకదుర్గ పూనకం వచ్చినట్లు లేచి... “ఓసే పాపిష్టిదానా! నీకు ఏం పోయేకాలం వచ్చిందే... నిన్ను. నిన్ను. నరికి పోగులు పెడతాను... ” రజని జుత్తు పట్టుకొని ఉరుములా విరుచుకుపడింది.

నారాయణరావు రెండు చేతులతో తలపట్టుకొని సోఫామీద స్థాణువులా కూలబడిపోయాడు.

చాక్టరు వసుధకి కోపం... ఉక్రోషం... ఆక్రోశం.. ఇవన్నీ కలిపిన ఒకానొక ఉద్వేగము ఆవహించి, కొంచెం హెచ్చించిన కంఠంతో.. “ఆగండి కనకదుర్గ గారు! రజనిది వీసమంతైనా తప్పులేదు. ఇంకా చెప్పాలంటే రజినిని ఒక్కమాట అనడానికి ముఖ్యంగా మీకు అర్హత లేదంటాను ఆక్రోశంతో చెపుతూన్న వసుధను నివ్వెరపోయి చూస్తుండిపోయింది కనకదుర్గ.

“ అవును కనకదుర్గ గారు... మీకు బొత్తిగా ప్రపంచ జ్ఞానం లేదనడానికి నేను సంశయించడం లేదు.. సొంత తండ్రి కడుపున పుట్టిన బిడ్డలపై త్రాగి అత్యాచారానికి పాల్చడటం అక్కడక్కడ జరుగుతున్నట్లు న్యూస్‌పేపర్స్‌లో వస్తున్న ఈ రోజుల్లో ఎదుగుతున్న పిల్లల విషయంలో జాగ్రత్త తీసుకోకపోవడం మీ మొదటి తప్పు. కీడెంచి మేలెంచమన్నారు పెద్దలు. వారు సంపన్నలైనంత మాత్రన మంచివారనుకోవడం మీ రెండవ తప్పు”. కొంచెం ఉద్వేగంగా ఉధదేకంగా చెపుళూ వున్న వసుధను చూస్తూ నిశ్చేష్టులై వుండిపోయారు అందరూ...

“ధ్చీక్సు ఒక విషయం తెలియదనుకుంటాను... బాల్యంలోని ఊహాలు ఆరోగ్యకరంగా ఉంటాయి. పెరిగి పెద్దయ్యాక పరిపక్కఆలోచనలు ఆరోగ్యకరమే..

కాని ఈ రెండింటి మధ్య ఒక దశ వుంటుంది.

అదే... ఆత్మ స్వరూపం పొందటం కోసం కళకళలాడుతూ వుంటుంది. ఈ దశనే కౌమార దశ అంటాము. ఈ దశలో వ్యక్తిత్వం స్పష్టంగా వుండదు. జీవన వైఖరి స్టిరపడదు. ఈ స్థితి నుంచి ఒక వ్యర్థ నిరాశావహస్థితి ఉత్పన్నమవుతూ వుంటుంది. ఒక్కోసారి ఆపుకోలేని ఉన్మత్త బావస్టితి ఏర్పడుతుంది. పైతడడైడడైడైడ్తడైడడతడళ్త్తై డడ

తీ విజ్ఞాన జ్యోతులు

ఈ స్థితిలో వున్న మీ అమ్మాయి రజనిని ఆ రమేశ్‌ ట్రాప్‌ చేశాడు. ఈ దశలోనే పేరెంట్స్‌ కేర్‌ పిల్లలకు అవసరం. ఇదొక 7/2051/0౧ నఆగ౦౮ గా భావించి మన చుట్టూ వున్న సమాజం నుండి లైంగికపరంగా ఎదురయ్యే అనేక సమస్యల గురించి వారికి అర్ధమయ్యేరీతిలో స్పష్టంగా తెలియజేయాలి”... ఉద్వేగంగా చెపుతున్న డాక్టరు వసుధని అందరూ రెప్పవేయకుండా చూస్తున్నారు.

వసుధ అందర్నీ ఒకసారి పరికించి చూసి... “ముఖ్యంగా 2601656౧06 వయసు పిల్లలకి వాళ్లయీడు పిల్లలకంటె రమేశ్‌ వంటి అంకుల్స్‌ వలన దగ్గర బంధువుల వలన, స్కూల్స్‌లో టీచర్ల వలన (ప్రమాదం పొంచి వుంటుంది. కొన్ని రోజుల క్రితం టి.వి. ఛానల్‌లో చూపించారు “ఒక అనాధ శరణాలయంలో కౌమారదశలో వున్న (గ్రుడ్డి పిల్లలను సహితం లైంగిక హింసకు గురిచేస్తున్న గురువుల గురించి... పసిమొగ్గ రుచిక జీవితమే చూడండి. ఎంత విషాదాంతమయిందో!...

....అవును ఈ మధ్యన మనదేశాన్నే అప్రతిష్టపాలు చేసిన హర్యానాలో జరిగిన రుచిక కేసుని అన్ని టి.వి ఛానల్స్‌ లోను చూపిస్తున్నారు... బహుశ మీరు చూసుండరు...

-.. పద్నాలుగేళ్ళ రుచికను పోలీసు ఆఫీసరు రాథోడ్‌ 1990లో అత్యాచారం చేయడానికి ప్రయత్నించాడు. రుచిక పేరేంట్స్‌ పోలీసులకు ఫిర్యాదు యిచ్చిన కారణంగా, మానసికంగా కృంగిపోయి 1993లో రుచిక ఆత్మహత్య చేసుకుంది. ఈ ఘటన జరిగిన 19 సంవత్సరాలకి రుచిక పట్ల రాథోడ్‌ అత్యాచారయత్నం చేసినట్లు కోర్టు ప్రాధమిక సాక్షాధారాలు కనుగొని రాథోడ్‌కి ఆరు మాసాల జైలు శిక్ష మాత్రం విధించింది. రుచిక స్నేహితురాలు అనూరాధ మరియు మన మీడియా అప్రమత్తత కారణంగా దేశం మొత్తానికి కేసు వివరాలు తెలిసాయి. “19 సంవత్సరాల తరువాత” 7౧46 19 1౧6182 ఇంత జరిగినా న్యాయవాది అయినా రాథోడ్‌ భార్య ఎదురు కోర్టు తీర్చును నవాలు చేని బెయిల్‌ సంపాదించింది..........

ఈ రుచిక కేసులో దయనీయమైన విషయమేమిటంటే పద్నాలుగేళ్ళ రుచిక హర్యానాలోని ఒక హైస్కూలు విద్యార్ధిని-రాథోడ్‌ కుమార్తె కూడా అదే పారశాలలో

విజ్ఞాన జ్యోతులు శ్రీ రుచికతో కలిసి చదివేది-అకస్మాత్తుగా ఒకరోజు రుచికను స్మూలు నుంచి బహిష్కరించారు ఫీజుకట్టలేదన్న వంకతో... రుచిక మీద అత్యాచార యత్నం 1990 ఆగష్టులో జరిగింది. సెస్టెంబరులో స్కూలు నుండి తొలగించారు. నిజానికి ఫీజు ఒక వంక మాత్రమే... అంతేకాదు రుచిక కన్నా చిన్నవాడైన సోదరుడిపై 19 కేసులు పెట్టారు. తప్పుడు అభియోగాలతో అరెస్టు చేశారు. పోలీసు స్టేషన్‌లో చావగొట్టి, కిరాతకంగా చిత్రహింసలు పెట్టారు. శారీరకంగా మానసికంగా రుచిక చాలా చిత్రపాంనలు అనుభవించింది. మూడేళ్ళ రాథోడ్‌ వేధింవృుల తర్వాత-నిస్సహాయత, నిరాశతో మానసికంగా కృంగిపోయినా రుచిక 1993లో ఆత్మహత్య చేసుకుంది. దేశవ్యాప్తంగా బాలికలు, యువతులు, మహిళలపట్ల జరుగుతున్న అఘాయిత్యాలకు రుచిక ఓ ప్రతీక! మీ అమ్మాయికి రుచిక పరిస్థితి రాకూడదు. ఇంకో రుచిక కాకూడదు!?!” - తీవ్రస్వరంతో డా వసుధ, ఇంతవరకు నిశ్శబ్దంగా వింటున్న నారాయణరావు ఒక్కసారి ఉప్పెనలా భార్యపైకి వచ్చాడు. “దీనివలనే డాక్టరు గారు.. ఈ ఘోరం జరిగింది. ఈ గండం నుండి మీరే కాపొడాలి. మీ కళ్ళ ముందు పెరిగింది పాప, ఏదో చిన్న గుమాస్తాని బతుకు బండిని ఎలాగో లాగిస్తున్నాను. ఇవి చేతులు కావు.. నారాయణరావు కళ్ళల్లో నీరు...

“మరేం ఫరావాలేదు. రజనిని కాపొదే బాధ్యత నాది. నాకు ఊహతెలియని వయస్సులో ఆస్తులు పోతాయని మేనరికం చెయ్యడం వలన పిల్లలు లేక మేము బాధ పడుతూ వుంటే చక్కని పిల్లలుండి కూడా మీరు వారిని తీర్చదిద్ద లేకపోతున్నారు. ఎదుగుతున్న పిల్లల అంతరంగంలో ఏముందో... కౌన్సెలింగ్‌ ద్వారా టినేజ్‌ పిల్లలలో వున్న బుణ శక్తుల్ని సంహరించి అనేక మానసిక రుగ్మతల నుండి విముక్తుల్ని చేయగలగాలి.

మీ రజనియే తన చెల్లి సింధు తనలా ఆ రమేశ్‌ చేతిలో వంచించ బడకూడదని నన్ను హాస్పటల్‌ నుండి అర్జాంతరంగా తీసుకువచ్చింది. నిజం చెప్పాలంటే రజని మీకు దక్కేది కాదు. నిద్రమాత్రలు కూడా కొనుక్కుంది. అంతవరకు మౌనంగా వింటున్న కనకదుర్గ ఆ మాటలతో కదిలిపోయింది. ఒక్క ఉదుటున లేచి రజనిని కౌగలించుకొని * అమ్మా రజనీ.. నా బంగారుతల్లీ.. ఎంత ఘోరం

తీ విజ్ఞాన జ్యోతులు

తప్పిపోయింది... నా తెలివి తక్కువతనం వల్ల ఎంత బాధపడ్డావు. రమేశ్‌ ఇంత త్రాష్టడని.. నయవంచకుడని తెలుసుకోలేకపోయాను. డాక్టరు గారు .. మీ బుణం ఎలా తీర్చుకోవాలో తెలియడం లేదు. మా పిల్ల నిండు ప్రాణాలు కాపాడారు..” ఏడుస్తూ అంటున్న... కనకదుర్గను చూసి...

“కనకదుర్గ గారు! నెలల బేబీని కూడా దుర్మార్గపు డేగకళ్ళ బారి నుండి కాపాడుకోవడం కష్టమయిపోతుంది. ఇటువంటి సున్నితమైన విషయాలు మన సభ్య సమాజంలో మాట్లాడుకోవడానికి ఇష్టపడము. ఈ సమాజంలో సెక్స్‌ గురించి మాట్లాడడం అనేది ఎట్లా నిషిద్ధమో... చిన్న పిల్లల లైంగిక వేదింపుల గురించి మాట్లాడడం అంతకంటే నిషిద్దమైనది.

నారాయణరావు కనకదుర్గ- ముగ్గురు పిల్లలు హృదయాన్ని ఉగ్గపట్టుకుని వింటున్నారు

నిశ్శబ్ధంగా వున్న గదిలో ఆమె మాటలు స్పష్టంగా విన్పిస్తున్నాయి.

కొంచెం జీరబోయిన గొంతుకతో వసుధ మళ్ళీ మొదలు పెట్లింది.

ల

“ మీకు తెలుసా! * కౌమార దశి ఆరంభ యౌవన దశ... మొతం

ఎదుగుదల దశల్లోనే అత్యంత కీలకమైన దశ .. కోరికల్ని అదుపులో పెట్లుకునే

ల స్థితి వీళ్ళల్లో చాలా తక్కువుగా వుంటుంది. ఇటువంటి దశలోనే రమేశ్‌లాంటి ప్రమాదకరమైన అంకుల్‌ 40101 చేయడానికి చూస్తారు. శరీరంలో క్రొత్తగా తయారయే హార్మోన్లు ఫలితంగా ఎదుగుతున్న వయస్సులో అనేక రకాల మానసిక ఒత్తిళ్ళకు, మనో వికారాలకు గురయ్యే అవకాశం వుంది. కావున పొంచివున్న (ప్రమాదాలను పసిగట్టి అంకుల్స్‌ బారి నుండి రక్షించుకునే మార్గాలు మనమే సున్నితంగా వారికి చెప్పాలి.

అంతే కాకుండా....

ఇటువంటి సంఘటనలు ఎదురైతే తమకి నిర్మొహమాటంగా చెప్పమని కూడా చెప్పాలి. ఇటువంటివి టీనేజ్‌ పిల్లల జీవితాల్లో చాలా సహజమెనవిగా వర్ణించాలి. * అవి ఎదుర్శొనే శక్తి మాత్రమే మనకు కావాలి అని చెప్పాలి.

విజ్ఞాన జ్యోతులు శీ కనకదుర్గ గారు! ఎందుకు చెపుతున్నానంటే మా క్లినిక్‌కి వచ్చిన 4001100 02563 లో నూటికి తొంఖై మంది పదమూడేళ్ళ నుండి పదహారేళ్ళ లోపువారే. తెలిసీ తెలియని యావన ఆరంభదశలోనే అన్నీ పోగొట్టుకుని జీవితాన్ని అంధకారం చేసుకుంటున్న టీనేజ్‌ పిల్లల విషాదాల్లో 99 శాతం తల్లిదండ్రులదే బాధ్యత ఎక్కువ. కావున “56౪/8 0! ౮౧౮85”.... తల్లిదండ్రులూ బహు పరాక్‌! రజనీని మళ్ళీ మమూలు జీవితంలోకి పంపించే బాధ్యత నాది. “ఎందుకిలా అయింది?'మనకే ఇలా ఎందుకయింది? జవాబుల్లేని ప్రశ్నలు ఈ 7/26౧౩' నుండి రజనిని బయటకు తేవాలి. మళ్ళీ జీవన గమ్యం కేసి నడిపించాలి. రజని బతుక్కి ఒక కొత్త అర్ధం. కొంగ్రొత్త లక్ష్యం ఒక సరిక్రొత్త దృక్పధం లభించినట్లు మనమందరం చేయాలి. కుళ్ళిపోయిన మన భారతీయ సాంఘిక వ్యవస్థ పసిమొగ్గ అయిన రుచికకు ఆత్మహత్య చేసుకునే పరిస్థితి కల్పించింది. మళ్ళీ చెబుతున్నాను మీ అమ్మాయి “యింకో రుచికొ కాకూడదు. అన్నీ వుండి మేనరికంవలన.... పిల్లలు లేక మేము బాధపడుతున్నాము. పిల్లలే మన నిజమైన ఆస్తిపాస్తులు వాళ్ళను మనం కాపాడు కోవాలి. సంరక్షించుకోవాలి......... అలా అలా డా॥ వసుధ ఉద్వేగభరితంగా చెపుతూ వుంటే 'ఇచ్చితమైన దారి దొరికినట్లు అనిపించింది అందరికీ....... అ(౧6 ఈ 'డైలీ న్యూస్‌ పేపరొలో ప్రచురించడానికి ఆఅమోదించబడినది “సాహిత్యానికి సొంఫిక ప్రయోజనము ఉండి తీరాలని నేను నమ్ముతాను. సాహిత్యం పాఠకుడి యొక్క వైతన్య పరిధిని విసృతం చేయాలి. “రచయిత ఎన్ని ప్రయోగాలు జేసినా ఈ ప్రయోజనాన్ని సాధించలేకపోతే ఆ ప్రయోగాలన్నీ వ్యర్థమే”

• అంపశయ్య నవీన్‌ వ2డడైడడడాయ్త్ర తై

తీ విజ్ఞాన జ్యోతులు

సాహిత్య ప్రపరచరలో మహోజ్వల పాత్రీ

(కాలాతీత వ్యక్తులు” నవలలో “ ఇందిర)

తెలుగు సాహిత్య వినీలాకాశంలో డా॥పి. శ్రీదేవి రాసిన ఒకే ఒక నవల “కాలతీత వ్యక్తులు” (1957-58) *ధ్రువతారగా' నిల్చిపోయింది. ఆమె సృష్టించిన “ఇందిర” పాత్ర సాహిత్య ప్రపంచంలో 'సంచలనం” సృష్టించింది. నిజంగా “సాటిలేని మేటి పాత్ర ... యిప్పటికీ 'నభూతో నఃభవిష్యతి గా నిలిచింది. మానవజాతి చైతన్యానికే ఒక (ప్రతీక. 'ఇందిర' పాత్ర “వ్యక్తిత్వం సాహిత్యలోకానికే ఒక 'అవేకెనింగ్‌ (మేలుకొలుపు)...

ఇందిర వ్యక్తిత్వం- ధృడంగా, స్థిరంగా, ధైర్యంగా, కచ్చితంగా ఉంటుంది అనడానికి నిదర్శనం- “ఇంకొకరి మీద ఒరిగిపోయి కాలక్షేమం చేద్దామన్న దురాశ అంత కన్నా లేదు!... నేను బలపడి ఇంకొక్కరిని బలమివ్వాలనే తత్వం నాది” అని తన కో టెనెంట్‌ మెడికో ప్రకాశంలో అంటూ ఇందిర *'శమైక జీవన సౌందర్యం” లో వున్న గొప్పతనం చాటుతుంది.

అంతే కాదు... “గడియ గడియకి కాళ్ళు చాపి కూర్చుని ఏడవడం నాకు చేతకాదు.. ఏ పని చేసినా నేను కళ్ళు తెరచి చేస్తాను. ఏదుస్తూ ఏదీ చెయ్యను... ఏం జరిగినా.. ఏడవను.. నాకు తక్కిన వాళ్ళకూ అదే తేదా..” అని నిర్భయంగా, నిక్కచ్చిగా ప్రకాశంతో చెబుతున్న ఇందిరను చూసి దిగ్ర్భాంతి చెందుతాము.

అణచివేసిన ఆశలతో “వానపాము లా బ్రతుకుతున్న ప్రకాశంలో మార్పు తీసుకురావడానికి- *చూడు ్రకాశం- ఇది కాదు బతికే విధానం.. యింతకన్న బాగా బతకాలి" అని “ఉపదేశం” చేస్తుంది. ఒక్క (్రకాశాన్నే కాదు... యావత్‌ ఆంధ్రదేశంలో “గానుగ” బతుకులీదుస్తున్న 'చావలేని” వందలాది వేలాది 'ప్రకాశం' లకి- “జీవించే విధానం (10౪/ €0 1౪76) నేర్పిస్తుంది.

ఎదురుచూస్తూ కూచోడం కాదు.. “ఎదురు నడుస్తూ” పోవడమే ఇందిరతత్వం... జీవితం తనది. తన జీవితాన్ని తీర్చిదిద్దేవారు లేరు. తండ్రి వున్న లేనట్టే లెక్క 'కర్తవ్యం” ఆలోచించకుండా దుఃఖంతో కాలయాపన చెయ్యడం తన మైతతతతపతైద22ైైైై2తతైతతైడకై 222

విజ్ఞాన జ్యోతులు స్ప్రే “నిఘంటువు” లో లేదు... ఎన్ని సమస్యలు చుట్టుముట్టిన 'జీవరనాన్ని' కోల్పోయే స్టితి తెచ్చుకోదు... చేవను చంవుకోకుండానే '“తోవనును ప్రశాంతంగా వెతుక్కుంటుంది... ఇది “ఇందిరపాత్ర' యొక్క 'జీవనసారం? “కడుపుమాడిన* వాది మాటలు... కదుపు '*నిండిన' వాదికి అర్ధం కాకపోవచ్చు... బంగారు స్పూను నోటిలో పెట్టుకొని పుట్టినవారికి నౌకర్లపై ఆధారపడిన వారికి ఇందిర “మానసిక ఘోష ఎలా అర్ధమవుతుంది...??! “పరాధీనత” అసలే లేదు... ఒకరి మీద ఆధారపడి జీవించుదామనే “సోమరితనం” లేదు. 'వంటింటి కుందేలు”గా కాకుండా... స్వతంత్రురాలై ఉద్యోగం చేస్తూ తన కాళ్ళ మీద తాను నిలబడడానికే నిర్ణయించుకుంటుంది. ఇది “ఇందిర జీవిత గ్రంధం... డా॥ పి. శ్రీదేవి “అపూర్వమైన పాత్ర సృష్టి రచయిత్రే ప్రకాశం పాత్రలో 'పరకాయ ప్రవేశం చేసి చెప్పిస్తుంది.... “జీవితమంటే అంత ధీమా ఎలా వచ్చింది ఆ అమ్మాయికి?!? .. జీవితంలో ఏమీ లేని ఆ అమ్మాయికి! సర్మస్‌లో 'ట్రెపీజ్‌ మీద ఫీట్లు చేసే అమ్మాయిలు జ్ఞాపకం వచ్చారతనికి... సరిగ్గా అలాంటిదే ఇందిర అనుకున్నాడు. ఏ ఘట్టంలోనైనా సరే, అవలీలగా, విలాసంగా, ఎగిరివచ్చే “ఊతను” అందుకొని హాయిగా మొగ్గవేసి “అవతల గట్టుకి చేరుకుంటుంది. సాహితీ ప్రపంచంలోనే మహోజ్వల పాత్ర 'ఇందిరది' బహుశ రచయిత్రి “మానసిక పుత్రిక ఇందిరయివుంటుంది. ఒక సందర్భంలో... “పాపం!? తన స్నేహితురాలు కళ్యాణి తన కష్టాలు పంచుకోవడానికి ఈ “ప్రకాశంమీద ఆశలు పెంచుకున్నట్లుంది. ప్రకాశం యొక్క జెప్రాసిటి తెలిసి తనలో తానే నవ్వుకుంటుంది. ఇందిరకు ఏదో సినిమాలో వాక్యం జ్ఞాపకం వచ్చింది. “దౌర్భల్యాన్ని చూసి బాధ పడడమే ఒక దౌర్భల్యం” ఆ బాధ తనకు లేదు. ఈ విచిత్ర ప్రపంచంలో అలాంటి బాధను పెట్టుకుంటే బతకడం ప2ైైైడ౭ై౭ైైైడతడడైడడ/ఉ/ైడైడైడైైడ్తప్రైతతత2త2తడత2డైతడైడైడడడడాో

శీ విజ్ఞాన జ్యోతులు కష్టం.. ఆ మాటకొస్తే అలాంటి వాళ్ళ వెనకాతల నడవడం కూడా కష్టమే...” ఇందిర జీవితాన్ని “కాచి ఒడపోసి చెప్పినట్లు అనిపిస్తుంది.

యిక్కడ మనకు 'గట్టివాడే గెలుస్తాడు..? (34౧/0/21 ౦0 1౧6 1111990 జీవపరిణామ సిద్ధాంత కర్త చార్లెస్‌ డార్విన్‌ గుర్తుకు రాకమానడు. రచయిత్రి డాక్టరు కనుక ఇందిర పుట్టుక, పెంపకం, పరినరాలు.. తనని అన్ని విధాల అణగద్రొక్కుతున్నప్పటికీ నిబిడీకృతమైన “'జీవశక్తితో బుణ శక్తులన్నింటని అధిగమించి (66061) జీవితమనే పోరాటంలో ఇందిర గెలుపును తన “స్వంతం చేసుకుంటుంది. అంతేకాదు తనలాంటి పరిస్థితుల్లో పుట్టి పెరిగిన ప్రతీ ఒక్కరికి ఒక “దిక్సూచి” గా, ఒక 'గిం!6 గీంర6!' గా అలరిస్తుంది.

“ఇందిర లైఫ్‌ స్కెచ్‌ .. సూక్ష్మంగా....

పుట్టుకతోనే ఇందిర శాపగ్రస్తురాలు...

తన “అతుకుల బొంతి జీవితాన్ని “జీవించడం” కంటే తన బతుకును నిలబెట్టుకునేందుకే ఉన్న కాలం అంతా ఖర్చయిపోతున్నా.. తనలో 'నూతన శక్తి మొలకెత్తించేందుకు *“చిన్న చిన్న అవకాశాలను" కూడా విడిచిపెట్టుకోవడానికి ఇష్టపడదు. ఇందిర మాటల్లోనే ... కుళాయిలో నీళ్ళు రాలేదు. పోనీ నీళ్ళు పట్టి ఉ ంచుకుందామనకుంటే సంసారంలో ఉన్నవి రెందే రెండు బిందెలు... ' ఛీ! ఏం బతుకులు... ఏం బతుకులు !.!- “ఇరవై రెందేళ్ళకే ముసలి దాన్నయిపోతున్నాను కాబోలు.. ఆఫీసు చాకిరీ .. చాలీచాలని జీతం... నాన్నతో కాపరం... జీవితం యింత వెలితిగా ఉందేమిటి? ఈ (ప్రకాశం ఏవ్హానాడం? వీడొకడూ “'చవటదద్దమ్మ. లం? “చూస్తానుగా, యీ వెధవ ప్రపంచం నాకెందుకు లొంగిరాదో....”' అని కసిగా అనుకుంటున్న ఇందిరను... సెభాస్‌ ఇందిరా.. జీవితాన్ని జయిస్తావు. పో... !?' అని పాఠకులు ముక్త కంఠంతో అనేలా చేస్తుంది,

అవును- 'ఇందిరికు జీవితం చాలా అన్యాయం చేసింది. చిన్నప్పటి నుంచీ ఏ మమతానురాగాలకి నోచుకోలేదు. కనీస అవసరాలు తీర్చలేని ఆర్థిక ఇబ్బందులు-

తిజ్ఞాన జ్యోతులు భ్బు

జబ్బుతో మంచాన పడిన తల్లి చనిపోవడం... ఇంటి బాధ్యత లేని వ్యసనపరుడు, తండ్రి సగంలో అపేసిన చదువు- చిన్న ఉద్యోగం- యిన్ని కష్టాల్లోనూ-స్నేహితురాలు కళ్యాణిని పిలిచి “గది” యిచ్చి ఆదుకున్న సహృదయత-అలాగే కోటెనెంట్‌ (ప్రకాశం అతని స్నేహితుడు కృష్ణమూర్తిలతో అరమరికలు లేకుందా ఆమె స్వేచ్చా ప్రయాణత్వాం (0౧9౧౧69) పాఠకులకు ఉక్కిరి బిక్కిరి చేసి ఊపిరాడనియ్యదు.

నిజం చెప్పాలంటే “ఇందిర” ఈ (ప్రపంచంలో ఏ కాకి.. అనాధ ఆశ్రయం కూడా లేని 'అనాధి. రక్త సంబంధీకులు... కనీసం 'నా' అనే వారు ఎవరూ లేని ఇందిర... వున్న తండ్రి తరుచూ “స్టేట్‌ గెస్టె (జైలు) గా వుండి వస్తూ వుంటాడు. అంతేకాదు * ఇందిర తండ్రి ఆనందరావు క్షణం గడవటం కోసం ఎవరికైనా వాడుకోగలడు. అదేది కుదరనప్పుడు నిశ్చింతగా నిద్రపోగలడు.

“రేపు అనేది నేదై, ఆ నేడు యీ క్షణమైతే తప్ప దాన్ని గురించి అతదు అలోచించడు”

ఇందిర మాటల్లోనే... '...నా అంత దురదృష్టవంతురాలు మరొకర్తె లేదనుకో కృష్ణమూర్తీ! హాయిగా ఆడుతూ పాడుతూ బతికేసే ఇందిరను నువ్వు ఎరుగుదవు గాని రాత్రులకు రాత్రిళ్ళు ఒంటరిగా గదిలో కూర్చుని ఏడ్చే ఇందిర నీకు తెలీదు. నాకు జీవితంలో పెద్ద శాపం మా నాన్న అనుకో.” శత్రువులకి కూడా జన్మ జన్మలకీ అలాంటి నాన్న వొద్దు. ఎంతసేపూ తన సుఖమే

అటువంటి 'అదేజా-బదేజా' వాతావరణంలో పెరిగిన ఇందిర- కనీసం తన స్నేహితురాలు కళ్యాణికి అమితంగా (ప్రేమించే తండ్రి- తండ్రి పోయాక ఆపదలో ఆదుకునే మునసబు బాబాయ్‌... కొంతలో కొంత ఆసరాగా పిన్ని ప్రకాశం... వసుంధర, కృష్ణమూర్తి ఆ వీల్లందరూ కళ్యాణికి సహాయం చెయ్యడానికి పూనుకున్న వాళ్ళే... కళ్యాణి మీద జాలిపడేవారే - 'మరితనకు ఎవరున్నారు...? ఎటుచూసినా తన మీద ఆధారపడినవాళ్ళే... కనుకనే “జీవన సమరం' లో 'రాటుదేలి' ఈ సమాజాన్ని సాధించాలనుకుంటుంది. అంతే కాదు.. రాజీపడకుండా... 'ఈ (ప్రపంచంతో విషయం తేల్చుకోవాలని అనుకుంటుంది..” ైైత2చయయెడడడడ్సడడ్తక్ర 2222

తీ విజ్ఞాన జ్యోతులు

ఎటువంటి “ఉపద్రవం' వచ్చి పడినా చాలా తేలికగా, నిర్లక్ష్యంగా, నిబ్బరంగా తీసిపారేస్తుంది...

తన సహ ఉద్యోగిని వైదేహి (వడ్డించిన విస్తరి జీవితం) సహాయం కోసం తన ఇంటికి వచ్చి పెళ్ళి గురించి నీతులు చెపుతూంటే... 'అమాయకంగా 'సుమతి శతకం' - నీతులన్నీ నిజమేనని నమ్మి ఆచరణలో పెడితే-అందరూ తలో చెయ్యివేసి మనల్ని వెనక్కు నెట్టేస్తారు.. అంచేత ఎలాగో ఒకలా తీర్ధంలో జనాన్ని 'మోచేతులతో నెట్టుకుంటూ ముందుకెళ్ళడమే....” అని చెబుతుంది.

ఇక్కడ మనకు మళ్ళీ 'గట్టివాడే గెలుస్తాడు (డార్విన్‌) “వెనకబడితే వెనుకేనోయ్‌'- గురజాడ -పదండి ముందుకు- పదండి త్రోసుకు' శ్రీశ్రీ ల కాన్స్‌ఫ్స్‌” గుర్తుకు రాకమానవు...

జీవితమంటే 'గెలుపు-ఓటమిలు ఇందిరకు ... ఎప్పుడూ 'గలుపు వైపుకే పయనం...

తనని పెళ్ళాడి ఉద్భరిస్తాడనుకున్న ప్రకాశం-వేనమామ మాట జవదాటలేనని రాసిన ఉత్తరం చదివి 'సరే... అదన్న మాట సంగతి... కానీ ఇంతలోకే “ఇందిర బెంగపెట్టుకునికుంగిపోదు.? అని తనకు తానే ధైర్యం చెప్పుకుంటుంది. ఇందిర (ఎవరూలేని ఇందిర) 60 సంవత్సరాల క్రితం” వ్రాసిన నవలలో హిరోయిన్‌తో ఈ మాటలు చెప్పించిన రచయిత్రి డా॥ పి. శ్రీదేవికి 126 0గ చెప్పకుండా ఉండలేము. ఇప్పటకీ... (ప్రమలోపడి మోసపోయామని “అత్మహత్యలు చేసుకుంటున్న “బలహీనులు అడుగడుగునా కనిపిస్తారు. పి. శ్రీదేవి సృష్టించిన “ఇందిరి పొత్ర నుంచి 'ఈ తరం యువతి నేర్చుకోవలసినది చాలా వుంది. - అందుకే ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం ఈ పుస్తకాన్ని కొన్ని సంత్సరాల క్రితం డిగ్రీ విద్యార్థులకు 'పాఠ్యగ్రంథం' గా సిలబస్‌లో ఇన్‌క్లూడ్‌ చేశారు.

..మళ్ళీ అదే (ప్రకాశం మేనమామకు తెలియకుండా దొంగతనంగా పారిపోయి తన దగ్గరకు వస్తే... ఇందిర ్రకాశంకి తృణీకరించిన తీరు యావత్‌ పురుషాధిక్య ప్రపంచంకి చెంపమీద 'ఛెలో న కొట్టినట్లుంటుంది.

