Telugu kavitwam kaalaateeta kaantirekha - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

భట్‌ రం టైం ల క క్త ; మ మలల టక చేయు,

కంల తా. | సాహిత్య వ్యాస సంకలనం] ఢచంత్తీ నోభుషుందల్‌ కథా శ్రేభి (పచురణలు పిరావుర౦. 699460

జోమసుందర్‌ (గంథావళి (శ్రమసంఖ్య వ్ర సర్యహక్కు-లు రచయిత నీ (పతులు “వేయి త్‌ గం "వల సౌనిమిది రూపాయ ౫ కాదు తలి ఉవోటి ప!

• కహి డా కనక్‌ (పవాసీ ఆధథంర్య్యంలోంా (శ్రీ వేంకటలన్షీ పవర్‌ పెస్‌-కాకీనాడ-] వారి ముదణ ఇది రచయిత వమసష్టిపూర్హివత్సర (ప్రచురణ 1884 సెప్టెంబరు రకాథ్షి. భాద్రపద ముఖష్మతం వగైరా ముద్రణ గల (శ్రీరామా (పెన్‌ _ వికావురం ళల! .ఉరొల్య్య న్వ్‌ ర గ మ. ర లో న్‌ ణు షల గంళ్ళా గ్ర ష్రై । భం. లో ల్‌ మనో లో గణన ' ల 50608 0405 స్రైద్‌ బాద్‌ (00 (గీ

1. ౪918422౧60 ౭ [40 3% ౧౪ [10605 00౭౧6 2% 84 4౧౮9 0 224266 శ
2. తిర 2 588 284/8 12 న 5186 ] 26 గెండయ0 గ/66 80464 3 గో౭౪ా౦6ర4/8 ౯40 8[65 నం సీం గంంఢ 7 2/24/2644 2

సము ర్ప ౭

మార్క్సిస్టు సాహితీ విమర్శకు ఆద్యులు

నిమ్య-లంక చీకఛప్తులు

శమర్య్యానిస్టు ఉద్యమ నిర్మాతలు

సంపూర్ణ “హృదయ సాహితీరసజ్ఞలో

నుద్గుకూరి చందశేఖరరావు గారికి =

థి స్కృత్య 9 జలి సోమసుందర్‌ 24 9 1084

నంకలిత వ్యాసాల (కమసూచిక

పుట _

$ి _ కవిత్వం కాలాతీత కాంతి శేఖ

14 _ కవితా సహృదయం జూగ్భుత స్వప్నతరంగం

వ్‌ కవిత్వం ఒక జీవనది

క్‌ విశ్వ(శేయ శావ్యమ్‌

48 _ ఆభుసిక కవిత్వ తత్త పం

కక _ నూత్న రుచిర కావ్యరత్న ఏథి

66 _ కవిత్వంలో నవత్వం

గ్‌ మాక్పచ్చంద క్‌ వితాన్యరూపం

89 _ సవమూజ పరిణామంపై సాహిత్య(ప్రభావం 108 _ ఆగామి శతొర్టోనికి సాహిత్య పురోగమనం 109 _ శాలదోషాలనుంచి కవిత్వాన్ని కాపాడండి 127 = కవీ విమర్శపడూం ఆధునిక సాహ త్యానిక్‌ కంద. కళ్లు శల? అభ్యుదయ కవిత్వం - పపంచ స్పృహ 145 _ తెలుగు కవిత్వంలో ఆధునికత 162 _ కవి పొొముఖ్యలే కనితాశక్షి కే _ కవిత్వమొక నిరంతర సాధన 176 _ కవిత్వంలో పరిహ్వాత 184 _ నవసమాజ నిర్మాణంలో రచయిత బాధ్యత

పకాశిత లో

ఇప్పుడీ గ్రంథం పఠాత్మకంగా చదువుతూవుంక1ు ఎంతో తృప్నీగావుంది ఒక సమాలోచనా చక9ం సంవూర్జ్మ మైనట్లు భాసిస్తోంది

ఈ ఆలోభనాదారను ఇంత సమ్మగంగా సమకూర్చిన యువ రచయిత అప్పుడు చిరంజీవి సరస్వతుల కృష్ణమోవాన్‌ పత్రికల ౯ వందలాది హిచురితమైన నా సొహితీ వ్యాసా లన్నీ _ ముఖ్యాంశాలు నోట్సు తీసుకుంటూ. ఆసాంతం అధ్యయ నం 'వేశాడాచిరంజీని 'అొననుకొన్న పిణాళికా సరళికి అనువైన వ ్యాసాలను ఎన్నిక చేశాడు (శ్రమానుగతినీ సమ కూర్చాడు ఈ పొధమిక్‌ కార్యక0మమం ఆ" పూ క్రిచేసీ తీరా అచ్చు సాగుతున్న జళలో కొకీనొడ గో ఉండే అవకాశం అతనికి లేకపోయింది ఫొస్టిక్సీ ర్‌ మేనేజమెంటు స్మెకటరీ అపెం కీసుగా మోదళాబౌదు ఇళ్ళిపోయాడు అయినా అతని మనకంతా ఇక్కడే ఇంత చక్రాగొ ఎర్చికూర్చిన అతనికి నా సృాదయ పూర్వక ఫన్యవాదాలా -ా

ఈ గంంథం యింత అంవంగానూ చాచాపు నిర్దప్టం గానూ ముద)ణ పొందడానికి ప్రధాన శారణం- నా చిరకాల మితు)డు సాహితీ బంధువు డా బామర్సి కనకయ్య (కనక్‌ ప్రవాసి ఏ గారి పర్యవేషణే నాకీ సహాయం ఐచ్చికంగా ఆ మితుడందిస్తు న్న సమయంలోనే ఆత్మబంధువు మరణంవంటి

ర్‌

లీరని కష్టాల సనెదురో్కో_-వలసీ వచ్చింది ఎన్నో యితర కార భారాలు తలసడవలసీ వచ్చింది. అయినా ఆయన మై వా త్సల్యంతో ఈ కార్య[కమానికి అంతరాయం కలిగించలేదు పైగా ఈ గ్రంథానికి ఇంత మంచి శీర్షికను ఎన్నిక చేసింపీ అయనే

ఇప్పుడీ గంంథాన్ని చద వుహంళే_ మొత్తం గగింథం లోని అంతస్పారాన్ని పట్టియిచ్చేదిగా ఆయన ఎన్నికచేసీన ని క రూపొందింది ఆ మితుంని సహయం లేకపోతే ఈ (గంథమిలా కాకీనాద తీ వెంకటలశ్ష్మీ పొనలో ముదణ పొందడం సాధ్యమయీ ఫది కాద ఆయనంత శ్రద్ధాళువుగా సవరణలు చేస్తున్నా పాటించకుండా ఉచానీనత వహీ ౦చడం వల్లనే కోన్నయినా పము ఖదోపాలు తప్పలేదు ముఖ్యంగా అంగ్ల పదాలు అచ్చుతప్పులతో వచ్చాయి అధోజ్ఞువిక ఒకవోట తలపై కెక్కి. కూర్చుంది వమైనా ఆ "పెస్సు యజ మాన్సీ కార్టికుడూ (శ్రీ) వెకటరమణగారికీ ధన్యవాదాలు చెప్పాలి

ఇవ్పుడ్తీ వ్యాసాలు పరిశీలిస్తూంశే _ నాకు రెండు సవ యాలు 'ెప్పాలనిపించింది ఆధునిక విజ్ఞానశాస్త్రం సెన్సులో వలెనే... ఆధునిక సాహిత్య విమర్శలో కూడా. రెండు అంత ర్భా గాలున్నాయి.. అవి ప్యూర్‌ క్రిటినిజము... లొస్తయిజ్‌ కిటిఎజమూూను ప్యూర్‌ క్రిటిఎజం 3కెవలం_ సాహత్యంలోని స్ధ్‌తిసీ గతిన్‌ కితినీ విలువలను జయాపజయాలనూ వింగ డిస్తూ నిరంజనంగా సాగుతుంది అప్హయిజ్‌ క్రిటిఎజం ఒక కోవికృత కావ్యాన్నో ఒక సావాత్య గంంథాన్నోో తన (పథాన ప్రమేయంగా 'కెంద్రీకరణ సాగిస్తుంది ఈ శెండూ పిధాన _

6

మెనవే విమర్చ్శకుని ప్రజ్ఞాపాటవాలను "తేలే? జటిలమాగాలే లా ఇ లా బి డ్‌ అట్టి ఈ శెండు మార్గ్చాలలోనూ ఈ గఫింధంలోని ఐ ్యృసాలన్నీ ప్యూర్‌ క్రిటినీజం ఇాఖకు ఫందుతాయి. ఈ సిద్ధాంతపరమైన సమస్యలన్నీ ఆకళించుకోగలిగాడో లేదో వాకు కెలియదు శాసి చిరంజీవి కృవమోవాన్‌ ఈ నొషసాలు వర్చికూర్చుడంలో న్‌ గ్‌

ఒక ప్రజ్ఞ పిదర్శింగాడు అతనికి "నేపథ్యంనుంచి నవాళరించు మితలు చిరంజీవులు (శ్రీనివాన్‌ జయంతి ఇందుపుసాద్‌లు_ నా ఆంతర్యం ఎరిగిన ఆన్మీయులే కనక న్నా లశీన్ఫులు వారి ముగ్గరికీ చెందుతాయి

ఈ గ్రంథాన్ని ఆగస్ట్ర 1కే విడుదల చేయవలసింది ముఖపతచిత్రుం రావడంలోనూ బ్హైాపలు "“రావడంలోనూ జాప్యం జరిగింది

ముఖచిిత రచన అతరమాలాలంకరణా. చేసినది శ్రీ పి సుదర్శన్‌ నాగ్కానసాగర్‌ కాలేజీ అధ్యాపకులు నల్లాండజిల్లా రచయితిల సంఘంలో పిముఖుడు "ేనంకు ఆయనకి ఎంతో పేమాభిమూనాలు ఈ వర్ధమాన కళాకారు డికి నా హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు కృతబ్ఞతలూ

"తెలు గుళలోఉన్న పిఖ్యాతీ దిన వార మాసపత్రిక లన్నీ నా సాహిత్య వ్యాసాలను ఆదరిస్తూనే ఉన్న్నాయి. (సతి వ్యాసం చివరా ప్రచురితమైన పత్రిక వివరాలివ్వబజ్ఞాయి కనక యికైడ నా కర్శవ్యం-- ఆయా పత్రికా నంవాదకు లందరికీ పేరుపేరునా కృతిజ్ఞ ఆ" పూర్వక వందనాలర్పించడమే

ఎమైతేనే యిప్పుడీ- కంిత్వం కాలాతీత కాంతిరేఖ. అనే సొవాత్య న్యాసాల సంకలనాన్ని నా పారపలందరికీ

క్‌

ఆనందంతో సమర్పిస్తున్నాను ఆందరికీ ఈ గంంథం సంతృప్తి కలిగిస్తుందన్న ఆశ నాకుంది

శిఖరాలను కాక మరి వేటినో స్పర్శించి తృప్పిపొంచే అనూయాగ)స్తు 'అెవ్పుడూ ఉంటారు నాళ్ళని అలావదిలేద్దాం సాహిత్యాన్ని నీరియస్‌గా అధ్యయ నం చేసీవారికీ ముఖ్యంగా కవితా నిర్మాణ మర్మాలపట్ల దృష్ట్రిమరల్చేవారికీ ఈ గర భం తప్పక ఉపయుక్తం కాగలదని అశిసాను సహృదయిలదరికీ స్వాగతం 'తెలుపుతూఎా పిరావురం భవవ్‌య 20.9. 1984 సోమసుందర్‌

వ

కవిత్వం కాలాతీత కాంతిరేఖ

ఆధునిక కవిత్వానికి పత్యగ%పేరణ సామౌవిక జీవనమే అదె ఆలంబనమూ ఉత్సాహశకీని ఇది ఈ యుగ ధర్మానుసారంగా ఏర్చి డ్జదే జీవన ధాతువుకు కవితాకళ మాతువుగా భావించబడుతోంది

సామాజికుల హృదయా లను కవిత్వం కలుపుతుంది కదుపు తుంది మనిషి మనస్సును రనభావప్లావిత చేస్తుంది జీవితాన్ని జీవనీ యంగా మలునుంది రమణీయ కాంతిరేఖగా ఖాసింపచేసోంది ఉత్తమ కవిత కాలీన కాలుష్యూలను జయిస్తుంది సామాజికుల నిదాజాగ్భృతు లతో పత్యక్ష పమేయం నెరపుతుంది

కనుకనే కవిత్వానికి పజా ఉద్యమాలతోనూ పజోద్యమాలకు కవిత్వంతోనూ పరస్పర ఇఖావానుబంధం ఎర్బడుతోంది. రెండవదాని పరణ లేకపోతే సంచలనాత్మక నై శిత్యం ఏర్పడదు. అళ్లే కవితా విశాసం బాసటగా నిలువనిదే ఆధునిక జివం హార్దిక వుషజ పొందదు

ఫ్‌

ర న న

కవిత్వం కొలాతీఠ కాంతిరేఖ

సామాజిక పరిసరాలలోగల సాంస్కృక స్థాయిని అనుసరించే కన్ని వ్యక్షిగత (పతిభ వికసిస్తుంది సమాజమంతా అనాగరకంగా వున్న ప్పటికీ ఏదో దైవదత్త శక్షివల్ల ఒక మహాకవి అవతరించగలడనుకో వడం పూర్వుల మూఢ విశ్వాసం దీనికి ఆధారం లేదు సార్వతిక సాం స్కృతిక స్దాయి నీ అనుసరించే వ్యకి పతిభ సురివిప్పుకుంటుంది తిరిగి సమాజానికి కూడ ళవిత్వం నవజీవన లహరిని అందిస్తుంది

వున పున అనుసంధాన ఆత్మాను భవసొక్షిక

శరీరం వ్యాష్యతే తేనా శుష్కం కాష్ట మివాగ్నినా అన్న కవి కులపతి కాళిదాసు సూక్తి ఎంతో అనుభవంతో చదెబ్బనది సామాజీక స్టూల శరీరం మోద కవితాత్మ సూక్ష్మ రూపం కలిగించే 1పేరణ ఎలా వుంటుందో పై మాటల ద్వారా మన అవగాహన కంది స్తాడు కవిత్వం ఎప్పటి కిప్పుడు కొత్త మలుపులు తీరుగుతూవుంటుంది కొత్త బాటలు పచరిస్తుంది కొత్తను వెతుక్కోకపోతే కవిత్వానికి జీవన శోభ లేదు

జీవితానికి మాదిరిగానే కవిత్వానికికూ డొ కాలం నిరంతరాయంగా మాలిన్యం అంటిస్తూనే వుంటుంది దివారా తాల చకం క౦మం దానిన దుర్వాసనామయం చేస్తుంది అందుకే ప9తిభావంతులైన కవులు ఎప్ప టికప్పుడు కవిత్వానికి కొత్త రంగులూ రుచులూ 3 సేయవలసివుంది అంకే కవిత్వం ప్రతి తరానికీ ఒక తాజా నైశిత్యాన్ని చేకూర్చుకోవా లన్నే ఒక అపూర్వ సౌకుమార్భాన్ని సంతరించుకోవాలి వర్టిష్టు కవుల ప్రతిభ సవ్య వైజయంతిక లెత్తవలసిందే

పదార్థ సంపుటి కొత్త ఆవేశాన్ని చార్జి చేసినవుడు అది నేరుగా రసజ్జుని 'కృదయాన్ని మిటుతుంది అ నూతనావేళశం సహృ దయ గాత౦ం పై కొత్త పులకాంకురాల నెత్తిస్తుంది తళ్వారా రనజ్ఞుని చునస్సు అనందాన్నేషణలో కొత్త ౬రాల నాయత్తం వేసుకుంటుంది నేటి కవుల పళయోగవాదశక్సి _ రేపటి కవుల కవితా వ్యవసాయా నికి సారభూత భూతలమవుతుంది సోదర జనావళీ అనుభవపరంపరి లను ఫలోన్ముఖం చేస్తుంఏి పారమ్యత కలిగిబ్తుంది పరిసరాల ప జా వేం _ పరిసరాల ప%భావంతో వికసించిన కవి ప్రతిభ ఎలా వరిణా మం చెందుతుంది ? అనే పిశ్నకు ఇదమిళ్టంగా జవాబు చెప్పడం కష్టమే న్థూలంగా దీనిని ఒక ఉదాహరణతో వివరించుకోవచ్చు. జడ మయ పదార్ధంగా బయటపడుకుందో కోడిగుడ్డు రోజులు గడుస్తున్న రొద్దీ దానిలో ఎలాంటి మార్పులు వచ్చాయో స్థూల దృష్టకి గోచరం కాదు. జక్‌నాడా 'పెంకుసీ బరిద్దలు కొట్టుకుని కువ కువలాడుతూ

యి

బయట పడుతుంది కుక్కుట కళోరం ఆలాగే ఆరం యవ్వనుని హృదయంలో ఎదో భాఐ వేశం మోసులు వారుతుంది ఏదో ఒక కళాభివృకికి దారి వెతుక్కుంటుంది. ప్రతిభ సూక్ష్మ పరిణామాలకు లోనై _ ప్యియోగళాలిగా అభివ్యక్త మవుతుంది అవూర్వి శక్తిని సాధి స్తుంది కూతపట్టిన కొద్ది రోజులకే సర్వశ్చంఖలాలనూ. ఛేదించుకో ప౦ియళ్నిస్తుంది ప్రఖ్యాత కవీశ్వరుల జీవితాలను పరిశీలిస్తే మనక్షీ సత్యమే పసాఖ్యక్ష మవుళుంది

చమత్కార మేమిటో తిలియదు వాతావరణం నిండా ఎంత గాఢంగా కవితా పరిమళాలు అలముకొన్నా అందరూ కవులు కారు న

కవిత్వం కాలాతీత కొంతిరేఐ ఒకడి గుండె గూడులో కవితా దీపం వెలగడానికి అబాల్యాదిగా ఏ సంస్కార బలమో వృద్ధి పొందుతుంది కవితాధ్యయీనానికి సాధనక్రి తన పూర్తి కాలాన్ని వినియోగించగలిగే వాడి హృదయంలో ఈదీపం చిరంతనంగా వెలుగుతుంది లోలోపల అన్వేషణ రెక్కొలటుంది పురోభి వృద్ధి పొందితే కవిగా స్థిరపడగ్నలడు

కవితా సిద్ధిని గమ్యంగా నిలుపుకొని ముందంజవేసే సాధకుని హృదయంలో నిత్యమూ రెండు ప%శ్నలు ఎదురనవుతూంటాయి ఒకటి- నేని రచన చేయకపొతే బ౦తు"ే దుర్భర మవుతుందా? అని రెండ. నాఈ రచనవల్ల నా అనుజన్ముల హృదయాలలో ఎంత ఉత్సాహం ప్రబుద్ద మవుతుంది? అని

అంకేు కవిత్వం వల్ల వ్యకికి కలిగే మన శ్శాంతి ఒకటి - సమ్మగా మనన్సంతృప్పి రెండోదీన్లి ఈ ఆనండం అంతరిక బాహీరాలను అఆనుసంధానిస్తుందని తేలుతుంది. దేహళీ నిక్షిప ద్రిప కళిక కవిత్వానికి అలంకారమేకాదు. జీవన ధర్మిమూను కవిత్వం లోపలి కెంత వెలుగు ప్రిసరించగలదో బయటికీ అంతే వెలుతురు నివ్వగలదని అర్ధమే

లూతలా తనలోంచి తీసిన వూహల దారాలతో కెవితలల్లుతు ఉం టాడుకవి బౌతికంగా అది అతనికి జీవనోపాధి మౌర్గం కాదని స్పష్టమే ఆంతరిక శాంతికి బాహ్యలోకవు చిత్త స్వాస్థ్యాలకి తన కవిత దోహద కారి కావటం సాధారణ ఫలశు9తి కాదు కదా కవి జీవితం ఆరో గ్యంగా సాగడానికిది ఎంతో ఎ9ిధాన సామగి? లావాలా

కవిత్వం కాలాతీత కాంతిరేఖ కాలానికి కంర ధ్వ ని ప౦తి కవీ తాను జీవించే కాలానికి మాత%మే పంత క్షసాక్ష ద్రష్షగా తన కాలానికి (పతినిధిగా నిలిస్తే చాలు _ అతని కవితకు సార్వజనీనత సార్వకాలికతలు సిద్ధిస్తాయి అతడు గతాణకి వారసుడు ఆగామికి రసభూమిక లందించే సేతువు నమకాలీన సామాజికులే ఒ కవి రదనలతో ప౦ంధానంగా ఉద్దీప్తులు కావలసివుంది కాబట్టి తా నేదో భావి కాలాలకోసం ఉద్భవించిన వాడి ననికోవటం అత్మ వఠచన కవి గతానికి వారసుడెనంత మాత్రంలో-మృత గతాన్ని వర్వమానం-పై మోపజూవపటం పరవంచన ఒకవేళ ఎవడైనా తానా బాధ్యత నిర్వపాస్తున్నానని డంబాచా ర0 పలికినా అది సాధ్యమూకాదు కనుక వర్శమౌన కవికి యువతరం పట్ల అసహీష్టుత అసలే ఆరోగ్యదాయకం కాదు కవి బాధ్యతా నిర్వ హణ జాతి అనుభూతుల్నీ అనుభవాల్నీ "పే0రేఎంచడం ద్వారానే సాధ్య మజ్చేతుంది అ౨కే పగత్యక్ష పంబోధం వల్ల మాత౦ం విజయవం తం కాదు అయం లబవా అనందీభవతి అనే స్థాయిని అందుకొందుకే భి కవిత్వం నిరంతరం యత్నిస్తుంది అది కవి హృదయాంతర సీమలను ఎంత ప౦జ్వలింప చేసుందో బాహ్యలోకవు చీకటి కోణాలను సైతం అంతగానూ కాంతిమయం చేస్తుంది ( అంయ్యధ్యపభ ఆదివారం 22..ఢ.6 )) శ వా

కవితా హృదయ ౦-= జాగృతపస్వప్నతర౦ంగం౦ ఒకనాడు నా వర్క్‌షాపులో కూర్చుని కవిత్వం వా%సుకుం

టున్నాను అంటున్నాడు అత్యంత ఆధునిక కవి కవి మన కార్మి కుడనే న్పృహతో జనించింది అభివ్య క్రి

దీనినే మనవాళ్ళు నిన్నటివరకూ సాహితీ కార్యాలయం అనే వారు మొన్నటివరకూ శారదా నిలయమనీ పిలిచేవారు

దీనినే జపాన్‌ సాహితీ పరులు టిన్‌3న్‌ ₹% 04% అం ఎలుచుకుంటారు టిన్‌కెన్‌ అంక వారి భాషలో ధ్యాన మందిరమని భఖభావారం

థి

నేలబారుగాలీ లోకపు బాదరబందీల దుమ్మూ సోకని ఒక కూర్మ కవచాన్ని లేదా ఒకో వల్మీకాన్ని తనచుట్టూ నిర్మించుకొని లావ లాలా

కవిఠా హృదయం._జాగ్భత స్వప్న తరంగం

రోజుల తరబడిగా నిరంతరాయంగా తదేక ధ్యానంతో తవపన్సు చేస్తాడు కవి ఈ తపస్సు ఐహిక సౌందర్యాన్ని అక్షరబద్ధం చేయడానికే గాని అఆముష్మిక చింతతో కాదు అలా చేయగా చేయగా గొంగళీ వురుగు ఎప్పుడో సీళాకోక చిలుకగా మారుతుంది మామూలు కవి హృదయం ద౦ష్టగా మారి పరమ రమజీయతా సరిష్టగా మారుతుంది అతని మనోగగ నంలో శకరచాపం అవిర్భవిస్తుంది

ఈ పరిణామానికి ప౦తీకగానే అదికవి తన వైయకి కో నామథే యాన్ని మరుగుపరచి వాల్మీకి అనే లేఖినీ నామంతో తాను వ్యవహరించ బడాలని వాంఛించి ఉంటాడు లేశఠపోతే వాల్మీకి అనే పేరుగాని ఆ మనిషి ధ్యానంలో ఉండగా అతని చుట్టూ పుట్ట లేర్చడ్డాయని చెప్పబడే అసందిర్భవు జానపద గాథలకు గాని అర్ధమే వుండదు అలాగే వ్యాస నామంకూడా బాదరాయణునకు సంభవించిన కలం పేరే అనిపిస్తుంది నాకు భారతీయ సంప్రదాయంలో కర్మకేగాని కర్తకు ప్రధాన్యత లేకపోవడం భారతీయ శిల్పులు ధు9వపరచినదే మన తాత్విక సంప౦ దాయంనుంచి ఉద్భూతమైనదే ఈ అవగాహాన

కొన్ని గొంగళీవురుగులు తప్మశ్శమనేగాని తప ఫలితాన్ని అను భవించకుండా అలాగే ఎండిపోతాయి మాటవర*కి-గొంగళీవురుగు అన్న మయకోళానికి ప౦తీక అనుకుందాం అదినిత్య నైమిత్తిక ఆర్భాటాలన్నిటికి సర్వ సమగ పరితినిధిగా నిలుస్తుంది శేవలం తమోమయ జీవితానికది ప౦ితీక్ష అది అ అఆరాటాలను కట్టి పెట్టి ఛ్యానమగ్నం కానారంభించిన డాదిగా దాని బ9తుకులో పొటమరించే సర్వ పరిణామాలూ -_ పాణ మయ మనోమయ విజ్ఞానమయ కోశాలద్వారా క౦మపరిణతి చెంది అనందమయ కోశానికి తనను తాను అవిష్కరించుకోవడమే సీతాకోక చిలుకగా ప౦దర్శితమవుతుంది (౧18౧ 652 0౧ లా లాలా

బాహ్య దృష్టకి ఒక కళా ఖండంగా ద్యోతకమయ్యే సీతాకోక చిలుక ఆనందమయ కోళానికి ఒక దృష్టాంతంగా మాతిమే మనం స్వీకరించాలి ఉన్నతోన్నత జ్యోతిస్సీమలకు జరిపే హేలావిలాన యాత్కకు అది నజీవ చిహ్నం శుద్ధ సత్వగుణానికి అది ఒక పతీ అలా అంటున్నామంకే అదే యిదిగా భరిమచెందరాదు సత్త్వ గుణమే జీవిత తప ఫలసిద్ధి అలాంటి శుద్దాంత రంగం నుంచే లోకదర్శనం కొతరీతుల నాయత్తం చేసుకుంటుంది. పరిపూర్ణా విష్కారం పొందుతుంది సాధారణ క్తుద౦జీవికి జౌతికపరంగా హోర్టిక పరంగా ఎన్నో అలంకరణలను సమకూర్చ గలుగుతుంది (5 దశనందు కోగలిగినపుడే హృదయానికి గొప్ప స్వేచ్చా విహారం పగిసాదింపబడు తుంది ఆ స్వేచ్చయ ప్వితిభా శాలితకు పా ఏతిపదిక పంతిభాసంపన్మయ హృదయం: వ్యుతృన్నతా భూమికలో ఏప్పుగా సెరిగి లోకవృత్త దర్శనం నుంచి దేనిని ఏరితిగా ప౦దర్శించాలో సులు వుగా తెలుసుకోగలుగుతుంది కౌశలానికి ఎథనిర్జేశం జరుగుతుంది నవ నవోన్మేషశాలిత్వం లభిస్తుంది అప్పుడే కవితానిద్ధి స్యాధీనమవుతుంది సీఠాకోకచిలుకవలెనే మయూరం కూడా కవితాసిద్ధికి పరన్వ రూపంగా నిలిచే ప్రతీక అది కవితాహృదయంలోని ఆనందమయ సువర్ల దీధితుల కాణాచి మేలుకీళ్ళరయగలిగే రాసిక్యాన్ని కవి వైతన్యం అల వోకగా అలవర్చుకుందుకు అతని హృదయ హంస అనవరతం ఆరాట పడుతూనే వుంటుంది అందువల్లనే సామాన్య దృష్టకందని లౌక్షిక సత్యాలు కవి దర్శనకంది రసమయంగా ప$దర్శిత మవుతాయి వ.

దర్శన: (ప్రదర్శన.

దర్శించిన దానిని దర్శించిన ఫ్రే సందర్శించడం ఎన్నడూ కవి బాధ్యతకాదు అభివ్యక్తం చేసీన దానిని చేసిన మేరకే అర్ధస్పురణ కలి గించడమూకాదు అచ్చమైన కవి తాను దర్శించిన యథార్థ దృశ్యాలను భావ చిత్రాలుగా మార్చుకుంటాడు పదాల అ ఎశీరీరాల మోద అనల్వ అర్ధభారాన్ని మోపి ప౦యుక్తం చేస్తాడు ఈబాధ్యతను నిర్వహస్తున్న ప్పుడు _ వాస్తవిక దర్శనం నుంచి భావనా పథాలలో కవి చాలా దూరం (పయాజిఎచినట్లు న్టూల దృప్దకి కనిఎస్తుంది యాం[తిక భౌతిక వాదదృష్టతో కవిత్వాన్ని పరామర్శించి వారి క1ీపయాణం _ పలాయ నంలాకూడా త్‌ చవచ్చును కాని అది సత్యం కాదు

కవి దర్శనకీ పరిదర్శనకీ మధ్యలో భావన థారణలనే రెండు అంతసులుంటాయి ఈ అంతసులు అంతస్స్యూత బంధం చేస్తూ అవిభా జ్యంగా సపెనగే మూర్తులను శిల్చికరిస్తూ ఉంటాయి ఈ కరమ పరోణతిని భంజించడానికి కవిగాని సహృదయుడుగాని పియత్నిస్తే వైఫల్యమే తటస్థపడుతుంది దర్శనకి భావనకీ అభివ్యక్షిరీతిని సంతరించుకునే ఛారణకీ ప౦దర్శనా నైవుణ్యానికీ కవిష్ఫాదయమే అఆధారభూమి అదే వాటి మధ్యగల సంబంఛాన్ని నిర్ధరిస్తుంది ఆ బాంధవ్యం బాహ్యదృష్టకి గోచరం కాదు ఒక అంతర్వాహినిగా మౌనంగా సాగుతుంది విళిషతను సాధిస్తుంది కవి హృదయంలో “రిణతి పొందుతూ సందర్భానుసారం భిన్న రీతులలో భిన్నస్పృరూప సంవిధానాదులతో అభివ్యక్న మవుతుంది చైతన్యవంతుడైన కవికి ఈ సకల కంమ పరిణామమూ జ్ఞాతపర్శిధిలో నే జరుగుతుంది

భౌతికావరణలోని ఆవేశోదే౦కాలు ఎంత స్పష్టంగా కవి అనుభవ పరిధిలోనికి వస్తాయో అనుభూత్యర్థ రసభావాలు కూడా అంత గాఢం (ల

కవిత్వం కాలొతీత కాంతిరేఖ గానూ అతని హృదయంలో పర్యవశిస్తాయి. ఒక కవి అనుభవాల నుంచీ వాననలనుంచీ సంస్కారంనుంచీ ఉద్భూతమైన భావచితాంలు విస్పష్ట రు పురేఖలతో అతర రూపం పొందుతాయి జాగృత కవి హృద యం జీవత్‌ సత్యాలను ఎంతనిశితంగా పరిశీలించగల.గుతుందో వాటికి సమాంతరంగా నిలిచే భావముది9కలకోసం అంత తీవంంగానూ అన్వే షిస్తూనే ఉంటుంది భాతిక పరిధిలో కవికి తటస్థపడే ఈ యధభార్థాలు భావనా పరిధిలో ఖావచితాొలుగా 6609 205 పద చితా*లుగా 4655 ప౦తీ కలుగా 5148015 కవి హృదయతలంలో పరిణతిచెంచుళాయి ఈ ముది9కా ప౦తిఘాపనోత్సవం కవి శబ్బమయ పం్పిపంచంలో నుంచి ప౦ యోగశాలకు తరలివస్తా ఉంటుంది. ఈ తరలిరావడం ఒక్కసారిగా వెల్లువలా కాక ఫఏీచికలు వీచికలుగా అంచీలవారీగా రూపొందడం (పతి కవికీ అనుభవపూర్వమే. ఇది నిరంతర పరిశోధనా _,పపయత్నంలో లభించే సిద్ధి మాతిమే అలవోకగాగాని సునాయా సంగాగాని యాదృ చృికంగాగాని లభించే ఫలితంకాదు దృశ్యమూ భావవురా లోకవృత్తంలోని ఉపరితల వాస్త వికతలను దర్శించినప్పట్‌ కవి చిత్తవృత్తి ఉదేకా వేశాలతో వ్యాకోచం పొందుతుంది సమాధి నిష్టుడై కవి ఆయా దృశ్యాలను భావుకత్వంతో పునశ్చరణ చేసుకొంటున్నప్పుడు గిక౦4.ఓ అతని అంతస్పీమ వైరూప్యస్థితి నందుకుంటుంది వాస్తవిక పాతల శీలాలు వాతావరణ పరిస్థితులు బ$తుకులోని ఆటుపోటులు హోర్టిక్ష సుఖదు ఖాలు పా9కృతిక నౌందర్య బీభత్సాదులవంటి సమస్త దృశ్యజాల మంతటినీ కవిహృాదయం నిర్వహించే భావము దికలు గర్భీ

భూతంచేసుకుంటాయి భావచితాాలకూ నగుణ నిర్దుణ పదచి తాలకూ ప౦తీకలకూ జక క౦మవికాసంలో సుదృఢ వ్యక్తిత్వం మూర్తిమంతన మవుతుంది కవి నిర్రైశించిన అర్జ్భాలు ఎంత నిగూఢంగా ఉన్నా సహృదయ హృదయ క్షేతంలోని సారభూత సంస్కారం అసరాతో అంత ప్రగాఢ అనుభూతినీ పురులు విష్పుతాయి దీనికి కారణం కవి తాను దర్శించిన దానినంతా సోదెలా తు చ తప్పకుండా ఎకరవు ఎట్టడంకాదు సన్ని "వేశావిష్కరణ పొందిన అభివ్యక్తికి కవి స్వీకరించిన వస్తువుకి మధ్య సంపషటన కల్పించే సంవిధానం బలంగా వుంటుంది అది ఆంతరిక సమ న్వయం 00౧8 ౪6౧69 రూపొందిసుంది ఆ సంవిభానం శ్వారానే కవి ఒక నిర్దిమైర్థాలకు పరిమతమయ్యే. పదాలను పోహళిస్తూనే అనిర్హిష్ష వీళి ప్రార్ధాలను ధ్వనింపచేస్తాడు వకో౦ క్రి చమత్కారమూ ధ్వనివంటి వన్నీ సంవిధానానికి 76000 666 లోబడి ఉండేవే దర్శించిన యభార్థాలను దర్శించినళ్షు చెప్పేవాడు తత్వవేత్త

అతడున్న్నూ శన నిరంతరాధ్యయ నంద్వాఠా సిద్ధించిన అవగాహనతో యధార్ధానికి తనదైన వ్యాఖ్యను అనుసంధిస్తూనే అభివ్య క్తం చేస్తాడ.

కాని కవి ధర్మంగాని బాధ్యతకాని అది కాదు దర్శించినదానిని కళా మయంగా చెప్పడమే కవిభాధ్యత ఈ కళామయత అనేది [పాతిపది క్‌గా అంగీకరించినపుడు దాని బహుముఖీన లక్షణాలలో ధ్వని పాధా న్యత ఒకటి అన్యాపదేశ సందేశ మార్గమొకటి అలంకారిక భూషణా అను అవేశమూర్రికి తొడిగి - అభివ్యక్తి ప్రధానమైన ఉధ్ధాటనద్వారానే కళ కట్టించడమూ కావచ్చు. ఒక కవిగాని లేదా ఒక కవితగాని తన క ళామయమార్గాన్న తానే అన్వేఇంచుకుని ఆవిష్కరించడం జరుగు తుంది అయితే సర్వోత్తమ కళాకారుడైన కవికి ఆధారం శబ్దమయ

కవిత్వం కొలాతీత కొంతిరేఖ

(వపంచమే పదాల రంగులద్వారా రేఖలతో అతడెన్నో చిత విచ్మిత సన్ని వేశాలు సృష్టంచాలి మరో గత్యంతరం లేదు

సామాజికుల ఇం[దియానుభూతులను దచమింపచేయడం తా త్తి కుల విధ్యు క్షధర్మమైలే-ఇందియానుభూతులను రమింపచేయడం కవి జీవత్‌ ధర్మం అంకు అన్నమయకోశంలో గందగోళంగా కద లాడే ఇందియానుభూతులను ఆనందమయ కోళానికి సముద్ధరించడమే కవుల కర్తవ్యం అనుభూతులను అనుభవలోకాల కావిష్కరించి రస పారమ్యతను సిద్ధింప చేయడమే కవులధ్యేయం ఈ కర్తవ్యాలనుంచి తప్పుకొని తాను సవక్త ననుకునేవాడు.[పాధమికంగా కవి కాలిడు తత్త్వవే తకి కవికీ మనోమయ భూతలం ఒక కే కావచ్చు

దర్శనీయ యధార్థమూ ఒకకే కావచ్చు దృక్కోణంవేరు తద్వారా విస్తరించి శాఖలు వేర్వేరు అభివ్యక్తాంశాలద్వారా అందుకొనే ఆకాశాలు వేరు. కవి కళామయ అభివ్య కిలో అనునంధించే భావ మ్ముదికలు పురావాసనలను [తవ్వి తలకెత్తే అభిజ్ఞ లవంటివే అయితే వీటిలోని ఏ నంఘటనా ఏకాకిగా (బతకదు ఇరుగు. పొరుగు తో సస్నేహంగా జెట్టా / పట్టాలు వేసుకుని సాగుతుంది ఒక సమ్బన్మృతి సమూహంలొ స్వీయ వ్యక్తిత్వాన్ని పదర్శినూ మెరుస్తుంది ఇతరేతర వాసనా పేరకాలయిన (వతీకలతో కలసిమెలసి (బతుకుతుంది అంక సమష్టలో అంతిర్లీ న మయ్యే వ్యష్టగా స్వయం ప౦కాశంతో తళతళలాడుతుంది. వ్యక్తి అభిజ్ఞను కోల్పోయినా అభిజ్ఞ వ్య కిని కోల్పోయినా ఫలితం శూన్యమే వ్యంజనా సర్వస్వం చెడుతుంది దుష్యంతుని కొలువుకూటంలో భంగపాటుచెందిన శకుంతల వైఖరినే పొందుతుంది లాలా లా

కవితా హృదయం_జాగ్యృత స్వప్న తరంగం ననన ననన ననన సహృదయ హృదయతలంలో రవిత కవి పి వేశ పెట్టిన నెమలి సహృదయ హపృదయతలంలో లక్ష రంగులతో మెరుస్తుంది. లక్షస్మృతులను "పి%రేఎస్తుంది అంక ఒక ముది9కనుంచి లేక సంజ్ఞ మంచి ఎన్నో అనుభూతులూ వాసనలూ సామాజికుని హృదయంలో మేల్కొని పురివిష్పుకుంటాయి స్వప్నాలూ స్మృులూ మోక్షుగా నాజూకుగా నాట్యం చేస్తాయి తన పింఛాన్ని ముడ.చుకొన్నప్పుడు నెమలికీ మామూలు ఎట్టకీ అశ్రు తేడా కనిఎంచదు ఎాఛం విబ్బనపుడే సంపూర్ణ వ్య క్రిత్వంతో నెమలి భాసిసుంది నయనానందకరమై సమారాధ్యమవుతుంది ఐతే అది సజావుగా వురివిబ్బుకో డానికి పారక హృదయ 'క్షేతంంలో శ్యామల మేఘమాలికలు సంసిధం కావాలి అప్పుడే అ నెమలికి దర్శించేవాని న! హృదయానికి ఉన్న ఎంబంధం విశ్వజనీనంగా దీఎస్తుంది కవి-సహృ దయుని హృదయంలో వునరవతరణ పొందగలడు ఒకిడు వాగసిన కవిత చదువరి అనుభూతికీ అవగాహనకీ అంద ఎంత కి షంగా ఉందీ అంకే..ఈ అగమ్మ్యుతకు రెండు పార్శ్య్వాలుంటాయి ఛాడు రెండు విభిన్న కారణాలుంటాయి జకటి.కవి హృదయంలో మరిగిన ఉ దేకాలను 56598 0౧౩ రసావేశాలను (56% ౧౭౧౩ భావతీవ9త లన్ము క£00 0౧9 కేవలరి అత్మ సంశేతాలుగా క ౪౭657౧00 8 న్వేయార్లసమనితాలుగా వవుష్టొర్జోక్తులుగా ఆ కవితలో రచించబడట ఠు వావీ మెనా కోవచ్చు ఆది కవిపరిమెన దోషం రెండోడి _ఆ కవి కల్పించిన భావతీవఏతను సమభావుకతతో సునిశిత రనహృదయంతో గం ౧66 59౧89 ౪ ఆస్వాదించే స్టితిలో పరితృ హృదయం సంసిద్ధం కాక పోవడమైనా కావచ్చు ఇది సహృాదయ పరమైనద్లోష్తం మ [జ(60 106 క్షిథ న వా య

కవిత్వం కొలాతీఈ కాంతిరేఖ అంకు అటు కవిలో స్ఫూర్తివంతంగా పరిపక్వంకాని అభివ్యక్తి అనుభూతి పే0రకంకాక అసమర్థ కవితగా ఎలా దోషభూయిష్ష మఖ) తుందో అలాగే యిటు పారకునిలోని అసంస్కృత భావదారిదర్యం రూడా అవ ర్లతగానే పరిగణనీయమవుతుంది నేటి సామాజికులు అసం ఖ్యాక దారిదార్యలతో ఎడింపబడుతున్నారు వాటితోపాటు భావదారి దఠ్శ్యిం కూజా పరిగణనీయ స్థాయిలోనే ఉండటం విస్మరణీయంకాదు కశనుకచే సహృదయ విమర్శకని వ్యాఖ్యానం ఏ కవితా సౌందర్యాన్ని ఆవిష్కరించడానికై నా అవసరమవుతూనేవుంటుంది భౌతికి ఆవరణలోని బాహ్యవా స్తవికతను సౌమాజికులఎదరితో పాటు కవీ దర్శిస్తాడు కాని కవి దర్శన విభిన్నమైనది లౌకిక స్థితికి అతీతంగా ఒక భావచిత౦ం “6౦8 8౫) అతని కుద్దిపన కలిగిస్తుంది ఆ భావచితా9న్ని అభివ్యక్తం చేయడాణకి పదచిళాాలూ ప౦ఏతీకలూ సంసిద్ధమవుతాయి వాస్తవిక అవృత్తాలను పారకుని భావనా పరిధికి అనుసంధి చడానికి పదచితా9లు గర్పంధులుగా లింకులుగా ఉపయుక్త మవుతాయి. కాని ఒక్కోమారీ అనుసంధానకిియ _ అసంబద్ధంగ నో అఫుష్టంగానో జరగవచ్చు అంక దర్శితమైన రనానుభూళికీ _ కవి హృదయం కల్పించిన భావచితంంద్వారా పఏదర్శితమైన రసస్పూ రిక మధ్య సమాంతర సమైక్యత 28506 8 0౧ సంఘటితం కాలేదని అర్ధం చేసుకోవచ్చు ఒక్కొక్కప్పుడు స్థూలదృష్టకొక కవితలో పదర్శితమైన పద చితా9లు విఖుటితమై. నట్లు కనిఎంచవచ్చు కాని సూక్ష్మపరిశీలన జరిపి నపుడు వాటి మధ్యగల ఆంతస్పంబంధఏ తేటతెల్లం కాగలదు న్పష్ట మైన సమన్వయత భాసించగలదు ఈ అంతరానికి గల కారణమేమంకేు లలా

కవితా హృదయం-_జాగృత స్వస్న తరంగం

ఈ పదచితాంల కొనలు స్టూలదృప్టకి కనిఎంచనంత దూరంలో సూతం బద్ధం చేయబడి ఉండడమే ఇది ఆ కవి సంవిధాన నైఖణిగానే స్వీక లించవలసి ఉంటుంది కాని సర్వతా? దోషంగా వెలివేయ బడవలసినది కాదు సునిశిత చేతన కలిగిన సహృదయ భావుకుడుఎఈ ముడులనూ గ౦ంథులనూ యిళ్షు పట్టుకోగలడు

ఉత్తమ కివికి నిరంతర సృజన త్మక ప౦యోగశాలిత్వంలో ఈ పదచితి గ౦ధితశక్షి స్వాధీనమవుతుంది అతని ప9తిభాన్విత దృక్కు- ఒక వస్తువుకు ఆంతరికంగా నైసర్లికమయ్యే రంగూ రుచీ వాసనాదు లను ఇక్షు గంహిస్తుంది ఆ వబ్తువుకు సమాంతరంగా భాసించే అనుభవ మూరిని సునాయాసంగా ప౦తిృ్బంచుతుంది సగుణభావాలకు పతి నిధులుగా నిర్ధుణ పదచితాలను నెలకొల్పడంలోనూ ఒక ఇందింయా నుభవాన్ని వేరొక యి-దిఎయా నుభూతితో సమన్వయించడంలోనూ అతని కౌశలం ప౦కాళిస్తుంది సగుణ పదచితాంలకు సైతం సముచిత స్పమ్టైకృతులను అక్షరబద్ధంగా మలచే శక్తోనీ సహజోన్మీలనకు సహక రించే రంగులువు సే నైవుణినీ అతని ప౦యోగాత్మక పరిశోధన సత్ఫలి తంగా ప౦ిసాదిస్తుంది

ఒక పరిపక్వ కవితను పరిశీలిస్తున్నప్పుడు ఈ కళిమపరిణామాన్ని అవగతం చేసుకొని ఆనంద పారమ్యత పొందడం పారకుడికి అలవోకగా లభించేదికాదు తన పడ్షంగా పొరకుడు ఏమో పరిశరమ లేకుండానే శిఖరాలన్నిటినీ అందుకోవాలని ఆశించడం "పేరాశ మాత౦%మే దత్తావ ఛాన హృదయంతో సునిశిత చైతన్యంతో సమభావుకతతో సహాను భూతితో కావ్య పరిశీలన జరిఎనపుడే సఫలత చేకూరుతుంది న ననన న న న

కవిత్వం కాలాతీత కాంతిరేఖ టు భావయితి)=కారయితి ,

కవి నిత్యదర్శనా నైజంలో కలిగిన భావాలు అతని మనస్థలంలో పోగులు పోగులుగా సంకీర్ణంగా పడివుంటాయి విడివిడి పూవులవలె అసంగతంగా మెరుస్తాయి కొన్ని భావాలు పదచితా౦ల “రు పాల కొదిగి అన్పష్ట రూపాలుగా ముఖకవళికలులేని చబింబాలుగా కవి హృదయంలో కదులుతూ ఉంటాయి అయితే అతని తదేక ఛ్యానంలో అవి మరగి ఆవిరి రూపం చెంది 5650 [౧౫౭౭ తిరిగి ఉదకరూపందాల్బే కంమ పరిణామంలో పక్వమై అభివ్యక్తి నందుకుని శోంతకూ పార కుడికీ అస్వాద్యమవుతాయి స్పష్టమైన అనుభూతి స్వరూపాన్ని పొందు కాయి గాథానుభవ న్మృృతులను మేల్కొల్నే 062 ౪౪ సాధనాలు కాగలుగుతాయి

ఈ పరిణామమంతా కవిహృ్ఫాదయంలో ఏవిధమైన పటాటోవ మూ లేకుండానే సాగిపోతుంది వ ఆడంబంమూ తన ప దమ. ద౦లను ఎక్కడా వేయకుండానే సాగిపోతుంది అలాగే కవితలో సైతం మన ఈ వివరణకు ఆధారభూమిగా నిలిచే తార్కాళమేదీ లభించకనూ పోవచ్చు కాని కవి దర్శనకూ (పదర్శనకూ నద. మ ఎదైనా అగడ్త ఏర్చడిందంకే మాత౦ం-కవిత ఫలప9దంగా బయటపడదు చదువరి హృదయంలో జయప9దంగా కవి పునరవతరణ పొందలేక పోవచ్చు సంపూర్ణ న్వరూపం ధరించకుండానే ఒక కవిత-కవి హృదయం నుంచి బయటపడితే అట్టిది పారకుల హృదయా ను కంగాళీచేసుంది దానిని చదవడానికి పట్టిన కాలంకన్న తక్కువ వ్యవధిలోనే పారకుడు విస్మరి స్తాడు కనుకనే అపరిపక్వ కవిత పారకుల హృదయం నుంచి ఎ పయో జనమూ సాధించలేకపోగా కించిత్‌ |పథావాన్ని కూడా కలిగించలేదు లా హా

శోవ్యోక్తిమయ పంచం పారక హృదయంలో సహజ కాంతు లతో (పవేళించే రీతి ఎలా వుంటుందో సహృదయు లందరికి అనుభ వైళ 'వేద్యమే కవితోక్సి భావచ్వితంగా తిరిగి పరిణతి చెందడం మూడు అంత స్తులుగా జరుగుతుంది ముందుగా పదమ్మైతిగల అభివ్యక్తి చక్తురక్షర న్యాయంగా కంటి ద్వారా (వవేశించి ఏతన్నాదాన్ని చెవికి చేరుస్తుంది తత్ఫలితంగా సద్యోపర నిర్వృృతి కలిగిస్తుంది కావ్యగత సుందర రీతి హృదయాన్ని ఆకర్షించి మనస్సు లోపలి పొరల్లో మా(ర్మోగుతుంది అ కావ్యానుభూతి బిందురూపం చెంది పొరక హృదయంలో మధింప బడి అలోచనామృతాన్ని అందిస్తుంది

పదచితాంలూ పతీఏకలూ పారకుని నంస్కారానికి పరిచిత పు ర్వాలై అతని వాసనా భాండారాన్ని తాకి - వేయి ప%కంపనాలు కలిగిస్తాయి. ఆ ప౦కంపనంలో నుంచే భావ చిత్రాల యథాస్వరూ

= పం నాదతరంగాల నుద్భూతం చేస్తుంది ఆ పదచితాలు ఏ అమేయ

భావాభివ్యక్షికి సాధనమయ్యాయో - అభావచిత స్వరూపాన్ని చైతన్యవంతంగా అవిష్కరిస్తాయి ఈ పరిణామ మంతా పారక హృద యులోకూడా దాదాపు అపగియత్నంగానే జరుగుతుంది ఐతే పారి కుడుగా ఒకడు చేసే పంయ త్నమంతా తన హృదయ సంస్కారాన్ని పెంపొందించుకొందుకే సత్కవిత్వాన్ని అనుభవించడానికి సముచిత సంస్కార స్థాయిని స్వాధీనం చేసుకొన్నఎడే పైన తెల్పినదంళతా సాధ్యమవుతుంది

అ కంమ పరిణామంలో విజయవంతంగా పారక హృదయ ప౦ వేశం చేసిన కవిత - ఒక్కొక మారు ఊవాంచని విశిష్టార్థాలను 'సెతం అలవోకగా అందింపవచ్చును అది సహృృదయుని సంస్కారనస్థాయి (ఏ 2

కవిత్వం కాలాతీత కొంతిరేఇ ననుసరించి భావుకత్వశ క్రి ననునరించీ నంభవించేదే కాని. కవికి విప రీతార్థాలను ఆపాదించడం కాదు పరిణత పర్పితిభుడైన కవినుంచి (పయ త్నపూర్వకింగా కాని అపరియత్నంగాగాని వెలువడిన మనోహర భావ జాలమంళతా అతని సంస్కార భూమినుంచి ఉత్పాద్యమైందే దానిని అందుకొన్న సహృదయ వ్యాఖ్యాత నివరిస్తున్నపుడు నూలదృష్టకి జు ఇంతా కవి ఊహచేనీనదేనా అనే సంశయం కలుగుతూ ఉంటుంది కాని మౌలికంగా కవితా భూమికలో లేని ఏ వినూత్నార్థాలనూ సహ్మదయ' వ్యాఖ్యాత వెలికి తోడడం సాధ్యంకాదు అధవా అలాంటి పియత్నం చేసినా అధారభూమి ప౦తికూలమై ఎదురు తిరుగుతు ది వ్యాఖ్యానం "హేతుబద్ధంగా ద్యోతకం కాడు నకారణ వివరణంగా ఫనాసించదు అట్టి వ్యాఖ్యకు నసహృదయా దరణ లభించదు ఎకవీ ఎ విమర కుడూ ఏకాకి ద్వీపాంతరవాని కాళడు

ఇక్కడే మరో ధర్మసూక్ష్మం వివరించుకోవలసిన అవసరం ఎదు రవుతుంది సహృదయ విమర్శకునికి స్ఫురించిన విశిష్టార్థాలు _ కవి ఉద్దేశించినవే కావని డబాయించే పొషండు లెప్పుడూ వుంటారు వారు పగితి దానిని గురించీ సంశయించడమే ధ్యేయంగా గపెట్టుకుంటారు అలాంటి వారు కూడా నోరు మెదపడానికి వీలులేని విధంగా విమర్శ కుడు తనవ్యాఖ్యానాన్ని 'వాతుఎద్ధంగానూ సోపవత్తికంగానూ అమ ర్చుకుందుకు జాగరూరీత వహించి తీరాలి అప్పుడే అది నర్వామోదక రంగా ఉంటుంది ఒక కవి లేదా విమర్శకుడు సమకాలికు లందరి (పశంసలనూ చూరగి “లేడ అతడెంత పరిణత ప౦తిభుడైనా సమకా లికుల ఈర్జ్యాసూయలకు గురి అవుతూనే వుంటాడ అల్బప9తిభులూ అప%తిభులూ సంశయాళ్ళులు గానూ అసూయాగగిస్తులు గానూ తల లెత్తుతూండడం సార్వకాలికమూ సార్వదేశికమూ కూడా

కవితా సృాదయం._జాగృత స్వప్న తరంగం

కవిత్వం అక్షరబద్ధమైన ఇందజాలమే ;

అనవరత పంయోగశాలితలో నిరంతర కవిళ్వాన్వేషణలో నిమ గ్నమైన కవిహృదయంలో అసంఖ్యాక పదచితా9లు భావచితాంలూ సుప్త బీజాలవలె పంసరితమై ఉంటాయి. అక్షర రూపం పొంది సమ న్వయ రీతిలో అభివ్యక్తమైనవుడే కవితా న్వరూపం పొందుతాయి ఆ కశ౦మవికసనంలో-అతనిజాగ్భత హృదయానికి కూడా ఆలియకుండానే అంతశ్రైతన్యం ఒక ఐంద౦జాలిక శకిని అ పడాలకు ఆపాదిబుంది ఈ మాట పైకి "కేవలం భావవాదపు పంలాపంలా కనిఎంచవచ్చు కాని పపంచ మనస్తత్వ + స్త్రవేత్తలంతా అంగీకరించినదే అదే భావబీజం పారకహృదయ ్షేతంంలోని సారభూత పరిసరాల ఆసరాతో అంకు రించి శాఖోపశాఖల నెత్తవచ్చు ఒక వటవృక్షమంతటి భావజాలాన్ని విస్తరింపచేయవచ్చును

ఒకమహ త్తర భావచిత్రొన్ని పారకవృాదయంలో బీజ్య్వపాయ 0గా ఆరోపణచేయగలిగే శక్తినే ఆంగ్రవిమర్శకులు ఇన్‌ట్యూషన్‌ ౧౪ ౦౧ అంటారు ఈశకే పారకహృదయాన్ని ఒక ఇందజాలంలోముంచి పర వశీభూతం చేసుంది కవిత్మ౦ం పారక హృదయంలో కలిగించే గారడీ" ఒక్కొకమారు భావారోపణవల్ల కలగవచ్చు అనుభూతి పారమ్యతవల్ల ఒక్కొాకమారు కావచ్చు విస్మృత సత్యావిష్కరణవల్ల రూడా ఒక్కొక మారు కలగవచ్చు మార్గమే దైనా కవిత్వం ప౦తిపాదించే నమగి ఖావ జాలం ద్బారా పారకుడు యధార్ధ జీవనవృత్తాలను అనుభవాలన్తూ స్మృతి సీమలో నిలుపుకొని సమన్వయించుకుంటాడు

తన కన్నులముందు ప౦త్యక్ష్రమయ్యే నిత్యజీవన కరోర వాస్త వాలనుంచి క్షణకాలంమైమరచి కవితాలోకంలో తాదాత్మ్యం చెందుతాడ న నన నర ననన ననన

కవిత్వం కాలాతీత కాంతిరేఖ అభౌతిక అవరణలో తన హ్ళైదయాన్ని విహరింప చేసుకుంటాడు కవితాపరంగా జరిగే ఇంద౦ిజాల మంకు ఇదే పారకుడు తన మనో లోకంలో కళాన్వితమైన చిత) విచితొనుభూతుల్ని ఆ క్షణంలో పొందు తాడు కాని అవి క్షణికాలుగా అంతర్థానం కాక అతని సంస్కారంలో లీనమవుతాయి ఉత్తమ సంగితం కలిగించే మాదకత్వపు సద్యస్ఫూర్తి మాదిరిగానే _ ఉత్తమ కవిత్వర్‌ కూడా ఇలాంటి అతివేల ప్రభావాలను తక్షణమే నిర్వహించగలుగుతుంది

పారకుని ఊహాశాలిశ్వము భావుకత్వమూ అఆలోచనాపరత్వమూ మున్నగు సంస్కార సామగిం యావత్తూ సారభూతక్షేత౦ంగా సహకి రించవలని వుంటుందన మళ్ళీ చెప్పుకోనక్కరలిదు ఆ పా%ధమిక సంపత్తి కలిగినపుడే కవితామృతం పారకునికి అస్వాద్య మవుతుంది శోరితకి సంగీత మాధుర్యాన్ని అనుభవించగలిగే సునిశిత కర్షపరిక రమూ సంగీతజ్ఞానమూ పరిచయపూర్వకమైన అవగాహనాశక్తి ఉండా లని కోరడం దురాశకాదు ఇవన్నీ వుండికూడా చిత్త స్వాస్థ్యం తోడు పడకపోతే అతడు సంగీత స్వారస్యమే అనుభవించలేడు అలాంటిది దాని తర్వాత మెట్టుకు సంబంధిందిన కవితానుభవానికి కొన్ని పాధ మికానసరాలుండాలని కోరడం గొంతెమ్మ కోరిక కాదు గదా జొగ్భత స్వప్న తరంగాలు ;

వేళాపాళా ఎరుగకుండా కవి మనస్సు ఎన్నెన్నో న్వప్నాలన వెలిగరక్కుతూ ఉంటుంది కొన్ని మరీ సుతారంగా ఉంటాయి. రాజి వానపు లతాంగులవలె నాజూకుగా అడుస్తూ ఒజయ్యారా లొలికిస్తాయి ముట్టుకురకుచాలు కగ్గిపోతాయో నలిగిపోతాయో వాడి పోతాయో అన్నంత మ్ఫృుదులాై మెరుస్తాయి సీతాకోక చిలుక రెక్కలవలె సుకు య...

