Telugu kavyangali (vlo 1) - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

కావ్యా ౦ జ లి (మొదటి సంపుటము) ౫న గాంధీ సాహిత్య [పచురణాలయము హైదరాబాదు-శ0

తొలికూర్పు : 1069 ౨000 (పతులు (|

మేలు వతి 700 సాధారణ వతి 5-00

ము[ద్రణ :

ఇారీ అండ్‌ కో.,

సికిం దాభాదు.

శతజయంతి సందర్భములో గాంధీమహాత్ముని పవ్విత స్మృతికి ఆంధ కవిలోఠకము నమర్పించు శ ద్ధాంజి లి.

రం సంకలనము కోదాటి నారాయణరావు యం, యల్‌. నరసింహారాపు ఇరగవరపు సూర్యనారాయణ

శూడుగుడు కొవ్టాల తవితా నంతలనము

అంజలి ఘటింతుదేవ ! జోవోకు నీకు రాజసంబ్రైన ద్వేష మెల్లెడల నిండె శాంతిమం[(త్రము గానంబు వేయరమ్ము ఆర్షిచే కుంది కృశియించు వారివెన జ్‌

(వేమ సుధ చిల్కి సేద తీర్చంగరమ్ము నంశయాత్ముల మానక 'కేతరాజి

భి లీజాూల "వెదజల్ల వలయు రమ్ము చిమ్మ చీకటి (కమ్మినదెల్ల కడల

జూన దీధితులన్‌ 'వెలయింపరమ్ము

జు

చుఃఖవళమున అకులు జాలువాలె గుండె దిటవిచ్చి వార్దా శులురల "జేయు అంజలి ఘటింతు దేవ! జోవోరు నీకు ఆర్హుడనుగాక ఆర్హుల నాదుకొనుచు కోరికల తీర్చుటయె నాదు కోర్కెగాగ (పేమ చూపుట యే నాదు (పేమ యనగ ఇచ్చినప్పుడె ఆ.కొన్న తృప్తిగలిగి ఛన్యమెనట్టి జీవితవథమునందు

పయన మొనరించి అమ్భృతత్వమందునట్లు పరమ కరుణార్ష) దృష్టి సారింపు దేవ' అంజలి ఘటించి నీకు జోవోరులందు.

ఆంగ్రమూలం: 'నెంట్‌ ఫాన్సిస్‌ ఆఫ్‌ అస్సిసి, "స్వేచ్చానువాదం : వారి ఆదిశేషువు.

పకాశ కుఅవి జ్ఞ పి

గాంధీ సాహిత్య |(వపచురణాలయం ఆంధ పాఠక లోకా నికి సమర్పిస్తున్న నలుబదియవ (ప్రచురణ మిది. గాంధీ స్మారక నిధి మైసూరు శాఖవారు తమ కన్నడ గాంధీ [గంథమాలలో “బాపూ కావ్యాంజలి" అనే పేరుతో ఒక పున్తకాన్ని 1860లో ప్రచురించారు. ఆపున్తకాన్ని చూచిన తర్వాత తెలుగులో కూడ యిట్టి పద్య సంకలనం (పచుఠించవలెన'నే సంకల్పం యీ (పచురశాలయ సంపాదక సమితికి కలిగింది. యింతలోనే గాంధీ శతజయంతి సందర భి కూడ కలిసివచ్చింది. శశజయంతికి జ్ఞాపక చిహ్నాంగా నూరు కవితా ఖండాలను (ప్రచురించాలని మొదట అనుకున్నాము. ఆమా(తం సంపాదించడం కూడా కష్టమేమో అనిపించింది. అనేకమంది కవులకు (చాశెము, తమ కవితలను పంపవలసినదిగా. భారతి, ఆంధప త్రిక (దినప తిక), ఆంధపత్రిక (సంవత్సరాది సంచిక) మొదలై న పతికలను వెదకి అందులో దొరకిన పద్యాలను సేకరించాము. వీటన్నిటినీ మించి తమ వద్ద గ్‌ల (గ్రంథ సంచయాన్ని ఆం. (వ (గంథాలయ సంఘ కార్య దర్శి అయిన (క్రీ పాతూరి నాగభూవషణంగారు మాకిచ్చారు. అవీ మాకు అత్యంత ఉపయోగకారి అయినాయి. మొదట నూరు శీర్రైకలు "నేకరించగలమా అనే సందేహాం తొలగిపోయి నూర్షురు కవుల కవిళాఖండాలను సేకరించి (వ్రచురించగలిగా ము. ఇవికాక

మరొక సంపుటానికి కావలసిన సామ్మగిని కూడ "మేము నంపా దించాము. ఆం[ధపాఠకలోకం (ప్రోత్సహిస్తే త్వరలోనే కావ్యాంజలి మకొక సంపుటం కూడ వెలువడగలదు. స్వాతం (తో్యోద్యమ వివిధ ఘట్టాలలో గాంధీమవోత్ముని గురించి, ఆయన కార్య [కమాన్ని గురించి అనేకులు అనేక "గేయాలు (వాళశారు, వాటిని ఆ రోజుల్లో ఎక్కడ చూచినా పాడేవారు. ఇప్పటికే వాటిలో చాలాభాగం లభించడంలేదు. దొరికినంత మట్టుకు వాటిని సంపాదించి మరొక సంపుటంగా వెయ్యాలని అను కుంటున్నాము,

ఆం(ధులు స్వాతంత్యోద్యవముంలో ఎవరికీ తీసిపోని త్యాగాలు చేశారు. తమకు సనవాజమైన ఆవేశంతో ముందు 'వెనుకలు చూడకుండా (పతిదళశలోను ఉద్యమాన్ని ఉద్ధృతంగా సౌగించారు కూడ. గుంటూరు జిల్లాలోని చీరాల - పేరాల పోరాటము, పల్నాటి ఫుల్లరి సత్యా[గవహాము మొదలైన ఉద్య మాలు, గాంధీనువోత్ముని సహాయ నిరాకరణోద్యమానికి ముండే (ప్రారంభించబడి జయప్రదంగా నిర్వహించబడ్డవి. అనేక నంద ర్భాలలో గాంధి మవోత్ముని (పళంవలను కూడ అవి అందుకొన గలిగినవి. అయితే ఆ కాలంలో వెల్లి వెరసిన (వచార సాహి ఇ్యాన్ని చూస్తే గాంధీజీ సిద్దాంతాలకన్నా ఆయనమీదనే ఆంధ్రులకు ఎక్కువ భక్షి ఉన్నట్టు తేలుకుంది. చాలామంది అయనను కేవలం పరమేశ్వరుని అవతారంగానే వర్ణిస్తూ తమ కవితలలో వారి భక్తి భావాన్ని (పదర్శించుకొన్నారు, అది ఆంధుల సహాజ స్వథభావధర్మ మేమో అని అనిపిస్తుంది. బుద్ధుని

ఉపదేశాలకన్నా ఆయనను ఈశ్వరావళారంగా పూజించిన మహాయాన 'బొద్దమతము ఆం(ధుల అభిమానానికి పాచ్చుగా పాతమైంది. ఉత్తరభారతంలో జన్మించిన రాముడూ, కృష్ణుడూ ఆం(ధదేశంలో అక్కడికన్న విశేష పచారాన్ని పొందారు. ఈనాడు కూడా సాయిబాబా మొదలై న అధునిక యోగులు ఆంధ దేశంలో పూజాధికాలను విశేషంగా పొందడం మనం చూన్తూనే ఉన్నాము. వీటన్నిటివల్లిను సిద్దాంతానుసరణ కన్న సిద్ధాంత (వవక్తలను పూజించడం అంధుల నస్వభావమని మనకు గోచరిస్తుంది. గాంధీ మవోత్ముని అ విధంగా పూజించ లేదు కాని, ఆయనను జగ(దతకుడని, సాజూర్విస్టావతారమని మనం పాడాము, ఆడాము. గాంధీజీ వ్యతి రేకించకు.ండా వుంకే, ఆయనకు ఆలయాలు కూడ కట్టి పూజించడం జరిగేదేమో 1 ఆ కాలంలో నే ఆయనకూ చరఖాకూ సవా సనామ, అష్టోత్తరార్చ నలు జరగడంకూడా పరిపాటి అయింది.

ఆంధ్రుల కళాహృదయం గాంధీజీ భారత రాజకీయ రంగంలో అడుగు వెట్టగానే స్పందించింది. అనేక వ్యయ [పయా సలకోర్చి గాంధీజీని గూర్చి నాటకాలను రచించి, రంగస్థలాల వై (వదర్శించారు. వహారికథకులు ఆయన కథలు గానం చేశారు. భక్తులు ఆయన భజన కీర్తనలు పాడారు. కవులు తను భక్తిని కవితా రూపంలో వెలువరించారు. కథకులు అనేక నవ్యరీతు లలో ఆయననూ, ఆయన ఉద్యమాన్నీ రసవంతంగా (ప్రచారం చేశారు. వీలైతే వీటన్నిటినీ పోనివ్వకుండా సేకరించి పునః (వచురణ చేయాలని మా సంకల్పము,

గాంధీ శతజయంతి. జరుగుతున్న యీ సంవత్సరంలో గాంధీ సాహిత్య [ప్రచురణాలయం అనేక [శొత్త పోకడలను తల పెట్టింది బాలసాహిత్యం, వయోజన అవతరాన్యతానంతర సాహిత్యం ఆరంభించాము. గాంధిజీకి ఆం[ధదేశంతో గల సన్నిహిత సంబంధమునూ, అంధుల జాతీయ జీవనపు వివిధ రంగాలవై ఆయన (వళావాన్నీ గురించిన పుస్తకాలు. (ప్రచు రించవలెనని అనుకుంటున్నా ము. ఆయన సమకాలికులు, ఆంత రంగికులూ అయిన అంధ మహాపురుషుల జీవిత చరితలు కూడ (వాయించి (వచురించవలెనని మో సంకల్పము. యీవని అంతా పాఠకలోకపు ఆదరాఖిమానాలవై ఆధారపడి వుంటుంది. వారినుండి (పోళ్సాహాం లభిస్తుందనీ, ఈపనంా తీరని కోరికగా నిలచిపోచని మా విశ్వాసం.

ఈ పు_న్తక |పచురణకు స్ఫూర్తిని కలిగించిన “వాపూ కా వ్యాంజలి” అనే కన్నడ పుస్తకాన్ని వెలువ3ంచిన మైకూరు గాంధీస్మారకనిధి వారికి మొదట కృతజ్ఞతలు తెల్పుకుంటు న్నాము, మేము కోరగానే తమ కవితతను పంపిన కవిపుంగవు లకూ, తమవద్ద గల కవితా సంపల్తిని మాకిచ్చిన (శీ పాతూరి నాగభూవణంగారికీ, (శ్రీకళ్ణచేవరాయాం ధ ఛాపానిలయ నిర్వాహకులకూ మాక లశజ్షితలు సమర్చించుకుంటున్నా ము, అక్థించగానే దయతో ఉపోరద్ధాళాన్ని (వాసీ యిచ్చిన విద్యా వాచస్పతి, మహోపాధ్యాయ, సాహిత్యాచార్య, కవీం[ద (శ్రీ స్వామీ శివళంకర స్వామివారికి మా వినయపూర్వక కృృతజ్న ఆాభి వందనములను అరవ్పంచుకొంటున్నా ము. ఈ నంపుటం సిద్దపరచుటలో తమ అమూల్యమైన సలపహాలనిన్తూ మార్గదర్శకత్వము వహించిన పెద్దలు శీ కొడాలి ఆంజనేయులు

గారికి మా నమన్సులు, ఈ కవిళా సంకలనంలో మాకు చాలా తోడ్చడ్డ మతులు (శ మాదిరాజు లత్మీనరసింవోరావు, చి॥ ఇరగ వరపు నూర్యనారాయణలకు మేము కృతజ్ఞలము. ఈ పుస్త కాన్ని నుందరంగా ముంచి నవాకరించిన ము(దాపకులు (శ్రీ చారీ అండ్‌ కంవెని నిర్వాహకులకు, కార్యకర్తలకు మా కృతజ్ఞతలు తెలియ జేన్తున్నాము. ఇట్లు గాంధీ సాహిత్య (ప్రచురణాలయం తోడాటో నారాయజరాథలు హై(దాభాదు కార్యదర్శి 1-7-609 సంపాదకసనమితి.

ఉపోదాతము సు! ఎద్యావాచ న్ఫతి మవోపొధద్యాయ, నొవాత్యాచార్యూ, తొనీం(దో లీసా ల్‌ కీవళంకరన్నాడు క్ష లోకములో అధర్మము 'వబలి, ధర్మ మడు గంటి యున్న కాలమున జాతి నుద్ధరంచుటకు మవోపురువుడు గాని, ఉ _త్తమఖస్త్రీ కాని ఉద్భవించుచుండుట ఐతివోసిక సత్యము. భగవద్లీతలో- యదాయదాహి ధర్మస్య గ్లానిం భవతి భారత, అభ్యుద్ధాన ధర్మస్య త దాత్మునం సృజా మ్యువామ్‌- అని (శ్రీకృష్ణుని వచనము. మహో పురుష జననము మాటి మాటికిని సంభవించునది కాదు. జాతి ఘోరపారతంత్య్య మున బడి (మగ్గి (మగ్గి దుర్భర వేదన పొందినపిమ్మటనే విమోచ నము కావించుటక్రై అమోఘరీతిని నాయకుడు జన్మించును. నాయకుడు సముద్యూతుడైై. జాతి నుద్దరించునా ? జాతియే నాయకజననమునకు కారణ మగునా *? అను (పళ్నములు బయలుబేరుచుండును. అభిరుచినిబట్టి ఆయా సిద్ధాంతములను

స్వీకరించువారు కలరు. కాని విశేషముగా వివేచించినచో అ సిద్ధాంతద్వయము అన్య్యోన్యా శ్రిత మనిపించును.

భరతఖండము పలుళతాబ్దులపాటు పారతం[త్యము పొ అయినది. ఖండనుందలి వివిధరాష్ట్ర ములకు సఖ్యత లేక సంగా మములు జరిగి జరిగి బలహీన మయినపుడు పరదేశములనుండి మూకలు బయలుబేర, చీకాకు పరచి బలహీన రాష్ట్ర ములను కొల్ల గొట్టును; ఒకవేళ ఆ గుంపు నాయకునకు రాజ్యకాంతు పొడమి భరతఖండముననే నిలువదలచినచో ఏవో కుయు క్తులతో కొంతభూభాగము నాక్రమించును. ఒకసారి గట్టిగా కా లూనిన వానిని కదపుట కష్టము, అందును నైనికబలమే కాక నూతన మారణాయుధముల నూతగా గొని దేశము నా[క్రమించిన దుష్టుని బలహీను డగు పాతపళు 'వేమి చేయగలడు ? కొందరు చిన్నరాజులు పగతుని యాధిక గ్రము నంగీకరించి సొమంతు లగుదురు. ఎదురు తిరిగినవారు కదనమున నివాతులై నిజ రాష్ట్రిమును కోల్పోవుదురు. అప్పుడు శత్రువు విజితరాస్ట్ర్ర ములపై ఈరూటిగా పరిపాలనము నెలకొల్పును.

మంచిపలుకులతోను బహుమానములతోను, ఉద్యోగ ములతోను, బిరుదములతోను కొందకను నూతనాగతులు స్వపక మున నాశర్షింతురు, అప్పుడు పరత (త దేశములోని (వజలకును, (పొళవము కలవారికిని నన్ని హితత్వము చెడి ఒకరి కొకరు దూకి భూతు లగుదురు, అట్టి స్థితి కొలదికాలము గాని దీక్ర కాలము గాని పాదుకొనవచ్చును, పౌరుషము కలవారు కొంద రప్పు డప్పుడు ఎదురు తిరుగుదురు. ఫలిత ముండదు. కొంతకాలము

గడచినపిదప అధికసంఖ్యా లేకీభూతులైై పర్మపభుత్వమును పడ (దోయ యత్నింతురు. జననష్టమే గాని వాంకి తగిన (ప్రతిఫల ముండదు.

అట్టియెడ పర ప్రభుత్వము జాతికి కొన్ని వనతులను, కొన్నికొన్ని చిన్ని యధికారముంను, కొన్నివనరులను సమ కూర్చును. వానితో దేశములోని ఉ(దేకము చప్పబిడిపోవును. ఇట్లు కొంతకాలము గడవగా జాతిలో మరల చైతన్య మకు రించును. అది మృదుమార్షమున శ విధరీతుల విజృంభించి జాతిని కొంతవరకు జాగరితము చేయును. పర(పభుత్వము దానిని (గ్రహించి. అణగ(దొక్కుటక్రై అనేకవిధముల యత్నము చేయును,

ఆ జాతి (ప్రజలలో ఉళ్సాహళక్రి స్వతస్ఫిద్ధ్దముగా గాని అన్యదేశీయ [ప్రోళ్సావాము వలన గాని ఉన్నీలితమై విజృం భించును శతు ప్రభుత్వము మన నీతినే అనుసరించ ట సవాజము, విధివిధానమున ఆ [ప్రభుత్వమునకు పరబేశములతో యుద్ధము సంభవించునేని పాలిత (ప్రజలకు మేలు చేయుదు మని వాగ్దాన ములు తత్‌కాలమున విరివిగా చేసి, ఆవల విస్మరించుట సంభ వించుచుండును.

సరిగా _అట్టిస్థితియే భరతఖండమునకు సంభవించినది. (పపంచ మవోసం[గామానంతరము ఆంగ్లేయ [పభుత్వము చేసిన వాగ్చానములు (శోసిపుచ్చి యావద్‌ భరతఖండమున దమన విధా నము నారంభింపగానే గాంధీ రాజకీయరంగమున నవతరించి

నాడు, అదివరలో ఆ (ఫికాఖండమున కొంత కృషి చేసి మన 'దేళమున. నొకమారు కొంత కృపి. నల్పినను (ప్రధానముగా జలియన్‌ వొలాకాగ్‌ వధానంతరము వచ్చిన రాకయే గణ నీయము. నాటినుండి తన మృతివరకును గాంధీ చేసిన |పయత్న ములు, పొరపాటులు, విరమణలు, అదృ్భృస్ట్రమున వ[కతలు, తుదకు స్వరాజ్య(ప్రొ_ప్తి మొదలగు విషయములు జగద్విదితములే.

విజ్ఞులయినవారు ఆయన నాయకత్వమును నంటనే అంగీకరించిరి. కొందరు వెనుక ముం దాడికి మరికొందరు వ్యతి "కేకించిరి ఎట్టివా రైనను ఆయన సత్యపరా కము డనియు, దయావహ్శాదయు డనియు, జగత్‌ కుటుంబి యనియు అంగిక రించిరి. వీనికి తోడు ద్రైవభదక్తి, దైైవ_పేరణ, స్వార్ధరహిత త్వము, ధీరత మొదలైన సద్గుణములు మూ_ర్టీభవించుటచే ఒక స్థితిలో ఆయనను మవోర్ము డనియు, జాతిపిత యనియు 1పశళం సించినారు.

సామాన్యముగా జగత్తులో రాజకీయ నాయకులగు వారి యందు కొన్ని లోపములు కానవచ్చుచుండును. ఈయనలో అట్టి 'వేవియు లేవు. (ప్రపంచమున నెన్న డైన నిట్టినాయకు డుంజెనా? అని (వజ ఆశ్చర్యమున మునిగినది, అహింస, సత్య్యా[గవాము ఇత్యాది సిద్ధాంతములు ఎల్లరకు నచ్చకున్నను గాంధీని పక నాయకునిగా నంగీకళించి ఆయన చెప్పినట్లు చేతనయినంత వరకు నడచుటచేతనే జాతికి విముక్తి కలిగినది.

!

ఇట్టి లోకోత్తర పురుషుని గుణగానము చేయుట నవా జము. వ్యాసరూపమునను, [గంథరూపమునను, నాటకరూపము నను, స్తుతిరూపమునను దేశములోని వివిధ భాషారచయితలు నుతించినారు. నాయకుడు సకీవుడ్లై ఉన్నపుడు _న్తవము చేయుట స్వాళావికము. పొంగు చల్లారి నీపోరరూపమున నున్న స్థితిగతులు [కమ([కమముగా _ స్థిరములై. చరి తాంతర్గతము లై నను గాంధీ మహిమాతిశయముచే నేటికిని జన మాయనను న్మరించుచున్నది. [1వయోజనము. నెరవేరిన పిదప తత్‌కర్త విస్టృతి గర్భమున విలీన మగుచుండును. గాంధీ అట్లు కాక భవివ్యత్తున బపొుకాలము శాంతచిత్తులకు (పరోచక స్థానమున నుండు ననిపించును.

ఎంత చక్కని వచనము రచించినను న్మరణయోగ్య మగుట చాలకష్టము. కావున పద్య గేయ రూపములలో నున్న రచనలు పఠన పాఠములకు ఖాగుగా ననుకూలించును. ఈ సంకలనమునందు నూర్లుర రచనలు కనబడుచున్నవి. రచన లన్నియు ఒకేస్థాయిలో నుండనేరవు; ఉ_త్తమములు, మధ్య మములు, సామాన్యములు అను వర్గీకరణకు లొంగును. కొందరి ఫణితిలో ఉజ్వలత్వము, కొందరి పలుకులో పరువము, కొందర వాక్కులో లాలిత్యము గోచరించును. పది యొట్లున్నను ఈ రచయితలందరు గాంధీయెడ భ_క్రిళద్దలు కలవారు. ఆయన [కియా కలాపములకు కేల్యోడ్చినవారు. సిద్ధాంతములను శిరసా వహించినవారు,

ఈ గచయిశలలో మవోత్ళుని యాదేశాను ఫారము సూ తయజ్నము చేసినవారు, (వతముగా భఖాదీధారణ సల్పిన వారు, అన్పృళ్యళాని వారలా క్రై యత్నించినవారు, కృష్ణ జన్ధ స్థానమునకు కూడ చన్న వారు నున్నారు. ఇందలి పరచన పఠింది నను పదో కావ్యచవుకృతి ఈషణ్‌ మా[శతముగా గోచరించు చుండును. పాఠకులకు (పమో దాళ్చగ్యములు పురుకొల్పు చుండును, ఎడ నెడ ఆయన విధానము ననువరింప దగు నను కోర్కి తల యొత్తుచుండును, అన్నిటికన్న విశేషముగా ఇందు పవిత భావచ్భాయలు "కీ శెత్తుచుండును.

ఇట్టి సంకలనము కావించిన (శ్రీ కోదాటి నారాయణ రావు గారును, శ్రీ మాదిరాజు అథ్మ్మీనరసింవో రావు గారును అభినందనీయులు,

ఇతి శివమ్‌ ! సాహితీ నమితి స్వామీ కీవళంకర స్పాయీ జూన్‌ 15, 1000

కవుల సూచిక (శ్రీపాద కృన్ణమూ_క్లిశాస్తి | కొండ 'వేంకటప్పయ్యపంతులు తీ కాటూరి వేంక శేశ్వరరావు 6 ఉమర్‌ అలీపా "7 అడివి బాపిరాజు ఫ్ర బసవరాజు అప్పారావు |! పటుకూరి వేంకట నర్చ్భయ్య ల! జాస్తి వేంకట నర్సయ్య 16 వేంకట పార్వతీశ్వరకవులు 1ళ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ వలి దివాకర్ల వేంకటావధాని లర్‌ దాశరథి వం నాయని సుబ్బారావు లశ జంధ్యాల పాపయ్యశాస్త్రి లి5 సి. నారాయణరెడ్డి జ! గు[రం జాషువ శ? గురజాడ రాఘవళర్మ శ్రి నండూరి రామక ఎన్సమాచార శ్‌ 58 ఖండవల్లి లీ. శ్రైరంజనం ల్‌

పాటిబండ మాధవళర్శు 60 కే. వేం. నృ అప్పారావు 62 బెల్లంకొండ చం ద్రమౌళిశానస్ప్రి 65 కలపటపు 'రామగోపాలరావు 68 పురిపండా అప్పలస్వామి 2 లీరుదురాజు రామరాజు "6 వారి పురుషో త్తం 79 గడియారం రామకృష్టళర్ము ర్‌ి పరాశరం గోపాలకృస్ణ్టమూ రి 85్‌ మవోకాళి వేంకటరావు 88 (శ్రీరామకవచం సత్యనారాయణ రబ పిల్లలమ రి వేంకట హనుమంతరావు 989 పోతుకూచి సు బవ్మాణ్యశా(స్త్రి ర్య నోరి నాగభూషణం 06 ఉత్పల సత్యనారాయణా చార్య లి అమ 'రేం[ద 09 యడ్హ్రపల్లి 'దేవయ్యచోదరి 101 వె డిపాటి సుబ్బరామశా స్త్రి 102 పోతుకూచి సాంబళివరావు ]ే0శ్తీ చల్లా పిచ బయ్యా స్కి 106 జె. బాపు రెడ్డి 108 కోట సీళారామళ రు శే బోయి ఖీమన్న 118

(శ్రీ రామకవచం 'వేంక కేళ్వర్లు 115 టి. వి యం, అయ్యవారు 1 కొమరవోలు నాగభూషణరావు 110 "వేదుల మీనాథీదేవి 122 ముకురాల రామారెడ్డి కేవ "శేర్వారం జగన్నాధం 12 వానమామలై వరదాచార్యులు 12 ఆరుద 182 తుమ్మల సీతారామమూ రి 198 "శేశవపంతుల నరసింవాళా(స్త్రి 1లి5్‌ ఇం[దకంటి హనుమచ్భానస్త్రి 130 చివలూరి లకీ. గృనరసింవో చార్యులు 189 కొలిపాక మధుసూదనరావు 140 మల్లవరపు విశ్వేశ్వరరావు శవ మధిర భానుమూర్తి కేక పి.వి. రామనర్సయ్య కేశీర్‌ వరవరరావు 143 అరిపిరాల విశ్వం 10 వింజమూరి శివరామారావు 15కి వేముగంటి నరసింహాచార్యులు 156 కాళోజీ నారాయణరావు 160 పి. యస్‌. ఆర్‌. అంజ నేయశా స్త్రి 165 మాదిరాజు రంగారావు 16

పాతూరి మధునూదనశరావు 168 బొడ్డు వాపిరాజు 1/2 (కొవ్విడి వేంకటరత్నశర్మ [7క్తీ దూపాటి సంపత్కుమారాచార్య 175 దామరాజు పుండరీకాతుడు 178 విశ్వనాథ వేంకకేశ్వరులు 18] వాణి రంగారావు 159 నీలా జంగయ్య 155 అల్లంరాజు రంగనాయకులు 1586 కోగంటి దుగ్గామల్లి కార్డు నరావు 190 వీరా. ఆచార ఫి 199 పుట్టపర్తి కనకమ్మ 1939 దొప్పలపూడి అనమాయా దేవి 1904 కామేశ్వరి కే9ిల్‌ మల్యాల వేంకట శివరామకృవ్ల 196 ఇ9 వెంటి కృన్ణ మ్నూర్తి 198 "షేక్‌ మీరా మొహియుద్దీన్‌ 200 బెల్లంకొండ లమ్మణనూరి 201 తుంగతు ర్హి విశ్వనాథశాస్త్రి, 204 కవికొండల వేంకటరావు ల0? బృందావనము ర ౦గాచార్యులు 208 పువ్వాడ శేషగిరిరావు 209 ఎదికె చెన్న కేళవులు వ]

మాదిరాజు పార్ధసారథి లస పుట్టప_ర్హి నారాయణాచార్యులు 215 "వేదుల సత్యనారాయణశా,స్త్రి 218 రాయప్రోలు నుబ్బారావు 220 ముధిగొండ వీరభద్రమూ_ర్తి 22 దేవులపల్లి వేంకట కృష్ణశాస్త్రి వివ ఉం చేల మాలకొండా రెడ్డి 28 కుందుర్తి ఆంజనేయులు ౨80 పన్యాల రంగనాథరావు 288 'వేదాంతకవి 285 విద్వాన్‌ విశ్వం 286 శీ శీ వి్క0

శాచ్యోంబలీ తోరపు లోటోపపోపోరోరలోపంోరోంలోప్యలోపుంోలోపులోపో యంలో తోరోరుోరు పులో గోర ోరయోపులోయోంలోంలోంపపోలోపకోంపోపపోపుపోపపోలోపలోట పోపలోయోషతోటోషులుకోటు ణ (శ్రీపాద తన్న యూర్తి వొనన్త్ర అవతారమూర్తి యీ యనఘ మోవానదాన కరమచందను భక్తి గనెడువారు గాంధీమవోత్ముడు ఘన రాజ్యమును "దేర జనిన్హైం చెనని పూజ నలుపువారు స్వార్థ మేనాడు రవంత యేనియు లేని వాడని (యొక ఠాగౌ వచ్చువారు తన శరీరము పరార్థంబే యని చరించు (శ్రీవిష్ణువని చెంత( జేరువారు అగుచు భూ పజలెల్లరు నమ్మవోత్ము మాట జవదచాట కాతని మటువుసొచ్చి తండివలెను 'దేవునివలెం దలచి కొలుచు చుందు రాబాల గోపాలముర్వి+నులు. క్షే

శావ్యాంజలీ (శ్రీపాద కృష్ణమూ ర్రీ శాస్త్రీ! న. లోకో _త్తర పురుషుండని వాకొనబడుచుండు గాంధి (ప(వథమమునన్‌ లోకనుతు(డై న తిలకగు చాకాలమున మితభాషి యయ్యున్వెనుకన్‌. అతివాదియై సనవోయ నిరాకరణము స త్యాగహంబును బట్టి నట్టి6 డగుచు నితరులచేత చేయించు శక్తి గలాడు . నై. చేశ దేశములందుం దిరిగి (ప్రజలనందఅిం దన (ప్రక్కకు రాదిప్పి 'యొల్లరకును క్షాన మెసంగంవేసి (వీటిషు క్రై ళ్ళకుం బోయి చబుల శమల కోర్చి పడరాని పాటులు వడియు. బడియు లిటిషువారికి (శాణసంకటము గలుగు (శ్రమము గావించి తుదకు న్వరాజ్య మందు కొను విధంబున మనవారి. దనరం జేసి మాటలం దోలె లంకకు మన (విటిషుల. ల్‌

శావ్యాంజలి (శ్రీపాద కృష్ణమూ ర్త్‌శొసీ ఊరూరికి. [బచార మొనరించి పన్నుల 'నెగచేయు మార్గము 'లెటి(గినారు "వెద పెద్ద పదముల మొదలెడువారును దమ తమ పదములం దలగినారు మునసబు కరణముల్‌ మొదలగువారును వనీ పాటలకు న్వస్స్తి పలికి నారు పిలిచిన నో యనుపినుం గొక్క జేనియు గానరానట్లుగా గలిగినారు, వటి కొటిన జె ళ్ళలోం 'బెటినం దమ లు లు ౬... లు యా న్తిపాస్తులు పోయిన యట్టులెన (బజలు (బిటిషు వారలకు గె వసము గాని వారలైరి మవోత్ముని వాకుబడిని. మీ వే ఫి

శావ్యాంజలి న సస అవి కొండ నెంతటన్నృ య్య వంతులు, కానగ రాడు గాంధి యిక గానగ జాలము చారి పోరి!ిన్‌ తానుగ గష్టభారముల దాల్చెను మెండుగ బేశభక్తి కై పూని దవానలంబనగ బోరు చరింగడి నౌకవోలిలో మానగ జేసె దౌష్ట్యమును మాన్యుడహి౦సను బోధ జేయుచున్‌. నిరళనవతదీడ నెన్ని సారులొ పళక్తై లు కలవాకల్లోలంబు గట్లి పెట్ల న్‌ లు లు కాళిఘట్టమునందు గఠరినమౌ (వతదీడ వాస్తినా పురమందు నట్లు “జేసె తన పాణ రతణకు దగిన భద్ర మొనర్ప వలదని వారించె. కాలకులను పరగ ననర్థముల్‌ పాయంగ శ్రీరామ మననంబు జేయించె జనుల చేత. తోరపు చోట పోో గటట ట పటంలో టర రాయగా టో టట ఆెటెటెటటటలోటోటయోలోటటోటటున్యన శీ

శావ్యాంజలి కొండ వెంకటప్పయ్య వంతులు అలట్యుల్యాలా్యన లోచనం ోటడోసు కలల ఆ ఇం సోలో పోరు టో పటోపలోటలోోపునొ రోకో కటోషుటోు. 'దేవామర్చించె శాంతికై ధీరుడతడు మనసు నర్చించె బర మేశు మహిత భక్తి తపమటన్నను నిది ఖోర తపము గాదె తపసి యాతడు మహితాత్ము తపసి యతడు. పరమ గురువంచు (పణుతులు భక్తితోడ వృాదయ పూబశ్ళరపుటా ర్తి సదయుడంచు 'దేళ ము క్తుడటంచును దీపపూజ సలిపి (యొ క్కెద గాంధికి స్రైర్యనిధికి. లోలో బటల లోట టట టె టటటటోభటోటోటోల టట టో టోకోటోట నొ కొకటి కొతొకొనికొకోభొట థ్‌

శా వ్యాంజలి చరచర చచ యతో యూరా రాయల రారా ోయోయయాడాలాలాయలు తి కాటూరి వేంఠ భేళ్యారరాథు, వారి సృజించె నమని అచ్చమ్మ తనపోల్కి నరుండు తన్ను బోలహరి సృబించె ఇనుము వె డింజేయు నీశ్వరుండే నేర్చు గాంధిపలుకు ధర్ముగంధ 'మొలుకు, కడలివోలె నెల్లకడల నీళశ్వరుడుండ బిందువై వసించు నందు నరుడు కడలింబాసి విందు వడగారు నిక్కము గాంధి పలుకు ధర్ముగంధ 'మొలుకు, (01 (6

శావ్యాంజలీ ౪ జమల్‌ అలీవొ. పూజబితమై దిగంతముల (యోయసవాయ వీదూరభఇారు వి (థౌజిత పుణ్యమార్షము స్వరాజ్టర థంబున గాంధి యెక్కిరం డోజనులార ! యంచును నముజ్జ్వల శైలిని విల్చుచుండె మీ రా జనకున్‌ మవోత్గ్థుకుని వెంట పదండి కరంబు మేలగున్‌. ఇం[ద్రుండప్పుడు గొల్ల పళ్లేపయి రాయిన్‌ రప్పలున్‌ రువ్వని _న్తంద్రుడై న ముఠారికొండ తన త ర్జన్య[గ్రమందెత్తి ధి సాందుండై (పజ గాచినట్టుల కరమ్‌ చంగ్ధాంధి మిమ్మెల్లనా చంచా రంబునముద్దరించును స్వరాజ్యంబున్‌ (బతిష్టించియున్‌ ఆ య! అ ణా

శా వ్యాంజలీ ఉమర్‌ అలీషో పో లోటుతో తోరుటటులోుడటటంలో పోటో టురలో యోయో తోటోపోోపోగంో లోలో టటటటో హిందూముసల్మాను ! లేకమైనారన్న గాంధీ మవోత్ముని । కతనగాటె మధుమాంసములు మెక్కు ! మాని వేసిరటన్న గాంధీమవోత్యుని | కతనగాదె అన్య దేశపుబట్ట 1 లంట మానిరటన్న గాంధీమహోత్ముని | కతనగాబె చాస్య శృంఖల (తెంచి 1 తల్లి గా చిరటన్న గాంధీమహోత్ముని | కతనగా దె, నత్యమున జయంబు । శాంతి బగంబున సర్వసోదరత్వ | సౌవ్భాదంబు సర్వతోముఖముగ । బర్వి వర్ధి లెనన్న కరగ్ణచం దగాంధి | కతనగాదె, షి శ్రి

శూవ్యాంజలీ ణి అశీఎ వొవీరొవుం హిమాల యోత్తుంగ ళృంగం నీ (బతుకు ఉమావతీ నృత్యరంగం 'చేశాల వాంఛలు ఆశా వ్య్చాదయములు 'చేలొదివి పోలేని శితల తలాలలో జీమూత పందక్తితై. వ్యోమ వ_ర్తుము చొచ్చి ఓ సామి! తమోనుద స్వచ్చృమౌ శహిమాల8 నర్వ వథ జన కోట్లు సొగి యా కార్హులె జన్ములు వవి త్రమై చవులొంద స్నాతులగు “ాటీసూకాహానోటారాం లాట నాలాలా బాహా లాలాలాదా టొ పాం పా లాహాఘాలాకాహాయంాపొపాటోహోలాలనంగుశ నోటా యానన్పునిున్తంుతాక్యటాం త్రి

శావ్యాంజలీ అడీవి జొపీరాహో

నంగమానికి చేరు

నీ కళ్ల తళతళలు

నీ మాట పాటలు

నీ నవ్వు రసములు

వేణీ తయమ్మాతు

నీ నుండి వెడలెరా

అది మవో సత్యము 1హిమాల॥।

శిల్ప నూ_ఆార్థాలు

తెల్పు సౌందర్యాలు

స్వల్పమెై మూర్తిలో

'దేశ దేశాల

అశాంతాల

'వెలిగిన్తూ

నీబోని నవ్వులో

నీ సృష్టి వాక్కులో

నీ కన్ను జంటలో

"కేకలు తిరుగుతూ మహాత్మా శ

లోక మోవానమయ్యు

హిమాలయోత్తుంగ శృంగం నీ (బతుకు

ఉమాపతీ నృత్యరంగం. ంచచాచనననరరరరుద్టాననననరననగాననాడరు వావాలాయయాకచలాలం లచగలు

10

శావ్యాంజలి కా వనవరొవి అప్చారాళ, కొల్లాయి గట్టి శేనేమీ మా గాంధి కోమకె పుటితేనేమీ? కొలాయి*.. హా లి గా "'వెన్నపూసా మనను కన్నతలీ (పేమ పండంటి మోము_వై నాల్లు పరకల పిలక నాట్యమాడే పిలక చాలుగూ వేదాల బోసి వోర్విప్పి తే ముత్యాల తొలక రే చిరునవ్వు నవ్వితే టె ణు [1

చకచక నడి స్టేను

జగతి కంపించేను

పలుకు పలికి తేను

శాళికుడు తతియుడు

శా లేద (వ్రిహ్మాబుషి

చేడు కోమటి బిడ్డ

కూడ (బహ్మార్దాయె కొల్లాయి... ॥ శె 112

ను ద న్‌ న నన ఫల ప 1 ౨ కష: ళ్‌ ల బళ న ల | మీ తే యయ, కసి శీ సళ్ళ శ నత సః / ॥. . న. టు స్త - వ న ణో మఖ | స ॥ క [స |... ట్‌ ్ట్టో ఖే. హ్‌ 4 ( / . పో అ ప ;ే చరం ల నే”. సే నూ. మ న క. క్ర. (| న్‌ గ... శృకసా. “చ ళా ౬ ఇ వే అ ౯ బు య ర్ట ళా టట సం స ల వళ వ స (| ౯ ద స. ల శ ళు ఖ్‌ న్‌ స గ్‌ తా? "| సము: ౫). న ల్‌ . తయన షి. చిట శ్‌ ప్త ము గా స వ ర. శే ష్‌ న; | + వ వన్య కలు +. ః| నగు

• పజ వా ఎ ఖె. స 1 య్‌? సనో. టై వ (స; న్‌ భి వ్‌ సు ల. / | తళ గ సన ఎ 7 ట్ర. న త. ఈటీ తార క. / న క ( మ్మ సం స. తట ॥ | చం నః ను క లంక. పోకు / ॥ నజ 4 (. న మ యం. న్‌ లో ” . య ఈ శ ఛి నం నే స... కు 9 చ న జాం " క్ర “ల్‌ చ ఫా వీ శ్‌ సో యహ న. ఊా హో పా, శ్ర గా (24 న? హం సమ అం ఉత + ము... స టం తహ! (1. సాం. వ శ మ సస త్త ం టట కళ్‌ నాలుగూ వేదాల తి, ఫలి, నాణ్య "మెరిగిన పిలక

శావ్యాంజలి తి వఖవారి వోంకతథిళరో య్య.

