Telugu jil jilla - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

యయా ననన ననన ల ల డరాలైతైతాటాడాాలవ త్‌ రా కన జే పహద్తిం చాన యత్తు

• "11 | న్‌ 1 లా చ టు." | | య ల ఖిఖ్న నం! న్‌ గ్ర న. నమ లుం ప శ్ర ల్‌ జాన్తా స ఫీ 1. ళో 0 శప హాక్‌ శ జే (న్‌ ్ట్‌ | టో

• ల్‌ 1. ల | " లు ల | (లీక (1 | లా లు = న.

ఉఊలాపునా. అుాచాతు ష్‌. న్‌ా ల్‌ క. య షేపే! ముస్లింవాద కవిత్వం | సంపాదకుడు మై బాది (ప్రచురణ నీలగిరి సాహితి 1306 టీక

అతి నాణాలని జేల్‌జలా ముస్లింవాద కవిత్వం సంపాదకుడు : స్కై బాబ మ మార్చి -1998 హా (జీఖద్‌ -1418 హిజ్రి ఈ రా . ల్‌ ఖీమత్‌ = / ఉం స " సాదాప్రతి : 35 /- "శస ్‌ . గ్రంధాలయ ప్రతి : 75/- . సరో ముఖచిత్రం : గులాం మహమ్మద్‌ షేఖ్‌ య! + కవర్‌ డిజైన్‌ : ఏలె లక్షణ్‌ వం.

డగ స్ప ర్‌ ప్రచురణ : ర్ట ల నీలగిరి సాహిత్రి ఖో గ్‌ నల్లగొండ (ఏ ప్రతులకు న “పుట్ట / పుస్తక శిబిరం ్ధ్‌ అఆలగడప మిర్యాలగూడ నల్లగొండ - తెలంగాణా 508 207

ముద్రణ సాయి (గ్రాఫిక్స్‌ నల్లగ" ౦6

వైన్‌ చవట = రా యయా _- కన్నభూమి రెండు ముక్కర్రైతే నమ్ముకున్న నేలన్ను విడ్మిెపెట్లలేక న్‌ అర్య ఇ నల కాలం షన్‌ ఇం ఆకర అవయవాల మర్మావయవాల చిత్తడిల్‌ చెభ్టరర్లైన హాహ్తోకారాలు- వ్‌ టం లప్‌ జరా గి క. ఆ ర్‌్క్తరేఖ రపిన దుమ్ములో కలిసిపోయిన శ్వాసలు... భె -- హైంచనం జరిపిన నరమేధయాగాల్లో బా బ్రీ విధ్వంసపు వికటాట్టు హాసంలో అవనత ముఖాలు- విరిగిపడ్డ హృుదయాలు- తెగిపడ్డ మాంస ఖండాలు... _- యాఖై ఏళ్ళ స్వతంత్ర భారతంలో లస్వతంత్రులు - తీవ్ర జీవన సంక్షోభానికి గురై 151 ఏజెంటబ్బుగా ముద్రపడి ల వోట్‌ వవ వధు ప్రాణాలు క “ల్ప్రొతున్నవాళ్ళు... _- కాళ్మిర్‌నుంచుగుట్టుల్లో రక్తం గడ్డ్లకట్టాల్సినవోలు సలసలా మరుగు మా వక కోకా కె గ! తున్నవాళ్ళు- మిలటరీబూట్లు కించ మంచుముద్దలై సగిలిపోతున్తవాళ్టూ... 604 స్స __ వివకకూ- అభద్రతకూ- అవమానాలకూ- చుర్చరచారిడ్రానిక సు బాతూ విలపిల్లాడుతున్నవాళ్ళు. ఎం కా, ౯ వీడా డా __ అష్టాఖిల్దాఖాన్‌... అబ్జుల్‌ హమీద్‌... జలీల్‌ అందధద్రాబీ... సష్టర ధు! ల సూతల్‌ ఇకమాష్‌ న్‌ హష్మి... గులాం రసూల్‌... ఇమ్రాన్‌... ఖైరొద్దీన్‌... కా అసదుల్లా... ఆజిజ్‌,., ఇంకా ఎందరో... శ జజ గా న ఎవి ,.. ఈ? కవిత్వంనిందా పరచుకునుది వీష- మూ కలాల మూలాలూ షి వసే రు రా వం వచే - వీళ్ళే ఈ కవిత్వం...

గువానా స్కై బాబ సర్బకఫ్‌ [1 అలి పాన్‌ మరక ! సయ్యద్‌ గఫార్‌ అంగట్లో దొరికే కుంకుమ కాదు దేశభక్తి న్‌ సికిందర్‌ “బాబర్‌ కే జొలాద్‌” 7 గౌస్‌ మొహియుద్దీన్‌ ఖౌమి తి ఆజేం వూండెడ్‌ వ్యాలీ 12 సికిందర్‌ ఎన్ని తరాలీ సలామ్‌ 14 దిలావర్‌ ఖనసాబ్‌ 16 ఇఖటిర్‌ కరఠరీంభాయ్‌ 18 స్కై బబ మయర్శా 19 ఎస్‌ ఎ అజీద్‌ ఆగ్‌ కా కఫన్‌ 22 ఆవేం ఖాకీ కహానీ 23 సికిందర్‌ నైటింగేల్‌ ఎట్‌ మాఫ్స్‌ 25 గౌన్‌ మొహియుద్దీన్‌ టిగ్గర్‌ మరియు కాషాయము 26 సికిందర్‌ మక్కామినార్‌పై ఎండుటాకు 26 గౌస్‌ మొహియుట్టిన్‌ నీలిసరస్వతి ౩ం ఖాజా ఎండుచేపల వాసన గ ఆఫఫీన్‌ చమన్‌ 33 గులాం మహమ్మద్‌ కష్మాకష్‌ 34 సమీఖాది ఫిర్‌ భీ హమ్‌ ఏక్‌ నహీ ౩35 అవ్ఫర్‌ నాకే జశ్మభూమ్‌ లేదు 36 ఖటీర్‌ జవాబ్‌ 38 సయ్యర్‌ గఫార్‌ గ్యాన్‌ చౌసర్‌ ౩౨ _ గౌస్‌ మొహియుద్దీన్‌ జరూరతె రిప 42 అబ్బాస్‌ కనెప్పల స్వష్నం 43 షెహ్‌నాజ్‌ - ఆపం బట్టేబాజ్‌ తడ గౌస్‌ మొహియుట్టీన్‌ “మాదర్వోది! 45 ఎస్‌ ఎ అజీద్‌ అద్దె బతుకు 47 యం డి యాకూబ్‌ పాష పక ఇతిహాసం - ఒక వర్తమానం ఉల

సయ్యద్‌ గఫార్‌ మోమిన్‌ భాయియో! 5।॥ వాజహానా అనార్కలి 54 ఖాజా ఆదా పా చందమా 56 పఫ్కై బాబ మొహబ్బత్‌ |! 41 7 హి(జి 57 గౌస్‌ మొహియుద్దీన్‌ జల్వా 60 ఖాజా ధోకేబాజ్‌ 62 బాజి మిలాట్‌ 64 వషాజవానా పర్ష్దాహటాకె దేఖో 66 హనీఫ్‌ తందేళ్ళకాపురాలు కావాలి 68 కేక మహమ్మద్‌ రఫి ఎంత ఏకినా తెగని రాగం 69 షాజహానా ఇఖబడ్డార్‌ 7] హనిఫ్‌ చందమామ పోవే 73 ఖట్‌ర్‌ పిశాని 74 అవ్ఫుద్‌ అవేం 75 షాజవానా ఖాసెబిడే 77 ఫై బాబ భంవర్‌ 79 యాకూబ్‌ అవ్వల్‌ కల 82 ఇఖూజా నరం తెగిన కవాను 84 ఎంటి ఖాన్‌ ఘెట్ల్టో 656 కె బాలగోపాల్‌ *“ముస్లిం ఐడెంటిటీ - అభ్యుదయ రాజకీయాలు 88 సుంకిరెడ్డి నారాయణరెడ్డి స్రీలు. దళంత బహుజనులు, ముస్లింలు, గిరిజనులు, ప్రాంతీయతలు - వెరసి

విలోమ కవిత్వం ఠి?

అవర్‌ నెలవంక బక 'వల్రారేఖ కాదు 109

జడి క్‌ సర కఫ్‌ ఖు [ “ఇస్‌ దేశ్‌మే గాయ్‌కా గోష్‌ - ముసల్మాన్‌ కా ఖూన్‌ బహుత్‌ సస్తా మిల్తా హై 1 శః నే

ఒక్క కాకిని చంపితే వందకాకులు కూడి కల్లోలం రేపుతాయ్‌. ఇక్కడ ఒక ముస్లిం హత్య వెయ్యబడిలే మనిషిగా ఎవడూ స్పందించడు ... కుట్రదారులెవరో అందరికీ గుర్తే - అయినా హంతకుల్నెవడూ పట్టుకోడు ... వాడి నరాల్లోనూ హిందూత్వమే పారుతోందా ?

“ఇవాళ నా హత్య ఒక మామూలు రోడ్డు ప్రమాదమైైపోతుంది. ఎన్‌కౌంటర్‌ వార్తలాగే ఎవరినీ కదిలించనిదైపోతుంది. సానుభూతి ప్రకటనక్కూడా ఇక్కడెవరికీ దమ్ములుండవు. నా శవంపై పడి నేనే గుండెలు పగిలేలా ఏడ్చుకుంటున్నాను. నా ఒక్కొక్క శవాన్ని నేనే దసన్‌ చేసుకుంటున్నాను. అయినా ఇక్కడ ఏ నాయకుడిలోనూ చలనం ఉండదు. వాడికి నా ఓటే కాదు - నన్ను చంపిన వాడి ఓటూ ముఖ్యమే ! నా నిరసనో మనసు ఉగ్గబట్టలేని ఆవేదనో వాడి దిన చర్యకు బంద్‌ (ప్రకటిస్తే అవాళ నా రక్తాన్ని నుదుట తిలకాలు దిద్దుకుని నా మనుగడనే పరిహసించడం విన్నాను. పోలీసధికారూ పత్రికా ధిపతులూ... అందరి ఒంట్లోనూ హిందూత్వపు జీన్స్‌! ('ప్రగతివాదుల రక్తంలోనూ వదిలిపోని హిందూ జాడ్యం! మున్సిపల్‌ ఛైర్మన్‌ దగ్గర్నుంచి మినిష్టర్ల దాకా - హెడ్‌ కానిస్టేబుల్‌ దగ్గర్నించి ఎస్‌.పీ.దాకా... అ(గ్రకులపోల్లే! అంతా హిందూత్వం పారుతున్న ధమనులే! మూగగా నిల్చున్న ఆలయం గోడను కడిగేస్తే వూ కళ్ళల్లో చిమ్మిన రక్తం ఆరిపోతుందా ?... నింపాదిగా - అయిష్టంగా కదిలే లాఠీ నా ప్రాణం పోయిందాకా కాపలా కాసుంది. హంతకుల కోసం రెడ్‌ ఎలర్ట్‌ ప్రకటించదు. కుట్రదారులెవరో బహిరంగ రహస్యమే ! అయినా ఏ 'ప్రతిపకమూ ఆందోళన చెయ్యదు. దానికీ కావాల్సింది నా ఓట్లేకాని పాట్టుకాదు. ఖాకీ టోపీ - మూడు సింవాలకు బదులు కమల నయనాన్ని తెరుస్తుంది. దానిప్రకటనలో నా శవం ఒక మిలీటెంటై తేల్తుంది !

"(| 2 600 - 62 1 [26 గ" అంతే - ఒక ముస్లింను చంపి ఐ.ఎస్‌.ఐ. ఏజెంట్‌గానో కాశ్మీర్‌

మిలిటెంట్‌గానో నక్సలైట్‌గానో చిత్రిస్తే చాలు 11

ఖ్‌ వాన్‌ హిందూ అవడమే శవమైపోయిన బతుకునాది. నకిరోడ్డుపై చెయ్యబడుతున్న హత్యనాది.

౯ ంయుదం తూటా కావచ్చు. కొజ్బర బోండాల కత్తి కావచ్చు. చమౌఢ్యపు ఉన్నాదాన్ని జసిగొలిపే ఉపన్యాసం కావచ్చు.

హంతకుడు కళ్ళముందే తిరుగుతుంటాడు... వాడు 55 గూండా కావచ్చు. బైఇచ్సడ్‌ గూండా పోఠీసు కావచ్చు.. కాషాయవన్నై పులి కావచ్చు... వాడు ఆయుధంగా మలుచుకున్న నా దళితుడూ కావచ్చు.. జాతీయ రహదారి మాత్రం నా రక్తమై గడ్డకట్టింది. నిరంతరం చరించే రోడ్డు - స్పంభించిందీ స్పాణువైంది - నిర్మానుష్యమై... జంతువుల మయమై. . అడవై . .!

ఆ రోడ్డు - అది తలలు తెగిన నల్లగొండ.. పదవీవరం పొందడానికెవడో మమ్మల్ని బలిన్లిన హైద్రాబాద్‌.. = జామాల్ని సున్రీల్ని వెతికి పొడిచి |డైనేజీల్లో కుక్కిన బొంబాయి. నా చెల్లెళ్ళని అమ్మల్ని బరిబత్రల ఫరొత్తించిన సూరత్‌.. మా ప్రాణాలు బిక్కుబిక్కుమున్న అయోధ్య... మా శవాలగుట్టలే సరిహద్దులైన కాన్మీర్‌ !

ఖత

ఎందూత్తాం |

౪ దేశాన్ని పట్టి పీడిస్తున్న మహమ్మారి

=డ్గ శతాబ్దంగా శా రక్తం మరిగిన హిందూత్వం.. ఏ రంగుకారంగు విడగొట్టి నిర్మల ఇంద్రధనుస్సును ఛ్వంసం చెయ్యగల హిందూత్వం... బౌడ్ద్డాన్ని మింగేసిన హేందూత్వం.. మార్క్సిజంలో దూరి కులాలు కులాలుగా చిల్చిన హిందూత్వం. నాజీలకే మార్గదర్శకమైన హిందూత్వం. స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో మవోల్ని ఎగేసిన అష్బాఖుల్లా ఖాన్‌లనూ ... భారత యుద్దాల్లో ప్రాణాలొడ్డిన అబ్బుల్‌ హమీద్‌లనూ వరిత్ర పుటల్నుంచి మాయం చేసిన హిందూత్వం.. కాందీశీకుడంటూ శరణార్థంటూ దేశద్రోహి అంటూ ఒంటరొడిని చేసి భయపెడుతూ.... హిందూత్వం - ఇవాళ ఒక గరీబు మహమ్మదీయుని దేహంపై వేయిపడగలతో విషం కక్కుతోంది 1

నఖ

ఓక్క డిసెంబర్‌ ఆరు చాలు, నా దేశంలో మా అస్తిత్వమేంటో విప్ఫిచెప్పడానికి, క్యాలెండర్‌లో మరో ఉసెంబర్‌ ఆరుని చూడలేం. మా రక్తాల్గోంచి నడచుకుంటూ వచ్చిన పురాస్టృతి చిహ్నం బా బ్రిమస్టిద్‌. ఆ ఎరాస్మతిని ఈ శరీరం నుంచి శకలాలు శకలాలుగా విసరేయడం... పలుగూపారల్లో గుండెలపై పొడుస్తుంటే దేశదేహమంతా నెత్తురు చిమ్మడం ఎన్నటికీ మరువలిం మరువలేం | వాడికి దేవాలయాలు కూల్చడం కొత్తేమీ కాదు... పూరిలో గిరిజన దేవాలయాన్ని కూల్చి వాడు జగన్నాధ దేవాలయాన్ని కట్టడం తెలియనిదా ? బౌద్దారామాన్ని నాశనం చేసి బుద్దగయలో వాడు హీందూ దేవాలయాన్ని కట్టుకోడం తెలియనిదా ? ఇలాంటి వెన్నెన్నో... అది వాడి వారసత్వ నైజం! ఉర్చుల్లో ఫీర్లపండగల్లో దళిత- వఖస్లింల కలుపుగోలుతనాన్ని సహించలేని వాడు - ఇదొక లౌకిక రాజ్యంగా భాసెల్లడం చూసి ఓర్వలెనివాడు - మాతృస్వామ్యాన్ని ధ్వంసం చేసినవాడు - ద్రవిడ

11

సంస్కృతిని విన్నాభిన్నం చేసినవాడు - ఆర్యాధిపత్య ఇనుపపాలుసులతో ఈ నెం మీద జంజరా హైకినవాడు - వాడే మా రక్తాలతో తడిసిన ఈ మట్టి మీద రామనామ ఇటుకలు పేర్చి సింహాసనం కట్టాలని చూస్తున్నాడు. ఈ దేశాన్నో మతరాజ్యంగా మార్చి ఇక్కడ కాషాయం తప్ప ఏ వర్షాని చోటుండ కూడదని పన్నాగాలు పన్నుతున్నాడు. చుట్టూరా రక్తసిక్త శవాల్ని పూడ్చి వికృతహాసం చేస్తూ సమాధుల మీద ఆఖండభారతం నిర్మించాలని స్వష్నస్టలిస్తున్నాడు. ఈ దేశాన్ని పట్టిపీడిస్తున్న మహమ్మారి ఆర్యనిజం ! దేశాన్ని శ్రతాయుగంలోకీ రాతియుగంలోకీ నెడుతున్న కాషాయచా క్కాల్నీ దేశద్రోహులుగా (ప్రకటించండి 1 న వాడికి తలలు తెగనరకడమూ కొత్త కాదు యుగాల నుంచీ వేల శంభూకుల తలలు నరుకుతూ వస్తున్న ఆర్యజాతి వారసత్వం కదా వాడిది... వాడికి మనుషుల్ని సజీవంగా తగులబెట్టడమూ కొత్త కాదు పోవీరామ్‌ కాంబ్లే - కంచికచర్ల కోచేశూ _ ఖైరొద్దీన్‌లే కాదు తరాల్నుంవీ సతిని చితిమంటల్లోకి నెట్టే జాతి కదా వాడిది ! నిజమే -వాడికి మనుషుల్ని తగలబెట్టడం కొత్తేమీ కాదు. గోమేధ యాగాల్లో ఎన్నెన్ని జంతువుల్ని మంటల్లో విసిరాడు వాడు. వాడు పిలిస్తే గోమాతూ. మేం తింటే 'గొడ్డు మాంసం. నా సహవాసి తింటున్నాడని కాదు, నేను తినడమే... మాలో కొందరికి జీవనాధారం అవడమే... గోవధ నిషేధం వాడికి కుహనా నినాదమెంది. వాడి హిందూ సెక్సిజాన్ని ఉద్రేకించే అంగమైంది. నన్ను నడిబజార్గో మంటళ్లోకి నెట్టే సాధనమైంది. చేతిలో ఎద్దుకూర సంచి ఉండటమే -పేరు ఖైరొ ద్దీన్‌ అవడమే నేరమవుతుందా? తుర్కోణ్ణవడమే - మూగవాడినై బతుకీడుస్తుండడమే శాపమయ్యిందా ? నిజమే - ఇక్కడ నాజన్మ మూగది, నా బన్‌పన్‌ మూగది... నా జవానీ నా బుఢాపాొ మూగది మూగది. పుట్టు మూగోణ్ణి కదా నేను ! అందుకే నడిరోడ్డుపై సజీవంగా తగలబెట్టబడింది నా మూగదేహం. .!! ఇవాళ ఆ మంటల్లోంచే .. ఆ కమురు వాసనల్లోంచే -..తుకతుక ఉడికిన నా మాంసం ముద్దల్లోంచే గొంతు చించుకుని అరుస్తున్నా ... నేనిక మూగోళణ్ణి కాన్రా ఆర్య'లంజొడ్కల్లారా' ! ఇంకా మీ ధాష్టీకాన్ని సహిస్తూ నోరు మూసుక్కూర్నోలేను. నా గొంతువిని మీ నవనాడులు కంపించాల్సిందే -_ ఇవాళ మా గొంతుక్కి కొండనాలుకని చెక్కుతున్నాం - మూగతనం విడిచి ఈ అడవి దద్దరిల్లేలా సరిహద్దుకొండలు పిక్కటిల్లేలా నినదిస్తున్నాం ఇక ఏ తగుల బెట్టడాలూ కూళ్చివేతలూ ధాష్టీకాలూ మమ్మల్ని దడిపించలేవు - మూ గొంతుల్నీ ఇజ్జత్‌లనూ మినార్హనీ తెంపీన ఏ స్వస్తిక్‌ కోరలూ మమ్మల్నింకా జడిపించలేవు - తలకు కఫన్‌ కట్టి కదులుతున్నాం కూల్చిన విశ్వాసాల శిధిలాలే వూ యుధ్ధస్థావరాలు | మౌ కింకా ఎవరిమీదా భ్రమళ్లేవు. అవన్నీ ఐదు సంవత్సరాలప్పుటి డిసెంబర్‌ ఆరునాడే కూల్చబడ్డాయ్‌ 11]

ఎవరి దువాలు మెహర్చానీలు అఖ్బర్లేదు. (ప్రేమలేని కాగిలింత అఖ్బల్లేదు. ఎవరి సానుభూతులూ క్షమాసణలూ చెదరిన మా కలల్నీ పురాస్కృతుల్నీ కట్టివ్వలేవు. హంతకులనే పాలకులుగా ఇక సహించలేం. ఇన్నాళ్ళుగా రక్తమైందీ మేమే - ఇవాళ రాజుకుంటున్నదీ మేమే! ఇప్పటికి తేరుకొని వెనక్కి చూసుకుంటే కోల్పోయింది కూడగట్టు కోలేనంత. ఆ ద్రోవోల్లోంచే ఆ గాయాల సుడుల్లోంచే బాధలూ ఆక్రోశాల సెగల్లోంచే ఆలావాగుండంలోంచే ఉవ్వెత్తున ఎగుస్తున్న కెరటాలమై లేస్తున్నాం. చూ అస్తిత్వ పోరాటానికై తలకు కఫన్‌ కడుతున్నాం. పచ్చని హొయలు పోవాల్సిన దేశదేహంపై కప్పాలని చూస్తున్న *కాషాయ క'సన్‌ొని పర్రున చీలుస్తున్నాం. వద్దు ... నంగనాచి మాటలొద్దు ! వాడి సంతాపాలు వేల నా శవాల మీద కఫన్‌లు కప్పిపోయాయ్‌. వాడి వాగ్దానాలు నా గుండె గుమ్మటాలపై పలుగు పారలై దిగాయ్‌ - వాడి సానుభూతి మీద కాండ్రించి ఉమ్మేస్తున్నాం. ఆర్య నా కొడకల్లారా ! పాలు తాగిన రొమ్ముపై ఆనవాళ్ళు చూచమని ఎవర్రా ్రళ్నించేది? మా దగాపడిన తనాన్నంతా ఈ మట్టి పుటలనిండా వెలికి తీసి ఈ దేశ చరిత్ర మీద ముఖవిత్రంగా

• అద్దుతున్నాం. ఈ మట్టిని తొలుచుకునే మొలకెత్తిన వాళ్ళం. ఈ గాలిలోనే కొమ్మలల్లార్చి పాడతాం. చివరికీ మట్టిలోకే ఒరిగిపోతాం. “సర్పసంతతి' తన పెత్తందారీతనాన్ని చాటుకుంటానికి శతాబ్దాల స్కృతివిహ్నాన్ని దళిత బహుజనుల చేతనే కూలగొట్టింవి దేశమంతా అల్లకల్లోలం రేపేతే -మా ఆగ్రహాల తలుపులు బిగుసుకు - ఈ భూమ్మీది తప్పటడుగుల జాడల్లోనే సిజ్బాలు చేశాం. మా మాతృ(ప్రేమని ఎవర్రా శంకించేది ? ఇన్నాళ్ళ మా అవమానాల చినర ఆభ ద్రతల చివర నిలులెత్తు జెండాలమై లేస్తున్నాం. మా వెనకబాటు తనాలకి ఇదే ఆఖరు - చేవ చచ్చిన వాదనల్నీ సంళయాత్మక ఊగిసలాటల్నీ శతాబ్దాల ఆవతలే తారాడుతున్న గుడ్డి తస్పీల్నీ -దఫన్‌ చేసి లేస్తున్నాం... సొంత అస్తిత్వం కోసమే తలకు కఫన్‌ కట్టి కదులుతున్నాం... షః నే

ఇస్‌ దేశ్‌మే

జిత్‌నా ఖూన్‌ ముసల్మాన్‌కా బహాయా గయా ....

ఉస్‌కా అంజామ్‌

బహుత్‌ మహెంగా పడేగా || పసవరి, 1998 _ స్కై బాబ నల్లగొండ

న రన సుంకిరెడ్డి నారాయణరెడ్డి గురించి... ఒక్క బంగినా ఏ రచన్నూూ మెచ్చడు, మెచ్చిండంటే దానికిక తిరుగులేనట్టే... ఆ రచన తాలూకు కవిని రదయితనూ ఒక్కతాన నిలబడే నివ్వక నిరంతరం అతనిలో జ్వలనాన్ని అలజడినీ రేకెత్తించి తన సొంత నేల వాసనల్ని పసిగట్టి పట్టిచ్చిందాకా శాంతికీ తృప్తికీ కరువైపాయ్యేలా చేసే ఒక "భయానక అన్వేషి... సమర్హుడైన “కవి విమర్శకుడూ...ఏ మలుపు -ఏ గొప్ప రచనకు పురిగొల్పుతుందో ఎగిరిన దార్శనికుడు నల్లగొండలో ఉండడం ఎంతోమేలైంది మాకు... ఇక్కడి కవుల్ని దళిత, ముస్లిం వాదాల వైపు మలిపి తెలుగు సాహిత్యపు తెలంగానా చాళ్ళలో వస్తుబలం, రూపబలం ఉన్న కవిత్వం మొలకలేసి, ఎదిగేటట్టు చేయూతయ్యాడు తను... ప్రతి కొత్త ఆలోచనకూ అండగా నిలిచి, నిరుత్సాహ పడ్డప్పుడల్లా సమ్‌యూయించి తన విలువైన కవితల కాలాన్ని సైతం “జేల్‌బీలా కోసం వెచ్చిస్తూ పూర్తి సహకారాన్ని అందించిన వ్యక్తి....ముస్టింవాదం' అనేప్పటికి ముసురుకున్నవెన్నెన్ని సంశయాలో 'సందేవాలో...ఎంతకూ తెగని చర్చల విషయంలో, కవితల విషయంలో మొ పట్టుదలని చూసి ఎన్ని రాత్రిళ్ళూ సాయంత్రాలూ విసుక్కునుంటాయో... “జేల్‌జేలా' ప్రచురణకయ్యే పైసలకోసం మేం తొక్కులాడుతుంటే మొత్తం భారం తానే నెత్తిన వేసుకోడానికి సద్దపడ్డ గాఢమైన సాహిత్యాభిమాని వేనేపల్లి పాండురంగారావు. ఆ అభిమానంతోటే అంచనాకు మించినాసరె, పైసలు మిత్తికి తెల్పి మరీ ఈ పని పూర్తి చేశాడు. అందుకే ఈ పుస్తకం రావడంలోని క్రెడిట్‌ అంతా వేనేపల్లికే చెందుతుంది. ముస్లెంవాదానికి దారినీ దృక్పథాన్నీ ఇవ్వడంలో తోడ్చడాలన్న ప్రయత్నంలో భాగంగానే ఎం.టి. ఖాన్స్‌ కె. బాలగోపాల్‌, సుంకిరెడ్డి నారాయణరెడ్డి అఫ్సర్‌లతో *నాలుగు మాటలు రాయించడం జరిగింది. వీళ్ళ నలుగుర్ని కూడా ఎంతో ప్రయాసకు లోనుచేస్తూ తొందరపెట్టి మరీ రాయించాల్సి వచ్చింది. వాళ్ళ విశ్లేషణాకోణాలు కూడా ఈ సంకలనానికి అదనపు బలమవ్వాలనేదే మా ఉద్దేశం. సంకలనాల్లో అచ్చుకాని పోయెమ్స్‌ మాత్రమే తీసుకోవాలనుకున్న నిర్ణయానికి కట్టుబడడంతో ఇంకా కొందరి కవిత్వాన్ని మిస్సవ్వాల్సి వచ్చింది... సంకలనం గురించిన చర్చల్లో పాలుపంచుకుంటూ స్రోత్పహించిందీ సలహాలిచ్చింది... సురేంద్రరాజు, నగ్నముని, ఖాజా, అక్చర్‌, పగడాల నాగేందర్‌, బోధనం నర్సిరెడ్డి, మోహన్‌రెడ్డి, బాలాజీ నాయక్‌, కాసుల ప్రతాపరెడ్డి ఎన్‌.కె. రామారావు ఇంకా సీద్దార్హ ఒమ్మి రమేష్‌బాబు, జగన్‌, అచ్యుత రామయ్య, జనార్దన్‌ ఇతర మిత్రులు...తన విలువైన సలహాలతో తోడ్చడ్డ బహుభాషావేత్త నోముల సత్యనారాయణ... గులాం మహమ్మద్‌ షేఖ్‌ వేసిన గొప్ప చిత్రంతో కవర్‌ డిజైన్‌ అంత బాగా చేసింది లక్మల్‌... పుస్తకాన్ని బాగా ముద్రించి ఇచ్చింది శ్రీ సాయి (గాఫిక్స్‌, అందులోని కార్మికులు... ఇలా ఎంతో మంది...అందరికీ శుక్రియా... ముస్లిం రైటర్స్‌ ఫోరవ్‌ం, నల్లగొండ (గౌస్‌ మొహియుద్దీన్‌ అజేం, సయ్యద్‌ గఫార్‌ సికిందర్‌, ఆఖ్రీన, అలి, సమి, షెహ్‌నాజీ, గులాం మహమ్మద్‌, స్కై బాబ, హసన్‌, అర్హద్‌.....)

20 పాన మరక ఏదిమంది కలెసేవోట కదలని నౌకలా నాపాన్‌ డబ్బా ఉద్యోగ నిరుద్యోగానికి మధ్య (త్రిశంకు స్వర్గంలా నా పాన్‌డబ్బా పాలికేళ్ళునిండిన నా డబ్బా ఏ సిల్వర్‌జూబ్లీ ఉత్సవానికీ నోచుకోలేదు చేతులాడించే. ఉత్తమొండెంలా డబ్బాలో నేను ఇక్కడ నా చేతులాడిలేనే ఇంట్లోపిల్లల చేతులు కంచాల్లో కదుల్లాయి (్రతిరోజు ఎంతో మందికి నోళ్ళు పండిస్తుంటాను- కాని నా బతుకే పందట్లేదు నేనమ్మన కింగ్‌సైజ్‌ సిగరెట్లే నా గరీబీ పీడీ నైపు చీదరింపుగా చూస్తుంది “అబ్బా! చారానె హైత్‌ దేవ్‌నా '* ““ నైహై బేటా! కల్‌ దేతాంన్‌ '' ఎన్ని రాత్రుళ్ళు నా అసమర్హత కన్నీళ్ల కారిందో- చిల్టులు పడ్డ కుందకు- నా బేగం గుడ్డతో పూడ్చుతుంటే చిల్చులు పడ్డ నా జేబు గుర్తుకొస్తుంది నాకు జీతంతో కూడుకున్న సెలవు దినాళ్లే్య ఊచళ్లేని జైలు గదిలో ఖైదీలా డబ్బాలో నేను - (ప్రేంలో బంధించబడ్డ నా పట్టా

బూజు పట్టిన గోడకు పాతక్యాలెండర్‌లా వేలాడుతుంది ఇంటర్వ్యూళకైైతే పిలుస్తారు తీరా నా పేరు 'అలి అని తెలుకొని చిత్తుకాగితంలా విసిరేస్తే ఎండుటౌకులా మిగిలిపోయాను “బోడిగుండు - పేలకగుండు పోటీలో చతికిలబడ్డవాళ్లి నేను- “ హోగయా తేరా ఏజ్‌బార్‌ తేరీ జిందగీ హోగయీ బర్బాద్‌” మూగచోయిన గోడలమధ్య నాలుగు దిక్కులా (ప్రతిధ్వనిస్తుంటాయి వాడికి సాంబల్‌ మసూరి.... అదే నాకు-ముతకబియ్యం కరువైనాయి వాడి షికార్లకు మౌరుతికార్డు నా అవసరానికి సైకిల్‌ కూడా దూరప్పుకొండే ఆంగ్‌పే షేర్వానీ-ఘర్‌మే పతేశానీ | అలీ గల్లీ కొచ్చిచూడు... సోరుప్పు రాలే గోడలు- సిమెంటు అతికిన ఉప్పుదేరిన కుండలు- పగిలిన కవేలీ కప్పులు- ఇమ్మిచ్చిన అ(ర్రలు 1 దిల్‌కే ఉప్పర్‌ థర్మామీటర్‌ రక్కేదేఖో ఓ కిత్‌నా దర్‌ బతాయేగా మేరే పేవన్‌కే ఈతర్‌ కఏడోంే ఈద్‌ ఖుషియాంతో లాతేహైం మేలె ఘర్‌కే అందర్‌ రూంకేతో దేఖో ఆతీప్టై బద్‌నసీబీకీ బద్‌బూ “ ఏయ్‌... డబ్బోడా! నాల్లు సిగరేట్‌ డబ్బీలీ బో! మీసాలు మెలేస్తూ నిషాలో

డబ్బామీద సోలిన రౌడీలు... '“ఒరే . డబ్బానా కొడకా! దో డబ్బీ సిగరేట్‌ దేవ్‌రే *= రాకసభటుల లాఠీల బెదిరింపు........ ““పైసే బాద్‌మే దేతాం అలీ భాయ్‌ *' ఓ బేరోజ్‌గార్‌ బతిమాలుపు.... అంతే. ......

ఆ రోజుకు నాకు వచ్చే

ఆమ్‌దానీ ఫాతెహో......! ఎవడో చస్తాడు “= బంద్‌ చైరా”' ఎవడి పదవో వూడుతుంది *. బంద్‌ వైరా” అకస్మాత్తుగా సైరన్‌ మోగి కర్ఫ్యూ డోర్‌ అవుతుంది '““ బంద్‌ వైరా రోజులకు రోజులు 'కట్టుదిట్టుం' గా పస్తుండక తప్పుదు నా పెట్టుబడి ధరల పేటిక ఆకాశానికంటించి నా కొచ్చే కమీషన్ను పాతాళానికి తొక్కి నన్ను 1.0. జలగలా జు(రుకుంటుంది నా డబ్బాపక్కనే హొల్‌సల్‌ధరను రిటేలూ అమ్మే పెద్దకొటోడి ముందు నా బేరమంతా క్యూ కడుతుంది ఈ దేశపు గోడమీద ఉమ్మేసిన పాన్‌ మరకలా నేనిలా.. ....

మార్చి- ఏప్రిల్‌ 1997

నుయర్వదా గార

అంగట్లో దొరికే కుంకుమ కాదు దేశభక్తి “గగ , 16 060016 010612 9జగ09 301600 0/ 1680166 10 00136046 0611 1౧10 2" 50*లం12 5ం012135 56014 ంగుంం:160 ెట్టుళలి10 206 60 960888 10 21116 0112603..."

'నా మౌనం

నన్ను నిందార్డుళ్లి చేశాక

స్వరం సవరించుకోక తప్పింది కాదు

పాలక పీరాలకై

పావులు కదిల్చినప్పుడల్లా

నా ఖండిత దేహ రుధిర ధారల్లోనే కదా

ఎ(ర్రకోట ఎ(ర్ర బడింది

అడుగడుగునా

నా పాదాలకింద గాజుపెంకులు పేర్చిన

ఆర్యాహంకారీ

ఇక ఈ భావప్రాప్తి చాలు!

శ్రేయోరాజ్యస్వప్నం వికటించి

ఎంతకూ అందని జీవీతం చుట్టు తిరుగుతున్న వాళ్ల

అందని దాణాకోసం బగ్గీగుర్రపు పరుగవుతున్న వాళ్ల

హిజ్రీ పూర్వపు శిధిలాల్లాంటి మా వీధుల్లోకి

వేద విభూతిని తొలగించిన ఆత్మలతో రండి.....

ఇంచ్లోని ఖాళీ బగోనాలను తాకండి _

వుపవాస దినాలను వల్లె వేస్తాయి

మా అంగాల్లో భాగాలైన పలుగు పారల్ని తట్టండి -

మా అరచేతుల్లో

ఎన్ని సూర్యగోళాలు చిట్లాయో చెప్తాయి

పానా స్కూ డ్రైవర్లను నిమరండి -

మా వూపిరి తిత్తుల్లో ప్రాణాంతక జబ్బుల ఆయిల్‌ మరకల సలపరింపులు సలపరిస్తాయి వూపిరాడని సీసాలమైై ఎన్నిసార్డు పగిలామెో- రోడ్ల మీదవానపాముల్లా పాకుతున్న మా సోడాబళ్ళు చెప్తాయి కాగే నూనె కళాయిలో సలసల మరుగుతున్న నా ప్రతిబింబాన్ని కొరివిదియ్యంలాంటి మా గరంబండే చూపుతుంది హిజ్రీ పూర్వపు శిథిలాల్లాంటి మా వీధుల్టోకి- మతయుద్దాల రక్తం మరకలను తుడుచుకున్న కళ్ళతో రండి దేహాన్ని వేలాడదీసి గుండె అరటికాయను ఎన్నిసార్డు తెగోసుకున్నామో- రోడ్లపక్కన పచ్చటి నదీతీరంలా పరచుకున్న మా పళ్ళబళ్ళు చెప్తాయి స్వరపేటికని చించి అరచి అరచి తడారిన గొంతు వెతల్ని మా హరేక్‌నూల్‌ బండి విన్నవిస్తుంది మొలతాళ్ళు రిబ్ఫెన్లు సిన్నీసులు పిల్లన [గ్రోవులను వేలాడేసుకొని వూరూరా తిరగే మాషప్రభ నాధ్సీర్సకాల దరిద్రదశని వుపన్యసిస్తుంది పువ్వులమ్మి అమ్మి పుష్పాడిని కోల్పోయిన వాళ్ళం గిన్నాలకు మాట్లేసి మాట్టేసి సాట్టుబోయిన వాళ్ళం పాన్‌బీడాలమై ఎవరెవరి దవడల కిందో నరుగుతున్నవాళ్ళం ఇంకా మా తలంపై నవాబీ పగిడీలే కన్పిస్తున్నాయా చెప్పుండిరా చెప్పుండి ఖః ణః ఈ దేశపటాన్ని చుట్టుచుట్టి నీతలకింద పెట్టుకోడానికి అది నీ అయ్య జాగీరు కాదు అంగచ్చో దొరికే కుంకుమ కాదు దేశభక్తి | తెగిన దేశ సరిహద్దు రేఖని ఆతికిన వీరజవానుల్గో మేమూ వున్నాం

ఇక ఎఎరి దేశభక్తి ఎన్ని పాళ్ళో నిక్కచ్చిగా తీలాలంటున్నా ఈ దేశాన్ని దిగమింగుతున్న స్కామూపిక్రాలు ఎవరితీసి కడుపుపంటలో తేల్చమంటున్నా దేశానికొక అంగాన్ని అమ్ముకుంటున్న వాళ్ళల్లో అయ్యల మియ్యల శాతాన్ని తేల్చమంటున్నా అంగట్లో దొరికే కుంకుమ కాదు దేశభక్తి నీ ఢిల్లీ పరుగులో నావైపు సర్‌క్‌"త్త ఎనాదాల్నీ ఎక్కు పెడుతా వుండు నేను మినార్‌ కొసరా పదునెక్కుతూ వుంటాను ణు ఖు ఇప్పుడు నా దృష్టి ఎవరి అసహజ ఆలింగనాలకో దేబిరించడం లేదు ఇప్పుటి ఈ నాగాయం ఏ బ్యాలెట్‌ ముఖాల మందహాసా లకో మటుమాయ మటయ్యేది కాదు పడగ ఏప్పిన పషసర్పాల ముందు శిఖండీ సామరస్యాలను సహేతుకంగా ఖండిస్తున్నా దేహాన్ని వక్రనేమి చేసి సమస్త వుత్తుల శ్రమ వీరులతో మమేకమై ముప్పురుల కొరడా నల్బతున్నా నారెండు కనురెప్పల నడుమ అభ(ద్రతను నాబి దశాబ్దాలుగా నా ఇంటి గడపకు వేలాడదీసిన పరాయితనపు తోరణాలను ఆర్యసంతతి మెళ్చోవేస్తున్నా ఇప్పుడు మా మెళ్ళొ మక్కామసీదుల తాయెత్తులు కాదు 96 - సప్రిల్‌97 ం

శుకొందల్‌ ళ్‌ “బాాబర్‌కే బెలాద్‌

అప్పుడెప్పుడో దండెత్తి వచ్చిన నా పూర్వీకుడి ఖడ్గం ఇప్పుడు నా పౌరసత్వం పక్కన (ప్రళ్నీగా నిలిచిందా? చరిత్ర కొండను తవ్వి సాధించిన అఖండ డిస్కవరీ

“బాబర్‌కే. జాలాద్‌' లేబిల్‌

గోబెల్‌ గీతాలన్నీ ఇక గబ్బిలాలే

హిందూ అఖండమంత అనిజాల అలల్లో

నా నిజాల పయనానికి

ఎదరంళా తిమింగలాలే

యోజనాల ఈ లేబిల్‌ నా మొహాన

పరదేశం తరిమేసే పొస్‌పోర్టయినప్పుడు సరిహద్దులోంచి

ఎక్కుపెట్లే ప్రశ్నాస్తాలకి బదులేది ?