మారంగా చలిస్తూంటాయి. నెమలి ఎంఛవు మెరుపులవలె నేతంపర్వం చేస్తుంటాయి కొన్ని గాలిలో తేలుతూ నడుస్తూంటాయి. హంసలవలె లాస్యం చేస్తూ ఎదురౌతాయి కొన్ని

అలసిన స్విన్న వదనాలతో కొన్ని న్వప్నాలు తమ శయ్యా మందిరాలలోంచి ఒంటిపొరగా చీరనో తువ్వాలునో చుట్ట పెట్టుకుని చప్పున స్నానాగారాన్ని వెదుక్కుంటూ వళ్ళిపోతున్నట్లనిపిస్తాయి

మరికొన్ని స్వప్నాలు మఠి గడసరవి వసంత వనవీధు లో విహరించి విహరించి ఒడళ్ళనిండా మథూళీ మాధ్వీక రసమూ ఫులుము కొని జోగుతూ వసాయి కొన్ని పుప్పొడి పూరేకులూ పూసుకుంటాయి ఒంటి కంటుకున్నవాటిని దులుపుకొందుకుకూ డా తీరిక లేనంత సోమ రిగాఅంగలో అంగవేసుకుంటూ నడ.సాయి మలయ పవనాల తాకిడికి కంపించే కపోలపాళిప కొన్ని స్వప్నాలు చితి పతాలు లిఖించుకొని తాపీగా నిష్పూచీగా వస్తాయి తమ పక్షాల-పె మాయని చంద3 రేఖలతో అలాగే వసాయి కొన్ని అలవోకగా నవ్వుతూ హేలగా నడుస్తాయి

శీధువానుతూ తూలుతూ గెంతుతూ కైఫుల కనురెప్పల బరువు కింద అర్గోక్తుల్ని దాస్తూ వస్తాయి కొన్నికలలు మరికొన్ని అకుఅన్న్ని టినీ విప్పిపారేసుకున్న పలాశ కుసుమాలవలె నిరలంకార శోభితలై సాక్షాత్కరిస్తాయి. వాటి రూపులేఖా విలాసాలెలావున్నా నస్వప్నాలు- న్వప్నాలే

కవి అంత కరణం ఒక అంత పురం వంటిది శుద్ధాంతంలో నాది జనసమూహం కదలాడుతుంది దాసీ పరిచారికాది వనితాకదంబమూ ఉంటుంది కవి అంత కరజణజలో సుందర న్నప్ప్నాలు భావాంబరాలు (4

కవిత్వం కాలాతీత కాంతిరేఖ ధరించి రుచిర శబ్దాలతో నడుస్తాయి సుకుమార పదచితా9లు కీలించు కుంటాయి రనభావాల పన్నీటిలో జల కీడలాడతాయి (పతీకల్య వేళ్ళు పట్టుకుని ఒరుసుకుంటూ తిరుగుతాయి అ స్వస్న సుందరులు విపంచీ తంతులపై వెర్‌ వర్క్‌ చేయగల జాణలు కవి హృదయం_స్వప్నశారిక అనవరతం సంచరించే గంధర్వ వాటి కోటి మధురనాదాల పరాంకోట ( అంధ పిక ఎంగలనామ సంవత్సరాది సంచిక 987778 |! ళా |

కవిత్వం ఒకిజీవనది

అక్షర బద్దమైనదానినంతా పరిపాటిగా సాహీత్యమనేఎలుస్తూంటాం రాజకీయ (గంధాల్ని జర్నలిజాన్నీ సెన్సు పుస్త కాల్నీ వంటవార్పుల వంటి వాటినీ చప్పున అంతా సాహీత్యమనేస్తూంటాకు కాని ఇలాంటి దానినంతా సాహిత్యంగా విజ్ఞులంగీకరించరు

సాహిత్యం అంకేే నృజనాత్మక సారస్వతమనే అర్ధం మనోహ రమూ వృాదయ [దావఠత్వమూ దాని అంతరికశక్తులు మనోమయ వ్యాపారంతో నిత్య నైమిత్తిక సంబంధంగల సృజనాత్మక (పకియాస్వ రు పె లన్నీ సాహీత్యతా శబ్దార్దాలే ఇలాంటి వివిధ స్వరూపాలన్నీ ఈ శతాబ్దవు ఉత్తరార్థంలో ఎంత్‌ వైవిధ్యం సంతరించుకున్నాయ ఎంతో సాహిత్య పాంధాన్యతను పొందాయి ఎంతో ప్రజాదరణ చూరగొంటు న్నాయి గుణాత్మక లక్షణాలను అనుసరించి అధునికము[దనూ సాధించుకున్నాయి నన

కవిత్వం కొలాతీత కొంతిరేఖ సాపేక్షక దృష్టతో పరిశీలించుకోగల వ్యాఖ్యాతకు వాటి అంత రిక మనోధర్మాలు దర్శనీయమౌతున్నాయి కళాస్వరూపంలో ఆత్మా శయత నృజనాత్మక కళా స్వరూపాలన్నిటికీ స్వాత్మక అనుభవంతో అవినాభావ సంబంధం ఉండితీరుతుంది అందుకే స్టోఫర్‌ కాడ్వెల్‌ ఆల్‌ ఆర్స్‌ ఈజ్‌ సభ్లెక్రివ్‌ అని సూదీకరించాడు మార్క్సిస్తు గా కాడ్వెల్‌ ళు జలు ళు సాహిత్య కళారన సిద్దాంతాలు రూపొందించిన ఆద్యుడు అతని సూ[తాన్ని కొద్దిగా విస్కుతం చేసిచూస్తే అత్మాశయత్వంలేని క ౯ స్వరూప మేదీ ఉండదనే తేలుతుంది ఒకవేళ ఉన్నా అధి కళారళ్శిని సాధించుకో లేదనే తోస్తుంది సమాహార కళలెన నాటకమూ బృందగానమూ యక్షగాసమూ (బపేరాా వంటి వాటిలో సైతం మూలరచయిత హృదయస్పందన అడుగడుగునా సమృద్ధిగా దర్శనమిస్తుంది పరాత్మక పా ప౦చితంిణ పెనా వస్త్వాశ్శియ పాంధాన్యత పైనా అధారపడే నవలా కథాణకా వంటి వా టిలో సైతం కళాకారుని వ్యక్షిత్వ ముద౦ అనివార్యంగా పాము ఖ్యత వపొస్తూనే వుంటుంది ఆంకే "కేవలం వస్త్వాశరియత్వం దాదాపు అసంభవమే ఈ కారణం వల్లనే సాపాతీ పక్సియ లన్నిటిలోనూ వైయకిక సంస్కారముద? ప౦తిబింబిస్తూనే వుంటుంది కళాకారుని ఆంతన్న త్వమూ అంతరికానుభవ పొరమ్యతా ప ముఖ పా త్రి వహిస్తూనే వుంటాయి నాట లాలా

కోవిత్వం ఒకజీవనది

ఒక కవి రచించిన కాజ్యన్ని చదువుతున్నప్పుడు చదువరి అచే తనలో (సబ్‌ కాన్షస్‌) కవి వ్యక్తిత్వం ముదిత మౌతూంటుంది ఒకే య తివృత్తాన్ని అందించి పదుగురు రచయితలను వేర్వేరుగా కథనో నవలనో రచించమంకే _ అ సామాన్య వస్తునిర్వహణలోనే ఎంతో వైవిధ్యం చోటు చేసుకుంటుంది దీనికి కారణం వారి బారి వైయక్సిక నంస్కారగుణ విశేషమే

ఒక కివి రచించిన కావ్యాన్ని సమాన సంస్కారస్ట్థాయీ సహృ దయత (సెన్సిబిలిటీ) గల పదిమంది ఉత్తమ విమర్శకులు అధ్యయనం చేస్తే-పదిరకాలుగా వ్యాఖ్యాన లు వెటువడ్డానికి కూడా అవకాశ మేర్చ డుతుంది అంకే మొదటిది రచనకు పరిమితమైతే రెండవది పారకుల పరంగా విసృృతమౌతుంది అందుకే మన పూర్వులు ముఖే ముఖే సర స్వకీ అని కవులపరంగానూ లోకో భిన్నరుచి అని సామాజబికుల పరంగానూ సూతీ9క్రరించారు దీనిని బట్టి కావ్యం విలువను నిర్ణయించ డానికి పారకుల సంస్కార స్థాయి కూడా పరిగణనీయమేనని తేఎతోంది కవి అనుభవం సార్వ్మతిమె

కవి అనభవాదులతోపొ టు విమర్శకుఇ స్వాత్మిక అనుభూతుల స్దాయి మేళవించినప్పుడు ఒక కావ్యవ్యాఖ్యానినాకి అస్థితి ఏర్చ్పడ.తుందని మనం (గపొంచవచ్చు కవికులపతి కాళిదాసు కావ్యాలను ఎందరు వ్యాఖ్యానించినా మలినాథునికే అంత పరిగణన లభించడానికిదే కారణం

రా

పారకుని వ్యకి గత ఊహాశాలిత్వమూ మానసికసంస్కారమూ వంటి పశ౦ధానధాతువులు ఆధారభూళిలు ఎవరి హృదయగత భావు "క ననన ననన

కవిత్వం కొలాతీత కాంతిరేఖ కత్చమైనా వారి సంస్కారానికిలో బడే వుంటుంది విశ్వాసాలు తర్కాలు సిద్ధాంతాలు వంటి మానసికవివేచనా పరికరంపై సంస్కారం అధార పడక తప్పదు ఇవన్నీ సంపుటి కావడం వల్లనే ఒక రచయిత స్వీయ ముద౦తో రచన ఉద్భవిస్తుంది ఎంత విసృతమైనదైనా మేధావి ఆలోచనాపథం ఎరిమితమేనని అంగీకరించక తప్పదు పితి శక్తికీ దాని అసమగ%ితలూ పరిమితులూ దాుకుంటాయి ఎవడెంత మేధావి అయినా వ్యక్తిగతంగా సర్వసమ్మగ శక్తిమంతుడు కాలెదు వ్యకికి వలెనే అభివ్యక్షికీ పరిమిత ఆదరణ జక టుంటుంది అన్నంతలో వ్యక్షిగా ప౦తివాడూ శక్తిశూన్యుడే అని అర్ధిం కాదు వ్యక్తి ప౦తిభాజన్యాలయిన కవిత్వాది కళాస్వరూపాల అంతరిక్ష " ధర్మాలను సాకల్యంగా పరిశీలించవలసిన అవసరం అందుళ్తే వివిధ కళాస్వరూపాల కళామూల్యాలను సాపేక్షంగా విల వకట్టవలసిన అవ సరమూ అందుకే దీనితోపాటు కిళాస్వరూప మందలి అత్మాశ్యయ వస్త్వాశ్శ్యయ లక్షణాలను కూణా వింగడించుకోవాలి ఈ విలువలన్నీ సా 'పేక్షకాఠే తప్ప కేవలప9త్యయాలు కానేరవు ఎ కవి అయినా మిగిరిన సమా జంతో విడి వడిన ద్వీపం వంటివాడు కాలేడు కనుకనే అతని అత్మ సంస్కారంలో సమాజ సంస్కారం సమ్మిళిత మనుతూనే వుంటుంది ముఖ్యంగా ఇరవయ్యో శతాబ్దంలో సర్వకార్య రంగాలలోనూ వ్యష్ట స౦తిభకంె -సమ్దై ప౦జ్ఞాకియాశీలతలకు అధిక్యమిస్తూ సమాజం వురోగమిస్తోంది పాలా

కవిత్వం ఒకజీవనది కవిత్వంలో ఆత్మా శయత

కాల్పనిక సాహిత్యం(ఖక్షన్‌) పెచూపులకు వస్వాశంయ సాహీత్యంగా భావింపబడుతుంది ఇది కవిత్వంతో వేర్చాటుకోసం చెప్పుకున్నదే కాని ఇటీవల ఒక ప%ముఖ కవి సోదరుడు పదేపదే ఒక వాదం చేస్తు న్నాడు భావకవిత్వమంతా అత్మాశ్యయ ధోరణిలో వృక్తిముదంతో సాగినదే దాన్ని అనుసరించి వచ్చిన అభ్యుదయ కవిత్వంకూడా పిజా హృదయాన్ని ఆశుషంగికంగా స్పర్శిసున్నప్పటికీ సంవిభాన రీతిలో అత్మాశ్యంయత్వాన్ని పోకార్చుకో లేదు అంక కవి అవేదనలనూ సంవే దనలనూ అభివ్యక్తంచేస్తూ శోంతను చెరుతున్నది మాతుమే అభ్యు దయ కవిత్వం నెలకొల్చిన సంప్రదాయమే వచా కవిత్వాన్ని సైతం సార్వ్మతికంగా పాలిపోంది కథన కావ్యాలు అవిర్భవి స్తేతప్ప ఆధునిక కవిత్వం వస్త్వాశరియత్వాన్ని ఆకట్టుకో లేదు పరాత్మకంగా పురోభవిం చక శిలిభవిసుందని ఆంటూ సాగుతుంది వాదం స్టూలదృష్టికిది న్యాయం గానేకనిపిస్తుంది లోతుగా అలోచిస్తే ఈ వాదంలొ పనలేదనే తేలుతు ది అధునిక కవిత్వం రోజు రోజుకీ సర్వ సమగ౦తన సంతరించు కుంటోంది అందులో వ్యక్తి త్వధోరణి వుండవచ్చు జీవితాంశాచితిణ ఉండవచ్చు కదధాంశ సైతం ఉండవచ్చు ఈ వివిధాంశాల సమాహా రంగా ఒక కావ్యం అవతరించవచ్చు వెరసి సామాజికుల సంవేదన లకూ సంవాదాలకూ నమగ$) పాతినిధ్యం కలగవచ్చు 8 పరిణా మౌన్ని తిరస్కరించి "కేవలం కథన కావ్యరీతి మాత౦మే ఆదరణియమ నడం ఆదిఎుత్వానికే దారితీస్తుంది కనుక ఈ వాదంలో పసలేదు పైగా

వైవిధ్యనిరోధకంగా కూడా తయారుకాగలదు న ననన ననన

కవిత్వం కాలాతీత కాంఓిరేఖ కవిత్వంలో నెను

ఆధునిక కవిత్వంలో_నేను అనే స్వీయాత్మక సర్వనామం విరి విగా పరియోగింపబడటంవల్ల కొందరు విమర్శకులు భమలకు పాల్చ డుతున్నారు ఈ నేను భావకవుల ఆత్మాశ్రయ అనుభూతి వ్యక్తీకరణ శెతే అబ్బురముండదు కాని బహుజన హీతాపేక్షగల ఆధునిక కవిత్వా నికిది న్యాయమా? పరానుభవ చితణకిది అభ్యంతరం కాదా? అనే సంశయాలు వేగిరిస్తాయి

ఈ ప౦శ్నకు మయకొవిస్కీ చక్కని సమాధానం చెప్పాడు జారు ప౦భువులు తరచుగా మనము మేము అనే వాడుతుంటారు అదినేను నా (పభుత్వం అనే దానికి పర్యాయపదం మాతుమే అధు నిక కవి పం%యోగించే నేను ప౦జలమైన వమునమంతా నేఅదానికి మేము అనేది మా వర్గ్షమంతా అనేదానికి ప౦తీకలు మాత)ిమే మయ కొవిస్కీ అన్న ఈ మాటలు చమత్కారం కోసం అన్నవేమా కాదు వాస్తవిక దర్శనాలు

పొయిటిక్‌ ఐ గా సర్వకా?) పరిగణింపబడితున్న ఈ పదాలతో అధునిక విమర్శకులు పేచీ పెటుకోనవసరం లేదు భావకవిత్వంలో

ళు

పయోగించబడిన నేను * ఈ కవితాలాకు స్వీయవ్యకి త్వాన్ని మాత౦మే పతిబింబిసుంది స్వాత్మిక బాధావేదనలను మ్మాతమే నివే దించుకుంటు౦ది ఆత్మా శయ సంవేదనలకు వాగూపం యిసుంది

కావ్యగత వేదన ఏదైనా కవి హృదియం నుంచి పా9దుర్భ వించి పారక లోకానికి ప%వపొస్తుంది ముఖ్యంగా అధునిక కవిత్వంలో ప౦పంచంలో ఘూర్డిల్లే వేదనాక్షేశాలు ళవి హృదయ మాధ్యమికం

ల్‌

కవిత్వం ఒకజీవనది యయ ద్వారా ఆ ప౦పంచానికే నివేదింపబడతాయి వ్యవస్థీకృతింగా సాగివ స్తున్న నమాజంలోని ఆంతరిక బాంధవ్యాలను చూడడానికే ఆధునిక కవిత్వం ఆరాటపడుతోంది సమాజపటం మిది రేఖల్నీ వర్గాల్ని నూత్న పరి౪ మశకితో వున చితించడానికే అకో9శిస్తోంది గతానుగతికంగా వస్తున్న మానవ హృదయాల సరిహద్దుల్ని చెరిపివేయడాని'కే అధునిక కవిత్వం దీక్ష వహిస్తోంది సార్వ్మతికంగా పరిణామాన్ని అంగికరించేదే అధునిక కవిత్వం మౌలికమెన నూత్న శక్తులను తిరిశుద్ధిగా స్వాగతం పలకడానికే జీవన రంగాన్ని ఆయత పరునుంది అంకు జన జీవిత మహాసాగరంలో సంగమించాలన్న కృత నిశ్చయంతో ఉప్పొంగుతూ (ప్రవహీంచే జీవ నది మాతమే _ ఆధునిక కవిత్వం ( అం్మద్మపభ -- -- 08)

శ

(5ఎ) ల

విశ్వ [శ్రేయః కావ్యం

విశ్వశ్రేయ కావ్యం త దదోషా పరికృతొ చ వాగరా

సావాగ్యా రసవృత్తి సాధ్యో హి రనో యథాశధం కవిఖి

అనే ఉద్దాటనచేసిన మహనీయుడు అంధు9లఅదికవి నన్నయ్య ఈసూకిని అంతకుపూర్వం ఆలంకారికులెవ్వరు చర్చించినట్టకనిపించదు తంకే వారెవరూ కావ్యం ద్వారా విశ్వ్నశేయాన్ని అజేక్షించలేదని కాదు కాని ఆలంకారికులు (వధానంగా సౌందర్యవాదులు పయో జనం వారి దృప్దలో గౌజమే కావ్యం యశసే అర్హకృతే వ్యవహార విదే శివేతరక్షతయే అంటూ చెబ్బన మహనీయుడు కావ్యానికి పరమ (పయోజనాలుగా చతుర్విధపురుషార్థాలనూ నిర్వచించాడు

విశ్వశేేయ కావ్యం అనేసూకిిలో ఉన్నపదాలు మూడే కావ్యం విశ్వశేంయాన్ని అపేక్రించాలని దీని అర్ధం ఈసూకిని వివరించుకుం దుకు ఈ పదాల అర్హస్వరూపాన్ని కొంత విచికిత్స చేసుకోవాలి

న! లలా తికి ॥

విశ్వ శ్రేయ కొస్యం విశ్వం అనే పదానికి సాధార ణార్జం_లోకం అని అంకు అ మవా నీయుడు పంపంచానిక్రి మానవలో కానికీ విశ్వాన్ని పర్యాయపదంగా పయోగించాడన్నమాట కాని ఈ విశ్వం. అనే పదం అధునిక భావా రంలో కొంత విపరిణామం పొందింది దీనిని లోకంఅనే పరిమితార్థంలో కాక విశాలార్ధంలో మన కాలం వయోగిసోంది ఆధునిక వేజ్ఞానిక పరి శోధనా విజయపరంపర _ ఈ పదాన్ని మనకు మరింత సన్నిహీతం చేస్తూంది సమస్త (గహ గోళాలతోనూ నిత్యపర్మిభమణశీలమైన యూనివర్స్‌కు సమానార్దకంగా విశ్వం అనే పదం వాడబడుతోంది ఐనప్పుడు మనం ఒళ చిటిపొటి కావ్యరచనద్వారా గ౦ిహచ్చార్త గోచారాల సమస్త శేంయాన్ని అపేక్షిబున్నా మనుకోవడం-శిరోజంతో గజరాజును బంధించడం వంటిదే అవుతుంది కనక ఈ పదానికి ప్వస్తు తార్ధంలో కాక (పాచీశనుల పరిమితార్థంలోనే మన అవగాహనను కేందీ) కరించాలి పితిపదానికీ కాలగతిలో కొంతమార్చ్పు వస్తుంది అయా పామౌజిక సంబంధాలలో అయా పదాలు కలిగించే అర్థావగాహన పమాణాలలో మార్పులు వస్తాయి సమాజమూ సామాజికులూ ఎప్పుడూ ఏమార్పూ పొందని స్థాణువులు కారు కనుక సామాజిక అంత స్పంబంభాలను అనుసరించి ఒక పదమో బక సూతమో కలిగించే కాంతిరేఖలలో సైతం మార్పు రాకతప్పుదు నన్నయ్యగారు విశ్వం అనే పదానికి నిస్సందేహంగా లోకం అనే అర్థాన్నే నిర్దేశించారనుకుందాం పా9చీన భారతీయుల అవగాహనలో విశ్వం అంక జంబూద్వీపే భరతవర్తే మాత౦మే ఇంకా స్పష్టంగా చెప్పుకోవాలని గంగా గోదావరీ మధ్యదేశే అని కూడా పరిమిత పరుచు లకి

కవిత్వం కొలాతీఠ కాంతిరేఖ కొన్నారు అస్వ్యృత్తరస్యాం దిళి దేవతాత్యా హిమాలయో చామ నగాధి రాజ _పూర్వాపరొ వారినిధీ విగాహ్య స్థిత పృథివ్యాఇవమానదన్ల అని కాళిదాసుగారు చెప్పాడు కనక దానికి తిరుగులేదు పూర్వాపరవార్నిధు లను తాసుకొని హిమాలయ పర్వత“౦క్షి (వెక్నశ్చిమ భూభాగాలకు కొలతకరగా పరచుకొని ఉందా లేదా అనిపరీక్షించిన వాడులేడు అట్టి పిమాలయ పర్వతపంక్తి ఉత్తర సరిహద్దుగానూ పూర్వాపర సాగర 'వేలలత్‌ నూ ఉన్న భరతవర్షమె నన్నయ్యగారి విశ్వం విశ్వం విశ్వస్థు లతో నిండినదనీ అవి శ్వస్థులకు కళ్యాణం చేకూ ర్చేదిగా కాన్యం ఉండా లనీ నిర్దెశించిసట్టు స్పష్టమే

ఇక ఈసూకి లోని రెండోపదం శేయ అనేది దానికి మోని యుర్‌ విలియమ్స్‌ “అసంఖ్యాక అర్జాలను తెలిపాడు అందులో మోక్షం అనే అర్ధం పిధానమైనది అదే ఇక్కడ పరిగ్ర్భాహ్యమై తే_.కావ్యంద్వారా లోకానికి మోక్షమార్లాన్ని నిరైశించాల న్నది బుఎఇ సంకల్పంగా అవగా హనచేసుకోవాలి మోక్లాబకి ఆధునికార్థంలో సర్వసంకుల సమస్యా బంధ విముక్తిగా స్వీకార్యమైతే మనకూ గా9ిహ్యామే కాని పాొచీనుల దృష్టిలో మోక్షం ఐహిక సంబంధిాదు పునర్జన్మరహితమైన ఎర్యబహ్మ సాయుజ్యం... అంటే ఆత్మ పరమాత్మతో సంధానం కావడం అంకేే కావ్యం లోకస్థులకు ఉత్తమపథ నిర్దేశం చేయడింద్వారా కైవల్య పాఎకి దోహదం చేయాలని వారు ధేశించన అర్థం

వ్యాస వాల్మీకులైనా కాళలిదాసాదులైనా నన్నయాదులైనా తమ కన్నులముందున్న సాంఘీక వ్యవస్థ తింకాలాబాధితంగా సువ్య వస్థితమై ఉంటుందని ఆళించారు సామాజిక సంబంధాలలో గాని ఉత్పత్తి సాధనాలలో గాని వారు సాధించిన దానికన్న కొతమార్చు లాలా

అమో పొడసూపకు౦డా ప౦ళయాంతంవరకూ లోకం అనుస్కూతంగా సాగుతుందనే విశ్వసించారు. ఈ విశ్వాసానికి ఆధారం తార్కికపరి శీలనకాదు హేతుబద్ధమైన విచారణశాదు కార్యకారణాల కతీతమైన భమ అభంమతోనే వారి కాలాల రాజరిక వ్యవస్థ సుష్టుగా నిచే శాశ్వత బిహ్మకల్ప ఎునుకొన్నారు కనుకనే ఆదర్శవురషులైన పూర్వ రాజుల చరితంలను సమకాలీనరాజులకు చెప్పేరు ఆ కథలనే ప౦జలూ విన్నారు రాజే లోకానికి కీలకమైనవాడు కనక -_ తద్వారా విశ్వ శేేయం సాధించామనే విశ్వసించారు

కాని నేడు మనం (బతుకుతూన్న (పపంచం ఈ భంమలకు ఆస్కారం కలిగించడం లేదు అర్ధిక సాంఘీక వ్యవస్థలు నిత్యపరిణామ శీలములై పురోగమించడం మన కన్నులముందే జరుగుతోంది ఉత్పత్తి సాధనాల కగిమపరిణామం - సౌమాజిక సంబంధాలను పూర్తిగా మార్చివేస్తూంది రాజరిక వ్యవస్థ సమూలంగా మటుమూాయమైంది భూస్యామ్యవ్యవస్థ కొనఊబరితో కొట్టుకుంటోంది పెట్టుబడిదారీ వ్యవ స్థాజన్యమైన సాంఘిక జివనస్థితి సర్వరంగాలలోనూ అవిష్క సత మవు తోంది పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ ఆంక్షునే ఉత్పత్తి సాధనాల విసృళతితో పారిశా?మిక 'కేందా్సిలు నెలకొల్బ్పడ మనిభావం అదే అర్థిక వ్యవస్టను అదుపులో ఉంచు పాలనా వ్యవస్థపై అజమాయిషీ కలిగి ఉంటుంది

ఈ కొత్త ఉత్పత్తి కేందా%లు పొతసామాజిక మానవ సంబంధా లను వర్టిల్ల నీయవు చిరకాలంగా రాజరిక వ్యవస్థ వర్ధిల్లిన మన భరత వర్షంలో _ సర్వపరిణామౌాలత్‌ నూ నూత్నవ్యవస్థ 'పెంపొందుతూండ డం స్పష్టంగా కనిఎస్తున్నదే మనునుకాఅంనుంచో వానిపఎతామహాునని కాలంనుంచో చెక్టుచెదరకుండా నిలిచివున్న పూత్వసాంఘికి సంబం ధాలు

కవిత్వం కాలాతీత కాంతిరేఖ తారు మాఠరయ్యాయి. ఎర్లాశరిమవ్యవస్థ ఒక్కసారి తుదముట్ట కదిలింది సమాజంలో విర్ణవిభేదం రూపొందడమే ఈ వ్యవస్థపా౦ధమిక లక్షణం అంతకు మినహా తత్పూర్వ సాంఘిక వ్యత్యాసాలను మననీయదు ఆధునిక వైజ్ఞానికళాస్తం సాధించిన తొలి విజయాలుగా భారీ వస్తూత్పత్తి కేందా9లు నెలకొల్పబడడంతో ఆవిర్భవించిన వర్షవైవిధ్యం ఈ శతాబ్దంలో వర్గ వైరుధ్యంగా పరిణత మవుతోంది అదే మన సర్వ జీవనరంగాలనూ నిర్ణయిసోంది అంకే ఇక్కడే మనం మళ్ళీ మొదటికి వచ్చి అలోచించవలసిన అవనరం అసన్నమవుతోందన్నమాట మౌర్చు పొందిన సామాజిక సంబంధాలలో విశ్వ శేయ కావ్యం అనే ఆదర్శవంత మైన సూక్తి షంిసరించే కాంతికళికల తీరుతెన్ను లేమిటి? ఇదీ మౌలిక మైన ప౦శ్న కావ్యం విశ్వశేేయోదాయకంగా ఉంజాలనడంలో ఎవ రికి ఎట్టి అభ్యంతరమూ ఉండదు కాని ఈ విశ్వానికి మనమిచ్చే అర్ధం విషయంలోకూడా ఏమరుపాటు పనికిరాదు శేయస్సు అనేమాటను మనం _ ముక్సి మోక్షం అనే అముష్మికార్థంలో పంయోగించడం లేదనేది కూడా ఇక్కడే నిర్ణరించుకోవాలి ముక్తి మోక్షం కైవల్యం ఇత్యాది మత తాత్త్వికవరమైన అర్ధాలను మనలౌకిక రాజ్యాంగం వ్యక్షిగతాలు గానే తప్ప.సమాజ పరాఎగా స్వీకరించదు (శేయం ఏది? ఎవరికి? అనేప౦శ్నలున్నాయి శే్యేయ పదాన్ని మానవ కళ్యాణానికి శుభానికి పఠ్యాయపదంగా మనం వాడుతున్న" ప్పుడు ఈ ప%శ్నలకు జవాబుదారీ తప్పదు ఈవిశ్వం అనే పాతపదంలో వర్గవిభకృమైన వర్తమాన సమౌజంలోని మానవులంతా ఇమిడిపోవడానికి అవకాశం లేకపోలేదు అంకే _ లేడిపిల్లను అంగిట బంధించి పరాచికా లాడుతున్న పులిశేేయాన్ని మనకావ్యం అపేక్షంచాలా? లేక కొన శీలి

ఊఎరితో విలవిలలాడుతున్న లేడిఎల్ల శేేయాన్ని కాంక్షించడం కావ్య ధర్మమా అనేది ముందుతేల్చుకోవాల్సిన పిశ్న

కనుక ఇక్కడే మనం బహుజన సుఖాయ బహుజన పొతాయ అనే పరమనిర్దిష్టసూక్సిని మనకళసారస్వతాదులకు చూడామణిగా అనుసంధించుకో వాల్చివుంది ఈ బహుజనపదంలో ఎడించేవాడ కూడా ఇమిడే అవకాశం ఉందా-లేదు కేవలం బహున౦ఖ్యాకులైన ఎడితుల బాధితుల దళితుల శేంణిమ్యాతమే అని నష్టపరుస్తుంది కనుక కావ్య ధర్మం బహుజన శ్రేయ కరంకావాలని ఆకాంక్షించడం దురాశకాదు అల్పసంఖ్యాకుల సుఖభోగ వ్యాపారానికి కావ్యకళ అంకితంకారాదనీ బహుజనుల హితాన్ని సుఖాన్నీ కోరేదిగా నిర్రైశితం కావాలని మనం.

విశ్వశేేయ కావ్యం అనే అభిభాషణకు భాష్యం చెప్పుకో వాలి

కావ్యాది సర్వలలికకళలూ వన్య క్తి ప౦తిభాజన్యాలే వ్యక్తి సమాజనిష్టుడు కనక కళలు నమాజధర్మాలే సామాజిక పరిస్థితుల ననుసరించే శళ్మాసష్టతన సృజనకు స్వరూప స్వభావాలను తీర్చుకుం టాడు (ప్రతిభావంతుడైన కవి తన మన కార్మికళాలలో ఉత్పత్తయ్యే అక్షర బద్ధమైన కళాస్వరూపొన్ని సామాజికుల సుఖంకోసమూ పాతం కోసమూ కేందీకరిస్తాడన్నది ఎండితార్థం కవిత్వం ఎన్నడూ బౌద్ధికం కాదు హార్టికం కాని కవి వ్యుత్చన్నతఠా భూమికలో తనకాలం విస్ప ష్తంచేసిన సామాజిక సంబంధాల ప౦మేయం ఉండితీరుతుంది పరిళీ లించడంద్వాళా గతాగతాల రూవురేఖలను కవి దర్శించగలుగుకాడు కవి తి౦కాల వేదిత్వం అలవర్చుకుంటాడు అప్పుడే అతడు పజ్జాచక్రువు కాగలుగుతాడు అట్టివాడే అనంద వర్ధనా చార్యుడు నిర్వచించిన కవి రేవ (పజాపతి పదార్హుడు కాగలడు జక

కవిత్వం కొాలాతిత కాంచింఖ యోచన విశ్వాసం దర్శనం ప%దర్శనం సృజన _ అనే పంచ శీలాలు కలవాడే పరిపూర్ణ కవి వాచ్యుడు కాగలడు ఇందులో ఎపా రం లోఎంచినా సంపూర్ణకావ్యబింబానికి మొర ఏర్పడి కై అలాంటి పుర్ణ ప౦ిజ్ఞాశాలి తానుగా కావ్యధర్మాలకు కొతరేకులు కూర్చుకుంటాడు వర్ధమాన సామాజబికుల శేేయస్సు నపేక్షింది సహృదయ హృదయా లకు జ వజీ వాలు పోొదిచేసేదిగా తనకావ్యి సృ జన సాగాలని వాంఛిస్తాడు నా నృఎ కురుతేకావ్యం అనే పాచీన సూక్తినిగాని కవి కారంశదర్శీ సర్వదృక్‌ అనే సూక్తిని గాని _ సామాజిక సంబంధాల నందర్భాన్నిబట్టి కవి ఎళితదృక్కు అన్వయించుకుంటుంది వ్యక్తిగత 'పతిభపై కావ్యక ళా స్వరు పం ఆభధారపడ.తు-దని మనం అంగీకరించిన మరుక్షణంలోనే దాని జీవలక్షణ- న్య్యాత ఎ విస్పష్ట మవుతుంది అంకు ఒక కవి తనకాలంవరకూ అనుస్యూతంగావచ్చిన కావ్యస్వరూప స్వభావాలక. యధామాతృకంగా 'పతిబింబాలు దించడం గార సంపశిదా యభూత ౮ నుంచి తానుగా వారసత్వం ఆందిపుచ్చు కొని తన వ్యక్తిత్వానికి రక్తప్పు చేకూర్చుకొన్న వృుతన్నతనుంచి జేరిన నవ్యనవనీత-తొ కావ్యసృజన సాగించగలడన్నది అవగతమవు తుంది అంకు సంసందాయం సారవంతమైన భూతలంకాగా కవి వ్య క్రిత్వం అసారాన్నిగో9ల్రి ఎపుగా ఎరిగే భూజమై పంతిభాజన్య కుసుమకాంతుల్ని సౌరభాల్ని వెదజల్లగలదని భావం ॥ వారనత్వం అందించిన నక్షల బలవర్ధక లనూ రిక్షనిష్టం చేసు కుంటూనే _. (పతిభాశాలి స్వీయముఖద్యుతుల్ని పఏసరించాలన్నదే ఎవరు కోరేదైనా లోకోత్తర వర్ణనానిపుణత్వం నవనవోన్మేషళాలిని

(పతిభవల్ల సముపలభ్యమన్న అర్ష వాక్కు నిరర్ధకమైనదికాదు ఏ(పతిభా వంతుడూ తనకాలంవరకూ ఉన్నవాటికే పునరుక్తి రూపాలనో ప9తిధ్వ నులనో మళ్ళీమళ్ళీ సృష్టించడం సృజనకాబోదు సంప%దాయ ళోంతి యత్వం సృజనశకికి (భష్టత కలిగించకుండా విడువదు నిన్నటివరకూ మనకావ్యం పముధ్యయుగాల లక్షణమైన మతసం బంధంతో పెసగిపోయింది అందులోంచి వర్తమాన విశ్వశేయం క్వాచిత్మంగానే లభిస్తుంది నేటివర్ల విచకమైన సమాజంలో అధిక సంఖ్యాకుల పీడితవర్షం 1శశమజీవన భారవహమై కుంగిపోతోంది అట్టి స్థితలో బహుజనహితాయ బహుజన సుఖాయ అని త్రికరణశుద్ధిగా సంకల్పించుకొన్నకవి నూత్నసామాజిక సంబంధాలను పరిశీలించి నూతనావకాశాలను పరిశోధించి వ ర్తమాన లో క [శ్రేయ కరాలను సాధించితీరవలనిందే ఒకజాతి. వేలాది వత్సరాల చరిత9 నముపార్టించిన నంపందాయం

అజాతి సృష్టీంచుకొని పోషంచుకొనేభాషలో అంతర్నిబిడంగా జీవిస్తుంది ఆ జాతినుంచి ఉద్భూతమైన ప౦తిభాళాలి అభాషలో తనకుగల సదుపా యాలను తానుగా అన్వేషించుకుంటాడు బహుజన హీతంకర కావ్యావ సరాలను పరిశోధించి ఆవిష్కరిస్తాడు ఆదే అతని నవ్యకావ్యసృజనకు పోషకం కాగలదు అలాంటి నిశితదృక్షు లేనివానికి సంపిదాయం-తొల గంచుకోలేని భారంగా తయారవుతుంది అతని పరిమిత పళతిభను అణచి వేస్తుంది. అతడు సంఎ9డాయభిరువుగామారి "కేవల పె ండిత్యంతో జడ్మపాయుడవుతాడు యఖాపూర్వక పతిబింబాలను తయారుచేస్తూ ఊఎరిపీలుస్తాడు ఇ [న

కవిత్వం కొలాతిత కాంతిరేఖ (పతిభాశాలియగు వికి దేశకాల పరిస్థితుల దర్శనం ఉండితీరో లని మనపూర్వులె కంరోక్షిగా జాసించారు ప౦తిభావంతుని కావ్యం వ మౌని సామాజిక పరిణామానికి చోదశక్తిగా తనరార గలుగుతుందన మన మినాడు కొత్తగా చెప్పుకోవలసిన పనిలేదు సంపందాయం సారభూతకేదారలగా దోహదంచేసిన ప౦తిఖావంతునికే యిది సాధ్యం మృతగతం వర్శ్మమాన (వతిభావంతుని ముఖకాంతి పె తమోచ్చాదనమైతే ఈశక్తి ప్రిదర్శితంకాదు లోకవృత్తాన్నీ గమనాన్నీ అవగాహన చేసుకోగలిగే చారిత౦క దృష వర్శ్మమాన ప౦తిభాళాలికి వ్యుతన్నతాభూమిక చారి తక దృష కలవాడు గతాన్ని గతదృష్టతోనే పరిశీలించి తృప్పిపొందలేడు ఇర పంత్యయ నేయబుద్ధితోచేసే దర్శనం _ శోంత్రియ బుద్ధి జాడ్యాసికి దారితీస్తుంది వర్శ్వమాన దర్శనంతో సమకాలిక తాత్స్విక వైజ్ఞానికావ గాహనతో అధునిక సామాజిక సంబంధాల అనుశీలనతో గతాంశాలకు సమిోక్షించుకోగలిగేవాడు మంచి చెడ్డల 'వేర్చాటుకు పూనుకోగలుగు తాడు ఆధునిక జీవన విధానాన్ని కలవరపరచే ఆధునికవర్ల సమాజాన్ని శాస్తాావగాహనతో పరిశీలించగలుగుతాడు అప్పుడే బహుజన శేేయ స్కరకావ్యాన్ని సృష్టంచగలుగుతాడు చివరగా తేల్చుకోవలసిన పశ్న ఒకటుంది కావ్యానికి శ్వేయ మొక్కటే జీవణలక్షణమా? కాదు _పేయంకూ డా ప్రిధానజీన్రనధాతువే పీతి రేవ పిధానం- అని అనందవర్థనా చార్యుడన్న సూక్తిని ఒక కొసకులాగి చూడకూడదు శేయ ప్రేయాలు ఓత(పోతాలుగా కావ్యా గీబరానికి జిలుగు వెలుగు లందిస్తాయి మన్నిక చేకూరుస్తాయి ననన

విశ్వశ్రేయ కాన్యం ఆ సంధానక్సియ అపితిభులకు అలవడదు కళా పితిభ మృగ్యమైనవాడు కేవలహస్తవానిపై బితుకుతాడు కవిత్వాది కళలను చేతిపరిశుముల స్రాయికి దిగజారుస్తాడు అట్టివాడు ఉత్పత్తిచేసే కావ్యం సహృదయ హృదయతలంలో ఆవాసం చేయిదు గతలోకం వైపుగా చూపులు వెనుకకు తిప్పుకొన్నవాడి కావ్యాల నేపధ్యంలో సమకాలీన

జాతిజీవనాడిి ప్రతిబ్బందించదు

( ఆకాశవాణి _- విజయవాడ 'కేందింవోరి సౌజన్యంతో _ ) ౧ సమాలోచన 16-5-1879 సంచిక ) ళా ౫

ఆధంనిక కవిత్వ తత్త్వం తాత

సాధారణంగా కవిత్వాది కళలు మానవ హృదయాన్ని ఆకర్షించే దశ పారరంభం యవ్వనంలో ఆదశలోనే కొత్తగా చైతన్యవంతమవు తున్న మానవ హృదయానికి ప్వితిదీ వింతగా గమ్మత్తుగా తోబ్తుంది సామాన్య విషయమే వ్యక్తి ఆలోచనలను చూరగొని అత్యాశ్చర్యంగా కనిపిస్తుంది పరిసరాలలోని అస్తవ్యస్తతనుచూస్తే అపారంగా అసంతృప్తి కలుగుతుంది తన వూహకీ వాస్తవికతకి మధ్య పాడసూపే అవ్యవస్ధ తీరని పరితాపమూ కలిగిస్తుంది లోకానికి తనకిగల నంబంధాన్నిగురించి న్వయంగా యోచించి అంతుతేల్చుకోవాలనే అనంత పిపాస జనిస్తుంది ప్రతి విషయం గురించీ అంతులేని (పశ్నలూ అనుభూతులూ వెల్లివిరు స్తాయి ఆ దశలోనే వ్యక్తిపంతిభా సంపన్నాలయిన కవిత్వాది కళలు కూడా అతని ఆశంయానికి చేరుకుంటాయి

శీ

అధునిక కవిత్వ తత్త్వం

కవిత్వమూ గానమూ చ్మితలేఖనమూవంటి కళలు పా9రంభ యవ్వనుని హృదయాన్ని అశ౦యించినట్లు కనిపిస్తూనే వ్యక్తి హృద యాన్ని లోబరచుకుంటాయి అంక అృశయించినట్లు తోస్తూనే దావా తపదశకు చల్లని చలివేరద వలె ఆశరయ మిస్తాయి శృపినిస్తూనే పిపానను రెచ్చగొడతాయి అప్పుడొక అంతర్మధన పా9రంభమవుతుంది మనస్సు జ్వాలణా మారుతుంది సృజనోత్సవం తన నూనె తానే తా్ర గుతూ రమజియ కాంతిరేఖల్ని వేలారు,తుంది వ్యక్షిచుట్టూ గజిబిజిగా అలముకొన్న చీకటుల చిక్కుసమస్యలను ఆ వ్యక్తికే పంిదర్శిస్తు*ది

ఆ పిపాసతోనే యవ్వన హృదయం హరిణశాబకమవుతుంది సాహతీకాంతారాలలో అశాంళితో సంచరింపచేసుంది తనలో తానేదారి తబ్బ తడుముకునే రసోన్మాదిగా మానవుడ్ని మౌరుబ్తుంది కవితా హృద యుని సాహసయాతి౦కునిగా మారుస్తంది అప్పుడతడు సాగర గర్భం లోనకి అవలీలగా దుముకగలడ. ఉచ్చ్భ్యాన నిశ్వాసాలు బంధించగ డు కన్నులుమూసి అంతర్వీక్తణం సాధించగలడు ఉప్పని అనీళ్ళలొ లోతుల్లోకి

డ్రైవ్‌ చేసుకుంటూ దిగి-మౌక్తికాలను ఏరి వెలికి తేగలడు

కవితోన్మాది తనలోపలి లోతులలోనికి తానే బొడ్డుమునుకలు వేస్తాడు సవాజన్ములకు ఆనందాన్ని అందిస్తాడు

అంతులేకుండా సాగే ఇలాంటి పర్మిశమలోనే అతనికి తన మూగ వేదనల కొళ నిష్కృతి లభిస్తుంది విస్మృతులపా ల్పడి తన్న ౦చుకు తికుగుతున్న అనుభూతులను స్వాధీనం చేస్వంది సంశయ శిమిరాలలో పరిష్కోరకాంతి ఆవిష్కరిస్తుంది ఆ అన్వేషిదేఅయివుండీ అతనికి తెలియ కుండానే అతనికోసం నిరీక్రీంచే కవితాభివ్యక్సి వినూత్న సంవిధానంగా అతనికి స్వాయ త్తమవుతుంది “ల

నె కవిత్వం కాలాతీఠ కాంతిరేఖ తతత తతత సి ఇలాంటి చిక్కుసమస్యను వివరిస్తూనే ఆధునిక కళావిమర్శక శేఖరుడు సర్‌ హెర్చర్టురీడ్‌ ఒకగడసరిమాట అన్నాడు కళాపరి శమలో అఆధునికమానవుని ఆవచేతనలోని లోతులనుంచి తనంతతానుగ వెలికుబి'కే ఒక కళాసంకేతం ఎదురు కాగలదు సహజఖోన్మిలనంగా సంవిధానం ఆ కళాశీలి"క నిరీక్షిస్తూ సమిఎస్తుందని అతని అభిపాాయంకావచ్చు అంక ఇలాంటి సదవకాశం పాంరంభ యవ్వనంలో అ-దరికీ సాధ్యమవు తుందనికాదు సాధ్యమయిన సామాన్యుడు ఘాతఏం అసామాన్య క్షళా పంతిభుడవుతాడు కవితాతత్పరతకీ తపోనిపకీ ఎ తో భేదముంది కాని సామ్మృమూ వ. శేకపోలేదు కవితా సృజన ఏకాకిత్వ లో సాగేదికాదు వాజ్మన కర్మలతో బాహ్య ఎపంచాన్ని అనుసంధించుకున్న విళిష్టస్థితిలో నే కవితా సృజన సాగుతుంది ఇక్కడే ఒక విపులీకరణ అనసరం విశ్వా తరాళంలో కాలం అహర్నిశం ఒక మదాందంజాలం చేస్తూనేవుంది దాన్ని పరిశీలించే కవితా హృదయానికి ఒక అద్భుతావహముద$) క ఎటగుతుంది ప౦కృతి అనవరత పరివర్యనాళీరి అతని హృదయ౦లో చిరంతనానుభూతి పెం పొందిస్తూవుంటుంది లె"కికరక్సి సౌందర్యామోదమూ సుఖదుఖ వం యోజనమూ వంటి హార్దిక పత్యయాలు కవితా పిపాసకు దోహదం చేస్తాయి మళ్ళీ అవే తపోనిష్టకు దోోహమూ చేస్తాయి అంకు లౌకిక విరక్తి నౌొందర్య నిరసనా అనుబంధ వ్‌చ్చెదనా సుఖదు ఖ వినర్జనా వంటివన్నీ తపోనిష్టకు దోహదకారు లవుతాయన్నమాట ఆవరణలోని పతి ఎదార్జానికీ పొడవు వెడల్బు ఎత్తు అనే మూడు ప౦మాణా లు తప్పనిసరే వానితోపాటు ఆధునిక విజ్ఞానం నాల్లవ |పఘౌా లా

అధునిక కవిత్వ తత్వం ఇంగా కాలాన్ని స్వీకరించింది ఈ నాలుగు పగమాణాలు మనకు సర్వాంశాలలోనూ సాక్షాత్కరిస్తాయి అధునిక కవిత్వంలో కూడా కాలపంమాణమూ ప౦భావమూ పా9భాన్యత వహిస్తూనే ఉంటాయి అధు-క కవిత్వ మంకు ఇరవయ్యోశతాబ్దప్తు కవిత్వమని అర్దం కాదు అంకే ఆధునికి అనేశబ్దం కాలవాచి కాదన్నమాట ఒక విశిష్ట గుణవాచిగా ఆధునిక కళాసాహిత్యమర్మష్టులచే నిర్భరింపబడిందని మనం అర్ధం చేసుకోవాలి వా స్తవికదృష్టి హేత్వాధీనమైనభావన 'అనుపూర్విక విశ్వాసాల నిరసనా మున్ను మౌలిక గుణాలు ఏ సాహిత్యంలో ఉన్నప్పటికీ దానిని కాలంతో నిమితం ఏకుండా అధునిక సాహిత్యమే ఆనవలసి వున్నది సమకాలీనకవిత్వమంతా ఆధు-క కవిత్వమే ననుకొని ఒబకేకల గూరగంప'కెతే దుర్గుణం మన విశ్వవిద్యాలయాల అచార్యులలో పంచ వవ 0 లితమైవుంది వీరు పొరపాటుగా ఆధునిక శబ్దాన్ని “మ్లకాలీన శబానికీ పర్మాయపదంగా స్వీకరిస్తున్నారి (ఆధునిక వైజ్ఞానిక విజయాల దైతన్యాన్ని అధునిక శాస్త్రీయ అవగాహననీ "హేతువాదాన్నీ పదార్థాల స్థితిగతులమధ్యగల తర్థాన్నీ గర్భీకరించుకుని పగివర్ధమయ్యే దే ఆధునిక కవిత్వం ) సమకాలీన సాహిత్యంలో అధు కఠాముది% కలిగినది ఒక (పధానభూమిక నిర్వహిస్తున్న దే కాని. సమకాలీన సాహిత్యమంతా ఆధునిక సాహిత్యం కానేరదు అట్టి ఆధునిక సాహిత్యంలో అధుని కవి త్వం ఒక ప%ిధాన విభాగం నవీన శాస్త్రీయ అవగాహనా ప్రభావంవల్ల ఒక విళిష్ణ యోచనా మార్గాన్ని ఆధునిక కవిత సంతరించుకున్నది నవీన ప౦కంయలకూ వినూత్న సంవిధానాలక్తూూ మాత్నత్వం వహ్‌ ( పంగ గావ ఫ్రం ౫ంఆ్ర! ౬20 ఏ

కవిత్వం కాలాతీకళ కాంతిలేన్‌ స్తోంది ఆధునిక కవిత ఈ అంశాన్ని మనం నిర్వంద్వంగా స్వీకరించక పోతే మన ఆవగాహన పెడమార్షాన పడకతప్పదు

సమకాలిన కవితలో స్టీరీభూతమైనవీ అనుపూర్వికమైనవీ నమూ నాలు సంపదాయపాలనగా స్వీరించ బడుతున్నవి కొన్ని ఉన్నాయి గతచరి తలో నిర్లీతమైన ఇతివృత్తాలకూ పాతలకూ వూహాపోహలకూ అంకితమై మనస్ఫూర్తిగా సాగే కవిత్వఎ ఒకటుంది కాలదోషం పట్టిన సామాజిక ధర్మాలతో ప౦బంధింపబడిన కావ్యాలు కూడా సమకాలిన కవితాశేంణిలో ప౦ఖ్యాతంగానే వున్నాయి కాని అట్టివి ఆధునిక శబ్ద వాచ్యాలు కానేరవు

గతానికి మతానిక్ర (పాచీన భావజాలానికీ తనకాత్త్వికావగాహ సలను లగ్నం చేసుకోక తన అస్తిత్వపు (పభధాన ఛాతువులలో విశ్వ జనీన దృనీ అంతర్జాతీయ నమ్యుక్‌ భావనని ఆధునిక కవిత సంలీనం చేసుకుంటుంది

గతానికి సంబంధించిన నిర్లీత పరిధులకు తన స్వభావ

స్వరూపాలను నిబంధించుకో వడం సఎపదాయపాలనగా ఆధుశికకవిత భావించదు కాని తనవరకూ వచ్చిన అనూనవారసత్యంలోని మౌలిక మెనీ మానవత్వపు విలువలను పోకార్చుకోదు పరిసరాలలోని “కల పరిమళాలనూ ఆధునిక కవిత అఘా9ణించుకుంటుంది

భాషాభివ్యక్షిలో నూతన జవసత్వాల సంధానానికి కృషి సల్చు తుంది [పజల పలుకుబడిలోని జిలుగు ఖెలుగులకు కొలగొడతుంది పదాల వ్యుత్న త్యర్థాలనుబట్టి గాక వాడుకలో నర్ధరింపబడిన అర్థాన్ని బట్టి మాత్ర్శమే ప౦ియుక్తం చేస్తుంది న్‌

తారక్‌ కనిక్వ కకం _ ఈ విధంగా ఆధునిక కవిత నర్వంకష వినూత్నతన స్వాయత్తం చేసుకుంటుంది సామాజికుల చెలామణిలో నలుగుతున్న సామాన్య పదాలనే వాటి నెలవ్తుబనుమార్చి కొత్త పదాలతో పూని అరిగిన పొతపదాలతో అను సంధించి పరియుక్తం చేస్తే వినూత్న భావనానుకూలమైన విశిష్ట అభివ్యక్తి సాధ్యమవుతుంది ఈ కిటుకు ఆధునిక కవి తనంత తానుగా గ౦హీంచ గల్లుతాడు జనసామాన్యం వాడుకలో శలిగిన సాధారణ పదాలు వచన రచనలో ఎమాత౦ం వోజస్సును చిమ్మలేక పోవచ్చును ఒక వార్తాపతి౦క వ్యాఖ్యలలో సైతం లగువు బిగువులను ప౦దర్శించలేక పోవచ్చును కాని అవే పడాలు జాగా ఎరిగి పయోగింపబడినప్పుడు ఓజస్సుందరంగా అలరారుతాయి రుచిపాటవాన్ని సాధించుకుంటాలయ అంకే చెకుముకి రాళ్ళవంటి పదాలు శేరుగా మన నాడీమండలాన్ని తాకి ఇంది%ియ పరికరాన్ని మేల్కొల్పే సాధనాలుగా మారగలవన్న మాట మానవుని అనుభవం వాననామయల ఈ వాసనా విశేషం వల్లనే ఫలానాది కవిత్వమనీ ఫలానిది కాదనీపోల్చు కోవడం సాధ్య - మవుతుంది నద్య న్ఫురణగా రసజ్జతకు ఈవేర్పాటు కౌశలం కలుగు తుంది పశతినాలుకకీ ఫలానాది ఆపిలుపండు ముక్కళఅనీ ఫలానాది నారింజతొనఅనీ ఎలా తెలుస్తున్నదో విశదం చేయనక్కర లేదు పా౦చీన అలంకార సామగి9 స్థానంలో అధునిక కవితలో పద చిితాలు (పాధాన్యత వహిస్తున్నాయి ఈచ్చితాలలో కొన్ని సగుణమైనవి కొన్ని నిర్గణమైనవీను పద చితా? లెట్టివైనా అవి కవితా పొ రకుని

కవిత్వం కోలాలీతఠ కౌంతిలేఖ హృదయంలో కలిగించే ముద వాసనామయమే అనుభూతులక్ష అనుభవాలకీ అవి పత్యక్ష వాహకాలుగా రూపొందుతాయి

ఇక్కడ ఒక విషయాన్ని దృష్టలో పెట్టుకోవాలి కవితాధ్యయ నంవల్ల పారకునికి కిట్టబాటయ్యేది జ్ఞానంకాదు అంకు ఒక అంశం గురించి భోగట్టాకాని వస్తులక్షణ వివరిణ కాఎ కాదన్నమాట +రింతస్సంబంధాల విశ్తేషణ కూజా కాదు శాస్త్రీయ నమాచారంగాని సత్య నిరూపణగాని కవితాస్వాదనకు ఫలాలుకావు కవితా పంనం ద్వారా లభించేవి ్కపధా నంగా ఆనందమూ మనోవికాసమూ మాత%మే ఈ మనోవికాసం నిది తాను భవాలను మేల్కొల్పేదేకాని తెలియని శాస్త్ర జ్ఞానాన్ని తెలిపి కలిగించే బుద్ధి వికాసం వంటిది కాదు విశ్వరహ పేటికను మనముందు తెరచి కన్నులు మిరిమిట్లు గొలిపే అనుభూతి ద్వారా సిద్ధించే మనో వికా సంమాతమే

కవిత కలిగించే అనుభూతిని పునశ్చరణ చేసుకోవాలం కు ఆకవిత అభివ్యకమైనపద సముచ్చయంత్‌ మనజ్ఞాపకాల నుంచి తోడ.కో వాల్సిన అవనరం ఉంటుంది అప్పుడే అ అనుభూతితాలూకు సమగ స్వరు పం పున సాక్షాత్కరిసుంది ఈ అవసరం ఎందుకేర్పడుతున్నది?

