Telugu govinda raju seethadevi kathalu - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

౨. | | య్‌ మ చు. రాలా ఇస ఇ త్వ మళ క్‌ మ షు ఈవో లో నో ద్ర [స య (1. శ రె టా గణన. ట్ట ॥ క (స. షే త సీ [చ నసుపది మకుఖేత్‌ ౧ ల [కా నే న 4 స్త ససకాన్ని సావాత్యాణమాన కోసం గ్‌ యు సహ ఆనందంతో బహూకరిసం భ్‌ | | సీ లా గ్‌ గా 1 | మ ర - కా న! మో మ | ఖ్‌ ఈవలీయీ క కస్‌ నే ఖే [౨ కాన ప్ల. సాం / / శం సు గ చం లాల జ్జ భి జ 71 /1 న. ఉనే ల్‌ లో నైన. + | స. 1 స్ట్‌ ్‌ . లీ! శ శ్‌ గ | థ్‌ లా [1 | జో క్‌? ఇ! "1 చ న్‌ా జో క్ష [( ౧-౪ | శి

గోవిందరాజు సీతాదని కథలు గోపందరాజు సీతాదేవి నవ్య సాహితీ సమితి హైదరాబాద్‌

6040 90టుక కటంుం0 నవ్య సాహితీ సమితి ప్రచురణ : 28 జ్రిళ్ళషంళిర్చిపాం 2 గలా - గోవిం ప్రమాది, చైత్రము శా.శ 1921 (మార్చి, 1999) వెల:రు. 80/- ముఖవథత్రం వ్‌ శీలా వీర్రాజు గి ముదఖ : (| స శ్రావణి గ్రాఫిక్స్‌ కా నారాయణగూడ, హైదరాబాదు-29. ం. ఫోన్‌ : 7563301 కొప్సీరెట్‌. అనురాధా పభ్గిషర్స్‌ 6-3-903/4/బి దనకు సోమాజిగూడ, హైరదాబాదు-82. యయృరరాంయి నర్ధూన్ను వీ బో శే స యమ ర] 52+ (| బ్రతులకు న్‌ గి తర. స్టా ./ విశాలాంధ్ర పబ్లిషింగ్‌ హస్‌ యాత జ ఫబొల్రి, పాపరాజు వ్యయ బ్యాంక్‌ సీట్‌, హైదరాబాదు-95. న! హర నవోదయా బుక్‌ హౌస్‌ కాచిగూడ, హైదరాబాదు-27. నవయుగ బుక్‌ హొస్‌ సుల్తాన్‌ బజార్‌ హైదరాబాదు-95.

ఈ కథం గురించి... ఓ మీ = న ల స్నహితులు ఎవరో చెప్పు నువ్వు ఎవరో చెప్తాను” అని ఇంగ్లీషు సామెత. ఈ మాట రచయితలకీ వర్తిస్తుందని అనుకుంటాను. సీతాదేవిగారి కథలు ఒకేసారి చదివాక సీతాదేవిగారి గురించి నేను చాలా విషయాలు చెప్పగలను.

ఆవిడ 'సంసారం' కారణంగా తుంగభద్రా డౌమ్‌, హైదరాబాదు వంటి నగరాలలో చాలాకాలం జీవించినా ఆవిడ మనస్సు వాళ్ళ పల్లెటూరు, పచ్చని పొలాలు, పైరగాలిని దాటి రాలేదు. ఆమె ప్రపంచంలో 'చెడు' స్థాళీిపులాక న్యాయంగా అక్కడక్కడ స్పృశించి వుండవచ్చు. కానీ 'మంచి' మీద, మంచిని చేసే 'మనుషుల' మీద ఆమెకు నమ్మకం పోలేదు. కష్టంలో ఆదుకునే మనిషి యీ లోకంలో వుంటాడు అని ఆవిడ ఎల్లప్పుడూ నమ్ముతారు. అంతేకాదు. ఆవిడ కథల్లో కష్టంలో ఆదుకొనే మనుష్యుల్ని చాలా నిర్భష్టంగా సిద్ధం చేస్తారు. ఇది జీవితం మీద ఆవిడ విశ్వాసం. ఆ నమ్మకానికి ఎప్పుడు ఆటంకం వాటిల్లినా ఆ ఇడివృత్తం 'కథ' అవుతుంది.

“దేవుడు నవ్వాడు"లో దేవుడు, మనను తిరగబడింది'లో ముస్లిం కుర్రాడు - ఇలా ఎందరయినా కనిపిస్తారు. సీతాదేవిగారి సమస్యలన్నీ మధ్య తరగతి కుటుంబాల లోనివి. ఇంకా చెప్పాలంటే పల్లెటూళ్ళలో వేళ్లున్న మధ్యతరగతి సమస్యలు.

ఖరీదైన జీవితాలలోకి ఆమె “తొంగి' చూసారేమో కాని ఆది. 'తాంగిచూడటం' మాత్రమేనని చదువుతున్నప్పుడు అనిపిస్తుంది. కుటుంబాల్లో 'కృతజ్ఞత' “విశ్వాసం” 'నైతిక బాధ్యత' ఇలాంటివాటి మీద అవకాశమిస్తే ఎప్పుడూ కొత్తగా మెత్తగా సీతాదేవిగారు కథలు చెప్పగలరు. అది అమె ప్రపంచం.

రచయితలలో గొప్ప లక్షణాలు రెండు. ఒకటి నిజాయితీ, రెండు చిత్తశుద్ధి,

"తమకు అర్థం కాని, చెప్పటానికి చేతకానివారే “విప్లవాన్ని మన మీదకి రుద్దే మహారచయితలని మనకి తెలుసు. వాళ్ళ 'హిపోక్రసీ' కొందరికైనా వెగటు పుట్టిస్తూంటుంది.

గడుసుగా, గొప్పగి , కొత్తగా కథ చెప్పటం ఆవసరమే. కానీ అది ఆవేశంగా, ఆవేదనతో మనసులోంచి రావాలి. ఆ 'నిజాయితీ' తెచ్చి పెట్టుకుంటే వచ్చేది కాదు.

“నేలతల్లిలో సుందరమ్మ “ఆశల జెండాలో వసుధ, “చెల్లి రైలెక్కకమ్మాలో శ్రీహరి పాత్రలు మెదడులో పుట్టినవి కావు. నిఖార్పైన జీవితంలోనించి వచ్చినవి. నిర్ణష్టంగా సీతాదేవిగారు చూసినవి.

మామూలు సాదా వాయిలు చీర, మాచింగ్‌ జాకెట్టు, బారెడు జెడా, మెడలో సన్నటి గొలుసు, చేతులకు మట్టిగాజులు, కళ్ళకి కాటుక, నుదుట తిలకం, కృత్రిమ నాగరికత, స్వచ్ళమైన నవ్వు - కనకదుర్గ (గోరంతదీపం) సేతాదేవిగారి రోల్‌మోడల్‌,

ఖరీదైన కథలు చెప్పాలని రచయిత్రి అప్పుడప్పుడూ ప్రయత్నం చేసినా అవి “చెప్పటం' వరకే కానీ “చూసి చెప్పటం' కాదు. సాంఘిక సమస్యలు పాత్రలకి తటస్త పడతాయేమో కానీ రచయిత్రిని ఇబ్బంది పెట్టవు. ఎక్కువగా కుటుంబ సమస్యలూ, మధ్య తరగతి జీవితం, ఇదే అవిడ ఇతి వృత్తాల మూట. అందుకని సీత్రాదేవి గారిని “మధ్యతరగతి రచయిత్రి' అంటాను నేను. జీవితాన్ని సుఖవంతంగా నడిపే ఆలోచనలు వీరిని ఆకర్షిస్తాయి. (అందుకే మా సినిమావాళ్ళు రకరకాల కథల్ని వండి, పిండి మన నెత్తిన రుద్దుతుంటారు) వారి సమస్యలు, కష్టాలు, ఏనాటికైనా తీరుతాయన్న ఆలోచన వారిని వోదారుస్తుంది. నిజాయితీకి, సౌశీల్యానికి, మంచితనానికి, ఏనాటికైనా నిలవ నీడ వుంటుందని వీరు నమ్ముతారు. (అందుకే సత్యహరిశ్చంద్ర నాటకం ఎవరు ఎంత ఘోరంగా వ్రాసినా, వేసినా రాణిస్తుంది). ఈ ఆలోచనల్లో ఏ చిన్న అపశృతి అయినా గుండెపగిలే సమస్య.

సీతాదేవిగారు ఇతివృత్తాన్ని 5/1156 చేసేస్తారు. పాత్రలపేర్లు కూడా. కుటుంబం యెక్కువగా ఉన్నపాత్ర కుటుంబరావు, పెళ్ళిళ్ళు కుదిర్చేవాడు పేరయ్య అయివుంటాడు. రౌడీ గంగులే అయివుంటాడు. మంచివాడి పేరు దేవుడు, పక్కింటాయన పాపారావు, వెనకింటాయన వేంకటేశ్వరరావు. ఇందువల్ల అప్పుడప్పుడూ ఎంత నిజాయితీగా కథ చెప్పినా సన్నివేశం కృత్రిమం అయినట్లు కనిపిస్తుంది. నిజాన్ని నిజంగా చెప్పటానికి చాలా ప్రయత్నం కొవాలి. అబద్దాన్ని అతి సాగసుగా అలంకరించవచ్చు.

జీవితంలో కడుపున పుట్టిన వాళ్ళందరూ వారివారి కారణాలకి దూరమైనా గేదెలు త్రొక్కేసిన సారపాదులోనించి జీవంతో తొంగిచూసే సొరపిందె 'కొత్తఆశని” ఇస్తుంది. ఇదీ 'నేలతల్లి. సృష్టిలో ప్రాణం పోసుకున్న మనిషి 'తన ధర్మాన్ని" మరిచిపోతూన్నా ప్రకృతికి ఆశని చిగురించే 'సృష్టిధర్మం' వుంది అంటారు రచయిత్రి. జీవితం మీద ఎంత నమ్మకం! ఎంత ఆరోగ్యకరమైన ఆశ! తల్లి శరీరాన్ని పంచుకుపుట్టి

తల్లిని విడిచిపోయే బిడ్డలు ఒకప్రక్క. త్రాక్కేసిన పాదుమధ్యలోనించి ఆకులని చించుకొని బయటపడి చిరునవ్వు నవ్వే సారపిందె మరొకప్రక్క, సీతాదేవిగారి మనస్సు ఇంకా వాళ్ళ పల్లెటూరిలోనే వుండిపోయిందని మరోసారి అంటాను.

అందమైన ఇల్లు ఏర్పరుచుకోవాలనే సాదా కోరికని, పాత్ర నించి పాత్రకీ, తరం నించి తరానికి బదిలీ చేసుకుంటూ 'ఆశలజెండా' ఎగరవేయాలనే కోరికని భద్రంగా కాపాడుకుంటూ, ఎగరవేసే అవకాశాన్ని ఒక జీవిత కాలంలో సాధించకపోయినా 'ఆశ చంపుకోని ఒక ౮.0.0.భార్య వసుధ కథ చాలా సాధికారికంగా, సీతాదేవిగారు మాత్రమే వ్రాయశలిగిన గొప్ప కథ. అది అవిడ సాత్తు. ఈ వసుధ పాత్ర బయోడేటా, పూర్తి వివరాలు ఇవ్వమంటే ఆమె రక్తం గ్రూపు దగ్గర నించీ అన్నీ ఇవ్వగలరు రచయిత్రి. అంత నిర్దుష్టంగా తెలిసిన పాత్ర అది.

“అందాలబొమ్మ' రచయిత్రులు మాత్రమే వ్రాయగలిగిన కథ. అనాటి సాంప్రదాయాన్ని, జీవవాన్ని తెలిసిన ముద్దయిన కథ. సీతాదేవిగారు కథ చెప్తూంటే గడుసుదనం వుండదు. మేధావి విద్యార్థులకి పాఠం చెప్పన్నట్లుండదు. ఈ సమాజం మారాలి బాబోయ్‌ అని చొక్కాలు చింపుకొన్నట్ట్లుండదు. ఈ బతుకు కుక్కలు చించిన విస్తరి అయిపోతోందనే దిక్కుమాలిన ఆర్తనాదం వినిపించదు. స్రీ వాదం, దళిత వాదం, నిమ్నవాదం - (ఇవేవీ నాకు తెలియవు. నన్ను మన్నించండి). ఇవేవీ కనిపించవు. ఆతిసరళంగా, ఆతిసాఫీగా తను చూసిన ప్రపంచం నుంచి వచ్చిన నాజూకైన ఫిలిగ్రీ నేతలాగా వుంటుంది. 'ముత్యపు గుండీలు' కథలో వుప్పరి చెరువుకి యెడం పక్కగా వున్న పల్లెటూరులో బాపిరాజు తాతని రచయిత్రి చూశారు. ఆమె కళ్ళతో మనమూ చూస్తాం. కరుణరసం కలబోసిన అందమయిన కథ 'ముత్యపు గుండీలు.

మా సినీమా వాళ్ళలాగే, లేదా చాలామంది “మెలోడ్రామా” నమ్మేరచయితల లాగే - కొన్ని కథలయినా పెళ్ళితో ముగించారు సీతాదేవిగారు. పెళ్ళి తర్వాతే - చాలా సమస్యలూ, చాలా రాజీలూ, చాలా అవగాహనలూ - అవసరమని తెలిసిన రచయిత్రి కలం ద్వారా ఈ 'ముగింపు' నాకేమో వింతగా అనిపించింది. ఉదాహరణకి అంత వివరంగా వ్రాసిన 'జీవన సంగీతం” కథ ఆగినచోట నిజానికి ప్రారంభం కావాలేమో అని నాకనిపించింది. అయితే ఆనందకరమైన వైవాహిక జీవితానికి నాంది అందరూ కనే మెజారిటీ కలే కనక - గేలరీస్‌కి కథ చెప్పే హక్కు సీతాదేవిగారికీ వుంది.

చాలా కథల్లో - వెనక్కి వెళ్ళి కథ చెప్పటం రచయిత్రకి సరదా, అలవాటు. కొన్నిచోట్ల తెలిసి చేసినట్టు, కొన్నిచోట్ల అనుకోకుండా చేసినట్టు పాఠకుడికి అర్ధమవుతూనే

వుంటుంది. ఇన్ని కథలు ఒకేచోట చూడడంవల్ల ఈ “ఫ్లాష్‌ బ్యాక్‌ సామాన్య గుణంగా తోస్తుంది.

రచయితలందరికీ క్రాష్‌కోర్సు పెట్టి చదువుచెప్పినా, పరీక్షలు పెట్టి చదవించినా

• వాళ్ళకు పట్టుబడని ఓ విభాగం వుంది. కణుమంచుచీరె, నీలం పట్టుపరికిణీ, కాశ్మీర్‌ సిల్కుచీరె, మాచింగ్‌ జాకెట్టు, ఒంటిముత్యం దుద్దులూ, ఊదారంగు ఆఫ్‌వాయిల్‌ చీరె, చక్రాల లోలకులు, లాకెట్టు గొలుసు, బుట్టచేతుల జాకెట్‌ - ఇవేవి లొంగవు.

అలాగే 'పూలతేరు' లాంటి కథ వ్రాయాలంటే సీతాదేవిగారు అన్ని మార్కులూ కొట్టేస్తారు. చాలామంది రచయితలు ఆ దరిదాపులకి రాలేరు. కారణం అది ఆమెకి తెలిసిన ప్రపంచం.

రోజూ చీకటి పడగానే మనమీద పరుచుకునే చల్లని వెన్నెల కవి మాటల్లో విన్నప్పుడు కొత్తగా, మెత్తగా కనిపిస్తుంది. లేకపోతే కవిత్వం కూడా రైల్వే టైంటేబుల్‌ లాగ బోరింగుగా వుండేది. మనందరికీ తెలిసిన ప్రపంచంలో మనకి దొరకని కోణంలో చూడటమే రచయిత చేసేపని. రచయితలందరినీ ఓడించే మరో ప్రత్యేకమైన కోణం రచయిత్రులది. ఆ కోణం దృష్ట్యా సీతాదేవిగారి కథలు ప్రత్యేకమైనవి.

ఇజాలతో, వాదాలతో కృత్రిమమైన, అక్కరలేని ప్రక్రియలతో సతమతమయే సాహితీ కీకారణ్యంలో నించి ఎప్పుడైనా ప్రశాంతంగా ఊపిరి పీల్చుకోవాలనిపించి నప్పుడు - సీతాదేవిగారి కథలలోకి పారిపోతాను నేను.

= గొల్లవూజీ మారుతీరావు

[ఐవిందరాజు సీతాదేవి రచనలు నవలలు

1. సుందర స్వప్నం

2. ముత్యాల పల్లకీ

3. వెలుగు నీడ

4. తుంగభద్ర

5. ఇది జీవితం

6. జీవితం చిన్నది

7. అపర్ల

8. మిస్‌ మధుమతి

9. చుక్కలు నవ్వాయి

10. జీవన కలశం 11 వపూలనావ

11. ఆశల నావ

12. గేమ పంజరం

13. అనురాగ ధార

14. దేవుడు బ్రతికొడు

15. ఎది స్వర్గం 17... కొత్త వెలుగు

16. తాతయ్య గర్ల్‌గ్రెండ్‌

17. గుమ పరీక్ష

18. జీవన సమీరం 21 మజిలీ నవలికీలు

19. . వీలునామా

20. సన్మానం కథా సంవుటాలు

21. ఒంటి స్తంభం మేడలో ఒకటిన్నర గది

22. కొత్త బంధం

23. దొస్త్‌ రానిక నీకోసం

24. పాఠకులారా బహుపరాక్‌

25. ఓ సుమిత్ర కథ

26. రాజీ

27. గోవిందరాజు సీతాదేవి కథలు

28. ది లిటిల్‌ ల్యాంప్‌ అండ్‌ అండర్‌ షార్డు స్టోరీస్‌

29. నేలతల్లి ంంు 8 - 12

30. మౌనవత్వం పరిమళించినవేళ ఉల 13- 17

3 శిక్ష ల 18- 23

4. డ్రిల్‌ మాస్టారూ ఎక్స్‌ స్టూడెంట్సు ఉట 24 41

6, ఓ బంగారు బాల్యమా ఒక్కసారి తిరిగిరా. ..... 42 - 53

6 నీళ్లు ఉల 54 - 63 [7 దాహం ంు 64 - 71 8. ముఠ్యప్ప గుండీలు లు 72 - 80

9. అందాల బొమ్మ జు 81 -102

10. అడపడుచులకీ జై 10-13

11 పూలకేరు ఉం 114 - 121

12. దేవుడూ నువ్వెక్కడున్నావ్‌ ? ల. 122 -13

1 1 నాప ల. 134 -142 ( 14 ఆకల జెండా ఉం 143 - 140 1 15 దేవుడు నవ్వాడు ల. 150 -102 18 జీవితం వెనక్కీ పోదు ల 103 -169

| 17. మనను తిరగబడింది . 170 -177 18. చెల్లీ రైలెక్కళమ్మా ! ఎ 178 -1808 19. గోరంత దీపం . 189 -204 20. జీనన సంగీతం (పెద్ద కథ) / ఎ... వ05 -250

అఆ

శోంటేట్లి

అ......... ఇల్లు ఒకప్పుడు పాడిపంటలతో, పిల్లా పాపలతో

కళకళలాడుతూ వుండేది కానీ ఇప్పుడు పూర్వపు కళాకాంతులు కోల్పోయినాదానిలా

నిశ్శబ్దంగా బూజుపట్టినగోడలతో పెంకులూడిన పైకప్పుతో సగం సగం కూలిన ప్రహరీగోడలతో దీనంగా నిల్చ్బున్నట్టుంది.

జానకిరామయ్య ఆరు ఎకరాల మాగాణీపాలం వున్న రైతు. నేలతల్లినే నమ్ముకుని స్వంత వ్యవసాయం చేసుకుంటూ తన నలుగురు పిల్లలనీ పెంచి పెద్దచేశారు. పెద్దకొడుకు రఘురాం ఇంజనీరింగ్‌ చదువుతానని పట్టుబడితే తనకి ఎత్తరాని భారం అయినా అన్నింటికీ ఆ దేవుడే వున్నాడు అని ధైర్యం చేసి రెండెకరాలపొలం అమ్మి కొడుకు చదువు పూర్తి చేయించాడు.

ఆందంగా, ఆకర్షణీయంగా వుండి ఇంజనీరింగ్‌ పూర్తిచేసిన రఘురాం చాలామంది ఆడపిల్లల తండ్రుల కళ్ళలోపడ్డాడు. అయితే ఆ వోటీలొ అతితెలివీ “లౌక్యం' తెలిసిన నూపర్నెంట్‌ ఇంజనీర్‌ సుధాకరంగారి అల్గుడైపోయాడు.

“కట్నకానుకలు అక్కరలేదు. మాకు కావల్సింది మహాలక్ష్మిలాంటి కోడలు” అంటూన్న జానకిరామయ్యగారి అమాయకత్వాన్ని క్షణంలో గ్రహించేసి-

“మీ కొడుక్కి మాంచి ఉద్యోగం ఇప్పిస్తాను. మీ కుంటుంబభారాన్ని అతని భుజాలకి ఎత్తేస్తాను. ఇంక మీ భార్యాభర్తలిద్దరూ కృష్ణారామా అనుకుంటూ విశ్రాంతిగా కొడుకు దగ్గర కాలం వెళ్ళదిసే ఏర్పాటు చేస్తాను” అని చాలా చాలావాగ్దానాలు గుప్పించాడు. ఒంట నలతల్లి భహమిస్యుష్షు "షో

(గ్ర చ చిచిచిచచిధచారచాయిలించిచిచిచిచచ ఛచధి చనం చిలింలిలయిలిచతితాచిధిటచి

జానకిరామయ్య మహాసంతోషపడిపోసాగాడు. తను ఒట్టి పల్లెటూరి రైతు మాత్రమేగా. ఉన్న పొలం అమ్మి చదువు చెప్పించగలిగాడు కానీ మంచి ఉద్యోగం ఇప్పించుకోలేడుగా. పెద్ద వాడికి మంచి ఉద్యోగం వస్తే చిన్నవాడి చదువు బాధ్యతా, ఆఖరమ్మాయి జలజ పెళ్ళి బాధ్యతా కొడుకు చూసుకొంటాడుగా అన్న ధైర్యంతో ఆయన సంతృఫ్తిపడిపోయాడు.

“పెళ్ళి కూతురు అందాల బొమ్మాలా ఉంఏ ఆపిల్ల తన నట్టింట్లో తిరిగితే ఆంతే చాలు” అని మురిసిపోయింది సుందరమ్మ

2

రఘురాం పెళ్ళి ఆర్భాటంగా జరిపించారు సుధాకరం గారు.

“అమ్మాయిని తీసుకెళ్ళి మా ఇంట్లో గృహప్రవేశం, సత్యనారాయణ వ్రతం చేసుకోవడం మా ఆచారం. కోడలిని పంపండి” అన్నారు. జానకిరామయ్య గారు.

సుధాకరంగారు. పెద్దగా నవ్వి ' 'అఆ పల్లెేటూరికా మా అమ్మాయినా పంపాలా! మాకలాంటి ఆచారాలు లేవు కడండి. అందుకని అల్లుడినీ అమ్మాయినీ హనీమూన్‌ పంపే ఏర్పాట్లు చేసేశాను. ఈ రాత్రికే వాళ్ళిద్దరూ వెళ్ళిపోతున్నారు అన్నారు తాపీగా.

జానకీరామయ్యకి పిచ్చికోపం వచ్చింది.

“నాకు తెలియకుండా హనీమూన్‌ ఏర్పాట్లు ఎవరు చెయ్యమన్నారు ' బిగ్గరగా అరిచాడు.

“హుష్‌. ఏమిటా అరుపులు. ఇది పల్లెటూరు కాదు బస్తీ. ఇక్కడి అలవాట్లు కూడామీరు అర్ధం చేసుకోవాలి. ఇవన్నీ సరే ఇంక ఈ కళ్యాణమండపం ఖాళీ చేసే చైవ. అయింది. మరి మీరు. మీ ఊరికి వెళ్ళే ఏర్పాట్లు ఏమిటోచూసుకోవాలి” శాంతంగ' ఆన్నారు సుధాకరంగారు.

జానకిరామయ్య అవమానభారంతో బంధువులని తీసుకొని బయలుదేరుతూ కొడుకు కోసం వెతికారు.

పెళ్ళికొడుకు పెళ్ళికూతుర్ని తీసుకొని ఎక్కడికో షికారుకెళ్ళిపోయాడు అని తెలిసి మరీ బాధపడిపోయి అయినా వెతికివెతికి వేసారి. స్వంత ఊరుకి వచ్చేశారు.

పల్లెటూరు కావటాన ఒక్కోక్కరూ వచ్చి “కొత్త కోడలు ఏదీ ఒదినమ్మా “కొత్త కోడలేదీ అక్కాయ్‌” అన్న ప్రశ్నలకి జవాబు చెప్పలేక సతమతమవుతూన్న భార్యని జాలిగా చూస్తూ “సుందరీ! నిజం చెప్పేయి” అన్నారు డగ్గుత్తికతో. నేలతల్లి ఫస్తహటళాషాు

పాచచాసాచాచా రచన చచ చచంచచిచితంయలి చయల లిచచాచిచితిచచటాధిచితితశి( 5)

ఆ తర్వాత రఘురాం తల్లిదండ్రుల దగ్గరకి రాలేదు. కానీ ఉత్తరం రాశాడు. తనకి మంచి ఉద్యోగం వచ్చిందనీ. భార్యని తీసుకొని కలకత్తా వెళ్ళిపోతున్నాననీ.

ఆ ఉత్తరం చదివిన జానకిరామయ్యగారు గుండె పట్టుకుని కూర్చుండి పోయారు. తను పెద్దకొడుకు మీద పెట్టుకున్న ఆశలు ఆడియాసలై పోయాయని చాలాసేపు నమ్మకం కలగలేదు.

రఘురాంని బస్తీలో చదివిస్తూన్నప్పుడు సెలవలకి ఇంటికి వచ్చినప్పుడు తండ్రితో కలిసి పాలం వెళ్ళేవాడు. కుప్పనూర్చిడి అప్పుడు క్యారియర్‌లో అన్నం తెచ్చేవాడు. తండ్రి ఎత్తలేని బరువులు తను ఎత్తి సాయం చేస్తూంటే జానకిరామయ్య మురిసి పోయేవాడు.

ఈనాడు వీడి చదువుకోసం ప్రాణంకంటే ఎక్కువైన భూమి తల్లిని అమ్ముకున్నానన్న బాధ ఇంక ఉండదు. వాడే నాకు ఆసరా. నా ఇంటిదీపం. వాడికోసం నేను ఏమైనా చేస్తాను అనుకునేవాడు కాని ఇలా అవుతుందని అనుకోలేదు.

ఇదంతా కలేమో? లేకుంటే తల్లిదంఢడులంటే, అక్క చెల్లెళ్ళంటే ప్రాణం పెట్టే రఘు ఇలా చేయడమా! నమ్మకం కలగటంలేదు.

“ఒక్కసారి నువ్వూ, నీ భార్యా రండి.మన ఊళ్ళో ఆందరికీ పెద్దకోడలిని చూపాలని మీ అమ్మమహా కోరుకుంటూ.ఉంది. వస్తున్నానని రాస్తేబస్సు దగ్గరకి బండి పంపిస్తాను” అని రాసిన ఉత్తరం పోస్టు చేసిన దగ్గరనుంచీ కొడుకు జవాబు కోసం ఎదురు చూడసాగాడు.

పోస్టుమేన్‌ రాంబాబు ఉత్తరాలు పంచుతూ తమ ఇంటికి వచ్చేసరికి ఆలస్యం కావచ్చునని తనే పోస్టాఫీసుకి వెళ్ళేవాడు.

పోస్ట్‌ మాస్టరు రంగనాధంగారు ఆత్మీయంగా పలకరించి కాస్సేపు కబుర్లు చెప్పి “మీకేం ఉత్తరం రానట్టుంది” అని చెప్పేసరికి జానకిరామయ్య గారి మనసు ఉస్సురుమంటూ నిట్టూర్చేది. ఎలా ఇల్లు చేరేవారో ఆయనకే తెలియదు.

ఇలా గడచిపోయినాయి ఒక నెలరోజులు.

3

కొడుకు దగ్గరనుంచి వచ్చింది ఉత్తరం. వస్తున్నా అని కాదు.

“నాన్నా! నాకు మన ఊరికి రావాలనే వుంది కానీ గీత శ్రీమంతుల బిడ్డ. అయినా నన్నెంతో ప్రేమగా చూస్తోంది. గీత మన ఊరు, మన ఇల్లూ, మన బీదతనంచూస్తే

పాము నేలతల్లి ప్లష్లషప్టప్టుటాపా్షమ్ల్షైమ్ష్యాము పట్ల

(6 )+చచఛచచచాచ ధారా చచాయాచచాయచాధిలచిలాపచిచచిచాచిచాయినాపటలలపాచాటాటాటాని హేళన చేస్తుంది. ఆది నేను భరించలేను. ఆందుకే నేను గీతని అక్కడకి తీసుకురాను వీలున్నప్పుడు నేను ఒకసారి వస్తాను. అమ్మా, జలజా కులసా అని తలుస్తాను. ఇట్లు రఘురాం ఉత్తరం చదవడం పూర్తిచేసిన జానకిరామయ్య గారి గొంతు బొంగురుపోయింది. అంతా విన్న సుందరమ్మ కళ్ళనుంచి నీళ్ళు జలజలరాలాయి కొడుక్కి పెళ్ళి చేస్తే కోడలు తన కుటుంబంలోకి వచ్చి కలిసి కష్టసుఖాల్లో పాలుపంచుకుంటుంది అనుకుంది కానీ ప్రాజ్ఞుడైన కొడుకుని గద్దలావచ్చి తన్నుకు పోతుంది అనుకోలేదు. ఆవిడ కళ్ళు ఇంకా వర్షిస్తూనే వున్నాయి. ఇంక చిన్న కొడుకు ప్రదీప్‌ బీకాం పాసైనాడు "యంకాం చదువుతా నాన్నా” అని అడిగాడు. “నాకు నిన్ను చదివించాలనే ఉంది. కానీ జలజ పెళ్ళీడుకి వచ్చేసిందిరా ముందు దాని పెళ్ళి చేసేయాలి. నువ్వు ఉద్యోగం చూసుకో.” ప్రదీప్‌ ఉగ్రుడైపోయాడు. “చెల్లి పెళ్ళికీ నా చదువుకీ సంబంధం ఏమిటి? అన్నయ్యని రెండెకరాల పాలం అమ్మి ఇంజనీరింగ్‌ చదివించావు. మరినన్ను చదివించలేను అంటున్నావు. ఇదేం ధర్మం నాన్నా?” “ఏది ధర్మమో ఏది ఆధర్మమో ఈ పేదరైతు కేం తెలుస్తుందిరా ప్రదీప్‌. జలజకి మంచి అబ్బాయిని చూడు” ప్రదీప్‌ ఆవేశంతో ఇంట్లోంచి వెళ్ళిపోయాడు. కానీ తర్వాత అలోచించి ఆలోచించి చల్లబడిపోయాడు. "పాపం నాన్న ఏంచేయగలడు' అనుకుని తనే సంబంధం వెతికాడు. 50వేల కట్నం ఇరవైవేల పెళ్ళి ఖర్చుతో జలజ అత్తవారింటికి వెళ్ళిపోయింది. రఘురాంకంటే పెద్దదైన అమ్మాయి ఆదిలక్ష్మిని తన మేనల్లుడు విశాలరావుకి పదిహేనేళ్ళ క్రితం పదివేలే కట్నం ఇచ్చి పెళ్ళిచేశాడు. విశాలరావు ఇప్పుడు పేచీకి దిగాడు. “జలజకి ఇచ్చినట్లే నాకూ ఇచ్చితీరాలి. కనుక మిగతా నలభైవేలూ పంపమని”

• ఉత్తరాల మీద ఉత్తరాలు ఉరికిస్తున్నాడు. అాాాాాాా5351ఘ1ఘ1స్క్‌ నేలతల్లి యన...

సాచిచిచిచచాచిచచచచచిచిచచిచిచిపచచచిచంాచిచలచచిచిచచచిితచశతితళిి( 7 ౧

"ఆరు నెలల లోపల నువ్వు డబ్బు పంపకపోతే మీ అమ్మాయినీ, ఇద్దరి పిల్దలనీ న ఇంటికి పంపేస్తాను జాగ్రత్త లంటూ అల్టిమేటం ఇచ్చేశాడు మేనల్లుడూ ఆయిన విశాలరావు.

ఇవన్నీ చూస్తున్న ప్రదీప్‌కి విసుగువచ్చి-

ఎంకాం చదివించి మంచి ఉద్యోగం ఇప్పిస్తా నన్న క్రిష్టియన్‌ దారసామిరాజు కూతుర్ని శారదని పెళ్ళి చేసుకుంటున్నాని తల్లి దండ్రులతో చెప్పి వెళ్ళి పెళ్ళిచేసుకొని తమ పెళ్ళి ఫోటోలని తల్లిదంద్రులకి పంపిస్తూఉత్తరం రాశాడు.

“నాన్నా! నేను నా భార్యని తీసుకుని మీ దగ్గరకి రాను. ఎందుకంటే పల్లెటూరూ, పాత సాంప్రదాయాలని పట్టుకువేలాడే మీరు నా పెళ్ళిని అంగీకరించలేదు. నాకు జీవితంలో పైకి పోవాలనేఆశ ఉది. మీ అండనే ఉంటే ఆ ఆశతీరదు. అందుకే మన కులం మతం కాని అమ్మాయి అయినా పెళ్ళిచేసుకున్నాను. నా పని తప్పే అయితే క్షమించండి ఆశీర్వదించండి.

ఇట్లు

మీ ప్రదీప్‌"

“ఇదేం అన్యాయమండీ” ఆంటూ బావురుమంది సుందరమ్మ,

“ఇది అన్యాయం కాదే సుందరీ. వాడికి భవిష్యత్తు మనం ఇవ్వలేకపోయాం. వాడే ఈ మార్గాన భవిష్యత్తుని వెతుక్కుంటూ ముందుకు సాగుతున్నాడు. ఇందుకు మనం సంతోషడ్డాం. కానీ చివరికి ఆస్తి హరించుకుపోయింది. పిల్లలూ దూరం అయారు. నా ఆరోగ్యం అంతంతమాత్రంగా ఉంది. నా దిగులు నీవెలా బ్రతుకుతావో అనే” ఆయన ఉత్తరీయంతో కళ్ళు తుడుచుకున్నాడు.

“ఒద్దండి అలాంటి మాటలు అనవద్దు సుందరమ్మ భర్త ఒళ్ళో వాలిపోయింది. ఆరు నెలల తిరక్కుండానే జానకిరామయ్యగారు అనారోగ్యంపాలై ముపైయేళ్ళుగా తనకి తోడూనీడగా వున్న సుందరమ్మని ఒదలి ఓ అర్థరాత్రి కన్నుమూశారు.

కూతుళ్ళు. అల్లుళ్లూ, పెద్దకొడుకూ వచ్చారు. చేయవలసినదంతా చేశారు.

“అమ్మా! మేం నెలనెలానే కాదు సంవత్సరీకాలూ అవీ అంటూ రాలేం.. పాతకాలం చాదస్తాలు మానేయి. నాన్న పోయినా ఈ ఇల్లు వదలి నువ్వు వుండలేవు. అంటు ఎవరిదారిన వాళ్ళు వెళ్ళిపోయారు.

సుందరమ్మ ఇప్పుడు ఒంటరిదైపోయింది. ఆమెని పలకరించేవాడు పోస్టుమేను రాంబాబు ఒక్కడె. నాలుగు సంవత్సరాలు కాలగర్భంలో కలిసిపోయినాయి. "తు నేలతల్లి పటమట

[౭౭44004040 000 చచ చచంంచచచిలిలిచచలిరిచచిచితిననలిధింిని రు! అనుకోకుండా పెద్దల్లుడి దగ్గరనుంచి ఉత్తరం వచ్చింది. “అత్తయ్యా! మేమూ, ప్రదీప్‌, జలజా కలిసి మీ దగ్గరికి వస్తున్నాం అంటూ. ఆ ఉత్తరం చూసి మొదట ఆశ్చర్యపోయింది. తర్వాత ఆనందంతో పొంగిపోయింది. పిల్లలని ముగ్గురినీ ఒక్కసారి కళ్ళు కరువుతీరా చూసుకోవచ్చుకదా అని ఆ రాత్రి అంతా సంతోషంతో నిద్రపట్టలేదు. ఆ సంతోషంలోనూ దిగులు. పిల్లలందరూ వస్తే వాళ్ళకి సౌకర్యాలు చేయడానికి తన దగ్గర డబ్బు ఎక్కడిది? ఆలోచిస్తూ ఆరాత్రి అంతా జాగారం చేసింది. అలవాటు ప్రకారం రాంబాబు ఉత్తరాలు ఊళ్ళో అందరికి పంచుతూ సుందరమ్మ దగ్గరకి వచ్చాడు. “రాంబాబు! సాయంకాలం నువ్వు ఈ ఇత్తడి బిందె పట్టుకెళ్ళి అమ్మినేను రాసిన ఈ నరుకులు కాస్త తెచ్చిపెట్టు అని అడిగింది. “అలాగేనమ్మా” అంటూ వెళ్ళి తన డ్యూటీ ఆయిన తర్వాత సుందరమ్మ చెప్పినట్లుగా చేశాడు, | పెద్దకూతురికి కజ్జికాయలంటే ఇష్టమనీ,చిన్నకాడుక్కి బొబ్బట్లంటే ఇష్టమనీ, జలజకి గారెలంటే ఇష్టమనీ పారుగామె సాయంతో అన్నీచేసి ఉంచింది. ప్రదీపూ, ఆదిలక్ష్మీ జలజా, విశాలరావూ బండి దిగారు. అందరికీ కాళ్ళు కడుక్కునేందుకు నీళ్ళిస్తూ “పిల్లలేరే" కూతుర్ని అడిగింది, చిన్నకాడుకునీ, ఆఖరికూతుర్నీ కళ్ల కరువుతీరా చూసుకుంటూ. “అమ్మా! మరీ ఇంత చిక్కిపోయావేంటీ "జలజ దగ్గరగా వచ్చి తల్లిని పట్టుకు అంది. “ప్రహరీగోడ అలా పడిపోయిందేమిటే” అన్నాడు ప్రదీప్‌ ఇల్లంతా తిరిగిచూస్తూ. కాఫీలు తెచ్చి ఇస్తూ నిర్లిప్తంగా నవ్వింది సుందరమ్మ “స్నానాలు చేయండి భోజనాలు చేద్దురుగాని” అంటూ పిల్లలకి కొసరి కొసరి వడ్డించింది. చాలా సంవత్సరాల తర్వాత సంతోషంగా భోజనం చేసింది సుందరమ్మ ర్‌ రెండోరోజు ఉదయం పెద్దల్లుడు విషయం బయటపెట్టాడు. “అత్తయ్యా మా ముగ్గురికి డబ్బు కావాలి అర్దెంటుగా.అందుకని ఈ ఇల్లు" షు నలతల్లి

ఇ బేరం పెట్టాను. నలభైవేలుకి ఒక్కపైసా ఎక్కువ ఇవ్వం అన్నాడు ఖీమారెడ్డి. స్థం చాలా వున్నా ఇల్లు పాతది అయిపోయిందిగా” అన్నాడు.

సుందడమ్మ గుండె గుభేలుమంది. 'ఇందుకా మీరంతా కల్సి వచ్చిందీ ఆవిడ కళ్ళలో నీళ్ళు తిరుగుతూండగా మనసులో అనుకుంది.

నాన్న పోయిన ఈ నాలుగేళ్ళుగా నువ్వు ఎలా వున్నావూ ఎలా తిన్నావూ ఆని పిల్లలు ముగ్గురూ అడుగుతారని ఆశపడింది.

ఆ మాట ఒక్కరూ అడక్కపోగా ఇల్లు అమ్మేసి డబ్బు పట్టుకుపోవటానికి వచ్చిన ఈ పిల్లలు తను పెంచి పెద్దచేసిన వాళ్ళేనా? పిచ్చిదానిలా వారి ముఖాల్లోకి చూడసాగింది.

పోస్టుమేను రాంబాబు కాస్త దూరంగా కూర్చుని వీళ్ళ మాటలు వింటున్నాడు.

“అమ్మా! ఇపుడు భీమారెడ్డి డబ్బు అడ్వాన్సు తెస్తాడు. నువ్వు జవాబు చెప్పమ్మా ప్రదీప్‌ విసుక్కుంటూన్నట్లే అన్నాడు.

“ప్రదీపూ! ఆవిడ చెప్పటానికేంవుందీ. మనందరితో బాటు సంతకం పెట్టేస్తుంది. రఘురాంకి మనం ఉత్తరం రాసేవున్నాం. మీరంతా ఎలా చేసినా నాకేం అభ్యంతరం లేదని జవాబిచ్చాడు. ఇంకేమిటి ఆదిలక్ష్మి తమ్ముడిని మందలించింది.

“రాంబాబూ! మన పోస్టుమాస్టరుగారిని ఓసారి పిల్చుకురా సుందరమ్మ తల ఒంచుకునే చెప్పెంది.

రాంబాబు అర్ధం కానివాడిలా సుందరమ్మ ముఖంలోకిచూసి "వెంటనే వెళ్ళిపోయాడు.

“ఇప్పుడు ఆయన ఎందుకమ్మా" విసుక్కున్నారు షిల్లరు ముగ్గురూ.

సుందరమ్మ జవాబు ఇవ్వలేదు.

“పంచాయితీ పెట్టిస్తున్నారా అత్తగారి మీద అల్లుడు గయ్యిన లేచాడు.

“కాదు అల్లుడూ. మీరందరూ ఇలా వచ్చే రోజు ఎప్పుడో ఒకప్పుడు వస్తుందని తెలిసే కాబోలు మీ మామగారు “పోస్టుమాస్టరుగార్ని పిలు సుందరీ' అన్నారు ఒకసారి కాదు పదిసార్లు. అందుకనీ ఆయనకి కబురంపాను. అంతే” జీరపోయిన గొంతుకతో అంది సుందరమ్మ

భీమారెడ్డి పాతికవేలు అడ్వాన్సు తెచ్చాడు. కొత్తనోట్లు రెపరెపలాడుతున్నాయి. ఆదిలక్ష్మి గుండెలో సంగీతం పలికినట్టే వుంది.

ప్రదీప్‌ ఆలస్యం భరించలేనట్ట్లుగా అసహనంగా ఇటూ అటూ తిరగసాగాణు. జలజ వీధివాకిలివైపే చూడసాగింది. ఒాామమ్యూ నేలతల్లి ₹ాాాునమ్ష్షష్టమ్టుపైయ్ణూ

(10 ++ చ చచ చ యరచ చచ యి రచన చాచాలి పరాయి యచాచిపాాపాలిాయావచాచిచితచధిటితి పోస్టుమాన్లరుగారు, రాంబాబు వెంట లోపలికి వచ్చారు.

ఉప్పాంగి వచ్చే దు:ఃఖాన్నిఅదుముకుంటూ సుందరమ్మ గోడకి చేరగిలబడి కూర్చుండి పోయింది.

“ఇల్లు అమ్ముకుని వెళ్ళి పోవాలని వచ్చారు. బానే వుంది. మరి మీ ఆమ్మబాధ్యత ఎవరు తీసుకుంటున్నారు ప్రదీపూ. అడిగారు పోస్టుమాస్టరుగారు.

“నాభార్య కులం మతం వేరు కనుక అమ్నని నేను తీసుకువెళ్ళే ప్రసక్తి లేదు అక్కా! నువ్వు తీసుకువెళ్ళు"

“ ఆ చాలు మీ అక్కకి మాకు వండి పెట్టటానికే ఒళ్లు బద్దకం. ఇంక మీ అమ్మని మేమేం తీసుకువెళ్లగలం. జలజా! నువ్వు తీసుకువెళ్ళు ' పెద్దల్లుడు మరదలి మీదకి నెట్టాడు.

“అమ్మో నా వల్లకాదు ఇప్పటికే నా దగ్గర మా అత్తా, మామా వున్నారు. ఎందరికి చెయ్యనూ జలజ చెప్పేసింది.

“అమ్మ బాధ్యత నిజం చెప్పాలంటే పెద్ద కొడుకుది. ఆవిడ రఘురాం దగ్గర వుండడమే ధర్మమండీ పోస్టుమాస్టరు గారూ” ఆదిలక్ష్మి ఎదురుగా లేని పెద్ద తమ్ముడి మీదకి తోసేసింది.

“అతను ప్రస్తుతం ఇక్కడలేడుగడమ్మా ఆదిలక్ష్మీ అన్నారు ఆయన.

“లేక్రపోతేనేం. ఎప్పుడో ఒకప్పుడు వస్తాడుగా. అంతవరకూ అమ్మ ఎక్కడో ఒకచోట కాలక్షేపం చెయ్యాలి మరి ఆదిలక్ష్మి తేలిగ్గా అనేసింది.

సుందరమ్మకి పిల్లల మాటలు వినలేక చెవుల మూసుకోవాలనిపిస్తోంది.

“ఫ్రదీపుబాబూ. అదిలక్ష్మమ్మా జలజమ్మా ఆ ఒక్కతల్లి మీ నలుగురిని కనిపెంచి పెద్దచేసి విద్యాబుద్ధులు చెప్పించి తనకంటూ ఏంలేకుండా చేసుకొని మీ సుఖసంతోషాలనే కోరిందే. ఆలాంటి ఒక్క తల్లిని ఆరవై ఏళ్ళు పైబడ్డ వృద్ధురాలిని మీలో ఒక్కరూ దగ్గర వుంచుకోలేరా! ఇదేం ధర్మం బాబూ” ఆవేశంగా అడిగేశాడు రాంబాబు.

“రాంబాబూ! నువ్వు నోరుమూసుకో. ఇవి మా స్వంత విషయాలు " ప్రపీస్‌

పోస్టుమాస్టరుగారు అందరినీ శాంతపరిచి అన్నారు.

“ప్రదప్‌! మీ నాన్న అనారోగ్యం పాలుకాక ముందే వీలునామా ఒకటి రాయించి సీలుచేసి నాకిచ్చారు. అందులో ఏం రాశారో నాకు తెలియదు. ఇదిగో కవరు మీ అందరిముందూ విప్పుతున్నాను. చూడండి” అంటూ తన వెంట సంచీలో తెచ్చిన కపరు బయటికి తీశారు. నేలతల్లి ఫటట ష్తట్లమాస్తట్ల్టన్లు

ఇలు వీలునామానా? ఈ ఇల్లు తప్ప ఏం మిగిలిందని ఆయన వీలునామా రాశాడు. ఆల్డుడు ఆశ్చర్యంగా చూడసాగాడు. అందరి ముఖాల్లోనూ ఆశ్చర్యం, టెన్షన్‌ చోటుచేసుకుంది పోస్టుమాస్టరుగారు కవరులోంచి కాయితం బైటికితీసి “ప్రదీప్‌ నువ్వు చదువు బాబూ మీ నాన్న స్వదస్తూరీతో రాసిన వీలునామా” అంటూ అందించబోయారు. “ఒద్దు మా అందరికి ముఖ్యులు మీరే చదవండి” అన్నాడు. పోస్టుమాస్టరుగారు చదవసాగారు. 'నాపిత్రార్జితం అయిన ఆరు ఎకరాల మాగాణీపాలం నలుగురు పిల్లలనీ పెంచి పెద్ద చేయటానికే హారతి కర్పూరంలా హరించుకుపోయింది. ఈ ఇల్లు నా కష్టార్డితం. ఈ ఇల్గుని నేనూ, నాభార్యా ఇటుక ఇటుకా పేర్చి కట్టుకున్నాం. అందుకని ఈ ఇంటిమీద నాకే సర్వాధికారం వుంది. నేను ఈ మట్టిమీదే పుట్టి ఈ మట్టిమీదే పెరిగి ఈనేల తల్లినే నమ్ముకుని బ్రతుకు సాగించాను. పొలం అంతా పోయినా ఈ ఇంటి విశాలమైన పెరడులో వున్న చెట్లూ, వాటి ఫలాలు నాకూ, నాభార్యకీ జీవనాధారం అయ్యాయి. అందుకే నాభార్య తదనంతరం ఈ ఇంటిని నా ఊరికి సర్వహక్కులతో రాసేస్తున్నాను. ఈ నేలతల్లి రుణం ఈ విధంగా తీర్చుకోవాలన్నదే నా కోరిక, . ఈ ఇల్లుని నా ఊరి ప్రజలకి ఆసుపత్రిగానైనా, స్కూలుగానైనా ఉపయోగించుకో వచ్చును అని పోస్టుమాస్టరుగారికి, కరణంగారికి, సర్పంచుగారికీ అధికారం ఇస్తున్నాను. ఈ ముగ్గురూ కలిసి ఓ మంచిపనికి నా ఇల్లుని ఉపయోగిస్తే నా ఆత్మకి శాంతి కలుగుతుంది. ఇట్లు జానకిరామయ్య వీలునామా అంతా విన్న భీమారెడ్డి 'భలే బేరం' అనుకుంటూ వెళ్ళిపోయాడు. “కన్నబిడ్డలకికాక ఊరికి ఈ ఇల్లు దానం చేయడం ఏం ధర్మమమ్మా' అంటూ సుందరమ్మ మీద విరుచుకుపడ్డారు పిల్లలు. సుందరమ్మ కళ్ళలో ఆశ్చర్యం, ఆనందం ఒక్కుమ్మడి దు:ఖంగా బైటకి తన్నుకొచ్చేశాయి ఆవిడ ముగ్గురు పిల్లలూ వెంటనే వెళ్లిపోయారు. పాాటమామ్నును నేలతల్లి చమన

క జీవిత సంధ్యాసమయంలో ఆసరా ఇవ్వవలసిన పిల్లలు డబ్బు చేతిలో పడలేదనిఅలిగి వెళ్ళిపోతుంటే ఆవిడ కళ్ళు నీటికుండటే అయినాయి.

“అమ్మా! మీరు కడుపు కట్టుకుని పెంచి పెద్దచేసిన పిల్లలు మిమ్మల్ని ఒంటరిగా ఒదిలి వెళ్ళిపోయారు. కానీ అలా చూడండి. మొన్న గేదెలుపడి సారపాదంతా తొక్కేసినా ఆకుల మధ్య ఓ సారపిందె పెరిగి పెద్దది అవుతోంది. నాలుగు రోజుల తర్వాత దాన్ని అమ్మేస్తే మీకు రెండు రోజులు భుక్తి గడుస్తుంది.”రాంబాబు చేత్తో సొరపాదువైపు చూపించాడు.

సుందరమ్మ మెల్లగా లేచివెళ్ళి ఆ పిందెని చేత్తో తడిమిచూసి చేతులెత్తి నమస్కరిస్తూ “నేలతల్లీ నీకు శతకోటి నమస్కారాలమ్మా! నా ఆకలిని తీరుస్తూన్న నీకు "ఆవిడ గొంతు జీరపోయింది. రెడు చేతులలోనూ మట్టినితీసుకుని కళ్ళకి అద్దుకుంటూన్న ఆవిడని అక్కడే వున్న వేపచెట్టు మీదనించి వచ్చిన ఓ పిల్లతమ్మెర ఇలా వచ్చి అలా వెళ్ళింది ఆవిడని సేదదీరుస్తూన్నట్లుగా.

(స్వాతి) తతా నలతల్తి ప. పలాలు

క తం భయూనదత్త రా డఉంియలతంచిన వజ రా త్రి తొమ్మిది గంటలు దాటింది. ఆశోక్‌ నగర్‌ సిటీ సెంట్రల్‌ లైబ్రరీలో ఓ సాహిత్యసభకి వెళ్ళాను. ఈ సభలో ఎప్పుడూ అన్న టైముకి మొదలు పెట్టరు. ఆలస్యంగా ప్రారంభమైన సభ ఆలస్యంగానే ముగిసింది. అసలే హైదరాబాదు. అందునా రాత్రి తొమ్మిది గంటలు దాటింది. మీటింగ్‌కి వచ్చిన అందరూ హడావుడిగా కిందకి దిగివస్తూనే కొందరు స్కూటర్‌లలోనూ కొండరు కార్లలోనూ కొందరు జట్లు జట్లుగా నడిచివెళ్ళిపోతున్నారు. నాకు కాస్త పరిచయంజఉన్న భగవతిని లిఫ్ట్‌ అడగుదాం అని ఆమె దగ్గరగా వెళ్ళేను. ఆవిడ నన్ను చూడనట్టుగా కారులో కూర్చుని వెళ్లిపోయింది. ఆవిడ మా ఇల్లుదాటి ఇంకా పైకి వెళ్ళాలి. వాచీ చూసుకున్నాను. తొమ్మిదిన్నర అయింది. చుట్టూ చూశాను. పరిచయస్తులెవరూలేరు. ఇల్లు గుర్తుకి వచ్చింది. పిల్లలు ఆకలితో యేడ్చి నిద్రపోయి ఉంటారు. నిద్రపోయే టైముకయినా నేను ఇల్లు చేరనందుకు శ్రీవారు చిందులేస్తుంటారు. శ్రీవారు “నియంత కాదుకానీ యెక్కడి కెళ్లినా రాత్రి తొమ్మిదీ తొమ్మిదిన్నర లోపల ఇల్లుచేరాలి. అసలే కాలం బాగాలేదు అని చాలాసార్లు వార్చింగ్‌ ఇచ్చారు. సామాన్యంగా ఏ సాహిత్య సభకు వెళ్లినా వాచీ చూసుకుంటూనే అతిముఖ్యులైన వక్తల ఉపన్యాసాలు అయి అవగానే లేచి ఆటోలోనో, బస్‌లోనో ఇల్లు చేరతాను. ఇవాళ ఎందుకో టైము చూసుకోలేదు. అంటే వక్తలు తమ ఉపన్యాసంతో ప్రేక్షకులను కాలాన్ని తెలియనీయలేదు అన్నమాట, ాయుటు. మానవత్వం పరిమళించిన వేళ ఫ్లష్టష్యట్ట్ష్ష్ట్య్షమ్ష్య్షమ్షైమ్షూ

కత.

ఇలా జరగటం చాలా అరుదు. అందుకే నన్ను నేను మరిచిపోయాను. కానీ వాచీ చూసుకుంటే గుండె గుభేల్‌మంది.. చకచకా నడుచుకుంటూ సుధాహోటల్‌ ' వరకూ వచ్చినా ఒక్క ఆటో దారకలేదు. ఒక్క రిక్షా దారికినా నారాయణగూడా వరకూ వెళ్లి అక్కడనుంచి సిటీబస్‌ ఎక్కవచ్చు. కానీ అలావెడితే ఇంకా చాలా టైము పడుతుంది. దిక్కులు చూస్తూ నిల్చున్నాను. ఓ ఇరవై నిమిషాల తర్వాత ఓ ఆటో వచ్చింది.

“పంజాగుట్ట బాబూ అన్నాను ఆటోదగ్గరగా వెళ్ళి..

“రాను” అన్నట్టుగా తల వూపి కాస్త దూరం వెళ్ళి ఆటో ఆపి కూర్చున్నాడు.

“హైదారాబాద్‌ ఆటోవాళ్ళు ఎప్పుడూ ఇంతే. కోపంగా అనుకొంటూ ఉండగా వస్తూన్న మరో ఆటోని ఆగమన్నా ఆగకుండా వెళ్లిపోయింది. అలా ఒకటి కాదు నాలుగు వెళ్లిపోయాయి. టైము పదిగంటలు కావస్తోంది. గుండె దడ ప్రారంభమైంది.

| షాపులు ఒక్కోటీ మూసేస్తున్నారు. రోడ్డుమీద జనం పల్బబడ్డారు. ఛీ ఈ మీటింగ్‌కి రాకున్నా బాగుండిపోయేది. నన్ను నేను అప్పటికి వందసార్లన్నా తిట్టుకున్నాను. ఇంతలో ఓ ఆటో వచ్చి నాదగ్గరాగింది. నా ప్రాణం లేచివచ్చినట్లు

అయింది. ఆటోలోకి చూస్తూ ఆడిగాను “పంజాగుట్ట వెళ్ళాలి బాబూ అని.

డైవర్‌ పక్కన ఇద్దరు యువకులు ఇరుక్కుని కూర్చుని నన్ను చూసి

ఇకిలిస్తున్నారు.

“అయిదు రూపాయలు ఎక్కువ ఇవ్వాలి ఇంతలో అంత క్రితం ఆగి వున్న

ఆటో వచ్చేసింది.

ఆటో దిగిన కుర్రాడు “ఏంటి బే” ఆంటూ ముందుకు రాబోయాడు.

అతడు అతన్ని చేత్తో విసురుగా నెట్టాడు.

నేను ఇంకేం ఆలోచించకుండాఈ ఆటో ఎక్కేశాను. ఆటో స్పీడందుకుంది.

“పంజాగుట్ట” అన్నాను పొడారిపోతున్న పెదవులని తడిచేసుకుంటూ.

ఆ కుర్రాళ్ళువెనకగా గోలచేయటం విన్పించింది కాసేపు.

ఈ ఆటో డ్రైవర్‌కి దాదాపు యాభైయేళ్లు ఉన్నట్లున్నాయి. ఇతను చాలాసేపటి నుంచీ ఆటోకోసం నేను నిలబడటం ఆకుర్రాళ్ళు ముగ్గురూ సంగీతాలు పాడటం అన్నీ గమనిస్తున్నాడన్పించింది. ఏది ఏమైనా ఆర్థగంటలోఇల్లు చేరగలను అన్న ధైర్యం వచ్చేసింది. ఫ్లై ఓవర్‌ మీద నుంచి "ఆటో స్పీడుగా పోతూవుంది. నీళ్ళమీద నుంచి మానవత్వం పరిమళించిన వేళ .్రజహాటపు మస్తు,

ఉచిచచిచిచాధచిచచచచచిచాచాచచాచధచాచచి య యచిభచచియిచచిచతధిచితిశిశి( 16) చల్లటిగాలి వీస్తున్నా నాకింకా చెమట పడుతూనే వుంది. ఆ దారిలో అప్పడోటీ అప్పుడోటీ కార్లూ ఆటోలూ రైయ్‌ రైయ్‌మని వస్తూ పోతున్నాయి. అవి అలా వస్తూన్పప్పుడు ధైర్యం. వెళ్ళిపోతూంటే భయం. ఈరోజు నా అవస్తకి నామీద నాకే కోపం వస్తోంది. అయినా ఇల్తునీ పిల్లలనీ చూసుకుంటూ పడివుండకనాకెందుకీ, సాహిత్యసభల పిచ్చి నేనేమన్నారచయిత్రినా పాడా. చదవాలన్న తాపత్రయం తప్ప చదివినవి బాగున్నాయని అన్పించినా పత్రీకలకి ఉత్తరాలు రాసే అలవాటు కూడా లేనిదాన్ని ఎక్కడ ఏ మంచి పుస్తకం దొరకుతుందన్నా డబ్బుపెట్టి కొనటం తిండీ నిద్రమాని చదివేయటం ఎక్కడ ఏ సాహిత్య సభ జరుగుతుందని తెల్సినా ఆటోలో వెళ్ళి వస్తూ డబ్బు తగలేస్తూంటాను. ఎందుకు?

సాహిత్యమంటే నాకు ప్రాణం. దాన్ని గురించి తెల్సుకోవటం నా హాబీ. ఈ, హాబీ ఎలా ఏర్పడిందంటే నా చిన్నప్పుడు మా పొట్టిపంతులు అనే తెలగుమాష్టారు చెప్పిన మాటలు కొన్ని ఇప్పటికీ గుర్తుండిపోయాయి.

“నిజం చాలా అరుదైనది. అంచేత దాన్ని పొదుపుగా వాడుకోమన్నాడు ఓ ఇంగ్లీషు రచయిత.

“ఒక పుస్తకం చదవటంకన్నా ఎన్నో పుస్తకాలు చదివి మరొకరికి చెప్పగలిగిన వక్తలు చెప్పేది వింటూ విజ్ఞానాన్ని. అభివృద్ధి చేసుకోవచ్చు" అని ఇలా మా పొట్టి పంతులుగారు క్లాసులో క్లాసు పుస్తకాలలోని పాఠాలేకాక ఎన్నెన్నో విషయాలు చెప్ప్తుండేవారు. ఆయన చెప్పిన అన్ని విషయాల్లో నాకు బాగా గుర్తున్నవి ఈ రెండు విషయాలూ.. అందువల్లనేమో నాజీవితంలో ఒకభాగం ఈ సాహిత్య సభలకి వెళ్ళటం రావటం వక్తలు. చెప్పిన విషయాలని మననం చేసుకోవటం చాలాచాలా ఇష్టం. ఈ ఇష్టంలో ఉన్న ఆనందం మాటల్లో వక్తీకరించటానికి నా దగ్గర భాష లేదు.

ఆటో ఆగిపోయింది. నా ఆలోచనలూ ఆగిపోయాయి. తిరిగి నా గుండె కొట్టుకోసాగింది. ఆటో డ్రైవర్‌ వెనక్కి వెనక్కి తిరిగి చూస్తున్నాడు.

నాకూ ఏదో అనుమానం వచ్చి తలతిప్పి చూశాను. కాస్త దూరంలో ఆ ముగ్గురూ ఉన్న ఆటో కన్సించింది. అందులోనుంచి నవ్వులూ కేకలూ విన్పిస్తున్నాయి. అంటే చిక్కడపల్లిలోని ఆటోవాళ్ళు మనల్ని వెంబడిస్తూ వస్తున్నారా! భగవాన్‌! నాకాళ్ళూ చేతులూ చల్లగా అయిపోయినట్లు అన్పించ సాగింది. ం పపసుస్టట్టనను “. . మానవత్వం పరిమళించిన వేళ ఫస్టు

కయ “వేయ్‌ బద్మాష్‌ల్లారా!” అంటూ పెద్దగా కేకపెట్టి ఆటోని స్పీడు పెంచాడునా ఆటో డైవర్‌. వెనక ఆటో శబ్దం విన్చించలేదింక.

మరో పదిహేను నిమిషాల్లోనే ఆటో ఎర్రమంజిల్‌ కాలనీ గేటుద్గగ్గరకి వచ్చేసింది. నా మనసు కుదుటపడసాగింది. దగ్గరలోకి వచ్చేస్తున్నాను అన్నట్లుగా.

ఆటో ఆగిపోయింది.

“అమ్మాదిగండి. మీ ఏరియాలోకి వచ్చేశారుగా. ఇంక మీకేం భయంలేదు.నేను మిమ్మల్ని ఇంటివరకూ దింపాలనే అనుకున్నాను. కానీ నేను త్వరగా ఇంటికి వెళ్లిపోవాలి' అంటూ మీటర్‌ చూసి చెప్పాడు “పదిహేను రూపాయలు అయిందమ్మా.

నేను ఆటోదిగి పర్స్‌ తెరిచి యాభైరూపాయల కాయితం తీసిఇచ్చాను.”

“బాబూ! నన్ను జాగ్రత్తగా తీసుకువచ్చి నందుకు... “మిగతా మాటలు మింగేశాను. చిల్లర లెక్కపెట్టి ఇవ్వబోయాడు. నామాటని విన్సించుకున్నట్టు లేదు. “ఒద్దుబాబూ” అన్నాను కృతజ్ఞాతగా చూస్తూ. అతను చిన్నగా నవ్వాడు. “అమ్మా నేనూ అంత మంచివాడిని కాను. కానీ ఈరోజు నా పదహారేళ్ళ హాతుర్ని స్కూలునుంచి వస్తూంటే ఓ రౌడీవెధవ కిడ్నాప్‌చేసితీసుకుపోతూంటే - ఆ కోడ్డుమీద పోతూన్న ఎందరో మాకెందుకన్నట్టుగా చూస్తూ నిల్చిపోయారు. కానీ ఓ జెబ్చైయ్యేళ్ళ ముసలాయన ప్రాణాలకి తెగించి నా బిడ్డని రక్షించి నా ఇల్లుచేర్చాడు. ఆయనకి చాలా దెబ్బలు తగిలినాయి. ఆసుపత్రిలో చేర్చి ఇంటికిపోతూ చిక్కడపల్లిలో ఆగాను. నా ఇంటివైపు ఎవరన్నా వస్తేతీసుకువెడదాం అని. ఆలోచిస్తూ ఆటోలో కూర్చున్నాను. మాటిమాటికీ ఆ ముసలాయనే నా మనసులో మెదులుతున్నాడు. నాకివాళే తెల్సిందమ్మా "మానవత్వపు విలువ” అతని కళ్ళల్లో నీటిపొర కదిలింది. అది చూశాకే నామనసు సుద్ధి అయింది అందుకే... అపాయంలో ఉన్న మిమ్మల్ని ఇల్లు చేర్చాలనే మంచిబుద్ధి పుట్టింది. మీరు జాగ్రత్తగా వెళ్లండమ్మా” అంటూ అతను ఆటో ఎక్కాడు. నేను అతని మాటలకి స్థాణువులా అయి కోలుకుంటూ “బాబూ ఆ ఆటోలోని దుర్మార్గులు ముగ్గురూ... నిన్నేమైనా చేస్తారేమో! మరోదారిలో వెళ్ళుబాబూ” ఆత్మీయత నిండిన నా మాటలకి అతని కళ్ళలో నీళ్ళు తిరిగాయి. పెదవులు బిగబట్టి నవ్వి "మావి హా మానవత్వం పరిమళించిన వేళ కోజ్తోక్త్య్తాట్తట్తట్త్య్తాజ్త్య్యు

అతా రోడ్డుమీది బ్రతుకులమ్మా, ఇవాళకాకున్నా రేపైనా తప్పదు వాళ్ళని ఎదుర్కోవాలి. అందుకని వాళ్ళని చూసుకుని ఆసుపత్రికి వెళ్లి రాత్రికి ఆ ముసలాయన దగ్గర ఉండాలి. అదీకాక నాభార్య నాకోసం ఎదురుచూస్తూ వాకిట్లోనే నిల్చుని వుంటుంది. మీరు త్వరగా ఇల్లుచేరండమ్మా” అంటూ వుండగానే ఆటో వెళ్ళిపోయింది. మానవత్వం పరిమళించినవేళ భయంపోయి యేదో తెలియని ఆనందం మనసంతా ఆక్రమించేసింది. ఆ ఆనందంలో విషాదమూ వుంది. నన్ను దించిన ఆటోడైవరుని ఆ దుర్మార్గులు ముగ్గురూ యేంచేయరుగదా! ఆటోడైవర్‌ కూతుర్ని రక్షించిన ముసలాయన గాయాలనుంచి కోలుకుంటాడుకదా! భగవంతుడా! ఆ ఇద్దరినీ రక్షించు అని ప్రార్ధించటం తప్ప ఇంకేం చేయగలను అనుకుంటూ ఇంటివైపుగా నడవసాగాను. దూరంగా శ్రీవారు నావైపే వస్తూ కన్పించారు. (ఈనాడు ఆదివారం 20 జూన్‌ 1993” జాట్లు మానవత్వం పరిమళించిన వేళ

(8౭44404444 0000000000 0 0 చలం ంచిలితలలలిచ చిని వచిచిని ళ్‌ త్రీ...... ఆరుగంటలు కావస్తోంది. పెంకుటింటి వసారాలో కూర్చుని భగవర్గీత చదువుతున్నారు. డెబ్బెయ్యేళ్ళ నాగభూషణంగారు నాగభూషణం గౌరి భార్య సుందరమ్మ అప్పటివరకూ అక్కడే కూర్చుని భర్త చదివి అర్ధం చేప్పే భగవద్గీత వింటూన్నదల్లా మెల్లగా లేచి లోపలికి నడుస్తూ.

-. క్రాస్సేపు ఆపండి తులసి దగ్గర సంధ్య దీపం వెలిగించి వస్తాను అంది. అలాగే నంటూ పుస్తకం మూసి పక్కన పెట్టి కళ్లజోడు తీసి కళ్ళు గట్టిగా మూసుకుని కుర్చీలో వెనక్కి వాలాడు.

నాగభూషణంగారు పదియెకరాల మాగాణీ పొలం వున్న రైతు. ఆ భూదేవినే నమ్ముకుని సొంత సేద్యం చేసుకుంటూ ఇద్దరు కూతుళ్ల పెళ్లి చేశారు ఇద్దరమ్మాయిలూ సుఖంగా కాపురం చేసుకుంటూ అప్పుడప్పుడూ వచ్చి తల్లిదండ్రులని చూసినాలుగు రోజులు వుండి వెళ్లిపోతుంటారు. ఇంక కొడుకు వేణు ఎం.కాం. పాసైనా వుద్యోగ ప్రయత్నం చేయలేదు.

“బస్తీ జీవితం నాకు ఒద్దు నాన్నా! నీలానే వ్యవసాయం చేస్తాను" అంటూ పల్లెటూరి రైతు అయ్యాడు. వేణు భార్య నళినికి ఈ పల్లెటూరి జీవితం అంటే పరమబోరు. పెళ్లి ఖాయం చేసుకుంటున్నప్పుడు అందగాడూ ఆస్తిపరుడూ ఒకే ఒక్క కొడుకూ ఎం.కాం. చదువుతున్నాడు అని ఇష్టపడి'ఈ సంబంధానికి ఒప్పుకుంది. కానీ వేణు పట్నవాసంలో వుద్యోగం చేయకుండా యిలా రైతుగా మారతాడని కలలో కూడా అనుకోలేదు. ఈ నిజం తెలుసుకున్నప్పుడు గుండె చెరువయ్యేలా ఏడ్చింది. అలిగింది. శిక్ష

చ లిం లిం లి ల్టిం లిం లిం ట్రిం లిం లిం ల్టిం లిం ల ల లి చట్టిం లలల లిం లిం ట్య ట్టి లం టల లలా లి టట టి టాట్టా పుట్టంటికి వెళ్లి ఆరునెలలు వుండిపోయింది. అయినా వేణు తన నిర్ణయం మార్చుకోలేదు. మార్చుకోడని తెల్సిన తర్వాత గత్యంతరం లేక తిరిగి అత్తవారింటికి వచ్చింది. కానీ శాంతిగా వుండలేదు.

భార్యని అన్ని విషయాలలోనూ యెంతో (ప్రేమగా చూస్తాడు వేణు. ఈ ఒక్క విషయంలో మాత్రం వినడుగాకవినడు. విశాలమైన ఇల్లు, పెరట్లో యెన్నో చెట్లూ పాడీపంటా టివీ, రేడియో ఇలా యెన్ని సౌకర్యాలున్నా సంతృప్తి లేదు. నళినికి వేణుకి తల్లి దండ్రులంటే గౌరవం. తండ్రిలోని నిజాయితీనీ దయనీ ధర్మాన్నీ చూసి గర్వపడతాడు. తనూ ఆదారినే నడవటానికి ప్రయత్నిస్తాడు. ఇంక నాగభూషణంగారి భార్య సుందరమ్మకి భర్త చెప్పిన మాట వేదం. ఇల్లే ఆవిడ దేవాలయం. భర్తే ఆవిడ దైవం. ఆ ఇంట్లో యెందరో చుట్టాలు బాధల్లోనూ కన్నీళ్లతోనూ వచ్చి సేదదీరి ఓ ఆసరా సంపాందించుకుని వెళ్లిపోయారు. అయితే వృద్దుల వుదార హృదయాల వల్ల పంటపొలం పదెకరాల్లోంచి నాలుగు యెొకరాల్లోకి వచ్చేసిందని కోడలు నళినిక్రి ఒళ్లుమంట. వేణు పాలం, వ్యవసాయమే గాక పాడిగేదెలని నాలుగు కొని వాటిమీద కూడా డబ్బు సంపాదిస్తూ యింకా యీ వూళ్లోనే వుండి డబ్బు సంపాదించేందుకు మార్గాలు ఏం వున్నాయో అని అనుక్షణం ఆలోచిస్తూనే వుంటాడు.

నాగభూషణంగారికి కొడుకు వ్యవసాయం చూసుకోవటంతో కాస్త విశ్రాంతి చిక్కిప్రశాంతంగా కాలం వెళ్లదీస్తూ ప్రతి సాయంకాలం ఓ గంట భగవద్గీత చదివి భార్యకి అర్ధం చెప్పటం ఆయన దినచర్యలో ఒకభాగం అయింది. అలాగే ఈ రోజూ భగవద్గీత పారాయణం ముగించేయబోతుండగా సుందరమ్మ సంద్య దీపం వెలిగించి వస్తానని లోపలికి వెళ్లటంతో ఆయనకి విశ్రాంతి చిక్కింది ఆయన అలా కళ్లుమూసుకుని పడుకుని వుండగానే...

ఓ పది పన్నెండేళ్ల కుర్రాడు “తాతయ్యా ' అంటూ తుఫానులా వచ్చి ఆయన కాళ్లను చుట్టుకుని బావురుమన్నాడు.

“ఎవర్రా నువ్వూ! నీకేం కష్టం వచ్చిందిరా అంటూ నాగభూషణం గారు ఆ కుర్రాడిని లేవనెత్తుతూ అడిగారు.

కుర్రాడు ఏడుస్తున్నాడే కానీ నోట్లోంచీ ఒక్కమాట రావటం లేదు.

ఇంతలో సుందరమ్మ అక్కడికి వచ్చింది ఆకుర్రాడిని గుర్తపట్టింది.

“అరె బిచ్చూ యేమైందిరా! అంది ఆదుర్దాగా పాను శక పంపు

(20 04004000 0ఛఛ చం చిపలిలంచింయిధిచలిిచిలచిచచియటాపాచిచనా “వీడు బిచ్చూగాడా!" కళ్లజోడు పెట్టుకుంటూ అన్నారు నాగభూషణంగారు. “అవునండీ నాగరత్నమ్మ కొడుకు బిచ్చూగాడే పాపం నాగరత్నమ్మ మొగుడు

పేకాటకీ తాగుడుకీ అప్పులు చేస్తే వాళ్లు ఆ పాలం ఇల్లూ లాక్కుని వీళ్ళని వెళ్లగొడితే

యీవూళ్లో బతలేక బస్తీ చేరి వంటలు చేసి ఆపక్షవాతం వచ్చిన మొగుడిని నాలుగేళ్లు బతికించుకుంది. కానీ ఆ దేవుడు ఆ మొగుడిని ఎత్తుకుపోతే లేకలేక పుట్టిన ఈ బిచ్చూ గాడిని పెంచి పెద్ద చేసేందుకు రెక్కలు ముక్కలు చేసుకుని సంపాదిస్తూ వీడికి ఇంగ్లీషు చదువులు చెప్పించాలని బోలెడంత డబ్బు పోసి కాన్వెంటులో చేర్చించి చదివిస్తుందండీ. మొన్నామధ్య మనవూరివాళ్లకి బస్తీలో కనిపించి చెప్పిందట" “అలాగా” బిచ్చూ ఏడుస్తూనే ఈమాటలన్నీ విని మళ్లీ గొంతుపెద్దది చేశాడు. “మా అమ్మ... మా అమ్మ తాతయ్యా” అంటున్నాడు వెక్కిళ్లు పెడుతూ. “కారు యాక్సిడెంటులో మా అమ్మ చచ్చి పోయింది”. మళ్లీ బోరుమన్నాడు. “ఆయ్యో ఎంత కష్టం వచ్చిందిరా నీకీ చిన్నవయసులో" బాధగా అన్నారు నాగభూణంగారు. తాతయ్యా అమ్మని దహనం చేయటానిక్కూడా నా దగ్గర చిల్లిగవ్వలేదు” మళ్లీ ఎక్కిళ్లు పెట్టసాగాడు బిచ్చూ. “జెనా! అంత బస్తీలోనూ శవదహనానికి కూడా దానం చేసే దాతలు లేరా” బాధగా అడిగారు. “లేరు” ఏడుపు మానేసి తాతగారి ముఖంలోని భావాలని గమనించసాగాడు బిచ్చూ. “బిచ్చూ మీ అమ్మవంటలు చేసిన యిళ్లకి వెళ్లి అడక్కపోయావా” సుందరమ్మ అంది. “వెళ్లాను. వంటలు చేసినందుకు డబ్బు అప్పుడే యిచ్చాం ఇంక మాకేం సంబంధం లేదు అన్నారు.” “వూ” అంటూ లేచీ లోపలికి వెళ్లారు నాగభూషణంగారు. కోడలు నళిని కిటికీలోంచి ఇదంతా చూస్తూనే వుంది. అమె ముఖం ఎర్రబడింది కోపంతో. నాగభూషణంగారు పెట్టె తెరిచి వందరూపాయల కాగితాలు అయిదు తెచ్చి బిచ్చూ చేతిలో పెట్టారు. శిక్ష

అం

“ఈ అయిదు వందలు కర్మకాండలకి చాలవురా. పద వూళ్లోకి వెళ్లి నలుగురికీ చెప్పి ఇంకా ఏమన్నా పైకం వచ్చేలా చూస్తాను" ఆంటూ భుజం మీద ఓ తువ్వాలు వేసుకుని చెప్పులు తొడుక్కుని బిచ్చూని చెయ్యి పట్టుకుని నడిపించుకుంటూ ప్రహారీ గోడ దాటి నాలుగు అడుగులు వేశారు.

“వేణు వుదయం బస్తీకి పనిమీద వెళ్లి తిరిగి వచ్చి స్కూటర్‌ దిగాడు. "ఎవరు నాన్నా ఆ కుర్రాడు! ఎక్కడికి వెడుతున్నారు!!” అడిగాడు.

“వీడు నాగరత్నమ్మ కొడుకు బిచ్చూరా! పాపం వీడీ ఆమ్మ నిన్న కారు యాక్సిడెంట్‌లో చచ్చిపోయిందిట. శవదహనానికి కూడా డబ్బులేదట పాపం నాగరత్తమ్మ మనవూరి మనిషి కదా నాయనా! ఆందుకనీ” నాగభూషణం మాట పూర్తి చేయకుండానే బిచ్చూ మళ్లి ఏడుపు అందుకున్నాడు.

వేణు ముఖం క్షణం అదోలా అయింది. నాగభూషణం గారు బిచ్చూ భుజం చుట్టూ చెయ్యివేసి నడిపించుకు వెడుతున్నారు.

“నాన్నా ఆగండి” పిలిచాడు వేణు

“ఏమిటి నాయనా! నేను అయిదువందలే యివ్వగలిగానురా! నువ్వు ఏమైనా ఇస్తావా?”

బిచ్చూ కళ్లలో ఆశ తళుక్కుమంది. దాన్ని వేణు గమనించాడు. ఆశగా చెయ్యి చాచిన బిచ్చూని చెంపలు చెళ్‌ ఛెళ్‌ మనిపిస్తూంటే నాగభూషణం గారు తేరుకుని బిచ్చూని దగ్గరికి లాక్కుంటూ కోపంగా “వేణూ! ఏమిటిది! తల్లి పోయి ఈ పసివెధవ ఏడుస్తూంటే చేతనైన సాయం చేయవల్సిందిపోయి. చావగొడతావెందుకూ పెద్దగా అరిచారు.

అప్పటికే అక్కడ చాలా మంది పోగైనారు. “నాన్న నాగరత్నమ్మ పిన్ని గంటక్రితం నాకు బస్తీలో హోటలు దగ్గర కన్పించి చెప్పింది. ఏమనో తెల్సా! వీడు ఆవారాగాళ్లతో చేరి, స్కూలు మానేసి సినిమాలు హోటళ్లూ మరిగి అవిడ రెక్కలు ముక్కలు చేసుకుని వీటి భవిష్యత్తు కోసం దాచిన డబ్బు యెత్తుకు పోయి యిప్పటికి నెలరోజుల నుంచీ ఇంటికి రావటం లేదని చెప్పింది. అంతేకాక మా అమ్మ చచ్చిపోయిందని

అబద్ధం చెప్పి డబ్బు పోగు చేసుకుని ఆ డబ్బుని యిష్టం వచ్చినట్లుగా ఖర్చు చేయటం అలవాటుగా మారిందని కూడా చెప్పింది. ఎప్పుడైనా మనవూరు వస్తాడనీ, వస్తే వాడి మాటలు నమ్మవద్దనీ చెట్టుకు కట్టేసి చావబాదమనీ వాడికి బుద్ధి వచ్చేలా చేయమనీ శిక్ష

(22 )+ చలి చాలి లచ చ్టాల్తా చాయా యాల లలా లల్లి లలి లాలా ల ల లా లాటా టల ల్లాంటి ట్టి ట్టి లిం ట్ట ర్ట లి ల కన్నీళ్ళు పెట్టుకుంటూ చెప్పింది. ఇంక వీడిని దారికితేవటం తనవల్లకాదనీ. చచ్చాడని ఓ ఏడుపు ఏడుస్తాననీ చెప్పింది. నాన్నా. వీడిని చిన్నప్పుడు చూశాను ఈ మద్య చూడలేదు. అందుకే గుర్తుపట్టలేక పోయాను. అంటూ బిచ్చూని మళ్లీ బాదసాగాడు వేణుతో బాటు అక్కడ చేరిన మరికొందరు కొట్టసాగారు "దొంగవెదవా' అంటూ.

బిచ్చూ ఆ దెబ్బలని భరించలేక పెద్దగా ఏడవసాగాడు.

ఇంత చిన్నవాడు తనంత వృద్ధుడిని ఏడుపుతో మోసగించటం ఆశ్చర్యాన్ని కోపాన్ని కలిగించింది నాగభూషణంగారికి. అయినా అంతలోనే బిచ్చూ హృదయ విదారకంగా ఏడ్చే ఏడుపు ఆ ముసలిగుండెని తాకింది. జూలితో ఓ అడుగు వేసి వాళ్లందరి మధ్య నుంచీ బిచ్చూని బైటికి లాగటానికి ప్రయత్నిస్తూన్న ఆయనకి కూడా నాలుగు దెబ్బలు తగిలినా ఆయన ఖాతరు చేయకుండా వాడి రెక్కపట్టుకుని దూరంగా లాగేశారు.

బెచ్చూ అక్కడ చేరిన అందరూ తనని చంపేసేలా వున్నట్లు గమనించి

ఒణికిపోతూ నాగభూషణంగారిని కావులించేసుకున్నాడు

“తాతయ్యా రక్షించు నన్ను రక్షించు” అంటూ.

ఇంతవరకూ ఏడ్చిన నకిలీ ఏడుపు మాయమై అసలైన దుఃఖం వచ్చేసింది. వాడికి. అది గ్రహించారు నాగభూషణంగారు.

ముసలాయనా నువ్వుండు ఇలాంటి దొంగవెధవని ఒదలకూడదు"” సాయంకాలం అయితే చాలు కల్గుపాకలోకి వెళ్లి పీకల దాకా 'తాగి వచ్చి తన రెక్కల కష్టంతో కుటుంబాన్ని పోషించే భార్యని చావబాదే ఓ ప్రబుద్ధుడు రోప్పుతూ అన్నాడు.

“నాయనా దేహశుద్ధికే తమ తప్పులు తెల్సుకునే స్థితిలో మనదేశంలోని

మనుషులు వుంటే అన్ని జైళ్లు ఎందుకు? అందరు పోలీసులెందుకు? అన్ని కోర్టులు ఎందుకు? చూడండీ వీడి తప్పుకి “శిక్ష మీరంతా వేశారుగా ఇంక నేను వేస్తాను 'శిక్ష' అంటూ వాడి చెయ్యిపట్టుకుని బరబరా ఇంటిలోపలికి లాక్కు వచ్చారు. నాగభూషణం గారు.

“శిక్ష నేనే వేస్తాను” అన్న నాగభూషణం గారి మాటవిని గజగజా వణికిపోతూ “తాతయ్యా మరెప్పుడూ చెయ్యను. తాతయ్యా మరెప్పుడూ చెయ్యను” అంటూ ఆయన రెండుక్షాళ్లూ పట్టేసుకున్నాడు.

"ఏమేవ్‌ వీడి దెబ్బలకి 'కాపడం' పెట్టు అన్నారు. తాాా1214 *క యల... ౯.

అపి ర్ట లం టిం టిం చంటి టిం లి లస బ్ర లిం లంటి టిం ల లంటి దట్టం లలి లా ల ల్టిం లం ల్ట లిం ట్వ టంత చతు లట్టా +శి(23)

ఏ మనిషి దొంగగా పుట్టడే పరిస్థితులూ పరిసరాలూ స్నేహాలు మనిషిని విజ్ఞుడినీ చేస్తాయి." దొంగవెధవలనీ, ఖూనీకోరులనీ, జూదరులని. తాగుబోతులని. గూండానీ చేస్తాయి. ఆయితే వీడు చెడు స్నేహాల వల్ల దారి తప్పినా ఆ వాతావరణం నుంచి తప్పించి మన దగ్గర వుంచుకుని చదివిద్దాం. సుమతీ శతకం వేమన. శతకం వగైరా చదివిద్దాం ఇక్కడే స్కూల్లో కూడా చేర్చిద్దాం. మన వేణూలా పెంచుదాం. వీడు యీ ఇంట్‌ వాతావరణంలో ఇమిడి మంచి మనిషి అయ్యాడా యీ దేశంలోని దొంగల జనాభాలో ఒక అంకె తగ్గుతుంది. లేదా వారిసంఖ్య మరోటి పెరుగుతుంది. ఇదేనేను వేడికి వేసే శక్ష నావిధి కర్తవ్యం నిర్వహించటం వరకే. నాగభూషణంగారు ,బిచ్చూని దగ్గరగా తీసుకుని డ్రేమగా వాడి తల నిమరసాగారు. వాడు యింకా యింకా ఆయన్ని హత్తుకుంటూ ఆయన యిచ్చిన ఆయిదువందల రూపాయల కాగితాలూ నిక్కరు జేబులోనించి తీసి "తాతయ్యా" అంటూ ఇచ్చేశాడు.

