Telugu mahathapashwi - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

అది ఈ (భగవాన్‌ శ్రీ వాసిష్ట గణపతిముని చరిత్ర రచన మై.తావరుణ (సకాశకులు : వాసిష్ట అధ్యయన కేం [దము [ఓఓఓ రాజేశ్వరీ నిలయసు పూల్‌వాగ్‌ రోడ్‌ విజయనగరము _ క3$ 002. గ 800% 10౮091 గలి గీడోగి రగీీగు, గని1300గ. (/09046%0-500 027. 2 : 465236

మహాతప స్వి క క 1 లక [ప్రథమ ముకణ గర గ రా నవంబరు 9 ఆమా ఆయ లీ జ. ఖౌ (పతులు వెయ్యి ర్‌ ౮ ఇ! వల 18 80-00 తీట ల్‌ (౧ ప్త లో (సకులకు య షి లలల ప ఎత ఎ జి రోడ్‌ విజయనగరను హినూంసు 8౭)క్‌ డిపో ఆశీళ్ళ మెట్ట జంక్షన్‌ (4/౯ 7 6 67౧ జం విశాఖపట్నం = త్రై ఆ॥ విమలొదేని ఓ-8-4 రాజేశ్వరీ నిలయము పూల్‌బాగ్‌ రోడ్‌ విజయనగరము = రస్‌ (0 ముద్రణ శ్రీ శారదా వవర్‌ ్రింజింగ్‌ వర్కు భట్నవిల్లి చిన్నపిధె అవిలాపురం మండలం తూగో జిలా

టే క్‌ యై స ఖ్‌

• ర గ్‌ కనాన క్‌ ఖై గ్‌. క్‌. | స స ఇ) స్యా యం నసన్‌. షః 16 111 ట్‌ క నం... న సు. క్‌ స ర్య ల. న వ వ సేప్టై టం న. గ్‌ | న గయ వాం , ల వి న (111 ప | | " న. న. (| + 9 ఖం || , న జ్‌ పదమ ఇ 1 బే జ ప న్‌ వ ఈం, 2 జ్‌ డం. ప ల (స 12 లి... న న సంక. | స. స న. న '్థ | ఖ్‌. య గ (భె 1 చ న్స్‌ స ఖి

1. 1, ఓ | గలే! | | యా ంంం

న మ మ. .. ము స. 110111 నో న. నం ప | య వ . న. టమ గు. ల్‌ో నన “ న. వ స? న , మ || (సు ల

• మ న్య సగ ఈ న శీ. / “న్‌ న ము. గ న. నో స. లా ని ల స ప టం. భగ త. బశగవాన్‌ శీర ఈ మ; | , ణమహరి | శ | (||

ఉం శ్రీ రమణ గణవతయే నమ “వాకరణ విద్యా ప్రవీణ” సాహిత్య విద్యా[వవీణ “భాషా, 1వవీణ? వ్యాకరణాలంకారచ (కవర్తి సాహిత్య విశారద" ఆచార్య అప్పల్ల సోమేశ్వరశర్మ, ఎమ్‌. ఎ పి,జ ఏథి (విశ్రాంతి సంస్కృ తాచార్యుడు ఆం(ధ విశ్వ కళాపరిషత్‌) అఖనందనవంం == ఆశీర్వా చవ

లోకే మవోంతో _విలసంతి సంత వసంకవల్లోకహితం

చరంతః అని ఆది శంకరులు అన్నారు). బుకువులలో వనరంత6

ఆనందదాయకం - హీతకరం అందువల్లనే బుతూనాం కుశుమా

కరం ._(బుతువుల్లో వనంత నేను అని శ్రీకృష్ణ సరమాత్మ తన

వై భవాన్ని చాటి చెప్పేరు వసంతం వలె ల్రోకహ్హితాన్నే జీవితపర్ర

మార్థంగా ఎంచుకుని తమ మనోవాక్మాయములతో సదా లోకులకు

ఆనంవాన్ని పంచిఇచ్చే మహానుఖావులు దివ్యజ్యోతులై. వెలుగుతూ

ఉంటారు... అని త్రీ శంకరుల తాత్పర్యం త్రీరామకృ ష్టాద్యవత్తార

ముల వలెనే మహానుభావుల అవతారాలుకూడా భగవత్స ౦కల్పాల్సే

ధర్మ వ్యతి [కమాన్ని సర్దుబాటు చేసి సమాజ (ేయన్సుకోసం అవిర్భ వించునవే

అటువంటి మహానుభావుల్లో శ్రీ నాయన ఒకరు తలొదం |డులు

జేసిన నామకరణం గణపతి శాస్త్రాలను ఆపోఒశనం పట్టినందు

వల్ల ఆయన గణపతిశాస్త్రి అయే్య్యురు తపస్సువల్ల- ముని"

కాగలిగేరు. గో(తాన్ని బెట్టి వాసిష్టుడుగా వన్నె కెక్కినారు

ఉద్దండకవి పండితులు సమర్చించిన కావ్యకంరః అనే అసావూన్య

వైన బిరుదం వల్ల ఆయనే. కావ్యక రులు గా పరి్యాతు ఫిళమ్యేరు. చిట్టచివరకు కరుణామయుల్తైన అరుణాచలయోగి యొక్క అవ. ందానందోత్సా హ_పరిపూర్ణమైన “నాయనా అన్న పిలువు కారణంగో ఇ€ మిహామభావుకే “నాయన గా. బంధువుల _ భక్తుల _-.భవ్యమిికుల _ భాగవతుల వాక్కులలో నాటికి నేటికిన్ని నాట్యమాడుళఈన్నారు “ఇలంకకూ వారియింటి పేరు అఆయల సోమ యాజుల వారు కాగా నాయన అంటే అయల సోమయాజుల గణపతిశాస్త్రి గారనింవ్షర్యవ్రసానం “భవికు

శ్రీ గణపకిశాస్త్రీ " వామదేవుని వంటీ యుహార్షి వాల్మీ కి వంటి మహామా (కకర్శ, ఆదిశంకరుల. వంటి అత్మేది= విశ్వామిత్రుని వంటీ సహాతపస్వి వర్తికృతచరితానికి ఆయనే కధానాయకుడు ఈరచనకు ఈ శీర్షికను ఉంచడం ఆయన కీర్తికి జయవతాకలో అనవచ్చు అన్నివిధాల ఆది సార్ధకం నాయన పుట్టుక దివ్యం- హణి దివ్యం _ చేతలు దివ్యం _ అనుభూతి దీవ్యం _ ఆచరణం దివ్యురా- వారి సర్యస్వమున్ను దివ్యమే -అయినా వారి జీవిత సారమంతా తపస్పే' మహతవస్సే” " అందువల్ల వ్లారే మహా తపస్వి ఈ పేరుతోనే ఈ'కృతిలో నాయనగారి ముఖ్యచరిత మంతా సాగింది మహాత్ముల దివ్యభవ్య చరితములు అనంతంగా వెల్లివిరుస్తాయి అన్నింటిని కూడగట్టడం అసాధ్యమే అయినా బొచిత్యాన్ని అనుసరించి యథాసంభవంగాను యధాశక్తిగాను యథాన్యాయం గాను యథాకాలం గాను యధారసం గాశు గర్భింథకర్త ఇందులో విషయాలను వింగడించేరు అది వ్తారి నై పఖ్యమనే చెప్పక తప్పదు ఇందులో అక్కడక్కడ నేన వెంరు గులు పెట్టేను ం

ఎవరీ [గంథకర్త ? పైవారేమీ కాదు సాకొత్తుగా నాయన గారి మనుమడు-పొ [కుడుంశ్రీ మహిదేవశాస్త్రిగారి కుమారుడు శ్రీ అయల సోమయాజుల వెంకటరమణగారు (శ్రీఎ వి రమణ) వీరు వృత్తిని బట్టి పళిభుత్వో ద్యోగి_(పవృత్మిని బట్టి శ్రీరమణ నాయనల ఆంతరంగ ప౦వృ్తి గలవారు. సంతతానుధ్యానం వలన నిరతాభ్యాసంవల్లను తాతగారి తత్త్వాన్ని “కరతలాను -లకం గా చేసుకున్నవారు _ తాతగారి వైభవాన్ని *” మనుమడు గర్పింథ రూపంలో విశాలంగా సంతరించాలన్న ది కూడా భగచళ ౦ కల్పం అయి ఉండాలి లేక తాఠకారి అను (గవాం అయిఉండాలి ఇదే విచ్శితం అేకపోతే ఈ విఫంగా క్షుజ్ణుగా రచనను,కొనసొగిం చడం చాలా కష్టం ఎందుచేకనంట్చే శ్రీ రమణగారికి ప్రంన్బృ కాం ధాలలో పాండిత్యం అంగగా లేదు అఇంతంతవ్వూ [తమే అయినా సంస్కారం గొప్పగా ఉంది చక్కటి శ్లైల్‌ వరించింది శిష్ణవ్యావ హారిక భాషలో అన్ని అంశాలను ఎర్చి కూర్చి చక్కని కధావుష్ప మాలికను తయారు చేసి తాతగారి కీర్పిాయ కంఠానికి ఉవహారంగా సమర్చించేడు ధన్యులయినారు అస్తు

శ్రీఎ వి రమణగారు నాకిదివరకు [శతపరిచితులు ఈ మధ్యనే సాక్షాత్‌ పరిచితులు ఆంతరంగిక పరిచితులు కూడా అయి నారు. నాయన తత్త్వాన్ని అధ్యయనం చేసి ఆరాధింబేవారిలో నేనాకడను కావడం ముఖ్యకారణం వీరు ఏ పాఠ9ంకంలో ఉన్నా ఎ ఊరిలో ఉన్నా శ్రీ రమణనాయనల వైభవాన్ని బహు భంగు అలో (ప్రచారం చేయడానికి బద్ధకంకణులై ఎనలేని సేవను చేస్తు న్నారు ఇది వీరి శర్చిద్ధాభక్తు లకు నిదర్శనం ఆంధఫదేశంలోను ఇతర [ప్రాంతాలలోను శ్రీ రమణ సత్సంగం అన్నది వీరి వ్యవ స్ధే ఈవిధంగా చేస్తూ శ్రీ రమణ నాయనల తవ ఫలంగా వీరు (ప్రకాశిస్తున్నారు వీరీ కషి బహుధా (ప్రశంసనీయం

ళు -ఇడినరకే ముచ్చటించేను గదా క (1గంథంలో చరి తాం శాలు ఏన్నో ఉన్నా శీనసాయనగారి చుహాతపోవిలాసం ముఖ్యంగా చోటు చేసుకుంది నాఓస్తై అసాధక్థం నామ తపసామ్‌ _ (తవ స్స వహైజ్ర్యం కానిది లేదుఒ ఉండదు)" అన్నది యథాక్ట్రమన్ని పళఠ౭కొదాహరణ పూర్వకంగా" రచన. నిరూపించింది (శా చక్తు.లున్నవారిని ఇ ఇడి [ప్రోత్సహిస్తుంది _ ఉత్తేజ పరుస్తుంది సన్మాళ్షం చూపిస్తుంది-శేక్సియస్యు ను సంపాదిస్తుంది శాగా మహాతపస్యి కర్తను శ్రీ ఎ” వి రమణగాంని మన సోత _తభినందించి” “తను. తాతగారి" దివ్యపై భవాన్ని అవాం సోహోలోనికిఅందించే శక్షీయుప్త లను భగవానుడు విరికి |పసాదించు గాక * అని సర్వదా సర్యధా ఆశంస్తిస్తూ ఉంటాను “భం భనకు స్‌కమ్మ ధార న విశాఖపట్న ౦.13, అబ్బు క్‌ మైన్షురశర్మ,

ఆచార్య వేదుల సృుబహ్మణ్యు గాస్త్రి,

ఏం వి పిహెచ్‌ డి (తెలుగు ఎం ఏ సిహెచ్‌ డి సంస్కృతం) తెలుగు శాఖ ఆం(ధ విశ్వ కళాపరిషత్తు ళారదా పీరం 486. 5.85 నుండానారి పేట విశాఖపట్నం ఐ= ఫల) 090 ఫోన్‌ 541009 శ్రీ శివాయ గురవే నమ “ఏినీరాజన౦ :

స జాతో యేన జాతేన యాతి వంశః సమున్నతిమ్‌ అని ఆర్యోక్తి ఎవని జన్మ చేత తన వంశానికి బొన్నత్యం కల్గుతుందో అతడు జన్మిం౦చినన్లు - అని భావం ఆతని జన్మ సార్టకం అని తాత్చర్యం శ్రీ గణపతిముని జన్మము ఆవిధంగా సార్ధక మైనది

శ్రీ అఆయల సోమయాజుల నృసింహశాస్త్రిగారు త్రీ గణవతి ముని పితృపాదులు శ్రీమతి నరసమాంబ మాతృదేవత విజయ వగరం జిల్లాకు చెందిన కలువరాయి అనీ (గ్రామం గణపతిమిని తాత ముత్తాతల స్వస్థలం

బహుధాన్య సంవత్సర కార్తిక బహుళ భానునాసరం (ఆంటే 17211-1887వ తేదీ సూర్యోదయాది 28 ఘడి లులకు కుంభ లగ్నంలో మథానక్ష త [పథమ చరణంలో విజయనగరానికి సమీ వంగా ఉండే లోగిస అనే [గామంలో వూతామహుల యింట శ్రీ గణపతిముని జన్మించేరు జన్మించారు అనడంకంటె అవతరించారు అనడం సముచితం అనుపమమైన తపశ్శక్తి అనల్బ మైన మేధా సంపత్సి అవూర్వ మైన సాహిత్య సంపద-అనేవి గణపతిముని అవ తార పురుషుడు అనే విషయాన్ని విశదపరుస్తాయి. గణపతిగా

శ

కొందరికి ఆయశక దర్శనం ఇవ్వడమే గాకుండా గబపతి అవతా రంగా పెద్దలచే పరిగజింపబడినాడు-

తీ నృసింహశాస్త్రిగారి నవాక్రర గణపతి జపదికౌ ఫలంగాను శ్రీమకి వరసనూంజ పొందిన శ్రీకాకుళం దగ్గర ఉన్న అరసవలి లోని

ళో

సూర్య దేవత అనుగరహ ఫలంగాను శ్రీ గణపతిముని జన్మించారు కాబట్టి వారికి సూర్యగణపతి అని మొట్టమొదట నామకరణం చేయబడింది

సూర్యగణపతి జీవికసర్వ స్వ ౦లో ఎక్కువభాగం వివిధ క్షే [తా లలోతపస్సు చేసి మం (తసిద్ధి జపసిద్ధి పొందడంలోనేగడిచిపోయింది తపసా (బ్రహ్మ విజిజ్ఞాసస్వ అనే (గుతివాక్యానికి శ్రీ గణపతినుని జీవితర లక్ష్యమనదగ్గది మునిగా ఎక్కుఎకాలం గడపడంచేత గణపరిముని అనే నామకరణం ఎర్వ్నడించి లోక పర్సిచార పసిస్ధి కూడొ గంిపతిముని బనే-

గణపకిముని అరుణాచలం వెళ్ళి రమణమహర్షిని దర్శి 0చిన సందోర్భ్‌ ములో అంటే (వ(వథమ దర్శన సమయంలో రమణ మహర్షి గజపకిమున్‌ని నాయిన తని సంబోధించారట అప్పటి నుండి గణపతిమునికి నాయన అనే పేరుకూడా స్థిరపడింది నాయన అనే పేఠుశోనే వారి జీవిత భరిత ఇత పూర్వం కూడా రచింపబడింది అరుణాచలంలో శసస్సు చేసుకొంటున్న రమణ మహర్షిని లోళానికి పరచయంచేసి వారిమాహాత్మా శ్రన్ని చాటిచెప్పిన మహాపురుషుడు గణవతిముని ్లి జగద్వి దెతం

గణపకిమిుని జీవిత సర్వస్వ ౦లో వారు నవద్వీపంలో విద్యజ్ఞన [పశంసలంచుకొని విద్వద్యి జయాన్ని సాధించిన ఘటం

బి

ఘవర్శ్ధాక్షరాలళో లిఖింపధగ్గది అది అం(ధదేశం సర్వమూ

(0) గర్యి ంపదగ్గది వివిధ శాస్త్రాలలో నిష్టాతులై న మహామహుల వెదుర్కొని తను వాధిఢకవితాప౦దర్శ నచేత గణవకిముని జగజ్జ్టేయ మానంగా. కీర్తిపతాకని ఎగురవేసిన ఆ సన్నివేశం నిత్యమూ స్మ రింవదగ్గది ఆ విద్వత్పభలో శ్రీ గణపతిముని సద్యఃన్ఫురణతో అపూర్వ కచ్చ నాశళాథ౨గా సమస్యలని పూరించికవిధం సంస్కృత సౌహిత్యలోకంలో చిరస్టాయిగా నిలుస్తుంది ముచ్చటగా మూడు సమస్యలని ఎలా వారు పూరించారో పరిశీలిద్దాం _బ్లేనవస్త్రం పరిత్యజ్య వధూః శ్వ శరమిచ్భతి అనేది ఒక సమస్య పయ్యెదని విడిచి పెట్టి కోడలు మామగారిని కోరుతోంది- అని థఖావం ఈ సమస్యని మధురబావ బంధురంగా పౌచిత్య వరి పుష్టంగా గణపతిముని ఇలా ఆశువుగా పూరించారు హిడిందా భీవుదయితా నిదాఘే ఘర్మ పీడితా _స్దన వస్త్రం పరిత్యజ్య వధూః శ్వ శురమిచ్చ తి భీముని భార్య అయిన హిడింబ వేసవిని కావంచే పీడితురాలై. పయ్యెదను విడిచిపెట్టి మామగారైన వాయుదేవుల అభిలషిస్తోంది అని భావం వేసవిలో తాపానికి తట్టుకోలేక స్త్రీలు పమిటను తొలగించి గాలికై ఎదురుచూడడం లోకసహజం ఈ విషయాన్ని ఆధారంగా. చేసుకొని బొచికిశోభితంగా సమస్యను గణపతిముని పూరించడం సర్వ జన సమభినంద్యం (౧ గౌరీ వతివక్తం న వశ్యకి* అనేవె వురొక సమస్య పార్వతి పతి స..ఖాన్ని చూడదు-అని భావం దానికి గణవతిమున్ని పూరణం ఇలా ఉంది చతుర్ద్యాం భాద౦శక్ష స్య చం [దదర్శన శోంఠతయా వత్సర స్యైకదా గౌరీ పతివక్త్మం న పశ్యత్రి

ళు థా(ద్రవద శుక్ష చతుర్ధినాడు అంటే వినాయక చవితినాడు చం దుని చూడవలసి వస్తుందనే భయంతో సంవత్సరానికి ఒక దినం పార్వతి భర్త ముఖం చూడదు అని థావం సమర్థనం సహ్బృ ద్యంగా ఉంది పిపీలికా చుంబకి చందథిమండలమ్‌ -అన్నది మరొక సమస్య దీన్ని గణపరిముని ఈ విధంగా పూరించారు సకీవియోగేన విషణ్ణ చేతసః వభొః శయానస్య హిమాలయేగిరౌ శివస్య చూడాతలితం నుధాశయా పిపిలికా చుంబతి చం 1దమండలమ్‌ సతిదేవి వియోగంచేత భిన్నమనస్కుడై న పరమశివుడు హమాలయ పర్వతమందు వవ్వళింపగా ఆతని జటామండలంలో ఆలంకారంగా ఉండే చం దమండలాన్ని అమృతమందలి అశచే ఇక చీము చుంబించింది అని భావం ఈ విధంగా నవద్వీవపంలో గణపతిముని ఆపూర్వ్య కవితా వైభవాన్ని (వదర్శించి పండితుల పవళ్తిసంసలందుకొని పండిత సు తాముడై న ఆంబికాదత్తునిచే నూనూగు మీసాల నూత్న యౌవ నంలో కావ్యకంర అనే బిరుదాన్ని పొందారు అప్పటినుండీ శావ్యకింఠ గణపతిముని” లోకవ్యవహారంలో (పసిద్రిని సంతరించు కొన్నారు. ౭ వివిధ దివ్య క్షైతా్భలలో తపస్సిద్ధి పొందిన కావ్యకంర గణ సతిముని కొన్ని వేదమం (కాలని దర్శించిన పుణ్యపురుషుడు (ప్రాచీన మంత౦ (దష్టలతో ఎమస్ట్రానాన్ని అలంకరించిన మహా

గ త్ముడు ఉమాసహస$ం విశ్వమీమాంస రేణుకా గీతం వంటి (గంథాలని ఎన్నింటినో సంన్కృతంలో రచించిన మహాకవి అతడు [పొథంగా గంధీరంగా మవార్షి (పోక్తంగా కావ్యరచన చేసి న్లిద్వ త్స ిశంసలందు కొన్న ఆకవితల్లజుడు భారత దేశానికి స్వా తంతర్యిం రావాలని పరదేశీయుల హెలననుండి ముక్తి లభిం చాలని తమ తపన్సు లో కొంత భాగాన్ని ధారపోసిన దేశభక్తి దురంధరుడు శ్రీ గణపతిముని పుట్టినప్పటిమండి అవతార పరిసమాప్తి వర్యంతం ఎన్నెన్నో అద్భుతాలు [పదర్శిస్తునే ఉండేవారు వారి జీవితంలో పర్పీతి ఫఘట్టమూ అద్భుకావహంగాశే ఉంటుంది. వారీ జేహం నుండి జీవుడు ఊర్ధ్వ మార్గంగా పయనిస్తూ కహాలఖేదం చేస్‌ ఉ [త్మమించడం అత్యపూర్వం౦ మవోతపస్య్వి మహాయోగీశ్వరుడు- వంటి వారికి మా [తమే ఆవిధంగా జీవోతి0మణ సాధ్యమౌత్తుంది ఇటువంటి మహాపురుషుడు నభూతో నభవిష్యతి అనడం అత్యుక్కి కాజాలదు వుణ్యశ్షోకన్య చరితముదాహరణమర్హ తి అని శాస్రో0క్సి

కాస్యకంరగణపతిముని పుణ్యశ్లోకుడు ఆతని రి [త నిత్యము సంస్మరింపదగ్గది ఆ గణపతి మునీందు9ల పొషకుడు శ్రీ అయలసోమయాజుల వెంథతిళమణగారు తాతగారి అంశతో జన్మి ంచినవారు అధ్యాత్మికం జీనితాన్ని సార్ధకం చీనుకొంటూ మై (తావరుణ అనే మారుపేరుతో గాపతిముని చరితను రచించిం చడం అస్మదాదులకు వరమహర్షదాయకం తను గిఫింధాశికి వారు మహితపస్వి అని నామకరణం చేయడం సార్ధకం నిత్యమూ తపన్సమాధినిష్టుడ్డై న గణపతిమ. నియొక్క దివ్యచరి త్‌కి తపస్వి” అనే పేరు అత్యంత సముచితం

(0౫ చ గర్పింధం మూడు భాగాలలో రచింపబడింది గణపతిముని 1గంథాలవని అన్నింటిని సమ గంగా అధ్యయనం చేసిన శ్రీ రమణ శరు గణవతిముని రచనలలోని కొన్ని భాగాలని ఉదాహరిస్తూ కథని వివరిసూ ఫసపున్వయిస్తూ ఒక నవలని రచిస్తున్నట్లు భం “"గంథాన్ని రచిరచడం త్రీ రమిణగారి సత్యేకత నాఒమూలం థిఖ్యతే కించిక్‌ నాఒన పేక్షిత ముచ్యతే _అన్న మల్లినాథ సూరి వాక్యాన్ని ఈ (గంథం తలపింపకేస్తోంది భాషాభేషజాన్ని ప౦దర్శిం వక విషయాన్ని సరళంగా మృదు మధురమైన భాషలో సర్వజన సుగమంగా వివరిస్తూ ఈ గ$ంథాన్ని రచించిన శ్రీ రమణగారు కృతకృత్యులు తవస్వి అనే ఈ [గంథం హిరకుని ఉత్మంరని పెరచుతూో తుదిదాక చదివిస్తురందనడం అ౭ిశయోక్షి గాదు బుషి కల్చుడైన ఒక మహావురుషుని అపూర్వ చరికఠ్సిని లోకానికందించి శ్రీ వేంకటరమణగారు అటు పిత్తూణాన్నీ ఇటు బుషి బుకాన్నీ తీర్చి కొన్నారని తలుస్తాను పొరకలోకం గళంధాన్ని టిదివి తరించును గాక శుభం భూయాత్‌ వేదుల సుబహ్మణ్యశాస్త్ర 16-4-1009

ఉం గం గణపతయేనను ఓం శ్రీ మా[కేనమ ఓం త్రీ గురుభ్యో నను అభినందన చందనవ్‌ం భగవంతుని సంకల్ప మే సృష్టికి ఆది కల్పాంళతమందు సృష్టింపబడినదంతయు లయనుగుటయే అంతము అట్టి ఆద్యం తనులకు అతీతుడై వీటిలో అంతర్యామిగా నున్నవాడు పరమే శ్వరుడు ఈ సృష్టికి అంతర్యామికి సంబంథమేమిటని కావించి శోధించి ధ్యానించి పరమ సత్యమును దర్శించడమే _ తవన్ఫు ఆ తపస్పాధకులు మహా తపోధనులు యద్యద్వి భూతిమత్చ త్యం శ్రీమదూర్జిత మేవ వా తత్త దేవావగచ్చ త్వం మవ తేజోజఒంశ సంభవమ్‌ అను గీతాచార్య [సమాణ వచనానుసారముగా లోకోద్దరణ కొరకు కొందరు మహానీయులు (పతియుగంలోను [పాదుర్శవిన్తూ ఉంటారు ఆ కోవకు బెందిన దైవాంశ సంభూతులలో నాయన (భగవాన్‌ కావ్యకంర గణపతిముని గారు ఒకరు అట్టి నుహిమా న్వితులు సామాన్య మానవులుగా సంభవించినప్ప టికి వారి జన్మ కర్మ అసానూన్యంగానే ఉలటుంది అటువంటి వారి స్వరూపమును స్వభావమును పరమార్థమును తాము మొదట అఆకళించుకొని వారి చరి [తను వింగటించి జగత్తుకు అందించడానికి కొందరు సత్పురుషులు సంకల్పిస్తారు ఆ సత్చురుషులలో శ్రీ రమణగారు ఒకరు వారి లేఖిని నుండి జాలువారిన అద్భుత (గంథమ్సు మహాతపస్వి మొట్టమొదట వాశిష్ట వైభవమ్‌ అను పేరుతో నాయన శిష్యులు శ్రీ కపాలీసాస్రిగారు నాయన చరి (కను సంస్కృతంలో

న

రచించి లోకానికందించారు తదుపరి ఆ చరి [తను ఇంకా వఏిపులీక్ర రించి నాయన అను నామంతో నాయన చర [తను తెలుగులో రచించి ఆంధాళవసొకందించేరు నాయన [ప్రియతమ శిష్యులు పాతః స్మరజీయులు శ్రీ గుంటూరు--లక్ష్మికాంతంగారు. పిమ్మట నాయన శతజయంత్యుత్సవ సందర్భంగా గణపతిముని అను ముఖశీర్షి కతో నాయన ఛరిషతను రచించారు నాయన అశీస్కు అందుకున్న వుణ్యఎుయిషులు సరన్వ తివు (త త్రీ యామిజాల పద్మ సొభస్వామిగారు తర్వాత కావ్యక౦ర అను పీరుతో కావ్యేషు నాటకర రమ్యమ్‌ కాబట్టీ నాటక రూపంలో నాయన చరితళిను రమ్యంగా రచించి మనకందించారు బహుముఖ పళిజ్ఞాసాలి మపహాళతవి మంతరిశాస్త్ర కళానిధి సౌహితీ వాచచ్చతి డా శ్రీ [పసాదరాయ కులపతిగారు ఇప్పుడు నాయనగారి పొషతులు శ్రీ రబుుణారు

మధుర మధురం నవ్యకావ్యం కరోమి. అను రీతిని స్వమతి వై భవంతో వినూత్న పద్ధతిలో విలక్షణ రీతిలో _ మహిఠవస్వి తన్న పేరుతో నాయన చరి [తను మై శ్రావరుణ అను కలరపేరుతో మనకందిస్తున్నారు ఎందుకు 7 _వుణ్యశ్లోకస్య చరిత ముదాహరణ మర్డ్గ తీ కాబట్టి అంతకముందు త్తీ రమణగారి సోదరి _ శ్రీమతి సవ్వవిశాలాక్షిగారు గనహాజో కవయి వాసిష్ట' పీజయం అను రమ్యమైన పద్యకావ్యాన్ని రచించి లోకా నికందించారు

(౫ శ్రీ రమణగార రచనలో” ఒక విశేషకుంది నాయనగారి కుంద సభ్యులుగా. శ్రీ రవణగార్రికి ఎ ఇతరులీకు తెలియల నాయన జీవితరహస్య్యాలు అనుభవాలు అనేక సంఘటనలు శ్రీ మహాదేవ శ్చాస్ర్రిగారి“నుండి గఫ్పిహింతే సదవకాశం కల్గింది నాయనలో అంకు రించిన సొంఘిక దృష్టికి దారితీసిన సంఘటన నవద్విప విజయ మునకు నాంధి తారామన్ష $ిసిద్ధి భువనేశ్వరి మధుకటాక్షము అరుణాచలేశ్వర దర్శనము శ్రీ మౌనస్వామి రమణ మహరుల

(0౫

దర్శన భాగ్యము ఉమా సహ స మహాకావ్య నిర్మాణము శ్రీమహా దేవస్‌గారి బాల్యమ.-లౌల్యము గబజారోహణ ఘట్టము కదలని రధం కదిలినవై నం చూతగుహయందు నాయన అహంమూలాన్వే షణలో ఎకా(గ్రచిత్తంతో లీనమై ఉండగా అపీతకు చాంబ శ్వేత వర్ణంతో శ్వేతవస్త్రంతో ముచ్చ ఓ గొలిపే ముత్యాల కిరిటంతో పరి శుద్ద మానసమును బోలిన పారిజాత సుమహారంతో పుందహాసద్యు లతో నాయన ముందు సాకొౌత్కరించిన దృశ్యం ఛందోదర్శనం కపాల భేధనసిద్ధి.ఇలా ఎన్నో విషయాలు విశ్లేషించి అందంగా నుధురస నిష్యందంగా వరిత హృదయ సంస్పందంగా ఈ నవి తపస్వి రసవత్తర రచన మనకందించారు మైతార్గవరణగారు అలాగే శ్రీ సూర్యగణవతి మునీం దులు ఉదయింబేముందు అహర్చ్ము ఖంగా వెలుగొందిన శ్రీ నరసింహశాస్త్రి (నాయన తం [డ్రి గారి అనుభూతిని అనా కాశీక్షేతమ.లో డుంఢి గణపతి దర్శన మును అద్భు తంగా విశదపరిచారు రమణగారు మధురాతి మధుర మైన గణపతి కవితా మాధుర్యానికి ఆఅంబయొక్క అమృత శక్తిని నాయన నరసమాంబ స్తృన్య దుగ్ధముద్వారా పొందేరని రమణగారు వెప్పిన వైనం రవుణీియమ్‌ అద్భుతమ్‌ సుందరమ్‌ ఈవిధంగా అనేక అద్భుత విషయాలు ఆవిష్కరిస్తూ మహాతపస్వి రచన అమూలచూడం రసాత్మకంగా సాగింది (పలి శీర్షికకు ముందు సందర్భోచితంగా నాయన రచనలలోని పద్యాలను ఉదహరించడం రవనకొక ఇం [దధననస్ను లాంటి అందాన్ని చేకూర్చింది ఇలా ఎకోణంలోంచి దర్శించినా మహాతపస్వి గ౦ంథం రంగు రంగుల రంగవల్ని వలె గోచరిస్తుంది భాషాసారళ్యం థావగాంభీర్యం సంత రించుకున్న సారసతరమైన సంకలనం మహితపస్వి [గంధము

ఇట్టి మహోత్కృష్టమైన [గంథమును మనకందించిన మైకా వరుణగారు బహుధా శ్లాఘనీయులు ఒక మహామనీషి జీవితకథ

6౪) వార్సి్యయడం అసిధారావితం అందు [పశంసనీయంగా కృత కృ త్కులె చరితార్థలయారు శ్రీ రమణగారు శ్రీ రమణగారూ వేధోనిలోచన జోత్స్నాకుతిధమ్మిల్ల వ్వల్లికా దేవతా కా౬ పి 'తే-భూయ్హాక్‌ రననారంగ నర్తకి ॥ ఇదే నా అభినందన శ్రీ రమణగారికి శ్రీ రమణ గణపతులు ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యములు పసాదించుగాక అని నా అశంసనము క్రన్తవ్యాః శబ్దధోషాః నాయన భక్తుడు, పూడిసెద్ది లక్ష్మణమూర్తి? విశాఖపట్నం |క| “ది 11100080

అం[దో విశ్వన్య రాజకి ఆశీరా వై దము

• సావాత్‌ గజముఖం మౌనిమ్‌ కావ్యకంర విశారదామ్‌ వాసిష్ట గణపతిం వందే [బ్రహ్మా విజ్ఞాన భాస్కరమ్‌ వ్యాసవాల్మీ కుల వాగ్ట్వైభవంబును కాళిదాసుని మించు కాన్యపటిమ అది శంకరు మించు నద్ద్వైత తత్వంబు కాచి జల్లెడ పట్టు ఖునయశస్వి ధరణి రక్షఐకుతా జేసిన తపమును మహికిన్‌ వదలిన మహాతపస్వి వాక్కుల కందని వాసీస్ట గణపతి నరసాంబ నోచిన నోముపంట దేవతాళిన్‌ జనదూతయై మెప్పించు కావ్యకంరునికి గారాబు పట్టి మహదేవశాస్త్రికిన్‌ మధ్య తనయుండు 'వేంకట రమణయై వరలువాడు శ్రీ మహాతపస్విశ్వీయ చరి [తను తెలుగునన్‌ దెలిపిన ధీవరుండు అతని కాగణపతి అఆయురారోగ్యముల్‌ సిరియు. సంపదలను యిచ్చు గాక శ్రీమతి వప్పు విశాలాక్షి భాస్కర్‌, వి (శాంత ఉపాధ్యాయిని విజయనగరం, 160- ఓఒ1008

కృ తజతలు నన యా ఈ (గ్రంథమును ము [దించుటలో ఆర్థిక హార్ధిక సహకారంలందిం చిన ఈ దిగువ సౌహిత్‌[ ఫియులకు నాయన భక్తులకు మరియు అజ్ఞాత (పోత్సాహకులకు మూకృతజ్ఞతలు తెలియజేయుచున్నాము వీ సర్వశ్రీ

1. దనర్చ్యారి వేంకట (వభాకర నరనరాజుగారు ౮95% రూ 50 శ్రీ దప్యూర్‌ కృష్ణము ర్హిగారు హైదరాబాదు $00 _0| & విశ్వనాధ కొండలరావుగారు ఈస్టుపాయింట్‌ కోలని విశాఖపట్నము 1300.00 ఫి. విశ్వనాధ సూర్యనారాయజగారు గం సోీగ౦0 అక్కయ్యపాఠెం విశాఖపట్నము 1 8.00 శ అ్రీకావ్యకంర పీరము విశాఖవట్న ము 18 00 ఇ ఎస్‌ వి ఆర్‌ మూర్తి సిండికే5్‌ వ్యాంకు కలకత్తా 1 8-00 8 కె శంకరరావుగారు గిరి 76 800% విశాఖ 11 8.00 7 _ అల్లేని జగన్నాధంగారు విజయనగరం 00 -00 $ విశ్వనాధ రామమూర్రి గారు విశాఖపట్నము 000.00 క థ్రీమతి లి శ భ్రమారగారు బెలికాం పీపియనగరము 00001 ౧ ఆర్యసోమయాజులు శినివానరావుగారు ॥ అలహాబాద్‌ బ్యాంకు సూరత్‌ (గుజరాశ్ర 000.00 వీశ్వవాద మహాదేవుడుగారు గ౮6 4౦ విశాఖపట్నము 0 _00 ది సరివల్లి రామారావ్సగారు- (౧౪6 ౦07౦0 అక్కయ్యపాలెం విశాఖపట్నము మెక్‌లీ ౨00 5! విశ్వనాధ సూర్యనారాయణగారు గం 4 ౧7౦ అఆక్కయ్యపాలెం విశాఖపట్న ము స్ట్‌ _00 4 పూడిపెద్ది లక్ష్మబమూర్తి గాది శీంహరిపురం _ విశాఖపీట్నము 500.0 3 అయలసోమయాజాఅ ధీమశాస్త్రీగారు - నరసింహ నగర్‌ విశాఖవట్నం. 600 00 18 ఆయలసోమయాజుల సుధగారు బలివాడ ఇందిరా నగర్‌ జెంగుళూరు ఫ00.00 1? టివి రమణమూర్తి గిం6క 10 16600౧ విజయనగరనిు $00-00 అయా (ప్రకాశకులు

వినతి న సా క

అకార వదనం వంద్యాం

కవీనాం ఆదిఐుం కవిం

వందే గణపతిం దేవం

నరవేష థరం గురుం

అరుణాచలములో కొన్ని సంవత్స రాలవాటు మౌనస్వామిగా నున్న ఒక యోగిని జూచి అతడు నవీన కాలంలో అవతరించిన మహర్షి గా గుర్తెరికి భగవాన్‌ శ్రీ రమణ మహర్షి _అనే పేరుతో లోకానికి పరిచయం చేసారు నాయన అంతాాకుండా అతను తన గురువని వారిది జన్మా౦తర భాంధవ్యం అని కూడా తెలియజేసారు ఒక జ్ఞానిని గుర్తించగల శక్తి మరియొం జ్ఞానికి" మూ [తమే ఉంటుందన్న సత్యానికి ఇదినిదర్శనము పొందేది ఆత్మసిద్ధి "ఆయి నప్పటికి అనుభవ దశల్మో వ్యక్తికీ వ్యక్తికే తేడావుంటుంది భగ వంతుడు బుషి ముని కవి సంఘసంస్కర్ప దేశభక్తుడు అయిన గణవతి మునీం దులు జ్ఞానంతో పాటు సాహిత్య సరస్వతిని. (క్రాంతి దర్శకత్వాన్ని ఈశ్వ రాను [గ్రహంగా పొందారు సాధారణంగా కోరికలతో సాగే తపస్సు నిజమైన తవన్ను

శాదని భగవంతుని రూప దర్శనాలు లీలలుగా నెంచవలెనని రూపాతీతస్టితియందు తన్నుతాను తెలునుకునేటంతవటకు తపన్ను సాగించవలయునన్న సత్యాన్ని అతని జీవితం మనకి తెలియ జేస్తుంది అంకర్వి జ్ఞానము బహుగొప్పది. బహ్మ గంధియనే తాశము విప్పి అఆంతర్విద్యాలయఎును తెజటచుటకు తపన్ను ఆవశ్యకము అంటారు వారు అరవై సంవత్స రాలు చదువుకున్న వానికన్న అరు సంవత్సరాలు తపన్సు చేసిన సాధకుడు గొప్ప జాని యవుతాడు కావున విద్యలో తపన్సు అంతర్భా గము కావలెను రేనునది వారి మతము

(0% దించారు వారికి పాదాభినవందనములు నాకు (ప్రోత్సాహ మందిం చిన పండికులు శ్రీ ఆచార్య వేదుల సు బబహ్మ ణ్యశాస్రిగార్కి పూడిపెద్ది లక్ష్మణమూర్తులకు నా సోదరి కవియి 8 పప్పు విశా లాక్షి గార్హకు నా కృతజ్ఞతా పూర్వక నమస్కారము లర్చించు కుంటున్నాను. ఇటువంటి రచనకి కావలసినది విషయవస్తు సేకరణ ఇందు నా, అన్నగారై న సూర్యగణవతి (పురంధర్‌్‌ సోదరి పప్పు ఇందిర తమ్ముడు- అీధర్ష్‌ నాకు సహకరించారు సంస్కృతంలో మొట్ట మొదళిసారిగా మ్య్యద్రించబడిన వాసిష్ట వైభవమ్‌ కంట్లో ఉన్నటువంటి వారిక పతులు. నాయిన స్తాహిత్యం ప౦ిచురితమైన చరిత గరంథాలు వ్యాసములు ఇత్యాదులు నాకు ఉపకరించాయి ఇవన్నీ నాకు నమకూర్చి అందించిన కుబుంబ సభ్యులలో జ్య్యే్షు లకు వందనాలు పన్నలకు ఆశీన్వుళు ఈ గల్సింథమును కాపీ చేయుటక్రు, ము (దించుటకు ఆర్థిక పోక్థిక సస్టుకారమృు ఠంధించిన ఈ దిగువ వారలకు. కృతబ్దత ళా అరి యయజొనుచున్నా ను, (ఎ) తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానమువారు (ఇరుబది వేల రూపా యలు సహాయం అందించేరు? బి విరాళము లిచ్చి సహకరించిన నాయన భకులు (సి అీ కె శంకరరావుగారు 155380 0 600 76 900%) ' 92%[8026047 (4) థ్రీమకి వీ శేశికమారిగారు విజయనగరము (9) థ్రీ తెన్నేటి సన్యాసిరావుగారు వీజయనగరమ.

రణ (ఎఫ్స్‌ పుస్తకమును ముదించిన త్ర శారదా సనర్‌ (పింటింగ్‌ నర్కు భట్న విల్లి యాజమాన్య మరియు కార్మిక వరము వారు ళం (జి థీఎ బి కె రమేస్‌గారు మరియు హిమాంసు బుక్‌ డిపో యాజమాన్య సభ్యులు ఇంకనూ అజ్ఞాతంగా సహకరించిన అనేక విజ్ఞులకు నా ధన్య వాదములు వండితులకు పొమరులకు సాధకులకు శోధకులకు ఈ గర్శింథము ఆడరణీయమైన అది ట్రీ రవుణ గణపతుల అను (గ్ర హంా భావిస్తాను రచనా పళివాహంలో శబ్దాది దోషములను విన్మరించి సార మును గహించి నన్ను ఆశీర్వ దించమని వేడుకుంటున్నాను ఎందరో మహానుభావులు ఆందరికీ వందనాలు ఇట్లు బుధజన విధేయుడు 1బకి.4 రాజేశ్వరీ నిలయము అ వెంకటరమణ, వూల్‌బాగ్‌ రోడ్‌ (మై (తావరుణ) విజయనగరము-55 008 15-11-1999.

విషయసూచిక మదటి భాగము

₹ తపన్ను 1! “2. హిరణ్య గర్భుడు 7 శ అక్షర స్వరూపము

*ఓ వంశ వృక్షము త్రీ 8 విద్యాభ్యాసము చి0 7 మేలుకొలుపు రజి 1 హితోపదేశము చిలి "స్ట్‌ వివాహము క్‌ [గ సాహితీ వై భవము శి 1 విఫల యత్నము క్తి

గ భదకుడు శ్రి శ నోసికా (ప్రకాళనము - శివుని వర (వొప్తి ఫ్‌క్త 14 వంధ్లో భగవపీజేపి 8

క్‌ దుర్గా మందిర యోగి గ్ర [8 మధు కటాక్ష [హప్పి /

7 పు[తోదయము 77

రి రాజాశళియము | 19 సదాచార బోధిని 04 0 విజయ పతాకము ర్జి ణి రారా మం [త సిద్ధి 06 ల్లి [తోవజూపీన తటిద్దేవి 110 28 కాంచీపురమునకు రాజ 115

0%) రెండవ భాగము 1 అరుణాచలము శబ బి వినాయకుని విందు క్షేన్లిగ్రి త భక్తి అనుగ్తహము 130 4 అరుజాచలేశనకు హరసహ (స మాల కల్టికీ ఫ అహంభో అభివాదయే 1868 6 90 [దో విశ్వస్య రాజతి శనీ 7 నాదేశము నాపళ్తిజలు (4 8 చెన్నపురిలో సారస్వత సభలు గేర్ట్‌ప్ట 9 ఇంద0సేన 158 10 రేణుకా దర్శనము 182 11 ఉద్యోగ విరమణము క్‌ 12 కదలని రథం కదిలింది 0 18 గురూవదేశము క 14 శుభ సంకల్పము 100 15 * ఉబూసహ (స మహాకావ్య రచనము శే[4 16 గజారోహణము రిక 17 ఇతడు కార్చి కేయుడు రడ 18 కవిః కాలస్య కారణమ్‌ 17 18 గురుని చేయూత ఓ04 బి0 రేణుక నిజగాధ యిది బి07 21 మం[త దర్శనము నలి 22 కావ్యం కరిగిన వేశ 16 28 హెచ్‌ వై హం (ప్రీను ఆగమనం ల] బక్తి గోఠర్ణయా [5 = కుమారునికి పరిక్ష బలి 5 పితృ వియోగము ణః

నవాడవ జాగము 1 మహయజ్ఞ నిర్వహణము 285 £ బలరాముడు బోధించిన సమతత్త్య దర్శిని వి40 8 దహరగుహేశుని దర్శనము దిక్‌ తీ. శ్రీ రమణ గితోదయము 252 5 అవతరించిన నపీన చేదనుం 258 ఓ అస్త్రవిద్యా (పదర్శనము నిథి5్‌ (1 అళగమ్మ నిర్యాణము డి] $ కపాల మోక్షము లగి లి అమృత ఛారావర్షిణి "ఇం ద్రాణి” బిలి4 1[ రాజకీయం సిలచింది 290 [1 మహిమాన్విత వ్యక్తిత్వము న9ి8 శి విశాలాక్షమ్మ నిర్యాణము 808 8 శ్రీ రమణోపదేశ పరిచారము, 208 (.! ఈశ్వర విలాశము లీ14ీ శ్‌ నాయన ఆశీసులు శిత 18 సోదరుని వియోగము 827 శ సద్దర్శన” కావ్యరచనము తలిణి 18 భక్తిలేభావళి _ (౧ వి$8 18 భక్తిలేభావశి.() లికీ4 19 తనువు పరిమికము తపశ్శక్ష్ని అపరిమితము ల్రిశ0 20 పిలువు వచ్చింది లఫి £[ అను (టగహ వీక్షణము లి57 చలీ మహి నిర్వాణము, ఏ0 నకి ఆంజలీ. 860

నడా చ్‌ ణా ర 1 ల ల క న | ళ న. నం . న ల | షన స స్‌, న ఛ్త ఆ గ న 3. 1 స. న్లో స కై | యయ | | వానా ( ప మ చ ు. _ల్న పా నప స. క మ. న. [ యయ | అరి , సో | పహ లే ప వ. ర సే! |? మ. న. ప నే క | అ స్‌ క శ రన్‌. / | మో నం. [షు ల్‌ న! స టే... 2 క. గన్‌. ట్‌ న. నాట 1 1; న ఖ్‌ వ ఖా || తంతు 0. ఇన ష్‌ క్‌ ళ్‌ షీ || హా. ప. ల యీ య న లి సీ. వం ళం మ! యం ఉన్‌? | ళు

1. ఇ న య రకం లీ న్‌" గు. |

క ము టక టే గ |.

। / ఈ |] శిత న | క న ॥ గ్ర గ లో! క్‌ గ న. న నే | న . యా లం ఫ్‌ ై. ళం) సట్‌. ల మి స్పుమున ్సో హాపంీిమొొననిల ౧ గే

గా! త 1 ర్‌ స! ల ల్‌ 1 గ్త్‌ /

గస స స | ళా తంల |

|

|

|

|

[స్తై ననన

వుహాతప స్వి ($ వాసిష్ట గణపతిముని చరిత్ర - కం తపస్సు

ళ్‌ (పకృతి = పురుషుడు - ఇవి శక్తీశ్వర స్వ రూపములు, అందు (పకృతి యీ సుందర శోభిత (బ్రహ్మాండము, పురుషుడు అందు [పకాశించు అంతర్లీన విజ్ఞానము, శక్సి జగన్మాత. పురు షుడు ఈశ్వరుడు. వృథివి, వాయువు, తేజము, అకాశము, నీరు, సూర్యుడు, చం [దుడు, జీవుడు, అనే ఎనిమిది రూవములందు వీరు

పహ రూపమును పహ

బధ్రీహ్మా౦డ మును దాల్చియున్నారు” _ మహర్షులచే [సతి పాదింపబడిన [ప్రమాణ వాక్యములివి. ఈ వాక్యముల వెనుక వారి యొక్క శోధన -_ సాధన దాగియున్నది. అదియే తపన్ను.

నిజానికి “తపస్సు” (ప్రతి మనిషికి జీవన లక్ష్యం అయి నప్పటికీ తాపములందు తగుల్మొౌాను వారీ అనేకులైై ఉన్నారు. అనంత తపస్పీముయైన యీ సువిశాల జగతిలో మానవులే కాదుః దానవులు దేవతలుకూడ సత్యాన్వేషణక్రై “తపస్సు *నే సాధనముగా చేబత్‌నటు చరి [(తలందు గలదు,

టి ౧ _

దేవాతాత్మకుడైన హిమవంతుని కుమారై పార్వతి. దక్ష యజ్ఞము నందు తం (డిచే అవమానింపబడీ అగ్నికి ఆహుతియైన సతీదేవి యొక్క తదుపరి యవతారమిది. భర్వమైన ఈశ్వరుని సన్నిదిక్షై ఈమె “తనను” [పారంభించగా అందాలబొమ్మ కంది పోతుందేమోనని తల్లి మేనక “ఉమా” అని వారిస్తుందట £ *ఊ అనగా అమ్మాయీ “మా” యన (కపము నద్దుసుమూ యని

న? యర్థము ఆ విధముగా ఆమె పేరు ఉమ యైనది శ్రీ కాళిదాసు పిరచిత కుమారసంభవము నందు ఆ మహాకవి జగన్మా శయొక్క ఉమ నాము వివరణ సందర్భోచితంగా వివరించిన వై నమిది తత్స మోన కవితాసంపన్నుడు బహుళ తపశ్శాలి భువనేశ్వరి వర (వసొదె మైన గణపతిముని ఈ నామానికి మరికొంత ఉదాత్తమైన భావాన్ని కల్పించారు ఆ శ్లోకం ఇలా ఉంది శ్లో _భవత్య సావతో భవాన్య నాదిరన్త వర్ణితా జగన్ని మాతి నిత్యమోరసాతదభ్యుదా య్యుమా రసొత్మి కొచ్యతేఖిలై రసొతతః శివోచ్యతే పర్రైవ మీశికుశ్చితి స్ర్రిధా బుథధైరు దీర్యతే ॥ తా ఎల్లప్పుడు ఉండేటువంటి శక్తిగావున భవాని అనియు అందరూ కోరెడి ఆనంద రస స్వరూపిణి గాన శన ఈశవని గొలిచెడి పరిమాణ శక్తి కాన ఉను అని మూడు విధములుగ పరాశక్షి నామములను పండితులు చెప్పి యున్నారు ఇందు ఈశని పరిణాపుశక్తి ఉమ అని తెలుపబడినది ఈ సృష్టిని పరిమితము జేయునది అనే భావంకూడ ఇందులో ఉంది మూలపురుసుడై న ఈశని జేరుటయీ ఆమె నె జముగాన తపమువద్దు అనే విరుద్ధభావం ఆమె నామమై యొప్పుట బహుశా ఈ కవికి నచ్చలేదేమో ఏది ఎమైనస్పటికి ఒక విశిష్ట రూపకల్పన “ఉమ నామమునకు ఈ కవి కల్పించారని వండితులు కొనియా డారు కాపసికులు తమ మాటలయందు భావములందుకూడ మూల మును (ఆత్మదృష్టిఖి వదలరు అదియే నిజమైన తపోదృష్టి

ఏ

భగవాన్‌ త్రీ రమణ మహర్షి తన చేతిపై పుట్టిన గాయము నకు ఒకసారి డాక్టరు స్పిరిట్‌ రాయగా చాలా చల్లగా ఉన్నదే ఇది ఎమిటి? అని అడిగారట డాక్టరు అది స్పిరిట్‌ అని చెప్పానే వారు నవ్వుతూ అందరికి 5౧0 ౦౮౦౧ ఇస్తే బాగుం టుందన్నారు చూడండి ఎక్కడినుండి ఎచట కెళ్ళిందో వారి జావన తపోదృష్టికిది మరియొక ఉదావారణవ

పార్వతీ పరమేశ్వరుల పరస్పర సమాగమునకు మూల మైన తవస్స్ఫు హంహరాదుల ఆత్మ నిష్టకు సాధనమని శివాయ విష్ణు రూపాయ శివ రూపయ విష్ణువే అనే శ్లోకబావము అెల్బు చున్నది

భూ భువః సువ మహః జనః తపః సత్యమ్‌ అని ఎడు లోకాలను వర్ణిస్తూ మన పెద్దలు తపస్సుని ఒక లోకంగా నిర్వచించారు అనగా ఇది అనంతమైన అనిర్వచనీయమైన సాధనే అని యర్ధం ఈ సృష్టి ఈశని తపః ఫలము అంటుంది వేదం కావుననే ఈ నృష్టిలోని జీవులన్నీ సుఖానికై తపిస్తూ ఉంటాయి [ప్రపంచంపై జూపే తపన యాతన అవుతే ఈశుని వదసన్నిధికి జూపేది తపస్సు అవుకుంది

తపన్ఫ నేది ఒకానొక అన్వేషణ మనలో ఒకానొక శక్తి దృష్టి రూపొన్ని దాల్చి చూచుటకు మాటలాడుటకు అలోచించుఓకు కదలుటకు దోవాదవడుచున్నది గాఢ ని్మిదయందు ఈ అవస్థలు గానరావు మనలో ఆలోచన లెన్ని ఉన్నాయో మనకి తెలియపు అలోచన వచ్చిన తరువాతనే అది మనకి తెలుస్తున్నది ని దలోను మెలకువలోను కలలోను ఈ అవస్థలకు అతీతంగా ఉండే ఈశ క్రిని

ఎరుక 01090 065 ౭౧9 ౫ అనే పేర్లతో పెద్దలు వివరిస్తు

టీ

న్నారు ఈ శక్తియొక్క నిజస్యరూప విచారణకూడ తపస్సే అగును

మన పురాణజములందు సురులు_అసురులు తపర్ఫు చేసినట్లు గలదు వారి తపన్స్ఫు వెనక కోరిక గలదు అది లోక హితమకై గావచ్చును లేదా కిడుకై గానవచ్చును వారి తపస్సు ఫలించు బున్నది ఫలితముగా పజలు వారి కోరకలయొక్క మంచి_చెడూ వభావములపవై సతమత మవుచున్నారు ఇలాంటి కథలు ఎన్నో మనం విని యున్నాము దీనినిబట్టి తపము ద్వారా ఆంతర్గత త్రి బలము పొందుతున్నది అనునది తథ్యము వేదాంతము నందు తపస్సు మనన్నుని నిర్మ లము చేయునని ఈశని (ఆత్మ) వైపు లాగునని చెప్ప బడి యున్నది వరి మంచి-చెడూ తులా థారంపై తూగే ఈ తవస్స్ఫు నిజమైన తపస్పేనా? అనేది [పశ లోతుగా ఆలోచిస్తే ఇది యాతన అవుతుంది గాని తపము కానే రదు

తవముడ్యారా కలుగునది సిద్ధి దూర [శవణము స్వర్గ సిద్ధి ఇత్యాదులు ఈ వర్గాసికి చెందుతాయి. ఒకానొక సాధువు పదునాల్లు సంవత్సరాలు తవస్సు చేసి తన శరీరము. నుండి సుగంధ వాసనలు తెప్పించాడు అతడు తనవిజయాన్ని సగర్వ 0గా శ్రీ రామకృష్ణ పరమహంసుల వారిక ఇెబికే అయ్యో ఇన్నేళ్ళూ ఈ చిన్న విషయానిశై సమయం వృధా చేశావా అన్నారుట

నీకు త౦డికి లోటులేదు బట్టకి తోటులేదు ఉద్యోగం ఉంది ఇంతకు మీంచిన సిద్ధి ఎమి కావలయును? అన్నారు శ్రీ రమణ భగవాన్‌ కావున నిజమైన తపస్సు ఇటువంటి సిద్ధులకు అకీతమైనది

క్‌

అనంతమైన ఈ తపస్పీ మలో సాధారణంగా కోరికలతో ని ధనను ముగించిన వారే ఎక్కువ వీరు తెగిపోయిన గాలి వటముల వంటి వారు తపము ద్వారా పరమాత్మ యొక్క ఎదియో ఒక రూప దర్శనము పొంది అంతటితో తృప్టి చెందిన వారు గలరు ఎలయన తపస్సు నకు మూల సాధనమైన మనన్స్ఫు [పతి క్షణం సాధకుని భఠిమలో ముంచివేస్తూ ఉంటుంది. తాను కన్నదే సర్వస్వం అని అనిపింప జేస్తుంది కావుననే మనోనై జం గురించి శ్రీ భగవాన్‌ ఇలా అన్నారు

ఊర్‌ సు [టళంబిడాదు ఉనై క్కండడంగిడ

ఉరుదియాయ్‌ ఇరుప్పాయ్‌ అరుణాచలా

= అక్షరమణమాల

కలుగు అనువాదము =

మాయలు నేర్చిన మదిరా

సీయండను నుండి యదియు నిన్నేమార్చున్‌

జేయుము బలమగు పీరము

నాయెద నీయందు నణగ నరుణ గిరీశా

నిజానికి మనో నాశనం చెందిన తరువాత నిలచేదే తపస్సు

మనో నిశ్చలత మనో నాశనానికి మొదటి మెట్టు అఆదు లకు ఎకొంతమును కోరుకుంటారు సాధకులు కొందరు శరీరానికి కథినశిక్ష విధిస్తారు ఒంటి కాలిపై తపస్ను తల కిెందుల తసన్సు చెట్టు కొమ్మ లకు (వేలాడుట ఇత్యాదులు ఈ కోవకు చెందినవే నిజానికి మనో నిశ్చలళకు అలవాటు వడితే సుఖాశనం చాలు

6

అడవులు పొదలు కొండలు గుహలు ఇవి సాధారణంగా తపస్సుకి అనువైన స్థానాలు స్థిత చిత్తునక ఇవికూడ అవసరం లేదు అన్నారు శ్రీ గణపతిముని

తపశ్శక్తికి పెరుగుదల తరుగుదల ఉన్నాయి. రాజర్షి విశ్వామి కుని జీవితం ఇందులకు నిదర్శనము కోరికల వలలో తగులుకొని ఎన్నో సార్లు తపశ్శక్తిని ధార పోశాడతను వసి మని వలె బర్సిహ్మర్డి కావడానికి ఆశను పడిన తాపతర్స్వీయం ఇంతా అంకా కాథు

నవీన కాలంలో గృ హస్థాశకిమ జీనితాన్ని స్వీకరించి సమాజం మధ్యన తాను ఉంటూ తపము సులభ తరము అంద రుమా చేయవచ్చును అది [పతి మానవుని యొక్క జీవనధ్యేయం వ్యక్తిత్వ ఉన్నతికి కళా సముపార్టనకు. దేశ రక్షణకు సమాజ సేవకు తపము ఆవశ్యకము అని తెలియ జేసిన మహా తపశ్వి త్రీ వాసిస్ట గణవతిముని ఎప్పుడో బుషి కాలము నాటికి అంక ఈమై నవీనులెకు అగమ్య గోచరంగా తోచే ఈ వవి[త సాధన మును సులభతరముగ ఆచరించ వచ్చునని తపస్నున కొక నిర్దిష్ట స్వరూపమిచ్చి ఆద్ని నుండి అంతము వలకు తపోమారము యొక్క పోకడ తెలియజేసి తాను దానికి అర్పితుడై తవము యెజక్క పరాకాష్ట ఇది యని తెలుపుటకు మహదాచార్యుడై న భగవాన్‌ శ్రీ రమణ మహార్షిని పరశీయం చేసి మంత తంత వై రాద్ట్యైతములందు. ఎకభావపు జూపిన ఆవతార పురుషు డితడు,

శంకరులు కాళశిదాసాదులతో సరిసమానమైన కవిత్వ ధారతో ఆధ్యాత్మ క సాహిత్య _రంగములందు విస్లవాత్వక చై్చైత న్యము దెచ్చి చరకుని వైద్య ఇవిజ్ఞానమ. పారాశర్యుని జ్యోతి

క్‌ షము వరాహ మిహిరుని. ఖగోళ శాస్త్రము ఇత్యాదులను పురు షిట బట్టి బుషికులములలో మిన్నయై నవీనులలో నవీనుడై అంచంచల దేశభక్తు డై సమస్త దేవతా సాకొశ్మారమును పొంది కపాల ఖేద సిద్ధిని పొంది తపోదిక్షను అనవరతమనము సాగించి నిగర్వియై శ్రీ రమణాంతే వాసియై నమళతకు సాధుశీలతకు పర్గితిరూపమై బహుళ (పజ్ఞావంతుడని అనిపిం మకొన్న ఈ మహా తపస్వి జీవితము తపస్సు అను పదమునకు నిర్వచ*మై నాధకులకు మార్గదర్శ కమై యొప్పు చున్నది 2 హిరణ్యగర్భుడు శ్లా _నభోంతరే (పచక్షతే హిరణ్య యాంగ మీశ్వరమ్‌ దినేశ బింబ పూరుషం హిరణ్య గర్భ మాఖ్యయా విరాజమాన మక్షరం విరాజ మన్నశే నృథామ్‌ సవి (తి తత్స వేదినామియంతు నామకల్చనా తా సవి (తీ ఆకాశ మధ్యమున హిరణ్మయ శరీరుడగు పురుషుని ఈశ్వరుడనియు. దినకరుని యందు బింబితుదై పళ్తికాశించు వానిని హిరణ్య గర్భుడనియు మనుష్యుల యదు విరాజిల్లు పురుషుని విరాట్టు అనియు తత్వ వేదులు నామ కల్చన చేసియున్నారు _ఉమాససహ (సము న్‌ చి నా ఠి దేశమునందు. ధర్మమునకు _విఘాతము కలిగినప్పుడు వళిజలు చారి తస్పినవ్వుడు అధర్మము విచ్చలవిడిగా తాండవం చేసినప్పుడు హిరణ్యగర్భుని కిరణకాంకి యొకటి భూమికి వచ్చి

8

నదై అవతార రూపము దాల్చునని పెద్దలందురు ధర్మ సంస్థావనార్ధాయ సంభవామి యుగే యుగే అను శ్రీళృష్ణులవాధ వళన సారాంశము ఇదియే అయి ఉండును

పరిపూర్ణ ఆవేశ అంశ కశావతారములని బుషి, ముని (సచారక దూత కుమార అవతారములని ఇవి పలువర్గములు ఓక మహావ్యక్తి అవతరించు ముందు వారి యవతార సూచన ముందుగానే తెలియు సంఘటనలు అనేకములు గలవు శత్రీగణ పతిముని విషయంలో కూడ ఇటువంటి విశేషములు ముందుగానే కనిపించాయి

ఉం్మధ సీమలో శ్రీకాకుళ నగరమునకు రెండు కిలోమిట ర్ల దూరమున గల అరసవల్లి అ [గహారము పవి [త సూర్య నారాయణ క్షే [తముగా పర్పిసిద్ధిగాంచి యున్నది (క్రీశ ₹8 శతా ప్రములలో తూర్చు శశింగుల కాలమున నిర్మింపబడ్డ (పాచీన సూర్యదేవునీ ఆలయమ. ఇచట గలదు స్వామి వారి వ్మిగహము నల్ల రాతితో చేయబడినదై సుందరమై బహు శక్తి మంతమై చిత్క్మ శల పళికాశించు-చుండెను ఉత్తర దక్షిణాయనము లందు వాల థానుని ఉషోదయ కిరణాలు గర్భగుడి వ0వేశించి ఒకే విధముగ స్వామివారి కిరిటము చుంబించుట ఆలయ నిర్మాణము నందలి పిశేషమును చాటుచున్నది కోవెల చిన్నదై నప్పటికి స్వామి వారి మహిమలు అతి ఘనమైనవి గాన అనేక్‌ మంది భకులు ఇచటకు వస్తూ ఉంటారు పా

ఈశ్వర నామ సంవత్సర మాఘ పౌర్టమీ దివసమునాడు [00- 878 అచటకు 50 మైళ్ళ దూరమున గల కలువరాయి అగోహారము నుండి ఒక వివ కుటుంబము తన కుమారుని. వుట్టు పొత్తులు తీయించి మొక్కు చెల్లించుటక్షై అచటకు వచ్చినారు

8 ఆ కాలమున రవాణా సౌకర్యములు తకుణవగా ఉన్నందువల్ల, చుట్టు [పక్కల (వ్రయాణములకు రెండెడ్ల బండ్లు శరణ్యమై ఉండెడివి. [పయాణములుకూడ తరచు వెన్నెల రా్యాతుల యందు గాని, పగటిపూట గాని చేసెడివారు. . స -

• కలువరాయి. అగ్రహార నివాసియైన ఆ వి (పుని పేరు అయ్యులసోమయాజుల "వరసింవాశాస్త్రి. థార్య నరసమాంబ, కుమారుడు నాలుగు ఏండ్ల వాడు, భీమశాస్త్రి, విిపుని వయస్సు 80 సంవత్స రాలుండును. అతడు ద్యాదశ మం (తోపదేశమును పొంది, నిరంతరము జపమాచరించు మం [తడ$ిష్ట, భూకాముందుడు గార్సిమాధికార్కి జ్యోతిష, వ్వైద్య శాస్త్రము లందు పరిచయము గలవాడు. శ్రీ. విద్యోపానకుడు. దేశ స్వాతం [త్య కాంక్ష గలవాడు. మరియు సంస్కారి. థార్య అతి భక్తురాలు, సంస్కారవతి, అన్న, పూర్ణ. కుమారుడు జబ్బు పడి సూర్యదేవునకు [మొక్కగా _ (బతికి నాడు, కావున పుట్టు జుత్తులు తీయించి, (మొక్కు తీర్చుటకు వారు అరసవల్ని వచ్చిరి.

కుమారుని పుట్టు జుత్తులు తీయించి కోనేటి యందు స్నాన్న పాన, జప, తపొదులు తీర్చుకుని వారు ఆలయము ప$ివేశించినారు* అది. యేమి దై వలీలయో ః అదిత్యుని “దర్శించిన -నర్భమాంబ దృష్టి అంతర్ముఖము కాగా పారవశ్యము బెంది, _ వావ్యూ దృష్టి. నశించి, ఆదిత్యుని చరణార్పిత మనస్కురాలై నది. ఆమె స్థికని గమనించిన నృసింవాశాస్త్రి, ఆమె ధ్యానమునకు భంగమురాకుండు నట్లు, ఆమె కరములను పట్టుకొని, సునిశితముగ అలయ (పద

త్ష్తణము గావించినాగు. ఆరా తి వారచటనే నిదురించిరి. ఉషిదయ సమయమైనది.

కస

ఎదియో చవ్యానుభూతి నన్ను కాదల్బి వై చుచున్నది ఆదిత్యుని మూర్తి నుండి ఒక దేవత అగ్నికలశతో నాదగ్గజకు వచ్చి. కలశ నాచేతికిచ్చిఎఅంతర్జానమైనది ఇది కలయో నిజమో చెప్పలేను సూర్యదేవుని దర్శించినది మొదలు నాలో ఎదో చైతన్యము అనందము ఆవేశసు కలుగుచునే యున్నవి ఇది యంతయు ఆ ప్పిభువు యొక్క అనుగరవామా ? లేక ఆగగ౦హమా ? అని (పశ్నించినది

ఉపాసనా సరుడై శ నృసింహశాస్త్రి ఒక్కసారి అలయ శిఖరాన్ని "చూశాడు ఆదిత్యుని యందు ఈశ్వరుని యంశ హిరబ్మ య గర్భ-రూపములో నుండును అందలి తేజః కిరణమే అగ్నీ "కలశే యై యుండును అందించిన దేవత హిరణ్మయి -_ ఇట్లు తలచి భార్యను జూచి చిరునగవుతో భయవడుకుము వభువు నీయందు అను [గహ పా తుడై యున్నాడు నీకు సూర్య తేజముగల్పకుమారుడు పుట్టగలడు అనెను

భక్సి అనందము పారవశ్యము ఇవి తోడు కాగా వారు అ మర్నాడు సాయం సమయమునకు ఇల్లు చేరుకున్నారు

భర్త చెప్పినట్లుగానే నరసమాంబ గర్భమునందు హిరణ్య గర్భుని శేజోరశము రూపము దాల్బ్చుచుండెను

అజా ర్య అజా

3. అక్షర స్వరూపము

జై భగవతి నిజౌ సాకొక్‌ పుత్రౌ బృహస్పతి పావకౌ

గణపతి గుహావేతౌ వేషాంతర వ్యవహారత ఠి

భరతధరణీ ఖండే హేతోః కృుత సంభవా

కల కల యుతే కాలే దేవి వ్యభధాః కధయ దుతమ్‌ తా భగవతీ దేవీ నీ నిజప తులగు బృవాన్పతి అగ్నులు

గణపతి (గణప3ముని గుహ (రమణమహర్షి అవతారవు

అందు భారత భూఖండమున కోలాహల యుతమైన ఈ

కాలమునందు ఎల జన్మి ౦పజేసితీవో దయయుంచి చెప్పుము

_ ఉమాసహసళిము ఠి ఆ న్‌! ఠి

నరశమాంబకు ఎడు నెలలు నిండినవి ఆమె పుట్టినిల్లు గజపతి నగరమునకు సమీపమున గల లోగిస అగ$హారము, పురిటిజై భార్యను పుట్టింట దిగబెట్టి ఇంటి కార్య థారము నోదరు కైన ప$్రికాశ ఇాస్త్రీకి వప్ప జెప్పి కార్తిక వూసము నందు విశ్వేశ్వర దర్శ ననుతో పాటు గంగా స్నానము శుభపథిదమని ఎంచి నృసింహశాస్ట్రి కాశీ బయలుదేరెను

వారణాసీ పురము నందు గంగా నదీ సమీపమున ఏన నేర్ప రుచుకొని నిత్యమూ అన్నపూర్ణా విశ్వేశ్వరుల దర్శనము గావింయకొనుచు ధ్యాన నిష్టుడై నమయము_వెళ్ళ బుచ్చు చుండెను ఈశ్వర వద చింతనమును మించిన తపము మరి యొకటి లేదు కదా ఇదియే భక్షి ఇదియే ధ్యానము ఇదియే తవన్వు

నిజానికి అందరి యందును పర్సివహించే అను [గహ (ప్రవాహ ఛారయే భక్తి ఇదియే కార్యసిద్ధికి హేతువు ఎల్లప్పుడు నాది అనే విభక్తి దృష్టి కలిగి ప్రతి మానవుడు ఐహిక విషయ

12

వాంఛల యందు మనన్నును లగ్నం బేసి తనయందు పవహించే (ద్ధా భక్తులను ఐహిక కార్య సాధన యందు ఖర్చు చేయు చున్నాడు" నిరంతళము నాది యని పాళికులాడే యీ నేను ఎవరు? అన్న విచారమునకు దృష్టి మరల్చిన విభక్తి నశించి భక్ని ఎర్బడును అది జ్ఞాన ప్రాప్పికి దోహదము చేసి ముక్తి హేతువగును

నృసింహశాస్త్రి వివేకి ధ్యాన నిష్టా గరిష్టుడు జీవితము యొక్క విలువను తెలిసినవాడు ఈశ్వ రాను [గహ పాప్పికి తన జీవితమును అంకితసు చేసినవాడు అరసవలీ క్షేతథిమందు హిరణ్య గర్భుని అనుగళ్తిహ పాప్పికీ యాతని వరదీక్షౌ నిష్టయే కారణమైనది

ఆ రోజు బహుధాన్య సంవత్సర కార్తిక బహుళ అష్టమీ భానుహరము విశ్వేశ్వర సన్నిధి యందు గల డుండి గణపతి వి[గహము ముందు కూర్చుని సృసింహశాస్త్రి నవాక్షర గణ వతి మంతశీ జపదీక్షయందుండెను అప్పటికి సూర్యోదయమై £0 ఘడియలు దాటినది గణపతి చరణయుగ్మ ముపై దృష్టిని నిల్చిన శాస్త్రికి ఆ (పభువు చరణ కమలములనుండి ఒక శిశవు తనవై వు వాన్ని తొడపై కూర్చుని అంతర్ధానమైనల్లు గోచరించెను

“ఫ్‌ మైనదని తెలిసిన నృసింహశాస్త్రి థ్యానము నుండి

భౌతికమునకు వచ్చినవాకై సంతోషజనక హృదయముతో కంటి వెంట నీకు థౌరరు [పవహింన యా యీశ్వర తనయుని న్తుతించుచు సియం సమయమునకు తన బస జేదికొనెను

ఈ అద్భుత దృశ్యము పుతోదయ సూచకమై యుండ వచ్చునని యెంచి అంతటితో కాశీ యా[త ముగించినవాడై మర్నాడు స్వ (గ్రామమునకు [ప్రయాణమయె్యెను

త్రి

కలువరాయి చేరగానే తనకు పు శుడు జన్మించినాడన్న శుభవార్హ తెలిసి భార్య్యాపు [తులను జూచుటక్షై లోగిస అ్కగహాి రము చేరుకొనెను ఆశ్చర్యము తనకు కాశీ యందు కలిగిన అద్భుత దృశ్య సమయా నందే ఇచట మగశిశువు జన్మి ంచినాడు

ఈ విధముగా బహుధాన్య సంవత్సర కార్తిక బహుళ భానువారము (17-1 - 878) నాడు సూర్యోదయాది €0 అడి యలకు కుంభ లగ్నము నందు మఖా నక్షత పశిథమ చరణము నందు లోకోద్దారకునకు జన్మ నిచ్చిన వారై ఆ పుణ్య దంపతులు తరించిరి

అటు సూర్య భగవానుడు ఇటు గణపతి యిరువురి అన గరిహ స్వరూపముగాన ఆ వాలకునకు సూర్య గణపతి యని నామకరణము చేసిరి

(బహ్మణస్పతి బృహస్పతి యని పీరు కలిగిన ఈశ కుమారుడై న వినాయకుని కవియని శ్రాంత డర్మ్శకుడని గణపతి సూక్తము నందు వివరింప బడినది ఆది గురువైన వ్యాసమహర్షి యొక్క లేఖకుడైై వేద సారమును జగతి కఠందించిన అక్షర స్వరూప మితడు అతడే మరల తన సహజ కవితల ద్వారా విశేష సంపదతో జగదాచార్యుడైన భగవాన్‌ శ్రీ రవణ నుహర్షిని లోక మునకు పరిచయము చేసి యాతని తత్త్యదర్శన (ప్రచార కార శార్జియై శ్రీ రమణ గీతా లేఖకునిగ గణవతిముని రూప మున యవతరించె ననుటకు యిది నిదర్శనము

! ళ్షో యద్దిషా (చమణాభ్యా ద్వ్యాప్త్రం గాణపతీషు వాణీ ఖెక్తిషు ధక్తే గీతా చిత విలాసమ్‌ ఆలంబేన విహీనం వ్యోమాభం పరివూర్ణమ్‌ నిశ్శబ్ధం గురు రూపంత దృహ్మ స్ఫురకాన్మే [గపయ్యది రవణుడను దీపము నుండి వెలువడి. గణపతి వాక్కులనెడి గోడలయందు గిత యనెడి చిిత రూపమును ధరించు చున్నదో అట్టి నిరాలంబమ. ఆకాశ సదృశమ. పరి పూర్ణము నిశ్శబ్దము అయిన కగురురూపము నాకు స్ఫురించుగా క] = గురు గితము గణపతి ముని 4. వంశ వృ్లిము శౌ _ వీతామావాుర విద్యారి బీజం సంసార వృక్ష రాజస్య సర్వరస ఫల యుతస్య పాఠ్సరబ్ద జలేన దోహదినః [జనన మరణ రూసముగు సరివర్హ నము సంసి రము ఈ వృక్షమునకు భేద దృష్టీ (అవీద్య్ర) వీజము. కాగా పారబ్దము అనెడి జలము పెంచుచున్నది శృంగార హాస్య కరుణ రాద వీర భయానకములనునవి ఫలరసములై యున్నవి] _ ఉమానహ [సము న! |! తి తి తమిళనాడులోని కుంభకోణము అను నగర సమీపము నందు వలంగైై మాన్‌ అను ఆ [గహారము కలదు ఈ |గామము నకు ఇబెందిన కొన్ని వడమ వాఫ్రహ్మణ కుటుంబములు కొన్ని నందలి సంవక్స రములకు పూర్వము ఆం [ధసీమకు వలన వచ్చిన

15

వారై, గోదావరి నదీ పా9ంతమైన అమలాపుర సమీవ [గామము లందు స్థిర నివాస మేర్చరుచు కొనిరి. దావిడ దేశము నుండి వచ్చిన వారు కనుక వీరికి [దవిడ బా్రిహ్మ ణులని, (దావిడులని 'ఫిరు వచ్చినది.

అందు వాసిష్టు మైతాివరుణ, కౌండిన్య (త్యానేయ పఠ్శివరాన్వి తులు, కౌండిన్యసన గో తులు అయిన “అయ్యల సోమ యాజుల” ఇంటి పేరు గలవారు (వసిద్దులు. అయ్యల సోమయా జుల విస్సన్నగారు ఈ శాఖవారికి సూలవురుషుడు, వీరువృక్తి జీక *నవాబు" బిరుదమును సంపాదించిరి. వీరి కుమారులలో ఒక రైన ఎల్లన్న వారి కూటస్థులు శూర్చునకు వలస వచ్చిన వార్నలె (వస్తుత విజయనగరము జిల్లా బొబ్బిలి, సితానగరము, పార్వతీ పురము, పాలకొండ తాలూకాలలోని అగళ్శిహారము లందు స్థిర నివాసుల్లై రి.

కావ్య సంస్కారము, జ్యోతిషము, సాహిత్యము, వై ద్యము ఇత్యాదులయందు. పేరుగాంచిన ఈ శాఖీయుల సంక్షిప్త వధిశ వృక్ష పట్టిక యిది ః

ఎల్లన్న మన్‌ (విసృన్నగారి కునూరుడు). జగన్నా థళాత్రి (జివ కుమారుడు) సోమావధాని [్రనందబలగీలో వృత్తిని సంపొదించిరి బుగ్నేద యిజుర్నేద ము లను అధ్యయనము చేసిరి భిమళాస్త్రి జళన్నా ధశార్తి ((ఫీమశాస్త్రి 3వ కునూరుడు కావ్య నంస్కారి పౌరాణికుడు గంటి సర్వప్పశాస్రి కుమార్తెను పెంక్షియాడి తత్స౦బంధముచే “కలువరాయి” వచ్చెను ౫] | కీమళాస్త్రి [సాహిత్య జ్యోతిష వైద్య విద్వాంసుడు] నృసింహశాస్ట్రి ([వకాశ శాస్త్ర ("వ సంతానము (7వ సంకానము) థీమళాస్త్రీ. గణపతిశాస్త్రి ఆన్నపూర్ణ శివరామశాస్త్రి (మహాతపణ్య) (స్రకాశశాస్త్రి దత్తుడ) మహాదేవుడు వ(జేశ్వరి భార్య రాజేశ్చరి భర్త గంటి సోమయాజ లు ఇందిర విశాలాక్షి పురంధర్‌ వేంకటరమణ త్వీధర్‌ భా కన్న ఒల॥ (రచయిత) మతి తల్లీ కధ ధరణి

17

శ్రీ విద్యోపానన, శ్రీ చకరివూజ వీరియింట గలదు. జగ న్నాథ శాస్త్రి గా్శిమాధివత్యము సంపొదించుటచే తరువాతి వాకు గూడ ఆ వృత్తిని స్వీకరించిరి.

“సూత్య గణపతి” తరువాత అన్నపూర్ణ యను కుమార్తైయు శివరామ శాస్త్రి యను కుమారుడును నరసమాంబకు కలిగిరి, అందు శివరామశాస్త్రి పినతం [డియైన వర్సికాశశాస్త్రికి దక్తుడయ్యెను. ఇతడు గణవతికి సోదరు జేగాక తపస్స ఖుడై అతనితో అనేక పుణ్య పఠిదేశములు తిరిగి యుండెను. -

5. చికిత్స న్లో॥ యోగినో బోధయంతీ మాం । యోగేన నియతవ౦తాః ॥ సర్వార్బకస్య దేహేసా!। స్వయమేవ సముల్ల సేక్‌ ॥

(అమ్మా సర మేశ్వరీ। సర్యార్పణ జేసి నిన్ను ఆశకియించిన వారల్లై యోగముచే నీ [సబోధమును గాంచుచూ నీయందే నియత వధితుల్టై యుండు యోగులయందు నీవుస్వ యముగ భాసింతువు

• (వ్రచండ చండీ (తిశతి ఇ య ఏ! న!

కారణ జన్ములు కవచ కిరీటాదులతో కనిపించరు. వారు అతి సొమాన్యులై అందరిలో మెలుగుతూ. ఉంటారు. ఒకానొక నిర్ధిష్ట సమయమునందు మాతళిమే వారి విశేషజ్ఞత నలుగురికీ తెలుస్తుంది. పదిహేడు సంవత్సరముల వజకు భగవాన్‌ శ్రీ రమణ మహర్షి మామూలు “వెంకటా9ీమన్‌” మా[తమే, అతనిలో అకస్మ కముగా కలిగిన మార్పునకు ఏది కారణము యనిన ఎవ్వరు చెప్పగలరు 1 అది భగవత్‌ సంకల్పము. యోగులలో కొందరు సిద్ధులుందురు. మౌనులుందురు. విచితచేష్టలు చేయువారుందురు.

8

వారు నిరంతర యోగమునందు ఉందురా లేదా అనునది వారికే తెలియును సొమోన్యులకు ఇటువంటివి తెలియవు కావుననే జ్ఞానిని జ్ఞానియే తెలుసుకొనగలడు అని ఆంటారు పెద్దలు

సూర్యగణపతి ఆరు ఎండ్ల వరకు వాగుగానే పెరిగినాడు శ్లైశవ దశ చక్కగానే వెళ్ళి పోయినది ఆతనిలో ఉన్న లోప మంతా ఒక్కటే అతను మాటలాడడు అందరు చెప్పినవీ అర్ధం అవుతాయి. కాని అమ్మా అనరా అంటే అనడు ఆటలయందు పాటలయందు ఆసక్తి లేదు "తిండి మీద ధ్యాస ఉండదు అన్ని పనులూ బలవంతాన చేయించడమే ఎప్పుడూ కండ్లు మూసుకుని ఉంటాడు అప్పుడప్పుడు తెలివి తప్పేవాడు తరచు ఒంర్లో వెచ్చ దనం కానవచ్చేది. ఎంకో ముద్దుగా పెరిగిన చిన్నారి అవస తల్లి దం “ఏలకు నిరాశ కలిగించింది

వాలుడు రోగి యని బంధువులు గాధిమస్తులు అనేవారు మూగ యని మూర్శరొగ మున్నదని అందరూ అంటూ ఉంటే తల్ని మనన్ను క్షొఖించింది నృసింహ శాస్త్రికి పాలుపోలేదు వాలునియంద్రు ఎట్టి అనారోగ్య లక్షగణములు గానరావు చివరికి నాడీ శద్ధికై వై ద్యశాప్రమునందు చెప్పబడిన చికిత్స పాఠరంధిం చెను వసువు కొమ్మును వేడిచేసి కుడి కణకపై అమృతనాడిపైన చుజక వేయసాగెన్ను

ఈ విధముగా కొన్ని రోజలు చేయగానే అంతర్గత శక్తి వెళ్లుబికిందో యేమో బాలుని యందు ఆశ్చర్య జనకమైన చైత నం వచ్చింది. అమ్మా అని నోట పలికాడు ఆ దంపతుల ఆనంవానికి చేరలేదు అతని యందలి వాజి అతి న్వచ్భ్శమై సరళమై పలుకులు గుత్తులు గక్తులుగా సాహిత్య శైలిలో రాతొడ గెను ఆ బొలుని భావ (పకటన మాటల సరళి యతడు చాల

19 కుడా లేక పండితుడా యను విస్మ్నయమను కలిగించుచుండెను సరస్వతి బాలకుని నాలుకపై తాండవించెను అది మూర్చయైన యింతటి వైతన్యము ఒక్కసారి వచ్చునా తన పద్యమే ళం చై తన్యమునకు కారణమా యని తం డి విస్నయము చెందెను అందరుళూ సంతసించిరి తదనంతర కాలమ.లో నృసింహశాస్త్రి త్రీ రమణ భగవాన్‌ దర్శనము చేసికొనెను వారి దర్శన థాగ్యవున నతనికి ఎమి తెలి సినదో "ని తాను గణపతికి బాల్యమునందిు చేసిన చికిత్స పొర పాటని యెంచెనట ఆతని ఎబినోవేదనశు సోదరి శ్రీివుతి సవ్బు విశాచౌక్షి వాసిష్ట నిజయము అని గ౦ందమునందు ఇలా తెలియజేసియున్నారు ఆ మొన మా దీక్ర అది మూగ తనవుని సై ద్యంబు జేసి) హా కుమార మంజు థాం *ఇములు పుఐసార వీక్షింవ నతికాంక్ష నందితి హా కుబూర అవతార తత్త్యంబు నతి (పేమ వీక్షింవ నెట్టి చురక వేస్తి పి కుమార నిశ్చలం ప్రైనట్టి నీలీల డెటియక నడ్టాని వైతిని హీ కుమార రామ కృష్ణుల వోలె పారాడవనుచు జిత్త చాంచల్య మొందంగ చింతవలన సాటి బాలుల వలె నిన్ను సాకి దలచి తప్పు జేసితి నేమి నా తనయ నీకు యో ఈలు వాలోన్మత్త పిశాచములనలె నుందురట గణపకి యొక్క యోగ భంగము గావించెనని యతను విచారించెను కాబోలు

20 ఏది ఏమైనప్పటికి ఈశ్వర లీలను కాదనే వారెవరు ? ఎలా జరుగవలసి యున్నదో అలా జలిగినది బాలకుడు అతి చ్హైతన్య వంతుడు బాల కోకిల అయినాడు (6 విద్యాభ్యాసము సత్యమితి సత్యవాచా రాథీతర *

తప ఇతి తపొోనిత్య కి పారుశిష్టి కి

స్వాధ్యాయ [1పవచనే ఎవేతి నాకో మౌద్గల్య ౪”

(రధితర పు్యతుడగు సత్య వచస్సు అనెడి మహర్షి సత్యము గొప్ప దనెను పురుశిష్ట వు [తుడగు తపోనిత్యుడను మహర్షి తపము గొప్ప దనెను ముద్గల పుతుడగు నాకుడను మహర్షి స్వాధ్యాయ 1ప్రవచనములే గొవ్చవనెను

ళ్షొ త క! ఇ

స్వాధ్యాయము అనగా చదువుట [ప్రవచనము యన నింకా

నరికి చెప్పుట గురు శిష్య బంధనునకు ఇది మూలము నిజానికి చదువు విద్యార్థి దశకు మో[తఈమే అంకితము కాలేదు వేదములు చదువుతూ ఒక మహర్షి వేచాధ్యయనయునకు మరి యొక్క జన్మను రూడా కోరుకొన్నాడట కావున విద్యయనేది ఒక సుదీర్త మెన

ఖభురూ

సొధన (ప్రక్యాత రాజకీయవేత్త స్వతం [త్య సమరయోధుడు (సజ్జావంతుడు అయిన € లి దేశ్‌ముఖ్‌ ఒకసారి అన్న మాటలివి సంస్కృత శాహకవుల పరంపరలో శ్రీ గణపతి మునీం [దులు కడవపటివారు ఈమాట ముమ్మాటికి నిజమే మన వేద సంస్కృతి

21

దర్శన థాగ్యం సంస్కృత వాషాధ్యయానం వలఅన్వ కలగుతుతం జె కావున దానిని దేవ భాష అని అన్నారు, విదేశీయులి 'వరిపాలన: అనేక నూతన మత [ప్రచారకుల తాకిడి ఇత్యాదులకు గురియై వేద సంస్కృతితో పాటు సంస్కృత థాషకూడ జనావళికి దూర మయింది. ఆంగ్లేయుల పాలనలో ఆంగృము విద్యాబోధన యందు పచ్చుటజే (కమ (క్రమముగా పొశ్చాత్య నాగరికత భారకీయుల జీవితంలో [పవేశించసాగింది. అటువంటి సమయంలో కూడ గణ పతి ముని వంటి మహా కవిని చేశ [ప్రజలు చూడగలిగారంటే ఆ ఘనత యాతని తం[డి నృసింహ శాస్త్రికి దక్కుతుంది.

కారణం నృసింహ శాస్త్రికి గురుకులాధ్యయనము నందు గల (పీక, సంస్కృత ఆంధళిభాషలయందుగల అభిమానము. ముందు గా ఉపనయనము చేసి మంతరిదీక్ష నిచ్చి విద్యార్షిని గురుకులము పంపుట యాచారము, అచట స్వాధ్యాయ [సవచనములతో పాటు తపస్సు కూడ విద్యయందంతర్భాగమై యుండును. “*తపశ్చ స్యాధ్యాయ [ప్రవచనేచ దమశ్చ స్వాధ్యాయ (ప్రవచనేచ ”అనే వేదమంతర్తీములు ఇండులకు తార్కాణము.