ఒక (తుటిలో ప్రపంచమటి టూగిన - దొక్కొకయ కువల్లిగా పకృతి |దవించి యేడ్చినది = | వతగణు వాత డనంతకోటి యా (పలత (66 బి (త్య

వకుడని దోయిలించినది = (బహ్ము సచార్థములోన లీనమై పకఫకలాడు మా భువన భాంధవు డింకిటు తొంగి చూచునా | నలుబది కోట్ల బిడ్డల మనః పరిన్నర్తనక్షై తపించినం

దుల కిదియా ఫలంబు మన దుష్కృత మా ళళితారకమ్ముగా నిలువక తప్పదీ భువన నిందకు పొతముగాక తప్పదా

ఖలుని కతమ్మునన్‌ భరతఖండ చరి[త మె కారుమారుగా. చలమున్‌ శార్యము 'శేరబూడని అహింసా ఖర్గమున్‌ దూసి హూ ణుల నొక్కెత్తున నీరు (చాపిన భవన్మూ ర్మి ప్రభూత (సభో జ్జ వలి మావోచ్మ్య వళంవదమ్ములయి రతః (శౌర్య కాటిల్య నం కుల సామాజ్యము లిచ్చ మెచ్చినవి నీ కూలంకష. (పజ్జ కున్‌. శ్ర

శా వ్యాంబలీ ఏటుకూరి వేంకటనర్సయ్య ఒక నూల్చోగున అంగ్రరాజ్య విభవమ్యుబ్జూత లూగించి అం శెకు రాబట్టితి వంత వారల త్రిలోశే పూజ్యమౌ సీచరి (తకు దిగ్వ్య్యూహాములే నమస్కృతు లొనర్పన్‌ స్వీయ దేశీ రకు లోన్వై శెగటార్చి రాత్మవానన వ్యాపార పారీణుల్రై, తమశై గాంధి మవోత్ము డ్రై ములుచ (వాతన్‌ బడ్డ చందమ్ము ము స్రిములోకమ్ము [గహించియుండునిక దృష్టిన్‌ మార్చి కాపూజినూ (తము లాత్మన్‌ మననం బొనర్చిన త చాత్మజోతి శాంతించు స్వ గ్గముగా మారి సమిష్టి భారత మ మోఘంబై (వవర్తిల్లదా |! పూలరథమ్ము వై కదలిపోవు మవోత్ముని వెంట శెండు మూ నాళుల శెందరో తరలినారిక మేము తదీయ నామ రూ పాలు స్మరింప నిల్చితిమి భారత పుణ్యనదీనదమ్ము లా పాల విభూతివై నొలని పావనమైన వొకింత మాలో.

అరిపోయిన చాసియా జ్యోతి వ వెల్లు

లీ చీకటుల శెదురీద గలవు?

సడలి పోయిన దహింసా సూత మే దయా

మహిమ హింస కాండ మాన్పగలదు ?

[4

శోచ్యూంజలీ వీటుకూరి వేంళటనత్సయ్య దగ్ధమైన దపూర్వ ధర్మదేవత మరే న్యాయ మీ లోకంబు నడువ గలదు? తఅలిపోయినది నత్యస్ఫూర్తి ఏ నీతి నిష్టలాశాంతిని నిలువ గలవు? సార్వ కాలిక నమధిళకా చారసొర మీ మవాస్సు మచాత్మలం చేలగించి అజర మమర మనిర్వాచ్యమగుచు నగుచు విశ్వకల్యాణ కిరణమై 'వెలయుగా క, షి క్‌ నేడో ల స్‌ తో న. ఇ ౯ న ౨. క్‌

శాచ్యాంబలీ లా ఖా ని వెంయంథి నరనయ్యాం వాజి పరమధర్థ మహింనయన్‌ బౌద్ద వాక్కు నిష్తులంబయి వెలుగొందు శ్రీస్తుబోధ శంకరాదై విత సిద్ధాంత సార మెల్లి గాంధిమతమున విలసిల్లై కనుడు మీరు. ఆతండెప్పుడు సత్యవాద నిరతుం డానవంతయున్‌ వై రమున్‌ భూత(వాతమునందు. బూనని మవోపూర్ణ్హాత్ము డౌ సిద్దుండున్‌ "వేశం దమ్మిడిలేని యోగియయి సౌశీల్యమ్ముచే లోకమున్‌ జారీయమ్ముగ దిద్ది గాంధిపితమై సల్పెంగడా 'సేవలన్‌, అదియొక సాంధ్యకాలము నువోత్ముడు శిష్యులగూడి భక్రితో బదములు మోపుచున్‌ వడిగ. (శార్థన "కేగుచునుండె నదత్తటిన్‌ విదిలముగాంగ బిస్టలున బట్టి బిగించిన గుండ్లు (శేల్ళి దు రదమున జం'పె గాడ్సెయను మానిసి మూర్చుడు లోకపూజ్యునిన్‌ = కేం

శావ్యాంజలి జాని వెంకట నరనయ్య గోలలో లోరోపోంలోస్పపోపుడోన్పునోస్యుటోప్పలోస్కటోస్పోస్పోస్పుోస్యటోపువోోస్పుటోర్య పు ోప్పుతోసు కోపు పోస గులో రుకుల పటోపో పునర కుటొపుటో కటక లోోప్పోరపోస్యలోపంగాట్య లోపులో రత పటోోోకటుోలోసులోన. వసుర్రైక మిితళా వాంఛతో. గృమిచేయు జవ్వార ధీరుండు శాంతి ధూత భూమి చానంలును (గామరాజ్యముం బెల్చు పాదచారి వినోల కావె గురుండు ఆశ్చయజ్ఞమ్మున నసువులన్‌ వీడిన భవ్య నూ[త్రములకు భాస్యమ్ముులను (వాయు పట్టాఖి మేధావి (వముఖవక్త జాపుజీ శిష్యులై చారు వజలి రనగ నింతకన్నను వేరె వచింవవలెనె? గాంధి శక్రిని వర్షింపగలమె మనము 1 అమలగుణ రాశియైన మనోత్ము( డతడు. పాపులగుచారిం గరుణించు పరమహితుండు పాన లేశమ్ము 'ద్వేపించు భానమందు; జరయు మృతియును లేనట్టి సద్యశమ్ముగ6 బొందియున్నాడు గాంధిజీ పుణ్యమూర్తి, క?

ఆావ్యాంజలి జూన్లీ వెంకట నరసయ్య

'లెమ్మా భారత పౌరుడ!

కొమ్మా శపథమ్ము మనను కోళ్కె ఫలింవన్‌

రమ్మా నమశళావాదము

సమ్మానముతోడ నిలువ శాంతసథానన్‌.

కనుదోయి నుండియు. గరుణారనం బూర చిరునవ్వు 'మోమున చిందులాడ

వన్నెల [పోగులు వెలుగొంద నవ్వులో గాంభీర్య ముదయుం గానుపింద

మదిలోని (శేమాంబు, మాధురి పొంగగో సాత్విక గుణరాశి నందడింప

కర్ణ యోగారూఢ శాంతులు తళుకొత్త ధర్మస్వరూపముస్థ తాండవింస

విశ్వమానవ కాంతి3.. వేడమీఆ

గివ్యయత్నమునై నలిపిన దీపీళాత్మ

మార్గమున్‌ చెల్పుచున్నీవు మాన్యరీతి

మాదు వృాదయమ్ములందున మనలుమయ్య క

18

కావ్యాంజలి ళా వోంగ్రటి పార్శాతీళ్వూల్‌ తత్ధులు ఛనలోభవళత పేదల నల్లగుండె నె శ్తురు లావారించు మా దురిత ఫలము ఉత్కోచ కాంత నుద్యోగంబున వినీతి పథము బట్టించు మా పాప ఫలము చత భీద బుద్ది దుర్మారణ పీడన దూషణళ్‌ పెంచు మా దోషఫలము చదవి మోవామున గువ్ల కుతంత్ర దుషృయో గము లాచరించు మూక రగ్హ్రఫలము, కూడ మాకు నీ యెడలాటు గూర్చెగాని యమృతమూ ర్తి మహాత్మ నీ యసువుగొనగ జాలినది యొక్క మొఅజకు దుర్జనుడు పట్టి కాల్చిన తుపాకి పిక్కయా కాదు! కాదు! 19

శావ్యాంజలి వేంకట పార్వతీశ్వర కవులు లర చ రచయతల చరు చయయ

జౌద్ద ౨9 _న్తవధర్శ సంబంధులయ్యు

జగతి సగపాలు మించిన జనగణములు

మొన్న నేమేమి చేసిరో నిన్న నట్లు

మేము గావించి చంపుకొన్నాము నిన్ను.

అనఘా! మమ్ముద్దరింపగా నవతరించి

శీతసమములై న నిలువ నెంచితివి నీవు

నీఠిదూరులమగు మేమె చేతులార

నీ కొలువు వీడ వాడుకొంటిమి మవోత్థుం

చాడు హింసోప దేష్టమయైనా డోొకండు

జేడహింసను బోధించినాడ వీవు

ఇరువురును చ కు లవతారపురుము లీరువు

రిరువురును జగనోన్టోవాను లెట్టులెకా 1

సమయ గతినీ జగద్విలననము గూర్పు

"వేడి వెలుగును చల్లని వెలుగు గూడ

నా పగిది హింసాహింన లదనెజింగి

కరపితిరి మీరలవతార పురుషులగుట 1

20

శావ్యాంఅలి వేంకట పార్వలీశ్వర కవులు అలర డటుటోచుతముియ గులో ోరనంరదిపులోపుటటుట తప్పుటపటలుముముటుటోయోడొనకో టన టట భెలనోంనోననోనో. దుండగిడుల నడుమ నిందుండ లేక చతి నెపంజబున మేను బాసితివి కాని పలుకులడిగ ల్లి ఘనతపోబలముగల్లి మరచితినటయ్య భారళోద్ద్ధరణ దడ ! భవము నాశంబు ననునవి ఖౌెతికములె కాని ధన్యాత్మునకు నీకు గలదె చావు అభఖిలమును నిండి వెలుగు నత్యపశాళ రూపునకు గూడ నుండునే శేపు మాపు* ఇక చారం చూపువారెవరు మాళని ఇారు లాడుచున్నారు నాయక వ రేణిన్టి లకట మాకిక నెవ్వరాభఛారమని యూగు లాడుచున్నారు నీ వారిజనులును పాల్పడి నా మిట్టిపాటునకని తోప చాడుచున్నారు మవామ్మదీయు శీ మచ్చ యిక మాయ దీ జాతికని దేవు లాడుచున్నా లెల్ల మహైందవులును 28

కావ్యాంజలి 'జేంళట పార్వతీశ్వర కవుళు చతల రుతు యటం లోపట రోతో వా యోయో యోయో యోయో యయోలోయ యయ యయాయ యాయి ఉద్ధతులు, (కుద్దు లాతశాయులును గూడ నపక్ళతులకు పశ్చాత్తాప మందుచుండి రమృతము, నమోఘమైన నీ యాత్మళ క్రి వంచి యిమ్మయ్య పెంచి నీ పజలకెల్ల |! జగము సర్వం౦ంబు నీ యహింసా ('వ్రబోధ భావ పరిణతి గన నానపడుచునుండె నమల శేజ మవోత్మ నీ యమృత దీత (వబలు గాకిక శాంతి వర్చ్పడిన చాక. అ జగద్భంధు నుదయంబు నన్నమయమె గని వెలయు పూర్వ పశ్చిమాంబు నిధులట్లు నీవు పుట్టిన గిట్టిన తావు లెపుడు ధరణి శాశ్వత పుణ్యతీర్ధంబు లగుతం శాంలి సుఖవర్థనం బహింసా పథంబు సర్వతో భ(దమగుగాక నత్య కలన మంగళంబగుగాక భూమండలమున కఖల భూత౦బులకు శుభం బగునుగాక 1 22

శావ్యాంఅలి చ యలు పుయా యాలో కోయోయయతతాయాయోయోయా నుని. నును నునునునును తలా. కలపను అం బిభ్‌ నొల్‌ నత ల్‌గౌరాయని ఒకనాడశత(డీ దేశా నికి మేలుం "వేసి'పెన్తై ని(్రాగతిం గూ ఈకు వొందుచునుండిన వొ 6కి మెలంకువ కెళ్చెం గొందజికి దయ కళిమిన్‌. అతండు పోయిన యట్టి యనంతరమున నాటి వారును చి_దాసననాధులయిరి నిద మెలకువ మెలంకువ చిదగాగళ 'తెస్పంగళలిగిన పాండిత్య సీేవధులయి కలవరించుకు ని[దళోపలను గాంధి గాంధి యంచును జనములా కలవరింత యది న్వతం(త వాణీ మూర్తి యన్నయట్లు అందులో. గూడ లాభమున్నట్లు చూచి. 23

శావ్యాంజలి విశ్వనాథ నత్యనాళాయణ బొొపోోరోగోోోోోలోలపుకోపుగటకోపకోపోపగొటోోగటోరుకో గొపప పుకులో టోటె ట్ట క్టొటొయ్‌. ఒక జయంతి చేయుట కంశు నొక్కమాట నిజము పలుకుట మేలు గుండియ పవి(త మగును గాంధియు బుద్దుండు వారివారులును సంతసింతురు జీవుని సంస్కృతికిని, ల!

కావ్యాంజలి యంగా టటోయోోరాటోటోోోటోోకోపోపొపపోపులొోపోడోులోసుతోటో పుకు టుతోపుకొతోకుకోషకోతోంోపులోటనోపకోషకోరనోనోపకొషతాతొసటంటోనుోన్ను. వా

దివాతర్గ వేంఠ ఖావధాని భారతమాత గర్భమును పావనళు క్రి నపూర్వకాంతి వి స్తార మనోజ్ఞ మౌ కిక వితానము సంభవమందె నందులో సార మతి (పభావిమల సద్దుణపుంజములన్‌ 'మెంయంగులన్‌ ధారుణి ముంచి అేల్చిన యనర్ధృ మహామణివీవు బాపుజీ ! నీ వుదయించినట్టి మవానీయ ముహూర్తము భారతీయ ను (శీవియదధ్వమందు. బొలిచెన్నవభాను మవోదయాభమై పావన తదుచిమృురణ. (శాకిన చాస్య తమను విచ్చి మో చావవారాగ రేఖలు దిగంతములన్‌ విలసిల్లె6 బెల్లుగా. అమృతమరీచి పుట్టువున నంబుధియట్టులు, త్యాగమూర్తి గా తము జని ఇాక్యవంళము విధంబున, రామమ హేందదు పుణ్య జి నృమున నినాన్వయంబటులు, మాన్యచరితుండవైన నీదు జి నము విభవంబుచే భరతమాత [పళ స్తివహించె గాంధిజీ ! మమమ ముని సా సాహసము పసు ససససససపపపసపసపమిపపపపససిసిసా నిసా నానన టల టట టట.

25

కావ్యాంజలి దివాకర్ల “వేంకటావధాని ఎనగనకాని త్యాగము, సహిష్టుత, యన్యహితానుర కిస త్యనిరతి, (బహ్మాచర్యము, నితాంతసమత్వ ము, దీనమానవా వన పరతం[తతాగరిమ, భ_క్రియుం గల్షినధీరు నిన్సనుం గొనుట మవోత్ముశబ్దమునకుం గల యర్థ మెజింగె లోకముల్‌. వసినినుంగులుకూడ బ8ియింతు ెవ్వని దిప శ్రనామము మహో (ది క్తులగుచు ఘోరవైైరులుకూడం బేరుకొం దెవ్వని యనితర ప్రాప్య సద్గుణ గణమ్ము పరమ మౌనులుకూడ బడయళలే ెవ్వని (బహ్ముచర్యవతా (ప్రతిమదీత అలగెతముని/గూడ నలరించు నెవ్వని సరిలేనిలసదహింసొ పథమ్ము మునులు రాజులుకూడ నెవ్వని కటాత వీమణామృత రుచులశై 'వేచియుందు రట్టీ మపవహానీయమూ ర మోవొనుని నిన్ను(6 బడ్‌సి ధన్యత్వమం దెను భారళాంబ. 26

కావ్యాంజలి దివాకర "వేంకటావధాని తతదాస్యాంధత మోవిలగ్నమయి వంతంబొందు బేశమ్ము దు గతి నీషించి గడుం (బయానపడి య[శ్రాంతంబు సర్వ(పజా తళకిన్‌ మోదము చూలఅవిచ్చెడి స్వతంతత్వపభం గూర్చి త త్కృ్బృత మానందము పొందే యరిగినావేమందు నీ శ్యాగమున్‌ = చిక్కిన మేనితోం గరుణచిందెడి చూపులతో నహింసతో మిక్కిలి శ_క్రిమంతుల నమి[తుల నుక్కడంగించి భూమి న ల్లిక్కులంజాటి తాళ్ముబల తేజము లాయుధ దేవాళ క్తులన్‌ ధిక్క్చుతి చేయంజాలునని ధీ ప్రతిభాజిత 'దేవదేశికా. యోగులకెల్ల యోగియగు నూర్జితుండావారి వేదసార గీ తాగురుండయు్య్య నున్నడ]వె దారుణయుద్ధము రాజనీతితో భూగత రాజనీతి పరిపూర్ణు (డవ మ్య్రును నీవొర_క్తనం యోగములేని నూత్నరణమున్నడపించితి త_త్త్వబుద్ధితో. మానవమూ _క్రివై జననమూవామునన్వివారించియుంట నీ లోని యమృర్హ్శ్యతా విభవరూపణ చేయంగంజాలమైతి మో మానితమూర్తి ! నీ గుణసమాజము భావనచేయ నిసప్పుడా యానిమిమ (పమాణమున కన్వలి త_త్వ్వమవంచుదోంెడిన్‌ అతగ్యతల రంలో లోపులో పరోరోరలోలో యోయో రపోటో టోలు లోలో లోల కొట టోలోయాయోటొకొ నొ నో జాజాజాటొసొఆొటోంగడా 27

కా వ్యాంజలి దివాకర్ణ "వేంకటావధాని పరతరరునునుతుడుుునుుతుతుతుతునురునునులురురతతురునులరర యు ఆ ఫికాఖండంబువందుండి తతత్య జనుల కానందమీ.జాలినా వారిజనావళి పొందు పైన్యమ్ము తొల.గించి యంచిత స్థితి సంఘటించినావు మపహామదియుల యుడ సవానమున వహియించి తృప్తి చారలకు నంధించినావు సత్యమహింసయన్‌ చ కద్వయమ్ము_వె జీవిత రథ మేగ. జేసినావు జానకీ జాని పదనరోజాతములకు మధుప మొనరించినావు నీ మాననంబు చాస్య బంధంబు తొల.గింది తల్లి బముణము తీృ్చినాండవు ధన్యమూ ర్తి! మవోత్మ ! భరత భూమికి స్వాతం త్య వర మొసంగి పరిఢవిల్లిన పరమదేవతవు కాన అమలభవదీయ పుణ్య జన్నావామగును వైష్యత నవమియు [శావణాష్టమియు మాకు 28

కా వ్యాంలలి ను స స లివి

చాతరతి పాలసము[ద్రమే నడచి వచ్చినరితి, హిమాచలొ[గ శృం గాలు కరాలుసాచి మనక్రై అరుదెంచిన భాతి, శాంతిస శ్యాలు మనుష్య రూపమును చాలిచి నేలకు డిగ్గినట్లు, గాం ధీ లలిళాత్ముడుజ్ఞ్వలముతిన్‌ భరళావనివైన కాళిజెన్‌.

ర్జి9

కావ్యాంజలి చాళరథి మృత్యువువై న గెల్వగల మేటి బలాఢ్యుడు; వాని చేతిలో సత్యమె మొక్కవోవని నిశాత మవోయుధమై చెలంగడిన్‌; నిత్యుడటన్న నాతడె, అనిత్యధరాతలి శ్యాగళ క్రి సాం గత్యముతో అనాదియు,అనంతు,డమ రు, డజయ్యుడ య్యుడిన్‌ భయము ముక్కు మొగమ్ము వరికించి యెరుగని విఖ్యాత పీఠరాధి పవీరుడతడు, స్వార్ధశ బ్దము శన క క్థమ్ము ఆలియని రమ్య విజ్ఞాన వారాశి యతడు, రాజసళామసౌరభటి నోర్వగ లేని కీరిత సాత్వికమూ ర్తి యతడు శాగభోగమ్ముల రంపాల పండ్లలో అణగారిపోనట్టి క్యాగియతడు. ఉరగములలోని వివమునే విరిచి వేయు మధుర దరవోన మండిత మనుజుడతడు, రాతములవంటి మనుజుల రత చేని 'దేవకాత్వమునందించు దివ్యుడతడు. 30

శావ్యాంలలి జఆాశరక$థి మంచికి మారుపేరయిన మానిసి! మా వృాదయాలలోనని ర్మించితిమోయి సీ కొజకు చేలగు బంగరు చేవళాలు; పూ జించగ (వేమ పుష్పములు చి_చ్చము నిండుగ 'తెచ్చినామయా! చంచనకాదు, నిక్కమిది, భారతజాతికి తండి వీ వయా! చిను నిర్జించగనెంచి తానె మరణించెన్‌ దుష్టుడొక్కండు; మి త్తినె నిర్జించిన నీవు మావృుదయ ఛాటిన్‌ దివ్యదీపందివై ఇన రూపంబయి, పూర్ణ చం(ద్రనిభమై హేయా జ్ఞ శాంధ్యమ్ముునం తను పోదదోలగ నెంతు, "వెంతటి దయాచాతిణ్యముళల్‌ నీ వయా? క త్తిలేక దురాత్ము కుత్తుకల్‌ నరిశెడి నీ నేర్చులే వీరునికి అఖించు + ఉపవాస వహ్నివే అపకారి గుండెల బూది సేయుట లన్యపురుషుతర మె 1 శీయని యొక మాటచే యావదవనిని చేపట్టుశెవ్వన్‌ చేతనగును 1 గుడినెలో కూర్చుండి గుడిలోని దేవుని మహిమల మించుకేమనిషివళము * ప

శావ్యాంజలి ఉచాశరథి దుర్శలుడవయ్యు 'నెంతటి దోర్యలమ్ము 1 "పేదవై గూడ నెంతటి "ెద్దతనము ! ముదుసలి నెయయ్యు నెంతటి కదనపటిమ ! శాతపయ్యును మా కెల్ల ేతవోయి! ఈళశులు గలిగినవా'కే ఓటమి నందిరిగ చా మహోద్యమమందున్‌ | ఓటమినే యొరుగని నీ మాటలలో నున్న దెంత మహిమ ? మవోత్మా! నిప్పుల నుమినెడివారికి కన్సృరపున్‌ నవ్వులిచ్చి కరుణించెడి ని చ్నెప్పుడు కీర్తించెద, మా యప్పా! నినుగొల్వమాయు నఘము, మవోళ్మా] మిద్దుడవో ! సకలతప | మష క్‌

స్ఫిద్ధుడవో ! శంకరుడవొ ! (శ్రీ విష్ణువవో ! వృద్దుడవో ! యువకుడవో ! ఫిడాంతింపలగ నీశెచెల్లు, మవోళ్మా!

ల ఉం

ప ఖల. అ తోరం గోరలోోపులోస్కలోపుటోతోరుతోరు నులు కన్న కొర్కు నా్యుటోపలోరోరలో పటల టట టో టయయెటోటటోయెటెటోస. 32

శావ్యాంజలి చాళరథి కులములతో మతములతో కలువము కాటోని మనమగలవాొడా! దో రృలమును మెచ్చవులే ! ధీ బలసంపన్ను డవు, దీనబంధు! మవోళ్యాా 1 వనివాడవు నీవేలే! ముసిమునినవ్వ్యలికి దుష్టపురుషుల మదిలో విసము విరుగగొశ్హైద. వా కనమున శళివై వెలుంగగలవు, మవొళ్నా! ఏం

కావ్యాంజలి ణం నాయని నువ్వొారాత్రు వరమ వివేక విశాస స్ఫురణమున నొకవు వెలిగిపోయిన మేమి బన య్యరిమడ్వర్గ వికారా చరితమ్ముులం దగిలి హీనచరితత(గుందన్‌. ఆర్యధరగ్థమ్ము లై న నతస్రిము నహింన భూతదయ యాత్మ్రశ క్తియు. బోనగ మలణిల మాకు నేర్పుటక్షై దయామహితవృ త్తి బుడమి నడుగిడు పురుపో త్తముడవు నీవు. ఆయనకోణ చాస్యపు మహాలయ ఇఆామసి.( జీల్చ నూర్య నొ రశాయణమూ ర్తి వై యుదయశాగ సముజ్జ్వలిత స్వ్యతంత భా వొయత దీ_ప్రిలోన సకలావనిం దేళ్చితిలో * దరిద్ర నా శాయణు ేంళోభన పరంపర దిక్కులం బీక్కటిల్ల గన్‌. వె

నీ యుప దేశమంత మవానీయత మా మతులన్‌ పునర్నవ శ్రీ యెసలారి నిర్భయవిచి(తత మా బహిరంగ శ్యశ్రులన్‌ (తోయగజాలినా మొక వినూతన మార్షముఃబట్టి కాని యీ మాయలమారి యంతరరిమండలి 'గెల్వగ మాకసాధ్యమై

ఈయాజు, నూజు రూపా

లై యాపగ జాతి మత కుల వాంకృతిలో

'వేయారూగుచు, నజ్బ్ఞత

లో కా

సీ యనుపమ బోధలన్‌ గణింపము తండడీ! ఇవి యిటులే కడంగ గతు లెక్కడివయ్య? మవోత్మ! మాకికన్‌, చివముననుండి నీ పరమ దివ్యకృ పామృతఛారంబంచి మా భవములు సర్వకిల్చిష వివర్జిత పావనముల్‌ పొనర్చి మా నవత తలిర్ప మా వృాదయనాడుల ధర్మము నూదుకొల్పవే! పరమమైన వివేక సౌరభ పరివ్యా వ్రమ్ములై_ దిగ్గిగం తరముల్‌ నిత్యసు వాసితమ స్టైలగుచున్‌ దై వాజగా సొక్కనా డుంవౌ నిర్ములకీ ర్హి దివ్యనదిలో నోలాడు మేమంత ని య్యగషడ్వర్ష వికార చరిత వ్యాలోలతం బెంపటక్‌.

వక్‌

కావ్యాంజలి చాయని నుళ్ళ్బారావు చరచర రరర చరచర చరచర చరచర చరచర తలల వాయన ఆర్ష సమగ ధర్మపర మౌర్చవిని రల చంద చందికా వర్షము మాపయిం గురిసి వత్సలతన్‌ మము నుద్దరింప ను త్కర్ష మవహోనుఖావముల కాన్పుగళోచచితి విచ్చటన్‌ దురా ధర్చన యోజ్వలళ్వక లితమ్ముగ 'మోవాన చం[ద్రమూర్తివై. యీ యాున్మరి మాజు రూపములుగా నెంళే విబ్బృంభించి య న్నా! యూపన్ముము మేము జాతి మత వంశాపహాం 5 ఖతిన్పర్ధలన్‌ వేయార్లూగుచు న జైళామధుకృ తా వేశవశాత్వమ్మున కి అ ఆగ అరం న్నీయుద్దాగక దివ్యజోధనలు తండీ ! సమంతపొటింపమున్‌ ఆతిధృతివై నూట యిర్వదేనేడు లవనియందునను (బ్రతుకు తలంపున్నదన వె దేళశసౌభా గద సాధనకు మతిచెడి యెకృదేన్నిండగ గని నివ్మన్నిగొన్నట్టి పితృవహాంతలము మా (సతాసమింక చెప్పెడి దేమిశండ్రీ ! పితృవాంతకును వొక్కుగలదు తంశడికి పెట్ట తదినము లు ది ఆతి భక్తిని జయంతులనుచు వర్థంతులనుచు నేపేట నతిఘోర చాన్యనిర్మూలన (కియాత్యంత దథునకు నతులు కావింతుము నీకు జగి డేక నాయక మణికి. 3

శా వ్యాంజలి నవాయని నుల్ఫాళావు నీవు జనించి యిప్పటికి నిండెను నూరుళరత్తులంచు మా ఛావములన్‌ మవాసనలు వె కొనవిచ్చిన యీ కృత జైతా (పావృత పుమ్చముల్‌ శతజయంతిగ నీ కిడుచుంటి మో యహిం సావళ కర్మయోగి ! మము సౌకత మొప్ప నను గ్రహింప వే ! భవికముగాగ దేశగతి పర్యవసానము నిశ్వవీధులన్‌ దివముననుండి నీ పరమదివ్యదయామృత ఛార బంచిమా భవములు సర్వకిల్చిష వివర్శితపావనముల్‌ పొనర్చి మా నవత తలిర్ప మా హృదయనాడుల ధర్ముము నూదుకొల్ప వే, (ఆళాళ వాణి సౌజన్యంతో) క న జా 97

శావ్యాంజలి ౮9౪ వింద్యాంల వొనయ్యాకా(న్త్ర కనిపింప దిదియేమీ ? కనక కాంతులు చిందు సత్యావ తార (వ్రశాంతమూ ర్తి ! వినిపింప దిదియేమి ? వీనుల విందుగా "రఘుపతిరాఘవ రామభబన' ! కళద ప్పెనేమి ప కాలము కళకళ లాడుమనుండు విర్తాలమేడ | తలవంచెనేమి ? మిన్నులు ముద్దుగొను మూడు రంగుల వీరళారత వళాక! తడిసిన దిదేమి? కన్నీటి ధారలందు భరత జనయిత్రి ఖద్దరు వట చెకగు వమొ పోగొట్టుకొన్నట్లు లేడ్తురేమి ? లు లు టో గోడుగోడున నలుబదికోట్ల (వజలు !!! 38

కావ్యాంజలి జంద్యాల పానయ్యళాసనస్తి; ఇది యేమీ ! నిజమా! మవోత్ముడిక లేనేలేడు-యీవార్తవన ట్టిదికాచా ! కరుణా నము[దుడగు తండడ్షిన్‌ వాత్యగావించిరా ! ఇదియేమీ ! ఇది యేమి ! ఏమిటిది ! స్వామీ ! ఈ విషంబేమి [మిం గుదుమూ- మింగక తప్పదా జగము గగ్గోలెత్తి వాపోయెడిన్‌. హింస యహింసవై పగ వహించె, నవోదయళ క్సిమీద వి ధ్వంనక శక్తి దూకిన దధర్మ్హమి ధక్యిము నా(కమించెదు రాజ్ఞంస బుభుకు రాకసకరమ్ము (ప్రశాంత మరు త్తరంగిణీ వాంసమునేనె, సాంధ్యసనమయమ్మున విశ్వము వివ్వూలింపగన్‌, (కొత్త వెలుంగుళాట నెటకో గొనివచ్చి నస్వతం(తభారతో చా్త నిదర్శునంబగు |పదర్శనమంచు మహోభయంకరో నత్త పిశాచినీ వికటనాట్యము నూపితివేమి* ఈ కథా వృత్తము చూడ లేము- తెర వేయుము దీపము లార్చు మో (ప్రభూ కత్తి కదల్పలేదు! విశిఖాలువిదల్పనులేదు ! గాండివం 'బె త్తనులేదు! ఏ కియ జయించితివో నరమాంన పారణో న్ధ్రత్తుల నీ (వళావములమానుషముల్‌ 11 భవదీయ శాంతిం పత్తికి దోసిలొగైను (పపంచము భారత భాగ్యదేవళా ! మమ టట టట టట మమాపి మమమ సమమహసి న సమమమన మ సమటటటట లట టాటాన ప్ర

శావ్యాంఅలి జంధ్యాల పావయ్యశా స్త్రి పుటలా డెబ్బది యుళ్మి దేగినవి బాపూజీవయః శావ్యసం పుటిలో; వై పుట (శిష్పులోవలనె మా పున్నెమ్ము మిన్నంది (ప స్ఫుట భంగిన్‌ వినిపించె నేంటికట సంవూర్జ స్వతంగత (ప్రజా జ 1. పటలీ వీరవివార విశ్వవిజయ[( ప్రస్థాన భేరీధ్వనుల్‌ 11 *"యుగ పురుషుండ"వంచు' పురుషో త్తమమూ _ర్రి'వటంచు'మూర్తిమ జ్ఞగదనురాగ శాంతిమయ సాత్వికళ క్రి” వటంచు వేనవేల్‌ 'మొగముల (పస్తుతించెను (పమోాదముతో జగమెల్ల నిన్ను ఏ వావ్‌ గు

మగుదురు నీకు ? తొల్లిటి మవ్మాదు (క్రీస్తును బుద్దదేవు-డున్‌ .

రు! అత ల

40

శావ్యాంజలి చు న్‌. నారాయణి రెడ్డీ హిమాది ఎంత ఎత్తు? 'హేమాదది ఎవరి సొత్తు 1 మవోళ్మాా నీ స్వరూవం శుహినాదికి సంతి_ప్తరూపం బాపూ నీచిత్తం (వపంచానికి చొరికిన విత్తం నరకంలో నందనాలు చాటి ఇరుకు గుండెల్లో న్వరతరంగాలు మీటి పుట్టు బానిసలను పులిపిల్లలుగా మార్చి మట్టి బెడలను మణిలీంబాలుగా తీర్చి బడ జవ చచ్చిన జాతిర కంలో శెంగల్వలు పూయించి జ్షీక్షీ

శావ్యాంజలి ని, వారాయణ రెడ్డి వటిపోయిన బేళ వృతంలో తి వసంతాలు వెలయించి సా_మాజ్యాలు గడగడలాడ గొ చల్లగా నవ్విన మహవార్తి ఉం ళ్‌ వంతరాగలు పొంచి పొంచీ చూడగా పౌవురాళ్ళను దువ్విన మనన్వీ ! నువ్వు పుట్టి నూ రేళ్ళయింది ఈ లో కాన్ని విడిచిపెట్టి న! ఇరవై యేళ్ళయింది. ఐనా, చావు పుట్టువులు నీ ఆక్కడివి ? అముతణం చచ్చి పుడుతున్న భీరువులకు తహ రుజూ జరలు నీ శెక్కడివి ? రోజు రోజూ నిరాశల రొంపిలో చిక్కి రోజుతున్న నిస్త్రొొణులకూ నీరవులకూ తస్ప కరాళ మృత్యముఖం సాచిన కరకు కోరల కారాగారంలో స్వరాజ్య నూ శాలు తీసిన జై

కావ్యాంజలి సి, వారాయణ రెడ్డి

సళ్యానికి భాష్యాలు చేనిన

'ేతవు నీవు

నిత్యశాంతి దాతవు నీవు

మూలుగుతున్న ధర్మ ధేనువును

నాలుగు కాళ్ళతో నడిపిన దూతవు నీవ్న

ఇదొక విచిత విషవలయం

వెన్నెల దువ్వుల్లో వీధుల్లో ఊ రేగే

అమావాస్యలకు ఆనంద నిలయం

నీ "పేరు జపించని కొక్కెర లేదు

ఆవెన ససేమీ నీ అక్కర లేదు

పబ్బం గడిస్తే సరి

పాపాల పుట్టల నోళ లో

ఓపినన్ని పాలుపో స్తేకరి

వదితరాలకు తరగనీ పుణ్యం వండుతు౦ది

లోకం మట్టిగొట్టుకు పోయినా

లోగిట్లో ముక్కారు ధాన్యం నిండుతుంది య!

కావ్యాంఅలి సి, నారాయణ రెడ్డ చరచర తచయయోయరా చయయ లురుునునునయతూ

వద్దు వాపూ వద్దు!