సుందరమ్మ వేడినీళ్లూ బట్టా తెచ్చింది. దెబ్బలకి కాపడం పెట్టడానికి.

"ఈ ముసలాళ్లు దానం ధర్మం అంటూ చివరికి ఆస్తిలో చిల్లిగవ్వ మిగలనీయరు" మెటికలు విరిచింది నళిని.

(ఈనాడు ఆదివారం 18 డిసెంబరు 78994.)

కత ఉల యానశ్తాడూ నో యు ఇత్స్‌ గలైడంట్ల తా ఈం వా అ.. రాధాకృష్ణ హాస్పిటల్‌ నుంచి ఇంటికి వచ్చి కారు లాక్‌ చేసి హాల్తోకి వస్తూండగానే భార్య మధుమతి నవ్వు ముఖంతో ఎదురు వచ్చింది.

“మధూ, ఆకలి మండిపోతుంది,త్వరగా వడ్డించెయ్యి. అంటూ బట్టలు మార్చుకుని,టవలు భుజాన వేసుకుని, బాత్‌ రూమ్‌లోకి వెళ్ళాడు. మధుమతి డైనింగ్‌ టేబిల్‌ మీద రెండు స్లేట్టలోనూ వడ్డించి కుర్చీ లాక్కుని కూర్చుంది.

“బాబూ, పాపా స్కూలుకి వెళ్ళారా” అంటూ వచ్చి కూర్చుని భోజనం చేస్తుంటే మధుమతి తను తింటూ భర్తకి వడ్డిస్తూ “ఈ రోజు మీమామయ్య దగ్గరనుంచి ఉత్తరం వచ్చింది” అంది.

“నిజం |! ఇంతసేపూ చెప్పవేం?”

“సాంబారు కావాలా?”

“అబ్బ! అవన్నీ తరవాత, ముందు ఉత్తరంలోని విషయాలు చెప్పు”.

చిరు కోపం ప్రదర్శిస్తూన్న భర్తని చూసి నవ్వి “భోజనం పూర్తి కానివ్వండి” అంది.

“లాభం లేదు.”

“అబ్బ, ఉత్తరం చదవడంలో ఆకలికూడా మరిచిపోతారనే చెప్పలేదు.”

“సగం ఆకలి తీరిందిగా! చెప్పు. లేకుంటే ఉత్తరం ఇవ్వు!”

“ఉహూ”

“మధూ, చెయ్యి కడిగేస్తాను-తెలుసా”

ఈ 4% డ్రిలమాష్టారూ ఎక్స్‌ స్పూడెంట్స్‌ పాళా

న కల

నీళ్ళగ్లాసు యెత్తి బెదిరిస్తూన్న భర్త చెయ్యి గట్టిగా పట్టుకుని- “అబ్బబ్బ. ఎరక్కపోయి ముందుగా చెప్పాను. ఉత్తరం ఇస్తాను, మీరే తృప్తిగా చదువుకోండి" అంటూ లేచి కవరు తెచ్చి అందించింది.

ఎడం చేత్తో కవరు ఆందుకుని లోలోపల ఇలా చదువుకున్నాడు.

చి. రాధా

చాలా రోజులకి ఉత్తరం రాస్తున్నాను కదూ. రోజులేమిటీ సంవత్సరాలైంది మామయ్యా అంటావా! నిజమే, తరచుగా ఉత్తరాలు రాయాలనిపించినా ఈ పల్లెటూరూ పొలం పనులూ-వీటితో సతమతమవుతూ కొన్ని అశ్రద్ధ చేసే మాట నిజం. కానీ. ఉత్తరాలేమైనా వచ్చాయేమో అని పోస్టుమన్‌ కొరకు ఎదురు చూడటం నాకు అలవాటని నీకు తెలుసుగా!

"నువ్వు మాత్రం రాయకుండా ఉత్తరాలు రావాలని ఎదురుచూడటం ఆనా. యం మామయ్యా అనే నీ మాటలు ఇంకా గుర్తున్నాయి. 'నామాటలే తప్పనే గర్వులెనూ' అని తగూ పెట్టుకునేందుకు నువ్వు కారు తీసుకుని సరాసరి వచ్చినా ఇబ్బంది ఏం లేకుండా ఈ ఊరికి నంబర్‌వన్‌గా రోడ్డు వేయించేశాం. పాత రోజుల్లోలా పది రోజులు ముందు ఉత్తరం రాసి బస్సు దగ్గరికి బండి పంపితే గతుకుల రోడ్డులోపడి రావలసిన పనిలేదురా!

ఇంతకీ నే నీ ఉత్తరం రాయవలసి వచ్చిన విషయం వదిలి ఉపోద్ధాతంలో పేజీలు నింపానని నవ్వక ముందే ఆగి సూటిగా చెప్పేస్తున్నాను. రాధా! మా ఊరివాళ్ళకో మంచి ఉద్దేశ్యం వచ్చింది. ఏమంటే. ఈ ఊళ్ళో కస్తూరీ హైస్కూలు స్థాపించి పాతిక సంవత్సరాలు పూర్తి అయింది గనక సిల్వర్‌ జూబ్లీ చెయ్యాలనీ, ఆ రోజుకి స్కూల్లో చదివిన ఓల్డ్‌ స్టూడెంట్స్‌ అందరినీ ఈ సమావేశానికి రప్పించాలనీనూ ఏర్పాట్లు ఘనంగా చేస్తున్నాం. ్రెసిడెంటుగారే నడుం కట్టి నిలిచారు. ఉడతా భక్తిగా నేనూ సాయం చేస్తున్నాననుకో. నువ్వీ హైస్కూల్‌ ఓల్డ్‌ స్టూడెంట్‌వి కనక తప్పక రావాలి అలాగే మధుమతినీ , నీ బుల్లి హీరోయినూ, హీరో (బాబూ, పాపా)ని కూడా తీసుకుని రా. వాళ్ళని నేనింతవరకు చూడలేదురా. రాధా, నీ ఎరికెలో ఈ కస్తూరి హైస్కూలు స్టూడెంట్స్‌ ఉంటే తప్పక రమ్మని చెప్పు. నీకు న్కూలునుంచి వేరే ఆహ్వానం వస్తుందనుకో తప్పక వస్తావని ఎదురుచూస్తూ అన్నట్లు మీ అత్తయ్య నీ కోసం జున్నూ జీడీలూ తయారు చేస్తుందిట, మామయ్య. షు ఉలమాష్తారూ ఎక్స్‌ స్పూడెంట్స్‌ ఫష్లమ్మమమ్మ్య్మ్య్మా్లు

(26 0444 చచ ఛచ చచ చచాచల చచి యచాచాధిచచచచచచ తి టిచచితితిచాాచానిచచని “హాయ్‌-మధూ ఇంత మంచివార్త తెచ్చిన ఉత్తరం ఇవ్వటానికి ఇంత ఆలస్యంచేస్తావా? సంతోషాన్ని అదిమిపెట్టుకుంటూ కోపంగా భార్య వైపు చూశాడు “వస్తూనే ఆకలి అన్నారుగా అందుకు. అరె...చెయ్యికడిగేశారేంటి 'పెరుగేసుకోలేదు.

జెను కదూ! మరిచిపోయాను. పోనివ్వు, రాత్రికి తింటాను."

టవల్‌తో చెయ్యి తుడుచుకుంటూ కుర్చీ వెనక్కి నెట్టి లేవబోతుంటే మధుమతి- “వీల్లేదు. నీళ్ళు కడిగి పెడతాను. లేకుంటే మరో ప్లేటు పెట్టనా! అదీ వీల్లేదూ. ఆయితే ఈ కాస్త పెరుగూ స్పూనుతో తినేయండి."

“అబ్బబ్బ! గెలుపెప్పుడూ నీదే” అంటూ కప్పు పెరుగు తినేసి లేచి హాలులోకి వచ్చి సోఫాలో కూర్చున్నాడు. సంతోషంతో మనస్సు ఆలా తేలిపోతుంది రాధాకృష్ణకి. ఆసలు ప్రాక్టీసుతో క్షణం తీరుబడి ఉంఢదు. భాగ్యనగరంలో బంగళా, కారూ వగైరా ఆంతస్తుకి తగ్గట్టు ఆఅమర్చుకున్నాడు. అనుకూలవతి అయిన భార్య, ఒక కొడుకు, ఒక కూతురుతో సంతానానికి పుల్‌స్టాప్‌ పెట్టి ఇల్లే 'స్వర్గం' అన్నపదానికి అర్ధం అన్నట్లు రోజులు క్షణాల్లా దొర్లిస్తూన్నాడు. ఆలోచనల్లో కేలిపోతూనే “మధూ, నువ్వు మామయ్యగారి ఊరు చూడలేదు కదూ! ' అంటూ కేక పెట్టాడు.

“మీరు తీసుకు వెడితేగా..”

“ఈసారి తప్పక వెడదాం. ఏం?"

“హాస్పటల్‌ ఎవరికన్నా అప్పగిస్తాను. ఏమైనాసరే ఈ ప్రోగ్రాముకి వెళ్ళి తీరాలి. “నాలుగు రోజులైనా పట్టదూ?"

“చూద్దాం ' అంటూ లేచి మంచం మీదికి వెళ్ళి పడుకున్నాడు విశ్రాంతిగా, మధుమతి ఆ గదిలోనుంచి బయటికి వెళ్ళింది.

రాధాకృష్ణకి ఎన్నో చిన్నప్పటి విషయాలు గుర్తు కొస్తున్నాయి. తన బాల్యం తాతగారి ఊరిలో గడిపిన రోజులు, హైస్కూలు జీవితంలోని ఎన్నో మధురశ్మ్శతులు అతన్ని కదిలిస్తూ ఎన్నో సంవత్సరాల వెనక్కి లాక్కుపోయినాయి.

తండ్రికి దూర ప్రాంతాల్లో ఉద్యోగం. ... పైగా ట్రాన్స్‌ఫరూ, పిల్లవాడి చదువుపాడై పోతుందనే భయం, అంతకుమించి ఏకైక పుత్రుడిని వదిలి ఉండలేక తల్లిపడే బాధ. తాతగారూ అమ్మమ్మా “మరేం ఫర్లేదు. రాధని మా దగ్గర ఉంచుకుని హైస్కూలు చదువు పూర్తి అయ్యే వరకూ చెప్పిస్తాం. నీకంటే వెయ్యిరెట్లు బాగా చూస్తాం” అని ధైర్యం చెప్పి ఒప్పించడంతో ఆ ఊరిలోని హైస్కూల్లో తన చదువు మొదలైంది. ఎప పరతటటు.౨ఈ& డ్రిలమాప్పారూ ఎక్స్‌ స్పూడెంట్స్‌ శో

ధియా చా యాయి యిచాయిళిచాల లాలా చట్టు చ టాచాలా లాటా తులా యా టాటా టాటా టాటా టాటాటాటా టి టాటా ఈ(270

ఓ మాదిరి బస్తీ లాంటి పలైెటూరు. ఆందులో హైస్కూల. తెచ్చుకున్నారు. ఆ స్కూలు తెప్పించడానికి తాతగారు చేసిన కృషి కధలుగా చెప్పేవాళ్ళు కొందరు. ఆ ఊళ్ళో స్కూల్లో చేరిన కొత్తలో అమ్మనీ నాన్ననీ వదిలి ఉండటం చాలా కష్టమే అయింది రాధాకృష్ణకి. పగలు చదువు ఆటలతో కాలం గడిచినా రాత్రి ఆయ్యేసరికి తల్లీ, తండ్రీ గుర్తుకొచ్చేవారు. అమ్మమ్మా తాతయ్యా మంచాలమధ్య తన మంచం అయినా దుఃఖం కట్టలు తెంచుకునేది. అలా రాత్రులు నిశ్శబ్దంగా ఏడుస్తూంటే తాతయ్య లేచి ఓదార్చి కబుర్లు చెపుతున్నా. పగలల్లా ఇంటిపనితో అలిసి నిద్రపోయే అమ్మమ్మకి చచ్చినా మెలకువ వచ్చేదికాదు. తాతయ్య “రాధా! అలా చూడు-చందమామ మబ్బుల్లొ ఎలా దాక్కుంటున్నాడో” అంటూ ఓదార్చడానికి ప్రయత్నిస్తూనే పెద్దగా ఆవులిస్తూ ఉండేవాడు. ఆయన అలా ఆంటూన్న కొద్దీ వెక్కిళ్ళు పెట్టి ఏడ్చేవాడు. గదిలో పడుకున్న మామయ్యకి మెలకువ వచ్చి లేచి దగ్గరకొచ్చి తండ్రిని పడుకోమని ఏవో పాత హిందీ సినిమా కథలు చెపుతూంటే, ఆ కథ వింటూనే ఎప్పుడు నిద్రపోయేవాడో తనకే తెలియదు. ఒక్కసారి మెలుకువవచ్చి చూస్తే దగ్గరగా పడుకొని ఉండేవాడు మామయ్య. మళ్ళీ కళ్ళు మూసుకుని నిద్రలోకి జారిపోయిన రోజులు చాలానే ఉన్నాయి.

తెల్లవారి అత్తయ్య గడ్డపెరుగు వేసి అన్నం పెడుతూ ఉడికించి హేళనగా నవ్వుతూంటే బలే కోపం వచ్చేసేది రాధాకృష్ణకి. ఏం మాట్టాడకుండా అన్నం తిని పుస్తకాలు పట్టుకొని పరుగుతీసేవాడు. ఓ సంవత్సరం అయ్యేసరికి . ఊరు అలవాటై పోయింది. ఆ పల్లెటూరు. స్కూలు స్నేహితులూ. వేణుగోపాలస్వామి ఆలయంలో ధనుర్మాసంలో పెట్టే దద్దోజనం కోసం బాదంచెట్టు ఎక్కి కసిక్కున కుట్టే గండుచీమలని కూడా లెక్క చెయ్యక గ్రెండ్స్‌కి కూడా కోసి ఇచ్చి హీరోలా అందరికంటే ముందు పరుగు తీసేడు.

ముసలి ఆచార్లగారితో అబద్దం చెప్పి మరొసారి అకులో ప్రసాదం పె బ్చంచుకుని పక్కవాళ్ళని గర్వంగా చూస్తూ ప్రహరి దూకి పరుగు పెట్టడం గుర్తుకొస్తూంటే, ఇప్పటికి కళ్ళెదుట జరిగినట్టే ఉంటుంది.

అమ్మమ్మా తాతయ్యా చేసే ముద్దు తనని మొద్దబ్బాయిగా చేస్తూన్నట్లు గ్రహించిన అమ్మ ఆరాటపడిపోయి రహస్యంగా తమ్ముడిని హెచ్చరిస్తు ఉత్తరం రాయటం, అప్పటినుంచీ మామయ్య క్రమశిక్షణ పేరుతో స్వేచ్చ అరికట్టటం గుర్తుకొస్తే ఇప్పుడు నవ్వు ముంచుకొస్తుంది. ఈ క్రమశిక్షణ మాటలలో, వార్ష్నింగులలో ఆగక ఒకసారి దెబ్బల వరకూ వెళ్ళింది. ళు ఉిలమాష్తారూ ఎక్స్‌ స్టూడెంట్స్‌

(28)* యల ుచ్తాల్టుల లు చుచు చచ ా చాలు పాలు చాలు యాతా చాచా యాల ా యా యా లా లలా పాట్ట లాలా చల్తా టాటా టాటా క్లాసులో లలితని ఏడిపించడంతో ఆగక లల్లీ లిల్లీ నా మల్లి ఆనటం కూడా చేశాడు. ఆ పిల్ల ముఖం ఎర్రబడి మింగేలా చూసి భోరున ఏడ్చేసింది అది చూసి తను మరీ హుషారు పడటం, స్నేహితులు అంతటితో ఆగవద్దని రేమలేఖ అందించేయమని రెచ్చగొట్తం, తను తెలిసీ తెలియక ఏదేదో రాసి ఆపిల్లకి పంపటంతో కొంప అంటుకున్నంత పని అయింది. హెడ్మాస్టరు వరకూ వెళ్ళి అలాఅలా మామయ్య దగ్గరికి చేరింది. మామయ్య కోపంతో నాలుగు వడ్డించడంతో అభిమానం లలితని మింగేయాలన్నంత కోపం, మామయ్య నన్ను కొడతాడా అన్న పౌరుషం కలగాపులగంగా కలిపి ఇల్లు వదిలి ఎవరికీ చెప్పకుండా విజయవాడ వరకూ వచ్చేలా చేసింది. అమ్మమ్మా, తాతయ్యా హడిలిపోయి నూతులూ గోతులూ వెతికి మామయ్య మీద యుద్ధం ప్రకటించటంతో ఆయన భయపడి ఊళ్ల మీద వెతకటానికి పడి అమ్మకి టెలిగ్రామ్‌ ఇచ్చి ఆఖరుకి విజయవాడలో రైలెక్కుతున్న తనని పట్టుకుని వెనక్కి తీసుకువెళ్ళడం అన్నీ గుర్తుకొస్తున్నాయి రాధాకృష్ణకి. తెలిసీ తెలియక చేస్తూన్న వెధవ పనులని ఓసారి వివరంగా ఆలోచించుకునేలా చేసింది మామయ్య కొట్టిన చెంపదెబ్బ. ఆ తరువాత మరెప్పుడూ మామయ్యకి రిపోర్టు ఆఅందనీయలేదు. బుద్దిమంతుడిలా స్కూలు సఫైనలు పాసై ఆఊరి హైస్కూలుకి గుడ్‌ బై కొట్టి కాలేజీలో చేరి అమ్మా, నాన్నా దగ్గరే ఉండి చదువు పూర్తిచేసుకోగలిగాడు. అప్పుడప్పుడూ సెలవుల్లో అమ్మమ్మగారి ఊరు వెళ్ళి పాత దోస్తులని కలుసుకుని మాస్టార్లని పరామర్శించి నాలుగురోజులు సరదాగా గడిపి తిరిగి వచ్చేవాడు. ఇలా సెలవుల్లా వెళ్ళినప్పుడల్లా ఒంటెద్దు బండీ, రెహమాన్‌, డ్రిల్‌ మాస్టారు మూర్తిగారూ మరీ మరీ ఆప్పులుగా మిగిలిపోయారు. తరువాత్తఎమ్‌.బి,.బి.ఎస్‌, లో చేరడం, అమ్మమ్మా తాతగారూ పోవడంతో ఆ ఊరికి రాకపోకలు తగ్గిపోయాయి. అయినా పిల్లలకి క్రమశిక్షణ శరీరానికి, చదువులో మనస్సుకి రావాలి అని గట్టిగా వాదించే డ్రిల్‌మాస్టారు ఎప్పుడూ తనని కారు. దిగగానే బండిలో ఎక్కించుకుని ఎంకి పాటలు పాడుతూ మూడు మైళ్ళ గతుకుల రోడ్డన్న మాటని మరిపిస్తూ నవ్వుతూ, నవ్విస్తూ ఉండే రెహమాన్‌ తన క్షాసుమేట్‌ ఏడవ తరగతిలో కానీ, అర్థిక పరిస్థితి కారణంగా హైస్కూలు చదువు మధ్యలోనే వదిలి బండినీ, ఎద్దుని కొనుక్కుని కిరాయికి తిరిగే రహమాన్‌ని చూస్తే జాలీ, ప్రేమా ముంచుకొస్తూ ఉండేది. ఒకసారి బండీ బాడుగ తీసుకోమని బలవంతం చేస్తూ మరో పదిరూపాయల కాగితం అతని గుప్పెట్లో కుక్కినా తీసుకోకుండానే రెహమాన్‌, “రాధ బాబూ! మన ఇద్దరం సలటటుటు డ్రిలమాష్టారూ ఎక్స్‌ స్టూడెంట్స్‌ శ్లష్లట్యమ్యట్ల ప పప్యాు

యాలాల తా ల లంట ట్య చాలి టా చ్యచ్టాల్టు టాటా చాలు చాలా లట చ చ్తట్టా లుచ్చా చాచా షాచా లాటా షాటు పాటి ఓనాట్‌ దోస్తులం. నీదగ్గర ఇప్పుడే కాదు, ఎప్పుడూ డబ్బు తీసుకోలేను. నా బుణం తీర్చుకోలేవని భయపడకు. నువ్వు డాక్టరువిగా, నే ఓసారి వచ్చి నీఇంట్లో ఉంటాను. లేకుంటే నీ దగ్గిర కంపౌండరుగా వచ్చేస్తాను. ఏం-రమ్మంటావా" అంటూ నవ్వి ఖాళీబండీ తోలుకుంటూ వెళ్ళిపోయాడు. అతను ఇప్పుడెలా ఉన్నాడో! అన్నట్టు డ్రిల్‌మాస్టారు ఎలా ఉన్నారో! ఒక్కరోజు డ్రిల్‌కి రాకున్నా ఆయన సహించలేకపోయేవారు. పైగా ప్రతి కుర్రాడు గుర్తే ఆయనకి. చదువు అయి ప్రాక్టీసు పెట్టడం. పెళ్ళి చేసుకోవడం, అమ్మానాన్నా పోవడంతో జీవితం పూర్తిగా మారిపోయింది. మామయ్య నాలుగు సార్లు రమ్మని రాసినా వీలుకాక వెళ్ళలేకపోయాడు. హఠాత్తుగా ఈ ఉత్తరంతో రాధాకృష్ణ బాల్య జీవితం ఆంతా సుడి తిరిగినట్టయింది.

“వెళ్ళాలి. తప్పక వెళ్ళిరావాలి.. దృఢ నిశ్చయంతో లేచాడు.

కాన్వెంట్‌ నించి యూనీఫారమ్‌ దున్తులతో పిల్లలిద్దరూ ఇల్లుచేరారు. “డాడీ...” అంటూ స్కూలు కబుర్లు మొదలెట్టింది పాప.

శ నే శ్‌ శే

రాధాకృష్ణ కారులో భార్యనీ, పిల్లలనీ తీసుకుని బయలుదేరాడు.మేనమామకి పొందూరు ఖద్దరు పంచా, ఉత్తరీయం, అత్తకి మాధవవరం జరీచీరా తీసుకుని. మధుమతి స్వీట్లు కూడా తెమ్మన్నది. అన్నీ తీసుకుని బయలుదేరారు. సూర్యాపేటలో ఆగి కాఫీ, టిఫినూ తీసుకుని విజయవాడలో రాత్రి మనోరమలో దిగి తెల్లవారిస్నానం ఆదీ పూర్తి చేసుకుని మేనమామ గారి ఊరుకి బయలుదేరాడు.

“మామయ్య రాసినట్లు రోడ్డు ఫరవాలేడు అనుకుంటూ పాత జ్ఞాపకాలని నెమరు వేసుకుంటున్నాడు. ఊరు రానే వచ్చింది. ఏమంతగా మారినట్టు లేదు. ఆయితే, కొన్ని కాఫీ హోటళ్ళూ, బట్టల దుకాణాలూ కొత్తగా కనిపించాయి. కూరల మార్కెట్టు కూడా వెలిసినట్టుంది.

నాలుగు రోడ్డ జంక్షన్‌లో కారు స్లోగా పోనిస్తూ. “సార్‌! ఎటు అని అడిగాడు డైవరు. అప్పుడే కొందరు పిన్నలూ పెద్దలూ వంగి కారులోకి చూస్తూ ఎవరింటి కెళ్ళాలీ అని అడుగుతున్నారు.

“అటు రైటుకి పోనివ్వు. ఆ. అదిగో, ఆ డాబా ఇల్లు అంటూండగానే డైవరు హారన్‌ వేసి కారు ఆపాడు. మామయ్య ఆప్పుడే వాకిట్లోకి వచ్చేశాడు ఆయన వెనక అత్తయ్య చిన్న కూజా బిందె అంత చెంబుతో నీళ్ళు తెప్పిస్తూంద్‌ పాఠలెర సామానులు దింపటానికి కారు వెనక్కి వచ్చేశాడు, తలకి తువ్వాలు చుటుకువిటూ. ఉంటామా డిల్‌మాష్టారూ ఎక్స్‌ స్పుడెంట్స్‌ 4. సా

కక.

“అరె, రాధా! అదేంటీ మధుమతి అంత చిక్కిపోయిందా! ఏరీ మీ బుల్లి హీరో హీరోయినులూ? వీళ్ళిద్దర్నీ కాన్వెంటులో చేర్ప్చించావు కదూ! ఈ ఊళ్ళో హైస్కూల్తా ఆమాత్రం చదువు చెప్పరనా, లేక మీ ఆవిడ వదిలి ఊఉండలేదనా” అంటూనే పిల్లలిద్దరినీ దగ్గిరికి తీసుకుని ముద్దు పెట్టుకుని- “రండి లోపలికి. రాధా! నేనింకా ఈ ఉఊళ్ళా ఉండగానే నీ రాకపోకలు తగ్గిస్తే ఎలాగురా” అంటూంటే ఆయన గొంతు జీరగా పలికింది. రాధాకృష్ణ కళ్ళలో నీటిపార కదిలింది.

“లేదు, మామయ్యా! రావాలనే ఉన్నా బొత్తిగా తీరుబడి లేకుండా ఉంది. అన్నాడు ఎలాగో ఒకలాగా.

“మీ అత్తయ్య వేడినీళ్ళు, వేడి వేడి ఉప్మా ఫిల్బర్‌ కాఫీ రెడీ చేసేసంది. రండి” ఆంటూంటే మధుమతి ముందు లోపలికి నడిచింది. ఇంతలో ఎవరో "రాధ బాబూ! ఆరెరె... ఎంత మారిపోయావూ” అంటూ పలకరించింది ఓ ముసలావిడ.

“నేనే. అమ్మమ్మా బాగున్నావా! మీ పిల్లలంతా బాగున్నారా! కబుర్లు చెపుతూంది ఆవిడ. వింటున్నాడు రాధాకృష్ణ. ఇంతలో వెనకనుంచి ఒక లారీ, దాన్నిండా మను..లూ ఆగి ఉన్న అంబాసిడర్‌ కారుని తప్పించుకుని ముందుకు వెడుతూ ఉంటే ఆ లారీలోని వాళ్ళని చూస్తూ అలాగే నిలుచున్నాడు.

“ఒరే, శేఖరంగా. వచ్చావురా! పాత స్టూడెంటువీ” ముసలమ్మ వాళ్ళని పలకరిస్తూంది. ఇంకా ఏవేవో పలకరింపులూ, నవ్వులూ, కబుర్లూ.

ఆ ముఖాల్లో కొన్నింటిని గుర్తుకు తెచ్చుకుంటూన్నాడు. లారీకి ముందు “కస్తూరీ హైస్కూలు ఎక్స్‌ స్టూడెంట్లు" అన్న రంగు రంగు అక్షరాలున్న బట్టగాలికి కదులుతూ ఎగురుతూంది.

“రేయ్‌, రాధా!” ఒక్క ఉరుకు ఉరికి రాధాకృష్ణని గట్టిగా వాటేసుకున్నాడు దుమ్ముతో నిండిన బట్టలున్న నడి వయస్కుడు.

రాధాకృష్ణ ఉలిక్కిపడి మట్టితో నిండిన ఆ చేతుల నించి తప్పించుకుంటూ అతని ముఖంలోకి చూసి గుర్తించి - "అం! శర్మా నువ్వా! అని తోసేయబోయిన చేతులని ఆత్మీయంగా నొక్కుతూ మరీ దగ్గరికి లాక్కుంటూ ఉంటే పాప విసుగ్గా ముఖం పెట్టి - “డాడీ! రండి లోపలికి పోదాం” అంటూంది కానీ, ఆ మాటలు వినిపించడం లేదు.

"ఓయ్‌ , రాధాకృష్ణా; గుడ్‌ మార్పింగ్‌" అంటున్నాడు మరొక అతను. ఈ%% డ్రిల్‌మాష్పారూ ఎక్స్‌ స్పుడెంట్స్‌ హా

ట్రం లచ్చ లల లచ్చ ల లల లంటి లంటి ల్రంల్టం లతలు ల్య లంచం లు లా ట్టు లల చుట్ట లు లా లలా ట్స ట్టి ట్ట +(310)

“డాక్టర్‌ అయ్యాడా ఇతనూ” అంటూంది మరొక గొంతు.

“హల్లొ, మీరంతా ఎలా కలిశారూ]' రాధాకృష్ణ శర్మవైపు తిరిగి అడుగుతూంటే. “ఒరే... రండిరా. మాటలు తరవాత. ముందు విడిది చేరాలి. కాఫీ పోసుకుని ఊరిమీద పడదాం” అంటూంటే. లారీ బయలుదేరుతూంటే శర్మ పరుగున వెళ్ళి లారీ అందుకుని సైకి ఎక్కి “రాధా, నువ్వు వస్తావా మా విడిదికి” అన్నాడు. మామయ్య 'మీరే రండిరా” అని బిగ్గరగా కేకపెడుతూన్నాడు. రాధాకృష్ణకి కూడా పరుగున వెళ్ళి ఆ లారీ అందుకుని ఎక్కి వాళ్లలో ఒకడై హాయిగా అల్లరి చెయ్యాలనే కోరిక క్షణం మెదిలింది కానీ, ఆలా దుమ్ము కొట్టుకుంటూ వాళ్ళలో కలవగలడా ఇప్పుడు? ఆగిపోయాడు అలాగే.

“శర్మ ఉద్యోగం దొరక్క లారీ డడైవరై తరవాత ఆ లారీనే కొనేసుకుని వ్యాపారంలోకి దిగాడు. డబ్బు చాలా గడించినా, ఈ లారీ అంటే వాడికి ప్రాణం. ఎక్కడికైనా సరే లారీలోనే వెడతాడు. గుడివాడలో ఉన్న స్నేహితులని ఈ లారీలో వేసి లాక్కు వచ్చినట్టున్నాడు. వాడి అల్లరి అప్పటికీ, ఇప్పటికీ అలాగే ఉందిరా. ఈ ఊరికి ఎప్పుడొచ్చినా హైస్కూలునీ, డ్రిల్‌ మాస్టారునీ, నన్ను చూడందే వెళ్ళడు. నీకే కాదు, హైస్కూల్లో చదివే ప్రతి స్టూడెంటుకీ నేను మామయ్యనే” అంటూ మామయ్య బోపలికి దారితీశాడు.

మరో ట్రాక్టరులో కొందరు పెద్దగా కేకలు పెడుతున్నారు. “కస్తూరీ హైస్కూలుకీ జై అంటూ. అదీ స్టూడెంట్సు కోసం చేసిన విడిది వైపు వెళ్లిపోతూంటే, ఓఅడుగు వెనక్కి వెళ్ళి ఆరోడ్డు మలుపు తిరిగేవరకూ చూస్తు అలాగే నిలిచిపోయాడు డాక్టర్‌ రాధాకృష్ణ.

“రాధా! రారా కాఫీ చల్తారిపోతుంది. “మేనమామ కేకకి లోపలికి వెళ్ళి ఇల్లు నాలుగు మూలలా పరీక్షగా చూస్తు షర్డు విప్పి చేత్తో పట్టుకుని హేంగరు లేదు,మామయ్యా' అంటే అత్త నవ్వి “పల్లెటూరి వాళ్ళకి మేకులే హేంగర్లు అంటూంది లోపలినించి. అప్పుడే పిల్లలిద్దరూ టిఫిను తిని పెరటిలో అవుదూడని చూస్తు అల్లరి చేస్తున్నారు.

“డాడీ! ఈ దూడని హైదరాబాద్‌ పట్టుకెడదాం” అంటూంది పాప కారు డిక్కీలో ఎక్కించేస్తా” అంటున్నాడు బాబు.

టిఫినూ కాఫీ అయిన తరువాత ఇల్లు అంతా చూసి, పెరడంతా చూసి, మొక్క మొక్కా పరీక్షించి మామయ్యతో కబుర్లకి దిగాడు.

“సపోటా, దానిమ్మ ఇదివరకు లేవు కదూ. వాకిట్లో మాధవీ లత, రాధా, మనోహరాలూ ఆనాటి తీగలేనా, మామయ్యా,. అన్నట్లు ఎర్రగేదె ఏమైందీ? , సుబ్బడు పాలేరు బాగున్నాడా?” ఇలా సాగాయి కబుర్లు. జాట్లు డ్రిల్‌మాష్టారూ ఎక్స్‌ స్టూడెంట్స్‌

(32 )+ఛ 0 చ 00 చ ఛం చంచంచిచిలలిలయిలిలిలిలలిన చసత చిపపాచాతవాటాచాను

“రాధాబాబూ, బాగున్నావా?” పాత పాలేరు వచ్చి కుశల ప్రశ్నలతో అర్ధగంటవరకూ వదల్లేదు. పది రూపాయల కాగితం తెచ్చి అతని చేతిలో పెట్టినా వద్దంటూనే అందుకుని “పాత చొక్కా ఓటి పారేసి వెళ్ళుబాబూ” అంటూ అప్పటికి వెళ్ళిపోయాడు. మళ్ళీ కబుర్లు హైస్కూలు మీదిక వెళ్ళాయి.

“అన్నట్టు, మామయ్యా, అప్పటి మాస్టార్లివరన్నా ఉన్నారా ఇప్పుడు?” హఠాత్తుగా

అడిగాడు.

“ఒకరిద్దరు ఉన్నారు. అందులో డ్రిల్‌ మాస్టారు మూర్తి ఒకరు. ఆయన సర్వీసంతా ఈ ఊరే. దాదాపుగా ఆరునెలలక్రితం కాబోలు రిటైర్‌ అయినారు. మగపిల్లలిద్దరూ చదువులో పైకిరాలేదు. ఆడపిల్ల పెళ్ళికాక వుండి వుండి అన్యకులస్థుడితో లేచిపోయింది. ఆ అవమానం భరించలేక మాస్టారి భార్య ఆత్మహత్య చేసుకుంది. మగపిల్లలు బ్రతుకు తెరువుకోసం పట్నం చేరారు. ఓ వైపు సంసారం చిరిగిన విస్తరిలా అవడం, మరోవైపు రిటైరై పోవడంతో దాదాపు మతి పోగొట్టుకున్నవాడిలా అయి మంచం పట్టాడు. ప్రతిరోజూ, అన్నమూ ఎవరో ఒకరు పెడుతూ ఉంటారు. ఎక్కడా లేకుంటే మనింటికి సరాసరి రమ్మనీ, నీకోసం ఇంటి తలుపు ఎప్పుడూ తెరిచే ఉంటుందనీ మరీ మరీ చెప్పాను. ఎంత చెప్పినా రెండు మూడు సార్లు తప్ప రాలేదు.”

“అయ్యో!” నిట్టూర్చాడు రాధాకృష్ణ మామయ్య తిరిగి చెప్పటం మొదలు పెట్టాడు.

“ఆయన మనస్తత్వం ఏమిటో అర్ధం కావడంలేదు. రిటైరై పోయినా సరిగ్గా డ్రిల్‌ క్లాసులుండే సమయానికి డ్రెస్‌ వేసుకుని విజిల్‌ పట్టుకుని స్కూలుకు వెళ్ళి కూర్చుంటాడు. కొత్తలో ఏం చెప్పలేక హెడ్మాస్టరు మౌనంగా ఊరుకునే వారట. కానీ, కొత్తగా వచ్చిన డ్రిల్‌ మాస్టారు కుర్రాడు చికాకు పడ్డాడట. ఇంక హెడ్మాస్టరుగారు స్కూలుకి రావద్దని గట్టిగా చెప్పవలసి వచ్చింది. దానితో ఆయన డీలా పడిపోయి పిచ్చివాడిలా ఊరంతా తిరుగతూ, కనిపించిన ప్రతి కుగ్రాడినీ డ్రిల్‌ చేస్తావా అని అడగటం, ఎవరూ రానంటే ఊరు చివర గొడ్గకాపరులకి చాక్‌లెట్లూ మరమరాలూ కొనిచ్చి వాళ్ళచేత డ్రిల్‌ చేయించేవాడు. కొంత పాత అవగానే విసుగు కలగడం, గొడ్డు చేలల్లో పడటం, తండ్రులు వాళ్ళని చావగొట్టడం చాలా గందరగోళం జరిగిందట. ఇదంతా ఊళ్ళో అందరూ వింతగాచెప్పుకుంటున్నారు. ఈ మధ్య డ్రిల్‌ మాస్టారు చాలా జబ్బు పడ్డారు. హెడ్మాస్టరు చాలా మంచివారు. పైగా ఆయన కొద్ది రోజుల్లోనే రిటైర్‌ కావలసిన వయస్సు, ఆయన ఈ డ్రిల్‌ మాస్టారుని వెయ్యి కళ్ళతో కనిపెట్టి చూస్తున్నారుట.

స భు డాక్టరుని తెచ్చి మందులు వాడి డ్రిల్‌ మాస్టారిని మామూలు మనిషిని చేశారు. ఒకవారం నించీ మరీ హుషారుగా ఉన్నారెందుకో డ్రిల్‌ మాస్టారు. అంటే ఆయనకి ఎవరో డ్రిల్‌ చేసే కుర్రాడు దారికి ఉంటాడు అనుకున్నాను. నిన్ననే చూశాను. ఆయన ముఖంలో ఏదో కొత్త కాంతి వచ్చింది” అంటూ కబుర్లు చెపుతూనే ఉన్నాడు మామయ్య. రాధాకృష్ణ అవన్నీ శ్రద్ధగా వింటూనే ఉన్నాడు లోపలనించి అత్త గట్టిగా కేక పెట్టింది.

“వంట అయింది. మధుమతికి ఆకలిగా ఉందిట. మేనమామా మేనల్లుడు కాస్సేపు కబుర్లు కట్టి పెట్టాలి.”

“అబ్బ, అప్పుడే భోజనమా”

“పన్నెండు గంటలు కావస్తూందిగా. భోజనం కాగానే నువ్వు రెస్టు తీసుకో, నేనలా హైస్కూలు దగ్గరకి వెళ్ళాలి. నువ్వు నాలుగు గంటలకి అక్కడికి వస్తే చాలు. అన్నట్టు ఈ (ప్రోగ్రామ్‌కి మీ ఎక్స్‌ స్పుడెంట్లలో ఆడపిల్లలు చాలామందే రావడం విశేషం. వాళ్ళందరికీ విడిది ప్రెసిడెంటుగారి ఇంట్లో. రాత్రికి విందు మాత్రం అందరికీ కలిసి ఉంటుంది" అంటూ భోజనానికి లేచాడు మామయ్య.

భోజినం చేసి రాధాకృష్ణ విశ్రాంతి తీసుకుంటూ ఉంటే తమలపాకులు పట్టుకుని మధుమతి వచ్చి దగ్గరగా కూర్చుని ఆకులు అందిస్తూ “మీ మామయ్యకే గనక ఓ ఆడనలుసు వున్నట్లయితే నేనెక్కడ ఉండేదాన్నో? హాయిగా ఇల్లరికం అల్లుడై ఉండేవారా” అంటూ నవ్వింది.

“జవాబు రెడీగా లేదు” అన్నాడు నిద్రమత్తు వదిలించుకోవాలన్నట్లుగా.

“మీరింత పెద్దవారైనా చిన్నవాడిని పిలిచినట్టు ఆ “రాధా అన్న పిలుపేనా ఇంకా, “చిరుకోపంతో అంటూంటే, “ఆ పిలుపులోని మాధుర్యం నీకేం తెలుసు.” అంటూండగానే శర్మా శేషగిరీ వగైరా స్నేహితులు “రాధాకృష్ణా' అంటూ వచ్చేశారు. తన బాల్యమిత్రుల్లో కొందరు ఇంజనీర్లు. కొందరు డాక్టర్లు, కొందరు పైలట్లు మరికొందరు వార్‌లోక్టి వెళ్ళిపోయారు. కొందరు, వ్యాపారాల్లో స్థిరపడితే, మరికొందరు దొంగలై పట్టుబడి జైల్లో బంధించబడ్డారు. ఈ వివరాలు తెలుసుకున్న రాధాకృష్ణ ఆలోచనల్లో మునిగిపోయాడు. ఒకే స్కూల్లో చదివినా, బ్రతుకు బాటలో ఒక్కొక్కరు ఒకో దారివైపు చీలిపోయారు. ఎంత విచిత్రమైందీ జీవితం అనిపిస్తూంది.

శ్‌ జ్‌ జ్‌ శ్‌

నాలుగు గంటలకే రాధాకృష్ణ పాత మిత్రులతో బాటు హైస్కూలు దగ్గరికి చేరుకున్నాడు. స్కూలు బిల్డింగ్‌ మరింత పెద్దదైంది. చుట్టూ ఖాళీస్థలం, దూరంగా 2 డఉిలమాష్టారూ ఎక్స్‌ స్తూడెంట్స్‌ ఫమైైమ్లై్షై స

తశ. మామిడితోట, అంతా అప్పటిలాగే ఉంది. కానీ, పెద్ద పందిరి, రంగు రంగు కాగితాలూ. మామిడితోరణాలు, ఎక్స్‌స్టూండెట్సుకి వెల్‌కమ్‌ అన్న బోర్డులూ చూస్తూ అప్పటికే వేదిక దగ్గరగా వేసిన కుర్చీల వరసలో ముందు కూర్చున్నాడు. చాలామంది వచ్చేశారు. ఎక్స్‌ స్ట్పూడెంట్ట్లు ఆహ్వానాలు అందుకుని వీలున్న వాళ్ళు వచ్చారు. లేనివాళ్ళు టెలిగ్రాముల ద్వారా, ఉత్తరాల ద్వారా శుభాకాంక్షలు పంపారు. మీటింగ్‌ 'ప్రారంభంమైంది. ముఖ్య అతిథి ముక్తసరిగా మూడు మాటలు చెప్పి ఊరుకున్నారు. హెడ్మాస్టరు, లెక్కల మాస్టారూ మాట్లాడారు. ప్రోగ్రామ్‌కి వచ్చిన ఎక్స్‌ స్పూడెంట్లకి మరీ మరీ కృతజ్ఞత తెలిపారు. ఎలా ప్రారంభించి ఎలా అభివృద్ధి పరిచిందీ, ఈనాడెలా జరుగుతున్నదీ స్కూలు చరిత్ర చెప్పారు. దాదాపు ప్రోగ్రామ్‌ పూర్తి కావస్తూంటే ఎక్స్‌ స్టూడెంట్స్‌ లో కొందరు మైక్‌ ముం కొచ్చి మాట్లాడారు. హెడ్మాస్టారుగారు లేచి “రిటైరైన డ్రిల్‌ మాస్టారు మూర్తిగారు మాట్లాడాలని కోరుతున్నాను” అన్నారు. వెనక వరసలో కూర్చున్న మూర్తి ముందుకువచ్చి మైక్‌ని పట్టుకుని ఒక్కసారి అందరినీ కలియజూసి, గొంతు సపరించుకుని “ముఖ్య ఆతిథులకి నమస్కారం. నా ప్రియశిష్యులకి ఆశీస్సులు, ముఖ్యంగా ఎక్స్‌ స్టూడెంట్సుని చూసే అవకాశం కలిగించినా హెడ్మాస్టరుగారికి తదితర పెద్దలకీ చిన్నలకీ నా కృతజ్ఞతలు. నాకీ రోజు పెద్ద పండుగలా ఉంది. నేను మరిచిపోయినా నన్ను మరిచిపోని ఎక్స్‌స్టూడెంట్సుని చూస్తుంటే మహదానందంగా ఉంది. ఇక్కడ చేరిన ప్రతి ఒక్కరూ ఈ స్కూల్లో చదివనా 'డ్రిల్‌ లో పాల్గొని బయటికి వెళ్ళి తలో దారీనా బ్రతుకుతన్న వీళ్ళందరూ నాకు ప్రియాతి ప్రియమైన శిష్యులు, వీళ్ళని చూసుకుని ఈ రోజు గర్విస్తున్నాను.

నాకీ క్షణంలో భగవంతుడి మీద చాలా కోపం వస్తూంది. ఎందుకంటే నా స్టూడెంట్సు అందరినీ ఒకేసాం గట్టిగా హృదయానికి హత్తుక్రోవట్రానిక్రి పెద్ద చేతుల నివ్వలేదే అని. నాక్టా అదృష్టంలేదు ఈ చేత్పులుచాలా చిన్నవి" అంటూంటే ఆయన కళ్ళలో నీళ్ళు చిప్పిల్లాయి. స్ఫుడెంట్టు చేస్తూన్న కరతాళధ్యనులతో ఆ పంద్రం మార్మోగిపోయింది. “హెడ్మాస్టరు గౌరిచ్చిన సమయం మించిపోతున్నా ఒక చిన్న న గా కోరిక హెడ్మాస్టారు గారికి , తదితర పెద్దలకి అభ్యంతరం ఉండదను

“ఏమిటి? ఏమిటి?” అందరి ముఖాల్లోనూ క్వశ్చెన్‌ మార్కే సటట్టా డ్రిల్‌ మాష్టారూ ఎక్స్‌ స్టూడెంట్స్‌ లు

“ఒక్కసారి ఆంటే ఒక్కసారి నా ఎక్స్‌ స్టూడెంట్సు అందరి చేత అంటే అమ్మాయిలతో సహా ఒక్కసారి డ్రిల్‌ చేయించే అవకాశం నాకివ్వమని మరీ మరీ ప్రార్థిస్తున్నాను. ఆయనగొంతు పూడుకుపోయినట్ట్లుంది. మరింకేం మాట రాలేదు.

ఆయన కోరిక అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచింది. క్షణం విస్తుపోయినా, అంతలోనే తేరుకున్న రాధాకృష్ణ చటుక్కున లేచి “ఎస్‌. సార్‌, మేం రెడీ” అనడంలో మరికొందరు లేచి రెడీ, రెడీ అంటూ అరుస్తున్నారు. ఎక్స్‌ స్టూడెంట్సుగా వచ్చినకొందరు అమ్మాయిలు ఒకరిముఖాలొకరు చూసుకుని క్షణం తటపటాయించినా. చటుక్కున లేచేసి 'మేం కూడా రెడీ, సార్‌ అన్నారు ఏక కంఠంతో. మళ్ళీ కరతాళధ్వనులతో మార్మోగిపోయింది ఆ ప్రదేశమంతా.

మూర్తి మాస్టారి ముసలి ముఖం సంతోషంతో వెలిగిపోయింది. కళ్ళనుంచి ఆనందభాష్పాలు జలజలా రాలుతుంటే ఆయన నోట మాటే రావటంలేదు. అయినా, గొంతు పెగల్చుకుని కృతజ్ఞత చెప్పుకుని విజిల్‌ పట్టుకుని స్టేజీ దిగి క్రిందికి వస్తూంటే శర్మా శాస్త్రీ, శీనూ. బాబూ వర్మా వగైరా అమాంతం వచ్చి ఆయన్ని చేతులమీద ఎత్తేసి మూర్తి మాస్టారికీ జై. డ్రిల్‌ మాస్టారికీ జై అంటూ స్కూలు గ్రౌండ్‌ వరకూ తీసుకువెళ్ళి అక్కడ దించారు. సభలోని వారంతా గుంపులుగా గ్రౌండులోకి చేరారు.

రకరకాల దుస్తుల్లో ఉన్న అబ్బాయిలని రంగు రంగుల చీరెల్లో గాలికి రెపరెఎలాడుతూన్న పమిటని తిప్పి దోపి రెడీ అన్నట్లు నిలుచున్న అమ్మాయిలనీ

రెప్పవాల్బకుండా చూసుకుంటున్నారు డ్రిల్‌ మాస్టారు.

అబ్బాయిలకి రాధాకృష్ణ ముందు నిలుచున్నాడు. అమ్మాయిలకి అనాడు లల్లీ అని పిలిస్తే ఏడుపు ముఖం పెట్టిన లలిత పెద్దదై కలెక్టరు భార్య అయి అత్తవారింటికి వెళ్ళినా, స్కూలు ఆహ్వానాన్ని అందుకుని కారులో వచ్చేసింది. అప్పుడు పిలక జడతో తాటాకు బొమ్మలా ఉండే లలిత ఇప్పుడు బొద్దుగా గుమ్మటంలా ఎర్ర పట్టుచీరె కట్టుకుని ముద్ద మందారంలా ఉంది. ఆ పిల్లవెనక ఉన్న పిల్లలూ రాధాకృష్ణ వైపు చూస్తూ పలకరింపుగా నవ్వుతున్నారు.వాళ్ళలో కొందరిని గుర్తించి, మరికొందరు గుర్తురాకా అయినా నవ్వుతూనే జవాబిస్తున్నాడు. లలిత పెదవి విరిచి అందంగా నవ్వి కళ్ళు ఎగరేసింది.

*2ాాాాటాిే డిలమాష్తారూ ఎక్స్‌ స్పూడెంట్స్‌

(36 04444004 ఛఛఛిి యిల చ్తు చాల చాల లా లప చ పలా య లు ల ల ట్టి చలి లిం ట్టి లి లిం లిం లి లి బ్య

“"ఏయ్‌...ఎంత ధైర్యం" ఆనుకుంటూ పెదవి పంటితో కొరుక్కుంటూ లలిత పక్కన నిలుచున్న అమ్మాయిని ఎక్కడో, ఎప్పుడో చూసినట్టు అయి గుర్తుకి తెచ్చుకుంటున్నాడు.

ఆ అవును- ఈ అమ్మాయే...తను నైంత్‌లో వేసవి సెలవుల్లో అమ్మ దగ్గరికి వెళ్ళి తిరిగి స్కూలు తెరవగానే వచ్చిన తెల్లవారి పెరట్లో ఉన్న జామిచెట్టుకి ఉన్న దోర పండిన జామికాయ కోసి ఒకటి పళ్ళతో కొరికి తింటూ, మరోటి కనిపించి నోరు ఊరిస్తూంటే ఆ కాయనే చూస్తూ కొమ్మ వంచినా అందక ఎగిరి అందుకో బోతుంటే-

" “ఏయ్‌...ఎవరూ నువ్వు? జామకాయలు దొంగతనంగా కోస్తావా” అంటూ వచ్చి వీపుమీద ఒక్క చరువు చరించింది. తను ఉలిక్కిపడి కోపంతో వెనక్కి తిరిగితే ఈ పిల్లే = పరికిణి, ఓణితో, చేతిలో పువ్వుల బుట్టతో, సగం ఊడిన బారెడు జడ అల్లుకుంటూ కోపంగా చూస్తూ 'ఎవరు నువ్వ అంటూ నిలదీసింది. ఆ పిల్ల అలా అనేసరికి నిజంగా ఒళ్ళు భగ్గుమంది. ఈ ఇంట్లో నన్ను “నువ్వెవరు?” అని ఓ ఆడపిల్ల ఇలా నిలదీసి అడిగేస్తుందని ఎప్పుడూ అనుకోక తెల్లబోయి అంతలోనే కోపం ముంచుకు వచ్చి “అసలు నువ్వెవరు?' అని మీదికి వెళ్ళాడు.

“ఏయ్‌! నువ్వు నువ్వు.. అంటూ ఆ పిల్ల పెద్ద గొంతుతో అత్తా, ఈ అబ్బాయి చూడూ-జాంకాయలు కోసుకునేది కాక నన్నే నువ్వెవ్వరు అంటున్నాడు. మామయ్యా, త్వరగా రా, ఒరే నాంచారీ పట్టుకోరా అంటూ అరిచేస్తుంటే నిజంగా భయం వేసింది ఓ క్షణం. అంతలోనే మామయ్య గబగబా వచ్చి అర్థం కాక ఆంతలోనే అర్థం చేసుకొని విరగబడి నవ్వి ఆ పిల్ల కొత్తగా వచ్చిన డాక్టరుగారి చెల్లెలనీ, ఈ హైస్కూల్లోనే చేరబోతూందనీ చెప్పాడు. ఈ వేసవి సెలవుల్లో ఆ పిల్ల అత్త దగ్గిర చాలా చనువే సంపాదించేయడం గుర్తించిన తనకి ఆ పిల్లమీద చాలా అసూయ కల్గింది. అప్పుడప్పుడూ ప్రత్యర్భలై తగూకి దిగడం అత్త ఇద్దరినీ సర్దటం ఇలా ఓ ఆరునెలలు గడపకుండానే పెళ్ళిచేసుకుని అత్తవారింటికి వెళ్ళిపోతూ “నా మీద కోపం పెట్టుకోకు రాధాకృష్ణా” అని మరీ మరీ చెప్పివెళ్ళిపోవడం గుర్తు కొచ్చింది. ఈ అమ్మాయిని అప్పుడు చూడడం మళ్ళీ ఇప్పుడు కనిపించింది. చిక్కి నల్లబడిపోయినా కళ్ళలో కాంతి మాత్రం తగ్గలేదు. అనుకుంటూ - “గుర్తు పట్టానులే' అన్నట్టు నవ్వుతూండగానే డ్రిల్‌ మాస్టారి విజిల్‌ వినిపించి సరిగ్గా నిలబడి మాస్టారి వైపుకి తిరిగాడు రాధాకృష్ణ. డ్రిల్‌ మాష్టారూ ఎక్స్‌ స్టూడెంట్స్‌

యల యట్టి ట్ట టల టట టట లట లల లు ల ల యా లిం లంట లలు లలు యైరి తట్టి. శళిశిశ(ప్ర7)

ఈ "డ్రిల్‌ ని చూడటానికి ఆ ఊరి ప్రజలు విరగబడ్డారు. ముందుకి తోసుకువన్తున్న జనాన్ని ఆదుపు చేయటానికి కష్టమైపోతోంది వలంటేీర్లకి. మంత్రిగారూ, హెడ్మాస్టరూ చిత్తరువుల్లా “చూస్తున్నారు. మంత్రిగారు నవ్వుతూ" మాస్టారూ నేనూ ఈ స్కూలు ఎక్స్‌ స్టూడెంట్స్‌ ని అయి ఉంటే ఎంత బాగుండేది! కానీ, కానీ అనటంతో మళ్ళీ నవ్వుల జల్లు కురిసింది. డ్రిల్‌ పూర్తి అయింది. మరోసారి డ్రిల్‌ మాస్టారికి 'జైకొట్టి అందరూ వచ్చి కుర్చీల్లో కూర్చున్నారు. రాధకృష్ణ ముఖాన పట్టిన చెమటని కర్చీఫ్‌తో అద్దుకుంటూ చుట్టు చూసాడు. కాస్త దూరంలో మధుమతీ, అత్తయ్యా వగైరా ముసిముసి నవ్వులు నవ్వుతూంటే చటుక్కున ముఖం పక్కకి తిప్పుకున్నాడు. ఇంక ఒక చిన్న ప్రోగ్రామ్‌ ఇప్పటి స్పూడెంట్సు వేస్తున్న నాటిక, ఎక్స్‌ స్టూడెంట్సు ఏక పాత్రాభినయం, లలిత ఫిడేల్‌ కచేరీ వగైరా ఆయిన తర్వాత రాధాకృష్ణను బలవంతంగా ఓ పాట పాడమని లాక్కుపోయారు. ఘంటసాల పాడే ఓ పాత పాటతోబాటు కరుణశ్రీ పద్యాలు కూడా పాడందే వదల్లేదు. ఎన్నో సంవత్సరాల తరవాత హఠాత్తుగా ఇలా ఈ స్టేజిమీద తను మళ్ళీ గొంతెత్తి పాట పాడవలసి వస్తుందని కలలో కూడా అనుకోలేదు రాధాకృష్ణ. చిన్నప్పుడు ఈ స్కూలు ప్రోగ్రామ్‌లో ఎన్నో బహుమతులు అందుకున్నా ఈనాడు ఏదో కొత్తగా, తృప్తిగా, ఆనందంగా , ఎలాగో చెప్పటం చేతకానంత మధురంగా ఉంది ఈ ప్రోగ్రామ్‌లో పాల్గానటం.

“డాడీ! వన్‌, టూ...” అంటూ పగలబడి నవ్వుతూ పరుగున వచ్చి చేతులు పట్టుకున్నారు పాపా, బాబూ. వాళ్ళలా అంటూ ఉంటే సిగ్గువేసింది ఒక్కక్షణం. అంతలోనే తనని తను సంబాళించుకుని లలితకీ, మిగతా వాళ్ళకీ తన పిల్లలని చూపించాడు. వాళ్ళు ఏవేవో చెప్తూనే లేచి ఇవతలకీ 'వచ్చారు.

పాత స్నేహితుల పలకరింపులూ అవీ అయి ఇల్లు చేరబోతూంటే (పెసిడెంటుగారు పిలిచి మరీ చెప్పారు.

“రాధకృష్ణా! ఓ అరగంటలోనే డిన్నర్‌కి అందరూ తప్పక హాజరు కావాలి. కావాలంటే మీ మామయ్య ఇంట్లో నెల ఉండి తిను” అంటూ వెళ్ళి పోయారు హడావిడిగా.

“మేమూ బట్టలు మార్చుకుని అక్కడికి వస్తాం. తీరుబడిగా కబుర్లు చెప్పాలి. అంటూ నెచ్చెలులతో వెళ్ళిపోయింది లలిత.

“ఛీ..సిగ్గులేకుండా ఇంత పెద్దె ఏంటా డ్రిల్‌” మధుమతి ముఖం గంటుపెట్టుకుంది. జా డ్రిలమాష్తారూ ఎక్స్‌ స్టూడెంట్స్‌

(38 ) 44400040 ఛ చం లచచచిచచచచిలచచచచచితి తిల చచ చా చాచిచచినాు "నీకేం తెలుసు. నీముఖం' అంటూ తేలిగ్గా నవ్వేసి విందుకి వెళ్ళాడు. నవ్వులతో, కేరింతలతో, జోక్‌లతో విందు పూర్తి అయింది. మామయ్య,

పైసిడెంటుగారు పళ్ళెం పట్టుకుని వడ్డనకి రావటంతో నవ్వుల వర్షం కురిసింది. ఎవరి

ముఖాల్లో చూసినా సంతోషం వెల్లివిరుస్తోంది. ఈ ఆనందం డబ్బుతో కొనగలిగిందా! దీనికి విలువ గట్టగలడా ఎవరన్నా! తనని తను ప్రశ్నించుకుంటూ ఇంటికి బయలుదేరుతూంటే, పూవుల రథం శర్మ లారీ తీసుకు వచ్చిన శాల్తీల నన్నింటినీ తిరిగి గమ్యం చేర్చేందుకు నిండుగా బయలుదేరుతోంది. “ఎక్స్‌ స్టూడెంట్సుకీ జై అంటూ వీడ్కోలు మైతలో ఆ లారీ నిజంగా పూలరథంలానే కదిలి వెళ్ళిపోయింది. నే శ్‌ శ్‌ శే రాధాకృష్ణ ఇల్లు చేరేసరికి పది గంటలు దాటిపోయింది. ఆరుబైట వేసిన ప్రక్క మంచంమీద సుఖనిద్రలో ఉన్న భార్యనీ, పిల్లలనీ ఓ సారి చూసి తృప్తిగా మేను వాల్చాడు. కానీ, నిద్రవచ్చేలా లేదు. ఆకాశంలోకి చూస్తూంటే చందమామ మబ్బుల చాటున దోబుచులాడుతున్నాడు. చల్లటిగాలి మెల్లగా వీస్తోంది. సామాన్యంగా పట్నవాసం జీవితంలో ఈ ఆవకాశం ఉండదు. ఈ స్వచ్భమైన గాలీ కరువే. అవసరాలు సెంచుకుని వాటిమధ్య నలిగిపోతూ ప్రకృతికి దూరమై పోయే ఈనాటి నాగరికుడికి అసలైన సుఖం దొారుకుతోందా! అన్న ప్రశ్ననిలదీస్తోంది రాధాకృష్ణని పట్నవాసాలేకాదు. ఇప్పుడిప్పుడు పల్లెటూళ్ళు కూడా నకిలీ నాగరికతకి ఆలవాలం అయిపోతున్నాయి. ఇలా కాకూడదు. నిజమే. కానీ, అలా కాకుండా ఏ శక్తి ఆపలేదే. రాధాకృష్ణమనస్సు ఏదో తెలియని బాధతో మూలిగింది. అంతలోనే ఆలోచనలు సాయంకాలం జరిగిన ప్రోగ్రామ్‌ గుర్తుకొచ్చి సంతోషంతో మనస్సు ఉరకలు వేస్తూంటే అలా అలా కళ్ళమీదకి నిద్ర ముంచుకు వచ్చేసింది. అలా ఎంతసేపు నిద్రపోయాడో ఒళ్ళు తెలియదు. “రాధా! ఒరేయ్‌, రాధా' అని మేనమామ తట్టి లేపుతూంటే ఉలిక్కి పడి కళ్ళు తెరిచి లేచి కూర్చుంటూ “ఏంటి మామయ్యా” అన్నాడు. మన జీతగాడి చెల్లెలు సావిత్రికి మొదటి కానుపురా. మూడు రోజులుగా బాధపడుతోంది. నాటు మంత్రసాని నావల్ల కాదందిట. డాక్టరన్నా ఊళ్ళోలేడు. బస్తీకి తీసుకుపోయేందుకన్నా సమయం లేదు అంటూ ఏడుస్తూ వచ్చాడు. కాస్త నువ్వు వెళ్ళి చూడాలి. పద బట్టలు వేసుకో.” “అరే, నాదగ్గిర మందులూ ఇంజక్షన్‌లు ఏం లేవే!” అంటూంటే అవేం కావాలో డాక్టరింట్లో తీసుకో. భార్య చాలా మంచింది. నీ కేం కావాలన్నా ఇస్తుంది. డిల్‌ మాష్టారూ ఎక్స్‌ స్పూడెంట్స్‌

వ అం త్వరగా రా మామయ్య త్వరపెడుతూంటే గబగబా బట్టలు వేసుకొని బయలుదేరాడు. మధుమతి “ఇక్కడికి వచ్చినా ఈ గోలేనా?” అని విసుగ్గా ముఖం పెట్టినా అయ్యో, పాపం, కాన్ను కేసు కాబోలు అనుకుని శాంతపడింది.

లాంతరు వెలుగులో ఊరి చివరికి జీతగాడు దారి చూపిస్తుంటే గతుకుల రోడ్డు, దాటి చిన్న సందు గొందులు దాటి గూడెం చేరుకున్నడు. సావిత్రి పరిస్థితి ప్రమాదంగా ఉందని గ్రహించి కావలసిన మందులు పరుగుల మీద తెప్పించి వాడి ఎలాగో కాన్పు అయేలా చేశాడే కానీ, పెద్ద ప్రాణం దక్కింది. పిల్ల పోయింది. అయినా పాలేరు బాధపడక రాదాకృష్ణ కాళ్లకి దణ్గం పెట్టాడు.

వాళ్ళ ఇల్లు వదిలి వీధిలోకి రాకముందే లాంతర్లు" పట్టుకుని నలుగురు పరుగున వచ్చారు.

“డాక్టరు బాబూ, దబ్బున రావాలి. ఒంటెద్దు బండీ రెహమాన్‌కి హఠాత్తుగా విషమించింది, మీకోసం మామయ్య ఇంటికి వెళ్ళి లేరంటే ఇక్కడికి వచ్చాం అని రొప్పుతూ చెప్పారు.

అలసిపోయి ఉన్న రాధాకృష్ణ అదేం పట్టించుకోకుండానే పదండి. త్వరగా అంటూ వాళ్ళ వెంట నడిచాడు.

“మా ఊరి డాక్టరు మాయదారోడు. అవసరం వచ్చినప్పుడల్లా ఊరొదిలి బస్తీ పోతాడు అంటూ తిడుతూన్నారు ఇద్దరు.

"అసలేం జరిగింది. అని అడిగితే వాళ్ళలో ఒకడు “ఏం లేదు, బాబూ! సాయంకాలం కోడీగీడీ మస్తుగా తినేశాడు. ఆపైన తెగ తాగేశాడు. ఇంకా ఓ నిద్రపోయి లేచాడో లేదో పెమాదం ముంచుకొచ్చేసిందట. ఆడి తల్లి ఏడుస్తా వచ్చి నన్నునిద్ర లేసింది. అసలే ఒంటరిది - అందులో ముసల్ళి. ఏం చేస్తుంది?”

రెహమాన్‌ పూరి గుడిసెలో అప్పటికే ఓ ఇరవైమంది దాకా పోగయ్యారు. ఆఖరి క్షణాల్లో ఉన్నా వాళ్ళేంచేయలేక దేవుడిమీద భారం వేసి అలా చూస్తూ నిలుచున్నారు.

డాక్టరు వచ్చాడు అన్నమాట వింటూనే రెహమాన్‌ తల్లి అమాంతం పరుగున వచ్చి రాధాకృష్ణని వాటేసుకుని గొల్లుమంటూ “బాబూ, డాక్టరు బాబూ నీచిన్నప్పటి దొ,స్తుం రక్షించేందుకు ఆ అల్హాయే నిన్నిక్కడకి పంపాడు. రా, బాబూ, నాబిడ్డని కాస్త చూడు. సూది వేసి బ్రతికించు నాయనా. నీకు వెయ్యేళ్ళు ఆయుష్‌ అంటూ పిచ్చిదానిలా ఏడుస్తోంది. జాహీ డ్రిలమూష్టారూ ఎక్స్‌ స్టూడెంట్స్‌ ఇష్టా

(40 04+ 4 + 40 చ చచి చి లచిచచచలిచిచంంిచిచలిచచచిచాచచచాచరటిసదుును

రాధాకృష్ణ గుండె క్షణం కొట్టుకోవటం అగింది. ధైర్యాన్ని కూడదీసుకుంటూ వంగి గుడిసెలోకి వెళ్ళాడు. రెహమాన్‌ని పరీక్షించాడు. లాభంలేదు. అప్పుడే ఆతని ప్రాణం అనంత వాయువుల్లో కలిసిపోయి అయిదు నిమిషాలు పైనే అయి ఉండవచ్చు. అతను చలన రహితంగా ఉంటే నిద్రపోతున్నాడనుకుంది తల్లి.

రెహమాన్‌ని చూస్తూ స్థాణువులా నిలిచిపోయిన రాధాకృష్ణ తెప్పరిల్లి దుప్పటి ముఖం వరకూ కప్పి వెనక్కి తిరిగాడు. రెహమాన్‌ తల్లి ఇంజెక్షన్‌కి వేళ్లీళ్ళు కావాలా అంటూ అది చూసి 'రాధబాబూ ఇదేంటి' అంటూ రాధాకృష్ణని అమాంతం పట్టేసుకుంది. ఎన్నో సార్లు బండి కట్టిన నీ దోస్త్‌ని బ్రతికించలేవా. నువ్వూ ఏం చెయ్యలేవా పెద్ద చదువులు చదివిన డాక్టరువే నువ్వు నా రెహమాన్‌న్ని కాపాడలేవా! వాడొక్కడే బాబూ నాబిడ్డ' ఆంటూ హృదయ విదారకంగా ఏడుస్తూంటే అక్కడ మూగిన కొందరు ఆమెని పట్టుకున్నారు. రాధాకృష్ణ అతి కష్టంమీద ఆమె చేతుల నుంచి తప్పించుకుని ఉబికి వచ్చే కన్టీళ్ళని ఎవరూ చూడకుండా ఒత్తుకుని ఎలాగో ఇల్లుచేరాడు. మనస్సంతా చేదు తిన్నట్లు అయింది.

ఈ స్కూలు ప్రోగ్రామ్‌ కోసం ఈ ఊరు రావటం, సరిగ్గా ఈ రోజే కల్తీ సారా తాగి రెహమాన్‌ హఠాత్తుగా మరణించడం. అందులోనూ తను ఈ ఊరిలో ఉండీ సహాయం అందకుండా మిత్రుడు మరణించడం-కదిలించేస్తోంది. ప్రాణం ఉండగానైతే రోగంతో పోరాడి తన అనుభవాన్ని ధారపోసి బ్రతికించడానికి ప్రయత్నించేవాడు. కానీ ప్రాణంలేని ఆ శరీరాన్ని తను కదిలించలేడు. తన విజ్ఞానం చాలదు. రాధాకృష్ణ ఇంటికి వచ్చినా రెహమాన్‌ ముసలి తల్లి ఏడుపే ఇంకా వినిపిస్తోంది చెవులకి.

మధుమతి భర్తని ఏదో ప్రశ్చించబోయి ఆగిపోయి లుంగీ అందించింది.

“రాధా, కాస్త కాఫీ తాగుతావా.” మేనల్లుడి అలసట చూసి బాధగా అడిగింది అత్త.

“వద్దు అంటూ గట్టిగా కళ్ళు మూసుకున్నాడు. తెల్లవారి ఎనిమిది దాటిన తరువాత గానీ నిద్ర లేవలేదు.

నే శ్‌ శ శ

లేస్తూనే కాఫీ తాగి “వెళ్ళిపోతాం, మామయ్యా' అన్నాడు.

“వీల్లేదురా!” నీ క్లాసు పిల్లలని లలితా-సుజాతని ఈ వేళ భోజనానికి పిలిచాను ' అని బలవంతంగా ఆపాడు. భోజనానికి వచ్చిన లలితతో మిగతా వాళ్ళతో డ్రిల్‌మాష్టారూ ఎక్స్‌ స్టూడెంట్స్‌ డడ

న ఈ యాంత్రికంగా మాట్లాడాడు కానీ, సంతోషం లేదు అతనిలో. సాయంత్రం ఐదు అవగానే కారుల బయలుదేరారు. భార్యా పిల్లలూ మేనమామ పెట్టిన కొత్త బట్టలు కట్టుకున్నారు. రాధాకృష్ణని కూడా పంచెలు కట్టుకొందే వదల్లేదు అత్త. స్కూలుకి డొనేషన్‌గా అయిదు వేలు ఇచ్చి ప్రయాణమై ఊరు చివరికి వస్తూండగా హైస్కూలు దగ్గర కాస్త కారు నెమ్మదిగా పోనివ్వమని ఆ స్కూలుని చూస్తూ డోర్‌ తెరచుకుని దిగి కారుని ఆనుకుని అలా క్షణం నిలిచిపోయాడు. స్కూలు గ్రౌండులో హెడ్మాస్టరుగారి చేత డ్రిల్‌ చేయిస్తూన్న డ్రిల్‌ మాస్టారు కనిపించి నిటారుగా నిలుచున్నాడు రాధాకృష్ణ. ఆసలఠే స్థూల శరీరం ఆంచులో యాబై దాటిన వయస్సూ. అయినా, డ్రిల్‌ మాస్టారు మనశ్శాంతికోసం తనే స్టూడెంటుగా మారి ఆయాస పడుతూ ఆయన డ్రిల్‌ చేస్తూంటే రాధాకృష్ణకి కళ్ళలో నీళ్ళు తిరిగాయి. ఎంత మంచి మనస్సు హెడ్మాప్టరు గారిది! పరుగున వెళ్ళి ఆయన్ని ప్రక్కకు తోసి తను డ్రీల్‌ చేయాలనిపించింది. కాని, ఆవేశాన్నిఆపుకుంటూ ఆగిపోయాడు. నేనీ ఒక్కరోజు చేసి ప్రయోజనం లేదుగా. అనుకుంటూ మనసులోనే ఆ ఇద్దరు మాస్టర్లకీ నమస్కరిస్తూ ఏదో కొత్త జీవితంలోకి అడుగు పెడుతూన్నట్ట్లుగా లోలోపల ఏదో నిర్ణయాలు చేసుకుంటూ వెళ్ళగానే హెడ్మాస్టరుగారికి ఉత్తరంలో తన నిర్ణయాలని తెలపాలని ఊహించుకుంటూ కారులో కూర్చుని, డోర్‌ వెయ్యగానే కారు కదిలి ముందుకు దూసుకుపోయింది. కానీ, రాధాకృష్ణకి డ్రిల్‌ మాస్టారూ. ఆయన ఆజ్ఞలని తూ.చా తప్పకుండా పాటించే హెడ్మాస్టారూ మనస్సులో కదులుతూన్నారు. (ఆంధ్రప్రభ 9-10-74) సాపాటు డ్రిల్‌ మాష్టారూ ఎక్స్‌ స్పూడెంట్స్‌ ఫ్ల్లహ్ష్టషపాప్తాట్టు

(12 )+4ఛ 00000000 0ఛిచఛి లలి చిచలిచలి ల చచిచిలయితిచటివచతని ఉ బంగాడు బాల్వమా ఒత్చశాది తిరిగేలా తి. రాజమండ్రి రైల్వే స్టేషనులో అప్పుడే అగింది. ఆదిత్య ఫస్ట్‌క్లాస్‌ కంపార్టుమెంటులోకి యెక్కాడు. ఓ పోలీసు ఆదిత్య సూట్‌కేసుని బెర్త్‌ మీద ఉంచి క్రిందికి దిగి నిలుచున్నాడు. ఆదిత్య తన బెర్త్‌ మీద కూర్చుంటూ ఎదురు బెర్త్‌ మీద కూర్చున్న వ్యక్తిని పరిశిలనగా చూడసాగాడు. ఖాదీ బట్టలూ కళ్లజోడులో ఆయన చదివే పేపడు పక్కన పడేసి కళ్లజోడులోంచి ఆదిత్యని చూస్తూ ఆవులిస్తూ అంతలోనే అనుకున్నాడు. “ఈ ముఖం పరిచయమైనదిలా వుంది" సరీగ్గా అప్పుడే ఆదిత్యా ఆయన ముఖంలోకి చూశాడు యథాలాసంగా.. “అ...ది..త్యా..” కళ్ళజోడు ఆయన చప్పున లేచాడు. తన పేరు ఆయన నోటినించి విని పరీక్షగా చూస్తూ “అరెః దీక్షతులూ.... నువ్వేనా. దీక్షితులు అమాంతం వాటేసుకున్నాడు. “యెన్ని సంవత్సరాలైందిరా మనం చూసుకుని!” ఆదిత్య గొంతులోని ఆత్మీయతకి దీక్షితులు కళ్లలో అనందభాష్పాలు జాలువారాయి. “దాదాపు పది సంవత్సరాలు గడిచాయి మనం కల్సుకుని కదూ” “అవును. అయినా గుర్తించగలిగావంటే మన గాఢమైన స్నేహానికి చేయెత్తి జైకొడదాంరా దీక్షితులూ” బ్ట్టన్లట్లు ఓ బంగారు బాల్యమా ఒక్కసారి తిరిగిరా హహ్ల్ల్య్యోమ్టాహ్ష్ఞామ్ట్య్షు

హిచాచ్తా లాలా పాటా హాటా చిచ్చు భా చట్ట చూ చత ట్తాలు బట్టు ల యిలా బట్టా టాటాల టైసాలా పాటి పాటా

ఆదిత్య తన చేతిలొని స్నేహెతుడి చేతిని తీసుకొని నొక్కుతూ అన్నాడు. “అవును మన బాల్య స్నేహం తల్చుకుంటే మనరసు రెక్కలు కట్టుకుని నాగులాపురం పల్లెకి పరుగు తీస్తుంది కదే” దీక్షితులు అన్నాడు.

“బెను. మరి బంగారు బాల్యం. అ రోజులు తల్చుకుంటే నిన్ననో మొన్ననో జరిగిపోయినట్టుగా అన్పిస్తూ వుంటుంది నాకు జీవితంలో ఆతిమధురమైన స్మృతులని మిగిల్చింది నాగులాపురం లైఫ్‌.

ఆదిత్య కళ్లు మూసుకొని అన్నాడు

“నాకూ అంతే ఆదిత్యా! ఆవును నువ్వు పొలీస్‌ సబ్‌ యిన్‌ స్పెక్టరవి ఆయ్యావని ఈ మధ్యనే తెల్సింది. యూనిఫారంలో నిన్ను చూడాలని చాలా అనుకున్నాను. రాజమండ్రి రావటానికే వీలుకాలేదనుకో"

"పోనివ్వు. నేను హైదరాబాదునించి నాలుగు రోజుల్లొ ఆంగి వచ్చేస్తాను. నువ్వు తప్పకుండా రా. ఏం వస్తావు కదూ!"

యీ యిద్దరూ యిలా కబుర్లు చెప్పుకుంటూండగానేరైలు కదిలింది.

పోలీస్‌ ఆదిత్యకి శాల్యూట్‌చేసి వెళల్షిపాయాడు.

రైలు మెల్ల మెల్లగా వేగాన్ని వుంజుకుంది

“జెను నువ్వు యూ ఖద్దరు బట్టలూ వగైరా చూస్తుంటే యంఎల్యేని ఆయ్యావా కాబోతున్నావా!

దీక్షితులు పకపకా నవ్వాడు.

"రెండూ కాదు. ఖాదీ షాపు పెట్టాను."

మంచి పనిచేసావు. యింళకీ నీ పెళ్ళ్‌ అయిందా?”

ఓ అయింది. నా శ్రీమతి యెవరో తెల్సునా! మీనాక్షి మన బాల్య స్నేహితురాలు”

అదిరిపడ్డాడు ఆదిత్య,

“మీ యిద్దరి మధ్యా పచ్చగడ్డి వేస్తే భగ్గుమనేంత వైరం వుండేది. పెళ్లి యెలా సాధ్యమైంది కుతూహలంగా అడిగాడు ఆదిత్య.

“అదే చిత్రం. మీనాక్షి మేనత్త శ్రీమంతురాలు. కానీ పిల్లలు లేరు. మీనాక్షిని పెంచుకుని నాకిచ్చి పెళ్లిచేసింది. లక్ష కట్నంతో.”

“నిజంగా?” చపటమామ్ష్ట్షన్లు ఓ బంగారు బాల్యమా ఒక్కసారి తిరిగిరా శ్రహ్లహ్లహ్లన్లు

(44 0 44+ చచ చచ చచిచిచచచి లి లిచచాచిచిలి లలి యలిచితాచిచచచాలిటిటిటిని

“నిజం ఆదిత్యా! డబ్బు లేనప్పుడు మీనాక్షి దయ్యంలా కన్పించినా డబ్బు వాసన తగిలేసరికి నామెదడు పనిచేయలేదు. అంతే ఆలోచించకుండా మూడు ముళ్ళూ వేసేస్తాను. చిన్నప్పటి శతృత్వానికి పుల్‌స్టాప్‌ పెడదామని అనుకున్నాను. కానీ మీనాక్షి ఆలా అనుకోలేదు ' దీర్ధంగా నిట్టూర్చాడు దీక్షితులు.

“అంటే మీ దాంపత్యం?”

“వుద్దాలక మహర్షి ఫామిలీ లాంటిదే నాది. అయితేనేం ఇద్దరు పిల్లలు పుట్టేశారు. వాళ్లూ ఆడపిల్లలు. అమ్మలా రాక్షసులు.”

“నిజమే చెప్తున్నావా! జోక్‌ చేస్తున్నావా! జాలిగా మితృడిని చూస్తూ అన్నాడు ఆదిత్య.

“నిజంరా! నా ముఖంలో తెలియడం లేదూ!

*వూ' ! సరేగాని ఆనందమోహన్‌ పెల్లి అయిందటగా"

“వూ1నా దాంపత్యం చూసి వాడు భయపడి ఓమూగపీల్లని పెల్లి చేసుకున్నాడు'

“దీక్షితులూ కథలు చెప్పకు” ఆదిత్య ముఖం గంభీరంగా పెట్టాడు.

“ఆదిత్యా నేను చిన్నప్పుడు అబద్దాలు చెప్పేవాడిని. కానీ మీనాక్షిని పెళ్లాడిన దగ్గర్నుంచీ అబద్దాలు చెప్పటం మానేశానురా.

“పాపం అలాగా! యెందుకనీ?

“నే అబద్దం ఆడానని తెలిసిందా మీనాక్షి నూతిలో దూకేస్తానని బెదిరిస్తుంది. అందువల్ల చెప్పే అలవాట్లు పోయింది" దీక్షితులు చెప్తూంటే ఆదిత్యకి నవ్వాగలేదు.

• “సరే! నమ్ముతున్నాను. నేను త్వరలోనే వచ్చి మీ దాంపత్యాన్ని చూస్తాను. ఆ తర్వాత చెప్పు. ఆఅనందమోహన్‌ హాయిగా వున్నాడా!”

“లేదు”

“ఎందుకనీ”

“నోరులేని డబ్బున్న అందమైన అమ్మాయి అని పెళ్లాడేసి ఆమెని (పేమగా చూసుకున్నట్లే నటిస్తూ 'చిన్నిల్లు'ని ఏర్పాటు చేసుకున్నాడు. ఆ విషయం ఈ మధ్యనే ఆనందమోహన్‌ భార్యకి తెల్సిందట”

“తర్వాత?”

“ఆనందమోహన్‌ని కట్టుబట్టలతో ఇంటి నుంచి తరిమేసిందట. వాడు ఈ మధ్య ఈ విషయాలు వుత్తరం రాస్తూ ఓ వెయ్యి రూపాయలు పంపమనీ ఓ వుద్యోగం ఏదన్నా చూడగలవా అనీ రాశాడు” జ్ఞాఖజ్క ఓ బంగారు బాల్యమా ఒక్కసారి తిరిగిరా శా

క అం

ఆదిత్య ఆశ్చర్యంగా చూస్తూ-

“మూగపిల్ల _ అయినా ధైర్యంగా వాడికి బుద్ధి చెప్పినందుకు | అభినందించాలి.

"ఆదిత్యా చదువుకున్న ఆడపిల్లలు పరమ డేంజరుగా తయారయ్యాగర్రా”

“ఈ విషయం నేను ఒప్పుకోను కానీ శర్మ యెక్కడున్నాడు?”

“వాడు నాగులాపురంలోనే ఓ ఫ్యాన్సీ షాపు పెట్టుకుని భ్రమరాంబని పెళ్లాడేసాడు”

“ఆ కోతిలాంటి పిల్లని శర్మ చేసుకున్నాడా”

“వూ! నేను ఈ మాటే అడిగాను. వౌడు యేమన్నాడో తెల్పునా నాకు స్వీట్టంటే యిష్టం. స్వీట్లు భ్రమరాంభ బాగా చేస్తుందీ అన్నాడు”.

“అంటే శర్మ రోజూ అన్నం మాని స్వీట్లు తిని బ్రతుకున్నాడటనా”

వస్తున్న నవ్వుని ఆపుకుంటూ అడిగాడు ఆదిత్య.

“నేను నీలానే అడిగాను. వాడు ఏడుపు ముఖం పెట్టి నాకు డయాబిటీస్‌ రా అన్నాడు.

“అయ్యో అలాగా జాలిపడిపోయాడు ఆదిత్య.

“అదేరా జీవితం అంటే అనుకున్నవి జరగవు. జరిగేవి అనుకోం. అవన్నీ సరేగాని నీ పెళ్లి యెప్పుడు?”

“నచ్చిన అమ్మాయి దొరకలేదు యిప్పటివరకూ అదీగాక నువ్వు చెప్పిన కబుర్లు విన్నతర్వాత నాకు పెళ్లి అంటే భయం పట్టుకుంది." నవ్వుతూ అన్నాడు ఆదిత్య.

"ఆలా అనకు. అందరికీ ఒక్కలా యెలా జరుగుతుంది. అయినా నువ్వు పోలీస్‌ ఆఫిసర్‌వి ఎలాంటి పిల్ల వచ్చినా కంట్రోల్‌ చేసుకోగలవు.

“ఏమో! ఏం జరుగుతుందో! బెనూ మన కల్పన ఏం చేస్తోంది. పెళ్లి అయిందా?"

“పెళ్లి విషయంనాకు తెలియదు గాగ డాక్టర్‌ అయిందని విన్నాను”

“నిజమా! కల్పన డాక్టర్‌ అయిందా! ఎక్కడ ఎంది?”

“తెలియదు! కానీ యెవరో అన్నారు హైదరాబాద్‌లోనే వుందని”

"హైదరాబాద్‌లో యెక్కడరా” ఆతృతగా అడిగాడూ ఆదిత్య.

