/ . జ్‌ వో ఎన తూయు!

. సల న (. . కల్‌ కుం 74. ప్రస గా ఇ; గ్‌ మము. ..... న స వ. లే “న్యూ

ంశ్రీవతాట్మం (నవల) ఫోన్‌ (1181 అరుణా పబభ్దిషి౦గ్‌ హౌస్‌ ఏలూరురోడ్‌, విజయవాత:2ే

అరుణా పబ్లిషింగ్‌ హౌన్‌ తరపున మొదట్‌ ముద్రణ : . 1984, 'సెస్టెంబరు - ల! ళ్‌ ఆంళిని రెండవ ముద్రణ : [( ౪? ణు 0 న 6-60 112. ధర:ఃరు 14.00 ర లి రర 22 ిస్ధ ఖంం స్‌ వం. చ శ ల సా. యు ద్ర: : సీతారామపురం పోస్టాఫీను రోడ్డు " విజయవాడ న2గ్రై004

జీవితాదర్శ ౦ లు శన నననితునననననిననాయెయాలానకమొనునునమనుననుా చా ననననినునానిహాముము చు కనాను నటినొనొ లాలన లులనకతానుతననానన్‌సాననాతననన్వతకనినొబినమని నునన నకన్తుతుననన నము ననానాన నాననా నా నాముననలాననోోనా.

సింహాననాల మీద బాచుని చూస్తున్నారు విలియర్హు ఆట వాళ్ళు ముగ్గుహ్మ నరసింహారావు అమెరికన్‌ పైక తిరగేస్తో ఒక వీచి వటం దగ్గిర ఆగిపోయినాడు. నీల నముద్రం, పైన రెండు మూడు మబ్బులూ ముందు తెల్లని ఇనికా, ఆ ఇసికమీదా, ఆలళ్లోనూ వొంటిలో వాలా భాగం కన పడుకో ఆడవాళ్మా. రెరడు మూడు కుక్కలూ. ఇద్దరు మొగవాట్యా పిల్లలూ ఎండలో మెరిసే నురుగులో దూకుతున్నారు. కొందరు గొడుగుల కింద తలలు పెట్టి వడుకున్నారు.

“మన దేశంలో ఇట్లాంటి వీచి ఎకగ్టడా వుండదేం 1”

“అట్లాంటి వీచి అంప్కే అట్లా బట్టలులేని ఆడవావ్ళ ఆడుకునే వీచి అనా నీ సందేహం?” అన్నాడు అక్మణనింగ్‌.

“కాదోయ్‌; అసలు ఆ ఇనికొ ఆ శుభ్రం

“పం మద్రాసు లేదూ?”

“మదాసా? ఈ అందం ఏక్కడ పుంది?”

“లేశేం? సీ కళ్ళల్లో ఆ అందమంకా ఆ మనుషులవళ్ల కలిగి సట్టుంది, మనుష్యులూ నున్నారు. కొని బట్టలు లేకండా కనబడరు” అన్నాడు వెంకయ్యనాయుడు.

“ఏక్కిరించకండీ. ఎండ్యా ఆకాశం నముద్రం = ఇంక అందంగా ఎక్కడ వృందీ?”

6 ఇజీవికాదర్శ ౦ “వక్ర్యడై నా వుంది “పవట్లకాలు తో-సియ్యి.ొ న!

జఫ్ఫిట్టీ వెళ్ళు

అస్టిక్ట్పు లిక

“ఆవ్రను, ల!

“వ్‌పైటి విశేషం?”

నర్టించాడు నాయుడు. ఆది పుండి పోయింది వాళ్ళిద్దరి మనసుర్లో. చై(త్రమాసంలో షికాద వొచ్చారు ఏమ్లీ. అనంతపురం నించి నరసింహా రావూ లత్మణసింగ్‌. వొచ్చిన రెండోరోజే ఒకరి మొవోలు ఒకరు చూసుకుంటున్నారు. తిరిగి వెళ్ళాక వెంకయ్యనాయుజ్ని ఏం చెయ్యాలని ఆలోచన. కొని నాయుడు చేసిన మోసం ఎక్కడ వుందో వాళ్ళకి తెలీటం లేదు. మోసంలేదు. ఆందవలనే మోసం ఎక్కడ వుందో కనుక్కోవడం కష్టంగా వుంది, మొత్తానికి ఇద్దరికీ *ోవయమరు చొచ్చామా ఇంత దూరం” అనిపిస్తోంది. వెళ్ళి పోవాలంటే వాళ్ళశే సిగ్గుగా వుంది రెండు. నెలలకు గాని తిలిగిరామని చెప్పివచ్చి వారం రోజులకే మళ్ళీ అనంతపురంలో మొహాలు కనబర్చటం, రాజమండ్రిలో కాకినాడలో బంధువులున్నారు, *ఆర్రుడ వుంచామా రెండు నెలలూ” అని కూడా ఆలోచించారు.

కొత్త పూళ్ళో ఎవరన్నా తెలిసినవాళ్ళు వుంటిగాని తోచదు. ఆందులో అప్పుడే కాలేజీ ముగించిన క్కురాడు నరసింహారాపు. నింగ్‌ వకీలేగాని ఇంకా సం ప్ర్వోస్‌ లేమ. మనుష్యుల్ని పలకరించారు వీచిమిద. కొని వాన లెండుమాటిలు మాట్లాడి వెళ్ళిపోతారు. వాళ్ళు అనంతపురంలో మనుష్యులు నేరే రక మనిపించింది,

చలఅ౮6 7

సము[ద్రం అంచునే వడివడిగా నడుస్తున్నాడు ఒకతను. సూటు, దూట్టు గాలిలో ఎగిరే ప్రై సాయంత్రపు ఇంగ్లీషుటోస్‌, చేతిలో బెత్తం-- లావుగా పుంటాడు, మెలి తిరిగిన తెల్లటి మీసాలు. సగం తెల్లటి చాతి మనిషిగాపును. నడకలో చూపులో మాటలో అమితమైన ఉత్సాహం, “'స్నేహధావం. మూడు రోజులనించి (నతి సాయం[్రం చూస్తున్నారతన్ని సము[ద్రం వొట్టన ఆతను ఆక్కడే వున్న క్త్‌ట్‌కీ పోడు. వీచిలో ఓ చివర (ప్రారంభిస్తాడు, వడివడిగా నడుస్తో. కనపడ్డ (ప్రతి వాళ్ళనీ వలక తరిస్తాడు. యూరోపియన్తన్స, కుట్టుకునే ముసలమ్మల్నీ చిన్న పిల్లల్నీం బళ్ళలో పడుకున్న చేవీలనీ. నల్రైవాళ్ళనీ శాస్త్రల్ల నీ యువతుల్నీ. జఒక్కొాకరి. దగ్గిరా ఎంకో సేపు ఆగుకాడు. వాళ్ళతో పరియాచకాలు ఆడళాడు. వాళ్ళని వొదిలి చాలా తొందరవని జ్ఞాపకం వొచ్చినట్లు చర చర నడుస్తాడు. ఇంకోరు కసవడ్డదాక్కా మెవఠితోనూ ప్పూర్దిగా ఆగిపోడు, అందరూ అతనికి తెలుసా? లేక మెవర్నయినా వలకరిస్తాడా? స్నేహానికి మొహం వాచిన వాళ్ళిద్దరూ చూళారు. తమని పలకరిస్తాడేమోనని. దగ్గిరికి వచ్చాడు వలకరించేశ్లై! కాని మొహాలు చూని వెళ్ళి పోయినాడు మూడు రోజులూ కూడా. ఇవాళ కానే వలకరించాలనుకున్నారు. చాలా సరదా ఆయిన వొడిలాగున్నాడు. అదిగాక అతన్ని చూస్తే ఆతని మొహం తామెరిగిన్య ఆంపే చూసిన మనిషి మొహంలాగుంది. ఆ గుండ్రటి గడ్డం, సూదుల్లాంటి కళ్ళూ; కణతలమీద వుంగాలు తింగే జుట్టా బలుపై న చంవలూ. మెవరబ్బా ఇట్లాంటి మనిసి? మళ్ళీ తమకి ఎదురుగా పస్తు న్నాడు, మాట్లాడాలి" కాని చొరవ దొలలేచు ఆ' నిమిషానికి, ఆ వెనక్ష అబ్బాయితో ఆడిన అల్ల రిమాటిల జ్ఞావకం సప్వుతో వొచ్చాడు ఈ సారి-

“గ్యుగ్రీనినింగ్‌” అన్నాడుం

ఇద్దరూ “*నృడ్డీవినింగ్‌” అన్నారు.

ఆవ్చేడ్తగా వుందికదూ ఇవాళ”

ఎంత సులభం అతని సంభాషణ! యంత (గ్రయత్నించినా ఈనుక్సి నోటి మాటి రాదేం? ]

స! జీవిశాద ర 6 “వ్చేడ్రా! ఏం వేడి? వాలా దొవుందిో “ఫం బావుంది? ఏమీ వావున్నట్టు లేవు మీ మొహాలు! విక్కణ్నించి వొచ్చారు” ఆ మాటితో వాళ్ల సంగళులు అతనికో చెన్చకున్నారు.

“ఆసంతపురం నించా? జాలా దూరం. కొతగా వుండావే పావం[ సై

ఆతని కంఠంలో సానుభూతి. దయ్య ఇబ్బందిని ఆర్థం చేనుకున్న హ్యృదయం-బాపురుమని ఏడవాలనపించింది. “బంధువులున్నారా? బేరా? మరి మెక్కడ దిగారు? సత్రంలోనా? బాగానే వుంటుంది. భోజనం?”

“ధోజనమా? ఈ పూరొచ్చి భోజనం చేళామంటారా ? ఇదేం దేశం” అన్నారు.

“ఆ హోటలు ధోజనమేనా? బతికి పున్నారు. విచిత్రమే ! పోనీ బసలో ఆ కుర్రాడు మిమ్మల్ని సరిగ్గా చూస్తున్నాడా ?”

“ఎవరూ చూడనక్కర్లేదు తిండి దొరికితే

ఆలోచించాడు.

“మా వంటమనిషికి స్ఫోటికం. మేమూ ఇబ్బంది. వడుళున్నాం* వుండండి? ఆ మూల కాఫీ హోటలుకి వెళ్ళి భోజనం పెటిమని అడగండి. అతను మిమ్ముల్ని కొట్టడానికి మీద పడకాడు. జడునుకోక్క నిలబడి, దేశికాచాతి సంపాడనండి. భోజనానికి పూటకి యిరవె మూడు రూపాయ లడుగుకాడు. సరేనని భోజనం చేసి ఇద్దరికీ రూపాయన్నర ఇవ్వండి. మీ మొహాన. విసిరి కొడళాడు డబ్బుల్ని. మళ్ళీ దేశికాచారిని జ్ఞాపకం చెయ్యండి. తొరగా వెళ్లండి పొక్టుపోతోంది. వంటకి శ్రైముండదు ఆతనికి మళ్ళ” అని వెళ్ళిపోయినాడు, వెనక్కి తిరిగి చూడకుండా, ఇంట్లో వొంటరిగా విడిచి తల్లిసినిమాకి వెళ్ళి పోయిన పిల్లల్లాగెనారు వాళ్ళిద్దరూ" అయిశేనేం ఆతని ధర్మమా అని హోయిగా భోజనం చేశారు ఆ రాత్రికి, వాళ్ళకి సముద్రమా, చళ్లని గాల్కీ అందాల దృశ్యాలూ పట్టటం లేదు, మీ ఆయన మెప్పుడు కనబడకాడా అన్నే

చల6 ఠ్త ఆడ్ష్యేక్రానాలి! ఎవరు? అతనా? చుక్కతో తెయసు ఇతను” అందు స్నాడు సరపింహారాపు,

“స్పన్సిటి అఆ వంటమనిషికి జబ్బు శాకపోతే మనని తన ఇంట్లో "పెట్లుకునేటట్టు మాట్లాశాజే!ొ

ట్‌ ళం ళం

“మన అదృష్టం!”

అజ ధోజసం సమన్యన్యూత్రం తిరినప్టే! ఏం నంటా? ఆ మైసూరు వనం చాలవాో

మర్నాడు సాయంత్రం సప్వుకోవొచ్చాడు. “సృడ్డ్‌ ఈవినింగ్‌

“కొంత కోవం తీరిందా ఏమ్లీమీదగొ అని అడిగాడు,

వోళ్ళ మసస్సుల్లో జరిగేది మిలా కని'పెడుకున్నాడు?

“అనంతపురం వాళ్ళు వొచ్చి, “ఇచేంతిండొఆం'పే ఈశీట్లు వాళ్ళుకీ 2ంతో కోవడ వస్తుందని! ఆ ఢిల్లాలో జొన్నహాటు తింటారని వీళ్ళ అలి ప్రాయం. ఎందుకు! ఆసంతప్పరంలో వోసకాయ సప్పృవంటీది పీళ్ళుజన్మలో పచిచూసి వుంటారా? డబ్బు వున్నవాళ్ళు ఆ దేశంలో తిండికోనం బకుకు శారని జేలీదు వీళ్ళకి! వాంగీశాతు అంపే అదేదో తిట్టసుకుంటారు వీళ్ళు”

తమని పొగగుతున్నాడోో యెక్కిరిస్తున్నాడో అనునూన మయింది నాగ్‌కి

“జ్బంత్రభాందంగా వృందా ఇక్కడ. షికారు అయిపోయే సమయానికీ ఇంటిదగ్గిర బంగాకాదుంపల వేపుడూ, కొబ్బరి పెరుగువచ్చడీ తయారౌ తున్నాయికడా సవైన రుచిలో అనే డ్ఞావకంతో అడుగు తొందరగా వడాలిం ఇంటీదగ్గి మధ్యాన్నం బజ్జీలూ, శ. తీసుకుంటో పండగా పీచి మన రాకరోనం అలంకరించుకుందోందా వేదా అని అడుగులు తొందరగావడాలిం అవున

ఎంత వద్సాహరు, హాయి అయిన అనుభవం ఆమాటల్లో! శెల్లటోయి చూస్తున్నారు;

కట్మంక్రా విస్పారలేదు మొహాలు ఏమిటి బాధో “పండుకు వొచ్చామౌ అనుకుంటున్నాము” స్ట్‌ 2 “ప్పి తోచదు" “అవను పాపం! సత్రం దగ్గిరా ఇక్కడా?” “బ్బాగ్గానే వుంది, కొని ఏముంది చూడడానికి” కక 'కెరవరాదూ” కళ ర్న స్హే[ 03 “ఫ్ఫిమ్లీ వొచ్చి. ఆలా అడిగితే నేనేం చెన్స్నను? బితికివుండగా ఇలాంటి అందం ఎక్కడ చూస్తారు మీరు? ఏదో చెడిపోయింది మీలో” అని అలోచించి “కొత్త, అవునా? సీం తోచదు; అప్పును, నా భార్య వొంట్లో బాగాలేదు వెరాలొ. అని వాళ్ళని వొదిలి నిమిషంలో వేగం 'హెచ్చిందొడుః వెళ్ళిపోతున్నాడని పెద్ద దిగులువాశ। ?కి చప్పున లేచి అత్తని వెంట వర్దారు. “*వ్వేమూ నడుస్తాం “రండి నిరాశవడి ఈవూరు విడిచి వెళ్ళిపోకండేం! రేపట్‌దాకానన్నా ఫుండండి” అన్నాడు వీచినుంచి రోడ్డుమీదికి ఏక్కుతో చీకట్లో రోడ్డుమిద రా ౧ ఆగి శేశేళాడు, “ఎం మనో ఉండమంటున్నా ససువోకండి. అక్చర్యపడుతో ఉహించ కండి. ఏం లేదు, ఇంతదూరం వొచ్చి ఆందులో ధీమ్లీకి, ఉత చేతులతో ళం అజటి దర్నిదులమత్లే తిరిగి చెడకారా? ఖీమ్ణీవచ్చి? అనుకుందో వెళ్లి పోయినాడు,

చల క్షే ఈ మాటలు అసలు ఆర్హంకాలేమ వాళ్ళక్కి ఆవాళనించి వాళ్ళకి ఓ సంగతి నొతికింది.. ఆకొత్త అతన్సు అతని మనో విశాలత్వం, ఆతిథ్యదృష్టి తనలోకి ఎవరినన్నా ఆకర్షించుకునే శి = ఒకే ఆశ్చర్యం వౌళ్లీ క్కి ఈ దేశంలో ఇల్లాంటివాన్ళన్నారా అని, పేరు. దేశికాజారి అని చెప్పాడుగౌన్ని ఆతను ఇంగ్లీ మలో ఇంగ్రీసు ఆతనిలాగు మాట్లాడుతున్నాడు. హోటలు, అతన్ని డేశికొచారి ఎవరు అని అడిగితే “దేశికాచారి ఎవరేమిటి”్‌ అని వళ్ళిపోయినాడు. ఇంకెవర్నీ వాళ్ళ అడగలేదు. ఆతన్ని (ప్రత్యేకమైనిట్టు వాచుకున్నారు మనసుర్లో. శం

మర్నాడు మధ్యాన్నం దేశికాచారి వాళ్లస[్రానికివొచ్చి కూచున్నాడు. వాళ్ళు తెలుగులో మాట్లాడినా అతనుమూ[త్రం ఇంగ్లీషులోనే మాట్లాడువాడు. వాచ్ళ తెచ్చుకున్న ప్పుస్తకౌలు చూళాడు.

“ఏమిటి ఇంకా ఎడ్గార్‌ వాల్లఫ్‌ చడుపవుతున్నారా! పీటర్‌ చేనేచదపండి. నాలుగైదు ప్ప్పస్పకాల వరుకు భరించవొచ్చు. కథలుబాపుంటాయిగా నిఇప్పుడు వైన్స్‌, ట్రావెల్స్‌ పాస్టరీ కూడా కథలకన్న ఆకర్షణగా రాస్తున్నారు, చూశారా? రెండో (వ్రపంచ యుద్ధం రియాక్షన్స్‌ ఇంగ్లీషువారి వాజ్బయంమీద ఎట్లా వొవ్చాయంటారు? ఇంగ్లండులోకన్న అమెరికాలో స్పష్టంగా కనవడు తున్నాయి” అన్నాడు.

నోళ్లు వేళ్ళాడేసుకు చూశారు.

న!

వొళ్ళదగ్గిర తెలుగు పత్రికలు చూళాడు,

“చలంకన్న శరత్తు ఎందుకు ఎక్కువ ఆదరణ పొంమకున్నాడో 'ెలుసా మీకు?” అన్నాడు ఇంగ్లీషులోనే,

ఇట్లా మాట్లాడుకుంటో నీచికి వెళ్ళారు.

కొంచెం సేపు మాట్లాడక౦డా సీళ్ల పక్కన నడిచి నవ్వాడు, ఏమిటని చూశారు వొళ్ళు,

శి జీపీతాదర్శర6 అర్స్సు మొహాలి” ఆని తనలోపల సవ్వుకుంటున్నాడు. “పిచ్ళపోసిన మొక్క_లమళ్లే అయినాయి. పావం చాలా వొంటగరై పోయినార” ఆని వాళ్ళ భుజాలమీద తట్టాడు* “మనుషులకు స్నేహం చాలా అవసరం, కానినాటోటివాడికి మనుషులనే వాళ్ళులేకండా బతకం నేర్చుకోవాల్సిన అవసరం పడుతుంది ఇదేమిటి? ఇంత మానవ (ప్రియుడికి అట్లాంటి గతేమిటి? “అట్లాంచప్పుడు వినండి. ఛీస్లీ బాలా ఆందమని విని వొచ్చారు కదా! [వ్రకేకం ఏం అందం చూళారు?” “సముద్రం, ఇషరకొం...ంే “అవన్నీ సూమూలు మాటలు, ఇట్లా రండి ఆని అక్కడ కొండరాళ్ల మీదకి తీసికెళ్ళి నిలవనీళ్ల లో భక్రితో, భ(ద్రంగా నాచుని చూపొడు. “చూడండి ఈరంగ్యు మెరుపు మె _త్హదనం వండతో ఎన్నెన్ని విధాల మారుతుంది? పొన్సున్నేరండి. రేపు బొస్పున్నకి న సే న సీరింకా దూరంగా వేడుళుంది. ఇట్లాంటి. రాళ్లల్లో చిన్న చిన్న చెరువు లున్నాయే వాటిల్లో ఓదానిముంమ కూచుని విసుగె త్రినాసరే,చూస్తోకూచోండీ నేను ఇెప్పానని, ఎండ. రాళ్లకింద సీడళ్లో ఉండిపోయిన చిన్న చేపలు ఈ నాచులో౭ిచి ఈమతో---ఎన్ని విచిత్రాయి. ఆందాటు చూడగలర్నో ఈ గుంటల్లోనే ఆలోచించగల (ప్రాబులుంప్కే నిన్న అలలకో ఘోష ఎ త్‌న సముద్రం ఆలపంబడి ఆల ముంచేస్తో పొంగుతో కిందీకి పొర్లి పొంగిపడ్‌ పోయే సళ్లన్నీ ఏమైనా యనుకుంటాయి? దూరంగా ఎక్కడో వినిపించి వినపడకుంవా హోరుపెస్ట సమునవాన్నే మరిచిపోయి. ఈ గుంపే జీవిత మని తమలోని జీవాత్మలే స్వయం నీర్ణయంగా బకుకుూూయి. అనడల "పెద్ధసము(దం పుందన్మీ ఈగుంటకి అదే ఆర్హమని అంపే నవ్వుతాయి-ా ము సముద్రం పొంగివొచ్చి ముంచేసిందాకా, ఆ సముద్రమే రాకపోతే మురుగుతుంది. చివరికి ఎండి అర్జంలేకండా పోతుంది.

చీల౦ స

“ఈ ఛీన్లీకి ఒక విధంగా కౌదు, అనేకమైన అందాలు పట్టాయి కొండలు, నిద్హి అడివి సముద్రంలో వరసగా ఈ రాళ్లు = చేను చెప్పి ఏం లాభం? చూడండి బుద్ది మంతల్లాగున్నారు” అంటో బయలుదేరి వళ్ళి పోయినాడు, వీచినంకా వరసగా వలకరిచడానికి, నాలుగు గజాలు వెళ్ళాడో లేదో! తెల్ల వాళ్ళ అమ్మాయీ అబ్బాయీ ఒకరిమీద ఒకతు జేళులు వేనుకొని నముద్రంవంక చూస్తున్నారు. కాసేపటికి చూస్తే వాళ్లిద్దరి మధ్యా భూచుని వున్నాడు. ఇద్దరూ చెరో సెపూ అతనిమీద చేతులు చేసుకుని పకవక నవ్వుతున్నారు అతనితో కలిసి,

ఆ రోజు నుంచి వాళ్లకి ఫీమ్లీమీద కొత్త ఉత్సాహం వొచ్చింది ఆ నముద్రం చాలు వాళ్ల కళ్ళని కళ్దేస్తి వాళ్ళకి వాళ్ళలో ఉన్నదని తెలీని సౌందర్య భావానికి సందేశం ఇవ్వడానికి. వాళ్ళు యోచించకండానే. (్రయత్నించకండానే, అందాన్ని (గ్రహిస్తున్నట్టుగా ఐనాయి వాళ్ళ మనసులు.

“వం లేదు, మన మనసులమీద మూతర్ని దేశకాదారి తీసేశాడు. తక్కిన పని భీమ్లీ చేసేస్తోంది.” అనుకున్నారు వాళ్ల క్మ్‌ వాష్ట,

మర్నాడు సాయంత్రం అతను ఎక్కువసేపు ఆగలేదు వాళ్ల దగ్గిర, చాలామంది వొచ్చారు వీచికి -- సముదదంలోంచి లేస్తున్న నిండు చం(దుణ్ని చూడడానికో ఏమో! వాళ్ళందరిని పలకరింవాలి దేశికొచాళారి. న్యవధిలేదు. ఆ సము(దళీరం తనదై నట్టూ, ఆక్కుటికి వొచ్చేవాళ్ళందరూ తన సౌంతఠ ఆతిధులై నట్టూ వత్తిస్తున్నాడు అతను. పాొందూ దేశం వొదిలి ఎక్కడికో వచ్చాం అనిపిస్తుంది వాళ్ల కి,

| ఆ గ్రే పొద్దున్న, ఆగుడిలేదూ. ఆ కొండ నెక్కిండి. మెట్లు న్నాయి. కాని గుడికి పెన లేవు. మీరు ఆ కొండపైకి వెళ్ళిపోవాలి. పెకి (2)

శత జీఏళాద ర్శ ర చేశేప్పటికి సూర్యోదయం కాహాడదు ఇంక్కా వైన నీష్ళన్నాయి. చిన్న చిన్న కొండ దొరుపుల్లో, చాలా అందం. రేప సాయంత్రం తీరుబడిగా మాట్లాడుకుందాయడొ. అంటో వెళ్ళిపోయినాడు. ఆప్పుడే ఆతని కోసం చేతులు వూపుతున్నారు ఆందరూ,

వాళ్ళిద్దరూ సముద్రం వొడ్డున రాళ్లకి తగిలి చిందే సిళ్ల ఆందాన్ని చూస్తున్నారు వాళ్లకి అనుమానంగా కూడా వంది. ఎందుకతను అంత స్నేహం చూప్పకున్నాడు తమమీద? చివరకి డబ్బు లాగుతాడా? ఎందుకో ఆతనిమీద పూర్తి నమ్మకం రావటం లేదు.

ఇంటికి వెడుతోవుంపే వీచి రోడ్డుమీద వాళ్ళని వెసకనించి కలుసు కున్నాడు.

“*మ8ిచిసపోయినాను మీతో చెప్పడం, నా థార్య ఆరోగ్యంగా వుంది, రేపు సాయంత్రం మా ఇంటికి వెడదాం. థోఎనం అక్కడే” అంటో వెళ్ళిపోయినాడు తొరతొరగా నడుస్తూ. ఎలక్‌ట్రిక్‌ దీపానికి దూరమౌతున్న ఆతన్ని చూసి ఏమి మనిషా అని నివ్వెరపోయినారు.

కొ త్రవూర్యు ఇంకా వసందు ఎక్కడికి పోతుందో ఇలీదు ఏ నివషాన ఏం కొత్త చూస్తామో అనే వండర్‌ "వాళ్ళ మనసుల్లో,

మర్నాడు సాయంత్రం చీకటివడేప్పుడు వాళ్ళ. దగ్గిరకి వొచ్చి వపలుచుకుని వెళ్లాడు, చాలా దూర6 సడిచారు నల్లని కొండ వేపు. దీపాలు కూడా కనపడటం మానేళాయి. కొంగ రాళ్ళమీదనుంచి కొంత ఎక్కాలి.

కొండపక్కన కట్టారు ఆ చిన్న బంగళా, ముందు వరండా సముద్రంకేసి వుంది. వానికింద చిన్నతోట, ఆ0డు మూడు రకాల పృవ్వుల పరిమళం, వరండాలో నాలుగు తొట్లల్లో మొక్కలు. ఎలక్‌టిక్‌ దీపానికి చై నాషేడు. ఎక్తుతక్కువ కుర్చీలలో శ్రద్దగా ఇర్లిన లేసు గలేణల దిళ్లు. టోసీ

చల 6 క్షే తగిలించి వాళ్ళతో చాచున్నాడు. ఐటరు నిమ్మరసం తెచ్చియిచ్చాడు కాని రాత్రి ఐసీ భయం కొదా ససంచిైది. రాయయమీద అయా అభ్దమని దట్టంగా చెట్లూ, తీగలూ. ఇట్లు నిశ్శబ్దం.

జ్య స్రార్రు ఇండియాలోవుంది గనకగాన్సీ లేకపోతేన్యా ఈ కొండ సక్కలన్నీ వాగు చేయించ్చి విల్లాలు కశ్హేవారి కాదా? అన్నాడు అతను.

“ఈ ట్రిటిసు వాళ్లు పోనీండ”” అన్నాడు నరసింహారావు.

“ిటిషువారేం అడ్డమొచ్చారు?”

“ధనం!”

“పర్య ధనవంళులు లేరా? వాన్లైక్కడ కట్టుకున్నారు యిళ్లు? పాడు బిడ్డ ఆ 'పెద్ద- పెద్ద చుడలన్నీ ఎవరివి? ఏ లోపాలకి కారణం ఎవరి మీదో ఒకరిమీద - చివరికి దేవుడిమీడ 'ెద్దిడం ధీరుల లక్షణం కాదు. అంతకన్న ఒప్పుకుంటే ఏం పోయింది? అన్నుభవించడం 'పెద్ధ్ద ముఖ్యం కాదని? మన నస్వథావం ఆదిలో

అక్రాని ఆ గుడి చూడండి!”

“అవును. యిన్ని యుగాల చరిత్రలో ఎవరో బుద్ది ఆందం తెలిసిన మనిషి _వుండకపోడు ఎక్క దెక్కడో విచ్చమెత్తి కట్టించి వు౦టాడు. ఆక్క-డ ఏ విస్ణుదేవుడో వెలిశాడని. అంత ఎందుకు? గొప్ప సూర్యాస్తమయం సమ్ముదం అలల్ని బంగారంతో, వజ్రాలతో వెదజల్లాతో వుం్పే దానికి వీపులాతిప్పి (్రిడ్డి ఆడే క్లబ్బు సోదరుల్ని చూడలేదా మీరు? అక్కడ ఎవడో కన్ను వున్నవాడు కట్టాడు క్ల బ్బు, చానితోతీరిపోయింది. ట్రైటిమవాళ్ళట అడ్డు! ఇక్కడికి వొచ్చే ఇంగ్లీ షువాళ్లకి ఏం సంస్కార ముంది? కాని వొళ్ళు ఇళ్లు చూశారా? వొళ్ళు ఉండబన్సే ఈ మాత్రం అందం వుంది దేశంలో.”

16 జీ విశాద ర్శ న్‌! ఆవాస వుండాలంటారా? లా శి “స్యతంత్రం ఒక గొన్న విషయంగా కసవడదా? “నాకు కనవడక పోవడ మేమిటి? వదేష్ల జైలు జీవితం అనుభ వించిన వాడికి “మిరు జైలుకి వెళ్లారా? పదేశ్తే! ఎంత (క్రూరమైన శిక్ష? చూళారా? ఎందుకు? దేశభ కిక? అచ్చేజభ్ర కి ఏమిటి? నా తెలివివల్ల + అతను ఇంగ్షిషు జగ్జీ-హ్యూమర్‌ వున్నవాడు గనక కాన్సీ నాకు ఇరవై పర్ణ శిక్షే తవ్పదను కున్నాను” ౯ “పప్పల “ఏమీ వినలేదా నా కేసు? చిన్నవాశ్లేమో! నా ఫోటోతో ప్రతి పేపరు శకేసునంవా రిపోర్టు చేనెంది” అన్నాడు గర్వంగా, “వీం కేసు? “దేశికావారి డిఫా ర్కేషన్‌ కేసు.” కట్ట! [1 వాళ్ళి ద్ధరికీ శ్ఞావక౦, ఆనీ ఆతన్ని ఎక్కడో చూళానుని అందుకనే నే ళా అనుకున్నారు. పేవర్ల లో 'పెద్ద ఫోటోలు, “ఆన్యాయమేముంది? రెండు అత్షలు కొశ్సేళాను కదా! నేనే ఒప్పు కున్నానుగాో వాళ్ల నాలికలు చన్వున ఎండిపోయినాయి.. ఎటా అక్క-ణీంచి ళు గ్‌ మ లేచీ పోవడం? ఆతను వేశాకోళం చెయ్యడం లేదు. అదంతా నిజమే! “బై పే తోజనర చేద్దాంో అంటున్నాడు. ఏ మెరగనట్టు. ఏమిటి, అక్కడ భోజనం చెయ్యడమా? విషం పెడితే? వాళ్ళబేత ఏవన్నోో కౌయికాలు రాయించుకుంపే? తన నిజస్వరూవర బైట పెడు తున్చాడు--ఇంక భయంలేదన్మి లేకపోతే ఎవడన్నా ఇెప్పుకుంటాడా?

చలం శే బట్లరు బల్ల ఆమరున్తున్నాడు. వాళ్ళిద్దరూ వొణుకుతో. ఒకరి మొహాలు ఒకరు చూసుకుంటున్నారు. ఆతను మాట్లాడుతోనే వున్నాడు. ఉనే నేమంటున్నాను? ఈ దేశ స్వాతంత్ర్య త్యాగమూ ర్హులకి ఆసలు స్వతం్యత్రమంపే ఎవ్నుడున్నా అర్హం తెలుసునా అని! వరుల (ద్రభుత్వం బానినత్వమే. కాని మనమీద బతువ్నై కూచోడు.. ఎవరో. ఛెప్పిందాక్కొ ఆలోచించుకున్నదాక్సా బానిసత్వమనిపించదు.. తెల్లారి. లేస్తే "పెద్దలకి కుటుంచాలకి ఇంటివక్క_ల మనుసులక్కి పురోషాతుడికి చేసే దాన్యం మన్న డన్నా మనుషులకి తట్టిందా? నిజంగా స్వతంశ్రాన్ని (ప్రేమించే మనిషి దేని నించి ముందు బైట పడవహదు” రాని వాళ్ళు ఇక్కబ్దించి ముందు ఎలా వైట వడటనూ అని ఆలో చిస్తున్నారు. వోట్రీటిషు వాళ్ల తెచ్చారా దర్శ్యిదం? ఆచారాలక్కి. "పెళ్ళిళ్ళకి మర్యా దలక్కి భేషణాలక్కి దేవుళ్ల కి ఈ సేవ వల్లనేగా దరిద్రం? తిండి ేకపోలేదం అప్పులెందుకొటున్నాయి? ఈ (వ్రశాలక్తి యాత్రలక్తి మూఢళ్వాలకి.. పైగా ఎవర్నో తిట్టడం. వాళ్ల నిర్లోషు అనను. కాని మీ సంగతేమిటి?” “ఆవ్ఫన్తు మా సంగతేమిటో అనుకున్నారు వోన్ళం “అవ్వులు చేసేక్కీ వర్తీలు పెరిగేది వానికోనం. చేలం వేసిన భూస్వామిన్తీ మార్యాడీనీ తిష్టేది-కాము. సమీ ఎరగనట్టూ తమ కూడు వాళ్ళు కొట్టుకుపోయినట్టూ, ఇదంశా చూసే నా కనిపించింది. ఇలాంటి మనుషుల డబ్బు ఎగేస్తే ఏం పాపం లేదని. వాళ్ళకి చేతకాదు అసుభవిం చడర్కు హాయిగా నాలుగేన్స మహావై భవం అనుభవింవాను. ఎంతమందికో, నిజమైన ఆ ర్దలకి దానం చేశానో అన్నాడు గర్వంగా,

18 జీవిఠతాద ర్శ 06 థోజనొనికి కాచున్నారు. కాకొహిరచ్చు రాని వాలా అందంగా వొండారు. అమర్చారు, పడ్డిందారు. ఆతను ముంమ నోట్లో పెట్టుకుంటేనే గాని వాష్‌ తినడంచేదు. వెరి! ఎందుకు చంప్పకాడు తమని! ఇంట్లోంచి అతని థార్య గావును అన్ని సద్ది నంసిస్తోంది ఇతని నాగరికత చూసి ఆ ముసలామె కాడా తవమకో కాచుంటుం దనుకున్నారు, కాని ఆమెది పూర్వావారం గాపును! భోజనం ఎలా చేశారో ఏం తిన్నారో వాళ్ల కి గుర్తులేదు. వెంటనే వై లదేరతామన్నారు. కాని దేశికాచారి వీల్లేదని గట్టివబ్దు వట్టాడు. దాంతోనే వాళ్ళకి భయం మరీ ఎక్కువయింది. లోపలికి వెళ్ళి తన సూటూ అదీ తీసేసి బనియన్తూ గూడకట్టుకో వొచ్చాడు, తాంబూలం తెప్పించాడు. వాళ్ళకి పువ్వుల దండలు యివ్న్చాడు. ఆ సూటు తీసేస్తే అతను. చిన్న బొజ్జా కొంచెం ముడతల్యూ అండా గుండ్రంగా ఓ బంతిలాగున్నాడు, కండరాలు వున్నాయా ఆసలు లేక అంకా ఆలాంటి నునుపేనా అనిపించింది. “వరసగా నముద తీరమంతటా ఉన్న ఈ చిన్న రాళ్ల వ్ల నిరం తరమైన ఆకర్షణ ఈ సముద్రానికి. కన్యాకుమారి. అంత అందం లేదను కోండి. కొని యిలా కూచుంటే ఎండలో సీన్ల రాళ్లకి. తగిలి మై 3గి8 సప్పుడు చాలా రంగలకో మెరుస్తుంది, ఆ తుప్పర ప్రతిదినమూ ఆ రాళ్లని ముంచెయ్యడమూ మళ్ళీ వొదిలి దూరంగా వెళ్లడమూ. అదేదో గొప్ప లీల. ఒకనోటి తీళం ఇంకోనొటిలా గుండము. పెగా ఆనది. ఆ నదిని దాటార్వా లేదా? దాటండి రేపు, ఒక్క నిమిషంలో ఏవో నిర్సనమైన తీవా నికి వెళ్లి పోయినట్టు అవుతుంది, ఎమరుగా ఆ కొండ. ఆ కొండ మీది అ నీటి కొలనులు చూళారా? నొటిలో పువ్వులు ఈ నిర్మలాకాశం./ ఇంత

చలం 10 ఎండాకాలం లోనూ మంచు వొండలమీదనించి వస్తున్నట్టు చల్లగాలి, నది ముందు మెట్లమీద మ్యరిచెట్టు కింద టభూచున్నారా? పొద్టున్న తొమ్మిది గంటలప్పుడు పుంటుంది-ఎక్కడో ఇటలీలో ఉన్నామనిపస్తుంది.”

