Telugu kene saaro vivaa_0 - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki
ఉరికంబం మీద సూర్యుడు కెన్‌ సారో వివా (కవితా ప్రంకలనం) సంపొదకుడు : అద్దేపల్లి రామమోహనరావు ప్రచురణ పజారచయితల సమా ఖ్యు (ఆం. (ప్ర
ఉరిఠంబం మీద నూర్యుడు శెన్‌సారో-వివా (కవితా సంకలనం) పచురణ : 1పజా ర,స. అం పటెళ్‌ -+ -, న్న. లకే న్‌ (ప్రచురణ కాలం ; పృపిల్‌ 1996 ళా ౪ ల చీలి ॥ లు కే
వెలఃరు. 20/- లు
ముఖచ్చితం : అక్సర్‌ (పాల్వంచ) మ
ముదణ : శంకర్‌ [పింటర్స్‌, గుంటూరు-? ల ళం
ష్‌ అలో ద
లః ఈ
జీవన్‌
ప్రధాన కార్యదర్శి, పశా ర వ
శతీం4ీ-808 ళో ఈ క మ త|5 రామన్న పేట న్‌ ల.
కొరిిపాడు ట్ర * టి ఉరళల
ల. ఎం గుంటూరు-? 0 పళుకాటైం మ
ప్రగతి బుక్‌ హౌన్‌ మూకికోకకు- కయవాడ
మెతీ బుక్‌ హౌస్‌, మసీదు సందు, విజయవాడ.
నవోదయ, కానీగూడ చౌరస్తా, హైదరాబాదు
సహచర, హైదరాబాదు
కవితా[కమం పోటెత్తిన నల్లి సము.దం - అద్దేపల్లి రామమోహనరావు = నేనొక తుపాను = కెన్‌సారో వివా *- 1 యుద్ద (ప్రవచనం =విళల్‌ ౨ ఏ కొన్నెత్తుటి జ్వాల -శపేరణ - 6 ఉరికంబం మీద నూర్యుడు = పీ. వీద్యానాగర్‌ - 65 రాలిన తొమ్మిది మల్లెలు క = వనీఫ్‌ - ఇనపమణాటు = నల్తశూనీగ - సిద్ధార = 8 నల్లిసము[దం - మద్దూరి నగేష్‌చాబు ॥ కవి! కెన్‌ సారా వివా - ఛాయరాజ్‌ - గౌ నైజీరియా! నేడు నువ్వొక-ళఈుపాను పి.ఎస్‌. నాగరాజ్‌ - 15 మాట ఎన్నెస్‌ ఖలందర్‌ - 19 ఉద్యమ మార్యుడు = రాపాక సన్మి విజయకృష్ణ - ౨1 సీ మరణం న్హ్రదాకాదు ఉదార నారాయణ =" ౨8 కెన్‌ సారో వివా = దేశరాజు - 25 సారో = నుంకర రమేష్‌ - 26 తలెత్తిన చిన్ని మొక్క - తుర్లపాటి లమ్మి - ౨9 కెన్‌ సాక ఒకరు కాదు - సన్నంళెట్టి రాజశేఖర్‌ - 80 ఉదయానికి ఉరి = మోతుకూరి అళోక్‌రుమార్‌ - 981 విప్లవ బీశారై . = రంగు సత్యనారాయణ - 8
లీ కెన్‌సారోవవా డా దిలావర్‌ = 94. అమరత్వం = ఆవాజ్‌ - 86 ఒగోనీ స్వరం - నందిని సిరారెడి - 99 ఉద్యమ స్వప్నం రోగుల రాజన్న - 41 బ్లాక్‌ డే పప్పుల రాజ్‌రెడ్డ _ త్తి ఉరితాన్ళు చిగురిస్తున్నాయ్‌ దేశపతి శ్రేనివాక్‌ - కీ ఒక ధ్వంస చర్మితలో జమ్ము - 4? కవీ! రవీ! సారో! వివో - నిశతాశః - 69 మృత్యువును దిక్కరించిన కవీ, జోహార్‌ - 2 రామళ్ళక్షై - * కెన్‌ సారో వివా ౨ కోనీ ల్‌లి లాంగ్‌ లివ్‌ మూసాప్‌ చెరుకు నుధాకర్‌ - £4 జ చట్టు పేరు 3ెన్‌ కొక్సర్‌ - 5? శెన్‌సారో-వివా శా కాకాతార్యా - “5 తెగిన తలలు పోట్టపల్లి శ్రీనివాసరావు = ఈ పాటలు పాడే చీమల పుట్ట _రామతిరౌ - శ్‌ వెలుతురు బాకు దాస దేవదానంరాజు - 66 కెన్‌సారో ఏవా చిరంజీవి సుచిత - 60 బలికిన కల దర్భశయనం శ్రీనివాసాచార్య - 71 నల్లకలువ చల్లా రొమఫణి - 175 అమరత్వాన్ని కాపాడుకుందాం కరీమూల్లా అ గ ఉరితాడుమీద కనుపాపలు = అద్దేపల్లి రామమోహనరావు - 82 వసంత గీతిక _జీవన్‌ - 4
చూమాట
“నా పట మీరెందుకింత [కూరంగా వ్యవహరిన్తున్నారు? ఏం చేశొమిది?”
శని శంళానికి బిగుసుకోనని వురితాడు మొరాయిన్తుంటే ఆత్యంత కిరాత కంగా, తెమోనుషంగా మళ్ళి మళ్ళీ లాగుతున్న తలారీలను పశ్నించాడు శెన్‌సారో-వివా. అదే ఆయన అఖిళి గళ. కక కొళ్కో టక నైశీీయన్‌ మోరజట జూంటాకి మా[తమె వక్క. వొనాశ జ్మక్ష్యకాదది.. క! గిగొలింయెద్‌ కూర ఏ రూపంలో వున్నా-తలారీ దళారీ పాలకవర్థాల గుండెల కెక్కు పెట్టిన పదునైన
కలాన్ని పెటవైన ఆయుధంగా _ప్రజాపరం జేసిన కనియోరుల పరంపరలో శెక్‌సారో-వివా మొదిదీకోకో కాద్‌. చివ్‌కెపోకకో కాజు. పజలపట్ల (పేమ, దేళం "పట్ట ఆభిమానమూ సమాజం పట్ల ఐాధద్యకా కలిగన కవులెక్కడ్రైనా ఇలాగే (పవర్హించారు- ప్రవ ర్తిస్తారు కూడా.
ఈ నాడు ఆర్థిక రాజకీయ కళా సాంస్కృతిక రంగాలకు పెను ముప్పుగా పంణగోావివ స్నామాజ్యవాదుల దాడికి వ్యతిరేకంగానే కాదుంతృతీయ (ప్రపంచాన్నే
ఓ
ఏకంగా చెత్తబుట్టలా మార్చిన దుర్నీతికి వ్యతిరేకంగా కూడా తీవ ఆ(గహావేశంతో పర్యావరణ పరిరక్షణా వుద్యమం కూడా ముందు కొచ్చింది.
ఈ నేపథ్యంలోనే మనం కెన్‌సారో-ఏవా న్మిష్కమణా సారాంళాన్ని చూడాలి; శాభోపళాఖలుగా విస్తరించిన ఉద్యమ స్వభావాన్ని చూడాలి.
నేటి కవి ఉద్యమ కారుడు కూడా! సాామాజ్యవాది ఆయువుపట్టు ఎక్క డుందో వెలికి మరీ పట్టుకుని దానిమీదే తన అయుధం ఎక్కు పెడుతున్నాడు, -
తెలుగు కవి ఏనాడూ నేల వడ సాము జేయ్యలేదు ఎక్కడో నేజీరియాలో ఆసమించిన నలి సూరీణి యిక్కడ అవాహన చేనుకుంటున్నాడు
అల్‌ య పే
వ త్‌ త్త
నైజీరియన్‌ |పజాకవీ, ఉద్యమకారుడూ ఆరున శెన్‌సారో వివా న్మృృతిలో కవితా సంకఅనం వెలువగించాలన్న, వూ నరళళ్యాతికి క్రమిమియబెందదో పాన్సు కూలంగా (ప్రతిస్పండిందారు. మా సభ్యులే గాక సోదర సాహిత్య సంస్థలుచిళనం, జనసాహీలికి చెందిన సభ్యులూ, ఇతరులూ తవు కవితా "స్నేహ హస్తాలు చాచారు. ఈ కృషీలో సాంస్కృతిక వగోతి అరుణతార, పజాసాహిరి అం్యడతూమిాతాంటి జ్గకకలు క్‌హకరించాయ ఆడగరదా కాణివుళ ఇళటొళక్పానితమైన ముఖచ్చ్మితం వేన ఇచ్చాడు మి తరు ఆ అశరొలు అందంగా కూర్వాళూళోరళరి శంజళ్స్‌ కార్విళ సోదరులు. ఈ సంకలనం ఈ రోపంలో రావడానికి దోహదం చేసిన ఇాఠందడిక్షి. [పజారస కృతజ్ఞతలు తెలియ చేస్తోంది.
ఉద్యమాలకు పెద్ద పీట వేసే తెలుగు సాహితీలోరం మాయీ శ్హ్షని సాదరంగా ఆహ్వానిస్తుందని ఆశిస్తూ---
ఓపజా రచయితల సమాఖళ్లా శం, శ్ర శీ
పోటెత్తిన నల్లసము దం అజాత డా
స్మామాజ్యవాద. 'కెన్‌సారో వివా మెడకు ఉరితాడై చుట్టుకుంది కైనసారో )వా [పాణాలు తీసి బహుళ జాతులకు (పాణం పొయ్యడానికి గుప్పిళ్ళు బిగించింది. క్‌గొసొరో తలని ఆకాశపు గుమ్మానికి వేలాడదీసి “పేద దేళాలన్నిటినీ భయ పెట్రే పయత్నం చేస్తోంది, -కౌసి"ఉరళోరబర మీద వివా పలోన సూటలు, దోపిడికి పరయ్యె దేశొకాణారాలిలన్నినితే..మారుమోగుతు న్నై “నేను న్మిష్కమిన్తున్నాను. ఉద్యమం యిక మొదలవుతుంది . స్నెమాజ్యవాద వ్యతిరేకోద్యమం మొదలయింది. కమ సమస్త సంపదల్ని కొల్లగొట్టి తమ (వకృతిని, నంస్కృృతినీ స్మామాజ్యవాదం కోచుకోవడావ్ని, ఏ దేశమూ, ఏ జాతీ యికవె నహాంచి ఊరుకోదు: స్మామాజ్య నాదం మెడకి ఉరితాడు పడే సమయం బాలో దగ్గర్లోటే.ఊంది. స్మాఘ్రాజ్యవాదాన్ని కహలతడానికి, (పపంచం నలుమూలలా ఉద్యమాగ్నులు చెలరేగే వణాలు కళ్ళ ముందు కనిపిన్తున్నై.
చమురు నిక్షేపాఅన్నీ ఒగోనీ జాతీయులమి దోపిడి తేతిహవితి విమేపాలన్నీ ఐహంక మ గృ పెవలవ. ఒబొస్‌ కాశీయులు, తమకు. సముచితమైన భాగ్‌ స్వామ్యం కావాలంటే లిటిష్‌ రాయకొషడ్‌ కంపెనీకి కోపం ఒగోనీలో పర్యో వరణ కాలుష్యం గూర్చి ఆ జాతి (ప్రజలు గొంకెత్తితే, అది సామాజ్యవాచులు నపేహేదూంనలాకుళో ల కోసం నోరు తరెటీ నిక నియంతలకి నేరం. ఒగొనీ (ప్రజలకు స్వయం ఇిరయాధికారం కాబాలంటే, అది స్మామాజ్యవాదులకి కొరుకుడు పతపానకున్యు శముజాతి అవ్తిత్వనంతేీపుు “బగ్రానీ (ప్రజా పరిరక్షణ ఉద్యమం” నడిపిన కెన్‌ పారో వివా స్మామాజ్యవాదులకి శతువై పోయాడు. ప్రజా ఉద్యమాన్ని అణిచెయ్యడానికిి షెల్‌ కంపెనీ, సైనిక నియంత “అవాచా' కలిసి (పజల్ని చిత్రహింసల పాలు చేసి, చెయ్యరాని ఘాతుకాలన్నీ చేసి ఉద్యమం యింకా తీవ వ్లూతుంటే చివరకి సారోవివానీ మరో ముఖ్యమైన ఎనిమిది మందినీ, బూటకపు హత్య కేసులో యిరికించి ఉరితీశారు. తాను చేసే దోపిడీని సమర్థీంచే (ప్రభుక్వాలు సై మాజ్యవాదికీ. కావాలి. తన 'శోపడిని- ఏదీరంచే వాళ్ళ్గంతో సర్వనాళనం కావాలి,
ఖః
నైజీరియాలో, 1995 నవంబరు 104 జరిగిన వివా ఉరితీత, (ప్రపంచం లోని [పజాస్వామ్యవాదులంధర్నీ కలచివేసింది. సాహితీ పరులందర్నీ చలింప జేసింది. తెలుగు కవులు ఎప్పుడూ ఉద్యమ కవిత్వంలో ముందు భాగాన ఉంటారు* స్మామాజ్యవాదాన్ని తీవంగా వ్యతిరకించే 42 మంది కవుల ఎన్నిక చేసిన కఏతలతో (పజా రచయితల సమాఖ్య ((పజార.స) ఈ కవితా సంకలనాన్ని తెస్తోంది,
ఈ కవితల్లో ఉద్యమ తీవర వా ఆక్షరంలోనూ "స్పందిస్తోంది. శనసారో వివా హళ్యతో ముడిపడిన నేపర్యమంతా --ఈ కటిఠల-జ్వాళా---వ్య క్షమౌతుంది. స్యామాజ్యవాది చేస్తున్న దోపిడి నగ్న స్వరూపం శమకవికట్తో ఇయటపడు తుంది,
“నైజీరియా! నైజీరియా!
నువ్వెక్కడ తలవందానో, ఎక్కడ మెత్తబడ్డానో
ఎవడి పంచన పలచబడ్డావో మాకు తెలును
ఐహుళణాతి కటల జెండాల కంద
కాజ్యానికి సిగ చూపుఈున్నావు"
ఆలి కూదకోరో అగకాజతాకన జ్రపాళకా (ప్‌కుళ్వాన్ని లొంగదిను తున్న అజమేశవాకులంకటనూనూర్చి చెప్తారు ఇగే విషయాన్వా శద్వశెన్ల-లో శేఖర్‌ యిలా అంటాళుః
“నైజీరియా చరితంఠా ఇంపీరియలిఐమ్‌ జోక్యమే
(బిటిమవాడి బానిసోడె నరవాంతళ కొపొదో “సన్నీ విజయశృష్ణ సోయోజ్యాబాదుల ఘ్‌బ్ల్‌ పట్టరాని కౌనిఆ- అంటాడు:
*ఆదిమ ఆటవికతను జీర్ణించుకున్న సామాజ్యవాదం
వ!
అత్యాధునికంగా దోపిడికి అ(గస్థాన మిచ్చింది
అదెప్పుడూ (పపంచ దౌంగల ముఠా నాయకురాలే
తరతరాల నియంత ఆహంకార మృగం
ఆటవికంగా మానవ హక్కుల్ని నోట కరుచుకుంది"
శ
“పెటోలు' ఎలా సానూజ్యవాదుల యుద్దవాంఛని పెంచి పోషిస్తోందో, ఎలా దార్మిద్యాన్ని విస్తరింప చేస్తోందో, “నందిని సిధారెడ్డి" చెప్తారుః “రత్నాల కోసం, వ్యజాల గనికోసం యుద్దాలేమిటి?
వర్తమాన యుద్ధాలన్నీ 'ప్మెటోలు కోసమే 'ప్మెటోలు పెట్టిన మంటలకు (పపంచం ఐదారు ముక్కలైంది 'ప్మెటోల్‌ టాంకర్లకు రెడ్‌ కార్బెట్టు పరచి దేశాలు సాదరంగా స్వాగతం పలుకుతాయి దేశంలో నదులు ప్రవహించినా [పవహించక పోయినా పెటోలు (పవపాసే చాణా ధరలూ, దారిద్యాలూ ఊపిరి పీల్చుకుంటాయి " “ఎన్నోన్‌ అలందర్‌' రాజకీయ స్పృహతో ఆంటాడు వ్రజీరియా ఆయిల్‌ బూమ్‌ బాంబులా వీలియన్‌ డాలర్ల అప్పుల్లో పేలింది | రాజ్యమంతటా కలుషతం..మేర్వాలనో ప్యాయాశ్యాణిన సెట్లబ్రదుల చేరుల్లో దేశాలకు దేశాలు కళీబరాలై ఊరేగుతుంటే' _ __డినాలింకా మాటల్ని (కరి చేసుకుంటున్నా రో సామాజ్యవాది "అర్థిక మైన అత్యాళనూ "దోపిడి స్వభావాన్నీ, క్కుటనీ *ప. ఎస్‌, నాగరాజా. అల స్వష్టంగాదిపాడ? ౌన్తూర్యుడు' చుట్టూ తిరగాల్సిన భూమన కరెన్సీ చుట్టూ తీప్పాలనుకుంటాడు వాడు వాడు ఆవసరాల నోటికి చట్టాలు కట్టి ఆదనప విలువల ఊబిలో కూరుకు పోతుంటాడు చికటి ఖండాల్ని గోడలుగా లేవ్‌" శక్తిని వ్యక్తులుగా విడగొడఠాడు" ళ్‌
సామాజ్యవాదం తీసుకొచ్చిన దోపిడి సిద్ధాంతాల్ని మూలంగా. తేనుకుని ఎంతో ఆవేదనతో జీవన్‌* యిలా అంటారు. “ఎవడురా వాడు “స్వేద్భా విపణి మాయాబజారు నకిలీ నగిషీలతో రత్నరానుల్ని కొల్లగొట్టే పగటి దోంగో “శౌగోశీకరణ" మం తదండంతో భూ ఖండాన్ని జోలెనిందాకూకుక ఉడాయించే మాయల ఫకీరు- అప్పుల నూకలుళల్లి, షరతుల ఉచ్చులతో అమాయక పతుల్ని వలపన్నే కిరాతుదెవడూో కెన్‌సారో వివా నడిపీశ ఉద్యమంలోని ఒక 1ప్రధావాంక్రర్నవాతానరణ కాలుష్యం. పచ్చని ఒళోనీ [ప్రాంతమంతా "ెటోలు వెలికి తియ్యడంలో కలుషితమైపోయి; [ప్రజల ఆరోగ్యాన్ని నశింప జెయ్యడం పంటచేలని నిస్సారం చెయ్యడం, చేపల చెరువుల్ని కాణకళం' కాటుకి గురి ఖెయ్యడం, చాలా మంది కవులు ఈ ఆఅంళంపై తమ అవేద్రన్తష్రువ్యక్న _ చేన్నిక్ష “ఎడారి కరుకకున్నువట్లల్లు రే పేది ఒళ్ళంతా వేడ్కి చెమట రావడమూ కష్టే నూనె తస్ప గొంతు తడుఫకుందామన్నా నీళ్ళ దొరకడం కన్లం- ఆ వేడికి భూమి తనంత తానే పగులుంది. రాస పగులుతాయి న్‌ టను ఆంతా శద్దా మని, జర్‌బుర్‌ మసి తుర్లపాటి అన్నీ “చెట్లు కూల్చివేయ ఇదుతుంటాం4 వర్షాలు రాలవు (పకృతంతా కమురు వాసన ఆలుము కుంటుంది ఇద్‌ చాలదన్నట్టు షెల్‌ -తెల్పని గ్లౌజు చేతులతో అన్నానికి ప్మెటోలు పులుముతుంది”. ---దేశరాజు భళే
ళ్‌ విచ్చుకుని షార్కుూలు
భూమి కడుపులో రాతినూనెమై వేటాడే రక్తదాహం చూడు
తిని వదిలేసిన ఎముకల గుట్టలా
నూనె శుద్ది కర్మాగారాలు వదిలేసిన కాలుష్యవు పెధైైలు చూడు"
చెరుకు నుధాకర్‌
ఉమ్విగ్మిల్రిన పతులు వాలడానికి
కేట్లు గుబురుగో లేవు
సొసానిర్గాలంగాలేవు
షెల్‌ గ్రకూజాన్ని ఎద్రుర్కోను.
