Telugu jaateeyageethaalu - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki
జూతీయగితాలు (గేయన౦కలనం౦) తు య్‌. ౫ శి శిలల ౯౦౧ కనంగ 0౯౯9 ౬4 విశాలాంధ్ర పబ్లిషింగ్‌ హౌస్‌, విజయవాడ-2
(వ్రచురణ నెం. ప! ద్వితీయ ము[దజు డీపెంబరు, 1866 ల లక ల. ధి వెల రు 1-00 ననా...
య! స్టే “త కు (1 “ " చ ల 1 న “2ఇకట శ ,
ఖ్‌, వాం గ ఇట ల్‌ ” రమణా [పిరటర్చు'
యీ ఇ 2 క్‌ లో (/ ఆక తొలిపలుకు 1881 న నంవత్సరంలో, పచ్చలకాడిన[రుకు చెందిన శ్రీ కోగంటి సరసింహారావుగారి నహాయ, నహకొరాలతో “స్వేచ్భావథం” జ్వేరున జా గేయ నంకలనాన్ని (పచురించాము- ఒకటి రెండు మినవోయింపు లతో అవే గేయాలను “జాతీయ గీరాలు” సేరుతో పునర్ము దిస్తున్నాము+ ఇందలి గేయాలు స్థూలంగా మూడు తరగతుల [క్రిందికి వప్తాయి గ
- “నివాళులు” అనే శీర్షికలో దేశలక్తిని వ్రటోరించేవి. శ. “మహి (వస్టానం” అనే శీర్షికలో చైతన్య (వబోధం తేసేవి. 8. “విశ్వశాంతి” అనే శిర్షి కతో శాంతిమార్గం చూసేవి తమ ఉత్తమ గేయాలద్వారా తెలుగు (ప్రజల్లో ప్వాఠతం్ర్య (వటోధంచేసి చై తన్యం కలిగించిన రచయితలకు కృతజ్ఞత తెలియ కేష్తూ, యీ నంప్పుటిని పాఠకలోకానికి ఆంధ జేస్తున్నాం- గా 29 డిసెంబరు | 1466 | --(వశాశకులు,
నివాళులు నందేనూతరం౦ వందే మాతరం సుజలాం సుఖలాం మలయజశకికలాం ననస్యళశ్యామలాం మాతరం జవన౦దే॥ ఉభజ్యోక్స్నా పులకీకయామినీం పుల్ల కునుళ దృమదళ ళోఖిసీం, సుహాసివీం. సుమధురభాషిణీం సఠఅదాం చరదాం మాఠరం జవందే॥ (తింశతోో-టి కంఠకలకల వినాదకరాలే ద్వి(తింళత్‌కోటి భుజైర్‌ధృత కర కరవాలే శీ బోలేమా తమి అబలే బహుబలఢారీణీం నమామి కారిణీం రిప్పదళ వారిణీం మాతరం ఇవ౦దే॥ ళుమి విద్యా తుమి ధర్మ తుమి హృది తుమి మర్మ త్వంపా (ప్రాణాళ్ళారీరే బాహుతే తుమి మా శ్రి హృదయే తుమి మా భక్రి తుమార వ్రతిమా గడి మందిరే మందిరే జవం దే॥ త్వంపహి దుర్గా (పళయ (వహరఅరధారిణీ కమలా కమలదళ విహారిణీ వాణీ విద్యాదాయినీ నమామి క్వాం వనమామి కమలాం-ఆఅతులాం అఆమలాల సుజలాం షెఫలాం మాఠరం ఇదం దే
దేశభకి " అణాతి దేశమును (పేమించుమన్నా మంచియన్నది 'పెంచుమన్నా, వొట్టిమాటలు కట్టిపెట్టోయ్‌ కి గట్టీమీల్‌ తలపెప్టనోయ్‌ | పొడిపంటలు పొంగిపొర్లే దారిలో మవు పాటువడవోయ్‌ః తిండికలిగి తె కండకలదోత్‌ు కండగలవా డేను మవిషోయ్‌ : ఈసురోమని మనుషులుంజే దేశ మేగతి వాగుపడునోయ్‌ ; జల్లుకొని కళ లెల్ల నేర్చుకు దేశీ నరుకులు నింపవోయ్‌ అన్ని దేశాల్‌ [కమ్మవలెనోయ్‌ దేశినరుకుల నమ్మవలెనోయ్‌ & డబ్బు తేరేనట్టి నరులకు కీర్హిసంవద లబ్బవోయ్‌ 1 వెనుకజూచిన కార్య మే మోయ్‌ ? మంచి గతమున కొంచెమేనోట్‌ మందగించక ముందు అడుగేయ్‌ 1 వెనుకవడితే వెను3నోయ్‌ పూనమున్నర్థను విద్యలందే . వైరములు వాణిజ్యమందే: వ్యర్థకలహం పెంచటోకోయ్‌ం కత్తివెరం కాల్చలోయ్‌; జేశాలిమానం నాకు కదని వొట్టిగొప్పలు చెప్పుకోకోయ్‌ ॥ పూవియేదై వాను వాకమేల్‌ కూర్చి జనులకు చూపవోయ్‌ ః శ్ర
ఓర్వలేమి పిశాచి, దేశమ్‌ మూలుగులు పీల్చే పెనోయ్‌ 1 ఒరుల మేలుకు నంతసిస్తూ ఐకమత్యం నేర్చవోయ్‌ ;
వరుల కలిమికి పొర్లి యేడ్చే
పాపి కెక్కడ సుఖం కదోయ్‌ ?
ఒకరిమేల్‌ తనమేలనెంచే
నేర్చరికి మేల్‌ కొల్లలోయ్‌ న్వంఠలాభం కొంతమానుకు ఫ్రారుగువాడికి తోడుపడవోట్‌ : దేశమం పే మట్టికా రోయ్‌, దేశమంటే మమమలోయ్‌,
చెటవటాల్‌ పట్టుకొని _
డేకీస్తులెంకా వేడువవలెనోయ్‌,
అనప్రేదమ్ములవలెను జాతులు
మతఠములన్నీ మెలగవలెనోయ్‌ | మఠం వేరె కేను యేమోయ్‌? మనసు లౌజమై మనుషులుంటే జాతమన్నది లేచిపెరిగీ లోకమున రాణించునోయ్‌
దేళమవియెడి దొడ్డవృక్షమ్‌
(పేమలను పూలెత్తవలెనోయ్‌,
నరుల చమటను తడిపి మూలం
రనం సంటలు పండవలెనోయ్‌ | ఆకులందున ఆణగిమణగీ కవితకోయిల పలుకవలెనోయ్‌, పలుకులను వివి దేశమం దభి మానములు మొల ౩ త్రవలెనోయ్‌ ॥
అనాలి శ్ర గురజాడ ళ్గ
జ న్మ భూమి పి దేశ మే6గినా, ఎందు. గొలిడివా ఏ పీఠ మెక్కినా, యెవ రెదురయిన పొగడరా నీ తలి భూమి భారతివి । నిలువరా వీ జాక్‌ విండుగర్వమి, లేదురా యిటువంటి భూదేవి కొందు, లేరురా మనవంటి ధీఠ లింకెందు ! ఏ పూర్వపుణ్యమో, ఏ యోగఐలవె జనియించినాడ పీ న్వర్గలోకమున 1 ఏ మంచి పూవులన్‌ (ప్రేమించినావా విను మోవెనీ కెల్లి కనకగర్భమున ॥ సూర్యుని వెలుతురు సోకునందాక, ఓడల జెండాలు అడునందాక, నరుండు (పపాణాలతో నడుచునందాక, అందాక గల యా యనంఠభూళలిని ః మన భూమివంటి కమ్మవి భూమి లేదుః తమ తపస్సులు బువుల్‌ ఢథారపోయంగ, చండపీర్యము శూరచందదు లర్చింనం శాగదుగ్ధము భక్తరాజు లీయంగ, భావసూశము కనిబాంధపు లర్డి, దిక్కుల కెగ(దన్ను తేజంబువెలు(గ, జగముల నూగించు మగఠనం బెగయ, రాలు పూవులసేయు రాగాలు సాగ, సౌందర్య మెగంబోయు సాహిత్యమొస్ప, వెలిగిన దీ దివ్యవిశ్వంది పుత 1 దీపించె నీ పుణ్య దేశంబు పుత్రః అనమానమేలరా, అనుమావమేల : థరతప్ప(కుండ నంచు భక్తితో( విలుక । ః
4 ఆ నూదీ స్వతం్మత దేశం మాదీ న్వతం[తదేశం మాదీ న్వతంత జాతి భారతదేశ మే మూ దేశం భారతీయులం మా (వజలం॥ వింధ్యహిమవత్‌ థ్రీవీలా దుల నంధ్యారుహిత నవాళశలు మావి గంగా గోదావరీ వహ్యూజా తుంగకరంగిత హృదయాల్‌ మావిజ. ఆలయమ్ముల శిల్పవికానం ఆరామమ్ముల కళాపకాశం మొగల్‌ నమాధుల రనరరహానళ మాకు నిత్య నూతనేతివోనంజ అహింసా వరమోధరర్మః నత్యంవద ధర్మంచర ఆదిరువుల వేదవాక్కులు మా గాంధి గీఠతముల సువాకమ్యులు॥ న్వతం[తకా [భాతృత్వాలు నవుణా మా నదాశయాలు జవవీ ఓ న్వతం[త దేవీ కొనుమా వివాళులు మావీని ఎ (శ్రీ రజని " ఠి
ముక్కోటికంఠాలు ముక్కోటి కంఠాఎ ఒక్కపొంగున ఊగాయి ఒక్క- పే జయనాదంలో దిక్కుల మారు మోగాయీ॥ ఎక్కడెక్కడి తెలుంగులూ ఒక్క- పే మే మన్నారూ ఎక్క=డున్నా ఆం(ధనరన్వతి ఒక్కం-'పీ తినుగన్నారూ॥ ఒక్క పే మన సాహిత్యం ఒక్కా కే మన శిల్పకళా ఒక్క- పే మన వంగీతం ఒక్క-పే మన వేదాంతం౦॥ భారతజవనీ (పియపుథ్రీ అం(ధ(వదేశ్‌ జనయి(శ్రీ కొలువు మనకూ రారండోయీ ఈలపూవులతో [మొక్కండోయ్‌ _ శలపూవులతో (మొక్యంండోయ్‌॥ అనా శ్రీ రజని 8౫7 (శ క్రి
లా నేస్తం పోదాం చూడాలి మువ్వన్నెల తెండానండుగ రావేప్తం లేదాం చూదాం మన భారత జన పౌొలాగ్యం 1 అటు చూడు నము[దం వేవ్తం హరానికి పర్యాయపదం న! ఇటి చూడు విహాయననేక్రం దుఃఖానికి అడ్వ్యాహారం । 1 ఈ రెంటికి మధ్య నిలి ప్రే పి లోవల లోలోసలికే ఆలానన ఆలోకి సే వినపడదా ఒక సంగీతం విడివడదా ఒక నందేశం? రా నేస్తం పోదాం చూదాం మువ్వన్నెల తెండాసండుగ 1: అథ
జనవరి 226 తరగలించె కొంతిరేఆ భరతజాతిమ స్త్‌కమున వరిమళించె విశ్వంభర ఇరువది ఆరవ జనవరి_
పెదరాదరికప చాయలు
చిరిగి చిరిగి చెరగిపోయె తరిగిన మన భారత మ్మె వఠిపుష్ణమ్మె విఅచెను. ఎలుగెత్తిన లారతమ్ము వెలుగుల శంథాలనొ తి విజయ దుందుభులు (యమో పెను (పజకూర్చను రాజ్యాంగం... _
(వజలే పరిపాలకులై
వృజీయించిరి ఆధ్యక్షుని__
తలగల దేశాలలోనె
తలయె త్రెను భారఠతమ్ము, వసరైనా తగ్ధనిదీ సినలై నది స్వాఠం[త్యం; విరచించీ (వ్రకటించిరి ఇరునదియారవ జనవరి,
ఆ (శ్రీ పైడిపాటి సుబ్బరామశా శక్తి 1కి