"కవలమూ- భావాలనో అభిపాొ_యాలనో మాతమే వ్యకం చేయవలసిన బాధ్యతను కవిత స్వీకరించదు పదాల పోహళింపుద్వారా శబ్దమైతిం ద్వారా పదగుచ్చాలలో గుబంగా ఉండే-రంగూ రుచి పరిమ ఇాదులను మన ఇంద్రియాల కొసలకు కలిగించడంద్వారా మన నాడీ మండలంలో విద్యుత్‌ చైతన్యం పవహిస్తుంది అనుభూతులను జూగ్భ తం చేసేందుకు భూమికను ఆయత్తం చేస్తుంది మన స్మృతి భాంఢడా

604

అధునిక కవిత్వ తత్త్వం

రంలో సుష్తంగానూ గుప్తంగానూ ఉండే వాసనలను ఒక కళవితాపాదం పవనంవలె సోకి వ్యక్తి నిష్ణాలయిన అనుభవాలను కదిలిస్తుంది. ఒక కొత్త కాంతిని మనోయవనిక పై ప౦ిసరింప చేన్తుంది తద్వారా హ్యద యానికి రసవర్ష్ణ పరిమళాదుల అనుభవం పశిసాదితమవుతు ది అంతరిక శేంతిలో పరణర్వ్భతికి దోహదకారి శాగలుగుతుంది

కనుకనే కవితానుభవాన్ని పునరుద్భవింప చేసుకుందుకు కవితా పాదాన్ని వునశృరణ చేసుకోవలసిన బాధ్యత ఏర్పడుతుంది

కవితా న్వరూపమూ అభివ్యక్తి సంఎధానిమూ అనేవి బాహ్యా లంళారాలే కాని అవే కవితలోని అంతర్గత భావానుభూతులను అనుభ పాలను కుశలంగా పట కోగలుగుతాయి. పారకుని దత్తావధాన హృద యానికి జాగరత్ర్తగా చేరవేసే వాహకాలుగా రూపొందుతాయి

అంతర్గత చైతన్య స్ఫూర్తితో భాసించే సమగ కవితా న్వరయాపం పారకుని హృదయానికి అందింపబడేటవుడు మధ్యలోనేచిట్టిపోకుండా కాపాడే కవచమే సంవిధానం దీనినే కొందరు కవితా శిల్పయునీ ఎలు స్వన్నారు నవనవోన్నేష రసోల్లాసాన్ని సహృూదయునికి కలిగింజేందుకు సంవిధాంం _ కవితకు గౌణంగా ఉండి నహకరిస్తుంది

మన ఇందిియ జన్యమైన జ్ఞానానికి కవితా స్వరూపం సార్ధక మైన బహరాకృ్ళతిగా అమోదించబడినవుడే కవితకు కృృతార్థిత పారకుని అంతర్షతా వేశానికి (1పాధమికంగా అకర్పణనూ ఉద్దీపసననూ కలిగిన్తూ కవిత తోడ్పడ తుంది

లోకిక సత్యాలనూ జీవిత తత్తాలనూ అనుభూతుల ఆవరణలో అవగావాన చేసుకుందుకు మానీవజాతి సాధించుకున్న శ్యమంతకమణి కవితాకళ ఈమణికిగల బపుముఖ రోచిర్నివహంద్వారా _ హృదయ గతమెన సకల తిమిరాలనూ దూరం చేసుకోగల్లుతున్నది మానవజాతి

( ఆంధ్రివ్రభ దినపతిఏక బుధవారం _. _ 078 )

లాలా

నూత్నరుచిరకావ్యరత్నవీధథి

(పమాణ పూర్తిగా చెప్పాలంకేు పైమాటలన్నది నేను కాదు మన (పాచీన కవిరాజు నన్నెచోడుడు ఎందుకిది గుర్తుకొచ్చిందో యిద మిళ్టంగా తేల్చడానికి చాలా చెప్పాలి వివరించడానికి నింపాదిగా (పపయత్నిస్తాను మనం (బతుకుతున్న ఈ కాలానికి ఈ పేరు సరిపోతం దేమోనని నాకోళనుభూతి దానిని పలకటానికే పరియత్నిస్తాను అవసర మైతే శాస్త్రాలూ మిమాంసలూ తోడు తెచ్చుకుందుకు సందేహించను

మనందరికి తెలుసు ఈ యిరవయ్యో శతాబ్దం గడచిన అమేయ కాలాలన్నిటికన్నా విశ చర్మిత నిర్మించిందని విపరీత భావన కల్లోలంలో ఊగిపోతూనే వురోగమిస్తోందని మూనవజాతి సాధిస్తున్న లక్షో పలక్షల విజయాల వెనకాలే సంశయాల కినీడలూ తారట్టాడు తున్నాయనీ అలోచనాపరుల హృాదయాలు నిరంతరాయంగా ఎంక్రుభిత మవుతున్నా ననన నానా హూ

నూత్న రుచిర కావ్య రత్నపీవే

యనీ మనందరికీ తెలసు ఐనా మానవజాతి చరితంలో కనీవినీ యెరుగ నంతటి ఘనవిజయ పరంపర ఈ శతాస్తంలోనే సాధింపబడింది ఐనా కాలం స్థిరబిందువు కాదు మరో యిరవై వళ లోఈ శతాబ్రానికి స్వస్తి పలుకవలసివుంది ఇర వెజకటో శతాబ్లిని ఆలింగనమొనర్చి ఆహ్వా నించవలసిన్రంది కనకనే ఆగామి దశాబ్దాలొక కాలసంధిగా పరిగణింప ళకనూ తప్పదు

సాహీత్యపరంగా చూస్తే వర్తమాన మేధావి. కెదురవుతున్నది పూలబాట ఎంత మాతం కాదు ఎన్నో యిజాల నిజానిజాలు నిలిఎ ప్కశ్నిస్తన్నాయి.. జాగరూకతతో నడవమనీ హెచ్చరిస్తున్నాయి మార్క్సిజమూ రియలిజమూ రివల్యూషనరీ పో౦గొసివిజమూ యిలా ఏన్నో బాదాలు కళ్ళు మూసుకున్నా పెనబడుతున్నాయి సంశయాలు అఆతలా కుతలం చేస్తున్నాయి తర్కం పేపేగినవుడు న్వజనోత్సాహం సజావుగా సాగడం కష్టమే

సందేహాలులేన. తీవఏత _ బహుశా అది అంధ విశ్వాసమైనా కావచ్చు అలాంటిదేదో బలంగా ఉన్నవుడే తోచింది తోచినట్టల్లా రాయ గలం పెగా లాసేటప్పుడు ఎవరేమని పోతారో అనే శంక నిజంగా ఎబ రేషనే "రాసే పిితి అక్షరం ఎట్లా మలకునా చైతన్యమూ ఉంకు రచ యిత చిత్తశుద్ధి మాద _. మానసిక అవరోధాలు దాడిచేస్తాయి స్వేచ్చ నామమాతమన్వతుంది మనవెనుక ఎవడో భయంకరా కారుడు కత్తిపట్టుకు నిల్చుని మనం రాసే పితి అక్షరం తనిఖీ చేస్తున్నాడనే ఛాయా మ్యాత భయం వీర్పడిందా అది అవలీలగా పోదు కమంగా విశ్వరూపం ధరి సంది ఒక్క సందేహం లక్ష సందేహాలకు పురుడు పోస్తుంది అచ్చమైన సృజనశక్తి మరుగున పడుతుంది త నా

కవిత్వం కొలాతీతఠత కొంతిరేఖ |

అన్ని బాధలూ అనిరోధించి ఒకడు ఒక కావ్యాన్ని సర్పయో। శాలితతో రూపొందిస్తా డనుకుందాం. దాన్ని హార్థించే వాడొక్కడూ లభించడనుకుందాం అలాంటి వాడి గతేమవుతుంది ఎక్కి వచ్చిన మెట్టన్నీ దిగి నిమ్నులో కాలు చేరుకోగలడా? లేదా శిఖరం శుంవి దూ అఖాతాలు చేర కోగలడా? పోనీ అలాంటి వాడి పరియోగశాలితను కాపాదడుదామనే సద్భుద్ధితో జక సహృదయుడు వ్యాఖ్యా సముపేతంగా ఒక పీరిక అందించాడనుకుందాం ఇతరేతరు అెంతగా వొాడస్తారని వేదం వేంకటరాయ శాస్తుంలుగారు కళాపూర్ణ్‌ దయాణకి రాసినంత పీరిక నేటి కాలంలో సాధ్యమపుతుందా?

నిజమే మరి ఆ రోజులు వేరు పసితనం నుంచి అప్పుడే జాతి మేలుకుంటోంది ఒళ్ళు విరిచుకొంటోంది కొతభావాల లోకాన్ని చూడ నారంభిస్తోంది అలాగే మా తరం $40లో శొత్తగా మేలుకొన్న ప్పుడు _ మా గుండెల నాలుగు గోడలకీ ఎన్నో అదర్శ మూర్తులు వేంలాడుతుండేవి టాగోరు సెల్లీ కిట్సూ కృష్ణశాస్త్రి చలం నిలువెళ్తు థైలవర్ష చితాఫలుగా మొదటి శేంణిలో (వేలాడేవారు మా పతి పనినీ కనిపెడుతూ చూపుడు (వేళ్ళు పారిన్తూ ఒక్కొక్కప్పుడు ముక్కుల వై నిగిడిస్తూ మా ఆలోచనా మార్గాలను నిశ్శబ్దం గా నిర్దేశిస్తూ ఉండేపహారు "కేవ ౦ కనుసన్నలతోనే ఎవో సరమాయి-పులు జారీ చేసేవారు

అస్తమానూ వీళ్ళంతా మమ్మల్ని కనిెట్టుకుండటం వల మా కొర్కక్కపుడు మరీ ఉక్క పెళ్తేది వీళ్ళ పట్టునుంచి స్వేచ్చగా దూరంగా పారిపోదామని ఉండేది కాని ఎలా? దారేది అది అప్పటిస్థితి దానిని పరిపూర్ణ క అనలేను అజ్ఞానమేననీ ఒప్పుకోను అహంకారం యిప్పటికి అడు వస్తుంది కారణమేమంకే ఆనాటి నొంస్కృతిక శిఖ లాలా

రాలను కేవ ౦ గుండెల్లోనే దాచుకోగల ధీరోదాత్తులమన్న , గర్వరేఖ ఎన్నిసార్లో మెరుస్తూ ఉండేదప్పుడు

ఐనా పరిపూర్ణ జ్జానం ఎప్పటిమాట? ఒకడు నిజంగా పరిపు ర్లజ్జాని నయ్యాననుకున్నపుడు తానింక బ%తకడం అనవసర మనుకుంటాడే మోననీ నాకు అనుమానం ఉంది అలాంటి ఘట్టాలు తక్కువేంలేవే అన్ని గొప్ప రచనలు చేసిన మహానుభావుడు హెమింగ్‌ వే ఎంత చిన్న కారణంతో అవకారం చాలించాడో తెలుసుకుంకే ఆశ్చర్యం కాదా? పోనీ అనలు అదే కారణమా అరిపోలేని గుండె మంటలు వేరే లేవా? అదీ “ంశయమే

కాని యిష్పుడో నాలుగు దశాబ్దాలు చూస్తూండగా కరిగిపోయా యి

అ మంచు గడ్డల నీరంతా ఏమై పోయి౨దో ఆనవాలయినా దొరకదు. అక్షరాలోదాచుకొన్న కొన్ని-నీడలు దెయ్యాల్లా ఎడియుంటాయి శాయ శక్తులా (వతీ క్షణాన్నీ ఆలోచనకి అధ్యయనానికినీ మధనానికిని విని యోగిస్తూనే యిన్నేళ్ళూ గడచిపోయాయే ___ అనుకుంటున్నపుడు మాత%ం ఎందుకో దిగులు పుడుతుంది ఇన్ని నదులు ఈది ఒడ్డుకు సురక్షితంగా చేరి ఒళ్ళార బెట్టుకుంటుం కే ఎందుకింకా సందేహాలు వేధి స్తూనే ఉన్నాయి? కాని తీరలేదే నంశయాలో చచ్చు పంశ్నలో ఇంకా “పెరుగుతున్నాయే తప్ప తరగలేదే? ఏదిదారి?

బాగా చదవవి త లిరోజుల్లో మిడిమిడి జ్ఞానపు తిలి మసకల్లో ఎంత బలం? ఎంత తలబిరును? ఎంత ఆవేశం? ఎంత తొందర? అ రోజుల్లోనా జకళకేు ఊపు ఒకకు తోవు కాని యిష్పుడో - కొంతయినా చదివిన తర్వాత ఎన్ని ఆరాటాలు ఎన్ని ఆలోచలూ? పూరా పరిష్కారం పొందనివి ఎన్నెన్ని నంశయాలు? లారా

కవిత్వం కాలాతీత కాంతిరేఖ

ఇలాంటి సందేహ డోలలో ఊగిపోతుండగా చూపులు శూన్యం! పచార్జు చేసుండగా హటాత్తుగా నన్నెచోడుని పె వాక్య గుర్తు! వచ్చింది ఎందుకింత తళుక్కుమ- ఓ?-అని ఎవడేనా నిలవేసి ప్కిళ్ని ఎంచెప్పును? సోపపత్తికంగా ఎలా రుజువు చేయను? ఇక్కడ న్నే రాయబోయే విషయాలు ఆ వాక్యంతో ఎలాసమర్ధింవ బడతాయో అస' చెప్పలేను ప౦త్యక్ష సమాధానాలు దుర్లభమైతే పరోక్ష సంస్పర్శ౨' వెదుక్కోవాలి మరి

కళాస్వరూపాలకి ఒకి శాస్త్రం ఉందన్నమాట నిజమే కాఎ కళల కాంతిని ఏశాస్తారలు సమర్దవంతం చేస్తాయో నాకు తెలియదు పెగా వీ అంశాన్నైనా సరే శాస్త్ర సిద్ధాంత మన్నంత బలంగా నిరూపించన్నూ వచ్చు గాలికి పోయె తార్కిక శకి ఉంకేచా 1 అలాగే అల్నటినీ తోసిపారేయనూవచ్చు ఐనా ఆ గందరగోళమంతా నాకిన్వుడు పట్టలేదు జక సిద్దాంతాన్ని సోప పతికాగా వివరించగలగాలంకు _ ఒక అర్జ్యు మెంటునో ఒక తర్కాన్నో అసరాగా తెచ్చుకోవాలి అదే 'పెద్దమను షుల పద్ధతి నేనంత మరీ ెద్దమనిఎని కాలేను కనక నేనొక స్మూతాన్నో సిద్ధాంతాన్నో ప౦తిపాదించ డొలచలేదు అందుకే నేనిక్కడ స్వీకరిం చిన శీర్షిక యే సిద్ధాంతానికీ సూత౦పా9యమైనది కాదు అది జక అను భూతి లేదా అనుభవ వివరణ పరిచయాలూ పరచర్చలూ

నిజమైన కవులకు పరిచయఎ అవసరం లేదు కాని కవిత్వానికి పరిచయం అవసరం కదా సరీ అలాగే అందాం ఎరచయిత తాలూకు వఏీరచనకెనా ఎంత బలంగానై నా ఒక గొప్పవాడు తెగబారెడు పరిచయం ననన లా న క న

నూత్న రుచిర కావ్య రత్నవీథి

రాశాడనే అనుకుందాం ఆ రచన దానితో నిరాటంకంగా [బతుకు తుందంటారా? కొబ్బరి చెట్టుకు మడిపంచ అర వేసినట్టు కాదా? ఒక రచనలో శక్తి ఉంకే బగితుకుతుంది లేదా మంచినీళ్ళయినా అడక్తుండా టక్కున చస్తుంది కనక పరిచయం వల్ల ఒక్కని కెంతమాత9ం గొప్ప తనం రాదు

చాలా గొప్ప వాళ్ళమనుకునే పెద్దలు విపులీకృత విన్యాసంతో తమ అభిమాన దురభిమానాలన్నిటినీ పెనవేసి చాంతాడు ఉపోద్ధాత్యాలు రాశారా వాళ్ళ మాటల్లో మహాకావ్యాలన్నవి కూడా మన ఎరంికనే పుబ్బలో పుట్టి హస్త్వలో ఎంధుకు అస్త్వమించాయి మరి?

ఐనా ఇదే సూతుంత కొలిచి ప్రఖ్యాతి పొందినవన్నీ మహో తమ రచనలనీ కిరి పొందనంత మాతంలో తక్కువ రచనలనీ తొంద రపడి నిర్ణయించలేం ఎ రిచన కెందుకు పిసిద్ధి వస్తుందో నరిగా నిర్ల యించనూ లేము ఇదంతా ఒక నూయాబజారు చాలా "పేలవమైన మౌయ జలతారు తళతళ మెరసే పోవచ్చు వనిషి అల్ప సంతోషి

జీవితంలొ లభించే చిన్న చిన్న విజయాలు కూడా మనిషికి సంతోషమే కలిగిసాయి. నెరవేర్చే బాధ్యతలు సైతం అనందం కలిగి సాయి ఎంత శాస్త్ర విజ్హానం -బరిగినా యిలా ఎందుకు జరుగుతుందో అనిర్వాచ్యం గానే వుండిపోతుంది మనిషి మనసే విచ్మిత పరికరం ఎప్పుడు ఎలా సంతృఎ నింతుష్టి కలుగుతాయో చెప్పలేం

ఒకో్కోమ రు ఉత్త పుణ్యానికి కుంచుకు పోతుంది మనసుకే స్పందన ఏ విధమైన పశికంపనం కలిగిస్తుందో అర్ధం కాదు ఒక్కో (కవ ననా నాననా

కవిత్వం కొాలాతీఠ కాంతిరేఖ మారు గొప్ప గొప్పవిషయాలే మనసు దరికి చేరకుండా జారిపోవచ్చు ఐనా ప౦తి హృదయమూ పం౦తీ క్షణమూ అనందం కోసమే పంతీక్షిన ఉంటుంది

ఈ సత్యాన్ని శుష్క కర్మయోగు లంగికరించక పోవచ్చు బొత్తిగా సన్యాసులు భగవత్‌ ఛ్యానంలోనే చిన్మయానందం కలు! తుందని డబాయించవచ్చు సత్యం ఒకరి అంగికార అనంగికారా లే అధారపడదు ఒకరి అపి%యానికి భయపడి రంగులు మార్చుకోదు! సత్యజనుషాంధులు చూసి అన భవించలేక పోతున్నారన్న జాలి! కార్తీకం వెన్నెలలు కాయడం మానుకోదు

హృదయం తన అనుభవాలు చె్ప్పెకోవడం మానదు అనుభో తులు అభివ్యకృం చేయటమూ మానదు మనసు తన ఆరాటాలను అలో ఎస్తూనే వుంటుంది ప్రతి అనుభూతి వ్యక్తీకరణలోనూ సామౌజి పఏియోజనం విస్పష్టంగ [(పత్యక్ష ఫలితం పొందక పోవచ్చు ఆం మా తంలో మనిషి మనసులోని అనుభూతినే తోసి పారేయలేము

పచ్చి [పయోజన వాదం కవిత్వాన్నీ కళలనీ నినాదా స్దాయి కి ద్వి బొమ్మల విలువకీ దిగతీయడిం కూడా మనం ఎరుగని కాదు అంత మా[తంలో కేవలం వైయక్సిక అనుభూతికి పరిమితమైన ఉత్తమ సాహిత్యమని అబద్ధాలు చెప్పనూ లేము కళకోసం "కేం[దీక్చ మైనదే కళా సంపన్నత కలదన కొనే అవివేక సిద్ధాంతం ఒరుగొచ్మే

కళ కోసమే కళ అని డబాయించే వాళ్ళెవరూ ధనం కోసవే

ధనం అనడమూ ఎక్కడా కనిపించదు సామాజిక రాజకీయ సంన్పర తగిలినంత మాతి)ంలోనే కళలు మైలపడి విలువలు కోల్పోతాయన లావా

నూత్న రుచిర కావ్య రత్నపిథ

కోవడం _- కళలకు చిరంతనంగా ఉండే మహత్తర సాంఘీక శకికి భయపడ్డమే ప%ిక్కదారులు వెదకడమే

జీవిత దర్శ్గంం (పథాన బుయ్యే సాహిత్యాది కళలకి అటు శుష్క ప౦యోజన వాదమో ఇటు శూన్య నిరంజన వాదమో తప్ప మధ్యే మార్గం "లేదా అన్నదే అందరూ అలొ చించాల్సిన సమస్య ఇటు పంచార వాదులూ అటు శుద్ధ కళావాదులూ ఈ సమస్యని రెండు చివరి కొసలకు లాగిపారేళారు ఇరువర్గాలు జీవితం అనే "కేందంబిందు వును విడిచిపెటారు రచయితా కలీ కళాకారుడూ మున్నగు సామాజిక జీవులకు జీవితీ సమ్యగ్‌ దర్శనమే ఎడుగడ

తద్వారా తన హృదయంలొ కళ ఎళలాడే ఊహాపోహల్ని అనుభూతుల్ని 66 ౧౮౩ సంవేదనల్ని 58098 0౧౩ సిన్సియర్‌ గానూ శాయశక్తులా కళానంపన్నంగానూ అభివ్యక్తం చేయడమే ఉపాదేయం అలాంటి బాధ్యతలో సాంఘిక |1పయోజనాన్ని సాధించడం కన్న అతని బ%తుకుకీ అతని కళాభివ్యక్షికి సార్ధకత ఏముంటుంది? కేవలస్నాత్మ కాభివ్యక్తితో పరక్కవాడి హృదయద9వ్య సమాహోరాన్ని కదిలించ లేక పోతే జీవన దర్శనా విచికిత్స కలిగించక పోతే కళపియత్నం న్యర్థమేకదా

నాకు జ్జాపకం ఉన్నంత వరికూ ఒకటి మాతం నిజం కళా సమస్యల విషయంలో గాని సాహిత్య సృజనాత్మక జీవిగా గాణ తొలి నాళ్ళనుంచీ నేను మధ్యే మౌర్గవాదిని అటు మరీ అతివాదం వైపో ఇటు మరీ మితవాదం వెపో జరుగొమ్ము కావడం నొ తత్త్వానికి సరి పడదు అత్యాధునిక పంయోగవాద మనుకొని అనూచాన అనంద దాయక రన భావాలను త్యబించడానికి నేనుసుతరామూ అంగీకరించను

కవిత్వం కొలాతీత కొంతిరేఖ

ఇటు జీవితాన్ని కదిలించే నినాదం ఉండటమే తప్పనే వారే నాకింత అన్స్ఫృృశ్యమో అటు "కేవల నినాద పాంయాలే వాంఛన్‌య మనుకోవడిమూ నాకం తేవిసర్జనీయం నిరంజన కళావాదంపుం సత్వాన్ని' విదూరం చేసుకొనే ఓ0౧09 666 సిద్ధాంతమనే నా అభిపాంయం అందుకే ముష్ఫయ్యెళ్ళ కితం నా కాహళికి ఉపోద్దాతం రాస్తూ నేనిలా మనవి చేశాను అటు జననం కాని ఇటు మరణం కాని జీవితంళావసీ ఈ రెండు సరిహద్దుల మధ్యదే జీవితమనీ నేను విశ్వసిస్తున్నాను అని, జనన మరణాల మధ్యస్థమైన జీవితంలో స్వాత్మఠ మెంత పసండో పరాత్మకం సైతం అంతే కనువిందు అదే యిప్పటిక్ర నా నమ్మకం , రెండు రకాలు లెండు ముఖాలు:

చిత) మేమిటంటే సృజనాత్మక రచయితల్లోనే రెండు రకాల వాళ్ళుంటారు (పతి చిన్న విషయానికి తీవ9ంగా ఆలోచించే వాళ్ళకీ రకం ఆలోచన. బాదర బందీలతో సతమతం కావడం యిష్టం లేని బర్ధి కస్తు లింకోరకం వీళ్ళు సాధారణంగా ఉన్నత శ్రేణికి చెందినవారివఠి 9౧ 80౪% బిగుసుకు పోయి నటిస్తుంటారు కాస్త గట్టిగా కదిలించి చూస్తే తెలుస్తుంది నిజానికి యిలాంటివాళ్ళు సహజంగా పిరికివాళ్ళు తమకిచ్చిన కళాత్మక పరిధిలో నిర్బాధకంగా సాగిపోతారు తమని తామే అనుకరించుకుంటూ ఊహాపోహల్ని సారిస్తారు ఇలాంటి బద్ధ కసులు సైతం సాధారణంగా గొప్ప ప౦్యయోగ వాదులుగానే కీర్తింప బడతారు బంతికి ఉన్న రోజుల్లో ఎలాంటి కితాబులు పొందినా కన్ను మూసిన తర్వాత వీరి సంగతి జాతి మరచిపోకుండా ఉంకే గొప్ప మాటే

చమత్కార మేమిటంకేు. మొదటి రకం రచయితలు జీవితంపట్ల బహుముఖీన బాధ్యతలతో వేగిపోతూ ఉంటారు విశేష నృజన శక్తిని లావాలా

నూత్న రుచిర కావ్య రత్నవీథి ప౦దర్శించి శతాధిక గ౦ంథకర్త లు కాలేకపోవచ్చు ఎది పలికినా చిత్తశుద్ధి తీ వతతోనే పలుకుతారు వారి పలుకులకు ఉష్ణమూ కాంతీ చలనమూ తప్పకుండా ఉంటాయి రెండో రకం వారేణజంఎగా శతాధిక గ౦ంథకర్తఎయ కాగలుగుతారు ఇతరేతర సిద్ధాంత చర్చలతో వారి హృదయం ఊగిపోదు నిష్పూచీగా భుజబల ప%దర్శనమూ చేయగలరు ధనసంపాదన పరులూ కాగలరు ఇదే ఎర్వ తా తిరుసులేఎ యథార్థమనీ కాదు ఉభయవర్గ్షాలలోనూ పఠతివాదా పా ఉండవచ్చు ఇక్కడే మరొ చిక్కుప౦శ్న ఎదురౌతుంది ఈరెండు రకాలూ కాక రచరయి తలలో మరోరకమేదీ ఉండదా? అని ఉరడకేఎ/ తప్పకుండా ఉంటుంది సవాలక్ష రకాలుండవచ్చు కాని బున పరిగణన వారందరకీ అవనరం లేకపోవచ్చు కొందకు రచయితంల్‌ చ్యితంగా ద్వంద్వ (పకృకులుంటాయి 50 850౧8 65 అ టామే అలాంటివారు యోచనా*రుఎటగా వారూ శకి వంతుతే కాన ఆచరణ ఎదురయ్యే సరికే ప]మాదం సృజనాత్మక కృషలొ తమపాత నమూన లకే తాము తలజగ్గుతారు ఎన్నిరచనలు రాసినా ఒకే హావభావ విశేషాలతో పుటలు నింపగలుగుతారు అంకే నృజనాత్మక శక్తిలోనూ ఎన్నో అవరణలూ అరలూ ఉన్నాయన్నమాట ఈ, లిమికేషన్సు సిద్ధాంతపరంగా అయితే అంత యిబ్బంది ఉం డదు వైపీధ్యంలేం కళా స్వరూపాలు సృష్టసేనే పేచీ కథకులలో ఈ లోపం మరీ చప్పున దొరికిపోతు ది శీల పంశీలనలో కధన సంవిధా నంలో నమూనా గడ్డిబొమ్మల్ని మాత%*మే అలాంటివారు సృష్టిస్తూం టారు ఊఈరహస్యం చూమూలు పారకుడు సైతం చప్పున కనిపెక్టున్తాడు అదే పొపం రచయితలకు "పెద్ద ప౦మాదధం ( స్రవంతి నవంబరు €90 )ి ొాాాాాాాాోాానాాాాాాాాాాాాాాాలాా

కవి త్వ ౦లళోనవ త్వ 9

మన కొర్మిక శాలలో ఉత్పత్తయ్యే అక్షర బద్ధ జడళలాస్వరూప6 సాహీత్యం వ్యకి పఏతిభాజన్యమైన ఈకళకు 5వ్యత పఎఛాన జీవలజీ ణం నవ్యత అంకేనే నిన్నటివరకూ అస్తిత్వంలో 'అ.దని అ ర్‌ ౭ ఈ నవ అనేపదం సృజనాత్మక సాహితీక ళా ప౦కింయల స్వరూపస్నళో వాలను మొత్తంగా పట్టియిస్తుంది. అంకు ఇక సమ జీవలక్షణ మం తేలతుది పూర్వమున్నదానికి పూర్తిగా విలక్షణమైన వానినే సాప్‌ కళాజీవి బృజించవలసి ఉన్నది

వింక్షణత్వం అన్నామని యిది విభిన్నతకొ విరుద్ధతకో పర్యాయ పద్ర మనుకోనక్కర లేదు అంతవరకూ ఉన్నదానికి వెచ్యితీపరంగ కొత రేక. చేకూర్చి _ జవజీవాలను పోదిచేసేదిగా సాహితీ సృజనల్‌ ఈ నవ్యత్వం కపాదిత మనవుతూవచ్చింది ఐతే గతాను గంకోలోక

06

కవిత్వంలో నవత్వం అనుకొని కళ్ళుమూసుకు సాగడం జీవలక్షణం కాదు కాలపరీక్షకు నిలవడమూకాదు ఉన్నదానికి _ నవీనంగా సృజించబడదుతోన్నదానికీ మన౦ కోరినా కోరకున్నా మాతాపుత్శి సంబంధం ఉందేతీరుతుంది. ఈసత్యం అంగికరించినవుడు మనకు తెలియకుండానే సంపందాయ పొభావం కళాసృజనపై ఎంతవుంటుందో తేటతెలమవుతుఎది సంప౦దాయాన్ని ఆలంబనంగా _ సారవంతమయిన భూతలంగ స్వీకరించి నవీనావ కాశాలను అన్వేషిస్తూ ఎపుగా పెరగని ఏ కళాకారుడూ సృజన చేయి లేడనికూడ స్పషపడుతుంది ఠం తనకాలంవరకూ అశుస్యూతంగా (పవరిల్లుతూవచ్చిన నంప౦ దాయానిక్రి క్ష ప౦తిభాళాలి పూర్తిగా విరుద్ధమైనది విభిన్నమైనదీ అత్యంతనవ్యతాస్పదమైనదీ నృజి- చడం యాదృచ్చికంగానూ నకృత్తు గానూ జరగవచ్చు కాని అది సర్వేనర్వతా్ర సాధారణం కాదు ఇచ్టిది అసాదాంణమైసవ్వుటికకూడ ఆ నవీన సృజనకు నేపధ్యంగా జీవాన్ని కాపాడుతూ పవవాంచే రక్తనిష్టమైన సంప్రదాయ బలమేదో ఎక్కడిదో ఉండేతీనుతుంది ఐతే ఆపి9తిభాళాలి సంహాదాయాన్ని తన హృదయ గతం చేసుకొన్నాడనీ స్వీయముఖ కాంతుల్ని మాత%ం వెదజల్లాడనీ మనం చెప్పుకోవచ్చు దీనికి వ్యతిరేకంగా కేవల సర్యపదాయ బద్దుడు పౌతవాటికి సతిబింబాలనూ (పతిధ్వనులనూ మాతిమే సృష్టస్తూ కాలం గడుపుతాడు ఇలాంటి సంపోదాయ శో9తిియుడు నిజమైన సృజన శకిక్‌ అనర్థమే కలిగిస్తాడు ఈసమస్యను కూ ౦కషంగా చర్చించిన ఆధునికా గ్‌ కవి విమర్శ కుదు ఎ యస్‌ ఎలియట్‌ ఇలాఅుటాడు గ౦౪6 ౪ 909 6 [౧2౧ లాలాజల నారాాాానారాాాాా

కవిత్వం కౌలాతీత కాంతిరేఖ | 76014610౧ అని. వరమా నమానవునిలో అతని గతవంశీకుల నుంచి వా! సత్వంగా సం[కమించినరకృంలాగృజీవలక్షణాలలాగ ముఖాదిఆంగిక్షని దృశ్యాలలాగ ఒకజాతి సంప౦దాయం అజాతిభాషలో అంతర్జీ న? వుంటులది. ఆజాతినుంచి పుట్టిన (పతిభాళాలి హృదయంలోని అంతరి శక్తివలె ముందుకు నడుపుతుంది. కవికి. కళాకారునికి సైతం యి సహజమైనదే. అదే అతని నవ్యసృృజనకు- పోషకంగావుంటుంది. అం? తప్ప సంపంిదాయమొక భారంగాతయారై అతని పంతిభను అణచి వే]

• అతడు, సంపందాయజడుడై భీరువుగా మారిపోతాడు. యఖథాస్వరూ 'వతిబింబాలను తయారుచేసుకుంటూ బగతుకుతాడు, కనుకనే పతి? కాలి అయిన కవికీ కళాకారునికీ దేశకాలపరిస్థితులననుసరించి పరిణామాన చోదకశక్షిగా సహకరించే సంపందొయబలమే తనవారసత్వంగా స్వీకా యోగ్యమవుతుంది. మృతగత౨ వర్తమౌన ముఖకాంతి పై తమో .ఆచా దం కారాదు. " వర్ష్నమాన లోకనృత్తాన్ని గమనాన్నీ అవగాహన చేసుకోగళీ చార్మితక దృష్టి నవనవోన్మేషళాలియగ్గు వ్యకి పంతిభకు ఉపాలలఒ, కాగలదన్నది స్పష్టమే!. కనుకనే మళ్ళీ టి. యస్‌.. ఎలియట్‌ మాటల; మనం కిరోధార్యంగా స్వీకరించుకోవచ్చు. గతాన్ని గతదృష్టిళి -_ మాతిమే పరిశీనించేవాడు (శ్యోతియబుద్ధిజా డ్యానికి దిగజారుతాడు వర్శ్మనూనదర్శనతో, సమకాలీన తాత్త్వికావగాహనతో సమిోక్షించేవాడ ,మంచిచెడ్డల వేర్చాటుకు పూనుకోగలుగుతాడు- అన్న అతని సూ! ఎంతో సత్యం. సృజన అనేపదంలో నవ్యతఅనేభావార్థం నిభిడీభూతమైవ్లం! ఉన్నదానికి ఉన్నట్లుగా నమూనాలు తయారుచేయడం సృటఉిన ఆ “08

కవిత్వంలో నవత్వం ఎంచుకోదు స్వరూప స్వభావాదులలో పూర్తిగా విలక్షణమైనదాన్ని రూపొందించడమే న్స మౌలిక స్కృజనలో బాధ్యత నిర్వర్శించే కవికి తశ్రాకారుణకీ పంధానంగా అవసరమయ్యేది స్రతిభ వ్యుతృ్చన్నత యిటు (పతిభకు అటు సర్మపదాయజ్ఞతనుంచి తాను సేకరించుకోవలసిన వార సత్త్వానికీ వంతెనగా సుష్టని చేకూర స్వంది అధునిక కాలంలో వ్యుత్చన్నతకు మన ఫు ర్వులిచ్చిన పరిమి తార్జు సరిపడదు వర్త్వమానయుగంలో కాలదూరాలమధ్యగల అభ్యం తరం తొలగిపోయి.ది ఆధునిక వైజ్తానిక వాస్తు విజయాలు విళా.ఎ విశ్వాన్ని ఒకే ఎకాండంగా 5౧86౧ మార్చాయి ఆధునిక మాన వుడు ఈ భూమండిలంచై ఎక్కడ నివసిస్తున్న వాడైనా అంతర్జాతీయ మానవుడుగా రూపొందుతూ వురోగమిస్తున్నాడు కనుకనే నేటిమేధావి హృదయానికి ఒక అంఫెర్దాతీయ మానవకా సంస్కృతి వారసత్వంగా సంక౦మిస్తోంది ఈ పరిణామం ఎమాత%ం పటాటోపం లేకుండానే జరిగిపోతోంది రాతి దినంలోకి పరివరన చెందినంత సహజంగా నేటినాగరిక బుద్ధిజీవులకు అత్యంతావశ్యక మైన జానభాండారం నిలువులోగాక అడులో పెరిగింది నేటిసాహితీకళాకారుడు అనేక అంళా (ఈ లనిగురించి స్థూలపరిజ్ఞానాన్ని ఆకళించుకోవా ల్సిన అవసరం ఏర్పడింది నేటి కవీ రచయితా కళాకారుడూ -_ అద్వ్వైతంనుంచి అణుళాస్త్రం వరకు పరిమిత పరిజ్ఞానాన్నైనా అవగతం చేసుకోవలసివుంది అనంఖ్యాక వైజ్ఞానిక విషయాలజ్ఞానం ఆధునిక మేధావి ఆలోచనాశే ణికి ఆధార భూతంకాక తప్పడంలేదు అయినా అతని పిధాన "కేందీ.కరణ కళా సాధన పట్లనే కళాపదర్శనలో నెశిత్యాన్నీ ఎప్త్పణ్యాన్నీ అలవర్చు కుందుకే అతని సాధన సాగుతు-ది అట్టి సాధనలో స్వాధీనమయే 0 రి

కవిత్వం కాలాతీత కాంతిరేఖ | మెలకువలన్నీ అతని కళా ప్రతిభకు కొ౦త్తకాంతిరేఖలుగా చేరుతోటం టాయి తద్వారా పిితిభకు దోహదం చేస్తాయి ఇతరేతర లొ కజ్ఞాన మంతా అతని వ్యుత్పన్నతాభాండారాన్ని పెంపొందించే సామ గిరి గాచేరు తుంది అతని సెంస్కారాన్ని పెంచుతుంది ప౦ఏదర్శన కళాకారుల కింత మాత్రమే “రిపోదు అభ్యాసం వీ కళకైనా నిత్యనైశిత్యాన్ని వెలార్చుతుఎది అనగననగ రాగమతిశయిళ్లి నక్ష - రాయగా రాయగా రాతలో రీతి ఏర్పడుతుంది నంవిధాశ చాతుర్యం పెంపొందుతుంది సాధనంలేని గానకళ రాణించనక్తు. మథన ధారణ అభ్యాసాలు లేని సాపాత్యకళా రాణించదు కౌశలము హస్తలామ వము వంటివి హస్తకళల" కేకాక మనోమయ కళలకు సైతం బలవర్థకాలే అఆధుణక కవికి లొ కానుభవంతో పా టు.కావ్యానుశీలనం విమర్శ నాశక్తి శాస్తాంధ్యయనం అత్యవసరాలని మనం కొతగా చెప్పుకోవల సిన గొప్పమాట కాదు అధునిక జీవన విధానాన్నే కలవర పరచే వర్గ సమాజాన్ని వైజ్ఞాన్‌ క శాస్తాంవగాహనతో రచయిత పరిశీలించాలి సమస్తదేశాల సామ జిక జీవనవిధానాలనూ పరిణామాలనూ అవగతం చేనుకోవాలి అర్థిక రాజకీయ పరిజ్ఞానం న్థ్ఫూలంగా నైనా లేకపోతే. సమాజం ఎదిశగా నడుస్తున్నదో తెలియదు ఆచరణలో మంచి చెడ్డల వేర్పోటు బొత్తిగా పొసగదు ఇలా చెప్పుకుంటూపోతే మనకు లభించే పిండితార్ధం ఎమం'కేు పా౦చీన అల”౧కార శాస్త్ర వేత్తలు పౌ చీన కవులకు విధించిన ప౦ఏమాణంకన్న ఆధునిక ప౦మాణాలు విసృతమైనవనీ ఆధునికో కవీ సాహిత్యపరుడూ మరింత బాధ్యతాయుతుడినిను అతని యోచనా రంగభూమి అవరణ విశాలమైంది పైగా పూర్వకవుల కాధారభూతమైన లాలా

కవిత్యంలో నవక్వం శాస్త్రాధ్యయన పద్ధతి ఆధుఎక యుగంలో పూర్తిగా మారిపోయిందన్న వైతన్యం భూమిక కాక తప్పడం లేదు తంతాావాపాొలు తెలియని మంతీ విభిన్నదేశ భాషలలో వెలువడుతున్న సాహిత్యం పరిశీలించని కవీ భంగపడతారని రాజశేఖరు డన్నాడు నేటి మంతులకు కావలసిన సరంజామా అర్హత కలిగించే సామ గీ ఎమిటో నా కుతెలియదు కాని కవుల విషయ-లో రాజశేఖరు డన్నది మాత%ం కాలదోషం పట్టని సత్యమే సమకాలీన సాహతీపరులలో _ సంప౦ిదాయవాదుల మశుకొనే పెద్దలూ కొందరున్నారు ఉభయవర్గాలలోనూ సమ్యక్‌ దృష్టగల మాధ్య మికులూ ఉన్నారు అనినిర్ధిష్ట మార్గావలంబకులూ ఉన్నారు. వీరంతా ఎలాంటివారుగాని _ విభిన్నదేశాల వర్తమాన భాషా సాహిత్యాలన పరి శీలించవలసిందే సమకాలీనస్పృహాలేని ఏకవీ కళాకారిడూ అ పదవాచ్యతకు అర్హత పొందడు కళ్శాపతిభ మృగ్యమైనవాడు హసవాసిపై బ౦తుకుతూ కవి త్వాది కళలను చేతిపరిశరమల స్థాయికి దిగజూర్చుతాడు ముఖ్యంగా కవులు _- హృదయాలను కదిలించగలిగే అర్జిన్దులు కాలేరు ౦౭ 35019౧గా మారి భంగ్యంతరంగా (బతుకుతారు పూర్వకాలంలో భాషాపండితులే కవులుగా క్రర్తింపబడే వారు తక్కుంగఅలవారు ఎంతప%్శితిభావంతులైనా _ కుకవ్వలుగా నిందితులయ్యే వారు నేటి కాలంలో పొండిత్యమూ కవితాపంతిభా వేరోంటి కాపురాలు పెటుకున్నాయి కన్సులలో విద్వత్కవులుండవచ్చు గాని విద్వాంసుడు లు కానంతమ్మాతంల్‌ నే కవిగా పరిగణింపబడలేని ముదనష్టపు ఎఎిబడి |

కవిత్వం కాలాతీత కాంతిరేఖ గతించింది అట్లు (పతికుక్షింభర పండితుడూ కవిగా గణతి 'కెక్కవలసినీ దురదృ్భృ-మూ గతించింది రం! నవనవోన్మేష శాలినియగు కవితానృజనశక్తికి పాచీనకావ్యాన్ను జాని ల! శీలనం పుష్టని కలిగిస్తుందేతప్ప అదే పా౦ణపదార్హం కాలేదు. (పాచీన కావ్యానుశీలనం నవీన కవికి అత్యవసరం అని అనుశాసిస్తే మాతం, అవెసులు బాటు సూది బెజ్జం నుంచి ఏనుగులే దూరిపోగలుగుతాయి నవీనకవిని దిగ్యతొక్కి నర్యపదాయ మౌఢ్యపువూబి నేలలకు క్రైం కర్యం చేసే పిమాదం ఉంది పాతకు తాకటుపోవడం సం పదాయ ళు ఖెరివులుగా మారిపోవడం వునకు కొతకాదు కవికి భాషతో నిత్య నైమిత్తిక సంబంధం ఉన్నదన్నమాట నిర్వి వాదమైనదే కాని కేవలం భాషాసంపదతోనే ఒకడు ఉతమ కవితన సృష్టంచగలడనేమాట మాతిఎ సత్యం కాజాలదు కవికి భాష ఒక ముథీ పదార్థమేతప్ప అదే సర్వస్వంకాదు దారుశిల్పికి కొయ్యలా వుపయోగ పడుతుంది కవి తనచుట్టాగల జీవత్‌ భాషను ఎన్నకొని తన ఖావనావిశ్నే షంళతో దానిపై బీజావాపనచేసి సజీవకవితను సృస్తాడు వరమాన కవి_వర్శమాన సామాజికుల ఊహపోహలకు మనో వైళ్లబ్యాలకూ ఆశే లకూ అశయాలకూ స్వప్నా లకూ నై రాశ్యాలకూ (పతిబింబ పాయ మయిన కవితాఖండాలను సృష్టిస్తాడు అప్పుడే ఆకవితలో ఆజాతి తన న్వప్నాలను ఎన్నుకోగలుగుతుంది సామాజికుల భావాలుగాని--ముడీ పదార్థమైన భాషగాని ఉత్తమ కవితను తాముగా సృష్టించజాలవు కవి స్వీయపఏ9తిభలో మా[తమే ఉత్తమ కవితా సృజన జరుగతుంది అక్తీ 72

కవిత్వంలో నవత్వ౦ పగతిభావంతుడైన కవి సృష్టంచిన కవిత వెనుక ఒకజాతి జీవనాడి మో%గుతుంది 16 6009 9౧06 0 1౧6౧౧8౧ 5080౧4 ౧ 5౧66 ౪౦6080 [౧6౧08 అన్న వర్టీనియా వుల్ఫు కితాబుకు అర్హం కాగలుగు తుంది |పాచీన సాహిత్యపు ఇసుకలో తలదూర్చి వెలికిరాలేని సంప దాయపువాది సమకాలీన ఊహాళాలిత్వానికి నోచుకో లేడు పాంచీన సాహీత్యంనుంచి ఎంతో నేర్చుకోవాల్సింది ఉన్నదం శద్ధాభక్తులతో అధ్యయనం చేయపూనుకొన్న సాహిత్యవిద్యార్థి (వె చీనభావాల ఊబిలో దిగబడిపోయే ్కపమాదంనుంచి తబ్బంచుకో డానికి నిరంతరం జాగరూ కుడై కృఎసల్పాలి హేతువాద మొక్కకు ఈ జాగరూకతను కల్షిస్తూ ఉంటుంది పా౦9చీన సాహిత్యంలోని పదనముచ్చయ అంబారీల కింద అధునికుని పతిభాన్విత భావుకత్వం కు9ంగిపోతే జరిగే మేలు ఏమా ఉండదు కనుక అధునిక సాహిత్య నృష్టకి దోహదంచేసే సంభారం మాత౦ం పా9చీన కావ్యాలనుంచి లభించదనే మాట నిర్వివాదం దిని కోసమై చెలాలబుణీలో లేని పాతనాణేలను త్రవ్వి తల ౩త్తుకోవడంవల్ల సిద్ధించే ఉపలబ్బి ఎమి ఉండదు నిన్నటివరకూ పప చంలోణ వాన్తవికతావాద రచయితలు మేధావువా ॥8 0౧2 ౧ 00౧6౧ 4౧6 ౧6౧8 0౧8 ౧ ౦౧ అనేది ఆధునిక సాహిత్య కళా సిద్ధాంతంగా విశ్వసించేవారు రెండు పపంచ యుద్ధాల తర్వాత వైజ్ఞానిక పరిశోధనలు అపారమై ప౦ిపంచ సరూ పాన్ని మార్చివేశాయి ఈశతాబ్ది పొరంభంలో (పవర్తిల్లిన మేధావుల అలోచనలకు అనునంధానంగానే ఆధునిక యుగంలో కవిత్వాది కళలు తమ స్వరూప స్వభావాదులను సంతరించుకొంటూ సాగుతున్నాయి లావాలా

కవిత్వం కొలాతీత కాంతిరేఖ ద్వితియ పపంచ యుద్ధానంతరం ప౦పంచ స్వరూవం తారుమారైంది అణుశక్తిని స్వాధీనం చేసుకోగలగడం అంతరిక్షవీధులను సంకల్పవశ' చేసుకోగలగడం చం దమండలాన్ని అందిపుచ్చుకోవడం మానవు; పాదముద9లు బరపి పరిశోధించగలగడం వంటి వానితో పపంచ మరీ సన్నిహితమైంది స్వభావ న్వరూపాలమధ్య ఉండే ఆంతరిక వైర ధ్యం కళాప్రికి్సియల పరిమితిలో తొలగిపోయింది ఫారమ్‌లోను కం కెంట్‌లోనూ అంతర్జాతీయ సమ్యక్‌ దర్శనం కొతశకిని సంఘటింప జేసింది సంపరిదాయమందలి శృంఖలాలను పూర్తిగా విచ్చినం చేసింది తరంనుంచి తరానికి అందివుచ్చుకునే జీవలక్షణమైన వారసత్వంమా తమే కళాపర్యకియలలో స్వీకార్యమైంది కనుకనే అధునిక శాస్త్రవేత్త ఇంటర్నేష నల్‌ యిన్‌ కంకుంట్‌ అండ్‌ ఇంటర్నేషనల్‌ ఇన్‌ ఫారమ్‌ అనే అవ గాహనాపరిధికి పెరుగుతున్నాడు ( అఆకాశవాణ్‌ విశాఖ 'కేంద౦ం వారి సౌజన్యంతో ) (సమాలోచన పక్షపతిక) ఛ్‌ (1

వమక్తచ్చంద కవితాస్వరరూపం పా౦చీన భారతీయ వాబయంలో సర్య శాస్తాాలూ ఛందోబద్ధ న్వరు పంలోనే నిక్షి ఎమయ్యాయి శ్లోకాలలోనో పద్యాలలోనో ఒక శాస్తాం శాన్ని పొందుపరచడంవల్ల విషయం క్షుప్తరూపం వాందుతుందని తద్వారా జాతికి కంరస్టమయ్యే యోగ్యత సిద్ధిస్తుందని 1పొచీనులు భావించారు వ్యాకరణశాస్త్రంకాని ఛ దళ్ళాస్త్రంకాని ఖగోళ జ్యోతిళ్ళా స్తాాలుకాని ఆలంకారిక అయుర్వేద శాస్తాాలుకాని చివరికి గణితశాస్త్రం కాని ఛందన్న్యరూపంలోనే నిబద్ధించారు ఛందస్సు శాస్తాఇలకు ధారణావాహకమైన త మాతంలో

శాస్తాాలను మన పాచీనులు కవితాచ్చు స్వరూపాలుగా భావించలేదు అడ్షరబద్ధిమైన సర్వవిషయాభివ్యకికీ ఛందస్పే ఒక సుష్టురూపంగా భావించారు

నన

కవిత్వం కాలాతీత కాంతిరేఖ

వర్ణ్శనారామజీయకత్వమూ రసనిష్పత్తీ పిధాన ధాతువులయి। వాటినే కావ్యాలన్నారు అట్టికృతు ని రచించినవారినే కవలన్నారు ఈ కావ్యలక్షణాలు కలది పద్యసమాహారమైనా గద్యస్వరూపమైనా'! ఉభయ గ%ంధితమైనా ఒక విశాలదృక్పథంతో మన పా9చీనులు కావ్యాలని ప్శిస్తుతించారే తప్పు - సంకుచితవెఖరి నవ ఎంబించేదు' అవసరమున్నా లేకున్నా అషహ్టైదిశ వర -ఎలుండి తీరాలని ఆ వర్ణనలు బంధకవిత్వాది లాకణిక చాతురీధురీణాలు కావాలనీ వారెక్కడో భావించలిదు అలాంటి నిరంకుశ శాసనమూ చేయలేదు ఈ సత్యం మన (పాచీన సంస్కృత కావ్యాలను దిజ్ఞా తంగా పరిశీలించిన వారికి సైతం అవగతం కాకపోదు

"కేవలం ఒక రాజవంశ చర్మితగ తనరినా అచ్చంగా వైయక్తిక విపలంభాన్ని లీలామాత౦ంగా పాత్రాగోపణకావించి వర్శించినా. ఒక బృహత్క్మథను వచనంలో రచించినా ప్రొచీనాలంకారికులు వాటిని నిష్ట రగా కావ్యాలనే పిలిచారు రఘునంశమూ రాజతరంగిణి వంటివి కాని మేఘసం దేశమూ సుష్పబాణవిలాసమూ వంటివికాని కాదంబరివంటివి కాని ఆలంకారికమతంలో కావ్యాలుగానే గణుతించబడ్ర్లాయి చివరికి నాటకాలను సైతం ద్యశ్యకావ్యాలుగానే కీర్తించారు వెరిముదిరిన మధ్యయుగాలు

ఎటొచ్చీ మధ్యయుగాలలో నే ముఖ్యంగా అంధ) సాహిత్యం లోనే ఛాందసత్వం మరీ శుఇతిమించి రాగానపడ్డది శోంతింయత్వం అతివేలమై బుద్ధిజాడ్య జనితోన్మాదానికి పాొతిపదికగా మారింది తదా దిగా అవసరానవసరాల గురించి ఆలోచించే నాథుడ. లేకుండాపోయాడు ప్రశ్న ఉద్భవించే సదవకాశాలన్నిటికీ గంహణం పట్టింది

॥7

ముక్త చ్చంద కవితా స్వరూప6౮

అష్టాదశ వర్ణనల గాడిదగత్తరలతో వినివి వేసారిన కవులు తమ మనసులలో కుతకుతలాడ రు కొంతలో కొంత మౌనంగా తిరుగుబాటు ధోరణిని ఆవిష్కరించుకుందుకు ముకకాలనో శతకాలనో చాటువులనో తమ అభివ్యక్తి సాధనాలుగా చేసుకొన్నారు తద్వారా తాము బగతుకు తున్న కాలాన్ని లోకాన్నీ విమర్శించారు ఉకో9షం ఆగని కొందరు చెడామడా తిట్టి కవిత్వంలో విప్రవధోరణికి (పాణ పతిస్ట చేశారు

రాజరాజనరేంద్రుని కాలానికి జాతమైన గణీత శాస్త్రాన్నంతా పావుటూరి మల్లనగారు పద బద్ధంగా నిక్షప్తంచేసి అగ్రహారం కొట్టేశారు కాని పొరబాటునకూడా దానిని _- ఆయన కాని కాజసభలోని పండిత పరిషత్‌ గాని కావ్యంగా పిస్తుతించలేదు. సర్వ విషయా లనూ ప్రజల జ్ఞాపకశక్షిలో నిలవడానికి పద్యచ్చుందం దోహదకారి కాగలదని పచీ నులు విశ్వసించా రు పైగా ఆనాటి చదువులు నోటినుంచి చెవికి తద్వారా మనసుకీ చేరవలసిందే తప్పు చక్తరక్షర సంయోగం సకృత్తే

ఒకనాటి జానపద సామాజికుల జ్ఞాఎకలన దగినవే నాలుగు వేదాలూ ఆనాటి గేయచ్చుందంలోనే అవి ప్రిచలితమై సామూహీకగానా ఎకి దోహదం చేశాయి ఆపిమ దశలో సాంఘికావణరమైన ఈ ఛందో బద్ధ వాహనంకాలం మారి చివరికి యాంతింకయుగం (ప వేళశించినా కవి త్వాన్ని వదిలి పెటకపోవడం వల్ల _ కళాస్పందనకన్నా పాండిత్య పక్ష ర్తకే అస్కారం కలిగించుకుంది తద్వారా ఛందస్సువల్ల జాతికి మేలు కన్న కీడే అధికతరం కాజొచ్చింది

పద్యగతమైన లయను ఒక స్వయంచలన భ౦మావరణంగా ఉప యోగించుకొని అటు కఫుటూ ఇటు [శోతలూ శంవణ సుభగత్వంద్వారా లభించే ఇందింయ లోలత్వానికి వివశులై లొ పలి సారాంశం జోలికి వి ల