“ఇట్టలీ చూళారా?

“వౌమ్మలనించి ంంు. అమగో చంద్రోదయ మవుతోంది. ఇక చూడండి వదేస్‌ నిమిషాలకి మారే నాట్యం ఆలల మీద. మీకు వోపిక ఉండాలి గాని”

ఆ ఇల్లు వెండల మధ్యన వుండడం చేత దూరంగా సము[ద్రం వాళ్లక్‌ కిందగా కనపడుతోంది. కొబ్బశి చెట్ల నీడల వెనకనించి ఉదయిస్తు న్నాడు బంగారు చంనుడు-ఎ(ర్రని చారని సము[దం మీద కల్పిస్తో.

ఈద్షరర్రా ఇప్పుడేకామ. తెల్లారకట్టిగాని ఆలలఅ మీద మెరుపు కన వడము మనక.” ఆన్ని “లాల్‌!” అని కేకేళాడు లోపలికి. ఆందమైన శ్రీ కంరం-రేడియోది గావును- అవ్య క్రమెన సికారు వాద్యంలోంచి “ఓ” అని వినపడది.

ళు

“చూస్తున్నావా? చంయడు”

“ట్ర” అని మక్టీ మ;ఫరంగా గొవ్ప సంతోషం లోంచి వలికినట్టు.

“ఆది దంపతులారా! ఏం (ప్రేమ మీ మధ్య ఇన్నాళ్లు తరవాత కూడా అనుకున్నారు. వెంటనే “ఇదో నాటకం, వీ ఇంకా చాలా (య్రేనలో బచకుళున్నట్టు! అమ్మో! ఎంతకన్నా తగును వీడు” అను కున్నారు.

తరవాత ఆతను వాళ్ళతో మాటలాడలేదు, సముద్రం వంక చూస్తు న్నాడు, పైపు వెలిగించి నోట్లో "పెట్టుకుని, వాళ్ళు భయాలు సద్దుకున్నాయి

20 జీ విళాద ర ల! వెన్నెలకో. ఎవరో వెసకనుంచి దీపం ఆర్బేశారు. మెల్లి గా వెన్నెల గోడ మీద చెట్లి సీడలోంచ్చి వారలుగా వాళ్ల పావాల ముందు వాళ్లు వొళ్లో వాలింది. తీగెమల్లై పరిమళాలు వెనక నుంచి రేడియో సికారు. ముందు ఆ సముద్రం మీద వెన్నెల. వ్యళ్ళిధరూ మైమరచిపోయినారు. అదేదో లోకంలోకి వెళ్లామనిపించింది. ఎంతకాలం గడిచిందో _ నిద్రపోయినారో, మేలుకున్నారో గుర్తులేకండా ఐనారు. అతను ఒక్క వేలూ కదల్బక ఆ చై (క్రమానపు రాత్రి గాలిల్తోసముద్ర షెరపు కుభ్రతతో వచ్చే ఆ మె త్తని గాలిలో కన్మయుడదై కూచున్నాడు. ఆతన్ని వలకరించడానికి బుద్ది వెయ్య తేదు. మెల్లిగా. లేచి పెళ్ళి పోయినారు. తోవ వెళతుక్కుంటో. ఇరవై గజాలు వెళ్టారోలేదోో అధికారంగా “ఆగండి” అన్నాడు దేశికావారి. గుండెలు. ఆగాయి వాళ్ళకి. 'గునురైన చెట్ల మధ్య చీకటి లోంచి సన్నని తోవ, వెనుక టార్చిల్లైటు వేసుకుంటో అతన్సు చాలా కోపంగా “బుద్దిలేదా మీకు! చికట్లో వెడుకున్నారా సాహసించి! కొండనిండా కాచులు, "పెద్ద మండ్రగబ్బలు! పదండి జాగ్రత్తగా, ఎంత దయ్య వాళ్ల _ క్షేమం తనకి చాలా ముఖ్యమైనబ్టు! తమ మీదనేకాదు. ఆ మనిషికి రోటి మానవుజ్డి చూస్తే. ఎంత వెచ్చదనం ఆ హృదయంలో ననిపించింది. భద్రంగా వూరి మొదట్‌ దాకొ దిగబెట్టాడు, “ఆనందం ఎంత గులభం, ఎంత సహజం. మనుషులకి ఎందుకు వుండవో కళ్ల” అన్నాడు దిగులుగా. ఇంటికి వడుతో వొకపే మాటాడుకున్నారు. ఈ మనిషి నించి తప్పించుకోడానికి శూరు వొదిలి వెళ్ళిపోదామా అని, అంవా అనుమాన మె. ముందే. తమని పలకరించడం, పదే పదే. స్నేహం చేసుకోడం, కాము ఏంతో కావలసిన దింధుపులమళ్లే. కపట (ప్రేమ నాటకం

చలం క! ఆడడం, భోజనానికి పిలవడం --- ముక్కా మొహం తెలీని మనిషి ఎందుకు చేస్తాడు ఇదంతా? ఎవ్వ్చుడో ఆనంతపురం వొచ్చి వీళ్ళని ఉవయో గించుకొని డబ్బు ఫోగుచేసుకోడానికేమో! అలా ఐతే తాను జైలు దొంగని ఎంయకు చెప్పుకుంటాడు? ఎలానూ వినేవుంటారు కదా అనా? తనే చెప్పు కుంటే నమ్మకం కలుగుతుందనా! ఈవూరి వాళ్లకి తెలుసా అతని నంగతి! కొని వీచిమీద కొ త్తవాళ్ళకి ?

“మర్నాడు జాగ్రత్తగా అడిగి చూళారు. దేశికాచాతి దొంగ చరిత సంగతి కొంతమందికి బాగా తెలుసు. కొంతమంది ఏదో విన్నారు. కొంత మందికి ఏమీ తెలీముు. కాని ఆంతమందికీకూడా చాలా (ప్రేమా గొరపం ఆతన్ని చూస్తే, ఎవరికీ ఏ అన్యాయం చెయ్యడు సరేకద్వా ఎక్క చెక్కుడ తాను ఏ చిన్న ఉపకారం చెయ్యడానికి వీలున్నా అక్కడ హాజరౌొతాడు. చందాలు మనిషి సహాయం పోగు చేస్తాడు. ఎవరి జోలీ ఎవరి నంగతి, ఊరి వ్యవహారాలూ ఆపవామలకో అతనికేం పనిలేదు.

ఆతనిలో ఇంత మార్చు ఎలా వొచ్చిందా అని ఆశళ్ళర్యవడ్డారు. గడిచిన రాత్రి భమాలకి సిసువన్హారు. ఆతను తనుచేనిన పాపాలకి పతిహారం చేసుకుంటున్నాడు కాబోలు. తెలుగువాస్స అంతే. వాళ్ళకి మనిషి నచ్చితే సరి, ఆ మనిషి ఎటువంటివాడు, ఏం ఘోర కృత్యాలు. చేశాడు అనేది వాళ్లు కంతగా వట్టిదు. ఎవరన్నా వెత్తినా “*బబేవాడు” అని నవ్వేస్తారు.

'దేశికాచాశి వాళ్ళకి విప్పి తెలియచేసిం తరువాత ఖీమ్లిలో అపూర్వ మెన అందం కసపడుతోంది వాళ్ళకి. మర్నాడు సాయంత్ర ఫీమ్లీ చరిత చెప్పాడు, ఏ విధంగా మొదట యూరపు జాతులకి ఈ ఖీమ్లి కనవడి వుంటుందో, శిథిలమైన వాళ్ళ కట్టడాల చిహ్నాలు ఎక్క ఇక్కడ ఉన్నాయో, వాళ్ళి గోరీలమీది సంగతులు చదివితే ఎన్ని విషాద సంతోష చరిత్రలు కనవడళాయో వివరించాడు. పూర్వం మంచి 'క్‌వు పట్టణం కావడం. కొత్త

(3)

త్త జీవిశాదర 06

దేశాల ఓడలు కొత్త దేశస్తులక్కో సామాన్లతో రాపడం, ఆ కొత్తదనం అన్నీ వాళ్లు కళ్లు యెదట నిలిపాడు. వాష్ట ఏద్లిలో ప్రతి సందూ ప్రతి రెండోరోజు సాయంత్రం సముద్రం స్నానం చేశారు. ఓ కొండ రాయిమీద కూచుని ఎత్స్తుగావచ్చే అలలలో ముణుగుతో ఆడుకున్నారు. అయ్యరు దగ్గిర ధోజసంచేసి సత్రానికి వెళ్లారు. సత్రంలో మూడు రోజులే ఉండనిస్తారు. కాని దేశికొచారి ఎవరితో మాటాడాదో, యెంతకాలమైనా

పుండనిస్తామన్నారు.

ఆ రాత్రి లక్మణసింగుకి చెవిఫోటు వచ్చింది. సముద్రపు ₹రటం 'దెబ్బవల్ల నేమో! ఫరవాలేదని వడుకుంపే రాత్రి పదకొండుగంటిలకి నిలవళ్తేని వాధతో మూలుగుతున్నాడు, ఏం చేస్తారు ఆ అర్జరాత్రి! సత్రం మనిషి లేడు కూడాను. దేశికాదారే దిక్కు! ఆతన్ని ఈ అర్జరాత్రి

క. ర . ె ష్‌ లేవడమా? కౌని తప్పదు. ఏ డాక్టరు దగ్గిరికన్నా తీసికెడకాడు, బై టవెన్నెల చారో వడ్డది చంద్రోదయం మిస్‌ కాడు మేలుకునే వుండవొచ్చు. టార్చి లైటు తీన్సుకుని బై లుదేరాడు నరసింహారావు. తోవ నరిగా తెలియదు- ఏ రోడ్డునించి. తిరిగినా మలుపులో ఎదురుగా పొంగుతోో ఉదయించే చంద్రుడితో సరసాలాడుతో సముద్రం. ఎదురు. గోడమీద వెన్నెలలో రెండోవేప్ప పురాతన గోడలకింద కతిగిపోయే నీడలు, ఆ ఆందం నరసింహ రావ్ఫకి భరించలేననిపించింది. అనంతపురంలో ఇక్కడికన్నా స్వచ్భం అకొళం. ఆ డడచుట్టూ కొండలు చుంకో అందమంటారు. (వలి సూర్యోదయం, అస్తమానం అమ్మవారికి పసుపు కుంకుమను పూజల్లాగు వుండేవి, నక్షశ్రాలు చందుఢూ తలలకి యెంతో దగికగా వెలుగుతున్నట్టు

"క కనబడేవి. కాని వాటినన్నిటినీ ఓ గొప్ప అందంగా చూసుకోలేదు వాడ! భీమ్టిలో యింత ఆడదం కనవడశానికి దేశికాదార యిచ్చిన దృష్టే కారణం,

చలరి 23 వవైె వాళ ఇళ ని దాటి రొండవేప తిరిగాడు. వోవచుట్లు కితిగానని భు ళ్‌ ళల ర!

అనిపించింది. రోడ్డంకా ఒకే వెన్నెల వార, పక్కన చెట్లిసీథలు, ఎత్తుని ఎక్కుతో మాటి మాటికి వెనక్కీ తిరిగి సమ్యద్రం వంక చూస్తో సడవాలనే కాని దేచకొడారి. పొామలభయం పెట్టాడు. అతని బంగళా. కసవడ్డదిః సన్నతోవలోంచి జాగ్రత్తగా పెళ్లాడు. వైటిజాచుని వున్నాడా? సంపెంగ పొద వెనకనించి మలుప తిరిగాడు బొద నీడలోకి, వరండాలోకి నూటీగా వెన్నెల పడుతోంది. వరండా చివర తివానీమీద స్తంథాన్నానుకుని కూచుని వున్నాడు దేశికాచార్కి సముద్రంవంక చూస్తో. అతని రొమ్ముమీద తలపెట్టు కున్మి అతని భుజంచుట్దూ చెయ్యేన్స, - వెన్నెలతో మెరుస్తున్న , ఆతసి గుండ్రని మొహంవంక చూస్తో వెల్ల కిలా వడుకుని వుంది అతని భార్య “అర్క వీళ్లు తస్పాదియ్యా!”. అనిపించింది. కొని వార్టిద్దరి అన్యోన్యం ఇన్నేళ్ల కీ విడని మమత్క అలా వెన్నేట్లో వక్‌మై నిళ్శబ్దింగా నిలవగల వళ్ల మనోస్టతి! ఇన్ని సంవత్సరాలు ఏం అమభవించారో! శరీరాలతో సరే, అసలు ఒకరిపై ని ఒకరి దృష్టి ప్రాముఖ్యత అందంలో ఐక్యం! అతను జైలులో ఉన్నన్నుడు ఫఏనుయిందో ఈమె? కాని అంత దుక్శీలుడు అతను ఆమె అంతేనా! లేక పళివ్రశా!

ఒక్క నిమిషంలో ఇన్ని ఆలోచనలు తిరిగాయి ఆతని మనసులో, అడుగు వెనక్కి చేసి పొదచాటుకి వెళ్లాడు... వలా వాళ్లని డిస్టర్పు చెయ్యడం? వెనక్కి వెళ్ళిపోతే! కాని మిద్రుడీ ఇెవిపోటు! తన్పదుః

అ ద్రేికాధాత్‌ గారూ!”

అన్నాడుగాని, కచ్చోక్షళ్చాయ” చిత్రంలో చునిషిని పైటకి. పిలిచి సట్టనిపెరచింది. ఆంత సొథ్రిలెజ్‌,

24 జీవిఠతాదర్శం౦ ఆక్రన్స్‌ యిన్‌ ష్టీస్‌” అన్నాడు- ఎవరో పిలిచింది తెలికండానే. ఖభయమన్నా లేదు వాళ్లకి ఈ ఆడవిలో 1 నెమ్మదిగా వెళ్లాడు. ఆ లోవలే ఆమె లేచింది. అతను దరికి వెశ్లే వృభికి కుర్చీలో కూచుంటోంది. “క్స్సిర్రా? ఏమిటి ఈ అర్జరాత్రి! ఏమిటి” అని ఆదుర్దాగా ప్రశ్నిం చాడుం చెప్పాడు అతను, “మందిస్తాను. తగ్గిపోతుంది” అని లోపలికి వెళ్లాడు. ఆమె మాట్లాడకండా తోటలోకి చూస్తోంది. ఆమె యొవనవతి. పాతికేళ్ల వుంటాయో లేదో! మయెవరామె? ఆతనికి రండో 'సెల్ల? ఆమె అందమయింది. చొంత అందమో ఆ నగం వెన్నెల్లో 'తెలీబంచేద, ఆమె బజ్జలు కూడా సరిగా వేసుకోలేదు. ఒకలీరో ఏదో కట్టుకుందో, కప్పుకుందో! వాలా పల్చగా ని వుంది ఆ తోటా ఆ అర్జరాత్రి నిశ్చలంగా. తను లేనప్లై కూచున్న ఆమె ఎంతో అందంగా వుంది. ఏదో మిస్టరీ ఆమె చుట్టూ. ఇంతలో దేశకాదారి హోమియోపతి మాత్రలిచ్చాడు కచ్చి. “పాపం వరదేశం. మీశేనరూ తెలీద”* అంబో, నీపమీద చెయ్యేసి కొంచెం దూరం పంపించాడుం “క్షూచ్రుని సముద్రం చూడమందును, కాని మీ మిత్రుడు బాధ నడుతో వుంటాడు వెళ్ళండి. నాతో చెవ్నకండా మెందుకు స్నానం

చలం 25

చే ర? సముద్రంలో స్నానం మెట్లా చెయ్యాలో నేను చెవ్వునా”ొ అన్నాడు.

“ఆమెని పరిచయం చెయ్యడేంం” అనుకున్నాడు, ఆమెతో ఓక్క మాటన్నా మాటాడికే తనకేదో గొప్పవరం అనిపించింది అతనికి.

ఇట్లా అనుకుంబో వెన్నెల్లో వొక్కుడూ కొండ దిగి న(తంవేస వెళ్ళి పోయినాడు,

శత శు శు

సాయం(ం వడమటి కొండల వెనకనించి భూకాలనున్లే బైలు దేరాయి, నల్ల ని ఐరుపుమబ్బులు. ఆరింటి కే సము[ద్రమంతా చీకటి అయింది. పై గా ఆలల వెనకనించి పెద్దగాలి నీటిని రేపి ముందుకు తోస్తోంది. ఊరికి మెలున్నర దూరంలో సముద్రం పడమటివేపుకి వొంపు తిరిగిన చోట చుత్తయిన యిసిక దిబ్బమీద కూచున్నారు మిత్రులిద్దరూ, నరసింహారావు రాత్రి తాను చూసిన దృశ్యాన్ని సెంగుకి చెప్పిం తరువాత దేశికాదారిని ఆ సాయంత్రం కలుసుకోవడం అంపే సగ్గ్టూ కొంచెం భయం కూడా "వేసి వొచ్చేకారు. సము[ద్రంవంక చూడడమే నయంగా వుంది. నీళ్ల ముందుకు తోనుకున్సి విరిగి ఫడుతున్నాయి. చవ్వున లేచి వెనక్కి,-వూరువేప వడు స్తున్నారు, సముద్రం వొడ్డునే. రెండు నిమిషాలు నడిచారో లేదో పెద్ద మొగలిపొద అడ్డం ఒచ్చింది ఇదేమిటి? వీచి ఒడ్డుకి ఓ పొదా? పొద ఎట్లా నడిచి ఒచ్చింది? చీకట్సి యెట్లా వెళ్లడం? నీళ్లలో దిగాలి. ఈడ్చి కొడు తున్న ఆ అలలలోకి---కరుకు మొనలు తేలిన ఆ రాళ్లలో! భయం వేసింది. యేదో ఇం[ద్రజాలం---ఒచ్చేవ్పుడు లేని పెద్ద చెట్టు ఇవ్చుడెట్లా మొలిచింది? ఆ పొద వెనక ఇంకా పొదలు ఆ పొద మొదలుని కావిలించుకుని ఈడు స్తున్నాయి అలలు, నరసింహారావు ఒణ.కుతున్నాడు. చప్పున లత్మణ సింగు విగ్గరగా నవ్వాడు. “యేం లేదోయ్‌. [మరి నీళ్ళు ముందుకి పొంగలేదూ? ఈ పొదదాకా పొంగాయి

తిర జీవితాద ర్మ గ! కింద పడిపోవటానికి శయారుగాపున్న మిక్రుజ్జి సట్టుకున్సి టాళ్చి లైటు తీసుకొన్మి బుద్ది తక్కువని తిట్టుకుని చెవులతో నహా తడుస్తో సముద్రంలోకి దిగాడు. నాలుగు అడుగులు వేశారో లేద్కో అడ్డంగా 'పెద్ద కొండరాయి. శారుడు. దానికి తగులుతో ఓ పొద ఒకపవేపు. రెండో వేష తిరిని వెడజామంపే యంత లోతో సముద్రం? నిలదిడిపోయినారు. యెంత శిష్ట! కాని ఛాలా కొంచెంసేపే. చిన్న ఉరుం. ఇందాకా మెరిసింది. మళ్లి మెరన కూడదూ? యెవరో సవ్వుతున్నారు-ఆ యీదురు గాలిల్కో సముద్రం హోరులో, జచ్చాన్లో అని అరిచాడు సింగుః విగ్గిరీగా య్‌డున్తో. అరిచాడు నరసింహారాప్ప. సముద్రంలో పడి చచ్చిపోవడం మంచిదనిపించింది వాళ్ళకి. యేం పూరు ఇది? మెంయ కొచ్చారు! చల్ల దనం వొంళించి, “నిరాశ ఇపేల వచ్చితి భయం, చెట్లోకదే ఈశరాి. అను కున్నారు గావ్సను, ఈశళ్యరుడు. బ్రత్యతమైనాడు. “ఏవరు” అన్నాడు స్రీ కంఠంతో, “ఆ ఆ. వినరు తల్లీ మీర!ో అన్నాడు సింగ్‌, ఒజణికే కంఠంకో, “లేమిటి వాటలేకా” ఆ కోండరాయ మీదనీంచ్యి వాళ్ళ నె శ్రీమీద. కళ్యా “ఒస్తాను, వుండండి, భయంలేదు.” దిగుతోంది, ఆమె ఎవతో! ఆ రాయిమీదినించి, 'మెరినీంది.

చల6 27 ఒక యువతి. తెల టి ఒట. తెలుగు ఎంత సంచ్యంగా ఒనో?? దిగి చెయ్యి అందిచ్చింది. కొండ పక్కగా తీసికెళ్ళింది. ఆ (ప్రదేశమంకా తనకి బాగా

స్పష్టంగా తెలిసిన రాజ్యమైనట్టు. బతికాము జీవుడా అని తొరతొరగా నడక (ప్రారంభించారు, “థ్యాంక్సు” అన్నా చెప్పకండా. “న్సర్రి ఆమె ఆ చీకట్లో ఒంటరిగా!” అన్నాడు సింగ్‌. “*పోనిద్దూ. ఇంకొ ఎవరో వుంటారు లెద్దూ” “కామ. పాపం, కనుక్కుని మరీ వెడవాం. “ఈ ఎకట్లో ఎట్లా కనబడుతుందోయ్‌?” కళ ద్రేద్రేవార్రి” ఎట “సరే అరు. కాని నేను వెనక్కి మాత్రం రాను” గ్దోన్వుండ్రి యేమంతీ,”” జవాబు 'పెద్ద నవ్వు ఆ నవ్వుకి నరసింహార్లాన్స వథుగు తీశాడు “ఒస్తున్నాను, మళ్ళీ యేమొచ్చిందిగొ దగ్గిిగా ఒచ్చింది. గ. “ర్యేం లేదు. మీరు ఇక్కడ ఒంటిరిగా,” *ఆధ్రా యేం... మళ్లీ మెరిసింది చాలా వివరంగా లోక6 కనవడులో-

త్త జీ వికాద ర్న ౦6 ఆమె కసపడింది. “యేం ఫరవాలేదు. వెళ్లండి” ఆఅంటో పెనకాలకి తిరిగి వెళ్ళిపోయింది. అంధకారం, లత్మణసింగ్‌ అట్లానే నిలిచిపోయినాడ్డు సరసింహారాపు రమ్మన్న కేకలు వినపడ్డదాకా. ఈ క్తేన్రిట్రీ రావేం “*ట్వ్యడ్రు, ఆమెని సరిగా చూళావాో” “క్సుందు రా! సముద్రం ఆందాన్ని ఆడవాళ్ల అందాన్ని తరవాత చూడజఒచ్చుం”

జచూళావాో” అన్నాడు నడుస్తూ

ఫూ. ఇప్పుడు చూడడమేనా ముఖ్యం? వద. వొన కూడా ఒచ్చే ట్టుంది. బతికి బయటవక్షాం. అది నాలు చూడజఒచ్చు రేవజ్చించి”

“నాక వెనకాలకి వెళ్లాలనిపిస్తోంది.”

“ఈ సారి' చెప్పుతీసుకు తంకుంది.. సరిపోతుంది. పాపం మన (ప్రాశాలు రక్షించింది. చాలదూ? పద, పైగా పోయి-సరిగా బట్టలన్నా లేప ఆమెకి... యేం చేస్తోందో ఒంటరిగా! భయంలేదు. ఎట్లాంటి ఆడవాన్లం టారో! ఎవరో ఇంగ్షీ షామెంల

“రాదు లాలస లాగుంది.”

“లాలస! లాలస ఎవర”

“అవును, నీశెట్లా తెలుస్తుంది?”

శవ వర్రు?

“ఎవరోళ్కే నే నెడుగుదును ఒకప్పుడు

ళ్‌ పూళ్యోనే”

చల6 వం “మస వూక్ళోనా? జో! ఎవరు?” “పీక శ్రైఖీదులే. ఇంతకీ అవునో కాదో తరవాత పరఛ్యానంగా కొంచెం జవాబు చెప్పాడు, సింగి దాన మంతా తన జీవితంమీద. నాలుగు పళ్ళ్శకిందట ఆ చివరి వృత్తరం వొచ్చింది లాలస నించిం తాను బాలా దరిద్రంత్కో కష్టంలో వున్నానని, రమ్మంచ వొచ్చి ఆతని దగ్గిర వుంటానన్కీ కొని చేసింవానికి వళ్చాత్తాపములేదు; అతన్ని ఎటుపంటేి "ఘోరమైన విరహంలో, కసిలో అవమానంలో వదిలి పళ్లిందో ఆ సంగ తికి దిగులూలేదు. పోనీ ముందైనా సరిగా పవుంటాననిగాస్త్‌ పుంటానికి (ప్రయత్నం చేస్తాననిగాని సూచసలేదు. ఆమెని తలచుకుని ఆమె తసరో (ప్రేమగా వున్న రోజుల వెలుగు తలుచుకుని పూగాడు. కాని వూరంకా ఏమ౭టారు? తన మొహం ఎట్లా చూపుశాడు? తన తమ్ముహ్మాూ తన్హై ఒప్పుకుంటారా? అదిగాక తనని ఆమె నిర్ణయగా చేసిన మోసం? ఒక్క. ఆరు నెలలలో కాను పదేళ్ళ వయసు గడిచినట్లు కావడం తలుచుకుని జవాఎ రాయలేమ. మళ్ళీ ఒక్క ముక్క రాసింది. “ఇంతేనా ఇంక మీ ఆళ నాకు లేనప్టేనా?" అని, జవాంతో సకి. ఆ లాలస ఈ పూరు వచ్చిందా! ఎక్కడ వుంది? ఏం చేస్తోంది? ఈ రాత్రి తనకి [ప్రాణదానం చేసింది లాలసేనా? మళ్ళీ కనబడుతుందా? ఇన్నాళ్ళు కసబడలేదేం? తసని గుర్తు పట్టిందా? లాలసే ఐతే తనని గుర్తు పట్టి వుండదా? కాయ. ఆమె లాలసే అయితే వాను $మ్లీ వెంటినే విడిచిపోవడం మంచిది. ఆమెని కలుసుకోలేడు. ఏమ్లీ నరక ప్రాయమౌతుంది. కాని లాలస కాదు భ్ధనకేం భయంలేదు, (4)

20 జీవితాదడరా శై ౦ హోటలుకి చేరుకునేస్పటికే తడిశారు ఇద్దరూ. ఆమె ొవరని అడుగుదామనుకున్నారుగాని శాము పడ్డ భయం ఆడది రక్షించింది అని చెప్పుకోడం సిగ్గయి పూరుకున్నారు. పెద్ద వానలో గాలిలో తమ గది చేరు కున్నారు. ఇంకా ఆ వూళ్ళో పుంపే ఆస్యతం వదిలి ఇల్లు చూసుకోవాలి. బట్టలు మార్చుకుని కబుర్లు చెవ్చుకుంటో కూచున్నారు, సింగ్‌ మాట్లాడక పొవడం చూసి సరసింహారావు చచుపుకుంటున్నాడు. సింగ్‌ మనసనుని లాలస జ్ఞావకాలు గట్టిగా ఆవరించాయి.

అట్లాంటి పెద్ద వర్షంలోనే రాత్రి పళ్ళిపోయింది లాలస, అంతకు ముందు చాలా వారాల నించి ఘోరమైన 'పోట్లాటి వాళ్ళి ధ్రరికీ.ఆమె మొదటి సించి వెళ్లి పోతాసనే అంటోంది తనే ఆడ్జపర్డాడుం ఎట్లాగో సరిపెట్టు కుందానునుకున్నాడు. కాని తన తమ్ముహ్హ్హ మరదబ్లా గోల చేకారు ఇంట్లో నిలవడం ఇబ్బందయింది. లాలస తప్పేముంది? మొదట షె

చేసుకునేటిప్పుడే “సర్వే చూద్దాం కానీ” అంది. చ్రీలకి ఈ చచువులవల్లా, స్వేచ్చ వల్లా కాపరాలిట్లా అవుతున్నాయి, మరి వాళ్లూ మనుషులేగా అంటే అవును; చదువులూ, "స్వేచ్చా వుండ వలనిందే, ఉన్న్యోగాలు చెయ్యవలసిందే. కొని ఆ స్త్రీలు వేరు, వాష్ల 'పెళ్తిన్న చేనుకోగూడము, పెళ్ళి ఆనగానే కొంతవరకన్నా బంధాలు చాధ్య తలూ అంగీకరిందాలి. కాకపోతే ఇంక పెళ్లి అనే దానికి అర్జం ఏముంది? ఆ మాల్వంకర్‌ వల్ల వచ్చింది ఈ (గ్రహచారం, అతను రాకండా పుంపే ఏమో! ఇంకోడు వచ్చేవాడు, నచ్చినా లాలస అట్లా పూగిపోయేది కాదు. అతనే కారణం, మనిషి మీ ఏం బావండడు. అంశా రబ్బరు ఒళ్ళు. వెన్నముద్ర. మరి అదేం ఆకర్షణో! అతని ఒళ్ళా, ఆతజీ

చఅ౦ వే

స్వభాసమా కౌక అతనిలోని కళా! ఈ అఆర్డిస్టుల్ని కావరాలలోకి రానీడమే బద్రి తక్కువ వాళ్ళు అందరి మళ్లే 'ప్పైచ్ళ చేసుకోరు. పెళ్లాలు వున్నా లేనష్టే తిరునవారు. తోక చుక్కలమన్లే వచ్చి వడకారు వూళ్లు మీదం ఆ కళలేవో వాళ్ళల్లో పూళ్ళల్లోనే సాధించుకోకూడదూ! అర్జిస్టు కాగానే (వ్రచారం (ప్రారంభిస్తాడు, అదేదో ఆ కళ చూసి డబ్బు పోగుచేనుకునిపోరు. ఇళ్లల్లో చేరకారు,వాబ్ళ మెట్టిన (ప్రదేశమంకా ఎడారిచేసి మరీపోతారు. వీళ్ళని ఆరికట్టిటానికి ఏ చట్టాలూ చెయ్యలేదు [వ్రభుత్వం.

ఆ మాల్వంకర్‌ యే వాయిద్యాన్నన్నా అచ్చ్భ్చుతంగా మోయిస్తాడు, మయేవేవో దూరపు (ప్రదేశాల మనుషుల అందాలు చాలా ఆకర్షణీయంగా మాటిలాడరాడు, వై ద్యం చేస్తాడు. ఈ లోకానికి చెందని అందాల కలలు కనిపిస్తాడు. మరి అతని వక్కలో యేమేమో అనుభవించగలమన్న ఆళల్ని రేవుకాడు గావును ఆడవాళ్ళ హృదయాల్లో. ఆడవాశ్లేమిటి? కానేమైపోయి నాడు? అతను వృంపే లోకమే ఒక 'పెద్ద నవ్వగా అందంగా కనబడ్డది మామూలుతనం సులభంగా తీ'సేళాడు జీవిత్సం మీద నుంచి,తన తమ్ముళ్ళు తొరలోనే మేలుకొని వాజ్ణి నరుకుకామన్నారు. లాలనమీది గౌరవం వళ్ల (పేమవల్ల తను ఆడ్డపడకపోతే యేం ఘోరాలు జళగేవో!

మాల్వంకర్‌ రాకముందు రెండు సంవత్సరాలు ఎంత ఆందంగా గడిచాయి! లాలన తన థార్య అయి తనకో వుండడం ఎంత గొవ్న గర్వం! తనకి వాభించవలసింది యేమీ కనవశ్తేదు. కోద్దలో తన మామే, నడకే గొప్పబలంగా. ఉక్సాహంగ్యా తేజోవంతంగా వుండేది. ఎంత చీదరలోనూ శేను ఓడిపోయేవ్యుడుకూడా ఇంటికి వెడితే. లాలన ఈన కోనం చూస్తో

పై జీవితాద ర్శ్‌ం కజతలదాకా పావే సంతోషంతో పెదిమల చివర తనసవోనం కోర్కెలో, తన కదదగా రావడం, లమ మెడ చుట్టూ చెద్యుస్‌ కాము తమ గదిలోకి వెళ్ళడం తను ౨ రాగుతూవుంపే చదతుగా. మాలోడొం, సాయం[త్రవ "ండలో ఆమెని తన రొడ మీద కూ కోవెట్టువోడం---రాని తను నిజంగా, తృ్టిగాా సంతోషంగా వున్నాడా? మొదటి నుంకే తనకి తోవల భయమే, అనుమానవే , ఇంటికి పచ్చిన నాలుగు రోజుల్లోనే తన తమ్ముళ్ళు తమ థార్యల్ని వదిని “ఒదినా ఆంటో ఆమే కొంగు వెంటి తిరిగాడు తను ఇద్దరికీ ఒంటరిగా వుండవానికే సమయం చిక్కేదికాదు. ఆ ఆకర్షణకి తనకి గర్వమే! కావి భయం. అందర్నీ ఆకర్షిస్తే తనకేం లాభం? ఇబ్బందే. కాని ఆకర్షణ్యా (గేస్‌ లావణ్యం ఇవన్నీ కావాలి కదా! అచవేకదా తనని మూడేళ్ళు ఆమె చుస్టూ తిప్పింది! ఆ కాలంలో కాలేజి కుర్రాళ్ళల్లో తననే యేరుకోవాలని తీరా తన థార్య అయింతరవాత ఈ గొడవ! కాని ఆదంవా కాను ప్రదావంగానే తీసుకున్నాడు, ఆమె నవ్వులు తన మీదశే ప్రసరిందాల నడం ఎంత సంకుచిశం! తక్కిన మొగవాళ్ళతో మాటలాడళాడదా? మోహం మాడ్చుకోవాలా? లాలస తన మరదులతో గంతు లెయ్యడం, వేళాకోకాలుు ప్రాక్టికల్‌ తోక్సు అన్నీ తసకి కోవం తెచ్చేవి. కాని ఏమంటాడు! మొన్టునున్లే ఆమెఖు మూల కూచోవాలనా? అమె తనది. అంప్వే ర్యాతులు నంటినంకా తనకి ఇయ్యడం, అ మాతనే అయికే తానేనో ఆమె వల్ల మోనంలో పన్గాననిపించేది, కాని ఎక్కడ వుందో మోసం! ఆమెడి ఏం తప్పో తెలిసేది కాదు! తనకి అనాడూ లేదు ఈనాడూ లేచు అనుళూనం, లాలస హస్టుతప్పి, మెవరికోనన్నా వృన్నదం పే వాచ్ట తప్పిన రోజున స్పష్టంగానే తప్పింది. కాని అంతవరిటా తన వాధ యెంత అన్యాయమని తనని తాను నిందించుకున్నా లాభం లేక జయింది. ఆ తమ్ముడికి ఇంకేం పనిలేదా తన కార్య వెంటి పడడం తప్ప! అదంతా “లాలకొ తనదని తన స్వంతమశే ధానంవన్ల వచ్చిన కష్టం.