బాబరునై నే నొచ్చానంటే

సింధూ ధ్వంసకులై మీరొచ్చిన

నైసర్గిక పుటి ల్ని కరపటత్రాలుగా విసురుతున్నా సందేహ జీవులకు సలాములు...

ముస్లింవాద 8ఏత్వం / జ్‌

నా తల్లి నరాలలో ఇంకా భోమోల్‌- హెల్మంద్‌ నదులే ప్రవహిస్తున్నాయా?' ఫింధుకోయిల గానాస్టాగేలి చేసిన నాడా! నా రక్తంలో గంగా యమునలున్నాయి చూడు ఎస్మిమోలకే ఐస్‌ని అమ్మే నీ వాదపటిను కట్టిపెట్టు నా దేహం మీద పర్షియన్‌ మట్టిరేణువులింకా వున్నాయా (ద్రవిడ హంతకుడా 1 నా రంగు చూడు- వింధ్య చిహ్నాలతో పుట్టిన 'ఆరవవర్షాన్ని! చరిత్రని కెలెడోస్కోస్‌ చేసి చూపించకు ముందు వెనుకూ వచ్చి ఒక్క మెతుకు గతుకుతున్న వాళ్ళం ఈ నేలనే మొలకెత్తి ఒకే పందిరికి తీగలైన వాళ్ళం ఇప్పుడు నా అస్తిత్వం హవాలా సొమ్మయ్యిందంబే ఎలా? నా జాతీయతను నా ' పుటక ' మింగేస్తే ఇక్కడ నేనెవర్ని ? మౌ శవాల రెడ్‌ కార్పెచ్‌పై ఉన్మత్త నినాదాల రథచక్రాలు కదుపుతూ నువ్వు హస్తిన వైపు చూస్తున్నందుకే ఇక్కడ నేను 'బాబర్‌కే జాలాద్‌' ని; జనవరి, [997 చడతాతకడతతాతనతచతనతాతతనమురానకనరానుడానాకా నడకా ల్నంలాడలా దానన వంచన తరానాలానకనారాలులాకాచలానరనకకషాకా వాటాల లనలకయలఅలాలలనడు న్‌ మయుస్లింవాద కవిత్వం

శాక కూ లంగ్‌) వుంతాంయాంద్దేనో ఖామి నీ తండ్రి చెప్పిన కధలు గర్భంలోనే విన్నావో నీ తల్లి ఉగ్గుపాలతో కాషాయమే పోసిందో మాష్టారు చరిత్రనే వ్రీకరించాడో పరాయి వాడంటూ షగపెంచుకున్నావు మొండోడంటూ ఇటుకలను చెరిచేవాడంటూ నా క్యారేజీలో గొడ్డుకూర చూసినప్పుడల్లా నీ తల్లిని తింటున్నచ్చే ఉన్మాదంతో ఊగిపాయ్యావు గోవేధయాగంలో కుడిసిందేమిచో మర్చిపోయావా? సీ యబ్బ చెప్పాడో వాడి బాబు చెప్పాడో జుమ్మాజుమ్మాగాడంటూ ఆత్తరు ఖుష్ర్రోక్కూడ ముక్కు మూసుకున్నావు జన ఖల చెట్టుచాటు ధోకేబాజ్‌ కొరకు సాడే చార్‌సౌసాల్‌ల నా ఇబాదత్‌ఖానానే నేలమట్టం చేసిన వాడివి తాజ్‌మహల్‌ ఒకడికి తేబక్‌ రూనుని చాద్‌పునార్‌ కింద వురొకతే పురుడు పోసుకుందని డిసెంబర్‌ ఆరును పునరావృతం చెయ్యగలవు అమర్‌నాధీయా త్ర కుంటుబడ్డా హ'జ్రత్‌బల్‌ సంక్షోభంలోపడ్డా చరారే తగలబద్ధా ముస్తింవాద కవిత్వం చతారాిరావలాలావాాానక

ఆఖరికి క్రికట్టులో చతికిలబడ్డా నన్నే కర్తను చేస్తూ పరాయిస్తాన్‌తో అక్రమసంబంధం అంటగట్టావు నాభాషలళోకూడా పరాయి బింబాన్నే చూస్తూ 'ప్క్రీన్‌ మీడియాపై ఎగురుతున్న వార్తా విహంగాల రెక్కలు కత్తిరించి కన్నడ బస్తీలను పైతం పాతబస్తీలుగా మార్చావు ఎన్నడైనా నీ ఆలయాకాశాలపై మువ్వన్నెల పావురాల్ని ఎగురవేశావా? నన్ను మాద్రం హుబ్టీవై వెక్కిరిస్తున్నావు సఖ ఖల నా సుర్మాకళ్ళను చూసి పదవులన్నీ తప్పుకుంటాయి జవహర్‌ రోజ్‌గార్‌ నా వెన్నుతల్టుదు ట్రైజమ్‌నారరిచేరదు. . , నేను మోటార్‌ కార్టానా నవుతాను కసాయి కుందా నవ్చతాను పాన్‌ డబ్బా నవుతాను హర్‌ ఏక్‌ మాల్‌ బండినవుతాను పుట్‌పాత్‌ కేక నవుతాను అయినా నీకు నేనే టార్లెట్‌నవుతాను టాడా నీ చేతిలో ఆయుధమనవుతుంది నీ పాలక పక్షపాతం నా కంచాల్ని కూడా కరగ దీసే దీనార్హక్తె నా పేగులు అర్భస్తాన్‌ను తవ్వుతాయి మస్పెక్కిన నీ సైతాన్‌ తొడలకు బలయి

డో లీనెక్కవలసిన నా ముఖ్మల్‌ చాటు చాంద్‌నీలు డోలానెక్కి ఖ'బ్రస్తాన్‌లో తేలతాయి నీ ఉన్మాదం అరనికై అంటిస్తే నా ఇళ్ళన్నీ హోమగుండాలవుతాయి రాజకీయ 'పిచ్చిబంతాటి లో నీ కళ్ళకెప్పుడూ లాల్చీపైజమాలే “గురవుతాయి ధమనుల నిండా నీ రక్తమే పారుతున్న మీడియాలన్నీ నిర్లజ్జగా మూగళతనం నటించి కసి తీర్చుకుంబాయి అబా ఓ చూతియే... నీ విభూతి వికటించి మక్కా యాత్రనే భస్మం చేస్తానన్నావు మధుర మరో మజిలీ అన్నావు ఇక నా సహనాన్ని పిరికితనంగా భావించకు కన్నీళ్లు ఆవిరైపోయిన కళ్ళగోతుల్లో మరలా మరలా (త్రవ్వావో బయల్పడేవి ఇక ఆర్డీ ఎక్స్‌ గనులే.....! తెల్లతొడేల్టు కన్నతల్లిని చెరబచ్చి పీక్కుతింటుంచే ప్రాణాన్ని సైతం ఉచ్చమడుగులోని బుడగలా భావించి హైదరలీనై టిప్పుసుల్తాన్నై తల్వార్‌ల తడాఖా చూపెట్టిన నన్నే నా సారే జహాయే అచ్చాను విడిచి పొమ్మంటే ఇక సహించను సహించలేను ఏకంగా నీ కుత్తుకనే ఖత్నా చేస్తాను 1996 వామి . దేశీయుడు

అననే తమా ఓి వూండెడ్‌ వ్యాలీ సాకు ఆపౌద్‌ భారత్‌ వే- రహతే హైం లేకిన్‌ హమారే సర్‌ప్‌ హమేశా నంగీ తల్వార్‌ లటక్‌తీ రహెతి హై కాళ్ళీర్‌ ఇప్పుడు భూతల స్వర్గం కాదు యాభ్రైవేల శవాలను పాతిపెట్టుకున్న అతి పెద్ద ఇబరస్తాన్‌ మంచు ముద్దలు కనిపించి నంత సులభంగా మనిషే పు('రైలు రొరుకుతాయిక్కడ జానపద గాధల్లో కనిపించే మృత్యులోయ కాళ్ళిర్‌ శిశువు కూడా ఇక్కడ “ మిలిచెంటే బాలింత కూడా ఇక్కడ 131 ఏజెంటే లోకానికి అది కాశ్మీర్‌ సమస్య కాశ్మీర్‌ కు మాత్రం భారత్‌ పాకిస్తాన్‌లే సమస్య ఆయుధ జేహారీ అమెరికా అసలు సమస్య కాశ్మీర్‌ అంటే ఇవాళ ఆస్టి తగాదా. . ఒక భూ తగాదా. ఒకగెట్టు తగాదా ఇరు దేశాల (ప్రతిష్ట శ్రీడకు అదొక ఆటు స్ష్టలం కాశ్మీర్‌ ఒక మంచు పువ్వు కాదు ఎవరిస్టానుసారం వాళ్ళు లా ముస్లింవాద కవిత్వం

తల్లో తురుముకోవడానికి కాశ్మీర్‌ విహార స్థలం కాదు విదేశీ మారకం పెంచుకోవడానికి కాశ్మీర్‌ వట్టి యాపిల్‌ పండ వనం కాదు నీ దేశపటంలో చూపించుకోవడానికి. . కాశ్మీర్‌ దేవలోకం కాదు అదొక గాయపడ్డలోయ . గడ్డాలు లేని మిలటరీ తుపాకుల ఉన్మాద ్రీడా వ్యేశ్రం.. . 13వేల తతగా[త్ర యోనుల రక్త(స్రాఖ్త పరీవాహక ప్రాంతం .. అక్కడ జనం ఉన్నారు .. వాళ్ళు మూగ పశువులు కారు మీ దొడ్డలో తోలుకోవడానికి అక్కడ హృదయనాధ్‌ వాంచూలున్నారు జలీల్‌ ఆం(ద్రాబీలున్నారు మీరు పాతీసిన శవాల గుప్పెట్టు విప్పడానికి ... అక్కడ కెరటాలతో పరుగులిడే మనుషులున్నారు వాళ్ళు ఒజట్టి మంచు దిబ్బలు కాదు వీవీ జొండాలను పాతుకోడానికి.. (“. . జమ్ము కాశ్మీర్‌ భవితవ్యాన్ని కాశ్మీరీల అభిలాషే, నిర్దేశించాలి '' - గాంధీ) జూన్‌, 97

మకొందలో ఎన్ని తరాలీ సలామీ ల్‌నాడో నీ పర్‌దాదాలు వీపుకి కొంపా కడుపుకి కంచాలూ కట్టుకున్న బతుకు బండిపై శృతి చేసిన 'భూక్‌ తారా ఇప్పటికీ నీ ముప్పూటకీ హామీ పడద్లేదు ఇంకెన్ని తరాలీ సలామీ ? నషీలీ సుహాగ్‌రాత్‌ దన్‌ కొనగోట మెరిసిన చం'ద్రకిరణంలా వైభవం హుక్కా పీల్చిన ఘరానా జమానా భళ్ళున (బ్రద్దలైన మధుపాత్ర అయి.. . నీ ఛోజ్టేలకి చింకి చొక్కాలేదు నెత్తిమీద ఈ చార్‌మినార్‌ ఎందుకు ఉమర్‌ ఖయ్యాంని తాత్వికంగా తిరేసుకొని షరాబువని ఖాళీ నిషా సీసాలో రసాభాస అయి “ఈ గరీబీ అల్లాకా దేన్‌ కదా! " తరాలకి సరిపడా తమాయించుకొని ముప్పూటల జొన్నకంకులకి జాల్‌ పరుస్తూ కిస్మత్‌ తపంచా చేబూనిన వేటకాడివై నువ్వు సరే- నీ బతుకిట్టా పైమాల్‌ అయింది.. ... నిఖాతో తన నిండు నూరేళ్ళని నీ నసీబ్‌ చిలక్కొయ్యికి తగిలించి షరియత్‌ సలాకులు నల్లపూసలై భర్లావాలవామాలన ల్‌ లా ఎ ావలారాల కకక వచ్చం

చీపురూ పాయ్యీ వరం వెళ్తనాలరొ కుంగి అంక్‌నెం ను అపెంద _యిన నీనూర్‌ అణమూ రిర్వుకొలెపు రె - సీ బాల్బం ప ంల్‌ బండపైనుంచి జారిపొలిన ఫఘూరజ్‌ చాంద్‌ ఓలారాం బిర్యానీ 'ెర్వాణ ముషాయింరాలు సైతం నాన్వు విత్తిన జీవితార్జోకి వస్తాయనుకుంచె విళ్ళూ - కిరణం దారాంకి తముబాల్యాన్ని బూరెల్టా వూరిస్వున్న చందమావ-క ల్‌ ట్టులెస్తూ చూస్తున్నారు ఆనకిల్లులానే నీళ్ళు లెవు, జానెడువుట్రం జావేదెన్‌ లన్న అని గీ నువ్వు కళ్ళు తెరవవు = ఇప్పుడంలా వీళ్ళ వె.హర్షో తుఫాను ముందు 'ప్రశాంతత అత్షరం మైనా ఎంగిలిపడణ అళ్ళ్భు రెపు ఆవాఠాలై సోకెట్‌ మార్‌లం చక్క చలానా అడ్వీఖటానా గాబ్బురుం నీతుల బీదా దట్టించిన నేతల (ప్రియ పీతై నజ ఇనా ఏ సర్కారు తూటాకు 151 బెటాంవులారో చెప్పగంవా ? 16 0297 దుయఖాదన ధాన చావడి? ననా లహడకానన లన వండాలి ంనంలలునడాతాాి ముస్లింవాద కవిత్వం లాాజలాడ2నరారడనతానతనాికతడాక్తలం లంకా లావాలా వలు 15

ఈ జిందగీసి దాచేందుకు ఒక్క హలాల్‌ నామాయే నౌకయిన నాకు అహింసా మంత్రాలు జపించడం బేవకూఫీయే - నోబికీ అన్నంముద్దకూ ఎన్నియుగాం “ఫాన్టి? నో రక్తసము(ద్రాలు ఈదిన వాడికె అర్దమవుతుంది దరిద్రం నన్ను మంక్కలు ముక్కలు చెసి ఎుంగుతుంటె మాంసం వ-ంక్కలం నరకుతూ ఒతకడం ఒతర్‌నాకీ .వుత.ందా ? కరదంగట్రిన పీ కసాయితనం ముందు నా కాలెకదుజు 'కచికతనంి ఏపాటిది ? స ఒందగంక టెంక - వీ వడు క ౨దా గొంతల కొ ఎఐద. రాజకీయా ఎకా - వుగునంను మంటులనిరో కటక్‌ = ఏలా కరిగిపోడాంకి - నాకల్తంంది కండె *.క నంజుడు కావా. తె ౮రాంక ౬ దె ఎజాలితి ఠం నరికి కా నూరాజారాచాననాడతనడ లతలా తలరాతలు డార్నాడా లా వలాాడో ల చా ననన కా డా” ముస్లింవాద కవిత్వం

ముదిరిన రధయా(త్రల కింద

మానవ దేవ ల్ని ఖైమా ఖైమా చేసి

(ప్రజల్ని-భెజా తొసెసిన మెక తలకాయల్లా మార్చేసిన

దేశాన్నంతటినీ పెద్ద కబేళాగా చేసిన

వీలాంటే నమక్‌ హరాంను కొను నేను

అహింసా ముసుగులో దాక్కొని మృత్యు వీక్షణగావించే

వంచనా వ్యాధిగ్రస్త కౌళికులారా |

నేను “కసాయిబూ ను కాను

_జనివార్య హింసావృత్తిలో జీవన పరమౌర్హాన్ని దర్శించే

ముస్తిం 'ధర్మవ్యాధుణ్ణి' 1

2997 ముస్లింవాద కవిత్వం ననా 17

ఇదర

కఠరీంభాయ్‌

జొన్ని వరుస మట్టిదిబ్బల చివర

నీ నిద్ర చూశాను

గులక మట్టి తడిపారల కింద

బాధ సోకని నిద్ర అది

రోడ్డు వార వేపచెట్టు నీడలో

యిక నీ చింకరుపని లేదు

వరద కట్టు మెంటు దిమ్మె పై

నీ కుట్టు మిషను కదలాడదు

యొవరి మేని తాకిడీకో గట్టిపడ్డ

దూది ముద్దలను యిక యేకలెవు

వానాకాలపు బురద వీధుళ్లో

గొడుగుం వరమ్మతె నమాజ్‌ నీకు

(గిజ మరకం వెంరటు పనిలో

దక్తేది జేకాత్‌ నీక్ష

యిక యిందుకె పుట్టినచ్బు

రెక్సలు వంక్కం కై ఖసాబూ

నంవ్కొక అద్దె షెకిళొ షాపువి

ఆత్తరు ర్‌ు పీ

ఆగం ౭త్యల క ట్ర

ఖఒర్‌వీంఎ కవ్చుకునె ఒక్కపూలకసన్‌ తప్ప

యి0కమీ పాందవా నువ్వు

/! 0! [997 ఆదివారం ఆం(దశ్వొతి

హరా ముస్థింవాద కపత్వం

ఆవాస వై 2౮2) తయ... మర్వా ర్చాదిగ వాడలూ తురక బజార్లూ మురిక్కాల్వ ఫో “నీసు కంపు” ర్ని ఒక్కలాగే మోస్తుంటాయ్‌ ఆని గుడిలో ఎండు తునకలై మొాసాయమాన్లో కవాబులై దండెనికి వేలాడె “కౌసువాసని మా బంధుత్వాన్ని చెబుతోంది *"బనారసు చీరకి మాసికలా నగరంలో మా బస్తీ మిన్నంచె బంగ్బాల నడువు దిస్ట్రేపిడ-ల్లా మా “కవెలీ పెంకు ' చిళ్ళు ఏ చార్‌మినార్ల వారసత్వాలివి ? గోనెసంచుతె గోడలు పాతదుప్పట్లే మా గోషాపర్డాలు ౨ జన్మ 'దరిందరాగిని దాయచెని మా రంగువెలిన బుర్దాలు పెన్నీసుతో అంటు కట్టిన హవాయీచప్పుల్‌ - గూడలమీద పిగిలిన కుర్తాప్రైెజామాల జవానీ ఏ నెలవంక నవ్వునీ అందుకోని నైరాశ్యం - ముస్లింవాద ననన నాననా ననన నాను

సైకిల్‌గిల్లల బళ్ళమీద మౌ సాయిబయ్యల బళతుకుదెరువులు ఏ నవాబులనిషానీలివి 1? ఇక్కడి దాయాది వివతకు “కృష్ణపకు పు చంద్రుడైన మా చాన్నీ స్కూల్‌ వర్దీలో మీ చమేలీ పువ్వుల్ని చూస్తుంచే మూసీలో ముంచితిసిన కుందేటి కూనల్లా మా మాసూమ్‌లు అలారమై మోగి-గల్లీగల్లీని మెల్కొల్సే పసి నిదుర కళ్ళి దూద్‌ డబళ్‌రోటీ అఖ్బార్‌లు చినిగిన చడ్డీ - ఒళ్ళాంతా కమిలిన దద్దుల్లో మోటారుషెడ్డులో మెలితిరగీ “పానాలు ఇక్కడి సవతి (ప్రేమ మా పసిచూపుపై గుద్డసీరు కమ్ముతోంది మా బశ్‌పన్‌గొంతుకి పల్తేరుగాయలు బహూకరిస్తోంది కళ్ళు విచ్చని అమీనా కనీజ్‌ ఫాతిమాల అమ్మకపు షాదీల వెనక మాఓువేసన లెమితనపు మా మజ్బూరీ ఇళ్ళనీ 'మూం బీవీ సాయ్యిల్ని రహనుబెట్టి మేధర్‌గానైనా అర్భస్తానెళ్ళడం వెనక ప్లేకార్డు ఎత్తుకున్న మా పేగుల మొత్తుకోళ్ళు ఏ సుల్హాన్స కలలశకలాలివి. 9; తాతలనాటి షేర్వాణీలో వి ఐపి కోటుని చూసుకొని మురువనా తామ్మన్‌ మెరుపు బట్టల్లో ఆమీరీని తడుముకొని సరిపెట్టుకోనా మౌొలో 'జాగిర్జారి. ఏదీ 20 ముస్లెంవాద కవిత్వ

చట్టుసభళల్లో మా ఊసేద్‌ హోలీ నాడు 3ర్కారుబిళ్ళపై దస్తఖత్‌ గిలే మా చేతులెన్ని

తీయరా లెక్కలు వేము ఎఫ్‌ సీ ఎట్టవుతామో చెప్పడానికి ??

మాదిగ సందులూ తురక గల్లీలు

నీసుకంపుల్నీ మురిక్కాల్వల్నీ

ఒక్కతిర్లనే మోస్తుంటయ్‌

అని గుడిసెల ఎండుతున్కలై

మా యోప్టీల కబాబులై

దండ్యానికి వేలాడే కొసువాసన

మౌ బంధుత్వాన్ని చెబుతుంది

అంటరాని వాయిజ్ఞాలన్నీ

స్వరపురి విప్పుకుంటున్న తాన

నిప్పుల్ని తొక్కే అడుగుల గుండెల్లో

ఆలావా గుండం రాజుకుంటున్న సయ్‌మాన

ఇక మౌనంగా వేలాడే నెలనంకలం కాదు

నిండు చంద్రుల్లో “వుర్చా' గా మలుస్తున్నాం

నవంబర్‌ 96-మే97 0/ 06 [997, ఆదివారం ఆం(ద్రజ్యోతి మర్చా ముస్తింల వాయిద్యం ముస్తింవాద కవిత్వం నానా నననన నాననా

౨]. ౨1 ఊట ఆగ్‌ కా కఫన చంత్ర సరస్సులో మొలిచిన పువ్వు పరిమళాల బదులు కమురు వాసన వదుల్తుందేమిటి కాలుతున్న ఖైరోద్దీన్‌ దేహంళోంచి వచ్చే దుర్గంధంలా - ఖైరోర్షీన్‌ | నిన్ను సజీవంగా తగులబెట్టారా సానుభూళతులు జలికించేందుక్తు శ్రీజెరిన్‌ కన్నీటి వరదలను కురిపించేందుకు ఏ ఓబ్హపకులూ రెక్కలు కట్టుకొని ఇక్కడ వాళ్లేదేమిటి పోయిన శీలొనికి ఎఫ్స్‌గ్రేషియాల చెల్లింపుల్లో మునిగిన వాళ్ళకు నువ్వెందుకు గుర్తొస్తావు బ్యాలెట్‌ బాక్స్‌లో ఐదేళ్ళదాకా బందీలం ఓటరులిస్టులో నీ ప్రాణం ఉన్నదీ పోయింది ఏ పట్ల బేహారికీ ఇప్పుడు గుర్తుకు రాదు మంటల్టోంచి లేచిన నీ చూప్పుదు చేలుకు అంచిన ఇండెలీబుల్‌ ఇంకుగుర్లు నున్వీదేశపు ఓటరువేనని చెప్పినా నువ్వెనరికీ ఇప్పుడు గుర్తుకు రావు కన్నెత్తి చూడక పోయినా పన్నాత్తి పలకరించక పోయినా -పరాయి దేశంతో రంకుతనం అంటగట్టిన వాళ్ళక్స్య జ్యాలళ్లోంచి విస్తరించే నీ కేకలు చుహదానందాన్నిస్తాయి ఫుట్టిన దేశంలోనే పరాయి వాళ్ళుగా బతుకుతున్నాం నుం నిప్పుల మధ్య రోజూ కాలుతూ చస్తున్నాం వానా ననన ననా

అంశతొ ఆందమాటి ఖాకీ కహానీ శిసబ్లిక్‌ దినోత్సవ క్రీడల్లో అలసి సాలసి ని(ద్రపోతున్న మనిషే అర్రరా(త్రి అపహరించబడ్డాడు పతుల కిలకిలారావాలు.. _...ఎనిళ్ళబ్దాకాశంలో తుపాకీ శబ్టం...... కానే అజీజ్‌ దళకమాండర్‌ దేవన్నవుతాడు గళ్ళలుంగీ తెల్లంగీ ఆలివ్‌ (గీన్‌ యూనిఫామవుతుంది ఖాకీ కథ కదా........ ఒక్కడే నల్గురు దళంగా మార్తాడు పక్కనున్న మంచినీళ్ళ గ్లాస్‌ గ్రేనేడౌతుంది తలదిండు మోదుగు చెట్టు మొదలవుతుంది నిద్రపోతున్న అ(ర్ర అమాంతం అడివవుతుంది ఖాకీ కథ కదా... .... హోరాహోరీ ఎదురు కాల్పుల్లో పేలిన మూడు బుల్లెట్టు అజీజ్‌ దేహంలోనే దొర్కుతాయి ఇక రాష్ట్రంలో బూటకపు ఎన్‌కౌంటర్జుండవని పోలీసు మంత్రి (ప్రకటనొస్తుంది

మర్నాడు ఇఫ్తార్‌ విందులో పోలీసు అధికారి అచేతుల్లోనే హరీస్‌ ఆరగిస్తాడు జ స

“౯ _యే పోలీస్‌వాలే ఖఇబ్రస్తాన్‌ భరో... మేరా బేటా కచ్‌ గర్తీకరేతో మార్న్షాథా....పావాం హాతా6 తోడ్నాధా..... బీస్‌సాల్‌ జైళ్‌మే దాల్నాధా....

బొక్కైనా ముదరని పసి పిల్లగాన్ని పట్టుక్‌ని అన్యాళంగా ఫాట్టున

బెట్టుకుండ్రు..... పెద్దోడు తిక్కలోడాయే....తెలివి గల్ఫోడు సదువుకున్నోడు సేతికందొచ్చినోడు ఈడే అనుక్రుంచే..... ఈ పోలీసోళ్ళ. కండ్లళ్చు

కంపగొట్టు... నా కడుపు కాల్చిండ్రు....

“ల... ఉన్నెకరం పాలంల ఎవసాయం జేసుకుంట ఇంటిపట్టునుండెచో ద్గు,,

ఒకల జోలికి పోతోడ్లు గాడు... ఒకనెంట*తిర్లుతోడుగాడు....

పొద్దూకిందాక మాతో ఆడినోడు - పొద్దు పాడిసే తలికి.....??

(నల్లగొండ జిల్దాలోని కొరటికల్‌ గ్రామంలో “26 జనవరి" 1997న అజీజ్‌ అనే యువకుణ్ణే ఎన్‌కౌంటరీ పేర కాల్చి చంపిన పోలీసుల చర్యను నిరసిస్తూ. ..)

పిబ్రవం, (997 24

వుకొందలో క్‌

నైటింగేల్‌ ఎట్‌ మాస్‌

య్‌

తీమిటా చప్పుడని ఉలిక్కి పడ్డారా?

పాజీట్‌కే ఛవ్‌.ఫన్‌.........

మతాచార్యుల మెదళ్ళమేంచి

నడచిపోతూ.....

వెయ్యేళ్ళకొక్క. సంబరం!

ఇమామత్‌ చేస్తున్న మౌల్వీని

వాళ్ళిప్తుడు ఒక్క ఫత్వా అడుగుతున్నారు

అజౌం పిలుపుకి అదబ్‌చేస్తూ

వజాఖానాలకి తరలివస్తున్నారు

దారివ్వండి.......

అన్నిటా జనానా ఉంది అల్లా గృహంలోనూ హక్కుంది షేర్వాణీ నీడలు మజీదు దర్వాజాల్ని కమ్మేస్తే ఇమాంగారికి అల్విదా చెప్పేసి వాళ్ళే ఒక్కఫత్వా విసురుతారు పవి(త్ర గ్రంథాన్ని దుపట్టా అంచుతో శుభ్రపరుస్తారు (మజీదుల్లో తమకూ నమౌజేచదివే హక్కుందని ముందుకు వస్తున్న మహిళలకు)

ఫిబ్రవరి, 97

గ౭నస్‌ మొవాయుద్లీన్‌ ట్రిగరు మరియు కాషాయము "శౌడు ఒక్క గుమ్మటాన్ని కూల్చుతుంటే మౌనం వహించిన ట్రిగ్గర్హకు మనవ్వు నల్లజండా వైనప్పుడే చలనం వచ్చింది వాడు నెలవంకళ్నే కూల్చగాలేంది నువ్వు నిరసన అవడమే నేరమ్రెంది గుండెలు చీలినందుకు మనం “బ్బాక్‌డే! ఆయితే ఆ ముండాకొడుక్కి *“ముక్తిదివస్‌' అయిలరది ణజ న్న భాయ్‌ అసదుల్లా 1 నువ్వు షహీద్‌ అయినందుకు మదీనా వీధుల కన్నీళ్లే నీ చివరి గుసుల్‌ నీళై కాలికింది నేలే దుప్పటై కప్పుకుంది తన నమౌజే జనాపా చదివిస్తాననుకొన్న అబ్బాజాన్‌కు నీ జనాపే ముందు నిలబడ్డి నమాజేఅదా చేసే దౌర్భాగ్యమ్రైంది చరాచర మాత తారాతడాభానిరావారాకలాముకాడాకాడాడతారాాలకరాచరాడతో చదవ వారో వడ వ ననన డో నం. రాదా కవ మవావా ప్రయావనవాంస పడడం వడా నహ పూ డా గ్ల ముస్లింవాద కవిత్వం ల

ఇంటిముందు ఏ అలికిదైనా తన లక్హిజిగర్‌ వచ్చాడంటూ అమ్మిజాన్‌ తన రెండు కళ్ళూ నా! పరదాల్గ్లా ధేలీజ్‌కు వేలాడదీసింది నా మొహత్రమా భాబీ పురిటి గుడ్డయినా విప్పకుండానే కళ్ళకాటుక్కి దూరమైంది చాచా! అబ్బాజాన్‌ హోనా అంటూ బడాభతీజా నా మొహాన కొట్టిన రున్‌రునేకి ఖసమ్‌... బొడ్డు రాలిపోకుండానే యతీమ్‌ అయిన ఛోటేభతీజేకి ఖసమ్‌ ... దుప్పటై కప్పుకున్న కాలికింది నేల మీదే హట్రీత్‌ అలీనవుతా 1 (పాతబస్తీ మదీన వద్ద 1996, డిసెంబర్‌ ఆరున నిరసన ప్రదర్శకులపై ఖాకీమూకలు జరిపిన కాల్పుల్లో అసదుల్లా అనే యువకుడు అమరుడయ్యాడు. అతని పిల్లలకు ఈ కవిత అంకితం) 25 డిసెంబర్‌, 1996 7 ముస్టింవాద కవిత్వం

వికొందర్‌

మక్కామినార్‌పై ఎండుటాకు

ల్‌ కొసన రాలిన ఆకులో

అరేబియాలో తేలిన భిక్షాపాత్రలు

స్వర్గకాంక్ష అల్జాహో అక్సరై ఎగుస్తూంటే

అరకోటి అత్తరుపూసిన శ్వేత వస్త్రాల గరగరల మధ్య పస్తులతో ఎడారైన పసి మరీనా

పూటరోటికి కాబా ముంగిట మోకరిల్లిన

అవిసిన కళ్ళ సాజిదా

భిక్షమేసే మర్దానా చూపుల్లో నిండుతోన్న

యవ్వనపు మెరుపుల మెహరున్నిసా......

ఏ కొసనరాలిన ఆకులో

అరేబియాలో తేలిన భిత్షాపాత్రలు

దళారీ దెయ్యాల్లారా |

మీ పంటికిందికి రియాళ్ళపంటను మోసే వీళ్ళు

ఏ యింటి కంటి నూర్‌లో కదరా |

ఏం జన్మరా !

నాల్లేళ్ళ ఫరీదా పాస్‌పోక్ట్‌లో పధ్నాలుగేళ్ళదయిందా? కడుపాలోచనే తప్ప కడుపారా కడుపులో దాచుకోత్సని చహెలూం విందులు వెతుక్కునే వూరకుక్కలు మీర్రు | అసమ తండ్రులారా | అడుక్కునేందుకు ఆడపిల్లలా

పైన మీ గెడ్డాలకు తారం లేనట్టే

కింద నరాలకూ కత్తెర్డు లేవా ?

ఏం ఆశరా!

ఆంగ క్ర

అదేం హ(జ్రత్‌ ఇబ్రబాం బలిదానమనుకొన్నారా ?

ఒకటికి పదయ్యే కాసుకి కడుపుపంటల్ని అంటగట్టే

ఇంకెవదైనా'చాచా' నంటూ మీ వూరాస్తే

వాడొట్టి “లుచ్చా” అని గుర్తుపట్టుండి

ఎక్కడో నూనెలు కార్చుకుంటూ నడిచే బావులకి

రియాళ్ళ బొక్కెనలవకండి

ఎంగిలి మెతుకులకోసం ఎగిరిపోయి

వాళ్ళ సైవ్‌ స్టార్‌ పలావులోకి ఫోర్కులు అవకండి !

హజ్‌ యాళ్రా కలల్ని మీకు అమ్మజూస్తే

చిప్పలతో కాదురా

మదినిండా మదీనాతో వస్తామని చెప్పండి

(హజ్‌యా'త్ర పేరున కలకత్తా బాలికల్నీ మక్కా తీసికెళ్ళి భిక్షాటన చేయిస్తున్న వార్త చదివి )

20.02.2997

౯*౩స్‌ మొవాంయుద్దీన్‌ వీలి సరస్వతి ఖజురహో మహాబలిపురం చూతళ్లేదా -ఘౌర్యదేవాలయం.కృవబల్లేదా నగ్నాంగాల ముందు పబ్లిగ్గా 'మోకరిల్లనూ లేదా సీ కళ్ళకు గుచ్చుకుందల్లా నేనే కదూ ఇప్పుడు ఈ విడైతేనేం- అప్పుడు రాముడైతేనేం ఎవరో ఒకరు నీ ఉనికికి ఆలంబనం కావాలి పార్వతి యోనిని శివుని లింగ పాలతో కడిగి తీర్ణంగా పుచ్చుకునే సిక్సు మొండి మొలలతో పంగలు జాపీనా రతి భంగిమల్లో 'శ్రీడిస్తున్నా మోకరిల్లే నీకు గుర్తప్పు జెప్పి గుడ్డలూ తడుపుకునే నీక్సు నా కుంచే అశ్షీల మనిపించిందా జీవకర్తను నేను కాకపోతే దేవాలయానికి చేరేదే..... నా కుంచె నుండి జాలువారినందుకే బుగ్గిపాలయ్యింది అరే బద్మాష్‌! నగ్న చిత్రీకరణే బూతైతే ముందు నిప్పులు చెరగాల్సింది దేవలయాలమీద ఒంటరి వాడినై ఎదురు దెబ్బలతోరాటుదేలిన వాళ్లే ఒళ్ళంతా గాయమైన వాళ్లే ఇక కుంచెకే కాదు గుండెకూ పదును పెట్టాల్సిందే ఆడవిలో బతుకుతున్నందుకు వేటాడ్డమూ నేర్చుకోవాల్సిందే 27-88-26

త3మా3

ఎండుచేపల వాసన ర్యూడు కళ్ళూ నాలుగు మొఖాలూ తోకలూ వున్నోళ్ళకి పిల్లకి తల్లి పాలివ్వడం కూడా పచ్చి బూతులా కనిపిస్తుంది బిడ్డ కడుపులోంచి బయటపడటం కూడా ఘోర పాపంలా అనిపిస్తుంది వాడి బు(ర్రొక పన్నీరు చల్లిన బురదగుంట

అందులో మోహపు చూపుల కుల(క్రిములు లుకలుక మంటుంటాయి వాడిప్తుడు అర్హంటుగా వాక ఆర్యవాస్కోడిగామా అయిపోయి సాయిబుగారి చిత్రాల్లో అశ్రీలాన్ని పసిగడుతున్నాడు

వాడి యుగయుగాల పాండిత్య చత్రారానికి

కాటుక్కన్నుల కంటినీరు చనుకట్టులో ఇంకిన దృశ్యం కనబడదు అమ్మల గన్న యమ్మ పీర్రలు '

యూ ఫోమ్‌ ఇసక తిన్నెలవ్వటమూ కనబడదు

కమలాకుచ చూచుకాల్లో

శీలం

వాడి నపుంసకత్వపు కుతిని సమ్మంగా చల్దారుస్తుంది

పచ్చి చేపల బేరం చేసేవాడి మొఖానికి

ఎండుచేపల వాసన ఏవగింపు కలిగించిందట !

నే జ న ణి

అయినా మై అన్‌ డియర్ము తురక చిత్రకారుడా |

నువ్వెక్కడి బేదమాఖ్‌ బపూన్‌విరా బాబూ

ఇంకా సరస్వతులూ అచ్చుందేవుల

చచ్చు పుచ్చు బొమ్మలు గీస్తున్నావు ?

రాతెండి గడ్డం గ్లేజింగ్‌లో బైర్గుకమ్మిన నీ ముసలి కళ్ళకి బికినీ వేసిన తులసికోటలాంటి మాదురీ దిక్షితారు తప్ప బొంబాయి గల్లీల్లో చినిగి పీలికలైన

మఖమల్‌ దుపట్టాలు కనపడలేదా

సరయూ నరొడ్డున కన్నీళ్ళతో ఆరిన చుల్లులు

నీ కుంచె కళ్ళకు కళాత్మకంగా కనిపించలేదా

కుష్పతొట్టిపక్కన మొండెం లేకుందా పడున్న

ఆ పెల్లిగడ్డంగాడి రక్త చిత్రాన్ని గీయాల్సిన వాడెవడ్రా |

ఒక మనిషి అవుమూంసం సంచితో నడివొస్తూ

ఆ ఆ సపెనుముంటై బూడిదకుప్పుగా మారిన దృశ్యాన్ని

ఎవ(ద్రా బతికించాల్సింది ?