కవిళ్వం౦ కాలాతీళ కాంతిరేఖ పోవడం కంమంగా మానుకున్నారు పద్యం సమాసబంధురం” ధను శ్విద్యా నైపుణ్యంగా నిర్మించడమే ప౦ఛానమైంది ఏనోట ఏమాట పలి కించడం సముచితమో అనే విచారణ సైతం అంతరించింది ఈ దుష్ఫలి తంవల్లనే ్రీకృష్ణదేవరాయలంతటి రసిక చక%వర్తి ఒక తోటమాలి నోట బాబూ నేను చదువురాని మూర్జుణ్థి నేనేమిటి రాజసభలో మతసిద్ధాంత వాదంలో పాల్లోవడ మేమిటి? దీనివలన నేను ఓడిపోవడం తధ్యం తమకు అ“కిర్సి రావడమూ తప్పదు? నశ్ను వెళ్ళమనడం ఏంసబబు అని చెప్పడం కోసం జౌచిత్యం గాలికి ఒదిలాడు శార్దూల పాదాలకు పోదాలే అ్మకమించే దుర్భర సంస్కృత సమాసాల చాంతాళ్ళు ెనవే శాడు ( స్వామి నన్ను నిత పురాపరిత అనే ఎద్మమంతా ఇక్కడ ఏకరువు పెట్టడం అవసరం కాదు) అంకే ఒక చదువురాని మూర్జుని నోరు తిరగడానికి వీలులేని 'దెయ్యంతిన్న కొబ్బరికాయను సృష్టించా ఉన్నమాట ఇలాంటి కొబ్బరికాయల నే బస్తాకెత్తడం ప౦ిబంధయుగం నాటి ప౦జ్ఞగా పండిత కవులు ప౦చారం చేశారు అట్టిదాం కే కవిత్వ మనే యోగ్యస్థానం కల్పించి దుష్ఫలితాలకు దారితీసారు గతానుగతికో లోర్య ఇది ద్వుసంపందాయం అనుపూర్వికంగా కొనసాగింది గతానుగళతి కంగా గత శతాబ్ది చివరిపాదం వరకూ నిరభ్యంతరంగా సాగిపోయింది జాతీయ పునరుబ్జీవనకాంతి కళలు వెలార్చబడిన ఈ శతాబ్ది ప్రిధమ దశకంలో నే ఛందస్సుల శృంఖలాబద్ధస్వరూపం ఎంతవరకు కవితకు అవ సరం అనే ఆలోచనకూడా పారంభమైంది శిష్ణజనులు మాట్లాడుకు౦ దుకుగాని సర్వవ్యవహారం జరుపుకొనుటకుగాని జంకనిభాషను వాయ నేల బిడియపడుదురో అని ఆలోచించి తనది పజల ఉద్యమ౦గా లావా

ముక్తవృంద కవితా స్వరూపం గుర్తించి వ్యావహారికభాషలోనే ఉత్తమ కళాఖండాలను సృష్టంచడమే తన ధ్యేయమని వచైతన్యస్పూరితోమొదటిసారిగా ఘంటాపథంగా చాటిన మహామనీషి గురజాడ కవిచందుడే సంస్కృత సమాసాలఎరువు నగల బరువుతో గిర్వాణ చ్చందస్వరూపాలు తెలుగు సాహిత్యం తలపై కెత్తబడ్డవని బేషరతుగా తిరుగుబాటు పంకటించినదాయనే లలితలావణ్య కవితా స్వరూపమైన ముత్యాలసరాన్ని "కేవలం తెఎగుభాష సొత్తయిన రూ తాచ్చుందాలనూ సృష్టంచినదా మహనీయుడే అది మొదలుగా కవితా స్వరూప స్వభావాలలో విపరీతర్భురీ వేగం ఉన్మిలనమైంది ఎన్నో చు ర్పులు తొందరగా రానారంభించాయి నవ నవోన్మేషశాలినీ పతిభ_అనే ఆలంకారిక సూక్షికి నిజమైన అర్ధస్ఫూర్తి మె దటిసారిగా ఈ యుగంలోనే వునరుజ్జీవించింది (పతి కవీ-తన కవి తాభి వ్యక్తికి అర్ధగ్‌"రవాన్ని సంతరించుకో నారంభించాడు స్వభావ స్వేచ్చకై ధ్యానం చేయవలసివచ్చింది అభివ్య౦ జ నళి కొత్త రూపులు దిద్దడానికి చిత్తశుద్ధితో కృ సల్పవలసివచ్చింది కొత్తతెన్ను పటిన కవితా వ్యవసాయం (వయోగశీలాన్ని అలవర్చుకోళ తప్పుదు జితిలో అనుపూర్వికి మైన మృత ఇతివ్బత్తాలకు కవిత ఉద్వాసన చెబ్బంది కొత అలోచనలు కొతరూపాలను నంతరించుకున్నాయి స్వేచ్చాస్పృహ సామాజిక చైతన్యం జాతికి క్రాత్తతలుపులు తెరవనారంభించాయి గత శతాబ్ది చరమ దశకంలో జన్మించి ఈ శతాబ్ది ద్వితీయ దళాబ్దీలో మోసులువార్చి చిత్తదీఎం వెలార్చుకున్న పాంరంభయీవను అెన నవకవులంతా కవితాచ్చ స్వోరూపాల పట్ల వస్తువైవిధ్యంపట్ల జాగ 'నాకత వహించారు. ఇతివృత్తంలోను అభివ్యక్తిలోను తొల్మిపయోగ వాదులైన వేంకట వి ర్వతీశ్వరులు 1002 న ౦చి నవ్యనవీనతి కోమల న న

కవిత్వం కాలాతీత కొంతిరే మైన కావ్యకుసుమాల రచన పార౦రంభించారు ఆంగ కవితా రీతు: ద్యారా తమ హృదయాలను వివశీభూతం చేసిన కొత్తభావాలను కొ! రీతిలో ఆవిష్కరించనారంభించారు నవయుగ వైతాళికులు వేంళకటపార్వతీశ్వరులు రాయ సోలు అబ్బూరి దువ్వూరి నాయని నండూరి విశ్వనాథ బసవరాజు కస్టళ స్త్ర వేదుల కొంతవరకు పింగళి కాటూరి కవియుగళమూ కవికొండల పఠభృతి మహసనీయులంకా పయోగవాదులై తెలుగు కవితకు కాయకల్ప చికిత్సచేసి కొతయౌవ నాన్ని ప్రసాదించారు వీరంతా గురజాడ కవి చందు9ని కవితారళ్ళికి వివశులైనవారే పద్యానికి బదులు గేయమూ గితమూ వీరందరికి అరా ధ్యమైంది తెలుగు కవిత తళ్పూర్వ మెన్నడూ ఎరుగని సామాన్యులెన సామాజికుల నిత్య పమేయాన్ని అకట్టుకోగలిగింది జ్యాగత్త జాగఫత్త మాయాజగత్తని శాస్త్రము లెల్లను చెప్పెదవు ఓయి యతీశ్వర చాలిక బోధన మూరక తెలువకునీ మతము అని నూత్న విస్ఫురణతో నవార్భట్‌తో శబ్దాలకు అశ్వగతిని లగించి దువ్వూరి రామిరెడ్డి జాతికి నవోత్తేజ మందించాడు ఎవంవిధమైన పంయోగ కాలి త్వం నూత్న పితిఖావిష్కరణకు కొత్తతెన్నులు వెదికింది పృధ్విగితం ఒక్కటిచాలదా శ్రీ అబ్బూరి రామకృష్ణారావు పితిభనూ ప్రయోగ శాలితనూ చాటడానికి అలాగే శివరాతిపిభ ఒక్కకు చాలదా - కవి కొండల పితిభను గిరీంది సదృశంగా నిలపడానికి ఇక బసవరాజూ నండూరీ కృష్ణశాస్త్రీ . వీరు ముగ్గురూ నవీనాంధి వాచస్పతికి ముఖ [త్రయమే లాలా ్ళాాాాాాాాాాాాాాాాా

ముక్తవృంద కవితా స్వరూపం అలనాడు విశ్వనాథ కాంంతదర్శి తొలి వేకువలో లోకాన్నీ తన ఉలఎకినీ పారజూచిన ప౦తిభాశాలి తెలుగు పలుకుల కోకిలమ్మ పై గిర్వాణ శుకవాణి ఎలా దండెత్తి పొడుచుకుతింటున్నది గుర్తించారు మనోవార నవ్యకావ్యాన్ని కోకిలమ్మ పెండ్రిగా ఆలఎంచారు తెలుగింటి ఆడపడుచు లను అత్త ఎపెక్రే రంబారాయిళ్ళను అన్యాపదేశంగా చిితించడానికి కిన్నెరసాని కథలో అద్భుతళల్పన చేశారు ఈ కొత్తదారిని పయణంచిన విశ్వనాథ కీర్పి శిఖరానోహణం సాధించారు తదుపరి వెనుకచూవు కుళీ రంగామారి హృదయాన్ని శిలీభవించుకొని తానెక్కి వచ్చిన ప౦జూహృ దయ ని శేణిక లన్నిటి* తన్నిపార వేశారు వేదారణ్యా తలదూర్చుకొని తిరోగమిఎచారు. శుకిశౌనకాది మహర్షుల స్థాయినందుకునేందుకు వ్యర్థ 1[వయత్నంచేశారు గతకాలవు చీకటిలో కాలకు నిష్క్రమించారు తాను పుట్టి "పెరిగిన కాలంనుంచి తన్నుతానే రద్ధుచేసుకొని మృతగతానికి కవితా హృదయాన్ని లగించారు (పయోగవాదం - జీవనధాతువు ఏతావతా ఈ ముక్తచ్చంద కవిత ఈ శతాబ్ది సాధించిన [పయోగవాద జీవనధాతువు నుంచి పాొొదుర్భవించిందే కనుకనే సర్వతా? వర్శ్మమాన కవితా స్వరూపంగా (పచలితమవుతోంది ఈశతాబ్ది అవతరణం కావించుకొన్న పంఛాన జీవత్కవితా వాపొనిలో ఒక నరో జ్వల తరంగమే ముకృచ్చంద కవిత అంతేతప్ప ఎ ఒక్క విదేశీ పులిని చూసీ నాటు నక్కలు పెట్టుకున్న వాతలు కావివి ఎ దేశంలో పుట్టిన విజ్ఞానమూ ఆ దేశానికే పరిమితం కానళ్లు ఎ. దేశంలో సాధింపఎడిన కవితా ప్రయోగం ఆ దేశానికే పరి మితం కాలేని ఒక అంతర్జాతీయ సుష్టురూషం ఈ యుగధర్మంగా ప౦చతలి

కవిత్వం కౌలాతీఠ కొంతిరేఖ మవుతుంది కనుళనే ముకచ్చంద కవితా స్వరూపం అంతర్జాతీయ స్వరూ పంలో జాతీయ కవితాత్మను ఆవిష్కరించే వరృ్వమాన పకింియగా పపం చిత మౌతోంది వేలాది వత్సరాల వారసత్వంలో ఎది కవిత్వానికి అత్మగా ప%కాళించిందో శఆరతరాలుగా మనజాతి ఏ స్వభావావ్వ్నైతే కవిత్వంగా. తల౭త్తుకుందో అ పద్యగత అంతర్జయానాదాన్ని కాని పదమైతిని కాని భావనారామణీయ కత్వాన్ని కాని ఈ ముకచ్చంద కవిత పుర్తిగా తో౦సిరాజనదు. ఐతే లయ ఒక్కకే నర్వ కవితా కళా పాంణ లక్షణ సమాహారంగా భంమించే బానిసత్వం నుంచి విముకమై స్వచ్చంద వృత్తిని ప౦ికటిస్తుంది "కేవలం అక్షరబద్ధమైన గణబద్ధమైన ఛందన్స్పరూపం సాధించిన లయను బుద్ధిపూర్వకంగా 3రస్కరిస్వంది అన్నంత మాత౦ంలో ముక్త చృంద కవితఘు విలయ స్వరూపం గా తిరన్మరించడం మంద బుద్దుల అక్షణం కేవలం భ9ియిలకు లోనయ్యే సంపదాయ వితంతువురీ స్వాతం (త్యాన్ని అంగీకరించ లేరు నూత్న పంియోగంగా స్థిరపడిన సర్వదా నవ వసంత శోభలనాంధ) కవితారామంలో (పసరిస్తున్న ముకృచ్చంద కవితా పరిమళాలను అన్వతంత) భీరువ్రులు ఆ్యఘాణించలేరు కనుకనే వచన కవితా స్వరూపం వల్ల తెలుగు భాష కొంప ములిగిపోయినట్లు ఇాందసు లింకా భయపడిపోతూనే ఉన్నారు అధునిక కవిత్వాన్సికి ద్వితీయ సంకృతిగా స్థిరపడిన ముకృచ్చ్భంద స్వరూపం _ ఆధునిక కవులకు వాచీన ఛందోరీతులపై పంభుళ లేక చేసిన నిస్సహాయ పదర్శనం కాదు రచనా నాలభ్యంకోనం కవులు మూకవుమ్మడిగా చేసిన పలాయనం కాదు చిలుక పంజరంలో మద కుంజరాన్ని బంధించలేని అసహాయతనే చతుప్పాక్తులు ప౦దర్శించాయి 82

లు యా కక్తచుంద్‌ కనికా స్వరూపం పాత వాహనాలలో అధునిక భావనా సామ్మగి ఇమడలేకపోయింది అధునిక కవిహ్యాదయంలో ఉద్భూతమైన నూతన చైతన్యం ఇరుకు గదుల ఇగులలో పగివర్ధిల్ల వేశపోయింది ఈ భౌతిక చారిత౦క అవస రాల కనుగుణ్యంగా పఠతిభావలతుల అనవరత పరియోగాల ఫలితంగా ముకృచ్చంద కవితా పంకిియ స్థిరపడింది

వైజ్ఞానిక శాస్త్రం మన నాగరక జీవనాన్ని తీర్చి దిద్దుతోంది ఆధునిక జీవనం బింబమైతే - ముకృచ్చంద కవితా (పక్రియ పిితిబిం బంగా సహజోన్మీలనమైఎది ఇది తరుపుష్ప న్యాయంగా కంమపరిణామ వికాసమేకాని యాదృచ్చికంకాదు ఆధునిక జీవితానికి వలెనే కవిత్వానికి కూడా స్వచ్చంద పవృత్తి యుగధర్శంగా సమారాధ్యమైంది సాంఘ్‌ కాద్యనేక వినూత్న పరిస్థితుల ప౦తిఫలంగానే కవితా స్వరుప స్వఖా వాలలో ఈ |కాంత దర్శనం సమ్మశుతిగా సంసిద్ధమైంది లా

సాహిత్యంలో ఒకశకి వంతమైన కంరధ్వనిఉద్భూతమై పరిసరా లను ప౦కంపింపచేసేసరికి _ నిస్తేజంగా పడివున్న కొండలూ కోనలూ ముళ్ళతుప్పలూ మోడుమోకలు ప్శితిధ్వనులతో నిండిపోతాయి ఆ (పతిధ్వనుల పోగులు మితిమోరి సాహిత్య కేతం ఊషర కే తంగా శ్రీణత పొ-దుతుంది కవితాక్షే తంలో ఈ పరిణామం మరీ స్పష్ట రేఖ లతో బయటపడ. తుఏది

ఈ “9మాదం పి%తిదశలోను సంభవిస్తూనే ఉంటుంది అప్పుడు తబ్బనిసరిగా క్షేతాంనికి వునశ్శక్ని చేకూర్చాలి కొత్తగొంతులు కొత్త ఫణితుల కోసం ధ్యానం చేయాలి వునస్పారభూతంగా మార్చాలి ఈ మహత్తర కార్యసాధనకోసమే స్వాతంత్య సముపొర్ణనానంతర ఆధునిక యుగంలో - కవితా సముద్ధరణ కవసరమైన వినూత్న శక్తి ప౦దాయి నిగా ఎవ్చేసిన నూత్న కవితా విశేషమే ముక్తచ్చంద పంకిియ లావాలా

లోవిద్దుం నాలాల వాలే | ఇల 990 0౧0 గ౧౫౦ 9౧0 2 6౭80౩ 8౭6 ౪7 0౧ స ౧0౧68౪ గర౦569 2గ౮0౧ 58౪6 5 2౧ ౮00౧ 16 8౧66896, ౧6౧౧౧800౧0 ౧6౪౦౧౦౦ [౧౪7౧౧69 59 6౧౦౪౭6 36006658 0 8 ॥ ఇం ఇళంలొం090 ౪౦69 ౧ 1656060095 ౮6౦౮6 ౧ [౧60 66 ౩8 0౧09౧౧౦౭ ౭౦౧869౧ -] 560 ౧6 96 0౧9౦౧౪౩ ౩8 9౫, 97 [0౧59 90660036 గ8౦6౦9 అట్టి అసిధారా వితానికి ముకృచ్చంద కవిత పూనుకోవడం ఈ యుగం గర్వించవలనిందే అది జఒళ హేలగా అలవోకగా జరిగే పనికాదు తికరణశుద్ధిగల పయోగం ఒక తీరని తపస్సు అక్షరగ తమైన గణాల పోహళింపు ద్వారా సిద్ధించే లయ కర్ష "పేయత స్వయంచలనశక్తి (ధార-శయ్య రితి వంటివి తొలగించడం వల్ల కవితకు భాసించే నహజశ్వ ముకచ్చందం ద్వారా నెసర్లిక మైంది మరింత అర్ధస్ఫూ ర్తీ అభివ్యక్తి శ క్రీ లభించాయి వాక్య నిర్మాణ లో శ్లిషత సహజంగా సిద్దించింది పదాల ఎన్ని కలో శ్రవిక్షి అపూర్వ స్వేచ్చ వుండడంవల జాచితీభంగానికి తావు లేకుండా పోయింది భావాన్ని పద్యపాదాలు ఛందస్సుపై పరచడంలో సంభవించే కనవనరపు మెలికలూ వులుముడూ వక౦త వ్యర్థ పదాల దురాకంిమణ వంటి దుర్తక్షణాలు సునాయాసంగా వె దొలగాయి. విశాల పిజా జీవితం నిత్య వ్యవహారరలో నైశిత్యదడ్ష్రతతో రాటుదేరిన జీవద్భాషకు అపరియత్నంగా ఆదరణ లభించింది సంభాషణా శై లికి సమాంతరమైన వాక్య నిర్మాణం ముక్తచ్చందానికి ప్రొణభూతమైంది దీనివల్ల కవితాఖభి వ్యక్తి అపూర్వ ఓజోగుణాన్ని సాధించుకుంది. ఆధునిక కవితకు అను భూతి ప్రాధాన్యత వహీంచింది ముక్తచ్భంద కవిత సాధించిన ఈ విజయా లవల్ల అకవిత్వ దుర్వాయువులు అవలీలగ వెదొలగాయి ర

లాలా నోయీచుంద కనికా న్వదనం భావాభావత్వం న్మిష్కమించింది కవిత్వంలో గుణాగుకాలు పొరక హృదయ నికషాపలంపై సద్యస్ఫూర్తి గా పరీక్షకు నిలవవలని వచ్చింది నిసర్గ సౌందర్యం

పూర్వ కవితా లక్షణమైన గణబద్ధ లయనుగాని నవీన కవిత్వం “పజంపొందించిన మా తాబద్ధలయను కాని ముక్తచ్భ్చుంద కవిత తొలగించు కుంది దీనివలన కవిత్వాన్ని సంగిత చర? లపై నడిఎంచే అంగవైక ల్యం నుంచి నిష్కృతి పొందింది సహజ సుందరాభివ్యక్షిలో స్వయం (వకాశత నందుకోగలిగింది పదాల కూర్చు ద్వారా నైసర్లికంగా భానించే భావలయను చేకూర్చుకొని ఎమోషనల్‌ రియాలిటీని అవిష్క రించుకోగలిగింది

ముకృచ్చంద స్వరూపంవల్ల కవి తన రచనను ఉత్తమ కవితా గుణంలో అటు జ్యోతిస్సీమల కితుకోవడమో లేదా శుష్క వాగాడంబ రంతో ఇటు అపక్వవచన స్థాయిలో పాతాళాలకు పతనం కావడమో-కాల హరణం లేకుండా తక్షణమే తేలిపోతుంది ఈ అంశంలో మాతం సంశయాలకు అన్న ష్టతకూ ఎన్నడూ తావుండదు ఇట్టి సదవకాళాలతో వురోగమిస్తన్న ముకచ్చంద కవితా మార్గంలో కవికి.పదాల ఎన్నికతో గాని సముచిత రీతితో కాని శబ్దాల పోహళింవుతో కొని _ నిమిత్తం 'లేదనుకోవడం శక్షివిహిను లాశ్రయించే భిమావలయమే

ముక్త్షచ్చంద కవితను శుద్ధ వచనం నుంచి వేర్పాటుచేసే అంత ర్దయాసము పేత స్వయంచలనశకి వుండితీరుతుంది సచల చాలన చణత్వం వుండి తీరుతుఎది అటు (పాచీన కాలవు పద్యం నుంచీ ఇటు నవీశ కాలఖు గీయం నుంచీ తనకు తానుగా విడివడిన ముక్త్షచ్చందం లాలా న

కవిత్వం కొలాతీశఠ కాంతిరేఖ పె రెండింటికీ పుట్టిన ఆరోగ్యకర శిశువుగా ఉత్తమ లక్షణాలను వార సత్వంగా స్వీకరించింది స్వయం వ్యక్తిత్వాన్ని అలవర్చుకుంది అధుసె కత్వానికి నిర్వచన మనదగిన స్వకీయ _ పాణదీప్తిని సర్వదా నిలువుకుంటున్నది వ్యక్తి సత్వ్తాన్నీ భావనా భాసురత్వాన్నీ పుంజు కుంటున్నడి సామాన్య పదాల సుంచి అసామాన్యార్థాలను పిండుకుం టున్నది సాధారణ నన్నివేశం నుంచి సార్వతింక విశ్వజనీనతను సాధి స్తున్నది

అధునిక కవిత అంకునే ముక్త్షచ్చంద కవితగా పిచలితమైంది దీనిని పాఠకుడు తన మదిలో ఎంత నెమ్మదిగా చదువుకుంటున్నా... ఆ కవితతో నిక్షిపమైన పదాల రసయోగం _ అతనికొక పూనకాన్ని కలి గిస్తుంది ఒక ఉదేకపూరిత కంరనాదాన్ని లోచెవిలో అనారతం పితి రుతింపచేస్తుంది చదువరి అ కవిత్వోద్వేగాని కాగికోలేక ఆ కవితా చేళాన్ని అణచుకో లేక గొంతెత్తి చదవవలసిన విదిత నన్ని వేశాన్న కలిగిస్తుంది మహాకవి శ్రీశ్రీ రచించిన _. కవితా ఓ కవితా అనే కావ్యాన్ని లో గొంతులో నింపాదిగా చదువుకోగళిగిన పారకుడ్నీ నే నింతవరకూ చూడ లెదు

( ఆంధ్రజ్యోతి దినపతిక జూలై లర్‌ ఆగప్షు న 076 )

శ స

లాలా

సవూజ పరిణావంం పై సాహిత్య (ప్రభావం

చిత్తశుద్ధి నిర్దిష్ట ధ్యేయమూ ఉన్న రచయిత ద్నాదావు ఒక నంస్థ వంటి వాడు అతని అవేశం అందుకొనేవారూ అతని ఆలోచనలను తమ మనసులపె ఒరఎడి సపెటుకునేవారూ ._ షారకులలో అసంఖ్యా

వ్‌ ళు

కంగా ఉ-టారు కొత్త తరానికి చెందిన యువీ మేధావులు అతని ప్రభావ పరిధిలోనికి వన్తూ వుంటారు ఈ సత్యాన్ని అనునరించి పరిశీ లిస్తే . అతనే ఒక అనభివ్యక విశ్వవిద్యాలయంగా మార్లని ర్దేశకుడవుతూ వుంటాడు

గత తరానికి చెందిన యుగప్పురుషుట మహాకవులూ అనాటి యువ కులపై ప౦సరించిన ప9భావాన్ని దృషలో ఉంచుకుంటే ఈ సత్యం బోధ పడుతుంది లు

ఎవం విధంగా తరంనుంచి తరానికి అనుభవాన్ని ఉల్సేకాన్నీ అందిపుచ్చుకోవడంలోనే సృజనాత్మకశక్తి అనుస్యూతంగా పెంపాందు లాటా

కవిత్వంొకాలాతీత కొంతిరేఖ తుంది జలపాతంలాగ ముందుకు దుముకుతూంటుంది నూత్న క్షేత్ర లలో పి వేళిస్తుంది ఇది ఒక నిరంతర జీవధార

అజ్ఞాత హృదయ రంగప్రవేశం చేస్తూ సాగుతూన్నపుడు- బాల్య హృదయ నిర్మలళ్వాల్నీ యౌవన హృదయ జిజ్ఞాసల్నీ సాహీతీ ఎపాసువులుగా తీరుస్తూంటుంది మేధా సంపదను ప౦బుద్ధం చేస్తుంది రచనా నైపుణ్యాన్ని ప౦వృద్ధం చేస్తంది రసా వేశాల నుద కిస్తుంది ఈ విధమైన కింయాత్మక (వతికియాత్మిక తేజశ్చ్యకం వ్యకులను సాహీతీ సృజనశక్తులుగా రూపొందిస్తుంది వ్యక్తుల సమూ హమే సమాజంగా అవగత మవుతుంది

సాహితీ ఎపాసువుల బృహత్‌ స్వరూపమే సాహిత్య ప౦పంచం ([పతిభావంతుని ప౦భావరళ్ళి వ్యకినుంచి పాంరంభమై మానవజాతి పరంగా విస్త్రత మవుతుంది సామాజిక అర్ధిక సంస్కృృతీరంగా లన్నింటా ఈ పభావం ప్రసరిస్తుంది సళ్ళలితాల నందిస్తుంది ఆంతరం గిఠ పరిణామం ద్వారా వ్యవస్థాగతమైన పరిణామాన్ని సాధిస్తుంది పరి ణామం సర్వతోముఖంగా *ఇనిర్వపాంచబడినపుడే విప్రవాత్మక మైన మార్చులు సంభవిస్తాయి పరస్పర విరుద్దశక్తుల విభిన్న స్వభావాలు అటుపోట్లతో పరిణామం కమానుగత వికాసం పొందనినాడు ఉద్ధ్యృత శక్తిగా విజృంభిస్తుంది తక్షణ పరిణామాన్ని సాహసవంతం గానూ హీంసాయుతంగానూ ఆపాదిస్తుంది భౌతిక స్వరూపం పై జరిగే విప్లవా నికి పీడితుల నిర్మాణాత్మక దవైతన్మం పాంతిపదికగా ఉండక తప్పుదు అ నిర్మాణ చైతన్యానికి సాహిత్య పభావం నేపథ్యంగా సంసిద్ధం కాస్‌ డమూ తప్పదు

వ్యక్తుల సామాజిక వరాల భావ విప్లవాన్ని ఆయత్త పరిచే చైతన్యం ఒంటరిగా సాహిత్య |పభావం వల్లనే కలుగుతుందని కోవడం ల.

సమౌజ వరిణామంపై సావాళ్యు ప్రభావం

సంపుర్ష సత్యం శానేరదు సమాజంలోని రాజకీయారి కాధ్యనేక స్థితిగతుల పరిపక్వత (పథాన భాగస్వామికత్వం వహిస్తుందని మరువ కూడదు సమాజపరంగా ఒక విశాల పంభావాన్ని నిర్వహీంచగలిగిన శక్తులలో రచయితలు [పముఖ స్థానంలో ఉ టారు కనుకనే - వారిని విశ్వ విద్యాలయంవంటి సంస్థలుగా పేర్కొనడం జరుగుతూంటుంది అజ్ఞాతం నుంచి జ్ఞాతానికి

సామాజిక పరిణాఎుంలో సత్ఫలితాలను సత్వరంగా అందు కుందుకు సామాజబికుల కర్మణ్యత్వం అవసరం వ్యక్తులు సామాజిక బాధ్యతలను నిర్వర్హించడమూ అవసరమే ఈ అవసరాలను సంఘటింప చయణ నికి సముచిత చైతన్యం పధానం ఈ శకి యుక్తులను రచయిత తాను ముందుగా తన హృదయ 'క్షేతుంలో "సంసిద్ధం చేసుకోఐాలి అంకే తనకు తాను ముందుగా తన అజ్ఞాత మానసిక లోకాలలో చిన్న దైనా క్లాన జ్యోతి వెరిగించుకోవాలి దాని కాంతులతో గవేషణ జర పాలి అ అన్వేషణలోనే అతని ఆలోచనలు క్జాత లోకాలకు అవిష్కృృత మవుతాయి వస్తుక్షాలితమై సారభూతాంశాలు లభిస్తాయి

అనిదఎ పూర్వమైన పారిశుధ్యాన్ని అందుకుంటాయి భావ నలో అపూర్వ తేజస్సును అభివ్యక్తిలో అనవద్యతనూ సాధించ గలుగు తాయి తద్వారా బ్దాతలో కాలను సృ ర్శించే అతన పిభావరళ్ళి విసృత పరిధుల నందుకుంటుంది విస్మ ఖక న్వప్నాలను జాగరిస్తుంది సమాజ (యే ర

మానవ సమాజం పట్లు అభిమానమూ మానవతా శక్తుల సమై క్యంపై అభినివేశమూ గలరచయిత తన మనోధర్మ "పేంరణగా బాధ్యత లాలా

కోవిక్వం కాలాతీత కౌంతిరేఖ సహించగలదు తనంతట తానుగా సామాజిక పరివర్ననకు దోహదం కలిగిస్తాడు తన సమాజంలో తానొక భాగస్వామి అయినా దరష్టగా లోకవృత్తాన్ని దర్శిస్తున్నపుడు _ 'క్షేశభరిత సమాజం తన 'ెదురు బదు చుగా నిలచినట్లు అనుభవం పొందుతాడు అట్టి సమాజాన్ని ప%తిబింబ (పపాయంగానైనా తన రచనలో చిత్రించక మ నడు ఉన్న స్థితిని చూపు తూనే పొందవలసిన గతినిసైతం పేంరేఎస్తాడు ఉత్తమ దర్శనం లేని రచయితకు ఉత్తమగతీ గమ్యమూ లభించవు

రచయిత (దష్ష అయినపుడు సామాజబికుల అజ్ఞానంపై అతని కాగహమేర్చడదు బిడ్డలపై తల్లికి ఉండే పేమవంటిదే ఉండితీరుతుంది బాల్య మనస్థితిలో కొట్టుకుంటున్న సమాజాన్ని చేరదీసి బోధించే మమకారం ఉంటుంది అట్టి మమకారాది అనుభూతులన ంచే ఉతమ కళా స్పర్శగల సాహిత్యం ఉద్భూత మవుతుంది అజ్ఞాన తిమిరంలో కొట్టు మిట్టాడుతున్న జాతికి వెలుగుబాట అ౦దించాలన్న థ్యేయం ఎర్చడుతుంది

సరిగ్గా యిలాంటి అభిమానం పుష్కలంగా తమ హృదయాల నిండా ఉన్నందువల్లనే _ లియో తాలస్తాయిగాని రవీం దుడుగాని గురజాడ గాని సామాజికులను పేంమతో ఆదరించి పరమాన్నాలను గోరు ముద్దలుగా తినిపించారు

ముఖ్యంగా మన గురజాడ మహాకవి శమాజూన్ని బాల్య 'వృద యునిగా పోల్చుకున్నారు కనుకనే అంత లాలిమితోనూ తన సాహి త్యాన్ని రూపొందించాడు ఎంతో మమకారంగల తిండి9 హృదయం ఉంకే తప్పు - పూర్ణమ్మ వంటి అద్భుత కావ్యం _ వాంియగ డాయన లాలా

సమాజ పరిణామంపై సాహిత్య స్రభావం

అందుకే గురజాడ మహాకవి అధునిక సాపొాత్యానికి పితృపాదులుగా సముచిత న్ధానం సంపాదించుకున్నారు

గురజాడ దర్శించిన సమాజం $ 0 వరకూ నిజాఎకి బాల్యదశ లోనే వుంది అందుకే ఆ దశలొ ఆయన రచించిన కవితలన్నీ బ్లాల హృదయాలకు పి%భావం కలిగించే రీతిలోనే విరచింపబడ్డాయి ఆయన స్వీకరించిన ముత్యాలసరం ఛంద స్వరూపం మొదలుకొని అభి వ్యక్తి కొరకెన్నిక చేసిన పదాల వరకూ నరళసుందర రీతికే దోహదం చేసాయి

మరొక్క విషయం కూడా ఆయనకు న్పష్టంగా తలును తన బోధనలను అందుకొని పెంపొందవలసినది.బాల్యం వీడని పాంరంభ యౌవనుల తరమేనని ఆనాడాయన పోల్పుకున్నాడు అ తరమే మరో పది పదిహేను సంవత్సరాలలో ఎర్వాంగీణ అధునికత్వం అందుకో గలదని అ్యకాంతదర్శి అంచనా చేసుకున్నాడు రచయిత - సృజనశక్తి

సామాజిక హృదయాన్న పేేరేఎంచ కలిగేది మౌలికంగా రచ యిత నృజనశక్తి అదే అంతరంగాలను వివశీభూతం చేసుంది వ్యక్తి హృదయ శక్షిగా రూపాంతరం చెందుతుంది తిరోగమన వాదుల బారి పడి గుడిసుళు పొందే మంది మనస్తత్వం నుంచి. కాపాడుతుంది జాతిని కదిలించడమూ నడిఎంచడమూ తన పాోథమిక అవనరంగా మౌలిక సృజన స్వీకరిస్తుంది వినూత్మ అక్షర లొ కాలను ఆయత్తపరు స్తుంది మనోలోకంలో పదర్శిస్తుంది సామాజిక ్మపబోధం ద్వారా జాతి చైతన్యాన్ని జాగృతం చేబ్తుంది (ఎ 00

కవిత్వరి కాలాతీత కాంతిరేఖ

ఇలాంటీ ఉత్తమాశయాలను సాధించాలంకు సృజనాత్మక రచన కాంతా సమ్మితంగానో సుహృత్‌ సమ్మితంగానో తన పహృాదయాన్ని అవిష్కరించుకోవాలి లేదూ కేవలబోధ _ బోరుకు పర్యాయ పదమే కర్మ వాదపు సుడిగుండంలో పడి కొట్టుకుపోకుండా జాతిని నెరాశ్య తిమిరాలనుంచి కాపాడి కియాళీలత పట్లు ఉత్తేజాన్ని కలిగించాలంకే- సృజనాత్మక రచన శోతప్యృాదయంలో స్థిరనివాస మేర్చరచుకో గల గాలి ఈ మన్నిక కళాత్మకత వల్లనే సిద్దిస్తుంది అప్పుడే సాపహాత్యం సమాజ పరివర్తనానికి దోహదకారి కాగలుగుతుంది

ఒక (పతిభావంతుడైన కవి భావనా స్వరూపంలో నిక్షేపించిన ఆదర్శలోకం _ సమాజ బాహ్య వాస్తవికతకు (పేరణాత్మక మవుతుంది సామాజిక పరివర్ననకు అవసరమైన అచరణను పోదిచేస్తుంది సామాజి కుల మానసిక స్టితితోటు అభిరుచి రూపమూ మార్పుపొందుతుంది సామాజికుల అభిరుచితోపాటు అభివ్యక్తి రితులూ మారుతాయి సంవిధా నంతోపాటు పబోధాత్మక రీతీ మార్పు పొ దుతుంది రీతి మారుతుందే తప్ప పంబోధం మాతరం సార్వకాలిక సమాజ కృత్యాంగా స్వీకృతం కాక తప్పదు

సాహీత్యం ప్రధ నంగా సృజనాత్మక కళా స్వర పమే కనక సాహీత్యం ద్వారా జరిగే పిబోధం ఉత్తమోపటేశంగానే వుంటుంది తద్వారానే ఎమౌజం _౧రంతరఎ మానసికంగా తన్నుతాను వునర్నిర్మించు కుంటూంటుంది వెడిపోయిన అంగ లను మరామ్మత్తు చేసుకుంటుంది లేదా పూర్తిగా వైదొలగి చు కుంటుంది ఈ ప౦ిలచర్యవల్లనే సమౌజ జీవితం వినూత్న సాంస్కృతిక స్థాయిని అందుకుంటుంది. సాంఘిక లాలా

సమాజ పరిణామంపై సావాత్య ప్రభావం

వాతావరణ పరిసరాలలో పా రిశుభధ్యాన్ని ఆపాదించుకుంటూ ముందుకు సాగుతుంది

ఆరవయో్యోో శతాబ్దికి అయత్తమవుతున్న ఆరంభకా' సమాజాన్ని గురజాడ మహాకవి దర్శించారు అదే సమౌజం గడచిన తొంభయి సం వత్సరాలలో ఎన్నో పరిణామాలందుకుంది చిరకాలంగా కొనసాగు తున్న ఫ్యూడల్‌ సామాజిక నీతినీ దాని కుటిల వర్మనాన్ని పరి మార్చుకో కలిగింది పస్తుత సమాజం అనేక సామాజికార్జిక రాజ కీయాది భిన్నశక్తుల పెనుగులాటతో కళవళపడుతోంది ఈ సంఘర్షణ గురజాడ కాలంలో ఇంత స్పష్ట రూపంలో దర్శనమిచ్చే అవకాశమే" దు అనాటికింకా చిన్నచిన్న జమీందారులు సైతం-మహా భూమండ లేశ్వరు లుగా తిరుగులేని ప౦శంస లందుకుంటున్నారు మొత్తం సమాజంపై వారి పభావం పిళ్నింపరానిదిగా కొనసాగుతోంది కాని నేడో.జమిం దారుల ప౦ిభావం అంతరించి రాజకీయ "పెత్తందారీ వర్గం సకల _పభా వా ఖా నెరవుతోంది అదే పాలకవర్గమై ఆ వర్గ్షభావాలే ఎహుజనుల భావాలుగా సాగిపోతున్నయి. వేరొక దిశగా అనేక సిద్ధాంతాలు తర్జన భర్జన పొందుతున్నాయి సంఘర్షణ స్థాయినీ అందుకుంటు న్నాయి ఈ సంఘర్షిణలో రాజకీయ సిద్ధాంత నంఘర్షణ సహజంగానే కీలక పాత) వహిస్తోంది అలాంటి మార్పులెన్నో స్ప్పంగానే ద్యోతక మవుతున్నాయి

[పబ్తుత సమాజ వ్యవస్థలో _ అస్తి త్వాణకీ రు పొందవలఎన అదర్శ స్వరూపాణకీ మధ్య సాగే ఘర్షణగ ఇది సహజమైనదే అంక స్టితికీ గతికి ముధ్యసాగే ఘర్షణ తన్న అన్యం కాదిది ఇది మన ససుజ గర్భంనుంచి ఉత్పన్నమవుతూన్నదే తప్ప _ ఎక్కడ్నించో వైదేశికంగా వస్తున్న గాలిదుమ రంకాదు లాలా

కవిత్వం కొలాతీత కాంతిరేల

ఇట్టి అస్టిమిత పరిస్థితుల్లో రచయిత తనకు తానుగా విధించు కొనే అదర్శం ఏమిటి? దాని గతి ఎలా ఉండాలి? అనే ప౦శ్నలు దాదాపు అందరినీ కలవర పర స్తున్నాయి సమాజ [1పమేయం

రచయితకు గల ప౦మేయం విశాల సమాజం పట్లనే ఐతే ఈ స్ప జ ఇ ఆలి న లే మాజం అనేది నిర్దిష్ట స్వరూపస్వభావాలులేని (బహ్మ పదార్ధం వంటిది కాదు కదా రచయిత సహజంగా మానవతా మూల్యాలనే తన ప౦ధాన లక్ష్యంగా స్వీకరిస్తాడు కనుక అత్యధిక సంఖ్యాకులెన నిర్ధన వర్గాలపై _అల్బ సంఖ్యాకులైన స్వలాభా'పేక్షా పరులు జరిపే పీడనపట్ల (పథాన పిమేయం శలిగివుంటాడు తన సహానుభూతిని కేం దీకరించు కుంటాడు అల్బ సంఖ్యాకులే రాజ్యాంగాన్ని. రక్షకభట వర్గాన్నీ ప౦ిచార సాధనాలనూ త్రమ హసగతం చేసుకుని వుంటారు _ సాంకేతి కంగా బలాఢ్య వర్గంగా రూపొంది వుంటారు దరిద్ర) శేంణులను బల హీనులుగా మార్చి తమ వఏీలుబడినీ పలుకుబడినీ కొనసాగిస్తారు అలాంటి పరిస్థితులలో కవి రచయితల సానుభూతి సహజంగా బల హీనుల పైనే ప౦నరించక తప్పుదు తమ స్వార్ధ సంకుచిత వర్గ పయో జనాలకోసం_విశాల లోళాన్ని పీడిసున్న ధనస్వామ్య వర్షాన్ని అభిశం సిలచకనూ తప్పదు

ఈ అభిశంస పరోక్షంగానో నిర్హిపంగానో సాగేది కాదు పీడిత వర్షంతో మమకారాన్ని భజించక తప్పదు రచయిత తనకు తానుగా సర్వ రంగాలలోనూ దోఎడీకి గురిచేయబడుతున్న బడుగు వర్షాలకు ప$ితినిధిగా కంరమెత్తి గర్జించక తప్పదు ఇదాసహజ పరిణామమేతప్ప తెచ్చికోలు వ్యవహారంకాదు కరి కండూతితో సాగించే లౌక్యమూకాదు లాలా

సమౌజ పరిణామలిపై సాహిత్య ప్రభావం ఐతే యిలా రచయిత తాడితవర్గానికి పా9తినిధ్యం వపొంచి కంరమెత్తితే _ సాహీత్యమంళతా రాజకీయ కలుషితమై పోతోందని సంప దాయ వాదులు గగ్గోలు పా౦రంభిస్తారు సర్వసాహత్యమూ వర్గాతీత రమణీయ పదార్ధింగా భాసించాలని తిరస్కరిస్తారు. ఇంత విశాల వర్ష భూమికలో తన ఉనికిని నిర్ధరించుకొన్న రచయిత నృజనా త్మక కళ ప౦కింయల ద్వారా తన హృదయాన్ని అవిష్కరించుకో వలసినపుడు _. ఎంకుచిత పాక్షిక పంయోజనాలకోసం పార్టిజాన్‌గొ గొంతెతవలసిన అవసరం వుందా? నేడు మన దేశంలో పీడితవర్ష పా9తినిధ్య మున్నదనుకుంటున్న - రాజకీయ పక్షాలే భిన్న భిన్న శకలాలుగా విడిపడి వున్నాయి ఇది ఒకటిన్నర దళాబ్దాలుగా పాడసూపవుతూన్న దేశీయస్థితి ఇట్టి దశలో రచయితలు స కుచితంగా ఎదోఒక రాజకీయ పార్టీవిధానాని'ే కట్టుబడి దాని విధానాలనే శీర్షించవలసిన స్దితిలో ఉండాలా? లేక మనిషిని మనిషి దోఎడీ చేసే వర్షరాజకీయాల విశాల పా9తిపదిక పై తన నృజన శకిని "కేదీింకరించాలా? _ అనే పఠిశ్నలు సహజం గానే సాహిత్య రంగాన్ని కలవత ఎక్టుడ తిప్పదు చిత శుద్ధిగల రచయితకు నేడు ఎదురు బదురుగా నిలచిన సామౌ జిక అరిష్టై అసంఖ్యాకాలే సామాజికుల అజ్ఞానమూ బాబాలు పూజూ రులు వురోహిత వర్షమూ సచష్నగా కలిగిస్తున్న మూఢవిశ్వాస పరం పరలూ సామాన్యుల పురోగతిని అరికడుతున్నాయి ప౦జానీకంలోగల నిరక్షరాస్యత సంపోదాయిక కర్మణద్ధాంతాన్ని బలపరుస్తోంది కొత్తగా వెలసిన మానవ దేవతలు పాలకవర్గాన్ని సంరక్షిస్తున్నాయి ఇలాంటి క్రీడులన్నీ వర్గదోలడీని సుస్థిర మొనర్చ క సల్చుతున్నాయి వర్గాలుగా గ్‌?

కవిత్వం కాలాతీత కాంతిరేఖ విడిపోయిన నేటిసమాజంలో మానవ పీడన అంతరించడానికి సమష్ట కింయాళీ త కాక వేరే విభూతి మార్లమేదో ఉందన్న భ%మలు కలిగించ బడుతున్నాయి దీనికి పాలకవర్లం బుద్ధిపూర్వకంగా దోహదం చేస్తుంది నిజాయితీ విశ్వాసమూ ఉండి కానేకాదు పరధన పరపా౦ణ పరదారా హరణోద్యోగులైన నేటి పాలకులకు దైవభక్సీ విశ్వాసమూ ఉన్నవంకేు అమాయకులు నిజమేననుకోవాలి రాజకీయంగా చెలామణీ కావడానిశ్తే నటన అత్యవసరమని వారికి తెలుసు

పస్తుత సాంస్కృతిక రంగంలో మ్రూలంగానూ పిగతివాద సాహిత్యంలో సూక్ష్మంగానూ నేటి నమాజాన్ని పాలిస్తున్న సకల కశ్మ లాలూ చిత్రించబడుతూనే ఉన్నాయి వాటి ప$ వేశమూ స్పష్టంగా సాక్షాత్కరిస్తున్న దనడంలో సలశయం లేదు విశాల పీడిత వర్ష సమైక్య సంభుటనకు [పాతి పదికలు సాహీత్యం ద్వారా అవిష్కు ఖతం కావడంలేదు వ్యక్తిగత అనుచర వర్గాన్ని పెంపొందించుకోవాలన్న రాజరిక ధీరోదాత్త నాయక లకష్‌ణాలఎ 1పఖ్యాత రచయితలలో మితి మోరి పోతున్నాయి అవినీతి అబద్ధమూ మోసమూ వంటివి పరాకాష్టకు చేరుకుంటున్నాయి సాలకవర్గ దుర్నీతులు

పాలకవర్లి దుర్నీతులు వ్యక్తిగతమైన హుందాతనాలు వక సిదాంతాలు దుర్తక్షణాలు వంటి వన్నీ నేటి పాలిత వర్ష బాహుళ్యంలో

థ్‌ ౧ గె వా తుకుపోయి బలపడుతున్నాయి వ[॥కమా ర్గాలు అరా ఛ్యాలవు తున్నాయి ఈ వెలక్షణ్యంతో వర్మ్వమాన చరిత) ఒక కొత్తమలుపు తిరి గింది సోమరితనమూ ధనార్జనా సులభ మార్గాన్వేషణ సార్వతి9క లక్ష గి

సమాజ పరిణామంపై సాహిత్య ప్రభావం జాలుగా ద్యోతకమవుతున్నాయి. ఒకడు పీడిత వర్గానికి వస్తుత చెందిన వాడైనా తానూ చేయగలిగినంత దోఎడీ చేయటానికి వెనుకాడ్డం లెదు 'పెగా పిస్తుత నీతిగా పరిగణిస్తున్నాడు సమాజంలో సపేరుకుంటున్న ఈ అరిష్టాలు మేధాహృదయంపై తమ దుష్టప౦భావాన్ని పంసరించక విదువడంు లేదు క్‌

ఇట్టి సందిగ్ధావస్థ లో నిర్దిష్ట శానస్త్రీయసామ్య వాద ఆదర్శాలు గల రచయి తల కర్తవ్య మేమిటి? అనైక్యం అభిప్రాయ వెవిధ్యం రచయిత లను శతుంకూటాలుగా విడదీస్తుంకు చూస్తూ ఊరుకోవడమేనా కర్శ్వవ్యం |

అందుకే అధునిక రచయితలంతా ఒక్కసారి ఆగి ఆలోచించాలి చిత శుదితోనూ హృదయ పారిశుధ్యంతోనూ అత్మ విమర్శ చేసుకో వాలి రలా టి పరీశా ఎమయానికి మన ఆధునిక సాపాత్యం చేరు కున్నదని విశ్వసిస్తున్న (దష్టలలో ఈ వ్యాసకర్త ఒకడు వున ఇలుగు జొ డ

అధునిక సాపొతీ జనకుడైన గురజాడ _ నవమానవీయ మహో ద్యమౌన్ని పారంభించాడు దానికోసమై అయన ఆధునిక సాపహొతీ స్వరూపొన్ని నిర్ణయించాడు ఆయన అందించిన వెలుగుజాడ గత తొమ్మిది దశాబ్దాలలోనూ ఎన్నో అంకురిత విజయాలను సాధించింది దారిలో సంభవించిన అపజయాలు లేకపోలేదు కనకనే మనం _ సాధించవలసిన విజయాల గురించి లింిశుద్ధిగా అంచనాలు వేసుకో వాలి ఆధునిక రచయితలంతా బాధ్యతతో వ్యవహరించి వక౦ిమార్గా లన్నిటినీ ఛిన్నాభిన్నం చేయాలి ఆగామి తరాలకు ఉత్తమ మార్షని రైశ కులం కొగలగాలి న.

ర

విత్వం కాలాతీఠ కాంతిరేఖ

ఇన్ని సంవత్సరాల అవిరళ కృషిలో సైతం మనజాతి ఇంకా పీడిత వర్గాల మూఢవిశ్వాసాల దుర్గమ దుర్గ ద్వార బంధాలను తట్ట వలసే ఉన్నదన్న [పాథమికావసరాన్ని మరచిపోకూడదు వస్త పరంగా విశాల పఠిజానీక స్థితి గతులను పరిశీలిస్తే ఈ సత్యం బోధ పడక మానదు శాస్త్రీయ సామ్యవాదులు సైతం _ మూకుమ్మడి అవ గాహనలకు లోనై అత్మాశ్ప్యయ ధోరణికి గురికావడం దురదృష్టమే

అశేష ఎడితవర్గం తమ ఎత్య నైమిత్తిక బాధా పరంపరల నుంచి విముక్తి సాధించడ నికి సమష్టీ కృషిపై అధారపడలేక పోతున్నారు ఇతరేతర సులభమార్షాల గోసాయి చిట్కాలను అన్వేషించే దురవస్థ నేటికి వెదొలగిపోలేదు ఈ సత్య సందర్శనానికి చిత్తదీప్తి ఎంతో అవసరం వ్యష్టి. సమష్టి

నందిగ్ధ యోచనా మారాల నర్వతా్యి సంసిద్ధమై వున్నాయి

విశాల వర్ష స్వభావంగల రచయితలు వర్త శతు? విమోచనం _ వ్యకి నిర్మూలనం ద్వారానే సాధ్యమని ఎలా పశబోధించగల.గుతున్నారో అర్ధంకాదు కవిత్వం విప్లవాత్మక వీరావేశంతో శివమెతడం ఆత్మ్మాశయ నైరాశ్యంకాక మరేమిటి? అనే ప౦శ్న ఉదయించడమేలేదు ఇలా విషమ పరిస్థితులు కళ వళ పడుతున్న ఈ అంతర్హశలో మనం జీవిస్తు న్నాం ఇట్టి స్థితిలోనే _ ఇరవై ఒకటో శతాబ్దం వచ్చి నున తలుపులు తోసుకుంటూ ప౦ వేశించడానికి సంసిద్ధంగా ఉందని మరచిపోళచూడదు

నమౌాజ వైతన్యమూ వర్గ వైతన్య్మమూగల సాహితి (దష్ట ఈ దశలో తన కంరస్వరాన్ని ఏ దిశగా ప౦ఏసరించాలన్న పం%శ్న సహ జంగానే కలవర "పెట్టక మానదు మన జాతిలో అత్యధిక సంఖ్యాకుల

నమాజు పరిణామం పై సావాత్య ప్రభావం బరువుల్ని కరువుల్ని దుర్భర యాతనల్ని తొలగించి మానవతా మూల్యాలతో లోకాన్ని మరింత వాసయోగ్యంగా వునర్నిర్మించే సత్వర మార్గాన్ని సమ్మగా అన్వేషించకనూ తప్పుదు విశాల లోకపు పీడనా రాహిత్యానికి మనయబుంతా స్థిరమైన బాధ్యత స్వీకఠించక తప్పదు మంది జనాల చైతన్యాన్ని కదిలించి ఆగ మిలోకానక్రీ కాలానికి సమాజాన్ని అయత్తం చేయలేని రచయిత (సస్తుత కాలంలో రచయిత కానేకాదు అక్షఠాల వర్తకుడో కుక్షిం భరుడో కాగలడు ఈ సత్యాన్ని జ్ఞాపకం చేసుకొని ముందుకు వురోగ మించక తప్పదు ప పపంచ మానవజాతి మన కన్నులముందే అపూర్వ విజయా అన్నో సాధిస్తోంది శాన్రీయంగా సాంకేతికంగా మునుపెన్నడూ ఎరు గని నూత్నలోకాలను స్వాధీన పరచుకుంటోంది మన శతాబ్దం వినూత్న సత్యాలనెన్నో సాధించింది చీకటికోనలలో సైతం మానవుడు గాఢ నిదునుంచి మేలుకొని జూలుదులిఎ గర్జిస్తున్నాడు లోకమంతా యభాతథంగా తమ స్వాధీనహక్కు భు క్తింలో సాగాలనుకొనె సాృమౌజ్యవాద నీతికి కాలం చెల్లింది ఈ యథార్థాలను గమనిస్తూనే కొందరు మేధ వులు తిరోగమన వాదులుగా తయారవడం ఆశ్చర్యం కలిగిస్తుంది ప౦పంచ మౌనవ చరిత) ప్కతి రచయిత ముందుకూవచ్చి ఎలచి భవిష్యత్తుకు ఏది దారి అని పిళ్నిస్తోంది సావధాన చిత్తంతో మనమంతా ముందుదారి వెతుకఠ తప్పుదు వురోగమించకనూ తప దు మనం కదలక పోయినా లోకి౦ తన దారినది ముందుకు సాగిపోతుంది చదర య్య లగ ధాల్న] (భారతి మే ప 1 వం శిఏ గిం " (8వ స్త 1 రి తాడ్‌ 0 0

అగావిం శతాబ్దానికి సాహిత్య వురోగవంనం

మన ఆధుణంక సాహీత్యం ఇరవయ్యో శతాబ్దపు చరమసంధ్యకు చేరుకుంది గురజాడ మహాకవి పితృపాదులుగా పరిఢవిల్లిన ఆధునిక సాహీత్యం రెండు దశాబ్దాలలోపుగా ఇరవె ఒకటో శతాబ్దానికి చేరుకో బోతోంది ఆధునిక శబ్దార్హులైన ఇప్పటి సాహితీపరుల తరం జక విళిష్ట నంధియుగంలో జీవిసోందని అర్థం డబ్భ్బయేళ్ళ వారసత్త్వాన్ని రక్ష్తనిష్టం చేసుకొని ఆగామి తరాలకు వినూత్న సత్సంప౦ిదాయాలను అందించే బాధ్యతకు గురైవుంది

(పస్తుత మా యుగసంధిలో ఆలజడీ అసంళృ్ళష్తీ పుిధాన లక్ష ణాలుగా ద్యోతక మవుతున్నాయి. ఆవేశమూ ఆందోళనా విపరీతంగా "పేపేగుతున్నాయి. పశాంతీ పరితృఎన్న మృగ్యమవుతున్నాయి. అందు వల్లనే సామాజిక జీవితంలో వలెనే సాహిత్య జీవితంలో కూడ పయో గశాలిత జీవలక్ష్రణంగా మారింది గతానుగతిక సం[(పదాయ అవలంబకుల వల్ల అస్తిత్వ లోగల వ్యవస్థ భ్యదత పొందుతూ వుంటుంది _పయోగ ళల

ఆగామి శతాన్ధానికి సావాత్య పురోగమనం

కాలురవల్లనే వ్యవస్థ సర్వతోముఖ పురోగమ్‌నం అందుకుంటుంది ఈ సత్యమే సాహీత్యరంగంలోనూ స్థిరపడింది

ఇలాంటి విలకణాలన్నిటినీ చాలామంది మేధావులు చాలా కాలంగా పోల్చుకుంటూనే ఉన్నారు తమకు తోచిన పరిష్కారమార్గా లను పంయోగిస్తూనే ఉన్నారు కొత్తగా విచిత్రంగా ఉండడమే థ్యేయ మనుకొని కొందరు రచయితలు వైయక్తికరీతుల నారాధిస్తున్నారు బాధ్యతా రహితమైన వింతరీతులు పెపె మెరుగులుగా తాత్కాలికంగా మోజు కలిగినూనూ ఉన్నాయి గతాను గతికంగా సాగిపోతున్న వ్యవస్థ తాలూకు పుట్టక్రీట్లుమార్చని పె మెరుగులు అసలు సమస్య నెలా పరిష్కరించగలవు?