నీ విచ్చిన మామిడిపండు

'మేడిపండుగా మారొద్దు

నీవు తెచ్చిన 'తనెకుండళో

శాలకూటం కలవొద్దు

నివు కట్టిన కో వెలలో

కువాళాల గబ్బిలాలు

గూళ్ళు కట్టుకోవద్దు

జ్యోతి అఖండంగా వెలగాలి

జాతి అనంతంగా నిలవాలి

పాతరపాలైై పోయిన నీతి

(ద ళాశంలా నడవగలగాలి

జ్యే

శావ్యాంజలి సి. నాళాయణ శెడ్డీ ను జబాపూనీ పుట్టిన రోజు భగవానుడు పుట్టినరోజు ఒక రాముడు పుట్టినరోజు ఒక రహీిము పుట్టినరోజు ఇావు లేని పుట్టుక లేని సత్యమూర్తి పుట్టినరోజు చాన్యంలో విలవిలలాజే ధర్మం తొడగొట్టినరోజు కుత్సి తాల కులనముళశాల కోటలు పడ గొట్టినరోజు చురకత్తుల గుండెల్లోన చిరునవ్వులు 'మెట్టినరోజు న్తంచి టలోపలోలోకరోరటోపులోపులోప్పులొప్పటోప్పులోపులోపుగరులో పులో పులో పలోటులొ టప పులోపులోరులోపుపే సుకు లోపుపోపుపలోటటపపుటోయరలో కటు లతను మ్య్య్యన్సు ల]

శావ్యాంఅలి సి. వాళాయణ రెడ్డి నన సస క దొరలకు శిరసొగ్గనిరోజు మరలకు మననీవ్వనిరోజు చరఖాతో భారతమాతకు పరువును విల బెట్టినరోజు సళ్యాగవా మంత్రం వింటూ సంకెళ్ళను ఛేదించుకుంటూ నోరులేని వీరసంతతి వోరున గీ "పెట్టినరోజు అలయాన చాగిన దేవుని అస్పృశ్యులు ముట్టినరోజు హారి జనుడ్రై పుట్టినరోజు వారిజనుజే పుట్టినరోజు, (ఆకాశవాణి సౌజన్యంతో) శీ

శావ్యాంఅలి ౧కు శఉఅఅం నొమవ ణౌ ఎవడీ యర్థదిగంబ శేశ్వరుడు మా యిండం (బ్ర వేశింప నం లం చవమానంబుగ చర్చిలాడగ బంకింగ్‌ వోం సొధమున్‌ దొక్సి హైం దవ జాతీయత లీను మేల్పిలక నా ట్యంళాడ, శీ జార్జి భూ ధవు నింటన్‌ ఫలవోరమ.ల్‌ నలుపు కాతన్‌ గాంధి నగ్చించెదన్‌ అదిగో రాట్నముచేత జేళశజుల శాహోరంయబు గ ల్పించీ అ భ్యుదయాపాదక సొమర స్యమున జాయుస్ట్రాయమున్‌ లోసి అ వద పాలై మరణించి భస్మృచయమున్‌ భఛాగించి 'దేళాలవై 'వెదజల్లించిన గాంధిళాత రుణమున్‌ విశ్వం 'బెటుల్‌ తీర్చునో. అంగ టా హ సావో సళానానోలానాచొయాడోకోనంతండయోయో యం యోయో యోయో టో టట టోయోండొమాంాబోంాయంసెయంసోయోొనయకుకోంం టో. త

శాచ్యాంఅలి గుజ్జం జామన రర రర చుచర రరర పరరతలనునులు లలత యూరయాయలాయారాణలం గోచియు గొంగడిన్‌ గలిగి కొట్టక తిట్టక భారత ఊ&లరిన్‌ గిచిన గిటులో నడుపు నేర్పరి - కన్ను ల[ పేమ చం(దికల్‌ పూచి ఫలించు నిశ్చలుడు (మొక్కిన తక్కిన సామరస్యమున్‌ తూచి యొసంగు నీశ్వరుని దూతకడన్‌ పగ కూపిళాడునే. అవతరించిన న్వరాజ్య (పొజ్య బాలిక కళ్య్ళటటా ! ముకుపచ్చ లారలేదు నకుటుంబముగ వీడి చనుచున్న పరశరాజు నిజసీమలో కాలు మోపలేదు వా _నీనాపురిమీద హైందవ ధ్వజమెత్తి నిండుగా యేడాది నిండ లేదు స్వాతం [త్య ఘన మహోత్సవ ధ్వానంబు మా (ర్మోత లూరూర మాయలేదు. సింవాపీఠిక నధివసించిన యనుంగు మనుమలన్‌ చూచుకొనుచు నమంద వార్ష పులకిత స్వాంతుడగు దొడ్డ ముసలివాడు మూయ మయ్యునే లోకాల గాయమగుచు. శ్రి

కావ్యాంజలి ౮0౩ “శరిదాడ రామవళర్య మిన్నువిజిగి, యెంత మీవఐ డ్డరవంత కదలని యచల సంకల్బ్పమూ ర్తి కంఠమ్ము ఖండీంచు కటిక కసాొయిని చాసోవా మనిపించు దండితపసి, (పాణపరీకయం దై నను, అాసొడి తప్పని నిత్య స్య వతుండు చంపదగినయట్టి శాతవునై నను తమియింపదగు నహింసా వతుండు. క్షి

గి వ్యాంబలి గుర్‌ జాడ రాఘవళర్శు ఎటీిగి యో యెొజుగక యొ తా నెదరి చేయు. దోనగులన్‌ విప్పి శితనొందుచు దనంత ధర్మము (బతిన్హ 'ఉేసెడి కరగ్హ యోగి మొన గాంధీమవోత్ముని నభినుతింతు. చిరచాస్యబంధమ్ము బేదించి, జూతికి స్వాతంత్ర్య మిచ్చిన దాతయతడు కట్ట బట్టలు లేనియట్టి జాతికి వ(న్త్ర చానమ్ము చేసిన చాతయతడు గతిమోక్ష మెలుగని పతితజాతికి (పాణ చానమ్ము చేసిన చాత యతడు చెటుపు దేసీ వెడలు వరజూతి కభయ (ప చాన మ్మొసంగిన చాతయతడు ఛారుణి నహింనయె పరమధర్శమనుచు 'కాల్ళి బోధించు జ్ఞాన పదాతయతడు పావన ఖ్యాత ఛాతి, మా భరతమాత కన్న బంగారు తండ్రి మొ గాంధితం డి సన్ను తించెద భ కి నంజలి ఘటించి. కి

శావ్యాంజలి నసువిజాడ రామవళర్థ బోసినవ్వుల మంచి ముత్యాల నొలకించు ఆత మన్నన గన్న నేత యితడు ఉక్కూడయ్యు జాతి నొక్క వెట్టున లేవ దిసిీన యసమాన ధీరుడితడు అక టిక్కియు తపః(ప్రాభవంబున శాంతి స్థాపించు ఘన తవళ్శాలి యితడు ళా మానవుండయ్యు వ్యా మోవామున్‌ (దెంచి వరము సాధించిన (పాజ్ఞుడితడు ఇత డె జాతికీ (పాణ మిం కిత డధనము బంధుడీతడె సద్దయా సింధుడిత డె యితడు లేకున్న లేదు భారత ధరితి యట్టి గాంధీమువోత్ముని నఖినుతింతు. వోయిగా రాజ్యమిచ్చితిం కార్థిక న్వ రాజ్యమె కొరంత యిపుడు విభాజ్యమైన రాజ్యముల కూర్చి పూర్ణ స్వశరాజ్యమిచ్చి యేక రాజ్యముగాచేసి యేలుకొమ్ము గాంధి! నీ భరతఖండ మఖండముగను. శ్‌

శా వ్యాంజలి గుంజాడ్‌ శాఘవళశరస్తి ళీ జఇన్చడా గాంధిమవోత్ము డీతడటవే! యొన్నాళ్ళ కెన్నాళ్ళకున్‌ గతియున్‌ మోత మెరుంగ కే ఇళ్ళ వి క్‌ పతితయొ గానిల్లు, నీస్వీయ భా రతజాతిన్‌ గడు నుద్దరించిన మవో పాజ్షాండళే ! యీతడే రా యిత”డంచు న్నుతియి-త్యునిన్‌ దలచిచా యింటింట మున్ముందికన్‌ ల లతలా డోర రోంలో షురు గోరు రురు గోలగోల టోటె ట్ట టట. వ్‌2ై

శావ్యాంజలి ౧లా నండూరి రామక్భవ్ద మావార్యూ నత్యమహింస ఉచ్చా్వ్వాన నిశ్వాసముల్‌ నల్చి జీవించెడి నత్వమూర్తి విశ్వకళ్యాణగ వేషణాపథమందు పయనించు ఒంటరి బాటసారి నళ్యా[గవొమ్ముచే శానవులను శిష్య నిస్వశేషుల జేయు నిగమరాళి రాట్నము ధర్ముచ[కముచేసి 'పరికుద్ద ఖద్దరు” నిగ్గాంచు కర్ణ యోగి. బుద్ద దేవుడు పుట్టిన పుణ్యభూమి శేటికిని పునఃపూత మై నెగడునట్లు అవతరించిన యట్టి ఓ అమృతమూర్తి 1! అందుకొనవయ్య మా స్వాగ కార్చ త్రములను. భట గంండటతం గంలో యతో లలు పంతులు తోరుక తనతో రక టా. క్రి

శావ్యాంజలి నండూరి రామకృష్ణమాచార ట్‌ నన న నని కారణజన మె త్రి చరఖా భుజసీమను మోసితెచ్చిమా భారతభూమివె నిలువ వచ్చిన దివ్యమహవార్షి ! విశ్వ సం సారములో అహింసకయి సత్యము కోనము దీనమానవో చారణక్రై తపస్సులు సదా 'వెాలయింపు మజాతశాతవా. నీ వడుగు మోపిన చవిటి నేలయెన తీర్థభూమ్‌ి యౌను భరత దేశమందు; నీవు పల్కిన పలుకులు నిగమభాష యగుచు నినదించుచుండు మహోనుఖావ ! 'సేవాధర్మము మొన వాకృతిని చాల్చెన్‌ నీ స్వరూపమ్మునన్‌ నీవ్యాగామ తపోవనిన్‌ -నవనవో న్మేషమ్ము గల్పించు ది ఇూవ్యస్త్రృమ్ముల నేయు రాట్నముల రుం కారమ్ములున్‌ ; నీ అహిం సావాదమ్ములు; శాంతి డీపకళికల్‌ ; స్వాతం[త్య శంఖధ్వనుల్‌ . బుద్దుడహింసచే భరతభూమిని క్రీస్తుకు పూర్వమందు ధ ్మోద్దరణ మొన ర్చెను కుభోదయమ య్యొను; చాస్యశృంఖలా బద్ధులు భారతీయుల తపమస్సులుపంజె, స్వతంతమంత సం శుద్దులు శాంఠి సత్యరణళూరులు పట్టిరి సీ పతాకమున్‌. వ!

కా ప్యాంజలి నండూరి రామకృష్ణమాచార్య న. ఖద్దరు పాతగట్టి చరఖాపయి నూలునుదీసి పూర్వపున్‌ 'బెద్దరికమ్ము నేడు నిల బెట్టుటకో సము బందికానము పొద్దులు వెళ్ళబుచ్చి నగు మోమున నత్యముకై, అహింగక్రై ముద్దులు మూటగన్రైడి (వబోధము సల్పుము దీనవాంధవా ! ఇది రవి అన్తమింపని మహీస్థభినంతయు నేలు వారితో ఎదురుగ నిల్చి ఢీకొనుట ! ఎంతటి సావానమయ్య !! వీరులై కదనముచేయగా దగిన క త్తికటారులు లేక చాషులై, ఒదిగి అణంగిపోయి పడియుండి8 ఇంతకు ముంద లెందరో.

పరమ గంఖీరమంచు నీ వాక్యములకు

భామ్య కారులు (గ్రంథాలు (ానినారు

శాని ! ముగ్ద మోహనము నీ మౌనమునకు

భాష్య మొనరింప గల్గిన వారు లేరు. పూనిన మళ్లెపూ లొలుకబోయుచు, చల్లని చూపుతో ఉప వ్యాస సుభామధూ క్రులిడ అంజలి పట్టునుగాని నీ నిది ఛ్యానకు తల్లడిల్లు జగమంతయు అర్ద మెరుంగ లేక; నీ బోసి మొగమ్ము విష్పుము (ప్రభూ! చిరువెన్నెల సోనజల్లులన్‌. తరచు రుద రు గత్యయ్యంలయయయాంయడాయారాలవ ర వావవారావారవవాాళానాంలాతో

క్‌5

శావ్యాంజలి నండూరి రామకృష్ణ మాచఛార్య పకపక నవ్వుచున్‌ ముసలిపండువు ! ఆగుము ! దవ్వుదవ్వులన్‌ చకచకపోకు నీ అడుగుజాడల వత్తుము మేముగూడ, ఏ తికమకలై ననున్‌ మరచి 'దేశముకోసము దీక్షతో; ఒకా నొక దినమందు ముందు తలలొగ్గును నీకు జగంబులన్నియున్‌ . యుద్ధము'పేర ఘోర నరహోమము మొన్నటిచాకసా గె, ఆ యుద్ధము అంశ మొందెనని యూరట చెందగ శాంతిలేదు నే డిద్దరణిన్‌, (పజాసమితి ఇప్పటికై నను గూడ ఆత్మ సం శుద్దని చెందలేదు దయజూడుము దీనజనావళిన్‌ (పభూ! "ఆటమువాంబు' విశ్వవిలయమ్ము ఘటించెడి (తోవదొక్కె, ఆ రాటము చెందుచున్నదె ధరాస్థ్రలియంతయు; ధగ్మ సూ తముల్‌ శాటముమీద త్రిప్పి; అనురాగతరంగితమైన వేడి క న్నీటిని కార్చి, మమ్ము) కరుణింపుము విశ్వజనీనజీననా ! గాంధిమహోత్ము దివ్యపదకంజములంట జనావళుల్‌ జగద్‌ వాంధవ ! తీర్థయా[తకయి వచ్చిరి అెమ్మిక ఊతకోలతో; వింధములో కృశింపదిక భారతమాత; నస్వతం।తగీతికా బంధుర మైన దుందుఖిరవంబులు నింపుము. బోనినోటితో. తోం ోర్యలో ర్య స్కో సు పోటో రోరోోోపులోరురోరులోరులోరులపులరుతోరు తులు ోపుపోుోపులోపలోరరరోపలోయటటతంలఆకలోట క్‌

కావ్యాంజలి ౧౯ అండవలీ లశీ్యరోంవనం న! గుప్పెడు 'దేవాంబు కొండంత ధ్రైర్యంబు దౌర్భల్యబలముల దాల్చువాని వై ళ్యకులత్వంబు వి _త్తవె ముఖ్యంబు నవాజ భూపణములై ఇబాలువానీి గార్హన్థ్య ధర్మంబు కలితవటుత్వంబి నేకమార్గము చరియించు వాని దోమంబు.వై నేవ దోషివె ననుకంప శారిన్య మృదువయి (గాలువాని సత్యళన్ర ప భేదసంజనిత "చేద నం ఐహింసామృత విలేపనంబుచేత మాన్ని యేడువుమొగమున మలయు నవ్వు కలుగ జేసెడి వృద్దుని కలియరండు. క్‌7

శా వ్యాంజలి ఖండవల్లి లత్మీరంజనం ఎవని ఖభాషణములు చెవులు (బద్దలుచేయు నల్టిఫో షంబుల న్యాయపరుల ఇవని మృదుల పాదరవములు భూకంప లీతిని పుట్టించు పిశునపరుల ఇెవని యా[గవాదీ _ప్తి యెరుకన్నువుట్టుట దవవహ్ని సోకు డధగ్మపరుల 'ఇవని యసత్యపాళవ వీశననములు బృహిదీనృతంబుల బిల్కుమార్చు 'నెవని స్వేచ్చ (పభువుల కనిష్టకరము ఎవని బందీస్టితియు ననిష్టతరము ఎవని మౌనంబు వ్యాల్యానకవిత బెంచు నళని గా౦ధిమవోత్ముని జతకు రండు. ఎవని జన్యాంగణ మీంవైన వోన్య శాం త రనంబులకు నాటస్టలమటం డ్రు ఎవని విక్రమకళా నవనవస్ఫూ ర్తికి హప్‌ాంస యసత్యంబు లింధనములు ర్‌రి

శావ్యాంజలి ఖండవల్లి లత్మీరంజనం ఎవని సం[గామంపు రవము లిశంగును పరభామినులకు సౌ భాగ్యమనుచు ఎవని సంకులరణ జవ వేగమున స్వీయ నై న్యముల్‌ మాత మే దతముదాల్చు ఎవని పరదుర్గ విదళన (పవణవీర సుభటవర్షంబనాయుధళంగి దోచు నపర కా ర్తి కేయుండు సత్యా[గహుండు గాంధి సేనాని శాఎతి సంగరవపినాకి. (శావ్మాణశ్వపచుల భళావె. క్‌ నను గాంచు పండిత శ్వంబున బరగువాడు పర్యంక నంస్థిత వరవిలాసిని గాంచి నర్పభయమున నం న్తంభితుండు మూర్చాభిషి కుల కర్థవస్త్రీ యుల కనువుగా నభిగమ్యుడై నవాడు లండను పామంత రా[తుల వెరవని శీళాతపముల విశ్శంఖలు ౦డు ముగ్దభ క్తుండు పరతశ్వమూల వేది మానికాధునికుండు పొరాణికుండు పూర్వరాజానుగుడు నే డపూర్వ విప్ల వంపు కొలిమ్మవై కమ్మరి పడుచువాడు. న. క్‌

శా వ్యాంజలి అలుల

వొలోవండ మౌాధవళర్య భువనముుల్‌ కల గుండు నెందినవి బాపూజీ నిఠావోర దీ వమ వహింపన్‌; నచళాచరమ్ము భరత జ్మాఖండమం దెల్ల నీ రవమై _న్తబ్ధమువై న యీ (పకృతి మూర్శల్‌వోయెొ;

స్వర్మ్భూభువ రృవ భూభూతతి యెల్ల డిల్లవడెం ద(క్చాయోప వేళమ్ములో ! ఈ దాస్యమ్ము సహించి కల్పములుగా, నీ రీతి నెట్లో యశః శ్రి చారి[ద్యమతర్పిత కుధమధఃి వమ్ము నా జన్దతో నీ చారింబడి యొడ్డు 'జేశెదముగానీ, నీనిరావోర దీ య్‌ చార్జస్టం బుపనం౦ంవారించుకొను మింకన్‌ విశ్వ యోగీశ్వరా | 60

శా వ్యాంజలీ పాటీబఐండ మాధవళర్మ అంతర్జుఖుండై న య శ్రేందు మౌళిని టాల నే తాగ్నిభ ట్టారకుండు అంతః | పతిస్టితం బంభోధి గర ఖగ ర్భాంతర్ణవాద్భ క బానలమ్ము అంతస్సమావిష్ట మంభోదకుతినితి_ప్త నిశ్చాతనిర్‌. ఘృణమవోగ్ని ఆంతసృ్పమాధి సంయచమూర్తి (త్యంబక కంధరాధః నువ కాలకూట మఖిల భువనపచావారం హః (పవృ త్తి 'చేకమై (వాలి మానవలోకములను శాల్చివై చునొ, లోకరజూవిధాయి విశ్వగ్భృవామేధి కన్నీటి వేడి దాకి ? శ1

శా వ్యాంజలీ లల తే, వోం. స్యా. అప్పారాత్త శిమ్య్యః ఉవాచ ;-= సత్యా[గ్రహీకథం శ్రేయో య_న్త్వహింసా వ ేస్థిరః కథం వశ్తేత భాేత కళంస్యాత్‌ లోక సేవనే, మవోళ్యా ఉవాచ := యో జవోతి భయం ధీరః శ తోరప్యపశారిణః మనుమ్యధ'ర్మే విశ్వానీ ఏష స త్యా(గ్రహీమతః. ధర్ముబద్దస్వళా వేన ఇాతి నళ్యాగహి నదా అంతరాత్మ (వబోధం యః ర్రేస్టధర్ముం హిమన్య తే. నకించిదపివ ర్లేత రవాన్యం తస్యమానసే ఆత్మ సంస్కరణార్థం యః సంసిద్ధః సతతం భవేఠ్‌. హింసయా యది (ఫాస్యేత న్వర్గం చాపి నకాంతతి సళ్యాహింసా వళారూఢో యఃన నత్యా[గ్రహీమతః. టట లోలో లొలొ లో టో టో టట పోపోపప్యోలోపన్ప్పుట్పు్ను్యుడ్యుటుు్పుట్పున్త పస నయోకటలోపవోకుపోరయోకువోరుోరోటోరలోటుతోర్యోులోప్కత్యాక్య్య రోడ వారన నతో చతొ లో యో టి

శా వ్యాంజలి శే, వేం. నృ, అప్పారావు బాట ప కొటలొ టగో గో ోపోరపోరర్యోర్యటోర్యోలోగోరోరలోపులోరలోరులోపులోపుోటుకోరుోర్కులోలోగుగోనరోున కులు లడన్యుతా నవ న్యతా్యడ్యవన్యన్యూన్యతాన్య్యతననానడా ననా ్యాడోబక్యాల్యుక్యులనూ. సళ్యా[గహో విచిళా(న్త్రం వయోజ్యం నర్వధాఊ&తా (పవ్భాతన్య (వవార్తుశ్సయత్‌ (శేయస్క రముచ్య తే. వకస్యాపి వ్యాసృగ్బిందో:ః పాతనేన వినారణే సచాత్యుజ్ఞ వలమేతదై్వై దదాతి ముచిరం జయం, వతన్య విని యోగః స్యాత్‌ ధర్మ యుర్రేహి శీవలం యస్మిన్‌ న స్యాత్‌ రహన్యంచ వందనం సత్యగోపనం, వకోపినిష్టయాయు కః యది నత్యా(గ్రహీభ వేత్‌ అలం విజయ సంపావై ధర్ముయుద్దే ననిశ్చయం, “వా స్తికాలావధి స్తస్య న తవః తమకతావధిః అతః సత్యా్యగహే చాన్సి కచాష్యపజయః క్వచిత్‌. అ క్రోధ ద్వేమకుద్దస్య సత్యా[గహరవేః పురః అజ్ఞానాంధం తమః సర్వం వజ చి త్తంచభిద్య తే స్వార్థ త్యాగి వినీతళ్చ తమాచాన్‌ శ్రద్దయాయుతః నిరేతః పురస్కాశేయః నస సళ్యా(గ హీమళః, పుణ్య కా ల్యేషు సాంగత్యం పావైరసవాకారితాం సత్యాగహీ కరోత్యాకు (ప్రమయు క్ర మనాఃనచా, 63

శా వ్యాంఅలి శే వేం నృ. అప్పారావు అధర్మం యక్విధానంతు శే నై వాసవాకారితా అధర్మళకారి విద్వేషీ న భవేత్‌ న కచాచన. నత్యం వా భాంతి మూలం వాభ యం జ్వేషన్య కారణం తస్మార్భీరో రహింసా సా వోగ్టమపుష్పు సమామతా. అహింసా కధ్యతే ధైర్య పర్వతాగశిభోపమా యనూ నిరాయుధో భూత్వా శతో రభిముఖం (వజేత్‌" యధాహి సర్వాః సరితః సమంతాత్‌ ఆగళ్యవార్థిం (ప్రవిశంతి నిత్యం తథైవ సత్యా[గహిణః నమస్తాః చేష్టాః పరబవ్మా పరాభ వేయ.8. గే రాఎనీతిః సదా దేళ కే.మార్థం నంపవర్తతే సత్యం వినాతు న శేమః తస్మాత్‌ నత్యా(గహీభవేత్‌ * మ సళ్యా(గవాః (పోక్షః వైనం ప్రాప్య నిధ్య తే ఏశ వాలంబనో భూళ్వా శాళ్వతం జయమావ్ను తే. న. భ్‌

శావ్యాంజలి అవు అన్తా

బౌల్టంకొండో చంద మౌళికాన్త్ర [కుంగ హిమూ ద్రిళ్ళంగములు-కొండల గుండెలు కూలిపోయెుంది క్కుం గనలేని పకులుగ గొంతుక బించుక నేడ్చి యేడ్చి క న్నుం గవలన్‌ నము[దముల నోడ్చెను విశ్వజనంబు- భారత (పాంగణ మెల్ల జీకటులు ఐ ర్వెను-రాలితివా మవోద్యుతీ ! ఒక యొయ్యారము ! ఒక్కరీవి ! ఒక్క వోసోన్ముక్త జీన్మనవం తిక గిర్వాణము ! మాటలో-మనమలో--తీరై న నీ చేతలో (బకటన్ఫూ ర్తి వహించ నిక్కముగనే పక్కాబి కారీలలో నొకటో వాడుగనుండి మాతృవృదయాహూ య పనన్నాత్శుదీ పకళాముగ్ధమవాన్సు పట్టితివిగా ! బాపూ 1 నేటి "శేమైతివో [1 శానేరావిక నీవు స్వర్గమఖగర్చామేఘ గంభీర ఛా శానాదయిలునీ గళా[గమున నిచాణంబులై నేటితో శే నీతోనె లయంబు జెందినవి, రానేరావు జీవచ్చవ (పా+ చేతను లేమిగా గలవి వర్హాశాంతి వీవేచనన్‌ !

65

శావ్యాంఅలి అెల్లంకొండ చంద్రమౌళి శాస్తి,

లోప యోంలోపోపోతోనలోటోుటోటోరయోయోరుపోపోపులోలోక లంలో టుగటటోలోకలో లోకో టో పటటెనటోోటో టోటె టటటోంటోపకోక

పోయెను వేల యేండ్లకును బుట్టల పున్నెము! చేయిజారియే

పోయెను అతలన్‌ గొలిచిపోసిన పొందని వెల్లు ! రాలియే

పోయెను కోట్లు గుప్పినను బూడని వజ, మయో ! దరిద్రనా

రశాయణమూ ర్తి! నీవగుదువా ఇటులెంతగ 'నెన్ని యేడ్చినన్‌ !!

తీరములేని దుఃఖజడధిన్‌ ఐడె నన్వజగత్తు ! ఎంతకున్‌

దీరని చింతచే భరతదేళ కిరటము[వాలె! వాంతక

(వేరిత మృత్యు ఘోరపదపీ పరిషిక్త తనుర్వి ము క్తజీ

చాళవ మెన్నిలోకముల కావల(మోగెనొ శాంతినూ కృముల్‌ 11

ఇప్పుడెగాదు నెప్పటికి నేనియు నేగతినై న నీ మృతిన్‌

"కెప్పిన నేడ్చిపోవుదుము ! సిగ్గుక మగ్గి శిరస్సునె త్తగా

నొప్పదు బుద్ధి ! [కూరమగు నూవా యొశర్చిన పాపళర్ము డీ

ముష్పున దేశ గెంవము ముంచెనటంచు తరాలచాకనున్‌ 1

ఊహలకందరాని కరుణోదధివై, పరచాశ్యబంధన

వ్యూవాము అంచి, భారతి కపూర్వ విశాల యశఃపళాకికా

వాహులనె త్తి, మాతృపదపంకజు పూజను 1వాలినట్టి నీ

మోవానధర్థుమూూర్తి కనటోలునొమాకు--దరిదకోటికిన్‌_!!

పసుపు పస పపనసపససపపసపసన సనన సన టట ళ6

శా వ్యాంజలీ కలవటపు రామగోపాల లావు యుగయుగమ నల సారాంశ మొక్క (బతుకు లోన వెలిగించి, మానవలోక మెల్ల నొక్క దీనార్త హృదయమై యుడుక నేడు తీరిపోయెను మన పెద్ద దిక్కు కావు! పావనమైన నీ చరణ పంకజసేవకు నోచుకొన్న మి (శావళితో, స్వతం[త భరశావనితో, నివామెల్ల నొక్కళే కోవగ, నిన్ను మున్ను కనుగోనివి కన్నులునై త మార్తితో జావురుమన్నవో భువన జాంధవ ! యొక్కడి దిన్యఐంధమో | శామాయణమ్ము మేమే మారు శాలాన దయచేసి చూపింవ దలచితేమొ, ఆ నాటి గీతల శాచరణాన్టాలు రచియించుపని మిగులయ్యె నేమొ, దూరాల నుక్కులిత్తులు మూల్లు “ధమ్ముమ్ము" పుట్టింట జెంపగా బూని తే మొ, సీలువ రండవ సంట చివురింవ, గుండె నె త్తురు వోయ ధరణికి తిరిగి తమొ, ౮69

శాచ్యాంజలి కలపటపు రానుగోపొలళావు

దై న్యమున మూల్గు భరతాంబ చానస్యముకక్తి

జీ నిపుజడే దరి దవారాయణాఖ్య

'సెన్నొ యవళారముల దీరకున్న కార్య

మీటుల "అమ్మీ" దినాన పూంంచినావె! పలువుర దివ్యమూ ర్తులను బట్టుచు హింసలు పెట్టి మట్టిలో కలిపినమీద స్మారకపు కట్టడముల్‌ రచియించు పట్టులన్‌ 'జెలినియు నింక నొక్కపరి దీరుప జూచితె! నిన్ను గూడుయే నీలువొ, మసీదొ, మందిరమొ చేసి యధావిధి విస్టరింతులే ! ఒక్కొక లేఖ భారత నవోదయ రూపము దిద్ది తీర్చుచో దిక్కుల మానవాభ్యుదయ 'శేజము నింపుచొ, కుంకుమారుణం ఐక్కట తక్కువాయెనొకళొ యాలసమున్‌ నసహియింపలేక నీ చిక్కని గుండె నెత్తురులె చిప్పిల జేసి సమాప్తి (వానితే!

జాపులేడన నేదో యవాచ్య మాడి

నటుల గుండెల గుండించునయ్య వాణి

ఈ కనుల చీకటుల గానుపింపకింక

దివ్య సంటక్రాంతివగు చిరంజీవి నీవు ! బి పోటటుకుటటుమ్పున్యుటున్కు్యల్యుయ్యో్యాలొప్కటరుకలోర గ క్యోషుకోకుర్పటర్పతర తురకల కోట లఆో.

70

శావ్యాంజలీ కలవటవు ఠరామగోపాలళావు సీలువనేసీన నాళము చేసినాశే జీనమును ? లోకమౌఢ్య కా వేళచరిత నిట్టులింకొక్క చారుణ ఘట్టమౌనె గాని, చంపిలె, చంపగా గలరె నిన్ను ! ఖా

శావ్యాంలలి ఇరలీ ఖై ఛ్రరివండా అన్న)లన్న్రామి నేనూ నీ రణోన్నత్త గానం విని పులకరించి రణోన్ను త్త రణ డిండిమ ఛ్వానం విని జలదరించి జలదరించి కళవళించి రణభూమికి పరిగెత్తాను, పామోణ (పాళకారం మంటిబురుజు కంచు కోట నేనూ వొక కేనరినై లంఘించాను. నీ శంఖం నినవె స్తే నీకను లాదేశి స్తే నీ తరని గరి సే జి ఘన లలత టోలు లోరులోపు లోలో లోలోపల లలో పులో పటల గ్కలోక్క లోపులో నో టునోరులోర్యల పోపులో లప ోొటో పులో డోప్పులప్పుటప్పుల్పాాడసాలన్యటా్య్యలు. (గ్గ

శా వ్యాంణలి వురివంజా అస్పలస్వామి పసపసపపససపసపసప పసన నమన ర ర. నేనూ వొక [వళయానై న్న (వళయాన్న్నై విలయా నై. త తి బలిపఠ (పాంగణాన నిలబడ్డాను. నా తమ్ములు కూడు లేక చా తలులు గుడలేకో ని! (౮; గుడ లేక (౮ కూడు లేక కూలి లేక విలపి స్తే దిక్కులేని కుక్కల్లా కుక్కల్లా మరణి స్తే నీ వృాదయం నవనీతం నీ హృదయం కలతపోయి- కలతపోయి కంపమెత్తి మాకోనం, నాకోసం ఓహో, నా సేనానీ! లొలోటో లోప యోరటోయోయోరరయోరట్యుతు గుంటల లుల ననున ర చుడు డ్యుడ్యుడ్యుడ్నుడ్యుణ్యుడ్యున్యుర్యా్యార్యున్ను లు నుుత్యట్యున్సుడ్యుర్యాల్న 73

శాజ్యాంజలి పురిపండా అప్పలస్వామి చాకోనం ఈ నా తల్లులకోనం ఈ నా తమ్ములకోసం నీ శంఖం పూరించి నీ ఆరదం నడిపించి రణరణరంణ రణరణరణ రుణర్సుణరుుణ రుణం రుణా రణోత్సవం రణోన్మదం ములోకం "వెలగించి యలు ళం వెల గించి ళు కుళ్ళగించి- రథివైై సారథివై న! నా దేశం నడివీధిని గటట టట కోట టోటోపటోటు్యలోస్యలోప్యోరలోర్యోప్యో గరప రోల ్యుటుర రోసు టప టోుంుతరలోోోలోకటలోన. 74

శాచ్యాంజలీ వురివతడా అన్నలస్వామీ నవ తేజం స్వాతంత్ర్యం నా తమ్ముల నట్టింటను నవళేజం వెలిగించాలి నీరథ [కీంశా రావం (హీంకారం వుంశారం గణగణగణ గణగణగణ నీ రథ ఘంటారావం ! అది అతయతూణీరం అది రాతన విధ్వంనం ఓ భండన విజ్ఞానీ | ఓ విన్ల వసేనానీ | ఇది యుగోదయం ఇది నవోదయం ఇది శుభోత్సవం ! తంతాను 78

శా వ్యాంజలి పురివండా అప్పలస్వామీ యుగోదయం ! నవోదంకం ! శుభోదయం ! ఇది వావ్‌ళ్వం ఇది నా దేశం ఇది నా సంఘం నా విశ్వం వా దేశం వా సంఘం, ఇదీ ఇదీ చనా శాంతీత న్వర్షం, ఇదే ఇదే చా సఫలిత స్వస్న౦. ఇతడు బాపూటి, బోసినవ్వుల తపస్వి భారత మవో స్వతర్శిత రణాంగణమున సర్వనేనాని, నళ్యా[గవా పణేత సర్వ సర్వంసవో పరి_కాణ కీర్తి, 76

కావ్యాంజలి పురివండా అప్పలస్వామి

ఈ అవతారనూ _ర్లి నొగిలింపడు శాతనమాననమన్ము, ద్వే

షి0పడు ఆతతాయినయిన్‌, పరపీడన నై పలేడు, (వే

మాన్త్రృమదొక్క శే ఇతని పాకుపళా్యన్త్ర్యము, గెల్పెళాక ఎ

న్నండును ఓటమిన్‌ గురుతెరుంగడు, ఈతనికిన్‌ నమస్క్ఫృతుల్‌. 77

శాచ్యాంజలి రరర రయ రాయా రోరాయయాయయోయ యోయో వ! వీడదురొవు రొమరొని హింస నంటక రణము జయించు యోద్ధ స్వార్థ మెరుగని సంపన్న వై శ్యవరుడు మతము గల్లియు సర్వసమ్ముత వివేకి ఛావుచే జిక్కిపోయిన 'దేవుడతడు. (ఆకాళవాణి సొజన్యంతో) లంలో టొ టోలోరపోపపొోటపో టోలు పోపులో లోయను కోపుటోరటోకయోో లో పరోరో లోటులో టో టో టోటె ఆటొ టోటోటోటో టోటె గా

-శావ్యాంజలి నా వొరంి వ్రదఖ్లో త్తం "జాతి పిత వంచు, నేతలు జోతలు తోమాలె లీయంజొక్కు. మవోత్యా ! శకాతయ శళాద్ది పూరికి "బేతులు సాచెడు మనుమని జినపుచ్చకుమూ ! శటింగొల్లాయి-, తువాలు, సంచియు భుజస్కందంబునన్‌ -, రొంట6 దూలం గు,టయిమ్‌పీను-, నులోచనా లె కనుల-, ఆకుం కెప్పులున్‌ గా ళ్ల-,చ క్కటి వేసంబున, "కోల" ఊతను [బిటన్‌ కా లెద్దుగారించి, ఎ శ్కటిం గోరాడిన గుండె నిబ్బరము వాకాంఉ&ంచి, కేల్‌ సాచితిన్‌. 79

ఇా వ్యాంజలి వారి పురుషో త్తం నననననయ రరర రరర రాలరూలోవ తలారా *“నాశాళ'యొ, '"నెటాల, మొన- ఎఅవాడ్‌ నైన్‌టాల్‌ జయి శ్లిన=- ని. లా కాళోద్దుర గర్వఖర్వ మిహిళాహార్యా[గ మందైన-ని ర్భీక (పకియ- పూర్ణ పుం_న్త్వమున మూర్తిన్‌ బెంచి, . ఎస్కార్‌ శటన్‌ లేకుండన్‌ వివారించు 'స్వేచ్చకయి, తండీ నిన్ను భితంచిలిన్‌ - వంగిన నేమి? నడు; తలవంగని యప్పుడు-పండి వెండ్రుకల్‌ రంగఅనేమి ? గుండె రుధిరంబు మెటుంగు దొజింగనప్పుడు- ఊ ప్పొంగుచు (మింగ వార్చి పడబోయివనేమగు ? బోసినవ్వునన్‌ భంగిలునాండు; దండిదళవాయి ' మగంటిమి-వాక్కు గో రెదన్‌- మృత్యు కన్యా పరిష్వంగ నిత్యభోగి చిచ్చు, జిచ్చట గుండ్రను మెచ్చు-కాని తలపునంగొనండు, తలిరు తల్పంబు' లనెదు- శాత ! నీ మకుట మెవడు, తల ధరించు? పరకలు పావులా ? కొలతపా[తలు-నిండు స్వరాజ్య భోగ త త్పరుండగు వ్యక్తి పూర్మ్శబలి దానము ణాందగు అన్నధర్మ మా చరణమునందు. జూపంగల నైర్య వితీర్ష సము[ద! ఆత కౌ తై ణ సిరిగొను హక్కు మనసలకు6 "తెంద6 డలంపమ |! న్యాయవాదివై. 80

కావ్యాంఅలి వారి పురుషో త్తం నడిపిన యుద్య్గమంబులు, జనంబులొనంగు విరాళ సంఖ్యలు వ్‌ ఎొడవువ సాగినన్‌ 'జమిల మొ శత్తముచాటదు ఖర్చు-ళాకి దీ శ్పుడము మగండు-మా గడవ (దొక్కని, అర్థికనూ[త మగ్గామే శ్చడ, వెలిబుచ్చవయ్య ! గుజరాతు వణిబ్మణి, వాంఛి కార్థికిన్‌. శొండొకంజెవ్వ(డే, అయిన గూటికి గుడ్డకు మోమువాచి, ఈ మండలి. గంటనీరిడిన మానన ముమ్ములికంబు( 'జెందు, నీ గుండెల జాళిలోన నొక కొంచెము పాలిడి-నన్ను, నల్లరా గుండు-మనుష్యు( "క్రేయుమ ! అకుంఠిత రామ జపా[పభావితా ! ఆడిన యాట, ఆడం జతెబయి గూడదయొన్‌; మటి వంత పాటలన్‌ జాడ6(గ గొంతురాదు; చిలువంకర నవ్వులు, నంగి దండముల్‌ గూడ మనస్కరింపవయె; కోరివదేమన ? అంతరాశ్తతో ణ్రూడు స్వతం తతవ్‌ నిలుపుకోందగు స _త్త-మవోత్మ 1 ఈగదే-. శాయవచో మన (శ్ళమలం గన్నఫలంబు-నస్వరాజ్యమున్‌ , తృణ పాయముగణాం దంజించితివి; పావును వంతును గోరంలోవు; తూ ( ల్‌ “వా” యెట పొల్లు గన్ఫడని సంయమ శక్తికి మోహితుండ నై చేయి మొగిడ్భ్చు వగ్గు, నను, సిగ్గునం (దోయకుమోయి ! చోవానా! రా ర రామాలయాలు టాటటాబామనమమమమమమమామమసముమిసమిహసహముమాహుహముమినముో 81

శావ్యాంజలి చతర చల చ చనులు చుడుతూ యోోయోోయయాయాయాలు =౨ ౦ తడణీయారొం రామశత్భృష్ష్‌ కర్యు ఘోర దురాగలలబులకు మోణిగలంబు కలంగ, బోధనా సారముచేత శాంతిని [పసారము చేసిన కర్మ్శభూమిలో భారతజాతి ఘాతకు(డు భారత జూతి పితన్‌ వధింప(ంగా, ఛారుణి (క్రుంగ లేదు; రవి తారక చం[దులు దుల్లి శీలొకో 1 అఖిల విశ్వారాధ్యుండైన (శ్రీకృష్తుండు వ్యాధ కాణమున నిర్యాణమందె, శాంత్యహింశా ధర్మసంస్థాపకుండు బుర్దుం డొక కుదు కతమున నుర్విలానె, న్నేవాధర్శు మువన్యసించిన జీససు సీచమానవులచే నివాతుండయ్యె, దీన జాంధవుండు గాంధి మవోత్ముండు మ శఆాంధునిచేత గ తామండ య్యె, ఖ్యాతజీవనులై న మహోత్కు లెల్ర నీచమృతి బొందగా దై వనియతి కలదొ ! కాలగతి నడ్డువారి కీ గతి కలుగునా! ఎదియు గమనింప కిటులె తివే మవోత్మ. నన్‌. చతపపు్య్యులపుప్యులపు పోరులో రంగులో రురు లోపరోర్యడోర్య డ్య బడప్యల్యో ప్తుటటోపులోురోషలోనోరతోోయోపడో లోట టా కాయలతో. 82

శావ్యాంఅలి గడియారం లామకృష్ణళర్మ పారావాకము మేరమీరిన, జగర్‌ వ్యాపారమే మారిన్‌, శారానాథ దినేందు లాగిన, అసత్యం బెన్నడున్‌ ఐల్క-వే, నూరుం అాతిగ వత్సరా లవని మందున్‌ శాంతికై యంచ్చునో 'రారం బల్కియు వాంతచే.బడి మవోత్మా! మాకు లేవైతివే. ఆంగ్లేయ కపట తం(శాళిచే రాజిమి న్నంటిన చిచ్చు చల్లార లేదు, జిన్నా నిమిత్త విచ్ళిన్న భారత మాత ఛాష్పాంబు లరికట్టంబడంగ లేదు, మత పిశాచార్చిత మానవాగాథ ర క్త వవావాంబు లింకంగ లేదు, మాన వాకృతి ఘోర చానవా కల్పిత వోవోని వాదంబు లణంగ లేదు, (పాణముల నొడ్డి కన్న న్వరాజ్యలత్మీ కల అరిష్టంబులై న వై దొలంగ లేదు, లాధ్యతలు పీక్తి అత్మ విశ్వాస మంగి తీరుకొచ్నా వె నీవు గాంధీ మవోత్మ ! పపరరరరునచ యో వర యోయో లోయ యవూయోయయయయోయయోతాయోాయా రావూ రాయత లాయరు యపోయాల త

శా వ్యాంజలి గడియారం రామకృష్ణళర్థు హింసాహింనలు దైవ నిర్మితము, ెందేనిన్‌ జగంబందు నొ పింసాహింనలు వేరుచేయంబడెనే ? ఎవ్వారిచే నెప్పుజేన్‌ ? కంపారాతియు హింస ధర్మ మనండజే గాంధీ మవోత్మా ! జగ ద్ధ్వంనంబు౦ బొనరించు వటి శెదురిదంబోయి ఇక్లైతి వే | శాలను తీరివచ్చి, కులకాంతల శీలము. (గూల్చి, బాలికా

జాలక జీవముల్‌ గొని, అపారముదంబున జబిందులాడు చం జాలుర రూపుమాపకు. డటంచని పల్కు శ్వదీయ పూత వా క్యా (గ్రహింప లేని మన'జాధముచే( గడ కేరి నాడ వే!