రేపటి కోషం క్యాసలు ఆడుతున్నాయి. --౦౦గు సత్యనారాయణ
“క్షముకు బావులు మృత్యుకుహరాతై
సస్యశ్యామల. తే[తాల రక్తాన్ని పీలుస్తుంటే
కాలుష్యం శవం మీది వస్త్రంలా
కేళన్నంళా కప్పేన్తుంటే
వాాపార విష నంస)_3కే లీకటాట్టవాపంతో _
తల్లి భూదెవిని దెగరెజీక్‌ ఇకేత్తమటే” --డ* దిలావర్‌ జీరియా సంఘటన ఒక్క నైజీరియాకే సంబంధించింది కాదు. (పపంచంలో కొగక్‌ గోరోరున్న అనేక దేశాలలో అదే పరిస్థితి అనేక రూపాల్లో ఉంటుంది, । సత్యాన్ని గమనించి స్హామాజ్యవాదపు దోపిడి స్వభావంలోని విలిన్న కోణాల్ని ందరు కొవులు కమ్‌ కస్‌రలో బయటి పొహోరు ఈ సంఘటనలోనించి సాధారణీ (1ణ పొందే నఠ్యాలకి అక్షరరూపం యిచ్చారు.
గ్‌ క్ర స్ధలాన్ని ఈ కాలాన్ని
ఇలాగే మన పిల్లలకు వదిలి వెళ్ళామా
చీకటికన్నా నల్తనిదేదో భూమిమీది
'సమన్తారాజ్యూల్నీ నఉిపీచ్తు స ఆధాతమూతృకగా ఉంది
ఛ్‌
ఒక్కచోట ఆది మతంగా కులంగొ సాంకేతిక శక్ర సామర్థ్యంగా రాజకీయ సిద్ధాంతంగా భాసిస్తోంది” రామతీర్థ “వనికి వర్తమాన (పశ్న ఒక్క నైజీరియాకే కాదు అన్ని పేద జాతులకీ స్మామాజ్య దౌర్జన్య వాణిజ్య దావానలం పాకినంత మేరా వన్తు ధ్వంసం జీవ ద్వంసం జీవన లాలిత్య ధ్వంసం జాతులు ముడేసుకున్న సకల సంస్కృతులు శిథిలం శిథిలం” దర్చశయనం శ్రినివాసాచార్య *౭్రిన్సిన్‌ పాదాలపై రష్యా వృద్దమాతే' పెట్టిన పూవులలోంచి ఒలుకుతున్న మానవ రళ్తం పోమాలియా పక్కటెముకల కొగడాలపై మండుతున్న మానవర క్షం బోన్నియా స్రీరి శరీరాల్డోంచి ప్రఏపున్న చూసహతన్తన తెలంగానా కనిమికమ్యుణ పై... ఎప్పుడూ తడి ఆరని మానస్కడుక్త ఒగోనీల పొలాల మీద పంట కాలువలై (ప్రవహిస్తుంది -కా-చేవవమిత్రీమిమన్‌ “సైన్యం ఉక్కు. సారొకాకాంద 'బుగ్గిచెగ్గ్‌ ఆయివోరూని నైజీరియన్‌ పూరి గుడిశలో మీకు ఉత్తరాంధ్ర గుడిశెలు కనిపించడం లేదో కామ కవాతుకు ళవాలైై తేలిన ఒగొని దెల్లెళ్ళు ముఖాల్లో . మీకు సజ్జల గూడెం ఆనవాళ్ళు దొరకడం లేదా '-మ్‌ర్టూరి నగేష్‌ బాు +
శెన్‌సారో వివా వ్యక్తిత్వాన్ని గూర్చి పోరాట పటిమ గూర్చి ఎంతో మంది కవులు హృదయాన్ని కదిలించే పంక్తులు రాశారు. ఒక ఉద్యమం లోంచి, ఒక వీరుణ్ణి అర్థం చేసుకునే విధానం ఈ రచనల్లో కనిపిస్తుంది. “ఒక దేహమెందుకుంది? అన్ని దేవాలూ నేనెందుకు కాలేదని చింతించినవాగికి ఈయపడ్తారెవరైనా” -- ఫిద్దార వఎంతకాశోనతె ఈుద్వాళ్కడివే సవ్తాానంవాటీట! ఇఉచారిసారాయళి ఇృనసరో “పొవాజనిమే నైజీరియన్ల గుంజెత్తో ఉదయించి. __ నైజీరియా నియంతల కర్కోటక తీర్పుకు ఎరువుగా అస్తమించిన నూర్యుడు --- కరా కార్తికేయళర్మ ఎవా కలం వీరుడే కాదురా ఉద్యమ నెలబాలుడు--భావాలు విరజిమ్మే ఇవా, న్యజషంక్షల్మి మదమసనపించే నిరంతర స్యాప్నికుడు -- ష్రమ్రుల రాటిరెడి నీలా పోరాడే వాళ్ళుంటెకోా- కొండతో డీ కొనే వాప్శుంటార్డా? ౧ పొట్లపల్లి శ్రీనివాసరావు వేక్ళ.పందునినునిడీం అవంత ప్రతన్యం ఉారినట్లు అశతరాలకు, నినదించే గర్జనలు అండించిన శోతవు” ఊదాట్ల దేవదానంరాజు “నైజీరియా దరజి'ై (వఠిర్వనిందెన జణొని నగ్న నిజఠంఠమా! నికీయ..మర్చీ క్షుట్లను స్టేజి పై ప్రదర్శించిననాడా!” _ నుచ్చిత్‌ శ
“ఎడారిలో ఒయానిస్సులో చీకటి ఖండం చిచ్చర పిడుగువై కిరిమంజారో శిఖరాన్ని మించిన సీ త్యాగానికి సంపన్నదేశాల రాజకీయ చిత్రపటం చిరిగి పోనున్నది” -- నిశికాసి “మట్టి మనుషుల కోసం. తైల" రాజకీయాలకు తెల్ల వ్యాపారానికి వురై పోయిన నెత్తుటి శెళరటానివి! ఒగొనీ ప్రజల ఎగొనీకి పోరుదారి చూపిన మైలురాయిని” = “చౌత్తారామనణొ “నెన్‌. ఆత్యంత దయామయుడా! ఒగొనీల ఆత్మవీచికాఓ నియంతలు నిన్నుచూచి నిలువునా బజీకి ఉరిఠాడును బిగించారు. సారో వీళ్ళ చావున్తు ఎష్షుడ్హ్హ్నూప జలు ముందే చరిత్ర పుటల్లో లిలిప్తారు తండ్రీ. -- నుంకకరోమ్‌ కెన్‌ సారో ఏవా - మరణం వృధాకాదనీ, నియంతలు తాము తన్న గోతిలో తానే పడక తప్పదనీ, సాానూజ్యవాద వ్యతిరేక ఉద్యమం తప్పక విజయవంత మో తుందనీ కపులందరూ ఏకకంరంళతో నినదిస్తుంటే, ఈ కవితా సంకలన్‌ం అదొ నించి చివరదాకా ఒక ఉద్యమ తుఫాను వీన్తున్న స్పృహ పాఠకులందరికి కలుగు తుంది కవుల ఆత్మవిశ్వానం ఆాభాదర అచంచలమైన న్యూర్తినా-శళిగిక్తులది? *“పశ్నించే నోళ్ళకి ఎన్నాళ్ళని సంకేశేయ గలరు పరుగెత్తే ఉద్యమాల్ని ఎన్నాళ్ళని ఆపగలరు? నియంతృత్వపు నీడచాటు నియంకా! సీ వెప్పుడైనా, ఎప్పటికైనా ఒంటరివాగవే. -- పోగుణ రాజన్న . జ్‌
“క్కుటచేసి నిన్ను ఉరితీ స్టే
వేల కెన్‌ సారో వివాలు పుడతారని
జాతి రుణం తీర్చుకుంటారని
వాడికి తెలియదు” -- అవాజ్‌
కెన్‌ సారో వివా అంధఠే జనం గుండె చప్పుడు
వొంగే నెలయేళ్ళ రంగస్థలం
నాజీల గుండెల వేలాణళున్తో గాం
శ వాతాాానానాద కన
పోరాన శేవధార” -- కొపీళజా
చచ్చినా బతికినా యోధులెప్పుడూ వ్నీరులే
వీర్తులా వాష్మ!
మరణిస్తూ మరణిస్తూ నియంతల చీకటి ఖండానికి
నందేశంగా వదిలి వెళ్ళారు -- ఏి విద్యాసాగర్‌
ఖా క యింపీరియలి జాని
కోట్టమందిలో బతకడం నీకే సాద్యమయింది
స్రీ షఏమయు-డరనలటింది షెల్‌ మీదికి
నీవై కంపెనీల ఇయ్యేణి రోవును”కౌని అెద్చుకుంది స్మామాజ్యవాదం”
== భాయరాజ్‌
“వాళ్ళు యోధులు
చీకట్లో మగ్గిన వాళ్ళ శరీరాల మీదే
సూర్య టప్రతిఫలనం జరిగి
మూడో-్యప్రపంచ...దేశాల మార్గధర్శనం చేస్తుంది” = వళాల్‌ న్‌!
“*నగ్షిచినంత మేరా జీవనడీ (పవాహమయ్యే మనిషికి మరణ వాక్యం లేదు- అందుకే అతని చివరిపదం ఎప్పుడూ మూసిన చర్మిత పెదాలను విప్పుతుంది” - అఫ్సర్‌ ఈ సం3అనంలోని కఎతల నిండా రాజకీయ వైతన్యం దట్టంగా పరుచు కుని ఉంది సా మాజ్యవాద వ్యతిరేక ఉద్యమానికి ఈ సంకలనం దోహదం చెయ్య గలదనడంలో ఏమీ సందేహం లేదు చాలా ముఖ్యమైన అంశం - ఈ సంకలనం లోని కవు లెన్వరూ దాదాపుగా నినాద వాయమైన్‌ కోవితీలు లౌయ్‌లేడ్‌ అలివ్య క్రిలో ఎంతో శ క్రిసీ నవ్యత్వాన్నీ పదర్శించగలిగారుం మొట్ట మొదటిసారిగా, కెన్‌ సారో వివాషై యిలాంటీ సంకలనాన్ని _పజలకు (ప్రజారస సవినయంగా అందిస్తోంది స్మామాజ్యవాద వ్యతిరేక ఉద్యమానికి సహక రినున్నందుకు తన తృప్తని వ్యక్షర చేస్తోంది. *వ్దేవకారోసు మోహనరావు క!
నేనక తుపాను -ా శెన్‌సారో వివా నా రంగేవిటా అని పరీషీంచకు నా మొహంలోకి కూడా నువ్వు చూడద్దు జక్క చావుతో అంతమయ్యే వాణ్నికాదు నేను నే నొక తుపాను నీ జైళ్ళని వొక్క వూపు వూపుతాను నేను చావను నా లలమీద ఆకాశం వుంది నా ఊపిరిలో 'పెనుగాలులున్నాయి ఉంమేట్యవేన్యువన్తిగాచ్నే పుట్టక ముందే చచ్చిపోయి జనం మద్య పుట్టిన వాణ్నే ఆయినా సరే నే నాళ తుపాను నేను నల్పవాణ్నే నా కంకాన్ని మూనీవేననస్పుడు సీ చరితంతా నల్లివారి పోవాల్సిందే అనువాదం : అఫ్సర్‌ (ోఆంధద్రభూమి” 27 నవంబరు 95 సంచిక సొటన్యంతో)
యుద్ద (పపవచనం౦ ఎ విశాల్‌ విజయాన్ని రక్తాశవరాలతో రానుకుంటేనే చదూతున్న కళ్ళని దుఃఖాగ్నుల బారిన పడనీకుండా జెండా చేతపట్టి నడిపిస్తుంది, వీరుడి మరణాన్ని "పేపర్లోనే కాదు ఉరీకొయ్యల మీదా చదవాలి వేల ఏళ్ళ సంచిత జ్ఞానం భౌతిక రూపం దాల్చి ఆయుధానికి తోడై నిలుస్తుంది కనుచూపు మేరలోలేని గమ్మం కూడా మనల్ని దగ్గర తీనుకుని స్వాంతనం పలుకుతుంది వాళ్ళు యోరులు చీకట్లో మగ్గిన వాళ్ళ శరీరాలబుం సూర్య పతిఫలనం జరిగి మూడో ప్రపంచదేశాలకి నూర్గదర్శనం చేస్తుంది వాను నల్పగా వుంటారు హృదయాల నిండా పరుచుకున్న మాగాజీ నుషేశాలని వ
గుంటలు తవ్వి పోన్తున్న
తెల్లగునపాలని
మోకాళ్ళని అన్ని పెటిక్కున విరిచేయగలరు గాయపడుతున్నప్పుడల్లా
సారోవివాని గుర్తుకు తెచ్చుకుని
ఆకసాని కెగురుతున్న అమాననీయ విలువలని --వీకళటిఖగ్గంతో చే ఎదుర్కుంటారు
వైళ్ళల్లో ఇడుక్కున్న
ధరిత్రీ సదన్నులని
యుద్ధరంగంలోకి లాగిన
నవంబర్‌ పదిని గుర్తుకు తెచ్చుకుని
నియంత్కోకిక్టీం కోల్లుకునే రోజు దగ్గర్లోనే వుంది కాలుష్యం కుర్చీమీద కూచుందన్న
(ప్రాకృతిక సత్యం "
పోరాటపు పొరల్లోకి నెమ్మదిగానైనా ఇంకుతుంది భుజం మీద వాలిన
పర్యావరణాన్ని సేదతీరున్తూ
యోధులు
తమ అమ్ములపొదిలో! ఇంకో బాణాన్ని చేర్చుకుంటారు.
8
కొన్నెత్తుటి జ్వాల --పేరణ (ప్రపంచపటం మీద నైజీరియా ఇప్పుడో రెడ్‌ఆలర్ట్‌ ఏరియా నైజీరియా అంటే సైనిక కబంధహస్తాల కింద మగ్గుతున్న నెత్తుటి గుడ్డు. నైజీరియా అంటే చీకటికోణం నక్కలు కవాతుచేన్తున్న స్మళానీవాటిక “అబాచ” ఒంటికన్ను రాశవసుడంటే రాజకీయ కేతిగాడు అనం గొంతులమీద వేళ్ళాడుతున్న తపాకిగొటం “బగోని” ఇప్పుడు నిషిద్ధ కంకాళమాల మనుష్య సంచారానికి పనికిరాని రాశసకీల ఇక్కడ మని షై పుట్టడం నేరం. మాట్లాడం నేరం్మ కెన్‌ సారో వివా" అక్సిజనవ్వటం మహానేరం. [పశ్చైనవాడు కానీ, నిరసన సంతకమైన వాడుకానీ ఉరికొయ్య కొసకు ముద్ధు అవ్వాల్సిందే కడకు ౬ కెన్‌సారో వివా' అంటే జనం గుండె చప్పుడు. పొంగే 'సెలఏళ్ళ రంగస్థలం నాజీల గుండెలకు వేళ్ళాడుతున్న గాలం నైజర్‌ నది యిప్పుడు పోచెత్తిన పోరాట జీవధార తొమ్మిదిమంది వీరుల గుం డెచప్పుళ) మోన్ఫ్సున్న నిండుచూలాలు చినుకుల సమూహప్త హరివిల్లు నియంళల గుండెలకు ఎక్కు. పెట్టిన అల్లెతాటినాదం “అబాచో జేహారుల మరణవాగ్మూలం లిలిస్తున్న కొన్నెత్తుటి జ్వాల .. 1! (సాంస్కృతిక (పగఠి డిసెంబర్‌ 95 - జనవరి '96) శ
ఉరికంబం మీద సూర్యుడు జపే, విద్యాసాగర్‌ ఒకే ఒక తీర్పుతో ఉరికంబం మీద నినాదం చీకటి చీకటిగా దుఃఖం టక్‌ టక్‌ .. టక్‌ టక్‌ గడియారం తిరుగుతుందే కొని తెల్లవారదు. చీకటి - చీకట్లోనే తీర్పులు, ఉరితీతలు. కుటలు అన్నీ చీకట్లోనే నియంతల కొరడా దెబ్బలకు త్రైటిన్తాల్లో నూర్యుడుకూడా నల్లగానే ఉదయిప్తాడు, ఇక్కడ దుఃఖం కూడా మౌనంగానే రోదిస్తుంది, ఉరితీయజణడిన కొడుకుకోసం కడుప్పతీపి గుడ్డిదీసమై వెతుకుతుంది. జెగిపడిన గుండెచప్పుడు చెమ్మగిల్లిన పాదాలకు గుచ్చుకుని నెత్తురుకు బదులు దుఃఖం చిమ్ముతుంది. లబ్‌డబ్‌ ... లబ్‌డబ్‌ ఎవరిదీ గుండె ? ఆయ్యయో్య ఈ శవాలెవరివి ? కడువులీపే వణికే చేతులతో మృతదేహం ముఖాన్ని తాకింది ఆనవాళ్ళకు బదులు ఉరితాడు చేతికి తగిలింది. థ్‌
వెతకండి ఈ చీకట్లోనే వెతుక్కోవాలి
ఒకటికాదు రెండుకాదు తొమ్మిదిశవాలు కొవాలి.