పూర్వం ఎన్నడూ ఎరగనంత తీ వతతో మనకాలం ఉప్పెన వర దలా పోకెతిపోతోంది సామాజికంగానూ వైయ కిఠంగానూ మన కళ్ళముందే ఎంతో “వేగంగా నిరంతర పరిణామాలు జరిగిపోతున్నాయి అనిశ్చితస్థితీ అవ్యవస్థా సర్వరంగాలను ఊం వేస్తోంది విలువలన్నీ కారు మారవుతున్నాయి. నిశ్చల గమ్యాలు మసకబారుతున్నాయి. సనాతన ప్రమాణాలు వీగిపోయాయి. నూత్న ప్రమాణాలు స్థిరపడలేదు ఇలాంటి సందిగ్ధా వస్థలో కవులూ రచయితలూ నిర్దిష్ట పథగాములుకాలేరు నిశ్చల గమ్యాలను ఎన్నుకో లేరు పతి సాహితీ పరుడూ ఎవడి లక్ష్యాన్ని వాడే ఎన్నుకోక తప్పడం లేదు. ఉదీయమాన జలరాశులలో ఏకాకి పక్తియ ఐం సాగించక తప్పడంలేదు

కనుకనే ఆధునిక కవి...వర్తులాకాశ చాపంలో పల్లటీలు కొ్టై పావురాయి వలె ఒంటరిగా వెదుకులాడు తున్నాడు అతను చితశుద్తి గలవాడైతే ఇంకా ఒక గమ్యం దొరకలేదని అంగీకరిస్తాడు దిగి “రాప్‌ లా

కవిత్వం కాలాతీత కాంతిరేథ డానికీ కాలూనడానికీ గట్టి పొడినేల కనిపించలేదని లారెన్సు చెప్పిన భావం వర్త్మనూన మేధావుః సందిగ్ధావస్థను సరిగ్గానే పట్టి చూపుతుంది సాహితీవేత్తలలో నిజాయితీపరులు అన్నపుడే సమస్య ఎదురవుతోంది ప౦తీ కవీ రచయితా తన విశ్వాసాల ననుసరించీ తన పివర్నన ననుస రించీ కాను చిత్తశుద్ధి గలవాడిననే విశ్వసిస్తాడు విశ్వజనీనమైన చుట్టు చూపు తనకే ఉన్నట్టూ నమ్ముతాడు సామాజిక సద్వర్ననా సమ్యగవ గాహనా తన కొక్కడికే ఉన్నట్లు కుండబఏద్దలు కొడతాడు కాని ఈ కాలంలో [బతుకుతున్న పరతికవీ ప౦తి రచయితా సమగ౦ంగా ఆధునిక చేతన అలవర్చుకున్నవాడేనా? అధునిక్ష శాస్త్రీయ దర్శనం కలవాడేనా? అని పిళ్నించుకున్నపుడు సమాధానం సంతృప్తి కలిగించదు _పతివాడూ తన విశ్వాసాలను తన దర్శనం తలమిాదనే మోప్పతున్నాడు వ్యక్తిగత ఊహాపోహల పరిధిలోనే ఆలోచిస్తున్నాడు తాత్స్విక సిద్ధా.తాలనే అ గపీరిలో నిలుపుకుంటున్నాడు అన భవాన్ని మించిన ఆశయాఅతో ఊగిపోతున్నాడు సామాజిక జీవిగా తన అను భూతులను ఫల పదం చేసుకోవడం మాని వ్యక్తిగత స్వేచ్చా వాదాన్ని ఆరాధిస్తున్నాడు పాశ్చాత్య దేశాలలో నిన్ననే కాలదోషం పట్టిన సిద్ధాం తాలను నేడు తనకు వేగుచుక్కలనుకొని భగిమిస్తన్నాడు వైజ్ఞానికశాస్తు అభాసల్ని వా దోడుగా పిల్చుకుంటున్నాడు దెయ్యాల భూతాలకాకమ్మ కథలకు కొత్త శాస్త్రీయ దృక్పధంతో వ్యాఖ్యానిస్తున్నట్టు వంచనా శిల్పాన్ని ఆరాధిస్తున్నాడు అందుకే 8 యుగం సకల కల్లోల లకూ ఆకరపువుతోంది మాక్సిమ్‌గోర్కీ రోమారోలా జాక్‌లండన్‌ థామస్‌మేన్‌ సేమ్‌ చంద్‌ వంటి మహారచియితలు ఈ శతాబ్దపు తొలి అర్ధభాగం లోపలే య!

అగామి ళతాన్దానికి సాపాత్యపురోగమనం

లనే జీవితాంతం పరిపోషించు కున్నారు [పయోగం కోనమని నేల విడిచిన సాము చేయలేదు రాజకీయంగా గాని సాంఘీకంగా గాని అ మహారచయితలు ఆదినుంచీ నిశ్చ పతాకలు గానే భాసించారు సృజనాత్మక కళాకారులుగా వారంతో జీవన వైవిధ్యాన్ని పదర్శిం చారు మవాత్తర విశ్వరూపాన్ని సాక్షాత్కరింప చేసుకున్నారు గంభీర మానవ హృదయ జలధిని మథించారు

గోర్కీనే ఉదాహరణగాతీసుక ౦కే-_ మొట్టమొదటి కథ చెల్కాష్‌ వా?సిన చేత్తోనే ఒక మానవుని జననం రచించాడు మకార్‌భుధా రచి చిన చేత్తోనే ఇరవై అరుగురు మగాళ్ళూ-ఒక అమ్మాయి అనే వివా దాస్పద కధాఎక రచించాడు మాల్వా వంటి శృంగార "పేంమకథ రచిం చిన గోర్కీయే అమ్మ అనే మహత్తర విప్లవాత్మక నవలనూ రచిం చాడు ఈ రచనలలో ఏది పరిశీలించినా వ౦ధానఆరాధ్య దేవత మాన వత్వాన్ని విస్మరించలేదని స్ప్వమే మానవుని నృజనాత్మక ఆత్మ విశ్వా సాల తలలపై - దైవమాహాత్మ్యాలనో మంత్రతంతా9ది అతీం్యదియ శకులనో భూత (పేఠాది విషకుల లనో బీభత్సభారాలుగా మోవ లేదు

బాధామయ వర్తమాన జీవితం పట్ల విరక్తి నికాళ అనుర క్తినీ మూఢకర్మ సిద్ధాంతాల పలాయన వా”లను కాక కర్తవ్య పాలననీ పురుషకారాన్నీ మానవ కూటాల మధ్య వేర్పాటును కాక సంలీనతనీ సాధించడానికే యావత్తు సాహత్యాన్నీ గోర్కీ అంకితం. చేశాడు సిటుబడి దారుల వాంఛితార్థాలను నెరవేర్చడం ద్వారా తన వ్యక్తిగత దం ద్యాన్ని బాపుకుందు కెన్నడూ ప్రయత్నించలేదు గోర్కీ వంటి మహనీయుల సాహీత్యం అవకాశ వాదఛతుంగా ఎన్నడూ వినియోగింప బడలేదు కుహనా సిద్ధాంతాల కుక్షింభరత్వానికి దిగజారలేదు రచ యితగా మేధావిగా యోచనాళీలిగా మాక్సిం గోర్కీ పరిపూర్ణి మాన న ననన

కవిత్వం కాళాతిత కాంతిరెఖ వతా వాదిగా శాశ్వత యశస్సు అందుకో గలిగాడు అతను స్వీకరించిన ఇతివృత్తాలు శృంగార పరమైన వైన విప్లవాత్మకాలైనా - అట్టడుగు అధిష్టానం మానవీయ దర్శనమే కాని మన దేశంలోని రచయితలలో కొందరు పాశ్చాత్య దేశాల ఉన్నత కాంతి రేఖలను ఆదర్శంగా స్వీళరించడంమాని నిమ్న తిమిరరేఖల ప్రభావంలో కొట్టుకుపోతున్నారు పారకుల నీచాభిరుచులను పొది చేయడం ద్వారా తమ పబ్బం గడుపుకుందుకే (యత్నిస్తున్నారు పారకులు సైతం రచయితపై ఎన్నో విధినిషేధాలను కేం దీకరిసున్నారు ముపష్ఫృయ్యేళ్ళ (కితం కొడవటిగంటి కుటుంబగావు పచ్చకాగితం అనే ఒక కథ రచించారు మధ్య రగతి యువతి ఆర్జికంగా నిస్సహాయ స్ధితిలో ఉంటుంది తన మనోభావాలనూ శృంగార పిపొసనూ అరి కట్టుకో లేక ఊగిపోతూ ఉంటుంది ఆ బలహీనతను ఆసరాగా తీసు కున్ని యువకుడు ఆమెను మోహిఐచి అవకాశం చిక్కగానే అమెని అనుభవిస్తాడు ఒక నూరు రూపా యల కాగితం ఆమె చేతిలో పెట్టి వెళ్ళి పోతాడు అమె తొ్మాటుపాటు నుంచి తేరకోకముందే ఇదంతా జరుగు తుంది చేతిలో కాగితం కొంతలో కొంత ఆమెను నంతోషపరచకపోదు ఈ కథను చదివిన కొందరు వీరాభ్యుదయ వాదులు కుటుంబరావుపె విమర్శల సాయుధ దాడి పా9రంభించారు మధ్యతరగతి నీతుల ఊగిన లాటలో యథార్థ పరిస్థితుల నా బుద్ధిమంతులు అవగాహన చేసుకో లేదు అభ్యుదయ సాహిత్యంలొ శృంగారమూ రతీ వంటివన్నీ నిషిద్ధి వస్తువులని పాపం వారికి తిరుగులేని విశ్వాసం ఒక యువతి తీరని కోరి కలను పచ్చకాగితం ద్వారా కుటుంబరావు పరిష్కరించ పూనుకున్నా్నా రని వారి ఆరోపణ అంకు ఇతివృత్తం పట్టనే కొన్ని విధినిషధాలతో ఈ దాడి వొ రంభమైనట్తు అర్ధమవుతుంది మానవీయ దర్శన చిితింప బడిన రీతి ఈ అసమగి దర్శనులచే విస్మరింపబడింది పరిధానంగా 06

పరిగణన కెక్కవలసిన రచయిత పితిభ నిర్హడ్యం చేయబడింది. కథ నంలో పగిదర్శితమైన ఉపజ్డ తిరస్మరింపబడింది అభ్యుదయ సాహీిత్యకారుడికి ఫలానా యితివృత్తమే న్వీకార

యోగ్యం అనే కొండ గుర్తు లింకా చెరిగిపోలేదు అధునిక శోంతియ విమర్శకుల బండబాదుళ్ళూ వెలనిపోలేదు ఇలాంటి అరిష్టాలవల్ల ఇప్ప టికేమన సాహిత్యంలో జఒరిగొమ్ము ఏర్పడింది ఇతివుత్తానికి అతి వేల [పాముఖ్యత యివ్వబడింది ఎంత ఉత్తమ ఇతివృతమైనా అపంతిభుడి చేతిలో పడిందంకే నిమిషంలో విషతుల్మమైపోతుంది కనక ఇతివృత్త మొక్కకు ఎర్వసమ్మగం కాబోదు అభ్యుదయ కథారచనకు కొన్ని ఇతి వృత్తాలు మాతిమే పనికివస్తాయని చెప్పే శాస్త్రకారులు కళామర్శజ్ఞులు కారు ఏ ఇతివృత్తం స్వీకరించి రచన చేసినా జీవితం పట్ల గాఢతర మమతాభిమౌనాలు [పదర్శించలగలవాడే ఉ త్త మరచయిత కర్మణ్యత్వం పట్ల ఆశాపూరిత అనురక్షిని పారక హృదయంలో [పొది శియగలవాడే ఉత్తమ దార్శనికుడు

జీవితంలోనూ సాహిత్యంలోనూ సనాతన భఛాందనక్వాలను వైదొల గంచుకుగ్నామని గర్నిస్తున్న మనతరం నవీన ఛాందసాల్నీ నేత కునుమాల్నీ ఆరాధిస్తూ మురిసిపోతున్నామా అనే సంశయం కలుగుతూ ఉంటుంది జేయి చాపితే అంజేటంత చేరువలో ఇరవై ఒకటో శతాబ్దం నిడీది చేసివుంది. ఇట్టి పరీక్షా సమయంలో కూడ మూఢ విశ్వాసాలు శేష పిశ్నలుగా మిగిలిపోవడం మిక్కిలి శోచనీయమే కాగలదు

డబ్బయ్యేళ్ళ కిితమే అధునిక కవితాచేతనకు ఎతృపాదులైన గుర జాడ మహాకవి ప౦భాత గితాలకు శ్రీకారం చుట్టారు యుగవాణి విని పంచారు జాతి జాగృతికి దోహదం చేళారు ఐతే తదాదిగా జాతి అందు కొన్న జాగృతి సమగ%్శితరమే అయివుంటే ఈ శతాబ్దం సర్వతో ముఖంగా పురోగమించి వుండవలసిందే అలా జరగటేదు. ర౨డడు ల.

7

కవిత్వం కొలాతీత కాంతిరేఖ గులు ముందుకీ మూడు బారలు వెనకి తచ్చాడింది ఎందుకింత గుడి సుళ్ళు పొందిందో _ పరిశీలించుకోవలసిన యధార్థ స్థితి మన కనుల ముందుంది _

మయొకొవిస్కీ గర్జియా లోర్కా ప౦ిభృతి ఆధునిక పాశ్చాత్య కవులతో పోల్చదగిన అధునిక కవులెందరో తెలుగుభాషలో ఉద్భవిం చారు కాని గోర్కీ రోమారోలా వంటి సమగందర్శనులగు రచయిత లింకా పుట్టవల సేవుంది రెండు దళాబ్దాలలోవుగా ముగిసిపోతున్న ఈ శతాబ్దపు చరమ నంధ్యలో అలాంటి మహారచయితలు అవతరించగలరనే అశ ఆరోగ్యకరమే ఎంతవరకూ సాధ్యమో వేచి చూడవలసిందే

ఈ శకాబ్దవు అంగ్ల సాహిత్యాన్ని పిభావితం చేసిన వారిలో డి హెచ్‌ లారెన్సు ఒకడు అతనొక సందర్భంలో యిలా అన్నాడు ఉజ్తద్రియ్ర మానమవుతున్న పిభాత కంరంలో ఒక వినూత్న గీతాన్ని నింపగలిగే కలికి పాటలకోయిల ఒక్కటీ కనిఎంచడంలేదు అని అతను నిరాశాహృదయుడే సందేహం లేదు కాని అతని నైరాశ్యం బొత్తిగా కొట్టి పారవేయవలనింది కాదు ఉషస్సుందర కవితా పవమానాల్ని వీచినా మనజాతి గృహోపవనంలో జీవత్‌ చలన౦ కదలబారవలసేవుంది సుషుప్తి పూర్తిగా వైదొలగ వలసేవుంది జీవన సమస్యలను మంత తం తాంల అంధ విశ్వాసాలతో గాక శాస్త్రీయ అవగాహనతో పరిష్కరించు కంటూ వురోగమించవలసే వుంది

ఆగామి నవ శతాబ్దారంభానికెనా ఏదో ఒక కలకూజితం అమృత విహంగమె సాక్షాత్క్మరించవలసేవుంది ఆగమించే సుందరోజ్జ్వల ఉషస్వినికి స్వాగతగీత మందించవలసిన సమయం ఆసన్న మవుత్‌ ౦ది కలకూజి తాలు సంనిద్ధం కావాలేగాని _ చప్పున ఆస్వాదించడానికి రసపివాన సిద్దంగానే ఉంటుంది అందుకే మనకాలం వేగిర పడుతొంది

( భారతి ___ మార్చి 082 ్సి 08

కాలదోషాల నుంచి కవిత్వాన్ని కాపాడండి

కవిత్వం దేశకాల సాంఘీక పరిస్థితులతో నిమిత్తం లేకుండా శూన్యంలొ వేంలాడే బ్రహ్మ పదార్ధంకాదు సూటిగా చెప్పాలంకే.. దేశకాల పరిస్థితులకూ కవిత్వానికి ఖావన మయమైన _బింబ పంతిబింబ సంబంధం ఉంటుంది

అలా అని దేశకాలాదు లన్నిటినీ పరిశీలనాత్మక శీలంతో కవి త్వం పితిబింబిస్తుందని అర్ధం కాదు ఆపని ఇతిపొసాదులు వురా శాలు నవలలవంటి ఆధునిక (పకియవమూా [6 ౦౧ చేసాయి కవి త్వం తత్కాలీనమైన భావానుభావ జన్యమైన అనుభూతులతోన్తూ ఉఊహాపోహలతోనూ సార్వతిక అవేశాలతోనూ మాఠతిమే. నిమిత్తం -పటుకుంటుంది

రు

కవిత్వం సర్వోత్తమమైన కళా స్వరూపంశా గగ65 శీ గ0గ4 పరిగణింపబడటానికి కారణం అందలి భావానుభావ రసవ్యంజనా వె ( వె ఠి

కవిత్వం కాలాతీత కాంతిరేఖ రులతో [శోతృపృాదయంలో లేదా పరితృహృదయంలో చిరంతన ముద౦ కలిగిస్తుంది కనకనే అంక కవిత్వం చితదీప్తినీ అఆనంద్యపాప్తినీ కలిగిసూ అతని మనోమందిరంలో స్టిరనివాన మేర్చరచుకొని ఉత్తమ మానవతామూర్తిగ్రా అతన్ని మలచడానికీ కర్వవ్యతా విమూఢత్వంలో సుగమ రేఖలు తీర్చడానికి మాత౦మే ఉపకరిస్తుంది

ఎందరు ఎన్నివిధాల చెబ్బనా కవిత్వానికుండే పరమ పంియోజన మిదే కవిత్వానికి సాంఘిక వంయోజనంతో ప౦మేయం లేదనీ రసజ్ఞ డైన వ్యకి తప్ప సంఘ పియోజనంతో నిమిత్తం ఉండనక్కరలేదనీ వాదించే సనాతనుల దెంత (హన్సదృష్టో _ కవిత్వమే నర్వ సమన్యలకి పరిష్కార మహాక్రుతువు కాగలదనీ అదే సర్వశక్తి ప్రదాత అనీ వాదించే వారిది కూడా అంతే కురవచూవు ఈ రెండు వాదాలూ సత్యానికి రెండు చివరి కొసలు రెండూ జరుగ్‌ మ్ములే రెండూ అర్ధ రహితాలే కనక తిరస్కరణీయాలే

క్షు మానవజాతి పురోగతిలో మనోవికసనం యాదృచ్చికంగా ఎంభ వించినది కాదు ఆకన్మికంగా పొడసూఎనదీ కాదు పా9ధమిక దశలొ హస్తాన్ని నునిశితమైన పరికరంగా రూపొందించుకో వడానికి ఎంతో పరి జామ చరిత) గడిచింది అలాగే సంగీతానికి వరవళించే చెవీ నౌంద ర్యాకృతికి మెరిసే కన్నూ వగైకా సంచేందింయాల వైశిత్యాన్ని సాధిం చిన మానవుడు ఆనందాసుభవాన్ని స్వాధీనం చేసుకుందుకు ఎంతో క౦మపఠిణామం కావలని వచ్చింది (మార్చు, ఇలా సాధించబడిన మానవతా శకులు నిసర్గమైనవీ అనుషంగికమైనవీ కూడా అయినా సమ కృషిలో ఈ శకులు పెంపొందడం విస్మరించవలసింది కాదు ళు అటి (౮

కొలదోషాల నుంచి కవిత్వాన్ని కాపాడండి మౌనవుని పంచేందిగయాలకు అధిష్రానమైన మనోమండలం అనుభవజ్ఞానంనుంచి నంస్మరణ పొందుతూ సునిశితం కాజొచ్చింది అందుకే కారల్‌ మార్క్‌ ఇలా అంటాడు “ంచేందిియ డ్దాన నము పార్షనే శనేట్‌ వరకూ సాగిన సమస్త స్రిపంచ చర్మితా సాధించిన [పథధానళ ర్యం కేవలం దైనందినావసరాల పరిమితిలో మా్యతమే- ఇం్యదియ జ్దానం స్థిరపడి ఉంకే_దానికి చాలా సంకుచితమైన అర్ధర్నా మాత)మే మిగిలేది ఆకలిగొన్న మానవునికి మనసులో స్ఫురించేది మౌానవాహారస్వరు పం కాటు అతనికి ఆహారం గురించిన ఆరూప భావాల సారాంశం మాత౦మే మిగులుతుంది 7౧640౧8 0౧0౦ ౧9 ౪656గ565 9 ౧6౪0౦౧0 గ౧6 9౧ 8 ౧5౨౦౪7౦ 1౧6౪0 6౮౪౧ ౦౧౦౪ 58౧969 ౧ ఆ4(50/70 6646౪7 ౧ 86- 08 ౧6౦౮౩ ౧8౪6 0౧ ౪౭౩ ౧8 0౪/౧౧౭౭౧ ౧౮ "0 గ65 4 ౪7౧౪ ౧౫4౧ ౧9 ౧౮౧౧౭౧ 0 ౧౧౦ 1006 6065౧0 6౫5 0౧౪ ఈ౭805 86 85580106 28 శ4ం046 ౧889 4 ఎంచేంద్రియాల ద్వారా న్వీకృతమైన సమన్త అనుభవసారాన్నీ అన భూతుల వాననల సర్వనమా వోరాన్నీ భద౦ిపరచుకొన్న మానవుని మనస్సులో కవిత్వానికి ఉండేటంతటి ప౦త్యతు సంబంధఎ మరేయితర లలితకళకూ ఉండదు కవిత్సాలు కేవలం మాటలతో కట్టిన కోటలే లయినొ - క కోటలలోనే ఎన్నో అనుభూతులు అనుభవాలు వర్దాది గుణాలు గల వస్తువులు ఆవేశాలు వంటివి సాంకేతికంగా నిమం తణమై ఉంటాయి. పదాల పోహళింపులో ఒళ అపూర్వ ఓజస్సు సమకూర్చ బడడం వల = కవిత్వానికి అంతశక్సి లభిస్తూ వచ్చింది ఒక కవి స్వాత్మక యీతిబాధలతో అత్మాశ్యయ 540 66 ౪6 ధోరణిలో హృదయా నుభూతుల సమ్మేళనంగా ఒక కావ్యం రాసినా

కవిక్వం కాలాతీత కాంతిరేఖ వ న ఆది పరితకు చేరేసరికి ఆ చితించబడిన భావాలు పారకుని స్వీయాను భూతులుగా మారిపోయే ఐందరజాలికశక్తి కవిత్వానికి ఉంటుంది వకృవ్యమైన అంశాలలో నైశిత్యవూూ అనుభూతి చిత్రణలో విశ్వజనీనతా రచనలో నైపుణృమూ అవసదాలన్నది పొ%ధమిక విషయమే పారకుని మనోమందిర౦లొ గుఎంగానూ నిశ్శబ్దంగానూ దాగివున్న కంరాలు మేల్కొని అతణ'కే వింఎస్తున్న అనుభవం కలుగుతుంది కవిత్వంలో "కేవల స్వాత్మకత (ఆత్మాశ్ర్యియ=క560 96 ౪ కాని కేవల పరాత్మికత (వస్త్వాశ్యయ=౦0 66 ౪8 ) కాని విడివిడిగా ఉ డటానికి వీల్తేని స్థితి ఏర్పడుతుంది దానికి కారణం సామాజిక ల అంతశై ఇతన్యమంతా ఒకే కాలవీచికి అర్జ౦మై ఉంటుంది దీనినే కిష్ణఫర్‌ కాడ్వెల్‌ యిలా అంటాడు గగ|ం౧గ 262 608607 6920౧0 ౧6 5 69౧౦ 0౧8 9౫09 6౧063 8506 ౧6909 6౧0690 694 ౪? ౪90౧౩౧64 ౧6౭ ౪ ౧5806 160 కవిత్వాణకీ పొరకుడికీ మధ్య అంతరాలులేని అవిన భావ సం బంధం ఏర్పడుతుంది దానికి కారణమిదని శాడ్నెల్టే వివరిస్తాడు మానవ చైతన్యం సమాజ సంపర్క్మంతో రూపొందుతుంది నమాజ సంపర్కం అంకే మూక ేక్ష గంపువల్ల కలిగేది మాతం కాదు మూక చిత్త వృత్తిని సహజాతాలే పాలిస్తాయి ఇక్కడ సాంఘిక సంపర్కం అనేది ఆర్ధిక ఉత్పత్తిలో ఏర్పడిన కేవల వైతన్యంతో ఖచ్చితమైన సంబంధం కలదేనని అర్ధం ఠి ౧౦0౧50 ౦౪5౧655 5 ౧600600 ౦ ౭559062 0౧ ౧౦ ౦ ౧6 6 8590 0౭ 0౧౪౧6౧ 9 ౧౦డే266 0౪7 ౧9 ౧౦8 ౨6 0 155062 0౧ ౦ 900౧0౧ 6౧ ౦646 0౧౫౦౧ గర 2 66 ౧ 8656 ౪ 0౪7 ౦0౧950 0౮6౮95౧999 045060 06806204 0౧ ౦ ౧6 ౧౦౧౦6 గ ౧౧౦5 క889 - 144 ౪650౧ &గింం ౪ లారా లాలా

కాలదొషాల నుంచి కవిశ్వాన్ని కాపాడండి ఈ అనుస్యూత భావధార ఆధునిక యుగంలో తరం నుంచి తరానికేకాక మనసు నుంచి మనసుకి పవహ్‌సోంది క ఈ కాలంలో జీవిస్తున్నందుకు నిజంగా మనమందరం గర్వ పడవలసిందే (మనం అనే మాట నేనూ నాపారకులూ అనే పరిమితార్ధం లోనే) మానవ చరిత్రలో కనివిని ఎరిగనంతటి విశాల విశ్వంలో సగర్వ వొరుడిగా జీవించేహక్కు ఆధునక మానవుని అద్బష్టం నేటి మానవుని పంపంచం ఎంత విశాలమైందో అతని మనస్సు కూడా అంత విశాల చెందే కనకే నేటి పంఎంచ విజ్ఞానంలో అతనికి ఖాగస్నామిత్వం వుంది నేటి మానవుడు ఏ పా9ంంతంవాడైనా =వీ మారుమూల వాడైనా నరే అతడు అంతర్జాతీయ వొరుడే. నేటి ప్రిపంచం సాధించుకునే సర్వ సంపదలలోనూ అతణకీ వాటా వుంది ఈ స్పృహ అధునిక కవిత్వాణకి ఒకగొప్ప వరం ఈ అంతర్జాతీయ నమ్యుగవగాహన కవిత్వ-లోని న్మ్యత్మ భావానికి మూలకందం శేటి పపంచ జనాభాలో సగిభాగం చైతన్యవంతమై వుంది మయ సామ్యవాద సమాజాన్ని నిర్మించుకుని అనుభవిస్తోంది మిగి లెహసగభాగంలో ధనస్బామ్య పొాలనాయంతిం సామాజికులకు పీడనా లి అగ యంతుంగొ పరిఢవిల్లుతోంది అర్జిక సంక్షోభంలో దేశాల్ని అతలా కుతలం చేస్తోంది తశ్వారా మేధాకల్లోలాణకీ మానసిక వైక్తిబ్యాసిక్రి దారిలీస్తోంది పెటుబడిదారీ. దేశాల అర్థిక సంహీాభం సాంఘికంగా య నవలకు ఊఎరాడం దుర్బర జీవనక్ష్‌ భను సృప్తోంది. ఎలాగైనా ఈ దురవస్ధి నుంచి త్వరితంగా బయటపడాలనే ఆర్మీ సంక్రీర్ణతలు (తగగ ౭ ౪ 206 60౧ 650౧ యువతరంలో బాధ్యకారహితసైన వెరి నాలా క్ట ఫ్ర

కవిత్వం కొలాతీఠత కొంతిరేల శతలలకు దారితీస్తోంది నిర్మాణదక్షతలేని అరాచక పితూరీలకీ అవజ్ఞా సాహనసస్ఫూర్తికీ దారి తీస్తున్నాయి గతం నుంచి సంకమించిన విజ్ఞాన వారనత్వమంతా ఎందుకూ కొరగానిదనీ దాన్ని ధ్వంసింపచేయడం ద్వారానే సుఖమయ భవిష్యతు నిర్మాణ సాధ్యమనీ నమ్మే ఒక శూన్యవ దం విధ్వంసవాదం తలెతు తోంది "ఇలాంటి కాలదోషాలు యువతరాన్న శరీరాలంకాదాలవతె చప్పున ఆకర్షిస్తున్నాయి ఆవి వారి నిత్యజీవితం లోబకేకాక _ నృజనా త్మ కలో పైతం పతిబింబిస్తున్నాయి కచకనే లచ్చమెన కవిత్వాన్ని నేటి సర్వంకష కాలదొచూలను=చి కాపా డవలనీన భాధ్యత అ దరిమాదా వుంది ట్తో కవిత్వం ఎప్పుడూ వర్తమానకాల ప$భావా నికి లోనవుతూన్తే ఆగత కాలం ప్రై తన విభావం పరపుతూ ఉ టుంది సంథభుపరిణామాన్న్ని గా జక్రీయ కల్లోలాల్నీ బృర్శా మౌత%_గానే కాక _ జీవనధాతువుగానే నెరవుతుంది ఈ బాధ్యతను స్వీకరించడంవల్ల కవిత్వం మైలపడిపోదు కవిత్వం నిరంజనంగానూ నిసర్లసుందరంగానూ నుఎండాలని వాదించే వారి ధోరణి బుద్ధిపూర్వకంగా ధనాఢ్య్మవర్లాల హావభావ విలాసాలక్రి సంబంధించినది అనుభూతి పారమ్యతే తప్ప సామాజిక సందేశంతో దానికి సంబఎధం ఉండరాదినే వారి వాదన _- సామావికులకు కవిత కలిగించే కర వ్యోన్మీలనం నుంచి దూరంచేసి తమ వర్ష స్వలాభాలక్రు దోహదం చేయగలదన్న కు౭౦ంత౦ంతో సాగినదే ఈ ననాతని దృష్షి లు ఆద్యంతం తిరస్క్మరణీయమే మన సాహిత్యంలో అభ్యుదయ చైతన్యం పా9దుర్భవించింది మెదలు ఈ భావసమరం సాగుతూనేవుంది కాని న న న జ నన న

కాలదోషాల నుంచి కొవిత్నాన్ని కొపాడండి కొత్తగా _ సాంఘిక రాజకీయాది విషమ పరిస్థితుల చితణే తప్ప కవి త్వానికి ఇతరేతర అనుభూతులను స్పర్శించడం నేరమేనని నేడొక వర్గం ప౦బలంగా గొంతెత్తి అరుసోంది జీవితం ఒక్క రాజకీయ కర్వవ్యాలకే పరిమితం కాదు సమగ జీవిత జన్యమైన శక్తివంతమైన కవిత సజీవ సుందరంగా ఒఇపహుముఖ పఫకాళితిమై ఉంటుంది కవిత్వం ఫలాని వస్తు వును స్వీకరించినందువల్ల నే మలినం కాదు కవితా శక్షినుంచి చ్యుత మెతే పతనమవుతుఎది కవిత్వం పరిపూర్ణకళగా రూపొంది పారకుడ్ని అంతర్భుఖుడ్నీ చియాలి అనుభూతులను మేల్కొల్నాలి న్మృతులను ఎగర వేయాలి ఆలోచనల నుద్ధీఎంపజేయాలి కర్యవ్యాన్ని ఆశావహవథంలో ఖభాసీంప చేయాలి ఇంత ఉతమ పంయోజనం కవిత్వాని కంది దుర్మార్ల పరిస్థితు లనూ కారకులైన వ్యక్తులనూ కవిత్వం 'పీళులో నోటిఎండా నిందించ డంవల్ల అసలు కవిత్వమే పఠిత నుంచి దూరమవుతుంది ప౦బోధాత్మక ఉదాటనఎ కాని రాజకీయ శుషో్కోపన్యాసాలు కాని కవితా ధర్మాన్ని వ లించలేవు ఈ సందర్భంలొ "ఫ%డరిక్‌ ఎంగిల్ను మహాశయుడిలా అంటాడు కృతికర విశ్వాసా లు ఎంత గుప్తంగా ఉంటే కళాఖండానికి అ తమేలు చేసినవాడవుతాడు నేనుకోరే వాస్తవికత గ%ంధకర్న అభిప్రయాలతో అమితం లేకుండానే కళాఖఎడంలో చొచ్చుకురాగలవు అని ౧6౧౧౦ 6 ౧6౭౮౪౮ ౧౦ 95౪76౪49 26 00౧0692 96 [౧606 6 0 ౧6౪0న0 8 7 6 648 50% 42 ౪66౮6 ౦౧౫౦౪౦౪౧౦౪ ౧౦౧౦౪ ౦ 211౧0 5౪645 ౧౭౮6౦౩7౬౬4 సగ గ 6&[ య. ఛి

కవిత్వం కాతాతీత కాంతిరేఖ ఈ అంశాన్ని మార్క్సిస్టు శోరిత్రింయిల మునుకొనేవారు. బుద్ధి జాడ్యంవల్ల అర్ధం చేసుకోరో బుద్ధిపూర్వకంగా విస్మరిస్తున్నారో తెలియదు త్‌ గత సాహిత్యాన్నీ చరిత౦ని మనం అవలోడిబ్తున్నప్పుడు ఆయా కాలాల చారిత్యక పాంధాన్యతనీ వ్యక్తుల పాతని గతితార్కికంగా పరిశీలించాలి వీరచయితకాని ఆకాలంలోని పం జాబాహుళ్యం వైతన్యపరి ధికి మితిమోరిన అతీతుడు కాలేడు ఏకాలంలోనైనా పాలకవర్షిం భావాలే ప్రజలలో అధికసంఖ్యాకుల భఖావాలుగా అభివ్యక్తమవుతూ వుంటాయి అధిక సంఖ్యాకుల భావాలను సాధారణంగా ప౦తిబి బిస్తూనే చ్యక్తిగత ప్రతిభా విశేషాన్ని మాత%౦ం రచయిత అనుమేళన చేస్తాడు ఇది మార్క్స్‌ ఎంగిల్పుల అంచనా_ ఈ అవగాహనే మార్క్స్సిస్టులనబడే వారి నుంచి మనం ఆశిస్తాం తమ వ్యక్తిగత ఊహాపి హలు శాస్త్రీయదృష్టి అనుకునేవారికి తప్పనిసరిగా ఈ కింంది విథంగానే అర్ధం కాగలదు తెలుగు సామాన్యుని తెలుగు శ మైక జీవని మతాహంకారంతో విస్మరించిన నన్నయ కాలం మనకు మిక్కిలి విచారించాల్సిన యుగం ఈ విధంగా పంజా వ్యతిరేక స్వభావం తెయగు సాహీత్యంలో చోటు చేసుకుంది కవిత్యయ యుగం మతాధిక్యతను వర్ష వ్యత్యాసాలను అగఫివర్హాల జన్మ సిద్ధాధిప త్యాన్నీ అధ్యాత్మీకరిస్తే _. పిబంధయుగం బలిసిన రాజుల విషయ వాంఛాలో లత్వాన్ని కళాత్మకంచేసి సామాన్య మానవుని గేలిచేసింది. ఇ౮ాంటి అశాస్త్రీయ దృ కివిధంగానే దుఖిం చాల్చిన అవకాశ ఎర్పడతుంది ఈ 3 ఉద్ధాటన యిటీవలనే విడుద లైన వేకువ శీవ సంచిక ( అక్తోబరు _ డిశంబరు )లో శ్రీ జ్వాలాముఖి నామధథేయులు చేసినది విరసం _ తెలుగు సాహిత్యంలో అరుణపతాకం న న న నన

కాలదోషాల నుంచి కవిత్వాన్ని కొపాడండ్రి తనే సుదిర్హ వ్యాసంలోనిది ఈ వ్యాసం నిండా ఇలాంటి బండబూతులే గానో కూస్తో మార్క్సిజాన్నీ తెలుగు సాహీత్యాన్నీ క్రుణ్ణంగానే చదువు వన్న త్రీ రమణారెడ్డివంటి చారు ఇలాంటి అభిపా9యాలను ఎలా అ మోదిస్తున్నారో మనకు తెలియదు అమోదించకపోతే బహీరంగంగా ఎందుకు ఇండించరో నన్నది దేవరహస్యం ప౦ిపంచంలో మొదటి మార్క్సిస్టయిన కారల్‌ మార్కు కాని అతని సహచరుడు 'ఫెండరిక్‌ ఏంగిల్సు కాని యిలాంటి అకారణ దు ఖా నికి పాల్పడలేదు కారల్‌ మార్క్సు యూరోఎయన్‌ క్లాసికల్‌ సాహ్‌ి అ్యూనిి కూలంకషంగానే కాక పదేపదే చదివి ఎంతో ఉత్తేజాన్ని పొందే బాడని లఫార్లు అధికారికంగా చెబుతాడు ఏఛిలీస్‌ హోమర్‌ల నుంచి జానే వరకూగల సమస్త గింకు పాంచీన సాహిత్యాన్ని అ భాషలోనే. అజా దికొకసారైనా మార్కు సాకల్యంగా చదివేవాడట ఈ గిికు పా9చీన సాహీత్యం - మన భారత భాగవత రామాయణాలకన్న "సకక్కువ మతాధిక్యత కలదేమోీ కాదు షక్‌ స్పియర్‌నీ సెర్వాన్దైజ్‌నీ ినీ మార్క్సు ఎంతో అనక్తి తో చదివినట్లు మనశకెన్నో నిదర్శనాలు లభి గే యి ముఖ్యంగా ధన పాొొబల్యం గురించి వా9సిన వ్యాసంలో షక్‌ యర్‌ గథిల కవితల నుంచి ఎంతో ఉల్లేఖించు కున్నాడు మార్కు నా దురదృష్షం ఏమంకే _. ఈ నవీన మార్క్సిస్టులు మార్కును ఇని న ఫీఠ్రవిఎవకారులు 074 140 ౧9 గ౧6 11౧136 మి? చి లో అంటే ఇదే అలాగే ఎంగిల్సుకు కూడా తనకన్న పూర్వ రచయితలు సాధిం చిన పాతి గురించి పరిపు ర అవగాహన వుంది బాల్గాక్‌ గ రించి త్‌ నిలా అంటాడు బాల్జాక్‌ రాజకీయంగా శాసనబద్ధుడు అతని గొప్ప స్తై (5) ॥

కవిత్వం కొలాతీత కాంతిరేఆ

రచనలన్నీ పాలక వర్గం గురించి అనవరత స్మృతి గితాలను వినిపించి నవే అతని దృష్టలో ఆ వర్గం సత్సమాజమేకాని పునరుద్దరించ జాల నంతగాొ-పుచ్చిపోయింది అతనీ సానుభూతి యావత్తూ చారితుకావన రంగా కూలిపోక తప్పుని ఆ వర్షం మోదనే. అలాంటి నాశనోన్సుఖ మైన సమాజాన్ని సానుభూతితో చితించిన బాల్టాక్‌ రచనా శిల్పాన్ని అమితంగా గౌరవిస్తూ యిలా ఆంటాడు వాస్తవికతకు బాల్టాక్‌ రచన లలో సిద్ధించినంత అపార విజయం మరెక్కడా సంభవం కాదు భూత భవిష్యద్వర్నమానాలలో పుట్టబోయే యెందరో జోలాలకన్న బాల్డాక్‌ గొప్పు వాస్తవికవాది

5828060౪35 00 02 72 9986 ౧౩ 1౧50662 ౪/01 539 2

౧0౦౧౨ 2౧ 990670౧ ౧9 602 80 6 6808౪/ 0౦ 9౪00659006 ౪7 [౧౩౩/౧ 920958060౪ 1 ౧66౭53 [౧8 5600౧64 ౦6౫ ౧౦ ౦౧

60౧5606 0౧90 [86866865 ఆ౧౧౧5 ౦ 68 50 0౧64౦౧6 0 ౧666895 626959 ౧౦ ౮ 68 280 8 8 66466 గొ౭ం6 0 ఈడి 50 ౧8౧4 20859 ౧85 ౧౪౩6౧ ౦ ౪౮6 66 గ6౭ 95౧1 తిగిళ్త ౧0 గ|౦౪6 0896 37

౪6 ఆధునిక్ష ఆంధ సాహిత్యంలో శక్రివంతంగా నిలిచింది అభ్యు

దయ రచయితల సంఘం నేడు తళతళలాడుతూ మెరుస్తోంది విరసం ఈ రెండింటి వంతెనల (కిందన ంచీ కవిత్వం “పిరతో కశ్మల భూయిష్ణ్ర మెన కొ త్సనీరెంత (పవహించిందో అంచనా వేయడానికి చరిితశే శక్తి చాలదు ఎవరైనా (టశద్భాళువైన కవితాపారకుడు మౌనంగా ధ్యానం చేసి మంచి కవిత్వాన్ని జ్షావకం చేసుకుందు కు [పయత్నించినవుడు కలిగే ఫలితం చాలా అల్బుంగానే ఉంటుంది ఇవి కలిగించే ఉత్సాహం

కొలదొషాల నుంచి కవిత్వాన్ని కాపాడండీ

రాళిలోనే కాని రాసిక్యంలో కానరావడంలేదు దీనికిగల కారణాలను కవితా రవన చేస్తున్నవారంతా చిత్తశుద్ధితో పరిశోధించుకో వాలి

నేడు కవిత్వ గరచనకూడా పష్మతికారచనలో ౧ జర్నలిజం ) ఒక భాగంగా మారిపోయింది అది ఈ యుగ లక్షణమే దానికి బాధపడ వలనింది లేదు కాని శోచనీయమైన స్థితి ఏమంకే - కవిత్వ స్థాయి జర్నలిజం స్థాయికి దిగజారిపోవడమే శ క్రివంతమైన రాజకీయ వ్యాసమో నాయకుల ఉపన్యాసాల రిపోర్రేజో కలిగించగల సమ[గావ గాహనను-కవితా న్వరు పంఠతో వెలువడుతున్న ఈ నాళిరకం సరకు ఎలాగా కలిగించలేదు పొతే సాధించే దేమం'కే-కవితా స్వరూపంతోటీ వ్యక్తీకరణ చమత్కారంతోటీ తృ ప్తిపడీ _ ఆ కవిత్వపు అంతన్సత్వాన్నీ స్వభావాన్నీ నీరసింపచేసుకుంటోంది ఈ విధంగా రెంటికీచెడ్డ రేవడిగా మారుతోంది రాజకీయ కవిత

అంక కవిత్వం “పీరుతో విడుదలవుతున్న రచనలు అటుకవి త్వమూ కాలేక ఇటు ఇతరేతర ప్రయోజనాలూ సాధించలేక పతి కల కుక్షింభరత్వానికి మాతంం ఉపయోగపడుతున్నాయి. నేటి అధిక సంఖ్యాక కవితా రచనలు ఉత్తమ కవిత్వంగా రూపు దిద్దుకోవడం మాని దుషవచనాలుగా మిగిలిపోతున్నాయి. ఈ సత్యాన్ని కవులు భవిష్య త్కవులు సాధకులు అభిమానులూ ఎకోన్ముఖంగా గుర్తించాలి ఈ దురవస్థను గురించి చి త్తశుద్ధితో యోచించాలి

ల్‌

కవిత్వపు అంతస్సారాన్ని విడిచి కేవలం బాహ్య స్వరూపాన్ని మాతిమే ఆరాధించేవా ళ్ము సనాతనులైనా ఆధునాతనులైనా దెయ్యం నాలా

రి

కవిత్వం కాతాతీత కాంతిరేఖ తిన్న కొబ్బరికాయలనే సృష్టస్తారు అధునిక కవిత్వానికి సాంఘిక పంయోజనమూ శాన్ర్రీయ దృష్టీ వుండాలని కొత్తగా చెబ్బకోవలసిన ఆవసరం లేదు విప్లవాత్మక సందేశంతో జాతిని ముందుకు నడిపిం చేదిగా ఉండాలని పునరు ద్దాటించాల్సిన అగత్యమూ "లేదు

(పస్తుత స్థితిలో నొక్కి వక్కాణించుకోవలిసింది కవిత్వంలో ఏ సాంఘిక |పయోజనం ఉండనీ ఎంత సామాజిక స్ప్యృహడఉండనీ కవిత్వంలో తప్పనిసరిగా కవిత్వం ఉండితీరాలి తదన్యమైన కవిత్వేతర సముచ్చయంతో అది కవిత్వంగా చెలామణీ కాకూడదు (పతీ కవీ సాధకుడూ ఏళ క్రిచేతనై నా తాను కవితారచనకు దూరం చేయబడితే బరితకడమే అనవసరమనుకుంటాడా అని ప౦శ్నించుకో వాలి కవిత్వం అత్యంత మనోహర కళా స్వరూపం కవి అత్యుత్తమ కళాకారుడు కనక కవి తన కృషిని ఈమేరల నుంచి దాటి పోనీయ కూడదు

కళా పగిమేయంలేని వట్టి గడ్డిని ఎంతవ ఉతమాదర్శామృతంలో నానవేసినా ఆకుపచ్చని జీవసారాన్ని అందుకోలేదు కవితా సి హాస నం అందుకోలేని ఏ ఉద్దాటనైనా వా రకుల హృదయా కు చేరువగా నైనా రాలేదు ఎవడు కాని ఎంత గటిగ కదలండి కదలండి కదలి పోరాడండి అని అరచినా కళా అన్నా లే అన్నా ఫో అన్నా పడూ అన్నా - అ మాటలన్ని అన్నవాడి పెదవులకే చేటు

కనుకనే అక్షరాలా ఆధునిక కాలానికి చెందిన కవి పరమ బాధ్యతతో కవిత్వాన్ని కళా తపస్సుగా ఆరాధించాలి కేవలం విపరీత వాదాల వెరి మొర్రి లేబిల్స్‌కోనం కాక కవిత్వపు పా9ణ" దార్థాన్ని సాధించుకుందుకే కృష సల్పాలి అలా చెయ్యని రచనలు ఎంత పెడ బొబ్బలతో భయపెక్లువెనా - ప్రాణం లేని ద్మి బొమ్మలే అవుతాయి లాలా

క్‌ “దోషాం నుంచి కవిళ్వాన్ని కాపాడండి ళు

మూఢిఎళ్వాసాలు పా9చీనాలైనా అర్వాచీనాలై నా బేషరతుగా తిరస్కరించవలసిందే ఆధునిక మూఢవిశ్వాసాలు ఎలా విజ్బంభిస్తు న్నాయో డామ్‌ మొరేస్‌ అనే ఆధునిక ఆంగృకవి ఇటీవలనే ఒక సంఘ టన వివరించాడు ఆధునిక పపంచ దిగంబర కవులకు మూలపురుషు డూ కోపోదిం క్త యువకులైన బీట్‌ తరానికి నాయకుడూ అయిన ఎలెన్‌ గిన్స్‌బర్స్‌ అనేవాడు తన అనుచరుడైన గగరి కార్సోతో ఆమధ్య అక్స్‌ఫర్స్‌కు తరలివచ్చాడట షెల్లీ అంక బీట్స్‌కి అమిత ఆరాధన -పెల్లీ ఒకప్పుడు అక్స్‌ఫర్జు యూనివర్సిటీలో చదువుకున్నాడు నాస్తి కత్వంపై ఒక వ్యాసం కాయగా కాలేజీనుంచి తరిమివేయబడి గొప్ప కవిగా బంతి కేడు.--గిన్స్‌బర్ల్‌ చాలా ఆవేశంతో డామ్‌మొరేస్‌ దగ్గరకు వచ్చి అక్స్‌ఫర్డు యూనివర్సిటీ హాస్టల్లో షెల్లీ నివసించిన గది ఏదో చూపించు అని అభ్యర్థించాడు ఆ గది ఏదో డామ్‌ మొరేస్‌కి మాత%ం ఏం తెలసు? అగది అసలింకా ఉందో కూలిపోయిందో ఎవరి కిమాత9ం వం తెలుసు ౧? గుంభనంగా హాస్టలంతా చశడిఎంచి నడిఎంచి. చివరికి ఒక గది చూవుతూ డామ్‌ ఈ గదిలోనే షెల్లీ ఉండేవాడు అన్నాడట ఛామీమని అంతే వెంటనే గిన్స్‌బర్లూ అతని అనుచరుడూ మహా వేశంతో అ గదిలోనికి పి వేశించినవారై.చాపచుట్టగా నేలపై పడిపోయి గదిలో ఈ మూలనుంచి అ మూలకు దొర్లుతూ నేలంతా నాకడం మొదలు "పెట్టారట ఆ గదిలో నివసిస్తన్న వివ్యాద్ధలు ఆ సమయంలో టీ కాచు కుంటున్న వాళ్ళు ఈ ఉప్పెనకు మ్రన్పడి - ఒకడు ౩ెటిల్‌నీ ఒకడు స్టైనీ పట్టుకుని నించుని పోయారట వెనక్కి తిరిగి డామ్‌ మురేస్‌ నవ్వలేక చచ్చాడట * (5)

కవిత్వం కాళాతీత కాంతిరేఖ

“సరిగ్గా యిలాగే వుంటోంది శుష్కవిప్తవ వాదుల మూఢ విశ్వా సం (పె సంఘటనలో నేను చెప్పింది నమ్మలేకపోతే 1071 సెప్రెంబరు 508౧ లో రంగ 10 8699 వా9సిన నం8 556౪ అనే వ్యాసం చదవ మని పాిర్ధన )

జ్ర

ఈ మాట నేను కొత్తగా అంటున్నది కాదు కాని కవిపదాలతో బొమ్మలు చెక్కే కళాకారుడు మాటలంకే మాటలా? ప౦తి మాటక్రి జక వబ్తువో జక అనుభూతో ఒక ఆవేశమో ఒక రంగో ఒక కాంతో ఒక ఆకారమో అనవాలుగా మన సంస్కారంలో లీనమై వుంటుంది అలాంటి మాటలను వ్యక్తి ఎష్టమైన పంతిభతో భావనమున్మీలనం కోసం పోహళించడం శ్వరా హృద్యమైన రసాయనిక ద౦వ్యం ఏర్పడుతుంది అది పరిత హృదయంలో చేరి పొడిస్తుంది. ఆడిస్తుంది లాలిస్తుంది జో కొడుతుంది నిది లేపుతుంది నడుపుతుంది మొత్తానికొక్ర తుష్టన్నీ పుషనీ కలిగిస్తుంది

మానవుని జ్జాన భాండారం విచితంమైనది అందులోని అధిక భాగం మౌనంగా నిద్శపోతూ ఉంటుంది అట్టి సమయంలో ఒక కవితా భావం అతణ జ్ఞానకోశం చేరి తిప్ప 'వేయగలిగిందా ఇక దాని కదేపని క్షా పకాలను ఎగసన తోస్తుంది అబుభూతులను మేళ్కొల్పుతుంది ఈపని ఒక్కొక్కమాటు ఒక కవితా ఖండం చేయ వచ్చు అందలి ఒక భావం చేయవచ్చు ఆఖరికి ఒక మాటయినా యింత మార్చు తేవడానికి వీలుంది

మనస్సులో వృకమైనవీ అవ్యకమైనవీ జూగృతమైనవీ సుషమై ఉన్నవీ రకరకాల వాననలు కలగా పులగంగా ఉంట యి అలాంటి ననన ననన

కొాలదోషాల నుంచీ కవిత్వాన్ని కొపొడిండ్‌ సమయంలో కవితాశకలం అతని మనస్సులోచేరి భావజాలాన్ని ఉదేగక పరుస్తుంది మానవుని సర్వ అచరణలూ మనన్స్నుచే పే9రేఎతా లవు హూ ఉంటాయి అందీ అందకుండా జారిపోయే _ పారకుని అను భూతులకీ ఆనందాలకీ పట్టు గొమ్మలై నిలిచి అల్టుకుపోతాయి ఈ చర్య లన్నీ మానసికంగా జరగాలని వాంఛించే ఒకడు కవిత్వాన్ని ఆరాధి సాడు అలాంటపుడే కవిత్వానికి నృత్చయ్యోజనం కలుగుతుంది అనూన అటి మెన మానవతా సత్సంప్రిడాయం పునరుజ్జీవనం పొందుతుంది ఒక చేతన పంభాధార వెల్లి విరుస్తుంది ఇంతపనికీ కవికున్న పరికరాలు -పీదమాటలే వాటిని ప్రయోగించే హస్తవాసీ వాటమూ తీరూ నేర్పూ పని తనమూ కవి అనే వాడికి తెలియాలి అలా శఆలియకపోవడం అత్మ హత్యకన్నా మహా నేరం అమెరికన్‌ కవయితి? ఎమిలీ డికెన్‌సన్‌ కవితలో పదాల _పభాన పొత గురించి కలా అంటోంది 9 ౧౮౦ 060426 4 85 ౧౪/౧8 ౪69 580 00 6 6940965 5 666- అని పదాల పట్టుగుళించి చెబ్బన ఈ వాక్యంలోని ప%తిపదమూ పొంణచైతన్యంతో మెరుస్తూ మనలో అనంతమైన భావతరంగాల్ని సృష్టి సుంది ఆమె “వేరొఠ సందర్భంలో పదాలగురించే ఇలా అంటుంది గ ౪/0 6 600086 68 6 659 0% 8 0168 [|6/58 ౧౮౫8౦ 2౧ 6/6 4౧6౧ ౦౮664 ౧౧9౧6 ౮8 9980 109 ౪ ౧౬6624౧0 6 అంత పగ్శిభావమూ చూటఅకుంది కవిత్వంలో ఎంత గొప్ప భావన అయినా మాటలమిద ఆధారపడి బ%తకాల్సిందే కనుకనే కవి లావా గ!