శ్రీ గణవతి మునీం [దులు భాషనభ్యసించుటకు “తపన్స్ను”ను ఒక ఉపాయముగా చెప్పియున్నారు. 18£7వ సంవత్సరమున ఫిబవరి 16 17, 18 తారీఖులలో జరుపబడిన శ్రీ కృష్ణ దేవ రాయ భెషా నిలయ రజతోత్స వములలో వీరిచ్చిన అధ్యక్ష ఉప న్యాసము నండు “తవన్సు” విద్యార్థికి ఏవిధముగా తోడ్పడు తుందో చెప్పి యున్నారు. సంగర్పహముగా వారు తెలియ జేసిన సూచన యిది.

22 భాష నభ్యసించుటకు రెండు ఉపాయములు గలవు ఒకటి పూర్ణముగా చదువుకొనుట ఇంకొకటి తపస్సు చేయుట సంన్క్ఫృ తము నందుగాని యాం (థము నందుగాని మహాకవులందరును తపశ్శక్తి చేతనే గొప్పగొప్ప [బంధములను (వాసినారని మనకు తెలియుచున్నది తపోబలము వలన మూలాధారము నందలి పరా వాక్కు శక్తి గలదై ఉపాసకుల నను [గహించును పరావాక్కు అనుగ౦ిహించిన వానియొక్క వాజి నిరంకుశమై సర్వతోముఖము/గ బ౦సరించును సాధారణముగ జదువుట గుజించి నాకు మంచి యభీపాయమున్నను తపస్సునే యధికముగ నమ్ము చున్నాను అనేక సంవత్సరములు చదివిన వానికంటె కొన్ని మాసములు తపస్సు చేఎన వాడే అధిక వాకృక్తి సంపన్ను డై యున్నాడు బయటి గ౦ంధాలయను లన్నింటి కంటెను తవోొ మూలాధార (గంధాలయము గొప్పది అ మూలాధార [గంధా లయమునకు [బ్రహ్మ [గంధి యనెడు బీగము వేయబడియున్న ది దానిని తెరచుకకు ఉపాయము తపస్పే కనుక ఒక్కాక్క విద్యా ర్థ్‌యు ఒక్కొక్క [గంధావలోకియు ఒక్కార్కు కవియు (పతి వనమూ జప రూసపకమగు తపన్సు చేసి ఆ [గంధిని తెరచుటకు (పపయక్నింమ చుండవలెను అవ్వుడు (ప్రపంచము నంకటిని ఇముడ్చ్భు కొనిన తన లోవలి [గంధాఎయము తెరువబడును

శాష్ట్రజ్థానముతో పాయి నైతిక విలువలను కూడ అభ్యసించిన

నాడే విద్యార్థి పరిపూర్ణుడగును గురుకుల పారశాల విద్యా బోధన

యిది

దూరదృష్టి గల నృసింహ శాడ్తి ముందుగా సూర్యగణపతికి ఉపనయనము గావించి గాయ [ప్రీమం (శముతో బాటు ద్వాదశ

23

మం |తములందు దీక్ష నిచ్చినవాడై. తాను అతనికి ఉపాసనా గరువయ్యెను

పూర్వకాలము వలె గురుకుల పారశాలలు లేనందున నోదరు డైన పకాశశాస్త్రి వద్ద సంస్కృ తాంధఠ౦ము.లు నేర్చుకొనుటన్వై బాఎంకని పంపుచుండెను గణపతి ఎకసందాగా$హి్‌ ఒకసారి చది విన పాఠరముశు మరల చూడకనే వప్పచెప్పుచుండెను కావున ఎనిమిదవ ఎడు రాకమునుపే అవరను. బాఎరామాయణము శివ సా (వు ఇత్యాది [ప్రాధమిక గశింధములను చదివి ముగించెను

తం [డివద జ్కొతిషము నేర్చుకొనుచూ పంచాంగ ఇగానము నందు చాతన పద్దతిని కి పెట్టి అన లొమ్మిదవ ఎట పంచాంగ మును బ్వ యముగా వా9సెను

భవిష్యత్తును జెప్పుట గఅపతికి దై వదత్తముగా వచ్చి నవిద్య [ప్రశ్న ఫలము భాలుడు చెప్పినట్లుగా జరుగుచుండెను ఇది అంది రికి విస్మయ కారణమై ఉండెను చుపు [పక్కల నుండి (ప్రజలు తండోఎ తండిలుగా వారి వారి సమస్యల తోరణములతో గణపతి వద్దకు వచ్చి బాలుని సమాధానమ.తో తృషప్పి చెంది వెళ్ళు చుండెడి వారు ఈ విధముగా వాలగణవతి కీర్షి నలుమూలలా వ్యాపించెను

24 [క్రీడల యందు కూడ అతడు నాయకడే ముఖ్యముగా చేదరంగము చీట్ల పేక ఈత పీట్లలో గణపతి శావ రము అధి కము పేక జకసారి కలిపిన తరువాత ఎవరి వద్ద ఎముక్క కలదో వారికి కరతలామలకము వది ఏండ్లు నిండులోపల శ్రీపతి వ్యాకరణ తర్మ [(గంధా దులను చదివి (పాఢ అయ్యెను స్వ యముగా సంస్కృృతముబందు శ్లోకములు వాళియ నారంభించెను ఈ విధముగా గణపతి యొక్క అతిశీఘర్తి పురోభివృద్ధి గాంచి గురువులైన పరికాశ శాస్త్రి వెంకట శాస్త్రి వెంకటేశ్వర ఘనపారి బాలుని పరీక్షింపగొరి భారతమ. నండలి పాండవ థార్త రాష్ట్రరల జన్మ మునకు చెందిన వృత్తాంత మును ఘటికాద్య్వయ కాలమునందు అనగా 48 నిముషముల లోపల శ్లోక రూపమున (వాయుమనిరి గణపకియు నివు షమ నకు ఒక శ్లాకయు చొప్పున 84 నిము షములలో పాండవ ధార్హరాష్ట్ర సంభవము అను పేరట ఒక ఖండ కావ్యమును [వాసి ముగించెను కొన్ని శ్హ కములు నన్‌. అద్‌ తలే పైడి శ్లో జగద్గురూనహం వందే (బ్రహ్మ విష్ణు మహేశ్యరాన్‌ వాజీఎక్ష్మీ శివానాథధాన్‌ సృష్టె స్థిత్యంత కారిణ కావ్యవం యశోభిరిషభ (శేళీ దంతకాంతి మలిమబువె టె జ రా మండిత పాండురిత్యాసి ధ్చ్బారతో భారతేనృప

2గ్‌ ది తస్య సర్వా గమజ్ఞస్య (వజ్ఞమైవ విలోచనీ ధృతరాష్ట్ర ఇతి |థాతా జ్యేష్ట (శేస్టనుకేర భూత్‌ గురువులు ఖోల గణపతి పాండీత్య (పజ్ఞకు విస్నయము వెందిరి గణపతి సుకన్యా చరితము అనే ఖండ కావ్యమును గూడ వాల్యమునందే [వాసి తం డిని సంతోషింప జీసెను 77 మేలు కొలుపు శా గణపతయే స్తన" టయో పదకమలే సప్పలోక భక్తైభ్య అధరపుటే తిపురజితే దదాసి పీయూష మంబ త్వమ్‌ (అమ్మా నీవు పుృుతుడగు గణపతికి చనుదాఎద్వా రా అమ్మ, తమును సస్త లోకము లందలి భక్తులకు చరణారవిందముల నుండి అమృతమును (మకరందము) (తిపురములను జయించిన కాంటు జగు హరునకు అధరవటములందలి అమృతముసు (రసరూప మును ఇచ్చు చున్నావు] _ ఉమా సహ (సము న! ళ్‌ గా! గ్‌ మృ తమునకు వ్యతిరేకమైనది అమృతము జ్జానము అమృత తుల్యమ. ఎలయన దానికి మరణనులేదు అందుండి [ప్రకటింప బడేవి కళలు కానన అవికూడ ఆబ్బితతుల్యములే ఒక కళ యందలి రసానుభూతిని మకరందము అని అందురు చిత్‌ శకి స్వరూవమైన పరమేశ్వరి యొక్క జ్ఞాన శక్తి సాధకుల మనో బుద్ధుల ద్వారా సకటితమై వారియందు కశావికా నము కలిగించు

26 చుండును (శోతలు కళారాధకులై మకరంద రసానుభూతిని వెందుచుందుఠు పళమేశ్యరీ చిద్వి లానమైన.అమృత రసము గుతునకు చను బాలు ద్వారాను భక్తులకు చరణారవింద సేవమూలమునను భర్తయైన ఈశునకు అధరవుటముల నుండియు అనుదూతవగునని ఈ శ్లాకమునందు తెల్చ బడినది. గణపతి తాను పార్వ కిదేవి యొక్క బొరస పు్యతుడు గావున ఆమె చనుబాలు ద్వారా జ్జాన మును పొందుచున్నానని తెలియజేయుచున్నాడు త్రీ యాళీ పట్టణమునకు చెందిన శివపాద హృదియర్‌ భగవతియార్‌ అను దంపతులకు ఆళాడ్డై పిళ్ళ యార్‌ అనే కువూరుడు పుట్టాడు కుమారునకు మూడు ఎండ్లు వయస్సు ఉండగా తండి వాని నెత్తుకొని తిరుత్తోజియప్పర్‌ అను కోవెల [ప్రాకారంలో గల కొలనులో స్నానముచేయుటక్షై వెళ్ళి యుండెను ఒడ్డున బిడ్డసు దింపి అభుమర్షణ ఎం (తం జపిస్తూ తం (డి కొలనులో మునిగి స్నానం చేస్తూ ఉంటే తం (డి కనిపించనందున బిడ్డ తపిస్తూ అమ్మా అచ్చా అని భోరున ఎడవడం పారరంఖిం చాడు అప్పుడు వృషభ వాహనా రూడులై పార్వతీపర మేశ్వరులు అటు వెళ్ళు తున్నారట బాలుని ఎడువు విని శివుడు అంభికను నీ చనుబాలు ఈయుము అన్నాడట ఆమె అటులనే పాలు ఇచ్చింది ఆ జ్ఞాన పయళ్ళుని తా్రిగిన బాలకుడు వెంటనే మధు రా3 మధుకమైన కవిత్వం పాళరంభించాడట అతడే. (ద్రవిడ శిశవు అన చెప్పబడే జ్ఞాన ఎంబంధర్‌ ఇలా ఉంటుంది జగన్మాత కరుణ స్టై వాంశమునందు జనిం చిన గణపతిని కూడ అమె అటుఎనే అను (గహించింది బాల్యము

27

సుండి మధుర కవీత్వ ధారతో (పకా౭ంచిన సూర్యగణపతియు అంబ యొక్క అమృత శక్తిని నరసమాంబా స్పన్య దుగ్దము ద్వారా పొందినాడు ఎనాడ్జై తే సూర్యతేజం తన గర్భమందు వడిందో ఆనాటినుండి అతిభక్తి బ్ఞానమూర్తిగ [(పకాశించిందా మాతృమూర్తి అందరిచే గణపతి యని పిలువబడే యా ముద్దుల పట్టి ఆమెకు సొకొత్త సూర్యనారాయిణమూర్తి దేవతా కర్తవ్య నిర్వహణక్షై పుట్టిన యా వాఎని యామె వైన సంపత్తిగానే జూముచు తనయునిపై భౌతిక (పేవకన్న ఆధ్యాత్మిక పేమనే ఆధికంగా పెంచుకున్నదా పుణ్యమూర్తి

కారణ జన్ములను కార్యోన్ము బుఎను జేయుట సైగ నిర్ణయ నుసై ఉంఎంది భివబంధనుల మధ్య వారిని కట్టి యుంచుట సావ్యము కాదు శుద్దోదన చ (కవర్తి కుమారుడై న సిద్ధార్థుని అంత ఎర వాసమునకు వరిమితము చేయ తం [డి యత్నించగా ఒక్క విహార యాత అ కుమారు కండ్లు తెరపించి విరాగిని చేయలేదా అయిఎనే గృహమే స్నర్గసమగా చియక వచబుకుఎు పరికే సూర్భ గఎవతికి రూడ మేఎకొఎయిపు కరిగించే సమయ మాసన్న మైనది

సరఖధారి శంవత్కర ఆశ్యయుజ వద అష్షమీ( "- 0 658 దివస బీ ఇంటియలలి టేఏసరాలో క విస్తర్లు కుట్టుచుండెను నరసమాంబ గణపతియు అచటనే పుస్త కము చదమువుకూ కూర్చుని యుండెను నరసమా బ నిండు గర్భ వతి పురిటి రోజలు దిగ్గర పడ్డవి ఆరోజు ఆమెయందు బఎలక అయాసము నీర ము అధికముగా నుండెను సహజముగ నెచ్యు దస్తురాల గావున అమె తన యవస్థను ఎప్పరికీ చెప్పలేదు

26 వరుడు వచ్చునను అనుమానంతో అమె కుమారుని జూచి సూర్యం అని పిలచినది

పుస్త కమునందే లగ్నమై యున్న గణఎతి అమ్మ పిలుపును

విన్నప్పటికీ దృష్టి మరల్బక ఎమమ్మా అన్నాడు ఈరోజు వురుడు వస్తే మంచిదేనా నాయనా

అమ్మ అలాఎందులక్రై అడుగుచున్నదో సుతుడు ఆలోచించ లేదు పస్తకమునందే దృష్టినుంచి బహుకాకతాశీయంగా పురుడు వస్తే కవల పిల్లలు పుడతారు తల్లీ పిల్లలు చనిపోతారు అన్నాడు

అచటనే కూర్చుని ఆంతా వింటున్న వళికాశశాస్ట్రికి పిడుగు పడినట్ల నిపించింది నరసమాంబ ఎందుకలా అడిగినదో అతనికి తెలుసును వివేచన లేకుండా [పశ్నఫలము కర్కశంగా చెప్పిన గణపతిని యతడు మంవలించాడు బాలుని కండ్ల లో నీళ్ళు తిరిగాయి

అయితే భక్తియే ఉత్క్టృష్టమని తలచెడి యా మాతృ మూర్తికి పరమేశ్వరుని కౌశలము తెలుసును కావున ఆమె చలించ లేదు తనయుడు తనకి ముక్తి హేతువని గగహించి అశు పూరిత నయనాలతో పరమానంద భరితురాలై కుమారుని కౌగలించుకొని ఓదార్భింది క బాంవాక్కు (బహ్మవాక్కయినది ఆ సాయం [తము ఆమె వల పిల్లలకు జన్మ నిచ్చి పిల్లంతోపాటు స్వర్లస్తురాలయినది మరుక్షణం అనందదాయకమైన ఆయింట శోకదేవత తాండవించినది

29

ఇల్లంతా జనసందోహమైనది హా హా కారాలు ఎడుపులు మధ్య గణపతిని మందలించారు కొందరు

అయితే గణపతి దృష్టి ఇహనుందు లేదు బంధువుల మంద లింపులు అతని చెవికెక్కనేలెదు మనన్సు అంతర్ముఖమైనది అమ్మ ఇక లేదే అనే శోకంకన్నా మరణమింత 'ఘోరమైనదా ? మరణించువాడెవడు * మూడునాళ్ళ ముచ్చటయగు జీవితమండు షాధించవలసినదేది అనే [పశ్నల పరంపరలో సత్యాన్వేషకుడై నాడు పూతచరితురాలై న శకరసమాంబ కుమారునకు కర్తవ్యము బోధింబునద్దై యాతని తొలి ఆధ్యాత్మిక గురువై నది

మధుర రాగము లాలపించిన మోహన పీణ మూగవోయింది నిశ్శ బ్దం సర్వ (తా వ్యాపేంఛింది

3 హితోపదేశవం = (బమహ్మాందే యావదస్తీహ వ్భాదితావచ్చ విద్యతే వ్యష్టేరనుభవో యావాంస్తతో మనసి నాధికమ్‌

[(ఒ౦హ్మాండమున ఎంత కలదో అంతయు హృ దయమున కలదు వ్యక్తే యొక్క అనుభవెుంతో అంజే మనసున కలదు కావున (ప్రజ్ఞతో జూచినవాడు సర్వమును తెలియ గలడు]

= విళ్వ మీమాంస గణపతిముని న! చ ఛి

80 జగమెరిగివ బాఫహ్మ ణునక జంధ్యమేల అంటారు పెస్పలు. జగమెకుగుట యనగా [ప్రపంచమంతా తిరుగుటకాదు తన్నుతాను దెలసికొనుట హృదయమునందు ఈ [పపంచ మంతయు కలదు కావున నిజమైన" సాధకునకు హృదయనిష్ట అవసరము అగియే [పజ అనబడును మనస్సును హృదయమునందు నితువుటచ్వా రా ఇది సాధ్యుమగును" మనన్చు పరిమితమైన కాంతి వ్యక్తి యొక్క అనుభవమునకు మించి తెలిపే శక్సి దానికి లేదు. కాణన హృ దయ-నిష్ష చిరంకనమైననాడే కాఫంతణదర్శ కత్వ ము కలుగును అటువ౦టీ. [కాంత దర్శళుడే నిజమైన కవి కేవలము భూచ- భవిష్యత్‌ వర్ష మూనములందు వాక్కును థగుతసీయక పర మేశ్వశీ. చరణ సేవకుడ్టై ఆమె భజనమునకు వాణిని పరిమితము చేసిన నాడూ వాక్కు బ్లాఘనీయమైన' వైభవము నొందును అమ్మ మర ణావంకరము గణపకి గరిహించిన సత్యమిది న్తో॥ మమతు వినులా హృధ్యా విద్యా మహేశ్వరీ యాభవ న్మనసిచ పరా చిత్రా శక్సి శ్చిరన్వ్నని యా భవత్‌ వచసిచ మహద్‌ థాగ్యం శ్లాఘ్యం యదిడ్యత మే భవత్‌ తదయి గలితం మత్తో విత్త [తయం భవతో భువి అమ్మా మహేశ్వరీ ఈడ్యతమా నాకు (పూర్వము) విమల మెగు హృదయ విద్య ఉండెడిది చిరంతనీయవ గ అద్భుతశక్తి యుండెడీది వాక్కునందు వ్లాఘనీయమగు వై భవ ముండెడీదిం ఇపుడు ఈ భూలోకమున జన్మించిన నాటినుండి ఈ విత్త తథియం జారిపోయినడొ్‌ = ఉమాసహ [సము

3

అమ్మ గతించి-రెండు నెలఖైై నప్పటికి పరమేశ్వరీ శరణార్జి యైన గణపషి తన మౌనమును వీడకుండెను చదువుల యందు గాని ఆటల యందుగాని యతడు ఆణకి జూపలేదు ఎకాంత మును కోరుకొనుచుండెను ఏదియో కర్తన్యమును అశ్వేషించు వానివతె అతడు కనుపించుచుండెను కల్లి మరళించుటటబే బాలుడు దుఃఖించు చున్నాడని మొదట అందరూ అనుకున్నారు ఎక్కు వగా మందలించినందునల్ల అలిగినాడని కాందరన్నారు గణపతిని అధికముగ మందళించినది పర్తకాశశాస్ట్రి అతడు. బాలుని సమీపించి శతవిధను.ల నచ్చజెప్పెను నిజముగ అలిగిన గదా ఓదార్చు గురువు చెప్పి నదంళతయు గణపతి వినెను వినయము గౌరవము మందహాసము అన్నియు వరికటితషగుతుండెను కాని నసేమిరా మాటలాడకుండెను

అటు థార్యా వియోగముచే న్న సింహశాస్త్రి (కంగియుండెన ఇతని పయస్సు 48 సం॥లు నడిమివయస్సున భార్య గతించినది ఒక పశ్సిక్క చినిగిన విస్త రైన సంసారము మరియొక వంక చిత స్వ భావము గల తనయుడు వివేకముతో శాంతచిక్తుడై ధైర్యము వదఠిక పరిస్థితుల నెదుర్కొనుచుండెను

ఎడు సంవత్సరముల వరకు గణపతికి గల తూప్టీకస్థితి ఈ విధముగనే యుండినది పూర్వము పివాడు ఇప్పుడు కెంచిక్‌ బిచేకము గలదు కావున మెల్లగ మృదు వచనములళో బాలుని. పీడించుచున్న సమస్య ఎదియో నెరుంగవలెని. ఇట్లు తలచినవాడ్రై నృ సింహశాస్త్రీ ఒకరోజు మధ్యాహ్నము భోజనములయిన తరువాత గణప౭ిని సమిపించి హితోపదేశము చేయసాగెను

32 నృ నాన్నా చనిపోయిన తల్లితిరిగిరాదు రండు మాసములుగా వ్యాకులము చెందుచున్నావు ఎన్నాళ్ళని యిటులుందువు? లెమ్ము గుకువులు నీక్లై వేచియున్నారు చదువుపై దృష్టి మరల్చుము గణపతి వంచిన తలయెక్తి వినయ పూర్వ కముగ తం (డిని జూజెను నృ అందరూ నిన్ను తిట్టినందుకు అలుగుతున్నావా? అమ్మ మర ణమునటీ నీవు కారణమెట్ల గుదువు జరుగవలసినది జరిగినది అందు నీదోషములేదు లెమ్ము వెనుకటివలి దిరుగాడుము నీవు కళకళలాడిన నా దు ఖము కూడ ఉపశమించును తం (డికి ఎమని సమాధానం చెప్పాలో గణపతి కే తెలియలేదు తనకు గావల నదేదో తనకే తెలియదు తం (డి పరిస్థితి తెలియని వాడు కాదు మాటలాడుటకు మనస్క్మరించక మొనమునందే తం డడి మాటలను వినుచున్నాడు పుకుని మె.ండితనము తం (డికి క్టోపకారణ మైనది ల నృ _శక్రీవిఫ్యరముతో) మహర్షులు తిపోధనులు నొనము వహిం తురు అది తపస్సు యోగము నీవు అటులలేవు నీకు భౌలిక దృష్టి గలదు ఇది మొండితనవుగును ఇది అవి చేకుల లక్షణము తపస్సు _ తం[డి ముఖమునుండి వెలువడిన సందేశమిది జను తపన్సు చేయవలయును సత్యశోధనకు ఇదియే సరియైన వూర్గము తన కర్తవ్యము ఎదియో ఇప్పుడు తెలిసినది వృద యేమునండే వరమేశ్యరికి నమస్మ్కరించినవాడై సంతోషముతో మౌన త్యాగము చేసినవాడై తం డీతో యిట్ల నెను

33

గణ నాన్నగారూ నాకు తపస్సు చేయవలయునని యున్నది

ఆనుగభహీింవుడు

గణపతి అలా అనగానే ధృవునిగాధ జ్ఞప్తి కివచ్చి ఏది తం డికి

చా ళు త ళ్‌

ఉత్తాన పాదుడను మవారాజునకు సునీతి సురుచి అని ఇరు వురు భార్యలు గలరు అందు ధువుడు సునీతివు[తుడు ఒకనాడు సురుచి కుమారుడై న ఉత్త ముని తొడపై కూర్చొన బెట్టుకొని తం డి లాలించుచుండగా (భువునకు కూడ తం (డి తొడపై గూర్చొన యభిలాష కలిగను అంతట పినతల్లి సురుచి పరుష బాషణవు. అతో మందలింజెను తే. తం (డీ తొడనెక్కు వేడుక దగిలెనేని

బూనినా గర్భమున నాడె పుట్టకన్య

య్‌

గర్భమున బుట్టి కోరిన గలదె నేడు

జనకు తాడ నెక్కు భాగ్యంబు సవతి కొడుక క అదిగాన నీ వధోక్షజు

పదపద్మము లా |శయింపు పాయక హరినా

యుదరమున బుట్ట జేయును

వదలక యట్లయిన ముదము వలలెడి నీకున్‌

= థధాగవతనము పినతలి వరుష వచనవములచే గాయపడిన ధృువుడు రోషము వ.

ఇెందినవాడె ఘోర తపంబు జేసియైన తండి కొడనెక్కవలయు నని దిక్షబూని అడవులకేగెను మార్గ వ.ధ్యమన నారదుడు కని

34

పీంచి విషయ మెర్‌ంగినవోడై. తపమొక పవితళ్తి యజ్ఞమనియు, క్షణీకమెన కోరికలకు అది వినియోగింప వలదనియు బాలురకు మానావమానములు లేవనియు సత్పురుషులు వానికతీతులనియు చెప్పి జూచెను అయినప్పటికీ క్ష [తియపౌరుషమును వీడని (ధువుడు తన పట్టు వదలక నారదుని మార్గము జూపుమునెను అంత అఆముని పుంగవుడు 'మం [తోపదేశయు జేసి బాలుని ఆశీర్వదించెను

[భువుడు కరుమాసములవాటు ఘోర తపన్ను జేయగా వాసు దేవుడు- సంతోషించి (పత్యక్షమయ్యెను వానుదేవునకు దండ (పఖా మంబు లాచరించి శృ తాంజలిమై స్తోోతంబు సేయ నిశ్చాయింప స్తుతి [(కియాకరణ సమర్దుండుగాని పసిబాలుని యవస్థజూచి యాతని తలం పెరింగి నారాయణుడు వేదమయంసనైన తన శంఖంబును యా బాలుని కపాలథభాగంబునకు తాకించిను అంతట దివ్యవాణ్‌ (పేరితుడై [ధువుడు. విష్ణువుని స్తుతించినవాడై వరములను పొందెను

వాగుదేవుని శంఖము యొక్క స్పర్శతో జ్ఞాననే [తము విప్పా రిన (ధువుడు అల్ప మైనళోరికక్టై ఆరుమాసములు ఘోరతపస్సును వృధాజేసితినని ఆ తరువాత తెలిసినవాడై. _

ఆనాడు నారదుని హితోపదేశమును వినక క్షణిక [కోధ ముతో ఆయుర్విహీనుండై న రోగికిం బధియోగించు నాషధంబు బోలి నిరర్ద్ణకంబుల్లై నశ్వరంబులై న యీ కామితంబులు గొరితి నని విచారించిను మక ధనహీనుండు నృపొలు జేరి మిగులున్‌ ధాటిన్‌ ఫలీకారమి

మ్మని యర్థించినరీతి ముక్తి ఫలదుండైై నట్టి పంకజలో

35 చనుడే చాల (పసన్నుడైన నతనిన్‌ సాంసారికం బర్జింగో రిన నావంటి మూఢ మానసులు ధాిన్‌ గల్లిరే యెవ్వరున్‌ = థాగనతము వ వ వ ణి

తవస్స నే వవితశి యజ్ఞమునకు ఎంత్సయో పరిప్త్ష మాననుడై సాధకుండుండనలయును క్షణిక వై రాగ్యములు ద్వాశా: చేసిన తపస్సు సతృలితములు కలుగజేయదు అందులకు విద్య యవు సరము ఐదేండ్ల వాలకుడ్డై (ధువుని యొక్క విచారమినియే కదా గణపతియు వాలకుడే ముందు అతడు సాహితీ తపస్వి కావలయును ఆ సాహిత్యము లోకోద్ధరణకు ఉపయోగ వథ్రవ౬ యును బాలబనియందు తపోబీజము నాటుట యందలి వఠమార్ద మిదియే అయి యుండవచ్చును

గణపతి వానస్పెరింగిన నృసింహశాస్త్రి విద్యయందు ముందుగా పరిపూర్ణుడవు కమ్మని తద్వారా వివేకమును పెంచుకొని ఉఇచితరికిని తపంబాచరించ వచ్చునని యాతనికి నచ్చ జెప్పెను గణవతియు అందుల కంగీకరించి మానత్యాగమ చేసి చదువుల యందు [శద్ధజూపసాగెను

9 నివాహవ.. శ॥ శ్రీఖండ చర్చామివకల్పయన్లో ముహు కపోలీషు సభిజనస్య లగి శ్రీ కంర కాంతా హసితాంకురాణాం శ్రీ ఘన్సి కుర్వన్తు జగల్హి భాస ॥

36 [నభీజనుల చెక్కిళ్ళ యందు సధా గంధవు పూత పూయునట్లు దోపు శివకామినీ మందహాస వీచికల తళుకు వెలు గులు జగములను శ్రీమంతములుగా నొనర్భు గాత] = ఉమా సహ (సము

ఈశునికై తపస్సు చేసి విజయము సాధించి నవయావన సుందరా౭్సగియై కళ్యాణ శోభలకో కళకశలాడే పార్వతీదేవి ముఖారవింద వ్రంద్రహాన రురిని ఆమె కళ్యాణ వ$ిస్తావన సంద ర్భంగా వర్ణిస్తూ వారసిన నోర రాజమీది లలితము మనోహరము నిర్మలము *శ్రావ్యమునరియు కమనీయము అగు ఈ శ్లోకము నందు మృదు మధుర శృంగార రసమును మేళవించి వరమేశ్వరి నగవులను చందన లేపనముతో సరిపోల్చుట యిందలి విశేషము అహ్లాదము శ[భత శోభ ఇవి చందన లేపనమందలి అంతర్లీన ధర్మ ములు కామారియైన పరమ శివుని యాకర్షించు ధర్మ ములివి చందనము అంతర్గత తాపాన్ని ఇన మడింప చేస్తుందట వాసనా రహితుడైన విశ్వపతి యందు పార్వతీ పాణిగర్తీహణ వాంఛకు ఆమె నగవురలే కరణమనుచు చందన లేపనమునకు ఉవమేయముగా వర్ణించుట కవితా చమత్మ్కారమగును

ఆమె నగవు మొలకల తళుకులు సభలియల చెక్కిళ్ళ పై గంధపు పూత పూయునట్లున్నవి యనుట యు క్పేక్ష యగును జయ విజయ అనువారు ఆమె సఖీమణులని శివ ఎరాణపము నందు గలదు పార్వతియొక్క వందహాస వీచికలు జయ విజయ పతాకములను థభావముగూడ ఇందు కనిపించుచున్నది జగపములను ఈ జయ విజయ వ్ఫిభలళో శ్రీమంతములుగా నొనర్చుమనునది క్షవి యొక్క పాఠర్ధన

౩7

తన కళ్యాణ వైభవమును ఇంతటి మనోహరంగా వర్తిస్తా వించే కావ్యదృష్టి భవితవ్యంలో గృహస్థా శమ జీవనంద్వా రానే అలవడుకతుందన్న తలంపేమో “తపస్సు తపస్సు అని పాఠికు లాడే సుతునకు చక్కని కన్నియను జోడుచేసి గణపతిని కళ్యాణ చక$వర్తి ని చేసినదాజగజ్జనని

ళ న! | చి

బొబ్బి లితాలూకాలో కఠలువనరాయి [గ్రామమునకు సమీప ములోనే బొమ్మి కపాడు యను పేరట అ (గహారము గలదు అందు కరా? భూషణశర్మ యను శో తియుడు వసించుచుండెను అతని ఏకైక కుమార్తె విశాలాక్షి చక్కని తలకట్టు నిడుబాటి వాల్దడ పేకుకు తగ్గప్లు విశాల నేతళ్తములు పసిమిచాయ కుదురగు అంగ సౌబ్బవముగం యా బాలిక బహు సౌందర్యవతి జాతకము నందు ఆమె బుషిపత్ని యగునని కలదట కావున అటువంటి వరునకై భూషణము నలువై వలా గాలించుచుండెను" అదే. సమె యమునందు గణపతి యొక్క పర్తిజ్ఞా పాటవములు యాకళతని బివి సోకినవి ఆ బాలకుడు తగిన వరుడు కావచ్చునని యొంచి అతడు కలువరాయి గాశిమమునకు మంచి రోజు చూసుకొని బయలుదేరి నాడు

పిల్లనిచ్చు టకై వచ్చిన భూషణమును నృసింహశాస్త్రి ఉచిత రికిని యాదరించెను వారిరువురును విశాలాక్షి గణపతుల జాతకము లను పరిశీలించిరి ఉభయుల జాతకములు పొందికగా యుండుటచే వారీ వివాహమునకు ఇరువురును సబ్ము తించిరి

తం [డి తన వివాహమును దల పెబ్దెనను వార్త దెలి తపన్సు పై దృష్టిగల గణవతి తం డిని సమీపించి యిట్లు (పశ్నించెను

88 గణ _ నాన్నగారూ నాకు వివాహము జేయదలచితిరా ? నృ ల (సంజోషముతో పుతుని జూచి అవును గణ _ తపము సలుపుటకు వివాహము ఆటంకము కాజాలదా? నృ = కాజాలదు బుషికుల ధర్మ మునందు తపమునశ్షై వివాహము నిషేధింపబడలేదు మన 1పాచీన బుషులు వివాహితులే వారు తపస్సు కూడ చేసి యున్నారు అదియునుగాక నీకు జాతకము నందు నన్యాస యోగము లేదు కావున పెండ్లి యాడి బుషిపీల థర్మ మును పొటింపుము జాతక శాస్త్రమునందు గణపతికి విశేష పరిచయము గలదు తనకు సన్యాన యోగము లేదను మాట వాస్తవమే కావున యతడు నిర్ణయమును శం [డికే వదలి వేసెను బాలికకు ఎనిమిది ఏండ్లు రాగానే పెండ్లి. జరిసించు రోజు లవి అష్ట వర్షా భోవేవ్‌ కనా /” అను మంతల్తిము అలనాటి యా ఆచారనును సూచించుచున్నది ఆవిధముగనే పెద్దలచే నిర్ణ యింవబడిన శుభ ముహూర్తము నందు శి సం॥లు వయస్స్ఫుగల గణపతికి 8 సం॥ల వాలిక్టైన విశాలాక్రి నిచ్చి కడు వై భవముగా వివాహము గావించిరి [తదుపరి కాలములోగూడ గణపతిముని తన శిష్యులెవ్వర్‌ కిని సన్యాసమును (పోత్సహీంచలేదు వివాహము వద్దని తపము జేసెదనన్‌ 'పట్టువట్టిన యతని కుమారుని కూడ పెండ్రి చేసుకొనుమని వారు నచ్చ ఇెప్పిరి ఆశోజులలో దివ్య జ్ఞాన సమాజము వారు

39

శ్రీకృమ్ణునివంటి వేద పురుషనిగ ఒకబాలుని మంత తంత యోగ డికొదులతో తరిఫీదు ఈయవలయునని ఎంచి గణపతిముని కుమా రుడయిన మహాదేవుని ఎంపికచేసి వారికియ్య వనగా వారు నిరాక రించిరి

భార్యా వియోగానంతరము గూడ అందరు ఎదురు చూజఎ నట్లు అతను సన్యసించలేదు తాపసికులు అధ్యాత్మిక సీమకే పరి మితము గాకుండా దేశ క్షేమము (ప్రజాసేవ దేశము యొక్క ఆర్టిక సొంఘిక వ్యవస్థలయందు గూడ దృష్టినుంచవలయునన్నది యాతని యభిమతము వాత్స్యాయన మహర్షి వథ్రెనే అతను వాళిసిన కాము సూ[తములు గృహస్తు జీవన ధర్మములను సూచించు సదాచార బోధిని ఇత్యాధి గ౦ంధములను గమనించిన అతని సమాజ సేవా దృష్టి విస్త్పృతమైనదని తెలియుచున్నది ౫]

కె సాహితీ వైభవము

న్లో వందానుహే మహాదేవం యస్యవందారవో జనా

వవిందతి పునర్మాతు కుచ కుంభ పయోరసమ్‌

(ఎవరికి నమస్కరించి జనులు తల్ని పాలను (త్రాగుటకు మిరల జన్మించరో అట్టి మహాదేవునకు నా సమస్కార ములు]

సొహికీ తపస్పీమలో విద్యాభ్యాస మొక సాధనా (పక్రియ మా[తమే ఇందు సంపూర్ణ ఫలము నొందు సొథకులు బహు

జీ0

తక్కువ కేవలము శాస్త్ర పరిచయము తోడను డిగీ పొందుట వలనను విద్య పరివూర్ణము కాజాలదు విద్యార్థి సాహితీ [ప్రపంచం నందు జీవించవలెనంచే శాస్త్ర మూలాన్వేషణ యందు అతని చొజవ నల్తేరుపై బండినలె నుండవలెను తనకంటూ ఒక శైలి విమర్శనాత్మక దృష్టి స్వతం (త థఛాపసన గమనము భాషపై అధికారము మొదఅగునవి పరిపూర్ణుడయిన విద్యార్థి యందు కన పడే లక్రణములు.

పథ్నాల్లు సంవత్సరముల వయస్సు నిండక మునుపే పంచ కావ్యములను ముగించిన గణపతి చంపూ రామాయణము శాకుం తలము ఉత్తరరాను చరితము కువలయానందము, చందా లోకము. [పతాపరు [ద్రయము ఇత్యాది (శ్రేష్టమైన గరింథములను చదివి ముగించినవాడై. సంస్కృత భాషపై అధికారమును సంపా దించి తనదంటూ ఒక [పత్యేక శ్లైలిని ఆలవరుచుకొని వండిత [పశంశల నొందెను

దేశకాల పరిస్థితుల ననుసరించి కవితాద్యష్టి మారవలయు శను యభిపారియము యావబాలకునకు బాల్యము నుండి గలదు సాహిత్యము సమాజ వికాసమునకు దోహదము చేయునది కావల యుననియు కేసలము ఛందోబద్ధమైన పరిమితులందు పయనీంచు చూ ఛాంధసవాద (పవృత్తమై యుండరా దనియు యతడుతలందు చుండెను ఇటువంటి అఖి (పప్రాయముతోనే తన 4వ॥ ఎట కవితా పళపంచమునందు యా బాలకుడు చేసిన సవాల్‌ యిది

కతి - ఇహ కేషాలిచి దేషాచేన్న సంతోషాయ శాక్షతిః

కిమానందాయ కాకానాం బాలళోకిల కాకలీ

జ్‌

[నా యీ వాణి కొందరల్బజ్ఞులకు సంతోష మీయనిచో నా శకిమి నష్టమున్నది కాకులకు అనందమగునని వాలకోకిల థ్వని చేయునా_]

ఎవరో తప్పుపట్టారని గణపతి సలికిన వాక్కులు కావివి ఇందు అతని స్వతం [త దృక్పథం విష్ణ వాత్యక దృష్టి కాన పస్తు న్నవి పురాజేతిహసాలలో గల అనౌచిక్యాన్ని వాహాటంగా చెప్ప గలిగిన దైర్యం ఈ మహాకవికి కలిగిందంటే బాల్యము నుండి అతనికి గల స్వతం[త భావన సమాజ సేవాద్భృష్టి అని చెప్పక తప్పదు అంతేశాదు థఖారతీయుల సంస్కృతి సంరక్షణ వేదభాష యైన సంస్కృతవమును రాజభాష గావించుట ద్వారా జరుగునని తన యి _ప్రాయముకు కాం [గెసు మహాసభలయందు గాంధీమహా క్మునితో విన్నవించగా అతను కొందరికి తెలిసిన యీ కథొషను ఎటుల రాజభాష గావించగలమని (పళ్నంచెనట అందుకు గణ పతి సంస్కృత భాషను ఎంస్క్మరింప బూని దానిని సులభతరం జేసి అందరికి అందుబాటులో నుండునట్లు లాలిభాష యను పేరట (వాసి అందరిని ఆశ్చర్య చకికులను చేసెను ఇది యతని సాహసమునకు నిదర్శనము

శాళిదాను విరచికమైన మే; సందేశ మును తెలియని వారుండరు గణపతి అదేశ్లైలిలో భృింగ సందేశము అను కావ్యమును తన భార్య యొక్క నిడుబాటి వాల్దడను దూతగ జేసి వ్రసెను కాని యేమని దలచెనో ఆ కావ్యమును తానే చించి పారవై చెను

మహాకవి కాళిదాసు ఆది శంకరులు _వీరి (వభొవం గణపతి రచనలలో కాన పస్తుంది కవ.నీయమైన కావ్యాలను అందజేయ

42 టమేగాక గంభీరమైన ఆధ్యాత్మిక జీవనాన్ని ఇళతడు ఆదిశంకరుల మార్గంలోనే ఆచరించాడని చెప్పక తస్పదు ఈ ఇరువురు వహి పురుషులు గణవశికి అత్యంత (పేయులనుటకు ఈదిగువ న్లాకములు నిదర్శ నములు శ్లో _కృపావలోకొ నగకన్యక్రాయా "కరోతు మే నిర్మల మంతరంగమ్‌ మయేనాంకిత శంకర ఎకతత్త్వ్వం విశ్వం లులోకే జగతే జగౌచ (పక్యహెవలోకనమున అంకితుడగు శంకరుడు సబిస్తేమ ను వీకళఠఠత్వముగా' “కనుగొని శనదర్శనమును లోకమున కువబేశించెనో ఆ నగకన్యకా కృపావలోకనము నా యంతరంగమును నిర్మల ల్లీ _ కాలీకటాక్షై వచనాని మహ్యం దదాతు మోచావద మోచనాని యత్‌ పాఠ పూతం రఘునంశకారం నరాశ్ళతిం ప్రాహు ఈజస్య నారీమ్‌ గొవీ కటాక్ష పొతముబేత _ వవి [కుడగు రఘువంశశారుని (కశళదాసున్సి నరాకృ తియగు సరస్వ్యతియే యని పండితులు చెప్పు దురో అ కాశీ కటాక్షము _ మోచామదమోచనములగు వచన ములనునా కొసగుగాక] = ఉనూసహ (గ్రము

శతం ఓ 8 ఎండ్ల మధ్యన బొబ్బిలి సంస్థావ పాఠశాలలో వార ఖోజనములు చేస్తూ గణవతి చదువుకొన్నవాడై వ్యాకరణ సిద్దాంత కౌముదిని ముగింపెను తన తాతగారి ఊరైన లోగిస ఆగవీహారము నందు (శేష్టమైన పండితుని వన్హ వ్యాకరణాఅంకార శాస్త్రములను చదివెను వాల్మీకి వ్యాస [పోక్త వురాణ ఇతిహాసములను పరించి వాటినీ జోధజీయు (వజ్ఞనలవరుచుకొనెను ఇటులుండ యుక్తవయస్కురాఖై న భార్య కావురమునకు వచ్చినది ఆమెయు గణపతి ఆశయములను గమనించి .అనుకూల వతియై అన్ని కార్యముచిందును జేదోడు వాదోడుగా నుండెను ఆమె కార్యకుశలత కలుపుగోలుతనము. నడవడిని జూచి మామ గారైన నృశింహశాస్ర్రియు. గణపతియు. కుటుంబీకులను చాలా శంతోషించిరీ 11 విఫల యత్సము శ్లో విఘ్నాని యన్ము హురిదంచ మనశ్చ లం యత్‌ సౌఖ్యం నకించదపి యద్యదుపద్య సాఖ్యమ త్వా మాశితన్యచ మమాభిల లోకరాళ్ఞీ మత్త వరో జగతికో మనుజేషు కల్కీ [అమ్మా సకలలో కరాళ్ఞీ నిన్నా [శయించియు విఘ్నముల నందు చున్నాను మనస్సు చలించుచున్నది కాన నాకంటె పాప జన్ము డెన్వ డుండును _] = ఉమాశతకఠము (గణపతిమున్సి

లత

ఈ విధముగా పరమేశ్వరిని (సార్ధించిన వాడ్టై తన దీన స్టితికి తనలోతానే నవ్వుకున్నాడు గణపతి దూసి నుండి వెక్కలి గాభీమిం చేరుకున్నాడు పఠరీయాణ బడలిక వలన నీరసం ఎక్కువ యింది మరియొక పక్కన. ఆకలి అమ్మా భోజనం పెట్టగలరా అని అన్నార్జియై పే యింటి గుమ్మ ముందు నిల్చాడు పాపం అలసి పోయిన బాలుని జూచి జాలిచెందిందా యిల్లాలు కాని ఇంట్లో అందరి భోజనాలు అయిపోయాయి కొద్దిగా పొడి మెకు కులు మా [తం మిగిలి ఉన్నాయి. వాలుడే కదా ఫర్వాలేదు పెట్ట వచ్చు నని దలచి గణవతిని ఇంట్లోకి పిలిచి పీటనై చి ఆదరంతో పొడి మెతుకులనే వడ్డించింది ఆకలితో ఉన్న గణవతికి అదియే పంచభక్ష్య సరమాన్నంలా అనిపించింది తృషప్పిళో భోజనం చేసి ఆ యింటి అరుగువై మేను వాల్చాడు మనస్సు గతంలోకి వెళ్ళింది

శ న! తు జ

గణపతి యిల్లువదలి రెండునెలలు దాటినది తపన్నుకని భార్య శాఫివణ మాసపు నోములక్రై వుట్టింటికి వెళ్ళిన తరుణంలో మి [తుడు వేంశటేశ్వర శాస్త్రీతోను సోదరుడు భఖీమశాస్త్రితోన. మి (తుని సలహాపై రాజమ హేందళివరం చేరుకున్నాడు పట్నంలో నాలుగు రోజులున్నారో లేదో తపబ్బు జీయడం తన వల్లకాదని సోదరుడు భీమశాస్త్రి జారు కున్నాడు

ఇక మిగిలినవాడు వెంకటేశ్వరశాస్త్రి తపస్సుకి కావలసిన ఎకాంతమైన జాగా వారికక్కడ కాఎఠాలేదు వట్టజణం మరియు పుణ్యస్థలం కావడంతో జన సందోహం ఎక్కువగా ఉంది. కాబట్టి

శీర్‌ వారు కోనసీవు చేరుకుని అచట పేరమ్మ ఆగ౦హారం సమీపంలో గల కౌశికి నది యొడ్డున నుమారు 4థ5 రోజులు *మహా గణపథఠిః శివవంచాక్షరి జపధ్యానముతో తపస్సు చేశారు... [కమంగా. భోజ నానికి ఇబ్బ౦ది కలిగింది... చేతిలో రూకలు కూడా లేవు. ధ్యాన సమయములో మనన్సుకి ఏకాగళిత కుదరడంలేదు. ఇలాంటి సమ యంలో వేంకటేశ్వ రశాస్త్రి రూకలు వంపునుని ఇంటికి ఉత్తరం వాళిసొడు. ఫలితంగా ఇంటికి తిరిగి రమ్మని జవామి వచ్చింద్వి, ఉన్న డబ్బులతో 'సిగడాం వరకు టిక్కట్టు కొనుక్కొని హరు రై లుపరియాణం చేశారు. రైలు దిగగానే గణవతి బుద్ది మారిపోయి నది. “నేను కాశీకి పోయెదను. నీవు ఇంటికి మరలుముో” అని మీ[తునితో చెప్పి కాలినడకన రామచం [దవురం అగ్రహారం చేరు కున్నాడు. అరోజు క్షిరాబ్టి ద్వాదశి గావున యతనికి మంచి భోజ నంతో పాటు రెండు అణాలు దక్షిణకూడ లభించింది. అడబ్బు లతో రై లెక్కి దూసి చేరుకున్నాడు. అచట తన పాండిత్యంతో ఓక [శో (త్రియుని మెప్పించి యాతడిచ్చిన దక్షిణ వచ్చుకొని దారిఖర్చు లకని దాచుకొని టెక్కలి చేరుకున్నాడు. టె ళ ఠి అ అలోచనా [సవంచంలోనుండి మెల్లగా నిదురలోకి జొరాడు గణపతి. రాతి ? గం॥లు అయింది. ఇంటి యజమానియైన రామ దాసు పంతులు భోజనం ముగించుకొని లాంతరు చేత బట్టుకుని అరుగుపై కి వచ్చినవాడై లాంతరు వెలుతురులో గణపతిని దగ్గరగా చూశాడు. ఆ వెల్తురుకి గణపతికి తెలివి వచ్చింది. “ఏమబ్బాయ్‌ భోజనం చేస్తావా” అని అడీగాడు రామదాసు, సాయం [ఈం 8 గం॥ లకు పొడిమెతుకుల్ని తిన్న గణపతి తనకి ఆకలి లేదన్నారు?

46 ఈలోపల మరో ఇద్దరు కాశీ [వయాణీక లు అచటికి వచ్చారు గణ పకి కూడ కాశీ యా [కికుడే యని కెలిసి సంతోషించి ఆరా (తి అచటనే గడపనెంచి వారు కూడ అరుగుపై తమ మూటల్ని దించారు కాలక్షేపానికని పంచకు తగల్చిన లాంతరు వెలుగులోనే పేకాట వేశారు గణపతియు అడసాగాడు ఆ యింటీ రెండవ అరుగుపై కొందరు పెద్దలు ఒక జ్యాజి ష్కుడు టార్భుని యున్నారు రామదాను కొన్నీ జాతకములను అతని ముందుంచాడు “వృద్ద జ్యోతిష్కుడు జాతకము లను పరిక్ష చేస్తూ ఫలితములను చెప్పసాగెను. పేకాట అడుతున్న గణఎతిక వృద్ద జ్యోతిష్కుని ఫలితముల వివరణ తప్పుగా దోచినది వెం నే వాల్య కుతూహలముతో య్లీతనికి జ్ల ్యత్తిషము చెప్పుట రాదు అనెను ఒక్కసారి అందరూ నివ్వెరబోయారు వ ద్ధునకు కౌపం వచ్చినది నీక జాతకములు చూడ వచ్చినిచో చూచి చెప్పుము యని గణపతికి జాతక చ (కముఎనిచ్చెను అద్భ్బుతవుగన మరియు అవలీలగను గణపతి జాతక ఫలములను చెప్పుసరికి వారందరు ఆశ్చర్యము చెందిరి ఇంతటి పండిత బాలబునకు పొడి యన్నము పెట్టికిమే యని రామదాసు కుటుంచీకులు విచారించిరి గణవతిని టెక్కలియంందు నాల్లు రోజుంవాఎయ ఉండువముని వారు వేడిరి యా (కా నఖులు తోడు దొరకడంవల్ల గభిపకి ఇచ్చ గించ లేదు మర్నాడు వేకువ జామున యా (తికులు మువ్వురు [ప్రయా

ణమునకు సిద్ధులెరి రామదారు వృద్ద జ్యోతిష్కుడును కూడి అచటకు వచ్చీఠి రాషదాసు జ్యోతిష్కునితో ఎదియో రహస్య మగ చెప్పెను ఆ వృద్దుడు యా [తికులను నందిగార్సివ ము

శల

వరకు అనుసరించినవాడై యచట ధర్మ శాజయందు వారికి ఖొజన సదుపాయములను కల్చించెన

వారణాం అచ్యుత రామశాస్త్రి యను పండితుడు నంది గార్రిలుము వందు వసించుచుండెసు వ్శద్ధుడు గణపతిని అతనికి పరిచయము చేసెను గతరా [తి స్వష్నవమందు ఒక ఎనుగు నరా కృతి దాల్చి ధర్మశాల జొచ్చుట మర్నాడు గణపతి యను నామ ధథేయముగల వాలుడు తనకు పరిచయము గావింపబడుట ద్దైవకృళతు ముగా అచ్యుత రామశాస్త్రి _౦చి గణపతి యొక్క (పజ్ఞ వృద్ధుని ద్వారా తెలిసికొని సంతోషించి యా బాలకుని నంది గాశిమము: యొక్క జమీందారు సజ్జనుడు మికయఅయిన కృష్వమనాయుని యింటి. తీసుకుని వెళ్ళి యాతలకి పరిచయము గావించెను

కృష్ణషనాయుడు సకల ఐశ్వర్యములు కలిగి ఉన్నవాడై నప్పటికి రోగ (గస్తుకై ఉండెను అతనికి ఇద్దరు భార్యలు గలరు మొదటి భార్యకు సంతానము కలుగని కారణముగ మరియొక వనితను పెండ్షియాడెను ఆమెకు కూడ సంతానము కలుగలేదు మరియొక పక్క రుగ్మత పీడించు చుండుటచే అయింట సంతో షము లేకుండెను అతడు గణవకిని అతి పేమతో ఆదరించి తన జాతక పత౦ిమును అతనికిచ్చి ఫలితమును చెప్పుమని వేడెను గణపతియు జాతకమును పరీక్షించి ఈ రోగమిప్పుడు అధికముగ మిమ్ము బాధ పెట్టుచుండినను వరి మూడు మాసములలో తగ్గి వోవును అది మీకు నూతన జన్మ మగును ద్వితీయ భార్యద్వారా కుమార్తె పుట్టగలదు మికు దత్తపు[తుడుండును అని చెప్పెను కృష్ణమనాయకునికి గణపతి వాక్కులు అమిశతతుల్యములై నవి అతని బెంగ పటొవపంచరియినది తన రోగము కుదురువరకు అచ

టనే యుండి. తన్ను అను (గ్రహింపుమని గణపతిని వేడుకొనెను. అతని యవస్థకు జాలిచెందిన గణపతి అందులకంగీకరించెను, " -- . కృష్ణమనాయునీ 'సత్క్మారములళోడను, సౌహిత్య చర్చల యందు పొల్గునుచు;' చతురంగాది క్రిడా వినోదములందు గూడ తన. నేర్వరితనము: చూపించి . గణపతి ' యందరిని మెప్పించు చుండెను; నలుగురితో ఒకేసారి చదరంగమాడుట, నద్యములను ముందునుంచి వెనుకకు, వెనుకనుండి ముందుకు. వల్నె వేసినట్లు చెప్పుట పుస్తకమును ఎగురవైచి అది [క్రిందవడు సమయము లోపల కెటువబడిన సటలలో పంక్తుల ననాయాసముగ' చదువుట ఇట్లు బహు విధములగు చాతుర్యములను గణపతి చూపుచుండగా కృష్ణమనాయుని గృహము సరస్యతీ నిలయమై మూడు మాస ములు మూడురోజులవలె సంతోషముగ గడచిపోయినవి. నాయు డును సంపూర్ణ ఆరోగ్యవంతుడయ్యెను. ఎగ కళ్చాబ్రూ దైవదత్త మైన విద్యమీయందున్నది. మీరాకవలన నేను ధన్యుడనై తిని:-ఇంత చిన్న వయస్సులో మీకు కాశీ యా (త్ర ఏల? ఇంటికి పోయి చక్కగా గృహస్ట జీవితమును గడుపుడు* మీ తం (డిగార్కి కబురు పంపియున్నాను శేపటికి వారు వచ్చె దరు. కొంత వయస్సు వచ్చిన పిదప మీరు తపోయా [త సాగించండి, మీ యాతశిలకు తోడ్చడుటకై ఏడాదికి ఏబది రూప్యముల చొప్పున వర్పితి సంవత్సరము నేను ఇచ్చెదను. ఈ భక్తుని సహా యము ప్వీ కరించండి, మీకు ఎప్పుడు ఏవిధమైన సహాయము కావ లయునన్నను నేను చేసెదను. నన్ను మన్నించి: మీరు ఇంటికి. వెళ్ళ గో రెదను కృష్ణమనాయుడు గణపతిని ఈవిధముగా అభ్య ర్థించెను.. " " "

శ49 మర్నాడు తండి నృసింహశాస్టి రావడంతో తండడీ కొడుకులిద్దరూ గృ హోన్ము ఖుల్లైధి 12 భ్యదకుడు నొ భ(దతర మూర్తిం భ(దతమ కిర్చైష్‌ రు[ద తనయంతం గాయత మహాన్తమ్‌ | [దివ్యమైన రూపము గలవాడును శుభవి గు కెర్పి గల వాడును రు[దుని తనయుడును అగు గణపతి యొక్క మహీమి లను గాము చేయుగుప = గణపతి గితఠం (గణపతిమునిి చ ళ్‌ స అ జీన్‌ కార్యం చేయదలబుకున్నాను ఎలా చేయిస్తావో భారం నీది అని (పతి కార్యాన్ని ఫలితం ఆశించకుండా రామా రణం జిసేవారట శ్రీ గాంధీజీ స్వార్థ చింతకళ లేని వారి యందలి సంకల్పములు ఇలాగే ఉంటాయి. వారియందు (వకటింప బడేది ఈశ్వర సంకల్పముగా నెరుంగవలను సాధారణంగా తపస్సు మోక్షసాధనక్రై చేస్తారు తాప కులు తనకు మోక్షం వద క. న! దేశ కుశలాయ [ప్రార్థయతి శక్తిమ్‌

5ళ్‌0

జనకళ్యాదానికని దేశ క్షిమానికని ముక్తి వద్దుశక్రి నిమ్ము అని స్తుతించారతను వాల్యము నుండియు అతిని [పవృ షి అలాగే ఉండేది తపస్స్బాక సాధనగా భావించి కరృత్వ భావం లేకుండా చేశారాయిన

మె.దటి [ప్రయత్నం విఫలవయినప్ప టికి నిరుత్చాహం చెందలేదు గణపతి అయితే తపస్సు చేయాలనే కొరిక అధికం కాజొచ్చింది తనయుని నిరుత్సాహపరచడం తం డికి ఇష్టం లెదు అవేశంతో అడవులకు నదీకిరములకు వెళ్ళట ద్వారా కార్య సాఫల్కం జరుగదు కావున సుతునకు ఉచిత మార్గాన్ని చూపా డతను ఎ

నాయనా తపమొక సవి (త యజ్ఞము అందులకు తగ్న సమయము రావలెను థైవానుగరిహము కావలయున క్షణికమైన ఉ [దేకము తోడను ఆవేశము తోడను ఆచరించు కార్యరు కాదది కావున శాంత చిత్తుడవు కమ్ము సీ జన్మకు కారకులైన సూర్య గణపతులపై భారము వేయుము మిన పూర్వీకులు శ్రీ విద్యోపా సకులు ఇంటియందు నిత్య తశ్రీచ క పూజా విధానమున నేను వ్లూజ చేయుట సీకు తెలియును నీకు కూడ దిక్ష నిచ్చెదను నాతో బాటు పూజలయందు పాల్గ్లాముము మహా గణపతి నుంతళ్తమును నిత్యము జపించుము అపుడు శీకు మార్గము గొచరమ గును యని గణపతికి తం [డి హితబోధ చేసినాడు గణపతియు అందు లకు అంగీకరించినవాడై దీక్షతో పరమేశ్వరి పూజ నారంభించెను గణసతి ముని జీవితమును అత్యంత పర్తిభావితము చేసినది యీ తీ విద్యయే

ఠి గ్‌ గా

శ్రీ విద్యకు ఆత్మవిద్య, చం [దవిద్య అను పేర్లు కూడా గలవు. ఇందు శక్కిని పరమాత్మ గాః జగన్మాతగా ఉపాసన జేసె దరు. ఈ ఉపాసన కౌల్క మి[శమ సమయమని, మూడు విధ ములు సనత్కుమార, వసిష్ట శుక మహర్షులు “సముయి మత మును పొటించిరి. *“సమయ' అనగా *“బ౦ీహ్మము నాతో ఉన్నాడు అని అర్ధము, ఇది ద్వైత భావమునకు భిన్నము కాదు. కుండ లినీ శక్సిని జాగరితము చేసి మూలాధార చకర్తిము నుండి లేపి _షట్బ [క ఖేదనము చేయించి సహా సార కమలమునకు చేర్ప్చించుట ఉపాసన [కియ. యగునని శ్రీ శంకరులు “సౌందర్యలహరి యందు సూచించి యున్నారు, గణపతి మునికి కపాల ఖేద సిద్ధి ఈ విధముగనే జరిగినది. ఈ ఉపాసనలో శక్తి చాలకత్యము ఎటు లుండునో శ్రీ గణపతి ముని వివరించియున్నారు. కొన్ని శ్లోకము అను గమనింతము. న్దో॥ ఆధారే ధృత మూలం హార్దాబ్టే కృతవాసం! .. శీర్షాజాయ వహద్యతక్‌ పశ్చాక్‌ ఇం[దియ శక్తి | [(మూలాధారమున ధృతమై యుండి హృ త్‌కమలమునందు పరివేశించి వాసము చేయుచూ, ఆ తరువాత శీర్ష కమలమునకు జేరి తదుపరి ఇం [దియములకు పాఠకెడి శక్షి స్వరూప మేదియో అట్టి ప్వీణవ స్వరూపము శ్రీ రమణ నానుమున నాయందు స్ఫురించుగాక్న] ॥

శ్లో! యాతా యాత విహార్హై రాధారేషుచ శీర్ష |

సంచారం విదదానం కించా శేష వీసారి ॥

[ఆరు ఆధార చకళథిములందును యాతా.యాత విహారము చేయుచూ సర్వమూ వ్యాపించు శక్తి స్వరూప మేదియో_అది శ్రీ రమణ నామమున నాయందు స్ఫురించుగాక_],

_ గురుగితము కంపన రరాలయ్యా గ

52 న్న॥ అవతరణం ధ్యాతంచే దారోహణ మద్భుతం భవేచ్చక్తే యనగ్మన్నిడం శరీరం భవతి మహావై ద్యుతాగ్ని యన్త్హ్ర్ఫిమివ [ఆకాశము నుండి శిరోమార్గమున శరీరమునందు (సవేశించు చున్ని శక్తి యొక్క అవతరణమును ఎవడు అనుభవ పూర్వక ముగ తెలుసికొనుచుండెనో వాని మూలాధారము నుండి ఈ శక్తి మిక్కిలి వడిగా నారోహించుచుండును (మీది కెక్కుచుండును) అట్లు ఆరోహించునపుడు భౌతికనుగు శరీరము మహి వై ద్యుతాగ్ని య౨కళిమువలె నాశ్చర్యకర మగుచుండును ౩ = ఉమాసహ (గ్రము ! వః గా న! అంతట దేవీ నవరా (తి ఉత్స వములు (897 సమీపిం చాయి ఆశ్వయుజ శద్ద పాడ్యమి నుండి వున్నమి వరకు విశేష లాజలు నృసింహ శాస్త్రి యింట పాఠిరంభమైనాయి. [గామ పజ లందరూ వచ్చి తీర్థ (ప్రసాదములు పుచ్చు కొనేవారు పూజా ఎరమునందు ల్రీశ్ర ౩ గులావీ రంగు స్పటిక శ్రీ చ్మకముండేది అదియే క్రిఫ్టి స్వరూవము ఆ చ [కనునకే పూజలు జరుగుతూ ఉండేవి ఆ ద్రినష్పులలో నిర్మల చిత్తముతో దిక్షా పరతం (తుడై న క ను

• ఈ లేత గులావీ రంగు త్రీ చకర్తిమును శ్రీ విద్యా విదా నమన గణపతి క్షు ని తరువాత యతని కుమారుడు మహాదేవశాస్ట్రి యాతని ఫార్య రాజేశ్వరి పూజ చేయుచుండిరి 058వ సంలొ అది ఒక్త (పక్కన భిన్నవయినందున పూజ చేయరాదని పెద్దలు చెప్పడంతో నుంకి అగర్గీిహారమువద్ద నాగావశినది యందు ఆచ (క మును ఉచ్చిత్ర సత్మారమిలతో వదలి వేయడమైనది

53 పూజలు జరిపించు గణపతి ముఖవర్చన్ను వర్ణనాతీతము. పూజా సమయము నందు గణపతికి భౌతిక దృష్టి యుండెడిదికాదు. పౌర్ణమి నాడు పూజ ముగించే సరికి జామురా (ట(యినది. వి (శాంతిక్రై గణపతి శయ్యపై మేను వాల్చొ డు. ళ | |! భఖ న!

• తన్భర్జు ప్ర స్రీ! యం. ఎవరో ఆతివాత్స ల్యంగా పిలిచినట్లనిపించింది. _ గణపతి కండ్లు విప్పి చుట్టుపక్కల చూచాడు. పూజా పీఠము నుండి ఒక దివ్యమైన ఆకృతి వెలువడి ఆతని ముందు నిలబడినది. శాంత గంభీర వదనము, తెల్లటి పొడవైన గడ్డము గల్లి ఆజానువాహుడై. బుషి పుంగవునివలఠలె కనబడిన యాదివ్యపురుషునకు నమస్మ రించి స్వామీ మీ పరిచయ నెయ్యది యని గణపతి యడీగినాడు* పు : నేను భ(ద్రకుడను. గణ ఏ (కొంచెము సేపు యాలోచించి యా భ్మదతమ మూర్తిని తేరబార జూచి, అనగా పార్వతీ నందనుడగు గణపతియా మీరు వు: అవును. గణఏ (పభూఃమీ దర్శనమ్స వలన ధన్యుడవై తని. నన్ను వు ఏ: (బహ్మగిరి ముఖద్వారమగు నాసికా క్షే తమునందు తపము చేయును. ఈశుని వరము నొందెదవు

54

గణపతి యానందమునకు మేర లేదు అ దివ్యపురుషుని మనస్తార స్తుతించి వందన. చూచరించి నాడు భదళికుడును గణపతిని యాశీర్వ దించి యంతర్జాన మయ్యెను

ఛ్‌ |! న! న!

తెల్లవారినది సంతోషముతో లేచి గణపతి తన స్వప్న వృత్తాంతమును తం డడికిని భార్యకును కెలియజేసెను. వారును ఆసందించిరి. తన ఇరువదియవ జన్మ దినమునకు మర్నాడు అనగా 18. _ 80? వాడు గణపతి శవస్సు కై నాసికా క్షేత్పిము నకు పయాణమైనాడు-

13 నాసికా ప్రక్షాళనము = శివుని వరపాప్తి శ్‌. నిజ విియపరం విత్సం శివచరణ పరం చిత్తం

ఇహ జగతిసతాం యేషాం జయతి చరితమే తేషామ్‌

[అత్మ విషయకమైన విత్తము శివ చరణాసక్త మైన చిక్తము గల సజ్జనులు శ్లాఘింమదగినవారు క

_ ళివ శతకము (గణపతి ముని ళ లి గ

మెహారాష్ట్రిమ్సు నందలి వవిిత వుణ్యక్షే తము. నాసిక అది బధహ్మ గర పర్వత (పాంతమునందు నొప్పునదైై పురాణ (పసిద్ధమై యున్నది ర్రామ్రాయణ కాలము నందు ఎంచ వక మ్సు

క్‌5్‌ నందు సీతా రావు లక్ష్మణులు వర్ణశాల నిర్మించుకుని వసించు చుండగా అచటకు విచ్చేసిన లావణుని సోదరియగు శూర్చ ణఖ లక్ష్మణుని యాగళిహమునకు గురియైనది. అతడు ఆమె నాసికను ఖండించెను. ఖండింపబడిన ముక్కు ఈ (ప్రాంతమున పడినందు వల్ల ఈపురమునకు “నాసిక” యను పేరు వచ్చినదని కొందరం దురు. ఇచట నవచూతి యను పర్తిదేశమునందు పర్పసిద్ధమైన లక్ష్మ జాలయముగలదు. నాసికకు లీ5 క. మీ దూరమున [త్యంబకమను ఈశ్వర క్రేతరిమున్నది. ఇందు వెలసిన ఈశ్వర లింగమును జ్యోతిర్లింగ ముగా హిందుపులు పూజింతురు. సమిపమునందు పెద్ద తటాకము గలదు. దానిని “కుశావర్త్నని మని యందురు. బర్పహ్మగిరి గోదావరి నది యొక్క జన్మస్థలము. ద్యులోకము నుండి గౌతమ మహర్షి తపము వఐన అవకరించిన దక్షిణ గంగ యిది, ఈ పవి[త నదీమకల్ని యిచట మందగమన పర్సిపహింపగా ఈ స్థలము పలువురు తాపసికులకు తపోనిలయ మై ఆశర్సీయ మిచ్చుచున్నది. బధిహ్మ రంధ$ిమే (బహ్మగిరి యనియు, తిపుటీ స్టలమే [త్యంబక మనియు, సహసార్సిరము కుశావర్తన మనియు తాత్న్వి కులు తత్త్వార్ధ భాషణ చేయుదురు. నాసిక చేరిన గణపతి పురమునందు మారీజ్వరము (అమ్మ వారు) అధికముగా ఉండుటచే తోటి (వయాబీకులతో బాటు అచట *బ్రాటూరి మొగి అను (పదేశమున గల “మావీజ్వ ర పరీకౌశిబిర ము నందు బంధీంపబడెను, వైద్యుడు వచ్చి యా (తికులను పరీక్షించి టీకా యిచ్చిన గాని వారు పురమునందు ప$్సివేశింపజాలరు.. ఆ ' శీివిర మండపాఢిశారి పాండిత్య -ప్రియుడని గణపతి గరిహించి

రం యతని పరిచయము. చేసికొని సాహిత్య నల్లాపము చేసెను అతడును గణవకి కవి యని నెజింగి యనురాగము. పర్తికటించి నాడు అంత చీకటి పడినది అప్పుడే ఉదయించిన నెలవబాలుని వెండి కిరణాలు అలసి పోయిన (పకృతి కాంత హృదయంల్‌ అమృత జల్లులను కురిపించు చుండగా పగలంతా మండపంలో జిక్కుకుని అలసి పోయిన గణపతి వెలుపలకి వచ్చి ఆ రమజీయ దృశ్యమును జూచి హృదయానంద మొందినాడు ఆకాశము నందలి అమృతాంప కిరణుని చూడగానే కాళిదాసు విరచితమైన రఘువంశము నంవలి ఆజమహరాజు యొక్క స్వయంవర (ప్రయాణ ఘట్టము అతనికి జ్ఞప్పికి వచ్చినది వ.ధురమైన కంరంతో ఒక శ్లౌకాన్ని ఇలా చదివాడు బై నిదాివశేన భవతాప్య నవేశ్తమాణా పర్యుత్సుకక్స మబలా నిశి ఖండితేవ లక్ష్మీ ర్వినోదయతి యేన దిగంత లందీ సోఎత్వ దానన రుచిం విజహాతి చం [ద అజనసుపహారాజు స్వయంవరమునశై వెళ్తూ ఉండగా మార్ష మభ్యమందు చీకటిపడెను రా తి యగుటజే అతను గుడారబుందు నిదించెను అది వెన్నెల రాత వేకువను అతనిని లేఎటకు వందిమాగదులు పాడిన కమిది [కౌ రాజుల ముఖము చం దుడు పద్మనున్ను లక్ష్మికి నివాసములు [పకృతం_ రాజు లక్షిిని అలక్ష్యం చేసెను (ని ద అనే మరొక నాయికకు వశడయ్యెను) కాన లక్ష్మి కోపగించి చం (దుని చేరను కొంత ఊరట పొందెను కాని చం దుడు కూడ అస్త మించు మండెను అందువల్ల రాజా మరల నీమ.ఖపద్మ మునే

ర్‌ ఆమె ఆశథియించును ఆమెను అనుగ్రహింపుము (కోపగించి ఇల్లు విడిచిన లక్ష్మిని మరల ఇంటికి చేరనిమ్ను ) నాయికా నాయకులకు సంబంధించిన సరసమైన వ్యంగ్యార్థం ఇచట ఉంది _] కవిరాజు ముఖమునుండి కమనీయంగా వెలువడిన యీ శ్లోకాన్ని మండపాధికారి విన్నాడు అతనికి కవి భావం అర్ధ మయింది అయినప్పటికి కొంటెగా పరపురుషుని యింటికి వెళ్ళిన లక్ష్మిని మరల రాజు ఎలాన్వ కరించ గలిగా ఉని యడగినాడు చం (దుడు అమెకు వరపురుషుడెలా అవుతాడు అమృతసాగర మందు జనియించివ లక్ష్మి కి అన్బు తాంశుడగు చం [దుడు సోదరుడు కదా సోదరుని యింటికి వెళ్ళుట దోషము కానేరదు అని గణ పతి [ప్రత్యుత్తర మీయగా అధికారి సంతోషించి అయ్యా కవిరాజ వ్‌ర్యా మీ కవితాలక్షిని గూడ పుట్టింటికి బంపి వి[శమింనుడు తెల్లవారగానే మిమ్ము విడుదల చేసెద వ నెను న.ర్నాడు గణపతి పురము పవేశించినవాడై తగిన తప స్థలము దొరకక కాలినడకన [త్యంబకం చేరుకున్నాడు అచటి మందగవమునయగు గోదావరీ నదియందు స్నానం చేసి ఆలయము (ప్రవేశించి ఈశ్వర దర్శనము చేసికొని అచటనే కొంతసేపు ధ్యాన నిమగ్నుడై యుండెను సాయంసమయిమునకు అతడు కుశా వర్తనము చేరుకొనెను ఆ రాత్రి ఒక పేద వాగ్సిహ్మణుని యింట గడిపెను మర్నాడు ఉదయాన పండితులను [పీతితో ఆదరించే ఒక వైద్యుని యింటికి గణపతిని కీసుకుని వెళ్ళి యా భారహ్మ ణుడు పై ద్యునకు గణపతిని పరిచయము చేసెను వైద్యుడు గణ పతిసి శ0ద్దతో సత్కరించి అచటగల నీలాంబికా అలయషహును చూపించి అది తపస్సునకు అనువగ- స్టలమిని జెప్పెను అంతే

58 గాకుండా రోజూ స్నానమునకు వేడినీళ్ళు రుచికరమైన భోజనము కల్పించినాడు గణపతి వగటిపూట ఆలయమునందు ధ్యానము జేయుచు రాశులందు వైద్యుని యింట వి శమించుచుండెన ఈ విధముగా వారము దినములు గడచినవి గణపతి తపస్వి యేగాక మవి వండికుడను విషయము వైద్యుడు [గహిం వెను ఒక రొజు రామభావుడను ధనికుడు అతని యింటికి వచ్చి యుండెను అతడు వండిత పోషకుడు వరియు సాహితీ పేయుడు గణపతి పళిజ్ఞను వైద్యుని ద్వారా విని [వత్యక్ష్రముగ యాతని [(వతిభ చూడ నెంచెను వై ద్యుని బలవంతముచే గణపతి యారా త్రి అష్టావధానము చేయుట కంగికరించెను ఆ వార్శను విని అనేక మంది పండితులు పజ యచట గుమిగూడిరి తపొదిక్రతో నీర సించియున్ననూ గణపతి తొలిసారిగా అష్టావధానము చేసినవాడై అందరికి విసయమును కలిగించినాడు రావ భావునకు గణపత యందు భక్తిశర్తద్దలతోపాటు (ప్రీతి అధికమైనది నాసికయందు తగిన తవ స్థలము చూపించెదనని జెప్పి గణపతిని తనతో నాసికక్సు రీసికొనిబోయెను నాసిక జేరిన తరువాత తన వ్యాశమును ఎబురచిన వాడై లామభావు (వతినిత్యము పండితులను రాాంచుచూ కవిత్వ గ్‌ప్టి సొహితీ (ప్రసంగములళో కాలము వెళ్ళబుచ్చుచుండెను రామభాప్ప వై ఖరిని గమనించిన గణవకి తనకుతానే తప స్థలము వెదుకు కొనుట మంచిదని యెంచి ఒక రోజు పవరవ౦ంతయు వెదికి ఊరు దాటిన వాడై యచట లక్ష్మణాలయనును గాంచి యాకర్షితుడై యందు ప౦ివేశించెను అంతట అకస్మాత్తుగా వెనుక దాగియున్న ఆలయ పూజారి గణపతిపై కలియజఒడి జుత్తు పట్టుకొని మరాఠీ

59 భాషలో “దొంగ దొంగొ యని యజచుచు కఠినముగా తిట్లు తిడుతూ గణపతిని కొట్టనారంభించెను.. . తాను దొంగను. కాదలి గణపతి యెంత మొఅపెట్టినను యాతను వినే పరిస్థితిలో: లేడు, అతడు గణపతిని జుత్తుతో లాగుచూ గాళిమాధికారికడకు నీడ్చుకొని పోవుచుండెను. . [తోవలో అందరూ వింతగ జూచువారేగాని పూజారిని నివా రించువారు లేకపోయిరి. అప్పుడు అ (తోనన బోవుచుండిన సాధు పురుషుడు వారలను జూచెను. అతడు రామఖావు యింట గణపతిని యిదినరలో జూచి యుండెను. కావున వెంటనే గణపతిని గుర్తుబట్టి పూజారిని వారించి శాంతపరచి విషయమేమిటి యని యడిగినాడు* “నేను దేవాలయ సామ [గిని తోమువలయునని బయట పెట్టి నీళ్ళు తోడి దెచ్చుటక్టై నూతివద్దకు వెళ్ళితిని. నేను జలమ్ముతో తిరిగి వచ్చే సరికి కొంత సామ గి మాయమైనది. మిగిలిన సామ (గికై. యా దొంగ మరల వచ్చునని నేను తలుపు వెనకాల దాగియుంటిని. నేను అనుకున్నట్లైె ఇతడు వచ్చినాడు. ఇతడే దొంగో యని మెరల గణపతిని బాదనారంభించెను. అతడు దొంగ కాదని సాదు పురుషుడు చెప్పినను వూజారి వినిపించుకోలేదు. మూర్ధులు యిల్లీ ప$వర్తింతురు గదా ః; పూజారి దెబ్బ లకు ఒళ్ళు వాచిన గణపతి దేహ బాధను తట్టుకొనలేకపోయెను, అతని యందు శోధాగ్ని జ్వాల రగిలినది. . న్లో॥ ధ్వస్త (సధ్వస్తృ మను జాక్షత విక్షత,విగహా | కర్ణ (పకీర్ణ వర్యన్తా నాసికేయం భవిష్యతి 1 అని శపింపెను,

60 [కా భంిష్టులగు మనుజులతోడను విరిగిన విిగహముల తోడను బహువిధ వినాశము పొందిన బాటల తోడను నాసిక యుండుగాక _] గణపతి నండి వెలువడిన యీ శాపనముతో పూజారి గడ గడ వణకినాడు అప్పటికి గాని తన తప్పి దమేమిటో యతనికి తలియలెదు. వెంటనే గణపతి కాళ్ళ పై బడి క్షమాపణ వేడినాడు కరుణామూర్తియైన గణపతి పూజారినుపశమింవజేసి సాధు పురు షుని వద్ద శలవు తీసుకొని నవచూతి మారమునందు నడచుచూ (ళ్‌ కొంత దూరమునందు పాడుపడిన ఆలయమును జూఏి అందు వరవేశించి శివ పంచాక్షరీ మంత౦% జపముతో తపన్సు పాఠరం జీ థించెను అనుకోకుండా గణపతినుండి వెడలిన శాప వాక్కులు నాసిక్రా [పకొళనకై తోడ్పడు ఈశ్వర సంకల్చ్బమా యను ట్ల నము గావించినది అకస్మాత్తుగా నాాకయందు నూ తము పెను తుఘాను ఇెంరిగి పెద్ద పెద్ద చెట్లు కొన్ని యిండ్తు కూలినవి వాట లన్నియు తుఫాను వర్రమునికు పాడయినవి ఈ విధముగా [సకృతియందు ఒక్కసారి లీభత్సము జనించి తరువాత వాతావర ఐమునందు ప$ిశాంతత నెలకొన్నది మారీజ్వ ర నివారణమునందు విసిగి వేసారిన అధికారులు ఈ అనుకొని విపరీతముతో వ్యాధి ఉపశమించుట గాంచి శాంతి చెందిరి తరువాత విషయ మెరింగిన రామభావు తన తప్పి దమున్సు దెలిసికొని గణపతిక్షై వెతుకచూ ఆలయఎందు ఆ తపోధనని గాంచి క్షమాపణ వేడికొనెను గణపఇికి తపోభంగనము. గొకుండా

6] రక్షణ కలిగించి, రాతులందు ' పాలు ఆహారముగా. నిచ్చుచు యతనికి సేవజేసెను. గణపతి నలుబది దినములబాటు సుదీర్హముగ తపస్సు చేసెను. అతని తపన్స్ఫు ఫలించినది. మహాదేవుడు దిగం బర రూపమున సాక్షౌత్కరించినాడు. న్త్‌॥ కిం యాగ్గె రతిదారుణేన తపసా కింవాకి మభ్యర్భనై ః కిం స్నానేన సుపర్వ వుణ్య సరితోనానావిథై *కిం వతైః! కామారేః కరుణానిథధేః పశువతేః భూతేశః గౌరీవతే. | శంభోః శంకరః చందళి చూడ। జగతాం నాథేతి . నామావశే 8॥ హే! కామారే! కరుణానిధే ? పశుపతేః భూతేశ? గారీపతే శంభోః శంకరః చం (దచూడః జగతాం నాథ! నీ నామములను జపించువారికి ఇతరములగు. తపస్సులు, అర్చనలు, స్నానాదులు? [వతములు ఏల? గంగానదీ తీర్థ సేవనమేల? "అన్ని ఫలములును నీ నామ సంకీర్తనము ద్వారా కలుగును గదాః యని గణపతి శివుని చరణములపై సాష్టాంగ నమస్కారము చేసినాడు. - “గణపతీః ఇంటికి వెడలుము. నీకు కుమారుడు గలుగూొనం చెప్పి ఈశుడు గణపతిని తాకి తన తేజోంశమును గణపతియందు విడచెను, ౨౨ శివని యాజ్ఞను శిరసావహించి, గణపకి తన తపమును ముగించిన వాడై గృ హోన్ము ఖడయ్యెను,

62 1శీ నందా భరవతిదేవ శ్లో బృందారకారాధిత పాదపద్మాం నందామివూ మిందు సమాన వర్దా క్స్‌ ఆ లోక్య వింధ్యాచల వాసినీం నా నాలోచయేత్‌ నంసృతితో భయాని తా బృ౦ందారకులచేత అరాధింపబడు పాద వద్మములు గలదియి ఇందు సుందర ముఖియు వింధ్య పర్వత వాసినియు భగవతియునగు క్క నందా దేవిని సందర్శించిన నరుడు సంసా రము వలన భయము నెరుగడు క్‌ శ ఎఉమాసహ (సము ఖ్‌ ళ ఠి నాన్నగారూ అకారణంా నన్ను భాధితుడిగిజేసి శాప వచనములు ప్రల్కిం్పప్ర చర్శనమిచ్చి ఇంటికి వామ్మన్నాడే ఈశ్వరుడు. బమిటో యా యనుభవము అన్నాడు గణపతి తన తండీతో అతన్రిక్షి శ్రన శ్రాల్చి తపోయాత పెర్ద్గగా తృష్పి కలిగించ లేదు అయితే తసము చేయాలన్న దృఢమైన విశ్వాసము అతలో అధికమయినద్రి (ప్రారపరీత్యా కొన్ని యన్గుభవములు శరీరమునకు తప్పవు సంపూర్ణమైన చిత్త శుద్ధి కలిగి*గాని తపచయు పరిపూర్ణము కౌజాలదు సాధకుని యందు కొన్ని విషయ వాంఛలు తెలిసో తెలియకో యుండ వచ్చును లేదా ఈశుని మాయా [(వభావము సాధకునిపై కొంతకాల ముండవచ్చును తప్కీమలో కొన్ని శోధ నలు తబ్బవు కావున ఈశ్వ రలీలను నిర్య్వచించుట మానవ

63

సాధ్యము కాదు నీవు పరిపక్వత పొందుటకు దీనిని పలిధవమ. సోపా నముగా థావించుగు. మరల పూజా జవ చింతనాదులందు మనస్సును లగ్నము చేయుము సమయము జూసుకొని మరియొక సారి తపోయా [త గావించ వచ్చును అని నృసింహ శాస్తి సుతు నకు అనుమాన నివృత్తి జేసెను

సుమారుగా ఐదునెలలు గతించినవి గణపతి తన నిత్యి జవ తప పూజాదులు జీయుచూ శాస్త్ర గ(ంధావలోకనము గావించుచూ శాలము గడుపు చండెను అంత భార్య విశాలాక్షమ్మ గర్భవతి అయినది ఆమెకు ళన నెల రాగానే పుట్టింటికి పంపే (పయ త్నంలో తం [డి యుండెను కాశీయా [తకు ఈ సబుయము మించి దని యె-చిన వాడై గణప3 తం (డికి తన య (పపాయమును జెప్పెను తం డియు అందులకనునుతించెను జక శభ సమయ మన గణపతి కాశీ యాత$ికు బయలుదేరినాడు

ముందుగా [తివేణీ సంగమమవమగు [ప్రయాగ చేరుకొనెను ఆచం ప్రీర్థ స్నానమాచరించి పురవిశేషముఎను జూచుచూ ముగ్గు డయ్యెను సాయం సమయమునకు గంగానగి ఒడ్డున గల శంఖ మాథవాంయమ జేరుకొనెను ఆ ప౦దేశము నిర్జ్వనముగా ఉండుటచే పశిశాంతముగా నుండెను అచట తసముజేయ సంకల్పించి తన ఒట్టల నమూశను వ్రిక్కన బెట్టి గావంచా పరచుకొని దానిపై గూర్చుని ధ్యాన నిమగ్నుడయ్యెను ఉషోదయ కాలము. వరకూ ధ్యానఎఒందే యుండిన గణపతి తెల్లవారగనే కండ్లు విప్పినాడు [(వక్కన తన ఒట్టల మూట కనబడిలేదు అందు ఎక కంబళీ రెండు మూడి పంచెలు. శాలువ కొంత ధనము ఒక చెంబు ఉండెడివి చెంబు మా[తము అక్కడే ఉండెను తక్కిన వన్నియు

64

తస్కరింప బడినవి గణపతి చింతించలేదు ఇదియును మంచికే యని తలచినాడు. కాలకృత్యములు నెరవేర్చి తాను కట్టుకున్న వంచయందు చిక్కిన కొంతచిల్లర డబ్బు లుండటంతో ఆపై కముతో ఆటుకులు కొని ఆరగించాడు ఈ విధముగ దశరా (తము లచట తపన్ను చేసినాడు కాని మనళ్చు కుదుటబడలేదు గంగానదీ పీరమున తాపసికులుండెదరు అనుభవజ్ఞులైన వారిని గలసిన తపోవిధానముదెలియునని యెంచి అటువంటి మహనీయుని కై ఆనదీ తీరమున వెదుక నారంభించెను అటుం తిరిగి &రిగి అకలి నీరసము అధికముకాగా నదీ తీరమునందు సొమ్మ సిల్లి పడి పోయెను

కొంత సమయమునక్తు తెలివివచ్చి గణపతి కండ్లు విప్పెను ఒక జటాధారిమైన సాధువు పే0మతో విసురు చుండెన గణప€౬కి తెలివిరాగాకే యాతడు 1పేమతో శిరమును నిమురుతూ రొట్టె పాలు తెప్పించి తినుమని యిచ్చినాడు తానొక యా [శమమున యుంటినని గబపవ్ర కవ్వుడు తెలసినది అమృత [ప్రాయమైన ఆహారమును ఆరగించి కండతోనే తన కృతజతఫఘ ఆ యోగికి కెలిపినాడు ౯ క

గణపతి కొంత తేరుకున్న తరువాత ఆ సాధువు యాతళి వృత్తాంతమును అడిగి తెలిసికొనెను ఆతనియందలి తపోవాంఛ నెరిగిన సాధువు ఒక [బహ్మ చారిని పిలివి హంస తీర్ధము అను తప స్థలమును గణబఎతికి చూపించుమని జెబ్బ ఒక శాలువను వస్త్రమును గణపతికిచ్చి. తగు ఆహారవసతి కూడా కలిగించెను అయికే గణపతి ఎక్కువకాలము ఆచట న౦డలేదు ఆ [శమవాను అందరూ కాశీకి పయనమగుటజే తానుగూడ వారి ననుసరింజెను

బి5 మార్ల వమ.ధ్యను.న వింధ్యాచల (ప్రాంతమును చేరగానే అచటి దేవీ దర్శనమును గోరి గణపతి ఆ[శమ వాసుల వద్ద శలవు తీసి కొనెను వింధ్యా చంమును సు పసిద్ద దేవీ క్షేతరిముగా హిందు వులు పరిగజింతురు అచట నిందా భగవతీ రూపమున జగ న్మాత క్షి తపాలికయై విరాజిల్లు చున్నది. అలయము చేరుకున్న గణపతి భగవతీ దర్శనములో తన్మ యుడె నాడు సుందర మైన వి [గహమునందు ప9భావిత మైన భగవతి చిరునగవులు తశయునకు స్వాగతం సలికాయి న్స్‌ పాదం దదాసి మనసే కిము పాపినోమే పొరిష్ష వాయ భువనాదిక వాసనాయ దూరఠీ సతావదచలేందళ్శికుమూరి కామో దేవి [పణామమురరీ కురుతావతాలం [అమ్మా నగాధిరాజతనయా నీవు నామనసునందు సీ పాదమును “దా వుంచుతున్నావు నేను చపలుడను అనేక భువన వాసనలతో నిండినవాడను కాని నాకు కామము దూరమై యున్నది కాన సీఇష్టమైన తీరున వినియోగించు కొనుటకు నీకు అర్పణ మగు చున్నాను నా నవ స్మారమను స్నీ కరింపుము "అంత మా[తమున నితడు ధన్యుడగును ] అంబికకు సాష్టాంగ నవస్కారము చజేఎనాడు గణపతి 9౪ 6౧66 (సమర్పణ) ఆంటే ఇదే. ఇటువంటి సాధకుని ఎ దేవి అను (గ్రహించకుండా వుండగలదు ఇట్లు దేవీ చరణ సమర్చి తుడై ధ్యాన నిమగ్నుడయ్యాాడు గణపతి తపోబలము వలన యతని శరీరము $8 అడుగులు లేచి

66 నది. తపస్పాధనములో నూతన. యనుభవమిది, మరి యతనికి భీతి కలిగినదేమో . తెలియదు. తెలివి. రాగానే భగవతి నిలా (ప్రార్ధించాడు. ల్లో॥ అవంధ్య వింధ్య భూమి భృత్తటాలయా దయావకీ 1. విచార ధౌత చేతసా మియం భయం వ్యపోహతు ॥ కోర్కెల నిచ్చుచూ వింధ్యాచలమును నిలయముగా జేసి కొని దయాపతియై యున్న దేవి మనస్సును విమర్శచే నిర్మల మొనర్భుకొను వారికి భయమును. తొలగించుగాకః . విమర్శయే తపస్సు. సాధకుడు విమర్శ ద్వారా చిత్త మును నిర్మలము కేసికొను చుండును; రాగము (కోధము భయము అను నవి మనస్స్ఫు యొక్క ఉ్మదేక లక్షణములు. ముఖ్యముగా అహం కార మమకాధములు భయ హేతువులు. ఇవి తొలగి అంతయు అత్మ. స్వరూపమే అను 'దివ్యాను భూతి కలుగ వలయును. అందు. లకు సాధకులు ఉపాయముజే భయము నరికట్ట వలయును, గణ వతి యొక్క పా్పిర్ధనా సారాంశమిది. అందు అతనికి: సాఫల్యం అభించింది: .... , " మర్నాడు మరల దేవీ దర్శనము చేసికొని (ప్రయాణము సొగించి వ్యాసకాశీ మీదుగా వారాణసి చేరుకున్నాడు గణపతి.