,.. * ఆహా వచ్చావు.. రాకేం... మొదట్లో నీ మీద చాలా మమకారం

విజ్ఞాన జ్యోతులు ట్పై

పెంచుకున్నాను. నువ్వో వెన్నెముక లేని మనిషివని మొదటి నుండీ తెలుసు.. అయినా తోమగా తోమగా కొంత గట్టిపడతావనుకున్నాను... ఏం లాభం? నువ్వసలు పుట్టుకతోనే 'సగం మనిషివి” మొదటి నుండీ బీటలు వేసిన వ్యక్తిత్వమే నీది... ప్రయత్నించాను గాని బాగు చెయ్యడం నా తరం కాలేదు. మీ మావయ్యతో యుద్ధం చేసి నిన్ను గెలుచుకోనా? ఒకవేళ నేను గెలిచినా, జీవితాంతం నిన్ను కాపాడుతూనే వుండాలి... దీనికి అంతం ఎక్కడ?!! “ బతికున్నన్నాళ్ళు' నీకు గార్జియన్‌గా నేనెలా చచ్చేది?!?... సాధారణంగా పిల్లలకి తండ్రులు గార్జియన్‌గా ఉంటారు. (మిలియన్‌ డాలర్ల మాట) .. నా దగ్గరికి వచ్చేసరికి తలక్రిందులై నేనే నాన్నకు గార్డియన్‌ కావలసివచ్చింది. ఆ బరువుతోనే చస్తున్నాను... ఆడదాని మనస్సు నీకు తెలీదు (ప్రకాశం!?! నాకు ఓ యిల్లూ, సంసారం, నాదీ అనిపించుకునే భర్తా పిల్లలు అనేవి అక్కర్లేదనుకోకు. నా మీద ఒరిగిపోయి బతికేసే నాన్న- ఇల్లు చూస్తే యిది ఓ బోర్డింగ్‌ అండ్‌ లాడ్డింగ్‌ హౌస్‌... ఎప్పటికైనా దొరికితే నాకు అన్ని విధాలా బలవంతుడైన ఓ మొగాడు... 'నేనున్నానులే నీకేం భయంలేదు... నీ సమస్యలూ, బరువులూ, అన్నీ నా మీద పదేయ్‌.” అనగలిగే పెద్ద ఛాతీ మొగాడు...” నాకు కావలసిన మొగాడివి నువ్వు ఎలాగూ కావు... కాలేవు కూదా... తీరి కూర్చుని “(యింకో బరువు” నెత్తికెత్తు కోవడం దేనికి?!? వున్న బరువు చాలు... మెతుకు పట్టి చూస్తే తెలిసిపోయింది... ఇక లాభం లేదు.. (ప్రకాశం! అంతా టూ లేట్‌....* అనేసి దిగ్గున లేచి వెళ్ళిపోతూంది. ప్రతి 'స్తీ తన హృదయ ఫలకం మీద '“ఎన్‌గ్రేవ్‌ (౬౧౮౧2౪6)చేసుకోవలసిన 'పాసేజ (౧౫992069) ఇది 7-9-1957 నుండి 25-1-1958 వరకూ హైదారాబాద్‌ నుంచి గోరా శాస్త్రి గారి సంపాదకత్వంలో వెలువడిన 'తెలుగు స్వతంత్రిలో 21వారాలు ధారావాహికంగా వచ్చిన ఈ *నవలి లో ఇందిర “ధిక్కారాని కి పారకులు నిర్ధాంతపోయారు. నివ్వెరపోయారు. ఒకేసారి

• ఇందిరంటే విస్మయం.. జాలి.. ప్రేమ... ఆరాధన కల్గుతుంది, ఇందిర చేసిన ఈ “తిరుగుబాటు ఎందరో విద్యార్థినీ విద్యార్థులకు కళ్ళు తెరిపించింది.

“'ప్రకాశం- కొయ్యబారిపోతాడు-మెదడులో ఏదో 'వెయ్యి తేళ్ళు” కుట్టిన బాధ... అతని శరీరంలో అప్పుడావరించిన 'ేదన' ఏ రకానిదో అతను చదువుకున్న “వైద్య శాస్త్రంలో ఎక్కడా లేదు. 10813 డా॥ పి. శ్రీదేవి. పడతైడడ౭డైడైడడైడైడడైడైడైడడడడాడ్త్త డడ

ఖీ విజ్ఞాన జ్యోతులు

ఈనాటికీ 'ఇందిర' పాత్ర స్రీ స్వాతంత్ర్యనికి 'గొప్ప ప్రతీకగా నిలిచిపోయింది.

... కళ్యాణికి నువ్వు చాలా అన్యాయం చేశావు... ప్రకాశానికీ అన్యాయం చేశావు. మనుష్యుల్ని వాడుకోవడం మీకు (నాన్నను కలిపి) బాగా తెలుసు”. అని ప్రకాశం స్నేహితుడు కృష్ణమూర్తి ఇందిరను నిలదీసి అడిగినప్పుడు...

“ఏది తెలీకపోతే “బతకడం” ఎలాగ కృష్ణమూర్తి?!? నీకున్నట్టు మాకు కనుచూపు మేర పొలాలు లేవు... ఇనుప పెట్టెలో నోట్ల కట్టలు లేవు... వడ్డీ వ్యాపారం అంతకంటే లేదు... యింకా చెప్పాలంటే “నా బతుకులో ఆక్షేపించదగినది ఏమీ లేదు కృష్ణమూర్తీ..? అనగలిగే ఇందిరను చూసి “ఆహా ఇందిరా! నీలో ఎన్ని అగ్ని పర్వతాలు ఉన్నాయి?” అని పారకులు అవాక్కయిపోతారు.

అంతేకాదు... తనని అపార్ధం చేసుకున్న సహృదయుడు కృష్ణమూర్తికి తన 'జీవిత గాధిను చెప్పడానికి నిర్ణయించుకుంటుంది. అప్పటికి గాని ఇందిర జీవితంలో వున్న 'అగాధమైన లోతులు" ఎవ్వరికీ అర్ధం కావు....

“-.. అయితే విను కృష్ణమూర్తి... మధ్య మధ్యలో అద్దురాకు అని తన కధ చెప్పడం ప్రారంభిస్తుంది. 'అనగా అనగా కాలంలో... అంటే మొదటి (ప్రపంచయుద్ధం ముగిసిన కొత్త రోజుల్లో.. తన తండ్రి పుట్టుక నుంచి.. తన వ్యధాపూరిత జీవిత అనుభావాల సారాంశం చెపుతుంది..” ... యిప్పుడు చెప్పు కృష్ణమూర్తి... ఈ బేతాళ కథలో... ఆ అమ్మాయి (ఇందిర) కర్తవ్యం వమిటి?1? ఏ విధంగా బతకాలి?!? (మళ్ళీ 145 0౯10 ౪116౧ ఆ పిల్ల ఎందుకలాగ నిర్షష్యంగా లోకం మీది కసితో బతికేస్తూ వుంటుంది.?!? - చెపుతాను విను.. అలా కాకపోతే ఆ అమ్మాయి బతకడం కష్టం... ఇరవై ఒకటో శతాబ్ధపు “సాహిత్య చరిత్రలో ఇదే “అల్టిమేట్‌ సెన్టెన్స్‌? “చరమ వాక్యం"...

కధంతా విన్న తరువాత కృష్ణమూర్తి నిశ్చేష్టుడయిపోతాడు... ఒక్కసారి అభిమానం వెల్లి విరిసింది... 'ఆ అమ్మాయి ఏమైతేనేం... భైర్యవంతురాలు, వ్యక్తిత్వం వున్న మనిషి... జీవితం యీవిడను అడుగడుగునా భూతంవరలె పీడిస్తూంటే ...

ఎదురు తిరిగి పెనుగులాడుతోంది. ఈ భూతాన్ని తన్నేసి రక్కేసి కరిచేస్తోంది. "సెభాస్‌ ఇందిరా అంటాడు కృష్ణమూర్తి... ప్రతీ పాఠకునికి ఈవిధంగానే అనుభూతి కల్గుతుంది.

విజ్ఞాన జ్యోతులు స్త్ర ఇందిర నాన్న జైలు కెళ్ళాడని తెలిసి కృష్ణమూర్తి - 'మరి ఇంత బండగా తయారయావేం ఇందిర? అతని గతి ఏం కాను? చీమకుట్టినట్లయినా లేదేం నీకు..? అని వాపోతాడు. నా మీద నాకే జాలి లేనప్పుడు యింకొకళ్ళ గురించి ఎక్కడ ఆలోచించగలను? తన్లీ తోడూ, భర్తా భార్య, ఎవరైనా అంతే దేనికైనా ఒక “లిమిట్‌ ఉంటుంది. అది దాటాక “విరక్తి అనే పెద్ద మైదానంలో అన్ని అభిమానాలు యింకిపోతాయి. 'స్టేటుగెస్టుగా వెళ్ళడం అతనికలవాటే.. ఇది మూడో సారి .. మూణ్ణెల్లూ పోయాక హాయిగా తిరిగొస్తాడు. 'ఈ మూణ్ణెల్లూ నేను సినిమాలో నాయిక లాగ ఏడూస్తూ, కూర్చుంటే “మీలాంటి వాళ్ళకి తృప్తిగా ఉంటుందేమోగాని, ఆ పని నేను ఛస్తే చెయ్యలేను.” ఉ ద్వేగంతో అంటున్న ఇందిరను చూసి కృష్ణమూర్తికే కాదు.. పాఠకుడికి కూడా నోటమాట రాదు..ఎంత 'శాచురేషన్‌ పాయ్‌న్ట్‌ (3406201 ౧01౧0 కి గం౭౦[ అయిపోయింది...” అనిపిస్తుంది.

౬...ఈ అమ్మాయి లోపల చాలా బాధపడుతుంది. థైర్యంగా నడుస్తున్న కొద్దీ అడుగడుగునా గోతులే వస్తుంటే ... ఉడుకుబోతుతనం, పగ, కసీ ఎక్కువయిపోతున్నాయి.. ఇలాంటీ పరిస్థితిలో నూటికి ఏ ఒక్కరో మినహా అందరూ కాళ్ళు చాపేసి కూర్చుని ఏడుస్తారు...” అనుకుంటాడు కృష్ణమూర్తి.

“...నేనున్నాలే నీకేం ఫర్వాలేదు.... నీ బాధ్యతలన్నీ నా మీద వేసి, నువ్వు నిశ్చింతగా ఉండు” అనగలిగే వాడు తనకు కావాలి...” ఇప్పటికయినా తనకు కావలసింది దొరికింది. (కృష్ణమూర్తి రూపంలో)...తన ఉద్యోగం, తన స్వతంత్రం అన్నీ అలాగే ఉంటాయి. ఉంచుకోదల్చుకుంది కూడా!.. భావదాస్యం, ఆర్ధిక దాస్యం, ఈ రెండూ మనిషిని కుంగదీస్తాయి...” అనుకుంటుంది ఇందిర.. ఇందిర వ్యక్తిత్వం తెలుసుకోవడానికి ఈ మాటలు చాలు.

“అమ్మాయ్‌! ఇలా వినూ... నాకో పద్ధతంటూ లేదు..మన మేలు కోరేవాళ్ళనీ, కష్టసుఖాల్లో మనల్ని ఆదుకునే వాళ్ళనీ సంతోషపెట్టడమే నా పద్దతి" అంటాడు ఇందిరతో కృష్ణమూర్తి.

అల్ప సంతోషి ఇందిర మురిసిపోయి ... కోట్లకు విలువైన మాట అన్నావులే పో... దాంతోనే అందర్నీ జయించుకు వస్తున్నావు... అని అంటుంది ఇందిర.

ఖీ విజ్ఞాన జ్యోతులు నిజంగానే ఇందిర అన్నట్లు కోట్లకి విలువైన “జీవన సత్యం” చెప్పాడు కృష్ణమూర్తి. కృష్ణమూర్తి “సంస్కార హృదయం పాఠకునికి తెలుస్తుంది.

అంతటితో ఇందిర సరిపెట్టుకోదు.

... ఇద్దరం కలిసి 'ఒకళ్ళ కళ్ళలోకి ఒకళ్ళం” చూస్తూ కూర్చుందుకు కాదు ఇలా దగ్గరికి వచ్చింది. ఇద్దరం కలిసి “ఒకే లక్ష్యం” వైపు చూడగలిగితేనే సార్ధకత్వం. అంతే గాని నాన్న ఒక రకం జైలులోకి వెళితే, నేను ఇంకో రకం జైలులోకి వచ్చాననుకోకు” అన్న ఇందిరను ఆరాధించకుండా ఎలా వుండగలం ?1? (1613 91101/ 1౧౧౦881016 ౧౦.10 2608 1౧61/2'5 ౧680౧౭1” ౨ పైపెచ్చు అప్పటి వరకు “తాతలు, ముత్తాతలు” గడించిన ఆస్తిపాస్తులతో 'బలాదూరు'గా తిరుగుతున్న కృష్ణమూర్తికి కూడా * ఇది కాదు జీవించేవిధానం” అని కూడా హెచ్చరిస్తుంది...”

నవల ముగింపులో *... తెల్లారక మన సమస్యలు ప్రారంభం అవుతాయన్న మాట..' అన్న కృష్ణమూర్తి తో...

ఇందిర.... * ఇలా విను మైడియర్‌ కృష్ణమూర్తి!?? ఏం భయం లేదు... బతికున్న ప్రతీ మనిషికీ సమస్యలుంటాయి. సమస్యలు లేనిది చచ్చిపోయిన వాళ్ళకి మాత్రమే...

నువ్వు నా మెడలో తాడుగట్టిన రాత్రి గనుక - యింకోసారి చెపుతున్నాను. విను.. నీకు ఆయుర్ధాయం ఎన్నాళ్ళు- అంటే నీ జీవిత కాలంలో నిందుగా బతుకు నిర్భయంగా బతుకు.. రోజుకు పదిసార్లు చావకు... ఇంకొకళ్ళని చంపకు... నీకు తారసిల్లిన మనుష్యుల్లో మానవత్వం ఉంటే - దాన్ని బైటకి తీయదానికే ప్రయత్నించు. దాన్ని బైటికిరానియ్‌... 'మన చుట్టురా ఉన్న స్వార్థం, రోషం, క్రౌర్యం, భయం-యిది మనలోనూ ఉన్నాయి... (44020 [6611009 కి జెన్టర్‌ పార్షయాలిటీ 66౧64167 02120) ఉందదు ... కాబట్టి వీటికి భయపడకు... ఆయుర్ధాయం ఉన్ననాళ్ళు బతకుదాం కృష్ణమూర్తీ... అని కొంచెం ఉద్వేగంగా ఉద్రేకంతో అంటుంది ఇందిర...

-అందరూ కాస్సేపు నిశ్శబ్ధంగా వుండి పోతాం- ఏ సంస్కారం, ఏ వేదాంతం

ఇవ్వలేని 'మన స్టెర్యాన్ని ఇందిర “దివ్య సంభాషణం' పాఠకులకు కల్గిస్తుంది...

విజ్ఞాన జ్యోతులు శ్వీ అంతే కాదు... డా! పి. శ్రీదేవి ఈ నవలలోని ప్రతీ అంశాన్ని శాప్రీయదృక్పథం' (3616౧46 0౪61001) తో వ్రాసిన 'తీరు' ఈనాటికి కూడా ... 'నవనవోన్మేషణంగా” భాసిల్లుతుంది...

_.. ఇందిరా! అమాంతం.. నిన్ను ముద్దు పెట్టేసుకుంటాను.* అన్న కృష్ణమూర్తితో.. “అలాచేస్తే నిన్ను 'ఏడు కొండలవాడు' ' రథీమని శపించేస్తాడు అంటుంది ఇందిర.

... నువ్వు 'నా పక్క నుండగా డెబ్ఫె కొండలవాడు శపించినా నాకేం భయం లేదు. అంటాడు కృష్ణమూర్తి. ఈ ఒక్కమాట చాలదూ.... ఇందిర వ్యక్తిత్వం తెలుసుకోవడానికి...

• కళ్యాణి మాటందుకుని "కోట్లకి విలువైన మాట అన్నారు కృష్ణమూర్తి గారూ అంటుంది...

మన 'తెలుగు సాహిత్య ప్రపంచంలో” 'కాలతీత వ్యక్తులు నవలకు తలదన్న గలిగిన నవల (ప్రీ జాతికి సంబంధించి) లేదేమో' అన్న విషయం సాహితీ వేత్తలు (శాస్త్రీయ దృక్పథం కలిగినవారు) పరిశోధించవలసి వున్నది. (1/81 10 185620) యావత్తు స్త్రీ జాతిని ఉర్రూతలూగించిన ఈమె - డా॥ శ్రీదేవి 'మనకోసమే' జన్మించిందా.... అనిపిస్తుంది. ?1? స్వర్గంలో వున్న ఈమెకు “చెయ్యెత్తి కోటి నమస్కారాలు చేస్తున్నాను...

“& 010౪ 11006166 ౪/౧6౧9/6

5[6 ౪4166 / 6 *8912౧06

0౧6! 00౧౧౭౧|౦౧ 1౧౦౭౧8౪౮ 119 రగ

• 'ఫెడ్‌డింగ్స్‌ ఈ ఈ ఇందిర వంటి వ్యక్తి తెలుగు సాహిత్యంలోనే కాదు... ప్రపంచ సాహిత్యంలోనే అరుదుగా కనిపించే వ్యక్తి జా వాదేవు వరలక్ష్మి అ 25-7-2010 ఆదివారం "వార్త డైవిలో ప్రచురించడమైనది. .

తీ విజ్ఞాన జ్యోతులు స సీ శీతీ సాహిత్యం-శాస్త్రీయ సృృస్పస్‌ం శ్రీశ్రీ ఒక ప్రయోగశీలి- (ప్రయోగం లేకుండా సైన్స్‌ గానీ, కవిత్వం గానీ అభివృద్ధి చెందవు అని విశ్వసించేవాడు. మూఢ విశ్వాసానికి విరుగుడు శాస్త్రీయ విజ్ఞానమేనని శ్రీశ్రీ తన రచనల ద్వారా చెప్పాడు. 1938లో తన ఇరవైమూడవయేట- “నేను సైతం/ప్రపంచాగ్గికి సమిధనొక్కటీ ఆహుతిచ్చాను” అనే గీతంతో ప్రారంభించి గ్రాంధికశైలికి, గణబద్ధ ఛందస్సులకీ గుడ్‌బై కొట్టేశాను ... ఇది గురజాడ అడుగుజాడ- గురజాడ చూపిన మలుపును నేను మహాప్రస్థాన గీతాలతో మరింత వెడల్పు చేశాను అన్న శ్రీశ్రీ “జయభేరి గేయంలో ధ్వనించిన 'వినూత్నతకు' నేను అబ్బురపడిపోయాను” అని చెప్పాడు. అంతేకాకుండా “రాబోవు యుగం నా యుగం అవుతుందని” అలా తనకు అనిపిస్తుందని పురిపందాతో అన్నాడు. శాస్త్రీయ విజ్ఞకగల ఒక బుద్ధుడు, ఒక కారల్‌మార్చ్‌, ఒక గురజాడలకు వారసుడైన శ్రీశ్రీ. (ప్రపంచమును పరిహాసిస్తాం భవిష్యమును పరిపాలిస్తాం? అనగల్లాడు. 1964 జనవరి 18,19 తేదీల్లో విజయవాడలో ఆంధ్రరాష్ట్ర విద్యార్థి ఫెడరేషన్‌ 29వ సభలో “రచయిత అన్నవాడు సైంటిస్ట్‌ కానక్మర్లేదు. కానీ అతడికి శాస్త్రీయ దృక్పథం వుండాలి. ఇది లేకపోతే అతడికీ అతని రచనలకూ అర్ధసత్యాలూ-రసవిహీనతా సంక్రమిస్తాయి... జీవితానికి ప్రాణవాయువు ఎంత అవసరమో, అలాగే రచయితలకు సైంటిఫిక్‌ దృక్పధం అవసరం” అని చెప్పాడు. “మన విద్యావిధానం లోపభూయిష్టమని నేడు ప్రగతి నిరోధక శక్తులు విజ్బంభిస్తూ విషవాతావరణం వ్యాపింపజేస్తున్నాయి. దానికి కారణం మన విశ్వవిద్యాలయాలు ఆధునిక వైజ్ఞానిక విషయాలకు, “విమర్శనాత్మక విజ్ఞానాత్మక

విజ్ఞాన జ్యోతులు శీ ధోరణులకు (ప్రాధాన్యం యివ్వకుండా దేశాన్ని యువతరాన్ని పెడదారులు పట్టిస్తున్నాయి” అన్నాడు. “సైన్స్‌ వల్ల ఈ రోజున సామాన్యుని బ్రతుకు కూడా సౌందర్యమయం కాగల సదుపాయం లభించింది అన్నాడు. శరశ్చంద్రికలో “చంద్రమండలానికి ప్రయాణం సాధించరాని స్వప్నం కాదు గాలికన్నా బరువైన వస్తువుని నేల మీదపదకుండా నిలబెట్టలేదూ?!” అని 1954లోనే (ప్రశ్నించాడు (1964లో సాధ్యమైన చంద్రమండల యాత్రను శ్రీశ్రీ ఆనాదే దర్శించాడు) “ఉత్తర ధృవంలో వ్యవసాయం ఒకప్పుడు జరిగితీరుతుంది” అన్న శ్రీశ్రీ. ఒక కవితలో “కవిత్వానికి కూడా సైన్స్‌వలె కావాలి రీసెర్చి, ఎక్స్‌పెరిమెంటూ కాని దాని పరమార్దం, “పలాయనం” కాదు ప్రజాక్షేమం “పరిశోధన చీకట్లో చిందులాట కాదు. జీవితాన్ని పణంపెట్టిన చీట్లాటకాదు... “పారంపర్యం” గమనించి పారస్పర్యం గుర్తించి పరిశోధన సాగిస్తే బయట పడుతుంది రహస్యం ఈ దారిలో ప్రయాణానికీ ఇంకో పేరు కవిత్వం” అన్నాడు. మతములన్నియు

తీ విజ్ఞాన జ్యోతులు మాసిపోవును జ్ఞానమొక్కటి నిలిచివెలుగును” అన్న గురజాడ భావాన్ని ఆకళింపు చేసుకొని 'మతం ఓడిపోతూంది సైన్స్‌ గెలుస్తుంది. ఇదే ఈనాటి చారిత్రక పరిణామమని” నొక్షి చెప్పాడు. శ్రీశ్రీలో నిబిడీకృతమై వున్న శాస్త్రీయ భౌతికవాదంకి వస్తే శ్రీశ్రీ మాటల్లోనే....... 2 జఒక్ర సైంటిస్టుగా నా జీవిత వాస్తవికతను సందర్శించే ఉద్దేశ్యంతో “అనంతం రాస్తున్నానని” చెప్పిన శ్రీశ్రీ ఒక సందర్భంలో...... “ఆదిమానవుడు అడవుల్లోని కార్చిచ్చును చూసి జడుసుకున్నాడు... తర్వాత దాన్ని తన ఇంట్లోనే తయారు చేసి అన్ని పనులూ చేయించుకోవడం నేర్చుకున్నాడు”. “* ఈ పురోహిత వర్గానికి తెలుసు. నిప్పు, నీరు, నేల, నింగి ఏది దేముడు కాదని ....” “ముప్పై మూడు కోట్ల దేవతలు కాపాడుతున్న ఈ దేశంలో పరాంకోటి (శతకోటి) దరిద్రులున్నారు...' నాకు దేవతలూవద్దు ... దరిద్రమూవద్దు ఉత్తర కొరియా లాంటి చిన్న దేశంలో ఇప్పుడు దరిద్రమూ, దాస్యమూ, దైవమూ లేవు. “యోగులు పారలౌకిక సత్యాన్ని (09? 7౧2౧ 19) అన్వేషిస్తారు. నేనొక వైజ్ఞానికుడుగా పాంచభౌతిక (౧౧౫౩౦౭1) సత్యాన్నే ఆరాధిస్తాను” అన్నాడు. “శాస్త్రీయ విజ్ఞానము దేవుడనే భావాన్ని వనాడో నిరాకరించింది. గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు 'రెండురెళ్ళు నాలుగు" అంటాడే తప్ప 'దైవసాక్షిగా చెపుతున్నాను” అనే ఊతపదాన్ని ఉపయోగించడు.” ఇవాళ దేశంలో శాస్త్ర గ్రంథాలకు బదులు మత[గ్రంధాలు ఎక్కువగా అచ్చవుతున్నాయి. దేశాన్ని పట్టుకున్న జబ్బుకి ఇదో గొప్ప ఉదాహరణ, అరచేతులూ, జాతకాలు, చూసేవాళ్ళ “గిరాకీ జాస్తి అయింది... 'ఆ కవి మహాకవి కాడు అంటే ... బెనుమరి!! గురజాడ డెబ్బయి పదకొండోసారి రామాయణాన్ని తర్జుమా చెయ్యలేదు కదా” అని ఛాందసవాదుల నోళ్ళు కట్టించాడు.

విజ్ఞాన జ్యోతులు ప్రై “కన్పించని వేయి రామాయణ కల్చవృక్షాల కన్నా ఒక కామ్రేడ్‌ గురజాడ మిన్న అన్నాడు శ్రీశ్రీ, మన దేశ పరిస్థితులను చూసి : ఉద్వేగంతో, “మనమంతా బానిసలం! గానుగలం పీనుగలం! మనదీ ఒక ్రతుకేనా! కుక్కలవలెె నక్కలవలె మనదీ ఒక (బతుకేనా సందులలో పందులవలె ...” అని... ...శాస్త్రీయ దృక్సథంలేని మనల్ని చూసి ఈసడించుకున్నాడు. అవును - ఆట, పాట, మాట కరువైన కార్పొరేట్‌ పిచ్చికగూళ్ళలో ఛిద్రమైపోతున్న మన జాతి భవితవ్యం చూస్తుంటే శ్రీశ్రీ అన్నట్టు 'మనం గానుగలం, పీనుగలం, కాక మరేమిటి ??? శ్రీశ్రీ కవిత్వంలో అంతర్లీనంగా ఉన్న శాస్త్రీయ భావాన్ని అర్ధం చేసుకొని మనం అడుగులు వేయవలసిన సమయం ఆసన్నమయ్యింది. ఎందుకంటే..... మన పొరుగునవున్న చిన్నచిన్న దేశాలను చూసి బెదిరి పోతున్నాం. అమెరికా భావజాలానికి లొంగిపోతున్నాం, శ్రీశ్రీ అన్నట్లు... “వెనుక దగా ముందు దగా కుడిఎడమల దగాలను ఎదుర్మోగల 'సత్తా ఈ నిర్వర్య, నిస్తార నిస్తేజ భారతానికి ఎప్పుడు వస్తుంది ?? చలం చెప్పినట్లు తెలుగు కవిత్వాన్ని ఖండించి, దీవించి, ఊగించి, శాసించి, “రక్షించే అపూర్వ శక్తి శ్రీశ్రీ సాహిత్యానికి మాత్రమే ఉంది. మనల్ని ఒక దిక్చూచిలా దారి చూపించి - ఒక మరో (ప్రపంచానికి, ఒక మహాఫ్రపంచానికి, తీసుకువెళ్లగల మహాశక్తి శ్రీశ్రీ కవిత్వానికి ఉంది. “ఏ కవి ఆవిర్భావం వలన ఈ ప్రపంచం ఒక అడుగయినా ముందుకు వేస్తుందో అతనే నిజమైన మహాకవి” అన్న శ్రీశ్రీ హృదయ వైశాల్యం తూచే

టో విజ్ఞాన జ్యోతులు “'రాళ్ళు' ఎవ్వరి దగ్గర ఉన్నాయి ??

ఎల్లప్పుడూ శాస్త్రీయ, సాంఘిక ప్రయోజనాల గురించి తపించే శ్రీశ్రీ “ఏ రచనకైనా, ముఖ్యంగా మూడు లక్షణాలుండాలని ? ఈ విషయం మొపాసా'* అన్నాడని - అవి స్పష్టత - స్పష్టత - మళ్ళీ స్పష్టత” అని చెప్పాడు.

“ెట్టపట్టాల్‌ పట్టుకుని

దేశస్థులంతా నడవ వలెనోయ్‌

అన్నదమ్ముల వలెను జాతులు

మళతములన్నీ మెలగ వలెనోయ్‌' అన్న గురజాడని రవీంధ్రనాధ్‌ ఠాగూర్‌ కంటే గొప్పవాడని చెప్పడమేకాక యివి ఆవేశంలో అంటున్న మాటలు కావు. ఏవైనా వైనాదేశసుణ్ణో అయి - ఈ దేశంలో సాహిత్య విమర్శ చేయవలసి వస్తే ఈ విధంగానే అంటాను ? అన్న శ్రీశ్రీని విమర్శించడానికి మనకున్న పరిజ్ఞానం సరిపోదేమో!?!

“అలజడి మా జీవితం

ఆందోళన మా ఊపిరి

తిరుగుబాటు మా వేదాంతం

ముందుకు పోతాం మేము.

(ప్రపంచం మా వెంట వస్తుంది" అన్నాడు.

“నరుల చెమటను తడిసి మూలం

ధనం పంటలు పండవలెనోయ్‌'”

అన్న గురజాడ స్ఫూర్తితో

“కర్షక వీరుల కాయం నిండా

కాలువ కట్టే ఘర్మజలానికి

ఘర్మజలానికి

ధర్మ జలానికి

ఘర్మ జలానికి

విజ్ఞాన జ్యోతులు స్త్ర ఖరీదు కట్టే షరాబులేడోయ్‌ ?' అనడమే కాకుండా “త్రిలోకాలలో త్రికాలాలలో (శ్రమైక జీవన సౌందర్యానికి సమానమైనది లేనేలేదని చెప్పాడు. అంతేకాదు కదిలేది, కదిలించేది మారేది, మార్చించేది పాడేది, పాడించేది మునుముందుకు సాగించేది పెను నిద్దర వదిలించేది పరిపూర్ణపు బతుకిచ్చేది కావాలోయ్‌ నవకవనానికి దీన్ని విశదీకరించవలసిన అవసరం లేదు అనుకుంటాను. సమాజాన్ని ముందుకు తీసుకువెళ్ళాలనే తపనలో “దూరం కరిగిపోతోంది కాలం మరిగిపోతోంది మానవుడా మేలుకో నేస్తం ఏలుకో ఈ విశ్వం సమస్తం' “ నా రచనలలో లోకం ప్రతిఫలించి నా తపస్సు ఫలించి నా జాతి జనులు పాడుకొనే మంత్రంగా మోగించాలని ... అనే శ్రీశ్రీ కలలను సాకారం చేయ్యాలి

త్‌ విజ్ఞాన జ్యోతులు

'కవిగా శ్రీశ్రీ చాలా ఆరోగ్యవంతుడు అన్నాడు కొడవటిగంటి కుటుంబరావు.

“భారతదేశం పేదదేశం కాదు

భారత (ప్రజలే పేద వారు - అన్నాడు శ్రీశ్రీ

అయితే ఫెయిల్యూర్‌ ఎక్కడ వుంది?1!?...... ఏ రంగంలోను ఒక స్పష్టమైన అవగాహన లేదు. రాజకీయ వ్యవస్థ భ్రష్టుపట్టి పోయింది. భవిష్యత్‌ అంధకార బంధురంగా మారింది. అంతటా స్తబ్ధత నెలకొనివుంది యువత గాడి తప్పుతోంది...

“ఈసురోమని మనుష్యులుంటే

దేశమేగతి బాగుపడునోయ్‌

వెనుక చూసిన కార్యమేమోయ్‌

మందగించక ముందు కడుగేయ్‌

వెనుకపడితే వెనుకేనోయ్‌

• అన్న గురుజాడ స్ఫూర్తితో-

పదండి ముందుకు

పదండి త్రోసుకు

పోదాం పోదాం పైపైకి

నదీనదాలు

అడవులు, కొండలు, ఎడారులా

మనకడ్డంకి...

ఎముకలు క్రుళ్ళిన

వయస్సు మళ్ళిన

సోమరులారా చావండి

నెత్తురు మండే

శక్తులు నిండే

సైనికులారా రారండి

విజ్ఞాన జ్యోతులు శ్రి ఎవడు వాడు ఎచటి వాడు ఇటువచ్చిన తెల్లవాడు కండబలం గుండెబలం కబళించే దుండగీడు.. తగిన శాస్తి చెయ్యరా తరిమి తరిమి కొట్టరా” అని ఆక్రోశంతో, ఉద్వేగంతో వ్రాశాడు. తగిన శాస్తి చెయ్యడానికి తరిమి తరిమి కొట్టడానికైనా మనలో కాస్తంత బలం వుండాలి..... మన అసలైన శత్రువులను పసిగట్టలేక పోతున్నాము. మనలో 'మనం' అంతర్గత కలహాలతో .... శ్రీశ్రీ మాటల్లో.... “కళింగాంధ్ర ఖ్రిలింగాంధ్రలమని తెలుగుతల్లిని పంచుకుంటూ తెలుగు నెత్తురు నంచుకుంటూ తెలుగు గొంతుకు చించుకుంటూ తెలుగు తాడే తెంచుకుంటున్నాము” అంతేకాదు “ఆంధ్ర మహాభారత శకున్లు ఆంధ్ర మహాభారత శనిలు ఆంధ్ర మహాభారత సైంధవులు ఆంధ్ర మహాభారత శల్యులు'.........తో..... అన్ని విధాల బలహీనమైన ఈ వ్యవస్థను మార్చి ఒక మహాప్రపంచం ...

శీ విజ్ఞాన జ్యోతులు మరో ప్రపంచం కోసం శ్రీశ్రీ యొక్క శాస్త్రీయ భావాలను-శోధించి, నిర్వచించి, విష్లవించి, నిర్వహించి “పరిరక్షించే శ్రీశ్రీ వారసులను (మనం) తయారు చేయాలి. అంటే శ్రీశ్రీని పరవశింపచేసిన లెనిను, స్టాలిన్లు మావోలు, ఫిదేల్‌కాస్త్రోలు, చేగువేరాలు, గాంధీలు, అల్లూరి సీతారామరాజులు, భగత్‌సింగ్‌లు, నేతాజీలు పుట్టుకురావాలి.... సరిహద్దులు లేని/ సకల జగజ్జనులారా 1 మనుష్యుడే నా సంగీతం/ మానువుడే నా సందేశం !...... అన్న శ్రీశ్రీ ఉత్సుష గ ప ౪ ఉల్బిజ్ఞ మానవతావాదాన్ని తూ.చ తప్పకుందా పాటిస్తూ మన మందరం శ్రీశ్రీ కలలను సాకారం చెయ్యాలి... ఒక మహోజ్జ్వల తరం అంతరించిపోయింది...... ఒక మహత్తర జాతి ఆవిర్భవించాలంటే.. జన్యు (ప్రక్షాళన జరగాలి ... కుల చట్రం నుండి బయటపడాలి. జాతిని నవ 'జన్యు పథం” లోకి నదిపించే మహాప్రస్థానంలో ప్రతీఒక్కరూ లం నేను సైతం... నేను సైతం.. నేను సైతం... అల ప్రభుత్వ మహిళా కళాశాల, తెలుగు విభాగం, శ్రీకాకుళం వారు .నిర్వహించిన జాతీయ సదస్సులో "శ్రీశ్రీ సాహిత్యం - సామాజిక చైతన్యం” తేదిలు : 7, 8 జనవరి 2010 - చదివిన పేపరు అతే 26-4-2010 దీన “విశాలాంధ్ర డైలొలో ప్రచురించబడినది “సామాజిక ప్రయోజనం లేని కవిత్వానికి నేను విలువ ఇవ్వలేను”

• లీతీ

విజ్ఞాన జ్యోతులు శ్వీ చిరీ6జీవి శావిశాస్త్ర మో

• పత్తి నాగేశ్వరరావు రావిశాస్త్రి గారు క్షేమంగా ఉన్నారు. అవున్నిజమే.