చల6 33 మక తన గార్య తన స్వంతం వదా? ఆయితే ఆ నవ్వులు ఆటల్ని పాబల్నీ అందరికీ ఇచ్చి తనకి రాత్రులు ఆ కాసేపు వొళ్ళు ఇచ్చుకుంపే! మరి వొళ్ళల్లో అస్త శ్రేవాలుండవు. ఆ నవ్వులు, చమహ్కూరాలు ఆ చక్కని కన్ళ మెదనడం మెడని ఆందంగా వెనక్క్‌. చాచి కులకడం౦, మృమవుగా పృష్వలనుక్లే దూటల్యూ ఇవేగా ఖేదం! అవి అందరికీనా? రాను ఆ కగల్లొ పఠిటూచరాలలో కలనలేక పోభువొడు. కాను భర్త తని స్వంతం. ఆందకికో కఎసి ఆమెని పంచుకోలేదు. రాతల ఒంటరిగా ఆమె తన బుశాన్ని అనుకుని నిళ్శ్యంగా కిటికీలోంచి చెరువు మీద వెన్నెల వంక చూసేప్పుడు బాడా అతనికి సంయష్టి వుందేదికాదు. మామూలు భార్య ఐత్తే “ఏష టా అల్ల 8 * అని ఓసారి గద్ది స్టేచాలు, కొని ఈ చమవు కున్న ఆడవాన్మ సూరుకోరు.

“పం ఆల 8? ళం “అల్ల తి అఆంపే ఏమిటి “అల 8 చేసేనేం” ళం వాలి “నువ్వు లేనప్పుడురూడా మెపరికోనూ. మాటిలాడకండ్వా మెవ రొన్నా సలకరించినా మెదలకండా కూచలోతుంటావా? ఎందుకు కూచోవాలిగ అట్లా (వ్రశ్నలడిగ్కి వె[ర్రివెధవని చేస్తారు. మొగవాజ్ణీ. చాలా ళా అన్యాయం కొప్పకాలిట్లా వావడం. మొగవాళ్ళకి అన్యాయం జరుగు రోంది. స్తీనిలఛర్ర అయినా--తనశీ అనుకోవడం తవ్నని వాదిస్తాడు మాల్వంకర్‌, (ప్రాణంలేని ఆస్తులే “యెవరివి ?” అనే వ్రశ్నలొచ్చిన రోజులో ఇంకొ (పాణంవున్న ఇంకో మనిషిని “నాదీ” అనుకోడం ఘోరకి లంటాడు, నిజమే. కొని అందరూ ఇంకా తమ థార్యలతో స || ను ఒక డేన్తా ఈన కార్యన్తి అందరికీ అనుకోడం! సోయిగ్యావుండగా, తాను ఒక్క- డెనొ, శార్యన్వి

ల! జీవికాదర “06 మాల్వంకశికి ధార్య లేదట. ఉంటే తనన్‌ అనుకోడా? అనునోనన్నాచు. (పేమ లేకపోయినా శార్యన్తి అందరినీ అనువేలేరుకదా? లాలసని తాను అనుకోగలడా |! అసలు “*తససీి అనుకోందే వానిమీద (గేమ వొస్తుందా? వొస్తుందంటారు పుస్తకాల్లో! ఇతర్ష్హ కార్యల మీద (పేమ రాదా మరి? తనది అనుకోకండానే పెళ్లి కాకముందే మూడేద్ళ (ప్రేమించలేదా తను లాలసని! కాదు అది (గేమకాదు. వాంఛ, తనది కావాలని తనది అయింతరవాతన్తే తసది అనుకున్నంతకాలమే యేమ, తనది కానినాడు మళ్ళీ వాంఛ విరహం, జెలసీ ఇంకా ఎన్నో! (పేమకాద మరి వివాహంలేని సంఘం చాలా ఆరోగ్యంగ్యా ఆనందంగా వుంటుందని కలలు కంటాడు చలం. తన సొంతం అనే గావన వదిలిపోవాలంటాడు. మరి అది అతని వుత్తవాదన్తో “ధియరీోయో లేక అతని అనుభవమా! కాపరా ల్లోని చిక్కులు తీర్చే విధం కనవడక్క ఆ పిచ్చి ధియరీని కళ్చిండాడేమో: ఎంత యోచించిన్నా తన స్వంతం అనూోేకంకడా (పేమించడమనేది మారంగానన్నా యోచించుకోలేక పోయినాడు కాను. మరి పెళ్ళి అనేది పోయిననొడు మనుసువే మారతార్జా? ఉన్నతులౌకారా? కాక్క ఇంక (పేమ లేకుండా వూరికే తాత్కాలికంగా కామం తీర్చుకుంటారా? ఎవరికి ఎవరూ సొంళఠం కొకుండా వూరికే మాట్లాడవే గాని అట్లా ఎప్పటికీ జరగదు, ఆ రా సేవాశ్ళే వొవ్చుకోరు, అట్లాంటిది వాళ్ళకే జరిగితే, మరి 'మొగవాల్లో ఆంటారు, మొగవాళ్ల ఇంకో ఆడవాళ్ళని మోపాంచిన్నా ఢార్యలచెప్పుడూ భర్త తమ స్వంతమే అని వృంటుంది. కావలిస్తే ఖభర్తలకి హూడా ఆ స్వతంత్రం తీ సెయ్యవొచ్చు. నాటికొనికి వెడితే లాలస చూప్పకోసం కాచుకున్నట్లు వుండేవి “సీకకుల కళ్ళు. అఆమెలోనే వృంది ఆ గుణం, చూస్తింద్యా యేవో ఆశల్ని

చలం క్త

రేపుతున్నట్టు తప్ప చూడలేదు. మాట్లాడింవ్వా ఆ ఎమటి మనిషిని ౬౦తో దగ్గిరిగా తీసుకొని ఆతనికో మాట్లాడడం తనకి చాలా ఇష్టమన్నట్టు మాట్లాడుళుంది. దీనికి వడి చచ్చిపోతారు మనుషులు

అట్లాంటి లాలస తనకిలేదు. తన కా యోగ్యత అదృష్టం లేకపోయి నాయి? కొని తనేం చేళాడు?

ఆమె బుతాలకి స్నానమైనాక చేరె పదులుగా చుట్టుకొని అద్దం ముందు జుట్టుని సర్దకుంటోవుం పే, తను వెనక నిలబడి అద్దంలో ఆమె రొమ్ముల్లోకి ఉబికే బుజాలకింద లోతుల్నీ వెనక వీపులోకి జారే ఒంపుల్నీ చూస్తో, ఒక్కసారి నవ్వుతో బెట్టు తెస్తున్న ఆమెని ఆమాంతం మంచం మీదికి యిుత్తుకుపోయేవాడు.

ఈనాడు మళ్ళీ లాలస కనబడితే!

ఇక్కడ ఏం చేస్తోందీ? మాల్వంకర్‌ మళ్ళీ ఒచ్చాడా ? ఆమెని మూడు నెలల్లోనే ఒదివేళడుగా! కొని ఆమె అతన్ని ఒదిలిందా? మళ్ళీ కలుసుకున్నారా? బాంచేనుంచి భ్‌మ్లి ఒచ్చారా? డబ్బూ? మాల్వంకర్‌. క్రి డబ్బు వుంటుందా? కాని ఆమెని ఒదిలి బతకగలడా మాల్వంకర్‌! ఈ నాలుగేళ్ళా ఆమెనీ ఆమె నవ్వుస్తీ వెలుగునీ అందాన్నీ ఆకాశం తన లోకి లాక్కుని (ప్రకాశిస్తోంది అనిపించింది ఆతనికి. ఫీన్లికి ఆమె నల్వనే

వావి ళం ళం

నేమో అంత అందం!

ఆ రాలి తను వచ్చేటప్పటికి మాల్వంకళర్‌ -ఆమె రొమ్ముల మధ్య అతని తల్క అతని తలచుట్టూ ఆమె చేదలు, అ దృశ్యం శరవాతనేకడా

సీక్‌ జీవిశకాదర్శ౦ తనెకి ఆళ లేదనిపించింది! చుదో ఓసారి ఎవరినో అనుఖవించించంపే, అంత బాధగా పండక. మరిచిపోవచ్చు. కాని అట్లా ఇంకో పురుషుణ్ని శ్రీ తీనుకుందంటి....ఏముంది ఆ మాల్వంకర్‌లో ? ఆమె దీసంగా శసకి రాస్తే కాను మౌనంగా వూరుకోవడం చాలా కఠినం. పాపం! ఎంత అవస్టలో పడిపోయిందో! ఆ పిచ్చి వదలగాన తనతో మునుపటిమల్లేనే పుండేదేమో! కాని తను చూసిన జావక్సాల గ్‌ క్షావకాలు తను చూడని వాటి అనుభవాలూ! భరించలేక సోయినాడు, కిటికీలోంచి వానజట్ల మీదపడుతోంది. నరసింహోరాప్ప నిద్రపోయి నాడు. ఆ రాత్రి కింక లాలన మరుపురాదా? పోనీ ఈ వర్షంలో తోవతప్పి సత్రానికి రాజాడచా లాలన? మళ్ళీ తినబడికే ఏమంటాడు తాను? మళ్ళీ తీసుకుంటాడా ? లో మాల్వంకర్‌వల్ల లాలస తననించి బెదిరిపోయించ్చా లేక లాలన స్వభావమే ఆంకా? అవును. అట్లాంటి స్రీలు అంతే. నిలకడ సృండ్ల్వ వొళ్ళొ రక్తంలోనే, ఇట్లా చేతులు మాత్తి ఆంచం పోగానే మెవకిక అక్క-ర్లేక నశిస్తారు. ఈ పాపముం౮ా చివరి రోజుల్లో అనుభవిస్తారు. తను ఆమెని పెళ్ళి చేసుకోవడచు తప్పు. కాని ఆమె ఈనర్‌ ఎప్పటికీ కావ్యని పంచింది. “తనది” ఐకే వాలు, తరవాత చూమేవొచ్చుసనుకున్నాడు, మొదట ఆమని మదదాసు నీచిలో చూకాడు ఇద్దరు సహోభ్యాయిను లతో అనసూయ. ప్రియంవదలతో నడిచే శకుంఠలలా దర్శనమిచ్చింది. వదో ఆలోచించుకుంటో నడుస్తున్నాడు, నీళ్ళు ఆందునే. పళ్లెవాళ్ళ వేసిన తొడు చుట్ట అడ్డం, తను కళ్ళె శ్రేటప్పటికి తనకి వాలా వగ్గిోనా. ఆమె, తనకి ఢీకోడ ము ఆలస్యంగా, వాళ్ళ తనని మాడబేస గాప్పను,

చఅం౦ ప

“వక్ష్య్యావ్‌ మీ” అన్నాడు. చేతులు. కలిపి నడుస్తున్న వాళ్ళు ముసరూ తనకి అడ్డం. ఓ పక్క వాడు ఇతో వేపు సముద్రం.

మళ్ళి ఈ రాత్రీ అట్లానే కలునుకున్నారు. ఒకవేపు సముద్రం. ఇంకో వేపు మొగలిపొదా!

వాళ్ళు కదలలేదు. సరిగా ఆమె కళ్ళల్లోకి చూళాడు.. ఆ నిమిషానే అతని ఆత్మ ఆమె కళ్ళలో (ప్రవేశించింది గావును, ఇన్దరు చెలులూ తప్పు కోవాలనుకుంటున్నారు గావును. ఆమే, వాళ్ళ చేతుల్ని వొదలలేదు,

చప్పున నవ్వి “గుడ్‌ చై” ఆని అనవసరంగా అన్ని ఎళ్ళిపోయింది ఆమె తన కాలేజీకి వారానికి మూడుసార్లు లాబరేటరీ పనికి ఒస్తుందని కనిపెట్టి మెట్లదగ్గిర కాచేవాడు అడ్డంగా నిలబడేవాడు, (ప్రతిసార్సీ తను “ఎక్స్యూత్‌ మీ” అనడం ఆమె నవ్వి “గుడ్‌ దై *” అనడం మామూ అయింది

తరువాత పార్క్‌ ఫేర్‌ లో ఆకాశంవేపు తిరిగే చక్రంలో దీపాల కింద ఎగురుకో వుండగా చూళాడు ఆమెని సఖలతో సహా, వాళ్ల తనని చూడనట్టుంది. కాని వాళ్ళుకి దూరంగా. వాళ్ళు వెంటనే తిరుగుతున్నాడు. గంటలు గడిచాయి. ఆకలి వేస్తోంది. కాని వొళ్ళు వెళ్ళరేం మఠ! యెవరి కోసమో చూస్తున్నారా? లాటరీ బిల్ల దగ్గిర ముస్గరూ ఒకపే ఆడారు, ఆలసి నట్టున్నారు. బల్లి మీద బాచుని ఒకరి సంక ఒకరు చూసుకుని నవ్వుకుంటు న్నారు. వాళ్ళ కంటబడి వెళ్టి పోవాలనుకున్నాడు, అటు వెళ్ళిపోతున్నట్లు వాళ్లు చెంచీ ముంమగా నడిచాడు. వాళ్ళు తలలు ఎత్తలేదు. అతను ఆలో చించకండానే ఆగి “ఎవ్బ్యాజ్‌ మీ అన్నాడు.

(5)

3ష జీేవిళాదర్శ౦ వెంటనే ఒకామె గాడ్‌ ఈజ్‌ గేట్‌” అంది, ““ఆవర్‌ గోర్హియన్‌ ఏంజెలొో అంది లాలస, వెంటినే ముగ్గురూ లేచి ఆతన్ని చుట్టుముట్టారు. ఆస్ట చేస్తున్నారు ఇక్కడ! పరీత్తలకి చదపకండాా యువకుడ్చా కాలాన్ని ఇట్లా పాడుబేసుకుంటున్నావా? నాన్నగారికి కెలిస్తే యేమంటార?” అన్నది లాలస ఇంగ్లి షులో, “*వేమల్ని చూసె నేద్చకోో ఆంది ఒకామె, “అవును ఇంతవరకూ కాలాన్ని డబ్బునీ వృథాయేచేశాను అన్నాడు అతను గాలన్ట్‌గాం “సరే, ఐతే మమ్మల్ని మా హోస్టలుదాకా ఎస్‌కార్ట్‌ చెయిగొ. అంద లాలస. “ఆంతకన్నానా?” అన్నాడు. ళమ్రాక్ష్ర బస్సుకుడబ్బులేదు. ఉన్నదంతా ఆ దుర్మార్గులు లాగేభారుా ఆంది మిత్రురాలు, “రండి ఆ తరవాత చాలా పరిచయం. వాళ్లా, ఆతనూ (ప్రతి సాయంత్రం వీచిక. రాత్రిఐసము(ద్రంలో రవ్వలు మెరి సేదాక్కొ వనీచిలో సమ్మర్షం (వో తగ్గేదాకా, కాని లాలస వెంటి ఆ ఇద్దరు కన్యలూ గాక నలుగుళు మొగ స్టూదెంట్పు కూడా పుందేవాన్శ, అంతకు పూర్వం ఎక్కదో. కలును కుంటో వుండే వారని తెలిసింది ఆతనికి కానీ ఆలోచించడావిక్సి అనుహసపడడానికీ ప్యపధిలేమ, లోకమంతా అతనికి లాలస మయం,

చలఅ౦ ప్ర

ఆ నలుగురిలో ఆటలలో, చదుపులల్కో తండ్రుల పదవుల్లో చాలా ముఖ్య మైన యువకులున్నారు. వాని అందరూ ఆమె దగ్గిర కూచోడమ్చే ఆమె మాటి చెవుల వినడమే గొప్ప కాగ్యంలాగు అయేవారు కొని ఆతనిక్‌ మాతం “లాలస “లాలన”! ఇకేం లేదు జీవికానికి ఆర్జం. ఇట్లా ముళ్ల మీద వన్నెరి అలలమీద్య -పెన్సుడూ నదలని ఆకర్షణలో గడిచిపోయింది ఆ యేడు. శలపులకి యెవరి తోవల వారు పోవాలి. కాని అందరూ మళ్లా కొలేజీలక్‌ రావలసినవాన్డే, శలవల్లో ఆమెకి తను రాసిన ఉత్తరాల్లో తెలియ చేశాడు తన (ప్రేమని. (ప్రేమని తెలియజెయ్యాలి కనక తెలియజేళాడుం అంతేగాని యేం కావాలి తనకి? పెళ్లా? (ప్రేమా? ఇవేమీ అతను ఆలో చించనేలేదు, మళ్లీ శలుసుకున్నప్పుడు ఓ కొత్త అర్హంతోనే కలుసు కున్న ట్టున్నారు. ఒక రహస్యం వాళ్ల మధ్య వున్నష్టే వుంది మాటల్లో రాక పోయినా. రావడానికి ఎన్నడూ ఒంటరిగా కలుసుకోనేలేద్యు వీలే లేదుం ఆమె వీలు చెయ్యనేలేదు. కాని అతను మాట్లాడేటివ్వుడు (శద్దగా అతని నూటల్నే వినడం, మాట్లాడినప్పుడు కళ్ళ వక్కల కంచి ఆతని వంకనే చూడడం ఇద్దరికీ సంబంధం, లాలనమీద కొన్ని ఇంగ్లీ మ పద్యాలు కూడా రాసుకుని దాచుకున్నాడు అతను.

మూడు నెలల తరువాత మెడికల్‌ కాలేజినించి ఏడమ్స్‌ చేరాడు. వాళ్ళ సమూహంలో. ఏడమ్స్‌ చాలా ఆరితేరిన మనిషి, వాళ్ళ కాలేజీలో సర్సులూ, చదువుతున్న ఆడ డాక్టర్లూ తనకి బాలా సులభసాధ్యమైన ప్రియరాళ్ళలాగు మాట్లాడేవాడు. కొంత వరకన్నా ఆది నిజమేనని వాడిక కూడా ఏడమ్స్‌ (ప్రత్యేకంగా లాలసని తన మిత్రురాల్ని చేసుకుని, తక్కిన ఇద్దర్నీ ఆతనిక్కీ తక్కిన మొగమిక్రులకీ ఒదిలేశాడు. ఇంకొన్ని నెలల్లో తక్కిన విద్యార్థులు చెయ్యనిదీ చెయ్యడానికి వీలుళేనిడ్కీ లాలనని చెయ్యివట్టుకు లేవతీసి సీచి వెంబడి దూరంగా మాట్లాడుతో తీసుకుపో యే

త్రి జీవితాద రృ ౦ వాడు, వౌన్నాళ్ళయిం తర్వాత సగం చకళ్లో రాడా. ఏడమ్బిని చూస్తే అతనికి మొదటినించీ అయిష్టం. అనుమానం, ఇంక పబ్టలేక ఓసాతి లాలసతో అన్నాడు కూదా, “ఎందుకు? అంది. ఆన్దేన్స్వ చెప్పగలను? నా కట్లా అనిపిస్తుంది” అన్నాడు. ఆలోచిస్తోంది ఆమె, “యేసున్నా విన్నావా” అడిగింది. ఈ స్ట్రా 2 “ర్తే్య లేడు. అతను ఓ తరహా మసషి, ఆడవాస్ట పాడు చేశారు ఆతన్ని. ఒకపే వెంబడివడి. కాకపోకే బాలా ఉత్తముడు” యేమైశేనేం! లాలస చాలా ఉక్సాహంగా వుంటోంది. ఓ సాయంత్రం ఏడమ్స్‌, లాలసా దూరంగా వెళ్ళినపుడు చెలిక త్తెలలో ఒకరు ; ళ్‌్త ఏడమ్స్‌ని చూస్తే ఒళ్లు మంట, వాజ్డీచూ స్తే లాలసకి చాలా ఇష్టం, ఉత్తరాలు కూడా రాస్తున్నట్టున్నాడు చెబికే వినమి” అంది. ఆ మాటలు అనడం ఆప్పకోలేక్ర తరువాత ఓ నెల రోజులకి గావును కాలేజీలో కనపడ్ధప్పుడు లాలస అతన్ని మర్నాడు తన హాస్టలుకి ఓసారి రమ్మంది. యేనిటా అని ఆలోచింవాడు ఆ రాత్రంవ. లాలస వదిరోజుల నుంచి వాలా దిసలుగా వుంటోంది. పరధ్యానం హడా. సడమ్స్‌ రావటం లేమ, అది మొదటి సారి ఆడవాళ్ళ కాలేజిహోస్టలుకి వెళ్ళడం అతను. విజిటింగు గదిలో కూచుని కమర పంపాడు. ఆమె దిగులుగా ఒచ్చి బూచుంది “నాకో పని చేస పెట్టాలి నుప్వుాో “తప్పకండా.” దిగులైన చిదనవ్వుత్కో “మం ప్రళ్నలడగగూడడు.”

చల౦6 ణీ!

ఆద ప్వూంలి

“చాలా యోభధుడిలాగు. వొస్పుకుంటున్నాపు. సీకు అయిష్టం కానచ్చు ఆ పని

కొంచెం తటవటాంబందాడు. ఆమెవంక చూళాడు మాళ్నింగ్‌ గ్లోరీ తీగల్లోంచి పడుతోంది ఎండ, ఆము నిడుందగ్గిర నించి పావాలనరకు

/ శం కశత జార్చిన చీరె కుచ్చెళ్ళు అందంకోసం ఏం చెయ్యడు ఆతను?

“పరవాలేదు

“నువ్వు మెడికల్‌ కాలేజికి వెళ్ళి ఏడమ్స్‌ని కలుసుకోవాలి”

కక్కి

“ఆతను సమైనాడో, ఎందుకు రాడో అడిగి చెవ్వు”

“నువ్వ పంపిండా వేనా”

ఈర

లతని హృదయం భగ్గుమంది. సడమ్సుని చూడకుండా వుండలేదా ఈమె?

“ఆతన్ని కలుసుకోకండా వుండ లేనంత....”

జప్టైశిన్స చే ఫోన్‌ చేస్తాను.”

“ఆ మాత్రం శెలీదనుకోకు నాకు”

“ప్రోస్కీ ఉత్తరం రాయి”

“అవన్నీ చెయ్యడానికి నిన్ను పిలవాలా ఇంతదూరం?

విసికిస్తున్నాడు తను ఆమెని,

కస్ట స్రేక

శై జీవితాదర్శం౦ లేవాడుం ॥ “కాని ఆ ఏడమ్స్‌ ...” “తెలుసుగా నాక్కు చెప్పాన ఇదివరుకు.” “కాని మళ్ళీ” “ప్రశ్నల్లో ఉపన్యాసాలుకూడా ఇమిడి పున్నాయిో చాలా సెనీల్‌ అయినాడు, “సరే కాన్సి నుర” అక్ష ర్వజ్ఞా?న వెళ్ళిపోయినాడు సరాసరి. ఏడమ్స్‌ దగ్గిరికి, “హల్లో ? ఏమి టీ రాకొ అతన్ని కలునుకోడం ఏమీ ఇష్టంగాలేచు ఏడమ్స్‌కి, “రావటం లేదేం” “*వంపించిందా?” “రావటం బేదేఫ “బుద్ధిగల వొజ్టీ కనక, మీశింకా కుర్రాచ్ళ, ఆడపిల్లల నవ్వుల్లో కాలం గడవడం మీకు నరదా.... పేస్టు భేదాలు.” ౯ “ఇదివరకంతా *ల్రుజ్టల కదే న్చిక్టి ?౫ “వదోలెద్దూ ! నన్ను విసిగించకు పూల్‌లాగ” తనతో ఆంత చనువు లేచు ఏడమ్ముకు, తనుగా వొచ్చినం మక్ష అంత చవనై నాడు కాను,

చల౦ న్‌! ళన్చేన్షై కావడంకన్న పూల్‌ కావడం నయం”

“మ్పైద్రు వెడితే దాగుంటుందే మో!” *

“జంక రారాఖ”

“నేను మీకు జవాబు చెప్పవలసిన వనేమిటి? వొస్తే వొస్తాను”

వొచ్చేసి చెప్పాడు. ఆ మాటలు చెప్పడం అతనికి కొంత విజయ వంతంగా వుంది. ఆమహోసం సెస్టాగానూ వుంది. ఆ మాటలకి ఆమె తన్నీన్శ అపుకుంటోం దనిపించింది. ఏమైతేనేం! ఆతను అక్కడవున్న దృష్షే పోయింది ఆమెకి. లేచి వెళ్ళిపోయినాడు, అ సాయంత్రం ఆమెగాని సభులుగాని చీచిం రాలేదు,

వారం రోజులతర్వాత కాలేజిలో చిత్రమైన వాదులు రేగాయి లాలసని గురించి.

“ఆమె రా(్రులు మైంకి హోస్టలుకి రావడంలేదు.

“*సినిషూలకి వెడుతోంది

“కావలసిందే ఆ సూవరింటె౦డెంటుకి, చాలా గర్వం ఆమెకి, ఎదిశించే పల్ల ఒకత్తి ఈనాటికి తటస్థించింది.”

ఆమ్వైడ్రిక్రల్‌ రౌలేట్రి దగ్గర కనబడుతోంది లాలన”

ఆ నాడింకొ విద్యార్థులకి అధికొర్లని ఎదిరించడమం'పే చాలా థయమైన సంగతి. ఈ నాటిమళ్లే ఎదిరించిన వాళ్ళు యోధులు కాలేదు. అఆంచుకని ఆమెని వాలామ6ిది కం౦ంటగించుకుంటున్నారు. దిగులు వడ్డారు, ఖభయనడ్రారు. ఆమెని చూడడానికి (వ్రయళల్నించారుగాని, లాలన దర్శనం కాలేదు. ఆమె కొలేబికిటాగా రాపటంలేదు. వారం రోజుల తరువాత లాలఅసని హోస్టలునుంచి వంపించేశారని తెలిపెంది. ఆ మర్నాటినించి ఆమె వొచ్చింది. మరి బసఎక్కుడ పెట్టిందో? కాబేజీ విద్యార్థులూ, విద్యార్థినులూ

తీగ జీవితాద ర్మ కాలేజికి ఆమెని సాంసికంగా. బహిష్కరించారు. అతనికి వైర్యం బేక పోయింది ఆమెని వలకరించల్లానికి? అమెని హాస్టలునించి పంపెయ్యడానికి ఆనేకకారణాలు చెవ్వుకుంటున్నారు. సూపరిండెంటుని చెంపమీద కౌట్టిందన్సీ లాలసే లేచిపోయిందనీ, ఏడమ్బుతో కాపరం "పెట్టిందనీ -- ఇట్లాంటివిం తనని ఆప్పుడికింద తీసుకోలేదని ఆతనికి కోపంగా పంది. ఆమె చెలి కత్తెళ్ని ఆడిగాడు, కాని వాళ్ళకీ ఏమీ తెలీనట్టుంది. మొదటిరోజున ఆశతో లాలస తసవంక చూసిందేమో ననుకున్నాడుగాన్తి ఆమెని కానే పలకరిస్తే పక్కనున్న మిత్రులు బకకసీరు. అపినీలి నిందవేస్తే భరించ గలడు పురుషుడు, కాని ఇంకోరిమీద ఇష్టవడిన న్హీ వకం వడాంచకానికి చాలా ధైర్యం కావాలి. పది రోజుల తరువాత అందరికీ ఆహ్వానాలు వొన్నాయి = ఒక్ష ఇంగ్లీషు హోటల్లో ఏడమ్ముక్తి లాలసకి "పెళ్ళి జరుగుళుందని, అందరూ ఖై ర్యాన్ని కూడబలుక్కుని ఎళ్లతలుచుకున్నారు. రాత్రి ఎనిమిదింటికి పెళ్ళి. తొమ్మదింటిని హిందూ డిన్నరు, £& పదిమంది గొప్పగా (చెస్‌ వేసుకుని హాజరై నారు. హోటల్లో విద్యార్దులందహా అన్ని జారులవాళ్లా అనేకవిధాలై న అలంకారాలతో వొచ్చారు. పోస్టయి. సూపరిండెంట్టు లెక్సరర్లుకూడా వొచ్చారు. కాని మెడికల్‌ కాలేశనుంచి ఒక్కరూ రాచ్వే. పెళ్ళికి ఆంకా సిద్ధంగా రమ్యంగా అలంకరించారు. హోటలువాళ్ళు, 'పెళ్ళిచేసే రిజిష్ట్రారుగారు వొచ్చారు, వినిమిదయింద్పి'పెళ్ళికొడుకూ రాలేదు 'పెళ్ళికూతురూ. రాలేదు. సర్వే తొమ్మదింటిదాకా ఒకళ్ళమొహాలు ఒకరు చూసుకుంటో టాచున్నారు. ఏం చేస్తారు? దైలుదేరారు ఇళ్ళకి, చండీ? వెళ్ళిపోతూవుం దే, హోటలు వాళ్ళు వొచ్చి ఛోజనాలకి రమ్మన్నారు, వధూవరుల సంగతి హోటలువాళ్ళకీ తెలీదు. రాని థోజనాలకి అదిపరకే డబ్బిచ్చేళారు. చాలా చెడ్డ ప్రాక్టికల్‌ జోక్‌ జరిగింది. కాని ఇంతఖర్చు తోనా? ఛాలా గొవ్చ భోజనం రాధి.

చల౦ 4న మర్నాటి నుంచి పుకార్లు లెక్క లేనన్ని. లాలన కాలేజీకి వొచ్చింది కాని ఎవరితోసూ ఏం మాట్లాడలేదు, పెళ్ళి సంగతి తనకి తెలీనప్లే తల వొందుకుని నిబ్బరంగా వెళ్ళిపోయింది. ఆమెకి వెళ్ళి అయిందంపే నిరాశ పెళ్ళి ఆగిపోయిదంటే. ఆశా తనలో ఎక్కడో వున్నాయనే అనుకుంటాడు. ఆమెని పెళ్లి చేసుకోవాలని ఇదివరకే ఆతనిలో ఆతనికి, ఇవ్వుడది చాలా దిలమై వుంటుంది తెలీకుండా. అట్లా కాలేజీనే లెక్క చేయక యేమనుకుందున్నారో తనని గురించి అనే సంగతే లత్ష్మ్యం లేక్క మామూలుగా తిరగడానికి చాలా ధైర్యం కొవాలి. దైర్యం స్త్రీలలో పుంపే మఠీ అకర్షి స్తుంది పురుమణ్ణి, అందులో ఆమె చాలా వైం లైటులో పుంది. గొప్ప హీరోయిన్‌, ఆమె అందాన్ని చూస్తే ఎంత కళ్ళు తళతళ మంటాయో ఆమె చరిత్రని తలుచుకుంటే అంత డాజిలింగ్‌గా వుంది. కాని ఆ రంగుల నివ్వురవ్వల్ని రాల్చే కారాజువ్వ మామూలు. థార్యాకింద ఎంతవరకు ఇముడుతుందనే ఆలోచన రాదు యువకుడికి, వెంటనే దై లుదేరాయి. పుకార్ల, చివరి నిమిషంలో ఏడమ్సు పెళ్ళికి నిరాకరించాడన్కీ లాలన తండ్రి మద్రాసువచ్చి మానిపిందాడన్సీ వడమ్ముని తన్నాడన్సీ కాలేజి నుంచి డిస్మిస్‌ చేయిస్తానన్నాడన్కీ లాలన తండ్రి ధాగ్యవంతుడు గనక ఏడమ్మ్బు చాలా ధనం అడిగాడనీ-ఇట్లాంటివి= ఒకదానికొకటి విరుద్ధమైనవి. తరవాత కొన్ని ర్లోజులక్‌ గాని తెలీలేదు నిజం సంగతి. ఏడమ్ముకీీ డాక్టరు చదుపుళున్న ఇంకో విద్యార్థినికి రహ స్యంగా ఇదివరకే ట్రిష్టియను వివాహం జరిగిందనీ ఆమెకాక పీడమ్బుకి పూశ్ళో ఇంకో ధార్యహడా పుందనీ పుకారు పుట్టింది. తరవాత నీం జరిగిందో పది రోజుల్లో లాలస మళ్ళీ హాస్టలులో పుంది. ఆ రోజుల సంగతి, లాలన అతని భార్య అయిన తరవాత కూడా (6)

తీ6 జీవితాద ర్శ 6 అతనికో వివరంగా చెప్పలేదు, అతనెన్ని సార్లు ఎత్తినా *ఆ చెడ్డ కలని జ్ఞావక౦ చెయ్యావొద్దొన్నది. ఆమె కాలేజీలో యెవరితోనూ మాట్లాడటంలేదు. ఆందరికీ ఆమెతో ఇదివవకటి పరిచయం చేసుకోవాలనే వుంది. ఒకరోజు లెక్చర్‌ కి ఆలస్యమై. రెండేసి మెట్లు గెంతుతో, పరి గెత్తుకో వొంపులో ఎవరినో వరభ్యానంగా వొచ్చేవారిని ఢీ కొన్నాడు చూడకండానే ఎక్క్యూజ్‌మీ అని పరూగెత్తుతున్నాడు. జన్సేన్సు *గ్పడ్‌-చై” అనను” ఆంది ఆమె, చవ్చున తిరిగి చూశాడు, సవ్వుతోంది ఆమె. ఇంక లెక్చరు లేదు యేమీలేదు. ఆమె వెంట వెళ్లాడు. ఆ వేళనించి మళ్ళీ వీచిమిద మామూలు “మీటింగులు మొదలు. కొని ఆమెలో పూర్వ సంతోషం లేదు. అవ్వుడ వ్వుడు ఆడిగేవాడ్కు యేమిటి దిగులని, కాని నిట్టూర్పు తప్ప ఆమె నించి ఇంకేం రాలేదు అంశే, వరీకలై పోయినాయి. ఇంక ఎవరి పూరికి వాన్ళ మ్లిపోతారు. ఆమె “బలిచెరీ వెళ్ళి పోతుంది. ఇంక కనపడదు తనక్తి "ఎన్ని చిన్న అర్థంలేని అల్లరి సంఘటనల వలన జీవితానికి జీవిశ్రాలే మారిపోతాయో! ఆమె వరీత్ష్తలు కాగాన్వే వెళ్లిపోతుంది తండ్రి దగ్గరికి, -తామందగూ వెళ్లారు రైలు న్రేషన్‌కి, ఆమె. సెకండ్‌. క్లాసులో కూచుంది వాళ్ళందరికీ షేక్‌ వాండ్లు ఇచ్చి, రైలు బైలు దేరబోతోంది. ఆ లైల కింద వెలిగిపోతోంది ఆమె అందం. దొర్భాగ్యుడ్నువడమ్సు! ఈనాడు తను దౌర్భాగ్యుడు. ఆమె ఏదో మాట్లాడుతోంది అతనితో. ఇంజను కూత చప్పుడులో వినబడలేదు, వినడానికి తను పెళ్తైలోకి ఎక్కాడు. ఆమె వొక్కశత్తే దాంట్లో, రై భు కదిలింది. కాను ఆమె మాటకి , నవ్వుకున్నాడు. తక్కిన వాళ్ళు రైలు వెంబడి నడుస్తున్నారు.