ఆగస్తు 115 ల పూలదోసెళ్ళెత్తరా . మన పుణ్యవీరుల బాడరా | భారతము స్వేచ్భావరమ్మును ఐడనిసట్టి దినమ్మురా ఈరతరము్మల రాజ్యగాధలు తలచికొవి విట్టూర్చువిడిచే చాచస్పివాపురి ముఖముపై అదర్‌ వోన మువికిన దినమురా 1 పొధువాధలు . "పేద భేదము నమయకేయగ భరత పతులు కంకణము లిడి రాజ్యమందిన గర్వకారణ దినమురా ః భరతవీరులు కట్టబోయే భావిసుందర కనకలోకము చూడగల విక రేపొమాపో ః తోడుసడరా ।: సోదరా ;11 వా ్రీ ఇంటద్రగంటి వానుమచ్భాతత్ర్రి కీ 16
(ప తి జ జా తెణగుకల్లి బిడ్డలం _ తెలుగు బాలవీరుంం తెలుగుకల్లి పరువునిల్చు = తెలుగుజొతి పారులం తెలుగుభాష నేర్చెడం = తెలుగుభూమి గొల్బెదం తెలగుజాతి కీర్తి . వాడవాడలందు చాకెదం॥ నన్నయ తిక్కన్న పోతవాది మహాకవులనూ నన్నుతించి పాపహితీసారమంత (గోలెదం కందుమూరి గిడుగు పిడుగు అప్పరాయ పభళృతులన్‌ నవయుగాం(ధ నేతలమచు జోహారులు చేవెదంళ తెలుగువొతి మేలుకొరకు వెయిగువాట చూపినా పొట్టి శ్రీరామవరువి దిట్టకనము నే ర్చెదం దేశమంకే మట్టిగాదు మమషులనుచు చాటెడీ దేశభక్తి పెంచి మేము దేశ పేవ చే వెదం॥ కుంమకాల కోటలన్ని = కూల్చిపారవేపెదం నర్వనరులు నములటంచు గర్వమొనవ్చ బలికెదం తెలుగువదులు, తెలుగుగమలు, తెలుగు నర్వనంపదల్‌ తెలుగువారి జన్మహకు్యు-లంచు తెలియజి ప్పెదం॥ కెలగుపూలు, తెలుగుచేలు, తెలుగుపాడిసంటలూ తెలగు పజల ముళ్లెయమచు. తెలియ నేడె పలి3దం 'తెలుగుమాట లాడునట్టి = తెలుగువారలందరూ ఎక్క-డున్న ఒక్కంటమచు నొక్కినొక్కి= చా తెదం॥ శక్క్‌తలి వీడలెన = ముక్కోటి తెలుగులం ళా అలా ఒక్క(శాటిమీద విలిచి ఏకఢాటి వడచెదం "స్వీచ్ళ శాంతి, సౌఖ్యాలు వెల్లి విరిసి పూయగా విశాలాంధ పజారాజ్య జయనతాక నెత్తిదమ్‌ం -- (శ్రీ చావలి రామచంద్రరావు కేటీ
జొతీయగీతం పాడరా ఓ తెలుగువాడా $ పాడరా ఓ కలిమిశేడా: పాడరా మవ తెలుగుదేశపు భవ్యచరితల దివ్యగీతముళ యుగయుగంబులమండి బంగరుగంగ విచ్చెడు గొతమీనది, కోషపాినూరుము కురుల నందున ముడిచి కులికిన కృష్ణవేణీ వొయలుగా రతవాలపీమను ఓలలాడిన తుంగభదా, సొగసుగూర్చును తెయగుళల్లి క్కి పుతముగూర్చుమతిలుగువారికి పా కదనరంగమునందు మెరసిన కాకతీయ ఇరడ్లరేజం, వదరు శ(తువు వెదిరిపోరిన వవిత రుదమ యుద్దవటిమ, కొదమపసింగము వగిది నురికిన బాలచం(దువి బాహుదర్పం, జొంగవేయద మేవిర క్త ముప్పొంగ వేయద వీదు వృాదయం కపాజి తెలుగువలుకుల తేనెలొలికెను తిక్కటనార్యుని కవితలోన రాలుకరిగే త్యాగరాజుని రాగసుధలో మువిగె తెనుగు పొంపుగూ ర్చెను తెలుగు తల్లికి హంపినగరపు శిల్పనంవద భరశనాట్యపు భంగిమములో ఎల్లవించెను తెలుగుపరువం జసాజ 'తెమగుజాతికి నూత్స నంవ్కృతి తీర్చిదిద్దిన కందుకూరీ తెలుగుభావషము [వజలభావగ జేయపోరిన గిడుగు పిడుగూ దేశమంపే మనుజులేనని తెలియజెప్పిన ఆప్పారాముడు 'తెలుగుతల్లీ వోమువంటచె తేజరిల్లిన దివ్యితారలు కపాజ కలపు గమలును వదుల జలములు నవవిడిపాతర మనదు దేళం పిరియు సంపద వెల్సివిదిపే వ్వర్గ్ణతుల్యము జేపికొందము మూడుకోలుల తెలుగుబిడ్డల ముక్తకంకము లొకం పెట్టున జయ ముజయమవి తెలగుకల్లి కి పజయగీతిక లాలపింపీగ జపాక న (శ్రీ కొంటేపూడి లఖ్మీనారాయణ క!
జ్య విజయపతాక ఎగసి ఎగపి వినువీధరుల నెగురము విజయ వతాకా ।; నవభారత వీరపకాకా ; కుంకును ధవళ శ్యామలళోభ కోమల సుందరమూ ర్డీ ధరాపొలక యళశోక యళోధిక ధర్మచ కవ ర్రీః పారతం[త్య నివిడాంధత మిశా భానూజ్వల కిరణా భారతీయజన పౌరుషకీ రీ వీరహృృదయదీ _ప్లీ॥ క్యాగధనుల శోణిత ఢారలలో యోధజనుల [పాశార్పణ బలిలో నడీసించిన భారతజనకా ఆళాజ్యోతి నమ స్టే 1 -- (శ్రీ ఇంద్రగంటి హనుమచ్భాత్రి గ!
ఆ౦(ధనాతా జయహే జయహే జయ జయా ఆం[ధమాకా జయ జయా ఆం(ధమాకొ జయహే॥ పెన్న కృష్ణ తుంగళ[ద మిన్న గోదావరి చిరుతలగల చిన్నవి సన్నవి తీయని పాటల శేనెలొల్యునమ్మా తెలుగులవాణ్‌ వల్క్యు నమ్మా, ఉత్సాహం ఉపకారం (పజ్ఞ వనత్సంగం నత్యం నమభావం గోరుముద్దలుగ సీ పావల కిడి పేరుగాంచుమమ్మా పీ కిల లేరు సాటి రమ్మాం పాడి వంట భాగ్యనంపద "పేరులేవి నవరత్ననంవద అన్ని దేశముల పంచి పెంచుమా కన్నతల్లి వమ్మా అన్నపూర్ణవమ్మా. విమ్మెగ పోతన భాగవఠములు కమ్మని తిక్కసకవి భారతములు మర్మమెరింగిన వేమన గీతులు మాటలు కావమ్మా న్వర్ణపు బాటలేనటమ్మా, అజంఠా ఎల్లోరా ఆమరావతీ హంపీ వివిధశిల్ప విచిత్ర విరాజికాలు తెలుగుకల్లి కి (పకృతి సీరాజనాలు తీయవిపాటల త్యాగయ భక్తి కోయిలనూటల క్షేతయ రకీ 'శెలుగువారు నంగీత జలధిలో వెలుగు గూర్తురమ్మా జతనప్పగిలుగు గూర్తురమ్మాం [శ
తెలుగోడా జేయె త్తి కై కొట్టు తెలుగోడా గత మెంతొ ఘనవకీరి గలవోడా 1 సొటిలేవిజాతీ . ఓటమెరుగవికోట వివురుగప్పీ నేడు * నిదురపోతుండాది కై కొట్టి మేలొల్పు తెలుగోడా: గతమెంతో ఘన కీర్తి గలవోడా 1 పీరరక్తపుధార = వారటోసినసీమ పలనాడు సీదెరా = వెలనాడు సీదెరా బాలచం(దుడు చూడ _ ఎవరోడోయ్‌ శాందపావయగూడ _ సీవోడూ ః నాయకీ వాగమ్మ = మల్లమాంబ. మొల మగువ మాంచాలవీ = తోడబుట్టినవో శె పీరవవితల గన్న తల్లేరా 1 ధీరమాతల జన్మభూ మేరా ః గఠములో నీ కీర్తి = కఠలల్లి చెప్పారు వన యీడ దాచావూ = వుసిలేకపోయెరా : (చితుకు దిరువైయుంటి వీ నాడూ: _ శతపోరి సాధించు తోలి పేరూ: వాగార్జునుడి కొండ ఇ అమరావతీస్తూప భావాలిపుట్టలో ౨ జీవకళ పొదిగావూ ఆఅల్పుడము కానంచు తిల్చావూ శిల్చివంటివి దేశ దేశాలా 18
రాజ్యమంపే వీర . భోజ్యమన్నాడు మన తిక్కంనార్యుని మాట . ధీరులకు బాటరా :
పూర్వపొరుష మెరిగి (బికకాలి ;
కౌార్యశూరులు నేడు కావాలోయ్‌: దేశనుం'ే వట్టి - మట్టి కాదన్నాడు మనుషులన్నా మాట = మరువటోకన్నాడు
ఆఅమరకవి గురజాడ నీవోడు
(పజల కవితను చాటి చూపాడోయ్‌ : రాయ లేలినపీమ _ రతనాలసీమరా దాయకన్హే వరులు . దారి తీస్తుండారు
నోర తీ యడుగరా దానోడా
వారసుడి వీ వెరా తెలుగోడా కలోలగొతమీ వెల్లువలకృవమ్మ
ళా కు ణి
ళుంగభదదాతల్సి = పొంగి పారినచాలు
ఢాన్యరాసులె పండు దేశాన
కూడుగుడ్డకు కొదువ లేదోయ్‌: ముక్కోటి బలగమోయ్‌ ఒక్క- టబ మనముంటె ఇరుగుపొరుగులోన = ఊరు పేరుంటాదిం
ఆల్లి వొక్కంతె వీకు తెలుగోడా ;
వవతివిడ్డల పోరు మనశేలా। 'పెనుగాలి వీచింది . అణగారి పోయింది వట్టనడిసంద్రాన = వావవిలుచుండాది
చుక్కాంవిబట్టరా తెలయగోడాః
వావ దరిజేర్చరా మొనగాడా |
శకే9
ఎ్వ్వఠం[క్యభారతిలో _ స్వేచ్చతో మనజాతి లాయలానలేని యా వై లానమౌతాది ఇెంజగలిపీ పాఠించు స్వారాజణ్యం జయమందీ టోగించు వీ రాజ్యమ్‌ | 11 న!
తెనుగుతలి నో మా తెమగుతల్లి క్రీ మల్లెపూదండ ॥ మా కన్నతల్లి కీ . మంగళారతులు 1 కడుపులో బంగారు _ కనుచూప్పలో కరుణ చిరునవ్వులో సిరులు + దొర్హించు మాఠల్లి మౌ తెలుగున గల గలా గోదారి . కదలిపోకుంపే విరనిరా కృష్ణమ్మ వరుగులిడుతుంటే ఐంగారువంటలే . వండుకాయీ మురిపాలముత్యాలు జు దొర్గతుంటాయీ ఇమా తెనుగు ఆమరానతీగుహూల ౨ అప్పరూవళిల్పాలు త్యాగయ్య గొంతులో . జారాడు నాదాలు తీక్కాయ్య కలములో ౨ తియ్యందనాలు విత్యమై వనిథిలమై _ విలఅచియుం డేదాక కమా తెనుగు రుద్రమ్మ భుజళక్తి = మల్లమ్మ వతిళదక్తీ తిమ్మరుసు ఢధీయుక్తి = కృష్ణరాయని కీర్తి మా చెవులు రింగుమని = మారు(మోగేదాక వీ ఆటలే ఇడుకా = సీ పాటలే పాడుతాణ కై నెల తల్లీ: కై అమ/గుతల్లీ ॥ శ్వ కశంచాళి ఓ స. శ సా ౫ న న | త్‌ = | క 2609 ౩౪ య.