అన్మూ ఇందులో నీ కొడుకెవరు ?
ఉరితీయబడిన వాత్గంకా నా బిడ్డలే అంటూ
ఒగోనీ కడుప్పతీపి వీరుల్ని గుండెలకు హత్తుకుంది.
నియంతలు పిరికిపందలు
ఏం చేసినా చీకట్లోనే చేస్తారు.
చచ్చినా బతికినా యోధులెప్పుడూ వీరులే
వీర్ములావాళ్ళు
మరణిన్తూ మరణిస్తూ నియంతల చీకటి ఖండానికి
నూర్యుడ్ని సందేశంగా వదిలివెళ్ళారు
ఉరితియ్యబడిన వీరుడ్నిచూని
ఉరిఠాప్థు కన్నీస్త పెట్టుకుంటున్నాయి
జైన [శద్ద్ధాంజలి ఘటిస్తన్నాయి
శెన్‌సారో వివా
నువ్వు కుటదారుడివి కానెకాదు
పునర్జన్మ రహస్యం తెల్సిన నైజీరియా స్వేచ్చా గీతానివి
ఒగోని గుండెకోత
ఉదయించే నూర్యుడిమీద నీ రూపాన్ని చితిస్తుంది (సాంస్కృతిక ,పగతి - డిసెంబర్‌ 95 | జనవరి '96)
6
రాలిన తొ మ్మాది మల్లెలు --హనీఫ్‌
మగ్గి చెట్టు వూడల నీడ కింద
చిన్నాచిదుకు మొక్కలను బతికించుకోలేనట్లే
మైనార్టీ హక్కుల్ని రక్షించుకోలేం గదా
నల్లటి దస్తీగుడ్డని ముఖం మీద కప్పుకొని
పచ్చగా మొలకెత్తుతున్న భూమి సారో వివాతో కలిపి
నవ [గవోల్ని ఉరి తీళాననుకుంటుంది
తుపాకీ రాజ్యం
ఒరేయ్‌ నైజీరియా మిలటరీ
చింత చెట్టు పులువుని పిండేస్తా నని
చింతాకుల్ని రాలుస్తావేమిరా?
హక్కుల కోసం
సారో వివా మరో ఎనమండుగురు [పాణాల్ని
ఆకుల్లా ఎంత తేలిగ్గా త్యజించారు
*మా ప్రాణాల కంటే హక్కులే మిన్న అని ఎలుగెత్తి చాటారు
నా [పియమైన కెన్‌ సారో వివాను
తెల్లారి చూనీంతరువాత
సరా్‌కరణల ఘనీభవించిపోయింది.
(ప్రపంచ మానవాళి నివురు కప్పడం
మీరు గమనించారో లేదో?
నిజంగానే జంతువుల మధ్య
మనిషి మైనార్రీ అయిపోతున్నాడు
సారవంతమైన నేల మీద సారో వివాతో కలిసి
నవ ధాన్యాలను వెదజల్లుకుంటూ పోదాం
నియంతలకు సింహ స్వస్నంగా
మానవ హక్కుల మల్లెలు విరబూన్తూ
వికసిస్తాయ్‌
(ఆదివారం ఆంధభూమి-ఏ6, నవంబరు 1995 సౌజన్యంతో)
/
లలి ఇనుప బూటూ=న్నల్ల తూనీగ సిద్ధార్థ
క్ష నువ్వు వర్షపాతాల్ని కలలు గన్నావు కలలు కనే వాగెవడైనా సరే దుఃఖప్యాతుడు
లి వేవేల నూనె గానుగల ఒగోసీ శోకాన్ని కాడెద్దులా తిప్పినవాడివి క్రిమి కీటకాలం మాకు వచ్చేసోయే బుతువులమై పేమలు కూడా లేవు నవ్వుల ఏడ్పుల గాలుల పై వీచే తేమల్ని వాసన కూడా చూడం
తి ఒకే దేహమెందుకుంది అన్ని దేహాలూ నేనెందుకు కాలేదని చింకించినవాడికి భయపడ్తాడెనరై నా
రి _
శీ అభయారణ్యాల నిర్భయారణ్యాలకై నెత్తురోడుతూ కునారిల్లిన కుందేలుకూనా . అందరికో కొందరికో దాచిన నీ పొద్దుటి నవకాల్ని వాడి ఉమ్మితొట్లో దులుప్పుకున్నాడు ఠ్‌ అక్షరాన్ని నమ్ముకున్నావు చినిగిన చినుకుగా చేజారిపోయావు (ధేమికుడెపుడూ కయ పెడ్తాడు. ట్ర ఓ పచ్చి కుండలో నదుల్నీ వనాల్నీ వనాల పరీవాహక గానాల్నీ మోనుకు తిరిగిన వాడిని భయ పెడ్తావు 7 సానాతు చూజులోకో తల దాచుకున్నవాడు హింసా రోగ పీడితుడు ఇనుప బూట్లో ముడుచుకున్న వాడు కయవడ్తాడూ త్రి అఖరాఖలరి వెలుతురు ద్వారం దగ్గర ఈనా అపజయాల (పపంచం తల మోదుకుంటూనే వుంది ఇంకా ఎంత మందో సీకులా.* - (ఆంధభూమి-సాహితి-20 నవంబరు, 95 సౌజన్యంతో) ్రె 9
అల నల్ల సముద్రం -చీమద్దూరి నగేష్‌ బాణ
నుడిగాలిని గుప్పిట్లో బంధించోలిసీ | పయత్నించీ భంగపడ్డ ఒక బడుద్ధాయిని చూన్‌ి 'జాలిపడుతున్నాను భూగోళాన్ని ఆఫ్ట్రాల్‌ ఒక్క కాడుముక్కతో ఉరేయాలని చూసి వెల్లికిలాపడ్డ ఒక వ్యరివాడి గురించి నవ్వుకుంటున్నాను సము[దాన్ని మరచెంబులో దాచి పెట్టోలిని కలగని పప్పులో కాలేసిన ఒక పిల్చివాడ్ని ఎగతాళి చేన్తున్నాను అగ్నిపర్వతాన్ని అర్దగ్గాను నీళ్లతో ఆర్పగలనని ఆపోహపడి చతికిలపడ్డ ఒక చవటిని చూనీ అసహ్వ్యించుకుంటున్నాను ఆకాశాన్ని రెనృలకుధ్య పటకోళేట్టుకొొ(అనని భమించి బొక్కబోర్లపడ్డ జక ఆంతర్జాతీయ ఐపూన్ని ఎద్దేవా చేస్తున్నాను అవును నేనిప్పుడు నైజీరియా గురించే మాట్లోడుతేస్నను సరిహద్దులు మాతమే తేడా అయ్యి సన్నివేశం ఒక్కటే ఆయిన నేపథ్యంలో నైజీరియా గురించి మాట్లాడినా నా మాతృదేశం గురించి మాట్లాడినా ఎక్కడ నిలబడి ఏదేశం గురించి మాట్లాడినా ఒక్కటే అంటున్నాను!
నే ష్ట్ర త్త
శం
“సైన్యం ఉక్కునాడాలకింద బుగ్గి బుగ్గీ అనమ్నిపోయిన నైజీరియన్‌ పూరిగుడి శెల్లో మీకు ఉత్తరాం[ధ గుకిశెలు కనిపించటంటేదారి కామకచాశుకు శచాలై రేలిన వొగోని దెల్తెళ్ల మతాల్లో మీకు సజ్టలగూడెం అనవాస్త డొరకటంలేజో విడ్డలుపోయిన తల్లులూ-తల్లులులేని వీడ్డల నైజీగియన్‌ నరాల్లో నాకయితే రక్తమేశాలే (పవహిన్తూకనిపిన్తున్నాయి ఊళ్లన్నీ బైళ్సయికే అడవుల్ని ఆ(శయించిన వొగానీ పొదచధూశిలో నాకు వలసపోతున్న వాతసమూళటోల చప్పుశ్లే వినిపిన్తున్నాయి త్తు త్‌ త కాగితాన్ని కదనరంగంచేసి కలాన్ని దూసిన వీరుడా సారోవీవా! నీవు బెంజీమన్‌ మొలయ'సేవి పెరియార్‌ రామస్వామిని (పపంచ కవులంతా మూకమ్మడిగా రాసిన ధిళ్యారవాక్యానివి సీ నల్లచేతుల్లోంచి తలరెక్తిన అంటి వవ్యాల్ని ఏపసాయుధ సంధ్యా మింగేయలేదని హొపం మెషీన్‌ గన్ను తప్ప మెలకేలీనోడు ఆ అజాచాగాడికేం తెలునూ! సీ చలిని నూపుదెన్మతో చిగురులౌడిగిన పోరాటపర్యావరణాన్ని ఏపటాలాల తెగులూ పరిమార్చలేదని టోల్‌ తప్ప నెత్తురులేనోడు వాడేం ఊహిస్తాడూ. పిరిశిపంద ఆ అబాబీగాడూ సవ వొట్టి మనిషివి నమూూతమే అనుకున్నాడు హిరోపీవా ఈరోజు ఫొర్ధుకునికితే షక తెల్లారనేతెలారదనుకున్నాడు $ీ1
అలా ఉరికొయ్యమీంచి నువ్వో నళ్లినూరీడువై సమస్త (ప్రపంచానికీ ఒక్కసారే ఉదయిస్తావని సైన్యం తప్ప సిద్ధాంతంలేనోడు వాడెలా అలోచిస్తాడూ నిజానికి నీ మరణం గురించి నేను దిగులుపడటం లేదు సారోనీవా! నీ అంతర్థానం గురించి అస్సలు ఆందోళనే దెందటంలేదు మరణభావతో నువ్‌రాన్‌ిన కాసనం ఉంది చూడూ ఆదికదా కొవాలి ఏజాతికైనా-నైజీడియాలాంటి ఏ దేశానికైనా అందుకే నీలాంటి మరణాలకోసంనేను వాడలకేసి చూన్తున్నాను మరణాన్ని రణాన్ని చేయగల నీలాంటి వీరులకోసమే నేను పల్లెల్లో గూడేల్లో తండాల్లో వెదుక్కుంటున్నాను మరణించి కూడా శతువుని జయించిన నీ వ్యూహం ఉంది చూడూ దాన్నే నేనిప్పుడు నా జాతికి పాథఠమిక పారంగా రాపేస్తున్నాను పిచ్చి ప్యశికలు-నీవు చచ్చిపోయావని రాళాయికానీ ఎక్కడయినా సమ్ముదాలు చచ్చిపోతాయా మ్మితమూ. _ 2 22 560400 మ 2 198 ర06బ యం వం సెం. ంళంణే శస? ఏ ఇం ఈటి (9 ఫం 6రంం04 54 0 0%0 42 సికక8 $16 802 ౦0 ం పెతిణ
వ ద్రవాల
19
క్రీ! కెన్‌సారోవివా! ఎ ధభాయరాట్‌ సారోవివా కెన్‌ సారో వివా నీ శిరన్నును గగనాని కప్పగించుకొనేందు కేనా అరచేతులను బుగ్గలకు ఆన్ని కపాలాన్ని ఫైకెగదోనుకుంటూ కనిపిస్తావు వెలుగులు చిమ్మే కళ్ళును తలూగోళానికఠికించడానిశేనా పర్యావరణాన్ని అంత పరిశీలనగా చూన్తున్నావు! అండం లాగో ఉక్కు. పీండం లాగో అవుపిన్తున్నావు మూలాల నుండి 4ఖరాలలోకి ఎగబాకుతోన్న ఖనిజం లాగో (ప్రకంపిన్తున్న అఆయాన్‌లాగో రూపిన్తున్నావు నిప్పును మింగుతున్న బొగ్గు కణిక లాగున్నావు కవీ. వివా కెన్‌ సారో చీమల పుట్ట సంగీతమా ఒగోని బురద మృదంగమా సహారా ఖర్జురప్పండు కావ్యమా ఉమెన్‌ భాన్‌ (పజా పోరాట గీతమా 13
కవీ. రవీ. సారో ఏవా
నైజీరియా నేల నుండి పెకుబికి
ఆఫీకా ఆకాశంలో అగ్నిగోళమై (పకాశిస్తావు
రెగిన నీ తల భూగోళంలోకి తుళ్ళి
ఆ(గవావేశాల కక్యణో పర్మితమిస్తోంది
జారిన నీ మొండెం దభేలున -వ్రీకటి భూఖండంలో దిగి [పకంపింపచేస్తోంది (ప్రపంచాన్ని సీ ఉరి సమయం బద్దలయ్యింది బిగ్‌బెన్‌ లో!
సీహత్య మృత్యువయ్యింది ఇంపీరియలిజానికి, కోట్లమందిలో బతకడం నీకే పాధ్యముయింది.
నీ ఉరికొయ్య తిరగబడింది “షెల్‌ మీదికి
నీపై కంపెనీల చెయ్యేన్‌ చాన్నను కొని తెచ్చుకుంది స్మామాజ్యవాదం, వివా కవీ కెన్‌ సాతో వివా!
ఓ ఒగోనీ మోసోప్‌ కఛయిజా
ఉరికొయ్యన ఉయ్యాల లూగిన పెన్‌
నైజీరియా మిసైల్‌ మేధావీ! వివా
ఉప్పొంగిన లావా ఓ మొంఅసిక్‌. అగోసిళ్తత్‌లు
లే లేవా, వివా. కెన్‌ సారో కవీ రావా
౨౦ కేశ
నైజీరియా 1! నేడు నువ్వుక తుఫాన్‌ | ఎపీ, వస్‌, నాగరాజు
సాగు భూములు మండుతున్నాయి
నైజీరియా ఆగ్నేయం తభిప్పుడు రగులుతున్న గుండె 1
“ముయెసిన్‌' నది కాదిప్పుడు-కన్నీటి జలధి !
కన్నీరిప్పుడు నీరు కాదు-నిప్పులి [పవాహం
(వ్రవావాం అగిోరు-'అెల్సవికిన (ప్రజాళ క్రి
పీల్చేగాలి ఊప్‌రినీ ఉరితీన్తుంటే.
ఉద్యమం [పాణవాయువై ఆదుకుంటుంది
కాగే నీరు గొంతును కోసేస్తుంటే
నినాదం బౌొవదమై హత్తుకుంటుంది
అకలి కడుపుల్ని చమురు బావులు దొల్బేస్తుంటే
(ప్రతిఘటన బువ్యవుతుంది .
బతుకులు విషవూరిత నదిపై చేపల్లా తేలిపోతుంటే
15
కోరాటమే బతుకవుతుంది ఒగోనీ యిప్పుడు మోసోప్‌ మోసోప్‌ అంటే ఉడుకెల్తిన నెత్తురు నెత్తురు పిడికి లెత్రితే-ళూగోళం నూర్యగోళ మౌతుంది సూర్యుడు చుట్టూ తిరగాల్సిన భూమిని కరెన్సీ చుట్టూ తిప్పాలనుకుంటాడు వాడు , వాడు అవసరాల నోటికి చట్టాలు కట్టి అదనపు విలువల ఊబిలో కూరుకు సోతుంటాడు ! కన్నీరు చెమ వైపోతున్న నైత్తుదే శూడు ల్లోంచేస్తున్నాడు నాడ్లు నెత్తురు తిరగబడి నెత్తిన పేలేంత వరకూ రంగు రంగుల చీకట్లను కళ్ళల్లో గుచ్చుళూవనే వుంటాడు మనిషిని భూమిలా పరచి (ప్రపంచాన్ని మాక్క్‌ట్‌చేనీ | వైతన్యాగ్ని శలల్ని చెంగున మూటకట్టుకుంటూ మురిసిపోతుంటాడు |! చీకటి ఇండా ల్ని గోడలుగా లేపి శక్తిని వ్యక్తులుగా విడగొడతారు ! వ్యక్తిని పరాయీకరించి-మెదణ్నీ ఇనుక పనిచేసి స్మామాజ్యవాదం సవోరాగా పరచుకుంటుంది సహారా మతాన్ని ఎండ మావులుగా సన్ని వెంట తిప్పుకుంటుంది ! సహారా జాతయి, కళ్ళల్లో దుమ్ము కొడుతుంది సవోరా బుల్లిబుల్సి తెరలుగాలేచి మత్తుగా చూపురి కడ్డంగా రెపరెప లాడుతుంది ! సవారా తుపాకుల్లా లేచి జనాన్ని చెదరగొడుతుంది సవారా హైనా దళారీ పాలనకు ఇల్లవుతుంది శ్‌ 16
సవోరా కొండ చిలువయి బహుళ జాతి బాన కడుప్పతో జర జరా పాకుతూ వీపీలిక తరంగాల అట్లాంటిక్‌ అఖాతంలో ఆనవాలు లేకుండా కొట్టుకు పోతుండి ! పీడిళ (ప్రజావారానికి చెలియలి కట్ట వుండదు ! ఆల్బ* పీడనం పర్యవసానం తుఫాన్‌ నైజీరియా నేడు నున్వాక తుపాన్‌ నత్తగుల్లల్ని (షెల్‌ ) నర హంతకుల్నీ చెదరగొళ్లే సారో వివా . నువ్వొక వాయుగుండానివి 1 మం(తాల మరినృషులే కూకటి వేళ్ళతో రూలిపోత్తాయలు 1 ఉరికొయ్య లేపాటి ? (ప్రళం జనా నికి పతిబందకా లుండవ్‌ £" ఒగోనీ . నువ్విష్పుడొక నుశిషిత "సేవవి ఓ పోరాటమై కమ్ముకో ! ఐవాంళ వ్యాపార సంస్కృతి పర్యావరణాన్ని నూని గబ్బు కొట్టించాలని చూసినప్పుడే కన్నీటికీ కడలి ఉప్పెనకూ అనివార్య అలేదానివైపోయావు ॥ ఉద్యామావెళంతా ఉప్పొంగే నీ భుజాల్ని తట్టే చేతులన్నీ స్నేహవూరితాలు కావు” " నిండుగా ఆశ్రేషంచుళున్నా నివురు నేస్రంకాదు | -రెండునాల్కల కామనవెల్తి వెన్ను కాసిందనుకోళు |! వెన్నుపోటు చర్యలు స్మామాజ్యవాదానికి వెన్నతో పెట్టిన విద్య . అకాళాన్నంటుకునే ఆవేశం ఒక్కటి చాలదు
క్‌ శే?