67 కేక. దున్గా మందిర యోగి న్లో వారాణసీ శు భగిరే రనూనం క్షేతరిం పవితర్ధిం భువన త$ియేపి అర్ద ప్రజానాం విధృతాన్న పాతా? గౌరీ స్వయం యతి విశాల నేతా9 ॥ శా॥ వాఠశాణసీ యను పవిత్ర క్షై[తము శు భగిరి యగు కైలాసము కంటె తక్కువది కాదు. అది మూడులోకములందు గూడ పవి (మైనది. అచట విశాలనేత0 యగు గౌరిచేవి పఠ్తీజలను పోషించుటకు స్వయముగా అన్నముతో నిండిన పాత$ను ధరించి అన్నపూర్శమై విరా జిల్లు చున్నది = ఉమాసహ [సము గ! వా ప న్‌ దై వాను [గహమనేడి మానవులకు నూ [తమే పరిమితంకాలేదు. సమస్త జీవకోటికి. నదులకు, [వదేశములకు పర్వతములకు గూడ అను [గహ శక్తి వ్యాప్ప్‌ చెంది యున్నది. మనుజులలో బుషి ముని యోగుల వలెనే [పొంతములు కూడ యోగ తత్త్వమును పళికటించు చుండును. ఎన్నియో పుట్టుకలు, మరణములు,. భూకం పములు, తుఫానులు, యుద్ధములు, (ప్రయోగములు, మరియు పరి. శోధనలు ఇత్యాదులు తనయందు జరు గుతున్నవ్పటికీ ఈ విశాల జగత్తు క్షను దమాదులతో తన సహజ దివ్యత్వాన్ని [పకటిస్తూ యోగి వుంగవుని వోలె ఎటులున్నదో అటులనే కొన్ని నదీ తటాక [పదేశములు, పర్వత పొళంతములు యీ భారత భూమియందు ద్వివ్యత్వాన్ని వకటిస్తూ జ్ఞానులకు యోగులకు ఆధార భూత

68

ముల్లై యొస్వుచున్నవి హిమాలయో నామ నగాధి రాజ అని హిమాలయ పర్వత శిశిని రాజపురుషునిగాను దేవతాత్ము డనియు మహాకవి కాళిదాసు వర్ణించియుండుట అందరికి. తెలిసినదే పవిత౦మై గంగానదీ కీరమై యొస్వు శాశీ నగరము గూడ ఎందరో యోగి పుంగవులకు జ్ఞానమును (ప్రసాదించిన మహా

దర్శనాదభ$ సదసి జననాత్మమలాలయే

కాశ్యాంతు మరాణాన్ముక్తి స్మ రణాదరుణాచలే

అని ఒక కవి వర్యుడు వాసి యున్నాడు అనగా చిదంబర దర్శనము తిరువారూరు నందు జననము కాశీయందు మరణము అరుణాచల స్మరణము మక్తి దాయక పని ఆ కవి యొక్క దృష్టి మనస్సు ఆత్మయందు లగ్నమగుటయే వ.రణమని ఆత్మ [సకాశవే. కాశి యనియు భగవాన్‌ త్రి రమణ మహర్షి వెప్పి యున్నారు

అటువంటి ఎణ్య (వదేశమునకు అక్టాబరు 608 నాటిక చేరుకున్నాడు గణవతీ అతని మేనమామ అయినటువంటి అర్య నోమయాజుల భవానీ శంకరము అచటనే యుండుట చేత భోజు నమ నకు వసతికి ఇబ్బంది లేకపోయింది ముందుగా గంగానదీ స్నాన మాచరించి విశ్వేశ్వరుని సన్నిధికని బయలు దేరినాడు అలయమునందు అతనికి ముందుగా స్వాగతము పలికినటుపంటి దైవము డుండి గణీపతి

శ్లా ఎకొాదళానాం పళ్గివరం సుతానాం

రు[దస్య మం తాధి పతిం నమామి

69 శాహ్తా0ణి సర్వా ణ్యపి యన్యకీలా కి సూర్య్యాన పోద్యం తిమిరం హరంతి రు దునియొక్క పదునాకండుగురు కొడుకులలో శేర్చస్తుడు ఎల్లమింతథ్సిమ.లకును అధిపతి సూర్యునకు సాధ్యముకాని తిమిర మును సమస్త శాస్త్ర బోధ జ్వాలచే పోగొట్టువాడు అయిన హేరంబా నీకు నవస్కారము అని డుండి గణపతికి నిష్టాంగ నమిస్కారిము జ్‌సెను తాను పుట్టక మునుపు తనతండికి కలిగిన యనుభవము అతనికి జ్ఞప్పికి వచ్చినది తనకి తప పేరణము కలిగించిన భ [దక స్వరూవము కూడి యతథే ఆ పార్వకీ నందనుని అపొర కరుణ కతని కండ్లు చెమ్మగిల్లాయి. భక్షి యీవేశముల మధ్య గొంతుక గద్ధదమైనది గమ్యిముగానరాని నాకు గమ్యుము జూపుచము తండీ యనచు కార్యం నమే కిమపి తత్టలు నిర్ణరాణాం రూపం నమే కిమపి తతృవ కోపి వేష ఇష్టంను కష్ట మధ కస్య కరీంద$ వక శిష్ట్ణంతు మే కిమపి నామ నరాంగ సంకి వర్తీభూ ఇది (ఈ నరవేషము నీ యింకొక వేషపైతే తగిన నాట్యమారంభించు మౌనము వలదు నీకు నాకు మధ్య నున్న తెరను నీ గణములు తొలగింతరు గాక ఎందుకాలన్యము అను గగ్గిహింపుము _ ఆని వేడుకొనెను తరువాత అన్నఖార్జా విశ్వేశ్వరుల దర్శనము జేసికొని విడిదికి చెరకున్నాడు

70 తొలినాటి దర్శనముతోనే అతని యందు అనండవు తాండ ఏంవినది చిత్తము పళిశాంతమైనది నిత్యం గంగానదీ స్నాన మాచరించి ఆలయమందు అయ్యను అమ్మను దర్శనం చేసికొని తన తండ్రి వలెనే డుండి గణపతి ముందు గూర్చుని నవాక్షర గణపతి మం[త ధ్యానము చేయుచుండెను ఈవిధముగా రెండు నెలలు గడచినవి ఒక రోజు సాయం [తము జపము ముగించుకొని ఇంటికి వెడలుచుండగా [తోవయందు పండిత సమూహమును జూది నాడు వారి మాటలను బట్టి ఎచటనో విద్వత్‌ సభలు జరుగు చున్న వని వారచటకే వెళ్ళుచున్నారని తెలిఎనది వెంటనే వారలను గలసి తఈన పరిచయము జేబకొని వివరములడిగెను విదేహరాష్ట్ర్రిమునందు దర్శ్భాంగ సంస్థాన పారశాలయందు (వధానోషాధ్యాయుడు కాశీ వాస్తవ్యుడు విద్వాన్‌ శిరోమణి అయిన శివకుమార పండితుడు పురమునందున్నా డని వారి యింట పండిక సభల జరుగుమన్నవని కెలిఎనది శీనకువూరుడు ఆం (ధ దేశపండిశుకై న వాలశాష్ట్రికి శిష్యుడు అతనికి పండితలోశకమునందు విశేష కీర్తి గలధు అటువంటి మహానుథాొవని దర్శనము శుభ [పద మని యెంచి గణవపతియు. వారితో పండిత సభకు వెళ్ళిను అచటి తోటి సండితులవర్ద తన పాండిత్య (పతిభను జూపి వారలను ముగ్గు లను జేసెను బాలుడైన ఆ మహాళవియందు ఉజ్జ్బ్య లమైన భవి షృత్తు ఉన్నదని యెంచి శివకుమారుడు నవద్వీప పరిషత్‌ పరీక్ష లకు గణపతిని బంపుట యుచిశమని మెంచి యిట్లనెను శవ గణవకిశాభ్రగారూ వంగదేశము నందలి నవద్విపమ. నందు త్వరలో అఖిలభారత సంస్కృత పర్‌షక్‌ పరీక్షలు జరు గును మీవంటి కవివర్యులు అందు పాలొనిన మీ విద్య రాణించగలదు

లాగ గణ ఏ ఆచార్యా ! మీసూచనకు కృతజ్ఞుడను. అందు (ప్రవేశము: లభించుటయేు దుర్త భమని వినియున్నాను. మీరుపకరించిన జేను అచటకు వెళ్ళ గలిగిదను. ల శివ ; మీరు చింజించ వలదు. మీకు అచట (ప్రవేశము కలుగు ఉపాయము గలదు. నేను అచట కార్యదర్శికి లేఖ (వాసి యిచ్చెదను, మీరు వారిని గలసి స [తమును జూపింఛిన వారు తప్పక మీకు సహాయము జేసెదరు. ం ఆచార్య వరుని ఉదారతకు గణపతి మిక్కిలి సంతోషించెను. అతని వద్ద పరిచయ పథతమును పుచ్చుకుని తన వేడ్కూలును డుండి గణపతి మన్నించినాడు, ఇదియును యాతని చిద్విలాసమే యని యెంచి శివకుమూరునికి నమస్కరించి శలవు కిసికాని విడిదిని మర్నాడు గణపకి ఆలయమునకు వెళ్ళలేదు. ఇంటిపద్దనే పూజాదులను ముగించుకొని (గంథ పఠనము చేయుచుండెను. అంత ఒక సాధుపు “జరిపి గణపతీ?ల్‌ యిని పిలుచుచూ ఇంటి లోనికి వచ్చెను. వస్తూనే నీవు వచ్చావని భవానీ శంకరము చెప్పగా విన్నాను. నిన్ను చూచి పోదానుని వచ్చాను, నేను నీకు చిర పరిచితుడనే. నన్ను గుర్తు పట్టావా!” యని యడిగెను. గణపతికి ఆయన ఎవరో తెలియదు, ఎక్కడా చూచినట్లు ల్‌ గూడ జ్ఞాపకము లేదు. కావున “మీరెవరో (గహింపలేకున్నా ను” అనెను, సాధు ; నా పేరు సోమయాజుల సూర్యనారాయణ. నన్ను ఇచట దుర్గామందిర యోగి యని యందురు. దురా ముందిరం రామనగరంలో ఉంది. అక్కడే జిన్‌ ఎప్పుడూ ఉంటూవుంటాను,

72 గణ కీ స్వ (గ్రామము శ సౌధు మీ ఊరికి దగ్గజలోనే నీకు తెలియదుగాని నీవు పుట్టక ముందు మీ నాన్న అమ్మ నాదగ్గలకి వచ్చారు గణ మరి నేశు మీకు చిరవరిచితుడను ఎలాగయ్యాను సాధు సీ క్షేమాన్ని కో రేవాళ్ణీ వేను కావున నీవు నాకు దగ్గి వాడవు భదళ్శికుని నీవు ఎరుగుదువు కదా గణ అవును తితను కలలో కనిపించిన నా దైవము మీ కెలా కెలియును (ఆశ్చర్యము (సకటించెను సాధు అతడు భదకురైన నేన సుకేతుజను ఇపుడు పదు నాల్లురు భువనమున కార్యాచరణమనరై జన్మించి యున్నారు అందు నీవొశఠడవు ఆ యోగి.మాటళు అసక్తికరముగా నుశ్నాయి ఇకనెవరో భూక్ర భవిష్యత్తులను ఇప్ప గలరని యెంచి గణపతి తనకార్య మెమిటి. య వారి నదిగన “నీవు సహజ తపస్యియై వున్నావు స్థూల శిరన్సు అను మహాపురుషుని ద్వారా సీక్రు తవస్పిద్ధి యగును జగన్మాత కరుణబే ముందుగా సౌహితీసీమయందు సిద్ధి కఎయ పను ఈ విధంగా తన భవితవ్యమ ను చెప్పుచున్న అఆ యోగ వురుషుని వాగ్గాటికి తేజస్సుకు ముర్దుడె గణపతి మి దర్శన భాగ్యము వలన నేను ధశ్యుడనై తిని నా తం డికి లేఖద్వారా మీవృ తాంతము తెలియ జీసెదను అనెను వంచిదే నేను కూడా

గా. అందు లిండు పంక్తులను మీ నాన్నగార్మి [వాసెవనూ యని యోగి జవాబిచ్చెను. జంటనే గణపతి లేఖను వాసి యోగికియగా అతడు. “మీక్షుమారుడు తపస్సు చేయుగాక.” గృ హకార్యములందు మీరు ఆతనిని నిర్భం౦ధింపవద్దు.” సోమయాజుల సూర్యనారాయణ అని తానుకూడ వారిసి లేఖను కవరునందుంచి తానే స్వయ ముగ విలాసమును ఆంగ్లమున వాసి “నేనీ కవరును పోస్టు చేసెదను యని ఆ కవరును తనతో కిసుకొని పోయెను. మర్నాడు సాయం [తము మరల ఆ యోగిని చూడనెంచి గణపతి రావునగరము నందలి దుర్గా మందిరమున కేగెను. అచట యోగి కనిపించలేదు. చుట్టు[సక్కల వారిని విచారించగా అటు వంటి యోగి ఆ మందిరమున నిపసించుట లేదని వారు చెప్పిరి గణవతి విన్న యమును జెందెను ! ఆదుర్గామందిర యోగి యొవరు? కర, మధు రటాక్షపాంప్పి శో॥ గోపాలినీ వేష భృతం భజస్వ ల "లీలా సభీంతాం భువనేశ్వరస్య 1 ఇష్టం హృదిస్థం తవహస్తృగంస్యాత్‌ కష్టంచ సంసార భవం నభూయః ॥ తా॥ గోపాలినీ వేషము ధరించునదియు, భువనేశ్వరునకు లీలా సభియు అగు భువనేశ్వరీ దేవిని భజింపుము. సీ హృదయ మందున్న యళభీష్టము ఫలించును. జనన మరణ [భమ రూపమగు

గీ నంసారమునుండి యుదృవించునదియగు కష్టము మరల నీకు కలుగదు ] = ఉమాసహ [సము గా ఛి ఠి వ

“ దేవీ పరంగా చెప్ప బడిన ఉపాసనా విద్యలు పది వాటి దశ షుహా విద్యలు అని అంటారు శ్రీ గగాపతి ముని ఈ విద్యలను సూ[త కావ్యములో (వాసి వివరించి యున్నారు ఇవి కాళి తార సుందరి భువనేశ్వరి ఖైరవి. ప్రచండ చండి ధూమావకతి* బగకాముఖి మాతంగి వరియు కమలాత్మిక అని దేవియొక్క పేర్లతో పిలువబడు చున్నవి పరదేవత యొక్క మూఎస్వరూపం ఒకటే. అయినప్పటికి అనేక రూపాలలో ఆమెను ఆరాధించి ఉపాసించి సాధకులు ఫలితమును పొందుచుందురు

ఈ దశమహా విద్యలలో భువనేశ్వరీ విద్య నాల్గవది

భిననేశ్వరి.అన్న నామంలోనే ఆమె అఖిల జగన్మాత యని సృష్టికే అధికారిణియని తెలియుచున్నది ఏవిధముగా హృదయమ: అనే ఆకాశమునుండి మనలో ఆలోచనలు తేస్తున్నాయో అలాగే

నరమాకాశము నందున అలోచనా పూర్వకమైన ఈ శ్నష్టి మాయ కావున భువనేశ్వరి యనగా ఎరమాకాశము మాయ అనే అర్థములు కూడా గల్నన్న ఈ రూపంలో పరాదేపత అబీష్ట సిద్ధి పరదా 8. ఉపాసకులు ఈ జగన్మాతను హీం అను చీజాక్షరముతోగాని (ప్రణవముతో కలిఎి ఓం హీం ఓం ఆని గాని ఉపొసించేదరు

జగన్మాత కరుఐచే ముందుగా సాహిఫీ తపసు

ఫలించును అని దుర్గామందిర యోగి చెప్పిన మాటలు ౧ణపతి చెనఎయందు మారు [మోగుచుండెను సు పసిద్ధమైన దేవ్‌ క్షైేత0ి మందు తపస్సు జేయవలెనని సంకల్పించెను "వెంటనే మేన

మానుకు తన యశభీష్టమును జెప్పి ' కాశీనుండి ఏయలుదేరి' తిరుగు పథియాణంలో మార్గ మధ్యమున ఉత్కళ దేశమునందుగల భువ నేశ్వర గా౦ిమమును చేరుకొనెను, న. ..... గణపతి కాలమునాటికి గాఫిమమై. యొప్పిన భువనేశ్వరము ఇప్పుడు ఒరిస్సా రాజధాని. ఈ పట్టణమును 706 010 0 ₹౯%౧165 అని అందురు, ఇచట సుమారు. ఐదువందలకు. పైగా. ఈశ్వరా లయములు గలవని. చరి |[తకారులందురు. భూత పతియైన ,రు[ద్రుడు ఇచట ఇంత విస్తారముగ వ్యాప్తి చెంది యుర్రిడుటచే ఇది బహుగొవ్చ దగు తపోభూమి యనియు, మహాన్మ శానమనియు గణపతిముని తలచు చెప్పుచుండేవారు, ఇచట ఉత్కళ. శిల్పకళా విభూషితమై యొప్పు లింగరాజస్వామి ఆలయమున్నది. ఈ ఆల యమునందు ఈశ్వరుని గుడికి ఎడమ థాగమున _భువనేశ్వరీమాత ఆలయము గలదు. మొదటి రెండు రోజులు గణపతి క్షత దర్శనము' గావించి, మూడవ- దినమున ఆరు అరటి పండ్లు కొను క్కుని తన గావంచా యందు భద్రపరచి భువనేశ్వరీమాత సమీపమున వద్మాసనమున గూర్చుండి తపస్ఫు పొ0రంభించెను. వతి దినమూ మధ్యాహ్నము పదునొకండు గంటలకు “కనులు విప్పి" తనవద్దనున్న ఆఇరటిపండు ఒకటి భుజించి, తొక్కను ఎదుట పడవై చి మరల ధ్యానమునందు నిమగ్నుడగు చుండెను. ఈ విధముగా ఆరు దినములు గడచినవి, ఏడవ దినము యథా [ప్రకారము 11 ,గం॥లకు అతడు కన్నులు విప్పెను, తిను టకు అరటిపండు లేదు. ఎదుట తొక్కలు కనిపించినని. అందు

ఒకటి తీసుకొని ఆరగించి మరల ధ్యాన నిమగ్ను డయ్యెను, -.... గౌరీశంకర పండా అను ఆలయ అర్చకుడు గణపతిని ఈ ఏడు దినములుగా గమనించుచుండెను,. గణపతి యొక్క కఠోర

76-

దీకకు అతడు ఆశ్చర్యము చెందెను ఆ యువతాపసిని సేవించుట ధర్మమని యొంచి ఎనిమిదవ రోజు గణపతి కండ్లు విప్పు సమయమునకు ఒక గానుతో పాలు ఎదురుగ ఉంచెను గణవతి సరిగ్గా. గం లకు కనులు విప్పి ఎదుట పాలగ్గాసును. జూచి అందు పాలు [తాగి మరల ధ్యానమునందు మున్గెను ఈవిధముగా ఇరువది దినములు గకచినివి ఇరుబది జఒకటవరోజు రాతి భువనేశ్వరీమాత గణవతినను గహించినది అఆ దయామయి నిండు నగుమోముతో ఒక మధుపా [తను చేత ధరించి గణపతి ముందు సాకొళ్కరించి యాతని నోటియందు కొన్ని మధు (శేన్సె బిందువులను చిలికినది

అమె ముఖము చం (దబింబము నగవులు చల్లని వెన్నెల యొక్క అమృత (వాహ మూలములు హృడయము దయా నిలయము కనులు కరుణతో కూడిన ఆ|శిత రక్షణా శిబిరములు అనంత [పవాహమైన యా రసామృత (ప్రేమ రురియందు గణపతి తడసి తడసి ఆనందించినాడు

కొంత సేపటికి గణపతికి భౌతిక దృష్టి వచ్చినది అతని పెదవలయందు అమృత తత్య్వముతో గూడిన తేనెయొక్క కషి దనము పోలేదు ఇది స్వప్నము కాదు భగవతి సాకౌత్కరించినది అతని యానందమునకు మేర అేదు

ఆమె చిరువగవుల మోహన రూపము ఆతని హృదయము నందు చిరస్థాయిగా నిలచి పోయినది భువనేశ్వరి ఈ కవిరాజు యొక్క పూజ్యమాతగా పలుగళంథములందు స్తుతింవడినది తనకు కలిగిన మధుకటాక్ష పా్రొప్పేని ఉమాసహ (సము నందలి మొదటిశ్లోకము న సుధార్ద్యియా హసిత చం [దికయా అను వపదజాంంళో వర్ణించాడకడు ఆ శ్లోకమిది

77 నో అభిలజగన్మాతోమా తమసా తాపేనచ అకులానస్మాన్‌ అనుగ్భ ఫ్లాత్వనుకంపా సుధార్ద్యయా హసిత చం (దికయా తా అభిలజగన్నాకొ ఉమా తమను చేతను తావము చేతను బాధింపబడుచున్న మిమ్ములను నీ దయామృత స్రావముచే శీతలవగు నీ వెన్నెలవంటి చిరునగవులతో అను [గహింపుము _] మహాకవి కాళిదాసు తెనాలిరామలింగ కవి వంటి మహి పురుషుంకు కలిగన యనుభనము ఈ కాలమున మరల గణపతి మునికి కలిగినది ఆ నన్నుగన్న తం[డి నాపాలి బచ్టైవమ నాతప ఫలంబ నా కుమార నాదు చిన్ని వడుగ నాకుల దీపీక రాగదయ్య భాగ్యరాశి వగుచు = థాగవతము త ఛి ల! ఆ |శమములు _ సంఖుం _ ఈ టస్తావనన వచ్చినప్పుడు భగవాన్‌ శ్రీ రమణ మహర్షి చెప్పిన విషయములు ఇవి _ నాలుగు అశథమములున్నవి జీవితంలోని వృత్ని వ్యాపా రములు నిర్ణయించ పర్గమ లున్నవి అగి సామాజిక శియవము సామాన్యులకు సోపానములుగ ఉద్దేశించబడినది పక్వ దినము పొందినవాడు ఉక్కగా ఉన్నతిని చెందినవాడు యీ నియమము అను పాటించవలసిన పనిలేదు చిన్నా_పెద్దా స్త్రీ పురుషుడు

78

చా౦హ్మజుడు వాలిష్మా దేశతరుడు ఎవరయినా సరే పరిసక్వము చెందిన నాడు _ అతడుగానీ అమెగాని సోపానముల మీద కాటెండా గమ్యానికి చేరవచ్చు

జీవితంలో పాపంచిక వ్యవహారములు నిర్వహించుట కొరకు మొదటి మూడు ఆ (శ్రమములున్నవి గతయే లోక కార్యాణామ్‌ ఆదర్శ వంతమైన ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానముతో సంఘర్షించ కుండునట్లు వాటిని ఆ విధంగా అదువులో పెట్టారు

సంన్యాసము ఖికౌ పా[తము కీనుకొనడం మీద అదారపడి లేదు శలనున్నగా గొరిగించు కొనడంలో కూడ లేదు జేగురు గుడ్డలు ధరించడంలోనూ లేదు “నకాషాయే నముండనే

బధీహ్మచారి _ విద్యార్థి తన ఉన్నత వవి్యత (బ్రహ్మ చర్యం వలన అదర్శ గృహస్థుగా రూపొందుతాడు ఇతరుల సేవ చేస్తాడు సమాజానికి సహజ కాంతులతో నిస్వార్థంతో నిస్సంగ ముతో ఉపయోగ వడతాడు ఆ పయిన తపస్నుకోసం అకా (గ యత్నం చేసి మూడవ అ[శమ మయిన వాన (నస్టము నందు [ప్రవేశిస్తాడు ఉగర్గీ తవము వలన తాపసుడు స్పటికము వఠె నిర్మలుడౌతాడు నాలుగవ ఆ [శమమునకు తగినవ్వుడే అది దాని కదే [పాప్పిస్తుంది. నేను చెప్పినట్లు అతడు ఇది పొందదగిన శాశ్వత విషయ మేమి శాదు

= సంభాషణలు

శ్రీ భగవాన్‌ చెప్పిన కోవలో జూచిన గణపతి ఈ ఆ శమ సోపానములకు అతీతుడు అతడు విరాగి జేగురు గుడ్డలుధరించని సన్యాసి పవి [త బళీహ్మ చర్య [వత నిష్ణుడు వమరియు ఆదర్శ గృహస్థ తం డియొక్క సంపూర్ణ సహకారము వలన అఆశళికి

79

ఇల్లు నిర్భంధము కాలేదు. భార్య కూడ అతని తపోనియమమునకు భంగము కలిగించలేదు. అతనికి అనుకూలమైన తపస్పభఖి యామె, భర్త వద్దనే మం [తోపదేశము ' పొంది నిత్యము ఉపాసన జేయుచు ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతిని పొందిన బుషిపత్ని యామె, భగవాన్‌ మహర్షి యామెను “అమ్మ” అని అనేవారు. అటు భర్త గత ఆరునెలలుగా కాశ్సీ భువనేశ్వర క్షేతములందు తపోయాత౦ సలుపుచుండగా పురిట్నికె పుట్టింటికి వచ్చిన యామె ఇంటియందే సదాధ్యాన నిరతి యందు కాలను గడుపు చుండెను. _

.పురిటిరోజులు దగ్గరకు వచ్చినవి, విలంబినామ సంవత్సర మాఘ శుద్ద పంచమి నాడు 'రీవతి నక్ష [త్రమున, (1422-1889) అమె మగపిల్లవానికి జన్మ నిచ్చి నది, "

భువనేశ్వ రమునందు తపస్సు చాలించిన గణప౭కి తొలి దినముననే (10-98) రా తి ధేనువు వత్స నీనినట్లు కలవచ్చి నందున _విశాలాక్షికి పురుడు. వచ్చియుండునని ఊహించెను, అచటకు సమీపమున -గల వైతరణి నదీతటమగు 'విరజావురము నకు వెళ్ళి -విరజాదేవి-దఠర్శ నము చేసుకొని గృ హోన్ము ఖుడై కలువ రాయి చేరుకున్నాడు. తనయుని తపో విజయము తం (డికిని తదితర బంధువ్రులకును సంతోషము కలిగించినది. వారము రోజుల పాటు తన యా (తా విశేషములను గణపతి తం డికి చెప్పుచునే యుండెను. మాటల సందర్భమున దుర్గా నుందిర యోగి (ప్రసక్తి వచ్చినది. అప్పుడు నృసింహశాస్త్రి కాశినుండి తనపేర గణపతి వాళసిన ఉత్తరమును దెచ్చి చూపించి “ఇందు నీ చిితపటము (వాసి యున్నది, ఈబొమ్మ నెవరు గీసిరో యని యడిగెను. గణ పతికి ఆ ఉత్త్సరమును చూడగానే'విన్న్మయము కలిగినది, దానిని

80 తాను వముపసురంగు కాగితముసై (వాసి యిండెను ఇప్పుడది ధవళ వర్ణమున నుండెను కాను వార్సిసిన పంక్తులు [కిందకు జరుపబడి మీద మా్యతము తన రేఖాచ్కితము గీయబడి యుండెను అందు దుర్గామందిర యోగి వాఠీసిన సందేశముగూడ కలదు" ఈ ఉత్తరమును పోస్టు చేసినదిబాడ యోగియే కావున ఇది యాతని నహిమయై యుండును ఇట్లు తలచిన వాడై తం (డితో నాన్నగారూ ఈ యోగి తనపేరు సోమయి జుల నూర్యనారా

యణ అని చెప్పియున్నాడు నాకు కలలో కనిపించిన భ దకుని దెలుసునన్నాడు తాను సుకేతుడనని నీవు పుట్టక ముందు నీతల్లి దం [డులు తనదగ్గఅకు వచ్చి యున్నారు. అనీ కూడి చెప్పి యున్నాడు ఈ ఉత్త రమ నందలి విచిత్యిమునకు అత డేబాధ్యుడు ఇది యంతయు గమనించిన అతడు దివ్యపురుషుడై యుండునని తోచుచున్నది అవెను

నృసింహశాస్త్రియు కొంత సేవు ఆలోచించి అయి యుండి వచ్చును నీవు పుట్టక మునుపు మేము. అరసవల్లి వెళ్ళి యుంటిమి అచట సూర్యదేవుని దర్శనము చేసికొంటిమి ఈ యోగి చెప్పిన పేర్ల న్నీ ఆ పరిభువు పేర్లతో సరిపోవుచున్నవి బహుశా యతడు సూర్యభగవాశుడే అయియు6డ వచ్చును ఆనెను గణపతియును అల్లే థావించినాడు

కుమారునకు మూడవ నెల లాగానే వారసాలకై బామ్మిక పాడునుండి పిలువు వచ్చినది గణపతియు నృసింహశాస్త్రియు ఇళర బంధువులతోగలసి పర్ణీయాణమైనారు వారసాల దిగ్వి జయముగ జరిగినది ఈశ్వరని వరముచే జన్మించిన యా సంతు నకు మహాదేవ శాస్త్రి యని నామకరణము జెణరి

81 13, రాజ్నాశయము

రాజు విష్టున్వ రూపుడు. సంస్కృతీ రక్షణ యతని కర్త వ్యము. కవి [కాంతి దర్శకుడు, ఇతడు సంస్కృతీ వ్యవస్థాపకుడు, కావున వీరిరువురిమధ్య పరసృ రమై (తి లోకమునకు ణే యస్కరము* అలనాటినుండి రాజులు కవులను పోషించుట అనవాయితీ, (బిటిష్‌ పాలకులు మనదేశమునకు వచ్చిన నాటి నుండి ఈ రాజుల పాఠ్రభ వము తగ్గినది. వారు సంస్టానాధీశలుగ ప౦%భుత్వ మునకు కప్పము గడుతూ కొద్దిగానో గొప్పగానో రాజభోగములను మాత$0 అనుభ విస్తూఉందేవారు. కొందరు వారి ఆనవాయితీ.ప[కారం కొలువునకు గురువులను, పండితులను రావించి సత్కరిసూ ఉండేవారు, శ్రీకాకుళమునకు సమీపమున మందరగిరి పొఠర్తింతమై యొప్పు నముందసొ సంస్థానవు మహారాజు బహుసద్దుణవంతుడై న సంస్థానాధి పతి. ఇతడు తజచుగా పండితులను, కవులను రావించి, వండితీ సభలు గావించి సత్కరిస్తూ ఉండేవాడు. . 1900 సం॥లో హేవిళంబి నామ సంవత్సర ఉగాది పండగ సందర్భ ముగా పండిత సభల నేర్చాటు చేశాడతడు, నిర్వాహక వర్లమువారు పలువురు పండితులకు ఆహ్వానము పంపి యుండిరి+ అందు కలువరాయి వాస్త వ్యులయిన గణపతి శాస్త్రి కూడ ఉన్నారు. పురమంతయు పందిళ్ళ తోను, పచ్చని తోరణముల తోడను నిండు వసంతోదయ శోభతో కళ కళకళలాడింది. ఆం [ధ సంస్కృత భాషలయందు నిగ్గుతేరిన పండితులు వచ్చిరి. గణపతియు వచ్చి యుండెను. .

సభలు జఅరంభమైనవి. తెలుగు సంస్కృత సాహితీ వైభవం అందు చిందులాడినది,. పలువురు (ప్రతిభాశాలుకు | పేక్షకులను

84

కుండునట్లు అమర్చిరి. రెండవ బల్ల మిదకి తేలియున్నది. అందు యోగి కూర్చుని, యుండెను. వెలుగు సన్నముగా యుండుటచే కిటికినుండి జూచిన కాటా కనబడుటలేదు.

రాజునకు యోగిపై ఆ[గహము కలిగినది. కాని గణపతి వారిని సముదాయించి యోగిని మందలించెను. “అతడు పేద వా9హ్మ ణుడు, పొట్టకూటికై యిటుల చేసియున్నాడు. క్షమింపుడు కొంత ధనమిచ్చి యాదరింపుడు” అని రాజుని వేడుకొని ఆ కాటా యోగికి కొంత ధనమిప్పించెను. దీనితో రాజునకు గణపతిపై గౌరవము మరింత హెచ్చెను. నిత్యమూ జరుగే సాహితీ చర్చల

మధ్య కాలచ [కము గి(రున తిరిగినది. .

గణపతికి నవద్విపమునకు వెళ్ళు సమయము దగ్గజపడినది,

రాజువద్ద గౌరవ సత్మారములను ధన సహాయమును పొంది,

ఇరువురు సహచరులతో అతడు నవద్వీ పమునకు బయలుదేరినాడు, 19.. సదాచారబోధీని.

న్లో సత్యం స్వ ర్గస్య' సోపానం సత్యం వుణ్యం పరం మతమ్‌ ।

ం. సత్యే రమస్తే ధీమంత స్తస్మా త్సత్యం వచోవదేత్‌ ॥

.... గ్రసత్యము స్వర్గమునకు సోపానము. సత్యమే గొప్పదైన పుణ్యమైన మతము, బుద్ధిమంతులు సత్యమునందే వర్తింకతురు, కావున సత్యమే వలుకవలెను.) నాక. నకిం్రచ్లి దవ వన్యేత మనసొ దేహధారిఐమ్‌ ॥

• . దేహే సర్వస్య జీవాఖ్యో లోకనాధో హ్యవస్థితః॥,

రిక్‌ [గ్రరీర ధారుడై న మనుజుని కొంచమైననూ అనమానించ రాదు అందరంికి దేహమునందు లోక నాథుడజైన భగవంతుడే కదా జీవనామముతో నుండును లే శ్తా ఆచారహీన పురుష స్పంపదా పరిహీయకతే ఆచార ఎవ పాండిత్యం న శాస్రేషు ప$ివీణతా (ఆచార హినుడై న పురుషుడు సంపదచే విడువబడును ఆచారమే (ఆచరింపబడునద్వే పాండిళత్యముకాని శాస్త్రములందున్న 1పావీణ్యము కాదు 7] శ్లో యాన్యాచరంతి కర్మాజి సంతో లోకహితం కరా భజంతే తాని సర్వాణ్య ప్యాచార వదవాచ్యతామ్‌ [లోక హితము కొరికు సత్పురుషులు ఎకర్మ లనాచరింతురో అవియన్ని యు అఆచారయములని చెప్ప బడుచున్నవి క _ సదాచార బోధిని గణపతి ముని ఉ లె థి ! పూర్వ మైక్క థారతమునందలి తూర్పు పాఠ్రంశమొును వంగదేశమనుచుండిరి వస్తుకమున్న బెంగాలు రాజ్బళ్సిము అందలి భాగము రామకృష్ణ పరషహఠిస వివేకానందుడు రవీం[దనాధ రాగూరు వంటి ఎందరో ఆధ్యాత్మిక బుషిపుంగవులకున దేశ భకు లకును సంఖు సంన్మర్హలకును జన్మనివ్చి నటువంటి పుణ్య భూమి యిది విద్యిలకు వరపిదాయిని అయినటువంటి కాళికాదేవి క్షి తమిది దేనీ పద భక్తులు ఉపాసకులు ఇచట ఆనేకుఎండెడి వారు ఉన్నారు దేవీ నవరా [తి ఉత్సవముల ఇచట విశేషముగ

86 జరువుదురన్న విషయము అందరకును తెలిసినదే బెంగాలు రాష్ట్రవు రాజధాని కలకత్తా అచట పసిద్ది చెందిన రెండు కాళికా లయములు గలవు నవద్విపమునక్షై బయలుదేరిన గణవతి ముందుగా ఈ కలకత్తా నగరమును చేరుకున్నాడు పరమేశ్వర కటాక్ష పిలసితమై దశమహావిద్యలయందు మొదటి నిద్యకు అధికారిణియైన కాశీమాతపీరమై యొప్పు ఆ పుణ్యస్థల దర్శన మాహత్మ శ్రమును ఇలా కొని యాడాడు న్లో సంగీయ మానం స్ధల మార్య బృంధైై రృృృ౦దారకాణాం సరితస్త బేస్తి య కాలికాం నశ్యతి కాల కేశీం _ త ్రాస్య కాలాదపి నైవ భీతి [ఆర్య సంఘముఎబేత సంశీర్షింపబడుచున్న క్షేతము దేవనదీ (గంగృ తీరమందున్నది ఆ స్థలమందున్న నల్లని జుట్టు గల కాళిని సందర్శించిన భాగ్య శాలికి కాలుని (మృక్యువు వలన గూడ్ల థీఫ్రి శలుగదు క్ష విచితమేమన ఇచట యీ పరాశక్తి కాళీఘాట్‌ యందు మం [త తంత విధానముల పూజనందుకొనుదు భీకర (ప్రశయ కాల స్వ రూపమున భయోత్పాతము కలిగించుదానివలె గనబడును అటు దక్షిణేశ్య రమునందు మందస్మిత వదనయై చిన్న్మయకళశల చిందులాడుముండును కాల స్వరూపమె. కరైన వాంత్ర స్వరూపిణి యింకొకరు ఒకామె జంతువుం రుధిరమను దావు రక్షృపిపాసిని వలె కనబడును మరియొకామె రామకృష్ణుని వై వేద్యము నార గించి శుద్ధ స్వరూపిణి య్రైనది కాబోలు కరుణారస (ప్రపూర్ణ చట్తువుల హృదయతాపమును హరించు దేవతవలె కనఎడును

"87

కాలము యొక్క భీకఠ స్వరూపమొకదై న (ప్రశాంత .స్వరూప మింకొకరు. అయినను ఇరువురును భక్త వర వ$౦్తిడా్యతులే. ఇరు

వురును కరుణామూర్తులే. లన . ముందుగా కాశీఘాట్‌నందున్న కాశికాలయము చేరుకున్నాడు గణపతి. కాళిదాసునకు నాలుకపై శ్రీకారముచుట్టి విద్యలొసగిన ఆ కరుణా మూర్తిని హృత్‌పీఠంపై నిల్చి కండ్లు మూనుకొని ధ్యానం చేశాడు. ' కొంత సేపటికి కండ్లు. జెరచి పఠ్తక్కన చూడగా యచట ధీకర దృశ్యము కాన వచ్చింది. ఒక ఎనుబోతు బలిపీఠముపై కట్టబడియున్నది. దానికి స్నానముచేయుంచి పసుపు కుంకుమలతో అలంకరించి, మెడయందు మాలలు. వేసి బలినిచ్చుటక్షై నిలబెట్టి యున్నారు. (పక్కన కొందరు -మాం(తికులు పూజలు చేయు చున్నారు. ఆ అమాయక పార్పీజి బిక్తర చూవులతో రక్షణ కోరు

తున్నట్లు అనిసించింది గణపతికి. - అమ్మా: ఏమిటీ దారుణము : భక్తృవర [పదా శివే: అందరినీ చల్లగా చూచెడి దానవేః నీవే రక్త పిపాసినిపై ఇటులుండుట ధర్మమా? జీవహింసను నీవు సహింతువా 1 అంధకారమున మూఢా చారములలో మునిగిన యీ ప$ిజానీకానికి జ్ఞానము కఠిగించవా ? ఆని అమ్మని వేడినాడు. ఆ బలిపీఠమును సమీపించి “ఆపండి £ జిప్‌ [(వసన్నమునకని యా జంతువును బలి యిత్తుకా ౫ జీవహింస పాపము కాదా: దానిని చంపవద్దు. వదలి జియుడు”.అని ఆపర పరశురామునివలె ఆరచినాడు. అందరి దృష్టి అతగిపై బడినది. పూజచేస్తున్న తాం తికులు పూజలాపారు. గణపతిని కోపంగా చూచారు. ఆలయమునకు వచ్చిన [(పజానీకం అచట గుమిగూడారు. ఈ హఠాక్‌, పరిణామమున కాశ్చర్యము: ఏమి జరుగనున్నదో యను భయము అచటి వారి యందు కనబడినది. గణపతి,

“88 పూజారుల మధ్య వాదోప వాదములు. జరిగినవి, గణపతి బలి షీఠముపై. నిల్చుండి. “మీకు బలియే - (పధానమైన నన్ను బలి ఈయండి. అంతేకాని జీవహింస సహించను” అని మొండి కెత్తాడు. చివరికి ఆ రోజు బలి జరుగలేదు. కొందరు అపచారమని గణపతిని దూషించారు. మరికొందరు శ్లాఘించారు. . గణపతి యందలి సాంఘిక దృష్టికి ఇది అంకురార్పణ, అంఠవరకు తపస్సు. తప్ప _ అన్యము నెరుగని యతనియందు సంఘ సేవా. దృక్పథం కలిగింది. వేదోక్త మైన [కతువులందు. నవ ధాన్యములను బలి యిచ్చుటయే యాచారము కాని జీవహింస [ప్రోత్స హింపబడలేదనునది యతనీ వాదన, సర్వజన హితకర మైన యాచారము. అవసరమనియు, మతములపై, అసంతృప్తి, హేతు వాదము ఇత్యాదులకు మూఢాచారములు కారణమగుచున్నవని యతను తలచాడు. - తరువాత దక్షి బేశ్వ రము నందలి కాళికాదేవిని దర్శించాడు. “శ్లోక . సుధా కరాలంకృత చారుచఛూలీ

• శివాం మతిం-.న। (పదదాతుకాలీ | .......... యన్నా మగాయీ కిల రామకృష్ణ ధీరాాగగణ్యః పరమాలులోశే ॥ [చం (దకళా. ధారిజియైన కాలి మాకు శుభమైన మతి: నిచ్చు గార. అట్టి కాలీ నామమును గానము చేసి రామకృష్ణ పరిమ 9న ముక్తుడాయెను కదాః] సము (దమందలి అలలను ఎలా నిర్మూలించలేమో అలాగే మత నిర్మూలనము గావించుట కూడా అసాధ్యము. “మతము” అనగా అభిపా్తాయము అని అర్థము, ప్రాణి యొక్క మనస్సు,

89 బుద్ది పరిపక్వ్కతలను బట్టి అభిపారియములందు జౌన్నత్యము కని పించును. గావున అందరికినీ ముఖ్యముగ కావలసినది సరళమైన యాచార (ప్యకియ. అది సత్యశోధనకు దారి పీయును., తోటి మానవులను సమానదృ ష్టితో చూడలేనటువంటి అలవాట్లు, బొగ్గులను కూడ కడిగేటటువంటి వడి, జీవహింస ఇత్యాదులు రాకతసాచార మగునుగాని. దేవతా (పీతికాజాలదు. సమన్వయదృష్టి [పేమ వినయము, నమరల్శిత, సత్యదృష్టి ఇత్యాదులే సమాజ వికాసమునకు అవశ్యకము. గణపతి సరళమైన రీతిలో ఆచార నియమావళిని సంకలనము చేయవలెనని యెంచాడు. అందరిలాగ మతము-వర్ణ వ్యవస్థ అని అనకుండా నానాత్య్వముళో నిండిన సమాజమునందు ఏక యుక్త మైన ఆచార నియమావళిని సూచించుటయందు గణపతి లో కొంతవరకు బుద్దుని *పంచశీలి తత్త్వ భావములు కనిపిస్తాయి. అన్న౦, కూర, పచ్చడి పులుగు ఇలా తిను పదార్ధములను వేరు వేరుగా నడ్డించినా శ్రీ రమణ భగవాన్‌ “అన్నీ కలిపి ఒక పట్టెడు ముద్దను ఆరగించెడివాడు. *అన్నీ వేరు వేరుగా కలిసి తిన్నచో రుచిగా ఉండును. మీరేల ఇట్లు ఏకము చేయుచున్నారు అని అడుగగా “ఇప్పటికే నానాత్వము అధికమయిపోయింది. ఇక్కడ కూడా అదేనా” అన్నారు వారు. ఇందులో ఎంతటి సత్యం దాగి ఉన్నదో గనునించండి. మూఢమైన మతాచారములకు విపరీకమైన [ప్రామాణిక బుద్దియే కారణమని గణపతి నుని యభి [సాయము ఇందు వారి వివరణము ఇలా ఉన్నది, ళో (ప్రామాణిక బుద్ధి-విమర్శ నము ఇవి పరస్పర విరుర్ణములు మనకు ఒకరి (గ్రంథము పై విపరీతమైన నమ్మ కము కలిగినచో -

9౦ దానిని మనము విమర్శించలేము, వారిప్టై గల భక్సి థావము వల్లి అటుల. చేయుట వినయము కాదని మనము తలంతుము, ఇట్టి పౌర్రిమాణిక బుద్ధి వల్ల. విమర్శ నాశక్తి క్షీణించి పోతుంది. ఎవరై న సాహసించి. వీమర్శ జేసినచో వారిని మనము నాస్పికుని వలె జూచెదము, ఇటువంటి (సామాజిక బుద్ధి దాస్య హేశకువు. వేదములు తప్ప తక్కిన [గంథములన్నియు విమర్శకు రంగ స్థలము అగుటకు దగినవి... వేదములందు గూడ సత్యమును

(గ్రహించుటకు విమర్శ అవసరము, ముఖ్యముగ _ (పాచీనుల [(గంథములందు మనకు ప్రామాణిక బుద్ధి అధికమై యున్నది. దానిచే మనమొక భఖావదాసుల మగుచున్నాము, అయితే విమర్శ ఛక్కని స్థాయిలో నుండవలెను. ఈ విషయక: ను పతి గర౦ింథావ లోకియు గమనించవలేను.

... ఈ విధముగా గణపతి ముని యందు కొన్ని విప్లవాత్మక భావములను. మనమ్లు. గమనించవళ్ళును. 14 ఏండ్ల వయన్స్ను లోనే చాంధన వాదమ్ముపై సవాల్‌ చేసిన కవి కులపతి యితడు,

సం[గహముగ అయిదు అధ్యాయములుగా విభజించి [101 శ్లోకములు గల “నదాచారబోధిని యను [గ్రంథమును (వాసినాడు. అందు ఆచారములను కర్మా చారమ్సు, జ్ఞానాచారము, వన ఆచా రము అన్లి మూడు వర్గములుగా వివరించి యున్నారు.

(1) ఒకే కన్యను వివాహమాడి ఆమెతో విద్యుక్త ధర్మ మున వైవాహిక జీవితము గడుపుచ్హూ విషయ వాంఛల యందధి కముగా మనన్సును పోనీయక, పూజ జప చింతనాదులకో జీవితము గడుపుట కర్మా చారము,

81

(€ అందరి యందును [పకాశించువాడు పరనూత్మ యని తోటి జీవుల నాదరించుచు, [(ప్రిేయవచనము, సత్పురుషుల 'సివ, సత్మథలయందాసక్తి? సత్యశోధన ఇత్యాదులు జ్ఞానాచారములు*

(8) సర్య జనహితకాంక్ష, పరశ్ర్రీని గౌరవించుట, రాగ ద్వేషములందు మనము లగ్నము కానీయకుండుట ఇత్యాదులు పున ఆచారములు,

ఇవి యన్నియు ధర్మస్మృతుల వలన మేము సం (గ. హించిన సారములని మొదటి శోకమునందు తెలిపి యున్నారు. ఈ సుస్తకము ఇప్పటికినీ అనేక మంది పండితుల మన్ననలను అందుకొనుచున్నది.

20 విజయ పతాకము . న్లో. సుధాం హసన్నీ మధుచాక్షిపన్నీ యశోహరంకీ వనితాధరస్య | పరిష్కరోత్యస్య కవిత్యథధారా ముఖం హర (ప్రేయసి | లోకసేయమ్‌ ॥

[అమ్మా శివ[పేయసి ః లోకమున ఎవరిని నీవు జూచెదవో వాని ముఖమును, అమృతమును జూచి నవ్వునదియు, మధువు (తేనె నాక్షేపించునదియు, వనితలయొక్క అధరామృత కీర్తిని హరించునదియు నగు కపిత్వధార అలంకరించును]

=ఉమాసహ (సము 1! న! వ ళ ,

92

. హైందవ సంస్కృతి సంస్కృత వాజ్బ యమునందు నిక్షిప్త మై యున్నది. దేవభాష యని చెప్పబడే యీ సంస్కృత భాష అనేక భారతీయ భాషలకు మూలమనునది కూడ అందరికీ తెలిసినదే. ఈ భాష నిండు వసంత శోభతో కళకళలాడు కాలము నందు అమరావతి, ఉజ్జయిని, నలందా మరియు నవద్వీపము అందు పర్సీసిద్ధి చెందిన సంస్కృత విద్యా పీఠములుండెడివి, పాశ్చాళ్యుల పాలన పారరంభమైననాటినుండి యీఖాష [కమ [కమంగా మరుగు పడడంతో మొదటి మూడు స్థలములందుగల విద్యాపీఠములు అదరణను కోల్పోయిశవి. అయినను [వంగదేశమునందుగల నవ ద్వీవమునందు మాతళము కొద్దిగానో గొప్పగానో మొన్నటి వజకు సంస్కృత పరిషత్తులను జరుపుచూ ఈ దేవ భాషను విజ్ఞులు ఆదరించు చుండిరి. ఇచట ప0తి సంవత్సరమూ అఖిల భారత స్థాయిలో విద్వత్‌ సభలు జకుపుచుండెడివారు. దేశ విదేశక్షుల నుండి వచ్చు పండితులను పరీక్షజేసి, వారిని ఆదరించి బిరుదు లను, పట్టాలను బహుకరించుట ఆచారమైయుండెడిది. కావున పండికులు నవద్య్వి పమును సరన్వకీ నిలయముగ భావించెడివారు. కళశాపోషపకలకు షామరులకు ఈ సభలు చక్కటి వినోదమును కలిగించుచూ, విజ్ఞానదాయకములై యుండెడివె. ఇందు ప౦వేశము వొాందుటకు సామాన్యమైన పాండిత్యము చాలదు. కావున తఐమగా వెంషటుకలు నెరసిన దిట్టలు మాకళ్తిమే బిరుదులను పట్టాలను పొందుచుడిరి. -దాక్షిణాత్యులు ఎవ్వరును ఈసభలందు ఇదివరకు. సక్కరింవబడి యుండలేదు, అందుచే సంనస్మృతభాష ఉత్తర. దేశ వాసులకే వచ్చునను అహంకార ముళూడా కొందరిలో కనిపిస్తూ ఉండేది తతృలితంగా వాక్షిణాత్యులకు ఆదరము లభించేది కాదు,

93 అటువంటి (పతిష్టాత్మకమైన సభలయందు. పాళ్లానుటక్షై తన సహచరులతో పచ్చినాడు- గణపతి, సభకార్య దర్శి పేరు శితి కంఠ వాచస్పతి యనియు, వ్యాకరణ పాఠశాలయందతడుండు ననియు కెలసి' ఆ పాఠశాలకై వారు వెతుకీనారంభించిరి. అచట పర్సితి గుమ్మము ఒక విద్యాలయ ద్వారముగానే కనిపించింది వారికి. కావున యాపాఠశాల జాడ. వారికి వెప్పువారు లేక పోయిరి. పురమంతయు అలంకరింపబడి, వండిత పామర జనసందోహముతో కటకిటలాడినది, ' గణపతీ గోడు పటించుకునే వారు. లేకపోయిరి. నెరసిన వెం[టుక గలవాడే పండితుడేను-భావము .వారియందుండ భాలునివలె దోవు గణపతి తాను పండితుడని చెప్పినను. విశ్వసించు వారు కకువైరి, పగలంతయు తిరిగి తిరిగి వారు అలసి పోయిరి. శరీరమందు ఓపిక తగ్గినది. ఇక ఆరోజుకీ కార్యదర్శిని కను గొనుట కష్టమని గణపతి తలంబెను. చీకటి వడినది. - ఒక్కసారి తన సహచరులను చూచాడు. వారు - ఆకలితోనున్నారని. [గహిం చాడు. (పక్కన ఎత్తైన అరుగులతో గల ఇల్లు జూచి అచట విశే మించుట మేలని వారు. ఎంచిరి. ఒక అరుగుపై ముగ్గునుగు, కూర్చుని మూటవిప్పి '"అందుగల అటుకులను భక్షించి, మేను వాల్చారు. గణపతికి నిద పట్టలేదు. “ఏమిటీ పరమేశ్వరీ విలాసము ః ప్రతీచోటా, పరీక్ష్రయేనా ? ఇంత చిన్న పట్టణఐమునందు. ఒక పేరుకాంచిన కార్యదర్శి విలాసము చెప్పువారు కరువె నారేః” అని తలచినవాడై ఆమె నిట్లు స్తుతించాడు. గ్లో దేవలోక పూజతాం"ఘి రీశ్వ రస్య "భామినీ. మానసాభఖీధాన వారి సంభవార్చణ (పియా | సాధుకామదాయినీ దురాత్మ కామ ఘాతనీ పఫీరలోక మాననీయ మాదథాతు' మా ముమూ ॥ [దేవలోక పూజ్యుడైన ఈశ్వరుని కొంతయు, మనస్సు" నర్పించుటచే సంతసించునదియు:, సజ్బ్ఞనులకు హితము గూర్చు. నదియు, దురనుల కామములను నశింపజేయునదియు ఆయిన దేవి నన్ను వీరీలోక పూజితునిగ చేయుగాక :]

లగ ఈ వరము పవిత౦మైన దేవీస్తుతి ఆ యింటనున్న సత్చురు షుని చెవి సోకినది,. వెంటనే యతడు ఆసక్తితో తలుపు దీసి బయట అళుగుపైనున్న గణపతిని వారి యనుచరులను జూదినాడు,. వారిని కడు [పేమళో లోపలి కాహ్వానించినాడు. “నాపేరు కులాభిజ్ఞుడు. మిథిలాదేశము మాది. పండిత సభలను జూచుటకై వచ్చి యున్నాను, ఈ ఇల్లు నాకు విడిదిగా నీయబడినది. మీకు పండితులని తెలియుచున్నది, భోజనముచేసినారా? నా ఆతిధ్య మును స్వీకరించండి” అని యతడు [ప్రేమతో పలికెను. ఈ ఆద రణతో వారికి సైర్యము వచ్చినది. ఆతని ఆతిధ్యమును వారు స్విక రించిరి. కులాభిస్థాడు చాలసీపు గణపతితో సొహిత్యచర్చ చేసినాడు, గణపతి తాను వచ్చిన కార్యమును కూడ అతని కెరింగించెన్ను కన్చివ్రికంథ వాచస్పతి నాకు కెలుసును. రీవు ఉదయం తప్పక మిమ్ము ' వారికి పరిచయము చేసెదను. మీ అభీష్టము నెరవేరును. విశర్శమింపుడు” అని గణపతితో జెప్పి అర్ధరా (8 యగుటచే తానును వి శమించవలయునని కులాభిజ్ఞుడు లేచెను, మర్నాడు స్నానాది. కార్య [కమములు ముగించుకొని వారిరువురును కార్యాదర్శెని జూచుటకు వెళ్ళిరి. కులాభిజ్ఞుడు శితి కంఠ వాచస్పతికి గణపతిని పరిచయము చజీసెను. కాశీయందు శివకుమార పండితుడు తన కొసగిన పతఠిమును గణవతి కార్య దర్శి చేతికిచ్చెను. అతడా యుత్త రమును విప్పి చదివెను. అందు ఇట్లు వాశ్రియబడి యున్నది,

95

“దేవాసుర సమీకేషు బహుశోదృష్ట వి[కమఃో

రామాయణమునందు హనుమంళఠుని పరా [క్రమమును వర్ణించు న్లాకమిది. హనుమంతుని పరా [కమము దేవతా [పశంస నీయమైనదను భావమిందు గలదు, పొండిత్యమునందు గణపతి అటువంటి పరా [క్రమము గలవాడని ఇది సూచించుచున్నది. శీవ కుమారుడంతటి వాడు ఇట్లు పొగిడియుండిన గణపతి నిశ్చయముగ గట్టివాడై యుండునని మెంచి శితికంఠత వాచస్పతి యతనికి సభయందు పాల్గొను అవకాశమిచ్చు టకు అంగీకరించెను,

నిర్దీత సమయమునందు విద్వత్‌ పరీక్తలు పాఠిరంభింప బడెను, “హరిసభి యను మండపము సభా వేదికయైనది. అది పచ్చని తోరణములతో అలంకరింపబడి దేశదేశముల నుండి వచ్చిన పండిత సముదాయముతో కళకళలాడినది. వేదమం [త జయగానముల మధ్య అనాటి సభాధ్యక్షువైన అంబికాదత్తుడు వేదిక నలంకరించినాడు. అకడు గొప్ప ఆశుకవితానిపుణుడు. అధ్యక్షుని ఆగమనంతో సభ నిశబ్బమయింది. అందరూ జరుగ బోయే కార్య (కమమునక్షై ఎదురుచూడసాగారు. అంతలో గణపతిని తోడ్కొని శీతికంఠ వాచస్పతి వేదికముందుగల తన యాసనము చేరుటకై వచ్చుచుండెను. వేదిక దగ్గణకు రాగానే పై నున్న అధ్యత్రుని జూది “క్రోన. మహాశయః? (ఎవరీ మహాశయుడు) అని గణపతి యడిగాడు, ఆ నిశ్శబ్ద వాతావరణములో అతని మాటలు అంతటా (పతిధ్వనించాయి. అండరి దృష్టీ గణపకిప్టై మరలినది, ఎవ్వరీ యువకుడు? ఏమిటీ సౌొహసము + అన్నపళ9శ్న భావములు అందరియందు గోచరించాయి. వాచస్పతికి ఇది అనూహ్యమయినది.

96 అంతలో సరసుడు మృదుహృదయుడు అయిన అద్యక్షుడు ఆ కవి బాలకుని సాహసమునకు మెచ్చెనో యేమో నవ్వుతూ _ శా. సత్వర కవితా సవితా గౌడోహం కశ్చి దంబికాదత్త (త్వరితముగ కవిత్యము చెప్పెడి (కవికులమునటు) సూర్యుడను గౌడ (వాహ్మ బుడను నన్ను అంబికాదత్తుడందురు అని ఒక చరణకుతో తన పరిచయమును జేబకొనిా”౫ మును అసంవూర్ణగ వదిలెను శ్లాకమును పూరించు వాధ్యత గణ పతిపై బడెను గణపతి యిది గహించి గణపతిరితి కవికులపతి రతి దక్షోదాక్షిణాత్యోహమ్‌ [నేను కవికులమునకు అధివతిని అతిదక్షడను దాక్షిణా త్యుడిను నన్ను గణపతి యని పెలుతుర్డు] అని శ్లొకమును పూరించి అందు తన పరిచయము గావించుకొనెను మొదటి చరణమునందు కవితా సవితా యనుచోట మాత$మే శద్దాలంకారగుండెను ఆండవ వానియందు ఎతిరితి సతిరతి దక్షోదాక్షి అను చోట్ల శజ్టాలంకారములు గలవు గణవతి యింతటితో నాగక భవాన్‌ దత్త అహంత్వాౌరస (నీవు అంబికకు దత్తుడవు నేలు నిజప్వుకుడన్సు అన్టి చమత్క రింపిను ఇది స9కులను భయభా9ింతులను జేఎనది హిమాలయ శిఖరముల నంటెడీ కేర్చి నొందిన అధ్క్భక్రుడెక్కడ నిండుగా మీసముగానని యీ బాలకుడెక్కడి వాచస్పతి నివ్వెరబొయినాడు కాని అధ్యక్షుడు డింభకుడు గస్టవాడని (గవాంచి వేదక మీదకి పిలచెను

త్తి వెంటనే. పరిక్ష [ఫొరంభమైనది. ముందుగా వాగు సమన్యఅను గజపతికిచ్ళ్చి పూరింపునునిరి అపి ,= (య స్తన వస్త్రతి పరిత్యజ్య సధూః శ్వశురే మిచ్ళతి (్రైంశ్యనపద్యచరిశ్వా] [వయ్యెదను విడలి కోడలు మామను కోరుచున్న ది] గశయినను కులటగాదు_] (ల వత్సర స్త్యైకదా గౌరి ఫతి వక్త ౧ నేపశ్యతి [గశ్చరమున కొకషూరు గౌరిటివి పతి ముఖమును చూడచ్చు శై మూర్యః శశాంకేన సమం వినస్టః [సూర్యుడు చం (దునితోటాటు నష్టము నాంచెన్లూ ,ి పిషిలికా చుంబతి చం (ద సురడలమ్‌ (చేమలు చం [(దమండలమ.ను చుంలించినవ్వి] గణవతి ఈనసమస్యలను చమత్కారముగా ఇట్లు పూరించినాడు న్లా॥ి హిడింవా థీవ.దయికా నిదాసే ఘర్మ పీడితా స్తన వస్త్రం వరిత్యజ్య వధూ? శ్వ శర మిళ్ళతి (€ లీ గథీముని భార్య అగు హిడింబ శిసపి శావమును భరించ లేక మామగారగు గాలిని కోరినది] ఇపహ్రిడంబను ఇందు షన్రా శంటిని (దౌవది కేల పేరా జైన లేదను ఎందేహము రావచ్చును హిడింబ రాక్షస స్రీ అనాగరికు రాలు (దాపవి క్షత్రియ వనిత నాగరికురాలు కాప్సన అమె పయ్యెద శాలగించదు ” అనుచు తన భానమును సమర్థించి వెప రించెను

98 శా చతుర్థ్యాం భాద శుక్తన్య చంద దర్శన శంకయా వత్సర స్ప్యెకదా గౌరీ పతి వక్త్ర న పశ్యత (0) ((వాద్రపద శుద్ధ చవితి (వినాయక చవితి) నాడు చం దుని జూడ వలసివచ్చునిన్న శంకతో (అపవాదు వచ్చు వని వత్పరషున ఒక్క రోజు గౌరి పతియైన ఈశని ముఖమును (జటాజూట్రామున చందు9డుండుటచే) చూడదు ] నా రాహు స్త్రి కోజేచ గురుస్త్పృకీయే కత [త భావేచ ధరా తనూజ జి పెం లగ్నేచ క షై యది వాలక స్యాత్‌ సూర్య శశాంకేన సమం వినష్ట (8) [్రజాశకమునందు కొణములు అనగా $ స్థానముల రాహు పుండి మూడింట గురుడు కళ [త భావమైన 7వ యింట కుజుడు ఉన్నచో పుట్టిన బాలకునకు లగ్నమున సూర్య చందు లున్నను లేని వారె యగుదురు (నష్టము తప్పదు) యట్‌ శౌ సతీ వియోగేన బిషజ్ద చేతన పళ్తిబో శయానస్య హివాలయేి గిర శివస్య చూడాకలితం సుధాశయా పిపీలికా చుంబ3 చందిరిమండ ఎమ్‌ (ఏ [భార్యయైన సతీదేవి దత్తుని యజ్ఞమునందు అగ్ని! ఆహుతియైనందున ఆమె వియోగముచే ఖిన్నుడైన ఈశ్వరుడు విచారము నొందిన వాడై హిమాలయ. శిఖరము నందు శిరస్సు వాల్చగా యాతని జటాజూటమునిందున్న చం [దుని అమ్మ తఖండ సుని ఎంచి చీవలు చుందించినవి]

99 సరసము" మనోశారమునగు ఈ సమస్యా వూరణ చమతొ్క్కా రమునకు- అందరును- సంతోషించిరి తరువాత అంబికాదత్తుడు కాళిదాసు విరచితమైన రఘువంశము నందు గల ఈ దిగును శన్లాకమునిచ్చి అందలి భావపటిమను అలంకార కావ్య విశేషము లవ తెల్చ్ప మన్నాడు శా న మృగియాభి రతిర్న దురోదరం ట్‌. నచ శశి [(వ3మాభర ణం మధు త ముదయాయ నవా వవ యౌొవనా [ప్రియతి మాయత మాన వపాహరక్‌ అ౩ం వ ధురనుగ ఇందలి విశేషములను గణపతి వివరించిగా ఎ౨ఎకులు హరయు పళ్తికటించిరి తి తదుపరి ఎరీక్ష శ్లోకవునందు గల రసపొవణను తెల్పి ఆ రసమును అభాస చేయుట (రబభావము నిజానికి లేదసుట) ఈయబడిన శొకము కావ్య పర్తికాశి [గంధములోనిది టి. శ్లో. స్తుమ కం వామాకి క్షణవమపి వినాయం నరమసే విఠే భఖేక పా్పణాన్‌ రణమఖ మ కఫేయం మృ్‌గియ సే సులగ్నే కోజాత శశిముఖి య వాఠింగసి బలాత్‌ తవ శ్రీ కసై్యైమా మదన నగరి థధ్యాయషి తుయవమ్‌ ఈ కొకవము శృంగార రసముతో కూడినది ఇందు యౌవన లి నవనఖయొన కాంత తన భర్తతో జరుపు వుదన (క్రీగలు (అనగా రవం చుట వెతకుట కౌగిలించుట) ఇత్యాదులు వర్ణింఎజఒడినవి గణపతి

100

మాధుర్యముగే ఇందలి రన పోషణను ముందు. తెలియ కేశాతు శకువాత రసాభాస చేయుచూ “యమ్‌” అను వదము వాడుబచేత కాంత యొక్క ఊహగా నెంచ వలసియున్నది ఊహతో కూడిన భావన [వత్యక్ష రసానుభూతిని కలుగ జేయదు అని వివరించెను గంటకు పైగా విరామము అేకుండా మాటలాడు చుండుటనే ఒక చోట అతని నాలుక తొలువడినది సర్విశాం అనుటకు ఇదులు “సగ్ర్యా సొరి అని అతను వలికినాడు

సమయమ్నునశ్షై వేచియున్న అధ్యక్షుడు ఈ తవ్వును [గ్రహించి “విరామతావక్‌”. (విరమించుము) అని గర్జించినాడు అంతటితో నాగక వు అనవద్యే ననువద్యే గడ్యే హృద్యేపితే స్థలి వాణీ

తత్కిం [తిభువన సాఠాతారా నారాధితా భవతా ॥

[చక్కని వద్యముపై మధురభాషణ చేయుచుండగా నీ వాజి స్టలించినది ఏమి నీవు కిభువన శేష్టురాలగు శార నుపొసించ అేదా హక్‌ అని అక్షేపించినాడు

గణవతికిది అనూవ్యామైనది. ఇంత చిన్న దోషమ.నకు తన్ను విరమించుమని వెవ్టుట యతనికి కోపము కలిగించినది అందును దోషముతో కూడిన శ్లోకముతో నాక్షేపించుచున్నాడు “స్రారస్ట్రారా” యనుటకు బదులు “*సాగాతారా” యని (ప్రాసకు (ప్రాముఖ్యమిచ్చి శన తవ్వ తెలియకున్నాడు వెంటనే గణపతి అధ్యక్షుని జూచి

101 శ్లో సుధాం హనంకి మధు చాక్షి వంకీ . యశో హరంతీ దయిళా ధరన్య | న తేల మాన్యం కవితా కరోతి నోపాస్యతే కిం దయితార్థ దేహః॥ గ్రఅమృతమును పరిహసించునదియు, మధువును అక్షే పించునదియు. [ప్రియురాలి యధరోష్ట కిర్షైని హరించునదియు నగు కవిత్వము నీ ముఖమునలంకరించ లేదెందులకు? నీవు కాంకొర్ట వి[గముడగు ఈశ్వరుని ఉపాసించలేదా? ] -

దీనితో ఆంబికాదత్తుని ముఖ మెర వారిని. అంతటి నిండు సభలో మీసములు చాని బుడతడు తన్ను అక్షేపించుటయా!? వరాభవమతడు సహించలేక పోయాడు, గణపతి కూడ తద్కువ తినలేదు. ఇరువరును ఒకరి నొకరు దూషించు కొనిరి, వారి సంవాద మిట్లుండెను. * అం. శో॥ జ్యోతిరింగణన కింను మన్య సే

రి

యత్త్య్య మేవ తిమిదేఖు లక్ష్య సే॥

[౧ మిణుగురు వురుగా నీవు చీకటిలోనే వెలుగుదును. ఇలుగులో కాదు. -అనగా దోషము లెంచుట యందే (ప్రకాశించు చుంటివి అను భావముల]

గణన శ్లో కిం ను డిప భవనే విభాససే 1

వాయునా బహిరహో విధూయపసే ॥

[ఓ డిపమా : నీళ్ల భవనముబందు మా[తమే వలుగుదువు. వెలుపలకు వచ్చినచో గాలిలో కదలి పోవుదువు._అనగా సభలలో నీ పాండిత్యము నిలున జూలదు ఆని భావము.)

102 అంవి _ ఉవ్చై కుంజర మాకార్షీ బృంహితాని మదోద్ధతః కుంభి కుంభా మిషాహారి జేకీ సం (ప్రతి కీసరి [ఏ కుంజరమా మదముచే గర్వించి బృం౦ంహిత ధ్వనులు (గర్జనలు చేయుచున్నావు ఏనుగుల కుంభస్థలములందుండు మాంసమును హరించు సింహమిచ్చటనే కలదుసుమా ] మరల ఈ శ్లోకమరిదున దోషమును [(గహించెను గణపతి మిషాహార అనుటకు బదులుగా మిషాహారీ అని చెప్ప బడినది అధ్యక్షునకీి దోషమును జూపుచూ శ్లో _సమాసీనో రసాలే చేశ్‌ మౌన మావహ మౌకలే లోక కరోతు సత్కారం వమత్వాత్వా మపి కోకిలమ్‌ [పీ కాకమా నీవు మామిడి చెట్టుపై నుండ దలచితి వేని మౌనముగా నుండుము అప్పుడు లోకులు నిన్ను కొకిల యను రొని సత్కరింతురు క్ష గణపతి ఇంతటితో నాగఠీదు అనుపా9స అలంకారము వీజియందు ఇచ్చ కలిగి రసవత్తరవమిగు కవిత్వ మ. చెప్పుటకై (ప్రయత్నించి సారస యందు మాటి మాటికి ఆతురత జం-పుచ కావ్య రశను పాడుచేయుచున్న అంబికాదత్తుని జూచి యిట నెను న్త్‌ అపుష్పా చూతలతికా విపన్నాసా సరోజినీ హేమంతే వంత రోలంబ నిరాలంబ క్వ మోద సే [మామిడి గున్న వుష్పించలేదు శిశిర బుతువు రానందున పద్మము నశించినది పేమంత బుతువ్నైనందున అక్కటా తుమ్మెదా నీవు ఆశయము లేనిదానవై తివి ఎటుల సంతోషింప గల్గిదవు]

]03

ఇందు ద్య*౭దార్థము గోచఠమై యున్నది. మొదటిది కావ్య పటిమ లేకుండా పాళిన యుక్త మైన పద్యం. ఇెప్పుటక్లై పదే యాతన. రెండవది రసజ్వల కాని భార్యవల్లి సంసార. సుఖము అందు కలిగే అవస్థ. అంభికాదత్తుడు రెండవ పెండ్లి చేసికొని యుండెను. భార్య చాల-చిన్న వయస్కురాలు, వుష్పవతి కాలేదు, అమె పేరు “సరోజిని. గణవళి తనకు తెలిసినట్లుగా భొర్య పేరుతో సహా తన సాంసారిక యవస్థను చెప్పెను, దినిళో అధ్యక్షుని. ముఖము వాడి పోయెను. గజపతి సామాన్యుడు కాడని సిద్ధ పురుషుడని కెలిసికొనెను.. వెంటనీ వమిజేయుటయో తెలియక గణపతిని కుర్చియందు కూర్చొ నుమనెను. .

శితికంఠ వాచస్పతి ఈ పరిస్థిని గమనించి సంవాదన మిక యావుట మంచిదియని యంచి వేదికమీదకి వచ్చెను. జర్టి ర్రు సాంసారిక విషయములందు, వ్యక్తిగత విషయములఅందును నిందను మానుడు. పరస్పర జాతి పరిహాసము జేసికొని వాదమునావుడు” యనెను. వెంటనే -అంబీకాదత్తుడు య | .

“భట్టో భిలోఒట్టోవరి వార వధ్వా

నిపీయ మధ్యా రభతే విహారము”

[భట్టులు (అనగా దాక్షిణాత్యులు) మేడలపై వేశ్యలతో గూడి మద్యపానము జేసి విహరింతురు..] అని దక్షిణ జాతి వారిని వరిహసించగాా గణవతి

“అసువ్య యో వాస్తు వసువ్యయో

వాస్యమీ న మీన వ్యసనం చ్యజంతి”

[పాఫిణము పోయినను సరే డబ్బు పోయిననూ సరే మీడు మీ మీన వ్యసనమును మాతళ్శిము విడువరు_]

04

వెంటనే అంబికాదత్తుడు లేచి కండ్ష అనంద భాప్పములు నిండియుండగా గణపతిని కౌగలించుకొని యాతని కావ్య పటిమను గొనియాడెను సభికులు కరతాళ ధ్వని జేసిరి గణపతి వాదము నందు తాను జేసిన దూషణమునకు క్షమాపణ వేడికొనెను సరస చిత్తుడై న అంబికాదత్తుడు నవ్వుతూ నీమిన ద్వయ [ప్రయోగము చేతనే నీ యపరఠాథముి తొలగినది యనెను (అ-1-మీన _-మీన అని రెండు మీనములను గణపతి శ్లోకమందు బహూకరించినాడు ఇదీ చక్కని వద [ప్రయోగము

పరీక్ష ఇంతటితో నాగలేదు మహా భారతమునందలి 8 పర్వములను శ్లోకములందు చెప్పుమనిరి ఆఅపసిహితు చ అను పదములు వాడరాదనిరి సాధారణంగా ఈ పదములు లేకుండా న్లాకములు బెప్పుట కష్టము కాని భువనేశ్వరీ వర పని దియైన గణపతికిది యొక సమస్యకాదు అనర్గళముగ 8 న్లోకములను చెప్పుటయేగాక వాటిపై చక్కని వ్యాఖ్యానమును గూడ సభికులకు వినిపించెను

నవద్వీ వమునందు ఇంతటి మేటీసభ మొదటిసారిగా ఇట్లు జరిగినది అంబికాదత్తుడు గణపతిని మిక్కిలి (పశంసించెను కావ్యకంద యను బీరుదము ఈ కవికుంజరమునకు తగిన బిరుదని వక్కాణించెను. పరీక్షొ వరము. వారు కూడ అధ్యతిణ ప$స్తావననను ఆమోదించిరి అంతట వేదఘోష నలుమూలలా వినిపించుచుండగా మేళకాశములతో గణపతిని సత్కరించి కావ్య కంర _ బిరుదమును [ప్రధానము చేయుచూ అంబికాదత్తుడు (ప్రశంసా పతర్తిమును చదివెన _

105 కావ్యకంఠోపహార పశంసాష్థ తము (తెలుగు అనువాదము

శ్రీమద్గణపతి శాస్త్రిగారూ, కీ శ, 8041000

ఈ భూసంసొరమునందు కవిత్వ ము సము దళము నందు పుట్టిన యమృతము, మిగుల దుర్త్షభమగు దాని నెవడు లోకము కంటెనుత్కృష్టమగు సౌభాగ్యవశీము వలనను (పసన్న దైవాను కంపము వలనను పొందునో అట్టి పురుషుడు ఈ భూమియందు దేవతా పురుషుడని గణింపబడి, గుఇపక్ష పాొతులగు బుధులచే మిగుల [పీతితో జూడబడి యాదరింపబడును.

శ్రీమంతుడవై న నీవు ఇవ్వుడు అసాధారణ కవిత్వము నిచ్చట [పకటించి సర్వ పండిత సమూహమును సంతోషపరచుట వలన, నవద్వీప వాసులనుగు మేము చరితార్థులమై, విళాఖపట్టిణ (పదేశాంతర్గత కలువఠాయి గాఫమవాసివై, సకలగుణముల కాస్పదుడవై, శ్రీమద్గణవతిశాస్త్రీ నామధేయుడవై న నీకు ఆశీర్వాద పూర్వకమగు నీశ్లోకమును కానుకగా నిచ్చుచున్నాము,

శ్లోకము - (ప్రాచీనై స్తైః కవికులవరై॥ కాశిదాసాదిభిర్యా | . లబా శీరి ర్భవదనుగతా సెవ భూయా దిదానీమ్‌ | ౧ వావ్‌ రా

సద్భిర్దత్తో య ఇహ రుచిరః “కావ్య కంఠో, పహారః।

కేన శ్రీ మానిహ భువి భవానుజ్జ్వ్య ల శ్చాపి భూయాత్‌ 1

[పా్రచీనులగు కాళిదాసాది కవివర్యులెట్టి కీర్తిని పొందిరో, వారి నమసరించిన నీచే వట్టి కీర్తి యిప్పుడు పొందబడెను. ఇక్కడ సత్పురుషులచే మనోహరమగు “కావ్యకంఠ”. బిరుద

108

_ పరిషత్‌ సభలు ముగియగానే తనతో వచ్చిన యనుచరులను వెనుకకు పంపివేసిి మితుకిడగు కులాభిజ్జుని కోరికపై యతనితో కలసి మూర్షిదావాదు వెళ్ళినాడు, అచట నాలుగు రోజులుండి రాజు కొలువులో తన పొండిత్యమును (పకటించి సన్మానము నొంది యటనుంజి. బయలుదేరి వై ద్యనాథము చేరుకొనెను, అది సుప్రసిద్ధ ఈశ్వర క్షేతము. గణపతి ఈశ్వర తర్శనం చేసుకున్నాడు, అలయములోనే అనువైన స్ధలం చూసు కొని తన మూటను (పక్కన పెట్టి కొంత సేను ధ్యానమందు మునిగాడు, తెలివి వచ్చేసరికి చీకటి పడినది. ఎదురుగా ఒకవ్య క్తి తనకై వేచియున్నట్ల నిపించింది. గణవతి అతనిని చూడగానే యాతడు సమీపించి “స్వామీ” మీరు యోగిపుంగవులవలెనున్నారు. ఇచట మీకు భద్రము తక్కువ నా ఇంటికి. రండు. అచట మీకు భోజన వసతి 'లభీంచును, "ఆపైన మీరు శాంతముగ తపస్సు చేసు కొనవచ్చు ను” అనెను. " "

స్ట అపరిచితుతై న అ యాగంతకుని ఆదరణ గణపతికి

ఆశ్చర్యము "కలిగించినది. మాటలలో అతని పేరు సురేశ మికు డని, పండితుడని తెలిసినది, ఇదియును ఈశ్వర కృపయేనని యెంచి గణపతి తన మూట: తీసుకొని "లేచుటకు [పక్కకు జరిగి నాడు: అచట మూట విప్పి వేధుబడియున్నది. అందు పై కములు తప్ప. తక్కిన. సామాన్ల న్నియు చిందర వందర 'చేయబడి కని పించెను, పైకము. తస్కరించబడినది. సురేశ మి (తుడిది (గ్రహించి “అందుచేతనే యిచట భ|దముండదని చెప్పియుంటిని. మీరు చింతించవలదు. నాతోరండి” యని తోడ్కొని హోయెను.

సురేశ మి తుడు, కవి, పండితుడు, దేవీ పద భక్తుడు, తారా మం (తసిద్ధిని పొందినవాడు. కానున్న కార్యమును గంధర్వు లే

109 పీరుస్తారన్న సామెత చందమున, పరాదేవతయే గణపతి యొక్క కోరిక సాఫల్యమునకై ఆ మిషకుని పంపినట్ల నిపించినది గణపతికి. తన శోర్మెను యతనికి కెలియ జేశాడు. అతడును అందులకు అంగీకరించినాడు. ఈ మం [త్రమును ప్రీ ద్వారా ఉపాసన పొంద వలెను. కావున ఒక మంచి ముహూర్త మున తటాకమునందు స్త్రీని వధ్యనిడుకొని సురేశ మి[శుడు గణపతికి తారా మం (తోపదేశము గణవతి పదిరోజులబొటు దీక్ర్తతో ధ్యానము చేసి మం తసిద్ధిని పొందినాడు. తాను వాళ్తిసినటువంటి “వ్రనవ్ద న్రుహ్తో విద్యలు” అను గ$౦థములో తారా తతొ దర్శనమును ఆయన (వాసియున్నారు. కొంత ముందు చెప్ప బడినది. మరికొంత వివరణ యుది?ః. .-. దేవీ విద్యలలో ఇది రెండవది, తార ప్రణవ స్వరూపము, ఈమె “పశ్యంతీ” వాక్కును కలిగించును. పురుషరూపమున చెప్పబడిన “ఓమ్‌” అను [(సణవమే స్త్రీ రూపమున తారయైనది. తార, నీల యివి సరస్వతీదేవి యొక్క పేర్లు, 66న్హీర్చ 1హీం [హూం ఫట్‌ * 1హీం ప్త్రీమ్‌ [హూమ్‌ో లేదా “ఉమ్‌ అను నొక్క [వఐణన వీజమునై నను మంత జపము చేయవచ్చును. మంత౦0నాదమును దాని మూలమగు [పణవమునందు లీనవముగు వజకు జపించి నెరుంగవలెను. అదియే సిద్ధి. అదియే జప సార్ధక్యము. గణపతి యింతతో నాగలేదు. దీనికి సమానమైన వైదిక విద్యగూడ గలదని చెప్పి తాను వా9సిన “విశ్వ మీమాంస" యందు ఈ వైదిక విద్యను “ఉద్గీథ విద్య” గా పేర్కొానెను* ఈ రెండు విద్యలను సమన్వయము చేసి సూతర్తి రూపమున వివరించి జూపెను,

0 న్షోక మూలే స్ధెత్యా ఖ్టైర వ్యాఖ్యాం తారాం దేవీ ముద్గి ఖేన సేవే కార్యో విదిత రహస్యో వూతంగింతాం గుణగానేన ఉపాసనా రహస్య జ్ఞానవంతుడై న ఆర్యుడు మూలాధార నిష్టచేత తిపుర ఖైరవిని ఓమ్‌ అను ఉద్గీధము చేత తారను స్రోతరి రూపమగు గుణ సంకీర్తనము చేత మాతంగీ దేవిని సేవింప చలయిను క్ష =ఎఉమా సహ [సము గణపతి ఈ తారామం [త దీక్షను తన థార్యకిచ్చి ఆమె ద్వారా పళలువురకిబ్బంచి దక్షిణ దేశమున ఈమం తపఠ్తిచారమును చేసిన తొలి దాక్షిణాత్యుడయె్య్యెను 22 (తోవ జూపిన తటిథ్ధైవి శాక మన్యంతే కేపి ఘనం పర్వతముక్తం నిగూఢయీ వాచా (ప్రాదుర్శవతి గభీరధ్వని రవిషహ్యా యత శక్తి [నిగూఢమగు. వేద భాషయందు పర్వతమనబడే ఖున మేఘము నుండి గంభీరమగు ధ్వని గల్లి సహించుటకు శక్యము కాని విద్యు[దూపమగు ఏ శక్తి పుట్టుచున్నదో అదియే పార్వతి యని కొందజు తలచు చున్నారు | = ఉఅమాసవా [సము ళ్‌ చి గ! [గ పర్వత రాజుయొక్క ప్యతిక పార్వతి ఆఅవె. తనయుడు గణపతి వర్వత రాజనగా సాధారణముగా వామాలయములు మనడె జ్ఞాపకం వస్తాయి ఈ కొండకు ఎట్టిన కూతురు అని మనం ట్‌

111

తలుస్తాము. పురాణాలలో ఈ. కథ కాన వస్తుంది. కొండలన్నీ ఆమె సృష్టించినవే అయికే ఆమె కొండకు కూతురెలా అవుతుంది? అంటే ఇందులో ఇంకా విస్తృతమైన అర్ధం కూడా ఉందన్నమాట శి

దృష్టి విస్తృతం అవుకున్న కొద్దీ భావం. విస్తృతం అవు తుంది, దారుకా వనంలో బుషులు మంత సిద్ధులను. పొందాలని విపరీతంగా యజ్ఞ యాగాదులను జరుపుతున్నారట. వారి యొక్క, విపరీతమైన కర్మ కాండను జూచి ఈశుడు గూడా విసుగు చెందాడు, అన్నింటికి మూలమైన ఈశని వదలి చిన్న చిన్న సిద్దులక్రై వీరు ఎందుకు పారికులాడుకారు? వీరికి కొంత జాన బోధ అవసరం అని తలచాడతను, భక్త వర .[పదాతకదాః ఎలాగోలాగ భక్తులని కాసొడుతాడతడు. ఒక చక్కని ఖభిక్షకుని వేషంలో ఆ ముని పల్లెకు వచ్చాడతడు. అతని అందానికి ముగ్దులైన బుషి పత్నులు యావని వెంట బడ్డారటః ఇది గమనించిన బుషులు భార్యల్ని కాపాడాలని పరుగులెత్తారు. ఇంతలో విష్ణుమూర్తి జగన్మోహినీ రూపంలో వారి మధ్యకి వస్తాడు. సరేః విష్టమాయలో పడ్డారు వారు. కొంతసేపటికి. ఆ మోహిని కాస్తా మాయ మయింది. అప్పుడు వారికి భిక్షకునిపై కోపం కలిగింది. అంతా అతని మోసమేనని ఈశని పై అస్టాలు ్కపయోగించారు వారు, ఈశ్వరునికి ఒక [పత్యేకమైన రూపం మన గర్తంథాలలో ఉన్నదికదా £ అలా కనిపిస్తేగాని తానెవరో వారికి తెలియదు. కాబట్టి నిడుబాటి జటా జూటముతో, అందు చం (దబాలుడు మెరుస్తూ ఉండగా, కంఠము నందు నాగ రాజుని చుట్టుకొని, గజ చర్మ ధారియై, నాట్యంచేస్తూ నటరాజ రూపంలో వారి ముందు పథత్యక్షమయ్యాడు ఈశుడు. అవ్పుడు వారు తమ తప్పి దములను తెలుసుకొని “దాసోహమ్‌” 1 అన్నారు వెంటనే ఉపదేశం పాఠ్తిరంభం అయింది. ఈ ఉపదే సారాంశమే శ్రీ రమణ భగవాన్‌ విరచికవైన “ఉపదేశసారములో

క

అలోగే పరిమితంనుండి అనంతంలో అమ్మను చూడాలంటే అమె పుట్టుకను కొండకు పరిమితం శాసీకుండా సాకారం నుండి నిరాకారం వరకు చూడాలి అందులకు ఉపాధి నుండి నిరుపాధికి తపోదృష్టి పెరగాలి ఇంత వరకు సాకార రూపంలో అమ్మను గాంచిన గణపతి ఒకానాక నిరుపాధి యోగంలో అమ్మ యొక్క విద్యుత్‌ స్వరూపాన్ని గాంచాడు అదియే తటిద్దేవీ దర్శన వృత్తాంతము

ఉత్కళ దేశము నందు భువనేశ్వరము-వాలేశ్వర్‌ రైలు మార్గము మధ్యన ధన్‌ మండల్‌ అనే రైలు స్టేషను వచ్చును అచటికి సుమారు 5 కి మీ దూరమున దంతవాజీయను జమీందారీ గారమము గలదు అచటి సంస్థానాధీశుడు మందసా రాజునకు మితుడు గణపతి యొక్క క్రిర్చై (సతిష్టలను అతను విని యున్నాడు అతని పాండిత్యము వినవలయునన్న కోరిక యతని8 కలిగినది తన [గౌమమునందు పండిత సభ ఎర్పాటు చేశాడు మందసా రాజు ద్వారా గణపతికి అహ్యానము పంపించినాటు గణపతి తన సోదరుడైన శివరామ శాస్తితో కలసి ఆపడిత సభకు వచ్చెను సభయందు తన (వతిభ జూపి అందరి మెప్పుల వందుకొనెను రాజు మిక్కిలి సంతోషించి యతనిని సత్కరించి నాడు

ఆసాయం [త6 ధస్‌మండల్‌ సెషనుచేరుటకు రెండెడ్షబండిలో నారు బయలుదేరినారు రాజు వారలను జా(గతృగా సేషనులో దింపి టిక్కట్లు కొని రైలు బండీ ఎక్కించి రమ్మని బండీవానికి చెప్పి యిన్నాడు ఎడ్ల బండీ ఊరు దాటగానే అనువోని రితిగా కారు మేఘములు (కమ్ముకున్నాయి కుండపోతతో వర్షము [ప్రారంభ మైనది చుట్టూ చీకటి కమ్మి దారి కనిపించుటలేదు వర్షానికి వారు

ల!