పలనాడు వెలలేని నూగాణిరా శాతవాహన తెలుగు చ్మకవర్తుల కౌర్య మిదె వాహ్మ్య మిదె వత మన్న గర్జాఘోన ప్కలకలే ఎత్తించెరా నలనాటి
పొరువమ్మే పొంగెరాః బుద్ద నాగాద్డనుడి వోధ ముదాజ్యోతి అన్దర్ర* మహాయానమై వసుమతీ (వవపాంచి "హెచ్చుతగ్గులు నమ పెరా పలనాట .
విజ్ఞావవభ వెరిగెరాజ తొలినంజదీకలో _ తెలుగుళిల్చుల చేతి పోగరలు మలిచిన = బుద్ధయుగ జీవితము నవళల్పరతనంబురా వలనాటి__ నాగార్జునుడి కొండరా॥ వర్ష ధర్మాలన్న = ఉక్కు-చట్ట0ఏము పగిలి మాల కన్నమదాను . మనపైన సుతుడుగా వీరవైష్ణవ మొచ్చెరా = పలనాట.. [బహ్మన్ను జోకలో గీలోః మగువ వాగమ్మతో = మాయయుద్ధము వచ్చె మగువ మాందాల కా. మగవి రణమునకంపె వీరవవిశలు పుట్టిరీ = వలవొాట
శార్యముగ్గులు పెట్టిరీః వొాలచం ద్రుడి క్తిసదును మెలుపులు మెజిపి తెరలి కారెంపూడి = ధర్మరణరంగాన వీరర్తము చిందెరా = సలనాట _ వాగులేరై పొ రెరా॥ వారిచం(దువి కదన _ కౌళశలము కథలల్లి శ్రీనాథ కవిరాజు చం(దవంకకు చెప్ప ఎద కరిగి (వవహాంచెరా పలనాట
ఆప్ట _లిపోతల” దూకెరాజ కృష్ణరాయల సభా _ కవిదిగ్గణాలలో “ఘటికా శత [గంథకరణధుర్యుం"డై వ !
భటుమూ చే వెలసెరా = సపలనాట న! అతో (పొఠశ్లేషలు పల్కెంరాజి కలిమి బిలిమీ గల్గు = కర్షకులసీమలో కావికొాలము వచ్చి = శలహములు చెలరేగ కుంపివీవాడొచ్చెరా = నలవాట లై దుకొట్టులు కట్టిరీః దాన్యమూ దోపితీ = దారి ద్యమూ హెచ్చి పాడిపంటల మేలి = బంగారు నా తల్సి కరువుకొప్తరమయ్యెరా = వలనొడు = కంటనీరే బెన్టైరా॥ ఒక్క సుముహూ రాన ఉస్పొంగి భరతోర్వి స్వాఠం[త్య శంఖము = సింహనాదము చేయ మేమవై విలిచిందిరా . నలనాడు . ముందుండి పోరిందిరాజ కవెగంటి హనునుంతు =. కోరమీనము (దిప్పి వలనాటి |పజలచే - సన్నులెగ బెట్టించె బలియిచ్చె హనుమంతునూ _ వలనాడు = వర (ప్రభుత్వపు గుండ్లకూ॥ అనాటీ పొరుషా లావాటి వికమా లానాటి వైభవా లానాటి నంన్కృతు లీవాటికీ చరికతలో _ వలనాడు = విరచించె బంగారుతో ॥ వెనుకతరములవారి వీరచరిళల సిరులు వార్వోసి శ్యాగంపు . వీర్వెట్టి పెంచరా విరిసీ సుఖములువపండురా ౨ వలవాడు = వెలలేని మాగాణిరాః॥ ఎ (క్రీ) ఓ. వి. శివయ్య ఖః
త మ్ము డా థ్రీణపొంగిన జీవగడ్డయి _ పాలువాజిన _ భాగ్యపీమయి (వాలినది యీ _ కరత అండము
ళ్‌ _క్రీపాడర శమ్ముడా॥ వేదళశాలలు - సెరిగె నిచ్చట ఆదికావ్యము _ అందె నిచ్చట బాదరాయణ .. వరమరువులకు
పాదుసు మ్మిదె చెల్లెలాణ విపిన ఐంధుర .. వృతవాటిక ఉవననివ న్మధు .. వాలికి నిచ్చట విపులతత్వము _ విస్తరించిన
విమలతల మిదె తమ్ముడా॥ సూ[శ్రయుగముల _ కుద్ధవావన తిఠ్రయుగమాుల __ కౌర్యచండిమ చిత్రదాన్యము - చే చరిత్రల
చెరిగెపోయెనె చెల్లెలాః మేలి కన్నెర - మేళవించీ రాలుకరగగ _.. రాగమె త్రీ పాల తీయని _. బాలభారత
వదము పాడర తమ్ముడా॥ నవరనమ్ములు = వొట్య్టమాడగ చివురుపలుకులు ... చెవుల విందుగ కవిశలల్లిన = కొంత హసృదయుల
గారవింవవె చెల్లెలా॥ -ఖ్రైఫ
జేశగర్వముా దీ పిచెందన చేశచరితము _ శ్రేజరిల్ల గ దేళ మరసిన _= దీరపరువులి తెలిసి పాడర తమ్ముడా॥ పాండవేయుల -. వదును కళ్తులు మండిమెజసిన.. మపాఠత రణకత కండగల చి . క్కంపి 'తెలుంగుల కలిషి పాడవె చెల్లెలాక లోకమంతకు = కాక్‌ వెట్టిన కాకతీయుల = కదవపాండితి చీకిటోవవీ . చేవవదముల చేర్చిసాడర తమ్ముడ్రాని ళుంగభ(దా = భంగములతో పొంగి వింగివి _ పొడిచి కీ భంగవడవి తి . నుంగువాథుల పాట పొడచె . చెల్లెలాక ఎ (శ్రీ రాయప్రోలు సుబ్బారావు కఫ్‌
శుభసందేశం పాడవోయి భారతీయుడా । ఆడీ పాడవోయి విజయగీకికా | ఇపొడవోయిక జేజే స్వాఠం[త్యదీవం వీరుల క్యాగఫలం వేడే నవోదయం ; వాడే కరోదయం జపాడవోయి॥ ప్వాతం[త్యం వచ్చెనపీ నలలేజేసీ నంబరవడగానే నరిపోదోయి పాధించినడావికి నంతృ ప్రినిబొంది అదే విజయమనుకాం'ే బపొరపాటోయి ఆగకోయి భారతీయుడా , కదలి సాగవోయి (పగతిదారులా జఆగకోయి॥ ఆకాశం అందుకొనే ధరలొకవైపు అదుపులేని నిరుద్యోగ మింకొకవైపు అవినీతి, బంధు పీతి, చీకటి బజారు అలుముకొన్న వీ దేశం ఎటుదిగజారు ? కాంచవోయి నేటి దుస్థితి! ఎది రించనోయి.ఈ పరిస్థితి ఇకొంచవోయిజ వదవీవ్యా మోహాలు, కులమత భేదాలు భాషా ద్వేషాలు చెలరేగెను నేడు (వ్రతిమవిషీ మరియొకనీ డోచుకొనేవాడే తన సౌఖ్యం. తన భాగ్యం చూచుకొనేవా డే స్వార్థ మీ అనర్థకారణమ్‌ జప్వార్థి॥ నమసమాజ విర్మ్శాణమె వీ ధ్యేయం నకలజనుల సౌభాగ్య మె నీ లత్యం ఏకదీక్షతో గమ్యం చేరిననాడే లోకావికి మన భారత దేశం అందించుములే శుళభనందేశమ్‌ ః
_ అఆ వర
జనగణమన జన గణ మన అరినాయక జయహే భారత భాగ్యవిధాకా వంశావి సింధు గుజరాత మరాఠా (దవిడాం[ధోత్కంలతంగా వింధ్య హామాచల యముసు గంగా ఉచ్చల జలధికరంగా తన శుభనామే జాగే తవ కళ ఆసిన మాగే గాహే తవ అయగాథా జనగణ మంగళదాయక జయహే కారత భాగ్యవిధాతా అయహే।; జయహే; జయ జయజయ జయహీ:
వ
యీ అల మహాపనానం నో భఖ మరో ప్రపంచం మరో (వ్రవంచం, మరో (వపంచం, మరో (వవంచం పిలిచింది 1 పదండి ముందుకు, పదండి (తోసుకు 1 పోదాం, పోదాం, పైపైకి: కదం (తొక్కుతూ, పదం పాడుతూ, హృదంతరాళం గర్జిస్తూ = పదండి పోదాం, వినఐడలేదా మరో [వపంచపు జలపాతం ? దారి పొడుగునా గుండె వెత్తురులు తర్చజచేస్తూ పదండి ముందుకు ॥ బాటలు వడచీ, “పీటలు కడచీ, కోటలన్నిటీని దాటండీ | వదీ నదాలూ న!
ఆడవ్పలు., కొండలు, ఎడారులా మనకడ్డంకి కి పదండి ముందుకు
- వదండి (త్రోసుకు (| పోదాం, పోదాం పైపైకి: ఎముకలు కుళ్ళిన, వయస్సు మళ్ళిన +" పోమరులారా ।; చావండి : వెత్తురుమం డే, శక్తులు విండే " పై వికులారా 1 రారండి; “హరోం! హరోంహర: వారః హరః హర; హర: హరోంహరా ఃో అవి కదలండి: మహా (పపంచం ధరిథతి విండా నిండీందీ। వదండీ ముందుకు ॥ పదండి (తోసుకు | (వ్రళంజసంనలె హోరెత్తండి భావవేగమున (వసరించండీ ॥ శర్షుక్కాభముల (వశయఘోవషవలె "పెళ పెళ వెళ "పెళ విరుచుకుపడండి వదండిః వదండిం వదండిం పదండి ముందుకు కవనదిడలేదా మరో (వపంచపు కణకణ మండే (శేరాగ్ని ?
4-20
విగిర్మి ఎగిరి, ఎగిరిపడుకున్నవి _ ఎనల్రై లతల మేరువులు;: తిరిగి, తిరిగి, తిరిగి సము(దాల్‌ అల[పళయ వాట్యం చేస్తున్నవి । నలసలకొాగే చమురా $ కొ దిదీ ఉష్ణర క్త కాసారం | శివసము[దమూ, వసయాగరానలె ఉరకండీ । ఉరకండీ। ముందుకు: వదండి ముందుకు 1 వదండీ (తోసుకు గ మరో (వ్రవపంచ పు కంచునగారా విరామ మెరుగకా (మోగింది 1 స్ఞాయరివంనూ. లఅవలెనూ. రనంజయువిలా సాగండి 1 శనబడరేదా మరో [వనంచవు అగ్నికిరీటపు ధగధగలు, ఎ[రబావుటా వగవిగలు, వోమజ్వాలల భుగభుగలు 1 శ్రీ శ్ర 0 9
ఆ ల్ని
ఉషస్పంధ్య ఉవస్సు కీర్మీరకవాటం తోస్తూ ఒక్యమాటు చూచిం దిటు తమస్సు పాషాణకిరీటం తీస్తూ
ఒక్కవరుగు తీసిం దటుం ఆటు = ఉల్కలు, ఉన్మాదమ్ములు ఆ[కందన లాభాతమ్ములు జీర్ణాలయ శివరూవమ్ములు
శిధిల వవాంతర కూవమ్ములు, అటు = రాజులు, రాచరికాలు శాననాలు, చట్టాల్‌, జైలు ఆకలి, ఆరాటం, వేదన
ధవాధిప్పల ఘననంపొదన, అటు = [కౌర్యం, కౌటిల్యం, కపి చెడపోయిన ఢాన్యపురాసులు
వాటి నీడలో తుఢావవాసులుం అటు = రణాలు, (వ్రణాలు, మరణాలు భాకాలు, థామందులు, కరణాలు
య! ళా ళా
నిరుపేదలకు మూనిన గేట్లు, ఆటు _ లీషణ తధాగ్నిగీఠతం దుర్గర హైమాచల శీతం
ఎూర్‌క్త పాఠం
కాలానికి పెద్ద అలపాఠ౦,
న!