మ్మీత్రమా ! నైజీరియా | నువ్విప్పుడు నిశిత దృక్కువి . స్వప్న కక్కువై పోకు (ప్రపంచ (పజాపోరాటాల్ని అవాహన చేనుకొ శ్వాసను కాన్‌ంచే శాసనాల చట్టుబండల్ని నుగ్గుచేసే పద ముట్టన సీది . పోర్ట్‌ హార్‌ కోర్టును తాశే దజిణ అట్లాంటీక్‌ తరంగాల ఉద్వేగంతో జైలు మద్ది పొరల్లో [ప్రతిధ్వనిస్తూ ఉరితాడును ఉక్కిరిబిక్కిరి చేసే సారో-వివా వేడి ఊపిరిని సంకేతించే పోరాట న్ఫూర్తివుంది నీలో | నైజీరియా నువ్విప్పుడు సారో-వివావి ! " నీ స్పందనలో వణ కఠోర లక్ష్యం వుంది మరణం సారో వివాను కాకి జగోసీ జనకోటికి అవిరామామృుత స్పందనవై స్మామాజ్యవాదానికి డెత్‌వారెంచై తిర గబడ్తిర్సడ్హ్మ్మి చార్మితక కార్కిక గతిలో “అల్స' పీడనం తైపరీశ్యాల్ని నియంతలు అనుభవించాల్సిందే | నైజీరియా . నువ్విప్పుడు ఇపతిహత (పతిఘటనవి ఆ) 0 (ల శ8
నూట ఎఎన్నెస్‌- ఖలందర్‌ అరిచే గొంతుకల్లో విషం కుమ్మరించడం ఎడిరించే మాటని వురితీయడం ఇప్పుడు కొత్తేమీ కాదు వుద్యమ వూరేగింపు సాగుతుంటే కునువల్లోని భయం లావాలా కోక్‌గి తిరుగుబాటు శిలలై వూపిరి హోనుకుంటే మాట శక్వాలుగా దిద్దుతుంది మనను మూలల్లోని అనుమానాల చముర్లు 'ఆవిర్లయి ఆకాశ ౦ పైకే శదేల్‌సోళాయి | నైజీరియా ఆయిల్‌ బూమ్‌ బాంబులా విలియన్‌ల డాలర్ల అప్పుల్లో పేలింది రాజ్యమంతటా కలుషితం సేర్చింది నిషిద్ధం మాట తూటాయై ఒగోసీలో పేలింది తొమ్మిదిమాటలు ఒక్కసారిగా వురికొయ్యకు [వేలాడాయి 19
నియంత గొంతుకల్లోని నరాలు తెగ్గొట్టి తంతుల్ని దేని, శృతిచేసినా ఆపళ్ళతులే రాగాలై పలుకుతాయి (ప్రపంచం నెత్తిన స్మామాజ్యవాద వుక్కుపాదం మోపింది సాామాజ్యవాద పెట్టుబడుల చేతుల్లో దేశాలకు దేశాలు క ₹ేఐబరాలై -కూరేన ఈంటే ఉనాలింకా మాటల్ని శృతిచేనుకుంటున్నారు మననున పూచిన గాయాలకై మందుగా విస్ణవభావాల్ని రగిలించుకుంటున్నారు వుద్యమ వూపిరిగాలులు [ప్రపంచంలోని ఏ మూలకైనా చేరుకుంటాయి మాటల జీవనదులు (వవహిన్తున్నంగకాలం గొంతుకల సమ్ముదం ఎన్నటికీ ఇంకిపోయి నిషేధం పెదవి కెరచినంతకాలం వూపిర్ణు వుద్యమాలై సాగుశుంభ్నాయ్‌ |
లం
ఆ ఉద్యమ సూర్యుడు ఆదిమ అటవికతను జీర్ణించుకున్న సామాజ్యవాదం అక్యాధునికంగా దోపిడీకి అగస్టాన మిచ్చింది అదెప్పుడూ [పపంచ దొంగజముకా వాయకురాలే + తరతరాల నియంతల అహంకార మృగం ఆటవికంగా మానవ హక్కుల్ని నోట శరకుకుంది అదొప్పుడూ [ప్రజల గుండెల్ని నంజుకునే వింత జలతువే + ఇప్పుడు అంశవతితం నరనరాల్లోంబి పోటెత్తుతున్న ఇక ఉద్యిమ గీతిక వెన్‌ సారో చిబూదులో ఏినమంతుగుకి ఉదయవీకుల ఉరి సౌషిగా. కెన్‌సారో వీవా నూర్యుడూ ఉద్యమ అషదికృాలకులూ ఉద్యమానంతంలో చిరంజీవులుగా వూపిరి పోనుకున్నారు ఉద్యమ నూర్వ్యుడికి అస్తమయం వుండదు ఎనిమిది దిక్కులూ ఉద్యమ దృక్కులే మ ఇక ఏ మూలా నిదుర మాయల ఓ వం క్ష లా వో 1 లి ౧ 18 లక 5౦0 శభ లో వ పజదాల్లు ణ్‌ 4
మూల మూలలా వైతన్య వేదికలే
మా [పపపంచమంకఠా [పజిస్వామిక హక్కుల్లోంచి
కలవర పెట్టిన చర్యకు [పతిచర్యై ఉద్యమిస్తోంది
కెన్‌ సారో వివా ఉద్యమ సూర్యుడి సాషిగా
నే మే న
ఆదిమ అటవికను అత్యాధునిక వ్యాపారంగా _ప్రహజ నికషేపాలమీద సాగిస్తున్న డాలర్‌ విన్యాసాలకు వినాశనం జరగనుంది
ఓగోవి [సజల ఉమ్యును ఒల్క_నో నుంచి చమురు ఉప్పెన లేని “షెల్‌ కంపెని గుప్‌ముడి శాలిపోనుంనాాంలాశపనోా
మా (ప్రపంచమంతా ముఠా నాయకురాలికీ
సమాధులు సిద్ధం చేసింది
తరతరాల నియంత వింతజంశతువు అహంకారంగా
అసవాయుల ఆకలిమీద వండుకుతింటున్న “ుండెతాయల డిష్‌లకు గుండెపోటు రానుంది
నైజర్‌ నదీ పరివాహక _పాంతం వింతజంతువుల ఎరువుతో సారవంతమై ఆకలి తీరిన అనందబాన్పం నైజర్‌ నదై [పనహించనుండి మో (ప్రపంచమంతా నియంత మృగానికి
జూ లను సిద్ధం చేసింది
ఎప్పుడూ ఉదయించి వుండే ఉద్యమ నూర్యుడి సాక్షిగా
వలి
నీ మరణం వృధాకాదు తాధటదొరి నారాయణ
మరణిస్తూ చేసిన నీ చిరునవ్వు వీడ్కోలు
జనం భరించడం శష్టమవుతున్నది
ఉరికాడును ఉరితీసిన నీ నినొదం
జనం పట్టుకోవడం సాహసమవుతున్నది
పిల్లికి చీకటి పాణవాయువైనట్లు
నియంతకు అణిచివేత రకశణకవచమవుతున్నది
సారోవీివా సారోవివా
ఎన్ని ఊోయలల వాయి కర్పూరమయిండో
ఎన్ని జలపాతాల ఆనందం శాపససము[దమయిందో
కొందరికోసం కొందరు రాలటాన్ని విన్నాను
అందరికోసం కొందరు కూలటాన్ని చూళాను
'ఎందరికోసమో నువ్వాకథడివే
ఏమి గుండెనీది
సారోవివా సారోవివా
వీ అతుగులు చూపుకు అంటినచోట
గుండె తెక్కలై విలపిస్తున్నది.
సీ ఆలజడి నెగడులు మండినడోట
కళ్ళల్లో నదులు నుళ్ళు తిరుగుతున్నాయి.
రాలడానికి అతరాలు కూడా తడిసీ ముద్దవుతున్నాయి. లిక
యుద్దాలూ .. యుద్ధాలూ యుద్ధాలు హత్యలూ హత్యలూ హత్యలూ చర్మిత పుటలనిండా ఒలికిన ర క్రపుబారలు ధర్మితి ముఖంనిండా తెగిన తలలు (పళ్నల బారులు మనిషి [కతళడమంటే స్వేచ్చను బంధించి [బతకడమవుతున్నదిం మనిషి నడవడమంటే పాదాలకు కవాతు నేర్చి పదిలపర్చడమవుతున్నది ఎన్ని అడవులనిండా అగ్నిశిఖల్ని రాజేన్‌ వెళ్ళావో ఎన్ని చేతులను పిడికిక్ళనుచేసి నడిచావో సారోవివా . సారో వాక్యం నగ్నంగా తిరగడం అసందర్భమవుతున్నది వర్ణాలు (పళ్నల్ని ఈనడం అపరాధమవుతున్నది గొంతులో మాటలు మొలవడం నేరమవుతున్నది ధిక్కారపు శబ్హాలు నిషద్ధమవుతున్నాయి కొత్తపాట పాడుకోవడం వువుదెబ్బవుతున్నడి పీల్చేగాలిని అడగడం దారుణమవుతున్నది మనిషిగా చూడమనడం మహానేరమవుతున్నదీ సౌరోవివా ! పారోవిన్న్న్నా, రైఠన్యపు తొలి ఓరణమా తొలి సమరపు శంఖారావమా నీ మరణం వృరాకాదు నీ చరణం వృధాకాదు
ఎఖ గ్ర ఆ
వశ
కెన్‌ సారో వివా దేశరాజు
చెట్లు కూల్చివేయబడుతుంటాయి
వర్షాలు రాలవు
(పకృతంతా కమురు వాసన అలుముకుంటుంది ఇది చాలదన్నట్లు
“షెల్‌ తెల్పిని గౌజు చేతులతో
అన్నానికి స్కెటోలు పులుముతుంది
నువ్వు
కాసింత ఆవీరం కోసం, క్యాస కోసం
ఒక నాటకంతో ఒక జాలితో
'పెటోలు హస్తాల అడ్డు నిలుస్తావు
అబాచా తన నల్ల కళ్ళద్దాల చివరల నుండీ సెన్స ఉరిళాటికి వేలాదదీసి
పపంచాన్ని ఎగతాళి చేస్తాడ ఎనోపీ' ఆ చంచెళప్పుడు
కాసింత ఉనికికోసం ఆత్మ గౌరవం కోసం త్రకాశాన్ని తాకుతుంది
జ నాలుగు చెరగులా
దేశదేశాల నేతగాళ్యూ
కాసింత కుభ పరిపూర్ణ వాతావరణం కోసం రశణకోనం పచ్చని మవావస్తా9న్ని నేయటం (ప్రారంభిస్తారు నువ్వు కాసింత సుఖంకోసం కొత్తపొద్దు కోసం అనూవ్యా రూపాల్లో పతిఫలిస్తూనే ఉంటావు
ఎంటా 4) లిక్‌
_--సుంకర రమేష్‌
భూగోశమంతా గుక్కపట్టి ఏడ్చింది అవాదా వాక్కడే పగలపడి నవ్వాడు కే కే నే గుంపులు గుంప్పలుగా ఒగోని |పజలు మధ్యలోంచి దైర్యంగా, ఉక్సాహంగా ఆశనే! అడుగులు వేన్తూ దగ్గరికి చాలా దగ్గరికి ఉక్కు గొలునులున్న చోటికి ఆచంచేోలి పెళ్వానంతో సాగుతున్నాడు బహుళా అతనూ వాక కెన్‌ కావచ్చు ఐనా అ మట్టి పొరల్లోని అతి చిన్న రేణువు కూడా వీరుల పాద సవ్వడికి తలలు వంచి [ప్రణమిళ్లుటుంది నే షి ష్‌ వివా చేతిస్పర్శ కోసం (పతి పచ్చనాకు వెచ్చని కలలు కంటోంద్‌ లేత కిరణాలు మరొక్కసారి చేతులు కలిపి నోమీ ఇచ్చారు కే త్త కే
బక
ఆ నల్గ్లురూ ఒగోనీలే గొప్పశ్వాలను అంతం చేయాలని సైనిక షపాలకులకు హైదాలినందనం చేసారు చరిత పుటల్లో నిజమైన విషాదం అక్కడే మొదలౌతుంది కనే కే త్త శెన్‌ అత్యంత దయామయుడా ఒగోనీల అత్మవీచికా | వియంతలు నిన్ను చూసి నిలువునా వౌణికి ఉరిళాడును బిగించారు హెరో (ప్రజలు ముండే తరి పుటల్లో లిలిప్తారు తంీ | కే త్త వ అయో అప్పుడే చప్పట్లు కొట్టకు వాటకంలో వొక ఘట్టానికే తెరపడింధి తెర వెనక పా తలు ఛఈంగం మీదికి రానటానికి సిద్ధమౌతున్నాయి
ఎ 0 (౮
11
తలెత్తిన చిన్ని మొక్క అతి --ళతుర్ల పొటీ లక్ష్మ
ఎడారి భగభగమంటలు రే పేది ఒళ్ళంతావేడి చెమట రావటమూ కషమే నూనె తపు "గౌంకు'కజువపుళురచాకున్నో సీరు దొరఠడం కష్టం ఆ వేడికి భూమి తనంత తానే పగులుతుంది రాష్ట పగులుతాయి వెదికి చూద్దామన్నా చెట్టు చేమల్లేవు అంతా శద్ధాలే - గిర్‌గిర్‌మని బుర్‌టుర్ట్‌ మని అంఠా పొగే - బుస్‌బుస్‌మని నల్లటి కారుమబ్బుల్లాటి పొగ ద్రుమ్మూరూళిత్తో నిండిన పొగ అక్కడ హరాత్తుగా అనుకోకుండా చిన్న గడ్డిమొక్క పెరిగింది తన చిన్ని తలనూపుతూ చల్లని గాలినివ్వ [పయత్నించింది చుట్టూ చూస్తూ ఎడాగిని పచ్చగా చేద్దామని పయత్నించింది వేడిని తగ్గిర్ధామని అనుకుంది చెమ్మని తెద్దామని ఆళపర్డది
28
కొండ కోనలతో స్నేహం చేద్దామనుకుంది సీటిబుడగలతో అఆడుకుందామనుకుంది భూమిని సస్యశ్యామలం చేయాలనుకుంది ఇంతలో ఎడారికి కోపమొచ్చింది ఇన్నేండ్లుగా వున్న విధానాన్ని మారుస్తావా ? ఆలనాటుపడినదాన్ని కొటింటవా ? తలవూప్తుతూ చుట్టూ చూస్తావా ? ఇంకా నీలాంటి చిన్నచిన్న మొక్కలు కొవాలంటావా ? నా కాసనాన్ని కాలదన్నుతావా ? సీవెంళ ? సీ వయసెంత ? నీ బతుకెంత ? నా కాలికింద వేని నలి'పేస్తానంటే చెట్టు చేమలు వద్ధన్నాయి కౌండకోనలు కాదు కూడదన్నాయిి .వదీవణాణ-భలిత నునుభవిస్తావన్నాయి (పకృతి = "ఇది. చఛక్మలకాదవనీ_.... తయివా ఎడారి నలి పేనింది కసితీరా కసితీరా నుసిమేసింది అయినా కాచిం మకుుల2..ముండ గ ఇంకా గడ్డిమొక్కలు మొలవక మానవు నిన్ను చూసి నిర్భయంగా తలెత్తక మానవు నిన్ను ఢీ కొట్టక మానవు
౭9
కెరిసారో ఒగరు కాదు *.. --సన్నశెట్టి రాజశేఖర్‌ శన్‌సారో శెన్‌సారో శెన్‌సారో సారోవివో చావలేదు ఉద్యమాల ఊపుచూడు ఉరికొయ్యను ధిక్కరించి ఉరితాడును కుదిపివేసి శ్యతుమూక గుండెలదర గళళుత్తిన కలమెత్తిన (ప్రపంచాన్ని (పకంపించె సహిహసవీరుడా సారో కెన్‌ సారో ఒకరుకాదు-- ఉరకలే సె ప్రజాహోరు కెన్‌ సారోః నైజీరియా చర్మితంకా ఇంపీరియలిజం జోక్యమే బిటీష్‌వాడి బానిసోడె నరహంతక ఆబాచా చోగమ్‌ సింహస్వప్నం విష్ణవ బూర్యుడు. పారో కెన్‌ సారో ఒకరుకాదు--ఉరకలే నె పజాహోరు ఇకెన్‌ సారో॥ సింగింగ్‌ యాంట్‌ హీల్‌ సోజాబవాయ్‌ రచనలు కెన్‌ సారో రచనలన్ని ఒగోని జాతి గాదలే మరణించినా విజయుడే మోసోప్‌ సారధి శెన్‌సారో ఒకరుకాదు-ఉరకలేసె పచాహోరు . *కెన్‌ సారో బవంశజాతి షెల్‌ కంపెనీ దోపిడీని రూపుమూప మిలటరీ దురాగతాలు సాగవంటూ (పతినవూని చమురుబావి తన్వకాలు వద్దంటూ నినదించిన కాలువ్య నివారణకు ఉద్యమాన్ని సాగించిన శెన్‌సారో ఒకరుకాదు-ఉరకలే'సె పజావహోరు ॥కన్‌ సారో॥ వళ్ళంళఠా పిడికిలై పోరాఉన “సారోటినో వేనవేల సహచరులకు ఊపిరయిన కెన్‌ సారో సారో చిరునవ్వుచూని చావుకూడ చలించింది కెన్‌సారో ఒకరుకాదు- ఉరకలేసే పజాహోరు ఇకెన్‌ సారో సెడరెక్కలు విరిచికట్టి ఉరికంబం ముందుబెట్టి నల్లమునుగేనిన ముష రులను పక్నించిన అమరవీర వివా విష్పవ జోవోర్లు పీకు కెన్‌సారో ఒకరుకాదు-ఉరకలే సె పజాహోరు ఇకెన్‌ సారో (1995 డిసెంబరు పజాసాహితి'---*లాంగ్‌ మార్చ్‌ బాణీలో ఈగేయాన్ని షాడుకోవాలి,) తి0
ఉదయానికి ఉరి _-మోతురూరి అళోక్‌కునూర్‌
నీ కనుగుడ్డమీడి (పళ్నాగురుతులన్నీ
రాజ్మదోహ నేరచిత్తరువులై కాలిపోతున్నాయి
వైజీరియా .. . నైజీరియా _మన్న్వెక్కండూతఅవంభానో ఎక్కడ ముత్తఎడ్ధా ఎవడి పంచన _ప్రబినబడ్డావో మాకు తెలుసు
బహుళణాతి కుటల జెండాల కింద
రాజ్యానికి నీడ చూపుతున్నావు
ఇక్క_డి (ప్రజల బతుకు దారుల మీది
ఆలున్యపు విషనాగుల కోరలు
ఈనేల ఈగారి ' కేనిర్‌ త్‌
మృత్యురేఖల మీద నిదపుచ్చేనిగానే మిగులుతున్నాయి ఈ దేశం మీడే... అవును
ఈ రాజ్య సకల సంపదలూ మీవే
ఈ దేశంలోని ఒగొని (1పజలు మ్మాతం బద్దళతుపులు రాజీకిరాని రాజ్మదోహులు .