ధర్మో రథరి రతఊతో” అని పవిత్ర (గంథముల్‌ వల్కె, నా భరో ద్దారకులాడి, రిన్నియు వృథా దంభో క్తులే అయ్యునే | ధర్శార్థం బమవుల్‌ ద్యజింపంగల మా తండ్రీ! నినుంబోలు ఆ ఛర్మ_తాత ఎవండు లోకమున, ఆ ధర్శాంబు ా నెట్టిదో, ఆదివర కే విదేశమొ, అహీన గుణాఢ్యుల, శాత్రునే _త్తలన్‌ సదయ మత(ప్రవ_క్తలను చంపి కళంకితమైన గాథలన్‌

చదివితి, మింతెకాని మరి స్వప్న మునందును భారశావనిన్‌ ముదుసలి తండ్రి జంపు మత మూఢుండు గల్లుట ఎంచియుంటిమే.

84

శావ్యాంజలి న. =*లి లౌ వరాళలోం తోపొలిక్యష్ణ్ట మూర్తి ఎవ్వాని 'లేనవ్వు లీ ధరా దేవికి శాంతి పాళంబులన్‌ జదువుచెప్పె; ఎవ్వాని చేంతలు హిందుజాతికి. బూర్వ బుషుల వర్తనమును 'బుజువుి చేసె; ఎచ్వాని వాక్కులు హినుక రాలంకార రోచులై యవనికి రుచులు నింవె; ఎవ్వాని జాగ త్త హేలానముద్ధళాం న! అ గ్గులకు భువినీ (శాణగొడ్డమయ్యె; అట్టి వర యోగి గాంధీమవోతస్తకుండు మహిత సత్యా[గహోజ్జ వలి మంత దష్ట్ర అ[గనాయక మూర్ధన్యుండశని నెంచ భారళాంబామర (దుమ ఫలముగాటె ! టో గపలరపుగొోపపొ పోసుకో రోల యో టకుటో టల టోటల్‌. 85

శావ్యాంజలి పరాశరం గోపాలకృష్ణమూర్తి రామభ క్షు( డొకండు పరా కమింప గుండె శల్లడమ య్యును, “'కుజనతతికి రామభఖథ కుం డితండు పరా[కమింప గుండెవై జేతులమలెను *'కుజనతతికి, పంచళరుండు గానోపుం (బపంచ మెల్ల 'మోపహపడి యను మా గాంధి మోవానునకు, నరన వచనాళి యలరు (వసవళ రాళి, కనంగ రాట్నంబు పుండేకు కార్ముకంబు. నర్వద్వీప సమంచితాంగ్ల విలసత్‌ సా[మాజ్య ఛాశయళా గర్వ కౌంచ విదారణోద్దత తర నృంచావతారుం డిలన్‌, పర్వారంభ విజ్బంభమాణ జనతా (పాంచత్సము | దేందుండ్రై పర్వించెన్‌ దళదిక్కులన్‌ ఘన యళః పాటీర సౌగంధ్యముల్‌ అతని వ్యాదయంబుకుద్ది హిమాలయంబు 3చండకర తాప భవశార్మ్య ముండ దేని; అతని గాంభీర్య నుంభోధి కమర/గలదు చారుణౌర్వాగ్ని చానిలో6 దలంగెనేని. కేం కుజనతచ్‌కి ఆ దుర్దనులకు, లి, కుజనతతికి == భూమి వైంగల- జనులకు, 9. కఠినమైన పన్నులు చెల్టించుటవలన+ గలుగు కృళత్వము గాంధీజీకి లేదని ధ్వని. చరయలు లోలోపల టర టలోపపోొస్యటటలోసోపపోకతోస్కుతోపతో రోను వోప్పటన్యటనటోన్యలను నోరు కోప్యన్ను లుల పోపు టోపులపతపు నలరు క్యమ్పో లాగ తోటోటోలొలు. క్‌

కావ్యాంజలి వరాళగం గోపాలక. ఏప్పమూరర్తి అ అటి ఆశని జగ మెల్లి( నొలిచె మవోత్ము. డనుచు రామ నామక కల్ప కా[శయము కలిమి; అతని కీర్తి వల్లరి భువి నమరయయ్యె 'నత్య" వర మధానేక సంజాత యగుట. చాటుచు రాట్నముపన నా రాటము లెల్లన్‌ దొలంగంగ, రాబుషిమై య ప్పాటను స్వాతం త్యపు పో రాటమ్ము నడపిన గాంధి కంజలు లివిగో ! ('అకాళ వాణి” సొజన్యంతో)) 87

శావ్యాంఅలి -*అలీదో మవోకాణి వోంఠలిరాళ్తు ఒక మవా త్త దివ్యాం జనిత గాంధి సందేళ మహిమళచే భార కావని పరత 0(్యత తమను చించి ఉమ్మక్రీల జల్లె. ఒక్క- అపూర్వ అహింసాత్మిక గాంధి సిద్ధాంత (వయోగబలిమిచే 'బద౦ పారిరి రవి అ న్తమించని సామాజ్యపతులు 88

శాచ్యాంబలి మవోశాళి వేంకటరావు.

ఒక్క నెత్తుటి బొట్టు రాల్బని బాపూటి ఘన నత్యా(గవా నమర కతన మోకరిల్లి ధాి వీన [మ గా(తయగుచు, అటి

లు అహింసాతృకుండు శాంతి సందేశ మూర్తి గాంధి మవోత్ముడు అసత్య తమమ్సనుండీ సత్య తేజస్సు పిండి సర్వధాశ్రీ (వజకు పంచి యిచ్చిన ఘనుండు. అటీ

ల మహోద్యముడు వన జనంకల్పుడు

89

శా వ్యాంజలి మవో కాళి వేంకటరావు

మవో వేదకుడు

ళ్‌ రగ్హ్రైనమర్జుడు

అజాతళ (తువు

సర్వేశ మార్గదర్శి.

అట్టి

బుద్ధ (శీస్త

శళంకరాచార, ల్‌

భావ వీచిశా

నమన వయా చార్యు

గాంధి మవోత్ము

గన్న మాతృభూమి

శామరాజ్యానుగామి.

అట్టి

పురోగముడు

మవోమా (తుడు

(న జ్లూకాయుడు

మవోఛార్మికుడు న.

90

శావ్యాంజలి మవో కాళి వేంకటరావు హమసససససమససమమినమసిమనసనససమిమసమమమా మామల టట టన ర నిత్యం నృరణీయుడు నిరతం పూజార్జ్ము డు. వినా మవోళ్శా లేదు నవ భారతం వివా మవెళ్ళాా లేదు స్వరాజ్యం నదా మవోత్మా స్మరామి టట మమమమనసమసమమమసమమమసమనమమబమమమినన నమమ నమన టయ టాటా టట టట య!

శా వ్యాంజలి చత పోరులో పరయ యోయో గరా ోటాటటాటాటాటాలయంలటటటొటయయయాాంా ఓం (శ్రీరొమళనచం నత్యానారాయణి సీ చాళించిన శామరాజ్య మది శానే లేదు, ముందెన్నడో ఆవిర్భావము చెందు నాసయు వృధాయయ్యున్‌ గచా! జాతిలో నీవాభాన మభావమైనది, నళించెన్‌ ళ్యాగ శీలమ్ములో శి జేచా ! ధర్మము నుద్ధరించుటకు జో్యోతిర్మూ ర్తివె రాగజే! కులతత్వమస్చలు వెచ్చరిల్సినవి, వాగూపమ్ము లై పోయె, నీ తులు, కార్యాచరణంబు నన్నగిలె ధృత్యుత్సాహముల్‌ చళ్చి పరా కిలమైపోయె నమొజ జీవనము, సంకేవ మ్ము, సత్యం బహీం సలు మీకాలపు మాట లిప్పు లిమిశువన్‌ చాశునీ గడ్డవె. నీతిని పాతిపెట్టి, అవినీతికి హోరతి పట్టి, పాపపున్‌ చేతలు గజైకట్టి, గుణశీలము లావల నెట్టి, నె త్తినన్‌ చేతులు ఇట్టి, దీనజన సేవకు నీ వథ మొల్లనట్టి, దు ర్నీతుల నొంపగా నవతరింపుము జాతి తరింప జాపుజీ ! నిన్ను చేదేతు?న్‌ చంపుకొన్ననాణె చచ్చినది జాతి, జాతి యుజ్జ్వల యశమ్ము నాశనమ్మయ్యు. మరల (పాణ (పతిస్ట సేయగల గాంధిదేవ ! విచ్చేయవయ్య ! తండోప కోటలో యతో లోపం టో వోపపోకయో నా అటో టోయొ నతో చోర దొటొయోటోడోయోడో లోనో. ౫

శావ్యాంంలి తిం వల్ల లమ్యలి వోంఠథవాచుమయంతోరావు అది నరాంతకుద్వేషోన్మ త్తపు కృత్యం అది పాణాంతకు మతోన్నాదపు కృత్యం అది కాలాంతకు విక టాట్టవోనం అది దేవాంతకు వశయకాల "వేషం, అవి భయద ఘనాఘన గర్జనల్‌ అవి క్థూర దంష్ట్ర ఘట్టన ధ్వనుల్‌. అది మోశాటవీ దవ్యామాన చావానలం అది (శూశానుర వాన్యమాన వోలాహాలం, అది మత కాసారమున కుళ్ళిన వ్యొత్ప(తం అది వర్ష సాగరమున (కుంగిన వ్యాద్యం[తం. అది హృదయ విచారకదృళ్యం అది అదయు నవిచారక కృత్యం ఆది అహింసకే మారణహోమం ఆది ఆత్మీయత శే తీరని జూమం,. త్ర

శావ్యాంజలి తం వోతువాబి ను(అవ్యాజ్యళా(న్త్ర పళ్విమాశకలంకార భాజమెైన భూధర (శేణి నూగాడు పుణ్యనరసి లో జనించి నిండు సొగసు లొలుకు సొగ రము నధిష్టించు పూర్మ్మ నిర్హ్రరిణి పగిది. భావలగ్ను మ్ములగు పూర్వ వాసనలకు స్మృతి పథము్మును జూపి అ స్మేరగతుల నంచి లంచెల మీద రయమ్ము జూప వెడలె మవహానీయమూ ర్తి విన్వీథి గోరి లేత వయమన పూలన లీక గతుల (తిప్పు చుండగ వారినే తేరి జూడ చాపుననె నిల్చియుంటిమి; చారిలేని మమ్ము సరి జేయక యె, మధురిమముగోరి, రివ్వుమని 'వెడలిరి నాడు; లీలవోఅె జగమను జవనికల న్న్షై సాగనిచ్చి పూర్ణ జీవితమైనను పొందకుండ ఏలనో వారు వెడలిం ఆభథియ లేము న!

కావ్యాంజలి పోతుహాచి నుబవ్మైణ్యళ్నెస్సి; శశికళకు తెలిమబ్బు వేసటల గొలుప 'మేలిముసుగంచు, సౌందర్యకళ యటంచు, పొంగి పొర లెడి మనుజుని బుద్ధి పాట వమును కొనియాడు వేకుక వరలుచుండ. అళనిఘాతము కూళల్చినా విళశదమైన మావి మొగ్గను; స్మితవదనావత౦న మీ భరతభూమిని వదఠధి ఏగనెటకొ నవ నివాసము నర్జించు భావమందిం జన్మజన్భృ లనుంచి వాసనలు రాగ నెతునీ సౌవ్భాదమ్ములు వృద్ధి ననుభ వించు ననుచు; కాని వ్యాదయ పీషలొన చిత్త సంన్మృతి శాంతిని చిదుపు చుండు. పాడి యావది తన లేగ (పాకులాడ వత్సలత జూపి చల్లగా వరలునశ్షై జగతి నొకనాడు (ప్రేమతో సాకి నాడు; శానీ నేడది కన్చించలే నిజేమో!

95

శా వ్యాంజలి 9 నోరి నాగభూషణం శాంఖి సందేశ మిచ్చిన - నజ్జనుండు ! 'బేళ చాన్యంబు (బెంచిన = ఆగువదారి! భారతీయుల సద్దర్శ - మార్గదర్శి | గాంధి. బోలిన మనుజులు = గలలరె భువిని? (7అకాళ వాణి సౌజన్యంతో" న. కఫ్‌

కావ్యాంజలి తా టీత్‌ లో నత లగౌారాయతావార లి అల్లి ధర్మరాజు వెలటింగి నట్టివా-డు తిక్కవార్యుని పుణ్యానం 'ఇలుంగువాండు. నీ యహింనను నీ నీతి నియమములను బట్టీ యాతడు నిను గు ర్తుపట్టం గలండు. పాయక పారతం[శ్య ముడుపన్‌ బయిళె త్తిన యట్టి నీ యహిం సాయుధ మ పధృష్యము మవో విలయమ్ముయి వికమించి అం గ్రేయుల జాజందోలినది; శేవల మీ వొక శాజకీయ ధా "రేయు.ండ వేమి! నా" డవతరించిన యే పరమర్షి వోగచా! అస్వశంత్ర మ్మైన యఖిల భారతజాతి బంధము క్రికి నీ వుపాయ మద్భు తమో మవోత్ము | (కొత్తదది; దయారన భరంతమౌ గంగా పవావా మడ్డి; ముంచివై చిని వముత్కుటా నై క్యభా వమ్మలన్‌ మెరక లొక్కుమ్మడిగను ద్రైతిక శక్తులు వా డొక్కసారిగా6 లెరింగిన (ప్రజ విృంభించి లేచె వ్ర

శావ్యాంజలి ఉత్పల నత్యనారాయణాచార్య కదురులాడెను రాట్నముల్‌ కవిని 88౫ గానుగలు నాడె నెల్ల రోకళ్ళు (మోగ నివీిడ గంభీర నినదమ్ము నీ ముఖోద్భ వమ్ము స్వాతం త్య శంఖారవమున్ణ మొరసీ. (శ్రీమంతులును (వజాసామాన్యమునఈ జేరి ఆధిక్యతల నెల్ల నడ(చినారు అ [గవర్షమువారు పారిజనమస్థల. గూడ్తి అభిజాత్యమ్ము చక్కాడినారు స్వాతం[త్య రణములో సగపాలు మాదని అబలలు సబలలై (పఫబలినారు యువజనమ్ములలోన నుళ్సావా ముప్పొంగి దేశ సేవకు బయళ్లేజినారు చాస్యము క్షికి పిమ్మశకే తనకు ముక్తి అని తలంచిరి నన్నా్యాసులయినవారు స్వయ మనువ్వీత నూత్న దచార్గనికమైన నీ మహోవదేశమున గాంధీమవోత్మ ! ఆఅని యంటరానితన మార్చి వెళలార్చీన యట్టి సంఘ సం స్కారివి మద్యపానపు పిశాచి నెదిర్చిన మాంికుండ వే పాఠ నహింసయన్న ననమర్జుండు పట్టిన యాయుధమ్ము "కా నేర దటంచు చాటిన మనీషివి జాతిపితా ! నమస్క్భృతుల్‌. 9కి

శావ్యాంజలి నా! అమరేంగదో మరల రమ్ము ఒక ఫామారు కరుణజూపు బాపూ! నూ'కేడులు మననీయని క్‌ లె రొచల మన్నింపవుము నిన్ను రాతి బొమ్మ చేసి నీ బాటనె మరచినాము నిరుపేదల నేలరాసి నీ "పేరును చెప్పువారి "నెలవైనది నీ దేశము ళోటి నరుల కడుపు కొట్టి కోటికి పడ గెత్తు ఘనుల కోటలె కులుకుచు నున్నవి బరువులతో కరువులతో (బతుకు పీడకల మొనది ఆర్హుల హృదయా వేదన అయినది అరణ్య రోదన నీ కలలను నిజము చేయ నీవే దిగి శావలెనిక చిన జనుల కొసగు (పాపు నీ కన్నుల జాలి చూపు ఖల

శావ్యాంజలి అమశేం[ద్ర లంట త్యుల్య లెంత తతటటరోటరో పలుక టోకటోటకోడ పుటట ర టో బరతోలగటాటకాయాలట టట ఆల్‌ లోలో భల వరహిత జీవితముగ చరియించిన కరుణాత్మా | మట్టి బొమ్ములగు మనుజులనే గటి వీరులుగ మలచిన శిల్పి! బ్‌ 'వెన్నవంటి మనసుతోడ కన్నతల్లి మమత తోడ బోనీ నవ్వు మోముతో మోసులెత్తు ఆళలతో మకుటము దాల్చిన చ[కవ ర్తిగా సకల వ్యాదయముల నేలు మూర్తిగా మరలి రమ్ము తరలి రమ్ము ఒక్కూవమూరు ఒక్కమారు | సీ రాకకు నిఖిల జగము నిర్ని మేషమై వేచెను నీవులేని భర కావని ని[దాణముగా తోచెను మరల రమ్ము వాపూ మావై కృప జూపూ! 100

కావ్యాంలలి 8౬ యడవలిీ దేవయ్య చౌదరి న! లి 'దేళోద్దరణ కార్యదీకనే మది నెంచి మస్థిరమగు శాంతి. జూపి యుండె నరయ నన్న్ఫృశ్యత యఘమని బోధించి న్యాయంబు (ప్రజలలో వ్యా_ిచే నె భనులకు సాధ్యంబుగాని సళత్యా(గవా స్ఫూర్తి జార్లోలిలోం జూపంగలి ౫ ఖద్దరు వ్త్రముల్‌ కట్టుచు. దానార్జి క్‌ న్వరాజ్యంబు మార్గంబు 'దెలివె దేశభక్రిని (బజ లెల్లం 'దేజరిల్లు నట్లు 'దేళోపళార మైన వివిధ మారములనెల జూపి సనా)ర్షదర్శి ల్‌ ంలు గ్‌ యయ్యె మన కెల్లి గాంధీ మవోత్ముడిపుడు, 101

కావ్యాంజలి ౨8 వె శీవాలో నుఖ్యిరామళాన్త్ర ఎవండురా వాొండు, గుండియ లెన్నివచ్చి కొన్తైరా, గాంధి గుండెల గుండు దెబ్బ; ఎవ(.డురా వాండు, గుండియ నేమిచేసి కో న్రైరా-గాంధి గుండెల గుండు దెబ్బ, ఆయయొు! చచ్చినజాతికి నాయు విచ్చి సరమ ధీరుండవై జాత కొఅకుం జచ్చి చళ్చా (బదికిన వాఃడవైై శాంతి నిచ్చి సాఉవై నిల్చినావళకే స్వామి! నీవు, తొలిక వాటమ్మున€ బంలుకరించును నిన్ను జాలగంగాధర పండితుండు మలి క వాటమ్ము పువ్వులు మంకెనల్‌ పట్టు జల్లుగా నీ మీద రూన్చిరాణి "2 హిందు"లో నమస్కొ- రమ్ము లర్పించు = నైైన్యమ్ముతో సుభాళ్చం[దబోను నింహాననమ్ము56 జేర్చి యర్హ వ్రంలిచ్చు. (గొత్త దే వేయదు డల్లూరి రాజు సప సస సస పమిపస సమనసు నమన ననమసమన నటట రర ర నం. 102

కావ్యాంజలి వై డిపాటి నుబ్బరామళా స్త్రి నరనం జేరిన సిద్దార్ధ శాక్య యోగి "తాను చెప్పని భక్షి త_త్త్వముం జెప్పి జాతి నడిపించి వావని సంతసించు వ్వర్గరాజమ్ము నీ వేగు సమయమందు. వడుకు నీకయి నూలు పిడుల ఐంభరవేణి రాట్నమ్ము-రంభ, విరామ వేళ; నులి వెచ్చం జేసి దొప్పలందెచ్చి యందిచ్చు మేనక ము[ప్పొద్దు మేకపాల నొలిచి భ(ద్రముచేసి యూర్వశి తినంబెట్టుం జాయ దేరిన వేలుశనగ పప్పు శామళభ క్తుండు దుగ్గిరాల గోపాలుండు పని వెట్టుకొవి 'రామధునుల' వినుచు మన రవీం[రుండు 'జనగణకుననుం' కాడు జాతి వాసించు సరికొత్త స్వర్షపీమ బోసి నవ్వుల వెలుంగుల దూసివోని తలంచు కొనుచుందు నవభారత (పళ స్త్రి, న సమసత ానాననానానసననననమపసననసననననన ననన 103

శావ్యాంబలి ఈద వోతువాబి నొంవళలివరొత్తు తరానీ కొక తార మానవుడిగా తరలి వన్తుంది యుగానీ కొక (కౌ త్ర జగం ఉగాదిగా పల్ల వి మ్తుంది గాంధీ జీవన మొక తరం గాంధి ఛ్యేయ మొక యుగం శాలంలో కలకాలం నిలిచేవి, ళూగోళమే శిరమెై చైతన్యమే నడశ్రై శాసనమే మామై ము కిమారగమే నూక అట లీ జత రూపొందిన మూ శ్టే గాంధి. రాజకీయ కంట కాలలోంచి ర కారుణ నేశాలతో గమనించి సరాంల ఆ ఆ హాహ లోలో పా సపోరర్యరోసరటలొటతోుాయోషోపుోపు రోప్‌ 104

శావ్యాంఅలి పోతుకూచి పొంబళివరావు భవిమ్యత్తుకు పటిష్టతనిచ్చి జాతి జీవన మొక పర్వంగా మార్చిన “నేతలకు నేత మన జాతిపిత. అణగారిన ధర్భుం నాట్లు పాచాలను “శెండు పొదాలలోసనే నడిపించి నడిచిన “నంభవామి యుగేయుగే” ధ్వనించిన మానవాతీత శ క్తిమూ ర్తి గాంధిమూ క్రి, శరాని కొళ ఆకార మానవుడిగా తరలి వమ్తుంది జగాని కొక వెలుగు ఉడి వానలా కుడున్వంది అదే గాంధి మూర్తి అదే గాంధి దప్పి,

శి0య్‌

శావ్యాంజలి తజ

చల్లా వ్‌చ్ళ య్యంవొ(న్త కడుపునం బుట్టినట్టి (వజకన్నను మీన్నగ సర్వ భూ 1వజన్‌ కడు నెనరొస్ప "రేబవలు కంటిని ఇప్ప విధాన గాచుచున్‌ పుడమిని గల్లు దేశముల (మొక్కులు గాంచిన సత్యమూర్తి నీ కడుపున6 వెట్టుకోందగునె గాంధిని భారతకీ_ర్హీరూపునిన్‌ అకాళమ్ము బగుల్బు గర్జనము? "జేయంజాలు సింహామ్ము, మై నా'కెన్‌ భీతినిగొల్పు సర్పమును. చా నమాంగమై పాదములొ్‌ ప్రాశెన్‌ (మొక్కుగ నిట్టి స త్త్వమయు నన్నావామ్ముతో.

గాల్బగా నీ శెట్లాజెను చేయి మానవుడవేని న్యానవా ? యీ వనిన్‌. శాల(గంథములోన రోజులు పుటల్‌ గా[గాలు పువ్యమ్మునన్‌ లీలం జూపుచు కృష్ణ పంచమిని చాలించెన్‌ బహిః కాయమున్‌ ఓలిన్‌ మింట గులాభిపూలు గురియన్‌ వహోయంచు ట్లీలోకమ్మున గాంధి కీర్తి తనువయ్యెన్‌ చేలుపయ్యెం బజన్‌. 106

శాచ్యాంజలి చల్లా పిచ్చయ్య శాస్త్రీ చంవం అెంప నసృజింప దేవునకె నిచ్చల్‌ చెల్లుగా కందు నూ హింపన్‌ మానవు. జెవ్వండిప్పనికి నోరీ * యెల్ల దేశాలం కా లింపం జాలిన ధర్మమూర్తి నమలువ్‌ లీలానరు న్టేల్కటా ఊ&ంపం జాలినవాని గాంధి నిటు హింసింకే కటా అాయివై. పోయెంబో యె నటంచు నెంచకుడు కా లోలేదు పోలేదు గాం ధీ యున్నాడు నమ_న్త మానసములన్‌ దెల్టీం (బబలోధింపం బై కాయం బొక్కని జారివై చి ధృతి వేగం జొచ్చి నా డెల్లచో వోయిన్‌ లోసెగ వార్చు నీరు [పజ నేళాంతమ్యులన్‌ జాజగన్‌. 107

శావ్యాంఅలి ౪0 వం నొఫరెడ్డే ఆరిపోవని వెలుగు చిమ్మి ఆరిపోయిన దీపికా! వాడిపోవని పూలు పూచి ఇఎాడిపోయిన వల్లికా ! నిన్ను కన్నుల చూడలేదు నీ వెలుగు చూచితి మవోత్మా ! (బతుకు తీవను గంటి నీనవ భావ సుమగంధములు బాపూ! పోరుబందరులోన నీవు పుట్టినప్పటి నుండి గాంధీ ! పోరు సల్పితివయ్య భారత పారత౦(త్యము తీరుచాక శేలుచూపి మవోోగ నీనల డీలు వడగొట్టిన తపన్వీ! చేతికరను ఊపి జగ 'జేతలను తరిమిన యశళస్వీ | జి నవ. 108

కే వ్యాంజలీ క! జావుశె్డీ

మాధవుడు మవామ్మదు ఒకడే

ఈశుడును వమడును ఒకడే

లోకహిత జీవన ర్వురిగ

మ్యాకర మ్మైక శేను అంటివి మానవతకై నీవు నాటిన మహిత సత్యా హింస వాటిక కులమతత్వపు చానవత్వపు (కూర మృగముల పాలబడి యను

అంతరితము 'గెల్చినాడు

అణివు డొక్కను చీల్చినాడు

మాన చేందుడదేమొ హింసా

మకరి దంష్ట్రల చిక్కినాడు స్వార్థమును సత్యముగ జూపి శాంతి [బతుకున దుమ్మురేపే నాటకమ్ముల బూటకమ్ముల వేటలాపుట ఎట్టు కాపూ 1

(పేమ వాగస్వరము నేడు

"ద్వేష సర్పమునకు రుచించదు

ద్వేష. ఫణములు (పేమనే దీ

వించినట్లు నటించి శాటిడు

109

శావ్యాంబలీ ౭. జావు రెడ్డీ సామ భేదోపాయములజచే శ (తువుల జయియింవ వచ్చును మిత రత్నములట్లు కులిశెడి లీ (త్రువుల నెదిరించుఇుట్లు గి పాదరసమే మైలపడిపో య్‌ దినాలివి (బ్రతుకు వ్పాట్లు రి ఎవడు మనుజుడొ, ఎవడు దనుజుడొ ఎవడు దేవుడొ ఎరుగు ఇట్లు 1 అందరికి నీ వన్న (వియమే అందరికి నీ వాక్కు అమృత మె ఎందరిలనీ సత్య మార్గము నందు నడుతురొ నీ వరుంగవె! నీ స్మృతి [పళ మాసపోక నీ (శ్రుతి సుమాల్‌ చాడిపోక లోకమును అభ్యుదయ శాంతీ వాకగా నడిపించు గాక! అపససససససపపసపససపపసపనిపపన టట కె10

శా వ్యాంలలి న న న స ఇం తోటి నీతారామళర్యు

జాతిపితకు మేలు జోలువా దోయిళ్ళు !

పూజ్యజాపునకు కపురపు నివ్వాళులు |

గాంధికాశకు నుమ వందనములు !

శతజయంతి మపహాము జరుపు వేళ.

ఎంచెను ఆర్ష ధర్మము-అహింసపువాదిగ సళ్యధర్మముల్‌ అంచిత మైన ఫి త్తికలుగా అనురాగము దొడ్డ కప్పగా సంచిత దై వఖావ నిలనన్నవ దివ్యనమాజ వారస గ్ట్‌మున్‌ కుంశెల తీర్చిదిద్ది నమకూశ్చి మవోత్ముడు భార ళావనిన్‌. (పొద్దు (క్రుంకని ఆంగ్లేయ భూరి రాజ్య

విభవమున కహింసా మంద్ర విహిత కిల

ల చితి వెట్టి చ్యుతి యొనర్చి! లత్యశుద్ధి

చింత నాధార స్వాత౦ం[త్య సిద్ది గాంచె.

అనదల మాలలన్‌ వారిజవాఖిధ సంఘమునందు మంచినము న్ననలను పెంచి మానవులనా (ఐతుకంగ నవీన ధర్మ సొ ధనల నిరంత రాయమును దార మహోక్ళషి సల్పి ఛారళా వని పరిపూర్మ మానవత ఇాసిల జేసెను పూజ్య బాపుజీ.

గవత పోర ప యు రోటా యోయో యో యయటోటటొటాతాటాటాటాండోటయడాయం్ళు

య!

శాచ్యాంజలి కోట సీళారామళర్థు పొట్టల చేతబట్టుకొని బున్వకు తద్దయు నంగ లార్చుచున్‌ కట్టను చింపి పీరికకు కాటకమై కడు మోము వాయుచున్‌ లిట్టుగ [కుంగు 'జేశజన వేదన జూచి త్యజించె దీమగా పుట్టపు కూటి డంబముల పూతగుణోన్నతుడై మవోత్ముడై. లౌకిక గతి పారలౌకిక సంగతి జగతి (ప్రగతి యన్న సత్యవాది కూడుగుడ్డలు లేని కోట్లజనము జూచి గతపటాళనుకై న కర్మయోగి పారతం శ్ర మవోర్సి పాలైన (పజలక్రై తను మనముల (వేల్చు త్యాగధనుడు మానవ పేమ (వమాణ భూతైకసి వ్రాంతముగా జూటు శాంలిదూత నత్యగుణవ _ర్హనుడు = అహింసా (వతుండు స్త సత్యాగవా నమర శా్ర సృష్టి సంవిధాత - సబర్మతీ సంయమీందదు డనఘుండైై జూతినేతగా దనతె గాంధి, పసిసపసు మట టన టట న క ర క12

కావ్యాంజలి

చ లపతొపపకుతి పటంలో పురో షో రులోారుోపులోోోపలోపులో టక లటపోపో టుటుటోపుుటరు్పుటత్యుప్పునాటుట్నుటప్పటన్నుకున్ను ను న్నుక్నునత్సుల్యాలి

భి

బోయి భీమన అది స్వరాజ్యముగోరి పోశాట, మందు దిట్ట లెందరి గోరిలొ కట్టబడి యె; అది యగాధము (తవ్వి చూచెదవ యేని భావి కాంతలు నిన్నెన్నా పల్కరించు! జొను, శాలమనంత శ్మశాన; మందు వదపదమ్ముున నిద్రించు పడుచుదనపు చేడియారని యొమ్ముల గూడు లెన్నొ ఆతర మైన్టైన యెంత కార్య[కమమ్మై ! 'వేకువగుదాక పోళశాడి, విజయమంది, మేలుకొల్పులు పొడి వై కాళికుండు మ(ప్రభాతము పూర్తిగ చూడకుండ కదలి శానును, చీకట్ల గలినీ మరళఠె! వెడగు ఐబడబాగ్నులార్చి, ఉ్పెనలు నడచి, 'దేళమును తీరమును జేర్చి తిరిగి పడవ వ వడుల, నే సుడుల, నెవ్వ, గే దరిదు లేవిభగ్న జీవులు కుయ్యలిజెడువారొ 1 113

శావ్యాంజలి బోయి భీమన్న టల టట టోటోటటటోటోటంగట టో యోయోపోోంోటోసో లోట పోపు టనోసటయోటయోయంాయకోపుక్యాలు. అది తుపాకి గుండని (భమించెదవు నఖుడ |! (బతుకు తీరాంతరంపు టావ్వోన మద్ది అటు కనుంగొమ్ము, ఇెవియొగ్గి ఆలకింపు మా (పగతి దీసమదె! గీతమదె! అతండె! నమసిపోనీకు, మది (ప్రపంచమున కెల్ల శుభ జీవన మార్గమ్ము చూపు దివ్వె! నిలిచిపోనీకు, మిది _వజానీకమునకు అభ్యుదయము నొసంగు మవోత్ము వాత్మ ! బుద్దదేవుని పనుని బోధనముల శాగితమ్ములు శెదపుర్వు కడుపు నింవె 'జేడు మనుజుని వ్యృాదయమ్ము నింపనిమ్ము గాంధి ద్రైవము (హేమ వి(కాంతి కాంతి! పల్లెపట్టున నదె మాలపల్లి పొంత చూతశాఖలలో కువూ గితరవళి! సనఖుడ ! పదవోయి, వదవోయి - జనవచదాఠె మన పథాలింక, అపవె మవోత్కుని వదాలు! పపపపపసపప పసన నటన శే14

శా వ్యాంబలీ న సససపనసససనన నన ససా ననన నస మనలన ర ౪౮౩ (శ్రీరామకవచం వేంఠ బేళ్ళుదలు ఎన్ని నాళులు (బదికితి వన్ని నాళ్లు నావావమ్ములు నిత్య సళ్యా[గవాములు; చిజుచెమట మేనివెని తోచినదిలేదు చిజునగవు 'మోమువైని మాసినది కాదు. ఆవావ భయంకరుండు వివిధాన్హ్ర శన కలితుడ్రై నట్టి శతువు గడ్డి కఅచె; నీ రణవ్య్యూహా రచనా మనీషకున్‌ జో హోరులివె కొమ్ము శతసహసాధికముగ, ఓయి చమూపతీ ! (పబలయుద్దము మాటలొ ? నవ్వులాటలో ? ఆయుధ పుష్కులత్వమును, వాహావఖీకరు లడ్లు వెన్సకుం దీయని పోటరుల్వలయు(1 చెల్ల మొగాలకు గుండె జల్లనన్‌ నీ యని లేని సేనంగొని నిల్చితి, 'గెల్చితి ఘోరయుద్దమున్‌. కే15

శావ్యాంజలీ (శ్రీశామకవచం వేంక శేశ్వరులు రక్తపుం జుక్కు చిందని రణము చేని, శ (త్రువును డీల్వడం చేయం జాలితివంట 1 ఒక్క యోధుని ర క్రపుంజుక్క నుండి వేన వేల్‌ యోధు లావిర్భవించిరంట ! 'జేశ మాతృ విముక్తికై దీతబూని, (ాళృకల్యాణ నీరళన (వతములూని, నిత్యజీవిత సంగామ నియతి మొక్క వోని ధ్రైర్యమ్ముతో నిల్చి పోరినావు ! పారతం త్య బాధా నహ ఛారతీయ బీవనవనమ్ము వట్ట శుష్కించిపోవ బోసీనవ్వు వెన్నెలొల్క-బోసినావు, పూర్ణ జీవితమును ఛారవోనినావు ! కేక

శావ్యాంటలీ ౪౪ టో, బి యం _ అయ్యవాతు జటిల కుహూ నిశాంధ తనుసమ్ము లయోనుయ కింకిణీచ్చటా కటు నినదమ్ములన్‌ గవిని గంతులు "పెట్టిన పాడుకొంప -న క్కటికి మెసంగ నీ విడిన క్మమ విభామహనీయ దీప మా ర్పుటకు కడంగుచున్న కృదబుద్దుల జూడుము మమ్ము వాపుజీ! కుడువనుగట్ట లేక (బిదుకుల్‌ - బడబాగ్ని శిఖా చయంబు.క్తై వడి 'వెటులో భరించెడి యభాగ్యులలో-పర మేశ్వరత్వ మే ర్పడ గనజాలు చార్శనిక వై భవ మెక్కడ ? భోగలిప్స (దు "ఇృడు వభుతావిడంబనము లెక్కడ ? విందుమె? నీ (ప్రభబోధముల్‌. దొరల మను వేరి పొడుగుచేతులకు తప్ప ననద చేతుల కందనీమయ్య ! బాపు! నీవు మా కాళ్యపిని మొన్న నిలిపి పోయి నట్టి స్వాతంత్య్ర సుర తరు స్వాదుఫలము, కే17

శావ్యాంజలీ టీ. వి యం. అయ్యవారు దయ్యములు గూడ వేదము లొయ్యారమ్ముగ బఠించునో జదలిర్పన్‌ అ ఇ య్యొడఘోషింతుము నీ యమ్యొసూక్తుల (బ్రతారణాయతి =నంతే! నమశాదేవిని లీలగా హుతవహజ్వాలావళిం (దోసి-భ నము శావించితి మెప్పుడో జనియె సొజన్యంబు నిర్నామమై- భ్రమ నీ విచ్చిన నీతిదర్పణము నిల్వంజాల కేనాడొ ఖం డములై పోయే సవా(సధా యిచట చా చా ప్రన్తరా ఘట్టనన్‌. నిన్ను నిస్స్వార్ధ్‌ మానన నీరజముల = సం ప్రతిష్టించుకొన లేని శఠమతులము ! పు_న్తక పుటాంతరమ్ముల - భూరి విగ వోదులం దప్ప నెట నిల్తువయ్య ! బాపు! కేగి

శావ్యాంజలి న! తొమురవోలు నాగతావవిరాత్రు వాకు. బదునాలుగవ యేట నవ్యభావ శోభితములై న స్వేచ్చా (వనూన తతులు మొగ్గలై. విరంబూచి యపూర్వసరణి వాననా దీధితులు జగచద్వా ల్‌వ్తీ వొందె. ఆయొడ. జెలంగినవి - భరళావనీ వి యత్పథంబున స్వాతం[త్య వోది నీచ యంబులవియు. (బ్రజా వృాదయాంతరాళ ములను సంచలిత మొనర్చి కలంచివై చె. జాగరితమైన చాస్యవజా నివవాము స్వేచ్చ సాధింప నొకట నంసిద్దమయ్యె వచాయకుండయి (వజలను నడపునపుడు గాంధినామము శౌముదీ కాంతి. దనం. క19

శా చ్యాంజలి కొమరవోలు నాగభూవషణ రావు అతని మాటకు లోంబడనట్టి నరులు శానరా లేదు; స్వాతం త్య కదనమందు నఖిల భోగభాగ్యమ్ముల నవల. (దోనీ క్యాగధనులౌచు నిలిచి పోరాడినారు. ఘోర చాస్యాంధకార సంక్షుఖితులై న భారతీయుల కొక [కొత్తదారి జూపి సత్యము నహింసయును (బళ _న్తంబులై న సాధనలు గూర్చు జయమంచు బోధంజేసె, స్వీయ జీవిత వథమున( జెదరిపోని నియమ నిష్టలు పాటించి నిఖిల దేళ ములను బేరొండి దశదిశావలయ మొరసి గాంధిజి మవోత్ము/డను బేరుగాంచినాండు. మనకు భావన మామే మరణ మాత. డమృత పదవిని బొంది యనన్యకీ రిం దనర మానవ వృాదయ శీచారములను శాళ్వత స్థానము వహించి నఫలుండయ్యు. అం లోలోపల టో షట్యక్యాకనాతాణ 120

కావ్యాంజలి కొమరవోలు నాగభూవణళావు ఆత(డొక భారతీయ నాయకుండె శాక దీనజన సముద్ధరశై క దీ&తుండును అతని సత్యా(గ్రవాంబున కాత్మళ క్రీ కఖల ఛాశ్రీజనంబు జోవోరొనశ్చె. జాఢసరచాన్య శృంఖలాబద్ధమైన దేశమును చ్యాగయు క్తమౌ దీతనడపి మాతృ దేవత పాదపద్మముల (మోల న్వర్గధామము గలదంచు. జాూటినాండు, వమి పుణ్యము "జేసినా మే మొళాని ఇట్టి యవళార పురుషు నీ&ించినాము భావితరముల వారలి భవ్యమూూర్తి గాథలను గట్టుకతలుగాం గాంతుశేమొ!