రాచకొండ విశ్వనాధశాస్త్రి గారనే లాయర్‌ గారు సికాకోళంలో పుట్టి. ఇశాపట్నంలో పెరిగి, సెన్నపట్నంలో ప్లీడరీ చదివేసి మళ్లీ ఇశాపట్నం లోనే ఇన్నేళ్లుఉన్న రాచకొండ విశ్వనాధశాస్త్రి గారు కాలంచేశారు. అంతేకానీ రావిశాస్త్రి గారు మాత్రం క్షేమంగానే ఉన్నారు. సాగరగమనంలో ఓడలకు విశాఖలోని డాల్ఫిన్‌నోస్‌ కొండమీద లైట్‌హౌస్‌ దారి చూపినట్లు కధా సాహితీ సాగరంలో ఒక దారి తెలీక కలవరపడే కవులకు జనం దారి ఇది - అవి చూపిన నిర్ధశకుడు రావిశాస్త్రి నిక్షేపంలా ఉన్నారు.

అధోజగత్‌ సోదరులు ఆర్తిని, అల్పజీవి సామాన్యుని బ్రతుకురీతిని నిక్కచ్చిగా చూపిన రావిశాస్త్రి మన మధ్యనే ఉన్నారు. 'కథలు ఆకాశలో పుట్టవు, మనిషి జీవితంలోనుండే పుడతాయి. అందుకనే రచయితలు జీవితానికి దగ్గరగా ఉండాలి... అని చెప్పడమే కాదు.... అక్షరాలా ఆచరించిన ఆధునిక గురజాడ అసలు లేకుండా ఎలా ఉంటారు ?

“'మూడు కథల బంగారం) రచయిత రావిశాస్త్రి రాసిన మూడొందల కథలూ బంగారు కణికలే. మూడు నాటికలూ వజ్రపు తునకలే. ఆయన రాసిన కధలు, వ్యాసాలు, ఎలిజీలు, లేఖలు కూడా మనిషి అంతర్మధనాన్ని జీవితపు వాస్తవాలను ఆవీష్కరించేవే. చివరకు శాశ్వతంగా సశేషంగా మిగిలిన “రాజు - మహిషి, “రత్తాలు

• రాంబాబు కూడా పూర్తి కాని పూరీజగన్నాధ విగ్రహాలులాగ సాహితీ పూజలు అందుకున్నవే.

సరిగ్గా నాలుగున్నర దశాబ్దాల క్రితం 'భారతి” లో ఆయన సొంత పేరుతో అచ్చయిన తొలి నవల అల్పజీవి. ఈ సమాజంలో మన చుట్టూ అనునిత్యం మసలుతున్నా కూడా మనం చూడలేని సామాన్యుని జీవితానికి దర్పణం పట్టిన అసామాన్య చిత్రణ, అప్పటికి పదేళ్ళ తరువాత రావిశాస్త్రి చేసిన చిన్న ప్రయత్నం

ఇ క చా న. , స్మ రాం చెెడెోాోాం టాం ్ల తజట(. ౧ ళ్‌ ( (రజ ఈ

థీ విజ్ఞాన జ్యోతులు “రచయిత అయిన (ప్రతీవాడు తాను రాస్తున్నది ఏ మంచికి వాని కలిగిస్తుందో, ఏ చెద్దకు ఉపకారం చేస్తుందో అని ఆలోచించాల్సిన అవసరం ఉంది' అనిభావించి, అదే పంథా అచరించిన రావిశాస్త్రి ఆ ఆలోచనలను మరెందరికో కలిగించే ప్రయత్నం చేశారు. 1968 సెప్టెంబర్‌ 15న జరిగిన విశాఖ రచయితల సంఘం సమావేశంలో 'నేనెందుకు రాస్తున్నాను" అనే అంశంపైన సభ్యులైన ప్రతీ రచయితా నిజాయితీగా వ్యాసాలు రాసి చదవాలని రావిశాస్త్రి కోరారు. ఈ కారణంగా రచయితలోని విమర్శకుడు బయటపడి రచయితనే ప్రశ్చించడం జరిగింది. ఆత్మవిమర్శ ప్రారంభమైంది" అని అనంతంలో విశ్లేషించారు. రావిశాస్త్రి రాసినవి జనం కోసం. రావిశాస్త్రి రాసింది జనం జీవితం గురించి. “వేదాలు చదివినా పులులు మేకలను తినక మానవు' (ప్రపంచంలో ఎక్కడకు వెళ్ళినా పీకల్తీసే అధికారం ప్రభుత్వానికే తప్ప ప్రజలకు ఉండదు.” మనిషి కష్టం బంగారం - మనిషి దోపిడీ బంగారుం' అని నిక్కచ్చిగా చెప్పగలిగిన కత్తి ఆయన కలం. రావిశాస్త్రికి ఏ విజ్ఞాన పీఠాలు అక్కర లేదు. అధికార పీఠాల అవసరమూ లేదు. సర్కారీ బిరుదులూ, గౌరవ డాక్టరేట్లను నిర్మొహమాటంగా తిరస్కరించారు. “ప్రజాస్వామ్య పరిరక్షణ పేరుతో జులుం, జబర్దస్తీలే న్యాయం, ధర్మం అని బుకాయించి, దబాయించి, అధికారం చెలాయిస్తూంటే మేధావులు నిద్రపోతున్నారా? అని ఎమర్జెన్నీని ప్రశ్నించిన రావిశాస్త్రిని 1975 జూలైలో జైలులో పెట్టారు. 1977 ఫిబ్రవరి 6న విడుదల చేశారు. కవిత్వంలో ఉపమానాలకు కాళిదాసు తరువాతే అంటారు. కధా సాహిత్యంలో ఉపమానాల ప్రయోగం రావిశాస్త్రి సాంతం. రావిశాప్రి గొప్పదనాన్ని పోల్చడానికి ఉపమానాలు వెదకడం అసాధ్యం. జనం కోసం ప్రభవించే కథలు ఉన్నంతవరకూ రావిశాస్త్రి జనంలోనే ఉన్నారు. ఉంటారు. రాచకొండ విశ్వనాధశాస్త్రి కాలం చేశారు. కానీ రావిశాస్త్రి చిరంజీవి. (౧9 ైతైత2ైడడైడడ2ైైడిలీడలీడాడడ్త డత

విజ్ఞాన జ్యోతులు స్పీ త $స్టీర్ని?

• పత్తి నాగేశ్వరరావు

సంకల్పించడం చాలామందికి చేతనవుతుంది. అలుపెరుగని కృషితో, అకుంఠిత దీక్షతో ఆ సంకల్పానికి రూపం ఇవ్వడం కొందరికే సాధ్యమవుతుంది. పరమార్ధమే తప్ప స్వార్ధం లేని లక్ష్యం వయస్సును జయిస్తుంది. అవరోధాలు అధిగమిస్తుంది. అందరినీ కూడగలుతుంది. అనుకున్నది సాధించి చూపిస్తుంది. అటువంటి లక్ష్యంతో కృషిచేసేవారు కోటికొకరు వుంటారు. ఈ కలియుగంలో వారే బుషులు.

అటువంటి మహనీయులు మా ఊళ్లోనే వున్నారని ఈ నాగావళి తీరం సంబరపడుతోంది. శ్రీకాకుళం గర్వపడుతోంది. అవార్డులూ, పురస్మారాలూ ఆయన కోరుకోలేదు. అవి ఎదురొచ్చిన నాడు పుచ్చుకొనూ లేదు. కానీ 'తెలుగు కథికు ఒక శాశ్వత చిరునామా ఇవ్వాలనే 'సంకల్పం' కలిగినపుడు తాను గిరి గీసుకున్న బరిని దాటి ముందుకు వచ్చారు. అప్పటినుండి వెనుకడుగు లేకుండా దూసుకుపోతున్నారు. కధకులందరికీ ఆయన మాష్టారు... కధా “యజ్ఞం” చేసి ఏనాడో సోమయాజి అయి, ఏడు పదులు దాటిన వయసులో ఇప్పుడు కధకు “ఇల్లూ కట్టేందుకు కట్టుకున్న కంకణాన్ని ఇంకా విప్పని ఆ కధర్ని 'కాళీపట్నం రామారావు మాస్టారు.

తొము సాహిత్యాఖిమానులమని అనుకునే వారూ, తాము కధకులం అని, తమది కధికులం” అని అనుకునే వారూ మాస్టారు నిర్వహిస్తున్న మరో యజ్ఞం గురించి తెలుసుకోవాలని, తమ వంతు సహకారం అందించాలనే ఆకాంక్ష తప్ప ఈ వ్యాసంలో కా.రా. మాష్టారుకి కితాబు లిచ్చే సాహసం చేయడం లేదని మనవి.

తెలుగులో వచ్చిన కథా సాహిత్యం మొత్తం ఒక దగ్గర ప్రోది చేయాలి. కథకులందరి వివరాలూ సేకరించి భద్రపరచాలి.. అన్నది మాస్టారి సంకల్పం. ఆలోచనలో మాత్రమే గాక ఆచరణలో కూడా తానే ముందుండాలని భావించే మాస్టారు కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు, గోపిచంద్‌ అవార్డ్‌, సాహిత్యాఖిమానులు డైడైడైడతడ౭డైడడడడైతైతైడైచైడైడైడాడ్త త్రైత తతత

ఛీ విజ్ఞాన జ్యోతులు

అందజేసిన జనపీఠం అవార్డుల ద్వారా సమకూరిన మొత్తం డబ్బు పెట్టుబడిగా “కథానిలయం నిర్మాణం ప్రారంభమయింది. కధాభిమానులు, కా.రా అభిమానులు పలువురు కొంత సాయం చేసారు. మార్కింగ్‌ వేసినప్పటి నుండి మాస్టారుకి ఆ చోటే నిలయమయిపోయింది. అక్షరాలా అహర్నిశలూ పనిచేయించారు .. తాను మించారు.

1997 ఫిబ్రవరి 22న కధానిలయానికి ప్రారంభోత్సవం జరిపించారు. అక్కడితో అయిపోయిందనుకోలేదు మాస్టారు. తెలుగు కధా సాహిత్యంతో, కథకుల వివరాలతో నిలయాన్ని నింపాలి. సమావేశ మందిరం తదితర హంగులు ఏర్పరచాలి. అందుకు మాస్టారు నిరంతర సంచారి అయ్యారు. సాహిత్యాభిమానులు, సాహితీవేత్తలతో చాలామంది 'బుద్ధిని' లొంగదీసుకో గలిగిన వారే గానీ బద్దకానికి మాత్రం లొంగిపోతున్న వారు. అందుకే మాస్టారు ఆశించినంత వేగంగా సమాచారం, సంపుటాలూ, “నిలయానికి చేరడం లేదు. మరందుచేత మాస్టారు-సాహితీరయాత్రలు

ళు ప్రారంభించారు. మన రాష్ట్రంలోను, పొరుగు రాష్ట్రలలో తెలుగు కథ విస్తరించినంత మేర మాస్టారు తిరుగుతూనే వున్నారు. అది శ్రమ అంటే మాస్టారు ఒప్పుకోరు. మరెవరికీ చెప్పనీరు. అంతమాత్రం చేత బరువు బాధ్యతలు మాస్టారికీ వదిలేసి చూస్తూ కూర్చోడం కధకులాలంకారం కాదు.

“కథ్రానిలయం” ప్రారంభం నాడే - ఈ భవనంపై తనకు గాని, తన వారసులకు గాని, వారి వారసులకు గాని ఎటువంటి హక్కూ వుండదని మాస్టారు ప్రకటించారు. 9-11-97 న ఒక ట్రస్ట్‌ను ప్రకటించి, కధానిలయాన్ని ట్రస్ట్‌ పరం చేసారు. కాబట్టి ఇప్పుడు కథానిలయం మనందరిదీను... మాస్టారి ఆలోచనలకు పూర్తి స్వరూపం ఇవ్వడం, సాహితీ ప్రపంచానికి గర్వకారణంగా 'కథానిలయం'ిను తీర్చిదిద్దడం అనే బాధ్యత కూడా మనందరిదీను. ఒక ఈ బాధ్యత మేము వహిస్తామని ముందుకు రావడమే మాస్టారికి మనం ఇవ్వగలిగే పురస్కారం.

ఈ(6 'రొంంటూ 642 ౨406 గట" = తగల లిగంస్‌

విజ్ఞాన జ్యోతులు స్రీ మ! మొక్కే మన్‌ “ఈసరి”

భూమి వాతావరణంలో చాలా స్పష్టమైన మార్చులు వస్తున్నాయి. ఆధునిక ప్రపంచ వాతావరణం పారిశ్రామిక విప్లవం వచ్చినప్పటి నుండే చాలా స్పష్టంగా మారిపోయింది. సునామి, హరికేన్‌, కత్రినా వంటి అసాధారణ అఖాత ఉపద్రవాలకు వాతావరణ విపరీతాలే కారణమని శాస్త్రవేత్తలు చెపుతున్నారు. మనం ఒకవైపు అంతరిక్షంలోకి నిచ్చెనలు వేస్తూ... మనం 'కూర్చున్న కొమ్మనే' నరుక్కుంటున్నాము....

బుతుపవనాలు వేళతప్పుతున్నాయి. మనరాష్ట్రంలో ఫిబ్రవరిలో చలిపోకముందే ఎండలు వచ్చేయడం - వేసవి గడవక ముందే వానలు కురవడం. .

ఇవ్వాళ మనం ఎదుర్కొంటున్న అతి భయంకర సమస్య - గ్లోబల్‌ వార్మింగ్‌. వాతావరణ కాలుష్యం వల్లే భూమి వేడెక్కుతోంది. మన రాష్ట్రంలోనే... ఎన్నడూ లేనంత ఉష్ణోగ్రతలు ఈ వేసవిలో నమోదవుతున్నాయి. ఎండవేడికి తట్టుకోలేక అల్లాడి పోతున్నాము. అదిక ఉష్ణో(గ్రతే కాదు... భూగర్భజలాలు అదుగంటిపోతున్నాయి. చెట్లు లేక కార్బన్‌ డయాక్సైడ్‌ శాతం పెరిగిపోతూంది. ముప్పై ఏళ్ళ క్రితం 275 పీపీఎం ఉన్న కార్బన్‌ డయాక్సైడ్‌ ఇప్పుడు 884 పీపీఎం, పెరిగిందని పర్యావరణ శాస్త్రవేత్తలు ఘోషిస్తున్నారు.

ఈ ఒక్కటి చాలు మనం ఎంత నిర్లక్ష్యంగా వాతావరణాన్ని కాలుష్యం చేస్తున్నామో చెప్పడానికి...

వరి, చెరకు పంటలు రైతులు ఎక్కువగా పండిస్తున్నారు. పంట మార్పిడి సూత్రాన్ని పాటించడం లేదు. దీని వల్ల ప్రమాదకరమైన మిధేన్‌ వాయువు ఉత్పత్తి అవుతుంది.

పొలాల్లో గట్ల మీద ఉన్న చెట్లను నరికేస్తున్నారు. చెరువులను పూడ్చివేసి కట్టడాలు కట్టేస్తున్నారు. కార్బన్‌ డయాక్సైడ్‌ను పీల్చుకొని ఆక్సిజన్‌ను విడుదల చేసేది వృక్షాలే. చెట్లు భూగర్భ జలాలలను ఒడిసి పట్టుకుంటాయి. చెట్లే 'జలనిధిని తయారు చేస్తాయి. చెట్లు ఉంటేనే భూగర్భ జలాలు పుష్కలంగా లభిస్తాయి. కార్బన్‌ ై2డయైయైైడడడడాాాడాడరతక్రైైతడడతడతడడ2ైైైైైడతైైై

త విజ్ఞాన జ్యోతులు డయాక్సైడ్‌ శాతం తగ్గిపోతోంది. అందుకే చెట్లు చాలా అవసరం. ఇప్పుడు మనం భరిస్తున్న వేడి తగ్గాలంటే 38 శాతం చెట్లు ఉండాలి. కానీ ప్రస్తుతం కేవలం 24 శాతం మాత్రమే చెట్లు ఉన్నాయి. ప్రియమైన విద్యార్థుల్లారా మొక్కలు నాటండి..... ఎందుకంటే వాతావరణ మార్చు ఇప్పుడు కేవలం ప్రారంభ దశలోనే ఉంది. ......ఇది మనల్ని 'అంతం' చేయకముందే ప్రతీ ఒక్కరు అప్రమత్తం కావాలి. ఈ దిశలో ఆలోచించండి. మన భూమిని కాపాడుకోవడానికి నడుం బిగించండి... ఈ రోజే... ఈ క్షణమే మొక్క నాటండి... మొక్కే మన ఊపిరి. అ. సంలాజూదా ౧౯౯ 7224000 76070/6 ౫06 7/4/0000/46౧" = 2476002072224/ గిం774/0/సా/గ4/ ౫0016 12019246

విజ్ఞాన జ్యోతులు స్ప నాయకుడు లేని దేశం “నిర్వికార నిర్వికల్ప నిర్లిప్త భారతదేశం.....” మన వ్‌. దేశం గురించి ఒక ప్రముబ పాత్రికేయుని ఉవాచ....... న డా స్ట ॥ ఏ దేశానికైనా ఈగతి ఎందుకు వస్తుంది?!? -శ. విశ్లేషించుకుంటే సరియైన _ 'నాయకత్వం' | జై ఈ లోపించడం వలన. ... అని సమాధానం వస్తుంది....... కై మి వ

• యిక మన వార్తా పత్రికల పతాక శీర్షికలు చూస్తే మరింత గై జా ఆశ్చర్యానికి గురి కావలసి వస్తోంది... ...గదమ్ములేని భారతం.....' “....చేవలేని భారతం......' “ఒక జాతి ఘోర వైఫల్యం ..." "నిన్న జరిగిందే నేడు మళ్ళీ జరిగింది... చివరికి అత్యున్నత న్యాయ స్థానంకూడా...... "ఆ దేముడు దిగివచ్చినా... యీ దేశాన్ని కాపాడలేడు సరికదా........ యీ విష వలయంలో చిక్కుకుపోతాడు..... గవర్షమెంట్‌ యంత్రాగం మొత్తం అంతా “అవినీతి మయం..." .......యిదీవరస. యిలా మనం ఎందుకు ఉండాల్సి వస్తుంది..... ? |? ముమ్మాటికి మనకు సరియైన 'మార్గం' లో నడిపించే 'నాయకుడు' లేడు...... “యధారాజ తథాప్రజ ........” క్యూబాకి ఒక ఫైడల్‌కొస్త్రో ........ లాటిన్‌ అమెరికాకు ఒక చేగువేరా ....... చైనాకి మావో ...... రష్యాకి లెనిన్‌ ......... మనల్ని ఒక త్రాటి మీద నడిపించగల నాయుకుడేడి? నిన్న మొన్నటి రోజున (26/11/08) మన “ముంబై' నగరం నడివీధిలో అనాధవలె ఆక్రోశించింది......... అల్హాడి పోయింది ..... “గుప్పెడు .......'

• శ్రేవలం గుప్పెడు.......' సాయుధలు ముందు ..... మన జాతి యావత్తు నిరాయుధంగా నిలబడవలసి వచ్చింది _. ఒక జాతిగా ఎంత దుర్భలురమో యావత్తు ప్రపంచానికి మరొకసారి రుజువయింది....... .....గుండుకు గుండెను ఎదురొడ్డి వీరమరణం పొందిన ఆ ముగ్గురి అధికారుల ైడడడతదైతడడడైడైడడడైడైచడయపడ్రైై డత చై

త్ర విజ్ఞాన జ్యోతులు ముందు మన మొత్తం రాజకీయ వ్యవస్థ ' మరుగుజ్జు గా మారింది. ... ఇటువంటి దాడే ప్రపంచ అగ్రరాజ్యమైన అమెరికా ఆర్థిక రాజధాని న్యూయార్కు లో (11/9/2001) జరిగింది......... అమెరికా గజగజ వణికిపోయింది. ఈ దుర్షటన వలన శత్రువెంత శక్తి వంతుడో అమెరికా అర్థం చేసుకుంది.

ఆ తరువాత అమెరికా ఏం చేసింది.....?!

సరిహద్భుల్ని కట్టుదిట్టం చేసింది......

24 గంటలు రక్షణ దళాలను అప్రమత్తం చేసింది.... తన దేశాన్ని రక్షించు కోవటమె కాక ప్రపంచంలో ఎక్కడ వున్నా ఉగ్రవాదుల కోటలపై విరుచుకు పడింది .. . అలాగే యూరప్‌, చైనా కూడా అప్రమత్తమైనాయి. సరిహద్దుల్ని బలీయం చేసుకున్నాయి. కాని మనం...... దేశ భద్రత పట్ల... దేశ ప్రతిష్ట పట్ట... దేశ పౌరుల రక్షణ పట్ట...... మన నాయకులకు శ్రద్ధ లేదు...... ఒక బలమైన దేశానికి - బలహీనమైన దేశానికి తేడా అదే....

అన్నింటికి మించి దారుణమైన విషాధం ఏమిటంటే “ఆ ముగ్గురు నీరులు' ప్రాణాలు పోగొట్టు కోవడానికి ప్రధాన కారణం వారు ధరించిన నాసిరకం 'బుల్లెట్‌ ప్రూఫ్‌ ' దుస్తులని అంటున్నారు...... 'మనల్ని' కాపాడే సైనికుల రక్షణ కవచం తయారీలో “అవినీతి అంటే... సుప్రీంకోర్టు చెప్పినట్టుగా ఈ దేశాన్ని దేవుడు కూడా కాపాడలేడు..... నిజంగా ఇది అవినీతి భారళ్‌.......

బ్రిటిష్‌ గవర్నర్‌ జనరల్‌ కారన్‌ వాలిస్‌ (1786-1793)

“భారత దేశానికి చెందిన ప్రతీ ఉద్యోగి “అమిత లంచగొండి... అందువలన వరిపాలన వ్యవన్ళ్చలోనూ సైనిక వ్యవస్థ లోనూ భారతీయులకు చోటు యివ్వలేదు. ....' అన్నాడని చరిత్ర పుస్తకాలు చెపుతున్నాయి...

మొత్తం సమాజమే నాసిరకమయిపోయింది......

క్రుళ్ళిపోయిన కులవ్యవస్థలో ....

జన్యు వైవిధ్యం లేని సమాజంలో......

= అంచాలు యివ్వడం... పుచ్చుకోవడంలో' ప్రపంచ..... రికార్డు...” సృష్టించగల సమాజంలో...

అత్యంత ప్రమాదకరమైన సామాజిక సంస్కృతిక శత్రువులతో కలసి జీవించడానికి యిష్టపడే సమాజంలో... వున్నాం.....

విజ్ఞాన జ్యోతులు శ్చీ

అసలు మనం ఎందుకు యిలా తయారయ్యాం....?!? ఈ దేశంలో ప్రతీసారి అన్నీయుద్ద్ధాలలోనూ శత్రువు ప్రయోజకత్వం కంటే మనవారి అప్రయోజకత్వమే ఎక్కువగా కన్పిస్తుంది ...... మొదట్నించి నుంచీ...... సరియైన 'నాయకుడు' లేడనే చెప్పాలి.....

• ఎందుకంటే

వివిధ విభాగల మధ్య...

వివిధ ప్రాంతాల మధ్య.... పై స్థాయి ప్రముఖులమధ్య

సమన్వయం లేదు......

ఐకమత్యం అసలేలేదు.....

యుద్ధం చేసేవాడికి అతిముఖ్యమయినది ఆధునిక ఆయుధం ..... మన దేశంలో అనాదినుండి అదే పెద్దలోపం.

“.. పదుల, కోట్ల భారతీయజనం కలిసికట్టుగా 'వట్టిచేతులు'తో నెట్టిన బ్రిటిష్‌ సైనిక శక్తి 1857 యుద్ధంలో కుప్పకూలి నామరూపాలు లేకుండా పోయేదని చరిత్రకారుల ఘోష.....

మొదట్నినుంచి అతిముఖ్యమైన ఐక్యతే భారతీయుల్లో లోపించింది... దీనికి కారణాలు కూడా శాస్త్రీయంగా మనం పరిశీలించవలసిన సమయం అసన్నమయింది. ఎందుకంటే.......

ఒక అర్జునిడికి ... శ్రీకృష్ణునిలా...

మౌర్య చంద్రగుస్తనికి... చాణక్యుడులా.....

శీ కృష్ణదేవరాయలకి... మహామంత్రి తిమ్మరుసులా.....

ఒక అక్చరుకు..... బైరాంఖాన్‌లా.......

మన యోధులకు స్పూర్తినిచ్చి దారిచూపి వెన్నంటి నడిపించిన “నాయకుడు” ఒక్కడంటే ఒక్కడు లేడు...

మన మాజీ హోంమినిస్టర్‌ నిర్వాకం అందరికీ తెలిసిందే! (26-11-08)

ఎందరు జ్ఞానులు, యోధులు, మేధావులు, విధ్వాంసులు, బథా నాయకులు ఉంటేనేమి.....?

దేశానికి ఆపదవచ్చినపుడు యుద్ధరంగంలోకి దూకి సరిఅయిన సమయంలో సరి అయిన నిర్ణయం తీసుకొని జాతిని కాపాడవలసిన దమ్మున్న 'నాయకుడు' ఒకడంటే ఒక్కడు లేకపోయాక....

ఇదే మన అసలైన సిసలైన సమస్య ....

నిజంగా ఇది దిక్కులేని దేశం...

అనాధ దేశం... సరిఅయిన నాధుడు కొరవడిన దేశం...

శీ విజ్ఞాన జ్యోతులు కాబట్టి మన తక్షణ కర్తవ్యం మనల్ని సరియైన మార్గంలో నడిపించే సత్తా గల నాయకుడు కావాలి. .. ఎందుకంటే మనదేశంలో అపారమైన వనరులు ఉన్నాయి ... విస్తారమైన సారవంతమైన భూములున్నాయి. తీరప్రాంత వైవిధ్యానికి కొదవలేదు... యిక్కడ ఏ పంటనైనా, ఎంతైనా పండించ వచ్చు...... మన దేశ పశుసంపద ప్రపంచంలోనే అగ్ర స్థానంలో ఉంది. ముఖ్యంగా ఉత్సాహంతో ఉరకలేసే యువశక్తి ఉంది. మరి ఎక్కడ లోపం.....?!? పై నుంచి క్రిందివరకు పేరుకు పోయిన అవినీతి... (ఇటీవల మన ప్రదానమంత్రే వెల్లడించారు) బంధుప్రీతి... కులగజ్జి... మనల్ని ముందుకు వెళ్ళనీయకుండా... జీవించవల్సినవిధంగా జీవించనీయకుండా చేస్తున్నాయి... మన ప్రక్కనున్న చైనా.. బీజింగ్‌ ఒలింపిక్స్‌ 2008లో ఎలా దూసుకుపోయింది... నభూతో నభవిష్యతి... యిక్కడ మనం గమనించవలసిన విషయం... చైనా భారతకన్నా 5 దశాబ్దాలు ఆలస్యంగా ఒలింపిక్స్‌లో ప్రవేశించింది. 1968లో సాంస్కృతిక విప్లవం నేపథ్యంలో ఒలింపిక్స్‌లో చైనా అధికార (ప్రవేశానికి ఆలస్యమయింది... 'ఎంటర్‌ ది డ్రాగన్‌'లా 1984లో ఒలింపిక్స్‌లోకి దూసుకొచ్చిన చైనా రెండు దశాబ్దాలలో అగ్రరాజ్యాన్ని సవాల్‌ చేసే స్టితికి ఎదిగింది. 2008 బీజింగ్‌ ఒలింపిక్స్‌ని కనివినీ ఎరుగని రీతిలో నిర్వహించి 51 స్వర్ధాలుతో చైనా అగ్రస్థానాన్ని సాధిస్తే... ఒకే ఒక్క స్వర్ణంతో మనదేశం 50వ స్థానంలో నిలిచింది. తమ క్రీడాకారుల్ని చైనా - కఠోరమైన శిక్షణ, సాధనలతొ వివిధ శ్రీడాంశాల్లో అగ్రభాగాన నిలిచేందుకు సిద్ధం చేసింది. (గ్రామగ్రామాన వ్యాయామశాలలు ఏర్పరచడం...పారశాల స్టాయిలోనే క్రీడలకు 'ప్రాధాన్యమివ్వడం... ప్రతిభావంతుల్ని గుర్తించి తీర్పిదిద్దడం చేసింది... దీనికంతటికీ కారణం రెండు దశాబ్దాల క్రితమే జన్యు ప్రక్షాళన, జన్యు వైవిధ్యంతో విప్లవాత్మక మార్పులు చైనా తెచ్చింది. మనం యిప్పటికైనా మేల్కొనకపోతే.... మన పాత్రికేయ సోదరుడు వ్యాఖ్యానించినట్లు ఎప్పటికీ “నిర్వికార, నిర్వికల్ప. నిర్లిప్త భారతదేశంగా చరిత్రలో మిగిలిపోయే ప్రమాదం ఉందనే భయంతో వ్రాస్తున్న మాటలివి....... ....

• నత్తి నుమతి

మ “నరకాలు” మ “నరకాలు 50116౬ ౧౭౯1 56౧146, 11.0... (షర) ౬60118 1౧ 90130౫ 0౪1. 060186 0౦11606 10 ౪/0౧161 5/1256018గ7 - 532 001

సీ! టం ర రశ స్స్‌ చు సన స్టే న్‌. నస మం చు. మ టే స సి 1 ర స సల గ నుం న హా ఒ న పా యట 28 సం మరుగుజ్ఞు నాసానఅడంంాాచాాాతంకాటీ లప కామా నునన టట. క క గా క వ... పా గనా!. వంక ; (4 న్న, ల్లో న ళ్లు న స 1 1 స సట తలే గ

1. (11, శ క 1 న్న ॥ ఆలబ్చినిజం

మే 'నరకాలు ఇది కఫ్‌ కాస్‌

అవును. ఇది కథ కాదు.... రమణమ్మ, రాజు నాయుడల నూరేళ్ళ జీవిత వ్యధ. ..

తెలియక చేసిన తప్పిదం కారణంగా క్షణక్షణం నరకం అనుభవిస్తున్న ఒక దిన గాధ. చావలేక, బ్రతకలేక చావు రాక విలపిస్తున్న రమణమ్మకు ఇప్పుడు నలభైయేళ్ళు... విజయనగరం జిల్లా జమ్మాదేవిపేట...నిరుపేద... చదువుకోలేదు... రమణమ్మ తల్లికి ఒక్కడే తమ్ముడు. పేరు రాజునాయుడు... తల్లి మాట ప్రకారం పెళ్ళి చేసుకుంది రాజునాయుడ్ని. మేనమామతో బతుకు హాయిగా సాగుతుంది...

తొలిచూలులో కొడుకు పుట్టాడు... కాని ఆరునెలలే బతికాడు... రెండవ కాన్పులో పాప... ఆ పాపకు స్వాతి అని పేరు పెట్టారు. తొమ్మిదో నెలవరకూ బంతిలా ఆడుతుందేది. స్వాతి... ఒక రోజు స్నానం చేయిస్తుండగా ఎముకలు పటాపటా విరిగిపోవడం మొదలైంది... రమణమ్మ కంగారు పడింది...రమణమ్మ, రాజునాయుడు... దాక్టరు దగ్గకు పరుగులు తీశారు... అన్ని పరీక్షలు చేసి- మేనరికం వలన ఇలాంటి పిల్లలు పుడతారని చెప్పారు . మరెందరో వైద్యులను కలిశారు దంపతులు... ఈ వ్యాధికి మందుల్లేవు. ఇదింతే అనేశారు డాక్టర్లు... తెలిసో తెలియకో పదేళ్ళ క్రిందట పాపను ఎవరో ఎత్తుకోబోతే మరోసారి ఎముకలు విరిగిపోయాయి. ఛాతీ ఎముకలు దగ్గరకు నొక్కుకు పోయినట్టయింది... ఆ రోజు పాప నరకం చూసి అప్పటి నుంచీ ఎవరూ ఎత్తుకోరు స్వాతిని. యిప్పుడు స్వాతికి పదిహేదేళ్ళు. తల మామూలుగానే పెరిగింది... జుత్తు వత్తుగా వచ్చింది. మిగిలిన శరీర భాగాలన్నీ కట్టెపుల్లల్లా అయిపోయాయి. ఎదుగుదల లెదు. మెడవరకూ ణ్‌ 7" గూ (= _ తున్నాలు కప్పి ఉంచుతారు. స అన్నీ మంచం మీదనే... గ | ఖై? లే చ 1 బొంతతోసహాపట్లుకుని ఒక్క, "స్తీ * జీ మ సీ చోట నుంచి మరొక చోటికి స స.