చిత్తుగా కడిసారు అంతా జలమయం కావడంతో ఎడ్లు కుంటుతూ కుంటుతూ అడుగులు వేయసాగాయి. పోనీ ఎచట్టైనా ఆగుదామా అనుకుందే చుఎసక్కల ఆ [శయం కనిపించలేదు బండీవాడు బండీ తోలుటకు భయపడెను ముందుకు గోని వెనుకకుగాని వెళ్ళ లేని పరిస్టితి ఎర్బడినది

పరిస్టితి విషమించిందని తెలిఎన గణపతి కండ్లు మూసుకుని దేవీని పా్రర్థించినాడు ఆశ్చర్యము గుండెలు (బద్దిలయ్యుటట్లు పెద్దచప్పుడై నది ఆకాశమున దట్టముగా (కమ్మి యున్న కారు మేఘము రెండుగా [బదలుకాగా అందుండి ఒక పశికాశవంత మైన విద్యుల్లత తళుక్కు మని వెలిగింది దారి తప్పే త్తణంలో గోతిలో పడవలసిన యా బండీ ఆ వెఎతురుకి కండ్లు చివుక్కుమనడంతో ఎడ్లు ఆగిపోవడంవల్లి (వమాదమునుండి తప్పుకొన్నది ఆ విలు కురులోనే బండీ దారి తప్పిందని బండివాడు (గ్రహించి దిగి బండిని మరల దారిలో పెట్టి హమ్మయ్య గండం గడిచింది అని" నిట్టార్భాడు అలా వెలువడిన సౌదామిని మాటి మాటికి తన కాంతిని [పకటిస్తూ వారికి చారి చూపసాగింది -ం

గణపతి తన యోగ నిష్టలోనే ఉన్నాడు [పకాశ దీప్పియైన సౌదామిని అతని పహృదయమునందలి చిన్నయ వరికాశముతో తాదాత్మ్య్యము కలిగినది కాబోలు పరాశక్షి యొక్క తటిత్‌ రూప దర్శ నములో తన్మ యుడయ్యాడతడు

ళా పర్వ తశ్చ పులోమాచ సజలోయం ఘనా ఘన పార్వతీతి తటిద్దేవీం పౌలోమీతిచ తాం విదు

[పర్వతము పులోమ అను పదమ లు సజల మేఘము యొక్క నామములు కావున అందుండి వెలువడు పార్వతి యే సొదామీని ఆమెయే పౌలోమి (ఇందాీశ్సి యగు చున్నది]

శీ శ్లో॥ _శ్ఞైవానాం భాషయాదేవి త్వం తటిద్దేవి పార్వశీ ఇం (దాణాం థాషయా మాఠ పాలోమీ త్వమనామయే [నిన్ను శైవులు తటిద్దేవి పార్వతి యని యందురు ఇందళ్సీ భక్తులు పొలోమి యందురు ] = (ప్రచండ చండీ (తిశతి (గణపతి ముని “ఆత్మ దర్శనం ఇవ్వుడు ఈ క్షణంలో కలుగుతుంది ఇంకకే నీ దృష్టీ పరిపక్వత కలిగి ఉండవలె అని చెప్పియున్నారు శ్రీ భగవాన్‌ దృష్టి పరిపక్వత అంబే ఇదే అనాలి అందరికీ సామాన్యంగా కనిపించే మెబువపునందు వరమేశ్వరీ దర్శనము నాందాడు గణపతి ఇది ఆతని తపస్సు యొక్క పదకాబ్బకు నిదర్శనము సంస్కృతమున మేఘమునకు 88 పేర్లు గలవు అందు పర్యతము అనునది 8వ నామము మేఘమునందు జనించు శక్షిగా ఆమె విద్యుల్లత _ ఈ విద్యుత్తు ఆకాశమునందు గలదు భూమియందు గలదు గాలియందు గలదు నీట గలదు జీవులయందు గలదు ఒకటేమి నమస్తామునందును గలదు హెర్యపీ జననము కళ్యాణము అని వేడుకలు జరుపు కోవడం మనకు అలవాటు పుట్టుక కల్లిన శక్తికి రూవం ఉండాలి కదా అదియే శటిక్‌ (మెటువ్రు రూపము. విద్యుత్తునందు అగ్ని అంకఠర్ణీ నమై ఉన్నది. శబ్దము ఇందుండి వచ్చును వినాయకుడు శబ్దమునకు అధిపతి కావున శబ బర్సిహ్మ గౌ అతడు విద్యుక్తునుండి జనించిన వై ద్యుకాగ్ని తల్‌ కొడుకుల తాత్త్విక రూప డర్శన మిది రొ వారి బండి మెల్లిగా రై లుగేటు చేరుకున్నది వర్షము జోరుగా ఉండడం వల్ల గేటు చేయ బడలేదు బండీ వాడు గేటుతీసి

16 ఉండుటచే ర్లైలు పట్టాలు దాటుటక్రై బండీని తోలుతున్నాడు మరల పెద్ద చవ్వుడుతో మెలుపు మెరిసింది రై లుపట్టాలపై లైటు లేని షంటింగు ఇంజను కనిపించింది వానికి నయమే ఈ వెలుగే లేకపోతే ఇంజన్ను ఢీ కొట్టి యుందుము మెలువు దేనతేవనల్ని రక్షింవింది అని ఆకాశం న్రైవు చూస్తూ లెంఎలు వేసుకుని దండము పెట్టాడు వాడు స్టేషను వచ్చింది పరమేశ్వరీ దర్శన భాగ్యంతో పర మానంద భరితుడై యోగ నిష యందున్న గణపతిని అన్నయా్యా స్తేషను వచ్చినది బండీ దిగు అని తట్టి లేపాడు యు ట్‌ శివరాముడు శ్రీకాకుళమునకు రెండు టిక్కట్లు కొనుక్కుని తడిసిన థల ఢా బట్టలతో మూటలతో రైలుబండీ యెొకాశ్రారు వారు 2౩ కాంచీవురమునకు రాక శ్లో. కాంచీ రమణ్యాః కురుతాం గృహస్టే క్వాబ్లైర్ముదం కామపీ కింకిజీనామ్‌ు కాంచీ భువః వుణ్యపురి యతపీం (ద త్వామంబి కానా మర వైర్ధినోతు [ఏ యతీందా9 కాంచీ కింకిణి నాదము గృ సాస్థులకు మోదము కలిగించును అయినప్పటికి భూమికి మొలనూలు (కాంచి మైన యీ క్షైితీము కామాక్షి అను పేరున (ప్రసిద్ధమై ఆమె నామ సంకిర నముజీ నిన్ను గూడ ఆనందింపజేయును _ఉమాసహ (సము గ ళ తి ఖ్‌

6 _దేవీ కటాక్ష తరంగములందు మునిగిన యోగికి భౌతికదృష్టి ఉలిడ్తదు, .దంతవాణీ" యా [త యందు తటిక్‌ రూఎమున ఆమె దర్శనమిద్చి శధ్రి ఒఅమొదలు గణపతి తఅజచు అ ంతర్ము ఖుడగు చురిడెను ర్లైలుబండియందుగూడ ఆతడల్లే ధ్యానమునందు. మ్యున్రిగియుం౦డెను తెలతెలవారుతూ ఉండగా శ్రీకాకుళము రోడ్‌ స్టేషను సమీపించినది శివరాముడు అన్న భుజమును తట్టి _అన్నయ్యా స్టేషను వచ్చుచున్నది దిగుదామా అని అడిగాడు సంపూర్ణ కృషపార్ణవమునందు తేలియాడుచున్న గిణపతి యందు ఇహ దృష్టి లేదు బలవంతాన కళ్ళు విప్పి తమ్ముని జూచాడు శివా నూకు ఇక్కడ డిగాలనిలేదు ఏదియో శక్షి నన్నుముం-దుకు లాగుచున్నది నీవద్ద సొమ్ము జూచుకొని దక్షిణమునకు టిక్కట్లు కొన్టుమ్సు ఎ ఊరైనా సరీ అనెను అన్న వరిస్థీతిని తమ్ము డు (గహించినాడు సేషనురాగానే దిగి విజయవాడకు రెండు టిక్కెట్లు _ కొని మరల బండీ యెక్కిశాడు ఆ రోజ సాయం [(శ్రమునక్షు వారు విజయవాడ చేరుకున్నారు అచట కృష్ణలో స్నానము చేసి కనకదుర్గ దర్శనము చేసుకొని ఆ రాత్రికి స[తములో బసబీసినారు మర్నాడు వారు అచటి నుండి బయలుదేరి రేణిగుంట కాళహస్తి మీదుగా కాంచీపురము చేశ్తుకున్నారు కామాక్షీ నిలయమని. పేరుగాంచిన ఈ పుణ్యపురిని శీవ కేశవులు ఇరువురు చెరి సగము “ంచుకొని యున్నారు విష్ణుకంచి యందు వరదరాజుని రూపమున కేశవుడు పూజలందుకొను చుండగా పార్ధివ లింగ రూపమున కామాక్షి యొక్క హృదయాం తర్గత స్వరూపమై శివుడు శివకంచి యందు వెలసి యున్నాడు

117

భూమంశలమునకు ఈ క్షేతఫిము మొలనూలువంటిదనియు, కింకిణీ నాదములతో భక్పుల నానందమున ముంచుననియు క్షే[త సనుహిమయందు చెప్పబడినది, ఆది శంకరులచే స్థాపింప బడిన శంకర పీఠము గూడ ఇందు గలదు.

ఉన్న పై కముతో నాలుగు అరటిపండ్లు కొనుక్కొని తిని వురవేడుకలను చూశారు శీవరామ గణపతులు, ఉండడానికి వసతి కావలయును, దొరకనిచో ఆ రాతి ఏ బెట్టు [కిందనో, పుట్ట (శ్రిందనో, వడుకోవలసి వచ్చును. కాని వారికా భయము లేదు" నిర్భయముగా ఊరు తిరుగుతూ. ఉండగా. వారికి. ఒక జ్యోతి షాలయము కనిపించింది. అందు [పవేశించారు_ వారు. అచటి జ్యోతిష్యుని పికు నారాయణ జ్యోతిష్కుడు. గణసతి యాతని పరిచయము. చేసికొని -శాస్త్ర (పసంగము చేయుచు అతనిశే జ్యోతిష్యము చెప్పసాగెను. అతడు గణఫత్ని చెప్పిన ఫలములకు మురిసిపోయి, తన యింటియందు వారికి “బస్‌ కలిపించి, తనకు జ్యోతిష శాస్త్ర మర్మములను చెప్పుమని గణపతిని (బతిమాలెను.

ఈ విధముగా నారాయణ జో్యోతిష్యుని యింట బసచేసి, వారి ఆతిధ్యమును స్వీకరించి, పగటివూట వారికిని, తమ్ముడగు శీవరామమునకును జ్యోతిష శాస్త్ర మర్మములను తెలియజేస్తూ, రా(తిపూట క్షీరావతి _ వేగవతి నదుల మధ్యగల పాడుపడిన హనుమదాలయమునందు తపన్సు చేస్తూ. గణపతి నెలదినముల పొటు కాంచీపురమునందే గడిపినాడు.

ఈ లోపల వారికి ఇంటినుండి మనియార్డరు వచ్చినది. అందు వారిని వెంటనే ఇంటికి రమ్మని తం డి వాఠీసి యుండెను. కావున గణపతి ఇంటికి మరల నిశ్చయించెను, వారు బయలుదేరు

8 నష్పుడు నారాయణ జ్యోతిష్యుడు వారితో నిట్లనెన ఇచటికి సమ్‌పమున అరుణాచం క్షేత్తము గలదు అచట ఈశుడు జ్యోతి ర్శింగమై వెలు యున్నాడు మీ వంటి తావఎకులు చూడవలసిన పర్తిదేశమది అటనుండి మీ ఊరికి మార్గము కలదు కావున యకుకా చలమును దర్శి చండి నారాయణ జ్యోతిష్కుని [పియనచనములు తన పూర్వ జన్మ బాొంధవ్యమును జపికి తెచ్చి నటనిపించగా అరుణాచలము కాజ లి అను నామమున జడలు జలదరింప గబణపతి కండ్లు మూసుకొనెను అతని మనశ్ఫు అంతర్లీనమైనది కొంతసేపటికి కండ్లు విప్పి ఆవశ్యము అరుజాచలమును చూడవలయును అన్నాడు న్‌ |! న! న! శంచి కామకోటి పీరాధివతులై న తీతీతీ చం (దశేఖరేం [ద సరస్వతీ స్వామి వారికి గణపతి మునిపై అత్యంత [ప్రేమ గలదు వారు తమ స్వహస్తములతో గణపతి మునిని సన్మానించి అభి నందించియున్నారు జకసారి వారు పాదచారులై మదరాసు వరమునందు వెడుతూ ఉండగా జక చోట ఎదియో కార్య [కమము జరుగ9 కున్నది అందు ఒక బాలీక అతి మధురంగా _ సేవక పాఠక శమనం ద్జైవం మానస వాంఛిత ఫలదం ర్జైవం సజ్జన రక్షణ చతురం ధైవం దుర్జన మర్ధన పరుషం దైవం

119

అని గణపతి ముని వాఠసిన అంబికా గీతమును పొడుచుండెను, జగద్గురువులు ఆ గికమును విని అచట ఆగిపోయి చివరి వరకు విశ “ఇది అంబికా గీతము, గణపతి ముని వా9సారు, ఎంత మధురనుగా నున్నదో చూడు అన్నారట. అంతే కాకుండా తన విడిదికి ఆ అమ్మాయిని రప్పించి మఠల ఆ గితమును పొడించి విని సంతోషించారట,

సత్వ గుణోపేతుల్లై న తాపసికులను ఆదరించని వారుందురా | అఖిమానించనివారుందురా

120 రండవ భాగవను

వుహాతపస్వి (రెండవ భాగము) 1 అరుణాచలము న్లో తంత విదో శనయోనికు చకం శోణ ధరాధర రూపముశస్ని అర్ధ మముష్య వ పుర్మ్శదనారే రర్ధ మగేంటద్ర సుకే తవగా [తమ్‌ [అమ్మా నగేం్యద్ర పు[తికా తం[త విదులు... (శాక్తా గమములు నెరిగినవారు నవయోనియగు శ్రీ చ |కమునే అరుణా చల రూపముగా చెప్పుచున్నారు అందు అర్ధ భాగము నీశరిరము మిగిలిన సగభాగము నీ భర్త్తయగు ఈశునిది -ఉమాసహ [సము న! న! న! ళ్‌ తిరువణ్ణామలై యను పేర్లు గల ఈ శివక్షే [తము చెన్నపురికి శిండువందల కిలోమిటర్ల దూరమున ఉత్తర ఆర్కాడు జిల్లా యందు కలదు ఇచ్చట అరుణాదలేశ్యరుడు మూడు రూపముల వెలసినట్లు పురాణములందు వాయబడినది అందు మొదటిది అచల రూపము ఇది విజ్ఞానగిరియని జ్ఞానాగ్ని పకాశితమై యొప్పునని త్రీ రమణ భగవాన్‌ చెప్పి యున్నారు ఇది శివశక్తి స్వరూపము తొమ్మిది కోణములనుకల్లి శ్రీచ [కమును సోలియుండును అద్ద్వై తులేగాక శాక్తేయులు గూడ ఈ గిరిని పూజింతుర "శ్రీ గణపతిముని దెలిపియున్నారు నూనవులేగాక జివకలుకూడా ఈ గిరిని [పదక్షిణము జేయుదంరు. కొండన చుట్టు తోళివయందు కుడివైపు నుండి దేపతలు నడిచెదరుగాన వానవులు ఎడమవై ఎనుండి నడంవప యునెని పెద్దలు చెప్పెడరు

డల భగవాన్‌ త్రీ రమణ మహర్షి యొక్క వాస స్ట మిది అత డచట నుండుటచే గూడ ఆ స్థలమునకు పేరు పచ్చినది శ్రీ గణపతి .యునుల వారు వాఠ్సీసిన శ్లోక మిలా ఉంది _ నా తద్భాగధేయ మసమాన మనేక మౌని వాసార్టీతం క్షితి భృత ఖలు లోహితస్య అంగిచకార భగవాన్‌ రమణో మహర్షి జి అదీ ల ఈసి లగ రన్యేష సత్చుయది వం బహుషు స్థలేషు [అరుణాచలమున బలువురు మౌనులు నివసించుటచేత చేకూరిన భాగ్యము అసమానమైనది (ఏలన) భగవంతడు శ్రీ రమణ నుహర్షి కూడ ఇతర మహిస్థలము లెన్నో యుండగా దీనినే అంగీకరించినాడు క్ష -చత్వారింశత్‌ కొండను చుట్టి రావలయునన్న నుమారు ౭8కి మీ నడువ వంసి యుండును కొండపై అనేకమంది సిద్ధులు యోగులు ఉందురని పరజలు విశ్వసింతురు ఆరుజాచలేశుని రెండవ ఆకారము జోతిర్తి ౪గము కొండ దిసుువన ఈ స్వామి కోవెల గలదు ఈకోవెల నానుకొని నగరము వె.పినది ఇది శక్తీశ్వరులు పేశస్వరూపమే న్లో అస్తు నగేశ్వర నందిని లింగం తైజ సమేత దిహాపిత వాంశ వీత గుణస్య వినాత వయోగం దేవి శివస్య కుత ఖలు తేజ [ఓ నగరాజ నందినీ కాంచీ మెదలగు పంచభూత క్షత ముల యందు అరుణాచలమనునది ళైజస లింగమగుగాక అరుణా

23 చలము (గిర్సి నందేగాక ఈ లింగమునందు గూడ సీ భాగమున్నది దేవీ నిర్గణుడగు శివునకు నీతోడి యోగములేనిదే తేజస్సు ఎట్లు కలుగును] =ఎఆమాసహ (సం (బ్రహ్మ విష్ణు మహేశ్వరులు పోటీవడగా ఈశుడు ఈ లింగా కారమును దాల్బెననియు (బ్రహ్మ విష్ణువులు ఈ లింగము. యొక్క తుది వెదుక [ప్రయత్నించి విఫలులయ్యారని క్షే[త వురాణము నందు గలదు మూడవది సిద్ధరూపము ఈశడు ఆరుణగిరి యోగి అను నామమున ఇచట తిరుగుచు బుఘలను మునులను భక్తులను (బోచు చుండును కార్తిక మాసమునందు ఇచట (బహ్మోత్స వములు జరుగును అసమయమునందు కృత్తికా నక్ష [తోదయ సమయమున అరుణ గిరిపై దీపము వెలిగింకురు అదీపదర్శన తత్ష్వమీది _ ఈ శరీరమె యౌదునేనను మదిని నాశ మొనర్చి పూర్ణముగ-నాబుద్ధి హృద్వాసి యగుచు లోదృష్టి వలనను అదై్వైతమగు నిజాహం జ్యోతిగాంచు ట రయ భూమధ్యమౌ యరుణాది దీవ దరిశనమై యొప్పు తత్త్వార్జమగును _ శ్రీ రమణ భగవాన్‌ మరికొన్ని స్థల విశేషములను గూడ త్రీ రవ ఇ భగవాన్‌ మాటలలో తెలుసుకుందాం డా సయ్యుద్‌ _ నేను స్తుతి పంచకం చదువుతున్నాను అన్నీ అరుణాచలుక్డీ సంభోధిస్తున్నవి తాము అదె తులు గడా దైవాన్ని వేరుగా ఎట్లు స్తుతించారు మహర్షి _ భట్తడూ ద్దైవమూ స్తుతులూ అన్నీ అత్మయే

2శ్సీ వృ శాని” తామూ దైవాన్ని సంభోధించారు అరుణాచలాన్ని స్పష్టంగా దైనంగా వర్ణించారు మ _ అత్మను దేహంగా నీవు భావించవచ్చు. భక్తుడు ఆత్మను అరుణాచలుడుగా భావించకూడదూ పృ _ అరుణాచలమే ఆత్మ అయితే కొండలెన్ని లేవు అరుణా చలాన్నే [పత్యేకంగా ఎన్నుకోనేల దానిని జరుణాచలుడని ఎల నిర్దేశంచపలసి వచ్చింది మ. అలహాబాదు నుండి ఇక్కడికి నిన్నేమాకర్షించింది పృ = భగవాన్‌ మ _ నన్నిక్కడికి తెచ్చిందెవరు ? అరుణాచలము ఆశక్తిని కాదనలేము. కాని గుర్తు ంచుకోవలసినది అరుణగిరి ఉన్నది లోన వెలువల కాదు ఆత్మయే అరుణాచలుడ. పృ _ అరుణాచలమహాత్మ్య్యంనుండి వంగున్ని యోగికధ చదివారా పంగున్ని కుంటివాడు శ్ర అరుణాచలుని అను (గ్రహం వల్ల వాని కాళ్ళు చక్కనై నాయి భగవాన్‌ తాము గరు మూదర్రంలో యుండగా ఒకతన్ని చూచారు. అతని పెరు కుష్పు అయ్యర్‌ వాని కాళ్ళు పయోగవడేవికావు నడువలేడు పిబుదులపై _జరుగుతూ ఆతగొకసి రి -వేత్తావలం వెడుతు న్నాడు ఉన్నట్లుండి జక ముదుసలి దారిలో వానికగ.పడి ఎమిటా జరగడం లేచినడు అని గద్దించాడు కుప్పు అయ్యర్‌ తనకు తెలియకుండానే లేచి సులువుగా నడప సాగాడు అతడాశ్చర్య సం [భమాలతో అవశుడై నాడు నాల్లు అడుగులువేఎ వెనుదిరిగి చూస్తే ఆమ.సలివాడు ఎక్కడాలేడు ఆయన నడుస్తుంటే చూచిన వారికి ఎరిక్రో

25 ఆశ్చర్యం వేసింది. వారికాయన జరిగిన కథ వివరించాడు ఇది వహర్షి తిరువజ్ఞామలైై రావడానికి రెండేండ్ల ముందు జరిగింది క ప్పులఅయ్య్యర్‌కి కాళ్ళోచ్చిన వైనం ఊళ్ళో ఎవర్నడిగినా తెలుస్తుంది ఉళ్ళా బాలభాలికుల బడిలో ఒకపిల్ల నెవరో వంచించి తీసుకు వెళ్ళి ఆమె సొమ్ములను హరిస్తుండినాడు అకస్మాత్తుగా అక్కడికొఠ ముసలివాడు వచ్చి ఆసిల్లని ఆవదనుండి తప్పించి ఇంటికి తెచ్చి విడచి కనబడకుండా బోయినాడు వము _ ఇట్టి విశేషాలు తిరువజామఖై లోకొత్త గాదు మామూలగా జరిగేవే వృ _ అరుణగిరి చుట్టూ మూడు యోజనాల మేరలో వసించే వారికి వారడీగినా అడక్కపోయినా ముక్తి లభిస్తుందన్నారు క్జానం వల్ల కైవల్యం అందరూ ఆమోదించేదే వేదాంత విజ్ఞానం చాలా దుస్పా ధ్యమంటుంది పురాణం కాబట్టి ముక్తి దుర్త్షభం అయినా గిరిచుట్టూ ఉన్నంత నూ తాన అంతసులభంగా ముక్తి ఎట్లు సాధ్యం మ _ అది నాఆజ్ఞ అన్నాడుశివుడు ఇక్కడ వసించేవారికి దీకొదు అవసరం లేకనే ముకి దొరుకుకుంది శివాబ అట్లున్నది ల్తా పృ _ ఇచట వుట్టినవారు శివానుచరులై న భూత | పేత పిశాచాదు లని వురాణంలో ఉంది బు _ అదేమాట తిరువారూరు చిదంబరాది క్షేతాఫల విషయంలో కూడా ఉంది దర్శనాద [భ సదసి జననాత్మవమలాలయే కాశ్యాంతు మరణాన్‌ ముక్తి స్మరణా దరుణాచఠే

ఎర్‌ చిదంబరంచూచి తిరువారూరులో పుట్టి కాశీలో వ రణించి ఆరుణాచలాన్ని స్మరించి ముక్తి పొందగలరని ఒకరి దృష్టి ఇటువంటి పరమ వవి తమైన శివక్షేేతమునకు 008వ సంవత్సరమున బాదర౦ిపదమాసమున గణపతి నవరా (తి దివసము లందు శీవరామ గణవతులు జీరుకొనిరి ణి గ. న! |! 2 వినాయకుని వందు శో॥ జిహ్వాతు వేది స్త్రవతోయ పూతా లోక [ససంగ స్తవత త భూమ జ్వాలా జగన్నాథ కధాపవి తా చేకో భ్యుతం జుహ్వాతి యతసంత ॥ హేరంబుడా జ్ఞానులు నిన్ను యజ్ఞ పురుషునిగా సంకల్పించి ఆదిమ (పకృతి (పకృతియైన జలమువలె పావనమైన జిహ్వను (నాలుకు వేదికగానూ లోశవాసనను ధూమయుగానూ ఈశ్వర కథా వర్తిసంగములను జ్వాలగాను బేసి తమచిత్త మే నేయిోా హోమం చేస్తూ ఉంటారు అదే అత్మ దర్శన యజ్ఞమాతుంది] _ హేరంభోవస్థానకు (గణపతి ముని) తళ ఠి టి ఉ అరుఇశిరి నళ ప్రగురు స్వరూపము అతని మౌొనబోధనకు అలవాటు పడిన (పకృ తికాంత నితంబమున నిశ్చ లతత్త్త్య్యమును [ప్రకటించుచు మౌన గాంభీర్య వతదీక్త్రయందు కనిపించుబుండును అచటి జీవరాసులు గూడ నిశ్శబ్ద వాతావరణమునకు బ్రలవాటు చెందెనా అన్నట్లు కశని తత్త్వమునే పఠికటీంచుమండును

147

చలనతత్త్య్యమునకు [వతిరూనమైన. మహామాయయు ఈశని యందణగి (పకాశించు తేజో రూపిణియై “అపీతకు చాంబ” యను నామమును వడసినది. శిశువునకు స్తన్య దుగ్గమును ఇచ్చునది మాత. ఈ దుగ్గము శిశువు పెరుగుటకు ఉపయోగపడును. సృష్టికి ఈ అన్న శక్తి ఆవసరము,. కాని ఇచట దేవి శిశవులకు ఇచ్చునది అన్న శక్తికాదు. జ్ఞానశక్తి కావుననే ఆమె అపీతకు చాంబ అయినది ఈ పుణ్య దంపతుల. యొక్క కనిష్ట పు[తుడు స్కందుడు. అతడు హృదయ విద్యాచతురుడు, ఆత్మయందు -ములుగుచు అన్ని భాషలకు అతీతమైన అత్మ భాషయందు అనగా మౌనము నందు భక్తులను సాదరముగా ఆహ్వానించుచూ ఉండును.

ద్యేష్టుడెన హేరంబుని స్ధితి యిచట సంకట స్థితి శబ్ద (బ్రహ్మ అయిన ఈ వాల పరమేశ్వరుడు ఇంతటి మౌనావృతమైన ఈ [పదేశమందు జ్ఞానబోధ కిఎటుల చేయగలడు :?. సామాన్యులను సహితము తరింవ జేయుట అతని: ఆశయము. ఇంతటి. గంభీర మౌనతత్వమును దెలియుట సామాన్యుడికి సాధ్యమా ! ఎంతటి అజ్ఞానియైననూ దేవుని పూజింపవలయునని అభిలషించునుగదా , మరి వారికి తత్త్వార్ధమును తెలియజేయుట ఎట్లు ? అందరూ మౌన మునే వఠ్సికటించిన వాక్కున కందని ఈ తత్త్యమును వాక్కున జెప్పువారెవరు ॥ ఈశుడు ఎంత మౌనస్వా మి అయినప్పటికీ ఓంకార స్వ రూపుడుకదా | ఉత్కృష్టమైన, ఉద్దామమైన బలం కలవాడు హేరంబుడు.శివునియందు తత్త్వజ్ఞానమునుశబ్దముగా జే సేవాడత డు. ఈక్షే [తంలో శబ్దనాదం ఎంత్సై నా [మైోగవలసిన అవసరమున్న దని సమయమునశ్హై వేచియున్నాడు హేరంబుడు,

అటువంటి సమయమునందు అరుజాచలం చేరుకున్నారు. శివరామగణపకులు. వారు పుఠము చేరుసరికి చీకటి పడినది. ఊరు.

28 జేరగానే ముందుగా దేవదర్శనము చేసికొనుట దాక్షిణాత్యులకు అలవాటు దానిని ధూళి దర్శన మందురు అన్న దమ్ము లిరువురూ ముందుగా ఆలయమున జొరబడి ఫ౦9ిభుదర్శ నము చేనుకున్నారు వారు బయటకు వచ్చే సరికి రాత్రి & గంటలైనది అ నిశ్శ బ్లపురి యందు వీధులు నిర్మా నుష్యములై నవి రెండు మూడు వారిహ్మణ గడపలు చేరుకుని భోజనమర్ధించారు ఆ రోజు ఎకాదశి అగుటచేత వారికి భోజనం లభించలేదు దూరము నుండి పథియాణము చేసి వచ్చి యుండుట చేత వారియందు బడలిక అధికంగా ఉంది తిరిగి తిరిగి వసతి భొజనాదులు దొరకక చివరికి ఒక కొంపజేరి అచటి వీధి వసారా (అరుగు పై వి[శాంతి తీసుకొనుట మంచిదని వారు నిర్ణ యించి మూటలను దింపిరి అంతలో ఒక తేజోమూర్తియైన వి పుడు వారివద్దకు పరుగు పరుగున వచ్చెను _తయ్యా నేను ఎకాదశి వరితరు నందున్నాను ద్వాదశీ ఘడియలు రాగానే ఇరువురు భా9హ్మ ణులకు భోజనం పెట్టనిచో నాకు [వతభంగము కల్లును ఇపుడు ద్వాదశి ఘడియలు వచ్చి నవి నాకుఎచటనూ భాధహ్మ ణులు దొరకలేదు మీరు (వావ్మాణ వాలకులవలె కన్చించుచున్నారు నా ఆతిధ్యం స్వి కరించినన్నను గగిహింపుడు అని అతడు వారలను వేడుకొనెను అస్పటికి రాతి | గంటలైై నది ఇంత రా తిపూట ద్వాదశి పాలన ఎమిటి అయినను ఆకళితోనున్న వారికి అ వి పుని ఆహ్వానము అమృత పాఠియమై తోచగా వారు అతనివెంట నడచిరి దేవాలయంవలె గన్పట్టిన ఆవి [పని గృహమందు శివరామ.

గణపకులకు నిండ్రగ్వు వియయభాజనము లభించినది వంచభక్ష్య పరమాన్నములకో వంటలు రుచికరమగా నుండుటచేవారు తృష్పి గా భుజించిరి భోజనం అయినతరువాత వీధి అరుగుపై వారుకూర్చు 0డిరి

. 129

విప్రుడు తాంబూల వళ్ళి రం వారి ముందుంచెను, వారు తాంబూల మారగించి, ముచికలను (పక్కన పారవైచి అరా (తికి అచటనే విశమించిరి, బాగుగా అలసి యున్నారు గాన చక్కని నిదుర పట్టినది.

తెల తెలవారుతూ యుండగా గణపతికి తెలివి వచ్చినది. దంతధావనము జేయుటకైై లేచి నీళ్ళకని వీధి తలుపు తట్టి వి(పుని పిలువ నెంచినాడు. . కాని అశ్చర్యము । అచటవారు గత రాతి చూచిన గృహం కన్న డలేదు. అందుకు బదులుగా అచట హేరంబుని ఆలయం గలదు. వాకు వి[శమించిన స్ధలం అరుగుకాదు. మండ పము. .రాతి తాము పారవై చిన తమలపాకు ముచికలు అచట శానవచ్చినవి, వి్యపుడు గాని అతని భార్యగాని అచటలేరు.

“తమ్ముడూ ! చూచావా! దై వమాయ ఎటువంటిదోః రాతి అకలిభాధతో తిండిమీదనే మనం దృష్టి ఉంచాముగాని ఆ వి(ప్రవరుని కిరు గూడ మనమడుగమైతిమి. అకలికోనున్న మనలను ఆదరించి నది ఎవరోకాదుః మనము వినాయకుని విందు ఆరగించినానున్న మాట! అదిగో హేరంబుని జూడుము ః మనవై పే జూచుచున్నాడు అన్నాడు గణపతి.

న్లో॥ మాహాత్మ్యం నను వక్తుం కశ్ళ్శక్ష్యః పురుషసే హస్తం 'ఊఫినన : భాగ్యం సక్వోషాంతవవస్త ॥ నాలొ

[్రగజాననా ; నీ మహిమను వర్ణించగల సమర్థు డెవరు + అందరి భాగ్యము నీచేతిలో నున్నది.]]

భక్తి శరిద్ధలతో హేరంబునికి సొష్టాంగ నమస్కారములు చేసారు వారు. ముందు ముందు నీద్వారా జరుగవలసినదెంతో ఉంది సుమా! అనే సూచన చేసినట్లు వారిని జూాచుచూ హేరంబుడు వారల నాశీర్వ్య దించాడు.

చి 3 ఛక్తి అనుగ్రూహమం శ్లో భారత భూవల యేథత విశాలే సంత్వన ఘాని బహూని గృహాణి ఆన్య విగిత సుధాకర బింబా శోజగిరే రమతేఒతళ్తిమదంబా [విశాలమైన ఈ ఖారతదేశము నందు పావనమైన భవనము లెన్నో ఉండుగాక చందగిబింాన్ని కిందుచేసే నెమ్మోము గల మాఅమ్మ మాతరం ఈఅరుచాచ ఎమునందే ఎంతో ఇష్టపడియున్నది _ఉమాసవా (సం ఉత తె జి ఠి తావ్యకంరుని ఇష్లదేవత ఉమ భువనేశ్వరము నందు ఆమె ట్‌ అతనికి ముందుగా మధుకటాక్ష చౌప్పిని కలిగించింది ఈనామానికి నిర్వచనం అనేకులు అనేకరకాలుగా చేశారు మరి వారు ఆమె స్వరూషాన్ని చూచారోలేదో తెలీదుగాని వాసిష్ట డుఆమెనుచూచాడు చూచిన భావనకోనే ఆమెను కొలచాడు ఉ అనగా శివునియొక్క మా అనగా మాపీతమా పరిమాణ శక్షియని అకార వికారాదులకు అతీఠంగా నామ వివరణ చేసారు ఇంత చక్కగా తన తత్త్వమును అతనికి జూపిన ఆ పరాదేవత ఎవరోకాదు ఆమెయే అపీతకు చాంబ అమెయే కావ్యకంరుని ఉమ ఇంతవరకూ అతన్ని తరింప జేసిన ఆబ్బా దృశ్యరూవము లునేరు అరుణాచలకుందు అమె ఆతనిని కటాక్షైంచిన వై నము వేరు అమెను స్తుతిస్తూ అతను వాసిన వై 0 గావించు భల్చులు చం గాకములను పరిస్టూ ఆమెను జూచిన ల అను గర్పిప్తమ్సు నాందెదరు

౩ స్వయంగా సిద్ది వినాయకుని [(వసాొదమును ఆరగించిన శివరావు గణపతులు తవు బసని అచట గల ధర్మ శాలకు మార్చినారు అందు మూదు దివములు భోజన వసతులకు లోటులేదు. రేపటి చింతలేని గణపతికి మూడురోజుల సాపాటు చింతలేనందున అంబికా పద చరణ సేవకు అవకాశను. కల్గినది పూర్వం వలె అతనిచట తసము పూనుకొనలేదు త్యాగరాజువలె దేవీచరణ భక్తుడయా్యాాడు వివిధ చిత్మళలలో అమె జతనికె దర్శనమివ్చుచుండుటచే ఒకానొక భక్ని పాశమునకు అతడు వశుడై నాడు ఆలయము నందలి అమ్మ శిల్చము నందు అంబను జూచాడత డు ఆమెనిలాస్తుతించాడు ల ఎ ఆల్బవిద (సతిమాం (పవిశంతీ స్వల్చ విదాంతరణాయచకాస్టి శోణ ధరాభృతి సం (ప్రతి అష్టా హంత చిరాదియ చేవమమాంబా [ీళ్చి నిర్మించిని వి గహాని3 జీపంపోపిన దివ్యశక్తి అల్బజ్ఞుఎను ఉద్దరించే కరుణావూూర్తి మా అమ్మె ఇంతకాలానికి అరుణాచఎవుందు నాకు కనుపి-చినందున ధన్మ్యిజ్ణయాాను] ల న్ష్‌ స్థాపితమూర్తి రియంత వనమ్యా పూజయితుం జగదీశ్వరి రమ్యా జం నగార్థ మిదంళతవ రూపం ఇర్హియితుంనగజే ధుతపాపపష్‌ [(జగదీశ్వరీ శిల్చి రూపొందించి యీ విష[గగశామందుని సీమూర్తి చూడడానికి ఎంతరవమ్యుంగా ఉందొ నమస్కరించి

సేవించడానికి అంత సముచితంగా ఉంది. అరుణాచలేశ్వరుని సగ భాగమై పాపహరమై యున్నది.]] వేదములు ఈశుని గుజ్టములు, వేదాంతములు ఉపనిషత్తులు ఇవి సంపూర్ణతత్త్వ జ్ఞానాన్ని (పసాదిస్తాయి. అయితే అరుణాచల మందలి శక్షీశ్వరులు తాపసులకు ఇంతకు మించిన జీవరహస్యాన్ని అను (గహిస్తారు. అది అనుభవింపవలసినదేగాని [వాతలతో తెలి పేది కాదు; కావ్యకంకఠ్ళుడైన గణపతిముని నటువంటి అనుభవము నందు అను [గహించి తరింప జేసినది అపీతకుచాంబ, . న్లో వేద తురంగ విలోచన థాగ్యం వేద శిరోనిచమయెరపి మృగ్యం ॥ శోక విదారి సుధాకిరణాన్యం శోణగిరౌ సమ లోకిరహస్యమ్‌ ॥1 [వేదములు గుల్జములుగాగల శివునియొక్క నేత౦ములకు థాగ్యమును, ఉపనిషత్తులజేత తెలియదగినది, శోకమును విదళించు నదియు నగు సుధాంశునివంటి మోముగలదియును: అగు అరుణా చలమందలి “జీవరహస్య" మూర్తిని నాపున్నెంపండి చూశాను, భాగ్యమనగా వుణ్యఫలము మృగ్యమనగా వెదుకదగినది; రహస్యమనగా పరమేశ్వరీ న్వరూపమనియు, ఈ మహాయోగికి ఈ దర్శన భాగ్యం అభించిందని ఇందలి భావం, తాపసులకు తమకంటూ కోరుకోడానికి ఏది ఉండదు. సర్వ ధర్మ రక్షణ. సమస్త లోకకళ్యాణం ఇదే వారు వాంఛించేది,. అమ్మ నగవు జాన వికాసకమ్షులు అని ఎరింగిన గణపతిముని ఆపీతకు జ్జ చాంబయొక్క నగవుల సొగసులను జూచి మురిసిపోయి శాస్త్ర జాన ముతో సుఎతృషప్పిజెంది బర్సీహ్మ జ్ఞానము నెరుగని పండితులందు జ్ఞాన వికాసము సుగలిగించి ఖారతవంశజులను రక్షింపునుని వోరినారు.

39 శ్లః ఆగమ విన్మతి క్రైరవణీనాం బోధ మజ[స మసొవిదధాన పాతు మహేశవధూవదనాంశో హాస శశీ సకలాని కులాని వేద శాస్త్రములను చదివిన పండితుల హృదయములను కలువలకు చం[దుడులాగ విజ్ఞాన వికాసం కలిగించేద్లై భాఎల్లే మహేశ్వరి యొక్క చల్లని నగవుల మొలకలు వా థారత వంశజు లను కాపాడుగాక శ్ష ఆయతలోఎన చుంచితకర్ణా దానయశోజిత తోయదకర్ణా శోణ నగేశ మన [పియనర్హా నాశయ తాబ్బగదార్హి మెఎర్జా చెవుల వరకూ వ్యాపించిన కనుగవ కర్ణునిమించి కోరినవి వర్షించే దానగుణం అరుజేశని మనస్సును రంజింపజే సీ మైఛాయ గల అపర్ణ లోకము లందలి ఆర్తిని పోగొట్టుగాక ఇలా వా9ిసుకుపోతూ ఉంటే గణవతిమ ని స్తుతించిన శ్లోకా లనేకం ఉన్నాయి మూడు రోజుల పాటు నిత్యము అమ్మను స్తుతిస్తూ వలు రూపముల ఆమెను దర్శించి అమె పాదారవింద భక్తుడైన గణపతిమునిని జూచి అన్నా మూడు రోజులు అయిపోయినాయి ఈరోజును డి మనకి అశరయము దిండి ఈ ధర్మశాల యందు దొరకదు మ౭యొకచోటు వెతుకొనశలయును అన్నాడు శిపరాముడం ! న! ళి గ

34 శీ అరుణేశునకు హరసహ్మస మూం శ్లోరీ అరుణాచల రూపేణ పరిణామము పొాగతమ్‌ జ్యాతిర్మ యం పర (బహ్మ జ్దానాయ మమకల్పతాన్‌ [అరణాచల ఠరూవమున నెలసిన జ్యోతిర్మయుడైన పరా త్పరుడు నాకు బక్సీహ్మ జ్ఞానమును కలిగించును గాక క్ష _ఎహరసనసపహూ [సము క! గ్‌ గా ప్త మర్నాడుదయముననే ధర్మ కాల థాళీచేశారువారు మరల సాపాటు అవస్థపార్రరంభ మైనది ఎచెట్టు (కిందనో ఎట్ట (కిందనో ఉండ వచ్చును ఉండడానికి ఆనేకమైన చోట్లుగలవు కానీ భోజనం లేకపోతే గడవదుగదా ఎలాగో ఆ గడపా ఈగడపా (తొక్కితే పగటిపూట భొజనం లభించేదివారికి రా తిపూట ఉపవాసమే గణపతికిటువంటి పరిస్థితులు [కొత్తకాదు ఇదివరకే అనుభవం ఆంది పాపం = శివరామునికి మాత$ం కష్టంగా అనిపించింది అన్నమీద భక్తి కొద్దీ ఒక వారంరోజులు ఒంటిపూట భోజనగు.లతో కాలం వెళ్ళ బుచ్చాడు ఇక తట్టుకొలేక అన్నతో అన్నా మనం ఇల్లు వదలి చాలాకాల మైనది నాన్నగారు మనకై ఎదురు చూస్తా ఉంటారు ఇచటి విశేషాలన్నీ చూచాముగదా ఇంటికి పోదాము అన్నాడు గణపతికి అరుణాచలమును వదలాలనిలేదు అమ్మ అతనికి ఒకపరి కొకపరి వయ్య్యారమై కనిపించి దర్శ నమిస్తోంది తమ్ముని జూచి. భాకు ఈ క్షైత్యిమును వదలి రావాలని లేదు ఎదియో దైవికమైనశక్తి నన్నిచటకు రప్పించినగి నన్ను వదిలకున్నది సీవు ఇంటికి వెడలుము. =నెచు

35 నిన్ను వదలి నేను ఎటుల పోవుదును నిన్ను వదతి ఎందుకు వచ్చానని నాన్న (ప్రశ్నిస్తే ఎమిచెప్పగలను నీరాక్నకె వేయి కళ్ళతో ఎదురుచూస్తుంది వడిన నిన్ను తోడ్కొని రానిచో అందరూ నన్ను వోవగింతు రని శీవరాముడు పల్కెను అరుణాచలవ.౦దే ఉందవలయుననిన ఎదై నావృత్తి చేపట్ట వలయును అప్పుడు కుటుంబమునుకూడ ఇచ్చటకు తేవచ్చును వారభోజనయు లతో అష్టేరోజులు కాలముగటుపుట కష్టము ఇప్పటికే తమ్ముడు శివరాముడు చిక్కిశల్యమైనాడు అయికే తనకి వృత్తి నిచ్చే దెవరు ? ఇలా తలచిన గగాపకతి తలయెత్తి కొండని చూశాడు అందు ఈశుని రూపం కనిపిందిందతనికి అరుణాచలా అనావముయ పదము నిత్తురని అందరూ నిన్ను నమ్మి ఇచ్చటికి వత్తురు ఒక హటకి వోజన మీయలేని పఠ౦్తభువ్నై యిన్నావు నీవు అనామయ పదమిచ్చె దవా ఇట్లు తలచి పరిహాఎముగాఎ_ స్‌ వృత్తిదాస విముఖేన కిం త్యయా దీయతే నిజఒమనావయం పదం కెం దదాజహర సర్వ అయర్చ ణం విజ్ణిశాశకల దాన దుర్మనా “"ఓవారా వృత్తినిచ్చుటకె విమ.ఖుడవై న నీచే అశానుయ పదమీయబడునా పసుపుకొమ్ము నిచ్చుటకు లోభియైన వైశ్యుడు అంగణమును అడిగినచో ఇచ్చునా అ నిందాస్తుతిగాపించెను అరరే ఈశుని దూషి చుచున్నావా నీఎ ఎదైనా యి చించినకదా అతడిచ్చుటకు నీవుతలంపగనే హేరంబుగు బోజనమిడలేదా ఇప్పటి వరకు సన్నిధి వీధిలో ్కవొహ్మణ గృహములందుగదా నీవుఅన్నను యాచించికివి అణబగక ఇచ్చెడి దాతయతడాు ఆడిగి చూడుము అని అంతర్వాణీ పలికినది ఇచ్చిపుచ్బ్చుకొనుట కవి లక్షణము

36 అది యాచన ఎట్ల్టగును కావున ఈశనిక్రి శ్లోకములతో గూర్చిన నుమిమాలను సమర్పించనెంచి గణవతి తమ్మునితో నిట్లనెను మలి కొద్దిరోజులుండి దశరా వేడుకలు జూచుకొని వెళ్ళి పోవుదము మర్నాటి సాయం సమయానికి 88 శ్లాక పుష్పములు అతని కలమున జనించి వికసించినవి వాటిని దోసిట (గ్రహించి తమ్ము నితో బాటు ఆలయం చేరాడతడు నందీశ్వరుని ముంగిటనిలిచాడు ఎదురుగా స్వామి లింగము స్వచ్చముగా కనీపించుచుండెను (ప్రభువునకు నమస్కరించి ఇర్వురును కండ్లు మూసికొనిరి గణపతి తన మధుర కంరంతో శైకములను గానమారంభించెను శ్లో అరుణాచల రూపోవ కరుణా వరుణాలయ భువనాధివతిః కశ్చీ దవవనాయ [పకల్ప తామ్‌ ఇహాలంకార మాధుర్య ధ్వ్యనయ సండివానవా ఏకోనామధ్య్వ ని శంభోరస్యాదాతుం విదాంమనః అలం [కియంతాంచి తార్చైః పాచాంవాచో విపశ్చి తామ్‌ యశ ఎవ మహేశస్య భాషయా మధుభూషఃమ్‌ ఇలా ఒక్కొక్క పుష్పము శివుని పాదములకు సమర్పిత మౌతున్నాయి అన్న దమ్ము లిరువురూ భక్షిపరవశులయా్యాారు వారి కండ్ల యందు తన్నీరు ధారా (పవాహమైంది కావ్యకంరుని మధుర గానం ఆలయమందు (పతిధ్య్వనించినది కోవెలకువచ్చి నవారందరూ ఆగానమున కాకర్షి తులయా్యారు అందరూ గణపతి శివరాముల చూట్టూ నిల్చున్నారు తన్మ్న యత్వ మున వారి కంటి గుండి గూడ కన్నీరు [పవహించుచుండెను కావ్యకంరుశి వాణి గిరిపై గల మునీశ్వ6లను గూడ కదల్చివై చినది ఎందరో సన్యాసులు

137 యోగులు, యతులు, అచటికి వచ్చినారు. అందఠరూ ఈశ్వర చరణార విందనులందు మైనురచినవారే. ఒక గంట ఇలా (ప్రార్థశ ముగించుకొని బసకి చేరారు శివరామ గణవతులు,

మర్నాటి నుండి వారికి భోజనమునక్షై ఇబ్బంది కలుగలేదు, పుర [ప్రజలు [పేనుతో వారిని పిలచి భోజనము పెట్టుచుండిరి. (వతి దినము గణపతి తాను వాఠిసిన శ్రోకరాజములను ఆలయమందు అరుజేశనకు వినిపించుచుండెను. (పతీదినము అదేసమయమునకు పాసురుల్కు భక్తులు, కవుళుు వండితులు కావ్యకంఠుని. గానము వినుటకై వచ్చుచుండెడివారు. యోగులు యతులు అచట చేరు చుండెడి వారు. గణపతికి వారి ఆశీర్వచనములు లభించెడివి. అటు

న! వచ్చెడి యకీం[దులలో ముఖ్యులు శేషా (దిస్వామి మరియు మౌన స్వామి (ఇతడే తరువాతి కాలమందు గణవతిమునికి గురువై న శ్రీ రమణ మహార్షిఎ |

యూ సరళత్వము ఇత్యాదులు పండితులను కవులను ఆకర్షించినవి.

• అతడొక మహాకవి యను విషయము వారికి తెలిసినది,

ఈ విధముగా నెల దినములపాటు ఆలయమందు *హర సహ [స పళ్సివచనము గావించిన గణపతి చివరి శోకమును గూడ అరుబేశనకు చదివివినిపించి అన్నింటినీ గూర్చినొ హారనహ |ససుమ మూలతో వ్యిభువు నలంకరించెను, గణపతిముని పౌండిత్యమును మెచ్చిన పుర (ప్రముఖులు అతనికి సంస్కృత పాఠశాల యందు అధ్యావక వృత్తి నిచ్చిరి,

లి 4 అ ఓ

త్తని 5 “అహంభొ అభివాదయే. వ త్వయ్యర్పితమనసా త్వాం వశ్యం తృర్వ౦ తవా కృఠితయా సతతం భజతే నన్య [పీత్యా సజయత్యరుణాచల త్వయి సుఖీమగ్న [[ళరుణాచలా మనన్సును గీకు అర్పించి సర్వమునూ నీ యాకృతిగా జూచుచు ఇతరములను విడనాడి నీయందే భ క్రిని జూష్తి నిన్నే సతతము భజించువాడు (నీ ఆత్మ సుఖమునందు లగ్నమై యుండును ౩ అరుణాచల పంచరత్న స్తుఇ తీ రమణమహర్షి అర్పణకు మరోపేరు శరణాగతి ఇందులకు వయోఖేదము లేదు పెద్దలై నను పిన్నలై నను శరణాగతిద్వారా ఈశుని అను గర్పీహము పొందవచ్చును భౌతిక జీవితంతో ఇది ముడి*డి యొండద్దు భౌతిక జీవితమునంధు అనేక. కష్టములను అనుభ వించుచూ అధ్యాత్మిక సీమయందు ఉన్నతవ్యక్షిత్వము పొందిన మహానుభావులు ఎందరో ఉన్నారు మిరు వేషమును జూచెదరు అందు వ్యక్తియొక్క ఆధ్యాత్మిక పురోగతి కనుపించదు అనే భగవాన్‌ వచనములు గమనింపదగ్గవి బాలన్థమునందే భగవానుని శరణాగతి పొంది కడపటివరకు భగవానుని కలుణలొ పెరిగిన ఒక చిచిత బాలకుని కధ ఇది + సాధువులకు నిలయమైన అరుణగిరిపై తరుశాఖలయిందు గుహలయందు ఎందరో సజ్షనులు నివసిచూ ఉంజేవారు. అందు కొందరు ఆత్మసిద్ధి చెందోన “చూగులు కొందరు జీవితముసై విరక్రి చెంది వచ్చిన అన్వేషకులు మరికొందరు గొట్టకూటికై సంన్యాని

39 చేషములందుండువారు ఎవరు బిటువంటివారో తెలిసికొనుట సామా ఒన్యులకు ఈష్టసాధ్యము అయినప్పటికి అరుణాచల పురలువాసు అందరినీ ఆదరించి భిక్ష నిచ్చుచు"డిరి _... పరజనులకు [పీతికరమైన వారిలో శేషా దిస్వామియన

సిర్దులొకడండెను వింత వింత బర్కలతో ఇతడు చూచు! కు పిచ్చి వానివలె కన్చించుచుండెను ఇతనిది అవ్బ్చత హస్తము ఇతడు కన్యకను తాకిన ఆమెకు వెంటనే వివాహమగును అంగడిని తాకిన లాభము లధికమగును నువంగళిని తాకిన శభములగును ఇలా ఒకటననేల అనేక లీలల అతడు వరవానుల నను (గ్రహించు చుండెను అతడు దేవీ ఉపాసకుడని అచటి వారి విశ్వాసము

అరుణగిరియందుగల మరియొక యోగి మానస్వామి 7 సంవత్సరముల వయనునందే ఇల్లువదలి యతివలె అచటనే జీవిళమ. గడుఖుచుండెను కరములే ఇతని భీక్రప్కాతలు “శార్షకికి అతని సన్నిధి పెన్నిధి మిక్కిలి కాంతు లొలుకు చూపులతో చూడవవ్చిన వారి భయమును హరించబుచుండెను అతనిని [భాహ్మణ స్వామే యని అచటివారు పిల్చుచుందురు అరుజాచలముతో అతనికి (పీకి కరమైన బాంధవన్యమున్నది వ.ందుల కొండయని కరుణాసము (ద మని పలు విధాలుగా అతడాకొండను పొగఢడియున్నాడు అకడథద రికి (పీతిపాషతుడే అతడొక వ హాయోషయన్‌ అందరిశమ్మి క

మరియొక జటాధరుని పేరు పద్మ నాళస్వామి = కొండపై ఇతడు ఆ [శవమును నిర్మించుకొనెను కొంత శాస్త్ర పరిచయం ఉంది నుంచి మాటకారి అందరూ ముందు ఇతని దర్శనం చేసు కొని నూనస్వామినిచూడాలి 80వ సంవత్సరనులో గణపతి ముని ఆర ణాచలంలో ఉన్ననాటి పరిస్థితులివి అ

140

_ గణపతిముని మనస్సుని ఆకర్షించిన మౌని మౌనస్వామి. ఆయువ బధ9్పిహ్మ చారి యందలి[శాంతము; పరివేష్టితమై యున్నశ క్షి? ముఖవర్చస్సు అతని యందలి పొరవశ్యానికి కారణం, తాను “*ప్పురసపూ (సము చదువునపుడు ఈ మౌనస్వామి వచ్చి విను చుండెను. తరచు కుటుంబముతోవెళ్ళి అతనినిదర్శించుచుండెనుగాని ఎమౌనభంగము గావించలేదు. గణపతిపై ఆదరమైన వీక్షణములు తవ్చ మరియొక చలనము మౌనస్వామియందు లేకుండెను. బహుశా ఈశ్వర సంకల్పము లేదేమో! తనకు కాబోయే గురువతడని గణపతికితెలియదు, మౌనస్వామిమనసులో “ఏముందో ఎవరికెటుక ?

_ ఒకనాడు భార్య విశాలాక్షి కుమారుడు మహాదేవునితో కలసి గణపతిముని మౌనస్వామి దర్శనం కొరశై కొండ ఎక్కారు. మౌన స్వామి ముందు దంపతులిద్దరూ కూర్చున్నారు. “దేవా £ స్వామికి నమస్కారం చేయి” అని కుమారు నాదేశించారు గణపతిముని, ఆ వాలకుడు వారి మాటలు పట్టించుకోలేదు. మౌనస్వా మినిమా [ఈ ఓకసారి చూచి దూరంవెళ్ళి అడుకోసాగాడు.

_ ఇంథలో, జదాధరుడు పద్మనాభస్వామివచ్చా రచటికి- వెంటనే ఇరువురూ వారికి నమస్కరించారు. ఆతడు వెంటనే. ఆశ్చాస్ట్రిగారూ ॥ి మీరు పండితులుగదా!. శుక్లాంబరధరం -అను శ్లోకాన్ని విష్ణువరంగా అర్ధంచెప్పి తెల్చ్పగలరా*? అని అడిగారు. గణపతి తడుముకోకుండా ఎవిస్టుపరంగా ఏమిటిః ఇదిగో ఈ మౌనస్వామి పరంగా చెప్పె దను”

శ్లోక శక్లాం బరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజమ్‌ 1"

పఫసన్న వదనం ధ్యాయేత్‌ సర్వ విఘ్నోప శాంతయే॥

141

శుక్లాంబరధరం అనగా తెల్లని వస్త్రము (కాపీనము) ధరించిన వాడు, విష్ణుమ్‌ - సర్వ వ్యాపకుడు; శశివర్ణమ్‌ _ చం (దుని వంటి (తెల్లని శరీరచ్భాయ గలవాడు; చతుర్భుజమ్‌ _ కామ, [కోధ, మద, మత్స రములు అను నాల్లింటిని భుజించినవాడు; (ప్రసన్న వదనమ్‌ _ శాంతమైన ముఖముగలవాడు అగు మౌనస్వా మిని; ధ్యాయేత్‌ _ ధ్యానించిన _ అతడు _ సర్వ విఘ్నోప శాంతయే _ అన్ని విఘ్నములు పోగొట్టును,

ఇలా వివరణ చెప్పే సరికి వెటకారం చేద్దామనుకున్న పద్మ నాభుని ముఖం పాలిపోయింది.

ఇంతలోపల దూరాన ఆడుకుంటున్న మహాదేవుడు పరుగు పరుగున- వచ్చి మౌనస్యామి ముందు సాష్టాంగపడి, అతని చరణ ములు బట్టి *“మహాదేవశర్మా అహంభో అభివాదయే” అని నమ స్కారం చేశాడు. ఇదియే ఆ బాలకుని శరణాగతి, శరణన్న వారిని కాపాడుట స్వామి లక్షణను. బాలకుని లేపి తొడపై కూర్చుండజేసి కరుణతో, వాక్స ల్యంతో తల నిమిరారు మౌనస్వామి. నాలుగు సంవత్సరాల వయస్సు గల అఆ బాలుని యొక్క సంస్కారం అలళ్ళు రం కలిగించిందని తరువాతి కాలంలో వాకతే చెప్పి యున్నారు. ఆ మహర్షికి మునికుమూరునికి ఏర్పడిన మై[తికి ఇది నాంది. అ తరువాత వారు ఎంతగానో అడుకున్నారు ముచ్చటించుకున్నారు. “మహర్షి కరుణ అనంతం, నాజీవితంలో మరపురాని సంఘటనలివి" అని పెదయ్యాక మహాదేవుడు చెప్పేవారు. జీవితాంతం అతని యందు గానవచ్చిన శాంతానికి, మౌనానిక్ర అంతర్ముఖ ధ్యానానికి మహర్షి కరుణయీ కారణమని వారి పరిచయమున్నవారు ఇప్పటికే అంటూ ఉంటారు, అందుకే అతళ్ణి అందరూ “దేముడన్న” అంటారు. .

42 ఈ విధంగా తన తం (డికి కాబోయే గురువునకు తం (డికన్నా నుందు శరణుజొచ్చాడా చిన్నారి బాలకుడు [పపేదిరే (్రాక్తన జన్మ విద్యా న! టి తె చి (6 ఇందో విశ 0 స్యరాజతి న్దో॥ ఇం దో విజయతే దేవ సర్వ న్య జగత పతి జేదమూలం జయతే తత్తస్య నాము సహ (సకమ్‌ [గర్వ జగములకు అధిపతియై యొప్పు ఇం (దునకు జయ ముగుగాక వేదమూలము నుండి పరి (గవాంపబడిన యతని నామ సహ సకమునకు జయమగుగాక ]- ఇం (దసహ [సమ (గణపతిముని చి న! ో చ దర్శనము రండు నిధములు అందు మొవటిది వాహ్యరూవ వర్శనమైతే రెండవది మనోదర్శ నము మనస్ను ఒక థావాన్ని సృష్టించి దానికి రూపం కల్చించుకొంటుంది. నేను అనేది ఒక భావం లేక ఒక తలంపు నిజా'కి దానికి రూవంలేదు దానికి శరీ రాన్ని కలిపితే శరీరమే ఒక రూపం అవుతుంది అప్పుడు కలిగేదే దేహాత్మభావం యోగులు ఈ నేన ను నేను గానే దర్శిస్తారట అప్పుడు అదియే దానిరూపం అవుతుంది అంటారు పెద్దలు దృష్టి విస్తృతమైన కొలది ఈ రూపంపై సాధకుని అవగాహన పెరుగుతూ ఉంటుంది అరుకాచలము చేరిన గంపతి ఇచట మునుపటివలె మంత దీక్షను బూని తపస్సు చేయలేదు మౌనిస్వామి దర్శ నానంతరము

143

అతని చిత్తము అధిక శాంతిని పొందినద్దై యుండెను, వేదాధ్య యనము తపన్సు గావున అచట వేదపాఠశాలయందు తోటి విద్యా ర్జులతో కలసి తానుగూడ వేద పఠనము గావించుచుండెను. “అగ్ని మీశే” మొదలుకొని “సుసవాసతి” వరకు వేదము నందలి బుక్కు లను త్వరికగకిని పఠించి సాయనాచార్యుని వేదభాష్యమును గూడ పఠించెను అతడు వేదార్థమును చెప్పునవుడు తోటి విద్యార్థులతో బాటు గురువులు కూడ ఆశ్చ ర్యము చెందుచుండిరి.

(పతి కార్యమునకు ఒక పరమార్థ నుండునని పెద్దలు చెప్పెడి నానుడి గణపతియందు నిజమైనది. “నేనూ అను అహం స్ఫురణతో స్వా భిమానపూర్వ కమైన ఒక తేజోరూపమును అతడు దర్శించినాడు, తాను ఇస్పటివరకు తం (డివద్ద ఉపాసనా పూర్వ కముగా దేవీతత్వ్వ మును [(గహించియున్నాడు, ఆమెను పలు రూపములందు దర్శించియున్నా డు. కాని ఈ రూపము అందు అకు భిన్నమై పఠికాశించుచున్నది. దృశ్యమును గాంచిన మనస్సు ఊకుకోదుగవాః అతనియందు ఈరూపము యొక్క అవగాహనపై విస్తృతమైన విచారణ [పొాఠరంభమైనది,

44న్రేన్సు* అను అహంభావన ళ్ళద్రష్‌ (ఇది అనే సృష్టికి దారి తీస్తుంది. పరమాత్మ “నేను అను రూపంతో వెలుగుకున్నా డనునది ఉపనిషత్‌ వ్యాఖ్య, సత్‌ స్వరూపమైన బఫ్పిహ్మము సృష్టి దశలో ఈశ్వరుడగుచున్నాడని శాస్త్రములందు తెల్ప్చ బడినది, కావున ఈ తేజోరూపము అరుణేపడేయని [గ్రహించి ఆ మహాదేవుని అను [గహమునకు మిక్కిలి సంతోషించాడతడు. అంతేగాకుండా అరుజేవనికృ పాతరంగములండు తేలియాడు ఆమహాతవస్వియందు వేదాంతము నందలి రహన్యములు గూడ అవగతమయా్యాయి.

జీత అధితి-దక్తుడు సృష్టికి మాతాపికరులని వేదమునందు జెప్ప బడినది సకతి_భవుఎయ తల్లి దం [డుఎని కొందరందురు కావున ఈ భవుడే నిజానికి దక్తుడు సృ ప్టికి దక్షత వహించుచున్నా డు గావున దక్తుడను నానుము కలిగినది ఎది ఖండముకాదో అది అదితి అగును సృష్టై ఆకాశమున జరుగుచున్నది కావున సృష్టి సీమమయైన ఆకాశమే అదితి అమెయే ఎప్పుడూ ఉండేటటువంటి శక్తిస్వరూ పిజియైన సతి ఈ దర్శనమును అతను ఉమాసహ [సము నందు శ్లోకరూపమున తెల్పి యున్నారు శౌ పాొన్నే షువోపిశక్తీ పృ ధగాత్మా వియదుపొది సంగేన పరమాత్మనో విభక్త స్వయమభిమన్తా విలిష్పేదే [[ఆకాశమునందు శక్షి యొక్క, వితరణయందు ఉపాధిసంగము చేత పరమాత్మ నుండి వేరై స్వా భిమానముతో గూడిన వేరొక వురుషు డుద్భవించాడు (పరమాత్మ యొక్క ఈశ్వర రూపమే ఇది ఇతడే దక్షుడు) దక్షుడు (ప్రారంభించిన సృష్టి యజ్ఞము నందు రూవరచనా శక్కిధరుడై న (బహ్మ సృష్టి భూతములను పాలించువాడై న విష్ణువు ఆహ్వానింపబరతారు యజ్ఞహవిన్సు వారికివ్వ బడుతుంది ఈశుడ. మూలపురుషుడు గాన సృష్టికి కావలసిన ఆహారము అతనికి ఈయ బడలేదు పురాణములందు జెప్పబడిన దక్షయజ్ఞమునకు వేవాంత పరమైన తత్త్యమిది వేదములందు ఈశుని నామము ఇం [దుడు కావుననే అన్ని కతువులకు ఆతడు యజ్ఞవురుషుడౌతున్నా డు ఎరాణములందు ఈ ఇం (దఠత్న్వ్వము న [కథాషణ గావింపబడినది కావ్యకంరుని కలము నుండి వెలువడిన ఇం దతత్త్మ్యము సంక్షిప్త ముగా ఇది _

145

“ధరణి రవీందుల ధర్త్మ ఎవండు

పరశక్తి వాలోమి భర్త ఎవండు

జలు వర్ణించు నుత్తము డెవడు

ముజ్జగముల నేలు మెనకా డెవండు

ఛాతల ధాతయా తాత యువండు

భూతంబులకు మూలభూత మెవండు

జీవులు జీవించు జీవ మెవండు

దైవంబు లర్చించు దైవ మవండు

యుద్దేశుడగు నాదియోద్ధ యెవండు

బుద్దిశుడగు నాది బోద్ధ యెవండు

అందరి తోపల అత్మ యెవండు

మందులు గానని మర్మ మెవండు

జ్యూతులు వెలిగించు జ్యోతి యెవండు

జాతు లేకంబగు జాతి యెవండు

అఖిలము మించిన వ్యాపకు డెవడు

నిఖిలము వించిన నిత్యు డెవడు

ఆకాశ తనువుచే నలరారు నెవడు

పొకారి తనువుచే పాలించు నెవడు

ఆయాధి దేవుని అభవు ననంతు

మాయావినిం [దుని విదిలో తలంతు

అ పూర్ణ (సత్య పభ)

ఇది యొక అపార వేద రహస్య దర్శనము అరుజేశని అను [గహమున కావ్యకంరుల వారికి లభించినది నాటి బుషికుల ఉంతరించిన తరువాత నవీనకాలంలో వురాణ రచనలను ఖండించి పేద తత్వమును వెలువరింప జేసే థాగ్యమును గణపతికి కలిగించి ఈశుడు ప్రజలకు అతని యందొక నవ్యబుషిని చూపించాడు ఈ

తీరి దిర్శనంతో అతడు మామూలు గణపతి కాదు గణపతి ముని అయ్యాడు అతడు వెలువరించిన వేద రహస్యము లనేకము లున్నవి ఇం [దో విశ్వస్య శాజతి యనునది బుగ్వే దము నందలి ఎకపద గాయ (త్రీ మం[తము గణవ౩ి దీనిని వెలికి తీసారు ఇం|ద తత్వాన్ని వెలువరిస్తూ అనేక గీతాలు శొకాలు వాఫశారీయన అంతే కాదు బుషికుల సం పదాయము పకారము అయ్యల సోమ యాజుల అను తన ఇంటిపేరడను అంతర్లీ నము జేసి గోతాధిచార్యు డైన వసీష్షుని నామమును జతపరచి వాసిష్ట గణపతిముని గా పరిచితుడయ్యాడు తరువాతి కాలంలో బుగ్వే దమును మధించి ఇం (దునికి గల వేయినామములను సంపుటముజేసి ఇం [ద సహ (స మును (గ్రంథ మును వార్తసారు మం [తరూపమైన ఈ రచనా చమత్క్బ 8కి భగవాన్‌ శ్రీ రమణ మహర్డి కూచా ఆశ్చర్యం పఫకటీంచి సంతో షించారు అది మౌనస్వామీ దర్శన మహాత్మ్య్యమో లేక అరుజేశని సన్నిధి ఫలమో 310వ సంవత్సరములోనే గణపతిమునియందు నేను ఎవరు అను అహంవృత్తి వై విచారణ బీజము నాటబడినది "ఆ విచారణము వేదాంత విమర్శకు వేదభాష్యమునకు దారికీయగా అతడు ఆదిశంకరుల కోవలో భాష్నకారుడయా్నాడు

147 7 నాదేశము, న్మాపజలు _ శ్లోక అత్మీయ దేశరక్షణే శకం కరోతు సర్వదా ॥ పాపద్వి పాఠ [పియంకరీ _ వాసిష్ట మిం[ద సుందరి ॥ [అమ్మా & వాసిష్టుని _ఇందాళిణీ ః పాపము చేయువారి శ (తువులపై [పియము గలదానా | నాదేశరక్షణశై సర్వదా నన్ను శక్తివంతుణ్ణి చేయుము. = ఇందాణి సప్తశతీ, గణవతిముని త ఠి ళా |!

• _ అరుణాచలమునందు గణపతిముని కొండలందుగాని, కోచెల 'లఅందుగాని తపముబూనలేదు. అతని దృష్టి వేదవివమర్శ పై బడినది+ అదియే అతని తపన్ను. స్వరయుక్తుంగా వేద పఠనము జేయుచు అందే నిమగ్నుడై నాటి వేదకాలమునాటి సంస్కృతిని దర్శనము చేయుచుండెనతడు. మౌనస్వామి రూపమునగల భగవాన్‌ శ్రీరమణ మహర్షి అనుగ౦్తిహం అతనికి సంపూర్హముగా అప్పటికే లభించినది. కలువరాయి అ [గహారము నుండి భార్య. విశాలాక్షిని కుమారుడు మహాదేవుని రప్పించి వురమునందు కాపురము బెబట్టెను. 5 సంవత్స రముల వయస్స్నుగల మహాదేవుని మౌనస్వామికి జూపించగా అఆ మౌనయోగి బాలుని తొడలపై గూర్చుండజేసి తలనిమిరి ఆశీర్వ దించెను. అఆ బాలకుని భావిజీవితమునకది శ్రీరామరక్ష ఆయినది.

'జె-మినీయ తర్క్మవార్తికాది గ౦ంథములు కూడ గణపతి 'సమూలముగా పఠించెను, వేదములు ఒకరు [(వాసినవికావు. సఖ్యా సత్య శోధనయందు చిత్తమును ప్‌క్రా [(గముగ దగల్న్చి, మూలా

48

ధారము నందలి అంతర్‌ గళంఛాలయమును తెరచి తత్సృలముగ తాము దర్శించిన బుషుల యొక్క ఆర్థిక పారమార్ధిక పరిమాణము లవి పంచభూతాత్మకమైన ఈ జగత్తును నేటి వైజ్ఞానిక లవలె వారు అనంతముగ పరిశోధించియున్నారు. ఇప్పుడు నవీనము అని మనము భావించే విషయవస్తు పరిజ్ఞానము వేదములందు గలదు అటులనే ఎ సత్యము ఈ సృష్టికి మూలకారణమగుచున్నదో ఆసత్య శోధన యందు బుషులు దర్శించిన యనుభవమ లు నూడ ఆందు గలవు కావున వేదములు నిత్య నూతన క్జాన డీపిక్టలు అలనాటి బుషికుల సంస్కృతియే భారతీయుల నిజ స౦స్కృ8 ఎప్పుడై తే వేదము లందలి విజ్ఞానము నిగూఢమైనందున [ప్రజలచే విస్మరింపబడి దూర మైనదో అప్పటి నుండి హైందవ సంస్కృతికి పతనము ఆరంభ మైనది పాశ్చాత్యుల వాలనయందు భారతీయులు బానిసలగుటకు గూడ పారమ్హార్ధిక క్షీణతయే కారణము వేద విమర్శనము ద్వారా గణపకి గహించిని సత్యమిది

కావున భారతదేశ రక్షణశై సంన్కృకీ పునరుద్ధరణ ఆవశ్యక మని ఆతడు తలచాడు అప్పటినుండి వేదోనన్యాసములు సాహితీ (ప్రసంగములు ఇత్యాదుల ద్వారా వరిజలకు సన్మార్గము బోధిస్తూ వారియందు దేశభక్తిని" పెంపొందించి జైతన్యవంతులను చేయ సాగాడు అప్పటి వరకు కొండలపై గల స్వాముల సేవించుటయే గాని వారి యుపదేశములకు నోచుకోని వుర ఎజలు మహాతపస్వి సాంగత్యమును పూర్వజన్మ సుకృతషగా భావించిరి అతని దర్శ నార్థము జనులు తండోస తండములుగ వదుచుండిరి అందు శాష్త్రములందు సందేహములు దీర్చుకొనువారు వేదాధ్యయనము నక్షై వచ్చినవారు కొందరు మంత దిక్షక్షై కొందరు ఇలా జన సమూవాముతో ఇల్లు కిటకిటలాడుచుండెను

149 అతని కేర్షి. పురమునకే పరిమితము కాలేదు. చుట్టు [పక్కల గల పురములకు గూడ వ్యాప్పి చెందినది. అందుచే గణపతి సకస క్ష్మైతములందు అప్పుడప్పుడు అవధానాది (స (క్రియలను జరుపుచుండెను. అనేకులు వారి శిష్యులై ర. అందు ఇన్నపర వాస్తవ్యులై న శాతంజేరి రామస్వామి అయ్యరొకరు. ఇతడు ఉపని షద్‌ |బహ్మ యను యోగి వంశమున జన్మించి యుండుటచే సదా చార సంపన్ను డై మిక్కిలి పలుకుబడి కలిగియుండెను. మ దాను హైకోర్టునందు గుమస్తా వృత్ని చేయుచుండెను, వొసిష్టుని [వసంగ ములకు (వభావితుదైన ఇతడు గణపతిని మ (దాసుకు ఆవ్వో నించెను, శిష్యునిపిలువు మన్నించి గణపతి పాఠశాల సెలవ దినములందు మ దాసు జేరి రామస్యామి అయ్యరు ఇంట బస చేసెను. గురువురాకతో తమఖల్లు పావనమైనదని అకుటుంబము వారు సంతోషించిరి! వాసిష్టుని రాక సందర్భంగా మ దాసునందు బుధజనసభ ఒకటి ఏర్పాటు చేయబడినది. రాజకీయ, సాహిత్య, పాండిత్య సిమలయందు పలుకుబడి గలవారు ఆ సభకు విచ్చే సిరి, వాసిష్టుని కిర్పెని ఇదివరకే వినియున్నవారున్నందున కొందరు విద్యార్థులు కూడ వచ్చి యుండిరి, నవద్వీ పమునందు “కావ్యకంఠ బిరుదము పొందిన ఈ మహాకవిని జూచుటకు పామరులు కూడ వచ్చిరి, కావున యది బిధజనసభ యనుటకంటె [ప్రజాసభ యనుటయీ మేలు* వాసిష్టుని వాజ్‌ గంభీరముగా నాటి బుషికుల సంస్కృతీ సీమల యందు. వయనించి, హైందవ సంస్కృతీ వతనమునకు గల కారణ ముల విపులీకరించుచూ ఆగిపోయినది. అతని దృష్టి అంతర్ముఖ మైనది,. అతడు ధా్యాననివుగ్ను డయ్యాడు, ం

క్‌0 [ప్రజలు కొన్ని నిముషములు ఈ మౌొనమును భరించారు వాసిస్టుని మథురనాదము మరల [మోగకుండుటచే ఒకబుధజనుడు అతనిని సమీపించి. మీరు ఎమి థ్యానించుచున్నారు అని అడిగెను దశాందేశ సైైతాం (పతిసదమయం ధ్యాయతిజన అని వాసిష్టులవారి ముఖమునుండి ఒక శ్లోక చరణం వెలునడింది దేశమునకు కలిగిన ఈ దశ నీజనుడు మాటినూటీకీ తలపోయు చున్నాడు అని చరణముయొక్క థావమైయున్నది సభలో ఉన్న వారికిది అంతగా అర్థంకాలేదు ఈలోపల గణపతి మరల బాహ్య దృ ష్టికివచ్చి న్లోకమ లను చదివి ఖభొవమును వివరించారు జై - కులీనః కుదాియ (ప్రవర ఇతిదత్తే నిజసుతా వమనార్యాన్‌ విజ్ఞాశ్చ సఠ్తిభవ ఇతిగాయన్లి శతశ బలం వాహ్వార్లుప్తం హృతమపిచ వాన్వి ర్యమరిభి_ ర్హశాందేశ స్వైతొాం [సతిపదమయం ధ్యాయతిజన గ్రసత్కులమందు వ్వున యొకడు తన కమార్తైను వీడు చుంచి వరుడు అని క్షుదున కిచ్చుచున్నాడు శఅనార్యులను (వభుపులని కొందరు స్తుతించుచున్నారు. వాని భుజబలము లోపించుచున్నది వాగ్వీర్యము శ తువులచే నపహరింపబడు చున్నవి దేశమునక్స్తు కలిగిన ఈ దశనే-మాటిమాటికీ యీ జనుడు శలపో యుచున్నాడు క్ష శ్లో _ అరిఖిరధమై కాఫింతావీకేముహుర్ము హురుద్ధతై కరమ ఫికలం దాతుం ధీరోన కోపి విలోళ్యతె క్న్వతవడయితాస్తేకే పూర్విధరే భరతాదయో _యదజిత భుజాదుర్లస్తాయా సవాంబన భీరభూత్‌ ౧ణ అవీ = 1 భూదేవీ నిర్థయుల్లై 'మాటి మాటికి “గర్వించుచున్న శ్యతువులచే నా (కమింపబడిన నిన్ను రక్షించుటకు అభయహస్త

క్‌ మిచ్చు ధీరుడొక్కడ్డె ననూ గానరాడు ఎవరి భుజబలములను నీవు దుర్గనుగా గొని నిర్భయంగా పూర్వ ముంటివో అట్టి భరతాదు లిప్పుడెచటనున్నారోగదా క్ష (బైటిష్‌ వారి పాలనలో అధోగతి చెందిన భారత భూమిని రక్షించుటకు స్వాతిం [త్య నినాదములు అచ్చ టచ్చట లేచుచున్న రోజుంవి మవాశసు పౌరులానాడు కావ్యకంరునియందుదేశరక్షణకు కంకణం కట్టుకున్న వీరుని జూచానమ వారి ఉత్తేజకరమైన (వ్రసంగం సభాసదులందు నూతన వై తన్యం కలిగించింది మర్నాడు వాసిష్టుని జూచుటకని రామస్వామి అయ్యర్‌ ఇంటికి పల.వురు వఠ్తీముబులు వచ్చిరి వారిలో విద్వత్‌కుల శేఖరు లైన చేదం వేంకటరాయశాస్త్రి తండులం సుబకీహ్మ ణ్య అయ్యర్‌ పంచాపకేశశాస్త్రి రరంగయ్యనాయుడు అను ముఖ్యులుకూడ గలరు కావ్యకంరునితో ముచ్చటిస్తూ శ్రీ వెంకటరాయశాస్త్రిగారు. నన్నాక శంక బాధించుమున్నది అన్నారు విద్వన్‌మణికి శంకయా గణవతి వారిని జూచి వెంటనే ఎకచమత్కార శ్లాకమును ఆశువుగా జెప్పెను ళ్లో స్యతు సర్వజ్ఞ శిరోమణి దీధితి దోష వళ్తిదర్శ నేపి పటు భవతాం శంకా శంకర హరిణ దృశోహాసనవశాస్ట్రీ క సర్వజ్ఞ శిరోమణియైన భట్టాచార్యుని దీధితి యను న్యాయ గంథమునందు గూడ దోషముల జూవు పటుత్వ ౦-కల్లిన పార్వ పీదేవి నూత్న మందహాస రూపమై యొప్పు ఈ గణవతి మీ శంకలను నివారింపగలడు _]

52 క్ష ఈశ్వరుని శిరోభూషణమగు చం [దుని యొక్క కాంతి యందు సైతము దోషము జూపగల పార్వతీ నూత్నమందస్యిత రూపమై యొవ్వ గణవతి మీ శంకలను నివారింవంగలడు ఒక్క శ్లోకమునందు మనోజ్ఞమైన రెండు భావములు అందు తాను పార్వపీ తనయుడనని పల్కెడి ధీరత్వము ఈ కవి సామా న్యుడు కాడు కావ్యకంరుడేయను భావము అచటివారియందు కలిగినది తరువాత వారి పఠిసంగము పలు విషయముల సాగినది తండులం సుఎభిహ్మ ణ్య అయ్యర్‌ గణపతి నుండి వరియొక శ్లోకం వినగోరి శాష్త్రిగారూ స్కంద-గణపతి_పార్వ తీ_వర మేశ్వ రులు నల్లురికి వర్తించునట్లు చక్కని శోకం చెప్పగలరా అని అడిగెను లి అ=ఖీ లా థె లి వెంటనే గణవతి ఇట్లు పలికెను శ్లో జగకీధరజూమాతా భవతాం భవ్యాయ భూయసే భవతు కంచిదపి కించనవమ పి యద్వీకౌ విదధాతి శ (కసమక్‌ జగతీధర _ జామాతా := కొండకు అల్లుడైన ఈశుడు జగతీ థరజా _. మాతా=కొండకు కూతురు భువనములకు మాత_పార్వపీ జగతీ ధరజా __. మాకా=కొండకు పుట్టిన దెవరి తల్లి యో _ స్కంద గణపతులకు.కావున స్కంద గణవతి పార్వతీ పరమేశ్వరుల యనుగ౦హదృష్టి ఏది దరి[దుని సహితము ఇం (దతుల్యునిగా జేయునో ఆ అను (గ్రహదృష్టి మీకు ఆధిక మంగళముల రాసగుగాక అంతటితో అచటి వారికీ కావ్యరంరునిపై గురుఖానం ఎర్పడి నడి వారు ఆశవి సార్వ భౌమునకు నమస్కరించారు |! గా ! ఖీ

153 8.. చెన్న పురిలో సారస్వత సభలు

సాహిత్యసిమయందు హిమాలయమువలెఎదిగిన మహామనీషి గణవతిముని. అతనియందు ఒక కాళిదాసుని, ఒక ఆదిశంకరులను జూచిన పండిత పరిముఖులు మరల మరల అతని పఠ్రిసలిగములను వినవలెననిఉవ్వి ళ్ళూరుతూ ఉండేవారు. అతనిలో నవీనభావములను బూచినవిద్యార్థులు ఆతనుకనిపించిశచాలు చుట్టుముబ్టెడివారు. పెద్దల్లో పెద్దల్లాగ, పిన్నల్లో పిన్నలవలె మెలిగే గణపతి అందరికి గురు తుల్యుడే. దక్షిణ థారత దేశమున అనేకమంది అతనికి శిష్య అయ్యారు, ఎంతోమందికి మం (తదీక్ష నిచ్చారాయన,. అతని సన్నిధిలో మంత$ి జవం ఏకా (గతతో జరిగేదని ఎంతో (పశాంతలగా ఉండేదని వారి శిష్యులు చెబుతూ ఉండేవారు.

ఈ.-విపరీత జనాదరణతో అతనికి ఏకాంతం భంగమైనది.

_ తపస్సు సొగినదికాదు. తరచూ సాహితీ (పనంగాలతో సమయం

జరుగుతూ ఉండేది. శిష్యుల బలవంతాన పాఠశాల సెలవు దినా లలో మరోసారి చెన్నవురి వెళ్ళా రాయన. ఈసారి ఆతని బస దొర స్వామి అనే విద్యార్థి ఇంట ఏర్పాటు చేశారు. ఫలితంగా విద్యార్థి సమూహం ఆయన్ని చుట్టుముట్టింది.