వాళ్ళు ఆకలి ఆరాటాల్ని ఆశల కలలరూపాల్ని
త
జైలుగోడల బూట్లనాడాలు తొక్కి పోతుంటాయి మంచిని కోరేవాడల్లా మనుగడ గూర్చి మాట్టాడేవాడల్లా విముక్తి మార్గాల్ని వెతికిన వాడల్లా కరవబోయే పాములానే ఎదురవుతాడు కెన్‌ సారో వివానే కాదు ఆ ఎనమండుగురే కాదు ఎందర్నో దుర్నీతుల చర్మిత మడతల్లో . మానవ హక్కుల గూర్చి అడిగే మనిషికిక్కడ ఆనవాళ్ళు మిగలవు లొనుగుల చీకటి ముసుగుల్లో వాదనలేని ఉరిఠాను వేలాజశాశనాళ! (ప్రపంచ మిటతులారా ఇక్కడ ఉమ్మేసి మీనోస ఖాకీ చేయకండి ఏ వ్షమామూర్తులో పుట్టాలని కాదు బళుకునిడ్చే. బతకనిచ్చే వెలుతురు దారాలతో ఊపిరి పరిధుల్ని విస్తరిద్ధాం (ఉపాధ్యాయ్ల-మార్చి 2ఓకాజన్యలకషా 89
విప్లవ బీజాలై ...! --రంగు సత్యనారాయణ
మిగిలిన పక్షులు వాలడానికి చెట్లు గుబురుగా లేవు ఉన్న (ప్రాణుల దాహం తీరడానికి నీళ్ళు నిర్మలంగా లేవు. 'షెల్‌ (పమాదాన్ని ఎదుర్కోను రేపటి కోసం శ్వాసలు ఆడుతున్నాయి చెదలు నుండి నైజీరియాను రక్షించుకోను మూలాన్ని (పశ్నించడం మేఐదలైంది ఒగోనీ తెగ చైతన్య పవాహమై నైజర్‌ నదికి దీటుగా కదులుతుంది గమ్కుంవైన నబనిని వతతున్న అడుగుల్ని (ప్రపంచం గు రింతటతామదటైంది 'నీంహస్వప్నారైన తొమ్మండుగుర్ని కాని ఆబాచి ఉరికంబాలనెక్కి సే విశ్వమానవాళి నిరన్నీన్హూ గాండు.క్షలిపింది సామాజ్య వాదాన్ని గర్హించింది (ప్రకృతిని, సంస్కృతిని హక్కుల్ని రశ్నీంచాలని “మోసోపు'కు మద్దతునిన్తూ అక్కవేదిక మీదికి దానశ్నారిక పంచభూతాలలో కల్సిన వీరులారా |! ఓ నా “కెన్‌ సారోవివాొ సహచరులాలో కన్నీళ్లనై నా పోని పెంచుకుంటాం మీరు విప్తవ బీజాలై మొలకెత్తండి
ఫ్‌] లిఖి
కెన్‌సారోఏవా 1 ఎడా? దిలావర్‌
శెన్‌సారో వివా నైజీరియా ఒగోని దళితజాతి వీరుజూ .చమురుబావ్లలు మృత్యుకుహగాలె పషస్యళ్యామల పవ్యేకాల రక్తాన్ని పీలుస్తుంటే శాలువ్యం శవంమీది నస్త్రంలా దేశాన్నంతా క ప్పేన్తుంటే వ్యాపోర విష సంస్కృతి వికటాట్టవోసంతో తల్లి భూదేవిని దిగంబరం చేన్తుంటే జవజీవాలుడిగిన నేల శవాలను పండిన్తుంటే...
కే
స్వాతం[త్యం ఒంటిచుట్టూ సంకెళ్ళ లీశినీనచోట నిరంకుశత్వం బూట్లకింద స్వేచ్చ నెత్తురోడుతున్నచోట మానవతను వేటాడే క్థూరమృగాలు పొంచివున్నచోట జాతీ మనుగడచుట్టూ శాసనాలు మరణళాసనాలై భగుమంటున్నచోట ఒగోని నల్లతామరల కోసం ఉదయించిన విప్లవ నూర్యుడా , దళితల [పతిఘటనకు వూపిరైన వాణా ! బుసనకొట్లే అధికారంచుట్టూ చీమలవట్టలు పేర్చినవాకా ! రక్తాశరాలతో రూపుదిద్దుకున్న కవిత్వమైనాబా , శెన్‌సారోవీవా కెన్‌ సారోవిజుల. పో చె త్తిన చేతనావర్తాన్ని విద్వంసమవి (ప్రకటించి రగుల్కొాన్న దేశభ క్రిని దేశ దోహమని (పదారంచేషి వీపవించిన పజ కిని. తికునుబాటని వ్యక్రికరింది నిజాన్ని నిలువవేసిన చోట. -- సమాధానంలేని వెరసాలల గుండెల్లో పళ్నార్థకమై నిలిచినవాడా ! ఉరికొయ్యకు పరిమళించిన స్లీజ్యార్లామ్న మన్‌. మృత్యువు ఐదుసార్లు తలవంచుకుంది సభ్యపపంచం నిగ్గుతో తలదించుకుంది 0 (ఆ - శ్‌న్‌
అనురత్వం -- ఆవాజ్‌ ఒక వీరుణ్ణి ఉరి వేసేటప్పుడు ఉరితాడు కన్నీళ్ళు కార్చాలి తలారి కన్నీళ్ళు కార్చాలి (ప్రజలు కన్నీళ్ళు కార్చాలి చివరకు పోలీసులూ కన్నీసు కార్చాలి హంతకుగౌక్క డే హంతకుడవ్వాలి పాలకుడొక్కడే హంఠకుడన్య్యాలి నియంతలకు మనము నియంతకులమన్వాలి కెన్‌ సారోవీనా నువ్వు అమరుడివి (ప్రజల మర్య మొలచిన గులాలివి 'ఎన్నటిక్‌ వాడని పరిమళానిని ఈ [పకృతి ఒడిలో పెరిగిన నిలువెత్తు పోరాట రూపానివి న్మీపజల నాలుకవై జపించే వాతి గీతానివి ఆయుధంతో యుద్దం చెయటమకాదు నాకూ అక్షరంతో యుద్దం చేయడం వచ్చు శెన్‌సారో వివా నిన్న పచ్చగ కనిపించిన చెట్టు ఇవ్వాళ్ళ ఎందుకు మాయం అయిందో అర్థంకాదు నిన్న ముద్దుగా ఆడుకున్న బిడ్డ ఇవ్వాళ న్మిదనుండి ఎందుకు మేల్కొానలేడో అర్థంకాదు స్నానానికి నీస్టుండవు మీకు వలి
'పెటో డాలర్లలో స్నానమాడలేరు వాళ్ళు పీల్చడానికి స్వచ్చమైన గాలుండదు మీకు వాడి బ్యాశూంలలో ఎ.సి, వింజామరలు వినురుళుంది తినడానికి రొటై ముక్కుండదు మీకు మీ జాతిని తంచూరి చేసుకొని వాడు స్కాచ్‌ తోబాటు నంజుకుంటాడు కెన్‌ సారో వీవా సీ పోరాటమేమిటి మా పోరాటమేమిటి మీ జాతీఏమిటి మా జారేమిటి మీ దేశమేమిటి మా దేశమేమిటి ఆందరమూ స్మామాజ్యవాద సంశెళ్ళల్లో. బండీలమే రోజురోజుకు ఎండిపోతున్న అస్థిపంజరాలమే బిల్‌క్సింటన్‌, బటన్‌ నొక్కితే మీజారేమిటి షీ మారృళూమే కనపడకుండా పోతుంది కెన్‌ సారో వీవా "(వకృతికి మనిషికి యుద్ధం వెద్దన్నావు స్వామాజ్యవాదంతో మన యుర్దం అన్నాటే నైజీరియా నియంత పై యుద్ధం అన్నావు క్కుటజేసి నిన్ను ఉరితీసే వేల కెన్‌ సారోవీవాలు పుడతారని జాతి రుణం తీర్చుకుంటారని వాడికి తెలియదు. ఎ ( 87
ఒగోనీ స్వరం
- వంధదివి సధా రెడ్డి
ఉరితీయటానికి అప్పుడప్పుడు ఉరితాడు కూడా మొరాయిస్తుంది ఎంతయినా ఉరతామ-కూజా శితూపీనిందే కదా ఒగోని జాతి యువకుల ఒంట్లో - ల ఇంకా రక్తం [పవహిస్తున్నందుకు సనీ అబాచా సిగ్గుపడుతున్నాడు తల్లిపాలు తాగిన మమకారం మరువలేదు గనుక శల్లడిల్లే గుండెకోత తెలును పెసలూరే కళ్ళు ప్మెటోలు బావులవుతున్న సందిర్భంలో నేలతల్లి కన్నీటి బావులెవరిక్కావాలి ? ఒగొని వృద్దులు పొలాలపక్కన చేని గట్లమీది రా,తుళ్ళు కావలి సడుకుంటున్నారు
శకి
పీల్లలు భలే పిల్లలు
పెసలు గిరగిరా తిప్పి
కాళ్ళు సందుల్లోంచి వినిరేసే ఆటాడుతున్నారు ఇప్పుడు పంగల కరతో గులేరుకట్టి బొల్లిగద్ద వెంటపడ్డారు
రత్నాలకోసం వ్యజాలగని కోసం యుద్దాలేమిటి ” వర్తమాన యుద్ధాలన్నీ స్మెటోల్‌ కోసమే "'పెటోలు పెట్టీన మంటలకు
(ప్రపంచం ఐదారు ముక్కలైంది
'ప్మెటోల్‌ టాంకర్లకు రెడ్‌కార్చెట్‌లు పరిచి దేశాలు సాదరంగా స్వాగతం పలుకుతాయి దేశంలో నదులు [పవహించిశా-త్రవపతతకయేలునా. "ప్టతట్రోల ప్రవహిస్తే దాలు
ధరలూ దార్మిద్యాల్‌ తనరె పీల్చుకుంటాంణ (ేమకంటే
"'షెటోలు పదిలం
పంటచేల మిద (పేమను
'పెటోలు పైపులు పీల్చేన్హాయి
గృండెపొరల చుట్టూ
కతణళు "పేరుకుంటుంది
అకుపచ్చ మాట అర్థంపోయి
చెట్లు నల్లమొగం వేస్తాయి
కమ్ముకుంటున్న పొగమబ్బులకు
89
పనివాడి కడుపుకొట్టటమే పనయింది అమ్ముడుపోవటానికి దెట్టుకూడా అప్పుడప్పుడు మొండి కేస్తుంది ఎంతయినా చెట్టుకూడా రైతు పెంచిందేకదా - ఆంళటా పుప్పొడి వాసన అల్లుకుంటున్నందుకు పూలకి గర్వంగా వుంది రక్తం ఉరకలెత్తుతున్న౦దుకు ఒగొని యువకులకు గర్వంగా వుంది తోటలో తనపాట నిండిపోయినందుకు గండుకోయిలకు గర్వంగా వ్నంద్ద సారోవివా గొంతుకు 4ఉరి బిగించి సనీ అవాచా నవ్వులపాలయ్యాడు ఉరితీయటానికి ఉరితాడు కూడా మొరాయిస్తుంది సారోవివా తలెత్తి [పపంచమంతా గర్జిన్తంటేః అబాదా తల తెగిపడింది ॥ 'శెన్‌ సారోవివా ఎనిమిదిమంది ఒగొనీలు జ్రీవనదుల్లో (సవహించి పంటచేలల్లో ఊగుతుంటే (ప్రకృతికి కావలి మనిషికి కావలి
ఎం-ా
40
ఉద్యమ స్వప్నం పోగుల రాజన్న (పళ్నించే నోళ్ళకి ఎన్నాళ్ళని సంశెశేయగలరు ? పరిగె తే ఉద్యమాన్ని ఎన్నాళ్ళని ఆపగలరు ? నెత్తుర్ని దారబోసిన విప్లవం -- రోజుకో నెత్తుటి వీడ్గని పసవిన్తుంది నియంతృత్వపు సీడచాటు నియంళా !- శ్యజవ్య రైనా వాక, టి కై నా ఒంటరివాడివే నిలువెత్తు ఇనుపబూట్లని చూసా! ఊపిరిలేని నీడల్ని చూస్కుని, వాపుని చూసి బలుపని ముకున్తున్నావు గృరివిందగింజ నలు పెరుగుదట - నీవు అంతే నీ పాలన ఆంతే .! ఇవ్వాళ) కనణాల ఉఅటాణు ఆఅంలొణాగణుణు = జబ్బలు చరచుకుంటున్నావు విప్తవకారుల్ని ఆంత మొందింబానని కలలు కరపహన్నోవు వీరుల మెడతాకిన ఉరితాడు కిప్పుడు - ఊఈపీరి పుటుళొస్తుంది గమనించావా ?” నియంత ఆజ్జని పాటించినందుకు పశ్చాత్తాప పడ్తంచి. ఉరితాడు పరి వేలవేల ఉరికాళ్ళని - నీ కోసమే పేనుతుంది - నీ అంతిను గడీయలకోసమే పోగుల్ని లెక్కిన్తూ పెనవేస్తున్నది గమనించావా థి శ
సీవింకా నియంతృత్వపు గోడిచాటు నీట్‌
సీవట్లాగే ఉంటావు కాబోలు -
నిన్ను ఉరితీనీనపుడు - నీ నీడకూడ భూ సరిహద్దుల్ని దాటి పరుగులు తీస్తుంది -
నియంతా నీ పునాదులు కదులుతున్నాయి చూసానా? నీ ఇనుప పాదాలకింద నలిగిన మొక్కలు మేకులవుతున్నాయి గమనించావా వీరుడి రక్తం బొట్లుబొట్లుగా నేల రాలినవుడు పుడమితల్లి గర్భందాల్చి వందలకొద్ది
ఉద్యమకారుల్ని కంటున్నది చూళావా ?
పథి వీధిన “నెన్‌పారో వలయతునుపుసపుకటముష మైనం దావా * ఉరితాడే పళ్న కొక్కెమై -
తాకబోతుంది నీ మెడచుట్టూ
ఊపిరి సలపని పౌరహక్కుల (పశ్నలమర్య
సీకు నీవే ఉరేసుకుంటావు
అప్పుడు నీ చావు కుక్క చావుకన్ని హీనమవుతుంగా విప్లవకారుడి చావు -
ఉద్యమ స్యప్న శోకం -
నీ నియంతృత్వపు హపౌలశకు శాపమవుతుంది
ఎప్పుడైనా వెళ్ళనా చర్మితలొ నియంతలు . ఎక్కువకాలం ఐతకలేదు -
నీవు అంతే నీ బతుకూ అంతే -
నిన్ను
“ఒగానీ జాతి” గడ్డపై నుండే బహిమ్కస్తారు.
శీలి
బ్లాక్‌ డే =-పపర్ధా రాజీ రెడ్డి
శెన్‌సారో వివా కెన్‌ సారో వివా "స్‌ వుద్యమ వూపిరి బృర్మకే దిగ్గులుపడి
పరుగిడే మృళత్యుపును శాసించి బలవంతంగా బలిచేశాడే వాడు ఈదీ అమీన్‌ ఆవహించిన అబాచా రాశనుడు
మనిషి జనులో వమ్షందుడు.మీమపడుతువా..... మేం.
ఏ దేశమైరేనేం
ఏ ఖండమైకేనేం
మానవీయకాంతి అఖం౫౦
నై జీరియా-చుట్టి-"నై జీరియాసిష్ళ - నై జీరియాగాలి నైజీరియా బతుకు కలుషితం కావొద్దన్నందుకే
నిప్పులు ఉముస్తావా
ఉచ్చు పన్నుతావా
బట్టకాల్చి మీద వేస్తావా
శీలి
న్యాయస్థానం గొంళుకోస్తావా అబాదా అబాఛా వివా కలంవీరుడే కాదురా వుద్యమ నెలబాలుడు - భావాలు వరబిమ్మేలావా - న్యజసంకల్పి, న్మిదలో (ప్రవహించే నిరంతర స్వాప్నికుడు ఉక్కుపాదం కింద ఓగోనీ జాతిజనులు ఇంకెంతకాలమో ఉగ్గపట్టలేరు ఊపిరిని అపగలవేమా శాసనాన్ని ౬ఒళిఎంచగలవేటూ సామూహిక శపథాన్ని కాసించగలవా వియంతల్డ బ్హర్మిత్ర న్లిన్నటిదే రేపటిది మూ తం కాదుకాదో ఓగోనీ ళక్షం జీర్షించుకున్న నైజీరియా మటి వోనంకాటు దట్టించిన బర్మారు రచయితలారా కవులారో మానవహక్కుల ఉద్యమకారులారా ' ఒ నై జీకీయేన్‌ సల్లహార్యుశ్ళారా 8 ౩ *౬ మట్టికి చేయూత నివ్వండి “వివా పాఠ్య గంధం చదవండి. 0 (౮
ఊరితాళ్ళు చిగురిస్తున్నాయ్‌ --దేశపతి శ్రీనివాస్‌ నువ్వాక పారవంతమైన భూమివి జగోసీ జాలినోల్లో ఇంత అన్నరముద్దపై సుకుకున్నావు చాడు ఒక 'పెటోల్‌ బావి నీవు గొంతె శ్రి పాడిగే మూడ వా నైవఠాడు చెట్టుకోసం నేలకారణో మా దేతుల్లో విత్తనానివైన మనిన తెట్టిని నువ్వు ఇక జగోసీ జారి నేలపె చేన్తతోపాటు కెన్‌ సారో వివాల్ని పండిన్తుంది రక్తం చచ్చిన మవిషి సనీ ఆబాచా శభ
ఇక రక్షానికీ టోల్‌ కూ మధ్య యుద్ధాన్ని చవిచూస్తాడు లెనిన్‌ పాదాలపై రష్యా వృద్దమాత "పెట్టిన వపూవులలోంచి ఒలుకుతున్న మానవరక్తం సోమారీయా పక్కటెముకల కాగడాల వై మండుతున్న మానవర క్షం బోస్పి యాలో +సఎన్తూన్న మానవర కెలంగాణా అడిపేశొమ్మ్‌ల వై ఎప్పుడూ తడియారని మావవర క్తం ఒగోనీల పొలాలమీద పంటకాలుకై పనహ్‌న్తుందే' మానవర క్తం మరో పేరు కెన్‌ సారో వీవా కెన్‌ సారో వివా స్పర్శసోకి ఉరితాడు గర్భం దాల్చింధి అది ఇక సనీ అబాదాల కోసం ససంచమంతే ఉరితాడును కంటుంది. ఆ) 0 (౮ శరీ
ఒక ధ్వంస చర్మితలో -ానమ్ము మొవోనింత దాణాపడేసి ఆరేయ్‌ అదే బతుకు పొమ్మ౦టే చెంప చెళ్టుమనిపించినచోట జా తాథీ, నీరూ వెలుగూ వ్యాపారమయమై ఆత్మగౌరవం కూడా నేరమైనచిట - (ప్రాణాలావల విసిరి జీవితాల్ని అవిష్కరించుకోవాలి. జృ్యళ్యాచుంళా గతివిజీగా పళ్నల పద్మవ్యూహమైనతోటు..... మడిగుండాల లీఠళర్సాన్ని నాసటి ముడుతల్లో అదిమిపట్టాలి టయసుతనడీసపపమ వా వి స్తరిస్తూన్న ఎడారి సో+ట=౧- రెండుకళ్ళ దివిటీలుగా మంటతై లేస్తే చుట్ట వెలిగించుకుందామనే తుచ్చుడాకడక్కడ తెంతఈకాళ్ళు నిటారుగా నిచ్చెనలా నిరబడ్తే శిరన్సు నెగబాకి అహం జెండాన్నాటి ఎక్కిన మెట్లనే నిలువునా కూల్చే క్కుటదారుడక్కడ . బహుముఖాలవుతూన్న వ్య క్రివాద ఛ్మిదాలనుండే శెన్‌సారోలు వికసించాలి. శ?