మే 'నరకాలు”

పెట్టుకునే ఉంటుంది రమణమ్మ. సినిమాలకో... చుట్టాలింటికో వెళ్ళమని చెప్పుతుంది” పాప రమణమ్మతో... తమ జీవితాలు పాపకోసమేనని నిర్ణయించుకున్నారు రమణమ్మ రాజులనాయుడు అంతేకాదు... వాళ్ళు పడుతున్న కష్టం మరే తల్లికి రాకూడదన్నదే వాళ్ళ ధ్యేయం. ఎవరైనా బంధువుల్లో గాని స్నేహితుల్లో గాని మేనరికం చేసుకుంటున్నారని తెలిస్తే... మరుక్షణమే అక్కడకి పరుగెడతారు... “మమ్మల్ని. మా పాప స్వాతిని చూస్తూన్నారు కదా... ఇంకా మేనరికం చేసుకుంటారా 1?! అని నిలదీస్తారు.. చాలా పెళ్లిళ్లు తప్పించారు.

శుభలేఖ ఇచ్చేందుకు ఎవరొచ్చినా “ఇంట్లో సంబంధమా? బయటిదా? ఇదే వారి తొలిప్రశ్న.. ఇద్దరు భార్యభర్తలు మేనరికం” కూడదనే ప్రచారం మొదలెట్టారు... 'మేనరికాలు చేసుకున్న అందరికీ ఇలాంటి పిల్లలే పుడతారా? అనే ప్రశ్నలు వేస్తున్నారట... చాలామంది - “ఇలాంటి పిల్లలే పుడతారు అంటే చెప్పలేం... కాని పుట్టే అవకాశాలు మాత్రం ఎక్కువి అని వాళ్ళ జీవితానుభవం నుండి నేర్చుకున్నది 'పదే పదే” యితరులతో మొరపెట్టకుంటున్నారు...

'మనం బాధపడడం... మరో జీవికి భూమ్మీదికి తెచ్చి బాధ పెట్టడం న్యాయమా?' అమాయకంగా తెలిసీ తెలియని జ్ఞానంతో అడుగుతున్నారు... అంతేకాదు 'మాది చదువులేని కుటుంబం... మా పెళ్లప్పుడు ఇలా చెప్పేవారెవరూ లేరు..... అవును ఎవరు చెబుతారు... ?!?) అందుకే వీలయినంత హెచ్చుమందికి ఈ విషయాన్ని చెప్తతున్నాము. 'మేం పోయాక ఏం జరుగుతుందో చెప్పలేం... మా స్వాతిని కనురెప్పలా కాపాడుతున్నాం..'అంటున్నారు. - రాజునాయుడు ఓ హోటల్‌లో వెయిటర్‌...

రమణమ్మ, రాజునాయుడుకి రెండే రెండు కర్తవ్యాలు... ఒకటి స్వాతికి సపర్యలు చేయడం... రెండు- 'మేనరికాలు తప్పించడం...

11213 0110 రమణమ్మ, రాజునాయుడు.. తాము ఎదుర్కొంటున్న సమస్యపై పక్కవారిలో చైతన్యం నింపాలనుకోవడం చాలా అరుదైన సద్దుణం... వాళ్ళు చేస్తున్న “ ప్రచార యజ్ఞం” కి కాస్తా 'చేయూతి ఇవ్వడానికే ఈ నా చిరు ప్రయత్నం..... చింతకింది శ్రీనివాసరావు వ్రాసిన సాక్షి దినపత్రికలో వచ్చిన కధనం అనుసరించి నేను సైతం... మీరు సైతం... మీరు సైతం...

బసు స

మే “నరకాలు ట్రెయిన్‌ కదులుతూ వుంది...

వెల్లకిలా బెర్స్‌ మీదు పడుకొని కళ్ళుమూసుకొని నిద్రపోవడానికి (ప్రయత్నిస్తోంది వాసంతి... ఏవేవో ఆలోచనలు... “అనవసరంగా సాహితీ సదస్సుకు వచ్చాను... కొత్తగా నేర్చుకున్నది ఏమీలేదు... యిన్ని వాదాలుగా విడిపోయిన స్తీ సాహిత్య శకలాలు భవిష్యత్‌ తరాలుకు ఏ విధంగా “మార్గదర్శి కాగలవో అంతుపట్టడం లేదు...?!? మనకున్న కోటానుకోట్ల రుగ్మతలకు, శతకోటి దరిద్రాలకు 'సైన్సు' ఒక్కటే సమాధానం చెప్పగలదు...

. శాష్ట్రీయ పంథాలో ఆలోచించడం... భారతీయ చరిత్రను వైజ్ఞానికంగా రాయడం.. యిప్పటి తక్షణ కర్తవ్యం... అంతేకాని శాస్త్రీయ ఆధారాలు ఏ మాత్రం లేని పుక్కిట పురణాలు విశ్లేషించి (ద్రౌపది) కాలయాపన చేయడం ఈనాటి సాహితీమూర్హులకు పరిపొటి అయిపోయింది.

.... మానవ హేతువాదం నుండి ఆధ్యాత్మిక అంధ విశ్వాసంలోకి సమాజాన్ని దిగజారుస్తున్నారు. (0661262400).. పొతజ్ఞాపకాలు, స్వీయ అనుభవాలు, కన్నీళ్ళు, కడగంద్లు, యివేనా...

అసలు ఆధ్యాత్మికవాదంలో “శాప్రీయ ఆలోచనకు తావేలేదు... మనిషి పురోగమించడానికి ఆస్కారమే లేదు... నిరంతరం మనజీవనంలో కొత్త విషయాలను తెలుసుకుంటూ... మన తరతరాల రుగ్మతలను సరిదిద్దుకుంటూ ముందుకుపోవాలి.. అంతేకాని ఎవరో అన్నట్లు 'ఈ పులుసుతో ఈ ముద్ద దిగనీ' అన్న చందంగా వున్నాయి..” “సాహితీ సదస్సులు”... గురజాడ, జ్రీతీ కొడవటిగంటి తమ రచనలలో శాస్త్రీయ భావాన్ని వ్యక్తీకరించేవారు.... ఏమిటో..? ... మగతలోకి జారిపోయింది వాసంతి..

ఖలు 2 దిగాల్సిన స్టేషన్‌ వచ్చింది. వాసంతి సూట్‌కేస్‌ పట్టుకొని ష్లాటుఫాం పైకి వచ్చి... పోర్టర్‌ కోసం అటుఇటు చూస్తున్న వాసంతికి... “నమస్తే మేడమ్‌!” అన్న గొంతు వినబడింది. అనాలోచితంగానే 'నమస్తే అంటూ వెనుకవైపు తిరిగిన

మే నరకాలు

వాసంతి- ఆశ్చర్యంతో

=. “నువ్వు... నువ్వు... శశి.” *

“అవును మేడమ్‌! శశిప్రభనే... డిగ్రీలో మీ స్టూడెంట్‌ని” * తరువాత పి.జి చేశావు కదూ. ” “ఎమ్మెస్సీ బోటనీ తరువాత ఇంగ్లీషు లిటరేచర్‌ కూడా చేసాను మేడమ్‌!” “ ఉద్యోగం చేస్తున్నావా ?” “లేదు మేడమ్‌” , ఇప్పటికీ అలానే అందంగా ఉ న్నావు.. పెళ్ళెప్పుడయింది? పిల్లలా?1. “అయింది మేడమ్‌! సెలవులకు మా పుట్టింటికి వెళ్తున్నాము. మా వారు లగేజ్‌ దింపిస్తున్నారు...”

“వెరీగుడ్‌ ! ఇంకేం.. మీ వారిని పరిచయం చెయ్యి... నేను ఇక్కడ ఒక సాహితీ సదస్సుకు అటెండ్‌ అయాను. మీకు తెలుసుగా నేను సాహిత్యాన్ని సైన్సుని వేరువేరుగా చూడనని. నేను చెప్పే 'జీన్‌విజన్‌ ఫర్‌ న్యూ జెనరేషనల్‌ ఛేన్ట్‌ మీరు చక్కగా అర్ధం చేసుకునేవారు - అయినా మీ యువ విద్యార్థులకున్న ([గ్రాహ్యత ఇప్పటికీ సాహితీవేత్తలుగా స్థిరపడిపోయినవారికి ఉండదులే 1?1... * చాలా రోజుల తర్వాత చెప్పింది విని అర్ధం చేసుకునే ప్రియశిష్యురాలు కనిపించిందన్న ఆనందంతో వాసంతి ఆపకుండా మాట్లాడుతూనే వుంది... *. అసలు ఈ రోజు నువ్వు ఇలా కనబడటం ఎంతో ఆనందంగా ఉంది శశీ! పాటలు పాడుతున్నావా? ఏదీ... నువ్వారోజు "ఫేర్వెల్‌ ఫంక్షనొలో పాడిన ఘంటశాల- సుశీల పాట...ఆ!? ... 'కలగా.. కమ్మని కలగా...” తన ధోరణిలో మాట్లాడుతున్న వాసంతి- శశిప్రభ ముఖకవళికలు కొదికొద్దిగా మారుతున్న విషయం గమనించలేదు..

“.. మేడమ్‌ ! అదుగో మావారు..” వాసంతి మాటలకు అడ్డువస్తూ ఎదురుగా వస్తున్న వ్యక్తిని చూపించింది శశి. ... నాగార్జున సాగర్‌లో పనిచేస్తున్నారు. అక్కడ...' వాసంతికి శశి మాటలు వినబడటం లేదు.. శశిప్రభ పక్కన సన్నగా, నీరసంగా, నల్లగా, నిస్తేజంగా ఒక వ్యక్తి అందం, ఆరోగ్యం, ఉత్సాహం కలికానికి కూడా కనిపించడం లేదు. కాకపోతే చూడగానే మంచివాడులా ఉన్నాడని అనిపించడానికి ఆ లో్రొఫైల్‌ కారణం కావచ్చును.

వాసంతికి మాటలు కరువయ్యాయి. శళిప్రభ... తన ప్రియ శిష్యురాలు. శళిప్రభ.. అందం, వినయం, చురుకుదనం, మూర్తీభవించిన శలికి.............”

“ఏమండీ... వీరే మా వాసంతి మేడమ్‌గారు...” భర్తకు పరిచయం చేసింది శశి.

మే నరకాలు"

అతను నమస్మారం పెడుతుంటే... తమాయించుకుని గొంతు 'పెగల్చుకుంది వాసంతి.... “సంతోషం.. కంగ్రాంట్యులేషన్స్‌ ! నా స్టూడెంట్‌ శశి రియల్లీ ఎ బూన్‌ టు యు” అని అతనితో చెబుతున్న వాసంతి-అతను ఎత్తుకున్న ఏడాదిన్నర వయస్సు బాబును చూసి నివ్వెరపోయింది. అచ్చుగుద్దినట్టు తండ్రి పోలిక... అదే నలుపు, అదే నీరసం,.. అదే నిస్తేజం...!?!... శశి పోలికలు మచ్చుకైనా లేవు...

ఇదేనా జన్యు గారడీ 1?! ... “పోలికలు, బుద్ధులు, ఆరోగ్యం, అనారోగ్యం.. ఇలా చాలా వరకు జన్యుపరంగా సంక్రమిస్తాయి... నిజమే... మరీ యింత ...!

పిల్లవాణ్ణి చూపిస్తూ * మా అబ్బాయి మేడమ్‌! ఒకటే జలుబు, దగ్గు... సీజన్‌ మారితే ఏదో ఒకటి వస్తుంది.. దేనికీ తట్టుకోలేడు” చెబుతుంది శశి. తనలో కలిగే భావాలు వ్యక్తం కాకుండా ముఖం మీద చిరునవ్వు అలుముకొని సంభాషణ కొనసొగించడం వాసంతికి చాలా కష్టంగా వుంది.. “అవునవును.. పాపం !? సీజన్‌ మారింది కదా ! అంది నిర్లిప్తంగా.. తన గొంతు తనకే వింతగా వినిపించింది.

“సరే శశి ! సంతోషం ! .. మీ అందర్నీ చూసాను.. టైం అవుతుంది... మళ్ళీ కలుద్దాం” అంటూ వాళ్ళకు వీడ్యోలు చెప్పింది.

అవును.. 'కలగా.. కమ్మని కలగా... మన జీవితాలు మనవలెగా...? కాలేజీ ఫంక్షన్‌లో ఎంతో హృద్యంగా పాడిన శళిప్రభ.. డిగ్రీలో తన ఫేవరిట్‌ స్టూడెంట్‌... మంచి తెలివితేటలు... ఆకట్టుకునే అందం.. అందానికి ఆభరణం లాంటి వినయం, మెరుపులాంటి చురుకుతనం- డిగ్రీ మూడు సంవత్సరాలు మొదటి బెంచీ స్టూడెంట్‌ శశిప్రభ.. ఆ మూడు సంవత్సరాలూ క్లాసులో శశిని చూస్తూ పాఠం చెప్పేది తను. కాలేజిలో జరిగే వివిధ పోటీలలో తన ప్రోత్సాహంతో పాల్గొనేది. జన్యు అవగాహన గురించి తాను చెప్పే విషయాలు ఎంతో శ్రద్ధతో వినేది. మేనరికాలు దుష్ప్రభావాలపై తాను రాసిన “అవశేషాలు” కథను క్లాసులో చదివి వినిపించింది శళశిప్రభే!- తాను ఊహిస్తున్న. కావాలనుకుంటున్న రావాలనుకుంటున్న... చైతన్యపూరిత నవతరానికి శశిప్రభలాంటి యువతే బ్రాండ్‌ అంబాసడర్‌లు అనుకుంది తాను... అటువంటి శశిప్రభ ఇలా కనబడుతుందనుకోలేదు. ' సీటి బస్సు దిగుతూ నిట్టూర్చుంది వాసంతి.

మ 'నరకాలు' సరిగ్గా వారల రోజులు తర్వాత కాలేజ్‌కి లెటర్‌ వచ్చింది. ఫ్రమ్‌ అడ్రస్‌ శశిప్రభ అని వుంది. ఆత్రంగా తెరిచి చదవసాగింది వాసంతి.. వాసంతి మేడమ్‌ గారికి నమస్తే. . వారం రోజులు క్రితం మనం స్టేషన్‌లో కలిసాము. మా వారిని పరిచయం చేసినపుడు ముఖ్యంగా మా అబ్బాయిని చూసి (౯6006 06౧612- 100) మీరు చాలా అప్‌సెట్‌ అయిన విషయం నేను గమనించాను. డిగీ చదువుతున్నప్పుడు బయోటెక్నాలజీ లెక్చరర్‌గా మీరు మాకు చాలా జన్యు అవగాహన కల్పించారు. 'అవశేషాలు' కథ నాతోనే క్లాసులో చదివించారు. నన్ను చాలా ఎంకరేజ్‌ చేసారు. పెళ్ళిళ్ళు చేసుకొనేటప్పుడు దగ్గర సంబంధాలు చేసుకోవద్దని, అందం-ఆరోగ్యం అన్నీ చూసుకోవాలని, అలా లేకపోవడంవల్లనే మన, సంతతి (ఇండియన్‌ బ్రీడ్‌)లో క్వాలిటీ లేకుండా పోతున్నదని చెప్పేవారు. మీ ప్రియ శిష్యురాలిగా నా భవిష్యత్‌ గురించి ఎంతో ఊహించుకుని ఉంటారు. నేను పాడిన “పాటి మీకు ఇంకా గుర్తుంది అంటే .... ౧6412౧ 6౧6" మార్చడానికి ఎంత తపన పడుతున్నారో అర్హమవుతుంది.. అందుకే ఆ రోజు మీ ఖీలింగ్స్‌ దాచుకోలేకపోయారు. కానీ.... కాన్ని పరిస్థితులు మన చేతిలో ఉండవు మేడమ్‌!?.... నేను పి.జి చేస్తున్నప్పుడే మా అక్కకు పెళ్ళయింది. బాగా చదువుకొని సెటిలయిన వాడు, అందగాడు, మంచి కుటుంబం అని అమెరికా సంబంధం చేసారు మా వాళ్ళు... అయితే ఆ మెరుపంతా మేడిపండు అని అమెరికా వెళ్లిన తరువాత మా అక్కకు తెలిసింది. మా అక్కకాపురం విషయంలో మా తల్లిదండ్రులు చాలా సమస్యలు ఎదుర్శొన్నారు. చెప్పుకోలేని కష్టాలు, మానసిక వ్యధ భరించలేక మా అక్క విడాకులు తీసుకోవలసి వచ్చింది. నా జీవితం కూడా మా అక్క లాగా కాకూడదనుకుని మా అమ్మ తన పెదనాన్న కొడుకునే నన్ను ఇచ్చి పెళ్ళి చేసింది. అప్పటికే మానసికంగా ఎంతో వేదన పడి వున్న తల్లిదండ్రులుల మాట నేను కాదనలేకపోయాను. మావారు చాలా మంచివారు. నా సంసారంలో ఒడిదుడుకులేమీ లేవు... మీకు నేనంటే చాలా ఇష్టం. కానీ మీ ఆలోచనలు తెలుసుగనుకనే నా వెడ్డింగ్‌ కార్డు పంపలేదు. మీ ఆలోచనా స్థాయికి చేరుకునే స్థితికి ఇంకా మన సమాజం, కుటుంబవ్యవస్థ ఎదగలేదు... సారీ మేడమ్‌...! మీరు ఊహించినంతగా నేను ఫ్లరిష్‌ అవలేకపోయాను. కానీ నేను బాగానే వున్నాను. ఒక్కోసారి కాంప్రమైజ్‌ కాకతప్పదు మేడమ్‌ ...!

మే '“నరకాలు' మీ ప్రియ శిష్యురాలు

శశిప్రభ.

ఉత్తరం పూర్తి చేసేసరికి వాసంతికి ఒక్కసారిగా చెప్పలేని నిస్సత్తువ ఆవహించింది. మెదడు మొద్దుబారినట్లు అయింది. ' నేను బాగానే వున్నాను - శశి వ్రాసిన వాక్యం... - “అవును శశిప్రభ నువ్వు బాగానే వుంటావు... మరీ నీ జీనోమ్‌ ?1?.. యింకొక శశిప్రభ ఎలా పుడుతుంది. ?!? - అందం.. ఆరోగ్యం.. తెలివితేటలు, సహృదయం ఒకే దగ్గరకు చేర్చడానికి “1౧612౧ 86౧౭' కి సాధ్యం కాదేమో?!? ఇంతేనా 1... ఈ దేశంలో పరిస్థితులు... ఇక మారవా!?.. అన్నీ తెలిసి... కూడా రాజీపడక తప్పదా ?1?...

... అసలు... ఆ రోజు... రచయిత్రులు సదస్సుకు వెళ్ళి వస్తున్నప్పుడు శషన్‌లో శశిప్రభ కనబడకుండా ఉంటే బావుణ్ణేమో... తన మనసు ఇంత వకలమయేది కాదు...?!?

మరోసారి ఉత్తరం చదవడం పూర్తి చేసి... అవును... మన సమాజం ఆలోచనా పరిధి విస్తరించడం లేదు. పరిస్థితులకు తలొగ్గి రాజీపడక తప్పదని నిర్ణయించుకుంటున్న సమాజం- అసలు అటువంటి పరిస్థితులకు కారణమేమిటని ఎందుకు విశ్లేషించుకోవడం లేదు? స్వార్ధం, సంకుచితత్వం, మూర్ధత్వం, అమానుష ప్రవర్తన- వీటన్నింటికి కూడా లోపభూయిష్టమైన జన్యువు తరాలుగా కొనసాగడమేననే వాస్తవాన్ని గ్రహించడం లేదు- ఇప్పటి తరానికి ఈ ఇక్కట్లు ఎలాను తప్పడం లేదు- కాని ఇప్పటికైనా అందరిలో శాస్త్రీయ అవగాహన పెరిగి తేజోవంతమైన కేపటితరం రూపుదిద్దుకోవాలనే ప్రయత్నం జరిగితే అప్పుడిక ఈ కాంప్రమైజ్‌లు అవసరమే ఉండదు.

ఆ రోజు ఎప్పుడు వస్తుంది...?!? ... ఈ “నిశ్శబ్ద సునామీని ఛేదించడం ఎలా ?1?.... ఆలోచిస్తున్న కొద్దీ మనస్సు భారమైంది. చేతిలోని శశిప్రభ ఉత్తరం గాలికి రెపరెపలాడుతోంది....

ఉత్తరం మడుస్తుంటే శశిపాడిన పాట మళ్ళీ గుర్తొచ్చింది వాసంతికి - “క్రలగొ.. కమ్మని కలగా.... మన జీవితాలు మనవలెగా....”

క అ ప్రముఖ దినపత్రికలో ప్రచురించడానికి అమోదించబడినది.

మే 'నరకాలు వ జ! కొత్త రీక్సీర

ఏడాది క్రితం యాదగిరి, వాళ్ళమ్మగారు మా పక్క పోర్చన్లో దిగారు. బ్యాంక్‌ క్షర్మ్‌ అయిన యాదగిరి హైదరాబాద్‌ నుండి ఇక్కడకు ట్రాన్స్‌ఫరైవచ్చాడు. మొదటిసారి చూసినప్పుడే మన కథానాయకుడి మీద నాకు మంచి అభిప్రాయం ఏర్పడలేదు. వాళ్ళమ్మ సుశీల మాత్రం ఎప్పుడూ దీనంగా, ఏదో కోల్పోయినట్లు కనబడేది, నెలరోజులు గడచిన తర్వాత నెమ్మదిగా నెమ్మదిగా అర్ధమయింది. కొడుకులు కూడా తల్లుల్ని వేధించగలరని... రాను రాను అతని ప్రవర్తన కొంచెం అబ్‌నార్మల్‌గా ... “ఏదోలా అన్పించేది...

యాదగిరి అయినదానిక్తీ, కానిదానికీ ఆమె మీద దాష్టీకం చెలాయించేవాదు.

• _.. ఏమిటి పిన్నిగారు ! మరీ విచిత్రంగా ప్రవర్తిస్తున్నాడు మీ అబ్బాయి ?” ఉండబట్టలేక ఒకరోజు ఆమెను నేరుగా అడిగేశాను. నా వైపు నిర్లిప్తంగా చూసి చెప్పిందామె. .... వాడు చిన్నప్పటి నుండీ అంజేనమ్మా ! ఇంట్లో వుంటే కూర్చోనివ్వడు.... నిల్పోనివ్వడు... వాళ్ళ నాన్న మాత్రమే వాడికి కంట్రోలు చేయగలడు..”

పిన్నిగారు ! మీ మాటకు అడ్డు తగిలానని ఏమనుకోకండి.... వాళ్ళ నాన్నగారు ఇప్పుడు ఎక్కడ వున్నారు? ఏం చేస్తున్నారు...?” చాలా రోజుల నుండి అడగాలనుకున్నది అడిగేసాను... సడన్‌గా అడిగేసరికి ఏం చెప్పాలో తెలియక ఆమె తటపటాయిస్తుంటే నేను అన్నాను... *... పరవాలేదు పిన్నిగారూ... నేను మీలాంటి స్తీనే మీ మనసులోని బాధ నాతో పంచుకోండి... కొంచెం ఊరట కలుగుతుంది... * అన్నాను.

ఏం చెప్పమంటావమ్మా అరుణా ! నీవు డాక్టరు ఉద్యోగం చేస్తున్నదానివి.. నా బాధల్ని మాటల్లో ఎలా చెప్పమంటావు..? వీడిని చూసుకొని ఆ కిరాతకుణ్ణి మరచిపోదామనుకుంటే ... వీడి ప్రతీ చేష్టా ఆ నికృష్ణుడినే గుర్తుచేస్తున్నాయి. నాకు ఆఖరికి వీడివల్ల కూడా దినం తీరేటట్టులేదమ్మా...” పొంగి వస్తున్న దుఃఖాన్ని ఆమె ఆపుకోలేకపోతోంది.... నేను కూడా ఆపాలని ప్రయత్నించలేదు... మనసులోని వేదన కన్నీళ్ళ రూపంలో బయటకు వచ్చేస్తే భారం కొంతైనా తుగ్గుతుందనే ఉద్దేశంతో...

ఎన ైడడైడత2ైైడడైడైడైడైడాడాడడాడయర్త డత

మే 'నరకాలు”

... ఈ జీవితంలో నేను అనుభవించిన అగచాటల్లన్నీ వాడి నాన్న మూలన కలిగినవే... నా జీవితాన్ని నాశనం చేసాడు. నా ఆత్మాభిమానాన్ని దెబ్బతీశాడు, అత్మ గౌరవాన్ని కాలారాచాడు. తీరని ద్రోహం చేశాడు. బుద్ధిపూర్వకంగా చేసాడు. చేసేదేముంది ?? ఒక ఏడాది కాదు.. రెండేళ్ళు కాదు.. ఇరవై అయిదు సంవత్సరాలు పెళ్ళయిన ఏడాదికే నన్ను జీవచ్చవంలా మార్చేసాడు... ఎప్పుడూ నవ్వుకుని (బ్రతకాలనుకునే నేను... నవ్వడం అంటే ఎంతో ఇష్టపడే నేను... నన్ను కట్టుకున్న వాడి కారణంగా 'నవ్వు' అనేది పూర్తిగా మరిచిపోయానమ్మా?

... నేను మధ్య తరగతిలో పుట్టాను... మా తండ్రి టీచర్‌... మేము ఆరుగురు సంతానం... నేనే పెద్దదాన్ని... ఇద్దరు తమ్ముళ్ళు, ఇద్దరు చెల్లెళ్ళు... నేను ఎనిమిదవ తరగతి వరకే చదువుకున్నాను. పదహారేళ్ళ వయసులోనే నాకు మా మామయ్యతో పెళ్ళి అయింది....

“ మామయ్యతోనా...? ఆశ్చర్యంగా అడిగాను.. అవును నా భర్త. నాకు స్వయానా మేనమామ... హైదరాబాద్‌లో 581లో 0౯౯౦౬౯౫ ... పెద్ద ఆఫీసర్‌ ఉద్యోగమని.. పెద్ద పట్టణంలో కాపురమని, నేను చాలా అద్భృష్టవంతురాలినని తెగ పొగిడారు మా బంధువులు.. నా పూర్వ జన్మ పుణ్యఫలం అనుకున్నాను... ఎన్నెన్నో ఊహించుకుని హైదరాబాద్‌కి కాపురానికి వెళ్ళాను... కాని...

ఒక్క క్షణం ఆగిందామె..

.... నన్నుయిష్టపడి చేసుకోలేదని... అక్కబావ (మా గిఇ/8౧౪) బలవంతం మీద.. తన చదువుకి మా నాన్నగారు ఆర్ధిక సహాయం చేయడం వలన- ముఖ్యంగా మా అమ్మమ్మ “ చేసుకోకపోతే నూతిలో దూకుతానని బెదిరించిందని.... దాని పోరుపడలేక చేసుకోవలసి వచ్చిందని చెప్పాడు. నా మూలంగా తన జీవితం నాశనమయిపోయిందని పదేపదే అనేవాడు. దానికి తోడు వరుసగా మూడుసార్లు నా కాన్చులు పోయాయి... వీడు నాల్గవ కాన్సు... వీడు బ్రతికి ఐట్టకట్టదానికి తిరగని ఆసుపత్రి లేదు అరుణా !?1... ఆ తర్వాత రానురాను పరిస్థితి మరీ

ఫఘోరమయిపోయింది... ఒకరోజు తన 0౯౯1౦౬ లో పనిచేస్తున్న తమిళ అమ్మాయిని వెంటపెట్టుకొని వచ్చి '... నీతో జీవితం నరకప్రాయం అయిపోయింది... ఈ అమ్మాయిని పెళ్ళి చేసుకుంటాను... నీకు ఇష్టం లేకపోతే పుట్టింటికి పో..” అన్నాడు.. ననన వయాయాయాయాయా య

మే 'నరకాలు”

పెళ్ళీడుకి వచ్చిన చెల్లెళ్ళు గుర్తుకు వచ్చి.... యిన్ని బాధలు భరించాను... ఎప్పుడైనా కొడుక్కి చూడడానికి వచ్చేవాడు. నెల నెల డబ్బు మాత్రం పంపేవాడు... అబ్బాయికి అయిదేళ్ళు వచ్చేసరికి మంచి కాన్వెంట్‌లో జాయిన్‌ చేసాడు. కొడుకు మీద చాలా (త్‌ద్ధ చూపేవాడు. ఎందుకని అడిగేవు...?!? ఆ తమిళ దాని వలన ఇద్దరు కూతుర్లు... కొడుకులు లేరు... బాగా చదివించి.. చివరకు తన పలుకుబడితో ఉద్యోగం కూడా ఇప్పించాడు.

వాడికి వాళ్ళ నాన్న మీద.. ఆయన హోదా- పలుకుపడి- డబ్బు - కారు వాటి మీద అభిమానం, - గౌరవం - డబ్బుతో కొనగలిగేవి సమకూర్చలేని ఈ తల్లంటే వీసమెత్తు గౌరవం లేదు వాడికి...

“రక్తం తల్లీ... రక్తం..' ఆ తండ్రి కొడుకే కదా...' అంటుండగానే బయట యాదగిరి బూట్ల చప్పుడు వినిపించింది...

“వచ్చేసాడమ్మా.. ఈ మాటలు విన్నాడంటే యింకా ఏమైనా వుందా !?” వణికిపోతూ ఇంట్లోకి వెళ్ళిపోయిందామె. ఆర్థిక స్తోమతలేని ఆమెకు బెదురుతూ (బ్రతకడం జీవితంలో ఒక భాగం అయిపోయినట్టుంది...

రాత్రి పదకొండు గంటల సమయంలో సుశీలమ్మ వెక్కివెక్కి ఏడుస్తూ కొడుకుతో గట్టిగా మాట్లాడం వినిపించింది. *.. నువ్వు ఈ పని చేస్తే మాత్రం నేను సహించేది లేదు. కేవలం నీ కోసం బ్రతుకుతున్నాను. నువ్వు కూడా నీ నాన్నలా చేస్తే నేను చచ్చిపోతాను... * అన్న మాటలు తరువాత చాలా సేపు ఆమె రోదన వినిపించాయి.

మర్నాడు ఆదివారం మధ్యాహ్నం యాదగిరి లేడన్న విషయం ఖరారు చేసుకొని వాళ్ళింటికి వెళ్ళాను. సుశీలమ్మగారు నిస్తాణగా ఒక మూల కూర్చుని వున్నారు. ముఖం బాగా పీక్కుపోయింది.

• _... ఏమిటి పిన్నిగారూ... అలా వున్నారు..? అని అడిగాను.

ఆవిడ ఒక్కసారి బావురుమంది..... “అమ్మా ! అరుణా ! నేనింక ఈ (బ్రతుకు మరి ఈద్చలేనమ్మా ! అయిపోయింది..... అంతా అయిపోయింది... మిగిలిన ఒక్క ఆశ కూడా కూలిపోయింది. ఎవర్తినో... తన ఆఫీసులో పనిచేసేదాన్ని

మై౭తడ౭౭డ౭౭ైతడడడడడైయ్తడైతతత222222తతతైతడడై

మే 'సరకాలు” (ప్రేమించాడట. పెళ్ళి చేసుకుంటాడట. నా కొంపముంచాడమ్మా నా కొడుకు... యింతకీ అది తురకదట. ఇష్టం లేకపోతే నన్ను పొమ్మన్నాడమ్మా... అరుణా....!?

... పాతికేళ్ళ క్రితం వాళ్ళ నాన్న ఇలానే నన్ను ఇల్లు వదిలి పొమ్మన్నాడమ్మా ?1? - అప్పుడు నా జీవితం బుగ్గయిపోయినా నిన్ను చూసుకునే (బతుకు వెళ్ళదీస్తున్నానురా తండ్రీ...! అని ఎంత మొత్తుకున్నా వినడం లేదమ్మా... కాదమ్మా అరుణా ! కాదు.. వాడు నా కొడుకు కాదు... ఆ నికృష్ణుడి కొడుకు... ఆ కిరాతకుడి కొడుకు.. వాడి రక్తమే... నా తమ్ముడి “కూతుర్ని” చేద్దామనుకున్నాను... నా చేతికి, కాలికి అవుతాదని తలచాను... భగవంతుడు నా తలరాత ఇలా రాసిపెట్టాడు. ఎవర్నని ఏమి లాభం...” అంటూ రెండు చేతులతో ముఖం కప్పుకుని ఏడ్వసాగిందామె.

'పెన్నిగారు నా మాట వింటారా..?!? కొంచెం సేపు ఆగి- విధివ్రాత.. దేముడు . ఇవేమీ కారణాలు కానేకావు.. కేవలం 'మేనరికం”' వలన ఈ యిబ్బందులు మీ కుటుంబంలో వచ్చాయి... -అరుణ

_. “మేనరికం వలన....' ఆశ్చర్యంగా సుశీలమ్మగారు.

అవును .. ముమ్మాటికీ మేనరికం వలనే.... నేను ఒక డాక్టరుగా ' 056 516)/ చేసి చెపుతున్నాను... జాగ్రత్తగా వినండి.... మొదటి విషయం- మీ మావయ్యకి 82510గా మిమ్మల్ని చేసుకోవడం ఇష్టం లేదు. మీ అమ్మమ్మ చనిపోతానని భయపెట్టినందుకు మీ మెడలో తాళి కట్టాడు. ఏ సమస్యయైన ఏకాకిగా, దానిపాటికి అదిగా చూడకూడదు.. సమస్య యొక్క మూలం ఎక్కడవుందో అన్వేషించాలి... యిక రెండవ విషయం- 'మేనరికం' వలన ఏటా పిల్లలు పోవడం.... నాల్గవ కాన్పులో పుట్టినవాడు కూడా బలహీనంగా పుట్టడం- ఆసుపత్రులు చుట్టూ తిరగడం... ఈ యాతనలన్నీంటినీ ౦004 0/6 కొట్టేసి... తన కొలిగ్‌ని చేసుకొని ఆరోగ్యవంతమైన పిల్లలతో సంతోషంగా జీవిస్తున్నాడు మీ మావయ్య- బతక నేర్చినవాడు. - మన “సమాజ భాష లో యిది ముమ్మాటికీ తప్పే- కానీ ఇక్కడ స్త్రీలే 'అరిటాకు” అవుతున్నారు. మీకు ఏటా కాన్పులు పోవడం మేనమామను చేసుకోవడం వలనే... మీ అబ్బాయి అంత ఆరోగ్యవంతుడు కాదేనేది తెలుస్తూనే ఉంది... యిక మూడో విషయం - యిటువంటి పరిస్థితుల్లో ఈ బలహీనమైన అబ్బాయికి- మీ తమ్ముడు తైై౭ై౭తైతతతైతడడైడడ౭డడైడైడైైయప్తైత్త్రైనతడత౭తడడతడడతడడడ

మే 'నరకాలు' కూతుర్ని పెళ్ళి చేస్తే ఏమైనా వుందా ?1? మీరు కోరి కోరి మళ్ళీ 'మేనరికపు నరకకూపంలోకి దిగజారుతున్నట్లే.... మీరు రాబోయే విపత్తు గురించి కొంచెం ఆలోచించండి... మీ 'వంశాంకురం' కోల్పేయే ప్రమాదం వుంది.....