కర్ణి]

శా వ్యాంఅలి చితత భోం బట లోరంటపోలోపటటరంోపుగోరుతరులోర్యట పో రో లోరోరలోో గ్య న్య నాటు యమ్కటాంప్యమకాట్యకుటకొు కులమత మ్య్యల్యాల్యాలస్యతస్యయ్యలు మాల్య లజ వేదుల శీనాశీదోబి నీ పల్కు విశ్వజనీన మై, సత్యంబు, శాంత్యహింనలు నేర్చె జనుల కెల్లి ణి నీ బోసినవ్వు వెన్నెలలోన వర్షించె నసదృళంలై న దయార్జ్శ దృష్టి, నీ సదన్యాన గంఖీర ఘట్టనలోన నరిపీర "శార్యంబు లడగిపోయే, నీవొనర్చిన యట్టి నిరసన[వతములు సాధించె పనుల నసాధ్యములను పళ్లు, కూరలు, [గుక్కెడు పాలతోడ జీవ నము నల్పివొవు బుపీశ్వరునిగ (క్కు బెదురైతి వాంగగేయ పాలకులకు ! తలవ వఐలమేది నీ కాత్మబలమ.గాక | సొమరస్యమ్ము, నై క్యత, నత్య వాక్కు, దయయు, శాంతి, యహింనయు, ధర్మనిరతి చానవునికూడ చేయును మానవునిగ ! నర్వమతములు బెల్పిన సార మిదియె! చలో యల రా రారో రాయాలో లో రగ యాపరతా రోల తోరా ోయా యాలాల రయ రరో రో తోలో యల త తో నొరోతాతయాతళు కడై

కావ్యాంజలి వేదుల మీనా4ీ దేవి పండో కోటలో లోలోపల రల స్కకోో ఆగర ర కరో గలోస్కలొష్కోస్కలోస్పనొస్పలొస్పలోస్పటోసనొ నరకలోకంలో మలం లొట టక గ్‌ వాని గైకొని వేద [పమాణముగను ఆచరించితివయ్య మహోనుభావ |! ఖ్యాతిగాంచితి వఖిలలోకమున భరత ఛారుణీ గర్భకు క్తి ముక్తాఫలంబు |! జాతి, మత, వర్షకూటములే, ని ళలమి పెచ్చు పెంగెను, (్రౌవ్యంబు హపాచ్చిపోయె, లేదు శాంతంబు, సౌఖ్యంబు, ల్‌దు మెైతి, లేదు మానవునికి రక, లేదు భుక్రి-!

(కమ్ముకొన్నవి యుద్ధ మేఘములు బైట,

అలముకొన్న వశాంతి దొస్ట్య్రంబు లింట.

అల వికుంఠంబునందుండి యామకొనుము

దీవెనలతోడ మమ్ము గాంధీమవోత్ము | దొరల నహింనతో తొలగ దో సెను, జబాపెను మాతృ చాస్యమనన్‌ కరమనుర క్రి, భ_క్రియునుకల్లి భజించెను మాతృదేళమున్‌ , వరలె మవోత్ముడై. జగతి, పావనమోవానదాసు గాంధికిన్‌ పరిపరి కేలుమోడ్తు ళత వర్ష జయంతి మహోత్సవంబునన్‌ .

123

శావ్యాంజలి ౪8 మువరాల రామారెడ్డీ గుండె గాయాల సెగకు ఎంకి, బెండువాం, కలగి, కనుల మబ్బులు చెమ్మగిలిన వేళ మరల మారాకు దొడిగి, నా మనసుతోట పూచినది గాంధిదేవ ! నీ పూజకొరకు. మననున దోచుచున్న నిజమాడుటకు ఏమి కత మ్మై ఇంతగా వణకు, తపించు, ఈ పెదవి చాలక ముల్‌ , మరి కాలునేశులున్‌ వని వినవు అంతరాత్ముకిది పాయని వానిన్నశిలి, విగ్రహించిన విధి వేదనా భరిత జీవితమే ఏిరచింప వచ్చెనా ? ఇంటి బలగముండీి, హితరాజ్య బలముండీి, నీవు తోడులేని నేలమీద అడుగు తీసి భయము అడుగు వేయుదమన్న భయము (బశుకునిండ భయము భయము. "ర్య రోయటోండ యతో భోధనా పోటో ప్యట్యుల్యుక పుయా పోరాటము యోయో 124

శావ్యాంజలి ముకు ళాల రామారెడ్డి

పరమ మనీషు లీ భువికి పంచిన భానపరీమళమ్ములు

చ పరినర కల్ముమమ్ముల (వళావమొ

విప్లవ రుంరులో తెరల్‌ తెరలుగ లేచి యీదినవి,

శీండములై నవి తత్వ ఘర్షణల్‌,

గరళము నేడు తీపి వెరగా రుచులీనెను మానవాళికిన్‌.

మలిన మనపవ్క లూ వలయమందున

'న్నీవా సుకార్షి చం[దికం జిలుకవు,

వీ నమాధిపయి నిత్యము వెల్లు అఖండ దీపకాంతులు కొడిగ శ్చైనో,

మరల దొర్లు నివే విషచ[క ధూమరాసులు పయివైన

నత్య పరిళోధకు లేకడ మూల్గుచుండిరో

శలకింర్రై పడిపోయె పాత తలపోళతల్‌,

(కొత్త వై రాశ్యముల్‌ తల యొ శ్రెన్‌,

సరిపోటి బేరముల నంతల్‌ సాగ ధూర్త (వవృత్తులలో

ద్వేషమువైన ద్వేమములు కత్తుల్‌ నూరగా,

నీ8కన్‌ విలువల్‌ మారగ,

మానవీయ (పతిభావిర్శూతి చల్దారగా.

మమససామససమసుసుసునసుహససుసససుసనససమసమిసపిమమసమిమమమనమయమామాయమాహాటాటాయా నాటాలని టాటాల లాట లాల ల ల లా న శీ25

ర రచయత రరర ూర రయ రారరయ వారవ మరల జన్నమున్న మానవలోశాన అవతరింప వత్తునంటి వంట, అటులె | పకృలిధర్హు మనుకూలపడినచో విశ్వ భాగ్య రేఖ విరియబోటె. ముతకపాత (పజల (పతినిధివై అర్ధ నగ్న (వతము నడిపినావు, నీవు ఉపవసింవ మొర నె ఉద్యమళంఖమై "పేద డొక్కలోని పేగుబొబ్బ. విళృతిపాల్లైన తత్వ భూమికలలోన ఆమరభంగిమ నీ దొకటా మవోత్య! అాతివై రము వెరుగు నంసారమున మరొక్క పరియెన కనబడవో మవోత్ము ! (అళాళవా- ణి, పై దాళాదు, సోజన్యంతో) అ గలవో సులల లో పుటలు డ్యాలన్తోపతోర్యలాటో్కు తో పోర ోపోటపోటపోకుపోర డోర పొటొ రో రోగలోరపోపలో పోపు నోరులలలోరలో్యతోర్యలుత తరత? 126

కావ్యాంజలి (హక! 'పేర్మాారం ఉగన్నొాధోం

బాపూ! ఎక్కడున్నావో కాని నీవు ఒక్కూ గీతం స్వీకరించు ఇరువ దేండ్ల కితం నీవు (బ్రతికున్న ఛారతం శాదిది. నీవలె (బతుకడం నీకే సాధ్యమైంది మావలె [బతుకడం మాశే సాధ్యమవుతున్నది. ఆవాళ మా చినిగిన గుండెల్లోంచి భవిష్యగ్గీ తాల్ని పాడ లేకున్నా౦ ఇవాళ మా ఎండిన వ్యాదయాల్ని కన్నీటితో తడుపు కుంటున్నా౦. ఇవాళ మా ఇంటా బయటా మారు వేషాల్లో మారీచులు ఇవాళమా చోబుట్టువులే లాణా గృవా నిర్మాతలు ఇవాళ మేం పీల్చేగాలిలో

క్షే27

శా వ్యాంఅలి ీర్వారం జగన్నాథం న. (పాణవాయువు పర్సింటు తక్కువ ఆయినా గత్యంతరం లేదు ఎట్లాగో అలవాటు పడక తప్పడంలేదు. బాపూ నీవు! చరిత్రను సృష్టించిన వాడవు శాలానికి వేగం "పెంచికవాడవు జాతికి వైతన్యం పూరించిన వాడవు జ్యోతికి వెలుగడం నేర్పిన వాడవు. ఎడారిలాంటి జీవితంలో పయనించే జాతికి నీ లాంటివాళ్లు కాలం పొడుగునా అక్కడక్కడా చలి వేందిరలు. 'దేవయానిలా నూతిలో కూలిన మమ్ముళ్న్ని ఉద్ధరించే యయాతి (వభువుకోనం కను రెప్పల్లో ఆళల్ని దాచి పెట్టి పాణిగవాణం కోనం వేచి ఉన్నాం. మౌ జాతి భవి శవ్యం కోనం మా దేళ సౌభాగ్యం కోనం ధర్మ సంస్థాపనార్థాయ మళ్ళీ ఆవావాన చేమ్తున్నాను పరచ రారారారార రారారా రరర 128

శావ్యాంజలి నటట టులోటలోసు పో షపోసలోోకపోటపోో పనో తో గోగుల చోరుల సతోప్పటోపనాోసనోస్యూటొస్యోప్పునొసాగొన్య్యోస్యభప్పునస్య్యట్యూ నన్నా కన్యచ్యటోప్పుతాన్ను భాను నప్పునొప్వుటప్పటన్పటుటక్పుటన్యలప్యును లోటులో షకల సనా లన్నా మ స్పటస్పళమ ఇకా వొానమాతుల్లై వరదాచాడ్యులు నీదు శిరోజముల్‌ నలుపు నిగ్గుల నీనగ భారళాంబ మ (శ్రీదముఖమ్ము నల్లనయి చిన్న దనమ్మును బొందె నీశిర మాదట పండువారు తజినామె య* లష్టము పండె నిండి యా పాదుగ నిల్పె నీదు శలపెనె న్వకీ ర్త్యపకీ ర6వలులన్‌ . మెం లాటీ న న కాసుల నాత్మ సౌఖ్యమున శ్రై గొన నీ చెయి కాలుదండ మా యాస గృవాంపు దీపముల నార్బెడి వెన్సుడిగాలి నీ లుసల్‌ మీన అహింనకు న్హొరుగ మెత్తని కత్తియె నీదు నాల యా మోనపు గుండెకాయలకు మ.ండ్లను [గుచ్చును నీ కల మ్ముతాన్‌ + లెక్క పెట్టనగు నీ [పక్క యస్థుల నిక చిక్కిన పాందవు చిక్కు లురక చాటించనగు నిరశన[వళపుం దీడ నన్న మెజుగని భారళాంబ నుతుల మందలించనగు నీ మౌన(వతమ్మున నోరు మూసికొను నా భారతీయు గొలిచి చూపనగు నీ కొల్లాయితో (బజల్‌ చుటుకోనందని బట చింపి న్నే, లు సి లోపట ోపటోప్పుటోటో్యలోపుటొలటోసటో కానన రలో పోర రడోసటోర్నాలోన్యటన్యనోన్నుటోప్పుటోప్పుటోుకప్పుటోప్పు ద్క కప్పు టస్పున్పును ఎల లషులర్యుటపులోు లలో టోపలోపుటోతోళనోటా. కై2ం

కావ్యాంణలి వానమామల్లై వరదాచార్నుులు చతర రారా యా యా యోయో యోయోవోతాయోంుుతునునలయయతనలలలాయయయా యు నింగినిం గాంచు చూరక నీ బొమముడి భారతీయుల విడి యెడబాసి చనిన వారిజనమ్ముల మటల ఆా నతుకు బెట్టి ముడిని వైచు నీ యవళారమున మవోత్మ, చం[దవింళాన నల్పు మచ్చయది యేమి యనిన మా వెద్దలది రాట మనుచు నుండి రదియె యీ కరస చం[దవహాస్తాగ్పితమయి నిజమె యనిపించు మాయెద న్నిఖిలగతుల, దివినే కలడొ భారతీయ భాగ్యవిధాత యని హిమాలయవా స్త మంటి మజియు రళ్నాకరమునుండి రాడుగదా యశ జాహ్న ఏం గొంగుగా జూపి యురక వడ కెడి భారళావని నుద్ధరింపగ నర్వాళ్శుకుణె 'యెదం జాలినొంది రాటంపు చక్రమ్ము రహిమీరగా సుద ర్థనమౌచు గుడివా_స్తమున వెలుంగ 0

కావ్యాంజలి చానమామలై వర చాచార్యులు సవ్య వాస్తాన కంజయ శంఖ మట్లు మనుచు గుణమాతముల "పేనుకొనుచునుండ నవతరించె నళ్యాహింస లాత్మగాగ శాంత రూపాన నిల గరత్త్రచం(దుడగుచు. జగతి మౌనమె నర్వార్థసాధకమగు నుడిని నీ మౌన మది నీశెయిజె ఫలంబు శానీ పరమౌవధంబు లంఘన మనుఓనొ శ్నదుప చవాసాల నొరులకు గుదురు రుజలు, కొసపోాడోలాల ఉశాన జానా జొలోలాఅాకొకాలొలోటోయోటోవోుు టో టో టల అాడానాలొటానోటాలొనొనోకోటోనోచోతోదనో క్ష

శా వ్యాంజలి ణం ఆద్యద నిరంతరం మా వ్యాదంతరంలో నిండి వెలుగు జ్యోతీ అంజలి చేకొనుమూ బాపూ శద్ధాంజలి గ్రైకొనుమా

భయ౦కర స్వాన్ధా స్పాలితమై

సర్వ దేశ[పజ సంతోఖి స్తే

సత్యాహింసల బోధనచేని నిరంతర౦., =.

చిరంతన చాన్య పరంపర

శామర తంపర కాగా

శారక మం[శము దెలిపి

రాటముతో వోరాటమునసల్పి నిరంతర౦. =.

తల్లి భూమి సంసేవయందె నీ

తినువుబాఫి అమరత్వ మొంది

వెల్లి విరియు చిరునవ్వులతో

"వెల్లులి కెడు కరుణారుకులతో నిరంతరం...

క32

కావ్యాంజలి జశణ తుమ్మల నీతారామమూ రి న! అంకిలి వీడి నిర్భర వయఃపరిపాకమ.నంటె యిం[ దియా వాంకృతి దూల్చి పూనితి మవోమతు లోగ్వని బవ్మాచర్య; మీ లింకము లేనినాడు వలపించి జగ౦ంబులనెల్ల నిట్లు నీ లెంకల కేవికోదగవు లే తెలినెం గిటుకెల్ల కోమటి, వలపుల్‌ చిమ్మొడు పూలచెండ్లవలె సేచాధగ్మ నిర్మాత వై మల పిండంబుల నెత్తివె చితివి సీమత్యాగ మై (పాణముల్‌ బలిచాను లిడ గంటి విశ్వహితముం బాటించి; నీ బాటలో నిలువం జాలిన మానవుండెవడు గాంధీ! ఖండ ఖండమ్ములన్‌ ॥ చారిద్యంబు నవిద్యయుం గవిని పంతాలాడ సంపన్ను లన్‌ జేరుల్‌ నెత్తురు బీల్చి పీల్చి బహుధా పీడించినన్‌ జీవనా ఛారంలభై జగముద్ధరించు బడుగా ర్వ (పాణబంధుండు లె శ రాజ్యంబిన కర్చు డంటి వది సిద్ధంటొందు శ్చీనాటికో చిరచాస్యమున (మింగి పిణీకి వారిన జాతి క లవరించితివి సావానిక ము[ద మోకరించి కృపాణములు సలాములు 'సీయ అన్త) మెత్తితివి నత్యాగవాంబు 133

శాబ్యాంటలి తుమ్మల సీళారామమూూర్లి

వరధర్గ్థు లుక్టైలె పరువలె త్తిడివారి

(తిప్పజాలితివి జాతీయ విధికి అమగడ్గునకు నడపడిన కోటలగూర్చి

నవరించితివి నమాజవ్యవస్థ. దిక్కెజుంగక ేపవల్‌ దేవురించు (పజకు నేర్పితి వాళ్ళ గౌరవనమీతు బాపుజీ సిమ్ష వీవు నీ చూపు సోకి దష్టలై నారు కొందరీ తరమువారు. 'వేయి కాదు లత విశ్వకలాపరి మత్తు లెగ్ని నాళ్ళు 'మొత్తుకున్న 'నేర్వలేని తెల్వి నీవీ జగ ముగ్దన కిచ్చినాడ విరులు విచ్చి వీడ. “వెల బాసల కొల్వునకున్‌ బలొరలుట జాతికీ విమమ్ము పోయుట యన అెం పరివ్వై ఇబాటిల్రి విక నె వ్వరు దిక్కో దేశి పల్కు వణువట్లుడుపన్‌ . మనుజుడవు గావు నీవు కోమటివి గావు లడలిపోయిన భారతీయుడవు గావు శావు గాంధివి లోకలోకముల వెల్లు అొాపు నిరవధికామరజ్యోతి వోయి!

1134

శావ్యాంజలి ణల

శేళవ వంతుల నరనింవాలా(న్త్ర నీ మవానీయ తేజమున నిర్శులమై వెలు/గొందుచున్న ఈ భూమి మవోంధమయిపోవ నొనర్చితివేమి * దేవ! ఓ స్వామి ! ఇ కెవ్వరీ భరతసంతతి సంతమనంబు( వాపి, వే మా మృతవృష్టి. దేల్చెడు మవోత్ములు ? చెప్పంగదే కృపానిథి! నీదు మహోవదేశమున నిగ్గులు దేజిన నెవు అల్లదే పాదసమీపమున్‌ దరియవచ్చె సబాష్ప విళలోకనమ్ములన్‌, చీదమనంబుతోడ; ఇంక వీపునందట్టి వచింపవేని దా మోదరుంబాయు నర్వనునిబోలి పఠా[కమమెల్లం గోల్పడున్‌.

న! లం ఎంత కఠోరవా ర్త! ఇది యెంత విమాతము ! ఛారళావనీ శాంతకు పు(తళశోకమను గట్టి నురాలయ మేగుచుంటి, నీ పంతము లెల్ల సోదరు అవళ్యము గుండెలు [కుమ్మరించి లీ ర్పింతురు రమ్ము, సోదరుల వీడకుమయ్య నమస్కరించెదన్‌. తనతోడన్‌ మను సోదరున్‌ గతిన చిళ్తానన్‌ మతావేళ ని ర్పృ్భణతన్‌ జంపిన పాతకంబు తుదకీ కృత్యంబుంగావించి, భూ జన వమంబున భల్లమున్‌ బొడిచె, ఈ స్వాతం[త్యపీయూష భో జన మేలాగు రుచించు నిన్‌ విడిచి, దూష్యంబద్ది మాశేటికిన్‌ . 135

శాచ్యాంజలి శేళవవంతుల నరసింవాశాంన్తి ఉలి3న్‌ తోయధిపంచకంబు నదిగో ! ఉల్లోలకల్లోల మై, కబళింపన్‌ పరవళ్లు (దొక్కెడునదే ! కార్చిచ్చు వెన్మంటలై , (వబల[గావ మవోగవృష్టిక దె! అ| భ్మవాతముంకించె, మం (తబలో పేతము శాంతి సాయకముళతో రావయ్య రతింపంగన్‌. వచ్చని భారతంబు విడువన్‌ మనసొగ్గని యాంగిలేయు అే యుచ్చును వేసినన్‌ 'వెడలనూది, స్వతం[త సుఖామృతంబు నం చిచ్చిన వై నకేయుని, మహీజనబా-ధవు, నిన్ను, నేటికిన్‌ మెచ్చని పాంపజాతి (కుతిమీ ఇ, నింకేగతింబట్టి పోవునో ! నీ మాన్యగ్వము నీ తపోబలము తంశడీ ! భార తౌన్నత్య ఢం ఇకామాంగళ్యనినాద చోదకములై. బ్యాతిన్‌ సమార్షింప, మా (వేమోపాయన మిచ్చుకొౌంద మనుకొన్‌ వేళన్‌ మవోఘో-మౌ స్వామి దోవహాముగట్టి పోయితివి; స్వేచ్ళా భాగ్యమిం కేటికిన్‌ ! నీ ముదివగ్గు బేవామును నిర్ణయంగొట్టు తుపాకిగుండు ల న్నా ! మనభార తాంబ వ్యాదయంబునగల్చి, త్వదీయ సోదర సోమ విశాల వకముల దూరె సనుమయ్య మవోశ్ళు ! ఎంతలో నీమవాయనీమూ ర్తి న్మరణీయత(గాంచె! కఠోరదుగ్వధిన్‌. త్యాగాహింనలు, నత్యశాంతములు, మా తాతయ్య నూరేడు లీ భోగాభ్యుగ్న ఛారతంబునకు సంపూర్ణంబుగా నేర్చి, మా అజాగోగుల్‌గని (పోచులెమ్మునుచు సం (బంబందునీలోన, థో కాగాధార్జ వమందుం (ద్రోనిఆవి కట్టా ! మమ్ము నస్వర్వాసి వై. నపససపననసపననపససపపప పసన. 136

కావ్యాంజలి శీేళవపంతుల నరవింవాళా,స్తి శారావాన, ముపొసమున్‌ విజయమున్‌ గల్షించు న(న్త్రుమ్ములా | పారఠరావారన భోగతుల్‌ చెలంగ ద్వీపద్వీపముల్‌ (మింగి, యె వ్వారన్‌ నిక్కగనీని ఆలదొరలా వై రుల్‌! [కియాసిద్దిక్రై చారంపున్‌ గదుఠామవో న్త్రృము! జయఛ్వానాలు మిన్నందుటా! అవురా ! ఎంతటి మోనసగాడవు మవోళ్మా! ఒక్కనాడేని నీ వవనిన్‌ ఆావక విమ్ణుభావమును ఎవాఖ్యానింపనే లేదు, మే 'మెవరున్‌ నీవు పరాత్చరుండవనుకో నేలేదు, లేదేని నీ ంకువినా భావ చిచాత్మైకత్వమున కై యత్నింపమే బాపుజీ!

వీదు భౌతికళకాయంబు నేడుమాకు

'లేకయున్నను, నీ కృపాలేశ మేని

(పొజ్య కారత (శ్రీరామ రతయగుచు

(పోచుంగావుత 'వెల్లకం గాచు(గాత.

భిన్న భావాలు, స్వార్థంబు, పవీజీకితనము,

భవ్గళారత వాసి భూ (వజలనెప్పు

డంటకుండ6గ దీవనలంపుమయ్య !

భవ్యతర మైన సీ విషుపదమునుండి,

కా |! 137

శాచ్యాంజలి జగత

ఉంగద్రతంటో వొనుమచ్చా,న్త్రి మశసారధి మన నచివుడు మన వియ్యము మన సఖుండు మన బాంధవుడున్‌ మన విభుడు, గురుడు, దేవర మనలను విడ నాడి చనియె మనుజాధీ శా” అను పద్యమ్ములు గుండెలో కదలి దుఃఖా వేళ భాప్పోన్ల వాః కణముల్‌ చెక్కుల చాజచాఅల యిరాగా కృవ్ల నిర్యాణుపుం ఘన ని్వేద కఛా విధమ్ము కనులన్‌ గస్టైన్‌ కిరాతా్యన్త్రమే మన కాపూజిని గూడ [మిం గెనళు? ఏమాద్రైన సంకల్పముల్‌. చనెనా భారత గౌరవైక కృత దీజూ కంకణస్వామి, యే "గెనటోయీ ! పరిరబ్ది శతు సువ్భాదేశే భూశవథకండు, పో యెనటయ్యా! పతిళార్త దీనజన సాహిత్య [కియాలోలు డౌ మన బాపూ మహితాత్ముడింక గన లేమా భారతోర్వీతలిన్‌. ఈవు మృతుండవై తివన నెవ్వరు నమ్ముదురో మవోత్ము (కొం బూవుల తేరివై వెడలిపోవు మహోజ్వలమూ ర్తి భారతీ యావని లోన శాంతి నుఖమన్నది చచ్చెను గాని ధర్శపుం భావన చళ్చెగాని - యని మాతమనందగు నేటినుండియున్‌.

138

కావ్యాంజలి జవ౪ా బివలూరి లశ్వీనరనింవోచార్యూలు

తొలిపల్కులటు మధల్టిలుకు వాక్య వ్రపం శా

చము = (ప్రపంచమున కాళలు ఘటింవ న్వచ్భృశరచ్చం[ద నంపుల్ల చందికా

రాజీనా చిరునవ్వురా జిలంగ పాళ్చాశ్య జనమనో ఖావ మాయా తమి

(నము పటాపంచ లె లయము జింద నచ్చమై మల్తికాగుచ్చమై ఖద్దరు

కొలాయి సౌభాతృ్భకోటి దనువ

ళా విశ్వకల్యాణ భఛావవావీ చికాచ్ళ శాంతి సాగరమటు న్వర్శ శాద్వలీ కీర్ణమలయానిలో థితో దీర్ణితోగ్వి ష్‌! టి ౪ కర్మ్శచంద్భృండు వెడలె నాకాళవీధి. రమ్యసాగర వీచిళారాజీ ధ్వనిత మైదిగంతరముల (మోయు నాయమేయ సత్యపూర్ణ్మ మహిం3ా (వసాద భరిత వాణి గాంధీమవోత్ముని వాణినతము, క్రైం

శావ్యాంఅలి అలలో పురులు టో ోటలోరలోపలోపులోోపుల పోలో టో బోస్పోప్పోరలో పుటోోరప్పులోసపో పులుసులు ోపటటలోజ ణ్‌ణ తొలివొఠళ మదునూదొనరాతు

"జీద వడ లేదు భారత

సాధుత, యోధత్వ సరన సొజన్యతయున్‌

మీదు విడబోదు భారతి

సాధిత సద్ధర్శ మూల సంవచ్ళిగమున్‌ ॥ ఇది గాంధీ మహి ళాత్ళు జీవితక థా పే వాకబోభామృశం విది యే ఛారత వీరజాతిదగు భ వ్యేచ్భా! పకారంబు, సం పద ఆర్రేయ సరంపశాకలిత భాస్వద్‌ జ్ఞాన సర్వవ్వ మా నృద మాశాంత విశాలకీ ర్హి విభవ న్వచ్భ (వకాళంబుకున్‌. శతవర్ష ౦బులు నిండె, బాపుజి యళస్సాభాగ్య "బేఖభామవో యతికిన్‌ నేటికి, యా మహామహానని దీర్యశ్స్వాంత నంప త్రికిన్‌ నతులర్పింపుడు పూజ'నేయుడు, జగ న్యాన్యుండు యాగాంధి దై వతమున్‌ గొల్పుడు మిద్దినిల్పుడు, బుత వ్యాసంగులై నిల్వుడీ!

ఎవని దివ్యయళస్సు ఈ భార 'కేందిరా

(వకటకి రి కరటముకు తురాయి ఎవని హోనలవంబు ఇద్ద ఛారత జన తా వ్యాదంతస్థనందన వనంబు ఇ 140

శా వ్యూంజలి కొలిపొక మధునూదనళావు ఎవని శాంత వచమ్బు ఈ విశ్వమానవ కోటి శ పమునకు మిన్నేటి ధార ఎవని యాజ్ఞా చిహ్సమీ కాళ్యపీ ఖండ జనులకు సిగ్వజు ననుమత౦బు చెదరిపోవని య ధ్యాశ్మ చేతనంబు ఎవని వ్యాద్వీధి మసలె వీ భువి సమన్త 'మెవని యున్మి కి గిర్వించె వెంత యేని యట్టి గాంధీమహోత్ము నే నభిమతింతు. పరహింసల్‌ పరకీయ స్వజ్వవారణ (పాగంభమల్‌ మాని,ను నిర మౌ నత్యపథాన మానవులు శాంతిం బొందగా పుత్తలీ తరుణీ గగ్భముచాల్చె దేవకికి మున్‌ తా కృషమ్ణుడె నట్టులా వారి గాంధీమహి తాక్ళతిన్‌ సదవన వ్యాపారపారీణుడై. వనాడు బాపుజీ పర్పించిన దేఖి పద్దతుల్‌ ఆయువు పట్టులగునొ ! వనాడు ! గాంధిజీ, ఇచ్చిన శాట్నమస్తై జీవన రాగమై చెల్వుగనునొ ! ఏ దినాన మవోత్ము డూ02న శాంత్యహిం సా సత్యము ల్‌ ఉపాస్యమన్ష౯గునొ 1 ప్‌ (పొద్దు యింటింట యెనలారు ఖదరు యోగీందు మర్యాద యోగ్యఫణితి 141

శాత్యాంజలి శొలిపొళ మధునూదనళావు చరచర చరచర యయా నత వం తలోలాతాలాయాయాయాయాయాయాలాయ

వాడు రాణించు దేశాన నవ్యరీతి

వలు పరిశమల్‌, (శమలు, వృత్తులు, వాలాలు

కళలు, శావ్యాలు, కలుములు ఘనతరముగ

విశ్వమంగళకరములై. వినుతి కెక్కు.

మనిషిలోగ లట్టి మాధపుని భజించి

భువిని బృందవోలె (పోలు గాంచి

పూర్మ మానవతకు పుష్పాంజలినిగూ ర్చి

గాంధి నాటి 'శ్రీముకుందు 'జెలమి.

142

కావ్యాంజలి

వన న న న న లలల నా లలల రాల టమమమామమన మిసమిస ససమనమహమిమమసహ నమా సస నస సననననినిన

౫౬

చుల్టవరత్రు ఎిక్నేాళ్నంరరాత్ర మరువకుడీ జనులారా మన గాంధీ మవోత్ముణ్ణి, మరువకుడీ (వజలారా చిరంజీవి మవోత్ముుణ్ణి ! ఛారత దేళ వము కక్తికి బంగారపు కలలుకన్న మవోత్ముణ్ణి, "చీదజనుల వెన్ని ధియో మవోస్తుణ్ణి | గోచిపొతదాల్చి కాను కేశస్టుల కట్టబెట్ట నూతన ధవళాంబరముల నాతని కల, ఆతని కల! నిరావోరదీతు నెలలు తన దేహము బలిచేసుకు అజనపాళికి భుక్తి గూర్చు కల గాంభెను, కల గాంచెను! శార్జన్యపు లోకాటవి నాతని దేశాంతవాణి గాయమైన పాదయుగళి, శాయము తత మై[వాలిన, కదలిపోవు నేకాకిగ కలకాలపు కలలచారి, మరువకుడీ మవోత్ముణ్ణి, నిరు పేదల మహోప్తుణ్ణి ! మరువకుడీ జనులారా, మన గాంధీ మవోత్ముణ్ణ (1 కే43

కా వ్యాంఅలి స సము సు సస సస సస ససససససన ణది మధిర థఖానుమూ బీ బోనీనవ్వు లొలుకు పూజ్య అాపూజీ నీ నామము 'జేశజులశె కాదు విదేశజులకైన కడు పరమము! శాంత్యహింసలను వీడక పాగినదచె నీ పథమ్ము చేశ స్వాతం త్య మొండె దీత కాగ నవారహమ్ము ! తోటి మానవుల కన్నుల తుడువగ తుది జబాన్పకణము వ్రతము బూని నీ జీవిక వెచ్చించితి వూ మరణము! రాజకీయ స్వాతం[త్యమె లత్యము కాదంటి వీవు రామరాజ్య సంస్థాపనె లత్యమ్ముని చాటినావు | పొబ్టంక చివ్నాములు కావు శిలావి[గవాములు నీకు అనుపరణీ యమ్ములు నీ అడుగు జూడ లెపుడు మాకు! శ44

శా వ్యారంలి నైజం రజో టోలో “లంకలో టోరోోలోరయోపుపోు సం స్య యానా ొసుగరటోయోషతో టోపి టద కలో పలో పుకులో లోట నో టో ఇటో నోట కో ోుక్యామ్పున్నామి జలా వీ. బలి. రామనరలో య్యా ఇరులు తొలగగ శెరలు వీడగ గడప గడపన 'వెల.గు నిండగ భరత మాత కలలు పండగ జనన మందిన జెట్టి యెవ్వడు దీప్తి "జెందిన చిట్ట యెవ్వడు ళ్గి అడుగు అడుగున జగము కదలగ జగముళలోని ఇగము వదలగ టో అోోంోలో రంపపు పలు లోటుతో టట షకాలో టో ామలోోసనోపతోస్వుటోపుటప్పుట్యుల్యాటోటపుుటపు ప్ప్కటషుమలులు భాహ్య ోతోతోడా. క్షేతక్‌

శావ్యాంజలి వీ. వి. శామనర్సయ్య చరచర రర చరచర లలన లయునులుడుగుతు గులులతులడులునుగుడునునతనలు వాయ యణతనలులలలలలాలలా నెగడు వేసిన ఘనుడు యొవ్వడు నిద లేపిన ఇనుడు యొవ్వడు | శాలినడకన (వేలి చూపున మూలు పోగున (ప్రజల నడుపగ నడుము కట్టిన వీరుడెవ్వడు దిత బూనిన ధీరుడెవ్వుడు ? మర వపీరంగుల గుండె లదరగ శాట్న చక ము (శిప్పె చివ్వడు మతము వేరిట కీ46

శా వ్యాంజలి పి. వి. శామనర్సయ్య పంచ చరాచరం ప వై పటరుం ప షూరున వూర టో టో ఆటోలో టగా లొలోోటటతపుననోపట యల టట టొ ళొళొటోదోటొటియయోం జరుగు మారణ హోమ మందున నిలచె నెవ్వడు, బోసి నవ్వుల వపూలకాటల ఆాతినంతను పిలచె నెవ్వడు శి జనుల జపాధల జాపుటకు *వారో జనుడుగా పుట్టింది ఎవ్వడు మనిషిగా మరణించి మనలో దెవమె ఈ... యొ మెట్టింది ఎవ్వరు 1 చలల తపు తోరా తులు ననున నొనొ లలో గబాజ టాటో లోలో టొటటొటోటొలొటటాటాటాంటాటటిటొటొలొటంయటి కశ?

శావ్యాంజలి ననున్న న్యు నకపోయోలొపోకతోపటోటననోో లోకో లో యో టోగో బోలో టో పోటో టోగో లోసుకోటోయోోపోయోటోయోలోయోటోలోం గ గాత... ణక వలొవరరాపు జాపూ, 'దేళమంళా నీ శతజయంతి చేస్తున్నాము. యివ్వాళటితో నీకు నూశేళ్ళు నిండాయి. యింక మా చేతలకు బడ్డ నత్యాహింసల సంకెళ్ళు ఆగపోళాయి. మా చేతనకు బరువయిన ఆత్మ వివేచనా భారం తొలగిపోతుంది. నువ్వున్ననాడే నిన్ను మా తోటి మనిషివని అనుకోవడానికి భయమై మవోత్ముడ వని దూరం చేశాం, యీనాడు బొమ్మవై, విగవోనివై, 'దేవుడివై. వుత్చ వాలకూ, వుపన్యాసాలకూ పనికొమ్తున్నావు. యిరవ య్యేళ్ళ నాడు యిరుళ కాచ్చాల యిరులనెట్లా పొాఠరదోలావో కాని యిప్పుడు మా(తం నీ అబ్బశరం కూడకాదు యీ యిరవ య్యేళ్ళ శానిశళ్వాన్ని పారదోలడం. చటపుట్పుల్కుటక్పుతున్నుల్నటన్సుట్నాట్నున్యా నాన్ను న్య్యట్క్పుట్క నాడా త్పటరప్పతండొ లుకు గొపు రరర పున టలో పోరులో టరు ను కట్యత్యతటుకటున ల వు త్పు్నాలా గ “ఇ ఆ 148

శా వ్యాంజలి వరవర కావు అంళా వాగావే వున్నాం "యెంతో వోయిగా వున్నాం శాని యేదో కలత ని[దలో యేదో మగత న్మృృతిలో నీ రూపము గుండెలమీద కుంపటియెై కూర్చుంటున్న ది, యేదో కోరిక తీరని దయ్యాని వై నువ్వు మమ్మల్ని వేదిస్తున్నావు- చమవోళత్మా, మమ్మల్ని మరచిపోయి చూచక్కన మమ్ముల్ని వదలి వెళ్ళు. గంగలో పితృ దేవతల తర్పణాన్ని వదులుకున్న ట్లుగా శాళ్వతంగా యీనాడు నీకు కడపటి వీడ్కోలు చెప్తున్నాము నిన్ను మరచి పోదల్చుకున్న మమ్మల్ని విడిచిసో క్విట్‌ యిండియా 1 కత

కావ్యాంజలి న. హం అర్‌వీ రోల బికాం చవీంంచు మవోళ్మా ! నీ పక్కనెవరూ లేరిప్పుడు శాకు తెలుసు, నిన్ను మేము మందిరాల్లో విగవోల్లో, పున్తశాల్లో తప్ప పూజించటం లేదని ఆయినా నీ పేరునే కాకట్టు "పెట్టుకొంటూ ఇప్పటీదాళా సిగ్గు లేక (దితి కేస్తున్నామని ! సీ పవరికి కావాలీ చాలాంటి ఒకరిద్దరు దరి[దనా రాయణులకు తప్ప | నిజంగా నీ అవసరం లేదు గతంలో మనిషిగా మాలో తిరిగినప్పుడు - చేడు నిన్ను అవళారంలో మోర్చుకొన్నప్పుడూ 'శేపు నిన్ను దేవుణ్ణి చేధ్రామనుకోవటంలోనూ ఉన్న రహాన్యం ఒక్క ళం లలు 150

శావ్యాంజలి అరీపెరాల హో్వోం మా కందనంత "ెద్దవాణ్ణీ చేని మాకు చేతనై నంత చిన్న వాళ్ళుగా మారిపోచామని -- నీ చూపునించి చప్పుకుంచామని - నీ వారసుల భక్తిని చూని కన్నీరు కాగ్చకు 1 ఇంకా నీ వేకు తలున్తున్నందుకు సంతోషించు 1 నీవు మమ్ముల్ని ఎప్పుడూ అడగ లేడు మర్చిపోకండని 1 చుమ్మళల్ని మేమే మర్చిపోయిన మాకు సెవు తెరిచిన కను శెప్పలు మళ్ళీ వాటంతటవే మూసికొన్నాయ్‌ 1! "వెలుగును చూడలేని దివాంధపు (బతుకులవాళ్ళ కలుగుళ్లోంచి బయటికి రాలేనివాళ్ళు ఊమించు నీవవ్నా! శాలం ఎలాగూ తమించదు. నీవు యీ వేలవై ఒకప్పుడు తిరిగావని ఇప్పుడే ఒక కథగా మారిపోయింది

కైక!