“పెళ్ళలు సపెళ్ళలుగా నేలను పెకల్చీ చమురుదొరల ఛావిట్లో సిరుల తివాచీల్ని పరిచి గుక్కతిప్పని కోకంతో యింటిముఖ౦ పట్టినపుడు ఒక్‌ రెండు కన్నీటిచుక్కల సముదాయింప్పకోసం మంటల కొలిమిల్లో కొడవళుు నానవలనసిందే - నాని, విత్తవలనిందే. ఒకడెంట ఒకడు రాలుతూ జెండాలు జెండాలుగా మొలకెత్తుతూ కరప్యతాల వడగళ్ళ ఉధృతిలో అబాదా లు మటి కరనవలసీందే బతకడమంళే యువ్వాళ యింత దాణాకాదు దోపిడీ పైదరాప్తానుట్రహాసేయదల- నిజానికి చెదపట్టదనీ పోరాట చేతనకు నిదురుండదనీ నిశ్శబ్దాన్ని వేలక్కాటిడ్డులతో దట్టించిన కెన్‌ సారో వివా అవ్వడం ఒక ర్వంన ఈతి నీఠరర్స [పకరణర అవ్వడం;
ఎరా
ఉం
కది! రపి! సారో! వివా! జూ నీశితాసి సహెరో ఏవా నీకు సప్త సము[దాలు సలాం చేసున్నాలు మృత్యువుని కౌగలించుకుంటూ మూడో [ప్రపంచానికి చూపు నిచ్చినందుకు 'ిషకానద్‌మ్‌ 'కెల్లిని ముద్దు పెట్టుకుంటూ సవానా గడ్డి భూములకు జీవ ధాతువైనందుకు ఒగోనీ వాతిని గ 49
బతికించుకోడానికి బందీవై
భూగోళన్ని నీ చుట్టూరా కిప్పుకు షందుకు సౌరో వివా
సీ ఎనిమిది పదాల మరణ వాంజ్మూలం
అవాచ' ఉక్కు. పాదాలని గజగజ వణికిస్తున్నది ఎడారిలో ఒయాసిస్సులా
చీకటి ఖండం చిచ్చర పిడుగువై
కిలి మంజారో శిఖరాన్ని మించిన నీ త్యాగానికి సంపన్న దేశాల రాజకీయ చితపటం చినిగి పోతున్నది పొడుచు కొన్తున్న నూరీక
మబ్బుల్ని ముడ్దాడినంత లేహణంగా
మానవ హక్కుల మాలను ధరించి -వళ్ల-చివషణావేటకక్తులడే..పోరాడిన నిప్రనమూ ర" కవీ రవీ
మా సారో వివా
నైజీరియా కన్నీటి చుక్కలలో , ననీ (ప్రతిబింబాన్ని చూనుకుంటూ
పర్యావరణ సోరాట గం
(ప్రపంచాన్నే రుది పేయగలదు
0 రి0
మృత్యువును ధిక్క రించిన కద్‌! జోహార్‌ ఎ- ఆర్‌, రామకృష్ణ
సీవు నేల పుష్పించాలని కోరుకున్నావు
మట్టి పొట్టలో పచ్చదనం జతకట్టాలని ఆళపడ్డాపు
కెన్‌ సారో వివా
ఆలోచనల కాలుష్యంతో నిండిన నేలమీద
సీ ఆశ ఆడియాసే అయింది కదా
కొనడం అఆమ్మడమే ఏతైక వ్యాపారమయినపుడు
మానవ దేహాలకు నూ తం మినహాయింపు ఎందుకుంటుంది
శెన్‌ -సారో--వివా!
కూమిపుండు సషెల్‌' కంపెనీ నిన్ను హత్య చేసింది
సీ పదాలు అగ్గిరాళ్ళు
కొజాళాజనుళకారంపుర్తిసే
తన అయిల్‌ బావులు భగ్గుమళకాలకనిః
పీ. ఊపిలి కాగజాని ఉరికొయ్యకు వేలాడదీసింది
రాజ్యం వాడి పెదాల కింద తీవాచి అయినప్పుడు
సమము నాననతిమపునననన్టమాననమముతయమే
కెన్‌ సారో వివా ,
ఇనుప కాసనాల దౌంతర్ల మద్య
సీ జాతి ఊపిరి పీల్చుకోలేక ఉక్కిరి బిక్కి రౌతుంధి ార్రాాాంళోోదోనవాయువై నావు
వాడు కసితో
నీ దేవోన్ని నీ నుంచి వేరుచేసినా
పపంచమంతా నీవు (పతిధ్వనిన్తూనే ఉన్నావు
న్యా క స ర్‌ నే ఖా ఖే ఇ రం. న
కవనం అ కన నార" వివా కన'సాకమన్ని (ప్రజాస్వామ్య వుద్యమ ఘన పకాకమే వివా (పళ్ళతి చల్లని వడిలో ఊయల లూగి నైజర్‌ నది అలలపై - కలలో తేలి అడవితల్లి *5ర5ళ్తో - అంతక ఒగోని జాతీ బతుకు - వెలవెలబోగే నా జాతి శ్యతువెవడనీ పట పటపట పండ్లు కొరికి పోరు శంఖ మూదినా కెన్‌ సారో వివా . కెన్‌ సారో వివా
కోనైజీరియా [పజ గుండెల్లో జలపాతమే వివా కెన్‌ ॥ ర్‌ల్లి
బహుళజాతి కంపినీల - సంతల నడుము
ఏమెరుగని గిరిజనుడై - ఓడెను దేశం
పరదేశవు లుచ్చాలకు -- వంతలు పాడే
తన దేశపు పాలకుల - [దోహం చూసీ
పిడికిలెత్తి కదిలిరా
భగ భగ భగ రగిలి రగిలి
పొగలు కక్కి సెగలు కక్కి
కెన్‌ సారో వివా కెన్‌ సారో ఏవా
బడ్రవ్లాగ్నులు చిమ్మే అగ్ని పర్వతమే వివా కెన్‌ 1
చీకటి కొట్రాలలో _ వెతికిన ఛర్మం
తెల్లదొరల బూట్లు తుడిచె - మిలటరీ న్యాయం
మరణ శివ నీకంటే - మెగినిన చిరునవ్వు
అళశయాల కెన్నడూ -- లేదనె చావు _
ఉరికంబం చివరినా
గర్గించిన నీ గళం
వియంతబణకుమరముంకు
కెన్‌సారో వివా కెన్‌ సారో ఎవా
పపంచమే ఆలపించే ఉదయ గితికే విభా కెన్‌ ర5్‌లి*
లాంగ్‌లిక్‌ వె;?సావ్‌! లాంగ్‌లిప్‌ కెక్‌సారోవివా! ఎ బెరుకు సుధాకర్‌
కాలం గాయమవడం కొత్త కాదు ఆకాశం కన్నీరు వర్షించడం కొత్త కాదు భూగోశం [ప్రళయాగ్ని కొలిమిలో పుసీతమై శీతలమై మలయమారుతాన్ని పీచడం కొత్తకాదు అస్తుడూ ఇప్పుడూ మృత్యువు జీవితమై ఉద్యమమై వృనిస్యోప్పేంచడ౦ కల్తి కాదు
ననే త త్స పాట గాయమవడం కొతకాదు పాట మోస్తున్న-శఅకణాణలకాజతితాన్యు. కొత్తకాదు ముంకేతిని ఖండించినా పిడికిట్లో కత్తి వాదలనీ ' ఆఅమరగాయకుల గురించి ఒక్కసారి ఆందిఠం సామూహిక గీతీర పాడుదాం మరొక్కసారి కెన్‌ సారోవివా ఆమరత్వాన్ని దిక్కులు మేల్కొనేట్టు పొడుబాం __ శ నే మే ఒక సాగవంతమైనొనీలో షరికుకాలు వెదజల్లే సజానమూవోలు నైజర్‌నది అలలమీద [పమాణంచేసి చెబుతున్నా . రెక్కలిరిచి శ్రమించడమే కాని పరుల రెక్కల కష్ట్ర ఆశపడని ఒగోని జనపదాలు ఎవ(డా దీన్ని చీకటి ఖండమని అనింది కళ్ళల్లో ఉజ్యోతులతో నిత్య నూర్యోదయాల మధ్య మధ్యాహ్న మార్తాండునితో పందెంవేసి నల్లగా నిగనిగలాడుతున్న మానవ శరీరాల మండేలాల ధగధగలు కనిపించలేదా?
ర్‌కీ
లీకటికళ్ళు చీకటి దృక్కోణాల చీకటి రాతలకు చెల్లుచీటి రాన్తున్న కాలం ఇది- కొక సోయెంక వాలే వాలే వాలే వోలి! నొక నెలవంక వోలే వోలే వాలే వోలి నైజీరియా కలల అలల జలధారలు కొత్తపాటలు రాస్తున్నవి కలల వెంటాడిన వలస పులులపై ఖర్గధారలు ఎగుస్తున్నవి త్త త్త త్త ఏ జాతి తన చర్మితను అలవోకగా నిర్మించుకోదు కాలం కత్తుల వంతెనపై ర క్తసిక్త పాదాలతో నడిచి సూర్యుడికి రుధిరాలిషేకం చేసే షార్చివిల్లీ మొలై సేలు అ|ఫకా-తతితలో నల్వవ జాల ఆరుణకాంతులు భూమి ఉపరితలంమీద దోపిడి బొగ్గట్రలల్లో దోపిడి బంగారు గనుల్లో దోపిడి నేలతల్లి కడుపులో గునపాలు గుచ్చి రాతి పొరల్లోంచి కొరల్లించిన రాతినూనె దోపిడి శారి సంస్కృతి రోపిడి వాతి మనుగడ దోపిడీ వైట్‌హౌజ్‌ స్టార్‌ప్తాగ్‌ నక్తోగా డావడ- వాల్‌ స్ట్రీట్‌ వేర్‌బోకర్త సాక్షిగా దోపిడి పెంటగన్‌ పెంచిపోషిన్తున్న మిలిటరీ జుంటాల సాక్షిగా దోపిడి .దర్థమవుతున) వెజీడియుపదువడుణం..మెనిరు .మేపీడు కాలి బుగ్గి అయిపోయిన ఒగోనితెగ జీవన 3కవాం హెడ్షిగా దోపిడి, దోపిడి. ననే ష్య షి “షెల్‌” విచ్చుకొని షార్కులు "కామిరతువుతో-శారినూనెకే వేటాడే ౦ క్రదాహం చూడు తిని వదిలేసిన ఎవజకల గుట్లలా నూనెళుద్ది కర్మాగారాలు వదిలేసిన కాలువ్యవు 'పెఫ్రెలు చూడు ఏన్నావా! తన్నావా చరిితలో రాతిచూనె కిరాతకం మోకాలిపై నిలబడి “(ప్రభువా నిన్నే తలచెదనని” ల్‌ఫ్‌
శీలువవేయబడ్డ జీసస్‌ ముందు ఎన్నిసార్లు మోకరిల్లీనా, ఇక్కడ దృశ్యం మారదు ఏ పవక్తా దిగిరాడు ఏ రాస్తా లేదు పర్యావరణం బృందాననంలో బృందగానం చేస్తే ఆందాల హరివిల్లు ముంగిట్లో ఉంటుందని నమ్మే “నగీన్‌ అస్టిచ్‌” కాదు కెన్‌సారో వివా! ష్‌ త్త షా నిజం అతడు కెన్‌ సారో వివా ఒగోని జాకి స్వప్పానికి ఊపిరిపోసిన హవా హవా అంటే గాల్లో నశవడం కాదు గాలివాటంగా కొట్టుకుపోవడం శాటో (ప్రజల ఊపిరిగొట్టాలో (పాణవాయువు నింపడం కోసం కంఠానికి ఉరితొళ్ళు బిగించుకోవడం శకెన్‌సారోవీవా అంటే మోసాప్‌ తపితవార వుఠొగమనాన్న్ని భవిష్యత్తు [కమాన్ని ఉరితాళ్ళ నుండి సంధించడం చిరునవ్వుతో కిరాతకాన్ని పరిహసీంచడం న నే ఇ జైలుడై రీ చివరి ఫే. శెన్‌సారో వివాను ఉరితీనీన రాత్రి ఒరే సానీ అవాచా అబాచా ఇదిగో ఒగోని పసిపాపను బూచోడు అదాచా వన్తున్నాడని అంటే పగలబడి నవ్వుతున్న వైనం చూడు మృత్యువు జీవితమై మొసాప్‌గా కెన్‌ సారోవివా పునఃపుష్పించడం చూడు (ఆరుణతార-ఫ్మిబవరి "96 సౌజన్యంతో) ౦ 56
ఈ చెట్టు పేరు కెన్‌ ఆాఅఫ్ఫర్‌
ఆతని దేహం తాకగానే
వురికొయ్య చిగురేసింది
వొళానొక ఎండిపోయిన రాని అకులా వొజికిపోతున్న భూమి
వున్నట్టుండి చిరునవ్యింది
కళ్ళముందే రాలిపోతున్న భుజాన్ని చూసి
ఆకాశం కళ్ళనీళ్ళు నింపుకోలేదు, _నిష్మ్మల వర్షానికి మబ్ముల్ని పంపింది.
శ స్మ బే
అన్నీ. మరిణాలు:శావు-
కొన్ని మరణాలకు
మ్మళ్మువు వాపు జలదరిసుంది.
అన్ని మరణాలకూ
శోకాలే చివరి చరణాలోకోత్లో
ఇక ఇక్కడితో ఆంతా
ముగిసిపోయిందనుకున్న శ్యతుపు విశృత వికటాట్టహాసంలోంచి "ప్‌దడి చిరునవ్వు పుడుతుంది
తుఫాను ముందు వీచిన గాలిలా
కిరీటాలు సవరించుకుంటున్న దేతులు
వొటి దాజదండాలే అయినప్పుడు
మట్టిదేతులు నిదమేల్కొ౦టాయి
“ లి
నెత్తురుడికిపోతున్న మట్టిలోంచీ పుట్టుకొచ్చిన చేతులు ఎలా వుంటాయో తెలుసా? అవి నిలువెత్తు ఆత్మల్లా నిటారైన విశ్వాసంలా " చిటారు కొమ్మన సూర్యుణ్ణి ధరింది కిరణాల ఆకులతో భూమిని క ప్పేస్తాయి ష్య షి నే నడచినంత మేరా జీవనదీ సవాహమయ్యే మనిపికి నరణవాక్యం లేదు అందుకే ఆతని చివరిపదం ఎప్పుడూ మూసిన చరిత పెదాలను విప్పుతుంది అతని వౌశేనొక్క మాటతో శువుణాణాలనీల్లాడురితప్పి జారిపోళాయి వీరుడి మరణం గురితప్పని ల! ననే త్‌ నే ఇప్పుడు నెత్తురంటే ఆకుపచ్చ తెత్చణా వురటుందేద్‌. తెలిసింద్‌ చాపు చూపంతా ఫ్రచ్చని సమ్ముదంలా వ్యాపించిన ఈ పంటచేలన్ని కొన్నెత్తుటి ధారలే అనీ తెలిసింది తెగనరికినా సరే, ఉరికంబాలకు ఇక దేహదానం చేయలేనని అడవి శపధం చేసిందట అధిలా ఠ్‌రి
కెన్‌ సారో వవా న కరా కార్తి కేయశర్య పురిటిగీతం కంనుడికి నచ్చష (ప్రజల సంగీతం నియంతకు నచ్చదు విప్తవమంటే ఏ [పముత్వమూ ఒప్పడు న్‌ా జిన్తదామావుదుతూనే ఉన్నా విప్లవవీరులు ఉదయిన్తూనేఉణ్యాతు బరువుగా అ స్తమిన్తూనే ఉన్నారు చముమముతమోతుత నైజీరియన్ల గుండెల్లో ఉదయించి నైజీరియా నియంతల కరో(టక తిర్పుకు బరువుగా అ స్రమించిన నూర్యుడు ఇతైజర్‌-వుక్తీ సరీజాజాకాపోంతమంకా పచ్చని చిితంలా- పరిమళించాలని వెచ్చని గీతంలా [పతిధ్వనిం౮చాలని-" రంగుల కళఅలెన్నో కన్నాడు తీరా కాలువ్యం తన దేశాన్ని కాలేస్తుంటే 50
బహుశదేశాల ఆయిలు కంపేనీ భూళాలు
చమురుగాలులతో తన దేశాన్ని వినురుతుంటే
ఇదేమని (పశ్నించాడు
రచనలద్వారా తనదేశ చితాన్ని
యఠార్థంగా చితించాడు
పిడికిళ్ళను బాణాలుగా
నిరసనను ళూటాలుగా
మాటలను బాంబులుగా
ఉపయోగించే. పద్దతిని చూపించాడు
ఆందుకే ఉరికొయ్య చివర్లో
నక్ష్మతమై నిలిరాడు "
1995 నవంబరు 10
శూనవహక్కు.ల అణచివేత దినం
పనాళకుకానానకోథాచినం
రక్తగందం, రక్తమాల్యంతో
నిలువెల్లా వూచిన మోదుగవలె
(ప్రజాకవి కెన్‌ సారో వివా
శుదిశ్వాస వదిలిన దీనం
శనకలాననకా్యడూనిలాని
వొననం జళ్తటి పౌట పాడిన ఉనం 1
జా 0 (ఆ
60
తెగిన తలలు పొట్లపల్లి శ్రీనివొనరొవు చులీ తీయాల్సిందే జా తప్పని పాలనను నిరని మే. అంతేమరి ఊరు గురించి మాట్లాడే అధికారం ఎట్లా ఒంటబట్టింది - లాఅన్యూరాగురెంరి మూట్లాడట మెందుకు అయినవాళ్యకు కాకుంజి పోవదమెందుకు ఎవడైనా లోకం మీదపడి గుప్పెడు నూకలు నమమమినముమన వెనకేను కోవాలన్ని చూస్తాడు - ౯% నీలా పోట్లాడే వాస్థుంటారా - కొండతో ఢీ కొనే వాస్థంటారా - నణాణరూనన్వేడానికో నాయకుడిగా చేలామణవ్వడానికో ఆచి-ళూచి అతరాలు అద్దాలి కానీ = అజచవడ్డ జాతుల్నీ అర్థాకలి జీవితాల్నీ వ!