కవిత్వం కొలాతీత కొంతిరేఖ | త్వాన్ని ఉల్లేఖించేటపుడు ఒక్కమాట జారిపోయినా పొొణాంతకంగా వుంటుంది కవిత్వంలో పదా లింతటి ప్శధానపాత్య నిర్వహిస్తాయి కనకనే క్రిస్టోఫర్‌ శాడ్వెల్‌ మంచి కవిత అనువాదానికి లొంగదు ఆంటాడు ఉత్తమమైన భావాన్ని అభివ్యక్తం చేయడానికి అర్హమైన పదాన్ని ఎన్నిక చేయడంలోనే కవీ శక్తి అభధారపడుతుంది. మహాభవనాన్ని శారుములగ కర9లో నిర్మించలేవు సుమా అని హెచ్చరిస్తాడు సుష సిద్ధ సోవియట్‌ రచయిత కానస్టాంటిన్‌ 'ఫెడయేవ్‌ నిత్య వ్యవహా రంతో అరిగి చప్పబడిపోయిన మామూలు మాటలనైనా ఆచితూచి వాడ వలసిన స్థలంలో వాడితే _ అద్భుతంగా రాణిస్తాయి పొరకుని మన సులో కొత్తరంగులు పురి విచ్చుకుంటాయి కొత్త రుచులు చవులూరి స్తాయి అమాట పరిత మనసులో వేయి వోల్లుల బల్చులా. వెలిగి పోతుంది వేయి గుదాల శక్తితో కదలిపోతుంది ఒక్కమాట చాలును అతని మనస్సును అనవరతం కాచుతూ ఉండటానికి అందుకే ఎమిలీ డి౭న్‌సన్‌ ఇలా అంటుంది ఉ శ ౧౧/064 9 66236 /౧60౧ 5 5864 500౧16 52 52/ ౪౮6 860౧5 ౦ ౪6 08 68 ళ్ళ అంత శక్సి వుంది ఉక్సిలో కనుకనే” కవులు మాటల గురించి వ అశద్ధచేయకూడదు అలా చేయడం వాళ్ళ కవిత్వానికే అనర్ధ౨ సరిగా ఇలాంటి సందర్భంలోనే "ఫిరంచి పజల మహాకవి లూయీ ఆరగో ఇలా అంటాడు 70 ౧౮౪/౦ రం౦౧ ౧6504660 ౪/౧౮ "70 ౧4౪౧౦68 ౪౧౦1 0099068006 ౧౨౦6౦౦౧ 18 ౧6 3౧౮56౧ _ ౪0౦6941౧00 [౧౭/09 969%[౪86 ౧౦4 ౧౩ లా

కోలదోషాల నుంచి కవిత్వాన్ని కొపాడండి న టు. ము ౦ వరమౌన సామాజికులక్టు నేటి దుర్భర పరిస్థితులవట్ల అవగాహాన “లుగించడానికి కాని నేటి దున్సహ దోపిడీ సమాజాన్ని విచ్చిన్నంచేసి ౨యాత్స వాసయోగ్య సమాజాన్ని నిర్మించడానికిగాని _ ఎన్నడూ ఈ తదాళ్రసకర్తి వ్యతిరేకి కాడు. పైగా సౌహిత్యంలొ నిండెన జవమూ క్ర ధమూ లొణికిసలాడి నేటి చీకటి రాతి9% నుంచి రేపటి వెలుతుళులోనికి ణన ప౦జలను నడిపించడానికి ఉజ్వలమైన కరదీఎకగా తన కవిత లూ పొందాలని మూడు దళాజ్ఞాలుగా తపస్సు చేన్తూనే ఉన్నాడు నేడు సాధారణంగా వెలువడుతున్న కవిలో కవితా ధర్మమైన జగ00 9008 గం8 78 బదులు కవిత్వేతరమైన 5005 2౧ 2 గం ౪ ఉఈదాంధాన్యత వహించకూడదింటున్నాడు కవిత్వం గంం0ం ౭669 స్థాయికి మలనం కాకూడదంటున్నాడు ఈ రచయిత అభిప్రాయాలకు దురర్ధాలనూ దుర్‌ వ్యాఖ్యలనూ జుతు9లు అంటకట్టకుండా ఏంగిల్సు వాక్యంతో ఈ వ్యాసం ముగించడం దుంచిదని భావిస్తున్నాడు 2౧౧౦ 8 8 8౧0౦౧౧౦౧9౧ ౦ 96%66౧ ౦౪౮5౧౦6 1౩ 69 3౪0% 86 ౧౧౬ ౧8 [6085300664 04/07” 958 ౦0గ౧ ౧6 తాల 02 90 8౧64 ౧6986 ౦౧ ౪/ ౧-౦౪ ౧8 6464 ౧౮౦౭ 0౧9 ౭౫౮6 క ౧8౪౫ 6 5గ0 00 66 ౦౦00 ౪6460౧ ౧6 9466 16 ౪౮౮6 ఓరే 08 506 00౧90 [65004 00౧ 6006986 939 0౧ కరం? 0౮59౬ 6౬8 ౪ 6-5గ౧66 8 ఈ భూగోళం మొద మానవజాతి పుట్టిననాటినుంచి నా గరికతను ఆ జ జ అటి య డి య వా పార దనంస్క్ర్రకతిని సృష్టస్తూనేవుంది ససంయమిత యింది పారం అతని మనస్సును సునిళితింగా తీర్చిదిధ్ధుతూనే ఉంది ఇట్టి అనూన సం పిదాయాలు వారసత్వంగా పొందిన మనం రేపు నిస్సందేహంగా వర్చడబోయే సామ్యవాద వ్యవస్థకు కవితా సత్ఫ్భలాలను అందించవల (0వ

కవిత్వం కొలాతీత కాంతిరేఖ సిన చారిత౦క సంధి యుగంలో బితుకుతున్నాం కనుకనే మన తరానిది ఉదాత్తమైన జాధ్యత ఈ బాధ్యతను ప౦మాణపూర్తి గా మనం స్వీకరించాలి శాస్త్రీయ సామ్యవాద వ్యవస్థ అనాగరికత నుంచి అసనంస్కృృత చైతన్యం నుంచీ ఆటవిక (పవృత్తినుంచీ వుద్భూతమయ్యేదికాదు నైరా శ్యం నుంచి పుట్టిన కసిత్వమూ కర్వవ్యతా విరహీతమైన పగ కోపావే శంతో గొంతెత్తి అరచే బూతులూ నిర్మాణ దత్తత ఎరుగని జనపియ వాక్కులు విప్తవాగమనాన్ని దూరం చేయగలవేత్పూ _ జాతిని స్‌. ముందుకు నడిపించలేవు _జార్జి థామ్బన్‌ చెబ్బనట్టుగా ఇంత వరకూ మానవజాతి అనుభ వించిన సాంఘిక వ్యవస్థలన్నీ కవికీ పిజలకూ మధ్య అఖాతాన్నే సృష్టించాయి అ అఖాతాన్ని పూడ్చేదీ విచిన్సమైన అనుబంధాల్ని పున రుద్ధరించేదీ . సామ్యవాద మొక్కకు ఈ విశ్వాసం వున్న పతి రచ యితా _ ప౦జల కళాభిరతినీ సౌందర్య ఎరితినీ గుర్తించి తీరాలి రన సంపన్నుడైన భావి మానవుని కోసం _- లూయీ అఆరగో గొంతులో గొంతు కలిఎ కవులంతా సమైక్య బృందగానం చేయాలి 5౧8-0 ౧8౧ తీగిర ౧౫౪ 50౧06 62౧౧౦0 06 66౧ 66 6% 5 6౧06 .. [0 5 ౧౧౭౧ ౧౦98 6850౧ ౦ 6౫%5 ౧౮౩ 6 ానలాయ్తణనన్నక్రూలానాలా ఓ 64698064 -57గ8 ౧౧2౫& ౯6౮6 0 5౧06695 2 ౪౩౦౧ 2౭౧౮ గ ౪7 0/ 0[/ 900[6 62౪6678 3 గజ ౫౨50౧ 8౧6౧౦6 ౪ 8౪ 660 ౮౦ 7౧0౧౧౩౦౧ 4 గిీంర0ం ౧౦౮8 9 ౪ 5 గ/066 ౧ 5000980 ౧08 ౪ 4౧ [౧౦ 0౮ (ఈ కృషిని చిరకాల మితుఏడు. స్మర్లీయ నార్త చిరంజీవికి యగ ౧ అంకిత మిసున్నాను ) నలై నా నూ

కవ్కీ వివంర్శకండూ

సాదారణంగా ఆధునిక కవిత్వం మౌనవానుభవాన్ని ఇతి వృత్తంగా స్వీళరిస్తోంది అంకే కవిత్సానికి మానవీయత పాగతిపదిక ఒ౬తణమవుతోందన్నమాట నవ మానవీయ దర్శనం ప%ధాన ఆధార భూమిగా మారిజానికి కారణం _ అధునిక మానవుని జ్ఞానరంగం పరిధి మును ఎన్నడూ ఎరుగనంత గ విశాలం కావడమొకటి. దానికి దీటుగా జీవితావగ హన జరగక పోవడ మొకటీ”

నేటి సాహత్యానికి సాగ్వతికంగా జీవితానుభవం హృదయాను భూతి ప౦ధానవస్తువులుగా దర్శనమిస్తున్నాయి ఇది కవితలకు మరి ప్రభా నమైంది బహుముఖాలుగా ఆధునిక జీవిత గాంభీర్యం. శవితలో సొక్షాత్కరిస్తోంది జీవిత భీమా సంస్థ మొదలుకొని కుటుంబ నియం త౫ణ పిచారం వరకు నర్వాంళాలు జీవిత పంమేయాన్నే పరిధాన లక్ష్యంగా న్వీకరించాయి అట్టి దశలో కవితకు దానిపట్ల బాధ్యత లావా

కవిత్వం కొలాతీత కొంతిరేఖ లేకుండా ఎలా ఉండగలదు? కనుకనే ఆధునిక కవి దీన్ని కర్వవ్యంగా తలదాల్బడంలో అబ్బురంలేదు అయితే ఒక తేడా లేకపోలేదు వైయక్సిక జీవితం కంఠు సామౌజిక జీవితమే ఆధునిక కవిత్వానికి పా9ణప్రిదమౌతోంది

కొందరు భావవాదులైన కవులకు జీవితం “్వరూప స్వభావాల మిశరిమ ద౦ివ్యంగా కనిపించదు నిర్దిష స్వపాపం లేని గుణంగా మాతిమే వారికి సాక్షాత్కరిస్తుంది కేవలం ఆధ్యాత్మిక శక్తే సర్వ నిర్హాయకంగా వారు భావిస్తారు ఇట్టి భావుకుల ద్వాగా మేభా రంగం లో వ్యష్టవాదాలు తలెత్తుతాయి స్వాత్మిక సిద్ధాంతాలు స్థిరపడతాయి వారికి సమష్టకన్న వ్య ప౦ధానమైన దవుతుంది

'హేత్వధీనంకాని ఇట్టి భావాలను ఆధునిక విజ్ఞానం అంగీకరించదు వరృమాన లోకానికి వైజ్ఞానిక విజయాలు రూవురేఖలు దిద్దుతున్నాయి వైజ్ఞానిక శాస్త్రానికి హేతువాదమే చోదకశకి

ఇక్కడే ఒక ప్శిశ్న తలెత్తవచ్చు మానవ జీవితం గరించి ఆధు నిక కవిత్వం ఇంత బాధ్యతను తీసుకొంటోంది కదా మానవ జీవితం కవిత్వం పట్ట ఏమైనా బాధ్యత ఎహిస్తోందా? అని _ దీని కంత అను కూలమైన సమాధానం రాదు వర్వమాన జీవితంలోని కల్మయోలు కశ్మ లాలు నికృష్టతలు వైదొలగి పరిశుభ౦మైన గారీ వలుతురూ సోకి వర్వమౌన లోకం మరింత వాసయోగ్యంగా పరివరన పొందినపుడు. ఇది తప్పక సాధ్యం కావమ్బు అంత మాత్యంలో నేటి సమాజమంతా జడమయ మని సమప్టీ జీవితాభివృద్ధిని గురించి కవి పాడిన దైతన$ గీతాలు వినిపించుకో లేకపోతోందని చెప్పలేము అతడందించిన చైతన్యం నీటిలో గాలిలో మట్టిలో కరినిపోయి జాతికి పుష్పనిస్తూనే వుంటుంది

వి

కవీ విమర్శకుడూ

కవి ఆలపించిన గీతాలను ప్రత్యక్షంగా జాతి యావత్తూ విని పించుకొన్నా విఎపించుకోకపోయినా ఆలోపం కవిది ఎంతమాత$0 కాదు ఆతని కవిత అశక్తమూ కాదు

ఎ కాలంలోకాని సామాజిక వ్యవస్థలో కాని తనకు తానుగా మానవజాతి యావత్తూ కవితాఖిరుచిని ప౦దర్శించదు సూలంగా సమా జం అర్థిక అవరాలలో మునిగి తేలుతూ వుంటుంది కవిత్వమౌ ప్పిధా నంగా గుణాత్మకమైనది కవితా మాధుర్యాలను సమాజానికి వివరించే పూబీ వ్యాఖ్యాతది కవిత కలిగించే దివ్యానుభవాన్ని జాతి కందించే బాధ్యతను స్వికరించిన వ్యాఖ్యాతే ఉత్తమ విమర్శకుడు తాను ముం దుగా సహృదయతతో కవిత్వాన్ని అనుభవించి ఆమాధుర్యాలను సోదర జనా“ళికి వ్యాఖ్యాత వివరించాలి సామాన్య స్థాయిలో అందని విశే షొర్ధాలను విపులీకరించాలి

దురదృష్టవశాత్తూ మన అధునిక సాహత్యంలో అలాంటి ఉత్తమ విమర్శకులు మరీ అరుదై పోతున్నారు కవిత్వంలో బాహాబాహీ తల పడే విమర్శకులలో ఎక్కువమంది నిరంకుశ వైఖరి అవిలంబిస్తున్నారు తమ పృదయానుభూతులకు తావియ్యని తీర్చు లందిస్తున్నారు త్రవుల తలలపై ఆశీస్సుల గులకరాళ్ళు చల్లుతున్నారు

నిజాణకి కవీ విమర్శకుడూ ఇద్దరూ ఒకే రసధాతువు నుంచి వుటిన వాళ్ళే వీరిరువురి మధ్య వర్ష కలహం వంటిది ఎప్పుడూ ప్తండదు విగరువురు తొసుకు చెరోప్రిక్కయిను. కనుక కవికన్న విమర్శకు విమర్శకుడి కన్న కవో _ తానే గొప్పనాజణ్ణిని శచీ పడనక్కర లదు ఉతమ కవిలో నూటికి నలఖైపా ళృయినా “ ద్విమర్శకుడుండి తీరుతాడ. అలాగే ఉత్తమ విమర్శకునిలో సంగోరు భాగం కవితా హృదయంపుండి న. (1) రీ

కవిత్వం కొలాతీత కాంతిరేఖ తీరవలసిందే కవితా హృదయంలేని విమర్శకుడు పాషండుడవుతాడు జీవిత సౌందర్యాలతో నిమిత్తంలేని శుష్క సిద్ధాంతాలు వల్రె వేస్తాడు మౌలిక రసభావాలను అర్ధం చేసుకోలేని పికి వాదిగా మారిపోతాడు అలాంటి విమర్శకుని వల్ల సారస్వతానికి జాతికి.ఏమి ప్రయోజనం వుండదు

లోకవృత్త పరిశీలన బహుగ9ంథ పరనమూ కవిలోని విమర్శనా జ్ఞానాన్ని పెంపొందింప చేస్తాయి. విమర్శనాక్షానం లేని కవికి ఉచి కానుచిత జ్జాసం లోపిస్తుంది శూన్యీవాదిగా నౌందర్యాన్ని ఆరాధిసాడు నిత్యం కన్నులముందు కొత రేకులు విప్పుకుంటూ సాగిపోతున్న బాహ్య వాస్తవికతను సందర్శించలేడు ఏకాంతహృదయవాదిగా కేవలం అత్క్మాశథయవాదిగా తన ప%తిభను పరిమితం చేసుకుంటాడు అంకేు ద౦ష్టకా లేకపోతాడన్నమాట తద్వారా స్ఫూర్తి దాయక కవిక్వాన్ని పఠదర్శించలేడు వెరని అశక్తుడుగా మిగిలిపోతాడు వాస్వవదర్శనం లేనివాడు బుషికాలేడన్నది కొత్తగా చెప్పుకోవాల్సిన మాటకాదు

అందువల్లనే సజీవ సాహిత్యానికి ఉత్తమ కవీ ఉత్తమ విమర్శ కుడూ రెండు కళ్ళు అని చెప్పడం

ఈ రెండు కళ్ళూ సక౦మంగా పనిచెయ్యాలి మన దృష్షతొ భాసించాలి ఏ నేతా9నికి ఎషముద్భృష్ట ఎర్బడినా . కాకిచూవు మిగులు తుంది కవికి కాకిచూపు వుంకేే నష్టపడేది కవే అది ఎంత వ్యక్తిగత ముని సకిపెటుకున్నా అతడు కాకవి కాకతప్పృదు ఇలాంటి దృషి

ళు ఠి విమర్శకునికుంకే అది మరింత పిమాదకరం కేవలం పాక్షిక దృష్టతో స్వీయ సిద్ధాంతాల్ని నెలకొల్పి కువిమర్శకుడవుతాడ. కవి వ్యక్తపరచిన కి

ఈవీ విమర్శకుడూ ల్‌ు విమర్శకడూ. అనుభూతులను పరిగణించడు భుజబలంతో అతడెంత వాినినా సార్థ ద్యం వుండదు సద్విమర్శకునికి సాపాిత్యలోకంలో బిళిష నానంవ్రంది మ ప౦ితి కవితా గరింథమూ బావ్యాంగా మూగదానిలాగే కన్పి స్తుంది తెరచి మన కనులముందు నిలువుకునే సరికి దాని నుంచి నువు ధుర కోొంరనాదం వెలువడుతుంది మన వైతన్యాన్ని ముంచెత్తుతుంది ఆ కంరం మనకిదివరలో పరిచయమైంది కాదు నిత్యం మన చెవులకు వినిపిసూ అలవాటయింది కాదు వినూత్నకాంతికో ఆ కంరనాదం మన హృదయా న్ని అక౦ిమిస్తుంది అ కవితకు ఏదో వినిఎంచడమే వని కాదు మనదైన. దేనినో మనకే విన్చిసుంది సాధారణంగా మన విన్నృత భాండారంలో నిదించే అనుభూతుల్ని మేలుకొల్పుతుంది కాని ఆ వినిపించే గన్ని వినగలిగే లోపలి చెవి మనకి వుండాలి స్వతస్సిద్ధంగా పారకులందరిక్షి అచెవి లభించకపోవచ్చు వాఖ్యాత దానిని సమకూర్చాలి అతడం దించిన తాళం చెవితో కవితా భవనవు స౦ిధాన ద్వారం నుంచి పార కుడు పివేశించగలుగుతాడు ఈ పారకుని హెచ్చ వేస్తే వచ్చే బహువ చన రూపమే సమాజం వచ్చిన చిక్కేమిటంకే మన విమర్శకులలోనే పాపం చాలా మందికి అలాంటిచెవి లభించలేదు కనుకనే కవుల రస మాధుర్యాలను అల్పంగానైనా అవిష్కరించ లేకపోతున్నారు ఈ లోపం వల్లనే ప్సితిభా వంతులైన కవులు కూడ కవిత్వ హన్వలిఎలో తమ అనుభూతులను అభివ్యకం చేయలేక పోతున్నారు కల్చ్పనాత్మకంగా కవితలను సృజించ లేక పోతున్నారు తమ దర్శనకు కవితా స్వరూపంలో తామే హ్యాఖ్యా నన నాననా నాననా లా

కవిత్వం కొలారీత కొంతిరేఖ నాలు రచించుకోవలసిన దుస్థితికి దిగజారుతున్నారు అచ్చమైన కవిత లను గాయలేక పోతున్నారు

ఈ లోకంపట్ట జీవితంపట్ల కవులకు పొపం ఎన్నో అత్మ వేదన లున్నాయి కాని వారి అనుభవాలను స్వగత వ్యాఖ్యాన లుగా విస్తరిం చుకు పోతుంకే పారకులు విసుగుచెంది దృష్టమరల్బుకోవలసి వసోంది వర్తమాన కవుల సితే కాక పారకుని స్టితి కూడా దయనీయమైనదే అంతే కాదు కవి తామాకు స్వగత వ్యాఖ్యానాలను పొరకులు 0౪68 198 చేయవలసిన పరిస్థితి ఏర్పడుతు...ది అంకే అచ్చమైన కవిత్వాన్ని వినలేని నహృదయని స్థితి మరీ దురదృష్టకరమైనది

ఒక పరక్క మంచి కవిత్వమూ వుంది ఇదిత కారణాలవల్ల మంచి కవిత్వమని వివరిస్తే విని ఆనందించే సహృదయుడూ వున్నాడు కాని వాడి చెవికి కవిమ్మన్యుల స్వగతాలు తప్ప మరేమీ వినిపించని జాతర ఒకటి బయట సాగిపోతోంది శ్రుతి లయలతో _మిత్తంలేని ఖెర్పిడప్పుల మోత ఒక్క కు ఇదిగా ఆరు బయట మోగిపోతోంది

ఇటు కవిగాని అటు విమర్శకుడుగాని ఇరువురు అచ్చంగా ఆశా వాదులు కావలసిందే ఆశావాది కాకపోతే హృదయాన్ని నిత్యహరి తంగా ెంచుకోలేడు నవనవోన్మేషశాలిత నలవర్పకోలేడు గతంలో తన సృజనలనో తమ పూర్వులనో చూసి మురిసిపోతూ వుంటాడు పఫతిభాశాలిగా నూత్న సృ చేయలేని బలహీనుడౌతాడు ఉన్న దానిని చూసి సంతృపిపడి హాయిగా నిద్శిపోయే శుష్క సుఖవాదిగా మారిపోతాడు అలాంటి కవికి సద్గతిలేదు

ఆశావాదికాని విమర్శకుడు సాహిత్యంలో ప౦ఫయోగవాదాన్ని పరిశీలించలేడు గతకాలపు సాహిత్యాన్ని పిస్తుతిస్తూ వర్తమానం లాలా

లీన్‌ విపరపడూ గతానికి మించిన సాహిత్యాన్ని సృష్టీంచనే లేదన్న నీరా ఖిపాంయంతో వ్య్చాదయాన్ని ళిలా నదృుశంగా చేసుకుంటాడు తాను బ9తుకుతూన్న కాలంపట్ల గగిడ్జివాడవుతాడు ఇలాంటి విమర్శకునకూ ఉత్తమగతి లభించదు గా

ఆళావాదులు కాని రచయితలు లోపభూయిష్ట దర్శనంవల్ల లోకా నికి మేలు చేయకపోగా వర్తమాన లోకంపట్ల కార్చణ్యాన్ని పెంచుకుం టారు యువతరం ఎందుకూకొరగాని సాహిత్యాన్ని నృష్టస్తున్నదంటూ వాపోతూవుంటారు సజీవవర్తమానం నెత్తిమోద మృతగతాన్ని. మోప చూస్తారు నిందల బండరాళ్ళు దొర్లి స్తారు ఇలాంటి విమర్శకులు అకా రణ ద్వేపొన్ని “పెంపొందించుకొనే దు ఖభాజనులు నిరాశతో వర్త నమూనశాన్ని నిగోదరించే వారికి భవిష్యత్తుపరచే బంగారికాంతు లనలే కనిఎంచపు

అచ్చమైన కవిహృదయం తాను విరక్తికి అంకితమవకూడదు సంప౦దాయ శృంఖలాలతో తశహృదయాన్ని బంధించుకోకూడదు ఒక జాతి సాధించిన వారనత్వఎ అజాతికి వౌరభవీచి కావాలేతప్పు అవ ఠోధం కాకూడదు గత “ంపిదాయం తనకు అహారపాగయాలందించే సారభూతమైన భూమివంటి దన్న జ్ఞానం వుంక్రే చాలు వర్త్వమానాన్ని గతం పొ లించగల దనుకోవడం వివేకం గాదు గతాన్ని చీల్చుకొని ప్రిభవించినదే వర్వమానం

సృజనాత్మకశ క్తీ అర్జి హృదయమూ గల కవి వర్తమానాన్ని పేంమించాలి గడుస్తున్న వర్త్వమౌనం ఇటు గతంలో కలిసిపోతూనే భవి ష్యత్తును తనలో సంలీనం చేసుకుంటుంది కాలంచేసే ఈ ఇంద౦జాలంలో సత్కవి తనపాత౦ను లాను గుర్తించ గలుగుతాడు వర్శమౌనాన్న్ని తీర్చి న ( ఎ) క్రిక్‌

కవిత్వం కొలాతీళ కాంతిరేల దిద్దడంలో తన పాతను అత్మవిశ్వాసంతో బలా పేతం చేసుకుంటూ పురోగమిస్తాడు వర్తమాన బౌద్ధికరంగంలో శాయశక్తులా కృిషి సల్పా న్న అత్మ జ్ఞానం ఉత్తమ దిష్టకు వేగుచుక్క కాగలదు ఈ అంతశైైతన్యంనుంచి పార్తిదుర్భవించిన వారే కావడం వల్ల _- కవీ విమర్శకుడూ తమ కృషితో భావిపథాన్ని నిష్కంటకంగా మలచగలుగుతాడు వర్తమానంలో కవిమ్మన్యులు అధిక సంఖ్యాకులుగా ఉన్నారని వారు కవితలనుగాక వా్యాఖ్యానాలనే వా9సుకుంటూ పోతున్నారని ముందే మనవి చేశాను ఇలాంటి వ్యాఖ్యానాల్లో తమ మురకోసం వా9సుకున్న వే ఎక్కువ వుంటాయి ఈ మురాఅంకా ఆ కవిలాగే ఆలో చించేవాళ్ళు కనుక తానుగా వారిని ఒబ్బంచే పూచీ ఆ కవికి లేదు తన వ్యాఖ్యానం చెప్పుకుంటూ పోవడమే పని ఈ మురాకు సదరు కవి ఏమి చెప్పదలుచుకున్నదీ ముందే తెలుసు కనుక వినవలసిన పూచీ వారికిలేదు వింటున్నట్లు నవ్వు ముఖం పెట్టి కరతాళధ్వనులు చేస్తుంకు చాలు కవికి ఘన సన్మానమే అంకే ఒక కవి తాలూకు కవితానుభూతి కంశె ముందే బజా నాగా అతని అభిప్రాయాలు సిద్ధాంతాలు విశ్వాసాలు ఒక ఎ9జా శేణికి తెలిసి వుండవలసిన అవనరం వున్నదస్నమాట ఈ విధంగా కవిత్వాన్ని చెలామణి చేస్తున్నవి సిద్ధాంతాలవుతున్నాయి తప్పు - కవి కాగణం కావ టం లేదు వర్తమాన మేధారంగాన్ని నంక్రిర్ణం చేయడంలో ఇదీ పాత వపొస్తోంది దేనిపట్టనూ ఇదమిద్ధంగా తాత్విక కాంతి పఠిఎరించడం లేదు నర్వతా9 ఖెయాసు వీర్చ్పడిజింది దీని ఫలితంగా అరిగి అరగని లాలా

కవీ విమర్శకుడూ

ఇజాల కలగాపులగాన్ని రూపొందించి వర్త్వమౌన మేధారంగాన్ని కలుషి తం చేస్తూంది

కవికి పిధాన వాంఛితార్థం కవితాశక్తి తాత్విక చింతనా అఖి పా%య మగ్నతా వంటవన్నీ గౌణాలు మాత౦మే [పథమ గణ్యాలు కానక్కరలేదు కాని దురదృష్టవశాత్తూ ఈ కాలంలో ప౦ిధాన కవితాశక్తి గాలికి విడిచిపెట్టబడుతోంది ద్వితీయ ,శేణిలో నిలువవలసిన అభ్మిపాయా లకు విశ్వాసాలకూ పా9ముఖ్యం విస్తరిస్తోంది తద్వారా సిద్ధాంత 'వెరుధ్య కారణంగా కవితాశక్తికూడా తిరస్మరించ బడుతోంది దానితో కల్లోల మేర్ప్చడుతోంది గౌరవించవలసిన కవితా మూల్యాలు గాలికి

నీ

పోతున్నాయి

వరమాన యుగం సర్వాఖి (1పాయాలనూ సర్వతాత్స్వికాంశా లనూ పరీడ్షకు పెడులోంది నిరవధిక కాలవాహీనిలో అభిపాంయాల సత్యాసత్యాలు తేలగలవు ఆచరణలో గుజువుకాగలవు ఇజాల నిజానిజ్యాలు ఉతీ రత పొందగలవు అంతవరకూ కవి = కవిత్వాన్ని విడచి తత్వాన్ని కవిళ్యేమనుకొని భరిమచెందడం ఎపరికి మేలుచేయదు

ఎవడ. ఏఅభిపా్రొ యాలకు చెందిన కవియైనా ఉత్తమ కవిత్వాన్ని అందిన దానిన తలదాల్బడానికి ఎవరికీ అభ్యంతర ముండదు కాని పచ్చి రాజకీయ నినాదాన్ని వాశసి ఇదే ఉత్తమ కవిత్వమని డబాయిస్తే ఎవ్వరూ సహి.చరు నినాద లంకే రాజకీయాలకి సంబంధించినవే కానక్కరలేదు దేనికి సంబంధించినా నినా ఇలు శుష్కాలే సీనారేకు డబ్బాల్లో చిల్ల పెంకులు పోసి గలగల లాడించేవాడు అదే సుస్పర

ల్‌. రొ సంగితమం కు ఎవ్వరూ కిమ్మునకుండా ఊరుకోరు ననన క్‌

శవితశ్వం కొతాతీత కాంతిరేఖ

వ్యాసాలనో రాజకీయ ఉపన్యాసాలనో నడుములు విరిచి వచ నవు తుంటలు పేర్చి-ఇది కవిత్వమంకే అది బలళూనుని ఆకిిందనమే కాగలదు కాని ఆహ్లాదకవిత్వం కానేరదు ఆరణ్యక అకో9శాలను కవిత్వ మనుకొనేవారు మయసభలో పి వేశించిన దుర్యొధనులు ఉత్తమ కవి త్వం దౌంపది అట్టివారి భంగపాటును చూసి నవ్వ'కేం చేస్తుంది?

కవులూ విమర్శకులూ తదు సహజ బలాబలాలను సజావుగా బేరీజు వేసుకుంటూ వురోగమించడమే కర్వవ్యం వ౦ితి మఎషీ ఈ లోకా నికి అతిథిగా వచ్చి తన సజీవపాత్రను తాను నిర్వహస్తాడు ఈ పురా తన పొంథశాలలో కాస్సేపు విశ్వమించే తీర్ధయాత్రికుడు తనకు నృష్టి ప౦ిసాదించిన సదవళాశాలను వినియోగించుకొని చిరసుందర స్వప్నా లను కంటాడు వినగలిగే తోటివారికి వినిపించి అలరిస్తాడు కల్పవృక్షం వంటి తన హృదయం నిత్యం విరిసే పుష్పాలను శక్తి కొలదీ ఏరుకుం టాడు మాలలు గుచ్చి 'పషేమగా సామాజికులకు అందిస్తాడు

కవిత్వం అవిచ్చిన్నంగా పఠరవహీంచే గంగా ర్వ్యురివంటిది (పతి కవీ తన శక్తికొలది తనకు అలవియెన పాతులతో ఈ గంగాజలాన్ని పట్టుకుంటాడు తను కూడా మోసుకు తెచ్చుకుంటాడు దారిలో ఎదు వైన వారికి తలోయింతా పంచిపెడతాడు ఎవడి శకి వాడిది చిత్త శుద్ధితో తెచ్చే గంగాజలంలో ఎంత మాత౦ం విభేదం ఉండదు న్‌

పంచినది గంగాజలం కావాలే తప్ప అది అందరికీ ఆసాద యోగ్యమే అందరికీ శిరోధార్యమే

(ఆకాశవాణి _ విశాఖ కేంద్రం వారి నాజన్యంతో ం

( నమాలోచన పక్ష ప్యతిక అగస్టు 15)

లాలా

అభ్యుదయ కవిత్వం [పపంచ స్పృహ

అభ్యుదయ సాహిత్యోద్యమం తేలుగు జాతికి ఎన్నో అమూల్య నంపదలు చేకూర్చింది వేయేళ్ళ తెలుగు సాహిత్య స్వరూప స్వభావా లనే సంవూర్జంగా మార్చివేసింది తెలుగుభాషలో నై నర్గికంగా "పెం వొందిన కవిత్వానుకూల వాతావరణాన్ని మరింత పటిష్ట మొనర్చింది ఖాషను మరింత నాగరీకం చేసింది అంతర్జాతీయ కవిత్వస్థాయికి తెలుగు కవిత్వాన్ని ఉన్నతీకరించింది రక్త నిష్టమైన అనూన సంపదాయాన్ని అమేయ వారసత్వాన్ని పోకార్చుకోకుండా కాపాడుకోవడమే కాళ శై ధీల్యతను తొలగించుకుంది మతబంధాల గుడిసుళ్ళనుంచి సముద్ధ ౭80చుకొని మానవతా ధర్మాలను పతాక సన్నిభ మొనర్చుకుంది తెలుగు భాషకు సహజంగా లభించిన మ ధుర్య గుణాన్ని పెంపొందిం చుకొని ఎంత క్లిష్టమైన భావాన్నయినా అవలీలగా అభివ్యక్తం చేయ గల విశిక సాధనంగా రూపొందించుకుంటూ పురోగమిస్తోంది తెలుగు ( )) 87

కవిత్వం కాలాతీత కాంతిరేఖ భాషాపరిధిలో ఆధునిక కవిత్వమం కనే అచ్యుదయ కవిత్వానికి పర్యాయ పదమన్నంత (పబలశ క్తిగా స్థిరపడి రూవురేఖలను విలార్చుకుంటోంది

ఐళకే కొందిరు మేభావులు భావిస్తున్నట్లు దాని చార్మితకపా[త ముగిసిపోలేదు అభ్యుదయ కవిత్వ పరంపరలో క్షీణత్వమూ ఎర్పడ లేదు ఉద్యమంలో ఆటుపోట్లు సంభవించడంవేరు కవితా జీశన [సవంతి కుంరితమైపోవడం 'వేరూను ఈ రెంటినీ కలగాపు గంచేసి మాట్లాడే వారు-యి థార్థ పరిశీలనతోకాక దురుధ్ధేశ పూర్వకంగా కావించుతున్న అంచినాలుగా తేటతెల్లం కాగలవు

[పస్తుతం అభ్యుదయవాదులై న రచయిత లందిరినీ ఎకోన్ముఖ మొనరించి అభ్యుదయ సాహిత్యోద్యమాన్ని దీ ప్పివంతింగ ఎురోగమింప చేయవలసివుంది సాహిత్యోద్యమం కలిగించవలసీన (పభావంతో మోసులువారే సామాజిక “కిని ఆశాంచలాల వరకూ విసృత మొన రించనలసిన పరమ బాధ్యత వర్తమాన తరంపై ఎంతో ఉంది సామా జిక పునర్నిర్మాణ దశలో దాని అవసరమూ ప్యాతా (పాధాన్యతా ఇంకా సంపూర్ణం కాలేదు పైగా వర్తమాన విషమ సంధ్యలో దాని అవశ్యకత మరింత 'పెలిగింది అభ్యుదయ సాహీత్యోద్యమం కాలం చేసిందనీ కవిత్వ ధర్మం విశుష్కమై.దనీ అంచనాలు వేశే వైద్యులు నిదానం లేనివారు తమ నేత కుసుమావరోధాన్ని అంగీకరించలేని కురుచ బుద్ధులేనని సార్వ తికంగా చెప్పవచ్చును

తెలుగుజాతికి అభ్యుదయ సాహిత్యోద్యమం అందించిన ఎన్నో వెలుగులతోపాటు అల్బమైన వైనా చీకటి నీడలు కూడా కొన్ని ఉన్నాయి నత్యాన్ని అంగీకరించడంగాని ఆ చాయా దోషాలను తొలగించుకోవా లనడం గాని యువ రచయింల సృజనశ కిని నిందించడం కాదు లా

అభ్యుదయ కవిత్వం [వపంచ స్సృవా

మ చపన పుత శతు పొంగే పాలపై నీళ్ళు చల్ల డవమూకాదు సార్వ(తిక సాపాత్య న్యరూపంలో మొరులే వెదకడం అంతకన్నాకాదు పెగా దోషాలను "పేర్కొంటు న్నపుడు -_ అవి "కేచలం యువతరంతో మా్యతమే వుట్టి "పెరుగుతున్నట్టు నేరారోవణ చేసేవాడు పరిశీలకుడు కాలేడు నేటి యువతరంలోగల అసంఖ్యాక దోపాలు (కమ్మ్యుకమంగా వచ్చి వారికి వారనత్వంగా అందుతున్న వే దోషాల గురించి మనమిక్కడ చెప్పుకోవడమంకే ఆత్మ విమర్శ గామ్మాతమే ఆత్మస్తుతీ పర నిందంతో ఆత్మ వంచనకు వూను- కోవడమూ కాదు

రచనాపరమైన దోషాలుగొం అవగాహనా పరమైన ది షాలుగాని ఎన్ని ఉన్నప్పటికీ.తొలితరం రచయితలలొ ఎరంతరం అధ్యయన అభ్య సన ధ రణాదులతో కవితా సాధన నలిఎనవారు ఉత్తమ సాహిత్యాన్ని సృ సూనే ఉన్నారు అట్టివారు మా్యతమే ఆధునిక సాహత్య చర్మితలో

న్ని ఆక్‌

నిలిచిపోయారు. లేనివారు నామమా[తావళిష్టులెనా కాకుండా కాల గర్భంలో కలినిపోయారు ఐతే ఆ తరం యావత్తూ తమకు తాముగా, భూమికను రూపొందించుకొన్న వారు నిష్కుంటకంగా నవ పథాలు తీర్పిదిద్దుకొన్నవారు [పజా హృదయ క్షేతంలో తమ నర్యోద్యమ నూలాలను బలంగా నాటుకొనేటట్లు దోవాదం చేనివవారు వారికా నాడు సిద్ధాంతపరమైన ఆదర్శాలేతప్పు రచినాపరమైన ఆదర్శ శిఖరా శన్నో లభించి ఉండలేదు యుగకర్త వీరేశలింగం సృజనాత్మక కభా శీలి మహాకవి గురజాడ భాషాసంస్క ర్తగిడుగూ తొలి అభ్యుదయ కవితా [పవకలు శ్రీశ్రీ నారాయణబా వా పరిపండాలు మాతిమే

ద్వితీయ పంపంచ సంగా౦మం-జగజ్జన జీవితాన్ని అతలాకుత లం చేసున్న తొలినాళ్ళలో ప౦పంచ మేధావుల ఏకైక ధు9వతార తతకతతాతతతతతతతతతడాన. న న ననన

కవిత్వం కాలాతీత కొంతిరేఖ సోవియట్‌ రహ్యోను నాజీ నరహంతలు కబళిస్తున్న దశలో తొలితరం" అభ్యుదయ రచయితలు సంఘటితమయ్యారు యావద్భారత స్థాయిలో అరసం $06లోనే పా౦దుర్భవించింది అంధ అభ్యుదయ రచయితల సంఘం $4లి ద్వితీయార్ధంలో ఎర్మాణమైంది

_ యుగళర్తల విషయంలో వారెవరూ అప్పటికి సజీవులు కానందు వల్శ ఎ విధమైన 'పేచీలూ ఎదురుకాలేదు సజీవులై వున్న అభ్యుదయ రచయితల విషయంలో మాత90-ఎన్నో షరతులు సందేహాలు మార్టిన్లు ఏర్పడకపోనూ లేదు. ఉదాహరణలుగా కొందరినై నా "'పేర్కొనదలిస్తే శ్రీ చలంపేరు ఎవరికేనా ముందుగా జ్ఞాపకం రాకతప్పదు ఆయన అహర్నిశం సమాజాభ్యుదయాన్ని కోరారు వీరేశలిగం తర్వాత స్తీ జనాభ్యుదయానిక్రై పరితఎంచిన వ్యక్తి మరొకరు లేరన్నా అతిశయో క్రి కాదు సూచించిన మార్గాలు భిన్నించవచ్చుగాక అంతమాతాగన అభ్యు దయ సాహ్యాద్యమం ఆయనతో వైరుధ్యం పెట్టుకోవలసిన పనిలేదు కొని ఆయన్ని వేర్చ్వరచణానికి కారణం-దేశభ క్తిపట్టా రాజకీయ చర మాశయాలపట్లా ఆయన అసహనం ప%కటించడమే ఆలాగే శ్రీరంగం నారాయణబాబు పాలగుమ్మి పద్మరా జుగార్లు తమ తమ రాజకీయ అభిపాంయాలు కారణంగా అరసం ఆహ్వానాన్ని పొందలేకపోయారు ఇప్పుడిదంతా చెప్పడమెందుకంకు ఆనాటికన్న ఈనాడు విశాల పాతి పదికపై ప౦జాతంత భావాలుగల _ మతాతీత రవయితల నందరినీ వీకోన్మ్నుఖం చేయాలని మనమంతా సంకల్పిస్తున్నాం కనక

ఒళ ఉద్యమ నిర్మాణం విషయంలో ఇలాంటి కొన్నయినా విచ

క్షణలుండటం తప్పుకాదు కాని అభ్యుదయ రచయితలుగా పేర్కొన బడుతున్నవారి విషయంలో మాతం ఉద్భ్మమం మొదటి నుంచీ విమర్శ ననగా

అభ్యుదియ కవిత్వం [వపంచో సవా చాలు ఉత్తమ కళాఖండంగా 'పేర్కొనబడుతూ అభ్యుదయ కావ్యవస్తు వుకు నిరవధిక పొరిధాన్యత యిస్తూ వచ్చింది దీని ఫలితుగావను నిక్షిప్త భండారాలుగా మాత్రమే మన రచనలు రూపొందాయి చిచ క్త్‌గా ప౦జ్వలితం కాలేకపోయాయి మన విమర్శక వ్యాపారం _ బొత్తిగా కేటలాగు పట్టికొల స్థాయికి దిగజారి సునిశిత పరిశీలన పొకా ర్చుకుంది ఇషమైన దానిని జండాగా మోయడం కాని దానిని చాకిరేవు బల్లకు వేని బండగా బాదడంగా తయారైంది ఈవిధంగా మొదటినుంచి రచయితల సంఖ్యాబలపువావుకే తవ్వ గుణాత్మకమైన బల.వుకు దోవాదం చేయ లేకపోయింది ఒక రచయిత పీడితవర్గంపట్ల వత్తాను పలికితే చాలు_ అతని రచ ఎంత లోపభూయిష్టంగా ఉన్ని ఎంత కళావివానంగా ఉన్నా జాదార్యం ప్రదర్శించవ సిందేనన్న వెసులుబాటు ధోరణి పదర్శింప బడింది అంకే రచనకు ప్రధానమైనది వస్తువేగాని సంవిధానం కాదఎ క్రంరోకి గా చెప్పినక్సు అయింది దీనివల్ల కవితారచనలో శిల్చం మృగ్య మంది వస్తువు .పొణతుల్యమైతే సంవిధానం శరీరం వంటిది ఆరోగ్య వంతమైన శరీరంలోనే పారిణశక్తి దీఎంచగలదు శరీర విరహిత (పాణం దయ్యమైన క్రే-పాంణరహిత శరిరం శవమవుతుంది రెండూ విడివిడిగా విసర్జనీయాలే రెండూ అవిభాజ్య సౌందర్యపోషకాలే పంపంచ అభ్యు దయ రచయితలకు నాయకమణ లైన గోర్కీ మయెకొవిస్కీ రోమా- రోలా జాక్‌ లండన్‌ పంిభృతులు పదేపదే చెబ్బన కళామూల్యాలు = పె సత్యం ఉపేక్షీింపబడటం వల్ల వైఫల్యం చెందుతూ వచ్చాయి తెలుగుజాతి హృదయ క్షేత)ంను చి మొలిచి పెరిగి పౌర్తిథ నిర్భరవయః పరిపాఠకం అందుకొన్న అభ్యుదయ సాహీత్యోద్యమం లీక ఏళ్ళదైంది అంకు ఈ ఉద్యమం [తిదశత్వం అనుభవిస్తోందేతప్ప యం

కవిత్వం కొలాతీఠ కొంతిరేఖ కొందరు కుహనా రాజకీయ మేధావులు సిద్ధాంతు లూ మదింవు చేస్తు న్నట్లు వార్ధక్య పడ్తపాత పీడిత కాలేదు ఎందరో నవయువకులు ఈం సాహిత్యోద్యమంలోనికి తమంత తాముగా వ౦వేళిన్తూనే ఉన్నారు ఎన్నో నవనవోన్మేష ప౦తిభాన్విత రచనలందిస్తూనే ఉన్నారు ఎంతో చిత్తశుద్ధిని పోందిచేసుకుంటున్నారు. కొత్తనీరు వస్తున్నది కనుకనే కొత్తచేప ఎక్కివస్తోంది లా ఐతే ఇక్కడే జఒకలోపంగురించి కూడా ముచ్చటించుకో వాలి పఉిస్తుతం యువరచయితలు తమకు గత మూడ.స్నర దశాబ్దాల కాలం లోనూ పెంపొంది వారసత్వంగా సంకిమించిన సాహిత్య సంవిధా నాన్నీ అభివ్యక్సి రీతినీ కవిసమయాలనూ గణదోష విచికిత్స చేయ కుండా అనుసరించడం పరిపాటిగా జరుగుతోంది ఉతమాశయాలను ఉపదేళించి తక్షణ కర వ్యాల నెత్తిపోసి "కేవల కవిత్వ స్వరూపాన్ని - మా[తమే సంతరించుకొన్న రచనలన్నీ ఉత్తమ కవిత్వమేనన్న [భాంతిలో అళిక్షత యువహృదయం మునకలు వేస్తోంది ఈ అవలక్షణం నుంచి వర్తమాన అభ్యుదయ సాహీత్యం ముఖ్యంగా కవిత్వం పూర్మిగా మొగం తిప్పుకోవలసివుంది సాహిత్య ప్యియోజనం కేవల కౌపదేశికత్వమూ బౌపయోగికత్వమూ మాతిమే అనుకొనే భిమ ఆరోగ్యదాయకంకాదు సాపాత్యం పం%ధానంగా ఉత్కృష్ట కళాస్వరూపం అందునా కవిత్వం పరమ రమణీయ హార్దిక కళాస్వరు పం కనక సాపొాత్యంలో క్ఞావదేశిళత్వ౫ బొపచారికంగానే ఉండాలి అంక సందేశం గెణం గానూ నత్క్మళా స్వరూపం పథమ గణ్యంగానూ ఉండాలి అవురూప హార్దిక అనుభూతుల “స్వరమేళనగా కవిత్వం అమరవలసిందే తప్ప _ స్థూల సిద్ధాంతాల పటాటోపం దురాక౦మించకూడదు అంకు బుద్ధి 'పెడతలకు చేరి వివేచన శక్తి లుపషమైన కొందరు మేధావులు భావిస్తున్నటు _ ఉపదేశం గర్భీభూతమైతేనే కవిత్వం మైల

అభ్యుదయ కవిత్వం ప్రపంచ సహ నశశనాననననన న య య యన క వపడిపోతుందవి వాదించడం కావాలని చేసే మూర్చ వాదమే కవిత్వం _ కేవలం వైయక్తిక స్వాత్మక ఐకాంతిక అనుభూతుల రవాస్య వేదనల సంభారాలకు ఆకరం కావాలనడం సంకుచిత స్వార్థబుద్ధితో చేసే మృషా పర్తిచారమే స ఈ చైతన్యం వర్శ్మమాన కవులందరికీ తప్పనిసరిగా కలగాలి తద్వారా శోచస్కర నృజనోత్సవానికి ముందంజ వేయాలి సాహిత్యం “కేవలం ఉత్తమాశయాలు దాచుకొనే బొక్కనమనుకుంటు సరిపోదు అదే ప్రధాన చరమాశయమైతే _ లోపలికి వెళ్ళగలిగిన వాళ్ళ మొగా లకి బూజూ బుగ్గీ మిగిల్చే స్టోరు రూముగా శకయారవుతుంది పలువురిలో ఇంకా ఈ శోరితి య భావం వేరు తన్నుకునే వుంది ఉదారాశయాలూ ఉతమౌదగ్గా ఖా సాపాత్యఠ ద్వారానే "పేంరేఎంచ బడాలనీ ముఖ్యంగా కవిత్వ పేంేరణ ఆ స్థాయిలో నేననీ ఖావిఎచేవారి వా9ితలు ఎంత వరకూ సోతున్నాయంటే _ తాత్కాలిక పార్టీ తీర్మానాలను సైతం కవిత్వీకరించడం వరకూ మితిమారి పోతున్నాయి ఎున సాహిత్య రంగంలోనికి విరనం పం వేశించాక ఈ విపరీత వైఖరి మరీ మితిమిరి పోతోంది వృాదయతలంలో రనస్పర్శ జరపని కేవల కవితా స్వరూపాలు కవితలగా వెంటనే శుష్కమెపోతాయి ఒక కవితను చదశడాా”క్షి పటి జి ట్‌ న-త కొలమైనా ఆ కవిత చదువరి హృదయంలో నిలువలేక పోయిం దంటే - తోడుకోన. పెరుగు వడ్డించినట్టుగా అ కవితకు అభోక్తవ్య లక్షణం సంసిద్ధ మవుత్‌ ౦దన్న మాట కవితా రచనలో బలిసిన అకవిత్వ వైఖరి ఎంత మాతం గర్వ కారణం కాదణం అంతర్జాతీయ అభ్యుదయ మపష్థ్రకపులు నొక్కి వక్కా ణీస్తున్నారు మయొకొ విస్కీ పాబ్లోనెగూడా లూయీ ఆరగో పాల్‌ ఎలారు అలెగాండర్‌ టోమా గర్హియా లోర్కా వంటి కవులను ఎవ తె జ లాలా

కవిత్వం కాలారీత కాంతిరేఖ రిని క్షు్ణంగా అధ్యయనం చేసినా అచ్చమైన కవితా ధర్మమేదో అవగత కాకమానదు ఇంతవరకూ ప్రచలిత మవుతున్న శుష్క స్రచార ధోరజి ముఖ్యంగా కవిత్నాన్ని నినాదాల బోర్జుగా మార్చే వెఖరి _- ఎంత లోప భూయిష్టమో అర్ధంకాకపోదు ఐతే మనకవిత్వానికి ఈ దారి ఏర్పడ్డం రూడా ఈనాడు కొత్తగా జరిగింది కాదు గతంలో మూడున్నర దశాబ్ధాల కాలంలో మన కవి త్వం ఇదే ద్వార్రి పట్టింది ట్రాక్‌ ఎక్కువైపోవడంతో ఈదారి శిధిల మెంది గోతులూ గుంటలూ రొచ్చూ దుళ్వాసనలతో నిండిపోయింది అందుకే ఈ దారిని కొత్తిశక్తితో వునర్నిర్మి చుకోవలనిన అవనరం ఏర్పడుతోంది ఐతే అలవాటయిన దారినే పడిపోవడం ఎవరికేనా కష రహితమే శ్విమదమాదులకోర్చి అధ్యయన శీలిగా అబ్యసనళాలిణి మారి పురోగమించే అభ్యుదయ రచయిత నుంచే వీ ఉత్తమ పర౦యోగ మైనా అళించగలం సమస్తదేశాల కవిత్వాలనూ అధ్యయినఎ చేయని వర్తమాన కవి ఆధునిక ప్రపంచ స్ప హా కలవాడుగా భాసించలీడు ఉత్తమ కవిగా రూపొందనూ లేడు ఈ మాట మన రాజశేఖగు ఉన్నదే అయినా లేక _పపంచ అభ్యుదయ సాహిత్యానికి పితృత్వం వహించే మాక్టి మ్‌ గోర్కీ అన్నదే అయినా _ మనం మన రచయితలకు తలలో యిల్లు కట్టుకొని మళ్ళీ చెప్పవలసిన కొత్త మాకు నిన్నటిదైనా వేయేళ్ళ నాటిదైనా పంయోగళలతకు దూరమయ్యే సంప౦ిగాయం జడమయమవుతూనే ఉంటుంది సంప్రదాయాన్ని అంధ విశ్వాసాలతో యథా మాతృకంగా ఆరాధించేవారి ప్రతిభ నవ నవోన్మేషశాలిని కాలేదు కనుకనే మనకవులనూ రచయితలనూ ఈ సంప్రిదాయానుకరణ దోషం నుంచి సంరక్షించుకోవలసిన అవసరం వుంది సంప్రిదాయ జడత్వం పియోగళ లితను అణచే ఛాయా గహం [కాకినాడలో జరిగిన (౫8 డిసెంబరు శ్రిత ౭ ఎనిమిదవ ఆ (ప అభ్యుదయ రచయితల మవోసభ తొలి సమావేశంలో సమర్చిఏచిన (పసంగ వ్యాసం (భారతి - జూలై $్ర70) లారా రాలా

తెలంగ కవిత్వంలో ఆధునికత

ఇరవయ్యో శతాబ్దం హేతువాదాన్న మకుటంగా ధరించింది సర్వమేధా రంగాలకూ హేతువాదమే చోదళశక్షిగా మారింది. అటు వెబ్లానిక శాస్త్రంలో వలెనే ఇటు సాహిత్యంలో కూడ పర్ణియోగవాదం ప౦ిబలతరం కాబొచ్చింది

కళారంగాలన్నింటా అనుపూర్వికతక్రి గతాను గతికత్వానికీ పెడ మార్గం స్టిరపడనారంభించింది

అంతమాత౦ంలో ఈ శతాబ్దంలో వచ్చిన సాహిత్యమంతా హేతు వాదాధీనమేనణ చెప్పడానికి అవకాశం లేదు అందువల్లనే ఈ శతా బంలో సంభవించినంత మాతంలో సర్వకళా స్వరూపాలనూ సర్వ టి సాపొతీ సంవదనూ అవిచక్షంగా ఆధునికమని విల.వకట్టడానికి అవ కాశంలేదు ( గి గ్‌

కవిత్వం కొలాలీత కాంతిరేఖ ఆధునిక చైతన్యానికి నిర్ణిష్టమైన నిర్వచనం రూపొందించుకోక పోతే ఆ పదం కేవలం కాలవాచిగానో నవ్యపదానికి పర్యాయ పదం గానో మిగిలిపోతుంది ఈ ఆధునిక న్వరూపాన్ని తీర్చిదిద్దిన చోదక శక్తులూ ఉన్నాయి వెళ్లూనిక శాస్త్ర రంగాన్ని ఈ శతాభ్ధారంభంనుంచీ అధునికం చేసిన మహర్షులు నలుగురు జీవపరిణామాన్ని మొదటి సారి వివురీకరించినది ఛార్లెస్‌ డార్విన్‌ ఈయన ప౦తిపాదిఎచిన సిద్ధాం తంవల్ల మానవుడొకానొక శుభరాతిగొ సృంచబడ్డాడని చిలవవా పల వలూ కల్పించి ప౦చారం చేసిన మత ([గంధాల బంజారం బయట పడింది ఆర్థిక రాజకీయ నామాజిక శక్తుల అంతన్సంఎంధంలోని గతి తార్కిక భౌతిక లక్షణాలను విశ్హేషించి సామాజిక విప్తవాన్ని నిర్దేశించిన కారల్‌ మార్క్సు ద్వితీయుడు దీనితో ధనస్వామి భగవంతుని వీర్యవసొ దుడు కాడసి.లక్ష్మీదేవత్మాపనన్ను డనలే కాదని తేలిపోయింది. దీనితో పూర్వవిశ్వాసాలన్నీ పరాసమయ్యాయి. శరీరం ఒక శాస్త్ర దృష్టకి విశే షణ పొంది వైద్యశాస్తాభివృద్ధికి దోహూదం చేసినప్పటికీ మానవుని జీవితాన్ని. పరిపోఎంచే ఆత్మ అనే పదార్థం ఏ మూలనైనా ఉన్నదేమో నన్న సందేహం శాస్త్రకారులను చప్పున బదిలిందికాదు శరీరం వలెనే మానవుని మనస్సు అనే మెదడుకు కూడా అనేక అంతర్చాగాలూ కృత్యాళా ఉన్నాయని అది చేతనావచేతనలకు పరిమితమైనదని దానికి ర్‌ గాలూ నివారణలూ సంభవమేనని వలిశోధించి మవస్తత్వ శాస్త్రాన్ని వివురీళఠరించిన సిగ్మండ్‌ (ఫాయిడ్‌ మూడవవారు కాల దూరాలకూ స్థలాంతరఠాలకు గల నంబంధాన్న్న వింగడించి సాపేక్ష సిద్ధాంతాన్ని నిర్ధారించిన ఐస్‌స్టయిను నాలుగవ మహర్షి ఈ నలుగురూ మానవజాతి ఆలోచనా విధానాలను మార్చివేశారి. విశ్వానం స్థానంలో వివేచనను పొదుకొల్పారు సంపం౦దాయ మూఢాచారం స్టానంలొ పరియోగవాదాన్ని (పళ్ళించారు న న న నా న నం

తెలుగు కవిత్వంలో ఆధునికత లాలి క్‌ నరపంలా అధునికత తః వైజ్ఞానిక విజయాల [వభావం ఆధునిక్ర సాహిత్యస్వరూపాన్ని ఎంతగానో మార్చివేసింది సమకాలీన సమన్యల కేగాక్ష సర్వకాలాల సమన్యలనీ పరిష్మరించుకోగల నిర్హిష్తమార్లాల నేర్పరచింది అందువల్లనే బ0వ శతాబ్దంలో వచ్చిన సాహీత్యమంతా 'హేతుబాదబద్ధమూ ఆధుని కమూ అని చెప్పడానికి ఆస్కారం లేను - అధునికతా నిర్వచనానికి లోబడేదంతా ఈ శతాస్దపు వెజ్ఞానికశాస్త్ర (వఖావజన్యమే ననడానికి అవకాశంలేదు అంపే మనం ఆధునికత స్వరూప న్వభావాలకిచ్చే నిర్వచనానికి లోబడి మనగలిగే సాహిత్యం సకృత్తుగానైనా పూర్వ శతా బాలలో అవిర్భవించే వుందని గుర్తించక తప్పదు అంకేు అధునికత్వానికి కీనమిచ్చుకొనే నిర్వచనం కాలాతీతమైంది దేశకాలపాతాధీనం కాని ఒళానొకో తాత్త్విక చైతన్యానికి సంబంధి ఆధునిక వైస్తానిక విజయాల ద్వారా లభించిన వివేచన కరది పంగా సాగిన 1పయోగవాద సావాత్యాన్ని మ్మాతమే మనం ఈ యుగాన అధునిక సావాత్యంగా ఉేర్కొంటున్నాం అంకే గుణాత్మక కళాసావాత్య స్వరూప స్వభావగత పికిియా. విశేషాలను మ్యాతమే అధునిక మనడానికి మన సంసిద్ధత తెలువుతున్నామన్నమాట వీరంగం లోకాని [పయోగవాదం సాహసిక యాత వంటిది గతాను గతికంగా సాగిపోవడం నిరపాయకరం తెలుగు కవిత్వంలో వికసిస్తున్న ఆధునిక చతన్యాన్ని సక౦ిమంగా నిర్వచించు కొని కొత్తవిలువలను (పతిపా దించుకొంటూ సాగుతున్న కవితా విస్పష్ట స్వరూపాన్ని అవగాహన చీనుకుందుకు నా ఈ ప్రసంగం ఉపలక్షి తమైంది దురదృష్టవశాతు మన విశ్వవిద్యాలయా ల పండితులు గుడ్డెద్దు వాటంగా పోతూ అధునిక యోచనాధా ర నిమిత్తం 'పెట్టుకోకుండా_ఈ శతాబ్దానికి చెందిన పూర్వ న న నన న