శావ్యాంజలి ఆరవి రాల నిళ్వం

అందరూ నీకు చేతులెత్తి నమస్కరిస్తారు 1 నీ మహిమని గొంతెత్తి అరుస్తారు ! "వీరు బెలీతే పులుకరించి పలవరించేస్తాకు ! అంతానీ శిష్యులే నీ వ ఖతికోసం కట్టారొక సమాధిని వాళ భ్థను గూర్చి విచారించకు |! నీవు మాలో పుట్టావని చెప్పుకొనే గొప్ప తప్ప - నీ శిష్యులు మాకేమి మిగిల్చారు!

152

శా వ్యాంఅలి ఒం (తీ ఎంవిమూరి కివరామరాత్త శరుణ భాస్కర కోటి కిరణ కాంతికి సాటి ఎవ్వాని చూపు దీపించి మించె - శరదుజ్ఞ్వలిత శీతకరుని శాంతికి నచా (ప్రతి వింబమయ్యె 'నెవ్వాని నవ్వు = తత హిమాచల మహోన్నత శృంగములకన్న వెన నెవ్వాని భావమ్ములూ 7 అ అతివిశాల మధాల్టీ వితతోర్శికలమీద పొవన మెైెవ్వాని భక్తి తేలె- మానవా దర్శమయ్యె నెవ్వాని జీవి తమ్ము = నత్య మ్మహింన ధర్మమ్ము త్యాగ శీల మెవ్వాని దివ్యాశయాలు - వాని కర్మ యోగీంద్ర నర్శింతు గాంధిజీనిం ళరతజ్యూతలి పుణ్యతీర్థములకున్‌ (వఖ్యాత = మా పోరుఐం దరు నవ్యంలగు కశ8మై వరలగా, ధ న్యాశ్ళయౌా వుత్తలీ ఉరుణీ రత్నము గాంచె పుత్తు*ని, జగత్స న్న్మాన్య చారితునిన్‌ శ వర ధీమంతుని, కగ్శ్రచందు తపముల్‌ పండించు భాన్వంతునిన్‌ | క్షే53

శా వ్యాంఅలి శీ వింజమూరి శివ రామరావు వదమూ జేడుల లేత పాయమున సొభాగ్యమ్ముతో గాంధిజీ మదమారన్‌ వరియించె నద్గుణవతిన్‌ పుణ్య (వతన్‌ ముగ్గయౌా మిదతిన్‌ కస్తురిబాను = లోకమున నంళోలించు సదత్నమున్‌ పదునార్వ'న్నె పసిండియున్‌ కలిసి దివ్యత్కాంతి మంతంబులై! ఆతడు రాజకీయములయందు సమర్థుడు; నాయశాన్హ వి చ్యాతిశయ.ండు; గాంధి అవయమ్హై నయమిగ సంచగంచుచున్‌ ఖ్యాతిగడించె సజ్జనుడుగా; నవభారత జాతి కంతకున్‌ 'నేతగ నయ్యె; కాంచె ధరణీస్థలి మాన్యశయున్‌ మహాత్క్మురై | నరులన్‌ సోదరులంచు 'నెమ్మునమ. లోనన్‌ నిత్యమూహించుచున్‌ | పరులంచున్‌ ధరలోన నెవ్వరికి నెన్వారేని యున్నా 3 యం చరుడౌ నుత్తముభావ విస్స్థారణతో నత్యంత సళ్యాధ్వమ స్టీరుడై శాంత మహింసయున్‌ నవాన మాదేశించె మాగాంధిజీ! లెమ్మని నాడు గాంధి నిదురించిన నల్వదికోట్ల గుండెలన్‌; రమ్మైవినాడు దివ్య మనుళాగము త్యాగము తీర్చుదారి; చే కొవ్యవినాడు (కొత్త వెలుగుల్‌; మన కోనమె అల్లే న్వరా జ్యమ్ముని నాడు భారత నమెైక శ్రము చాక మవోనుళావుడై | పవంచము అెొంచగా పరమ పాతకులంచు దలంచి దవ్వుల౦ దుంచిరి నేటిదాక; తగునో ? అది మానవజాతి కంతకున్‌ వంచన గాదె! (పాజ్ఞులగు వారలు వారల తోడబుట్టులం చెంచుట మంచిదంచు వచియించె మహోత్ముడు దీనబంధువై! చపల లోరుో్పడొస్పోప్పుకుు డును ్కువ్చుతు వొ్పులొపనన్నుతపుతోపుతో రును కష ను తన్న నన్ను కర్న త్యా త్న తప్పులు కుతొటులోషపోర్పు తలో సులల పులోటులోపులషుోపునోరటరలోటగతత్నా ల న!

శా వ్యాంజలి శీ వింజమూరి శివ రామరావు టంట టలోపులోంలోస్పలో్పారొసుటోర్పులొప్కటోరటో సరో పోరు టో నటులలో కర్కటక నోరు లోస్పులొర్పటోప్పులొప్పునోలన్పలాస్పుట్పున్పాటోప్పు లోనో షు ొన్పట్పు నొన్వుతప్పుతొప్పుడాన్వులొక్పునొప్పు నొకాకను టొనోపకనతోు. “ఆరయ దేవుడొక్కడని యందురొకో మతముల్‌ శశమ్ములై ఛారుణి వి _నరింప” నని కామన చిత్తులు వాదులాడగా వారికి గాంధి చెప్పిన జవాలిది- “వృతము మూల మొక్కే; కూరిమి విస్తరించు గద కొమ్ములు మాత్రము 'వేరుచారులన్‌ ఈ” ఆదరణీయ సార వివిధార్థము లభ్యుదయము కంద, న ఠర్వోదయ చివ్యభావము మహోన్నత మార్గ్షమటంచు చాశు నా నాదిశలందు; ఛారుణిజనమ్ముల సర్వనుతమ్ములన్‌ సమా నాదర వృత్తి జూడవలెనంచు వచించె మవోత్మగాంధిజీ 1 ఈపియించెన్‌ ధరలోన నంధ్యములు నంతర్థానమై పోవగా; కృపనించెన్‌ నరకోటి మాననములన్‌ 1పేమమ్ము ఆగమ్ము శాం తి పథమ్మందు చరింప జేని వరగాంధీజీ; అహింసాత్ము డ్రై విపులా శాంతరసీమ నించె యశమున్‌ విజ్ఞాన సందీప్వు డై! లలోను టునొంుట టలు నొప్పు లోలోపల లోపులో పోలో నోపుటపు లొ టుటో లోనో పనో సుతొపులోనట్పులోన్పతోస్పటోప్పుటోస్వటోస్పునొటలోపునోన్యటోతన్యకనవోస్కునాన్యాకప్వున్నుకోన్న కేకక్‌

కావ్యాంజలి సోపులు లోపు సులోపులోర్పపోు లప్ప లోుుతుగోప్ప గోషు పోపులో పోరు నొపుోపు లోపలకురా ్యుమంల్కుతారులత్తులట్పులన్యలోర్యజబలస్యోలోరరోనుులన్పటన్యానస్తుతప్పతడ్పుత్తు్పుత్నున్న్నుడత్నన గ క్‌=-వి వేముగొంటో నరోనింవోచాత్యూలు అాల్యంది మొద లుగ్గుణాలతో నీ తల్లి నూరి పోసిన భ _క్రిసారమహిమ నకల దేశముల నంచార౦ంబువలన అఆ ర్జన "ఏయు అనుభవ జ్జున గరిమ గోపాలకృష్ణ గోకులి గారవంబున ఛారవోసిన నీతిధన సమృద్ది వంచమజాతి అాషృములలో లింబించు కష్టాల నరనీన కరుణం సము కరగి నీ మేని (వతిర_క్త కణమునందు జీగ్గి తంబయ్యెనేమొ ? అంచిత చరిత | (కొత్త సిర్రాంత మవని వై కుదురుపరచి చావు గాంధీ మవోత్ము! స్వాతంత్య్ర చాత ! కుత్తుక గోయు చేతులకు గొబ్బున వెర్నవలెన్‌ దవించు నీ మెత్తని గుంజలోన కునుమించిన చల్లని జాలిపాటతో చి త్సములందు 'ద్వేవము నశింపగ కత్తులు పారచేం,చే యెత్తి నమస్కరించి భజియించికి నిన్‌ ముసిలింలు, హిందువుల్‌ 156

శా వ్యాంజలి వేముగంటి నరసింవో చార్యులు నీ బోసినవ్వు వన్నెలు స్ఫురించిన చోట చలువ వెన్నెలతోట పులకరించే నీపాదము[దికల్‌ నెలవు గాంచిన చోట కోటి స్వర్గమశ్ఞలు కొలువు దీక్చె *“నీపల్కు వనిడి వీణియలు (మోగినచోట గిళతాకుమారి నంగిత మలలె నీ పవితపు మేని నీడ సోకిన చోట వై కుంళనగరమే వచ్చి నిలితె అావకీనబో ఛామృత ధారలందు పాపవంక నిర్మగ్ను హింసాపిశాచి ఉడుకు నెత్తురు చేతులు కడిగికొనియె (వేమ మధురాంతరంగ | గాంధీమునీం ద! 'శొన్నెల మేలి వెన్నెలలకున్‌ దులదూ'గెడు స్వీయమంద వో సోన్నతి మాదు దుగృలత నూడ్చి, న్వరాజ్యమొనంగి మింటిక్షిన్‌ జన్న మవోత్ము! నీ పదరజంబులు సోకిన పుణ్యభూములన్‌ కన్నుల కద్దుకొన్నవి కనత్కవికోటి సువర్శ లేఖినుల్‌. నర లలల రర రారారా రరర రరర టట టట టమమమమమననమముమిససమినసననల. క్‌”

ళా చ్యాంజలి 'వేము*ంటి నరసీంహోచారున్లలు న. విచ్చుకత్తులతోడ పచ్చిర కృములోన శానంబులాడు పళానుల్రైన పున్నెంపుటిల్లాండ పొలియించీ పనీడి మాం గల్టిముల్‌ దొంగిలు కళినులై న పసిబిడ్డలమ గొంతు వీసికి యగాధమౌ కూపాన విసిరెడు (కూరులైన కనుపించినంత అక్క టికంబు లేక తుపాకులన్‌ గురివెట్టు పగతురైైన నీ యహింసా వబోధము న్వినినయంత తమ య కార్యంబులను మోనని ధన్యుల్లైరి భవ్య సళ్యా[గ హోద్యమ దివ్యశీల ! వాపుజీ ! నద్యళోరత్నదీవ రూప! వితరణళీలు3ై. ధనము వేనకువేలు వ్యయించి నీకలా (వతిమలు దేశమందు (వతిసల్లెను నిల్చిన లాభ మేమి? భా రత జనకోటికిన్‌ కరుణ రంజిల బెల్పిన నీ యమూల్యమౌ మతమును నిత్యమాచరణ మార్గమునన్‌ (వకటింపకున్న చో, లాం బోపటలోఅరోయటోలొపగా గతో త్త్నువన్యప్పు లు చ్య్యతట్యగప్రత్య తతో ను కట్యు త్య ్పుత న్స లుడర్యర్యట్యు తటాలున తప్పుతూ త్యట టం షటగలోపే కై5ప

కావ్యాంజలి వేముగంటి నరసింవోచార్యులు కుల భేదమ్ములు విస్మగించి యు (పజల్‌ కోటానకోట్లడ్లుజూ డలలో సాగ పరాయి పొాలనము (ళష్టమైశ్రచనన్‌ శొంత్యహిం నలె మూలమ్ముగ నీవు కూరిచిన స్వేచ్చా న్వర్శ సౌధంబులో నెలవై భారతమాత దిద్దుకొను చుండెన్‌ [కొ_త్తసింగారముల్‌. ఖద్దరు పంచెతో, పలుకు కమ్మని తేనెలచిన్ను జల్లుతో, నిద్దపు బోనినవ్వు వావహించు (పనన్నము ఖాంబుజంబుతో లుద్దుడ వై (ప్రబోధనుధ పోయుచు భారతజాతి భాగ్యముల్‌ చిద్దిన పుణ్యమ్వూర్తివి; ఇదే (వణుశాంజలి నీకు బాపుజీ !

క59

శావ్యాంజలి వా! కతాళోనీ నారాయణరలాత్లు

ఓ బాపూ, జాలిపిళా, ఓ మవోత్మా నీ జీవితము ఆపాంతము సత్యంతో (వ్రయోగాలు నీతి నిజాయితి మనుగడ నీ నడవడి. నీ ఉద్యమాల ఫలిళాలు నళ్యాహింసల ధ్వజాలు మానవతా మవోయా త మార్గములో మెలురాళ్లు వెలుగుల వై కెత్తిపట్టి నిలిచిన్న _న్తంభాలు బాపూ నీ జీవితమే నత్యంతో వయోగాలు, నీ అడుగు జాడల్లో చైతన్య (వంతులు నీ వాడిన మాటల్లో దుఃఖితులకు ఓచార్పులు సోదరులకు పోచ్చరికలు (శామికులకు (పోళ్చావొం పొరపాటున జారిపజచెడు పామరులకు చేయూతలు బాపూ,నీ వ్యవహారం, మానవశకు మణివోరం బాపూ, నీ జీవితమే నణ్యంతో (పయోగాలు. “*-చేద వాని ఇాధ నెవడు తన ఇాధగ గుర్తించుని

160

శాచ్యాంఅలి శాళోజీ వనాశాయణళావు రరర రరర ననున నలో యోనా యయా యాయాతోతతాకొకొలాకాలాతోతోలి వాడెపో వై ప్షవుడని” వాడేనాడో పాడినాడు నరసీ భక్త కవీం[దుడు నీవంటి వాని నెవనో చూచే ఉంటాడు అతడు, "వి త్తంచారుల ఎదుట చిగులుతో (కుంగెడి నలునుల 'ఆల్ల మొగం (ప్రభువుల ఎదుట భయంళకావి దిగులు దులిపి నిలిపి పోరాడ జేసి విజయము సాధించి నావు, కని విని ఎరుగని నేర్పుతో రవోస్యాలు మునుగులు ఎరుగదు నీ ఛాజనీతి సళ్యాహింనలు శాంతి వీడని నీ యుద్ద సరళి భూగోళం యావత్తు జానిపత్వం బాపుకోదలచిన "వె త్తంచారీ మాపదలచిన పరర రురునునునులలయునుడులలుుుడుుుునునుుతుునులురుననునతునునునుతన నుల ోరవలతోయోయోలోయోకిత్రు కీర!

శాచ్యాంజలి శాళోజీ నారాయణ ళావు (వతి బందికి రక్తం చిందని నీ వివ్లవం ఇఒరవడై౦ది కాపూ ఒరవడైంది. భారత (వజలా వాడు వా విష్ణుః పృథ్వీపతి అని విధి (వాతని భోగం గడ వాలని యోగం శా వాలని 'కార్టన్యాలోరుస్తూ అవమావాల భరిన్తూ తల్ల దొరల సేవించిన నల్లి మొగం ఛారత (వజ నీ మంతపు భావంతో నవనీతం వవోయంతో వీ జాడను ఐడి నడ చెను. నత్యాగవా (వేరంశమై అహింసాయుధమ్మునుగొని ఆన్త్రు ళన్రు నజ్జీత పామాజ్య శ కి 'నెదిరించెను

టొపి నన్యున్కున్కున నాకను ంుకో టన షతననననోనుతోనున పులుల పుతోపునొ టన లోోరటోకంకొ యో ోవయోపు్యకవ్యతల్యల న న్నక ఎక్‌

162

కావ్యాంజలి శాళోజీ చబారాయణళావు ఇరువది వడులు నడిచెను యీ వాటికీ సీ "పేరు తలచుకుంళే చాలు మా భయాల చిమ్మ చీకట్లలో నీ అభయ వాన్తపు మెరువులు శళక్కు మంటాయి జాపవూ శళక్కు. మంటాయి. చేటికీ ఆడంబఐరాల ముసుగులో ఊపిరి వలువని మా జానిస (బతుక్కు నీ నిరాడంబర స్వేచ్చా నిశ్వనపు వినురు సోకిన శ్లాతుంది చూపూ టోకిన శ్హాతుంది. నివు శవిన స్వరాజ్యపు భవ్యదివ్య వ్వప్నాలను నిజం చేయ మేము సాధించిన చిన్నపాటి విజయాలకు (వ్రతీకలగా ఎవరెన్టు శిఖరంవె వళాకలె త్తి చిన్ను తలుచుకొంటూ దిగుతుంళు అడుగడుగున మా అవరాధ హిమాలయాలు గోచరిస్తాయి జాపూ గోచరిస్తాయి. కి63

శావ్యాంజలి శాకీ*ీఎ నొరాయణరాపు

అందుకే అఆనిపిన్తుంది

జాతి (బతికే ఉందని,

నీ మార్గము ననుసరించు

ఆళ మిగిలియే ఉందని

యీ అలసత్వం పోతుందని

మీద పడ్డ బరువు మోయు

శక్తి మాకు వస్తుందని

ఆలోచన శక్తి మళ్ళి

ఉలికిపడి లేస్తుందని

నీ ఆత్మకు శాంతిగ ల్లు

నడవడి మా కొస్తుందని

(ప్రజాస్వామ్యం గెలున్తుందని

మానవత్వం నిలుమ్తందని. ల.

శీర

శావ్యాంలలి నన రర టట టట టా ర. కజు౪

వి. ఎన్‌. ఆర్‌. ఆంజినోయలొ(న్హి శి కాలువ్యు గుణమ్ము తీరుటకునై. చింతించెదన్‌ జాతిర జూ కారున్‌, నిజకృత్య బోధనచణున్‌, శారు జ్యధీరున్‌ , టన శ్లోకున్‌, ఆదర వాది, నిత్యదరహోనున్‌, దివ్యగిళానుసా లై కై కోద్యమ నేత, భారతపీశన్‌, వ్య శ్యాసనిర్న్మూలకున్‌. ఎవ్వుని నిర్వచించు నిజ, మెవ్వనిరూప మహింన, ఆ[గవా 'మ్మెన్వనియందు డిందు, సవానేశ్వరు 'జెవ్వడు, మానవోద్యమం 'బెవ్వడతీత సాధుగుణు డెవ్వడు, చాస్యతమమ్ము చీల్చువా "ఇవ్వడు, భారతీభవు, నహీను మవోత్ముని సంస్థరించెదన్‌. ః ఇమ్ముహి పారతం్శత్యము వరించి అనేకవిధ [పలోభముల్‌ సొమ్మసిలంగ జేయ కడు సొక్కి బుషిత్వమువాసి జాతిచే సమ్మెల (వేటులన్‌ బడక సన్నుతి అందరికిన్‌ లభింపగా నిమ్మని ఆ పరాత్పరు భటించె నబర్థతిమౌని శుద్దుడె.

165

శావ్యాంజలి వి. ఎస్‌. అర్‌, అంజ నేయులు పాలకతృ వ్రికోనమయి పాలనుబోలిన జాతినంతయున్‌ కూళలకమ్మి అప్పడుపుగూడు భుజించుటకంశు, సజ్జనుల్‌ కై లున మగ్గి కేమి, పరశాసన ధిక్కృతి చేసిరేమి, స్వా శాలు త్యజించిేమి, నిజరాష్ట్ర సవోదర రతణార్థమెై. "వెద్దబయందు "పెద్ద, మరి పిన్నల పిన్న, మనము వెన్న జా త్యుద్ధరణార్థి, రామజపయోగి, పవిిత నమత్వ రాజకీ యేద్దచరిత్రు, డుజ్జ్వలుడు, నిష్టవరేణ్యుడు, త్యాగచ కి, మా వద్ద వసించె నా పరమభాగవతున్‌ గణుతింతు స్వేచృకై.

166

కావ్యాంజలి న. న! మొదిరొవు రంగారావు అతనికి ఇావు లేదని అందరికీ తెలుసు. ఎందంలో నిజంగా ఉన్నాడన్నదే (పళ న! శాలంగ డున్తూంది. అతని పేరు ఇనుమడిస్తూంది- (బ్రతుకు గడున్తూంది. అతని నీడ అనుసరిస్తూంది. క్లుపకం వపాడు జాతికి కషనషాలో, దుఃఖళాపాలో, ౬ టమ ౧ రా 'డేవునితో సమానమని అందుకే దూరంగా ఉంచాం. మనం దూరం అయే కొద్దీ అతడు దగ్గరిగా వస్తాడు, వ్యృాదయం విప్పి 'వెలుగువలె. 167

శావ్యాంజలి న హబుకు వొతూరి మదునూదోనరొవు మోకాలు దిగనటి ముతక ఖద్గరుబట్ల లు న! ళు గాని సన్న వలువ గట్టలేదు ళు తలవైన నాల్గు పోచల పిలా యెగాని ముంగురు లెగదువ్వు వాంగు లేదు చలికి వానలకు నెండలకు దుప్పటి గాని తొడరి కంచుక మేని దొడుగ లేదు (ప్రకృతి యిచ్చు మధుర ఫలరసములే గాని శెలేగి రుచుల నాశింపలేదు ఊతగా 'జేత బొడవగు నొక్కకల్ల ఈ ముక్కు టద్రాలు గడియారమును వదముల రతలు ధరించి జాతీయ రతకొరకు నవతరించిన మూర్తి మవోత్ముగాంధి. అ గొలొన్వతాన్యాన్వ నొళ్యలొస్పగొప్యలొస్ప నొప్పు గొస్యలోస్యనొస్యునొస్పు నొరు నొరుల రులు లొ లోకపు లొునోస్పు కొరతతో రల కలో చో రోల టొనటొన్వటొసటొస్వులొస్పులో స్వలోస్పుటొప్పుటొప్పుటొస్పులొన్పలోక్పలో నాలోపల నులు టరంలోసడోటోులోకటపో. క!

శా వ్యాంజలి పొతూరి మధునూదనళావు అమూరర్తి చేచబాచి యడిగిన యెడ ధన కనకముల్‌ వర్షముగాగ గురినె నా మవోత్యుుని నుడు లాలకించిన వాడు స్వాతం త్య యోధుడ్రై సాగివచ్చె నా దేవదూత ఆానడ.గువెట్టిన చోట గుమిగూడె గోటాన కోట్ల (వజలు నా సర్వవంళ్యాగి నరసిచూచిన జూలు (వజలెళ్లరకు గనుపండువయ్యె ఆ యహిుసా న్వరూపుని యవతరణము భారతీయుల నూతన భాగ్గమయ్యొ బోసినోటి నుడు లమూల్య ముత్యములయి యఖిల జనవంద్యుడ య్యె మహాత్మగాంధి. వాదను మాటలేదు వదనంటున గోపము జాడలేదు నం పాదిత మెల్ల పీదల యుపాధథికి గానిది కాని లేదుసన ర్వాదరణాభిమానయుత మై రచన ఖారత నస్వతం[త సం పాదనసీమ నాంగ్ల పరపాలన మాపుట గాక గాంధికిన్‌, (పార్థనము సల్పినన్‌ గాని పల్కడేదియు “జేసి (గహియించియె గాని చెప్పబూన డా నిరాడంబరతతో మవోత్మ శ్ట్‌మొకటి గాంధీజీకన్న ముందుగా గదలు. చుండె. న. 169

కావ్యాంజలి పొతూ మధుకఘూదనశావు తలలు “*టన్బృను 'దెచ్చుటో యిట మవోదధిలోపల జచ్చి తేలుటో చప్పున బేళ్చివేయనిదె సాగాద”నంచును దండి రేవులో నప్పుడు కాలు సాచునెడ నాంగ్గసిపాయి తుపాకి దింపెనా గుప్పెడు నుప్పెదేళశమునకుం గతిచూ పె స్వతంత లీజమై. ఆఅ మవానీయలోధ విననట్లి జరుండును మాతృ భూ స్వతం (కామిత దీ తీసికొననట్టి జనుండును భారతంబునన్‌ సామెత శ్షైన లేడిక నసాధ్యములన్నవి వారి యత్నమం 'చేమియు జూడ మాత్మబల దృష్టికి గల్లునె యంత రాయమునన్‌. సాగరు లొక్క రేమి యధునా ధన దుర్గమ పర్వతాటపీ ఇాగ నివాసులున్‌ విమలభావము లొపగ అాపుజీకి మ స్వాగతముల్‌ వచించి, రసహాయ మహోద్యమనేత గాంధియొ సాగిన దప్పు డాంగ్ర జనశాసక ముఖ్యుల గుండె గాలమై. మరఫిరంగీల దంభము జూపు నై న్యము కదురు (మోతలతోడ గలవరబడె లాంక్‌ మెర్‌ మిల్లు విలాసంబు చే వేత బట్టలతో నాట కట్టుబడియె అంగ్రభూప వ్యవవోరంబుల నవోయ సిద్దాంతములను మోచేత దేశె వ్యాపారలాభ గర్వము పరవన్తుబ హిమ్క్మృతిచేత బో కుక్కి జారె 170

కా వ్యాంఅలి పొతూరి మధునూదనరావు

ఆ మవోత్ముడు మొదటి సత్యా శహుడుగ

నరిగి రాళాలగోపాల మాత దళ

బంధముక్రికి శాంత స్వభావభటులు

కోళు విరిగను లండను గుండుబల్ల,

ల్‌. ర్‌! కసిపోళా మసి పూనికొన్నయటు లాంగ్ల జ్య్చుపతుల్‌ గాంధిన య్యసవో యోద్యమ నేత నుంచికట గారాగార మందంచు భో ర సమాచారము పతి కాముఖములన్‌ (శాకెన్‌ దిగంతంబులన్‌ బసిక న్రైన్‌ బుసగొన్సై గాలఫణిగా మాఖిన్‌ (వజా భావనుల్‌. శ్యుటొన్కుసోునోటలోయా అలయం టలోపుోసునోటకోటనోుసోపులోపునోపనోర్యనో రును రులోోస్యనో్తాటోస్వులో స్ప తోసాను తోప్పులోస్పుటో సుప కోపుతో్కుటో లోపులో పులో లోపట లోకో షట లోనా కోతను. శ

శావ్యాంజలి క్‌రి బొడ్డు వావీరాని ఉజటోవోరులు బాపూజీ స్నేవోమృతళి?ి, రసారణీ న్మితరోచి ప్సౌవోర్ష మధురమూ ర్తి! ఊనో శేషుండవె తీవో మా తండడీ | ఒక చూపు చాలులే సకల (పకాకోటి చిత్తసీమల శాంతి చిలుకరింప ఒక మాట చఛచాలడే ఉ దిక్త సోదరా ళుల తే్చ నుపనన్నులను "జేయ ఒక (వాత చాలువో ఉర్వీధరుల రాజ ము దికలకు మార్గములను జోప ఒక దీత చాలు ఊరక లోకములు లోక ములు తల్లడిలి పదములను (మొగ్గ ఆతడు నిస్స్వార్థబుద్ది నత్యాగహుండు అఖిల మతము లతనివె చాస్యాంధకార బంధు రాకాళవీధి నవ్య స్వతంత్ర మ(వభాత విధాత యుగ (వవకక్తం న. 172

కావ్యాంజలి ల్‌డ్డు కాపిరాజు లలల చరచర పరర చోర యో యోయో యాయూలయా యయా య యోయో యాయ యయాయాయయాలాాల నడిపెన్‌ రక్షపుబొట్టు [క్రిందపడకుండన్‌ శాంతి సం[గామమున్‌ అడు. చాన్యము కేయు మౌాతృజగతిన్‌ పండించె స్వాతంత్య్ర మె వ్వడు మాతం,డి మవోశపస్వి చిర సేవా సతృలంబందెనా కడకీ భారతభూమి ఎంతటి అపఖ్యాతిన్‌ తలం దాల్చెఠా! ఇఛారతనర్ష మొక్క అవిభ_కృ కుటుంబము - నిన్న మున్నతశే కూరిన స్వేచ్చ'కే కనులుగుట్టి పరస్పర మన్నదమ్ములన్‌ పోరును పొక్కు పుట్టినది - పోయెనశే ఒక పెద్దదిక్కుగా శీరుచు తండ్రి ఎట్లు కడ కేరెినొ రాపుల కాపురంబికన్‌. మలయున్‌ సాంధ్య మరు _త్తరంగములలో మా తండి (పాణానిల ములు, "శీషాస్టిచయమ్ము పావన నదీ పుణ్యోదక (శేణి భూ శలరేయి (వజమందు; మా జనకు ర_క్తచ్భాయలా ధరలో ధలు మా డెందములందు నిత్యమును 'వత్యవమ్ములై వెల్లుతన్‌ | అెచోనాతోటొయా వోయాయో వో పోలో చాల చాయా హోతా పోటో యట యోయో యో కొట కొతో షోను వొటటయో వోరతోటలోోోటోయోంోయోటోయోోుొటోంనయోయోయయ్యన్యా క73

శావ్యాంజలి జటా దొబ్వాజీ వంత టరత్న భర్య ఎవ్వాడునవ్విన నివ్వమంధర యుళ్లి చందిళావ్లుతమయి చలువలీను ఎవ్వాని కోఛాగ్న శీడువొారామలు పాయలై. భూమి గర్భమున నింకు ఎవ్వాడు నిదింప నీ మోణిమర్వ్యాళి (పళయకాలపు భంగి కళవళించు ఎవని సీర్ధాంతముల్‌ వా చ్యానవద్యంబు, లాచం[దతారార్కమై "వలుంగు ఎవ్వ డభినవబుద్దుండై నివ్వటిల్ని విమల సత్యాగహి (వశంబు వెలయ జేసి మానవాళికి నొరవడై మనుచునుండె నట్టి గాంధిని న్టరియింపు మాం నీవుం 174

శావ్యాంజలి ౬ఒకా దూవొటో నంవతుమమూరాచారో పరపాలనా నవ్యా బంధమ్ముచే మాతృ ఛారతి కడు దై న్యపడెడునాడు ! అస్ప లా జాడ్య మావరించిన జాతి తనవారి పరులుగా దలచునాడు ! ఆంగ్లభాషా 'వేమ లారాధ్యమని నమ్మి (వతివారు శా మెగ (అాకునాడు | శ్వేత జాతీయ సం సేవనోవ్శాదుకై స్వీయ సంస్కృతుల త్యజించువాడు ! శామె పురుషోత్తము అటంచు దలచు చారి చిత్తమున నిలిపి భజన సేయువాడు (భాంతియుతులగు సోదర భారతీయ వృాదయముల 'జేళభ క్తి నృష్టించినావు ! కై75

శా వ్యాంజలి దూపాటి వంపత్కుమారా చార్య రవి యన్తమించని రాజ్యపాలకులకు క్విట్టిండియా అట కట్టి వేసె 'చాస్యాంధ శార నిదా ము[దితులకయి స్వాతం[త్యబోధ - వళాతమయ్యె సా_మాజ్య వాద పిశాచమ్ములకు శాంతీ వాదమ్ము లొక భూతవై ద్యమయ్యె పరబేళశ వేప భావ వివకులకిక ఖాదీ (వచారమ్ము గరళశమయ్యె ఓక శళాబ్బము గడచె- నీ వుకృవించి నీ (వబొధముల్‌ మా[ర్మోగు 'నేటిదాక యీ నమైకతా భరత భా గ్యేందిరా (ప దీప్తి కీవె కారణము గాంధీమవోత్మ ! స్వాతం(త్య పిద్ది క్రై సర్వన్వ మర్చించు త్యాగ జీవనపు గాథలను వేర్చి సంస్కృతీ రత ౩ స్వార్థ శీవన మెల్ల బలిచేయు శ క్రి సంపదల గూర్చి న త్యాగ్రహోద్యమా(న్తు (వయోగమ్ముచే జాతీయ సమరవిజయమును నేర్పి | శాంత్యహింసోప దేళశమ్ముల విశ్వాన వైక్యశా భావ మవాత్తు గూర్చి క76

శా వ్యాంజలి దూపాటి నంపత్కుమా ళా చార్య నిండు జీవిత మెల్ల యీ సీయనుంగు భారతీయులే వ్యయ వరచినావు శాంతి గి ళామృతము వెదబల్లి నావు చిగ్గిగంకాలనిండ గాంధీమవోత్మ ! నిలబెట్టినది గచా! నిరుపేద గేవాముల్‌ మద్యపాన ని షేధమం[తమపిమ సరిజేసనది గచా! సాలెల ళాగ్యమ్ము యురుతర చరఖా నుహోద్యమమ్ము కదలించినది గచా! (గామ దౌళ్ళాగ్యమన యమరు నిర్మాణ శార్యకమంబు | అణగించినదిగ చా ! యస్ప లగా వ్యధ వారిజనోద్ధరణ మవోశయమ్ము | ఆవారించి గచా! యవిచ్యావరణము తగు విధాన "నవీన విద్యా” (ప్రబోధ అన్ని విధముల నభ్యుదయమ్మునందె ధరణి! యిది నీ వలననేగచా! మవోత్ము ! [77

శాబ్యాంజలి తిల

(శ్రీ దొమరావి వ్రుండరీకొాతడు వందల యేండ్లనుండి వరపాలన గుంది తపించి, మించు నా (కందన శెంది జెంది మన గాంధి మవోత్ముని మంథతళ క్తిచే బొందిన నుస్వతం[త పరిపూర్ణ సుఖస్మ్యృతులందు 'నేడయో యెందును సవ్రనాదమె ధ్వనించుచు నున్నది "గాంధి లేడుగా." భారత మాతృకర్మ వరిపక్వముగా నశియించలేదొ, స్వే చ్భారమ నూత్న యౌవన తుషారములందు వికారచేన లన్‌ చారి తొలంగి "తె తకల' కాండవ మాడుచునున్నదో, అవాం శార మవో(గ కీలలకె యాహాతి యైతిమొ 'గాంధి లేడుగా”. హైందవ సాం పచాయ జని తాత్మకు (దోహిగ “పిస్ట్రలూని శాం లిన్‌ దనరారు నా [శమ (వచేశము 'జేం (ప్రచండ శాంతమూ రిన్‌ దెగటార్చు హంతకుల తేజము పూర్తిగ తాండవించు నా గందర గోళమందు మతకాంతి కృశించెను 'ణాంధి లేడుగా”. అంతకుము న్నె [కూర మతహంతక చర్యల సేతు హేమవం 'శాంతర మధ్య భూరమణి యాయువు [కుంగగ కత్తిరించి దే శాంతర మేగు థూ (పజల యాతుల హైందర క్త ళోభలా సాంతము ఆల్లవారి భరతావని బిక్కైను ఇాంధి లేడుగా.

178

జావ్యాాాంలలి ఆ) చామళరాజు పుండరీ కాతుడు మోవామదాతిరేక నవముష్క్మర దుష్కర రాజకీయ నం దచోవాము రకృవర్ణమున దూకులు వెట్టుచు సాటి మానవా న్నీవాము దూరి కుత్తుకల జీరు విధానము విరవీగు నా సావాస చర్యలందు వరశాంతి నళించెను 'గాంధి లేడుగా”. మాయ మవోధికార నవమాధురికిన్‌ ఐలిమయె నస్వతం[త జే శీయులు, శుద్ద ఖద్దరు విశిష్ట పవ్మితత రూపుమాయ "ట్రో పీ'యొక "క్కి గాంధి దను పేర కిరంబున నాడగా ధనా చాయములెంచు, కాంగైను విధాతల చర్యల 'శాంధి లేడుగా, చేనిన త్యాగ మెల్లను కృశించగ శాంగ్రైను ధీరులెల్ల నా జేసిన శాంతి జాణములనె త్తి వీిమంబు దగిలి స్వార్ధ వి న్యాన విభాల నొ. డొరుల నాశమ.నెంచుచు భూ (వజాళికిన్‌ దోనము లాచరించు "పెను దోవాము లందిక “గాంధి లేడుగా”. జె లుకుపోయి వళ్ళెనను శౌర్యము కన్నులు నెత్తికెక్కిన శ్లులగ శాజ్యపాలన వహించి స్వలాథ ధనార్జనంబునన్‌ దేలి, (పజానుశాగమును (దంచి పవిత్ర విశాల శాం (గైమన్‌ ఛీలిక లౌనటుల్‌ నలుపు చీకటి న్వేచ్చన "ణాంధి లేడుగా, ఖద్దరుగట్టి జేీరునకు శాంగైను వర్షము కం మం(తుల్రై చడ్దిరిలంగ గద్దియల “తై తక” లాడుచు కుద్దనీతులన్‌ "పెద్దరికంపు కీవి గురిపించుచు శాశ్వత స్వాధికారమున్‌ దిద్దుకొనంగ కృతిమగతిన్‌ వివహారింపగ 'గాంధి లేడుగా. [179

శాచ్యాంజలి శీ చొమళరాజు పుండరీ కాముడు హోం నరో యోయో ోొనపులోపుకోోపోపోటలోకటోషపోయో కోరుట టట సగట బో లినుబండారము లేర్చి పేర్చుకొని, ఐ ల్రె-బుల్‌ గనన్‌ లక మూ గిన సామాన్యుల “ల్రేవు పొంగడనుచు వాకిళ్ళందె చేయూవి భా టున వాలెట్లు ధనంబులా గెడి ధవాఢ్యుల్‌ వర్తకుల్‌ గల్లు వ్దీ ధిని పేశాకలి మంటలార్చు మన గాంధిన్‌ గాంతమూ, లేడుగా. (యేమ నశించినట్లును, వివేకము పూర్తిగ పోయినట్లు హిం దూమత నంఘవేత్త లతి ధూర్త విధానములన్‌ జరించి ఇ స్లాములతో "'బెనంగు వికలాశయముల్‌ జిలశేగు ధోరణిన్‌ శామిత లోకళాంతి గలుగన్‌ గలదే మన 'గాంధి లేడుగా.