“అచార్య్యాః మీరు అంగ్ల కవుల రచనలు చదివియున్నా రా! అంగ్ల కవులపై మీ అభి పాయమేమి?” అని అడిగాడొక విద్యార్థి,

జన్సాక్టు అంగ్ల మురాదు,. అయినను మీరు క్లుప్తముగా ఏకధ నెనా వినిపించిన అందలి రచనాపటిమను చెప్పగలొనన్నారు గంపతి. ॥

షేక్స్‌పియర్‌ వా్రసిన్మ" మెక్‌ బెత్‌” క్లుప్తముగా వివరి.చారు

ర్‌4 డంకన్నామ వహిపతి సృ మభవత్సాాట్లాండు దేశేపురే అని [పారంభించి ధారా [వవాహముగా సంస్కృతమున అ కధను పుభుర చమత్కార భావంతో గణపతి వెప్పుకుపోతూ ఉంటే అతని వాజే పవాహమునకు వారు ముగ్దులెరి ఆంగ్ల మే గొప్ప దనుకునే ఆ విద్యార్దుంకు సంస్కృ తభాష అతి నుధురమైనదన్న విషయం అపుడు తెలిసింది గణపలి అంతటికో ఆగక షేక్స్‌పియర్‌. భావన ములు వటువంటివో గూడ వారు ఆశ్చర్యం చెందేలో వివరించారు అ సాయంకాలం పండితవర్యుడు శ్రీ శ్రీనివాశాస్త్రి ఆఅధ్యగ్షతన అకువళ్ళి 'క్కేజిలో సండిత సభ జరిగినది ప$ీముఖులై న హాలాస్య నాధా-శాస్త్ర్‌ నీలమేఘశాడ్తి వేదం వెంకటరాయశాస్త్రి పభృతులు పరీక్షకులు కాగా సమస్యాపూరణములు చేయవలయునని గణవతి శ్వాస్త్రి నాదేశించిరి గణపతియి వేదిక నలంకరించి పరీక్షకు సిద్ద మెయ్యొమ సవ స్యంన ఒకటి వెనుక మరియొకటిగా కురిప, బిది గణపతి అతిసులయవుగా వాటి? పూరించెకు ఇక సమణ్యలు కరు వయ్మెను ౧వ స్యనిచ్చుటకు పరీక్షకులకు సనుస్య అయ్యెను “వాసిష్ట మహాశయీి మీరు మాకు సమన్యలు లేకుండా చేశారు తన్నారు వెంకటరాయశాస్త్రిగార ఈఛలోక్షికి ఆందరూ నవ్వారు గణపతికి మో”ం తెలియదు అవధాన కార్య [కమాలలో కూడా మోసం ఉ౦ంయి- నన్న విషయ మైలాపూర్‌ సభలో అతనికి తె5ఎం గ నారాయశక “ర్శను౩ు అనే మవోవండితువు అసభకి అధ్యక్షత వహించాడు ఐవోటీ ఒక కవి! లేఖకునికి మధ్య జరిగింది అందు కవి గణపతి అతనిని రుక్కి ణీ కళ్యాణ గుట్టము శ్లోకరూవంలో ఆశువుగా చెప్పమన్నారు గణపతి కిది నల్లేరుపై బండివంటింది అతి త్వఠితగతిని నోకములు చెప్పనారంభించారు. లేఖకుడు అలతి వేగంగా వాళియునట్లు నటించి గణపతిని తరువాత తరువాత

55 యని తొందర చేశాడు కొంత సమయానికి మోసం జరిగిందని గధ్రిహించిన గణపతి వాఠసిన శ్లాకములను చదువుమని అేఖకుని నోరారు. అతడు వెంటనే కొన్ని శ్లోకములు చదివాడు అవి గణపతి ఇెప్పినవి కావు ఆ శ్లోకముల శైలిని బట్టి నారాయణ సుదర్శనుని రచనలని శోరితలకు తెలిసింది. వెంటనే సభ్యులు ఆగర హించారు అథ్యక్షుంవారిని లేఖకుని దుయ్యబట్టారు. చివరకు

లేఖకుడు ఏటమిని ఒప్పుకున్నాడు తరువాత వ్యస్తాక్షరి పరీక్ష జరిగినది అందునూ మోసమే సాధారణముగ శాం నందలి అక్షరములు కత్తిరింపబడి వాటేపై కరమసంఖ్య వేయబడి ఒక్కొక్కటిగా పృచ్చుకునకు ఈయబడును అషూడు [కమసంఖ్యన బట్టి అఆఅక్షరములఅను జ్ఞిప్సయందుంచుకొని అవధాని కాకము చెబ్బును వాసిషస్టునకు అటుంఎగాక కప్పైరింవబడిని అక్షరములన్నియు ఒక్కసారి ఈయబడెను ఆక్షర [క్రమమును బుస్టిాయందు చేర్చు = చైెరుట ఒక్కసారి అన్ని ఇక్షర ములీిచ్చి ని కష్టము అయిననూ ఒక సంధా[గాహి అయిన ౯సతి సభికులు అభ్యంతరం తెల్చి ననూ వాటి [గహించిచూచి ఎ కిమును అందరూ ఆశ్చ ర్యబోవునట్లు వెం కనుండి ముందుకు చ.వి ఎురల ముందు నుండీ వెనుకకు చదివెను సభయందు కరతాళధ్బ నులు (మోగినవి తరువాత గణపతి అదేశ్లోకమునరు వ్యాఖ్యానము జెప్పుచూ అందుగం *సాధు పయోగములను దోషము6ను జెప్పి కవిని విమర్శించెను ఊఆగేకవఎ (వ సిన కవి నారాయ ణఐసుదర్శనుడిగుటచే అతనికి చురక తగిలిన మిన్నకు డెను చివరి ఈన ఉపన్యాస మును ముగించుమూ వా ష్టుకు ఆశ్లాకరచన యందలి విశిష్టతను బొగిడి అధ్యకుని జూచెమి తాను మోసముజేసిననూ తన్ను [సశం సింవిన వాసిస్టుని బౌదార్యమునకు సిగ్గుచెంది సుదర్శనుడు క్షమా

క్‌6 పణ వేడిశొనెను పిదప అసమాన ప$తిథాశాలియైన గణవతికి సన్మానము జరిగినది ఈ విధముగా మ ద్రాసునందు సాహితీ సభలు ముగించుళొని అరుణాచలము చేరుకున్న గకాపతికి కొలది దినములలోనే వేలూరు నందలి [కష్టియస్‌ కళాశాలలో తెలుగు పండిశ పదవికి పిఆపు వచ్చినది చెన్నపురి శీష్యులే దానికి కారకులు వేతనము అధికమని వేలూరు వాసయోగ్యమని వారు అతనిని బలవంతము జేసిరి ఫలిత ముగా గణపతి అరుణాచలము వదలి వేలూరునందు కాపురము బెట్టినాడు లి ఇం( దసేన శ్లో శక్తా ౦దేవివిధే హ్యార్తానా నువనే ఇంద$ స్మేవ భుజాం వాసిష్టస్య మతిమ్‌ [మ్మా ఇం దాణీ అఆరినొందిన వారిని రక్షించుటకు నీవు ఏవిధముగా ఇం [దుని భుజమును శక్నిమంత మొనర్హువో వాసిష్టుని బుద్ధిని అట్లు శక్సిమ.౦తయు జేయుము] న్లో భిన్నాం సంఘ సహస్రైః థిన్నాం శతుళిభరేణ పాొతుం భారత భూమిం మాత ్దేహి బలంశ ॥ [మాతా వేలకొలది సంఘములుగా విచ్చిన్నమై శతు ఛారముచే ఖిన్నురాల్టైన భారత దేశమును రక్షించుటకు నాకు బలమిమ్ము _] ఇం (దాజి ఎప్పశతి (గణపతిమున్సి | |! న! |! సంపూర్ణముగా మనోనాశనముకలిగినవతరువాత కేవలము అత్మ తేజముతో వర్తించువారు జ్ఞానులు వారియందు కోరికగానరాదు ఒక వేళ లోరిక జనించినయెడల ఆదితక్షణమే సఫలమగును వారియందు

7

(వసరించేశక్సి అతినిర్మ అమైనఖఇం (దశకి. మనంమామూలుగాచె ప్పే శమము దమము మొదలై నగుణముళు సహజమైన ఈశక్షియందు ఆంతర్లీ నమై [ప్రకాశించుచుండుటచేక మహర్షుల సన్నిధి శాంతి ధామమై యుంటుంది. భగవాన్‌ శ్రీ రపుణ మహార్షివద్ద అశాంతితో కోరికల బాహుళ్యంతో వద్చిన అనేకులు అన్నింటిని మరచి శాంతి చెందారంటే అతనిచుట్టూ [,పభవలె వ్యాసించియుండే ఇం (దశ క్రి మహిమయి అని పెద్దలు అనేవారు, ఆత్మ శక్షిఈశ్వరశక్సి, ఇం [ద శకి ఇవన్నీ ఒకేశక్తి యొక్క పలునామములు, సంకల్ప మా,[తాన సృష్టినే తల [కిందులు జేయు శక్తి కలియు, ఆశక్తిని కేవలము శాంఇక్రై వినియోగించి, (వకృతితోను, జీవరాసులతోనూ మై (తినే పెంచి అపర ఈశ్వర స్వరూపుల్లై మెలిగే వెలిగే మహర్జుల సంళతతికి చెందినవారు హైందవులు.. వారి మతను బహు వి[శుతము అ సిక నాస్పిశ వాదములు రెండింటికిని అందు చోటు గలదు. వారిమూల గశ్తింధములై న వేననములు ఒకరిజే వాఠీయబడినవి కొవు. పలు మక్తుల దర్శ నములు, విశ్వాసముళ అందుగలవు. ఈ అనంత జీవన స౦0వంకె వారికి ఒక సాధనావ) [(కియకాగా విశాల విశ్వ మొక శోధనాలయ మైనది. వారిదృష్టి కేవలము. వస్తు విజ్ఞానమునశే పరి మిశము కాక వ్యక్తి విజ్ఞానమునకు గూడ వార్తకినది. అనంత విశ్వ మును తన హృదయమునందు జూచువ్యక్తి వారికి అడిముఖ్యుడు* నైతిక వృక్ప ధములేని విజ్ఞానమును వారు హర్షించలేదు. ఆంతటీ మహత్తరమైన హైందవజాతి ఆంగ్లే యుల పాలనలో బానిసత్వము నవ గురిమై గమ్యము తెలియక తల్లడిల్లుచున్నది. వాసిష్టుని

బాధించు సమస్య ఇది మనిషికి ధైర్యసాహసాలను ఇచ్చేది అధ్యాత్మిక దృష్టి అంతర్ము ఖ్నుడెన సాధకుని వ్యక్తిత్వం స్వార్థచింతనకు అకీతమై

53 అవాంకార వివర్ణిత మై జొన్నత్య దృష్టిని వెంది ఉంటుంది దేశ మునకు అటువంటి వ్యక్షు ల అవసరము ఎంతైనా ఉంది. అందు లకు సొమాజిక ధృకృ్చథధముతో గూడిన ఆధ్యాత్మిక శిక్షణా కేంద0 ములు అవసరమై యున్నవి బుద్ధుని నాస్తిక వ దముతో దేశము అస్తవ్యస్త మైనవుడు మండన మిశుకినివంటి విపరీత కర్మాచరణ మూర్థాచారములు అధిక మైనపుడు ఆదిశంకరుల వారు అదైై్యైత (వబోధము ద్వారా ప౦ిజలను వైతన్యవంతులను చేశారు శంకరపీరము లను స్థాపించారు ఆరీిగనే నేడుకూడా వేద విజ్ఞాన బోధన ఆవశ్యకమైయున్న దని గణఎతిముని తలచారు (అతని ఈ సంకల్ప బలమే మహాచార్యుడై న భగవాన్‌ శ్రీరమణ మహర్షిని దేశమునకు పరిచయము చేయుటకు దోహదము చేసిందనవచ్చు ను అందులకొక పటిష్టమైన సంస్థను స్ట్థాపించాలనునది అతని బంక్షల్చ్ప ము

మూర్తీభవించిన ఒ౦హ్మ వర్చస్సు కాం3వంతమైన. నేత౦ లు ముఖయినందు దివ్యత్వము గోచరించుచుండ అడుగులు 'వేయుచూ వేలూరు [క్చియన్‌ కళాశాలయందు పదవీస్నీ కరా కొరకు పివేశించిన గణపతిషునిని జూచి ఆపరియత్నముగా లేచి చేకులు జోడించి హిందువుం పక్కలొ నమస్కరించాడు (ప్రిన్సిపల్‌ వాంబర్లీ కళాశాం చరితలో ఇదియొకవింత అకనిలీ 'నేను

ప్రెన్వేవ పరీవక్ష్త్య పగ చూవాశు అన్నా శ3గు మళప(వాళము ఆంగ్లె యుఎకు పెట్టి విద్య తమ అధికార ము వారు అంధులకే విసయోగించిం పై బిల్‌ నందలి మూక్తులు శ్రీస్సేవ మక విశ్విత ఇత్యామలు ఎదొ ఒక విధముగా పార్యాం శములలో కాలేజీయందు కనవపడెను ఆందెయులకుగల గౌరవము భారతీయుల కూండెడిదిగాదు సంస్కృత బాషగాశి హైందవజాత్త్రి

గొప్ప దనముగాని తెలియని విద్యార్థులు ఆంగ్ష మును గౌరవించు. చుండిరి. తెలిసిన విద్యార్థులు ఖభయముఖజే. వారల ననుసరించు చుండిరి. ఈవిధముగా విద్యా కేందరీములు మత [పచార భవనము అగుట వాసిష్టునకు నచ్చలేదు. విద్యాక్థానములు జ్ఞానబోధకుగాని. మత ప౦చారమునకు గాదని, మతముల కకీకనుగు జ్ఞానము స్వతంత0 వాతావరణమునందే లభించునని అటువంటి వాతావర ణమును..కాలేజీయందు కేవలయునని అతడు ఉపాధ్యాయులకు విద్యార్థులకు చెవ్పుచుండెను. అంతటితో అగక "హైందవుల విశిష్టత, . వేద సంస్కృతి యొక్క. గొప్పదనముపై ఉపన్యాసములిచ్చు చుండెను.

కొందరు క్సెస్త వులు అతనిని సమీపించి *శాస్ర్రిగారూ: బైబిలు చదివిన మీకు అందలి గొప్పదనము క్రైస్తేన మతము యొక్క గొప్ప దనము తెలియు” ననిరి. "

“ శ్రిస్తుపై నాకు గురుభావము గలదు. ఆంగ్ల భాషను నేను గౌరవింతును బై విలు నందలి సూక్తులవలె ఇతర మత (గ్రంథము లందుగూడసూక్తు లుగలవు, అవిన్యక్షి వికాసమున క్రై (వాయబడినవి. బై విలుపై మీకుగలభక్సి ఇతరమళ |గంధములపై ఏలఉండరాదు! విజ్ఞానమే వరిధానమైనచో అన్ని గకింధములను చదువవలయును,. అందులకు సై బిలొక్కటి చాలదు, ఇతర మశిములందు మంచి భాష్యములు లేవా? వేము భారతీయులము మాది వేద సంస్కృతి. కేవలము ఒక వ్యక్తి యొక;-.-సొాధనాబలమువల్ల ఏర్పడిన మతము కాదది. వేదములు అనేకుల విశ్వాసషు ల సమష్టి సంపుటి. సంకు చిత.భ్రావములకు అందు తావులేదు. మీరు మాదేశ ము వచ్చి యుంటిరి మాధర్శ్మ మును విశ్వసించుట .మీకుమేలు, .అట్లులగాక మమ్ము

160 దూషించుచుంటిరి, ఇది మీకు న్యాయమా? మాకు మాభారత భూమిపై అత్యంత విశ్వాసము గలదు. మా జాతి సంస్కృ తిమాది, దానిని నిరసించుట మీకు వివేకముకాదు” అని గణపతిముని గంథీ రముగ పలుకవారు నిక్చేష్టులైరి. నానాటికి గణపతి [ప్రవచనములు విద్యార్థులయందు చైతన్య

మును తెచ్చినవి. వారు భయ [భ్రాంతులను వదలి ఉత్తేజితులైరి. కాలేజీ ఉపాధ్యాయులైన శివసు |బహ్మణ్యము, సర్వేపల్లి నర సింహము ((పణవానందుడు మెదలగు వారు గణపతుల వారి శిష్యులైరి. ఉత్సాహవంళులై న విద్యార్థులతో గణపతి ఒక సంస్టను స్థాపించారు అదియే *ఇం (దసేని, హిందువులు ఈశ్వ రార్చిత కర్మ యందు విశ్వాసము గలవారు గాన అటువంటి దృక్ప ధంతో గూడిన సంస్థ ఇది, గాన *“ఇం[దసేని యను పేరును గణపతుల వారు సూచించారు. ఇందు ఆధ్యాత్మిక చింతనతో బాటు సంఘసేవా దృక్చ ధం ఒక భాగంగా యుండేది. ఈ [కింది భావములకు సంప్ర అంకిశమైనది.

(1) విద్యాబోధన వత (సచారమునకు అతీతమై యుండ

_. .-వలయును, (€) భారతీయుల విశ్వాసములను అణగ (దొక్క్మే అధికారము =. ఆంగ్లేయులకు లేదు. (0 వేద విజ్ఞానము (వజలకు శాటి చెన్పవలయును. (4) జ్ఞానసముపార్ణనకు అందరూ అర్హులే, ఇందు కులు మత, వర్ణ వ్యత్యాసము లుండరాదు. . (0) '“శవ్రతి వ్యక్తి అంతర్ము ఖుడై థ్యాన నిష్టలో అంతర్గత ఇంద శక్తిని 'జాగ్భతము. చేయవలయును. ముం [తదీక్ష జప

6

తపవఎలు పాటించుట ద్వారా సాధ్యము విద్యయందిది అంతర్భాగము

ఛఈ సంస్టయందు చేద విజ్ఞానబోధ (ప్రాధాన్యము వహించెను నాటి బుషిక ల నాగరికత స్త్రీ పురుషుల సమానత్వము కర్మా చరణయందు నిస్వారత ఇత్యాదులు పార్యాంశములు గా నుండెను గణపతి [పవచనములతో విద్యార్దులకు హైందవ సంస్కృతీ విశిష్టత తెలియు చుండెను పుష్కలముగా దైవశక్తిని సంపాదించి నై వానుగలిహము పొందనిదే దేశమునకు స్వాతం [త్యము తెచ్చుట కష్టమనియు అటుల స్వాత౦0 [త్యము వచ్చిననూ అది అట్టే కాలము నిల్చుట కష్టమనియు. ఆర్థిక పారమార్థిక స్వాతం త్యములు వొందుట ఆఅవశ్యకమనియు గణపతిముని తలచియుండెను అందుచే అతడు విష్ణ వాళ్మక మార్ష మును మ ౦దుగా అవలంబించక వ్యక్తి హెన్నత్యమునకై [ప్రణా శక తయారు చేసెను ఇ0 [దో విశ్వస్యరాజతి అను ఎకపద గాయ [తీమంత$ము దీక్షగా సభ్యుల కీయబడినది ఉమాం వందే మాతరమ్‌ అనునది వారి నినాదము అఖిల జగన్మా తమైన

ఉమ యొక్క స్వరూపమే భారతమాతయని ఈసంస్థ భావించెడిది

గణపతిముని నాయకత్వంలో అనేకులు ఇందు సభ్యుల్జైరి ఇంద$ సేనయొక్క శాఖలు అతిత్వరలోనే మదా0ను చిత్తూరు పరి సర పాళింతములందు స్థాపించబడినది

ఇదిఆధ్యాత్మిక సంస్ట్రవలె వ్యాప్తి చెందినవ్చ టికే దేశభ క్రి జేశ స్వాతం [త్య నినాదము లిందుగలవు గాన [బిటిష్‌ పాలకుల నిఘా గణపతుల రిపైై బడినది

ఠి 8 ఉ న

162 10. రేణుకా దర్శనము ల్లో॥ యఃకుణ్జలీ పట్టణ రాజధానీ మాలోకతే కామపి కృత్తమన్వైమ్‌ |

.... నిస్పార మానంద కళావిహీనం

సంసొర మేతం సజవాతి బుద్ధ్యా ॥

.... గైకుండలీ వట్టణము రాజధానిగా గలదియు, ఛేదింపబడిన శీఠస్సు గలదియు చెవ్పుటకు శక్యముకానిదియు అగు రేణుకాదేవిని దర్శించిన భక్తుడు సౌరములేనిదియు ఆనందమను మాటలేనిదియూ నగు జనన మరణ రూవమగు ఈ సంసారమును బుద్ధిచేత విడచి విరక్తు డగును. _ఎఉమా సహ (ము గణపతి ముని. జ నః ల ఓ

౨ వేలూరునకు సమీపమునగల వుణ్యక్షే [తము 'పడై వీడు" ఇది "కనుండలు నదితీరమున గలదు. దశమహి విద్యాత్మి కయు, “దేవతలచే . పూజింపబడునదియు. పరశురాముని జననియు అగు లేణుకాదేవి. ఇచట వెలసియున్నది. పాముపడగను తమిళశమున “వ్వ” అందురు “వీడు” అనగా గృహమని అర్ధము. కుండలి వురము అనునది ఈక్షే[ తము యొక్క సంస్కృత నామము. ఐం్యద్రీ శక్తి యొక్క మరియెక నామము _ కుండలినీశక్తి, ఇదె. శరీరమున మూలాధారము నందు అణగి యుండును. యోగులు ఈ శక్తిని జాగృతము. చేసి సహ [సారమునకు 'లేపెధరు, -. అప్పుడాళక్తి వడగ విప్పిన పామువలె పీణాదండం (వెన్నెముక నుండి లేచి శిరన్చు బేరునట. పొమువలె లేచు శ్రి గాన దీనిని కుండలినీశక్తి అందురు. యోగులయందు ఇది వ్యక్త మైనచో కపాల భేధమగును. అందుచే దీనిని చిన్న మస్త అని

“శ్‌ 63 అందురు. కావున రేణబుకయే చిన్నమస్త, ఆమెకుండలినీ విద్యకు అధికారిణి,

1806 వ సంవత్సరము నందు దేవీనవరా [8 పూజలు జరుగు చుండగా గణపతి తన భార్యావు [తులతో ఈ క్షేతరిమునకు వచ్చెను దర్శన మా [తమున అదేవీ తత్త్వ మును (గహించి అచట తపమాచ రించి వరము పొంద సంకల్పించెను,. డిశంబరు నెలలో కళాశాల సెలవు దినములందు వరల ఈ క్షే [తమునకు వచ్చి మండల దీక్ష బూని ఘోర తపమాచరించెను. 88 దినములు గడచినవి. తపోదిక్షచే అహార నియమికుడై యుండుటచేత అతని శరీరము కృశించినది కాని తనువునందలి కుండలినీశక్తి మాటిమాటికి జాగ్భృతమగుచుండు టచే సహజకాంతులచే ముఖము (వకాశించుచుండెను. ఆరోజు తాను సంకల్పించిన దీక్షకు ఆఖరిదినమైయుండెను. అర్ధరా 18 ఆలయము నందు ధ్యాన నిరకుడై యున్న అతని వెన్నెముకయందు అకస్మా త్తుగా నొప్పి కలిగినది. గణపతి అనా ప్పిని తట్టుకొనలేక శవాసనమున పరుండి ధ్యానము సాగించు చుండెను. అంతట అనుకోని రీతిలో అతని శరీరము తాళవృక (ప్రమాణము పెరిగినది, కింకిణీ న్వనములు వినిపించినవి. అందెలు ఘల్లు ఘల్లు మన పెదవుల చిరనగవుల తొణికిసలాడ ముగ్ధమోహన రూపవతియైన రేణుక అతనిముందు;నిలచినది. పు [తవాత్స-ల్యముతో గణపతిని జూడ ఆమె చూసుల యందలి దయామృత తరంగములు గణపతి హృదయము సోకి తప్త పృాదయమును చల్లార్చి నవి" కండ్లలో నీరు దవించుచుండ చేతులతో ఆమె చరణములు తాకి గణపతి ఇట్లు నివేదించెను.

64

న్లో! భాహి వివిధాకృతి నుతీద్వి జ సమూహే

పాహిగలిహీన వమఖిలేశ్వరి కులంన దేహి బహుకాల భజకాయ వర ఘేతమ్‌ యాహి నగ నందివి యశ శశివలక్షమ్‌

[అమ్మా నగరాజతనయా మాద్వి జకులంలో మంచి ఖావా లను కలిగించు గతిలేని మా భారతకులాన్ని రక్షించు. చిరకాల సేవ కుడగు నాకు ఈ వరముల నిమ్ము భక్తుల రక్షించు దానవను నీ కేర్పిని నిల్చుకొనుము ౫]

నో॥ వారయతి ఘోరతర పాతక సమూహము వర్థయతి ధర్మ మపి శర్మ కరమన్నే కింకర జనస్యన కిమూవహతి భవ్యమ్‌ శంకర పురం (ధి తవపాద పరిచర్యా ॥

[శంకర థామినీ సీపాద సేవ ఘోర పాతకములను నివా రించును ధర్మవిజయమును చేయును భక్తులకు సర్వవంగళఘు శను ఇచ్చును క్ష

భక్తుని హృదయ నివేదన ఆ కరుణామూర్తిని కరిగించి వేసినది అభయ హస్తముతో గణపతిని ఆశీర్వదిస్తూ లెమ్ము నాతోరమ్ము అని పలికినది నొప్పితో పరుండియున్న గణపతి ఎడమతొడపై గిచినది ఆ చల్లని తల్లి కరస్పర్శతో అతని యొడలు జలదరింప విద్యుత్తు శరీరమునందు (పాకినల్లై నది నడుమునొప్పి మాయమైనది అతడులేచి ఆమెకు నమస్కరించినాడు ఆలయమ. నందలి పడమటి దిక్కునగల మారేడుచెట్టు వద్దకు వెళ్ళారు వారు అమ్మ అచట వేదికపై కూర్చున్నది గణపతి చరణముల వన

165 కూర్చున్నారు. మరికొంత ' సేపటికి అమె లేచినది. గణపతియు ఆమెను అనుసరించాడు. అచటగల ఏకముఖ కుమాఠస్వామి ఆలయమందు ఆమె జౌొరబడీ కుమారస్వామి హస్త్రమునందుగల శక్ష్యాయుభమును గణవతికిచ్చినది. అచటనుండి తన గర్భగుడి జేరుకుని ఆమె మాయమైనది.

ఈ అద్భుత తటాక్ష్రవము గొన్న గణపతి విన్న యచిక్తుడై దాహ్యదృష్టికి వచ్చినవాడై కనులు విష్పినాడు. ఆశ్చర్యము | తాను మునుపటివలె పండుకొని యున్నాడు. కాని తొడపై అమ్ము గిచినచోట రక్తము [సవించి యున్నది. భగవతి అను [గ్రహమునకు సంతసించి మఠల ధ్యానమగ్ను వైనాడు.

మరల అదే దృశ్యము: అదే అనుభవము £ ఈసారి భగవతి కుడితొడను జీరినది. ఉత్తరదిశగా నడచి, గర్భగుడి (ప్రవేశించి అంతర్జానమయినది. .

వుర్నాడు ఉదయముననే లేచి భగవపీ కటాక్ష కౌశలమునకు ఆనందము బెందినవాడై కుమారస్వా మియొక్కు శక్త్యాయుధమును అమ్మ ఇచ్చిన వై నమును దివ్యాస్త్ర లబ్టిగా భావించి, వేలూరునకు పయనమయ్యాడు గణపతి.

ల ఠి గా గ్‌ "

కసే. ఉద్యోగ విరనుణము శ్లో॥ కిన్ను సుకృతం మయాకృత మభథిలేశ్వరి కింతవ న ప్రమ్‌ | [(కీడయసిమాం (తిక్షణమానంద సుధానిధావంతః ॥ (అఖిలేశ్వరీ : వేను ఏమిసుకృతము నొనర్చితినో, ఏతవము

166 నాచరించితినో నన్ను [వతిశ్షణమూ 'ఆనందామృ త సాగరాంతర మున [క్రిడింప జేయుచున్నావు.]

_ఇవాసహసర్సిము (గణపతిముని)

జె శీ తె అఆ

.. రేణుకా దర్శనానంతరము మం తసిద్ధి నొందిన గణపతి మహామం [తేశ్వరుడై నాడు. భువనేశ్వరి, తార, నందాదేని, కాళి ఇత్యాది అనేక రూపాలలో దర్శనమిచ్చిన జగన్మాత రేణుకా రూపమునందు ఆతని యందలి కుండలినీశ కక్షిని ఉద్దీపింపజేసి అనందామృత సాగరనుందు అతనిని నిరంతరము (శ్రీడింపజేయ సొగినది. ఆమె ఆతనికి పిలిస్తే పలికే దేవత అయినది. అంతేకాదు అతని. :కుటురఎమునందు ఈనాటికీ ఆమె పిలిచిన పలికీదేవతయే | గణవకిక్షి మంతోవదేశముజేసి, . శ్రీవిద్య. నేర్పించి: దేవీకటాక్ష (ప్రాప్తికి దారిచూపిన గురువు నృసింహశాస్రి గావున గణపతి తన తం [డియందు ఎల్ల స్వుడూ గురుభక్తి నే [పకటించేవారు.

.. కన్టీవు తవముజేయుము ఈవడు నీకగుపించి 'నిన్ను నీవు దెలిసికొనుము అని చెప్పును” అను శ్రీరమణ మహర్షి వచనములు ఇచట గమనార్హ ములు, మం [తసిద్ధి ఇెందిన గణపకికి తపస్సిద్ధి చెందు. సమయము ఆసన్నమైనది, రేణుక కుమారస్వామి హస్తము నందలి వేలాయుధమును గణపతి కిచ్చుట యందలి తత్వా ర్థమిదియే. గణవతి యది గగ్గహించినాడు.

. కుమారస్వామి పార్వతీ వర మేశ్వరుల చిన్నితనయుడు అని పురాణగాథలు చెవ్వుచున్నవి. అతడు వై శ్వానరుడుు సహృదయ గుహయందు వర్తీంచువాడుగాన “గుహుడు” అనునది వేదదర్శ నము. “అహం. వ్లైశ్వానరో భూత్వా ప్రోణినాం దేహమా (శితః

మీ

అను గీతా వచనములందుగూడ ఈ తత్త్వార్హము గూఢముగా గాన నగును. తన్ను తెలిసిన వాడు సర్వమునూ తెలియగలడు. కోలా హలయుతమైన భారతావనియందు ఈ తత్వార్థ [పచారణావశ్య కత ఎంతై నా గలదు. గణపతి కోరికయూ అదే అనాటి అదిశంక రులు గూడ చాటిచెప్పి నదిదియే, కావున అటువంటి గురుదర్శనము ద్వారా ధ్యేయము సిద్ధించునని 'రేబుక గణపతికి సూచించినది. కాశీయందు దుర్గామందిర యోగిగూడ స్ధూల శిరస్పు” అనువాని దర్శ నము ద్వారా నీకు తపస్పి ద్ధియగునని చెప్పి యున్నారు, హృదయ నిషయందుండువాడే స్ట్థూలశిరస్సు గలవాడగును. కావున ఇదియును గుహావతారుడగు యోగి యొక్క దర్శనమగుననియే సూచించుచున్నది.

సూచనలన్ని యు బాగుగనేయున్నవి: అందులకై. యెటు బోవుట ? ఎచట వెదుకుట 1! మహామం (త్రేశ్వరుడైన గణపతి యవి చేకియా ? థారము రేణుకకే వదలి ఆమె చరణారవింద సేవ నిత్యము జేయుచు యధా (ప్రకారము తన అధ్యాపక వృత్తి నెర వేర్చు చుండెను.

0211-1807 నాడు రాతి మూడవ రూము నందు

మరల యొక విచ్చిత (పేరణము కల్గినవాడై గణపతి చలించెను'

ఆరోజు భగవతి కటాక్ష రసానుభూతియందు కనులు .మూసి పరుండి యుండ అకస్మాత్తుగా ధవళ వస్త్రధారి యైన యొక వుకషుడు “నేను దేహము చాలించుచున్నాను. నాతరువాత దేశ క్షేమ నిరత్నికై ఉద్యమముసల్పు బాధ్యతనీది లెమ్ము! తపోయా (త సాగింపుము” అని వలికి మాయమయ్యును.

మర్నాడు ఆల్కాటు దొర మరణవార్త ప తికలయందు [వకటింపబడినది, ఇతడు 1882 లో అమెరికా యందు జన్మించి

170 2. కనలని రథం కదిలింది శ్తో॥ “స్మరణ మాతశ్శిముననె వరముక్తి ఫలద కరుణానృ్చుత జలధి యరుణాచలమది” _= భగవాన్‌ శ్రీ రమణులు ళ్‌ |! ఠి అ అరుజాచలమునందు బ౦ిహ్మోత్స వులు జరుగు రోజులవి. జో్యోతిర్హింగ స్వ రూపుడై న అరుజేశుని అవతార తత్త మును చాటుచూ పదిరోజులపొటు . ఈ ఉత్చవాన్ని జరుపుతారు. కార్షీక మాసమునందు కృత్తికా నక్షత౦ము పర్సివేశించిన రోజు పదియవ రోజగును. ఆరోజు అరుణగిరిపై బఫ్సిహ్మాండమైన జ్యోతి వెలిగించె దరు. ఈ దీప. దర్శన తత్త్వమును భగవాన్‌ శ్రీ రమణులు ఇలా తెల్పియున్నారు. _.. = ఈశరీరమె యౌదునేనను మదిని నాశమొనర్చి పూర్ణముగా నాబుద్ధి హృద్వాసియగుచు, లోదృష్టేవలనను అద్వ్వై తమగు నిజాహం జ్యోతి గాంచుటరయ, భూమధ్యమౌ యరుణా (ది దీపదరిశెన మై యొష్పు తత్త్వార్థ మగును, స్వామి ఆఅంబికతో సహా ఈ దివసములఏఎదు పదునాల్లు అంత స్తులు గల రధము నధిరోహించి వురమునందు ఊరేగును, అచలత తన నై జమైనవ్ప టికీ పదునాల్లు: భువనాధీశుడై న అరుజీశుడు వర మున చలుడై. దిరుగు వేడుకను జూచుటకు ప$ిజలు తండోవతండ ములుగ వచ్చెదరు. ఈసండగ దినములందు అలంకార శోభితమై యొప్పు అరుకాచలము భూకై లాసమువలే చొడహుచ్చటగ న. నుండును. _

171

గణపతి.ఈఉత్స వ దినములఅందు అరుణాచలపు చేరుకొనెను. ముందుగ అరుణేశుని దర్శనము చేసికొని అంబిక ఆశీర్వచనము పొంది మి[తుడగు వాసుదేవశాస్త్రి సహాయమున ఊరికి చివరగల మరకత శ్యామలాంబ గుడి (పవ్చైయమ్మన్‌ కోయిల్‌ జేరి అచట తపస్సు చేయ సంకల్చి౦చెను. వాసుదేవశాస్త్రి అతనికి ఆహారవసతి

మెొదటీరోజు కడు దీక్షతో తవస్పమాధి యందుండగా అర్థ రా [8 గర్భా లయమునుండి మధురవముగు నృత్య శబ్దము విన వచ్చినది. అరుణేశుడు నటరాజ్జి తాండవించు సమయమది గాబోలుః అరుణగిరి మహాత్మ్యమును వర్షిస్తూ అరుణాచలుని నటనా కౌశలమును భగవాన్‌ శ్రీ రమణ మహార్షి ఇట్లు తెలిపియున్నారు.

“*ఆచలమై తన శక్తి యచలజ యరయ అచలత తన నైజ

మయు్య్యూ నాశివుడు కనక సభాంతరంబున తాండవించు

అరుణాచలాన దానచలత నెగర అంబిక యతని యందణగి

శమించు”ం "

మధురతరమైన నృత్యనాదము చెవులకు విందు కలిగించు చుండగా ఆదిదంపతుల అనంద తాండవమును మనసున జూచు గణవతి సంతోష మొందుచుండెను. అంతట అకస్మాత్తుగా నృత్య నాదము లాగిపోయినవి. వికృత పురుషుల వికటాట్టహాసములు ఇలరేగినవి, “అవి భారతదేశమున కెట్టి దుర్గతి పట్టినది: ఆది దంపతుల ఆనంద నిలయమై యొస్పుచు సత్పురుషుల తపో భూవిగా వేద సంస్కృతీ శోభలతో కళకళలాడు భారతదేశమును " నేడు పీడించు దుష్టశక్తులివియేగదా! ఈదుష్టగణములను పార [దోలు టకుగదాతన తవముః ఇవి ఇంకను నన్ను వెంటాడుచునే యున్నవిః అనితలచినవాడై మరకత శ్యామలాంబను మనసున ధ్యానించి,

172 శ్లో॥ ఉక్షరాజ వాహనన్య జీవితా దరీయసి | పక్షిరాజ వాహనాది వర్మ్యమాన వైభవా ॥ కేకిలోక చ |కవర్తి వాహనేన వు [౩జీ వారజారి సార్వభౌమ వాహనా గతిర్మమ ॥॥ [వృషభ వాహనుకైన ఈశనికి పాడేశ్వరి యైనదే శక్థియో గరుడ వాహనుడైన విష్ణువాది దేవతలచే స్తుతింపబడు వైభవము కల్గినదై , నెమలివాహనువై న కుమారస్వామిని వ్యుతునిగా వడసి, గజములకు శశువైన సింహమును వాహనముగా గొన్న డుర్గనాకు గతియగుగాక ! ౫ అని స్ర్తో[తించిన వెంటనే అలజడి తగ్గి మననస్ను శాంతించినది. మర్నాడు గణపతి తపఃస్థలమును మార్చ నెంచి అరుణగిరి సమీపమున గల నై బుతి లింగస్థలమును జేరి అచట ధ్యానమున కూర్చుండెను, పురమునందు ఏడవరోజు ఉత్చ వములు కడురన్యు ముగా. జరుగుచుం డెను. భకృజనుల పూజాది సేవల నందుకొనుదు అరుజేశుడు రధారూఢుడై పురమునందలి అన్న ధర్మశాల సమీప మునకు. చేరుకొనెను. పూర్వము గణపతీ శివరాములను ఆదరించిన స్మమిది, వారికి విందుభోజన సత్కారములు జరిపిన గణపతి ఆలయముగూఢ అక్కడికి దరిదాపుననే యున్నది. బహుశా అరు చెపనకు తన ట్యేష్టకుమారుడు జ్ఞప్పికి వచ్చెనో వీమో.! అచట నుంటి శదలనని మొరాయించాడు, పుఠరపళిజలు తమ శక్తి నంతను వినియోగించి రధమును. లాగిరి, కాని రధము కదలలేదు. మార్ష "మును జూచిన చాలా చదునుగా యున్నది. రధము ఎందుకు కదలలేదో కారణము తెలియలేదు, పూజలు అర్చనలు [పత్యేక ముగా. చేసి అర్రకాచలశీవ నామస్మరణములతో భజనలు గావించుచూ పలు పళియత్నములు జేసిననూ స్వామి ససేమిరా

173 శదలనన్నారు ! పుర్మపజలలో భయాందోళనలు బఇెలరేగినవి. ఏదియో అపచారము జరకిగెనని కొందరు, పర్సళయమురానున్న దని కొందరు భీతిచెందినవారె రి. అప్ప టికి రా [తి వదిగంటలై నది, జేసేదిలీక అర్బకులు రథము దిగిరి, స్వామివారి రథమును అచటనే విడచి అందరూ ఇండ్లకు పోసాగారు. నైబుకి లింగస్థలమునందు గణపతి నిండు ధ్యానమున మునిగియున్నాడు. అకస్మాత్తుగా అతనిముందొక రూపను అగు పించినది. అతడు ఆలయము యొక్క పెద్దపూజారి సరు రామ లింగ శివార్చ కుడు, అతడు గణపతినుద్దీశించి” ఆచార్యా ః పురము నందు అరుజేశుని రథం ఆగిపోయినది. ఘీరు వచ్చి నగాని కదలదని ఈశుడు చెప్పెను. మీరు దయచేసి రావలయును” అనిెప్పి నాడు గణపతి కండ్లు విప్పినాడు, ఎదురుగా ఎట్టి ఆకారము కనుపించలేదు* ఇది కలయా £ నిజమాః ఇటూ అటూ జూచి గణపతి మరల కండు మూసుకున్నాడు. అప్పుడు ఆశరీరవాణి ఇట్లు వలికినది “గంపతీ ఈశ్వరుడు నిన్ను పిలుచుచున్నా డు. లెమ్ము” వెంటనే గణవతి ఇది శీవాజ్ఞగా నెంచి లేచి వడి వడిగా వురము జేరుకొని అన్న ధర్మ శాల వద్ద రథమును జూచెను. అచటి వారిని అడిగి విషయము దెలిసి కొనెను. అది రఫచాలనము గావించు సమయము కాదు గావున 'వేకువను వచ్చుట యుచితమని యెంచి గణపతి తన తపః సలము నకు వెనుదిరిగెను. క. న్లో కింయాగ్రై రతి దారుజేన తపసా శింవాక్రి మభ్యర్భ్చనై | కింస్నా నేన సువర్వ పుణ్య సరితో నానావిథైః కిం (వత్తైః! శామారీ! కరుకానిధే! పశుపతే? భూతేశ ? గౌరీవతే శంభోశంకర | చం [దచూడ ః జగతాం నాధేతి నామావళీ॥

74

పాశామాలే. కరుణాిదే పశుపతే భూకేశ గౌరీపతే శంభోశంకరా చం [దచూడా అనేక నామములతో నిన్ను జపించు వారికి యాగనులు ఘోర తపములు అర్బ్చనలూ వుణ్యనదీ వ్య్నానములు నానావిధ (వతములు ఎలనయ్యా నీనామ సంకీర్త నమే సర్వఫలమ లు ఇచ్చునుగదా అని అరజేశని అను [గహ మునకు భక్షి పారవశ్యము చెందిన గణపతి పలువిధముల అతని స్తోత౦ిగానముల కొనియాడుచూ మర్నాడు ఉషోదయకాలమ న రథము నధిరోహించి ఈశుని చరణ పంకజములదాకి భక్తితో హర స్తుకి గావించెను ఈశనికంరాఎంకృ తమైయున్న వూలమాలనుండీ గణపకి (ప్రార్థనలను అతడంగికరించెనా యనునట్లు ఒక పువ్వు గణపత శిరముపై బడినది ఆ భక్తుని ఆనంద మునకు మేరలేదు భక్తితో శరీరము వణకినది గొంతు గద్గ్దదముచెందినది కండ్ల నీరు కారినది జగదీశడు మనలను అను [గహించాడు ఇకభయములేదు రథమును లాగండి యని పర [ప్రజలనుకోరి తానుగూడా రధము దిగి గొలుసునిప! లాగాడు ఆభక్తవ శంకరుని అను గహ లీలలు ఎంత గొవ్నవి రథము ఇెంగుచెంగున వరుగు దీసినది

ఈ లీలని జూచి ఆశ్చర్యము చెందిన జనావళి గణపతిని చుట్టుముట్టారు ఈశ్వరుని చరడార్చిక మనస్కుడై యున్న గణపకియందు ఆవేశము చల్లారలేదు జనాన్ని తప్పించుకొని ఎవరితోనూ మాటలాడక సందుల గొందులబడి తిన్నగా గిరిని సమీపించి కొండనెక్కాడు విరూపాక్ష గుహను చేరుకున్నాడు ప్పటికీ సమయం మధ్యాహ్నం రెండుగంటలు గుహసమీపబమిన మౌనస్వామి చదునైన రాతిపై గూర్చు ండి యుండెను అతడు తన రాకక్షై ఎదురుచూస్తున్నట్లు మందహాస వదన డై కన్చిట్టెను నిశ్చ లచిత్తుడై నిర్మల హృదయుడై కనులనుండి చల్లనికాంతి

76

ఎలుగుల విన్నెలచిందించుచుండ తాండి ధావనమునందు వెలుగు సిండుచం దుని వలెనున్న ఆమౌని దర్శ నముతో గణపతి ఆవేశమ. చలారినవి పవైవీడునందు రేణుక తనకు అస్త్రము నిచ్చిన దృశ్య. కనులముందు గనపడినిది ఆచట తాను చూచిన ఎక బమఖి కి మారస్వామి రూపయి అతనికి మౌనస్వా మియందు గోచ రించినిది ఇతడే స్టూలశిరస్సు నీకు తప సిద్ధి నానగువాడు అని చెప్పియున్న దుర్గామందిర యోగిమాటలు అంత రాంతరాలలో మోగినవి ఒకేవూరు వినయము విథఖేయత ఆర్జ్భత ఇత్యాది శరణాగతి లక్షణసులు గణవతియందు చోటుచేసుకున్నవి అతడు మౌనస్వామిని సమీపించారు మోకాళ్ళ పై నిలబడి ఆస్వామి కుడి పాదమ ను కుడిచేతితోను ఎతమ పాదమున ఎడమచేరితోనూ పట్టు కుని సంపూర్జార్చిత మనస్కుడై గ్‌ తపము _ బహుశశ్చ రితము శాస్త్రములు అధీశవ.లు మహా

చుం తయులు _ జప్తృములు తప స్వరూప మెరుగనట్లుంటి

త దూపమెరుగు దీవు “ను సత్మృప నను (గ్రహింపుమయ్య

అని పారిర్ధించాడు

మౌనస్వామి హృ దయము కరుణాసటు (దమైనది అతడు శరణాగత వతృలడయ్యాడు దశాబ్బమునకుపై గా మౌననునండదే యుండిన ఆ మహనీయుడు తన మౌనము త్యజించాడు అతని యందు వాణి ఉత్తే జభరితమై శబ్దచకాశిల రథమధిరోహింప అతని యందలి కదలని వాణీ రథం కదిలింది గణవతి శీరస్సుపై తన

ఆన

అభయ హస్తపు నుంచారు

ఆహా _సబుయమెంత మహిమాన్వితమైనది ఇరువురు మహాయాగుల సమాగమయినకు ముహూర్త ము కుదిర్చిన ఆఅరుిణా చలు డెంత దయాళువు అరణాచలమున రమజోదయవుగా

76 నున్న ఈ శుభదినము గార్తీక శుద్ధ చతుర్దశి.అశ్వ నీ నక్ష [త్రయుశ్ష సోమవారము (ఓ _ 8070 భారత చరి తయందు సువర్గాక్షర ముల లిఖింపదగినదై యున్నది అ ర ఆ శై గురూలఎటదేనము న్లో వందే శ్రీరమణర్షే రాచార్యస్య పదాబ్దమ్‌ యోమే దర్శయదీశం భాంతం ధ్వాంత మకీత్య ॥|

అంధకారమున కావల (ప్రకాశించు ఈశ్వ రుని నాకుజూపీన

ఆచార్య శ్రీ రమణమహర్ష్డుల షొదార విందసులకు [మొక్కుదును శ్రీ రమణ చత్వారింశత్‌ (గణవతిముని) గ! న! స ణి

గిశోపదేశము జరిగిన స్థలము కురు క్షేతరిము అచ్చట ఆచా ర్యుడు గోవిందుడు ఉపదేశ (గ్రహీత అర్జునుడు రమణోపదేశం జరిగిన స్థలము అరుణాచలవు ఇందు ఆచార్యుడు త్రీ రవణ మహర్షి కాగా (గహీత్థాగణపతిముని ఆయ్యారు ఈ రెండు ఉప దేశములు సంకట సమయమందే జరిగినవి బేశమునందు దుష్ట శక్తులు వికటాట్టహాసము చేయుచూ సత్యఢర్య ములకు కీడు తల పెళ్టినపుడు దుష్టశిక్షణ శిష్టరక్షణ గావించుటకై. గితాచార్యుడై న వాసుదేవుడు మహాఖారతయుద్ధము సంఘటితనుగువరకు నాగి నర రూపధరుడై న అర్జునునకు ఈ ఉపదేశము జేసియున్నాడు అటులనే రమణజోవదేశము గావించు సమయమునందు ఆంగ్లేయుల పొలనయందు వానిసలై హిందువులు ఛాందస వాదులై నిగూఢమై యొప్ప బళిహ్మజ్ఞాన తత్త్యవునకు దూరమై యుండిరి శ్రీ రమణావకార విశేషమును శ్రీ గణపతి ముని ఇలా తెల్చిరి

శ శ్లో॥ అధునాత్యం మహాభాగ (బహ్మజ్ఞానన్య నుప్పయే। కాస్త్రజ్ఞానేన సంతృ పైః నిరుద్ధస్యాగతోధరామ్‌ ॥

[(పమహిమగలవాడా ః ఇప్పుడు శాస్త్రజ్ఞానముచే దృషప్పిచెంది యనుభవజ్ఞానము లేనివారిచే వెరువబడిన జ్ఞానానుభవము దెలిపి రక్షించుటకు భూమియందవతరించితివి_ -రమణగిత

1802 వ సంవత్సరములో మొదటిసారిగా శ్రీ శివపర్సీకాశం పిళ్ళియను భక్తుడు మౌనస్వామిని జేరి కొన్ని [వశ్నలడుగగా అతను జవాబిచ్చిరట. అప్పుడప్పుడు ఒకటి రెండుసార్లు కొందరితో మాట్లాడినట్లు చరితళ్తియందు గలదు. కాని గణపతిముని కలయిక అతని పళివృత్సి యందు ఎంతయోమార్చు దెచ్చినది. అతనిని జన సముదాయమునకు దగ్గర జేర్చినది. సంవూర్ణముగ మౌనత్యాగము జేసి ఉపదేశామృ తము పంచిపెట్టుటకై నంసిద్ధుడైనాడు.

శరణార్థిమైన గణపకీిమునికి హస్త దీక్ష పఠిసాదించినవాడై కమ

నీయమైన మాటలతో తమిళమున తపఃస్వరూసము నెరింగించాడు. గణపతి ఆనందమునకు మేరలేదు. అచటగల విరూపాక్ష గుహ యందు ఆసీనుడై గురుసమక్షమున ధా శ్రనంచేసి ఉపదేశ సౌరాఎశముమ [గహించి సంస్కృతమున సమస్త జనులకు దెలియు నట్లు బహిర్గతం చేశాడు, ఆ ఉపదేశవాణి ఇది !_ (ఎ) “అహమ్‌అహ” మితికుత ఆయాతి విచారయన్‌

ఉదయ స్టానేలీనం మనః తదేవతవః |

నేను-నేను అను ఫొవము ఎచటీనుండి వచ్చుచున్నది అని

విచారించిన్నమనన్ను ఉదయించినచోట లీనమగును. అదియే

తపస్సు.

_ఈ ఉపదేశము సమస్త జనులబేతను ఆచరణీయమైనది

78

గణపతిముని మంత౦% జపమ గూడ చేసితినని చెప్పియు

న్నారుగదా కావున ఉపాసననాపరులకు మౌనస్వామి ఇచ్చిన

సూచశయిది (బీ జప్యమానస్య వం(తస్య నాద కత ఉదేశీతి విచారయన్‌

ఉదయ స్థానేలీనం భవేన్మన తదేవతప

జపింబడుచున్న నుం (తము యొక్క నాదము ఎచటనుండి

వచ్చుచున్నదని విచారించిన మం తమునుజపించు మనస్సు

ఉదయించిన చోట లీనమగుని అదియే కపన్ను

మౌనస్వామి అవతారవురుషుడన్న విషయమును గణపతి ముందుగానే [గహించియుండుటచేత అతనికి 'సివలు చేయుచున్న ఫళనిస్వామిని జూచి "ఈతనిపేరు నీకు కెలియునా యని (వశ్నించెను జెలియదుగాని పూర్వా [(శవమము*ందు వెంక (టా మన్‌ అని అతను ఒకరికి వాతపూర్వ కముగా దెలిపియున్నారు ఆని అతడు జవాబిచ్చెను

గణపతిముని ఆ పేరుని సంస్కరించి. సత్యమును దెలిసిన వాడు భగవంతుడు చావున భగవాన్‌ త్రీ రమణ మిహార్షి యను నామపుశ బిలచెను ఈ నామమే అతనికి సార్ధకపగా నిలిచి పోయి*ది

గణపవీముని తన్ను ఆ |శయుంచినవుడు నాయనా యని సంబోధించి ఉపదేశము జేసినట్లు కొన్ని పుస్త కయిలందు వాళియ బడియున్నది ఉడతలని కోతులనిగూడ మీరుమీరు అనిమన్నిచే భగవాన్‌ వారు నాకంటె వియన్స్నున పెద్దవారు నేను నగ్న ల ఆతను పవ్వుకునేవారుకాదు కావున నాయనా అని పిలచేవాళ్లీ అగి ఒకసారి చెప్పియున్నారు. భగవాన్‌ అలా చెప్పినప్పటికీఈ పేర్లు రెండూ నారాయణ అష్టాక్షంలోనివి అని శ్రీమణి పప్పువిశాలాక్షిగారు

179 కాను [వాసిన “వాసిష్ట విజయం” అనుగ9ంధంలో వాళిసియు న్నారు, ఆతత్వాన్ని గూడ తెల్చు కుందాము,

“గణపతి మునీం [దులు ఒకానొక దివ్య (పేరణమున భగవాన్‌ రమణ మహర్షి యొక్క పాదములను బట్టి గుంజగనే అతనిలో వాహ్యమును మఠచి ఆంతర్ముఖమై వెలుగుచున్న వైతన్యాగ్ని విగిసిపోయిన కంఠనాళముల నుండి మొట్టమొదటి సారిగా “నాయన” అను సంబోధన రూపమున [ప్రవహించెను. ఆ సంబో ధన “ఓం నమోనారాయణాయ” అన్ను అష్టాక్షరీ మంత$ము నందలి నాయ, న అను అక్షర రూపమున వెలువడెను.

న్లో ఆపోనారా ఇతి (పోక్తా ఆపొోవై నరసూనవః ..

“అయనం” తస్యతాః పూర్వం తస్మాన్నారాయణః స్మృతః॥

నారములు అనగా ఉడకములు, ఆయనము అనగాస్థ్రానముగా గలవాడని వాహ్యర్థము. చరాచర స్వరూపముగ నుండు శరీరము లని నరశ్దార్ధము. “అయని అనగా ఆశళయుడు, అంతర్యామి? నియూోమకుడు, సర్వా ౦తర్యామి యని అర్థము. “

సన్యాసికి జ్ఞానమే లక్షణము. ఫలాపేక్ష లేక భీగవదర్పణ బుద్దితో తవస్సు చేసిన యెడల నయ్యది చిత్త శుద్ధికిని, తన్నూల ముగా క్ఞాన నిష్టార్హతకుః, మోక్షమునకు కారణమగుచున్నది. ఈ యర్ధము ననుసరించి సాక్షొత్‌,స్మందాంశ సంభూతుడు శివుడు అగు రమణుడు గణవతిని మహాగణాధివత్యాం శకలవాడుగా సృష్టి, స్థితి, లయకారకుడు అగు విష్ణువుగా గుర్తించి “ఓం నమోనారాయణాయ' ఆను అస్టాడీరీ మం [తము గుండి నాయన అను అక్షరతర్సియమును, గురి ౦చి “నాయని యని సంబోధించెను, *'నాయని యనిన గణవతియను అర్ధము తమిళశమునగలదు. రమణ అనుఅక్షరములతో “కనుణి నామమేర్చ డెను.

80

వారి నామములు వి9 [(తముగ “ఓం నమోనారాయణాయ అను మం తము నుండి రవమణ-నాయన ఎ=క్షరపులకో స్థిరబడినవి ఈవిధముగా నాయని.రవమణ అను నామములతో ఈ తపోధనుళు చరి[తయందు కృష్టార్తునులవలె స్తిరవఎగ నిలచిపోయిరి

ణజ థ ఇ తి | ఛి కశ నుభస౦క ల్బ ము న్లో దివ్యం ఘనతేజ కుర్వన్‌ ధ్య్వనిమంత సంపశ్య దశేషం మూర్తి [పణవాత్మా

[ఆందరిలోను ధ్వనిని కల్పిస్తూ జగమును వీక్షించు దివ్య మగు తేజమే పళిణవాత్మ [ఇహ్మాండములో అవ్యక్త నాదమును కలిగిస్తున్న తేజమే వళిణవము అదే శక్షీశ్వ రుల దేహము]

_ఉమాసహ |సము-గణపతిముని ! చ్‌ ళ్‌ చి

సంకల్పం ఉన్నంతవరకు థై వానికి రూపం ఉంటుంది అది నశించిన ఆద్దై వం అపురూపం అవుతుంది కావున సగుణం నిర్గుణం అనేవాదశ మాని రెండించబా ఆ దై వాన్ని స్మరించి ధ్యానించి తన్మ యత్వం చెంది ఆనందించాలన్నది నాయన అభిమతం అందు శే అటుపంటి వాదనలకు స్వస్తి చెబుతూ. పె విధంగా శక్రీశ్వరుల దేహాన్ని వర్ణించారాయన గుర్వను [గ్రహంతో ఆత్మదర్శన సౌభాగ్యం చెందినప్పటికి సగుణ స్వరూవ ఆరాధన నాయన విడనాడలేదు

తనకు కలిగిన గురుదర్శన భాగ్యాన్ని తెలియజేస్తూ భార్య విశాలాక్టికి తం (డి నృసింహశాసప్రికి ఉత రాలు [వాశారాయన

ఆ న

181

మౌనస్వామి మాట్లాడుకున్నారన్న వార్త అతివేగంగా నగరమంతా (పాకడంతో ఆవింతను చూడాలని పురవాసులు కొండపై కెక్కారు. నాయన “మహాత్ములను పదిసంవత్సరముల కొకసారి చూడవచ్చు గాని మహర్షుల దర్శనం దుర్లభం” అన్సి అటువంటి మహర్షి ఆరుణాచలము పై ఉండుట అచటి నగరవాసుల అదృష్టమని వారికి తెలియజేస్తూ మౌనస్వా మిని “భగవాన్‌ శ్రీ రమణ మహర్షి” గా వారికెరింగించారు.

భగవాన్‌ దర్శనానికని వెల్లూరు నుండి విశాలాక్రవ్ము కుమా రుడు మహాదేవుళతోవాటు వచ్చినది. ఆమెను చూడగానే భగవాన్‌ నాయనతో “అమ్మ ” వచ్చింది చూడండి అన్నారు. ఆ సిలుపుతో అనాటి నుండి అందరూ ఆమెను “*ఆఅ మ్మ అని పిలచేవారు. గురుసన్నిథిలో కొన్నాళ్ళుండి ధ్యానం చేయాలని నాయన సంకల్పించారు. భగవాన్‌ వెంటనే కొండదిగువన గల జక గుహని నాయనకు చూపించి ఇది మీవసతికి బాగుంటుంది అన్నారు. అది మామిడిచెట్టు సీడన ఉండుటచే నాయన దానికి “ద్చూత్రగుపాి అని పేరు పెట్టారు.

“వుణ్యాచూత గుహాసీయం రషచేన మహర్షిగా |

అధిష్టితా 'సివకానాం పొపహం [తీ విరాజతే ॥

రమణమహర్షి సేవకుల నివాసమైన పుణ్య [పదమైన చూత గుహ సేవకుల పొపములను పోగొట్టునదై విరాజిల్లుచున్నదిః అని ఆగుహను ముందు పూజించి అందు సఫివేశించారు నాయన.

ఎచ్చమ్మాళ్‌ అనే భక్తురాలు భగవాన్‌కి రోజూ ఆహారం తెస్తూ ఉండేది నాయన వచ్చిన తరువాత ఆయనకుగూడ ఆహారం అమె తెచ్చుటచేనాయనకి నిశ్చలంగా ధ్యానంచేసే అవకాశంలభించింది. కొన్నాళ్ళు రముణఎగణపతు లిద్దరూ " భిడౌెటనం కూడా చేసారు

182 చూతగుహయందు మూడు రోజుల పాట అహం మూలా న్వేషణయందు ఏక [గీవంగా లీనముయ్యారు నాయన. సంకల్పా లకు ఆపీతమైన చిక్‌ (ప్రవాహ 'వాహినిలో మునిగి తేలియా డుతుండగా తెల్లని పట్టుచీర ధరించి. ముత్యాల కిరీటం ముచ్చటగా శిరము నలంకఠింప శుద్ద నూనసమును బోలిన తెల్లని పారిజాతమాలను, మెడలో ధరించి, వెన్నెలవలె (స్రవించు చిరునగవులతో పారిజాత సుమములను పలుకరించుచు, ఆచిరునగవులు పూలతో మై (తి జేయుచు మౌనభాషణ మొనర్చు చున్నవాయని దోవునట్లు శోణ నగిశ్వరియైన అవీకకు చాంబ నాయనముందు నిలబడినది. అమ్మ శరీరచ్భాయ తెలుసు ఆమె ధరించిన పట్టుచీర తెలుపు, మెడలోని పారిజాతములు తెలుపు, మౌనభాషణ జేయు నగవులు తెలుపు, ఆహాః రూపమునందు సగుణతత్త్వ ము, మౌనబోధయందు నిర్గుణ తత్త్వము ప్రకటించే వరాత్పరిని వర్ణించుటకు భాషలు గలవా గణపకి హృదయం (దవించింది. కండ్ల యందు కన్నీటిధార (నవించింది. సహజకవి ఊరకుండలేదు. న్లో॥ సహాదరేణ యోవలక్ష పారిజాత మాలయా . గలస్థలీ విభూషయా ధ్వనిం విన్నైవ భాషతే | . మహేశ పుణ్యయోషితో మనోజ్ఞవాస ఏ్‌షమే విభఖూతయే [పకల్పతాం విధూతయేచ పొపష్మనామ్‌ ॥ మెడలో ఆభరణమువలె నొవ్వు తెల్లని పారిజాత మాలతో గూడి ఆదరము కలిగి ధ్వని లేకుండునట్లు సంభాషించుచున్న సుహేశ్వరుని పుణ్యస్త్రీయగు ఉమాదేవత యొక్క. నిర్మ లమగు వగవులు మాకు సంపదలిచ్చి జౌపములను దూల్బుగాక |

183 ఈ విధముగా ఆమెను స్తుతించి చరణములను తాకి నమస్క్మ రించాడు. సుతుని ఆశీర్వదిస్తూ అభయ హస్తం జూపింది అమ్మ అంతటితో నాగక *గణపతి ।; రూపముల కతీతమైన ఆత్మ దర్శన సొభాగ్యం కలిగిందిగదా £: మరి నేను వెళ్ళిరానా ః అన్నది. గణపతి (వెంటనే తవార్చనం నిరంతరం యతో విధాతు మస్మ్య్యహహమ్‌ | న విశ్వనాధవత్నిః తే విసర్జనం విధీయతే ॥ నిన్ను సదా ఆరాధించే సంకల్చ 0౦తో ఉన్నాను. ఆ సంక ల్పాన్ని విడువలేను. కావున అమ్మా £ నాకు నువ్వు ఎప్పుతూ కనిపించి తీరాలి. అమ్మ ౫ దివ్యదర్శనమనేది పార్పిరబ్దరీ త్యాజ్ఞానులకు కల్యుగుతుంది. నీకు అటువంటి |పాప్తి ఈజన్మ లోగలదు,మరివెళ్ళి రానా? గణపతి ఏ అలా వెళ్ళి పోతానంటే ఎలాగమ్మా! దేశసేవకై కంకణం కట్టుకున్న నాకు కర్తవ్యం బోధించు. టబ అతి అమ్మ :ః సకల శాస్త్ర సమన్వితము, సగుణ నిర్షణ వాదోవవాద ముల కతీతము, మం (త తంత వైదిక మతస్థుల కభి మతము అగు [గ్రంథమును వాళ్తియుము, అది దేశ మునకు విజ్ఞాన దీపికయై వెల్గొందును. గణపతి | (ఆనందముతో అలాగేనమ్మా ? ఇరువది దినములలో నిన్ను స్తో(తం చేస్తూ వేయి శ్లోకములు గల (గంథము వాశియుటకు నాకు శక్తిని (వసాదించుము అన్నారు, తథాస్తు ః! అని ఆమె పలికినది, శ్లో॥ _అర్భ్బనకాలే రూవగతా సంస్తుతికాలే శబ్దగతా | ఛి చింతనకాలే [పాణగతా తత్త్వ విచాఠే సర్య గతా 1.

184

[వాజ చేయునపుడు రూపము కలియు, స్తవమునందు శబ్దముగను చింతనమున (పాణశక్షిగనూ తత్త్వ విచారమున సర్వ గతమునగు అంబికను స్లో [తంచేస్తూ నాయన నమస్కరింప, ఆమె సుకుని ఆశీర్వదించి ఆదృ శ్యమెనది.౫

శిననానినా. సద అవినానానాని.

5. “ఉమాసహ సొ మహాకావ్యరచనము శ్లో! యేనామశాన్నిం పరమావహన్లోనామాని శీతాచలవు [తికాయాః॥

• సంకీర్తయన్లో విజనేవసన్ని జయంన్నతా తాదపికే జయంతి॥

[ఎవరు అన్నీ విసర్జించి పరమశాంత చిత్తంతో దేవీనామ సంకీర్తనం జేయుదురో వారు ఇం (దునికన్న మిన్నమయైన ఆనం దాన్ని పొందుతారు.]

_ఉమాసహనళిము (గణపతిమున్సి న! న! ఠి లి

అనేక నామాలతో పరాశక్సి స్తుతింపబడుతూ ఉంటుంది. అయికే నాయన *“*మి నామాన్నే ప౦త్యేకంగా ఎన్నుకొన్నారు, ఇందుకు కారణం లేకపోలేదు. *ఉ” అనే శివునియొక్క మానశక్తీ అనగా సృష్టిని కొలుచుశక్సి కాన ఆమె *ఉమ” అయినది. ఇద్‌ నాయన నిర్వచనము (ఓం శివస్య మానశక్షిఃమాా ఈశుడు అనగా “*న్పేన్సుః అజే ఆహం స్ఫురణతో సృష్టిని చేయువాడు అన్నమాట. “ఉమ” అతని పరిణామశక్తిగా జగతిని కొలుచుచున్నది. “జగత్తు” అంటే కనిపించే ఈలోకాలే కాకుండా మనస్సు, బుద్ధి, అహం కారాదులు కూడా జగత్తు (క్రిందే రావడంవల్ల ఈ శక్షి యొక్క అను గర్పిహంతో పాధకుడు పురోభివృద్ధి పొందవచ్చును. అంతేకాకుండా

185 ఈశనియందు శక్తియై యొవ్వుశక్తి “ఉమ* పరాశక్షి యొక్క తాత్యైక రూపం ఇది. మహర్షులయందు ఈమె తపశ్ళ్శ క్సిగా (పకా శిస్తుంది. నాయనకి ఈ శక్తి అగుభూతము కావుననే ఈ కావ్యానికి “ఉమాసహ (సి మని పేరు పెట్టారు,

సాధారణంగా ఒక కావ్యాన్ని శాస్త్రజ్ఞానంతో [(వాయడంవేరు. అనుభవంతో ([వాయడంవేరు అనుభవముతో (వాసిన [గంథము నందు దేవశక్సి నిక్షిప్త మై యుంటుంది. కాను ఈ [(గంధాన్నెలా (వాశారో కావ్యకంఠులవారు తెల్చి యున్నారు ఫా శ్లో॥ దర్శితం రమణ సృ న్లైర్యావద్వా' కార్మి తాక్షరై ః క్‌.

యావచ్చ పితృ పావానాం విజ్ఞాత ముపదేశతః ॥

తం [తేభ్యోవగతం యావ [త్చా చామాచార శాసినాం |

యావత్పరమ పుణ్యాసుకులగో ప్టిషు చ [శతమ్‌ ॥

వివితం వివిధం యావదితిహాన విలోకనాత్‌ |

యావద ప్యాత్మనాదృష్టం తపతావిపులం తపః ॥ .

అధికృ త్య మహామాయాం భువనానామధీశ్వ రిం |

అ తస్తో తే [పనంగేషు సమస్తం తత్స 9దర్శితమ్‌ ॥

[ఠీ రమణ మహర్షి యొక్క మికాక్షర వాఠ్యములచే నెంత వరకు దర్శనమయె్యనో, పూజ్యనీయులై న తం[డి యుపదేశము వలన ఎంతవరకు తెలియబడినదో (ప్రాచీనుల ఆచార శాసనముల నుండి; తం [త శాస్త్రమునుండి ఎంత అవగతమయ్యెనో వుణ్య పురు షల సభలయందెంత (చతమయ్యెనో, భారత ఇలివాసొది [గంధ ముల విలోకనము వలన వివిధ విషయము లెంత విదితమైనదో విపుల తపస్సు వలన ఎంతవరకు చూడబడెనో భువనముల కథిశ్వరి మైన మహామాయ నుద్దేశించి ఆ సమస్తమును (సదర్శించితిని.”

86 ఈవిధముగా తని దర్శనముతో ఈ గర్రింథధమును ఇరవై రోజులలో వాళ్తియ సంకల్పించారు నాయన ప్లవంగ నామ సంవ శర కార్మి క బహుళ షు మంగళవారంనాడు (అనగా ఓ8- 1- 807 చూతగుసయందు శ్రీ భగవాన్‌ మహర్షి సమక్షంలో వాత పాళరం ఫించారు [సతిరోజూ సాయం సమయమున తాను వారసిన గతా లను భగవాస్‌ ముందు చదివి వినిపిస్తూ ఉంటే వారిరువ్వరితో పాటు అచటనున్న శిష్యులుకూడా విని ఆనందించేవారు ఇలా పారాయణం నిక్యం జరుగుతూ ఉండటంవల్ల చూతగువాదేవీ నిలయమెంది ఒకరోజు సాయంకాలం 7 గంటల సమెయసున అతసు చదివి వినిపిస్తున్న శోకఠమిది _ అటి బొట్మి శ్లో ఛిన్నాం భిన్నాం సుతరాం సన్నా మన్నా థావాదభిత ఖిన్నామ్‌ ఏతాం పాకుం భరతక్షోణీం జాయే జిష్ణో కురుమాం శక్త గ్గ [పదివి ఛిన్నా భిన్నమై క్షీణింబుచు అన్నములేక అంతటను డు వించు ఖారత భూమిని రక్షించుటకు నాకు శక్తి నిమ్ము క్ష ఇందు అన్నము లేకపోవుట అనగా శక్షిలేకపోవుటయని అర్హయి అనగా భుజబలాన్ని ఖుద్ధిబలాన్ని ఇచట అన్నము అను పవజాలంతో చెబుతూ దేశమునందు అనగా భారతీయుల యంక భుజబలం బుద్ధిబలం లోసించుటచే భారతభూమి ముక్కఖై భిన్న మై క్షీజించుచున్నది కావున దేశమును లక్షించుశక్తి నాకిమ్ము అని ఇందు కోరబడినది అందరితోబాటు శ్లోకాన్ని వింటూ ఆనందిస్తున్న ఉమాదేవి ఆయన శ్లొకాన్ని విని చిన్న చమత్మ్కాఠళం చూపించింది గారల

187

చదివిన తరువాత నాయనకి విపరీతంగా ఆకలివేయ నారంభించింది. వారికి అన్నం ేవల్సిన ఎచ్చమ్మాళ్‌ రా[8 8 గంటలై తేగాని అన్న౦ కీసుకురాదు. ఈ శ్లోకం చదివే సమయానికి ఎచ్చమ్మాళ్‌ బియ్యం వప్పు గిన్నెలలో పోసి పొయ్యుమీడ పెట్టింది. అంతలో ఒక ముత్తై దువు అళభటికివచ్చి “నాయనగార్మి ఆకలివేసప్రోందట, నీన్ను వెంటనే అన్నం తెమ్ము౦టున్నారు" అని అంది. “ఇప్పుడేగా బియ్యం పవ్ప పొయ్యమీద పెట్టాను అది ఉడళలిగా” అని ఎచ్చమ్మాళ్‌ చెప్పగా “ఉడికిపోయాయిః చూడు” అని చెప్పి ఆ ముత్తైదువ వెళ్ళి పోయింది. ఎచ్చమ్మూళ్‌ మూతలుకీసి చూడగా అన్న౦ పవ్వు ఉడికి సిద్ధంగా ఉన్నాయి. ఆమెశ అశ్చ ర్యంవేసింది. వెంటనే ఆహారం పట్టుకొని గుహకి వంపి విషయ మెరిగించగా, వర మేశ్వరి చూపిన చమకత్కారానికి నాయన భగవాన్‌ నవ్వు కున్నారు.

పదిరోజులపాటు విరామం లేకుండా (వాయడంతో నాయన కుడిచేతి బొటన (వేలు వాచి గాయమైంది. అయినప్పటికీ ఖాతరు జేయకుండా నాయన [వాత సాగించారు. 14వ రోజునాటికి 700 శ్లోకాలు పూర్త్వయా్యాయి. ఇంకా 300 శ్లోకాలు వాళీియవలసియుంది. చేతిమీద పుండు పెద్దదై సలుపూ పోటూ పెట్ట నారంభించింది.- నాయన మరి వాథియలేకపోయారు అతని పరిస్థితి చూచి శిష్యులు ఆందోశన. చెందారు. మిగిలిన 800 శ్లోకాలు ఎల్లా ఒక్కరోజులో వా9సి ముగించడం అన్నది సమస్య... నాయన ముఖంలో ఎటువంటి ఆందోళన కనుపించలేదు. అన్నీ విస్మరించి. పరమశాంతితో దేవిపై థారము౦చి కార్యం సాగిస్తున్నారు వారు. కావున భారం పర మేశ్వరిదె,

188

ఆ రోజు రాతి వుఖ్యకోటియను నొక వై ద్యునకు స్వవ్నం నందొక (వాహ్మణుడు కనిపించి “అరుణ గిరిపై గల మునీశ్వరుని 'శ్రేలికి గాయమైనది పోయి చికిత్స చేయుము” అని చెప్పి నాడట. మర్నాడతడు కొండపై కెక్కి భగవాస్‌ని సమీపించి అతని చే౭ (వేళ్ళ ను చూడసాగాడు. విషయము నెరింగిన భగవాన్‌ “గాయము నాకుకాదు నాయనకి నాతోరమ్ము “అని వైద్యుని తోడ్కొని చూత గుహకి వచ్చారు. వైద్యుడు వెంటనే గాయమునకు శస్త్రచికిత్స చేసి కట్టుకట్టి నొప్పితగ్గుటకు మందిచ్చి వెళ్ళిపోయాడు. - స్‌ చికిత్స జరిగినప్పటికీ. చేతితో (వాయుట కష్టము కదా నాయన. శిష్యులు కొందరు అతనిని సమీపించి “మీరు ఆశువుగా న్లాకాలు చెప్పండి మేము [వాస్తాము” అని అన్నారు. నాయన కొంచెం నీరసించియున్నారు, వి్కిశాంతి అవసరమనిపించింది. అందుచే శిష్యులతో “రా [8 8 గంటలకు ఐదుగురు [వాయుటకు సిద్ధమైరంటి నేను శ్లోకములు చెప్పెదను” అని వారిని సమాధాన పరచి పంపి వేశారు. ఆరోజు మార్గశీర్ష శుద్ద ఏకాదశి రవివారము (1ఈ-1ఓ1801) గథింధము ముగించుటకు ఆఖరిరోజు, పుణ్యకోటి చికిత్స కారణంగా సలుపూ పోటూ తగ్గి నాయనకి కొంతఉపశమనం కలిగింది. రాతి 7.80 గంటలకు విరూపాక్ష గుహజేరి భగవాన్‌ మహర్షిని తోడ్కొని వచ్చారు. వారని ఎత్మైన ఆసనంపై కూర్చో బెట్టీ వారి పొధాలవద్ద తాను కూర్చున్నారు. అనుకున్నట్లుగా ఐదుగురు లేఖకులు కలము, కాగితములనుబట్టి నాయనచుట్టూ కూర్చున్నారు. సమయం 8 గంటలైంది. భగవాన్‌ కండ్లు మూనుకొని సమాధి: స్టితిలోకి వెళ్ళారు. నాయన శ్లోకాల్ని ఆశువుగా చెప్పడం (పారం భించారు, ఐదు. శ్లోకాల మొదటి చరణాన్ని ముందుగా వార్తీయ మన్నారు తరువాత ఐదు రెండవ చరణాల్ని చెప్పారు. ఇలా ఒశ్షే

189 సారి శ్లోకాలు ఒకేకాలంలో విభిన్నవృ త్తాలలో|వాయబడుతున్నాయి. గంభీరమైన నిశ్శబ్ద వాతావరణంలో అనర్గళమైన కవిత్వధార మధుర (సవంతియై ఆ పర్వత (ప్రాంతంలో పీతిధ్య్వనిందింది. ఎంతటి కపితావ్టై భవం! ఎంతటి చవుత్కృతి & చరి (తలో కనీ వినీ ఎరుగని దృ శ్యమిది. "

సరిగ్గా రా (తి 12 గంటలైై నది. ఆఖరి ఐదు శ్లోకాలు ఒకేసారి లిఖింపబడ్డాయి. నాలుగు గంటల సమయంలో 800 శ్లోకాలు చా$శారు లేఖకులు. దీర్దమైన నిట్టూర్పుతో వారు వాత ముగించి నాయనను జూచారు. నాయన ఈ లోకంలో ఉన్నట్లు లేరు. ఐదు నిమిషాలపాటు అచ్చట నిశ్శబ్దం తాండవించింది. అంతలో భగవాన్‌ కండ్తు తెఠచారు *నాయనాః నేను చెప్పింది అంతా వాళిశావా $”

భగవాన్‌ పిలుపుతో భౌతిక దృష్టికి వచ్చారు నాయన. అతని కండ్లు చెమ్మగిల్లాయి. భక్షి ఆనందం రెండూ అతని ముఖాన అనిపించాయి. భగవాన్‌ చరణసులను తాకి “చిత్తము మీరు ఇప్పినదంతా (గహించి [వాయబడినది” అన్నారు నాయన.

ఈ గురు._శిష్యానుబంధం లేఖకులకు అంతుబట్టలేదు. నిజమేః ఇది అనుభవముతో అతెలుసుకోదగినది. వాఠ్తితలకు మాటలకు అందనిడి,

చననాని. స ననన

8౦0 16 1జారోహణము తర్ర క్షణ నీ స్వథొచమని బుక్కులు చూచిన తెల్లమయ్యెడుస్‌ శిక్షణ రక్షణాదికము జీవుల చిక్తికి జేర్చి నేర్చుకోన్‌ దక్షత జూపినాడవు సదాత్మ మయుండివు నిక్షుబుండవై రక్షక సీగుణార్చనయె రమ్యము యోగము పార్థసారది శ్రీ వాసిష్ట వ హాదేవశాస్త్రి లి కో ఠి జ జ్ఞానులు అడవుఎందున్నను పురటటలందున్నను వారి సన్నిధియందు. సంపూర్ణ రక్షణ జీవులకు కలుగుచుండును శ్రీ రమణ భగవాన్‌ సశ్నిథియే ఇందులకు (ప్రత్యక్ష నిదర్శనము ఎన లేని చింతాసము [దమునందు తల్లడిల్లి నచో త్రీ భగవాన్‌ సన్నధిని మూడురోజుల6డి రమ్ము (ప్రశాంతత కలుతుంది అని వారిని రమణ సన్నిధికి పంపేవారట మహాత్మాగాంధీ కేవలము సన్నిధి యందే అంతటి పఠ్సిశాంతత లభ్యమైనవుడు వారి చెలిమి ఎంతటి భాగ్యము కలుగజేయునో వేరుగా చెప్ప నవసరములేదు అతి దీను దైన కుచేలునిగాచినది శ్రీకృష్ణునితో అతను చేసిన చెలిమియేగదా కావుననే కాబోలు గురువు నాశఠీయించిన శిష్యులు పరమశివుని గొల్బు భక్తులు వారిని అర్చించి సేవించి పూజించి ,పేమించి ఇళిమింజేఎ దూషణ భూవణాదులతో స్తుతించి తరించు చుందురు తన వాత్చల్యమును గురువు శిష్కునకు చెలిమితో పళ్సిసాదించిన అదేచెలిమితో శిష్యుడు గురువునకు సమర్పితుడై యొబవ్బుచుండును జ్ఞానముళో గురుభక్తిని నాయన పళికటింప బాలకుడైన మహా దేవుడు ఆ గురునితో ఆటలాడి చెలిమిచేసి తన అజ్ఞాత భక్షిని విదర్శించాడు ఆ వింతగాధయిది

“= 181

..... ఇరువది రోజులు నిర్విరామంగా తపన్సు' చేసి తన అనర్గళ 'కవితా ధారలో అతి ఉత్తమమైన అరుదైన స్తోత$ “కావ్యాన్ని (ప్రజలకందజేసిన నాయనయందు [పకటితమైన తపోగ్ని జ్వాలకు శీతల సేవ అవసరమని గగ్గిహించి భగవాన్‌ వారిని కొండపై గల “సప్త రురిి యను పౌర్సింతానికి తీసుకువెళ్ళారు. అచట వారం రోజుల పొటు విశ్రాంతి తీసుకున్నారు. నాయన ఉమాకటాక్షంవల్ల అతనికి దూర (శవణస్‌త్ధి 74006147 గ౯4౦1స౫6, (ఆలోచనల

నాకళించే శక్తి) దూరదృష్టి ఇత్యాది సిద్దులు లభించాయి. నాయన ఉత్తమ గ$౦ంధాన్ని వాఠశారన్న వార్త దశదిశలా వ్యాప్తే చెందింది. అంతేకాకుండా నూతనముగా శ్రీ భగవాన్‌ రమణ మహర్షి పేరున తెల్బబడిన మౌనస్వామి మాల్లాడ్డున్నారని కూడొ "అందరికీ తెలిసింది. దానితో ఇరువురినీ చూడాలని భక్తులు గుంపులు గుంపులుగా రాసాగారు. ఉమాసహ [సాన్ని చదివి వ్యాఖ్యానించి గ౦ంధహము యొక్క గొప్ప దనాన్ని చెప్పవలసిందిగా శిష్యులు వదే పదే నాయనను వేడుకున్నారు. వారు అందుల ' కంగికరించి “మరకత శ్యామలాంబ సన్నిధి (పచ్చ్చైయమ్మన్‌ కోవెల "అందు అకు తగిన స్థలముగా నిర్ణయించి, దూరమునుండి వచ్చువారికే ఖోజనవసతుల నేర్చాటు'చేయుమని నాయన శీష్యులనాదేశీంచారు. శిష్యులందుల కంగీకరించి అందరికి 'అహ్వానములను పంపారు, విషయము తెల్ఫిన విశాలాక్షమ్మ శతుమారునికో సహా వేలూరునుండ్తి వచ్చినది. రాగానే వారిరువురు రమణులకు వథిణమిల్లారు. భగ వాన్‌ [పేమళో మహాదేవుని జూచి “ఏమిరా నేను గుర్తున్నానా!” అని అడిగారు. ఆ వాలకుడు సమాధానం చెప్పలేదు, ఎప్పుడో నాలుగేండ్ల వయస్ఫ వ్వడు “అహంభో అభివాదయే” అన్న 'బాల కుడు వాడు గుర్తైెక్కడుంటుంది. దూరంగా వెళ్ళి అఆడుకోసాగాడు. ఇంతలో ఎవరో భక్తులు స్వామీ ముందొాకసారి వచ్చాము జ్ఞాపక

192 _మున్నామా?” అన్నారు. జ్ధ్‌ప్తిలేక భగవాన్‌ ఊరుకున్నారు. కొంత సేపు వారు మహర్షితో ముచ్చటించి వెళ్ళిపోయారు. వాళ్ళు వెళ్ళి “పోగానే అంతవరకూదూరంగా అడుకుంటున్న మహాదేవుడు మహార్షిని సమీపించి .“ఆవచ్చి నవాళ్ళు మిమ్మల్ని ఏమని అజీగారు? అని (పశ్నించాడు “మేము మీకుజ్ఞాపకమున్నామా?”అనికడి నాఠని భగ వాన్‌చెప్పగా” అందులకు మీరు ఏమన్నారు? అని మఠల ప్రశ్నిం చాడు “లేదన్నాను” అని సమాధానమిచ్చారు. భగవాన్‌ వెంటనే “నన్ను మీరడిగితే అదీ ఇంతే” అని చెప్పి తు[రుమని వెళ్ళిపో యాడు బాలకుడు, కుజ్జివాని వింత చేష్టకి అందరూ నవ్వు “కున్నారు, నాయన కోరికపై తన నివాసాన్ని వచ్చ్యైయమ్మన్‌ కోవెలకు మార్చారు భగవాన్‌. అమ్మా నాయనా తరచు పనిమీద ఊళ్ళోకి కెళ్ళివస్తూ ఉండేవారు. అటువంటి సమయంలో మహాదేవుడు భగవాన్‌ సన్నిధిలో ఆడుకుంటూ ఉండేవాడు. బాలకుడు సహజంగా _స్ఫుర్మదూపి అందుకు తోడుగా నిడువాటీ గిరజాల జొత్తు ఉండేది, ముఖానికి విభూతి పట్టాలు, బొట్టు పెట్టీ చేతిలో వెదురుబద్ధలళో చేసిన వాణాళో భగవాన్‌ ముందుగా ఆడుతూ ఉండేవాడు. చూడడానికి చాలయౌగిలా కనిపించే బాలకుడు వచ్చే పోయే వారిని కూడా ఆకర్షిస్తూ ఉండేవాడు, భగవాన్‌ వానితో ఎక్కూవగా మాట్లాడుతూ ఉండేవారు, “దేవన్‌” అని పిలచేవారు. . అలా పెరిగింది వారి వెలిమి.. ఒకరోజు వానిని వీపుపై కూర్చుండబెట్టి కోనేటిలో ఈత పౌళ్తిరంభించారు భగవాన్‌. సగం ఈదేసరికి దేవస్‌లో హుషారు పెరి గింది. “చల్‌చల్‌ హైహై” అని వీవుపై ఊగుతూ. గుబ్టిపుస్వారీ పార్థిరంభించాడు. భగవాన్‌కు ఈదడం కష్టమైంది “దేవన్‌ కదలకు”

93

అని చెప్పారు వాకు వింటేగా ఎక్కడవాడు నీటిలోపడి మునిగి వోతాడేమోనని భగవాన్‌ గాభరావడ్డారు అతికష్టంమీద గట్టెకాణరు వారు ఎమిటీత.0టరితనం ఈతరాదు సరికదా నన్ను .అల్లరి పెట్టావే అ? వానిని మందలిస్తే మీకు ఈతవచ్చుగా నాకు రాక పోతీ.౦ అన్నాడు దేవన్‌ అమాయకంగా దేవన్‌ నిజజీవితంలో కూడ ఈ మాట నిజమై అయింది. పరమ భక్తుడైన ఈ శిష్యుడి జీవితాన్ని కొసవరికు భగవానే ఈదారనిపిస్తుంది

దేవన్‌ కొంటెతనం అంతటితో ఆగలేదు భగవాన్‌ కోవెలలో శూర్చుని యుండగా వారిని జూచుటక్రై కొంధరు వచ్చారు దేవస్‌ వారి నటకాయించి. భగవాన్‌ మౌనంలో ఉన్నారు ఇప్పుడెవరోనూ మాట్లాడరు మీరు ఎమైనా అడగదల్బు కుంటే నన్నడగండి చెబు తాను అని పటుబట్టాడు ససీమిరా వారిని నదలకుండా భీష్మించిన యాబాలకుడు దేనన్‌ వారిని వదలు అని భగవాన్‌ చెబితేనేగాని వారికి (వవేశం లఖించలేద.. వారు కొంతసేపు భగవాన్‌తో ముచ్చ టించి £ ఈభాలకుడు సంటేవాలను తీర్చు తోనంటున్నాడే అంశటి ఘనుడా అని మహర్షిని అడిగారు మహర్షి నవ్వుతూ దేవన్‌వై వ జూచి. అవును సమర్ధుడే అన్నారు

ఆ వచ్చిన వారి ఆనందమునకు మేరలేదు వాలకుని ఎత్తి కుదేసి తమతో తీఘుుకుపోయారు చీకటిపడే వేళకు దేవన్‌ కోవెలకు వచ్చినవాశ్తై భగవాన్‌ గజారోహణత చేసాను వారునన్ను ఏనుగుపై ఎక్కించి ఊరేగించారు అన్నాడు సంతోషంతో

ఆహా జ్ఞానుల ఠీలలు వర్ణనాతీతమ. గదా వీవుపై కూర్చుని గుజ్దమునెక్కినట్లు సంతోషించిన బాలకుని ఎనుగుపై నే ఎక్కించారు భగవాన్‌ చాలా అలసిపోయావ్‌ ఇకవడుక్కో అనితనతొడలపై వాలిన దేవన్‌ని లాలిస్తూ ఉండగా అమ్మ నాయనపురము నుండి

లశ వనుదిరీగి వచ్చారు జగదాచార్యుసై న గురువు వారి కరుణా [స్రవంతిలో సేదదీర్చుకుంటున్న కొంటెతనయుడు ఎమీ ఎరుగని వానివలె గవ్‌చివ్‌గా అమ్మ నాయనలకు స్వాగతం పల్కారు అంద ఆజా శేగ అతడు కార్తి కేయుడు న్లో! అబ్బ జుషే రమజణాయను దాతుం మూనవ చేషధరాయ గుహాయ శోణనగార్ధ తనోబహు దుగ్ధం మాతరపీఠత కుచేవా విథాతె రుణ గిరీశని అర్థాంగి మానవ వేషధారియైన నీకుమా రుడగ్యగుహుడు శ్రీ రమణ మహర్షికి నీవు స్పైన్యాన్ని పూర్తిగా ఇస్తున్నావు అతడు నీ అంళమందుండి పాలు తాగుచున్నాడు అలా నీకుమారునికి పొలు ఇవ్వడానికే నీవు ఇచట అవీతకు చాంబగా వెలహియున్నా వుకాబోలు_] = ఉమాసహే [సము గణపతియిని ళ్‌ | ఠి ఇ అనుకున్న సమయానికి ఉమాసహ (స కావ్యపరనం [పారం వించారు నాయన శ్రీ భగవాన్‌ వారి సమీపాన ఉన్నతమైన ఆస నంపై కూర్చున్నారు ముందుగా ఫల (తిని ఇలా వివరించారు శ్లోక యదిగాయన్ని మం గంధసుక్ష రే దాపద కృతీ మహిమాస మహేశ్యర్యో శీర్ణం స్యాదున్నతం నమే అయిమం. వావర (పేకే రుద్గారోవాబ్మ యాకృతి అర్ధ కశ్ళ్చిదనెనా పినకాం యది మయాజితమ్‌

905 పుణ్యాత్ము డీ గర్తింధమును పరించినచో ఆవదలను దాట గలడు అ విషయము పర మేశ్వ రియొక్కు మహిమయేగాని నా గొప్పతనముగాదు ఈ వాబ్మ యాకృతి అంబయొకన్ట హొవము. లందు నాకు గల (పీతి సంబంధమగు ఉద్గ్దారము. కావున సత్షురు షులకు దీనివలన ఎమైనా ఉపకారము కలిగినచో నాకది విజయమే మధురాతి మధురమైన వాజి నాయనదై. దిగంతాలకు ఎగ వాఫికినది దివినుండి సమస్త దేవకలు అచటికి దిగివచ్చారు అచజి వాతావరణచి దివ్యమయింది ఆహా అందరిలోనూ ఒక అవేశం అనందం అనుభూతి [శోతలు మం [(త్రముగ్దులయ్యారు అలుణగిరి క్రై లాసమయినది గళీంథపరనం సాగుతున్న ంతకాలం ఎవరికీ తెలి యకుండానే (పొద్దుగడచిపోతూ ఉంతేచే (శోతలు వీదో ఒక గొప్ప అనుభూతిని చెందుతూ ఉంచేవారు ఇక భక్తుల పెషయం చెప్ప నక్కరలేదు తమ థావాలతో అంబను జూచినవారు శొందర్‌యికే ఆ పరాశక్తి స్యవ్నదర్శనం పొందినవారు మరికొందరు నాయన అందరికి సొకొత్తూ గణపతి లా కనిపించారు నాయన శిఘ్యడైన నారాయణ ఘనపారికి ఒకరోజు స్వవ్నంలో అంబిక కనీపించి. ఎదీ ఉమాసహ (స్రంలో కొన్ని" శ్లోకాలు చదువు- అన్నదట అతడు చదవటలి పాళిరంభించేసరికి “బ్రవిగ్గావు గణవతయేస్త్ర న ఘటయోః అను శ్లోకాన్ని చదువు అన్నదట ఘనపారి ఆశ్లొకం చదవగానే అమె నవ్వుతూ మోయ మయిందట నొ గణపతయేనస్త న ఘటయో వదకమలే సస్తృలోక భక్తేభ్యః అధరపువే (తిపురజితే దదాసి పీయూషమం బత్వమ్‌ ॥

986 అమ్మా గణపతికి నీవు స్తన్యమునందు అమృతము నిచ్చుచున్నావు సప్తృలోక భక్సులకు చరణ కమల మకరందామృ తమును కాంతునకు అధరము నందలి అమృతమును ప$ిసాదించు చున్నావు మరునాడు శ్లోకముయొక్కు థావాన్ని ఇలా (గ్రహించిన ఘనపారి అంబికకు ఈశ్లోకము ఎందువలన ఇష్టకుయిందని విచా రించాడు అవ్వుడతనికి అర్థమయింది-నవద్వీ వమునండు నేను హౌంస-వు తుణ్ణి (వేను నిజవు[తుజ్ణి అని చెప్పిన నాయన ఈ శ్లోఠరముద్వా రా ఆంబిక తనకు స్తృన్యదుగ్దామృ తము నిచ్చుచున్న ఎదని దెల్బుచున్నారు ఇటువంటి రచన నిజపు[కునికే సాధ్యము ఈ బిషయమ్లునే దేవత కలయందు దెల్బ్చినది అనగా నాయనయే గణపత్తి య్వని సంశోషించి తనకు కలిగిన దర్శన విశేషాన్ని శ్రీ శమ్తణ గవతులక్పు తెలియజేశాడు తన పెద్దకుమూరుని ఇలా ఎరిచయం చేసిన ఉటూదేవి అంతటితో నాగలేదు ఆ మర్నాడు [పాత కాలమందు మరియెంక వింతను శిష్యులుచూశారు శ్రీ రమణమహర్షి ధ్యానమునందుండగా నాయన అతని సమీపాన కూర్చుని యున్నారు కొందరు +ష్యులు గూడ నాయనకో అచటనున్నారు ఆకస్త్మాత్తూా శ్రీ రవుణభగవాన్‌ చుట్టూ ఒక చి తమైన వెలుగు కగ్‌పించి ఆది అతనివెనుక [పభవలె నిలిచింది అందుండి ఆరునక్త (శాలవలె కాంతి పుంజవు లు ఠేది భగవాన్‌ నుదిటిని ఆరుసార్లు తాకి మరల |పభయందు లీనంకాగా అ పభాజ్యోతి కఠ్సీమకథిమంగా శ్రీ రమణుఎయందు లీనమైంది అపుడు శ్రీ భగవాన్‌ నుండి నేను ఎవరు అనుమాట అస్పష్టముగా వెలువడినది నాయన అది గరహించి - ఆనందోత్సా వాములకో స్వామీ మీరు కార్తి కేయులు " అని"అీహ్ల్మ్నేరు _ఫ్రైంటనే వారి చరణ