ఇంకా నిన్ను యుగయుగాలుగా రంగులుగా విడగొట్హిన

ఈ పాలెట్‌ పాపల పయ్యెదల్నే చిత్రిస్తానంటావా -

సేం

ఓనా ప్రియమైన హిందూ మిలిటొంట్ధారా

వాడి కుందెల్నీ బొమ్మళ్నే కాదు

ఏకంగా వాళ్లే తగలేయండి

మాకే ఇబ్బందీ లేదు

జనవరి - ఫీబ్రవర (997, 'ఏకలవ్వ' దలిత సాహిత్య (పత్యేక సంచిక

లో 29/55 చమన 4ఎహుత్‌ ఖూబ్‌సూరల్‌ హమారా చమన్‌ ఎంతచి అద్భుత సౌందర్యమో మా ఉద్యానవనంది గులాబ్‌ మందారం గన్నేరు చమేలీ మొగ్రా గుజీమొహర్‌.. .. తర్షా తర్షాకే పూల్‌! కహీం బార్‌ నహీం హోగా ఐసా చమన్‌! ఎన్నెన్ని చంద్రికలు... - క్యా నూర్‌ హై. కిల్‌సీ బష్‌బూ... ఇన్ని పరిమళాన్నీ తెగ్గోసి. నరికేసి... నలిపేసి... ఒక్క కమలమే విస్తరించాలంటూ .. 11 మా తోట సౌందళ్యమంతా ఏమై పోవాలని 929 996 ముస్లెంవాద కవిత్వం కవలాలలాల వరారంలావాలలాాం డా నాలకంణిన్రనంన్యా పహ్‌పె

“మటింంి మవావ్ను టో కష్మాకష్‌ హేర్‌ రాత్‌కే బాద్‌ సుబ్హా హోతీహ్టై అఖిర్‌ హమ్‌లోగోంకే జేంద గీమే సుబ్జాకబ్‌హో గీ ఇస్‌ రాత్‌కే అంధేరేమే హమ్‌ కబ్‌తక్‌ భటక్‌కర్‌ ఫిక్తే రహీం ఇస్‌రాత్‌ కఫీ సుబ్బాన హోనే దేతీ.... ఇస్‌ అంధేరేమే మల్‌ మల్‌ కర్‌ హమారే ఆంభేం రాత్‌కో సుబ్బా సమర్శునే లో | లైకిన్‌ ఇస్‌ రాత్‌కో దిల్‌ సుబ్దా న మాన్‌తా 1 అఖిర్‌యే కష్మాకష్‌ హమారే అంఖో సే కబొదూర్‌ హోగా కబ్‌ అహెసాసే గైర్‌ మహ్‌పూజేకా ఖాతిమా హోగా జబ్‌హీ దిళ్‌మే సుబ్దాకీ రోశ్‌ని అతయేగ తిర లక హాదాన క2చంచం సనా నాలం నంరాదలనడ్షాలం నాల క్‌నష్షాన్లా ద లంన నాననా ంండలంయాోో 34 మం

ఫెర్‌ ఖీ హమ్‌ ఏక్‌ వహీం ఫ్రీ హెతేహ్లై క భారత్‌ హమారా నహీ ఇస్‌ కే సివా దిల్‌మే దూస్‌రా నహీ6 దినీబదినోడల్మ్‌ జడ్తాజోరహో హై ఘాయల్‌ హువే పల్‌ ఫిర్‌భీ ఏక్‌ నహీ6 అయోధ్యామే బాబ్రీమస్టిద్‌ షహీద్‌ హుయీ ఫిర్‌ ఖీ హమారే మినారోశే పుకార్‌ ఏక్‌ నహీం సూరత్‌మే మాం బహనోంకి ఇన్జేత్‌ లూట్‌గయీ వావ లఫిజొ మీమ్‌ కా ఉబల్‌తా ఖ్లూన్‌ ఫిర్‌ భీ ఏక్‌ నహీ నళ్గ్లొండెమే ఖురానె కరీమ్‌కో గందీనాలీమే డాలాగయా ఫిర్‌ఛీ ఉమ్మతె ముప్టిమాడి దిళ్‌కే వర్ష ఏక్‌ నహీ భారత్‌మే హమారేలియే జంగ్‌ బాఖీ హై మ్యూ నోంమే ఛుపే తల్వార్‌ ఫిర్‌భీ ఏక్‌ నహీ మెచక్‌ నే మూసూన్‌కో జేందా జలాయాగయా 'సమీయే కహతాహైకే మురుకో నహీ: . (చదువు నోచుకోని ఓ మిదత్రుడు “చెప్పిన కవిత) స్లింవాద కవిత్వం ్‌

న్‌్‌ ఆఫ్సల్‌ నాకే జన్మృభూమీ లేదు కూన్యం తలకింద నేనేదో వొక అవయవాన్ని నేనెక్కణ్షేంచి పుచ్చానో ఎలా పెరిగానో 47 దగ్గరే ఎలా పరిగానో మీరెవరూ చెప్పతేదుగా - దేవుడి అంగాంగాన్నీ పంచుకుని కోసుకుని లేదంచే దోచుకు; వెళ్ళిన మీరంతా " నా కేమీ మిగల్బలేదుగా - నేను శరీరం లేని నీడని ఏ గోడమీంచో రహస్యంగా కని పారేయబడిన ఆత్మసి దేశ దేశాలు పట్టుకుతిరుగుతున్నాను అన్ని దేశాలు నావే అనుకుంటున్నాను ఊరూరూ ఇల్లిల్లూ నాది నాదనే అనుకుంటున్నాను ఏ తుమ్మెదా నా చిరునామా చెప్పదు ఇక్కడెక్కడో నా కాళ్ళ కింద నేలని కుంకుమ చేతులు కోసుకెళ్ళిపోతున్నాయి అక్కడెక్కడో కూలిన గోపురాల దుమ్మంతా రెస రెసలాడుతున్న నా చేహమ్మీద సమాధి కడుతోంది రెప్పల వస్త్రాలు కళ్ళకి కప్పి నా వొంతి మిది చల్లని మాంసాన్ని ఎవరెవరో అపహరిసున్నారు ణె జా నా వాళ్ళు ఓ అల్‌కటిర్‌ నాకు నేనే గుర్తు తెలియని శవాన్నయి బొంబాయి నెత్తుటి రోద్తమిచ కుప్పకూలి పోతున్నాను 3౩6 ముస్లింవాద కథత్వ*

నా మీంచి ఎవలెటు వెళ్లారో తెలీదు ప సిజుంగా నేను శూన్యలోక వాసిని ఎక్కడైనా ఎప్పుడైనా ప్రవాసిని నాలో సగాన్ని చీకచ్లో ముంచి ఇంకో సగం అంతా వెలు వెలుగు అనుకుంటున్న ('భ్రమని నాలోపలి వలయాళ్ళ్లో నేనే దూకి కాలం ఆత్మని క్షణక్షణం హత్యచేస్తున్నవాళణ్లి అక్రరాజ్యాలూ అంగరాజ్యాలూ కోరను నా నాడుల్ని నాకు కోసిమ్మనడానికి ఏ భాషాలేని వాళ్లే శవమై దాక్కోడానికి వున్నా లేకపోయినా తలదాచుకోవడానికి చారెడు నేల చాలంటాను ఉన్నవోచే పవిత్రమనుకుంటున్నవాళణ్ణ ఎక్కడెక్కడో అంటీముట్టుని బట్టులా విసిరేయొద్దంటాను నలభై ఏడుతో కాదు నాతో నన్నే భాగించమంటాను నా నవ్వులూ ఏడ్పులూ నా అవమానాలూ అనుమానాలు * నా మానభంగాలూ హత్యలూ అన్నీ మీవి కూడా అంటాను నాతల్లి ఉమ్మనీరుని ఉమ్మి చెయ్యొద్దంటాను విభజించి పాలించే నాశత్రువుల్లారా నన్నెవ్వరూ రెండుగా చీల్చలేరు నా కనుపాపల్ని ఎవరూ పేల్చలేరు “ఇండియాటుడే' వార్షిక సాహిత్యసంచిక ! 996 37

తాతల

జవాబ్‌

ఫ్యపనామధేయాల చాటున దాగను

నీ ఆమోదం కోసం

నా లిబాస్‌ మార్చుకోను

పురాణాలూ - అవతార పురుషుల దీర్ణత్యాగాలూ పుస్తకాల్లో పరీక్షల్లో నోటికొచ్చేశాయి

నా మతగ్రంథంలో యేముందో యిప్పుదైనా శోధిస్తాను నీ రంగులోకి నారక్తం మార్చుకోను తిరునాళ్ళ్భూ - రంగ రంగ వైభోగ వుత్చవాలూ నా పూలకొట్టునుంచే మొదలవుతాయి

నా హాజరీతో రెట్టింపు బరువెక్కుతాయి యికనైనా నలుగురూ నా వాళ్ళు కూడే యీద్గాకు వెళతాను

వారి దుఃఖభాష వింటాను

నీ మాటలోకి తర్జుమా కాను

(ప్రశ్నించే హక్కు నీకు లేదు

నాలుగు వేళ్ళూ దాచిపెట్టి

చూపుడు వేలెత్తాల్సిన అవసరమూలేదు

వజో నీళ్ళతో దేహాన్నే కాదు

నా మత రీతుల్ని శు్రపరుస్తాను

నీ బాటలోకి నడచిరాను

నేనొక ముస్లింని

నా మీది మెజారిటీతోలుని

నిలువునా వీల్ళే ఖంజర్‌ని [5 08.97, ఆంధిజ్యోతి ప్రత్యేక సంబో

నాట్‌ శంర్యద్‌ 4ఇ₹36

గ్యాన్‌ చౌసర్‌ నెలవంకయి - వచ్చిన అశ్వధారుడెవడో ఈ సముద్రాన్ని చీలుస్తాడనే భ్రమలో నవాబీ దర్చం పులుముకున్న ఘరానా అస్పృష్యుణ్ణే ఇతిహాస సంపంగి పాదళ్టోంచి సాగుతున్న భయోద్విగ్న యానం శూన్యహస్తాల నడుమ- వర్తమానం ఉన్మత్త మేఘాల కుమ్ములాటల్లో పిడుగు లత్యం నా ఇంటి దెశకే 1 అబద్దాలు చెప్పే అద్దాల గదిలో నేను మూడో (ప్రతిబింబాన్ని - నిష్తులేని పాగ నా ఉనికి - నాతో నడిచేనా నీడ నా కదలికపై ఓ నిఘా మాయా పాం కోరళ్షో ఖండ ఖందాళైన నా చేహం ఎంతకూ లతకదు నా ఎడవుచేలికి కుడిచేయంచే నిరాసక్తత

• నా చిటికెన వేలికి బొటన వేలంచే బొలసీ నా దేహ అవయవ సముదాయం సనుస్తం పరస్పర నిరాకరణల ప్రియదాయాది వైరం

నా'ప్రతిరేపు - ఓ ' వైకుంఠపాళి 1 నా పస్తుల గణా 9క దినాలను ఏ అధికార శ్వేత పత్రమూ ఆవిష్కరించదు నాజేబులోని రూపాయినోటు చెల్లదు దాని-వీది మూడు సింహాలకు గడ్డాలు మాత్రమే ఉంటాయి నా గొంతునుండీ జాలువారే జాతీయగీతం కూడా విజాతీయంగా శబ్దగ్రాహ్య మౌతుంది అతిఛాందస సంస్కారాల మధ్య అర్టరాత్రి....... అపరాత్రి........... రెండు చేతులు ఎత్తిపట్టి ఎంతకూరాలని భృతిగింజ కోసం ఓ జీవితకాలపు నిరీక్షణలో......... రాసులకొద్ది చీకట్టు దోసిట్ల నిండా దొర్లిపోతాయి నా కాన్ఫిడెన్షియల్‌ రిపోక్ట్‌లో అచ్చుతప్పులు దొర్లించాక.... ఇక్కడ జరిగే (ప్రతినేరంలోనూ నేనే పరకాయ (ప్రవేశం చేసినట్టు గోబెల్‌ బాకా ధృవీకరిస్తుంది వ్సీ కనుపాపలు - వేగుల్లా నన్ను వెంటాడుతుంచే నా సంజాయిషీ వాక్కు కూడా దేశద్రోహ నినాదమే - సకల ఆరోపణలు పరిశీలించాకా కళ్ళకు నల్లకట్టు కట్టుకున్న చట్టుం ॥ ముస్టెంవాద కటచేః

• చిరిగిన నా షేర్వాణీ చిల్చుల్టోంచి మె-గల్‌ దండయాత్రల్ని దర్శించడం గమన్నాళ్లం 1 అరటితొన ఒలిచినంత స్పష్టంగా దృశ్యం రెటీనాను చీలుస్తుంటే వేల పదఘట్టునల్లో - నేలమట్టుమైన నా ఆత్మగౌరవం సాజిగా నేనిప్పుడు సరయూనదిలో కనలి కనలి మరుగుతున్న గాయాయుధాగారాన్ని ₹ెండువైపులా ఒకే చిత్రమున్న నాణొంతో నన్ను పందానికి లాగడాన్ని సహించలేను రాయిపడితే చాలు తల ముడుచుకునే తాబేలును కాలేను ఈ పాకుడు బండలపై కూడా అడుగుతప్పకుండ సాము చెయ్యగలను నవంబర్‌, 96 గ్యాన్‌ చౌసర్‌ : వైకుంఠపాళి జ.

గ౭ిను మొమాంయయూద్దీన్‌ న! జరూరతే రిష్ప “లక ప్రగతివాదిత్దైున ముప్టిం యువకిన్షై సుందరభ"వాలు గల కన్య కావాలి. తను అందగతైయై యుండవలెను రోజకైదుసార్డు మోకరిల్లేదైతే అందంలో కొంత రాయితీ యివ్వబడుతుంది ఫెమినిస్టు భావాలేనైనా వుంచే జల్వాలో తీసిన పర్దాతోనే కప్పయ్యవలెను- కళ్ళ ముందు నాలుగ్గోడలే కదలాడుతుండాలి వంటింటి సిలెండరై పడియుండాలి సుమొ! పనికొచ్చే చదువులేవీ లేకపోయిన అరబ్బీ మాత్రం వచ్చి ఉండవలసిందే . జోడేకి రఖమ్‌ - లేన్‌దేన్‌లు నాకైతే వద్దు, అది మౌ పెద్ద వాళ్ళ చిత్తం 1 మనసాక్షితో ఎంతమాత్రమూ పనిలేదు. బాదాం మిప్రీల సమక్షంలో ఖుద్భాలు సాక్ష్యాలూ ఉంచే అదే పదివేలు! ఒక్కసారైనా చూడకుండానే “ఖుబూల్‌ హ్హా అని ఒప్పుకోక తప్పదు. తర్వాత ఎంత చింతింఛినను నా బాధ్యత ఇసువముంతయూనూ ఉండదు. జే కప్పుకింద కాకపోయినా - అవసరమైతే మరో ఒకరిద్దర్ని సోదరీమణులుగా భరించగలగవలెను. తీన్‌ తల్గాభలకే చెల్లా చెదురయ్యేదైనా లచ్భాను పరమపవిత్రంగా చూసుకోవాలి, త్వర పడండి... తమ లాక్లీ బేటీలై సుహాగ్‌ను అన్వేషిస్తున్న మాం, బాప్‌లు సంప్రదించవలసిన చిరునామా : హజీమొహ్మద్‌, ఎం ఏ ప్పి హైచ్‌డి , వంచ. నె. 7-8-6, లెనిన్‌ చాక్‌, జన్నళ్‌ నగర్‌ జిల్హా 77.04.02 ాారాయాతారాకాతాషారావతాకా లకక వకాకాకామనాని అజో 2 ముస్లెంవాద కఏలేవ

త్‌ 292)ల్సె గు అయ అజ కనెప్పల స్వవ్నం ఎే(ర్రబడ్డ్ల కంటేినింకా ఎందరికి చూపుతావ్‌ ఖాదర్‌భాయ్‌! ఇప్పుడు సంజాయిషీలెందుకు రెప్పలకు దూరమైతేనే కనుపాపలు నెత్తురోడతాయి కన్నీరెందుకు భాయీ నెత్తుటి 'ప్రశ్నలెందుకు చరిత్ర ఏనాడూ చెప్పలేదు - ఆయుధమెవరిదో గాయమెవరిదో ఎందుకు ప్రార్దిస్తావు ఎంతకాలం గుండెలరచేతిలో దాస్తాన్‌ యుద్దావశ్యకత విస్మరించినవాడే కత్తులకేసి బెదురుగా చూస్తాడు ఎవడి చెమట వాడే కక్కుతున్నప్పుడు నీవంతు రొట్టెలు అడగడం దురాక్రమణ కాదు గంజలేనాడూ చెప్పలేదు - విత్తిన చేతులెవరివో రొమ్ము విరుచుకు వస్తోంది రంగురంగుల ఊరేగింపు బిక్కచచ్చిన ఖాదరూ ! నువ్వెందుకు చూర్ల కింద నడుస్తాన్‌ ? మైదానాల్ని స్వప్పించనివాడే మప్ప్టీదులో తలదాచుకుంటాడు వ. షప

న్‌ ఎత వృవానాాజ్‌: 2డటుం నా

బట్టేబాబ్‌

ద్‌హాన్ని రంపంతో రెండుగా చీల్చినప్పుడు

భూమీ ఆకాశం చీలినట్టుయి

ఒక నలుసుకోసం రెండు దేహాలయ్యిందాన్ని

ఆక్యూపంకృర్‌లా సూదులన్నీ ఒంట్లో గుచ్చితే

ఆ ఏడు రోజులు రాత్‌దిన్‌ తేడా తేకుండా

నా జిగర్‌కా తుక్టా కళ్ళముందే

సజీవ శవాన్నయిందాన్ని

రక్తం కోల్పోయి వడలిన సంత్రాను కదా

గుక్కపట్టి ఏడుస్తున్న నా మాసూంకి

పక్కకు తిరిగి పాలివ్వలేని ఆశక్తురాల్ని

రెండుసార్లు సిజేరియన్‌ కత్తులకి - దేహాన్ని అర్పించి

మృత్యుహస్తంలోంచి జారిపడ్డదాన్ని కదా

మున్నాకోసం కన్నీళ్ళలో కలలుగన్నా

ఇద్దరు మున్నీలతోనే సరిపెట్టుకున్న దాన్ని

(ప్రతి కాన్పూ సిజేరియన్‌ కత్తుల కడుపుకోతైనప్పుడు

(ప్రతి జననమూ మా రూపాయి ప్వీద గుదిబండయినపుడు

ఇద్దరు అనే పదం్దచుట్టూ సైన్స్‌ వృత్తం గీస్తున్నప్పుడు

ఆరె...బట్టేబాజ్‌ |

నీ కళ్ళకు పందిలా పదిమందిని కనేవాళ్ళలా కనబడ్డున్నాంరా ? ణి దేశాన్ని మా నలుసులతో నింపేవాళ్ళంరా వేము ?? 22. €5. గో

దా ముస్లింవాద కతల

జ్‌ ౫౮న మొతమాంరయాద్దేన “మాదర్చోది' అవ్‌! మీ సహనమే గాడ్సే అయి దేశాన్ని అవమానం పాళ్లేసింది కాళీ గణపతి ఉత్సవాల మీ సౌభ్రాతృత్వమే దేశానికి కాటు పెట్టింది. తిరుపతి పుట్టుపర్తుల్లో (ప్రథమ పౌరసత్వం సాష్టైంగపడుతుంచే కార్యాలయాల్లో జాతిపిత స్టానాన్ని నీ ఇలవేల్పులు ఆక్రమిస్తుంటే సరయూనది సాక్షిగా కళ్ళకు కాషాయపారలు కప్పుకొన్న చట్టుమైనా రాజ్యాంగమైనా అన్‌ నాకు “చెత్తకాగితమే? 1

• నీ బీభత్సరసాన్హై ఆకాశవాణి నోరు పెగలనంతకాలం నా ఆర్తనాదాలే సెన్ఫారవుతున్నంతకాలం సీ నక్కజిత్తుల కరుణరసమే స్పాట్‌లైట్లవుతున్నంతకాలం అవ్‌ నా 'రేడియో ఫలానా దేశాన్నే" పలుకుతుంది. శ్‌ెట్టు లో పరాజయానికి పాలిపోయిన మొహంలో సీకు 'వెటకొారాల జూడలే' కనిపేస్తే కదారా” లిమా న కడా నాడడ2ా వువావ న నడవ” పదాన న వదువ న శవా తవా? ల్‌

విజయానికి వికసించిన ఆంతర్యంలో విషాదఛాయలే కనిపిస్తై పరాజయంతోనే మిరాయీలకై జేబులు త్యాగమవుతాయి (త్రేతాయుగం నుంచి బాబ్రీ శకలాలదాకా " శవాలమీంచి నడిచివచ్చిన రాముడు నాస్తికుడాకైనా నైనా “రాకాసే ఏకంగా గుండెల్లో (తిళూలానివై దిగబడి చీమకుట్టలేదనడం 'మాదర్‌చోది ఖండొంతరాలక్కూడా (ప్రతిధ్వనించిన ఆర్తనాదాలముందు చెవిటి వానిగా నటించడం 'మాదర్‌వోది' " నా శరీర అర్టభాగాన్ని కాలా అంబరాల్లో చుట్టేసినందుకు సిగ్గుపడాల్సిందేకాని తరతరాల రూప్‌కన్వర్‌ల సంగతేంది ? ఈ మట్టి నీ ఒక్కడి దేహమేనని బుకాయిస్తూ ఈ భూమిపై నాఅస్తిత్వాన్నే అనుమూనిస్తున్నంతకాలం అవ్‌ అవ్‌.... ఖచ్చితంగా నే 'కాందీశీకుణ్లే * || (పెన్నా శివరామకృష్ణ “జీవనది'లో ముస్తింలపై వ్యక్తీకరించిన అభిప్రాయాలకు 2. 08, (996 న!

తూ లగు. ౨1 292మట

అద్దె బతుకు

ఫీతాబ్దాల నుండి కంట్లో మొలిచిన -

తడిపువ్వు ద్రవిస్తూనే ఉంది

తరాల వెనక భూమ్మీద నాటిన పరాయీకరణ

నా భుజం మీద మవావృక్షమైంది

పుట్టీ పుట్టక ముందే

మెడలో 15! బిళ్ళవేసి

నా చావును ధృవీకరించారు

దేహం చుట్టు వలయాలు గీసి

నా గమ్యాన్ని నిర్దేశించారు

మకాొన్‌దార్‌, కిరాయిదారును చూసినట్టు

నా క్షణక్షణ దినచర్య చుట్టూ నిఘా చూపు జ ణి జ 2

వలయాల్ని తెంచుకునే ప్రయత్నంలో

ఇదో వర్ణపు తీగనన్ను అల్టుకుంది

నాకో గొంతు దారికిందనే ఆనందం అవధులు దాటకముందే

ఆరోపాదంలోకి తోసిశారు ల వ హ్‌

౨ భూమ్మీదే గదా పుట్టాం

ఇక్కడే రెక్కలు విప్పుకొని ఎగురుతున్నాం ఇక్కడే తనువు చాలిస్తాం కదా!

మకిలితనం లేని మనసులకు

ర్యాగ్‌క్రిఫ్‌ రేఖ ఆవలిదాకా తరమాలనే

తుఫాన్‌ హెచ్చరిక తీరం దాటింది

ణి వ సి స

నేను పెంచిపోషంచిన ఓటు పక్షి నాకంట్టోనే పొడుస్తుంది

నీకు నాకు మధ్య ఒక అడ్డుగోడై

ఎప్పట్నుండో అంటిపెట్టుకొన్న అనుబంధాలను కూల్చేస్తుండి

ముస్లెంహదౌకవెళ్వం

టో లిరుం. ద ల5ర9కఈ00జ వంద]! ఒక ఇతిహాసం - ఒక వర్తమానం అట్లా చెల్లుబాటు అవుతూనే ఉంటుంది... (1%) దేశాన ఉన్న సవాలక్ష జాతుల్లో నా గొంతుకే వాళ్ళనట్లా ఎందుకు భస్మీపటలం కావిస్తున్నట్లు ? నా గొంతుకలో సాహసగీతం రూపుదిద్దుకుంటుంది నా గొంతుకలో ఆత్మాభిమానం కవాతు చేస్తుంటుంది (111) “హస్తం” లో చిక్కూబడిననా ఉనికికి సంవత్సరాలే సాక్షి “షాబానో కన్నీటిని నా కుర్తా పైెజమౌపై పన్నీరుగా ఒలికించిన సంబరం నన్ను శిలాన్యాసాన్ని చూడనివ్వలేదు చివరికి శ్ర నా బాబ్రీ గుండె గుమ్మటాలను కూళ్చే కరకు దృశ్యం చూడనివ్వలేదు (1౪) నెత్తురు పులుముకున్న వాసనేదో ఈ మాసం నిండా ఆసహ్యంగా వీసూనే ఉంటుంది మాగన్ను నిద్రకు చెర్నాకోలా తులుకొలుపిది ముస్లింవాద కవేత్వం

ఒక్కమారుగా పరుగెత్తుకొచ్చిన ఆ రక్తసిక్త గణాంకావశేషం వింత భయాల్ని ఆవిష్కరిస్తుంది మన ఏడేడు తరాలను డిసెంబర్‌గాయం

మళ్ళీ మళ్ళీ కవ్విస్తూనే ఉంటుంది

శతృవు సంగతి సరే -

మిత్రద్రోహి మళ్ళీ క్షమించ మంటున్నాడు

(1)

ఇక ఎలాంటి కుట్రా చెల్టుబాటు కాదు

ఏ నీతి నన్ను “డెమోళక్లీస్‌' చెయ్యదు

ఇప్పుడు నేనే ఇమావ్‌ను - వేనే "రసూల్‌ ను?

నంర్వాద్‌ గఫార్‌

మోమిన్‌ భాయియోం! ఠం అసంబద్ద త్థీర్‌లు వినివిని తల దొిమ్మెక్కిపోతోంది- ఇక ఆపండి మరణానంతరం పొందే అమరసుఖాల భ్రమలో

నా నెత్తిన మీరు పెట్టిన కుచ్చుటోపీ చుట్టూ

పూట పూట పస్తులతో

వర్తమానం - సుడిగాలిలా తిరుగుతుంది

శతాబ్దాల వెనక నన్ను కుదేసి యు ఖర్జూరపు చెట్టు కథల్నే య టి యింకా బట్టీయం పట్టిస్తూంటే ఈ ట్ల యిప్పుడే తేరుకొని ఛీ. ల / ఖ్‌ /] నన్ను నేను - తేరిపార చూసుకుంటున్నా - / ళం గ్‌

/. మ్‌ త, ణ్‌ ల | ఛ్‌ లో గ. స

చుట్టూ పర్చుకొన్న పచ్చదనాల మధ్య ్య శమ సల ఎండిన చిక్కుడు పాదుల్లా మా బూబమ్మలు స్ప గో

బస్తాలు చుట్టిన మా కొంపలు !

అంగో(స్త్రం ఇవ్వకుండా - అక్షరం పోతపోయకుండా

వీధుల్లో పొట్టేగాళ్ళను విసిరేస్తే

వాళ్ళు చేసే నేరాల చిట్టాతో సహా

దత్తు తీసుకునే

“మౌల్వీ సాహబ్‌ ఎవరో సెలవిస్తారా ? .

'“శ్రహరత్‌ వదలకుండా రిఇుకు నాలుగో చక్రమై నియ్యత్‌గా బతుకుతున్న నా పదమూడో సంతానం - ఫకీర్‌ మొహ్మద్‌కు సకల సంపదలు కలిగిన ఏ సర్‌ఫరాజ్‌ అలిఖాన్‌ కూతిర్నిస్తాడు ? ఒకే జానిమాడేప్టై ఇర్షరం పక్కపక్కనే మోకరిల్లినంత మాత్రోన మీరు తిన్న బిర్యానీ సేమ్యామాయసాలు ఎండిన మూ నరాల్లో కొత్తరక్తం నింపుతాయా ? బతుకు మొత్తం మార్వాడి మిత్తికి తరుగుతుంటే సంవత్సరమంతా మొహర్రం శోళ్ళమై గుండె అణువణువునా మూతం దెబ్బలు మౌ ఛ్రాందసత్వం మౌ ఘర్‌వాలీర్నీ ఇంట్లో పాతరేసి మమ్మల్ని పుట్‌పాత్‌ల పాళ్లేస్తే మా బచ్చాగాళ్ళు చాయ్‌ వాలాలు - బూట్‌పాలీస్షవాలాలు వ, రం పాకెట్‌ ప్లేర్డు - రౌడీషీటర్లూకాక ముఖద్దర్‌కా సేకిందర్‌లు ఎట్టా అవుతా!ర్రా ? హేత్రుబద్దత లేని తర్భంలో పుట్టుకల్ని నియంత్రించడం పాపమెలా అవుతుంది ? వీ అస్తుల సంరక్షణక్రు మీ రాజకీయాల తెయిడింగ్‌ సెక్షన్లకేనా మేం పిల్లల్ని కనాలి ? ర్‌బి ముస్టింవాద కవిత్వ

మీ బ్యాలెట్‌ బాక్స్‌ - పాపాల పొట్టు నింపడానికేనా మేం - ఓట్టను కనాలి? ముడతలు పడ్డ ముఖాలకు దీనార్డు ఆతికించుకొని సాల్గుకార్చే ఆరబ్‌షేకుల కోసమేనా మేం - మా బేటీలను కనాలి? సంవత్సరానికోమారు మీరిచ్చే 'ఫిత్రాలు' పుచ్చుకొని వంగి వంగి షుక్రియాలు చెప్పడానికేనా మేం - దరిద్ర ప్రతిరూపాలను కనాలి ? శం స 2 మతం పేర - మీరు చేసే మార్మిక మోసాలను నిలేసి ప్రశ్నించే మా పేదరికాన్ని అల్టా కమించకుండుగాక...... ఆమీన్‌ 1 ణి స ఓ నా మోమిన్‌ భాయియో. ! జానిమాజ్‌పై రెండుపాదాల చోటులోగే సహ పంక్తి భోజనాల్లో - పీటల్లాగే సంపదల్ని సమంగా పంచుకుందామా ? అప్పుడు మాట్లాడుకుందాం మా ప్రశ్నల్లోని పాపపుణ్యాల గురించి జన్నత్‌ - దోజేళ్‌ల జమాబంది గురించి...! జిళంబర్‌, ! 996 సెంవాడో కబిత్వం లలనా

వవైందమిదేత గళ అనార్కలి త్‌ ('ప్రేమతాపసి విలవిల్దాడినా నువ్వే గుర్తాస్తుంటావ్‌... అనార్కలీ | గుండెలో నెగడువై రక్తాన్ని మరిగిస్తుంటావ్‌ 1 'ప్రేమో...తాపమో...కోరిక్రో.. తడి లేకుండా పోవడానికి ఎడారులం కాదుగా,...1 సలి షు మగ శరీరఖడ్లాల కింద మాంసఖండాలవడానిక్తేనా మన జీవితాలు ? వాడు - ముసలాడయినా ముగ్గురు పెళ్ళాలో ముచ్చట తీర్చుకోవచ్చు మనం నఖాబ్‌ ఎత్తితే - “భూకంపం * 11 హే అనార్భలీ | ఎవరు వీళ్ళంతా. 9 హృదయాల నుదుటన శిధిలత్వాన్ని రాయడానికి ?। పెదవిప్పనీయని పడగకింద ఎంతకాలం శరీరాల్ని ఛిద్రం చేయడం 9? కాటుక్కళ్ళ మత్తులో సోలిపోయే ఏ ఒక్కడూ కాటుకచాట్స కన్నీటిని స్పృశించడు రివాజుల మోనాస్త్రరీలో ఊపిరాడని (బ్రతుకులకేసి తొంగిచూడ్డు నెలవంకల అందాల వెనుక ఆకాశమంత వీక్రటైన ప ల కటిని ఎవ్వడూ పట్టించుకోడు 54 ముస్లెంవాద రో

మాటలొచ్చిన జంతువులు....... మన పెదవులూ హలాల్‌నామా ఉచ్చరించేవరకూ వీళ్ళింక మారరు ॥1 య సి మ అనార్కలీ | శరీర జలపాతాలు ఇష్టాలోయా కౌగిళ్ళలో దూకడానికి ఇంకా ఇంకా ఈ కరకట్టులేంటి ? ప్రతి అమాయక చూపుల ఆశల జింకల్ని అతి(క్రూరంగా హలాల్‌ చేస్తుందేం షరియత్‌ ఖడ్గం కాలం కన్నుగప్పి ఎన్జివేల నక్షత్రాలు 'స్వేచ్భాకాశంనుంచి కాలగమనంలో రాల్బబడ్దాయో.. చిరునవ్వుల్లో మరణాల్నే ఒణీకింపజేసే బాహువులో చావుని ఆలింగనం చేసుకుంటున్న బేటీలను చూసికూడా కరకురాళ్ళు కరగవే..... కైరోలో కన్నతండ్రి కసితో- 'నౌరా' కావచ్చు పితృస్వామ్యప్పురుగుల మందులో-కోచాడ 'ఫొతిమా” కొవచ్చు వేల భగ్న ప్రేమల సమాధులతో మతాలు మోసే మగళతనాల వికటాట్టహాసం 71? న... కాలం శతాజ్ఞాలు రాల్ఫుకున్నా నీకు వారసులు ఎందరో అనార్కలీ అద్దం చేసుకోని మతాల ర్‌ చ్భులో వాడిన గుళలమొహర్‌లు "| వ డి ఆన ణం వచో "స అవ్వు. క్‌ , మృత్యువు కోరల్లో చిక్కి అసహాయంగొ ౨ లిపోతున్న మాసూనులు అనార్బలీ ॥ ఇప్పుడైనా త్యాగాల పేబ్రీసి బ్రతుకులోంచి చించి రివాజుల ముందేస్తున్నా క డి నీ ఆగిపోయిన శ్వాసని పునరుద్రరించడాని3 ళ్వోగిసున్నా.. !! ఒక్కొక్క ఇటుకే హ్ళిగి యాన ౧ 0/ 9£ ఆదివారం వార్త ముస్లింవాద కవిత్వం

వ్రాతల ఆదా హై చంద్రమా తిషాదగీతంలో వాక్యమేదో పదేపదే వెంటాడుతుంది నల్లమబ్బుల మధ్య చిక్కిన ముఖంలో మిలమిలా నక్షత్రాల్దాంచి నీకళ్ళు తప్పు ఆ సరోవరాల్లో కాటుక నీడలు తప్పు నాకు మరొకచేది కనిపించడంలేదు పావురాళ్ళను పంజరంలో బంధించిన ప్రియురాలా - నాచంద్రరేఖా నువ్వు నా కుంచెకందని అసంపూర్ణ వర్షచిత్రానివి దేహాన్ని అమావాస్య రాత్రిగా దాచుకున్న వేకువ నిశాచరివి నీ చెక్కిళ్ళ మీద ఉదయ కాంతల మెరుపులు చూడాలని నీ జాకా ఊయలలో ఊతూగాలనీ నీ నిర్వస్త్ర దేహతల్చంపై ఎన్నటికీ చెరగని చెమ్కీ చిత్రం అద్దాలని - గుత్చోషి ముసుగులో వాంచిన నీతలపైనుంచె వొళ్లంతా దిగిన మేకుల భారాన్ని తప్పించి సీలో నిండు చంద్రుణ్ని చూడాలనీ - సీ చూపుల బాణాలకు గాయపడ్డవాణ్ని ఆ చూపుల్లో ప్రశ్నలు తప్ప సమాధానం పొందని వాణ్ని వలలో చిక్కిన వెండిమెరుపుల చేపపిల్టా - నా నెలవంకా 1 నీ జీవితకాలపు బీకచి దేహం సాక్షిగా - నాకు అర్దంకాని చూపులు విసిరే ఆరెండు కళ్లమీదా ఎవరో కప్పిన సెహరా సాక్షిగా - నువ్వెప్పుడైనా ఎదురుపడితే నేను గుర్తు పట్టగలిగేది కేవలం నీ రెండు కళ్లను మౌటత్రమే 0! 11 [996, ఆంధధజ్యోతి వార పత్ర 56 ముస్గింవాద కవత

శా శ్‌ లో. జ్‌

మొహబ్బత్‌ 141 ₹ పిజి (ల్లి _

'అాజ్‌: పాదాలో చెరిపేస్తున్నా -

ఈ... ప లి 'సెదాల తేప్రాయంనుంచే అల్టుతున్న పలుకుల పంజరాల్నీ తప్పటడుగుల్లోంచే తర్చీదవుతున్ను నెమళ్ళనీ గుత్చో షీనుంచే నింపుతున్న జార పాతివ్రత్యాల్నీ నాది కాని నా సౌందర్యాత్మక చరిత్రమీద ““బహిష్టు నెత్తురు” పులుముతున్నా -

యఖ ఇ న. పర్తా ఎత్తి పరాయినీడని తాక్‌ ద్దు మనసుముడి విప్పి నచ్చిన పురుషుణ్లే హచ్తుకోవద్దు గొంతెత్తి ఏ రాగమాలపించినా- తుంచేసే ఏదో కరుకు కంఠం వ్యూ . రాజుకున్న దేహం బాహువులు చాస్తుంచే స్వయంళ్సప్తెతో ఆర్పుకోవలసిందే - పరునం అంచులు చికత్తీ బిగబట్తి జడత్వాన్ని పాందాల్సిందే య కోర్మెని కోర్కెలో ఆంటించడం '(టక్కులి వరుషుణే నాలోకి ఆహ్వాని చడం ఇక్కడ నేరం!

ణి ఖ ణ్‌ చ ణ్‌ య ప్రాచ్య ఉప్పొంగే షాలనురగల వెస్సా - కెరటొల ఒక నదీ . ఒక జలపాతం ములో నల్లని మఖ్మ్చుటిని ఎభింణంలా.. . ఒక నేను !

స్లింవాద కవిత్వం

'ప్రాణమున్న జీవానికి చుట్టిన నల్లకఫన్‌లా నా అస్తెత్వాన్ని హననం చేస్తూ.. .. నన్నాక * పర్వీన్‌ *గానే చూపే ఈ తొడుగు లేమిటి ?) బెదురు గొడ్డులా కాక నాకు మాత్రం ఒక పద్మక్కలా అసంకోచంగా నడవాలని ఉండదా.... కాలేజ్‌మేట్‌ * మెరీనా * లా చలాకీగా..... చల్లని గాలి తమ్మెరలా.... చిర్నవ్వు చాలినమై పలకరించాలని ఉండదా... సెల్వార్‌ ఖమీజేలే వెయ్యకపోతేనేం 9 ఒక్కోప్పుడు ఇండియన్‌ గ్యాప్‌లోంచి.. ,వెంటపడే ఏ కళ్ళళ్లోకో సెలయేటి పాయ- నా నడుము హొయ్మని ఒలికించాలని ఉండదా... రెమ్మా రెమ్మా విచ్చుకొని వికసించిన సాగస్సుక్సి తుమ్మెదల మతిపోత్సేలా గుబాళించాలనే ఉంటుంది ఇత కలిసి వాడ్రిన్రో,.. రెక్కలొచ్చిన పిట్ట -“రెహానా సుల్తానా! రివ్వున * లేచిపోవడం ? ప్రకృతి ధర్మమే- యఖ య్‌ జ ప్‌ స అవును ...'మోహన్‌'ని చూస్వ్వి షణం నా మోము ఒక చంద్రమండలన్సై ధగ్గన మెరుస్తుంది తనతో చూపు కలిప్టేంద్రుక్సు తరాలుగా వాలిపోయిన నా సోగ-సుర్మాకళ్యని ఎత్తి ఈ (ప్రపంచపు సౌందర్యాన్నంళా. --పట్టిస్తాన్సు పాఠ నా పదహారేళ్ల ఎదభంగిముల్ని తన *“చూపులు' ప్రాద్రివి పట్టుకోజూస్తుంట్రే పరవశించి పోతాను 56 మున్‌ న్షాలక్స్‌ం

చున్నీ మబ్బుల్ని తంతూ తెల్దారగట్టు ఉబికే ఈసూర్య బింబాల్ని ఇంకా ఉగ్గ బట్టులేను... సము'ద్రుడై - ఉవ్వెత్తున ఎగిసే తన ఆటుపోటు కెరట హస్తాల కంది నిండు పార్షిమనై ఆతడి తడి కాగిచ్చో....ముద్దవుతాను ! ఎవరడ్డుంటే మాకేల...! "పెదాల శీతల జ్వలనంలోకాగి దేహోస్ట్మ మండలంలోనే తేలనీ.....!! షా జ స య 2 వాయుగుండమై లేచి ఒళ్ళంతా కమ్మేస్తోంది మోహపు పెను తుఫాను... ఏ షరియత్‌ చెలియలికట్టు కట్టడి చేస్తుంది భాజీముందే నిఖా ఖరారవ్వాలని లేదు నా కన్యాత్వాని కెవరూ పవి[్రత నాపొదించ నష్జర్లేదు నాకోసం అతడు సున్తీ చేయించుకోనవసరమూ లేదు ఆతడెవరైతేనేం...! కామించినంత నగ్నంగా (ప్రేమించ గల్గిన వాడు సిస్సంశయంగా నా కౌగిచ్చోకి నడిచొన్తాడు ఢీకొన్న రెండు దేహ గోళాల మధ్య నజ్జ్ఞయి లోకం అదృశ్యమై పోసీ.....!! 22.0. [996 జనవరి - ఫిబ్రవరి 997, “వీకలవ్య” దళిత సాహిత్య ప్రత్యేక సంచిక ప్రంవాద కవిత్వం 59

౯2న మొతూలరుంల్లన్‌

జల్వా! “పగ్నూల్టా కదలాడుతూ రోజూ తారసపడే నీ కాజల్‌ కళ్ళలో నా దిల్‌ను వెతుక్కుంటూ... యే పరదా హటాదో జరా ముఖ్‌డా దిఖాదో అని పాడుకుంటూ........

య 0 ప పంచవన్నెల్ని వెదజల్లుతున్న “కావ్య! పక్కన గొంగళి కప్పిన చాందినీలా మసిబారిన ఇందిల్‌లో దీపంలా తుమ్‌ ఐసీ క్యూం జానెమన్‌ ? జామున్‌ పళ్ళ కళ్ళు చూసే సరిపెట్టుకోనా ? చమ్మీీ వెల్వెట్ల చప్పుల్‌ చూసే అఆనందించనా ? మెహిందీ చేతుల హుస్న్‌తోనే ఖృష్నన్సా ౧ నువ్వు మాత్రం వెనక్కి తిరిగి త్రింగ నన్ను కళ్ళల్లో సమాయించుక్షుంటావే నాకూనీ చాంద్‌సా ముఖ్‌డాను చూడాలని ఉండదా ? కలలో కొచ్చినా చీకటినే కప్పుక్తు వస్తావే 1 కావ్యను పెనవేసుకున్న రషీద్‌ కళ్ళలా నీ దేహదిగంతాల్లో ప్రవహించాలని

చ్తైత్రాలాానావాల 5 ననన. య.

నా కళ్ళూ తహతహాలాడవా ? మొన్న ఉర్సులో నీ సహెలీల మధ్య

నిన్ను పోల్చుకోలేక బేచైన్‌ అయినప్పుడు నువ్వు నా దేహాకాశంలో విహరించావే నాకూ నఖాబ్‌ చాటు బుగ్గల గులాబీతనాన్ని

కనురెప్పలతో హత్తుకోవాలనిపించదా ?

కవాబ్‌ మె హడ్డీ లా

మన పెదాల చెకుముకి రాళ్ళ మధ్య

యే కాలాకష్టా వైకు ?

స శు 2

ఇష్టపడిన కళ్ళూ పెదాలను అడ్డుకొనేందుకు

దాడీవాల దావూద్‌ ఎవ్వడు ?

హాజీ హబీబ్‌ ఎవ్వడు ?

బస్‌ బస్‌

ఇంతదాకా సబర్‌ చేసి కోల్పోయింది చాలు

నిన్ను శాసిస్తున్న నోళ్ళలో ఆ నల్లగుడ్డల్ని కుక్కి

తాక

నిన్ను అడ్డుకుంటున్న ఈ మజ్‌హబ్‌ గోడల్ని

ఎడమకాలితో బద్దలు కొట్టి

ఆజా

ఆపేాద్‌ జహాంమె !