గాంధి లేడుగాని *గాడ్చే” కటాజాన,

నుండియున్న [బితికి యుండబోడు

నిరనన [వతంబొ వరలోకపయనంబొ

పూని మనల వీడి పోవువాడె.

(ఇదా స్వరాజ్యం” ఖండ శావ్యమునుండి) 180

శావ్యాంజలి చిం

(తీ బల్వూనాల్‌ వంత బేళ్ళద్ధు వ్యాధి[గ_న్త క శేబరంబిది పరవ్యావృ త్త దురై ్వద్య కృ చ్చాధాలబ్బ విమూర్భ మిందు నిలువన్‌ భ(ద్రంబు లేదంచుదు మైధోలోక గమిష్యమాణులము మమ్మా _రిన్‌ ఐడం వేసియున్‌ 'చేధోలోకము నొక్క జేగెదవశే విద్యామనోజ్టాకృతీ ! (శుతికందంబగు మూలవన్సువది చి. దూపంబు మాయోపబృం హిత వై రాట్పదవీ పరిష్కరణ సాహిత్యంబు రూపించి, భా రత నర్వంకష. కిల్ఫిషాఘధ్భృతి మంత్ర (దష్టవై తత్వతః స్థితి వై రాజ్యమలంకరింతువు విభూతి స్థాన యోగాక్ళతీ ! అ ఆటూ ,ఖ హోతవు వావ్యమ య్యుదవవో ! యిది యెక్కడి వితయజ్ఞ ను తె. వ్రతము రూపుగొన్నియది, కావక సత్యవిభూత్య ఖండతా భ్యేతలు గాక వనస్తుగుణ ధీ (పవిలుప్తులు నిన్నుగూర్చి దుర్‌ జ్ఞాత విభేద వ్మికియత సాగునటంచు. దలంతు శెమ్మెయిన్‌. విశ్వస్థాన విధాతృకంబులు మవోవిశ్వంభరా[ పాణ క్భ చృళ్వత్‌ స్పందనముల్‌ [తయీజనకముల్‌ సాగించు మీలోటి స ప్తాశ్వ (శీ పతిభాఢ్యులే బుషులు త్వత్‌ పాయోపవేశ్యకియన్‌ నిశ్వాసించె జగమ్ముచూడు మిది నీ నిర్హేత్భతా జ్ఞానమై.

181

శావ్యాంజలి శ విశ్వవాధ వేంక శుళ్వర్లు

కారణజన్ముడీవికను కారణమృత్యుడ వౌదువో దురా

చార వివృత్తమౌ భరత సంఘము నీదగు న_వకోటి నా

డీ రమణీయమౌ నెడద కుంకియె దూరముగా తనూ

భారము తాను నిన్‌ బొదివి పాలన సేయునటయ్య, మోవముల్‌. అం తేవాసి జనాంతరాత్ముడవు (పత్యక్సూత్మ విజ్ఞానవా గంతర్నాద విలాసభాసిని త్వదీయారంభదివ్యార్థ సా

రాంత స్తత్వములన్‌ [గహింప వళ మే యానందకం దాను భూ త్యంతర్వాణి కులాల్టి చంద్ర, కొనుమయ్యా, మానమో

చాకముల్‌. పతర ోలోరులోరు రుతు పుసుంలోరులపుతకుతక్పుత్కురుటలో రోడ రరోంలోలోరల చలోరే గరు గుటక గతటక్పుతనుల్యు. 182

కావ్యాంజలి చవి వావీ రంగౌరాళ్తు భారతావని పునీత చరిితలో భూత కాలపు జ్లాపకాలలో నితి_వ్రమై నిలచిపోతున్న శాంతిదూచా దివ్యస్వరూపా 1 బై వంగా మారిపోకు మూగగా నిలచిపోకు నీవు ఇెట్టిన ఖిత చిలుపుకోలేక పోతున్నాం మాకు బలంచేకూర్చు మమ్మల్ని అదృష్టానికి దూరంచేయకు దై వంలాంటి నీలోని మానవశ్వాన్ని మాకు రానీ శాలం కరుస్తున్న మమ్ముల్ని గండాలు దాటివోనీ నీవు వెలిగించిన ట్యోతి నిత్యమూ 'వెల్ళుతుండనీ పతంనునరనననలనలతరుతుతుతునుతతును చయలు చతల 183

శా వ్యాంజలి చాణి రంగారావు

నీవు వాటిన తీగ నిండుగా పూయనీ

ఓ మహాత్మా || పునీళాత్మా ||

నీవు వడ్డించిన వి_న్తరి

మా కందకుండా పోతున్నది!

నీవు నిర్మించిన చుక్కాని

నడిసం[ఛాన ముక్కలై పోయింది.

నీవు చూపించిన చారి

నీవు నిర్ణించిన కో వెల

పాడుబడి పోయింది.

నీవు నిర్ణయించిన పూజారి

పాతకథ మరణచాడు,.

నీవు నిర్మించాలను కొన్న దివ్యసీమ

భవిష్యత్తు లేకుండా పోతున్నది,

చారి తప్పిన మాకు చారి చూపించవూ మాచుక్కాని మాకు అంద జేయవూ 1!

మా పూజలు నీదాకా రానీయవూ !

న. 184

శావ్యాంబని 83 నీలా వింగయ్యా పారతం౦ం త ధ్రానస్య బంధనముుల (రెంప స్థాపించె నమరస్వాతం త్య దీప్తి క్య్థారపాశ్చాత్యుల కుటిలత్వ మణగింప వెలిగించె శాంతి జ్యోతులను భువిని కరకు కసాయి వర్షము కహింన పథంబు జూపి చానవతల వబాపినాడు పీడిత ('వ్రభువులన్‌ (పేమానన్త్ర శ్ర న త్యమున గూల్పగ జేసి తనరివాడు మత పిశాచుల నెల్ల శామంట గూల్చ ధర్మ గీతిక లెల్ల వా_స్తమున బూని భవ్యన్వాత౦ (త్య గితికల్‌ బాడి లోక మున మహోత్ముడు విఖ్యాతి మనెనుగాదె + (కమ్ము సీ దాస్యగాథాంధకార మందు "వలుగు పులుగవ తార మెత్తిల మవోత్ము డొక్కడే జిమ్మివై చెరా ! నిక్కముగను కర చందుడు గాడెమా గాంధిళాత. కేకి5

శావ్యాంజలి నీలా ఉంగయ్య ఇంటింట రతనాల పంటమయె విలసిల్లు నూలుపోగుల రాజ్య మేలు "పెద్ద స్వాతం్శత్య సమర 'వళా భాసీతోజ్వలు లయి మెల్టుడనియు గీతయును బల్క- కష్టించినద్రాన గల్లు భాగ్యమె ఛాగ్య మున గట్టునా గోచియును వచింప బలముతో వానిసత్వము బాప తన కేల కజ్ఞి వి[కమ పరాక్రమము జూప వచ్చెరా ! కుచ్చుకొల్లాయి మెచ్చతలను కండ్లకద్రాలు, కాలికి కాలిటోడు నూతగొని శాంతి దేనత నేతవోలె కర్మ చందురుడనగ మా గాంధిళాత. వలికిన పలుకులో నొలిశె ముళ్యాలన శాంతి పాఠముల వ్‌ కాంతి గూర్చి నవ్వెనా తన బోసినవ్వుల వెన్నియల్‌ విరిసినవన దేశ వెలుగు జూపె కదలెనా ! ముసఠి ముక్కాలి యడుగుల వెంట రయము నేతెంచు స్వరాజ్యలత్మి నిలచెనా ! శ్మతువుల్‌ వలచి స్వాగతమిడు నన తెల్లదొరలు వందనము లిడర? 186

శా వ్యాంజలి నీలా జంగయ భారతీయుల కడు తవః ఫలముగాక బుట్టుదురె యిట్టి పుణ్యులు భవిని నెందు భారతమాత రత్న గర్భకుటకిట్లు పుణ్యులను గనివెంచె గాబోలునేమొ * గర్జించునా సింవాగర్జన ధ్వనులీను వ్రైరి గణంబులు బర్వులెత్త దయనెంచునా ! నతని ధార్మిక వ్భాత్‌ పీ్రి శాండవింపదె జనాదరణ ప్రీతి మది నెంచెనా ! మాలమాదిగలే దేవ తలనీ అవార్నిశల్‌ దలపుగాదె వివరించునా ! కర్మ వీరులై దేశ సౌ భాగ్య నంపదల కాపాడుమనును పట్టుదల బూనెనా! విడుచు (ఫాణభయము ఎట్టి దుర్చుద్దులను మిది బెట్టకుండు విక ప శొంతిని నెలకొల్పి వినుతిగాంచె కర్ణి చందురుడనగ మా గాంధితాత, తపాల రవ యూయోలరరరతునుతులునతుతచరనరతుతుతలననరలతూత 187

శా వ్యాంజలి న చా ఆఅల్లంరొవా రంగనాయవలళలు

అతడు యా (కార మరుబెంచు నవసరమున

నలిన జాండము నవ్విన నవ్వుగాక 1

అతడు శ్రీ, రామచంద్ర దివ్యాంఘి నీర

జూత యుగ్మము మానస సరసి నిలిపి

నతము పూజించి యానంద సాగరమున

నోలలాడెడు భాగవతో త్తముండు !

అతడు ఇ శిరకంటక మౌ జగంబు

వంత లుడుపగవచ్చు వసంతమూ ర్తి;

అతడు మూఢాంధ్య జీమూత వితతి జీల్చ

బయలు వెడలిన సుజ్ఞాన భాక్కరుండు !

అతడనాదిగ నచ్చెడు నంటరాని

తనము నణపగ నరుదెంచు ధర్జుమూర్తి;

ఆత డై కమత్యాది ఛాగ్యముల (వజల

కొదవ జేయంగం దోచు లోకొ త్తరుండు! న

188

కావ్యాంజలి అల్లంరాజు రంగ నాయకులు అతడు ప్రతి దివసాంత నిశాంత సమయ రామనామ గానామృత రసములోన పగవళత చెంది, దరినున్న వారి గూడ ద్మదనమ్మును (చావించి తనీయ జేయు మధుర పీయూమ (ప్రవ్లోదమానసుండు ! ఆతడే యుగంబులనేని యరయబోని యాయుధ విసర్జ నాంచఛచితోపాయమరసి, యసమతము శొాంతినమర విద్యావరమ్ము నీయ జనుదెంచు మౌనిరా జేశ్వరుండు | ఆత డున్నతధీరుడు, వీతరాగు; జాతడు గఖీర భావోదయాంతరంగు చతడు పురుషో త్తముండు మవోత్ము ; డతడు నర్వసంగ పరిత్యాగి సత్య యోగి ! తా. గంగలు లొపల పంో సులు గో కొర్కతో్పుచ్పకొప్పులొప్పుటొ స్త పోస్కుగోస్తుటోన్తురలో గు సుతోస్యుతోటుొసంతోరుతోస్తులోకతరంుొపులోరతరరలరుల రో రల లోప పో కలో స్య సకల క క్షేగ9

శావ్యాంజలి న సస తణీ తోగంలోదురా మలికాదునరాథు గ్‌. ళా టో ఎనగన్‌ నోలిలు వె 9జును ఓఒసగన్‌ బరదేశమందు యోచనం జే యు సమయముననే యకటా యనువులు విడనాడి లేమి యయ్యా! గాంధీ! శతకాలు (వాసి మిగులన్‌ న్తుతియించిరి నిన్ను గూర్చి నూరి కవీశుల్‌ శరకాలు (వాని యిష్పుడు మ్తుతియింతురు నిన్ను గూర్చి సూరికవీళుల్‌. సత్య (వళావగరిమన్‌ నిత్యము బోధించినావు నిఖల జనులకున్‌ సత్యస్వరూపుడ వనగ స త్యేతర మింత లేదు జననుత గాంధి 1 190

కావ్యాంజలి కోగంటిదుర్లా మళ్లి కార్జున రావు లోకంలో లలోుకోటి టన షట షుటోరలోంలో రులను లోల ్పటోస్కలోస్పులోస్పులోరటో పులో బోడో పులో షులో్కలోరుటో పులో లోపటో పటట టట్‌.

అవతారమూ_ర్రివని ని

న్నవనీ జను లెల్లరు గొనియాడిరి యయయో

యవళతారము ఇచాలింపగ

నవనీ జన మెల్ల ముని'గె నను అాపాల్లిన్‌.

ఓయీ! దుర్మార్లా | నీ

చేయెటులాడెనుర విమలచఛిత్తుని గాంధిన్‌

మాయింప బయికి నెత్తగ

బోయడనో ! రాతసుడవో ! భూతంబవొకో.

కం1

శావ్యాంజలి 6మా టీ, రా. అచఛార్భా బోసి నవ్వులలోన నాళ మొందును, దేశ చాం ద్య గాడాంధ కారపటలి వెట్టి చూపులటోన తొజ్జివోవక బుట్టు 'దేళ సౌభాగ్య (వవేళ మధువు మితభామణములలో సత మొప్పు జాహ్నావీ వీత పాపాగ్ని గంథీర రవము ఫాలభాగములోన నలముకొన్నది చూడ సర్వళోభిత కీర్తి పర్వ రేఖ భరత చాన్య విమోచన వరదుడౌను సరమ సంతోమ భాగ్యాధి కారు జౌను అపర [కీస్తువు బుద్ద మహమ్మ దౌను గాంధి! సత్యా గవోరాధి కర్ణ యోగి. సత్యహింసాది |వతనిస్ట శాంతమూర్తి దేశ చాన్య విమోచన దీకమ్లూర్తి ఎతి వారిజన సచవాధురంణమూ రి (వ్ర వా "సే రీ రి కరుణ వెన్నిధి మాపాలి గాంధిమూ యర్‌ క92

కావ్యాంజలి ఈ6 వివ బీ తొనతమ్య దివ్య విజ్ఞానమున “లుద్ద దేవు" డతడు చావుతో పోల్చుకొన్న 'జీనప్స' తండు తొెణకు లేనట్టి గృవామేధి తనమునందు నతని కెవ్వారు సాటిలేరతని కత డె. కష్ణ బహుళ (వపంచ దుఃఖములు విడిచి యడవులను జేరి - నిర్వాణమందవచ్చు - (పజల ముఖముల మోవత నంపదలు అూచి యనుభవించిన మేటి తాతయ్య యొకడె. ఉచ్చ-+ద్వీచికలు దేహి మూపుచున్న జలధి వ్యాదయంబు గంభీక శాంతిమయము నడ చెడు సము[ద మెక్కడున్నాడొ? యింక యెవరు వారికి పెద్ద లీ భువనమందు. అమృత మెట్లుండునన్న - శాతయ్యనోటి రు పలుః బడిభబోలె - నను టలవాడు నాడు గరళ మట్లుండు = నన - రాజభఘూటుమంట పగిది - నను వాక్యమే పరిపాటి "నేడు. 193

శా వ్యాంజలి తపన ర ర్యరల్యరలోనుత్యతో లో పు తోోడురోవో లో పోరాటాల యయాయంతాయటయాటాగాగెయాయాయయయయాంగాయలాటయో ౭౮

బొవృలవూజీ అననూయా దేవి వరిని నొవ్వ జేయని అహింస శరంబుగబూని శాంతియన్‌ శేరున గూరుచుండి నలుదిక్కుల రేగెడు (కోధవహ్ని్‌ చ ల్లారిపి యార్చి నీ సవహానమందున గల్లు నపార ళ క్రిచే భారత మాత చదాన్యమును బాపి తొలంగితె వీర పుంగవా! సత్యము తప్పనట్టి బుషిస_త్తమ ! నీదగు [పేమళతోటి సా వత్యము గల్లునే భువిని పల్కులలో | పళకటించు నీశులన్‌ కృత్యములందు వీడు నపక ఛచ్యుల(ప్రేమకు ఆత్మళ _క్రియం దత్యధికుండ వై జగతికంతయు బంధుడవై తివో (పభూ! అంతము లేని నీ వృాదయనుందలి (పేమకు సాతి బాపుజీ అంతమునందెనంచు వినినంత నె యుల్లము తల్లడిల్ల ని 'శైంతము ఛెందినట్టి జనరాసియె సుమ్ము మవోశ్ము "యెందరో ఇంతకు ముందు పోలి ఇటు లోడ్చెనె లోకము చారి గానకన్‌ ? లోకము కానదంచు తమ లోపలి తప్పులు వీడి యొప్పులన్‌ యేకరు వెట్టి [వాయు కథలెన్నియు కళ్ళెనుగాని నీ వలెన్‌ లోకుల లత్య పెట్టకెవ లోగల భావము లాత్మసాతగా వాకొనినట్టి అత్మకథ వంటి అమాయక గాథ లున్న వే. పులస పోరతోషుొపలట్రపుతో పతర పతోంత తతత బోర తయతులోరలోరుు నలప లోలో లో రుల సట రరోనంట ఖో కోయ పటపట పోోకుోపుోసుటోనుకోటోపటోకటోగ్పునాు.

194

కావ్యాంజు. పోపులో పోలో లోపన పోపు పోర్యటోర్యతల గోప్యత ప్పకుడోరో రప టపో పులో పపోు లోలోపల పోలో పోపులో రోల యోలోంోయోటోతోతోతో టొటోటోటటు కొ తావేళ్ళొరి

(పార్ధనా నమావేశ సభా ముఖాన

శాంతి సత్యాలు నినదించు సమయమందు

ఎం వపెనట నిన్ను ఓ అహింసా తపస్వి

కఠిన పాషాణ వ్యాదయిడొకడు తెగించి. నీవొక (దోహిచేత మరణించితి వన్న విషాదవార్తశే స్టావర జంగ మాత్ముక విశాల జగస్టలి గుండె నీరుగా ఇావురుముంచు పడ్చివది - భారత ఇాగ్యవిధాత, నీదున చ్య్భావమె నీకు మృత్యువయి తారసిలెన్‌ తుది నక్కటక్కటా 1 మంచికి మంచి లేదసలు మానవజాతికి మానవశ్వమున్‌ చించి సుఖింపుడంచు వినిపించిన శాంతుని (క్రీస్తు నిశ్రైచం పించిరి స్వారమున్‌ విడిచిపెట్టి స్వదేశముకోనమింత క ష్టించిన బాపుజీ (బతుకు చేవదయి కాల్చిరి నేటికక్కటా. ఆరని మంట నా యొడద యందున నిల్పితివో (పభూ ఇకన్‌ లీని బాధతో కుమిలి చేశము దిక్కును మొక్కులేక సం స్కారవిహీనమై [బతుకు చావుల మధ్య కృశించి ఇంక నే ఘోర విపత్పరంపరలకున్‌ గురికావలెనో గదా తుదిన్‌.

195

కావ్యాంజలి లోలో లలో డులోచపోరలో యో అలో పలోపలోపోటోరుోపోపో పోరులో ర్కుటోర్యలోోులోపుోపుటోరలో రుల పోపలో పోలో టోకటటోయోయంయోటంలోన. దాం మల్కొల వోంశటి కొవరొమత్ళ స్త “*పరి[తాణాయ సాధూనాం” ఉద్భవిస్తారు మహాత్ములు | అవే మన వాపూ కూడా అవతరించి భారత భువిపై ! భరతమాత చాస్య విమోచన కర మరుదుగ మును విని యొరుగని 'తెరగున నెత్తురు చిందించక శాంతితోడ సాధించాడు! భారశాని కే గాకుండా (వ్రపంచాని కా శాబ్యోతిగ శాంతి సమర సారథియె యొక వీంత పథం సృష్టించాడు |! భరశావని న్వతంత్య మెంది ! ఇంకా మరి ఏ దేశాలకు తన వినూత్న సమర పథంలో స్వాతంత్యం సమకూళర్చాలో ? రత కంతోర్యటపులోోటోపులోుటోషులోరప్ప లోపట లస్య లోప లోక్కతో రు కొషులొషు గరు టోరు రాగో ఇరోం టులోుపోపంోప్తుటోర్యలానుర్పరరు లోలో రో షల గోలలో పకట ఆట ఆటలతో క్ష96

కావ్యాంజలి

తన సళ్ళ్ళాగవా అన్వేషణ

(వ్రథమ (వయోగళాలయై 'వెలసిన చత&ణా ఫికా చాస్యాటవిలో

సతమతమై (శమియిన్తూంకు, వని తీరిన గాంధీజీ మన

భరతావనిని మనుశుటు పొనగును 1 అందుకనే గాంధీజీ తన

అవతారం చాలించాడు! మనలను ళోకాంబుధి ముంచి

మరెచ్చోట నువయించునొ ?

క97

కావ్యాంజలి లోలో లోోప్పులోనురోపుోప్పుటోపు్యులోపు రుడు పుపోపులోపుతోపులో్కుట్పుత్నుతోప్పుతన్నుాటన్పు ప్నులు లోటులో ర్యటుపోరలో తరులు షల గలుగ ుని ఠఈాం ఖింపేంబో ఈ ల వమా లి అతని (బతుకు వతితపావనీ అమర వాహినిమ్వై జాలు వొరినది ఆతని మృత్యువు సంజీవని అమృతమై తేజరిల్లినది, అతని సౌశీల్యజ్యోచ్చా షనభోధుని తరతరాల చాస్య కళంకమ్మును ఆాళన మ్మొనర్చినది, అతని మనో వేదన విశ్వ వేదనమొ మానవ వ్యాదయాలను కరుణావిల మ్మొనర్చినది, అతని జీ;తము సత్యగ వేషణాభవ్యపథమ్మున పయన మ్మైనర్చినది. ఆతని జీవనము సంత _వ్రమొనవాళికి సందేశ జీవనదమె ఇఖాసించినది అతని (పాదుర్భావము విసంతమై మానవళా లళాంత నికుంజమున సొరభాలను గుబాళించినది అతని 'ప్రపూత జీవితా చరణములు పురాణగాథల 5 మృతమ్ము పోసినవి పపిపప సప స న టట టర. కఖ్య

కావ్యాంజలి ఇరివెంటి కృ్యనమూర్రి మమత లేనిదే సమత రాదని అతడు ఎలుగెత్తి చాలు నిష్కర్ముడు ముష్కరుడని అతడు రాట్నమ్ము (వయోగించె త్యాగానురాగాలు పోతపోసిన మూర్తి యతడు తాను బలిమయె దనుజాత్ముల తలలు వంచె జీవునిలో దేవునిజాచిన మరొక మవానీయుడు మాన వేతిహాస మవహో సరోవరమున నూత్నా ధ్యాయ ప యోజదళమతని జీవిత వృత్తము మానవ జాతీయ తామరళక్తులె త్తిన వై జయింతిక గాంధీమవోత్నుడు.

కేం9

కాచ్యాంజలి లొ=9 వేక్‌ శరా మెహయడ్జీన్‌

పమని విన్నవింపగల నే విధి.వాయగనే ర్తు నయ్య యో మామక మాళత్ళుకంఠ మణి మండన మై విలసిల్లు చాయక (గామణి గాంధి చేవు నవశెముది జిందెడి కర్మ చగదు సా మ్యామల రమ్యరమ్య ధవళాంకు మణిన్‌ గడముట్ట వెసితే. కరుణ యొకింత లేక మన గాంధి మవోళ్ళుని వాత్యక్రై భవ త్కరము అెటుల్‌ గడింగనొ? అకారణ పాపదవాన లమ్మైటుల్‌ శిరమున చదాల్చితీ వకట చిత్తము సంభమ మందెనేమొ (శ్రీ వారి యపరావతారమని యార్యులనన్‌ విననే5 వై తివే.

చింత లేదుగా భవదీయ చఛిత్తమందు

హింస గావించుకేే నీకు హితవదేమొ

కఠిన పాషాణ తల మృ త్రికలను నిన్ను

చత నృజనమ్ము నల్చిన శిల్చి ఎవడొ. అఆ మపహానీయమూ రి కరుణాలయరోచి రుదంచిత వళా రామకమై ధకాస్థలి నిరామయవృ త్తి ఘటించ శాంతి భ (చఛామల చందికా మధు మభా5న చాపొనీయందుగాక త్వ క్కామిత మెట్లు గాంచితివొ ?* గాంధిమవోత్కుని ర క్త్షఢారలన్‌.

200

శా వ్యాంజలి ౮౩ జౌల్టంకొండ లఅకత్యణనూలి చా జాతి నాడిలో వేడిగా కత్తిలా వాడిగా నిష్పులా వైశన్యం పొంగులెలత్తి రూపించిన "అహింస !, సాదా చిరునవై ్య నుధగా కురిసిన్నాడు, నలుగుర్నీ కన్హుసే కాడు తానై నాడు... చా జాతి గుండెలో మంచిగా మంచులా జీవంగా భావంలా మానవశ్రై వెల్లివిరిసి దీఫంచిన 'శాంతి' 1, కదలే నై ర్ముల్యం కాంత్ర పండిన్నాడు, వదుగుర్నీ అతికించే పాకం తానై నాడు!.-= చా జాతి మాటలో ర క్తంలా పరుషంగా కిరణంలా సరళంగా సవాజీవన ఠావమె పూచి శోభించిన "సత్యం శీ చిరిగిన చీకట్ల చితులు మండిన్నాడు ! అందర్నీ నడిపించే ఆళ శానై నాడు !... 201

కావ్యాంజలి 'ఇల్లంకొంన లవుణనూరి ఒక బలాన్ని ఊపిన, ఒక కాలాన్ని ఆపిన, ఒక జ్వాలను రేపిన, ఒక బాలును దింపిన, అసామాన్య సామాన్య వ్యక్తి! అసమాన అద్భృళశ్యమాన శక్తి! అతడు భారచాత్మకు (ప్రతీక ! మవే మానవతా శక్తికి సంకేతం! ఎక్కడ్నించో నరనారుల నరనరాల్లో అపూర్వంగా విద్యుత్‌ (పసరించింది జగానికి యుగానికొక్కాడు చాలని కాలం (వసవించింది. మానవం నవించి, పులకించి, తన మాగ్నా కాన్టా (వచురించింది జడం జడధిలా ఉవ్వెత్తుగా లేచి, ఆసేతు హిమాచలం జ్వలించి, చలించి, అనేకం పకమె - స్‌ ఆతడు కేందంగా, సౌంద్రంగా నినదించిన ము క్తభావం కత్తి మత్తు వదిలించింది క్‌ మితి సత్తా (ిదిలించింది ! ఓ భగిరథుడి మనోరథం ఫలించింది. అతడు భార అాత్మకు (ప్రతీక! మవో మానవళా ళకక్తికి సంకేతం! 202

కావ్యాంజలి బెల్లంకొండ లక్మణనూరి ఒక గొప్ప ఉ ప్పెనలాంటి అనుభవంలాగ అవతరించాడు |! అనుభూతి మాతం మిగిల్చి ఒక్‌ చిక్కని కలలాగా అంతరించాడు మనకోనం పుట్టివవాడు, మనమున్నన్నాళ్లూ ఉండేవాడు ఆాను వెలిగించిన దీపంలో జీవంగా నిండే ఉంటాడు, అందుకే మనందరి కంటిపొపల్లోనూ అడుగో, ఉన్నాడు |!

203

శావ్యాంజలి ఛా తుంగతుర్తి ఎళ్ళానాల్‌ బొనన్త్రి మానవతకు మారు పేరుగా మాలో నీవు నిలిచావని దీన జనుల దైవంగా మేధినివై 'వెలళావని నీకు గుడులు కట్టాలని మా నేతలు అంటుంక1ే మాకు భయంగా ఉంది మానవతకు పరిధులు మట్టిగోడలు అవుకాయని “వడ్లు వద్దు నాకు ద ౧

దేవాలయాలు వద్దు' అని నీవు న్వర్గంనుండి ఆరుస్తావని చెవులు వెద్దవి చేసికొని వినటానికి నిలుచున్నాము వీభజీంచి పొలించిన

పసససు పసన ననన

204

ఇ-వ్యాంజలి తుంగతుర్రి విశ్వనా ళా గ్రా ఆ తెల్ల వారిని నీవు వెళ్ళగొట్టి మ మ్మైల్లరను ఐక్యం చేయగా మేమంతా నేడు అబహువన్గాలుగా వీభబింపబడి మాలో మేము తన్నుకుంటున్నాము జాతి పితవైన నీవు ఒకసారి అ దివినుండి యీ భువికి దిగివచ్చి యీ నల్లవారి కలలో కన్సడి మొక్కబోవని మా బకమశ్యం ముక్కలు చేయరాదని చెబుతావని మేమంతా కలలు గంటున్నాము తుపాకి గుండుకు ఎదురునిల్చిన యీ జాతికి నేతవు నీవు భయం అంటే ఎరుగని జాతి బల్లి పలికిందంళశు అభయం యిచ్చే వారకోనం అ రులు జాసోంది

205

కావ్యాంజలి తుంగతుర్తి విశ్వనాథ శాస్తి

నీవు ఒక్కనార ఆ కాశింలి

నిలువెత్తు జ్యోతిగా వెలిగి

మాలో పేరుకొన్న పిరికిత నాన్ని

మంచులా కరగించి వేస్తానని

మేమంతా ఆశిస్తున్నాము

తన జీకటి జీవితాన్ని

తప్పు పడుతోందని

యింటికి దీపం అయిన

యిల్లాలిని చంపి

యిల్లంతా చీకటి చేసిన

యింగత జ్ఞానం లేని దొంగలా

నీవు వెలిగించిన

స్వాతం త్య జోగ్టితిని

తమలోని స్వార్థాన్ని

నలుగురికి చూపుతోందని

నలిపివేయ [పయత్ని స్తున్న

నరరూప రాతనులతో

యీ వని బేశానికి

శాపంగా పరిణమిస్తోందని చెప్పటానికి

నీవు మళ్ళీ మాలో పుడ తావని

మాకు నాయకత్వం వహిస్తావని

మే మంళతానీ కొణకె వేచి యున్నాము

న.

206

కావా గ్రంజలి రకా. తొబికొండల వోంఠటరొతు ఒలికి మెట్టదికాదు పలురశాల పువుల (గాలి యెొగయు డగోటాల జారు, యమునా నదీనై కతమదికాదిముక వే సిన రాలని యవనీజఐన భజనము, అండ సూర్యునకగు కొండగాదిది, "పేర్చు మంచి గంధపు జితీ మంచె యెత్తు అది సోడుకగ్నిగా దడ నే యన్తమ యారుణద్యుతి యన్న య[బ్రబుచెలు అనగ డరిగ 'నెవ్వని ఫౌతికాకృతి తుది నళ్లి గాంధీ మవోశత్ముని అస్థి భస్మ మెల్ల నదుల మ.న్నీట నీ హిందు దేళ మందు 'నేడు గలిసె నున్న దేమందు నింక, ఒకటి మా(తము నిజము సాయుజ్యమతడు చొందె లోకంబునందు నింశెందు నున్న ఎల్లి మతముల స్వగ్గాల ముళ్లు గొంచు లు గి ళా నతడు సాయుజ్యమందె విశ్వాత్మయందు. 27

కావ్యాం౬లి న. లౌజు బృందావనం రంగా బాడ్యులు కత్తుల గడ్డయెన నవఖాళి తటంబున శాంతి బీజముల్‌ విత్తిన హోలికా! అవాము వీడని మైందవ జాతిభూత మే మిత్తిగ మారెనీ యెడల మించెదురుష్క మతాల మౌఢ్యం పత్తిని మా మతమ్ము నగు వాటయి పో యొను నాల్గు నోళులన్‌. చాస్యాంధ జగతిలో దారిజూ పెడు వెల్గు వెల్లువ్నవె ముందు వెడలినావు “*ఛానిస వై పరి పాలన నుందువా 1” లెమ్మని నిద్దుర "లేపినావు నిరువ స్తవంబుల్ర్లై 'నెంపు సత్యాగవా సమరముల్‌ మెండుగా సలిపినావు నలువది కోట్ల మానవనంభఘ సేవకై జీవిత మర్ప్చణ "జేసినావు. చరితలో మున్నెరంగని శ క్రిజాపి ఖండ ఖండాతరాలలో ఖ్యాతి వడసి మత సమైక్యత జగతికి హితవటంచు నచ్చ కెప్పుటశే (పాణ మిచ్చినావు, 208

5 వ్యాం=లి 68 వువ్నాండ కోవగిరంరాత్ర నీ వాక్యామృత శీతధార గలిసెన్‌ నీవోరభాళాళి ఏవి చ్యా వై దగ్ట్యములందు బారిన దనంతందై న సందమ్ము నీ చౌ వర్చ్భస్సున లీనమైనది యశాంత జ్యోతి గాంధీమవో తా వల్సించెడి భూనభోంతర దిగంతంబుల్‌ భవన్నామమే. శీరులు పొంది సౌంభము తేజ మెయిం గయిసేసి ఆత్మజ స్పాగ విలోకన (ప్రభలు పండిన వెన్నెల తీవలట్లుగా చవర వివోరసపందలు పశ్షైను భాకతకాంత నే నీరము చాళ్ళు చెక్కిళుల నించితి వింతనె పమయా [పథూ. హససససనన న న సమన సననమనిసున న సస టన న న 209

కావ్యాంబలి వువ్వాడ శేవగిరిరావు భారరీయ స్వారాజ్య సంపారనమున ముప్పుచెలియక _ స్వోన్యూలమ నకె పెరుగు కదళి కాభూరువామ వై 8 గాంధి నేడు ఎంత బలిగో రె స్వాంత్మత్య కాంత దేవ సం[దములు చాటి ఏలులు చక్కగడచి కాల్వలీదియు నిలుముందు కాల్వ బడితి జగ దుపాధ్యాయకుడ వంచు వగతు గాని జన్మ చరిళార్థ మో గాంధి సార్వ భామ. జననిక్రై ఆత్మ రక్త మాంసమ్ము లోడ్పి తుదకు బలియెన వీరుడా! దుఃఖ ళాసష్ప సీఃధువునదోగు మా యీర్పు చెమ్ములెల్ల యువ్మ చాత్మను శాంతిలో నోలలార్చు.

210

కావ్యాం=లి లాలా ఎటిరె చెన్న కేళళ్టలు

మానవత్వా న్నే మంటగలపి (పపంచులో (వవ ర్తించే మానవులకు వెలు(గుంఆొప సళత్యాహెంసలనే కాగడాలతళో మానవ లోకంలో నీవు మానచాలీతుడ వై అవతరించావా ? మహాత్మాగాంధి! నీ అడు.గుజాడ లో నీ వెలుంగు నీడల్లో అశవగత౦ ఆకభితో అలమటించె | పజానీకం వివారింబాలని అభిలపించినా నిలువునా దోపీడీచేమ్తు నీ భక్తులుగా నటించే గోముఖ వ్యా (భూలీ ఇలనుండి వారి కోంకలు ఫలించేదెట్లు? మవో త్యాగాంధి |

2[1

శావ్యాంజలి

ఖద్దరు ఛారులమని కళంకమే మా కంటదని దారుణ కృళ్యాలే మారణహోమాలే మా నిత్య దిన చర్యలని అ౦గబలం, అర్గబలంతో వ్నిరవీగే నాయకులను మంచి మాగ్గానికి మరల్చుటకు మా శేదైనా ఉపాయమ.౦దా ? మహాత్మాగాంధి! భారత దేశంనుండి వర (ప్రభుత్వ మర౦ితరింస శాంత సనమ రాన్ని నల్చి స్వాతం[త్యం సాధించిన సావాసో పేతుడవు స్వాతంత్య 'యోధుడవు బేళశభ క్ని లోపించిన దేశీయుల పరిపాలన ఏ గతి పొందినదో పఏగుదెంచి చూడ లేవ? మవో త్యాగాంధి 1

212

కావ్యాంజలి ఎదిరె చెన్న శేళవులు నీ శత జయంతి ఉత్సవాలు ఏడాది పొడుగునా చేస్తున్నారు నీ ధరశ్చమా కులు ఇంటింటా వల్లిస్తున్నారు. చీ పేర ఊరూర ఖిలా వి[గవోలు స్థాపిస్తున్నారు నీతత్వ (వ్రచారం వీధి పీధిన జరుపుతున్నారు నీ సిభ్రాంచాలను అచరణలో “వెళ్లు చా రెందరున్నారు 1 లు

మవోళ్యాగాంధి ! ఇందుకేనా నీ శాంతి సమరం ఇందుకేనా నీ సత్యాగవాం ఇందుకేనానీ ధర్మాచరణ ఇందుకేనానీ (పాణళ్యాగల నీభక్తుల నిజాయిలీ ఇందుకేనా 1 మవో త్యాగాంధి 1

213

కావ్యాంజలి లొక మొదిరౌవు ఫార్థసారథి

ఒక ళో్యోతిస్చయ దివ్యతార యకటా వ్యోమంబునందుండి నే లకు రాలెన్‌ సకల (వ్రపంచగతి వై క్షణ్యంబుమై నిదలో నికి జారెన్‌ ఐసికూన లాదిగ మనో నిశ్వేద భారావవో నకమై మానవ నంఘమెల్ల కుమిలేస్‌ = కల్యాణ సంధాయిక్రై అది యొక జాతి జీవన కళామయ దివ్యజగత్తు చానిలో గుదురుగ (పాణముల్‌ నిలుపుకున్నవిసూ ! మత సొమరన్య నం పద అతిలోక మైన పరమార్థము డాగిన నందనమ్ము నే డది లయ కాలగర్భ క వొరాంతరమందు విలీన మొందెనా. చితివె బూడిదకిచ్చు గౌరవము నీ జీవించు కాలాన మా మతికిన్‌ దోపదు గాని నేటికి మతోన్మత్తుండు నిన్‌ గాల్చెదా నతిహీనుండని విన్నమా[తన యెొవో ఆలాపనల్‌ జేతురీ పతితుల్‌ జాతికి జేవచచ్చినది - దౌర్భాగ్యంబు మొల్కె త్తిడిన్‌.