.... ఒక్కక్షణం ఆగింది అరుణ.. సుశీలమ్మ తెల్లబోయి వింటూ వుంది... 4... మీరు 'మార్చు'కు సంసిద్దం కండి... ఆ అమ్మాయి వేరే 'మతానికి చెందినదని సంశయించకండి... మీకు చెప్పకేం.... నిన్న మార్కెట్టుకి వెళ్ళినపుడు మీ అబ్బాయితో ఆ అమ్మాయిని చూసాము. నిక్షేపంగా... ఆరోగ్యంగా ఉంది... పైగా జాబ్‌ చేస్తుంది. ఎవరిమీద ఆధారపడనవసరం లేదు. ఏమైన ఒడిదుడుకులు వస్తే తన కాళ్ళ మీద తాను బ్రతకగలదు....మీలా కాకుండా .. "కొత్త రక్తాన్ని ఆహ్వానించండి... అన్నాను.

... నా తమ్ముడు కూతురైతే నన్ను కాస్తా... చూస్తుందనీ... అరుణా ” సుశీలమ్మ నెమ్మదిగా ... '*.. మీ పిచ్చి గానీ యిపుడు మాత్రం... యింతకాలం మిమ్మల్ని ఎవరు ఆదుకున్నారు ?? "పెద్దలు ఎవరైనా ఆసరాగా వచ్చి నిలిచారా ..? మీ భర్తే కదా ఆర్ధికంగా మీకు సహాయం చేస్తున్నది... 'ఒక డాక్టరుగా ఎందుకు చెపుతున్నానంటే... 'మనిషి స్వరూపాన్ని స్వభావాన్ని ఆరోగ్యాన్ని నిర్ధారించేది మన రక్తమే (జన్యువులు) పిన్నిగారు... రోగగ్రస్తమయిన 'రక్తం' మరో తరానికి వెళ్ళకుందా జాగ్రత్త వహించాలి...”

మీ వారికి ఆ రెండో భార్య (తమిళియన్‌) వలన ఆరోగ్యవంతమయిన పిల్లలు పుట్టారు కదా ! పదే పదే*ఎందుకు చెపుతున్నానో ఆలోచించండి... మీకు చాలా కాన్సులు పోయాయి. మీ అబ్బాయి పుట్టుకతోనే చాలా బలహీనుడు. మళ్ళీ మీరు దగ్గర సంబంధం చేస్తే. ?!? ఏం అవుతుందో ఊహించండి... ఒక్కోసారి .... కాళ్ళు చేతులు సరిగ్గా ఏర్పడక, చూపులేక, మాట రాక, మెదడు ఎదగక, గుండెల్లో చిద్రం... గొంతులో చిధ్రం.. ఏమీ తెలియని... అయోమయ స్టితిలో వున్నవారు పుట్టడం మేము రోజూ ఎన్నో కాన్సుల్లో చూస్తునే ఉన్నాము. పిన్ని గారు...!?! 'జీవితం మృత్యువుతోనే ముగుస్తుంది. కాదనను... కానీ.. పుడుతూనే “చావు” కు ముహూర్తం దేనికి... చెప్పండి ...!! తమ పుట్టుకకు తాము కారణం కాని “ఎందరెందరో' చావలేక... బ్రతకలేక.. చావురాక...' - అరుణ

మే నరకాలు

“చాలు... చాలు.. మరి చెప్పకు అరుణా... మరి చెప్పకు.. ఒక్కసారిగా సుశీలమ్మ రెండు చెవులు మూసుకుంది...

“యిన్ని అనర్జాలకి నా మేనరిక వివాహమే కారణం... అర్ధమయింది... పూర్తిగా అర్ధమయింది... అరుణా ?1? ఏది ఏమయినా 'కొత్త రక్తాన్ని ఆహ్వానించాలి.... అవును * కొత్తరక్తాన్ని' ఆహ్వానిస్తున్నాను.... ఉద్వేగంతో సుశీలమ్మగారు....

ప. 9 11-5-1998 “ఆంధ్రజ్యోతి దైలిలో ప్రచురించబడినది. అంబేద్మర్‌ గురించి తెలియకపోతే -

ఇండియా గురించి తెలయదని నా అభిప్రాయం.

= స్పవోయ్‌ జిజెక్‌ స్లావేనియన్‌ తత్త్వవేత్త డైడడైడడడడడడడడడడడడడడడడడతడడతడయడ్త క్రై

మే 'నరకాలు” “ఎవరీ గీటురాయి... ?

వీధిలో పెద్ద పెద్ద కేకలు వినిపించాయి. ఒక్క ఉదుటున బయటకొచ్చాడు శ్రీనివాసరావు చేతిలో న్యూస్‌పేపరు అలాగే ఉంది.

... వీధిలో పోలేరమ్మ కొళాయి నీళ్ళు మోస్తూ అరుస్తూ వుంది... “రావలసిన పైసలు అణకానితో పడేయి. . అసలే నాను మంచి మడిసిని కాను... నీ ఎవ్వారమంతా నాకెరికే... మొదటి పెనిమిటిని కాటికి పంపేసి... పసిగుద్దును వదిలేసి... ఈడకు పారొచ్చినావు... నా మాట మెడ్దేసి ఎవరు నీ పనిసేత్తారో సూత్తాను...” లాంటి ఒక దానితో మరొక దానికి సంబంధం లేని మాటలు అంటూంది. శ్రీనివాసరావు అలా నిశ్చేష్టుడై చూస్తుండగా ఎదురింటి పంకజం ముసిముసిగా నవ్వుతూ నిల్చుంది- నందిని చంటి బిడ్డణ్సి చంకనేసుకాని ఇవతలకి వచ్చింది- నలుబది ఏండ్ల పోనిటైల్‌ పుష్పలత కూడా మేడమేట్ల మీద నుంచి ఉత్సాహంగా చూస్తూంది...

రెండవ శనివారం... సెలవు రోజు... ఉదయం ఎనిమిది గంటల వేళ చక్కటి డిసెంబరు నెల వాళ్ళావిడ పెట్టిన టిపిన్‌ తిని, కాఫీ తాగి పేపరు చదువుకుంటున్న శ్రీనివాసరావు- ఇంతలో ఈ గోల వినబడి... 'సిమెంట్‌ డీలర్‌ కుమార గుప్త రెండో భార్యను ఈ పోలమ్మ ఎందుకు అంతలేసి మాటలంటోంది?... దీనికి ఎవరో బాకింగ్‌ ఉండే వుంటారు... అయినా సాటి స్త్రీని తిడుతూవుంటే సినిమా చూస్తున్నట్లు నిలబడిపోయారేంటి ...? అసలే హేంగ్‌ ఓవర్‌తో చికాకుగా వున్న శ్రీనివాసరావు- వాళ్ళావిద్ని అడిగి తెలుసుకుందామని వెనక్కి తిరిగే సరికి భారతి - భర్త వెనకే నిల్చుని వుంది...

“ఏం భారతీ వింటున్నావా...? ఆ మహంకాళి మరిడమ్మ తిట్ల పరంపర... ఉమెన్‌ వెల్‌ఫేర్‌ ఆఫీసర్‌వి కదా ! పాపం ఆ కుమార గుప్త గారి పడుచుభార్యను సంస్కరించు...” శ్రీనివాసరావు వ్యంగ్యం.

“ముందు ఇంట్లోకి రండి”... వీధి తలుపులు వేసి లోపలికి వస్తూ అంది... “ఆడవాళ్లంటే మరీ వెటకారం ఎక్కువగా ఉంది. ' రెండో భార్య' అని మరీ నొక్కి నొక్కి పలుకుతారేమిటి?”

మే 'నరకాలు”

“కాకపోతే అరవై ఏళ్ళ ముసలాయనతో పెళ్ళెందుకు చెప్పు... పైగా ఆవిడకి కూడా యిది రెండో పెళ్ళట....పాప కూడ ఉందట.... ఆడవాళ్ళు మరీ బరితెగిస్తూన్నారు లెద్దు” _....కుమార గుప్త అదృష్టానికి అసూయచెందుతూ అనేశాడు...

“సమీ తెలియకుండా కామెంట్‌ చేయకండి... బలీయమైన కారణం లేకుండా పెళ్లి ఎందుకు చేసుకుంటుంది ?” ...*నీ ఉద్యోగ బుద్ధి పోనిచ్చావు కాదు... అందరు ఆడవాళ్ళు నీ దృష్టిలో మంచివారే.... మేమే మహా చెడ్డవారం.

“సక్లేండి... ఆడవాళ్ళంటే మీ కెప్పుడూ తక్కువ భావమే... అవతల నాకు చచ్చేంత పని వుంది బాబు... ” భారతి లోపలికి వెళ్ళగానే తిరిగి పేపరు చదవడానికి ప్రయత్నించాడు. కాని బుర్రకెక్కడం లేదయె. ఆ ముసలి కుమార గుప్త ఛాన్స్‌ కొట్టేశాడు. భార్య బ్లడ్‌ క్యాన్సర్‌తో చనిపోయి సంవత్సరం పూర్తి కాకుండాగానే మళ్ళీ పెళ్ళి... అందమయిన పడుచుపెళ్ళాం... పెళ్ళిళ్ళు అయిన కొడుకులు, కూతుర్లు, మనుమలు ఉండగా మళ్ళీ పెళ్ళేమిటి ఆ ముసలాడికి.... అయినా వాడినని ఏం లాభం.. చేసుకున్నవారికి బుద్ధి లేదు. . ఛ! ఛీ ఎంత బుర్రలేనితనం.. అయినా ఇదేంటి ? యిలా ఆలోచిస్తున్నాను ?...” అనుకున్నాడు శ్రీనివాసరావు.

కాలింగ్‌ బెల్‌ మోగడంతో శ్రీనివాసరావు ఆలోచనలకు అంతరాయం కలిగింది. ట్యూషన్‌ నుండి వస్తూనే పదిహేడేళ్ళ రాధ ఎంతో సంతోషంతో ఏవేవో కబుర్లు మొదలెట్టింది. “నాన్నగారు మగధీర సినిమాకు వెళ్దామండి. నా క్లాస్‌మేట్‌ సుమన కూడా వస్తానంది” తండ్రి పరధ్యానంగా వుండడం చూసి “అదేం నాన్న! అలా వున్నారు?” అని అడిగింది. *... ఆ ఏం వుందిలే... ఆడవారికి ఏ కష్టం వచ్చినా తెగ బాధ పడిపోతుంటారు మీ నాన్న గారు” అంటూ- పమిటకొంగుకి చేయి తుడుచుకుంటూ వంటింట్లోంచి వచ్చింది భారతి.

జరిగినదంతా విని “అవును నాన్నగారు అంటీని చూస్తే జాలి వేస్తుంది... నన్ను చూసి రోజూ నవ్వుతుంది. అంటీతో ఎవ్వరూ మాట్లాడరు... చాలా బావుంటుంది. ఆ ముసలి తాతయ్యను చేసుకుందేమిటి ? తను లోపల అనుకున్న మాటలే సుమన పైకి అన్నందుకు ఫక్కున నవ్వాడు శ్రీనివాసరావు. “మీ తండ్రీ కూతుళ్ళదంతా విచిత్రం...! వాళ్ళ గొడవ మనకెందుకు గాని రండి భోంచేద్దాం...” అంటూ టాపిక్‌ని కట్‌ చేసింది... శ్రీనివాసరావు వైపు చిరాగ్గా చూస్తూ.

సఖ వ్వ డడడడడైడడ్రడాడడ్లైైైడడతడడడడడడడడడడైడడడ్డైడైోా

మే 'సరకాలు” మర్నాడు ఆదివారం కావడం వలన.... పడక మీద నుంచి లేవడానికి కొంచెం బద్దకించింది భారతి. ఇంతలో వీధిలో- ఎవరో ఏడుస్తూ పరుగెడుతున్న శబ్ధం ! “అంతా అయిపోయింది... మనం అనుక్షుట్లే... చంపేశారు బాబోయ్‌ నా కూతుర్ని- అన్న కేకలు వినిపించాయి. భారతి కప్పుకున్న దుప్పటి లాగి పారేసి ఆత్రంగా బయటికి వెళ్ళింది. చుట్టు పక్కల ఇళ్ళవాళ్ళు అప్పటికే బయటికి వచ్చి నిల్చున్నారు. కొంచెంసేపట్లో తెలిసిన సమాచారానికి అందరూ ఆశ్చర్య చకితులయ్యారు- శరీరమంతా కోపాగ్నితో కుతకుతలాడింది భారతికి... వీధి చివరకుంటున్న మెకానిక్‌ శివరాం భార్యను చంపేశాడట, “భారతీ, భారతీ! కాఫీ... ఎంత ఆదివారం అయితే మాత్రం యింత ధీమానా 1...” కోపంగా పడక గది నుంచి శ్రీనివాసరావు. పదినిమిషాల్లో * ఇదిగోండి కాఫీ” అంటూ పట్టుకువచ్చింది భారతి..... కాఫీ అందుకుంటూ... “ఏమిటా గొడం...?” “మెకానిక్‌ శివరాం భార్యను దారుణంగా చంపేశాడు. ఆ పసిపిల్లలకు తల్లి లేకుండా చేశాడు. ఇష్టముంటే కలిసి జీవించాలి... లేకపోతే విడిపోవాలి..... ఒకర్ని మరొకరు చంపే అధికారం ఎవరిచ్చారు...? ఒకరి కోసం ఒకరు పుట్టలేదు. ఒకరి కోసం ఒకరు చచ్చేది లేదు...” ఉద్వేగంతో అంటున్న భారతి.....

• “యిటువంటివి రోజుకి సవాలక్ష జరుగుతూంటాయి. ప్రతీదీ పట్టించుకుంటే ఎలా ? వేగంగా టిఫిన్‌ చేయి.. బయటికి వెళ్ళాలి... విసుగ్గా అన్నాడు శ్రీనివాసరావు. మీరు ఎప్పుడు విన్నారు గనక ఏదైనా... నా ఆవేశాలు.... ఆలోచనలు నాలో ఉండిపోవలసిందే' అంటూ వంటిట్లోకి దారితీసింది భారతి. యస తండ్రీ కూతురు ఫస్టు 'షోకి సినిమాకి వెళ్ళారు. భారతికి వెళ్ళాలని పించలేదు.... వాళ్ళు వెళ్ళిపోయాక వంటిట్లోకి వెళ్ళి పనులు చేస్తున్న భారతికి భర్త మాటలే గుర్తొస్తున్నాయి. “శివరాం భార్యను చంపేశాడంటే ఎంత తెలికగా తీసిపారేశార్సు..... కుమారగుప్త పడుచు భార్యమీద చెప్పలేని జాలి కురిపిస్తారు... అందంగా వుంటుంది కదా !... మగవాడిది ఎంత విచిత్రమనస్తత్వం. మొదట నుంచీ యింతే... కాలింగ్‌బెల్‌ మోగింది

మే 'నరకాలు

తలుపు తీసి చూస్తే ఎదురుగా కుమారగుప్త భార్య !! “పనిలో ఉన్నారా

...?” బయట నిలబడే అంది. “ లేదు.... రండి .... కూర్చోండి” అంటూ సోఫా చూపించింది భారతి.

నెమ్మదిగా గదిలోకి ప్రవేశించి సోఫామీద కూర్చుంది. భారతి ఎదురుగా ఉ న్న కుర్చీలో కూర్చుంది. ఇద్దరి మధ్య నిశ్శృబ్ధం..... ఇద్దరూ మౌనంగా ఉన్నారు.... దాదాపు'మూడు నిమిషాల తరువాత గొంతు సవరించుకొని “నా పేరు కస్తూరి అంది.

“కర్రు తెలియదు.... మీరెవరో తెలుసు ” అంది కళ్ళలోకి చూస్తూ ... అందగత్తె అని మనసులోనే అనుకుంది భారతి.

“మోలమ్మ తిట్లు వినే ఉంటారు” అంది కస్తూరి చెమ్మగిల్లిన కళ్ళతో. వినినట్లు తలూపింది భారతి ఆమెను గమనిస్తూ... క్రమంగా ఆమె స్వరం జీరపోయింది... గట్టిగా ఏడుస్తోంది- భారతి ఆపే ప్రయత్నం చేయలేదు... కాసేపటికి మామూలు మనిషి అయింది.

“బాధ పడకండి.. వీళ్ళంతా సంస్మ్కారహీనులు.. వడ్డించిన విస్తరి వంటి జీవితాలు గడుపుతున్న వీరికి... నిత్యం కష్టాలు కన్నీళ్ళు ఉన్నవారు చెపితే అర్ధమవుతుందా ? ముపై సంవత్సరాల నుంచి ఇక్కడ వుంటున్నాము. మిమ్మల్ని వేలెత్తి చూపించే నైతిక హక్కు ఇక్కడ ఎవరికీలేదు. అంతంలేని బలహీనతలతో సాగే వీరి జీవన విధానం నాకు బాగా తెలుసు... భూతద్దంలోంచి “ మీ జీవితాన్ని” నిశితంగా పరిశీలించడమే హస్యాస్పదంగా ఉంది. యితరుల మంచి చెడ్డలను పరీక్షించే అర్హత గల “గీటు రాళ్ళు” వీళ్ళలో ఎవరూ లేరు. ఇది ముమ్మాటికి నిజం నమ్మండి. అన్నది భారతి తీవ్ర స్పరంతో....

“ప్పీత్రో మాట్లాడుతూంటే - ఎన్నో ఏళ్ళ నుంచి పరిచయం ఉన్నట్టుగా ఉంది- ఒక్క మాటతో పదికాలాల పాటు శాశ్వతంగా ఉండే ఆత్మీయత పొందుతున్నట్లుగా వుంది నాకు” - అన్నది కస్తూరి. కొంతసేపు నిశ్శబ్దం... క్షణాలు గడిచాయి. మళ్ళీ భారతి సంభాషణ సాగించింది.

“మిమ్మల్ని ఒక్క విషయం అడగాలనిపిస్తుంది... మీరు వయస్సులో

మే 'నరకాలు

చిశ్చవారుగా వున్నారు... చాలా అందంగా వున్నారు.. కుమారగుప్తను ఎందుకు చేసుకున్నారు ...? ఈ ప్రశ్న మీకు ఇబ్బంది కలిగించడం లేదు కదా ! ఒకవేళ అలాంటిదే జరిగితే క్షమించండి..” అంది భారతి మర్యాదపూర్వకంగా.

కస్తూరి ముఖాన్ని ప్రక్కకు తిప్పుకుంది... కళ్ళల్లో నిండుకుంటున్న నీరు కనబడకుందా- ప్రశ్న అడిగి ఉండకూడదు అనుకుంది భారతి. తనను తాను అదుపు చేసుకుంటూ- మాటలు పలకడానికి అవస్థ పడుతున్నాట్లు జీరపోయిన కంఠంతో..."తప్పక చెబుతాను”... అంది కస్తూరి - కొంతసేపు మౌనం- ఆ చెమ్మగిల్లిన కళ్ళ వెనుక దాగి ఉన్న జీవితానుభవం ఆమె చెబితే గాని తెలియదు - అనుకుంది భారతి ఆమెనే గమనిస్తూ-

కస్తూరి కాసేపటి వరకు మాట్లాడలేకపోయింది- కళ్ళ నుండి జారుతున్న కన్నీళ్ళను పైటచెంగుతో తుడుచుకుంటూ... చెప్ప సాగింది.

“మాది ఒక పేద కుటుంబం.. పుట్టి పెరిగింది విజయనగరం జిల్లాలోని చిన్న (గ్రామంలో ఊహతెలియని వయస్సులో తల్లిదండ్రులను కోల్పోయాను... మేము నలుగురు సంతానం... అన్నయ్య పెద్దవాడు... తర్వాత ఇద్దరు అక్కలు... నేను అందరికన్నా చిన్న... రెక్కాడితే గాని డొక్కాడని పరిస్థితి. బయటికి వెళ్ళి కూలి నాలి చెద్దామనుకుంటే మా కులమే అద్దుగోడగా నిల్చింది.... ఇంటి దగ్గర అప్పడాలు, ఒడియాలు, విస్తరాకులు... అక్కలు చేస్తే అన్న సంతకు వెళ్ళి అమ్మేవాడు.. నేను, అన్నయ్య కూతురు ఒకే వయస్సు కావడం వలన... దానితో పాటు నన్ను స్కూలుకి పంపడం తప్పలేదు మా అన్నకి.. పదవ తరగతి వరకు చదువుకున్నాను... అన్ని సబ్దెట్సులోను ఫస్టు మార్చ్‌ వచ్చేవి. కాని ఏం లాభం ? ఇద్దరి అక్కల పెళ్ళిళ్లు పురుల్లుతో మా అన్న వదిన విసిగిపోయివున్నారు..... నా అందాన్నిపణంగా బెట్టి ఎదురు డబ్బులు తీసుకొని రెండో పెళ్ళి వాడికి- నా స్వంత మేనమామతో పెళ్ళి చేశారు.

కాసేపు ఆగి... మళ్ళీ చెప్పడం ప్రారంభించింది కస్తూరి- నా మేనమామ పచ్చి త్రాగుబోతు... పరమ కిరాతకుడు... మొదటి భార్య ఆతను పెట్టిన కష్టాలు భరించలేక ఆత్మహత్యచేసుకుందిట- నాకు అయిదేళ్ళ పాప.... త్రాగుడు కారణంగా అప్పులపాలై వున్న కొంప కూడా అమ్మేసి... పచ్చకామెర్లు వచ్చి చనిపోయాడు. మా

మే 'నరకాలు" పాపకి బుద్ధిమాంద్యం (186016-%10666 - 1655 12౧ ౮69౪౭! 1౧19106౧09) అని మూడేళ్ళ పిల్లప్పుడు తెలిసింది... మేనరికం వలన నా భర్త విపరీతంగా (త్రాగుడువలన.. యిటువంటి పిల్లలు పుడతారని... ప్రారంభంలోనే వుందని... మంచి వైద్యం చేయించి... మానసిక వికలాంగుల స్కూల్లో జాయిన్‌ చేస్తే.... ఈ జబ్బుని... తగ్గించే అవకాశాలున్నాయని డాక్టర్లు చెప్పారు... అన్న దగ్గరకు పాపతో తిరిగి వెళ్ళాను. రెక్కలు ముక్కలు చేసుకొని రోజంతా బండెడు చాకిరి చేసినా - తెల్లారింది మొదలు ఛీత్కారాలు - చీదరింపులు- అవమానాలు- నిత్యం అనుభవించడం కష్టమనిపించింది. పాపకు స్కూల్లో కూడా వెయ్యడానికి నిరాకరించారు. పాప బ్రతుకు నాలా తెల్లరడానికి నా మనస్సు ఒప్పుకోలేదు. ఇంతలో మా పెద్దక్క వాళ్ళు ఈ సంబంధం తెచ్చారు... బాగా ఉన్నవాళ్ళు..... ఆస్తిలో వాటాలు కావాలి గొని... ఆయన్ని ఆదరించే వాళ్ళు లేరని తెలిసింది. మా అక్క బావ వాళ్ళు మధ్యవర్తులుగా ఉంటూ మా పాప పేరున రెండు లక్షలు బ్యాంకులో వేయించారు. మా అక్క వాళ్ళనే గార్జియన్స్‌గా పెట్టి పాపను వైజాగ్‌లో రెసిడెన్షియల్‌ మానసిక వికలాంగుల స్కూల్లో జాయిన్‌ చేశాం... ఇదంతా పెద్దల సమక్షంలో రాతపూర్వకముగా ఒప్పందం కుదిరింది. కుమార గుప్త గారు నా పేరున కొంత అస్తి కూడా వ్రాశారు.. ఆ నరకం నుండి బయట పడడానికి కేవలం నా పాప భవిష్యత్తు కోసం నేను ఒప్పుకోవలసి వచ్చింది. ఇక్కడ ఇరుగు పొరుగువారు నా పరిస్టితి అర్ధం చేసుకోకుండా అవహేళన చేస్తూ - పనివాళ్ళని.. నా మీదకు వుసిగొలుపుతున్నారు” .... గుండెల్లో వున్న వేదనంతా బయటపెట్టింది. “ ఇష్టుడు చెప్పండి...నేను చేసింది తప్పా....?” ఆర్ధతగా అడిగింది కస్తూరి,

• అసలు కాదు. మీరు వున్న పరిస్థితులలో ఎవరైనా ఆ పనే చేస్తారు. కాని ఒక విషయం చెప్పదల్పుకున్నాను. మీ పాప భవిష్యత్తు కోసమే కాక మీ కోసం కూడా మీరు బ్రతకాలి. మనిషికి డబ్బుతోపాటు వ్యాపకం కావాలి. అత్మ స్టెర్యంతో బ్రతక గల్లాలి.... ఈ వీధి చివరన ఒక అమ్మాయిని చంపేశారు తెలుసా ! భర్త పెట్టే హింసకు బలైపోవద్దని, ఇంటివద్ద నుంచి బయటికి వచ్చి, చదువు లేకపోయినా, తన కాళ్ళ మీద నిలబడి, తన పిల్లలను పోషించుకునే మార్గం చెపుదామని అనుకున్నాను. ఇంతలో... ఈ ఘోరం జరిగిపోయింది... స్త్రీకి యిపుడు బయటి (ప్రపంచంలో కంటె నాల్గుగోడల మధ్యనే ప్రమాదం ఎక్కువగా వుంది... మీ సమస్య

మే 'నరకాలు” వేరే కోణంలో ఉన్నప్పటికీ... భవిష్యత్తులో జరగరానిది ఏదైనా జరిగితే .... తండ్రినే ఆదరించని కుమారగుషప్తా సంతానం మిమ్మల్ని అతి సులువుగా నెట్టివేయగలరు.... సామాజికంగా ఆర్థికంగా... మానసికంగా... ఒక స్త్రీ 'మరో వ్యక్తి మీద పూర్తిగా ఆధారపడి బ్రతకవలసిన అవసరం లేదు. ఒక విషాదం నుంచి మరో విషాదంలోకి మన జీవితాలను నడిపించకూడదు. ఇన్ని సంవత్సరాలు నిర్లిప్తంగా, నిర్విర్యంగా గడిపినా యిక ముందు నడుం బిగించి మేము నిర్వహిస్తున్న అనేకానేక స్త్రీ సంక్షేమ పథకాల్లో భాగస్వామివై మీకు మీరుగా నిలద్రొక్కుకునేందుకు ప్రయత్నించాలి. మీ అమ్మాయి విషయంలో కూడా మా సంస్థ సహాయం చేయడానికి వెనుకాడదు.... - ఆవేశంగా 'అంది భారతి. “కొంచెం ఊరటకలుగుతుందని వచ్చాను... 'సరికొత్త ఊపిరే పోశారు... కస్తూరి దూరతీరాల నుంచి భారతి, కస్తూరి చెవులకేదో “శ్రామిక గీతం” వినిపిస్తూంది... మనసుల్లో ఆనందాన్ని నింపుతూ..... ఖం లు అ 8-7-1999 “ఆంధ్రజ్యోతి దైలవోలో ప్రచురించబడినది. -తూనానానననతతతనాననరతతతతతతతతతనతతతతతనతనతతతతతతతతతతతవతననననమానునన నాయన ాననమాతామననుామలననాయు. “కాలం 6 శగం0 వంగం0/6 140 గ40 అలలా 2౫ 74/2” అాుునానుననుననును ననున నాయనా చధానపుదనే య వుగార్టడా యట నాడులలవాయననుయనమునాననాయయానమాననామూ

మే నరకాలు” అనశేషాలు

వాసంతి తీవ్రాలోచనలో ఉంది. నిన్న రాత్రి పత్రికలో ఒక వ్యాసం చదివినప్పటి నుంచి వాసంతి మనసులో సంఘర్షణ మొదలైంది. “భారతదేశం ఒక దీర్హక్షాలపు అవశేషాలు మిగిలివున్న దేశం” - అని అయిదు దశాబ్దాల క్రితమే ఒక మహానుభావుడు చేసిన వ్యాఖ్య వాసంతిని మానసికంగా కలిచివేస్తున్నది. అంతే కాకుండా “అణు యుగపు ప్రజలు, పాత రాతియుగపు (ప్రజలు ఇక్కడ సహజీవనం చేస్తారు” అని కూడా సెలవిచ్చాదాయన. ఇరవయ్యవ శతాబ్దం ముగిసిపోతున్న తరుణంలో, క్యాలెండర్‌లో ఇంకా కాసిని రోజులు మాత్రమే మిగిలివున్న సమయంలో మన హైటెక్‌ కల్చర్‌కే ఈ వ్యాఖ్య అశనిపాతంలా తోచింది.

మూడువైపులా సుదీర్హ సముద్ర తీరాలు.... మరో ప్రక్క మనోజ్ఞమైన ప్రకృతి అందాలతో అలరారే.హిమాలయ పర్వత శ్రేణులు, శతాబ్దాల, సహస్రాబ్బాల చరిత్ర గల జీవనదులు భౌగోళికంగా ఈ పవిత్ర దేశానికి వెలలేని ఆస్తులు. ఇంత రమ్యమైన దేశంలో “అవశేషాలా”...?

ఆ ఆలోచనలతోనే తెల్లారింది. వాసంతి గోడ గడియారం చూసింది. 6 "గంటలయింది. కౌంచెం గాభరా పడింది. అంతలోనే ఆదివారం అని గుర్తొచ్చి ఊపిరి పిల్చుకుంది. కాలింగ్‌ బెల్‌ (మోగింది. వారి వారి స్థానాల్లో నిద్రిస్తున్న పిల్లలు, భర్త వైపు సంతృప్తిగా చూసి... యాంత్రికంగా వెళ్ళి తలుపు తీసింది. సూరమ్మ పదేళ్ళ కూతురు లక్ష్మి కిలకిల నవ్వుతూ... “మా అమ్మ పని చేసుకుని బేగి రమ్మందండీ!” అంది. వాసంతి చిన్నగా నవ్వి 'టి.వి చూస్తూ కూర్చోకు మరి”... అంది.

'అట్టాగేనండి" అంది లక్ష్మి గదులు ఊద్బ్చడానికి చీపురు తీసుకుంటూ.

కొంతసేపయిన తర్వాత వాసంతి కాఫీ కప్పుతో డైనింగ్‌ టెబుల్‌ దగ్గర కూర్చుంటూ “లక్ష్మీ ! వరండాలోకి వెళ్ళి తెలుగు పేపర్‌ తీసుకురా 1 అంది లక్ష్మి తు(ర్రున వెళ్ళి ఇంగ్లీషు పేపర్‌ తెచ్చింది.

“ ఇదేకాదే తల్లీ 1.... తెలుగు పేపరు..”

“నాకు సదవడం రాదండీ...” అంది బిక్కముఖం వేసుకుని.

మే 'నరకాలు”

“నాల్లవ తరగతి చదువుతున్నావని మీ అమ్మ చెప్పింది....? బడికి వెళ్లడం లేదా ?”

జవ్రైల్సుతున్నానండీ... అచ్చరాలే గురుతుండటం లేదు.. మరేమో... మరేమో... అని ఏదో చెబుతున్నప్పుడు లక్ష్మి మూతి ్రక్మకు వికారంగా తిరిగిపోతుండటం గమనించి వాసంతికి సడన్‌గా దాని తల్లి చెప్పిన విషయం జ్ఞాపకం వచ్చింది. సూరమ్మ భర్త సూరమ్మకు స్వయాన మేనమేనని.. వరుసగా ఆరు కాన్పులు పురిటిలోనే పోయాయని.... ఈ ఒక్క నలుసే మిగిలిందని చెప్పుకు వచ్చింది.

ఏటా పిల్లలు పుట్టి పోవడానికి కారణం మేనరికమే అని... తన టీచ్‌ చేస్తున్న సబ్జెక్ట్‌ జన్యుశాస్త్రం కావడం వల్ల.. కొంచెం అథారిటేటివ్‌ గా చెప్పి చూసింది వాసంతి.

భలే సెప్పొచ్చారమ్మా.... ఇసిత్రం గాకపోతే... వాళ్లకి ఆయుస్సు లేదు. పోనారు. మా అమ్మ కడుపులో నానుండగానే నా మనువు మా మామతో కుదిరిపోనాది. మీకో విసయం సెప్పమంటారా ? మా అయ్యకి మా అమ్మ ఏటవుతాదనుకుంటున్నారు 1? సొయానా మేనకోడలు. మా తాత ముతాతల నుండి మావి మేనరికాలే అట. ఇటు పిల్ల అటు..అటు పిల్ల ఇటు.. మా అమ్మ అయితే శానా శరిత్ర చెపుతాది.. అని చెప్పుకొచ్చింది సూరమ్మ.