22.06. 1997 28.22.27 ఆదివారం ఆం(ధజ్యోతి గి యయయలతరాారాడా న్‌్‌. 61 భ్ల్గంవాద కవిత్వం

తంత అనో ధోకేబాబ్‌ ఈల గానా తుమ్థూలే భాబ్యో క్ల జేందగ చుమ్చూరే యాదోో న్స: సట సస భట్ల వొట్టాష్షాక్ట పొద్దుటిపూట ఆవ్సు నా హృదయపు గుమ్మంిమీద్ర పౌలపిజ్జై వాలుతుంద్రి హౌ ముఖంమీద విదిల్చి నా కళ్లస్సీనై సోక్రకలను దుప్పి అర్మరాలోక ఫ్యా గుబురుసాదల్లో గొవ్వుప్టల్లగా నా గుండెళ్లా వోడిగివైష్య్య్యాల్న రాత్‌ కలం ఉొట్రూక్హృ తాయ్యల్లి న్‌ రెప్పల శ్రర వెత్ళుక్క్య్యు, నన్నో మెర్క్యుత్తీ పొమ్మ్స స్తు తవ్రద్రాన వొరపుకుంట్సండ ఆమె వేలిక్షాస్సల్లా రసరించే చ్చసి నేనో సూర్యురుత్చ్వు ఉదయాన్వ్యర్రాబ్యః సోల్రిప్ర్య్య్యా “నా తక్లీలొంటేడ్రావా 'పేయురాళా ౩ వా న్నా క్రరంలాన ను

చెప్పాలనుకున్న మాట కాస్తా

ఎత్తని పెదాల తెరచాటున

(ప్రదర్శనకు నోచుకోని నాటకంగా మిగిలిపోతుంది

సన్నజాజి తీగెల ఆమె శరీర పరిమళం

తీపి విషమై నా సిరల్లోకి పాకుతుంది.

పెదాలకు పెదాలను చేర్చి

శబ్బంలేకుండా ఆమె చెప్పిన (ప్రేమవాక్యం

విముక్తికన్నా సంబరమై నా నరాల్ని ఉక్కిరిబిక్కిరి చేస్తుంది ఇద్దరి మధ్యా సాగే మూగ సంభాషణలోంచి

గడియారం పోలీసుబూట్లుతో నడిచెళ్లి పోతుంది

జన సను సను

ఎప్పటికొస్తుందో మళ్ళీ తనే

నా మధ్యాహ్నపు ఉక్కకంపులోకి గులాబి వాసనై గుబాళిస్తూ... తెల్లని పంజాబీని పావురంగా

దండెంమీద కూచోబెట్టి

ఒక తీయటి సుడిగాలై నగ్నంగా నన్ను కమ్ముఈంటుంది. అల్లుకున్న కౌగిలిలో నిశ్శబ్దాన్ని చీలుస్తూ

“మళ్ళీ వొస్తానన్న నమ్మకం లేద' న్న దిగులువాక్యాన్ని మెత్తనిబాకులా నాగుండెల్లోకి దింపుతుంది. దూరమవుతున్న ఆమె రూపం

వాటర్‌కలర్‌ చిత్రమై నా కన్నీళ్ళలో అలుక్కుపోతుంది.

జన శల సల

“తుమ్‌ ధోకేబాజ్‌ హో!

ఆమె చివరి ఉత్తరంలో చిక్కిన మనసు

సాళళూడులో తూనీగలా విలవిల్దొడుతుంది

నా గుండెలమీద అంటిన ఆమె కుంకుము మరక నేను సాయిబు నని గుర్తించి గేలిచేస్తుంది

?0.//.27 ఆదివారం వార్ల ముస్థింప్కాదై కవి త్వ 0

నా! మిలాద్‌ కాశం నిద్రపోయింది ఊరు సోద పోయింది రహంతుల్లా నగరూ నిద్రపోయింది ఒక్క ఆ ఇల్లు మౌత్రం శోక సముద్రమై వొరీకిష్తోత్రం,.... ఈ రార్రి మెలాద్‌ పొట్టి తడి పారాల్లో నా కళ్ళమీదుగా నడచిపోత్తూ.. ం షక ఏ సూర్యోదయమూ న్‌ చిరునవ్వు కిరళతాలు (పతిబింబించదని ఇక ఏ ర్య్రి ఆమె తియ్యటి గొంగముద్దుల్ని గుర్తుకు తేదనీ ఇక ఇక్కడి ఏ గాలీ తెరా ఆమె స్పడ్శిసుభహాన్ని మెగల్చదని ఒక జ్ఞాపక్షమ్సేద్రో ముళ్టి గుండెని'ెలుక్రుత్తూ, క్షు ఇప్పటికీ హవేలిక్తి జ ఎప్పుటికీవా సయ స్టుకన్నం జీవనదివై (పైనహించేద్యా 11 దిళెన్‌ 1 మీ వాన్న మీర నువ్వు అల్లి పస్తున్నప్పుడ్చ చేనాక కంటినుండి రాలన్ది కన్ని చుక్ళనై అప్పుడే కదా బాధ అంటే అర్దమయ్యింది నాశోటలో కూడా పక్షులు వొలితోర్యున్లి

తమ కువకువల్లో నా దుఃఖ నిద్రవి ఒక ఆనందపు ఉదయాన్ని చేస్తాయని ఊహకే ఆందని రోజుల్లో ఆ పాలపుంతే నా చేతుల మధ్య ఇమిడి పోయినట్టు దెల్‌షాద్‌ నన్ను నువ్వు ముట్టుకొనీ....తట్టే:.... ఒక కలలాంటి మెలకువలోకి విసిరావు కదా 1 ణి రంజాన్‌ నెలవంక పెదవిప్పే 'ఈద్‌ ముబారక్‌” చెప్పింది ఉదయాన్నే తలస్నానం చేసి కొత్త లాల్చీ పైజమా వేసుకొని అమ్మీ దగ్గర ఆశీస్సులు తీసుక్తోకుండా “సాడేదప్‌ బజే ఈర్‌కీ నమాజ్‌ ఘరూ హోగీ' గోపురం గొంతెత్తి చాటిన మౌల్వీసాబ్‌ మాటళ్నీ అన్నింటిని విడిచి నీ చూపుల ఈద్దాముందు వాలదామనుకొన్నాను.....! నా కాని నా గువ్వపిట్టా! తన. అల్జా ఒక్కడైనా - మనమధ్య. ఎల్లలు చెరగలదిః మీ పఠాన్‌కత్తి నీ గుండెల్లోకే దిగి మ కుపుము సుకుమూరమైన నిమ్న ఉరేసి వేలాడదీశాన దిళ్‌ెద్‌ | సతి పండుగా నాకొక బర్హోయై చేవ నడుస్తున్న పేన్‌ శవాన్నై..-.- 'పొహితో అం(ధభూమి

వశం టూదేతేగం

పర్హా హటాకే దేఖో!

టోవా తెలియని వయసులో

గుమ్మానికి పరదా కడితే

రంగు రంగుల కుచ్చులు చూసి మురిసిపోయినదాన్ని....__.|

అప్పుడే స్వేచ్చకి మొదటి బేడీ అని తెలుసుకోలేని పసిదాన్ని.....!

గుమ్మానికి కట్టినట్టే అమ్మ ముఖానిక్రి బురఖా కడ్రిత్తే

స్వషరీలాంటి జిందగీకి శాపమని అప్పట్లో తెలియనిదాన్ని.....!

ఏ పరదాల మాటున ఎంత వైరాశ్యం గూడుకట్టుక్రాని ఉందో? ం

ఏఏ మహాస్వప్నాలు ఒంటరి పరదాల గుహలలో బలైపోతున్నాయో?

ఎన్ని ఆశలు _ ఆశయాల క్లిరణ్రాల్సు

చీకటి పరదాల మౌటున మొక్షవ్లోర్చు ఉన్నాయో?

జీవితం పరదాల మౌటున ఖైద్రి అయినవోట్స...

అణగ దొక్కబడ్తుత్వన్న (కొద్దీ ఆడదాన్ని అణచాలనుక్షనే

వెర్రి ఆచారాల మట్టి వృషాలున్నన్లోో

ఒక్కసారి మ్పృస్పృ్య్స తీసిచూడ్తు ]

లోపలి స్వేచ్చా వెలుతుర్సు పరిమళాన్నంత్రా

వెదజల్లి వెలుగుతున్న న్లా గుల్‌మ్సెహర్ట్‌ ఆడవాళ్లను చ్రూడ్ర_॥

పుట్టిన్నాటినుంచీ వెన్నెల రుచి ఎర్సుగక్త వానర్సువీ ఎరుగక

వసంతం రుచీ ఏర్ర్య "పెరిగి

ఆంక్షలల్టో హద్దుల్లోన్స ఆడబాన్సిస్సూ పెద్దయి

ఇవ్వాల్లి పద్నాలుగేళ్ళ వసంత్రాన్ని

అరవై ఏళ్ళ శశరానికంకితమియ్యమ్పుందై

కందా దోప వ కనకాల. లో క

వావి వరస లేదు సరే నా ఆందం వెనకున్హు రక్త మాంసాొల్ని ఆరబ్బు షేకు దేక్కళ్లతో పీల్చస్తోంటే నా శరీరం ముద్దకు వాడు వెలకడుతోంచే కబికోడు కిలోలకొద్దీ మాంసం అమ్మినట్లు కిరాతకంగా నన్ను వ్యభిచార బానిసగా అమ్మేస్తోంటే స్వేచ్చ... ...కనీసం వినచానిక్కూడా నిషేధించబడినదాన్ని ! కలలో అనుభూతించటానిక్కూడా ఇర్రత లేనిదాన్ని! వగ మృగాల మధ్య బానిస పొవునై స్టానాంతరాలు పాందుతున్నదాన్ని అరబ్‌ కబేళాలో ఆడదాని మౌంసొనికింత రేటుందని తెలియనిదాన్ని...! ఎవర్వ్టే లేంటి? చంద్రుడ్ని సైతం తాకొస్తున్న (స్రీలను చూస్తూ క్‌ ౯, బి సంసారాలేనేంటి? ఇంగ్షీష్‌ ఛానల్‌ని ఈదుళున్న ఈతరం (స్త్రీలని చూస్తూ ఇంకా ఇంకా మౌనంగా ఉండడం నావల్లకాదు ! మాటలు రానప్పుడు ఏమోకాని పోరాటం చేయగలిగినప్పుడు కొడా చేతులు కట్టుకొరీటం ఇకపై నావల్లకాదు ! పాటకూటికోసం నాల్లురాళ్తు సంపాదించడం కోసం ట్టు ళ్‌ రాళ్లనైనా పగలగొట్టుగలి సల్తా నాకుంది పురు బిగించిన ఇనుస సంకెళ్లను విదిల్టేయగలి గుండె థెర్యం నాకు చాల చాలా వుంది! 24-2-97, ఆంధ్రజ్యోతి ప ంఅఅంలణాద లంకాం లాలలడలవడనాణ లలల లలా లవలో స్ట ైట్ట్రచ్చాద కవిత్వం

ఈుంణిర్‌

వందేళ్ళ కాపురాలు కావాలి మీ నోట్లో వేల సంవత్సరాల పాచివాసన బారత్‌ అందో

పడగ్గదుల్లో

కారిపోతున్న ఆగరాత్తుల్రనా

హలాల్‌ చేస్తున్నప్పుడు. పశ్ళువుక్సు

నీళ్ళు తాపిస్తున్నట్ట

మీ మెహర్‌ అప్పగింతలు. ..

నాలుకలు కత్తిరించ్చుక్షాన్సి

ఇద్దత్‌ల పాతివ్రత్యాల్స..

వాళ్ళేం వస్తువులు కాద

మధ్యలో నచ్చకపోతే గిరాట్సు వేయడానికి వందేళ్ళ కాపురాలు కావాలి ౪

జా ఎంత ఏకినా తెగని రాగం 'అల్ద్లాహౌఅక్బర్‌.. లాయిలాహ... ఉహు కాదు నేను పాడాల్సిన పాట ఓ సాకీ దూరం రాగాన్ని ఎంత ఏకివా తెగడం లేదు నా అర్టరాత్రిని ఏ షహనాయో కట్టేపడేస్తుంది బంధాలు వీడేదెప్పుడు ? పదాలు ప్రవహించే దెప్పుడు ? షు సా ౩ లోకపు చీకటంతా శాశ్వతంగా నా బురఖాలో బందీ ఆయింటి రివాల్‌కో సలామ్‌ చెప్పి వన్ను కప్పేసిన జిలుగు వస్త్రాన్ని పీలికలు చేసి కాల్చేసి చెర మంచి విముక్తి కావారివి వుంటి కాలపు కారడవిలో చారి వెతుక్కుని బిరఖా వీకటి ముళ్ళ కంబళిని మత ఛాందస ఊబిలో ఇరుక్కున్ను ఇచమూమ్‌ల ముఖావ విసిరేసి కసితీరా వెక్కిరించాలని వుంది

మాటలను చెరిపేయాలని వుంది అక్షరాలిను చిదెమేయాలని వుంది నా (ప్రమేయం లేకుండానే నా చేతివేళ్ళు గుండె నరాలను నిశ్శబ్దంగా తెంపేస్తున్నాయి ఆయినా పాత నెత్తుటి మరకలను త్పుడిచేసి కొత్తచిరునవ్వుల మతాబాలను వెలిగిస్తూ వినువీధుల్లో విహారం చేయాలని వుంది కాని కమాన్‌ బజారు చివరో కాచుకున్నవాడు దారిస్తాడో? శ్రేదోూ నన్ను కమ్మిన చ్రీక్ష చెదిరిపోతుందో? శ్రద్రో+ (బురఖా బంధాల నుంచి విముక్తి కావాలనుక్షునే *నా వా శృందరి కోసం) త 2.06. [996 ఆం( జో ముస్టింవాద కఠ£ిల్త

ఆటో ౨శైంతూచురనుం ఖలడ్లార్‌ | "్సేు వంకుకూ కొరగాని వాళ్లం మందలు మందలుగా మాంసం ముద్దలుగా శదీరానికేసినట్టు మవసులకీ ముసుగులేసుక్‌ని రంగు రుచి వాసవాలేని బతుకీదుస్తున్న గచ్చిలాలం మెహర్‌ మొహాన కొచ్చి పెళ్లాలని మార్చుకునే చెంపరరీ మొగుళ్లని తెలిసీ త్యాగాల దుపట్టాని చిరునవ్వుల చమ్మీల్లో అలంకదించుకుంటున్న వాళ్లం మూడు మార్డు తలాకంబే ముక్కలయ్యే ఓటికాపురానిక్కూడా మళ్లీ మన్లీ ముస్తాబయి ద్వుల్లన్‌లమై తేలిపోతున్న వాళ్లం మగ మృుగ తనానికి బలి కావడానికి సంప్రదాయపు కొండచిలువని నల్లిపూసలుగా చుట్టుకున్న వాస్తం గుబురు గడ్డాలు- తెల్ల చోపీలు పైజామా కుర్తాలు- కాసర్టు నమాజులు అయ్యా మీరంతా పవిత్ర మూర్తులు పవిత్ర ఆచారాలను కాపాడే రాతి దర్వాజాలు మీ సుఖం కోసం | ప్రాణం చీల్చుకు పన్నెండు మందిని కనమనం౧ ముస్గంవ్సాదై కవిత్వం

లేకపోతే నరకం యిపుడనుభవిస్తున్నదే పక్కా స్వర్గం రసాన్నంతా జు ర్రుకొని బతుకుల్ని డొల్లచేసి పరదాల పీరమిడ్‌లలో ప్రాణం లేని మమ్మీలుగా చేసి మమ్మల్ని మౌన మాంసాలుగా ఉత్పత్తి యంత్రాలుగా బతకమన్న మీ సంప్రదాయానికో సలాం ఈ పరదా పంజరాన్నిప్పుడు నిలువునా చీలుస్తున్నా నన్ను కాఫిర్‌వన్నా బాధలేదు ఇష్టం లేకున్నా నీతో కల్సి కాపురం వెలగబెట్టినందుకు కాగిలించుకున్న యీ చేతులే కాళ్లు పట్టుకున్న ఈ చేతులే అవును ఈ చేతులే పిడికిళ్లు బిగిస్తున్నాయ్‌ మేమూ ఆలోచిస్తున్నాం 06 07 (997, ఆదివారం ఆం(ధ్రజ్యోళి ముస్థింవాద కవితో

కో త్‌ చందమామ పోవే! ఆక సందర్భం కోసమే నన్ను గాఢంగా ప్రేమిస్తున్నట్లు, ఐదేళ్ళు నటిస్తుంటావు ఆ అదను చూసుకొని నిర్భయంగా అని చెప్పలేను కొని తల్లి వళ్ళో కాస్త కునుకు తిస్తున్నాను లై వంటి నిండా గాయాలైనా నీళ్ళు రాళ్ళను ఢీకొట్టుడం మాన్తాయా? వరలాంటి వాళ్లో కత్తులు దూయకండి వ్ర చంద్రుణ్ణి ఆరాధిస్తున్నందుేనమో " ఇక్కడ మేం పుట్టుమచ్చల్లో పుడుతున్నాం “స్ట్మష్టి' నార్‌ న్ను డా తమపలోో ఫంవాద కవిత్వం

తాతల పిశానీ ఏయా పైసా లేదు వొక్క పాపమూ చేయలేదు పుణ్యప్రాప్తి కోసం రోజూ అయిదు పూటలా నడుము వంచుతూనే వున్నాను అలా చేయగా చేయగా చేయగా చేయగా నా నుదుటి పైకి నల్లటి మచ్చ వొకటి చేరింది మియా... యేమి తలరాత |! జనవరి- ఫిబ్రవరి 997, “వకలవ్య ' దళిత సాహిత్య (వత్యేక సంచిక 74

ఆత్త, ల్‌ో అకడ

అజాా6

క్షే

1-3. న్రన్నుమాగ్రమే స్తుతిస్తున్నాం.. ఈ మూల ఖాళీ అరచేతుల్లో విసిరేసిన ఎంగలి మెతుకుల్లా సిగ్గుతో చితికిపోతున్నాం: (ప్రభూ, మా లోకం మాకు లేకుండా పోయింది. ఇక్కడ మోచేతుల నీళ్లలోంచి జారిపోతువ్నాం ఫలాలన్నీ కుల్లిపోయాయి చివరికి ఏ ప్రతిఫలాన్నీ రాల్బలేకపోతున్నాం.

4-7 నిన్ను మా(త్రమే ఆరాధిస్తున్నాం. ప్రతీక్షణం నీ కనిపించని మొహంలోకే చూపుల్ని గుచ్చుకుంటున్నాం. మూకు దారిలేదు అను(గ్రహాలూ లేవు ఆగ్రహాలు తప్పు - మళ్ళీ మళ్ళీ నలగని దారుల్టోనే దారితప్పుతున్నాం.

లై

1-5 అబ్బే, సందేహాలు అసలే లేవు. భయాలకు గూడుకట్టుకున్నాం. కనిపించే వన్నీ అబద్దాలని తెలిసి కనిపించనివే నమ్ముతున్నాం. ప్రతి పూటా కలుస్తూనే వున్నాం, కలవాలి కనుక. ఎవరూ ఏమీ ఇవ్వరని ఖాయర చేసుకున్నాం కనుక నిజాలకూ అబద్ధా లకూ మధ్య పెద్ద తేడాలేమీ మాకు తెలీవు. అన్నిటినీ నమ్ముతున్నట్లే సంచరిస్తున్నాం. వొక్క ఈ లోకం తప్పు ఇంకేదీ ప్టీరం కాదనే అనుకుంటున్నాం

ఇక పాఫల్యాల మాటంటావ్హా శవాలు రాలుతున్నాయి. పీఠాలు మారుతున్నాయి 6-7 _ అన్నీ ముద్రలే మాకు - మా హృదయాలకు తాళాలు వేశారు. వెవులకు వాగ్దానాల పోగులు చుట్టారు. మా కళ్ళ మీదే మసీదులు కూలిపోయాయి. అయినా నిద్రపోతూనే వున్నాం (ప్రశాంతంగా - తెల్లవారురూమున లేచిన శరీరాలకు నిద్ర చొక్కాలు తొడిగిన వాళ్ళని, మధ్యాహ్నం ఆజా. పిలుపులకు సైతం నిద్రలోంచి వులిక్కిపడ్డట్టు పరిగెత్తే వాళ్ళన్ని సాయంత్రమో రాత్రో అపరాత్రో ఎప్పుడూ ఏ పిలుపూ ఏ నిద్రనీ బద్దలు కొట్టనంత భద్రంగా నిద్రపోతున్న వాళ్ళని శిక్షించాల్సిందే! కాదంటావా; (ప్రభూ! *3. 04. (997, ఆదివారం వార్ల

కా గా! ననీ ఖాసెఖిజా ఎవరితోనో లేచిపాయ్యి ఎక్కడ మతకాలుష్యాన్ని చేస్తాననేగా గోషాల చెరసాలలు - జీవితం (ప్రవహించినంత మేరా సీసా ముక్కలు పేర్చిన ఆనకట్టులు - కొట్టాల్లో పశువులు - ఫారాళ్లో కోళ్ళు - చీకటి కొట్టులో మేము | చదువు లేదు ఏ ఇచ్చా ఉండకూడదు ఎడ్తమూతికి బుట్టులాగా గాలిపీల్చే స్వేచ్చకూడా లేకుండా నఖాబ్‌లు ముప్పైసార్లు తలాఖ్‌లు చెప్పి నువ్వైతే ముప్పైమూడు సార్టు నిఖాపేరు మీద నిఖార్సయిన వ్యభిచారం బహిరంగంగా చెయ్యొచ్చు దయామయుడైన అల్జా ఏ ఆంక్షలు విధించడు "నేను మాత్రం కలుగులో ఎలుకలా చీకటి మహల్‌ళలో ఒంటరి దయ్యాన్నై - నీ సరదాల మంచానికి

వేము ఐదోకోడువై ఉాశ్వతంగా పాతుకుపోవాలి వేమూర్థత్వవు (వ్రవాహంలో వేవెన్నైల:జలకాళాడాఖి ఎంత కన్నీబె చేవా్‌వైవా ఖుషీగా తయ్యాలి చీకటి బురఖావి శాకుక్కున్న రాత్రికూడా వేకువకోను యూస్తుంది! ఈ తృణమే నా వెళ్ళబ్దాన్ని మీకు బదలారయమ్తున్నా పీలికలుగా చేసి వీ మీదికి విసిరేస్తున్నా కలిపి బొంత కుట్టుకొని పార్తుకో నేను మాత్రం నల్లటి మబ్బుల్ని మూసేస్తూ నీలాకాశపుటంచుల్లో ఇచ్చితంగా జొలూ౨ి7 07.22. [997 ఆదివారం ఆంధధజ్య్వాతి ఖాసెఖిపా * హరివిల్టు

ఎప్ప 23ల

తయో భంవర్‌ సీవిత్వమౌతూ...కాయితాలకింద జలాంతర్జామినవుతూ....నాడీ కొట్టుకుంటున్న శవాల మధ్య దీపక్రిమినవుతూ... అలజడి... బేవైనీ....కళేబరాలు కదుత్తూ.... కలవరిస్తూ... కనురెప్పలు నావే-దీర్హకాలానికోసారి రెపలాడుతూ... భగ్గుమంది... అవేజోగుండెపేలిన చప్పుడు... అలజడి... .బేచైనీ.....పల్‌చూ..... పకాల్న నవ్వుతున్న అశ్రీలుడి శీల చిత్రాలు... మంటల్లో సరస్వతి ఆర్తనాదం... డ్రాయింగ్‌ షీట్టు.... ప్రామిసరీ నోట్టు... ఇల్లమ్మి కట్టువుని అరుస్తూ అప్పులోడు...'“ఘుంగురూకీ తరా బజ్‌ళాహీ రహా హూం మైల .... గదిలోకి ముడుచుకు పోతూ - కవిత్వంలోకి విచ్చుకుంటూ... వత్తిడి...తలలో నరమేదో మెలితిప్పినట్టు... ఏదోలా తగలబడమంటుంది లోకం....కములం-మంటై చుట్టుకుంది ఖ్రారొద్దీన్ని. ..నిలువునా ఎగిసిన ఆర్హారావం.....చోద్యం చూసే ఒక్కడికీ సగ అంటదేం ..... కుచ్‌ఫాయ్‌దా నహీల.. చివరి ఆశతో ప్రాణాన్ని మోసుకు పరూత్తుతున్న పఠానీసూట్‌వాలా.... వెనక కాషాయంలో పార్లిన ముళ్ళపందుల మంద పక్కింట్లో మూత్రానికి లేచిన శవం.... కలుక్కువున్న గుండె గుల్‌మొహర్‌కింద గడియారం ముల్టు...గుండెలపై గుభిల్హ్దున కూలుతున్న మజీదు గుమ్ముటాలు... ఖమీజీలు బుర్ధాలు బలాత్కారంగా పేలికలౌతుంచే సాంతగ్షూడనే నమ్మకపు నయనంమీది తెరలు చిరుగుతూ భీతిల్లిన ఆప-బహెన్‌- అమ్మి. నమాజ్‌ చివర...జువాల గుంపులు ధడేల్మంది పక్కింటి తలుపు... పిలుస్తుందేమో. .సందులో డుడ్డుక[ర్ర నడిచెళ్తున్న చప్పుడు. .వేడి-తపన-బెవైన్‌. స్వస్తిక్‌ కత్తులకి తెగి రక్తంకాలవలో గొడ్డులా గింజుకుంటున్న , ఇ(మ్రన్‌. .. విజయవర్రన్‌- చలపత మొభఖాల్లో ఆకులు రాలీన అడవులు... తూటాకు 'జంగు "సైరన్‌ స్వరం మారిందా....... ౪ ౪2! 18 టి రగి4....'ంగముయురే.........

• భం 204 23001..." కళేబరాలు కదుల్తున్నాయ్‌... కలగంటున్నాయ్‌.. అబ్బాజాన్‌ ఆరుస్తున్నాడు-'చేతకానితనం' మీద... ఎప్పటికో నిద్రపట్టే'అమ్మమొఖంల్‌

మాంసాన్ని చెక్కుకుంది మేమేగా... పవిత్రంగా అల్లిన కలలకట్టు ముడితెగి గాల్టోకి కొట్టుకు పోతున్న రెమ్మలు... ఖంరాన్‌ ఉనికికే రుజువు లేదంటున్న ఈజిస్టు తత్వవేత్త హనాఫి.... ఐ. ఎస్‌. ఐ. గూండానికానని ఓ యూసుఫ్‌ కరెంట్‌ షాక్‌ అరుపు... అలజడి... జేల్‌బేలా.. -భంవర్‌... దీపక్రిమి కఠోరంగా జ్వలిస్తూ.... కుదిపేస్తున్న వాక వుజ్జైమ ఆవేశం.... ఉద్యుక్తమౌతూ... ముందు నడుసున్నది సద్దాం హుస్సేనా....వెంట 0. 1.6 సేనలు... అమెరికా పరగెడుతోంది- భూగోళం ఆవతలి వైపుకి... 13120 00000166 26 006! 1540410 0౦౮౫౫౫9 ఉం 0౫ |! అవునూ,... నా కలవరింతలేనా ఇవీ... ఇరాన్‌ ముల్గాలపై-బుర్దా విసిరేసి బాతూలిబ్రహీం ఆయుధట్యాంక్‌ నడుపుతూ .. తరాల 5సి...ఫిర్‌ఖీ ముక్దే జాగ్‌తే నహీ... ఆష్టుగ్‌ చహ్‌రేపి తాలిబాన్‌ నభాబ్‌.... టర్కీమే మాసూమ్‌ కలియోంకే బీచ్‌ పర్టా.... అలజడి... కలవని ఆలోచనా తం'త్రి గమకాలు గమకాలుగా - ఏ సున్నిత చర్మపు పారో ఒరుసుకొని... ..... ముద్దు ముద్ద - చెమట ముద్దై ఒకరి ఒడిలో ఒకరు సేదతీరే నిళ్చింత నిశి..... అనిక్చితి.....00/6౩101... నిన్న పలకరించిన తెల్లటి కవ్వింపాలికిన లిప్‌స్టిక్‌ నవ్వు-లో. . ('ప్రేయసితో గడిపిన ఎన్నెన్ని ఉద్రేకిత అనుభవ జాడలో... ఆప్తవి(త్రులకూ- నాకూ ఖండాంతరాలు... “అబ్బాస్‌ తోనే సర్వర్‌ని హత్యచేయించడం కు్రేనంటావా....?? పెదాలు బొగ్గు సుద్దలౌతూ. ..... 2ఫ్స్‌, గుండె చెమ్మవీద ఎంతకూ చెదరని అమ్మాయి ఐస్‌క్రీం చూపు... చప్పున - సీళ్ళత్తుకొస్తూ తడిచీర కింది ఎదురింటి యవ్వనశిల్పం.... సెలువెల్లా సంచలనం. చేల్‌జేలా... ఇంకా దాపరికాలేమిటి. .తప్పుదు...తల్ప్సులు బిగుసుకు ఎండిన ఏరులా వెక్కిరిస్తున్న గల్లీ... ఊంహూం. ... ఇకబాత్రూమే. ... కేకలు...డప్పుల చప్పుడు... ఈ భూపున పేలికలుగో చింపి విసిరికొట్టాలి.... '“భారద్దేశాన్ని దళితుల దేశంగా ('ప్రకటించాలి''.... “దేవుళ్ళలో ఒక్కడన్న దళితుడే లేకపాయె....?” పంతులుగారూ...... ఉమ్‌మ్‌ మ్హ్‌ మ్హ్‌..... ఉమ్‌మ్‌ మ్‌న్ట్‌ మ్ల. . .....శగాల హోరు .. తడితడిగా లిప్‌స్టిక్‌ నవ్వు - ఐస్‌క్రీం చూపు - యవ్వన శిల్పం ...

చీకటి చాటున తలపుకొచ్చిన వెన్నెలముద్రల్ని నలుపుతూ .. . నరాళ్లోంచి ఇ(ష్కమించిన - అలజడి బయట కుక్కల ఏడుపు ..పూల్‌సా బచ్‌పనా...చుబ్‌తే జవానీ .... జార్‌ కిత్‌నే దిన్‌ యే జేబర్షస్తీ...కేరళ మస్టిద్‌మే జనానాకీ జమాత్‌... ముద్దే జాగ్‌నే లో ... యాపమండలు రుళిపిస్తూ నడుస్తున్న మైసమ్మ - ముత్యాలమ్మ - పోలేరమ్మ... మగస్వాముల పునాదుల పెకిలింపు... అంటరాని జాతంతా లేస్తోంది - నల్లసము(ద్రమై.. వంట సూదర్హ ఊరేగింపు... రంజాన్‌ చం[ద్రుళ్ళ కవాతు.... బేచైనీ. .. కాయితాలమీద వ్యోమనౌక నౌతూ..... పీనుగ నిద్రపోతున్న (ప్రపంచాన్ని చుడుతూ....... 5.07. [997 ౧5.09. [997, ఆం(ధ జ్యోతి వార పత్రిక భంవర్‌. సైక్టోనిక్‌ ఐ (తుఫాన్‌ కన్ను) కాలా కరన నా తనదని మనందరం వతదయమునంా ననాద డా మక

అవ్వల్‌ కల్మ ర ఇళ్ళల్లో నీళ్ళు నింప *బెనిస్తే? లమ్టై గుడ్డలుతికి "ధోట్లీ ద్ర్వోన్‌: లమ జుట్టు గొరిగి “హజ్బాక్‌' లమ్రై దొడ్డుకడిగి “మెహచర్‌ొ, “వ్వైహత్రరాన్ని అమ్రై పోయాం చిద్దాఫ్‌ దూదేక్సుల్హ కసాబు పంజూరీ - వృత్తిని కులమ్మై కద్రిన్బ్వ్య కాలపు గుర్తుల మయ్యాం చెప్పకుంటే నమ్మరు కానీ చెబితే పలుచనై పోతావుని భయం మీదర్పాల హోద్రాా కాంధానువ దగ్గరకైనా చేరనిచ్చార్లా మో బొధపెవర్రూ మౌట్టార్డ్య లేదు మీరు కోట్కోర్యున వైభవాల తలషోత్రల్ష్న అందరిభాష్షగ్గా మౌట్టూడుత్చున్నార్ప తెక్కకూ డొక్కకూ త్వర బరిద్రిఖ్టూస్టు అయ్భిన్ర వాళ్ళ చప్పుడూ మిగుల్చుకోన్లద్ర్వాళ్ఞ ఏమీలేనివాళ్ళం చెప్పుకోడానికి మాత్తేం మెగుల్తుంద్ర

హవేలీ, చార్‌దివారే, ఖిల్వత్‌, పరదాలంటే ఏమిటో

మా తడికెల ఆంతఃపురం గాళ్ళకే మెరుక

నమాజులంటే వంగిలేవటమేనని మా తాత చెప్పేవాడు

ఈ బిస్మిల్లా యి(ర్రహిమాన్‌...., అల్గ్లాహోఅక్సర్‌, జీహాద్‌ల

భాపనెప్పుడూ నేర్వనేలేదు

మా దనే భాషమాకు రాదు

కన్నీళ్ళు తెలుగే ఆర్తనాదం తెలుగే

ఆకలై అన్నం అడిగితే తెలుగే

తెలుగులో మాట్లాడి వెలివేయబడ్డాం

“దు ఆ'లు చేయమంటే దిక్కులు చూశాం

“సూరా"ల శృతుల్లో రాగాలు మా(భ్రమే షెతుక్కున్నాం

'పెదమౌలా, చిన ఆదాం, నాగులూ, దస్తగిరి, లాలు, పెంటు సొబు,

షేకు (శ్రీనివాసూ, పాటికట్టు మల్ఫూరు, బేతంచెర్ల మొయిను

ఇవే కదూ మా పేర్లు

మీరన్నట్టు అందరమూ “ముసల్మాన్‌ లమే

కాని ఈ వివక్ష సంగతేమిటి?

ఉమ్మడి శత్రువు సరే

ఉమ్మడి మితృత్వ మర్మమూ" తేలాలి

అణచివేయబడ్డ వాళ్ళంళౌ దళితులే

అణచి వేతల సిర్వచనమూ తేలొలిప్పుడు

ణి న! 'స ర్‌! న్‌ ఆత్మగౌరవం అందరిముందు పరిచిన దేసి లె డు శ్రమే అనుభవించే హక్కు కొ

అది అయినింటివాళ్ళు మో జూలై 97

చుప్లభ్షన్షాక్షాల్లైడాా

వ్రాతలాత సరం తెగిన కవాను సెంచురీ నా కంచంలోని అన్నం ముద్దని తన్నుకుపోయింది సాల్ట్‌ స్పాంజ్‌ పిల్లో నా గొంతుమీద తన సుతిమెత్తని చేతులుంచి నులుముతుంది నా ఊపిరి చుట్టూ ఒక ఉచ్చు దేశ సరిహద్దుల్టో పాతిన ముళ్లకంచెలా బిగుసుకుంటుంది నైపుణ్యం నిండిన నా చేతివేళ్లమీద ఒక విదేశీ ఫోమ్‌ పాదం నాడాబూట్టతో నృత్యం చేస్తుంది పగలని పత్తికాయలా నా కవాను తీగళ్ళో ఒక అత్యాధునిక అపశ్చతి పంటికింద పలుకు రాయిలా తగులుతుంది ముడి దూదిని మీచే నరం ఛెగి గుండె పరుపులోంచి రక్షం ధారలు కడుతుంది పోలియో సోకీన పసీబిడ్డలా వాలుదూది వెలిసపోయి సకికీలబడుతుంది జ ఖు ళు “ఒక కాలంలో పనసిళేకషోత్రే ఇంకో కాలం కోసం ఎదురు చూడొచ్చు ఉన్న ఊళ్లో పని దొరక్కృషోత్తై నాచన ననా క అల తత ముస్లింవాద ర్‌

మరో ఊరికి వలస పోవచ్చు - నమ్ముకున్న వృత్తే పోతే.. ** స్‌ ణః ఖః నా జాతి జాతినంతా నిట్టాడిగా కాసిన కుదప ఇవాళ నడివికి విరిగిపోయి బిక్కచచ్చింది నా బడుగుతనానికి గంజినీళ్లై నిలిచిన పడుగుపేక ఫారిన్‌ పరిశ్రమల పదఘట్టునలో నలిగి అవిటిదైంది నిన్నటిదాకా నా చీనీ పళ్లెంలో అన్నం ముద్దైన తెల్లదూది ఇవాళ నా కళ్లలో ఘనీభవించిన తెల్లపొరైంది నా బతుక్కాక ఆమీ అయిన ఊతకండె పాత డబ్బాను తన్నినట్టు నన్ను సాచి తన్నింది స షు ఖః సుతిమెత్తని దూదేకిన చేతులతోనే ఇప్పుడు సుతారి పనిలో గమేలా మోస్తూ - అందమైన చమ్మీ పరుపులు కుట్టిన చేతులతోనే ఇప్పుడు ఇటుకలు పేర్చి మట్టిపోసి దిమ్మెస కొడుతూ - ర్మికులకు (కాయర్‌ పరిశ్రమల ధాటెకి కుల వృత్తిని కోల్పోయిన నా వేలాది మంది దూదేకుల కార్మికుల 0 30.03.1997 ఆదివారం ఆం(ధజ్యోతి సంవాద కవిత్వం

ఘెట్టో

“పేలచేలా అంటే ఉర్చూలో భూక్రంపమనీ భూకంపం కలుగజేస్‌ విధ్వంసమనీ అర్హం.

ముస్తంవాద కవిత్వం అన్న ఉపశీర్షికతో (ప్రచురించిన ఈ సంకలనం ఈ దేశంలోని లతలొది సామాన్య ముస్లింల దయనీయ జీవన స్రీతిగతులకు ప్రతిస్పందన. హారి ఆవేదన నుండి పుట్టిన ఆక్రందన.

అయిదు దశాబ్దాల క్రితం ఈ దేశాన్ని కృత్రిమంగా విభజించిన బ్రిటీష్‌వారి ద్రోహం వదిలీ వెళ్ళిన గాయం భారత పాకిస్తాన్‌ దేశాల ప్రజల ఉమ్మడి జ్ఞాపకాలలో సజీవంగా ఉంది. అది చాలదన్నై దేశవిభజనకు భారత దేశంలోని పామాన్యముప్లింలు - ఆ తరం వాళ్ళే కాకుండ ఈ తరం వాళ్ళు కొ

• బాధ్యత వహించవలసి ఉంటుందంటూ హైందవ మతోన్మాదులు ముష్లింల మనస్సులలోని గాయంపై కారం చల్లుతున్నారు.

భారతదేశంలోని హిందూ ప్రజానీకంలో ఒకసామాన్య అభిప్రాయం ఉంది. భారతదేశంలోని ముస్లింలంళా పాకిస్తాన్‌ అనుయాయులనీ భారత దేశం పట్టు వాళ్ళ విధేయత (ప్రశ్నార్ణకమనీ హిందువుో నమ్ముతారు. “పుట్టుమచ్చ అన్న సుదీర్ర కవితలో ఖావల్‌ మొహియొద్దీన్‌ ఈ కల్పనను బలర్మో ప్రశ్నించాడు. *కాషాయపు కాంతులి (ప్రభావం వళ్ల, కేవలం ముస్లిం కుటుంబంలో పుట్టిన నేరాని వాందువుల కళ్ళకు దోషిగా కనిపించే దుస్తితి నెలకొన్నది, ఈ వైఖరి ఫలితంగా అన్ని జీవిత రంగాలలోనో ముస్టీంలు అన్యాయానికి గురి అవుతున్నారు.

ఇ ₹* రోజు మన దేశంలోని ముస్టింలలో అధిక సంఖ్యాకుల జీవన స్టితిగతులు దళితుల ఆదివాసల జీవన ఫ్రీతికతులకంటె మెరుగ్గా లేవు, గౌరవ (ప్రదమైన జీవితానికి అవకాశంలేని దయనీరో ప్రీతిల్‌ బ్రతుకు తున్నారు. నిజమే, 'ట్రిటీష్‌ హయాంలో ముస్లిం మతస్తులు ఏలిన సంస్టానాలలో * ప్ర మస్టింలు భోగాలు అనుభవించారు. అయ్బత్తే అనాడు కూడా మెజారిటి ముస్తింల స్ర్రితిగ తో ప జు కంటెమెరుగ్గాత్యు, అయితే విలాసాలు అనుభవించిన పాల్లక్ష వర్గం సామాన్యముప్తి ౦లమ నస్సులి

డ తామంతా పాలక్రులన్స్వేన్ష భావాన్ని - తప్పుడు వైతన్యాన్ని - రేకెత్రించింది. కోళ్పోయవ నీల వైతన్యం ఫలితంగా, స్వాతంత్రానంతరం తావు ఏదో ఉన్నత దో న్యముకి - దీనివ్లు సామాన్య మ్ల. ల ప నించసిగారు. తమకు అన్యాయం జరిగిందన్న నిరసన భా ము 9, గురి అయ్యారని ముస్తిం నాయకులు చేసి“ ప సై మొత్రమే దేశంలోనిరాదరణకూ ని విచా క్‌ అందిచ్చింది. ఈ దేశంలో ఇతర (ప్రజలు హౌ వమన ముస్తింల వైతన్యానికి మరొక ర స్త క్‌ స్పృహలేని ముస్తీం నాయక్షుల మంద దృష్టే ద్రీన్సిక్ష కారణం సేరాలుగా కడువానంగా బతుకుతు దళితుల పట్ట, ముస్టింల పట్ల ్రేళ్య ల్‌ , ద్వెషభావ క ౮ . ఎన బ్యూస్ట్రార్‌ ను, బా 66

కూల్చివేతను, ఒక పరంపరగా జరుగుతున్న అంబేద్కర్‌ విగ్రహాలను అవమానపరవే ఘటనలను కాకతాళీయ మైనవిగా చూడలేము. సిక్కు, ముస్తిం, దళిత ప్రజల మనోభావాలను గాయపరచి హైందవ పెత్తందారీ శక్తుల ఎదుట వారిని నిస్సహాయులుగా నిలబెట్టాలని జరుగుతున్న ('ప్రయత్నపూర్వకమైన కుట్రగా వీటిని అద్దం చేసుకోవాలి. -

(ప్రస్తుత సంకలనంలోని కవితలలోని నిరసన ధ్వనులను ఈ పరిస్టితులక్‌"క సహజమైన (ప్రతిస్పందనగా అద్రం చేసుకోవచ్చును. వీటిలోని నిరసనను - కొన్ని కవితలలో ఆ నిరసన తిరుగుబాటు రూపం తీసుకుంది కూడ - అతిశయోక్తిగా భావించనవసరం లేదు. తమకు జరిగిన అన్యాయాన్ని అతిగా ఊహించుకుంటున్నారని కొట్టిపారేయ నవసరం లేదు. ముస్లింలు ఒక *సఘెట్టో' లోకి నెట్టబడుతున్నారన్న నస్టసత్యాన్ని ఈ కవితలు వ్యక్తం చేసాయి.