ఆయిల్‌ కంపెనీ మరకల్నీ
శళ్ళముందు చితిస్తావా ?
ఆ జీవితాలతో
తమ జీవితాల్ని దిద్దుకుంటున్న
పాలకుల నీతిని ఎండకడ్తావా ?
ఇవి ఎవరిచ్చిన హక్కులు
ఎందుకొచ్చిన మానవ హక్కులు
హక్కులు తెలియనివారూ
దుష్పరిపాలన ఎదురించనివారూ బతకడంలేదా ?
వాళ్ళంతా
పెళ్ళం పిల్లలతో కాలక్షేపం చేయడంలేధా -
త ననే నే
అవును నిజమే --
ఈ పోరాటానికి ఆంతంలేదస'
నీవన్న చివరిమాటలు నిజమే -
తలలు తీస్తేనేం -
తల ఎత్తుకోలేని స్థితిలో
దేశం దేళమే వెలి వేయబడింది
మరి" ఉదామానిక హపైనాదె తకహకంగత”
ఇవ్వాళ
(వపంచం ప్రపంచమంతా
తెగిన తలల గురించే మాట్లాడుతుంది 0 (౮
ర్‌శి
పాటలుపాడే చీనుల వుట్ట --రొమతకీర్త ఠి హెటలపాడే వీమల పుట్టల్ని పాములు శ్రైవసం చేస్కుంటాయి జీవన మర్యాదాకుబుసాల్ని విడిచిన శ్వేతనాగులు కోరల సౌందర్యాన్ని గురించిన శాత్తరకపు కవిత్వానిి ఆంకితం పుచ్చుకుంటాయి నియంతృత్వపు నిటాజణ మీద నిలబడిన ఒక రాజ్యమృగానికి తైలసంస్కారం నేర్చడంల్‌ పాంశేతికత సహాయపడుతుంది వందవ గేష.నాప్యూ తలాడించడం నేర్చుకోనివాళ్ళూ తలలక్రే అర్హులుకారిస్న్మ సీతి ఘ్యూతం రంగూ రురీ వాసనల కఠీతంగా అమలు చేయబడుతుంది అజచివేత రాజ్యపు ముఖ్య దినచర్యవుతుంది మెలానిన్‌ రిచ్‌ మేఘమా కెన్‌సారో వివా! శంివెణవుసునుననా। ఒక రాజ్యపు అస్టిత్యాస్టక నుఎస్ట మండులుస్థ్మ్ట్టాగడ్షుష. డగాపడుతున్న ఒగొనీ జాతీయుల కారునల్తని బతుకులపై పసరించిన చైతన్య పుంజానివి అశ్రకనాజజనో కన్‌ సారోవివా వ్య క్రికన్నా 'హీనమైన”దొన్నీ మనం రాజ్యమని పిలుద్దాం అది హత్యచేసినవుడు నభ్యనమాజాలు దిమ్మెరపోతాయి ఉద్యమం నీడగా గల్లిన ఓక ఏకాకి మానవుడ్ని చూసి రాజ్యం భయపడ్‌నపుడు 68 -
(పశాపోరాటాలు గర్విస్తాయి దాని నీతిబాహ్యమైన చర్యని గర్హిస్తాయి తైల సంస్కారమంటే తలకి నూనె రాస్కోడం మాాతమే కాదని నిఘంటువులు కొత్త అర్ధం రాస్కోవాల్సి వుంది రైల సంస్కారమంటే నూనె వెలికితీతను [పతిఘటించిన వారి తలలు బలితీస్కోడమని భాష్యం చెప్తోంది నైజీరియన్‌ నైవికకూటమి కాలండర్లలో నల్లనిరోజులు ఎక్కువయ్యాయి పత్యత్షమయి అదృశ్యమయే యాంిక వా స్త్రవనమయాడు నూర్యుడు మధ్యంయపగాల చీకటి మరింత నాగరీకంగా మన మర్యకు వస్తోంది ఈ స్థలాన్ని, ఈ జలాన్ని .పుయాతుత్తంతకవే! నువ్‌ చేసిన నేగం నెత్తుటిచెమ్మ ఆరని గచ్చుల సాక్షిగా జైన మృత్యు గహ్యరాలయా[యి వ్యాయస్టానాణానల్తనాలాక్షపునట్టాల ఆంగరకశె అంగౌహోకినునా? యి అంతరిషం అరచేతిలో కొస్తోంది ఆయినా తోటి మూనవుడి భావాలపట్ల అసహనం నవ్యత యుద్ధాలకు (పేరేపిస్తోంది శెన్‌సారోవీవా నువ్‌ వేలాడిన ఉర్మితాడు మాముందు వేలాడుతున్న పళ్న ర్త సరిగానే "గుర్తిన్తునాల ఉహిళాలాన్లా “ాాన్టలాన్లో దళదిళలుగా ఏకకాలంలో కచులుతున్న చరిత లిగణాన్ని ఇది అసహనయుగం = శ[0 64 12801608200 ఇది అలిప్రాయ సేకరణ చేయదు - ఎన్నికలు నిర్వహించదు [ప్రజాస్వామ్యాన్ని గౌరవించదు-పొర హక్కులను గు ర్రించదు ఆలోచనలు అశరాలవడాన్ని ఆచరణకు దారితీయడాన్ని అనుమతించదు హత్య దీనికి తెల్సిన ఆరి పురాతన వ్య క్రీకరణ బెదరింపు అత్యంత సాధారణ వ్యవహార శైలి. (కీ
"పెనుమార్పులకు ముందు [(సపంచం మేధావుల్ని తిరస్కరిన్తుంది (ప్రవాసంలోవున్న చినువా అచిబే శరణార్టి ఒలే సోయింకా, (ప్రజాహిత కార్యకర్త కెన్‌సారో వివా
అజ్ఞాతంలోని రష్టీ తస్తీమా నడివీధిలో హత్యకు గురైన
సన్టర్‌ హష్మీ-
సరిగానే గుర్రినున్నాం ఈ స్టలూన్ని ఈ కాలాన్ని,
భూమి అనాదిగా నిరంకుశుల [కీడా ప్రాంగణంగానే వుంది నిర్ణయించుకోవాల్సింది మనమే
ఈ స్థలాన్ని, ఈ కాలాన్ని ఇలాగే మన్‌ పిల్లలకు వదిలివెళానవూ- చీకటిళన్నా నళ్లిసిచేదో భూమిమీది సమస్త రాజ్యాల్ని నడిపిస్తున్న ఆధారమాతృకగా వుంది
ఒక్కోచోట అది మతంగా, కలరగా, సౌంకేతీక ఈ శ్రీ సామర్థ్యంగా, రాజకీయ సిద్ధాంతంగా భాసిస్తోంది
తన మనుగడ పేరిట ఇతరేతర సమస్తవు నాళనాన్నే-
ఆస్హైస్ఞోంద్‌' = కాసిస్తోంది
ఇన్ని విస్పోటాలకు ఇన్ని వలయాలకు, ఇన్నీ అత్యాచారాలకు మూలమై దారణాళ దండలో దారంగా మిగిలిపోతోంది
ఈ స్థలాన్ని ఈ కాలాన్ని సగిగా గుర్తించిన వాళ్ళు
కాయాకా అవావనాకాా-వూరానా ఈ నానారకాల ఆహంకార అంతకావముయణనునకనతేః (ప్రపంచవ్యా ప విస్పోటకానికి శుభాకాంక్షలు పఠకాల్సివుంది
ఈ స్థలూన్ని ఈ కాలాన్ని సరిగా గుర్తించిన వాళ్ళకి
పశిళహకొ-రదాస్‌ మైలురాయి చలానాల ర్‌
వెలుతురు బాకు “దాట్ల రేసజానంతాను పీ అర్ధంతర పయనం అగమ్మంగా అదృళ్యం కాలీదు వెన్‌పాటో,. =మినాడీ కిక్కిరినిన మానవారణ్యంలో రావషసానంద పరిపాలకునీలా ఒక నక్క_ విసిరిన పాళానికి సీకంతం విగునుకుపోయిలది వన్పమవట్రే, వేళ్ళు సందుల నుండి అనంఠ వైతన్యం జారినట్టు అశతరాలకు నినదించే గర్జనలు ఆందించినవాడవు కత్తిమొన ఎదురునిల్ఫే గుండెలోంచి 66
వెలుతురు కక్కినందుకు గురిచూసే విద్యను నెత్తురు కాగేందుకిచ్చి తల్లిగడ్డకు నుందర స్వపష్వమయ్యావు మొలలోతు [ప్రవాహంలో నిలువరిన్తూ నిలబడ్డప్పుడు శెరటాలు ఢీకొట్టి కాలికింద ఇసుక జారినట్లు దేశసంపద పెటోణాలర్లుగా పరారీనమౌతున్నపుడు భూమిని తొలిచే పందికొకుగ అకాల చ (వళ్నలై జెండాలై ఎలుగెత్తి నిలబడ్గావు అజ్టాగోసో బంగారానికి సీపాణాన్ని కాపడంచేనో రోనళ కవదాయాని మలిచి మట్రితల్లి ఒడికోసం అవానానన్వాన తడిలాగేసిన భూమి 'వెకనులుగా సారహీనమైనట్లు జీవకళకోసం "మొఖకుంతో ర్వేంసమైనట్లు చిరుచినుకుల జల్లుకోసం మేఘాలు విచ్చిన్న మైనట్లు ఉక్కుపాదాల కింద " నలిగిన నెత్తురుపూవై
4?
వెన్నెలసారం మెత్తటి స్పర్శగా
మృత్యురహస్యంగా ఆందించావు
నీఊపిరిలోంచి జారిన
అఖరిమాటల సాక్షిగా
కంపిస్తున్న ఉరితాడుకు
అభయమిచ్చి
జీవించే హక్కులుప్తమైన
విశ్వాన్ని లాలనగా చూసీ
మరణంతో ఉద్యమం మొదలవ్వాలని
(పకటించే సాహసీవయ్యావు,
మాటలు ఆయుధాలుగా (మిస్తున్నపుడు
న్వర పేటికల్ని పాదాలతో అదుముకారు
అత్షరాలు ళరీరాలకి గంధమైనప్పుడు
'ఆందిరబొన్‌ప్టై గరీగేరిలాడతారు
సునిషెపుడూ మరణందాకా బతకాలి కది
శెన్‌సారో-వివా
నువ్వు బతి కేవున్నావు
నంకెళ్ళ నీడలు వెంటాడుతున్నా
ఉ రెజంటారానిత్తానావుళోోే పుంటుందె శ్రా0 (౮
న!
కెన్‌సారోవివా చిరంజీవి -=సుచి(క శెన్‌సారోవివా! కెన్‌ సారోవీవా. తైతీకయా ఛరణి పై [సతీధ్వనించిన ఒగోనీ ఉద్విగ్న సవాళాంళనాో శాజకీయ కళ్పే కటను స్లేజీవె [ప్రదర్శించిన వాడా! సీ ఉపిరి ఆగిపోలేదు నీ నిరసన సంతకం మాసిపోదు "ాణన్తాన్నాదభాగాళం శరన చశారకతుం అశిరాశై వైజీరయా అకాశం కో సాక కానాకా వకాకార న నీవు కోరిన వ్యవస స్వప్నాలు వలిస్తాయి పసరిస్తాయి కెన్‌ పాఠరోనిజో కెన్‌ సారోవివా! నీ హృదళాగ్నులు చల్లారలేదు మండిస్తాయి, దహిస్తాయి లావా (వవాహం వెల్లువై దొర్రన్య అమానుష పరుల నెప్పుడూ (ప్రతిపుష్చ నుగంధానివై వ్యాపించేవు కెన్‌ సారోవివా 649
ఒగోని రైతుల కలల పంటవి [1పభవించే [పజావ్యవస్థ విద్యుత్‌ తరంగ మాలికా దూకే జనం ఆశల జలపాతం కెన్‌ సారోవివా. తరంతరం ఒగోనీల గుండెల్లో మోగే ఆదర్శనూర్లం కెన్‌ సారోవివా నీ చిరునవ్వులు చెదరిపోని బాలల బుగ్గల పైని మమతల దరహాసాలు సీ శీవనం పాటలు పాడుతారు నిరంతరం (పతితరం _నైజీరియన్‌ తిరుగుబాటు తారకవు- పీత వేయి వసంతాల పూతోటల సౌందర్య పరిమళం కెన్‌సారోవివా! శెన్‌సారోవినా తలుప్తారు పిలుస్తారు నిన్ను నిలప్తావు ఒగోని [పజావక్కు ల నేతవై ౨గకాలం లోహా స్మామాజ్య (దోహులఫై పతిఘటించే ఆమరళక్తి [కూరత్వం పై ధిక్కార గొంతుకవై నిల్మ్మే సాహితీ (ప్లజ్వాలనమూ కీ శెవ్‌పారోనివ్నాన్టీవ్పుడూ జగోసం సుండెల్లో రవళించే చిరంజీవివి, అవాటలాా 70
బతికిన కల కెన్‌సారోవివా! --దర్భశయనం శ్రీనివాసాచార్య
ఎగోసీ! ఎగొనీ! ఎగొనీ!
ఒక్క “ఒగొసీ'దే కాదు సమస్త భూ(పేమికులదీ
'హెరహీనమౌతున్నది నేలే కాదు మానవదేహం కూడా
భూదేహ కాంతికై ఎలుగెత్తినందుకు
మవిషిని ఉరితీసినవాడు అమానవుడు
ఆబాదా అమానవకాండలో
ఇల్లా మారాణాన్తాయ జలాల అవా వుకారు
జైళ్ళు విస్తరిస్తాయి జొనిటొక కాలో క్యోకన్తోలో
మనిషితనం అరుదైన అవశేషమవుతుంది
వితుంతలు.ఎజారుల్ని | పేమిస్తారు
వీరులు తెట్లయి వీప్తారు
భూమ్మీద ఎన్ని చెట్ల నురితీస్తారు?
త్‌ కే త్తి 71
ఉనికి వర్తమాన (పళ్న. ఒక్క నైజీరియాకే కాదు అన్ని పేదజాతులకీ, స్మామాజ్య దౌర్జన్య వాణిజ్య దావానలం పాకీినంత మేరా వస్తుధ్వంసం జీవధ్వంసం జీవన లాలిత్య ధ్వంసం జాతులు ముడేనుకున్న సకల సంస్కృృళులు శిథిలం శిథిలం వాళ్ళు నేలా నింగీ చెట్టూ చేమా వొట్టిపోయి మొదటి గళ్ళోంచి నడక మొదలెడతాయి బుణఖభారంతో నియంతలు సొంత జాతిని తాకట్టు పెడతారు వీరులు శొకిని విడిపించే పోరుకు దిగుఠాకు భూమ్మీద ఎన్ని పోరాటాల్ని ఉరి తీస్తారు? క్‌ ళ్‌ అజ్యీప్షు ఇగి డాలర్‌ కాలం డాలర్‌ నేర్పే కొత్త వాణిజ్య భాషనందుకుని మూడో (పపందనేతలూజజారతాగాలు మొదలెడతారు ఇంపీరియల్‌ షెల్స్‌ ముందు సాష్టాంగ నమస్కారాలూ కొనీన్నీ డాలర్లకే సమృద్దత్రైల సమర్పణలూ కొనీ ఇదే చరిత కాదు మట్టిని పట్టుకుని జూతి ఎంత్‌ తోతుల్నుంచి [పయాణించిందో ఒక నియంత ఏంత! ఆఫాల్‌ అవారా ఎంత! వాడి డాలర్‌ గొంతుతో పాడే చరిక ఎంత! నియంతలు ఉరికంవాల్ని నమ్ముకుంటాఠు వీరులు మట్టిని విశ్వసిస్తారు భూమ్మీద ఎంత మట్టి నురితీస్తారు? వ షి నే
"22
పచ్చదనాన్ని కలగనకుండా
(ప్రపంచం బతికిందెపుడు
బలికిన కల పేరు కెన్‌ సారో ఏవా
అతను మోసోప్‌
అతను ఒగొనీ
అతను అబాబాకు (పళ్న
అతను షెల్‌కు (ప్రతిఘటన
అతను నైజర్‌ నది
ఆతను నైజీరియా
ఇక-అ(ఫ్రకా అవుళాడనీ
ధూమి ప్కతుగై చిన్తరిస్తోడసి "విశ్వవ్యాప్త పీకుడవుళాగనీ
దడిసిన అనూనవుడు ఆబాచా
హినాతి హీనంగా క్థారాతి క్థరంగా ఎవడు బతగ్గలడు ఒక్క నియంత తప్ప నవంబర్‌ 10 ఉరికంబం ఏడ్చిన రోజు విశం ఏసుపోమిముడత! భూమి రొమ్ము బొదుకున్న రోజు ఆఫకా నల్లిగా రోదించిన రోజు నైజీరియా ఎడారి తువె నైన రోజు వ్రకానిజ్‌స్తంలించిన రోజు మనిషిని బతికించే ఓ కల వళ్ళున్త పగిలిన రోజు
- 78
నియంతలు (ప్రశ్నల్ని తప్పు పడతారు వీరులు [పళ్నాయుధాలై బతుకుతారు భూమ్మీది ఎన్ని (పళ్నల్ని ఉరితీస్తారు? త్య ఏది ముందు మాట? ఏది ఆఖరి మాటి పీరుడి ఆఖరి మాటలు ఉరికంబం దగర రాలి చావవు ఆవి పతులై ఎగిరి భూమ్మీద గుంపులు గుంపులుగా వాలి రెక్కల్ని గుర్తు చేస్తాయి ఉనికిని గుర్తు చేస్తాయి ఉనిక్కోసం విషాదాల్ని ఆగహాలుగా మలుచుకుంటున్న వాళ్ళ కవి ముందు మాటలవుతాయి కెన్‌సారోవివా ఆఖరి నూటలు ఇప్పుడు మూడో ప్రపంచంలో వాలాయి ఉనికి పోరాటాల వాకిళ్ళలో వాలాయి ఇక రెకల్లు లేపాయి. అవాదాటు మాటకే మీగలక _అల్రత్తర్తిష్ట్రార డాలరే మానవ చర్విత కాదని, జాతివాతికీ చర్మిత వ్నందనీ = ఉనికి పాటలు హో రెత్తుతాయి కేన్‌ సారోఏవాలు గొంతులై. వ క్ష వు - “స్రిట్రుజ్వాకన్న నేలకై పోరాడేవాడూ బావడు “నో బతికే పచ్చని కల పేరు కెన్‌ సారోవివా!