కవిత్వం కాతాతీత కాంతిరేఖ యుగావకేషాలను కూడా ఆధునిక కవిత్వంగా చెలామణి చేస్తున్నారు డానిని సమకాలీన శబ్దార్ధంగా కంగాళీ చేసి విడిచిపెట్టారు. యుగప్పురు షుడు వీరేశలింగంగారిని ఒకకొండగుర్తుగా స్వీకరించి అ యుగంలో వుట్టిన పితివాడినీ విచక్షణారఖాతంగా ఆధుణకునిగా ఎలుస్తూ ఈ పదా నికి ఒక అర్హస్ఫురణ లేకుండా చేస్తున్నారు కనక నేను (పధానంగా చెప్పేదేమం'కే _ అధునికత విళిష్ప నిర్వచనాత్మకమే తప్ప నవ్యత్వా నికి కూడా పర్యాయపదంగా నేనంగికరించడం లేదు అధునిక శబ్దం నిర్దిష్ట లక్షణ లక్షీతమైన గుణవాచిగా మ్మాతమే మనం స్వీకరించాలని నేను మనవి చేస్తున్నాను "హితువాదానికి లోబడేది అంధ విశ్వాసాన్ని (పతిఘటించేది సర్వజీవనరంగాలలో నూ పరిణామాన్ని (పయోగాన్ని అళించి సాగే సావాత్యాన్ని ముఖ్యంగా కవిత్వాన్ని మా్యతమే ఆధునిక్ష కవిత్వంగా మనం- నిర్వచించుకుంటున్నపుడు అలాంటి లక్షణం గలది ఏ యుగంలో ఉన్నదైనా అధునికమే కాగలదు మధ్య యుగాలలో సైతం వేమనయోగివంటి మేగునగధీరులు ఎందరో అధునికులుగా దర్శన మిస్తారు మనం జీవిస్తున్న కాలం అతివిశిష్టమైనదే కాక అతి విఒత౦మైంది కూడ పరస్పర విరుద్ధ భావాలన్ని ఒకే హవృదయడోలలో సవాజీవనం నెరవుతున్నాయి. కొన్ని నిత్య సంఘర్షణా బద్ధమవుతున్నాయి అధునిక సిద్ధాంతాలను పరమ పా్రమాణికాలుగా విశ్వసించే కవులు ఎంత చైతన నిబద్ధులై కు సల్చుతున్నారో _ గతానుగకిక సంప౦దాయవాదులు సెతం అాతే దీక్షావిధితో వ్యవసాయం సాగిస్తు న్నారు ఇరువురి రంగభూమి జన హృదయ క్షేతిమే కనక-సామాన్య పారకుడు తనఠఅభిరుచి న్వరూపాన్ని ఇదమిత్థంగా పోల్చుకోలేని నిస్స లన నూ

'కెలుగు కవిత్వంలో ఆధునికళ “పెంచుకొన లేక నిర్లిప్తత వహించడమూ కనిపిస్తుంది వ్యక్తి? అవసరాల ఆధారంగా. రామాయన్వస్తి రావణాయన్వ స్తీ” ఆనేలఅవ కాశవాద వైఖరి అవలంబించడమూ కనిపిస్తుంది ఆధునిక్ష యాంతికిక నాగరికత అరదించే జీవన సౌలభ్యాలను వౌళర్కాలను అనుభవిన్తూనే విశ్వాసాలనూ హోర్టిక ఆధారాలనూ నం వ దాయ వాదానికి అనునంధించి నుఖంగా బంతుకుతున్న మేధావులూ ఉన్నారు సూర్యచంది గంహాణాలకు పట్టువిడుపు స్నానాలుచేసే -సెన్సు అధ్యాపకులూ ఉన్నారు పరితి ఉదయం శ్రీ వేంళటిశ్వర సుపరి 'భాతాదికో దేవతార్చన నజావుగా జరిఎ పావట సించూరభారణంతో క్రళాశాలలకు వేంచేసే వైజ్ఞానిక శాస్త్రవిద్యాధికులూ ఉన్నారు శ్రీవిద్యో పొసడులైన యూణవర్సిటీ ఆచార్యులు _ నక్సలైటు విప్లవాన్ని కిరిస్తూ కబురు చెప్పే భాగ్యశాలురూ ఉన్నారు ఈ లిధంగా నర్శ్వమాన మనో జీవుల వ్య్యపారం అన వ్యస్త మవుతోంది గతానుగతికత్వం అన్ని రంగాల్ని వలుబడిసాగసూనేవుంది ఇలాంటి దుర్దశావ శేషంలో నూత్న సిద్దాంతాలకు ఎలాంటీ ఆదరణ లభిన్షుందో నందేహమే కనక నేనిక్కడ ప౭పాదించే అలోచనలన్నీ నర్వ జనామ్తోదకరాలు తి౦ికాలాబాధిత సత్యా వౌ కాగలవన్న అవామిక నాకుజేదు ఒక ఆలోచనాజీవి (తిశుద్ధిగా స పితిపొడిస్తున్న కొన్ని కొత ఆలోచనలుగా స్వీకరించి శోర్తితలు త్‌ుు ఆలోచనలను పురికొల్ప్సితే చాలు కృతార్థతే అధునిక చైతన్యం సమగరింగా గల రవయితబు మాతం సమ కారిన సాహీతీ రంగంలో పంయోగ శాలితత్‌ వినూత్న తీరాలను అన్వే షినూనే ఉన్నారు నవనవోన్నేష పగితిభాశాలులై కవితా వినూత్న రేఖలు ్ష (గు) థ్రీ

కవిత్వం కౌలాతీత కాంతిరేఖ వెలార్చడానికి సాధన చేస్తూనే ఉన్నారు ఆవిధంగా వర్తమాన సాక్‌ త్యంలో ఒక గణనీయమైన భాగంగా ప౦వర్థిత మవుతూనే ఉంఠి ఆధునికత్వం

తెలుగు కవిత్వంతో ఆధునికత ఏదో ఎలాంటిదో పోొల్చుకుందుకు ఈ ధనధువం పట్లనే మన దృష్టి 'కేందీఏకరించాలి మిగిలిన పూర్వావ శేషభావజాలాన్ని విస్మరిస్తే చాలు తనంత తానుగా అదే పరాన్తం కాగలదు

సం్యపదాయ సాపొతీ సిద్ధాంతాలను బుద్ధిపూర్వకం గానే ఆధుని కులు తోసి రాజంటున్నారు వినూత్న సజీవ సిద్ధాంతాలను అంతర్జా తీయ వైతన్యం నుంచి పఠిగర్పహించి పరిపుష్టం చేసుకుంటున్నారు మన సాహితీ చర్మితలో అపూర్వమూ వరమాన కవితాలోక జీవశక్తి అగు నవమానవీయ సిద్ధాంతాన్ని ఫలభరితం చేస్తున్నారు

వర్వమాన కవితా రంగంలో ఆధునిక చేతన ఎంత విశేష [పాధా న్యత పొంది వున్నప్పటికి అధికారిక మైన పాముఖ్యత దానికింకా లభించ లేదు స్రయ్మపదాయ వాదానికే సాహితీ ఎభామూః తమైన అ్యగతాంబూ లం లభిస్తోందింకా నమకాలీన కవులలోనూ ఆధుణక చైతన్యాన్ని సమ (గంగా గుర్తించని వారే అధికసంఖ్యాకులు కాని కవి రంగంలో ఆధు నికత్వాబకి గల నాయకస్థావాన్ని పరిగణించణ నిరక్ష్య వెఖరి మాతం వారిక లేదు క ళామూల్యాల పరిశీలనలో ఆధునిక భావధార సర్వ తా స్వీకరింపబడటఎ లేదు

ఈ శతాబ్దారంభంలో ఆధునికులైన వీరేశలిగం గురజాడ అప్పా రావులకు విరోధులుగా సం పదాయ వాదాన్ని నిలప పయత్నించిన అ న నా

తెలుగు కవిత్వంలో ఆధువికత

వారు వేదం వేంళటరాయ శాస్త్ర కొక్కొండ వెంకటరత్నం జయంతి రామయ్య పంతులు కాశీభట్ల సోదరులు పముఖులు వర్తమాన యుగంలో విశ్వనాథ నత్యనారాయణ వారి ళిష్య బృందమూ అధుని కతకు బద్ధ శ తువులు

ప౦స్తుతం నాగరికతా జీవితంలో వస్తున్న మార్పులన్నీ వైజ్ఞానిక సాంకేతిక రంగాలలో సాధింపబడిన విజయాల సత్ఫలితాలేనని స్థూలంగా అందరూ అంగీకరిస్తాగు వర్తమాన నాగరికత అందించే సౌక ర్యాల ననుభవిండంలోనూ ఎవరికి ఎట్టి అభ్య తిరమూ ఉండదు కాని ఈ చైతన్యాన్ని కవిత్వాది కళలూ నిర్వహించవలసిందే అంకు మాతం అంగీకరించరు. దానికి కారణం వారి హృదయాలు గతించిన లోకానికే లగ్నమై ఉంటాణయిు పైగా వారికి అధునిక వైళ్లానిక చైతన్యం సంపి దాయ వురాభవశాలపుట్టకీట్లు కదల్పి వేయగలదనే భయ౦ ఎడిస్తుంది గతానుగతికంగా తిష్ట వేసుకున్న మత కుల సాంఘీక నైతిక అర్థికాది విశ్వాసాల కన్నిటికి ఆధునిక చైతన్యం గొడ్డలిపెట్టు కాగలదని వారు ముందే గగపాంచారు

వైజ్ఞానిక శాస్త్ర పయోగాలను కేవలం లేబోరేటరీకి మాతమే ఎరిమితం చేయాలం దైనిక సా ఘికాది సమస్యలతో దానికి ఎమిత్తం శీదని ఇంకా ఒక వర్షం విశ్వసిస్తూనే ఉన్నది ఈ వర్షం కూడా చివరికి సంహుదాయి వాద వైపుకే మొగ్గు మావుతుంది

ఆఅధుణక వైజ్ఞానిక శాస్త్రం సర్వతోముఖ చైతన్యం కలిగిస్తుందని సాంఘీకాది సమస్య కేశాఠక కళా సౌందర్య రసభావాదులన్మింటా తన ప్రభావం కలిగించి తీరుతుందని అ ప్రభావాన్ని బుద్ధిపూర్వకంగా జాగృత హృదయంతో అందుకొని నిఎద్ధిత నృహతో దోహదం లాలా

కవిత్వం కొలాతీత కొంతిరేఖ చేయడం ద్వారానే వర్వమాన సామాజికార్ధికాది వ్యవస్థల రూపురేఖలన్ని సర్వతోముఖ పరివర్తనం పొందగలవన మరో వర్గం విశ్వసిప్తోంది అప్పుడే మన నాగరికత పరిపూర్ణత నందుకోగలదని ఈ వర్షం భావి సోంది సాహీత్య కళారూపాలన్నింటా అధునిక ఖావభఛార పటిషమంతం కావాలని ఈ వర్గం సిద్ధాంతీకరిస్తుంది

ఈ కాలంలో ప్రచురితమవుతున్న సర్వ సాహిత్య కళారూపాలు ఆధునిక చైత్యంతో సంపూర్ణ ప్యిమేయం కలిగే ఉంటున్నాయి ముద్రణా యంతుం మన సాహీత్య రంగాన్ని పాలించనారంభించిన తర్వాత వ్యక్తి గత అభిరుచులకు యిష్టాయిష్టాలకు అతీతంగా ఎ తో కొంత ఆధునిక సాహిత్య వ౦కింయల స్వరూప స్వభావాలలో పొడసూపుతూనేఉంది ఐళే కవుల చైతన్యంలో అధునికత్వం పిథమ ప౦మేయమైతే అనేక నిషమభావాల స్వైరవిహారం ముగిసిపోతుంది ఆధునిక మానవాత్మ సాధురసాస్వాదన మరింత సత్వగుణావల బిక మవుతు దని విశ్వ సించడంలో అబ్బురం లేదు

తెలుగు కవితృంలో ఆధునికతా లక్షణాభివ్యకిగా ఉ తమ పురుషైకు వచనమైన నేను మొదటిసారిగా $10లో గురజాడ అప్పారావు గారి గుతునాముత్యాల సరముల కూరు*కొని మేలయిన చూటల అంటూ పారరంభమైక గేయంలో దర్శనమిస్తుంది స్టూవర్డ్‌ హీమ్స్‌ పైర్‌ అనే ఆంగ్ల విమర్శకుడు తెల్పినట్టుగా _. ఈ సావాత్య నఎబఎధీ అహమిక్ష (దవస్థితిలోని వ్యక్తిత్వానికి అభివ్యక్తి సాధనమే ఇది రచయిత తాలూకు స్వీయవ్యక్తిగతమైన నేను తో ప్రమేయం కలదికాదు ఒక జీవన విభాగవు (పతినిధి ఈ అహమిక స్మ ఎచులకు సావాత్య పరంగా సాధించి. ఒక "కేందా౦న్న పుృషువంతం కావించుకుందుకు తోడ్పడు ల.

తెలుగు కవిత్వంలో ఆధునికతో న నే తంది ఈ దంన స్వరూవమైన అవహామిక సంఘటనల గొలుసు కటులో నుంచి అనుస్యూతంగా పరిస్థితులలో తేలుతూపోతుంది వర్తిత్రి వతిస్థీతినీ కొంతలో కొంత మార్చుతుంది [వతి సంఘటన పెనా దాని |వభావం ప్ఫసరిసూ నాగుతుంది తాత్కాలికంగా కొన్ని పంధా నమైన మార్చుల్ని పొందుతుంది (పతిసారీ కొత్తదారుల వెంట తన (వాహ గమనాన్ని సాగిస్తుంది సంఘటనల ధారావాహీకలో పుతిచిన్న అళ్ళతీ వైవిధ్యాన్ని సంతరించుకుంటుంది పరస్పర విభేదాన్నీ సాధినుంది కాం అశ్చర్య జనకంగా ఈ అహమిక తనకుండే స్వీయవైయక్షిళ [(వయోజనాన్ని మాత౦ం వస్మరిస్తుంది పరిస్థితులలో అంతర్నిపాతంగా నాయకపాొషత లినాలీినంగా సాగుతుంది అన్న దీర్చ వికరణం _ కొతగా (పవేళించిన ఈ నేను రూపాన్ని అర్లిం చేసుకుందుకు ఎంతో తోడ్పడుతుంది థి 'హేతువాదబద్ధమైన ఆలోచనల పునాదిగా గురజాడ (పారంభిం చిన కవిత్వంలో మొదటి సారిగా పర్సివేళించిన ఈ నేను - మేముకు (బతానాకడచడాాంల్ళాటాలో టాకా పానువాప్తతనననన్తతు నుడ కాసాను భాలనతువన కనాన ుతునకానాతలాడాను చలా ాలాలలనానాననియనావా. 41 ౬ 66౫7 ఆ9ం0ం98[00 ౧5[౧౮| 5 [౧66౫0 69800౧0 8 ౪౮ రిం 890౧8 7 9 2౧ ౪౧౦౪౧ 66 ₹౧0౧006౧%0 5 6 &౧6౮౦5 ౧60 ౦ ౧00౪ 6౮6 ౧౧8౦9౦౧ 6 ౧06 ౪౮66౮౦ 0౪5 ౧౦ 236006550౧ 0 5 68 9౧౨5 గ౧౦6 65 980[ 0 [90% 8 69 1౧64 95 6%0౧08 ౪ 9 ౭౧8610/ 9౧ 00 68060 ౧౧౦ 656గ65 5 ౪4/4 0౦౧౮౧ ౧౦ 0౧2009 5 తీగ 30208 ౧46 02౧08 6౮509 ౧66 56506 ౧060౧౪ ౧ ౧656006955 0౧0 గ౦ర6గ5 [౧659626 ౧65 ౮68 0౧9 ౧౪౫౧౦౧ ౦ ౧95౪60 58 2౧6 258 56605 గ౧౦౪౮6౧౧౦ ౧౪౧౦59 0 ౧౩ ౦౪౫) ౧66౧౮౦8౧ 66౧9 0 8400655 ౪6 ౪ 064౧6 ౧ ౧56 ౯0౧౫ ౪9౧2౭ 200% 9 06006960 0౪ 58008౧ 508౧66 ౧౧౦ ౧ ౦64406 0౧ ౦0 1౩ 0001 5 68860 16 11068 ౧ న నన ననన ననన. స్ట్‌ శన న నన ననన

కవిత్వం కాలాతీత కాంతిరేఖ పర్యాయ పదంగా ద౦ివరూప సమాజ వాపొనికి పితీకగా స్వీకృత మైంది గురజాడ ముత్యాల సరాల పా9రంభమే నంకుచిత కులతత్వా నికి వ్యతిరేకంగా బరంవురంలో జరిగిన ఎకపంక్షి భోజన విందులో పాల్గొని రావడాన్ని గర్సిస్తుంది ఇది చైతన్యవంతంగా ప౦ివేశింవినదే తప్ప యాదృచ్చికం కాదు ఆయన రచించిన ముత్యాల సరాల సంఖ్య అల్బమే కాని వానిలో (వధానంగా ఐదు (ముఖ లక్షణాలు మొదటి సారిగా (పాతినిధ్యం వవాంచాయి అవి యివి 1 సమకాలీన సామా జికన్ప ఎహాను కవిత పరతిబింబించడం £ జడిమయమైన సమాజానికి కవితా సంస్కరణతో వైతన్యం కలిగించడం 8 (పథమ పర్యాయంగా కథనరితి ఖండకావ్య స్వరూపంలో ఆవిష్క ఎలీమవడం 4 దేశికవితా రితిని పునరుద్ధరించి మార్గక వితాస్థాయికి ఉన్నళతీకరించడం ఆత్మా శయ [పేమతత్తాన్ని ఆవిష్కరించడం ఈ ఐదు ప్రధాన లక్షణాలూ తెలుగు కనిత్వంలో ఆధునికత కే పా9ణఎక్షణాలుగా ప౦తిస్టత మయ్యాయి

గురజాడ వెనువెంటనే మరింత వేగంతో -ఎంపాందిన ఖావ కవిత్వంలో _ ఈ నేను-ఆత్మాశరియ హృదయవేదనలకి కవుల స్వీయ విషాదానికి 56 ౧) అభివ్యక్తి సాధనంగా మారి సంకుచితమై పోయింది సార్వత్తి9క్ష జీవన పాతినిధ్యం కోల్పోయింది లిరిగి మర ఇరవై ఏళ్ళ తర్వాత గురజాడ నెలకొల్పిన లక్షణాలను పునరుద్ధరించు కుని _. శ్రీశ్రీ ద్వారా నేను సైతం _- ప్రపంచాగ్నికి సమిధనొక్కటి తఇహుతిచ్చాను” అనే కవితలో దర్శనమిచ్చింది ఈ జయభేరి మోగిం వెినవాడు ఫలానావారి కుమారుడైన శ్రీరంగం శ్రీనివాసరావు హా[తమే ననే అర్ధస్ఫూర్తి పారకుడికి ఎక్కడా కలగదు (పపంచాగ్ని ననన న న నన

తెలు ఎ కవిత్వంలో ఆధునికత విశ్వవృన, అనే పదసముచ్చయాల ద్వాకా ఆధునిక కవి తన (పపంచ లు వారసత్వాన్ని అభివ్యక్కం చేసున్నాడు పెగా విప్రవాత్మకంగా వవం ఎది న! మా ళా చాన్న మార్చాలనుకుంటున్న శక్తులకు పితినిధిగా ఈ నేను (పతీశాత్య కంగా నిలబడుతుంది ఆధు-*క కవితాపరిభాషలోని నేను కేవలం స్వియచరితాంిభివ్యక్సి సంకేతం వంటిది కాదని మనం అర్ధం చేసు కోవాలి ఆధునిక నవలా రచయిత ఇ ఎమ్‌ ఫారెస్టర్‌ ఈ అహమిక గురించి యిలా అ౦టా డు దీఎకాకరణంలో ఇదొక నూత్న వ 2 బ్రన్సి పద్ధతి ఆధుణక మేధావి మహారచయితి వర్జీనియా ఊల్ఫు రలో ఒక విశేషణ జరిఎంది ఒక విస్పష్టకాలముదిను గుర్తిస్తూ ఆమె యిలా మల్‌ రు వాని వ అంటుంది. $8$0లో ఆ గ్త్‌ సావాత్యంలో ప్రప౦ధమంగా ఒక ఆధు నిక సంవిధానం ప౦బుద్ధమైంది అంటూనిర్ధారించింది ఈ విశ్లేషణకు ఆంగ విమర్శకులంతా అంగీకరించారు సరిగా అదే సంవత్సరం ఆధు రొ ౧ టీక భావచేతన ఆంధి కవిత్వంలో నవజీవనాంకురాలనెత్తింది ఈ అంతర్జాతీయ చారితంక సంఘటన తొలి ముత్యాల సరంలో-తోకచుక్క జి నాననా ననన ననన ననన 268 ౯౦9౭8 0056 ౪63 ౧౧5 ౧ ౦6౧౮౦౦౪ 66౪౯659 0 890905 0 9 ౧0౪8 [౧4౧4౧ ౧౭46 6095 2 6 ౪ 06 06641656 గర 6౪649 ౧8౧౩౮6 ౦ 00%8 [౧6056 ౪65 ౧౭౧6౫ ౪/8 80౧6 ౧౦6 2009009-878౪ 6౪/0౧8006 06 ఆ ౧౦౪౦ 59 800౧6 160- ౧6 ౦60 ౧9 ఈ8౪ ౧ 4 0౧౭౧6౪6959 96 ౧965 9 802౧3 5600 582 0% 0 ౧ 5664 6 గ౦0౧ [౧9546 ౧6 ౩౫ ౪? ౧ 9900గ0 ౧౦౭9౦౧8౦ ౧8౪8౪౧౦౧౧9 ౦౮62౧ వీసా ౧4 ౪42/ 659 ౧౧0౪76- ౧౩౧ 20౧60 9౪600000౪9 0౧ ౦ ౧0౧0౪6 0 ౧96గ౧0౪6 98 5665 [గ 6 66౧ 7౧6౪ 566 ౧9 లజ80696 66౧ 8౧6 4 ౧8౧59860౧0 0౧ ౧6౪ 854 0640 ౯౫

కవిత్వం కొాలాతీఠ కాంతిరేథ దర్శనం ద్వారా రికార్డు చేయబడింది ఇది యిటు కవితారచనలోనూ అటు నవ సమాజ రచనతోనూ ఆధునికతకు పా9౦రంభమని తెల్పడమే తప్పు యాదృచ్చికతను శ్ఞాఘీంచడం కాదు ఈ ముత్యాల సరాల రచ నతో సావాత్యంలో తళ్పూర్యం పాతుకుని ఉన్న విలువలు ఒక్కొక్కకు తమ ఉనికిపట్లు తప్పాయి సాహిత్య పరతిబింబాలుగా మానవాను బం ధాలు తారుమారయ్యాయి 13 ( విశిషతము తెల్చుతూ వర్జీనియా ఊల్ఫు _తెల్పిన అంశాలు తెలుగు కవిత్వానికి ప్రత్యేకంగానూ సార్వతికంగా సాహిత్యానికి స్పష్టంగా సరిపోతాయి శీ ఏంగ౧8౧ ౧6 8 0౧5 [౧8౪8 65[ 64 అంటూ పారరంభించి ఊల్చు యిలా వివరిస్తుంది యజ నూనులకూ సేవకులకూ గల సంబంధమూ భార్యలకీ భర్మలకి గల సం బంధమూ తల్లి తండులకూ బిడ్డలకూ గల సంబంధమూ అన్నీ 18 ( లోనే మార్పు పొందాయి ఈ మార్పు స్పష్టంగా ప్రప్రధమంగా ఆంగ్ల సావాత్యంలో ప$తిబింబించింది మానవ సంబంధాలలో మార్చు వచ్చి నపుడే మతంలో సైతం మార్పు వసుంది రాజకీయార్టిక సంబంధఛాల లోనూ మార్చు వస్తంది సావాతీ ఎ9ికియలలోనూ మార్చు వస్తుంది విలువలన్నీ మార్షులు పొందుతాయి 3 అంటుందామె

మొదటిసారిగా గురజాడ ఈ మౌార్పులన్నిటికి తన కవిత్వంలో విస్పష్ట ప%తిబింబాలు నెలకొల్పాడు $వ శతాబ్దం వరకూ తెలుగు ౭ 0౧౦ 2౩00౪0 08069౧06 9 0 %0%8౧ 002 80౦9 6 ౩౧99౮ _ ౬ ౧00౧80౧ 62 0౧9082౪9 9% 6రే-- ౧౦౩6 06 ౪69౧ ౧8౧ 6 5 8౧6 56 -- ౪8౧ 8 ౧౮౩2౧65 2౧6 ౪/ ౪65 ౧8 6% 580౧60 6 6౧ 4౧6 ౪౧6౧ [060 8౧ 68 0౧5౦1120౧6 [౧86 942 [౧65206 ౧6౦౭౦౧4౧౮6 ౧ 6 9౪౦౧ 6౦౧౮౮౦ 00 058౧6 620606 ౦౧ గ! 922౧0౧6 3౧6 ౧4౨ 80౪40౧8౪ 6్ర[౧42౪/00 ౧౮౦౭౮0/55 06

ర్‌

లే లెగ్‌ కవిత్వంలో అధనికఠ కవిత్వంలో పిధానపాతిలవుతున్న వుగాణ పురుషులూ ఉదాత్త రాజ పాత్రలూ తమ నెలవులు తప్పారు సామాన్య పాతిలు పాణవితిప్ల పొందాయి. పూజారి కూతురు పూర్ణమ్మ కవి కవి భార్య వారిజన బాలిక వైదేశిక మిత్రులు వంటి వెన్నో పా్యతలు పువేళించాయి అందుకే అయన సర్వాత్మనా ఆధునిక కవిగా పథమ దర్శనమిస్తాడు

ఆధునిక కవిత్వంలో సన్నిహిత చితిణాత్మక వాన్తవికవాద రచనా ధోరణి శ్రీశ్రీ ద్వారా అవిష్కృతమైంది ఈ ధోరణి ఉద్దాటనా రీతికి సన్నిహీతంగా ఉండి _ నందేశాత్మకతని సద్యస్ఫోరకం చేస్తుంది అటు కవితాకల్పనా దక్షమైన పదచితంవాదం శ్రీరంగం నారాయణ బాబు ద్వాధా ఆవిష్కృతమైంది ఈ రెండు ధోరణలలోనూ కావ్యపరి భాషాభివ్యగ్నిగా నేను పర్పిచలిత మవుతూనే ఉంటుంది అధునిక కవి త్వంలో సామౌాజికాభివృద్ధి స్పృహ ననుసరించి ధన బుణాంశలు రెండూ పరస్పర వైవిధ్యంతో 'పెంపొందుతూ గత యాభయిఏళ్ళుగా దర్శనమిస్తున్నాయి అధివాస్తవిక సమాజ వాస్తవిక ప౦తీఠాత్మక పద చితాంత్మక వాదాలన్నీ రచనా శిల్పంలో అంతర్నిహిత మవుతూనే ఉన్నాయి ఇవన్నీ ఆధునికమైన పారిశాంమిక నాగరికతలో జన్మించిన విలక్షణ కళ ధోరణులే వీటి అస్తిత్వం తెలుగు కవిత్వంలో ఎలా విస్త రిల్లిందీ విచారించడం కూజా ఆధునిక పరిశీలనలో ప౦ముఖ భాగమే

గత శతాబ్దపు చివరి దళాబ్ధాలలో మన సాహిత్యం ఆంగ్ల సావొత్య ప%భావంతో ఎన్నెన్నో వింత సొగసులు సంతరించుకొంది “పెంపు తరిగి అక్కడే గుడిసుళ్ళు పడుతున్న తెలుగు సాహిత్యంలో -_ ఎన్నో వినూత్న ష్రికిియలు ప%వేశిచాయ భారతీయ భాషా సాహీత్యాలన్నింటా అదేకాలంలో ఈ మార్చు ప%బలతరమైంది ఆంగ్ల ( చె స్‌?

కవిత్వం కాతాతీఠ కొంతిరేఖ సాహిత్యాధ్యయనం ఈ జాతికి లభించకపోతే వర్త్వమానాంధ్య సాహీత్యా నికి ప్రపంచ పౌరసత్వం భించే ఉండేదికాదు పారిళా9మిక ఉత్పత్తి సాధనాలద్వారా యాంతిక నాగరికత ప౦వేళించింది భూస్వామ్యాది విధానాల నుంచి సమాజం ముందడుగు వేయడానికి 'పే9ంరణ కలిగిం చింది సామాజిక జీవితం సాధించిన అపూర్వ సంపదలన్నింటినీ సాహిత్య జీవితం ప౦తిబింబించింది ఒక్కొక్కప్పుడు సమాజం కన్న సాహిత్యమే ఒక అడుగు ముందుకు సోగి _ భావ విప్లవానికి దోహదం చేస్తూ వచ్చింది అంతర్జాతీయంగా సాధీ చబడిన వినూత్న సంవద అన్నిటికో తెలుగు కవిత్వం కూడా శాణాచి కావడానికి అపూర్వావ ౪ శం లభించింది ఈ విధంగా ఒక మహాజాతి చరిత్రలో 1980 నుంచి $980 వరకూ సాగిన నూటఇరవై ఎళ్ళకాలం మహోత్తమ పరిణామా

లకూ ఆధునిక చైతన్య విలసనానికి ఆకరంగా నిలిచింది

ఐతే పాళ్చాత్య దేశాల సాహిత్యాల వ౦భావంతో మన సావాత్యం లోనికి ప్రవేశించిన కొన్ని నూత్న ప్రక్రియలు ఇక్కడి నై నర్లికపరిస్థితు లకు పూర్తిగా దిత్తంకాక మాడిపోలేదా అంకు పోవచ్చుగాక అంత మ్మాతులో పాశ్చాత్య సాహిత్యాల ప్రభావం మన సాహిత్యాభివృద్ధికి నష్టం కలిగించిందని చెప్పబూనడం సత్యం కాదు

మనజాకి జీవితం నుంచి భూస్వామ్యవ్యవస్థ 6468 అవ శేషాలన్ని పూర్తిగా వైదొలగి పోలేదు పెట్టుబడిదారీ ఆర్థికవిధానాలు పాశ్చాత్య దేశాలకు మాదిరిగా నంక్షోభస్థాయికి పెంపొంది తన ప్రభా వం కళాసాహత్య రంగ లపై ప్రసరించలేదు రెండ. పపంచయుద్ధాలు కాని వాటీనడిమి అనిళ్చి తస్థితిగాని భారతదేశాన్ని వ౦త్యగక్ష పిభావంతో ఆతలాకుతలం చేయ లేదు లత లా

తెలుగు కవిత్వంలో ఆధునికత కవిత్వంలో పిధానపాతులవుతున్న వుగాణ పురుషులూ ఉదాత్త రాజు పాత)లూ తమ నెలవులు తప్పారు సామాన్య పాత్రలు పా9ణపితిష్ట పొందాయి పూజారి కూతురు పూర్ణమ్మ కవి కవి భోర్య వారీజన బాలిక వైదేళిక మిత్రులు వంటి వెన్నో పాాతలు పివేళించాయి అందుకే ఆయన సర్వాత్మనా ఆధునిక కవిగా [పథమ దర్శనమిస్తాడు అధునిక కవిత్వంలో సన్నిపాత చితుణాత్మక వాస్తవికవాద రచకా ధోరణి శ్రీశ్రీ ద్వారా అవిష్కృతమైంది. ఈ ధోరణి ఉద్దాటనా రీతికి నిన్నిహీతుంగా ఉండి _ సందేశాత్మకతని సద్యస్ఫోరకం చేస్తుంది అటు కవితాకల్పనా దక్షమైన వదచితం౦వాదం శ్రీరంగం నారాయణ బాబు ద్వారా ఆవిష్కృతమైంది ఈ రెడు ధోరణలలోనూ కావ్యపరి భాషొభివ్యశ్తిగా నేను పిచలిత మవుతూనే ఉంటుంది అధునిక కవి త్వంలో సామాబికాభివృద్ధి స్పృహ ననుసరించి ధన బుణాంశలు రెండూ పరస్పర వెవిధ్యంతో “పెంట్‌ ందుతూ గత యాభయిఏళ్ళుగా దర్శనమిస్తున్నాయి. అధివాస్తవిక సమాజ వాస్తవిక పితీకాత్మక పద చితాంత్మక వాదాలన్నీ రచనా శిల్పంలో అంతర్నిపిత మవుతూనే ఉన్నాయి ఇవన్నీ ఆధునికమైన పారిశాామిక నాగరికతలో జన్మించిన విలడణ కళ ధోర్లణులే వీటి అస్పిత్వం తెలుగు కవిత్వంలో ఎలా విన్త రిల్లిందీ విచారించడం కూళా ఆధునిక పరిళీలనలో ప౦ముఖ భాగమే గత శతాబ్దపు చివరి దశాబ్దాలలో మన సాహిత్యం అంగ్ల సావొత ప౦భావంతో ఎన్నెన్నో వింత సొగసులు సంతరించుకొంది ంవు తరిగి అక్కడే గుడిసుళ్ళు పడుతున్న తెఎగు సాహిత్యంలో _ ఎన్నో వినూత్న ప్రికియలు ప౦'వేశించాయి భారతీయ భాషా సావాత్యాలన్నింటా అదేకాలంలో ఈ మార్చు పగిబలతర మైంది అంగ్ల (౧ నొ 07

కవిత్వం కాలాతీత కాంతిరేఖ సాహిత్యాధ్యయనం ఈ జాతికి లభించకపోతే వర్తమానాంధు సాహిత్యా నికి ప్సిపంచ పౌరసత్వం భించే ఉండేదికాదు పారిశా౦మిక ఉత్పత్తి సాధనాలద్వారా యాంతిక నాగరికత ప$ వేశించింది భూస్వామ్యాది విధానాల నుంచి సమాజం ముందడుగు వేయడానికి 'పేంరణ కలిగిం చింది సామాజిక జీవితం సాధించిన అపూర్వ సంపదలన్నింటినీ సాహిత్య జీవితం ప౦ితిబింబించింది ఒక్కొక్కప్పుడు సమాజం కన్న సాహిత్యమే ఒక అడుగు ముందుకు సాగి _ భావ విప్లవానికి దోహదం చేస్తూ వచ్చింది అంతర్జాతీయంగా సాధీ చబడిని వినూత్న సంపద లెన్నిటికో తెలుగు కవిత్వం కూడా కాణాచి కావడానికి అపూర్యావ కాశం లభించింది ఈ విధంగా ఒక మహాజాతి చరితిలో 18000 నుంచి $800) వరకూ సాగిన నూటఇరవై ఎళ్ళకాలం మహోత్తమ పరిణామా

లకూ ఆధునిక వైతన్య విలసనానిక్షి ఆకరంగా నిలిచింది

ఐతే పాశ్చాత్యదేశాల సాహిత్యాల ప౦భావంతో మన సావాత్యం లోనికి ప్రవేశించిన కొన్ని నూత్న ప౦క్రియలు ఇక్కడి నై నర్లికపరిస్థితు లకు పూరిగా దిత్తంకాక మాడిపోలేదా అంకే పోవచ్చుగాక అంత మా[తంలో పాశ్చాత్య సాపాత్యాల ప్రభావం మన సాహిత్యాభివృద్ధికి నష్టం కలిగించిందని చెప్పబూనడం సత్యం కాదు

మనజాతి జీవితం నుంచి భూని వ్రమ్యవ్యవస్థ [8462 అవ శేషాలన్ని పూర్విగా వైదొలగి పోలేదు పెట్టుబడిదారీ అర్ధికవిధానాలు విశ్చాత్య దేశాలకు మాదిరిగా “ంక్షోభస్థాయికి "పెంపొంది తన 1పభా వం కళాసాహత్య రంగ లపై ప్రసరించలేదు రెండు పపంచయుద్ధాలు కాని వాటీనడిమి అనిళ్ళి తస్థితిగాని భారతదేళాన్న ప౦త్యక్ష పిభావంతో అతలాకుతలం చేయ లేదు ల్‌

తెలుగు కవిత్వంలో ఆధువికత నన న న నక సమక సం౦వరిదాయవాదానిక్రీ ప౦యోగవాదానికీ మధ్య విస్తరిల్రే వైెకుధ్యం సావాత్య రంగంలో బహుముఖీనంగానూ నిశ్శబ్దంగానూ అవిష్కృత మవుతుందే తప్పు _- రాజకీయ వాదాల మధ్య అంతన్సం ఘర్ష్సణవలె వ్రస్ఫుట్లంగా అభివ్యకృంకాదు కాని ఈ శతాభారంభపాద్చా లలో సాహిత్య౨లోోగల ఎస్టాబ్లిష్‌ మెంటుకీ ఆధునికత్వానికి మధ్య సంధు రణ బా హోబాహీగా సాగడమే కనిపిస్తుంది సంప౦దాయవాద సాహి క్యానికి సన తన వాందూ మతవాద మితవాద ధోరణి మాతృత్వం వవాస్తుంది ఆనాటివ్యక్తి స్వేచ్భావాద ఆవిమ్మాోరానికి భావుకప9ల క్‌గా నిలచిన భావకవిత్వానిక్రి బంహ్మసమాజమతం అలంబికమైంది సనాతన -పొందవమతంనుంచి విప్లవాత్మక యుగ ధర్మంగా పుట్టినదే బగ౦వ్మా మతం అనాడు ఏకేశ్వరోపానన ఉద్దాటింప బడటం౦-_దాదాపు నాస్తికళ్వ ప%ిచారం వంటిదే పెగా దానికి హేతువాదమే ఆధార భూమిగా నిల చింది ఈ నూత్న మానవతా ఎుుతం తత్పూర్వ కులతత్వాలను నిర్మూ లించి సవర అవర్హాదులతో సహో వివాహాది సర్వ సంబంధాలనూ వున రుద్ధరించి జూతిని వీకస్థం చేసింది అనేక నూత్న ఆలోచనలకు విష్ణవా త్మ "పే0ంరణ కలిగించింది పెన వివరి చిన మతావలంబన సాహత్యాలకు 'పేంరణ కలిగించి నశే శాస్త్రీయ సామ్యవాద దృక్పధం ఒక అనివార్య ప్రబలశక్త్‌గా నైసర్లీక మైంది కనక దాని చారిత్రక గతినీ స్ధితినీ ప౦భాశ వినృృతినీ చరించుకోవడం కూడా ఆధునిక పరిశీలనలో అంతర్భాగమే కవి త్వంలో ఆధుఎకత అంక _- పిధానంగా వర్శ్మమాన సమాజంలో పొడ సూవుతున్న మార్పులను గుర్తించి వానికి దోహదం చేయడమేనని అర్థం చేసుకోవాలి మార్చుఅం పేనే తత్పూర్వమెన్నడూ లేని కొత వ్యవస్థను న న్‌

కవిత్వం కొలాతీత కొంతిరేఖ అవిష్కరించుకోవడమే తప్ప వెనక్కి వెనక్కి పోవడం కాదు. మానవతా మూల్యాల పరిణామాన్ని (తిశుద్ధిగా వాంఛించిన వారే ఆధునికులు ఈ గుణాత్మక దృిప్టితో పరిశీలిస్తే సమకాలీనులంతా ఆధునికులు కాలేరని ఎప్పుడో అర వై అయి దేళ్ళ (కితం భౌతికంగా మరణించిన గురజాడ తెలుగు కవిత్వంలో ఆధునికతకు పితృపాదులుగా కీరి దేహంతో జీవిస్తున్న వాడనీ అర్ధమవుతుంది సమాజంలో పవర్తిల్లే మార్పులను విస్పష్టంగా పోల్చుకో లేని బారు న్యకికీ పరినరాలక్రి నడుమగల సంబంధాలలో సంభవించే పరిణామాలనూ సంఘర్హ ణనూ సైతం దర్శించలేళు అధునిక వైజ్ఞానిక శాస్త్రం ఆధునిక సమాజానికి పభామండలంగా తనరారుతోంది దిని ఆభారంవల్ల పస్తుతం [వతి అంశం పట్లు ముందు వచ్చేది సంశయం (పతి మేధా సమస్యుగురించి [వశ్న వేయకుండా ఆచరణలోనికి అంగీక రించడం కుదరని విచికిత్స[పధానమవుతోంది దీనివల్లనే తరాణకీ తరానికీ మధ్య అంతరమూ విస్పష్టంగా పెరుగుతోంది సామాజికంగా పొడసూవుతూన్న మార్చులన్నిటినీ రికార్డు చేయడమే గాక రాగల పరిణామాలన్నటినీ సీస్మోోగావువతె /56 -5౧౧౦6 ౩గగ) రికార్డుచేసి చూపవలసిన బాధ్యత కూడా అధునిక సాహిత్యాఎకి ముఖ్యంగా కవిత్వానికున్నదని స్రీఫెన్‌ స్పెండర్‌ తన ఉద్ద్యంథం 5 ౪౮౮60 [16[1066[౧ కు ఉపోద్దాతం రాన్తూ ఉద్దా టించాడు * 4 7౧090[0066 ౧5296 ౧6606 ౧౦96 ౪/౧౦ 98 ౦ 60 ౧౧౧౧౮ ౧6 ౧౮౧౧౫౧ ౧8౮౦ ౧౭80౦08౧్ర6660 ౧౦ ౧౮౧౩౧ ౧౭6౪౦ 1౧6౧ 1౧16 64 0౧౩౧౧౦ ౧9 ౧౮౪ రల౭ 50 ౧896౧౪ ౦౧౧౧౪౧ 0౦ 69౪6 09 ౧౮ ౧6 40౧10 ౧౧౦9౩ 266 0/50 8౧06 ౪100౧ [౧89 46 6 9650 60౧౧౧6౪౭ ౪ ౧8 ౧౦9 58306 60 ౪6 ౪9౦౧౦ 0020066 ౪౧౦౧ ౧ 20 086565 లాలా

తెలుగు కవిత్వంలో ఆధువికత నంప౦దాయవాదానికీ- ప౦ియోగవాదానికీ మధ్య విస్తరిల్లే వైరు ధ్యం సావాత్య రంగంలో బహుముఖీనంగానూ నిశ్శబ్దంగానూ అవిష్కృత మవుతుందే తప్ప _- రాజకీయ వాదాల మధ్య అంతన్సం ఘర్హణవలె ప్రస్ఫుటంగా అభివ్యక్షంకాదు శాని ఈ శతాబ్దారంభపాదా లలో సాహిత్యంలో గల ఎస్టాబ్లిష్‌ మొంటుకీ ఆధునికత్వానికి మథ్య సంమ రణ బ హిబాహీగా సాగడమే కనిఎస్తుంది సంప౦ిదాయవాద సాప్లా త్యానికి సన తన వబాందూ మతవాద మితవాద ధోరణి మాతృత్వ వబాస్తుంది ఆనాటివ్యక్షి స్వేచ్చావాద అవిష్కారానికి భావుకప౦తీకగా నిలచిన భావకవిత్వానికి బం్పహ్మసమాజవముతం అలంబికమైంది సనాతన హెందవమతంనుంచి విప్లవాత్మక యుగధర్మంగా పుట్టినదే బ్రహ్మ మతం అనాడు ఏకేశ్వరోపాసన ఉద్దాటింప బడటం-దాచాపు నాస్తికత్వ ప౦ిచారం వంటిదే పెగా దానికీ హేతువాదమే అధార భూమిగా నిల చింది ఈ నూత్న మానవతా ఎుుతం తత్పూర్వ కులతత్వాలను నిర్మూ లించి సవర్ష అవర్షాదులతో సవో వివాహాది సర్వ సంబంధాలనూ పున రుద్ధరించి జాతిని ఏకస్థం చేసింది అనేక నూత్న ఆలోచనలకు విప్తవా త్కక "పేంరణ కలిగించింది పెన వివరి చిన మతావలంబన సాహత్యాలకు 'పేంరణ కలిగించి నక్త్తే శాస్త్రీయ సామ్యవాద దృక్పధం ఒక అనివార్య పిబలశక్తిగా నైసర్గిక మైంది కనక దాని చారితిక గతినీ స్ధితినీ ప%భావ విస్ఫృతినీ చర్శించుకో వడం కూడా ఆధునిక పరిశీలనలో అంతర్భాగమే కవి త్వంలో అధుఎంకత అంకే - ప౦ధానంగా వర్శ్వమాన సమాజంలో పొడ సూపుతున్న మార్పులను గుర్తించి వానికి దోహదం చేయడమేనని అర్థం చేసుకోవాలి మార్చులంకేనే తత్చూర్వమెన్నడూ లేని కొత్త వ్యవస్థను వ క న న

కవిత్వం కొలాతీఠ కాంతిరేఖ అఆవిష్కరించుకోవడమే తప్ప వెనక్కి వెనక్కి పోవడం 5దు మానవతా మూల్యాల పరిణామాన్ని (తైశుద్ధిగా వాంఛించిన వారే ఆధునికులు ఈ గుణాత్మక దృష్టితో పరిశీలిస్తే సమకాలీనులంతా ఆధునికులు కాలేరని ఎప్పుడో అరవైఅయిదేళ్ళ [కితం భౌతికంగా మరణించిన గురజాడ తెలుగు కవిత్వంలో ఆధునికతకు పితృపాదులుగా కీరిదేహంతో జీవిస్తున్న వాడనీ అర్ధమవుతుంది సమాజంలో పవర్తిల్లే మార్పులను విస్పష్టంగా పోల్చుకో లేని వారు వ్యకికీ పరిసరాలక్రి నడుమగల సంబంధాలలో సంభవించే పరిణామాలనూ సంఘర్షణనూ సైతం దర్శించలేళు ఆధునిక వైజ్ఞానిక శాస్త్రం ఆధునిక సమాజ్ఞానికి పభామండలంగా తనరారుతోంది దీని ఆధారంవల్ల పస్తుతం (పతి అంశం పట్ల ముందు వచ్చేది సంశయం (వతి మేధా సమస్యగురించి (పశ్న వేయకుండా ఆచరణలోనికి అంగీక రించడం కుదరని విచికిత్స్యపవధానమవుతోంది దీనివల్లనే తరానికీ తరాణకీ మధ్య అంతరమూ విస్పష్టంగా "పెరుగుతోంది సామాబికంగా పొడసూపుతూన్న మార్చులన్నిటినీ రికార్డు చేయడమే గాక రాగల పరిణామాలన్నిటినీ నీస్మో[గాపువలె (౮ -5[౧06 200) రికార్డుచేని చూపవలసిన బాధ్యత కూడా ఆధునిక సాహిత్యానికి ముఖ్యంగా కవిత్వానికున్నదని సీఫెన్‌స్పెండర్‌ తన ఉద్ద్య౦ంథం 5 6౮6960 గ౧6గ౦0౮6౧ కు ఉపోద్దాతం రానూ ఉద్దా టింబఛాడు * 4 7౧69గ౧౦౮6 ౧౦8౭ [6606 [౧096౪౧౦ 52 ౦6 90 ౧౧% గ౧౮ ౧6 ౧౮౧౩౧ ౧866 [౧౭9004600660 ౧౦ ౧౪౮౧౧౭౧ ౧866 160 1౧6 64 0౧5౧00 16 ౧౦౪౮68 950 ౧696౧0౪7 ౦౧౧౧౦౧ 0౦ 89౪8 06 ౧9 ౧16 2౧౧౦ 0౧05 266 07 9060౧096 ౪/000 [188 8 66650 60౧౧6౦౭౪ [౧8 [66 5806 660 ౪6 ౪90౧౦ 00౧8006 ౪౧౦౧ ౧ 26 ౧4౮565 లాటా

తెలుగు కవిత్వింల్లో అధభునికత కంగ8౧ 06 ౧69 50 0608౪8 35 గం౪ం౧ ౧6౦౫ ౪666 66౧ ₹[35 0౧౭౧66 600 గ886 0౪/ 18 56 9౧౧0౮ 80౧ 65609909 0 [౧62 8 ౧౫5 290 ౦౧6౧౧8౧౮౦8 ౧6 68 0౧౭౪౫ ౧౧8 2౧౮6౧౧౦౧ 30౪/0 64590 102 10 0౧ 0280౧౪49 ౪౧ ౦౧ ౧౦౧6 8 00610 ౧౦౪౭౪ ౦ 2౧8౧ గ6 == 5 ౭౧౧6౧ 508౧66 --006) వ్యవస్టీళ్సుత సామాజిక న్వరూపం యుగ యుగాలుగా సాగి వకోంది ఈ సమాజ వటంలోని అంతరిక సంబంఛాలు పూర్వమెప్పుడూ ఎరగనంత పునర్నిర్మాణం పొందుతున్నాయి ఈ మార్పును త్మీవతరం జియడానికి అధునిక కవిత్వం రసా వేశస్థాయిలో కగం 0౧౭ 6౪6 [పయత్నించవలనిందే సదూజపటం మిది కరేఖల్ని వర్ణాల్నీ .నూతన పరిణామశ కితో పునర్నిర్మించడానికి అధునిక కవిత్వరి దీక్షవహించి తీరుతుంది మౌలికంగానూ సొర్వ(తికంగానూ పరిణామాన్ని తిశుద్ధిగా అంగీకరించే నూత్న శకులకు ఆధుఐక కవితృం స్వాగతం పలుకుతుంది (చైతన్య సాహితి వానుమకొండ వారి ఆధ్వర్యంలో 16-8-/78న చేసిన ప9నంగాణకీ వ్యాసరూపం ( స్పోవ౦తి _- జనవరి 880 శ నా! లాలా. (2

రవి పా9వంంఖ్యత కవితాశకి నా!

ఒక కవి సృజించిన కవిత్వాన్ని కూలంకషంగా పరిశీలించి లోతు పాతుల్ని అవగాహన చేసుకోవడం విమర్శకుని ధర్మం అతని వ్యక్తిగత జీవితం గురించిన ఊహాపోహలతోనో రాగద్వేషాలతోనో అభిమాన దురభిమానాలతోనో తలబాదుకోవడం సుతరామూ అతని బాధ్యత కాకూడదు

కాని ప౦ఖ్యాత కవుల వ్యక్తిగత జీవితాన్ని తెలుసుకోవాలనే కుతూహలం పామరులకే కాక పండితులకూ పరిశోధకులకు. సైతం కలుగుతూ వుంటుంది ఈ కుతూహలం బొత్తిగా అసహజంకాదు కాని అభిలషణీయం కాదని చెప్పవచ్చు పైగా యిది ఆధునిక నాగరికతకు సరిపడే విషయమూ కాదు లలల

కవి (పాముఖ్యతళ కవితాశ క్తి ఈ కుతూపహాలం మన దేశానికి మన కాలానికీ పరిమితమైంది కాదు యావశ్‌ ప్రపంచ సావాత్యంలోనూ వున్నదే విసృతంగా ఉన్నంత మాతర్తింలో ఒక చెడుగు పూజనీయం కాదుగదా ప౦ిపంచ సాపాతీ పాలకులలో అగేంసరులగు మహాకవులను సైతం _ ఎన్నో నీచార్‌ పణలకు గురిచేశారు పరిశోధకులు పేక్‌ న్పియరీ జీవితం గురించి కొత్తగా ఏదో భోగట్టా స్వయంగా కనిపెట్టినట్టు ఒక గంధాన్ని వెలు వర్చి తాత్కాలికంగా నలుగురినోటా పడినవారెందరో కొన్ని నెలల కితం తుర్లినీవ్‌ స్వయంగా ఒక్క గ౦ంథమైనా రచించలేదనీ గ౦ంధచౌర్యం మాత్రమే చేశాడనీ ఒక ప౦ిబుద్ధుడు సామాఇ9జ్యవాదుల "పెంపుడు చిలుకలాగ పిలాఎంచాడు ఆ కారు కూతలన్నీ ఎన్‌కౌంటర్‌ వతింకలో ప౦చురింపపడ్డాయి కుహానా పరి శోధకుల ఆరాటం యిలాగే పరిపాటిగా సాగిపోలోంది ఇలాంటివి కాల్పనిక సాహిత్య నృజనకైతే పరవారేదు నోరి నరసింహశాస్త్రి అంధుల చారిత్రక విభాగాలలో మధ్య యుగాల చరి త౦కు సంబంధించిన పాత౦లతో కొన్ని నవలలు రాశారు చారిత్యక నవలలు ఆధికారిక చరిత౦ గర౦ంథాలూ కాలేవు ఇటు కాల్చనిక సాహి త్యంగా పరిపూర్ణ సృజనాత్మక స్థాయిని అందుకోనూలేవు ఐనా వాటిని సాహిత్య ప౦కిియలుగానే స్వీకరిస్తాం కనక రచయిత పాతి పోషణ కోసమో సంఘటనా నిర్మాణం కోసమో అభూతకల్పనలు కావించినా ఉదారంగా స్వీకరిస్తాం సాహిత్య పరిశోధన అనేసరికి మరింత సీరియన్‌నెస్‌ వచ్చి తీరు తుంది మరింత చారితంక దృష్ట అవసరమవుతుంది గతితార్కిక దర్శనం లాలా స్ట

కవిత్వం కొఠాతీత కొంతిరేఖ అధారమవడంవల్ల ఎంతో నిర్ధిష్టత ఏర్పడుతుంది పరిశోధకుడినుంచి పారకుడెంతో సిన్సియారిటీని ఆశించవలసివస్తుంది వ్యక్తిగత ఊహా పోహాల్ని కట్టి పెట్టి అతని కవితా ప్రాముఖ్యతని పరాత్మకంగా పరిళీ లించవలసిన బాధ్యత పరిశోధకుడి 'కేర్పడుతుంది దుష్టపరిశోధనలు

"షేక్‌న్సియర్‌ మహాకవి గురించి వందలాది పరిశోధన (గంధాలు వెలువడ్డాయి కొని అందలో అధిక సంఖ్యాకాలు సూడో రిసెర్చి బాపతుచేనని ఎ సీ వారు వంటి విమర్శకులంటారు కొన్ని మరీ అసహ్యాకర వైయక్తిక బలహినతల న పాదించేవే సాహత్యేతర నమా వారంతో నింపి సామాన్య పారకులలో విషమ ఆకర్షణలు కలిగించేవే సెన్సేషనల్‌ సమాచారంతొ నింఎ డబ్బు చేసుకుందుకు పుటినవే అలాగే

ళల

(పఖ్యాత కవులందరి గురించీ |గంథాలు వస్తూనే వుంటాయి.