చల౦6 శ “కంక చొల్లే (వనం, దిగూో అన్నారు ఆమె చెయ్యి తన చేతిలో ఉంది, “ఎడ్బ్యాజ్‌, మ్‌ అన్నాడు. “్పడ్‌-వై అన ...” కళబ్పన్టస్నాత అను అన్నాడు, నైలు వేగం వెచ్చింది. “దిగు దిగు” అని ఆరికారు. “దిగను” అన్నాడు-యేమీ అర్థం లేకండానే, ఆఅదస్తున్నారు. “ఆడవాళ్ళ 'పెమై.” ట్‌ మకీ వట్టు హెచ్చింది అతనికి వాళ్ళందరూ చూస్తుండగా ఆమె పక్కన కూలదిడ్డాడు, యర్రేలు స్లాటొఫాం దాటింది. _... ఎదురుగా ఒకర్నొకరు చూనుకున్నారు. ఆమె మొదట తన మెడ మీద చేతులు వేసిందో తనో తెలీదు. *పెిదీమలు పెదిమలు నొదలలేదు ఊపరీ లాగిందాకా. అతన్నించి తప్పించుకుని సవ్వింది. నవ్వుతో కలిపే యేడ్చింది. మళ్లీ బుజ్జగించి చూశాడు గాని డూరంగా. జరిగింది, స్రేషనులు దీపాలు ఎగిరిపోతున్నాయి.. ఫక్యుమని వెలిగి. శలవు శీనుకున్నాయి. చొలాసేపు మాట్లాడలేదు. “రేం చేసావు వెళి?” జా లా

శం జీవితాదర్శ౦ కప్పల “వనికి” “త్రో మో!” “బంక కనబడవు” “రంల తరవాత మాటలు ఆతను మాటాడలేదు, “నన్ను పెళ్ళి చేసుకో.... మాట్లాడకు .... లాలస్యా నీమీది నా (యేమ....యే మాటలతో చెప్పను అంటున్నారు ఎవరో ఆతనిలో నించి “నిన్నా? “ద్రేం) తగనా?ొ ఆమె వినలేదు అ (వశ్నం “పాప్రం. నిన్నా?” దాంతో అతని ఆళలు కూలిపోయినాయి.. మాటలు కానవ్సి ఆ కంఠస్వరం మళ్ళీ మాట్లాడలేదు అతను. మొహం తిప్పేసుకున్నాడు. ఇంజను రన్వలు మళ్లే కనబశ్షాయి. అతనికి మనుషుల ఆళలు, బొగ్గు నలుసులు, 'ఫ్రేషన్‌లో ఆగింది రైలు, ఆడవాక్శొచ్చారు ఎక్కడానికి దిగి పోబోతున్నాడు. అప్పుడూ ఆమె అతనివంక చూడలేదు. దిగి ఆమె చేతిని పట్టుకుని “ఉత్తరం రాస్త్రావాలో అన్నాడు,

చలఅ6 జ

కటట

కుంగిపోయి వెళ్ళిపోయినాడు,

అబ్బా, రాయిమళ్లే అప్పతోంది అమె. ఆనాడు మాల్వంకర్‌ వ్యవ హోరంలోనూ అంతే. కొపం తిన్న జఆహల్యమన్లే అయింది. అట్లా కాక సంగతులన్నీ పైకి మాటాడితే తన సంసారొం ఇట్లా ఆయేది కొదు,

వొన ఆగింది, చాలా అన్షాదమైన గారి. ఆమెతో యెండాకాలరలో ఇక్క-దికి తను ఒచ్చివుంప్కే యీ గాలిలో కన పక్కన ఆమె ఆ చిన్న చలికి తనకి దగ్గరగా ముడుచుకుంటో? ఆమె ఇక్కడే ఫమీలోనే వుందా?

న్‌.

ఇవాళ సమ్యుద్రంటోంచి తమను బయటవశేసీన ఆమె లాలశసేనా? వుందా? ఆ ఊన్యోనా? ఆవే.నా? అయితే కాను తెచ్చుకోగలడా? ఒస్తుందా?

ఉత్తరం దాస్తానన్నదే కానీ ఏమీ రాయబేదు లాలన, తను ఉత్తరం రాయాలంపే ఆమే చిరునామా శేలీదు. మళ్ళీ మద్రాను ఒచ్చాడు. లా చదవటానికి. కొద్దిరోజుల్లో లాలన ఉత్త జ్ఞావకం అయిపోయింద్సి. అంద మైన చిన్నఠసంమత్షే. ఆమెని పెళ్ళి చేసుకుంటే తనవాన్త్ర ఒప్పుకుంటారా? ఆమె ఒప్పుకుంపే ఏం చేసేవాడు తను? మంచిదే అయింది ఆమె తొలిగి పోవడం.

ఆనాటి సాయంశ్ర6 శానూ మిత్రులూ సనీచిమీద షికారుకి వైలు దేరారు. 'పెద్దగుంప్తూ చుట్టూ గుర్రాలమీద పోలీసుదళం. అన్నట్టు ఉవ్వు నక్యాగ్రహంగావును! తనూ! దూరంగా అక్కడ చేతిన దర్శకుల వెనక చేరాడు మిత్రులతో, ఓ పొయ్యి కండ్క ఆరిపోయిన మంట. ఆ కుండలో సించి ఉన్ను శీనుకుని ఒకామె బల్లమీద చెక్కీంంది.

“ఉప్పు! ఉన్న! విలివలేని ఉన్ను! భారథవీరుల ర క్రంతోని ఉప్పు! ఎవరు కొంటారు

వ0 జీవితాదర్శం ఆమె కష్ల్ళ గొవ్చ ఆవేశంతో మెరుస్తున్నాయి. జానెట్టు పిరెల ఉలుగులతో గుండెల్ని నిలవనీక ఊగించే ఆమె ఒంటి ఒంపుల్ని ముతక ఖద్దరుకవ్చుతోండి. పీరాంగన విరవోసిస జుట్టు సముద్రపు గాలితో ఎగురు తోంది పైటితో కలిపి; ఎవరూ ముందుకి రాలేదు, ఉప్పు కొనడానికి, “*బక్కడ మొగవాళ్ళు లేరా? సీం తిని బతికారు? ఏముంది మీ ర కనాకాత్తో? అటి భా

గడ్డం పెవెత్తి తృణీకారంగ్యా తలని వెసక్కి ఏసిశింది.

అమె లాలస!

అనాటి రాత్రి కాను ముద్దుపెట్టుకున్న 'పెదిమలు తృణీకారాన్ని విసురుతున్నాయి మొగాళ్ళమీద. తసమీదనే ఆనిపించింది అతనికి.

“ఈ రాత్రికి ఇళ్ళకిపటోయి మీ భార్యలకి మొహాలు చూపిస్తారా మీరో ఒక నుగవాళ్ల నని?

“పది రూపాయలు”

ఆతనే అరిచాడు.

“శెండి” అన్నది ఆమె ఎక్కడో చూస్తో, ఆకను ఒక గంతులో ఆమె వక్కకి దూకాడు.

“ఇరవై -=-నంద-- రెండు వందలు” అని అంటుకుందిఉత్సాహం౦. ఈలల్కు గు(ర్రపుదాడ్తి గురర్రపుకాళ్లు విజృంభణ, కోలాహలం మూలుగులు “రామా రామా” అని అరుపులు, ఎత్తిన లారీలు, తవ్చుకుంటున్న తలలు వరుగెత్తుతున్న కాళ్ల_--అంత్సే స్పృృహలేదు,,

కళ్ళు చెరిచేప్పటికి ఓ చక్కని గదిలో ఎలక్నాటిక్‌ దీపాల క్రింద వంకా కింద హాయిగా పక్కమీద నడుకుని వున్నాడు. అతని (వ్రక్యన కుర్చీలో నూలు వడుకుత్తో ఖద్గరు కట్టుకుని కూచుంది. వీవు అతని వేష తిప్పి ఓక స్రీ

చలం క్‌1 స్వర్గమా? చచ్చిపోయినాడా? తనతో లాలస చచ్చిపోయిందా? పిలవ గలడా? శబ్దం ఒస్తుందా? తల దిమ్ము, మశ కళ్లు మూతవడ్డాయి. ళు అతాది యా ఉం డె మ్మో కాేవటికి కళ్లు తెరిచాడు గావును ఎక్కడా చైట నించి శద్దాలులేవ్రు కొంత కాలం గడిచి వుండాలి. ఆమె ఇంకా అట్లానే కూచుని వుంది *లాలసా!” చప్పున లేచి ఒచ్చింది దగ్గిరికి. లాలసకాదు ఎవరో అమ్మాయి, ల శల పత్ర?” “వట్లా వుంది?” చాలాచక్కని ఇంగ్లీ పులో అమ్భతమయమైన కంఠంతోఅడిగింది. ఆమె యెంత అందమైనది! లాలన ఎండుకు ఈమె ముందు, నిజంగానే చచ్చిపోయినాడు తను? ఇది దేవలోకం. కాని ,నూలు ఒడుకు తార్యా అ లోకంలో కూడా? , యెదురుగా పెద్ద గాంధీనటిం, స్స్‌. - పా “ఎవర?” షా (&06%0 నలై ళం. బాలా దయగా నవ్వుతోంది. స్యా టా ॥ హం య ళల టి నం “అవును చచ్చిపోయినావనుకున్నాను, కాని పైకి ఆస్ట చెబ్బలేదు.” అంటోనే మందు ఇచ్చింది తాగడానికి. ఆ చేతి రుచే కాదు. ఆ కళ్ళ

కై జీవికాదర్శం వెలుగేకాదు నిజంగా చాలా హాయిగా వుంది అమంచు. వపంటె బలం ఒచ్చి మనసు నిర్మలనుయింది. లేచి కూచున్నాడు. ఆమె తన పక్కనే వక్కమీద కూచుంది మీద దయగా చెయ్యేసి “అవును, కొట్టారు సాయం(త్రం. తీసుకొచ్చేశాము. “ఎవరు తీసుకొచ్చింది?” ఈళబ్త క గృక్ర్న జల్రాలసన యేమయిందిో “జ్తప్పృ అమ్మిన ఆమెనా? థఏ్‌మో[ొ “ఎక్కడ వున్నాను?” కో ఆఅడ్రగజఒద్దుో లు “బతికే వున్నానా? నువ్వూ మనిషేనా?” సవ్వుతో పరువుక్‌ అడ్డంగా పడి “ఆబు హస్పాన్‌ కథ జ్ఞావకం ఒహ్తోంది, చెవి కొరికి చూసనాొ” ఆంది. ఆమెని కాకి చూశాడు. వచ్చని చలవరాతి పృవ్వలమన్లే పృంది ఆమె చేశుల స్పర్శ, ఏమా ఆందం? మెరిసిపోతుంది గది ఆంకా--కాని లాలస పోదు మననునించి, “*లాలనని యేం చేళారు” ఉన్ల థార్యా ప్రియరాలా?” కప్పగ్రీ కాదో

చల ౦6 వ్‌వ్‌

“అందుకు రహస్యం?” అడిగాడు,

“నాన్నగారు పెద్ద గవర్నమెంటు ఉద్యోగి. తెలిసిందా? రాశ్రులే నేను ఈ ఖద్దరు ఈ వడకడం. మీఠ వొడకరా? లాలస కోసమా?” ఆంది చాలా దిగులుగ్యా మేదో జ్ఞావకం తెచ్చుకుంటో,

“వెళ్ళండి” అంది నిరాశతో, కన్నీళ్ళతో,

“యేమిటి?” అన్నాడు చేతులు పట్టుకుని,

“భగ్నమైన కల” అని లేచి వెళ్ళిపోయింది.

“భ్చేడో కేకేసి మళ్ళివొచ్చి బూచుంది* అతనికేసి చూడకుండా-- అవును, -ఎట్లా? లాలనని ఆ రాత్రి ఎక్కడ వెళుకుకాడు? పొద్దున్నే వెళ్ళ వచ్చు.

తలుప్పమీద చిన్న శబ్ధం, మదాలస లేచివెళ్ళి పళ్ళాలలో థోజనం అందుకుని బల్లమీద పెట్టింది.

“రండి”

అతని పక్కనే కూచుని తినిపించింది.

“మిక్సు పెళ్ళి అయిందా మదాలసా

వర క్చైళ?)

ఆల్రాలేద్రుులో

“న్సాళ్టూ క్రారేదో” అంది ఆతని తళ్ళళ్లోకి చూస్తో దిగులుగా-

“ఎందుకు కాలేదు ఇంకా”

మొట్టాడలేదు.

“చొప్పుదూ ఇట్లా దిగులుగానే వుంటావా”

క్‌6 జీవిశాదర్శ౦ “లేదు ఈ రాత్రికే “తరవాత?” “యెట్లా తెలుస్తుంది” “నేన్సన్నానా ఆ దెగులులో?ో దానికి జవాబు చెప్పక తన చదువు సంగతీ, సంగీతం, "స్నేహితుల సంగతీ మాట్లాడింది, కొచ్చిన్‌ లో చదువుకుంది. ఇన్నేళ్ళూ అందుకనే మద్రాసు పరిచయంచేదు. భోజనమైనాక మళ్ళీ పడుకున్నాడు ఆమె ఆతని పక్కన కూచుంది. ఆమె చేతిని పట్టుకొని రొమ్ముమీద పెట్టుకున్నాడు. “పొద్దున్నదాకా వుంటాను. నిద్ర వట్టిందాకా నా దగ్గిర వుండు.” “వగలు వెళ్ళడానికి పీన్లేదు. మీరు వుంప్పే వెళ్ళడం రేపు రాశ్రే! “అయికే వెడతాను” అని లేచాడు. అడ్డంగా కూచుంది. కింద (స్పింగు. ఆమె భుజాలు పట్టుకునిగాని లేవడానికి వీల్లేక పోయింది, ఆమె ఆతని మీదికి వొరిగిండి. పిలుస్తున్న ఆమె పెదవుల్ని ముద్దు పెట్టుకోక పోవడం మానవశ కిలో లేదు, “ఉండిపో వెళ్ళక” ఆంటో అతన్ని లాక్కుంది. అంతకన్న యేం కావాలి! ఆమెని కావిలించుకుని అదుముకున్నాడు. మెల్లిగా. తీయగా చిరునవ్వుతో అతని కౌగిలినించి వొదిలించుకున్సి లేచి నుంచుంది. “తెల్లారకళ్లే ఒస్తాను, యేం” “మరి ఓ టాక్సీవికూడా పిలిపించు” “నందుకు?”

చల 6 క్‌

ఆమె మొహం మీద విరామం, రోుమిటది? అతనేం అర్జునుడా?

“ల్రాలస యేమయింది?

యేమవుతుంది? చైదు చేశారో లేక ఎవరన్నా ఇట్లానే రడించి తీసుకువెళ్ళారో కేళ ఇంటికి వెళ్ళిందో? లాలసకి వొచ్చిన భయం ఏంచేదు, టబ్రిటీము (ప్రభుత్వం కింద, ఆ భయాలన్నీ స్వరాజ్యం వొచ్చినవ్చుడు” అని నవ్వింది.

“స్యార్రాజానన్ని ఎకిిాశిసోనే వొడుకుతున్నావాి” అడిగాడు ఆ

సరాజ్యాల్ను గ్రాన్‌ షె

గొప్ప కళ్ళ కొనల్లోంచి. గాంధీగారి పటంవంక చూసిందిం

ఎంత ధన్యుడివి గాంధీ! లాలన ప్రాజొలర్పించింది. ఈ దివ్య మూర్తి నీ కోసం అర్జరాత్రి వొడుకుతోంద్కి స్వరాజ్యంలో నమ్మకం లేకండానే. “లాలసని యెందుకు తీసికురాలేద?” ఆడిగాడు,

“ఆదే వనా మాకు? భోజనం చేస్తారా”

“*భోజనమా? లాలస”

“మందు భోజనం చెయ్యండి” అడిగింది.

“జ్జేత్రకాద్యు ఆకలిలేదు. నేను వెళ్ళాలి”

“ఇవ్వుడా? ఎందుకు?

“*భాలసనీ వెతకాలి.

“*లాలసకి వచ్చిన ఆపాయం లేదన్నానుకదూ! నమ్ము.”

“* పళ్ళక౦డా నిలవలేను, నీ పేర” అడిగాడు,

“మదాలస” అన్నద్వి సవ్వుతో *

“*వుద్రాలస? నిజమా?”

(7)

వ జీ విశతాద ర్శ ర “లాలసకన్న దావుండ లేదా? నవ్వింది దిగులుగా. “లాలస ఏమయిందో? “మం8ిచిపోరా ఆ లాలసని! ఎక్కడని ఈ రాత్రి వెళుకుకారు?” “లాలస ఏ అపాయంలో వుందో! నేను సుఖంగా న్మిదపోగలనా ఇక్కడ?” “అయిత్తే వెళ్ళి పోతారా” “నువ్వు వుంపే నాతో 1” “రాత్రంతా చుట్లా వుండను? “నేను వెడతాన్కు నువ్వు వెళ్ళి పోయేవ్వుడు” అన్నాడు. “*ఉంటారనుకుంటాసు. మీరు ఖద్దరు కట్టుకోలేదేం?” “నాకేం సందింధం లేదు” “ఆయితే లాలసకోనమా ఈ దెబ్బలు తిన్న ది? కళ్యా “అయితే నాన్నగారిని ఇతిమాలేదాన్ని కానే మీ కోసడి అంది నవ్వుతో, “మీ నాన్నగా మెవరుో “అడక్కూడదు. మీరు ఇక్కణ్నించి ఎప్పుడు వెళ్ళినా ఎక్కడి నించి వెడుతున్నారో శెలుసుకోకూడదు. తెలిస్తే మంచిపోవాలి, వాగ్దాన మేనా [29 ఆ పెధప్పులు “నువ్వు పిల్లిగా మారిపోశావని వాగ్దానం చెయ్యి”

చలరఠర కఫ

ఎంత కరినత్వం ఆ కంరంలో,

తోవలో తోటలో---

“లాలసకి నా వందనాలు చెప్పండి. జీవితంలో యిన్నటికీ 'దేళ వాస్య నివృత్తి యత్నం ఒదిలి నిద్రపోవద్దసండి....” అంది.

షోఫరు ఆతనివంక చూడలేదు. ఎన్ని మైజ్ల వెళ్ళారో! కారు ఆపి షోఫరు తలుపు తీశాడు-అతను దిగాడు. మాట లేకుండా దూరంగా చూసి కారులో వెళ్ళి పోయినాడు షోఫరు,

పోలీసు స్రేషన్‌ న్విద్రపోతోంది. లాలసని పొట్టలో పెట్టుకుని, యెవళ్ని ఏ మడిగినా అంచం పెట్టినా మాటాడలేదు.

“*అపును, కై దుచేశాం. యెవరై శేనేం? మెవరో మాకు తెలీదు” అంతేం

ఆ తలుపుల వెనక లాలస వంటరిగా! యెవరో ఏం చేస్తున్నారో ఆమెని!

లాలసని ఏం చెయ్యడానికి గుండెలా! కాని యెంతమంది అంతఃపుర పనితల్ని యం చెయ్యలేదు ఈ పోలీసులు? ఈ ఉద్యమంలోన్సే పురుషులు ప్రాణాలు అర్పిస్తే స్రీలు ప్రాణాలకన్నా ఆమూల్యమైనదాన్ని అర్పించారు. దేశంకోసం, గాంధీగారికోసం, లాలస ఒక లెఖ్కా!

ఎట్రా భరించడం?

న.

గతిలేక వెళ్ళిపోయినాడు వ్లైట నిలిచి “లాలస” అని కేకలు

వెయ్యాలనే వెర్రి కోర్కెని అణుచుకుని, న న! శు వ

6రి జీవికాద త్శ్గ ౮

అనాడు ఆమెని మేస్ట్రేట్‌ముందు వివారణకి పెడళారు! పొద్దుకోంచి కోర్టుముందు జూచునివున్నాడు, పోలీసులు కారుతో లాలసని తీసుకొచ్చారు. గుంప్పుతో తను దగ్గిరికి వెళ్ళడానికి కూడా ఏీలులేక పోయింది, సాయిం[త్రం నాలుగయింది. లాలసకి మేష్ట్రేట్‌ తొమ్మిది నెలల వై దుళకు వేసేటవ్పటికి.

కోర్టునించి లాలసని దైటికి తెచ్చేబప్పటికి వెయ్యిమందికి పెగా జనం వున్నారు. చాలామంది పూలదండలు తీసుకొచ్చారు. తనెక్కడచో వెనక వున్నాడు. తలకి కబ్టూ తనూ, ఆమెని కారులో ఎక్కిస్తున్నారు మైంలేదు, తనపక్క-న నుంచున్న ఒకామె చేతిలోంచి “నేను వేస్తాను ఇట్లా తెండి” అని పూలదండ లాక్కుని ముందుగా పోలీసు కారు దగ్గరికి వెళ్ళి నుంచు న్నాడు. లాలస ఆతన్ని చూడగానే తొరతొరగా ఆతని దగ్గిరికి ఒచ్చింది, గుంపు తప్పుకుంది. పోలీసులు వెనక పడ్దారు. తను దండ వేస్తో వండ గానే ఆమె అతని మెడచుట్టూ చేతులువేసి ముస్పు "పెట్టుకుంది.

“ఈయనే నానించి ఉస్పు కొన్నది” అని అరిచింది.

“కాక్రాధిరాజులకు దొరకని బహుమానం” అని అరిదాడు అతసు దాని అర్హం యేమిటో? ఎవరెవరికి ఎట్లా అర్జమయిందో!

లాలనని తీసుకుని వెళ్ళిపోయినారు.

గుంపు అతన్ని చుట్టుముట్టి మిగిలిపోయిన దండలన్ని ఆతనికి వ్లన వూరేగించారు. మళ్లీ పోలీసులు తంకారేమోననే భయమే లేకపోతే వాల గర్వవడి ఎన్‌జాయిచేసి వుండును అతను,

(వ్రయళ్నించ్చి సిఫార్సులు తెచ్చువొన్మి అందాలు పెట్టి లాలసని మద్రానులోనే జైల్లో కలుసుకున్నాడు. ఆమె తన కథ చెప్పింది. కాంగ్రెసు ఉద్యమంలో చేరినందుకు ఆమె తండ్రి ఆమెని ఇంట్లోంచి షెళ్ళిపొమ్మ న్నాడు అతని ఉద్యోగానికే ముప్పు జఒస్తుందని,

చల౦ వ్‌?

“లాలసని వెతికి తెలుసుకుని సాయిం[తం వొస్తాను.”

“లాలస రాసీదుు*

“లాలన ఎందుకు?” అంటున్నాడు గాన్ని నందేహం, లాలస మెందుకేమిటి?

“*అదీకొక్కు లాలసకోసం తలకి కట్టు కట్టుకుని వెతికేవాన్స మళ్ళీ ఇక్కడికి రావడానికి వీల్లేదు.”

ిద్చిన్చి?!

“అంతే

“నువ్వు ఒచ్చెయ్యి, నాతో. ”

“ఒస్తాను లాలన కోసం వెతక్కండా వుంపేం”

“నకి ఏమయిందో తెలునుకోవద్దా?” అన్నాడు.

“కలుసుకుని, తరవాత?”

“అం పే?”

“ఇంక లాలసని మరచిపోవాలి” అన్నది ఆమె.

అమ్మో! అనుకున్నాడు.

“ఇంక ఇక్కడికి రావా” అడిగాడు.

పెళ్ళి చేసుకుని ఒద్దాము.”

కాని లాలస; వీరాంగన లాలస.

“*లాలసని మరిచిపోలేను”

కళ్ళనిండా నీళ్ళు,

65 బ్రశ్రే ఇప్పుడే వెడితే మంచిది”

“జంకే ననుకుంటానుం”

53 జీవివాదర్శం వెళ్ళిపోయింది. అతని తల తిరుగుతోంది. ఆలోచించకానిక్తీ నిశ్చయించడానికీ వ్యవధిలేదు, కాని లాలస మీది వట్టు చాలా స్పష్టం అతనికి. ఆ లాలన తనని చివరి కిట్లా చేసింది. ఈ కళ తన త్యాగం చున్నడూ చెన్పవేదు లాలసకి అతను, 66 ర్చార్ర్ర సిద్దంగా వంది లేవాడు. అతన్ని కావిలించుకుని సీడ్చింది. బ్‌న్తన్ను చెడ్డగా తలచకండి, మిమ్మల్ని చూస్తే అలాంటి (పేమ ఒచ్చింది. ఏ ప్పరుషుశ్చీ తాకని నాకు మీశెవరో తెలియకంచాన్సే లాలన పక్కకి దూకిన మీ సాహసాన్ని చూళ్కో. లాడ చెబ్బతిని వడిపోయిన మిమ్మల్ని చూనే, అంతే. రండి గుమ్మం దగ్గిరకి వెళ్లాక రక ష్‌నని అకెస్టు చేశారు. కారు మిమ్మల్ని ఆ పోలీసు స్టేషన్‌ చ గపెడుతుంది, షోఫర్ని ఏమీ ఆడగకండి. అడిగి లాభం లేదు “మీ నిన్ను...” న మళ్ళీ అనేది లేదు జీవితంలో, నాకు మీరు ఓ సాయం[త్రం కలం ను మీక 1 గబ కలో “నిన్ను "పెళ్ళి చేసుకోవాలనుకుం పే “ఎవరితో మాట్లాడుకున్నారో మీక్సు ఇెలీకపోవడం అదృష్టం ఆగిత్ర లు మ నః శమ చించి తిరిగి ఒస్తే కనపడే....ఉత్త కల ఇది. కలని నిజం క్రో వారింటే కలలోనే నిలవాలి. కచ్ళు తెరిస్తే ఏమీలేదు. మళ్ళీ ఎంత స్‌ మాస్తుక్షన్సి రమ్మని పిలిచినా రాదు... “రండి.”

చీలర6 య! “నన్ను మరిచిపోయినావు కదూ?” అని అడిగాడు అబన ఖు లం ఏమిటి ఇట్లా ఏ చఛాన్సువల్లనో కలుసుకుని వితిపోవడ -ంంనా' “అంతకన్న వ్‌ం చేద్దామంటావ?” “ఆంతకన్న యేం చేద్దామంటావో నీకు తెలీకే ఆడుగులున్నావా? నాచేత చెప్పంచి నవ్వడానికిగాని" అన్నాడు. “ఏందుకు నవ్వుతాను?” “నరేల్కే ముందు జైైలుకానే.. వొన్తావుగా.. అప్పుడు... అన్నాడుం “*జస్తానులే! అవ్వ్చుడు మాత్రం?” “అం పే అన్నాడు. “ఈ ఊరు ఒస్తే నిన్ను చూస్తాను “ఎక్కడ?” అన్నాడు. “కాలేజీకి వస్తానులేవోయ.” “అట్లా దూరంగా మాట్లాడతావెందచుకు? నీ మనసులో అంతే థాగం అన్నమాట నేను. “*సి మనసులో నేనూ ఆంతే గనకనేమో![” “ఎట్లా తెలుసు నీకు? “అ్హై కష్టంకాదు తెలుసుకోవడం.” (8

62 జీవిఠాదర్శ6 “బ్బ్వంత్ర వొదనందుకు? లాలస్కా జైైలునించి విడుదల కాగానే నన్ను 'పెళ్ళిచేసుకో.”

“నిన్నా? పాపం

“ డేమిటిది?”

ర్ట ర జే.

“ఆట్లాకాదు. నాకు యేదో నిశ్చయంగా చెప్పి పంపించు. యేమిటి సీ సందేహం” అన్నాడు.

“డుం అంత స్టరంగా మాట్లాడుళున్నావు. నా శిక్ష తొమ్మిది నెలలలో చేశం యేం కావోకుందో! చాలా జీవికాలు జైలుకే ఆంకితమౌొత్రా యేమో?” అంది,

క

“వ్రమ్సీ? అడుగుతున్నావా? అంతేలే “లా అయి ప్లీడరు వని చెయ్యడమనే గితనించి వేరే చూడలేవు. యేం జరుగుతోంది సీ చుటూ బ్రిటీషు సెంహం జూలు వట్టుకుని పూగించాము. యేం చేస్తుందో? ఎవర్ని మింగుతుంనో ? మనం మాత్రం పూరుకుంటామా ? ఈ వేటలో ఎవరెవరు...”

“ర్ప్వేన్రిట్సి నీ జీవితం అంకిత మైసట్టు మాటాడతాపు

“దూకేను కదూ?

“దూకితే...”

“ఆట్రగా యేదో తోచక దిగాననుకుంటున్నావా? చాలా తప్పు అభిప్రాయవడులున్నావు. సరేలే నేను మళ్ళీ రాస్కీ చూటాడుకుందాం”

చల౦ 653

ఆమె తన జీవిాానికి ఎంత అవసరమో ఆమెకి తెలీదు గావను= అనుకున్నాడు.

*ఆ రాత్రి ఎంత భయవడ్డాను! ఆడదానిని --- ఇంత అందమైన వానిని-ఒంటరిగా ఆ పోలీసుకాడాలో వాణ్ళు రార్రి నిన్నేం చేస్తారోనని.”

“్‌్డేమీ చెయ్యద.”

“యేమ్మిటా దై ర్యం నీకు? దిక్కెవరు”

“నా అంద౦

“అందమా? అదే కొంవ తీస్తుంది.”

“అర్లిదాలలో భేదాలులేపూ? అందం మనిషికి గొప్పతనాన్ని స్తే-ఆ రకమైన అందాన్ని చూస్తే మృగాలకికూడ్రా భయం.”

“ోక్చాన్సి

“విను. దుర్మార్లులకి స్త్రీ రెండు కారణాలనించే లోకువపుతుందిం ఆతను తన నేం చేస్తాడో అనే భయం - తననేమన్నా చెయ్యాలనే కుతూ పాలం”

“ఆడవాళ్ళమీద సినికల్‌గా మాట్లాడుకున్నావ” అన్నాడు.

“కాదు నిజం. స్పష్టంగా యేమన్నా చెద్యూలని లేకపోయినా తననిచూని ఆశ పడకపోతే ఆడదానికి న్యూనత. ఆదే అపాయం ఆమెకి. ఆ ఆశ ఆమె ఇష్టవడ్డదానికన్నా హద్దు మీరుకుంది, నాకేం భయంలేదు వ్రస్తుతం” అంది.

ఇనవ చువ్వల్లోంచి మీదపడే , ఎండలో మెరిసే ఆమె వెలుగుని ఇదిలి వెళ్లి పోయినాడు,

64 జీవిళశాద ర్మ 0 జైలులో నిరాహారచిక సాగించడానికి లాలస నాయకురాలు కావడం, ఈశః గోలలవల్ల ఆమెని వెర్లూరు క2ైలులో చూసే వీలు లవించ లేదు అతనికి తొమ్మిది నెలలుకాగానే వెల్లాప వెళ్ళాడు రెండురోజుల ముందే. ఆమెకి ఇంకా శికవడ్డది. మూడునెలలదాకా వదలఅరన్నారు. తను బి.యల్‌. ప్యాస్‌ఐ ఎపెన్‌టిస్‌ చేస్తో వెల్లూరు వెళ్ళాడు మళ్ళీ అవ్నటికి ఒదిలేశారు. వెళ్ళిపోయిందన్నారు. జైలునించి ఒచ్చిహడా తనని కలునుకోలేదని అతనికి చాలాకోవం ఒచ్చింది. ఆమెకోసం మెక్కడ వెతుకుకాడు? ఆయినా అంత తనని మరిచిపోయే మనిషిని వెతికి బుం లాభం? కాని దేళ "సేవా నిమగ్నమైన ఆమె మనసులో తనపైన మెందుకు అంత చిలమైస స్దానం వుండాలి? ఆమె త్యాగంముందు తన బళుకు మంత ఆల్ప్సం! అని భ క్రితో ఆమెని తలుచుకుని పూరుకున్నాడు.

• ఆ రాత్రి తను అసంతపురం వెళ్ళిపోతున్నాడు. ఇంక అక్కడ పాక్రీస్‌ పెట్టాలి, 'పెళ్ళిజేసుకోవాలి. లాలన కాకపోతే మదాలసెనా త్‌ (6 యట బి ళి యల నకి (పపాప్తంచగూడదా? కైలు కదులుతోంది. మూడేళ్ళకిందటి ప్తాట్‌ఫారమ్‌ దృశ్యం జ్ఞాపకం ఒచ్చింది. ఈనాడు తనని యెపరూ వంవడానికి రాలేదు. ఇంకా ఇద్దరున్నారు 'పెన్టులో, తనకు మెదురుగా, రలు పక్యాని6చి తిరిగి వెళ్ళి “అడుగో సింగ్‌” అన్నారు, తలుపు తీసుకుని లోవల దూకారు. లాలన వెనకాలే రైలుకూత వెంటనే వైటికి దూకారు ఆందరూ, రైలుపోశోంది. గోదిగు దిగు కాళ్ల అంటున్నారు ఆమె మిత్రులు, కలలోమళ్లే అకని చేతులు పట్టుకుని నవ్వుతోంది ఆమ్మ?

చలం౦ రవ్‌

“దిగు దిగు” అని అళుపులు-రైలు వెంట నడిచే మ్మకులనించి.

“సెడ్‌ బై ౫ ఆని ఆమె చెయ్యి పూపింది వొళ్ళకి.

“ఎట్న్యాత్‌ మ” అని లేచి నుంచున్నాడు అతను, అవ్రయత్నంగా ప్రేసన్‌ దాటింది రైలు.

“పమిట్‌ది?” అన్నాడు ఆతను నవ్వుతో, ఆమె నవ్వింది,

“ప్ర క్యడికి” అడిగాడుం

ఆక్స్‌ వూరు”

“ఏందుకు?

అప్పెళ్ళి కదూ!” అంది,

“వ్రవ్లర్రిద? *

“న్సిద్హి నాద అని అతని చేతుల్లోకి పూగింది

• ఎందుకన్నా మంచిదని పేవర్ల లో తలలు దూర్చుకున్న 'పెద్ద మను

ష్యులిద్దరూ తలలెత్తి చూడకుండా వుండకేక పోయినారు,

అతను ఆమె మాటలు సమ్మలేదు.