రాధత్రి నుండి తను పడుతున్న సంఘర్షణకు జవాబు దొరికినటయింది. వివిధ కులాల చరిత్ర గురించి, కూలంకషంగా పరిశోధించి వంశపారంపర్యంగా ఆ యా కులాలకు చెందిన జన్యువుల ద్వారా సంక్రమిస్తున్న శారీరక, మానసిక లక్షణాలను అధ్యయనం చేయడంలో వాసంతికి శ్రద్ధ,

ఆరుగురు పురిటిలోనే చనిపోగా, ఏడవ కాన్పు అయిన ఈ లక్ష్మి ఒక అవశేషమా ? ఈ విషయం తెలుసుకోవడానికి పుస్తకాలు, పరిశోధనలు అవసరం లేదనిపిస్తోంది. మన చూట్టూ వున్న జీవితాలను పరిశీలిస్తే తేటతెల్లమవుతుంది.

తమకు పాలు పోస్తున్న అంకమ్మ... తమ కొడుక్కి బయటి సంబంధం చేస్తే కోడలు తమను ఆదరించదని స్వయానా తమ్ముడి కూతురికి చేసింది. ఆరేళ్ళ మనుమడున్నాడు. పుట్టినప్పటి నుండి మంచంమీదే మాటామంతీ లేకుండా పడివున్నాడు. డాక్టర్స్‌ నరాల బలహీనత అని చెప్పారట. కారణం ఇది అని వాసంతి

మే నరకాలు"

ఎంత చెప్పినా నమ్మలేదు అంకమ్మ. ఎంత అజ్ఞానాంధకారంలో కొట్టుమిట్టాడుతున్నారు

మనమంతా ఆకాశం నుండి ఊడిపడలేదు. రెండువందల ఏళ్ళ క్రిందట మన పూర్వుల రక్తమే ఇప్పుడు మనలో ప్రవహిస్తున్నది. ఆ రక్తం వలన వాళ్ళ గుణదోషాలు మనలో కూడా వున్నాయి. అవే దోషాలు ఇప్పటి మన స్వర్ణ భారత దేశానికి నష్టం కలిగిస్తున్నాయి. అందుకోసమేనేమో మన దేశాన్ని 'ఆసియా ఖండపు రోగగ్రస్తుడు' అని ఒక చరిత్రకారుడు వ్రాసాడు.

ఇటీవల మెదడువాపు వ్యాధి సోకి ఎంతమంది పిల్లలు మన కళ్ళముందే బలైపోయారు? అసలు ఈ వ్యాధి కొన్ని ఏళ్ళ క్రితం జపాన్‌ నుండి వచ్చిందట. అయితే జపాన్‌లో ఈ వ్యాధి ఇప్పుడు పూర్తిగా నిర్మూలనమైపోయింది.

మన పొరుగు దేశం చైనాలో అనారోగ్యంతో ఉన్నవారికోసం డాక్టర్‌లు వెతుక్కుంటూ వెళతారట చెప్పుల్లేని కాళ్ళతో... అని మహాకవి శ్రీశ్రీ ఒకసారి వ్యాఖ్యానించారు. ఇక్కడ మనదేశంలో డాక్టర్లను వెతుక్కుంటూ వెళ్ళడం, లైన్లు కట్టడం, జేబులు ఖాళీ చేసుకోవడం రోగగ్రస్థ దేశ ప్రజలందరికీ సుపరిచితమైన విషయమే.

“అంట్లు తోమేసానండీ.. ఏటీ సెయ్యమంటారు 1002 లక్ష్మి పిలుపు టిఫిన్‌ చేస్తూ ఆలోచిస్తున్న వాసంతికి భంగం కలిగించింది.

“అక్కడ కూరగాయలు పెట్టాను, కొంచెం తరిగిపెట్టు” అంది వాసంతి,

తొమ్మది గంటలయింది.

భర్త, పిల్లలు టిఫిన్‌ చేస్తూ టి.వి చూడటంలో నిమగ్నమైపోయారు.

కాలింగ్‌ బెల్‌ మోగింది.

“లక్ష్మీ! చిక్కుడు కాయలు కోయడం ఆపి చూడమ్మా... పనిలో ఉన్నాను... ఎవరో బెల్‌ కొడుతున్నారు అంది వాసంతి.

• అట్టాగేనండి”... అంటూ లక్ష్మి వెళ్ళి తలుపు తీసింది.

వంటింట్లోకి రాగానే వాసంతి అడిగింది.

“ఎవరు లక్ష్మీ వచ్చింది ?”

• ఏవరో మీ సుట్టాలటండీ... వరండాలో నిలుచున్నారు”

మే 'నరకాలు”

ఎవరై ఉంటారు !? స్టౌ ఆపి చేతులు తుడుచుకుంటూ డ్రాయింగ్‌ రూమ్‌లోకి వెళ్ళింది వాసంతి.

“వ్సీరు ..!?” వారిని తదేకంగా చూస్తూ అడిగింది.

“నేనక్కా! కృష్ణని.. అమ్మపంపింది. రామనాధపురం నుండి వచ్చాను, అక్కకి పెళ్ళి”... (ప్రక్కనున్నవాడి భుజం మీద చెయ్యివేసి “శుభలేఖ ఇవ్వరా!” అన్నాడు.

క్ష... నువ్వా కృష్ణా! చిన్నప్పుడు చూసాను... పోల్చుకోలేకపోయాను. పిన్ని చిన్నాన్న బావున్నారా?” సోఫా చూపింది కూర్చోమని చెప్పి “లక్ష్మీ ! కాఫీ చేసి తీసుకురా!” అంది వాసంతి వంటింటివైపు చూస్తూ,

“వద్దక్కా ! వెళ్ళిపోవాలి” అన్నాడు కృష్ణ పైకి చూస్తూ,

“మరేం ఫర్వాలేదు. తీసుకో ఇంతకీ అక్కను ఎవరికిస్తున్నారు?” అంది వాసంతి కూర్చీలో కూర్చుంటూ.

“రాఘవ మామయ్యకి అన్నాడు కృష్ణ ఎటో చూస్తూ,

వాసంతి కృష్ణ కళ్ళవైపు తేరిపార చూసింది. ఏదో గుర్తుకువచ్చినదానిలా “న్సీక్సు,.. కళ్ళు..” గొంతుకకు ఏదో అడ్డుపడినట్లయింది.

“అవునక్కా... పుట్టినప్పటి నుండీ కనిపించవు కదా!” నిర్లిప్తంగా అన్నాడు కృష్ణ

వాసంతికి కళ్ళలో నీళ్ళు తిరిగాయి. పొగిరి పొగిరి వస్తున్న కన్నీళ్ళను ఆపుకోవడానికి ప్రయత్నించింది.

ఏమౌతుంది ఈ దేశానికి ? ఈ పసివాళ్ళు చేసిన పాపం ఏమిటి ? ఎందుకిలా జరుగుతూంది ?? దేముడిచ్చిన ఒకే ఒక జీవితాన్ని నవ్వూతూ, త్రుళ్లుళూ బ్రతకవలసిన వీరు తమ తల్లిదండ్రుల అజ్ఞానానికి ప్రతీకలుగా జీవితాంతం నడిచే శవాలుగా బ్రతకాలా ?

పద్నాలుగేళ్ళ క్రితం జరిగిన సంఘటనలు ఒక్కసారిగా వాసంతికి గుర్తొచ్చాయి. చిన్నాన్నకి మేనత్త కూతుర్నే ఇచ్చి పెళ్ళి చేసారు. మనమరాలే కోడలుగా వచ్చినందుకు నాయనమ్మ, తాతయ్య మురిసిపోయారు. చిన్నాన్నకి ఆరుగురు పిల్లలు కలిగారు. అందులో ముగ్గురు పుట్టుకతోనే అంధులు.

మే 'నరకాలు

“అక్మకు కూడా కనిపించదక్కా..! అందుకే మామయ్యకు ఇస్తున్నారు, మామయ్యకు ఇదివరకే పెళ్ళయింది. భార్య చనిపోయింది. ఇద్దరు పిల్లలు. అమ్మ, అమ్మమ్మ వాళ్ళు మామయ్యను ఒప్పించారు...” కృష్ణ ఫుల్‌స్టాఫ్‌ లేకుండా మాట్లాడేస్తున్నాడు.

“వతోస్మీ” వాసంతికి ఏమీ వినిపించలేదు. 'ఈ దేశంలో ఎంతమంది ఇలా బలైపోతున్నారో కదా! భగవంతుడా! ఎందుకు వీళ్ళనీలా పుట్టించి శిక్షిస్తున్నావు?” మనసులోనే భగవంతుణ్ణి నిలదీసింది వాసంతి. యాంత్రికంగా లోపలకు వెళ్ళి వెయ్యి రూపాయలు తెచ్చి కృష్ణ షర్టు జేబులో పెట్టింది.

వాళ్ళు వెళ్ళిపోయాక వాసంతి ఈ విషయమే భర్తతో (ప్రస్తావిస్తే “ఏమిటి వాసంతీ! విడ్డూరంగా మాట్లాడుతున్నావు ? నీవు బయోటెక్నాలజీ పి. హెచ్‌డి చేసావు గనుక నీకు ఎవేర్‌నెస్‌ వుంది. ఈ దేశంలో డబ్బుకున్న విలువ దేనికీ లేదు. మా బ్యాంకు మానేజర్‌ చూడు. ఒక్కగానొక్క కూతుర్ని ఆయన గారి అక్క కొడుక్కి ఇస్తున్నాడు. పైగా ఎంతో గర్వంగా మాతో చెపుతున్నాడు... వాళ్ళ అక్కకు కూడా ఒక్కడే కొడుకు. అమెరికా లో సాఫ్ట్‌వేర్‌ ఇంజనీరట. ఇద్దరి ఆస్తులూ కలిసిపోతాయని సంబరపడుతున్నాడు. ఈ మూర్ధపు సమాజాన్ని ఎవరు మార్చగలరు ? అట్టే ఆలోచించి ఈ బుర్ర పాడుచేసుకోకు” అన్నాడు శ్రీనివాసమూర్తి టి.వి. వైపు ముఖం తిప్పుతూ.

ఈ ఆలోచనలతోనే వంట ముగించి ఇవతలకు వచ్చింది వాసంతి. గోడమీద గడియారం పన్నెండు గంటలు చూపించింది.

“భోజనానికి రండి” టి.వి చూస్తున్న భర్త, పిల్లలకు ఉద్దేశిస్తూ అంది.

“ ఉండమ్మా! ప్లీజ్‌... క్లెమాక్స్‌కి వచ్చేసింది. ఇది అయిపోయాక తింటాము” అన్నారు పిల్లలిద్దరూ ఒకేసారి.

టేబుల్‌ పైన వున్న సైన్స్‌ మాగజైన్‌ పట్టుకుని బెడ్‌రూమ్‌లోకి వెళ్ళింది. మంచం మీద పడుకుని పేజిలు బద్దకంగా తిరగేస్తుంది వాసంతి. ఎంత ఆకలి వేస్తున్నా కనీసం ఆదివారం కూడ వేళకు భోజనం చేసి విశ్రాంతి తీసుకోవడం కుదరదు, 'జీన్‌ పూలో అనే హెడ్డింగ్‌ కనిపించే సరికి కుతూహలంగా చదవడం ప్రారంభించింది.

కొందరు జన్యు శాస్త్రవేత్తలు రిమోట్‌ గ్రామాలను ఎంచుకుని నలభై పైచిలుకు

మే “నరకాలు” కులాలలో 'జన్యు వైవిధ్యాలు” పరిశీలించి వ్రాసిన ఆర్టికల్‌ అది. ఒక కులం వారు అదే కులానికి చెందిన వారినే కొన్ని తరాలుగా పెళ్ళిళ్ళు చేసుకుంటూ ఉండటం వలన తల్లిదండ్రులు నుండి సంతానానికి సంక్రమించే జన్యువులలో వైవిధ్యాలు ఏర్పడటానికి అవకాశాలు లేక జాతులు బలహీనమవుతున్నాయని రాసారు. ఈ కులాల 'మసూచి” వలన భారతజాతి నిర్విర్యమైపోతున్నదని ఆ వ్యాసం సారంశం. ఏ కులానికి చెందిన “జీన్‌ పూలొ అదే కులంలో తరతరాలుగా విచ్చిన్నం కాకుండా స్థిరంగా ఉండిపోవడం వల్ల నూతన సహస్రాబ్దికి 'అవశేషాలే' స్వాగతం పలకాలి- అనుకుంది వాసంతి నిట్టూరుస్తూ. “అమ్మా ! అన్నం పెడతావా” పెద్దకేక, వాసంతి ఆలోచనా స్రవంతికి అంతరాయం కలిగింది. యజ ల మరుసటిరోజు సాయంత్రం కాలేజ్‌ నుండి వస్తూ సరుకులు కొనదానికి సూపర్‌మార్మెట్‌కు వెళ్ళింది వాసంతి. కావలసిన వస్తువులు తీసూ ఉండగా వెనుక ఉండి భుజం మీద చెయ్యి పడింది. న “ఎవరూ..”' అంటూ వెనక్కు తిరిగింది. “నువ్వు... నువ్వు...” అంటూ ఓ క్షణం అయోమయంగా చూసింది వాసంతి. “నేనే _.. సరోజని* “నువ్వు... సరోజవేనా !! చాలా కాలానికి... ఎప్పుడొచ్చావు? ఎలా ఉ “ ఇదిగో... ఇలా..” అంది సరోజ పేలవంగా. “నరోజా... ఏమిటిది !? ఇలా అయిపోయావు ? నేను పోల్చుకోలేకపోయాను సుమా ! చాలా మారిపోయావు.” “* అంతగా మారిపోయానా.” “మారిపోవడమా !? (ప్రేతకళ కనిపిస్తుంటో,.. అంటూ సరోజతో బాటు

మే “నరకాలు” వున్న ఇద్దరు ఆడపిల్లలనూ పరికించి చూస్తూ... “ఎవరీ అమ్మాయి ? చాలా స్మార్ట్‌గా వుంది. కళ్ళలో తేజస్సు ఉట్టిపడుతుంది ?” అంది వాసంతి నక్షత్రాల్లా మెరుస్తున్న పదేళ్ళ ఆ పాప కళ్ళలోకి చూస్తూ.

“మా అన్న కూతురు శ్రీకళ. వాళ్ళ అన్న పెళ్ళికే వచ్చాము” అంది సరోజ,

“* మీ అన్నయ్య బెంగాలీ అమ్మాయిని కదూ అప్పుడు పెళ్ళి చేసుకున్నది ? అందుకే ఆ అమ్మాయి కళ్ళల్లో ఆ మెరుపు... రాష్ట్రేతర మేరేజ్‌ కదా ౯ అంటూ సరోజ పక్మనున్న ఇంకొక అమ్మాయిని పరిశీలనగా చూస్తూ ఉండిపోయింది వాసంతి.

సరోజ ఇది గమనించి 'మా పాపి అంది. కళ్ళలో పలుచటి కన్నీటి పొర కనిపించింది.

ప్రాపని చూడగానే “బుద్ధిమాంద్యం! ఉన్నట్టు ఇట్టే తెలిసిపోతూంది. ఏమీ అనలేని స్థితిలో కొద్ది క్షణాలు మౌనంగా ఉండిపోయింది వాసంతి. ఆ తరువాత తేరుకుని ఏవేవో కాలేజీ కబుర్లు చెప్పుకుంటూ బయటకు వచ్చారు. వాసంతి సరోజతో బస్‌స్టాప్‌ వరకు వెళ్లి బస్సు ఎక్కించి తాను ఆటోలో ఎక్కింది. ఇంటికి వచ్చాక ముఖం కడుక్కుని వంట చేస్తున్నదన్న మాటే గాని ఆమె ఆలోచనలు సరోజ చుట్టూ తిరుగుతున్నాయి....

....సరోజ ఎంతో అందంగా ఉండేది. మెరుపు తీగలా.. ఆరో తరగతి నుండి ఇంటర్‌ వరకు కలసి చదువుకున్నారు. వాళ్ల అన్నయ్య తను పని చేస్తున్న బ్యాంకులో సహ ఉద్యోగిని ఆయిన బెంగాళీ అమ్మాయిని తల్లిదండ్రుల ఇష్టానికి వ్యతిరేకంగా పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. ఆ కోపంతో ఫస్ట్‌క్లాస్‌ మార్కులు తెచ్చుకుంటున్న సరోజని అర్ధాంతరంగా చదువు మాన్పించి, ఢిల్లీలో ఏదో ఆఫీసులో పనిచేస్తున్న సరోజ మేనమామకు ఇచ్చి పెళ్ళి చేసారు. ఆమె కన్నా పదిహేనేళ్ళు పెద్దవాడు. కానీ కట్నం లేకుండా పెళ్లి చేసామని ఆ రోజుల్లో చాలా సంబరపడిపోయారు. ఆ తరువాత సరోజని కలవడానికి రెండు మూడుసార్లు ప్రయత్నించినా కుదరలేదు. ఇన్నేళ్ళ తరువాత ఇదే కలవడం. తండ్రి మొండి పట్టుదలకు, మూర్ధత్వానికి ఐలైన సరోజ అపారమైన వేదనను జీవితాంతం భరించాల్సిందే.

రాత్రి పదకొండు గంటయింది. అవే ఆలోచనలలో సతమతమవుతూనే ఉంది వాసంతి నిద్ర రాక...

మే 'నరకాలు' జల ల మర్చాడు వాసంతి థర్డ్‌ బి. ఎస్సీకి జన్యుశాస్త్రం క్లాసు చెప్పడానికి వెళ్లింది. క్లాసంతా పరికించి చూసింది. కొద్దిసేపు తర్వాత తన ఆలోచనలను కుదుటపరచుకొని మెల్లగా చెప్పడం (ప్రారంభించింది. “డియర్‌ స్టూడెంట్స్‌ ! ఈ రోజు మీకు కొన్ని విషయాలు జనరల్‌గా చెప్పాలని అనుకొంటున్నాను. దీనికి (ేరణ ఒక ఎడిటోరియల్‌లో నేను చదివిన వ్యాక్యాలే,” “ఏమిటి మేడమ్‌ ఆ వాక్యాలు?” పిల్లలంతా ముక్తకంఠంతో అడిగారు “భారతదేశం ఒక దీర్జకాలపు 'అవశేషాలు” మిగిలివున్న దేశం- అని ఒక మేధావి వ్యాఖ్యానించాడు.” పిల్లలందరూ విస్మయంగా చూసారు. “అంతే కాదు... అణు యుగపు ప్రజలు, పాతరాతి యుగపు ప్రజలు ఈ దేశంలో సహజీవనం చేస్తున్నారని కూడా వ్యాఖ్యానించాడాయన” వాసంతి చెప్పిన మాటలు వినగానే గదిలో వాతావరణం పూర్తిగా మారిపోయింది. ఒక్కసారి చలనం వచ్చినట్లయింది. అందరినీ పరిశీలనగా చూసింది వాసంతి. ఆ తర్వాత మెల్లగా మాట్లాడటం ఆరంభించింది. “నిజాయితీతో ... నీర్మహమాటంగా చెప్పాంటే ఇంకొక సహస్రాబ్ధి వచ్చినా ఈ జాతి పురోగమిస్తుందనుకోవడం సందేహమే. ఈ విషయమై విశ్లేషించాలంటే ఒక పీరియడ్‌ సరిపోదు.” గ “నెక్ట్స్‌ పీరియడ్‌ క్లాసు లేదు మేడమ్‌ ! మీరు చెప్పన్నది చాలా ఇంట్రెస్టింగ్‌గా ఉంది. మీరు చెప్పండి” క్లాసంతా ఒకేసారి అన్నారు. క్రమక్రమంగా వాసంతి స్వరం పెంచకుండానే ఆవేశంగా మాట్లాడసాగింది. “మనం ఏం చేసినా, ఎన్ని బృహత్తర పథకాలు ప్రవేశపెట్టినా, ఈ దేశానికి గానీ, దేశ ప్రజలకు గాన్సీ, రానున్న తరాలకు గానీ శాశ్వతమైన మంచి ఖచ్చితంగా జరుగుతుందనుకోలేము. అలా కాకపోవడానికి ఎన్నో... ఎన్నెన్నో... కారణాలు ఉ న్నాయి. మార్పు రావాలనే ఆకాంక్ష మనలో ఉండాలి. అంతేకాకుండా కేవలం

మే 'నరకాలు” “పాలకులు-ఓటర్లు గా మారిపోయిన ఈ దేశ ప్రజల రక్తబిందువుల్లో 'మార్చిడి రావాలి. అలా జరగాలంటే కొన్ని వేల శతాబ్దాలుగా ఈ నేలలో పాతుకుని శాఖోపశాఖలుగా విస్తరించి ఉన్న 'కులమనే వటవృక్షం” సమూలంగా నరకబడాలి. అది కూడా ప్రభుత్వమే చేపట్టాలి. ఒక యుద్ధ ప్రాతిపదిక మీద చెయ్యగలగాలి. కులాంతర, వర్ణాంతర, రాష్ట్రేతర వివాహాలను ప్రోత్సహించి, చేసుకున్న వారికి వారి సంతానానికి ఉచిత విద్య అన్ని రంగాలలో ప్రవేశానికి రిజర్వేషన్లు, రాయతీలు కల్పించాలి. నాకు తెలిసినంత వరకు అదొక్కటే మార్గం. ఇలా చేయగలిగితే మరో వందేళ్ళకు కొంతవరకు మాత్రమే ఈ కుల మసూచిని తొలగించవచ్చు”

పిల్లల కళ్లలో కుతూహలం.

“మీరేదో చెప్పమన్నారని నేను స్పీచ్‌ ఇచ్చేస్తున్నానా ?”

“* అదేం లేదు మేడమ్‌ ! మీరు చెప్పండి

వాసంతి వాళ్లందరి ముఖాలూ సాలోచనగా చూసింది. వాసంతి చెబుతున్నది చాలా ఏికగ్రతతో వింటున్నారు వాళ్లు. మళ్ళీ చెప్పడం (ప్రారంభించింది.

“మీ బంగారు జీవితాలు 'కుల మురుగు లలో కొట్టుమిట్టాడుతున్నాయి. ఒక కులం వారికి మరో కులం వారు అకారణంగా శత్రువులవుతున్నారు. ఈ కుల పిశాచి వలన మనలో మానవ సహజత్వం నశించిపోయి మన ్రతీ చర్య 'కుల రాజకీయరి అయిపోతున్నది.” అలా చెబుతున్నప్పుడు వాసంతి కంఠం ఆవేశంతో, ఉద్విగ్హతతో చలించిపోవడం విద్యార్ధినులు గమనించారు.

“కాలగర్భంలో కలిసిపోతున్న ఈ సహస్రాబ్దిని అధ్యయనం చేయవలసిన అవనరం ఉంది. గతాన్ని విన్మరించిన వారికి బభోవివ్యత్తు ఉండదు. మన గతాన్ని సవ్యంగా అర్ధం చేసుకోవాలంటే గత చరిత్రలో జరిగి దోషాలను గ్రహించాలి. మచ్చుకి ఒకటి - జనాభాలోనూ, విస్తీర్ణంలోనూ ఇంగ్లాండు కంటే ఎనిమిది రెట్లు పెద్దదైన ఈ దేశాన్ని ఆంగ్లేయులు ఎలా జయించారు? మీలో ఎవరైనా ఆలోచించారా ? జయించిన తర్వాత 150 ఏళ్ళకు పైగా ఎలా పాలించగలిగారు ? ఇది కేవలం వాళ్ల గొప్పతనమా ? మన చేతకానితనమా ? అంతకు ముందు మొగలాయూలు ఎలా ఈ నేలను పాదాక్రాంతం చేసుకోగలిగారు ? ఇంతటి 'సహన గుణం) మన రక్తంలో ఎలా ప్రవేశించింది ? - అని ఎవరైనా

మ 'నరకాలు"' విశ్లేషించుకున్నారా ? కొన్ని వేల సంవత్సరాల నుండి ఎంత హీనమైన బ్రతుకు గడిపామో చరిత్ర పాఠాలలో వెల్లడైంది.

ఆంగ్లేయులు భారతదేశాన్ని జయించడం చాలా విచిత్రమైన, ఆశ్చర్యకరమైన విషయమని, అది ప్రపంచంలో కల్లా పెద్ద వింతని చరిత్రకారులు, మేధావులు వ్యాఖ్యానించినపుడే మన పూర్వీకులు 'ఆత్మశోధన' చేసుకొని ఉంటే మన స్వర్ణ భారతం మరొక విధంగా ఉండేది”.

వాసంతి ఆపకుండా మరో పదిహేను నిమిషాలు మాట్లాడి తను వెబుతున్న విషయం విద్యార్థినుల మీద ఏ ప్రభావం కల్గించిందో అని అందరివైపు సూటిగా చూసి మళ్ళీ ప్రారంభించింది.

“ఒక స్పష్టమైన లక్ష్యం... ఒక అర్ధం... ఒక దిశ లేవు. ముందు చూపు లేని “అంధ శక్తులు ఈ దేశాన్ని నడుపుతున్నారు. పాఠశాల నుండి పార్లమెంటు వరకు కులం అనే విషం ప్రతీ భారతీయుడి నరనరాలకు ఎక్కిపోయింది వేరే కులం వాడిని ఒక అంటరానివాడుగా చూస్తున్నారు. ఈ అజ్ఞానం తొలగించాల్సిన బాధ్యత ప్రతీ విద్యావంతుని పైనా ఉన్నది.

ఈ దేశానికి ఒక చక్కటి చరిత్ర ఉంది.

మన మహా భారత సృష్టికర్త వ్యాసుడు తన వారి చరిత్ర గొప్పగా చెప్పుకున్నాడు.

తన తల్లి ఒక బెస్త కన్య అనీ, తన తండ్రి ఒక మాల పిల్ల కొడుకనీ, తన ముత్తవ్వ మాతంగి అనీ, ముత్తాత వేశ్యా పుత్రుడనీ, గర్వంగా చెప్పాడు. తన కాలంలో సాంఘిక వ్యవస్థ ఎంత విశాల దృక్పథంతో ఉండేదో తెలియచెప్పాడు. కులాలుగా, వర్గాలుగా, విడిపోయి కుమ్ములాడుకుంటున్న 'నేటి భారతంలో న్యూనతా భావంతో జన సమూహాలు “నడిచే శవాలు గా కదులుతూ ఉన్నాయి. ఈ కుల పిచ్చి వలన ఏ రంగంలో చూసిన అవరోహణమే తప్ప అరోహణం లేదు. ఏ మాత్రం అర్ధం కాని బృహత్‌ పధకాలలో, కంప్యూటర్లు, సెల్‌ ఫోన్‌లు, షేర్‌ మార్కెట్‌లు విజృంభణతో ఊపిరాడక ఉక్కిరి బిక్కిరి అవుతూ ఉన్న ఈ హై టెక్నాలజీతో ఎన్నో ఎన్నెన్నో తరాలుగా అవశేషాలుగా మిగిలి వున్న ఈ దేశ (ప్రజల నమన్యలు తీరిపోతాయనుకోవడం అతి భయంకరమైన అజ్ఞానాంధకారం అని నా నమ్మకం.

మే 'నరకాలు" “పిండం లోనే అన్ని శక్తులూ నిక్షిప్తమై, నిబిడీకృతమై ఉండాలి. అందుకే విత్తు కొద్దీ వృక్షమన్నారు పెద్దలు. ఈ మేనరికాలు, దగ్గర సంబంధాల వల్ల పుట్టిన పిల్లలు శారీరకంగా లోపం లేకపోయినా ప్రవర్తనలో, వాళ్ల ఆలోచనా విధానంలో ఎప్పుదూ వెనుకడుగు వేసే గుణం ద్యోతకరమవుతుంది. ఎన్నటికీ తగ్గని 'రాచపుందులా ఎటూ కదలాడని ఒక 'ఇబ్బందిలా మన సమాజంలో అడుగడుగునా మనకు తారసిల్లుతుంటారు.

వాసంతి విశ్లేషణకు స్టూడెంట్స్‌ ఫక్కున నవ్వారు.

వాసంతి మళ్ళీ చెప్పడం ప్రారంభించింది.

“మంచి గతమున కొంచెమేనోయ్‌... అన్న గురజాడ సూక్తి అక్షర సత్యమని గుర్తించి, ఇంతవరకు జరిగిన పొరబాట్లను మూలంతో సహా పెకిలించి, "కొత్త నాట్లు వేసుకునే సమయం ఆసన్నమయింది. ఒక కొత్త ఉషోదయం కోసం వేచిచూద్దాం”.

వాసంతి మాటల వెనుక అంతర్మధనాన్ని వారు అర్ధం చేసుకున్నారని వాళ్ళ ముఖాలలో విరిసిన భావం తెలియజేసింది.

“ఎన్నో శతాబ్దాల నుండి బలహీనపడి, 'లోటెక్‌ జీన్స్‌'తో జీవ రాహిత్యంతో బొమ్మల్లా కదిలిపోతున్నామనే విషయం (గ్రహించడం లేదు. ఈ కులమనే 'అక్టోపస్‌” అన్ని వైపుల నుండి మనలను కబళించడం వల్ల జన్యు వైవిధ్యాలకు అవకాశమే లేకపోవడం వల్ల దేన్నీ ఎదిరించి ప్రశ్నించలేని 'పిరికపందలు' సమస్య నుండి పక్కకు తప్పుకునే “నిస్సహాయులు”, సాహసోపేతమైన నిర్ణయాలు తీసుకోలేని నిస్సారమైన రక్తం గల కలవారు మనకు అడుగడుగునా ఎదురౌతారు. నవ సమాజాన్ని ఏర్పరచడానికి శాస్త్రీయంగా చైతన్యం కలిగించాలి. బలిష్టమైన జాతిని తయారు చేసే బాధ్యత ప్రభుత్వమే వహించాలి. ప్రపంచ జాతుల స్థాయికి ఎదగాలంటే కులమనే వేయి తలల మహా సర్పాన్ని నరకాలి... నరకాలి... నరకాలి...

“వాసంతీ... ఏయ్‌... వాసంతీ ! ఏమయింది ? నిన్నే... ఏమిటా అర్ధం లేని పలవరింతలు? ....వాసంతీ ... నిన్నే మళ్ళీ మళ్ళీ పిలుస్తున్నాడు శ్రీనివాస మూర్తి

మే 'నరకాలు” వాసంతి ఉలిక్కిపడి లేచి చుట్టూ చూసింది. నా స్టూడెంట్స్‌ ఏరీ ? నేను క్లాసులో లేనూ 7” ఆత్రంగా అడిగింది. రెండు చేతులతో వాసంతిని పట్టుకుని కుదుపుతూ... “స్పృహలోకిరా! .. ఏదైనా పీడకల వచ్చిందా ? అవశేషాలు... నడిచే శవాలు... కుల సర్పం... ఏవేవో పలవరిస్తున్నావు” అన్నాడు శ్రీనివాస మూర్తి. వాసంతి నిద్ర చెదిరింది. “క్షాత్ర శతాబ్ది రావడానికి ఎన్ని రోజులుంది ?” “ఏమిటా ప్రశ్న. కాసిన్ని రోజులున్నాయి” విస్మయగా అన్నాడు శ్రీనివాస మూర్తి నిశ్శబ్ధంగా, నిర్లిప్తంగా కిటికీలో నుండి బయటికి చూసింది వాసంతి. అప్వుడవ్వుడే తెలవారుతోంది. వానంతి దినచర్య ఎప్పటిలాగే మొదలవుతుంది.................. ఖల సు (గత సహస్రాద్దిలో అఖరు ఆదివారం నాడు - 1999 డిసెంబర్‌ 26 వ తేదీన “ఆంధ్రభూమి' లో ఈ కథ తొలిసారిగా ప్రచురితమయింది. ఆ తరువాత ఎస్‌, నారాయణ రావు అనే రచయిత ఈ కథను హిందీలోకి అనువదించారు. 'సాప్తాహికి పత్రికలో ఈ కథ రెండు సంచికలలో ప్రచురించారు.) తబ ౮ గసం64 004496 వంల౫66 లు ౧0046 వగరల" _ క2గంళం007 220224 క/బారగ౧/7 4 5ంజ7టాల వంగడం 700 ౧024 (40/66 వొం0200" శైారం/గ్రా లం ౨౮6206 బా 625బ్రాల00' = 447022 6/60640౧020067 సాం వంం7// 47 940 నం౭406 00/7బ్రజూ ౮౮౫ 3 2007

మే నరకాలు" ఆత్మ ఘోష

ఎప్పుడూ ఏదో అశాంతి... ఎప్పుడు ఏం చేస్తానో తెలియదు. ఏదో ప్రవాహంలో కొట్టుకుపోతున్నట్టు అనిపిస్తుంది. ఒక్కరోజైనా కాలేజికి స్థిమితంగా వెళ్లడం కుదరదు కదా ! తెల్లారింది మొదలు పరుగే పరుగు... జీవితంలో ఏదో స్తబ్దత చోటు చేసుకున్నట్టనిపిస్తోంది. రోజులన్నీ యాంత్రికంగా గడుస్తున్నాయి......

ల గడియారం ఆరు గంటలు కొట్టింది... ఉలిక్కిపడ్డాను.. రాత్రి కలలో మణిమాల కనిపించింది. కలలో కూడా అప్పుడే విరిసిన పువ్వులా నవ్వుతుంది. అన్నట్టు ఈ రోజు ఫైనల్‌ చి.యస్సీ వాళ్ళ ఫేర్‌వెల్‌ పార్టీ కదూ... ఎవరు ఫేర్‌వెల్‌ ఇచ్చినా మణిమాల గుర్తుకు వస్తుంది అదేంటో ! త్వరగా పని పూర్తి చేసుకుని వెళ్ళాలి. గోముఖ వ్యాఘ్రాలు ఫేర్‌వెల్‌ సందేశమంటూ బుర్ర తినేస్తారు కాబోలు...