97 ములకు సాష్టాంగ నమస్కారము జ్‌సి అచటనున్న శిష్యులతో శ్రీ రమణుల అవతారతత్వం తెలియజేస్తూ - శా యోనాయా [తన కేకినాం కులపతి స్నానాయన స్వర్షదీ ళల ణ పానాయిక్షితి భృ న్మహేం ద దుహికుర్న స్తన్యదుగ్ధామృతమ్‌ గానాయ [1పమధేశ్వరా స్పవయసో నైవా (తవీణాభృ్ళతో వాసం శోళాగిరౌ కరోషి భగవన్‌ [క్రౌంచా ది ఛేత్తః కుత ॥ కువూరస్వామీ ఇచట ఆసనమునకై నెమలిరాజు లేడు స్నానము చేయుటకై స్వర్గనదిలేదు [తాగుటకు పార్వకీదేవి చను వాలు (అమృతము) లేదు గానమునకై సమవయస్కుులగు వీణా ధరులుగానీ [సమథనాధులు గాని లేరు మరి ఈ అరుణాచలము నంటేల నినసింతువు ఇలోొో పదిశ్లాకాలలో శ్రీ రమణులని స్తుతించారు. వారి యను [గ్రహింతో కార్తి కేయ దర్శనంతోపాటు ఉపాసనామం (త దర్శ నం కూడా పొందారు. ఉం వచద్చు వేనము అను ఈ మం [తాన్ని “క్రీ రమణగిత లో తెలియజేసారు స్తుతిశ్లోకాలు త్రీ రమణ చత్వా రింశత్‌ లో గానవస్తాయి అవాలి 6 తా 18 5వః కాలన్య కారణమ్‌ న్లో జ్షెంతం కింమమదురితం శాన్త్రంకిదేవి కేస్వాన్నమ్‌ అను గృఫ్హాసి విచితఠిం బూమప్య పరాధినొం (పధవ.మ్‌ ॥ చిలీ నాపాపసము సహింవబడినదా లేక సీహృ దయము శాంతాన రాగముతో నిండినదా అనేక అపరాధములు చేసినవారిలో

88

చమొదటివాడనునేను నాపై నీ వింష్టానుగరిహం కలుగుతోంది (ఆశ్చర్యం) _ఉమాసహ (సం గణపభటిముని

లి ఛి అ ఖ్‌

నాయన వాఠీసిన్ల ఈ న్లోకం కొంచెం ఆశ్చర్యాన్ని కలుగ జేస్తుంది తాను అపరాధులలో మె దటివాజ్జీ అని ఇందులో చెబు తున్నారు అంతటి మహాతపస్య్వి ఆపరాధెలా అవుతారని అనుకుంటా రెమో ఉదార చరితానాంతు వనుథై వ కుటుంబకమ్‌ అని సంన్మృతంలో ఒక నానుడి ఉంది ఉదార చరితులకు ఈ జగ తృంతయు చారి కుటురబమే అవుతుంది అని ఈ నానుడియొక్క అర్ధం _వారిదృష్టి సమష్టి మానవాళిపై ఉంటుంది అందరి కష్టాలు వారి కష్టాలే అందరిపాపాలు వారిపాపాలీ అందరిలోను అనంత వై తన్యశక్తిగా (ప్రకాశిస్తున్న పరాదేవత వారివారి అజ్ఞానం వల్లి 'కశాసతరియములిలో చిక్కుకొని శారతిలేక ఉందన్నమాట కనన ఆమె హృదయమున౦డు శాంత్తము కలిగి న్వటో-ప్రానయిలు పోయినట్లే సమస్త మానవ కశ్యావానికే తన తపస్ఫు అంధ్రుచే మహపర్తాధినైన నన్ను క్షమించగల్లిన నీవు భారతీయుల నందరినీ అనుగ౦0హి౨చగలవు అనే చమత్కృతి ఇందు గలదు ఇది నాయన దేశ సేవాతత్పరతకు అతనియందలి నుహా సత్త్యమునకు అద్దము వంటిది

జగదాచార్యుడై న భగవాన్‌ శ్రీ రమణ మూర్తిని జగతికి వరిచమంఎ చేసి గొవ్చద్దైన వేదాంత తత్త్వ స్టో (త (గంధమైన ఉవాసహే (స కావ్యం వా$సిన తరువాత [జలలో మూఢ నమ్మ కాలను పెంచే పుక్కిటి వురాణబిలను సంస్కరించి ఆధ్యాత్మిక దృష్టిని పెంపొందింఛాలని దేశ స్వాతం [త్య ఉద్యమంలోను మానవ పురోగత్తి యృజ్ఞంలోను ఒక సమిధయై వెస్ణాలని శేషజీవితం

99 వసుదైై క కుటుంబానికి అంకితవ.ని తలంచిస నాయన గురువుని చమ్సీిపించి ఇంకనూ సమాజసేవ జేయవలయుననునది నా సంక ల్పము అందులకు మీఅను (గహశక్షి నాకుతోడ్ప డును మ [దాసు నందు నాపియతప శిష్యులు పదేపదే రమ్మంటున్నూరు. ఉమా సహ (స విశేషాలు వారికి తెల్చుమని వేడుతున్నారు మీరు అనుమ తించిన నేను వెళ్ళి వళ్చెదను అని వినయంగా వేడుకున్నారు ధర్మ సంస్థాపనార్థాయ సంభవామి యుగేయుగే అని గితయందు చెప్పి నట్లు విష్ణు అంశయందు జళ్మించిన నాయన ఈశ్వర సంకల్చ చిక్తుడని ఎరిగిన భగవాన్‌ చిరునగవుతో నాయనకు తమిళమున హితోవడేశం చేశారు అది అందరికి ఉపయోగకరమని నాయన దాన్నిసంస్కృ తమున శోఠరూపంబచేశారు అశోకములివి క్‌. ల్‌ న్లో న్యస్యతాం భర సకల జిత్వ్య రే కార్య సత్కరే జగదధీశ్వరే సకల లోకములను జయించి సత్మార్యములను జేయు జగధధీశ్వరిపై భారముంచుము న్లో నిత్య్మయాధియా నిహితయా స్వయం స్టీయతాం త్వయాహృది పరాత్పరే హృ దయమునందు నిశ్చ లుడవై వర మేశ్వ రునియందుంచిన బుద్ధితో నీవు స్టిరముగా నుండుము శో భావ నిర్ణయ [వ్రభురసొవుమాన్‌ న. ణి కార్యసాధనే భవతిశక్తిమాన్‌ భావ నిర్ణయమును జేయ సమర్థుడైన అతడు కార్యసాధన మందును శక్తిమంతుడే

200 ల్లో భూత భవ్యక్న ద్భృువన భూపతిః శారయే దయం కుశల కశారిణ

భూత భవిష్యత్తులను నడిపించు భువన భూపతి మంచి కార్యకర్త లనుగూడ కల్చించును

శ్లో. సాధ్య ముత్తమం సమయ తశ్చ'రేత్‌

బాస్తు సంశయస్తృవ విదాంమతే

ఓ విద్వన్మణీి సమయము ననుసరించి సాధ్యమైన ఉ _ల్తేమ శార్యమును (ఈశుడు) నడిపించును గావున కార్యమును ఈశున కర్పించి నీసంశయమును వీడి హృ దయనిష్టుడవుకమ్ము నీకు నుంగళమగును

శ్రీ భగవాన్‌ ఉపదేశామృతమిది అతి [శద్ధతో నాయన దానిని గర్పిహించి తన శిష్కువైన వాసుచేవశాస్త్రి వెంటరాగా శ్రీ భగవాన్‌ అనుమతినొంది చెన్నపట్టణ బయచ్టేరారు

చెన్నవురిలో నాయనకి విశేషాదరణ లభించింది. ఉమా సహ స కావ్యరచయితగా కాళిదాసుని దలపింప జేసిన నాయనసు (శద్ధాభక్తులతో వారు సేవించారు. (పతిదినమి నాయన ఉమా సహస వైభవం చెబుతూండేవారు అంతేగాకుండా నవీనకాలంలో అవతరించిన మహర్షి శ్రీ రమణులని మత సంకుచితాల మథ్య శాస్త్ర జ్ఞానం మధ్య శల్లడిల్లే ఎ9ిజలకు వారి దర్శనము ముక్తి దాయకమని జ్ఞానపళిబోధం కల్గుతుందని తెలియజేస్తూ గురు పఠిశంన జే సేవారు

ఒకనాడు (పక్కనేయున్న తిరువత్తి యూర్‌ వెళ్ళారు నాయన అచట ఆది [తిపుర బుందరీ దేవాలయముండుట జెచి అలయమానందు మాతను దర్శించి తన్న యత్వ ఎఐఎశో స్తుతి స్తుండగా ఒక విద్యార్థి అతని చరణములను తాకి నమన్మరించాడు

ల్‌ అమ్మ చరణాలపై మనసును లగ్నము చేసిన నాయన ఈన ధ్యానము ముగించుకుని, ఆ విద్యార్థిని (పేమతో కూర్చొను మని జెప్పి “నాయనా నీపరిచయ మేమిటి?” అని (సళ్ని9చారు. వళ (ప్రభూ: నాపేరు కపొలిశాస్త్రి. స్వ యముగా సంస్కృత భాషను నేర్చు కొనుచున్న విద్యార్థిని. మీస్రో[త పఠనమును విని అందలి భావ కవితా విశేషములకు ముగ్దుడెనాను. మీరు కావ్యకంఠ గణపతి మునివర్యులని ఎరిగి, మహాకవి తపస్వియైన మీచరణ సేవ ద్వారా ముక్తి సాధన లభ్యమగునని దలంచి మీయను [గ్రహమును గోరుచున్నాను” అని అతి వినయనుగా ఆయువకుడు పలికినాడు, నాయన ఐదునిముషముల పర్యంతము కండ్లుమూసి బాలకు నకు ఉజ్జ్వల భవిష్యత్తు కలదని గ౦హించి, ఒక్కసారిగా [తివుర నుందరి ముభారవిందాన్ని చూచారు. బాలకుని నిండుగా ఆదరించు మన్నట్లు ఆమె చిరునగవులు రహస్యభాషణ చేసాయి ః అనందం వాత్సల్యం రెలడూ అతనిలో చోటు చేసుకున్నాయి, కపొలిని అనుగగ్గిహించారు. వారిరువురూ ఆలయ ,[ప్రదక్షిణంజేస్తూ మారుమూల చీకటీ గదిలో గల ఒకనూ౭ిని జూచారు. *లంది మొదట కాళికా క్షేత్రము ఆమె ఏలనో అలిగి ఈ నూతిలో [పవేశించినదట” అని కపాలి ఆ నూతిని చూపించి కధ వివరించాడు. నాయన వెంటనే చను త్కారంగా వు (| | న్లో॥ కూపే విభాసికిల కోపవకీ [తియామా చారిణ్య శే జగదీశ్వరి కాళి? భ(దే | విభాళిజదాది పురవాసిని దాసమావ తూూూపొదు చంచయ పథాంబుజ భక్తృమేతమ్‌

202 ఖమ్మా కాళీ భదా9 ఆది పుఠరవాసినీ నీవు అలిగి

కూపములో ప్రవేశించి (ప్రకాశించుచున్నావు అట రమ్ము వెలికి రమ్ము పాదభక్షుని ఆపద కూపముసుండీ బయటకు కీయుము- అని పలికారు] ఈ చమత్కారానికి గరు *ఇష్మ్యు లిరువురూ నవ్వు శఈన్నారు

శ్రీ భగవాన్‌ రమణమహర్షి దర్శనానంతరము అవధానాలకు శవితాగోస్టులకు స్వస్తి చేప్పారు నాయన అతనియందు తపస్సు సహజమైన హృ దయనిష్టకు అలవాటు పడ్డారాయన సద్వస్తువు యొక్క "దర్శనం సాధ్యతరం అన టకు భగవాన్‌ (పత్యత్ర నిద కృవ్యం అనేది అతనినమ్మ ఈం కావున ఉత్కృష్టమైనమానవతామ తం ఫ్రవమున్వ్నయ దృష్టి అహింసా తత్త్వం ఇత్యాదులు థారతదేశ స్వాతం [త్య వముపార్దనకు శావలసిన_అస్ట్రాలు శ్రి భగవాన్‌ వంటి జుచార్యుని పాయభ్థుంతోఎఅది సాధ్యమవుతుందని తలచారాయన అలళడులకు కన "కలాన్ని వదునుచిశారు నపీన యుగంలో పరిజలను ప$్సిభావితం చేసేవాడు కవి సత్యాన్ని నిర్భయంగా నప్పే వాడే కవి నాయన అటువంటి మహవాక్రవులలో ఒకరు

కపాలి నాయన వూర్వవై భవాన్ని చూడాలన్న కోరికతో త్తనిని బరకిమాలి వ్యస్తాక్షర పరీక్షకు అం గికరించజేశాడు ఫలితంగా అనేకమంది పండితులు గుమిగూడారు వలకపై 58 గళ్ళు నాలుగు రుసలలో గీసి వానిలా వరన సంఖ్యలనువేసి వసంత తిలకమనే ఎక్కంలో అక్షర కఠిమమున శ్లోకాన్ని వా్థియుమని కోరారు వారు తాయన కలం పట్టగానే ఒక ఎండితుడు అక్షరాలు చూపసొ*ను శాయన చక్కటి శోకాన్ని ఇలా వాశారు

209 శ్లా _పీఠిం దదాతి విఎలాం శియమాతనోతి ఇర్మాతి నూత్న సమయం దురితంధునోతి ఆర్టీ కరోతి హృదయాన్య పెదేవతానాం యట కప్మై శఖభాయన భవేత్కవితా విదోషా ॥ [((దోషములేని కవిత్వము ,పీతిని కలిగించును విపుల సంవ దల నిచ్చును నూతన కాలమును నిర్మించును పాపములను తొల గించును దేవతా హృదయములను కూడ కరిగించును ఎవ ౦గళ ముల నీయజాలదు న రాజా కాలస్య కారణమ్‌ (రాజే కాల నిర్మాణమునకు ముఖ్యుడు అనునది ఆర్య్యోక్షి పూర్వము రాజులు రాజ్య ములమ ఎలుచుండీరి కవితృ ములు వారిని స్తుతిస్తూ వాయబడీి నవి కావున ఈ ఆర్యోక్తి ఉచితమై ఉండేది కాని రాజులు లేని ఈ నవీన కాలంలో కవి యే యుగ నిర్మాణకర్త ధర్మ రక్షణకు సత్య నిరతికి సుఖ సౌభ్యాభివృద్ధికి సమాజ పురోభివృద్ధికి కవి యొక్క రచనలు అత్తి పాచుర్య్యం వహిస్తాయి కావున కవి కాలస్య కారణమ్‌ అన టయే ఉచిత మౌతుంది కలము_యొక్క విలువను ఇలా తెలియజేస్తూ నాయనపై శ్రోకములలో నూత్న అనే పదం ఒక్క క్షణం ఆలోచించి (వాశారు అది భవిష్య దృష్టకి నిదర్శ నమం శ ఇం ద్రాణీ సప్తశతి యను కావ్యమునందు తనయవతరణ విశేషాన్ని ఇలా తెలియజేశాడు న్లో అపరోనవ్య కావ్యాన్యనవద్యాని ధన్య విదధాత్య పయత్నాద్చుధ భోగక్షమాణీ

204 గ్రధన్యుడగు మరియొకడు (అనగా తాను పండితుల యాస్వా దిము కొరకు అ పయత్నముగా అనింద్యమైన నూత్న కాన్యములను రచించును_] త్రీ నాయన (వాసిన విశ్వమీమాంస వ నీషాసం (గ్రహము ఇం (దాణీ సప్తశతి పూర్ణ భారతచరి [త పరీక్ష ఇత్యాధి గర్సింధాలను పరికించిన తాత్త్విక థభావములందతనికి నూత్న దృక్పధను దిశ భక్తి సామాజిక వ్యవస్థ యందు అతని ఆశయము ఇత్యాదులు ఎంతో ఉన్నతంగాను నవీనంగాను కనిపిస్తాయి = ఏర ఆ కటి గురుని చేయూత శ్లో! యాతాయాత విహారేరాధారేషుచ శీర్ష సంచారం విదధానం కించాశేష విసారి ॥ ఆలంబేన విహీనం వ్యోమాభం పరిపూర్ణం నిశ్శబ్దం గురురూపం తదృ ఫిహ్మా స్ఫురతాన్నే గఎయ్యది షడాధార చ |కములందును సహ [సారము నందును యాతాయాత నిహిరవం చేయుచూ సర్యవ్యాప్ప వుగు చున్నదో అట్టి నిరాలంబము అశాశ సదృశము పరిపూర్ణము నిశ్శబ్దము అయిన గురు రూపము నాకు స్ఫురించునుగాక క = గురుగితవం అ ల! న! |! శిష్యుడు తన్ను గురువునకు అర్చి ంచుకుంటాడు ఇక శిష్యునికి పళత్యికవ్యక్షిత్వం అంటూలేదు స్వార్బ ఇంపూర్తిగానై తే

205

వ్యక్షిభావన సర్వం నష్టవై.పాొతుంది అటుపై దుఃఖ కారణమ నశిస్తుంది ఆనందమే వెలుగుతుంది "శరణాగతి మహాత్మ్యమిది అని చెప్పియున్నారు శ్రీర* ణ భగవాస్‌

ఉమాసహ (సం వాళిసి ముగించిగానే భగవాన్‌ కండ్లు విప్పి నాయనని జూవి నేను చెప్పినదంతా [వాశావా?*" అని అడిగారు నాయన వెంటనే ఆహా మీరు అను గహించినదంతా [వ్రాయ బడింది అని జవాబిచ్చారు భౌతికంగా రెండు రూషాలుగా కనిపించినా వీరిరువురి మధ్యా ఆ నేను ఎవరు? అని విచాంస్తే ఆ శక్తియే గురువు ఈశ్వరుడు ఆత్మ అని అర్ధమౌతుంది

[పణవానందస్వామి గురుస్తుతి (వాయుమని నాయననివేడు కుంటే వారు తాముదర్శించిన గురుస్వరూపాన్ని గురుగితంగా వాసి ఇచ్చారు శ్రీ రవణ భగవానుల విశ్వ రూపం ఇందుగానవచ్చు

తిరువత్తి యూరులో (తిపుర సుందరి దర్శనం చేసుకుని నూత్నసమయ నిర్మాత కవియని పండిత సభలో [ప్రకటించిన నాయన దృష్టి ఆ ఊరిలోనే చిన్నతోటలో గల వినాయకుని గుడిపై పడింది అచటి వాతావరణం పశాంతంగా ఉండడంతో నాయన ఆ గుడిలో వ$వేశించి ఆంతర్ము ఖుల్నై నారు దీక్షకు మారుపేరైన ఆ ముశీశ్వరులు సర్య మునూమరచి థ్యానంలోనే ఉంటూ పదహారు రోజుల పాటు ఆలయంలో గడిపారు

అతినియందు శక్తి యాతాయాత విహారం సారంభించింది అతని దేహమే దేవాలయమైంది. నిత్యానందస్థితిలో నిండుగా ఉన్నారాయన అంతలో అకిస్మా త్తుగా అవరోధం వెన్నెముకలో నొప్పి లేచింది శరీరం నీరసమైంది కూర్చోడం కష్టమైంది మెల్లగా పడుక్కున్నారు నాయన వర మేశ్వరుని ఈ పరిశోధన అంతుచిక్క లేదతనికి ఎదురుగా వినాయకుడు ఎమి ఎర గనట్లుచూస్తున్నా డు

206 శ్లో నాఖీయాతిసునోవా త్వ ంచేత్మించిదు దాస్యం ఆధారే విధధాసి స్కందస్యా (గజి లాస్యమ్‌ (ప్రభూ స్కందా (గజా నీవు ఆధార చ[కయినందు కొంచెము మృదువుగా నాట్యము చేయవయ్యా అప్పుడీమానవుడు ఖేచరుడవుతాడు అన్నారాయన అతని (ప్రార్ధన అరుణాచలంలో విరూపాక్ష గుహలో ఉన్న భగవాన్‌కి పీనిపించింది మరుక్షణం నాయనముందు నిలిచారాయన శ్రీ రనుణుల కరస్పర్శతో నాయనలో నొప్పి మాయమైంది ఆనం దా (శవులతో గురుచరణాలను తాకి నమస్మ్మరించారాయన 7- 0. 9£8ని స్వామి దర్శనమునకై నాయన అరుణాచలం వెళ్ళి నప్పుడు తనకు కలిగిన ఈ గరు కటాక్ష మహిమను మహర్షి సన్నిధిలో వెప్పగా రమణులు సత్యమని దానిశి స్థిరీకరించిరి కొన్ని యేండ్ల [కిందట శేను వికూపాొక్త గుహలో పరుండి యుంటిని - సమాధిలో లేను ఉన్నట్లుండి దేహముపై కెగయు చున్నట్లయ్యెను ఎగయగా నెగయగా బాహ్యవస్తజాలము కాని రాలేదు చుట్టును ధవళకాంతి పుంజము మాతశీముండెను హరా త్తుగా దేహము [కిందికి దిగుట కారంభముయె్య్యును మరల వస్తువులు కానవచ్చినవి ఇదియే కాబోలు సిద్ద్ధులదృశ్యనుగుచు. నావిర్భ వించు రీతులు అనుకొంటిని అది తిరువత్తి యూరు అని నాకు స్పురించెను ఒక హైరోడ్డును బట్టీ నడచిపోయితిని కొంత దూర మున గణపతి దేవాలయము కానవచ్చెను లోవలికి పోయికిని ఏమోయొనర్భి తిని మాట్లాడితిని గాని ఆ వివరము లిప్పుడు జ్ఞప్తికి వచ్చుటలేద హరాత్తుగా నేను మేల్కొని విరూపాక్త గుహలో శయ్యపై నుండుట తెలిసినది ఈ సంగ౭ి అప్పుడే పరిచారకుడు పలతి స్వామికి చెపి 8

207 ఇలా తిరువత్తి యూరులో గురుకటాకొన్ని పొందిన నాయన, తన తపస్సును ముగించి వేలూరు చేరుకున్నారు. ల 20. “రేణుకి నిజగాథ యిది శో॥ పాపాని మేహరతు కాచన కృత్తశీరా గ. ణల మె మాతా పదాంబుజ భుజిష్య వితీరపహరా । ॥ న్‌ ణ లె యాభక్తలోక వరదాన విధావిని (డా వాసం కమణ్జులు ధునీపులినే కరోతు ॥ కమండలు నదికీరమున గల కుండలీవుర (పడై వీడు వాసినియమైన 'రిణుకు ఆమెపాదాల నా (శయించిన నాపాపములను తొలగించుగాక?: ఆమె భక్తలోక వరదాన జాగరూకురాలు = ఉమాసహ [సము (శ 7స్త్రఐ4శ్లో లు చి ఛీ లి త నా " పర మేశ్వ రియొక్క ఆరవ అవతారమే నలేణుకావతారము,., వేదములు ఈఅవతారమునందు ఈమెను వ [జవై రోచనిగా కీరించు. చున్నవి. “తామగ్ని వర్ణాం తపసాజ్వలస్నీం పై రోచనీం కర్మ ఫలేషు, జుష్టామ్‌” అను మం [(తమిందులకు _సమాణము. ఆకాశమే పరా శక్తి. అందు రేణుమయమై. (వకాశించు. శక్తి రేణుక కావుననే మహార్డులు అంతరిక్ష్రమును (మహద౦జము) అనిరి. తేజస్సును శేణు సమూహములందు విభజించి [పకాశింపజేయు శక్తి గాన తాం (తికులు అమెను *లేబుకి అని అందురు. శిరములేనిదిగాన ఈమెను “ఆఅశీర” “ఛిన్నమస్త్ర” అని కూడ కీర్షిస్తూ ఉంటారు,

208

గార్తమస్తులు వూజించే అశిరమ్మ ఈమెయీ్‌ ఒకరకంగా ఆలోచిస్తే అహంకార నాశనమే శిరశ్శే దనము యోగుఒబయందు కుండలినీ శక్తి యొక్క [పభావముతో కలుగు కపాలభేదనమే శిరచ్చే దమని శ్రీ నాయన తెలిసియున్నారు అది అతనికి అనుభూతము

అయితే పురాణాలు (వతి విషయాన్ని ఒక కథారూపంలో తెలియజేస్తూ ఉంటాయి. అందు కొన్ని నిజాలు వికృతరూపం దాల్బతూ ఉంటాయి పురాణాలలో చెప్ప బడ్డ 'రిణుకగాథ అటు వంటిదే ఇది నిజాన్ని విస్మరింవి పరిజలను తప్పుతో0వలో పెట్టేదిగా ఉంది ఆని అంటారు నాయన

మ దాసు నుండి వేలూరు చేరుకున్న తరువాత నాయన దృష్టి ఈ కధానంస్కరః౯ పై బడింది భార్య విశాలమ్మకి పురుటి రోజులు కావడంతో అతను ఇల్లు కవలక పడై వీడు గ౦ంధాలయం లోని కొన్ని పుస్తకాలు తెప్పించుకొని కధా సంస్కరణలో నిమగ్భ్ను అయ్యారు

పురాణగాధ క్తుపష్త ముగ్భా న

రేబుక జమదగ్ని మహర్షి యొక్క భార్య మహాపతివ$్శిత ఒకనాడు నీటిక్సై తటాకానికి వెళ్ళింది నీటిలో ఒక గంధర్వుని నీడ జూచింది ఆమె మనస్సు చలించింది విషయమెరిగిన జమిదగ్ని కోపంతో తల నరికివేయమని బెప్తాడు కుమారుడై న పరశురాముడు ఆపనిచేస్తాడు ఆమెశిరస్సు [కిందవడకుండా తన చేతిలో నుంచు తుంది కార్త వీర్యార్ధునుడు అనే రాజు జమవగ్నివద్ద నున్న

యూ. జ టె కామధేనువును అపహరిస్తాడు ఇలా పొంతనలేకుండా ఉంటుందికథధ నాయనతన ఉమాసహస$)ంలో ఈగాధనుఇలా [పస్తుతిస్తారు

న్లో భీదాయ చేద్ధత రజా మునిరాదిదేశ | చిచ్భే దచే ద్భహు గుణస్త్రనయ స్పవి (క్రీమ్‌ | దాహ్యం శరీర మఖిల పళ్తిభురీశ శక్తి ర్యద్యావివేశ చకధా పరమాద్భు తకేయమ్‌ || (ాంకుడైన బుష్టి థార్య శిరన్నును ఛేదింవునుని కుమా రుని ఆదేశించుట, ఆతడు తం [డిమాట జవదాటకుండ మాతృ మూర్తికి శిరచ్భే దము చేయుట, అట్లు శిరస్సు తొలగిన దేహమున శక్తి అవేశించుట అను మూడును మహాద్భుతములు. శ్లో పుత౦ః ప్రియస్తవ శీరః సహసాచకర - న్‌. 4! కృ త్తాచహర్ష భరితా భవకీ ననర్న , నోతస్య పాప మపినోతవకా౬ పేహాని ర్నాశోస్యహా భుజభువామభవద్వి పాఠః | [(పయమైన నీ వుకుడు నీ శిరమును ఛేదింబెను. వానికే పాపకళంకమునులేదు శిరము ఖండింసబడిననూ నీవు నాట్యము చేసితివి. నీకునుహానిలేదు.. కాని ఆసన్ని వేశము దుష్టక్ష తియుల , నాశనమునకు ఉవయోగపడినది., 3 శ్రోః అమైవసా సురభిరరున భూపతిర్యాం గన. రా జ వీర్యాజ్జ్ఞహార సచ భార్గవ అజహార తస్యాహతేః పరగ్భ హ స్లితిరేవ హేతుః ఖ ల గన్టర్వ దర్శన కధారిపు కల్పితై వ ॥ [్రప్రరాణములందు చెప్ప బడిన గంధర్య దర్శన కధరివు కల్పితము. నిజాగికే కార్త వీర్యుడు అపహరించిన కామథేనువే

210

రేణుక వరశరాముడు కార్తవీర్యుని జ* ఆమెమ తీసుకొని వచ్చెను శతుక్తిగృ హవాసవే. అమె శిక్షకు కరణము. రేణుక శుద్ధ చరిత కాకున్నదేవీ అనుగళిహము పూజావకం అసంభవలఎ క్ష

సంస్కరింపబడిన కథ _

కార్తవీర్యార్జునుడు 'హైహయులకు ప్ఫిభువు ఇతడు రావణునివలె (దత్తా (త్రేయునీ వలన) అనేక సిద్ధులను పొందాడు చక్కటి పాలనాదక్షుడు అయినప్పటికీ కాలకళ్తిమమున అహంకార వర్తనుడయ్యాడు ఇతసె భార్య పేరు సత్య ఈమె జగదగ్నిమహర్షి థార్య అయిన 'రిణుక సహోదరి వీరిరువురు (పసేన జిత్తను సామంతరాజునకు కమార్తెలు

కరిమకథీమంగా కార్త వీర్యిడు అహంశారంతో దుశ్చర్యలకు అలవాటుపడతాడు సజ్జనులకు అతడు కంటకుడయా్యాడు ప౦0జలు భయథభా$ంతులై 5 అయితే ఆతని మరణము దత్తగురువు వంటి వీళుని జేకలో-గలదు అటువంటి వీరుడు శక్తిగలవాడు జమదిగ్ని కుమారుడె న-పఠశురాముడు అతనియందు అవతోర లక్ష్రణపు.లను తమతవన్సువ్వారా "రేణుకా జమదగ్నూలు కల్పించిరి అందుకు కారణహేతువు ఈకధ

ఒకనాడు రేణుక ఫోదరి సత్యను జూచుటకు కార్తవీర్యుని రాజధానిమైన మహిష్మ కీవురము వెళ్ళి నది. సోదరిని జూవర్రి ఆమె ఆతిధ్యము గభిహించి తన ఇంటికి ఆమెను ఆహ్వానించెను 'కేబుక మరికొన్ని దినములలోనే తన రాణులతోగూడి కార్తవీర్యులు వేటక్లై అడవిశేగి వినోదమందుచు హద్దు తెలియక తన వండల మును వాటి జమదగ్నియున్న అడవిని ప౦వేశించిను అప్పటికి అహారపదార్థములు క్షీణించుటవలన సై నికులు కఠలవరపడిరి సమీప

2%]

మున జనముదగ్ని మహర్షి అ [శమము గలదని చారులవల్ల తెల్సు కున్న సత్య సంతోషముతో సోదరి రేణుక ఆతిధ్యము గొనుటక్టై సపరివారంగా విచ్చే సెను 'రీణుకా జమదగ్నులు వారిరాకకు సంతో షించి ఉచిక సత్కారములు జేసిరి రేదుక కమండలోదకముతో అన్నరాసులగు కల్పించి వచ్చి నవారందరికి రుచికరమైన భోజనము వడ్డించెను ఈ మాహాత్మ్య్యృమును జూచిన కార్త వీర్యుడు 'రేణుకపై మోహమువచెందినవాడైై జమదగ్నిని శీర్షాఘాతముచే మూర్చ బుచ్చి రేణుక నపహరించెను అమెను తాకుటక జంకి స్హ్రీపరివారమచే బంధింపజేసి రాజధానికి దీసికొనిపోయెను (వరాణములందు కామధేనువును అపహరించినట్లు జెవ్ప బడినది

తెలివివచ్చిన జమదగ్ని అడవినుండి వచ్చిన పు[తులకు జరిగిన వృత్తాంతము జెప్పి పరశురామునియందు తన అస్త్రశ కిని ధారవోసి తల్సిని చెజవిడిపించి తెమ్మనిబంపెను పుడమియందు పాప (పక్షొళనకు ఇది హేతువుకాగా సరశురాముడు కార్పవీర్యుని జంపి తలి ని చె విడిపించిదెచ్చెను కాని శ(తుగ్భ హవాసము వల్ల రేణుకకు శిరచ్చేధనశిక్ష విధించబడినది ఈ విధముగా వుడమికీ పావహేతువగు వాహ్యశతురవులను కృత్త శిరస్కులు గావించుటకు కారణమైన రేణుక కృ తి కాశక్తి గా పరూూంచా ఆవె పు[తుడుగా పరశురామ డు కార్షిేయుడై నాడు

ఇలా రేణుక చాధను సంస్కరిస్తూన్న నాయనకు ఆమె అనుగళ్తిహము వలన 1£_5- 008 నాడు వు (తిక జనించినది అబిడ్డ శేణుకా వర (వసాదిత గావున అమెకు వషజేశ్వరి యని పేరు పెట్టినారు

వాలా స అను

22 ౯41 | వంత దర్శనము.

స సంహో [త మిత్యద్భుత శక్నియుక్తృం వృషాక పేరర్శన మంబ మం (తమ్‌ యోవై దికంతే మనుజోభజేత కించిన్నత "స్యేహ జగత్య సౌధ్యమ్‌

[్రఅద్భుకశక్షి యుక్త మై వృషాకపికి (గణపతి క్రి దర్శన మైనట్టి సంహో[త మనెడి నీయొక్క వేదమం [ఈము నెవడు భుజించునో ఓ దేవీ _ వానికి జగత్తునందు అసాధ్యమైనది అదియును లేదు] = ఇం (వాణీ సప్తశతి

స! ఠి ళ్‌ |!

ఈ శ్లాకంలో నాయన తనకొక వైదికవుంత దర్శనం కలిగిందని అది రేణుకా వం[తమై యొపవ్వుచున్నదని చెప్పి యున్నారు మంతళిదర్శనమ నేది మహర్షులకే సాధ్యము మన వేడములన్నియు మహర్షులచే దర్శించబడిన మం [(త్రములతో నిండి యున్నాయి సాధకునకు సిద్ధియొసగునది ముం తము వేదవమం [త ములు భావముతో గూడినవి ఖావ పాధాన్యంకో వాటిని జపించిన సిద్ధిసాధ్యమగును నాయన మహర్షి కులమునకు జెందినవారు కావున మం (దర్శన భాగ్యము అతనికి లభించినది

మనము దేవుని కుమారులమ.._అనునది బైబిలు వ్యాఖ్య

తం (డీ నీయాజ్ఞను గొనివచ్చితిని _ అని భగవాన్‌ శ్రీరమణమహర్షి అరుణాచలేశని సన్నిధిలో తొలిసారిగా శరణు పొందారు. అప్పా పుక్కుపికైై యణక్కమ్‌ (తం(డికి తనయుడు అణకువ) అని అరుజేశని పర్పీసాదాన్ని అతను అతి భక్తితో స్వీకరించేవారు

23

ఇవన్నీ మనకు తెలిపే సత్యం ఒక్కటే విశ్వ నిర్మాణకర్హ అయిన ఇందు9డు (ఈశుడు విశ్వ చాలకుడుగా అందరికినీతం [డి అతడే కుహరరూపమున జీవుల హృదయములందు నేను గా పళికాశించు చున్నాడు ఆతం (డిని మనసారా పిలచి ధ్యానించే హక్కు కుమా రులకు గలదు హృ దయమునందు శుద్ధదూనసమును జూచిన తం [డిలో కుమారుడు ఐక్యము కాగలడు అదియేధ్యానము అదియే నిష్ట అదియీ మంత$ స్వరూపము

కుమార్తె జనించిన తరువాత నాయన వడై వీడులోనే మళాం పెట్టారు "రిణుకా చరణారవింద సేవ తపస్సు ఉమాసహస్సో పారా యణ ఇవీ అతని కార్య [కమాలు బర్సీహ్మజ్ఞాన నిష్టాగరిస్టుడైన అతని దృష్టియందు వాక్కునందు రేణుక నాట్యంచేస్తూ ఉండేది. రేణుకా నామ జౌషధ సేవనం జేసిన ఆ మునియందు కుండలినీశక్సి యాతా యాత విహారముచేస్తూ ఉండేది శ్రీరమణుల వద్ద (గ్రహించిన హృదయ విడ్యారహస్య మే రేణుకా చరితతియందు గూడ అతనికీ స్ఫురించినది

ఒకనాడు ఎకముఖ కుమారస్వామి ఆలయంవద్ద కూర్చుని యున్నారు నాయన జకజడధారి నాయన (పక్కనుండి నడచుచూ వెళ్ళి ఆలయమున జొరబడి కుమారస్వామి చేతనున్న ఆయుధ మును గ౦హించి పరశువువలె భుజాన వేసికొని బయటకు వచ్చి నాయననుజూచి కొంతదూరం నడచి అంతర్థానమయ్యాడు ఈ విచి [త సంఘటన ముందు ఆశ్చర్యం కలిగించినప్ప టికీ తరువాత నాయన అఆజడధారిని వరశురామునిగా గర్గిహించారు. అరుణా చలంలో త్రీ రమణ రూపంలో కనిపించిన కుమారస్వా మియే ఇచట వరశురాముని రూపంలో కనిపించడం విశేషం తాత్వికంగా వీరిరు వురూ ఒక్కరే ఒకే అంశకు చెందినవారే

2 4

శఈభముచర్శ నాన్ని తలచుకుని నాతన ఆనందం చెందు చుండగా శూకస్మాత్తుగా బుగ్వే దము నందలి సూక్త మొకటి అతని కన్తో శద్రైనని. “శాయస్కామోవజరిహస్తం నుదక్షిబం. ప్యత్రోన షిత్త్సర్ల హువే _ (బు-మం 7 అ సూ ణి

ఈ సూక్తయిము ఇరువదియేడు పాదములతో బృహక్రీ చందన్పులో నుండగా ఈ మం [తవాక్య మొక్కటీ _ విరాట్‌ చందస్సులో కవచమువలె నుండెను ఇది విరాణ్మహామం [తమను పేరువో వేసిష్టబుషీకి తొలుతదర్శ నమై తరువాత పుత్రుడైన శక్తికి కనుసంచ్యెను. కావున వీరొటిర్లతో ఈ మం[తము వేదముఅంచు గఆయమ వీరికఠ్వాత ఈ నుం (తఈమును దర్శించిన బుషి నాయన ఎలయన ీగికి వి(శైతై పోిధాన్యం నాయన ఇచ్చారు ఈ మంకాళిర్ధమీడ్‌ -రాయస్‌= ఇవాపరములకు బెందు సకలైై శ్వర్య ముళు కాము =శోమించువాడనై వ [జవాస్తమ్‌= వ [(జాయుధమును పాస్టమనందొన్న హౌడును దక్షేఐమ్‌ = దక్షిణభాగమునందున్న వాడగు ఇం (దుని పు(తోని పితరంహువే = తం (డిని పిలుచు కొడుకువలె పిలుచుచున్నాను

పఠథిరాముడు తల్సి శిరస్సు ఛేదనము చేయునపుడు ఆమె నుండి వు శునకు ఉపదేశ యముగా వెఎవడిశ మం ్యతమిది ఇందు కకువడి అక్షరములుగలవు పుదాణమునందు ఆమె ఇరువదిసిర్లు గుండెబోఢుకానునట్లు వ్సోయుట ఈ యం (తోవదేశము వై నమును వీకృతము. జేసినట్లుగా గమనించనలయును. ఇది అస్ర్రవిద్యకు చెంచీనవ.ంతళియు జశరశురామునకు ఇది పోళిప్త మైనటి. ఇతడు ఇళకువదిసొళ్లు భూమలి జయించెననుటయు ఈనుం (తార్జభావనశకే ఈ పురొపిగాథ మొక్క వాహ్యార్ధముకంటె తళ్వార్ధము అతి ట్రేష్టమైనది

215

వరదేవత మన శరీరంలో శక్తిరూపములో నున్నది ఆరు చకరిములందు ఆచక్ష్త్యమునకు అధార మైన మూలమనమునందు ఆమె వర్తిస్తూ హృదయావర్తనుడై నేనుగా పకాశించు వురుషునకు మాతగా (సప్త మాతలు కీర్ణింప బడుచున్నవి ఈ శక్తియే తలవులకు మూలమై మనస్స గుచున్నది మనను దేహిత్మ భావంకలవారికి అహంకారహేతువు ఆ అహం కార మే కార్త వీర్యార్దునుడు శరీరమునందువెన్నె ముకవ [జదండయి అందు సుషుమ్ననుండి సర్పమువళఠె లేచు శక్తి రేణుకాశక్సి మనస్సు శుద్ధమగుటకు నాడీ భేదనముగావలెను కరరితో కొట్టిన పాము చితుకును అటులగాక నిశితమెన అయుధముతో కొట్టిన తెగును యోగులయందు నాడీ(గంధి భెదనము కర౦తో కొట్టిన పామువలెగాక నిశితముగా తెగవలెను పరశువు అటువంటి నిశీతమైన ఆయుధపం అహంకారమునంద మనోరూపమ్బున వర్తిఇచు శ్నక్తి కోర్కెలతో గూడినదిగాన మలినశక్షియగును అనగా శుద్ధమైనశ కి కోర్కెలయందు దగుల్కొని మలినమయ్యెనన్నమాట అదియే కార్త వీర్యార్థునుడొనర్చిన రేణుకాపహరణపము ఆమెను 8రిగి తెచ్చు టకు మనస్సునకు మూలస్థానమైన కంరము ఛేదించుట అనగా (గంధిఛేదనద్వా రా వమనోనాశనము గావించి సహసాళ్తిరమునకు శుస్థశక్తి చేరునట్లు గావింయట రేణుకాశిరచ్భే దనముగా జెవ్చ బడినది ఈ దయోగమునంధు శుండలినీశక్సి విజ్బంభించగా. యోగులకు కపాల భేదనము జరుగును ఈ విద్యను జో్యో౭ర్యిద్యయని ఉపనిషత్తులందు జెప్ప బడినది ఇది (వత్యక్ష వరోక్షజ్ఞై ముల దీ వాటు అణిమాది మహాసిద్ధులను కలుగజేయును నాయనకు ఈవిద్య అనుభూతము (ఇది క్షప్ప వివరణసుమ్సూ

శరీరాన్ని న |జతుల్యంజే సే ఈ వం (తాన్ని దర్శించిన నాయన నవీన వాసిస్టుడై కనశిష్యులలో చాలామందికి మం [తోవ

26 దేశం చేసెను ఈ మం[తమును భజించుటవలన సర్వ్వైశ్వర్య షాళిపి కలుగునని వారు తెలియజేఎయున్నారు ాలునా నష అనా 22 కావ్యం కరిగిన వేళ త్తో భగవతీ గగన స్టలచారిణీ జయకి సంగర రంగ విహారిణి సుకృత శ్యతుమతి భరమ కారిణీ హరిహయారి హయాది విదారిణీ ॥ [్రగగనమునందు సంచరించునది యుద్ధమందు విహరించు నది పొపాళ్ళుల మతులను భ్రమింప జేయునది ఇం (దుని శ్మతువులై న నహుషుడు మొదలుగాగల రక్కసులను ఛేడించునది యగు భగవతి [పకాశించుగాక _ఇం (దాణీ సప్తశతి గణపతిముని న! న! త థీ శ్రీరేణుకా పాదారవింద సేవలో ఆమె కృపాకటాక్ష సము [ద తరంగములందు కేలియాడుతూ ఆమె నిజగాధను దర్శి౦ం చిన నాయన ఆమ ఆనందొమృ తవర్షి జియై భారతీయుల రక్షణా కవచమై యుండవలెనని రేణుకా గీతాన్ని రచించారు వారిశిష్యుల కిది పునశ్చరణ మంత$్సి గీతము. వారు స్థాపించిన ఇంద౦ సేన సభ్యులకు ఇది మం (తకవచవైడ స్వాతం త్యోద్యను దీక్షణు దీపి క్షినది ఈ గికమునందలి మాహాత్మ్య వేమోగాని ఈనాటీకి ఇది

217 పఠించినవారి. ఇంట ఒక దై వికశక్సి [పమోధానందములను కలుగ. జేయుచు మృత సంజీవినియై విరాజిల్లుత్తూ ఉంటుంది... నాయన దేశభక్తి అనంతము. భారతదేశాన్ని రక్షించుమగి, భారతీయులను బానిసత్వము నుండి విముక్తి కలిగించుమని ఉమా సహ [సమునందు కొన్ని శ్లోకాలు వాళిశారు. నాటి [బిటిష్‌ పర్సిభు త్వముపై అభిమానమున్న కొందరు ఈకావ్యం ఒకవిప్ల వకావ్యంగా సమస్య సృష్టించవచ్చు నని పలిభుత్వానికి ఫిర్యాదు చేశారు. అప్ప టికే “ఇంద$) సేనను” విష్ణ వసంఘంగా [వభుత్వం గుర్తించింది, ఈఫిర్యాదుతో నాయన బిటిష్‌వారికి సమస్య అయ్యారు. అతన్నిపై నిఘావేస్తూ ప [తికల్లో [పకటన వచ్చింది: - . రాష్ట్ర విపవనంఘ మొకటి స్లాపించి 'పెక్కువముది విద్యార్డు బ గొ థి థి లతోగూడి, కపటవృత్తిబూని [గ్రామ |[గామముల సంచరించు చున్న కావ్యకంఠ గణపతిశాప్ర్రియను వ్యక్తి తసస్ను నెపమున వివిధ స్టలముల నా్య(శ్రయించుచూ ఇప్పుడు “వడై వీడు యను రిణుకా శే [తమున ఉన్నాడు. ఈ విష్ణపము తుపాకి గుండ్లవలె పేల నున్నది. కనుక ఇందు విషయమై అధికార్లు అత్యంత శ్రద్ధ గైకొన వలయును”. ఈవార్త దక్షిణ (పాంతాన సంచలనం రేకెత్తించింది. మర్నాడే ఈ |[పకటనను ఖండిస్తూ (పకటనలు చేశారు కొందరు. వేలూరు కళాశాలయందుపాధ్యాయుడై. యున్న త్రీ సుబరిహ్మ ణ్యం అను భారతీయుడు తీ వపదజాలంతో (పభుత్వ వైఖరిని దుయ్య బడుతూ “హిందూ ప [తికయందు వ్యాసం వాళశారు, ఉమా సహా (స కావ్యాన్ని నిషిధిస్తూ గవర్నరు, కావ్యంతో బాటు నాయనను బంధించవలసినదిగా ఆదేశించారు. ఇరువురు

28 అవ్వుశాస్త్రిద్వారా కెలిసింది అతను చలించలేదు ఎంతో సంతో షించారు. కురుక్షే[త సంగాిమమునందు ఎలా రేబుక [దౌపది ర్తూపంలో శ |తుశంహారంచే సెనో అలాగే దుర్గరూఎంలో దేవి ఉద్య మానికి నాంది పలికిందన్నారాయన అలా అంటూ అష్మ ముఖార సంహరిందుశక్షివలె ఆమె కనుపించెను శ్లో. వైంగణ నిర్దలన ఖడ్గవరపాణే వాససి పదోర్జశన వానసి చశోణే నే[తమిషవావక విశేషితలలాబే పూవ వ ఖిలం జహపిమృ గౌధిపతి ఘోటే శతుసంహరకమగు ఖడమును చేతినధరించి బింబాధరిగా అగ్నినే [ఈము భూషణముగాగల లలాటము కలిగిన సింవావాలాని యగు దుర్గ నన్ను రక్షించుగాత నాయన తప ఫలితముగా అవతరించిన దుర్గయిది ఆమధ్యాహ్నము మూడుగంటల సమయమునందు నాయన వాలుకుర్చీలో కూర్చుని యున్నారు ఎదుట చిన్న మేజాబల్లపై ఉమాసహ సకావ్యముంది అర్ధనిమాలిత నేతారిలకా ధ్యానంలో ఉన్నారు నాయన ఆకస్మికంగా జక నూతనవ్యక్తి లోన (పవేశించి నాయన పదాల్ని కాకి నమస్కరించాడు నాయన వెంటనే కండు మడి. తెరచి చూచారు. ఆచార్యవర్యా మీకావ్యాలు నన్న _పభావితం చేసాయి. మ్లీసేవచేసి మీవద్ద ఉందామని సంకల్పించాను అను[గ హించండి అన్నా డావ్వకి తిల ఎట్ట

29 నాయన అతనిని ఒక్కుసారితేర బారజూచి కండ్రుమూసుకున్నారు

రెండు నిముషముల తరువాత కంధడ్లువిబ్వ ఎత్యాన్వేషణ కోరు వారు అసత్యపు లాడరాదు మీరు రహస్య చోదకులుగదా మీకర్త్నవ్యం మీరు నిర్వహించండి అని వరః కండ్లు మూసు కున్నారు

చకితుడయ్యాడతడు నాయన మహనీయుడని [గ్రహించాడు ఈలోగా మరికొందరు పోఠీసులచటకువచ్చారు నాయనకు సెర్చి వారంటు చూపించి 56200 ౪4/8 2౧ ఇల్లంతా ఉమానవా (సానికై వెతుక నారంభించారు పుస్తకం నాయనముందే తాటికాయిలంత అక్షరాలతో కనిపిస్తుంది అదేమిమాయయో వారికిమా తం కని పించలేదు గరింధానిక్లై వారుచేసిన [1సయత్నం వృధా అయింది ఇక నాయనని అరెస్టు చేయాలా వద్దా అన్నది మీమాంస పుస్త కంళోపొాటు బందిచేయువమని ఎఫ్సిభుత్వ ఉత్తరువు ఒకవేళ అది లేకుండా ఖై దీచేస్తే సాక్యాధారాలుండవేమో సందిగ్ధంలోపడి చివరికి మరల వస్టాబిని చెప్పి వెళ్ళి పోయారు వారు

ఈ సంఘటనతో నాయన శిష్యులు భయ వాంతులయ్యాారు నాయనను బాధించుతారేమోయ వీ చెందిన దారైస్వామి చీకటి పడగానే ఎవ్వరికీ తెలియకుండా ఉమాసహ [స కావ్యాన్ని పుచ్చు కొని కుండలినీ నదీతీరంచేరుకున్నారు అచట పాంబడిచ్చాన్‌పారై అనేరాయి ఉంది ఆరాతి చుట్టూ ఇసుక మేట వేసిఉంది అవిద్యార్థి అచట లోతుగా గొయ్యితీసి అందు పుస్తకాన్ని కప్పారు తరువాత నెమ్మదిగా పీసుకురావచ్చునని అతడు తలచాడు కానీ ఆరాత్రి అనుకోటండా వరదరావడంతో ఇసుకవేట కరిగిపోయింది కావ్యం నదిగర్భితమైంది

220 ఉదయాన్నే నాయనశీవిషయం తెలిసింది. అతను ఎవ్వరినీ ఏమీ అనలేదు నవ్వుతూ ఇందంతా అమ్మ చిద్యిలానం అన్నారు భగవాన్‌కి ఈ విషయం తెలియజేయుమన్నారు ఆ సాయం [తం రేణుకా సన్నిధిలో ధ్యాననిమగ్ను డైన నాయనలో ఆంతర్వాణీ ఇలాపలికింది గణపతీ నీకావ్యం నదిగర్భ ౦లో కల్సి పోలేదయ్యా అది కరిగి శక్త్యాయుధథమై భారత చరి[తలో అంతర్లీ నమైంది అందలి శక్తి సర్వవ్యాప్త మై సమరశంభఖారావాన్ని పూరించి భారతీయులను వై తన్యవంతం చేస్తూంది అందలి మం (త తంత$) వేదాంత అస్త్ర విద్యారహస్యాలు భారత స్వాతం [త్య ఉద్యమానికి అస్ర్రాలవుతాయి జగన్మాతయొక్క, దివ్యశక్తి స్వరూపం అది చానికి క్షయం లేదు భారతీయులలో దేశ దాస్య విముక్తికి కాపలఎన శక్సి పెరాలంటే ఆకావ్యం కరిగి వారియందు పఠ్సిసరించాలి అదే ఇప్పుడు జరిగింది సీవు మహాకవివి ఇటువంటి కావ్యా లెన్నో వా్యాయగలవు ఉద్యమిం ము జగన్మాత కరుణకు నాయనకండ్లు చెమ్మగిల్లాయి భక్నితో రేణుక చరజణాల్ని తాకశారాయన చిరునవ్వుతో శనయుని ఆశీర్య దించింది మూత పాంబడిచ్చాన్‌పారై అనగా పామును కొట్టిన రాయి అని అర్ధము శరీరమునందు వెన్నె ముకనుండి పామువలెలేచు కుండలినీ శక్తి యోగులందు నాడీగళింధి భేదనము బెందిన్నదె సహసాళ్సిర మందు అమృత వర్షిణి అవుతుంది రేణుకా శిరచ్చేదనిము అంటే అదే ఈ పేరునందు అటువంటి తత్వార్దము కలదు ఉమాసహ సము ఈచోటనే అంతర్లీ నమైంది అంటే అటువంటిసితి త్వరలో నాయనకు అనుభూతంకానున్న దన్నమాట స

౭2 అమ్మ చిరునగవ్రులో ఈ తక్తార్ధాన్ని కూడా గమనించిన శాయన ఆమె లీలకు భక్త్యంజలి ఘటించి ఇల్లు చేరుకున్నారు అనానాణా స్క అననా 23 $1 * హంఫీసు ఆగమనం న్లో అభిషిక్త స్య మాతా తవతేజొంశభూతా సుదళాం సేవబూనా మనయతృ్పశ్శ్చి మాశాం ॥ ఇందార్తిణీ అభిషక్తుని తల్లి రన తేజోంశమున జన్మి చిన విక్టోరోయారాణి తనను "'సివించు పశ్చిమ వాసులను మంచె దశకుతెచ్బెను శ్లా అయికాలం కియంతం దయ సే పశ్ళ్చిమస్యామ్‌ ఇత ఇందా$ిణ్‌ పూర్వామవలోక స్వదీనామ్‌ ఓ ఇందాళీణీ ఎంతకాలము. పడమటిదిక్కుపట దయతో మ! నుందువు ఈ దీనురాలై న పూర్వ దిక్కును చూడుమా శ్లో నవయం పశ్ళిమస్యాశ్ళ్శచి యాచామనాశమ్‌ కృ పమయైకాంచపూర్వాం నిహతాశామవాశామ్‌ ఓశచీ మేవు పశ్చీమదిక్కుయొక్క నాశము నాశించ లేదు నిరాశ చెందియున్న పూర్వ దిక్కును కృపతో రక్షంపుమంటిమి. అదియే మా ఆశ _ఇ౦ (దాజీ సప్తశతి గణవతిముని గా న! న! టి నాయన విశ్వవ్యాప్తంగా ఇం [దాణీ శక్షిని ఉద్యమింప జేసిన వై నం స్టైశ్లోకాలలో కానవస్తుంది ఇదియే అస్త్ర (ప్రయోగము

222 ధర్మ రక్షజే ఇందలి ధ్యేయం సర్వ జన రక్షణయే కర్తవ్యం ఇందుకై సకల దేవతలను స్తుతించిన నాయన వశ్ళ్చిమ వాసుల ఆరాధ్య థై వమైన మేరీమాతన. కూడా స్తుతించారు న్డ్‌ కలయాతదాతి బలయాకవితా వురుషన్యయోగ మఖిలాంబ వినా అఖిలేశ్వర 1వహితతేజ ఇయం సుతజన్మ నేకిల దధావనఘా ఓ అభిలాంవా (ఇం (దాజీ ) అతిబలమైన నీకళలకో గూడిన మేరినూతకు పురుషయోగములేకనే అఖభిలేశ్వరుని జేజబు వలననే లోకరక్షకుడు జన్మించె శో _సురరక్షకన్య మదయి(తి దృశాం నరరక్షకస్య జనయి తి పరే కులరక్రజాయ కృ తబుద్దిమిమం కురుదక్ష మద్భుత శవిత కదే అట్టి నరరక్షకుని జననీ కులరక్షణమందు బుద్ధికలిగియున్న వీనిని (కవిని) సమర్థునిగా జేయును భక్తుల పా౦ర్షనలు వృ భాగావు సత్వ రఫలితాలు గానవస్తాయి నాయనను బంధించడానికి వయత్ని 0చిన పోలీసు శాఖలో (కమ (కమంగా మార్పులు వచ్చాయి [౪7 హం (ఫీసు అనే వినయ శీలుడు వేలూరు మ ండలానికి 458 37417 800౬| ౫7౬౫0417 0౯ ౧౦౬ 6౬ గా నియమింపబడాడు (కీ శ $ సనం లో న! మొదటిసారిగా హిందూదేశము వచ్చాడీయన బొంవాయిలో పడవ దిగిన వెంటనే అతనికి విషజ్వరం సోకింది ఫలితంగా కొంతకాలమ్మ,

223 చికిత్స పొందుతూ ఉండిపోయాడు, ఇతనికి తజచు దివ్యదర్శ నాలు వస్తూ ఉండేవి. ఒకరోజు. సాయం సమయాన తెల్లని కఫినీ ధరించి నిడువాటి గడ్డంతో (కీస్తుని బోలిన పురుషుని ఇతడు దర్శిం చాడు. ఆపురుషుడు మంచంపై కూర్చుండి [పేమతో తలని నిమరగా ఒక విద్యుత్‌ శరీరమునందు (పవహించినట్లైందట+ | తర్వాత జ్వరం త్వరితగతిన తగ్గింది.

. వేలూరులో పదవీబాధ్యతలు స్వీకరించి తెలుగు. నేర్పుటకైై ఒక మున్లీని ౧౯4౦౫౯9) నియమించుకున్నాడితడు. అతనిపేరు సర్వే పల్షి నరసింహం. ఒకరోజు “ఇచట మహాత్ములు గలరా? యని మున్షీని ప్రశ్నించాడు హంషఫ్రీసు.

ఆరోజులలో మై[త్రేయ మహర్షియే వేగుచుక్క యనియు అతడు లోకకళ్యాణముకొరకు అవతరించుననియు దివ్యజ్ఞాన సమా జమువారు ప$ీచారముబేసి యుండిరి, దివ్యదర్శనములకు యోగ సాధనకు, ఆధ్యాత్మిక చింతనకు అలవడిన హం (ఫీగు ఈ |వబోధ ములను వినియున్నాడు. హైందవ బుషుల దర్శనము చేయ వలయునన్న అభిలాష అతనియందు కలదు.

కానీ మున్షీ వేరొక రీతిగా దలచెను. నాయనపై గూఢచారి శాఖ నిఘా వేసియున్నది. నాయన తన గురువు అతనిని పట్టు కొనుటకు ఇది ఒక ఎత్తు అయియుండవచ్చును. కావుననే. “ఇచట మహాత్ములు లేరు” అని జవాబిచ్చెను.

అంతటితో ఈ (ప్రసంగము మారిపోయినది. కాని మర్నాడు హం (ఫీసు “ముస్లీగారూ గతరా [8 మీగుకువుగారిని కలలోజూచి నాను వారి ఫోటోచూపించండి” అన్నారు. మున్షీకి గుండెల్లో రాయి పడింది చూపించుటయా :ః కూడదా. చూపించిన యేమియబవాదము

224 వచ్చునో (ఉపదళివము వచ్చునో అని తలచుచు గురువుగారి ఫోటోని అనేకఫోటోలతోకలిపి హైందవమహాక్ళ్ము ల చిత్యిపటమ. లను హం (ఫీనునకుచూపించెను కానిహం ఫ్రీను అందు నాయనఫోటోకీసి మున్లీకి చూపించుచూ వీరమీగురువుగారుకదా నాకు బొంబాయిలో కనిపించినాజబ్బు నునయంజేసినారు వీరిదర్శ వముజేయవలయును దయచేసినన్ను వారివద్దకు తీసుకొని వెళ్ళండి యని వెడుకొనెను అమితానంద భరితుడ్డై న మన్లీ మర్నాడు హం ఫీసుని తోడొ; నివచ్చి నాయనగారి వద్ధకువచ్చి పరిచయం గావించినాడు మెందటిసారిగా భారతీయబుషిని జూచిన సంతృప్పి కలిగింది హం ఫీసుకి నాయనతో ఎన్నో విషయాల్ని చర్చించాడతడు అతని యందలి ఆధ్యాత్మిక తృష్టను గమనించిన నాయన (కీ శ 981 సం నవంబరు మూసమునందు తొలిసారిగా శ్రీరమణమహర్థుల దర్శ నం చేయించారు ౧౯ 414౧364 5 4 గ14గ 85685౪0110 050%%౧70%౫ ౫ 4/53 బ(గ॥౯55 0% 0౧౦ 6% ౧ 6ఆథ7.క౫౬55 585.[ ౦౦౧౫7౧౦౬ ఉగ 041౬14 57286౫60౧1) ౦౯ 00%౪ 67 01% మొటమొడటిసారిగా ౧౧౯||౫47 0%4[ ౯6౪011 06 6422976 లో మహర్డులను వివరిస్తూ హం (ఫీసు వా9ిసిన మాటలివి మహర్జుల దర్శ నంతో అధికలాభాన్ని పొందిన మొట్టమొదటి పాశ్చా క్యుడితడు శ్రీ రమణోపదేశాన్ని పశ్శి బూనికందించిన తొ విదేశీయుడు కూడా ఇతడే ఆంతవరకూ పశ్చిమదిశపై దయా న్చృుత వీచికలను పళిసరింపజేసిన ఇందాళీణి నాయన పా$ర్ధనతో తూర్చు దిశకు తిరిగినది శ్రీ రమణోవదేశం సర్వవ్యాప్తం కావడాని కిది అంకురార్పణ థారతీయులు సర్వ జనహితమును కో రెడివారు అదే బుషిక్టుల ధర్మ౦ అదే నాయన ధ్యేయం న సర అనాలని

225 లశ గో కర్ణయా(త=కుమారునికి పరీక్ష శ్లో ప్రీరేవిపశ్చిద్‌వర పశ్చి మాబ్దే ర్లోకర్ణగాం తోకయ భదరికర్డీమ్‌ | బుద్ధిం శివాం సర్వమనోరథావాం సిద్ధించ యద్యస్పి మనోధిగన్తుమ్‌ ॥ క్ష విద్యద [గజీ: కళ్యాణిమయియగు బుద్ధిని . నర్వ మనా రథధసిద్ధిని - గూడ పొందుటకు నీకు మనస్ను,కలిగినయెడల పశ్చిమ సము [ద తీరమునందలి గోకర్ణక్షేతమున నివసించిన భ(దకర్ణీ నాసునమున ప$సిద్దిాయగు కాళిని _ వీక్షింపుము]], _ ఉమాసహ [సము. గణపతిముని, టె ఈ - ఉ వ మహాదేవునకు పదియేండ్షు నిండగానే ఉపనయనం చేశారు నాయన. గాయ (త్రీనుం త జపంతోబాటు హృ దయనిష్టకి అలవాటు పడ్డాడావాలకుడు. బహుశా ఇది శ్రీ భగవాన్‌ అను [గహం కావచ్చు. బాలకుని దీక్ష నాయనకే ఆశ్చర్యం వేసేవట. “కొంత కర్మ శేషం ఉండిపోయింది అందుకే వీడు పుట్టాడు" అని అనేవారట నాయన. శ్రీరమణ గితలో “మహాదేవస్య జననీ ధీరన్య (బ్రహ్మ వాదినః” అని చెబుతూ. ఆవాలకుడు “బహ్మవేత్తి అని పరోక్షంగా చెప్పి యున్నారు. బాలకుని అలవాట్లు శూడా అలాగే ఉందేవి పగలంతా అతడు మామూలు మహాదేవుడు. రా (తి 12 గంటల తరువాత నిత్య సమాధిలో ఉండేయోగి, ఎప్పుడూ కండ్లుమూసుకొని ఉంటేవారు?” ఎందుకుని దళిపోరు! ఎప్పుడూ కూర్చు నేయుంటారేమిటి? అని అడి గతే “నేను కూర్చునే నిదురపోతాను” అని అనేవారు. అంతేగాని తాను చేస్తున్నది ధ్యానమని అతను ఎవ్వుడూ ఎవరితోనూ చెప్ప లేదు. రాతి 12 గంటలనుండి తెల్లవారు ఘాము 4 గంటల వరకూ

226 ఉండి సరిగా నాలుగు అయ్యెసరికి గురుస్తుతి ఇం దసహ [స పారాయణ అగ్నీమీశే అనే వేదనూక్తం ఇత్యాదులు ఉదయం 6 గంటల వరళకూ పరించేవారు సాధారణంగా మరణిస్తున్నప్పుడు ఎది తలిస్తే మరుజన్మ లో అది అవుతారట యాంకజేమనస్పాగకతి మహాదేవుని సమాధిస్థితి అందరికీ వారి అవసానదశలోనే తెలిసింది. సంపూర్ణమైన ఆరో గ్రంతో ఉండి తనకువమూరునికో పురందరా పాఠణంపోతున్నదిరా వూ పొతేసోనీ ఉని *డమ వక్కకు తిరిగి మాతృ బ్యోనమ పితృఖ్యోనమ గురుభ్యోనవ భగవాన్‌ రమణా నారాయణ శివశివ అని పాళ్తిణం వదిలారు ఖరగ్‌పూరులో ఇలా జరిగింది. ఎంతటి తపస్వి కాకపోతే ఇలాంటి మరణం సంభవిస్తుంది శ్రీ భగవాన్‌ హృదయ విద్యను నంవూర్ణంగా ఇతనికి (పసాదించారేమో అనిపిస్తుంది ఎకేనాఒపి బు పు శ్రేణ తపోయిక్తేన సాధునా ఆహ్లాదితం కులం సర్యం యథా చం [దేచ శర్వరీ (ఎలా చం(దుడు రాషి అంతటికి ఆహ్హాదం కలిగిస్తాడో అలాగే తపోధనుడు సాధుంలుడు యిన సువు (కుడు ఒక్కడైనా కులమంతటికీ ఆహ్లాదం కలిగిస్తాడు] అటువంటి ఈ పుతరత్నాన్ని తోడ్కొని భార్మ విశాలాక్షితో సవ గోకర్ణయా [తకు [0 శిలో బయలుదేరారు నాయన ముందుగా కాలడీ సందర్శించి అఆచటనుండి గోకర్ణానికి సమ.దళియానం చేయాలి అలి ఫంకల్పి ంచారాయన అటులనే కాలడి చూచుకొని సముదళ్తియానం చేసే తలపుతో సముదళితీరం చేరుకుని నావ ఎక్కారు. ఆవి పున్నమిరోజు సాయంతర్సిం ఆరుగంటలకు నావ

జజ

బయలుదేరింది రాతి ( గంటల వేళకు అదియొక దీవికి జీరు కుంది ఆచట జనసంచారంలేదు. సుమారొక మైలుదూరంలో ఒక తోటమా తం కనిపిప్రోంది నావికులు లంగరువేసి తాళ్ళ నిచ్చెన దించి కిందికి దిగారు తోటవ్లై ఎ నడచారు అచట మదిర సేవించి వచ్చుట వారి అఎవాటట కాశ యాత్రికులకు ఇది తెలియదు నిండుపున్నమి వెన్నెలలో (సకృతి అందాలన త&లకించాలని కొందరు యా (తికులగూడ అచట దిగారు ఒక అరగంట తరువాత నావలో ఒక ఆలజడి చెలరేగింది గోకర్ణం ఇదే ఇక పడవనడవదు అనేపుకారు అందరిలో ఆందోళన కలిగించింది కొందరు గబగబా నిచ్చెన దిగారు ఈ లొపల నావికులచటికివచ్చి ఇది గోకర్ణంకాదు ఎక్కండి ఎక్కండి అని యాతిళ9ికులను తొందరబేశారు. కొంత తొక్కిసలాట జరిగింది నాయన చేయివట్టుకొనియున్న మహాదేవుడు వెనక్కి తోయబడ్డాడు అమ్మ నాయన నావ ఎక్కుగలిగారు తనయుడు ఎక్కలేకపోయాడు నీటిలోజారిపడగా ఒకయా (నికుడు లేవదీసి వెనక్కి నెట్టేశాడు ఫలితంగా బాలకుని యెవ్వరూ గమ నించలేదు నావ బయలుదేరిపోయింద్ది మహాదేవుడు తీరాన ఉండి పోయాడు బాలకుని కేకలు ఎడ్చు నావికులట వినిపించలేదు

అదియొక మరుభూమి జవసంచారంగాని జంతుసంచారం గాని ఎచ్చటా కానరాలేదు అంతయు ఎడారివలెనున్నది దగ్గరలో గాీమం ఉంటే ఇళ్ళు దీపం వెలుగు ఇత్యాదులు కానవస్తాయి. కాన్‌ అటువంటి ఆస్కారం కూడా ఉన్నట్లు లేదు బాలకునికి భయం జేసింది కోటవై ను వెళ్ళామా అని అనుకున్నాడు కాని నావ మరల వస్తే తొను కనిపించకపోతే అమ్మా నాన్న ఎంచేస్తారు. అనే శంక కలిగేంది కళ్ళ 0౦ట వ్‌ళ్ళు తిరిగాయి రా తిముదురుతున్న కొలది భయంవేసింది అతని పరిచయం అధికంగా భగవాన్‌ వ.హార్షితోనే

228 యుండేది నాయన శాస్త్రతప పరివయాలను అందుకునే వయసు కాదది ఆ ఇసుక దిబ్బ ఫ్రై కూర్చుని సుదిలో మహర్షిని తలచుకుని గాయ తీ మంత జపం చేస్తూ ధ్యాననిష్షుడెనాడు ఆశ్చర్యం ఆండురోజులు గడిచాయి. ఈదురుగాలికి చుట్టూ ఇసుక పోగ్టైంది వళ్ళూ తలా అంతా ఇసుకే కానీ బాలకుడు మా తం చెక్కుచెదరని ధ్యానంలో కూర్చున్నాడు అకలి దప్పిక అతన్ని అంటలేదు ఎంతటి గుర్వనుగకీహం మూడవరోజు ఉదయానికి నావ అచటికి వచ్చింది అందుండి నాయన [క్రిందకి దిగారు దాలకుని దీక్షకు ఆశ్చర్యం చెందారు వారు గాలి ఇసుక కారణంగా వంటిపై పొక్కులు లేచి ఉన్నాయి ఆటాలవ్మ అని అనవచ్చు. బాలకుని తట్టి లేపారు నాయన కండ్లు విప్పి తం (డినిజూచి భోరున ఎడ్చాడ. మహాదేవుడు వానిని ఓదార్చి పొక్కులు తగ్గించుమని 'రేబుకాస్తుతి చేశారు నాయన న్లో ఛిన్న మోత్మన శ్శిర కరాంబుజేనవిభ0తీ వ (బపాజి ముఖ్యదేవ షీయమాన వై భవా "రీణుకా హ్యయాద యాకరంగిజీ భయాపహా ధిరమౌలిలా లితియమాదధాతు వూమజా [నరకబడిన తన తలను తనచేతితోనే ధరించునది ఇం దాది దేవతలచే స్తుతింపబడునది దయగలది వయముిను పోగొట్టునది ధీరులచే లాలింపబడునది అగఃకకాత మమ్ము రక్షించు గాక నాయన గృ హస్థు అయినప్పటికీ ఎిచటీికి వెళ్ళినా కొండల్నీ గుహల్నీ వెదికేవారు అందరిలాగా సత$థిములందు దిగి యాత కెయుట అతనికి నచ్చెడిదిగాదు క్షైత్రములందు గూడ తపోదీక్ష కొనసాగించవలెను అందులకు అనువైన ఎకాంత స్ధలం అతనికి కావాలి గోకర్ణంలో ఒకషపాడంపడిన కృష్ణమరం అతనికి కనుపించింది

ఒలై29 అందు బసబేశారువారు. “దేవా: నీకు ఉపనయనం చేసాముకదా ; నీవు ఊరిలోకివెళ్ళి భిడ్ర తీసికొనిరమ్ము.. మేము ఇచట తవస్సు చేసెదము మమ్ము కాపాడుటనీవిధి” అన్నారు నాయన తయునడు అందులకంగికరించాడు వారు ముగ్గురు కావున “భవతీ భికాందేహి” అని మూడు ఇండ్లకు మాతళమే వెళ్ళే వాడా జాలకుడు.

గోకర్దేశ్వ రునకు నాయన పషాండిత్యంపై అభిరుచి కలిగింది కాబోలు: ఒజకనాడొకపండికు డువచ్చి ఆమఠళలలో నాయనతో ముచ్చ టించి అతడు మపహాపండితుడని ఇలుసుకున్నాడు. వెంటనే వార్త నగరానికి పాకింది. అచట హోసమన్‌ గజేశశాస్ర్రియను పుణ్యపురు షుడు సంస్కృత విద్యాపీఠాన్ని స్టాపించియున్నాడు. అందలి పండితులు ఒకనాడు కృష్ణమకఠానికి వచ్చి 'విద్యాపీఠానికి “రమ్మని నాయనను వేడుకున్నారు. నాయనందుల కంగికరించారు. ..:..

'పొండిళ్యం రెండు విధములు, అందొకటి వుస్తక పరిచ్‌ యంతో కలిగేది దెండవది సాధనద్వా రా హృ దయగత (ప్రజ్ఞతో తెలిసికొనేది. పండితుడు అనేపదానికి నాయనళఇచ్చే నిర్వ చనంఇదిః_

న్లో॥ స్వాధీనే హృ దయేవాణీ సర్వమర్ధంచ పశ్యతి :

మనసారంజితావాణీ వ్యష్టేరనుభవం మితమ్‌ ॥

[్రహృ దయము స్వాథీనమై ప్రజ్ఞతో పలికిన వాక్కు అన్ని విషయములను తెల్బుతుంది. మనస్సుచే కూడిన వాక్కు వ్యక్తి అనుభవమునకు మా[తమే పరిమితం అవుతుంది. కావున హృదయ గత పరిజ్ఞతో పలికినవాదే పండితుడు, కవి.

అనంతశాస్ర్రియను _ మహాపండితునకు అచట మంచి పేరు అతనికి అతడే సొటి నాయనకి అతనితో తత్త్వవాదన తటస్థించింది “ఇం (దతత్త్వంోపై [ప్రవాహంలా వెలుపడిన అతనివాణిని తట్టుకునే

280

శకి అనంత శాస్త్రికి లేకపోయి౨ది. నాయన వేద వాసిష్టుని కోవకు చెందిన మహర్షియని అతడు [గహించాడు తని ఓటమిని అంగీక

నాయన మహాజ్యొతిష్కుడను వార్త పండిళులకి తెలిసింది బ్రమ్లకావిద్యను నేర్చుమని వారు కోరుకున్నారు. ఫలితంగా నాయన తవస్సువీడి కొన్నాళ్ళు అధ్యాపకుడై వారికి జ్యోతిషశాస్త్ర సుర్మ ములను తనదైన శైలిలో చెప్పారు అవుడు రచించిన జ్యోతిష (గంథములే తిభావఫలచం దిక నిర్ణయ సంగిహయి. లఘు సంహిత ఇత్యాదులు

ఇలా మూడు నెలలపాటు గొకర్పంలో అధ్యాపక వృత్తి జేయుచున్న నాయనకు అకస్మాత్తుగా తం డికి జబ్బు చేసినదను వార్త ళం[ఓద్య్వారా అందినది వెంటనే కలువరాయి బయళలు దేరారు వారు

ఇవాననాా. గ అనాలి. 25 పితృ వియోగము శ్లో తపోనిద్ధాత పాప్మాన తధాతధ్యాభిధాయిన వేద వేదాంగ తత్త్వ్యజ్ఞా బుషయ పరికీర తా అనవీల స్తా అవి

[ఎవరు సర్వకాలములందును సత్యమునే వచించెడరో ఎవరు వేదవేదాంగముల నుతత్త్య్య ము గర్గిహించి ఆచరించెదరో ఎవరు తషుపాప్రములను తనన్బుద్వారా కడిగివై చెదరో వారు బుషులుగా ఫరిగణింపబడె దరు]

లి చి టి ఖ్‌

23

4 నసుయొక్క ఎకా [గతకు అనుకూలవై.నది మం [తోపాసన అది మనస్సున పవి [త్రం చేస్తుంది అందలి తమోరాజ సగుణా లను నశింఎజేసి సాత్తింకమును అధికం జేస్తుంది సత్వగుణో పేతమైన మనస్సునందు పసరితమయ్మె శక్ని పరమాత్మశ క్రి అదియే ఆత్మశక్తి దానినే తవ శక్తి అని కూడా అంటారు వ.౦ [తాలు రెండు విధాలు అందుకొన్ని వై దికనుంకా0లు కొన్ని తాం (లిక మం తాలు వైదిక మం [తాలకు ఆచార నియమాదులు ఎక్కువగా అవసరంలేనప్ప టికీ తాం (తిక మంతాళలకు అవికావాలనే అంటారు పెద్దలు బహుశా అందుచేతనేనేమో శ్రీ చకార్సిది తాం [తిక పూజంందు ఆచార [కసూలు అధికంగాకానవస్తాయి. అయితే వైష్ణవ సం పదాయంలో కూడ నియవాలను అధికంగానే చూస్తాము మనం ఎది ఎమైనప్పటికీ మనసు నిలపజేవరకు నియమం అవసరం అలా నిలబడాలంటే సఘుంత$౦్సం కావాలి మం కాన్ని ఉపదేశించే గురువు కావాలి

నాయన మంతోళపదేశం చేస్తే వెంటనే ఫలితం కనిపిస్తుందట అతని వాక్కులోను చూవులోనూ అంతటి శకి ఉండేదని వారి శిష్యులు ఈరోజు కూడా చెబుతూ ఉంటారు వారు నడుస్తూ ఉంటే వారి వెంట దేవతలు కూడా నడిచేవారట అతను ఎఊరు వెళితే అచటి క్షే తపాలిక అతనికి దర్శనం ఇవ్చి అహ్వానించేదట మౌన స్వామి మైన భగవాన్‌ రమణుఎను కూడా మాట్లాడించేరంటే అతని తప శకి ఎంతటి మహిమకలదో వేరుగా చెప్ప నక్కర్లీదు శ్రీరమ ణుల చెంతకు నాయన జేరినవ్పటికి అతను వాగుగా పక్యానికి వచ్చిన పండువలె నుండిరి అక్ష్తరమణి మాలలో భగవాన్‌ మహర్షి ఇలా వాఠిసియున్నారు

న్టైందళి కనియా నలనిలై పళత్తి నాడి యుట్కోర్‌ నల అరుణాచలా ॥

232

[(వక్వమునకు వచ్చి న పండును తగు సఎయమున ఆర గీంచని యెడల ఆది వాడి [కుళ్ళి నశించును గాపున షల్తరవుిన పండు నారగింవు మరుణాచలా_]

వాడి వత్త లెయైన ఫలమేల వండుమే ల్హళమున గానగాదె యరుణాచలా

దీనినిబట్టి అట్టే ఉపేక్షిస్తే పండుమాగిపోతుందని ఈశ్వర నిర్ణయంగా భగవాన్‌ వారికి స్పంగించారు అంతటి తపోధనుడైన నాయన ఉపాసించినది పరాశక్తి అమె దర్శన భాగ్యం పొందే మహత్తర మంతోళ్సిపదేశమును నాయన కందించినవారు అతని తండి9 తశ్రీనృ సింహశాస్ర్రిగారు ఎంతటి ఉపాసకుడు కాకపోతేతం డి కుమారుని ఇలా తీర్చి దిద్ద గలడు

చేషథాషలను చూచి మోసపోయే మనము వేదవుర సులు ఎవరో తెల్పుకోలేము మనమధ్యనే సత్చు రుషులున్నప్పటికీ వారిని తెల్ముకోలేని అజ్ఞానం మనది అందులకు కానల్సినది అంతర్‌ దృష్టి శ్రీ నృసింహశాస్త్రిగారికి ఈ అంత ర్భృష్టి చిన్ననాటి నాటి ఉండెడిది ఆతని ఇంట వంశపారంపర్య ముగా వచ్చే త్రీ చ[కపూజ ఇంతకు ముందు చేసినవారూ ఉన్నారు కాని నృసింహశాస్త్రి కాలంలోనే అపరాదేవత కుటుంబాన్ని ఆనుగగిహించి ఆఅదరిలచినది. కారణం ఆ వి[వ్రని అకుంరిదదీక్ష “జగత ఈశధీయుక్త సేవనమ్‌ అని భగవాన్‌ (వాసినట్లు ఈ జగత్తునే ఈశ్వర స్వరూపంగా పూజించారాయన అలనాటి (బిటిష్‌ వారి పాలనలో అస్తవ్యస్తంగా ఉన్న హైందవ జాతిని జూచి ఉద్యమించారాయన సాధారణంగో ఉద్యమం అంటే ఆందోళన లేవదియడం అనే మనకు తెలుసు ఆధ్యాత్మిక సీమలో ఉద్యమానికి మరోపేరు తపస్సు బుషికుల ధర్మసంస్థావనే హైందవ జాతి పురోగమనానికి గతి ఆ నమ్మకంతోనే అటువంటి జకకుమార

చ2పం

రత్నాన్ని (వసొదించుమని తవఎన్ను చేసారాయన ఫలితంగా జన్మి ౦చారు నాయన

అందరూ దై వశక్తినే అధికంగా నమ్ముతూ ఉంటారు నాటికీ సేటికి విశ్వశాంకిక్షై యజ్ఞాలు యాగాలు నిర్వర్తించే వారిని మనం చూన్తూనే ఉన్నాము మనిషిని స్వార్థచింతనకు అతీతంగా మరల్బ గలిగేది దైవశక్తి దేశ క్షేమానికై అటువంటి దైవశక్తిని (పార్థించడం వివ్రఎం ధర్మం లోకాన్సవ.స్తాన్నుఖినోభపంతు అనే శ్లోకాలలో ఈ విషయాన్ని వమనం గమనించవచ్చు అటువనంటీ ధైవశక్తిని సమీకృతం చేయగలిగినవాడు బుష నాయన అటువంటి బుషి కావాలి అందులక్రై పుతరిమమకారముకంటే శిష్యుడనే మమనుకార మునే తనలో పెంచుకున్నారు నరసింహశాస్త్రి కావుననే అందరి లాగ సంసారసుకా ఎకు నాయన జీవితాన్ని పరిమితం కాకుండా జా [గత్త వహించారాయన ఆంగ్య విద్యకు బదులు సంస్కృత విద్యను నేర్పించారు ద్వాదశ మంత?దిక్ష ఇచ్చారు తపస్పనే నెపంతో తప్పటడుగులు వేయకుండా హితబోధ చేశారు వ్యావ హారిక జ్ఞానానికి అతనిని దూరంచేసారు నిరంతర తపోదీక్రయందు నాయన ఉండేలా చేశారాయన

తాను అత్మ నిష్టుడు గావునశనే తనయుని అలా జీయగలిగారు ఆయన ఒక చ్చైద్యునిగా అతను చేసిన సీవ అపారం మంళళ [దష్టగా అతను సాధించిన ఉపాసన అనూహ్యం తాను తెరవెనుక ఉంటూ తనయుని తెరముందుంచారాయన

నాయనకి మం [తగురువు తం (డికాగా మహాగురువు శ్రీ రమణులు 180 సం లో భగవాన్‌ రమణమహర్షి దర్శనం చేసు కున్నారు శ్రీ నృసింహశాప్తి ఇరువురిమధ్య మౌనమే తాండవించింది ౯ ౧64౬ గక4ఉగి!? 70 1154[౧7 74న 6 59౬8540౬

23

అని శ్రీ. భగవాన్‌ చెప్పియున్నారు గదా నాయన యొక్క ఈ రెండు గురు స్వరూపముల మధ్య మౌనమే రాయభారం చేసింది శ్రీ నృసింహశాస్త్రి కండ్ల వెంట కన్నీరు [వవాహమైంది

భారతీయునిగా మాతృ దేశ సంరక్షణ నాకిర్తవ్యం అందు లశక్షై తపస్సుచేసి కునూరునికన్నాను బాలకుని విశ్వానికర్చించాను గమ్యం ఈశ్యర నిర్మితం ఇవియా విషజణ మనోగతం

నిండు పగ్గిపూర్ష వదనంతో నిర్మల మంవహాసం తొంగిచూడ శమ్మని చూపులతో కరుణారస (స్రవంతి (ప్రసరింప శ్రీ భగవాన్‌ నృసింహశాస్త్రిని జూచారు. తన జన్మ సార్థకమైనదనే పరిపూర్ణ శ్యాన్ని అర్దధుగనునించారు వారు నిండైన ఆనండంతో కలువ రాయి చేరుకున్నారు

$ లవ సంవత్సరం వరకూ దేవీచరణారవింద సేవలో గడిపా రాయన ఆ తరువాత ఖ్వరం తరచూ వస్తూ ఉండేది గొకర్జములో ఉంథే నాయనకు తంతి పంపించారు. పెద్దకుమారుడు భథీవ కాస్ట్రి కనిస్హుడెన శివరామశాస్త్రి తం [డి సే“జేస్తూ యుండేవారు గోకర్ణం నుండి నాయన కలువరాయి చేరుకొవడానికి వారంరోజులు పట్టింది కానే తం డ్‌ పొణాలతో అంతవరకూ ఉండలేదు కేదె [5 సీ రి నాడు అనగా కార్పీకబహుళ ద్వా దశి (పరీధావినామసంవత్చ రము వాడు నృశింహశ్చాస్త్రి వేహయా [త చాలించి మోక్ష ధామాన్ని చేరు కున్నారు

చివరి దశలో తం డిని చూడలేకపోయానని నాయన శె రించారు యావవ్చ పిళృపాదానాం విజ్ఞానమువదేశత రి పాదులనుండి ఎంతటి విజ్తానమును ఉపదేశముద్వా రా పొందితిన్‌ అని ఉమాసహ (స్రమునందు (వాసిన శ్లోకశచరణం అతనికి గుర్తుకు వచ్చింది. మం (తోపదేశం చేసిన ఆ గురువుని హృ దయమందే దర్శనం చేసుకున్నారు నాయన

న! న నా క!