ఆమె ఆకారం మాఠింది. ఆమెనిచూస్తే మూడేళ్లు వెనకాల తిరిగి నటుంది కౌలం -- సరిగా ఆట్లానే 3 లు, ఎమరుగా అ యిద్దరు పెద్ద మను

గ్‌ ళం వ్‌. న! న!

షులు తస్ప,

అట్లానే ఆతని మెడమీద చేళులు వేసుకుని కూచుని నవ్వుతోంది. అతని కళగోకి,

ఉంంం

“నన్ను హాన్యం చేస్తున్నావు” అన్నాడు, ఆమె మెడకింది. నుంచి తనని అలముకునే గోరింట "సెంటు వరిమకాలలోంచి,

“అవును” ఆంధి,

66 జీవితాదర్శ౦

ఆమెవంక్క ఆమె ఇంగ్లీషు సిల్కు వాయిల్‌ శానెట్టు భువాల వంక్క ఆమె వటి నవ్వు, నల్ల ని చూపులు ఆమె నడుము, నిడుపుచూస్త ఆమె తనతో తన ఉంర్య్యో ఇంట్లో గదిలో.... యోచించుకో లేకపోయినాడు,

ఆమెవంక చూస్తో చూపులతో కలిసి మాట్లాడలేదు.

మూడేళ్ల కిందటి మళ్లేనే గుంపులు గురిపులుగా కిపాలు చీకట్లో గుడ్‌ వైట్‌ చెప్పి వరుగెడ్తున్నాయి రెండువేపులా. పట్టాలు టవటవనని విడి పోయి కలుసుకుంటున్నాయి రైలు చక్రాల కింద వాళ్ళ జీవికాలమళ్లే,

“నేను కనపడడం యాక్సిడెంట్‌ అవునా” అని అతని వెక్కిరింప్ప.

“ఆంతే అనుకో” అని ఆమె.

“కనవడక పోతే?”

“కన వడకండా వుండవు”

“డై అనించి వొచ్చాక ఏమయినావు?

“విడుదల ఐనాను.ొ

“సరేలే. నన్ను కలుసుకో లేదేం”

“ఏందుకు”

“నేను వెళ్ళాను-నీ కోసం.”

“అన్సన” అని ఆ (యేమని అంగీకరించిసట్టు చేతిమీద వేళ్ళ ఒత్తిడి,

జన్య నువ్వు

“జచ్చాను కాదూ?

“ఇన్నాళ్ల...” ఇన్ని నెలల ఆతని బాధ-చై బవడనికోవం.

చలఅ'౦ ర “ఇన్నాళ్ళు నన్నేం చేసుకుంటావు?” ఆంది. ఆయినా ఈ (ప్రశ్నలు ఎందుకు? కొని మళ్లీ సత్యాగ్రహం (పారం ఖిస్తా మంటున్నారు నాయకులు. కళలని ఖద్ధరూ.... దేశ సేవా” “ఖద్దరు మానేశాను. గుచ్చుకుందోంది. నిన్ను పెళ్ళి చేసుకుని పిల్లల్ని కంటాను. దేశానికి" వ! ఎెచురుగావున్న పెద్ద మనుష్యులు నవ్వు ఆప్పకోడానికి న్యూసు 'ేవద్లు అడ్డం 'పెట్టుకున్నారు. “ఇంక జైలుకి వెళ్ళవా” కహూలి కప్పి?) “న్నాక్సు ఆపేక్షలు లేవు” ఎందుకీ (ప్రశ్నలు, ఆమెనుదగ్గిరగా తీసుకోక! వాళ్లిద్దరూ దిగిపోరాం క్షు. సత్యాగ్రహం వల్లా జైళ్ళుకి వెళ్ళడంవల్ల్యా ఎన్నటికీ స్వరాజ్యం సాధించలేరు” అంది. “వ్రందువల్ల ?” అన్నాడు కోపంగా ఎదుట కూచున్న సూటుబొండు. “ఆత్మశుద్ధి లేదు” ఆంది టా అ ఆ్రం కృ “వ్రతిఫలా "శేక్షలు”

668 జీవిశాదర్శం

“ట్పర్చు తే నేం”

“టికీ వాళ్ళని వెళ్ళొచ్చు పద్ధతి ఆత్మబలం కదా! జైళ్ళకి వెళ్ళ డంలోంచి ఆత్మదిలం రాద” అంది,

“రాక్రపొశేనేం క త్తగా?”

“నాతో జైలుకి ఒచ్చిన నాయకుల్ని ఒకసారి చూస్తే తెలిసేది సీక్రు, ఒక సత్యంకోసం ఈళల్హా?న్ని ధిక్కరించే మనిషికి *లా” మీద యెంత గౌరవం వుండాలి! (సభుక్వాన్ని వైట యింత ధిక్కరించి వై ళ్ళల్లోకి ఒచ్చి ఆక్కడ పళ్ళ దేవురింపులు అంజాలూూ మోసాలు! ఆత్మబలం అమ్మకానికి లేదు దుకాణాల్లో! బాంబుల్ని ర _కృపాఠాన్ని కాంతంత్తో దిలంగా యమెదుర్కోగల యోధులేనా తయారౌతున్నది[”

“విళ్ళ్శనినమ్మి-అంతే యీ మనుషుల్లో యెదో గొప్పమాద్పు తీసుక్ష . రాగలమని ఉద్యమం సాగించడం మూర్దం

“ఏం? తక్కిన స్వతంత్ర దేశాల్లోని మను పులికి తీసిపోరాష్తూ?) అన్నాడు, ఆ రెండో 'పెద్దమీసాల ఆయన.

“తీసిపోము. కాని మనవ.డో ఆధ్యాత్మిక ళో, ఆత్మబలమో చూపించగల [వ్రత్యేక సమర్జులను కోవడంలో వుంది మూర్టం! ఆ బలం సహజంగాన్నో సొధింో ఏ ఇద్దరి ముగ్గురిలో వుందేమో. దేశమంతా కలిపితే”

“ఐతే యింక ఇంకేనంటారా”

కస్పమ్తై! సాయుధ విస వంకోన్తో లేక ప్రత్త రక్తపాతం బల౦ వల్లనో లేక ఏ ప్రవంచ పరిస్థితులనల్సన్నో మస స్వతం(ర్రం

చ.లఅ'రి న మసకి రావొచ్చు. ఇంకేగాని యీ సక్యా(గ్రచాం ఏ మాత్రమూ ఉపయోగం లేదు

“ఐతే గాంధీగారు. ఆంత మూర్డుండంటారా?”

“సందేహ మేముందీ? ఇంకా అడుగుతున్నారా! మానవుడిలో, ఆతని నత్య న్వతంధశ్రాన్వేషణలో ఆయనకి వున్న గొవ్చ విశ్వాసం ఆయన బలం. కాని ఆ విశ్వాసం ఏ పదిమంది శిష్యులకో తప్ప [(వతా బాహుళ్యం మీద వనిచేని సద్యోఫలిశాన్నిస్తుందని వొంఛించడం మూవదొంకొక ఇంకేమిటి

“వ? మనదేశపు (వజలు అంత పామరులనుకోను.”

“ద్రాకారణ మీరిద్దరే” అంది కోపంతో వాళ్ళని, అక్కడితో సంభాషణ పూర్తిగా ఆగిపోయింది.

గా గ! గ

అతని తమ్ముడ్రూత్ను ఇష్టపడలేదు అతనులాలసని పెళ్ళిచేసుకోడం. కాని వొద్దని గట్టిగా చెప్పడానికి వాళ్ళకి ఆభ్యంతరమూ కనవడలేదుం 'పెళ్ళికిముందే అతని కుటుంబమంకా ఆమె ఇందద్రశాలానికి పన్యబై నారు. కొని ఆ ఆకర్షణ్‌ వాళ్ళ లోవలి అంగీకారానికి కారణం గావును! పెళ్ళి ముందు లాలస స్వర్గంలో శేలిపోతున్న ఆతనీతో_._

“క్షూడ్యు నిన్ను మ్మెచేసుకుంటాసనుకో కాని నిన్ను తరవాత డిజప్పాయంటు చే స్తే నన్నేమనకూడచు” ఆంది.

“డిజప్పాయింటా ? ఏట్లా?

(9)

70 జీ విళాదర్శ౦ జన్సాల్రో ఏవేవో అమృత మహిమ లున్నాయన్వి చాలా గొప్ప హైధంకట్టి, చాంట్లో నన్ను పెట్టి పూజ చేస్తున్నాపు, ఆవేం. నాలో లేపు అప్పి సంగతి సీ కన్న నాకు బాగా 'తెలుసు, తరవాత: అన్నాడు డాబుగా. “న్సను చాలా విధఫేయతగల ధార్యని కాకపోవచ్చు, ఇంకా స్పష్టంగా మాట్లాడాలంకే నేను నీకు ఆదర్శొామయిన స్త్రీని అనుకుంది న్నావు కాను నమ్మవు, సరే. నువ్వు మాత్రం నాకు ఆదర్శమయిస ప్పరుషుడివి కాపు. మాట్లాడ వేం? కష్టంగావుంది ఫౌనా ?* మరి ఎందుక్ష నిన్ను 'పెళ్ళిచేసుకుంటున్నానా? ఆదర్శమయిన ప్పరుషుడు భూమిమీద శేడని నాక స్పష్టమయింది గనక, నువ్వే నెక్సిటు బెస్టు ఆదర్శమయిన స్రీజూడా లేదు. కాని నేవొవెతెను వున్నాసని సమ్ముతున్నావు, దురదృష్ట వంతుడివి కనక, నువ్వు నన్ను డిజస్పాయింటు చెయ్యలేవు. నేన్స నిన్ను తప్పకండా డిజప్పాయింటు చేస్తాను. ఆ నాకు యీ మాటలు సీక్ష జ్ఞాపకం వుండవు. కాని చెపుతున్నాను” ఆంది దాలా సీరియస్‌గా, అతనికి భయంవేసింది. “ఇది చెప్పు పోనీ* లాలసా! నేను ఆదర్శం కాకపోతే నెక్పొటు జెసేగాస్సీ నామీద గట్టి (ప్రేమవుందా నీకు? ట్‌ న! ళ్‌ “మర్రి నాకు నీ మీద ఉన్నది (ప్రేమే బొనో కాదో. అది గటి (ప్రేమో, వొదులు (ప్రేమా, నాకు తెలీదు” ల “వెక్కిరిస్తున్నాపు” అన్నాడు, “నిజం మాటాడుతున్నాను. (యేను అంపే వేమిటో నాకేం శెలసు? నాకు ఎవరిమీచ్హా సీ మీద ఉన్నంత ఇష్టంలేదు యీనాటి వరుకు,

చల౦ 71 అదేదో కవుల పాడతారు; చలం శాస్తాడు చాలా "పెద్ధ యిత్తున (ప్రేమని గురించి, ఆదినాకు తెలీమ. అసలు అల్లాంటిది వుందో లేదో చాలానందేహం, పుంపే అలాంటిది నా స్వథావానికి రాద్కో మరి నీ మీదనో ఎవతి మీదనో అలాంటి _పేమో వాంఛో యేదో, వస్తుందో రాదో. నాకేం తెలసు”

“యడమ్స్‌”

“నిజమే, మఠిచేపోయినాను. ఆంపే అది ఓ ముఖ్యం కాదన్నమాట. ఎందువల్ల అలా ఐనానో అప్పుడు! హాస్టల్‌ సూపరిండెంటు కోవంవల్లనో ధిక్కారమో, లేక ఎడ్వెన్సర్‌ మీద ఇష్టమో లేదో మర్కి అన్నుడే మరచి ఫోయినానుో

“యేడమ్స్‌కోసం తపనపడ్డట్టు నా మీద వడలేదు, రైల్లో అక్సిదెంటు వల్ల కనబన్హానుగాన్ని లేకపోతే నేను జ్లానకం కూడా వుండి వుండను జైలు నించి వొచ్చాకో

“ఆగు వెరర్రివాడా! జైలులో అంకా నువ్వే నా మనసులో, జైలు నించి వొచ్చాక నిన్ను కనిపెడుతోనే వున్నాను. నిన్ను కలుసుకున్నానా నా వనులక్కీ నీ వనులకీ అడ్డు. అన్నీ నస్టేసుకున్నాను. (ప్రయాణమై, నొ సామాన్హు అనంతప్పరానికి బుక్‌ చేసి మరీ రై లెక్కాను నీకో, తృప్తి అయిందా?”

“సశేక్కే మరి నా మీద నిశ్చయరిగా,..౨

“నిశ్చయం అయిందాకా కాచుకునివుంప్రే యేదీ చెయ్యలేం చచ్చిం దాకౌ. జీవితం ఆం'పేనే తిస్కు తీసుకోవడం. ఒక్క చావే యేవ్రయత్నం యే సందేహం, యే రిస్కు లేకుండా నిశ్చయమైన విషయం జీవికానికి. వద

"పెళ్ళి చేనుకుందాం.” అంది నవ్వుతో. గా శ్‌ గా

72 జీవిళాద రం

అసంతప్పరంకి వ్లైటనించి ఎవరన్నా పేరుమోగిన ఆర్టిస్టు ఒసే అదొక వేలం వ్ర. అతనికి దాలా గొప్ప గౌరవం జరుగుతుంది, మాల్వంకర్‌కి వాలా గొప్ప అక్షదాలు పట్టాయి. కోవాముద్దలాగ వున్నా. అనో విధమబుస జాలిపోయే అందం. దేుసనంగిత వాయి ద్యానై్ననా అవలీలగా మధురంగా వాయించ గలగడం. పాడడం, చేళంలో పేదీమోగిన నాయకుల్ప ఆర్డిస్టుల్వ రచయితల్క సంగీత పాఠకులని నేద్పగా ఆడగలగడం-=*రంకా అతనిమీద విరుచుకుపడ్డది,మకాం శేషాద్రి ఇంట్లో. అక్కడే రెండు మూడు వాయిద్యగోస్టులు జరిగాయి. అందరూ

ళం చందాలు వేసుకుని ఓ గట్టి పర్సు బహుమతికి యేర్చాట్లు జరుగుతున్నాయి, మూడో సభకి స్రీలకి కూడా ఆహ్వానాలు ఒద్చాయి.. అదివరకే అడ్షగృ తోంది-లాలన ఆతని పాట వినాలన్సి పూర్వం మద్రాసులోనే విందిచి అతని

క్‌ రిం

అవాలి

నా న! శ ఆ రాత్రి ఆతని కచ్చేరి చాలా ఉత్చాహ౦గా జరిగింది. రాత్రి పదింటికి చేరినవాళ్ళు, కెల్లారకట్టి మూడింటిదాకా తన్మయులయి విన్నారు. ఈ లోవల గంధాలు పువ్వులు తాంబూలాలు టీలు మధ్య మధ్య ఆగ సంభాషణలు! ఆడవాళ్ళ సన్నిపాత ప్రగాపంవల్లి ఆంత గాప్పగా పాడాడు అన్నాలు కొందరు 5 0 బెవాచ్ళు. పెద్ద మనుషులు సమ్మడానికి నిరాకరం చాడు ఆ ఆరోవణని.

-ఆ పొట కచేరికి ముందే శేషాద్రి ఇంట్లో క్లబ్బులో ఆతనికి బాగా వరిచయనుయినాడు మాల్వంకర్‌. అన్ని మంచి లకణాలున్నా ఆతనిక్తి స్నేహానికి తృప్తనియ్యలేదు ఆతని స్వశావం, ఎక్కడా యిబ్బంది అనే చూసుకుంటే చేమీ నిర్ణయంగా కనవశ్శేమ, ఆ రాత్రి ఆకన్తూ లాళసా

చలఅ౦ 73 అందరిలో నుధ్యగా అతనికి ఎకురుగా. కూచున్నారు... తక్కిన స్త్రీల పురుషులకి చెనకగా వక్కగా చేకట్లో కూచున్నారు. అందువల్ల, పాడుకున్న మాల్వంకర్‌ కణ్ళు వారిద్దరి మీదనే. నిరిజాయి అంతసేప్తా- అతను అన్ని నాషళ్లోో అన్ని రకొలైన కీర్తనలూ పాడాడు--భ_క్ర్రీ శృంగారం దేశభక్తి. ఆతను పాడుతోసుం కే అతనిలో ఎవ్వుడూ వుండే గుణం ఆ రాత్రి మరీ ఎక్కువగా రోచింది. వినేవాళ్ళని తన కొగిరిలోక్త్కి తన హృదయంలోకి ఏలస్తున్నట్దుగా వుంటుంది. అతన్ని ఆ సమయాన (పేమించకుండా పండలేరు. ఆ విధంగా లాక్కున్నాడు వోళ్ళ (ప్రాణాల్ని ఆర్వాత్రి. లాలనలో చిత్రమైన ఆందోళన కనవడుతోంది. ఆమె లోపలికి గుండెల్లోకి చూస్తో పీకుకో, పిండుతో పాడుళున్నాడేమో ననిషించింది. లాగబడడం ఏమా(తం యిష్ట్రంలేమ ఆమెకి, గాంధీగారి దిన్య పాళాలనించే తప్పించుకుంది. తన 'స్వేచ్చకోనసం ఆతన్ని అంగీకరించింది గాని తన వ్యక్తిత్వంలో అణుమాత్రం ఆతనికి ఒప్పచెప్పలేదు. స్‌ గొప్ప నిమషాన కూడా అతనిలో తనని మరిచిపోలేదు. అతనికి తనని సంపూర్ణంగా ఇచ్చుకోలేదు. అలా ఆ మాల్వంకర్‌ సంగీతం తనని గుంజుతో పుంప్తే మొదట ఆశ్చర్యం, భయం, తిరుగుబాటు ఆమె కళ్లల్లోం "పెద్ద యుద్దం ఆమెకీ మాల్వంకర్‌కీ ఆ రాత్రి ఆమెని ఇంటికి తీసుకుని వెళ్ళి పోవాలని తాను (వ్రయత్నించాడు. ఆమె తస మాటినికూడా వినిపించుకో లేమ. జడిసి పరిగెత్తడం ఆమె స్వథావంలో అసలు లేదు. లాభం లేదని, గతిలేకే వూరుకున్నాడు, మరి ఓ ఆరుపు అంచి ఆ మాల్వంకర్‌ నెత్తి మీద ఓట్‌ పెట్టి వైటికి తరమవలనింది సరైన మొగవారై శే. కాని నాగరికత మర్యాద జట్టాచేస్తోంది మసుష్యుర్ని. తమ హెఖ్యం కన్న (ప్రాణంకన్న, (్రేవకన్న మర్యాద ముఖ్యమయింది,

7% జీవితకాద ర్శ 0 కచేరి కొగాన్తే అతసూ లాలసా రేదాద, మాల్యంకఠ్‌ ఎస్‌ రావని కిందపెట్టి చేతులు మలుప్పకుని వాళ్ళవేపు ఒవ్చాడ్డు యక్‌ స్పెక్‌బన్‌ట్‌ స్మయిల్‌ చిరుసవ్వుకో! న్‌ం చేస్తాడతను? డాటా గొప్పగా పా7ారొి అన్నాడు. ఆ మెదా నుద్దకంరం నువిమేయాలన్నంత లేపంతో. ఆమె సమంటారు ఆమె మాట్లాడవేదు. తల ఒంచుకుంది. ఎక్కడ్వా యెన్నడూ తల ఒంచని లాలస, శళస్పద్టి వాపుండలేసట్టుంది.” యింకా మాటాడలేదు. నింగుజేతిని వట్టుకుని మూల్వంకర్‌ ్రేష్ఫ పీపు తిప్పింది. (ప్రత్యేకంగా ఆమెకే పాడాలి” అన్నాడు ౪ వ్రళ్ళిపోతున్నారుగా?” అంది ఆమె.

• వెళ్ళను. మీకోసం ఆగిపోరున్నాను.” ళల ల అదేమిటి? బళ్ళారిలో శివరావుగారు మీ కోసం చూస్తో వుంటారు, క్రైలానం రాళాడుకూడ్యా మీకోనం ఆగానని” అన్నాడు సింగు, క = రానం! న. శ శివరావ్వు కైలాసం! ఆగనీండి” అన్నాడు నవ్వుతో మాల్వంకర్‌, యెంత యెక్కి-లింపు సవ్వులో! రెండడుగులు నడిచారు రోడ్డుమీద సదవన్‌ గ్రాస్‌ వేప చూసో ఓ క్ర ఒస్తాను” అని వెళ్ళిపోయినాడు నాూల్వంకర్‌, ఆ రాత్రితో ఊఈనకీ లాలసకీ మధ్య ఎన్నడూ దాటిలేని అగాధం ఏర్పడిందనిపించింది,

చల6 రాత్ర

మర్నాడు సాయంత్రం అతను లోర్టునించి ఒచ్చేదివ్పటికి ఆతని మీద ఆమితనుయిన భ్త్రగల తమ్ముడు నూధవన భయపడుతోో జంకుతో అన్నాడు:

“అన్నయ్యా, మాల్వంకఠర్‌ ఒచ్చి పాడాడు ఈవాళం”

“ఆ బ్రుద్టున్సు ఒస్తానన్నాడు”

“నువ్వు లేనప్పుడు”

ఏమిటో వేదన అతనిలో! అతన్ని కావిరించుకుని ఓదార్బాలని పించింది,

“బేక్రప్రోతేనేం” అన్నాడు తన కష్టాన్ని దిగమింగ.కుంటో.

“ప్పీరందరూ ఉన్నారుగా?” అన్నాడు మళ్ళీ తను.

“వృన్నాం. అందరం బాచున్నాం. అమ్మకూదా. కొంచెం వాయించి “న్దాక్టు సరిగా కుదరటంలేదు, మీరందరూ వెళ్ళిపోండి” అన్నాడు వాడు

న్స్రచప్టిజ్రైడ్రి ఈవాళ మీకు సతిగా కుదరటంలేదు. అన్నయ్య ఉన్నవ్వుడు రండి” అన్నాడు చిన్నన్న,

“కామ్య ఆమెకోస మీ వినిపించడానికి ఒచ్చాను” అన్నాడు

ఒదిన మాట్లాడలేదు. వాడూ కదలలేదు. మూ కదలలేదు.

“వళ్ళమనలేదా ? ఇదేం సంగీతమనుకున్నారా ? లాలిపాట అనుకున్నారా?” ఆని తగాదా ్రారంఖించాడు,

ఒదిన్‌ లేచి తస గదిలోకి ఎళ్ళిపోయింది. సభ ఆయిపోయిందని చమూ వెళ్ళాం ఆతన్ని అక్కడే ఒదిలి....కాసేవటికి ఒదిన గదిలోంచి

₹6 జీప్‌ తాదర్శం సంగిత౦ వినవడ్లది. “ని గద్రతోంచే అన్నయ్యా?” అంటో ఏడుపు దిగ మింగుకున్నాడు మాధవ. దుమంటాడు తను? తన మొహం కసపరచక, *ఊ౦ి అని వళ్ళి పోయినాడు. రోషం, కోవంం దాధ! కిటికిలోంచి బయట చూస్తో తలన్నా లిప్పి చూడలేదు లాలస. “మాల్వంకర్‌ ఈ గదిలోనే సభ చేళాట్టగదూ?” “గృమ్మంలోనే ఒచ్చిందా ఫిర్యాదు?” “మర్య్యాదై న వనికొదు లాలసాం” ““మర్యాదఠన్నా ముఖ్యమైన విషయాలున్నాయి జీవితంతో.” “సం గితమా?”” “ అన్సుభవం[” క్రోం అనుభవం?” “గ్గాఢమైంది యే అనుభవమైనా సరే,” “ఇక్కడ చు అనుభవం?” మాట్లాడలేదు. ఆ రాత్రి మామూలు (ప్రకారం తనకి ఒళ్ళిచ్చింది. కౌనీ దాందో ఇదివరకు వున్న కొంత సరదాకూడా లేదు. మర్నాటినించి (ప్రతిరోజూ జచ్చి తన గదిలో లాలసకి పాడు తున్నాడు మాల్వంకర్‌-. షయం మూ ల్లో ఉక్‌ నట్లు నె అన్నారు ఆతని తమ్ముల." .

చీల6 77

“క్రారద్రర పడుతున్నారు. ఎందుకు అంత కోవం తెచ్చుకోవడం?”

జష్టమిట్రా పని వాడు”

ఆ వ్యవహారంలో ఆంతా హడా మాల్వంకర్‌ నే తిట్టారు. తన్లి తమ్ముడు కూడా. లాలసని ఒక్కమాట అనలేదు. మరి వాళ్ళ మససుల్లో ఏముందో! కొని ఒడిన వాళ్ళకి తల్లి తో సమానం.

మనుషులు బైట యెంత మారన్కీ ఈ దేళంలో, ఇంట్లో తి

న. కొడుకూ అన్నా ఒదినా అన్న భు గౌరవం -- ఈ 'సెంటి మెంట్లు బలీయం.

వొటీని అర్జం లేనివని యెక్కిరిస్తాట్టి తెలుగు రాసే చలం అనే అతను.

“ష్పిరెందు కట్టా అనుమాన వడళారు?

“నీకు లేదా అన్నయ్యా? పోనీ అనుమానవడడం ఆన్యాయమే నంటావా?”

ఏమంటాడు తాను!

“పోనీ వూళ్లో పృకార్లు? యిట్లా ఇంకోళ్లు మొహం చూడడం? ఇట్లాంటి తమ్ముళ్ల ని పెట్టుకుని ఫీ కేమిటా ఖర్మం. భయం?”

“దిస ఇష్టపడుతుందో లేదో?”

“ఇది ఆడవాళ్ళ వ్యవహారం కాదు

ఆడవాళ్ల ఆనే హన్టులు కూడా తీ'సెయ్యాలంటాట్ట చఛలం, కొని లాలసే తీసేసింది ఆ హద్దు

(10)

క! జీవితాదర్శఠ “* ఈవాల్టి కి ఆగండి. సరేస

గదిలోకి వెళ్ళి లాలసతో “నీ మిత్రుడితో చెప్పు. అతన్నితంచారుట

భం మాధవా వాళ్లా” అన్నాడు.

“ఆవును. ఇంక నేనే వెళ్ళాలి అంది. అట్లా అంటుంది అను కున్నాడు తను, ముందే అనిపించింది. ఆ మూడు రోజుల నుంచి మాటలు లేవు తనక్సీ లాలసక్కీ ఏమిట్యా ఏం చెయ్యాలా అనే తన యోచనకి నిర్చా రణ లేదు,

“ఆ క్రల్పుసుకోవడం తప్పదన్న మాటొ” ఆని క్ల బ్బుకి వెళ్ళిపోయి నాడు, క్ష్‌ బ్బుకి అవ్చుడప్పుడుగాని పెళ్ళటంలేదు ఆతను. క్ష్తబ్బుకి వెళ్ళి మాల్వంకర్‌ తో చెప్పదామనుకున్నాడు తన తమ్ములు తన్నదలుచు కున్నారని. కాని విధి వ్యవహారం తన సాంత చేళుల్లోకి తీసుకుంది. లాలస ఆట్లా అయిన తర్వాత, పూక్ళో అంత నిందపడి ఇంకా అట్లా ట్రా

ళం వుండగలిగానా అని ఆతనికి ఆశ్చర్యం ఈ నాడు, గా శ్రీ బ్బు తోటలోకి వినిపిస్తోంది వరండాలో బిట్ల పేక ఆడుతున్న మాల్వంకర్‌ కంఠం.

“బక్మారినించి వెంటనే రమ్మని అన్నాడు, అప్పుడే ఒచ్చిన "పెలిగ్రాం చూసి గావును మాల్వంకర్‌ =

ళంచ్చాల్రా అందమైన చేతులు అడ్డు 'పెడుకున్నాయ్యి అని జవావియ్యి” అని ఓ ణారక్ష్లరు,

ట్‌ నప్వులు, సింగు రక్తం ఆగింది. _స్తంభించిపోయినాడు.

చల 79

మాల్వరకర్‌ క్‌స్‌.... (డెద్ర అసహ్యూపు దూరుమాట). అందలో ఇది మరఠీ....” బూతుమాపే మళ్ళి,

చ్మరుమని నడిచి తోవతితిగి ముదుళుగావెళ్ళె మాల్వంకర్‌ని చంవ మ్‌ద కొట్టాడు. కుర్చీతోసహి అతను కిందసడ్డాడుః మిత్రులు అడ్డం నుంచు న్నారు. అనవసరం. ఆమాల్వంకర్‌ యెన్నడూ చేతులతో తనని ఏమీ ఇయ్య లేడు తన కభార్యనేగాన్తి మాల్వంకర్‌ లేచి రోషంతో చూస్తో నుంచుని. “అనుభవిస్తావ” అని గొణిగాడు,

సింగు చవ్వున వెనక్కి తిరిగి ఇంటికి వెళ్ళిపోయినాొడు. చాలా సంకోషంగా వుంది ఆతనికి తను చేసినపని. అతనన్న బూతుమాట లాలనతో చెప్పాచి. చాంలో నిజం తెలుస్తుంది. నంగీకయ మాయ విరిగి పోతుంది కాని యెట్టా-ద్‌ అనభ్యమూ సలకని శాను, అంమలో లాలన ముందు - ఆమాట అనడం? తను కొట్టింది చాలదా? వాడు ఇప్పుడు ఇంక పూఫ్ళో నిలవలేడు పోతాడు. తన తమ్ములకి (శ్రమ _ తప్పింది, కొని తను కొట్టానంపే, లాలస ఏమంటుందో!

సర్కే వాడు వెడతాడు, కాని ఇదివరుకు తమ మధ్య వున్న సామ రస్యం పోయింతరువాత్క లాలసతో ఇంక ఏదో భార్యకిందనే గాని=- తన గర్వం, తన సంతోషం, ఆమె వుందనే ధ్యాసలో మాధుర్యం -ఇంక ఏమీ మిగలవు. సరే ఆలోచనలన్నీ తరవాత, ముందు వొణ్ణి వంపించాలి. కోర్టుకి వెడకాడా? వాడా? వాడు ఎన్నటికీ వెళ్ళడు, వెళ్ళనీ! వెడితే ఇంతకన్నా నమవుతుంది?

మళ్ళీ విధి వ్యవహారాన్ని తన సొంత చేతుల్లోకి తీసుకుంది.

ఆ ఆలోచనలకో యెంత సేపు తిరిగాడో తన ఇంటి గేటు దగ్గిర వున్నాడు, గేటుముంద కొరు నిలిచి వుంది. యెనరో ఒవ్చారు తన

80 జీవితాదర్శ౦ కోసమా? ఈ స్థితిలో దొట్లా తను మాట్లాడడం? ముంద లాలసని చూడాలి. దొడ్డి గుమ్మంలోంచి మేడ ఎక్కితే సరి = అని ఇల్లు చుట్టాడు, చెట్ల వెనక లీకట్లోంచి మాటలు! “న్చేన్సు రాను ఒవములు లాలస కంరం-పెనగులాట-ఆయాసప్ప నిశ్వాసాలు! “వోకు మూసుకు పదా చంపుకానుూ (అని చిన్న బూక) మాల్వంకర్‌. లాలసనించి నవ్వు, ఒక నిముషంకో జీవితంలో తను చేసిన గొప్ప తప్పును [గహింవాడు సింగు- ధార్యని ఆరాధించడం. ఎంత గౌరవం, భక్తి తనకి! మాట్లాడకండా వెళ్ళి పోవాలా తను? “కృండ్రమంపే? అతనికో చెప్పి వస్తాను రేప చపీల్లేదు. వెళ్ళనీరు. సదనే ల6....... రక్తం విషమయింది. టాచ్చిలైైటు వేశాడు వాళ్లమీద, ఎందుకో? అట్లాంటి సమయాల్లో వింయకు? ఏం చేస్తామో? మాల్వంకడ్‌ లాలస మెడదగ్గిర బాడిస్‌లో ఓ చెయ్యివేసి మోటుగా లాగుతున్నాడు: వెలుతురు మీద వడేస్పటికి ఒదిలాడు. ఆమె జుట్టు విడిపోయింది. జాకెట్టు చిరిగిపోయింది. అతను వాళ్ళ దగ్గిరికి వెళ్లాడు లైటు వేసి వుంచి. ఆమె పెద్వ రక్తం కారుతోంది. కకద్చ్యాం అన్నాడు లాలసని! ఆమెని నిస్సహాయంగా మాల్వంకరా పాల ఒదిలినందుకు పళ్చాక్తాన పడుతున్నాడు సింగ్‌, ఒబ్బేసింది. గదిలోకి వెళ్లాక అతను మనసుని చాలా సర్గకుని “ఏమిటి లాలసా ఇది? ఇంతేనా ఇంకో అన్నాడు.

చలలి 0 |

ఆమెని కొట్టాలన్వీ చంపాలనీ ఆ మంచంమ్‌ద తో సేస్తి బూతులతో, కసితో తన జెలసీ ఆమె వంటిమీద తీర్చుకోవాలని వొచ్చే వ్లుదేకాల్ని అణచుకుని అడిగాడు ఆ మాట.

“అవును. ఇంక వీన్లేదు. నేను వెళ్ళిపోతున్నాను.ొ

“అతనితో నా?

“*ప్రట్లోకి, ఎవరితోనో ఒకరితో వెళ్ళిపోతున్నాను ఇంకనీ ఇందుకు?”

“ఆసలు ఏమిటి? నాదా లోనం, నీవా? లేక అతని మీద అణుచు కోబలేని కోర్యా[”

“త్స్వేదై తేనే? నా తల తిరిగిపోతోంది. నాకు తెలీదు. విడమర్చి చీల్చి తర్కించి తెలుసుకుని ప్రయోజనం లేదు అంతే”

“ఆతను నిన్ను చాలా గౌరవంగా, ముద్దుగా...”

“క్టూర్రుకుందూూ నీకేమీ తెలిదు”

“ఆతనిలో నమ్మకమా నీకు?”

ఉబ్రేద్ప క

శ5బ్చృ"స్ర్రస2ి

“నిశ0దుకు? పూరుకో.”

ఇంక మాట్లాడడం గౌరవ హీనమనిపించి పూరుకున్నాడు. కదల డానికి క్తి లేకండా కాళ్ళూ చేతులు విరిగేట్లు ఆ రాత్రి ఆమెని తంతే ఏం జరిగేదో! కాని లాలనని తన్నలేడు. తన్ని తనని కాస్తు భరించుకో లేడు. తిన్నలేక పోనడమె పురుమబ్ని నేడు స్రీ కళ్ళల్లో అంత చవక జేసింది అనుకుంటున్నాడు యీ నాడు, పైగా ఆమె వెళ్ళిపోవాలనే వుంది తసకి ఆ నాడు, ఆమె శరీరాన్ని బాధపెట్దడమే! ఎంతైనా కోవం వస్తుంది. చంపాలనిపిస్తుంది- కాని ఆ కోవం తన చేళుల్లోకీవచ్చి ఆమె ఆందమైన వంటిమీదికి పోదు ఇంక అయిష్టంగా, విధికింద కసాయివాడిలాగా వెలా కొట్టగలడు?

$82 జీవిఠరాద ర్శ ౦

మర్నాడు పొస్టున్న తన తమ్మురిద్దరూ దగ్గరికి పచ్చి నుంచున్నాడు ఫమార్షునులలాగ.