జా భి (౯
గ్గొశ్డ
నల కలున ళా చల్లా రామఫణి ఏవో నౌ ఏవన్నా, కెన్‌సారో ఏవా! చమురు బాపుల్లో విరిసిన నా నల్లికలువా . అతరాలకు గంధకం పూసి కాగితాల ఉంగచేసి _ సా మాజ్యవాదం మై బాంబ్‌ షెల్‌లా విసిరిన కపణివి ! మట్టి మనుషులకోసం లైల రాజకీయాలకు “తెల్ల వ్యాపారానికి ఉరె పోయిన ఇకనీ చెఠటానివి+ ఒగోనీ పజల యాగానికి పోరుదారి చూపిన మైలురాయివి ! సైన్యంలో శజజండరు |! (ప్రజల్లో సైన్యముండదు 1 కన
పాలకుల్లో నియంతలుంటారు . నియంతల్లో హెలకులుండరు “అణచివేత రాజ్యాంగంగా హెలించే వాడెనడీ కైనా అతర శతఘ్నులంటే వణుకే! నిన్ను ఉరికొయ్యదాకా నడిపీించగానికి క్కుట చేశారు కానీ నిజానికి సిరళొయ్యకు ఉరేసుకున్నది వాళ్ళు ఒక్‌ దేళమంళటి వాడివి నిన్నెవరూ గు ర్తించకపోతేనేం నేటి పోరాట బావుటాకు, రేపటి (ప్రవాస్వామ్మ పతాకానికి ఆవతర న్ఫూర్తివి = అకలి పేగుల నై జీరియాకు అజరామర కీర్తిని! మా అనరాల అంతరంగంలో చిప్పిల్లే ఆర్తిని ! మా ఆశయాల్లో [పతీఫలింతే (పాణదీ పీవి ! నీకు బోహారవపిలషహాలవుట్టాకుత్యక్థం- శం జోవోర్‌ సీవా * జోహార్‌ నీ బతుకు మా పోరుకు క్రైజార్‌ !
పాసి 0 (--
1!
అమరత్వాన్ని కాపాడుకుందాం -ాకరీముల్లా ళా
నిన్ను ఉరితీనీ
వాళ్ళు కలుగుల్లోకి దూరిపోయారు
చివా.
నీ మరణం వాళ్ళను సంతోషపరిచింది
నీ మరణమే వాళ్ళను కలవరపర్చింది
సీ వారనుల్ని చూసి, నీ ఉద్యమాన్ని చూసీ
సీ అమరత్వాన్ని చూని
“వాన్‌ వాళ్ళ రావు డప్పుల్ని, వాళ్ళ బాజా భజంశీల్ని దాచే సే ప్రయత్నల వేశ్తున్నారు
ఉరికొయ్యకు వేళ డుతున్న
సీ శవాన్ని చూసి
_ఉరికొయ్యను పాఠతేసిన
సీ సంకల్పాన్ని మాసి
వాళ్ళు పెపెన కొంచెం కొంచిం సంతోషిన్తున్నారు
తోలోన చాలా చాలా కలవరపడుతున్నారు
మనం
ఎ వనిమ్యనినుమమీన్యతిదేవననా. పోరాడహాడదు . పర్యావరణం గురించి మాట్లాడకూడదు
హక్కు.ల గురిందీ ైనారతితాకికో
"పేదరికం మానవత్వం, దోపిడీ దౌర్జన్యాల గురించీ అడగకూడదు !
చిక్కి శల్యమైన మన వలీది లోకం నుంచి
చింకిపాతల మన మూడో (పపంచం నుంచి
సహజ వనరుల్ని శమనీ చముక్నీ జూ
జీవ ళక్తులన్నింటినీ పీల్చి పారేన్తున్న
బహుళ రాషస జాతి జలగల్ని గుగించి,
77
వాటీని పూడ్చి పెట్టటం గురించి మనం ఆలోచించకూడదు , వివా ! నువ్వు వీటన్నింటినీ ధిక్కరించావు కుట చేశావు మిలిటరీ జుంటానీ దాని యణమానైన అంతర్జాతీయ సామాజ్యవాదజుంటాని ధ్వంసం చేయడానికి నువ్‌ దీర్చకాలిక యుద్ద వ్యూహాన్ని రచించావ్‌ జీవితాన్ని సరిగా అర్థం చేసుకున్నావు గనుక ! పోరాటమంటే అమరత్వమనీ క్యాగమంటే భవితవ్యమనీ నువు సనీ అబాచా నుదుటి మీద రక్తంతో రాసిపొ యావు మరింక ఇప్పుడు వాడు దాన్నర్థం చేనుకున్నాడు వాడి పెనుగులాట ఇప్పుడు జీవితం గురించి కాదు మరణాన్ని వాయిదా వేసుకోవడం గురించి వాడి వెతుకులాట మరింక భవిష్యత్తు గురంాకోదోో _ డూమ్స్‌ డేని మరి కాస్త ఆలస్యం చేయడం గురించి జాన్‌ మేజర్గూ జిమ్‌ బోల్లర్తూ, బీల్‌ క్హింటన్లూ నిన్ను ఉరితీయించినవాళ్ళంతా ఇప్పుడు నిన్ను ఉకేకి శ డరాశాశత్రాశలను సక్స్పోన్నా టే ఆంతర్జాతీయ నమాజవు' నిరననలో మానవత్వాన్ని (పదర్శించాలనీ (పళువులు తాపతయపడుతున్నారు నైజీరియాను బహిష్మరించాలంటే బహిష్కరించాలంటూ కామన్‌ వెల్తు డాన్‌ క్విక్టోటు తన ఖగ్గాల్ని శూన్యంలో (ప్రదర్శిస్తోంది నిన్న (గెనెడా, పనామా ఇరాక్‌, హైతీ, సోమాలియా [పజల 78
ఉనురు పోనుకున్నవాశ్ళే
నేడు
మానవత్వం మంట గలినిందంటూ
నల్లి దున్తుల్ని ధరించి వేదికలెక్కే.న్తున్నారు
విశ్వ హంతకుల యూనిపొరాలకు
లై సెన్సులు తొడిగేవాడు -
ఐక్యరాజ్య బానిసల సమితికి
ఆమెరికా నియమించిన ఆధ్యక్షుడు
ఘలీ సీ గురించి
గ్లిజరిన్‌ కన్నీళ్ళను కార్వేస్తున్నాడు
రేపో మాపో
రాక్‌ ఫెల్తర్లూ, (ప్రోకర్‌ అండ్‌ గాంబ్లేలూ
జనరల్‌ మోటార్లూ, మిత్సుదిషీలూ
సోొటపోనెరించీ
సానుభూతి తీర్మాన సోకు దల చెయ్యొచ్చు
జనా వినా +?
సనీ ఆదాదా మాను తొడుక్కున్న ఈ నరహంతకుల గురించి
నీ హెచ్చరికకాహనదవాసమునుణ
వీళ్ళ
ఇండియాలో. బర్మాలో, పాళిస్తాన్‌లో
ఇ జాయిల్‌ లో దవశిణా,ఫకాలో,
అంగోలా, ఉగాండా, చిలీ, పెరూ, ఎల్‌ శాల్వడార్‌, మెక్సికో,
ఇజ్టభట్రిమాలా, ఈజివ్హూ, సూడానూ, అల్జీరియా జూ
నైజీరియాల్లో అచ్చం నీకులాగే ఇక్కడంతా 7౪
మొలైసీ, మక్సూల్‌ భట్‌ ఫైజ్‌, గౌంజాలో - ఎందరో మరెందరో భూమిప్యుతుర్ని జైళ్ళల్లో కుక్కినవాహ్ల హత్య చేసినవాళ్ళూ, హత్య చేయడానికి పూనుషన్న వాళ్ళూ వీశ్ళినని మనకు తెలుసు వాళ్ళకూ తెబుసు, సీ కంఠానికి ఉరితాన బిగించిన వాళ్ళలో సి. ఐ. ఏ. కే జీ వీ, మొస్పాద్‌ - తదితరులు వీళ్ళంతా ఉన్నట్టు నువ్వు గమనించే ఉంటావు కదూ ? వివా మా క్యామేడ్‌ నువ్‌ కుట చేసింది నిజం స్మామాజ్యవాదుల నై జీరియన్‌ దాని శల్ని భూస్థాపితం చేసేందుకు నువ్‌ క్కుటపన్నావ్‌ నరపవాంతక ఏజెం్ట అంతం చూసేందుకు నువ్‌ చుటవన్నాత్‌ నీ క్కుట జగద్విదితం నూటికి తొంబై వంతుల నై జీరియన్లు, నూటికి తొంబై వంతుల మానవులు ఎలాంటి కు టను కోరుటున్నారో, వన్‌ స్మ్షిగ్హాల్లిలైంద స; టపవాాష ఇప్పుడు ఒషమ్మష్తాన్న సీలోని వెర పెరుగని క్ముటదారుణ్ణి చూసి నీ పజ, నిఖిల లోక పజ గర్విస్తోంది. నీ క్కుటకు వారసులమయే్యేేందుకు మేమంతా తహతహలాడుళున్నాం మరి నువు కోర్టు బోనులోంచ గర్ధించి" పుడు - 80
సీ గర్హన కూడా కుట గనుక
అది వాళ్ళనుక లవరపర్చింది
దేశ విదేశీ 'మర్యాదన్తులు' -
సనీ అబాదాల యజమానులు
నీ ధిక్కార స్వరానికి భయకంపితులయ్యారు బావబోతున్నవాశ్ణి చూసి
బావు భయంతో కలతపడ్డారుం
కానీయ్‌ .
హక్కుల గురించి మాట్లాడే గొంతుకల్ని వా్రిన్ని తెగ్గోస్తారో మేం చూస్తాం
మృత్యువు గురించి లెక్కచేయనివాళ్ళుని 'వాశ్లైలా చంజేస్తారో ఆదీ చూస్తాం
కామేడ్‌ ! కెన్‌సారో వివా!
కూడు!
సీ గొంతు ఇక్కడ వతిధ్వనిస్తోంది
“మేం దాన్ని (శతి చేసుకుంటున్నాం !
నీ నెత్తురు మాలో పోడెత్తులోంిది!
మేం దాన్ని ఆచరణ సా&ిగా
మా గుండెల్లోకి ఒంపుకుంటున్నాం !
కామేడ్‌ వివా
ఇక కనగా
నీ త్యాగాన్ని మేమూనకతకాపాకుకులజాలన! సీ అమరత్వాన్ని నిరంతరం కాపాడుకుంజాల-4
_అరుణ_త్రార. వవంణరు-= ఉసేెంబరు 85 సౌజన్యంతో] 11] 81
ఉరితాడు మీడి కసుపాపలు --అధ్దేపల్సి రామమోహనరావు ఉరికాడు నేము[దంతో కొట్టుకుపోతున్న శెండు నల్లని కనుపాపలు . కనుపాపల్లో గుండెగా ఘనీవవించిన ఒగొసీ ఊపిరి ” కనుపాపల్ని వెంటాడుకై " నము దగక్యలతోతిబ్లసి నల కాలునున్న జ్యాపౌరఖడ్తాణ+ కనుపాపల్ని కమ్ముకుంటై "పేల్చిన పెటోలు తుపాకిలో కూరిన పచ్చని (పకృతి కాలిపోయిన పొగనాలుకల మంటలు-- కనుపాపల్లో వేసృగుచ్చుతై పొగగొట్టాలతో జాతుల అ స్గిత్వాల్ని పీల్చుకునే చేతులు-- కనుపాపలమీద వలలు వినురుతై 88
"పేదదేశాల కన్నీటి ఒడ్డున విరగబడుతున్న గుప్పిళులూ పొగరు రెప్పల బరువుకి
కళ్ళు మూసుకుపోయిన [పపంచాధిపత్యానికి కనుపొపల మీదనే పగ
ఈన మొహంచూసి ఉమ్మేసే కళ్ళన్నీ
కనుపాపల రావీడితో ఎరబడడం
సహించలేనంత పగ
కనుపాపల నుండి [పాణాల్ని పీండెయ్యడానికి
కు టలతో పేలిన ఉరితాడు విగిస్తుంది-
ఉళికాడు నము[దంలో కొటుకుపోతున్న
రెండు నళ్లిని కనుపాపలు
నము[దంలో కనబడకుండా కరిగిపోయినా " ఒడ్డుకి చూపులుగా కొట్లుక' సె-
ఈ చూపులు వ్యాపార ఖర్గోల్ని తుత్తునియలు చేస్టై
ఈ చూపులు పె టోలు తుపాళుల మంటల్ని
వచ్చదనంతో అర్పేసై
ఈ చూపులు సామాజ్యవాద అహంకారపు చేతుల్ని నరికేసై శనిని కొనినా నూలహీనం
ఎవరూ తెరపలేని
“ఇైన్‌సారో ఏవ" నంతతాన్ని చేస్తై
688
వసంత గీతిక క ష్‌. శివుని న్మిదలేపకండి నునులేత బుగ్గలపై దోబూచులాడే చిర షవ్వుల జలకారు తెరల్ని కొలగింతకండి విరగకాచిన పంటచేల పై వాలిన చిలకా గోరింకల గుంవులతో చెలిమిచే'సే చిగురాకు అరారీకుల వ ెదవులాన్నక్తండి సెలయేటి చక్కిలిగింతలకూ జలపాతాల కౌగిలింతలకూ జలదరించిన కూచి తల్లి అక్కున చేరిన వేశ, అల్లరి పెట్టకండి పైరగాలి పారవ నల్లరేగళ్ళ్గలో గో తప్పటడుగులువే సే నల్లనయ్య నిద్దుర వొడి చేరిన వేళ సద్దు చేయకండి ఒగోనీ తల్లిలాలిపాటలో నైగర్‌ కెరటాల ఊోయలపై ఆదమరచి నచిన్నారి నిదుర కనెప్పల,-పై నర్తించే
రథ
శూనీగల రెక్కల అంచున విహరించే స్వర్గసీమల్ని కదపకండి శిశువుని ని దలేపకండి లాలీ ... టో... లాలీ... నే ననే ననే ఎవడురా వాడు నిగనిగలాడే నేరేడు బుగ్గలపై ఇనపగోచ్ళు దించినవాడు విచ్చీవిచ్చని రెప్పల పూరేకులవె చురకత్తులు నాటినవాడు జలపాతాల తూగుటుయ్యేలల పై హారివిల్తుల సయ్యాటలతో నవత సీమల్లో _ చందమామయ్య చంకనెక్కిన చక్కనయ్య గుండెల్లో విచ్చుకత్తులు దించిందెవడు శెన్నాశోరదాల కలలకొనలో కార్చిచ్చులు రేపింతినక ఎవడురా వాడు పొంగులువారే సెలయేటి గలగలల్లో కిళఆకఅలం-లేవ్‌నవాడు పాలకంకుల పై వాలీ పవకల కిలకిలారావాలకు ఉిళ్ళులు బీగించినవాడు ఈనగాచిన పెరపచ్చలపై మిడతలదండులా వాలిశవాడు 85
ఎవడురా వాడు (పకృతి వొడిలో వొగిగి (ప్రకాంతంగా నిద్దరోతున్న నల్లవాడల్లోకి ఎలుగ్గొడ్డులా చూరినవాడు నే న త్త ఎవడువాడు దాయాది తెగలమధ్య పచ్చిగడ్డిని భగ్గున మండించినవాడు రచ్చబండమీది చర్చల్లోకి పిల్లిలా దూరి తీర్పులు పకటించే తెంపరి ఎవడురా వాడు 'స్వేచ్చావిపణి మాయాబజారు నకిలీ నగిష్షీలలతో రత్నరాసుల్సి కొల్టగొక్లే పగటిదొంగ 'రాగోశీకరణి మం[తదండంతో ళూఖండాల్ని జోలెనిండా కూరుకు ఉడాయించే మాయలఫకీరు అప్పుల" నూకలుచల్లి *షరతులి ఉచ్చులతో అమాయక పతుల్ని వలపన్నే కిరాతుడెవడు
శ్‌
ఎవడురావాడు
“తాకట్టు' కనికట్టుతో
“సరశీకరణ' పాచికలాటలో
“ముడుపుల ధర్మ” రాజుల్నీ
“స్కా 0'ల సత్య్మహరిళ్చం[దుల్నీ
కోనలకంపకుండగానే
అడవుల్ని మైదానాల్నీ
పచ్చిక బయళ్ళునీ ॥
పిల్లామేకతో కొల్లగొట్టిన
శకునిమామ
అంతర్జాతీయ నశతకుల్ని
ఆకలిగాన్న జౌగిలాల్తా
ఐబడుగువాడల మీదికి
ఉసిగొల్పిన విశ్వామి తుడెవడు
ఎవడురావాడు
నైజీరియా నడికొప్నన్నై
గద్దలా వాలినవాడు
“నైగర్‌ పరీవాహమంతటా
గుట్టలు గుట్టలుగా
వావునారొపలాుకననాడ
ఓగోవీ తల్లి వాడిలో
రౌొకాసాఈంపల్లా
రాజేసినవాడు
నల్లవాడల్లో . |
వసన తెల్లవారింది "|
చీకటి ఖండాన్ని
ముంచెత్తింది వసంతం వే. = బ్‌ 87ట్ర్‌ అ . .
శ," “ గేలిరరం ఎయు
గుబురుల మాటున
గొంతెత్తిన కోకిల కొత్తపాట మైదానాల్ని నింపీ
కోనల్ని తాకి
కొండల్లో (పతిధ్వనించింది &ఉయయల ఉలిక్కి పడింది నల్లని ఆకాశంలో తళుక్కుమనే మెరుపుబాకులా న్మిదలేచిన శిశువు
రక్తార్పుణ జ్వాలలతో మూగోకన్ను తెరచింది కొండచిలువ చుట్లివేతసీ పుటుక్కున తెంచుకుంది ఇం[ద్రధనుస్సుల ఊయలతాడు అమృతాన్ని వొంచుకుని _ విషాన్ని పంచి పెళ్తే రెండులోకాల దేవతల వెన్నుల్లోకి జరజరాపాకింది చలిజ్వరం మిన్నుముట్టింది మూడోజగత్తు
(పళశయహేల
రెండు రెక్కలు - తెగిపడిన రాకానిడేగ వ్‌
జోళ్లీసతో౦ది వీషం కక్కుకుని కాలం చేసింది
రెండునాల్కల
కాలనాగు
ఆ) 0 (-