అయితే, రాజకీయ ఆర్దిక సాంఘిక రంగాలలో నిరాదరణకు గురి అవుతున్నది ఒక్క ముస్లింలు మాత్రమే కాదని ఇక్కడ చెప్పడం అవసరం. అణగారిన ముస్లింలు తమస్థితికి వ్యతిరేకంగా ఒంటరి పోరాటం చేయలేరు. దళితులతోనూ ఆదివాసీలతోనూ ఐక్యమై తమ జీవితాల మెరుగుదల కోసం ముస్రింలు పోరాడాలి.

మరొక హెచ్చరిక, ముస్తింల బాధలను తమ ప్రయోజనాలకోసం వాడుకునే ప్రయత్నం ముస్లిం మతోన్మాదులు చేస్తున్నారు. ఏ రకమైన మతో న్మాదానికయినా ఫాసిస్టు స్వభావం ఉంటుంది. మతోన్మాదం ప్రజాస్వామ్య స్ఫూర్తికి వ్యతిరేకం. భారతదేశ ముస్తింలను ఇతర ప్రజలనుండి వేరుచేసే ఒక భిన్నమైన “వడింటిటీ' ఉందనే ఆలోచన సరయినది కాదు. ఇస్లాంలోని “ఉమ్మా అనే భావనను తప్పుడు పద్దతిలో అన్వయించడం ద్వారా దేశంలోని ముస్లింలను ముస్తిమేతరుల నుండివేరు చేస్తున్నారు. ఉమ్మా అంటే అర్దం ప్రపంచంలో ముఫ్లింలు ఎక్కడ ఉన్నా ఇస్లాం వారి మతం అని మౌాట్రమే. ॥

భారత దేశంలో “ముస్లిం ఐడెంటిటీ" అనే వీషయాన్నిగురించి వేడిగా చర్చ జరుగుతూ ఉంది. భారతదేశంలో ముస్తింలు తమను ఒక మైనారిటీ మతంగా గుర్తించాలని కోరడం సబబే, కాని సిక్కుల లాగ కాక ముస్టీంలు బెంగాల్‌లో ఉన్నా తమిళనాడులో ఉన్నా కేరళలో ఉన్నా స్టానిక సమాజంలో భాగమే. అస్సామీల లాగ, కాశ్మీరీల లాగు నాగా తదితర ఆదివాసీ జాతులలాగ వారికొక భిన్నమైన అస్తిత్వం లేదు. (క్రైస్తవులలాగే ముస్లీంలు కూడ దేశంలోని అన్ని ప్రాంతాలలో నూ స్ట్రానిక సంస్కృతిలో భాగమే.

ఈ సంకలనంలోని కొన్ని కవితల ధ్వనితో నూ భావంతోనూ అందరమూ ఏకీభవించ లేక పోవచ్చును. కానీ వాటిలోని నిజాయితీని శంకించలేము 21 నవంబర్‌ ,1997 ఎం. టి. ఖాన్‌ హైదరాబాద్‌ ల లాం

• సమ్పూజం లోపలే ఒక పరాయి సమాజంగా - బయటివారితో సహజ సంబంధబాంధవ్యాలు లేకుండా బతికే స్టితి

“ముస్లిం ఐడెంటిటీ - అభ్యుదయ రాజకీయాలు $తు స్లంలు తమను తాము ముస్లింలుగా భావించుకునే రాజకీయ స్పందనకు భారత దేశంలో తావు ఉందా? భావించు కోవడం జరుగుతున్నది, భావించ్చుక్షాన్సి స్పందించడమూ జరుగుతున్నది. ముఖ్యంగా, బాబ్రీమసీదు కూల్చివేత తరువాత. దానిని ఏవిభంగా స్వీకరించాలన్నదే సమస్య. దానిని శభ్యుదయ వాదులు అర్ధవంతమైన రాజకీయ భావనగ్గా స్వీకరించాలా (విమర్శనాత్మకంగా నయినా సరే లేక వాస్తవిక-పునాది లేని తప్పుడు అవగాహన అని తిరస్కరించాలా లేక మతోన్మాదానికి బీజం వేయగల పెడదృష్టి అని నిందించాలా? ఒక మైనారిటీగా ముస్టింలు ఎదుర్కుంటున్న వీవక్షన్తూ సాంస్కృతిక అణచివేతనూ భౌతిక డాడులనూ అర్దం చేసుకోలేని అభ్యుదయ వాదుల్వైర్రూ ఉండరు. దానినుండి పుట్టే నిరసనను అందరూ తప్పక ఆహ్వానిస్తారు. అంతవరకు అభి(ప్రాయ భేదాలుండవు. క్రాన్స ఈ నిరసన ఒక నెగటివ్‌ భావన మౌ్రమే. అది ఇచ్చే “ఐడెంటిటీ? ఒక నెగటివ్‌ ఐడెంట్రట్రీ మౌ్రమే. “మేము వివక్షకు గురి అవుతున్లు మైనారిటే' నే భావన మాద్రమే.. “వ్వ అనే సంపూర్ణమైన భ్యాన కాదు. మరి ఆ సంపూత్తీ భావనకు ఏ విధంగా స్పందించాలి? అద్ర ఉనికిలో క్రంద్ర కేవలం మైనారిటీ భావనక్తు దానిని పరిమితం కమ్మంటే అదికాదు. మరయితే ఏం చేయాల్రి? ముస్టీంలు ముస్లింలుగా స్పందించే రాజకీ య చైతన్యాన్ని అభ్యుదయ వాదులు ఆమోదించడం, ఆహ్వానించడం, సాధ్యమ్రూ ఆసాధ్యమా? అది మతోన్మాదరోపం తీసుకుంటే అసాధ్యమే, సంప్రదాయాన్ని చెక్క చెదరకుండ కాప్రాద్రన్సి భావించే ఛాందస వాద రూహా సకుంచేనూ అసాధ్యమే. కానీ మతోన్మార్రాన్ని తిరస్కరిస్తూ సంస్కృరబలను ఆ హ్వానిస్తూ అదే యది రాజీయం' గానే ఉండ ఆహ్వోనించద్రగద్రేన్హా మతాతీతమైనది మాత్రమే స ఈప్రన్టక్స జవాబు చెప్పేముందు 'ఐదెం్వ్య అనే దాన్సిక్ష మానవ అసితంలో ఉందే పొల్రను గ నందం అవసరం. వడెంటిటీన్సి ఎవరో తెల్పుగట్రోక్షి , గుర్తింపు అని స స్‌ చేసారు. అది అలాలయి ర చుడు రాజకీయాలు: అనే ప్రయోగం కే (ప్రాతిపదికన జర్లే రొజకీయ కృషిని శవ క. లింగంమొదలయిన సాంఘిక వర్గీకరణ దృకృథానికీ ఈ " గుర్తింపు రాజకీయ ఛిన్నష్ట్యార్ర వరరాగా విభజించే మార్చిస్ట్‌ రాజ డు దృక్పుధాలలోనూ మనుషులు (“పౌరులుగా నయ దని చెప్పడం ఇక్కడ ఉద్దేశ్యం. పై రెం కన 'హేతుబద్దమైన వివేచనత్తో ప్రర్తిస్తార్ర, సర్తిప్యర్నాట నిగ నయినా తమ అవసరాల ('ప్రాతిపది (| ఇది సరయిన విణ్హైషణోన్సా అన్న ప్ర్మ అ ర అందుకు భిన్మమ్టైననీ ఇక్కడ అర్ద స్పురించదు. వని రాజకీయాలు! అన్న పేరులో ఈ భొ కానీ ముందు మూస్వు అస్తేత్వంలో క్ష, ఏ విషయాన్ని గురించి ఆలోచింగస్ట్యంటిటే అనే ద్రాన్సక్ర ఉండే స్థానాన్ని ప రిశీలిడ్హం పునాదిని లేక ప్రాతిపదికను శ్రర పిమఖ్యాన్న ఇ ా దాని స్వా పార్య్వాన్ని _ సామ్రూజిక ల రం చేసుక్ష్వొల్ట రొడికల్‌ రాజకీయ సిద్దొంలో 88

నేర్పాయి. కానీ దానితోపాటు ఆ విషయానికుండే మానవ పార్ష్యాన్ని - మనిషి ఉనికిలో.దానికుండే పాత్రనూ ప్రాముఖ్యాన్నీ - కూడ అర్హం చేసుకోవడం అవసరం. అప్పుడే మన అవగాహన సంపూర్ణం అవుతుంది. “ఐడెంటిటీల' సాంఘిక ఆర్లిక పార్శాన్ని (కులం, మతం, వర్గం, లింగం, ప్రాంత్తం, భాష వగైరాల ప్రాతిపదికన ఏర్పడే “నేను. “మేము” అనే భావనలను) రాజకీయంగా అం చేసుకోవడం, “వుర్శించడం నేర్చుకుంటున్నాం. రాజకీయ ఐడెంటీటీలను శాస్త్రీయం, వాస్తవికం, అశాస్త్రీయం, 'బ్రమాజనితం, తప్పుడు చైతన్యం అని వర్గీకరిస్తున్నాం ఆ పని చేసే ముందు ఐడెంటిటీల మానవ పర్వాన్ని కూడ అర్హం చేసుకోవడం అవసరం “రాడికల్‌గా అలోచించడం _అంచే విషయాల ఈనాలాలలోకి పోవదం. మనిషికి సంబంధించినంతవరకు అసి విషయాల మూలం మనిషే నని హార్ళ్‌ తన తట్టతారి రచనలలో ఒక చోట అంటాదు. విలువైన ఈ సూచనను ఆ తరువాతి కాలంలో ఆయనే ఎల్లప్పుడూ జ్ఞాపకం పెట్టుకోలదు. కాసీ దానిని జ్ఞాపకం పెట్టుకోవడం ఆవసరం ఇతర జంతువులకూ మనిషికీ ఉండే ఒక ముఖ్యమైన లేడా ఏమిటంచే ఇతర జంతువుల వ్యక్తిత్వం చాలా వరకు పుల్టుకతొనే నిర్ణయించబడుతుంది. దాని “జీన్స్‌: చేత నిర్ణయించబడుతుంది. మనిషీ అప్షూకాదు.. నునిషిలో పుట్టుకతో - అంటే బీన్స్‌ ద్వారా - నిర్ణయించబదే అంశం కొంచెమె. ఆపైన నెర్తుకోవడం, తనను తాను రూపొందించుకోవడం, తన పరిసరాలను తాను రూపొందించడం, ఆ క్రమంలో పరిసరాల చేత లాను రూపొందించబడడం జరుగుతుంది. ఈ విధంగా ఎదిగే క్రమంలో మనిష వ్యక్తిత్వం (౧950౧213) ఏర్పడుతుంది. (ప్రవర్తనను నిర్ణయించడంలో ఇతర జంతువులలో “జీన్స్‌ నిర్వహించే పాత్రను మనిషిలో వ్యక్తిత్వం నిర్వహిస్తుంది. ఎటీ). పైకీ

• వ్యక్తిత్వానికి కేంద్రం “నేను అనే వ్యక్తి భావన ( ఇం్లీషుల్‌ సెల్ఫ్‌ లేక ఐదేర ఓ . వుసిష్టిల్రోనూ వ్యక్తావ్యక్తమైన వడెంటిటే ఉంటుంది. దీనిలో కొన్ని పూర్తిగొ లి టౌపనటుంటాయి... 'నేను క్రనుశిక్షణ గల మనిషిని "నాది దయాళ్ర హృదయం" మొదలైన ఖ లలు: న ను గుర్తించడం కూడా "నేను అనే వోసి అవేకాక్ర వివిధ సాంఘిక సమూహాలలో భాగంగొ తనను తౌణు ౫, వడెం క వ వదెంటిటీ ఏర్పడే (కవుంలో భాగమే. చుకాని తనవారిగా లాను భావించి వారిలో (ప్రపంచాన్ని నా వాళ్లు - పరాయివాళ్ళు అని విభిజిం $. ఐదెంటేటీ అనే వ్యక్తి చున్వేక్ర కావడం మనిషికి ఉన్ల ఆత్యంత స్వాభావికమైన లక్షణాలలో ఒకట ఎ న భా ఏర్పడే (క్రమంలో దీనికి ముఖ్యస్థ్రానం ఉంటుంది మనుషులకు ఒకేసారి పలు య్‌ వ ఉండ్రగల్వ్య, (ప్రాంతం, భాష్క కులం, మతం మొదలయినవవయినా దస్‌ ల్‌ ప మూవోయే ఇవికాక పైన చెప్రినటు.. వ్యక్రిగతమైన ఐడెంటిటీ భావనలు కడా ఉంటాయి. ఎ న భాఎంవే నేన్స ప వనట్టు వ కు స్లిరతం ఉండదనీ అది చంచలం అనీ భ లం "మ అనే వ్యక్తి. ఈ ' నేను! అనే వ్యక్తి భావనకు సర త్రే అందులో వివిధ అంశాలుంటొయనది ॥| శ్ర దరన్‌' దృక్పధంతో ఏకీభవించననసరంలేదు కూ డ సత్యం. ఒక వ్యక్తి కార్మికుల మధ్య రై టే ప్రాధాన్యతలు పరిస్టేతులగు బట్ట మ మగాడిగా ఉండటం సాధ్యమే ఇన్ని టల... ముస్తిం మధ్య వంగ డవాళ్ళు కొద్దీ మందే ఉంటారు. అయిన నె వంలోనూ ఏదో ఒక అంశమే ప్రబలంగొ ఉందు సన. ప్రైవిధ్యంలోనే దానిక (సపష) త్యం నే వ్యక్తి భావన నిర్హిష్టతలేని అప్టీర భొవన 5 ఉండగలదు. ఉంటుంది. ర్రుకు అలీతం అని కాదు మనిపీకీ ఉందె ఇదంతా మనిషికి స్వాభావికం అంచే అక్షం విమర్శక తం

• వాటిని అభ్యూదయవాదులు ఆధిపత్య స్వభావం కలిగినవి కొన్ని ఉంటాయి స్ట్‌ దిన కి భావనలో పష నికి లేక కులానికి చెం వ్యక్త్‌భా తిరస్కరించాలి కూడా. ఉదాహరణకు తానొక ఆధిపత్య వర్గా వ్‌ విమర్శించడమేకాక లే సను అందరినీ దాసోహం చేసుకోగలను' అనే వ్యక్తిగత, ఆధిపత్యభావన. కొ , లేదా" వ్యక్తినన్న భావన ॥॥ ని' ఐడెంటిటీల' పట్ట ఏవైఖరి ఉండాలి? అవన్నీ అణచివేత పత్య స్వభావం నుండి పుట్టినవి కాని ' ఐ యట కటి ఆధిపత్య స్వ అన్ని అణచివేత రూపాల స్వభావము ఒ పుట్టినవే కానవసరం లేదు. ఒకవేళ అయినా అన్ని నుండి పుట్టి క్ర సాంఘిక సమీకరణకూ ప్రాతిపదిక కాగలవు. కాదు. ఈ (సాంఘిక) ఐడెంటిటీలు రాజకీయ ఆచరణకూ సాంఘి: ఉచితంగా ఉంటుంది ? వాటిపట ఏ వైఖరి ఉండడం ల సులు 'వరం' గ ఇప్పటికి మూడు వైఖరులు ఉనికిలో ఉన్నాయి. మరీ య్‌ సప వాటేని క్‌ నుండి ప ప ఒక్కటే శాస్త్రీయమైన వ్యక్తిభావన అనీ తక్కినవన్నీ తప్పుడు వైతన్యం నుం పుట్టి ర్త రూపొందే వదులుకొని వర్గ చైతన్యం పాందాలనీ అంటుంటారు. ఐడెంటిటీని వ్యక్తిత్వం ఎదిగే క్రమం కూ “నేను” అనే స్వయభావనకు సంభంధించిన విషయంగాకాక, కేవలం చైతన్యానికి (ఆల్‌ చనల రి అవగాహనకు) సంబంధించిన విషయంగా అర్ధం చేసుకోవడం వల్లనే దానిని 'శాప్త్రీయం?, + అయం అనీ “సరయిన వైతన్యం?, “తప్పుడు వైతన్యం' అనీ వర్గీకరించడం, అశాస్త్రీయమైన తప్పుడు ఆ తీతం వదులుకొమ్మనడం సాధ్యం అవుతున్నది. ఇక్కడ మళ్ళీ నా ఉద్దేశ్యం ఐడెంటిటీలు విమర్శకు అ కలో అనికాదు. కానీ అది పదార్హ జ్లావానికి సంబంధించిన తప్పొప్పుల విమర్శ కాజాలదు. ఆ ఐడెంటి వ్యక్తమయ్యే విలువలకు సంబ ధించిన తప్పాప్పుల విమర్శ కాగలదు. క 'రెండవ వైఖరి ఏమిటంటే, వర్లేతర కీడిత్ర భావనలన్నీ వర్గభావనలో భాగం కావాలి (లేక దాని లోబడి ఉండాలి, లేక దానిలో మిళితం కావాలి) అని చెప్పడం. ఇద్రి ఈరోజు కమ్యూనిస్టులు ఎక్కువగొ అనుసరిస్తున్న వైఖరి, క్రాన్సీ స్వభావరీత్యా “వర్గం కంటే చాలా భిన్నమైన ఐడెంటిటీలు వర్గభావనలో 'భాగం' కావడం, లేదా దానికి లోబడి నడవడం, ఏవిధంగా సాధ్యం కాగలదు? తన నాయకత్వంలోనే అందరి సమస్యలూ పరిష్కారం అవుతాయన్సీ అన్ని న్యాయమైన ఆకాంక్షలూ త్రీరుతాయనీ కార్మికవళ్లం సకల పీడిత ప్రజాజ్రేరులను నమ్మించి వారి విశ్వాసం పొందాలని గ్రాంస్సీ అన్నాడు ఆయన (ప్రధానంగొ రైతాంగాన్ని ఉద్దేశించి ఈ మాట అన్నాడు గానీ ద్రాన్సిన్సి అన్ని రకాల పీడ్లనక్షూ అన్వయించుకోవచ్చును* | వర్లేతర పీడిత భావనలన్సు తప్పుదోవ పట్ట చైతన్యం అని తిరస్కరించే వైర కంచే ఇది మెరుగయినదే. కానీ కార్మిక వర్గం ఇతర పీడ్తిత్ర (ప్రజలలో శ్ర విశ్వాసం కలిగించగలదని నమ్మడానికి హేతుబద్ధమైన కారణం ఏమైనా ఉందా? మెజారిటీగా్వ్స్య్య్వా, మ క అణచినేలే న గ ళ్ళయిన పారిశ్రామిక కార్మిక వర్గం నాయకత్వంలో లైంగిక అణ తొలగిపోతుందని స్రీలు ఎంద్రుక్సు నమ్మాలి? నిజ్రాన్సిక పారిశ్రామిక కార్యవర్గం మెజారిటీగా మగవాళ్ళలు ఉండడానికి లైంగిక అణచ్చివేశ్ర ఒక ముఖ్యకారణ్యం. అటువంటప్పుడ్చు , ఆ కారణంగా ' మగ: స్వభావి సంతరించుకున్న కొర్మిక వర్గం నాయకత్వంలో (స్త్రీల సమస్యల్స పరిమ్మ రమవుతాయని స్తీలందుో మిక కారి సలు పారిశ్రా (ములు మెజారిట్తీగా మగవాళ్ఞా, దళితేత్త్యుల్రా అన్న ప్రశ్న అటుంచి, అస స్వభావ రీత్యానే చాలా భిన్నమైన అసమానత్రలన్నీ ఏదో ఒక్క జీవి అనుభవం నుండి పుటిన చైతన్య ద్వారా అది ముందుక్సు తెచ్చే ఆళోచ్రన్వం ద్వారా తొలగిప్ర్వ్య్బ నమ్మడానిక్షి హేతుబ దమె న కారణ ఏముంది? కార్మిక వర్గానిది ( తత్పూర్వకాలపు విప్లవ వర్గాల లాగా ) ఒక ్రత్యేక్తమ్చ్యై లక్ష్యం కాదనీ దాని లతక్యమే సార్వజనీనమనీ మార్క్స్‌ భావించాడు ( ఒక్కొక్క సార కార్మిక వర్గమే ఒక నై ర్వజనీన వర్లం అం

యూనివర్శల్‌ క్షాష్‌ ల ముందు పే క్లాస్‌ - అంటాడు). కార్మిక వర్గం తాను ఎదుర్కొంటున్న 'శ్రమదోపిడీకి పరిష్కారంగా వివరి క చే వర్గరహిత ఉత్పత్తి వ్యవప్టలోనే అన్ని న్యాయమైన ఆకాంక్షలు సాధ్యమవుతాయని దీనిని సై '౦చుక్‌ వచ్చు. కానీ వర్గరహిత ఉత్పత్తి వ్యవప్ట అభిలషణీయమని అంగీకరిస్తూ కూడా అది అన్ని న ఎస్యల పరిష్కారానికి పునాది అన్న భావనను (ప్రష్టంచవచ్చు. ఆల్చికేతర అణచివేతలకు గురి అఫుతున్నవారంతా దీనినే ప్రశ్నిస్తున్నారు. బోల్లెవిక్‌ ఆచరణ పుణ్యాన కార్మిక వర్గం అన్న మాటకు సలు అర్హంపోయి కమ్యూనిస్టు పార్టీయే కార్మికవర్గం అన్నఅర్హం వచ్చిన తరువాత ఈ సంశయం మరింత బలపడింది శ లపడింది. వానికి సంతృప్తికరమైన జవాబు ఇవ్వకుండ వర్గ ఐడెంటిటీలో ఇతర ఐడెంటిటీలు మిళితం కొవాలనడంలో అద్దం లేదు. శో ఇప్పుడివి రెండూకాక మూడవ వైఖరి కూడా ముందుక్‌ చ్చింది. ఐడెండిటీల ప్రాధాన్యతల లికిపోకుండ, ఏదో ఒకటే అన్నింటికంచే శా(స్త్రీయమైనది అనకుండ, సకల పీడిత ప్రజలు (దళితులు, రా ర్మికులు, (స్త్రీలు, ఆదివాసీలు, మైనారిటీలు వగైరా) ఒక్కటై అందరికీ శత్రువైన “వ్యవస్థ ను కూలవోయాలనీ లేదా వూర్చుకోవాలనీ ఈ వాదన పెలుపునిస్తుంది. ఇప్పుడు చాలావుంది బ్ర లగ యవాదులు (కొంతమంది మార్కిిస్టులు కూడ) ఈ విధంగానే వాదిస్తున్నారు. పీడిత ప్రజా నోరాటాల మధ్య పరస్సర సంఘీభావం, సహాయ సహకారాలు, సమన్వయం, ఎంత సాధ్యమైతే అంత ఎరిపొందించ్రవలసిందేగానీ అన్నీ 'ఒక్కటి' ఎట్టా కాగలవు, అన్నీ ' ఒక్కటి” అయి ఎవరిపైన పోరాటం చేయగలను అందరి శత్రువూ ఒకరు కాదు కదా? 'స్రీంనూ ఆఅదివాసీలనూ పారిశ్రామిక కార్మికులను" పెక్కట చేయగల (ప్రాతిపదిక ఏముంటుంది? అందరి అకాంకలలోనూ సమానత్వం అనే విలువ ఉేంట్రంద్రి కాబటి విలువల సె రూప్యత ప్రాతిపదికన సంఘీభావం సాధ్యం అవుతుంది. కానీ తమ సమస్యలు న ళం ఆన ॥ 9; జై వేరువేరయినప్పు డు తాము పోరాడే శత్రువులు వేరువేరయినప్పుడు, ఈ ప్రజలంతా కలసి' ఎవరిపైన పోరాటం చేయగలరు? ఈ పోరాటాలకు నైత్తిక ఐక్యతే గానీ భౌతిక ఐక్యత సాధ్యం అవుతుందా? ఎవరి సవుస్యలేవయినా అన్నిరీటికీ నయీలం రాజ్యంలో ఉంది కాబట్టే (లర అన్ని ఆధిపత్త్యాలక్ష్యూ దను రాజ్యుం నుండి లభిస్తుంది కాబట్టే) అందరూ ఒక్కటై రాజ్యంపైన పోరాటం చ్చ బ్ష రాజ్య వై ౯ తో అన్సి పీడిత ప్రజాశ్రేణులకు ఒక్తే యాలని దీనికి సమాధానం చెప్తారు. కొనీ నిజౌనిః రాజ్యంత్‌ అల్ల న స్రైన శత్రుత్వం ఉండదు రాజ్యంతో తలపడడం అ బ్ర ష్‌ పనస ఇ గామతా?న్ని సవాలు చేసే కమ్యూనిస్టు పోరాటాలకు సందర్భంలో అవసరం కాదు. రౌజ్యం సార్వభౌమళ్వొన్న చూ కమ్యూఢనిస్తు పోరాటాల లక్యం స్వంత ఆస్తిని రద్దుచేయడం. స్వంత అస్టిన్హా రాజ్యం (ప్రత్యక్ష శత్రువు. వె క్‌ రాజ్యానికి జ్తంది కాబట్టే ఆ సార్వభౌమత్వాన్ని స్వాధీనం కేసు పాడ్రే చట్టాలు చేసే సార్వభౌమ అధిక భావిస్తారు అందువళ్లి తమ పోరాటాలను రాజ్యంపైననే న పలు జ్‌ ( ం క స్వంతఆస్తి రద్దు కాదని కవు రద్దు చేయన చ్చుగొని స్వంత ఆస్తీ లేని వ్యవస్తను శాసనం పె మ పంత ఆ లి డతారు. ( శాసనం ద్వారా స్వం దాళళా - నిర్మించలేమని ఇప్పుడు అద్దం అవుతున్నది కాబట్టే స్ప టే సార్వభౌమ రాజ్యాధికారం బె శంద్ర స్తానం ఇవ్వడం సబబా అన్న రో ఇప్పుడు కి $నిస్టు పోరాటాలయినా రొజ్యూధికొరాని న సాంఘిక అణచివేత రూపాలకు వ్యతిరేకంగా సాగో 0 మిత్తం' స్ట క ది. బద్రి అట్లా వుంచి చట్టాలలో ని ను లచవరిసిన అవసరం వుండకపోవచ్చు. అవి ఎదర్భునే ," టౌలక్తు రాజ్యం సార భామత్వాన్లి నేరుగొ ప్రల్ని య్రవీ కానప్త డు ఆ పోరాటాలకు 'త్సు స్ట్‌ చే తో) పుట్టినవీ చట్టంతో పో ప్ర ల వులు చట్టంతో (అంటే రాజ్యూధికారం క్‌మంలో, భద్రతను కాపాడే పేరుమీద రాజ్యం 10 కేంద్రబిందువు ఎందుకు కొవాలి? పోరాట ( క

ప (మే 'పడవలసి వస్తుంది. అంతే తప్పు రాజ్య బరివంతుల పక్షాన రంగంలోకి దిగినప్పుడే రాజ్యంతో వారు తలపడవలసి వస్తుం ఆ'్రాం ల సాంఘిక అణచివేతను ఎదుర్కునే (ప్రజలు రాజ్యం నుండి సంస్క | అంతే కాదు, యు ఓ పంగా అసాధ్యమైనప్త రుడు కోరుకుంటారు. అణచివేతను అదుపుచేసే చట్టాలు కోరుకుంటారు. అది సూరి రసా భద్రత పేరిట మాత్రమే వారు రాజ్యం సాధికారతనూ సార్వభౌమత్వాన్నీ ప్రశ్నిస్తారు. అంతవరకు, జ్య సా నేడూ ప కు అండగా నిలబడి తమ ఆందోళనలను అణచివేసిన మేరకే వారు రాజ్యం: తలపడతారు. ఆ అవసరం వాళ్లకు అన్ని సందర్భాలలోనూ రాదు. ముప్టింలనే ఉదాహరణగా భారత రాజ్యం తన సెక్యులర్‌ స్వభావానికి కట్టుబడివుండాలనేది రాజ్యంపైన వారు కు హైందవ (ముస్తెంలుగా) పెట్లే (ప్రధాన డిమాండు. భారత రాజ్యం ఆ స్వభావాన్ని కోల్పోనంత మేర పన ఆధిపత్యాన్ని వ్యతిరేకించడానికి అది వారికి ఉపకరించే సాధనమే కోల్పోయిన మేరకే వారు రాణ సం పోరాటం చేయవలసి ఉంటుంది. అప్పుడుకూడ - రాజ్యం పూర్తిగా 'ప్టాందవ రాజ్యంగా మారితే బెనీ అదే వారి ప్రధాన పోరాటం కాదు. స్ఫూలంగా చెప్పాలంటే, రాజ్యం 'ప్రజాసామ్య నియమాలని న్న అ తిరప్కురించి ఫాసిస్టు రాజ్యంగా మారినప్పుడు మాత్రమే (లేదా మారిన మేరకు మాత్రమే) ల 'ప్రజాపోరాటాలకూ రాజ్యంతో తలపడవలసిన అవసరం ఉంటుంది. ఎందుకంటే ఏ పోరాటానికి 'ప్రజాసామ్య అవకాశాలు అవసరం కాబట్టి. ఆయితే అప్పుడు కూడా అందరికీ రాజ్యం సార్వభౌమళ్వా ళో సవాలు చేయవలసిన అవసరం ఉండకపోవచ్చు. దానిని 'ప్రజాస్వామీకరించడం కోసం పోరాడడం సరిపెట్టుకునే ప్రజాశ్రేణులుంటాయి. ను కాబట్టి పీడ్రిత్ర (ప్రజలంతా భౌతికంగా ఒకటై ఒక ప్రచండ శక్తిగా మారి “వ్యవప్ప ॥ ల కూలదోయాలి న్స .ఆలోచ్రనక్సృ పెద్దగా అర్హంలేదు ఆధిపత్య శక్తులకు వ్యతిరేకంగా జరో పోరాటా శ మధ్య ఎంత ఐక్యత ఉంద్రే అంతమంచిది గానీ అది అరుదుగా మాత్రమే భౌతిక బక్యత కాగలదు. కావడో క అందరి అవసరాలూ ఆకాంక్షలూ (ప్రయోజనాలూ కోరికలూ ఒకటి కావు. వాటి మధ్య అంతస్సంబందో ఎంతో కా ప సో ల ఉంటుంది కాబట్టి ఆ మేరక్సు భాత్రిక్హ ఐక్యత సాట్యం కావచ్చు. రాజ్యం నియంతృత్వ జ్‌! ప సవతుల క (గ్ర జాస్వామ్య అవకాశాలన్సు ద్వంసం చేసినప్పుడు కూడా భౌతి ఐక్యత ( ప్రజాస్వామ్య పునరద్ర క లేక సాధన కోసం) సాధ్యం అవుతుంది. క్రాన్సీ నై నం త నైతి సంఘీభావంగానే ధారణ పరిస్టిత్రలలో ఉద్యమాల మధ్య ఐక్య ని అంబుభావంగానే ఉండగలదు, విక్యభౌత్రిక్ర శక్తిగా కాదు. నైతిక సంక భావంగా దానిని అర్హం చ్‌సుక్‌ పెంపొందించినప్పుడే అత్యవసర పరిస్టితులలోో వ్‌ గ ను నైతిక ఐక్యతకు - సం సనా ఆది భౌతిక బక్యత రూపం తీసుకోగల దుల్‌ రూ - ఎం, అ ఆుభావాన్సిక్సి తావు ఎక్కడ్రి నుండి వస్తుంది? అదికేవలం అభ్యదయనాొ కోరిక మాత్రమేనా? ఎంతగొప్ప క్యూ అయినా ద్రన్సిక్షి పళ న ంచిది స వాస్తవ ప్రాతిపదిక లేకపోతే వదులుకోవడం మ ॥ కానీ ఈ కోరికక్సు వాస్త ప్రాతిపదిక ఉందనుక్రుంట్ర్వా మున్తుష్త ఇకమననేగ వాటిని వ్యక్తం చేసే విలువలెప్పుడూ సార్వజన్నీన్ప్య్వ్బై (అవిష్ప యల (ప్రయోజనాలన్నీ పాఠ్షికమై (7. వచ్చు). తమ పాక్షిక ప ల 'పజాతంత్ర విలువలు కావచ్చు, ఆంగ వలువలు కావచ్చు. తము పాక్షిక ప్రద్వాజనాలలాన సార్వజనీన మ వారు ర్స్‌ ఊహించిన కార్సిక్యురం) చీజెబన 'పయోజనాలన్సు ఇముడ్చుకున్న లో మరల వర్గం) ప్రపంచంలో ఎవరూలేర్సు కంద్ర పయోజనొలి సార్వజనీనత ఉండగలదనుకోవడ్రం వళ్లనేనేవ్వైచ్చ తికస్తాం 11 రు. భౌతిక ప్రయో వ్రు. ఇవ్వకపోగా, దానిని గురించి మాట్లాడి కొద్ది సందర్భం. నతక్సృ మౌర్క్స్‌ పెద్దగా విలువ న అ€ ద్రాన్సిన్లి వీ నిజా సార్వజనీనత ఉండేది విలువలలోన్నే భౌతిక ప్ర యోజన్యాల్రో తృజీకరించాడు. కా ప శ్రనే రణ

ఉంది. తన పాక్షికమైన అవసరాలను సార్వజనీనమైన విలువల రూపంలో వ్యక్తం చేసే గుణం మనిషిలో ఎందుకుందో, మానవజాతి ఎదుగుదలలో ఏ దశలో అది మానవనైజంలో భాగం అయిందో తెలీదుగా? అది మనకు తెలిసిన మనిషి నైజంలో విడదీయ రాని భాగం. ఈ విలువల సార్వజనీనతే ఉద్యమాల మధ్య, ఆరాటాల మధ్య, సంఘీభావానికీ సహానుభూతికీ తావు కల్పిస్తుంది. అందరి ప్రయోజనాల మధ్య ఒక కృత్రిమ భౌతిక ఐక్యతను ఊహించి దాని కోసం భౌతికంగా అందరూ ఐక్యమై. ఒక (ప్రచండమైన భౌతిక శక్తిగా మారుతారన్న ఆల్గోచన వదిలిపెట్టి, భౌతిక ఐక్యత ఏ మేరకు సాధ్యమైతే ఆ మేరకు దానిని నిలబెట్టుకుంటూ ఐక్యత ప్రధానంగా నైతికం అనీ దానిని ప్రయత్నపూర్వకంగా పెంపాందించడం ద్వారా ఒకరి సంఘీభావం మరొకరికి అందగలుగుతుందనీ అర్దం చేసుకున్నప్పుడు విభిన్నమైన ఐడెంటిటీలను ఏ విధంగా స్వీకరించాలో అర్దం అవుతుంది. ఉదాహరణకు పదిమంది నిరుద్యోగులు కలసి ఒక నిరుద్యోగ సంఘం పెట్టుకుంటే 'మా పది

మందికి ఉద్యోగాలు ఇవ్వండి' అని మాత్రమే అడగరు. “ఒక (ప్రజాస్వామిక దేశంలో నిరుద్యోగం ఉండటానికి వీలులేదు' అన్న జనరల్‌ సూత్రాన్ని ప్రతిపాదిస్తారు. “మనిషయి పుట్టిన ప్రతీ ఒక్కరికీ కాయకష్టం చేసుకొని గౌరవప్రదంగా (బ్రతికే అవకాశం ఉండాలి" అన్న సార్వజనీన నైతిక విలువ రూపంలో తమ కోరికను వ్యక్తం చేస్తారు. ఇది మనుషులెప్పుడూ చేసేపనే. అదే ఊరిలో ఇంకొక పదిమంది దళితులు అంటరానితనానికి వ్యతిరేకంగా ఒక సంఘం పెట్టారనుకోండి. వాళ్ళుకూడా “మావాడలో చాయ్‌ హోటల్లో వేరే గ్లాసులు పెట్టడానికి వీలులేదు! అనిమౌత్రమే అనరు. సామాజిక గౌరవాన్ని గురించి మానవత గురించీ సార్వజనీన విలువలనూ సూత్రాలనూ ప్రతిపాదిస్తారు. తద్వారా తమ పాశ్షీక డిమాండ్రను వ్యక్తం చేస్తారు. ఇప్పుడు ఈ రెండు సంఘాలమధ్య ఐక్యత కోరుకునేవారు, "మీరిద్దరూ ఒక్కటై ము ఉమ్మడి శత్రువు అయిన వర్ల - కుల రాజ్యానికి (శేకప్యూడలిజంతో షరీకయిన పెట్టుబడీదారీ రావా ) వ్యతిరేకంగా మీ పోరాటం ఎక్కుపెట్టందే, అనడంలో అర్హంలేదు. ఇద్దరూ తమ పాక్షకమైన రలు వ్యక్తంచేయడానికి ప్రయోగించే సార్వజనీన విలువలలో సంఘీభావానికి తావుదొ రుకుతుంది గాన వా ఇ భౌతిక ప్రయోజనాలలో కాదు. నిజమే, నిరుద్యోగానికి కారణమైన రాజకీయార్టిక వనమా అంటగా తనాన్ని కాపాడే కులవ్యవస్టకూ మధ్య సంబంధం ఉంది. కానీ అవి రెండు ఒకటి కావు బ్‌ ట్రం | “కూలిపోయే వీ కావు. ఆస్తీ, కులం, పితృస్వామ్యం మొదలయిన వవ వ క్‌ న సంబంధాలున్నాయి. దేనికది ఒక సర్వస్వతంత్రమయిన దీపం కొడు. లత న వ్యతిరేకంగా అందరిక్తీ ఉమ్మడి శత్రువయిన ఒక వ్యవప్ర “అవదు. ఒకొక్క అక శతంాళళ్‌! సేయీభావానికి ముందుకొచ్చే పోరాటాలు వ్యక్తం చేసే సార్వజనీననైతిక విలువలలోని సామా న కాబట్ట ఇతరుల చోటు వత్రక్రడం సబబుగా వుంటుంది. ' నీకోసం నువ్వు న్యాయం కరుకుం స తుబద్దమైన వాదన. కోసం కూడా న్యాయం కోరుకోవాలి, ఇతరులకు నువ్వు న్యాయం చేయా మన అవసరాలను మనం ఎందుకంటే న్యాయం అనేభావనే (అన్ని విలువలలాగ సౌ రన నవతాభాదను ఇతరులకు చూ్వ్యజ్ర నే భావన ద్వారా ఎప్పుడైతే వ్యక్తం చమ తప్పించుకోవడానికి ప్రయత్నించమని ొడా అన్వయించడాన్ని మనం సులభణో తుం సార్వ జనీనత ఆమ్షిలువలో ( అన్ని విలువల లాగ కొద్దు కాన్సి తప్పించుకోవటం కప్పం: చానికీ అడ్డమ్లైన్నే॥ చ అయ్యదాకా ) అటువంటి సొర్వజనీనత ఉంది. భ్రాతిక ప్రయోజనాలకు (విలువల రూపం వం ల సంప్రదాయం హారాను మౌనవ ల ఇష్టా తిక అవసరాలలో సొ ర్వజనీనతకోసం ఇతే మౌర్కినజి త్తు