“ఎళ్ళిపోకుందిట అతనికో

“ఏమిటి? అని అరిచారు వాళ్ళు

ఆకొౌళం విరిగివడ్డది వాళ్ళమీద,

“వొస్తాడూ వాడు యీవాళొ అన్నాడు మాధవ,

ఈప్పిచ్వై1

ఆర్రానీ1”

“ఈమే వెడుతుందే మో!” పెద్ద తమ్ముడు అన్నాడు.

“వెడితేనా? ఏమిటి? ఆ వెధవ మన వదినని తీసి కెడకాడా?చూవ్యాం అని వెళ్ళిపోతున్నారు.

“వెళ్ళనీండి.”

వాళ్లు చెవుల్ని వొప్ల నమ్మలేక పోతున్నారు*

“నాకు లాలన వెళ్ళి పోవాలనే ఉంది” అన్నాడు సింగ్‌,

“అప్రదిష్ట.”

“ఇవ్పటికం పేనా?”

“ఏమిటి అన్నయ్యా

“ఇంక మాట్టాడకండి. నేను మాసు వెడుకున్నాను, మీరు లాలనని అభ్యంతర నరచకండి. వాగ్దాన మేనా?”

దొంగని కరవకండా కష్టేసన జారి జానీలాలమత్లే అయినారువాక్లు,

చభం న! అంతే. తను బెంగళూరు వెళ్ళాడు. రెండోరోజుకి ఉ _ర్హరంవచ్చింది. లాలస మాల్వంకర్‌తో వెళ్లి పోయిందని, నిదానంగా యోచించుకుంపే అనలు 'పెళ్తిముందు ఆమె మాటలు జ్లౌవకం వచ్చాయి. ఆ మాటలు వెళ్లి పోయేముందు తన మొహాన వినరక పోవడం ఆమె బౌదార్యం, మూడు నెలలలోనే మాల్వంకళ్ని వొడిలిందని తెలిసంది... లేళ మాల్వంకరే వదీలాడో? తనకి ఉ త్హరం రాసింది అప్పుడే. మఠ ఇప్పుడు వీష్లీతో పలావుంది? ఏం చేస్తోంది? లాల సేనా! ఎలా శలుస్తుంది తనకి? అడే మర్నాడు సాయంత్రం దేళికాచారిన కలుసుకున్నారు. “నాతో చెన్పకండా మెందుకు. పెల్లరు. అంతదూరం విన్న సాయంత్రం? చాలా ఖభయవడిపోయినారుగా? అన్నాడు, ఇతని 'కెట్లా కలుసు? “ఏం భయంలెడడి? దం ఫరవాలేదు. చీకటి గనక్కా కొ త్తగనకొ అని కోశాడు సరసింహారావు* “ఆమె ఆక్కడ వుండదిట్టీ సలిపోయిందిగాని” అన్నాడు దేళికొచొర్‌ “ఏ బగా వు అన్నాడు నంగుం “కెలుసుగా మీక్కు నా ధారజై “ఆమె దేశకాచారి ధార్యో! ఆమె లాలనయేమో ననుకుని తానెంతో ఆళవడ్డాడు.

చ జీవికాద ర్మ (=. అ ఆవ్వై పేరు?” ౨5న సు నాకు త్రెలీ దేమిటి?” “అదో కథ” “ఆమెని యేదో పీలుస్తారే మీద” అన్నాడు సవసింహోలావు. “లాల్‌ అ౦టాసు. కాని అది ఆమె పేరు కాదు” సింగ్‌ మూలిగాడు" ఇం కేమడుగుకాడు!? ఇంతకీ ఆమె లాలిస అప్పనా కొదా అనే బిజ్ఞాసలో పడ్డాడు సింగు. సరే ఆమె లాలసే అనుకుందాం. లాలసే అయితే ఈన ఉధ్దేశ్యం లీమిటి? తసతోవాచ్చి మశ్ళీ కాపరం చేయించుకోవాలనా? ఆమె వొస్తుండా? ఆ వ్రశ్నలకి అతనికి సర్హైన సమాధానం దొరకలేదు ఎవరై తేనేం. తనకి సంబంధంలేదని, ఒదిలి పోటాడదా? పోలేదు. (వ్రప౦ంచంలోని గొవ్చ అను చింఛాలస్నే అంతే, వాటికి రణం, తెలిపే, అక్టం యేమీ కనపడపు, ఎంకెంళ వీవేకపండులూ ఆ విషయంలో పుత్త మూఘల్లాగు ప్రవ ల్రిసారు+ కాని పైకి మూర్తంగా కనపడే ఆ నుననులో పట్టుక్కి తక్కిన జీవితంలో వనులన్నిటికంప్కే ఎక్కున బలం, ఎక్కువ అన్టం, ఎక్కువ సాఫల్యం-అది జాడ్యంకాస్కీ పూర్వజన్మ నంబంధంగాన్సీ ఈళ్వరాజ్ఞాకాని 4 త్తపిచ్చేశాస్‌ం లాలసని చూడాల్కి మాట్లాడించాలి. (ప్రయత్నం తప్పమ, ఆమె లోలిస కొదని కెలినిందాక్సా లాలస విషయంలో రను పొరపాటుపడడుః మరి లాలసే అయికే శసని 7ఏర్తుపట్ట లేదా ఇంతవరకూ? లాలస అయితే

చలం ఃర్‌5్‌

ఎవ్చుడూ స్నేహాస్నీ మనుషల్న్సీ స్నేచ్భని కోరే లాలన ఎవరికీ కన వడక వొంటరిగా ఎట్లా వృండగలుగుతోంది? అబిన్టమ్హూ మోసమూ ఏ కోళానా నపాంచలేని లాలన దే?కావాతని ఎలా ఖతిస్తోంది? (పేమిస్తోం 'దేమో కూడాసూ? తనని వొదిలిన ప్రీ ఐనా కాను వొదిలిన స్త్రీ ఐనా సర్వే నాశనమైపోక్క స్టిరంగా సుఖంగా ఒక విధానంలో బితుకుతో వుండడం కళ్ళారా చూన్‌ భరించగలిగిన వారు చాలా కొద్ది మంది సంతోషించ గలిగిన వారు అసాధారణ న్య షక్తైలు.

ఆనాటి సాయంకాలం నీచి వొద్ధున చాలా మంది చేరారు దేశికొచారి చుట్టూ. దేశీకాచారి చాలా మంచి సారమ్‌తో వున్నాడు. లెక్చరిస్తున్నాడు తాను యుద్దంలో తిరిగిన మెసపదోమియ్యా ఈజిష్ట్ర _ దేళాల్ని గురించి. అవ్వుడప్పుడు విన్నాడు సింగ ఆతని నించి చూచాయగా, ప్షి యాతో రాచ కుటు౦బపు సుందరితో ఎడారిలో ఆతను నడిపిన రొమాన్సు, ఆ జ్ఞాపకం ఆతని జీవితం మీద ఒక వెలుగూ ఒక నీడ హడా అంటాడు, ఇంకా ఆ విరహం ఆతన్ని వొదలలేదు.

పడమటి కొండవెనక అస్తమించే నూడ్యుడి వెలుగు కొండ వక్కలనించి తప్పించుకున్తి గొప్ప చ్మకవ్నరి వెనక వేళ్ళాడే రత్నాల క్లోకొని సూచిస్తోంది, ఎందుకిట్లా నిరంతరం కొట్టుకుంటావని కొండ సము (దాన్ని (ప్రశ్నిస్తోంది, పర్వతం వెనకనించి వొచ్చే కాంతి సందేశాన్ని ఆంచకుని కష్టేసిన ఆడ సింహం మళ్లే దూకుతోంది నము[దం పర్వతం వేప్ప-అతి వీషణంగ్యా అణుచువోలేని రక్తపు ఉధృతంతో.

దేశికాదాతి వర్ణించే ఆరేవియా యువతుల విగ్రహాల వటిమా, సోహకారంన్యకా, ఇటో అటో నిమిషంలో (ప్రాణాలు ఒడ్డి తేల్చుకునే

(11)

కిర్‌ జీవితాద ర్శొం సొహనమూ వింటో, సింగ్‌ చాలా తబ్చిబ్బులై నాడు. బాలస వంటి స్త్రీని నిలుపుకోలేని తన బలహీనం వ్యక్తి స్వేచ్చ ఆనీ, న్యాయమనీీ హృదయ సహెకుమార్యమస్కీ (ప్రేమలో ఉదారత్వమనీ తర్కించుకున్న తన చేతగాని తనం మీద అసహ్యాందేసి గుంపులోంచి చరచరా నడిచాడు హొండవేప్ప ఒంటిలిగా= లాలనని చూడాలి. ఆమె లాలసో కాదో 'కెల్చుకోవాలి. తరవాత సిమొతుందో తరవాతి కథ! రెండూ మూడూ అని లెక్క పెడుతో వంచి ఉత్త లెక్యలేగానః అసలు వస్తువులు ఎన్నడూ జేతికి దొరకవు, అడి వెళ్ళి ఎట్లా? ఎక్కడ? ఏం మాటాడాలి?! ఆలోచించకూడదు. ఆత్రో చనే అన్ని సందేహాలకీ మూలమన్నాడు హొంలేట్‌. తన సందేహాలత్రో తనని తనే చంపుకున్నాడు అంత ఉత్తముడూ. ఆతని వనక నించి వెంట ఒస్తాననే "పెద్ద అలల్నీ ఏమినే మన్సి్మి ఇట్లా పరుగెత్తుతున్నాడని తొంగిచూపే పురాతన వృకిల్నీ ఏ సమస్యలూ లేకుండా గుడిళలకి వెళుతో పాటలు పాడే పాదికపు యవకల్నీ కన్నె టాడా చూడలేదు అతను, ఆవ వెళ్లాడు. ఒంటింటొ పుంటుంది రాత్రిక్కి దళికాచారికి రుచిగా ఒండిస్తో తన లాలస నోకర్లో! వీమా! పు౦డనీ. నంపెంగ పరిమళాలు, ఆకుల్ని గలగల లాడించే వీడు పూర ప్రచ కలు, పళ్ళిపోదామా ఆని యోవిస్తూన్న గిజిగాడు ఎవరని పెద్ద కళ్ళతో (వల్నింపే నల్లమచ్చల అవు. అతని నడికి రేగిన చేనెళుళై - ఇవన్నీ మనను వనక ఎక్కడోం

చలఅ౦ 87

పట్టు తివాసీలు వతిచిన మెట్లు వంటిల్లు వరతడ్వా లేదు. అక్కడ

లేదు. వుంపే ఆ చుట్టు పక్కల ఆ ఖాన్యం కననడదు. చూశారా నాకరు? ణి రే

చూడని,

ఇంకా లోపలికి చేకట్సి కుర్చీలు సివారు. అవసీంద్రనాధ్‌ ఉమ నటం పెద్దది తన ఎదట. ఆగిపోయేవాడే ఇంకోవ్వుడై కే. వక్కన గది వడక గది కాబోలు, నీలం తెరలు తొలగించి లోనలికి వెళ్ళాడు

కిటికీ లోంచి సముద్రం వంక చూస్తో ఆమె,ఆమె చేతులో ప్పస్తకం ఫ్రేర్హు-రవీంద్రనాధ్‌ టాగూర్‌; అనే ఐబంగాద అక్షరాల మీద సము[దం నించి వచ్చని వెలుగు. నరాసరి వెళ్లి ఆమె. చేతుల్ని పట్టుకున్నాడు. పుస్తకం కింద వడిపోయింది. హడిల్కి చేతుల్ని ఒదిలించుకుని నుంచోడం ఒక్క నిముషం, ఈ లోపలే,

ిల్రాల్రస్తా[న

“స్‌మ్రిట్రది””

“లాలసా? లాలసా? నువ్వు లాలసవి కాదసకు”

రెండు నిమిషాలు నిశ్శబ్దం. ఆతను ఆమె కళ్ళల్లోకి చాలాసస్‌ 'పెన్స్‌తో చూడడం, జడ్జీ నించి మరణశిక్ష వడుతుందా అని చూసే నిర్దోషి మళ్లే రెండు. నిమిషాలు. జీవికాన్ని-అమూల్యమయిన జీవికాన్ని ఇంక మళ్ళీ రాని కాలాన్ని ఎటు తేలుస్తాయో అనే గాఢమయిన నిమిషాలు-- అనంతమయిన నిమిషాలు అతనికి,

“ల్రాలస! లాలస ఎవరు ఏమిటిది? ఎవరు మీరు?”

“న్సేన్సు త్రెలీదా? పోస్తీ అవాళ మొగలి పొద దగ్గిర మమ్మల్ని రకంచిన....”

48 జీవిశాదర్శం ఆవ్రార్రా మీరు? ఐతే లాలస ఏనుటి?ొ “లాలన కాదా నువ్వు “లాలన ఏమిటి? “ప్పి సే రేమ్సిటిో “అప్రస్తుతం. నేను లాలసని కామో అప్పుడు చూళాడు ఆమె నంక, అప్పుడు సరిగా విన్నాడు ఆమె చూటల్ని. ఆమె లాలసే ఐశే చాలా మారిపోయింది. కామ లాలస కామ. ఎంతో 'నిదానంం ఆమె మోచాంలోనే కాదము-ఆము దేహంలోంచి, బద్దకం అన్నీ ఒదీలేసుకన ఆనం. లాలస చురుకైన మెరిపించే అందం, తన భర్త 'ఈప్ప తక్కిల్లి ట్రవంచం అెక్క లేదన్న ధిక్కారం, ఎమీలేవు ఈమెలో, కాని శాంతి, ఈమె ఇంటో వుంపే చుట్టూ శాంతి, పిట్టల కూతలు, అరుప్పల్కువంటింటొ గిన్నెల చప్పుడు, గాలి కదిలించే పరదాల ఈడ్పు. దూరంగా సముద్రప్ప హోరు విచ్చుకునే చంద్రకొంకుల కాంతి--అన్నీ కాంతి, సగం కనబడుతుస ఆమె వక్షం మీద తల నానించుకుంటే యే హృదయానికైనా లోవల్నింటే నిదానమైన శాంతి. ఆమె హస్తాలే (ప్రేమిస్తే గొవ్చ సుష పి, వెళ్ళాళ్త ఆలోచనలై నాయి అవి. నిదానంగా సముద్రంవంక చూస్తో ఆమె 'బూచుంప్కే ఆమె కళ లోకి చూస్తో తననే మంచిపోతాడు మానవుడు + “లాలస శొదా? పొరబడ్డాను. తమించండి.” “మరి ఇంక వెళ్ళండి.” “ఎట్లా పెళ్ళను ఇట్లాంటి దొర్హన్యంచేసి?” ళం రా జరి

చలఅం౦ శబ

నవ్వింది.

“వాలదా” ఇంకా ఏందుకు” అంది.

“ఇంకా దొర్హన్యమా? సిగ్గుపడి చచ్చిపోతోవుంపే! బేం లేదు. మీకు నా పళ్చార్హ్తావం తెలపాలని.”

“వళ్చావ్తావం వుత్తమోసం....”

వాలా అన్యాయంగా తోపంగా మాట్లాడుతున్నారు, నేను నిజంగా...”

“మిమ్మల్ననటంలేదు. లోకంలో ఆం5 అంతే.

“ఇంక సూనృతులు లేరంటారా?

“పళ్చార్తావం లేకపోవడం నూనృత మే, వుందనడ మే మోన6.”

“అందరూ అం కే?”

“అంతే. సరేలెండి ఇట్లా యీ గదిలో నాకేం బాగాలేదు. వెళ్ళండి.

“దై ట కూచుంటాను, ఒస్తారా?ొ

“ఎందుకు? అవసరంలేదు.”

“అట్లా కాదు...”

“మీరు వెళ్ళండి” కఠరిసంగా.

“*మ్సీక్రు కోపం పోలేదు

“పోయింది పోకపోత్తే మీరు పోగొట్టలేవ

“అళలవు

గది బైటికి జప్బేశాడు, చాతనై నంత డిగ్నిబీతో ఒచ్చి ఒక్క నిమిషం అగి నుంచున్నాడు, వెళ్ళ లేకపోయినాడు, ఆమె ఖభాలసకాదు,

90 జీవితాద ర్శ్గం సరదాలు తొలిగించి మన్టీ లోవలికి వెళ్ళాడు ఆమ బాగోడ ప _స్తకం తెరిచి నమ్యుదం వంక మాస్తోంది ఆ నిమెషంలోనే అతను అసలు రానే. “క్షమించండి ఒక్కమాట, మీకెక్క్ళడా ఎవికీ కనబడరేంగ” అన్నాడు “బ్రన్తవస వాం?” *లపేది అనవసరం? కనబడడమా?” షాట్లాడకండా చూసింది, క్‌్‌జ్దాల్రా గొవ్ప శ్రి నన్ను ఆకర్షిస్తోంది. సన్ను తప్పు ఆర్హం చేసుకోకండి క్‌క ఏం తప్పు అర్దం యేమిటి? “మ్వ్‌వైన కాంక్ష అని.” క్‌ ్రాద్రి మ్మాత్రం తవ్వు అర్హమేముంది”” ఆగిపోయి తరవాత మాటలకి తడుముకున్నాడు. ఆమె మాటలకి అర్థం? కోరడం తప్పు కొదనా? లేక కోరిక ఉందని తనకి కెలుసుననా? “ద్విగ్రు చాలా దగ్గిరగా లాలసని జ్ఞాపకం చేస్తున్నారు” “విళ్సున లాలసని పోనీక్త మీ ఎందుకు తవ్వుకుంటారు? మూర్జమైన బాధో అని జాలీగా నవ్వింది వడుకునే, ఆ నవ్వు లాలస్తే ఆనే, చప్పున దగ్గిరికి వెళ్ళి మోకరింజాడ్కు అమె వేపు చేకులు తాస్తో,

చలర6 వ్ర

“లాల సే, నువ్వు లాలన వే--నన్ను వేధించకు. అన్నీ మరిచిపో.

నిదానంగా ప్రన్రకం మూసి లేచి నుంచుంది ఆమె, అతనూ లేచాడు, నప్వుతరూ అతని చేతిని పట్టుకుంది (గేమగా,

“ల్రాల్రస్తా నా లాలసా!” అని కావిలించుకోటోయినాడు.

“ండండి” అని ఆతని చేతిని వట్టుకొని వక్క. హోలులోకి తీసి ₹ళ0ది. బైట తలుపు తెరిచి వరంవాలోకి వెళ్ళారు *ఇదేమిటి వరండాలోకి

గ. మ ఎందుకుఅతన్ని అక్కడ ఒదిలి “వెళ్ళండి” అని లోపలికి వెళ్లి తలుపు వేసుకుంది. నుంచున్నాడు యేం తోచక. దొడ్డి వేపు తలుపు కూడా గడియ వేస్తున్న చవ్వుడు. శి న! న! శ

పీచి దగ్గరికి ఒచ్చేటవ్చటిక్‌ చీకటి వడ్డది. యేం మరచిపోయిందో, సూత్యుడినించి కాంతి వెనక్కి. తిరిగి ఒచ్చి భూమిని వెలిగించింది. ఓ వత్త చపు మబ్బు మీది నించి వీచి మీద వాళ్ళ వీపులన్నీ ఎర్రబడ్డాయి. ఆలోచిం చుకుంటో దేశికాచారి చేశ్చిన గుంపు దగ్గింకి వెళ్ళాడు లత్మణసంగ్‌* సము[ద్రం, తీరం, ఎన్న్సుడూ సముద్రం తీరంగానే వుంటాయి. మానవులే ఎందుకు అట్లా మారుతకో పుండడం? లాలనక్తీ తనకీ ఎన్ని రకాలైన సంబంధాలు, ఆళల్వు కోర్కెలు, ద్వేషాలు అన్వేషణలు చాలా నహ జంగా నేను ఇది అని చెప్పగలిగిన, చెవ్వుకోగలిగిన మానవుడు ధన్యుడు. గాంధిగారిక్రై నా చేతకాదు ఆది. ఆ కొండ పక్కన ఆమం నిర్మించుకున్న యోగికి చాతనానా? అతని మనసులో ఆ నిమిషాన్త లాలన తనశంత కావాలో తనకి ఎట్లాకావాలో స్పష్టం అయింది.

సెంగుకు దేశికాచారి మీద కోవంగా వుంది. తన పెళ్ళాన్ని దాచు కున్నాడన్సి తనతో మాట్లాడకండా చేస్తున్నాడని. కాని ఆమె లాలస, బొనా కాదా? ఐకే అంత నటించగలదా తనని ఎరగన ప్లే, ఆమె చెప్పళుందా

ం్ర2 జీవికాద ర్శ ౦0 'దేశికాచారికో తను ఒచ్చినట్టు! ఆమె లాలస కాకపోనే వాలా చిక్కే, దేశికాచారి అడిగితే తనేం చెప్పకాడు” ఎంపకు వెర్లానంటాడు అతని ధార్యా అ దగ్గిరికి? ఆ గుంపులో మెలిగా. వెనకాలగా కూచున్నాడు, నరసింహారావు చెప్పతున్నాడు క్ల బ్బుకో కాము అమెరికా వత్రికలో వీచి దొమ్మని చూసి ఫీమ్‌కి ఎటా బె లుదేరారో. ట్‌! ళా చో ఈర ఆలా వు౦చా సమగ” అన్నాడు డి.ఇ.ఓ. సత్యనారాయణ. “క్చాన్సి అలాంటి ఆడవాశ్లేర”” “బద్రి ఇండియా” అన్నాడు గర్వంగా సత్యనారాయణ ఈ క్మాం విచ్చి ఆందమూ అన్నీ మొగనాళ్ళశేనా ఇండియాతో?) “బ్బం్రశ్రకీ వీచి ఆందం ఆడవాళ్ళకి కౌవాలనా, ఆడవాళ్ళ ఆందం పీచి లోని మొగవాళ్ళకి కావాలనా? లుమిటి మాట్లాడురున్నారు” అన్నాడు దేశికాచారి. “అట్లాంటి ఆందమైన ఒప్లన్న ఆడవాశ్లేరీ యా దేషంటో?ి కధ్‌ క కం ణ్‌ లేకేం? షోషణలో, అందం కావాలనే పట్టుకో జీవించడంలో వుంటు6దిల” జస్పుమ్వై! అందం వాలా గొప్ప సంగళేగాన్మి అందం కోన శు బతకడం, అందాన్ని బతుకు ెరువు చేసుకోవడం ఆందం ఆకరణకి ఉవయోగించడం సీచం” అన్నాడు దేశికొజారి. న్‌ £ం త్‌ గ్‌ గ్‌ కొని ఆసలు లు సంగతికి ఒక ఛాన్సుస్త స్వతం గ్రాన్నీ వ్యవ ధినీ ఇస్తేగా శ్రీకి! యీ మొగాళ్ల ఒంటరిగా ఒచ్చి బడాయిలు తొయ్యక పోత్సే పోనీ భార్యల్ని పంట పెట్టుకుని రావాడదూ? రాము తిరిగి ఇంటికి వెళ్లేవ్పటికి వంటిచేసి ఎడిగ్యా సిద్దంగా పుండాలి* అని దాలా కోపంగా ఏట్టాక్‌ చేశాడు చప్పున, బకట్లో కూచున్న సింగ్‌.

చల6 గ! ఆక్రాన్సి ఆ థార్యల్ని అడిగారా వాళ్ళకి యేమిష్టమో?”

“పలి సేవ్కా వంటా. ఇంటో కూరోడం శస్త్రీధర్మమని యుగాల్నించి వాళ్ళకి టోధించ్చి ఇప్పుడు దొంగ (గ్రశ్నలువేని ఏం లాభం?”

“పోస్‌ ఇంట్లో హాయిగా. వున్నవాళ్ళని వీచిక్కీ వీధికీ లాక్కు రావడ మెందుకు? స్త్రీపైని గౌరవమున్న ఏ పురుషుడూ ఆమెని వీధుల వెంటా, వీచివెంటా ఎన్నడూ తివ్పడు. స్తీ అమూల్యమైన వరం. ఆమె సౌందర్యం అపురూపంగా తాను భ డితో అనుభవించాలి. (వ్రతినోటా తసతో తిస్పుకున్మి ఆందళికి చూపుకుంపే ఎంత మామూలూ. చౌకా ఐపోతుందో గమనిందారా! (పేమాస్పదులైన తన ఆప్పలతో తప్పస్తీ సహజంగా మధురంగా మాట్లాడలేదు. ఆమె న్వభావం ఎమోషనల్‌, “సెంటి మంటల్‌, ఆమెచేత తెలివిగా సమస్యలూ, రాజకీయాలూ మాట్లాడించా లని చూస్తే, పురుషుడు చెప్పిన మాటల్నే చిలకపలుకులు వలుకుతుంది” రోతగా అన్నాడు దేశికాచారి.

“ఆయితే స్త్రీలకి మెదడు లేదంటారా?” అన్నాడు సింగ్‌,

“*లేదం'పే మాత్రం అవమాన మేముంది? _ ఆంతకన్న గొవ్ప ఏం కావాలి?” అన్నాడు దేశికాచారిం

“కాని పురుషుడు తన స్వంత ఉపయోగాలకోసం త్తని దాచుకుని ఈ దొంగ కబుర్లు చెప్పుతున్నాడు. కావలిస్తే చలం “స్తో” చదవండి”

“చలం వుత్త గుడ్‌ ఇన్‌ 'పెంషన్డ్‌ ఫూల్‌. టాగూరు న్రీమీద రాసిన వ్యాసం చదవండి” అన్నాడు దేశికాచారి.

“కాని ఇట్లాంటి ధియరీలు మాట్లాడి పురుషుడు తన స్వార్దమెన సెభాగ్యాలకి శ్రీని నిరంతరం బలి తీసుకుంటున్నాడా లేడా అన్నాడు సింగ్‌

(12)

రశ జీవితాదర్శ6 “ఎప్పుడూ ఏదో ధియరీని ఉవయోగించుకుంటాడు తెలివిగల స్వార్థ వరుడు. గాంధీగారి సింపిల్‌ లైఫ్‌ ధియరీని బోధించి డబ్బు కూడపెట్టుకునీ అనుచరులవంక చూడండి.” న “చివరికి గాంధీగారు కూడా స్త్రీకి స్వాతంత్ర్యం కావాలన్నారు.” “ఆయన భార్యకి ఏమాత్రం స్వతంత్రం ఇచ్చారేమిటిగొ అన్నాడు రావు “స్వతం(త్రం ఎవరు వొద్దంటారు? కాని జేవితంతోని సౌఖ్యాన్ని ధ్వంసం చేసే స్వతం[త్రంవల్ల ఏం వారుగుతుంది? అదీ వొ ఆీటీ లేచాడు దేశికాచారి. అందరూ చెల్లాచెదరై నారు, దేశికొచారి. లత్మణసింగ్‌ భుజంమీద చెయ్యేసుకుని నడుస్తున్నాడు. " “ఇప్పుడు ఇంత చప్పున ఎందుకు లేచాను? నా ధార్య "నా కోసం ఎదురుచూస్తో. వుంటుంది. ఇంటికి వెళ్ళకండా భూకంవమేనా ఆప లేదు నన్ను న్న “వ్లీ భ్రార్యో యే దేశస్తురాలు” క్యు దేళస్తురా లే” “ఆం ప్రే? వాళ ది వీ వూర?” క్యు వూరే శకింళం ఇం సద్ది? కళళ జజ | ఆమెకి పుట్టిల్లు లేనట్టుంది!” “ఆం కే మరి ఆమెవాద్గంా” “ఎవరూ లేరేమో!” జవ్చ్‌క్రు తెలీదా?” సై ల్రీ దున “ఆమె పేరు?”

చ-ల “6 తల్‌

“తెలీదని ఇదివరకు చెప్పినట్టున్నాను.”

కా!

నిశ్శబ్దం మళక్స్‌ అన్నాడు 'దేశికావాతి -- నేని ట్లా క్రై ల్రీ దులో అంటోవుంసే మేరు నమ్మటంలేదు. మే మిద్దరమూనూ- నేనొక్కజ్నేనో --- జాలా మోసగాళ్ళమనో, నిజం చెప్పడం ఇష్టం లేదనో అనుకుంటారు. చాలా ముఖ్యంగా అవసరమైన సంగతులు తప్ప తక్కి-నవీ శెలసుకోలేక పోవడం జీవితంలో సుఖానికి చాలా ముఖ్యమైన విషయం. ఆమె సంగతికి మీకా ఆరాటం ఎందకు చెప్పండి?”

“అలాంటి ఆమెని యెరుగుదును”

“ురిగి వుంపేనేం? ఆమెనో అలాంటి ఆమెనో యెరుగుదురు, నర్వే యెందుకా సంగతి? వాదిలెయ్యండి. ఏం లాభం తవ్వుకుని తెలుసు కుని? ఎవరై, తే ఏ మొచ్చింది?”

“దాలా ముఖ్యం నాకు. నేనే అడుగుతాను ' ఆమెని.

“యెందుకు అడగడం ? వుత్త గొడవ, నేనే అడగబేదుకదా, మిరందుకు అడగడర?”

“ఆమె మీ భార్య కాదా?

“భార్య అయితే అడిగి అంతుదొంతుల్రు ఆరాలుతియ్యోలా పొవం! అదే అంటున్నాను స్తీమీద గౌరవం నేరుకోమని. గొప్ప వైన్‌ తాగుతో ఇది దేంతో చేశారు! ఏదేశంది? యెంత ఖరీదు?....ఈ్రశ్న అందకు? నా మాటి విని ఆమెని ఆమె దోవసన బతకనీండి” అన్నాడు విచారంగా,

“ఈ సాయం(త్రం అడిగాను”

“ప్ప ఇంట్లోకి వెళ్ళి”

ళం

చవ్వ్చున' పెద్ద నిశ్శబ్దం. పోరున వీచే సముద్రంమీద గాలిలో నిశ్శబ్దం. నల్లగా నుంచున్న కొండ. నీడలాంటి నిశ్శబ్దం.

ణి నో

ఠిగ్ర జీవితాదర్శ౦ “ఐతే మామూలు మర్యాదల్ని మీరితే చాలా జాగ్రత్తగా వుండాలి మీనించి. గుడ్‌ యీవినింగ్‌ో కఠినంగా అం ఎళ్ళదోయినాడు. దేశికాచారి, శ శ శ పావం, ఆ రాత్రి మ్మికుకిద్దరి మనసులూ ఏం బాగా లేవు. దేకా చారికి కోపం తెప్పించారు. అత్మణసింగ్‌ ఆమె ఇంట్లో జొరబడడం నర సింహారాపు యేమా(డకం వొప్పుకోలేమ. కాని మొదటిసారి అత్మణసింగ్‌ తస హృదయంలో న బాధ చెన్సకున్నాడు నరసింహారావుతో. భోజనం జ్షన దీచికి పెళ్ళి ఎత్తయిన ఇసికదిబ్బమీద కూచున్నారు. ఆలస్యంగా మెక్షర్వగ్గా సము(ద్రంలో ని కాంతి పేరుకుని పెకి వస్తున్నట్టు కనవడే చంద్రనింబం కేసి చూస్తో. మిక్రుడితో తన చరత్రనంతా చెప్పి ఆమె లాలస కాదంచై: నా మనసు వొప్పుకోమ” అన్నాడు లక్మణనింగ్‌. శి “*బొననుకో పోనీ. ఆమె నిన్ను మరిచిపోయింది. నువ్వు వొద్దన్స కంది, ఇంక ఆమెజోలి నీ ఇందుకు” ద “అనుకోదు. అనుకోడానికి వీల్లేదు. నే నామెని నొదలలేను,౫ “కాని నువ్వు ఈ సాయంథతం చేసినవని ఏమీ బాగాలేదు *క్రాని నా ప్రతి నిస్సహాయమైన నా స్తితి నీ కర్హంగాదా? “ఇదంకా ఏంలాభం? మన పూరు పోదాం రా” “లాభం అని యోచిస్తామా'”” ఆమె లాససే ఐకే ఆమెను నేను మీ తెచ్చుకుంటాను.” “త్రెన్చుకుని? ఎక్కడికి? అతనితో అన్నాళ్ళు వున్న తరవాశ్ర శం సుఖం? మూడు జీవిశాల్ని భగ్నంచేస్తావు”, శ

చల6 97

“నా థార్య నా లాలస దేశికాదాలికి నిజంగా ఆమె ఎవరో శతెలీ దంటావా? పేరు గూడా తెలీదట. నమ్ముతావా? వుత్త దొంగవాడు. ఏదో భయపెట్టాడు ఆమెని, వాడి పొట్టా, మీసాలూ, వాడి నయసూ! వాదెక్కడ లాలస ఎక్కడ? యీ చిష్టరీకి ఆంకితం కనుక్కోవాలి”

“ప్ర్యవేదేమో కనుక్కో డానికి

“ఆదే కనుకోో వాల

“బ్బాన్సి ఇంక లాలస సీకు కనవడి'కేగా? దేశికొచారి ఎంత కఠినంగా మాటాడాడో చూశావా? ఎంత మంచివాడో అంత అపాయమైన వాడు. బ్యాంకుల్నే కొల్లగొట్టాడు జాగర్తి అన్నాడు నరసింసోరాపు,

మి[క్రులకో చెప్పుకోడమే సలహా అడగడమే కాని మిత్రల సలహా (గ్రకొరం నడుచుకునే వారెవరు? అసలు తమ నిజమైన ఉద్దేశ్యం మసస్సు బాధ తెలుసుకుని చెప్పుకోగల వారెవరు?

“*లాలసని నీకు ఎట్లానూ చూవడు. ఇంతకి లాలస నొనో కాదో? అన్నాడు నరనింహారావు,

మన్నాడు మధ్యాన్నం మూడింటికి లత్మణసింగ్‌, ం

అమ్బున్వద జవరాలి వచ్చని మోముపైన,

గాటుక నలంకతించిన కన్నులట్లు”

అని బిగ్గరగా పాడుతున్నాడు=

“అవును కొత్తగా వొచ్చిన “రుతుగానంలోంచి కదూ! (ద్రాడ్‌ వళ్ళకి పోల్చాడు బుద్దిలేని వాడు” అంటో వ్రవేశిందాడు దేశకొచారి.

“ఆ పె రెండుపాదాల అందంచూస్తి ఎంత గొప్ప ఉవమానమా అనుకున్నాను” అన్నాడు వాళ్ళని చూసి మళ్ళీ, అప్పటికి: వాళ్ళు ఆమెని చూడనేలేదు, చెడల్పయిన అతని వీపు వెనక.

“ల్లంరకా యునకుడు అంది ఆమె.

*ఆ కంఠం విని అధిరిపడి కూచున్నారు వాళ్ళిద్దరూ.