రాత్రి ప్రిపేర్‌ అయిన జెన్‌టిక్‌ కోడ్‌” పాఠం ఒక్క ముక్క కూడా గుర్తు లేదు. ఫస్ట్‌ పీరియడే సెకెండ్‌ బ.యస్సీ వాళ్ళకు క్లాసు. రాత్రి ఒంటిగంట వరకు పక్కింటి రామశాస్త్రి గారింట్లో భజన. ఎవరి నమ్మకాలు వారివి. భజన చేసుకుంటే ఎవరు కాదన్నారు... ఆ పాడు మైకు పెట్టకపోతే ఏం ? మనిషి చెవి అరవై డెసిబుల్స్‌ ప్రమాణం వరకు మాత్రమే ధ్వని తీవ్రతను భరించగలదు. ఈ మధ్యనే ఎక్కడో చదివాను- భయంకర ధ్వని కాలుష్యం వల్ల నాడీ మండలంలో ఇబ్బందులు వచ్చి పిచ్చి పిచ్చిగా ప్రవర్తిస్తుంటారట. ఓ మైగాడ్‌ ! గ్యాస్‌ వాసన వస్తున్నది. కోస్తున్న ఉల్లిపాయలు పక్కన పెట్టి ఒక్క ఉదుటున పరిగెత్తి వంటింట్లోకి వెళ్లాను. స్టౌ మీద పెట్టిన పాలు పొంగిపార్లి మంట ఆరిపోయింది. గ్యాస్‌ కట్టేశాను. వెంటనే పాలు దించబోయాను. చుర్రుమంది. ఈ మాత్రానికే ఇంత మండుతుంటే ... మరి.. మణిమాల తన నిండు ప్రాణాన్ని ఎలా మంటలకు ఆహుతి చేసుకోగలిగిందో ..1?

అవునూ... ఇంతకూ రాములమ్మ 'రాధామాధవం'కి నీరు పోసిందో లేదో | ఐదేళ్ళ క్రితం.. నాకు ఆ రోజు బాగా గుర్హు... ఫైనల్‌ బి.ఎస్సీ రిజల్బు వచ్చిన రోజు..మణిమాల... తనకు కాలేజి ఫస్ట్‌ వచ్చిందని నా దగ్గరకు పరిగెత్తుకుని వచ్చింది. ఆమె సంతోషానికి అవధులు లేవు. అనుకున్నది సాధించానన్న సంతృప్తే, గర్వమూ ఆ అమ్మాయి కళ్ళలో తొణికిసలాడాయి.

మే 'నరకాలు”

రానున్న కాలములో నృష్టీ రవాస్యాలను ఛేదించగలిగేది ఒక బయోటెక్నాలజీయేనని, ఆ సబ్జెక్ట్‌లో ఎమ్మెస్సీ చదివి డాక్టరేట్‌ చేయాలన్నదే తన జీవిత లక్ష్యమని చెబుతున్నప్పుడు మణిమాల కళ్ళలో తొణికిసలాడిన జీవ వైతన్యాన్ని విస్మయంగా గమనించాను. ఆమెలోని ప్రతి ఉద్వేగమూ, (ప్రతి ఆశయమూ, అంతర్గతంగా ఉన్న మూల శక్తులన్నీ మైడూలై ఆమెతోనే నశించిపోయినప్పటికీ ఆమె నాటిన 'రాధా మాధవం సజ్జగా పూలతో విరబూసే వుంది.

స

కాలేజీకి వెళ్ళడానికి రిక్షా ఎక్కుతూ వాచీ చూసాను. తొమ్మిదిన్నర హమ్మయ్య... కనీసం రిక్షాలోనైనా కొంతసేపు స్థిమితంగా రెస్ట్‌ తీసుకోవచ్చు. అబ్బబ్బ... ఏమిటా మైకు గోల... ప్రతిదానికి పబ్లిసిటీ... స్టోన్‌ డెఫ్‌ అయిపోతానో ఏమో ! ఎదుటివారికి ఎంత ఇబ్బంది కలుగుతుందన్నది ఆలోచించేవారే లేరు కదా

“ఏయ్‌ ! అప్పన్నా! నిన్నే. కొంచెం నెమ్మదిగా బెల్‌ కొట్టవోయ్‌. కర్ణభేరి పగిలిపోతోంది. అంటూ చెవులు మూసుకున్నాను. నిశ్శబ్ధంగా, నిష్కల్మషంగా, పక్కవారికి ఇబ్బంది పెట్టకుండా పూజలు చేయడం ఎప్పుడు నేర్చుకుంటారో ఏమో ! అందుకే గజ్జెల మల్లారెడ్డి 'తెలుగు నాట భక్తి రసం తెప్పలుగా పారుతోంది... (డ్రైనేజీ స్కీము లేక డేంజరుగా మారుతోంది” అని వ్యాఖ్యానించారు.

మళ్ళీ లౌడ్‌ స్పీకర్‌... ఏడాదికి ఏడాదీ నీకోసం నువ్వ... అందులోంచి ఒక్కరోజు నీ ఊరికి ఇవ్వు...” జన్మభూమి పాట. ఆహా.. ఏం రాసాడు కవి ! శ్రీశ్రీని తలపించాడు. అందుకే అన్నారు. కవి చక్రవర్తి కంటె గొప్పవాడని. అదేంటి ? మైకులో వస్తున్న పాటను పాగుడుతున్నానేమిటి 1?

ఎవరో అమ్మాయి... మా కాలేజ్‌ యూనిఫారమే.. సైకిల్‌ ఆపి మరీ స్కూటర్‌ వాలాపై విరుచుకుపడుతోంది... “రాంగ్‌ సైడ్‌ నుండి మీరే వచ్చి పైగా నన్ను దబాయిస్తున్నారు...' అంటూ నిలదీస్తోంది. అలాగే పోట్లాడాలి. ఎవ్వరినీ స్పేర్‌ చెయ్యకూడదు. అన్నింటిలోకి భయంకరమైనది భయమే. ఆ భయాన్ని స్త్రీలు శాశ్వతంగా మరచిపోవాలి. ఆ అమ్మాయి సైకిల్స్‌ నా రిక్షా ఒకేసారి కాలేజ్‌ మెయిన్‌గేటు వద్దకు వచ్చాయి.

మే 'నరకాలు

“గుడ్‌ మార్షింగ్‌ మేడమ్‌ !* విష్‌ చేసిందా అమ్మాయి. బహుశా ఆర్ట్స్‌ (గ్రూప్‌ అయివుంటుంది. చాలా రిసెస్టివ్‌గా “గుడ్‌ మార్నింగ్‌” అన్నాను.

“ఏయ్‌ ! భారతీ ! నిన్నే.” జువాలజీ లెక్చరర్‌ శార్వాణి కేకవేసింది.

“హాయ్‌ శార్వాణీ! ఫస్ట్‌ పీరియడ్‌ క్లాసుంది. వెళ్తాను. పార్టీలో కలుద్దాం !” అంటూ క్లాస్‌ రూమ్‌ వైపు దారితీసాను.

జెనెటిక్‌ కోడ్‌ గురించి చెప్పాలి. ఏమిటో... ఒక్క ముక్కా గుర్తు లేదు. పక్కింట్లో భజన, తెల్లారితే... నీటి కోరత, పవర్‌ కట్‌, కోపరేట్‌ చేయని కుటుంబ సభ్యులు. ఇంతింత జీతాలు తీసుకుంటూ సంతృప్తిగా పాఠం చెప్పకపోతే చాలా గిల్టీగా ఉంటుంది. గతవారం హిందూలో చదివిన 'హూమన్‌ జీనోమ్‌” గురించి పిల్లలకు వివరించాను. క్లాసు అయిన తర్వాత లైబ్రరీకి వెళ్ళాను. అక్కడ హిస్టరీ లెక్చర్‌ కనకదుర్గ, సైకాలజీ లెక్చరర్‌ కాత్యాయనీ ఉన్నారు. “పదవోయ్‌ దుర్గా ! భారతీదేవి గారు లైబ్రరీకి వచ్చారంటే పిన్‌ద్రాప్‌ సైలెంట్‌గా వుండాలి. మనం ఇక్కడ కబుర్లు పెట్టుకుంటే అమె సహించరు వ్యంగ్యంగా అంటూ లేస్తున్న వాళ్ళను చూసి చిన్నగా నవ్వుకుంటూ న్యూస్‌పేపర్‌ అందుకున్నాను.

“2020 విజన్‌ కి 2700 గ్రామాలకు కంప్యూటర్లు సప్లయ్‌... కిడ్బీలు అమ్ముకుంటున్న పల్నాటి రైతులు... ఒకప్పటి ధ్యానాగారం... ఇప్పుడు దైన్యాగారం.. గుంటూరులో గుక్కెడు నీళ్ళకు కటకట... ఇదీ మన ఆంధ్రదేశం ! నిరక్షరాస్యత, అనారోగ్యాలతో కూడు, గుడ్డ, గూడుకు, ఆఖరుకు గుక్కెడు నీళ్ళకు కూడా అలమటిస్తున్న వారికి కంప్యూటర్లా ? అందుకనేమో 'సమాచారా సాంకేతిక వ్యవస్థలో సమాజ రంగాలన్నింటినీ పడుగు పేకల్లా అల్లినప్పటికీ ప్రజలకు పరిశుభ్రమైన సురక్షితమైన తాగునీటిని సరాఫరా చేయలేకపోతే... ప్రభుత్వాలు వాజమ్మలుగా పేరు మోయవలసి వస్తుందని అమెరికా ప్రెసిడెంట్‌ బిల్‌ క్లింటన్‌ మన దేశ పర్యటనకు వచ్చినపుడు తన శక్తివంతమైన, సహజమైన ధోరణిలో స్పష్టంగా హెచ్చరించి మరీ వెళ్ళాడు.

“మేడమ్‌ ! ప్రిన్సిపాల్‌ గారు వచ్చేస్తున్నారు. రూమ్‌ నెంబరు ఎనిమిదిలో ఫంక్షన్‌. వచ్చేయండి మేడమ్‌” విద్యార్ధినుల పిలుపుతో వార్తలు, విశ్లేషణల నుండి దృష్టి మరల్చి మీటింగ్‌ హాలుకు వెళ్లాను.

మే “నరకాలు ఇ స ల్లు

ఫైనలియర్‌ స్టూడెంట్స్‌ రిఫ్రెషమెంట్స్‌ ఇచ్చారు. తరువాత ప్రార్ధనతో ఫంక్షన్‌ (ప్రారంభమయింది. ప్రిన్సిపాల్‌ తొలిపలుకులులో “జనాభా అదుపులో పెట్టాలి. అది మన తక్షణ కర్తవ్యం. అది మీ చేతిలోనే ఉంది. మన పక్కనున్న చైనా మాదిరిగా మీరు కూడా ఒక్కరినే కనాలి....” అని చెబుతున్నారు.

....ట్రాష్‌.. చైనాతో పోలికేమిటి ? ఆ దేశంలో తల్లిదండ్రులు, పిల్లలు, పాఠశాల, సమాజం... ఒకదానితో ఒకటి అనుసంధానిస్తూ, ఒన్‌ ఫర్‌ ఆల్‌- ఆల్‌ ఫర్‌ ఒన్‌ మాదిరిగా సమిష్టిగా దేశం కోసం పని చేస్తారు. అక్కడ స్మూళ్ళలో సిద్ధాంతానికి- ఆచరణకు, స్కూలుకు. సమాజానికి అతి నిర్భష్టమైన అవగాహన ఉంటుంది. మరి మన దేశంలో పిల్లవాడికి ఊహ వచ్చినప్పటి నుండి వాడి బ్రెయిన్‌లో మొట్టమొదటి నాటుకునే విషబీజం-కులం. “హిస్టరీ ఆఫ్‌ క్యాస్ట్‌ ఇన్‌ ఇండియా” (గ్రంథాన్ని రచించిన ఎస్‌. వి.కేట్కర్‌ - తొమ్మిది దశాబ్దాల క్రితమే “ఇఫ్‌ హిందూస్‌ మైగ్రేట్‌ టు అదర్‌ శీజియన్స్‌ ఆన్‌ ఎర్త్‌ ఇండియన్‌ క్యాస్ట్‌ వుడ్‌ వికమ్‌ వరల్డ్‌ ప్రాబ్లమ్‌” అని హెచ్చరించాడట....

“ఏయ్‌! భారతీ! నిన్నే. స్టూడెంట్స్‌ నిన్ను మాట్లాడమంటున్నారు” శార్వాణి పిలుపుతో ఆలోచనకు అంతరాయం కలిగింది. “మిగిలిన లెక్సరర్స్‌ని కూడా మాట్లాడనీ” అన్నాను. మరొక లెక్చరర్‌ మాట్లాడటం (ప్రారంభించాడు... “ఎంత గుద్ముడికాయ అయినా కత్తిపీటకు లోకువ అన్నట్టు మీరు ఎంత చదివినా మెట్టినింట తలొంచుకుని బ్రతకాల్సిందే.. వంటా వార్పూ చేయవలసిందే... కుటుంబ సంతోషం మీ చేతిలోనే వుంది. ఆడపిల్లలకు ఇంతకన్నా ఏం చెబుతాం... మంచి గృహిణులుగా బ్రతకండి...” ఇంకా ఏదో చెబుతున్నాడు.

ఎంత హిపోక్రసీ... అలా సహనం వహించి చివరకు ఎంతమంది ఆహూతైపోలేదు. భర్త తాగుబోతు, తిరుగుబోతు, జూదగాడు అయినా ఆ ఇంటిని సంరక్షించుకునే బాధ్యత కేవలం స్రీదే అన్నమాట. అలా ఒక మణిమాల, ఒక కృష్ణవేణి, ఒక జమున.. ఎంతమందో తమ కుటుంబాలను కాపాడుకోవడానికి శతవిధాలా ప్రయత్నించి విఫలమై ఆత్మాహుతి చేసుకున్న వారే. ప్రపంచీకరణ నేడు శరవేగంతో ముందుకు పోతున్నప్పటికీ, శాస్త్ర, సాంకేతిక, సమాచార రంగాలలో

మే 'నరకాలు” విప్లవాత్మక మార్పులు చోటుచేసుకుంటున్నప్పటికీ, మన చుట్టూ వున్న వాస్తవాలు గమనించకుండా, విద్యాధికులై కూడ ఆలోచించకుండా ఈ పెద్దలు మనని భావ దాస్యానికి గురి చేస్తున్నారు...

విద్యార్థినులంతా నవ్వుతున్నారు. ఉలిక్కిపడి చూసాను చుట్టూ... ఎందుకు నవ్వుతున్నారు ? - స్త్రీకి ప్రీయే శత్రువట - సంస్కృతం లెక్చరర్‌గారు చెబుతున్నారు. “నాటి స్తీ కనీసం మంచి చీర కట్టుకున్నా కొత్తనగ పెట్టుకున్నా కన్ను కుట్టుకుంటుందట. అసూయ ద్వేషాలే స్త్రీల విషాదానికి కారణమట...'స్త్రీల మీద ఉన్న కసిని తన ప్రత్యేకమైన వ్యంగ్య హాస్య ధోరణిలో వెళ్లగ్రక్కుతున్నాడు.

మళ్ళీ నా పేరు వినబడి ఉలిక్కి పడి చూసాను.

“లెక్చరర్‌ భారతి గారు మాట్లాడతారు...” ప్రిన్సిపాల్‌ గారు అనౌన్స్‌ చేసారు.

“భారతీ మేడమ్‌ మాట్లాడాలి..” ముక్తకంఠంతో అడుగుతున్నారు స్టూడెంట్స్‌.

అందరికీ పరికించి చూసి చిరునవ్వుతో మొదలు పెట్టాను.

“తల వంచితే వినయం.....

తలెత్తితే విప్లవం......

..........సముద్రమంత లోతు... అని కొందరు, భూదేవి అంత సహనం... అని మరికొందరు మనని మాటదనీయకుండా చేస్తున్నారు. ఇవన్నీ ఒప్పుకుని భూమిలోకి క్రుంగిపోవడానికి, సముద్రలోకి మునిగి పోవడానికి మనం సిద్ధంగా లేము. తరాలు, యుగాలు, శకాలు, మారినా... మారని బ్రతుకులు మనవి. మీరు, ఏ న్యూస్‌ పేపర్‌ చదివినా తెలుస్తుంది. ఏ చిన్న సమస్య తీసుకున్న తాము మారకుండా మనల్నే మార్చాలనుకుంటారు. ఇంతకు ముందు మాట్లాడినా వక్తలు మన్నిస్తే, వ్రిన్సిపాల్‌ గారు పర్మిషన్‌ ఇస్తే... ఒక జీవిత పాఠం నా విద్యార్ధులకు చెప్పాలనుకుంటున్నాను...? అంటూ మేడమ్‌ వైపు చూసాను. ఆమె గ్రీన్‌ సిగ్నల్‌ ఇచ్చినట్టు తలూపారు.

“ఇప్పుడు మీకు నా స్టూడెంట్‌ మణిమాల గురించి చెబుతాను. నౌ షి ఈజ్‌ నో మోర్‌. నేను ఈ కాలేజికి వచ్చిన కొత్తలో మణిమాల ఫస్ట్‌ బి.ఎస్సీలో

మే 'నరకాలు” చేరింది. చాలా అందంగా ఉండేది. అసామన్య ప్రజ్ఞాశాలి. తనకు తెలియని ఎన్నెన్నో విషయాలు తెలుసుకోవాలన్న తపన, నిరంతరాన్వేషణ, చదువు లలిత కళల పట్ల ప్రత్యేకమైన అభిమానం, ఉండడటం వల్ల కొద్ది కాలంలోనే మణిమాల నా ప్రియ శిష్యురాలైంది. నేననుకున్నట్టుగానే ఆమె కాలేజ్‌ ఫస్ట్‌ వచ్చింది. ఒక్కమాటలో చెప్పాలంటే మన కళాశాల కీర్తి బావుటా ఎగురవేసింది. వాళ్ల ఫాదర్‌ ఒక బిజినెస్‌ మాగ్నెట్‌. డిగ్రీ పూర్తి కాగానే, ఇంకా చదువుతానని ఆమె ఎంత ప్రాధేయపడినా వినకుండా, మంచి మ్యాచ్‌ వచ్చిందని' పెళ్ళి చేసేసాడు. కాపురానికి వెళ్ళిన మున్నాళ్ళకే మణిమాలకు ఒక భయంకర సత్యం తెలిసింది. భర్త పరమ త్రాగుబోతు అని. తప్పనిసరి పరిస్థితులలో చాలా వరకు భరిస్తూ కాపురం నెట్టుకొచ్చింది. ఒకానొక దశలో మణిమాల తన రెండేళ్ళ పాపతో పుట్టింటికి వచ్చి, ఇక తాను ఆ నరక కూపంలోకి వెళ్ళలేనని, తన చదువు కొనసాగించి, తన కాళ్ళమీద తాను బ్రతుకుతానని, బలవంతంగా పంపిస్తే తన శవమే మిగులుతుందని ఎంతగా మొరపెట్టుకున్నా ఇండియన్‌ ఫిలసాఫికల్‌ ధోరణిలో ఆలోచించే ఆ తండ్రి కావలసినంత డబ్బు, హోదా ఉండి కూడా కన్న కూతురి సమస్యకు ఒక పరిష్కారాన్ని చూపలేదు. పైగా పెద్ద కూతురు భర్తను విడచి పుట్టినింట్లో ఉంటే మిగిలిన ఆడపిల్లలకు పెళ్ళి సంబంధాలు రావని చెప్పి ఆమెను బలవంతంగా మళ్ళీ ఆ కాపురం సుడిగుండంలోకి నెట్టారు. త్రాగి హింసించే భర్త ఒక రోజు మరీ శృతి మించి, పదిమందిలో దారుణంగా అవమానించి రభస చేస్తే ఆ అవమానం భరించలేని మణిమాల కిరసనాయిలు గుమ్మరించుకుని ఆత్మహత్య చేసుకుంది. డియర్‌ స్టూడెంట్స్‌ ! ఇక్కడ మీకు చెప్పదలుచుకున్న విషయం ఏమిటంటే... ఆత్మహత్య అనేది పూర్తిగా పరిస్థితుల (ప్రభావం వల్లనే జరుగుతుంది. ఇప్పుడే ఒక మాస్టారు చెప్పినట్టు మణిమాల కూదా అందరిలాగే వంటా వార్పూ చేసుకుంటూ, తన కుటుంబాన్ని చూసుకుంటూ, సంతోషంగా, సాధారణంగానే (బ్రతకాలని

మే 'నరకాలు” అనుకుంది. అందుకు ఎంతో ప్రయత్నించింది. చావాలనే ఆమె ఆఖరి నిర్ణయాన్ని పరిస్థితులే ఆమెపై బలవంతంగా నెట్టాయి.

మణిమాల విషయంలో మూడు కారణాలు కనిపిస్తాయి. మొదటిది ఆమె భర్త. భార్యను నాలుగు గోడల మధ్య ఎంత హింసకు గురిచేసినా, కనీసం పబ్లిక్‌లో అయినా అవమానించకుండా వుండి ఉంటే ఆ అమ్మాయి మరణించి ఉండేది కాదు.

రెండవది ఆమె తల్లిదండ్రులు. ఉద్యోగానికి సరిపడా విద్య చెప్పించకపోగా, తొందరపడి పెళ్ళి జరిపించి చేతులు దులుపుకున్నారు. కనీసం కష్టకాలంలో కూడా ఆదుకోకుండా సమాజం, చుట్టుబండలు అంటూ ఆమెను బలవంతంగా ఆ నరకంలోకి మరోసారి నెట్టేశారు.

ఇక మూడో కారణం... పుట్టినింటివారు గానీ, మెట్టినింటి వారు గానీ ఆదుకోని పరిస్థితులలో ఆమెను ఆదరించే ఒక బలమైన, ఉదాత్తమైన సమాజం ఉండి వుంటే... మరో చోట రక్షణ కోరుతూ ఆశ్రయించడం గౌరవనీయమైన చర్య అని గుర్తించే ఒక నాగరిక సమాజం ఉన్నట్లయితే... ఆత్మాఖిమానం వున్న మణిమాల అగ్నికి ఆహుతయ్యేది కాదు.

ఈ మూడు విషయాలు వల్లనే మణిమాల మరణించవలసి వచ్చింది. ఎంత ప్రయత్నించినా ఆమె బ్రతికి వుందే అవకాశం లేదు. కుళ్ళిపోయిన వివాహ వ్యవస్థ, చెడిపోయిన సాంఘిక వ్యవస్థ ఒక మణిమాల చావుకి కారణమయాయి” అంటూ ఆపి ఒక్కసారి హాలంతా చూసాను. స్టూడెంట్స్‌ ఉద్విగ్నంగా వింటూన్నారు. మళ్ళీ కంటిన్యూ చేసాను.

“ ఆ విధంగా ఒక అందం అంతరించింది. ఒక మేధస్సు వాడిపోయింది. ఒక జ్వాల చల్లారిపోయింది. క్రూరంగా, కర్మశంగా, సమాజం ఆమెను బలి తీసుకుంది.” హాలంతా నిశ్శబ్ధం. గుండెలను చీల్చేసే నిశ్శబ్ధం.

“ఆసుపత్రిలో ఆఖరి క్షణంలో ఏదో మాట్లాడాలని, ఏవేవో చెప్పుకోవడానికి మణిమాల తాపత్రయపడింది. గొంతు పెగల్లేదు. నన్ను తదేకంగా చూస్తూ (ప్రాణాలొదిలింది. ఇలా కుటుంబ చట్రంలో పడి కొత్త భావాలు, కొత్త ఊహలు చిగురించక ముందే అగ్నికి ఆహుతైపోతున్నావారెందరో...”

మే 'నరకాలు”

ఎక్కడో మూల నుంచి వెక్కి వెక్కి ఏడుస్తున్న శబ్ధం వినిపించింది. అందరి దృష్టి అటువైపు మళ్ళింది. ఏడుస్తున్న అమ్మాయిని గమనించి ఎందుకు ఏడుస్తున్నావు తల్లీ” అని అడిగాను.

ఆ అమ్మాయి పెదవులు బిగపట్టి వడుపును ఆపుకుంటూ కాసేపటికి తమాయించుకుని “రెండు నెలల క్రితం చనిపోయిన మా అక్క గుర్తొచ్చిందండీ! సరైన కట్న కానుకలు మా నాన్న ఇవ్వలేకపోయాడని అందరూ కలసి చంపేశారండీ” ఏడుస్తూ చెబుతున్న ఆ అమ్మాయి గొంతులో వేదన, మాటల్లో ఆక్రోశాన్ని గమనించాను.

“మీ అక్క చదువుకోలేదా ?” అడిగాను.

“ఇంటర్‌ వరకే చదివించారండీ..”

“కూర్చోమ్మా ? చూసారా... మనం ఆడపిల్లలకు బోధంచవలసినది ఈ దౌర్భాగ్యపు సమాజంలో ఎటువంటి నీచ, నికృష్ణ పరిస్థితులైనా ఎదుర్శొనే ఆత్మబలం పెంపొందించుకోవడం, ఆడపిల్లవై పుట్టినందుకు ఆత్మహత్యలే ఆఖరి అస్త్రాలు కాకూడదనే నా ఆకాంక్ష

సరే... డియర్‌ స్టూడెంట్స్‌ ! నేను ఎక్కడో చదివిన విషయం, మీ జీవితాలలో గర్తు పెట్టుకోవాల్సిన విషయం చెబుతాను. బ్రహ్మదేవునికి తన వాహనమైన హంసపై కోపం వస్తే మానవ సరోవరంలో వివహరించకుండా చేయగలడు, అంతే గానీ, పాలు-నీరును వేరు చేసే నైపుణ్యాన్ని దాని వల్ల హంసకు వచ్చిన కీర్తిని అపహరించలేడు కదా ! మీకు ఎవరితోనైనా, ఆఖరికి కన్నవారితోనైన సరే, మనస్సర్ధలు వస్తే వాళ్ళ చేతుల్లో ఉన్నది మాత్రమే మీకు దక్కకుండా చేయగలరు. అంతే గాని నిబిడీ కృతమయిన సహజ సిద్ధ శక్తులను, దాని వల్ల సంహ్రాప్తించే ప్రతిభను మీ నుంచి దూరం చేయలేరు”

చప్పట్లు...

హాలంతా మారుమ్రోగిపోతూ చప్పట్లు...

కాసేపు ఆగి మళ్ళీ చెప్పసాగాను.

మే నరకాలు” “కలుషితమైన ఈ సమాజంలో మనకు సాహిత్యమే నిజమైన ఓదార్పు. పుస్తకాలు చదవండి. జ్ఞానాన్ని సంపాదించుకోంది. మహానుభావుడు మాక్సిం గోర్కీ సాహిత్యం గురించి ఏ విధంగా నిర్వచించాడో చూడండి. 'నాకు సాహిత్యంలో పరిచయం ఉండకపోతే నేను సాహిత్యకారుడిని అయివుండక పోతే ఎప్పుడో ఆత్మహత్య చేసుకుని ఉందేవాడిని..' అన్నాడాయన. చప్పట్లతో హాలంతా దద్దరిల్లింది. రిస్ట్‌వాచ్‌ చూసాను. ఆరు గంటలయింది.... రాములమ్మ వెళ్ళిపోయుంటుంది. నీళ్ళు పట్టిందో... లేదో....... స య 2 (ఈ కథ 80-11-2000 తేదీన “ఆంధ్రజ్యోతిలో ప్రచురితమయింది) లలలతతనతతతతతతవాలాం ఇతదులకు సంతోషాన్ని ఉలిషించకుండా సంతోషాన్ని ఫొందే అధికాదం, ధనాన్న ఉత్పత్తి చేయకుండా ధనాన్ని వడకునే అధికాదం కునకు లేవు”

• జార్ధి బెర్నార్డ్‌ షా

మే 'సరకాలు” దేవా... ముగింపు ...?! తృ నొంంం 6బ్బ ఈతిళి న!

ఏం ప్రశాంతీ ! అయిదవుతోంది.... ఇంకా బయలుదేరవా ?!... తను రాస్తున్న అకౌంట్‌ బుక్‌ క్లోజ్‌ చేస్తూ అడిగింది వాసంతి...

=... ఉండవే .... పది నిమిషాల్లో వచ్చేస్తాను... ఈ రోజు తొందరగా ఇంటికి వెళ్ళాలి...” తల ఎత్తకుండా వ్రాస్తూ అంది ప్రశాంతి...

“సీకు తొందర లేనిది ఎప్పుడు చెప్పు ? ... మేనమామను చేసుకున్నా... నీ టెన్నను కొంచెం కూడా తగ్గలేదు... అదే ఉరకలు అదే పరుగులు... చిన్నప్పటి నుంచి...?

'తల్లీ ! నీకు పుణ్యం వుంటుంది. పద... పద... పుస్తకం మూసేసింది (ప్రశాంతి... మేనేజర్‌తో చెప్పి ఇద్దరు బ్యాంకు నుంచి బయటపడ్డారు...

.... ఏమిటి ప్రశాంతి... నేను హైదరాబాదు నుండి ట్రాన్స్‌ఫర్‌ అయి యిక్కడకు వచ్చినప్పటి నుంచి చూస్తూనే వున్నాను.... ఎప్పుడూ అదోరకంగా ఉ ంటావేమిటి ..? మన చిన్నప్పటి ముచ్చట్లు అన్నీ యిపుడు ఏమయిపోయాయి.. ఎప్పుడూ ఏదో పోగొట్టుకున్నట్టు వెలితిగా కన్పిస్తావు... ఒక్క రోజైనా ముచ్చటగా తయారయి రావు కదా !....”

.... అందరూ నీకు మళ్లే అదృష్టవంతులు కాగలరా.. వాసంతీ ?.. అయినా ఇప్పుడు నాకు ఏం తక్కువని...?

“ఏం తక్కువో రేపు లంచ్‌ ఖ్రైమ్‌లో తీరిగ్గా వాదించుకుందాము.. బస్‌ వస్తూంది.. త్వరగా ఎక్కు...?

క.

ఒంటిరిగా బాల్కనీలో కూర్చున్న వానంతి గతంలోకి జారిపోయింది................

... ప్రశాంతి నిజంగా సహనానికి మరో పేరు. చాలామంది మధ్యతరగతి స్త్రీలకు ప్రతినిధి. వాళ్ళ నాన్న జిల్లాపరిషత్‌లో సాధారణ గుమాస్తా ఆరుగురు

మే 'నరకాలు”

సంతానంలో ్రశాంతే పెద్దది. మధ్యతరగతి మర్యాదలకు భంగం కలుగకుండా, మరొకరికి చెయ్యి చాచకుండా గుట్టుగా సంసారాన్ని గడుపు కొచ్చేవారు. ఆరవ తరగతి నుంచి కలిసి చదువుకున్నారు. చిన్నప్పటి నుంచి ఎంతో అన్యోన్యత వుండేది. ఇద్దరికీ సంగీతం అంటే చాలా ఇష్టం. (ప్రతి సాయంకాలం ఒక టీచరు దగ్గర గాత్ర సంగీతం నేర్చుకునేవారు ఇద్దరూ. ఫస్ట్‌క్లాసులో డిగ్రీ పాసయి, పట్టుదలతో బ్యాంక్‌ పరీక్షలు వ్రాసి, లక్కీగా ఒకే బ్యాంకులో ఉద్యోగస్తులు కాగలిగారు.

తనది చిన్నప్పటి నుంచీ బాణంలా దూసుకుపోయే మనస్తత్వం. ముక్కుసూటిగా, ఇచ్చానుసారం ప్రవర్తించే తనంటే ప్రశాంతికి ప్రత్యేక అభిమానం.

• అభిరుచులను అణచుకుని, మనసుకి వ్యతిరేకంగా చేజేతులా జీవితాన్ని ఎలా ఇతరుల కోసం నాశనం చేసుకుంటారో నాకు అర్ధం కాదు” అనే తనని అభినందిస్తుంది...... తప్ప అనుకరించదు.

ఇద్దరు ఉద్యోగస్తులు అయిన తరువాత కాలం ఎవరి ప్రమేయం లేకుండానే ముందుకు సాగిపోతున్నది. తనకి బ్యాంకు అదికారి శేఖర్‌తో వివాహం... హైదరాబాదుకు షిష్ట్‌....ఇద్దరు పిల్లలు... సంసారం...

ప్రశాంతి విషయంలో మాత్రం కాలం అనుకూలించలేదు. సోమయాజులు గారు రిటైరయిన తరువాత ఇంటి బాధ్యత అంతా ప్రశాంతిపైన పడింది. ముగ్గురు చెల్లెళ్ళు. ఇద్దరు తమ్ముళ్లను చదివించడం... చూస్తుండగానే రోజులు గడిచిపోయాయి. నెలనెలా జీతం తెచ్చి ఇస్తున్న ప్రశాంతిని వదులుకోవడానికి ఆ వృద్ధ దంపతులు సిద్ధంగా లేరు. ప్రశాంతి పెళ్ళి సంబంధాలు కీరియస్‌గా చూసేవారు కాదు. ఒకటి రెండు సంబంధాల గురించి ప్రశాంతే ప్రస్తావించినా ఏవో లోపాలు చూపించి విరగ్గొట్టేవారు....

యను 2

ఐదారు సంవత్సరాలయిన తరువాత .... ప్రశాంతి నుండి ఒకరోజు వెడ్డింగ్‌ కార్డ్‌తో పొటు లెటర్‌ వచ్చింది తన సొంత మేనమామతో పెళ్ళి ఫిక్స్‌ అయిందని... గీటింగ్స్‌ పంపాను.....