_ వ! న ది “పో - మోడరన్‌' దృక్పధం ఆ(క్రమిస్తున్న వ్యవహారాలలొ ఏ రకమైన సార్వజనీనళా సాధ్యం కాదని నమ్మే “పోస్ట్‌ ఫక్స ప వసరం అయింది. కాబట్టి ఈ మాటలు చెప్పడం అ తీసుకోవలసింది చి ఆలోచించేటప్పుడు (ప్రధానంగా లెక్కలోకి తీసు కాబట్టి ఐడెంటిటీల గురిం చేట స్ట, ్‌ నం ఖే ఏ దిశా మనల్ని వాటిలో వ్యక్తమయ్యే విలువలను. అవి ఏ రకమైన సంఘభావా సై వ్యక్తం చన్తాయి? మన ఆకాంక్షలనూ నడిపిస్తాయి? ఏ ఆచరణకు ఊతమిస్తాయి ? కీ “ముస్లీం ఐడెంటిటీ * గురించి ఈ కోణం నుండి ఆలోచిద్దాం వివక్షకు, నిర్హవ్య ఫి గురవుతున్న మైనారిటీగా ముస్తింలు వ్యక్తం చేసే ఆందోళనను మైనారిటీ హక్కుల కోణం నుండి జా సమర్ధించాలనడం సబబే. కానీ ఆ నిరసనలో వ్యక్తమయ్యే ఆలోచనలలోని విలువలు సమాజం సొంస్పు శ సంపదను పెంపాందించగలవని అర్హం చేసుకున్నప్పుడే ఆ నిరసన తన అవసరాలను తీర్చుకుంటో తర పురోగామి ప్రయోజనాలలో ఏవిధంగా భాగం కాగలదో అరం అ చుందిె అప్పుడది వాళ్లో ఇతర పు (్ర (91 క్ట అవసరం - సమంజసమైన అవసరం - మా (శ్రమ కాదనీ ఒక రకంగా అందరి అవసరం కూడాననీ ౪ కు అవుతుంది నిత్యం శంకించబడే వ్యక్తులకు అర్హమయినంతగా ' ఆత్మగౌరవం అనే భావన ఇతరు అర్ధం కాగలదా? వాళ్లు నేర్పించినంత గట్టిగా ఆ విలువను వేరెవరు నేర్చించగలరు? కానీ ఆత్మగౌర ॥ అనే భావన సామాజిక సంస్కృతిలో నిండుగా ఎదగకుండ మనమంతా కోరుకునే కొత్త సమౌ బే సాధ్యమవుతుందా? తన సంస్యతివీ అలవాట్తనూ ఆచారాలనూ సార్వజనీనమైన సత్యంగా భావిస్త శి /. యూ 0, బోరవిరుచుకొని' తిరగేమెజారిట్రీ మధ్య ఒకమైనారిటీ గా (బ్రతికే వాళ్లకు అర్హమయినంతగా భిన్నశ్వ' 1 కి వైవిధ్యాల విలువలు ఇతరులక్సు అర్దమవుతాయా? కానీ భిన్నత్వాన్ని వైవిధ్యాన్ని కేవలం సహించడమే ్ర ఆహ్వానించడం మనమందరం నేర్చుకోక పోతే వనం ఊహించుకునే కొత్ర సమాజం సంపత అవుతుందా? క జ ॥ ని" మెనారిటీ ఇటువంటే విలువలనేకం ఈ “వేల్‌జ్రభా: సంకలనంలోని కవితలలో కనిపిస్తాయి. వాట కే హి ప్రాయమైన సమస్యల కవితాత్మక్ష (లేక తాత్విక వ్యకీకరణ గా (మాత్రమే) మాడ 0ల భౌతిక పర్రి న విలువల దృకష దం అ క , దానినుండి పుట్టిన ఆలోచనలు, మొత్తంగా సమాజానికి అం తినీ సంఘీభావాసీ “ఇషా దం లఎకున్నప్పుడు శ్ర కవితలు చ్రద్రివే ముస్టిమేతరులు సానుభూ తరు న... వరానేకాక తీసుక్షనే వారిగా కూడ కనబడతారు “ఒంటరిపోరాటం ఏమిచేస్తో ఇ లల కలవండి అనే ముందు ఇష్తుటక్ష య అందరి స న చలు, అరం చేసుకోగలుగుతాము. భౌతికం... అవసరాలకూ వాళ్లు అందిస్తున్న విలువ ఎనీ కాకపోవచ్చును గానీ విలువల చేయ్రూ సరులు కలపడం అన్ని సందర్భలలోనూ అవసరం గానీ సాధు ర త ఎప్పుడూ ఉం వస ల టుంది అయితే సహ అ న్‌్‌ న యితి దానిగురించి స' క్తి లనూ ర ఓక్‌ జీవిత అనుభపం నుండి పుట్ట విలువలు వాటంతట ఇతర ల న రంగాల వ్యాపించే ం సంక్షిష్టంగానూ నెమ్మదిగాన్తూ జరుగుతుంది మ చేయ టి “ఇచ్చే ' వారిమే కాక పాండే వారము క్రూడ్ర అన్న రు ౦. ఉద్యమాలక్తు మనం సలహాలు, సొను న క అవసరం, పరిమితమైన భావనే. ముస్టింలను ముస్లింలుగా కదిలి వన్‌ విలువలున్నాయి. అయినస్పు ిల్‌' చె పాజ్మ్య వ. 0 లో భాగం కాగలిగినవి - లేవా? ఇస్లిం - అందులో పే! టివ్‌ ఆలోచ్రనల్టు _ ముస్రిం నో ల మన సమాజానికి చేసిన మేలేమి లేదా? అందిచ్చినస్త య్య ి భారతదేశంలో అది లీసుకున్న కలి స ఏమి లేదా? దానిని క నిని తనథీ ఇము' క్రుషా

ముస్తెం ఐడెంటిటీ ఒక పాజిటివ్‌ రాజకీయ భావనకు బీజం కాజాలబ్రాహ్మణీయ హైందవ సంస్కృతి గుప్పిట్లో ఉన్న మన సమాజంలోకి ఇస్టాం కొన్ని కొత్త ఆటోచనలనూ కొత్త సాంస్కృతిక విలువలనూ ప్రవేశపెట్టింది అవి హైందవ సంస్కృతిలోని రెండు బలమైన దుర్గుణాలను క్‌'ంత మేరకు వ్యతిరేకించే విలువలు. సంకుచితత్వం, సాంఘిక అసమానత అనేవి ఆ రెండు గుణాలు. ఇస్టం వాటికి విరుద్రమైన విలువలను పెంపొందించిన విషయాన్ని గర్వంగా జ్ఞాపకం చేసుకోవడం ఇప్పటిదాకా ముస్తిం ఛాందస వాదుల వంతయింది. అది వాళ్ల వంతుగానే ఉండిపోతే మంచి కంటే చెడుకే ఎక్కువ ఉపయోగపడే ప్రమాదం ఉంటుంది. బ్రాహ్మణీయ దృక్పధంలో హెచ్చుతగ్గుల సంకుచితత్వమే కాక ' ప్రాదేశిక సంకుచితత్వం కూడ బలంగా ఉంది హిందువులుగా పుట్టి పెరిగిన వాళ్ళకు తమలో ఈ దృష్టిలోపం ఉందని గ్రహించడం సహితం కష్టం హిందువుల మానసిక దృష్టి చుట్టూ కొన్ని నోడలుంటాయి.. ఆ గోడలను దాటి ఆలోచించడం, సహానుభూతితో స్పందించడం హిందువులకు సహజంగా రాదు. కులం ప్రధానమైన అడ్డుగోడ కాగా అది నేర్సించిన సంస్కృతి ఫలితంగా జాతి భాష, దేశం మొదలయిన అడ్డుగోడలు కూడ హిందువుల చుట్టూ మొలిచాయి. సహానుభూలికీ స్పందనకూ ఇవి బలమైన పరిమితులు పెడతాయి ఇస్లామిక్‌ సంస్కృతి దీనికి పూర్తిగా ఆతీతమనినా ఉదేశ్యం కాదు ఏ ఎల్లలూ లేకుండ విశ్వాజనీయంగా "మమేకం" కావడం నునుషులెవరికీ సాధ్యం కాచు కానీ ఆ పరిమితిని వ్యతిరేకించే సాంస్కృతిక విలువలు ఇస్లాంలో ఉన్నాయి ముస్త్రింలంతొ భొతికంగా ఒకటేనని నిరూపించడానికి ' ఉమ్మ అనే భావనను ఛాందస వాదులు వాడుకునే. తీరును వ్యతిరేకించవలసిందే, (ప్రపంచ ముస్లింలు భిన్నజాతులలోనూ సంస్క్యృతులలోనూ భాగమై ఉన్నారనీ ఈ వైవిధ్యాన్ని కాదనడం సంకుబిత దృక్ఫథమని విమర్శించా ల్సిందే కాన్సీ దానిని భౌతిక ఏకళగా అర్రం చేసుకోకుండ, విశాలమైన సహానుభూతి (కనీసం తమ మరా చెందిన నారి నరకైనా) తొవు క్రల్ఫించే సాంస్కృతిక విలువగా అర్ధం చేసుకోవడం, స్తైందవ సంస్కృబలి ని సంకుచిత దృష్టిని ఎత్తిచూపడం ద్వారా బలహీన పరచడానికీ అది ఉపయోగపదుతుంద ఉపయోగపడిందనీ అధ్హం చేసుకోవడం అవసరం. ప్రపంచ ముస్లింలలో వ! న న వైవిధ్యమున్నప్పటికీ అరబ్బీ మాట్లాడే పాలస్తీనా ముస్లింలకు ఇక్క ట్లా వ ర్‌ న! హచేయంబతూరు ముస్త్రేంలు అందోళన చెందగలరు, గుజరాతీ మౌట్లా రం వ్‌ ల యసుూానికి ఎంధిలోనే ఉంది. మళ ఛాందసవాదుల అదుపులోనే ఉంది “ధపడగలరు. ప్రస్తుతౌనికిది మతం పరిధి న ఈవెఖరి దారి చూపగలడు. “ఎక్కడో అయినప్పటికీ, మతం ప్రమేయం లేని సారూీవమ్టైనన్పందగ ప్‌ గాడలారు' అని విసుక్కొనే చెవెన్యాలో ఏదో జరిగితే వీళ్లు హైదరా భాద్‌లో బస్సుల అడ్జాలెందు ది ఎతి చూపుతుందని అద్దం హిందువులకు, తమ గడపదాటి స్పందించలేని తమ సంకుచితత్వాన్ను ఇం “ఆ కాదు. సమానులేననేది ఇన్తాంలోని మరొక నిలువ. పురుషాధిక్యత, అర్ధిక చేవుడి ముందు అందరూ సమౌ మతమే ఈ సమౌనల్వే సూ్రాన్ని ప్రతిపాదించే అసమానత దీనికి బలమైన పరిమితులు పట్టిన అభిమానులుగా స్పష్టించాడని నమ్మే హైందవ సంస్కృతి సంస్కృతికీ గుణకర్మలను బట్టి దేవుడే మమ మిక కులాలకు చెంటిన నారు ఇస్లాంపైపు ఆకర్తితులు చాలా తేడా ఉంధి. హైందవ సమాజంల్‌ ని ఈ మార్చుకున్నవారిలో కనిపించే ఆత్మగౌరవం కావడానికి ఇది దోహదం చేసింది. ఆ నలం మం స్తవం భారతదేశంలోకి రాకపోతే ఈ హిందువులుగా ఉండిపోయిన వారిలో కనిపించదు. ఇస్లాం, క్రైస్తంం: తం

దేశంలో ' క్రిందికులాల' పరిస్టితి ఇంకెంత దుర్చరంగా ఉండేదో | | దు సమాన భారత దేశంలో ఇస్టాంను ఎక్కువగా ప్రచారం చేసింది కత్తిచేతబట్టిన సల్తాన్లు కా నా విలువను ప్రచారం చేసిన 'సూఫీ ప్రచారకులు. వీళ్లు (ప్రచారం చేసిన ఇస్లాంలో దేవుడి ముం ు అం సమానమనే భావన, 'ప్రేమ,దయ సహనం సానుభూతి మొదలైన విలువలు ముఖ్యమైనవి. వీళ్లు పే కే ఉంటూ పేదల మధ్యతిరుగుతూ మతాన్ని ప్రచారం చేసారు. వీరి సమౌాధులే దేశమంతటా | దూ దర్గాలు. మతానికీ అతీతంగా (ప్రజలందరూ పూజలు చేసే వై్‌క (ప్రార్దన ప్పలాలు దర్గాలు న ముస్రిం భాయి భాయి! అన్న లౌకిక వాదుల నినాదం కంటె దర్గాలే ఎక్కువగా హిందూ ముకి (ప్రజలను (ముఖ్యంగా శ్రామిక ప్రజలను) ఒక దగ్గరికి తెచ్చాయనడంలో ఎంత మాత్రం అతిశయోక్తి లేదు. ం భారత దేశపు ఇస్లింకు ఉన్న ఈ చరిత్రను సగర్వంగా స్వీకరించే 'ముస్తిం ఐడెం క ఒక వాస్తవికమైన రాజకీయ స్థానం ఉండగలదు. అది సనాతు వాదాన్ని తిరస్కరిస్తూ, ' ముస్లిం గ ఉంటూ అభ్యుదయ రాజకీయ స్రవంతిలో భాగం కాగలదు. దానిని అభ్యుదయ వాదులెందు ఆహ్వానించకూడదు? ఆహ్వానించడమేకాదు, దానికోసం ఎందుకు ప్రయత్నం చేయకూడదు ? 18 డిసెంబర్‌, 199? శె. బాలగోపాల్‌ హైదరాబాద్‌ ౨౮6!

(స్రీలు, దళిత బహుజనులు ముస్లింలు, గిరిజనులు, ప్రాంతీయతలు -వెరసి విలోమ కవిత్వం రామశిలలకింద ప్రకంపన, ముల్గాలకింద ప్రకంపన, వురుష'సూత్రాల' కింద ప్రకంపన, పీరాలకింద ప్రకంపన, దేశమంతట పెనుకంపన, ముస్లింవాద మహా ప్రకంపన - “జల్‌జలా” నే న్‌ న శూన్యం వెనుక శూన్యం. ఖాళిల వెనుక ఖాళీలు ఒక శూన్యాన్ని కుదిపేసిన రినైజాన్స్‌ (మోడర్నిజం) ('ప్రకంపనలు.శూన్యం వెనుక శూన్యం, మరొక శూన్యాన్ని కుదొపేస్తూ పోస్టు మోడర్నిజం నియోపాబిటివిజం, సబాళ్షల్నజం, (గ్రాంచీ, రోజాలంక్సెంబర్ల్‌లపై పునః ప్రసరణ, నవ్యచారిత్రకవాదం, పోస్ట్‌ స్ట్రళ్పరలిజం. వినిర్మాణవాదం, రిడర్స్‌రెస్పాన్స్‌ క్రిటిసిజమ్‌. ప్రకంపనల పరంపర. (స్త్రీవాద, దళితవాద, ముస్లింవాదు స్ట్రానికవాద కవిత్వాల ప్రతికంపనల పరంపర. శ్‌ శ్‌ + హగల్‌ 0501019 1462 నుంచి ఈ ప్రపంచం విముక్తం కాలేదు. మార్క్స్‌ డిటర్మినిజం దాని ప్రభావమే, అద్వైతవాదం నుంచి ఈ దేశం విముక్తం కాలేదు. భారత కమ్యూనిస్టుల ఏకనత్తావాదం దాని ప్రభావమే. కొమ్టై, వ్యూర్‌బా, మానవ ప్రాధాన్యతను గురించి చెప్పినా అనిర్టిష్ష (అమూర్త) మౌనవుడి దగ్గరే ఆగిపోవడం వల్లే ఎట్లా [1616౪601 అయ్యారో నిర్షిష్టమానవుడిలో భాగంగా కార్మికుడి గురించి మార్చిజమ్‌ మాట్లాడినా నేలవాపసనలు లేని అనిక్షిష్టకార్మికుడి గురించి వల్లె వేయడంవల్ల మార్క్సిజమ్‌ కూడా 1౧౦16762 అయ్యే ప్రమాదానికి లోనయ్యింది. &0501016 146, అద్వెళం, ఏకసత్తా వాదం, 6160210150), 0010101150] పేళ్టు వేరైనా వాటి. దేశాలు వేరైనా కాలాలు వేరైనా శ్రశ్నను సహించని "మహో వాదాలు. వీటి పునాదుల కింద ప్రకంపనలు. నీశ్చే అన్నట్లు ౮0615 66౭6 విపశ్యన కవులన్నట్టు “మరో దేవుడు చచ్చిపోయాడు" ఏ దేవుడు ఆవిర్భవించినా - రాముడు, అల్ట్రా క్రీస్తు, మార్క్స్‌ వాళ్ళు మరణించనిదే చరిత్ర అంతం కాదు కొత్త చరిత్ర మొదలు కావాలంటే మనకు తెలిసిన జ్ఞానమంతా ఛిద్రంకావాలి మన 960565 అందించే అనుభవానికి విరుద్ధమైన జ్ఞానమంతా ఛిద్రంకావాలి. పుస్తకాలనించి సిద్దాంతాలనించికాక, జీవిత నిరిష్ట అనుభవాల వెంట మూలాల్లోకి వెళ్ళాలీ అక్కడ దొరికే ఇంద్రియ జ్ఞానంలో పునర్నిర్మాణం మొదలు కావాలి. ఇలాంటి ఒక దారీని విలోమవాదం (5402101510) అందిస్తుంది. శ్‌ జ శ్‌ "బ్ర//ల వాలి2/67? వర్గాల మధ్వ అన్లి స్తాయిల్లో అధిక్వత లోబిడీ ఉండటం అనే సంబంధాలే ఉన్నాయి” నబ్యార్డ్‌ని చరిత్ర నిర్మాతగా మేంచూడరలతుత్తా? ర్య నలరు - 0-౯ ఇంతవరకు చరిత్ర, సంస్కృతి, సాహిత్యాల అధ్యయనం అనులోమ (2]119) దృక్పధం నుంచి జరిగంది. అంటే సా అంధ్ర, మొ, ఆర్య, బ్రాహ్మణ, అటట పురుషు పాశ్చాత్య, ఆంగ్లేయ, ఉత్తర భారత్‌, అభివృద్ధిచెందిన ప్రాంళి (కొస్తా అం న కోశాంబి సైఠం భౌగోళికంగా ఉత్తర మెజారిటీమత దృక్పథధాల నుంచి జరిగింది బహుశా ఈ ప్రభావం కారణంగ నాగు ఐరోపా నుంచే చ రత భారతం నుంచి దక్షణ భారలానికి చరిత్ర సంస్క్రతి ప్రవహించిదన్నాడు. ఈ వాదన క సంస ల షణ భా ఇప్పుడానికి దారితీస్తుంది (మార్క్సిబొనికి కొడ ఇది వర్తిస్తుంది) అది వలసవాదానికి, న ఇస్స్సతి 'ప్రపంచమంలా పాకింది. వ లంగా నికొ చ్చే సమర్ద సిద్దాంతమవుతుంది (అలా చూసినపుడు హిట్లర్‌కీ గ అసవాదానికి(గ్లోబలెటేష (| అలోమదృక్పథం ప్రాచుర్యాన్ని ంతరించుకుంటోంది. ఐరోపా దృక్పథానికి ్టలిన్‌కీ భేదం కన్పించదు). కాని ఇప్పుడు విల మం మొ) దృక్పథం, బ్రాహ్మణీయళకి వ్యతోకంగా ఒకప్పుడు లెన్షంగా ప్రాచ్య (దకణాసియౌ చరిత్ర పునర్నిర్యోకొ ప్రా న్నాం దం, “ఉత్తర బారత' అధిపల్యానికి వ్యతిరేకంగా ప్రాంతీయ అంబేడ్క రజ్రమ్‌ దాని కొనసాగింపుగొ ఇప్పుడు దళిత బహ అధిప త్యానికి వ్యతిరేకంగా వెనుకబడిన ప్రాంతాల సాన్టిల్బ అభివృద్ది చెందిన ప్రాంలాలి (బెంగొల్‌ కోస్తా అం అథిపత్యానికి వ్యతిరేకంగా దళిత బహుజన వాదం, పురుష (జార్జండ్‌, తెలంగాణ మొ ప్రాంతీయ) ద్రుతం ర కృతృథానికి వ్యతిరేకంగా మైనారిటీ దృక్పధం ఎస్తున్వరా స్వామ్య్యానికి వ్యతిరేకంగా 'స్తీ/ వాదం మెజారిటీ మతవాద దృక్పి న కు

సమాజం న [ క విలోమం (5102116గ) నించిసాగుతుంది స అంటే చరిత్ర సంస్కృతుల అధ్యయనం పైనుంచి (3116) కా ం స్టెంవాద కవిత్వం. ఆధిపత్య, అనులోమ లోపారల్నుంచి తన్నుకొస్తోంది. ఈ క్రమమే మిగతావాదాల కవిత్వంతోపాటు ముస్లిం స్వే (1211ల మహాభవనాల కీంద ఈ కవిత్వం మహాకంపన. గ్‌ ఖ్‌ స్‌ ॥ ః క్ర 11160 కొత్త విలువల్లో కొత్త విశ్వాసాల్లో విశ్వవన్హ్రం వేస్తానన్న నగ్నముని, “0056౪108 111285 ని జల అన్న విపశ్యన కవులు, విరసం శవపేటిక నిక మోయలేనన్న శివసాగర్‌ “చిరగడం మానని ఎ(ర్రవీర ఎవ కం కప్పేట్టు అన్న ఏసుపాదం, “అబద్ధం' అని ప్రకటించిన హెచ్చార్కే “ఫోర్డ్‌ పర్సన్‌ సింగ్యులరొ ని దర్శించాలన్న గు వవాదో “తోవ ఎక్కడి అన్న మరొక కవి, "క్రితం తర్వాత ఏమిటి ? అని (ప్రశ్నించిన మరికొంతమంది కవులు, “అనుభ నరో కవులు అప్పటివరకు ఉన్న ఆధిపత్య ధోరణులను బీటలు వార్చారు. ఏక దృక్పథాన్ని బద్దలు చేశారు. ఇప్పు ణ చి ప్రకంపనలు - ణు ీ (| సరికొత్త సవాలు సమాధానం (దళిత స్త్రీవాదాలతోపాటు) ఈ ముఫ్లింవాద కవిత్వం. అనేక దిశల్నుంచి ప్ర య్‌ య జ్‌ శంటో. అవి ముఫ్లిములకు సంబంధించి స్థూలంగా మూడు ప్రధానమైన ఆధిపత్య దృక్పధాలు కన్పిస్తాయి మనదేశం జ గాలి హిందూవాదం, మార్క్సిజం, ఇస్లాంఛాందస వాదం; వాస్తవికతను 'ప్రదథ్సించలేని సంకుచితమైన పై మూడు దృక్ప వైఫల్యంలోంచే ఈ సంకలన ఆవిగ్భావం, (అ) సంపూర్ణ సిద్దాంతాల కికసెలవ్‌. శ ళా శ వలు “హిందుస్టాన్‌ ఓక్క హిందువులకే కాదు ముఫ్టింలకు కూడ మాత్పృదేశమ్మే ఉభయ మతాలకు చెందిన ఇక్కద ఎల్లకాలం కలసి నివసేస్తార్లు ** _క్రుడ్రక్‌ మోహన్‌ మాలకీర్వు లోనేలీ చాద్దం. టైనం, చార్వాక మొదలైన నిర్దిష్ట ప్రల తాకిడికి తట్టుకోలేక వైదికముతం ఉపనిషత్తుల రూపం బాఖి దిగివచ్చి అధిక సంఖ్యాకులను లోనికి తీసుకుంటూ తనకు వ్యతిరేకంగా లేచిన అనేక (వీరైవ, వైష్ణవ ఉద్య లేదు చేర్దంవేసుకుంటూ అన్ని రంగాల్లో ఆధిపత్యంకోసం అది “హీందూ' మతంగా (నిజానికి హిందూమతమినేది లో చాందువులుగొ చెప్పబడే అధిక కులాలకు జాతులకు, తెగలక్రు త్ర్సుత్రు ప్రత్యేక సంస్కృతులు ఉన్నాయి) అవతార ఇది 'ఫ్రధానంగా బ్రాహ్మణ మతం, అమానవీయ మతం, నేటికది రాజ్యాధికారం కోసం హిందువులు కానివారందళ్ల , వౌందువులే అని నమ్మింపజేసేంత్రగా విరాడ్రూపం ధరించింది. జని శ, చి వ / అవార ధక బలి దేశమని గోల్వాల్కర్స్‌ అయోధ్యను వాటికన్‌ సిటీగా మూర్చడమే కరసేవకుల కర్తలు వళి | టర అనడాన్ని గమనిస్తే ఇప్పుడ్తు నిజమైన హిందువు కావడమంటే ముస్లీం వ్యతిరేకి కావడమే అన్నంలే లి హంటా దను దృష్ట అందుకే ముస్లింలను శత్రువులుగా, దేశద్రోహులుగా, పరదేశీయులుగా చిల్రిస్తున్నా న్మాదులు. ద్రీనిక్తి పరాకాష్ట బాబ్రి విధ్వంసం, ఇది ఒక కట్టడ శ సత్వ విధ్వం [| వాళ్ళ సంస్కృతి విధ్వంసం, ఇది ట్రడ విధ్వంసం కాదు. ఇది వాళ్ళ అస్తి ల్లో విసిరేయడం, తుది న వాళ్ళను ఏకాకిని చేయడం, అనాధను చేయడ్రం నా మట్టి రేణువుల్నించి విడదీసి య నాలుగున్నర దాబాలో క్ట న! ; కార్నర్‌కి నెట్టడ్తం, నట్టనడి దేశల్రో ఓపుండుని రేపడం. ఓ కాళ్ళీర్‌ని స్ట జీ హ్హ్‌ 0 విషగుళిక్ర ఈ సంఘటన వ రు తీ యః ముస్లింల్లోచ్న ర ఒకరిద్ద కీ కవులంతా ఈ ట్‌ 'స్గరల్గ్‌ పెద్ద క। లం రేపేంది ( ని వలం ఏఎంఘ; నానంతరమేే పుట్టుకురావడ్తం ఇందుక్సు ప్రబలమెన నిద ద్ద ల్లో తకూ అసహాగో _. గురిచేసింది- కనుకనే ఈ కవులు ఇలా ఆ గ్రహిస్తున్నారు ల మి, ర్శనం ). అభద్ర ఈ దేశ వటాన్ని చుట్రమట్టి/ ని పెట్టుకోడానికి అటినీ అయ్య జాగీర్రు కాద (ఫార్సొ ఇక్కడెక్కడోనా కొళ్ళి కింది నేల్సే కుంకుమ చేతులు కోసుకుపోళ్తున్నాల్పు (అవ్ప్సొ మకాన్‌ దాద్‌ కీరాయిదారును చూస్తే నట్టు ్న్ర నాకణడణ దినరరచుట్య నిస క్ష జ నాగొంతునుండి జాలువారే జాతీయ గీత . ఎ. అజ్రీవ్లా టా విజాతీయంగా శు [గాహ్యమవుత్పంద /మక్రన్తు పాపలు నా నంబాయిన్నీ వాక్కు కూడా ద్ర (టోహానినాదక్తు వెంటాడుతుంటే ౨8

శీ తల్లి ఉగ్గుపాలలో కాషాయమే వోసీంటో/ మాష్టారు చరిత్రనే శకీకరించాడో వరాయి వాడంటూ పగపెంచుకున్నాతు ౧న తాము పీల్సిన గాలి తమని పరాయివాడంటే ఆ(్రోషంతో వెలువడిన ఉఛ్వ్వాసలివి. కవిత్వ నిర్వచనాల్ని దాటిన ఉద్వేగాలివి దళిత బహుజనులు తమ హక్కుల కోసం హిందూత్వం "పేరుతో ముందుకు వచ్చిన బ్రాహ్మణ్యాన్ని సవాల్‌ చేస్తుంటే ముస్లింలు తాము వుట్టిన నేలమీద ఉనికి కోసమే బ్రాహ్మణ్యం మీద యుద్ధం ప్రకటిస్తున్నారు. ఈ దేశం మాదికూడా అని ప్రకటించి తమనుతాము శ556౯1 చేసుకోవడానికి బ్రాహ్మణ్యాన్ని సవాల్‌ చేస్తున్నారు. దీనికీ నిలువుటెత్తు అద్దం ఈ సంకలనం ఈ దేశపటానికి ప్రతిబింబమీ సంకలనం ఇందులో హిందూత్వదాష్టీకం కనిపిస్తుంది బీటలు బారిన ముస్తింల ముఖాలు కన్పిస్తాయి. మంటల్నించి పరిగెత్తే అవయవాలు కన్పిస్తాయి. కాషాయం రంగులోకి మార్చిన మానాలు కన్పిస్తాయి. వందల సంవత్సరాల ఉనికి కంపించడం కన్పిస్తుంది. కమలం మంటై చుట్టుకుందృిలైరొద్రీన్ని .. ఖమీజీలు బుర్ధాలు బలాత్కారంగా చీలికలాతుంటే సొంతగూడనే నమ్ముకపు నయశం మీది తెరలు చిరుగుతూ భీతిల్లిన ఆగు - బహెన్‌-అమ్మి. . న్వస్తేక్‌ కత్తులకి తెగి రక్తం కొలువలో గొడ్డులాగింజుకుంటున్లు ఇమ్రాన్‌ (భవర్‌- స్కై బాబి మస్తెక్కన నీ సైలాన్‌ తొడలకు బలయి / జోలీనెక్కవలసిన నొ మఖ్ఞల్‌చాటు చాందినీలు డోలానెక్కీ ఖ్రస్ట్రానీలో తేలతాయి (ఖౌమి- గౌన్‌) వాడివుడు అక్ఞంటుగా వొక అర్వవాస్కోడిగామా అయిపోయి సాయబుగాలి చిల్రాల్లో ఆ్లీలాల్లి పసీగడుతున్నాడు. (ఎండు చేపల వానన - ఖాజ్లూ ముష్లింలను శత్రువులుగా దురా[క్రమణదారులుగా “హిందువు ౨చేత నమ్మించడానికి హిందూమతో వ్యాదులు చేస్తున్న మరో దుష్ర్రచారం - వాళ్ళు ఎక్కువ మంది పెళ్ళాలను చేసుకొని ఎక్కువ మంది పిల్లల్నికని దేశాన్ని ఆక్రమిస్తారని. సనాతనధర్మ ఆలయకమిటీ అధ్యక్షుడి దగ్గర్నించి బాలధాకరే వరకుచాలా మంది అదేపని చేస్తునారు. “ముస్లింలు నిజంగానే నాలుగేసి పెళ్టిళ్ళు చేసుకుంటే హిందువులకు అసలు ఆడపిల్లలే దొ౦కరు”” అన్న పాత్రికేయుడు ప. స్తాయినాధ్‌ మాటలైనా... డెవోన్లి రంపంతో రెండుగా చిల్చిఎప్టుడు / భూయి అకొళం చీలినక్టుయి ఒక్క నలుసు కోసం రెండు దేవోలయిందాన్లి / ప్రతి కొన్ఫు సిజేరియన్‌ కత్తురి కడువు కోతయినమ్హుడు / ప్రతి జనశమూ మౌ డూపాయి మీద గుటి బండ్రైనమ్హుడు ఆరె బట్టేబాట్‌/ నీ కళ్ళుకు/ పంటిలా వదిమందిని కనేవొళ్ళులా కనబడుతున్నాంరా దాన్ని చూ ఎలునుతో నించే వాభ్రంధా మేము (బట్టేసాన టి పూరియో వమర్తంగా తెలుపుతున్నాయి ఒక్క నలుసుకోసమే రక్త సీకృమయిన దేహం అన్నమౌటలైనా . పై వాదనఎం ([్ర గ జళంలోకి వలస వచ్చారు. వాళ్ళందరి ఆర్యులు మొదలుకొని ఎన్నో దేశాలవాళ్ళు, జాతులవాళ్ళు, మలాలా ుర్యుంున్నాడు? బోడో, కన్నా ఎక్కువ వ్యతిరేకతను వాళ్ళెవరు ఎదుర్కోని అభద్రతాభావా మ న సగలా ముఠాలకు, జాతులకు లేనీ నాగ్కా మిజోరం తెగల్లాగా వీళ్ళు తమ నంస్పుతా ని గాల్లో భాగ దేశాన్ని పొలించగలరని హిందూ మత మిలిటెన్సీ జన సంఖ్యాబలం ఈ మతానికి ఉందని తిర మర్యం ధిబెన పమాధానం చెప్తున్నారు - వాదులు అసంబద్ధ వాదాన్ని ప్రచారం చేస్తున్నారు. ఈ కవులు ల అవ్హుడెముడో దండెళ్తినల్చిన నా వొథ్స్‌ కుడీ ఖల్లం పళ్లుగౌ నిలివిందా?. == ఇమ్హుడు నా పొరనత్వం బ్రక్కన ద్రభ్లి టూ నా డహాంచుద వర్షియల్‌ మట్రిరేణువులింతా జల్లా (ద్రుడహంతకుడా/ నా రంగమొడు జ బాలాద్‌- సకం తో వుట్టిన ఆరు వర్దాన్ల (బాది . ఎంధ్య చిప్దిల కల తడాఖా చూవీంచిన త్తే హెదరలీనె టిమ్లు నుల్తాన్తై /తోలో “౮ ఆామి- గౌ) నా సారే వవోసే అచ్చారు విడచి ల్లో చమూ ఉన్నాం. - తగిన దేశ సరహాడ్డుేతు లర ప బాలు/ ఎవరి కడువు తీసీ పంటలో తేల్చమంటున్నాడు .. ఈ దేశాన్డి దగమింగులున్లు స్కామూ రిరి

॥ వెనుకలుగొ 'దేశీయులంటున్న వాళ్ళుకూడా ఆ మాటకొస్తే తమలాగే విదేశీయులేననీ ' ముందు *దవిడ అంతే కాకుండా తమను వి త్త ఒకే వందిర్‌కి తీగలమైన వాళ్ళరా అంటున్నారు. “ '్ర న్లు వాళ్ళం / ఈ నేలనే మొలకెళ్త జ వచ్చి ఒక మెతుకు గతుకుతున్లు వాళ్ళి దీసునారు 3 'సున్వొారు. హంతకుడా -సింధూ కుడా అని లి ఇగ కలనై సామూహికత, తెగింపు వాళ్ళకు సహజం మైనారిపగా వ తెగలని కాబ [న (కా 4 లో పుట్టక రం కూడా. అదీ తమ మతాన్ని రక్షించుకోవడంలో ్రదర్శించబడవచ్చు. అది వాళ్ళి రన ఉన్నస్రితిల్‌ అదివాళ్ళ అ | సొమూహికతను లేదా తెగింపును హిందూ నూ పరాయి దేశభక్తి గానూ ఈ సామూహి: పద్దతి ఈ ప్రత్యేకతను వేర్పాటు వాదంగా, ర హిక ప్రారన, వ్యకి ప్రొన్టనా దా న్‌ా నూ హిందూమతోన్మాదులు ప్రచారం చేస్తున్నారు ఇస్లాం మతంలో ఉండే సామూహి ని చికి స్‌ గ౧౦౭లోనూ కలిగిన హిందూమతవాదులకు హిందూమతంమీద దాడివేసే వ్యూహంగా కనిపిస్తుంది. కాని ఇస్లాం ఇప్ప లేదంటుంది హిందూమతం ఫాసిస్టు స్వభావంతోనూ ఉన్నాయనేది వాస్తవం. అందుకే ఏ ఇతర సంస్కృతులకు ఇక్కడ స్లానం స ఛులను యౌ ల ల హిందూత్వవాదం ప్రపంచైవిధ్యాన్ని నాశనం చేసి ఐరోపా సంస్కృతి వ్యాపించాలనడం ఎంత అసంబద్దమో వివిధ నయ లిక కూల(ద్రోసి ఒక్క హీందూ సంస్కృతే నిలవాలనతం అంతే అసంబద్ధం. దురాక్రమణతత్వం, ప్రకృతి విరుద్దం వైవిధ్యానికి విరుద్దం. అది అద్వైతవాద దృక్పథ ఫలితం. -ా ఇన్టి వరిమళాల్లి/తుంపేసే నలిపేసి నరికేసి / ఒక్క కములమె విస్తరించాలంట్లూ... ఆ తోట సౌందర్వమంతా వీమైపోతుంది (చమన్‌ ఆధ్రీన్స్‌ అని ఈ కవులు ప్రతీకాత్మకంగా ప్రశ్నిస్తున్నారు, డాలనడంలో ఈ వైవిధ్య సంస్కృతి విధ్వంసంలో భాగమే, అంతినుంగా హిందూ సంస్కృతే ఆధిక్యతాస్థానంలో ఉం బ్టేవోి భాగమే కామన్‌ సివిల్‌ కోడ్‌ లాంటి అంశాల్ని హిందూత్వవాదులు స్రస్తావించడం ఈ విషయాన్ని గ్రహించారు కాబ నాళరీర లర్రభాగాని/ కాలాంబరాల్లో చుట్టేసేనందుకు సిగ్గువడాల్సిందే తరతరాల రూప్‌ కన్వ్రూర్‌ల సంగతేంది 9 (చూదర్చోది - గౌన్‌ అని ప్రశ్నిస్తున్నారు. ళ్భగొ 'ఈ మట్టిలో పుట్టి ఇక్కడే అస్తమించే తమను ఇలా పరాయివాళ్ళుగా పరాయిస్ట్రాన్‌తో సంబంధం కలవా నుల్లి' భూతద్దం పెట్టి చూప్పించే దుర్మార్గాన్ని సహించని ముస్లింల ఆగ్రహానికి పరాకాష్టగా ఈ కవులు గొంతుల్లో'₹0న | వినిపిస్తున్నారు _ మామెళ్ళో మక్కామసీదుల తాయెత్తులే క్రాద్రు ఆవసరమైతే సైలెన్టర్లు ట్రేలాడుతాయి ( గ్వాన్‌ చౌసర్‌_ గపాల్సొ ఈ మట్ట నీ ఒక్కడి దేవమేన్సి బుకాయిన్తూ/ త్ర భూమిపైనా ఆస్తిత్వాన్టే ఆనుమానిస్తున్టంత కాలం / అవ్‌ అప్స్‌ ఖల్చితంగా నే “కాందీశీకుణ్లో /... నా రేడిథ్లో చలానాదేశాన్నే వలుకుతుంద (ఫౌమి- గాళ్స్‌ అని కోపంగా కచ్చగా అంటున్నారు ఇక మౌనంగా వేలాడ్రే నెలవంకలం క్రాద్రు నిండు వరుల “మర్భాగా చులుస్తున్నాం ( మర్చా- స్కైబాఖ్య అన్సి ఉద్యమిస్తామంటున్నారు నే ఛ్చింత 'ర్రంగా మౌట్టాడ్డానిక్రి ఇరుమతాల మధ్య ఇంత వైషమ్యూలు = ఒకరినొకరు పరాయిగ' చూసు వైెషమ్యూలు- ఏీర్పడ్డాను మూలం ఏమిటి ? కొల్మీ గణవతి ఉల్ఫోవాల క్షీ సౌాత్రుత్వమే/దేశ్రావక్ర కొటుపెట్టింది గాలి స్‌ దీ అని గౌస్‌ అన్నట్టుగా దీని బీజాలు జాతీయోద్యమంలో ఉన్నాయి. ఇంకా చెప్పాలంటే అంతకుముందే ఉన్నాయి. మధ్యయి' | సంగతి అలా పక్కన బెడితే 1800 లో ఆరల్లేయుల కొల౦లో బనాగ్రస్ట్‌ల్రక జరిగిన మొదటి మత్ర ఘర్షణ దరిమిలా దిని బి గమనించొచ్చు. ఈ ఘర్షణలో వందలమంది చనిపోగా 50 మృషద్స్యు కూల్చబద్దాయి ఈ ఘర్షణకూ 1928 వరకు జరి || ఆనేక నుర్షణలకు తక్షణ మతో ద్రేకంత్రోపా త్రో తనక కారణాలూ ఉన్నప్పటికి బిటి ధికారులు చరిత్రకు వీటిని విస్మరించి త్‌మ సుస్టేరత కోసం ఈ వైషమ్యూల్ని పెంచిప్యాంచ విధంగా టైం 2012801157 (0016 6 గ్‌ గిశ451102 56010[5) ₹302గ03%, [0200029 (5.5 701 _ 70) కారణా పారు ఈ రకంగా వీ క ం లుగా క్‌ మళభాందసత్వాన్ని పెకి తెల్చి అర్థిక కారణాల్ని మరుగుపరుస్తే వ్వ్వాక్ష్వ (ముప్లిం వామప పేయులు కూడా) న న న డిమాండ్లను పైకి తెచ్చి మత, సాంస్కృతిక కారణాలను మరుగుపర్ర్వాశ్ర్ర. ప్రజాందోల ఎప్పుడు చెలరేగినా సోరంి' స అవి అర్థిక డిమాంగ్లేనని రూపంలో మాత్రమే మతఘర్హణల్రని 'పజలంతా 1[%ల అక 6041ఇ అని అన్నారు కో రకం 00