ఠ్క జీవిశాదర్శ0 వరిచిన పఠ్యంల్ని దులిపి హాలేమన్నారు. కాని వాళ్ళిద్దరి నోట మాటిరాతేదు కొన్ని నిముషాలు. ముంయ సరసింహోరాప్పు టే తెప్పిస్తానని గొణుగుతో వైటికి తప్పించుకున్నాడు, “న్నాళ్ళమట్టో, లాల్‌ని ఒక్కసారి నాతో మీ దగ్గరికి రమ్మని అడుగుతున్నాను, ఇవాళకి బై లుదేరింది అన్నాడు దేశికాచారి, ఇద్ధరూ చేరి తనను వఏక్కిరించడానికోో ఏడిపించటానికో వొచ్చా లని నిశ్చయమయింది లత్మణసింగ్‌కి. ఈను గార్జుమీద వుండాలి. ఆమె ముఖం వెఖరి కొతగా వంది, దూరంగా, కలలో బకుకుళున్నట్టు గాక్క రు న! బ్‌ మామూలు మనుషుల్లోకి ఒచ్చింది. ఆమె లేచి పుస్తకాల మూలకి. వెళి అస్నితీసి చూస్తోంది చనువుగా. సందేహంలేదు. ఆమె లాలసే. ఇవాళ న్నష్టంగా తెలుస్తోంది. “యీ పుస్తకం మీకు బాలా ఇష్టం లాగుందే” ఆంది గార్హెన్‌ ఆభ్ఞా కామా తీని చూస్తో. “అవును గొవ్చ కవిత్వం. అంత చక్కని శృంగారం, మోహంతో ఆంత అగ్ని” అన్నాడు సింగ్‌, “ఆసలు కవిత్వమంకా అబద్ధమే గా?” అన్నాడు సింగ్‌, కోక్రాద్రు అబద్ధింకాదు; వూహ. వూహకి ఒక అర్హత రావాలంశ్స నళ్యంమీద-అంపే మానవ హృదయంలోని సత్యంమీద ఆధారవ్షడ్ర్యా, శథలూ అంతే. న విషయమన్నా ఎట్లానన్నా రాయవొచ్చు. కాని కళ స్వా నికి విరుద్దంకాన్తీ దూరంగానీ కాజాడమ.. ఫేరీపేల్‌ అంత అబదం పద్‌ టల్‌ గొదు. కొని మానప్పడీ కల్పనా సత్యం మీద గట్టిగా అల్ల డం వల్లనే వన్ని యుగాలకీ అట్లా ఆకర్షిస్తోనే వుంటాయి కధలు” “టొ వొచ్చింది వేడిగా బజ్జీలూ ఆనడలూ, టీ కాగానే ప్ర్వీర్ర పోదామన్నాడు నరసింహారావు,

చలఅ౦ ఫ్రం

“ఇవాళ మిసెస్‌ దేశకాచారీ కూడా వస్తారు అవునా?

“కామ. ఇంటికి వెళ్ళాలి ఆమె.,..కవిత్వం వుత్తకల్పన. అబద్ధం. కాని ఏ విషయమైనా గొప్ప నత్యం తెలుసుకోవాలంటే కవ్లిక్వాన్ని ఆగ్రో యించవలసిందే. వయస్సు వుత్తగుడ్డిది, భూమిని మించి ఎత్తుకి చూడడానికి కచ్ళలేవు వయన్సుకి, ఖఘూమితస్ప ఇంకోటి కనబడని మనిషి చూపు చాలా సంకుచితం. నిజమైన కవిత్వానికి మూడో కన్ను తెరుచుకుని పుంటుంది”

“దివ్వదృష్టా?” అన్నాడు నరసింహోరావు,

*తన్పకండా రొండి పోదాం. లాల నువ్వు ఇంటికి వెడతావా?ో

*ఆమెని కూడా తీసుకురండి,”

“ఆమెకి ఇష్టంలేదు నాతో కలిసి తిరగడం, ఇంక ఎందుకు వచ్చిం దంచే సింగు ఆమెని ఇదివరకు ఎరుగుదునని (భ్రమవడుతున్నాడుట, అదేదో స్పష్టం చేద్దామని. స్ట

లక్మణనింగ్‌క చాలా ఒళ్ళు మండుతోంది. ఇదంఠా వుత్త కుట్ర, తనని వేళాకోళం పట్టిన్దామనుకుంటున్నాడు.

“*ఆంిదు నిమిషాలు కూచోండి. నా భార్యపేరు లాలస, కాలేజీ రోజుల్నుంచి ఆమెని (య్రేమించ్చి తపించి ఆమెని 'పెళ్ళిచేసుకున్నాను. నాకు ఆమెమీద ఆ నాటికీ యీ నాటికీ గొవ్చ (పేమ. ఆమె మాల్వంకర్‌ అనే సంగీత పాటికుడితో వెళ్ళిపోయి నాలుగేళ్ల యింది. ఆమె సరిగా లాలసనే. లాలసేనని నాకు నిశ్చయం. (వ్రవంచంలో రెండో లాలస వుండడం అనంథవం. యీమె ఆమే. ఎంమకు తాను లాలసని కొనంటోందో నా వూవాకి అందడంలేదు.”

“ఒకవేళ ఐతే ఇప్పుడేమంటారు?” అన్నాడు దేశికొచారి!

ఆదే లక్మణసింగుకి న్పష్టంగా తెగని నమన్య-

1రి0 జీవిళఠాదరి శ్‌ 6 “ఈ ల్చశ్చే త్రరవాత యోచించవచ్చు” అన్నాడు, “ఆమె అభిప్రాయాన్ని వట్టికాడా. వుంటుందిగ్యా ఈయన నం చేసేసి అన్నాడు నరసింహారావు,

55నా క్రామెమీద గొప్ప (ప్రేమ, ఎన్నటికీ సశించని _పేమొఅన్నాడు

సింగు.

“ఏందుకు వెళ్ళిపోనిచ్చారు?ొ అన్నాడు దేశికాచారి.

66 ల్ర'మ్వై స్వతర్శతంకోనం= ఆమె మీద గౌరవంవల్ల .

“ఇప్పుడూ అక్కడే ఆగవజాడదూ” అని మళ్ళీ-

“రట్రా ఫైరపాటు చేశారు. నీమీద గౌరవం వుండాలి. కాని ఆ గారవం గౌరవంగా హృదయంలో వుండిపోవాలిగాని ఎప్పుడూ కార్య రూవంలో కనబడకూడచు. ఆమె షేమం కోసమే మోహం కనబరచాలిగాని (పేమ హృదయంలోనే వుండిపోవారి,

“అదేమిటి? ఆమె స్వత౦ద్రానిక అడ్డువడనా?”

“తప్పకుండా. ఆమె స్వత౦ంత్రానికి అడ్జువడహ డదన్నే మ్‌ ఆత్మ గౌరవాన్ని తొలగించుకోలేని మీ పేమ సం గొప్పది? అతనితో సుఖవడు తుందని మీకు నన్ముకమా? లేదు వృంపే ఆమె మీదకన్న మీ మీద మీ ప్రిన్సిపల్స్‌ మీద మీ కెక్కున (పేమ. ఇంకో మనిషితో తన స్త్రీ సుఖ వడుతుందని ఎప్పుడూ వుండదు (పేమించే మనిషికి, అట్లా అనుకుంటా సనుకోడం ఆత్మపంచన. అట్లాంటప్పుడు ఆమెని సరారంగా ఆమె గతికి ఒదిలి మీ బాధ్యతని ఒమలుకున్నారా? స్త్రీమీద గౌరవమే మొదటి తప్పు. గౌరవం బలహీనం. ఎందుకా గౌరవం? గారపంతో, కవిత్వంతో (పేనుతో కట్టుకోవాలని చూస్తారు స్త్రీన్మి నసీన యువకులు = ఆంతకం కి చాతగాక,ి”

చల6 101

“వృరి ఇ౦చ2టా కట్టుకోవాలి?”

ట్ర న!

ర్ట ద్రే కట్టుకోనే కూడదు. నా నించి ఎంయకు పోతుంది అనే అత్మ విళ్వానం గలవాడు ఎన్నడూ యీ దేవీస్తుకుల శోలికిపోడు.. తనలొ విశ్వాసం లేకనే, స్తీని యీ సింహాసనాలమీద కూచో'పెట్టడాలు. అంచ ఎళ్తున కూచోపెడితే ఆమె దిగలేదని వీరి వెరి ఆశ,వెశ్నేరోజున ఎలానూ వెడుతుంది. పైగా యీ పూజలవల్ల నిన్ను వుత్తలోకువజేసి మరీ పోతుంది.”

“జ్రరవాత ఆమ సంగచి మీకేం తెలీబేదా?” అంది ఆమె.

“*ల్రున్రను ఓదిలేళాడు ఆమెని. తనని తిరిగి తీసుకోమని రాసింది. చాలా అవస్థలో వుండి

ఉస్స్‌ బ్రతి

“జవాబు రాయలేదు

“పేమవల్ల నేనా?” అంది ఆమె వెక్కిరంపుగాం

ఇంక ఆమే లాల'సే అనటానికి సందేహ మేముంది?

“వురి నా పేరు? అది గాక ఆమె నాతో వృంటుందని నిశ్చయం ఏీముంద?”

“బవ్వుడు మాతం ఏం నిశ్చయం?”

“దేద్సు గాని... ఆగాడు.

“లాభంలేదు. మీ భార్య వ్రవరో లాలస అంటున్నారే. అట్లాంటి శ్రీని నిణపుకునే యోగ్యత మీలో దేదు ఆందుకనే వెళ్ళిపోయింది. అంది ఆమె,

“మక. పం చెయ్యాలి? తాళాలు వెయ్యనా? కాత్థువిరవనా?” అన్నాడు కోవంగా సంగుూ”

“వయ్యవలనిన "వనులు మీకు తెలుసునన్నవూపే ఆచరణలో "పెళ్టుళ క్తి లేకపోయిందిగానొ అన్నాడు దేశికాచారి.

(13)

102 జీపవ్‌శాదర్శార “క్ల క్రిలేక కాదు” ఈ ల్రిద్రే ఒద్దనుకుని. అన్నీ వొకమేలొ “ఈమె మీ నించి వెళ్ళిపోతానంప్సే మీరా పనులు చేస్తారా* అని ధిక్కారించాడు సింగ్‌. “యామా! యీమె వెళ్ళిపోళాననదు” ఈకన్చ రగ) “ఆ అవసరంరాదుం”” “ఏందుకు రాదు? ౯వ్రాస్ట్రందనే భయం నాకులేదు గనక. అదీగాక ఆమె వెళ్ళి పోకండా నాతో పుంచాలన్నంత మొండి (గుడ్డి (ప్రేమలేదు నాకు, న్గాశ్చేదక్‌ ఆమూల్యమయిన దేవి నా థార్య అయింది. నాకింక ఇట్లాంటి స్త్రీ దొర్రక్ష తుందా” ఆనే అపురూవనూ లేదు. వెళ్ళిపోతే నేనెట్లా బతకను అన భయమూలేదు. అది యేను కాదంటారు కవులు. కాకపోతే పోయింది గాని ఆమెకి నాకా కూడా వాలా కాంతి.-అందుకనే ఆమె వెళ్ళదు” అని లేచాడు 'దేశికాచారి. క పేమేవుంటే, స్వార్దంలేని (ఢేమే పుంప్తే ఆదే చెపుతుంది వ ఆపాయంలో యేం చెళ్యూలో! ఇంతవాదన వ్యర్షం.” అంది ఆమె- నలుగురూ గంట స్తంభందాకొ రలిసి వెళ్ళారు, అక్కడనించి ఆమె వక్క- సందులోంచి వెళ్ళాలని బ్రైలుదేరింది, వాళ్ళని ఒదిలి వెళ్ళేప్పుడ్తు ఎవరితోనూ ఏమీ అనలేదు! వెళ్ళిపోయింది లోన్లీగా. ఆమె వొంటంగా వెళ్ళిపోతూవుం ప్రే “పెళ్ళయినాక లాలసని తాను ఇంట్లోనేగాని దూరంగా నడుస్తోవుంపే ఆ ఆఅంవాన్ని తాను చూడనే లేదే? ఆమె నడకలో మెంత చొయ్యారం పుంది” అనుకున్నాడు సింగ్‌. కొంత శక్తి (ఢేశేపించుకుని ఆ వెగంతో కొంతదూరం వెళ్ళి మళ్ళీకా త (ప్రేరేవణతో కదులుతున్న ట్టుంది ఆమె నడక, అది యీ దేశపు నడక కాదనిపించింది అతనిక్ర, లాలస కాదేమో!

చఈళ-6 403 .తొరలోనే సముద్రం వొథ్డున వాళ్లని వొదిలి వెళ్లి పోయినాడు దేశికాచాలి. తాము వొచ్చిన కొత్తలో ఆ నాటి రాత్రి ఆమె వొంటరిగా ఓసారి సముద్రం రాళ్ల మీదే కనవడ్డది, ఏం చేస్తోంది అక్కడ భయం లేకండా! యెన్నదూ ఇల్లా విడవని స్తీ!తరచూ అట్లా చీకట్లో ఒస్తూనే వుంటుందేమో! సముద్రం దగ్గిర ఆమెని కలునుకుంపే! యూ యోచన నరసింహా రావుది. ఆమె కనబడితే కాను నంగును విడిచి దూరంగా పోకఠానన్నాడు. వాళ్ళెద్దరూ "ఎంత సేప్తు మాటాడుకున్నా వాళ్ళుకి దేశికాచాతి (వ్రన్నర్తన యేమీ అర్జ్హం కాలేదు. రహన్యంగా వన్నవాచ్ళ ఆర్హమవుకారు. కాని దాచటానిక్‌ యేమి లేనట్టు మాటాడుతో, ఆ మాటిల్లోంచి ధ్లేమీ చెవ్పనివాళ్ళు బాలా ఘాతకమయిన దొంగలు అనిపించింది. మర్నాడు బొద్దున్నే చేశికాచారినించి వీట్‌ ఒచ్చింది వాళ్ళిద్దర్నీ మధ్యాన్నం భోజనానికి రమ్మని* థోజనానికి ముందు (ద్రాక్షరసం తాగుతో సముద్రంవంక చూస్తో కూచున్నారు. ఆవాళ ఆమె కూడా వొచ్చి కూచుంది కుర్చీలో. సింగ్‌కి చాలా బాధగా వుంది-తన భార్య, తన ధార్య కానచ్హు యెవరి భార్యో ఐనట్టు తనముందు కూచుని తనతో సంబంధంలేనన్హై మాట్లాడడం. యంత నేర్పరి ఐవుండాలి ఆ శ్రీ? తనకి విరక్తి యెన్నడూ కలగలేదు ఆమెమీద, ఆ 'కసిలో మంిచిపోవాలని చూశాడు” కాని మి కసీపిరచింది. తనని యెరగనట్టు చూస్తుంది వైగా. మానవుడు భరించ గలిగెన బాధని మించిపోయింది. ఎందుకు కాను ఆ వూల్లో ఇట్లా వేళ్లాడ్డం, సము[ద్రం మీదనించి చల్లని గాలిలో ఆమె కుచ్చెళ్లూ ముంగుతులూ యెగురుతున్నాయి. క్‌ వా శీ రాత్రి దృశ్యం జ్ఞాపకం ఒచ్చింది నరనింహారాపకి. ఆ ళ్‌భ్‌ దున్నే అన్నాడు సింగుతో. “ఆ రాత్రి నువ్వు వాళి ద్‌ర్నీ చూసివుంపే ఆమె సీ భార్యాబనా నరే ఆమెని డినర్సు చెయా జు య్యడానికి సి మనసు ఒవ్వుకొని వుండదు” అని, వ

104 జీ విజాదర్శం౦

“ఆ మధ్యాన్నం గొన్న వృషాల నీడలలో వూగే ఆ బంగళాని చూస్తే ఈ బంగూాని ఒదిలి యే స్త్రీ కాడా కదలదనిపించింది. అ స్తలం భాంచేకాదు దాన్ని మించిన ఓస్తిమితం వాళ్ళిద్దరూ వాళ్ళు చుట్టూ కల్పించుకున్నా రసిపించింది. అందుకనే అన్నాడేమో అక్మణనింగ్‌. “్షద్ర చివరి భోజనం. మేము రేపు వెళ్ళిపోత్తున్నాము” అని, ఆలోచన లేకండానే.

ఆ నూటకి నరసింహారాపుళలో ఆళ్చ్ళర్యం చూసింది ఆము.

కక క్ర్వోనిట్స అకస్మాత్తుగా ఈ డెసషన్‌!” అన్నాడు దేళికాదారి,

“వెళ్ళాది మయెట్లాన్తూ ముఖ్యమైన కేను వుంది. సరే లేపే వెడదా మనుకున్నాను *”

“మిమ్మల్నిద్దర్నీ చాలా మిస్‌ అవుతాము చాలా కాలం. యేదో క్సైర్ర వెడకారు అన్న సంగతే మరిచిపోయినాము అన్నది ఆమె.

భోజనాల దగ్గరరూడా ఆమె వాళ్ళరోన్లే కూచుంది.

“పి భార్య -వెళ్ళిపోయిరందన్నమాటి” అంది ఆమె.

క్‌స్టూల్రా మూర్ధురాలై వండాలి” అన్నాడు దేశికొచారి,

ళక్షాద్సు అంతకన్న శెలివి విశాలదృష్ట్రి సూన్ఫృత౦ గఅ త్తని

కలుసుకోడం కష్టం అన్నాడు అత్మజనింగు.

నేను తగను ఆమెకి అన్నాడు మళీ.

అట్టి విధంగా వన మెపరమూ తగము చున థార్యలకి, మీక

కోన ళా ౬ క. న్న ఉత్తముడి కోనం కొదుగా ఆట్లా మిమ్మల్ని ఉదిలింది అనా,ట దేశకౌదారి. స వడు

“లయ్యేమో! ఆమె కళ్ళతో చూడాలి”

“కాని ఉత్తమ స్వభావాన్ని గుర్తించడానికి వేరేశళ్ల అనవసరం. ఆమె కేదో కనవడీవుంటుంది, అది-నిజం. కాని యెవరికీ కనబడనిది ఒకరికి కనవడ్డదని, దానికి.వ్యాస్తవం ఆపాదించము. ఆ ఒకలరికీ చృష్టిదోషం అంటాము. అంతేగాని మబ్బు కళ్ళ దృష్టికి “ఆ కళ్ళతో చూడాలి అనం అన్నాడు 'బేళికాదాతి,

చలఅం౦ 105 “న్చర్రి కవులూ జీనియస్‌లూ?” అని అడిగాడు - నరసింహారావు, “ఆది మన కళ్ళని మించిన దృష్టి అది యింనర్చనల్‌. కాని వ్యామోహమశే జలు కనబకుకో వుండగా, 'దాంటో నందేహ మేముంది? అట్లా ఐతే సంధి -పేలాపనలకి కకాచా ఓ వాస్తవాన్నిస్తామా?”

• కప్పిర్రు- మళ్ళీ 'పెళ్లి చేసుకోరాదా?” అంది ఆమె. “ల్రాలస తరవాత ఇంకో స్త్రీకి సుఖమివ్వలేను. అదిగాక - ఆమె తిరిగి వొన్తుందనే ఆళ కూడా పుంది” “తిరిగివా స్తే తీసుకుంటారా?” శక్ర *9 ఆ “అతో హెసీపేషన్‌ ఆమె గమనించకపో లేదు, వాళ్ళు వెశ్ళేవ్వుడు దంవళులిద్దరూ వాళ్లని తోట చివరిదాగా సాగ నంపారు,. ఇంటికి వెళ్ళి సామానులు సస్టుకుంటో వంప్రే చాలా దిగులుగా వుంది వాళ్ళిద్దరికి. మెందయకని ఆలోచించుకుంటే ముఖ్యం చేళకాచారిని విడిచి వెళ్ల డానికి, వుండిపోతానంటాడు లత్మణస్తింగ్‌+ కాని.నరనింహారావు అకన్ని యా గోలల్లోంచి తీసుకు పోదలుచుకున్నాడు *న్సరే వెడుకున్నాముగా. ఓసారి సముద్రం దగ్గిర వెతుకుకాను.” ఆన్స్‌ లాభం?” “నా మననులోవున్న నాలుగు మాటిలూ ఆహెతో అనేస్తాను అన్నోడు లతక్మణసింగ్‌. వాళ్ళిద్దరూ ఏవో ఒక గొవృ శాంతిని. నిర్మించుకున్నారు సింగ్‌, ఆళాంతి మూలాన ఆమె అత్‌నిదీ. మామూలు కుటుంబాలలో ఛాంతిగానే వుంటారు ఆంపే తగాదాలకి 'కావలనిన తెలిప శక్తీ లేక-అలిసి వడి వుంటారు. అంతకన్న 'తన్నుకోడాలే నయం. కౌని వాల్లిధ్రరి 'ుధ్యా సంపూ ర్షమైన ఏకి కావం, ఐక్యం. విడబిడరు” ఆన్నాడు నరనీం హారాపు తన వయనుకి మించిన వివేఠంతో. వవంసారి సాయం(త్రం వీచికి వెళ్లారు. 'దేంకాచాశిని తప్పించు కోడానికి వూఢు వొదిలి దూరంగా దక్షిణ వేప్పగా నడిచి. నరనింహారావ్పు

106 జీవిశాదర్శ 6 వొబ్బరి తోటముంమ అవ్వుడే వొచ్చిన చాపల పల గుంపులో చేతి నిలిచి పోయినాడు. లక్మజసింగ్‌ నడిచిపోయినాడు సముద్రం వొడ్డునే, ఇంకా వెలుగు వృంది. ఆనాటి మొగని పొదని దాటి సముద్రం మలుపు తిరిగే చోటి ఇసిక దిచ్చిమీదికి వెక్కి చూసహ్తూన్నాడు ఆమె జస్తుందని.. గాలికి ముళ్ళబంకులు దొల్లుకుంటో పోతున్నాయి. చాపలు ఆతన్ని తొంగిచూసి సిళ్ల వేపు వరిగెత్తాయి. కడవటి కొంతి అలల తలలమీద తెల్ల ని సురుగుని ఒదలలేక ముక్కలై కరిగిపోతోంది. దూరంగా అంళులేని ఆగాధంవంక చూస్తోపుంక, పెద్ద దిగులు వచ్చింది ఆతని నుననులోకి. ఇన్ని తంటాలు వడి, ప్రీకోనం తపించి, తగూలాడి మనిషివుత్త బూడిదై సళ్ళతో కరిగి నేలలోకి ఇంకిపోళాడు. ఎందుకి ఆరాటం అనిపించింది. ఈ ఆలోచనకో వృండగానే వీకటి పడుతోంది. ఈను వచ్చిన వనిని తలుచుకుని వక్కక్షు ఛిరిగి చూ సేవ్పటికి ఆమె ఓ సఏిలం చరెన్నో కోటునో యె త్తయిన రాయిషిద్ర వదిలి సముదంలోకి దూకుతోంది. ఆ వెకట్లో కొండరాతిమిదనించి ఒక్క డూకు దూకిరది ఆలలలోకి. యెంత ఈశ వచ్చినా ఆ అలలలో,,,,చ్రీక్రట్రశి ముంత సాహసం! ఈమె వచ్చి తనతో కావరం చేస్తుందా అనంతస్పర్రంల్రః! ఏమిజీ వెర్రి! లాలసకి ఇంత నిర్భయం.... అంకేకాదు,. ఈ సముద్రంతో అట్లా యీాదడం వంత ఆనందం ఉల్లాసం ఆయి ఉండాలి! ఈమ క్‌ తేనా? లేక లాలస చచ్చిపోయి దెయ్యమై యీ దేశికావారికో కాపవరం బేస్తోందా? అనుకుంటో లేచి ఆమె వదిలిన కోటు దగ్గిరికి వచ్చి నుంచు న్నాడు. ఆమె జాడ యెక్కడాలేదు చీకట్లో. ఏమీ కనవడటంలేదు. స్సర్వ గులు కక్కుకుంటూ కాళిమళ్లే, మీదికి ఉరికే భయంకరమయిన సముద్రం, అక్కడ కూచోడమే భయం వేసింది అతనికి. యసమాలేకపోత్తే ఆత్రన్నక భయంలేదు. కొని ఆమె ఆ సీళ్ళల్లో యెకళడోవుంది. యెవ్చుడు వస్తుందో కాని ఆ నీళ్ళలోకి దూశేముందు ఆమె ము త్తిన చేళుల అందం, మ దేహం-చున్వమళ్లే పైకి చాచుకున్న ఆమె వడుప్పు ఆ భుజాల వంపు, ఈ సోందర్యరాళి జకవ్వుడు తసది. కొనీ లాలసేనా? ఒకవేళ తనని చూసి తన్పించుకోణానికి దూకలేదు కదా!

చల౦6 10? అనుకోకఠకండానే “లాలస్తా లాలసా!” ఆని కేకలు వేళాడు. “యెవరు! అని సముద్రంలోంచి గొంతుచాలా దూరంనించి. “న్వేన్సు సింగుని, నువ్వు సురశీతంగా వున్నావా? రాగలవా” నప్పు నిశ్శబం.

“యెవర్ని లాలసా అని పిలుస్తున్నారు?” అని కంఠం కొంతదగ్గిరిగా.

అన్సిన్న్య” -

“ఊన్చేస్సు బ్రాలసని కాదు”

“క్రాక్రపోతే పోనీలే ఒడ్డుకి రాల

“ళ దాం దుకు”

“నిన్నా నీళ్లలో నేను భరించలేను. భయమేస్తోంది

నవ్వు.

“వస్తున్నాను” అని ఇంకా దగ్గిరగా

మెళ్లిగా కొండపై రాతిని తెల్ల ని గుండ్రని చెయ్యితో పట్టుకుని ఒంటిని పైకి లాక్కుందోంది. రాతిమీద నుంచి వంగి ఆమెని పెకి తయా లని చేతులుజాచి చంకల దగ్గిర పట్టుకున్నాడు.

“జ్చండ్రు వుండు జారతావు. అవసరంలేదు అంటోంది.

“ఆమ్మో, నువ్వెట్లా రాగలవు?” అంటోనే సము(ద్రగలోకి పడ్డాడు. ఆతనికి ఈతరాదు.

• “బ్బడీపూల్‌” అనే ఛిక్కారాన్ని వింటో ముణిగి పోయినాడు.

సీళ్లు అడుగుకి పోతో “*లాలసా! నువ్వు లాలసేి ఆని ఆరవ బోయి సీళ్ళు తాగాడు ఉప్పట్‌ సముద్రం నీచ్ళం

లత్మణసింగ్‌ మళ్ళీ కళ్ళు తెరచేటప్పటిక్కి ఆతను స్వర్గంతోవున్నాడు అంపే, అతని తల లాలస ఒకో వుంది. రెరడు తృణాలు పట్టింది ఆతనికి ఆంకా జ్ఞాపకం ఇెచ్చుకోడానికి,

“యెట్లా వుంది”

ఆ ప్రశ్నలో అదుర్దా దయా వినపడ్డాయి, ఇంక ఆకల మారు భఛుందేమోనని కళ్ళు మూసుకుని నిశ్చలుదై నాడు, ఈనమెడ ఆమె తొడలకీ

10 జీవికా-దర శై 6 మధ్య ఊపిరికూడా విగవట్టాడు మక్కుడ మ్ళ్ళీ ద్లిడీపూల్‌ని ఐపోతా _ నేమోనని, తడిదిట్టవల్ల చలిపుడుతోంది. అయినా కదల దలచుకోలేదు. “పాపం! చచ్చిపోయేవాడివే నాకోసం! యెట్లా భరించేదాన్ని! ఈ పాటికి ఆ అలల్లో కొట్టుకుపోయేవాడివి!” అంటోంది నెమ్మదిగా ఆమె చంపలనించి జారి తన పేదిమలమీద వెచ్చగా కన్నీటి చుక్క పడ్డదనుకున్నాడు. దాన్ని చవురించాలనే కోర్కెని కూడా అప కున్నాడు ్య్‌ షి రా లై “యెవరో ఆ లాలస-నేను ఆమె నసుకుని...” “కాదు. నువ్వే లాలసవి” అన్నాడు ఆగలేక- “*స్యగ్రేల్మే అవృసుల్కే బావుందా? చొలా నీళ్ళ తాగావులొ చేతులు పైకిజాచి ఆమె నడుముని కావిలించుకున్నావు. “నడవగలవా? వెళ్ళిపోదాం” “నేను నడవలేను లేవలేన్కు ఇంక మున్నటికీ ఇక్కణ్ణించి శ్రే లేను” అని దగ్గరగా లాక్కున్నాడు. ఆమె పొట్టని తన నె త్తికి దగ్గిరగా, “లాలనా? “నేను లాలసని కాదు “కాదా? ఐతే నీళ్ళలోరచి ఎందుకు తీని బతికించినట్టుగ” “లాలన. కాకపోశేనేం? ఆపేరునేగాని మనుషులమీద ఇష్టంరావా “ప్పేర్చు ప్రోనీలే, కొని నుస్వు నా లాలసవికాదా? చెంటేక్ష ఇంత వడిపిస్తావు నన్ను! నేను నీకు చేసిన (చోవానేమిటి?” “పోనీలే ఎవరో ఆమో ఆ లాలస. నేను లాలసే అనుకో “*నరి లాలసా అని పిలుస్తాను” “సరే.” “లాలన నా ధార థ్‌” 4ళజ్ట స్రేజ్రీ 2 “సరేలే అని ఏం లాభం? నిన్ను ఒదిలిపోలేను. నాకు శెలును నువ్వు పూర్తిగా నన్ను, మరిచిపోలేదని. నువ్వింకా సన్నిట్టా కొ త్రవాజ్ర లాగాదూస్తోవుం స్వే శేను మళ్ళీ సముద్రంలో పడిపోరాను.” హై £

చలర 109

“ఆంత గోలచేసీ “లాలసవ్కా లాలసవా?” ఆని తవనవడక పోశ్తే నేనెనర్ని ఐతేనేంనా స్నేహాన్ని నంపాదించుకునే (ప్రయత్నంపయ్యరాదూ![”

“నువ్వు కనపడి తేకద[”

“క్రన్తవ్రడ్రకాను. నిన్ను చూస్తే చాలా దిగులేనింది. ఆ లాలసమీద సీకు చాలా గొవ్వపేము ఐ వుండాలి. నేను నీకు లాలసనౌాతానులో

“న్సాతో వొస్తావా మాపూరుగొ

“నువ్వే పుండు ఇక్కడ”

ఊన్చేన్తా?ై నేనెట్ట్లా వుండను?”

ఊన్చేనా? నేనెట్లా వసాను?”

న! అది

“యందుకు రాకూడదూ?

శ న! శు

“ఏమిటిది? తడిబట్టలు! నీళ్ళలో పడ్డారా? నిమోనియా వొస్తుంది లేచి రండి” అన్నాడు వాళ్ళపక్కన దేశికాచారి.

చవ్వున లేచారు వాళ్ళు. కొని లత్మణసింగు నడవలేక కూలబడ్డాడు.

జ బ్రాల్ర్‌ | నువ్వు ఇంటికివెళ్ళి యాయనకి దిట్టలు వంపించుూఅన్నాడు.

లాలస వెళ్ళిపోయింది.

'దేశికొచారికి చకత్వారమా అనుకున్నాడు సింగ్‌, లాలస వెళ్ళిం తర్వాత మెల్లి గా అత్మణసింగ్‌ ని నడిపిస్తో తీసికళ్ళాడు కొంతదూరర నౌకరు చొదురొచ్చిందాకా. ఇంటిదగ్గిర్య సింగ్‌కి (బ్రాందీ ఇచ్చి ఓ గదిలో పడుకో పెట్టాడు. అ రాత్రి గాఢంగా న్మిదపోయినాడు. అతనికోసం కిటికీ లోంచి ఆతని మీద పడుతున్న తెల్లమబ్బుల వెనుకనించి వడజోని నొచ్చే వెన్నెలనైనా చూడకంగా? తెల్లారకట్ట గావును కల వొచ్చింది.

శ శ న!

శెల్లారకట్ట కాదు. రాత్రంకాచాడా ఆ కల కరుగుతోనే వుందను కున్నాడు. తాను చూడని వెన్నెలలోంచి ఇనవకళ్డీలు అడ్డమున్న కిటికి లోంచి తన గదిలోకి వొచ్చింది లాలస, వొచ్చిందని తనకి తెలుసు, లాని మంచంమీద పడుకుని నిద్రస్తోతున్న తనని తను చూస్తున్నాడు,

(14)

110 జీవితాదర్శ 6 తసని లేపుకోంది ముద్దుగా తన చంవల్ని రెండు చేతులకో వట్టుకుని మంచంమీద " కూచున్న ఆమె తొడ తనరొమ్ముకి ఆనుకోంది. కొని తను లేవలేదు. “*లేవడే.+ ఇంకా లేవడేం తను? అదేమిట్కిలాలసవొచ్చి పక్కన కూచున్న తాను తపనపడుళున్నాడు కాని ఆ మంచం మీది మొద్దుళరీరం మేలుకోలేదు. తన ప్రయత్నం విఫలమై లాలస కిటికిలోంచి సముద్రం వంక చూస్తోంది. ఏం తలప్పకి వచ్చింవో-ఆమె 'సెదిమలమీద చిరునవ్వు కాని కళ్ళలో దిగులు కొంచెం కదిశ్తి అతనిమీదికి ఒంగి మళ్ళీ బుజాలు పట్టి ఊగించింది. ఆతను మూలిగి రెండో వేపు తిరిగి పడుకున్నాడు. ఆమె జాలిపడి అతనికి నిద్రాభంగం చెయ్యజాడదనుకుని ఆతని జుట్టుని ఇటూ అబూ సద్ది చేతిని వెళ్ళని ముద్దుగా శాక్కి మెల్లిగా లేచింది.

“వెళ్ళిపోతోంది, అేలొ అని అరుస్తున్నాడు తను. "కాని లాభం లేదు. నాలగుశేర్ల ఉప్పుఏళ్ళని తాగి, కక్కి అలసిన ఆ శరీరానికి మెళ్వ కువే రాలేదు. ఇంతలో ఆ కిటికీలోంచి ఒచ్చే నిర్మలమైన పెన్నెలకి అడ్డంగా, వెడల్పుగా 'దేశ+కొచారి నుంచున్నాడు, అతన్ని చూసి గదిలోని లాలన ఒణికింది.

“భాలసా, రా, వెంటనే రా” అన్నాడు 'దేశికొవారిం తప్పించు కోడానికి ఇటూ అటూ కొట్టుకుంది గదిలో లాలస. “లాలసాో అని బ్ర చాడు. ఈమె లాలసే అని సంతోషం. కలగనే సింగ్‌కి న్నాడు తను. కాని యెవరికీ వినపడ్డట్టుబేదు ఆ మాటలు.

“రా, వెంటినే రా” అని గర్జించాడు దేశికాచారి.

లాలన ఆ కిటికీ కడ్డిలోంచి దూసుకుని బైటికి ఎగిరిపోయింది. దేశికాచారి బుజంమీదినించి ఆమెని పట్టుకోవాలని అతను చేతులు డాచాడు.

_జొను ఆమె రాత్రి పిట్టమల్లే “క్రిచుూమని ఆరిచి రెక్కలు కొట్టుకుంటు న్నట్టు చప్పుడు చేస్తో గాలిలో వెళ్ళిపోయింది, క్ష వ వ

చల6 శగ1

ఈ కల కన్నాక అతనికి మెలుకున రాలేదు. గదిలో కూచుని తెల్లారి ఆ కలసంకా జ్ఞావకం చేసుకు౦టో వుండగాంబట్రైరు టీ తీసుకొచ్చాడు. స్నానమైనాక్క తను దెశికాడ్దారి లుంగీ కట్టుకుని షర్టు వేసుకుని వరండా లోకి వెకాడు. సింగుకి ఆ గోటు ఆ వరండాలో ఏం ఘోరమయిన నాటకం జరగబోతోందో, ఎవరెవరు నలిగిపోతారో, తన జీవితంతో ముఖ్యమయిన ఘట్టం మీద ఎట్లా తెర ఎళ్తుకారో సనిపంచింది, ఇంతలో నరసింహారావు ఒచ్చాడు,

“వ్రమైనాను అని ఆదుర్దా వడ్డావా రాత్రంకాశొ అన్నాడు సింగ్‌,

“క్రాంత్ర సేపే, ఇంతలో దేశికాచారి వొచ్చి చెప్పాడు”

“వాలా పెద్దమనిషి ఒచ్చాడా, పావం[

“అందుకే కాదులే, నన్నూ నిన్నూ మన పూరు వెంటనే వెళ్ళ మని చెప్పడానికి” అన్నాడు నరసింహారావు"

నిన్న తనను ముంచడానికి చూసిన సము[్ర౦ నురుగులు కక్కు కుంటో ముందుకు తోసుకు ఒస్తోందనిపించింది" సింగ్‌కిం

“నభ్రస్రింహారావ్‌ మనం చాలా సొహసమయిన ప్రయత్నం చెయ్యాలి. లాలస ఆతని భయంవల్ల జంకుకోంది. నిజం బైట పెడ్డానికి”

అతని మాటల్లో రాత్రి కల పలుకుతోంది.