2386 మహాతపస్వి వవాడన భాగము శే మహాయజ్ఞ నిర్వహణము గి ఆత్మ (పకీఠియే య [సమాదమగు నాత్మను మటబచుట యగు [స్రమాదంబు ॥1 అ (సమాదము యోగ్య మన్నింటకన్న అప$థీమత్తుడు నిన్నె హరిహయ జీరు ॥ నిర్నుజేరుట యనంగ నిజకరనాధ తనయందు నిల్బుట తాత్ప ర్యనుం [డు తనపట్టు విడుచుచు తలచుట భవసు తనపట్టు విడువక తలచుట తపము తనచోట నుండుట తలపులు లేక ఘన వాహ నీయందు ఘనమగు నిష ॥ థి = గణపతి పుని |! ఉ ల! గ! వేదమును పరించవలెను గోళర్ణము నందలి పండితులకు నాయన బోధించిన హితము ఇది ఇం ్టదుడ. విశ్వ నిర్మాణకర్హ విశ్వము నందు నేను గా వెలుంగువాడు అతడు దేవతలకు అధిపతి యజ్ఞ వురుఘుడు యజ్ఞముచే దేవతాబుణ విముక్తే కాగలదనునది శాస్త్ర వచనము ఎలయన మినకు పా9ిణము ఇం దియములు మనో బుదులు వారిచే దత్తవయ్యాను కావున అవి వారి విభూతులు (5! వారివి వారికి అర్చించుట మన ధర్మము దీనినే పూర్ణమైన అత్మా

తచచి

రృణ యందురు అందులకు శరణాగతి విచారణ అనునవి మార్గ ములు యోగుల మతమందు దేవయాగ నునునది యంతర్య్యాగమే వేదడకోశ మధనసు ద్వారా కూడా ఇది సాధ్యమగును కావున పఠతి జీవులయందు నేను గా వెలుగొందుతున్న ఇందు?ని భజింపుడు వేద విమర్శ గావించి అంతర్మథనము ద్వారా సత్య మును తెలుసుకొనుడు అని శాస్త్రజ్ఞులకు నాయన ఇందరి తత్త్వ మహిమను దెలియజీయుచుండెను

గోకర్ణ పురమునకు చివరను ఉమామహేశ్వర వపర్వతనును కొండ గలదు దానిపై చక్కటి ఉద్యాన వనముతో గూడిన విఘ్నే శ్వరాలయము గలదు నాయన కుటుంబమునకీి ఆలయము ఆశళియమయినది అచట నాయన వేదకోశవ థనివనే యాగం తల పెట్టారు అందు వేద విష ర్శ దేవతా బుణ నిరూపణము అగ్ని యొక్క విభూతులు వాటి తత్వము ఇత్యాదులపై చర్చ జరుగుచుండెడిది వగటివూట అమ్మ నాయన లిరువురు ధ్యాన నిషయందుండెడివారు సాయం సమయనున విద్వత్‌ గోస్ట్‌ జరి గెడిది రాతి మరల నిషయందుండెడివారు కుమారుడు మహ దేవుడు పురమందు భిక్షొటనముజేసి పప్పుబియ్యములు తేగా అమ్మ వంట వండుచుండెడిది పిన్న వయస్కుడగు కుమారుడు అలసి పోతున్నాడని. ఆమె ఒకరోజు నాయనతకో దేవునికి సహాయంగా మరియొక విద్యార్థిని చూడండి అని వేడుకున్నది

మహాపురుషుల సంకల్చం౦ వెనుక ఎప్పుడూ జక పరనూర్ధం ఉంటూ ఉంటుంది గోళర్ణమునందు విద్యాపీరమును స్థాపించిన మహసీయుని పేరు గణేశిశాస్త్రి అతనికి హోసమన్‌ అనుబిరుదము గలదు అతని కుమార్తై పేరు నాగవేణి ఆమె భర్త విఘ్నేశ్వర భడతి గణపతి వీరి ఆరాద్య దైవమో యేమో మామా అల్లుళ్ళ

బర్లిర్టి7ా

పేర యందు ఎకత్వము గానవచ్చు చున్నది ఈ పుణ్యదంపతులకు 4. _ ణీ న జన్మించిన కుమారుడు ఒకడు గలడు వాని పేరు గజేశభట్టు ఇతడు బహు కేజోవంతుడు బుద్ధిగలవాడు మరియు వినయశీలి తాతగారు స్థాపించిన విద్యాపీరమును చక్కగా నడువు టకై సంకల్పించి ముందు తాను విద్యావంతుడు గావలెనని తలచి వేదాధ్యయనము ముగించి కావ్యపారములను నేర్చు చుండెను అంతేగాక రామదాసను భక్తునివద్ద మం (తదీక్ష గైకొని హత యోగమును నేర్చి ధ్యాన నిష్టాదులందు మక్కువ జూపుచుండెను నాయన రాకతో వానియందు పరిపక్వత అధికమగు చుండెను అంతటి చక్కటి విద్యార్ధికి సద్గురువును చూపు థాద్యుత ఈశునిపై బడెను శ్రీ రమణ భగవాన్‌ అనే వారు నీవు ధఛ్యానము సల్చుము తగిన సమయమున గురువే సీవవ్దకువచ్చి నిన్ను అను [గహించును నీవు గురువుక్సై వెతుకనక్కర్లిదు అని గజేశభట్టు విషయంలో ఇది నిజమైనది అందులకవమ్మ వినతి హేతువై నది

ఒకదినము నాయన మహదేవునకు సవాికారిగా తవు సపర్య లకు ఒక విద్యార్ది కావలయునని తన శీష్యులకు తెలియ జేసెను వెంటనే గజేశభట్టు అందులకంగికరించి శడుము బిగించి విశ్వా మి(త దేవరాత బౌదల (తియార్షేయ (ప్రవరాన్విత ఆర్షియగో [త నామ్నా గబేశశర్మా అహంభో అభివాదయే అనిగురుచరణములను తాకి సమర్చి తుడై నమస్కరించెను నాయన సంతోషముతో వానిని లేవదిసి శిరస్సున ఫాఎభాగమున ముద్దుపె్టుకొనెను.. నిరంతర చేదోచ్చారణ మం[త జపముల జేసిన నాయన పెదాలు ఆ బాలకుని నుదుటిని తాకిన మరుక్షణమే అతనియందు అంతర్య్యా గము పా0్రరంభమైనది అతడు ము దు ముందు మహాయోగి కాగలతని నాయన [(గహించి దైవరాత యని వానిని పిలుచు చుండెను కాలె [క్రమఎఎన అతని పేరు దై వరాతుడయ్యెను

లై

ర్పణ యందురు అందులకు శరణాగతి విచారణ అనునవి మార్గ ములు యోగుల మతమందు దేవయాగ మనునది యంతర్యాగమే వేడకోశ మధనను ద్వారా కూడా ఇది సాధ్యమగును కావున పకి జీవలయందు నేను గా వెలుగొందుకున్న ఇందు$ని భజింపుడు వేద విమర్శ గావించి అంతర్మ థనము ద్వారా సత్య మును తెలుసుకొనుడు అని శాస్త్రజ్ఞులకు నాయన ఇంద% తత్త్వ మెహిమను దెలియజేయుచుండెను

గోకర్ణ పురమునకు చివరను ఉమామహేశ్వర పర్వతవను కొండ గలదు దానిపై చక్కటి ఉద్యాన వనముళో గూడిన విఘ్నే శ్వ రాలయము గలదు నాయన కుటుంబమునకి ఆలయము అశళీయమియినది అచట నాయన వేదకోశవ థన మనేయాగం తల పెబారు. అందు వేద విమర్శ దేవతా బుణ నిరూపణము అగ్ని యొక్క విభూతులు వాటి తత్త్వము ఇత్యాదులస్టై చర్చ జరుగుచుండెడిది పగటివూట అమ్మ నాయన లిరువురు ధ్యాన నిసయందుండెడివారు సాయం సమయను న విద్వత్‌ గోస్ట్‌ జరి గెడిది రాతి మరల నిషయంద౦ డెడివారు కుమారుడు మహ దేవుడు పురమందు భికొటనముజేసి పప్పుబియ్యములు తేగా అమ్మ వంట వండుచుండెడిది పిన్న వయన్క్ముడగు కునూరుడు అలసి పోతున్నాడని ఆమె ఒకరోజు నాయనళో దేవునికి సహాయంగా మరియొక విద్యార్ధిని చూడండి అని వేడుకున్నది

మహాపురుషుల సంకల్పం వెనుక ఎప్పుడూ ఒక పరథమార్దం ఉంటూ ఉంటుంది గోకర్ణమునందు విద్యాపీరమును స్థాపించిన మహసీయుని పేరు గనేశిశాస్త్రి అతనికి హోసమన్‌ అన.బిరుదము గలదు అతని కుమార్తై పేరు నాగవేణి ఆమె భర్త విఘ్నేశ్వర భడళి గణపతి వీరి ఆరాద్య దైవమో యేమో మానూ అల్లుళ్ళ

2237

పేర్తయందు ఎకత్వము గానవచ్చు చున్నది ఈ పుణ్యదంపతులకు 4. _ణ న జన్మించిన కుమారుడు ఒకడు గలడు వాని 'పిరు గజేశభట్టు ఇతడు బహు జేజోవంతుడు బుద్ధిగలవాడు మరియు వినయశీలి తాతగారు స్థాపించిన విద్యాపీరమును చక్కగా నడువు టకై సంకల్పించి ముందు తాను విద్యావంతుడు గావలెనని తలచి వేదాధ్యయనము ముగించి కావ్యపారములను నేర్చు చుండెను అంతేగాక రామదాసను భక్తునివద్ద మం (తదీక్ష గైకొని హఠ యోగమును శేర్చి ధ్యాన నిష్టాదులందు మక్కువ జూపుచుండెను. నాయన రాకతో వానియందు పరిపక్వత అధికమగు చుండెను అంళటి చక్కటి విద్యార్ధికి సద్గురువును చూపు థాద్యత ఈశునిపై బడెను శ్రీ రమణ భగవాన్‌ అనే వారు నివు ధ్యానము సల్చుము తగిన సమయమున గురువే సీవన్దకువచ్చి నిన్ను అను [గహించున. నీవు గురువుక్సై వెతుకనక్కర్లిదు అని గణేశభట్టు విషయంలో ఇది నిజమైనది అందులకమ్మ వినతి హేతుపై నది

ఒకదినము నాయన మహదేవునకు సహాకారిగా తమ సనవర్య లకు ఒక వివ్యార్థి కావలయునని తన శీష్యులకు తెలియ జేసెను వెంటనే గతేశభట్టు అందులకంగికరించి శడుము బిగించి విశ్వా మిత దేవరాత జౌదల [తియాన్షేయ [వవరాన్విత ఆర్షేయగో త నామ్నా గజేశశర్మా అహంభో అభివాదయి అనిగురుచరణములను తాకి సమర్చి తుడై నమస్కరించెను నాయన సంతోషముతో వానిని లేవదీసి శిరస్సున ఫాంభఖాగయిన ముద్దుపెప్టకొనెను నిరంతర వేదోచ్చారణ మం (త జపయిం జేసిన నాయన పెదాలు ఆ బాలకుని నుదుటిని తాకిన మరుక్షణ మే అతనియందు అంతర్యా గము పాఠరంభ మైనది ఎతడు ము దు ఘుందు మహాయోగి కాగలతని నాయన (గ్రహించి దైైవరాత యని వానిని పిలుచు చుండెను కాల్మకమమిన అతని పేరు దై వరాతుడయ్యెను

1238 గోకర్ణానీకి నొల్లు కిలోమీటర్ల దూరమున సముద తీరాన, సహ్యా (ది లోయలోగల చిన్న [(గామం పేరు “సన్నబేలా. గోకర్ణము నందలిధర్మపరిషత్‌ వారు ఈ [గ్రామమునందు జఒకమహాయజ్ఞమును జరిపిరచుటకు. సంకల్పించిరి. నాయన యొక్క “*వేదకోశ మథన” ఈపన్స్నున కలవాటుపడిన బుక్విక్కులు యజ్ఞ సభావతిగా నాయన నుండుమని వేడుకొనిరి. ఫలికముగా సన్నబేలా యందు నాయన వసతిక్టై చక్కటి యాశఠీిమమును నిర్మించిరి. ముహూర్త సమయ మున పూర్ణకుంభముతో స్వాగతము పళల్కుతూ నాయనను అచటికి తోడ్కొానిపోయిరి. తల పెట్టిన కార్యము * అతిఘనమైనదిగాన కర్ణాటక రాష్ట్ర మేగాక, ఇతర (దేశముల నుండి గూడా భర్తులు, బుధ జనులు అచటికి విచ్చేసిరి. నాయన కుటుంబీకులై న అప్పు, కళ్యాం రామ శాస్తులు గూడీ వేలూరునుండి వచ్చిరి. వచ్చిన తోడనే

అప్పుకి పచ్చకామెర్ల వ్యాధి సోకినది.

_ అ శమానికి వచ్చిన నాయన వెంటనే అచట క్షే [తదేవతను ఛ్యోనం చేశారు. అతనికి వనదుర్గ దర్శనమిచ్చి నది “అమ్మా యశ్తి కార్య నిర్వహణలో రక్షొకవచమై, అన్నపూర్ణవై భక్తుల నను హింపుము” అని 'వేడుశొన్నారు.. మందహాస వదనంతో అమె గణపతీనాశీర్వ దించింది. అంకేశాకుండా ఒకముదుసలి వేషంలో 'తెల్లవారురూమున అమ్మని తనతో తీసుకొనివెళ్ళి కొన్ని ఆకులను ఆమె దోసేటపోసి *ఈ అకుల పసరు కుమారున కిమ్ము కామెర్ల వ్యాధి పోవును” అని చెప్పినది. ఆమె చెప్పినట్లు అకుపసరుతో అప్వుకు వచ్చిన శామెర్లవ్యాధి పోయినది.

-.... ఫాల్గుణ బహుళములో (1918) యజ్ఞం [ప్రారంభింపబడినది. వేయిమంది హోతృ గణము తోడను, మూడువేల మంది సహాయ శార్యకర్హల' .:ళోడను;, వేద మంత౦్తిములు మిన్నుముట్టుచుండ

౧239

హోమము నిర్వర్శింపబడుచుండెను. అధ్యక్ష పీఠమున నాయన అపర వాచస్ప తివలె కూర్చుని తగువిధమున బుత్వి క్కులకు సూచన లిచ్చు చుండెడివారు. దేవకలందరు భువికి దిగివచ్చారా అన్నట్లు జక పవి [త వాతావరణనం అచట ఏర్పడినది. వచ్చినవారికి ఆతి థ్యము, భోజన వసతులు ఏర్పాటు చేయబడినవి. సాయం సమయ ములందు, విద్యక్‌ గోష్టులు జరుపబడినవి. నాయన [పవచనం బహుజ రాకర్షకమై ఆనంద (పమోవాలను కల్గించుచుండు భర్తు[లకు వింక వింక దివ్యానుభవములు, దర్శనములు కల్లుచుండెను,

ఈ సమహాయజ్ఞము నాయన (ప్రారంభిందిన వేదకోశ మధన మను తపస్స్నునకు ఫల (శతియైనది. వేదములందు. చెప్పబడిన యోగ విద్యలను “ద్య్వ్రైగసార గితముగా” రచించి అందలి మర్మ ములను తెలియజేయుచూ :- "

బహుళయోగి వాబ్మ ధనకోఒమ్బృతం ॥ -అనుభవక్షమం తదిద మాహృతమ్‌ ॥

అనేకుల్నెన యోగీశ్వరుల వాక్కులను మథించుటబచే కలిగిన యనుభవ సమర్థమైన యీ యమృతము (యోగసారము మీకు ఈయబడినది. అని పల్కి నాయన గంభీరవదనుల్లై ర. ఆ మహా వ్యక్తిత్వ మునందు బుఫజనులు వేద వాసిష్టుని గాంచిరి, నెలరోజుల పొటు దివ్యముగా జరిగిన మహాయజ్ఞము వై [తశుద్ధ దశమినాడు ముగిసినది,

_ ఎలా ఏళ ఆ

240 మహాతపస్వి నరూూడవ భాగము 2 ఒలరావ.డు బోధించిన సవమతత్త్వ్య దర్శిని వ్‌ సంకర్షణస్వ్యాంశ మనన్యశకి మనంత నానూ లి యె న ్త నవమముం నమామి రామం తృతీయం రమణీయగాత$0 రమానివాసానన వుండరీకమ్‌ [5|| సంకర్షణుని యంశ గలవాడును అనంత శకి మంతుడను అనంతుదను పేరుగలవాడు రమణీయమైన శర రము గలవాడును లక్ష్మికి నివాసమగు పద్య ముగంటి ముఖము గల వాడుశు అగు బలరామునకు నేను నమస్మరింతును]] లు తత్వ ఘంటా శతకము గణపతిముని తి ళీ ఠి ఠి భగవాన్‌ శ్రీ రమణుల దర్శనానంతరం నాయన అరుణా ఛఎంలో ఉన్న తొలిరోజులవి శైవ సిద్ధాంత సభవారు అచట ఎక మహాసభను ఎర్చాటు చేశారు అంతటితో నాగక నాయన నాసభకు సథాపతిగా నుండుమని వేడుకొన్నారు ఎకార్యానికై నా వద్దనిగాని రాననిగాని చెప్పే అలవాటు నాయనకి లేదు. కావున వెంటనే ముందూ వెనకా ఆలోచించకుండా సరేవస్తా నని చెప్పేసారు డాంతో వాడవాడలా నాయన ఉపన్యసిస్తారన్న వార్త ప౦్తిచార మయింది

24

ద్వైతం అదై్వైతర౦ శైవం వైస్టవం విశిష్టాద్వె తం ఇలా ఎన్నో శాఖలు హిందూమతంలో చోటు చేసుకుని ఉన్నాయి అందరి సిద్ధాంతాలు వెప్పే సత్యం ఒకటే అంతవరకు పరిమితంచేసి తనకు గం నమ్మకంతో తన సాధన సాగిస్తే వచ్చే ముప్పేదిలేదు కాని తాను నమ్మిన సిద్ధాంతమే గొప్ప దని మిగిలినవి పనికిరావని చెప్ప డంలొనే వస్తుంది తగవంతా అలనాటి పల్నాటి యుద్ధమే ఇందు లకు నిదర్శనము నాయనది కల్లాకపటంలేని వ్యక్తిత్వం అతని ఉపాసన నిష్మల్మషమై వేదయుక్తృమై ఉండేది తనకు దర్శనమైన విషయాన్ని ఉన్నది ఉన్నట్లుగా చెప్పడంలో అకను వెనుకంజ వేయరు కాని ఈశైైవ " ద్దాంతం విషయంలో ఎవోకొన్ని నియ మాలు ఉన్నాయన్న సంగతి నాయనకి కార్య కళిమం జరిగే రోజు నాటి ఉదయం తెలిసింది అదీకాకుండా శ్రీ రమణుల వార్కి సమ ర్పితుకైన శిష్యునికి తననుండి వెలువడు వాక్కు గురు వాక్కు అవుతుంది తమిళదేశం శివభక్తులకు నిలయం వారిని నాయనార్లు అని అందురు త్రీ భగవాన్‌ ఉత్కృష్టమైన శివయోగి. కావున ఈ రోజు ఉదయం భగవాన్‌ సన్నిధిని చేరుకున్నారు నాయన

భగవాస్‌ వాశ్ళేదో శ్లైవసిద్ధాంతం గురించి ఉపన్యసించు నున్నారు నాకదేదో ఇంకవరకు తెలియదు అసలు దాని తత్త మేమిటి. అని అడిగారు అమాయికంగా సకల శాస్త్రాలూ తెలిసిన నాయన ఇలా అడిగేసరికి భగవాన్‌కి నవ్వు వచ్చింది వెంటనే తమీ ళంలో వాథియబడి ఉన్ని శివజ్ఞాన భోధము అనే పుస్తకాన్ని తెప్పించి ఆందుగల 2 సూ [తాలను ఎత్సి చెప్పి ఖావాన్ని సం (గ హంగా నాయనకు వివరించారు

ఇలా గుర్యను [గహం పొందిన నాయన ఆ రోజు తమిళంలో చక్కటి ఉపన్యాసం ఇవ్వగానే సభ్యులంతా స్ప్రంభించి పోయారట్న

242

తంతా అయిన తరువాత నాయన రమణ సన్ని థికివచ్చి ఈనాడు మాట్లాడింది నాశక్తి వల్లకాదు మీ అను (గగ్రహంవల్ల ఎన్నడూ చదవని శ్లైవసిద్ధాంతమంతా కరతలా మలకమైంది అన్నారట నాయన యొక్క గురు చరణ సమర్పణకు వినయానికి అహంకార వర్డిత వ్యక్తిత్వానికి ఇదియొక మచ్చు తునక

ఇటువంటిదే మరియొక సంఘటన ఉడిపిలో జరిగింది ఆ నగరం వైష్ణవ సంప్రదాయాలకు నిలయం అచట చక్కటి శ్రీకృష్ణ నిలయం ఉంది 1018వసం లో అమ్మా నాయనా అచటకు వెళ్ళారు. శ్రీకృష్ణ దర్శనం చేసికొని శ్రీవ న్నారాయణుని దశావ తార విశేషాలను వేదయుక్త మైన భావంతో పదిశ్లోకహులందు ఆశవుగా చదివారు అందలి భావగాంభీర్యమునకు ఆలయ నిర్వా హకులు ఆశ్చ ర్యర్యచెందారు ఈ ఎదిన్లాకాలు గితమాల యందు దశావతార గితం పేరిట ము (దింపబడినది

ఉడిసికీ.దగ్గణలో బడబాందేశ్వర మనే గాలిమం ఉంది అది ను ప్రసిద్ధమైన బలరామ క్షేతం కొండలతోటి వాగులతోటి నిండి యుంది అచటి [వశాంతతను గమనించిన నాయనతపస్సు చేయాలని సంకల్పించారు అమ్మకు ఉడిపిలో వాసుదేవశాస్త్రి కునూర్నె యింట వసతి కల్పించి తాను మా [తం బలరానుక్షి [తం చేరుకున్నారు (పక్కన స్నానానికని చిన్నివాగుగల కొండగుపహ నెంచుకొని అందుకూర్చుండి హృ దయనిష్ట చెందినవారై సమాధి స్థితిని చేరు కొన్నారు అలా పదిహేను రోజులు గడిచాయి. గాొలికి ధూళశికి ధరించిన వసాలు ఎవూసిపోయాయి ఆహారంలేని కారణంగా శరిరం శుష్కించిందో అంతలో అభయహస్ర్త్రంతో ఒక బలాథ్యు దైన యున కుడు నాయనముందు దర్శనమిచ్చాడు అతడే బలరాముడని తెలిసిన నాయన లేచి నమస్మరించబోయారు. కాని నీరసం వలన

242

లేవలేకపోయారు ఆ యువకుడు నాయన వెన్నుపై తన చేయి వేసాడు శరీరమందు ఎదో విద్యుత్తు [పసారమైనట్ల ననిపించింది నాయనకి. శరిరం వెంటనే బలం పుంజుకుంది ఆ యువకుడే నాయనను లేపి వాగునందు స్నానం చేయించాడు అతడంతటితో నాగక పురమునకు బోయి. బలరామ క్షీత౦ిమునందొక తాఎసి తపస్సు చేయుచున్నాడు వారికి ఆహారము పంపి సపర్య చేయండని తెచ్చాడు తరువాత అతడు కనిపించలేదు

తరువాత మరాది పతులు నాయనకు ఆహారాది సదుపాయ ములను కల్గించారు కాని మరో ఆయిదురోజులు నాయన గుహ యందుండి తపము బిగించుకొని పరను చేరుకున్నారు వురము చేరిన తరువాత అచట వైష్టవ సభవారు నాయన చుట్టుముట్టారు త్వరలోనే ఒక వైష్ణవ సభ ఎర్బాటయింది. అందు నాయన 1పసంగించవలసి వచ్చింది

నిర్జీత సమయానికి నాయన వేదిక నలంకరించారు తనకు దర్శనమిచ్చిన బలరాముని తలచి కనులు మూసుకుని ధ్యానం చేశారు ఉపన్యాసం పాఠ్తిరంభించారు. ఆతని వాణియందు గంఖీర మైన తత్త్వం శ్లోకరూపంలో వెలువడింది అందలి భావం శైవ వైష్టవ సిద్ధాంతాలకు అతీతకమైంది ఒక సమతత్త్య్య దర్శిగా రూజు దాల్చింది 2 శ్లొకాలలో తత్త్వం ముగిసింది అతని వాణీ వైభ వానికి సంతోషించారా అన్నట్లు అందరు మతాచార్యులూ వారి మనో నే తానికి కనిపించారు

జో బుషిఖి ర్వా మదేవాద్యై ర్యర్ధృద్బం మంత దర్శిభిః తస్య శాస్త్రస్య సారోయం మయా సంగృ్భ హ్యాశేర్షిత

[మం [తవేత్తలైన వామదేవాది బుషులబచే నేశాస్త్రము చూడ

బడెనో దానిసారమును నేను సంగ్రహముగా వచించితిని]]

244 అని బెప్పి వ్యాస శంకర రామానుజ మధ్వ వల్లభ తీ ఇంరాధి ఆచార్యులను ఒక్కొక్కరిని ఒక్కొక్క శ్లాకంతో స్తుతి గావించి దాస్యమువలన యోగమువలన జ్ఞానమువలన ప౦జలు బర్సహ్మను పొందగలరని వచించెను అందరు మతాచార్యులు ఒకే వేదికపై నాయన రూపంలో కనిపించారా అన్నట్లు నాయన ఉపన్యాసమును విన్న సభికులు చకితులై ఎనలేని సంతోషాన్ని (ప్రకటించారు ఆంతట ఒక వాలకుడు నాయన చరణములను బట్టి (వభూ నాతం [డి మరణించినాడు నేను [వాహ్మణ బాలకుడ్ణి నాతల్లి క్రైస్తవ మతము వుక్చుకొన్నది నాకు వైదిక కర్మలయందు [పేమ ఎక్కువ ఇచట పండితులు నాకు ఉపనయనము చేయుటకు ఆంగీకరింపకున్నారు దయజేసి మీరు నాకు [బహ్మో పదేశము గావింపుడు నేకు సక్‌ (స్రవర్తునుకవ్నై వర్తించెదనని వేడుకు న్నాడు నాయక వెంటనే ధర్మ పరిషత్‌ని పిలిపించి బాలకుని దృఢ విశ్వాసమే యతకని యర్హత ఉసనయనము కావింపుడని వారికి నచ్చజెప్పెను వారును అందల కంగికరించిరి బలరాముడు అస్త్రవిచ్యా (సదాతరామ అన్న శబ్దంతో ఛారపీయుల జీవనం ముడివడి వుంది దశరథ తనయుడైన శ్రీరాముడు శ్రీకృష్ణుని సోదరుడుగా జల్మించిన బలరాముడు 'రేబుకాత్మ జుడైన భార్గవ రాముడు వీరు భారత వాను లకు చిరన్మరణీయులు అన్నారు నాయన అంతేకాకుండా స్కంద బలరామ భార్గవ రాములది ఒకటే అంశయనియు వారు హృదయ నిష్టావరులై న తావసులనియు, గురువులనియు ఒకరిని దర్శించినచో మిగిలిన ఇరువురూ కూడ కనిపించుదురు అని ఆతను ఇెప్పియున్నారు హృదయ విద్యకు మూలవురుషులై న వీరిలో స్కందాంశమున శ్రీరమణులు దేహధారియై వచ్చియున్నారని కూడా వారు నిర్వచించియున్నారు

245

క్చరుదాము దర్శనము ద్వారా మీరు పొందిన లాభ మేమి” యని అమ్మ నాయనను [పశ్నించగా “అఫస్ర్రవిద్యాసిద్ది,. నవీనత త్త దర్శన ప్రాప్పి. నురియు రాబోయే స్వాతం [త్య సమర యుద్ధము నందు థారతీయులకు బలరామశక్షి శ్రీరామరక్ష” అన్నారాయన.

ఇలా నాయన దర్శించిన నూతన సమతత్త్వ దర్శనమే ళ్‌వ్రత్ర ఘంటా శతకము, ఇది శ్రీ రమణులకు బహు ఇష్టదాయక మైన కావ్యమట,

.. శ్లో॥ వేదాన్త శాస్త్ర శతకాన్‌ సకలాన్వి చార్య 1పాచాన్చుగాగ మద్భశాం మతమాదథధానః? | క్షేతే ఫణీశ్వర కలా జనితన్య వుంసో ఘంటాశతం గణపతి: కవిరాడ కార్షీత్‌ ॥

[సకల వేదాంతములను పరిశీలించి (పొచీనులై న బుగ్వేద దష్టలగు బుషుల మతము ననుసరించి, ఆదిశేషుని యంశ యైన బలరాముని క్షేతమున కవిరాజై న గణపతి యీఘంటాశతకమును రచించెను]. _

న త. *“దహర గుహేనుిని దర్శనము క్లో త్వదీయాసా శకి ౩ సకల జగదనే ఒవ్యనలసా | డ్‌ జాని జావ _ పురా కార్యస్యాన్నై తనయమపిహిత్వానృ పరివుమ్‌ । అవిక్షత్‌ కాకుత్చ్ర ౦ దశముఖ కులోన్మాథ విధయే | సహ (ప్రాం శుం హిత్వా శశిన మివ ఘ (సేగలకిభా ॥

రగ జననీ రేణుకా సర్వలోకమును నశింప జేసియుగూడ వరశురాముని చేత క్షృతవధ రూప కార్యసము ముగిసిన పిదప సూర్యుని నుండి, చం దునకు సం కమించిన [పభవలె నీశ క్రి పరశురాముని నుండి త్రీరామునియందు రావణ (రాక్షస కుల ధ్వంసము కొలక ఆవేశీంచెనుగై _ఉమాసహ (శ్రమ. ఈ ల! గా! చొ

స్వామీ శ్రీకృష్ణుని యను గహమున గితాసారము నంతయు [గహించిన అర్జునుడు యుద ఎ చేయనని భఖీష్మించిన ఎమియగును? అని ఒక భక్తుడు అడిగిన (ప్రశ్నకు తీ రమణ భగవాన్‌ ఇచ్చిన సమాధానమిది_. ఎ సంఘజభిత శక్తి వారలనందరిని యుద్ధభూమికి రప్పి ంచినదో అది అర్జుకుని మెజవంచి యకనిజే యుద్ధము చేయించును దీనినిబట్టి అవతార పురుషులందున్న మహాశక్షి యే కార్యము నిర్వహించ బుండునను సత్యము తెలియు చున్నది శ్రీ నాయన ఈ విషయమునే పై శోకమునందు [పక

టించుచున్నారు ౯ శ్రీరామ_పరశురాములు సమకాలికులు ఇరువురును అవతార పురుషులీ భుజబల దర్ప ముతో అంధులై న క్ష [త్రియులను వధించుటచేక తపోబలమును పఠిదర్శించుట వరశురావము అవతాొ రము యొక్క కార్యము రాక్షస కుల నిర్మూలన శ్హీ రాముని ధ్యేయము సీకను పరిణయ మాడిన తరువాత పొరుషముతో వచ్చిన పరశరాముని ధనస్సును తాకుటచే పరశురాముని బలము రాముని యందు కలసినది యనునది పురాణ వచనము తొత్తివకముగొ జూచిన పరశురాముడు కార్తి కేయుని అంశయందు జన్మి చినవాడు నిరంతర ఆత్మ నిషయందుండువాడు తల్లి యనుగ$హముచే

242

కుండలీసీవిద్యను సాధించినవాడు అటువంటి మహర్షియందు సంచ రించునది పలిచండ చండీశక్సి లేక కృత్తికాశక్తి యగును ధర్మ రకత్తణకు ఇది అవసరబు. సుగుణ భూషబుడ్టై న శ్రీరామునకు పరశురాముని ద్వారా ఇది సం (కమించినది రాక్ష కుల సంహా ర. నకు అది ఉపకరించినది

పరశురాముడు స్కందుని అంశయంద. జఫంచి రావని అనుగగిహించినబ్లే బలరాముడు అనంకశక్షి యుక్తు డై తీ కృష్ణు నకు తోడ్ప డెనని తాత్త్వికులు చెబుతూ ఉంటారు. శ్రీ రవణ గణ వకుల విషయంలో కూడా భగవాన్‌ కార్తి కేయుడని నాయన నిర్వ చించడం గమనార్హము తపోనిధి అయిన నాయనకు పరశు రాదు డు మంయొకసారి దర్శ కమిచ్చిన వై నము అతి విచి [త మైనది ఆకథధ యిది _

మనదేశంలో గోకర్థేశ్వరుని ఆలయాలు రెండు పీీదేశాలలో ఉన్నాయి. కర్థాటక రాష్ట్రంలోని గోకర్ణ క్షే (కం అందరికీ తెలిసినదే అచటిలింగం శ్రీ రావణ (పతిష్టగా పేరు గాంచిన నిజానికి దానిని (వతిష్టించిన వాడు గణపతి ఆధ్యాత్మికంగా అత్మ లింగమును పొందుట యనగా అత్మసిస్ధె చెందుట యని యతక్థము అవాంకార మమకారాలతో ఇది సాధ్యంకాదు రావణుని కధయందలి తత్త్వం ఇది ఆంధ్రరాష్ట్రంలో శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని మహేం (దగిరిపై జక గోకర్థాలయం కలదు ఇది పరశురామ క్షీతరిం ఈ గిరికి లోతట్టున గల జమీందారీ రాజ్యం వ౦ందసా పాండవులు ఇచట సంచరించారని కూడా అంటారు మహేం [దగిరి సము దతలము నుండి చాల ఎత్తన ఉన్నట్లు చెప్పబడినది కొండపై దట్టమైన అడవులుండుటచే అది కూరవృశాలకు నిలయం అక్కడక్కడ

కోయ వల్లెలు ఉన్నాయి. ఆరోగ్య సంపన్నులే కొండ ఎక్కగలరు. బలహీనులకు, స్రీలకు డోలీ యవసరము.

గోక స్థైశ్వ రుడు ఈ కొండపై వెలసి యున్నాడు, పర్తీతి సంవత్పరము శివరా (తినాడు ఇచట ఉత్సవము జరుగును. ఆ సనుయమున దేవునకు ముందుగా మందసా రాజకుటుంబమువారిచే పూజాభిషేకములు జరుపబడును. అది అచట యాచారము. కొండ ఎకు్కనప్పుడు చేక దివిటీలు ధరించి, డప్పులు వాయిస్తూ కొండ నెక్కెదరు. [కూరమృ గముళలు రాకుండా ఉండడానికి ఈ చర్య ఆవసరము. 191ఓ1915 సం॥[ల మధ్య నాయన విస్తారంగా దేశసంచారం చేసారు, బొంబాయి, సికిం |[దాబాదు, కుమఠాం, కర్క్సిలి ఇత్యాది పా9ింతాలలో విద్వత్‌ సభలలో పాల్గొన్నారు అమ్మను తోడ్కొతి ఉత్తరదేశ యాత$లు చేశారు. చివరిగా మందసా చేరుకుని తన చిరపరిచితుడై న రాజును కలిసారు. వారి 'కోర్క్మెపై మందసాలోనే కాపురం పెట్టారు. 10815 నవంబరు _ డిసెంబరు నెలల్లో భువనేశ్వ రంలో మఠల తపస్సు చేసారు. బృందావనంలోని (పతి ఇసుక రేణువు ఏవిధముగా శ్రీ కృష్ణుని చరణస్పర్శ చేయుటచే అచట భూమి పవితథమైనదో అటులనే భువనేశ్వరమునందు పరితి రాయి ఈశ్వర రూపమై యొప్పుచున్నదని నాయన చెప్పేవారు. దానిని మహాస్మశానమని పిలచేవారు. అచటనే ఉమాసహ [సాన్ని మఠల వాాయుటకు సంకల్పి ౦చారు. అతని (పజ్ధ అపారం కనుక జ్ఞాపక మున్నంతవలణకు అరుణాచలమునందు తాను వా9ిసిన శ్లోకాల్ని న్హబకాల [కింద వార్సిసారు, మధ్య మధ్య కాళీ వదిలారు. బహుళా 'ఏ న్లొోకం అయితే జ్ఞప్పికిరాలేదో ఆచట కాళీ వదిలినట్లు అనిపిస్తుంది.

249

10168 సం॥[లో అతని [ప్రియశిష్యుడై న దచైవరాతుడు గురు దంపతులను చూడాలని మందసా వచ్చాడు. అరుణాచలం నుండీ కూడ అవ్పుడప్పుడు కొందరు శిష్యులు వస్తూ పోతూ ఉండేవారు. ఈ లోపల శివరా తి “సమీపించింది, కొండపై గల శివాలయానికి అలంకార సన్నాహాలు [ప్రారంభం అయ్యాయి.

“రాజా 1. నుూహేం (దగిరిపై గోకర్ణిశ్వరుడు వెలసి యున్నా డని కెలసి ఆశ్చర్యం చెందితిని. ఇదియును అత్మ లింగమేనా 1 ఎవరు [పతిష్టించారు 1?” అని కుతూహలంతో రాజును (వశ్నీంచాడు దైవరాతుడు, “ఆది ఎవరు [వతిష్ట చేసారో తెలియదు. స్వయం భూలింగమని అంటారు. ఆలయం మాతం నూపూర్వీకులు నిర్మిం చారు. అని రాజు ఇజెప్పగా అచటి కనులు మూసికొని వారి సంభాషణమును వింటున్న నాయన *ఇది కుమారస్వామి (పతిష్ట. పరశురామునిచే పూజింపబడినది” అని అన్నారు. బుషులకు దర్శ నము కాని సత్యమఃండదు కదా :

శినరా |తినాడు మందసారాజు తన కుటుంబముతో పొటు కొండనెక్కుటకు ఏర్పాట్లు గావించబడ్డాయి; వురుషులు కాలినడక నెక్కెదరు స్త్రీలకు డోలీవసతి కల్పించారు, రాజుతోవాటు అమ్మ నాయనలు. దైవరాతులు కూడా బయలుదేరారు. అలయంలో [ప్రవేశించగానే నాయన దృష్టి అంతర్లీనమయినది. అభిషేక అర్భ నాదులతో రాజకుటుంబము వారి వూజ ముగిసింది. నాయన లింగమును సమీపించి కరముళతో స్పర్శించారు. శరీరమందు వీదో విద్యుత్‌ [పసాఠమయినట్లు అనిపించింది. శివదర్శనం అయిన తరువాత వారు వెలుపలకు వచ్చారు. నాయన దైవరాతులు జనానికి దూరమై కొండపై చరించి చుట్టూ 'కలయజూసారు. “దై వరాతా ॥

250

ఈ గిరి పరిదేశము నాకు పజై వీడును దలపీంపజేయుచున్నది పరశురాముడు ఇచట సంచరించెనను మాట వాస్తవము ఇప్పటికీ కాఫసులకు అతడు దర్శన మీయగలడు ఈ గిరి ఆకారమును జూడుము. దక్షిణముఖమున పండుకొని యున్న ధేనువు తలవలె ఉన్నది. పరశరామునకు తలి "రేణుక కుండలినీ విద్య నను[గ ఎాంచినది సాధకునకు అహంకార మమకార విషయ వాంఛాదులు వాహ్యశ తువులు అంతర్ము ఖునియందు నాడీ (గంధి భేదనం ద్వారా కృత్త శిరస్కులను చేసేశక్సి (1 నోనాశనం గావించేశక్తి యామె. రుధ౦9 గంది భేదముద్వారా నిజన్వరూవయి నెరిగిన కార్చి కీయుడు పరశురాముడు అఅదు పూజించిన ఆత్మ లింగమిది ఇంతటి విశేషము గం ఈ స౦ిదేశ . నిందు నేనువాడా ఆత్మ నిస్టుడ నయె్యెదను అనెను అంత దైవరాతుకు భక్సితో స్వామీ మీకు రక్షకుడనై మీతోవాటు నేనుకూడా యివట తపము చేసెద నష్న అను [గవాంపుడు అని వేడుకొనెను నాయన నివ్వుతూ దైవ రాతుని తలనిమిరి అటులేకానిమ్ము అనిరి

చహర గుహేశని చెంత తపస్సు చేసెదను నీవు రాజ కుటుంబముతోబాటు పురమునకు బొమ్ము మూడురోజులకొకసారి ఆహారము పంపీన జాలును ఆ విషయము రాజు చూదుకొనును దైవరాతుడు గూడా నాతో ఉండుటకి నిశ్చయించినాడు అని అమ్మ యనుమ౩ వేడారు నాయన నాయన సహవాశంలో కొండ అందు గుహాలయందుండుటకు అలవాటుపడిన అబ్యికీి ఇటువ6టి వినతి కొత్త్సగాదు కావున ఆమె వెంటనే అంగీకరించింది రాజు మూ క్రం కొంచెం సంకోచించినవావై. ఇచట కూరమృ గములు అధికము. వ్రైిటులుండగలరు అని [ప్రశ్నించెను అందులకు నాయన ఆపి తాపనులను తాకవు పరవాలేదు అనెను సాయం

కాలానికి అచట సందడి తగ్గింది జనం కొండదిగి వెళ్ళిపోయారు నాయన దైవరాతుడు మా తం కొండపై మిగిలారు

ఆలయ సమీపంలో చక్కటి వేదికను తపస్థిలంగా ఎంచు కున్నారు వారు నాయన కండ్లు మూసుకొని ధ్యానంలో ఆంతర్హీన మయ్యారు దై వరాతుడు నాయనకి రక్షకుడయా్యాడు ఇలా ఇరవై రోజులు గడిచాయి నాయన నిష్ట రోజు రొజుకీ అధిక మయింది

శ్లో నభస శిర్షద్వారా (ప్రవహన్తం య ఇహ వి[గ్రహేశ క్రీమ్‌

అనుసన్దధాతి నిత్యం కృతి నన్నీ స్యే తరైరలం యోగై

[ఆకాశమునుండి శిరోద్వా రమున బవహించుచున్న శక్తిని సాధకుడిగు నేయోగి నిశ్చలమగు బుద్దిచే నిరంతరమును. జూచు చుందునో ఆ పుణ్య ఎరుషుఎకు తదితరములగు యోగములు అఆవశ్యకవఎలు కానేరవు ]

= ఉమాసహ [సము

పై శ్లోకమునుబట్టి నాయన నిష్ట ఎటువంటిదో తెలియగలదు అతనియందలి కృత్తికాశక్సి యాతాయాత విహారము చేసినది రోజు రోజుకి అతనిముఖను "అతితేజ స్వంతమగుచుండెను ఇట్లుండ ఇరువదవదివసమందు దహర గుహేశుని నుండి జక యాకృతి లేచి నాయనను సమీపించినది చేత పరశువును ధరించి ధవళ వస్త్రధారియై బుషికూలా గజుడువఠె దోపు పరశురాముడతడు నాయనపై అను (గహద్మష్టీ సారించాడాతడు అతని ఫాలభాగము నుండి జఒకతేజ పుంజవము నాయన శీరోభాగమ ను జొచ్చి శరీరము నందు పనేశించినది ఒక్కసారి శరీరము విద్యుత్‌ యంత మైనది

ఈ అనుభవంతో నాయన నిష్ట చాలించి కండ్లు తెజచారు, అతని ముభారవిందము వెనుక పర్తభను గాంచిన ద్దైవరాతుడు నాయనకు తపస్పిద్ధియైనదని గర్పిహించాడు, “దై వరాతా పరశు రాముని యను (గ్రవాపార్పిప్పి కలిగినది. ఇక ఇంటికి పోదామా?” అని లేచారు నాయన. తన గురువును తపన్పమాధిలో తొలిసారిగా జూచాడు దైవరాతుడు. గురుచరణముల దాకి నమస్కరించా డతడు.

నాయన ముఖమునందలి విద్యుత్చులింగములను జిమ్ము వింత కేజస్సు ను రాజకుటుంబము, పుర |వజలు కూడ జూచి ఆశ్చర్యము వెందిరిః

ఎ రకా 4. శ్రీ రమణ గీతోదయము న్లో _మహర్చిం రమణం నత్వా కార్తి కేయం నరాకృతిం మతం తన్య వళిసన్నేశ [గంథే నోపనిబధ్యతే ॥

[మనుష్యాకృతి దాల్చిన కుమారస్వా మియగు రమణ మహర్షికి. నమసన్మరించి యతని మతంబును గిర్మలంబగు [గంథ ళూపంబుగ నానర్భె దన్ను] ,

• _ శీ రమణగీత, గణపతిముని

గ ల ల చి న!

253 సత్యదర్శనం పొందిన వాడు బుషి అతడు జిజ్ఞానులకు బూర్ల దర్శకుడు తాను సత్యదర్శనం ఎలా పొందాడో లోకులకు తఆలియజేస్తాడత డు అతనియందు నమ్మకం ఉన్నవారు అతని మతాన్ని అనుసరిస్తారు (వత్యకం వరమం పవూణమ్‌ అను నది నవీనుల సిద్ధాంతం అనగా నవీనులు (సత్యక్ష వ౦మాణమునే నమ్ము తారని అర్ధం త్రీ రమణులు నవీనులకు అమోదయోగ్యమైన బుషి వారి యుపదేశము బేశ కాల పరిమితులకు కుల వతాలకు అపీతము మరియు వేద [ప్రమాణమై ఒవ్ఫుచున్నది. దర్శనము అనగా అనుభవ పూర్వ కముగా తెలిసికొనుటయని యర్థము దానినే వివ్యయని యందురు వేదయిలందు సత్యదర్శనవు నాందుటకు అనేక విద్యలు చెవ్పబడినవి అందు శ్రీమణుల సత్యదర్శ నము వై శ్వానరవిద్య హృదయ విద్యలుగా చెవనృబడినది నేను అనునది ఎది యని వెదకి అందు నిలచుట నిష్ట అది వైశ్వానరుని యందే ఉండుట అగును గాన అది వైశ్వానర విద్యయైనది “పూ దయమే పరమాకాశము అదే దహరము దానినే బుషులు అక్మ స్వరూపవ నిరి ఈ దహరమున మనోవృత్తి చే సదా మునిగి నట్లు లేదా దహారాకాశ చింతనయి చేయుచు ఆత్మ నిష్టను అందుట వృ దయ విద్య లేక దహర విద్యయగును త్రీ రమణ మహర్షుల వారికీ విద్యలు అనుభూతములు అయితే శ్రీ రమణులు మౌనభాషా (పియులు వారి మత మొను లోకులకందజేయుటకు లేఖకు డుకూడా జ్ఞానిగావలెను లేనిచో అది కష్టసాధ శ్రము వ్యాసునంతటి వానికి గణపతియే స్వయముగా అేఖకుడయ్యెను అటులనే శ్రీ రమణుల మతమును దెలియజేయు టకు నాయన కారకుడయె్యను $98వ సం॥లోనే శ్రీరమణుల యువదేశమును (గంధస్థము జేయవలయునని నాయన ఠలచారు 29. 2. 918నాడు అందులకు శ్రీకారంచుట్టి ముందుగా ఉపాసకులకు

[ప్రాధాన్యమిచ్చే (ుశ్నల్ని వేసి భగవాస్‌ నుండి సమాధానం ర్యాబట్టార్తు 7 న్లోడాలతో ఉపాననా పా9ధాన్య నిరూపణమ్‌ అను పేరున ఈ (ప్రశ్నలను జవాబుఎను జక కధ్యాయం చేసారు తరువాత 97వ సం వజకూయా (పసక్తిలేదు మహేం [ద గిరిపై పరశురామదర్శనం పొందిన నాయని ఇంటికి చేరుకోగానే అతనిశి్‌ జూచుటకు ఆరుణాచలం నుండి రామనాథ బహ్మ చారియిను శీష్యుడు వచ్చాడు అతడు ఛగవాన్‌ వాసిన జక క్లొకాన్ని నాయ నకు చూపించాడు ఆశ్లోకం యిది - శ్లో హృదయకుహర మధ్యే కేవలం [బహ్మనూ తం హ్యాహ మహ మితి సొక్షొదాత్మ రూపేణబాతి హృది విశ వ.నిసాస్వమ్‌ చి్పతా వ జ్ఞతావా పవన్‌ వలన రోధాదాత్మ నిష్టా నవత్యమ్‌ హృ దయ్రమను గుహ మధ్యమున కేవలము బ౦హ్మము నేను నేను అని (పత్యక్షముగ యాత్మ రూసమిన ప$కాశింపు చున్నది ఆత్మను గుటించి వెదకు! జేతనో లేక తనయందు మును గుటచేతనో లేక పాఠిణవృత్తి నిరొాధయిు వలననో మనస్సుచే హృద యమున [పవేంచి నీవాత్హ యందు నిలకడ గలవాడగుము.] శ్రీ రమణోపదేశ సారమీగితపషు. 87లో జగడీశ్వ రశాస్త్రీ యను పండితుడు రమణోపదేశ ఎరు వాశియబూని మొదటిచరణం సోత్రం వాఠిసి తరువాత ఎమివాళియాలో తెలియక శ్రీ రవణులను వేడుకొనగా వారు మిగిలిన మూడు చరణాలను వాసి శ్లోకం పూరిం చారు ఆ శ్లోకం చివరికి నాయన చెంతకు చేరినది శ్లొాఠాన్ని చూచి చాలొసంతోషించారు నాయన $7వ సం జూలై నెలలొ గురువును దర్శి 9చాలని అమ్మ తోబాటు అరుణాచలం

“255

వేరుకొన్నారు నాయన అరుణాచతిం వచ్చారన్న వార్త వినగానే గోకర్ణం నుండి దైవరాతుడు వచ్చాడు కపాలిశాస్త్రి ఎరికొంతవమం 3 శిష్యులు చేరుకున్నారు అందరూ పండితులే ప్రతి దిశమూ శ్రీ రచసుణుఎ సన్నిధిలో వారు సమావేశమై గుర్వను [గహయుిను కోరుతూ కొన్ని ప్రశ్నలు వేసేవారు కరుణాపూర్ణులైన గురుదేవులు వారినశుగ్యిహించేవారు ఇలాగ 7-7-87 నాకు వరిక్నోతృర సంవాదము మొదలె 25-8- 8 7 వరకు మహాయజ్ఞంవలె సాగంది.. నాయన ఈ సంవాదము నంళఠమను గర్పింధస్థము చేనారు అడే శ్రీరమణ గిత వారు రమణగిత (వాసిన వైనం క్రీ ఖగవాన్‌ మాటలలో గమనించండి _

నాయన 88లో నన్ను కొన్ని [పశ్నలడిగి తెలుసు కున్నారు కదా వారి మనస్సులో ఆ భావం నాటుకొనిపోవశం ల్ల ఎక్కడ ఎ ఉపన్మాసం ఇచ్చినా ఆశుకవి గనుక ఉదాహరణంగా ఎదో ఒక శ్లోకం కద్చించి ఎనెవి= ఇది రమణ గీతలో ఇన్నో+ అధ్యాయంలో ఇన్నో శ్లోకం అశి దబాయించేవారు రమణగితకు కాగితంపై న ఒక గీతైనా పెట్టక మునుపే ఈ దవాయింపంతాను వారు దబాయించ సాగినారంటే ఎవరూ బదులువెప్ప కలిగేవారుకాదు.. ఒకటే ఆవేశం అన్లా చెబ్బ చెప్ప చివరకు ఈ గీత వ్రాశారు

ఎవరై నా ఎదీ రమ*గీత అంటే ఎంజే సేవారో అన్నారో భక్తులు భగవాస్‌ నవ్వుతూ వారి యెదుట బదులుచేప్పేంద్రుకు ఎవరికి అంత సాహసం వారి దర్చ౦ అటువంటిది రమబణగిత వ్రాసిన వెనుక గూడా ఎంజే సేవారనుకున్నారు దానిలోలేనిళ్లొకాలు కూడా ఉదాహరణంగా చ్చ ఇదీ రమణ గీత లోనిదే అనేవారు ఎవరైనా కొంచెం దై ర్యంతో ఇది అందులో అేదే. అందే

256 మహారమణ గీతలో ఉన్నదనే వారు అదికూడా వారీయాలనే స్లాను వేసుకున్నాడు గాని ఇట్లా అయింది శ్రీ రమణగీక బహ్మవిద్యలయందు భగవద్గీతకు అనుబంధ మైన యోగశాస్త్రము ఇందు పదునెనిమిది అధ్యాయములుగలవు ఉఇఆపాశనా [(పాధాన్యంతో (పార-భమై సిద్ధ నముహిమాను కీర్తనంతో ముగింపబడుతుంది సాధకులకు సంశయములను పోగొట్టు (గంధ విది సాధువులకును సంసారులకు బఫిహ్మ వాదులకును సంన్యా నులకుశు సాంఖ్యులకును శాసకులకును భారతీయు ఎకును ఇతరులకును అందటణకును అన్నివిధముల ఉపయోగపడు (గంధ మిది యని పెద్దిలందురు ఇందు (ప్రశ్నలు వేసిన వారు సామాన్యులుగారు బహువుఖ (సజ్ఞావంతులు వారి పిర్లివి య ద్టైవరాతులు _ గజాననులు నాయన శిష్యుడు సకల వేద పారంగులు మహాభక్తులు త్రీ రముణులపై విభ్యక్ష్యష్టకమును వాళ్తసినవారు యోగనాథయతీం (దులు _ పూర్వా [శమమునందు శంకరవారా యణులు కపొలిశాస్త్రిగారు _. నాయన శిష్యులు సంస్కృత పండితులు సద్దర్శన వ్యాఖ్యాత శ్రీరమణ శిష్యులు కవి పిశాలాక్ష్మ మ్మ గారు తీ నాయన బార్య త్రీ విద్యోపాసకురాలు బహుళ తపస్విని తారామంత దర్శిని భారదా ఓ. నై జూలు (కార్డి - కృష్ణ అయ్యర్‌ కుమారుడు ఓవర్‌సీర్‌ వై ద్యనాధయ్యరు

2657 భోఠద్వాజులు వై దర్భులు _ వంగవోలు నివాసులు చివుకుల వేంకట శాప్త్రిగారు సంన్యసించిన తరువాత ఉపనిషత్‌ (బబహ్మేం[(ద సరస్వతి అమృ తనాథ యకతీం [దులు _ 'కతెరశీయు లు జక మహి (గ్రంథము ఆవతరించవలఠెననిన ఎంతటి విశిష్ట వ్యక్తుల కలియక అవసరమో గమనించండి అల్‌ శ్లో గళంకీ గంగేయం విమల తరగీకై వ మహతో నగాధిశా (బృీమ [దవణ ముని రూపాజ్ఞనిమతీ పథోవాజణీ రూపా నణపతిక వేర్భక్త హృదయం సవం[దం సంయాతి [ప్రబల మల హారిణ్యనుపదమ్‌ [౧౪తి నిర్మలమైన ఈ రమణగీత యను గంగ త్రీ రవ.ణ ముని యను హిమాలయమునుండి పుట్టి గణపపికవి వా [గూప చూర్షమున బహు కల్మష నాశినియై పళివహించుచు భక్తుల హృద యార్దవములో గలియుశు] భగవాన్‌ శ్రీ రమణ మహర్షికి స స్కృత థభాషయందు పరి చయం లేదు నాయన సాహదర్యంతో అతనికి సంస్క్పృతభాష తెలిసింద ఒకసారి నాయన ఠరమణులను సంస్కృతమున శ్లోకములు వాఠియుమన్నారు. నాకు సంస్కృతం రాదు ఎట్లా గ అశావల్నో వా0సే వి? అలి భగవాన్‌ “నగా నాయన మహర్షికి అర్యావృత్తంలో ఇంజ్రం ఎలొ వాళ్తియోలో చెప్పారు- ఫలితంగా మహర్షులవారు "అరుణాచల వంచరత్న స్తుతి యని అరుణేశని శ్లాఘిస్తూ అయిదు న్లోతలు వాళిశారు నాయన ఈ శ్లోకాలను శ్రీ రమణ గితకు ఆద నురగక్షో శ్లాకములుగా గూర్చారు

2568 అంతట [వణవానందస్వామి ఉపసంహాఠ గిత ముండ వలయ్లునని శ్రీ రమణగురు స్తుతిగితం వాియమని నాయనశు వేడారు నాయశ అంగికరించి గంబీరమైన గురుగితం (వాసాళు ఈ గీత రచనా సందర్భాలు వేరైనా ఇవన్నీ రమణగితకు అను బంధాలుగా నిల్చాయి గ అవళరించిన నవీన వేదము న్లో. వేదా సర్వే పరావాణీ శుద్ధ జ్ఞాన మయా హితే అన్తర స్యాత్మన సొక్షొత్తేస్యు శస్తమయం మహా న! అలి “సో [వేదములన్నియు సరావాక్కులు అవి శుద్ధ జ్జాన మయ ములు అంతరాత్మ యొక్క సాషౌత్తు తేజ స్వరూపవులు] _ విశ్వమీమాంన గణపతిముని త టీ గ! టి అన్ని శబ్బములకు పఠ్గిణవము మూలమగుచున్న ది కావుననే [(వణవరూపమైన ఓమ్‌॥ కారముతః శబ్ద బర్సిహ్మ మని పెద్దలందురు (ప్రఐవాకారము. ధరించుటకు ముందుకూడ శబ్దము ఉన్నదియే అగుచున్నది అపుడు అది శక్తిరూపము మంతభాషలో ఆశక్తిని వద్ధ చిత్తు” అంటారు వేదములందు అదియే స్వరమగచున్నది శావున "చిక్‌ అనగా జ్ఞానము అని పెద్దలు చెప్పియుగ్నారు శబ్దము నాశశ్పయించి అన్ని విజ్ఞానములు కలవు సర్వ వ్యాపిమైశ

2556 శబ్లము ఎవరికి వశమగునో వానికి అన్ని విజ్ఞానములు వశమగును ళ్‌!

నాదోపాసన ఈశ్వ రోపౌసన యగును

ఎరా శబ్దమును దర్శించువాడు బుషి తపస్సు ద్వారా అది సాధ్యము వేదములు పరావాక్కులు సత్యజ్ఞాన మయములు కావున అవి అనంతనులు సత్య దర్శనమే వేద దర్శనము ఆందులకు బుషి ఉపాధి అగుచున్నాడు పరావాక్కు మనోబుద్దు లకు ఇం[దియములకు అతీతమైనది బుషి గాఢమైన సమాధిలో అంతర్‌ దృష్టితో సత్యానుథవం పొంది అకస్మాత్తుగా స్వరరూప యిన సత్యానుభవముమ [ప్రకటిస్తాడు అది చేద మం (మై వలువడుతుంది

జేద మంతళిములు అనంతములు అవి ఒక కాలమునకు దేశమునకు వ్యక్స్షులకు పరిమితములుగాన్స అవి నిత్యములు అయికే భాషకు పరిమితి గలదు కావున నిత్యమైన వేద సత్యం అనుభవైక సత్యమై (వకాశిస్తుంది. అందు భాష మౌన రూపం దాలుసుంది ౧6 ౧08 [104 0 164 చని 8 శ్‌ 5౧06 ఆనడంలో అంతరార మిది కాని (పజా (శ్రేయస్సు క్లై వేద సత్యమును భాషలో పక టించడం తప్పదు అందు భావం నిత్యమై భాష అనిత్యమవుతుంది కావుననే వేదం పరోక్షంగా తత్య్వ మును తెలియజేస్తుందంటారు ఎరిగినదే

పూర్వపు బుషులు ప్రజాప0యోజనాలకై వేద (పమాణాల్ని తెలియజేశారు. అటువంటి వేద దర్శనం ఈనాడు కూడా సాధ్యమే

260 వేదములు స్వరబద్దవై.న మం[తములు టై న జ్ఞానమును ఆధ్యాత్మిక అనుభపమును కలుగజేస్తాయి అవి తపస్సుద్వారా లోదృష్టిద్యారా దర్శన పుయ్య్యేవి (9 వేదము ఉత్తమ బర్సీహ్మ జ్ఞానమ. ఎవ్వుడైనా సాధనద్వారా అఇనుభవమున దెలియవచ్చును శులిరూపమున తసముద్వారా వెలువడిన వాక్కు బర్తహ్మ జ్ఞానహును దెల్చుచున్నది (8 ఎప్పుడై తే తన సర్వశక్తిని జ్ఞానమును సత్యదర్శనము నకు వినియోగించెదరో అప్పుడు బుషి హృదయమున సత్యము పశ్తీకాశించును దానినే దర్శనము ౧౪6 & 0౧ అందురు (8 సత్యమునందు వేదవులు తెగని శబ్దమై యుండును అప్పుడవి ఆనంతయిలు _ వాటిని తపస్నునందు బుషులు వినెదరు (| సాధకుని శక్తిని బట్టి సత్యము దృష్టమగును. (0) య పూర్వము బుషులు తవన్ను ద్యారా పేదదర్శ నముపొంది నక్షే టేటికిని కూడా అది సాధ్యవు (0 తవస్సు లోదృప్టి ద్వారా సత్యదర్శనమైనల్లే వంత దర్శనము కూడా నగును (/ ఇలా చెన్పుటయేగాక నవీన వేదదర్శనమునకు నాయన శ్రీ కారము చుట్దారు ఆ అద్భుత సంఘటన యిది 8 7వసం॥[లోమందసొవ దలి అరుణాచలం చేరుకున్నారునాయన అమ్మకూడానాయనతోబ్రాటు అరుకాచలంచేరుకుంది నాయన అరున్లా

తరి చలం వచ్చారన్నమాట విని గోకర్ణమునుండి దై వరాతుడు చూడా రమణమహర్షి దర్శనమునకై వచ్చినాడు తన [ప్రియతమ శిష్యుణ్ణి భగవాన్‌కి వరిచయం చేసారు నాయన భగవానుని సహజ నిష్టని జూచి అచ్చెరువొందిన ద్దైవరాతుడు తానుకూడా అటువంటి నిస్టని సాధించాలని దలచాడు శిష్యుని అభిలాషను గళహించారు నాయన తరువాత వారు ముగ్గురూ పడ్జై వీడు చేరుకన్నారు నాయ నకు అత్యంత [పీతికరమైన క్ష తమిది నాయనరాకకు సంతసించి నట్లు రేణుకాంబ మందస్మిత వదనయై కనిపించినది దై వరాతా తపొోదిక్షకు ఈ స్థలము. చాలామంచిది నేను అమ్మ ఈపర మేశ్వరి చరణ సన్నిధిలో తపస్సు చేయ సంకల్చించాము అన్నారు నాయన _ గురుదేవా సహజ సమాధి నిష్టాగరిస్తులైన త్రీ రమణ ను! ౦ంగా మహర్షుల వారి దర్శనము మీ అనుగర్సిహమున నాకు కలిగినది మీ సన్నిధిలోనే నా తసన్ను ఫలించునట్లు అను (గ్రహింవుడు నేను కూడా ఇచటనే తపస్సు చేసెద నన్నాడు దైవరాకుడు వారి టలను విని ఆనందించినదో మో పరమేశ్వరి రేణుక కంరము నలంకరించిన వూలమాలనుండి ఒక పూవు [కిందికి పడగా పూజారి ఆ పుష్పమును దవైరాతున కిచ్చనాడు జక చిన్న ఆ శమాన్ని నిర్మించుకుని భా(దపద శుద్ధ నవమి నుండ వార్త మున్వరూ తపోదీక్ష ప్రారంభించారు దెవరాతుడు క్‌. తన దక్షల్‌ దినదినాభివృద్ధి పొందాడు అతనియందు. వింత తేజస్ను గానవచ్చింది శిఘ్యని పురోభివృద్ధి నాయన కని పెట్టారు ఒకనాడు ద్నైవరాతుడు గాఢమైన సమాధిలో నుండగా కొన్ని వాక్యములు ఆతని పెదవులుగుండి అస్పష్టంగా విన వచ్చాయిం లి, జ టబ నాయన అది గహించి నప్పటికి పెద్దగా (ద్ధ జూపలేదు కాని

2062

'రెండవనోజున కూడా అలాగే మం (తశద్దాలు దై వరాతుని నుండి వెలువడ్డాయి. ఇది వింతగా దోచి నాయన శిష్యుని సమీపించి జా గత్తగా వాటిని విన్నారు అవి వేదమంతకములవలె అనిపిందింది అంత ఆశ్చర్యం చెందిన వారై 'రీణుకా పదసన్నిధికి చేరి. అద్మూ ఎందుకిలా సంకల్పించావు అని అడిగారు

అప్పుడకని చృష్టికి "కీిణుకాంబ వేద మాతగా గాన వచ్చింది ఆమె యొక్క సమష్టి శక్తియే దై వరాతుని అను గహించుచున్నట్లు [గహించారు అంతేకాదు ఆ భగవతి ముఖంలో ఎదో ఆదేశం కాన వచ్చింది హృ దయ దృష్టితో విషయాన్ని [గాంచిన నాయన నూతన వేద తత్త్వము [వాయంఎకు సిదమె అమ్మను ఇలా

బం (క దమ

స్తుతించారు

శ్లో వేదవూతా భగవపీ శబ్ద (బహ్మ త్మికా పరా

తత్త్వం (ప్రబోదయత్వాశు లేఖనీ (బహ్మ చోడనీ

గ్రమహా భగవతియైన వెదమాత శబ్దబధిహ్మమై (బ్రహ్మ తశ్త్వమును [వ్రాయుటకు ఆదేశించుచున్నది ఆమె మమ్ములను త్వరితముగ సత్యదర్శనము పొలదుటకు అనుగ(హించుగాక_|

వెంటనే దై వరాతుని నుండి వెలువడుతున్న మంతా9లను వాశీయనాళంభించారు ఈ మహాయజ్ఞ నిర్వ హణ ఎలా జరిగింది నాయన మ్మాటలలో విందాం _

విలువైన మాటలు బాలురు వల్కినను లిఖింపదగినవి అనునది నాన్సుడ్లి నాక్సు వేదముపై గల అత్యంత గౌరవముబేతను దేశవాక్సల్యమ్లు చేతను దైైవరాతుని నుండి వెలువడుతున్న వేద

9 (తములిను-ఛందోదర్శనముగా నెరిగి వాంయబూనితిని

263

కొన్ని మాటలు అతని పెదవుల నుండి త్యరితముగా వచ్చి నవి మరికొన్ని అస్పష్టముగ నున్నవి కొన్ని అనంపూర్ణములు అటువంటి వానిని వదలి ఎవి స్పష్టముగాను సంపూర్ణముగాను వవ్చినవో వాబినే వాఠిసి9ిని ఈ బం (ములు (పజావాహుళ్యము నకు ఉపయోగ పడీవలెనలి యెఐఎవి అందు వర్ణింప ఎడ్డ దేవతం వర్ణ నను (కమబద్ధంచేసి మం [తము సూక్తము అనువాకము అని విభజన జే సంపూర్ణమైన అన్వయ భాష్యవంను వాసితిని

దైవరాతుకు పాతిక సంవత్సరముఎ వయస్సు గలవాడు సంస్కృతమున పెద్ద (ప్రావిశ్యములేదు కాని చిన్ననాటి నుండి యోగాఖ్యాసము పొందియున్నాడు యోగనిష్ట తపోదిక్షకువక రించిశది ఆ దీక్ష ఫలికంగా చందోదర్శనము అవతరించినది పూర్వఎి బుషులకు వేద దర్శ నమయి నట్లే ఇవుడు దై వరాకునకు దర్శ నమగుట వివేషము. ఇవి యిుగ్వేద మం (కములను బోలి యున్నవి విజ్ఞులు ఇందలి స్వరవంఎను బుష్కులను తత్వమును పరిశీలించవచ్చును బుధులక తాత్తైకులకు విమర్శకులకు ఇది ఆదరణీయ [గంథమని విన్నవించెదిను

నాకు ద్హైవరాతులప్రై అత్యంత (పేమగఎదు అతను యోగి తాపసి తత్న్వవేత్త మరియు వేదమం(త (దష్ట్ర అతడు వినయశీలుడు ఆతని (ప్రవర్తన చమవ్న తపస్సు యోగయి పూర్వ ఎయిషుంను దలపించుచున్నది కావున అతడు (బహ్మార్ల్షి యని దెలియజేయుచున్నాను _

ఈ మహాయజ్ఞం కార్తిక పూర్ణిమనాడు మొదలై పదహారు రోజులవాటు జరిగినది నాయన అన్నయ భాష్యం కార్తిక పూర్ణిఎు నాటినుండి పాిరంభించి మూఘ పూర్ణిమ నాటికి ముగించారు

264 చ ఛందోదర్శ నమ్‌ నేకు నవీన వేదగుగా పరిగబణింవ బడుతోంది. భారతీయ విద్యాభవన్‌ వారు ఈ (గంథమును [ప్రచు రించి యున్నారు ఆంగ్లాను వాదము కూడా చేయబడినది తన నుండి వేదమంళతరిముఎను పలికించినది నాయనే ఆని సవినయంగా గురుభక్తిని చాటుకున్నారు ద్టైవరాతులు తన గురువైన త్రీ రమజఎ వారిని నాయన మహర్షి అన్నారు శిష్కుడైన దైవరాతున బహ్మర్హి అన్నారు చర [తలో గురువుని శిష్కుడు పొగడుఎ విని యున్నాము కాని శిష్యుని శాఖంచిన ఘనత నాయనకే దక్కుతుంది. ఇందు అతని మవి నీయకగానవస్తుంది అందుకేగాబోలు జ్ఞాముల మనన్సు బరిహ్మ ము ళా అన్నారు క్రి రమబఎి గురువైనా శిష్యుడైనా జ్ఞాని అందరి యందు జూచునది బర్సిహ్మ మే శ్లో వేద (ద్రష్టా స భగవాన్‌ (బహ్మర్షిః బర్సిహ్మఐణస్ప తిః వాచం సంచోదయకత్వాసు వేదార్లస్య [ప్రకాశతే థి [ (బహ్మర్షియై వేదములను చూచిన భగవాన్‌ (టహ్మ ఇణస్పతి వేదార్థ తత్వమును దెల్చుటకై నా వాక్‌ శక్మియందు (నకాశించు గాక ్న ఈ శోతాన్ని గమలించిన ఛందోదర్శన [గ్రంథ నిర్మాణంలో నాయన బరీహ్మణ స్ప తిగా వెల్గెనని అనిపిస్తుంది అననన 6 అననా

265 6 అస్త్రవిదాన్ర (పదర్శనమ. శ్లో అస్త్రం మమ భవధ్వంసాయ రటతాం

సుతామ తరుణి శ్రీమాతర సతామ్‌

[ఏ ఇంటదాణీ శ్రీవూతా దుర్దనుల నాశనమునకై నీవు నా అస్ర్రముగా “వకాశింవుము] (లేకు నీవు నాకు అస్త్రముగా పశిచేయుము

అ ఇందాగిణీ సప్త్రృసతి గణపతిముని

ళ్‌ త ఛి ఖ్‌

అణుయుగం మనది అణ్వాయుధములను నింగిలో నిక్షిప్తం జేసి అవసరమైనపుడు శ ్మతురాజ్యములపై (సయోగించు ఆలోచన అ[గ రాజ్యాలలో కానవస్తున్నది తదను గుణంగా విమర్శకులు కూడా ఈ ఆలోచల్ని తోసివుచ్చి శాంతి వచనాలు పల్కుచున్నారు 5౧4206 1౫/4౬ అని 35% 2 అని అనేకమార్లు వ [తికలలో వ్యాస ములు పకటింప బడ్డాయి మారణాయు వములందు మొఖ్యంగా ఉండేది శక్తి ఆ శక్తి జడఎదార్ధ ము ఎలో ఉన్నంతకాలం ముప్పు తప్పదు కావుననే మన పూర్వీకులు అటువంటి శక్షిని లోన నిక్షిప్పం చేశారు అబు విజ్ఞానం మన పూర్వీకులకు తెలియనిది గాదు వారు తవస్సు ద్వారా శక్నిని పొంది శాంతి కార్యములలోనే వినియో గించేవారు తవ సంకల్ప బలంతో దేశాల్ని భస్మి పటలం చేసీ శక్తి వారికున్నప్పటికి (పకృ తితో రాజీపడి వారు జీనించారు శ్రీరాముని చరితమును మానవులకందించిన వాల్మీకి నారద మహరి నడిగిన పక్సిశ్నలలో ఇది యొకటి

266 న్లో ఆత్మవాన్‌ కో జిత (శోధో ద్యుతిమాన్‌ కో నసూయక కస్య బిభ్యతి దేవాశ్చ జాత రోషస్య సంయుగే [మనో నిిగహము కలవాడు కోపమును జయించినవాడు కాండిముంతుడు అసూయలేనివాడు కోపమువచ్చినచో యుద్ధమున కుపితుడైన ఎవనిని జూచి దేవకలు కూడా భయవడుదురో అతడెవ్వ డుగ్వ దీనినిబట్టి కోవము జయించుట యనగా వివేకముగ కోపము వదర్శించుట అని దెలియుచున్నది శాంతి కాముకులు కోపమును వళ్సిదర్శించినను అది దేశక్షేమమునకే గాని వినాశనమునకు గాదు విశ్వామ్మిత దూర్యాసాది మహర్షులు [సకటించిన కోపములు శాపముఎయ ఇందుఎకు నిదర్శనములు భీష్ముని శరఘాతములకు కోపించి చక్రము బట్టిన శ్రీకృష్ణుల చేష్టయందు ధర్మ సంరక్షణ పై అతనికి గల మక్కువను జాటుదున్నది ఇటువంటి తపోధనుల కోవన పయనించిన నాయన తన తపోబలంతో అప్తసంపత్తిని తన అధీనం చేసుకున్నారు దేశ స్వాతం [త్య సంహిదన అతని ధ్యేయం సుస్ట్నైర వేద సంస్కృ తిని స్టాపించాలని తలచారాయన భగవంతుడు అతనిని అను (గ్రహించి అటువంటి గురువుని అతనికి పళ్సిసాదించాడు ఫలితంగా సర్వ వేదాంత సారమై సర్వమత ఆమోదయోగ్యమై యొప్పు తీరమణ గితను (వాసి సమాజానికి సమర్పించారు ఆయితే తరతరాలుగా శాస్త్రం పేరున మూరమెన నమ్మ కాలకు ఆచారాలకు అలవాటుపడిన పరీజానీకంలొో ఒక్కసారి చె తన్యం వసుందా? అలా వచ్చి నట్లై తే “యా అాలీ

267

ఇన్ని మతాలు కులాలు ఈదేశంలో పుట్టి ఉండేవి కావు అయితే తవవంతుగా మత మౌఢ్య్య నివారణకు అనూహ్యంగా అస్త్రం [పప్రయో గించారు నాయన అవిచిత సంఘటన త్రీ రమణుల సన్నిధిలో జరగడం విశేషం

త్రీ రమణ మహర్షి సన్నిధిలో చిరకాలంగా ఉంటున్న మళ యాళ దేశీయుడు ఫలనిస్వామి అతడొక సంన్యాసి పెద్దగా చదువురాదు భగవాన్‌ అరుజాచలంలో (వాహ్మఐస్యామి యని పిలువబడే రోజులలో వారిని జేరి సేవలు చేసేవాడు తత్స్యం తెలిసి కోవాలనే తాప [త్రయం అతనిలో ఉండేది ఫలితంగా టౌనులో నున్న [గ్రంధాలయం నుండి కొన్ని పుస్తకాలను దెచ్చి తవ్వులు తడకఎతో చదువుతూ ఉండేవాడు శ్రీ భగవాన్‌ ఇది గధిహించి ఆ పుస్తకములను తాను పుచ్చుకొని చదివి అందలి విషయాల్ని ఫలనిస్వామికి జెప్పేవారు. తత్స గ౦ం0ధాలలో పరిచయం శ్రి రమణుల వారికి గూడా అప్పుడే కలిగిందట ఈ ఫలనికి కొన్ని మూర్థమైన అభిపా్తియాలు ఉండేవి అవి అప్పుడప్పుడు ఉస [దవా లను తెచ్చి పెడుతూ ఉండేవి

ర శీవ॥ సం లో ఒకసారి శేషా (దిస్వామి రమణుల సన్ని ధికి వచ్చారు మహర్షితోపాటు భోజనం చేసారు చేస్తున్నవ్చుడు కొన్ని మెతుకులు ఇటూ ఆటూ చిందర వందరగా విఎరారు రమ ణుల శిష్యుడైన కందస్వామికి కోవంవద్చింది మీరు ఇలా ఆహారం పారేస్తే నేను మరి మీకు ఆహారం ఇవ్వను అని అన్నాడు (క్రేషా దిస్వామి ఆ మాటల్ని పట్టించుకోలేదు కాని ఫలని శేషా (ది జ్ఞానికొాడు ఆనిపలికాడు చలించని శేషా [ది అటనుండి వెళిపోయారు మరల ఎప్పుడును తిండిక్షై అచటకు రాలేదు ఫలనిస్వామి అపి వేశం అందరికిని వొధ కలిగించింది

268 _ పడై వీడులో శిష్యుడ్డైన దైైవరాతుని నుండి నవీన వేదం వెలువడగ్గా థాష్య౦ వాీసిన గణపతిముని 88 సం నూఘ మాసంలో (అవగా ఈ5 9 8) శ్రీరమణుల దర్శ నమునక్షై మరల అరుణాచలం వచ్చారు విశాలాక్షమ్మ కూడా వారితో వచ్చినది ఎరమును చేరుకున్న వెంటనే వారిరువురూ తిన్నగా కొండెక్కి స్మృందా1శమ౦ చేరుకున్నారు ఛందోదర్శనము యొక్క విశేషా లను నాయన రమణులతో ముచ్చటించారు అందరూ వింతగా నాయన మాటల్ని విన్నారు అలా ఎన్నో విషయాలు మాట్లాడు కొంటూ ఉండగా చీకటీ పడింది గురు దర్శ నముతో ఆతని సన్నిదిలో తన్మయత్వం పొందిన నాయనకు వొద్దుపోయిన సంగ3 తెలియదు కాని మహార్షి యిది గమనించి ఫలిని స్వామితో పొద్దువోయింది అమ్మా నాయినా ఈ రా [త విరూపాక్ష గుహలో ఉంటాను తాళంతీసి తుడిచి శుభం చేసి ఉంచు అన్నారు భగవాన్‌ స్కందాశథిమంలో ఉంటున్న నను యంలో ఫఎని విరూపాక్ష గుహలో ఉండేవాడు అమ్మ నాయన బన ఆ గుహలో ఎర్పాటు చేయడం అతనికి నచ్చలేదు కొని మహర్షి మాటల్ని కాదనలేదు కావున మాట్లాడకుండా అచట నుండి బయలుదేరి పురంలోనికి వెళ్ళిపోయాడు వాగా చీకటి పడేసరికి అవ్ము నాయనల్ని దిగ పెడుతూ మహర్షి కూడా విరూపొక్త గుహకి వచ్చారు. కాని గుహ తలపులకి పెద్ద కాళం వేసి ఉంది ఫలని అచట కానరాలేదు కొంత సేవు వేచి చూదారు ఫంని రాలేదు ఆమళ ఛాంద కుడి మూర్ధత్వం నాయిన గ౦హించారు గృ పహూసులు గుహంయందుండరాదు ఇదే వాని వతన్ను నునదేశ వతనావస్థకి ఈ మూర్జువు చాందసవాదుతే

269 కారణమని అతను విచారించారు ఛాందసవాద నిర్మూ లమునకు అ దేనిని ఇలా పా$ిర్ధించారు శ్ల్‌ అద్య కోధం విమోక్యామి భాండవేగ్ని మివార్డునః భువనే ప్రాణిభిః పూర్ణే పరితోపిచ విస్తృృతే

[ శాండవ వనమునందు ఆర్జునుడెట్లు అగ్నిని విడచెనో [పాజీ కొట్ల తో నిండి సర్వ దిక్కులు వ్యాపించి యున్న యీభువన మందు నేనిప్పుడు (కోధాగ్నిని (అగ్నేయాస్త్రమును విడుచు చుంటిని]

అంళతటితో నాగక ఒక చిన్న రాయిని కీసి తాళం కప్ప పై విసిరారు టప్‌ అశే శబ్దంతో తాశంకప్ప విరిగి (కిందపడింది తలుపు తెజచుకొని అమ్మ గుహలోకి (ప్రవేశించినది సాయిశ విస రిన రాయి కొండను రం (ధం చేసూకుంటూ లోనికి స$ివేశింవ సాగినది నాయన దానినిజూది వెంటనే అచటగల రాతిపై గూర్చొని ధ్యానం పాఠరంభించారు

తో నలిలం క్షిఉతశ్చాపి ధున్వతశ్చాపి పర్వతాస్‌

[నీటిని వర్షింప జేయువాడును వర్వతములను చెండాడు వాడును అగు ళం (దుని తేజస్సెట్లో అల్లే యీశ్వర వు[తుడనైన నాతేజస్సు గూడ ఫలించుగాక]] (వారుణాస్త్రమిది

పదిహేను నిముషాలలో అకస్మా కృుగా అరుణాచలంపై గాఢ మైన మేఘాలు కఠిమ్మాయి. ఉరును.లు మెరువులతో వర్షం కుండ పోతగ కురువసాగింది ఈ అనుకోఇ మోర్చు నకు [ప్రజలు ఆశ్చర్యం చెందారు అంతట ఊహించని పెద్దశబ్దంతో పిడుగు పడినది అప్పుడు నాయన కండ్లు తెలచారు. ఎదురుగా [పశాంత వదనుకై యున్న గురువును జూచారు

270 నాయనా విచారించకుము నీవు వదలిన యస్త్రము స్వాతం [త్య విప్లవ జో్యోతియై పకాశీస్తుంది ధర్మ రక్త్షకులయందది యంతర్లీన శక్కియై మానవ పురోగతికి శ్రీకారం చుడుతుంది -_అని తన గురువు తనకి చెప్పినట్లుగా భావించారు నాయన న్ష్‌॥ దూరం యాహికువాద ధర్మవృష జే శీత పరం పంగుతా దుర్భాఫింతే భువనం జహీహి పరితో వర్టస్వ సంసత్చ తామ్‌ సోదర్వేణ సమన్వితో భువమిమాం 1పాప్తో గురు [గామణీ శూరాంత ఇరనేత$ విిభమహరో దేవో భవానీ సుత [[కవాదమా దూరముగా పొమ్ము ధర్మ వృ షభమా యికమీద నీకు గుంటువలదు దుర్భా$ంతీ నీవు పుడమినివీడుము సజ్జనుల కూటమా వర్ధిల్లము ఎలయన శూరాసురుని హరించిన దేవుడు కుమారస్వామి గురూత్త ముడు తన సోదరునితో గలసికొని యీ భూమిని.చేరుకున్నాడు _] -- యని (పస్తుతించిన నాయనకు స్వయంగా తానే పెరుగూ అన్నం కలిపి తినిపించారు మహర్షి మర్నాడు అలయంలో పొడువడిన రధముపై పిడుగ-పడి కాలిపోయినట్లు వార్త అందరికీ తెలిసినది తాను వదలిన యస్త్రమును తానే యుపసంహరింప జేఎన నాయన ఈ వార్త విని ఆ పరాశక్షి యను గహానికి అంజలి ఘటించారు శన గురువు తనకూ (వతిసారీ కార్తికేయుని రూపంలోనే కనిపిస్తూ అండటంవల్ల తన రచనలలో మహర్షిని కార్చి కేయాంశగా హిగిడియున్నా రునాయనఇది ఎంతవబకుసమంజనం అనేఆ నుమోనం

27 వారికివచ్చి మహర్షినడిగారు మహార్షిజవాబు చెప్ప లేదు ఆమర్నాడు నాయన వారి వద్దకు వెళ్ళగా మహర్షి ఈశ్వరస్వామి విరూపాక్తు గుహలో ఉన్న వినాయకునిపై వెళ్ళా వాసి యున్నారు అతని కోరికపై నేను కూడా [వాసాను చూడండి యని తాను వాఫీసిన వెణ్బా (తమిశపద్య ౦) చదివి వినిపించారు అందు గణపతి నా సోదరుడు వానిని రక్షింపుము అని వాశిసియుండి తనపై మహర్షికి గల యభిమానమునకు అతని కండ్లు చెమర్చాయి. మహర్ద్డులు స్కందావతారులే యనుటకు ఇదియే నిదర్శ నమిని సంతోషించా రాయన ల య 7 అళగమ్మ నిర్యాణము గీ. ఆళకు సుందరంబోల్‌ అగముమ్‌ నీయుమ [టు అభిన్ని మూ యిరుప్పోమ్‌ అరుణాచలా = అక్షరవణవమూల (తమిళము) శ్రీరమణ మహాళ్షీ

[అ౪రుణాచలాస్వామీ _ అళగు సుందరులవలె నీవును

నేనును గలసి భేదం లేకుండా నుందమ తళ చ్‌ గ! గ

శక్తీశ్వ రుయ ఎక దేహుఎ వారిది లీలా శరీరము అంద! శకి యను పదము స్రీ వాచక మైతే ఈశ్వరుడు పురుషుడంగా కిర్తింపబడ్డాడు ఇది వ్యావహారికము వారి అభీదమును సాధకులు తాత్వికులు ెలిసికొనగలరు మహర్షి తాను వా0్రసిన అక్రరమణ మాల యును తమిళగీతిక యందు తనితల్లి దం (డుల భాంధవ్యయి నందలి ఎకత్వ మును పై చరణంలో తెలియజేసియున్నారు వారి తం (డిపేరు సుందరంఅయ్యర్‌ తల్లి అశగమ్మ వారిదాంపత్యము ఆదర్శమైనది త్రీ రమణుల వంటి కుమారునకు జన్మనికృుటయే

272

ఇందులకు నిదర్శనము. తమిళమున “స్సందరవ్‌్‌*ో అనగో "అందము" అని యర్హము. "”అళగు” అన్నను ఇదే అర్ధము. ఇలా నామమునందలి ఏకత్వ మునకు, సొందర్యమునకు, సొశీల్యమునకు వారు ఆదర్శ దంపతులు. మహర్షి జాల్యనునందే తం డిని పోగొట్టు కొన్నారు. కావున తల్లికి సేవ చేసి బుణవిముక్సి దీర్చుకుడే మహా భాగ్యము అతనికి కలిగినది,

కుటుంబ పరిస్థితుల రీత్యా మరియు వయన్స్ఫు మళ్ళు టచే ఆమె 1016 సంకలో రమణుల సన్నిధిని చేరుకున్నది. యతియై గుహలలో నుండే కనయుడు తన్ను ఆదరిస్తాడా అందులకు శిష్యులు అంగీకరిస్తారా అను సంశయం ఆమెకు మొదట కలిగింది. కాని కరుణాపూర్ణులై న ఖభగవాస్‌ ఆమె అనుమానాల్ని పటాపంచలు చేసారు. “రా అమ్మా :ః పోదాం ౯” అని ఎంతో ఆప్యాయంగా అమ్మని విరూపాక్ష గుహకి పీసుకుని వెళ్ళా రాయన. అప్పల్లో [ప్రసాదాలు దండిగా వస్తూ ఉండడం వల్ల వచ్చినదాన్ని అందరూ పంచుకుతినేవారు. కావున వంట అవసఠము లేకపోయింది. మహర్షి సోదరుడైన నాగసుందరం కూడా థార్య చనిపోయిన తరువాత అరుణాచలం. చేరుకున్నారు. అచటనే సంన్యాసం పుచ్చుకొని “నిరంజనానందస్వా మి”గా పేరు పొందారు. విరూపాక్ష గుహ చిన్నది కానడంతో స్మృందాశ9మానికి మకాము మార్చారు* తనయునిపై. ./గల [పేమతో అచట వంట [ప్రారంభించింది అళయమ్మ.

మహర్షి జూపే సమానత్వాన్ని వాితలలో' తెలియజేయడం కష్టం. పశువులు, వక్షులు, మనుషులు అందరూ సమానులే. అందరినీ సమదృష్టితోనే జూచేవారు భగవాన్‌. సనాతన కుటుంబంలోని కొన్ని అచార్హాలు అశ్రగమ్మ మొదట్లో వదలుకోలేకపోయింది మడి, తడి

"273

ఉల్లి పాయలు తినకపోవడం, కుమారునిపై (పత్యేక వ్యామోహం

ఇలాంటి కొన్ని వాసనలు ఆమెకు ఉండేవి. సవాజంగా నిర్మల

నునన్ముురాలు ఆమె. అంతే కాకుండా భక్తురాలు, . మంచి బాగా

తత్త గీతాలు పాడేది. వులుసుపాట, చారుపాట అని వంటకుచెందిన

పనులలో తత్త్వం తెలిపే పాటలు పొడేది ఆమె నిత్యముక్త జీవ

నమునకు ఐహీక వాసనలుండకూడదు కదాః కావున ఆముష్మి క

విద్యాభ్యాసం [పారంభించారు శభగవాన్‌.

• “దు వస్త్రమును ఇంకెవరో తాకినారే ? ఇంక మడి ఎట్లు ? . ఈ దినమున ఉల్లి పాయలు ఎజ్జిగడ్డలు తప్ప మరేమియు లేవ్కు ఈ పాతను సపలానవాడు తాకినాడు ఎలా 1?” అని పలువిధముల నయాన, భయాన అమ్మనుండి వాననల్ని కొలగింప చేశారు -భగవాన్‌. స్వామి మహామహిముడన్న నమ్మిక ఆమెకుండెడిది. అమె నమ్మి నట్లుగానే ఒకసారి జ్యోతి రూపంలోను మరోసారి నాగ _భూషణుడుగను దర్శన మిచ్చారు భగవాన్‌,

శ్రీ రమణుల ఆదరణలో వాసనాక్షయం చెందిన అళఘమ్ము "జ్ఞానము పొందినద్దై వచ్చిపోవు వారికి వండి పెడుతూ భక్తజన సేవ చేసేది. అంతేకాకుండా కాషాయం ధరించి యక ధర్మాన్ని పాటించింది. . 1922లో అమె ఆరోగ్యం [కమంగా క్షీణించ సాగింది.

స్వామియే ఆమెకు వరిచర్య చేయుచుండెను. 18_5.1022 నాడు అమెకు చరమకాల మాసన్నమైనది మందులు పనిచేయలేదు. ఆమె [బతుకదు అని అందరికి తెలిసినవి. ఆనాడు వై శాఖ బహుళ నవమి, ఊర్హ్వ శ్వాసము పౌళ్తిరంభము కాగానే మహర్షి తమ దక్షిణ హస్తమును తల్ని హ్బ చదయము పైనను, వామహస్తృ మును శిరవు

లశ

_ నను ఉంచిరి, వీకా్యగ దృష్టితో తల్లిని గమనించు చుండిరి. శ్రీ _రమణుల మూటలో ఆ రోజు ఆమె పరిస్థితి యిది,

॥ *త్రోనబ ఉండే (వవృత్తులు, పూర్వజన్మ వాసనలు రాబోయే జన్మకు కారణములగునవి మిక్కిలి (వకోపించీనవి. వాహ్యన్మృతి అడంగి పోయినది. కావున సూక్ష్మ లోకములలో సూక్ష్మ శరీరమున నావె యదుట దృశ్యము వెంట దృశ్యము సాగిపోవుచుండెను”. ఇలా వాసనలతో వరియాణమగుతున్న ఆమెను వాసనాక్రయము

_ గావించుచూ ముక్తినాందుటకు ఈశ భగవాన్‌ తన యాత్మ శక్తితో యుద్ధము జరుపుచు చివరకు. అంతర్యాగమున వాసనలు నశించి

మనన్ను అత్మయందు అయముగునట్లు చేసి రాతి 8 గం॥లకు

_ అమె సంవూర్ణశాంతి చెందునట్లు జేసి ముక్తి వఠిసాదించెను. చుట్టు నున్న వారిలో నిరంజనా నందులను, గణపతి మునీం |దులును

మరణ నూవకమగు సన్నని ధ్వనిని వినిరట.