పతన తాము నిర్వహించాల్సిన పాత్ర నిర్వహించలేదు వీళ్ళు కూడా హిందూమత స్వభావానికి లోనుకావడంవల్లే ముఫ్రింల త న షక ప ఖా ఇయిమతాల పెద్దలూ ఈ వైషమ్యాల్ని రూపు మాపే ద్రయత్నం చేయకపోగా పెంచేవని న. జ్యాన్ని 6011౯ 52286 గా చెవుకున్న పాలకులూ అదే పనిచేసారు. పైగా ముఫ్త్టేంల వట్ల వివక్షచూపించి సుభావాన్ని ప్రదర్శించారు. తరువతి వుభ్రవర్తుల్లో/ ద్రధమ పొరసత్పాం సాష్టాంగవడుతుంటే కార్వాలయాల్లో జాతివీత స్టానాన్న నీ ఇలవేల్టులు ఆక్రమిస్తుంటే కళ్ళకు కాషాయ పొరలు కప్టుకుళ్లు చ్రుమైనా రాజ్వాంగమెనా/ అవ్‌ నాకు చెత్తకాగతమే (మాదర్సోది -గాన్స్‌ నా వస్తుల గణాంకటినాలిను / వ అధికారత్వాత వత్రమయూ అవిష్కురించదు గ్వాన్‌ చౌనల్‌-గఫాల్స్‌ ఢ్రయో రాజ్య న్వున్హుం ఎకటబించి ఎంతకు అందని జీవితం చుట్టూ తిడుగుతున్నువాణ్ణి (అంగట్లో బారికో కుంకుమ కాదు దేళఖక్తి - “ఫాల్స్‌ ఇక్కడీ సవతి (ప్రేమ/మూ వసి చూవు పై గుడ్ల నీడు కమ్ముతోందా (మర్చా - సై బాబ నుంటలోనుంచిలేబిన నీచూవుడు వేలుకి/అంటిన ఇండెలీబుల్‌ ఇంకు గుడ్తు నువ్వీ దేళవు ఓిటరువేనన చెప్పినా/శువ్చైవరికీ ఇష్టుడు గుర్తుకురావు (ఆగ్‌ కా కఫన్‌- ఎస్‌ ఎ ఆబీద్స వాడు ఒక్కో గుమ్ముటాన్లి కూల్చుతుంటే/మౌనంచహించిన ట్రిగ్గర్లకు నువ్వు నలి జొండ్దావైనమ్హుడే చలనం వచ్చింది ( ట్రిగ్గరు మరియు కషాయము - గాన్‌ రాజ్యానిది నిష్పాక్షిక స్వభావమన్నది ఒక్కప్పటి అవగాహన. దానిది వర్గ స్వభావమన్నుది మార్క్వెస్ట్‌ అవగాహన. కాని మన దేశానికి సంబంధించి, రాజ్యానిటి పితృస్వామిక స్వభావమని స్త్రీవాద కవులు, అది అగ్రకుల స్వభావం కలిగి ఉందని దళిత కవులు బలంగా చెప్పారు. అదనంగా మెజారిటీ మత స్వభావం కలిగి ఉందని ఈ కవితలూ మర్చా, ఖాకీ కహాని, పాన్‌మరక కవితలూ తిరుగులేని విధంగా నిరూపిస్తున్నాయి. ఈ సంకలనం గ్రల్యేకతల్లో ఇది కూడా ఒకటి. ఈ సందర్భంగా పేర్కొనవలసిన మరో గొప్పు కవిత “వ్రూండెడ్‌ వ్యాలీ * ప్రజల్ని మనుషులుగా కాక మతదృష్టితో చూడడాన్ని, ప్రజల అభిప్రాయాల్ని గౌరవించకుండా, ఒక భౌగోళిక ప్రాంతంగా మాత్రమే చూడడాన్ని నిరసిస్తుందీ కవిత. బంకిం చంద్ర, రాగూరు దేశాన్ని ఒక మట్టిగానే చూసినవ్హుడు *“దేశమంటే మట్టి కాదు మనుషులని ప్రజాస్వామిక దృక్కోణాన్ని ఇచ్చిన గురజాడ స్టొాయిలో కనిపిస్తుందీ కవిత. కొళ్ళురంటే ఇవాళ ఒక ఆస్తీ తగాదా... ఒక భూలతగాదా... గెట్టు తగాదా ఇరుదేశాల ్రలిష్టాక్రీడకు అదొక ఆటస్టలం... కొజ్టుర్‌ వట్టి యొవీల్‌ వళ్ళువరం కాదు/ నీ దేళవటంలో చూపెట్టుకోడానికీ... అక్కడ జనం ఉన్నారు... వాళ్ళు మూగ వళువులు కారు/ మీ దొడ్లల్లో తోలుకోడానికి వాళ్ళు ఎట్టి నుంచుబిబ్బులు కొడు / ఈ మీ దొండాలుపాతుకోడానికి... (వూండెడ్‌ వ్యాలీ- ఆజుం) ఇరుదేశాల విస్తరణ తత్వాన్ని అణవివేత స్వభావాన్ని విమర్శించడం ఇక్కడ గమన్నా్థం. నిష్పాక్షిక దృష్టికి ఇది నిదర్శనం. అంతేకాదు, ముస్లింలు పాకిస్తాన్‌ ప్రేమికులని ఐ. యస్‌.ఐ. ఏజెంట్లని జరిగే ప్రచారానికి గట్టి సమాధానం కూడా. కొన్ని మినహాయింపులు ఉన్నప్పటికీ మీడియా కూడా రాజ్య ౦లో భాగమే. రాజ్యం తిమింగలమైతే దాని పీల్లలు మీడియా (పిల్లలకుండే విశాల దృక్పథం అమాయకత్వం మీడియాకప్పుడపమ్టుడు ఉండొచ్చు). మీడియాకున్న అగ్రకుల స్వభావాన్ని ఇదివరకే దళితకవులు తమ అనుభవంలోంచి స్పష్టం చేశారు మూ కొన్ఫిడెన్షియల్‌, 6పోక్ట్‌లో అచ్చుతమ్హులు దొర్థించాక ఇక్కడ జరిగే వ్రతినేరంలోనూ నేనే వరకాయ ్రవేశం చేసినట్లు గోజెల్‌ బాకా భృవీకరిస్తుంది (గ్యాల్‌వౌసర్‌- గఫార్స్‌ నీ బీభత్స రసాన్టైై ఆకాళవాణీ నోరు పెగలనంతో కాలిం నా ఆర్డనాదాలే సెన్సారవుతున్నుంతకాలం / నీనక్కజిత్తుల కరుణరసమే స్పాట్‌ లైట్‌లౌతున్లుంలో కాలం/ అవ్‌... నా రేజియో ఫలానా దేశాన్నే వలుకుంది (చూదర్చోది- గౌన్స్‌) చక్క్‌డ వీళ్ళు వేదనతో అన్నా కచ్చగా అన్నా అది వాస్తవం “భారత పత్రికా రంగం పదిశాతం ఉన్నత వర్గాలకే ప్రతినిధి” అనీ చున పత్రికారంగం దళితులను, గిరిజనులను, మైనారిటీలను గుర్తించదు” అని జర్నలిస్ట్‌ ఏ. సాయినాథ్‌ పరిశోధనలో తేల్చిన 10

+. ల్‌ థాకరే తెలియజేస్తున్నాయి. శివసేన పేరు చెప్పినా బా మాటలే, కవుల పై ఉద్వేగాలు ఎంత నిజాయితీతో ప కాసా వేదికలు అనడం పెద్ద ఫారడాక్స్‌ అని పేరు చెప్పినా పెద్ద పత్రికలే భయవడిపోవడాన్ని గమనిస్తే పత్రికలు ప్రజాస్వా తేలిపోతుంది స్‌ న శ్‌ ఊహాజనిలే ఇస్తాం ఛాందసవాదులూ మతపెద్దలూ నాయకులూ ముస్లింలను వాస్తవ ప్రాతిపదిక వదనం భాగమే టి (భ్రమాజనిత ఉద్వేగాల ప్రాతిపదికమీద సమీకరించే ప్రయత్నం చేశారు. వీళ్ళూ ఎస్టాన్లీషమెంట్‌లో క్‌ దిల్‌పెట్టలేదు కాబట్టి వీళ్ళవల్ల కూడా సగటు ముస్లింలకు తగినంత ప్రయోజనం ఒనగూడలేదు. అందుకే ఈ కవులు విళ్ళనూ ఒ మీ అనంబద్ర తభ్రీర్‌లు వనీవిన్సీ/తల దొమ్మైక్కి పోతోంది - ఇక అవండి శ్‌ మరణాశంతరం పొందే అమర సుఖాల భ్రమలో/నా నెత్తిన మడు పెట్టిన కుచ్చుటోపీ చుట్టూ క) వూటవూట పస్తులతో వర్గమానం నుడీగాలిలా తిరుగుతోంది... (ఓ మోమిన్‌ భాయియో- గఫా, నికుడిలో ముస్లింల యదార్ధ జీవనానికి అనుగుణంగా లేని మతపెద్దల యాం త్రిక ఉల్లేఖనల్ని బోధనల్ని ఇక్కడ కవి దార్మ ప్రల్నించాడు. నిజానికి, ఇస్లాంయమత తాత్వికతకి ఈ ఉల్లేఖనలకి పొంతన ఉందా? ఖ్‌ శ శ లోలో “సత్వమూ ఆహింస దివ్వ ఖురాన్‌ల బోధ )వబడేందన్న నిజాన్ని గ్రహించినవుడు నేను సంలోష పరవళించిపోయాను”' - గాంధీ 2 9, ర పంచేట్లు బిగ్గంగ” వరించే వాందూ మత [గ్రంథాలు కొన్ని కులాలకు నిషెద్దంకాగా ఖురాన్‌ని 'ప్రపంచానికంతటికీ వినిపి ట్టు బిగ్గ గ ఆ, ఓ! అని ఇస్లాం చెప్పింది. ఇతర మతాలు మానవుణ్ణి పాప్పిగా నిస్సహాయునిగా, మానవజీవితం షణభంగుంలగ* పొపపంకీ గా చెప్పాయి. కాని ఖురాన్‌ మానవస్తజన ఉన్నతమైన సృజన అని చెప డమేకాక మానవుడు పరిపూర్ణ జీవితాన్ని ల్నూ జీవించాలని చెప్పింది (ఐహిక జగత్తుకి మానవుడి బౌన్నత్యానికి మానవుడే దేవుడు అనే వాదానికి ఐరోపాలాంటిచో ఠి 16, 17 శతాబ్బుల్లోకాని ప్రాచుర్యం లభించలేదన్న విషయాన్ని ఇక్కడ గమనించొచ్చు). ్‌నిషీ హిందూమతం కులవివక్షనూ అసమానతనూ సైద్ధాంతీకరియగా దానికి భిన్నంగా ఒక అల్దాకి తప్పు మ ల్లి తోటిమనిషికి తలవంచనక్కర్లేదని మోకరిల్లి న్యూనత పడవలసిన అవసరం లేదని మానవులందరూ సమానమే అని మౌని డు సమద్శష్టితో చూసింది ఖరాన్‌, పారుగింటివాడు ఆకలిశ్రో మౌడుళున్నప్పుడు తాన్సముట్టుక్రు కడువునిండా తిని ఆనందించేవొ నిజమైన ముస్లింకాడు అని మహమ్మద్‌ ప్రవక్త అన్నాడు. వీట్రినిబట్టి ఇస్లాం ఉన్నతమైన మతాల్లో ఒకటిగా కనిపిస్తుంది. గానే అయితే ఇనాం చెప్పిన ఈ అదర్శాలన్నీ ఇప్పుడు అమల్లో ఉన్నాయా? లేవు అని ఈ కవులు నిస్సంకోచం అనుభవాల ఆధారంగా చెబుతున్నారు. అంగోన్హుం ఇవ్వకుండా - అక్షరం పోళపోయృక్రుండ్రా వీధుల్లో పొట్టేగాళ్ళన్లు విసిరేస్తే వాళ్ళు చేసే న్యా చిట్టాలతో స్వః చత్తు తీసుకునే మౌల్చీ సాహశ్చ్వ్యో సెలివిస్తారా (ఓమ్‌ భాయియో- గఫాక్స్‌ వ్‌స ల్‌ న్‌ బ్‌ ర మటాంకు వియన్‌ఐ బేటాలుతారో చెప్పగల (ఎన్లి తరాలీ సలామ్‌ _ సీకిందలో ౨ ఇద్దరం/పక్కవక్షృ న మోకర్గిల్లివంత్ర మాణత్రార/ మ్షీక్చ త్ర బిర్యానీ సేమ్యా పాయసాలో ఎండిన మాశర్రాల్లో కొత్తర్లక్థం నింవుతాయా?, = మీ అస్త్రప పై దిర్యా మీ రాజకీయాల రౌయిడింగ్‌' సెక్షళ్లకేనా/ మం పిల్లల కం ఇ గాకు “ ఓ నామో్య్మిన్‌బార్పయో దొనిమాజ్‌పై రెండు పాధా చోటులాగే/ సవ్హార్యక్ష భోజనాల్లో ప్రీల్హాగ్ల భాయి సంవదల్లి సరదగా వంచుకుందాష్రూ _ ( దీమోటున్‌ భాదట ర్‌ అల్లా దక్కడై ననున మధ్య ఎర్పలు చెదరత్ర్వ్సా మీ వరాశ్‌క్ర్రన్ట - గఫార్‌) నేను నడుస్తున్న షేక్స *వాన్లై.... (మిలార్ష్‌_ బాబ్రి తొ నీ గుండెల్లోకో దిగి... మీ ఇళ్ళలో నీళ్ళు నింవీ బెనిస్తేీల్నై దొడ్డ కడిగి మైమ్య్యాక్టా ఇ అందరమూ ముసల్యాశ్‌లమ్సే/ క్యా ఈవి సంగత టి ఫ్‌ మెహొతరానీలమైపో్య్లూం, లన ఇలు ఉమ్మడి శత్రువు సరే_ ఉమ్మడి మిక్రుత్త్య ముర్శ్సూ తేలాలి ఇది వర్హనాత్మక కవిత్వం కాదు. జ్లీవ్య్య్బ లోత్చన్స వ్లోషిం్ర తాత్విక క అవ్వల్‌ కరి - యాక్రూబ్స్‌ ర్ట జల త్వం. నిలద్ర్సో కవిత్వం. నిలబె 102

భారత చరిత్రని ముస్లిం ప్రజల దృష్టినుంచి నిర్మించడమేగాక ముఫ్లింల్లోని కింది వర్గాల కులాల దృష్టినుంచి చూసే పబ్యల్టిర్న్‌ రృక్కోణం ఈ కవితల్లో కనిపిస్తుంది. అంతేకాక నిరుద్యోగాన్ని దారిద్ర్యాన్ని ముఫ్టిం నాయకత్వం ఎలా స్వార్ధలక్యాల కోసం వాడుకునేది ఈ కవితల్లో స్పష్టపడుతుంది. ఓట్ల రాజకీయులు ఓటుబ్యాంకు పోతుందేమోవన్హ భయంతోనూ; అభ్యుదయవాదులు ముప్లింలకు (మైనారిటీలు కాబట్టి) సహజు మిత్రులమన్న పేరు ఎక్కడ పోతుందేమోవవ్ను భయంతోనూ; ముస్లిం ఎలైట్స్‌ (ఖాదర్‌ మొహియుద్దీన్‌ లాంటివాళ్ళు) ముస్లింల ఐక్యతకు భంగకరమేమో అన్న ఊపాపనిత భయంతోనూ భౌతిక ప్రాతిపదిక లేని ఐక్య ముస్తీంలకు నాయకత్వం కోల్పోతామేమోనన్న ఆవకాశవాదంతోనూ; ముష్లింలను మొనోలిథిక్‌గా చూశారు తప్పు, వాళ్ళలో ఉండే కుల, వర్గ, పురుషాధిక్య పొరల్ని తాకలేదు. తమ అధివత్యం విచ్చిన్నమౌతుందన్న భయంతో మతనాయకులూ ఆ కర్తవ్యం విర్వర్తించలేదు. జు వని ఇప్పుడీ కవులు చేస్తున్నారు. ఆలోచించండి - అవ్వానించండి. ఇంతవకకు వల్చిన తెలుగు కవిత్వంలో కవ ఏ పక్షం వహిస్తే ఆ వక్షం పాజిటివ్‌ అంశాలు మాత్రమే చెప్పడం ఆనవాయితీగా వస్తుంది. స్త్రీదళితవాద కవులూ ఆ పాక్షికతలోంచి బయటపడలేదు, అది కూడా ఒక కెరీరిజమే. ఆ దృష్టిని ధ్వంసం చేసింది వివక్యన కవులు, ఇప్పుడా పని వేస్తున్నది ముస్షింవాద కవులు. ఈ కవులు ఒక మత కెరీరిజం నుంచి విముక్తమైవ కవులు. అట్లా తమను తాము వ్రజాస్వామీకరించుకుంటూ ఆధిపత్య వర్గాన్ని (ఎలైట్‌ క్లాన్‌) ప్రల్నైంచటం సమంజపం. ఆందుకే ఈ కవులు హిందూ మతోన్మాదాన్ని ధిక్కరింవినంత ధైర్యంగా స్వమత రిజిడిటీని ప్రశ్నించారు. కవులు ఏ సమూహంలోవైవా ్రతిపక్షమేవని దుజావుపర్బారు. ఆ రకంగా కూడా ఇదొక గొప్ప సంకలనం. వజూ నీళ్ళతో దేవోన్నేకాదు./శామతరీతుల్లీ శుభ్రవరుస్తాను (జవాబ్‌ -ఖదీర్‌ ఇస్లాం కరడుగట్టిన మతమనీ దావిలో కాలాను గుణమైన మార్పులు రాలేదని ఇస్లాం వ్యతిలేకులూ తమమతం మౌత్పులకు అతీతమనీ ఇస్లాం అముయాయులూ ్రచాళం చేస్తున్నారు. ఇది నిజమేనా! ఇస్లాం మత ఆవిర్భావమే వ్వివ్గవాత్మకం. అప్పుటివరకున్న విగ్రవాలన్నింబినీ ధ్వంసం చేసే నిరాడంబరత్వం, భ్రాత్ళృభావం, సమానత్వం ప్రాతివదికన మహమ్మద్‌ ప్రవక్త అధ్వర్యంలో ఆవిర్భవించిన ఇస్లాం, గ్రీకు దర్శనానికి కొనసాగింపుగా సరిఢవిల్లిన ఇస్లాం, ఐరోపా దర్శనానికి బీజాలనిచ్చిన ఇనాం ఏ మార్పులకూ లోనుకాలేదా? ప్రవక్త చనిపోయిన శతాబ్దానికే ఖురాన్‌కి భిన్నంగా బుద్ధి స్వాతంత్ర్యం పనిచేయడం మొదలైంది. ఆ క్రమంలోనే ఇన్లిం దర్శనంలో (7వ శతాబ్దంలో) అభిప్రాయ భేద ప్రకటన (ఫిత్‌నా) ప్రారంభమయింది. ఆ క్రమం (789-933)లో గ్‌ “మోతజలా సంద్రదాయం ఖురాన్‌ అనాదికాదని దానిని వర్తమానానికి అనుగుణంగా వ్యాఖ్యానించవచ్చునని అన్నది. కీని అనుయాయులను ఛాందసవాదులు క్షమించకపోవడం వలన కాఫిక్‌లాగా మోతజులా అనేది తిట్టుపదమైంది. తిరిగి జరాన్‌కి ప్రాధాన్యతనిచ్చిన సంప్రదాయాల ఆనంతరం పొండిత్య వ్రకర్తకు అచారాలి గుదబండలకు దూరంగా హృదయానికీ 'పేమకూ భక్తికీ పట్టంకట్టిన సూఫీవాదం' గజూలీ లాంటి ముల్గాల సమర్రనతో బహిరంగంగా పనిచేయడం ఇస్లాం దర్శనంలో శన్చ్వ మరొక మార్పు. గజాలీ ఈ దర్శనంలో వచ్చిన మలొక ఉద్దండుడు. ఇస్లాం అభివృద్రికర లక్షణాల్ని హోగాట్టుకుం టున్నప్తుడు అది దీనుల్ని దరిద్రుల్ని అదుకునే మతంగా మిగలనప్పుడు అందులో విలాసత్వం, అడంబరత్వం రిగనప్పుడు గజొలీ (1059-1111) వచ్చి ధాన్ని తీవ్రంగా విమర్శించాడు. (ఉదా: ముసల్మాన్హ మెడలు కష్టాల భారంతో నీరా జ్రాగుర్రాల మెడలు మొహఠ్‌ (బంగారు గొలుసుల భారంతో వంగిపోతున్నాయి) "స్పెయిన్‌ ఖలీఫా ఇతని గ్రంథాల్ని ఈగలబైబ్టించడాన్ని బట్టీ ఇతని చర్యలెంత తీద్రమైనవో తెలుస్తుంది 12వ శతాబ్దంలో వచ్చిన మరో సంస్కర్త, దార్శనికుడు ఇబ్నరోష్ట్క ఖలీఫాలచేత ్రవాసానికి పంపించబడడం ఆతని స్వతంత్ర దృక్పథానికి నిదర్శనం. స్తీ లకు నిజమైన స్వాతంత్ర్యం ఇభించకుండా మూనవసమాజ కళ్యాణం సంభవం కాదన్న స్త్రీ, స్వతం[త్రవాది ఆయన. ఈ సరిణామాన్ని గమనిస్తే ఇస్లాంమతం శిలా సదృశ్యంగా ఉండిపోలేదని వర్తమాన పరిస్టితులకు అనుగుణంగా *రంతరం మార్చు చెందడానికి ప్రయత్నించిందని అర్ధమవుతుంది ఈ వారసత్వంలో భాగమే ఏదోమేరకు 19వ శ॥లోని డర్‌ మియా అయినా, సాల్మన్‌ రష్టీ అయినా తస్లీమాన ప్రీన్‌ అయినా (సావ్రాజ్యవా దులు వీళ్ళని య్రాగించుకుంటున్నప్పటికీ) ఇప్పుడీ సంకలనంలోని కవులైనా. అందుకే ఈ కవుల్ని నేను కేవలం కవులుగా కాక దార్శనిక స్యల్పుగా పేర్కొనేది. కవికీ దార్మనికుడికీ సరిహద్దులు వెరపేసిన కవులు వీళ్ళు. | చార్వాకుల్లాగా వేమనలాగొ గజాలీలాగా మత అసంబద్ధతల మీద అవాస్తవిక 'క్రోడీకరణల మీద నిప్పులు చెరిగిన సెక్ష్‌ నమాజ్‌, ఫత్వా లాంటి కవితలు ఇంతకుముందు వచ్చాయి. ఈ సంకలనంలోని ఓ మోమిన్‌ భాయియో, మక్కామినార్‌పై 103

ఎలా"... . న్‌, పిశాని అజా లాంటి కవలలు మః, - = సృలను గాఢంగా స్పృశించిన ద-చేఇష్టాంయు.. వ ఎ లీల్చిన్‌... -6ంవే 'ప్రయల్నం చేశారనడానికి ల ల వ. . గాద. మం కుం సికిందల్సు లు ఒం “టిక్కు రియంత్రెంంన. ంమెలాలన ఒంటి, మై ట్లాది. ఎంబాం/ హౌట్టి , ల్లో రావవుల్యాం గురించి వైన్‌ దొఎట్‌ంవమాబంద రించి ( మోమ్‌. యి” *-/ లొర్సే ప్రాణం నీల్టకు వదమందటిని ౨నమనంద/౬ ౯ోతె ఎర. - ఇను. ౧భవిస్తుందే వక్కా స్వర్గం (అబంర్టార్‌. గాజు బని ఈ మౌలాంనాడి. . వతుల్లో దాడికి ఉపయోగపడే ఖడాన్ని వీళ్య ౧ మాచావహం. ఇస్టాంమత సంస్కరణ ధొన్లై నంగా '్రీధృక్కోణంనుంచి చూడడం కూడా యాధ్భ్య్చకం కాదు. "ందూత్వవాచుల మరొక ఆయు ల యలుచేయడమే. మతాచార్యుల మెదళ్ళమీంచి నడచిపోతూ. .. /చజూఖానాలకి తరలీనపున్హారు/దారివ్వుండి... జ షేర్వాణీ నీడలు మబీదు దర్వాజాల్లి కమ్మేస్తే/ ఇమాంగారికి అల్ఫొదా చేప్పేసి వాళ్ళే ఒక ఫత్వా విసురులొ పవిత్ర గ్రంథాన్ని దువట్టా అంచుతో ఆశుభ్రారరుస్తారు (నైటింగేల్‌ ఎట్‌ మూన్ట్‌- సికిందర్సొ ఇక్కడ కవి వ్యక్తం చేసిన స్త్రీ స్వేచ్చ మతపరమైన స్వేచ్చే కావచ్చు. కాని అది స్వేచ్చకు తాలిమెట్టు. ఇరాన్‌ ముల్గాలపై - బుర్జా విసిరేసి బాతూల్‌ ఇబ్రహీం ఆయిధట్యాంక్‌ నడువుతూ,... తాలి కసి... (భయల్‌-_ స్కై బాబు లో ఇదే నిజమైతే స్వేచ్చకు తుదిమెట్టు, ఈశా ప్రపంచ స్త్రీవాదానికి ఇవి కొత్తకోణాలు, అంతేకాదు, ముస్లిం లో వనిచేసేన మహిళా సంఘాల అనుభవ “స్త్రీవాదం లేవనెత్తే అంశాల్నీ హిందుత్వవాదులు ఇష్లాంమతం మీద దొ డని ఉపయోగించుకోవడాన్నీ గమనిస్తే పాశ్చాత్య స్త్రీవాదాన్ని యధాతధంగా ముస్లిం స్త్రీలకు వర్తించేయడానికి వీలువ తేటతెల్లం చేస్తున్నాయి. ముష్లీం స్త్రీవాదం ఖాజా (ఆదాహై చంద్రమూ, స్కై బాబ (మొహబ్బత్‌ 1417 హిట్రి) గం మొదలై హనీఫ్‌ (వందేళ్ళ కాపురాలు కావాలి, రఫీ (ఎంత ఏకినా తెగని రాగం), గౌస్‌ (జల్వాాల మీదుగా షాజహానొ ( హటాకె దేఖో, ఖబడ్యర్‌ ఫౌసెఖిజా, అనార్కలి లాంటి వాళ్ళతో వికసనదశకు చేరుకుంది. జౌరత్‌ అంటే/ వడగ్గదుల్లో కాలీపోతున్ను అగరొత్తుల్యూ. ( వందేళ్ళు కొవురాలు కావాలి గొంగలి కప్పిన చాందినీలా / మసిబారిన ఖందిల్‌లో దీపంలా / తుమ్‌ ఐసీక్యూం జూనెమన్‌.. శీ కలలోకొన్చినా చీక్షట్రినే కమ్హుక్రు వస్తాన్నే,. నిన్ను శాసిస్తున్న నోళ్ళలో ఆన్వబ్హుగుడ్డలు కుక్కి / వప్పుయ్‌ (౮ నాదికావినా సౌందర్వాత్మక చరిత్ర మ్రీద్ర/ బహిమ్టునెత్తురు వులుముత్తు న్నా.. నౌ కన్యాత్వానికెవర్తూ పవిత్రత నాపాదిం నఖ్ఞర్లేదు కేరలం నీ రెండు కళ్ధను మాత్రవ్సే గ్ర న దనదేలేట నేరు గుర్తువ్వుగలిగేద ధా ఫై చంద్రమూ) గమ్యానికి కట్టినట్టే అమ్మ ముఖానికి బురఖా క్రడ్రిత్రే,.. “2 మువోస్పుపాలు ఒంటరి వరదాల గుహలలో బలైపోతున్నాయో... వట వ. / అరవై వీళ్ళ శిశిగ్రానిక్రంక్రిత మెయ్యమంటే... కింత రేటుందని కెలీయని దాని ఎవరెస్టులేంటి? చంద్రున్ని సైత్రం తొకొస్తున్న స్త్రీలన్సు చూన్తూ . నంనారాలినేంటి? ఇంగ్గక్ష్‌ ఛానెలి ఈదుత్తున్న త్ర్యత్ర్య స్టీలు చూమూ ఇంకా ఇంకా మొల ఉండడం సావ్వల్ణు కొద్రు (వర్దా వాటాకై దేఖో రంగు రుచి వాననాలేల్లి బతుక్రులిడున్తూ్య్ను గబ్బిలాలం,..

1. త్మ

ఈపరదా బగ బున న స ల యి కొపిర్‌ంచ్చా బాధక...

కౌగలించు 7 -... శేతులే/కాళ్య, ల లం 0లో... కీటింల్ళు బిగిస్తున్నాయ్‌

ఎవరనా కట్టగం ల మం... నృుట్షైచ నేగా/ గషాల చెరసాల 9

బురఖౌర్ట ౨ 'జ్హాల్లు ట్ల వయో ఎనో న ఎసెరట్టున్లా

ఎలి బొంతోకుట్టుముని. 6౨ "వ “2 ఇలా అన్నందుకు విలువల్ని అప్టైం పర ఎందుకు చర్చుమిద ఫత్వా జాతీ చేస్తారా. ౨౯ అత్నవ్‌ ౬౮ కాబట్టి ఫత్వా జూరీ చేస్తారు. కాని ఎవరికీ తెలియకుండా ఎంతో మంది ఎన్నో ఏళ్ళనుంచ ఇళ్ళలో అవక, ' అనుకున్నవీ కలల్లో అనుకున్నవీ గుసగుసగా అనుకున్నఏ మార్మికంగా అనుకున్నవీ - ఇవే వీళ్ళూ అన్నారు. ఈ ఫత్వాజారీ వేస్తే పైన అనుకున్న వాళ్ళందరి మీదా ఫత్వాజారీ చేయండి. అప్పుడు ఫత్వాజాకీ చేసేవా మిగలడు.

ఈ స్వమత ఛాందసంపట్ల ఈ నిరసన ఊరికే తెలియజేశారా? కాదు, తమ జీవితాలమీద దాని టైభ కాబబ్రే. ఏదో మేరకు మత ఛాందసళ్వం వెనుకబాటుతనానికి కారణమైందన్నది ఈ కవిళల్లో స్పష్టమవుతుంది. సామాజిక వ్వవస్త స్త్రీలను కేవలం పిల్లల్నీ కనడానికి పెంచడానికి కేటాయించింది స్త్రీలు పురుషుల సంపత్తి అవ్వుం వాళ్ళు పురుషులమీద ఆధారపడి బతుకులీడుస్తున్నారు. అందువల్లే దారిద్ర్యం పరిగిపోతుందొ” అని ఐరోపా ద నడకనేర్చిన గొప్ప దార్శనికుడు అబ్నరోష్ట 12వ శతాబ్దంలోనే అన్నమాటలూ ఈ కవితలూ ఇస్లాంలో రావల? సంస్కరణలను సూచిస్తున్నాయి గుతే ఇంతకంటే ముఖ్యంగా మెజారిటీ మత ఆధిపత్యం వివకమైనారిటీల ఆం దుర్చర దారిద్ర్యానికీ కారణమయ్యాయనేది )1266 ౯4502 అదే ఈ కవులు చెప్తున్నారు -

నా నుర్యాకళ్ళును చూస వదవులన్లు తమ్హుకుంటాయి (ామి- గౌన్‌ మొహియురరల్సు

ఇంటడ్వూల్టకతే వలుస్తారు / తీరా నా పేలు అలీ అని తెల్పుకొని/ చిత్తు కాగితంలా విసిరేస్తే...

బోడిగుంటు పేలకగుండు పోటీలో / చళికిల వజ్ణవాళ్లో (పొన్‌ మరకో- ఆలీ

ఇక్కడి నవత(వేమ/ నా బజ్‌పన్‌ గొంతుకీ వల్హేడుగాయిలు బవూకరిస్తోంది. (యర్చా - స్కై బాబు ముస్లింల దారిద్ర్యానికి వాళ్ళ విలాసవంతమైన నవాబు సంస్కృతే కారణమని వాళ్ళమీద సానుభూతిని కాక దుర్యారంగా విద్వేషాన్ని కలిగించే పని హిందూత్వవాదులు చేస్తున్నారు. కొని అది అవాస్తవమని ప్రభుత్వ, హిందూత్వ వివషి.. కారణమని లెక్కల్నడిగిలే చెబుతాయి. (ఒకరిద్దరు తప్పు అందరూ నిరుద్యోగులే అయిన ) వీళ్ళ కవిత్వాల్షడగ. కళ్ళు చెమల్చేట్టుగా...

మూలో జాగీర్దారీ వీదీ... ఫేవాడ్డు ఎత్తుకున్న వొపేగుల మొత్తుకోళ్ళు

నీ నుల్తావ్ల లలి శకలాలి౨ (యర - సో బూటి న్‌

వైభవం ముక్కా వీల్టిన మరానా జమౌనొ

భళ్ళున బర్షలైన మధుపాత్ర అయి... (ఎల్టి తరాలీ సలామీ - సికిందర్‌)

అలే గల్లీకొచ్చిచూడు / సోరువు రాలేగెదలు

స యి అలికిన ఉబ్టదేకిన కుండలు

గిలిన కవేలీ కమ్టులు / ఇమ్మెన్చిన అగ్ర వాన్‌ రురకో- అలీ

బనాల్‌ప్‌ చీళకీ మాసికలా / నగరంలోచూ బీ.

ద్క పడళల్లా మూకీ పెంకుటిత్టు/ ౧ చాల్‌మిన్నార్ల వాఠరనత్వాలవి

గాసనంచులేగోడిలు తొతదువ్పుట్రేమూ గోష్టాపడ్డాలు =.

చట నభత్తోమా ఊసేది

వ పలనాడు సర్కూరు బిళ్ళువు దస్గఖిల్‌ గీలీకో నూచేతులిప్లై (రురు - సె బొబు

వాజీవూటవు శిధిలొల్తాంటే మా వీభుగ్హ “థ/ వేద విభూగిని తొలగంచుక్‌" నందే

ఇంట్లోని ఖాలీ బగోనొలను తాళండీ / ఎువచాస వనాలలో ఎన్లనేస్తాయు!

అవ్వులమ్యి అమ్మ వుప్తాడీని కోల్కోంవర వొళిః //న్నైంకు మౌట్లేస యట న్య. టం

పాన్‌ బీడాలమై ఎవరెవరి దవడలకిందోనలుగుతున్లు వాళ్ళుం ఇంకా మా తలలపై నవాబీ వగిడీలే కన్చిస్తున్నాయా (అంగట్లో దొరికేకుంకునుకాదు దేశభక్తి. గఫాల్స్‌ ప్రతిరోజు ఎంతోమందికి / నోళ్ళు పండీన్తుంటాను కానినా (బ్రతుకే వండల్లోదు (పాన్‌ మరకో- అలీ శే చ స త అలాలొ ఆవేశాన్ని, అసహనాన్ని ఆ(గ్రహన్ని సంధించడమే కాదు అంతరంగాన్ని తాకడమూ తెలుసు ఈ కవ్పల: ఈ కవితల్తోపాటు పేర్కోదగింది ' ట్రిగ్గరు మరియు కాషాయం కూడా! శ్‌ శ శ్‌ ది ఇన్నాళ్ళూ వామపక్షాలను నమ్మి పాలకపళ్షాల్లో ఏదో ఒక వర్గాన్ని నమ్మి, ఎవరెవర్నో నమ్మి తాము పొందిరి ఏమిటీ? (కన్రైప్పల స్వవ్నం - అబ్బాస్‌, ఒక ఇతిహాసం ఒక వర్తమానం - యాకూబ్‌ పాష్మ)అని వ్రశ్నించుకుంటున్నారు. తమతో సామ్యం కలిగిన శ్రామికులతో దళిత బహుజనులతో శ4లుగ్యి/ కావాలని 'ప్రయత్షిస్తువ్నారు - ఇమ్సుడు నా దృష్ట/ఎవర అసహజ అలింగవాలకో దేబిరంయడం లేడు ఇప్పుటి నా గాయం వీ బ్యాలెట్‌ ముఖాల చుందవోసాలకో మటుచూయమయ్యేది కాదు వడగ విప్పిన విషసర్వాలముందు శిఖండీ సొమరస్యాలను నహేతుకంగాఖండిస్తున్నా దేవని చగ్రనేమి చేసి / నహాన్రవృత్తుల శ్రమవీరులతో మమేక్షమై ముమ్హురులకొరడానల్టుతున్నా (అంగట్లో దొరికే కుంకుము కాదు దేశభ్లక్తి - “ఫాల్స్‌ అంటరాని జాతంతా లేస్తోంది సూ నముద్రమైై,.. వెంట నూద్దర్ధ ఊరేగియ్భు.. రంజాన్‌. చంద్రుళ్ళి కూతు (భయర్‌. స్కై బాబ డే కింది కులాలవాళ్ళు అంబేద్కర్‌ అధ్వర్యంలో, కార్మికులు కమ్యూనిస్టు పార్టీ రూపంలో (1921) సంఘటితం అవుతున్నువు గ కవిన్‌ ఆవిర్భవించడం; మండల్‌ కమీషన్‌ అనంతరం ముస్లింలు దళిత బహుజనులు పంఘటితమె రాజ్యాధికారానికి సమీవంలో వస్తున్నప్పుడే రామమందిర్‌ అంశం ముందుకురావడం, బాబ్రీని ధ్వంసంచేయడం యాధృన్చికం కాదు. సంస్క్యృతివరంగొ లా హ్యోణాధిక్యత, అర్థికపరంగా పెట్టుబడిదారుల అధిక్యత కల్గిన హిందుత్వవాదం కిందికులాలకు, ముస్లింలకు “కమ్యూనిస్టులకు శక్రువు అనే విషయం ఈ సంఘటనలు తెలుపుతున్నాయి. అంతేకాక గోల్వాల్కర్‌ వటేల్‌కు రాస ఉత్తరంలో కమ్యూనిస్టు 'గ్రమాదాన్ని గురించి చెప్పిన మాటలు కూడ ఈ విషయాన్ని రుదావువరుస్తున్నాయి. కాబట్టి ముస్తంలకో దళితపహుజనులు, శ్రామికులు మిజ్రులనేది కూడ అర్ధమౌతుంది. దలిశ బహుజనుల సంస్కృతి కూడ వీరితో మైత్రి కలో విధంగా ఉండడం గమనించదగింది. హిందూ దేవతలు దళిత బహుజనుల దేవతలు ఒక్కటికాదు, సంస్కృతి కూడా ఒకటికాదు. వీళ్ళ బీవలలో అణచివేత స్వభావంకలవికావు (సై 5010 చేర్చుకోబడ్డ దేవతలు తప్ప దోపిడీ వ్యత్యాసాలకు సాధనాలుకాదు. నమాబలో ప నతన్‌కు శ్రోోకంకాడు. శత్రుభావన పెంపాొందించేవారు కాదు. సేవా దృక్పథం కలిగినవారు, సౌభ్రాతృత్వస మౌనల్తో గ్రామాల న నల క కాయే కూడ ఈ స్వభావ సంవ్రదాయం కలవర కులంగా చూడడం తవు ఒక వ పోయేది పళ్ళ. ముష్టంలను తుర్కోళ్ళనో సాయెబులనో మిగతా కులాళ్లాగే నో వీళ్ళినించే (హిందువుల నవ. చది పీన, ముష్లిం భద్రతకు హామీనివ్వవలసింది వీళ్ళ, పొందవలసో న వాళ్ళను మాత్రమే ద్వేషించడం కూడ ఇక్టల పను ద్వేషతకుండా 'ట్రహ్మనికల్‌ భావాల వల్ల గ్రైరేపితులర్య మమేకమవుతామంటున్నారు _ లఎన అంళం), అందుకే దళిత బహుజు మాదిగ వాడలూ తురక్ర బ్రా, / మురిక్షా ఆని గుడిసెలోఎండు తదా డీ మల్లీ ఫీ డో హైస్తుంటాయ్‌ మా బంధుల్యాన్ని చెబుతోంద్ర తీయరా లెక్కలు / మేంఎన్స్‌ సి న్‌ ్న్‌ కొసువానన అంటరాని వాయిప్టాలన్లి / స్ప్వగ్ర్రం్ర విమ్హుక్షుం, టున్ల తాన / నిప్పు ఓీవ్రుతా, చెవుడానికీ... ఆలావాగుండం రాజాకుంటుస్టు దని ప్రకటిస్తున్నా రు. అయితే ట్‌. అడుగుల గుండెల్లో ద ఖా లో అంతర్భాగంగా జరగాలనడం ఆధివత్యవాదమే. శ్రమ ప్రత్యేక త ల్ని స్వతంత్రస్రతివతిని స్‌! ఉయసాలు వ్‌ ఏ దృ క్స్‌ అధిపత్యం లేకుండా అవసరానుగుణమైన సమన్వయంతో 'భ్రాహ్మణ్యానికి వ్యతకకంగా నత లలా శో 106

కవులు కూడ అదే కోరుకుంటున్నారనుకోవచ్చు. నే ళా న కాలోయే యూరవ్‌ మోడల్‌ భారీ పరిశ్రమల సంపష్కృతి పా మ్రూజ్యు దేశాల పారిశ్రామిక గుత్తా ధిపత్యంవల్ల తరతరాల వృత్తుల్ని వ్‌ న న్‌ బహుజనులు, ముస్లింలే. అంతేగాక విద్య వైద్యం ఉద్యోగం, జీవవ్నత్తి మొదలైన రంగాల్ళి ధృంవం స్తు మ్రూజ్యవాద సంస్కృతి. ఫలితంగా ఈ సంస్కృతిని బ్రతిఘబించాల్సివ ఆవసరం దళిత బహుజన పేద ముస్లిం ప్రజల కేర్చడుతున్నది. అందుకే ఈ కవులు తమ శక్తివంతమైన నిరసనను వ్యక్తం చేస్తున్నారు -

నైవుణ్యం నిండిన నా చేతివేళ్ళు మీద/ ఒక ఎదేశీ ఫోన్‌ పాదం నాడా బూట్లతో న్టుత్వం చేస్తుంది

నా కవాను తీగల్లో ఒక అత్యాధునిక అవళ్ళతి పంటికింద

వలుకు రాయిలా తగులుతుంది (ూబా - నరం తెగిన కవామ్వు)

కాశ్ముర్‌కుమూగ్రం భారత్‌ పాకిస్తాన్‌లే నమన్వ

అయుథధ జేవోరీ అమెరికా అనలు నమన్వ (ఆదాం - వూండెడ్‌వ్యాల్సీ

తుదవేస్తున్లు వాక వుడ్తాము అవేశం... ఉద్యుక్తమవుతూ... ముందు నడుస్తున్చుటి

సద్దాం వలస్పేవా... వెంటలి.[6 సేనలు... అమెరికా వరిగెడుతోంది-

భూగోళం ఆవలలివైవుకి... నంగ 0జి 60౭07౯ గై బావి- థఎల్స్‌ ఈ కవుల ఈ నిరనన, ప్రతిఘటన చాలదు. వివిధ రంగాల్లో సామ్రాజ్యవాద దేశాల ఉక్కుపాదాల కింద నలుగుతున్న ప్రజల జీవన చిత్రణ కావాలీ. వైన “ఒక అత్యాధునిక అవళ్ళతి' అన్న ఖాజా వాక్యాన్ని కొ 030 లోతుగానే అర్ధం చేసుకోవాలి. ఇక్కడ పోస్ట్‌ మోడర్నిజం గురించి జాగ్రత్తగౌ ఆలోచించాలి. దీని అనుకూలథోరణిని ఇంతకుముందు నాతో సవీ చాలామంది ప్రస్తావించారు ప్రస్తుతించారు. ఇమ్హుడు దిని మరాకో పార్శ్వాన్ని గురించి మాట్లాడదలచుకున్నాను. ₹2800626గా తప్ప సంపూర్ణ సత్యమేది ఉండదనీ,అది అందదనీ, ఖండాంతర సత్యం, నిరపేక్ష సత్యం, అంతిమ సత్యం వీదీ ఉండదనీ చెప్పడం ద్వారా ఆధిపత్య దృకృథాల్ని ప్రశ్నించడం వరకు ఇది బాగా ఉపకరిస్తుంది. కొని ఒకరి గురించి ఒకరు పట్టించుకోకుండా మనిషిఒక 8006 6015మ0టగా, ఉదాసీనుడిగా, నిరాజకీయుడీగా ఉండడానికి కూడా దోహదం చేసే ఈ వాదం మరో రకప్పు అధివత్యానికీ, సామ్రాజ్యవాదానికి అవసరమయిన తాత్వికత అనిపిస్తుంది. ఖండాంతర, నిరపేక్షసత్యాల గురించి. ఆలోవంచకుండా ఉండాలని పరోక్షంగా 2051 స406ఆ0313%ు ద్వారా చెబుతూ అమెరికా తానుమూ్రం ఖండాంచర నిరపేక్ష అధివత్యాన్ని (సైనిక, రాజకీయ, అర్జిక) కలిగి ఉండటాన్ని గమనిస్తే ఈ అత్యాధునిక వాదాన్ని మనం జాగ్రత్తగా అన్వయించుకోవాల్సిన అవసరం కనిపిస్తుంది. ప్రతి విలోమ సమూహం (9802112002 ౧293) తన సంస్కృతి ప్రాతివదెకమీద సమన్వయంతో స్టానిక స్వదేశ ఆధిపత్యాలతోపాటు గ్లోబలైజేషన్‌నీ వ్యతిరేకించాల్సిన అవసరాన్ని ఇది సూచిస్తుంది. మక్కీకి మక్కీ కాపీకొట్టీ ఇంకెన్నిసార్లు మోసపోదాం! *

క ఒక కణానికి చైంకుండా మొత్తం కాలానికి వెందగలవాడెవ్వడూ లేడు. ఏదో ఒక నేలకు చెందకుండా విశ్వానికంళతకూ చెందగల వాడెవ్వడూ లేడు. ఎంతగా ఆకాశంలో విస్తరించే మహా వృక్షమైనా ఏదో ఒక మట్టిరేణువుకే ెందిందవుతుంది. ఇస, శయిల్‌ స్మైల్‌ దేవిప్రీయలాంటి కవులు విశ్వ నరులమనుకోవడం, వాదొలకతీతమని చెప్పుకోవడం పె ౧౫౫6౦౫ లాంటిదే. బాబ్రీ విర్వంసం తదితర ఘటనలకు “సమీ గజల్స్‌లాంటి నిరక్షరాస్యుడు స్పందించినపుడు, 1 దిలావర్‌ *(ఖసొబ్‌) లాంటి గతతరం కరీ ఈ తరంలో గొంతు కలువుతున్నపుడు, తమ సంస్కృతికి గాయం తగిలితే పై కవులు స్పందించకపోవడం విచిత్రం.