మతములన్నవి మోత సామాజ్యమునకు

వివిధ మార్ష్గమ్ములంజూపు విధులుగాని

కఠకు గత్తుల చాటున భెలుశుచున్న

వికట మృత్యు కరాళ దంప్టి9కలు శావు

214

కావ్యాంబలి కొం త్రుట్టివ ర్వీ నారయశణాచాడ్యూలు

సౌయం (పఫుల్ల నవకుంద నమాన వోస రోచిస్సుధాన్నపిత మంధర కమ మూశ్తే! నిర్వాణలోక తరుణారుణ 1! దీన బంధో! సా గాంధిదేవ ! శిశిరికురులోచనంమే,

వర్ణ (వ భేద దురవాంకృతి దగ్ధలోక సంజీవనై క చణశాంత కటాతప క్షే ! అనంద పాంథ ! వతిళకావక బద్దదీత 1

శూ గాంధిదేవ ! శిశిరీకురులోచనంమే ! నించాలిరామ మమమాళ్య పరిమ్మృ కాంగ నీరం[ధ ధగ్మ నరసీరువా రాజవాంస ! (వేమావళార ! నిరవద్య కృవైక తీర! హీ గాంధిజేవ ! శిశిరకురులోచనంయే సొవాసవర్ష సమనంతర దివ్యదేవా

న్‌

స్వీశార పల్లవిశ మధ్యమలోకవృ త్తే!

హ్‌ బిద్ద దేవ / కరుణా మధురా*ఒనుభావ ! స గాంధిదేవ ! శిశిరీకురులోచనం మే

బో లోపులో రటపోోరలోుోషటోొపతోక పోలో లో సలోని కోపు పలోపడోటడో పుపుస ోపునోప లోపులో స్కలోపులోటలోపుతోపతోపులోపుతోపుపోటో టో గోపలోపుటి లో లోను 215

శావ్యాంజలి పుట్టవర్షి నారాయణాచార్యులు రరర రరర రాయరు లట పు చాపం పాపపు పరాోయయాయాయాయాలా శాంతి (వసాద మధురీకృతలోచ నేన జ్యోతళ్చ్నా తరంగ పటలీ తరళస్శి తేన కారుణ్య భాన చుళుకీ కృత మాన'సేవ పా గాంధిదేవ ! శిశిరికురులోచనం మే త్త న! ళు ట్ల గునగునల్‌ మాటాడు కినలయమా ! మూగ నోము వట్టితి వమిళశు!! చిలువని తేనెచిస్పిలు కంళ మెత్తి పల్క వదేమిళే! కోయిలమ్మా (11 “సాగను మాదే !ొనంచు మొగ మెల్ల విచ్చి శావులు జిమ్ము వేమిళు పువ్వ ! ! మధుర మం(దనస్వరాంబుధి జేల్చి జగము పాడవదేమిరా ! బాలపవన!! ఎవరు మాటాడరేమి యే యింటియందు నఖిల జగమింతలో మాయమైన చేమి ఎవరు పల్కెడు "పెద్దల యింటియండు శాత గలియించిపోయె చాత్మస్వరూపి న. 216

కా వ్యాంటలి వుట్టపర్షి నారాయణాచార్యులు

రామ మంతమ్ములో నై క్యమై - మవార్షి యతడు వాల్మీకి రామైక్య మందినాడు కాత మంతంబులో నై క్యమై తపంబు వండి - తేజస్సు నేనుగా పరిణమింతు_ పల యేడ్తువె పిచ్చిచాన ! లయంబు తప్పదను మదిలేని వేచాంతిగాను _-- అతడు చచ్చిన యీ వ్యర్డ కుతలమందు యింక [బళి!న దెవ్వరో ! యేడ్చుకొఅకు ఎవడొ ! యొక కవి పల్కినా డేడ్పు పియమ టంచు నా నాడు - వికట వోన్యంబు మనకు ఇెప్పుడినాటి కెదలవె 'జేయి వెట్టి 'యేడుపు (వియంబుగాని దెచ్వాడు గలడొ! చరఖా నుదర్శునంభ్రై యరిమురి మా యవ్వ లత్మియె కను జూపుం బరుపులుగల శాల్టిగ నో పరమాళ్మా ! లేచికార భక్తుల (బోవన్‌.

217

శావ్యాంజలి కాం వోదుల నత్యానారాయణి బొధన్త్రి చేవదొఅంగి నత్తువ నళించి శ తాబ్లులనుండి దీర్చ ని (ావళుల్లై జడమ్ముల విధమ్మున నున్న యధీర భారతీ యావళి మేలుకొల్పి యసవోయ నువోద్యమ దీకతోజ్వల శ్బావకులం బొనర్చితివి భారత ఇాగ్యవిధాత ! కాపుజీ! (కాచుకోజల సుధాధార జ్య్నూలారింహ జాలు బుద్దుని యహింసా మవాన్సు శిలువమీదను (నవించిన జీసను వృాదయాం తరరక్త ధాగల త్యాగ మహిమ ఇముక యెొడా9 సొవ్భాదము నూర్చిన మవొ ముదు జీవితంపు నమ్ముకపు బలము అన లఫళ్రతాగిి జల్లార్చ చారక నుధం బంచు రామానుజు భ ీ రసము వెరసి నీవైన నీయాత్ము చరత యీయ శీషదేశాల యొల్లల కెజపివైచి పల్లెలకు బట్టణాలకు బచ్చతోర అమ్ములీ నాడు గట్టుచున్నది మవోత్య. 218

కావ్యాంజలి "వేదుల సత్యనాకాయణశాస్త్రి రరర త రచయతల యయ యాయో యోయో రోడ తారతో యోయయోయాలాల నెత్తుటి చుక్క యేని ధరణిం బడనీక స్వతం[తళా ధ్వ3ం బె త్రిన శాంతి యోధుడవు, హింనకు నౌదలలొగ్గి 'యుండొరుల్‌ కుత్తుకలు త్తరించుకొను [క్రూరులె నీ కడకుం గటారులన్‌ గత్తులు బెచ్చి క్షైవన మొనళ్చి ర దెంత మవోతపస్వివో!. నీవలన భారతమున జానిసతనమ్ము అంటకానితనమ.శ్ఞై చే డంతరింతె శాతృరశ్రాకృమగు కురు తే(తసీమ నిశ్చల (వేమశాంతి పండించి తీవు, నవ్వులోన గరుణారస మొలుకుచు మాటలోన నిగమంబుల జీలుకుచు చూపులోన గీమా పురిగొలుపుచు నడిపించితి వీ నవ భారతమును. "సిదగొన్న శమజీవికి శరణము పళ్లెైవాకిటికి బచ్చతోరణము అంధ జగతిశా శారుణ కిరణను జయ మహోత్మజీ జయ బాపూజీ, తాతతో తోసుకు వపు లోలో నోట పటోలోపపోపుటోసుటోటపోటటోపటోంపోపయోరతో లోలోన లో టో లోక ఇలు 219

కావ్యాంజలి క్‌జలి రాయప్రోలు నువ్వారాళు అడవిస్క భతి తప్పి పడిపోయినట్టి బుద్ద "దేవునకు పాలుపోని నే దివ్యమాత, ఆ సుజాత నీ గొంతులో అమృతరనము పోయదేల నేడు నద్భృష్టముగ మవోశ్మ | లు "కెండు వే లేండ్లకవల ఈ బుషుల భూమి ఎ్రిత్సి వహింసా ధ్వజ మెత్తుగాను, ఇావనున్న హింసా పిశాచమున కింత చేపామును కోన బలివేసడివె మ వోత్ము ! పృథువు పిండిన జీవనోషధుల తడిసి తనరునీ పుణ్యఖండ వాతావరణము నకల భూత జీవాధార సారమిపుడు భవదమల కాయ సిద్ధికి వచ్చుగాక ॥ లచ్చికై దండలిచ్చి లాలన మొనర్చు ఏనుగును పీన్లు చేసి వాసించు నింవా ములను జూలుతో లాగితి పొదుగులోని కవుర పాల్టాంవి వర్టిల్లుమని మవోత్ము ! 220

కావ్యాంజలి రాయప్రోలు సుక్చారావు వగలచే నడగాఆవు పగలటంచు పుత్ర భేద కళ్శులమైన భూమిమీద వంచినాడవు శిరము (పవంచ మదర కంటక కిరీటమునకు వేడ్కను మవోత్మ 1 శాళ్ళ చేతుల నెత్తురుకాఆ శిలువ మీద *అపరాధ జనుల తఉమించు మనుచు" ఈశ్వరుని వేడుకొన్న ఆ 'యేమకీను కీర్తి తినవారికిట్లు దక్కెనె మవోత్మ |! అతో గా గురుల వేదిక కవల, భూవరుల రాజు పీఠముల శకెత్తుగా నిలిపితివి భర్థ మకుటమును (వేమదీపము మండుచుండ అవావా |! భారతభాగ్య మేమన మవోత్మ 1 మాతృగర్భ (వణంబును మాన, ళన్ర మంది తీవు6 నీ తనువంకు నా విషంబు, ఊర్ట నక్యత లోకమందున్న సిద్ద పురుషు లామైలనేల మాన్చరు మవోత్ము | నత్య మెడల అనత్య కోళంబునుండి, జ్యోతి (పజ్వరిల్లిగ తమన్నును "వెకల్పి, మృత్యుకరమున అమ ఫతపాతి కనుకొంటి కరగ యోగ నూ[తములు ఇగ వె మవోత్ము 1 221

శా వ్యాంజలి లొంగ టటటో టో రలోఇో నలో చట టోటటోో కుల బోలో బోపలోపుటొప్పడోపుతు వలో లోులోప్కులోప్పుటోప్కోుటోపుడోటోషుటోు లోక ోరుకోపటల యాం ౯3 ముదిగొండ వీరలదమూ రి అన్నమితుడ య్య లోకమాన్య దినకరుడు నిండు వెలుగొంది పూర్ణ చందుండు గాంధి వీని చల్లని కోతన్‌ (దవించిపోయె చంద్రకాంత కుడ్యమ్ము పాశ్చాత్య (ప్రభుత. చిరునవ్వు నవ్విన చెక్కిళ్ళ గుంటల నగుపడనీని నెమ్మొగము శజు తేజమ్ము నొక్కింత 'కెజపి "సీనెడి విపూ దచ్భాయ గననీని తత్వ వాక్కు తగ్వవాక్కులలోని తఅపి తీపిని వెగ టననీని సత్యా। గవా ప్రపక్తి ఆ వ్రనక్తికి దూరమనిపింవని స్వరాజ్య మను మేడ మెట్లుపన్యాన వరణి న్‌్‌ ఇపుడు కన్నుల గట్టిన శ్రునగుచుండె న్వజని ధృత భారతీయ నవ్యశకనంధి రమ్యగుణకంధి పౌరతం[త్య పరివంధి వారిజనాత్ము సంబంధి మవోత్యగాంధి. 2222

కా వాస్థంజలి ముదిగొండ వీరళదమూ బుధ వినుత నాగరికతకు (పథమాచార్యుండు లోక పావనక గ్గ (గళనైక సార్వభౌముడు మధుర హిత వచస్వి గాంధి మరువగ వళచమే. బలహీనత లేని మవో క్జవరి గుణములరాళియైన పరమ యళస్విన్‌ తలలోని నాల్కయై (పజ నలరించిన నాయకుని మవోత్ము దలతున్‌. దిగివచ్చి వారి కామధేను విచ్చెదనన్న తన కొజకయి వలదనెడి వాడు రక్కసివచ్చి ఫిరంగి గాళ్చెదనన్న నోడక నగిరొమ్ము నొడ్డువాడు ఈళునై నను తప్పుచేసెనా ముఖముగా 'నెదిరించి తప్పు దిద్దించు వాడు తనమాట తన [వజ విననట్లు తోచెనా శికువట్లు మారాము సేయువాడు కొట్టకయ తిట్టళయ యెట్టి [కూరునైైన సాధువును జేయగల దివ్యళ క్రి వాడు “చేను దేవునీ కొడుకును కానటన్న వాడు మా గాంధి, మా నేల పరమశీల. 223

ఇావ్యాంజలి ముదిగౌండ వీరభద్రమూ రి మానవశ్వములోని డానవత్వము 6జీల్ప తన దర్శనము మదగ్భనము నొరయ ఖీరువున్‌ పట్టు భేర్య మేరువున్‌ గావింస పరుసవేదిగ నిజ స్పర్థ దనర అలసుని మహితకార్య వ్య్యగునిగ దీర్చ తన చేత 'దేశికత్వమ శై 'నెరప పిసినిగొట్టును చానరనవార్జి నొనరింప తన పల్కు దివ్య మంత ముగ నొనర కులమళాది విభేదమల్‌ కూలదోసి జాతి నై కమత్యమ్మ్మన నంఘటించి భారత గ జేంద్రమును పర వభుత యనెడి న(క్రముననుండి విడిపించి వాడు గాంధి. ఇరువురజాత శతువులు నిర్వురు ధర్మము తప్పనట్టివా రిరువురు మెత్తనై న పులు లిర్వురు భారతయుద్ద యోధు లొ క్కరు డిత దండు గాంధి మరొకండ లధర్మజు డాత డీతనిన్‌ దోరయగజాల డాయుధముతో, ననిసేశతన సత్యమాడుటన్‌. శీలించుకొన్న దస్పృళ్యఆా వర్జనా ర్ట్‌వము నిన్విన్న పాందవ జనమ్ము పండించుకొన్నది స్వాతంత్య ఫలము నీ అతిమాన కృషిని భారత వనమ్ము న. 224

కావ్యాంజలి ముదిగొండ వీరభ(ర్రమూ ద్ధి యోనా నో మొలలో జోలో టో టోోపోటలోోకోటోులోపటోోనోపుోపుకటోటకోటకటటోషనో టో లో ఇటొక టోలనో జ లోయ షటోషోోటు. తగ్గించుకొన్నది దమన నల్లి త్‌ న్వఖా వమును నిన్నెంచి సర్వభువనమ్ము రూపించుకొన్నది లోకకల్యాణ ళ కీని నిన్ను గొళ్చ్‌ నద్దుణ గణమగ్ణ అందరును నిన్ను వినుతింతు రవహారవామ్ము తడవి భారత భాగ్యవిధాత వనుచు తలచెదను నేను లోక బాందవుడ వనుచు స్వామి ! మోవానచాస్‌ కరంచందు గాంధి! ఈవు లండనులో (ప్రసంగించునపుడు (వభువులను లెక్కగొనమి య[బలముకాదు ఒక్క- స్థిత (పజ్ఞ్ఞ డగు మవోయోగి లత్య "వెట్టునే? స్వామి స్వర్షస(మాట్టు వేని, లాకిక పార లౌకికములన్‌ దులదూచిన యట్లు గల్లి ధ రాన్టాకృతి దేశ నాయకత నందిన బెవ్వడు? అందిశ్రై దువున్‌ 2] గొనశే మవోరణమునన్‌ జయమంటదె వెవండు? నీ నెళం జేకద! సృష్టి వోరతుల నె ్తెను నీకు మవోత్థు కేల్లవన్‌. ఎపుడొ యరుంధతీ పతి జనించి నరత్వము 'దేవళాత్వపుం గొపురున నిల్చుటన్‌ జదువుకళొంటిమి నేటికి నీవు పుట్టియ ట్టీపని యొనర్భుటన్‌ గనుల డీకొను మోదముతోడ గంటిమిన్‌ వ్యపగతరామ దర్భనులమైతి మటంచును నెంచమో (ప్రభూ న్యధ్పాలోప్యలొన్యలో పుటలను ంలో సుతో పున పున్పుటోప్పొ్యుటన్పలోప్పు నొప్పుల న్పలో పులో లో సటోస్పతోస్వ నోప్పి నై స్ప లొప్పులాస్పులోమ కున న్యలన్యులోననన్వాభాముతమ్యన్యానాన్యానాన్వానన్వనోన్పోతప్వునన్వులన్యానన్యుటప్పు నా్వాధాస్యుటమ్యుటమ్యాతస్యంనన్యాయ్యిన్నాన్నా. 225

కావ్యాంజలి ముదిగొండ వీరభ(ద్రమూర్రి నీ మృదు మందపహోసముల నిగ్గులు ఠాల్చిన మల్లిళామమ సోమము ఇవాడిపోదు భవదున్నత భావ సుళంధ బంధురం లై మలయాడు మా తనువు నంళలకి గంధవవాంబి మావాదా రామము నిర్విరామము దొళరా! భవదీయ వివోర ఖేలలన్‌.

226

కావ్యాంజలి అరకులో ొన్పలొన్పుతాప్పుటకటోలొన్పులొ టో షట పు లోటు ప్పుటప్పుటోప్పుల్యాటో పుట కోనకో రకర టొ కొప్పుడోప్పటొర్యల్పు కొప నార్ప కొప్పు నకు లోప్పుటన్పున్పానొప్పుకోన్పనప్కునోపుటు నరస నొప్పునొ పునాస స్వలొలటోపకో పులో పున ర్యనో పుటలు. ౯౪ దోవ్రలవల్లి వోంకట త్యఏవ్ట గొర్తి చవారాయణ 1! వారాయణ! అలా! అలా! న. ౧ చా పాలిటీ తండడీ! నీ పిలలమే మెల! ల్‌. రా మతమన్నది నా కంటికి మపకై తే మతమన్నది నీ మనసుకు మభ్రైతే మతం వద్దు, గితం వద్దు మాయా మర్శంవద్దు - చారాయణ! నారాయణీ జ్వీషాలూ రోషాలూ తెచ్చేదే మత మైతే కలవహోలూ కతలూ కలగెంచేదే గతమైతే మతం వద్దు, గతిం వద్దు మారణ హోమం వద్దు, చారాయణ-వారాయణ |! మతమన్నది గాంధీ జీవితమె తే మతమన్నది లోకానికి హితమై తే హిందువులం ముస్లి ములం హిందువులం క్రై 9) స్తవులం అందరమూ సోదరులం అందరమూ మానవుల౦ --నారాయణ-వారాయణ. న. చి

కావ్యాంజలి లోట ోపులో సు లోలోపల రొపటో పోటులో సులల రో రుల రులో రులను పటోర్కలప్పులో యో లో టోముటొసుటోమ్యుతోన్పులోపుటోపలోప్కులోపుపోపు లోపులో సులోటు పోటులో కుతో ోుోునోలతోరులోటోటోనుాళ్నా. కణ ఉండేల మాలతొండాౌ రెడ్డే నిఖల మతములు తంత్రుల నిక్వణింప విశ్వమానవ సౌవోర్ట వీణ మీటి, నత్యగానమ్ము వినిపించు సొధుబుషిని వాత్య శావించెనట ఒక హెందవుండు. జ. “వో! రామా!' యని నీవు కూలబడు దళ స్థంబున్‌ విలోకించుచున్‌ నీరై పోయెను నిష్టురాళ్యుములు, కన్నీశేలులై పాజె, వో మూ అ చ వోరావమ్ములు మిన్నుము న్లైను గదయ్యా! మానవశ్వాాని శే ఘోరంబై న కళంకమిద్దియనుచున్‌ ఘోషించె నల్జిక్కులున్‌. అమృతము(జిల్కు- ఆ పలుకు, లా పసిపొవ తనమ్మైు, అముఖా న ల్టము చిజుశవ్వు వెన్నెల, (పళాంత విలోకన కాంతి, సీమ సిం వాముల,కహింస నేశ్చెను గచా! ఒక హైందవు ముందు నిన్ని,వ్య రృములయిపోయెనా ! విధి విధానము 'నేమనవచ్చు బాపుజీ ! 228

కా వ్యాంజలి ఉండేల మాలకొండా రెడ్డి అస్తమించినది, నేండా సేతు హిమశ్లైల దేదీష్యమానమౌ దివ్యకార భగ్గుమన్నది నేడు భారత జనయి (ని కని-పెంచుళొన్న బంగారు పంట బెడిసి, గల్లున క్రిందంబడిన దుర్వీ కాంత కలికి పాపటమీంది కనక భూవ, మూగవోయినది భూ భువన భర్త కరాన నినదించు శాంతి మాణిక్యవీణ మనుజ కోటికి మకుటాయమానుడవయి “బేళమున నవ్య వ్రైతన్య దీపమిడిన పుణ్యు నిను-జేతులారంగోలోోవుకతన, పూర్ణ రాజర్టి యీ! లోటు పూడ్చుశుట్న? రాజవు కావు నీవు పలురాజులు నీ చరణాల చాపువన్‌ బూజలొనర్చినార, అసిబూనిన యోధుడ వీవుకావు ఖో రాజిని నీకు మించిన పరాకమవంతుడు లేడు, చితమై రాజిలునీ చరి[త్రకు జరామరణంబులు లేవు బాపుజీ ! 229

కావ్యాంజలి కొస తందురల్మీ అంఎనోయులు [(వజలందరూ గాఢంగా నిద్రిస్తున్న వేళ చీకటి _న్వైెర వివోరం చేస్తున్నప్పుడు అకాలంగా వచ్చిన రవిలా ఒకానొక వృద్ధ భారతీయుడు చినిగిన కొల్లాయి కట్టుకొని చేత్తో కర పట్టుకొని గుండెలో విశ్వాస బలం కూడగట్టుకొని ఎవరికీ అందనంత ఎత్తున ఊవాల మేడకట్టుకొని పరిపాలకుడు పరమాత్ముడై నా ఊడిగం చేయించుకునే వాక్కు వుండదని కేకలు 'వెట్టుకుంటూ ఒంటరిగా వకు గెత్తుకొనివచ్చి (పజల మనస్సుల్లో తుంటరి ఊవాలు ేపాడు!. ఆయన వేరు సత్యం ఛారతీయ నము[దగర్భంలో దొరికిన మానవ ముత్యం అయన ఊరు పోరుబందరు ఊరిలో నే పోరున్నదని ఉలిక్కిపడ్డారు కొందరు బతచరరోయతులులుడుతతచుతతయచత రపు 230

కాచ్యాంబలి కుందుర్తి ఆంజనేయులు ఆనాడు - కన్నగడ్డను 'వేమించడం తప్పు (వజలందరూ మనుషులేనని (1పవచించడం తప్పు ఆకాళంలో ఎగిశే వివాగాన్ని ఆశీర్వదించడం తవ్పు నెలయేటి స్వేచ్చాగా నాన్ని సంస్తుతించడం తప్పు అయన్ను చూసేసరికి (పజలందరూ లేచారు వర్వతాలు కదిలాయి; నదులు పొంగాయి; నము(చాలు భ్యూర్థిల్లాయి. నమ న్త విశ్వాంతరాళంలో వివ్లవ నాచాలు మారోోగాయి. ఆయన అప్పుడు తన మౌనం చాలించి బోసినోటి చిరునవ్వు ముత్యాల వాన నము] దంమీద జల్లుగా జల్లీ అప్పుడే పుట్టిన చరిత్ర శికువుకు స్వాతం[త్యవాం ఇాన్తన్యం పట్టి ఇసుక తిన్నెల వియ్యపు రాళిలో రాసిన భాషలో “*లవణ”మని వేరు వెట్టి తనే తల్లిగా, తనే తం డిగా... తనే సర్వ భారతీయ స్వాతం[త్య దీజాళ క్తిగా పరదాన్య బంధ విముక్తిగా అభయ వాస్తం లాంటితన దఉణపాస్తమెత్సి కరకరా పొడిచి వస్తున్న కర్మ సాఊకి నమస్కరించి 231

కావ్యాంజలి కుందు రి ఆంజనేయులు (వజా నందోవోల అలల కల్లో లాన్ని ఆగమని ఆన పెట్టి సము దంవేపు చూసి తన వెనుక పొంగివమ్తన్న (వజానము[దంవేపు చూసి వంచ భూతాళ్మకమైన నర్వ (వక్యృతిని సాఉ&భూతంగా నిలిపి - సము[దం మీదికి దండెత్తాడు. అయన యుగ్ధానికి వ్యతిరేకి - మరి సింవోన్ని నిర్జించేదెలా ? ఆయన కాంతికి చెలికాడు = మం(తానికి చింతకాయలు ల'ల్తాయా గ్‌ హింసావాది సింవాంపీడ వదల్డానికి అహింస తన మార్గమన్నాడు అందరికీ అంతా అర్ధం శాలేదు కాని మొత్తంమీద సళేనన్నారు. ఆయన వెంట నడిచారు కొందరు మౌనంగా కొందరు పరువెత్తారు కొండంత ఉత్సావాంతో అందరూ కదిలారు సము[దం వేపు అదేమీ చేసింది పాపం! సింవోన్ని వదిలి సము[దం మీదికి చిత్రంగా వుంది దండయా త | చాని పేరే దండి యాత్ర, 232

కావ్యాంజలి కార వన్వాల రొంగనాభరాొత్తు వోరని (వవహించే వైతరిణి మార్గం తొలిగి శీలిపోయింది అకాళొన్నుంచి రాలిన పూవులు నవ్వుకున్నాయి భరతం నర్ధించాయి. అప్పుడే దూడను చూసిన గోమాత పాలతో పాదాలు అభిపేకించిండి నముదద గర్భంలోని జ్ఞానగితి అవతరించింది ఆనందంతోం వకోదరుల ర _కృన్పర శ్థకు సిద్ద ముంది మానవత్వం వ్యాకులిత వ్యాదంతరాళంలో నవరాగ మాలిక లల్లుకుంటాయి. నవ న రరర టాటాల మమమ మిము మిమిసుసిసిమినహనినస న పమ న. 233

ళా వ్యాంజలి పన్యాల రంగనాథ రావు అన్దాలు చాటుకొష్తున్న సంస్కారం అడుగు వెనక్కు. వేసిన దొక తణం యుగాంతర న్వరూపాన్ని చూచి పదేళ్ళు ముందుకి పరుగాత్తాయి. అన్నా! చేయీ చేయీ కలిపి ఇెట్టాలు "వేసుకుందాం చీతువుకీ హిమాచలానికీ కలిపి "వెళ్ళి చేద్దాం వైభవంగా! 234

కావ్యాంజలి నటరర రయ రార యా భారయ యాలాల చారారయాయాయ యయా యోయోయోయోోయాయోయోయోయోయోతాయోయోలయోలోయాలోలయోయాతాలాకరోళా ళం నోదాంత్‌ కటి కష్టకాలమ్ము గడపు చన్చాను బట్టి స్వీకరించిన కాం(ైస్‌ పతాక మనెడి గొప్ప గోవర్ధనగిరి నీ గోపడెత్తి పిలుచు చున్నాడు లఅమ్మోయి తలుగు బిడ్డ. కంట బడకుండ కానలో గష్టపడిన పంచ పాండవు లెవనీ సురించినారొ అళ్లై పంచము.ల్‌ గూడ మవోళ్ళు నింక ఆళయించి కృ తార్జులె నారు "నేడు పచ్చని కొంప పొడువడి పమ్తులతో బడిపోయి వీధిలో వెచ్చని బాష్పవృషి గురిపించిన భారతచూత మూరృతే చిచ్చుల పిడ్లు లఅన్నొాపడి చిట్లిన గడ్డకు పాణి పోయగా వర్చె మవోత్మగాంధి పరి పంధి రథంబులు జారి బట్టగన్‌. మలమలలాడు పొట్టక లయుమానము విల్సెడి నూలుఐట్ల క్రై కల ఎజమాని బండి కలళాలనము లా”డి బక్క 'యొద్దువె జిలకొకమాటు తేబడెడీ నీ దిన భత్యము (మింగు కల్లు ముం” తలు పడగొట్టు గొంధి చరణమ్ములు వట్టుము జీద వీడ్డడా. ఎవళేమాదిరి దూసి పోనినము గర్షింపం డమాంతంబుగా అవియెన్నో యొడిపట్టి చాచుకొను ఏ ఆందోళనల్‌ లేచియీ భువనా లేడ్చిన ఖర్చుపెట్ట డవురా ముత్యమ్ము చే డొక్కమై న విచిితంబుగ; ఈ మవోత్మునికి మించన్‌ లోభి యెవ్వాడురా! |. 235

కావ్యాంజలి తొడ విద్వాన్‌ బిక్నం

ఏడు నిలువు లెదిగి వపుగా పెరిగిన మట్టీ చెట్టువోని మహిశమూర్తి ఆశ యించువారి ననురాగ రనమున తనిపి, నీడ నిచ్చి మనుచు వాడు జీవితమ్యు నెల్ల భావితరాల_కె షీదు గట్టినట్టి మేటి మగడు నిజము వెదకి కొంచు నిత్య సాధకుడయి 'బదికినట్టి సత్య బద్దజీవి పగవాడ్రై నను నరియ్‌ే 'తెగువన్‌ పోరాడు గాని ఆగ నఅకుటకై ఎగబడనివా, డహింసను నెగడించినవాడు ధైర్య నీరధి గాంధి. నీఠికొఆకు, బకికి నీతితో వ ర్తించి నీతిపరులజేసె నిన్ను నన్ను నీతిమాలినట్టి నింద్యుల -గూడ, పు నీతులం బొనర్చ్భు నేర్పుసూపె.

చకరాటుగులుటోర తో షుటోరులో రపు కు తల గొపు లొరొన పటట ంగ లోలోపల రోరంలోనటోప్పుటోప్పుటప్పుకొషన్యుక్యుతప్పుతుల్నుల్నున్నాన్ను లు వా త్న ము వ్యా గ్యాగ్యాన్యా గ

236

క=వ్యాంజలి విద్వాన్‌ విశ్వం ఉక్కూ సా్మాామాజ్య సింవాము నొడిసిపట్టి కోఅలను పీకివై చిన ధీరుడతడు మట్టిలో కూరుకొన్నట్టి మణుల దీని సానబట్టిన ఒక నెటజాణ యతడు. చాన్యదగ్ధ భారతమ్ము నంశలల, నొ క్కొక్క టొకళు విబుగగొశ్షై నతడు 'రాచజికము నెల్ల ఆశాణువ లేక యే లాగికొన్న వాడు లావుమగడు. ఆ స్వరాజ్య దినము = ఆగష్టు పదిహేను వాడు గూడ పొంగివాడు కాదు; నేల సొంతమైన చాలదంచెలిగి, ఆ జాడు ఒక్క (పొద్దునాడు చేసె. తన కన్నుల యెదుటనె, చి క్కని నెత్తురు భరత ధరణి (గక్కదలగ, పా అన బూచి గుండె లవీయగ చనె నెక్కటియయి జనము సాగిల బడగన్‌, కులమత విద్వేవ దవా వలమును కన్నీళ ౧ నార్వి, నలుగుడువడి, ఆ ఖల భావాగ్ని ఎదుర్కొని బలియైపోయిన మవోత్న్ము (బాంజలి చీతున్‌.

237

ళో వ్యాంజలీ విచ్వాన్‌ పిళ్వం అనుచరులు సహచరులు తను మటచి (పభుతశ్తై అనయమ్ము వేసారి పెనగులాడుచునుండ వినువీథి నా మవోత్ముని అగ ఎంతగా కనలుచున్నదొ? తలచుకొనిన గుంజెలు వీలు. ఓ మహోజ్వల సత్యమూ ర్డీ ఓ మహోన్నత నీతివర్తీ ఓ అహింసా చ[కవ ర్తి ఓ మవోళ్ళా! ట మహాత్మా! పాడిదప్పి జనము పాడగుచున్నారు నడపువాశ చారి విడచినారు రకరశకాతి హింస రగులుచున్న ది నేల ఎవరితోడ విన్నవింపవలయు ? నీవు లేవు నరియె నీ నీఢడయును లేదు నీదు బోధ లెల్లి నేల గలినె నిన్ను బొమ్మ జేసి నిలుచుండ బెట్టిరి ఒక్క- దిక్కులేదు, మొక్కు లేదు. నీవిక రావా తండీ గ్గ ఈ విశ్వమ్మున కొకింత ఈవా శాంతిన్‌ ? దేవుడవు కావు, ఆలియును అవేదననంటి; నీకు అవతారములా! పటలం పలో రదర లోప సులొ పరప రరోసపోరతోరలోపుతపలో యో రట్యుతం తరత ుొటక బట టాల్‌ 238

కావ్యాంజలి విద్వాన్‌ విశ్వం

అభవుడవో, భవుడవొ ! మా కభయమ్మిడి కాచివా, వవార్నిశలు; తుదిన్‌ కుభమని పోయితి వెటకో గుఖిల్లుమునె గుండె, జనము గొల్లున నేడ్చెన్‌. నీవు (బదికినపుడు, నీవు మృత్యువు వాత వడిన యపుడు, మాటువడిన యపుడు అస్పు, డిప్పు, జఇెప్పుడదియే మొగాని అ న్యాయమే (గసించెనయ్య నిన్ను. న్యాయమ్మున కై పోరిన ఏ యయ్యకు జరిగె న్యాయ మీ జగమున నీ వాయయ్యల నముటిట్దివి కాయము పోయినను కీర్తి శాయము బ్లిలచెన్‌, నీ కివె బోతలు గాంధీ నీ కదె ౩ మోడ్పు నిఖల వృాత్‌ సంనర్త నీకు నమస్కారమ్మిదె చేకొనుటకు నీవు లేక చేడ్వడితినయా 1

239

కావ్యాంజలి న. ౧౦౧ (కీ ్రీ అతడు సామాన్య వ్య క్రీ అత డసామాన్య వ్యక్తీ తృణంకన్నా లేలిక మేరువుకంకే ధీరుడు ఆగర్భ (శ్రీమంతుడు నిత్య దరి దనారాయణుడు వయస్సు మీరిన బడుగు వయస్సు లేని నిసువు అన్యాయం నమతంలో ఆ[గమహో ద్యగమూ ర్తి చరాచర (ప్రపంచానికి తనూ మార్గదర్శి ఆతడిప్పుడు లేడు అతడెప్పడూ వున్నాడు అమరత్వం అందుకున్న అతనికి మా నతులు,. జ్య ప్పన్తు తంత రరోర కోల పరల ోపుు తపు లోపం లోర్కోరులేషుతోస్పు తానులో నులక పోరులో సతో ప చలల చ ంోప్యోస్పులరంగ కల కగరుడాషకోోకుగలాకట్యగ్యా 240

అను[కవుణీక

జ అననూయా దేవి, దొప్పలపూడి 1904 అప్పలస్వామి, పురిపండా 72 అప్పారావు, బసవరాజు |! అప్పారావు, శీ. వేం. న్ఫ 62 అమరేంద 99 అయ్యవారు, టి. వి. యం. క్షే అలీషా, ఉమర్‌ 7

ఆ ఆచార్య, వీ. రా. 192 ఆరు[ద 182 ఆంజనే*యులు, కుందు ర్డి 280 ఆంజ నేయకా(స్తి, పి. యస్‌. ఆర్‌ కేటిల్‌

క్‌ కనకమ్మ, పుట్టపర్తి 198 కా మేళ్వరి 195 కృవ్ళమూ _ర, ఇ8వెంటి 108 కృష్ణమూ _ర్రిశా(స్త్రి, (శ్రీపాద /

గ్‌ గోపాలకృష్ణమూ ర్హి పరాశరం 85 చ వెన్న కేళవులు, ఎదిలె ల11 చం్యద్రమౌళిళా(స్తి, బెల్లంకొండ 65 జ జగన్నాధం, "పేర్వారం 12 జాషువ, గురం శ్రీ జంగయ్య, నీలా 185 ద్‌ దాశరథి లిం దున్గామల్లికార్డు నరావు, కోగంటి 190 'దేవయ్యచౌదరి, యర్లపల్లి 101 న నరసింవాళ్శాస్త్రి, "శేశవపంతుల 1₹5 నరసింహాచార్యులు, వేముగంటి 156 నాగభూషణం, నోరి 06 నొగభూషణరావు, కొమరవోలు; 119 నారాయణరెడ్డి, సి. త్తే నారాయణరావు, కాళోజీ 160 నాఠాయణాచార్యులు, పుట్టపర్తి 215

ప పాపయ్యశాస్త్రి, జంధ్యాల లిరి పారసారథి, మాదిరాజు వి 4ీ పిచ్చయ్యకాళస్త్రి? చల్లా 106 పురుషోత్తం, వారి 70 పుండరీకాడుడు, దామరాజు 1/6 న! బాపిరాజు, అడివి ర బాపిరాజు, బొడ్డు 1/2 బాపు రెడ్డి, "బె. 108 స భానుమూ్షి, మధిర శ్షేశ్సీత్న ఖీమన్న, బోయి 1198 ఘు మధునూదవధాన్ను, కొలిపా5క 140 మధునూదనరావు, పాతూం 188 మాధవళర్ము, పొటిబండ 60 మాలకొండా రెడ్డి, ఉం డేల లి2ిర శప్సీనాడ్సీ దేవి, వేదుల 122 మీరా మొహియుద్దీన్‌ , పేక్‌ 200

ర్‌ శాఘవళర్మ్శు, గురజాడ త్మ 'రామక్ళష్టళర్మ, గడియారం గ్‌లి రామగోపాలళరావు, కలపటపు 68 రామనర్సయ్య, పి.వి. 14ీర్‌ రశామరాజు, బిరుదురాజు "76 రామారెడ్డి, ముకురాల విశ రంగనాథరఠావు, పన్యాల వ88 రంగనాయకులు, అల్లంరాజు 1860 రంగాచార్యులు, బృందావనము వ086 రంగారావు, మాదిరాజు 167

ల లమ్మణమారి, బెల్లంకొండ 01 లకీ గృనరసింహాచార్యులు, చివలూంరి 189 లకీ న్టైరంజనం, ఖండవల్లి 5

వ వరదాచార్యులు, వానమామళైై 1 విర వరవరశావు 148 వాణి రంగారావు 1౬8 విశ్వనాథశాస్త్రి, తుంగతుర్తి 204 విశ్వేశ్వరరావు, మల్చివరపు 148 విశ్వం, విద్వాన్‌ ౨86

విశ్వం, అరిపిరాల 150 పీరభదమూూర్హి, ముదిగొండ 222 'వేదాంతకవి 285 వేంకట కృన్షళా,స్తి, దేవులపల్లి ౭వ? 'వేంకటప్పయ్యపంతులు, కొండ తీ "వంకట నర్సయ్య, జాస్తి 16 వేంకట నర్సయ్య, ఏటుకూరి 18 వేంకట పార్వతీశ్వరక వులు ఫి 'వేంకటరత్నళర్ము, [కొవ్విడి 174 "వేంకటరావు, మవోకాళి 08 వేంకటరావు, కవికొండల 20 వేంకట శివరామక్ళన్ల, మల్యాల 196 వేంకట పానుమంతరావు, పిల్లలమ రి ఏం "వేంకటావధాని, దివాకర్ల లర్‌ 'వేంక చేళ్వరరావు, కాటూరి 6 'వేంక శేశ్వరులూ” విశ్వనాథ 151 వేంక శేశ్వర్లు, (శ్ర, రామకవచం 115 శ కివరామారావు, వింజమూరి కేర్‌ శీ 240 శేషగిరిరావు, పువ్వాడ 209

స్‌ సత్యనారాయణ, విశ్వనాథ వం సత్యనారాయణ, (శ్రీగామక వచం రి సత్యనారాయణశా, స్త్రి, వేదుల 218 సత్యనారాయణాచార శ్రా ఉత్పల ర సీతారామమూ రి, తుమ్మల శవ$ సీళారామళర్మ, కోట శ] సు బవ్యూణ్యశా స్త్రి, పోతుకూచి రశ సుబ్బరామశా(స్ర్రి, వె డిపాటి 102 సుబ్బారావు, రాయప్రోలు 220 మజబ్బారావు, నాయని వ్రత సంపత్కుమాశాచార్య, దూపాటి 75 సాంబశివరావు, పోతుకూచి 104

హ వానుమచ్చ్భా,స్త్రి, ఇం దకంటి 125