“నాకు తెలియదు అన్నానా” ఆదిత్య గొంతులోని ఆతృత గమనించి కళ్లెగరేస్తూ సాటషషస్తు ఓ బంగారు బాల్యమా ఒక్కసారి తిరిగిరా ఖ్లైష్తిస్టక్షష్షుట్షా

సచచిచాచ చాచా చాచాచాచటాచచాయు యా టా యయా టాటా యాయి టా టాటా ఛి హాటా హాటా టాటా హాటా టాటా “ఆదిత్యా చిన్నప్పుడు కల్పనా నువ్వూచాలా గ్రెండ్లీగా వుండేవాళ్తు కడా! మం మీ మధ్య వుత్తరాలు వగైరా ఏం లేవా?" “లేవు. నేనా వూరు వదలిన తర్వాత కల్పనని మళ్లా చూడలేదు ఆ నాటే స్నేహం నాకు గుర్తు వుంది కానీ కల్పనకి గుర్తు వుండి వుండద్దూ'' దీక్షితులు నవ్వాడు. “ఓరే పోలీసాఫీసరూ! బాల్య స్నేహితులని యెక్కువగా గుర్తుంచుకునెది ఆడపిల్లలే అనినా భార్యామణి యెప్పుడూ చెప్తూ వుంటుంది." “భెనేమో నాకు తెలియదు" “నువ్వు హైదరాబాదేగా వెళుతున్నావ్‌! కల్పనని వెతుకు.” అంటూ చాలాసేపే కబుర్లు చెప్పి ఏలూరులో దిగిపోయాడు దీక్షితులు. ఆదిత్యని వదలలేక వదులుతూ. ఆదిత్యకీ దీక్షితులని వదలటానికి బాధగానే వుంది. అయినా తప్పదు. రైలు మళ్ళా ప్రయాణం (ప్రారంభించింది. ఆదిత్యకి నిద్ర రావటం లేదు. మనసు"బాల్యంలోకి పరుగుతీసింది. లై ఆదిత్య తండ్రి హోమియోపతీ డాక్టరు. స్వంతవూరిలో ప్రాక్టీసు లేక నాగులాపురం చుట్టపట్ల అయిదారు కిలోమీటర్లు దూరంలో డాక్టర్‌ అన్నవాడు యెవరూ లేరని తెల్సి నాగులాపురం కాపురం మార్చాడు ఆయన. అప్పటికి ఆదిత్యకి 'పదమూడేళ్ళు. నాగులాప్పురానికి కిలోమీటరు దూరంలోగానీ హైస్కూలు లేము అక్కడికే వెళ్లి చదువుకుని వచ్చేవారు ఆ వూళ్లోని కొందరు పిల్లలు. అక్కడే దక శర్మా, ఆనందమోహన్‌ పరిచయం అయ్యారు. స్కూల్‌కి క్యారియర్‌లో భోజనం పట్టుకుని పుస్తకాల సంచీలు వీపుమీద వేసుకుని పంట చేలకి అడ్డం పడి చిన్న చిన్న నీటిబోదెలని దాటుకుంటూ కూనిరాగాలు తీస్తూ కబుర్లు చెప్పుకుంటూ నడవటం చాలా సరదాగా వుండేది. అంత దూరం నడక శ్రమ అన్పించకపోయేది. అలా మొదటి సంవత్సరం గడిచింది. 'అందరూ తొమ్మిదో తరగతిలోకి వచ్చారు. రెండో సంవళ్సరంలో స్కూలు తెరచిన మూడో రోజునించీ తమ వెనుకగా నడచివస్తున్న ముగ్గురు అమ్మాయిలు కన్పించారు. తమలానే పుస్తకాలు . టిఫిను బాక్సులూ. ఓ బంగారు బాల్యమా ఒక్కసారి తిరిగిరా ఖ్లాట్లభ్ల్ఞ్య్ఞాహ్షాహ్ష్ష్యు

ఎప యాయపి యట సయ ట్ట ట్టల్యా అహి ట్ట లం ల లం లిం ట్ట లల ట్రింట్టి లం లిం ట్టి ట్ట లి జ్య జ్య "కన

“కల్చన కరణంగారి ఆమ్మాయి. మీనాక్షి సుందరంగారి అమ్మాయి. భ్రమరాంబ

“కల్చ్పనంటే కాస్త బొద్దుగా పొట్ట జడా చక్రాలలోలకులు లాకెట్‌ గొలుసూ వున్న అమ్మాయేనా"

“వూ ! మహ పొగరు. కదిలిస్తే కరుస్తుంది” శర్మ గొంతు తగ్గించి అన్నాడు.

"వూ. ఆలాగా! ఆయినా వీళ్లు ప్రతిరోజూ వానలో ఎండలో మనలా అంతదూరం నడిచి రాగలరా ' ఆనందమోహన్‌ సాలోచనగా చూస్తూ అన్నాడు.

ఆ అమ్మాయిలు అబ్బాయిల వెనుక నిశ్శబ్దంగా నడిచి వస్తూ పోతూ వున్నా స్కూలో ఆటల్లో చాలా హుషారుగా కన్ప్చిస్తూండేవారు.

అబ్బాయిలకి ఈ ఆడపిల్లలని చూస్తే జాలిముంచుకు వచ్చి పరిచయం చేసుకున్నారు. ఆంతే భ్రమరాంబ, మీనాక్షి కబుర్లు దంచేసేవాళ్లు కల్చన మాత్రం చాలా తక్కువగా మాట్లాడేది. వారి మధ్య ఎన్నెన్నో కబుర్లు దార్లిపోయేవి.

పదమూడేళ్ళ వయసులోనే కల్చన ఆందంగా కన్పిస్తూ వుండేది. మిగతా ఆమ్మాయిలు లంగా ఓణీలు వేసుకునేవారు. కానీ లంగా దానిమీద పొడుగ్గా వుండే బుల్ల చెతుల జాకెట్టు వేసుకునేది. చేలగట్ల మీద నించి వరసగా నడుస్తూ యెన్నెన్నో కదులు చెప్పుకునేవాళ్లు,

ఒక రోజు పెల్లి మీద అభిప్రాయాలు సేకరించాడు దీక్షితులు.

అనాకారిగా కన్పించే భ్రమరాంబ అందమైన భర్త కావాలంది.

మీనాక్షి ఆమెరికా మొగుడే కావాలంది.

ఆదిత్య వుద్యోగం చేసుకునే అమ్మాయిని చస్తే చేసుకోను అన్నాడు.

దీక్షితులు లక్ష కట్నం యివ్వగల అమ్మాయి కుంటిదైనా గుడ్డిదైనా సరే చేసుకుంటానన్నాడు.

శర్మ పెద్దలు కుదిర్చిన పెళ్లే చేసుకుంటానన్నాడు.

కానీ కల్చన తన అభిప్రాయం ఛస్తే చెప్పను అంది.

ఇందుకు అందరికీ కోపం వచ్చింది. ఆదిత్యకు మరీ కోపం వచ్చింది.

అంతే కల్పనతో రెండురోజులు యెవరూ మాట్లాడలేదు. కానీ మూడోరోజు మీనాక్తి భ్రమరాంబ రాజీ పడిపోయారు. శర్మా, దీక్షితులు, ఆనందమోహన్‌ కూడా మర్చిపోయి మామూలుగా మాటలు కలిపేసేరు. ఆద్యితకి యిది నచ్చలేధ్ధు. ప్లు ఓ బంగారు బాల్యమా ఒక్కసారి తిరిగిరా

(48+ యయా లాచ్తుచులు యాలు చల్తా చాచ్తారాలా చాచా చాచ్తుచ్తాల్తు చాలా లా లాలా చచ్చులు లి బ్రాం లిం ట్టి ట్టి ట్య ట్ట ల్సి ట్య కల్పన విజయగర్వంతో చూసింది. ఆదిత్యకి ఒళ్లంతా కారం రాచుకున్నంతగా మండింది. రోజులు భారంగా గడుస్తున్నాయి. అయినా ఆదిత్య రాజీకి రాలేదు. యెండలో అయితే పుస్తకాలసంచీ ముఖాలకి ఆడ్డం పెట్టుకుని వర్షం ఆయితే పుస్తకాల సంచులు నెత్తిన పెట్టుకుని దారిలో వున్న మామిడి తోటల్లో దూరి పసిరి పిందెలు తెంపుకుని తింటూ గడిబపోతున్నాయి. రోజులు యిలా వుండగా వారం రోజులుగా _ కల్పన స్కూలుకి రాలేదు. ఆదిత్యకి తోచటం లేదు. అందుకే అడిగాడు. “కల్పన స్కూలు మానేసిందా?” అని. వాళ్లిద్దరూ ఏక కంఠంతో అన్నారు. “స్కూలు. మానలేదు ఆదిత్యా” “మరెందుకు రావటం లేదు?” ఆ ఇద్దరూ జవాబు చెప్పకుండా నవ్వసాగారు. అదిత్యకి యేదో తెలియని అవమానంగా అన్పించసాగింది. అంతే! మళ్లా అడగలేదు యెవరినీ. వారం తర్వాత కల్పన తిరిగి స్కూలుకి వచ్చింది కానీ యిదివరకులా లేదు. యేదో కొత్తదనం. అదేమిటో ఆదిత్యకి తెలియటం లేదు. ఆరోజు మీనాక్షి భ్రమరాంబలు ఎందుకో స్కూలుకురాలేదు. దీక్షితులూ, ఆనందమోహన్‌ శర్మా పనివుందని త్వరగా వెల్లిపోయారు. స్కూలు నించి కల్పనా, ఆదిత్యా వస్తున్నారు. ఆకాశంలో మేఘాలు గుంపులు గుంపులుగా చేరాయి. ఏ క్షణంలోనైనా పెద్ద వర్షం వచ్చేలా వుంది. కల్చన ఆకాశంలోకి చూసి గబగబా నడవసాగింది. | వరికంకులు కోతలకు సిద్ధమై బంగారు రంగులో మెరుస్తున్నాయి. వాటిమీద రంగు రంగుల పక్షులు వాలుతున్నాయి. సాయంకాలం అయిదు గంటలు దాటింది. కల్పన తనని పల్కరించి మాట్టాడేలా లేదన్నది అర్ధమై తనే మెల్లగా నడుస్తూ పిలిచాడు. “కల్పనా! ఏయ్‌ కల్పనా ఆగు.” కల్చన ఆగలేదు. ఆద్యితకి ఆగ్రహం ముంచుకువచ్చింది. “ఏయ్‌ ఆగమంటుంటే వినపడటం, లేదూ?” విసురుగా వచ్చి జడ పట్టుకున్నాడు. ఓ బంగారు బాల్యమా ఒక్కసారి తిరిగిరా హా

సచచచచిచిచిచిచిలచిచిచచిచిచిచిచిచిలిలాలా లలా యాచచిచచచాచిచచాశచివతతి( గం)

“ఏయ్‌ ముందు జడొదులు” తీవ్రంగా చూస్తూ అది.

“ఒదలను. నువ్వు వారం రోజులుగా స్కూలుకి యెందుకు రావటం లేదు? వచ్చినా నాతోయెందుకు మాట్లాడలేదు?” కోపంగా అడిగాడు.

“నాయిష్టం' అంది పెంకెగా.

“ఏయ్‌ నీయిష్టం వాళ్ల దగ్గర. కానీ నాదగ్గర కాదు” మరీ కోపంగా అన్నాడు.

“ఎందుక్కాదు?' తీక్షణంగా చూస్తూ జడని లాగేసుకోపోయింది.

“నేను ఆదిత్యని కనుక” జడని వదలకుండా అన్నాడు.

“అయితే నాకేంటిట?”

“నీకు నోట్సులు యివ్వటం లేదూ? పంటకాలువలు దాటటానికి భయపడుతుంటే నే చెయ్యి ఆసరా యివ్వలేదూ, ధనుర్మాసంలో దేవాలయంలో ప్రసాదం కోసం బాదం చెట్టు ఆకులు కోసి యివ్వలేదూ? దేవాలయంలో చీకటి పడితే భయం అంటే మీ యింటివరకూ వచ్చి దించలేదూ?'' అప్పుడు 'ఆదిత్యా నువ్వంటేనే నాకిష్టం” అని చెప్పలేదూ.”

కల్పనకి కోపం పోయింది. ఫక్కుమంది.

“నువ్వంటే నాకిష్టం అని యిష్పుడూ అంటాను. యిక జడ వదులు."

“ఓకే ఆదిత్య కల్పన జడ వదిలేశాడు.

“ఇప్పుడు చెప్పు. నువ్వు స్కూలుకి యెందుకి రాలేదు.” "

కల్పన పెదవులమీద చిరునవ్వు మెరిసింది. ముఖంలో సిగ్గు దొంతరలు చూస్తూ అర్థంకాని వాడిలా నిలబడిపోయాడు.

వర్షం చినుకులు టపటపా రాలసాగాయి.

“ఆదిత్యా పద త్వరగా పోదాం” కల్పన పరుగు తీసయసాగింది.

“ఏయ్‌ నాకు జవాబు చెప్పు” ఆదిత్య కల్పన వెంట పరుగెత్తసాగాడు.

“ట్యూబులైటూ నేను స్కూలు యెందుకు రాలేదో అర్థం కాలేదూ?' అంటూ పైటకొంగు అలా గాలిలో యెగరేసింది. కొంగు అలా యెగిరి ఆదిత్యముఖాన్ని ఒక్క క్షణం కప్పేసింది.

కల్చన గభాలున కొంగు లాగేసుకుని పరుగుతీసింది. కల్పన పైట గాలికి ఆలా యెగురుతుంటే ఆదిత్య అలా నిలబడి కళ్లప్పగించి చూడసాగాడు. ఆ తర్వాత తండ్రి నాగులాపురం నించి మరో వూరు వెళ్లి ప్రాక్టీసు పుట్టడంతో ఆదిత్యకి నాగులాపురం స్నేహితులకి దూరమైపోయాడు. అయినా ఇంటర్‌లో చేరిన తర్వాత ఒకసారి ఆదిత్య నాగులాపురం వెళ్ళాడు. జు ఖు ఓ బంగారు బాల్యమా ఒక్కసారి తిరిగిరా ఫ్లుమ్లమ్మమ్షమ్ట్ష్మ్మ్య్మఖు

(500)+ చచాచ్తుచా భియాయియాచాచు పాటా చాలు పాచి చాయా టాటాయాయా చా యాయి పాలా పా పాటి చా సాలా పిలా హాటా దీక్షితులూ, భ్రమరాంబా కలిశారు. యెన్నో కబుర్లు చెప్పుకున్నారు.

కల్పన మెడ్రాస్‌లో అన్న దగ్గర వుండి చదువుకుంటూందని చెప్పారు. అంతే! మరెప్పుడూ నాగులాపురం స్నేహితులు యెవ్వరూ కలవలేదు. కల్చన మనసులో మెదులుతూనే వుంది.

“ఆ పొట్టి జడ అమ్మాయి యిష్టుడెలా వుండి వుంటుంది. కనీసం నన్ను గురించి ఆలోచిస్తూంటుందా యెప్పుడైనా" యిలాంటి ఆలోచనలు అప్పుడప్పుడూ మనసులో కదులుతూనే వుంటాయి. యివాళ దీక్షితులు కన్చించడంతో ఆ బంగారు బాల్యం మరోసారి మనసుని మురిపించేస్తోంది.

అదిత్య బాల్యస్క్రృతులలో నించి మెల్లగా బైటపడి అలా అలా నిద్రలోకి జారిపోయాడు.

3

అదిత్యకి నిద్ర మెలకువ వచ్చేసరికి హైదరాబాదు వచ్చేసింది.

రైలుదిగిన ఆదిత్యకిఅక్క విమల స్వాగతం యిచ్చింది కారులో యిద్దరూ ఇల్లు చేరుతుండగా అడిగాడు. “అక్కా పెళ్లిచూపులు పెల్లిచూపులంటూ ఫోన్‌ల మీద ఫోన్‌లు చేసి నన్ను వూపిరి సలపనీయలేదు. ఇంతకీ ఆ పెళ్ళి కూతురు వివరాలు చెప్పలేదు.”

ఆ అమ్మాయి అందాల బొమ్మ, చదువుల సరస్వతి. అతి నెమ్మదైన అమ్మాయి. నా దృష్టిలో దాదాపు ఓ.కె.”

“ఇంతకీ ఆ చదువుల సరస్వతి ఏం చేస్తోంది.

“డాక్టరుగా వుద్యోగం చేస్తోంది.”

“డాక్టరా? నాకు వుద్యోగం చేసే అమ్మాయి ఒద్దూ అని చాలాసార్లు చెప్పానుగా”విసుగ్గా అన్నాడు.

“ఆ అమ్మాయి డాక్టరుగా చాలా అణకువ అయిన అమ్మాయి. నీ దుడుకుతనానికి సరిపోయే నెమ్మది వున్న పిల్ల.

“ఏమైనా నేను చూడను”

“అయ్యో నువ్వు యిలా అంటే యెలారా. వాళ్లు రేపు పెళ్లి చూపులంటూ అన్ని యేర్పాట్లూ చేసుకున్నారు.” హహ ఓ బంగారు బాల్యమా ఒక్కసారి తిరిగిరా య.

చలల చలం యల చచ్ప చ రా లంట చల చ చయల ట్టు యి టాటా లారి యాలి పాటా టాటా శ+[ 51)

ఆంటే పాతకాలంలోలా యేర్పాట్లు చేశారా! డాక్టరు చేస్తున్న ఆ ఆమ్మాయిని నేను ప్రశ్నలు వేయాలా! అలా వాళ్లు ఏర్పాట్లు చేస్తూంటే ఆ ఆఅమ్మాయి సరేనందా?

“"ఆందులొ తప్పేం లేదుగా'

"ఓరిదేవుడా! ఆ డాక్టరు పెళ్లికూతురు నీకెక్కడ దొరిందక్కా”

“దొరకలేదునా! నువ్వు ముదురు బ్రహ్మచారివి అయిపోతున్నావని కష్టపడి పట్టుకున్నాను. ఆ అందాల బొమ్మని"

"వూం ! అయితే పెళ్షిచూపులునువ్వు యేళశ్చాటు చేసినట్లుగా నేను చూడను. ఆ అమ్మాయి అడ్రెస్‌ యివ్వు. హాస్పిటల్‌కి వెళ్లి చూసివస్తాను. ఆ అందాల బొమ్మని, వరాల కుప్పనీ, అపర భూదేవినీ"

విమల తమ్ముడి మాటలకి ఫక్కున నవ్వింది. అంతలోనే కోపంతెచ్చుకుంది.

“నీపోలీస్‌ బుద్ధి పోనిచ్చుకున్నావు కాదు. ఆ అమ్మాయికి తెలియకుండా ఆసుపత్రికి వెళ్ళిచూస్తావా”

"అవును ఆ అమ్మాయి నచ్చితే నేను విమలగారి తమ్ముడిని అని చెప్తాను. లేకుంటే యింతే సంగతులు.”

"చూడు అలాగే అడ్రస్‌ యిస్తాను కానీ... యెందుకులే. నేసెలెక్ట్‌ చేసిన అమ్మాయికి యెన్ని మార్కులిస్తావో చూస్తాను"

“ఓ ఆలాగే! కానీ నాకు అడ్రెస్‌ యిచ్చి ఆ అమ్మాయికి చాటుగా ఫోన్‌ చేశావో వూరుకోను-.

“యొన్ని కండిషన్స పెడుతున్నావురా”

“ఇవి కండిషన్స్‌ కావక్కా! ఈ నాటి యువతరం అభిప్రాయాలు. సరేగాని ఆ డాక్టరు పెళ్లికూతురు పేరేంటి”

..... “యిప్పుడు చెప్పను అంటూన్న అక్కని చూసి-

ఆదిత్య నవ్వేశాడు. ఇంతలో ఇల్గురానే వచ్చేసింది.

"రండి పెళ్లికొడుకుగారూ' అంటూ బావగారు కారుదిగిన ఆదిత్యకు ఆహ్వానం పలికారు.

ర! మధ్యాహ్నాం ఆదిత్య ఆర్టోపెడిక్‌ హాస్పిటల్‌కి వెళ్లాడు. అయిదో అంతస్తుకి వెళ్లి డాక్టర్‌ల బోర్డులోకి చూడబోతుండగా ఓ డాక్టరు యాలాల

యి ఓ బంగారు బాల్యమా ఒక్కసారి ఆం కమ...

భర

“డాక్టర్‌ మిస్‌ కల్చన డ్యూటీలో వున్నారా” ఆడిగాడు.

“ఆ నర్స్‌ని కనుక్కోండి ' ఆ డాక్టరు వెళ్లిపోయాడు.

అక్కయిచ్చిన విజిటింగ్‌ కార్డు యథాలాపంగా పేరు చూస్తూ వులిక్కిపడ్డాడు.

డా. కల్పన అన్నపేరుచూసి అప్పటి నుంచీ ఆదిత్య మనసులో ఆతురత పెరిగిపోసాగింది. ఈ కల్పన ఆ కల్పన కాదుకదా! ఆ ఆతురతలోనే హాస్పిటల్‌కి వచ్చేశాడు.

"ఏ కల్పన గారా! సి. కల్పనగారాండీ”

ఆదిత్య విజిటింగ్‌ కార్డులోకి చూసి చెప్పాడు. “ఎ కల్పన.

“ఆవిడ డ్యూటీ అయి వెళ్లి వుండాలే

“సి. కల్పనగారున్నారా”

“ఆ అరుగో” చేతితో చూపించింది.

లావుగా పొట్టిగా వున్న ఆవిడ తమ దగ్గరకే రావటం చూసి చప్పున అక్కడ నుంచి యివతలకు వచ్చేశాడు. తన బాల్యస్నేహితురాలు కల్పన ఇంటిపేరు గుర్తులేదు. అక్కగారి దగ్గరనుంచి వస్తూనే ఆలోచించసాగాడు. లాభం లేకపోయింది.

మరో యిద్దరు డాక్టరులని అడిగాడు.

“ఆరె ఇప్పుడే లిఫ్టు దగ్గరికి వెళ్లినట్టున్నారు” అన్నారు ఇద్దరూ.

ఆదిత్య చప్పున లిఫ్టువైపుగా నడిచాడు. లిప్పు పైనుంచి క్రిందికి ౮... అప్పటికే అక్కడున్న ఓ అందమైన అమ్మాయి కాశ్మీరు సిల్కు చీర, మాచింగ్‌ జాకెట్‌ చెవులకి ఒంటి ముత్యం దుద్దులూ, మెడలో సన్నటి గొలుసూ భుజాన కోటుతో లిఫ్ట్‌లోకి వెళ్లటం చూసి తనూ లిఫ్ట్‌లోకి నడిచాడు. అప్పటికే అక్కడ చాలామంది వున్నారు. ఆ డాక్టర్‌ని పరీక్షగా చూసే అవకాశం లేదు.

ఎవరో ఆ అమ్మాయితో మాట్టాడుతున్నారు.

లిఫ్ట్‌ గ్రవుండ్‌ ఫ్లోరుకి రావటం ఆ డాక్టరు చక చకా నడుస్తూ వెళ్లటం చూసిన ఆదిత్యలో అనుమానం కలుగసాగింది.

“కల్పనా!” అన్నాడు రెండడుగులు ముందుకువేసి.

డౌక్టరు ఒకే ఒక క్షణం తొట్రుపడినట్ట్లు అయి అంతలోనే ముందుకు వెల్లికారెక్కేయటం ఆదిత్య దృష్టిని దాటిపోలేదు.

“అ కల్పనే అయితే తన పిలుపువిని తప్పకుండా ఆగి వెనక్కి తిరిగిచూసేది. కానీఈ కల్పన చూడలేదంటే తన ఫ్రెండ్‌ మాత్రం కాదు. అయినా ఈ అమ్మాయే కల్చన అని నేను పొరపాటు పడ్డానేమో' ఆలోచనలు తినేస్తుంటే ఇల్లు చేరాడు ఆ౬ ఓ బంగారు బాల్యవమా ఒక్కసారి తిరిగిరా యయ...

హియల్ట లంట లం చట్టాల టల లచ టం ల టల టట లట లలత లలు చాలా తటి పాచాచాటు పిచ కల

అక్క అన్నం వడ్డిస్తూ చెప్పింది.

“కల్పన ఈ రోజు హాస్పిటల్‌కే వెళ్లలేదుట. ఆ విషయం నాకు తెలియలేదురా తమ్ముడూ అయినా రేపు చూస్తావుగా”

“చూడను. నేనీరోజునే వెళ్లిపోతున్నాను గోదావరికి.”

“అరేయ్‌ అదేం పనిరా” అక్క నోరుకొట్టుకుంది.

"అది అంతే"

ఆదిత్య అన్నట్టుగానే సాయంకాలం ప్రయాణమైనాడు. బావగారు చెప్పినా వినకుండా రైల్వే స్టేషనుకి వెళ్లిపోయాడు. విమలా, విమల భర్తా స్టేషనుకి వచ్చారు.

"ఇదిగో ఆదిత్యా నువ్వు పెళ్లి చూపుల కంటూ వచ్చి తనని చూడకుండా వెళ్లిపోతున్నావని తెల్సి తనే వచ్చేస్తోంది. నిన్ను చూడటానికి ఇంటర్వ్యూ చేయటానికీ" "బావగారు అన్నారు.

"అక్కా నువ్వు చెప్పిన డాక్టరు పెళ్లి కూతురేనా” అన్నాడు. చిన్నగొంతుతో.

“ఆవును నామాటంటే ఆఅమ్మాయికి చాలా విలువ కనుక వస్తోంది.”

“వూం1 ఆయినా నేను వూరు వెళ్లుతుంటే యిక్కడేమిటి గోల” పెదవులు

“శ బిగపట్టి అన్నాడు.

“నువ్వు నేర్చిన విద్యయే నీరజాక్ష' ఆంటూ నవ్వింది విమల.

"అదుగో కల్పన వస్తోంది. అని బావగారు అనగానే చప్పున తలతిప్పి చూశాడు.

ఇద్దరమ్మాయిలు ఒకే వయసువారు ఒకే లావున్నట్టున్నారు. దూరం నుంచి చూస్తే. కానీ దగ్గరకి వచ్చిన తర్వాత తెల్సింది భేదం. అందులో ఓ అమ్మాయి వుదయం చూసిన డాక్టరుకల్పన.

“ఇంత ఆలశ్యంగా వచ్చావేం కల్పనా” విమల మందలిస్తూన్నట్లే అంది.

“ఆదిత్య యీ అమ్మాయేనోయ్‌ కల్పన. పరిచయం చేశాడు. బావగారు. ఒకరినొకరు నమస్కారం చేసుకున్నారు

ఇంతలో రైలు కదిలింది. ఆదిత్య రైలు యెక్కేశాడు.

ఆదిత్య కల్పన ముఖంలోకి పరిశీలనగా చూశాడు.

య కల్పనా అలాగే చూస్తోంది. ఆమె కళ్లు చిలిపిగా నవ్వినట్లు అన్పిస్తున్నాయి. "గుర్తించలేదు కదూ! అన్న భావం, పసికట్టాడు. కల్పన కావాలనే యిలా ప్తాన్‌

చేసింది. ఆ ప్పాన్‌ని తను విజయవంతంగా తిప్పి కొట్టినట్లు యిప్పటికి అర్దమై "నేను

నీ చిన్న నాటి ఫ్రెండ్‌నే' అని తెలియజెప్పటానికి ప్రయత్నించే కబ్పనని చవ్వున జడపట్టుకోబోయి ఆగాడు. ఇదే నాగులాపురంలోని ఆ రోజుల్లో ఆయితే యెంతబావుండేది. “ఓ బంగారు బాల్యమా! ఒక్కసారి తిరిగిరా?' అనుకున్నాడు వుత్సాహం వురకలు వేస్తుండగా. “అమ్మదొంగా! నన్నే ఓడించావే' కొంటెగా నవ్వబోయి ఆనవ్వుని ఆపేసుకుంది కల్పన. రైలు వేగాన్ని అందుకుంటూంది. కల్పన రైలు వెంట రెండడుగులు వేసిచెయ్యి వూపసాగింది. ఆదిత్యకి రైలులోంచి కిందకి దూకేయాలనీ, కల్పన చెవులు మెలేసి గుంజీలు తీయించాలనీ యింకా చాలా చాలా అన్పించసాగింది. అవతల బావగారూ అక్కా వున్నారు. “అయినా అనుకున్నవన్నీ చేయటానికిది బాల్యమా!' మనసు ప్రన్నిస్తోంది. “త్వరలోనే హైదరాబాద్‌ 'పెళ్లికొడుకుగా రావాలి నువ్వు” బావగారు గట్టిగానే ఆంటున్నారు దూరం నుంచి. ఆదిత్య కళ్లకి లంగా ఓణీలో పరుగిత్తుతున్న ఆ చిన్ననాటి కల్పనే కదులుతోంది. మనసు పులకరిస్తోంది. రైలు వేగంగా ముందుకి పరుగుతీస్తోంది. రచన నబిత్ర మాన వత్రిక ఓ బంగారు బాల్యమా ఒక్కసారి తిరిగిరా

చాచిచచిచిచాచాళి చిం చిచాచాచచచచానచిచచచిచచిచచచిచచచచచిభిశాచాశశిశతి[ 55 ) శు ఫు. మండిపోతోంది. వేడి గాలి వీస్తోంది. తారురోడ్డు సెగలు కక్కుతోంది. పట్నానికి పదిహేను మైళ్ళ దూరంలో అందమైన 'యింఫాలా కారు' ఆగిపోయి వుంది. దాని యాజమానురాలైన కిరణ్మయి కారుని కదిలించాలని విశ్వప్రయత్నం చేస్తోంది. యెొన్నోమైళ్ళు యెంతోవేగంగా దూసుకుపోయే కారు అర అంగుళం కూడా 'కదలను' అన్నట్లు మొండికేసింది!

అయిదు లక్షలకి అధికారిణి అయిన కిరణ్మయి (డడైవరు లేకుండా ఇలా ప్రయాణం యెప్పుడూ చేయదు. కిరణ్మయి భర్త మన్‌మోహన్‌ ఆసలు ఇలా ఒంటరిగా వెళ్ళనీయడు.

“నీకెంత బాగా డైవింగ్‌ వచ్చినా 'సిట్‌' చైటకి మాత్రం వెళ్ళకు. కారు * కాస్త్రట్రబుల్‌ యిచ్చినా ఇబ్బందిపడి పోతావు." అని మెత్తగానే గట్టిగా మందలిస్తాడు. ఇవాళ ఆయన 'టూర్‌' వెళ్ళటం డైవరు శలవు పెట్టడం సిటీకి ఇరవై మైళ్ళు దూరంలో వున్న ఫ్రెంద్స్‌ విందుకి పిలవటం వల్ల కిరణ్మయి ఒంటరిగా వెళ్ళక తప్పలేదు. అయితే యెనిమిదేళ్ళ యేకైక పుత్రుడుని వెంట తీసుకుని బయలుదేరింది. కారు కాస్తా గమ్యం చేకుండానే మద్యలో ఆగిపోయింది.

బాబు డోర్‌ తీసుకుని కిందకి దిగాడు.

“మమ్మీ! కారు కదలటంలేదు యిష్వుడెలా" అందంగావున్న బాబు ఆమాయకంగా అగడిగాడు.

“కదులుతుంది బాబూ! మరేం పర్లేదు” కొడుక్కి ధైర్యం చెప్తోందికానీ లోపల భయంగానేవుంది. కారుని పరీక్షిస్తోంది. ఫటట నిళ్తు షు

అ

“మమ్మీ-వాటర్‌" యెండవైపు కళ్ళు చిట్లించి చూస్తూ ముఖాన పట్టిన చెమటని కర్చిఫ్‌తో తుడుచుకుంటూ అడిగాడు.

కిరణ్మయి చుట్టూ చూసింది. యెక్కడా నీళ్ళు వున్న జాడ కన్నించటంలేదు. రోడ్డుకి యిటూ, అటూ కొండలు తప్ప మరేంలేవు. ఆ దారివెంట యెవరూనడవటం లేదు. ఓ పావుగంటం క్రితం కాబోలు రెండెడ్డబళ్ళు నాలుగు వెళ్ళటం చూసిన గుర్తు వచ్చింది! అసలు కిరణ్మయికి కారులో పోత్తూవుంటే నాటుబళ్ళు ఆడ్డంవస్తే చాలు చెడ్డ చికాకు వచ్చేస్తుంది.

మెల్లగా సాగిపోయే ఆ బళ్ళూ వాటిమీద కూర్చున్న నీరకావి బట్టల ఆసాములూ వాళ్ళ చేతుల్లో వుండే బారెడు చుట్టలూ చూస్తే తగని అసహ్యం వేస్తుంది కిరణ్మయికి.

“మన ఇండియా ఇంకా ఈ నాటుబళ్ళ మీదే నడుస్తోంది. ఇదే ఫారిన్‌ అయితే ఇలాంటి బళ్ళు మూ్యూజియంలోకూడా కన్పించవు. అనుకుని విసుక్కుంటుంది. అసలు వీళ్ళు మనుషులేనా! ఏం జీవితాలు వీళ్ళవి ఛీఛీ! ఇంతకుమించి ఆలోచించటానికే విసుగు.

కిరణ్మయికి అందం వుంది. ఆస్తి వుంది. భర్తకి హోదా వుంది. అంతకి మించి అతని ప్రేమ వుంది. రత్నం లాంటి ఒకే ఒక అబ్బాయి వున్నాడు. ముద్దుగా, బొద్దుగా, తెలివిగా వుంటాడు బాబు. ఆమెకి అయిదంతస్తుల మేడవుంది. యింఫాలా కారు వుంది. జల్సాగా తిరగటానికి ఫ్రెండ్స్‌ (ఆడా,మగా) వున్నారు. చూడటానికి సినిమాలు డాన్సు ్రోగ్రాములూ వున్నాయి. యిన్ని వున్నా ఆమెకి మధ్య మధ్యఅశాంతి కూడా వుంటూ వుంటుంది. ఆసలు ఈ అశాంతి యెప్పుడెప్పుడంటే.

తన యిల్గులాంటి యిల్లు మరెవరికన్నా వున్నదని చూసినప్పుడు, తన కారులాంటి కారు మరొకరు కొనుక్కున్నప్పుడు, తను కట్టుకునేలాంటి చీరెలు మరొకరు కట్టుకున్నది చూసినపుడు, తన బాబులాంటి ఏకైక పుత్రుడు యెవరికైనా వున్నది చూసినప్పుడు చాలా చాలా అసహనంగా “ఫీల్‌' అవుతుంది కిరణ్మయి.

ఈ అశాంతి నుంచి బైటపడటానికి చాలా కష్టపడవల్సి వన్తుంది. అతిసుకుమారురాలు అయిన కిరణ్మయి. అసలు కిరణ్మయి యిల్డుదాటి యెక్కడికి వెళ్ళినా హ్యాండ్‌బ్యాగ్‌లో చాలా డబ్బు ఉంచుకుంటుంది. ఈ డబ్బు ఆనేది దగ్గర వుంటే “ఈ ప్రపంచంలో కొనలేనిది ఏదీ లేదు' అనేనమ్మకం.

అలాగే ఈ రోజు కిరణ్మయి హేండ్‌బ్యాగ్‌లో చాలా నోట్టున్నాయి. కానీ తన కొడుకు “దాహం” అని అడిగితే చూపు అందినంత దూరంలో నీళ్ళు మాత్రం

కత _కన్చించటంలేదు. ఇటూ, ఆటూ చూస్తోంది వేడగాలికి ముఖం ఆంతా మండుతూన్నట్టుంది. ఇంత యెండలో ఇక్కడ నీళ్ళు ఎలా దారుకుతాయి అని ఆలొచిస్తోంది. ఆలోచనల్లో ఒక నెల క్రితం జరిగిన విషయం గుర్తుకి వచ్చింది.

డైనింగ్‌ టేబిల్‌ దగ్గర కూర్చుని ఆదరా బాదరాగా టిఫిన్‌ తింటూనే దిన పత్రిక చదువుతూ మన్‌మోహన్‌ చెప్పిన ఒకవార్త గుర్తుకు వచ్చింది. “కిరణ్‌! ఈ వార్త చదివావా! మన సిటీకి పదిహేనుమైళ్ల దూరంలో వున్న చిన్న గ్రామాల్లో ప్రజలు తాగే నీళ్ళు లేక ఎంతో అవస్థ పడిపోతూన్నరట అంటూ వాళ్ళు పడే కష్టాలని వర్ణించి చెప్తూ “పాపం వాళ్ళు కాలి నడకన తాగే నీళ్ళకోసం మూడు నాలుగు మైళ్ళు వెళ్ళవల్సి వస్తుందట. పాపం ఎంత కష్టపడుతున్నారో.

అంటూ వాచ్‌ చూసుకుని “అరెరె! బైము ఆయిపోయింది త్వరగా నాయర్‌ని కాఫీ ఇవ్వమను” అంటూ తింటూన్న టిఫిన్‌ వదిలి చెయ్యి కడిగి లేచి డ్రెస్సింగ్‌ టేబిల్‌ ముందు నిల్చుని కోటూ, నెక్స్‌టె సరిచూసుకుని నాయర్‌ అందించిన కాఫ తాగుతూ వుండగానే "ఫోన్‌ కాల్‌ ' రావటంతో ఆ కప్పు అక్కడే వదిలేసి ఫోనులో అవతలవారితో మాట్లాడి అటునించి అటే కారులో వెళ్ళిపోయాడు.

కిరణ్మయి పేపర్‌ అందుకుని మరోసారి చదివి సెద్దగా నవ్వుకుంది. వీళ్ళకి నీళ్ళే లేవుట! యెందుకనీ! పేదరికం కారణంవల్ల కావచ్చు. కానీ నాకు ఈ యింట్లోయే కుళాయి దగ్గరకివెళ్ళి తిప్పినా ధనాధనా నీళ్ళు ప్రవహంలా వురుకులూ పరుగులతో వస్తాయి. డబ్బు నీళ్ళనే కాదు మరేదైనా సృష్టిస్తుంది. ఆనుకుంటూ యింట్లోని అన్ని పంపులూ తిప్పేసింది. ప్రవాహంలా వచ్చేనీటిని చూస్తూ నవ్వుకుంది.

నీళ్ళు వేష్టుగా పోతున్నశబ్బానికి నౌకర్లు వచ్చి పంపులు కట్టేయబోతూ యజమానురాలిని చూసి వెనక్కి వెళ్లిపోవటం చూస్తే మరీ సంతోషంగా అన్నించింది.

కిరణ్మయికి ఆ విషయం హఠాత్తుగా యిప్పుడు గుర్తుకు వచ్చింది. “మమ్మీ వాటర్‌ "అంటున్నాడు బాబు మళ్ళీ.

ఈ కారు ఇలా మధ్యలో ఆగిపోతుందేమో అనుకుంటే ఓ కూజాడు నీళ్ళు వెంట తెచ్చి వుండేది. కానీ అనుకోకుండా ఇలా జరిగింది. ఇప్పుడెలా. ఎండతీవ్రత మరీ హెచ్చుతోంది. కిరణ్మయి ఆ ఎండలో నిల్పోలేకుండా వుంది. కొడుకు ముఖం వాడిపోయి వుండటం చూస్తే గుండెపిండేసినట్టుగా వుంది.

“ఇదేమిటి! యెప్పుడూ ఇలా జరగలేదే! నాకు. ... నాకు ఒక్క గ్లాసుడు నీరు దొరకదా!” చామన ల! నీళ్లు అయ యుససులపు

(56 చచ చిచాచచచిచాచిపచవచచిచచనిచచిచచిచిచచి చి చచచిటాచిభిచావిటినాటిని ఆమెలొని 'అహం' దెబ్బతింటోంది. తన ఐశ్వర్యం అంతా కట్టకట్టుకుని కళ్ళలో మెదిలింది. కానీ ఏం ప్రయోజనం. ఈ రోడ్డుమీద ఆసలు మనిషి సంచారమే లేనట,-ది. బహుశా ఈ యెండకి భయపడి యెవ్వరూ నడవటంలేదేమో. తల తిప్పి ఇటూ అటూ చూస్తోంది. దూరంగా ఏదో లారీ వస్తూన్న శబ్దం అయి ఆశగా చూస్తూ ఆపమని చేతులు వూపుతూనిల్బుంది. ఆ లారీ వేగంగా వెళ్ళిపోయింది. దారిలోని యిసుక గాలిలో కల్చవచ్చి కిరణ్మయి ముఖాన పడింది. “ఛీఛీ ముఖం రెండు చేతులతోనూ కప్పుకంది కోపం వుధృతంగా వచ్చేసింది కానీ, ఆకోపం వల్ల ప్రయోజనం యేమిటి! అప్పటికే లారీ చాలా దూరం వెళ్ళిపోయింది. “మమ్మీనీళ్ళు" తడారిపోయిన పెదవులని నాలికతో తడుపుకుంటూ అడిగాడు ఖరీదైన బట్టలు వేసుకున్న బాబు “ఇస్తాను బాబూ! యిప్పుడే యిస్తా” కారు కదపటం తన వల్ల కాదు అన్న నిర్ధారణ చేసుకొని లోలోపల గాభరాపడి పోతూనే పైకి కొడుక్కి ధైర్యం చెప్తోంది. “ఇంకా యెప్పుడూ” బాబు ఏడుపు మొదలుపెట్టాడు. “అరెరె! ఏడవకు నాయనా?” “నీళ్ళు లేవుగా-ఎలా యిస్తావు మమ్మీ నువ్వు అబద్దాలు చెప్తున్నావు. కిరణ్మయి కొడుక్కి ఏం జవాబు చెప్పాలి అని తికమక పడిపోయింది. మరిపించాలని ప్రయత్నించింది. కానీ ఆ యెండకి తనకీ దాహంతో నోరు యెండ్తి పోతోంది. ఒక్క గ్లాసుడు నీళ్ళు కొవాలి, ఒకే ఒక్క గ్లాసుడు నీళ్ళు, కానీ యెలా. ఛీ, ఈ కారు యిక్కడిలా ఆగిపోకపోతే ఈ పాటికి ఇల్గుచేరుకుని వుండే దాన్ని అనుకుంది. తన కారునీ తననీ చూస్తేచాలు వాళ్ళతా పడి చస్తారు. “కిరణ్మయి వచ్చింది” అంటూ, ఒకర్ని ఒకరు తోసుకుంటూ వచ్చి పలకరిస్తారు. “కాఫీ కావాలా! హార్లిక్స్‌కావాలా కోకో కోలా కావాలా?! ఇలాంటి ప్రశ్నలతో ఉక్కిరి బిక్కిరి చేస్తూ తన కట్టుకున్న చీరనీ మాచింగ్‌, నగలనీ చూసీ చూడనట్టుగా చూస్తారు. అబ్బ యెంత బాగున్నాయో! అన్నట్టున్న ఆ కళ్ళలోని మెరుపుని తను చూసీ చూడనట్లు నటిస్తూ కబుర్లలో పడుతుంది. వాళ్ళలో కొందరు ప్రన్నించరు- అలాంటి వాళ్ళని చూస్తే తగనిచికాకు కిరణ్మయికి. నేనింకా రాలేదని అందరూ యెదరుచూస్తూ వుంటారు. అలా వాళ్ళని నిరీక్షింపచేసి కాస్త ఆలస్యంగా వెళ్ళటంలో యెంత ఆనందం వుందో కిరణ్మయికి బాగా తెల్సు. యివాళా అలాగే చాలా ఆలస్యంగా బయలుదేరింది.కానీ కాస్త ముందుగా

చాచాచచచచచచచచచచచచాచచాచాచా చాచా చాచచిచాచిచాచాాాపటితితాధినిచిచచి( 59 ) బయలుదేరివుంటే కనీసం వాళ్ళ యింటకి వెళ్ళే గెస్ట్‌ల కార్లు అన్నాయీ దారిలో కన్పించి ఉండేవి. వాళ్ళు క్రాస్త హెల్ప్‌ అయినా చేసి ఉండేవారు. అనుకుంటూ జీవితంలో మొట్టమొదట్‌సారిగా కాస్త ఫీలయింది కిరణ్మయి లేట్‌గా బయలుదేర కూడదు ఆనుకుని.

“"మమ్మీదాహం. నోరెండిపోతోంది. " కిరణ్మయి ఆలోచనల నుంచి బైటపడింది. యింత ఎండలో నీళ్ళు దొరికేలా లేవు. అవి దొరక్కపోతే! బాబు నోరు యెండిపోతే! కిరణ్మయి గుండె గుబగుబ లాడింది. వళ్ళంతా చెమటలు ధారగా కారు తున్నాయి. కట్టుకున్న సరికొత్త పట్టుచీర మరీ బరువుగా అన్పిస్తోంది. బాబు “నీళ్ళు-నీళ్ళు అంటూన్నాడు. పెద్దగా అరిచి అరిచి యింక ప్రాణం శోష వచ్చినట్టుగా ఆయి హీనస్వరంతో “నీ..ళ్ళు..... నీళ్ళు అంటున్నాడు. కిరణ్మయికి కన్నీళ్ళు వుబికి వచ్చాయి.

పాడు యెండ, ప్రాణం తీస్తోందే! భగవాన్‌ యిష్పుడెలా!

కళ్ళు తుడుచుకుంటూ మళ్ళీ ఆశగా చూసింది కన్చిస్తూన్నంతవరకూ.

దూరంనుంచి తనవైపుగా యిద్దరు 'నడచి వస్తున్నారు. ఒక వయస్సుమళ్ళిన ఆఅరవైయేళ్ళ ముసలాయన యెండ తగలకుండా గొడుగుని యెత్తి పట్టుకున్నాడు నెత్తిమీద నీళ్ళ కుండతో నడవలేక నడిచి వచ్చే వయస్సు మళ్ళిన ముసలామెకి. అతని భార్య కాబోలు అనుకుంది కిరణ్మయి!

వాళ్ళిద్దరూ దగ్గరగా వచ్చారు. తెల్లగా మెరిసిపోయే కారునీ శ్రీమంతురాలులా కన్పించే కిరణ్మయినీ ఓసారి యెగాదిగా చూసి మళ్ళీ ముందుకు సాగుతూన్నారు. ముసలామె ఆతుకుల చీరె ముసలాయన కొర్రలు పట్టిన పంచె వారి స్ధితిని తెలియ చేస్తునే వుంది. కిరణ్మయి వాళ్ళు పల్కరిస్తారని ఆశపడింది. వాళ్ళు మౌనంగా వెళ్ళిపోవటం చూసి లోలోపల 'అహం' మూలుగుతున్నా తగ్గించుకుని.

“ఇదిగో ఒ ముసలాయనా!” అంటూ కేకపెట్టింది. అతను ఆగి వెనక్కి తిరిగి చూస్తూ “ఏమ్మా నన్ను పిల్చారా?” నమ్మలేనట్లు చూస్తూ అడిగాడు.

“నిన్నే ఇలా రండి యిద్దరూ.

చాలా దూరం నుంచి నడిచిరావటం వల్ల వచ్చిన అలసట వాళ్ళ ముఖాల్లో స్పష్టంగా కన్పిస్తోంది. అయినా దగ్గరగా వచ్చారు.

“ ఆ కుండలోవి నీళ్ళేనా?'

“అవును. తాగే మంచినీళ్ళు

" కిరణ్మయి కి వాళ్ళని అడగాలంటే యింకా అభిమానంగానే వ్షంది. బాబుతోట కూర కాడలా వేలాడుతూ వెళ్ళి కారులో పడుకుండిపోయాడు. పది నిమిషాల క్రితం. సాహస నిళ్లు ఈము

కమత యెండిపోతూన్న పెదవులని నాలికతో తడుపుకుంటూ కారు ఆద్దలోనించి తల్లినీ, వాళ్ళనీ ఆశగా చూస్తూ మెల్లగా లేచి కూర్చున్నాడు. "యిదిగో చూడండి. మాకారు ఎందుకో కదలటం లేదు. మాకు చాలా దాహం వేస్తోంది కాసిని నీళ్ళు యివ్వండి" అంది యెలాగో “"యేమిటీ? నీళ్ళా? యివ్వాలా అమ్మో ముసలామె కళ్ళు యింతింత చేసుకొని అపురూపమైన వస్తువుని పట్టుకున్నట్టుగా నీళ్ళ కుండనిగట్టిగా పట్టుకుని అంది. కిరణ్మయిని క్రిందినించి పైకి ఓమారు పరీక్షగా చూసింది. అంతే ముఖం తిప్పేసుకుని మొగుడితో 'పద పోదాం' అంది. కిరణ్మయి గుండె దడదడ లాడింది. గాభరాగా చేతిలోని బ్యాగ్‌ తెరచి రెండు నోట్ల కట్టలు తీసి ముసలాయనకి ఆందిస్తూ. “యిదిగో మీరు నీళ్ళు నాకు వూరికే యివ్వనక్కర్లేదు. ఈ డబ్బు తీసుకుని యివ్వండి ఆంది. ముసలాడు నవ్వేశాడు. కిరణ్మయి వైపు ఓమారు నిశితంగా చూశాడు.

“చూడమ్మా ఆ డబ్బు మాకెందుకూ! వూరు పొమ్మంటోంది. కాడి రమ్మంటోంది. యిపుడు ఆ డబ్బుతో మేం యే సుఖాలు కొనుక్కోవాలిగనక. శానాదూరం యెండలో నడిచి వెళ్ళి నీళ్ళు తెచ్చుకోవాలి. ఈ ముసలిదాన్ని ఈ నీళ్ళ కోసం చాలా కష్టపెడుతన్నా యిప్పటికే. ఈ నీళ్ళు దాచుకుని నాలుగు రోజులు తాగాలిమేం. మీరంటే డబ్బున్న మారాజులు. యేది కావాలన్నా కాళ్ళ దగ్గరకి తెప్పించుకోగలరు. కనకమేం పోతున్నాం పదవే.”

యిద్దరూ రెండడుగులు ముందుకు వేశారు. కిరణ్మయి యెండకి కందిపోయిన ముఖాన్ని కర్చిఫ్‌తో తుడుచుకూంటూ-

“బాబ్బాబు! పోనీ నాబాగ్‌లో వున్న డబ్బంతా యిచ్చేస్తాను. కాసిని నీళ్ళివ్వండి. బాగ్‌లోని అయిదు వందలూ కర్చిప్‌లోకి వంచి మూటలా పట్టుకుని ఇవ్వబోయింది.

ముసలామె ముఖం చిట్టించింది. కోపంతో కస్‌ మంది.

“యిదిగో! ఆ డబ్బు అంటే పడిచచ్చేది మీలాంటి భాగ్యవంతులే. ఆ డబ్బు ఇంకా ఇంకా కూడేసుకుని దాంతో సుఖాలు కొనుక్కోవాలనీ పిల్లలకి డబ్బు పాతర్లు వేసి అప్పగించాలనీ వ్యామోహపడతారు. చూడూ ఆ '“డబ్బు' అంటే మాకేం విలువ లేదు. యెందుకంటే మాకు ఆశలు లేవు గనక. ఆ డబ్బుతో అసలు కావల్సినదేదీ కొనలేం గనుక, ప్రాణానికి ప్రాణంగా పెంచిన కూతురు ప్రాణంపోతూంటే ఆసుపత్రికి తీసుకెళ్ళటానికి ఈ రోడ్డు మీదే నీలాంటి వాళ్ళ కార్లు ఎన్నిపోతున్నా ఆపమని

కని 'ప్రాధేయపడి ఆడ్డంపడ్డా మామీద దుమ్ముకొట్టి వెళ్లిపోయిన మానవత్వంలేని మీ భాగ్యవంతులంబే నాకు మంట. మీ డబ్బు ఆంటే నాకు మంట. ఆలస్యంగా ఆసుపత్రికెళ్లినా నా కూతురి ప్రాణాల్ని రక్తించలేక పోయిందీ డబ్బు. ఎందుకది. ఏం వెసుకోను. ఆందుకే ఆది మాకొద్దు.

కిరణ్మయికి ముసలామె మాటలు చెవికి ఎక్కటంలేదు. అసందర్భంగా మాట్లాడుతోంది అన్న కోపం వచ్చేస్తోంది. ఆయినా నిగ్రహించుకుంటోంది. ముసలాయన్ని బ్రతిమిలాడింది.

“చూడమ్మా అసలే దీనికి శక్తిలేదు. లేకుంటే ఈ కుండెడు నీళ్ళూ నీ కిచ్చి మళ్ళీ తెచ్చుకునే వాళ్ళం. మావూరి చుట్టుపట్ల నాలుగు మైళ్ళ దూరంలో నీటిచుక్క తాగేందుకు దొారకటంలేదు.”

“బాబూ పోనీ ఈ డబ్బుతో బాటునా ఈ నగపిన్నీ కూడా యిచ్చేస్తాను యివన్నీ చాలా ఖరీదైనవి. చాలా డబ్బు వస్తుంది నగలన్నీ తీస్తోంది కిరణ్మయి.

ముసలాయన చిరునవ్వు నవ్వాడు.

"చూడమ్మా దాహాన్ని “నీళ్ళు తీరుస్తాయి కానీ ఈ డబ్బు ఈ క్షణంలో దాహాన్ని దీర్చలేదు కదే!”

వికరంవ్మియి ముఖం నల్లగా మాడి పోయింది.

“"ఆయ్యా! నేను నీళ్ళు అడిగేది నా కోసం కాదు. అదిగో ఆటు చూడండి ఆ కారులో పడివున్న నా ప్రాణానికి ప్రాణమైన యొనిమిదేళ్ళ పసివాడికి. దాహంతో నోరెండిపోయి నొష వచ్చి పడిపోయేందుకు సిద్ధంగా వున్నాడు. మీకు నమస్కారం చేస్తాను. నా ఎకి కాసిని నీళ్ళివ్వండి.

దాబు ఇందాకటినించీ ఆశగా చూసి చూసి విసుగెత్తి యెలాగో నడిచి దగ్గరకి వచ్చేస్తూన్నాడు. ముసలామె నెత్తిమీద వున్న నీళ్ళకుండవైపు ఆశగా చూస్తూ “మంచినీళ్ళు... నీళ్ళు... ' ఇంటూ ఆమె దగ్గరగా వచ్చేడు.

ముసలామె బాబుని తదేకంగా చూస్తూ వుండిపోయింది. బాబుతెల్లని ముఖం వడిలిపోయి వుంది. వేడి గాలికి పెదవులు తడారిపాయి వున్నాయి. ముసలామె మనస్సులో జాలికాస్త కాస్తగా చోటు చేసుకుంటూ ఉంది. అయ్యో చిన్నారి బాబు నోరెండిపోతోందా!

ముసలి దంపతులు ఆలోఛనలో పడ్డారు. ఆమె భర్తవైపు చూస్తూ “ఇదిగో కుండ సాయంపట్టు దించుదాం” అనటం తడవుగా ఆయన గొడుగు ముడిచి నీళ్ళ

క కుండ దించటానికి సాయపడ్డాడు. ముసలామె వళ్ళంతా అప్పటికే చెమటలు కారి పోతున్నాయి. ఒక పక్క కుండ బరువుకి ఆయాసం వస్తూంటే రొప్పుతూ రెండు చేతులూ ముంజ నీళ్ళు తీసి,

“రా నాయనా! నీళ్ళు తాగు” అంటూ అతని నోటికి అందించింది. అలా నాలుగు దోసిళ్ళు తాగేశాడు. పోవల్సిన ప్రాణం తిరిగి వచ్చినట్ట్లు ఆయి కళ్ళు సంతోషంతో మెరుస్తూంటే “మమ్మీ! నీకూ నీళ్ళు కావాలా!” స్థాణువులా నిల్చుని అదంతా చూస్తున్న తల్లివైపు తిరిగి అడిగాడు.

“కావాలి” అన్న మాట పెదవులవరకూ వచ్చి ఆగిపోయింది. ముసలాయన కుండ యెత్తి మెల్లగా కిరణ్మయి చేతిలో నీళ్ళు వంపాడు.

ముసలామె! “నీళ్ళు చాలునా బంగారు బాబూ, అంటూ ముద్దుగా అడుగుతోంది. చాలు” అంటున్నాడు బాబు.

“ఆ... యెండెక్కిపోయింది. పదపోదాం” భర్త అనటంతో.

“కుండ యెత్తు! ఆ... బాబూ వెళ్ళి వస్తా” అంటూ బయలుదేరింది.

ముసలాయన యధాప్రకారం చిల్లుల గొడుగు తెరిచి ఆమెకి నీడపడుతూ వెంట నడుస్తున్నాడు.

ఆ యిద్దరికీ కిరణ్మయి కృతజ్ఞత చెప్పాలనుకుందే కానీ పోవల్సిన ప్రాణం నిల్చి బాబు సేదతీరిన ఆనందంతో క్షణం ఆ మాట మరిచింది. వెంటనే గుర్తుకి వచ్చి చూసేసరికి వాళ్ళిద్దరూ దూరంగా వెళ్ళి పోతున్నారు.

“ఆరె! కనీసం డబ్బు అయినా తీసుకోలేదే అనుకుంది.

ఇంతలో ఓ ఫియట్‌ కారు స్పీడుగా వెళ్ళిపోతూ కిరణ్మయి చేతులు వూపటంతో ముందుకుపోయినా మళ్ళీ అలాగే వెనక్కి వచ్చి ఆగింది. అందులోనించి డైవర్‌ కిందకి దిగాడు. వెనక సీటులో సూటులో వున్న యువకుడు కళ్ళద్దాల తోనే చూశాడు ప్రశ్నార్థకంగా.

కిరణ్మయి చెప్పింది. డైవర్‌ కారు దగ్గరికి నడిచాడు. అతనూ డోర్‌ తెరుచుకుని దిగి కిరణ్మయి కారు దగ్గరికి నడిచి వంగి మిషన్‌లు చూస్తూ డైవర్‌కి ఏదో చెప్పాడు. డైవర్‌ ఏదో సర్ది.

“కారు స్టార్ట్‌ చేయండి" అనటం తడవుగా కిరణ్మయి డైవింగ్‌ సీటులో కూర్చుంది. ఉం నచ అం

చి లా యిల లలల చల ట్టి ల లం ర్ట టల ల్టిం ట్ట లి లిం లం ల లల టట్టు లాట ల్ధిట్టి టా ట్టత్టా ట్టి ల్యత్టాట్లా

కారు స్టార్ట్‌ అయింది కిరణ్మయి సంతోషానికి హద్దులేదు. మామూలు ధైర్యం, యేదో కొత్త శక్తీ వచ్చేశాయి. అమ్మయ్య ఆనుకుని తల యివతలపెట్టి సూటు యువకుడికి థ్యాంక్స్‌ చెప్తూ తన వివరాలు చెప్పాలనీ అతన్ని తన యింటికి టీకి రమ్మని " పిలవాలనీ యెన్నో అనుకుంది. కానీ అతను అసలు మాట్టాడేందుకే అవకాశం యివ్వకుండా-

“వస్తాం” అని కారులో వెళ్ళి కూర్చుంటూ వుంటే,

"మెనీ మెనీ థ్యాంక్స్‌ అంది చిరునవ్వుతో.

"ఇది చాలా చిన్న విషయం. ఈ ప్రయాణాల్లో సాటి వాళ్ళకి చేయవల్సిన కనీస ధర్మం. ఇందుకు థ్యాంక్స్‌ అన్నిసార్లు చెప్పటం యెందుకు మరి వస్తాం. ఆనటం తడవుగా ఆ కారు వెళ్ళిపోయింది.

బాబు సంబరపడిపోతూ “మమ్మీకారు పోనివ్వు ' అంటూ త్వరపెడుతున్నాడు.

“మనిషి కనీస ధర్మం” అనేమాట జరిగిపోయిన యెన్నో విషయాలని గుర్తుకి తెస్తోంది. నీ వెంతవరకూ కనీస ధర్మాన్ని నిర్వర్తించావు అని నిలదీస్తోంది మనస్సు.

మనిషిలో దయా ధర్మం లేకపోతే యివాళ యిక్కడ బాబు యేమైపోయి వుండేవాడు. ఈ కారు కదిలి వుండేదా! కదలకుంటే యిద్దరం యేమై వుండేవాళ్ళం.

ఇలాంటి యెన్నో ఆలోచనలు ఆమెని చుట్టుముట్టాయి. “ఆ.... ఈ కారు చెడటం వల్ల కానీ... లేకుంటే... అన్న యెప్పటి 'అహం' మనస్సుని ఆక్రమించుకుంటూ వుంది. కానీ కిరణ్మయి ఆ అహాన్ని దూరంగా నెట్టే ప్రయత్నం చేస్తూ.

ఈ క్షణంలో నాదగ్గర యింత డబ్బు వున్నా గ్లాసుడు నీళ్ళని ఖరీదు చెయ్యలేక పోయింది కానీ ఆ వృద్ద దంపతుల మనస్సులోని దయ బాబుని 'దాహం' నుంచే కాదు దాదాపు మృత్యువునించే కాపాడింది.

అసలిన్నాళ్ళూ అన్నింటికంటే డబ్బే గొప్పది అనుకునే కిరణ్మయి అది ఒక్కటే కాదు, విలువైనవి చాలా వున్నాయి అనే యదార్ధం యిప్పుడే తెల్సుకుంది. కారు మెల్లగా నడుపుతూ చూసింది. ఆ ముసలి దంపతలు అలా నడిచిపోతూనే వున్నారు. వాళ్ళకి మనస్సులోనే నమస్కారం చేసింది. కారు ముందుకు దూసుకుపోతూవుంది.

" ఆంధ్రజ్యోతి నబిత్ర వారపత్రిక టి నిం 4

కం దడాదాం పక గారి మూడంతస్తుల మేడలో దీపాలు వెలుగుతున్నాయి. గదిలో దీపం వుంది కానీ మనిషి లేడు. మూడంతస్తుల మేడకీ, మూడు లక్షల ఆస్తికీ అధికారి అయిన పుల్ణయ్యకి భార్య భాగ్యలక్ష్మి అవిడకి ఒకే ఒక కూతురు-పదిహేను యేళ్ళు వచ్చాయియిప్పటికి. ఇంటర్‌ చదువుతోంది. కూతురికి పుల్లయ్య యెన్నో పేర్లు వెతికి “సామ్రాజ్య లక్ష్మి అని పేరు పెట్టుకున్నాడు. భార్య సామ్రాజ్యం అని కూతురిని పిలిచినా పుల్లయ్య మాత్రం పూర్తి పేరుతోనే పిలుస్తాడు. సామ్రాజ్య లక్ష్మి శ్రీమంతుల పిల్ల అయినా చదువుకుంటోంది. ఫస్ట్‌ మార్కు తెచ్చుకుంటూ స్నేహితులతో కల్సి మెల్సి వుంటుంది. నల్లగా పొట్టిగా అచ్చం తండ్రిలా వుంటుంది. అంటారు చూసిన అందరూ. తనెలా వుంటుందో తనకి తెల్సు. అందుకు బాధపడదు సామ్రాజ్యం డబ్బు చేతినిండా వుంది కనుక అందమైన లంగాలూ, వోణీలూ కొనుక్కుని అలంకరించుకుని కాలేజీకి వెల్లి వస్తూ వుంటుంది. ఆటలన్నా పాటలన్నా, సినిమాలన్నా చాలా యిష్టం. ఎదురింట్లో వున్న స్కూలు మాష్టారి పిల్లలతో స్పేహితంచేస్తూంటే తండ్రి చూసి కేకలు వేశాడు. “వాళ్ళతో నీకు స్నేహితం యేమిటమ్మా?” అన్నాడు. “వాళ్ళకేం నాన్నా! మనుషులు కారా? యెదురుప్రశ్న వేసింది. “మనుషులే, అయినా మన అంతస్తుకి తగరు.” “స్నేహానికి అంతుస్తులెందుకూ?” “నువ్వు, స్కూల్లో పాఠాలు చదువుతున్నావా? లేక యిలాంటి మాటలు నేర్చు, కుంటున్నావా?” పాయా దాహం అయా

క కయ

"రెండూనూ! అయినా నాన్నా, మనకి ఇదివరకు డబ్బు ఏమంత లేదుటగా?'

“బెను , కానీ మూడు తరాలకి సరిపడ సంపాదించాగా! ఇప్పుడు ఉన్న వాళ్ళమే. "ఇంత డబ్బు ఏం చేసుకుంటాం నాన్నా?”

“దానం చేసేస్తావా యేమిటి? కోపంతో పళ్ళు కొరికాడు పుల్లయ్య.

“అంతా చెయ్యనుగానీ ఎదురింటి మాష్టారమ్మాయికి కాలేజీ ఫీజు కట్టేందుకు డబ్బులేదుట. చదువు మానేస్తానంటోంది. నాన్న! ఆ జీతం నువ్వు కట్టకూడదూ?”

“ఒసే భాగ్యం!” కూతురికి జవాబు చెప్పకుండా భార్యని కేకేశాడు. భాగ్యలక్ష్మి వచ్చింది. “ఏమిటండీ?” అంది.

“నీ కూతురికి మతి పోగొడుతున్నారు స్నేహితులు. కాస్త జాగర్తగా చూసుకో!”

'పుల్లయ్యగారూ' అని ఎవరో పిలవటంతో ఆయన అక్కడ నుండి బైటకి వెళ్లిపోయాడు.

“ఏమైందే?” కూతుర్ని అడిగింది.

“ఎమీ కాలేదు” రుసరుసలాడుతూ వెళ్లిపోయింది సామ్రాజ్యం.

“ఏమిటీ!” ఆ తండ్రి ఈ కూతురూ? ఒకళ్ళ అభిప్రాయాలు ఒకళ్ళకి కలవవు”

“అమ్మా! గ్రెండ్స్‌ అందరం కలిసి సినిమాకి పోతున్నాం. రాత్రి తొమ్మిదింటికి భీముడిని పంపు సినిమాహాలు దగ్గరకి.”

“వద్దమ్మా! నాన్న నిన్ను తిరగనీయొద్దు అన్నారు.”

“ఏం ఫర్లేదు. నన్నేం పిల్లి ఎత్తుకు పోదు” విసవిసా వెళ్ళి పోయింది సామ్రాజ్యం.

భాగ్యలక్ష్మి నిట్టూర్చింది. సంధ్యవేళ అయిందని పనిమనిషి ప్రతి గదిలోనూ లైటు వేసింది. 'వుండేది ముగ్గురం. ఇంత యిల్లు ఎందుకు?' అనుకుంది. మెల్లగాలేచి వెళ్ళి మెత్తటి పరుపు మీద పడుకుంది.

ఆవిడకి తన చిన్నతనం గుర్తుకి వచ్చేస్తుంది. అప్పుడు జరిగిన ప్రతి సంఘటనా యిప్పుడే జరిగినంత స్పష్టంగా కళ్ళముందు మెదులుతుంది..అవన్నీ గుర్తు చేసుకోవటం రూడౌ ఓ సరదాగా వుంటుంది భాగ్యలక్ష్మికి. జీవితం ఎంత విచిత్రమైంది.

ఆ రోజుల్లో అన్నానికి బట్టకి కూడా కటకటగా వుండేది. తల్లి దండ్రులకి ఆరో సంతానంగా పుట్టిఆనామకురాలిగా పెరిగింది. కొడుకులు పెద్దవాళ్ళు కావటం. తల్లి ము దాహం ఉమా

(6604 చ చచ చిచిచాచచిచిచచిచచాయిచాచాయచాచాచాచియచపాయియాయపాచాచిటాచానానాపిటిటి దండ్రులు ముసలివాళ్ళు కావటంతో ఇంట్లో స్థానాలు మార్పు చెందాయి. అన్నా వదినల యీసడింపులు ఎక్కువ అయినాయి. తల్లిదండ్రులు సంపాదించలేని స్థితిలో భాగ్యలక్ష్మికి ెళ్ళీడు వచ్చింది.

“అబ్బాయి! చెల్లెలికి యేదైనా సంబంధం చూడరా! కొడుకుకి చెప్పింది తల్లి.

“డబ్బుందా? వుంటే చెప్పు చూస్తాను.”

“నీకు తెలియని డబ్బు"మా దగ్గరెక్కడుందిరా?

“మరి నాదగ్గరెక్కడుందమ్మా? ఈ ఇల్లు గడపటానికే చస్తుంటే! విసుక్కున్నాడు.

“దీనికి పెళ్లి రాతలేదు. పదేళ్ళప్పుడు వచ్చిన జ్వరంలో చావకుండా బ్రతికి నాకు శాంతిలేకుండా చేస్తోంది,” అని లబలబలాడేది. ఇంటికి వచ్చిన ప్రతి ఒక్కరికీ చెప్పేది- మా అమ్మాయికి వరుడిని చూసిపెట్టండని.

ఆమ్మ బాధని అర్ధం చేసుకున్న ఓ ముసలాయన ఓసారి పెళ్ళి సంబంధం వుంది ఆంటూ వివరాలు చెప్పాడు. పెళ్ళి కొడుకు వివరాలు అనేసరికి తనూ తలుపు చాటున నిల్చింది.

“పుల్లయ్యకేం బంగారం లాంటిమనిషి. అయిదడుగుల ఎత్తే అయినా ఆరోగ్యంగా వుంటాడు. పైమీద బట్ట తప్ప మరే ఆస్తీ లేనివాడు మావూరొచ్చి వడ్డీ వ్యాపారం అంటూ మొదలెట్టి ఆలా అలా పెంచేసుకున్నాడు అస్తిని. ఇప్పుడు నిజం చెప్పాలంటే పదెకరాల పల్లం పాలం. పాతికివేలు వడ్డీకి తిరుగుతూన్న ఆస్తి. అయితే వయస్సు నలభై పైమాటే. ఇదివరలో యిద్దరు పెళ్లాలు వురెట్టుకొని చచ్చారట. తిని వుండలేక చచ్చి వుంటారు గానీ - నీ పిల్లనిస్తానంటే చూసుకోను వస్తాడు. నేవున్నది వున్నట్టు ముందే చెప్పాను. ఆ తర్వాత మీ యిష్టం!” అని క్షణం ఆగాడు ముసలాయన,

“నలభై ఏళ్లా! యిద్దరు పెళ్ళాలు వురెట్టుకు చస్తే మళ్ళీ తగుదునమ్మా ఆని మూడో పెళ్ళికి తయారైనాడా? ఛీ 'ఛీ. అసహ్యంతో నిండింది మనస్సంతా. అమ్మ ముసలాయన్నీ తిట్టి పంపేస్తుంది అనుకుంది. కానీ ఆవిడ అలా చెయ్యలేదు.

“వయస్సుదేంగానీ ఆయన్ని వచ్చి పిల్లని చూసుకోమను.” నెత్తిన పిడుగు పడినట్టు అయిందీ మాటకి.

“మూడో పెళ్లి అని మర్చి పోవద్దు.”

“బ్రతకటానికి ముఖ్యంగా కావల్సింది తిండీ, బట్టా! అవి పుష్కలంగా యివ్వగల ఏ మగాడి నైనాసరే ఆడది పెళ్లాడి తీరాల్సిందే! అందులోనూ యినాటి మా

0000000000 దాహం ఈాాాాామమాట్లు

చచచచిచిచిచిచచాచచిచచచిచచచిచచాచిి చచ చచి చంచల శచిచథితచిచిచతి[( 67 ) ఈ స్థితిలో మరీ ఆవసరం. అయినా మా అమ్మాయి అందరిలాంటి పిల్ల కాదు. నామాట జవదాటదు. మీరతన్ని తీసుకురండి."

అమ్మ యిచ్చిన భరోసాకి ఆయనకి ధైర్యం వచ్చింది. అంతే, లేచి వెళ్ళాడు. 'నాక్సీ పెళ్ళి వద్దు అని అమ్మతో నాన్నతో చెప్పినా ఒక్కరూ విన్పించుకోలేదు. "అసలు యిదికుదిరిందా? ఆతని వచ్చి చూసి నచ్చింది అన్నప్పటి మాట కదా! అని తేలిగ్గా తోసేశారు. అతను వచ్చాడు. చూశాడు నచ్చింది అన్నాడు. నాలుగు రోజుల్లో పెల్లికి లగ్నాలు పెట్టించండి అన్నాడు. పెళ్ళికి ఖర్చుకిగాను ఈ రెండువేలూ వుంచండి అని యిచ్చాడు. చాలా సింపుల్‌గా ఆయిపోవాలి అన్నాడు. వెళ్ళి పోయాడు. యింక అమ్మసంతోషానికి అంతులేదు. నాన్న బాధని అణుచుకుంటూ పెళ్ళి పనుల్లో పడ్డారు. “నాక్రీ పెళ్ళి వద్దు", 'నాకీ పెళ్ళి వద్దు' అనే తన మాట ఎవరూ విన్పించుకోలేదు. పుల్లయ్య 'పెళ్లికూతురికి నగలూ, చీరెలూ అంటూ పంపాడు. ఆవి చూసే సరికి కళ్ళు తిరిగాయి. నోట్లోంచి మాట రాలేదు. పెళ్ళి ఆయిపోయింది.

చీరెలూ. నగలూ చూసుకుని మురిసి పోవటంలో “నాకీ పెళ్ళి వద్దు అన్నమాట. శోభనం గదిలోకి పంపిన రోజున పందిరి మంచం మీద కూర్చున్న పుల్లయ్యని చూసేసరికి గాని గుర్తు రాలేదు.

సమయం మించిపోయింది. ఆ మాట' యిష్పుడన్నా అందరూ నవ్వుతారు. పిచ్చిది అని హేళన చేస్తారు. యివన్నీ ఆలోచించి ఆయన ఆంటే వున్న అసహ్యాన్ని మింగేసి. శరీరాన్ని అప్పగించి ఆ తర్వాత జీవితంతో రాజీపడి అత్తవారింట్లో కాలు పెట్టింది. తర్వాత భర్తకి మరీ కల్సివచ్చింది. పదేళ్ళలోనే ఆస్తి పదింతలు పెరిగింది. అమ్మాయి. పుట్టింది. కూతుర్ని ప్రాణం కంటే మిన్నగా చూసుకుంటూ కాలాన్ని వెళ్ళదీస్తోంది.

సామ్రాజ్యానికి తన పెళ్ళిలా చెయ్యదు. అందమైన అబ్బాయిని చూస పెళ్ళి చేసి ఇల్లరికం వుంచుకుంటుంది. దానికి పుట్టే పిల్లలైనా అందంగా వుంటే చూడాలని' వుంది. భగవంతుడు యీకోరికైనా తీరుస్తాడో లేదో? పుల్లయ్య మాత్రం యిలాంటి ఆలోచనలేం లేకుండా హాయిగా బ్రతుకుతాడు. ఆయనకి తృప్తినీ, సంతోషాన్నీ యిచ్చేది డబ్బు. ఆ డబ్బుని యింకా యింకా పోగు చేసుకోవటానికే కాలాన్ని ఖర్చు చేస్తాడు. ఎంత వస్తున్నా ఆయన “దాహం' తీరదు. ట్‌ దాహం హు

(68 0 +4 44 చ చచ చ చచచిచిలి చచి చచి చాయి చాచారారిచాచయిచాచచిచాచచాచచిచాతచాపటిచి

“యీయన యేం మనిషి? "మరమనిషి! తనలో తనే అనుకుని పళ్ళు కొరుక్కుంది.

“దేపు మన పెళ్ళి అయినరోజు! పట్టు చీర తెచ్చాను. నేను వ్యాపారం గొడవలో పడి మర్చి పోయినా, నువ్వు మర్చిపోకు రాత్రికి ఆ పట్టు చీర కట్టుకో "అన్నమాట గుర్తుకి వచ్చింది. అంతే! ఆలోచనలుకట్ట పెట్టి పరుపు మీద నుంచి లేచింది. స్నానం చేసి పౌడరు రాసుకుని తలలో పువ్వులు పెట్టుకొని.భర్త తెచ్చిన చీర కట్టుకుని అద్దంలో చూసుకుంటూ నిల్చుంది. గోడగడియారం తొమ్మిది కొట్టింది. విసుగువచ్చి సోఫాలోకి వచ్చి కూర్చుంది. ఎంత సేపో గడచిన తర్వాత పుల్లయ్య వచ్చాడు.

“అప్పుడే నిద్ర ముఖమా? "కళ్ళు మూసుకు కూర్చున్న భార్య పక్కన వచ్చి కూలబడ్డాడు. బొడ్డున ఇనపెట్టె తాళం చెవులు బరువుగా వేలాడుతున్నాయి. చేతిలో యేదో వుంది.

ఆదేమిటో కూడా చూడాలని ఆసక్తి లేదు భాగ్యలక్ష్మికి. నిర్లిప్తంగా చూస్తూ వుండిపోయింది.

“భాగ్యం! చీర చాలా బాగుంది కదూ!”

“వూల

“అలా వున్నవేం?”

“ఏంలేదు.”

“మన పెళ్లి అయి యివాళకి పద్దెనిమిదేళ్ళు, బెనా”

“అంత త్వరగా తిరిగొచ్చాయి. కానీ నిన్ను చూస్తే యిప్పటికి కొత్త కొత్తగానే కన్పిస్తావు.”

“భోజనం చేద్దామా?”

“అబ్బ! నీకెప్పుడూ ఆకలి గొడవే. నే యింత సంతోషంగా మాట్టాడుతుంటే, నువ్వు ఏమిటీ అలా జనాబు చెప్తావూ? సరేగానీ యివాళ నీకు కొత్త ెజంటేషన్‌ తెచ్చాను. తిరుగు, మెడలో నేనే పెడతాను.”

భాగ్యలక్ష్మి యాంత్రికంగా వెనక్కి తిరిగింది. ఆయన కొత్త రకం నెక్లిస్‌ మెడలో పెట్టి, “చూసుకో, ఎంత బాగుందో? చూడూ యిప్పుడే వచ్చింది బేరం. మూడు కాసులది కొనేశాను,” గర్వంగా నవ్వాడు పుల్లయ్య. దాహం

స కి

భాగ్యలక్ష్మిని నిలువుటద్దం ముందుకు తీసుకువెళ్ళి నిలబెట్టాడు. పక్కననిలబడ్డ భర్త ముఖంలోకి చూస్తూ మనస్సులో నించి వుబికి వచ్చే అసహ్యాన్ని దిగమింగుకుంటూ తన మెడ వైపుకు చూసుకుంది ఒక నిమిషం, రెండు నిమషాలు, మొదట నిర్లిప్తంగా, తర్వాత పరీక్షగా, ఆ తర్వాత ఆదుర్దాగా చూసి చటుక్కున మెడలో నెక్లెస్‌ చేతిలోకి తీసి తిప్పి చూస్తూ కొక్కెం దగ్గర అడుగున వున్న పేరుని పైకి చదివింది.

“అయ్యో... యిది మన అమ్మాయిదండీ!” అని వెర్రికేక వేసింది.

“ఏమిటీ?” పుల్లయ్య పిచ్చిగా చూశాడు.

“యిది మన సామ్రాజ్యానిది. ఆది మనసు పడిపోయిందని మీకు చెప్పకుండా కొన్నాను. యిది పెట్టుకొని యివాళ సినిమాకెల్లింది. అన్నట్లు పిల్ల యింకా రాలేదేం? బాబోయ్‌! నా బిడ్డ ఏమైంది? నా తల్లి ఏమైంది? భీముడిని సినిమా హాలుకి పంపానే" అంటూ ఏడుస్తోండి భాగ్యలక్ష్మి పుల్లయ్య వళ్ళంతా చెమట పట్టేసింది. తలుపు తెరుచుకుని కిందకి వచ్చాడు.

సామ్రాజ్యం కోసం వెళ్ళిన భీముడు--"అయ్మాయిగారు సినిమా హాలు దగ్గర కనిపించలేదండీ!” ఆంటూ వచ్చాడు.

“ఏమైనట్టు? దాని స్ప్నేహితులెవరూ కనిపించలేదా?”

“కనిపించారండి! ఆట సగంలో వుండగానే తల నొప్పిగా వుంది. యింటికెడతానని బైటకి ఒచ్చేసినాదంట.”

“ఒక్కర్తీానా?”

“కనండి!”

“అయ్యో! యేదో కొంప మునిగింది.” భాగ్యలక్ష్మి గుండెలు బాదుకుంది. పుల్లయ్యా, భీముడూ వెతకటానికి వెళ్ళాడు. సామాజ్యం యెక్కడా కప్పించలేదు. తిరిగి వచ్చారు. “అయ్యో! పోలీస్‌ రిపోర్టన్నా యివ్వండీ! నా బిడ్డని వెతికి నా కివ్వండీ!” ఏడుస్తోంది భాగ్యలక్ష్మి,

పుల్లయ్య ఫోను దగ్గరకి నడిచాడు. ఫోను తీయిబోయిఆగిపోయాడు.

“వద్దు. పోలీసులకి రిపోర్ట్‌ వద్దు. నేనే మళ్ళీ వెళ్ళి వెతుక్కు వస్తాను.”

“ఆ గొలుసు మీ దగ్గరకి తెచ్చినవాడిని పట్టుకుని అడగండీ!"

"చూశాను. ఆ వెధవ దొరకలేదు.” భా దాహం పము

కమ

“మరెలాగండీ! గొలుసుపోతే పోనీ. వయసులో వున్న ఆడపిల్లండీ! అసలే

కాలం బాగా లేదండీ. రౌడీ వెధవలకి దయాదాక్షిణఖ్యం వుండదండీ!”

“భాగ్యం1నాకవన్నీ తెల్పు. భీముడూ రా పోదాం.” అని పుల్లయ్య బయలుదేరాడు.

పుల్లయ్య ప్రహరీ గేటు దాటబోతుండగా పోలీసు వ్యానువచ్చి ఆగింది. పుల్లయ్య కాళ్లు వణికాయి.

“మీ అమ్మాయి”... మీ అమ్మాయి...”

“అవును మా అమ్మాయి రాత్రి సినిమాకంటూ వెళ్ళింది. తిరిగి రాలేదు. దాని కోసమే వెతుకుతున్నాం. మీకు రిపోర్టు యివ్వాలని వస్తున్నాను. కన్చించిందా? చెప్పండి... త్వరగా చెప్పండి.

“కన్పించింది.”

“ఎక్కడ?”

“సినిమా నుండి ఇంటికి రావాలని ఆటో యెొక్కందట. ఆటోలో ఇద్దరబ్బాయి లున్నారట. వాళ్ళు దారి తప్పించేశారట. వూరికి దూరంగా వున్న తోటలో స్పృహలేని స్థితిలో యెవరో చూసి మాకు ఫోన్‌ చేశారు. హాస్పటలలో చేర్చాం. రండి,”

పుల్లయ్య నెత్తిన పిడుగులు పడినట్లు అనిస్తోంది. నోట మ. రావటంలేదు. భీముడు పరుగున వెళ్ళి భాగ్యలక్ష్మిసితీసుకువచ్చాడు. భాగ్యలక్ష్మి వెక్కిక్కి యేడుస్తోంది. కారు హాస్పిటల్‌ ముందు ఆగింది. పరుగున లోపలికి నడిచారు. సామ్రాజ్యం వట్లు తెలియని స్థితిలో వుంది. భార్యాభర్త లిద్దరూ కూతుర్ని చూసుకుంటూ నిల్చుండిపోయారు. భాగ్యలక్ష్మి “సామ్రాజ్యం” అని బావురుమంది.

“పుల్ణయ్యగారూ[”.. పులయ్య తలెత్తి చూశాడు. యెదురుగా పోలీస్‌ సబ్‌ఇన్‌స్పెక్టర్‌ నిల్చుని వున్నాడు. అతని వెనక పోలీసులు నిల్చుని వున్నారు.

“మీ అమ్మాయి తన గొలుసు పోయిందని రిపోర్టు యిచ్చింది.”

పుల్లయ్య గజగజలాడాడు.

“దాన్ని దొంగిలించినవాడిని పట్టుకున్నాం. కాని నెక్లెస్‌ అతని దగ్గర లేదు. అది మీ యింట్లో దొరికింది.అదొక్కటే కాదు. మరెన్నోదొంగిలించిన వస్తువులు మీ యింట్లో దొరికాయి. మిమ్మల్ని ఆరెస్ట్‌ చేస్తున్నాం.” దాహం

చిధాచాచాపాచాసాచాచపాచా చరాచర చాచా యచాసాచాచియాధాచాచాచాచాచాచాచిచాచాశచాశిశవశళి [71 ౧ భాగ్యలక్ష్మి వెర్రిదానిలా చూసింది. ఆంతే!-అయో్యో' అని పెద్ద కేక పెట్టి విరుచుకు పడిపోయింది. తల్లి కేకకి సామ్రాజ్యం మెల్లగా కళ్ళు తెరిచింది. పోలీసుల మధ్య తండ్రి బేడీలతో నడిచి వెళ్ళటం కన్పించింది. “నాన్నా!:”' అని గావుకేక వేసింది. పుల్లయ్య ఒక్కసారి వెనక్కి తిరిగి చూశాడు. అంతే! తల తిప్పేసుకొని ముందుకు నడుస్తున్నాడు. "దాహం- ధన దాహం. యిది తీరని దాహం.” అంతరాంతరాల్లో లేచి యేదో ప్రాణి గొంతెత్తి ఆరుస్తూన్నట్ట్లుంది. యీ అంతర్వాణి చాలా సంవత్సరాల నుంచి చాలా హెచ్చరిస్తూ వుండేది. దాని గోల తను విన్పించుకోలేదు. పైగా నోరు నాక్కి పారేశాడు. కానీ మళ్ళీ యిప్పుడు అంతర్వాణి చెప్తూంది. “తీరనిదియే దాహానికైనా పర్యవసానం యిలానే వుంటుంది. నీ ధన దాహానికి ఎన్నో కుటుంబాలు విలపించాయి. యిప్పుడు నువ్వు విలపిస్తున్నావు. నీ ప్రాణానికి ప్రాణం అయిన కూతురి శీలం కొల్ల గొట్టిన ఆ కిరాతకుడూ నీలాంటివాడే. వాడికి స్రీ దాహం. నీకు ధన దాహం....” పుల్లయ్య చెవులు పోటెత్తేలా ఈ మాటలు విన్పిస్తున్నట్లున్నాయి. అడుగు తీసి అడుగు వేసేంత శక్తి కూడా లేని వాడిలా నడుస్తూ బైట నిలబడి వున్న పోలీస్‌వాన్‌ యెొక్కాడు. భాగ్యలక్ష్మి యేడుపు దూరమై పోయింది. (బిజయు హుమా దాహం పామమపమమమమ్షష్షమ్ట్టును

సధిభిచాచటాచాచాలి యధా చాచా చాచా చాచా టాటా చాచా చాచా చాచా చాచాటాచాటాటాటాటాటాటాటాటాటాటా టి

యుత్వధు /(ండేలు

యె నిమిది సంవత్సరాల తర్వాత పుట్టింటికి బయలుదేరాను. అమ్మా నాన్న

పోయినా స్వంత వూరిలో వ్యవసాయం చేసుకుంటూ సాదాసీదాగా బ్రతుకు సాగిస్తున్న తమ్ముడంటే నాకు ఎనలేని ప్రేమ.

శ్రీవారి వుద్యోగరీత్యా కలకత్తాలో వుండటంవల్ల తమ్ముడు ఎన్నిసార్లు రమ్మని వుత్తరాలు రాసినా రావటానికి వీలు కాలేదు.

“ఒక్కసారి తప్పక రా అక్కా' అన్న తమ్ముడి వుత్తరం నామనసుని లాగేసింది. అందుకే ఒంటరిగానే బయలుదేరాను. నా పుట్టిన వూరు విజయవాడ బందరు మధ్య వున్న ఓ పల్లెటూరు.