శ ఈ ఖీ

దళిత స్త్రీవాద కవిళ్వాల స్తబ్ధత తర్వాత మళ్ళీ రూపవాదం విజృంభిస్తున్నవుడు, అందులో భాగంగా ' దళిత స్తీ వాదాలు శిల్పానికి ద్రోహం చేశాయా? అన్న వె ్రమొగ్రి ప్రశ్నలు లేస్తున్నవుడు, నగ్నముని శివసాగర్‌తదితర విలోమ (510. 21ఆ3) కవులను విస్మరించి అజంళాలాంటి అనులోమ (121116) కవుల్ని ( బ్రాహ్మణ్యం) పైళెత్తుతున్నవుడు, ఈ రూవవాదాని! అనులోమ కవిత్వానికీ సరికొత్త సవాలుగా ముందుకొస్తున్న సంకలనమిది. జ్ఞానవాధంలాగే శిల్చవాదం కూడ కవిత్వ రంగంల్‌ అనులోమ(61149) వాదం. నిర్మ్ట జీవిత సత్యాన్ని అంగీకరించనివాడు జ్ఞానవాదంలో దాక్కున్నట్టే నిర్మ్ట జీవిత అనుభవాళ వట్టుకోలేనివాడు శిల్ప వాదంలో దాక్కుంటాడు. దాక్కుని అదే ఉత్కష్టమని ప్రచారం చేస్తూ అత్యున్నత ఆసనాన్ని అధిష్టిం.

107

ఈ ప్రపంచాన్నీ కవిత్వాన్నీ ఉద్ధరించేవాడుగా ఫోజుపెడతాడు. ఇదీ ఆధిపత్య దృక్పథమే - దీనిని విచ్చిన్నం చేస్తే సంకలనమిది సలసల కాగుతున్న నూనె కళాయిలో మరుగుతును ముస్లింల ప్రతినిధులుగా ఈ కవులు ఎక్కడా దాక్కోలేరు. అరుపులో వ్యక్తం కావడం తప్ప. అందుకే అనేక మందికి కోవం తెప్పించే సంకలనమిది. వివిధ సిద్దాంతకర్తలు కవిత్వం ఒక ముఖాన్నే పట్టుకొని అదే కవిత్వమంటారు. బ్రాహ్మణ హెడోనిష్టులు శిల్బమే కవిత్వమంటారు. మిగతా వాళ్ళను కూడా ఆ బరిలోకి లాక్కొచ్చి తమ ఆధిక్యతను చాటుకుంటారు. నిజానికివ్చుడు భాషాపాటవమన్నా శిల్పమన్నా కోస్తా ఆంధ్ర, బ్రాహ్మణీయ వంచనా శిల్పమే. దీన్ని ముక్కలు చేసే ఉర్జూ మిశ్రిత తెలంగాణీయతకు ప్రతిఫలనమీ సంకలనం. కవెత్వానికి ఒక్కరకమైన నిర్వచమమే ఉంటుందన్న వాదాన్ని బద్దలుచేస్తున్న సంకలనమిది. కవిత్వం ఒక అమీబా. కవిత్యం ఎన్నిముఖాలతో విస్తరించగలదో ఎంళవైవిధ్యంతో మనుషుల్లో ఉన్నంత వైవిధ్యంతో జీవించగలదో అనేదానికి నిదర్శనమైన సంకలనమిది. ఈ కవుల అనుభవాలు ఎట్లాపొంగిపొరలితే అట్లా అవి వివిధ రూపాలు ధరించాయి. & ఇ0గేం0%జ ఏ జటీలుళం 0౯€6 101 0౫ +రులంల103 0001601001 07 13 లలో ంరు 9139 కం 00004 జాగుం 060006 [గా (లంలో నశజుంయంల. రూపం ఫలానా విధంగానే ఉండాలనడం అద్వైత దృక్సథ ఫలితమే. వస్తువు ఫలానా విధంగా ఉండాలనడం కూడా అంతే. దీనికి భిన్నమైంది సంకలనం. ఇందులో తాత్విక స్థాయినందుకున్న (ఓ మోమిన్‌ భాయియోణ అంగట్లో దారకే కుంకుమకాదు దేశభక్తి, గ్యాన్‌ చౌసర్‌, ఎన్ని తరాలీ సలామీ మొ) కవితలు, అధిక్షేప (మాదర్శోద్ది, నీలి సరస్వతి) కవితలు, వేదనాత్మక (మర్చా, పొన్‌ మరక) కవితలు, వ్యంగ్య (జరూరతే రిప్తు కవితలు, (ప్రతీకాత్మక (చమన్‌) కవితలు, 56200 0003010వ0653గా ఉప్పొంగిన (భంవర్స్‌ కవితలు, .. ఇలా వస్తురూవ వైవిధ్యాలతో సాగిందీ సంకలనం. ఇందులో ఉ& ౦5౪201 061%” కూడా ఉంది. కాని వస్తుబలం ఉన్న సూటిదనం, వాడిదనం ఉన్న కవితలతో పోలిస్తే ఈ కవిత్వం 6601 తక్కువ. సూటిదనమున్న కవిత్వం 'అకవిత్వ మనిపించవచ్చు. అది ఆకవిత్వమైనా ఆ క్షణాన అది అందించే 501311 ముఖ్ధం, [1119 దృష్టితో చూస్తే “జానపద (మాభిక) కవిత్వంలో ఎన్ని అసంగతాలైనా ఉండొచ్చు. కాని ఆ పాట అందించే 3గైష[₹వాళ్ళను కదిలిస్తుంది. ఏ మవీకవి లేకుండానే ఏ ంగ౭ంగం01 లేకుండానే కవిత్వం నిర్వహించవలసినపాత్ర అది నిర్వహిస్తుంది. అంతేచాలు. ఈ సంకలనంలోని కొన్ని కవితలకి వర్తిస్తుందిది. ఇందులోని చాలా కవితల్లోని ఉరూ వదాల వల్ల తెలుగు కవిత్వనికి కొత్త డికన్‌ లభించింది. కొత్త వాక్యనిర్మాణం లభించింది. ఇది తెలుగు స్తు | ॥ సంకలనం తేవడంలో కష్టనష్టాలకోర్చిన సంపాదకుణ్ణే, వేసేపల్లిని

అభినందిస్తున్నాను. ఈ పెనుకంపనని ఆహ్వానిస్తున్నాను. శ (నగ్నమునికి, నోముల సత్యనారాయణకు, కాసుల ప్రతాప రెడ్డికి కృతజ్ఞతలు) -సుంకిరెడ్డి నారాయణరెడ్డి " 108

నెలవంక ఒక 'వశ్ర' రేఖ కాదు తెలుగు కవిత్వంలో ముస్తింల “యుగం” మొదలైందా ? మరి నిన్నటి దాకా వున్న దళితయుగం మాటచేమిటి ?

• ముస్రిం కవిత్వం గురించి కాస్త కంఠం పూరించి మాట్లాడ్డం మొదలెడితే వెంటనే తలెత్తే ప్రశ్నలివి. ఇందులో ఆళ్ళర్యమేమీ లేదు. దళిత కవిత్వం గొప్పు దళని అందుకున్న ఈ కాలంలోనూ మన దగ్గర వున్న విమర్శు సాధనాలు పాతవే ; అవీ అగ్రవర్ణాల అంబుల పాదిలోంచి తీసుకున్న అ'్తాలే, కాబట్టే మనం దళిత కవిత్వ విమర్శ చేస్తున్నప్పుడు సైతం ఆ కొలమానాలకు భంగం కలగకుండా సాగ్రత్తపడుతున్నాం. ఇవ్మాక్షికివాళ ఏదైనా కొత్త ధోరణి ప్రవేశించబోతోందంటే మన పీఠాల కింద నీరు కరుతుందేమోనని భయపడిపోతున్నాం. ఈ భయాలన్నిటికీ వొకే ఒక్క విరుగుడు వుంది-అది మన పాత భ్రమళల్ని బద్రలు కొట్టుకోవడం. ఆ భ్రమలు బద్రలైతే తప్పు ముస్తీం కవిత్వం కంఠ ఘోష మనకు ఇర్జం కాదు; కనీసం అర్ధం చేసుకోవాలన్న ప్రయత్నం చేయలేం. అన్నిరకాల ఆధిపత్య భావనల్ని బద్దలు కొట్టడమే దళిత కవిత్వం (ప్రధాన లక్షణమన్నది మొదట మనం గుర్తించాలి (ప్రధానంగా ఇది సాంస్కృతిక రంగాలకు సంబంధించిన విషయం. ఇప్పటివరకూ ఆ మాటకొస్తే ఇప్పటికీ) మనం ఈ ఆధిపత్య పదఘట్టునల కింద ఏదో ఒక విధంగా నలిగి పోతూనే ఫన్నాం/ సామాజిక వ్యవస్తై క్రమాన్ని గురించి సాహీత్య జీవులకి వున్న పరిజ్ఞాన పరిమితులు అతి )ంకుచితమైనవి కావడంతో సొంస్కృతిక రంగంలో ఈ ఆధిపత్యం షరా మామూలుగా కొనసాగుతోంది. ఇందుకే మునకు నుహాకవి యుగభావనల పట్టు అమితమైన మక్కువ. స్త్రీ వాదాన్ని ఒక ధోరణిగా 7ప్పుకోడానికి నిప్ణ వాదులు భయపడతారు. ;స్త్రీ వాదులు దళితవాదులతో కలహానికి దిగుతారు . ళితవాదులు ముస్టింలతో అంటీ ముట్టునట్టుగా వుంటారు. ఒక దశలో సంఘీభావ (ప్రకటన కూడా +రుదైపోతుంది. విభజించి పాఠలించడమనే ఉన్నత వర్గీయుల భావజాల చట్రంలో మనం ఎంతగా ;రుక్కుపోయామో చెప్పడానికి ఇంతకంటే నిదర్శనం ఏం కావాలి 9 అ(గ్రవర్ద భావజాలం మనలో ఎంతగా పాతుకుపోయిందంటే కొన్నిటిని స్వీకరించడానికీ, ఎరికొన్నిటిని నరాకరించడానికి కుడా ఆది 'రమో౭రొలా సనిచేస్తోంది. మనకు తెలియకుందానే మన వానసిక వ్యవష్ట్ర ఆ ఆదేశాలకు తలవంచుతుంది. ఇది కొన్ని శతాబ్టాలుగా జరుగుతూ వచ్చింది కనుక ;నుకున్నంత తేలికగా తొలగిపోదు. ఇదంతా యాంత్రికంగా జరిగిపోయే పరిణామం. అలాంటి యాంత్రికత మనలోపల ఇప్పటికీ వుందని గుర్రించడం అవసరం; ఆగుర్తింపే సగం విజయం కూడా! అలాంటి గుర్తింపు కలిగిన దళిత కవులు వున్నట్టు 'నల్లగజల్‌ ' లాంటి కవితల ద్వారా అప్పుడప్పుడూ తాత్రమే వ్యక్తనువుతోంద్సి రాజ్యం మైనారిచిలకు పూచికపుల్లంత విలువ ఇవ్వదు (“బుజ్జగింపు *జకీయాలు సరే 1) రాజ్యాంగం ఎంతో కొంత భరోసా అయినా ఇవ్వదు. వ్యవస్థ ముస్తింల ఉనికినే శయంలో పడవేస్తుంది. కచ్చితంగా దీనికి సరిసమానంగానే సాహిత్యసాంస్కృతిక రంగాలు కూడా ఏవర్తిస్తుంటాయి. మినహాయింపులు అతిక్‌ "ద్రిగా మాత్రమే వుంటాయి. ఇప్పటికిప్పుడు ఒక సామాజిక 'రణాన్ని కూడా చెప్పుకోవచ్చు. మిగిలిన వర్గాల మాదిరిగా ముస్లింల వెనకవున్న రాజకీయ వ్యవస్త )ండాల్సినంత నిర్దిష్టంగా లేదు ఇక "అధికారి రాజకీయాల గురించి కనీసం ఊహామా(త్రంగా అనుకునే 109

స్టితి లేనేలేదు. రాజకియ వ్యవస్థ్రమీద బల ప్రయోగం చేయడానికి చాలినంత శక్తి వున్నా, దాన్ని ఏకోన్ముఖంగా (ప్రయోగించే కేం(ద్రీకరణ ముస్లిం వర్గాలలో జరగలేదన్నది నిర్వివాదాంశం. ఈ ప్రతి ఫలనాలు సాహిత్యసాంస్కతిక రంగాల్లోనూ తప్పవు. వైయక్తిక ఉనికి మొదలుకొని రాజకీయ ఉనికి దాకా దాదాపు అన్నికోణాలను తెలుగు ముస్టిం కవిత్వం నిర్షిష్ణమైన పునాది మీద నిలబడి- వ్యక్తం చేస్తోంది. అది తెలుగునాట కాలుష్యంలా విస్తరించివున్న సంప్రదాయిక యుగ వాదోపవాదాల పరిధిని మించిన విస్పృతితో మాట్లాడుతున్న కవిత్వం. ఆ విస్ఫతి స్వరూప స్వభావాలన్నీ మనకు “తేల్‌చలా'లో కనిపిస్తాయి. మనం ఏ భూమ్మీద నిలబడి మాట్టాడుతున్నామో ఆ భూమ్మీద పెను ప్రకంపనలు వినిపిస్తాయి. గే ఒక్కసారగా మూకుమ్మడి భావప్రకటన మొదలు కాదు. అది సామూహిక్ష వ్యక్తీకరణగౌ మారడానికి ముందు అనేక దశలుంటాయి. ఆ దశలన్నీ దాటుకు రాలేకపోతే సామూహిక వ్యక్తీకరణాకీ సమగ్రరూపం సాధ్యపడదు. తెలుగులో ముస్టింవాద కవిత్వం ఎప్పుడు ప్రారంభమైందో చెప్పడం పెద్రకప్టమేమీ కాదు. అయితే, అది డిసెంబర్‌ ఆరునే పుట్టిందని చెప్పడం మాత్రం సత్యం కాదు. తెలుగు ముస్లిం కవి ఉమర్‌ అలీషా కాలం నుంచే బలమైన ముద్ర వేశాడు. అప్పట్నించీ ఇప్పటి ఇస్మాయిల్‌ దాకా తెలుగు కవిత్వంలో అతని పాత్ర బహుముఖమైంది, విలువైంది (ప్రతీ సాహిత్య సామాజిక సందర్బంలోమూ అతను కొన్ని కొత్త విలువల్ని కవిత్వానికి జతచేస్తూ వచ్చాడు. కాని - అతని ప్రయత్నమంతా 'మెజారిటి' కవిత్వరూపాల్ని శక్తిమంతం చేయడానికే వుపయోగపడింది. పోల్చిచూస్తే, ఈ మైనారిటీల పామాజిక రాజకీయ అస్తిత్వానికీ సాహిత్య అస్తిత్వానికీ స్వభావంలోనూ, ప్రయోజనంలోనూ ఏమాత్రం తేడా కన్పించదు. రాజకీయ నిర్ణయాత్మక దశల్లో మైనారిటి ఓటు మెజారిటిలకు బలమిచ్చినట్టే - మైవారిటి కవుల మెజారిటి భావ ప్రకటనలు” వుండిపోయాయి. అయితే, ఆ కవులకు మైనారిటి స్పృహ లేకపోవచ్చు. తమ వర్గం సమస్యల మీద దృష్టి పెట్టాలన్న 'రూట్స్‌' తరహా ఆలోచనా లేకపోవచ్చు. కానీ-తమకు తెలియకుండానే మైనారిటి కవులు మెజారిటి సాహిత్యరూపాల మధ్య ఒక విధమైన ప్రజాస్వామీకరణకు పునాదులు వేశారు. సాధారణ మెజారిటి కవిత్వ వస్తు రూప్తాల్నీ, మైనారిటి కవుల కవితాన్సి న లిచూస్తే ఈ విషయం బోధపడుతుంది. వస్తువుని స్వీకరించడంలోగానీ , భాషని నిర్మింయుకోవడంఠ ని వ్తికల్ని అన్వేషించడంలోగానీ ఓ కొత్త దోవనుంచి బయలు దేరారు మైనారిటి కవులు వజీర్‌ నా న్‌, ఇస్మాయిల్‌, స్మైల్‌, దేవిప్రియ, సుగం బాబు, కౌముది లాంటి సీనియర్‌ కవుల కవిత లో ర ముస్రింవాదం ఛాయలైనా కనిపించకపోవచ్చు. కాని కవిత్వ వాతావరణంలో వాళ్ళు ఒక వదం (ప సామ్య ధోరణేని తీసుకురాగలిగారని తప్పనిసరిగా చెప్పుకోవాలి. గత శెండు శీ ఫ్ర మైన (ప్రజా వం “మేజర్‌ శక్తులుగా ఎదిగిన ముస్తింయెనారిటి స (| జ్ఞాలుగా తెలుగు కవిత్వం ర స్తంబైనారటి స్వరాల వెనక ఈ నేపధ్య సంగీతాన్సి ఏమా సరించలేం: న అం బి (త్రం విస్మ కాని తెలుగు కవిత్వంలో ముస్లిం 'వాదాన్ని' వినిపించిన తరం మాత్రం ఇప్పటి దే. తమ ఉనికిలోకి వెళి! సంస్కృతిలోకి (ప్రవేశించి, మతాన్ని సైతం ప్రశ్నించి యథాతథ 'వాదాన్విధి స ఉని ళు కొత్తదే. చాలా స్పష్టంగా మరొక తేడా ఏమిటంటే. ఈ స్వరాల్లో ఎక్కడ క్కరించిన స్వరం యు పరాయీ కరించబడుతున్నామన్న వేళల్లోనూ ఆగ్రహంతో నిండేన క ం అన్ను భావన లేదు. మొదటి దశలో ఆత్మన్యూనతా భావ'ప్రకటనకే పమత్చున్న దళలో 110

న ముస్తింవాద కవులు గొప్పు ఆళ్ళువిశ్వాసంతో ఫూరా గొంతుకతో కవిత్వం రాశారు స్తింవాద కవిత్వమే ఇప్పుడు '“జేల్‌జేలా'లో మనకు వినిపిస్తుంది. లై కీఎల్వప్రయాణం సాధారణీకరణ ఎంచి నిరిష్టత దిళూ సాగుతుంది. ముస్లిం కవిత్వం తొలివాళ్ళల్లో సాధారణ సమస్యలను ఉపరితలంగా స్వీకరించింది. ఇతర వర్గాలనుంచి తమను చేరు చేస్తున్న అంశాల మీది క్రమంగా గృష్టి పెరిగింది. ఆర్దిక వ్యత్యాసాలను న్యక్తీకరించడంతో. ఇది పరిజన్రిని పొందింది. “జేగ్‌జీలొలోని కవితల్ని లోతుగా పరిశీలిస్తే ఈ అద్రిక కోణం బహుముఖాలుగా న్యుక్తమైందని మనకు అర్రమవుతుంది. కన్ను చిన్ను వృత్తులలో నూత్రమే ముస్త్రేంలు ఎందుకు స్టిరపడ్డారన్న అన్వేషణలోంచి భారతీయ సామాజిక న్యవస్టలో వున్లు అస్పవ్యస్తతని ప్రశ్నించడం దాకా ఇది కొనసాగింది, ఈ కవులు యభాతధనాదాన్ని మౌ త్రమే వర్షించకుండా, చరిత్ర వ్రీకరణళ్లోకి కూడా వెళ్ళగలిగారు. కేవలం “ఆనుభవికు ప్రమాణం నుంచి ఒక వాస్తవికవాది అయిన కవి ఎంత దూరం ప్రయాణించగలడో ఈ కవితల్లో అద్భుతంగా రుజువవుతుంది. సొ."కు వ్యాపారం మీద టాటాబిర్జాలతో సరదీటుగా లాభాలు గడిస్తున్న స్రీతిలో పాతికేళ్ళుగా వును పాన్‌డబ్బా వెనక ఆర్దిక సూత్రాన్ని మనం ఎప్పుడైనా వెతికి పట్టుకోగలిగామా? (పాన్‌మరక - అలీ కవిత) రెడీమేడ్‌ వ్యస్త్రవ్యాపారం కోట్టకు పడగెత్తుళున్న దశలో ఒక అతి మామూలు ట్రైలరు సాహెబు శిధిలమైన కుట్టుమిషనుతో పడే అవస్తలు మనకు ఎప్పుడైనా కన్చించాయా ?

• ఈ పొర్భ్యాన్ని చూడడానికి మనం ఎందుకు నిరాకరించామో ఆత్మొన్వేషణకు ఆన్యోనిస్తున్తారు “చేళజేలా' కవులు. తన 'పస్తుల గణాంక దినాలను 9 అధికార శ్వేత పద్రమూ ఆవిష్కరించ' దంటున్నాడు గఫార్‌. ఈన ఆకలికి ఒక రాజకీయ కోణాన్ని చూపింవాడు. ౨దె కవితలో ఒక ఎక్రీకరణని దెప్పిపాడేదాటు - “విరిగిన నా షేర్వాలీ చిల్జుల్లోంచి/ మొగల్‌ దందయా త్రల్ని దర్శించడం గనున్నాక్లం”' (గ్యాన్‌ చాసర్‌-గఫార్‌ కవిత - ఈ “గమన్నార్లం' లో వెటకారం వుందా?) తన “సుర్మాకళ్ళను చూసి పదివులన్నీ తప్పుకుంటా" యంటాడు గౌస్‌ మొహియుద్దీన్‌ 'అగ్రన్ద ముద్ర పడిన తనను ఏ జవహర్‌రోజారూ, ఏ ట్రైజమూ కనికరించదంటాడు. తన నాళ్ళదంలా అద్రైబచుకే అని తీర్మానించుకున్నాడు అజీద్‌. ఇంకాస్త హృదయం (ద్రనించే ఆర్టిక పరిఫ్టతిని స్కైబాబ 'మర్చా' లో వినిపించాడు... 'పీన్నీసుతో అంటుకట్టేన హవాయి చప్పుల్‌ గూడల మీద పీగిలిన కుర్తా పైజామౌల జవానీ....! ఇంకా సూటిగా తనని ఎఫ్‌.సీ.గా వర్ణించేవాళ్ళమీద కసి ప్రకటిస్తాడు. “మాలో జూగిర్టారీ ఏదీ... చట్టు సభల్లో మౌ ఊసేదీ... తీయరా లెక్కలు, మేము ఎఫ్‌.సీ ఎట్లవుతామో చెప్పడానికి- (ఇందులో కవిత్వం వుందా అని ఎవరైనా అమాయకంగా ప్రశ్నించవచ్చు. కాని, నిజం కన్నా బలమైన కవిత్వం వుందా అనినా ప్రశ్న!) ్రె ముస్తింవాద కవిత్వంలో మతం మరో ముఖ్యమైన వస్తువు. ధిక్కారం అంటూమొదలైతే దానికీ అంటరాని వస్తువులంటూ ఏమీ మిగలవు అస్తవ్యస్త వ్యవస్ట్రకి కారణమైన (ప్రతీదీ ఖండించాల్సిందే. [11

మతపరమైన విషయాల్భో ఎంత అభ్యుదయవాది ముస్తిం అయినా సంప్రదాయబద్దంగానే వుంటాడని మెజారిటి వాదులు ఆరోపిస్తుంటారు. అంటే, సంప్రదాయాన్ని విభేదించే ధైర్యం ముస్లిం మైనారిటివాద కవులకు లేదని దీని అంతరార్హం. ఈ ఆరోపణలో ఏమాత్రం నిజం లేదని చెప్పడానికి 'వేల్‌జేలా'లో చాలా దాఖలాలు దొరుకుతాయి. అవసరమైన సందర్భాల్లో, తమ వెనకబాటుకి మతమే కారణమైందని భావించినప్పుడు ముస్తింవాదులు మెజూరిటివాదుల కన్నా రెట్టింపు ధైర్యంతో, తెగువతో మతాన్ని వ్యతిరేకించారు. అంతేకాదు, ఈ వ్యతిరేకత పదునెక్కి ముస్తింవాద కవులను సొంత మతస్తులే తీద్రంగొ ఖండించిన సందర్భాలు కూడా లేకపోలేదు. ఈ విధమైన మతవ్యతిరేక వ్యక్తీకరణలు ముస్రింవాద కవిత్వం మొదటి దశలోనూ బలంగా వున్నాయి. భాజా “నమాజే కవిత దీనికి ఉదాహరణ. ఇక గోషా మీద రాసిన కవితని ప్రత్యేకించి చెప్పక్కర్లేదు. అక్కడితోనే ఈధోరణి నిలిచి పోలేదు. తన కవిత్వాన్ని చదివి ప్రతికూలంగా ప్రతిస్పందించిన మతానుయాయులనుద్దేశించి స్కైబాబ 'కాఫిర్‌ అనే కవిత కూడా 'రాశాడు. ఇది వొక సాహసమనే అనుకోవాలి. ఈ నేపథ్యంలోనే సాంస్కృతిక మతపరమైన ' రిఫరెన్సు! అను కొడొ ముప్రెంవాద కవులు సందర్చోచితంగా వుపయోగించారు. బహుశా దళిత కవిత్వంలో అతి అరుదుగొ మాత్రమే ఇలాంటి కృషి జరిగింది. మత సాంస్కృతిక అంశాల లోతుల్లోకి వెళ్ళి, వాటి పూర్వాసరాలను వర్తమానంతో జోడించి చెప్పడం విస్సతమైన అవగాహన వుంటే తప్ప సాధ్యపడదు. ముస్టింనాద కవులు తమ "పవిత్ర గ్రంథం'లోని 'ప్రతీకల్ని సమకాలిక చైతన్యంతో అన్వయించుకోవడంలో చాలా సందర్బాల్లో విజయం సాధించారు. 'దుప్పటై కప్పుకున్న కాలికింది నేల మీడే హజ్రత్‌ అలీనవుతా!” అంటాడు గాస్‌, నిర బద్దలు కొట్టనంత భద్రంగా ని ద్రపోతున్నవాళ్ళని శికించాల్సిందే అంటాడు మరో కవి 'అజే- పిలుపుని మార్చేస్తూ- శ వాటేని నిరభ్యంతరంగా, నిస్పంకోచి వి ప్రీ గ్రహించాలో అంత గ్రహించాడు. అక్కర్లేదను వ స్తాయిలో దాని పాత్రని తీభ్రంాా ప్ల ౯ మళొన్ని వైయక్తిక విశ్వాసంగా గౌరవిస్తూనే సామొ ం అక్కడక్కడా కొంత దే గం టే డ మన్నాడు. అయితే, కవిత్వం ఆవేశప్రధానమైన వ్యక్తీకరణ కొట ో ఉద్వేగ తీవ్రతకి గురు, జా లి ఎవచ్చు. మ్రైబాబ “కాఫిర్‌ నే అని ప్రకటించుకోవడం అలాహశ అంతిమ సారాంశమంతా టే ప్రైహోగా మాత్రమే మనం స్వేకరించగలం. కాని అందు వుండాలి. అతను న న చే చెవులో. కవిత్వవ్య్తీకరణకి వచ్చే సరికి కవికి శుభ్రస్నానం చేసినటే మతాన్ని ఒక సామాజిక శాస్త్ర చలన ప్రయత్నిస్తాడు. చాలా మంది ముస్లింవాద కవు సామాబిక పునాది లేక్రపోత్ర మతపు వ్లేషించారని ఆయాకవితల్ని బట్టి అర్హమవుతుంది. గ్గ అయ్యేది. సమాజం- మతం- రాజకీయం ను వ్యక్తీకరించడానిక వాళ్ళు పడ్డ ప్రయాసంతౌ వ్బ క్ట శిఖరాల నుంచి పలుకుతుంది. ఆ పలుక్తు మ్ల చరద నోట వ న్‌ ఉన్నత | దీళితవాద ప్రభావంవల్ల ముస్టివాద కఏిత్వం అణవివేత స్వభావాన్ని అర్హం చేసుకోగలిగినటే' (స్త్రీవాద ప్రభావం వల్లి స్రీ సమస్యల పట్ల సున్నితమైన అనూహ్య కర్పరృే ప్రయత్నం చేసిం 1 02

అనేకానేక కారణాలవల్ల వేళ్ళూనిన అధిపత్య భావనన్మీ అహంకార స్వభావాన్ని తుదకంటా పెకలించే ధోరణి ముస్తిం (స్త్రీవాద కవిత్వంలో కనిపిస్తుంది. అయితే ఆళ్ళర్యంగా ముఫ్రిం స్రీవాద కవిత్వం మొదట స్వరమెత్తింది పురుషుల కంఠంలోనే ! (స్త్రీల పక్షాన పురుషుల సహానుభూతితోకూడిన వాదన ఈ కనిత్వంలో వినిపించింది. తస్తీమా నస్రీన్‌ వివాదం సందర్భంలో బహుశా అతి తీవ్రంగా స్పందించినవాళ్ళు తెలుగు ముస్తింవాద కవులే కావచ్చు. అయితే “జెల్‌ జిలా" లో వినిపించే స్వరం దానికి భిన్నమైంది. ముస్తిం (స్త్రీల జీవితంలోని పరదా కన్నీళ్ళనీ, ప్రాధమిక జీవన సత్యాలనీ, ప్రత్యక వాస్తవికతనీ వెతుక్కునే పిలి ప్రస్తుత దశలో బలంగా కనిపేస్తోంది. వీళ్ళు విన్న కథల్లోంచి కాకుండా కన్న నిజాల్లోంచి కవిత్వవస్తువుని రీసుకుంటున్నారు మొదట్లో ఖాజా, స్కైబాబ, షుకూర్‌ లాంటి కవులు తమ,చుట్టూరా వున్న సాత్రల జీవితాల్లోంచి స్త్రీల బాధల్ని సహానుభూతి స్వరంతో వినిపించారు. పూర్తిగా తనదైన గొంతుకతో “ఎలాంటి గోషా పరదా లేకుండా" భావాళ్ని నిస్సంకోచంగా వ్యక్తం చేస్తోంది షాజహానా. ఇదే సంకలనంలో మరోవైపు నుంచి తోటి (స్త్రీలతో మనస్పూర్తిగా అరమరికల్లేకుండా మెలగలేని స్టితినీ, సంప్రదాయం కల్పించిన దూరాల్నీ స్కైబాబ, గాస్‌ మొహియుద్దీన్‌, సిక్షిందర్స్‌కనిత్తోకరించారు. ఇతర వర్గాల స్త్రీలతో సరిసమానంగా జీవితాల్ని అనుభవించలేని స్తితిని షాజహానా చి త్రిస్తోండి. “ఇంగ్లీషు ఛానల్‌ని ఈదుతున్న ఈ తరం 'స్ర్ర'లను చూస్తూ / ఇంకా ఇంకా మౌనంగా వుండడం' తనవల్ల కాదంటుంది. పరదా తొలగించి, ఇనపసంకళ్ళిని విదిలించి విశాల (ప్రపంచాన్నిచూడాఅన్న బలమైన ,శోకాంక్షని ఆమె న్యక్తం చేస్తుంది. మ గొంతులోని కొరడా కొసమెరుపూ ధిక్కోరస్వరతీ వ్రతా విజృంభించిన కవత 'ఖౌసెఖీజా' షాజహానా స్వరం విన్న తర్వాతనే మహె జబీన్‌లాంటేమ్లుళదు తరం కవయి(త్రులు గొంతు పెగుల్చుకుని మాట్లాడ్డం మొదలెట్టైూరు వ్‌ రంస్టింవాద కవిత్వంలోని సారాంశం ఏమిటన్న ప్రశ్నే తలెత్తడం చాలా సహజం. 1991 నాటికి లెలుగు ముస్లిం కవి తన అస్తేత్వాన్లు ఆత్మన్యూనతా భావంతో మౌత్రమే (ప్రకటించగలో స్టీతిలో వుడు. ఆరేళ్ళు గడిచే సరికి ఈ పరిస్టితి పూర్తిగా మారిపోయింది. “జల్‌జేలా లోని అనేక కవితల ను, వుం జాగ్రత్తగా గమనిస్తే ఈ మార్చు ఎవర్షోనా ఇట్టే అర్దమవుతుంది. "ఈ పాకుడు బండలపై కూడా / అడుగు తప్పకుండా సాము చెయ్యగలను" (గఫార్‌ కవిత,నవంబర్‌ 96) అన్న నిండు 'విశ్వానాన్న ప్రకటిస్తున్నాడు. పరాయివాడంటూ తోటివాళ్ళు పెంచుకున్న పగని ప్రశ్నించి "నా సారే జహాయే అచ్చా'ని విడి ఎపొమ్మనేవాళ్ళిని ఏకంగా కుత్తుకనే ఖత్నా చేస్తానన్న ధీరవాక్యం పలికిస్తున్నాడు. మకాన్‌దారు, క్రిరాయిదారు అనే భావనకి సమాధి కట్టి తననెవ్వరూ రెండుగా చీల్చలేరన్న మట్టిబిడ్డ వాదనని వినిపిస్తున్నాడు. . వలజేలా' "లోని చాలా మంది కవులు ఈ విషయాన్ని ముక్తకంఠంతో పలకడం గొప్పు మార్పు. ముస్లిం మెనారిటిలకు దేశభక్తీ లేదని మెజారిటి మతవాదులు ఆరోపిస్తుంటారు. కాని, దేశభక్తి భావనని బలంగా రికార్డు చేస్తున్న కవులు మనకు ముస్లిం వాదుల్లోనే కనిపిస్తారు. ఈ దేశభక్తి కూడా హిందూ మళతభక్తితో నిండిపోయింది కాక్క స్వచ్చంగా ఈ భూమ్మీది (ప్రేమ మౌత్రమే. మెజారిటి మతవాదుల దేశభక్తికి మత (ప్రతీకలే ఆసరా, అయితే ముస్లిం మైనారిటీవాదుల దేశభక్తికి దేశాభిమానమే కొలమానం. దీన్ని రుజువుచేసే అనేక చదాహరణల్ని 'జేల్‌జేలా” నుంచి చూపించవచ్చు. 113

6 స్లేక్రొజైం? సాధికారికమైన సమగ్ర ముప్తింవాద కవితాసంకలనం. తెలుగు ముస్లింల జీవితం ఇందులో (ప్రత్యక్షంగా కనిపిస్తుంది. అద్దంలోని 'ప్రతిఫలనాల్లో కన్పించే కుడి ఎడమల తేడాలు కూడా ఇందులో లేవు. ఇది సాధారణీకరించబడిన పాక్షిక ' ప్రజాస్వామ్య” దృక్పథంతో తీసుకొస్తున్న సంకలనం కాదు. పాత భావజాలాలన్నిటికీ పాతర వేసి, సామాజిక జీవనంలో కొత్త పాత్ర నిర్వర్తించబోతున్న కవులు ఒకే వేదిక మీద కనిపించే సంకలనం ఇది. సామాజిక సాంస్కృతిక సాహిత్య విలువలన్నీ సంప్యూర్ణ సమ గ్రత్వంతో వ్యక్తమైన కవితలు _ఈ సంకలనం నిండా వున్నాయి. కొత్త' సాంస్కృతిక సందర్భాన్ని సృష్టించుకుని, దానికి అనువైన రూపాల్ని ప్రతిష్టించుకుంటున్న నిబద్ధవాదులు ఈ సంకలనంలో మనకు కనిపిస్తారు. తమ వర్గం పురోగమనానికి ఆటంకం అనుకున్న దేన్నయినా నిస్సంశయంగా ఖండించగలిగిన ఖడ్గధారులు ఈ కవులు. ఆధిపత్యభావ విషంతో గతంలో వచ్చిన కలుషిత కవితా సంకలనాల్ని సమాధి చేసి, ఆకుపచ్చదనం పునర్‌ పునర్హన్మించే.జొండాని ఎగరేస్తున్నారు. ఈ కవులు. ఆ రకంగా ఇదే తొలి ముస్టింవాద కవితా సంకలనం: 3 జనవరి 1998 అఫ్సర్‌ సికిందరాబాద్‌.

త్త ళం సం. (7 క న

భా [| షి ఇ . సె టర " ] . సట స శ యు టి [సగట స | (౧0165 01 | గీ5[!%! ౧0615 | ఫో శే | . తలకు కఫన్‌ కట్టి కదులుతున్నాం కూల్చిన విశ్వాసాల శిథిలాలే మా యుద్ధ స్థావరాలు |