ఇటు = జలషాకావికి నాంది విద్యుదగ్ని (పథవించ శేరుంది ?' కుళ్ళిన నమాజపు దుర్గంధం కొట్టుకొవిపోయే పిబిచందల ; గొంతుదాటి పంకవి శ దాలు దాగువైన్నె ఇన్ని శతాబ్దాలు; ఇక ఏందాం (వజాగళ గర్జన దువులలో తరన భరనం ల న! న! చవిపోయిన యోధుల గుండెలు శతరుణవయోజమ్ముల దండలు అవి తెచ్చును పభాకిరీటం అవి విచ్చును ఉవషఃకవాటరి. వ తండి కాంతిపకాకొలు ఓ ర్త్‌ండీ శాంతివాకాలు వదండి ఆగామివథమ్ముర పాడండి అందాల పడమ్ముల; ఉవస్సు కిర్మిరకవాటం తోస్తూ ఒక్కుమాటు చూచిం దిటు తమస్సు పాషాణకిరీటం తీస్తూ ఒక్క వరుగు తీపిం దటిం ఎ (శ్రీ జాశరకి జ
అఆ జ రండు పపంచాలు రెండు (వవందాల మధ్య పాగుతున్న వంఘర్షణ ః అసుర వృద్ధ వృకోదరుల, అంధకార జాత్యంధుల అభివృద్ధిని విరోధించు ధనస్వామ్య స్వార్థాలకు అభ్యర్థుల, (వతివిధుల ఏహ్యమాన రుజాగర్భ తిరోగామిలోక మొకటి, వ్రజాఠతం[త యాగోద్భూక. శాంతికొల గీపికలై, పీడితఈజన నందోహప్ప నం దేశప్ప (వతిధ్వనుతై స్వాతం త్ర్యాభ్యుదయాలకు శాంతిమయ వ్యపస్థక్రి పురోగామిలోక మొకటి రెండు (గ్రచంచాంమర్య, యుగధర్మం గుర్తించని, (వజాకాంతు చూడలేని, ఆధికారపు దివాంథఢాలు శమ స్వారీ సాగించగ, ఇ
చడలుతన్న సంకెళ్ళమ, విడిపోయే క శ్ళెములను వవరించే యత్న మొకటిం యువశంఖం పూరిస్తూ, భవిష్యత్తు వాశిస్తూ, నమధర్మం స్టాపించగ, వరపీడన మంతరింవ. వరులంకా పౌఖ్యాలను వంచుకొనే వ్యవస్థ కై పాగించే యఠత్నమొకటిం రెండు [వవంచాల మధ్య, రెండు న్వభావాల మధ్య, రెండే వర్గాల మధ్య పాగుకున్న సంఘర్షణ, చిరంతనపు చీకటిలో, కాంతిలేని విరాశతో. కొచుకున్న నిర్భాగ్యులు దుర్భర దారిద్యావికి, వవవిర్మాత నకగతికి న్వ _విచెస్ప పూనినారుః శంఠమె త్తి చాటీనారు. తమ దోపిడీ, ళఈమ పాలన తమ వర్ష న్వలాభాల సుపీరముగ విలపాలని కే
నర్వజనానీకంపై
జ
ఏీలుఐవిడివి సాగించగ గడియారపు ఉక్కుముళ్ళు వెనుకకు [తిప్పారు వారుం పీడితులంకా ఒకమై లకల నంఖ్యకు మించిన అక్షహిణులై లేచిరిః దోపిడికీ పీఠనకూ అసమ్మతిని సకటిస్తూ వ్వ స్రిచెవ్చ పూవినారు: కంఠమె ల్సి చాటివారు, అంధకార వృద్దజిగతి కధినేఠలు, అభ్యర్థులు: ధవస్వామ్య స్వార్థానికి వెన్నెముకలు, నిట్రాటలు;ః గడియారపు ఉక్కుముబ వెనుకకు [తిప్పారు వారుః రెండు [వవపంచాల మధ్య, రండు న్వభావాల మధ్య, రెండే వర్షాల మధ్య సాగుతున్నది నంఘరణం న! జా (శ్రీ సోమనుంవర్‌ త్‌
ఆలి కేపటి ఉదయం శేపటి ఉదయం నాలో లోనల గునగునలాడెను మవిషీ వీ భవిష్యళ్తు నుహోజ్ట్వ్యలంగా వుందని... శేవల్లో విశ్వపటం రూపం పూర్తిగ మారుమ శేపట్లో వైన్సు మహిమను రేల వగళ్ళుగ మార్చును __ (ప్రజ్ఞాటాన్యు లికెన్నడు పదవుల పాలించలేరు (వచారమందత్రం వళతించి (వజల మూరృప్పచ్చలేరు __ మళాలకైై మరణించు ఆఅ మాయకు లెవరుండటోరు గశావిక్సై విలపించే మృతభొవులు కొనరారు ___ రాజకీయములు రోజుకు రోజుకు రంగులు నూరృవు విజారులో ఢాన్యాలకు వగలే రెక్కలు మొలవవు __ సారన్వతళంగములో జబ్బివిలం సాగిరాదు రచయితలకు క _ర్హవ్యం (వచురించే వీలుండదు ___ శ్ర
నృ జనాత్మక శక్తి లేని భజనకీ _ర్హనలు చెల్లవు కళావరినుళమే లేని గద్యపద్యములు విలనవు ___ చమక్కుంటద్దాల దాల్చి చమురుకళ్ళ దాచలేరు హూళ్ళక్కి. మాటలతో లో కుల కళ్ళమ కష్పలేరు __ తాటాకుల చప్పుళ్ళకు కుందేళ్ళు జెదిరిపోవు తవుడుదంప్త దూషణలకు రై ర్యాత్ములు డీలువడరు __ 'వైవికనంధుల సరిట స్వాలిమాన మమ్మవఐడదు శాంతిని రడీంచుటకై వం[గ్రామం అరుగటోదు __ లేవట్యితఉదయను]నాలో గ లోపల గునగునలాడెను మనిషీ సీ భవిష్యత్తు మహోజ్వ్వలంగ్యావుందని. వా(శ్రీ సి. నారాయణ రెడ్డి ఫ్‌ = వో
జగన్నాధుని రథచకాల్‌ ో
వఠతికతులాఠ ; (భవ్టులార ॥ బొఢా నర్చ దములార।
ఖు (వికకు కాలి, పనికిమాలి, శనిదేవఠ రథచ[కపు టిరుసులలో వడి వలిగిన దీనములార ః పీమలార : కూడులేవి. గూడు లేవి వతులార । ఖిశతులార నఖులవలన వరిచ్యుతులు, జనులవలన తిరప్కృతులు, నంఘావికి బహివ్కుకులు చ్యుకాశయులు, హృళాశయులు హకాకులై ఏడవకం డేడవకండిః మీ రక్తం కలగి కలగి మీ నాడులు కదలి కదలి, మీ (సేవులు కనలి కవల్కి ఏడనకం దేడవకండీ. ఓ వ్యథావి నిష్తులార ॥ ఓ కథానశిపులార ॥
మ!
వతితులార | గ్రవ్ణలార ॥ వాఢానర్ప దమ్దలార శి ఏడకం దేడవకండి ॥ వస్తున్నా యొస్తున్నాయి.... .... జగన్నాత. జగన్నాథం జగన్నాథ రథచ శాల్‌ జగవ్నాథువి రఠచ [కాల్‌ రథచక్రాల్‌, రథచ కాల్‌, రథచ(శ్రా లొస్తున్నా యొస్తున్నాయి ః వఠితులార ; (లష్టులార ॥ మొయిలారినీ వయర్దేకిన ఈథచ (కాల్‌, రథచ[కా లొస్తున్నా యొస్తున్నాయి శి పింహాచలం కరిగింది, పవామాచలం కదిలింది, వింథ్యాచలం పగిలింది. పింహాచలం, హిమాచలం, వింధ్యాచలం, నంధ్యాచలం .... మహానగా లెగురుతున్నాయి ! మహారభం కదులుళున్నాది ః ల్ల
చూకళ్లమాన
మఘూర్షమాన
దీరమాన గిరిశిఖరాల్‌
గిరగిరగిర తిరుగుతున్నాయి 1
పతితులార ।
(క్రమ్షలార ॥
బౌథా నర్పదస్టులార ॥
రారండో : రండో: రండి।
ఊరవతల నీరింకీన
చెరువు(పక్కం, చెట్టునీడ.._
గోనెలతో, కండలతో,
ఎటుచూ వే అటు లీకటిం
అటు దుఃఖం, పటు నిరాశ...
చెరసాలలు, ఉరికొయ్యలు,
కొలునలో అత్మహత్య 1
దగాసడిన తమ్ములార ః
మీ వాధలు నే నెరుగుదును....
వడలో, కడు
జడిలో, పెను
చలిలో తెగనవసి కుములు
మీ బాధలు, మీ గాధలు
అనగాహన నా కవుళాయి
వతితులార |
(భష్టులార ॥
దగావడిన తమ్ములార
మీకోనం కలంవట్టి
ఆకొాశపు?దారులంట
ఆడావుడిగ వెళిపోయే్‌,
అరచుకుంటు వెళిపోయే, " టి
జగన్నాథుని రఠచ కాల్‌, రథచ[క (వళశయఘోన భూమార్గం వట్టిస్తాను ! ళూకంసం పుట్టిస్తాను నట ధూర్జటి విటాలాతీ వగిలిందట విటాలాగ్ని రగిలిందట | విటాలాగ్ని ॥ విటాలార్భి ॥ విటాలాఓ పటాలుమనవి (వవంచాల్ని భయ పెట్టింది అరిరూః రూ। రుటక్‌, పటక్‌ .... వూంన నచణ ధ్వంన రచన; ధ్వ్యంన వచణ పాంవ రచన ॥ టార్బీడో, టోర్నాడో : ఆది విలయంం ఆది సమరం, అటో యిటో శెగిపోతుందీ ః నంరంభం, నంకోళం, నమ్మరన, నంఘర్తణ ।
లీ తే హాలాహలం పబొగచూరింది | కోలాహలం చెలరేగింది |
టు!