విజయవాడలో రైలు దిగేసరికి మేనల్లుడు మధు వెతుక్కుంటూ వచ్చాడు. యెన్నాళ్ళక్రితమో చూశాను యిప్పుడు పొడుగ్గా అందంగా నూనుగు మీసాలతో అచ్చంగా చిన్నప్పటి తమ్ముడి పోలికల్లో వున్నాడు.

“అత్తయ్యా” ఆంటూ వచ్చి పెట్టా బ్యాగూ తీసుకొని నడుస్తూ కబుర్లు చెప్పసాగాడు. నేను అడక్కుండానే చుట్టాల అందరి క్షేమ సమాచారం చెప్పేస్తూ 'నువ్వు యివన్నీ అడుగుతావని తెల్సు అన్నాడు గడుసుగా. “వూ తెలివి గలవాడివేరా' అన్నాను నవ్వుతూ బస్‌స్టాప్‌కి వచ్చి బందరు బస్‌ ఎక్కేశాం.

“అత్తయ్యా నీ పుట్టిన వూరు వచ్చేస్తోందోచ్‌ొ' అరిచాడు మధునా పుట్టిన వూరు పల్లెటూరే. అయినా నాకదంటే చాలా చాలా యిష్టం. ఆరు వేల జనాభా వున్న ఆ వూళ్లో అందరూ సామాన్య సంసారులే. నేను స్కూల్లో చదువుకుంటూ వుండగా మొట్టమొదటిసారి 1000244 ముత్యపు గుండీలు జ్న్యాాాాా

చాచచాచిచిచిచిచిచిచాచాచాచాయాచిచచచాచ చచ చచాచచచచచచచచయచతిథిత( 73) యెవరిటో చిన్న కారు యెందుకో వచ్చింది. అంతే ఆ కారుని చూడటానికి ఆవూరు పిల్లలంతా విరగబడ్డారు. ఆకారు వెళ్ళిపోతుంటే దానివెంట కొంత దూరం పిల్లలు పరుగులు తీశారు. ఆ పిల్లలలో నేనూ వున్నాననే విషయం యిప్పటికీ గుర్తు వస్తూనే వుంటుంది. ఆ విషయం గుర్తు వచ్చినప్పుడల్లా యేదో తెలియని సంతోషంతో మనసు పులకరిస్తూనే వుంటుంది.

“ఆత్తయ్యా బస్‌ దిగూ మధు అరిచినప్పుడుగానీ నా ఆలోచనలు ప్రస్తుతానికి రాలేదు.

“అప్పుడే వచ్చేశామా' అంటూ బస్‌ దిగి పరిసరాలని పరికించసాగాను.

'ఆదిగో ఆలా చూడూ ఆదివుప్పరి చెరువు మధు అలా అనేసరికి నాకు చెడ్డ కోపం వచ్చింది.

1ఆరేయ్‌ ఈ వూర్లో పుట్టి ఇరవై యేళ్ళు పెరిగిన నాకు నువ్వు చెప్తున్నవా! నేను చెప్తాను విను. ఇది ఉప్పరి చెరువు. యింకా ముందుకు వెళ్ళి యెడంపక్కకి కాస్తదూరం నడిస్తే చాకలి చెరువు. బాహ్మల బజారు వైపుగా వెడితే నాగుల చెరువు. ఆ చెరువులో స్నానాలు చేస్తూ ఈతలు కొడుతూ యెంత సరదాగా గడిపానో చిన్నప్పుడు.

వూపిరి సలపకుండా మాట్టాడేస్తూన్న నన్నుచూసి ఆశ్చర్యంగా "అత్తా అవన్నీ నీకింకా గుర్తున్నాయా. అన్నాడు.

నాకు కోపం వచ్చేసింది.

"కన్నతల్లినీ పుట్టిన వూరినీ మరిచిపోతారురా! ఎవరన్నా? అన్నాను

"నాలుగేళ్ళు ఆమెరికాలో వుండివచ్చిన మామామయ్య తెలుగు మాట్లాడటం మరచి పోయానన్నాడు.

“యే మామయ్య! సుధాకరమామేనా! ఈ వూళ్ళోనే వున్నడా. చెప్పు బూజు దులుపుతాను అన్నాను వచ్చే కోపాన్ని నిగ్రహించుకుంటూ.

"ఆయన అదృష్టం బాగుంది. నిన్ననే పీలేరు వెళ్ళిపోయాడు”.

మధు నవ్వుతూ అంటూండగానే ఇల్లు రానే వచ్చేసింది.

తమ్ముడూ మరదలూ ఎదురుగా వచ్చారు.

"అక్కా బావగారు రాలేదేం” అన్న కుశల ప్రశ్నలే షరా మామూలూ కాళ్ళు కడుక్కుని లోపలికి వెళ్ళగానే మరదలు గ్లాసుడు చిక్కటి కాఫీ యివ్వటం స్నానం వగైరా తర్వాత నేను కలకత్తానుంచి తీసుకు వచ్చిన బెంగాల్‌ కాటన్‌ చీరి రసగుల్లాలూ యిస్తుుటూ మరదలు ముఖం మతాబులా వెలగటం తమ్ముడు ఆమెని ఆట సాన్‌ ముత్వపు గుండలు టు

క. పట్టించటం నేను నవ్వటం అంతలోనే నాలోనేను యిలా నవ్వి యెన్ని సంవత్సరాలైందీ అనుకోవటం తమ్ముడు కబుర్లు చెప్పటంతో కాలం ఇట్టే గడిచిపోయింది ఆరోజు.

మరునాడు స్నానం టిఫెన్‌ వగైరా అయిన తర్వాత వూళ్ళొ కబుర్లు చెప్తూ హటాత్తుగా ఆ మాటలు అపి అన్నాడు.

“అక్కా బాపిరాజు తాతయ్య గుర్తువున్నాడా' అని

“ఆ.... గుర్తు వున్నాడుగానీ ఆయనింకా బ్రతికే వున్నాడా?

“బ్రతికి వుండటమేకాదు. నిన్ను గురించి యెప్పుడూ అడుగుతూంటాడు' 'బెనా బాపిరాజు తాతయ్య గుర్తుకు వచ్చే సరికి ఫక్కున నవ్వు వచ్చింది. దానితో బాటు బాల్య స్కృతులూ, కళ్ళ ముందు కదలసాగాయి.

నాకు యేడెనిమిదేళ్ళ వయసప్పుడు యెండాకాలం శలవుల్లో తోటి అమ్మాయిలతో కల్సి వేణుగోపాలస్వామి గుళ్లో బొమ్మల పెళ్లిచేసి ఆటలు ఆడేవాళ్ళం గన్నేరు పూలు కోసి దండలు కట్టి తాటాకు బొమ్మలకి చీరెలూ జాకెట్ట్లూవేసి బొమ్మల పెళ్ళి చేయటంలో మాకు కాలం తెలిసేదికాదు.

ఒళ్ళంతా తామరతో బరబరా గోక్కుంటూ గుమ్మడికాయంత బొజ్జతో బాపిరాజు తాతయ్య కూడా మా ఆటల్లో ఆసక్తిగా పాల్గొనటానికి వచ్చినప్పుడు గజ్జి కాకరకాయి పోపో అంటూ పిల్లలం అరిచేవాళ్ళం. అయితే ఆలా అందరూ ఆయన్ని ఆటలు పట్టించటం అలవాటు వున్నందువల్లనోయేమో ఆయన బాధపడకుండా మా బొమ్మల పెళ్ళి అయిన తర్వాత విందు భోజనానికి వడ్డించేందుకంటూ బటానీలూ, జీడీలు, వేరుసెనగ పప్పులూ, ఖర్జూరపు పండూ ఇలా రోజుకోరకం వుత్తరీయం కొంగున మూట కట్టుకుని వచ్చే తాతయ్యని ఆటల్లొ చేర్చుకునేవాళ్ళం. ఒక్కోసారి పెళ్ళి కొడుకు బొమ్మసరిగా కుదరకపోతే త్రనే పెళ్ళి కొడుకులా కూర్చుంటాననేవాడు. అలాంటప్పుడు నేను ఆయనని పెళ్ళికొడుకు ముస్తాబు చేస్తూండేదాన్ని. ముఖాన నిలువు బోట్టూ బుగ్గన చుక్కా కాళ్ళకి పసుప్పు పారాణీ పెట్టేదాన్ని ఆయన ఆముస్తాబుత్రో బొమ్మ పెళ్ళి కుతూరికి మంగళసూత్రం కట్టి మా అందరితోబాటు ఆనందాన్ని పంచుకునేవాడు. ఆయనకి ఒక చెడ్డ అలవాటు వుండేది. ప్రతి చిన్నపనికీ మనవరాలు పెళ్ళామా అంటూ ముడు స్నేహితురాళ్ళు సుబ్బులు, అన్నపూర్ణ సుందర “తాతయ్య

గారూ వీపుగోకమంటారా చెడ్డకోపం వచ్చేది. తంతే దగ్గర యరవంద న కాని నాకు మాత్రం

గ ల్ల ఆసుకుని విసిరి కొట్టేదాన్ని అలా ఓసారి

తన్‌ ముత్యపు గుండిలు యయ

అధిచలచాచిచాచచిచాచలచాధిచాధచాని చాచి చాచి యాచచానిచవిచాచిచ చచ భిచిశవిశిిశ( 760 చిన్నరాయితో కొట్టినప్పుడు ఆయన ముఖానికి తగిలి బొప్పి కట్టింది. ఆయన బాధతో "అబ్బా" అని నుదురు పట్టుకుని బాధపడుతూంటే భయంవేసి దగ్గరకు వెళ్ళి చేత్తో రాసి "సారీ తాతయ్యా... అన్నాను. నేను అలా అనేసరికి ఆయన బాధ యొగిరిపోయింది. "ధరణీ! బంగారు తల్లీ అంటూ నా చేతిని ఆత్మీయంగా తనచేతిలోకి తీసుకున్నుడు నా మనసు సంతోషంతో పులకించేది.

“బంగారు తాతయ్యా! బహుమంచి తాతయ్యూ' అంటూ పాట పాడుతూంటే ఆయన కళ్ళలో కన్పించిన ఆనందం యిప్పటికీ గుర్తు వస్తూనే వుంటుంది.

“ధరణీ ఒక్క ముద్దు యివ్వవే' అన్నాడు నా స్నేహితులు అందరూ ఆయన కీ ముద్దు యిచ్చారు. కానీ నే “చస్తే ముద్దు యివ్వను నీకు అన్నాను. కోపంతో మండిపడుతూ. మరేంయిస్తావ్‌ అన్నాడు రాజీకీ వస్తూ. మరేదైనా కోరుకో అన్నాను గర్వంగా ఆయన ఓ క్షణం ఆలోచించాడు. ఆ తర్వాత అన్నాడు

“నువ్వు పెద్ద దానివి అయిన తరువాత నాకు ముత్యపు గుండీలు కొనిపెట్టు'

“ఓ అలాగే” అనేసి ఆట పూర్తిచేసి అందరినీ కూర్చోమని బాదమాకులు పరిచి యివిగో పిండివంటలు అంటూ రకరకాల పేర్షుచెప్తూ బటానీలు ఈతపళ్ళు పడ్డించి పొద్దుకూకే సమయానికి ఆట ఆపేసి ఇళ్ళకి పరుగులు తీసేవాళ్ళం. ఇలా రోజూ మా ఆటలుసాగిపోతూ వుండేది. ఒక రోజున తాతయ్య మా ఆటలో పాల్గాని ముఖాన పెళ్ళి కొడుకు బొట్టూ బుగ్గన చుక్కా చెరిపేసుకోవటం మరిచిపోయి ఇంటికి నడిచి వెడుతూన్న ఆయన్కి కన్పించిన ప్రతివాళ్ళూ ఆయన అలంకరణకి తెల్లబోయి చూసి తర్వాత నవ్వుకుని తర్వాత ఆటలు పట్టించి ఏడిపిస్తూ వెంటపడటం చూసిన ఓ పెద్ద మనిషి ఆయన్ని నిలదీసి 'యేంటయ్యా బాపిరాజూ నువ్వు ఘోటిక బ్రహ్మచారివై వుండీ యిదేం వేషం అని నిలదీసే సరికి ఆయన తబ్బిబ్బే పడిపోయి యేం చెప్పి తప్పించుకోవాలో తెలియక 'మరీ మరే కరణంగారి'కూతురు ధరణి ఆటల్లో నన్ను పెళ్ళి కొడుకు వేషం వేసి కూర్చోబెట్టి యిలా యిలా' అనటం ఆ విషయం నాన్నకి తెలియటం నన్ను దండించటంతో మా బొమ్మల పెళ్ళిళ్ళ ఆటలు ఆగిపోయాయి.

ఆ తర్వాత బస్తీకి వెళ్ళటం హైస్కూలు కాలేజీ చదువూ డిగ్రీకి వస్తూనే పెళ్ళి ప్రయత్నాలూ పెళ్ళీ కలకత్తా కాపురం వగైరా తర్వాత నాన్న అమ్మా పోవడం పుట్టింటి రాక పోకలు తగ్గి పోవటం చాలా వేగంగా కాలం దొర్హి పోయింది అనిపిస్తూ వుంటుంది. న క్‌ ఒం ముత్యపు గుండిలు సా మమమమమ్ష్షు

కమ

చాలా సంవత్సరాల తర్వాత పుట్టిన వూరికి రావటంతో బాల్యస్కృతుల్లోంచి బైటపడి చిన్నగా నవ్వాను.

“తాతయ్య అడిగిన ముత్యపు గుండీలు తెచ్చవా ఈ సారన్నా"

ఈ విషయం నాకే గుర్తు లేదు. నీకెలా తెలుసురా? ఆశ్చర్యంగా అన్నాను.

“తాతయ్య కిప్పుడు తొంబై ఏడు యేళ్ళు. మంచంలోనుంచి లేవటం లేదు. నన్ను చూడాలని వుంది అని కబురు పంపిస్తే వెళ్ళాను, అప్పుడు నీ క్షేమం అడిగి ఈ విషయం చెప్పాడు

“ఈ విషయం ఆయనకి యింకా గుర్తువుందా! చప్పున లేచి కూర్చుని ఆడిగాను.

“ఉందట్నా"

నాకు చీకాకు వేసింది. చిన్నప్పుడు ప్రతి ఆడపిల్లనీ మనవరాలు పెళ్ళామాఅనే వెధవ వరస పెట్టి పిలవటమే కాక అప్పుడెప్పుడో “కొనిస్తానులే" అన్నమాట పట్టుకుని యిప్పుటికీ కలవరించటం ఒళ్ళుమండేలా చేసింది. ఆంతే మౌనంగా వుండిపోయాను.

సాయంకాలం అయిదు గంటలూ కావస్తూండగా మధుని తోడిచ్చి వెళ్ళి తాతయ్యని చూసిరా అక్కా ఆంటూ బలవంతపెట్టాడు తమ్ముడు.

లోలోపల విసుగ్గా వున్నా తప్పని సరికి బయలు దేరాను.

తమ్ముడు చేబులో నించి ఓ చిన్న పొట్లం తీసి యిచ్చాడు.

“ఏమిటిది? అంటూ విప్పి చూశాను. ముత్యపు గుండీలు.

“ఏమిటిరా! నీక్కూడా చాదస్తమా!" అన్నాను చికాకుగా.

“పల్లెటూరి మమతలూ మమకారాలూ నువ్వు బొత్తిగా మరిచిపోయావక్కా

తాతయ్య నువ్వు ముత్యను గుండీలు తెచ్చి యిస్తావని ఆయన షర్డుకి గుండీలు పెట్టుకోకుండానే తిరిగేవాడు సంవత్సరాల తరబడి”

“నిజమా?”

“బెను. యెంత కాదన్నా ఆయనని గురించి నీకేం తెలియదు. ఆయన వంటిమీద వున్న తామరని చూసి అందరూ ఆటలు పట్టించేవాళ్ళు. హేళన చేసే వాళ్ళు. ఆది భరించలేకే ఆయన వాళ్ళందరికీ దూరంగా వుంటూ పిల్లలతో కల్సి ఆడీ పాడీ సంతోషపడేవాడు. అ సంతోషం కూడా ఆయనకి ఎన్నాళ్ళో నిలవలేదు. ఈ మధ్య పెరుగుతున్న పిల్లలకి బొమ్మల పెళ్ళిళ్ళు చేస్తూ ఆటలాడే సావకాశం ఇంట్రష్టూ శాండ్‌ ముత్యపు గుండీలు జ్లుత్త్తుష్తట్తుట్లోట్లట్లుష్తస్యళ్లు

ఉని యెక్కడుందక్కా. పల్లెలో కూడా' కాన్వెంట్‌ స్కూళ్ళు యూనీఫారాలూ హోం వర్కులతో పెల్లలు పసెమనసులను పోగొట్టుకుని గిడసబారిపోతున్నారు. తాతయ్య మాత్రం ఆయనకి ఓపిక వున్నంత వరకూ నడవలేక పోయినా కర్ర పట్టుకుని ఆతి ప్రయాసతో అడుగులు వేస్తూ వేణుగోపాలస్వామి వారి దేవాలయం వరకూ వచ్చి మీరు ఆటలాడే స్థలంలో పిచ్చివాడిలా ఆకాశంలోకి చూస్తూ కూర్చుని చీకటి పడిన తర్వాత మెల్లగా నడుచుకుంటూ వెళ్ళి పోతాడు ఇంటికి. ఈ మధ్య ఆ శక్తీ లేకుండా పోయింది పాపం.

"నా మనస్సులో పేరుకుంటున్న చికాకు యెగిరి పోయింది. జాలి ముందుకు వచ్చింది.

"మధూ రారా!" అంటూ తాతయ్య ఇంటికి బయలు దేరాను”

శ్‌ శ్‌ నే

సంధ్యా సమయం కావస్తూంది. పావుగంట. నడిస్తే కాని తాతయ్య ఇల్లు రాదు. తాతయ్య ఇల్లు రెండు మార్డు చూసిన గుర్తు. 'పెంకుటిల్లూ చుట్టు తడికెలూ అతి సామాన్యులు వాళ్ళు. మధు వాకిలి తడిక తీసి పట్టుకుని

"అత్తా రా లోపలికి" అన్నాడు.

తడిక చప్పుడుకి “యెవరూ? ఆంటూ వచ్చింది. నాంచారమ్మ

నాంచారమ్మ అంటే బాపిరాజు తాతయ్య తమ్ముడి పెళ్లాం.

"ధరణీ నువ్వా! ఎప్పుడొచ్చావమ్మా! రాలోపలికి- కలకత్తాలో వుంటున్నావుట కదూ” ఆంటూ సంతోషంతో యెదురు వచ్చి చెయ్యి పట్టుకుని లోపలికి రండని తీసుకు వెళ్ళింది. తాతయ్య మంచం దగ్గర ఓ స్టూలు లాగి కూర్చోమంది.

“యెవరూ? గడ్డం పెరిగి ఒళ్ళంతా నీరుపట్టి చూడటానికి భయం గొలిపేలా వున్న తాతయ్య గొంతు హీనస్వరంగా పల్కింది.

“ధరణి ధరణి వచ్చింది కల9త్తా నించి ' పెద్దగా అరిచి చెప్పింది నాంచారమ్మ

ఆయన కళ్ళు మెల్లగా విప్పాడునాంచారమ్మ నేను ఆయనకి కన్పించేట్టు లాంతరు ఎత్తి పట్టుకుంది.

“అమ్మా. ధరణీ! తల్లీ ఒచ్చావా. ఆయన శక్తినంతా కూడదీసుకుంటూ అన్నాడు.

“నిన్ననే వచ్చాను తాతయ్య అన్నా మృధువుగా.

“ముత్యపు గుండీలు తెచ్చావా? ఖా ముత్వుపు గుండిలు ఫు

కమ

“తెచ్చాను తాతయ్యా" అంటూ అందివ్వవ బోయాను.

"ఫర్జుకి ఆ గుండీలు పెట్టమ్మా! తల్లివి కదూ!

ఆ అభ్యర్థనకి నా మనసు కదిలిపోయింది. మెల్లగా గుండీలు పెట్టాను.

ఆయన కళ్ళలో ఆనందం చూస్తుంటే యేదో తెలియని ఆత్మీయ భావాన్ని ఆర్ధం చేసుకోగలిగానన్న సంతృప్తి నా మనసునిండా ఆక్రమించింది. కళ్ళలో గిర్రున నీళ్ళు తిరిగాయి.

“ అమ్మాధరణీ యెప్పటికైనా నువ్వు ఒక్కసారి వచ్చి ఈతాతయ్యని చూస్తావనీ అప్పుడు నీకివి యివ్వాలనీ ఈ బొమ్మలని దాచానమ్మా. తాటాకు బొమ్మలయితే చిరిగి పోతాయని కొయ్య బొమ్మలు కొని పెళ్ళి కూతురూ, పెళ్ళి కొడుకు అలంకరణ నేనే చేసి నీ కోసం దాచి వుంచాను. యివిగో తీసుకో అంటూ యెంతో ప్రయాసతో కాస్త లేచి తల కింద వున్న దిండుని యెత్తి వాటిని తీసి నాకిస్తూ.

"ధరణీ! మీ బొమ్మల పెళ్ళిళ్ళలోకి నేను రావటం నీకు ఇష్టం వుండేది కాదని నాకు తెల్చునమ్మా పెళ్ళాం బిడ్డలు లేని నేను ఒంటరిపక్షినే కాదు శాపగ్రస్తుడిని, తామరతో నిండిన శరీరాన్ని మోయలేక మోస్తూ మీ పిల్లల ఆటల్లో శాంతినీ సంతోషాన్ని

పాందేవాడినమ్మా, కేవలం ఈ విషయం కోసమే మీ ఆటల్లో చేరే వాడిని. ఈ విషయం గ్రహించటానికి మీ కప్పుడు వయసు చాలదని నాకు తెల్సు. అందుకే నువ్వు కోపగించుకన్నా నేను బాధపడే వాడిని కాను. పైగా పిల్లలంటే నాకు తగని యిష్టం. ఆనాటి సంతోషమే నన్నిన్నాళ్ళు బ్రతికించిందమ్మా, అంత సంతోషం మీరునాకిచ్చినందుకు మీకు చాలా రుణపడి వున్నాను.”

తాతయ్య ఆయాసంతో యింక మాట్లాడలేక ఆగిపోయాడు."

“ఈబొమ్మలు నేనేం చేసుకోను” ఆయన చేతిలో నించి అందుకుంటూ అన్నాను.

నీపిల్లలకి యివ్వమ్మాఅంటూ షర్టు గుండీలని తృప్తిగా చేత్తో తడుముకుంటూ కళ్ళు మూసుకుని పక్కకి జఒత్తిగిలి పడుకున్నాడు తాతయ్య. “ధరణీ చాలా రోజుల తర్వాత ఈ కాస్సేపు నీతో మాట్లాడాడు ఆయన. యింక కళ్ళు తెరవడు” అంటూ వెక్కి వెక్కి యేడవ సాగింది నాంచారమ్మ,

“నువ్వు యెందుకు యేడుస్తున్నావ్‌?” అన్నాను. 214 ముత్యపు గుండీలు జ్ఞ్య్ఞ్ఞ్య్యఖ్ఞాాాాాాా4

చచార చినన చచిచచచిచచిచచచచిచచాచిచిచచిచాచాయచచాని చిచచతిచశితి [79 “ఆయన ఘోటక బ్రహ్మచ్చారిగా మిగిలిపోవటానికి కారణం నేను ధరణీ” అంది. “నువ్వా?” “ఆవును. నేనే. బాపిరాజు గారూశ్రీనివాసరావూ యిద్దరూ అన్నదమ్ములుఅని నీకు తెల్పగా ఆంణ్‌. తల్లిదండ్రులు కూడా వీళ్ళ చిన్నప్పుడే చచ్చిపోతే ఈ బాపిరాజుగారుతమ్ముడిని ప్రాణంగా చూసుకుని పెంచి పెద్ద చేశాడు. చదువు చెప్పించాలని చూసినా శ్రీనివాసుకి చదువు రాలేదు. వున్నరెండెకరాల పొలం వ్యవసాయం చేసుకుంటూ ఇంటి ఖాళీ స్థలంలో కూరగాయలు పండించుకుని బ్రతికారు అన్నదమ్ములు. వీళ్ళు మా నాన్నకి దూరం చుట్టాలు. వీళ్ళు అమాయకులని నన్ను బాపీరాజుకిచ్చి పెళ్ళిచేసి ఈ ఆస్తిని ఆయన చేజిక్కించుకోవాలని కుట్రపన్ని నాకు పెళ్ళి ప్రయత్సంచేశాడు. నాకు బాపిరాజు గారంటే ఇష్టం లేక అది చెప్పినా మానాన్న వినక నేను చెరువులో దూకాను. కళ్ళు తుడుచు కుంటూ చెప్పసాగింది. యాఖై యేళ్ళు పైబడ్డ నాంచారమ్మ, “నాకీ విషయాలు తెలియవే తర్వాత" అన్నాను. “నేను చావకుండా యెవరో రక్షించారు. కానీ ఈ విషయం బాపిరాజు గారికితెల్సి ఆయని స్వయంగా వచ్చి నన్ను కల్సి అడిగారు. కారణం యేమిటి” అని “మీరంటే నాకిష్టం లేదు. మీ తమ్ముడినైతే చేసుకుంటాను అన్నాను” అంతే. ఆమన మా పెళ్ళిజరిపించేశారు. నన్ను కన్న బిడ్డలా చూశారు. ఈ నాటికీ ఆయన మంచితనం నాకు నచ్చి ఆయన్ని తండ్రిలానే చూసుకుంటున్నాను. మానాన్న పాచిక పారకుండా దూరంగా తరిమి కొట్టాను. ఈయనకి పిల్లలంటే యిష్టం అని నాకు తెల్సు... ఇద్దరు పిల్లలని కని ఆయనకి కాలక్షేపం చేయించాలని యెందరు దేవుళ్ళకో మొక్కాను. కానీ ధరణీ నాకు పిల్లలు కలగలేదు. ఇంట్లో సందడి లేకే ఆయన మీ ఆటల్లో చేరేవారు. ధరణీ నువ్వు వచ్చి ఆయన్ని చూడటం ఆయనకు యెంత సంతోషాన్ని కల్గించిందో చూశావుగామ్మా? ఆయన జీవితం ముగియటానికి యెన్నాళ్ళో వ్యవధి లేదమ్మా అందుకే ఆయనకి సేవ చేసి రుణం తీర్చు కుంటున్నాను నాంచారమ్మ కళ్ళు ఒత్తుకుంటూ అంది. చదువు సంధ్యా లేని నాంచారమ్మలోని మానవతా దృక్చధం నన్ను ఆశ్చర్యంలో ముంచింది. నా చదువూ సోషల్‌ లైపూ యెందరెందరో నాగరీకుల పరిచయలూ., వారి ఆఅంతరంగాలని చదివేయగలనన్న గర్వం కేవలం తాతయ్య శరీరం మీద వికారంగా సు ముత్యపు గుండీలు ష్టస్టుమ్మ్మమమమమ్షమమ్ష్ష్ఞ్ఞ్ఞు

(80 04+ చచ చచ చచార చాచాధి చాచాలి చచచిచాచారిచాంచచాచాచచిచచిచచితచాచాచాచాచాాటి కన్పించే తామరని చూసి అసహ్యపడ్డానే గానీ ఆయనలోని మానవీయతని గ్రహించలేనందుకు సిగ్గు కల్గింది.

నాంచారమ్మ చేతులు రెండూ పట్టుకుని దగ్గరగా తీసుకున్నాను.

అవిడ నా గుండె దగ్గర ఒక్క క్షణం సేదదీరినట్లు వుండిపోయింది.

ఆంతలోనే తేరుకుని "ధరణీ రాక రాక మా ఇంటికి వచ్చావు. ఉండమ్మా "ట్‌ చేసి యిస్తాను.” అంది నన్ను వదిలి వంటగది వైపూ నడుస్తూ.

“ఒద్దు ఒద్దు యిప్పుడే తాగి వచ్చాను. వెళ్ళి వస్తాను. తాతయ్యని జాగ్రత్తగా చూసుకో” అన్నాను. ఆవిడ ముఖాన వున్న రూపాయంత కుంకుమబొట్టు వైపుచూస్తూ.

“పోనీ బొట్టు పెడతాను వుండు. సమయానికి ఇంట్లోపళ్ళు కూడా యేమీ లేవ” ఆంటూ ఓ యెర్ర ముద్ద మందారపువ్వు రెండు నిమ్మపళ్ళూ యిచ్చి బొట్టుపెట్టి

• ధరణీ పేదవాళ్ళం అమ్మా” బొంగురు పోయిన గొంతులో అంది.

“కాదు. మీరు 'పేదావాళ్ళు కానే కాదు. జీవితపు విలువలు పోగొట్టుకోని అదృష్టవంతులు” ఆంటూ వాకిలి వరకూ నడుస్తూన్న నా వెంట వచ్చింది.

“వుంటాను ధరణీ” అంటున్న నాంచారమ్మ చెయ్యిపట్టుకుని ఆత్మీయంగా నొక్కి మధు వెంట వస్తూ నా చేతిలోని పెళ్ళి కూతురూ, పెళ్ళి కొడు కూ బామ్మలని ఓసారి చూసుకుని అపురూపంగా గుండెకి హత్తుకున్నాను. ఆ స్పర్శలో బాపిరాజు తాతయ్య స్వచ్భమైన (ప్రేమ నా మనసును తాకినట్టుగా అన్పించసాగింది. యెలా ఇల్లు చేరానో నాకే తెలియదు.

(ఆంధజ్యాతి నచిత్ర వారవత్రిక్రు

ముత్యపు గుండీలు ఫ్య్లషన్లమ్యమ్షాషళ్లు

క అందాల బాదు ట్ర. ఇచ్చిన టెలిగ్రామ్‌ అందుకున్న గోపీకృష్ణ వెంటనే బయలుదేరి యింటికి వచ్చేశాడు. ఒకటే ఖంగారు పడిపోతూ. * వాకిట్లో ఎదురైన మేనమామ గోపీకృష్ణని చూస్తూనే “ఓ బావా! వచ్చేశాడయ్యా నాఅల్లుడూ! నే చెప్పలా. ఉఊత్తరాలకి వూడిపడతాడా? ఓ టెలిగ్రామ్‌ పారెయ్యి- దెబ్బకి రెక్కలు కట్టుకు వాలకపోతే నా పేరు కామయ్యే కాదని ఛాలెంజ్‌ చేసి చెప్పానా? గోపీ నే చెప్పినట్టుగా టంఛనుగా వూడి పడ్డాడు. ఇదిగో మన పందెం మాట మరవకు కానీయండయ్యా! పుగాకిలా పారియవయ్యా బావగారూ!” చేతిలోని హేండ్‌ బాగ్‌ పాలేరు కుర్రాడు అందుకుంటుంటే యాంత్రికంగా యిచ్చేసి ఇంటి వాతావరణం అంతా కలయజూస్తూ “అంతా బాగున్నారా మామయ్యా! నాన్న ఏరే ... అమ్మా!” ఎ మేనమామ ఏదేదో అంటూన్నా అర్ధం కాక తెల్లముఖం వేసుకు చూస్తూ నిల్చున్నాడు గోపీ, “అల్లుడా! అందరం క్షేమం. అక్కా! ఇంకా లోపల ఏం చేస్తున్నావమ్మా... ఇడుగో నీ పుత్ర రత్నం.” గోపీ తల్లి శాంతమ్మ పరుగు-పరుగున వచ్చి కొడుకుని కౌగిలించుకుంది. “ఎన్ని వుత్తరాలు రాసినా రాకుండా యిన్నాళ్లు ఎలా వుండబుద్ధి అయిందిరా? రా లోపలికి... కాళ్లు కడుక్కో కాఫీ తెస్తా” తల్లి లోపలికి నడిచింది. తండ్రి కాస్త దగ్గరకొచ్చి “ఎన్నాళ్ళు శలవు పెట్టావురా?” అన్నాడు కొడుకుని (పేమగా చూస్తూ, 22 అందాల బామ్మ కము

కం

“రండు రోజులు”

“రెండు రోజులెలా సరిపోతుందీ? మరో వారం శలవు రాసి పడెయ్యి

“ఎందుకూ? ఇంతకీ నన్నిలా అర్జెంటుగా రమ్మని టెలిగ్రాం ఎందుకిచ్చినట్లు?

“ఎందుకేమిటీ! నీతో బోలెడంత పనివుంది. ఆ విషయం తర్వాత, ముందు స్నానం చేసి కాఫీ అదీ తీసుకో! అంటూ వెళ్ళిపోయాడు ఆయన.

ఇంట్లో ఎవరెవరో బంధువులు చాలా మందే వున్నారు. ఒక్కొక్కరూ వచ్చి పలకరిస్తున్నారు. గోపీకి మహా చికాకే వచ్చింది. స్నానం చేసి డాబా మీదికి వెళ్ళి ఆరుబయట వాలు కుర్చీలో పడుకుని తల్లికి కబురు పంపాడు.

శాంతమ్మ “ఏమిటిరా నాయనా! అంటూ వచ్చి కూర్చుంది.

“ఇందరు చుట్టాలు కట్టగట్టుకుని ఒకే సారి యిల్లు నిండిపోయేలా వచ్చారు, ఎందుకమ్మా? ' విసు?” ముఖం పెట్టి అడిగాడు.

“అదేుటిరా అలా అంటావు! సిద్ధాంతి మరో మంచి ముహూర్తం లేదని రెండు రోజుల్లోనే మంచిది వుందని “లగ్నం' పెట్టాడు. అందుకని ఏర్పాట్లన్నీ ఇక్కడే చేయించేస్తే బాగుంటుందని ఆలోచించి యేకంగా రెండూ”

తల్లి మాట పూర్తి కాకుండానే కోపంగా అన్నాడు. “మళ్ళీ ఎవరి పెళ్ళి చేస్తూన్నారు?”

“నీప్రశ్చ నా ముఖంలా వుంది. ఒక్క పెళ్ళికేనా “లగ్నం' పెట్టేది. గృహ ప్రవేశానికి, పిల్లలని బడిలో వెయ్యడానికి, వడుక్కి, పెళ్ళికి, శోభనాలకి ..... ఇలా చెప్పాలంటే ఎన్నింటికో మంచి రోజులు చూడాలిగా!”

“నువ్వు చెప్పే ఏ ఒక్క అవసరం లేదు కదమ్మా! మరెందుకిప్పుడీ హడావిడి అంతా?”

“అవసరం మనకే... అంటే నీ కోసమే యిదంతా... పదేళ్ళ పిల్ల మెడలో మంగళ సూత్రం కట్టి ఒక్కసారి తప్ప మళ్ళీ వాళ్ల గడప తొక్కావా అలా వెళ్ళి యిప్పటికి ఐదేళ్ళు దాటిపోయింది. ఎన్ని సార్లు రమ్మని రాసినా విన్సించుకున్నావా? మామాట ఖాతరు చేస్తూన్నావా? కోడలు పుష్పవతి అయి రెండేళ్ళు దాటిపోతోంది. ఇంకా ఎన్నాళ్లు వూరుకుంటాం. చెప్పు? మొన్నటికి మొన్న ఆ హోటలు మెతుకులు సరిపడక వారం రోజులు పడక పెట్టావని వుత్తరం రాశావా?” అలా ఏదేదో చెప్పుకు పోతోంది శాంతమ్మ

“పుష్పవతి అయింది” అంటే... ఈ పదానికి అర్ధం తెలియక అలా అని, దానికర్థం ఏమిటని తల్లిని అడగ లేక వూరుకుండిపోయాడు. అందాల బామ్మ జోాా్లాబ్ఞాజ్యు

క కణ

శాంతమ్మని ఎవరో పిలవటంతో వెళ్లి పోయింది. .గోపీ అలా ,ఆలోచిస్తూ - పడుకునే వున్నాడు.

“బాబుగారూ! దిండు ఒకటి తేనా! ఇది కూడా ఎయ్యమంటారా?” నౌకరు

రంగన్న దిండుచేత్తో పట్టుకుని అడిగాడు.

“అది కూడా వేసి, పరుపు వెయ్యి. రంగన్నా!...” మెల్లగా చెప్పాడు.

“ఏంటి బాబూ!” ఎంతో చనువుగా అడిగాడు రంగన్న. రంగన్న ఆ యింట్లో ముప్ఫైయ్యేళ్ళ బట్టీ నౌకరీ చేస్తున్నాడు. గోపీకి అతనంటే చాలా యిష్టం.

“రంగన్నా! 'పుష్పవతి అవటం అంటే ఏమిటి?”

రంగన్న మొదట తెల్లబోయాడు... ఏంతో పెద్ద చదువులు చదివిన తన చిన్న దొర ఓ చిన్న మాటకి అర్ధం తెలియక ఓనమాలు రాని తనని నిజంగా తెలియకే అడుగుతున్నాడా... గోపీ ముఖంలోకి పరీక్షగా చూసి నిజమే! అర్ధం చేసుకో లేకపోయాడనే నమ్మకం కల్గి “చిన్న పిల్ల...పెద్ద పిల్ల అయిపోవాలి గందా! అప్పుడూ... అంటే పెద్ద మనిషి అవటం అన్న మాట అంటే అంతే... మరేమో మీరేమో పూర్వంలాగా పదేళ్ళ పిల్లకి 'సూత్తరం' ముడేశారు గందా! ఆ పిల్ల ఆ తర్వాత అయిందయె! అప్పుడేమిటో “'నచ్చత్రం' మంచిది కాదంట. అందుకనీ బాపనయ్య మంత్రాలు చెప్తా వుంటే ఆ పిల్ల పక్కన కూకుని........ఏందో శాంతి"...

“సరే నరే... నువ్వు క్రిందకి వెళ్ళిపో!”

రంగన్న అదేం విన్సించుకోకుండా ఇంకా యేదేదో చెప్పేస్తున్నాడు.

“ముందు నిన్నిక్కడ నించి వెళ్లమని చెప్పానా!”

యజమాని గొంతులోని కరుకు తనం గ్రహించిన రంగన్నబాబోయ్‌' అనుకుంటూ క్రీందకు పరుగు తీశాడు.

గోపీ మంచం మోద వాలి తల క్రింద చేతులుంచుకొని ఆకాశంలోకి తదేకంగా చూస్తూ ఆలోచిస్తున్నాడు.

కొన్నికొన్ని మాతృభాషలోని పదాలకే అర్ధము తెలియని నేను ఎంత విజ్ఞానాన్ని ఆర్జించినట్లు? 'మెచ్చూర్‌' అయింది అంబే వెంటనే అర్ధమైపోయి వుండేది. ఓహో...... యేమిటీ చిన్న విషయానికింత న్యూసెన్సు. విసుగు వచ్చేసింది అతనికి. తన వివాహపు జ్ఞాపకాలు గుర్తుకొస్తే చాలు చేదు తిన్నట్టయిపోతోంది. మనస్సు, అందుకే జ్ఞాపకాలని వీలైనంతవరకూ మర్చి పోవటానికి ప్రయత్నిస్తాడు. కాని అది సాధ్యం కాదు. అప్పుడప్పుడు ఈ జ్ఞాపకాలు అతన్ని బాధ పెడుతూ వుంటాయి. హుమ్‌ అందాల బొమ్మ

(84 0000000000 000 0ఛచ చచ ిచి లలి లధంాచిచిలిచి చల యయిచతచతిను

వివాహం ప్రతి వ్యక్తికి ఓ మధుర సుతి. కాని నాకు, నాకు నిజంగా నేనెంత దురదృష్టవంతుడిని, అందం ఉంది.ఆస్తి వుంది, చదువుంది. స్వచ్భమైన మనస్సుంది. లేనిదల్లా అదృష్టం. దురదృష్టవంతడిని కాకుంటే అలా హఠాత్తుగా నాన్నాగారెవరో మిత్రుడికి మాట ఇచ్చేశారని దానికి నా జీవితం బలిచేసి ఓ పదేళ్ళ పిల్ల మెడలో మంగళసూత్రం కట్టిస్తారా?

ఇలా ఆలోచిస్తున్న గోపీకృష్ణకి తన వివాహం ఆ తర్వాత జరిగిన సంఘటనలు వరుసగా గుర్తుకొస్తున్నాయి.

బి.యస్‌.సి. ఫస్టుక్తాసులో పాసైనట్లు రిజల్ఫు రావటం తనతో సంప్రదించకుండానే తండ్రి పెళ్ళికి లగ్నం పెట్టటం ఒకేసారి జరిగింది.

ఎక్కడో అరణ్యంలో రైల్వేలో వుద్యోగం చేస్తున్న ప్రసాదరావు తన తండ్రి 'ప్రాణస్ప్నేహితులట. ఇద్దరూ వియ్యమందాలని దేవుడి యెదుట ప్రమాణం చేసుకున్నారట. అది ఈ నాడు యదార్థం కావాలి అంటారు కామేశ్వర రావు గారు.

“నేను పెళ్ళి కాగానే కొడుకుని కన్నాను. కానీ ప్రసాదరావు మరి కాస్త ఆలశ్యంగా ఆడ పిల్లని కన్నాడు. ఏం చేస్తాం. అందుకే యిద్దరికి పన్నెండేళ్ళ వ్యత్యాసం వుంది. ఇదంతా భగంతుడి అభీష్టమే తప్ప నాదేం లేదు. ఈ పెళ్ళి జరిగి తీరాలి" అంటాడు కామేశ్వరరావు. శాంతమ్మ యిటు భర్తకి గానీ, అటు కొడుక్కి గానీ చెప్పలేక సతమైపోతోంది.

“నేనీ పెళ్ళి చస్తే చేసుకోను. చేసుకోనంటే చేసుకోను,” మొండి పట్టు పట్టాడు గోపీ, శాంతమ్మ తమ్ముడిని కన్నీళ్ళతో ప్రార్ధించింది.

“ఈ వ్యవహారం ఎలాగోలా పరిష్కరించరా తమ్ముడూ!” అని.

బావమరిదిది మొండి పట్టుదలక్కా. ఈ పెళ్ళి జరక్కపోతే బలవంతంగా చస్తాడట ఆయన. ఆయన అన్నంతపని చేయ్యగల సమర్హుడు. ఇంక యెటాచ్చీ గోపీనే బుజ్జగించి ఈ సెళ్ళి జరిగేలా చెయ్యాలి” అని ఎంతకీ గది తలుపులు తీయకున్నా గోపీని బ్రతిమలాడి తలుపులు తెరిపించి తనూ గదిలోకి వచ్చి ఘడియ బిగించేసి మేనల్లుడిని మెల్లగా వొప్పించటానికి ప్రయత్నించసాగాడు.

“పిల్లకి కాస్త వయస్సు తక్కువే గాని లక్షణంగా వుంటుంది. నాయనా నీ తండ్రి మాటని గౌరవించు. నే పెద్ద వాడిని, మోఅమ్మకి కూడా దుఃఖం కల్గనీయకు. ఈ పెళ్ళి నీకేం బాధ కల్గించదురా. విను నాయనా మో నాన్న పరమ మూర్చ్భుడు. ఈ పెళ్ళి అందాల బొమ్మ

చచ చచ చుచు ట యత యాల భాధ చాధాచాచాచారిచాచిచా చాచా యిచాశిచాచిశిచచశశిశిశి[ 85) జరక్కపోతే ఆయన ఆన్నంత పనీ చేసి తీరతాడు. అప్పుడు మో అమ్మ బ్రతకగలదా చెప్పు. సమయం మించి పోయింతర్వాత నీవెంత బాధపడీ ప్రయోజనం లేదు. గోపీ... నామాట వింటావుగా”. ఇలా ఎన్నో చెప్పి గోపీ నోరు నొక్కేసి లగ్నం ఖాయం చేసేశారు.

జ్యోతి తండ్రి ప్రసాదరావు పనిచేసే స్టేషను అరణ్యం మధ్యన. ఆందుకే గోపీకృష్ణ ఇంటి దగ్గరే పెళ్ళి చేసే ఏర్పాట్లు ఘనంగా జరిగాయి.

కోపం మింగేస్తూ "నీ స్నేహితులకి శుభలేఖలు పంపుకో” అని యిచ్చినవి విస్సిరి కొట్టాడు. ఎవ్వరికీ తెలియజెయ్యలేదు గోపీ.

పెళ్ళి జరుగుతోంది. మంగళ సూత్రం కట్టేప్పుడు ఓ క్షణం చూశాడు జ్యోతిని. సరిగ్గా ఆ సమయానికే పదేళ్ల జ్యోతి తన పెద్ద పెద్ద కళ్ళని యెత్తి పెళ్ళికొడుకు వైపు చూసింది.

ఏదో మహా ఆపరాధం జరిగి పోతూన్నట్లు ఓ పెద్ద ముత్తైదువు జ్యోతి నెత్తిన ఒక్కటిచ్చుకుంది. అంతే. మళ్ళీ జ్యోతి తలయెత్తలేదు.

జ్యోతి మెడలో మంగళసూత్రం మూడు ముళ్ళూ గట్టిగా వేసేసి కూర్చున్నాడు గోపీ. ఒక నిట్టూర్పు విడిచాడు. బంధుజనం వధూవరుల మోద అక్షంతల వర్షం కురిపించేస్తూన్నారు.

గోపీ చుట్టూ చూశాడోసారి కాస్త దూరంలో ్రసాదరావూ, కామేశ్ళరరావు గాఢాలింగనంలో తన్మయులైపోతున్నారు. వారి చిన్ననాటి కోరిక ఈ నాడు యదార్ధమైందనే సంతోషం పట్టలేక పన్నీటి వర్షం కురిపించు కుంటున్నారు. కామేశ్వరరావు జరీ అంచు వుత్తరీయం మడతలు సరి చేసుకుంటూ దగ్గరకొచ్చి కొడుకు కోడలి మోద అక్షింతలు చల్లారు.

కామేశ్వరరావు తన వాగ్దానాన్ని సమయము వచ్చే వరకూ కనీసం శాంతమ్మకి కూడా తెలియజేయక మనస్సులోనే దాచుకున్నా. కొడుకు పెరిగి పెద్దవాడౌతున్నాడనే సంతోషం వున్నా ఓ వైపు దిగులు పడేవాడు. తన మాటని మన్నిస్తాడో లేదో అని...

ఈ వివాహ విషయం ఎత్తగానే మొదట నిరాకరించి హంగామా చేసినా, తర్వాత తండ్రి వాగ్దానం కోసం తలవంచిన కొడుకు సంస్కారానికి గర్వంగా వెన్ను విరుచుకుంటూ తృప్తిగా నవ్వారు.

గోపీ మనస్సు 'భగొ మంది.

“తలంబ్రాలు పొయ్యి బాబూ! దోసిలిపట్టు ఇవి ఆ పిల్ల నెత్తిన పాయ్యాలి.” బ్రాహ్మడు వివరంగా చెప్పన్నాడు.. పాట్లు అందాల బామ్మ

(6)*+ చాాచాచా టాటా టాటుటాచాయాటాచాచు చాయి టా ఛి ధాటి భట భాటాటాచాటాసా యిట్టి తాటి లాటా “నాన్సెన్స్‌... ఈ అలవాట్లన్నీ తీసి అవతల పారెయ్యండి. నేను పొయ్యను.. విసుక్కుంటూ నీలుక్కుని కూర్చున్నాడు. పెద్దలు ఎందరు చెప్పినా విన్సించుకోలేదు. “పోనీ నువ్వెనా పాయ్యవే జ్యోతీ!” అని ఎవరో ముత్తయిదువ అనడం తడవుగా జ్యోతి గబ గబా పది దోసిళ్ళు ఎత్తి పోసేసింది. గోపీకృష్ణ నెత్తిమోద నుంచి తలంబ్రాలు వర్షంలా క్రిందికి జారుతుంటే తీక్షణంగా చూశాడు. చుట్టూ వున్నవాళ్ళు జ్యోతిని ఎంక్రేజ్‌ చేస్తూన్నారు. జ్యోతి తలంబ్రాలు పోస్తూనే వుంది.

గోపీ ముఖంలో కత్తివాటుకి నెత్తురు చుక్కలేదు. ఆసలే గుండెలో మండే అగ్నికి ఆజ్యం పోసినట్లెంది. కోపాన్ని దిగమింగేసుకుంటూ పెదవులు బిగించి మధుపర్కంతో ముఖాన్ని గట్టిగా తుడుకుచుకుంటూ అనుకున్నాడు.

ఈ పెళ్ళి నిజంగా నాకే జరుగుతోందా? ఇది కల కాదా?? ఇది కలే అయితే యెంత బాగుండు. కాదు-ఇది నిజం! పచ్చినిజం!! బ'మ్మలాంటి పిల్ల ఈ క్షణం నించీ నా ధర్మపత్నీ. భగవాన్‌...!

జరుగుతూన్నది యచార్థమే ఆయినా గోపీ మనస్సు 'నిజమే' అని అంగీకరించలేక సతమతమై పోతోంది. పెళ్ళి ఆంటే నూరేళ్ళ పంట. ప్రతి మనిషికీ ఈ పెళ్ళిని గురించి ఎనెన్నో కలలు వుంటాయి. అలాగే గోపీకృష్ణకి వున్నాయి. ఎందరు పెళ్ళి కూతుళ్ళని చూడాలో! ఎవరెవరు ఎలా వుంటారో 1! ఏ పిల్ల నచ్చుతుందో!!! అనుకుని వూహించుకుంటూ ఎన్నెన్నో కలలు కనే తనని ఒక్కసారి విసిరి పాతాళంలోకి గిరాటు కొట్టినట్లు పదేళ్ళ పిల్లతో వివాహం జరుగుతోంది. పన్నెండేళ్ళ వ్యత్యాసం యిద్దరికీ! ఇలా ఆలోచనల్లో తేలిపోతూనే వున్నాడు. గోపీకృష్ణ

“లేవండి! పెద్దలకి నమస్కరించాలి.” పురోహితుడు అక్షంతలు తీసుకొని పెద్దలకి యిస్తూ ఆశీర్వచనం చెప్తూన్నాడు. జ్యోతి తల్లికీ, తండ్రికీ నమస్కరిస్తూన్న గోపీకృష్ణని ప్రసాదరావు ఆత్మీయంగా గట్టిగా కౌగిలించుకున్నాడు. ఆ కౌగిలిలో ఏదో తెలియని మాదుర్యం వున్నా విదిలించుకుని ముందుకు నడిచాడు. జ్యోతి పమిట కొంగుకి తన వుత్తరీయం ముడిపడి వున్నది. .జ్యోతి అది లాక్కుంటూ లోపలికి వెళ్ళిపోతోంది. గోపీకృష్ణకి వళ్ళు మండి పై మోది వుత్తరీయం వదిలేశాడు. తన వెనక భర్త వుత్తరీయం క్రింద జీరాడుతూ వెంట వస్తున్న సంగతి ఆ పిల్లకి తెలియనే లేదు. పిల్లలు నవ్వుతుంటే తెల్లబోయి చూస్తోంది.

“అయో్యో-అయ్యో...అదేమిటిరా గోపీ! అలా వదిలేశావ్‌?” కేకలేస్తున్నారెవరో. గోపీ అదేం పట్టించుకోలేదు. అందాల బొమ్మ జా

చాటాచాపాప్తాషాటు ఉని

ఇంక భోజనాలు ప్రారంభమైనాయి. పెళ్ళికూతుర్కి పెళ్ళి కొడుక్కి దగ్గర దగ్గరగా వడ్డించారు. వడ్డన పూర్తి కాకుండానే వెండిపళ్ళెంలో ఓ లడ్డుండ తీసుకు తినేస్తోంది జ్యోతి.

పంక్తిలో కూర్చున్న పెళ్ళికాని ఆడపిల్లలు కిసుక్కుమన్నారు.

అర్థంకాని గోప్‌ ఇటూ అటూ చూసి తర్వాత జ్యోతివైవు చూశాడు.

జ్యోతి చేతిలోని సగం లడ్డూ అతన్ని పరిహసిస్తూ నవ్వినట్లైంది.

అవమానం కోపం దిగమింగేస్తూ తల తిప్పేశాడు. పెళ్ళికూతురి తరపున ఆమె వచ్చి జ్యోతితో మెల్లగా అంది.

“తప్పమ్మా? ఎవ్వరూ తినకముందే నువ్వలా తినకూడదు”.

“నాకాకలేస్తోంది...” సగం తిన్న లడ్డూని అలా పట్టుకునే అమాయకంగా అంది.

“ఒక్క క్షణం వుండమ్మా! బ్రతిమలాడుతోంది ఆమె.

“నాకివాళ చద్దన్నం కూడా పెట్టలా! అంది ఎడుపు గొంతుతో.

పాతికేళ్ళోచ్చి ఇంకా పెళ్ళిళ్ళు గాని అమ్మాయిలు మళ్ళీ 'కిసుక్కు మన్నారు.

ఆవమానంతో వుడికిపోతూ అక్కడ నుంచి లేచి పోవాలన్సిస్తోంది గోపీకి. ఆది మరీ ఆసహ్యం! చచ్చినట్లు భరించాల్సిందే! ఈ వెధవ న్యూసెన్సుని. గ్లాసుడు నీళ్ళతో బాటు కోపాన్ని రూడా మింగేశాడు. సంస్కారవంతుడైన గోపీకృష్ణ.

ఆమె జ్యోతికి మరీ మరీ చెప్పి లొపలికి వెళ్ళిపోయింది. జ్యోతి క్షణం చుట్టూ చూసి మళ్ళీ అందుకుంది. ఓ లడ్డూని.....ఇక భరించలేక జ్యోతి చేతిమోద ఒక్కటేశాడు గోపీ. జ్యోతి అదిరిపోయింది. కళ్ళ నిండా నీళ్ళు నిండుకున్నాయి.

“వాంతి వస్తోంది! అంటూ అక్కడ నించి లేచి వెళ్ళి పోయింది.

“ష్టోర్‌ రూంలో ఒక్కర్తీ కూర్చుని అన్నం తింటోంది పెళ్ళి కూతురు...” ఆంటూ వార్త చేరేసింది గోపీ పినతల్లి రూతురు శాంతి.

సాయంత్రం మేజువాణీకి అంతా రెడీ చేశారు. గోపీకృష్ణ 'నాకిష్టం లేదలాంటి. వన్నీ' అని ఎంత చెప్పినా వినించుకోక తల్లి బలవంతపెట్టి తీసుకొచ్చి ఆడవాళ్ళ మధ్యన, కూర్చో పెట్టింది.

మరో అర్ధగంట గడిచినా పెళ్ళికూతురు రాలేదు. రానంటోంది అంటూ గుసగుసలు పోతున్నారు అమ్మలక్కలు. 2 అందాల బామ్మ ష్ట్య్టుమ్టమ్షమమమ్ష్ష్షష్ష్ష్ను

ధచాచా యధా చచార టాల్‌ చాచా సాయాటాలా లాలా పాచ్తుతాళా సాట్టాలా చాచా షాటు యాలి హాటా సాలు పాటా

“మంకు పిల్ల యెలా వేగుతాడో గోపీ" అంటున్నారెవరో.

గోపీ తల్లి శాంతమ్మా జ్యోతి తల్లి సుందరమ్మా జ్యోతిని బొమ్మలా అలంకరించి తీసుకొచ్చారు. వుబికి వచ్చే కోపాన్ని మింగేస్తూ ఒక్కసారి పెళ్ళి కూతురు వైపు చూశాడు. జెడ నిండుగా మల్లెమొగ్గలు కుట్టి వంటి నిండా నగలు పెట్టి ఓ జరీ ముద్దలాంటి పట్టు చీరె కట్టి వున్న జ్యోతి విగ్రహంలా కాదు అచ్చంగా కన్యకా పరమేశ్వరీ ఆమ్మవారిలా వుంది. అలవాటులేని పమిట మాటిమాటికీ పైకి యెగతోసుకోలేక సతమతమైపోతోంది. అంత అవనస్తలోనూ ముఖం మటమట లాడిస్తూ తననే చూస్తున్న పెళ్ళి కొడుకు వైపు భయంగా ఓ సారి చూసి కళ్ళు తిప్పేసుకుంది."

తప్పు. అలా చూడకు అతని వైపు సిగ్గులేని పెళ్ళి కూతురంటారు”

అంటోంది ఒకావిడ జ్యోతి ప్రక్కన చేరి,” కోపంతో ముఖం దించేసుకుంది క్రిందికి. మరి తలెత్తితే ఒట్టు.

అక్కడ చేరిన వాళ్ళందరితో బాటు ఈ సారి గోపీకి నవ్వురాబోయి గభాలున ఆగిపోయింది పాపం. ఇంత అందమైన పెళ్ళికూతురివని. కసిగా పెదవి కొరుక్కున్నాడు చేతిలోని పూలబంతి జ్మోతి వైపుకి విసరకుండా అలాగే కూర్చున్నాడు.

"పెళ్ళికొడుకు ఎంత మొండి ఘటమో!” అన్నారందరూ పోనీయండి తలోపాటా పాడేయండి అంది శాంతమ్మ కొడుకుని మరేమి అనే ధైర్యం లేక.

“ఒకరి తర్వాత ఒకరు పోటీ పడ్డట్టు పాడుతున్నారు. అర్ధగంట అయినా జ్యోతి ఇటూ అటూ కదలలేదు. అబ్బ ఇంత బిగ పట్టుకుని యెలా కూర్చో గలిగిందబ్బా అని గోపీకి జాలి ముంచుకొచ్చింది.

ఒకామె పెళ్ళి కూతుర్ని పరిహసిస్తూ పాట మొదలెట్టే సరికి అందరూ నవ్వులతో గోల చేస్తున్నారు. అయినా జ్యోతి తలెత్తలేదు. గోపీ పరిక్షగా చూశాడు. జ్యోతి నిద్రలో తూగుతోంది. అంత క్రితం వున్న జాలిపోయి కోపం ఛర్‌న వచ్చింది. మళ్ళీ ఎంత అవమానం భరించాలో అని చివాలున లేచి బైటకి వెళ్ళిపోయాడు.

మరొకావిడ పెళ్ళికొడుకు మోద పాట మొదలెట్టింది.

“పెళ్ళి కూతురు నిద్రలో తూగుతోంది పెళ్ళ కొడుక్కి వున్న జూలిపోయి కోపం వచ్చి లేచిపోయాడు. ఇంకనీ పాట యెవరు వినాలమ్మా' అంటూ సాగదీసి అన్నది ఒకామె. పాపం పాడే ఆమె తెల్ల ముఖం వేసి పాట ఆపేసింది.

మరోసారి నవ్వు తెరలు తెరలుగా వినిస్తూంటే గోపీ గదిలోకి వచ్చి తలుపు ఢాంమ్మని వేసేసుకున్నాడు. అందాల బామ్మ సష్ఞభ్షమ్ష్య పప షటాట్లాట్లోమ్ట్య్ఞుః

చహిచ్టాచ్యా యిలా లంట టట ల లం లం ల్య ర్ట లిచ్యు లం ట్టి ట్టి ల ట్టు ల లలు చట్ట టాటా చట్ట లల ట్ట ల భత్యం

ఈ పెళ్ళి చేస క్షణం క్షణం నన్నెందుకు కిలా అవమానాలు పాలు చేస్తూన్నావు భగవంతుడా! ఈపరీక్షకి నేనే దొరికానా, నేను భరించలేను... నే భరించలేను. అవమానాన్ని మింగే శక్తి లేక తలపట్టుకుని అలాగే కూలబడ్డాడు. గోపీకృష్ణ.

యెవరెవరో వచ్చి తలుపు తియ్యమని పిలుస్తున్నారు. ఐనా తియ్యలేదు. అందరి వంతూ అయి చివరికి మేనమామ వచ్చి తలుపు తెరిచే వరకు వదలలేదు. గోపీ ఇంక వదిలేటట్టు లేడని ఘడియ తీశాడు.

“ఎందుకురా ఆంత బాధ పడతావూ! పెళ్ళి కూతురు చిన్నదనేగా. ఇదేమంత "పెద్ద విషయమురా గోపీ. ఆడపిల్ల తోటకూరకాడలా యెంత సేపట్లో యెదుగుతుంది. క్షణాల్లా ఎదిగిపోతోంది. నీ యెమ్మెస్సీ పూర్తి చేసి క్లానుతెచ్చుకొని లెక్చరర్‌ వుద్యోగం కుదిరేసరికి యెలా యెంతగా యెదిగిపోతుందో చూడు. అప్పుడు నువ్వు గుర్తుకూడా పట్టలేవు. “ఎవరీ అందాల బొమ్మ అనాలి. నామాట గుర్తుంచుకో అయినా నువ్వు మళ్ళ చేసుకున్నావు! ఇప్పుడు ఆ పిల్లని ఆసహ్యించుకుంటే యెలా? నువ్వు చేసేది తప్పురా! ఆ పిల్ల నీ ధర్మపత్ని. నీ అర్ధ శరీరం. ఆ పిల్ల గౌరవాగౌరవాలు నీవె ఈ రోజునుంచీ. ఆమె అవమానం నీదె. ఒరే గోపీ ఈ విషయం నువ్వు బాగా గుర్తించుకోరా'-.

గోపీ కళ్ళల్లో నీళ్ళు తిరిగాయి.

“మామయ్యా వివాహం ఆంటే నేనెన్ని కలలు కన్నానో మోకు తెలియదు. టపేమించాలనీ పెళ్ళాడాలనీ ఇంకా యేవేవో...” గోపీ గొంతు పూడుకుపోయింది.

ఇప్పుడు మాత్రం పోయిందేంవుంది. పెళ్ళాన్నే (పేమించేసెయ్యి. ఆ పిల్ల కాపరానికి రావటినికి బోలెడంత టైముంది. ఈ లోపల కలలన్నీ ఈ పిల్లనే హీరోయిన్‌గా వూహించుకుని వ్యవహారం-

“మామయ్యా” చివ్వున లేచాడు.

“ఓరీ పిచ్చి సన్నాసీ నే చెప్పేది కాస్త వింటావా! అహ్హ వింటావా అంటా".

గోపీ జవాబేం చెప్పకుండా కిటికీ దగ్గరికి వెళ్ళి నిల్చున్నాడు. అందరికీ ఈ రోజెంత ఆనందమైన రోజు. కానీ నాకు.... నాకు, బాధతో మూలిగింది అతని హృదయం.

“గోపీ ” మేనమామదగ్గరగా వచ్చి భుజం మోద చెయ్యివేశాడు.

“గోపీ ఈ రోజుల్లో వయస్సు ముదిరిన పెళ్ళి కూతుళ్ళు కన్పిస్తున్నారు కానీ మా చిన్నప్పుడు సపెళ్ళిళ్ళంటే అచ్చంగా నీ పెళ్‌ లాగ వుండేవిరా వధూవరులకి పది నుంచి ఉంటు అందాల బొమ్మ శ్ర వనము

(60 )++4 చచ చచాచచిచచి చచి చచిచిచిచచచలచిచచాంచిధిచిచచచచి చితి భిటిలి ఇరవై సంవత్సరాల వరకు వ్యత్యాసం వుండేది. అలాంటి పెళ్ళి చేసుకున్న మేమందరం సంసారాలు చెయ్య లేదూ, పిల్లలని కనలేదూ. పోనీ నీమాటకే వస్తా! ప్రేమకి అర్ధం మాకు తెలియదా. మేం భార్యాభర్తలం (ప్రేమించుకోలేదా. అసలు నన్నడిగితే 'శ్రేమ' అనే పదానికి అర్థం మా తరానికి తెల్ఫినట్టు మా ఇప్పటితరానికి తెలియదురా. తెలియదంటే తెలియదు. ఇప్పటి (ప్రేమలు టెరిలిన్‌, నైలాన్‌ సూట్లు చూసీ, క్రాపులు చూసీ ఆడపిల్లలు (ప్రేమించేశాం అంటారు. ఇంక మగ పిల్లలు బెల్‌బాటం డ్రెస్స్‌ని చూసీ పమిటలే అవసరం లేని లుంగీలనీ చూసి. ఆదీ కాకుండా మగా ఆడో తెలియకుండా హిప్పీలా జుట్టు విరబోసుకోవటం చూసీ ్రేమించేస్తున్నారు. 'దొమ్మరొదం' అని పాడగలిగిన పిల్లలు కావాని' ఈ తరం కుర్రాళ్ళకి. రెండురోజులు ఇలాంటి యిద్దరిని ఓ యింట్లో పారేస్తే మాకు పేమ వద్దు, పెళ్ళీ వద్దు, అంటూ పత్తాలేకుండా పారిపోతారు. వీళ్ళకి అన్నం తినటం బోర్‌ బట్టలు యెప్పుడూ ఒకేరకం ఫాషన్‌ని వేసుకోవటం బోర్స్‌తల్లీ తండ్రీ బోర్‌. అన్నా చెల్లెలూ బోర్‌ చివరికి యెప్పుడూ మార్చటానికి వీల్లేని మొగుడు బోర్‌. ఆసలు ఈనాటి యువతీ యువకుల మనస్తత్వాలు బోర్‌తో నిండిపోయాయి... ఎప్పుడూ వీళ్ళకి కొత్తకొత్త కొత్తదనం కావాలి. ఆ కొత్తదనం బాగున్నా లేక పోయినా వాళ్ళకక్కరలేదు.

మేనమామ యిలా మాట్లాడుతూంటే తన పరిస్థితి మార్చి అలా వింటూ నిలబడిపోయాడు గోపీకృష్ణ ఆయన మళ్ళీ మొదలు పెట్టాడు.

“మా తరంలో పెళ్ళి ముందు, ప్రేమ తర్వాత. ఆ వివరాల జోలికి పోనులే! ఈ సారెప్టుడన్నా తీరుబడిగా చెప్తాలే గానీ అసలు విషయం దగ్గరకి వస్తా. ఒరే గోపీ! ఓ రహస్యం చెప్పనా?

“ఆడపిల్లకి ఆలశ్యం 'పెళ్ళికంటే ఈలాంటి బాల్య వివాహాలే నయంరా! ఎందుకంటే తన కాబోయే భర్త ఏ రాజకుమారుడో అవుతాడని కలలు కనటం వుండదు. యదార్ధంగా ఆలోచిస్తూ భర్త మనస్సునీ అలవాట్లనీ అర్ధం చేసుకుని భర్త చుట్టూనే ఆశలు అల్గుకుంటుంది. కనుక జీవితంలో పెద్దగా 'దగా' పడటం జరగదు. అందువల్ల మనస్పర్ధలూ ఉండవు. పైగా ఈలాంటి ఆడపిల్లలు భర్తని ఎంతగా ఆరాధిస్తారో నీవే అనుభవం మోద తెల్సుకుందువు గాని! ఇంక భార్యా భర్తలయితే 'లవ్‌ోకి అవకాశం వుండదనుకుంటావేమో! అది తప్పు... చిన్నప్పుడే పెళ్ళి అయితే సంవత్సరం లోపల అత్తారింటికి వెళ్ళాలా? అప్పుడు బావమరుదులు, వదినగార్హు, మరదళ్ళు, కన్పించీ కన్పించకుండానే వుండే భార్యామణి తళుక్‌ మంటూ ఇలా మెరిసి అలా మాయమై అందాల బొమ్మ భ్లఖజళషషమామటప్తుః

స కి మనస్సును మెరిపిస్తుంది. అప్పుడు ఆనందంతో గుండె ఆనందనృత్యం చేస్తుంది. చెప్పవోయీ అల్లుడా! ఇదంతా 'లవ్‌' కాదా? దీంట్లో ఎంత మాధుర్యముందో అర్థం అవుతున్నదా నీకు? ఇప్పుడు చెప్పు.”

గోపీ మౌనంగా విన్నాడే కానీ జవాబు చెప్పలేదు.

“మూడు నిద్రలకి వాళ్ళ వూరు వెళ్ళనంటూన్నావట. ఇది నీకు భావ్యం కాదురా! అంతగా యిష్టం లేకుంటే వాళ్ళతో వెళ్ళి ఒక్కరోజే వుండి వచ్చేసెయ్యి. అసలు పెళ్ళే వాళ్ళ వూళ్ళా చెయ్యవల్సిన రివాజు. సౌకర్యం తక్కువ అని యిక్కడ కానిచ్చారనుకో! వాళ్ళకీ ఒక్కర్తే ఆడపిల్ల గదా! మరి అచ్చటా ముచ్చటా వుండదూ?”

గోపీ ఎడంచేతి వేళ్ళని పరీక్షిస్తూ వింటూన్నాడు. ఉదయం మామగారు లగ్నం సమయంలో పెట్ట, ఆకుపచ్చ రాయి వుంగరం తన వ్రేలిని అంటి పెట్టుకుని వుంది! ఆ వుంగరాన్ని ఇటూ అటూ తిప్పుతూ పరీక్షిస్తున్నాడు. ఆ రాయిలో తల వంచుకున్న పెళ్ళి రూతురు జ్యోతి కన్పించింది!

ఏమిటిది...! మరోసారి చూశాడు అక్కడ జ్యోతి ఎలా వుంటుంది? అంతాతన భ్రమ. ఇంత చిన్నపిల్ల అయినా నాకీ కలవర పాటేమిటి? తనని తను సంభాళించుకొని మేనమామకి గట్టిగా చెప్పేశాడు.

“నాకు వీల్లేదు. కాలేజీలు తెరిచేశారు. వెళ్ళిపోవాలి అంతే! మోరేం చెప్పద్దు. నేను విననూ... విననూ... వెళ్ళిపోవాలి అంతే! వెళ్లిపోయాడు గోపీకృష్ణ తన చదువు కోసం.

యం.యస్‌.సి. లో జాయినైపోయాడు, పెళ్ళి జ్ఞాపకాలని మర్చిపోవటానికి ప్రయత్నం చేస్తూ చదువులో మనస్సుని 'లగ్నం' చేస్తూన్నాడు కాని మధ్య మద్య బట్టల పెట్టె అడుగున తన పెళ్ళి నాటి ఫోటో గ్రాఫర్‌ ఎన్నిసార్లు తల ఎత్త మని హెచ్చరించినా సరీగ్గా సమయానికి తల వంచేసింది. ముఖం కాస్త కూడా కనిపించటంలేదు. సన్నగ్లా వున్న చేతులూ, వాటికి వదులుగా వున్న గాజులూ, చీర కుచ్చెళ్ళ క్రింద పల్చటి పాదాలకి అంటిపెట్టుకున్న గజ్జెల పాంజేములూ యివే కన్చిస్తాయి. ఈ ఫోటో ఎవరన్నా చూస్తారనే భయంతో పెట్టె అడుగున దాచేశాడు.అసలు గోపీకి పెళ్ళి అయిపోయిందనే సంగతి స్నేహితులెవ్వరికీ తెలియనే తెలియదు. ఆ ఫోటో కోపం వచ్చి మధ్యకి చించెయ్యాలని ఎన్నోసార్లు ప్రయత్నించి చించలేక మళ్ళీ దాచేసుకున్నాడు గోపీ. ఇలా దాదాపు సంవత్సరం పూర్తి కావస్తోంది. అందాల బామ్మ ఫ్హాహ్తహ్లాప్తటటామ్త్యానమ్షమ్ష్మ్యు

(92 0444040000 00 చచ చ లిచచాలి చచి చచిచిచిచిచాలిచచాచాచానటి సాటి టాను సంవత్సరం లోపల తప్పక రావాలని మామగారి దగ్గర నుంచి ప్రాధేయపూర్వక మైన వుత్తరం వచ్చింది. ఇంక తండ్రి కూడా మరో వుత్తరం రాశాడు.

“వాళ్ళ మనస్సులని నువ్వు చాలా గాయపరుస్తున్నావు. ఈసారైనా అత్తగారింటికి తప్పకుండా వెళ్ళి రెండు రోజులైనా వుండిరా! ఇలా వెళ్ళటం మన ఆచారం. నా మాట మన్నిస్తావనే ఆశిస్తున్నాను. నువ్వు ఒంటరిగా వెళ్ళటానికిష్టం లేకపోతే పిన్నితో వెళుదువు గాని యింటికి రా! యిది తండ్రి ఆజ్ఞ.

కట్టుకున్న తర్వాత తప్పేదేం వుంది? అని విసుగ్గానే బయలుదేరి మామగారికి వస్తూన్నట్టు టెలిగ్రాం యిచ్చాడు.

మామగారు చాటంత ముఖంతో స్టేషన్‌ లోనే స్వాగతం చెప్పాడు. అత్తవారింటికి

వస్తున్నానే ఆనందం కంటే రైలు ప్రయాణంలోని శోభ గోపీని ముగ్గుడిని చేసింది. దట్టమైన అరణ్యం! ఏవేవో తెలియని రకరాల చెట్లూ-తీగలూ, పువ్వులూ, వాటి వాసనలు, ఆదో వింత అనుభూతి కల్లిస్తోంది. స్టేషను నుంచి రెండెండ్ల బండిలో ప్రయాణం. ఇల్లు ఓ మైలుదూరం కూడా లేకపోయినా కొత్త అల్లుడిని నడిపించి ఎలా తీసుకు వెళతాడు ప్రసాదరావు... బండిలో కూర్చోనే బాట కిరువైపులా వున్న చెట్లనికుతూహలంగా చూస్తున్నాడు. ఆ చెట్ల గుబురులో అక్కడక్కడా ఓ నాలుగు గుడిసెలు కన్పిస్తున్నాయి. వాటికి కాస్తదూరంగా ఓ చిన్న పల్లెటూరు, ఓ నాలుగు రైల్వేక్వార్టర్సూ. కొన్ని కూలికి వెళ్ళే పేద ప్రజల గుడిసెలు చుట్టూ వున్నాయి. పట్న వాసానికి దూరంగా ప్రకృతి తల్లివడిలో వున్నట్లు ఎంత బాగుందిక్కడ? అనిపిస్తోంది గోపీకి.

అబ్బబ్బ! వుండమ్మా! పెళ్ళికూతురికి పూసలదండ గుచ్చుతున్నాను. ఇప్పటికే చాలా ఆలశ్యం అయిపోయింది. ఇంకా చాలా పని మిగిలిపోయింది.” విసుగ్గా అంది జ్యోతి.

“అబ్బబ్బ! ఇప్పుడు కూడా బొమ్మల పెళ్ళిళ్ళేమిటే నీ పిచ్చి పాడుగాను. ఈ రెండు రోజులూ ఆ ఆటలు కట్టిపెట్టు”.

“అదెలాగమ్మా? పెళ్ళి యేర్చాట్లన్నీ పూర్తి అయి పోయాయని మగపెళ్ళి వాళ్ళు కబురు పెట్టారు. నేనిక్కడ ఒక్కదాన్ని, కాస్త సాయం చెయ్యమ్మా అంటే 'ఓ చెంప అల్డుడొస్తుంటే అసలే పని తెమలక చస్తుంటే నీవో దానివి అంటూ విసుక్కుంటివి”

జ్యోతి బొమ్మల పెళ్ళిళ్ళు చేయిస్తోనే వుందా! ఏయ్‌ భగవాన్‌. ఆ గొంతు జ్యోతిదే. “నే వచ్చానని కాస్త కూడా సంతోషం లేదా ఆపిల్లకి. నాకంటే బొమ్మల పెళ్ళే ముఖ్యమా. ఈ పిల్ల బహుశా యెప్పుడూ బ్మామ్మల్లో ఓ బొమ్మలాగానే వుంటుందా! అందాల బామ్మ జ్ఞజ్హజశ్తషపటళాాాాోా

కి ఇంతసేపు అయి నేను వస్తే ఒక్కసారైనా కన్పించలేదు. ఆ చూసేదేంటిలే నాన్న గారి మాట తీసేయలేక రావటమేగాని ఈ జ్యోతికోసం నే రాలేదు." నిట్టూర్చాడు గోపీ.

“ఈ టిఫిను తినుబాబూ. మోమామగారెక్కడికో వెళ్ళినట్టున్నారు.” అత్తగారు టిఫిను ప్లేటు అందిచ్చి వెళ్ళింది లోపలికి. బైటనించి నలుగురు ఆడపిల్లలు దాదాపు జ్యోతి వయస్సు వాళ్ళే పరుగుతో వచ్చి గోపీని చూడగానే కాస్త వెనక్కి పరుగెత్తారు. అలా వెళ్ళినవాళ్ళు పూర్తిగా వెళ్ళకుండా సన్నజాజి పాద మాటున దాగి ఒకరితో ఒకరు చెప్పుకుంటున్నారు.

“జ్యోతి మొగుడు బాగానే వున్నాడు కదూ!”

“అమ్మో చాలా పొడుగ్గా వున్నాడు కదూ!” .

జ్యోతి మొగుడు నల్లగా వుంటాడని చెప్పింది. పచ్చి అబద్ధం కదుటే. తెల్లగా పొడుగ్గా అందంగానే వున్నాడు కదూ. అచ్చంగా నాగేశ్వరరావులా వున్నాడు.

“కోపం ఎక్కువే అందిగానీ ఆ ముఖం చూస్తే అలా కన్చించటంలేదే?”

“ఇంతకీ జ్యోతిని తీసికెళ్ళేందుకు రాలేదు కదా! జ్యోతి వెళ్ళిపోతే అసలిక్కడ యేం తోచనేతోచదు. వట్టి ఆరణ్యం కాదటే'.

ఆత్తగారు కాఫీ కప్పు తెచ్చేసింది. అల్డ్లుడు ఫలహారమే తినలేదింకా. సన్నజాజి పొదజాటున దాగిన పిల్లలు పారిపోయారు.

తెల్లవారి ప్రసాదరావు డ్యూటీకి వెళ్ళాడు. అత్తగారు కొన్ని తెలుగు, ఇంగ్లీషు

పత్రికలు తెచ్చీ అల్డుడికిచ్చి వంటపనిలోకి వెళ్ళింది.

రాత్రి భోజనం చేసేటప్పుడు తండ్రి ప్రక్కన కూర్చుంది. కానీ ముఖం సరిగ్గా కన్పించనేలేదు. అసలు అ పిల్లని పరీక్షగా చూడాలనే కొర్కె తనకి లేనూలేదు. పత్రికలు ఓ అర్ధగంట చదివి విసుగెత్తి కళ్ళుమూసుకు పడుకున్నాడు. ట్రాన్సిష్టర్‌ ఆన్‌ చేశాడు.

“మనసున మనసై బ్రతుకున బ్రతుకై తోడొకరుండిన అదే భాగ్యమూ!” ఘంటసాల పాట విన్పిస్తోంది. ఈ పాట ఆంటే తగని ఇష్టం గోపీకి. ఎన్నిసార్లు విన్నా తనివి తీరదు. ఆ పాటలోని అర్ధం అతని గుండెని కదిలించేస్తోంది. ఆపాట అయి ఎల్త్లారీశ్వరి గొంతువిని టక్కున ఆపు చేశాడు. మళ్ళీ ఇల్లంతా నిశ్శబ్దం. జ్యోతి ఎక్కడుందో యేం చేస్తుందో కూడా తెలియదు. అత్తగారు వంట ఇంట్లో చేస్తున్న తీపి పిండివంటల తాలూకు ఘుమాయింపు వాకిలి వరకూ వస్తోంది.

నేనంటే అత్త మామలకంత అభిమానం యెందుకు? ప్రతి అత్త మామలూ అల్లుడిని ఇంత గౌవరంగా అభిమానిస్తారా లేక తమ పదేళ్ళ బొమ్మలాంటి కూతుర్ని చేసుకున్న చవట తనానికి జాలి పడటమా ఇది. గోపీకి పెళ్ళి గుర్తు కొచ్చి వుద్రేకం వచ్చేసింది. చు అందాల బామ్మ షష మ్టష్టష్టుష్త్య్ట స్తై ష్తై

(04 0044000040 0 0 చిం చచి లిం యిలచయియిలచచలిచచచచిభచాచాచితతటతి ప్రపంచంలో నాకు జరిగినంత అన్యాయం మరెవ్వరికీ జరిగి వుండదు అనుకుని నిట్టూర్చాడు. యెక్కడ నుంచో నలుగురైదుగురు ఆడపిల్లల గొంతులు "పెళ్ళీ "హరమండి! మగ పెళ్ళి వారమండీ! శ్రావ్యంగా విన్పిస్తున్నాయి. గోపీ కుతూహలంగా ఆ పాట వినవచ్చిన వైపు వెళ్ళి కిటికీలోంచి బైటకి చూశాడు. ఆక్కడ బొమ్మల సెళ్ళి మహా ఆర్భాటంగా జరుగుతోంది. జ్యోతి పెళ్ళి కూతురు బొమ్మనెత్తుకుని పెళ్ళీ వారమండీ ఆడపెళ్ళి వారమండీ అంటూ పాడుతోంది. ఆడవిలోని రకరకాల పువ్వులు ఆకులతో కల్యాణ మంటపం తయారు చేశారు: ' పసుపూ కుంకుమ అక్షింతలు! నిజంగా జరిగే పెళ్ళి యేర్చాట్లకేమా తీసి పోవటం లేదీ బొమ్మల పెళ్ళి. జ్యోతి పెళ్ళి నాటికంటే మరీ సన్నగా అయింది. పుల్లల్లాంటి చేతులూ, లూజు జాకెట్టు, కణుమంచు నీలం పట్టు పరికిణి, దానిమీద పెద్దపెద్ద పువ్వుల వోణీ తల్లో ఓ కిలో ఛామంతి పువ్వులు పెట్టుకుంది. ముఖాన పెళ్ళివారు పెట్టిన కుంకుమ నుదురంతా అయింది. మరీ చిక్కివున్న జ్యోతి ముఖం చూస్తే గుర్తుకొచ్చింది. రెండు మూడు నెలల క్రితం మామగారు జ్యోతికీ జ్వరం వస్తోదనీ ఓ సారి వచ్చి చూసి వెళ్ళ మనీ రెండు మూడు వుత్తరాలు రాశాడు. కానీ వాటికి తను జవాబు కూడా రాసిన గుర్తులేదు. పాపం వీళ్ళంతా యేమనుకున్నారో! యేమనుకున్నా పోయింది లేదులే! ఈ పిల్లకింత కంటే ఏం చెయ్యక్కరలేదు. తనని తనే సమర్థించుకున్నాడు. బొమ్మల సెళ్ళీ పూర్తి అయింది. పిల్లలంతా చాలా అలిసి పోయారు. పెళ్ళి మేళం (బూరాలు) వూదుతున్న కుర్రాళ్ళు జ్యోతీ ఆకలి అంటూ గాడవ పెట్టారు. సెళ్ళి కొడుకు తల్లి కూడా 'ఇక ఆట చాలించేద్దాం ఫలహారం పళ్ళెం పట్టుకుర' ప్యోతీ అంది కొళ్ళు చాచుకుని కూర్చుని. “అయ్యో! ఫలహారం పళ్లెం ఆ గదిలో పెట్టానే ఇప్పుడెలా, “జ్యోతి రెండుడగులు వేసి ఆగిపోయింది. “ఏ గదిలో?” “అదే .. ముందు గదిలో?”.... బెను అన్నట్లు తల యొగరేసింది జ్యోతి. “అయితే నువ్వే వెళ్ళి తీసుకురా. ఒరే సీను జయా నీలు అకులు పెట్టుకుని కూర్చోండర్రా.” అందాల బొమ్మ జ్ర్ఞటమ్యషష్లా్షష్ట్లు

సాసచసపచిసచయచచ వపా యిపాధాలిచచి చా చిచిలయిావచిచిచిధి వత శిథితధ(్ర5 )

“అమ్మో మరేం ఫర్వాలేదు లేవే, నేనిందాక చూశాను. అతను నిద్రపోతున్నాడు. మెల్లగా వెళ్ళి పట్టుకురా... ఆయినా నీ మొగుడు వున్న గదిలోకి ఇంకెవ్వరెడతారు?”

“నామొగుడికి కోపం యెక్కువే శాంతా, అందుకే భయం నాకు.”

జ్యోతి ఇలా అనేసరికి కాస్త పెద్దగా వున్న పిల్లలు ఫక్కున నవ్వారు.

వాళ్ళనే చూస్తున్న గోపీకి నవ్వు వచ్చింది.

“ఎలాగూ నిద్రపోతున్నాడుగా మెల్లగా మంచం క్రిందనించి దూరి అవతలకి వెళ్ళి అల్మారు యెక్కి త్వరగా తీసుకురా.”

జ్యోతి ఇష్టం లేకున్నా తప్పనిసరిగా ముఖం నల్లగా పెట్టుకుని మెల్లిగా గదిలోకి వస్తూంటే గోపీ గమ్మున వచ్చి మంచంమోద పడుకుని కళ్ళు మూసుకున్నాడు. జ్యోతి పరికిణీ పైకి పట్టుకుని మెల్లిగా అడుగులో అడుగు వేస్తున్నా కాలి గజ్జెల పాంజేబులు గల్‌గల్‌ మనిచిరుశబ్దం చేస్తూనే వున్నాయి.

ఆ శబ్దం లయబద్దంగా యెంతో హాయిగా విన్పిస్తోంది గోపీ చెవులకి. నెచ్చెలులు ఇచ్చిన సలహా పాటించి మంచం క్రింద దూరింది. గోపీకి గిలిగింతలు పెట్టినట్టయింది. కాస్త కళ్ళు తెరిచి చూశాడు పిలకజడకి ఆరంజ్‌ కలర్‌ రిబ్బన్‌ కుచ్చు అందంగా వేలాడుతోంది.

జ్యోతి వూపిరి బిగపట్టి మంచం క్రింది నుంచి అవతల పక్కకి వెళ్ళి గోపీ నిద్రపోతున్నాడా లేదా అని ఓ సారి పరీక్షగా చూసి అల్మారాపైకి యెక్కి ఫలహారం అందుకుని క్రిందికి దిగి మరోసారి గోపీ వైపు చూసింది. గోపీ తలక్రింద రెండు చేతులూ పెట్టుకుని తననే చూస్తున్నాడని గ్రహించే సరికి చేతులు వణికి పళ్ళెం క్రింద పడేందుకు సిద్ధమైంది.