మే “నరకాలు” మళ్ళీ ఆరు సంవత్సరాలు తరువాత హైదరాబాదు నుండి ట్రాన్స్‌ఫర్‌ అయి ఈ బ్యాంకుకి రావడం... (వశాంతికి కలవడం జరిగింది... షే మర్నాడు బ్యాంకులో ప్రశాంతి చాలా నీరసంగా కనిపించింది. “పనమ్మాయి వ ణా “నాఆావాలానవా-వాచిన సెస్టుల్టు వ్లుక్షవర్రిగా తల ఆడించింది. మాడా... చర్ల. మడ2టో ఆ వల౮్ధధ్యానం 77 కలి ఊట వి “ నీ వ్యక్తిగత విషయాలు అడిగేటంత చనువూ, ఆత్మీయతా నాకున్నాయనుకుంటున్నాను. ఆ ధైర్యంతోనే నిన్నాక విషయం అడగాలని వుంది" అంది వాసంతి.

• అడుగు వాసంతి ! నీకన్నా ఆత్మబంధువులు నాకు ఇంకెవరున్నారు ?” “యిక్కడకు వచ్చిన దగ్గర నుండి గమనిస్తున్నాను. ఎప్పుడూ ఏదో పోగొట్టుకున్నట్టుగా, వెలితిగా వుంటావు. ఒక్కరోజైనా ముచ్చటగా తయారవవు కదా ! మనసులో ఏదో మధన పడుతున్నావు... మేరేజ్‌ లేటు అయినా నీకు నచ్చిన మేనమామను చేసుకున్నావు.. పాప వుంది..అసలు ఏమిటి నీ బాధ ?? ప్రశాంతి ఒక మాట అడగనా ... నేను ఈ బ్యాంకుకి వచ్చి నెల రోజులు దాటింది. ఒక్కసారైన మీ యింటికి పిలచావూ.... ఈ రోజు సాయంత్రం బ్యాంకు నుండి నేరుగా మీ యింటికి వెళ్ళిపోదాం... మీ మామయ్యను చూసి చాలా ఏళ్ళు అయింది.

... వెంటనే వాసంతీ... ఈ రోజు మాకు వేరే అర్జంట్‌ పని వుంది.. యింకొక రోజు నేను స్వయంగా మీ యింటికి వచ్చి... మీ వారిని పిల్లలను అందరిని మా యింటికి తీసుకువెళ్తాను....సరేనా...................

అయినా వాసంతీ! నా గురించి ఎందుకంత సెన్సిటివ్‌గా ఆలోచిస్తావు ? అందరికీ అన్ని అనుకూలించవు. కొన్ని పరిస్థితులలో రాజీ పడవలసిందే అయినా నేను ఇప్పుడు బాగానే వున్నానుగా... ప్రశాంతి తనను తాను సంబాళించుకోవడానికి ప్రయత్నించింది..............”

మే 'నరకాలు”

“ఏమిటమ్మా అంత వేదాంతం... ?! సరే పద... బాగా ఆకలేస్తుంది లంచ్‌

తీసుకుందాం... * వాసంతి. లం 2 మరికొన్నాళ్ళు గడిచాయి .....

ప్రశాంతిలో క్రమేపీ అసహనం, విసుగు, చోటు చేసుకోవడం వాసంతి గమనించింది... ఎప్పుడూ పరధ్యానంగా ... ఏదో ఆలోచిస్తూ కనిపించేది...

ఒకరోజు ప్రశాంతి బ్యాంక్‌కి రాలేదు. ఆరోగ్యం బాగాలేదని లీవ్‌ లెటర్‌ పంపింది. ఆ తరువాత మరో నాలుగు రోజులు సెలవు కోరుతూ లెటర్‌ పంపింది.

ఆ రోజు అటెండరుకి అడ్రస్‌ అడిగి వాసంతి నేరుగా బ్యాంకు నుండి ప్రశాంతి ఇంటికి వెళ్ళింది. ప్రశాంతి ఒకర్తే సోఫా మీద కూర్చుని వుంది.. చాలా నీరసంగా ఉంది..

... ఏమయిందే.. అంత నీరసంగా వున్నావు ..? తీసుకు వెళ్ళిన పళ్ళు టీపాయ్‌ మీద పెడుతూ... అంది వాసంతి

తనని చూడగానే బిత్తరపోయింది." వా..సం..తి నువ్వా?! అని ఆశ్చర్యంగా అదిగింది...

ఆ.. ఏం అలా తడబడతున్నావు ? యిన్ని రోజులు లీవ్‌ ఎందుకు పెట్టావో అని భయపడి వచ్చాను.... మీ మామయ్య ఏడి... ఇల్లంతా ఇంత చిందరవందరగా

వుందేమిటి ?

... ఆయన బయటికి వెళ్ళారు....? ముక్తసరిగా...

“మ్లీ పాప ఏది ?! స్కూలు నుంచి రాలేదా ...? పాప పేరు ఎత్తగానే న. ప్రశాంతి ఒక్కసారిగా వాసంతిని పట్టుకొని వెక్కివెక్కి ఏడవడం మొదలుపెట్టింది.....

వాసంతి.... ఈ ఆకస్మిక విపరీతధోరణికి అవాక్కయిపోయింది... ప్రశాంతి |... ప్రశాంతి... ఏమయింది. చెప్పు... ' అంటూన్న వాసంతి చేయిపట్టుకుని ఏడుస్తూ లోపలి గదిలోకి తీసుకు వెళ్ళింది....అక్కడ మంచం మీద పడుకున్న పాపను

మే 'సరకాలు'

....ఆ పాపను చూసిన వాసంతికి నోటమాట రాలేదు.. అలా స్థాణువులా నిలబడిపోయింది... గొంతు పెగల్లేదు.. .

“. వికృత రూపం... తల పెద్దదిగా వుంది. కాలు చేతులు చచ్చుబడి వున్నాయి... జీవశ్చవంలా పడి వుంది. పాప అలా చూస్తూ వుంది. ఏదో ధ్వని చేస్తూవుంది........... ఆ చూపు ...... ....... ఆ...... చూ....... పు.......

పెల్లుబికిన ఆవేదనతో బావురుమంటూ వాసంతి ఒడిలో తలపెట్టుకొని ఏడవసాగింది. అలా వెక్కి వెక్కి ఏడుస్తున్న ప్రశాంతిని ఎలా సముదాయించాలో తెలియక నిశ్శబ్ధంగా వుండిపోయింది. వాసంతి... ప్రశాంతే తేరుకొని తనలో దాగివున్న ' విషాదాగ్ని' ని మాటల్లో బయటపెట్టింది.

.. నా హృదయం బద్దలైపోతూంది వాసంతీ 1?! నీతో కాకపోతే ఎవరితో చెప్పుకోను.. అలసిపోయాను... నన్ను కన్నవారు, నా తోబుట్టువులు ఎంత స్వార్ధపరులే నీకు తెలుసు... చివరికి మేనమామను చేసుకోవలసి వచ్చింది... దాని ఫలితమే ఈ పాప... అలా మంచం మీదే పడి వుంటుంది.... మాట రాదు... కదలలేదు... మెదడు పనిచేయదు. ఏవేవో ధ్వనులు చేస్తూ, వుంటుంది... అన్నీ మంచం మీదే...

పాప అలా మన వైపు చూస్తూనే వుంటుంది. ఆ చూపు.... ఆచూ.... పు.... చూస్తుంటే కడుపు తరుక్కుపోతూంది వాసంతీ... ఏమి చెయ్యను.....?..... మామయ్యకు ఒకటే విసుగు... సరిగ్గా యింటికి రాడు... పాప బాధ్యతలు అస్సలు తీసుకోడు.... ఇంతమంది నా చుట్టూ వున్నా... 'నా' అనే వాళ్ళు ఎవరూలేక “ఒంటరి నై చావలేక బ్రతుకు నెట్టుకు వస్తున్నాను. పాప వైద్యం కోసమైనా నేను జాబ్‌ చెయ్యాలి... తప్పదు... ఒక పనమ్మాయిని పెట్టాను... నెలకు 2000/- యిచ్చేదాన్ని . . తను యిప్పుడు మానేసింది... చెయ్యడానికి యిష్టపడటం లేదు.

(వశాంతి చెవృతున్నది వింటూ వానంతి అలా నిస్తాణంగా వుండిపోయింది... కొంతసేపయినా తరువాత ప్రశాంతి యిచ్చిన లీవ్‌ లెటర్‌ తీసుకొని బరువైన హృదయంతో ఏమీ చెయ్యలేని నిస్సహాయ స్థితిలో ఇంటికి బయలుదేరింది...

ప

మే నరకాలు”

ఒక వారం రోజులు తరువాత, ఒకరోజు బ్యాంకుకి వెళ్ళిన వాసంతికి

అటెండరు ఒక '“ఇన్వెలెప్‌” చేతికి యిస్తూ...... ఇది మీకు ప్రశాంతమ్మగారు పంపించారమ్మా....

వాసంతి సీటులో కూర్చుని ఆత్రంగా కవర్‌ ఓపెన్‌ చేసి మనసులో చదవడం (ప్రారంభించింది...

.... నా ప్రాణ స్నేహితురాలు వాసంతికి... నీవు వచ్చి వెళ్ళిన రెండు రోజులు తరువాత మా మామయ్య వచ్చాడు ఇంటికి “తను ఈ “నరకాన్ని జీవితాంతం అనుభవించలేనని... అంత సహనం తనకు లేదని...... తను శాశ్వతంగా యిల్లు విడిచి వెళ్ళిపోతున్నానని... కొత్త జీవితం ప్రారంభిస్తానని... చెప్పి వెళ్ళిపోయాడు... నేను * ఒంటరి అయి పోయాను వాసంతి...*ఒంటరి గా జీవితం వెళ్ళదీయడం సాధ్యం కాని పని వాసంతీ...! అటు ఉద్యోగం చేయ్యలేను... ఇటు పాపకు న్యాయం చేకూర్చలేను.... "నేనూ... పాప.. ఈ లోకం నుండి శాశ్వతంగా నిష్కమించడానికి” నిర్ణయం తీసుకున్నాను...

.....చదువుతున్న వాసంతి కెవ్వున కేకవేసింది... బ్యాంకు లోని మిగతా సిబ్బంది... వాసంతి (ప్రవర్తనకు నివ్వెరపోయారు... యింతలోనే అటెండర్‌ రొప్పుకుంటూ వస్తూ... *' ప్రశాంతమ్మగారు ఆత్మహత్య చేసుకున్నారట... ఆమె తమ్ముడు వచ్చి మీకు చెప్పమన్నాడు” అన్నాడు వాసంతి సీటు దగ్గరకు వచ్చి....

చేతిలో వున్న లెటర్‌ పట్టుకుని వాసంతి చాలాసేపు అలా మౌనంగా వుండిపోయింది.... ప్రశాంతీ... నీ జీవితం యిలా ముగిసిందా ?....... ఇదేనా...... ముగింపు!!...... లోలోపల నుండి సుడులు తిరుగుతున్న దుఃఖాన్ని కన్‌ట్రోల్‌ చేసుకుంటూ.. మేనేజర్‌ దగ్గర పర్మిషన్‌ తీసుకుని తన చిన్ననాటి "స్నేహమయి “కడసారి చూపు కోసం " బయలుదేరింది వాసంతె.............౨ల

కన అ ప్రముఖ దినపత్రికలో ప్రచురించడానికి ఆమోదించబడినది.

మే 'నరకాలు విజేత “అబ్బబ్బ....కదలండర్రా.... కొయ్య బొమ్మల్లా దారికడ్డంగ నిలుచుండి పోతారు...” పోర్టికోలో కదలక మెదలక అయోమయంగా ఎటో చూస్తున్న స్టూడెంట్స్‌ని రెండు చేతులతో పక్కకు నెడుతూ కాలేజ్‌ కారిడార్‌లోకి వెళ్లాను. అసలే ముందురోజు వర్షానికి కేంపస్‌ అంతా చీదరగా వుంది. ఆట, పాట, మాట కరువైన కార్బొరేట్‌ పిచ్చిక గూళ్లలో వీరి బాల్యం ఛిద్రమైపోయింది. ఈసురోమని మనుషులుంటే .... దేశ మేగతి బాగుపడునోయ్‌ అని నూరేళ్ల క్రితమే హెచ్చరించాడు మహానుభావుడు గురజాడ. అయినా మనం కళ్లు తెరవలేదు. ఛ..ఛ... అసలు హ్యూమన్‌ స్పీసీస్‌ మొత్తం డిటీరియరేట్‌ అయిపోతూంది........ అటెండెన్స్‌ రిజిష్టర్‌లో సంతకం చేసి ప్రిన్సిపాల్‌ గారిని విష్‌ చేసాను. “ఏం వాసంతీ... ఏమిటి విశేషం...” ప్రిన్సిపాల్‌ గారు విష్‌ చేస్తూ అడిగారు. “ మేడమ్‌! ఒక రిక్వెస్ట్‌... మన కాలేజ్‌లో ఒక వర్క్‌షాప్‌ నిర్వహించడానికి మీ పర్మిషన్‌ కావాలి. ” సందేహిస్తూ అడిగాను. “చెప్పమ్మా! చెప్పు... ఏం వర్క్‌షాప్‌?” “జెనెటిక్‌ అవేర్‌నెస్‌... జన్యుశాస్త్ర పరిజ్ఞానం పై అంతర్‌ కళాశాలల స్థాయిలో వర్క్‌షాపు చెయ్యాలని...” “మంచి ఆలోచన, వండర్‌ఫుల్‌ సబ్జెక్ట్‌...” నేను పూర్తి చెయ్యక ముందే ప్రిన్సిపాల్‌ ఆసక్తి కనబరిచారు.

“అవును మేడమ్‌! ఒక పక్క మానవ జన్యుస్వరూపాన్ని ఆవిష్కరించి శరవేగంతో పరిశోధనలు జరుపుతున్నారు. ఏదో ఒకరోజు వేపచెట్టుకి ఆపిల్‌ పళ్లు మన సంతోషము, దుఃఖం, జ్ఞాపకాలు, ఆకాంక్షలు, ప్రత్యేకత సాధించాలనుకోవడం, బలమైన కోరికలు అన్నీ కణజాలాల ప్రవర్తన ఆధారంగా నిర్ణయమయ్య్యేవే.

• ఫ్రాన్సిస్‌ క్రిక్‌

మే 'నరకాలు”

కాసేలా ప్రతి సృష్టి జరిగినా ఆశ్చర్య పడనవసరం లేదని శాస్త్రజ్ఞులు సవాలు చేస్తున్న పరిస్టితులలో మన మెక్కడ వున్నాం!? ఆచార వ్యవహారాలు, సంకుచిత ఆలోచనలు, దగ్గర సంబంధాలు, మేనరికాల కారణంగా వేలాది మంది పుట్టుకతోనే శారీరికంగా, మానసికంగా వికలాంగులవుతున్నారు. ఎక్కడో కాదు... అటువంటి వాళ్లు మన కాలేజ్‌లోనే.... మన కళ్లముందే...”

“అవునమ్మా! నువు చెప్పింది అక్షరాల నిజం. ప్రపంచ దేశాలలో పోలిస్తే మన జాతి నానాటికీ బలహీనమైపోతున్నది.

“ఇప్పటికైనా సమాజంలో చైతన్యం కలిగించడానికి ఏదో ఒకటి చెయ్యాలి మేడమ్‌. తరతరాలుగా జరుగుతున్న నష్టాన్ని పూడ్చుకునే ప్రయత్నం చెయాలి...”

“మంచిదే వాసంతీ... ఇంతకూ వర్క్‌సాప్‌ ఎప్పుడు చేద్దామని...?”

“జన్యుశాస్త్ర పితామహుడు గ్రెగర్‌ జాహాన్‌ మెండల్‌ పుట్టిన రోజు జులై 22. ఆరోజు 'జెనెటిక్‌ అవేర్‌నెస్‌ డే' జరిపి ఒక వర్క్‌షాప్‌ ఏర్పాటు చేద్దాం. జిల్టాలోని అన్ని కళాశాలల విద్యార్థులకూ నర్క్యులర్‌ వంవుదాము,. యూనివర్శిటీ నుండి హూమన్‌ జెనెటిక్స్‌ హెడ్‌ గారిని ఆహ్వానిద్దాము. మన గవర్నమెంట్‌ కాలేజీ బయోటెక్నాలజీ హెడ్‌గారు, పూర్ణోని కొందరు ప్రముఖ డాక్టర్లు కూడా ఆసక్తి చూపిస్తున్నారు మేడమ్‌ 1”

“వెరీ గుడ్‌! తప్పకుండా చేద్దాం! గో ఎహెడ్‌....”

ఫేంక్స్‌! ధేంక్యూ వెరీ మచ్‌ మేడమ్‌!”

స్టాఫ్‌ రూమ్‌కి వెళ్లాను. రామానుజం గారు, చలపతి రావు గారు (ప్రభుత్వం ప్రకటించిన డి.ఎ గురించి లెక్కలు కడుతున్నారు. అటెండన్స్‌ రిజిష్టర్‌, డస్టర్‌, చాక్‌పీస్‌ తీసుకుని క్లాసుకు వెళ్లబోతుంటే లెక్సరర్‌ రామానుజం అన్నారు “వాసంతి గారూ! మనకు డి.ఎ పెరిగింది తెలుసా?”

“మీ మాటల బట్టి అర్ధమయిందిలెండి. నాకు ఫస్ట్‌ పీరియడ్‌ క్లాసుంది” అన్నాను బయటకు వెళుతూ. “ ఆ మాటకొస్తే నాకూ వుంది లెండి!” అంటున్న ౭2జఊతడత౭డిడిడడడాాడ్తైైైతతతతతడడతడడతడడైడాోాోాా

మే 'నరకాలు” రామానుజంను చూసి చిన్నగా నవ్వుకుంటూ క్లాసుకు వెళ్లాను. క్లాసులో పాఠం చెబుతుండగా పోస్ట్‌మేన్‌ వచ్చి రిజిస్టర్డ్‌ లెటర్‌ వుందన్నాడు. సంతకం పెట్టి లెటర్‌ తీసుకుని చూసాను. కవరు మీద పంపినవారి చిరునామా డాక్టర్‌ మీనా, ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ జెనెటిక్స్‌ అని వుంది. క్లాస్‌ అయిన తరువాత స్టాఫ్‌ రూమ్‌కి వెళ్లి కవర్‌ తెరిచి చూసాను. లెటర్‌తో బాటు కొన్ని ఫోటోలు వున్నాయి. అందులో గోల్డ్‌ మెడల్‌ అందుకుంటున్న మీనా ఫోటో వుంది. మీనా... ఇప్పుడు అయిదేళ్ల క్రితం...

నేను క్లాసులో పాఠం చెబుతున్నప్పుడు...

“ఎక్స్యూజ్‌మీ మేడమ్‌”

సీరియస్‌గా పాఠంలో లీనమయిన నేను ద్వారం వైపు చిరాగ్గా చూసాను.

మీనా..

ఫస్టియర్‌ నుండి గమనిస్తున్నాను. ఎప్పుడూ లేట్‌...

“గెటిన్‌... వేగంగా వెళ్లి కూర్చో ....” అన్నాను విసుగ్గా.

అడుగులో అడుగు వేసుకుంటూ నెమ్మదిగా నడుస్తున్న మీనాను చూసి

“లేట్‌గా వచ్చిందిపోయి... ఈ పెల్లి నడకలేమిటి? ఆ పరికిణీ చూడు... నేలను ఎలా వూడ్చుతుందో... ఈ కాలం పిల్లలకు ఎంత చెప్పినా...”

ఆ రోజు లాస్ట్‌ వర్కింగ్‌ డే.

లాబ్‌లో స్టాక్‌ రిజిష్టర్‌ చూస్తున్నాను.

“నమస్తే మేడమ్‌!”

“ఓ ...యెళ్లి నడకల మీనా! పరీక్షలు అయిపోయాయి కదా! మీ వూరు వెళిపోతావా? ఇది అసలే కంప్యూటర్‌ యుగం. డల్‌గా నత్తనడకలు మానేసి చురుకుగా వుండటం అలవాటు చేసుకో. ఆల్‌ ద బెస్ట్‌... ” అంటున్న నన్ను చూసి

“మేడమ్‌! ప్లీజ్‌! ఒక్కసారి చూడండి... మరేమో... మరేమో నేను వేగంగా కతైైూడ/డడడడడైడైడైడాడైాడర పడ

మే నరకాలు” నడవలేను మేడమ్‌..” అంటూ నేలకు తగులుతున్న పరికిణీని కొంచెం పైకి జరిపింది. మీనా పాదాలు చూసి నిశ్చేష్టురాలైనాను. పాదాలు లేవు. రెండు పాదాలు వుండల్త్లాగా మెలి తిరిగి వున్నాయి. నా నోటి వెంట మాట రాలేదు. ఛెళ్లున ఎవరో కొట్టినట్టయింది. రెండు సంవత్సరాలుగా... ఎన్నోసార్లు... అందరిముందూ పెళ్లినడకలని, నత్తనడకలని మీనాను చేసిన కామెంట్స్‌, పరికిణీతో నేల వూడుస్తూ మునిసిపాలిటీ డ్యూటీ చేస్తున్నావు అని చేసిన హేళన ఒక్కొక్కటి గుర్తుకొచ్చాయి. నాకు తెలియకుండానే నాకళ్లు చెమర్చాయి. “సారీ మీనా.... నిజంగా పొరబాటే జరిగింది. నా కామెంట్స్‌తో నిన్ను చాలాసార్లు బాధ పెట్టాను. నన్ను క్షమించు...” అని మాత్రం అనగలిగాను. “మరేం ఫరవాలేదు మేడమ్‌! మీకు తెలియదుగా...” నెమ్మదిగా అంది. “పుట్టుక నుండి ఇంతేనా...” “అవును మేడమ్‌....” మీ పేరెంట్స్‌ది దగ్గర సంబంధమా?” “మానాన్న మా అమ్మకి స్వయాన మేనమామ...” “నీ బ్రదర్స్‌... సిస్టర్స్‌. ?” నేను ఎందుకడిగానో మీనా (గ్రహించినట్టుంది. “ఒక అన్న... ఒక తమ్ముడు. అన్నకు నాలాగే కొంచెం కాళ్లు వంకర. తమ్ముడు మాత్రం అసలు నడవలేడు..” దిగులుగా చెప్పింది. దారుణం... అజ్ఞానం, మూర్జత్వం ఒకరివైతే శిక్ష అనుభవిస్తున్నది. మరొకరు.... “ఇంత ఇబ్బంది పడుతూ చదువు మీద నీకున్న శ్రద్ధ గొప్పది. మీనా... ఒక విషయం గుర్తుంచుకో... నీ లోపాన్ని ప్లస్‌ పాయింట్‌ చేసుకో. అవకాశాలు డడతతడడడడడడైడడడడైడైడైడాసడ్తసైైటతతతతతతతతతతతడతడ2నడడైతతడడైడతతడడ

మే 'నరకాలు' అందిపుచ్చుకొని ఎదగడానికి, పది మందికి ఉపయోగపడటానికి ప్రయత్నించు. నీకు తెలుసా! రెండో ఏటనే కంటి చూప్పునీ, నోటి మాటని, వినికిడి శక్తిని కోల్పోయిన హెలెన్‌ కెల్లర్‌ వాటినన్నింటినీ అధిగమించి, బైెయిలీ ద్వారా చదువుకుని తన జీవితమంతా అంధుల జీవితాలలో వెలుగులు నింపడానికే అంకితం చేసింది. నువ్వూ అదే స్పూర్తితో ఎదగాలి. నీలాంటి వారికి చేయూత ఇవ్వాలి...” ఇలా నాకు తోచిన విషయాలు చెప్పాను. ఆ మీనా ఇప్పుడు జెనెటిక్స్‌లో గోల్డ్‌ మెడలిస్ట్‌ గ్రేట్‌ మీనా! రియల్లీ గ్రేట్‌! లెటర్‌ విప్పాను. “గౌరవనీయులైన వాసంతి మేడమ్‌ గారికి, నేను ఎవరో గుర్తు వచ్చివుంటాను. ఇప్పటి వరకు లెటర్‌ వ్రాయనందుకు మరో విధంగా అనుకోకండి. నాలక్ష్యం నెరవేరి, మీరు ఊహించిన స్థాయికి నేను చేరుకున్న తరువాతనే రాద్దామనుకున్నాను. మీరిచ్చిన స్పూర్తితోనే చదివాను. హెలెన్‌ కెల్లర్‌నే ఆదర్శంగా తీసుకున్నాను. హ్యూమన్‌ జెనెటిక్స్‌లో పి.జి చేసాను. గోల్డ్‌ మెడల్‌ వచ్చింది. ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ జెనెటిక్స్‌లో పోస్ట్‌ డాక్టరల్‌ రిసెర్చ్‌ చేస్తున్నాను. వికలాంగులైన ఫిల్లలకోసం ప్రత్యేకంగా ఏర్పాటు చేసిన సంస్థలో పని చేస్తున్నాను. “మేడమ్‌! ఇక్కడున్న మానసిక వికలాంగులకు చెవులున్నాయి... వినలేరు నోరున్నా... సవ్యంగా మాట్లాడలేరు. కాళ్లున్నాయి... నడవలేరు. కారణం.. అందరిలా వారి శరీరంతో పాటు మనసు ఎదగలేదు. ఇక్కడ ఒక టీచర్‌ సంవత్సరమంతా కష్టపడితే ఒక మానసిక వికలాంగుడు రెండు చేతులు జోడించి అస్పష్టంగా నమస్తే చెప్పడం నేర్చుకున్నాడు. ఇక్కడ టీచర్లు ఎంతో కష్టపడితే ఒకమ్మాయి తనంతతాను స్కూల్‌ బెల్‌ కొట్టగలిగే స్థాయికి

మే 'నరకాలు

ఎదిగింది. వీరికి సంబంధించి ఇవే గొప్ప ఎభఛీవ్‌మెంట్స్‌. ఈ మానసిక వికలాంగులకు కొంతైనా చైతన్యం కలింగించడానికి పరిశోధనలు చేస్తున్నాము. మా ప్రయత్నం నెరవేరుతుందనే అశిన్తున్నాను. మరో ఆశ్చర్య కరమైన విషయమేమిటంటే ఇక్కడ వున్న మానసిక వికలాంగుల తల్లిదండ్రులలో చాలా మంది ఎడ్యుకేటెడ్‌ అయినప్పటికీ వేనరికాలు, దగ్గర నంబంధాలు చేసుకున్నవారే!

సెలవులకు వెళ్లినపుడు మావూర్జోనూ, చుట్టు పక్కలా 'జన్యుదీపాలు'” వెలిగించే ప్రయత్నం చేస్తున్నాను. జన్యు సంబంధమైన వ్యాధులు ఎలా వస్తాయో గ్రామస్తులకు వివరిస్తున్నాను. మా వూర్ణో ఇప్పుడు మేనరికాలు చెయ్యడంలేదు. అయితే ఈ ప్రయత్నం దేశ మంతటా జరగాలి మేడమ్‌! జీన్‌ రివల్యూషన్‌ రావలసిన సమయమిదే! నా పోస్టు రీసెర్చ్‌ టాపిక్‌ కూడా ఇదే! నా లక్ష్యానికి చేరుకోవడానికి మీ ఆశీస్సులు వుంటాయని నమ్ముతూ

ప్రియ శిష్యురాలు

మీనా”

హాట్సాఫ్‌! మీనా... యు ఆర్‌ గ్రేట్‌. అవిటి తనాన్ని అధిగమించి విజేతవయి ఎందరికో స్ఫూర్తి దాయకమయావు. ఎవరివరకో ఎందుకు... ఈ లెటర్‌ చదివాక నాకు కొత్త ఉత్సాహం కలిగింది. నేను ప్రారంభించిన యత్నానికి మరింత ఇన్‌స్పిరేషన్‌ ఇచ్చావు... .

“లాంగ్‌ బెల్‌ కొట్టేసి చాలా సేపయింది. వినిసించలేదా వాసంతీ! రిక్షా వచ్చేసింది...” కామర్స్‌ లెక్సరర్‌ విశాలి పిలుపుతో బేగ్‌ తీసుకొని బయలి దేరాను. ఈఅ(ల అ డిసెంబర్‌, 2009లో “విశాలాంధ్ర డైలీ ఆదివాడణ=ష్రన్రురించబదినది. “... తగరం 5466460%/ 6౪ల్తోనోసం6ం 0600౧6 0169౫ (గ 100..."

చ్‌్వ్హ్హాడయయా్‌్‌

ననున ననన నముననుక ముకక నమమ తతత 4 వజంంట్యాగ// 76౮02 4టా ౧077 బ౭ 500/6... 4 గార్ల! 0007 క్రగాటూ 226 500/6బీ? జ 477 0 ల గూల ౧000౫

• శలీల క3ం/౭0 ననన ననన “4/ ౧౫౫౮౫4౮౦౫౮ 80౫౭ రీ౭6% ప. (4౮/7౯ సా 0౧2౧2647

లు. 4 స, = ం మ. న వ్‌ మూ నక శా | వం న నో క స. 0౦౪౧5౧60౫౪ | | [|| వ. మా గ్ల కక. 06190101 య క. క ఈ భ్‌! . ౧౦గ౧౩౧8౪1౧6౦45 చ కీ . ఫస నా. న. వీ ( ౧౧2౯౧26653 న న! “జే ఒక సలా న లా . గా య్‌. మంట తళ గ! తన ॥ .. దం. ] స్‌ గ వ వ... గై లా అ 1 1౧920603 ణ్‌ తీత క , ౨ 54602101, 1౧ | | య్‌ (| షా ర టల ॥. యు ఫ! / / తా] కంరరడలు! ల .. సే అట సు సమున్నత ము. | న. సలల న. న. న హయ | . కా య. ప స ప టం. | మ. స న్‌ వో పంపన || య. మూ? ప్‌ న 1! సం / శీ | టు! మ క హా! వై సస న న టం | వ. గ! జసు. నం స. హు. ను. స స తం నగ! / న. న ! తట పు: ) | | ప లాం న్న / | | గ సే ||| ఖో 1 న లీ | ్య | , ఖ్‌ తీ హా నల ల త. (స స స న్‌్‌ నీ ఏ పీ యే. , పట నేళు మనో . ట్‌ ఇగ ళ్‌. కా నశ! స్‌. క | | నా... లో ఫ్‌ | శ | 1 క న (ట్‌ శ! (న. 1 తు ల. ౧13 81, ౩ ౧౯౦6040101 యై (2045 టం న్‌ కనటం? . క్ష 13 శే (01 య శాం? 1; 40 0౪*2గ120౧౧|/- వీ గం ల (0 124840 8 0901661 హ్‌ ళా క. | 2 | యూ. వాసో 5. 5420200 న. 212860. | 1 (గి, సగ౦6౧౪ 13669 ం 15 0 6009218 వ 1౧6009 గొ౭గ126్ర69. ౫ య 00౧92[661౧6 ! చు న్న శ య

. ళ్‌ల్ని 524 54గ44)| 19.అళష లకు గుణింఇ80%, / ;

/ | ర కష ౧246500720] 52416041102000410000/ ఈ

“5౧04-10 ౧౦౦౧16 1203064 616 క0గొళ్టీ|

న ౧౦౦64౮౦6౭4 10/9౦౦186- (189 ౧౪౩౩౭96 6

|. 11202021 0414౭68 .15 16 00౧2౧10

కక జ ౧౩౧౮౭౧౧౧6౧

'వి౭ర 5460గ2001 15 16014౧6" 0 ౧౧౦185910౧. నగ 54%1241 15 24/16! " ౪10౧) 2 60౧౪10410౧. “5[0౪/ 16 ౧6౦౧16 12130641 616] 90౧36 8004] 66646 10! 500616%/- 16 ౧౧6౩౩౭06 0 2 ౧౭8/1 66414264 15 6 0౧2౧౪౧8 ౧౭౧౯౭ 10! ౧6౧ “గింటి!1౧6 ౪||! 001౧16 10 ౪౦౪ 16561₹- 116 0/6200100 ౫/౧౦ 086941 ౧0615గ 51 19 19 10/06 0611౧06 ౧6 ఆగంగం. “| ౪2౧౬ 10 8౦౦౧ [1/100 6౪6౧ 2గం/ ౧/ రం4€)” - 16 18611౧3 01

తీగ౧ం ౧౧౭౧| - 1౧901౧6906 ౧6౧ 5౧16౬ 5402011 ౪0౧666 29 1601116౧ 1౧ 90(2%/ 0౪1 06886 001689 10% /0౧6౧, 5గ42[6612గ ౦0౧1006160 ౧6 ౪౧౭ 2౧6 ౧16 51006 1251 14/0 66026695 10 9640216 16 ౪౦౪1) 200641 [681 ౪21665

, 0119. 1౧6 0099౧/20009 2౧౮6 00101009 0 ౧4౧౫ 2.816241 ౧6౦౧16

, 46 0.0. గంం200|, 0౧ 4౦౦66! గ౭140౧ ౪106౧66 6 0గ౮1౧ 0 ౧6

' 0101009. షీ! 0096౧/108 16 069611 800160/ 2౧౦ గ౧౫౫౧౫/ ఇ

5016౧66 ॥౪/65 1౧6 00౧0106696 1186 0౧% ఆ౬౯%|౬౯ ౪191011 2౧6

63౬౬౯ 0/౯౧511)/ 04౧ 592౪76 46 006౧౮).

5౧౬ 50024200 ౪౧౦16 200416 40 9[0గ 910గ65. 6౪60/ 34% 13 -

0256060 0౧ 4 90014! ౧/౦016౧%. 59%6 2190 ౪/06 ౧౧౭౧౫ 2౧10169 61506495100 ౪2గ౧౦౮౪9 6660 ౧౦0166 ౧౧౦౦016౧09 1౧ 106 90016%// 7౧5 0౦0% సకోసిగిఉకత టల” & "61414 ౮70711౮060” ౧౭౪1౧8 ౬ 8060646101 5160గ1635 &౧౮6 &గ|0169 10 2/04 1౮౧0౧ ౧౧౦౦|6౧౧9 ౪౧100౧

' ౭౧6 36100261౧0 ౪116 ౧౧౪౩6౧1 6౧6౧240గ...... !

| ॥]