ఆంగ్ల సాహిత్యంలో మేథ్యూఆర్నాల్లు (వఖ్యాతుడు సాహీత్య ముజీవిత విమర్శనం” ఆనే సిద్ధాంతం సృష్టంచి (చారం చేసిందితనే నమకాలీన కవులపై ఆయన విమర్శలెంతో ప౦భావరళ్ళ్శిని ]పనరిం చాయి కాని తనకు నచ్చిన కవుల గురించి ఉన్నవీ ఊపొంచినవీ సుగుణాల నాపొదించి అకాళాని కెత్తాడు నచ్చని వారిని అసహ్యంగా నిందించి వారి కవితా గుణాన్ని అభాసుపాల్తేశాడు 000) తర్వాత కూడా అంగ్ల సాపాత్యంలో మెరిసే యీ యుగానికి చెందిన "పేర్లు రెండే వరడ్స్‌వర్తు బైరను మాాతమే అన్నాడు తీట్ళు షల్లిలు కాల గర్భంలో కలిసిపోతారని జోన్యం చెప్పాడ. అర్నాల్లు

కాని చితం చర్మిత అతనికి కలిసిరాలేదు వరడ్సువర్తు చెతా చెదారం కలిఎ పోగులు పెట్టిన వాడని తీర్చు చెబ్బంది కాలం బెరను ననన ననన నాన ళ ననా

కవి (పాముఖ్యత కవితాశక్తి

గొప్పకవే గానో వ్యక్తిగత అహంకారం హుందాతనం వంటి నిరంకుశ భావాలు పెచ్చరిల్లి ఆతని కవిత్వాన్ని దురాకఏమించాయని సనూజాన్ని తృణీకరించాడనీ కాలం ఘోషించింది మరింతకాలం (బతికితే ఫాసిస్టు తత్వానికి దిగజూరేవాడేనని కూడా పలికింది షెల్రీ ఆ యుగవు కవులం దరికన్నా మిన్న అనీ అనాటి సాహిత్యానికి నాయకమణి అనీ కీర్తింప బడుతున్నాడు కీట్సు అచ్చమైన కవిగా (స్తుతించ బడుతున్నాడు

ఇంతకీ వరడ్స్‌వర్తుకు అర్నాల్లు ఎందుకంత స్దానం యిచ్చాడు? ళశారణం ఒక్క కు-అర్నాల్డు దృష్టలో వరడ్స్‌వర్తు నైతికంగా ఉన్నతుడని (5608 0 [108 6680౧ కాని అర్నాల్ల్డు కనక మరో తొమ్మిదేళ్ళు బతికి వుంకే-తన నమ్మకాలెంత విమూఢమైనవో గ౦వాంచి పళ్చాత్తాపం చిందేవాడని ఒక విమర్శకు డంటాడు వరక్స్‌వర్తు నిజజీవితంలో ఎంతో వ్యభిచారి అనీ గెడ్డం పెంచి బుషీశ్వరుడిలా కనిఎంచే వాడని అతని స్వహస్త లేఖలు బైట పెట్టి అతని భార్య రుజువు చేసింది దానితో అర్నాల్డు కట్టిన మోరల్‌ సుఎరియారిటీ దుర్లిం గుభిల్లుమంది

వరడ్స్‌వర్తు ప౦ిసక్తి వచ్చేసరికల్లా భక్సితో పులకించి పూనకం కలిగిన వెరిఎరులా ఊగిపోయేవాడు అగ్నాల్డు ఏదో ఒక విశేషం శకుండా ఒక వాళ్యమైనా అతడు రాసిఎరుగడు క౪6 806 5406 ౧౧౫౩8 అంటూ స్తోతుం చేసేవాడు సాహిత్య విమర్శకు బొత్తిగా అవసరం కాని వ్యక్తిగత మాహా త్మ్యాలను ఆపాదించాడదు మానవ జాతి భక్సి శ౦ద్ధల "కెంతో అర్హమైన అ మహావ్యక్తికి నేను పొరుగువాడిని కావ డమే మహద్భాగ్యంగా ఎంచుకుంటాను అదే నా జీవిత చరితార్ధకత ఆయన్ని నిత్యం చూస్తూ వుండగలడమే ఆయన మాటలయ నిరంతరం వినగలగడమే న జీవితానికి వరప౦సా దం అంటూ ఆత్మస్తుతి వేసు (7 వె గ్‌

కవిత్వం కొలాతీఠ కొంతిరేల

కున్నాడు షెల్లీ గురించిగాని ఆయన మితు9ల గురించిగాని రాయ

జి )౫)2 8 58 అంటూ నీచంగా పిస్తావించేవాడు ఆర్నాల్డు

“వాహిత్యంలో విలువలు మదింపు చేయవలసి వచ్చినపుడు _ వైయక్సిక రాగద్వేషాలకూ భక్తి శంద్ధలకూ "పేమాసూయలకూ అవ కాశం యిస్తే ఎంత అన్యాయం జరుగుతుందో అర్నాల్డు రచనలే గొప్ప ఉదాహరణలు దురదృష్టమేమంకే కవులవలనే విబుర్శకులూ మానవులే కనక మౌనవులకుండే వ్యగిగత బలహీనతలన్నీ వారిలోనూ చోటుచేసు కుంటాయి ఒకనాడు నేనూ మి తుడు ఉషథ్రీ_విశ్వనాథ వారింట కాలక్షేపం

చెస్తున్నాం వారేది లోకాభిరామాయణం చెబుతున్నారు ఇంతలో దిన పతింక వచ్చింది భీమవరంలో కామరాజభూషణ జయంతి గురించిన వార్త ఆవార్హ పిముఖంగా ప౦చురింపబడింది చదివి వినిపిస్తున్నాడు మిళు9డు అ సభలో ఒక ప౦ముఖుడు రామరాజభూషణుడు గొప్ప సంగీతవేత్త అంటూ జోహో గ్రర్పించాడట అది వినగానే విశ్వనాథ వారికి ఒళ్ళుమండింది ఇలా వ్యాఖ్యానం పా%రంభించారు. పతివాడిక్తి ఇదో రోగం వీడ గొప్ప సంగీత వేత్త వాడు గొప్ప ఆయుర్వేద శాస్త్రవేత్త అంటూ పొగుడుతూ ఉంటారు ఈ అదనవు ఎలకలు తగిలించకపొళతే వాడి కవిత్వానికి విలువ కలగదని వాళ్ళభయం నా మటుకు నాకు 7బి జనకరా గాలూవచ్చును అన్ని మేళకర్తలూ అనగలను కనక నన్ను నంగీత వేత్తగా గాయకుడిగా బాలమురళీ అంగీకరిస్తాణా? పెద్దన్న దేశాక్షీ రాగాన్ని పేర్కొన్నాడు ఆ దేశాక్షిని ఎలా పాడేవారో ఇప్పుడు గాయకు అెవరిక్రి తలియదు మరి ఆఠాగమే లేదందామా? కాంభోజి రాగం పేరెత్తితేనే రామ రాజ భూషణుడు గాయకుడై పోయాడా? న న

కవి ్మపాముఖ్యత కవిశాశక్తి ఐనాడుపో దానివల్ల వాడి కవిత్వానికి వచ్చిన ఘనత ఏమిటసలు? రాగాన్ని పేర్కొన్న వాడల్లా గాయకుడూ రోగాన్ని పేర్కొన్న వాడల్లా డాక్టరూనా?”.__అంటూ తమ ధోరణి సాగించారు విశ్వనాథవారి మాటల్లో ఒకో పంధానాంశం ఉంది ఒకడు గొప్ప కరో పేద కవో నిర్ణయించేది వాడి కవిత్వమే తప్ప మిగిలినవి కావని కవిత్వపు విలువలు తేల్చేవికాని ముంచేవికాని కవిత్వేతర విషయా అన్నడూ కాలేవు ఒకడ్ని చెడ్డ కవిగా నిరూపించదలచి వాడి ప౦వర్తన దుర్మార్గమైందని చెప్పే విమర్శ న్యాయవికుద్ధమైందని ఫలానావాడు గొప్ప కవి ఎంచాతంకే _ అతడు గొప్ప యోగాసనాలు చేయగలడు మ ధైైల వాయించగలడు ఎవడు మంతి అయితే వాడినల్లా కాకా పట్ట గలడు అంకే ఎంత అర్థం వుంటుండో ఇది అంతే ఒకడందించిన సావాత్య విమర్శనవల్ల వ్‌ రకుని రసాస్వాదన శకి పంపొందాలి జ్ఞానం విస్సృతం కావాలి కవితాభిమానాణకి ఉత్తమ మారా లేర్చడాలి అంతే దానికి అతీతంగాగాని భిన్నంగాగాని కవి జీవి ళల తం గురించి అప౦స్తుతాంశాలు స్పర్శించనక్కర లేదు అవమానకరమైన చీకటి కోణాలను వెదకచూడటం విమర్శకుని శేదా పఠిశోధకుఎ పని పా%ర కాదు అట్టి విమర్శ వ్యక్షిగత మాత్పర్యంతో క్సిర భమై సామూహిక అంధత్వానికి చారి తీస్తుంది దురదృష్టవశాత్తూ అధునిక విమర కులలో సైతం ఈ అంధత్వమే పఏబలుతోంది చివరికి అరుద్శ పైతం తన సమగా%ంధ్యి సావాత్క్మంలో ఇలాంటి అపభ%౦శా 'లెన్నింటికో అవకాశమిచ్చాడు శ్రీకృష్ణదేవ రాయల కవితా ప*తిభను పస్తావించే సందర్భంలో అనవసరంగా అతని జీవితాన్ని పునర్నిర్మించడానికి వ్యర్థపరయత్నం చేశాడు అతని న!

కవిత్వం కొలాతీఠ కాంతిరేథ కావ్యం ఉత్కృష్టమైందో నికృష్టమైందో స్పష్టంగా చెప్పలేక నీళ్ళునమి లాడు కృష్ణదేవరాయలు సంగీత పి్రియుడనీ .వైణికుడనీ నిరూపించ చడానికి పరియత్నించాడ. కాని సంగీతజ్ఞుడైన మాతా9న ఈ కింది పద్యం రాయగలడా అనేది ప్రశ్న “కమల దళేకణ సంగీ తమున నెగడు మంద౦ిమధ్య తారతి9స్థా నములకు తీర్చిన రేఖల కంొమమగు రేఖభాతయమున కంరం బమరున్‌ * అందమైన అమె కంరంపై మూడు రేఖలున్నాయట అవి సంగిత తస్థాయిలకూ చిహ్నాలట మొదటి మూడు పాదాలూ సంగిత సాంకే తిక విషయం కవిత్వంకాదు చివరి పా శాలలో కవిత్వం గ బాళిసోంది విమర్శకుని చూవు ఆనవలసినచోటు అది కవీ సామాజిక నీత్రీ మన కాలంలో చెలామణీ అవుతూన్న సామాజిక నీతులో స్త్రీ రా పుంసంబంధఛాలో విధినిషేధాలో అన్ని కాలా లోనూ ఇలాగే ఉన్నా యనుకొనేవాడు వేత్తకాదు సామాజిక శాస్త్రంలో పా౦థమిక జ్దానం వున్నట్టయినా 'లెక్కకాదు ఈ దేశానికి బహుపత్నీకు డైన 'శ్రీక్సష్టుడూ దేవ్చుడే ఎకపత్నీవతుడైన శ్రీరాముడూ దేవుడే రాజరిక వ్యవస్థ ఆరాఘాటంగా సాగిపోతున్న యుగాలలో ప౦భువులెనా సామాన్యులైనా బపహస పత్నీకులైనా వారే వెసులు బాటున్న వాళ్ళంకా ఉపపత్నులతో కాలక్షేపం చేసినవారే అది హోదాకు చిహ్నంగా పరిగణించారు సామాజిక గౌరవానికి ఉపాదేయ త రాలలాలలలతలాననననానలాననానానన టాడా

కవి (పానుఖ్యత కవితాశక్తి లలల లలో మైందీ అదే దానివల్ల ఎవడూ -అవినీతిపరుడుగా వెలివేయబడలేదు ఒకడు భక్తుడైనా శివదీక్షాపరుడైనా ఈ అంశం అభ్యంతరం కాలేదు రక్సిదారి రక్తిదే భక్తిదారి భక్తిదే ఈ రెండూ నిర్నిరోధకంగా సహ జీవనం నెరఎనవీ అలాంటికేనులు లక్ష చూఎంచవచ్చు సత్యమిదై వుండగా =_టీవల ఒక సావాత్య పరిశోధకుడు శ్రీనాథుడంతటి వీరశృంగారిని పట్టుకుని ఆయన అనలు శృంగారి కానే కాడనీ కేవలం ఈశ్వరార్చన కళాళీలి మాతఏమేననీ నిరూఎంచడానికి నానా అవస్థలూ పడ్డాడు ఉద్గరింథమే రాశాడు దానివల్ల ఫాపాత్యేతర ఫలితాలెన్నో అందుకున్నాడు కూడా మన కతాతలటూ వాళ్ళ తాశలూథత్రీనాధకని సార్వభౌముని శృంగారిగానే భావించారు ఆరాధించారు నలుగురూ కూర్చున్న సమ యాలలో అతని చాటువులు చదువుకున్నారు తమ ఛలోక్తులు కలుపు కున్నారు నవ్వుకు న్నారు కావ్యాధ్యయన శీలురైనపుడు అతని మహా కావ్యాలు జాగరూకతతో పరించారు మన వరకూ తెచ్చి అందించారు మన పితృప౦పితామహులకు ఎవరికీ లేని ఆంక్షలూ సందేహాలూ మన కేల నిషేధాలూ నైతిక పునరుద్ధరణలూ మనకేం బాధ్యత? అదీ ఎడురు కావలసిన వ౦శ్న ఇలాంటి సామాన్య లోకజ్డూనాన్ని గాలికి విడిచి చేసే పరిశోధన నేల విడిచి చేసే సామువంటిదే శ్రీకృష్ణుడికి మిసాలున్నాయా లేవా? అర్జునుడు నల్లనివాడా తెలనివాడా? వంటి శుష్కాంశాల గురించి పరిశోధనలు జరిఎనఫ్లే నష్ట్వాలపాలు కాక తప్పదు ఈ ముదనష్టపు సంప్రదాయం మనజాతిపై ఎప్పుడువిరుచుకుపడిందో కాని _ ఆధుంక పరిశోధకుల మనుకుంటున్న వారు నలిగి నత్తలవుతున్నారు లా లాలా 2లొ $

కవిత్వలి కొలాతీత కొంతిరేఫ శ్రీనాథుడెంత ఉత్తమకవో అంత ఈశ్వరార్చన కళాళీలేకావచ్చు నాకభ్యంతరం లేదు అంత సముజ్జల శృంగార రసైకభోగే ననడంలో మధ్య వీరికెందుకండీ సందేహం? శ్రీనాథుడత్యంత భక్తి శంద్ధలతో శివరా త్రి మహాత్యం విరచిస్తున్న సందర్భంలోకూడా బింబోప్పి కుచకుంభ భారములుర పీరంబులన్‌ హత్తి సంభోగలీలావధి-” ని విస్మరించలేదు అట్టివాడిని గెశ్చంగారికాడని "కేవల నిర్వికల్ప సమాధిలో నిర్హివుడై పాంణాయామం చేన్తూ బ%ితికొడని వీదో పొొణాచారంగా ఇలాంటి పద్యాలు రచించి వుంటాడని వాపోవడం -_ శ్రీనాథునిపట్ల అపచారమేమోా కాకపోవచ్చు ఉపకారం కూడా కాదు పరిశోధకుని అత్మవంచనా వ్యాపారం వెల్లడి కాక తప్పదు అందుకే మన రసదార్శిద్యాన్ని తమ రాయలనాటి రసికతలో థ్రీ రాళ్ళసలి అనంతక్ళృష్ణశర్మగారు వ తిట్టిన తిట్టు తిట్టకుండా సత్క రించారు / విశాలాంధి = అదివారం గ్‌_7. 070 ) ళో లయం 70

క్రవిత్వవెంంఠ నిరంతరసాధన కొత్త ఆలోచనలూ ఆవేశామూ మొలకెత్తే వయస్సు పా౦రంభ

యౌవనం సరిగ్గా అప్పుడే సంశయాలు ప్రశ్నలు తలెత్తుతాయి సమ స్యల సంక్షీర్ణారణ్యా మా భయ పెడతాయి ఆలోచనలకన్న విశ్వాసాన్ని విశ్వాసంకన్న ఆచరణనీ మెట్టుమెట్టుగా అమర్చుకుంటూ ఎగబా%శే వారికి సంశయాలుండకపోవచ్చు సంశయంకన్న విశ్వాసం బలాఢ్య మైనది "హేతుబద్ధమైన ప౦శ్నకన్న సంపర్గిదాయం దిట్టమైనది వివేక రాహీత్యం వెరిఎఆవేళాన్ని పోొత్సహిస్తుంది వివేకరబత ఆచరణను నమ్ము కొనేవారికి శూన్యంలో కత్తిసాము చేయడం సరదా అలా ఎత్తిన కత్తి తమ ఎకలమిదికే వచ్చినా లెక్కలేదు

సరిగ్గా అలాంటి పా౦రంభంలో కాస్త సాహీత్యవాసనా కాస్త కళాఖి నివేశమూ యౌవన హృదయాన్ని ఆ వేశించాయంకే.విపరీత భావుకత్వం అర)ట్టాడిస్తుంది ఆ భావుకతి ఒకరచనగా పర్యవసించేందుకు బిందు క క!

శవిత్వరి కొలాతీళ కొంతిరేఖ బిందువుగా అడ్ష్రరాక్ష్రరంగా సాధన సాగవలసివస్తుంది రచనాశక్సి దిన దిన ప౦ివర్ధమానమై ఒక ఉత్తమరచన రూపొందేటవ్పటికి మనస్సులో తుఫానులారేగిన భావుకత్వం తనకు తానుగా ఎంతో పరిహరించుకో వలసివస్తుంది "కేవల భావుకళ్వానికి రచనా విన్యాసానికి మధ్య మనసు ఎంతొ క్షాళనకియ జరువుతుంది

ఈ క్రాళన క్రియ పూర్తిగా జరిగి అక్షరబద్ధమై జక రచన పూర్తి కాగానే దానికి పరిపూర్ణత కలిగిందని భావించగలమా? అలా భావించ లేము భావించనూకూడదు అక్షర రూపం పొందిన రచన పున పరిశీల నలో కవికి ఎంతో తొలగించవలసింది కనిపిసుంది అరుదుగానెనా కొత్తగా చేర్చవలసిందే. స్ఫురిస్తుంది ఈ పరిశీలన జరుపుకొందుకు యువకునికి ముఖర్యగా కావలసింది . ఆత్మ సంయమనం తన పర అనే విభేదంలేని నిర్హిప్తత అ పరిశీలనలోనే సృజనాత్మక రచయిత విమర్శకునిగా మారతాడు తన రచనలోని గుణదోషపాలను సాకల్యంగా పరిశీలించుకోగలుగ తాడు ఈ పరిశీలనవల్ల వైదుష్యమూ. 'పెంపాందు తుంది కొన్ని కిటుకులూ సుళువుగా దొరుకుతాయి

పది వాక్యాలతో చెప్పబడిన భావాన్ని పది మాటలతో చెప్పడం ఎలా సాధ్యమో అన్వేషస్తాడు పది పదాల నాకొమించే భావం రెండు మాటలతోనే చెప్పే వీలుందేమో చూసుకుంటాడు దినివల రచనకు సాంద౦త పెళుగుతుంది. సంక్రిప్తత సాధింపబడుతుంధి " అలికలో దరుజు వీర్చడి పారళ హృదయాన్న రంజింప చేసు ది బ్లాపకంలో నిలవడానికి అస్కారం కలుగుతుంది చే జా

అనూచానంగా వస్తున్న అచారాల గురించీ కట్టుబాట్ల గురించీ విలునల ఉచ్చనీచాల గురించీ తానుగా అలోచించుకోగల స్వేచ్చా ధైర్యమూ కవి హృదయానికుండాలి అవగాహన ఏర్పడడానికి శాస్తా రానా లాలా

వ. (కవిత్వమొక నిరంకర సాధన కు. స ధ్యయనం దోహదం చేస్తుంది బహుముబభీనమైన వ్యుత్చన్నత ఎంతో వుష్టిచేకూరుస్తుంది తానుగా కొత్తవిలువలను" రూపొందించుకోగల శ కి కవిహృదయానికి కలుగుతుంది బై కొత్తగా కలంపట్టిన యువకులకు ఎదురయ్యే సమన్యల కంతు వుండదు కొంచెం ఆలోచనా తీవఏితగల మనన్సుల స్ధితి మరి అస్తిమి తంగా వుంటుంది అనుక్షణమూ కలవరమే ఎదురవుతుండి ఇది విత తరానికి సాధారణమే యౌవన హృదయోద్వేగమే ఈ వైలక్షణ్యానికి ప౦ఛాన 'హేకువు వెనక తరం ఆలోచనాపరులు కొత్తగా యోవనా లోకాకు తలెక్తుతూన్న కాలంలో దేశ స్వాతం్యత్య పోరాటం ముమ్మ రంగా సాగుతోంది జీవిత రంగాలన్నింటా మహోావిగగిహాలు ప్రిస్ఫు టంగా నిలచివున్నాయి ప౦తివారికీ గురి (టాస్షిట్రొ నిర్హేశితంగా కని పిసోంది సార్వతి9కంగా యోచనాపరులందరికీ దాదాపు నిశ్చల దృక్టు లేర్చడి వున్నాయి కాని స్వాతం్యత్యానంతర పరిస్థితి కరమంగా మారుతూ వచ్చింది లభించిన స్వాతం త్యమూ నిరర్ధకం కాజొచ్చింది సామాన్యుని జీవన రంగంలోని కది తొంగిచూసి కనుమరుగవుతూ వచ్చింది అంక దాదాపు శుష్కభావంగా శూన్యవాగ్దానంగా మారుతూవచ్చింది ఈ భౌతిక యాథార్థ్యతవల్ల అదర్శాలు విలువలూ తాడమారయ్యాయి గురి కలగి పోయింది బాహ్యవాస్తవికత కలిగించిన నిస్ప ఫహవల్ల కవిత్వాది కళల పటకూడ ద్ధాంతిక పరిణామం పెరిగింది వైయక్షిక అనుభవ సోంద్భత కన్నా జౌపదేశిక వాద్య సమ్మేళనం గంఖిరతరమైంది కవి ప౦ధానంగా లోక వృత్తానుశీలనం జరపాలన్న స్పృహ ఇటీ వల కొంత నీరసించింది గ౦ంథావలోకనమే ప్రధాన ఉత్పేంరక మైంది ఛ్యానమగ్న ధా రణతో కవితాసాధన సాగించాలన్న ప్రి ధమిక

కవిత్వం కాలాతీత కాంతిరేఐ సూత్రం తెగిపోయింది ప౦తిదానిపట్లా తూక్రిభావం పెచ్చరిల్లింది తనకు తెలిసిందో తెలుసుకోవలసిందో లోకానికి ప౦బోధించడాని'కే పతి కవీ రచయితా అర౦ట్లాడిపోతున్నాడు పతికవీ ఉపదేశికుడు కావడమే కర్తన్యంగా భావిస్తున్నాడు బోధనానక్షిలోని తొందర కవితా కళా వవూల్యాలను దిగజారుస్తున్నాయి ఎన్నోవిజయాలతోవాటు _ ఈ ఆప భింళానికి కూడా అభ్యుదయ సాహిత్యోద్యమ ప౦ిభావమే ప్శిథమ కారణ కాకతప్ప లేదు

అయితే ఏ ఉపదేశమూలేని విశుద్ధ సాహిత్య మనేది సాధ్యమేనా? అనే ప౦శ్నకు - సాధ్యంకాదనే నిర్వ్యంద్వంగా చెప్పవలసిన సమాధానం కాని ప౦బోధం మరీయింత అ వేలంగా పెరగడం కళా సంపదకి హ్‌న తనీ క్షీణతనీ రసాభాననీ వ9తిపాదిస్తోంది ఈ సత్యాన్ని మరుగు పరచవలనీన పనిలేదు ప౦్శతివాడూ బోధకుడే అయితే ఆదరించే వాళ్ళివరన్న సమస్య ఎదురౌతోంది

ఇటు కేవలం స9బోధాఎకో అటు కేవలం విశుద్రతకో వరమాన కవిత్వం బఒరుగొమ్ముగా తేలతో ది అచ్చమైన కవితా ధర్మానికి (గ్రహణం పట్టిస్తోంది (కః దుర్ధశా తమస్సులో కవితా తపస్సుకు పూనుకొన్నవాడు నిర్హిష్పపథం లేక అరకొరగా తయారవుతున్నాడు ఎక్కడయినా సకృత్తుగా ఒక చిన్న వెలుగురేఖ తళ _ తళ లాడుతుంది వెలుగు చిన్న దైనా దానికి మరింత పు చేకూర్చుకోవాలి ఉత్తమ సాధకులకు చిత్త 'నైర్మల్యాన్ని కవితా దీప్తిని పోందిచేసే వాతావరణాన్ని పరివుష్టం చేనుకోవాలి

వర్తమాన మేధారంగంలో పొడసూపుతున్న నైరూప్య కళా

పశిభావంవల్లనో లేదా జీవితంలో ఎదురయిన సుఖవాద ప౦భావం వల్లనో ఇటీవల ఒక సిద్ధాంతం గట్టిగా వినిఎసోంది కవిత్వం కేవలం ఐకాంతిక మనోవ్యాపారమే తప్ప బాహ్య వాస్తవికతలళ్గో దానికి లా

పిమేయం లేదు అని ఇది సాహిత్యంలో ఒకనాడు పొడిచూపిన దంతగోపుర వాదానికి పుట్టిన ముద్దుల బిడ్డే తప్పు అన్యంకాదు ఇది నిజంగా తెలివిగలవారి మూర్థవాదం కవిత్వం వైయక్తిక హృదయానుభవం నుంచి ప్రొదుర్భవిస్తుం దనేది సత్యమే ఈ వైయక్షికానుభవాన్ని తీర్చిదిద్దేదీ నిరంతర ప౦ిభావం కలిగించేది సామాజీక వాస్తవికతే అదే వ్యక్తిగత సంస్కారంగా మారి విశ్వ రహ _ సేటికాంతర మణిదీఎకల వెలార్చుతుంది యుగాలుగా కవిత్వ మో పరమబాధ్యతను స్వీకరిస్తూనే ఉంది మానవజాతి పరిణామ క్రిఎబుంలో బాసటగా ఎలుస్తూనేవుంది అంతస్సత్యాన్ని 'పెంపొందిసూనే వుంది ఈ “త్యాన్ని కవిత్వంలో హెడోనిస్టులు బుద్ధి ఫూర్వకంగా విస్మరిస్తున్నారు ఆందుకే టి యస్‌ సఏరియట్‌ ఇలా అనవలసివబ్చింది 706 ఇఏ5 20 00౧0090 0౧౦ ౧ ౪29 6౫09 6069 2 56682657 ఈ౧- 5 7 90900౧06 6౧౪8౩8 5 68 6964 ౧0096 ౪ అని ప్వతి కవికీ ఈ సత్య సందర్శనం అవసరమే ఖావనానైశిత్యాన్ని అంపొందించేదిదే ఈ అఆవగాహనతోపాటు కవికి సంయమన పూర్వకచారభి ఎంతో అవసరం అదే మాటల పొదుపును రూపొందిస్తుంది భావనో దేశాన్ని నముచిత రీతిలో నియంతి%స్తుంది అభివ్య్శిలో గడసరి వోకడల కోసం అన్వేషింపచేస్తుంది సమాజం మేధావి హృదయం పై నిర్మించిన సాలె గూళ్ళ వలయాన్ని వైదొలగిస్తుంది అప్పుడే కవిత్వం ేసిట్‌నుంచి ఇనీఖనిట్‌కి పర్టిక్యులర్‌ నుంచి జనరల్‌కి ప౦యివేట్‌ నుంచి యూనివర్సల్‌కి తన అపరణలను విసృత పరచుకుంటూ పురోగమిస్తుంది నాలా 70

కవిత్వంలో వరిపక్వత

వర్శ్వమాన సాహితీ విపణిలో కవిత వని కున్నంత నిరాదరణ మరే ప్రక్సియకూ. లేదు కవిగా బితకదలచివాడు నిర్ధమడై తే దాదావు యాచకుడుగా బ౦ితకవలసి వసోంది. అటు సినీమా ప్రొప కమో ఇటు అధికారుల ఆదరణో లభించిన అద్భష్టళాలి సంగతి వేరు ఇతరతా ఏ కవికీ అతడు పంజల్లో ఎంత ్పప9ఖ్యాతుడైనా ఆర్థికంగా చెలామణీ ఏర్పడ్తం లేదు

ళా

ఛారావావాక నవలలకూ వారపతికల కథలకూ ఉన్నంత డిమాండ్‌ కవిళ్వానికి ఎప్పటికైనా వస్తుందని మనం అళించక్కగర్లేదు దినికి సమాంతరంగానే కవులకు ప౦చురణ కర్తల కనీస ఆదరణ లభించ డమూలేదు కవి తానుగా అష్ట కష్టాలకూ లోనై తన కవితా సంపుటిని ప౦చురించుకున్నాడోంతొలి ముద(ణ అమ్మడానికే కనీసం ఒక దళాబ్ది కాలం పడుతోంది ఇదైనా పిముఖ కవుల గ్శింథాలకు పట్టే అదృష్టమే తక్కుంగల వారల సంగతి చెప్పనే అక్కర్లేదు

శవిత్వంలో పఠిపక్వత ననన ప న క బావ్యా పరిస్థితులు కవితకు ఇంత వ్యతిరేకంగా ఉన్నా యువ కులు మాతం ఆంతరిక సృజనా వ్యాపారంలో కవిత వైవుకే చవ్వ్చున అకర్షితు లౌతున్నారు పా9ధమికంగా సాపాత్యాభిమానం ఉన్న ప్రతి ఒకడూ అంతో ఇంతో కవితా రచనకు ఉపకిమిస్తూనే ఉన్నాడు ఎదో ఒక పతి?కలో తన కవితలను అచ్చువేస్తూనే ఉన్నాడు భారతి వంటి ప్రథమ శేంణి పత్రికలోనే ఆదరణ లభ్బించిందా అట్టి యువకుడు కవితా రథా రూఢుడైనళ్లే తృఎ పడుతున్నాడు వ్యాపారరీత్ర్యా యింతగా నిస్తుమైవున్న కవిత్వం-యువహృద యా లను మాత్రం ప౦ధమశేంణి సాప్రాత్య కళగా ఆకర్షణ కలిగిస్తోంది దీనికి కారణం _ సూక్ష్మంలో మోక్షమన్నట్టు కొద్ది శంమతో గొప్పక్రిర్తి సోపానాన్ని అధిరోహీంచాలనే దురాశ మాతిమేననడానికి తార్మా ణాలు కానరావు కవిత్వానికి అకర్షితు లౌతున్న యువకులు ప్రధానంగా కవిత్వ పాఠకులు వారికి తమకు పూర్వం పుట్టి కీరిమంతులౌతున్న కవులందరి రచనల పట్లు మక్కువ మిక్కుటఎగా ఉంది వారా కవిత్వాన్నంతా చదువుతున్నారు కొద్ది మందయినా అధ్యయనమూ చేస్తున్నారు మరి కొందరు విద్యావంతులు అంగ్ల భాష ద్వారా ఇతర దేశాల కవులను పరిచయం చేసుకుంటున్నారు అలాంటి వారికి తమ హృదయాలలో మరుగుతూన్న భావపరంపర _ అభివ్యక్తికోనం తహతహ లాడుకుంది ఒతిదీ కల్గిస్తుంది తమదైన గొంతు విబ్బ తమ భావాలకు కవితా స్వరూప మిచ్చి వెలువరున్తున్నారు ఈ పయత్నంళలో కొందరు విజ యమూ సాధిస్తున్నారు వారా

కనిత్వలి కొలాతీత కొంతిరేఖ కకక స

ఇలాంటి యువకులకు భాషా పాటవం లేక పోవచ్చు సంవి ధాన చాతుర్యం అలవడక పోవచ్చు శిల్చ విళ్ణానమూ స్వాధీనం కాకపోవచ్చు కాని వారిలో కవితా భావుకత్వం మాత్రం పుష్కలంగా ఉంది రసమయ కవితా హృదయమూ ఉంది

అలాంటి యువకులు సావీధాన చిత్తంతో పతి అభివ్యకినీ నిళి గుంగా తీర్చి దిద్దుకో గలిగితే తమ కవితాభావ శకలాలు చదువరి తండెలకు గుచ్చుకొని నిలవగలిగే పదును అలవర్చుకో గలుగుతారు ఈ నైశిత్యం ఎలా లభిన్తుంది? ఒక కవితను పూరిచేసేమని చప్పున తృప్తి పడకుండా చెప్పబడిన రీతికంకేు మరింత రమణీయంగా తీర్చి దిద్దడానికి అవకాశముందేమో ఆధ్యయన బుద్ధితో పరఠిశీలించుకోవాలి సంవిధానం విషయంలో కాని భావాభివ్యక్షి విషయంలోకాని మరిన్ని మెరుగులు సంతరించుకోగల పరాత్మక పరీక్షకు పూనుకోవాలి ఈ ధ్యాన మగ్నతను ప్రతి యువ శళవీ మొదటినుంచీ అలవర్చుకోవలసి ఉంది ఇలాంటి ఓరిమి కొరవడినపుడే ఒకడు ఎన్ని కవితలూ వా్రాఎనా పారకుల హృదయంలో ముద౦ వేయలేక పోతాడు

ఈ పరిశీలనా ధ్యేయం ఉన్న యువకులు వ్రాసే ప్రి? కవితా రమణీయ రేఖలతో తీర్చి దిద్దబడుకుంది సహజాతంగా వారిలో విక సిస్తున్న పితిభకు దీటుగా సృజన పెంపెస లారుతుంది పితిభను నిత్య హతరితంగా రక్షించేది వ్యుత్చన్నత ఇది లోకవృత్త పరిశీలనం వల్లా (గంథ అధ్యయనం వల్లా అనుభవ పరిపాకంలో ఆలోచనలను జీర్పించు కోవడం వల్లా-ఏర్చడుతుంది ఇలాంటి వ్యుత్చ్సన్నతను అరంభం నుంచీ యువకులు అలవర్చుకుంటూ తమ్ముతాము నిర్మించుకోవాలి భావు శకత్వంత పాటు పరిశీలనా బుద్ధిని 'కేందికరించుకోవాలి న పాలలా లారనాననాలాలాం న నా ననన

కవిత్వంలో పరిపక్వత ఒక కవితా రచన పూర్తి కాగానే నిద్దపు న్వరూవం సిద్ధించినట్టు తృ్‌ప్తిపడే రచయిత తనకు తానే వాని చేసుకుంటాడు రాయడం ముగి సిన మరుక్షణంలో ఏదో ఒక ప(తికకు అర్జంటుగా పంఎ కీర్తిపొందాలని ఉబలాటపడేవాడు _ వ్యతిరేక ఫలితాన్నే పొందుకాడు తాను రచించిన (పతీ రచనను మరింత సుందరంగ మరింత తీక్షణఎగా రూపొందించడ మెలా అనే తపన ఆ రచయిత హృదయాన్ని విడువకూడదు రాయ బడిన రీతిలో అభివ్యక్త మయిన సంవిధానంలో ఆ రచనకు పరిపూర్ణత్వం లభించిందా లేదా అన్న, నిశిత పరీక్షకు తానుగా ఫునుకోవాలి అంకు సృజనాత్మక చర్య పూర్తి కాగానే ఆ రచయిత విమర్శకుడుగా వున రవతరించి తన రచనను తానే పరీక్షించు కోవాలన్న మాట ఒక భావ శకలం బఒకని హృదయంలో స్ఫురించింది. దాన్ని కవితగా మలచాలన్న త్మీవకాంక్షా ఉత్పన్నమైంది ఆయితే దానిని పరి పూర్ణ చిత్మళగా తీర్చి దిద్దగలగడానికి శ్రవలం కలమూ కాగితమూ సరి పోటు ఆ నృజనకు పూర్వ రంగంలో అభ్యాసము ధారణ ఆంతెర్టర్య నము స్థిరపడి ఉండాలి రచయితకు లోచూవుతో పాటు గురజాడ మహాోకివి చెబ్బనట్లు _ చుట్టు చూవు కూడా వీర్చడితే తప్ప అతని గశేషణ సూర్తిగాదు పథమ రచనలో రూపొందిన స్వరూపమే పరిపూర్ణ కళామయ స్వరూపమనుకునే తృప్తి ఏర్పడీనవాడు అన్వేష కాలేడు ప్రతి కవితా అనితరసాధ్యమనిఎంచేటట్లుగా తీవఏపరిశీలనలో తనకు సాక్షాత్కరించడం౦ం వేరు పారకునిగా తనకే విమర్శనాత్మక పరి శీలనలో సెతం అలరించిన రచన ఇతర సహృదయుల్నీ తప్పక రంజింప చేసుంది ఆ స్థాయి నందుకుందుకు పగితిరచవలోనూ ఒక నిశి లాలా రాం

కవిత్వం కాలాతీత కొంతిరేఖ సంవిధాన స్ఫూర్తి భాసించాలి తొందరపడి పఠ౦చురింప చెసుకుందుకు ఆరాటపడే వారికి ఇది లభించదు

ఒక కవితను ఎన్నిసార్లు మాళ్చి నంస్కరిస్తే అంత ఉత్తమ స్టాయి నందుకోగలుగుతుంది జక కవి పరిపూర్ణ త్వర ౧6 60౦౧ పొందడానికి ఇదే కీలకమైన రహస్యం అన్య(కా దగ్గర దారులు

. లభించవు

ఒక రచయిత వద్ద _- వీదో వతిికలో ఏదో రీతి అచ్చుపడి పోగు పడి వున్న కవితల స్పాకును ఏదో విధంగా గర్పింథస్థం చెసి విడుదల చెయ్యాలనే వెరి తొందర కూడా కవిగా వీ ఒకనికీ శేయోదాయకము కాదు ఆ వేగమే పిధానమైతే వెనుక ముందులు చూసుకోనీయదు మంచి చెడ్డల 'వేర్పాటుకు అవకాశముండదు అలా వెలువడిన గం౦ంథం తనకు కానుగా అన్యాయం చేసుకోవడంతో బాటు మొతం కవిత్వానికే ఎంతో కొంత అన్యాయం చేస్తుంది అంకే (పతి కవీ తన రచనలలో మేలు కీళ్ళ భేర్రిజ్లు నిస్సంకోవంగా చూచుకోవాలి న్టాయి తక్కువ రచనలను ఓర్పుతో పరిహరించుకోవడం కవిగా అతని అన్తీత్వాన్ని "పెంపొందిస్వంది

మనసులో ఒక భావ శకలమో ఒక పద చ్మితమో ఒక శబ్ద చమత్కారమో తళుక్కుమనే. సరికి ఒక కవిత రాయాలని కోరిక కలగడం సహజమే కాని ధారణలో అది పరిపూర్ణం కాకపొ తే ఆ కవిత పునరుక్తులతో నిండుతుంది అలాంటిది పరిత వ్యృదయంలొ వూరా విప్పారకుండానే రాలిపోతుంది ఆ కవితను పరించడానికి పట్టిన కాల పరిమితి పా[కైనా పారఠ హృదయావబానం చేయలేక పొతుంది అట్టిది కవితగా అపజయం పొందిన క్రై అందుకే (పతి కవీ తన కవితను లాలా రాలా రా నా నానా నా రారారా

కవిత్వంలో సఠిపక్వత

ఇలాంటి ఆపజయాల నుంచి పరిరక్షించుకొందుకు జాగృత హృదయంతో ఫునర్నిర్మించు కోవాలి కాల్మకమేణా ఒక కవితలోని బలా బలాలు ల్‌ కవికే తేటతెల్లమవుతాయి అలాంటప్పుడు అత్మవంచనా మేఘాలను దూరం చేసుకొని నిశిత బుద్ధితో శస్త్రచికిత్స చేనుకోవాలి అట్టి దర్శన వీకఠ్ర కలగాలంకు (పతి కవి ఉత్తమ కవితా వ్యుత్చన్నుడై విమర్శక దృషని అలవర్చు కోవాలి అహంకార మమకారాలకు తావులేకుండా తనకు తానుగా పరస్థలాలు చెక్కేసుకోఐాలి అలాంటి వున వున పరి శీలనలోనే ఒక కవిత స్వచ్చ రూపాన్ని సంతరించుకొంటుంది

ఈ పరామర్శ పతి కవిక్ర తన జయావజయాల విషయంతో అత్యవసరం ఈ అత్యవసర సాధనను పతి కవీ నిర్దిద హృదయంతో కొనసాగించాలి ఈ రహస్యం తెలుసుకోకపోవడం వల్లనే చాలామంది రచనలు ఉత్తిమ కవితలు కావలనీనవి కూడా ఉత్తినే నీరు కారి పోతున్నాయి

( ఆఅభ్యుద య ) శ

న ననన;

నవసమాజ నిర్మాణంలో రచయిత బాధ్యత రచయిళతలూ కవులూ సామాజిక జాగ్భతికి పధానపాతం వపాంచాలి ఈ నత్యం కొత్తగా కని పెళ్లేదీకాదు కొత్తగా ఉద్ధాటించ వలసిందికాదు దఫదఫాలుగా మానవజాతిని జడత్బం అక్రిమిసూ వుంటుంది విస్మృతి పెకొంటుంది అప్పుడు మళ్ళీ పాత సత్యాలనే తిరిగి తిరిగి క్లాపకం చేనుకోవలసీ వుంటుంది సామాజిక పరిణామం గాని సామా జికాభివృద్ధి గాని సాహీత్యం విష్శాంతపభాల నంచరించే నమయాలలో కలగదు జూతి సంచలనాన్న్నీ వైతన్యాన్నీ సాహీత్యం ఫ్ఫితిబింబిస్తూనే నమాజహృదయంలో కొత కెరటాలు వొ కొతడానికి ప్రియత్నిన్తుంది ప్శిస్తుతర 'పెట్టుబడిదారీనాగరికత పేక్రగి సాహిత్యం అంగడి సరుకుగా మారిన దశలో ఇతరేతర వ్యాపారసరళి ఆకర్షణలన్నీ సావాత్యానికి లగింపబడతాయి. జనహవృదయ చైతన్యంతోగాని దీఎతో గాని జాగృతితో గాని నిమిత్తంచేని వినత సాహిత్యం అపారంగా

నవసమాజ నిర్మాణంలో రచయిత బాధ్యత "పెంపొందిపోతుంది సరిగా అఆ అంతర్థశలో తెలుగు సాహీత్యం జీవి సోంది కనకనే మళ్ళీ సాంఘిక ప్రయోజనాన్ని గురించి జ్ఞాపకం " చేసుకోవలసి వస్తోంది అధుఎక సావాత్యానికి ప్రధాన జీవలకణం-సామాజిక జాగృతి పట్ల నిర్నిబద్ధమైన బాధ్యత అంకే లైంగిక జాగృతి ఎంతమాత్యం కాదని స్పష్టమే స్వాబ్నక సంచారం ఎంతమాత%ం కాదనీ వేరే చెప్పుకోనక్కరలేదు విస్పష్టమైన నిర్టేశ్రాలపట్ట సామాజికుల దృష్టని లగ్నం చేయడానికే సాహిత్యం కృషసల్పాలి అధునిక నాగరీకసమౌాజ్య కొత్తవీ సటిష్టమైనవీ అగు ఫునాదులపై వునర్నిర్మింపబడే మార్గాలను అన్వేషించాలి. ఆదిశగా సామాజికుల ఆలోచనానరళిని సారింపజేయ డానికి సాంస్కృతికంగా సాధించవలసిన పరిణామౌనికి సాహిత్యం పంధాన వోదకశక్తి కావాలి ఇంతటి మహతర బాధ్యత తనమిద పెట్టుకోవలసిన సాహిత్యం ఎలా వుండాలి? సావాత్యకారులు రచయిళలూ కవులూ సృజనోత్స వాన్ని "హీలగాకాక పరమబాధ్యతగా పరిగణించాలి అంకు రచయిత తన కలం ప౦సవించే ప్వతి పదమూ ఒక జీవ వెైతన్యంతొ కదలాడే పా౦ణోత్సవంగా భావించాలి అది లోకస్థుల సృదయతలంలో ఎలాంటి నూతన స్పందనలు కలిగించవలసి ఉందో గురెరగాలి రచయిత సృష్టంచే పితి రసభావనమూ పితి హావభావ న యి విశేషమూ వర్తితమయ్యే పితి అనుభవమూ అత్క్భంత గాఢనైశిత్యంతో పరీక్షంపబణాలి ఆలవోకగాగాని బాధ్యళారహితంగాగాని శ్రీవలం వ్వాకి ట్స్‌ ఇ ధనార్జననే ప%ిధానధ్యేయ మనుకొనికాని రచన చేసేవాడు అకర్షణియ న. శి

కవిత్వం కొలాతీత కొంతిరేఖ మైన. పేకింగులలో విషగుళిక లందించే సమాజశతు9వే కాగలుగుతా డనేది సత్యమే పొ శ్చాత్య దేశాల మహారచయితలదాకా మనం పోనక్కర లేదు భారతీయ పునరుజ్జీవనానికి తమ సర్వస్వాన్ని ఒడ్డి తపస్సుచేసిన మహా రచయితలను జ్ఞాపకం తెచ్చుకున్నా ప౦స్తుతం మనం ఎక్కడున్నామో తేలికగా అర్థం చేసుకోగలం లోకమాన్య బాలగంగాధర తిలక్కుగాని విశ్వకవి రవీందకొనాథ్‌ టాగూరుగాని యుగకర్త కందుకూరి వీరేశలింగం గాని. గురజాడ అప్పారావు గాని ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణ గాని సుబిహ్మణ్యభారతి గాని 'పేంమ్‌చంద్‌గాని జయశంకర ప౦సాద్‌గాని ఆధునిక కేరళ కవిత్యయంగా శ్రిరించబడిన వల్లత్తోల్‌ నారాయణమిోనన్‌ ఉల్లూర్‌ అశన్‌లు గాని _ ఇలా ఎందరో మహానుభావులు _ అందరూ సామాజిక జాగృతికోసం తఎంచిపోయిన వ్యారే నోదర ప్రజానీకం కోసం తెలివిడి తలువులు తెరచినవారే సామాజిక సమైక్యమును ఉద్బోధించినవారే అలాంటివారి సంప౦ిదాయంలో పుట్టిన మనం ప౦స్తుతం ఎక్కు డున్నాం? ధారాపాత నవలల పొటీ విపణితో వారకాంతలా నిలిచే పుస్తకాలను నృష్టిస్తున్నాం అడమ్మగాళ్ళ పోచికోలు కబుర్హ నీర్మరణీయ నశలా సావాత్యవు మహానసంలో పడి కునారిల్లిపోతున్నాం భాతి "కేహల ఈషణతియంలో పడి కొట్టుమిట్టాడుతున్నాం మన తీరం కోరికలను నవలా పాతలద్వారా తీర్చుకుంటున్నాం అంతే కదా లోకమాన్య బాలగంగాధర తిలక్‌ గారు రచయితలతో మాటాడుతూ ఇలా అన్నారుట మన మెందుకింత కష్టపడి రాస్తున్నామంపేమనలో ప౦9జ్వలిస్తున్న అత్మశక్తి మన పారకులలో ప%వేశించాలనే మనలో లాలా

నవనమాజ నిర్మాణంలో రచయిత బాధ్యశి కలవరపెడుతున్న అలోచనలు మన పారకుల హృదయంలో చేరి కొత "కెరటాలను ఉత్తుంగం చేయాలన్నదే మన తపస్సు మన మాననిక "పేంరణలు మన జాతి హృదయంలో చైతన్య కాంతులు విరజిమ్మాలనే అదే మన ఆరాటం ఆకాంక్ష అంటూ ఉద్దాటించారు అలాంటి త్మీవాఖి నివేశం మనలో ఎంతమంది కుంది? సమాజం ఎలాపోతేనేం - మన రచనలు డబ్బు తెవ్చిపెట్టడంద్వారా - నాచిన్ని పొట్టకు శ్రీరామరక్ష గా బ్వితికిపోతే చాలదా - అన్నదే మనథ్యేయంగా మారిపోయింది నేను నా విశ్వాసాలకనుగుణంగా జీవించదలచానంకు - కోపం తోనో ఈర్ష్యతోనో నేనేరచనా చేయకూడదనే భావిస్తాను నా సోమరిగడి యల కాలక్షేపానికి కూడా నేను రాయడంలేదు నా పారకులలో కామకో౦ిభ ది దుళ్చింతలను పేరేవడానికి నే ననలే రాయను పితి వారం నేనీ పుటలలో ఠాసే వ్యాసాలకు ఉపయోగించేభాష విషయంలో గాని భావాల విషయంలోగాని ఎంత సంయమం- వహీస్తూ ఉంటానో బహుశ నా పారకులకు తెలియకపోవచ్చు ఈ నంయమమే నాదృష్టకి నైశిత్యం అలవర్చుతుంది నా లోపలికి నేను గాఢంగా వీక్రీంచుకోగల శకిని కలిగిసుంది నాబలవానతలను నేను కనుగొని అవిష్కరించుకో గల చిత్తస్టయిర్యాన్ని పెంపొందిస్తుంది అప్పుడప్పుడు ఆడంబరింగా నాలో మండే కోపాన్ని బయట పెట్టాలన్న కోరికా కలుగుతూఉంటుంది కరోరపదాలను వాడాలన్న ేఏఎరణాకలుగుతూ ఉంటుంది అయినా సున్నితమైన పదజాలాన్ని ఎన్నుకోవడంకోసం చేసే నా కృఎ చివరికి నాకానందం కలిగిస్తూ ఉంటుంది ౩ అంటూ మహాత్మాగాంధీ తన యంగ్‌ ఇండియా పతి9కలో ఒకమారు రాశారు ఛారతజాళికి ఎతృ్కసమానులైన ఈ మహనీయుల వాకా లను నేనిక్కడ ఎ-దు కుల్లేఖిస్తున్నానంటే_వర్శ్మమాన సావాత్య హృదయులో లాలా

కవిత్వం కొలాతీఠ కాంతిరేఖ "పే ట్రగుతున్న బాధ్యతారాహిళ్యాన్ని గుర్తుచేయడాని కే విన్మరణీయ సాహీత్యాన్ని సృష్టస్తూ నేడు తళతళలాడుతున్న వారంతా తమతో పాకు తమ తళతళ లన్నిటినీ శ్మశాన భస్మంగా మార్చగలరేతప్ప శశ్వత్కాంతులు వెలార్చ లేరని తెల్పడానికే పంస్తుతం సావాత్యరంగంలోనికి త లెత్తుతున్న యువరచయితలు తమచుట్టూ తళతళ మెరిసే ఈ కాకిబంగారి తళుకులకూ మోజుపడ కుండా సాహీత్యాని గల పరమష్రయోజనంపట్ల మననులు లగ్నంచేసి వారినైనా బాధ్యతాయుత సాహిత్య సృజనకు ఆయతం చేయాలనే మేభాపరంగా బలహ్‌నులైన సామాజికుల బలహీనతల నాస్కారంగా గొని తమపబ్బం గడువుకోజూస్తున్న దుర్మార్ల బోధముల నుంచీ యువ సాపొితీపరుల దృష్టని మళ్ళించడం అవనరమనే ఈ పరియోజనం సాధించాలంటే రచయితలకే ఒక తాత్త్విక అవగాహన ఆందించారి నిర్థిష్టలక్ష్యాలను బోధించాలి కాకపోతే తేలిక పాటి ఆళర్షణలకు సహజంగా యువవ్కదయం అక్కష్టమై ప౦స్తుతతరం సృప్టస్తున్న విషవాగురలలో నే గుడిసుళ్ళు పడుతుంది రెండు దశాబ్దాల లోవుగానే మనలనందరినీ ఇరవై ఒకటో శతాబ్దం ఆలింగనం చేసుకోబోతోంది ఆనవయుగ పరీరంభానికి మనం త్రిశుద్ధిగా సంనిద్ధులమై ఉన్నామా? లేదా? అన్న విచి త్స వతి అలో చనాపరుడుకి కలగవలనన శుభతరుణం అనన్నమై ఉంది మన అలో వనలు సమకాలీనమైన వే అయినా మన అవసరాలు వర మానానికి చెందిసవే అయినా మన అవసరాలు వర్వమానానికి చె దినవే అయినా మనగాథానుబంధాలు మళ్ళీ తిరిగించి గతశతాబ్దాల చరితిలకు సంపి దాయాలకు సిద్ధాంతాలకు జీవనవిధానాలకు విడదీయరాని బ్రహ్మ న న నన

నవసమాజ నిర్మాణంలో రచయిత బాధ్యత లలనా కం లెర్‌ బాధ్యత ముడి వడివుంకేు మనం ఆగామి శతాబ్ధవు నూతనోత్సావానికి అర్హులం కొగలమా? అని ప౦తి ఒక్కరయినా పంళ్చ్నించుకోవలసిన సమయం అనన్నమయింది ప౦ిళ్నించుకోవడమంకే అది భౌతికతలంలో సాగ వలసిందేకాదు అంతర్ముఖులమై మనం లోలోతులను స శోధించుకో వలనివుంది చరమదశాబ్దాలతో తొందరపడుతున్న ఈ శతాబ్దంలో కన్నులెత్తిన సాహిశతీపరుల బాధ్యత ఏమిటి? సామాబికి పంయోజనం నిర్ధెశిత గమ్మ్యుంగా స్వీకరిస్తూనే భావితరాలకోసం మార్గదర్శకమైన సాహి త్యాన్న సృష్టంచవలనిన బాధ్యత మనందరిపెనీ ఉంది దీనినే మరింత స్పష్ట్రగా చెవ్ప్చుకోవాలం కే గుణసాందిమైన సాపాత్యాన్ని మనం సృజించుకోవలసి ఉంది తరతరాలుగా మానవజాతి సాధించినా సకల కళ మయ వారసత్వాలనూ మనం పెంపొందింపజేసి ఆగామి తరాలకు ఆందించవలసి ఉంది తద్వారానే మనం సాంపిదాయక సనాతన ధర్మాల విషముష్టులనుంచి సాహిత్యారామాన్ని రక్షించగలుగుతాం అగామికి స్వచ్భుశీతల జలసేచన మందించగలుగ కాం అయితే గణ సాందంమూ కళామయ వారసత్వ సంపన్మయమూ అగు సాహిత్యాన్ని యువతరం సృజించాలంకే మన పాంచీన సాహిత్యంలోగల జీవదేగఖ లను అకళింపు చేనుకోవాలి అనూనసంపదగ పెంపొందుతూ వచ్చిన నుడికా ర్య) సొంవులను స్వాధీనవరచుకోవాలి తరతరాలుగా భారతీయ మనీషసాధించిన విజయాలేవో అపజయాలేవో గుర్తించుకోవాలి సంపం౦దాయంపట్ల మూఢివిశ్వాసం మన జాతి కింతవరకూ ఏమా మేలు చేయలేదు కనుకనే జాతి కాపాడుకుంటూవచ్చిన వారసత్వం ఏదో గురించుకోవలనిన తరుణం ఆసన్నమైంది నంపిదాయమూ వార సత్వమూ పర్యాయపదాలుకావు సాహిత్యపరంగా అసలేకావు. సంప గ

కవిత్వం కోలాతీత కొంతిరేఖ దాయం ఆ చారనిబద్ధమైనది అది నిన్నటివర'కే దృష్టని సారించగలదు తప్ప-యుగయుగాలుగా అనుస్యూతంగా పరిఢవిల్లుతూన్న జీవసవంతిని పోల్చుకో లేదు వారనత్వం అలాంటిది కాదు దానికి బౌతిక ఆచారాల తోను కట్టుబాట్టతోను నిబద్ధత ఉండదు ఆంతరిక జీవనధాతువులను మాతిమే పరిరిక్షించుకుంటుంది తల్లితండుంలనుంచి స్వీకరించిన అనురూపమైన జీవశక్తిని రక్తనిష్టం చేసుకొని పెరిగిన ప౦తి కుమారుని వలెనూ వారసత్వం మన భావనామయలో కాన్ని పఠిపుష్టంచేస్తుంది దానిని గుర్తించినవుడే మనబారసత్వంగా నిలిచిన నాగరికత యేదో కళాధర్మమేదో అత్మపదార్థంగా విలసిల్లవలసిన వైతన్యమేదో వర్తమాన సమాజం పట్ల రచయితకుగల బాధ్యత ఎట్టిదో నిర్ధిష్టంగా మన హృదయాలలో అవిష్కరించగలుగుతుంది ఆ పరిపూర్ణ అవిమ్మోర రూపమే మనం నృష్టించే సాహిత్యానికి జీవత్క్మళలను సంతరింపచేస్తుంది రాజకీయ అర్థిక సామా?ఠక మేధాపర రంగాలలో మార్చు పొందవల సిశ విలు“ లేమిటో గుర్తించగల.గుతుంది నర్శ్నమౌాన సామాజికుని నకల క్సియాసిద్ధులకూ మనసాపిత్యం రసధాతువు లందించి తరింప చేయ గలుగుతుంది (సమాలోచన__పక్ష్తపతి్శక) వా స్థందల రాయ లో ఇ. జ త 4౦ 05 (ర్రీ పిల్లి నని స గతో వ్ర సస 500 08

యం ల 555275 5/7 కటజడిడినంంళి లం. నొంయంకనకలా తనని

్స మజడమళ?ముఓ "౨1|6-౦గగ౦15గ - 5106 ; గక 16/౧ / ; . | ; | | (ప్రియమైన సోమసుందర్‌గారూ,. , . **ంమోా “సాహిత్యంలో సంశయకల్లోలం” అఆ మరునాడే చదివేశానుం . ఇందులో మి శైలి చక్క-గా చదివిస్తుంది. . ప్రధానంగా "నేను చెప్పదలిచిం ,

1. చేమిటంపే- సాహత్యంలో నికసించబోయీ రచయితలకి మి యా పుస్తకం శ ' _ ఇాలా విషయాలలో 6168 00౧0601 నిస్తుంది. అభ్యుదయ అవగాహనకి వాలా ' సహకరిస్తుంది. ఇలాంటి వుస్తకం తెలుగులో ఇజే మొదటిదనుకుంటాను. - అదొక మంచి శీం0166౧౭౧ఓ అద్దేపల్లి "రామమోహనరావు - ॥ , 12-9-84 _ మాన్య(ు సో1ను|జ్న్లా ల వే మా (గంథం వస్తురీత్యా భారతీయ భావల్లోనే అసదైంది. సాహితీ. క _ ీయంభావుకలకు "/266౧606౧ గా అలరారగలదు. పాఠకుల్ని ఎంత్మశద్ధగా. మ 6660218 వేస్తారో మిరు. ఎంత ఉమతో వాళ్ళను నాగరిపలుగా వ. -

. దిద్దుతారో ! అకవిత్క కుకవిత అనేవి ఒక సీనీమాపాటల్లోవున్నా చ్యానిపట్ల ధర్మకోధాన్ని పిదర్శించే ఆ గరుడ దృష్టితో, విషయ నిరూపణలో గొప్ప .

ఓ0910120గా కూడ పుత్యతమాతారు మిరా గ్రంధంలో. . లుస్నే

• ఎన్‌, లర్‌, తపస్వి . . 25-9-84 ఖీ తీ మజ ర్‌ం! వషల11ంజళ102 60౪891 110166 41 న

• . 5౯1 [౧8౧౧2 క స. 511సఇ్రైటి?8గా శశీ