భయంగా ఆలా చూస్తూ నిల్చిపోయింది.

“దొంగ దొరకింది” అంటూ లేచి పట్టుకోబోయాడు. జ్యోతి ఛంగ్‌న ముందుకు దూకేసింది. కానీ పిలక జడకున్న రెండు మీటర్ల రిబ్బన్‌ మాత్రం అతని చేతిలో చిక్కుకుంది. ఆ జడపట్టుకుని దగ్గరికి లాక్కున్నాడు. జ్యోతిముఖం ఎగర్రబడిపోయింది. ఒకరి ముఖంలోకి ఒకరు క్షణం అలా చూస్తూండిపోయారు. కిటికీలో ప్రక్కన చేరిన కోతి మూకలాంటి పిల్లలు “ఇహీ హిహీ...” అనటంతో ఇద్దరూ ఒకేసారి తల తిప్పి చూశారు. గోపీ ముఖం నల్లబడిపోయింది. జ్యోతి జడ గుంజుకుని పారిపోయింది. కానీ రిబ్బన్‌ కుచ్చు గోపీ చేతిలో చిక్కిపోయింది. అందాల బామ్మా స్ట ్త పప ష్తపష్రష్తషు

కయ హన

సాయంకాలం ఆయిదు గంటలయింది. లోపల జ్యోతిని తల్లి గద్దిస్తోంది.

“ప్రొద్దున జడకి పెట్టిన కొత్త రిబ్బన్‌ యేయైపోయిందే. నల్లరాయిలా మాట్లాండవేం. అత్తను రాకరాక వచ్చాడు. ఈరెండు రోజులూ 'బొమ్మల పెళ్ళిళ్ళు కట్టిపెట్టమన్నాను. ఎప్పుడుచూసినా ఈ కోతిమూక నేసుకుని తోటలూ దొడ్డు పువ్వులు కాయలు అంటూ తిరుగుతావెప్పుడు. అతను చూస్తే యేమనుకుంటాడు?

నీకు చదువు రాదనే బొలెడంత బాధపడిపోతున్నాడు.

మాష్టర్ని పెట్టి చదువుకోవే తల్లీ అంటే ఒక్క రోజన్నా పాఠం అప్పగించావా. ఆయన్ని చూడగానే కడుపు నొప్పి, తలనొప్పి యెన్నిరోగాలో అన్నీ రోగాలే. ఆయన అటు వెళ్ళగానే ఇటుగెంతేస్తావు. “యెన్ని బొమ్మల పెళ్ళిళ్ళు చేయించమన్నా విసుగూ విరామం లేదు. ఇంతకీ రిబ్బన్‌ యేదీ అంట.”

గోపీ చదివే నవల ప్రక్కన పెట్టి జ్యోతి యేం జవాబిస్తుందో అని చెవులు రిక్కించాడు. “మాట్లాడవేం.”

“ ఎక్కడ? ఎక్కడని' అడుగుతన్నాను.”

“తెలియదు”,

“నీ కెందుకు తెలుస్తుందీ” ఆవిడ నెత్తిన మొట్టి

“ఇదిగో ఈ కాఫీ అతనికిచ్చిరా. మాటమాటకీ నేవెళ్ళాలంటే అసహ్యంగా వుంటుంది.”

జ్యోతి యెంత నిరాకరించినావదలల్లేదు తల్లి. జ్యోతి ట్రే పట్టుకుని మెల్లగా వచ్చింది గదిలోకి తలవంచుకునే టీపాయ్‌ మోద పెట్టేస్తున్నా గోపీ “గమనించనట్లు పుస్తకంలో తలదూర్చి గోడవైపు తిరిగి పడుకున్నాడు. జ్యోతి వెళ్ళిపోతోంది. అరె అనుకుని ఇటు తిరిగి “జ్యోతీ” అన్నాడు. తన గొంతు తనకే యెంతో మృదువుగా విన్చించి విస్తుపోయాడు. జ్యోతి అనిపేరు పెట్టి అసలా పిల్లతో మాట్లాడటం ఇదే మొదలు.

అప్పటికే దర్వాజా దగ్గరికి వెళ్ళిన జ్యోతి అలాగే ఆగిపోయింది. వెనక్కి వచ్చే ప్రొద్దున తన చేతికి చిక్కిన రిబ్బన్‌ ఇచ్చేయాలని షర్టు జేబులోనే పెట్టుకుని సమయం కోసం చూస్తున్నాడు. రెండు నిమిషాలు అలాగే నిల్చుని గోపీ మరేం మాట్లాడకబోయేసరికి మెల్లగా వెళ్ళిపోయింది.

ఎంత నిర్లక్ష్యం? ఇంత చిన్నపిల్లకి ఎంత పొగరు? గోపీ వళ్లు భగ్‌ మంది. కాఫీ తాగనే లేదు. అంధాల బొమ్మ స్ఞ్య్ఞ్లర్తూస్తట్తటాస్త ర్త ్తగు

సాచియ చాచాలి చిచచచ చచ చిచిచా యి చిచాచాచి చచ శశచిచశశిశిశిథిత( 7)

కాస్పేటికి నౌకరు కుర్రాడొచ్చి చల్లారిన కాఫీ కప్పు తీసుకు వెళ్ళిపోయాడు. అత్తగారు జ్యోతిని యేదో మందలిస్తోంది గొంతు తగ్గించి. ఆవిడే తెచ్చి ఇచ్చింది కాఫీ.

సాయంకాలం చల్లగాలికి అలా షికారుగా వెళ్ళాడు. ఆ ఇంటికి ఫర్జాంగు దూరంలో 'పెద్ద చెరువు. దానిలో రకరకాల కలవ పూవులు, యెంతో హాయిగా వుంది. చెరువు మెట్లమీద కూర్చుని అస్తమిస్తున్న సూర్యబింబాన్ని తదేకంగా చూస్తు ఆలోచిస్తున్నాడు.

జ్యోతి ఈ అడవిలో పెరగటం వల్లనేమో మనస్సు యెదగలేదు. అయినా పన్నెండేళ్ళు కూడా లేని పిల్ల మనస్సు ఇంకెలా వుంటుంది. ఏది ఏమైనా పెంకితనం మాత్రం చాలావుంది. ఈ జ్యోతిని గురించి ఆలోచించడం అనవసరం. రేపే వెళ్ళిపోయి మామయ్యకి వుత్తరం రాస్తాను. నీవు నాకు కట్టిన పిల్ల “అందాల బొమ్మ” అన్నావుగా వెళ్ళి ఓ సారి చూసిరా కడుపు నిండిపోతుంది. జుట్టంతా కూడా వూడిపోయి పిచ్చికలు పేకేసినట్టుంది. ఛీఛీ... ఈ పిల్లని జాలి తలచకూడదు. అంతే దృఢ నిశ్చయంతో ఇంటికి మరుసటి రోజే ప్రయాణమైనాడు.

మామగారు ఖరీదైన సూటు బట్టలతో బాటు జరీ అంచు పంచలిచ్చి కట్టుకునేవరకూ వూరుకోలేదు. బండిలో యెక్కి స్టేషనుకు వచ్చేన్తు కూడా వెనక్కి చూస్తూనే వున్నాడు. జ్యోతి కన్చిస్తుందేమోనని. ఎవరెవరోఆడపిల్లలు తొంగి తొంగి తననే చూస్తున్నారు. కానీ వాళ్ళలో జ్యోతి లేదు. ఆ పిల్లకి బాధ లేనప్పుడు నేనింతగా యెందుకు ఆలోచించాలి!

ఆత్తగారి ఇల్లు కనుమరుగవుతుండగా పెరటి గోడ ప్రహారీ మోద ఓ ఆడపిల్ల తల కన్పించి జ్యోతేనా అని పరీక్షగా చూస్తుండగానే బండి మలుపు తిరిగి స్టేషను వైపు నడిచింది. గోపీ దీర్ధంగా నిట్టూర్చి తల తిప్పేసుకున్నాడు. అంతే అలా వెళ్ళిపోయినవాడు మరి నాలుగు సంవత్సరాలు అత్తవారింటి ఛాయలకి రాలేదు. జ్యోతిని చూడలేదు.

పండగలకి రమ్మని మామగారి దగ్గరనుంచి యెన్నో సార్లు వుత్తరాలు వచ్చినా తీరుబడి లేదని ఓ కవరు రాసేవాడు. తల్లిమాత్రం అప్పుడప్పుడూ కోడల్ని పండక్కి తీసుకువచ్చాం, నోములు నోయిస్తున్నాం, నువ్వూ తప్పక రావాలి అని యెన్నో సార్లు రాసింది. ఇక టెలిగ్రాం వచ్చేసరికి భయపడి ఇంటికి వచ్చేశాడు. ఇంటినిండా వున్న బంధువులని చూసి విస్తుపోయి కారణం యేమిటని తల్లి నడిగి ఆవిడ చెప్పింది అర్థం గాక తర్వాత రామన్న చెప్పినదాన్ని గ్రహించి చరచరా లేచి తల్లి దగ్గరి కెళ్ళి కారాలూ మిరియాలు నూరుతూ. సంత అందాల బామ్మ స్ట్టమమమమ్యమమమమ్యమ్య్యు

[98+ సిచిచాచాచాచ టాటా టటాచాటాధపా భి పచాపాపాపిటిు బళ్ళ చట్టు ల లం లట ర లట ట్ట టి ట్య నేనిలాంటి వాటిని ఒప్పుకోను. అన్నాడు గొంతు చించుకుని.

“అలా అంటే యెలారా! రజస్వలైన పిల్ల నెన్నాళ్ళు పుట్టింట్లో వుంచుతాం. మరి రజస్వలైన నక్షత్రం మంచిదికాదు. శాంతి కావాలట పీటలమిద కూర్చోకుంటే యెలా' తల్లి నచ్చ చెప్పబోయింది.

“వెధవ అర్థంలేని ఆచారాలు. నేచచ్చినా పీటల మిద కూర్చోను. అయినా ఆ పిల్ల రజస్వలైతే నేనెందుకు శాంతి చేసుకోవాలి? పీటల మీద కూర్చోవాలి?

“ఓరే గోపీ నీ పెళ్ళాం. ప్రక్కనే నువ్వు కూర్చోబోతే నే కూర్చోనా?"

మేనమామ మోటుహాస్యానిక్రి వళ్ళు మండిపోయింది.

“మామయ్యా నాకిష్పుడు చాలా కోపంగావుంది ఆనవసరంగా మాటాడితే జవాబు ఘాటుగా చెప్పవలిసి వస్తుంది. మోరివ్వరూ మాట్లాడవద్దు నాకిప్పుడు ఇలాంటి అవసరాలు యేం లేవు. నా ఇబ్బంది హోటల్‌ తిండి పడక పోవటమే. అమ్మమ్మని నాతో పంపేయండి. వండి పెడుతుంది. మరింకేం అవుసరం లేదు. చెప్తున్నాను” ఖచ్చితంగా చెప్పేశాడు.

ఆయ్యో అయ్యో |! వాళ్ళని రేపు రాత్రికి బయలుదేరి రమ్మని ఉత్తరం కూడా రాశాం. ఇక్కడ ఏర్పాట్లన్నీ చేసుకున్నాం. ఇప్పుడు నువ్విలా అంటే ఎలాగురా? అయినా కోడలుపుట్టింట్లో ఒక్కక్షణం వుండటానికి వీల్లేదు. ఇప్పటికే ఆలశ్యం అయింది. కార్యం కాకుండా పిల్లనెలా పంపుతారు. మేమేం ముఖం పెట్టుకుని వాళ్లకి చెప్పుం. తల్లి గొడవ పెట్టింది.

“నోరు మూసుకుని నే చెప్పినట్లు చెయ్యి. ఇంకా నాలుగు రోజులు శలవు పెట్టు. వెళ్ళేప్పుడు కోడల్ని వెంటతీసుకెళ్ళు. మరోమాట వీల్టేదు.”

తండ్రి గద్దించాడు.

“నాకా పిల్ల అక్కరలేదు. కావాలంటే మోదగ్గరే వుంచుకోండి”.

కామేశ్వర్రావు అవేశం యెక్కువైపోయింది. తల్లి శాంతమ్మ కొడుకుని సర్దలేక భర్తకిచెప్పలేక చుట్టాలంతా వింటున్నారని భయపడి “ఒరే తమ్ముడూ వపాయంగా మమ్మల్ని గట్టెక్కించరా” బ్రతిమలాడింది.

“జరే గోపీ సరే నీ మాట వింటాం. ఆ పిల్లని తీసుకొచ్చి ఇక్కడ దించేయి. అమ్మమ్మని తీసుకువెళ్ళి నువ్వు కాపురం పెట్టి అన్నం వండించు.. నీమాట వింటాం. అయితే కార్యం లేకుండా పిల్లని పంపండని మేం అడగలేం, ్సీక్టి ఆచారాలు అందాల బొమ్మ య

వచచ యిిచాచిచిచచచి చచి చరచి యచచచ చచి వచం ధల చచి తిచిశశిశశశళి( 9) ఇష్టంలేదని మోమామగారికి చెప్పి వాళ్ళనిద్దరినీ రానవుసరం లేదని జ్యోతిని తీసుకొచ్చేసెయ్యి. నీ కిష్టంలేని పెళ్ళి చేసినందుకు ఆ కోడల్ని నీ తల్లిదండ్రులే వుంచుకుంటారు.

ఈ ఒప్పందం నువ్వు వింటేనే నీ మాట మేం వింటాం?”

“సరే .. నేనే వెళ్ళి తీసుకువచ్చి ఇక్కడ పారవేసి వెళ్ళి పోతాను. నాకేం భయం లేదు” విసురుగ్గా.వెళ్ళి పోయాడు.

ఉత్తరం రాయకుండా రైలు దిగిన అల్లుడికి స్వాగతం యెవరు వెళ్ళి చెప్తారు. పాపం ప్రసాదరావు తలవంచుకుని తన రూములో కూర్చుని యేదో రాసుకుంటున్నాడు. గోపీకృష్ణ స్టేషను గేటుదాటి బైటకి వచ్చేశాడు. అప్పటికి నోరెండి పోతోంది. ఓ వంద గజాలు నడిచే సరికి తను అంత క్రితం షికారుగా వచ్చి కూర్చున్న చెరువు కన్పించి గబగబా కట్ట దగ్గర కొచ్చి ఒక్కొక్క మెట్టూ దిగుతూ నీళ్ళ వైపు చూశాడు. అది వరకులాగాన నీళ్ళ నిండుగా కలువ పువ్వులు అందంగా వున్నాయి. చల్లటి గాలి అల్టుడని కాబోలు స్వాగతం చెప్పి రివ్వున వెళ్ళిపోయింది. ఆ పరిసరాలని చూస్తూపరవశపుడై దాదాపు ఆఖరు మెట్టు మీద రెండు చేతులూ గడ్డం క్రింద పెట్టుకుని ఓ పదహారేళ్ళ అమ్మాయి దీర్ధంగా ఆలోచిస్తూ తను నీళ్ళ కోసం తెచ్చుకున్న బిందె నీళ్ళ మోద తేలుతూ చెరువులో చాలా లోపలికి వెళ్ళిపోవటం కూడా గమనించకుండా ఆ అందాల బొమ్మ ఆలోచనల్లో తేలిపోతుంది.

వూదారంగు ఆఫ్‌ వాయిల్‌ చీరె అదే రంగు జాకెట్టు వేసుకుని తలలో డిశంబరు పువ్వులు పెద్ద మాలగా పెట్టుకుని వూదారంగు గాజులు చేతినిండా వేసుకుంది. తెల్లటి అందమైన శరీరం రంగుకి వూదా రంగు గాజులు భలే అందాన్నిస్తూన్నాయి. బెత్తెడు వెడల్పున బారెడు జడ క్రిందకి జారివుంది. చెవులకి మాత్రం ఎర్ర రాళ్ళ జుకీలు సన్నగా వూగుతున్నాయి. నీళ్ళ మీదనించి వచ్చే పిల్లగాలులు ఆ అమ్మాయి ముంగురులని చెదరగొట్టి పోతున్నా ఆ పిల్ల బాహ్య ప్రపంచంలోకి వూడి పడలేదు. బిందెని చూసుకోలేదు.

“అబ్బ! ఏం అందం? ఎవరీ అందాల బొమ్మ” అనుకుంటూ మెల్లిగా నీళ్ళలో దోసిలి కడిగి ఆ పిల్లవైపు మరో సారి చూశాడు. అప్పటి వరకూ బొమ్మలా కూర్చున్న ఆ పిల్లలో కదలిక కల్గి వులిక్కిపడి నీళ్ళు తాగే యువకుడివైపు చూసి వెంటనే లేచి నిలబడింది. అందాల బొమ్మ ఫ్రై ప్రత

ల. యయా రాయా యా యారు చాయా చాచా చాచా సాటాచాచాచాటాచిధిటాటాటి హాటాటాటాసాటా

ఎవరీ కొత్త వ్యక్తి అనుకొని ముఖం తిప్పుకోబోయి మరోసారి తల యెడం ప్రక్కకి

పంచి పరిక్షగా చూసింది. ఈ కళ్ళు యెక్కడో చూసినట్టున్నాయి అని గోపీ మరీ పరీక్షగా

చూశాడు. అ అమ్మాయి కళ్ళల్లో భయం. పెదవుల్లో వణుకు. తలకుడి ప్రక్కకి వాల్చి

మరోసారి చూసింది. గుర్తించేసింది. సన్నగా వణికినట్లెంది. అంతలోనే తెల్లబోయినా

వెంటనే తన వెడల్పాటి కళ్ళు మరీ వెడల్పు చేసి గోపీని కిందనుంచి పైకి మరోసారి చూసి ఇంక పరుగుతీసింది.

గోపీలో సంతోషం, ఆశ్చర్యం, సందేహం ముప్పిరి గొనగా ఈ అమ్మాయి ఈ అందాల బొమ్మ ఈ జ్యోతి నాభార్య. జ్యోతి మై వైఫ్‌ నా అర్జాంగి. జ్యోతి నిజంగానే ఇంత అందంగా తయారవటమా. నా భార్య. ఆ పుల్లలాంటి కాళ్ళూ చేతులూ పీచుజుట్టూ జ్యోతి, యీజ్యోతే. అల్లుడు నిశ్శబ్దంగా రైలు దిగి ఇంటికెళ్ళాడనే వార్త ఎలా చేరిందో ప్రసాదరావు రొప్పుతో వచ్చేశాడు. అత్తగారునోరు తెరిచేసింది. తమరే జ్యోతిని తీసుకుని ఈ రాత్రికే ప్రయాణమవ్వాల్సి వుంటే హఠాత్తుగా అల్లుడిలా వూడి పడేసరికి ఆవిడకి మతిపోయింది.

కాఫీ స్నానం, భోజనం అయిపోయిన తర్వాత ప్రసాదరావు విషయం మెల్లగా కదిలించాడు.

“నాన్నగారు, అమ్మ అర్ధంలేని ఛాదస్తాలు పోతూన్నారు. చూడండి నాకిలాంటివి ఇష్టంలేదు. నాకు ఎక్కువ శలవులేదు. రేపే జ్యోతిని తీసుకు వెళ్లిపోవటానికే వచ్చాను' క్లుప్తంగా చెప్పేశాడు.

అల్లుడు మొదట జ్యోతి అంటే విముఖుడుగా వున్నాడు. పిల్ల కాపురం యేమైపోతోందో అనుకున్న అత్తమామలు స్వయంగా తీసుకువెళతానన్నందుకు

. సంతోషపడినా కార్యం కాకుండా పిల్లని అల్లుడి వెంట సంపటానికి బోలెడంత బాధపడిపోయారు. వీల్లేదు పంపం' అని చెప్పలేరు. పంపంఅని అంటే అల్లుడుకు కోపం వచ్చి వెళ్ళిపోతాడేమో అని లోలోపల భయపడిపోతూ ఎలా అల్లుడికి నచ్చ చెప్పి ఆ కాస్త అడ్డంకి తీర్చేసి పంపటమో ఆ రాత్రి అంతా ఆలోచిస్తూ వుండిపోయారు.

గోపీకి జ్యోతిని మళ్ళీ ఒకసారి చూడాలనీ కబుర్దుచెప్పాలనీ యెన్నెన్నో కోరికలు త్వరపెడుతున్నాయి. జ్యోతి నా వైపు అలా భయంగా చూస్తుందెందుకు? బహుశా పెళ్ళప్పుడు తర్వాత కఠినంగా ప్రవర్తించి నందుకు గాయపడి వుండవచ్చు. ఆ భయాన్ని పోగొట్టాలి. జ్యోతిని నాదాన్ని చేసుకోవాలి. ఎన్నెన్నో ఆలోచనలు! కంటి మోద కునుకు రావటంలేదు. అందాల బామ్ము జరజరా టట్లు

లూ జ్యోతి తమలపాకుల చిలకలు పట్టుకొని వచ్చి గోపీ కుర్చీ దగ్గర పళ్ళెం పెట్టి మెల్లగా వెళ్ళిపోతుంటే చటుక్కున చెయ్యి పట్టుకొని ఆపాడు.

"జ్యోతీ నీతో మాట్లాడాలి కూర్చో" జ్యోతి చెయ్యి మెల్లగా విడిపించుకోవాలని ప్రయత్నిస్తున్నా గోపీ వదల్లేదు. మెత్తగా వున్న ఆ చేయి స్పర్శే అతనిలో యెన్నో కోర్కెలని రేపుతోంది. ఇఛైర్‌లో లేచి కూర్చుని తన ప్రక్కనే మరో కుర్చీలో కూర్చోమన్నాడు. జ్యోతి తల వంచుకొని బొమ్మలాగా కూర్చుంది. జ్యోతి నిన్ను తీసుకువెళ్ళటానికే వచ్చాను. నాకు హోటల్‌ భోజనం పడటంలేదు. మరి నీకు వంటచెయ్యటం వచ్చా?

జ్యోతి తలెత్తి చూడలేదు. జవాబు చెప్పలేదు.

“పోనీలే మన వెంట అమ్మమ్మని తీసుకు వెడదాం. నీకేం ఇబ్బందిలేదు. సరేనా

జ్యోతి మౌనం ఆతనిలోని హుషారుని చంపేస్తోంది. అయినా శాంతం తెచ్చుకుంటూ మళ్ళీ అన్నాడు. “నా దగ్గరికిరావటం ఇష్టంఛేదా? నోటితో చెప్పాలి.”

“నాకు జవాబు కావాలి. నువ్వు చెప్పకుంటే ఇక్కడే వదిలేసి వెళ్ళిపోతాను.

“మాటలురావా!” కోపాన్ని అణుచుకుంటున్నాడు.

“బొమ్మల పెళ్ళి చేయిస్తూ పెళ్ళి వారమండీ అంటూ పాటలు పాడగలవుగానీ నాతో ఒక మాట మాట్లాడలేవా? పోనీ నీ బొమ్మలు తెచ్చుకో. అక్కడ పెళ్ళిళ్ళు చేయిద్దువుగానీ.” కసిగా అన్నాడు.

“మానేశాను” మెల్లగా అంది.

అమ్మయ్య అంబ పలికింది. ఇంక పర్వాలేదనుకుని “అయ్యో యెందుకు మానేశావ్‌” సానుభూతి కురిపించాడు.

“నే పెద్దదాన్ని అయానుగా అందుకు. ఇంక గోపీ అడిగిన ప్రతి మాటకి జవాబిచ్చేసింది. జ్యోతిని దగ్గరగా లాక్కుని హృదయానికి హత్తుకున్నాడు.

గోపీ వెళ్ళాలన్నట్లుగా మరుసటిరోజు వెళ్ళలేక పోయాడు. మూడో రోజు రైలుకి బయలుదేరాడు. అయితే తల్లిదండ్రులు దగ్గరికి కాక తన వుద్యోగం వూరికే సరాసరి టిక్కెట్టు తీసుకున్నాడు. అందాల బొమ్మ స్ట్య్య్య్యసమమ్ష్ల్లు

భూ. సస్టేష త్తమామలు జ్యోతి, స్నేహితులూ వచ్చి వీడ్కోలిచ్చారు. జ్యోతి వైల్వే గుర అత్త స అందరూ కళ్ళు తుడుచుకుంటూ వళ్ళనుంచి కన్పటి ముం “దం ఆత్మీయుల మధ్య నుంచి వేరు విడ్కోలిస్తూంటే గోప ము నేను ఎంత కఠినుడిని అనుకుంటూ జ్యోతి దగ్గరగా చేసి దూరంగా చున యేడుస్తూ ముఖం రెండు చేతుల్లోను కష్టుకున్నది. వదూ గ న ప్రేమగా జ్యోతీ! ఇంక ఒక్కరోజుకూడా నువ్వు దగ్గర ముండా వుండను. వుండలేను. మరి నువ్వు ఇంక ఏడుపు మానేసి కబుర్లు చెప్పు. వూ... సగ నిన్నరాత్రితోనే పోయింది. ఇటు వైపు చూడు. మన సంసారం ఎలా వుండాలో శంఫలా ఏఏ సినిమాలు షికార్లు వెళ్ళాలి లిష్పతయార్భు చెయ్యి" అంటూ జ్యోతిని గ్గ హత్తుకున్నాడు. జ్యోతి అతని పరిష్వంగంలో మైమరిచి పోయింది. క్ట ఇంక గోపీకృష్ణ శాంతమ్మ తండ్రీ మేనమామా గోపీ కోసం ఎదురు చూస్తున్నారు.కోడలికోసం ఆతురత పడిపోతోంది శాంతమ్మ . మేమమామ మాత్రం అర్ధంగాక కాలుగాలిన పిల్లిలా ఇల్లూ వాకిలీ తెగ తిరుగుతున్నాడు. కొడుకు కోసం యెదురు చూస్తుంటే అతను గాక అతను రాసిన వుత్తరం అందింది. మేనమామ ఖంగారుగా చించాడు కవరు. మామయ్యా, ఇక్కడ కొచ్చి జ్యోతిని చూసేసరికి నా అభిప్రాయాలూ ఆలోచనలూ తలక్రిందులయ్యాయి. ఈ అందాల బొమ్మని మి దగ్గరికి తీరా తీసుకొస్తే నీవు నన్ను యేడిపించి వదులుతావు అని తెల్పు. నా వెంట పంపరనీ తెల్సు.నే వద్దన్నా నన్నందుకు నాకు గుణపాఠం చెప్తారనీ తెల్టు. అందుకే నీ ఎత్తుకి 'పైయెత్తు వేసి మామగారి మనస్సుకి బాధకలక్కుండా ఆ కాస్త అడ్డంకూ తీర్చేసుకొని జ్యోతిని నావెంట వుద్యోగం వూరు తీసుకు వెళ్ళిపోతున్నాను. మరి అమ్మకి నాన్నగార్కి నచ్చ చెప్పే బాధ్యత నీదే. అమ్మకోపం పోగానేవెంటబెట్టుకుని నాదగ్గరికి తీసుకురా, ఏం. వస్తావుగా అమ్మకీ నాన్నగార్కి ముఖ్యంగా అమ్మమ్మకి నానమస్కారాలు, వం నీకేం చెప్పాలో తెలియదు. ఇట్లు నీ మేనల్లుడు గోపీ వుత్తరం సాంతంగా విన్న శాంతమ్మ.తంగ్రీ... ఆ అంటూ నోరు తెరిజేశార్స “అక్కయ్యా ! బావగారూ వాడునా మేనల్లుడండీ నా మేనల్లుడు” అంటూ గర్వంగా మోసం మెలేస్తూ పెద్దగా నవ్వేశాడు మేనమామ, అందాల బొమ్మ లు ం

చాధచాచచిచచిచచి చచి చ చయచయచ చచ చిచ యిచట లఛిచఛిచతచవశశథిళశశ[(103) ఆడవడుభుంతీ జౌ | యో త్ర దివారం

ఉదయం పదిగంటలు కావస్తోంది. వేడివేడిగానున్న వుష్మా తిని కాఫీతాగి స్నానం ముగించుకోకుండా దినపత్రిక తిరగేస్తూ కూర్చున్నాను. శ్రీవారికి శలవురోజు అయితే నాకు'వంటపని వుండదు. కనుకనే విశ్రాంతి. ఈ విశ్రాంతి రోజుల్లో వంటాకాదు వంటగదిలో అడుగుపెట్టాలంటేనే చికాకు. శ్రీవారు తన పాకప్రావీణ్యాన్ని అమోఘంగా చూపిస్తుంటారు. ఈ రోజు టిఫెను తర్వాత వంట యేమేం చేయాలో చెప్పి పేపరు చదవటంలో మునిగిపోయాను. మా శ్రీవారు బహుమంచివారు కనుకనే తన శలవురోజుని నాకు విశ్రాంతి దినంగా చూస్తూ వుంటారు. ఇలా యేమగాళ్ళు చేతులు కాల్చుకుంటారు చెప్పండి.

“ఎం.ఏ. చదివిన మీరు యే వుద్యోగంలో అయినా చేరకుండా ఇలా ఇంట్లో కూర్చుంటే యేం తోన్తుందీ” అనినా స్నేహితులు కొందరంటూ వుంటారు.

యెనిమిదివేల జీతం తెచ్చే భర్తవుండగా వుద్యోగం చేయవల్సిన ఖర్మ నాకేమిటీ. “భర్త అంటే భరించేవాడు అనేకదూ అర్థం. స్త్రీ వుద్యోగం చేయటం అంటే యెంతకష్టం. 00డు మెతుకులు తిని టిఫెను డబ్బా పట్టుకుని వురుకులూ పరుగులతో బస్సులకోసం పరుగెత్తే ఆడవాళ్ళ అవస్తలు నాకు తెల్సు. అందుకే 'ఉద్యోగం వద్దు అనుకుని యెంచక్కా ఆరుగంటలకి లేచి తాపీగా స్నానం ముగించుకుని యేదో ఒకటి వండి పెట్టి శ్రీవారిని ఆఫీసుకు పంపేస్తే తర్వాతంతా విశ్రాంతే. పదింటికి భోజనం చేసి కొత్తగా రిలీజైన యే పిక్చర్‌కో చెక్కేసి వచ్చి టిఫెనూ కాఫీ తీసుకుని ఇంక ఇరుగమ్మకీ పాష ఆడపడుచులకి జై

భూ. పారుగమ్మకీ చూసిన సినిమా గురించి చెప్పటంలో వుండే 'భ్రీలొ నాలాంటి వాళ్ళకే " అర్థమవుతుంది. అందుకే పేపరులో చూస్తున్నాను యే థీయేటర్‌లో యే సినిమా వుందోనని. ఇంతలో పక్కింటి పద్మాక్షి కేక విన్పించింది. “వదినగారూ ఓ వదినగారూ' అని పేపరు మడిచి పక్కన పడేసి ప్రహరీ గోడ దగ్గరకి వెళ్ళాను. పద్మాక్షి పొట్టిగా లావుగా మిగలముగ్గిన జామపండు రంగులో వుంటుంది. ఆవిడ నా సినిమా థెండ్‌. మేమిద్దరం కల్సి యెక్కడికి వెళ్ళాలన్నా రిక్షాని పిలిస్తే ఆ రిక్షావాలా అవిడని చూసి "వస్తాను'అనబోయినవాడు 'రావమ్మగారూ' అనేస్తాడు. ఆవిడ శరీరం “భారీ అయినా మనసు వెన్నలాంటిది. ఆయినా ఆవిడతోబాటు నడవటం అంటే నాకు తగని భయం. యెొందుకంటే ఆవిడ 'యెదురుగా వచ్చే వాహనాలని చూసుకోదు. రోడ్డుమీద పడేసిన ఆరటితాక్కలని అసలే చూసుకోదు. ఆరటితాక్కమీద కాలేసి కాలుజారి పడబోవటం ఆవిడని పట్టుకోబోయి నేనూపడటం మా ఇద్దరినీ చుట్టూవున్న వాళ్ళు చూసి జాలిపడటం “అయ్యో” అంటూ సానుభూతి చూపుతూనే దొంగనవ్వు నవ్వబోయి పెదవులు బిగబట్టి ఆ నవ్వుని మింగేయటం. అలాంటి వాళ్ళని చూస్తూ నేను కోపం తెచ్చుకోవటం మామూలుఅయిపోయింది. నిన్నటికి నిన్న ఇలానే జరిగి నేనూ ఆవిడని లేవదీయబోయి పడిపోవటం ఆవిడ లేవలేకలేన్తూ 'అయ్యో వదినగారూ నా అజాగ్రత్తతో మిమ్మల్నీ ఇబ్బంది పెట్టేస్తున్నాను అని తెగ బాధపడిపోయింది. ఇందుకేనేమో ఆవిడంటే నాకు మరీ మరీ ఇష్టం. ఇందువల్లనే మా ఇద్దరి సినిమా స్నేహం మూడుపువ్వులూ ఆరుకాయలుగా అభివృద్ధి చెందుతూ వుంది. పద్మాక్షి మిగతా ఆడవాళ్ళలా డబ్బు ఖర్చుకి వెనకాడదు. అంటే సినిమాకిగాను అయిన ఖర్చులో సగం భరిస్తుంది. చల్లగా తియ్యగా కబుర్లు చెప్తూ వుంటుంది. వీటన్నింటికీ మించి ఆవిడలో ఓ గొప్పదనం వుంది. యెప్పుడూ నవ్వుతుండే ఆవిడ ముఖానికి ఆ నవ్వే ఓ విధమైన అందాన్ని ఇస్తోంది అన్న విషయం నాకు చాలా రోజులవరకూ అర్ధం కాలేదు. అర్ధం అయిన తర్వాత ఆవిడంటే ఆత్మీయతాభావం పెరిగిపోసాగింది. ఇందుకే కాబోలు మా స్నేహానికి అయిదేళ్ళ వయస్సువచ్చింది. గోడ దగ్గరికి వెళ్ళి అడిగాను. “నిన్నటి కాలు నెప్పి తగ్గిందా వదినగారూ” అని- “తగ్గలేదు పైగా యెక్కువైంది” అంటూ నవ్వింది. బాధపడుతూ కూడా నవ్వగల్లటం అవిడ ప్రత్యేకత. ఇదే అన్నాను. నా మాటని ఆవిడ పట్టించుకోలేదు.

కూ చూడండి వదినగారూ మన మొగుళ్ళకి ఆదివారం నాడు ఆఫీసులకి శలవు అంటూ ఇచ్చింది యెందుకంటారూ”

“భార్యా పిల్లలతో సరదాగా గడపమనీ విశ్రాంతిగా వుండమనీ” బొనా! అయితే వీళ్ళలో యెందరు చేస్తున్నారంటారు?"

“"ఆందరి సంగతీ మనకెందకు మన మొగుళ్ళు అక్షరాలా ఆ విషయాన్ని పాటిస్తూన్నారుగా-.

"అదేనండి మన తెలివితక్కువ. మనవాళ్ళు మనల్ని వదలటంలేదు కదా మిగతావాళ్ళు యే గంగలో దూకితేనేం అని ఇన్నాళ్ళు కళ్ళు మూసుకుని కూర్చున్నాం. పక్కింటి మంటలు మనిళ్ళ మీదకీ వచ్చేశాయి”

"ఆంటే? నాకేం అర్థం కావటంలేదు”

"కొద్దిగా దగ్గరగా రండి చెప్తాను. ఈ మగాళ్ళు యెంత బరితెగించారో మీకు తెలియదు. ఆదివారం ఒచ్చిందంటే చాలు అవతలింటి అమరేశ్వరిగారి మొగుడు అశ్వమేథ యాగానికి వెళ్లిపోతాడు. పక్కింటి పాపారావు ఇల్లుని పేకాట క్లబ్బు చేసేస్తాడు. ఆయన పెళ్లాం నీలవేణి ఈ బాధ పడలేక పుట్టింటికి చక్కాపోయింది. అంతే ఆయన ఆఫీసు మానేసి మరీ ఆడేస్తున్నాడు. ఇంతేకాక మన కాలనీలో వున్న మగాళ్ళంతా నిన్న ఓ మీటింగ్‌ పెట్టి ఆదివారం యేమగాడూ ఇంట్లా వుండకూడదు. యెవరికి కావల్సిన యెంజాయ్‌మెంట్‌ వారు వెతుక్కోవాలి. కనుక కూడా రమ్మని బొట్టూ కాటుకాపెట్టీ పిల్చుకు వెడుతున్నారు.

ఆవిడ మాటలకి నాకు చికాకు వచ్చింది.

మిగతా మగాళ్ళందరూ ఆలాంటి పిలుపులకి పరుగులెత్తవచ్చు కానీ మావారు ఆలాంటి వారు కాదు అన్నాను కాస్త గర్వంగా.

“అదే అదే.. నమ్మకం మనకొంపలు ముంచుతున్నది. మీ ఆయన ఆఫీసులో పనివున్నదంటూ ఇంటికి అలశ్యంగా రావటం యెందుకో మావారు నాకు చెప్పారు. ఆయనా ఈయనా కల్సి పేకాట కోసం క్లబ్బులకి వేంచేసి యేం యెరగని వాళ్ళలా పిల్లుల్లా రాత్రి పదింటికి ఇళ్ళకి చేరటం. విషయం అదన్నమాట. అర్థమైందా?

“నిజంగానా”

“ఇంకా అపనమ్మకమా. వాళ్ళ యేజంట్లు వచ్చి మా ఆయన్ని లాక్కుపోవటమే కాదు అటు చూడండి మీ ఇంటికీ వచ్చారు" మ్‌ ఆడపడుచులకి తై పహ

(1060+44 4404000000 000ఛ చచ చచిలిచచింలిచచిచరింిధచనచిళిచినతి చివ్వున తలతిప్పి చూశాను.

శ్రీవారు వాళ్ళతో వెళ్ళిపోతూ “ప్రభా వంట ఇల్లు చూసుకో..” అంటూ మెల్లగా చెప్పటం నా ఒక్కదానికే విన్సించింది. ఈయనకి యెంతధైర్యం. అలా వెళ్ళి పోవటానికి? అసలీ ధైర్యం ఎలా వచ్చింది. యెక్కడినుంచి వచ్చింది. వెడుతూన్న ఆయనవంక కళ్ళప్పగించి చూస్తుండిపోయాను.

“చూశారా ఒదినగారు” అదీ సంగతి.

“ఇప్పుడేం చేయాలి? మెదడుపని చేయక బేలగా ఆడిగాను”

“ఏం చేయటం యేమిట్‌ీ, కొడంత అండగా మన అన్నగారుండగా ఆడబడుచుల సుఖసంతోషాలే మాకు శ్రీరామరక్ష అని అనుక్షణం ఆయన అంటూండగా మనకి దిగులేమిటీ పద్మాక్షి వూపిరి సలపనట్టుగా చెప్పుకుపోతూ వుంది.

“అన్నగారా అని క్షణం ఆలోచించి అర్ధమైనట్టు చూస్తూ బెనుసుమా” అన్నాను.

“ఆ.... అలా పాయింట్లోకి రండి. నిన్న సాయంకాలం మనం మార్షింగ్‌షో నించి వచ్చిన తర్వాత అన్నమాట. మహిళా సమాజంనుంచి పిలుపువస్తే కుంటుతూనే వెళ్లాను. అన్నగారి దగ్గరకి వెళ్ళి ఈ మగాళ్ళ విషయం ఆయన చెవులోవేసి పరిష్కారం చెప్పమని అడుగుదాం అని తీర్మానం చేద్దాం. కనుక మన సమాజం మెంబర్సే కాకుండా ఇంకా ఇంకా అందరినీ తీసుకురండి ఆని సెక్రటరీ చెప్పింది. కనుక నేవెడుతున్నాను. మీరూ వస్తానంటే తీసుకువెడతాను. ఏమంటారు?”

నేనెప్పుడూ మహిళా సమాజాలకి దూరంగా ఉంటాను. కానీ ఇప్పుడు శ్రీవారు చేసిన పనికి ఒళ్ళు మండిపోతూవుంది.

“నేనూ వస్తాను వెళ్ళేప్పుడు పిలవండి' అనేసి ఇంట్లోకి వచ్చేశాను.

శే నే శ

ఇంట్లోకి వచ్చానే కానీ మనసుకి శాంతిగా లేదు. వంట ఇల్లు చూస్తూంటే వెరైక్కిపోయేలా వుంది. కూరలు సగం తరిగి అలాగే వదిలేసి వున్నాయి. పాలగిన్నె మీద మూతలళేదు. పంచదార ఒలికిన చోట యెగ్రచీమలు చేరాయి. కాఫీ తాగిన గ్లాసులు శయెండిపోయి వున్నాయి. ఉదయం చేసిన ఉప్మామరో ఇద్దరికి సరిపోయేంతగా మిగిలి మూతలేకుండా వుంది. ఇదంతా చూస్తూంటే బ్లడ్‌ ఫ్లషర్‌ వచ్చేస్తోంది. ఆడపడుచులకీ జై

న కతి

యెవరో వచ్చి పిలిస్తే ఈ మనిషి గౌరైపొట్టేలులా అలా వెళ్ళిపోవడమేనా? అలా వెళ్ళినా తిరిగి ఇంటికి రావాలనేనా? ఇలాగే వుండనీయ్‌ వంటగది అనుకుని తలుపు దగ్గరగా లాగి హాలులోకి వచ్చి కూర్చుని టీ.వి. ఆన్‌ చేశాను.

టీవీలో ఒక్కో ప్రోగ్రాం అయిపోతూ వుందిగానీ శ్రీవారు వచ్చే జాడలేదు. గంట ఒకటి దాటింది. యేదొ మళయాళ చిత్రం వస్తోంది టీవీలో. ఆ సినిమా చూసే ఓపిక లేదు. కడుపులో ఆకలి కరకరమంటూంది. టీవి ఆఫ్‌ చేసి స్నానం చేసి వచ్చి కూర్చున్నాను.

గంట మూడయింది దొరగారి జాడలేదు.

నాలుగ్రెంధి. అయిదయింగి. సాయంకాలమె కాదు రాఆ్రః ఇల్లు చేరలేదు. మిట్‌ విచిత్రం. నేను కాపురానికి వచిన ఈ ఆరు సంవళ్ళ్సరాల్లో యే ఒక్కరిజూ ఇలా జరగలెదు. ఇదే నాకు ఆశ్చర్యం అలిస్తోంది. తాచెడ్డ కోతి వనమెల్ల చెరిచినట్లుగా ఆ "పేకాట పిచ్చిగాళ్ళు పని కట్టుకుని ఇంటికివచ్చి పిలుచుకువెళ్ళటం నాకు మరీ ఆగ్రహాన్ని పెంచసాగింది. ఆ వచ్చిన వాళ్ళ ఇంటికి వెళ్లి దెబ్బలా-డితే? ఛీచీ సభ్యతగా వుంటుందా? ఆన్పించినా చివరికి యేమీ చేయలేని డొనిలా రాత్రి ఆంతా జాగారం చేస్తు కూర్చున్నాన.. ఆయనే గనక అధరాత్రి వచ్చి శలుపుతడితే తలుపు తీయకుండా వాకిటో నిలబెట్టేయాలనుకున్నాను. నేను యెన్నీ అనుకున్నా యేం జరగలేదు.

తెల్లవారింది.

ఆంటే నా ట్యూటీ ప్రారంభమైందన్నమాట. వంటగది శుభ్రం చేసుకుంటూ" వుంటేయేడుపు రాసాగింది. నిన్నటి వుపవాసానికి నీరసం ముంచుకు రాసాగింది అయినా పని చేయక తప్పదు గనుక యెలాగో శక్తి తెచ్చుకుని పనులన్నీ పూర్తిచేసుకున్నాను. పంటకూడా అయింది.

తామ్మిదిన్నర అవుతుండగా దొరగారు వచ్చారు. చేతికి వాచీవుందా తేదా అని చూశాను. వాచీ వుంది కానీ పెళ్ళికి నాన్నగారు పెట్టిన అర్ధ్హతులం బంగారు వుంగరం లేదు. నెలఖర్చులకి బీరువాలో వుంచిన నాలుగువందల రూపాయలూ లేవని ముందే తెలుసు. కనుక నిశ్శబ్ధంగా వుండిపోయాను.

ఆయన యెవరో తరుముకు వస్తున్నట్లుగా పనులు ముగించుకుని ఒట్టలు మార్చుకుంటూ వుంటే నేను రెడీగా వున్నాను.

"ఆఫీసుకి టైం అయింది వడ్డించు" అన్నమాట శ్రీవారినోటి నుంచి యెప్పుడు వస్తుంచా అని యెదురు చూస్తున్నాను. యెంతకీ ఆ మాట విన్సించలేదు. గడియారంలో క 2 ఆడపడుచులకీ జ అఇపమమమ్ష్టమ్టామ్మమును

భత. చూసి వులిక్కివడి పడకగదివైపు చూశాను.శ్రీవారు ఆ గదిలోకాక వాకిలిగేటు దగ్గర కన్పించారు అంటే భోజనం కూడా చెయ్యకుండా ఆఫీసుకి వెళ్ళిపోతున్నారన్నమాట. నన్ను పల్కరిస్తే ఏం జరుగుతుందో ఆయనకి తెలుసు కనుక ఆ అవకాశం నాకివ్వకుండా వెళ్ళిపోతున్నారు ఆంటే యెంత ధైర్యం యెంత తెలివి? నా ఇల్లు ఓ స్వర్గం అనుకుంటూ అహంభావం పోయింది. ఈ నయవంచకుడితో కాపురం చేస్తూనేనా? నా రక్తం వుడికెత్తి పోసాగింది. చేతికి అందుబాటులో దొరికిన సామానులన్ని విసరి నేలకేసి కొట్టసాగాను. ఇంతేకాదు ఇంకా ఇంకా యేదేదో చేసెయ్యాలి అన్నిస్తోంది మనసులో,

“వదినగారూ అంటూ పద్మాక్షి సరాసరి ఇంట్లోకి వచ్చింది కుంటుతూ నదుస్తా.

“రండి"అన్నాను ఆవేశాన్ని యెంతో కష్టం మీద అణుచుకుంటూ.

''అన్నగారు వచ్చినట్టున్నారు" అంది మెల్లగా.

“వచ్చారు వెళ్ళారు ' అని ఉరిగినదంతా చెప్పాను.

“వూ మా ఇంట్లోనూ డిటో” నేనుమౌనంగా వండిపోయాను.

“వదినగారూ ఇప్పుడే మహిళా సమాజంలొ మీటింగ్‌ వెడదాం వస్తారా' అంది. వన్హాసు ఆస ఒట్టలు మార్చుకుని ఇంటిక్‌ తాళం పెట్టి బయలుదేరాను. ఆవేశంలో ఆకలి సంగతి గుర్తులేదు

నేనూ పద్మాక్షి సమాజానికి వెళ్ళేసరికి అప్పటికే అక్కడికి చాలాగుంది వచ్చివున్నారు. ఇందరు భర్తల బాధుతులా"” ఆశ్చర్యంగా హాలంతా కలియ జూశాను రంగులంగుల చీరెలు రకరకాల 'హెయిరొస్టైల్‌లో. ఆంచంగా. కన్పిస్తున్న కొందరి మ.ఖాల్లో అవేశం కొందరి ముఖాల్లో నిర్ణిప్త్రభావం మరి కొందరి ముఖాల్లో అమాయకత్వం ఇలా రకరకాలుగా కన్చించసాగారు నా కళ్ళకి.

నన్ను పద్మాక్షి సెక్రటరికీ, ప్రెసిడెంట్‌కీ పరిచయం చేసింది. ఆ ఇద్దరూ నా రాకకి చాలా సంతోషాన్ని వ్యక్తపరుస్తూ మీలాంటి చదువుకున్నవాళ్ళు ఈ సమాజాలక్‌ యెక్కువగా రావాలండీ” అన్నారు.

చిన్నగా నవ్వి వూరుకున్నాను అనుకున్న టైముకి ఆర్థగంట ఆలశ్యంగా మిటింగ్‌ ప్రారంభమైంది. ఆడపడుచులకీ జై ఉంటు

కం ఫెసిడెంట్‌ సెక్రటరీ కాక మరో ఇద్దరు వుపన్యాసకులూ వేదికమీద కూర్చున్నారు. సెక్రటరీ అందరికీ పూలదండలు వేసింది.

(పెసిడెండ్‌ మీటింగ్‌లో చర్చించవల్సిప విషయం చెప్పికూర్చుంది. మొదటగా విమలాదేవి అనే ఆవిడ లేచి మైక్‌ దగ్గరకి వచ్చి పురుషాధిక్య సమాజంలో స్రీలు యెన్ని రకాల ఇబ్బందులని యెదుర్కుంటున్నారో వుదాహరణలు ఇస్తూ అనర్గళంగా వుపన్యసిస్తూ ఆఖరున అంది. ఈనిరంకుశత్వానికి పుల్‌స్టాప్‌ పెట్టేయించాలి. ఇందుకు మన స్త్రీలంతా కలిసికట్టుగా పోరాడాలి అని చెప్పి వెళ్ళి తన కుర్చీలో కూర్చుంది.

ఇంక విశాలాక్షిగారు లైచి మైక్‌ దగ్గరకి వచ్చి నిల్చున్నారు. అంతే చప్పట్లు మారుమ్రోగాయి.

“ఆవిడ మాట్లాడకుండానే యేమిటి చప్పట్లు” విసుగ్గా అన్నాను పద్మాక్షితో. పద్మాక్షి చిన్నగా నవ్వి.

“విశాలాక్షిగారిని గురించి మీకు తెలియదు. ఆవిడ మైక్‌ దగ్గరికి వచ్చిందంటే మగాళ్ళ మీద వాళ్ళ దురలవాట్లమీదా విరుచుకుపడుతుంది. వాళ్ళ దుమ్ముదులిపేస్తుంది. ఇది స్రీలకి సంతోషం కదూ! అందుకూ ఈ చప్పట్లు అంది.

“ఏడిసినట్టుంది. మన ప్రాబ్లం పురుషద్వేషం కాదు కదా. పేకాటా రేసులూ వగైరా వ్యసనపురులని యెలా దారికితెచ్చుకోవటం అని కదా?

“జెను అనుకోండి ఆ.. ఆ.. అదిగో విశాలాక్షిగారు మాట్టాతున్నారు నిశ్శబ్దంగా విందాం” అంది పద్మాక్షి ల

విశాలాక్షి అసలు విషయం వదిలి వరకట్నాలు అత్తల కోడంటికాలూ కోడళ్ళ బాధలూ వారి ఆత్మహత్మలూ అంటూ ఆర్ధగంట మాట్లాడి చివరగా పురుషుల వ్యసనాల వల్ల స్రీలు యెంతగా వ్యధఅపాలు అవుతున్నారో వివిరించి ఈ సమస్య ఈనాటిది కాదు యేనాటిదో అయినా యేనాటికీ అంతం లేకుండా సాగిపోతూ స్రీల మనసులని మండిస్తూంది కనుక దీనికి ఓ పరిష్కారం తప్పక వెతకాలి అంటూ మీరందరూ కల్సి నాతోరండి. శ్రీకృష్ణభగవాన్‌ లాంటిమన అన్నగారు వున్నారు. వారి దగ్గరికి వెళ్ళి మన బాధల్ని విన్నవించుకుందాం. ఇందుకు రేపే ఆయన్ని కల్సుకునే యేర్పాటుచేస్తాను” అనగానే అందరూ “అలాగే అలాగే” అన్నరు యేక కంఠంతో. అంతే అందరూ కుర్చీల్లోంచి లేచారు. నేనూ నీరసంగా ఇల్లు చేరాను.

శే నే శ్‌ క్‌ ఆడపడుచులకీ జై

(౦ ++ 44000 చచ చచిిచిచిధిచచాచిచరిచచచిచచిచచలచలిచశచిచచిచాటిటినళి రాత్రి పదిగంటలు కావస్తుండగా శ్రీవారు ఇల్లు చేరారు. తలుపు తెరిచి ఆగ్రహంతో అడగవల్సినవన్నీ అడిగేశాను. ఆయన రాయిలా వులకలేదు పలకలేదు. బట్టలు మార్చుకుని డైనింగ్‌ టేబులు ముందున్న కుర్చీలో కూర్చుని తనే వడ్డించుకుని భోజనం చేసేశారు. నువ్వు భోజనం చేసేవా అని అడుగుతారేమో అని యెదురు చూశాను. అలా అడిగితే సగం కోపం తగ్గిపోయేది నాకు. ఆయన తెలొ అడక్కుండ నువ్వేమిటి! నిలెక్కెమిటి అన్నట్టుగా పక్కబట్టలూ చాపా తీసుకుని వరండాలో వాటిని పరుచుకుని కిందనించి పైకి ముసుగుపెట్టేశారు. అంటే ఇంక ఆయన చేత జవాబు చెప్పించటం ఆ బ్రహ్మదేవుడి చేత కూడా కాదు. నన్ను నేను సమాధాన పర్చుకోవాలని యెంతో ప్రయత్నించసాగాను సాధ్యం కావటం లేదు. నాకు నిద్రరావటంలేదు. నేను అడిగిన ఒక్కదానికి జవాబివ్వకపోవటం అంటే ఆడది యేం చేస్తుంది అన్న తక్కువ దృష్టి కదూ. ఈలాంటి పరిస్థితిలో నాకేగనుక ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం వుంటే “నువ్వెంత నన్ను గౌరవించని నిన్నూ నేను గౌరవించను అని ముఖాన కొట్టినట్టు ఈ ఇల్లు వదిలి బైటకిపోయి ఆత్మగౌరవం నిలబెట్టుకునే అవకాశం వుండేది కదూ! ఈ మనిషినీ మాటలనీ నమ్మి నాకెందుకు వుద్యోగం అనుకుని ఆ అవకాశాన్ని జారవిడుచుకున్న నాకు ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం ఇప్పుడెలా వస్తుంది. నాకే అలా చేయగల అవకాశం వుంటే ఈ దొరగారు దారిలోకి వచ్చే అవకాశం వుండేది కదూ. జీవితంలో మొట్టమొదటిసారి తెల్సివచ్చింది. స్త్రీకి ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం యెత అవసరమో. మా సంపాదన లేకున్నా ఆడదాని అవసరం మగాడికి లేదూ? కోపంతో పళ్ళు కొరుక్కున్నాను. ఇలా కొరుక్కున్నందుకు నా పళ్ళే నెప్పిపుట్టాయి అయినా కోపం తగ్గలేదు నాకు. రాత్రి అంతా అశాంతిగా గడిచిపోయింది. తెల్లవారింది కాఫీ తాగి స్నానం చేసి డ్రెస్‌ అయి. మా తఢాకా చూపిస్తాం వుండండి అన్నట్లుగా శ్రీవారివైపు కోపంగా చూసి పద్మాక్షి రాగానే మహిళా సమాజానికి బయలుదేరాను. రంగురంగుల పట్టుచిరెల్లో సీత్రాకోక చిలుకల్లా అలంకరించుకుని అప్పటికే అక్కడికి చాలామంది వచ్చి వున్నారు. అన్నగారికి బాధలు చెప్పుకోవటానికి వెళ్ళేప్పుడు కూడా ఈ పట్టు చీరెలేమిటీ విసుగ్గా అనుకున్నాను. నేను కట్టుకున్న కలకత్తా కాటన్‌ చీరవైపు చూసుకుంటూ. ఆడపడుచులకీ తై జో

వచాచచచిచిచచచచచచచచాచ చచి యరచాచచలయియచచిచచిచచచచశశశిశింి్ర 11)

“మీకేం తెలియదు వదినగారూ అన్నట్లు తన వెయ్యిరూపాయల కంచిపట్టుచీరె అంచులు సర్దుకుంటూ చూసింది పద్మాక్షి.

"ఆవును కాబోలు అనుకున్నాను.

ఇంతలో తెల్లటి ఫియట్‌ కారు ఒచ్చి ఆగింది సమాజం బిల్లింగ్‌ ముందు. అందులోనుంచి విశాలాక్షిగారు నవ్వు ముఖంతో దిగారు.

“ఇంక బయలుదేరదామా అన్నగారి దగ్గర ఇంటర్వ్యూ తీసుకునే వచ్చారా” అంది పెసిడెంట్‌.

“*ఆ.... విషయమే చెప్పబోతున్నాను. అందరూ వినండి. నిన్ననేను ఇక్కడనించి వెళ్ళిన తర్వాత చేతులు ముడుచుకు కూర్చోలేదు. అన్నగారి ఇంటర్వ్యూ కోసం ప్రయత్నించాను. మీ అందరినీ కూడా తీసుకువెళ్ళాలనే ప్రయత్నంలో. అయితే అన్నగారి సెక్రటరీ ఏం చెప్పారంటే రేపు అసలు అన్నగార్కి బైములేదనీ కావాలంటే ఓ అయిదు నిమిషాలు ఈరోజునే ఆయనకి చెప్పి యేర్పాటు చేయగలననీ చెప్పాడు అందువల్ల అంటూ విశాలాక్షి ఓ క్షణం ఆగింది. అప్పటికే అక్కడ చేరిన అందరూ ఒకరి చెవులని ఒకరు కొరుక్కోసాగారు. చూశారు. చూశారా ఆవిడెప్పుడూ ఇంతే మేర్భానీ అంతా ఆవిడే కొట్టేయాలని మనని అన్నగారిని కల్సుకోకుండా చేసింది. వుసూరుమనసాగారు తమ పట్లు చీరలవైపు చూసుకుంటూ.

నిశ్శబ్దం నిశ్శబ్దం. విశాలాక్షిగారు చెప్పేది పూర్తిగా వినండి (పెసిడెంట్‌ అరిచింది.

విశాలాక్షిగారు చెప్పసాగారు.

“నేను యెంతో 'కష్టం మీదీ ఆయన్ని కలిశానా! ఆయన తన విల. సమయాన్ని నాకిచ్చారా....”

“అసలు విషయం చెప్పండి త్వరగా” అరిచారు యెవరో

“చెప్పన్నాను గదర్రా. అంత తొందరపడితే యెలా. ఆయన్ని కల్సి మన ప్రాబ్లమ్స్‌ గురించి చెప్పాను. ఈ సమస్య యే కొందరి స్రీలదో కాదండీ ఆరుకోట జనాభాలో సగభాగం అయిన 'స్రీలందరిదీ అంటూ ఇంకా చెప్పబోతూంటే ఆం వారించారు.

అర్థమయింది చెల్లెమ్మా ఈ సమస్య నా ఆడబడుచులది కనుక వెంటనే ఓ నిర్ణయం తీసుకుంటాను. యేమనంటే నా పాలనలొ 7 ఆడబడుచులు నవ్వుతూ ఇట ఆడపడుచులకీ వై

క బ్రతకాలి. అంటే వారికి కష్టం కల్గించే యెవరినీ క్షమించను. మీరు చెప్పినట్లు మీ భర్తలు మీ మాట వినకపోతే ఆదివారం శలవు రద్దు చేయటమేకాదు, పేకాటకీ రేసులకీ బారులకీ వెళ్ళేవాళ్ళని పట్టిస్తే వాళ్ళ వుద్యోగాలనే వూడగొడతాను. శనివారం శలవు రద్దుచేసినా వీళ్ళకి బుద్ధిరాలేదు కాబోలు అంటూ బైము అయిపోవటంతో ఆయన అక్కడనుంచి మరో హాల్లోకి వెళ్ళిపోయారు. “నిజంగానా!” అందరూ యేకకంఠంతో అడిగారు. -“నిజంగా నిజం” విశాలాక్షి గర్వంగా అంది. “ఆడబడుచులకీ జై' అని ప్రెసిడెంట్‌ అనగానే అక్కడ చేరిన అందరూ జయజయధ్వానాలు చేశారు. ఈ దెబ్బకి మగాళ్ళకి పట్టిన వ్యసనాల దయ్యాలన్నీ పారిపోతాయి అంది సెశ్రటరీ. విజయ గర్వంతో ఇళ్ళకి చేరుకున్నాం ఆందరం. ఇంటికి తాళం వేసి ఉంటుంది అనుకున్న నాకు పెద్ద షాకు తగిలింది. తలుపు బార్డా తెరిచివుంది. నా గుండె గుభేలుమంది. ఏ దొంగలన్నావచ్చి ఇంటిని దోచుకుపోలేదు కదా అనుకుంటూ అదిరే గుండెని అదిమి పట్టుకుని హాలూలోకి వచ్చి ఓరగా వేసివున్న డ్రాయింగ్‌ రూము తలుపు ధడాలున తెరిచాను. అక్కడ దృశ్యాన్ని చూసినిలువునా నీరైపోయాను. వూరునించి యెప్పుడు వచ్చాడో అన్నయ్యా పద్మాక్షి మొగుడూ మా శ్రీవారు కూర్చుని పేకాడుతున్నారు. నా తల తిరిగి పోసాగింది. “ప్రభా వచ్చావా... రారా... నీ కోసే కూర్చున్నాను. భోజనం చేద్దాంరా” వదిన వంటింల్లోనించి రావటం మరీ ఆశ్చర్యం కల్గించింది. “ఏమిటీ ఇలా హఠాత్తుగా వచ్చాం యెందుకనా! ఆ విషయం తర్వాత చెప్తాను. ఇంతకీ నువ్వు మహిళా సమాజానికి యెందుకు వెళ్లినట్లూ” వుద్యోగం చేసి నెలకి రెండువేలు తెచ్చి అన్నయ్య చేతిలో పోయగల ఆర్థికశక్తివున్న వదిన ఇక్కడ వీళ్ళంతా అలా పేకాట ఆడుతుంటే తనకేం పట్టనట్లుగా ఇలా మాట్లాడటం నకు పిచ్చియెక్కిపోయేలా చేసింది. “వదినా?” అన్నాడు ఆగ్రహాన్ని నిగ్రహించుకోలేక. ఆవిడ మొదట తెల్లబోయి ఆ తర్వాత అర్ధమైనట్లు తలయెగరేసి పకపకా నవ్వేస్తూ “ఆ విషయమా తమ్ముడంతా చెప్పాడు.మేం రాగానే బెను ఇంత చిన్న విషయానికి అంత సీరియస్‌ అవుతావెందుకనీ” ఆడపడుచులకీ జై

లు

“ఇది చిన్న విషయమా?” అన్నాను ఇంకా కోపం యెక్కువై.

“అవును మిగతా వ్యసనాల విషయం నేను మాట్లాడను. కానీ మగాళ్ళు

యొప్పుడైనా సరదాగా ఆడుకునే ఆ పేకాట వ్యసనంగా మారిపోతుందేమో అని భయపడటం వెర్రివాళ్ళు చేసేపని. అక్కడ మీ మీటింగ్‌లో యేమైందో అన్నగారు మీకందరికీ యేలాంటి అభయహస్తం ఇచ్చారో ఇంతకుముందే ఆ వార్త ఇక్కడికి చేరింది. అది విని వీళ్ళందరూ నవ్వుకుంటున్నారు యెందుకో తెలుసా! చిన్న వ్యసనం వల్ల మగాడి ఉద్యోగం వూడితే దానివల్ల నష్టపడేదీ కష్టపడేదీ యెవరు? కాస్త ఆలోచించి చెప్పు ప్రభా. ఆవేశంలో వున్న నువ్వు ఇప్పుడు చెప్పలేవు కానీ తన భర్త వుద్యోం పోతుందని తెలిసిన ఏ ఆడదీ మా ఆయన వ్యసన పరుడు అంటూ ఫిర్యాదు చెయ్యదు. చెయ్యలేదు. యెందుకంటే దాని పర్యవసానం తను భరించలేదు కనుక. అందుకనీ నే చెప్పేమాట ఒకటి విను ప్రభా. మీ అన్నయ్య అలా పేకాడటం నాకు నచ్చదు. ఇలా అని ఈ విషయానికి ఆయనతో తగువుపడలేను. ఆయన ఆ వ్యసనంలో హద్దులు దాటనంత వరకూ ఫర్లేదు ఆమోదిస్తాను. శృతిమించితే అవతల వాళ్ళు యేం అనుకుంటారో అన్నభయం లేకుండా ఆ ఫైెండ్స్‌ని మర్యాదగా మాట్టాడి పంపించేస్తాను. ఇలాంటి చిన్న చిన్న సమస్యలని ఏ మనిషికామనిషి పరిష్కరించుకోవాలిగానీ అన్నగారి దగ్గరికి పరుగెత్తితే... వదిన ఆ వాక్యం పూర్తికానియ్యలేదు.

“ఆడబడుచులకీ జై అన్న” నినాదం చెవుల్లో అపహాశ్యంగా ధ్వనిస్తోందా

అడుగు కదపలేక అలాగే నిలబడిపోయాను.

“ఇంక చాలు అట ఆపేద్దాం లేవండి ఆంరె.. ప్రభ వచ్చేసింది ఏమోయ్‌ నిర్మలా మాట్నీ ప్రోగ్రాం విషయం ్రభకి చెప్పావా” అంటూ శ్రీవారి చెయ్యి పట్టుకుని నా దగ్గరకు వచ్చాడు అన్నయ్య.

(ఆంధ్రభూమి నచిత్ర వారవత్రిక 237.87) టి ఆడపడుచులకీ జై

(1140+04+ 4444040400 000 చచచించిచచిచిచ ధరర లచచితిచలింళితి జ్‌ వ్రూంతడు ఆ... రావు గారి పెంకుటింటి ముందు రెండెడ్డ గూడుబండి ఆగివుంది. బండిలో ఒత్తుగా పరిచిన వరిగడ్డిమీద ఈతాకుల చాప పరిచివుంది. చలపతిరావు గారి ఏకైక పుత్రిక స్వర్ణలత తొలిసారిగా కాపురానికి వెళ్ళటానికి ప్రయాణ సన్నాహాలు పూర్తి అయినాయి. హైదరాబాద్‌ వెళ్ళే బస్‌ దగ్గరకెళ్ళటానికి ఈ బండి తయారుగా వుంది. చలపతిరావు గారి ఇంటిపాలేరు భీముడు మహాలక్ష్మమ్మగారు అందిచ్చే సామానులని బండిలో ఎంతో పొందిగ్గా సర్దుతున్నాడు. చలపతిరావుగారి కొత్తల్లుడు వరండలో నిల్చుని బండిలో సగానికి పైగా సర్దిన సామానుని చూస్తూ “బాప్‌రే అనుకోసాగాడు. “అమ్మాస్వర్థాటైము అయిందమ్మారావాలి” చలపతిరావు గారు కేకపెట్టారు. స్వర్ధతల్లిదం డ్రులకీ, తమ్ముడికీ, స్నేహితురాళ్ళకీ చెప్పి కళ్ళు తుడుచుకుంటూనే బండి దగ్గరికొచ్చింది. భీముడు కుర్చీపీట వేసి గట్టగా పట్టుకున్నాడు. తల్లి పెట్టిన కొత్త చీరెలో పసుపు రాసిన పచ్చని పాదాలతో, తలలో చామంతిపూలతో అచ్చమైన తెలుగింటి అడబడుచు అత్తారింటికి వెళ్ళటానికి కుడిపాదం ముందుపెట్టి బండిలోకి ఎక్కింది స్వర్ణ. అత్తగారికీ మామగారికీ చెప్పి బండి దగ్గరకి రాబోతూన్న మురళీ మోహన్‌తో అత్తగారంది. పూలతేరు

సాచిచిచిచిచచిచిచచాచచిచచ చయల లంచ లిచచయిచియంిచయితంిచితతితిచతివి(115)

“అల్లుడుగారూ నాదో మాట. చూడండీ అదిగో భీముడు తెస్తున్నాడే ఆ పట్టెమంచం స్వర్లది. అది దానిమీదే పడుకుని పెరిగి పెద్దది అయింది. దాన్ని అడ్డం పెట్టుకొని బొమ్మలాటలు ఆడేది. ఆ మంచం అంటే దానికి ప్రాణం. ఆ మంచం కూడా మీరు పట్టుకువెళ్ళాలి. అదిగో భీముడు బండి గూడుమీద వేసి తాళ్ళతో కట్టేస్తాడు”

మురళీమోహన్‌ తలతిప్పి చూశాడు. భీముడి చేతిలో పాలిష్‌చేసి తెల్లగా ఇస్త్రీ చేసిన నవారుతో ఓడంత మంచం చూస్తేనే గుండె పట్టుకుని - “అత్తగారూ క్షమించండి” ' అని “ఈ మంచం అంత విశాలమైనది కాదే నా అద్దెగది' అని మనసులో అనుకుని “భీముడూ'"' అన్నాడు కంగారుగా.

భీముడు అల్లుడివైపు చూశాడు.

“ఆ మంచం మేం తీసుకువెళ్ళాలంటే నువ్వూ నీ ఈ బండి హైదారాబాద్‌ వరకూ రావాలి” అన్నాడు. నవ్వు తెచ్చుకుంటూ.

“ఓ అట్టాగే బాబూ. హైదరాబాద్‌కి వస్తా. ఏరా రామన్నా లచ్చమన్నా పోదామా" 'అంటూ ఎడ్డవైపు చూశాడు. తన భాష తెల్పినట్టుగా రెండు ఎట్లూ తలలు ఊపుతూ వుంటే వాట్‌ మెడలో వున్న పట్టెడలోని చిరుగంటలు చిన్నగా శబ్దంచేయసాగాయి.

చలపతిరావు గారు చేతివాచీ చూసుకుంటూ-

“ఆయో్యో బండి తొందరగా బయలురేరాలి. అవతల వర్జ్యం వచ్చేస్తోంది. భీముడూ సామాను ఎక్కువయిందని అల్లుడుగారు మంచం వద్దు అంటున్నారులా వుంది. దాన్ని తీసుకువెళ్ళి వసారాలో పెట్టేసి త్వరగా రా” అన్నారు.

యజమాని మాట వింటూనే ఇష్టం లేకున్నా మంచం వసారాలో పెట్టీ బండి దగ్గరకి వచ్చి ఎడ్డ తాళ్ళని పట్టుకుని నడవసాగాడు.

“జాగ్రత్త అల్లుడూ వెళ్ళగానే ఉత్తరం రాయి” అంటూనే ఊరి చివరివరకూ బండితోపాటు నడిచి వచ్చి ఆగిపోయారు చలపతిరావుగారు. అప్పుడు బండి ఎక్కాడు మురళీ మోహన్‌.

అయ్యగారు కనుమరుగైన తర్వాత భీముడు బండెక్కాడు. బండి పరుగు ప్రారంభించింది.

ఎర్రబడిన కళ్ళలోకి ప్రేమగా చూస్తూ- స్వర్థా!" అన్నాడు మురళీమోహన్‌.

“ఊం” అంది మెల్లగా. టల వాలతయ అట

(1160++ఛఛిచాచాచాచిచిచిధిచిచియల చచార లచిదాచిచచాచచిచిిచిచాచిచిచినిచిధిధానాని

“నిజంగా మీవాళ్ళనందరినీ వదిలి రావటానికి ఇంత బాధగా వుంటే రోజుకో ఉత్తరం రాసి నన్నెందుకు పరుగులెత్తించావ్‌?” గోరింటాకుతో ఎర్రబడిన స్వర్ణ చేతిని తన చేతిలోకి తీసుకుని చూస్తూ అడిగాడు.

“మిమ్మల్ని వదిలి వుండలేక” అంది తగ్గు స్వరంతో.

“*జ్చానా! నేను నీ జీవితంలోకి వచ్చి ఒకే ఒక్క నెలేకదూ అయింది”

“నాకలా అన్సించటంలేదు”

“నిజం” స్వర్ణ గడ్డం పట్టుకుని కాస్త పైకి ఎత్తి అడగుతూంటే స్వర్ణ సిగ్గుతో మొగ్గ అయింది.

“నాకూ అలానే అన్పిస్తోంది సుమా” అంటూ నవ్వాడు మురళీమోహన్‌.

ఇద్దరూ ఇలా కబుర్లు చెప్పుకుంటూనే వున్నారు. ప్రయాణం సాగుతూనే వుంది.

“ఆల్లుడుగారూ బస్‌ దగ్గరకి వచ్చేశాం" అంటూ బండి అపి దిగాడు భీముడు.

“అమ్మాయిగారూ యీపాలి మీరొచ్చినప్పుడు మీ మంచం పట్టుకెల్లిపోండి. ఆ.. అప్పటివరకూ దాన్ని జాగ్రత్తగా సూసుకుంటా. అల్లుడుగారూ బస్సెళ్లి పోతావుంది. వుంటా. వెళ్ళగానే ఉత్తరం రాయండీ” భీముడు ఇలా అప్పగింతలు చేస్తూండగానే బస్‌ కనుమరుగైపోయింది.

శ్‌ శ్‌ శ

స్వర్ణలత హైదరాబాదులో బస్‌ దిగింది. ఆత్తగారిచ్చిన సామాను తనువుండే ఇంటికి చేర్చటానికి మురళీమోహన్‌ అష్టకష్టాలూ పడ్డాడు. అటోవాళ్ళు వందరూపాయిలు వసూలు చేశారు.

“వంటగది ఏదండీ” అంది స్వర్ణలత, తల్లి ఇచ్చిన ఊరగాయ జాడీలని భద్రంగా పట్టుకుని. "

“ఇదిగో స్వర్ణా! వంటిల్లేదీ, పడక గది ఏదీ, హాలు ఏదీ అని మళ్ళీ మళ్ళీ అడక్కు. అవన్నీ కలిపి ఈ ఒక్క గదే ఇందులోనే నువ్వు తెచ్చుకున్న సామానంత సర్దాలి. తెల్సిందా!” అన్నాడు విసుగ్గా.

స్వర్ణ తెల్లముఖం వేసుకుని ఆ గది నలువైపులా పట్టిపట్టి చూడసాగింది.

“ఈ గది మీ ఊరిలోని 'స్టోరురూము” అంత లేదు అనికదూ చూస్తున్నావు. చూడు న్వర్ధా! ఈ మహాపట్నంలో ఇంత గది అయినా దొరకనివాళ్ళు చాలామంది పూలతేరు

న క వున్నారు. ఇంక ఈ విషయం వదిలి అదిగో అక్కడ నీళ్ళు వున్నాయి. ముందు ముఖం కడుక్కో నేవెళ్ళి కాఫీ తెస్తాను” అంటూ ఫ్లాస్కు తీసుకుని బయటకు వెళ్ళిపోయాడు. ఆశోకవనంలో సీతాదేవిలా దిక్కు తోచనట్లుగా ఆ సామానుల మధ్య దిగాలుగా కూర్చుండిపోయింది కొత్తగా కాపురానికొచ్చిన స్వర్ణలత. శ్‌ శ నే

మురళీమోహన్‌ తెచ్చిన కాఫీ తాగి సామాను సర్దుకోసాగింది స్వర్ణలత. ఇంతలో పక్కగదిలోనే అద్దెకి వున్న శివప్రసాదూ, చాముండేశ్వరీ వచ్చారు.

మురళీమోహన్‌ వాళ్ళకి భార్యని పరిచయం చేశాడు,

కుశల ప్రశ్నలు అయిన తర్వాత చాముండేశ్వరి “స్వర్ణలతగారూ ఈ పూటకి మీకు నేను వంట చేస్తాను. సామాను సర్దుకుని స్నానం చేయండి. అన్నట్లు తొందరగా నీళ్ళు పట్టుకోండి. లేకుంటే నల్లా బందయిపోతుంది” అంది.

స్వర్ణలత భర్త ముఖంలోకి చూసింది. *ఏం జవాబివ్వాలి?” అన్నట్లుగా.

“అలాగే వస్తాంలెండి” మురళీమోహన్‌ తనే జవాబిచ్చేశాడు.

ఆ ఇద్దరూ వెళ్లిపోయారు.

“స్వర్థా! ముందు సామానుల్డోనించి బిందెలు తియ్యి. నీల్ఫు పోతాయి” అన్నాడు ఓసారి వాచీ చూసుకుంటూ.

“నీళ్ళు ఎక్కడికిపోతాయీ” అంటూ దీర్ధం తీసింది గోనెసంచీలోని స్టీలు బిందెలు బైటకి తీస్తూ.

“ఎక్కడికీ పోకుండా వుండేందుకు మీ పెరడులోని నూతులు కావు ఇక్కడ. పంపులు. ఏడింటికి వచ్చి ఎనిమిదింటికి “బంద్‌ అవుతాయి” అంటూ బిందెలు పట్టుకుని పైపు దగ్గరకి వెళ్ళాడు.

తన పుట్టింటికి వచ్చినప్పుడు హుందాగా వాలు కుర్చీలో కూర్చుని తండ్రితో మాట్లాడే భర్తనే ఎరిగున్న స్వర్ణకి భర్త ఇలా నీళ్ళబిందెలు పట్టుకెళ్ళటం, కొన్ని పనులు చేయటం ఆశ్చర్యంగా అన్సించ సాగింది. 'హాయిగా భీముడిని పిలిపించుకుంటే' అనుకోసాగింది.

నీళ్ళ బిందెలు మోనుకొస్తున్న భర్తతో అంది- “ఏమండీ భీముడినీ పిలిపించుకుందామా' అని.

నా నెలజీతం వాడి భోజనానికి సరి” అంటూ నవ్వాడు మురళీమోహన్‌. హా పూలతరు సామ్యము

భత.

“మీ ఉద్యోగం బ్యాంకులోకదా ' అంది స్వర్ణ భర్త ముఖంలోకి చూస్తూ,

“అయితే నెలజీతం మాత్రమేగా నాకిచ్చేది. అన్నాడు విసుగ్గా.

స్వర్ణలత ఇంక పెదవి కదపలేదు.

భార్యాభర్తలు ఇద్దరూ భోజనాలు చేసి సామానంతా నీట్‌గా సర్జుకునేసరికి రాత్రి ఎనిమిది గంటలు అయిపోయింది.

“స్వర్గా! ఈ పూటకీ చాముండేశ్వరిగారింట్లోనే మన భోజనం. రేపటినుంచీ నువ్వు వంట ప్రారంభించాలి సుమా” అన్నాడు. మురళీమోహన్‌ కళ్ళు మూసుకునే రేడియోలో వస్తూన్న పాటలు వింటూ.

“ఈ ఇల్లు అన్సలునాకు నచ్చలేదు. నాకసలు ఊపిరి సలపనట్లే వుంది” అంది కాస్త కోపంగా.

“అమ్మో ఆ మాట అనకు” చప్పున కళ్ళు తెరచి చూస్తూ అన్నాడు.

“ఇంత చిన్న ఇల్లు అని మీరు నాకు చెప్పలేదు” అంది మరీ కోపంగా.

“నువ్వు ఎంత పెద్ద ఇల్లు? అని అడగలేదు”

“అదీ నాతప్పేనా? అయితే నన్ను మా వాళ్ళింటికి పంపేయండి. పెద్ద ఇల్లు తీసుకున్న తర్వాత వస్తాను” అంది స్వర్ణలత,

“అలాగా! అయితే కనీసం ఒక సంవత్సరమన్నా మీ ఊళ్ళో వుండాలి. ఉంటావా?”

“బాప్‌రే! అయితే వెళ్ళను. కానీ స్నానంచేసి వస్తాను" అంటూ నీళ్ళ బెకెట్‌, తువ్వాలూ, సోపూ పట్టుకుని బయలుదేరింది స్వర్ణ

ఆ... ఆ.... ఆగు. అ నీళ్ళు కాస్తా స్నానంచేస్తే రేపు ఉదయం నీళ్ళు వచ్చే వరకూ ఎలా!

కనుక ఒకచెంబుడు నీళ్ళు తీసుకువెళ్ళి ముఖం కడుక్కుని బట్టలు మార్చుకో” అన్నాడు కంగారుగా స్వర్ణలత చేతిలోని నీళ్ళబకెట్‌ అందుకుని పక్కన పెట్టేస్తూ.

"అమ్మా స్వర్డా! హైదరాబాద్‌ వెళ్లింతర్వాత కూడా సాయంకాలం స్నానం చేసి తెల్లని ఇస్త్రీ చీరె కట్టుకుని తలలో పువ్వులు పెట్టుకుని... ' అంటూ తల్లి చెప్పిన మాటలు గుర్తుకివచ్చాయి స్వర్లకి. పూలతేరు ఈ

క లా

నవ్వూవచ్చింది. కోపమూ వచ్చింది. అయినా తప్పదు కనుక చెంబుడు నీళ్ళతో ముఖం కడుక్కుని గదిలోకి వచ్చింది స్వర్ణలత,

శ శ్‌ శ

చాముండేశ్వరి ఇంట్లో భోజనాలు అయినాయి. “ఇప్పుడే వస్తాం” అంటూ మురళిమోహన్‌ స్నేహితుడిని వెరట తీసుకుని బైటకి వెడుతూ - “ఇద్దరూ కబుర్లూ చెప్పుకుంటూ వుండండి” అని వెళ్ళిపోయాడు.

చాముండేశ్వరీ స్వర్ణలతా సినిమాలూ సీరియల్‌ నవలలూ గురించి కబుర్లు చెప్పుకున్నారు.

ఓ గంట గడచిన తర్వాత మురళీమోహన్‌ “స్వర్ధా” అంటూ పిలిచాడు.

“వస్తానండీ" అంటూ చాముండేశ్వరికీ చెప్పి తన గదిలోకి వచ్చింది స్వర్ణలత.

గదిలో ఓ చిన్న నవారుమంచంమీద తెల్లని దుప్పటి పరచివుంది. గోడకి ఇటూ అటూ మేకులు కొట్టి కట్టిన పురికాసకి మళల్లెపూలదండలు వేలాడుతున్నాయి. మంచంమీద కూడా విచ్చిన మల్లెలు, గులాబీరేకులూ పరచివున్నాయి.

వాటిని చూడగానే ఒళ్లు మండుకొచ్చింది స్వర్ణకి,

“ఏమిటిదంతా?” విసుగ్గా అడిగింది.

“మన ఇంట్లో ఇది మనకి మొదటి రాత్రి కదూ"అంటూ గది తలుపులు మూశాడు. ఆ తలుపు బర బర శబ్దం స్వర్ణ చెవులకి కఠోరంగా విన్చించింది.

తన కలల్లో ఊహించుకున్న ఇల్లుఇలా లేదు. తన ఇల్లు అందమైన పెద్ద బంగాళా. ముందు రకరకాల పూలచెట్టూ, లోసల ఆధునికమైన అన్ని హంగులతో వుంటుంది. అలాంటి ఇంట్లో తనూ తన భర్తా స్వేచ్చగా సంతోషగా జీవితం ప్రారంభిస్తారన్న ఊహ ఈ ఒక్క గది చూడగానే కలలా కరిగిపోయింది. అయినా ఓర్చు వహించింది ఇంతవరకూ. కానీ చిన్నమంచం గోడలమీద పాకే బొద్దింకలూ లైటు వున్నా పరుగులు పెట్టే ఎలుకలూ అప్పుడే జోరుగా సంగీతం పాడే ఈగలంతా దోమలూ గాలి, కాస్త కూడా చొరబడని ఈ గదీ...

స్వర్ణలతలో అసహనాన్ని పెంచసాగాయి.

ఇదేం గమనించని మురళీమోహన్‌ స్వర్ణని అమాంతం రెండుచేతులతోనూ ఎత్తి మంచంమీద పడుకో బెట్టాడు. మంచం కిర్రు కిర్రున శబ్దం చేస్తూ అర్థగజం అడుక్కుపోయింది. పా పూలతయ సమము

గ్రజ్ర+4+0400 006040 0400ఛ0 4066006 60 లచశతంచంతింతినలి “బాబోయ్‌” స్వర్ణ పెద్దగా కేక పెట్టింది. “అరె. అలా అరవకు. పక్కగదిలో వాళ్ళకి విన్సిస్తుంది.” మురళీమోహన్‌ గాభరాగా అన్నాడు. "| “ఇదో గోల కాబోలు ఇక్కడ” మూతి బిగించింది స్వర్ణ. “ఏమిటీ ఈ మంచం అన్నట్లుగా చూస్తూ. మురళీమోమహన్‌ “భయపడకు ఈ మంచం మా అమ్మమ్మ నాకోసం చేయించింది, అదీకాక దీని వెనుక ఓ గొప్ప చరిత్ర వుంది” అన్నాడు స్వర్ణలో సస్పెన్స్‌ క్రియేట్‌ చేస్తూ, “ఏమిటది?” మూతి ముడుచుకునే అడిగింది. “మా ఇంట్లోని ప్రతి కొత్త జంట మొదటిరోజు దీన్నే వాడుకున్నారు వాళ్ళంతా సుఖశాంతులతో అభివృద్ధిచెందుతూనే వున్నారు ఇంకా... “ఇంకేం చెప్పక్కరలేదు. మా ఊల్లో నా మంచం పట్టుకెళ్ళమన్నారని మీరు ఈకథలు చెప్తున్నారు కదూ” ఆ మంచం గుర్తుకి వచ్చీ రాగానే స్వర్ణ గొంతు గద్గదమైంది. “కాదు కానేకాదు స్వర్థా ఒట్టు ” తలమీద చెయ్యి పెట్టుకుని అన్నాడు మురళీమోహన్‌. అయినా నమ్మకం కల్గలేదు అని స్వర్ణ కళ్ళు చెప్తునే వున్నాయి. “స్వర్ణా ఈ మంచానికి చరిత్రే కాదు ఒక పేరు కూడా వుంది తెలుసా. హుషారుగా అన్నాడు, “ఏమిటీ? అని అడగలేదు స్వర్ణ “పేరు చెప్పమని ఆడుగు స్వర్డ్థా. ప్లీజ్‌: “చెప్పండి” “తేరు” “అంటే?” అర్థంకానట్టుగా చూస్తూ అడిగింది. “తేరు' అంటే 'రథం'అన్నమాట. పూవులు కూడా కట్టాం కనుక 'పూలతేరు' అందాం. అంత కోపంలోనూ ఫక్కున నవ్వింది. మురళీమోహన్‌ "అమ్మాయిగారి కోపం పోగొట్ట గలిగాను అమ్మయ్య” అంటూ లైటు తీసేసి స్వర్ణ పక్కన చేరాడు. మంచం మరోమారు కిర్రు కిర్రు మంది. మురళీమోహన్‌ ఇదేం పట్టించుకోకుండా కబుర్లు చెప్పసాగాడు. పూలతేరు

ఎ కయి

“స్వర్దా! పెళ్ళికాకముందు ప్రతి ఆడపిల్తా ఎన్నెన్నో ఊహసౌధాలు కడుతుంది. అలాగే నువ్వూ కట్టివుంటావు. వాటిలో ఒక్క శాతమన్నా యదార్ధం అయితే ఆ అమ్మాయి జీవితంతోరాజీపడిపోతుందని నాకు తెల్పు. చూడూ నాకు బ్యాంక్‌ ఉద్యోగమే అయినా జీతం బాగానే వస్తున్నా నా తమ్ముడి చదువు కోసం చెల్లి పెళ్లి కోసం నాన్నగారికి సాయపడాలని కొంత డబ్బుని ఆదాచేస్తున్నాను.