వతితులార 1 క్రష్ణలార ఇది సవసంి, ఇది నమరం ః ఈ యెగిరిన ఇమవజేగ ఈ పండిన మంటవంట. [దోహాలను కూలగొట్టి దోషాలను ఈుడిచిపెట్టి, స్వాఠం త్యం, నవమభానం, పౌభాతం, హెహారం ఓ
పునాదులై ఇళ్ళులేచిం జవావళికి కుభంవూచి. శాంతి, శాంతి, కొంతి, కాంచి, జగమం౦ంకా అంవిస్తుంది, ఈ న్వన్నం విజమపుళుంధి ॥ ఈ న్వర్ణం బుఖవవుతుంది ॥ వతీతులార | (లష్టులాళ శి బాఢానర్ప దష్టులాక థి దగొవడిన తమ్ములార 4 ఏడవకం గేడవకండి ః వచ్చేశాయ్‌, విచ్చేశాయ్‌, జగన్నాథం జగన్నాథ, జగన్నాఠ రథచ్ష[క్రాల్‌
త్తి
రథచ[క్రొల్‌, రథచ క్రాల్‌ శః రథచ క్రాల్‌ నః రారండో ।! రండో ! రండి: ఈ లోకం మీదేనండి | మీ రాజ్యం మీరేలండి ॥ _ఆ్రఆ్రీ స్తీ
జ్‌ సందేశం వినండి పీరుల్లారా కనండి కార్మికులారొ అభాగ్యులకు ఆదేశం దరిద్రులకు వనందేశం వరరాజ్యం కరలిందీ మనరాజ్యం వచ్చిందీ కాసీ కడుప్పలు విండవు కాపీ ఆశలు నండపు ॥ కరణాన్ని కని పెట్టండి దారుణాన్ని ఆరికట్టండి పామాన్యుడు పాగీలవడి తే వంపమ్నడు పాామాట్టపుతూ చఉేళమంళా దోచేస్తుంపే నాశనమై నలిగే పేదలు పస్తులతో చస్తున్నారు; పైకి లేచి వస్తున్నారు ॥ వడివడిగా నడవండీ ఎలుగె త్రీ ఆరవండి వినండి వీరుల్లారా కనండి కార్మికులారా ॥ ఉరిమిం దొక జనమేఘం ఆదీరిందీ భూవలయం టీ
వీచిం జొకయుడిగాల్‌ లేచిందొక 'పెనురూళి ॥ పొర్లిం దొకజంపాళం దొర్లిం దొక హిమాలయేర' కలిగెను నవచై తఈన్యం వెలిగెము విష్ణవజ్వాల ॥ వినిపించిం దొక్‌ ఘంటి కనిపించిం దొళ మంటి ఆపలేరు యీరోనంరి ఆవరించు యీ ద్వేషం 1 వినండి వీడుల్లోరో కనండి కార్మికలారో ఎవ రాపుదు"రీ ₹ క్రిస్‌ ? ఎవ ఈడ్డుదు రీక రత్తిని ? తనన క్వరగా నడవండీ జయపకాక వెత్తండీ చరి(తనే ఆఅనకాంగ న్వరూపాన విలపండీ ॥ వానా శ్రీ రెంటాల 6.*ళ
మూఢభకి నతో మనిషి చేసిన రాయిరస్పకి మహామ కలదని సాగిమొక్కుళు మనుషులుంపే రాయిరప్పల కన్న కనిష్టం; లే గావి చూస్తావేల బేలా॥ దేవు డెకడో దాగెనంటూ కొండకోనల వెతుకులాడే వేలా? కన్ను తెరిచిన కానఐడడో ? మనిషిమూ[తుడియందు లేడో ? యెరిగి కోరిన తరిగిర్ట్‌యీడో ముక్తి | నీ
యువతా! ల యువతా భయమ్‌ వదలు రయమ్‌ జయమ్‌ "దలు సీవు కార్యరంగాన కథలు మరిచి, రగులు నీవు కార్యరంగాన వ్యథను విడిచి, పాడ కింక పాఠ వథమ్‌ | పట్టు మింక నవ్యవథమ్‌ చెదలుతిన్న మెదడు మునలితరము కనులుకుట్టి గుండెలవిసి చచ్చునేమొ వృద్ధజనము చావవిమ్ము స్వేచ్చతోను, ఆత్మస్తుతి పరనింద అంతకన్న మంచివరము ఇవ్వలేదు పాడుతరము అవరోధమె దాని గుణము; న్వయంవరమ్‌ జగతి (వగతి కంగమందు, వీకు వేడు యిందు ముందు ముందు వండు ఒకగాబిగివి రగులు వండు పీదు కలలు ఈరుణ నయస్సు వీకు ఇజమ్‌ శ్ర
అరుణ ఉవస్సు, వీడు ధ్వజమ్‌ విజమ్‌ ౯ శాంతి సుఖ౦ వీదు వథమ్‌ ః జా (శ్రీ వీరాళ శీల
దో డ్డు రోలరు లాగరా, హయిలెస్పా లాగరా, రోడురోఆరు ముందడుగ్లై సాగరా వడిన్‌ త్తిన సూరేడు నకనకలాడించేడుః కంకర రప్తాలో నగమింకా మిగిలున్నదిరా॥ రోల్పురాయి మోటార్ల షికార్లకు కుదుపొచ్చిందట పూలపాను పల్లైతోవ పొడుగున మలపాలంట॥ గోదావరి నరదలొచ్చి గోలగున్నదంట ఈక కట్టసుకొలింటావికి గవినేరొ తాడంటక మారువాడి అఆస్పుకంపె మాయదారి (ితపకంపి బరువా యింతోటి వెద్దబండరాయి మామయ్యణ లచ్చలున్న సావుకొారు లాభాలను మోసిందుకు బారీ యాపారములో లారీ కొన్నాడంటః మరి పెట్టు ఊడనీడ మడిసిప్పరుగు లేవికాడ నమబాలకు కక్కంటిల్లి నంటో డేడుస్తుండట॥ మెళుకు విదీపితేనే తమ బతుకు పోయననుకుంటరు మాదాకవళం మల్లన మడిసిపోయిండే సక్కంవెః పొలము పట అమ్ముకోని పొట్ట పేళబబ్బుకోవి వఇళఫోంఖం గీనారినె షంటకావు సట్నానికి॥
ఎ (శ్రీ కొనకళ్ళ వెంకటరత్నం తి
ఆలి
పంటచేను సిలువు వచ్చవచ్చగ పెరిగి వండి ఓరిగున్నాను (వజకు నన్న౦దించరావా, నా రెళా (వళశయమౌ కరువాపలేవా ? కా లీక మాసొన కరునంత ళరియించి కళ్ళవూపిరి నిలిపియున్నా, నా రైకా కష్టజీవుల గావలేవా ? కొత్త వంటొ స్టేను కూటికరు వేమిటవి కొండంత యాశతోనున్నా, నారైఠా కూలీల (విళికించలేవా $ వేవండి నాసవిని నెరవేర్చుకొన్నామ పీదు కర్తవ్యమును వీవూ, నారైకా విణువకొన ముంధునకు రావా?
ఎల (శ్రీ సుంకర నత్యనాశాయణ క్‌
అనంత సంగానుం అనాదిగా పాగుతోంది అనంత నంగామం అఆనాథుడికి, ఆగర థ్రీవాతుడి| మధ్యం “పేద్యంచేసే రై శుకు భూమి లేదు, పట లేదు రై కుల మూక్లులు పీల్చే జమీందార్ల కెపేటు* ళా లే మిల్లు నడిపి కోట్ల డబ్బు కొల్లగ లాళం తెచ్చే ఇెస్ఞాక్ల కూలోనిది కాదు, మిల్లు మిల్‌ మ్యాగ్నే టొక సేటు శతువులను యాద్ధంలో చిత్రంగా వధచేసిన పేదపైవికునికి “సున్న” రాజ్యమంత రాజులదేం మథవవడే మేధావులు కాఫ్రజ్ఞాలు, విద్వాంసులు కని పెట్టిన ఆఅణుళ క్తి క్రి కరకులు, కార్మికులు భ్‌... వి బైక్‌ (క్‌ ళ్‌ మఠనపసడే మేఢావులు న . ట్రా వంట క
తవ-శ్రమంస తగిన ఫలం
ఇమ్మంటే “తిరుగుబాటు | వొపుకొరు వడ్డీలకు అమీందార్హ పింవలకు వేగలేక ఆగలేక
తెరగదిడితే *“అతివాడం 1
అనా శ్ర చాశరథి న!
నూత చే యుగం (శ్రమకు లభించిన ఫలితం ధవనపతులకు ఢారవోసి ఆఅలువిడ లాకలితో అలాశే యీ పదతి
గ! ఛం ఆంఠరించిపోతున్నదిం హలముపట్టి పొలము దున్ని అననీతలి నవధాన్యం వండించే దండి రైళు (వభువయ్యే నూత్నయగం రానున్నది, రానున్నది. మరలలోన. గములలోన మరగి, మరగి, మరిగిపోయి వనిచేస్తూ వస్తులుండు వానినజీవనపద్దతి అంతరించిపోతున్నదిం నహజీనన నమభావన నంఘళ క్రి, చైతన్యం వనరజాతివి నవవవథాన వడిపించే సుముహూ రం త్వరిశగతిని రానున్నది ఎ (శ్రీ రావెళ్ళ వెంక ట్రామాశావు
= కలీ
స 68 రోడు స్వర్గానికి రోడ్డ = ఐబళుకంతా భారం, (గూరం, (వమాదాళ తీరం, ఘోరం, పుట్టటమే మహాపాతఠతకం, బావే యిక మేలనమొకుంటూం విరుక్సాహపడబోకండోయ్‌ ; విన్నృహగా వాపోకండోయ్‌ 11 వరచరి[క చూసుకు నడవమి, విరుళ్ళాహ నీరసులారా। యుగయుగాలకాలంమంచీ మానవత్వ మేం జేస్తుందోయ్‌ కా పాఠాళపు లోతులనుంచీ, జలగర్భం చీల్చుకువచ్చీ, భూభాగపు కొలిమేరల్లో, పర్వకాల పైగా వజికీ, ఆకాశపు టంచులదాకా. న్వర్ణానికి రో క్లేస్తుండోయ్‌ ః కంటకాల కాల్ఫేసేసీ అరణ్యాల హతమార్చేసీ వలుగురాళ్ళ బండలు కొండలు వలుగులతో గుమ్మేసేసీ, యుగయుగాల మానవకథవనళ వ్వర్గావికి రో డ్జేప్రోందోయ్‌ 1 1 'వై కొాలకు టీ క్కెంట్లమ్మీ, రాజులనూ, ధనికులమూ [త్రం ల!
పృవ్వుతెరల విమానాలలో న్వర్గావికి తారే సేసీ, నరకంలో “పేదల తోపే
వద్దతు లిక రద్దయిపోతయ్‌....
న్వర్లావికి రో డ్జేస్తున్నాం ః గొడ్డళ్ళృతొ కోనలు నటికీ, వలుగులతో బండలు పొడిచీ, అలసిన ఓ అన్నల్లారా ః కర్మవీర కార్మికులారా ॥
ఇక నెంతో దూరం లేదోయ్‌ ;
ఆకాశప్పటం చరుగోనోయ్‌ 1 విరుళ్సాహవడటబోకండోయ్‌ 1 త్వరత్వరగా వవిచెయ్యండోయ్‌ | యుగయుగాలు కష్టీంచామోయ్‌ | ఇక నెంతో దూరం లేదోయ్‌ ;ః
కష్టానికి విష్ణుపడితే,
ఆన లెందుకు మొదలెట్టారోయ్‌ ॥
కష్టకాలమంకా గడినీ,
ఈ కాస్తలో వదిలేస్తామా (! ఎడారిలో ఎండల కోర్చీ, దాహంతో వవిచేశామే ;__ చీవీడవులు కొపేటవ్పుడు, వద్చీగుండె లెన్నో కోసీ, పులులులకు బలి విసిరేశామే 1__ కొండగుహుల కోటలనుంచీ, పిశాచాలు బయటికి వచ్చీ, “యుద్దా' లవి గోం(డ్రించేస్తూ-
న! నానీ త్‌
చూరక త్రి కోరలు తెబదీం వారటోపి పోవాంంటే, వడుచువాళ్ళ ఉప్పర క్షమే ; జంధారలు చేసేశామే$: క్యాగాలకు వెనుదీశానూ ? లోగాలకు ఆకించామా ? (ప్రాణాలకు భయవడ్డానూ ళి యుగయుగాలు కష్టించామోయ్‌ | ఇక నెంతో దూరంలేదోయ్‌ 1 ఆకాశప్పటం చదుగోనోయ్‌ 1 యుగయుగాల అభాకాలపై పొషాణపు వంతెనలేశాం ___ హమాలయపు కొండలలాగా కవదినా లడ్డునిలి పే, కండరాలు కరగించేసుకు గర్భాల్లో తొలుచుకువచ్భాం ॥;__ యుగయుగాలు కష్టంచేపీ - చయోజనాలు విర్మించామోయ్‌ 1 దినాలలో, ఫర్లాంగుల్లో, దివ్యభూమి = దీపిప్తోందోయ్‌ శి న త్ర శన్నటి నూరి కథ
షాలికేక ఆగునా జీవాలు . సాగునా లోకాలు రాజుగా మన మెంచి _- రైతు జూడకపోఠె దేశాలు తలలెళ్తునా ? దాన్యప్పన్‌ = పాళాలు కావీడునా? ౪ అవులంబాయంచు = అరచు రైతుల యింక్ష కళ్యాణ దేవతన్‌ _ కనుల జూడనినాడు పౌభాగ్య మేతెంచువా ? దేశంపు = సిరి నంనదల్‌ విల్చునా? జ పిల్లవై రులమీద _ చల్ల తెమ్మెర పీవ గాంచి యానందించు = ఘమని గాంచకపోతి నృష్టివై జము గాంతువా ? [వకృతిన్‌ = సౌందర్య మిక నిల్చునా? 8 వగలు రొతిరి లేక . పాటువడునా రైతు కడగండ్లమంగాంచి = యాదరించకపోతె రాజ్యమే యిల విల్చునా? భూదేవి = భగ్న మైపోళుండునా ? ఇ పొంములో రైతుండి పొలికేక బెట్టగన్‌ జయభేరి [మోతలై = జగతి నిండకపోతె పీరరక్తము పారునా ? = ఎల్లెడల = ఢీరత్వ మడుగంటదా ? ॥ లా ళీ గిరిరాజు రానూరొన్ర నీ
అన్యా యకాలం౦
అన్యాయకాలంది దాప్పరించిం దిపుడు అందరము మేలుకోవాలి మాన్యాలు భోగాలు - మనముజులందరికబ్చు మార్గాలు వెఠకాలి రాళండి ౫
ఏటిపొడుగున దున్ని ఎరువేపి వీరెట్టి
నూర్చి వండించేది మవవంతా?