ఇలా శ్రీ భగవాన్‌ చేతులలో మహా నిర్వాణాన్ని పొందింది ఆమె. కొందరు [వసంగ వశమున “అమ్మ పోయినది” అనగానే మహర్షి వెంటనే “కాదు పోలేదుః లీన్నమైనది” అని అన్నారు. ఇక శరీరమును ఏమిచేయవలయును? దహనమా సమాధియా ? అను

.పరిశ్న 'ఆందరిలో కలిగెను. రమణ గితలో ఈ వ$౦ిశ్నకు 12 వ॥

అధ్యాయనమున సమాథానము కలదు, “ముక్తు రాలి దేహమునకు

దహనము కూడదు సమాధియే” తగును అని మహర్షి చెప్పియు

"న్నారు, కాన గణవతిముని ఆమె శరీరమును సమాధి జేయుట

యుత్త మమని, చెప్పగా చివరికి అశ్వ త్హవృ క్షవు నీడయందు ఆ 4కి

_రమును సమాధి చేసారు. _ . - . .మహాపూజాదివసమునాడు ముక్తిపొందిన అళగమ్మ సై _సొళిద ర్యాంచ్యాషట్మృమును రచించి [శద్దాంజలి ఘటించారునాయన,

ల్‌75 శ్లో దుందుభివర్లే వృష షష్టదినే మాధవ కృష్టదలీయ నవమ్యాం భార్గవ వాసర నిశి శతతారా సం యుక్తా యాం పఠిథమే యామే [(దుందుఖి సంవత్సరమున వృషథ మాససున నాఅవ దిన నున వె శాఖ బహుళ నవమియందు శు[కవారమ రాత్రి శతి భిషా నక్ష [తయుక్త మైన తొలిజామునందు శ్లో థారద్వా జీ పౌరాశర్య డేష్ట కులోద్భవ సుందరపత్నీ గురుగుహ బాగజ రమణ మహశ్తే ర్మాతా పూతా చారి (జ్రేఐ (భారద్వాజ గోత9మున పారాశర్యుని కులము నందు పుటిన సుందరార్యుని వత్మ్నియు గురు గువొంశమున పుటిన ట త ల్లి రవిణ సువర్షి యొక్క తల్లియు పావన చరితయు శ్లో త్యాజిత బూనస సింగా హంసీ శివపద భక్తి కొలిత ఎం౦కా తత్‌క్తణ ధూత సవ స్త విఠల్చా [మానస రాగము లేని హంసి యును శివుని చరణ భక్తిచే పాపయిలను కడగివైై చినదియు గుహుని జేత్రి శక్తిచే నిరుద్ధము లైన పొణములు కలిదియు ఆక్షణమందే పోగొట్టబడిన అన్ని వికల్చ ములు కలదియును ]

276 శ్లో॥ నిగమాంతవతో వేదం జ్యోతి ర సర్వ జగత్చు వ్యాప్తం జ్యోజః | సుత గుహ దృష్ట్యా వ్యక్తం జ్యోతి లి సౌందర్యాంబా సమ భూజ్ఞ్యోతిః ॥

[అగు సొందర్యాంబు వీ జ్యోతి వేదాంత వాక్యములచే కెలియనగునో, ఏజ్యోతి జగములందు వ్యాపించి యుండునో, ఏది కుమారుడై వ కుమారుని దృష్టిచే తెల్ప బడెనో ఆజ్యోతి యాయెను]]

యూ ట్‌

నో॥! రనుణ మసహారే 8 కరసరసీజ

క యె

ద్వయ మళరంద స్ఫుట భారేవ। అత సమాధా సౌందర్యాం వా దేవ్యాస్తీర్థం నవమఘ శమనమ్‌ ॥ ,

[రమణ మహార్డి కర సరోజ యుగళమందు జనించిన మశ్ర రంద ధారవలె సొందర్యాంబాదేనవి సమాధి యందలి తీర్థము “అఘ శీమన పావనాశమయ్యెను._]

1. జయకు మహర్షి రాత్మా పూతా

జయతు సమాధి? కోపి తదీయ? జయతు మహర్షి స్థాపిత లింగం . జయతు చతీర్థం నవ *మఘశమనమ్‌ ॥

[పావనమైన ను హర్షి జనని జయించునుగాఠక ఆమె సమాధి జయించునుగాక, మ హర్షిచే స్థాపించ బడిన లింగము _జయించును గాక్క (కొత్తదైన “*అఘ్టశమనో తీర్థం జయించునుగాక తరువాత. -గణవత్తి మునీం[దులు వేదమం (కాలు చదువ తుండగా రమణ మ హర్షి లింగ (పతిష్ప చేశారు. అచట "వేద విద్యకు

(|

277

2ందిన విశ్వ విద్యాలయము. స్థాపించాలని నాయన తలచారు కాని మహార్షితమ్ము డై న నిరంజనానందస్వా మిగుడికట్టథటలయుననని తల చారు అందులకతడు [సయత్నముసాగించగా (పోత్స్చా హముదొరక లేదు విఫలమనస్కుడై అతను ఒకరోజు మహార్షినినమీపించి అమ్మ సమాీధిప్టై గుడి కట్టవలయున3 ఉంది పరియత్నమ్ము సాగడం లేదు అన్నారు అందులకు మహర్షి నాయనను సం [వదింఛు అతని సంకల్చం౦ లేనిదే సని నెళవేరదు అన్నారట నాయనకిది తెలియజేయగా అతను సంతోషించి భగవాన్‌ అలా అన్నారా అయికే కానివ్వండి అన్నారుట ఫలితంగా మాతృ భూతేశ్వలుని ఆలయం సవూధిపై వెలసింది

సమానత్వానికి ప్ఫితిరూపమైన మహర్షి నాయన కోరికను కూడా విచి తంగా తీర్చారా అని అనిపిస్తుంది ఒకనాడు మహార్షి కొండపైనుండి [కిందకి దిగి సమాధి చెంతకు వచ్చి అచటనే ఉండి పోయిరి. వీదియోశక్తి వారిని అట్లు ఈడ్చుకొని వచ్చినదనియు వరేచ్చ చేతనే తాను అచటకే వచ్చాననియు చెప్పారు తరువాత అదియే రమణా (శమము అయినది సాక్షొత్తు వేదపురుషుడే అచ టకు దిగి వచ్చుటచే నిరంతర [బ్రహ్మ విద్యాది చర్చలు అబిట సాగుతూ ఉండేవి కాగా వేదవిద్య వేదవిమర్శ ఇత్యాది సక్కార్య ములకు నిలయమై నాయన కోరినట్లు వేద విద్యకు చెందిన విశ్వ విద్యాలయమువలె పళ్తపంచథ్యాతి నార్టించినది

వా సర ఆజా

278 8 కశాల మాత్షమం శ్లో | ఆత్మ స్థస్య సహ (ప్రారం శుద్ధం జ్యోతిర్మయం భవేక్‌ తత$జీవేన్న సంకల్పో యదిసాౌంనిధ్యత పఠేత్‌ ॥ గ్రఅత్మయంచు నిలకడ జెందిన వానియొక్క సవా సారము శ్ధమై జ్యోతి స్వరూవమిగును సాన్నిధ్య బలమువలన దాని యందు వడిన సంకల్చము జీవించద్చు]- శ్రీ రమణగీత ళ్‌ ఓ ల్‌ చి సృష్టి నీర్మా ణమునకు మూంమైనది వరమేశ్వరీశక్సి ఇది ప్రారిఖుంంద్తుగూడ సంచరించుట. విశేషము దేహను నందలి శక్తిని కుండలినీ శ్రక్సియన్గిాయంధురు. ఇది మూలాధారము నుండి బేచిి సృ దయముచేగినద్దై అఛటినుండి సహసాథిరమునకు (శిరన్సు నకు శనొకి తదుఫరి శర్మీరము చండంటను వ్యాపించుచున్నది [పాణుల యందలి చలన గనునాదుఅకు ఇధియే శారణము కాని దేహమును శేను అను సంకల్ప మ్రుళ్లో జీనించువారలందు అది అజ్ఞాన స్వరూ యమన క్రర్హింనను శ్రంకల్బ్పరహితుఖై న జ్ఞామలందు అది శుద్ద మైమ శఈండలినీశక్తి హృ దయ స్థానమందు నేనుగా [వకాశించి సక్‌ వురుమునితో ఈ చిత్‌ శక్కిగలయుటచే అయోగి అత్మ నిస్టుడె 'నిలకడ చెందుచున్నాడు తవస్సమాధిలో యోగులకు ఈ తత్వ దర్శన చిత్హ్య దర్శనభొగ్యములు కలుగుచున్నవి దీనినే కుండలినీ విద్య అని అంటారు

ఈ విద్యయొక్క, తత్త్వార్ధము రేణుకా జమదగ్నుల గాధ యందు గానవచ్చుచున్నది తండియాజ్ఞ ననుసరించి జవ దగ్ని మహర్షియొక్క కుమారుడై న పరశరాసుడు తలి యొక్క అనగా

279

"రేణుక యెంక్క శీరమును ఖండింఛు వైనము అందరికీ తెలిసినదే కువూరుడు తల్లి యొక్క తలను నరకుటయను [వ(క్రియ కొంచెం ఆశ్చర్యం కలిగించడంతోవాటు' కఠినమైన చర్యగా గానవస్తుంది కాని తాత్స్వికులు దినిని ఒకానొక విద్యారహన్యంగా వరిగణీస్తారు

వ్యపోహ్య శీరకవాలే అనే శృతి. వాక్యము తెతశీయ

లె రాావావ ఉవననిషత్‌.లో గానవస్తుంది ఇందలి అనువాకాన్ని చదివినప్పుడు యోగి తశయందు సంచరిస్తున్న విద్యుత్‌ శక్తిని శీర్ణ్షమునకు లేపు వాతై యోగమందున్న పుడు అశక్తి కపాలములను విడద్దీసి బహిర్గ తమున గల మహావిద్యుత్‌ శక్షితో కలసి లోపల వెలుపల యాతా యాత విహారముజేయును అని జెప్ప బడియున్నది అంతేగాకుండా అటువంటి యోగమును పొందిన యోగి స్టితె ఇలా వరింవబడీ ణి

యున్నది

గం [0086 ర్రం8 ౧66౧౭౧౮04౧ 890౪6 6౬౧ (6412 ౧౯

౧6 ఓ0గ00 ౧4౧ గ౮_09 90000098 [14 0 ౧6 50960 ౧6 66 0౦ 1౧9 6959 గ౧౦ ౪6 ౦ [౧642898 8౧6 ౧6౦ ౪౦,0౦ 00౪ 69686 0౪6 ఇ౧6 200౪6 8 1666 ౧6 5800069 8411140 1/౧ 0౧ 8 9౧8౦64 ఆళ్చే 0 వకనతి ౪౧౦౧౮ రంగ 946౪ 0౧ ౧6 ర ౦88 &౧6-563 ఆ ౭గ6 ౧85 6౧415 5 64 గ౫84(౦ ౪౧౦% ౨౪6498 గ ఆ ఆగిరం! ౪గ౦596 ౧0౦836990౧ ౧169 గాగడ 52 8504068 0 5 59 ౪౧౦౧ 5 6౧ 0౧696 ౪ [౧ ౧6౭౦౦6 4౧64 5 ౧౧గాం &

ఈ ఉపనిషత్‌ వాక్యాలను ఆధారముగా జేబకొని తలనుండి ఫా9ిణముపోయిన బహ్మ నోకగథి ఇెఇిదునను విశ్వా ఫముతో సంన్యాసులు మరణించు సమయమున వారి తలపై కొబ్బరికాయ కొట్టు ఆచారము వచ్చినది చరితర్తిను గన్తుధించిన శుండలినీ విద్యతో కొంత సాధన వెందిన దగగూగ్సులు "ానవస్రారు గాని కపాల మోక్షము చెందిన శరునాత జీవించిన యోగులు గానరారు

280

పరశురాముడు తనతల్లి తలను నరికిన విధ ౦ గబునింపగా అతడు తన యోగసాధనలో మనోబుద్ధులకు మూలమై సంకల్చ వికల్పాలకు పీరమైన శిరస్పునందు మనకే దనము. గావించి అంతటితో నాగక తనయందు కుండలినీశక్తి రూజమున చరించు జగన్మాత యశము [గ్రహముతో కపాలము విడువడగా శక్తి యొక్క వ్లిపోరము శరీరమునందున బయటకూడ నిర్వి రామంగా సాగుతూ ఉంటుం3 అటునంటవ్పుడు యోగియొక్కు శరీరము విద్యుత్‌ యం |[తమౌతుండగని నాయన ఉవబూసహ [సము నందు వివరించి యున్నారు ఆ క్లోకమిది = వీ అవతరణం ధ్యాతంచే దారోహణ మద్భుతం భవేద్భ క్షే

యస్మిన్నిదం శరీరంభవతి మహావై ద్యుతాగ్నియన్త మివ

గకకాశమునుండీ శీరోమార్గనున శరీరమునందు బ$ివేశించు చున్న శక్తి యొక్క, యవతరణమును ఎవ్వడు అనుభవ వూర్వ కముగో దెలిసికొనుచుండునో వాని మూలాధారము నుండీ ఈశకక్తి మిక్ష్మితి వడిగా నారోహించుచుండును (మీది కెక్కుచుండును అట్లు అరోహించునవుడు భౌతికమగు శరీరము నుహావిద్యుత్‌ అగ్నీయం [తమువలే నాశ్చ ర్యకరమగుచుండును

ఈ శ్లోక రహస్యమును గమనించిన కపాలమోక్ష [ప (కియనే రేణుకా శిరశ్శే దనముగా వర్ణించిరని నిజానికి మాత యొక్క అను [గహము ద్వారా పరశరామునికి కపాల భేధసిద్ధి కలిగినదని కలియుచున్నది అంతేకాకుండా "చిక్‌ అనగా జ్ఞానము అని భగహేన్‌ చెప్పియున్నారు. కరతలామలకము అనే మూటయందు శఈుఅర్జీము గొనవచ్చు చున్నది కావున అవిద్యాచ్భే దనమే శిరచ్ళి ద మను భావమును రేజకగొథ చెన్పుచున్నది బహుశా అందుచేతనే [1సజలుఅశిరమ్మ ను(ఆనగాశిరములేని అమ్మ న్ఫుపూజిస్తారు గాటోలు

లై

పరశరాముని తరువాత కపాల మోక్షము నాందిన యోగిగా నవీన కాలంలో నాయన గానవస్తారు పడై వీడులో రేణుకా దర్శనము అయిన కాలమునుండి ఆతని శరీరమునందు పోవ ము సాగుచునే యుండెను తనయండు కుండలినీశక్తి యాతాయాత విహారము చేయుచుండెనని అతను ఉమాసహ (స్రమునందు కొన్ని శ్లోకములలో నివరించియున్నారు ఠన శరీరమునందు ఆత్మ వై తన్యము జడ ముగు భాగము వేరుగా [గ్రహింపబడునట్లు ఆయన తెల్పి యున్నారు

శ్హో॥ శాసిమోదల హరీతవనీచి

ర్నిర్గతాదశ శతార సుధాజ్టే పూరయత్యభిల మమ్న్మ శరీరం నేవావేద్మి పరమే జడభాగమ్‌ ॥

[ఉిక్తృమురాలనై న అమ్మా ఎహ [సారమను సుధా సాగ రము నుండి వెలికి వచ్చిన నీయె.క్క ఆనందలహరియగు నొకానొక తరంగను నాశరీరమునందు అభి మును అత్మ చేనిండించుచున్న ది జడభాగము నాకు స్ఫురించుటలేదు ]

శ్లో సేయిముత్తను తవానిపతన్నీ

శీతలాత్‌ దశశతారపయోదాశ్‌ (పేరికాదభిలరాజ్ఞి భవ్యతా బుద్ధి సస్య మవతా [దన చృష్టిః |

[అఖిల రాజ్ఞీ నాచేత నిష్పుడనుభవింపబడుచున్న ఉత్తమ మగు రసవృష్టి భగవతివగు సీచేత (పేరణము చేయబడినదైై శీతల ముగు సహసాథిరసయోదము నుండి (కైందికి పసరించుచున్నది శ రసవృష్టి బోథమను థాన్యమును రక్షించుగాత _

282 ఇంతటి రసవత్తరమగు యోగవిద్యా రహస్యమును అను భవషములేనిదే చెన్వుటకు వీలుకాదు అటువంటి పుహాయోగము నాయనకు అరుణాచలయినందు అనుభూత మైనది అరుణాచలముపై చూతగుహయందు కుటుంబముతో వాసముచేయు రోజులవి తరచు థ్యానమునందే నిమగ్నమై ఉంటున్న నాయనయందు శక్షి పవాహ ర్ఫురి తేది 218.22 నాటి నుండి మరీ అధికమై కపాల మోక్ష సిద్ధికి దారికీసినది ఆనాటి అనుభఎవును గణపతిముని స్వయముగా తన పినతం [డియైన [వకాశశాస్త్రికి లేఖద్వారా వివరించియున్నారు ఆ లేఖయిది - గొ ప్చ సువార్శ రసపాలమోన్నమం తిరువజ్ఞామలై మంగళవారము వి2ిశాలిలి శం (డీ సిజాబుచేరినది ఆదివారం పగలు $ గంటలు మొదలు రా (తివరకు కుండలినీశక్తి ఉద్రేకించి సహ సారమును పూరింపకేసి విద్యుచ్చక్తి సము (దంలో ముంచివేసినది నాకేమియు తోచలేదు శరీరపు నిలుచునని థై ర్యములేకపోయినది మాట్లాడుటకు కూడా శక్తిలేకుండా పోయింది ఇట్లుండ రాతి 8 గంటలకు గుహలో శీరః కపాలములు రెండూ పాకజలముచే కొంచెవు సందు ఇచ్చి నట్లు పట్టులో లూజు అయిపోయిశది బ$ిద్దలు అయినట్లు చెప్పి ననూ చెప్పవచ్చును ఇదియే కపాల మోక్రము ఇదియొక (గంధి భేదము వంటిది ఇదియే ఛిన్నమస్తాతత్మ్య మని తలంచెదను తరు వాత శక్షి ధార గ్యాసు వలె శిరస్సు నుండి బయటకు మూడు నిముషముల వరకు వచ్చినది స్వ స్టుడవై తిని ఇస్పుడు విద్యుచ్భ క్రి ధారాశముగా త్యాగగతులు చేయుచున్నది తలవద్ద మీదుగా

283 తగలకుండా చేయి ఉంచిన శక్కి (ప్రవాహము గ్యాసు వలె తెలియుచున్నది భౌతిక విద్యుచ్భక్తితో శారీరక విద్యుచ్భ క్తి కలసినది ౮ నాయన

నాయనకు కపాలమోక్రవగు సమయమున అతని కుటుంబ స్తుఎ బెంఠనే ఉండిరి శక్తి బహిర్గతవుగు సమయమున చంద కాంతివంటీ జ్యోతి జకటి శిరన్ఫు నుంది వెడలి గుహ యొక్క లోపలి కప్పుపై బింవాకారము వడుచు గుహనంతనీ వెల్తురుతో నింపెనట వారు కొంత భయము చెందినవారై. విషయమును రమణమహర్షి 'కిరిగింవగా వారు వచ్చి నాయనతలపైన చిట్టి ఆముదమునువార్సిసి శేయి ఉంచి తావము.ను శాంతింపజేశారు తరువాత బజారునుండి పాదుకలజత తెంచి నాయనను వట్టి పాదములతో నడవరాదని ఇెప్పినారు మహార్షి చేతులనుండి పొదుకలందుకుంటూ నాయన గుర్వను [గహముచే పాదుళారీక్షను గఫీహించుచున్నాను అని పలుకగా అందరునూ నవ్విరి శ్లో తవచ్చిన్నం శీరం విదురఖిల మిత్యాగమ విదో లి యె

మనుష్యాణాం నమస్తే బహుల తపసాయద్‌ విదలికే

సుషుమన్నూయాం నాడ్యాంఠను కరణ సంపర్కరవాకా

బహుశ్శ క్తా్యాయుక్తా విగతచర నిదా విలన8ి 1

అమ్మా విశ్వమాతా బహుళ తపోబలముతో మనుష్యుల (యోగుల) తల రెండుగా చీల్చబడునస్వుడు జ్యోతిర్వాహినియైన శక్తిసుషుమ్నుయనేమధ్య నాడియందు దేహేం దియ సంపర్కము విడచి బఫహ్మా ండమ నందుండు మహాశక్తితో కలయుదౌానవు ని దనుండీ మేల్కానుదానవు అగు కుండలినీశక్తి నై నీవు చిలసెల్లు దువు అందుబేతను ఆగమ విదుల్లైన తాం (తికులు నిన్ను-శిళము లేని వానవని (భఛిన్నవస్తృవన్సి తెలుసు కొనుచున్నారు _]

284 $ అన్ఫుత ధారావర్షిణ్‌ * ఇంద్రాణి న్లో రక్షితుం భరత విషయం శక్సిమిందళివ్చా దయనశీ చందళ్తివింబ రుచిరముఖి సా[కియాద్భువి గణవతిమ్‌ [ఏం (దచబింబముఖియైన ఇం (దాణి భరతభూవిని రక్షించు టకు గణపతిని భూలోకహమునందు శక్తిమంతునిగా జేయుగాక ౫] ఇందాలిణీ సప్పృశతి గణవతిము లి తి ళ్‌ అ కసాలమోక్షమైన తరువాత నాయనకు అన్ని సిద్ధులూ వశ మయ్యాయి. అతనిని జూదుటకని చాలామంది వస్తూ ఉండేవారు చూత్సగుహూ చాలా చిన్నది కావడంతో వచ్చీ పోయేవారి సదుపాయ మునకని వెలువల చిన్నత్శిన్నె (అరుగు నిర్మించి పొకవేశారు మహర్షికి సమీపాన ఉండవలయునన్న తలంపవుకో నాయన చూత గుహను వదలలేదు 87 నుండి 19౧4 వరకు అచటనే నివసించారు కుటుంబము కూడ _వారిళోనే ఉండసాగింది చదువు నిమిత్తం కుమారుడు అప్పుశాస్త్రివద్ద ఉండేవాడు అప్పుడపూడు శలవులలో అరువాచలం నచ్చేవాడు కుమార్తె వ 1జేశ్వరికి వివాహము జరి పించుటచే ఆమె తరచు వస్తూ పోతూ ఉండేది మహాదేవునికి కూడ వివాహము 1818 లో జరిపించినారు కపాల భేదసిద్ధి. తరువాత నాయన 600౧8 6 గ (శరీర ఈశత్త్యర లో కూడ.కొంత మార్చు వచ్చింది ముఖ్యంగా అతను లోహమును తాకినట్లకే ఆలాహమునకు బంగారపు రంగు వచ్చేది కావున అతను లోహా ముట్టుకోవడం మానివేశారు కొయ్య షాదుకలు ధరించేవారు మేజాబల్ల పై కూర్చునేవారు సాధారణంగా అతనికి

285

వళ్ళి రములో భోజనంచేసి ఆందులో చేయికడుగుకొనడం అలవాటు

శాని స్వర్హసిద్ధి వచ్చి నతరువాత విస్త రిభొజనానికి అలవాటు వడ్డారు

ఒకరోజు నాయన మహర్షితో బాటు కూర్చుని వంక్తి భోజనం చేస్తూ ఉండగా అతను తన పాత ఆలవాటు [(గ్రకారం నిన్నరిలో చేయి కడుక్కున్నారు. వెంటనే నీరు ప్రక్కన కూర్చున్నవారి విస్తర్ల

(కింద నుండి పారినది వారందరూ భోజనం చేస్తూ నీరు విస్తర్ల

[కిందకి రావడంతో విస్తుపోయారు పరిస్థితి గమనించిన మవార్షి వెంటనే వారిని జూచి గణపతి పగ౦ిసాదం అది పరవాలేదు తినండి అన్నారట

మదాళిసులో చందమూమవారి [పెస్‌లో పనిచేయుచున్న 8 5 గి2గ& గిం గారు ఒకసారి నాయన స్వర్దసిద్ధి మహిమను గురించి ఇలా తెలియజేనార్డుు.. శేను ఇంటర్‌ మీడియేట్‌ చదువు రోజుఎవి నాయన (నంగం వమదాళిసులో ఎర్ప్బాటు బేశారు అత ఇక స్వర్ణసిద్ది ఉందని నాకు తెలుసు నేను ఎవరికి తెలియకుండా రెండణాలకాసనును నాయన కూర్చునే ఆసనంపై దుప్పటి [కింద పెట్టాను నాయనవచ్చి కూర్చుని వెంటనే షాక్‌ కొట్టినవారిలా నిలిచి దుప్పటి ఎక్కి వేడకాసుశు పట్టి విసిరివేసారు నేను వెంటనే బేడ కాసును తిసి చూడగా అది పసుపుపచ్చని రంగుతో గానవచ్చింది” అని చెప్పి మొన్న మొన్నటి వరకు ఆ కానును అందరికే చూపించి యున్నారు ఒక మహాసిదుని మహిమలను ఎన్నని వర్ణింపగలము య నాయన ుహనుండి వెళపలకివచ్చినచో అతనిపై మా [తము

వర్షవుజల్లు కురిసేది. అది దేవతానుగ్గహం అనేవారు వారు అటు వంటి అమృత ధారా వర్షమును అతనిపై మాటియీటికి కురిపించిన దేవత ఇందాళ్సిణి ఇం దుని (ఈశనిి వట్టవురాణి ఈమె నాయన పరితిఫలమాశించని కవిరాజు అమృత వర్షం కురిపించిన అమ్మను

2896 వారు వదుఠలుతారా ఆఅదీగాకుండా ఆమె వజ$ వై రోచనీదేవి ఇంతటి శక్తిని ఆమె భూవానుఎకిచ్చిన చాలును భరతవర్షం భోగ భాగ్యాలళో పర్టిల్లుతుంది విష్తవనాయకుల భుజవముులందు వీరతేజం య నకాశొస్తుంది అని ఎంచి గణపతి అమ్మా నాపై అనురాగ సుథ లను కువిపిస్తున్నావు [పతిఫ్రఅముగా నేను నీకేమి ఈయగలను ? నీవను (గహించిన కవిత్వ ధారల కో శ్లోకబూలా నవృత్తములను నీకు సవర్శింతును వాటిని స్వీకరింపుము అంగికార చిహ్నముగా నీమోవలహరిని పళ్శికటింపుము నీ మెలువుల మందహాస వీచికలు ఇం (దాణీ స్తుకిగికములందు బంఎము చేవూర్చగా వావిని పరించు భక్త జనులకవి సర్వ సంవదలను_జేకూర్చు “క్ర ఎని వినయనుగా అభ్యర్థించి ఇందాళిజీ స్రుతి, శోకములను వాళియ నారంభించారు (పకి దినము వారు శోరములను నొరిసి పదించగా నిర్మల మగు ఆకాశమునందు అప్ప టికవ్పుడు చిన్న మేఘముపట్టి అందుండి ఇం (డాజణి ముఖారవిందము మందహాస వీచికలా యనునట్లు తళుక్కు మని మెలుపు మెరిసేది అదిగో అమ్మ అంగీకరించింది అనేవారు నాయన ఇలా ఆతను (వాసిన శ్లోకాలు అనేకం సాధారణంగా ఇటువంటి కావ్యాలలో భక్సితత్య్యం శరణాగతి ఇత్యాదులు కాన వస్తాయి కాని నాయన వీటికోజాటు అలనాటి భారతదేశ దుస్థితి అందులకు కారణాలు కావలసిన చర్య ఇత్యాదులను గూడా వాసారు శ్లో అగతి మవీర్యాదపగత ధైర్యాం అవతు శచీమేజనిభువమార్యాం ॥ శగకిచెడి వీర్యము శోల్చోయి అధె ర్యము జెందిన నా పవితర్షి జన్మభూమిని శచీదేవి రక్షించుగాక]

శ్లా భిన్నాం సంఘ సవాస్తై భిన్నాం శ్యతుభరేణ పాతుం థారత భూమిం మాతస్ధేహి బలంన [ఏ తల్నీ వేలకొలది సంఘములుగా విచ్చిన్నమై శ్మకు భారముచే భఖిన్నురాలైన భారతదేశమును కాపాడుటకు మాకు బలమిమ్ము] శ్లో అధ్వనోగళిత చరణా నుధ్వ రక్షితిమవి భవామ్‌ ఆదదాతు వధివిమలే న్లై భవే చహీరి తరుణీ 4 [(మార్ష మునుండి చరణముమఖు జారి వైభవమును గోల్పో యిన ఈయజ్ఞభూమిని తిరుగ ఆమార్షమునను వైభవమునను గూడ ఖం (దాణి తెచ్చుగాక్న] శ్‌ ఛిన్నాం విన్నాం సుతరాం అన్నా ఎున్నా భావాదభితః ఖిన్నాం ఎతాం పాతుం భరతక్షోజీం జాయే జిహ్టోః కురుమాం శక్తమ్‌ ॥ [ప దేవీ భిన్నభిన్న మై క్షీజించుచు అన్నములేక అంతటను చు ఖించుచున్న భారతభూమిని రక్షించుటకు నాకు శక్తినిమ్ము_] ఇలా [వాసినటువంటి శ్లోకాలలో మనదేశం ఎందుకు క్షీణిం చిందో కారణం. బెప్తా అటువంటి చరి త పునారావృ క్షం కాకుండా ఎలా ఉండాలో కూడ సూచనలు కానవస్రాయి అంతేకాకుండా అలనొటి జాతీయ నాయకులలో ఇం (నాజీ శక్తిని ఉద్దీపింపజేస్తూ వారీసిన్న న్లొాకాలు ఇలా ఉన్నాయి

న్లాక జగతాం చ(కవర్తి న్యసితకటాక్షః జలదః భక్షి భాజాం శిఖినాం నర్హనాయ సుకృకీ కోపినాట్యే బహుశేత (శమాతః జగతీసార భూ ఖానుపదేశాన్మరోతి [మ్మా జగముఎరాణీ నీనల్లనై న (అద్భ శ్యమైకురిపించు) కటాక్షను. భక్తులనెడి నెమళ్ళ యొక్క నాట్యము కొరకు మేఘ మగుమున్నది (వర్షమువలె అను (గహించుఎక్రు అమ్మా వివిధము లైన ఆ నాటష్యముంలో నొక పుణ్యపురుషుడు (రమణమహర్షి జగత్తు కొరకు (ేస్టమైన యువపదేశములను చేయుచున్నాడు శనిని అను (్రహింపవుము] న్లో అపనో నవ్యకావ్యాన్యన వద్యానిధన్యః విదధాత్య పయత్నా ద్భుధభో గక్షమాణి గి [్రధన్యుకైన మరియొకడు పండితుల అనందవము కొరకు అఫింద్యమగు నూత్న కావ్యవములను సృష్టించుచున్నాడు (గణపతి మున్సి వారిని ఆదుకొనుము]] శ్లో _ ఇతరోభాగ్యశాలీ రమణీయై వళినంగైై విశనోతి స్వ జాతిం జగతి శేష్టనీతిమ్‌ | (మరియొక ఖాగ్యశాలి రమ్యమైన [స్రసంగములతో (ేష్ట మైన నీకిని బోధిస్తూ తన జాతిని మేల్కొాలువుతున్నాడు (వారిని కరుణింపుము) అల్మాటు దొరకు ఇది వర్తించునను భావము కలదు] శ్లోః జగతాం మోతరేకో మహసొ పుణ్యశాలీ మిధుతారిం స్వదేశం కురుతే వీఠఫాశమ్‌

289 [జగన్మాతా మరియొక వపుణ్యవంతుడు తన తేజన్సుచే శ తువులనోడించి నిజదేశమును బంధమునుండి విడిపించుచున్నాడు (గాంధి వారికి నీశక్తి నిమ్ము] శ్లో పర ఇం [దాణి సాధుర్భత్త విస్మృత విశ్వః రమతేసిక్తగండః [పమదా (గు(వతానై:ః క (దాజీ సాధువై న ఇంకొకరు (అరవిందుడు) విశ్వ నమునువ రచి ఆనంద వొషృముల (క్రీడించుచున్నాడు ఆశ్చర్యము వారిని కాపాడుము్ను] ఇలా తాను వాసిన శ్లోకాలలో ఎడువందల (700) శ్లోకాలను ఆక లౌ కలిపి * ఇందాళిణీ సప్పశషి. పేరిట మహాకావ్యం చేశారు నాయన ఇందు 7 శతకములు కానవస్తాయి [పతీ శతకములోనూ 5 శొకాలు గల నాలుగు స్తృబకాలుంటాయి. [పకీ స్తబకమునందు రెండవది మరియూ నితీవ శ్లోకము దేశభిక్నికి చెందినవిగా కానవస్తాయి ఇక ఛందస్సు వృత్తము ఇత్యాదులను గమనిస్తే మొదటిశతకములో పతీచరణము 12 అక్షరాలతో ఉండూ రెండవ శతకము నందు రాలు అదనంగా జోడిస్తై దివరి స్తబకమును 4 అక్షరములతో మరో ఆరువందల శ్లోకాఆను ఉమాసవాస్త్రము నందు చేర్చి ఆకావ్యమునుకూడా సంపూర్ణంగా సంస్కరించారు నాయన శాఖ సర లా!

290 10 రాజకీయం పిలిచింది నొ నమమవరఠ మే ముక్తావాశానవా విభవాష్టకే నచగజఘటాపూర్ణాయాం వామహేశ్వరి సన్నుది నచమధుముచాం వాచాం స్క్గి నిరరళ వై భవే ముని"భువికుతో జాత సోహంతదేవ సమీర్యతామ్‌ [నాకు ముక్తీ యంచాశలేతు అష్టైశ్వర్యాలు నన్ను లోభ పెట్టలేదు నుధుర కవితాధార నాకు తృప్తి కలిగించలేదు నాది ఒక్కటే (పశ్న జను ఈలోకానికి ఎందుకువచ్చాను అది నీవు (వర చేశ్వ రి తెలిపి నాచేత కావలసిన పనులు చేయింపుము.] =ఉ మాంపా [(స్రము గణపతిముని త లె న! ళ్‌ అలనాటి రాజకీయ సాంఘిక వాతావరణంలో స్తీ స్వాతం (త్యము' అంటరానికనము అనేవి పెద్ద సామాజిక సమస్యలుగా ఉండేపి- శాస్త్రీయమైన పరిష్కారంకోసం నాయకులు మతాచార్యు లను పండితులను సాధువుఎమ ఆ[శయించి వారి యభి [ప్రాయ ములను కోరెడివారు కారణం ప0ిజలకు మతముపై గల విశ్వా”యు కులమత వర్గీకరణపై మతముంపై బురదజల్లే [పయత్నాలుకూడా సాొగేయి వాద [(పతివోదములితో సమస్య ఊగిసలాడుతూ ఉండేది ఒక (పక్క సంస్కరణ సీరిట ప్రజా ఉద్యవుము లు సాగుటుండగా మరియొకచోట అందులకు వ్యతిరేకథోరణులు గానవజ్చేవి అటు వంటి రాజకీయ మేఘాలు అరుణాచలమ ను గూడ చుట్టుముట్టాయి

2వ $6వసంలోకిశ్ర బయ్యా నరసింహంగారి అధ్యక్షతను జరిగిన రాష్ట్రి కాం గెను సభలలో నాయన పాల్గొన్నారు తరువాత ముఠరల ౪98 లో కాకినాడలో జరిగిన కాం [గెసు మహాసభకు నాయన ఆహ్వా నింపబడ్డారు. వేదకాలంనాటి స్రీ స్వాతం (త్యముపై వారు అచట ఉనన్యసించారు ఫలితంగా నాయన కాం (ను పార్టీయందు సభ్యుడయ్యారు ,1£8బీవ సంలో తిరువడ్ణావులై పురమునందు అభిల భారత కాం గెసు మహాసభలు నిర్వహింవబడ్డాయి మహాత్మా గాంధి మాలవ్యా బీసెంటు మొదలగు (ప్రముఖులు సభకు విచ్చే శారు అందు నాయన స్యా గతోపన్యాసము పలువ్వురను ఆకర్షిం చింది డిశంబరు మాసమునందు వెల్లాంలో గాంధీ అధ్యక్షతన సభలు జరిగాయి. అచట దేశభాష హిందీ కావలయునని గాంధీ గారు ప్రతిపాదన చేశారు. నాయన దానిని వ్యతిరేకించారు సంస్కృతము దేశభాష కావలయునని వారు వాదించారు “హైందవ సంసృతి సంస్కృత భాషలో ఇమిడియున్న దని సంస్కృ తభాషను పోషించుటద్వారానే సంస్కృతి నిలబడగలదని లేనిచో అధోగతి తప్పదని నాయన వాదించగా అది ఒక వర్గమువారికే పరిమిత మైన దని కావున దానిని రాష్ట్రిభాష గావించుట కిష్టముని గాంధీ అభి [ప్రాయపడ్డారు వెంటనే నాయశ మన సంస్కృతి పరమ పురాతన మైనదని సంస్కృతము అన్నిజాతులందును వాడుక భాషగా ఉండేదని జవాబిన్నారు ఎట్టకేలకు నాయన వాదన నిలబడలేదు అయినప్పటికీ సంన్కృృతమును సులభతరం జేసి లాలిభాష [వాయుటకు ఈ సమావేశమ.పకరించినది

త్రై నాయన హైందవ నుతమునందు గల వర్థా్యశ్రమ ధర్మము లను వ్యతిరేకించలేదు జాతులు జన్మవలనగాని వృత్తి వలనగాని అంకస్తుచేతన గాని రాలేదు మనిషియొక్క మనః (పవృ క్రి వాని వర్గమును నిర్ణయిస్తుంది మనిషియందు సత్త గుణము అధికమై 'యుండి తక్కువగా రజోగుణము కలిగి నానుమూ తవు తమో గెణం గలవారు ఖ కిహ్మణులు వారు నిరంతర బర్సిహ్మనిష్టాగరిష్టులె ల(పజలకు సన్మార్గము జూపువారై. యుందురు ఇ కొత్రకేజము నాయకులందు గాననగును విప్లవాత్మకమైన శాజ సగుణము వారి యందు అధికముగా నుండును సత్త్వ్వతమో గుణముల పరిమాణము తక్కువగా నుండును అటు వంటి క్షొజర్గిము గలవారు ద[శియులు అధిక తాబుఎము గలిగి సత్త్యరజో గుణములు తక్కువగా నున్నవారు వైశ్యులు పూర్తిగా తమోగుణముతో వర్తించువారు శూ [దులు ఇందు ఓక వరమువారు మరోవర్గమునందు ఎరిగణింపబడుటకు అనరోధములు హిందూ నుతమునందు బేవు వారి మనోవిశ్తేషణ వికాసము ననుసరించి సమాజము తారని గౌరనించుచుండును అలనాటి వేది సంన్కృతి యిది నాయన ఇటువంటి వేద సంన్కృతీ ధర్మమునకు కట్ట బడి యుంజేవారు $27వ సం॥ లో అంటరానితనముపై కాం [గెసు. వారు హైదఠావాదు వ చిలీపట్నం ఇత్యాది (వదేశములలో అనేక సభలు నిర్వహించారు నాయన ఆ సభలందు పాల్గొన్నారు డా నాడు శ్రీ మాడపొటి హనుమంతరావుగారి ఇంటిలో హీంచదవముంపై జరిగిన సంభాషణ వివరిములివి అందు వృచృకులు అనేకులుకాగా జవాబులు నాయనచే చెప్పబడినవి

263

(్రుశ్న హిందువిలకు సొమాన్యథర్శ ములేవ్వి

జ” వేదబులను నమ్ముట వానిలో నందర్‌కిని సమానాధికార మిచ్చుట ఈరెండూ సమకూడిననే గాని అందరికి విజ్యాసము కలుగదు కె స్తృవులు వై బిలు నెట్లు భోవింతురో హిందువులు సహితము షేదమునట్లు భావించవలయును

వ ఇది ఆదర్శము అందరును హిందువులని వ్యవహరింపబడు చున్నారు వవ్వరు హిందువులు ?

జ _ చాతుర్వర్ణ్య వ్యవస్టను నమ్మువారందరూ హిందువులు నాస్తి కుడై నను వేదపళిమాణమును ఒవ్వుకొనిన హిందువే ఉదా _ సాంఖ్యులు నాస్తికులే యైనను వేద పా9ిమాణ్యము సాప్పుకొనుటచే హపొందువులుగా వరిగణింవబడుచున్నారు

[వ వేదముల నెట్లు |పచారము చేయవలయును ?

జ _ వేదములలోని ముఖ్య భాగములను దేశ భాషలలోనికి వరి పర్షనము చేయవలయును

(వ బౌద్ధులు హిందువులేనా ?

జ బౌద్ధులు జె నులు (బహ్మ సమాజము వారు వేవాధికారము నొప్పకుంజుటచే హిందువులు కారు ఆర్యసమూజము వారు హిందువులే

[వ కుల భీదము లుండవలయునా ?

జ _ అందరు (బాహ్మణులే కావలయును అట్లగువరకు చతు ర్వ ర్గములలో అంతశ్శాఖాఖేదములు పూర్చిగా పోవలయును ఇందు హెచ్చుతగ్గులు బాటింపకూడదు ఆచార._..ఎలయొక్క సొమ్యుముండిననే బ్రహ్మ ణత్వము కలుగున సిద్ధ్యత్వేవం అపాణి నీయంకు భవతి అచునటు ఈశ్వర సేవ సిద్ధించిన

284 మహాశయులు నియమించిన సంపథదాయము ననుస రించుట బావ్యము సనూన త్వ మన గా ఉపనయనాది సంస్కారముంందు సావ శ్ర్‌ము పాటించుట ఖభేదముండ గూడదనగా భోజనాడ్యాచారములందు తప్ప అని థావఎ ఎ ఉదా _- మాంసభక్షకునికి శాకాహారునికి భీదమున్నది (ఇటువంటి భిదవములయ తప్పవు ప అన్ని మతస్థులను హిందూనుతనులోనికి తీసికొనవచ్చు నా? అపుడు హిందూవ.తచుఎలో వారి స్థానమేది జ హిందూమతమునందుండి అన్యమతవందు జేరి హిందూ మత పున స్వీకార మొనరించినవారు పూర్వమే వర్ణమం దుండిరో దానిలోనికి చేర్చుకొనవచ్చును ఇట్లు చేరినవారిని అవిశేషు లని చెప్ప వచ్చును బి [ప కులములు మంచివేనా ? జ తారతమ్యముల నెంచుచో చెడ్డవి వ స్మ తులిప్పుడు [వాయవచ్చునా ? జ వాఖియవచ్చును వ" వానినాచరణలోనుంచుటెటు ? జ ఒకపరిషత్తు ఎర్పదవలయును అదియే శాశింపవలయును (ఏ అస్పృశ్యలనబడువారెట్లు పరిగణింవదబడవలయును? వారు శూదుక్సిలు ప సంఘ సంస్కారము వలన నేమి ఫలము ? & సంభ సంస్కారులు న్వచ్భందతను బోధింపగలరు. కాని ధర్మ సంస్కారము చేయజాలరు ఇప్పటి సంఘము లోని లోపముల పోగొట్టనెంచుచున్నారు

29% ఉదా - వివాహలోవములు

[ప చకురా (శమమి లను పునరుద్దరింపవచ్చునా

జ ఇవన్పటీ కాలమున కనుగుణ్యముగో నుండవలయును ఇప్పుడుండు హాస్టలువంటి వసతి గృహములను గురుకుల పద్ధతులపై నుంచవచ్చును _ స్తీలకును గురుకులము లుండవచ్చును స్త్రీలకు గూడ ఉవనయనముచేయవచ్చును బుగ్వేద కాలమందు స్త్రీలకు మౌంజీబంధన మ ౦డినది రజస్వ లకాక పూర్వమే స్త్రీలకు ఉపనయనయి జేయవల యును స్త్రీలు వాన ్మపస్థులుగాకూడ ఉండవచ్చును

వ్‌ (బాహ్మణ (వాహ్మ బేతర సమస్యను పరిష్కరించుబెట్లు 9

జ _ అందరికినీ వేదాధికారము నిచ్చుట చేతనే

(వ శా (దుల విషయ మై కొన్ని స్మృతులలో వేదాధికారాలు లేనట్లు వ్రిసియున్నారు. దీనిన్హై సమన్వ్యయింతురు ?

జ అట్టివానియం దలి ధర్మములు సవయాచార ధర్మ ములు రాగద్వేషయిలతో గూడినట్టి స్మృతులు పళిమాణములు కానేరవు శతికి విరుద్దమైన స్మృతులు ప[ీమాణములుకావు చేదాధికారము లేదని వార్తీయుసూతిళీములు ద్వేషయిక్తృము లయినవి మరియు వేద విరుద్ధములగుటచే అపశిమాణము అయినవి

(ప అన్పృశ్యులకు శూ (దులకు భేదమేమి ?

జ కొద్దిగనే తాము భోజనము చేయు పా తలందు వారికి భుజింపబెట్టరు

[వ పంచములు ఆర్యులనుండి వతిళులై నవారేనా

2౭కు

జ కారు వారు అఆటవికులుగా (450 6౧40! 0౭5 నుండునట్టే

వారు కాని ఆర్యులనుండి భళ్తష్టులైనవారు కారు సే.

(వ జోజనయిలందు అందరును కలసి భుజిర్రచవచ్చునా

౧౭ 0౧౧౪ ॥ శాస్తా౦క్షేపము ఈవిషయమునలేదు ఆచారమే ఆటంకఎం కల్షిగించుచున్నది దాక్షిణాత్యులలొ ఈఆచారము పీక్టవంగ నున్నది వార్తు తాం|తికులె, నుండినందున దృష్టి దోషపసు విశేషము _శాషములందు హైమూడు వర్ణము౬ వారి ఇండ్లలో వంటచేయవచ ఇననియున్నది శూాదుఎల పాంక్ష్తేయులు ల

[ప క్షేష్ఫడనగా నెవ్వడు ళా

జ అప (భంశయిల మాబ్లాడువారు వ్లుద్భులు గాని. ఇతరు లెవ్వరునూగారు

శ నీ జ

(ప రజస్వలా వివాహములు శాస్త్ర (పతిషిద్ధములేనా 7

జ అవును అయితే రజస్వల ఆయిన తర్వాత వివావాత అయిస స్తీ దూషితకాదు అట్టివారికి పార్తియశ్చిత్త “ఎ వివ రింపబడినది వాల్య వివాహయిలు ఇెడ్డవికావు కాని పున స్పంథానము మాళళ్తిము తప్పక అలస్యముగనే చేయ వలయును

వ స్త్రీలు నిత్య బర్సిహ్మా చారిణులుగా నుండవచ్చునా ?

ఒ ఉండవచ్చు ను

(వ పాశ్చాత్య పద్ధతిలో మనలోకూడ వివాహము అేల నుండ కూడదు

వరి?

టి దేశభేదమునుబట్టీ అఆచాళలములుండునచు మనదేశములో అ్య గాంధర్వ వివాహవు లు జరుపుకొను వారిలో విశేషనుగా ఘోషావద్ధతి (పబలినది మరియు మనదేశపు నందును అరిబియావంటి ఉస్టవళిదేశము లందును భావో (దేకము కగాం 0౧ విశేషం ఇంగ్రండువంటి శీతల వఠిదేశ మంచు చాల తక్కువ ఒక దేశాచారములు ఇంకొక దేశమునకు పథ్యములు కావు

[వ హిందూ సంఘము యొక్క వరమావధి యొట్టుండును ?

జ అందరునూ వేదములు చదివి యజ్ఞోపవీత ధారణ మొనర్ను టయే పరమావధి

వ వయో నిర్ణయము. 986 ౧0138౧ విషయమై తము యఖి పాఠథియమేమి ? =

జ అందు నేను తటస్టుడను

ప సర్వమత ఐక్యము పళ్తీపంచమందు సాధ్యమా ?

టి సాధ్యముకాదు కాని హిందూమతిమందలి సామాజిక బంధ ములు కీసివేఎన వేదమతమే వపంవైక్యమును కలిగించు శక్తి కలడి

ప స్రీలు పునర్వివాహములు చేసికొనవచ్చునా

జ _ చేసికొనవచ్చును శాష్త్రములందనుజ్ఞగలదు పురాణములు చరితా్యంశయిలందునూ యయాతి చరితము నందును

(ప పొమరజనులకు సహితము విగరహారాధన్‌ను ఈశ్వ రభక్తిని

?

బోధించుజెట్లు

బీ9్రి8 సూర్య మండలవమ ౦దలళి కేజస్సును భూమండలమందలి అగ్నిని ఆకాశమునందళలి రు చుని శక్షిని ఈ మూడింటిని పూజింపవలయును సూర్యోపాసన పండిత షపోమరులకు ఉత్తమమైనది ఆ సాయంత౦0ము 5 గంటలకు సుమారు రెండువందలకు వైగా ఆదిహిందువులు నాయనను పల్లకీలో ఊరేగించి ముని బిరుదమునిచ్చి సన్మా నించిరి అంధ సంవర్ధిని గధింధాలయము సికీందాళ్తిదాదు సంస్థవారు కూడొ అతనిని సన్మానంచారు నాయన ఈ ఉద్యషంలో అనేక ప$0తికూల విమర్శలను ఎదుర్కొనవలసివచ్చి ంది కొందరు వారి యఖి [పాయములకు వంత పాడగా కొందరు వ్యతిరేకి. చారు అయితే నాయన ఎదుట నిలబడి వాదించుటకుగాని (వసంగించుటకుగాని ఎవరికిని ఖై ర్యము చాలినది కాదు చివరిగా నాయన _ రాజ్యాంగ నిబంధనము పంచమ మీమాంస వంచజన చర్చ ఇత్యాది వుస్తకములను వార్తిసి రాజకీయాలకి స్వస్తి వళలికారు కషి వహిమాన్విత వ్యక్తిత్వవమం శ్లో _ వరిపాశేన కాలేస్యు సిద్ధయస్తాన్న సస్యత (ప్రారష్ధం యది తాభీస్యాద్వి హరోజ్టానినోపిచ || (నిత్యమైన ఆత్మ దృ ష్టిగలవానికి తప పరిపాఠముబచే సిద్ధులు కలుగును (ప్రారబ్బమున్న యెడల జ్ఞానికూడా వాటితో విప రించును]] థీ రవ ణగితా రి ళి న అ

గొప్టల్టిం భక్తుడు - ఆథ్యాత్మి ద ఫురోభివృద్ధికి శరీరమును అదృశ్యమ. గావించిడి సిద్ధులు ఆవశ్యకముకొదా ? మహర్షి అనగా నీయ భిపాథియము ఎమీ నీవు శరీరానివా ? భక్తుడు కాదు కాని ఆధ్యాత్మిక పురోగతిలో శరీరమునందు మార్చులు సంభవము అంతేనా? మహర్షి ఎటువంటి మార్చులు సనీవుశరీరనునందు కొరుకుంటు భక్తుడు శరీర అదృశ్యవమగుట పురోగ3్రికి (సమాణముకాదా ? కనిపిస్తూ ఉంటారో వారు అజ్ఞానులన్నవమాట భక్తుడు అలా అనికాడు వశిస్టవాల్మీకాది మహర్తులు అటువంటి శక్తులు కలిగియున్నారుకదా ? చె మహర్షి అది వారి పాళ్గిరబ్దమై యుంటుంది పాళ్తిరబ్దముచే సిద్దు లను పొంది వాటితోపాట్స జ్ఞానమును గూడ పొంది యుండవచ్చును జ్ఞానమునకు (నతిబంధకములయ్యే అటువంటి సిద్దులకై నీవేల తపించెదవు జ్ఞాని తన స్టూల దేహమును (పతిబంధకవ ని తలుసాడా చాలామంది రమణమహర్షుల వారిని శకుల గుంంచి సిద్ధుల గురించి (పశ్నిస్తూ ఉండేవారు అందులకు వారి సమాధా నము ఈ విఫముగా ఉంటూ ఉండేది సిద్ది అనగా ఉం) 8౪76060 అని అర్హం వానిని మహిమలతో డిపెట్టుట సరిగాదు కపాల మోడ్షము తరువాత అనేక స్పద్ధుల్సు పొందిన నాయనకూడా వాటిని వ౦కటించుటకు విముఖత చూపేవారు అయితే మహిమలను చూచి సంతోషించే లోకం వారిని వదిలిపేడ్షుతుందా

300

925 వ సం డిశంబకు మాసమునందు విజయవాడలో జర గిన రాజకీయ సమావేశమునకు నాయన వచ్చారు అలనాటీ సాంఘిక దురవస్థలను రూజుమాపుటకు చేయు సంస్కరణలపై వారు ఉపన్యసించారు నాయన నవీన ధృక్పధం సనాతనులకు నచ్చేది వాదు కాని యువకులు వారి ఉపన్యాసాలను విని ఉత్తేజం చెందే వారు చెరువు రాముక్ట ష్టయ్యు అను విధ్యార్ధి నాయన ఆశయాలకు [పభావితుడై అతనిని తన ఇంటికీ విందుకని ఆహ్వానించాడు అ యువకుని తం డి బహుసనాతనుడు అతని ఇంట నిత్య అగ్ని హోత కర్మానుష్టానములు జరుగుతూ ఉండేవి నాయనకి వమడీ తడీ లేదని అముదు“లికి తెలుసు కావున పెరటి అరుగుపై కుర్చీ వేసి అగ్నిహో (తకర్మ అయ్యేవరకు నాయనను అచట కూర్చో పెస్టమని తం (డి తనయుని ఆదేశించాడు పాపం రామకృష్ణ య్యుకు ఎంచేయాలో తోచలేదు నాయన వాని స్థితి గర్శిహించి పెద్దివారు జోరిమాట వినడం నున కర్తవ్యం అని పెరట్లో కూర్చు

న్నారు కాలక్షిపానికని దినప (తిక అతనికియబడినది అగ్నిహో (త కర్మకి భార్య నివ్వు రాజేసి తీసుకురావడం ఆచారం ఆయింటి ఇల్లాలు పెరట్లో నిష్పుజేసి గరిటళో నిష్పుదెబ్తూ వాయనవై వు చూసింది ఆశ్చర్యం పెద్ద తొండంకలి ఎనుగు చెవ్ప్చులు చిరుబొజ్జతో సాక్షొత్తూ గణపతే =*చట పేపరు చదువుతూ శానవచ్చాడు అమె చేశిలోని గరిటె (కిందపడిపోయింది సంభ మూశ్నర్యాల మధ్య అమెశేంచేయాలో తెలియలేదు. ఒక్కక్షణం విస్తుపోయితరువాతతేరుకుని ఆ మెగబగబాఇంట్లోకివెళ్ళి దేవుణ్ణీ పెరట్లో కూర్చో బెట్టి ఇచట గణపతి హోమం ఏమిటండీ ఒక్కసారి పెరట్లోకి వచ్చి చూడండి అని భర్తను చేయిపట్టుకొని లేపింది. అంతట అతడు పెరట్లోకి వచ్చి సాక్షొత్తు గణపతిని అచట జూచి విస్తుపోయి సాష్టాంగ నమస్క్హారంజేసి తన్నుక్రమిలపుమని వేడుకొని నాయనను

రె

ఇంటిలోనికి పిలచారు తర్వాత నోయనేస్తయంగా వం(కం చదువగా అగ్నికార్యము అచట జరిగినది

_ మహర్షిని చూడవచ్చి శిష్యులందరూ చూత గుహలోని నాయనని చూడనిదే వెళ్ళీ వారుకాదు ఒకసారి ఒకభక్తుడు మహర్షిని సమీపించి స్వామీ మిమ్ము వైష్ణవ స్వామిగా చూడాలని ఉంది మిరు అంగికరిస్తే నామాలు పెడతా నన్నాడటి అందులకు మహర్షి నవ్వుతూ చూతగుపాలో నాయన ఉన్నారు వ్వారికి నాభూలు పెట్టండి అన్నారట నిజానికి ఇందులో గూడార్ధం ఉంది _గణపతి విష్ణు అంశకు చెందినవాడు అందుజే వైష్టన సౌం [వదా యానికి అతను అర్హుడాతాడు మహార్షి మాట విన్న భక్తుడు చూత గువాకి వెళ్ళ గా అచటనాయన ఎకాంతంలో భ్యానంలో కనిపించారు చడీచప్పుడు లేకుండా నామాలు పెట్టి తన సరదా తీర్చుకున్నాడా భక్తుడు కాని భోజనసమయంలో నాయన నానూల్ని చూసి భగవాన్‌ నవ(సాగారు. నాయనా వీమిటిది అన్నారు మవర్షి నాయనకి విషయం తెలియలేదు అంతలో ఒకభక్తుడు అద్దంతెచ్చి నాయన కిచ్చాడు అద్దంలో తన నుఖంపై గల నామాల్ని జూచారు నాయన _ వారికి కూడా నవ్వువచ్చింది వ.హార్టి నుదిటిపై పట్టి వర్టనాలు (విభూతి ఉన్నాయి అది జూచిన నాయన _ భగవాన్‌ అది ఎమీటో ఇది ఆడే ఈన్నారు కుటీరమంతా నవ్వుల జల్లయింది అహా మహనీయుల ఉదారత ఎ4ఉతగొప్పది

కుమారునకు వివాహమై ఇంటికి కొత్తకోడలు రావడంతో నాయన చూకతగుహవదలి పరములో ఇల్లు అద్దెకు తీసుకుని అచటికి మకాం మార్చారు సొంఘిక అధ్యాత్మిక రాజకీయ సిములందు స్రీలకు కూడ పురుషులతోపాటి సబూనమైన హఎబ్యి లున్నాయని తెలియజేస్తూ అలనాటి హైందవ సంస్కృ౭ని తకిపింపజేసే చారి

౩62

తశాత్మక నవల వాధియాలని సంకల్పించారు నాయన సంస్కృ తంలోనూ తెలుగులోనూ కూడా వోరియాలన్నది వారి సంకల్పము ఆనవలకు పూర్ణ అని పేరు పెట్టారు సుమారు 00 [పకరణాలతో ఆం (దమహావిష్ణువు చరి ఈ కాలాన్ని శీసుకొని రూపొందించాలని వారి (ప్రయత్నం ఆంద-కని జక (సజాళిక పర్తకారం పా తలను రూవుదిద్దారు. కాని ఇవన్నీ కాగితంమీదకాదు భగవాన్‌ మహర్షి చెప్పినట్లు అతని మెదడులోనే ఇవన్నీ నిర్మింపబడ్డాయి ఫలితంగా (పతిరోజు తన శిష్యులకు కథావృత్తాంతాన్ని చెబుతూ ఉంధథేవార్లు నాయన వాక్కు ఆతి మధురము ఈందుతోబాటు చెప్ప బజోయేది కథ ఇంక కొడగాలా అరుణాచలుని ఆలయ పా[కారం వాలికి కధావేదిక అయింది. పలిరోజూ అచట తన కమారునితో కాటు కొందరు శిష్యులు గుమిగూడేవారు నాయన వారికి కధాంశం

వినిపించేవారు ఇలా ఉంటూ ఉండగా 1$ల8 లో కుమార్తె న జేశ్వరి పురిటి కథ్లి.ఇంటికి వచ్చిండి ఆమే ఎడు నెలల గర్భవతి ఒకరోజు అక స్మా త్తుగా ఆమెకు కడుపునొప్పి వచ్చింది విరోచనాలు కూడా అధిక మయ్యాయి ఆమె తట్టుకోలేని పరిస్థితి వచ్చింది. ంతట ఊరిలోని వైద్యుని పిలిపించారు. అతడు నుందునిచ్చి కొండ అరటిపండును (పేవాళవృ శం) అనుపానంగా ఇమ్మన్నాడు అది సీజను కాకపోవు ఓచే పురమునందు పేవాళప్పశం దొరకఠేదు నాయన చేసేది శేక కువారునితోవొటు ఆలయం జొచ్చి తము కధావేదికవద్ధ కూర్చు న్నారు మరికొందరు శిష్యులు కూడా అచట చేరారు వెంటనే కథ పారంభించారు నాయన అంతలో కావడి రెండువ్నై వులా తట్టల్లో అరథీపళ్ళకో ఒకడు నామయనను సమీపించి. “గణపతిశాస్త్రి

గాకు మీకేనా. మీకీఅరటిపళ్ళు ఇమ్మన్నారు ఆబుతూచెని

303

తానెవరో ఎమిటో చెప్పకుండా ఒకపెడ పేవాళప్పళం అచటిపెట్టి గబగవా వెనుదిరిగి వెళ్ళి పోసాగాడు నాయన వెంటనే మహదేవు నితో నీవు అతనివెంటవెళ్ళి గమనించు అన్నారు

వ వాదేవుడు ఆకావిటివాని వెనుక వరుగెట్తాడు కాని యాయా గంతకుడు తన అడుగులను మరీ వడి వడిగా “వేస్తూ గోవురంలోకి శజారబడ్డాడు మహాదేవుడు కూడా గోపురంలోనికి జోరబడి అంతటా వెదికాడు కావటివాని జాడ గానరాలేదు విషయం తెలుసుకున్న నాయన కుమారునితో అరుణాచకుడే అతడు” అన్నారు అందరూ విన్న్మయంజెందారు

| 4 విశాలౌన్షమ్మ నిర్యాణవ. శ్లో న్వరూపే వర్తమానానాం పక్వానాం యోషితామపే నివృత్త త్వా న్ని షేధస్య పహంసీత్వం నైవ దుష్యతి ॥

[స్రీలై నను ఎరిపాఠము చెందిన వారై అత్మరూవమున నిలకడ చెందిన వారికి నిషేధము లేనందున హంసినులుగ నుండుట తప్పుగాద్చు] శ్రీ రేమణబుషి రమణగీతా

! గ! టి !

శ్రీ రమణ భగవాన్‌ వితూపాత్త్లి గుహలో ఉరజేరోజులవి ఒక

రోజు శ్రీ విద్యారణ్యులవారు (వొసిన శంకర విజయం గురించి వసక్ష్తి వచ్చింది అవ్వుడు భగవాన్‌ వారు శ్రీ విద్యోపాసకులు

గదా శ్రీ చ [కాకారంగో పట్నం నిర్మించాలని హంపీలో [పారంభించి విఫలమనోరధుల్లై భవిష్యత్తున ఒక చ (కవర్తి రాగలరనీ వారు శ్రీ చ క్రాకారంగా వట్నం నిర్మి ంచగ లరనీ వా్రఫశారో అని అన్నారు వెంటనే నాయన తీచ కాకృతి శోణశై లవవుషం శ్రీ షోడశారాత్మకం అని అరుణాష్టకం (శంకరాచార్య విర వితం) సో తంలో ఉంది అదేగాళక అరణాచల పురాణంలో ఈగిరి శ్రీ చ శ్రా

౩304 కారమని (సిద్ధి అందువల్ల వెలక్కుండాని మనకి శ్రీచ [కాళ్ళ తిగలి ఫ్టానం లభించింది. భగవాన్‌ చ (కవర్తి గిరిచుట్టూ పది ఇళ్లు కడితే ఇదే మహాసామాళిజ్యం వారు భవిష్యత్తు గుటించి వాళిసింది ఇదే ఆయి ఉంటుంది అని వ్యాఖ్యానించి ఇదిగో వీడు 'సినాధిపతి వాడు కోశాధ్యక్రుడు అని రాజ్యంగం ఆంతా ఎర్పాటు చేశారట తి చకాళినికి తాత్త్వికంగా ఎంతటి [ప్రాధాన్యం ఉందో తలుప్తోంది ఆఉటువంటి శ్రి చ [కాన్ని నిరంతరం పూజచేసిన మహా ఇల్లాలు విశాలాక్షమ్ము ఆమె గణపతిమిుని భార్య అరుంధతీ _ వసిష్టులను పోలిన బుషిదంపతకులు విరు నేను పద్మా వతీ చరణ చారణ చ(క పర్తి నని నగర్వ౦గా చెప్పుకున్నాడు భక్త జయదేవుడు పద్మావతి అతని భార్య ఆమె అందెల సవ్వడిలో వద విన్యాసాలలో రాధా మాధవుల [పేమ తత్త్వాన్ని దర్శించాడా మహాకవి. అంతేకాదు ఈ నాటికీ ననజబేత దర్శింపజేస్తున్నా డు అనుకూలమైన దాంపత్యం కుదరాలిగాని గృ హస్టాశిమాన్ని మించిన ఆ [శమం లేదనిపిస్తుం వె “నీన్న లేని తవన్సు నాకు అరణ్య రోడనముగా నున్నది అని వాపోయారు ఒకసారి గణపతిముని తన థార్య పిల్లల చెంతకు వెళ్ళి నప్పుడు వదహారువేల గోపికలను పెండ్లి యాడిన శ్రీకృష్ణుడు తాను అస్థలిత బ౦్సహ్మ చారినని నిర్భయముగా చెప్పుకున్నాడు కాని నిత్యత పోధనుడు అవివాహితుడు ఆయన శుకమహర్ది ల న! జేదట అనుకూల దంపతుల [పేమ బఫిహ్మ చర్యంపై సందేహం ఉం కుల వాతావరణం (అమర (వేమ అది దై వీకమైనది నాటీ బు మనకీ విషయాన్ని దలపింపజేస్తుంది 1922 వ॥ సం॥లో భగవాన్‌ అళగమ్ము సమాధి వన్హకు వచ్చి అచట స్థిరంగా ఉండిపోయారు. ఫలితంగా భక్తజనులక్రై. చట ఒక చిన్నపాకవేసారు అదే (క్రమంగా. పెరిగి పెద్దదై ఈనాడు

305

శ్రీ రమణా (శమముగా మనకి కనిపిస్తున్నది విశాలాక్షమ్మ ముందు చూపవు ఎంతటిదంబటే ఆమె ఆ [శమమునందు శ్రీ చ (క [వతిష్ట జేయించుమని భగవానస్‌తో అన్నదట ఆమె వోటకు విలువిచ్చిన భగవాన్‌ అచట ఆలయనిర్మాణ సమయమునందు శ్రీచ [క ప్రతిష్టకు నిర్మాణ సమయమునుండి ఎంతో (శద్ధ చూపించారు నాయన వర్గించిన శ్రీ చకళ్సిపుర మే యిది అని అనవచ్చును

సాధారణముగా (సతి ఇల్లాలు ఇల్లూ వాకలి పిల్లలు ఆస్తి ఇలొ [పాపంచిక భోగాల్ని కోరుకుంటుంది అడవులలోను గుహల లోను ఉండుటకు ఇచ్చగించదు. కాని విశాలాక్షమ్మ ఇందులకు విలక్షణమైన (ప్రవృత్సితో భర్తతోపాటు గుహావాసాన్ని కోరుకుంది అంతేగాకుండా నాయనతోపాటు సమానంగా తపన్ను చేసింది

నాయనళశోపొటు అరుణాచలంలో అడుగుపెట్టగానే శ్రీభగవాన్‌ "అమ్మ వచ్చింది అన్నారట అనాటినుండి ఆమె అందరికి అమ్మే అయింది నాయన శిష్యులందరూ అమెకు బిడ్డలవంటి వారే అందరిని ఆధరించిన అన్నపూర్ణయామె ఒక వినాయక చవితినాడు జిల్లెడుకాయలు (మోదకాలు వండిందామె అందు గణపతి ఆకారంతో ఒక మోదకం ఉంది సాధారణంగా దానిని చాకలికి వేయుట అచారము ఎలయన అవ త0టీే చదువురాదనే నమ్మకం ఆచారంగా ఉండేది అమ్మ ఆ వినాయకుని మోదకాన్ని నాయనకి వడ్డించింది అమ్మా అదేమిటి దానిని తినకూడదు కదా ఆని ఒక శిఘ్యుడడిగాడట వెంటనే అమ్మ దానిని అతను (నాయన) తినడమే మంచిది ఇన్పటికే చదువు ఎక్కువై. అవస్థ పడుతున్నాం అందట అందరూ కముల్లుముని నవ్వారు ఇలా (మె మాటలలోని చతురత అందరికీ నచ్చేది

266 స్త్రీలు వంటింటి కుందేళ్ళు కాకూడదంటుంది అమె పురుషు లతోవాటు తపోధికారము స్త్రీలకు గూడా గలదు. వారు కూడొ హంసినులై జీవించవచ్చునని చెప్పేదామె ఈ విషయములో నాయన ద్వారా రమణ బుషిని రెండు పఠిశ్నలడిగించిందామె

[౧ అక్మయందు నిలకడ చెందిన స్త్రీలు (పతిబంధకమున్న యెడల ఇల్లు విడచి పరమ హంసినులుగ యుండుట శాస్త్ర సమ్మతవ.గునా ?

(శ జీవన్ముక్తురాలికి దేశ+పతనము సంభవించిన తరువాత వహనమొనర్భ్చ వలయునా సమాధి నాచరించ వలయునా యుకుమెది ?

అణాల దె భగవాస్‌ రమణులు అను 1గవాంచిన జవాబులివి ( త్రీలై నను పరివక్వము చెందినవారై ఆత్మ రూపమున నిల " కడ బెంఏన వారికి నిషేధము లేనందున హంసి నులుగ నుండుట తప్పుగొదు

(2) ముక్తియు జ్ఞానమును ప్రీ పురుషులకు సమానము కావున జీవన్ముక్తురాలిని దహింప గూడదు ఆమె దేహము. దేవా లయముగా నున్నది ముక్తుడగు పురుషునియొక్క దేహ దహనమున కెన్ని దోషములున్నవో స్రీయొక్క దేహదహన మొనర్శ్చినను అన్ని దోషములున్నవి నాయనకు కపాలమోక్షము సిద్ధించిన రోజులలోనే అనగా

1822 లో విశాలాక్షమ్మ కూడా కుండతినీవిద్య సాధనలో చాల పురో

గతిని సాధించినది ఈ విషయాన్ని నాయన తన వు తునకు

వార్సిసిన ఉత్తరంలో తెలియజేసారు ఆమె (విశాలాక్షి) భగవతి యోగేశ్వరి సొర నామ ధేయురాల్డై నది పంచండ చండితై కాక్షరిని దినమునకు వేలు

జపించుటయేగాక ఈ[న ధ్యానములకు అలవాటయినది ఆమె ధ్యానము (ప్రయత్న పూర్వకముగా వచ్చినది కాదు "అను గహము వల్ల కలిగినదని నిశ్చయముగా చెప్పవచ్చును ఎంతసేపై నను అర్థనిమీలిత నిశ్చల దృష్టిశో అమె ఉండగలుగుచున్నది అట్టి స్థితి నిన్న (4. - 829 ఆరంభమైనధని చెప్పవమను. అట్టి సమయములో శరీరము విద్యుచ్భక్షి పూరితమశుచున్నట్లుండునని ఆమె ఇెవ్వుచున్నది చూచువారికి ఆమె దివ్యముఖమునందు గొప్ప సూక్ష్మతీజన్సు మూ (తము తెలియుచున్నది కొత్త యోగ నిష్టాసిద్ధిని పొందిన మీతల్లిని మీరు వ్మృతములద్వారా సేవించు కొనవలెను 1926 నుండి ఆమె ఆరోగ్యము కర్పీమముగా క్షీణించసాగింది రక్తృక్షీణక అజీర్ణము వల్లు ఆమె శరీరం [కుంగిపోసాగింది అయి నప్పటికి ఆమెయందలి తపస్ఫా ధనదృ ఢతరంకాసాగింది ముఖము నందలి తేజస్సు వలువురిని-ఆకర్షించింది భర్తతోడ్చాటు మహర్జుల అను (గ్రహము వల్లి ఆత్మ నిష్టను వెందిన అ పుణ్యవనిత దీ[_7 926 నాడు అనగా ఆషాడ బహుల విదియా సోమవారంనాడు అరుణా చలమునందే దేహత్యాగవ కేసినదై ముక్తిధామమునుచేరుకున్నది నాయన మూటలో చెప్పాలంటే ఆ [త్రేయుల వంశమునకు

వెన్నెలయు. వాసిష్ట కులమునకు కోడలుశు ధీరుడు (బహ్మ వేద్త అయిన మహాదేవునకు తల్శి యు 1ప3 [వతలలో (శేషఘ్టురాలును లోకసేవయను వఠితముసందు [పీతిగలదియు పంచదశీ మహా విద్యను ధరించునదియు వింద్యా దక్షిణ దేశమునందు తారిజీశ క్తి మహావిద్యను బోధించుటయందు ఆదిమ గురువుగ ప్రసిద్ధి చెంది నదియు తవస్పఖియును ఆగు విశాలాక్షమ్మ _ విశాలాక్షీమాత గ భక్తుల హృదయాన్న చిరంజీవి అయినది

త08 13 శ్రీ రమణోపదేశ (పచారము శో నవ కుంకునులేబు పంకిలస్య లు న్మరణాక్తే సతతం స్తనా చలస్య స్వయ మపష్య చలోబభూవ శోణ శృశిధారీ జగతాం సవి (తి శంకే అమ్మా సవికీ కుంకుమ రేణువులచే నిండిన నీస్తనా గళిములను సదా స్మరించి శివుడు శోణగిరి రూసమును పొంది నట్లున్నాడు] నాయన ఈశ్లోకం చదవగానే రమణసన్ని ధిలో ఉన్న వారంతా ఒక్కసారి ఫక్కుమని నవ్వారు భగవాన్‌ కూడ మందహాసంతో నాయన కవిత్వానికి అరుణేశుడు కూడా చలించిపోతాడు నిర్గుణ రూపుడై న ఈశని శృంగార రస పూరిత చమత్కారంతో వర్ణించడం నాయనకే నిటి అన్నారు అందులకు నాయన నవ్వుతూ వారి నిర్ణఐత్వాన్ని కళంకితం చేయనులెండి అని మరికొన్ని శోకాలు ళ్‌ ళ్‌ చదివారు న్లో కమలాసన కంజలోచనాదీస్‌ అవమత్య తిర్పిదశాన్న గేశ కనే అగుజే రము సీ శగేత0) కనే క్వ గుణా న్పశ్యతి జారి వక్షపొత కొండకాతురు కాబట్టీ జాతివక్షపొతంతో బ్రహ్మ విష్ణు మొద ల్లైన దేవతలను కూడా విస్మరించీ నిర్గణమై యొవ్చ ఈ అరుణ గిరిలో. శేడించు చున్నావు అని చెబుతు పార్వ తీదేవి వక్షపాతాన్ని చమత్కరించారీశ్లోకంలో

ఏ09 శ్లో _కుసుమాదపి కోమలం వవుస్తే హృ దయేశ స్త్వరుణోగిరిః కరోరః పచలాఒ౬ఒఖు తురంగ మన్య మోత? సమనుధ్యాయ బిఖేమి చేత సేదమ్‌ [అమ్మా నీ శరీరము కుసుమము కన్న కోనులము నీ భర్మ దేహము అరుణగిరి గాన కరోరము నీ కుమారుని వాహ నమా అతి చపలమైన ఎలుక అట్టి వినాయకుని తల్తీ ఇవన్సి యు తలచి నేను భీతిల్లు చున్నాను] ఇలా [పతిరోజు కావ్య మాధుర్య చమత్మారమఘులతో కళకళ లాడుతూ ఉండేది శ్రీరమణ సన్నిధి అటువంటి నుందరమైన వాతా వరణంలో భక్తులకు అళగమ్మ విశాలాక్షమ్మ లు లేనిలోటు స్పష్టంగా కనిపించేది అమ్మ (విశాలాక్ష మ్మ) నిర్యాణానంతరము శ్రీ రమ శోవదేశ ప౦9చారానికి శ్రీకారం చుట్టారు నాయన అతను కన్నడ రాష్ట్రంలో కొన్నాళ్లు ఉన్న కారణంగా అనేకమంది కన్నడదేశ వాసులకు రమణ దర్శన ఖాగ్యంలభించింది తమిశనాఢులోకూడా వలు పాంతాలలో నాయన శ్రి రమణుల గురించి [వసంగించి యున్నారు ఇక మిగిలినది ఆం ధదేశము మా తమే ముందుగా విశ్వమీవూంస అకే [గ్రంధ రచనను పా9్గరం భొంచాతు శ్లో రమణస్య గురోఃపాఠిప్య కటాక్షం జ్యోతిరద్భుతమ్‌ కుర్మో విశ్వ స్యమీమాంసాం యథాబుద్ధం యథా [శుతమ్‌॥ [గురువైన భగవాస్‌ రమణ మహర్షి యొక్క అద్భుత కటాక్ష జ్యోతి లభించుటచేత మా బుద్ధికి ఎంతవరకు అవగత

20 మయ్యెనో మేము జ్లశరతార్సి ఎంతవరకు విని తెలిసికొంటిమో అంతవరకు ఈ విశ్వ మునుగూర్చి విమర్శను చేయుచున్నాయి.] అని గురుస్తుకితో (ప్రారంభవష వుళుంధి ఈ కావ్యం ఆది శంకరులవారు శారీరక మీమాంస అశ వ్యక్తిని కేం [దంగా చేసి ఆత్మబోధ చేయగా నాయన విశ్వాన్ని కేంద0ంగా జేసి ఇందు అత్మజోధ క్రేసియున్నారు. ఇది “విశ్యమే జేదర _పుకుష ఆగు చేటోళ్త భావనకూోపివరణ అని అనవచ్చును శ్రీ రవుణుల 'జోధనల ననుసరించి చా్రిసిన ఈ (గంధంలో-కొన్ని విషయాలు రమణ గీఠక లోను సద్దర్శనం లోను కూడా చెప్పబడ్డాయి ఇది ఒక స్వ తంచ$) [సస్టానము ఎయుందు 87 న్లొకాలకో [వౌసి తరువాత -విస్త్రథించి 894 శ్లోకాలతో ముగించారు తాత్త్వికుణు తప్పక చడువ నలఫిన గళింథమిది ఇలా ళచనా వ్యానంగఠరిలో వడిన నాయనకు సికిం (దాబాదు నుంజ్‌ శ్రీకృ సదేవరా యా ంధక్సిభాషా నిలయము వారినుండి ఆహ్వా నము వచ్చినది 182 సం లో ఫిబల్సీివరరి 6 7 8 కేదీలలో జరునబడు రజతోత్స వములకు రావలసినదిగా [వాస్తూ ఒకనెల మ ందుగారన్ముని వారు నాయనను వేడుకొనిరి నాయన అందుల కంగీకరించి జనవరి మాసంలోనే సికిందరాబాదు వెళ్ళుటకు నిశ్చ తుంచ్రినాళు. కాని సంకార్సి9 వండుగులముందు అతిమూతర) వ్యాధికి లోనై అన్వస్థులైనారు ఇలా ఉండగా ఒకరోజు ఒకసాధువు అచటికివచ్చి వీధి యరుగుమీద కూర్చు నియున్న నాయన యల్లుని (గంటీ సోమయాజులు) జూచి శాస్త్రీగారున్నారా కన్యాకుమారి “కేతక్సిమునుండి వారి దర్శనమునక్తై వచ్చినాన అని అన్నాడు అకట సోసుయాజులు అరుగుపై కూర్చో ఐడి వారిని శిల్తుస్తాసు అని జెప్పి ఇంటీలోనకేగి నాయనకీవార్త బెప్పినాడు నాయన

౭౩

వెలుపలకివచ్చి చూడగా అచట సాధువు కనిపించలేదు చుట్టువక్కల 'రెండువీధులు తిరిగినను అతనిజాడ తెలియలేదు “తన రోగమును మాపుటకు వచ్చిన యరుణీశుడే యతడు అని నాయన గర్గిహిం చెను అతని రోగము కుడా మాయమయె్యను వండుగలవగానే నాయన సికిందాశిబాదునకు వయనమయ్యారు

న్నాయథ వచ్చిన వార్త వివి అనేకమంది పెద్దలు -వారిచుట్టూ గుమిగూడారు. కొంతమంది మంశ$దీక్షలను పొంచారు- నగరము చందు వారి [నసంగ కార్య |కపూలనేకం ఎర్బాటు చేయబడ్డాయి నగరమునందలి జెమ్‌ షెడ్‌ పాలులోను మహబూబు- కళాశాల యందును ఆర్బర్జు రీడింగు రూములోను తమిళ సిద్ధాంత సంఘము చి తాటాకీసులలోను వేలాది [శ్రోతలు వారి [ప్రసంగము అను విని తరించారు నైజ్రాము కళశాశాలయందు రెండు వేదాంతో సన్యాసము లిచ్చారు

మహాళ్ళులు తలచు జన్మి స్తూ ఉంటారు (పకీ30 సం॥[లకు ఒక మహాత్ముని జూడవచ్చును కాని మహర్షులు జన్మించుట దుర్గ భము మన యదృష్ట ఫలముగా శ్రీ గనుఇఖ మహరి ఇపుడు నునకండ్ల ముందు కనిషిస్తున్నారు వారిని డర్శీంచంకి మహర్షి దర్శనము ఘుక్తిదాయకము అని జెప్పి కను ణోపదేశమును విస్తృతముగా శరిచాతముణేసి ఎందరో అం [ఢులకు రమణ దర్శన ఛాగ్య6 కలిగించారు

రజతోత్సవ సభలు 'ఫ్నిబవరి 8 17 8 శేదిలళలో గణపతి ముని యధ్యక్షతన జరిగాయి. వేలాది కోతలు నాయన ఉసన్యా సముఖను విని సంళోషించారు

శ్‌ 2 హరయోగ రాజయోగ భక్తియోగ కర్మ యోగముల

వలెనే చదువుట కూడ ఒక యోగమే దీనిని పెద్దలు స్వాధ్యాయ యోగమని చెప్పుదురు యోగయుక్తముకొని కర్మ యొట్లు చిత్త శద్ధికి హేతువు కాజాలదో అల్లే యోగ యుక్తముకాని స్వాధ్యా యము. ఛిజ్ఞానాభివృద్ధికి దోడ్పడ జాలదు ఫలాపేక్ష లేకుండా కర్మ చేయుట యోగయుక్తవమయినట్లే సవిమర్శత్వము స్వాధ్యాయ మునక్కుయోగయుక్తము [గంథము నవలోకించు [పతివాడును ఈ సూ [తమును గమినించవలయును _ ఇలా సొగిన నాయన [ప్రసంగామృత సారమును రజతోత్సవ కార్యవర్గము వారు 1828 సం॥లో వెలువడిన రజతోత్సవ సంచికలో (పచురించినారు ఈనాటి యువతరానికి [ప్రసంగ సారాంశము మేలుకొలుపు

తరువాత బోలారామ్‌ గద్వాల [ప్రాంకాలలో కూడా నాయన సభలు ఎర్బాటు చేయబడ్డాయి మూసీనది పా9౦ంతమున శ్రీ తనికెళ్ళ వీరభ్మదుని అధ్యక్షతను జరిగిన ద$ివిడ సమ్మేళ నమ..నకు నాయనను వల్ల కీలో ఊరేగిస్తూ తీసుకు వెళ్ళినారు

సభలు ముగించగానే నాయన తన న్వగాఫిమానికి వెళ్ళి యచటనుండి పండితుల ఆహ్వానముపైై సుంకి అ(గహారము చేరు కన్నారు ఇదియొక మునివల్లె పార్వతీపురమునకు 8కి మీ దూరమున నాగావళీ నదీ పాఠ్సింతమున సచ్చటి తోటల మధ్యన గల చిన్ని గారిమమిది కుమారుడు మహదేవుని యొక్క అత్తవారి ఇల్లు ఇచట ఉన్నది నిరంతర వేదాధ్యయనముతోడను జవ తప హోషాదులకోడను పుసీతమెన గడయిదె ఈ నాటికిని నాగావశీ నదీ శరంగాలలో అలనాబ్‌ బుధజనుల చేద ఘోష మనకి వినిపిస్తూ ఉంటుంది. శ్రీ విశ్వ నాథరామసోమయాజులు అనే మిధజనుడు

33 ఇచటి వారికి వందనీయుడ్తు ఇతడు అవర [ప్రవరాఖ్యుడు కర్మిష్టి వేదనిద్యా పారంగకుడు అత్తిధి సేవాతత్పురుడు అన్నిటికీమించి సంఘసేవయందు. పీతిగలవాడు నాయనకు శివరామ శాస్త్రివలె రామసోమయాజులకి అతని సోదరుడు గోపాలకృష్ణ చయనులు చేదోడు వాదోడుగా అన్ని కార్యములందును సహకరించేవారు తన కనిష్ట సోదరి రైన రాజేశ్వరిని గణవతిముని తనయుడగు ఎహదేవున కిచ్చి వివాహము జరిపించి యుండుటచే వీరి ఇల్లు నాయనకు వియ్యాలవారి ఇల్లు అయినది సంఘ సేవయందు (సీకి గలవాడగుటబే ఉపనయన వివాహ

ఆశౌచ నిర్ణయాది ధర్మ ములందు సరియైన విధానమును (పతిపా దించి (ప్రజలకు కెలియజేయవఎయునని యెంచి ఒక వండితనభను సుంకెయందు ఎర్పాటు జీనాడ్రితడు ఆ సభకు శ్రీ మహామపషోపా ధ్యాయ తాతా సుబ్బ రాయశాస్త్రిగారు. త్రీ పేరి కాశీనాధ శాస్త్రిగారు ఆదిభట్ల నారాయణ దానుగారు మొదలై న వండితులనేకులు విచ్చే శారు. గణపతి ముని వయన్సులో అందరికన్నా చిన్న గాన పేక్షక స్థానమునందుండి సభాకార్య [(గమములను తిలకించారు మూడురోజులపాయి నభఎయుదు అనేక సాంఘిక తాత్త్విక విష యాలప్లై చర్చలు జరిగాయి. అఖరి రోజున సభ ముగించే సమ యానికి కాశీనాధశాస్త్రి దృష్టి నాయనపై బడింది నాయన ఆ సమ యమునందు ఎదో వారిస్తున్నారు ఇతడు నాయనను సమీపించి వెనుకనుండి ఎమి ్మవాస్తున్నది గమనించాడు మూడురోజుల చర్చా కార్యకర్పిమమును యథాతథంగా సూతళిరూపంలో వా?ిస్తున్నారు నాయన గణపతీ నీవు నిజంగా గణపతివే చల్లగా కూర్చుని నభాకార్యకళ్సీటూలకీ రూపం దిద్దావే అని కౌగలించుకున్నారు

34 కొన్నాళ్ళు సుంకలో ఉండి రామసోమయాజులుకి మరి కొందరికి మం (తదీకనిచ్చి ధర్మాను శవాసనం దేవకాసిద్ధాంత శ్రారావశీ అనే సూత కావ్యాలు వాసి వారికిచ్చారు అశౌచా కారడఠి అనే సభావృత్తాంత కధనమును గూడ సోమయాజులకి సమర్పించారు తాను (వాయబోయే పూర్ణ నవల కధా వృవ్తాం తౌన్వి [వ8ిరోజూ చెబుళటూ ఉండేవారు రామసోమయాజులుగారు వారి సోదరులు గొపాలకృష్ణ చయనులుగారు నాయనయందు అత్యంత భక్తిగలవారై వారి సేవలను జీయుచుండిరి అలా పర్య అజజా కేశ ఈశ్వర విళొసము త్ల కేదిద్యోగ విణాం పురబ్బర ఇతి పజ్ఞాని బుద్ద్యాపరీ సాధు కశ్చిది ఫీతరి గురుధియా కేస్యం (ఘి పద్మం తవ 'సేవంతే రమణాభిధాన మనుజ క్రేవాయ జాతీ క్షిత ద్వి తాళిస్తాం గిరిజాంక వీరనిలయం జానంతి దేవం గుహమ్‌ [యోగ విదులలో అ(ేనరుడవని కొందరు ,పజ్ఞానివని మరికొంధరు- సాథువని యితరులు తలంజెదరు కొందళు గురువని

౩౮ 'శీవించిదరు ఓ రమణ నామధారీ నీవు మానవ వేషంలో అవత రీంచిన యుమాంక పీరవానియైన కుమారస్వామివని మురువురో మువ్వురో మా[తమే ఎరుగుదురు] చత్వారింశత్‌ గణపతిముని త తి అ య

దేహాత్మ భావానికి అతీతంగా దృష్టి ఎదిగిన నాడ్నే గురు అనే పదానికి సరియైన అర్థం తెలుస్తుంది అంధ్గులకు సంపూర్ణమైన శరణాగతి యవసరము ఈశ్వరో గురురాత్మితి అనే పదఖావం అప్పుడే అవగతం అవుకుంది దేహాత్మ థావం గల వాడు ఎరతగా చదువుకున్నా గురువు సొక్షొత్తు ద్తైవస్వరూపమని తకెలిఎనా తను యందలి రాగద్వీష (ప్రభావం వల్ల గురువుని వ్యక్తి స్వరూపాని8 పరిమితంచేసి తమయొక్క ఇష్టా-నెష్టాలపై గురువులను ఎంచుతూ ఉంటారు ఇది చాలా దోషం

ఆత్మసిద్ధి చెందిన గురువుల యొక్క ఉపదేశం జళ్కుటే అయినప్పటికి వారి వారి సంస్మ్కారా న్ని ఆకసుసరించి వచ్చినవారు ఉపదేశసారం౦ (గహిస్తారు కొందరియందు నమ్మిక హెచ్చి తాను నమ్మిన గురువుని అతి భక్సితో పూజిస్తూ ఉంటారు. కొందరిలో ఈ పూజ అధికమై (కమేపి గురువ్రయొక్క వ్యక్తిత్వ ౦పై రాగాన్ని పెంచుతుందీ ఆంతవఅకు వారి భక్సి మెచ్చుకోడగినదే. కాని అటువరటి అనురాగం మరియొక మహా త్మునిపై ద్వేషం పుట్టించేదిగా ఉండరాదు, ఎందరో విజ్ఞులు వారి వారి నమ్మకములప్పై బల6 పెంచుకొని రాగద్వేషముల మథ్థ్థి మూర్ధులవడం మనం గమనిస్తూనే ఉంటాము

వేత

నిజానికి ఎ గురువు యొక్క ఉపదేశమును గమనించినా “నేన్సు దేహమును కాదు. నీవుకూడా దేహముకాదు నీవు ఆత్మ స్వరూపుడవు అనే చెబుతూ ఉంటారు ఇక రమణమహర్షి ఉప దేశం అయికే సరేసరి అతను తన దేహాన్ని జశతుల్యంగానే చూసారు ఎకరేనా పూజచేస్తానంటే వద్దన్నారు మహర్షి అంటే కౌషీనం ధరించిన ఈశకరిరం కాదన్నారు ఎందరినో తన కరుణామ్బిత రస ప$వాహంలో వరింపజేశారు ఇప్పటికీ తరింప చేస్తున్నారు అందులకే అతడు నరవేషభారి నరుడు కాదు అన్నారు నాయన తన చక్కని వాణీ మధు5ివతో వచ్చిన వారిని మైమరపించే నాయన భగవాన్‌ వద్ద కండ్లు మూసికొని కూర్చో కండి సాడొత్తు భగవంశుని సుంగిటి కన్నుమూతలేల ? అతనిని చక్కగాచూచి తరించండి అనేవారు

నాయన వెంత ఉండగా శ్రీరమణ దర్శనం జక మహి భాగ్యంగా భావించేవారు అలనాటి భక్తులు ఒక చక్కటి గురు_ శిష్య పరంపర అచట కానవచ్చేది హిమగిరిని వదలి శివకుటుంబం అరుణగిరి చేరుకుందా అనిపించేది అమణగిరి నిజంగా విజ్ఞానగిరిగా (ప్రకాశించింది

అయితే విజ్ఞానం (పక్కనే అజ్ఞానం ఉంటుందట ఈశని బూయిు. బహు జటిలమయినది దానిని జయించుట అంత సుంభం కాదు భక్తసందోహం రానురాను రమణా [శమంలో అధికవమయింది రాగద్వేషచ్భాయలు అచట [కమ్ముకొన్నాయి కొన్ని అసంతృప్తి కరమైన సంఘఎనలు ఆ [శమంలో చోటుచేసుకొన్నాయి. ఆశ్తీమ ఆధిపత్యంపై తగవులాటలు వీర్చ డ్డాయి వరమునందు రనుణా నంద నిలయం ఒకటి ఎర్నడింది నాయన శిష్కులు భగవాన్‌ శిష్యులు అనే వేర్చాటు వాదం కూడా అక్కడక్కడ కనిపించింది