ఒక్కరెండు సంవత్సరాలు నువ్వు ఓపికపడితే ఈ ఇక్కగదినీ ఖాళీచేసి మూడుగదుల ఇల్లు తీసుకోగలను. ఆ తర్వాత ఓ ఇల్లూ కట్టగలను. ఆ కొత్త ఇంటినీ నీ ఇష్టమొచ్చినట్లుగా ప్లాన్‌ చేయించగలను. ఆ ఇంట్లో మనకొక మాస్టర్‌ బెడ్‌రూమ్‌ని కట్టిస్తాను. నా ఈ మాటలన్నీ నిజం చేస్తాను న్వుర్షా!"

“ఆ మాస్టర్‌ బెడ్‌రూమ్‌లోకి ఈ 'పూలతేరు' కూడా పట్టుకుపోదామా” భర్త మాటలకి మనసు తేలికపడిన స్వర్హ్ల మనస్ఫూర్తిగా నవ్వుతూ ఆంది.

“ఓ యస్‌! తప్పకుండా తీసుకువెళ్లాల్సిందే” అంటూన్న భర్త కౌగిలిలో గువ్వలా ఒదిగిపోయింది. న

హైదారాబాద్‌ దోమలు కుడుతూనే వున్నాయి.

మంచం కిందనించి ఎలుకలు పరుగులు తీస్తూనే వున్నాయి. వక్కవాటోని భార్యాభర్తల నవ్వులు విన్పిస్తూనే వున్నాయి. అయినా స్వర్ణలత తన ఊహాసాధాలలోనించి కిందకి దిగి భవిష్యత్‌ జీవితంలోకి ఆశగా చూసుకోసాగింది.

"తన ఊహల్లో అన్నీ నిజం కాకున్నాతనకి నచ్చిన భర్త దారికాడు. ఇది చాలు. జీవితంలో రాజీ పడటానికి అనుకుంటూ కళ్ళు మూసుకుంది.

(1.794 స్వాతి సవరివార వత్రిళ

పట్టు పూలతేయు ప్టమ్టమమమ్షమమ్టుమమ్టమ్ష్షమ్షాము

ల దవుడూ నుద్సెక్తుడున్తాన? యు మునకి పెళ్ళి అయిపోయింది. మొట్ట మొదటిసారి అత్తవారింటికి వెడుతోంది. యమునకి కన్నీళ్లు ఆగటం లేదు. రెండు మైళ్ల దూరంలో వున్న బస్‌ రోడ్డు దగ్గిరకి యీ బండీలో ప్రయాణం. చిన్నప్పటినుంచీ పెరిగిన ఆ వూరుని వదలివుండాలి అనేసరికి యమునకి దుఃఖం పెల్లుబుకుతోంది. దారినపోయేవాళ్లు బండిలోకి తొంగిచూసి “యమునా! అత్తగొరింటికి యొల్లిపోతున్నావామ్మా” అని పల్కరించి మరీ వెడుతూన్నారు. బండీ వెంట నలఖై యేళ్ల గంగులు దుడ్డుకర్ర భుజాన వుంచుకుని నడుస్తూన్నాడు. యమునకి తన చిన్నతనం యీ వూరిలో పెరిగిపెద్ద కావటం అన్నీ ఒక్కోటీ గుర్తుకి వస్తూన్నాయి. అయిదేళ్ల పిల్లగా వున్నప్పుడే తల్లిదండ్రలని పోగొట్టుకున్న యమునని మేనత్త రాజమ్మ కంటికి రెప్పలా పెంచి పెద్దచేసింది. పిల్లలులేని రాజమ్మకి యమున స్వంత బిడ్డ కంటే యెక్కువే అయిపోయింది. తనది పల్లెటూరే అయినా రెండు మైళ్ల దూరంలో వున్న హైస్కూలుకి పంపి పదో తరగతి పాస్‌ చేయించి “ఇంక చాలులేమ్మా” అంది. యమున “కొత్తగా కాలేజీ వచ్చిందిగా ఇంటర్‌ కూడా చదువుతా అత్తా” అని మారాంచేసి కాలేజీలో చేరేసింది. పాలం గట్టుమీద నుంచి పంటకాలువలు దాటుతూ వెళ్లిరావటం అలవాటు అయిపోయింది. హైస్కూలప్పుడు పది మంది ఆడపిల్లలు జతగా వున్నా కాలేజీ నాటికి ఒక్క వసంత తోడు మిగిలింది. అబ్బాయిలు చాలా మందే వున్నారు. యమునా, వసంతా ప్రాణస్నేహితుల్లా వుండి కల్సి చదువు సాగించారు... యమున బాల్య స్నేహితుడు ప్రెసిడెంటు కొడుకు సుందరం. అతను అందంగా, హుషారుగా దేవుడూ నువ్వెక్కడున్నావ్‌?

నం ల౫ వుంటాడు. చదువులోనూ ఫస్టే. ఈ వూరి పిల్లలంతా ఒక గ్రూపుగా కాలేజీకి వెళ్లి వస్తూవుండటంలో ఆడపిల్లలమే అనే భయం లేకపోయింది యమునకీ, వసంతకీ. ఊరు మొత్తానికి యీ యిద్దరమ్మాయిలే కాలేజీ చదువుకి వెళ్ళారని అందరూ గౌరవంగా చూసేవాళ్ళు. యమున అంటే చాలా మందికి మరీ యిష్టం. ఎప్పుడూ నవ్వుతూ నవ్విస్తూ, ఆడుతూ పాడుతూ తిరుగుతుంది. ఈ అమ్మాయి అంటే ఆ వూరి కోవెల పూజారిగారి దగ్గిర నుంచి, రౌడీ గంగులు వరకూ గౌరవమే. గంగులు తాగుబోతే అయినా మంచి వాళ్ళకి మంచివాడు, చెడ్డవాళ్ళకి చెడ్డవాడు. గంగులు చిన్నప్పుడు రాజమ్మగారి యింట్లో పాలేరుగా చాలాయేళ్ళు పనిచేశాడు. నెమ్మదీ మంచితనం వీటికి మించి ఆత్మాభిమానం కలవాడు. రాజమ్మ గారి ఆర్థిక స్థితి సరిగాలేక గంగులు పెద్దవాడైనాడని మాన్పించి మరొకర్ని పెట్టుకుంది. గంగులు (పెసిడెంటుగారి ఇంట్లో నౌకరీకి కుదిరినా ప్రతి రోజూ వచ్చి రాజమ్మనీ, యముననీ చూచి వెళ్ళటం ఆలవాబైపోయింది.

“తల్దెమ్మా సతువుతూండావా” అని ఆత్మీయంగా పల్కరించి రెండు జామీ కాయలో, ఈతపళ్ళో తాటిముంజలో యిచ్చి వెళ్ళిపోయే వాడు. తల్లిదండ్రులు లేని యమున అంటే వాడికెందుకో చాలా యిష్టం.

“తల్లెమ్మానువ్వు బాగా సదివి పేద్ద వుద్యోగం సేస్తావా! లేకుంటే జమీందారు బాబులాంటి కుర్రోడిని పెళ్ళాడతావా!” అని అడిగేవాడు. రాజమ్మ కూడా గంగులుని అప్పుడప్పుడూ పిల్చి వూరగాయలూ అవీ పెట్టి చిన్నచిన్న పనులు చేయించుకుంటూ వుంటుంది.

రోజులన్నీ ఒకే మాదిరిగా జరగవు కదూ!

ఫెసిడెంటుగారి ఇంట్లో వాళ్ళ అమ్మాయి పెళ్ళి ఆర్భాటంగా జరిగింది. అందరు బంధువులు వెళ్ళిపోయారు. కానీ వాళ్ళ వెండికంచం పోవటంలో ఆ దొంగతనం గంగులుమీద పడింది.

రెక్కల కష్టంతో, న్యాయంగా, నీతిగా బ్రతుకుతూ గంజినీళ్ళే తాగే గంగులు నిర్జోషి అని ఆ వూళ్ళో అందరికీ తెల్సు. కానీ ధన మదంతో కళ్ళు పొరలు కమ్మిన థైసిడెంటు గారి పెద్ద అబ్బాయి గంగులుని నడివీధిలో నిలబెట్టి “హంటర్‌” పెట్టి బాదేస్తూంటే వూరు వూరంతా నిలబడి చూస్తూ వుండిపోయింది. ఇది అన్యాయం అన్న మాట ఒక్కరి నోటి వెంట రాలేదు. కానీ తొమ్మిదో తరగతి చదివే యమున గుమ్మంలో దేవుడూ నువ్వెక్కడున్నావ్‌?

(1240444600 ఛ 04400 ంంలిచచచిలచలిలయయిలచిలి లచ చచిటతిధినని నించి వస్తూ యిది చూసి విషయం తెల్సుకుని ఆవేశంతో వూగిపోయింది. అంతే ముందుకెళ్ళింది. పాతికేళ్ళ పరమేశ్వర్‌"చేతిలోని 'హంటర్‌ వూడలాక్కుని “ఆగు. గంగులు దొంగ అని నిరూపిస్తావా? నిరూపించకుండా యిలా కొట్టే అధికారం నీకెవ రిచ్చారు?” బిగ్గరగా అరిచింది. అంత చిన్న పిల్ల యమునలో అంత ధైర్యం వుందనిగానీ అలా వచ్చి ఆతన్ని నిలదీసి అడుగుతుందనిగానీ అనుకోనివాళ్లలతా నోరు తెరుచుకుని చూస్తూ వుండిపోయారు.

ఫెసిడెంటుగారి చిన్నకొడుక్కి యీ వార్త అంది పరుగున వచ్చారు. యమున పరమేశ్వర్‌ని దబాయిస్తోంది. పరమేశ్వర్‌ చదువుకున్న మూర్చుడు. సుందరం అన్నగార్ని ఇంట్లోకి తోసి యమునని శాంతపర్చి పంపేశాడు. గంగులికి తగిలిన దెబ్బలకంటే దొంగ అన్నమాటకి అవమానం, అభిమానం యెక్కువైపోయింది. నడివీధిలో అందరి ముందూ తనకి కల్గిన పరాభవం అతనిలో అగ్ని రగులుస్తొంది. దీనికి ప్రతీకారం తీర్చుకోవాలి అన్న తహతహ కూడా అతగాడిలో వృద్ధి పొందింది.

ఆ కంచం తీసింది వాళ్ళ చుట్టాల కుర్రాడే ఆనీ. దాన్ని అతను అమ్ముతూ పట్టుబడ్డాడనీ ఆ వూళ్లో అందరికీ తెల్సిపోయింది. గంగులకి అణువణువూ దహించే స్తూంది. రెండు నెలల తర్వాత పరమేశ్వర్‌ ఒక్కడూ దొరికాడు. అంతే చావబాదేసి ఇంటికి వచ్చేశాడు గంగులు. కానీ కల్గిన కామందులు వూరుకుంటారా! లేని దొంగతనాలు అంటగట్టి గంగులిని జైలుకి పంపారు. ఆరు నెలలు శిక్ష అనుభవించి వచ్చిన గంగులు నిజంగానే దుర్మార్గుడిలా మారిపోయాడా అని భయపడిపోయారు యమునా, రాజమ్మలు. దొంగకి కూలిపని కూడా యెవరిస్టార్తు?. పని దొరక్క పస్తులున్న గంగులు వూళ్లో వాళ్లని బెదిరించీ, దౌర్జన్యం చేసి బ్రతకటం మొదలు పెట్టాడు. ఇది నచ్చని యమున గంగులుతో మాట్టాడం మానేసింది. అయినా వాడు రావటం మానలేదు.

“తల్దెమ్మా। నేనేం పాపం చేశానూ.... బుల్దీ, పలకవా!” ప్రాధేయపడ్డాడు. ఇది వరలో నీరకావి పంచా తలకి ఓ తువ్వాలూ, యేదో చిరుగుల చొక్కాతో వుండే గంగులు జైలు నుంచి వచ్చిన తర్వాత పెద్ద గళ్ళ లుంగీలూ, చారల బనీనూ, నడుముకి వడ్డాణం అంత వెడలు బెల్టుతో, చేతిలో పెద్ద దుడ్డుకర్రతో చూసేవాళ్ళకి భయం కల్లేలా వుండేవాడు. ఇతని వాలకం నచ్చని యమున తన అయిష్టాన్ని చెప్పేసింది. గంగులు తన లుంగీవైపూ, బెల్టువైపూ ఒకసారి చూసుకుని మెడలో కట్టిన పెద్ద కర్చీఫ్‌ విప్పి క్రింద పడేసి పెద్దగా నవ్వేస్తూ “తల్లెమ్మా! సంపేస్తివి గందమ్మా! ఈ బట్టలు బాగులేవు. నిజమే,

ఈపాట దేవుడూ నువ్వెక్కడున్నాన?

సా యియా యత చాచ్పా చట్టు లతా లలు లలు లల టట చాచా ట్ర ట్టట్టు స్టాత్యు ట్యా ట్టి లిం లిం ట్టి బ్య లి టలు టల కానీ లోకంకోసం కొన్ని మనం వెయక తప్పదు. సూడు బుల్లెమ్మా! నేను మంచోడిగా వున్నప్పుడు జేబులా పైస వుండేదా! కానీ యిష్పుడో నోరుతో బతికేత్తూన్నా. అంతే... సత్యపేమాణంగా.” అన్నాడు.

“నేను నీతో ఇదివరకులా మాట్లాడాలంటే ఒక్క షరతు” అంది యమున.

“చెప్పు బుల్లెమ్మా అచ్చరాలా నడుచుకుంటా” దుడ్డుకర్ర కాలికింద వేసుకుని అతి వినయంగా మాట్లాడే గంగులుని పరీక్షగా చూస్తూ -

“దుర్మార్గపు పనులు చెయ్యకూడదు” అంది యమున.

“"ఆమ్మమ్మానేనుగా యెవరికీ అన్నాయం సేయను. కానీ అనవాసరంగా నా జోలికి యెవడన్నా వచ్చాడా రకతం కళ్ళజూసేస్తాను. మాటంటే మాటే ఆ...”

“నువ్వు వెళ్ళకుంటే మరొకరు నీ మీదకి రారు గంగులూ...”

“పిచ్చితల్లివి! యీ లోకం సంగతి నీకేటితెల్సు తల్లీ. మంచిగా వున్నాడివి బ్రతకనీయదీ లోకం. ఆ మంచే ఆడికి ప్రాణం పోటానికి కారణం అవుద్ది. ఇదిగో తల్దెమ్మా నే అన్న ఈ మాట గురుతుంచుకో.... పెద్దయినాక ఓ జమీందారు బాబుని పెళ్ళాడినంక పిల్దాపాపా... ఇల్లూ వోకిలీ కలిగినాక నే జెప్పింది బెనో కాదా అని తెల్చుకుందువుగానీ. అమ్మా తల్లెమ్మూ ఓ ఆఫీసరు మొగుడిని జేసుకుని నన్నూనీ యొంటెట్టుకెళ్ళు.. నీ ఇంటికాడ యెంచక్కా రకరకాల పూలమొక్కలు పెంచుతా.నీ ఇంటిపనంతా సేస్తా. *యేమ్మా సేస్తావుగందా! ' గంగులు యిలా చాలాసార్లు అంటూ వుంటాడు. యమున నవ్వేస్తుంది. ఇది ఆ యిద్దరికీ అలవాటే. గంగులక్రి పెళ్ళికాలేదు. ముసలి తల్లి తప్ప మరెవరూ లేరు.

2

యమునా వసంతా కాలేజీకి వెళ్ళి వస్తూనే వున్నారు. పచ్చని చేలగట్ట మీద నుంచి నడుస్తూంటే చల్లటిగాలి వీస్తూంటే అస్తమిస్తూన్న సూర్యబింబం అదో వింత అందాన్ని.కల్లిస్తూ వుంటే యమున మనస్సు అదోలా అయిపోతూ వుంటుంది. చదువు పూర్తయి ఈ వూరు వదిలి వెళ్ళిపోవాలంటే ఎలా అని అప్పుడప్పుడూ ఆలోచిస్తూ వుంటుంది. అప్పుడే మేనత్త వరులని వెతకటం ప్రారంభించిందని తెల్సి ఆ వచ్చే వరుడు యెలా వుంటాడో అని రకరకాల ఊహలనీ యేర్చరచుకుంటూ అంతలోనే అబ్బ... యిప్పటినుంచీ యీ ఆలోచనెందుకు అనుకుని చదువుమీదకి మనస్సుని తిప్పుకునే యమున యుక్తవయస్కురాలై పరికిణీలు వల్లివాటులేకాక అందమైన చీరెలు కట్టటం కూడా నేర్చుకుంది. అసలే అందమైన యమున యిష్పుడు మరీ అందంగా కన్చిస్తూ వుంది. పముతు దేవుడూ నువ్వెక్కడున్నావ? పామ

ళం. సు ల్యల్పు చచాల్టాల్పు లలి లలు లాలు చాచా షాల్పుచచాల్పుల్పా లి టలు టల చలా ల్టల్టు ట్ట లా ట్య తూటి

కాలేజీలో సుందరం ఓ అమ్మాయి 'ఉమశకి 'లౌ' లెటర్‌ రాశాడని ఆ వుత్తరం లెక్సరర్‌కి అందించింది ఉమ. లెక్చరర్‌ సుందరాన్ని క్లాసునించి పంపేశాడు. ఈ విషయం చిలికి చిలికి గాలివాన అయిపోయింది. సుందరం ఆ లెక్చరర్‌ క్లాసునే బహిష్కరించాలని స్టూడెంట్స్‌ని కూడగట్టుకున్నాడు. యమునా వసంతా క్లాసులకి వెడుతూంటే పిల్చి చెప్పాడు 'వెళ్ళద్దు అని. యమున కారణం అంతా తెల్సుకున్నది కనుక సుందర్‌తో “నీది తప్పు. ఆ తప్పు ఒప్పుకుని క్షమాపణ చెప్పేయి” అంది నిర్మొహమాటంగా, సుందరానికి ఒళ్లు మండిపోయింది. యమునకి హైస్కూలు చదువునించీ తను సపోర్టుచేస్తూ మంచి స్పేహితుడిలా వున్నాయిప్పుడిలా ఆ అమ్మాయి తన తప్పే యెత్తిచూపటం నచ్చలేదు. కోపంగా అన్నాడు “యమునా తప్పుజఒప్పుల విషయం వదిలెయ్యి. ఆ లెక్చరర్‌ అంతు చూస్తాం. నువ్వు క్లాసుకి వెళ్ళవద్దు” అన్నాడు. “ఊహూ వెళ్ళితీరుతాను” వసంతని లాక్కుని వెళ్ళిపోయింది యమున.

సుందరం ఆగ్రహంతో ఊగిపోయాడు. స్నేహితులు అతన్ని రెచ్చగొట్టారు.

కాలేజీ నుంచి ఇంటికి వస్తూ వాగ్వివాదానికి దిగాడు సుందరం యమునతో, “అ లెక్చరర్‌ని డిస్‌మిస్‌ చేయించి తీరుతాను. మర్యాదగా చెప్తున్నాను. రేపు క్లాసుకి వెళ్ళద్దు.”

“నాకు మంచిది అన్నది అక్షరాలా చేసి తీరుతాను. నువ్వే ఒకసారి సరిగా ఆలోచించుకో. చేసిన తప్పు దిద్దుకో" దృఢంగా.అంది యమున.

“ఏమిటీ?” పళ్ళు బిగపట్టి అడిగాడు.

“నాకు పదిసార్లు చెప్పటం అలవాటు లేదు.”

“ఎలా వస్తావో చూస్తాను! గుర్తుంచుకో నువ్వు అబ్బాయివి కాదు! జాగ్రత్త” గుప్పెళ్లు బిగపట్టి ఆవేశంతో ఊగిపోతూ ఆ దారిని మరో నలుగురు రైతులు నడిచి దగ్గరకి వస్తూవుండటంతో చరచరా స్నేహితులతో ముందుకు వెళ్ళిపోయాడు. వసంత అప్పటికే భయంతో బిగుసుకుపోయింది. “రేపు తప్పక వస్తావు కదూ!” అన్నయమునతో “చూస్తాను” అని మళ్ళీ “పోనీ మానేద్దాం యమునా” అంది.

“భీ ఛీ యింత పిరికితనమా” యమున కోపంగా అంది.

వసంత “వస్తానులే” అని వెళ్ళిపోయింది.

ఇంటికి వచ్చిన యమున మనస్సు మనస్సులో లేదు. సుందరం మంచివాడే. చాలా రోజులుగా స్నేహితుల్లా వున్నారు. ఇదీ నిజమే. కాని యిప్పుడు తను తప్పుచేసి పైగా నన్నూ అతని పనిని సమర్థించమంటే యెలా! దేవుడూ నువ్వెక్కడున్నావ్‌? శ శోక కోకిలా!

న అ

పాపం వసంతకి యిప్పటికే పెళ్ళి సెటిల్‌ అయిందట. సుందరానికి యెంత చెప్పినా వినే స్థితిలో లేడు. అతని కొత్త స్నేహితులందరు వట్టి వెధవలు. వాళ్లతో తిరిగి ఇతనూ చెడిపోతున్నాడని బాధపడిపోయింది యమున. ఏంచేయాలి అని తీవ్రంగా ఆలోచిస్తూ పరధ్యాసగా వున్న మేనకోడలిని చూసి “ఏమైందీ యమునా” అని మరీమరీ అడిగింది రాజమ్మ,

"ఏం లేదు అత్తా ఆకలిగా వుంది ఏదైనా పెట్టు” అంటూ వుంటే గంగులు “తల్లెమ్మా కాలేజీ కాడనుంచొచ్చాశావా!” అంటూ వచ్చాడు. “అమ్మో తల్లెమ్మా ఇదిగో గోరింటాకో అంటావుగందా. అట్టా తాళ్ళతోపుకాడికి ఎల్లా. అక్కడ కన్పించింది. అట్టుకొచ్చా. సాలునామ్మా... చేతులకీ కాళ్లకీ సుబ్బరంగా పెట్టుకోమ్మా” అని రాజమ్మ పెట్టిన తప్పాలా చెక్కలు రెండు తిని నీళ్లుతాగి వెళ్లిపోయాడు. రాత్రి అన్నం సరిగా తినలేదు. నిద్ర కూడా రాలేదు యమునకి.

3

కాలేజీకి బయలుదేరి వసంతకోసం ఎదురుచూస్తున్న యమునకి వసంత తమ్ముడు ఓ చీటీ చేతిలో పెట్టి వెళ్లిపోయాడు.

“యమునా!

కాలేజీలో జరిగిన గోల అప్పుడే మావాళ్లకి తెల్సింది. 'వెళ్ళొద్దు' అన్నారు. నువ్వూ మానేయటమే మంచిదని నానలహా. ఆలోచించు.” - వసంత.

యమున క్షణం ఆలోచించింది. చీటీ చించిపారేసి బయలుదేరింది.

“వసంత రాలేదేమే యమునా” అంటూన్నా మేనత్తకి “తలనొప్పి వచ్చిందిట

అనేసి వెళ్ళిపోయింది.

కాలేజీ గేటు లోపల చెట్లకింద కూర్చుని కబుర్లు దంచుతూన్న సుందరం, యమున శ్రీహరి మాష్టారి క్లాసుకి వెళ్లటం చూడలేదు. కానీ స్నేహితులు చూపించారు. ఆవేశంతో లేచాడు గానీ అప్పటికే యమున లోపలికి వెళ్ళిపోయింది.

సుందరం కళ్లు నిప్పులు కక్కాయి. స్నేహితులు అగ్నిలో ఆజ్యం పోస్తున్నారు. క్లాసుకి వెళ్ళిందే కానీ యమునకి మనస్సు మనస్సులో లేదు. ఉమ స్నేహితురాలు ఓ

అమ్మాయి కన్పించి ప్రత్యేకంగా వచ్చి చెప్పింది.

ఉమ శ్రీహరిగారి దగ్గర (పైవేటు కూడా చెప్పించుకుంటూ వుంది. సుందరం

తనని అవమానపర్చింది అన్న కోపంతో వాళ్ళ ఇంటి గోడలనిండా యీ మాష్టారి పేరూ ఉమ పేరూ కల్పి పిచ్చిగా రాశారుట. అది తండ్రికి తెల్సి ఉమని తిట్టటంతో ఆ పిల్ల అభిమానపడి తెల్లవారురూమున వంటిమీద కిర్సనాయిలు పోసుకుని నిప్పు అంటిం ంాాాటటటు దేవుడూ నువ్వెక్కడున్నావ్‌?

చిరాయ చారాలు ప ారచు పాటా చ లా టాటా లాటి చాటాయాట్తా చల్తా పాటాలు ాచా పాటా టాటా టాటా చాటి టాటా చుకున్నదట. వెంటనే చూసి ఆర్పి హాస్పిటల్లో చేర్చినా, డాక్టరు పెదవి విరచి “ప్రయత్నిస్తా 'బ్రతికించటానికి అన్నారుట. గడగడా చెప్పి వెళ్ళిపోయింది. శ్రీహరి మాష్టారు క్లాసుకి రాలేదు. ఆయనకి పెళ్ళయి భార్యా పిల్లలు ముగ్గురూ వున్నారు. మంచివాడు అని అందరికీ తెల్సు.

యమున స్థాణువే అయింది. ఉమ జీవితం యిలా అయిందా! బగవాన్‌. నిర్జోషులకి యిలాంటి శిక్ష యెందుకు వేస్తూంటావ్‌! బాధపడిపోయింది. ఇంక కాసులు లేకపోవటంతో ఇంటిదారిపట్టింది. దీనికంతకీ సుందరం ఆతని స్నేహితులూ కారణం కదూ! అన్న కోపంతో వాళ్ళకోసం చుట్టూ వెతికింది. కానీ వాళ్ళ జాడలేదు. వెధవలు అనుకుంది కచ్చగా.

కొత్తగా ఇంటర్‌లో చేరిన పోస్టుమాష్టరుగారి అబ్బాయి శ్యాంసుందర్‌ “యమునక్కా నేనూ వస్తా నీతో” ఆంటూ వెంట వస్తూంటే అతనితో కబుర్లు చెప్తాందే కానీ యమునకి మనస్సు మనస్సులో లేదు. ఊరు దాటి పంటచేలకి దగ్గరౌతుండగా

గుబురుగా వున్న చెట్టచాటునుంచి సుందరం మరో ముగ్గురు స్నేహితులూ యమునని చుట్టుముట్టారు. యమున నిర్ధాతంపోయి చూస్తూ నిలబడిపోయింది.

“నామాట కాదన్న నిన్ను ఇప్పుడు నేనేం చేసినా నీకు దిక్కెవ్వరు యమునా?" అన్నాడు పెద్దగా నవ్వేసి,

యమున అందరి ముఖాల్లోకి చూసింది. వాళ్ళు ముఖాలు ్రతిరోజూలాకాక వెర్రి ఆవేశంలో ఊగిపోయే రాక్షసుల్లా మనుషుల రక్తం తాగే పిశాచాల్లా కనిపించారు. అయినా నిర్భయంగా నిలబడి “మీరేం చేస్తారు నన్ను?” అంది మండిపడుతూ.

"ఏం చేస్తామా” అంటూ ఓ కుర్రాడు ముందుకొచ్చి యమున చెయ్య పట్టుకున్నాడు. శ్యాంకి కోపంవచ్చేసి “ఏయ్‌! ముందు యమునక్క చెయ్యి వదులు” ఆంటూ వెనగ్గా వచ్చి ఒక్కటేశాడు ఆ కుర్రాడిని. వాడు “అబ్బా” అని యమున చెయ్యి వదిలి శ్యాం మీద కలియబడ్డాడు. “యమునక్తి నిక్కర్లు తొడుక్కోటం కూడా రాని నువ్వు బాడీగార్జువా వెధవా, మా మీదకే వస్తావా” అని మరో రెండు పుచ్చుకున్నాడు. యమున స్థాణువే అయింది క్షణం. ఎన్నో సంవత్సరాలుగా యీదారిన వీళ్లతో నిర్భయంగా నడిచివచ్చే తనని ఇవాళ వీళ్ళు యిలా ఆటకాయించి అనభ్యంగా చెయ్యి పట్టుకుంటారని కలలోకూడా అనుకోక అలాగే నిల్చిపోయి అంతలోనే కర్తవ్యం స్ఫురణకి తెచ్చుకుంది. పాపం చిన్నవాడయిన శ్యాంని వీళ్ళు రాక్షసుల్లా బాదేస్తూన్నారు దేవుడూ నువైక్కడున్నావ్‌? క్లళ్ళట్లటోకటూళ్యుహ్తాళఖు

చచచాచిచచయ చచ వచాధాచాచాచాచాచి చాచా చా చాచా చాయపాచిచిచచిచచితివిచంశిి [129 ) అని. తనని అవమానం నుంచి అడ్డుకోబోయిన శ్యాంని బంతిని తన్నినట్లు తంతూ వినోదిస్తూంటే యమున అవేశంతో ఊగిపోయింది.

“ఏయ్‌! శ్యాంని వదుల్తారా లేదా! లేకుంటే మీ ప్రాణం తీస్తాను” చుట్టూ చూసింది యే కర్రముక్క కానీ కన్చించదా అని. ఏదీ కన్పించలేదు కానీ సుందరం యమునని పట్టుకుని పమిట గట్టిగా లాగబోయాడు. చిరిగిపోతున్న పమిటని ఓ చేత్తో గట్టిగా పట్టుకునే గిర్రున తిరిగి క్రిందపడివున్న యీతచువ్వని అందుకుంది అతికష్టంతో. చెయ్యి పట్టుకుని దగ్గరగా లాక్కోబోయే సుందరాన్ని యీత చువ్వతో ఛెళ్‌ ఛెళమని నాలుగు వాయించింది. అదిశక్తిలా సుందరానికి అడ్డం వచ్చినవాళ్ళని ముగ్గురిన కసితీరేలా బాదేసింది. సుందరం దెబ్బలని తప్పించుకుంటూ యమున చేతిలోని యీతచువ్వని లాక్కోవటానికి విశ్వప్రయత్నం చేస్తూన్నాడు. యమున మీద కోపం శ్యాం మీదకి మళ్ళి ఆతనిమీద విరుచుకుపడ్డారు. శ్యాం దెబ్బలబాధ భరిస్తూనే వెర్రిగా కేకలు పెట్టాడు.

“యెవర్రా అదీ! యేంటీ! నేనూ... గంగుల్ని ఇక్కడున్నా వస్తూన్నా నుండండిరా అంటూ పరుగునవచ్చే గంగులి గొంతువిన్న యమున మరీ ధైర్యాన్ని కూడదీసుకుని సుందరాన్ని మరో నాలుగు వేస్తోంటే అతని స్నేహితులు.

“అమ్మోసుందరం గంగులాస్తూన్నాడురా. వాడికి చిక్కామా మన్ని ప్రాణాలతో వదలడు. రారా సుందరం” అంటూ అతన్ని లాక్కుని పారిపోయారు.

“తల్మెమా నువ్వామ్మా నీకేమైందమ్మా! నిన్నెవ్వరేమన్నారమ్మా' ఆతురతగా అడిగాడు గంగులు 'దుడ్డుకర్రని నేలకేసి కోపంగా కొడుతూ, శ్యాం యేడుస్తూ అంతా చెప్పేశాడు. గంగులు ముఖం కందగడ్డే అయింది.

' “నా తల్లెమ్మా జోలికి రావటానికి యెన్ని గుండెలురా ఆడికి” రంకె లేశాడు. అందినంత వరకూ చూశాడు. కానీ అప్పటికే వాళ్లు పారిపోయారు. యమున గంగులుని శాంతింపజేస్తూ చిరిగినపైటని యెలాగో సర్దుకుంటూ అవమానాన్ని మింగేస్తూ గంగులు వెంట ఇంటికి వస్తూ “గంగులూ జరిగింది మర్చిపో. నువ్వు వాళ్ళ జోలికి వెళ్ళద్దు అంది ఆలోచిస్తూనే.

“టాట్‌! వాళ్ళని ప్రాణాలతో వదలనుగాక వదలను. తల్మెమ్మా నాకు అడ్డం సెప్పకు' బ్రతిమలాడాడు గంగులు.

“వద్దు గంగులూ వద్దు. నువ్వు గనక కలగజేసుకుంటే యిది చాలా పెద్దగోల అవుతూంది. వద్దు. నేనే వాళ్ళకి బుద్ధి చెప్పానుగా. నువ్వు వెళ్ళకు వెళ్ళవా నామీద ఒట్టు. ఏమని దేవుడూ నువ్వెక్కడున్నావ్‌?

(3౦ )944 444 చచ 00 చ చలం చం ధి లయిచిచ చచి లిం తిం యితచితతతితిని

“అమ్మా” గావుకేక పెట్టాడు.

“నా చేతులు నరికినా బాధపడనమ్మా. కానీ నా తల్లెమ్మ జోలికి వొచ్చిన యెదవల్ని శాతగానోడిలా యిడిచిపుచ్చమునటం దరమ మేనామ్మా!'

“నా మాటంటే మాటే.” అనేసి ఇల్లు చేరింది యమున. గంగులికి కోపం వచ్చినా మింగి కాస్సేపు కూర్చుని శ్యాంని వాళ్ళింటి దగ్గర దించేసి వెళ్ళిపోయాడు. కానీ వాడి మనస్సు భగ్గున మండుతూనే వుంది. ఆయినా యమున మాటని కాదనలేక కూర్చుండి పోయాడు,

టీ

ఈ విషయం వూరంతకీ తెల్సిపోయింది. రాజమ్మ నెత్తీనోరూ కొట్టుకుంది “నీ చదువులు మండిపోనూ!” అని. యమున రెండు రోజులు కాలేజీకి వెళ్లలేదు. కానీ వూళ్ళో వసంత ఇంటికి వెళల్లాలన్నాసరే చేతిలో ఈతచువ్వ వదలటంలేదు. ఈతచువ్వ వూగిస్తూ నడిచే యమునని చూసి కొందరు పేర్లు చాలానే పెట్టారు. “రాణీ రుద్రమ్మ నాయకురాలు నాగమ్మ అనీ, రూన్సీ లక్ష్మీబాయి అనీ, కాదు, ఆదిశక్తి మహంకాళి అనీ” ఇలా విన్సించీ విన్నించకుండా అంటూనే వుండే వాళ్లు.

యమునకి పరీక్షలు దగ్గరపడ్డాయి. రాజమ్మ “వద్దే అన్నా రెండేళ్ళ చదువు గంగలో కలపటం యెందుకూ అని ధైర్యంగా కాలేజీకి వెళ్ళి పరీక్షలు రాసింది. కానీ యమున వెనక గంగులు దుడ్డుకర్ర భుజాన పెట్టుకుని వుంటూనే వుండేవాడు. ఆ అమ్మాయి పరీక్ష పేపరు రాసేవరకూయే చెట్టుకిందో వచ్చేపోయే జనాన్ని చూస్తూ కాలం గడిపి ఆపైన యమున వెంటవచ్చే గంగులికి నమ్మినబంటు అనీ, 'మారుతి' అనీ పేర్లు స్థిరపడిపోయాయి. వసంత పరీక్షలు రాయకుండానే చదువు ఆపేసింది. సుందరం పరీక్షలు రాయలేదు. మళ్ళీ యమునకి కన్పించలేదు కూడా.

పరీక్షలు కాగానే రాజమ్మ అన్నగారింటి మేనకోడలి పెళ్ళికి వెడుతూ యముననీ తీసుకు వెళ్ళింది. ఆ పెళ్ళికే వచ్చిన వినయ్‌ దూరపు చుట్టం. అదీకాక యమునకి బావ వరుస అవటంతో అబ్బాయి ఎం.ఏ. పాసైనాడు మంచి వుద్యోగం చేస్తూన్నాడని తెల్సుకుని యమున కోసం చూసింది.

వినయ్‌ ఆ పెళ్ళిలో యమునని గమనిస్తూనే వున్నాడు. దేవుడూ నువ్వెక్కడున్నావ్‌?

లం

“కాలేజీ చదువు అప్పుడే ఆపాలా” అని గునిసింది. కానీ యమునని అందంగా, హుందాగా కన్పించే వినయ్‌లోని సంస్కారం ఆకర్షించి 'సరే' అని తల వూపేసింది. అంతే ఆ వూళ్లోనే పదిహేను రోజులు కాకుండానే పెత్తండ్రి ఇంట్లో యమున పెళ్లి అయిపోయింది. గంగులు యీ పెళ్ళికోసం బస్తీకి వచ్చాడు.

ఉద్యోగం వూరు తీసుకువెళ్ళిపోతాను అన్న వినయ్‌తో రాజమ్మ “అయ్యో, "పెళ్ళి ఆయిన పిల్లని నా స్వంత ఇంట్లో నాలుగు రోజులైనా వుంచుకోనీ బాబూ! ఆ తర్వాత పంపుతాలే” అని యెంతో కష్టంమీద ఆతన్ని ఒప్పించి పల్లెటూరికి తీసుకు వచ్చింది. వసంత పరుగున వచ్చి యమునని కౌగలించుకుని, “ఏమిటే పెళ్ళికి వెళ్ళివస్తా అని పెళ్లే చేసుకుని వచ్చేశావు.” అంది.

“ఏమిటో అంతా కలలా జరిగిపోయింది” అని రెండు గంటలు కబుర్లు చెప్పింది.

“సుందరం వున్నాడా! అడిగింది యమున.

“నిక్షేపంలా ఊళ్ళేనే వున్నాడు వెధవ. వాడి విషయం అడక్కు అంది విసుగ్గా.

“పాపం మంచివాడే కానీ...”

“యమునా! నాకు తెలియక అడుగుతా. గంగుల్ని వాళ్ళకు బుద్ధి చెప్పనీయ లేదు ఎందుకు? నువ్వు పొరబాటు చేశావు” అంది కోపంగా.

యమున నవ్వి “మంచిగా మారతాడని ఆశ “అంతే' అని లేచి 'కోవెలకి పోదాం”. అని బట్టలు మార్చుకుని బయలుదేరింది. ఈతచువ్వ విషయం మర్చిపోలేదు యమున. వసంత నవ్వి “ఇంక ఆ చువ్వ నాకివ్వు” అంది.

“భీభి! దీని ఆవుసరం నీకు రాకూడదు.” అనేసి తెల్సినవాళ్లందరినీ చూసి గుడికి వెళ్ళి భక్తితో నమస్కరించి, “నీ దయవల్లే నేను సుఖంగా వున్నాను ప్రభూ! అనుకుని ప్రసాదం తీసుకుని ఇల్లు చేరిన యమున ఈతచువ్వని మధ్యకి విరిచి అవతల పారేసి ఇంక దీని అవుసరం లేదులే అనుకుని భోజనంచేసి నిశ్చింతగా నిద్ర పోయింది.

ర్‌

రాజమ్మ యమునకి కొత్తచీర కట్టబెట్టి సారసామానుతో బండీ ఎక్కించింది. కన్నీళ్లు ఒత్తుకుంటూ. “యమునా! వారానికో ఉత్తరం రాయి. ఇల్లు చక్కగా దిద్దుకో. వినయ్‌ బంగారు తండ్రి. నీ అదృష్టం కొద్దీ దొరికాడు. అమ్మా! ఎన్నాళ్లు పెంచినా ఆడపిల్లని అత్తింటికి పంపక తప్పదు” అని ఎన్నెన్నో చెప్పి పక్కింటి బుల్లెబ్బాయిని పాసు దేవుడూ నువ్వెక్కడున్నావ్‌?

(132)++4 ససాచాచి చి పపాపాచాపు పిపాపాపాపచి పాటి చిపాటాటాచాచాచిచాసాటాటి పాసాసాటిధిపా తోడిచ్చి పంపింది. బండి వెంట గంగులు నడుస్తూన్నాడు. బండి సాగిపోతోంది. యమునకి ఈ విషయాలన్నీ ఒక్కొట గుర్తుకొచ్చి కళ్లనీళ్లు ధారగా కారిపోతూన్నాయి. గంగులు తలెత్తిచూస్తూ, “తప్పు తల్లెమ్మా! అత్తోరింటికి సంతోసంగా యెల్లాలమ్మా!" అన్నాడు, తనకీ కళ్లనీళ్లు తిరుగుతూన్నా బలవంతంగా అపుకుంటూ. యమునని కబుర్లలోకి దించాడు. ఏదో చెప్పాన్నాడు. యమున వింటోంది. “తల్లెమ్మా! అత్తోరింటికాడ నే గురుతుంటానా?” హఠాత్తుగా అడిగాడు. “ఎప్పుడూ నిన్ను మర్చిపోలేదు. కానీ గంగులూ! నువ్వు పెళ్ళి ఎందుకు చేసుకో లేదు?” అంది. “దొంగని ఎవరన్నా పెళ్ళాడతారా?” వాడి గొంతు జీరపోయింది. “నువ్వా దొంగవి! నిన్ను దొంగ అన్నవాడే దొంగ. అసలా దేవడనేవాడుంటే దొంగ యెవరో, దొర యెవరో చెప్తాడు.” ఈ మాటకి గంగులు పకపకా నవ్వాడు. “ఎంత పిచ్చితల్లివమ్మా! దేవుడున్నాడా? ఉహూ. చివుడు లేడు. దేవుడే వుంటే నే పెళ్ళాడదాం అని మనువు కుదురుసుకున్న రంగిని సూరిగాడు లేపుకుపోతాడా! లేని దొంగతనం నామీదేసి దాన్ని మోసం సేస్తారా! ఇది అన్నాయం అని ఆ దేవుడు అడ్బుకో నొద్దూ! అబ్బో! అట్లా సెప్పాలంటే శానావుంటాయిగానీ నువ్వెళ్లగానే ఉత్తరం ముక్క రాపించు బాబుతో. లేకుంటే మీ అత్త అన్నం ముట్టదు. నాకూ తోచిసావదు. ఆ పోట్టు ఆపీచుకి కాపలా కాయలేక సత్తాను. అమ్మా! బస్‌ దగ్గిరకొచ్చేశాం. దిగు... ఆ... జాగస్తమ్మా” | యమునని దింపి బస్‌ రాగానే యెొక్కించి, కదిలిపోయే బస్‌నీ, అందులోనించి చెయ్యి వూపే యముననీ, చూస్తూ, అ... ఆ... అంటూ చేతిలో వుండే దుడ్డుకర్రని జారవిడిచి కన్నీళ్ళని తుడుచుకోకుండానే చెయ్యివూపుతూన్న గంగులు కనుమరుగై పోయాడు. ం ఎనయ్‌ అన్నట్టుగానే యమునని తీసుకుని ఇల్లు చేరాడు. కొత్త కాపురం. చిన్న ఇల్లూ, ప్రాణం ఇచ్చే భర్తా హాయిగా నాలుగు రోజులు దొర్లిపోయాయి. ఈ సంతోషంలోనే మేనత్తకో ఉత్తరం రాస్తూ గంగుల్ని అడిగానని చెప్పు అత్తా అని రాసింది. వసంతకో ఉత్తరం రాసి పోస్టచేసి, వినయ్‌ ఆఫీసునించి త్వరగా వచ్చి షికారు వెడదాం అంబే ట్రిమ్‌గా డైస్‌ అయి షికారు వెళ్ళివచ్చింది యమున, తాళం తీస్తూనే పోస్తుమేన్‌ లోపల వేసిన కవరు తీసి వినయ్‌ “అరె అప్పుడే నీకు ఉత్తరం యమునా!” అని కవరిచ్చి తను బట్టలు మార్చుకుందుకి వెళ్ళాడు. దేవుడూ నువ్వెక్కడున్నావ్‌? జ్తజజ్హజళటళా4

యిల ట్ట లం ట్ట ట్ట లి ట్ట లి ట్టి లంట ట్ట లిం లిం లిం యిం లిం లిం లం ట్రం ల్టిల ట్టి లిం లిం యిం లం లలి లయం ల్యంట్టి చట్టిం లిం ట్ట

బట్టలైనా మార్చుకోకుండానే కవరుపైని అడైస్‌ చూసి "అరె వసంత రాసింది" అని కవరు చించింది.

ప్రియమైన యమునా! నీకు రాసే మొదటి ఉత్తరంలోనే ఒక వషాద వార్త రాయక తప్పటంలేదు.

చదవటం ఆపి, యమున భయంగా విషాద వార్త యేమిటీ అనుకుని మళ్ళీ గబగబా చదువుకుంది. నీ చేత ఈతచువ్వ దెబ్బలు తిన్న సుందరం ఆ అవమానాన్ని మర్చిపోలేదు. నీ మీద ప్రతీకారం తీర్చుకోవాలని పెద్ద ప్లానే వేశాడుట. కానీ నువ్వు ఒంటరిగా దొరకలేదు. ఆఖరు రోజున నువ్వు వెళ్ళే బండీ అటకాయించి అవమానిం చాలని యెత్తు వేశాడు. గంగులు నీ బండీవెంట రావడంతో నిన్నే చేయలేక తప్పించుకుని భర్త దగ్గరకి వెళ్ళిపోయావనే వుక్రోషంతో అవకాశాన్ని పోగొట్టాడని నీ మీది కోపం కక్షా గంగుల మీదికి తిరిగిందిట.

నిన్ను బస్‌ యెక్కించి దుడ్డుకర్రని కింద పడేసి నువ్వు వెళ్ళిపోయిన బస్‌వైపే చూస్తూ పరధ్యాసగా వున్న గంగుల్ని వెనకపాటుగా వెళ్ళి వెన్నులో పొడిచేశారు. గంగులు యెదురుగా వెళ్ళలేని పిరికివెధవలు వెనకగా వెళ్ళి తమ కక్ష తీర్చేసుకుని పారిపోయారు.

గంగులిని హాస్పిటల్‌లో చేర్చించినా ప్రయోజనం లేకపోయింది. మీ ఆత్తయ్య దుఃఖానికి అంతులేదు.

యమున ఇంక ఆ ఉత్తరాన్ని చదవలేక పోయింది. సుందరం మీద కోపం, ఆసహ్యం అఆ అమ్మాయిని చుట్టుముట్టాయి. బాధగా తల కొట్టుకుంది.

గంగులు, ఇలా అవట్లానిక్తి కారణం నేనేనా! నేనా రోజు వాళ్ళని చావగొడతా నంటే "వద్దు అని వారించటం వల్లనే కదూ యిప్పుడిలా అయిందీ! బావురుమంది యమున.

వినయ్‌ ఉత్తరం యెక్కడినించి అని వచ్చి యమున యేపు చూసి 'ఏమయింది' అంటూ ఉత్తరం తీసుకు చదివి "అరెరె... ఎంత అన్యాయం!” అన్నాడు బాధగా.

“ఇంత ఘోరం జరుగుతూన్నా చూడకుండా, ఆ దుర్మార్గులని ఆపకుండా, గంగులిని రక్షించకుండా దేవుడూ నువ్వెక్కడున్నామ్‌?” వెక్కి వెక్కి ఏడుస్తూ వుండిపోయిన యమునని ఓదార్చలేకపోయాడు వినయ్‌.

(జ్యోతి

జా దేవుడూ నువ్వెక్కడున్నావ? !ఐహష్టాటుమ్లోట్టు మామ

రూ. చాలాచాలా చాల చాచ్తాళాత్టాలాళ్ళు ల చాలాతా టి చలు లాలి ళ్ళు స్తా తాచ్టాల్తాటిటి నాట మూ డంతస్తుల మేడ, మేడ చుట్టు ఎత్తైన ప్రహారీ గోడ ప్రహారీ గోడకి పెద్ద గేటు. గేటు లోపల రక రకాల పూవుల చెట్టు. ఆచెట్లని యేపుగా పెంచటానికి శక్తినంతా ధారపోసే అరవైయేళ్ళ ముదుసలి ఆయిన తోటమాలి. ఆ మాలికి చెట్లని పెంచటానికే ఆధికారం తప్ప ఒక్క పువ్వు కోసుకునే హక్కులేదు. వృద్దుడైనా కడుపుకోసం రెక్కలు ముక్కలు చేసుకోక్ర తప్పటం లేదు. మేడ యాజమాని రంగారావు, పుట్టుకతోనే శ్రీ మంతుడు కాడు. చిన్న ఉద్యోగిగా (ఫైవేటు కంపెనీలో చేర పదేళ్ళు తిరక్కుండానే పెద్ద జీతగాడై పోయాడు. పెద్ద జీతగాడు కాగానే అందుకు సరిపడా హంగులన్నీ వచ్చేశాయి, మేడా కారూ నౌకర్గూ వగైరా. “ఇదంతా రంగారావు సామర్థ్యం” అన్నారు మిత్రులు, కానీ రంగారావు భార్య నాంచారమ్మకి తృప్పిలేదు. తన క్రంట్రే పై అంతస్థు వాళ్ళవైపే చూస్తూ నిట్టూరుస్తూ వుంటుంది. రంగారావుకి వుంది యిలాంటి తహతహ. కానీ అందుకు అవకాశాలు ,_నౌవద్యూ! వచ్చినప్పుడు వాట్రిన్లి తెలివి తక్కువగా వదులుకుంటాడా! ఈ సంగతి భార్యకి “యదు. అసలు ఈ అంతస్థును పెంచుకునే పరుగుపందెంలో తన తోటివాళ్ళని ర్భాక్షిణ్యంగా యెలా నెట్టేసి 'పైకి వచ్చాడో నాంచారి తెలియదు. ఇలా వెనక్కి పడ్డ క వ కను చేతకానో అభిమానంత్రో అత్మహత్య చేసుకుని చచ్చాడు. ఇందుకు న 0 | స్లైరు! న్యాయం అంటూ నిలబడితే తన స్థానం ఎలా వృండేదో

• చ్చు. కనుకనే 'న్యాయం' అన మాటని ఏట్లో క్రల్రిష్సశాడ్షు, అప్పటినించే లం లన నా. రాం న. ణా టోలు నాప యయ

న ల బాగా కల్సివస్తోంది. చూసే వాళ్ళు ఈర్ష్య పడేలా పెరిగాడు. తనకి అన్నీ వున్నాయి. డబ్బుంది. ఇల్లుంది. ముగ్గురు పిల్లలున్నారు. ప్రాణంలొ ప్రాణంగా (ప్రేమించే భార్య ఉంది. ఈమే అస్తమానం అంతస్టుని గుర్తుచేస్తూ నీడలా వుంటుంది. అదేమిటో తెలియదు. అది 'శాంతి' అనీ అది తనలాంటి వాళ్ళ దరిదాపుల్లో వుండదనీ తెల్సుకున్న తర్వాత అశాంతిని తరిమికొట్టే చిట్కాల కోసం వెతుక్కున్నాడు. కోకొల్లలుగా దొరికాయి. ఇక “శాంతి కోసం అన్వేషణ మానేశాడు.

రంగారావు కంపెనీ నుంచి కారులో యింటికి వచ్చాడు. కారు దిగుతూండగానే ఆఖరి అమ్మాయి శ్రీలక్ష్మి పరుగున వచ్చింది.

“డాడీ! నానమ్మ వచ్చింది” అంది.

“ఎవరూ? "” రంగారావుకీ మధ్య “నానమ్మ అనేమాట వినపడక చాలా సంవత్సరాలైంది. మర్చిపోయినట్లు మళ్ళీ అడిగాడు “ఎవరమ్మా వచ్చిందీ?” అని.

“మీ అమ్మ నాకు నానమ్మ!"

“మా అమ్మా... ఇక్కడికి నా యింటికి వచ్చిందా! ఎప్పుడు? ఎలా? స్టేషనుకి యెవరెళ్ళారూ.... అతని మనస్సులో అట్టడుగు పొరల్లో మూలనున్న మాతృప్రేమ ఒక్కసారి బుస్సున తన్నుకు పైకి వచ్చింది. అంతలో నాంచారమ్మ అక్కడికి వచ్చింది. రంగారావు భార్య ముఖంలోకి చూశాడు.

“ఏదీ! అమ్మ ఎక్కడుంది?” ఆత్రుతగా ప్రశ్నించాడు.

“వచ్చిన ఆవిడ ఎక్కడికీ వెళ్ళదు గానీ ముందు బట్టలు మార్చుకోండి"

“"మార్చుకుంటానులే ముందు అమ్మ రంగారావు వరండా దాటి హాల్త్గోకి పోబోతుంటే నాంచారమ్మ కళ్లెర్రజేసినట్లు చూసింది రంగారావు ఆగిపోయాడు,

"మీకోసం అర్జెంట్‌ ఫోన్‌ కాల్చు వచ్చాయి. ముందు పైకి పదండి.”

రంగారావు మంత్రముగ్భుడిలా మేడమీది గదిలోకి నడిచాడు. అతన్ని అనుసరించింది నాంచారమ్మ, రంగారావు మెట్లెక్కి పైకి పోతూంటే హాల్లో వున్న కర్టెన్‌ గుప్పెట్లో'పట్టుకుని పదిహేనేళ్ళ కుర్రాడు తన పెద్ద పెద్ద కళ్ళతో చూస్తూ తనలో తను అనుకున్నాడు. “చిన్నాన్న యెంత బావున్నాడో”.

మేడమీదకి వెళ్ళిన రంగారావు రాత్రి తొమ్మిందింటికి గాని క్రిందకి రావటానికి వీలు కాలేదు. వచ్చి కూడా డైనింగ్‌ బేబిలుముందు భోజనానికి కూర్చున్నాడు.

“అమ్మ ఏదీ? భోజనం చేసిందా?” పక్కన కూర్చుని భోజనం చేస్తూ భర్తకి కొసరి కొసరి వడ్డిస్తూన్న భార్యని అడిగాడు. సాం పరులు ఏ విపు నాప "సమ సతత ప్న న్యు

“భోజనం చేయదట!"

“పోనీ..... ఫలహారం...”

“ఇప్పుడు చెప్తే ఎలా?” చికాకుగా చూసింది.

“వంటామె వుందిగా”

“ఆవిడ ట్యూటీ ఫలహారాలు చేయటం కాదు.”

రంగారావుకి యీ ధోరణి, చికాకు కల్గించినా విసుగు కన్చించనీయకుండా “అమ్మని చూసి చాలా సంంత్సరాలైంది. ఆవిడ రాకరాక వచ్చింది. మాట్టాడద్దూ....”

“ఖర్మ... మీ పొజిషన్‌ ఏమిటో మీకే తెలియదు. అస్తమానం పక్కనుండి గుర్తుచేస్తూ వుండాలి. వంటామెన'పలవమంటాను వుండండి! “కమలం సాయంకాలం వచ్చిన ఆవిడని ఓసారి అయ్యగారు పిలుస్తున్నారని పిలు.”

కమలం వెళ్ళి పిల్చుకు వచ్చింది. రాజ్యలక్ష్మమ్మ వస్తోంది. రంగారావుకి

తనచిన్నతనం గుర్తుకి వచ్చింది. అమ్మ... అమ్మ అటోంది మనస్సు, చదువుకునే రోజుల్లో ఎప్పుడన్నా ఆలస్యం అయితే చాలు "అబ్బాయి రాలేదురా స్కూలునుంచీ కాస్త వెళ్ళి పిల్చుకురా” అని అన్నయ్యతో అనేది. “ఏ ఆటల్లో పడ్డాడోలే వాడే వస్తాడు.” అని నాన్న అన్నా ఆవిడ విన్చించుకునేది కాదు. పెద్ద కొడుకు సుందరాన్ని పోరి పంపేది. అన్నయ్య వచ్చి తీసుకువెళ్ళేవాడు, అమ్మకీ నాన్నక్తీ అన్నయ్యకీ తనంటే ఎంతో ప్రేమ!

“చీకటి పడకుండా యిల్లు చేరమని యొన్నిసార్లు చెప్పానురా రంగా'అని తల్లి మెత్తగానే మందలించేది.

"అలాగే వస్తానమ్మా అని మాట యిచ్చేవాడు. కానీ అప్పుడే మర్చిపోయి తల్లికి వ్యధ కల్గించేవాడు. ఇలా హైస్కూలు చదువు అయిపోయింది. ఇంక కాలేజీ చదువుకి బస్తీ వచ్చేశాడు. కొత్తలో ప్రతి సెలవులక స్వంత వూరికి వెళ్ళేవాడు. అప్పటికి అన్నయ్య చదువు అయి, పెళ్ళి కూడా అయి ఓ చిన్న ఉద్యోగం చూసుకుని వెళ్ళిపోయాడు. వదిన మంచిది. మరిదీ అంటూ ఆత్తి పేమగా వుంటుంది. అన్నయ్యా ప్రాణం విడుస్తాడు. ఇలా రోజులు గడిచిపోతున్నాయి. బస్తీ జీవితానికి అలవాటుపడి స్వంత వూరికి వెళ్ళటం తగ్గించేశాడు. అయినా తల్లిదండ్రులు నెలనెలా డబ్బు పంపిస్తూ వుండేవాళ్ళు. అదెలా వస్తోందో తెలియదు. కానీ అమ్మ మాత్రం బాధగా అడిగేది.

రంగా! ఎందుకురా శలవుల్లో రావటం లేదు నువ్వురాకుంటే. ఇల్లు చిన్నపోతుందిరా. నాకు తోచీ చావదు.” న యయ నాప కళ్యా వ.

యా

'చదువుకోవల్పింది చాలా వుందమ్మా అదీ కాక మీరు పంపే డబ్బు ఖర్చులక్షి చాలటం లేదు”

“కావచ్చు. కానీ యింతకు మించి పంసలేం నాయనా"

“అలాగంటే యెలాగమ్మా అయితే నాదారి నే చూసుకుంటానంతే” కోపంగా వచ్చేశాడు. ఆ తర్వాత స్నేహితుడి చెల్లెలు వారితో పరిచయం అయింది. ఆది (ప్రేమగా మారింది. ఈ (ప్రేమ యెక్కువ అవుతూన్న కొద్దీ తల్లిదండ్రులంటే చికాకు ఎక్కువైంది. ఓ రోజు స్వంత వూరి అతను కన్పించి కుశల ప్రశ్నలు అడిగాడు.

“బాగా చదువుకుంటున్నావా! నీ చదువుకోసం వాళ్ళు ఇప్పటికి రెండెకరాల మాగాణీ పొలం అమ్మేశారు. యింక వున్నది అరెకరం. వాళ్ళెలా బ్రతుకుతారో! నువ్వు త్వరగా చదువు కానిచ్చి వుద్యోగం చూసుకో బాబూ చూసుకుని వాళ్ళ కష్టాలు గట్టెక్కించు"

“అలాగే చేస్తానండీ' అన్నాడే కానీ ఇవన్నీ విసుగ్గా అన్చించేవి. నాంచారిని పెళ్ళి చేసుకుంటే వాళ్ళ నాన్న మంచి వుద్యోగం చూపి ఇల్లరికం వుంచుకుంటానన్నాడు. అలా వెడితే ఈ దరిద్రం తీరిపోను. ఛ... యిలా చేయకూడదు. అనుకున్నాడే కానీ ఆ మాట మీద నిలవలేక పోయాడు. నాంచారిని పెళ్ళాడేశాడు. తల్లిదండ్రులని చూస్తే వీళ్ళు పిల్లని యివ్వరని భయంతో వాళ్ళకి తెలియకుండానే పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. యీ వార్త వాళ్ళకి చేరింది తండ్రి గుండెలు బాదుకున్నాడు. నెల తిరక్కుండా ప్రాణాలు వదిలాడు. తను వెళ్ళాడు కానీ వుడెటానికి వీల్లేదు అని వచ్చేస్తుంటే తల్లి దుఖం మింగి అంది-

“రంగా. అయిపోయిందేదో అయిపోయింది. అందుకు నేనేం అనను. కోడలిని ఓ సారి తీసుకొచ్చి చూపించు. నాలుగు రోజులుండి వెళ్ళండి"

“అలాగే అన్నాడు. కానీ నాంచారి యిష్టపడలేదు.

“వాళ్ళని చూడవల్సిన అవసరం నాకులేదు! నే పెళ్లాడింది నిన్ను అంతే" అంది.

“యిది మొండిది. చెప్పి లాభం లేదని తల్లినే రమ్మని రాశాడు. అవిడ వచ్చింది. ఒకే ఒక్కరోజు వుంది. వెళ్ళిపోయింది.ఆంతే మరెప్పుడూ రాలేదు. పదేళ్ళ క్రితం తన అన్నగారు హఠాత్తుగా పోయాడని వుత్తరం రాయించింది. బిజినెస్‌ పనులవల్ల వెళ్ళటానికి వీలుకాలేదు. ఆది జరిగిన రెండు నెలల తర్వాత తల్లి వుత్తరం రాసింది.

రంగా వదిన్ని పోషించలేం అని ఆమె తల్లిదండ్రులు యిక్కడ వదిలేసి వెళ్ళారురా. ఆ అమ్మాయినీ అయిదేళ్ళ పిల్హాడినీ పోషించే శక్తి నాకెక్కడిది. అలా అని వాళళబైటో యెలాగెంటను?" భర్తలేని కష్టం నాకు తెల్సీ వదిన్ని ఎలా వదిలేయను. ఉసిషంశుడెచ్చిన ఆస్తిపాస్తులు పోయినా రెక్కల్లో కాస్త శక్తి వుంది. ఈ శక్తితోనే వదిన్నీ అన్నయ్య కొడుకు శివప్రసాద్‌నీ పోషిస్తా. నువ్వు ఒక్కసారి వచ్చి చూసివెళ్ళు, నాకు కొండంత ధైర్యం వస్తుంది. తల్లి అలా రాసినా వెళ్ళటానికి వీలు కాలేదు. ఆ తర్వాత వుత్తరాలు రాలేదు. ఓసారి వెళ్ళి చూడాలని అనుకోవటంలోనే పది సంత్సరాలు యిట్టే గడిచి పోయినట్టున్నాయి. “కాలం విలువైనది. దాన్ని విలువైన విషయాలకే ఖర్చు చేసుకోవాలి" అని భార్య చెప్తూ ఉంటుంది. ఈ మాటల్లో చాలా యదార్ధం వుంది అని తెల్సే ఆవిడ మాట జవదాటడు. అందువల్లనే అదృష్టం కల్సివచ్చింది. పది సంవత్సరాలుగా తల్లిని చూడలేదు. అమ్మ అన్నమాట యివాళ కాస్త వ్యధ పెడుతోంది. అమ్మవచ్చింది అనే వార్త విని ఆమెని చూడాలనీ చూసి తను సాధించిన వన్నీ చెప్పాలని అన్పిస్తాంది. రాజ్యలక్ష్మమ్మ వచ్చి అయిదు నిమిషాలు అలాగే చూస్తూ నిల్చుంది. ఆరోగ్యంగా భారీగా ఖరీదైన లుంగీ కట్టుకుని సిల్కు షర్టు వేసుకుని భోజనం చేసే కొడుకుని కరువుతీరా చూసుకుంది. మాట్లాడాలనే విషయమే మర్చిపోయింది. “అమ్మా” “రంగా” ఈ పిలుపు యెంతో ఆత్మీయంగా విన్సించింది. తలెత్తి తల్లివైపు చూస్తూ “అమ్మ ఇంత చిక్కిపోయిందేం. నల్గబడి పోయింది కూడా . ఆరె ముసలామెలా అయిపోయిందేమిటీ” తనలో తను అనుకున్నాడు రామ్మాకూర్చో! 'మన వూళ్ళో అందరూ బాగూన్నారా.' “బాగున్నారురా' అంటూ మరో రెండడుగుల కొడుకు దగ్గరగా వేసింది. కానీ అక్కడ ఖాళీగా కుర్చీలు లేవు. వున్న రెండింటిలోను కొడుకూ కోడలు కూర్చుని వున్నారు. దూరంగా వున్నకుర్చీని తనే తెచ్చుకుని కూ ర్నోవాలి అన్సించలేదు. నిలబడే మాటాడుతోంది. రంగారావు భార్య ముఖంలోకి చూశాడు. 'నౌక్రర్రుత్తో కుర్చీ తెస్పించు' అన్నట్లుగా. నాంచారమ్మ అంత అవసరం లేదు అన్నట్టుగా మీగడ పెరుగు కొసిరి కాసిం వేస్తూ తను వేసుకుని తింటూ ఒక్కసారి కోర చూపుచూసింది. అంతే రంగారావు ఆ విషయం వదిలేశాడు. అోపాంట్టు. నాప ప

న ల కుశల ప్రశ్నల తర్వాత తల్లివెనక నిల్చున్న పదిహేనేళ్ళ కుర్రాడిని చూస్తూ అడిగాడు. "గుండులా వున్నాడు వాడెవరమ్మా!”

“వాడే నీ అన్న కొడుకు శివప్రసాద్‌. శివుడు మన వూళ్ళొ హైస్కూల్లో పదో తరగతి మంచి మార్కులతో పాస్‌ అయాడు. నాకు చేతనైంది చెప్పించాను. అన్నయ్య లేడు గనుక వీడి బాధ్యత మనదే. నీ ముగ్గురు పిల్లలతోబాటు నాలుగో వాడనుకుని వీడి బాధ్యత నువ్వ వహించు. వీడి భవిష్యత్తు తీర్చిదిద్దు. వీడిని నీ దగ్గర వదిలి వెళ్ళాలనే వచ్చాను"

"అలాగా... ఉత్తరం రాసి వుండాల్సింది

“రాశాను. జవాడు రాలేదు"

“నాకా... నీ ఉత్తరమా! అందలేదే” "ఒరే రంగా నేవచ్చాను. విషయం చెప్పు

క్షణం ఆలోచించి ఆ తర్వాత అన్నాడు “అలాగేనమ్మా శివుడిని ఇక్కడ వదిలి వెళ్లు ఆసలు తన భర్తని ఇందాకటినించీ ఈ ముసలామె ఒరే రంగా అంటూన్నందుకే నాంచారమ్మకి వళ్ళు మండుకొస్తోంది. ఇంక శివుడు నీ కొడు కనుకో అనేసరికి మరీ భగ్గు మంది. తన భావం భర్తకి అర్ధమయ్యేలా సకిలించింది. రంగారావు పట్టించుకునే స్థితిలో లేదు.

చిన్నాన్న తనని ఈ మేడలా వుండనిస్తాడనీ చదివిస్తాడనీ తెల్సుకున్న శివుడి ముఖం చాటంత అయింది. ఇంతలో రంగారావు మూడో కూతురు శివుడి చెయ్యి

పట్టుకుని

“మనిద్దరం ఎంచక్కొ కల్సి చదువు కుంటాం కదన్నయ్యా. నాకు లెక్కలు చెప్తావా” అడిగింది.

“ఓ... చెప్తానమ్మాశ్రీలక్ష్మీ. అంటూన్న శివుడిని చెయ్యి పట్టుకుని తనగదిలోకి లాక్కుపోయింది “పుస్తకాలు చూపిస్తాను రా అన్నయ్యా అంటూ

రెండు రోజులు అయ్యాయి. నేవెళ్ళి పోతాను నాయనా అని చెప్పింది రాజ్యలక్ష్మమ్మ

“మరో నాలుగురోజులు వుండమ్మా

"వీలు కాదురా. వెళ్ళాలి"

“సరే... " అన్నాడు రాజ్యలక్ష్మమ్మ ప్రయాణం అయింది. బస్‌ దగ్గరికి కారులొ దించు తానులే... అని. మేడమీదికి గదిలొకి వెళ్ళాడు రంగారావు, భర బవటతతనలలతల్న. వం ినాప జజ

భన డైనింగ్‌ హాలులో నించీ నాంచారమ్మ కేకలు వినిపెస్తున్నాయి.

"యిక్కడ పెట్టిన పదిరూపాయిల కాయితం ఏమైంది! ఎవరు తీశారు. ఎవరుతీశారో చెప్పకుంటే చంపేస్తాను. ఈ యింట్లో యింతవరకూ యెప్పుడూ దొంగతనం జరగలేదు. యిష్పుడు కొత్తగా దొంగలెవరు వచ్చారు” నౌకర్లని బెదిరిస్తోంది. వాళ్ళు భయంగా చూస్తూ మాకేం తెలియదండీ -వొణుకుతున్నారు.

“మరెవరు తీశారు. యిదెవరిపనో తెలియాలి వేనిలాంటివి సహించలేను.”

ఇలా అరిచినా యెవ్వరూ “మేం దొంగలం'” అని ముందుకు రాలేదు రంగారావు సూటూ బూటూ వేసుకుని క్రిందికి వచ్చాడు. యిది విని తనూ అరిచాడు అయినా ప్రయోజనం కన్పించలేదు. రంగారావు పెద్ద కొడుకు అది వెతికీ. యుదివెతిక్స ఆఖరున శివుడి బట్టల సంచీలో పదిరూపాయిల కాయితం దొరికిందని తెచ్చి తండ్రి కిచ్చాడు. శివుడు ఎక్కడో మూల కూర్చుని శ్రీ లక్ష్మికి కాశీమజిలీ కథ చెప్పటంలొ మునిసిపోయి వృన్నాడు.

“ఏడిరా వాడిని యీడ్చుకురండిి” నౌకర్లకి ఆర్డర్‌ వేశాడు. వాళ్ళు శివుడికి యీ విషయం యేమిటో చెప్పకుండా లాక్కు వస్తుంటే విస్సురుగా గుంజుకున్నాడు నౌకర్లు చిన్నాన్న లాక్కు రమ్మన్నారు. అన్నారు.

“నేవస్తాను. దగ్గరకొచ్చారా చావగొతాను జాగ్రత్త అంటూ నలిగిన షర్టునీ చెదిరిన క్రాపునీ చేత్తో సర్దుకుంటూ డైనింగ్‌ హాల్లొకి వస్తుంటే నాంచారమ్మ కంపరంగా చూస్తూ అంది.

“నడక మాత్రం నవాబులా ఉంది. గానీ బుద్ధి ఏదీ! నాకు తెల్సు ఇలాంటి వాళ్ళకి పెద్ద బుద్దులెలా వస్తాయి. ఛ్చీ న్లీ..”

శివుడికి అర్థం కాలేదు. కానీ ఆవిడ చేదరించుకోవటం అర్థమై పౌరుషం ముంచుకు వచ్చింది. అయినా మింగుకుని పినతండ్రి వైపు చూస్తూ "పిలిచారా చిన్నాన్నా" మర్యాదగా అడిగాడు. "

“పేలిచానురా ఎందుకో తెల్సునా? యిందుకు" యీ డ్చి కొట్టాడు రంగారావు.

“చిన్నాన్నా” కందిపోయిన చెంపని చేత్తో పట్టుకుని అర్ధం కాని వాడిలా చూశాడు.

“దొంగవెధవా ఏం తెలియని వాడిలా ఆలా చూస్తావేం” మళ్ళీ చెయ్యెత్తాడు రంగారావు.

య. న.

న యి

“రంగా అగు. మూల గదిలో వన్న రాజ్యలక్ష్మకి యిప్పటకి తెల్సిందీ విషయం అంతే - పరుగున వచ్చేసి కొడుకు చెయ్యి పట్టుకుంది. తల్లి అలా వచ్చి 'అగు' అని గర్జించగానే భర్త పిల్లిలా ఆగిపోవటం నాంచారమ్మకి నచ్చలేదు. వళ్ళంతా కారం రాచుకన్నట్లుగా మంటలెత్తింది.

“చిన్నాన్నా నేను దొంగని కాను. నాకేం తెలియదు. దొంగలా డబ్బు తీసే ఆలవాటు నాకు లేదు. ఆ ఆవసరం కూడా లేదు. మరోసారి దొంగ అన్నావా జాగ్రత్త. మర్యాద దక్కదు”

శివుడిముఖం ఎర్రబడి పోయింది. ఆవేశంతో వూగిపోతూ పినతండ్రికే యెదురు తిరిగాడు. "

పదిహేనేళ్ళ దిక్కులేని శివుడు. తనింట్లో ఆశ్రయం కోసం వచ్చి తననే యొదిరించి మాట్లాడమా! అందులోనూ తనంటే పెద్దపులిలా భయపడే నౌకర్ల ముందు యిలా మాట్లాడటానికి వాడికి ఎంత ధైర్యం? అసలెలా వచ్చిందీ యెక్కడినించీ వచ్చిందా ధైర్యం? రంగారావుకి పిచ్చికోపం వచ్చింది.

“పైసా అంటే యేమిటో యెరుగని ముష్టివెధవలని చుట్టాలంటూ యింట్లోకి రానిస్తే దొంగతనం చేయక ఏం చేస్తారు వ్యంగ్యంగా అంది నాంచారమ్మ, రంగారావు రక్తం పొంగింది శివుడి జుట్టు పట్టుకున్నాడు. రాజ్యలక్ష్మమ్మయింక చూడలేక పోయింది.

“రంగా ఆగు. ముందు వాడిని వదులు" గర్జించింది. రంగారావు చేతులూ కాళ్ళూ వణికాయి. శివుడు పినతండ్రిని ఒక్కతోపు తోసి దగ్గరగా వచ్చేశాడు.

“శివా! ఆ డబ్బు నువ్వు తీశావా! అతి కష్టం మీద రాజ్యలక్ష్మమ్మనొచ్చుకుంటూ అడీగింది.

“నాన్నమ్మా... - శివుడి కళ్ళలొ నీళ్ళుతిరిగాయి.

“నువ్వు తీశావు అనటం లేదు. తీశావా! అని అడుగుతూన్నాను”

“నానమ్మా దేవుడి తోడు. నేనేం యెరగను. శ్రీలక్ష్మికి కథలు చెప్తూన్నాను-

రాజ్యలక్ష్మమ్మ కొడుకు వైపుకి తిరిగింది. రంగారావు అసహసంగా అరిచాడు.

“అమ్మా వాడిని నమ్మకు. వాడు తియ్యకుంటే వాడి సంచీలోకి యెలా వచ్చింది?”

“రంగా శివుడు పేదవాడు కావొచ్చు కానీ దొంగబుద్ధి మాత్రం లేదు. చూడూ నిన్ను పెంచిన యీ చేతుల్లోనే వీడినీ పెంచి పెద్ద చేశాను. నువ్వు దొంగవా' చెప్పు! న.

భూ.

రంగారావు, 'అమ్మా అంటూ నీళ్ళు నమిలాడు. నాంచారమ్మకి భర్త చేత కాని తనాన్ని చూస్తే అసహ్యం వేస్తోంది. ఆ ముసలి ఆగమంటే ఆగిపోవడమే. ఛీ ఛీ. ఛీత్కరించుకుంది.

“రంగా! మనిషి సంపాదించు కోవల్సింది సంపద. నిజమే.కాని దానికి మించి సంపాదించు కోవల్సింది మానవత్వం, మర్యాద, తోటి మనిషిని మనిషిగా గుర్తించటం. నీవు సంపాదించిన దాని కంటే పోగొట్టుకున్నదే విలువైనది అంది.

“ఏమిటండీ ఆవిడ అలా వాగుతుంటే చూస్తూ వూరుకుంటారేం ' నాంచారమ్మ తోక తొక్కిన తాచులా లేచింది. రంగారావుకి కాళ్ళూ చేతులూ ఆడటం లేదు. యింతలో మూడో కూతురు 'డాడీ' అని పిల్చింది. తలెత్తి కూతురు వైపు భయంగా చూసాడు.

“డాడీ యిలా చెయ్యమని ప్లాన్‌ వేసింది అమ్మా మీరేగా. డాడీ! మీరూ అబద్ధం ఆడి శివుడిని దొంగ అంటూన్నారా! మీ ప్లాను విన్నాను కానీ అది శివుడి మీదకే అని తెలియదు. లేకుంటే నాన్నమ్మకి అప్పుడే చెప్పేదాన్ని"

రాజ్యలక్ష్మమ్మ మనవరాలి నిర్భయానికి విస్తుపోయింది. ఆ తర్వాత యిది ష్లాన్‌గా చేశారని తెల్సి అసహ్యంగా అందరి ముఖాల్లోకి చూసింది. కొడుకునీ చూసింది.

“రంగా నువ్వింత 'నాపవెధవ్వి' అనుకోలేదురా. ఛీ ఛీ! నువ్వు నా కొడుకువని చెప్పుకోవటం నాకే సిగ్గుచేటు. శివా! సంచీ పట్టుకురా పోదాం.” శివుడు సంచీతో నానమ్మవెంట ఆ మూడంతస్తుల మేడలోంచి బైటికి వచ్చేశాడు. వెనక శ్రీలక్ష్మి యేడుపు పెద్దగా విన్పిస్తూ వుంది శివుడు బాధగా చూస్తూ అగాడు.

“నాయనా! గంజాయివనంలో తులసి మొక్క అది. దాన్ని భగవంతుడే రక్షిస్తాడు. పద వెళ్ళి పోదాం"

శివుడు నాన్నమ్మ వెంట బస్‌స్టాండ్‌ వైపు నడుస్తూ హఠాత్తుగా ఆగి అడిగాడు.

“నానమ్మా నాపవెధవ అంటే ఏమిటీ?"

(ఐివుల)

లయలు ఆది డండా అ... తెలుగు ప్రజల రాజధానీ నగరం హైదరాబాద్‌లో కోటీశ్వరులూ వున్నారు. లక్షాధికారులూ వున్నారు. మధ్యతరగతి ప్రజలూ వున్నారు. తినతిండీ కట్టగుడ్డా వుండ నీడాలేని అతి బీదవారూ వేలూ లక్షలూ వున్నారు అందాల సుందర నగరం. ఆ నగరంలోని ఓ పాతబస్తీలో ఇరుకు గల్లీలో పాత అద్దె కొంపలో పాతిక సంవత్సరాలనుంచీ జీవితం కొనసాగిస్తున్నాడు విజయరామారావు. విజయరామారావు గవర్నమెంటు వుద్యోగి. యూడీసీ అయి పది ఏళ్ళు అయినా మరో ప్రమోషన్‌ రాని అభాగ్యుడు. అయినా అతన్ని అందరూ 'అదృష్ట వంతుడివే'అంటారు. అతని అదృష్టం ఏమిటయ్యా అంటే అతని భార్య వసుధ.వసుధా విజయ రామారావుల పెళ్ళి పెద్దలు చేసినదే. వసుధ పదిహేనో యేట విజయ రామారావు ఇంటిలో అడగుపెట్టి ఓసారి ఇల్లంతా కలయజూసింది. రెండే రెండు ఇరకు గదులు ఇంట్లో అత్తమామలూ ఇద్దరు ఆడబడుచులూ ఓ మరిదీ. తమ ఇల్లు చిన్నదే కానీ ఆ ఇంటికి కాస్త దూరంలో విశాలమైన రోడ్లూ ఆ రోడ్గకి ఇరువైపులా వున్న అంతస్తుల భవనాలూ వాటిలో కన్నుల పండువుగా తిరుగుతూ కన్నించే శ్రీమంతుల కుంటుంబాలూ ఆ భవంతుల ముందున్న విమానాల్గాంటి కార్లూ, నౌకర్లూ, చాకర్లూ అదో ప్రపంచంలా కన్చింస్తూండేది. పెళ్ళికి ముందు తను వూహించుకున్నకలలు ఆ ఇళ్ళలో వుండేవారిలా వుండేవి. కానీ విజయరామారావు ఎడం చెయ్యి పట్టుకుని పసుపు పారాణి కాళ్ళతో కుడికాలు ముందుగా లోపల పెట్టమ్మా అన్న అత్తగారి మాటకి తలెత్తి చూసింది. రెండుగదుల పాత కొంపని. అప్పుడే తన కల చెదిరింది. కానీ అందగాడూ మృదుభాషీ పామై ఆశల జండా

(్రధగ్త్ర 424000 ర చరం చిలిచిచచిశిలితితిచచిచిలిలిరి లం లితితిరిలిలిచిిలించళి మెత్తని మనసున్న వాడూ అని తనవాళ్ళచే పాగడబడిన విజయరామారావు చేతిని ఆసరా చేసుకుని ప్రస్తుతానికి తన ఆశల జండాని మడిచి మనసులోనే దాచుకుంది. వసుధ ఆ ఇంట్లో అంతక్రితం వున్న అందరిలో మరొకతిగా కల్సిపోవటం వల్ల విజయరామారావు జీవన శకటం సాఫీగా సాగిపోసాగింది. అత్తగారి చేతికి ఆసరా అయి అరునెలలు తిరక్కుండానే ఆ ఇంట్లోని అందరికీ ఆత్మీయురాలై కూర్చుంది. విజయరామారావు యెన్నో సంబంధాలు వెతికి ఎలాగోలా పెద్ద చెల్లి పెళ్ళి కానిచ్చాడు. వసుధ ఓ వేలు మడిచి అనుకుంది మనసులో. ఆఖరమ్మాయి లలిత పెళ్లీ మరిది చదువూ అయితే ఆ ఇద్దరి సమస్య తీరకముందే విజయరామారావుకి ఓ అబ్బాయీ, అమ్మాయీ పుట్టారు. . “ఆయ్య బాబోయ్‌ ఇంక చాలు బాబూ చాలు అని కుటుంబ నియంత్రణ ఆపరేషన్‌ చేయించేసుకుంది. మరిది-చిశ్వం చదువూ పూర్తి అయింది. బీయస్సీ డిగ్రీ తీసుకుని యింక ఉద్యోగం వేట ప్రారంభించేశాడు.” విశ్వానికి వుద్యోగం వస్తే ఈ సంసారం ఒంటెద్దుబండి నడకలా కాక కాస్త స్పీడు అందుకుంటుంది అనుకుంది మనసులో ఒకరోజు రాత్రి ఈ మాటే అంది భర్తతో. విజయరామారావు వసుధని కాస్త దగ్గరగా లాక్కున్నాడు. “వసుధా” అన్నాడు. “ట్ర” “నన్ను పెళ్ళి చేసుకున్నాననీ నీకు సుఖం లేదని అప్పుడప్పుడూ మనసులో "అనుకుంటూ వుంటావు కదూ” వసుధ మాట్లాడలేదు. “మాట్లాడు. మనను విప్పి చెప్పు వసుధా” “సుఖపడాలని ఆందరికీ వున్నట్లే నాకు వుంటుంది. అయితే అవి లేవని బాధపడను భవిష్యత్తుమీద నాకు చాలా ఆశ వుంది” “ఏమిటదీ” “నవ్వుతారు చెప్పను” ఆశల జండా

క లూ

“నవ్వను చెప్పు వసుధా” నేనో పెద్ద ఆఫీసరుని అవుతాననా కార్లలో తిప్పగలననా”

“కాదు”

“మరి”

“మీ తమ్ముడికి. వుద్యోగం వస్తే లలిత పెళ్ళి చేసి అత్తవారింటికి పంపిస్తే ఆతర్వాత మీరూ నేనూ మన పిల్లలు మీ అమ్మానాన్నా మాత్రమే వుండచ్చుగా అప్పుడు మీకు సంసారం తేలిక అవుతుందిగా”

విజయరామారావు చిన్నగా నవ్వాడు.

“లలీత పెళ్ళి ఎలా చేయగలం”

“అప్పుచేసి చెయ్యండి విశ్వానికి వుద్యోగం వస్తే ఆ అప్పుని చకాచకా తీర్చేద్దాం”

మళ్ళీ నవ్వాడు విజయ రామారావు.

వసుధ చిరుకోపంతో ఆంది. “ఎందుకలా నవ్వుతారు”

“ఏం లేదు. భవిష్యత్తు మీదనీ కెంత నమ్మకం! ఎంత అశ

“జను ఆశే నా ఆశ నిజం అవుతుందన్న నమ్మకం వుంది. కాదంటారా.

“నేనేమి అనను వసుధా అంతా దైవేచ్చ. అంతే”

“నాన్సెన్స్‌ మీరలా నీరసంగా మాట్టాడితే నాక్కోపం వస్తుంది.”

విజయరామారావు దీర్ధంగా నిటూర్చాడు.

వసుధకి ఓ విషయం చెప్పాలని అన్పిస్తూన్నా మనసుని వుగ్గ బట్టుకుని మౌనంగా వుండి పోయాడు. వసుధ అతని కౌగిలిలో ఒదిగిపోయి హాయిగా నిద్రలోకి జారిపోయింది.

జ్‌ ఓ న్‌

రోజులు వారాలుగా వారాలు నెలలుగా నెలలు సంవత్సరాలుగా గడిచి పోతున్నాయి. వసుధ సంసారంలో యే కొత్త మార్చు లేదు గానీ విశ్వాసానికి బ్యాంకులో వుద్యోగం వచ్చిందన్న వార్త ఆ ఇంటిని ఇంట్లోని మనుషులనీ ఓ కుదుపు కుదిపింది ఆనందంలో యొన్నెన్నో పనులు మరచి యిదే యిదే విషయం చెప్పుకోసాగారు అత్త మామలూ వసుధా లలితా, విజయరామారావు ఒక్కడే వారి ఆనందంలో పాలు పంచుకోకుండా వుండిపోయాడు. _ - హాహ్‌ ఆశల జండా

వసుధకి అర్ధం కావటంలేదు భర్త యిలా యొందుకున్నాడో తల్లిదండ్రులు అనుమానంగా చూడసాగారు పెద్ద కొడుకు వైపు'తమ్ముడి అదృష్టానికి అసూయ పడటం లేదు కదా_అన్న ఆలోచన వారి మనస్సుల్లోకి వచ్చినా చాలా సేపు నిలవలేక పోయింది.