గోటుచేయుచు బూతుళకూతలమ కూన్‌ తల
కొట్టుకొనిపోవు టింకొకరొండా ౫ శొగలలో మఠలలో . పొగిలి పొగిలీ నరుకు పుట్టించి యిచ్చేది మనవంకా ? తొగరువాతిరసొగసు = తొయ్యలులతో కులికి విరగతడురుండు టింకొకరొంళా ౫ _
కూలిచాలక కడువు మాడుతూ గుహలలో
కుందుతూ కుళ్ళడము మననంఠా ?
గాలిమేడలలోన = కమ్మతావులలోను
గర్వముగ లోగ మింకొక రొంశా ౫ ఆన్యాయ కొల౦ంబు దాపురించిం దీపుడు అందరము మేలుకోవాలి॥
న ణీ గరిమెళ్ళ నత్యనా రాయణ క
పదండి ముందుకు (₹వాతుపాట) కారునుబ్బు చీల్చవనోయ్‌ _ (శ్రాంతిరేణ చూసవోయ్‌ మాతృదేశ ముక్రికై = మరణమైన నరియెనోయ్‌॥ జాతివాంత 'స్వేచ్చరా = స్వేచ్చ కొరకు పోరరా నర్వజాళు లై క్యమై _ సాగివడువ ముక్తిరా॥ నేలహక్కు [వజలదే = వీటిహక్కు- [వజలదే (వజల దోచుకొనేగుంపు _ (వితుకులెల్సి దూవలాని భారియం[శ్రా లన్నియున్‌ _ [వళుతపరము గావలెన్‌ పాలవాధికారముల్‌ _ (ద్రజలవళము గావలెన్‌ ఇ మనల జీల్ళువారలన్‌ = మనల గూల్చు [కూరులన్‌ దయను చూసటోకురా = ధర్మ మదియె పీకురాజ మవదు లక్ష్య మల్లదే = విజయగీతి పాడవోయ్‌ పీరధర్మ మల్ల దే = వెముకచూడ కడుగు వేయ్‌ల =ణా నోర్త చిరంజీవి జ్‌ క్ర
(“దూర్‌ వాటో” నలె లేలెండోట్‌ : రారండోయ్‌ ॥ కార్మిక 'కర్షక యోధుల్లార్నాః కదం(దొక్కుతూ సొగండోయ్‌ ।
వేడేనోట్‌ : ॥ వనేడేనోట్‌ మవ మేడే వండుగ వదండి ముందుకు కదలండోట్‌ (వజారాజ్య విర్గాణముకొరై (వతిజ్ఞ నేడే చేయండోట్‌ : చాణచాలు ఈ వ్రజాపీడ విక నహింఫలేమవి పలుకండోయ్‌ ః
- ళుపాకి తోటా ఆకరిమంటల ఆర్పదంచు గర్జించండోయ్‌ ॥ జలగలనలె వజ రకం పీల్చే వరాన్నభుక్కుల పూడృండోయ్‌ | కన్షజీవుల కె నర్వహక్కు-లని విక్కంచ్చిగ [వ్రకటించండోయ్‌ ః అన్నమడుగు'పే దేళ(దోహమను కుటిలనీతులను మారృండోయ్‌ ః దేశదోహుల “దేశర్ర కి మా కఠక్కంరలేదవి బాటండోయ్‌ 1 ఏ0
జేళమం'పె కోటీశులపాలిటి కల్పవృతమనవి కాదండోయ్‌ : కోటీశుల స్వార్థానికి మా [వజ బలికాడనవి గర్జించండోయ్‌ ॥ దాన్యం మినహా పొయ్యే దేదీ
లేదు (వజకవి తెలియండోయ్‌ 1 తఈపాకిగుండ్లకు మరఫిర౦గులకు వణకటోరవి దాటండోయ్‌ : యాద్ధపిపాసుల దుర్చుద్దుల విక కాటికంపగా కదలండోయ్‌ 1 యుద్ధాలకు మాక ష్టజీవులకు ఐదవ రమని చెన్పండోయ్‌ ః
జో దొంగలు దొంగలు ఊళ్ళు సంచుకొను దోపిడిపద్దతి కూల్చండోయ్‌ ః యుద్దకారకుల కుట నెదిర్చీ శాళ్వత కాంతికి పోరండోయ్‌ (వ్రవపంచ (శామికులారా । నర్వులు ఏకంకండని దాటండోయ్‌ |
న!
ఇది యొక నుజిలీ మాత్రమే
హిమాలయోళ్తుంగ శృంగ సనమున్నతము వీ శిరస్సు విలయార్భటకులకు వెఠం చలించనిది వీ మవస్సు, కారుమబ్బు తణంకన్న ఆరుణద్యుతి నావలేదు। (ప్రాతిగామ్య కీణళక్తి (వగతివి శాసించలేదు! _ కటు నమరాగ్ని కాగిన కాలాయన నన్నిభుడవు ఘనవీభవింపుము త్వరగా కొవించకు మింక తడవు! బొదలవంచని ఆళా వాదులదే భవిష్యత్తు ॥ సమీకృత వమష్టి పరి (శమనూల మిదం జగత్తు ః మాయాజూదాన శకుని మామ ఉచ్చు వన్నవచ్చు ! నూరుమంది ధృతరాష్ట్ర కు మారులు గెలుపొందవచ్చు మరోసారి దుశ్ళానన
కరం విజృంలించనచ్చు ॥
న
కాళ్కాలికముగ వ్యాయం ధర్మం =*-తలపంచవచ్చు ః అయికేనేంలే తుదక ర్థునపక్షం గెలుస్తుంది లక్షలాది వజతో మన కతయతూణీర ముంది: వదవోయత్‌ నే _న్దం ముందుకు ఇదీ యొక మజిలీస్థానం అగకు ।; అదరకు ।: అలియకు 1 థ్‌ అజా కలినిపాణం౦ం 9,
భిరకులారా! ను థితకులారా | లోకంలో ఖిడుకులారా 1 జబ్బులతో, బాధలతో గబ్బువేయు పుండుఅతో దిక్కులేని భికకులారా | లోకంలో ఖితీకులారా 1 ఏలా వచ్చారయ్యా మీరూ? ఏ దారిని, ఎడారి దారిని? ఎక్కూడనుంచీ వబ్బారయ్యా ? ఎవరయ్యా మీరంతా ? అమెరికాలో ఇంగ్లాండులో అనాడున ఈనాడున దేశాలంతట పురాల (గామాలలో దెవమొలలతో చిరిగిన గుడ్డలతో ఎముకల వోగులుగా కమిలిన (విఠుకులుగా భికకులారా లోకంలో భికపలారా : దొంగలు మీరూ మాయకాండ్రు దోపిడికాండూ జూదరూ రోగాలనే శిల్చించీ లా రోడ్డువక్కు ఉంటారూ స్కి
ఊత ఊబ తిరగగలరు
మెబ్ళ మైన్ళ నడువగలరు
ఛనమివ్వక 3 లెక్కి
దారియా[క చేయగలరు
ఎవఠయ్యా ఖికకులారా గంగి రెడ్లదానర్లు జ౦గాలూ, పాటకొళ్ళు దొమ్మరులూ, బొమ్మరాండ్లై లై రాగులు, వీవీనాంచారులు, బుడబుడక్క- సోదెకాం(డు రుంజకాంటడు నూనెవాన్ళు రామదానభక్తుళ్నూ ఎవరయ్యా మీరంళా ఎవరో భఖిత్‌కులారా ,
మిమ్మ ల్నీలా చేసిం దెవరయ్యా
ఎవరయ్యా నిలువవీడలేక
భువి అంతా (తిప్పేదీ
వండ పక్కం, కట్ట గుడ్డ
తిందైనా లేకుండా ఎవరయ్యా మిము మాయచేసి ఈ [బతుకే ఇచ్చారూ? ఎవరయ్యా ఆ దోహులు రక్కంసులూ, రక్యంసులూ ఓహో విచ్చకులారా ఎవరయ్యా మీరు?
ణ్‌
మీ దొక జాకా: సీతా?
మీ గొక రంగాం రమా శి
మీ దొక నేలా? ఇల్లా ? ఎవరయ్యా మీ కీ దుర్శర మార్గం చూసిందీ ?
ఎవ డా జమీ నేలు భామందూ?
ఎవడా ధనస్వామి రాంటొందూ ? ఎవరయ్యా మీరంఠా ? ఎవరయ్యా భితకులూ ?72
న తీ అడివి బౌపీరాజు ణి
త్తే అల్లి నా ఒరు (పజాకోటి శెలంగాణలోవి కోటి ధీరుల గళధ్వనినె గాక ఇలా గోశళమందుండెడి ఎల్లరి శవాన్ని నేను ఛం వ! వా పేరు (వజాకోటి నా ఊరు (వనావాటిం అయినా అణువంఠవాణ్నీ ఆసలే కనరావివాణ్ని కోట్లాదికొలది జనుల మనసు కొద్దో గొప్పో ఎరుగుదునుం గతమే జీవిత మనుకొవి వర్తమానమే వలదవి వెనక్కు నడిచేవారివి వెక్కిరించు కోర్కె. లేదు. గతమంళా బూదికుప్ప, కావాలి మనోజ్ఞలావి, తిరుగబడండని ఆకచే విడసువారి విందించమ. ఇవి రెండూ ఒక క ళీకి అటూ ఇటూ రెండంచులుం వేమాతం శెండంచుల పాము చేయగలనులెండి ః జ
గళాన్ని కొదవనలేను వ _ర్తమానం వద్దనటోను భవిష్యత్తు వదలుకోను; కొం౦ నా కంతమాల: నా పేరు (వజొకోటి వాంబులలో దిలం చచ్చి పాములలో విషం చచ్చి షీన్సములో బలం హెచ్చి 'స్నైవామలో శక్తి హెచ్చి చిన్నపాటి అంకుశమున గున్నయేమగును వంచే కొ_ర్తరకం పద్దతి కను
గొన్నానండో రండో: భళతభూమి నేర్చినదో (వశాకోటి నేర్చినదో విజం ఏమిటో గావి వట్టిచేతితో శతువు
పై దుమికే శక్తి వుంది. మాటలనే ఈ'ెలతో పోటుపెట్టు వలం వుంది "వె నికుడీని చూచి వెరువ రని జగం నను చూచి ఖీతిజెంది భక్తి పొంది
చేతులె _తి దండమిడునుం
%
వినమడీనా శబ్దధాబి నా పేరు (వజాకోటి, ఒక్క-కోటి కాదండో కోటికోట్ల ప్రాణులకు మాటటబలంతో ఆళా
పాటవమును కలిగిస్తాం అయితే గప్పాలకోరు
అమకోబోకండి మీరుం మీ గొప్పయె నా గొవ్ప
మీరు లేక నే చొప్ప ఎ([ర జెండ పట్టుకోని ఎగసిపోవువాడితోటి వచ్చజెండవట్టుకోని వరుగుతీయువావితోవి మైత్రీబంధం కూర్చే
మహాళ క్రీ నా కున్నది ఎవడైనా నూనవుడే ఎందుకు ద్వేషించడాలు ? రాతసీవైనా మైతతికి
రానిత్తును, భయం లేదుం దేవతవై వా తోడ్కొంవి అెత్తను, లేదమ్ము రాదు వా పేరు (వ్రజాకోటి
నా ఊరు (వజావాటిః
9 ఈ
హృదయం వినానా దగ్గర పీ వస్తువు లలీంవదుం ఉదయం వినా నా కంటికి పీ వసువు రుచింవడుం అత అందరికంటె ముందే అజ్వఫ్రను గొవిపోయి అభాతాన వడవేసితి సుఖవడగా (వజాకోటి. _
క తినటి గెలిచినటి
వాతి టో ఘనుడగువీరుం డెవ్వడు ? మెత్తని హృదయం దాడికి కుత్తునియలు కాని దెవడు? అజ్ఞానపు అడుసు కడిగి
అసలు విషయ మెరుంగుడీ ఘర్షణలో ఏనాటికీ
హర్షం లభియింనటోరు వా పేరు వ్రజాకోటి వా ఊరు (వశావాటి* అ (శ్రీ జాశరథి 0
సేద గాంచినయట్టీ
భారకాననిలోవి
చ్రీనమాజము మిగుల
చెరపడుటలు గాంచి
కన్నీరు గౌర్భకుము = ఓ పోదరీ,
కరిగి వీరై పోకుమీ__ విన్నహాయ స్ధితిని అవి _వ్లఖరాలవై పీ స్ధితిని ఒకమారు _ విండారు తలచుకొని కళ్ళ వీళ్ళకు వలయము ఓ సోదరీ = కలకాల మేడ్చుపే మాతఠతృకాలమునాటి = మానవుని చరితమ్ము తరచితరచీ నీవు = వరికించి చూచితే హక్కులన్నిటివి ఓ పోడరీ = అనుభవించిన దెవరు? వృత్తి విభజన చేపి . ఊడిగము మవ కిచ్చి పురుషవర్గమువారు = బులిపించివేసారు ఆర్థికముగా వ్రీల ఓ సోదరీ = అణగ [దొకేశారు 1 మీ మంచిచెడ్డలకు = మాదె పెత్తనమంటు అవన్నింట మేమెయవి _ అర్జువస్తూవుండి వ్యక్తి న్వతం[ఠత ఓ పోదరీ _ యుక్తితో లాగారు 1 సూర్యరిశ్మే నూకు . సోకకుండా చేపి సుకుమారివని యెంతొ _ చోద్యమ్ముగా పొగడి వరదాలదాటునను . ఓ సోదరీ
చెరసాల మంచారు 8
క!