ఆ ర్రెండ్రు చాకులూ అనీ కొనుక్కురానా?ొ

లాలన ఒచ్చింది నిద్రకళ్ళతో, టీ కప్పు చేతితో వట్టుకుని..

“చ్చేన్ధిక్రాదాతి పది౦టికిగాని లేవరు టీ కాగి మళ్ళీ వడుకుంటారు” ఆంది.

నరసింహారాపు లేచాడు.

“మళ్ళీ ఇంకోసారి గుడ్‌బై, నేం వెళ్ళి పోతున్నాము” అన్నాడు,

“క్యయస....2”” అంది (పశ్నగా లాలస,

ఆయనకి ఇంక న్వతం౦(త్రంలేదు. నేను లాక్కు వెళ్ళీ పోతున్నాను” అని వరండాదిగి వెళ్ళి వెసక్కి- తిరొగి 'నప్వుతో-

112 జీవితాద ర్గం “వెళ్చేలోపల నా మి(త్రుడుమీద దయగా వండండి” అన్నాడు ఇంన్షిషులో, వెడుతో మళ్ళీ వెనక్కి తిరిగి “ఎందుకంపే అతను చాలా ఉ త్త ముడు” అని చరచరా వెళ్ళిపోయినాడు. అతనికళ్ళ సీళ్ళలోని నీళ్ళ పొర మీద ఏండ మెరిసిందా అనిపించింది. ఏదట డేకింగ్‌ మీద పిచికలు గోల జేస్తున్నాయి. “అట్లాంటి మ్మికుడు దొరకడం చాలా అదృష్టం అని అంది లాలస, ఈజ్పూన్సి నాక "స్నేహాలమీద నమ్మకం నాశసమయింది, లాలస వెళ్ళి పోవడంతో, అదే గొప్ప విషాదం జీవిళానికి, పియులై సవారు (దోహం చేస్తే ఆ వియోగం బారేకాదు, జీవితంలో విలవైన వారిమీద విశ్వానం పోళుంది, అందువల్లే శుభ్రమయిన నునుషులు సినిక్సు కావడం” అన్నాడు సింగ్‌ ఆమెవంక చూడకండాం “ఆ లాలస ఎందుకు వెళ్లిపోయిందో ఆ కథ నాకు చెప్పరాదూ! అంది ఉత్తకప్పు బల్లమీద 'ెడుతో, “చెవ్పలేను.” “ఏందువల 1? “న్సవ్వు ఈ లాలనవే గనక.” “మళ్ళీ అదేమాట? “ఎవ్పటిక్కీ జీవితమంహా అదేమాట” “పోనీల్కే నేనే లాలసనైన్నా నీ వక్షన్య నీ లోవల ఆ లాలసవె ఇ పోవడం నీ విధనుయిన చిహ్నాన్ని ఒదిలిందో తెలునుకుందామని.* ” “చేను ఆ కధని చెపితే నాకు న్యాయం జరగాలం పే నన్ను నేన్స చాలా పొగుడుకోవాలి” స్టోన్టీ పొగుడుకోండి” అకను వరండాలో పొమ్ము ఆకులు చివర్లు చూస్తోనుంచున్నాడు, న. చెప్పలేను” అన్నాడో, -

చలం 113

ఆమె ఆతనికి వీపతిప్పి నుంచుంది.

“నిన్న రాత్రి సీ గదిలోకి వచ్చాను” అని ఆమె అనగానే సింగ్‌ ఆమె (ప్రక్కకివెళ్ళి దుజంమీద చెయ్యేసి “వచ్చావా ఎందుకు? అన్నాడు,

“ఏందుకు? నీ మీద (పేమవల్ల”

“వచ్చినట్టు కల వచ్చింది నాకు

“న్సిక్చు మెలుకువ రాలేదు

“లాలస్యా లాలసా, ఇంక ఈ వృథా, (వ్రనంగానికి వ్యవధిలేదు. నేను వెళ్ళిపోతున్నాను. నువ్వు నా వెంట రావాలి”

అదేమిటి యీ వెర్రివాడు చుమిటి మాట్లాడుతున్నాడు. అన్నట్టు ఆశ్చర్యంతో చూసింది.

“మాట్లాడ వేం”

“అదేమిటి? నేను మీ వెంట రావడనేమిటి”

“నిన్న రాత్రి నా గదిలోకి వొచ్చినంత (పేమ వుంది కదా సీకు నా మీద”

కజ్బం క్రి

ఆజ్రందుకనే నాతో రా”

“ఆయితే రాతి గదిలోకి రాలేదు నేను

“వొచ్చా నన్నావు?”

“కలలో వచ్చాను”

అన్సాక్రాణై?

“కాదు నా కలలో కూడా

అప్ట్సి టా భయం, దేశికొచాలి అంప”

అ క్రల్రటోనా?

“నిజంగా హడాట”

కల్ల త్ర”

ఉట శ్రే?”

“నాకేం భయంతేదు, ఆయన 'యెవర్నీ భయపసెట్టరు. ముఖ్యంగా నన్ను భయ పెట్టినా భయనడేదాన్ని కాదు

కే1ేత జీప్‌ళాడ ర్గం “మరి లాలఅసనని ఒప్పుకో చేం “కాను గనక” “ఐతే' సువ్వెనరవు?” “దేశికాచారి ధార్యని.” *లంసల్రు టుపూరు? ఎవ్వుడు "పెళ్ళయింది. మీకు?

“ఆసవసరం*”

“మోసి నా సందేహం తీర్చడానిక!”

*ర్చోరి లాభం?”

“నువ్వు నిజంగా లాలసవి కావని తెలిస్తే దిగులు లేకండా వెళ్ళి పోళాను*”

“*నేన్సు లాలసని కాకపోళకేే సీకు నా మీద (పేమళలేదా?ొ

“దష (హూయో

“ఐతే శమఘంగా మీ వూరు వెళ్ల

ఈళద్దాక్మ్టర్ల తెచ్చుకున్నావా”

“తవ్పకండా”

“పేమ వుండకపోద్దు కాని దేశికొచారి ధార్యమీద నాకు (యేమ ఒస్తే మాతం నేను కనఐరుసానా? ఇంకోరి కుటుంబాన్ని వ్రిచ్లప్స జేసానా?” ల ఫత్నం

ఆతని ఈ సీతివట్టుని చూని ఆమె యేమీ సంతోషించబేదు, త్ర (ట్రేచకి అభ్యంతరమైన. నీతిమీద గౌరవం తక్కువ. స్షీక్షి అక్ర డే సాధారణంగా ఉదారులైన సక్స్పురుసులక్తీ వారు (పేమించబే త్రీలకీ ఘర్షణ,

“*జక్రవేళ నేను లాలసనేఐ ఇప్పుడు దేశికాచారి ధార్యనై శ్రే

“వీల్లేదు, “లా” ఒవ్చుకోదుో

పొట్టలో నుంచి వచ్చే నవ్వుని ఆపుకుంటోంది లాలన,

ఈ క్షోన్చిట్రి* అన్నాడు సింగు,

“యేం లేదు.లాయర్ల పడకగదుల్లోకి' ప్రియాంగనలు ఒస్తారు గాన్ని (వియాంగనల గదుల్లోకి “లా” రాదు, ఎంత సంకుచితం ఈ సితీసరు?,

చలం క15 మనసులు! ఇన్నేళ్ళ తరవాత “లా” ఒప్పుకోదని గొవ్చగా అంటున్నారే. ఆక్కడ నుంచుని!”

*వ్పన్లు. దేశికొచారిగారిక్సీ “*లా”కీ చాలాదూరం.”

“క్రాదు. చాలా దగ్గిర జైలుకి వంపింది మీ లాలో

“క్ప్పిక్రు తెలసునా ఆ విషయం?”

“ట్ర విషయంలోనే నాజణా ఆయనకీ వరిచయం అయింటిం”

“టి కొని మీకు అట్లాంటి మనిషితో కావరం .అభ్యంతరం కాలేద్యు ఆవునా?”

పావం! పురషహృదయం! ఎవ్వటికీ .స్రీహృదయాన్ని అర్జంచేసుకో లేని పరుషహృదయం.

“చ్ర్యాంకులకీ ఇళ్ళల్లో 'ఇష్టాలకీ చాలా దూరం. 'ఆడవౌళ్ల'0. బ్యారక్‌ వ్యనహోారాలు మాకేం తెలుసు?” అంది వెక్కిరింపుగా. పేథటిక్‌గా -__ రెండూ కలిసె.

అన్చాశిన్సీ “ోల్రా” చేసినపని అన్యాయమే సరటావా?ొ

ఇట్లాంటి విషయాలకి చాలా దృక్పథాలు వుంటాయి* ముఖ్యంగా నేరస్తుడి హృదయంలోకి చూడగలిగిన నేశ్రాలకి”

“ఎన్ని దృక్పథాలు వున్నా తన్ను తప్పేం ఒప్పు ఒస్పే.

“ఆ్పు సంగతి పోనీలే...”

“అన్ని నంగతులూ పోనీ; సీకు నా మీద (పేమ బొనా కాదా

“స్జాన్సు[

“ఇం కేం?.--రా. వెళ్లి పోదాం”

“ప్రేమ వుండడానికి పర్యవసానం వెళ్ళిపోవడమా?”

“కాక? బ్రంకేమంటావు?ొ

“*పేమించుకోడం౦ంో

“భర్టని....కాదు తస పురుమన్నే మోనగించి ఇంకోరి గదిలోకి రావడమా?”

ఆ మాటకి చోలా బాధపడ్డది లాలస,

116 జీవికాదర్శ ౦

“అందుకనే ననుకుంటా ఆ లాలస నీ నించి వెళ్ళిపోయింది. ఇప్పుడు చాలా బాగా ఆక్రమౌతోందిం”

“యేమిటి?”

“ర్తేమిటి? సీతి వాలా గొప్ప విషయమూ, అవసరమైన విషయమూ కావచ్చు. కాని న్‌తి గట్టిగా మనసుకి వట్టిన మనుషులు అందానికి ఆంధ లౌతారసడంలోనే వుంది "సీతిలోని సీచత్వం. ఎందుకంటే దేవుడే వృంసే “ఆతను సీతికన్న ఆందానికి చాలా దగ్గిర. సృష్టి ఆంవ౨ అందం, ఒక్క కుచ్చితపు మాసవుడిలోనే ఈ నీత”

“*నాక్తీ అందం తెలీదంటావా?”

“జ్రెలుసునా? అంత సీచంగా మాట్లాడిన నీకు! నీన్నర్శారి సీ గ్వ _తోకి రావడంలో నా హృదయంలో వెలిగిన (ప్రేమ హెందర్యం.”

ఆమె కళ్లలో సళ్ల తిరిగాయి, ఆమె పెదవులు ఒజికాయి.

ఎందుకు స్రీ హృదయం యీ పురుషుల మెడల ఆర్ష్రం కావాలి? అదే స్రీ పొందిన శవం.

“కాని లాలిసా....”

ఆ మాటకి ఆమెకి జాలా కోవం వచ్చింది. ఆతన్ని చాలా అసహ్య్యంచుకుంది.

“నాకు తెలును నువ్వేం మాట్లాడటోతున్నావో! దేశికాడ్వాగాశ నన్ను నీ గదిలోకి వంపిందిో

ఆ మాటికి సముద్రం అలలే ఆగిపోయి, యం తోచక నుంచున్నాయి.

_అమితమయిన వికృతంగా రోచింది లఅత్మణసింగ్‌కి ఆ చా౦ంపత్యం, వీళ్ళిద్దదూ రాతసులా? మాట్లాడకుండా తిరిగి చూడకండా వెళ్ళిపోనాజు ఆ మెట్లు దిగి.

ఇంటికి పళ్ళగాన సరసింసోలావు (ప్రళ్నాష్ట్రకంగా చూళాడు,

“ర్యా థోజనొనికి పద. భోజనం కాగానే నెళ్ళిపోపన్నాము, నన్నేమీ అడగకు. నాకేం అర్థం కావటంలేమి, నైల్లో హాటాడుకుందాంోి అన్నాడు,

చల౦ శ్రే

సామాను నృష్టకున్క్‌ బండీ పిలిచి సామాన్లు పెట్టిస్తున్నారు. రోడ్డు చివరనించి కులాసాగా క్మరతివ్చుకుంటో నోట్లో, పెపు "పెట్టుకుని దేశకాచారి వొస్తున్నాడు. వేశ్ళేవొళ్ళు ఎట్లాగూ ఆ దేళికాచారిని గదిటోపెట్టి మెత్తగా తన్నిపోతే, కొంత లోకోపకారం చేసిన వాళ్ళమౌతానునిపించింది. ఒక్క స్కాంండ్రల్‌కి తగిన శక్ష చేసినవారు మౌతామనుకున్నాడు సింగ్‌. సెగ్గలేక వ మొహం 'పట్టుకుని వొస్తున్నాడు? వాళ్ళ దగ్గరికవొచ్చి ఐండి అతనికి సామాన్లు మళ్ళీ లోపల పెట్టమన్నాడు.

“ఇంక యీ జిత్తులు మాను, మేం వెళ్ళితీరాలో అన్నాడు సింగ్‌ చాలా అమర్యాదగా.

“రేక్టూ మీ వ్రయాణం. ఈ రాత్రికి మీ ఇద్దర్నీ నా ధార్య థోజ నానికి తప్పక రమ్మంది అన్నాడు ఆమర్యాదని గురించ తలచుకోక.

“వ్వేమ్లు దొము. ఇంక మీ ఇంటి గడవ లొక్కం.”

“మావల్ల చాలా ఆపకారం పొందారా?” అన్నాడు చిరునవ్వుతో.

ఆలోచించారు. నిజమే, ఏం అవకారం చేళాడు?

“మిమ్మల్ని చూస్తే చాలా భయంగావుంది, నేను రాసు

“*జగ్రతనరకు ఏ నష్టము శాలేదు నావల్ల గాని, ఆమెవల్లిగాని మీకు, పోసీ ఈ వూళ్ళో దువలికీ రాలేదు, వెందుకు భయం?

కక్రాని మేం. వెళ్ళాలి

“ఎందుకు వెళ్ళాలి

“పందుకు ఆగాలి?”

“ఆమెమీద మీకు చాలా (పేమ గనక!”

“ఇవ్నుడు లేదు

“పేను ఒక్క ఉదయంలో సళించదు, ఎనరో అ లాలసటి ఆమెని చాలా గొప్పగా (ట్రేమించానని' చెప=రు. మళ్ళీ, దాలా తెలుసు (శేమ మీకు? ఒక్క ఉదయంతో నశించే (పేమ. (ప్రేమ! (ప్రేమ! వెందుకు సూటల ఆర్థం శెలీకండా మాటలు నూట్టాడి మోసపచ్చుకుంటారు!”

(15)

1413 జీవితాద రం ఐతే నేను బొరబడ్డాను.. ఆసలు నాకు ఆమెమీద పేమ రానే లేదు” ఏం మొగాడు ఆ దేశికాచారి? తస ప్రియురాలిమీద ఇంకో మనిషికి యేమ అని అతనితోనే నిదాసంగా వాదిస్తున్నాడు, ఆ లాలసవ్వారా? ఎందరికి (యేమ కెప్పించ్వి ఎంత డబ్బు లాగుతున్నాడో! జర్ట్పిక్టు యేమ లేకపోలేదు. కౌని (పేమ షొన్నత్యం ఇంకా ఆర్థం కాలేదు మీకు, ఇంకా స్తెిమితత్వం రాలేదు మీకు. ఎందుకు ఇంతదూరం మిమ్మల్ని సహించి. వెంబడించి 'స్నేహంచేసుకున్నాను ? ఎందుకు ఇప్పుడు బతిమాలుతున్నాను! మీమీద (వేమా నాకు? అమెకి మీమీద ఇష్తం. అందువల్ల నాకు ఇష్టం. తప్పకండా రండి, రాత్రికి చాలా నే న్‌ క్‌ ఇన్‌టిరెస్టింగ్‌ కథ ఇప్పుకాను. వెళ్ళారా చాలా వళ్చార్హాన సడతారేమో ఆగలేదసి”

ఆంట్లో వొశ్ళవంక తిరిగ చూడకండా అంత హాయిగాను వెళ్ళిపోయి

నాడు కర్ర లీన్సుకుంటూ, చెట్టాకిందనించి ఆ ఎత్తయిన రోడ్డుమీద. క! ళ్‌ చి

రాడ్రి. బాలా చక్కని కబుర్లు చెప్పుకుంటో భోజనం చేశార్ర లాలస్కా దేశకాచాత్కీనరనీంహారాపూ, అలక్మణసింగ్‌. చాలా గొవ్ప థోజనం, అంత నాజూశై స్త రుచిగల, అలంకార యుక్తమైన థఛోజనం ఇదివం 'కెన్నడూ చెయ్యచేదు ఆ మిత్రులిద్దరూ. ఇంకెప్పుడూ చెయ్యమనిపించింది. థోజనం తరవాత బంగళాకి దూరరగ్భా సముద్రాని కెదురుగా గచ్చు అరుగులమీద కూచున్నారు చీకట్లో.

॥్‌నా కథ ప్రారంభిస్తాను” అన్నాడు దేశికాచారి, ఎదురుగా ఒక్క రీ ఒక అరుగుమీద హచునివుంది. ఆమె కట్టుకున్న చక్కని. సీలం చీరతో నుంచి ఆమె కెల్లని వొట్ళాం కళ్ళూ మాత్రం లీక్రట్లో నుసకగా కసపడు తున్నాయి,

“నేను బ్యాంకిని మోనంచేసి జైలుకి వెళ్ళాను. ఆపని న్లేను గ్రేమించిన ఓ స్త్రకోసం. చేళాను.. సన్ను ఎరెస్టు చెయ్యగానే ఆమెకి

చాలాం 19 హృదయం లేదని తెలిసింది నాకు. ఓ మిత్రుడి ససాయంతో. నేను దొంగి లించిన సొమ్ముని ఆమెకి దక్క-కుండా చేనీ దాయించాను ఆతని పేరు మాల్వంకర్‌” అని ఆగాడు ఎ ఫెక్టుకోనం.

“కూల్వంకర్‌! ఆతను ఆ డబ్బునంకా ఏంచేళాడు?ొ అన్నాడు సేంగ్‌.

“ఆక్కడే పొరబాటు.” నేను జైలునించి ఎవ్పుడు వస్తానా అని కనిపెట్టుకుని వుండి, ఆంకా ఒక్తీతోనహి. నాకు ఒవ్చచెప్పాడు. నం? విచిత్రంగా వుందా? అక్కడే మీకు జీవితం ఆర్జంకానిది. మాల్వంకర్‌ తీ విషయంలో చాలా దుర్మార్గుడు కొని కాదు ఆతని న్వఖావ౦ అది. ఆతనికి సంగితం తవ్ప ఇంకేం అక్క-ర్లేదు. నసంగేకాన్ని ఆర్థంచేను కనేవాళ్ళని ఒదలలేడు. డబ్బుకి గానం ఆర్థంకాదు కనక డబ్బుమీద ఆశలేదు. స్త్రీకి ఆర్హమౌతుంది గనక స్రీమీద కోర్కె. కాని ఎన్సటికవ్వుడు కొత్త ఆరాధికులు కావాల్తి అందరు ఆర్జిన్టులకి మళ్లేనేల

అని మళ్ళీ ఆగి పెపు ముట్టించుకున్నాడు. చాలాతాపీగా వుండే దేశికొచాతి ఆ కథ చెన్స్పడంలో తబ్బిబ్బు లఅవుతున్నట్టున్నాడు. మాల్వంకర్‌ శేరు వినగానే సింగ్‌ చెవులు నిక్కపొడుచుకున్నాయి.. చీకటిని చీల్చుకుని తరవాత మాటకోసం చూస్తున్నాడు. నింటున్నానని మంచి.

“*బ్రజ్రని ఇంటోనే ఐసచేళాను. ఆ ధనమంక్సా నాకు కెలిసిసంత పరకు నా మూలాన నష్టపడ్డ వీదకుటుంబాలకి వంచుకున్నాను, అతనిఇంటో లాలన అని ఒకామెవుంది”అని ఆగాడు మళ్ళీ. లాలన కొంచెంగాకదిలింది.

“కాని ఆనాటినించి నిన్న రాత్రి వరుకు నాకు ఆమెపేర లాలస అనిగాని ఆమె ఎవరి?ార్యో, ఎక్కజ్ణించి వచ్చిందోగానీ తెలీదు. మాల్వం కర్‌ ఆమె తన థార్యేనని చెప్పాడు.

అని మళ్ళీ ఆగాడు. తనని ఎవరన్నా యేమన్నా (వశ్నలేస్తారేమో నన్నట్టు,

“నాకు తెలీదంపే నమ్మరు. కాని యేదై నా ఒక అసాధారణమైన, అమూలజ్టమైన పరం దొతికినవ్వుడు దాని పుట్టు పూర్వోో త్తరాలుగాని, చాన్సి

120 జీవితాద ర్శ ౮6 విలవగాని వరీకీంచడానికి భయపడళారు మనుషులు. ప్రతి ఉదయం. ఇది నిజసేనా? ఈ మహావరం నా ఇంటో. నన్నిష్ణవడుతో నిలిచివుందా? అని సమ్మలేక (ప్రశ్నించే అమృతంలో, ఇంకే ఆలోచనా వృుండమ. ఆ అదృష్టం చాలు. దాంట్లో నిలవగలగడం చాలు, అంతకన్న ఇంకేం కవాలి అని పిస్తుంది” పోనీ నా స్వధావం అట్లాంటిది”” అని ఆగి పైపు పీలుస్తున్నాడు

“తరవాత” అన్నాడు సింగ్‌, నిలవలేక కథ చెవ్పక యీ విజ్హానప్ప వాక్యాలెంచుకు మధ్య అని కోవంబాడా వచ్చింది సింగ్‌కి.

“చూల్వంకర్‌ వల్ల చాలా కస్టం, అవమానం దరిద్రం అనుభ విస్త్రోంది ఆమె, మాల్వంకర్‌కి డబ్బులేదు అప్పుడు. కాగుటోతు. కాని ఆతను దఠిద్రంతోనూ తన దగ్గిరవున్న నా ఆన్యాయార్డిత వివాన్ని కూడా తాకలేదం'ప్తే యోచించుకోండి అతని గొవ్నతనం. అయితేనేం, లాలసని చాలా యాతన పెడుతున్నాడు. కలగజేసుకున్నానుు కాని లాభంలేదు మాల్వంకరొతో యేంలాభంలేదు. నిజమైన వ్య క్తిత్వంగల యేమనిషితోన్స లాభంలేదు, మిత్రుల సలహాలు తీసుకునే. మనుషులు వివేకహీనుం, దుర్చలులు” మే ఆగాడు

సింగుకి దేశికాచారిమీద కోవం హెచ్చుతోంది. మాల్వంకర్‌ మచ్షా నీయుడటి.

“మదటినించీ లాలస (ప్రత్యేకమైన స్త్రీ అని తెలుసు నాక్షు, అట్లాంటి త్రీని జన్మలో ఒక్క-సాలి కలుసుకోవడంకూడా గొవ్ప అదృష్టం, ఆమెని చూసోంపేన్సే జీవితం ఎంత లోతో, ఎంత అందమో చాలానేర్చు కురటాము, "లమ ఈ మాల్వంకర్‌ పాల యొట్లావడ్డదా అనినా ఆశ్చర్యం, కల్పించుకుని ఓసాయం[త్రం అమ్మకో మాట్లాడి ఆమెని మాల్వంకర్‌ దగ్గరనించి వెళ్ళిఫొమ్మన్నాను. కాని వెళ్ళనంది. గొప్ప వ్యక్తులంద8ిలో వుండే గుణాలు కషాలలో నహనంతను (ప్రేమించే మనిసి స్వర్గానికి మార కాడనే ఎడతెగని వ్‌శ్వాసం, తాను మార్చగలన నే ఛై ర్యయ అపరిమితం ఆమెలో, వాలా దిగులుపడి వెళ్ళిపోయినాను నేను ఆ వూరినించి అమె. .వ్యథని చూడలేక, నేను జీవికాన్ని ఎక్కువగా చూసినవాజ్ఞి

చలరి క్ష21 కావడంనల్ల ఆమె ఆళలన్నీ వ్యర్థమని తెలిన అవసరమెనప్పుడు జన్మక్సీ ఆమె మితుజ్ఞని చెప్పాను వెశ్ళేమందు.

మళ్ళి ఆగాడు.

“హాఠాత్తుగా ఓ రాతి నా దగ్గిరిక్‌ "వొచ్చేనింది ఈమే; “అవ్చుడు నేను బతిమాలగా చూచాయగా చెప్పింది తనకి భర్త వున్న సంగతి. బలవండాన ఆభర్తక్‌ ఉత్తరం భాడా రాయించాను. జవాఎి రాలేదు* అనాటి నించి ఈనాటివరకు మేమిట్లా కలిసి కాపరం చేస్తున్నాము. ఈమెనీ చూసినప్పటినుంచి అత్మణసింగ్‌ ఏదో నా “ఎడల అనుమానవడుతో మారి పోయినాడన్తీ ఈమె కూడా భయపడి తటపటాయిస్తోందనీ గమనించాను, ఆమె పూర్వ జన్మ జీవితం లోంచి ఏవో శ్రావకాల్ని ఆయన తీసుకొచ్చాడని కూడా తెలిసింది. కాని ఆమె నేమీ అడగలేదు నేను -- అడగడం చాలా అనవసరమైన యాతన గనక. నేనేదో ఆమెని ఆయన్నించి దాస్తున్నానని మీకు నా మీద. అనుమానం, కోపం, ఆడీ తెలుసు. నాకు నిన్నరాత్రి యామె సింగ్‌ గారిని ప్రేమగా వొళ్ళో పడుకో పెట్టుకోవడం చూసిన తరవాత అడి గాను ఆమెన్సి సమిటి వ్యవహారమని, అప్పుడు చెస్పింది .-ఆమె తన చరిత్రని, అంతే నేనే చెవ్పతలుచుకున్నది. ఇంకేనున్నా అడగాలని వుంపే అడగండి

“మరి ముందు సంగతి ఏమిటిగో అన్నాడు. నరసింహారావు.

“ముందు నంగతళి ఏమిట్‌? అనే ప్రశ్న _నాలోవచ్చి చాలా పళ్ళ యింది. ఆది వాళ్ళి దరే నిర్ణయించుకోవాలి. ఆ సమస్యలో నాకు పెద్ద భాగం వుంది. నేను దాన్ని వుపసంహరించుకుంటున్నాను. వాళ్లిద్దరే విర్ణ యంచు కోవాలి. రేప మీ[వయాణం తప్పదు. మీరు వెళ్ళకపోతే నేను వెళ్ళి పోళాను. ఇప్పటికే అందమైన, అమూల్యమైన జీవితకాలంలో కొద్దిరోజులు గొడవతో వ్యర్థమైనాయి. యీ రా(కే ఏదో విధంగా తేలిపోవాలి.”

జీవిశాదర్యం కాంతి,

122 జీవితాదర్శం

4ల్తు శాంతిని ఖగ్నంచేసే ఏ సుఖమా నీ గొవ్వతనమూ, ఏ శృంగారమూ నా జీవివానికి వాలా విరోధం. అంసే కాంతిని భగ్నం చేసేది సుఖమూకాను గొవృతనమూ కాదు్కు కృంగారమూకాదయ,”

ఈండ్తి సరసింహారాపుగారూ! ఓ గంటి షికారుపోయి వద్దాం” అని లేవాడు.

రక మాట, మీకొమె మీద ఎట్లాంటి (పేమ? అన్నాడు లక్ష్మణ సెంగ్‌. "స్తే మీద వుండే గేమా అని కాదు బహంళా మీరు నన్నడుగుతోంది. ఎంత యేను అని, యీమెని మేరు తీసుకుని వెడితే నాకు అన్యాయం చేస్తు న్నానా అని మీబాధ. మీకు జ్ఞానం తక్కువ, కాని డాలామంచి హృదయ్యం మెద దిక్కులేని ఆమెని ఇన్నాళ్ళు చేర తీనినంమకు నాకు ఆమెమీద వద కొంత హక్కు పుందని అంగీకరిస్తున్నారు. మీరు మాట్లాడే “లా” శ్రః అదేం లేదు, కాని మీలో వుంది ఆ సుహృద్భానం. నేను చెప్పానుగా సా హక్కుని వొదులుకుంటున్నాననిలో

“ఈమె వెళ్ళిటోకే నేనేమైపోళతానో అనిభాడ యోచిస్తారు బిహ్యూళాం ఆమె యోచించింది. ఆమె పెళ్ళడం చాలా జారే కాని పెళ్ళాలనుకుం సి ఆమెని *వ్‌ విధాన్నో ప్‌ కృతజ్ఞతనో బోధించి పుంచుకోడం నాకు బ్లాద్రే కాదు=- ఆనహ్యం, నీచం - న్రీయెడల (ప్రేమగలిగిన మనిషి జేసే పని కాదు అది, గుడ్‌బై. బిలవంతపంిచి ఆమె సామాన్లు నద్దింవాను.. నేను త్రి8గ వచ్చేటప్పటిక్‌ మీరు ఇక్కణ్నించి వెళ్ళిపోండి ఆమేరో సహా లేక అచ నిక్కడ ఒదిలో గుడ్‌బై .”

చూసి వెళ్లి పోయినాడు.

ఆ రాద్రి లీకట్లో సముద్రపు హోరులో నక్షశ్రాల కాంతి కింద న్‌ంగ్‌ (వశ్నింవాడు లాలనవి.

లఅ6 శే23

“ఆయన బెప్పినదంకా నిజమేనా?”

శక్ర 3?

కళ జై [37

“వరి ఇన్నాళ్ళు ఎందుకు లాలనని కాదన్నావు?

“వానికి (వ్రత్యుత్తరం మీరు వెయ్యవోయే చివరి ప్రళ్నలో వృందొ

ఈక జ్రాన్చా[2

కా

ళల దుకు లాలసా?”

*వష్ట్పట్ర చాలా మంచివొరు. గొప్ప హృదయం. నేను మీ ఇంటి నించి పెళ్లి పోయినప్పుడు మీరు సంత ఉదారత్వాన్నిచూపారో నాకు తెలుసు. కాని సము[ద్రంలో చావని ఎంత (పేమించి నేలమీద సుఖపెట్టలేము. మీకూ నాజా మధ్య గొవ్ప (ప్రేషమాా శృంగారము. నాకూ ఆయనకీ మధ్య ఎన్నడూ (డ్రేమళేదు. విడవలేనితనం, ఆశా ఉద్రేకం ఇవేమీలేవు, కాన్‌ మూ మధ్య గొప్ప ఐక్యం, శాంతి ఎందుకంటే ఆయన వ్‌ వట్టూ ఏ (్రెజు డిసెవ్‌ లేకండా జీవిశాన్ని మధించి సుఖవడే రహస్యాన్ని కనీ 'పెట్లారు, మీతోవస్తే మళ్లీ మొదలు నా హక్కుల కోనం తగాదా మర్యాదలు, 'వెంధు త్వాలుు డబ్బు, మిత్రులు, ఆయసతో తగాదాలేదు. ఛాలా సంతోషంగా నా ఆఖ్వ్నిపాయాలు నా హక్కులు కోర్కెలు అన్నీ ఆయస చేతికి ఒవ్న చెప్పాను, ఆయనలో _సేమకి అతీతమైన కాంఠతి-- ఎఏందుకంపే ఆయనకి కోర్కె. లూ భయాలూలేవు, బాధని తప్పించుకోడంలో నేర్చరి, కాని బాధని చూస్తే భయంపేదు. ఆయన హృదయంలో కాంత్కి ఆకాళంలోనుళ్లే, గొడవ వడకు. నేను రాను”

శు జ న

శ2క జి విశ్తా,ద్గర్శ ౦

దేశికాచాలి తిరిగి ఒచ్చేప్పటికి లాలస ఒక్కళ్తా జాచుని వుంది

అరుగుమీద.

జర్దా లాలస్వా చాలా పొద్దుపోయింది.ో

లాలస లేచి అతని చేతిని వట్టుకుంది.

“నింగూ నరసింహారావు ఏరి?”

“పెళ్ళి పోయినారు”

వొడ్డుమళ్లెల మధ్య నన్నగావున్న కౌలిదాట వెంట్క దేశికాచారి వెనక నడుస్తో లాలస నవ్వుతోంది,

“అవును, ఒకవేళ మీరు తెరిగి ఒచ్చేటప్పటికి నేను లేకండా వున్న బ్లయకే అట్లాగే *పొదుపోయిందో అని వెళ్ళి ఒంటిరిగా పడుకునే వార ఆష్టనానా న .

రక్షని అన్నాడు. శౌని ఆ "ోఈఊలోలో వాలా కంపనం వినిసిం చింది లాలసకి,

ఎూలిసమా ప్త ఢి :- ఘు ణా క( రర + గ్షీ00 10 ళ్‌ హో కా రాబాద్‌ "

| . శషలి జ ల | చల౦గారి వునవ్రకాలు స న్‌ చలం (అత్మకధ) 190, జీవి కావర్శం | డి గీతాంజలి |. లి0, స్య్య్యూజింగ్‌ న క సత్యం,శివం్యసుందరం వ (వేమ లేఖలు , , 4 మహవోస్తాన్‌ " | ఏ8, మైదానం ర్త పురూరవ | కైక - .యయవసవ్వనం ॥ 6 జయబేవ , 26 చైవమిచ్చిన భార్య ర శశాంక | ౨5, (బావ్మ్నాణీకం _ " 8 సుధ రర (వేమపర్యవసానం + | 9, అమోానా 97, అనుసూయ . 10. రుబొౌయిలు 08. చలం మిత్రులు . 11 వివాహం _£9. వనమాలి గ 1 శశిలేఖ | 80, చలం సాహిత్య క . 18 చలం ఉత్తరాలు , సుమాలు 14 శేషమ్మ, కు వెలుగు రవ్వలు 18 ఫలసేశకరణ శి అరుణ . 16... జెలనీ - తిక, సావిత్రి ... 17 ఆఈ " 5% కాన్స్‌ . 18 బిడ్డల శిమణ ఏ5, బుజ్జిగాడు అడడ తడతడడైజత2తత22ఊడడడడా వివరాలకూ, (పశులకూ .

ఫోన్‌ నెం: 61181. అమణావజ్లిషికి తహూ | మటారురాట్‌ _ విజంఏచాద-2 |