ఛీ ఛీ పెద్దవాడి మనసు పెద్ద మనసు' వాళ్ళ భావాలకి వారే సిగ్గుపడి పోయారు. అన్నయ్యకి వుద్యోగం వచ్చింది. ఆ బ్యాంకులోనే పని చేసే యెవరినన్నా పరిచయం చేసుకుని నా పెళ్లి చేస్తాడు తప్పక చేస్తాడు అనుకుని మనసులోనే మురీసిపో సాగింది లలిత.

అందరి ముఖాలు సంతోషంతో కళకళ లాడి పోతున్నాయి. వసుధ వుద్యోగం ఆర్డరు తీసుకుని వస్తూన్న మరిది కోసం చిన్న గిన్నెలో పాయసం తయారు చేయసాగింది.

ఇంతలో విశ్వం రానే వచ్చాడు. తల్లి దండ్రులూ అన్నా వదినా చెల్లెలూ అభినందనలు తెలిపారు. వదిన పెట్టిన స్వీటు తినటానికి కూడా టైము లేదంటూ తన బట్టలు అన్నీ సూట్‌కేస్‌లలో సర్దుకుని “వెళ్ళివస్తా” నంటూ బయలుదేరాడు.

“ఎక్కడికి తల్లీదండ్రీ ఏకకంఠంతో అడిగారు.

• ఆవిషయాలన్నీ అన్నయ్య మీకు చెప్తాడు లేమ్మ' నా కోసం ఎదురు చూస్తుంటారు అంటూ వెళ్లిపోయే చిన్న కొడుకుని చూస్తూ పెద్ద కొడుకుపై ప్రశ్చల వర్షం కురిపించారు.

“అమ్మానాన్నా నేచెప్పేది కాస్త నిదానంగా వినండి. విశ్వం వుద్యోగాన్వేషణలో ఓ స్పేహితుడి ద్వారా బ్యాంకు మానేజర్‌ని కలిశాడట. ఆయన తన కూతుర్ని పెళ్ళాడితే వుద్యోగం యిప్పిస్తా నన్నాడట. వాడు మరి ఆలోచించకుండా వారికి సరేనని తన ఆమోదం తెలిపిన తర్వాత నాకు చెప్పాడు యింక నేనేం చెప్పను. అయినా చెప్పాను.

“అమ్మకీ నాన్నకీ చెప్పి వుండాల్సింది అని" అందుకు వాడు ఏమన్నాడో తెల్చునా

“చెప్తాను. వాళ్ళు ఒప్పుకోరు. అలా అని వాళ్ళ మాటే విందాం అంటే వాళ్ళు నాకు నౌకర్‌ యిప్పించగలరా! కనుక ఈ విషయంలో యెవరి సలహ తీసుకొనదలుచు కోలేదు అన్నయ్యా. నా ఈ నిర్ణయం మంచిదైనా చెడ్డదైనా బాధ్యత నేనే వహిస్తాను.

యిష్టుడే ఈ విషయం ఇంట్లొ ఎవరికీ చెప్పకు, వద్దని వారిస్తారు. ఏడిచి గోలచేస్తారు. అదంతా చూస్తే వెనక్కి అడుగు వెయ్యలేను. ముందుకు సాగలేను. ” అన్నాడు. యిందుకే నేను మీకు చెప్పలేదు నాన్నగారూ”

ఆశల జండా య.

లలల టల ల్టిం లలల ల చ్యలచ్చ బట్తలు లం య లల లలల యా ల్యలల్టు ట్య ల్ట లచ త్టు యైట్టాల్టిచాత్టా తల్లా ఆ ఇంట్లో యెవరినా వా మాటరాలేదు. "ఎంత స్వార్ధపరుడు చిన్నన్న ' లలిత కచ్చగా అనుకుంది. “ లలిత పెళ్ళి ఎలా చేయగలం” వసుధ మనసులో పెద్దరాయి ఏర్పడింది. తల్లిదండ్రులు కళ్ళు వత్తుకుంటూ వుండిపోయారు. న్‌ ౪ గ్‌! విశ్వం బ్యాంకు మేనేజర్‌గారి అమ్మాయిని పెళ్ళాడి ఇల్లరికం అల్లుడై హాయిగా జీవితం సాగిస్తూన్నాడు. విజయరామారావు లలిత కోసం పెళ్ళి కొడుకుల కోసం గాలించసాగారు. పెళ్ళి కొడుకులు వస్తూన్నారు వెడుతూన్నారు. ఈ పెళ్ళి చూపుల తతంగంలో విసిగి వేసారిపోయిన లలిత తన కాళ్ళ మీద నిలబడాలన్న ప్రయత్నం చేయసాగింది.తన చదువుకి ఉద్యోగం రావటం కలలో మాట అని తెల్సుకుంది. అందుకేఆ ప్రయత్నం విరమించుకుని టైపు నేర్చుకుని ఓ టైపు మిషన్‌ అద్దెకి తీసుకుని జాబ్‌ వర్క్‌ చేయసాగింది. వదినా యివాళ నా సంపాదన పదిహేను రూపాయలు. “వదినా యివాళ పదే వచ్చాయి.” అంటూ ఆడబడచు తెస్తూన్న పదిపరకా చూసి వసుధ తనలోతాను అనుకోసాగింది. “ఈ పిల్ల ఆసరాతోనైనా ఈ ఇంటి పరిస్థితి మారితే యెంత బాగుండు' "అనుకుని లలిత యిచ్చే ప్రతి పైసా ఆపిల్ల పెళ్ళికోసం వేరుగా దాచ సాగింది. నెలాఖరులో ఇంటి ఖర్చులకి యిబ్బంది అయి ఆ డబ్బు తీయకూడదు అనుకుంటూన్నా తీయక తప్పేది కాదు. లలితకి జాబ్‌వర్కు తెచ్చిస్తూ పరిచయం అయిన ప్లీడరు గుమాస్తా గురుమూర్తి లలితని సెళ్ళీ చేసుకోవటానికి యిష్టపడివచ్చి విజయరామారావుక్సి చెప్పాడు. విజయరామారావు సంతోషంతో ఒప్పుకున్నాడు. వసుధ మెడలో వున్న రెండు కాసుల బంగారు గొలుసు అమ్మి చెల్లెలు పెళ్ళి చాలా సింపుల్‌గా చేసి కాపురానికి పంపేశాడు. లలిత సెళ్ళి చేయగలిగినందుకు సంబంరంగానే వుంది కానీ నెలాఖరులో డబ్బు యిబ్బందిని తట్టుకోలేక గిలగిల్లాడి పోసాగింది వసుధ. జ జ్‌ న తన చూట్టూవున్న ప్రపంచంలోని మనుషుల జీవితాలకీ తన జీవితానికీ పోలికేలేదు. తనకే ఎందుకిలా జరుగుతోంది? అన్న ఆలోచన అనేక సార్డు వచ్చింది చాళటటటమషను ప పపుడ ఆశల జండా యన...

క. వసుధకి. బహుశాకాలం కల్సిరాక పోవచ్చు అని సరిపుచ్చుకోసాగింది. మామగారు పక్షవాతంతో తీసుకుని తీసుకుని విజయ రామారావు ప్రావిడెంట్‌ ఫండ్‌లో రెండువేల వరకూ ఖర్చు చేయించి మరీ కన్నుమూశాడు. _

భర్త మరణంతో అత్తగారు మరీ డీలాపడిపోయి మూగగా రోదించసాగింది. “భగవాన్‌ నన్ను ముందు తీసుకెళ్ళకుండా యిలానా పసుపు కుంకుమ తీయటం న్యాయమేనా” అని

యిలా రోజులు గడిచిపోతున్నాయి. వసుధ కూతురు పరిమళ ఒక్కోక్క క్లాసు పాస్‌ అయి పదో తరగతిలోకి వచ్చింది. కొడుకూ అంతే

ఒకరోజు విజయరామారావు ఆఫీసునుంచి ఆనందంగా ఇంటికి వస్తూనే చెప్పాడు. “అమ్మా నాకు ప్రమోషన్‌ వచ్చింది” అని ఆవిడ నిర్లిప్తంగానే తన ఆనందాన్ని తెలియజేసి-

“కోడలికి చెప్పు నాయనా” అంది.

అప్పుడు వచ్చాడు విజయరామారావు వంట గదిలోకి వసుధ ఇదంతా వింటూనే వుంది. తెలియనట్లు నటించాలని అనుకున్నా సంతోషపు పొంగు ఆమెని "మౌనంగా వుండనీయలేదు.

“వసుధా” అంటూ తన దగ్గరికి వస్తూన్న భర్తని లతలా అల్లుకుపోయింది. “యెన్నాళ్ళకి మన కష్టాలు గట్టెక్కాయండీ. యింక మనకేం ఫర్లేదు. అబ్బాయిని ఇంజనీర్‌ చదివిద్దాం అమ్మాయిని డాక్టర్‌ చేయిద్దాం. ఏమండీ యిలా చేద్దానూ”

“అమ్మాయికి పెళ్ళి చేయవద్దా”

“ఒద్దు” నాలా అది ఆర్థిక పరిస్థితుల్లో నలిగి పోగూడదు. మీకు తెలియదు అది డౌక్టర్‌ కావాలి”

వసుధ మనసులో ఆశల జండా యెగురు తోంది.

ఒక్కనెల ఆనందంగా గిర్రున తిరిగిపోయింది.

విజయరామారావు ప్రతిరోజూ ఉదయం తామ్మిందింటికే “ఆఫీసుకి ఆలశ్యం అయిపోతోంది. త్వరగా వడ్డించు” అని హడావుడి పెట్టేవాడు. ఈరోజు భోజనానికి రాకుండా ఈజీ ఛైర్‌లో కూర్చుండిపోవటం వింతగా అన్పించి వసుధ భర్త దగ్గరగా వచ్చి అడిగింది “ఆఫీనుకుకీ వెళ్లర్తూ”' ఆశల జండా

యు

"ఏం ఆని అడగాలని ఆనుకుని ఆగిపోయింది. యెప్పుడూ విశ్రాంతి తీసుకోరు. ఒక్కరోజు బహుశా బద్దకంగా వుందేమో అని

సాయంత్రం విజయరామారావుని చూసి కొడుకు ఆశ్చర్యంతో అడిగాడు. “డాడీ మీరూ రిటైర్‌ అయ్యారుటగా” నా ఫఫెండ్‌ చెప్పాడు.

విజయరామారావు వులకలేదు పలకలేదు వసుధ నెత్తిన పిడుగుపడినట్లు అయింది. పరుగున వచ్చి అంది.

“ఏమండీ అబ్బాయి చెప్పేది నిజమా

“వూ” అన్నాడు.

“నాకెందుకు చెప్పలేదు అప్పుడే మనం వైవాహిక జీవితం ప్రారంభించి అన్నేళ్ళు అయిందా! నాకలా అన్పించటంలేదే కాదు మీకు రిచెర్‌ అయ్యే వయసులేదు. యిది అబద్ధం అని చెప్పండి” భర్త మోకాళ్ళమీద ళలివుంచి విలపించసాగింది వసుధ.

“వసుధా నిజాన్ని అబద్ధం ఆనుకుంటూ మనని మోసం చేసుకున్నందువల్ల ఒరిగే లాభం యేమిటి. నిజాన్ని నిర్భయంగా యెదుర్కోవటం లోనే వుంది విజ్ఞత. నన్నుపెళ్ళాడిన దగ్గరనుంచీ యిలాంటి నిష్టూరమైన నిజాలని యెన్నింటినో భరించావు. యిప్తుడూ అలాగే స్టైర్యంగా నిలబడు వసుధా భార్యని దగ్గరగా తీసుకున్నాడు 'ఛవిజయరామారావు.

వసుధ వెక్కి వెక్కి ఏడవసాగింది. -

"వసుధా బేలగా ఏమిటిది? కళ్ళు తుడుచుకో. చూడూ నాలాంటి వయసు మళ్ళిన వాళ్ళు ఉద్యోగ బాధ్యతల నుంచి తప్పుకుంటే మనబాబులాంటి వారికి త్వరగా ఉద్యోగాలు దొరకుతాయి అని ఆశతో ఎదురు చూద్దాం ఏమంటావు”

వసుధ మనసు ఎంతకీ తేలిక పడటం లేదు.

విజయరామారావుకి తెల్సు తన ఓదార్పు ఆమెకి చాలదని.

అందుకే అక్కడనుంచి లేచి వెళ్ళిపోయాడు.

శ్‌ శ జ

వసుధ కళ్ళల్లో వత్తులు లేసుకుని ఆశగా ఎదురు చూడసాగింది. తన పిల్లలు భవిష్యత్తులోకి అప్పుడైనా తమ ఆశలజండా ఎగురవేయగలనా? అని.

(5-5-83 ఆంధ్రభూమి నచిత్ర వారవత్రిక్స పళ ఆశల జం డా ట్లాష్లుపుపట్తుట్తమ్టమమ్ష్య్యమ్య్యీ

భర. నడ్చాడు దేవుడు నడ్వా త:..... అన్నయ్య ఫస్టుక్తాసులో పాస్‌ ఆయ్యాడట” ఏడుకొండలు రెండో కొడుకు పరిగెత్తుకుంటూ వస్తు రెండుసార్లు పడబోయి ఆపుకుని వచ్చి మరీ చెప్పాడు. చిరిగిన చీరెకి మాసికలు వేసుకుంటూన్న ఏడుకొండలు భార్య వీరమ్మ చేతిలో సూదిని అలాగే పట్టుకుని అంది.

“నిజమేనట్రా చిన్నోడా!”

నిజమమ్మా ధర్మయ్య పంతులుగారు చెప్పారు! పేపరులో చూసి మరీ చెప్పారు!”

ఆయాసంతో వగురుస్తూ అన్నాడు, వీరమ్మ ముఖం చాటంత అయింది. “ఏడ్రుకొండలవాడా మమ్మల్ని గట్టెక్కించావా బాబూ మనసులోనే దేవుడికి దజ్ఞాలు 'పెట్టకుంటోంది.

“అమ్మా పంతులుగారొచ్చారు.” అరవైయేళ్ళ ధర్మయ్య మాష్టారు ఎండలో ఆయాసపడిపోతూనే నడిచి వచ్చారు. "చెల్లెమ్మామన జగన్నాధం ఫస్టుక్సాస్‌ తెచ్చుకున్నాడు చిన్నా కుర్చీ పీట తెచ్చి వేస్తే దానిమీద కూర్చుంటూ అన్నారు.

ఇదంతా మీ చలవేగా పంతులుగారూ. చిన్నాకాసిన్ని మంచి నీళ్ళలో మజ్జిగ నేసి పట్రాబాబూ”

చిన్నా లోపలికి పరుగెత్తాడు.

“అదేమిటమ్మా నా చలవయేంటీ. నే చదివానా? రాశానా.”

అలా అనకండి. మా పెద్దాడికి మొదట మీరు వేసిన పునాదేగా.” ంాంాంా3ా:5:01ఈఈ1144ఈ8 దేవుడు నవ్వాడు

న లం అది చిన్నప్పటిమాట. ెద్దక్షాసుల్లోకి వెళ్ళిన తర్వాత చదవాల్సింది వాళ్ళేగా,.”

అమ్మా నన్ను కాలేజీలో చదివిస్తారా” చిన్న చూస్తూ అడిగాడు తల్లిని.

"ఇంక ఈ యింటిభారం అంతా అన్నయ్యదేరా, వాడినే అడుగు.”

చిన్నా మురిసిపోతున్నాడు ఈ మాటలకి. ఏడుకొండలు పేపరులో పరీక్షా ఫలితాలు వచ్చాయనే వార్తవిని సోడాసీసాలు అమ్మటం ఆపి బండి తోసుకుంటూ యింటికి వచ్చేశాడు. ఏడుకొండలు సోడాసీసౌలు అమ్ముతాడు. కోతలకి వూడువులకి పదిహేనేళ్ళ కూతురినీ., పదో తరగతి చదివే చిన్న కొడుకుని కూలికి తీసుకుని వస్తాడు. ఇంక వీరమ్మ మిషను మీద బట్టలు కుట్టి భర్త సంపాదనకి వేడినీళ్ళకి చన్నీళ్ళు తోడు అన్నట్టుగా సాయపడుతుంది కాపరానికి వచ్చినదగ్గరనించీ. ఏడుకొండలకి తన చిన్నప్పుడు చదువుకోవాలని చాలా యిష్టంగా వుండేది. ఆయితే ఆ రోజుల్లో ఈ వూళ్ళో హైస్కూలు యొక్కడిది. బస్తీలో చదివించే శక్తి తండ్రికి లేదు. తనతోటి వాళ్ళందరూ పై చదువులు చదివి పెద్ద ఉద్యోగాల్లోకి వెళ్ళిపోయారు. కరణంగారి కొడుకూ తనూ ఆయిదోక్షాసు వరకూ (ప్రాణ స్నేహితులే అయినా అ తర్వాత అతను చదువుకుని యిష్రూడుచాలా పెద్ద వుద్యోగం చేస్తున్నాడు.

భార్యా పిల్లలతో అప్పుడప్పుడూ స్వంత పూరికి వస్తూంటాడు. వచ్చినప్పుడల్లా తనకి కబురు పంపుతాడు. మంచీ, చెడ్డా అడుగుతాడు. యిలాంటప్పుడు ఏడుకొండలకి ఏనుగెక్కినంత సంబరంగా వుంటుంది. ఎంత పెద్ద ఉద్యోగం చేస్తున్నా చిన్నప్పటి 'స్నేహితం మరువనందుకు ఓసారి అన్నాడు.

“ఏడుకొండలూ నీపెద్ద కొడుకుని నిన్న చూశాను చాలా తెలివైన వాడు. చూడు వాడినైనా చదివించు. డిగ్రీ పూర్తి చేయించు యెంత కష్టమైనా.”

'“మాకెందుకండీ, కడువు కట్టుకుని చదివించినా ఉద్యోగాలు తెచ్చుకోలేంగా”

“అలా అనకు. నువ్వు చదువుపూర్తి చేయించి నాకు ఉత్తరం రాయి అంటూ అడ్రెస్‌ ఇచ్చాడు. ఈ మాట ఆయనకి గుర్తు వుందో లేదో గానీ ఏడుకొండలకి బాగా గుర్తు వుండిపోయింది. అందుకే కొడుకుని కాలేజీలో యెంతో కష్టం మీద చేర్పించాడు. కానీ ఆ చదువు పూర్తి చేయించటానికి చాలా అవస్థలు పడ్డాడు యిలాంటప్పుడు భార్య సణిగేది. షట దేవుడు నవ్వాడు క్లాప మ్త్లట్టోున్లు

భర తోటివాళ్ళు.తొడ కోసుకున్నారని, మనం మెడ కోసుకున్నట్టుంద్‌ పని, అసలు

మనం యెంత? మన బతుకులెంత? ఆయినా మనకెందు కొచ్చిన చదువులూ అంట!" ఏడుకొండలు భార్యమీద ఎగిరి పడ్డాడు.

“చూడూ మానాన్న నన్ను నిరవాకం చేశాడుగా చాలు. జన్మ అంతా సోడా సీసాలు అమ్ముకున్నా కడుపు నిండటానికి కటకటగా వుంది. నాలాగా నాకొడుకూ ఎండలో వానలో సోడా బండి తిప్పుకు బ్రతక్కూడదు. నా కొడుకు కోసంనేనెంత కష్టపడ్డా ఫరవాలేదే. కానీ వాడు చదివి ఉద్యోగం చెయ్యాలి. పెద్ద జీతం తెచ్చుకోవాలి. తమ్ముడిని వాడే చదివించాలి, చెల్లెలి పెళ్ళీ వాడే చెయ్యాలి. చేస్తాడు కూడా. చూడూ మనం గంజితాగి ఆయినా వాడిని పైకి కేస్తే రేపు ఈ కాపురాన్నే పైకి తెస్తాడే పిచ్చ మొఖమా.”

“నీ పిచ్చిమండ” అనుకుంది. లోలోపల వీరమ్మ మరెప్పుడూ పెదవి కదపలేదు ఈ విషయంలో, ఏడుకొండలు భార్య దగ్గర బీరాలు పోయినా కొడుక్కి ఫీజులకిడబ్బు పంపాలంటే పెటపెటలాడి పోయాడు. డబ్బుకావాలి. ఎలా! ఎవరిస్తారు? తాకట్టు పెట్టటానికైనా పనికొచ్చే సామాను లేదు. తలదాచుకునే పూరిపాక తాతలనాడే తాకట్టులో వుండిపోయింది. దానిమీద వడ్డీ పాపం 'సెరిగినట్టుపెరిగిపోతోంది. ఇలాంటి విషమ అవస్తలో గుర్తుకువచ్చాడు షావుకారు పెంచలయ్య. అసలు ఏడుకొండలకి అప్పు అంటే చచ్చేంత భయం పెంచలయ్య దగ్గర అప్పుతీసుకొన్న కొన్నికుటుంబాలు ఏస్థితికి వెళ్ళాయో తెల్సినా ఆవసరం ఆయన దగ్గరికి నడిపిస్తోంది. పెంచలయ్యలో ఒకే ఒక మంచి గుణం వుంది. “తాకట్టు వస్తువులు అక్కర్లేదు. మనిషి చాలు. మాటచాలు. నా డబ్బు యెొక్కడికి పోతుంది” అంటాడు. యిలాంటప్పుడు పెంచలయ్య దేవుడి ఆవతారంలా అన్పిస్తాడు.

“అంతే ఆయన కబంధ హస్తాల్లో యిరుక్కుపోతారు అమాయకులైన ఆ వూరి ప్రజలు. యింక ఆయన మాటకి యెదురు చెప్పగల ధైర్యాన్ని కోల్పోతారు. కీలుబొమ్మలులా అయిపోతారు. అలాంటి పరిస్థితి కల్పిస్తాడాయన. యిదంతా జగమెరిగిన రహస్యమే అయినా పేదరికం, ఆకలి బాధా యీ అవసరాలు మనుషులకి ఆయన్నుంచి దూరంగా బ్రతకనీయవు. యిన్ని తెల్సీ ఏడుకొండలు పెంచలయ్య దగ్గరికి బయలుదేరాడు.దారిలో ధర్మయ్య మాష్టారు యెదురుపడ్డారు.

“ఎక్కడికి ఏడుకొండలూ ధర్మయ్యగారి దగ్గర దాపరికం లేదు. అందుకే విషయం క్లుప్తంగా చెప్పాడు. అంతా విన్న ధర్మయ్య ఏడుకొండలుని చెయ్యిపట్టుకుని వెనిక్కి తీసుకుని వచ్చేస్తూ. దేవుడు నవ్వాడు జజ టాాళ

లూ

“ఏడుకొండలూ పెంచలయ్య నీ మంచితనం చూసే అప్పిస్తాడన్న నమ్మక నీకుందా” సూటిగా ఆడిగాడు.

"లేదు. కానీ నాకిప్పుడు డబ్బు ఆవసరం వుంది. అదెక్కడా దొరక్క...

“నిజమే. కానీ అప్పు యిచ్చి తర్వాత పెంచలయ్య ఏం కావాలని అడిగినా నువ్వు యివ్వటానికి సిద్ధంగా వున్నావా”

“అంటే?” ,

“యింకా నీకు ఆర్ధంకాలేదూ! వాడు యీ వూరికే చీడపురుగు, వాడు నీలాంటి ఎందరికో అప్పిచ్చి ఏం అడిగాడో తెల్సునా ఆడ పిల్లలని తన దగ్గరకీ పంపాలంటాడు. మగ పిల్లలనైతే వాళ్ళ జీవితాలనే తాకట్టు వుంచుకుంటాడు తెల్సునా! యిలాంటివి నువ్వు సహించగలవా!”

'పంతులుగారూ!' ఏడుకొండలు ఆవేశంతో వూగిపోయాడు.

“మీరన్న మాటలు ఎవరన్నా అంటే డొక్కచించి డోలు కట్టేస్తాను.”

“వూం ఎందుకు ఆనవసర ఆవేశం వాడు అలాంటి పనులు ఎన్ని చేయలేదు. యిదివరకు చేశాడు, చేస్తున్నాడు, ముందు చేస్తూనే వుంటాడు.”

ఛీ ఆయితే అప్పుకెళ్ళను. పోనీయండి చదువు మానేసిరారా అని వుత్తరం రాసేస్తాను” ఏడుకొండలకి ఆవేశం యింకా తగ్గలేదు.

అది అసలు మంచిపనికాదు. చూడు యిన్నాళ్ళ నీ కష్టమూ వ్యర్దంకాదూ? నాకు నిన్ననే మనియార్ణరు వచ్చింది. చిన్నబ్బాయినించి. ఆది యిస్తా. ముందు అవసరానికి వాడుకో. పదమాయింటికి.”

“మరి నేనిప్పుడే బాకీ తీర్చలేనుగా, మీరీ నెలంతా పస్తుంటారా!

“ఫర్లేదు, అన్నింటికీ పైన దేవుడే వున్నాడు.” అప్పటికి ధర్మయ్య డబ్బు సర్దారు.

కొడుకు పరీక్షలు తెల్సుకుని యింటికి వస్తూన్న ఏడుకొండలికి తను పడిన బాధలు అన్నీ ఒక్కసారి గుర్తుకు వస్తున్నాయి. అతని కళ్ళలో నీళ్ళు తిరిగాయి. ఇంటికి వచ్చి ధర్మయ్య గార్ని చూస్తూనే బండి ఆపి అమాంతం వచ్చి ఆయన రెండు చేతులూ పట్టుకున్నాడు.

“పంతులుగారూ యిదంతా మీ చలవే నాకు దిక్కుతోచనప్పుడు నలహలేకాక డబ్బు కూడా యిచ్చి సాయపడ్డ మీ రుణం నేనీ జన్మకి తీర్చుకోలేను. మా జగన్నాధం యటం పట్షక్లూ దేవుడు నవ్వాడు

భం. చిన్నప్పుడు అల్లరి చిల్లరిగా తిరిగి ఆకతాయి వేషాలు వేస్తూంటే మీ దగ్గరకి తీసుకొచ్చి దింపాను. మీ భారం అన్నాను. వాడిని మీరు ఎట్టా మార్చారో నాకు తెలియదు. వాడో మనిషి అయి చదువు పూర్తి చేయటం కాక ఫస్సుక్తాసే తెచ్చాడు. యిందుకు గర్వపడాల్సింది తండ్రిగా నేను కాదు. గురువుగా మీరు.” ఏడుకొండలికి గొంతు బొంగురు పోయింది.

“ఆ...ఆ..నన్ను ములగచెట్టు ఎక్కించకయ్యా.” ధర్మయ్య కళ్ళలో పిసరంత గర్వం తళుక్కుమంది.

“జగన్నాధం అక్కరకొచ్చే కొమ్మ. కనుకనే శలవుల్లో కూడా యింటికి రాకుండా బస్తీలోనే వుండి, బట్టలకొట్టుల్లో పద్దులు రాస్తూ వాడి పొట్ట వాడు పోసుకుంటూ మీకు బరువు తగ్గిస్తున్నాడు.”

నిజమే. వాడినోసారి రమ్మని వుత్తరం రాస్తాను పంతులుగారూ.”

“రాయి. ఓసారి చూడాలని వుంది. అది సరే పరీక్షలముందేదో బ్యాంక్‌ పరీక్ష రాశాడు. అదేమన్నా తెల్సిందా.”

“లేదు యింకా! దేవుడి దయవల్ల ధైర్యంగా వుండు చెల్లేమ్మా యింకనే వస్తానమ్మా

పంతులుగారులేచారు. “అన్నట్టు పెంచలయ్య కొడుకు కూడా యీ పరీక్ష రాసినట్టున్నారు. ఏమైందో! వాడే ప్యాసై వుంటే యూ పాటికి వూళ్ళో బాణా సంచా కాల్చి పారేసే వాళ్ళే...... ధర్మయ్య యింటి ముఖం పట్టారు.

ఏడు కొండలకి యేనుగెక్కినంత సంతోషంగా వుంది. భార్య దగ్గరకు వచ్చి మీనం మీద చెయ్యివేసిబిగ్గరగా నవ్వాడు.

“అబ్బో గొప్ప, నువ్వే ప్యాసైనట్లు గొప్పపోతున్నావే.”

నా కొడుకు వేరు. నేను వేరుటే పెచ్చి ముఖమా పైకి పొక్కటం లేదు గానీ నీకు మాత్రం సంబరంగా లేదు.”

వీరమ్మ ఫక్కుమంది. భార్య ముఖంలో యింత నవ్వు యె సే సంవత్సరాల తర్వాత చూశాడు ఏడుకొండలు.

“అమ్మా పరమాన్నం చెయ్యవే. పండక్కి కూడా చేయలా” చిన్నా దీర్ధం తీశాడు తల్లి కొంగుపట్టుకుని.

“ఏం పెట్టి చెయ్యనురా !” కసురుకుంది వీరమ్మ కొడుకుని, దేవుడు నవ్వాడు

ల " వుండహె క్షణంలో సోడాసీసాలమ్మి పరమాన్నంకి కావల్సినవి తెస్తా ఏడుకొండలు. తలకి చిముగుల తువ్వాలు చుట్టుకుని ఆ యెండలో కాళ్లు

మాడుతున్నా బండి తీసుకుని బయలుదేరాడు. సోడా! సోడా! అంటూన్న మొగుడి కేకలు చెవులకి విన్సిస్తూన్నాయి కానీ కొడుకు పెద్ద ఊఉద్యోగస్తుడు అయిపోయినట్లుగా కలలు కంటూ సూది మాట మరచిపోయింది వీరమ్మ అది చేతిలో గుచ్చుకుని రక్తం చిమ్ముతూంటే "అబ్బా అనుకుని చప్పున చెయ్యిచూసుకుంది. 2 పెంచలయ్య పెదవి కదపకుండానే అగ్ని కురిపిస్తున్నట్ట్లు చూస్తున్నాడు సహచరుల వైపు. వాళ్ళకి అలవాటే అయనా యెప్పటికప్పుడు' హాడలీ చస్తుంటారు. షావుకారు కోపానికి. ఈయనకి యిప్పుడు యింత కోపం ఎందుకు వచ్చిందో వాళ్ళకి తెల్సు. ఎకరం పాలం అన్నా లేని ఏడుకొండలు కొడుకు షావుకారు పెంచలయ్య కొడుకు బి.యస్సీ తప్పితే తను మాత్రం తగుదునమ్మా అన్నట్లు ఫస్టుక్తాసులో పాస్‌ ఆయి ఆవమానం తెస్తేాడా? యిదీ పెంచలయ్య వుద్దేశ్యం దాన్ని సమర్థిస్తున్నారు షావుకారు సహచరులైన పూజారి పిచ్చయ్య, గోవిందం సుబ్బారావూ వగైరా. “వీడు పెల్తాడు కాడు పిడుగులా ఉన్నాడే.” "అప్పుడే ఏం చూశావు. యింకా మన చిన్నబ్బాయిగారి మీద పోటీగా ఎన్ని చేస్తాడో? యిలా అంటున్నారు తాళగాళ్ళు, “యిప్పుడేంచేసి ఎడిచారు.. అన్నట్టు చూశాడు పెంచలయ్య. మీరు వూ అనండి ఏడుకొండలు కొడుకుని పత్తా తెలియకుండా పాతి పెట్టేస్తాం” సుబ్బారావు మీసం మెలేసాడు. “ఆడు ఈ వూరోస్తేగాని, నువు గనుక పట్నం ఎళ్ళావంటే నిన్నే పాతేస్తారు పోలీసులు" గోవిందం మందలించాడు. “యేయ్‌” పెంచలయ్య కనుబొమ్మలు చిట్లించి అన్నాడు. అనవసర ప్రసంగం కట్టిపెట్టి పకడ్‌ బందీగా ప్లాను వెయ్యండి చూడండి ఈ వూల్మ్చో నా చేతికి చిక్కకుండా ఆ ఏడుకొండలు గాడు పరువు తీశాడు. వాడి కొడుకు స్య చంచ టట్టు దేవుడు నవ్వాడు ఖ్ల్ట్ల్లపషపట్ల్లమ్ష్షమ్టాత్హు

ల్సి ట్టి. లం శస ట్టి ట్టి. ల్టేం ల ల్టు ర్ట ల్లా ట్టి, ల శం లం లం ల్టిం ట్ట లిం ట్ట ల్పం లిం ల్ధిం ల్ట లిం లిం ల్టం ల్ధిం ట్టి ల్టేం ట్య లి లిం లం ల్టం ల్ఫం లా లిం నా కొడుకు తలెత్తకుండా చేశాడు. యిది నేను సహించలేని. కాప్‌ తాగివస్తా" అంటూ లోపలికి వెళ్ళాడు.

యింక ముగ్గురూ గుసగుసలు మొదలు పెట్టారు.

"సుబ్బన్నా అర్జాకలితో అన్నం తిని నీళ్ళు తాగి కడుపునింపుకుని రోడ్డులైటు దగ్గర కూచుని చదువు సాగించిన ఆ జగన్నాధం వెధవగాడి క్తాసుయెట్టా గొచ్చిందంటావు.

• “అదే అర్హం అయి చావటంలా” బుర్ర గోకున్నాడు అప్పారావు."

“మన పెంచలయ్య కొడుక్కి చదువాస్తుందన్న ప్రతిమందూ కొని మింగించారు యింజీషన్లు యిప్పించారు. టానిక్కులు గుప్పించారుఅవన్నీ యేగోతిలో కలిసినా యంటావూ?

“ఆ చిన్న షావుకారికి అసలు చదువంటే శ్రద్ధ య్చ్రైొడేసిందంటావూ? గురువన్నా గౌరవం లేదు. తండ్రి ఆంబే భయంలేదు. అమ్మా చెల్లెలు ఆంటే ఆపేక్షలేదు. పేదోళ్ళంటే జాలిలేదు. యెప్పుడు చూసిన డబ్బు డబ్బు ఆంటూ వుత్తరాలు రాయడం తప్ప. తండ్రి పంపేదంతా అక్కడ యే గోతిలో పోస్తున్నాడో యిక్కడీయన పేదోళ్ళ పొట్టలు కొట్టి ఇనప్పెట్టెలు నింపుకోవడం అదట్టా పాడ్గు చేయటం.

అయినా వీళ్ళ అధికారం మండ ఈ ఊళ్ళు ఏ కుర్రవెధవా పెద్ద చదువు చదవకూడదు. వాళ్ళబ్బాయితో సమానం కాకూడదు. ఆదేం ఏడుపంటా!”

“అదంతే? యిన్నాళ్ళూ జరగడం వేరుగానీ యికముందు జరగటం కల్ల, మనతరం వాళ్ళం ఆంటే యాయన దగ్గర అప్పు తీసుకున్న అపరాధానికి యాయనకి తాకట్టుపడ్డాం. అన్నింటికీ తలవంచాం.కానీ మన కుగ్రాళ్లకి అక్షరం ముక్క వద్దని నాగళ్ళు వప్పగించినా వాళ్ళు తెలివి మీరి పోయి ఎదురు తిరుగుతున్నారు. భయంగా అన్నాడు పూజారి.

“ఆ పిల్లకాకులు వాళ్ళేం చేయగలరు. పెంచలయ్యదేయీ వూళ్ళో మేడ ఆయనకొడుకే కొడుకు... యిందుకు భిన్నంగా జరిగందా ఆయన సహించలేడు. వాళ్ళ కుటుంబం అంతా కుళ్ళు కుంటుంది. యీ కుళ్ళకి కారణ౦ అయిన వాడికి కాలం మూడిందన్న మాదే.”

“హుష్‌! గోడకి చెవులుంటాయి. బిగ్గరగా మాట్లాడకు.”

“ఆ! యిక్కడ యెన్ని ఆలోచనలు జరగలేదు! అర్జర్గు జారీకాలేదు. అక్షరాలా ఆపని 'జరిగిపోయినా ఏ మానవుడికన్నా ఆచూకి దొరింకిందా.” దేవుడు నవ్వాడు జట్లు

క లఅలూ నిజమేలే! అన్నట్లు అదిగో దొడ్డి అరుగుమీద దేవుడు చద్దికూడు తింటున్నాడు! వినగలడు."”

"ఆ. ఆడో దున్నపోతు. మనిషి రూపంలొ పుట్టాడే గాని చుట్టూ ఏం జరుగుతున్నా పట్టించుకోలేడు. పిచ్చి సన్నాసి. వీడి ఆమ్మ వీడికి దేవుడనిపేరెట్టి ఆయిదేళ్ళు పెంచి మూడురూపాయిలకి పెంచలయ్యకి అమ్మేసింది కడుపు నింపు కునేందుకు."

“అసలు దేవుడి తల్డీ తండ్రీ అందరూ పెంచలయ్యకి శక్తి ధారపోస్తూనేగా బతుకులు చాలించుకుంది? అన్నట్లు యూ దేవుడి గాడి నాన్నని నువ్వేగా సఫా జేసింద్‌!”

“ఎప్పటి మాటోగా” మీసం మెలేస్తూ యకిలించాడు గోవిందు.

పెంచలయ్య కొడుక్కి అప్పుడేనెత్తిన నాలుగు పరకలు వెంట్రుకలు లేవు గానీ యీ దేవుడి గాడికి ముఖం -'బాగులేకున్నా క్రాపు మాత్రం అందంగా ఉంటుంది సచ్చినాడికి.”

"యిది చూసి కంట్లో కారం పడ్డట్లు షావుకారు కొడుకు శలవులకి వాచ్చినప్పుడల్తా మంగలిని పిలిపెంచి దేవుడిగాడికి గుండు కొట్టించికానీ శాంతిపడడు.దేవుగాడి గుండు నున్నగా మెరుస్తోంది కదట్రా.

ఆందరూ పెద్దగా నవ్వారు. దేవుడు ఇరవైయ్యేళ్ళ వాడు నల్లటి. శరీరం పొట్టిగా కాస్త లావుగా. బలంగా వుంటాడు. నిరాకారి ముతక పంచె చేతులున్న ముతక బనీను మెడలో ఎర్రదారంతో కట్టిన. వెండితాయెత్తు యిదీ దేవుడి రూపం దేవుడికి యిప్పుడు నా అన్న వాళ్ళు లేరు. పెంచలయ్య యింట్లో గాడిద చాకిరీ అంతా చేయటమే వాడికి తెల్సు ఎర్ర చీమలు అన్నం నిండా వున్నా ఓపిగ్గా కూచుని ఏరుకుని కొరివిరభాంతో నంచుకుని తినడం తెల్సు. “యిది నాకొద్దు ఆనటం వాడికి తెలియదు. యీ రోజూ ఆలా అన్నం తింటూ నోరువముండి "మంచినీళ్ళోయ్‌ అప్పమ్మా అన్నాడు. వంటామె విన్పించుకోలేదు.

దేవుడు మళ్ళీ అడగలేదు. ఎంతో అవసరం ఆయితేగానీ పెదవి కదపని దేవుడు నవ్వగా ఇంతవరకూ ఎవ్వరూ చూడలేదు. అనుకుంటూ వుంటారు. ఆవూరి వాళ్ళు. అయితే కళ్ళతో మాత్రం తనచుట్టూ ఏం జరుగుతోందో చూస్తూ వుంటాడు. అంతే దేవుడు మనిషి రూపంలొ వున్నా ఒట్టి పిచ్చి వెధవ అనుకుంటారు అందరూ.

• వాడికిఆలొచనేలేదు యంత్రంలా ఎనిచేయటం తప్ప అనీ అనుకుంటారు. ాాాాాాాాాాాాాాతపషు దేవుడు నవ్వాడు హ్ఞ్లిష్లాస్తట్య్లహమ్టమ్టా్లాటు

భత.

“పెంచలయ్య ఒక్కడూ లోపలికి వెళ్ళి కాఫ్‌ తాగకపోతే మనందరి మొఖాన కూడా ఓ చుక్క పోస్తే యేం ' పూజారి యిలా అనేసరికి మిగతా వాళ్ళు దేవుడి గుండు మీదనించి దృష్టి యిటు మరల్చారు.

అంత తెగింపు వుంటే యింత యిల్లూ పాలం డబ్బూ యెొట్టాగొస్తుందీ.!”

"ఆ ధర్మయ్య పంతుల్లా యిల్తూ పొలం కొడులకి పంచి వూరు చివర దిక్కులేని వాడిలా ఒక నిట్టాడిపాకలేసుకునే గతి పడుతుంది.

"ఆయన పూలమ్మిన వూళ్ళొనే కట్టెలమ్ముతున్నాడు. కొడుకులుకృతఘ్నులు, ఆస్తులు పంచిన తర్వాత తండ్రి వున్నాడన్నమాట మరిచి వాళ్ళ స్వార్ధం వాళ్లు చూసుకుంటూన్నరు. ఇన్ని జరిగినా ఆయన పెదవి విప్పి ఒక్క పలుకు పలక్కుండా అంతా దేవుడి దయ అని నలుగురు పిల్లలకి చదువు చెప్పుకుంటూ పొట్ట పోసు కుంటున్నారు.”

"ఆయన చదువు చేప్పే పిల్లలలో సగం మంది డబ్బిచ్చుకోలేని వాళ్ళ "

"అవునూ ఈ దేవుడగాడీ మధ్యన ఆ ధర్మయ్యగారి దగ్గిర, కూచుంటూ న్నట్టున్నాడుట.

"పాపం దేవుడిగాడి తల్లినీ అక్కని కూడా యీ పెంచలయ్యగారే నాశనం చేసిందీ! వాళ్ళు లబోమన్నా యిదేం అన్యాయం అని ఆడిగిన మగాడు లేకపోయాడి వూళ్ళో.

ఓరేయ్‌. నీకియాళ యిదేం పొాయేకాలం ఒచ్చిందిరా బతకాలని లేదా! నువ్వు కూచుంది పెంచలయ్య యిల్లని మరచిపోయావా!”

"ఒరే... నోరుముయ్యండి. గోడకి చెవులుంటాయి."

దొంగచెముడు కాదుకందా!”

"కాదులే అదిగో గున్నయేనుగులా డజను యిడ్డీలు సేరు కాఫీ తాగి శరీరం తెగపెంచుకుని వస్తూన్నాడు.

సుబ్బారావు హుష్‌ అన్నట్టు చూశాడు. అందరూ గప్‌చిప్‌ అయిపోయారు. 'పెంచలయ్యకి బ్రేవ్‌ అంటూ తేవుతూ వచ్చి కుర్చీలో కూర్చున్నాడు అందరి ముఖాల్గోకి ఓ సారి చూశాడు. ఏదైనా ఆలోచించారా! అన్న అర్ధంతో.

“మీరే ఆర్జరు పారేయండి. స్వామి కార్యం క్షణాలమీద చేసుకొచ్చే మేం వుండగా మీకు దిగులెందుకూ!' గోవిందు కాస్త దగ్గరకి జరిగి అడిగాడు. 0040072 థీ దేవుడు నవ్వాడు 5 షత ఒంట

లల యల ల ల ట్ట లిం లంటి ట్రిం లిం లం ట్టి లిం ల లం లిం లిం ల్టిం ల ల్టిం ట్రిం లం లం ట్టి ట్టి లం లిం లిం ట్ట ట్టి ట్య ట్రిం శశిశి(159 )

పెంచలయ్యుకి క్షణం కోపం వచ్చింది. అయినా దాన్ని బహిర్గతం చేయడు. ప్రత్యక్షంగా యెవరితోనూ యెప్పుడూ తగూకి దిగటం యెవ్వరూ యెరుగరు.

పెంచలయ్య ముఖం యెదుట ధర్మప్రభువు అని వినయం నటించి చాటున దొంగవెధవ, తడిగుడ్డలతో గొంతులు కోసే నక్క. అనుకుంటారు.

"యిదిగో నాక్కావల్సింది మాటలు కాదు ' అన్నట్లు చూస్తూన్నాడు పెంచలయ్య.

“ఆ జగన్నాధం యెదవ యీ వూరొస్తే బాగుండు. ఏ కీలు కాకీలు యిరగొట్టి పారేద్దును” అప్పారావు మీసం మెలేశాడు.

పెంచలయ్య అప్పారావుని దగ్గరకి రమ్మని పిలిచాడు. సమాలోచన చేస్తున్నాడు. “ఏడుకొండలు కొడుక్కి రమ్మని వుత్తరం రాశారు. రేపొనస్తాడంట పూజారి బయట పెట్టాడు. పెంచలయ్య యొగిరి గంతేశాడు.

“చూడూ జగన్నాధాన్ని పిలిచి కాఫీ యిద్దాం. ఆతర్వాత........ అప్పారావు పని అప్పారావు చేసేస్తాడు.

ఆందరూ భయంగా చూశారు పెంచలయ్య ముఖంలోకి

“మనింట్లో కాదులే భయపడకండి. సరే యింకపాండి. అంటూ లేచాడు.

అప్పారావూ గోవిందు చెయ్యిచాచారు. పెంచలయ్య భారీ చెయ్యి యిలాంటప్పుడే బైటపెడతాడు అని వాళ్ళకి బాగాతెల్సు. అందరూ బైటకి వెళ్ళిపోతూంటే అన్నం తినటం మానేసిన దేవుడు కళ్ళు యింతచేసుకుని యిదంతా చూస్తున్నాడు. యిది చూసిన పెంచలయ్య పెద్దకేక పెట్టాడు.

"ఏరా దున్నపోతా యింకా నీ తిండి కాలా! దేవుడు వులిక్కిపడ్డాడు. చకచకా చెయ్యి కడిగి లేచి పశువులని తొలుకుని పొలం బయలుదేరాడు.

3

దేవుడు పాలం పోతూ ప్రతిరోజూ వూరి మధ్య కొత్తగా ప్రతిష్టించినగాంధీగారి శిలావిగ్రహం దగ్గర కాస్పేపు ఆగుతాడు. కొత్తగా యీబొమ్మని చూసి కర్ర పట్టుకున్నాడు కనుక తనలానే యీోయనాపాలేరు కావచ్చు అనుకున్నాడు. అందరూ యీ బొమ్మకి దబ్నం పెట్టి పూలదండలు వేస్తూంటే అశ్చర్యపోయి తన సందేహాన్ని ధర్మయ్య పంతులు ముందు వుంచాడు. ధర్మయ్య గాంధీగారిని గురించి క్లుప్తంగా చెప్పాడు, దేవుడికి అర్ధమయి కాక వేసేచచ్చు ప్రశ్నల కన్నింటికీ వోపిగ్గా సమాధానాలు యిచ్చాక్ళు చివరికి అన్నారు. ఆయన మనుషుల్లో దేవుడు అనేసరికిబోలెడంత నంబరం కలిగింది . దేవుడికి. రము టమ్మానపట[ి దేవుడు నవ్వాడు ఇన

భక

“నాేఎరూ యీ ముసలాయన పేరూ ఒకటేగా పొంతులుగోరూ' అన్నాడు. ధర్మయ్య క్షణం నివ్వెరపోయి ఆ తర్వాత అవును అన్నట్లు చిరునవ్వు నవ్వారు.

దేవుడికి గాంధీగారంటే అభిమానం యొక్కువై పోయింది. ప్రతి రోజూ యెవరూ చ్తూడకుండా ఒక పువ్వు కోసుకొచ్చి గాంధీగారి పాదాల దగ్గర పెట్టి మళ్ళీ గేదెలని తోలుకుని వెళ్ళిపోతాడు ఒక రోజు పంతులుగారు దేవుడికి గాంధీగారి మూడు కోతుల కథ చెప్పారు. దేవుడు అంతా శ్రద్ధగా వింటూ ఆలోచిస్తున్నాడు. దేవుడిలో కొత్తకొత్త ఆలోచనలు మొదలయ్యాయి. అవి వాడిని కుదిపేస్తున్నాయి. పంతులుగారి మాటలకి అడ్డం వస్తు అన్నాడు.

“పంతులగారూ చెడు యినకు, పలక్కు, చూడకు అన్నారు. బాగుంది. కానీ, చెడ్డపని యే'యెదవన్నా చేస్తావుంటే చేతకాని వాజమ్మలా కళ్ళూ నోరూ మూసుకు క్తూకోవాలా! యిది నాకు నచ్చలా. అన్నాడు గట్టిగా యిదినే ఒప్పనుగాక ఇప్పను అన్నాడు మళ్ళీ ఆవేశంగా.

“అలా కూచోమని బాపూ చెప్పలేదు గానీ ఒకవేళ యెవరన్నా చెడు చేస్తే నువ్వెం చేస్తావు దేవుడూ!" కుతూహలంగా అన్నారు పంతులుగారు.

“పాతేస్తాను' పళ్లుకారుకుతూ అన్నాడు.

“ఆవేశపడకు,' అంటూ యింకా అవీ యివీ చెప్పి ఆఖరున అన్నాడు.

“బాపూ మంచితనమే ఆయన్ని కబళించి వేసింది."

“అంటే

“ఆయన్ని కాల్చి చంపేశారు.

దేవుడు వులిక్కి పడ్డాడు. 'మన 'పెంచలయ్యేనా ఆతుఠతగా అడిగాడు.

“కాదుగానీ ఆది మరోసారి చెప్తాలే పొద్దుపోయింది. యింటికిపొ అనటంతో దేవుడు యింటిముఖం పట్టాడు.

టీ

ఏడుకొండలు కొడుకు వచ్చాడు. పెంచలయ్య అతన్ని అభినందించీ కాఫీ ఇచ్చి పంపాడు. బస్తీలో పనుంది, రాత్రికి వస్తానని చెప్పి బయలుదేరుతున్న తండ్రితో కొడుకు నేనూ వస్తానని బయలుదేరాడు.

“యిప్పుడు నువ్వెందుకు,రేపొద్దువులే' అనేసి పెంచలయ్య వెళ్ళిపోయాడు. తము.4084481 దేవుడు నవ్వాడు గటపాయాటటలన!

చాచాచాచాచాచచచాపాయుచపారాచాధా చాలా ాచాసాలి చా యయా యిచచిశిచిశతితిచశతళి(161) సాయంకాలం యింక పల్లెలో కాలునిలవక తల్లిని ఒప్పించి బస్తీ

బయలుదేరాడు పెంచలయ్య కొడుకు. దేవుడు సచ్చినాడు పశువులని యింట్లాకి

తోలియెటుపోయాడో యింకా యింటికి చావలా' వంటామె విసుక్కుంటోంది.

ఈ పల్షెకి మైలున్నర నడిస్తే బస్‌ యెక్కవచ్చు, రెండుమైళ్ళు నడిస్తే రైలు యెక్కి పట్నం చేరవచ్చు. అయితే ఊళ్ళో అందరూ దగ్గరని బస్సుకే వెడుతూంటారు

రాత్రి గడిచింది. తెల తెలవారుతూండగా ఊరంతా గోలగోల అయింది.

పెంచలయ్య కొడుకుని చావబాది కుడిచెయ్యి విరక్కొట్టి పారిపోయారట అన్న విషయం ఆందరికీ తెల్పిపోయింది. 'యిదెలా జరిగింది.” యెందుకు జరిగింది అన్న ఆశ్చర్యమే అందరికీ. యింక పెంచలయ్య నిప్పులు కక్కుతున్నాడు. ఎవరు చేశారీ కుట్ర. మన ప్లాను యెవరికి తెల్సింది. యెలా తెల్సింది యెవరిలా తిప్పినా వేలితో నా కంట్లోనే పొడిచారు. యిది జరుగుతూంటే మీరంతా ఏం చేస్తున్నారు. చెప్పండి. చెప్పండి" హూంకరిస్తున్నాడు. యింటి లోపల పెంచలయ్య భార్య గోలుగోలున యేడుస్తోంది. పెంచలయ్య మండిపడుతున్నాడు. పూజారి భయం భయంగా దగ్గరకొచ్చి చెవిలో గుసగుసగా చెప్పాడు ఏదో.

“ఆ' పెంచలయ్య కళ్ళు తుమ్మ నిప్పులా అయ్యాయి. గోడకున్న హంటర్‌ తీసుకుని పెరట్లో సత్తు గిన్నెలో చీమలని దులుపుకుంటూ చద్దెన్నం తింటూన్న దేవుడి దగ్గరకు వచ్చాడు. చళ్‌న కొట్టాడు. దేవుడు తన ఆలోచనలో తనుండి పెంచలయ్యని గమనించలేదు. కానీ చాక్కాలేని ఒంటిమీద ఛెళ్‌మని హంటర్‌ పడి చర్మం లేచిపోయేసరికి వులిక్కిపడి ఈ లోకంలోకి వచ్చాడు. “అబ్బా! అని గావుకేక పెట్టాడు. యెదుట వున్నపెంచలయ్యని చూశాడు కళ్ళప్పగించి ఒక్క నిమిషం మాత్రమే అప్పటికే ఛళ్‌ ఛళ్‌ మని చాలా దెబ్బలు పడిపోతూన్నాయి. దేవుడు లేచాడు! వాడికళ్ళు యెగర్రబడ్డాయి.

గుండె మండింది. చర్మం లేచిన వీపూ మండింది. పెంచలయ్య బండబూతులు తిడుతూ దేవుడిని బాదుతూనే వున్నాడు. దేవుడు ఒక్కసారి తిరగబడి యజమాని చేతిలొని హంటర్‌ ఒక్క గుంజు గుంజాడు. పెంచలయ్య బోర్లాపడ్డాడు. హంటర్‌ దేవుడి చేతిలోకి వచ్చేసింది. అంతే దేవుడు ఛెళ్‌ మని వేశాడు. పెంచలయ్య హిహా కారాలకి ఆతని బంటులు ముందుకురాబోయారు. కానీ దేవుడి విశ్వరూపం చూసి హడలి అక్కడే నిల్చిపోయారు. వణకుతూ పెంచలయ్య తన వాళ్లు సాయం రాలేదన్న యదార్ధం తెల్సుకుని కుప్పలా కూలిపోయి ఒక్కకేక పెట్టాడు. దేవుడు మళ్ళీ హంటర్‌

భల. యెొత్తాడు. పెంచలయ్య మృత్యుభయంతో ఒక్కగావుకేక పెట్టాడు. కళ్ళు మిటకరించాడు. ఆ ముఖాన్నీ ఆయన పిరికి తనాన్నీ చూసి దేవుడు నవ్వాడు. బిగ్గరగా నవ్వాడు. విరగబడి నవ్వాడు. పెంచలయ్యా..... సూడూ.... యిది నీ చేతిలోంచి నా చేతికొచ్చింది. జాగర్త ఆంటూ విసవిసా ఆ యిల్లు వదిలి సరాసరి పంతులుగారి దగ్గరకి వస్తూ గాంధీ గారి శిలావిగ్రహం దగ్గర క్షణం అగాడు. అప్పటికే ధర్మయ్య గారికి విషయం తెల్సింది. దేవుడు రాత్రి ఏడుకొండలు కొడుకుని బస్‌ దగ్గరకి కాక దూరమైనా రైలెక్కించి క్షేమంగా వూరు దాటించి వచ్చాడని. పెంచలయ్య మనుషులు తెగ తాగిన నిసాలో షావుకారు కొడుకే ఏడుకొండలు కొడుకని తమకి అప్పగించిన పని పూర్తి చేసి ఇంటికెళ్ళిపోయి హాయిగా నిద్రపోయారని తెల్లవారిగానీ యదార్థం తెల్సకోలేదనీ. ఇదంతా తెల్సి పంతులుగారు ఆతురతగా పరుగున వచ్చారు. పంతులుగార్ని చూడగానే దేవుడు చేతిలోని హంటరు విసిరేశాడు, చేతులు జోడించాడు.

“పంతులుగారూ నా మనసుసెప్పిన నాయం సేశాను అందుకు పెంచలయ్య నాకీ బవుమానం యిచ్చాడు. దెబ్బతినటం ఆలవాటుగానీ యాయాల తిరగబడ్డాను పాపం పెంచలయ్య ని సంపేస్తానని భయపడి పోయాడు. సీ...ఆపని నసస్తే సేయను. అది సరేగానీ యిప్పుడు సెప్పండి. నే ఎట్టాబతకను నా కన్నం యెవరెడతారు. నా ఆకలి యెవరు తీరుత్తారు."

పంతులుగారి నోట ఇంకా మాట రాలేదు. ఆ వూళ్ళోని యువకులు అందరూ పరుగున వచ్చారు. దేవుడి మాటలు విన్నారు.

“దేవుడూ నువ్వు నిజంగా దేవుడివేరా. లేకుంటే ఏడుకొండలు ఆశాజ్యోతి యిప్పటికి ఆరిపోయి వుండేది. జగన్నాధాన్ని రైలెక్కించి సురక్షితంగా పంపి నువ్వా పెంచలయ్య కిరాతకానికి వళ్ళప్పగించావా! ఒరేయ్‌ దేవుడూ నువ్వురా అసలైన మనిషివి. ఒరేయ్‌ నీకు ఈ వూరు వూరంతా అండగా నిలుస్తాదిరా, నిన్ను ఆకలితో చావనీయంరా. పెంచలయ్య ఆటలు అందరం కల్సి కట్టించ్చేద్దాంరా. భయపడకు” అని ధైర్యం చెప్తున్నా ఏడు కొండలు “దేవుడూ!” అంటూ వచ్చి అమాంతం వాటేసుకుని వాడికి తగిలిన దెబ్బలనీ వాటినించీ కారే రక్తాన్ని చూస్తు “అబ్బా” అని కళ్ళు మూసుకున్నాడు. ధర్మయ్య దేవుడిని చూస్తుంటే కళ్ళలో నీళ్ళు సుళ్ళు తిరుగుతున్నాయి, వూరు వూరంతా యేకమై తన దగ్గరికి-వచ్చేసరికి దేవుడికి మళ్ళీ నవ్వాచ్చింది.

(స్వాతి మాన పత్రిక్ర దేవుడు నవ్వాడు

సిచాయాచాయాయాల్పా చాటు చారాలుచారాయా చాచా హాహా రా చా టాసాచాచాచాసాపా పాటా సాఫశిశిశశ శశి (163)

తదుతం డవత్ప వడు

అ. సెక్రటేరియట్‌లో బైపిస్టు ఉద్యోగంలో చేరి నాలుగు సంవత్సరాలు

అయింది. నాలుగేళ్ళుగా యాంత్రికంగా ఆఫీసుకి వెడుతూ, వస్తూ ఉండే విమలకి తన

'సెక్టన్‌లోనే కొత్తగా వచ్చిన మూర్తితో పరిచయం అయింది. ఆ పరిచయం పెరిగి పెరిగి సెళ్ళి చేసుకునేవరకూ వచ్చింది.

ఇంక పెళ్ళి చేసేసుకోవాలి అని నిశ్చయించుకున్నారు.

“విమలా! మీ తల్లిదండ్రులని మా ఇంటికి పంపు! మా పెద్దవాళ్ళు మాట్లాడతారు" అన్నాడు మూర్తి.

“మూర్తీ! మీ పెద్ధవాళ్ళు అంటున్నావు. మానాన్న కట్నం గిట్నం ఏమీ ఇవ్వలేరు తెలుసుగా. విమల ఖచ్చితంగా చెప్పేసింది.

“ఆ మాటలన్నీ వాళ్ళు మాట్లాడుకుంటారు. మనకెందుకు?

“సరే, రేపే పంపిస్తాను” అని చెప్పి ఇల్లు చేరి తల్లిదండ్రులకీ విషయం చెప్పేసింది. రామారావూ, జానకమ్మ ఇద్దరూ ఆశ్చర్యపోయారు.

“ఈ కాలంలో అంత మంచివాళ్ళు ఇంకా ఉన్నా రామ్మా? రేపే వెళ్ళి వస్తాం. చూడూ, పెద్ధవాళ్ళతో పెళ్ళి మాటలు మొదలేట్టామంటే ఒకపట్టాన మనని బయటపడనీయరు. మూర్తి నీమాట ఎలాగూ తీసి వెయ్యడు గనుక పెళ్ళికూడా ఆర్భాటంగా కాకుండా క్లుప్తంగా చేస్తారు మావాళ్ళు అని చెప్పి ఒప్పించమ్మా.' తల్లి మాటలు విమలకి నచ్చలేదు.

“నాలుగు సంవత్సరాల నుంచీ నేతెచ్చి ఇస్తున్న జీతం పెళ్ళి ఖర్చులకి కూడా చాలదామ్మా' అని అడిగయ్యాలని అనిపించిది తొందర పడటం ఎందుకు, తరువాత హామాను జఉవితం వెనక్కి పోదు ససహహహ్షమ్షమ్షమ్షమ్షమ్షష్తష్టో

భం చూసుకోవచ్చు అని ఆగిపోయింది. రాత్రి అంతా నిద్రపట్టలేదు. మూర్తితో పెళ్ళి అయిన తరవాత తన జీవితం ఎలా మలుచుకోవాలో,దాంపత్య జీవితం ఆనందంగా ఎలా గడపాలో వూహించుకుంటూ వూహాసౌధాలు కట్టుకోసాగింది. ఇక రాత్రికి నిద్రలోకి జారిపోయింది.

తెల్లవారింది, తను మామూలుగా ఆఫీసుకి వెళ్ళాలి. కానీ వెళ్ళ బుద్ది కావటం లేదు. తల్లి "ఇంట్లో ఉండవే విమలా' ఆంటుందేమో అని చూసింది. ఆవిడ అనలేదు. వియ్యాల వారింటికి ఏ జరీ చీరె కట్టుకు వెళ్ళాలా అని సతమతమవుతున్న తల్లి మీద విసుగు వచ్చింది.

“సరేలే, ఎన్నాళ్ళు ఇక్కడుండేది' అనుకుని ఆఫీసుకి వెళ్ళిపోయింది. మూర్తి కోసం చూసింది. అతను సెలవు పెట్టాడని తెలుసుకుంది. ఆఫీసులో అసలు ఉండబుద్ధి కాలేదు. ఇంటికి వెళ్ళిపోతే! వద్దు. నవ్వగలరు ఇప్పటికే అందరూ పెళ్ళి ఆలస్యం అయిందని, ముదిపెళ్ళి కూతురు అనుకుంటూ నవ్వుకుంటున్నారు. తను కావాలని ముది పెళ్ళి కూతురు కాలేదు. తల్లి దండ్రుల ప్రయత్న లోపం వల్లగానీ, అర్ధిక పరిస్థితి వల్లగానీ ఆలస్యం అయింది. పూర్వకాలం ఆడపిల్లలకి ఇలాంటి కష్టాలు ఉండేవి కావు. ఆ కాలం తల్లిదండ్రులకి వయసు వచ్చిన ఆడపిల్ల ఇంట్లోఉంటే అన్నం సయించేదికాదు. నిద్ర పట్టేది కాదు. ఆస్తులు అమ్మో చందాలు పోగు చేసో ఆడపిల్లని ఒక అయ్య చేతిళో పెట్టి అత్తగారింటికి పంపి 'అమ్మయ్య' అనుకునేవారు. ఆకాలంలో స్త్రీకి "పెళ్ళి సమస్య అయ్యేది కాదు. కానీ ఈ కాలంలో స్త్రీకి పెళ్లి ఒక పెద్ద సమస్య అయిపోయింది. చదువులూ, ఉద్యోగాలూ ఎన్ని ఉన్నా పెళ్ళికొడుకు వారికి సంతృప్తి కలగడంలేదు. ఎందువల్లనో తెలియదు. ఏది ఏమైతేనేం తన పెళ్ళి పేమించిన మూర్తితో జరగబోతూ ఉంది. ఈ జన్మకి ఆ అదృష్టం చాలు. మూర్తి అందంగా హుషారుగా ఉంటాడు. తన తోటి ఉద్యోగినులు ఈర్య్య పడేలా తన వైవాహిక జీవితం ప్రారంభం కాబోతుంది. తులసికి ముప్పై నాలుగేళ్లు వచ్చినా పెళ్లి కాలేదు. అలాగే గీత క్కూడా. ఈ ఇద్దరే కాదు. పరీక్షగా చూస్తే ఇలాంటి ముది పెళ్లికూతుళ్ళు చాలామంది కన్చిస్తూన్నారు. తనకి మాత్రం అ ఖర్మ పట్టటం లేదు. విమల తనలో తను ఆలోచించుకుంటూ పనిలో మనస్సుని లగ్నం చేయలేక ఎలాగో అయిదు గంటలు గడిపి సీటులోంచి లేచింది. సోటటటటటు జీవితం వెనక్కి పోదు న...

న ల సెక్షన్‌ సూపరింటెండెంటుకి చెప్పి ఇంటికి వచ్చేసింది. ఇల్లంతా నిశ్శబ్దంగా ఉంది. చెల్లెలు కమల చిరుచాప పరుచుకుని కూర్చుని లెక్కలు చేసుకుంటూ ఉంది. “కమలా! అమ్మా, నాన్నా వాళ్ళింటికి వెళ్ళారా? అంది హేండ్‌ బాగ్‌ టేబిలు మీదకి విసిరి.

“ఇంకా రాలేదా!" అంటూ లోపలికి వెళ్ళి బట్టలు మార్చుకుని స్నానం చేసి స్లాస్కులో ఉన్న టీ కప్పులో పోసుకుని వచ్చి చెల్లెలికి ఎదురుగా కుర్చీ లాక్కుని కూర్చుంది. ఎదురుగా బట్టలు వేసుకునే తాడుమీద పొద్దున తల్లి కట్టుకు వెళ్ళాలనుకున్న జరీ చీరె మడత నలిగి కన్పించింది.

“కమలా! నాన్నా అమ్మా మూర్తిగారింటనించి వచ్చేశారా! ఆత్రంగా అడిగింది. మళ్ళీ

“వూం! వచ్చేశారుగా!”

“*వచ్చేశారూ! ఏమన్నారు వాళ్ళు? లగ్నాలు పెట్టుకున్నారా! పెట్టుకుంటే ఎప్పుడూ?” టీ కప్పు వదిలేసి ఆత్రతగా చెల్లెలి భుజాలు పట్టుకుని అడిగింది. కమల పుస్తకాలు పక్కకి పెట్టి అక్క ముఖంలోకి చూసింది క్షణం. “అక్కా! అక్కడ ఏమైందో నీకు తెలియదూ” అంది.

“ఏమైంది? నాకు తెలియదే. త్వరగా చెప్పు.”

“మూర్తిగారు కన్ఫించలేదా?”

“లేదు. ఆఫీసుకు రాలేదు.”

“ఆయితే విను. నాన్నా అమ్మా వెళ్ళారా? మూర్తి అతని తల్లిదండ్రులూ మర్యాదగానే మాట్లాడారట. పెళ్ళి లగ్నాలు పెట్టుకుందాం అని ఆ మాటా ఈమాటా చెప్పి 'మేం డబ్బు మనుషులం కాదు కనకనే పైసా కట్నం కావాలని అడగం. అయితే మా అబ్బాయి ఒక చిన్న ఇళ్ళ స్థలం కొనుక్కోవాలనుకుంటున్నాడు. స్కూటర్‌ కొనుక్కోవాలని ఎన్నాళ్ళగానో అనుకుంటున్నాడు. కనుక మీ చేతి డబ్బులేం మేము కోరటం లేదు. అమ్మాయి నాలుగేళ్ళుగా తెస్తూన్న జీతం తాలూకు పైకం సర్దేస్తే చాలు” అన్నారట.

కమల చెప్పటం ఆపింది.

విమల నిర్భాంతపోయింది.

“అలా అని అడిగారా! అప్పుడక్కడ మూర్తి ఉన్నాడా?

• ₹ఖాాాాాాాాిితు జవితం వెనక్కి పోదు మటల

భం

“ఉన్నాడట!

“తర్వాత? విమల గుండె బిగపట్టుకుని అడిగింది.

“ఏముంటుందక్కా, ఆ జీతం తాలూకు డబ్బు ఇంకెక్కడిది? ఇంటి ఖర్చులకే ఖర్చు అయింది. మీరు వూరికే చేసుకున్నా పెళ్ళి ఆర్బాటంగా చేయటానికే నాదగ్గర డబ్బులేదు అన్నాడట నాన్న”

“అప్పుడు వాళ్ళు ఏమన్నారు?”

“ఏమంటారక్కా! ఏమీ అనరు వెళ్ళి రండి అన్నారట.”

“మరి మూర్తి?"

“మూర్తీ-మూర్తీ-మూర్తీ! అతనూ అంతే అన్నాడట. ఇంత అడవి మనుషులు అనుకోలేదు' అని విసురుగా లోపలికి వెళ్ళిపోయాడట. అతని తండ్రి మన నాన్నని నానా చీవాట్టూ పెట్టాడట. ఆడపిల్లకి కట్నం అంటూ ఎదురిచ్చి పెళ్ళి చేయవల్సింది పోయి ఆ పిల్ల తెచ్చిన జీతం డబ్బు కూడా తినేశావా, నాయనా? మీలాంటి వాళ్ళకి ఒక నమస్కారం. వెళ్ళి రండి అనేసి లేచిపోయారట."

“కమలా, ఇలా నిజంగా జరిగిందా!

“నిజం-నిజం-నిజం, అక్కా కలలు కనకు. కలలు మనలాంటి మధ్యతరగతి ఆడపిల్లలకి ఆరోగ్యప్రదం కాదు.” కమల నిట్టూర్చింది

“నాన్నా వాళ్ళూ ఎక్కడికి వెళ్ళినట్లు?”

“నీ పెళ్ళి ఎప్పటికి అవుతుందో ఎలా అవుతుందో తెల్సుకోవాలని జ్యోతిష్కుడి దగ్గరికి వెళ్ళారు.

“ఛీ!” విమల వచ్చే కన్నీళ్ళని ఆపుకోవటానికి వ్యర్ధ ప్రయత్నం చేస్తూ అంది.

“అక్కా! నీకు మూర్తి తల్లిదండ్రుల మీద చాలా కోపం వస్తూంది కదూ! వాళ్ళు కనిపిస్తే చంపాలనిపిస్తూంది కదూ! మూర్తిని నీకు కాకుండా చేశారని నీ మనస్సు భగ్గుమంటూంది కదూ!”

“ట్రవును”

“అక్కా, కోపగించుకోకు. అది మనలాంటివారికి మంచిది కాదు.”

“కమలా! నీతులు చెప్పకు. నా గుండె మండిపోతుంది.”

“నీ బాధని నేను అర్ధం చేసుకోగలనక్కా, కానీ, నీ పెళ్ళి ఇలా అవటానికి మూర్తి తల్లిదండ్రులతో బాటు మన తల్లిదండ్రుల బాధ్యతారాహిత్యం కారణం అంటాను కాదంటావా!” జీవితం వెనక్కి పోదు

విమల జవాబు చెప్పలేని దానిలా లేచి మంచంమీద వాలిపోయింది. కన్నీళ్ళు కాల్వలు కడుతున్నాయి. కమల లేచి వచ్చి అక్కని వోదార్చసాగింది.

"అక్కా! ఈప్రపంచం చాలా విశాలమైంది. మూర్తి ఒక్కడే మనిషి అనుకోకు. మంచివాళ్ళని వెతుక్కోగలగాలి గానీ దొరుకుతారు. అయితే నువ్వు సహనంగా ఉండాలి.”

“అక్కా! మనం చదువుకున్నాం. ఈ కాలపు పరిస్థితులు ఆర్హం చేసుకున్నాం. ధైర్యంగా నిలబడగలగాలంటే ముందీ ఏడుపు రానివ్వకూడదు. ఏడిచి హృదయ భారాన్ని తగ్గించుకోవటం తప్ప మరేం సాధించలేం. లే కళ్ళు తుడుచుకో. ముఖం కడుక్కో. ఆమ్మా నాన్నావచ్చే వేళ అయింది. ఎవరి సానుభూతి నువ్వు కోరకు. కొందరు సానుభూతి చూపి బాద్యతని విస్మరిస్తారు. ఇలాంటి వాళ్ళంటే నాకు చికాకు. డీలాపడకు. ఏమీ జరగనట్లే రేపే ఆఫీసుకు వెళ్ళు.”

విమల కన్నీళ్ళు తుడుచుకుంటూ ఆంది.

“ఒకసారి మూర్తిని కలిసి మాట్టాడితే?...”

“అక్కా, నువ్వు ఒట్టి పిచ్చిదానివి. అతని ఎదురుగానేగా ఇదంతా జరిగింది. మెడ పట్టుకుని గెంటుతూంటే చూరు పట్టుకుని వేలాడే మనస్తత్వం మార్చుకోవాలక్కా.'

“అతనుగా వచ్చి ఈ విషయం మాట్టాడితే మాట్లాడు. లేకపోతే పెదవి కదపవద్దు. "

విమల మవునంగా ఉండిపోయింది.

మరునాడు విమల ఆఫీసుకి వెల్లింది. కానీ మూర్తి రాలేదు. కానీ సెక్షన్‌లో గుసగుసలు ప్రారంభమైనాయి. అవి వినీ విననట్టు వూరుకుంది విమల. ఒకరిద్దరు దగ్గరికి వచ్చి ఏదో అడగబోయారు. విమల సీరియస్‌గా ముఖం పెట్టింది. ఆంతే. వాళ్ళు ఇంకేదో మాట్లాడి వెళ్లిపోయారు. మరో రెండు రోజులకి మరో సెక్షన్‌లో పని చేసే పార్వతి పని కట్టుకు వచ్చింది అంచ్‌ టైములో. టిఫిను తింటూనే విమల నడిగింది.

“విమలా, ఇదేమిటోయ్‌? మూర్తి, నువ్వు పెల్లి చేసుకోబోతున్నారనిచెప్పావు. కాని అతను రెవెన్యూలో పని చేస్తూన్న పద్మని పెళ్ళాడబోతున్నాడట. లగ్నాలు కూడా పెట్టుకున్నారట.

“వూ” మనసులోని హాలాహలాన్ని మింగేస్తూ అంది.

“పద్మ నీకంటే మూడేళ్ళు సీనియర్‌. ఉద్యోగంలా చేరినప్పటి నుంచీ వచ్చిన జీతం లెక్క కట్టి మరీ ఇమ్మన్నారట. పద్మ తండ్రి ఇస్తున్నాడట. హహాటామ్టషమమ్షుష్షషు ఉవితం వెనక్కి పోదు పపపట్లాము పపము ష!

సాధిచు చాచా సాయాయా చా చాచాటాచిటాటాటాచాచటాచాచి చాచా భాధా చాచాపాపాపాపాచాసాటాసాపాసా

“అవునా!

“ఆవును.”

“రోగ్‌ అనుకుంది మనస్సులో కచ్చగా.

నీకెలా తప్పిందే?” కుతూహలంగా అడిగింది పార్వతి.

“ఏం లేదు.”

పార్వతి మూతి ముడుచుకుని వెల్లిపోయింది.

కొన్ని రోజులు సాపీగా గడిచిపోయినాయి.

మూర్తి ఆఫీసుకి వస్తున్నాడు. రెండు రోజులు ముఖం తిప్పుకున్నాడు. మూడోరోజు నుంచీ గర్వంగా చూడసాగాడు. విమల ఆతన్ని పట్టించుకోలేదు. కానీతన పెళ్లి శుభలేఖ తప్పక ఇవ్వటానికి వస్తాడనీ, అప్పుడు అందరిముందూ నాలుగు దులిపేయాలని ఎదురుచూడసాగింది. ఎన్నాళ్ళు జరిగినా అతని పెళ్లి శుభలేఖ ఆఫీసులో ఎవరికి రాలేదు అందరూ కుతూహలం ఆపుకోలేక విషయం ఆరా తీశారు ఆవార్త విమల చెవిన వేయాలని చూశారు. కానీ విమల ఆసక్తి చూపలేదు. అంతే వాళ్ళు ఆగిపోయారు.

పద్మ పెళ్లి శుభలేఖలు తెచ్చి స్నేహితులకి, విమలకీ ఇస్తూ “విమలా, ఆదివారం సాయంకాలం ఆశోకాలో పార్టీ తప్పక రండి. నా పెళ్ళి రిజిసర్‌ మా అందువల్ల పార్టీకి మాత్రమే పిలుస్తున్నాను.” పంట పంషారుగి ననే పార్వతి పరుగున వచ్చింది.

“విమలా! ఈ చిత్రం విన్నావా! పద్మ మూర్తిని మోసం చేసింది కొతగా ఒక ఆఫీసర్‌తో పరిచయం అయి, అది గ్రేమగా మారిందట. ఆయన తన జీతం కావాలనలేదట అందుకని లగ్గాలు పెట్టుకున్నా ఆ పెళ్ళి ఆపుకుని ఈ సెళి చేసుకుంటూందట. పాపం! మూర్తి. అతని తల్లి దండ్రులూ పరువు పోయిందని బాధ పడిపోతున్నారు. అంత క్రితం మీరు ఇద్దరూ పెళ్ళాడాలని అనుకున్నారుగా! పోనీ మళ్ళీ ప్రయత్నించి చూడకూడదూ!” సలహా ఇచ్చింది.

“భీ. చీ” అంది విమల, అంతే పార్వతి వెళ్లిపోయింది.

మరో నెల తరవాత విమల ఆఫీసునుంచి ఇంటికి వస్తూంటే దారిలో మూరి కలుసుకున్నాడు. ముఖం చిన్నగా చేసుకుని బాధపడిపోతూ అన్నాడు. క్‌

“సారీ, విమలా! మనం అనుకోని సంఘటనలు చాలా జరిగిపోయినాయి. ఇది ఇద్దరం మరిచిపోదాం. మనం పెళ్లి చేసుకుందాం' ఏమంటావు విమలా?” జీవితం వెనక్కి పోదు

య యి సి లం లం చం లలల ల్సి చలా లలు మాచ యాల్టాల్పా బాటా చాచా టాటా టా టం లి ర్ట లల లి లిం ట్రైన “ముందు ఆ ఏకవచనం ఆపమంటాను."" కర్కశంగా ఆంది. విమలగారూ అనాలి. మళ్ళీ మళ్ళీ చెబుతున్నాను మూర్తీ. తెలిసి చేసినా

తెలియక చేసినా. కొన్నితప్పూలు సవరించబడవు. ఎందుకంటే జీవితం వెనక్కి పోదు

కనక.

“మాట్లాడవద్దు ఇంక.”

“రత్నోన్ని రాయి అనుకున్నాను. రాయిని రత్నం అనుకున్నాను.”

బాధగా అన్నాడు మూర్తి. ఆసలైన పశ్చాత్తాపం కనిపిస్తూంది అతని కళ్లలో. అతను ఇంకా ఇంకా ప్రాధేయపడసాగాడు.

“విమల్తా, ప్లీజ్‌.

“ఆపు. నాకు పెళ్ళి ఖాయం అయింది. వారం రోజులే ఉంది. పెళ్లికొడుకు లెక్చరర్‌. ఇంక చాలుగా!”

విమల ఇంటివైపు! సాగిపోయింది.

మూర్తి శిలావిగ్రహంలా నిలుచుండిపోయాడు.

(ఆం(ధ్రవభ 14-10-87

పాము: మ్షాష్షైజ్ల జీవితం వెనక్కి పొదు ఫష్లాష్లహషషమ్షమ్షషష్టైప్తష్ష్ష్షమ్షైష

చి చ్యాచ్ప లాలు చాల ల లయలు యట్టి టా ల్పా లలల ల్యలా టు లటచ్ళి చ స్పా లాటి చాలాచాలా చాలి చుట్టి టాటా మనను తిరగబడింది స్తా యంకాలం అయిదున్నర గంటలయింది. గిరిజ ఆఫీసులో నుంచి బైటకి వచ్చింది. అంతవరకూ సఫెళ్ళున కాసిన ఎండ ఎక్కడికి పోయిందో ఆకాశం అంతా మబ్బు పట్టివుంది. రెండడుగులు వేసిందో లేదో వర్షం ప్రారంభమైంది. క్షణాల్లోనే అది సెద్దది అయిపోయింది. అర ఫర్థాంగు నడిస్తే కానీ సిటీ బస్‌స్టాపు చేరుకోలేని గిరిజ విసుగ్గా ఆఅనుకుంది"దిక్కుమాలిన వర్షం ఇప్పుడే రావాలా”. గిరిజ తడిసిపోయింది. బస్‌స్టాండుకి వెళ్ళాలి. బస్‌ కోసం వెయిట్‌ చేయాలి. తడిసిన బట్టలవైపు చూసుకుంటూనే నడక వేగం హెచ్చించింది బస్‌స్టాపులో అప్పటికి చాలామంది ప్రయాణీకులన్నారు. పావు గంట అర్ధగంట వెయిట్‌ చేసినా ఒక్క బస్సూ రాలేదు. వచ్చే సూచనలూ లేవు. వచ్చినా ఇక్కడ ఆగుతుందన) నమ్మకమూ లేదు. ఇంటికి వెళ్ళిపోవాలి. ఎలా! త్వరగా ఇల్లుచేరాలి ఎలా? ఆటోలు లేవు. రిక్షాలు లేవు. ఉదయం తొమ్మిదిన్నరకి ఇల్లు వదిలింది. వెళ్ళిపోవాలి. ఎలా ఎలా! ఆతురత పడిపోసాగింది. గిరిజ, ఇంతలో ఓ బస్‌ రానూ వచ్చింది ఆగకుండా వెల్బనూ వెళ్ళింది. దీర్ధంగా నిట్టూరుస్తున్న గిరిజకి దూరం నించి వస్తూన్న "మారుతి" కారు కన్చించిది. అంతే రోడ్డు మధ్యగా వస్తూ రెండు చేతులు ఆపమన్నట్లుగా వూపసాగింది. తను ఎదురింటి మేడ వారిదా కారని ఇట్టే గుర్తించి మరీ ముందుకు వచ్చింది. మేడ యజమాని హరిగోపాల్‌ డైవ్‌ చేస్తున్నారు. ఆయన పక్కనే కూర్చుంది ఆయన సతీమణి ష్‌ మనసు తిరగబడింది వ...

నల స్వరూప. స్వరూప చాలా అందగత్తె. అందానికి తగ్గట్టు అలంకరణ కూడా ప్రత్యేక పద్దతిలో చూసేవారికి ఇట్టే ఆకర్షించేలా వుంటుంది. ఆవిడ మాటతీరు కూడా ప్రత్యేకంగా వుంటుంది. తగ్గు స్వరంలో గమ్మత్తుగా వుంటుంది. ఆ భార్యాభర్తల జంట చూడముచ్చటగా వుంటుంది. అనుకుంటుంది గిరిజ.

ఇంటికి వెళ్లాలనేతొందరలో అనారోగ్యురాలైన కూతురు ఒంటరిగా వుందన్న ఆరాటంలో ఆ శ్రీమంతుల కారు ఆపమని అడిగే అర్హత తనకి వుందా! లేదా! అని ఆలోచించలేదు గిరిజ. హరిగోపాల్‌ కారు స్లో చేశాడు. అయినా అది కాస్త ముందుకేవెళ్లి ఆగింది. గిరిజ ఆనందపడిపోతూ చెప్పులు జారిపోయేది కూడా చూడకుండా పరుగెత్తింది.

మా కారుని ఆపమనటానికి నీకు ఎన్ని గుండెలు అన్నట్టుగా వురిమి చూసింది స్వరూప.

గిరిజ టక్కున ఆగిపోయింది. తన వెనుక నుండి పరిగెత్తుకొచ్చి ఓ పదహారేళ్ళ అమ్మాయి గభాలున కారుడోర్‌ తీసుకొని లోపల కూర్చుంది అంతే కారు వెళ్ళిపోయింది.

భోరున వస్తూన్న ఏడుపుని ఎంతో కష్టం మీద ఆపుకుంది. “సిస్టర్‌ మీకభ్యంతరం లేకపోతే చెప్పండి. నేను మీ ఇంటి దగ్గర దించుతాను. ఓ ఇరవై ఏళ్ళ ముస్లిమ్‌ యువకుడు స్కూటర్‌ ఆపి మర్యాదపూర్వకంగా అడిగాడు. గిరిజ కళ్ళల్లో నీళ్లు జలజలా రాయలాయి. 'థాంక్స్‌' అంటూ ఆతను స్కూటర్‌ స్టార్టు చేయగానే ఎక్కి కూర్చుని అడ్రెస్‌ చెప్పింది. ఆమె చెప్పినట్టుగానే అతను తీసుకెళ్ళాడు, న్కూటర్‌ దిగి అతనికి మరీ మరీ కృతజ్ఞతలు చెప్పింది. 'టి తీసుకుందురుగాన్ని రండి అంది. “ఒద్దమ్మా పని వుంది అతను వెళ్ళిపోయాడు. గిరిజ దీర్ధంగా నిట్టూర్చి తాళం తీసి తలుపులు తెరిచి “పాపా ఎలా వున్నావు తల్లీ అంది లైటు వేస్తూ కూతురు పడుకున్న మంచం దగ్గరగా వచ్చింది. 'అమ్మా ...నన్ను... చీమలు కుట్టేస్తున్నాయమ్మా...” “వీమలా ఎక్కడ” చప్పున పాపని లేవనెత్తబోయింది. “ఒద్దమ్మా... ఎత్తుకోకు, దొడ్జికెళ్ళాను. రెండు సార్టు” నాలుగేళ్ళ పాప ఏడుపుస్వరంతో అంది. గిరిజకి వుప్పెనలా దుఃఖం ముంచుకొచ్చింది. చకాచకా పక్కబట్టలని మార్చి పాపని తడిబట్టతో తుడిచి కన్సించినంతవరకూ ఎగర్రచీమలని ఏరి పారేసి కూతుర్ని గుండెలకి హత్తుకుంది.