వియటిశెడితె నీదు = .వరువు మరియాదలళు ళంగమొదపు సటంచు - నలుమారు వంచించి బాహ్య [వవంచమవన ఓ సోదరీ
భయము కల్పించారు 11 నగలు రాతిరి యనక _ భర్తకును విడ్దలకు జీవికాంతమువరథు = సేవజే స్టే చాలు ముక్రిగలుగునటంచు _ ఓ హోదరీ |
మురిపించి మరపించిరో 1 ఆళలను కల్పించి _ శాశ్వతముగా మనల బానినత్వములోన . వడి వేసియుంచుటకు పరమపావన సాధ్వియవి సోదరీ
విరుదుల (పసాదింతురో 11 వడి పడీ కషాల . భరియింసలేకనూ
లి
చెప్పినంతన సేవ . చేయలేనంటినా విర్భంధముల బెట్టి ఓ సోదరీ 1
సీచేశె చేయింతురో 1 విర్శలాత్మక మైన . వీ మనో వీధిలో అజానమేఘాలు . అవరించుటకేసి సాస్ట్‌ం[త్యభానుడూ _ ఓ సోదరీ ॥
మాటువడిపోయెనో ; బానినత్వమనెడి _- [విహ్మూరాతసి వచ్చి ళయపెటుతకూ నీదు . పెపెకి దూకుచూ
న! నాకూ వీ రక్తమును పీల్ళి = ఓ సోదరీ ;
వీ నరమ్ముల నమిలెనో 11
శర
చీకుచింతలతోటి _ చివికి కృశియించు నీ ఎండుగుండెల్లోన = ఏ నరమునందునో చాగినా జీవాల నో సోదరీ 1
లాగజూస్తున్నాది | బానినత్వమ్మనెడి = [బహ్మరాశసి నోట పరోచేట లేక * వియటపడి గెలుచుటో నిజమైన మార్గాన ఓ సోదరీ ః
నిలిచి మరి శేల్చుకో 11:
ఆ (శ్రీమతి వట్టికొండ విళాలామి. ఇఇ
గ్‌ యట అదిగో ఒక ఫ్యాక్టరీ, రనమదాంధ ఆరికారుల కవికొారరహిత గర్వం అకృతియై నిలచిన ఫ్యాక్టరీ 1 అదిగో అదీ పొగగొట్టిం, ధనప్వామి విర్ణయవలె వించుని భుగభుగమని బొగలెగజమ్మే శిమ్నీ ॥ లోకపు అవకొళాలను కారురంగు మసి పూపే చిమ్నీ: అదిగో అది ఫ్యాక్టరీ అహంకార ధరిక్క్చతిగా భువిపేగులు దద్దరిల్ల నీతిమాలి గర్జిస్తోని దదిగో | గతకొలంలో కక్కినమంచమున వాల్చిన క శేఐరాలను నడుప్పక ఆలోచన చేయలేని అలవాటుకు వానినలై
ఖ్మి
విలవిలమని విమషంలో వచ్చేస్తున్నా యవిగో ః చూస్తున్నావా శి మానపులేవని వొరబడుతున్నావా ? కావవి; స్నేహితుడా: మానవులే కొవవి, రెండుకాళ్ళపై కదిలే యం(కాంతర్భాగమ్ముల రేహమ్ములు (వతిస్వేద బిందువులో ఠక్తం వాహినిగా ఢారవోసి తేనెను నమీకరించేందుకు మాకం పట్టిన కూలీలవి; చూస్తున్నావా కి వాడార్జ్ణన అగాధ గర్భంలోవడి దీకూ్యూూ తెన్నూ కానక మూర్జిల్లే విర్శాగ్యులు £ కూలీలట వాళ్ళే ॥ యజమానుల లోహవు గుండెల అమానువక్వావికి హడలే వాలీ లరుగో ।; అరుగో దీనతని నవత భయభాంత భానమ్ములు మూర్తిగొనే ముఖాలతో జీవక కారవాతమ్ములు
గప్‌
దేహమ్ములు
వారా? మానవులా??
నత్స్వరూప వారసులారా 1
ర్త మాంనములు కలిగిన
యం(శాంకర్భాగమ్ములు
కలవారల సుకుమారుల
కన్నఠం।డి ఆక గేనా ?
ఫర మేళ్వరు డతగాడేనా ?
ఈ జీనచ్చవముల నృష్టికర్త ః
వీళ్ళంతా కూలీలైై
పోమరి పోతులకోనం
అపార సౌఖ్యాలను
నమకూర్చేందుకు మాతమే
పాపం వీరిని సృష్టించాడా ఏం? ల
ఈ ఫ్యాక్షరీలు చేసే
గందరగోళంలో
ఆగణీతఠ కొర్మిక
హృదయాందోళవన
వినఐడటంలేదా వాడికి ?
అదిగో అటు చూడు!
(వతివిత్యం ఫ్యాక్టరీ
కూలీ యెముకల నెన్నో
సున్నంగా చిదుకగొట్టి
ర క్తంతో రంగరించి
ధవస్వామి పాదమ్ముల
78
పారాణీని పూస్తువ్నది ॥ చూస్తున్నావా నేవం? దీమల రక్తంతో రడిసివ మన్నే, ఎండిన ఎ(రవిబూడిదగా రోడ్డుమీద ఎగురుతోంది చూస్తున్నావా నేస్తం? ళకాధిక విర్భాగ్యుల రుధిర స్వేదమ్ముల తడిసిన వెందడితో నిర్మించిన దేవళమువ మసీదులో కులికే ఓట వపరమేళ్వరుడా ధన స్వామి ఆరికారం దీములకృషి ఫలితం దోచుకునే విషయం గమనిస్తూ మాటాడవి దేవుడు 1 వ్యాయ చేస్తాడా వస్తం ఫ్యాక్ట్‌ రీల యజమానులు భూరి విరాళాలతో దేవుని కొనివేళారయ్యా 1 ఎన్నాళ్ళో అయింది. చం[దకాంతఠశిలా వినిర్మిత దేవళమున ఐంధించారయ్యా ! ఎన్నాళ్ళో అయింది, అంచేతనె దేవుడు
40౧
ఉేదల అన్నారుల దీనారవముల
(శ్రవజాలకు చేరువ కానీయడు.
(దేవువి (శ్రవణ పృటమ్ముల
కరగించివ సీవనం
పోళాడట ధనస్వామి)
వందేహం డేవికి?
"'స్నేహిళుడా యిది సత్యం
అదిగో ఆది ఫ్యాక్ష రీ
ళ క్తి లేవి హీనన్వర్‌మున
అలసీన పెముభూతంలాం
లెబ్బులిలా,
గర్జిస్తున్నది ఫ్యాక్ష రీ
వృృషా తప్పిన భుజగంనలె
భుగభుగమనవి
పొగ లెగజిమ్ముతోంది చిమ్నీ &
= (శ్రీ పోమనుంనర్‌
ణు
నిరుపేదలు అధికారుల ఒ తిడిలో ధనస్వామి దోపడిలో (విరుకుకున్న దరిద్రులం మతిలేవి అభాగ్యులం గతిచెడిన విరాస్యులం పీరవివాన విహీనులం కైన విర పేదలం అంతులేని దీ విలగం, ఏ చరిత ఏ (వవక్త 'పెరుగుచున్న ఏ వ్యవస్థ విప్పలేదు మా గొంతుక మలుముచున్న సీటముక్ళుం రోజంళా శ్రమించినా పూట పూట యమయాతఠన కూటిగుడ్డ కై యాచన ఈ న్వరాజ్య న్వదేశాన ఈ మహాం[ధ నవోదయాన మా కంటికి ఏమగుపించదుం మా యింటికి ఏమీ ఒరగదుం మా కలిమి ఆకలికి ఐలిమి మా కఠ కన్నీళ్ళ వ్యర ప్రముందవి గర్విస్తాం ?
'గ
వ్‌ చోటుల 'ఇహరిస్తాం ఏ గుండెల యాచిస్తాం శి ఏ సండుగ ఒనరిస్తాం శ ఆకలితో ఆలమటించి ఆవేదన కాళ్ళకింద ఏ బాటనొ, ఏ ేటనా. ఫి గుట్టల మిట్టలందొ కమలమూపి పడిపోకాం. జనాభాల లెక్కలో తీసివేత మానామం _ మేమే విరుపేదలం ఆంతులేని దీ బంగం పిరనవివాన విహీనులం స విరు పేదలం. జ (శ్రీ రంగళవి 80
తరతరాల కలతన్నిద తరశరాల కలతపి[ద తల్ల డీలిన మానవుడా $ ఒళ్ళు విరిచి కళ్ళు తెరిచీ (త్రుళ్ళిపడిన సూర్యుడవై గతమంళా వేదనపడి
కాలం (వనవించివ మూత్నాశయమై, దిగంఠముల కధిపతివై లేదావో!
ముందు వెనుక నీ శతుల ఫీషవణ మారణహోమంలో (త్రోపిన సీపాణం
అస్టుల మరుభూమమండి అజేయమై లేచిందా!
శూర్పున అరుణజ్యోతై
అవధి నిన్ను చేరవిలుచు ఆఅంధజగతి వెలిగి మా
తరుణ హృదయ నవళమొను శరళరాల జడత్వాన
ఒరిగిన సీ జీవిశాన యుగయుగాల చై కన్య (ప్రాణశక్తి విజృంభించె ; అభ్యుదయ పాణిలేల
పీ మదుటి జీవరేఖ
భావి శాంతజీవికాన్ని
సీ వదనం వతిఫలించు 1
81
భూమి నవ్వె వీ కొరకే బొర్తె పాడివంట లివేః 'మెరిసికురిపి వర్తాలే “పెరిగిపొంగి సము(దాలె చఛరాచరము లేకకంఠ మై ఎలుగెత్తెను వీతై 1 వికృత రాకసళక్తుల విలయవిహారము 3దరై వోరాహోరిగ పోరిన పోదరుడా' తరతరాల విిదనండి తలయె త్తీన మానవుడా ; వీశే యీ భువి నేటికి పీరాజన మె _త్రినదోయ్‌ | వెలగువీడ లలమిన నంకోళంలో పాత కొత్త లెగసిన నంఘర్షణలో అమర (ప్రజాహృదయములై రూపెళ్తిన దివ్యమూర్తి | పీ అడుగుల వడుగులుంచి నీ సీడలొ పప్రాకివచ్చు మాకు సీ వాక్కు దివ్యజోలతి నథాః అవేయుడవు నీకు విస్తవాఖివందనాలు ఆకాశం కెగటాకే అరుణవతాకకు జోసాోర్‌;
వ!
అల్ల విశాలాం[ధలో (పజారాజ్యం (శకి శ రియే చలో” వలె) శక్తి కోనమే నడు ము క్తికోనమే మనుః విముక్రికోనమే మమక్షీ విశ్వశాంతి క్రాంతికోసమే మనస్సు లేకమై వడూ వడూ।! భయం గియం విడూ: వేగుచుక్క వెలిగె మింటిపై వెలుగు రేఖ లవిగొ కంటివా? ఉదయ మెంతొ లేదు దూరము వదలిపోవు నంధకారము జీవికాళలే భావి జాడలోయ్‌ (వవనంచ శాంతి కాంతి కాంతి వాటసారివై 1 విరోధించువారు లేరులే విరోరించువారు రారులే అస్తి నాప్తి లేద మేలరా వా _వ్తవం వరించి సాగరా: విశాలాంధలో (వజారాజ్యమే ఘటించగా శమించరా వరా [కమించరా. _ ఆ శ్రీ ఇ
వి శ్సశాం త్రి శలీ చలని శాంతీ ళా ఠా
తల్లీ చల్ల వి శాంతీ థారుణీ పండించవమ్మ తల్లీ వెన్నెల కాంతీ ఢారుణీ విండించవమ్మా ; వసిపాపలు వీ విడ్డలు పాలకడలి తరంగాలు వసిహృదయం శశివదనం విషతుల్యం చేయకమ్మ ॥ మానవతా మందిరాన మంటలు రగిలించకమ్మ పుడమికల్లి పురిటియిల్లు బూడిదగా మార్భకమ్మ | ఆళి కుసుమముల మాల అనురాగపు టుయ్యాల అవనీ గర్భంలోపల
, అడ్హ్నిధార వింపకమ్మ ః
జ
ఈ సుంకర లో[0లో వనంళం కురిఏంచుము ఈ చందదుని హానంలో హేమంతం జఒలికించుము 1 తలీ చలవి కాంతీ ను! మ! ఢారుణీ పండించనమ్మ తలీ వెన్నెలకొంతీ ళం థారుణి వింపించవమ్మ ఎ (క్రీ రెంటాల విశ్చుశాంతి స్వార్థంతో ! నృషించిన లి
మారణ్లా
యుఢాలు రువ్వి
జగ _ర్తంక
చితి రగిల్చి
(ఎతక చెంచు
వక్తంచర
శ క్తుల న్‌
న్నాహాలకు
లీళావహ
జనానీక
ర క్తంలో
కీకీ అ 6క్‌
అణువణువూ వదేపదే (ప్రవచించెడి వదం యిదే విశ్వ శాంతి = విశ్వళాంతి 1 గతమంతా ఇెలరేగిన ఫీషణ, నం ఘర్షణలకు విశ్వశాంతి... మృుత్యున క్త గహ్వరాన మిసిమిముద్ద లైన జనులు అవాధలె విలపించే నతీసుకుల నహోదరుల కన్నులార గన్న, దయా,నం వన్నుల హృదయంలో అహర్నిళలు విహరించే విహితమ హోత్కంఠ లివే విళ్వకాంతి = విశ్వశాంతి జ తీ కొముడి న!
మూనవతా! పుంఠలలో విషనాగులు పూశ్కారం చేస్తున్నవి వాటలలో 'పెముముంటలు దాటగ రానీకున్నవి అడుగిడితే రణవ్యా ఘం ఆహుతిగొన బొంచున్నది? కమలబడిన రాతసులు కఐబశించగ కాపుండిరి ఎటు గాంచిన (విహ్మ జెముడు ఏకంగా అల్లుకుంది కన్నుబొడువ కాసరావి గాఢాంధ్యం (క్రమ్ముకుందిం గండాలను చీల్చుకుంటు కదలిరమ్ము మానవణా 1 లేకుంపే యీ లోకం ళోరాలకు విలయమౌొను ప్రాణికోటి నర్వన్వం (వళయ నమక నమిధలౌను, అవకిరించు మవధరించు మభిలావనీ మానవతా ; దానవతను దహన క్రీయ ఢఛారుణి జరిపించవ లను- మాసవ హృదయాంతరాళి మల్లెలు పూయించవలెము జగతీ వలయపు | సజలకు కాంతి (వసాదించవలెను- జీ" ఆవతరించు మవతరించు మవవిలోస మానవకా: ఎ శ్రీ రావెళ్ళ వెంళటామారావ్ర
ఆసియా నిద్దర లేచిం దాసియా _ మరి ముదర వేస్తుం చేవిడూ, రాచరికమ్ముల రచ్చల్లో వద్దవ్నా = మరి ఉం కద్దన్నా, తన (పప్రాలీనపషు మఘనవైశిష్టం ఠన బొన్నత్యం శానె న్మరించుకు, వలన పద్దతికీ (వగ్రఐల విరోధి ఆఅణ్వాయుధముల కానుడ దూర౦. వంచశీల (వవ చించిన అండం పంచ ఇఖఇండముల మించిన ఖండం ముద్దర వేస్తుం దాసియా = పెను విదుర లేచిం దేషియాం ఎ థ్రీ పైడిపాటి సుబ్బరామళాత్రు ళు
కారు చీకటిలో కాంతిరేఖ మూలం : అమరజీవి ప్మొటిన్‌ లునుంజబా అనువాదం (శీ రాంభట్ల కృవ్ణమూర్మి తమ్ముడూ నీ(గో తమ్ముడూ ః ఓడ్భితివి కన్నీళ్ళు ఈడ్చితివి కఠగళ్ళు కుములుతూ (బతికితివి గొడ్డువలె వెయ్యేళ్ళు. వీ చికాభన్మమును చఇెమ్మేన పులుముకొని మరుభూమిలో గాలి పరవళ్ళు తొక్కినది తమ్ముడూ $ విను (వేల్చుకొవి [మింగు జచెరవాదిభూకాలు సీచుట్టు కనుకట్టు విలయాలు నిలిపారు నీ గాధ పీ బాధ సీ యంతరాక్మ వ్యధ కలకాలముంచుటకు మలిచారు కోవెలలు తమ్ముడూ | వశువు వైతము సిగ్గు సడజాలు ఘోరములు ణి
జలిచకకు వురి[తోకు 'శిలిభూతముల హక్కు, మూల్లుటలు వీ హక్కుల పీల్లుటలు నీ హక్కుం కచ్టవష్టాలు కన్నీళ్ళు వీ హక్కు తమ్ముడూ ॥ చీకటిని ఆకటీ$ చిరదాన్యశృ0అలను పీ కొలుచు దేవతల జెన్నుదుట మలిచారు, ఊరిలో దారిలో కారడవిలో కూడ "ఘోరమృత్యువు విన్ను కొనకంట చూస్తుంది, తమ్ముడూ | కొమ్మకొమ్మకు కోటీ కోటివడగలు విప్పి విన ముమిసి బనగొట్టీ వెంటాడు నినుమి తి విను బట్టి విలబెట్టి వీ బడుగు మెయిజుట్టే ఉసురుదీయగ పొంచి ఉన్నాదిరా మిత్తిం తమ్ముడూ ః అరుక పెంజెర జుట్టి అగ్గి వాగమెడబెట్టీ విలువెల్ల వీ యిల్లు చొలుచుకున్నారురా, ఫి
వెలలేని సీ పిరివి (ప్రియమైన సుందరివి కల్లి పూనలు జూపి కొల గొటారురాం శఈశమ్ముడూ న్‌ స! పీలకల్లోలివీ వెరిగుండియలమీద చితికిపోయిన మావ వతి మూకళోకొలుం కన్నీరు కొన్నెకు మున్నీరు మోసుకొని కొళర్శాతి గళాన కాహకులు మూల్గినమి. తమ్ముడూ ః చదలంటు చెదపుట్టి గదులలో విధులలో వలునంత మానవుడు వనడయాడు సీమలకు. అఇంగారుళూతాలు పాలించు సీమలకు పయవించు వడవసొడ వల్షించి మూల్లినవి. తమ్ముడూ లెల్ల చెదపురుగు తన తల్లి సీమవి పిలుచు భూలోకనరకాన కాలెరా వీ (వితుకు- పీ నతివి పీ సుతుని వీ తలి నంతతివి య! |!
విప్పుగొన్గను వేపి
లతిప్పుతున్నారురాం ఈమ్ముడూ ః అందరికినలె నీవు
అమ్మ కడుపున బుట్టి
మాయమర్మము లేక
హాయిగా నవ్వావుం
తెల్ల దేవుడు తుదకు
చల్ల గా చూచునని
ఇచ్చకాలాడి వీను
చిచ్చిగొట్టారురా. తమ్ముడూ ః దిక్కు. మొక్కూలేని
తీరిపీవివలె నీవు
లోకాలు ముంచె ళ్తు
ళోకొలు పాడేవు
మనసు పౌొంగిననాడు
మైమరచి రేయెల్ల
శివమె తి ఆడావు
జనమెంల్తి పాడాపు, తమ్ముడూ : ఘనగర్జవలె వళం
జనఘోవవనలె కోటి
గుండీియలలో మండు
చండాగ్నికీలవలె
కీలవలె శ్వాలవలె
హాలాహలమ్మునలె
(మోగినది సాగినది
వీ గళోద్గత గీతిం తమ్ముడూ ।
న!
కటికి చీకటీ యెదను
కంచు దివిటీ పట్టి
గీతములు వివి కెల్ల
భూతములు వణీకివపిం
శశక్తమ్ము మడీకించు
ముక్త గీతములు వివి
రచ్చవడి చచ్చువడీ
"విచ్చినద్తి కనుజగతి. తమ్ముడూ |
శెలవారె।; తెలవారె!
'తెలవారె। మన యింట ;
తమ్ముడూ చూడు నమన
_వెమ్మోము సిరిపంట
ఈ నేల మవదిరా।
ఈ గాలి మవదిరా
ఈ నదులు ఈ నిరులు
ఇకమీద మనవిరాం తమ్ముడూ 1
వీ కొరకు నా కొరకు
నీగొంమ్ముల కొరకు
వే వెలుగు దివిటీలు
వెలుగొందుకాయిరాః
వీ కంటితడియార్చి
వెమ్యేని శమదీర్చి
వెలుగు రేకలు నొనట
విరయించుతాయిరా. తమ్ముడూ | 19- ణీ
విగళాలు (తెంపుకొని వీవు విలచిననాడె కటికకాలము పీడ కలవోలె కరుగురా వీర కాంగో సీమ విజయ కాంగోసీమ వీలవంకేరుపూము వోలె వికసించురాం ళమ్ముడూ!: వీగో తమ్ముడూ: థి
కజునవూ నూనవులమే
మేమూ మానవులమనే
ఈ మాటను మరవకండి మానానికి మడతలు గప్పే మా చిరిగిన చేలాలో ప్రాణానికి పాఠంజెప్పే మా చీలిన గళాల్లో నహనావికి జీవంగు స్పే మా (వీలిన హృదయాల్లో
మార్షనం మాయలేదనే
మా మాటను నరువకండీి
మేమూ మానవులమనే
ఈ మాటవము మరవకండి; వ్వర్తం మేసిన పౌఢాల్లో
న! (వపంచాన్ని కబళించే . మారణ యంశ్రా లెన్నో
మాయ కుతం[తా లెన్నో జరిపించివా వెరసించినా డాలర్‌ (మింగిన కారులో నర్మాలాపొ లెన్నో లా మర్మకవిక్వా లెన్నో ఊహాగానంచేసూ వివరించినా వివరించినా
మాకు తెలుసు మీ విలన,
మీ మాటల్లోవి చలువ
మీ రెంఠటి నేఠరైనా
మీరు దేవదూతలె నా
గ్‌ా న!
మీనాషల పరమార్థం
మా కెందుకు పోవీయండి
మేమూ మావవలమనే
ఈ మాటను మరవకండి (శంగిన మా వజెల్లో గుండుల దండులు దిగినా కూలిన మా వక్షెల్లో నాళుల నెళు రుడిగినా మూ ఐంధృళదేహాల్లో మరఠరజణకళలు నటించినా మా బక్యగళాలలో మార్మోగు నొకపే ధ్వని ఒక పే కరుజారనధువి అదియే శాంతివినాదం అదియే నవ్య(టోధం
శాంతి[పియత్వం మాలో
చావలేదు వెరవకండి
మేమూ మావవులమనే
ఈ మాటను మరవకండి,
ఎ (శ్రీ సి. నారాయణరెడ్డి 2694