పాప శల్లిగుండెల దగ్గర వెక్కిళ్ళు పెడుతూ వుంది.

గిరిజ కళ్ళు ధారాపాతంగా వర్షించసాగాయి. రూతురి వైపు తదేకంగా చూస్తూ అనుక్రోస్తాగింది. ఏమిటీ దురదృష్టం. చంద్రబింబంలాంటి ముఖం బంగారు రంగులాంటి సాషాాము మనసు తింగబడింది ఒంట

(172)+ చచ చాలి చాలి చాచా లిచు యాలి టాచ్తు ల చా యాలి హాటా షాచాట్తాలా లా యయా టా యా టా స్టా టాటాషాట్టా ఫాటి

శరీరపు రంగు, పెద్ద కళ్ళు చురుకైన ముఖంతో పుట్టిన ఈ పాపని చూసుకుని పురిటినెప్పుల బాధని అప్పుడే మరిచిపోయి ఎంత గర్వపడింది. ఈ అందమైన పాపని చూసుకుని తన భర్త గోపీ ఎంత మురసిపోయాడు. నాలుగు నెలలు జరిగిన తర్వాతగానీ పాప చేతులూ కాళ్ళు మెడా నడుమూ సరిగా పని చేయడం లేదని తెలియలేదు. ఇదేమిటీ అని ఆరాటపడిపోతూ డాక్టర్‌ దగ్గరికి తీసుకెళ్ళారు. ఆయన ఆరు నెలలు మందులిచ్చినా ఏం ప్రయోజనం కనిపించక డాక్టర్‌ ని మార్చాడు. ఆ డాక్టర్‌ నీ మార్చాడు. ఇద్దరూ సెలవు పెట్టేసారు. ఎన్నినెలలో నిద్రాహారాలు లేకుండా పిచ్చివాళ్ళలా ప్రతి డాక్టర్‌ దగ్గరకీ వెళ్ళారు. ఎంత డబ్బు అయినా వెనకాడలేదు. అప్టుచేసారు అయినా పాపకి ఏమాత్రం నయం కాలేదు వూహ తెలుస్తోంది. తనతోటి పిల్లల్లా తను లేను అన్నది గ్రహించగల్గుతోంది. ఏడుస్తోంది. అయినా బార్యా భర్తలు ఏం చేయలేకపోయారు. ఇద్దరికీ కంపెనీల్లో ఉద్యోగాలే. గిరిజ తొమ్మిదింటికి వెళ్ళి ఆరుగంటలకి ఇల్లు చేరుతుంది. గోపీకి షిఫ్ట్‌ 'డ్యూటీ' ఇద్దరూ దైపిస్టులే. అయినా తమ ఖర్చులని ఎంతో పొదుపుగా వాడుకుని పిల్ల ఆరోగ్యం కోసం డబ్బు ఖర్చు పెడుతున్నారు. ఆఫీసుకి వెళ్ళేప్పుడు పాపకి కావాల్సినవి ఇచ్చి ఇల్లు బైట తాళం వేసి వెడుతుంది. ఆఫీసులో అయిదన్నర అయిందంటే చాలు ఇంటికి రెక్కలుకట్టుకువాలాలని గిరిజ మనసు తహతహలాడుతుంది. ఇలా కాస్త ఆలస్యంగా వచ్చినప్పుడు కూతురు స్థితిని చూస్తే గుండె బరువెక్కుతుంది.

తన కడుపున పుట్టిన పాపానికా ఇలా అయింది! తను చేసిన తప్పేమిటి! మేనమామను పెళ్గాడటం ఒక్కటే తను చేసిన తప్పు, తన తల్లి మేనమామని పెళ్ళాడింది. తన పినతల్లి కూతురు తన స్నేహితుల్లో కొందరు మేనమామలని పెళ్ళాడారు. వారికిలాంటి సంతానం కల్గలేదే పిల్లతో హాయిగా ఆనందంగా కాపురాలు చేసుకుంటున్నారు. మరి తన కెందుకింత దురదృష్టం. భగవాన్‌ తెలియక చేసిన తప్పుకి నన్ను కిక్షించు. పాపని ఆరోగ్యవంతురాలిని చెయ్యి. గిరిజ మనసులోనే దేవుడిని ప్రార్థించసాగింది. 'అమ్మాఇంకా కుడుతున్నాయి చీమలు' పాప మాటకి ఆలోచనల్లోంచి బైటపడింది. ఒళ్ళంతా కళ్ళు చేసుకుని చూస్తే వీపుని పట్టుకున్న చీమ కన్పించింది. దాన్ని లాగిపారేసింది.

“అమ్మా... నేను దులుపుకోలేను కదా అని తెగ కరిచేశాయమ్మా. నాకేమో బాధకి ఏడుపొచ్చేసింది. బిగ్గరగా అరిచేసాను. అప్పుడేమో పక్కింటి బాబిగాడు కిటికీ దగ్గరకి వచ్చి నా ఏడుపును చూసి వెక్కిరించి చిన్న చిన్న రాళ్ళు విసిరాడమ్మా అవన్నీ నాకు తగిలాయి.” సంంటయామపుస్తట్లు మనసు తిరగబడింది మాలు

న ల

"ఆయ్యో అలాగా... వుండు వాడిపని చెప్తాను.” గిరిజ కోపంతో లేవబోయింది. “వాళ్ళూ.... సినిమాకి పోయారమ్మానా కేకలకి పక్కింటి అత్త వచ్చి బాబిగాడిని బాగా కొట్టి చెవులుమెలేసి లాక్కువెళ్ళిందమ్మా అయినా నాకు ఏడుపొచ్చేసింది. అమ్మా నువ్వు నన్ను వదిలి ఆఫీను కెళ్ళకమ్మా' పాప తన బాధని తల్లి దగ్గర వెళ్ళబోస్తూ వుంది.

అలాగీ 'వెళ్ళను అని ఆనలేకపోతూ వుంది. కూతురికి మాట ఇచ్చినా తను ఆమాట నిలుపుకోలేదని గిరిజకి తెల్సు, తను ఇంట్లో వుండటం పాపకి అవసరం కంపెనీ వాళ్ళుఇచ్చే డబ్బు తనకి మరీ అవసరం. ఈ చిక్కుముడి విడివడేలా లేదు. ఒకసారి ఎండగానే వుందన్న వుద్దేశ్యంతో పాప మంచం దగ్గరున్న కిటకీ తలుపు తెరిచి వెళ్ళింది తను ఆఫీసుకి. హఠాత్తుగా వర్షం వచ్చి కిటికీలోంచి జల్లుకొట్టి పాప పూర్తిగా తడిసిపోయింది. తను వచ్చేసరికి తడి పక్కబట్టల్లో గజగజా వణికిపోతూ వుంది. లేవలేని అశక్తత వల్ల కూతురు ఎంత +క్ష అనుభవిస్తోందో గ్రహించిన గిరిజ గుండె బద్దలయ్యేలా ఏడ్చింది. పాపకి వానలో తడవడం వల్ల జలుబూ జ్వరం వచ్చింది. ఇలా ఒక్కరోజు కాదు ఒక నెల కాదు సంవత్సరాలు గడుస్తున్నా 'మార్చుఅనేది దొరకడం లేదు. ఇవన్నీ ఆలోచిస్తూంటే 'గిరిజకి భవిష్యత్‌ భయంకరంగా కన్చిస్తూ వుంటుంది. అయినా కూతుర్ని డాక్టర్‌లకి చూపడం మానలేదు.

ఏ. కొత్త డాక్టర్‌ వూళ్ళోకి వచ్చినట్టు తెల్సినా కూతురు జబ్బు నయం చేయగలడేమో అని తీసుకువెళ్ళడం చూపించడం ఆయన చేప్పే మందులు వాడి చూడటం జబ్బు నయం కాకపోగా కొత్త బాధలు కల్గడం అప్పులు మిగలడం ఇదీ గిరిజ సంసార స్థితి. అయినా ఎక్కడో మనసులొ “ఆశ తన కూతురి కీళ్ళవాతం నయం అవుతుందనీ అందరి పిల్లల్లా స్కూలుకి వెళ్ళి చదువుకుంతూ గంతులు వేస్తూ ఆటలాడగలదనీ,

, సైన్స్‌ ఎలీతో అభివృద్ధి చెందిన ఈ కాలంలో కూడా మందులు లేని జబ్బులు వున్నాయంటే ఆశ్చర్యపోతూ వుంటుంది గిరిజ.

“"అన్మూ.... అమ్మా” కూతురు పిలుపుకి గిరిజ ఆలోచనల్లోనించి తెప్పరిల్లింది.

“నీ తడిచీరె... తడి చీరెకి చలి వేస్తోంది నాకు”

“అప్పటికి గుర్తువచ్చింది. తను తడి చీరె మార్చలేదని. పాపని పొడి బట్టలు వేసి పడుకోబెట్టి వేడిపాలు పట్టి అప్పుడు మార్చుకుంది బట్టలు. చకచకా వేడి “టీ చేస్తుకుని తాగి వంట పూర్తి చేసుకుని ముందు గదిలోకి వచ్చింది. పాప నిద్రపోతూ

అతరదాుతనతు మనసు తిరగబడింది ష్యఫచట్లుశష్తమ్లమమ్టాహ్షాలు

భరయ. వుంది. 'షిస్ట్‌ పనిలోకి వెళ్ళిన భర్త రాత్రి తొమ్మిది గంటలయితే కానీ ఇల్లు చేరడు గడియారంలోకి చూసింది. ఏడు గంటలు దాటింది. కిటికీ దగ్గరకి వచ్చి కూర్చుంది, ఎదురింటి మేడలో దీపాలు వెలుగుతున్నాయి. టీ.వీ.లో ఏదో సంగీతం వినిస్తోంది స్వరూప అయిదేళ్ళ కూతుర్ని ముద్దులాడుతూ కన్పించింది. ఆ పాప అందాల బొమ్మలా వుంటుంది. రంగురంగుల ఫ్రాకుల్లో చూడముచ్చటగా ఛంగ్‌ ఛంగ్‌న గెంతుతూ తల్లిదండ్రులని మురిపిస్తూ వుంటుంది. ఆ పిల్లని చూస్తే గిరిజకీ ముచ్చటే. అయిదు లక్షల ఆస్తికి అధిపతురాలు స్వరూప. ఒకే ఒక్క కూతురు. అనురాగాన్ని పంచి ఇచ్చే భర్త. స్త్రీకి ఇంకేం అదృష్టం కావాలి. గిరిజ ఆ శ్రీమంతురాలి అదృష్టాన్ని మనసులోనే పొగుడుకుంటూ అలా కూర్చునే నిద్రలోకి జారిపోయింది. గిరిజకి రెండిళ్ళ అవతల వున్న పంకజంతో స్నేహం. పంకజం భర్త రామ్మూర్తి కూడా గోపీ పనిచేసే కంపెనీలో వుద్యోగం చేస్తున్నాడు. పంకజం గిరిజా గోపీ వుద్యోగాలకి వెళ్ళిన సమయంలో అప్పుడప్పుడూ వచ్చి తాళం తెరిచి పాపని చూస్తూ కొంతసేపు వుండి వెడుతూ వుంటుంది. అయితే పంకజం తరుచుగా పుట్టింటికి వెళుతూ వుంటుంది. అలా వెళ్ళినప్పుడల్లా గిరిజకి మరీ ఇబ్బందిగా వుంటుంది. పదిహేను రోజులుగా వూరిలో లేని పంకజం ఈ రోజే, వచ్చింది. వచ్చిన రోజునే వచ్చి పాపని చూసి పాలూ వగ్రైరా ఇచ్చి గిరిజ వచ్చే వరకూకూర్చుంది. తనకి ఈ విధంగా సాయపడే పంకజం ఆంటే గిరిజక్షి తగని అభిమానం. గిరిజ ఆఫీసునుండి రాగానే వేడి టీ తెచ్చి ఇచ్చింది పంకజం. "ఇలా నువ్వు ఇంట్లో వుండిన రోజు నాకెంతోహాయిగా వుంటుంది పంకజం. “పాపా ఎలా వున్నావమ్మా” కూతుర్ని పలకరించింది. “అత్త పాలు ఇచ్చింది. ఫ్రాకు మార్చింది. ఒంటేలు పోసిన బట్టలు మార్చింది, అమ్మా అత్తని మనింట్లోనే వుండమనమ్మా” పంకజం గిరిజా నవ్వుకున్నారు. ఇంతలో ఎదురింటి మేడ ప్రహారీగేటు తెరుచుకోవడం “మారుతి కారు లోపలికి వెళ్ళడం ఆ కారులో నించి స్వరూప నీరసంగా దిగడం పనిమనిషి ఆసరాతో లోపలికి వెళ్ళడం కన్పించింది. “పంకజం ఆవిడకి ఏమైంది?” అడిగింది గిరిజ. “వాళ్ళ బేబీ తర్వాత ఇంక పిల్లలు ఒద్దు అని జాగ్రత్త తీసుకున్నారట మనసు తిరగబడింది జజజ్ఞూజజ్ల4ళాహ్టూ

సాహసి యుత టు టషాటాటాతా 3

ఆయనకి మాత్రం మరో బిడ్డ కావాలని వుందట. కానీ ఆవిడ ఇష్టపడలేదట. ఎప్పుడో

పొరబాటు జరిగి ఆవిడకి నెల తప్పిందట. తమ ఆస్ధికి ఒకే ఒక్క పాప వారసురాబైతే

అంతస్తు తగ్గదని ఆవిడ అభిప్రాయంట. అం తే అబార్షన్‌ చేయించుకుందుట. అలా

చేయించుకున్నప్పుడు కాస్త సీరియస్‌ అయి చివరికెలాగో ఆపద నుండి బైటపడిందట. అలాగా”

“ఏమిటో గిరిజ శ్రీమంతుల అభిప్రాయాలు చిత్రంగా వుంటాయి కదూ” మరి నేను వెళ్ళివస్తాను పంకజం వెళ్ళిపోయింది. గిరిజ వంటపని పూర్తిచేసుకుని కూతురు దగ్గరక్రి వచ్చి కూర్చుంది. గోపీ ఈరోజు త్వరగానే ఇంటికి వచ్చేసాడు. వస్తూ పాపకి బిస్కెట్లూ గిరిజకి సన్నజాజులూ తెచ్చాడు. గిరిజ పూవులు పెట్టుకుని ఎన్నో నెలలైంది.

భోజనాలు అయిన తర్వాత పాప నిద్రపోయిందని తెలుసుకుని గోపీ చిరుచాప తీసుకెళ్ళి వంటగదిలో వేసాడు. “గిరిజా నీకో దిండు తెచ్చుకో” మెల్లగా అన్నాడు. భర్త సంకేతం అర్థమైంది గిరిజకి. అతను అలా పిలిచి యెన్నో నెలలు అయింది.

"గిరిజ ఆలస్యం చెయ్యలేదు. పాప రాత్రి సమయంలో చాలాసార్లు లేస్తూ వుంటుంది. “అమ్మా... నాన్నా" అంటూ పిలుస్తూనే వుంటుంది.

“సరిగ్గా లేచింది... అమ్మా భయంగా వుంది. లైటు లేదు. చీకటి...”

గోపీకి కూతురు మీద ఎప్పుడూ కోపం రాదు. ఇలాంటప్పుడు తప్ప.

గోపీ లేవలేదు. గిరిజని లేవనీయలేదు. పాప అరుపులు ఆపలేదు.

“పగలల్తా గుర్రుపెట్టి నిద్రపోయి రాత్రి ఆంతా జాగారం చేయిస్తోంది ఎన్నాళ్ళిలా”

గిరిజ బద్దకంగా అంది. గోపీకి ఆగ్రహం ముంచుకు వచ్చింది. అంతే విసురుగా లేచి లైటు వేసి నాలుగు అంటించాడు కూతుర్ని. తండ్రి ఇలా ఏనాడూ కొట్టడం ఎరుగని పాప కెవ్వుమని భయంతో బిగుసుకుపోయింది. ఈ అరుపుకి గిరిజ తుళ్ళిపడి లేచి వచ్చింది. పాప నిలువు గుడ్డు పెట్టుకుని వుండే సరికి భార్యాభర్తల కోపం ఆవిరిలా ఎగిరిపోయింది.

ఓపావు గంట తర్వాతగానీ పాప మామూలుగా కాలేదు. అయిన తర్వాత “అమ్మా....అమ్మా.... నాకు భయం వేస్తోంది. ఏడవసాగింది.

. గిరిజకి ఇదివరకులా జాలి కల్గలేదు. ఎందుకు జాలి కల్గలేదో తెలియడంలేదు. గోపీ ముఖం నల్లగా అయిపోయింది. భార్య ముందు తలెత్తలేని వాడిలా వీధి తలుపు తెరచి గడపలో కూర్చుని సిగరెట్‌ వెలిగించుకున్నాడు. మనసు తిరగబడింది

[76 +చ 06 చ చచచ చించి చచచిచిచిచియచిచచి ల యచచాచి యచచట చటాటాతా టాటా

నాలుగైదు నెలలు గడిచిపోయాయి. పాపకి నీళ్ళ విరేచనాలు ఎక్కువగా కాసాగాయి. గిరిజ శెలవు పెట్టి ఇంట్లో వుంది. పాపకి సపర్యలు చేయలేక విసిగిత్తి పోతూంది. ఆ విసుగు చాలావరకు వెళ్ళింది. పాప పిల్చినా పలక్కపోవడం పాపా అని కూతుర్ని ప్రేమగా పిలవకపోవడం తల్లిలోని మార్పు తెలియని పాప, మారాం చేసి ఏడవసాగింది. అది మరీ విసుగ్గా వుంది గిరిజకి. అస్తమానం స్వరూపగారి మేడవైపు చూడటంలో సరిపోతూ వుంది. తనకి పెళ్ళి కానప్పుడు ఆలోచనలు ఇలా వుండేవి. స్వరూప గారి లాంటి ఇల్లు కావాలనీ హరిగోపాల్‌ లాంటి భర్తా వాళ్ల పాప కారులో షికార్లూ సినీమాలు స్నేహితులు చీరెలు అచ్చంగా అలా వుండాలని వుండేది. పెళ్ళి అయిన తర్వాత ఏ మాత్రం మార్పులేని జీవితం. చివరికి మొగుడైనా కొత్తవాడు కాదు. తనింట్లో పెరిగి పెద్ద అయిన మేనమామే. మేనమామ అయినాఎలాగోలా మనసుకి సరిపెట్టుకుంది. కానీ ఈ అవిటి పిల్ల తన జీవితంలో ఏ సంతోషం లేకుండా మెడకో గుది బండ అయిపోవడం భరించలేకపోతూ వుంది.

తన ఖర్మ ఇంతే అని సరిపెట్టు కోవాలన్నప్పుడల్లా స్వరూప ఇల్లూ వగైరా గుర్తుకి వచ్చి సహనం చచ్చిపోయి అసహనం పెరిగిపోతూ వుంది. స్వరూప తన సంతోషం కొరకు ఏ పనైనా చేస్తుంది. గర్భిణీ కూడా పోగొట్టుకుంది. తను? తను?

గిరిజ ఆలోచించి ఆలోచించి అలిసిపోసాగింది. ఒకరోజు సాయంకాలం పాపకి పాలు పట్టే బైము అయింది. “అమ్మా పాలు” పాప పిలుస్తోంది.

గిరిజ కాళ్ళూ చేతులూ వణుకుతున్నాయి. అయినా అడుగులో అడుగు వేస్తూ పాలగ్లాసుతో వచ్చింది.

“అమ్మా నిన్న నువ్వు ఆఫీసుకి వెడుతుంటె ఏడిచానని. కోపం వచ్చింది కదూ రేపటినుండీ ఏడవనమ్మా నిజంగా ఏడవను. నా మీద కోపం తెచ్చుకోకమ్మా అమ్మా”

“అమ్మా...అమ్మా అన్న కూతురు పిలుపుకి గిరిజ చేతిలోని పాలగ్గాసు ఒణికింది. తల్లి మనసు కూతురి మీద (ప్రేమతో నిండు గోదారిలా పరవళ్లు తొక్కసాగింది.

అంతరాత్మ ఎదురుతిరిగింది. గిరాజా ఏం చేస్తున్నావే ! కన్నబిడ్డ అవిటిదని నీ సుఖం పోగొడుతుందని నువ్వు...నువ్వు...

నీ చుట్టూ వున్న మనుషుల్లో మానవత్వంలేదని విమర్శించే నువ్వు ఏం చేయబోతున్నాన్‌! చేస్తావా! ఏది చెయ్యి. చెయ్యలేవు. నేను నీ మనసుని. నిన్నాపని చేయనీయను మనను తిరగబడింది. గిరిజ చేతిలోని నిద్ర మాత్రల పాలగ్గాసు కిందపడి భళ్ళున బద్దలైంది. మనసు తిరగబడింది

లం

సరిగ్గా అప్పుడే లోపల కాలుపెట్టాడు గోపీ. గోప్‌ కూతురికి బిస్కెట్ల పాకెట్‌తో ఇంకేవో మందు సీసాలతో .

“ఏమండీ...” గిరిజ పరుగున వెళ్ళి భర్తని కౌగిలించుకుంది.

గోపీకి విషయం ఏమిటో ఏంత ఆలోచించినా ఆర్ధం కాలేదు.

పగిలిన పాలగ్గాసులో నుండి ఇంకా కరగని మాత్రలు అతని దృష్టిని పడ్డాయి.

“గిరిజా క్షణికావేశానికి లాంగకుండా....”ఈతని మాటలు పూర్తి కాలేదు.

స్వరూప గేటు దగ్గర కారు శబ్దం విన్పించి ఆవేశంగా వెళ్ళి కిటికీ తలుపూ వీధి తలుపూ భళ్ళున మూసేసింది.

గోపీకి పూర్తిగా విషయం అర్ధం అయింది. ఆ తలుపులు పూర్తిగా తెరుస్తూ.

“గిరిజా ఈ తలుపులు మూసినా మన చుట్టూ వుండే రంగు రంగుల ప్రపంచాన్ని ఎలా మూయగలవు. మనసులని ఆధీనంలో వుంచుకునే ప్రయత్నం చెయ్యి. అంటూ *పాపా' ఆంటూ పాపనెత్తి ఒళ్ళోకి తీసుకుంటున్న తండ్రి వైపు ఏదో అపరాధిలా చూసే తల్లివైపు చూస్తూ “అమ్మా నాన్నా నేనింక ఏడవను” అంటూ వుంది.

(1-89-86 ఆంధ్రభూమి నచిత్ర వారవత్రికు

జాజ్‌ మనసు తిరగబడింది

భన / బెల్లీ" రెలెక్పుకద్యూ/ త్ర... కుంటి పడకకుర్చీలో కూర్చుని కళ్ళజోడు సరిచేసుకుంటూ ఫ్రక్క యింటాయన జాలితలచి యిచ్చిన దినపత్రిక ఆతురతగా చదవబోతూ తలతిప్పి చూడకుండానే

“ఏమేవ్‌! నిన్నే ఓసారి యిలా తగలడు” అన్నాడు. ఇలా మాట్లాడటం ఆయన అలవాటు. అయితే యింక ఆయన భార్య లక్ష్మీ నర్ఫుకి వళ్ళు అంతా చికాకే పాపం,

“ఏమిటా గావుకేకలు. నేను డన్‌లస్‌ పరుపు మీద నిద్దరోతున్నానా” ఆంటూ వచ్చింది. ఆవిడ ప్రతిమాటా భర్త అడ్డుదారుల్లో డబ్బు సంపాదించలేని 'చవట' అన్న ధ్వని వినిపిస్తూ వుంటుంది. నిజానికి రకుటుంబరావుకి వళ్ళు మండినా శాంతం తెచ్చుకుంటూ.

“ఇదిగో యివాళ సెలవుగా. కాస్త ఓ కప్పు కాఫీ యివ్వు. ఇంకాస్సేపు వుంటే యెదిరింటి గోపాలరావు కాలక్షేపం కబుర్లకంటూ వస్తాడా యింక చస్తే నువ్వివ్వవు” అనేసి పేపరులోని వార్తలు బిగ్గరగా చదువుతూ వుంటే లక్ష్మీ నర్భ్ఫు మండిపోతూ “యెవరింట్లో కన్నం వేసి తేను కాఫీ పొడి. యిదిగో చెపుతున్నా ఘడియకోసారి మీరు కాఫీ అంటూ, చిన్నది పైట అంటూ మూడోది పుస్తకాలూ, సెన్సిళ్ళూ అంటూ వేధిస్తే నే బ్రతకాలా అసలే నీరసంతో చస్తున్నా. లేడీ డాక్టరు తన సొమ్మేం పోయిందీ “వీకగా వున్నావు పళ్లరసం తాగు పరమాన్నం తిను” అంటూ యింత పొడుగు పాఠం చదువుతుంది. ఛిఛీ - 1! ఆవిడ ఆయాసం తీర్చుకునేందుకు క్షణం ఆగింది. చెల్లీ రైలెక్కకమ్మా!!

న ల౫

“లక్షాధికార్ల యిళ్ళలో పుట్టి వుంటే బాగుండేది.” కుటుంబరావు కోపంగానే అన్నాడు.

అక్కడ పుట్టే అదృష్టం వుంటే యీనరకంలో మరెవరుంటారు. వెధవ కొంప, యెక్కడికన్నా పారిపోవాలన్పిస్తుంది.

“ఇప్పుడు మాత్రం యేం పోయింది. మహారాణిలా వెళ్ళు, కానీ నీకీ ఆలోచన పదేళ్ళ ముందన్నా వచ్చి వుంటే యెంత బాగుండేది”

“యెంతో బాగుండేది. కానీ యీ దేశంలో ఆడదానికి అంత తెగింపు రావటానికి యింకా నాలుగు శతాబ్దాలన్నా పడుతుంది.”

“నాలుగు శతాబ్దాలు పట్టనీ నలభై శతాబ్దాలు పట్టనీ నాకు అక్కరలేదు. నాక్కావాత్సింది ఆర కష్టు స్ర్రాంగ్‌ కాఫీ.”

“తీదూ లేదూ"

జీతం మూడువేలు నీ ముఖాన పోశాగా.

“ముష్టి మూడువేలు. దానిప్రక్క మరో సున్నా పెట్టినా వచ్చేంత జీతం చాలనంత ఖర్చు తగలబడింది యీకొంపలో' నిర్లక్ష్యంగా అంటూ భార్యని నమిలి మింగేయాలన్సించింది. కానీ నిగ్రహించుకున్నాడు. తనే గనుక కోపాన్ని అదుపులో వుంచుకోకపోతే యీ సంసారం యెప్పుడో ముక్క చెక్కలు అయి వుండేది. అందుకే నోటి దురుసు భార్య దగ్గర తనే నోరు మూసుకుని కాలం వెళ్ళదీస్తూ యాభై నాలుగో సంవత్సరంలోకి అడుగు పెట్టాడు గుమాస్తాగా బ్రతుకు వెళ్ళదీస్తున్న కుటుంబరావు.

కుటుంబరావుకి వుద్యోగంలో ప్రమోషను లేదుగానీ నలుగురు ఆడపిల్లలూ యిద్దరు మగపిల్లలూ. ఆడపిల్లలకి లక్ష్మీనర్సు మురిపెంగా యిలా పేర్లు పెట్టుకుంది. “శ్రీలక్ష్మీ “ధనలక్ష్మీ 'ధాన్యలక్ష్మీ' వరలక్ష్మీ అని అయితే యింకా మహాలక్ష్మి ఆదిలక్ష్మి వగైరా పేర్లు మిగిలిపోయాయని ఆవిడకి దిగులు. వీళ్లందరికంటే పెద్దవాడు శ్రీహరి. ఆఖరివాడు సౌమిత్రికి పదేళ్లు వచ్చినా చదువు వంటబట్టక యెప్పుడూ చూసినా సినిమా బండీలవెంట పరుగులు తీస్తూ వాళ్ళుపంచే కాయితాల కోసం యొన్ని మైల్ళెనా సరే పరుగుతీస్తూ విరామం లేకుండా సినిమా పాటలు పాడుతూ ఇంట్లోవాళ్లకి పిచ్చి యెక్కేలా అరిచే సౌమిత్రికి “మైండ్‌ సరిగాలేదు అంటుంది లక్ష్మీ నర్చు.

“గవర్నమెంటు ఆసుపత్రి వుందిగా చూపించి చావకూడదూ'”' అని ఓ అరుపు అరిచి యింక ఆ విషయం తనకి పట్టనట్లు వూరుకుంటాడు. అసలు యీ భార్యా చెల్లి రైలెక్కకమ్మా!! యంతో

(180) సాచాచాచిచచాసాటాధాపాసస్తా పాచి చిసాచిటి యిపాటాధా పా చాటాచాచా యాలాల టా పాటా సాషాషాటి భర్తలని చూస్తే ఒకనాడు యిద్దర్లూ (ప్రేమించి పెళ్ళాడారని కానీ ఒకర్ని వదిలి వాకరు ఒక్క రోజన్నా వుండలేకపోయే వాళ్లని గాని చెప్పినా నమ్మరు. హుషారుగా వుండే కుటుంబరావు ఆర్థిక చికాకుల్లో నలిగిపోతూ ఆనైరాశ్యాన్ని తట్టుకోలేక చీటికీ మాటికీ భార్యమీదా, పిల్లలమీదా విరుచుకు పడిపోతూ అంతకు పదిరెట్టుగా అసహనంతో వూగిపోయే భార్య నోటికి మాత్రం దణ్ఞం పెడుతూ యిష్పుడిప్పుడు అన్నిటికీ మౌనానంద స్వాముల వారులా కుంటి పడక కుర్చీలో కూర్చుని కాలం వెళ్ళదీస్తున్నాడు.

ఇంక లక్ష్మీ నర్సు యే పేరంటానికి వెళ్ళినా ఇరుగూ పొరుగూ అమ్మలక్కలు “మీ శ్రీలక్ష్మీ పెళ్ళెప్పుడు, మాకు పప్పన్నం యెప్పుడు” ఆంటారు.

లక్ష్మీనర్సుకీ పాపం అల్లుడు రావాలనీ పండగలకీ పబ్బాలకీ నట్టింట్లో తిరగాలనే వుంటుంది లోపల. కానీ కబుర్లతో కూతురు పెళ్లి అయ్యేపని కాదే అయినా ఓ నవ్వు నవ్వి.

మా అబ్బాయి బి.ఏ. పాసై మా చిన్నాన్న వూళ్ళో వుద్యోగంలో చేరాడు. వాడికి పాతిక వేలు కట్నం యిస్తాం అని రోజు కొకరుగా వచ్చి తిరిగి వెడుతున్నారు. యేదో ఒకటి చూసి ఖాయం చేసుకుని ఆ డబ్బు యిలా తీసుకుని అమ్మాయి కిచ్చేసి అల్లుడిని కొనేసుకుంటాం. అవునూ మీ యెరికిలో యేవైనా మంచి సంబంధాలుంటే చెప్పండి” అనటంతో వాళ్ళు మూతులు తిప్పుకుని అబ్బో యీవిడ కొడుక్కి పాతిక వేలు కట్నం రావటం నిజమే. అది రూతురు కివ్వడమూ నిజమే అనుకుని పైకి మాత్రం “మాకేం తెల్ఫు పెళ్ళిళ్ళ 'పేరయ్యను కనుక్కోండి” అనేస్తారు.

లక్ష్మీనర్సు అలా వాళ్ళ నోర్లు మూయించి ఇల్లు చేరుంతుందేకాని తన ఆడపిల్లలకి పెళ్ళిళ్ళు ఎలా జరుగుతాయి అని ఆవేదన పడిపోతూనే వుంటుంది. భగంతుడిని ప్రార్ధిస్తూనే ఉంటుంది. అన్నీ సవ్యంగా జరిగేలా చేయమని.

శ్రీహరిని స్కూలు ఫైనలు అవగానే తండ్రి యింక కాలేజీ చదువు నావల్లకాదు. అని అనగానే “నేనే చదువుకుంటా” అనేసి లక్ష్మీనర్సు పినతండ్రి అయిన గోపాలంగారి దగ్గర వుండి యెంతో కష్టపడి ట్యూషన్లు చెప్పుకుని కాలేజీ ఫీజు కట్టుకుని తాతగారింట్లో భోజనం చేస్తూ యెలాగో డిగ్ర చదువు పూర్తి చేశాడు. గోపాలంగారు ఇతని శ్రద్ధకి ముచ్చటపడి తనే రికమండ్‌ చేసి మంచి ఉద్యోగం ఇప్పించాడు.

ఈ వార్త తండ్రికి ఉత్తరం రాశాడే క్రానీ ఇప్పటికి సంవత్సరం అయినా ఒక్కనెలా పైసా పంపలేదు. నెల మొదటి వారం అంతా పోస్ట్‌మేస్‌ కోసం చూసివిసుగెత్తిన ప. చెల్లీ రైలెక్కకమ్మా॥ సంగతి

న లమ కుటుంబరావు నోరు నెప్పిపెట్టేవరకూ కొడుకుని తిట్టి అలసిపోయి వూరుకునేవాడు. ఇంక ఆయనలో సహనం నశించి కొడుక్కి టెలిగ్రామ్‌ లాంటి ఉత్తరం రాశారు. వెంటనే ఓ సారి ఇక్కడికి తగలడు అని. లక్ష్మీనర్సు కొడుకు విషయం ఎత్తిల్తేదాలు నల్దరాయిలా జవాబివ్వదు. కుటుంబరావుకి లోలోపల అనుమానం కూడా వేధిస్తోంది. ఈ పాపిష్టిది నాన్నకు డబ్బు పంపకు ఆని చాటుగా ఉత్తరం రాసి చావలేదుకదా! అని. ఈ విషయం ఇవాళ తేలిపోవాలి, ఆ వెధవ రావల్సింది ఇవాళేగా! అన్న ఆలోచన రాగానే కుటఒ.ంబరావుకి పేపరులో వార్తలు బుర్రకి ఎక్కడంలేదు. మనస్సు వీధి వాకిలి దగ్గర వుంది. ప్రాణం కాఫీకోసం కొట్టుకుంటూ వుంది. కళ్ళుమాత్రం పేపరులోని అక్షరాలని చూస్తున్నాయి. తనుకాఫీ గత ప్రాణినని భార్యకి తెల్సినా కదలటంలేదంటే బహుశా కాఫీ పొడి డబ్బా ఖాళీ అయి వుండాలి. పాపం. తన భార్య మంచిదే కాని యేదైనా కావాలన్నారా రాక్షసిలా విరుచుకుపడుతుంది. అందుకే ఇంక కాఫీ మాట యొత్తలేదు.

ఇంతలో ఆఖరి కొడుకు ఓ హిందీ సినిమా పాట బాంగురు గొంతుతో పాడుతూ వచ్చేసరికి కుటుంబరావుకి చిర్రెత్తుకొచ్చింది. చెవులు గట్టిగా మూసుకుని “నోరుమూసుకోరా అని అరిచాడు నాలుగుసార్లు. కానీ వాడు యింకాస్త పెద్దగొంతుతో పాడేస్తున్నాడు. తండ్రి కల్గు తాగిన కోతిలా గంతులేస్తూంటే చూడటం వాడికి భలేసరదా.

“అబ్బబ్బ” కుటుంబరావు అసహనంగా కుంటి కుర్చీలో వెనక్కి వాలాడు.

“నాన్నా ఆ పిచ్చాడి పాట ఆపించు. అసలే గార్జభస్వరం వీడూనూ” రెండో కూతురు యెదురింట్టోనించి యెరువు తెచ్చుకున్న పది పైసల లైబ్రరీ డిటెక్టివ్‌ నవల యమ స్పొన్స్‌తో చదివేస్తూ విసుక్కుంటూ గావుకేక పెట్టింది ప్రక్కగదిలో నించి.

లక్ష్మీ నర్సు కొడుకుని కోప్పడేసరికి వాడు వీధిలోకి పరుగుతీశాడు.

“ధనలక్ష్మి ఏం పుస్తకం చదువుతున్నావమ్మా' అడిగాడు

“మీలాంటి పెద్దవాళ్ళు చదివేదికాదు నాన్నా"

“పేమ కథా

“కాదు”

మరి అదేంటో త్వరగా చెప్పియేడవ్వే”

. “అక్కకి (ప్రేమకథల పిచ్చీ, నాకు డిటెక్టివ్‌ల పిచ్చీ అని తెల్ఫే అడుగుతావేం నాన్నా! యీ.నవల భలే సస్పెన్స్‌గా ఉంది. ఇది చదువుతూ ఆకలీ, నిద్రా అన్నీ మర్చిపోవచ్చు.” సుంట చెల్లి రైలక్కకమ్మా! కంట

గ్రజ్త్ర+0 40400000 వచిం లిం లయచలిలలచచంచచిచచిచిలించించచిచనిి

“అయితే నాక్కాసేపిలా ఇవ్వు. అసలే కాఫీ తిక్కతో చస్తున్నాను. జాలిగా

అడిగాడు.

“లాభంలేదు నాన్నా అమ్మ ఇప్పుడే నాకన్నం పెట్టదు. పోనీ పెట్టమని చెబితే ఇది నీకిచ్చేస్తా”

భార్యవైపు చూశాడు. ఆవిడ “ఇంకా వంటే అయిచావందే. పెద్దది చవట ముఖంది. పని చేసీ చేసీ తెమిలిచావదు. నాకేమో నీరసంతో ప్రాణం పోయేలా ఉంది” కూతురిక్కూడా వినిపించేలానే అంది.

“ఇంక విన్నావుగా. అ పుస్తకం యిలా తగలెయ్యి”

“కాస్సేపు ఆగునాన్నా”

“ఓసి నీ దుంపతెగ. కాఫీ తిక్క వదుల్చుకుందాం అంటే నువ్వా గదిలోనుంచి రాకుండా నీలిగిచస్తున్నావా. అయినా క్లాసు పుస్తకాలు మానేసి వెధవ నవలలు చదువుతున్నావా వుండు నీ పనిచెప్తా” అంటూ చివాలున లేవబోయేసరికి కుర్చీ గుడ్డ ఫర్‌న చిరిగిపోయింది. _

“అయ్యో ఇంక ఈ కాస్త సుఖం కూడా కరువుచేశావా దేవుడా” అని దానివైపు చూస్తూండగానే ప్రక్కగదిలోనించి ధనలక్ష్మి ముఖం మాడ్చుకుని పుస్తకం తెచ్చి తండ్రికి ఇవ్వబోయింది. ఆయన చిరిగిన కుర్చీ గుడ్డమీద నుంచి దృష్టి కూతురు వైపు తిప్పాడు.

ధనలక్ష్మీ ముఖం నీరసంతో వడలిపోయినట్టుంది. ఆయన మనసు దవించిపోయింది.

“అకలి అందరిది ఒక్కటే పసిది...” అనుకుంటూ “వద్దమ్మా నువ్వే చదువుకో తల్లి అనటం తడవుగా “నాన్నా నువ్వెంత మంచివాడివి” అంటూనే పుస్తకం పట్టుకుని పక్కగదిలోకి పరుగుతీసింది.

“నువ్వలా గుమ్మం దగ్గర కాపలా కాయబోతే ఆవంట పూర్తి చెయ్యరాదూ త్వరగా, అ పెళ్ళి కాని ఆడపిల్లలని కాల్చుకు తినకపోతే.”

“రోజూ నే చేయటంలా. ఇవాళ అబ్బాయి వస్తాడనీ...” అంటూనే వీధిలోకి తొంగిచూస్తూంటే

“వచ్చేవాడు వీధిలో ఆగిపోడు కానీ, ధనలక్ష్మికి పుస్తకం ఇచ్చిన సిన్నిగారంటే మన యెదురింటావిడేనా. నలుగురు పిల్లల తల్లి అయినా బింకం చెడలేదు. పెళ్ళికాని పిల్లలా వుంటుంది. ఆవిడకి ముప్ఫై ఏళ్ళూ లేవూ.” చెల్లీ రైలెక్కకమ్మా॥!

లం భార్యతో కబుర్లు చెబుతూవుంటే అయినా కాలం జరుగతుందని కుటుంబరావు బాతాఖానీ మొదలెట్టాడు.

-"యొన్నేళ్ళు అని లెక్క యెందుకు. పెళ్ళి కాని పిల్లలా రోజుకో రకంగ్రా సింగారించుకుంటుంది. చీరెలూ, నగలూ, సినిమాలూ, షికార్లూ అదృష్టవంతురాటు పూర్వజన్మలో బంగారు పూలతో పూజ చేసిందేమో మన్మధుడిలాంటి భర్త, పైగా ఆఫీసరు హోదా. రత్సాల్లాంటి పిల్లలు. బ్రతికిన నాలోజులైనా హంసలా బ్రతకాలి. ఛీ నా బ్రతుకు ఉంది యెందుకు

నిస్పృహగా నిట్టూర్చే భార్యని చూస్తే మండి పోయింది కుటుంబరావుకి.

“నువ్వూ ఆవిడలా ఎందుకుండకూడదు.""

“మీరు ఆఫీసరు ఆయి వుంటే... అంతకంటే యెక్కువగానే ఉండే దానిని”

“*నోర్‌ముయ్‌. కాలు గడపదాటదు కానీ మాటలు కోటలు దాటుతాయి.”

“ముప్ఫైయేళ్ళ బట్టీ నోరు మూసుకు చావటంలేదూ.” అని గిరుక్కున ముఖం తిప్పేసుకుని “ఒసేధనం, ఒసే శ్రీలక్ష్మీ యెక్కడికి చచ్చారే. వంటకాలేదూ” బిగ్గరగా అరిచింది.

“అక్క చాలా సేపటినుంచి కన్పించటంలేదమ్మా” మూడో కూతురు జావాబిచ్చింది.

“నీళ్ళకి తగలడిందేమో. బిందెయెత్తుకుని రాచకార్యాలు చేసి చస్తుందయ్యె. అలా వెళ్ళి రమ్మని పిల్చుకురామ్మా

ఇంతలో నాలుగిళ్ళ ఆవతలవున్న గోపాలరావు భోజనం చేసి తాంబూలం నవులుతూ కాలక్షేపం కోసం చదరంగం ఆడటానికి అవి పట్టుకుని వచ్చి బార్యా భర్తలని పరామర్శించి తీరుబడిగా కూర్చుని.

“ఇంకా స్నానం, భోజనం కానట్టుంది. నీకాలశ్యం వుందంటే ఓకునుకు తీసి మరీ వచ్చేవాడిని.” అంటూ చిరిగిన కుర్చీ గుడ్డవైపు చూస్తూ

“అయ్యో! నీ విక్రమార్కుడి సింహాసనం...” ఆంటూ ఆగాడు.

“ఆం దాని సర్వీసులో నాకు చాలా సేవే చేసింది” నిట్టూర్చాడు.

“మీరు అదృష్టవంతులు అన్నగారూ. కొడుకులు అందివచ్చారు. ఉద్యోగంలో రిటైరై కాలుమీద కాలు వేసుకుని కృష్ణా రామా అనుకుంటూ జీవితాన్ని నిర్విచారంగా లాగేస్తున్నారు.” లక్ష్మీ నర్భ్ఫు మాటల్తా ఆత్మీయత కంటే అసూయే ధ్వనిస్తూన్నా ఆయన నవ్వి. అలల. అతత చెల్లి రెలెక్కకమ్నా!! పప్త్తుుమమాష్తున్లూ

భు. యిచ్చు చుచు టాటాచాటి చాచే పాటా ఫిటాసి టా పాటాటాటాటాటటిటిట టాటా టటటాపు

“నీ నోటివాక్యాన అంతా బాగానే జరుగుతోంది. అన్నట్లు మీ పెద్దాడు వస్తున్నాడా” విషయం వాళ్ల సంసార పరిస్థితులపై తిప్పుతూ తెలివిగా అడిగాడు గోపాలరావు.

“కళ్ళు కాయలు కాసేలా చూడటమే మిగులుతోంది” నిర్లిప్తంగా అంది.

ఇంతలో చిన్నకొడుకు వస్తూ "అమ్మా ఆకలి..అక్కయ్య కన్చించలేదమ్మా' అనేసరికి ఛీ అలా పోయి చూడు.” అని తిరిగి కబుర్లలోకి దిగింది.

ఇంతలో వాకిట్లో ఆటల్లో వున్న ఆఖరు ఆడపిల్లలు “అమ్మోయ్‌ అన్నయ్య వస్తున్నాడోచ్‌" అంటూ పరుగున వస్తూ బోర్జాపడి పళ్లకి దెబ్బ తగిలి రక్తం కారుతున్నా లక్ష్యం చెయ్యక 'అన్న్మయ్య అన్నయ్య అంటూండగానే శ్రీహరి లోపలికి వచ్చాడు. “అమ్మా” అంటూ తల్లి దగ్గరికి వస్తూంటే అవిడ పొంగిపోతూ “నా తండ్రి నా నోములపంట నా బంగారు కొండ నా ఇంటిదీపం నా నాయన వచ్చావా” అంటూ అమాంతం కౌగలించుకుంది. ఆవిడ కళ్లలో నీల్లు ఆపుదామన్నా ఆగటంలేదు.

“"నాన్నాబాగున్నారా!” తండ్రిని పలకరిస్తుంటే ఆయన ఉద్యోగస్తుడైన కొడుకుని ఓరగా చూస్తూ మళ్లీ కోపం తెచ్చుకుంటూ 'ఊ' అని ప్రయాణం బాగా జరిగిందా. అన్నట్టు కాళ్లు కడుక్కుని మంచి నీళ్ళు తాగు” అంటూ కూతుర్ని కేక పెట్టింది.. లక్ష్మీనర్సు “ధనం ఆ చేత్తోనే కాఫీ కూడా పట్రామ్మా ఎప్పుడు తాగాడో ఏమో...” అంది సంతోషం పట్టలేక.

గోపాలరావు శ్రీహరిని పలకరించి అన్నీ అడిగి నర్ఫువైపు చూస్తూ “చెల్లెమ్మా శ్రీహరికి చాలా పెళ్లి సంబంధాలు వచ్చాయని చెప్పావు కదూ ఏదో*ఒకటి ఖాయం చేసిఆకాస్త్ర ముడీ వేసి మరీ పంపండి” నవ్వుతూనే అన్నాడు.

“అంతే అన్నగారూ పాతిక వేలిస్తామని పాతికమందన్నా వచ్చారునా తండ్రికి అసలు అడ్వాన్సు కూడా ఇస్తాం అంటే..”

“నేనే తీసుకోవద్దు ముందే అన్నాను” కుటుంబరావు పూర్తి చేశాడు.

శ్రీహరి ముఖం గంభీరమై పోయింది. “అమ్మా నాపెళ్ళి ఇప్పుడు కాదు. ముందు చెల్లాయిల పెళ్ళీ చేసేసిన తర్వాత. నా ఫ్రండ్‌ ఒకతను యివాళే రైలుకి వస్తాడు మన శ్రీలక్ష్మీని చూసుకునేందుకు. మంచివాడు. మనకి తగినవాడు. /మనం యివ్వగలిగింది చాలు అనేవాడు. యివన్నీ కలిసి పెళ్ళి అయిపోవాలనే భగవంతుడికి ప్రతి రోజూ దజణం పెట్టుకుంటున్నాను నేను”. సు 2. సమట్టు చెల్లీ నైటెక్కకమా |! చట

లి చ్ళచ్యాలాల్టాల్పా లా లల బట్ట లట లల లల చట్ట లలా లల ట్ట లి ల లలు లలి తుల్య టంట యట్టి లంటి

“అయ్యో పాతిక వేలూ పుచ్చుకుంటే ఇద్దరి పెళ్ళి చేయచ్చుగా. లక్ష్మీనర్సు నీరసపడిపోతూ అంది

ఇంక కుటుంబరావు భగ్గున మండిపడుతూ “కానీ కట్నం కన్నవాళ్ళు తీసుకోకూడదు." జీతంలో పైసా యెరగం యింతవరకూ కానీ పెళ్ళి చేయాలట పెళ్ళి యెట్లా జరుగుతుందిరా!

“యెలా జరుగుతుందో అలా చూస్తూండండి. నేను చేస్తాను. ప్రతి పైసా దాచి మూటకట్టి తెచ్చాను. నాన్న మీ తరం వాళ్ళలా జీవితాన్ని నరకం చేసుకోంమేం.నా 'పెళ్ళయితే యీ ఇల్లూ చెల్పాయిలూ ఇలా వుండి పోవాల్సిందే అందుకే నాకు పెళ్ళీ ఆక్కరలేదు. నాకర్తవ్యం నాకు తెలుసు. మీతరం వాళ్ళకులా అసమర్భులంగా కూర్చోం. క్రియ ప్రధానం చేస్తాం. మేం ప్రతినెలా పంపిన డబ్బు మీ నిత్య అవసరాలకి తగలేసి చేతులు యెత్తేస్తారని నాకు తెల్సు. “పాంటు జేబులోంచి పర్సు తీసి నోట్ల కాయితాలు చేత్తో కదుపుతూ తండ్రి వైపు చూస్తూన్న శ్రీహరి భుజం మీద చెయ్యి వేసి ఆత్మీయంగా తడుతూ గోపాలరావు "శ్రీహరి సెభాష్‌. మంచిపని చేశావు నాయనా చిన్నవాడివైనా పెద్ద అలొచన. నీ తల్లి మెచ్చే ఆలోచన బాగుంది. అన్నట్లు నే వెడతాను. అబ్బాయికి భోజనం చూడండి అంటూండగా ధనలక్ష్మి అక్కకోసం ఇల్లూ వాకిలీ అంతా వెతికి వంట గదిలో దొరికిన ఉత్తరాన్ని చదివి అమ్మో అని అరుస్తూ వచ్చి “అమ్మా అక్క పెట్టే బట్టలూ లేవు పైగా యీ వుత్తరం వుంది” అంటూ ఇచ్చింది. కుటుంబరావు చదివి “కొంపకూల్చేసిందే యిదీ” అని కూలబడి పోయేసరికి “యేమైందండీ” లక్ష్మీనర్సు గుండె పట్టుకుని అడిగింది గాభరాగా.

శ్రీహరి ఆ కాయితాన్ని అందుకుని బిగ్గరగా చదివాడు. “నాన్నా

నేనీ బంది ఖానాలొంచి వెళ్ళి పోతున్నాను. మీకు అమ్మ అనారోగ్యం మీ ఆర్ధిక యిబ్బందులూ మీ కోపతాపాల్లో మా వయస్సు, కోరికలూ గుర్తు లేవు అనుకున్నాను. నావయస్సు ఇరవై మూడు కోరికలని యింక జయించలేను. అన్నయ్యమీద కొండంత ఆశ పెట్టుకుని వారాలూ నెలలూ దార్లించాను. కానీ అన్నయ్య రావటం కలలోని మాట అనే అన్పించింది. వాడు ఒకవేళ యే రిజిష్టరు మేరేజీ అయినా చేసుకుని వుండవచ్చు అనేనా అనుమానం నివృత్తికాకున్నా యింక నిరీక్షించలేక పోయాను.

అందుకే నేను కావాలని రెండేళ్ళుగా నావెంటబడిన ప్రక్కరోడ్డులోని ఆంజనేయులుతో మెడ్రాసు వెళ్ళిపోతూన్నాను. నాకోసం విచోరించక చెల్లాయి పెళ్ళి సముడు వుని చెల్లీ రైలెక్కకమా!! క.

+444204000040 వచ 4 04 644406ంచంళిలిచతితత వం తలం అయినా చేసేయండి నాన్నానా భవిష్యత్తు గురించి నేను భయపడటంలేదు. అందుకే మీ అందరికీ దూరంగా వెళ్ళి పోతున్నాను.

అమ్మకి నమస్కారాలు. చెల్లాయిలకి ఆశీస్సులు. శ్రీలక్ష్మీ

వుత్తరం అంతా విన్న లక్ష్మీనర్సు 'ఆ...! అని "ఊధడ్డకేక పెట్టీ విరుచుకుపడిపోయింది. "మిగతా పిల్లలంతా ఘొల్లుమన్నారు.

“అయ్యో చెల్లాయా నీకోసమే కదమ్మా... నేనింత కష్టపడి పైసా పైసా కూడబెట్టి తెచ్చిందీ” శ్రీహరి జుట్టు పీక్కుంటూ వెర్రినాడిలా చూస్తూ వుండి పోయాడు గోపాలరావు తీవ్రంగా ఆలోచించి.

“శ్పీహరి మెడ్రాసు వేళ్ళే రైలుకి యింకా బైము వుంది పద వెడదాం.”

“జ్ఞానుకదూ అంటూ ఆయనతో వెళ్ళిపోయాడు శ్రీహరి. కుటుంబరావు గభాలున లేచి తనూ పరిగెత్తాడు.

లక్ష్మీ నర్ఫు కుమిలి కుమిలిళ్నయ్టేడుస్తోంది?”' తన పరువు బజారున పడేసి! వెళ్ళిన కూతుర్ని తిడుతూ అంతలోనే పిల్లి పెళ్ళుచేయలేని భర్త అసమర్థత సొదొ మ్యత్తిపోస్తూ మళ్ళీకూతురు ఇల్లుచేరేలా చేయమనీ' భగవంతుడికి మొక్కులు వేపీక్కుకుంటూ వుంది. దనలక్ష్మి తెల్లబోయి అలాగే నిల్చుండి పోయింది. తన అక్కలో ఇంత తెగింపు యెలా వచ్చిందీ. అసలా ఆఅంజనేయులుగాడు కోతిలాంటి వెధవ. పైసా సంపాదించే తెలివిలేదు. అలాంటి వాడిని నమ్మి వెళ్ళిందా అక్క అన్నదే ఆ అమ్మాయి ఆలోచన.

“శేమ కధల పైత్యం తలకెక్కితే ప్రతి వెధవా హీరోలానే కనిపిస్తాడు. అక్కా ఆ కధలు చదవకు” అని నెత్తి నోరూ మొత్తుకుని చెప్పింది తను. అయినా అక్క ఇంత తెలివి తక్కువగా చేస్తుందని కలలో కూడా అనుకోలేదు తను.

ఇంక శ్రీహరి గోపాలరావు రైల్వేస్టేషనుకి చేరేసరికి రైలు వచ్చి ప్లాట్‌ఫారం మీద నిల్చివుంది. ప్రయాణీకులు గుంపులు గుంపులుగా ఒకర్షి ఒకరు తోసుకుంటూ రైలు పెట్టెల్లోకీ యెక్కటానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు. శ్రీహరి యీ చివరనుంచి ఆ చివరికి పరుగుతీస్తూ కన్పించిన ప్రతి ఆడపిల్లా తన చెల్లెలే అనుకుంటూ వాళ్ళ ముఖంలోకి పరీక్షగా చూస్తూ రైలు బయలుదేరటానికి యెక్కువ ఆలస్యం లేదు అన్నది తెల్పుకుని పిచ్చివాడిలా గొంతెత్తి.

“చెల్లీ రైలెక్కకమ్మా'! నేను వచ్చేశానమ్మా తల్లీ నీ కోసమే వచ్చానమ్మా చెల్లీ రైలెక్కకమ్మా” అని అరుస్తున్నాడు. జాయ 23 చెలి కాలక్కకమ్మా! భషప్తటాముయటపాప

క లూ

శ్రీహరి గొంతు వ్లాట్‌ఫారం అంతా ప్రతిధ్వనిస్తోంది. శ్రీహరి గొంతువిన్న శ్రీలక్షి: గుంపులోంచి తోసుకుంటూ త్వరగా రైలెక్కాలని విశ్శవ్రయళత్తుం చేస్తోంది. యింకో ఆంజనేయులు కాళ్ళలోనించి వణుకు వస్తోంది. శ్రీహరి గొంతు వింటూంటే. యెొలాగో తంటాలుపడి ముందుతను యొక్కి సూట్‌కేసు లోపలకి తోసి వెనక్కి వెడుతూన్నతశ్తీ లక్ష్మిక్‌ చెయ్యి అందించి రైలు పెట్టెలోకి యెక్కుమని తొందరచేస్తున్నాడు. యీ యిద్దరినీ అరగంటనించీ పరికించి చూస్తూ ఆ స్టేషన్‌లో రైలెక్కటానికి వచ్చిన ఓ అమ్మాయి గబగబా తోసుకుని పైకి ఎక్కేసి శ్రీహరి కేకలకి వీళ్ళిద్దరూ కంపించిపోవటం గుర్తించి ఆంజనేయులు దగ్గరగా జరిగి ఓ చిరునవ్వు పారేసింది. ఆ నవ్వుకి పరవశించి పోయిన ఆతను ఇ హి హి అంటూ శ్రీలక్ష్మి చేతిపట్టు సడలించాడు. “అరె చెయ్యివ్వు' అంటోన్న శ్రీలక్ష్మితో.

“యీ సిల్కుచీర అమ్మాయి" అంటూ నోరు తెరుచుకు చూస్తోంటే ఆ అమ్మాయి మ్జుంకాస్త ఆతనిమీదికి వంగుతూ శ్రీలక్ష్మి వైపు కోపంగా చూస్తూ “చెల్లీ రైలెక్కకమ్లా అనే ఆ పిలుపు కాస్త విను చెల్లేమ్మా యెవరో ఆతను మీ అన్న కాదు కదా” అంటూ పైకి యెక్కబోతున్న శ్రీలక్ష్మిని క్రిందికి ఒక నెట్టు నెట్టింది. “అ.ఆ' అంటున్నాడు ఆంజనేయులు క్రిందకి దూకబోతుంటే అక్కడే వున్న యిద్దరు కుర్రాళ్ళు బ్రతకాలనిఖేదా అనేసి వెనక్కి లాగారు. ఆంజనేయులు సిల్కు చీరె అమ్మాయి మీదకి వస్తూ,

నువ్వు...నువ్వు...నువ్వే నా శ్రీలక్ష్మిని క్రిందకి ...త్రోశావు” అంటూంటే ఆ అమ్మాయి కల్లెర్రజేసి అదిశక్తిలా విరుచుకుపడింది.

“షటప్‌ నీలాంటి వాళ్ళు ఆమాయకులైన ఆడపిల్లలని రైలెక్కించగలరు. కానీ జీవితాంతం భరించగలరా. అరిచావా జాగ్రత్త. గంట నించీ మీ ఇద్దరినీ చూస్తూనే ఉన్నాను” అనటంతో తేలుకుట్టిన దొంగలా కిక్కురుమనలేదు ఆంజనేయులు. కానీ ప్రక్కనున్న వాళ్ళు ఆ అమ్మాయితో నిజాన్ని అంత త్వరగా యెలా గ్రహించగలిగారు' అడిగారు. ఆ అమ్మాయి కళ్ళలో నీట్‌పొర కదిలింది. నేనూ ఆ పిల్లలా అందరినీ వదిలి రైలెక్కినదాన్నే. అందుకే జీవితం విలువ బాగా తెల్పు. అందుకే నాలా మరో ఆడపిల్ల కాకూడదు” అని అంటుంటే ఆ అమ్మాయి కంఠం బాంగురుపోయిది. వెంటనే ముఖం కిటికీ వైపు తిప్పి శ్రీలక్ష్మీ ఏమైందో అని వంగి కన్చించినంతవరకూ చూస్తోంది. ఆఅ అమ్మాయికి ఇంకా చెవుల్లో ప్రతిధ్వనిస్తోనే ఉంది. “చెల్లీ రైలెక్కకమ్మా” అనే పిలుపు. చెల్లి రైలెక్కకమ్మా!!

పైలా య యా లతలా ల యా చ్యల్టి తలి చాచా యాటాచాచాయాపి చారులు చాయాచాచా హాయి యాట్టాట్టా పా టాటా పాటా ఇలాంటి అన్నయ్య నాకానాడు వుంటే నడుస్తూన్న రైలు దూకి అన్నా అన్నయ్యని తిరిగి చేరుకుని వుండేదాన్ని" అనుకుంటూ కళ్లలో దుమ్ము పడుతున్నా ఇంకా అలాగే చూస్తోంది. క్రిందపడిన శ్రీలక్ష్మీని శ్రీహరి చెయ్యి అందించి లేవనెత్తి “చెల్లీ ఎంత సాహసం చేశావమ్మా” అంటూండగా రైలు దిగి బైటకి వెళ్లబోతున్న రామారావు మిత్రుడిని చూసి గుర్తించి “హల్లో శ్రీహరి అరె నాకోసం స్టేషనుకి వచ్చావా. అంటూనే అన్నగారి చెయ్యి ఆసరాతో లేవబోయి కాళ్ళుపట్టేసినట్లు కిందకి జారిన శ్రీలక్ష్మిని పరీక్షగా చూస్తూ దగ్గరగా వస్తూన్న మిత్రుడిని చూసి తెల్లగా పాలిపోతున్న ముఖాన సంతోషాన్ని పులుముకోజూస్తూ “హలో రావ్‌ ...నీకోసమే వచ్చా...ఆహం...కాదు...చెల్లాయి ఫ్రండ్‌ ఈ రైల్లో వెడుతూంటే వీడ్కోలు ఇచ్చేందుకు..అహ కాదు నీకు..ఆమె ...ఆదిగో. చూడు చెయ్యిఇంకా ఊపుతూ ఒంగి చూడటంలా....ఆ అమ్మాయి” అంటూ తడబాటుని కప్పిపుచ్చుకో చూస్తున్న శ్రీహరిని అంతగా పట్టించుకోకుండా “నేను ఆసరా యివ్వనా మీ చెల్లెయి '-లా క్రిందకి జారిపోతోందేం' అంటూ ఒకవైపు చెయ్యి అందించాడు. శ్రీలక్ష్మీ అన్నగారినీ, రామారావునీ మార్చి మార్చి చూసింది. రామారావులో అందం కంటే వ్యక్తిత్వం నెమ్మదీ ఇంకా యెన్నో లక్షణాలు కన్పిస్తూ ఉంటే ఆశ్చర్యంగా అతని వైపు రెప్పవాల్బకుండా చూస్తూ శ్రీలక్ష్మీ అతని యెడం చెయ్యి ఆసరాతో ఒక్కో అడుగూ వేస్తోంది. ఒకవైపు అన్నగారూ, మరోవైపు రామారావూ సాయంతో మెల్లగా నడిచివెళ్ళే శ్రీలక్ష్మీని రైలు మలుపు తిరిగే వరకూ చూస్తూ సంతోషంతో చెమర్యిన కళ్ళని 'పైటకొంగుతో తుడుచుకుంటూ సంతృప్తిగా నిట్టూర్చింది సిల్కుచీరె అమ్మాయి. తైలు మాత్రం వేగాన్ని పుంజుకుని వెళ్ళిపోతూనే ఉంది. (ఆం(ధ్రవత్రిక 29-8-76) య

లు. ౯75దంతటీ్‌ దదం అ.... రావు గారిది ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఓ పల్లెటూరు. ఆయన ఇంజనీర్‌ అయినా ఇండియాలో సరైన అవకాశాలు లేక ఓ స్నేహితుడి ఆసరాతో అమెరికా వెళ్ళిపోయారు. ఇరవై సంవత్సరాల క్రితం. ఆయనకి ఒక కొడుకూ, ఒక కూతురూ. భార్య రాజేశ్వరమ్మకి అమెరికా అంటే ప్రాణం. ఇండియా అంటే అసహ్యం. ఇందువల్ల ఇండియాలో ఉన్న పొలం,ఇల్లూ అమ్మేసి,డబ్బు తెమ్మని భర్తని ఇబ్బంది పెట్టసాగింది. అయినా ఆయనకి తన తాతలనాటి ఇల్లూ, పొలం అమ్మబుద్ధి కావటంలేదు. జయపాలరావుగారు పది సంవత్సరాల క్రితం ఒకసారి ఇండియా వచ్చి ఇంటినీ, పొలాన్ని చూసుకున్నారు. మండువా ఇల్లు తాళం పెట్టి ఉండటంతో చాలావరకూ పాడై పోయింది. అ ఊళ్ళోనే ఉద్యోగం చేస్తూ అతి మంచివాడు అనిపించుకుంటున్న పోస్టుమేను సుందరాన్ని పిలిచి, తన ఇంటి తాళం చెవి ఇచ్చి- “సుందరం, నువ్వు ఈ ఇంట్లో ఉండు. దీపం పేట్ట. నా పొలం పంట రైతు దగ్గరనుంచి తీసుకుని నాకు పంపించు” అన్నారు. “అలాగే బాబూ!” అన్న సుందరం ఈ పది సంవత్సరాల నుంచీ పంట బాపతు డబ్బు అణా పైసలతో, సహా లెక్క చూసి జయపాలరావుకి సేంపిస్తున్నాడు. పదేళ్ళ తరువాత జయపాలరావుగారు మళ్ళీ ఇండియా వచ్చారు. ఆయనతో బాటు భార్యా, కూతురు కూడా వచ్చారు. హైదరాబాదులో ఉన్న రోజేశ్వరమ్మ తమ్ముడి ఇంట్లో ధిగారు. జాడు గోరంత దీపం

లమ

“రాజ్యం, మన ఊళ్ళో ఉన్న ఇల్లూ, పొలం ఎలాగూ ఆఅమ్మేస్తున్నాం కదా! ఇక ఆ ఊరితో మనకి రుణం తీరిపోతోంది కదా! కనుక నువ్వూ, అమ్మాయీ రండి అమ్మాయికి పల్లెటూరు చూపిద్దాం” అన్నారు.

“అమ్మో... నేనా, ఆ పల్లెటూరికా, రావటమా? అసంభవం" అంది రాజేశ్వరమ్మ ఇంగ్లీషులో.

“ఏం ఎందుకు రాకూడదూ? ఆ పల్లెటూరిలో ఉన్న నన్నే కదూ, నువ్వానాడు పెళ్ళి చేసుకుంది! ఆ పాత మండువా ఇంట్లోనే కదూ, నాచెయ్యి పట్టుకుని నవవధువుగా గృహ ప్రవేశం చేశావు ! ఆ ఇంట్లోని బావి నీళ్ళు తాగుతూనే ఇద్దరం చాలా రోజులు సంతోషంగా కాలం గడిపాం. మన బాబు పుట్టింది కూడా ఆ గడ్డమీదే కదా!”

“ఆపండి మహాశయా, ఆపండి. ఆ ఊరూ, ఆ ఊర్లోని ఇల్లు మాటవస్తే చాలు మీ చిన్నప్పటి కబుర్లు చెప్పి బోర్‌ చేసేస్తారు. మీ ఊరికీ, మీ ఇంటికీ ఓ నమస్కారం. కానీ మీరు వెళ్ళి వాటిని అమ్మి ఆ పాత పీడ వదిలించుకుని డబ్బు తెండి”

“రాజీ !" జయపాలరావు గారి ముఖరి కందగడ్డలా మారింది.

“పాడు అలవాటు |! రాజీ అనవద్దని ఎన్నిసార్లు చెప్పాను?” విసుక్కుంది రాజేశ్వరి.

జయపాలరావుగారు విసుగ్గా కూర్చీలో వెనక్కి వాలారు. తనకి దగరలోనే కూర్చుని ఇంగ్లీషు నవల చదువుకుంటున్న మోనికని చూస్తూ అడిగారు జేవీ, నువ్వన్నా నాతో రామ్మా”

“డాడీ. నాకు పల్లెటూళ్ళఎటే పరమబోర్‌. మీరు వెళ్ళి రండి. ఈ లోపల మమ్మీ, నేనూ షాపింగ్‌ పూర్తి చేసుకుంటాను. నాకు పట్టుచీరలంటే సరదా అని మీకు తెలుసుకదా! కంచి, పోచంపల్లి, ఆరణీ, గద్వాల్‌, ఇంకా ఏమేం రకాలున్నాయో చూసి, అవి చాలా కొనేసుకుంటాను. సరే కదూ?” గారాంగా అంది బాబ్‌డ్‌ హెయర్‌ సరిచేసుకుంటూ.

“బేబీ, నీ పట్టుచీరల కన్నా కూడా బాగుండేవి అక్కడ చాలా చాలా ఉంటాయమ్మా [౬౯

“ఖానా! ఏమిటవి డాడీ?”

“తియ్యని పనస తొనలు, కమ్మటి పూతరేకులు - ఇలా ఇంకా చాలా ఉంటాయి. ఆసలు వాటి రుచి నీకు తెలియదే |" గోరంత దీపం శ్లో" నం

లూ

"ఓ అవా? అవేం నా కక్కరలేదు. మీరు వెళ్ళండి డాడీ.”

“బేబీ, నేను మాట్లాడుత్తుంటే మీ మమ్మీ కళ్ళతోనే నువ్వు వెళ్ళొద్దు అన్నటు సైగ చేయటం నేను చూశానమ్మా కానీ ఒక్క మాట గుర్తుంచుకో బేబీ. ఆంధ్రాని చూడాలంటే హైదరాబాద్‌లో తిరగటం కాదమ్మా కోనసీమకి వెళ్ళాలి. గోదావరి నదిని చూడాలి. ఆక్కడ వీచే గాలిని పీలుస్తూంటే “డాక్టర్‌ ఆవసరం ఉండదు. అ ప్రకృతిని చూస్తుంటే చెమటోడ్చి పంటలని పండించే రైతన్నలని చూస్తుంటే, మన దేశ నమగ్ర స్వరూపం అర్థమవుతుంది. మనసు ఆనందంలో పులకరిస్తుంది. ఏనాడో మనపూర్వులు చేసిన 'వేదఘోష మన చెవులకి వినిపిస్తూన్నట్టే ఉంటుంది. ఆ నీరూ, ఆ గాలీ..... ఓహ్‌! ఆ గడ్డమీద పుట్టి నందుకు నేను ఇప్పటికీ గర్విస్తూంటాను. బేబీ, నామాటలుయథార్థమో, కాదో ఒక్కసారి వచ్చి చూడమ్మా మా తల్లివి కదూ.

జయపాలరావుగారు తన్మయత్వంతోచెప్తూ మోనిక వైపు చూశారు. కాని ఆ అమ్మాయి నవల చదవటంలో మునిగిపోయిందనీ, తన మాట ఒక్కటీ వినలేదని అర్దమై ఆయన మనసు గాయపడింది. ఆ తల్లికి తగ్గకూతురు - అనుకున్నారు మనసులో కోపంగా. “సరే. బేబీ నేను వెళ్ళి వస్తాను” అన్నారు.

జయపాలరావుగారుతనింట్లో అద్దెకి ఉన్న సుందరానికి టెలిగ్రాం ఇవ్వాలని ముందు అనుకున్నారు. కానీ ఆయనకు మనసులో గమ్మత్తైన కోరిక కలిగింది. తను వస్తూన్న విషయం తెలియనప్పుడు సుందరం దంపతులు ఇంటిని ఎలా ఉంచుతున్నారో చూడాలని ఆంతే, బయలుదేరారు.

అమెరికాలో కోటీశ్వరుడుగా చెలామణి అవుతూ, మూడు కార్లకి రెండు ష్యాక్టరీలకీ యజమాని అయినా, ఓ చిన్న సూట్‌కేసు, ఎయిర్‌ బాగుతో రైలుదిగి, ఆర్టీసి వారి బస్‌ ఎక్కి చెమట కంపు కొడుతూన్న బట్టలతో ప్రయాణించే అతి సామాన్యుల మధ్య కూర్చుని తన ఊరు చేరారు జయపాలరావుగారు.

2

ఇల్లు రెండు ఫర్జాంగుల దూరం ఉందనగా జయపాలరావుగారిని దించేసి ఆర్టీసి బస్‌ వెళ్ళి పోయింది. బస్‌దిగి పెట్టి, బాగూ పట్టుకుని చుట్టూ చూశారు. పది సంవత్సరాల పూర్వానికి, ఇప్పటికి ఊళ్ళో చిన్న బన్న మార్పులు వచ్చినట్లుగా కనిపిస్తూ ఉంది. రెండు బట్టల షాపులు, మందుల షాపూ, దాని పక్కన ఓ గాజుల షాపూ, దాని పక్కన కూల్‌ డ్రింక్‌ల షాపూ, - ఆ ఊరి ప్రగతికి చిహ్నాలుగా ఉన్నాయి. సా గోరంత దీపం

భం ఇవన్నీ దాటి నడవసాగారు. జయపాలరావుగారు. ఊరి మధ్య రచ్చబండ. దాని మధ్యలో ఓ రావి చెట్టూ, వేప చెట్టూ. అవి ఏనాటివో తెలియదు కానీ తన బుద్ధి తెలిసిన దగ్గరనుంచీ ఆవి అలా ఉండటం స్వచ్చమైన గాలిని ఇస్తూ, నిశ్శబ్దంగా నిలబడి ఉన్నాయి. తను చిన్నప్పుడు స్నేహితులతోకలిసి ఈ చెట్టుచాటున దాగుడు మూతల ఆటలు అడటం గుర్తు వచ్చింది. తన స్నేహితులు నలుగురు. వాళ్ళతో కలిసి ఎన్నో సంవత్సరాలు ఇక్కడ ఆడీపాడీ పెరిగి పెద్ద వాళ్ళు అయ్యారు. చదువుకోసం బస్తీలు చేరటంతో అందరూ వేరు పడి పోయారు. వాళ్ళు నలుగురూ ఇప్పుడు ఎక్కడున్నారో, ఏం చేస్తున్నారో తెలియదు. ఆ చిన్ననాటి నేస్తాలని గురించి తెలుసుకోవాలని కూడా ఎప్పుడూ అనుకోలేదు. అయితే చాలా సంవత్సరాల తరువాత ఇక్కడికి రావటంతో బాల్యం మనసులో మెదలసాగింది. మనసులో మెదలటం కాదు. అప్పుడే జరుగుతూన్నట్లు కళ్ళ ముందు దృశ్యం కదలసాగింది.

తన తల్లి మహాలక్ష్మమ్మ తెల్లవారుజామున ఎప్పుడు లేచేదో తెలియదు. తను నిద్ర లేచేసరికి వాకిలి ఊడ్చి, పేడనీళ్ళు చల్లి రంగవల్లులు తీర్చిదిద్దేది. ఆ ముగ్గులు వేయటంలో ఏ రోజూ అశ్రద్ధ కనిపించేది కాదు. ముగ్గు వేసి చన్నీళ్ళు తలస్నానం చేసి, తులసి పూజ ముగించుకుని, లోపలికి వస్తున్న తల్లిని నిద్రకళ్ళతో చూసేవాడు తను.

సాదా నేత చీరా, అంచున్న రవికా, కాళ్ళకి పసుపూ, నుదుట కుంకుమా, తడిసిన జుట్టు ముడీ, ఆ ముడిలో తులసి పూజ చేసిన ఓ మందార పువ్వు, చేతిలో పూలసజ్ఞా, తులసికి నైవేద్యం పెట్టిన ఖర్జూర పండు ఆకూ వీటితో కనిపించే తలి ముఖంలోకి తదేకంగా చూసేవాడు. ఆముఖంలో అందంకన్నా ఏదో తెలియని పవిత్రభావం కనిపించేది.

తననే కన్నార్చకుండా చూస్తున్న కొడుకు వైపుచిరునవ్వుతో చూస్తూ - “జయా, ఏడు గంటలు కావస్తోంది. లే బాబూ! లేచి ముఖం కడుక్కుని ఈ ప్రసాదం తీసుకో. స్నానం చెయ్యి. గుమ్మపాలు ఇస్తాను” అంటూ పెరట్టోకి వెళ్ళిపోయేది.

మరో అర్ధ గంటలోనేపిలుపు వినిపించేది.

“కన్నా ! గుమ్మపాలు ఆరకుండా తాగాలి. త్వరగా రా బాబూ!” అమ్మ ప్రేమంతా ఆ మాటలో నిండి ఉండేది. చెవులకి 'కన్నా అన్న మాట శ్రావ్యంగా వినిపించేది. అంతే తల్లి దగ్గరికి వెళ్ళి గ్లాసు పాలు తాగేసేవాడు. గోరంత, దీపం జజటడోోాస్తట్తు

న కము

బాల్యంలో తాగిన గుమ్మపాలు బలమేనేమో తనని ఇంత ఆరోగ్యంగా ఉంచుతోంది! ఈ తరం వాళ్ళకి ఆ బలం ఏదీ ? వీళ్ళ ఆహారపు పద్ధతులే వేరు. అనుకుంటూ జయపాలరావుగారు అడుగులు వేయసాగారు.

ఆ రోడ్డులో నడిచి పోతూన్న ఒకరిద్దరు క్షణం ఆగి జయపాలరావుగారి ముఖంలోకిపరీక్షగా'చూస్తూ - “బాబూ, ' ఎవరింటికి వెళ్ళాలి?” అని అడగసాగారు.

జయపాలరావుగారికి వారి ప్రశ్నకి చికాకు వచ్చింది.- “మీదారిన మీరుపోక ప్రశ్నలేమిటి?” లోలోపల గొణుక్కున్నారు.

ఆయినా వాళ్ళు వదల్లేదు.

“ఈ ఊరికి కొత్తవారిలా ఉన్నారు? ఎవరింటికి వెళ్ళాలి?”

ఈ కొత్త ఆయనకి ఇల్లు తెలియకపోతే తాము చూపించవచ్చు కదూ అన్నది వాళ్ళ ఆలోచన. జయపాలరావుగారి ఆలోచన వేరు. తన పదేళ్ళ క్రితం వచ్చినప్పుడు “ఎవరింటికి? ఆని ఒకతను ప్రశ్నిస్తే గర్వంగా ముఖం పెట్టి మరి చెప్పాడు. “నేను ధర్మయ్యగారి కొడుకుని. అమెరికాలో ఉంటున్నాను. మన ఊరినీ, ఇల్లూ వాకిలిని చూసుకోవాలని వచ్చాను” అని.

“ఆ ...అలాగా... మన ఊరివారే అన్న మాట” అంటూ వెంట వచ్చి చేతిలోని సూట్‌కేసు అందుకని, ఇంటివరకూ వచ్చి దించి వెళ్ళిన ఆతను సాయంకాలం ఓ పదిమందిని వెంటపెట్టుకుని మరీ వచ్చాడు.

, ఒకరు మనవరాలి పెళ్ళికి డబ్బు లేదనీ, కొంత సాయం చేయమనీ అంటే, మరొకరు “గుడిగోపురం మరమ్మతుకి ఓ నాలుగు వేలు మీరు చందా చేయక తప్పదు. ఇలా అందరూ ఒక్కో సమస్య చెప్పి సాయంచేయమని ప్రాధేయపడసాగారు. వారిని సర్ది పంపటానికి తనకి తల ప్రాణం తోకకి వచ్చింది.

అందువల్ల ఈసారి తను ఫలానా అని చెప్పకుండా తప్పించుకుని నడవసాగారు నడిచి నడిచి ధర్మయ్యగారి వీథిలోకి వచ్చేశారు. ఈ వీథిలోనే చివరగా తన ఇల్తుంది.

ధర్మయ్య ఆయన హయాంలో ఈ ఊరికి పెద్ద ఆయనే. అందరినీ బేధభావం లేకుండా చూసేవారుట ఊళ్ళో ఎవరికి కష్టం వచ్చినా, ముందుగా వెళ్ళి ఆదుకునేవారుట. తన ఆస్తిలో సగం పేదలకే పంచేశారు. ఇందువల్ల ధర్మయ్య ధర్మదాతగా ఆ పల్లె ప్రజల మనసుల్లో నిలిచిపోవడమే కాదు. ఆ వీథికి ధర్మయ్య గారి వీథి అని పేరు కూడా పడింది. ఆ యేరు మాసి పోలేదు ఇది గుర్తుకు రాగానే సాాాాాాాాామమమ్ట్టాష్టుస్షు గోరంత దీపం

గ్రం4ఏ 6644440000 00చలరిచం చలల చిచిచిచిలిలిచిచచలయిలచిలితంచాతితింి జయపాలరావుగారి మనసు గమ్మతుగా సృ్పందించసాగింది. ఏదో తెలియని మధురస్మృతులు ఆయన్ని విచలితుడిని చేస్తుండగానే ఇల్లు రానే వచ్చేసింది. ఆయన క్షణం ఆగారు.

అప్పుడే ఇల్లు వచ్చేసిందా? తను ఈ ఇంటివరకూ నడిచాడా? లేక ఇల్లే తన దగ్గరికి వచ్చిందా? క్షణం ఆర్ధం కాలేదు. అర్ధమైన తరువాత పెద్దగా నవ్వు వచ్చింది. అంతే నవ్వేశారు జయపాలరావుగారు.

“ఇంత పెద్దగా నువ్వు నవ్వి ఎన్నాళ్ళు అయింది?” మనసు ప్రశ్నించింది.

దాదాపు ఇరవై సంవత్సరాలు అయి ఉంటుంది.” మనసే జవాబు చెప్పింది. మనసు చెప్పిన జవాబుకి' ఆయనకి మళ్ళీ నవ్వు వచ్చింది.

నవ్వుతూనే తలెత్తి ఇంటివైపు చూడసాగారు. ప్రవహారీ గోడ సగానికి పైగా కూలిపోయింది. ప్రహారీకి ఉన్న తలుపు రెక్క ఒకటీ ఊడిపోయింది. దర్వాజ్ఞాకి ఎప్పుడు కట్టినవో మామిడాకులు ఎండి గలగల్లడుతున్నాయి.

ఇవన్నీ చూస్తూనే జయపాలరావుగారు ప్రహారీ దాటి లోపలికి అడుగు పెట్టారు. ఇంటి.ముందు భాగం కుడివైపు ఓ పక్కకి వాలిపోయింది. ఇంటి ముందు భాగంలో రెండు గులాబీ చెట్టు, ఓ మందార చెట్టూ, నాలుగు కొబ్బరిచెట్ట్లూ, ఓ నిమ్మ చెట్టూ, ఓ కరివేపాకు చెట్టూ ఉన్నాయి. ఇంటి లోపలున్న ఉయ్యాల ఊగుతూ, ఏదో పుస్తకం చదువుకుంటూ, చెప్పుల చప్పుడుకి తలెత్తి చూసి చప్పున ఉయ్యాల దిగి లేచి వచ్చింది. ఓ అమ్మాయి.

“ఎవరు కావాలి?” జయపాలరావుగార్ని పరిశీలనగా చూస్తూ అడిగింది.

'జయపాలరావుగొర్లు ఆ అమ్మాయి ఆందమైన ముఖాన్ని చూసి జవాబుచెప్పటం మరిచిపోయి అందంగా ఆరోగ్యంగా నిటాళుగా నిల్చుని, కొత్త వ్యక్తి అని బెరుకుకూడా లేకుండా సూటిగా ఛూస్తూన్న ఆ అమ్మాయి కళ్ళలో ఏదో కాంతి కనిపించసాగింది. మామూలు సాదా వాయిల్‌ చీర్స మాచింగ్‌ జాకెట్‌, బారెడు జడా, మెడలో సన్నటి గొలుసూ, చేతులకి నాలుగేసి మట్టిగాజులు, కళ్ళకి కాటుకా, నుదుట తిలకం ఇంతే ఆ అమ్మాయి అలంకరణ, ఆధునిక స్రీలు అందాన్ని పెంచుకునేందుకు గాను వాడే పౌడర్ణు, స్పోలు, వగైరా అ పిల్ల వాడుతున్న చిహ్నాలు ఏమీలేవు. అయినా క్షణం నిలబెట్టే ప్రత్యేక ఆకర్షణ ఆ అమ్మాయిలో కనిపిస్తోంది. అదేమిటో మాత్రం జయపాలరావృుగారికి అంతుబట్టటంలేదు. ఆయన అలా చూస్తూనే ఉన్నారు. గోరంత దీపం

య లా

ఆ అమ్మాయి ఆయన్ని గుర్తించినట్లుగా ముఖం పెట్టి ఓ అడుగు ముందుకు వేసింది.

“మీరు...మీరు... అమెరికా మామయ్య కదూ?” అంది.

“ఎలా గుర్తించాన్‌?” అన్నారు ఆశ్చర్యంగా చూస్తూ.

హోమీ చేతికి వున్న ఆ ఖరీదైన వాచీ, ఆ కళ్ళజోడు, మీ దుస్తులను బట్టి”.

జయపాలరావుగారు చిన్నగా నవ్వారు 'బెను' అన్నట్టుగా.

“ఆ పెట్టి ఇలా ఇవ్వండి” అంటూ. ఆయన చేతిలోని పెట్టె బ్యాగూ అందుకుని - "నాన్న మీ ఉత్తరం కోసం ఎదురు చూస్తున్నారు. ఉత్తరానికి బదులుగా మీరు వచ్చేశారు. ఉండండి. కాళ్ళు కడుక్కునేందుకు నీళ్ళు తెస్తాను. అలాగే అమ్మకీ చెప్పి వస్తాను. అంటూ వెనక్కి తిరిగి లోపలికి వెళ్ళబోతున్న ఆ అమ్మాయిని ఆపి “చూడమ్మా, నువ్వు సుందరం కూతురివేనా” అన్నారు సందేహం తీరక.

“జొను. నా పేరు కనకదుర్గ” అంది నవ్వుతూ “బెజవాడ కనకదుర్గవా?”

దుర్గ పక్కున నవ్వింది. ఆమె నవ్వు మనోహరంగా కనిపిస్తోంది. జయ పాలరావుగారికి. ఆ నవ్వులో తెచ్చి పెట్టుకున్న కృత్రిమ నాగరికత లేదు. స్వచ్భమైన నవ్వు అది. దుర్గ వంటగదిలోకి వెళ్లింది.

జయపాలరావుగారు గోడకి ఉన్నతన నాయనమ్మ తాతగారు, తండ్రి, తల్లి ఉన్న ఫోటోలని చూడసాగారు. అవి సగానికి సగం పాడైిపోయాయి. తను అమెరికా వెళ్ళేప్పుడు ఈ ఇంట్లోని విలువైన వెండీ, బంగారం తీసుకువెళ్ళాడు కానీ, ఈ ఫోటోల మాట గుర్తు లేదు. అందుకు ఆయన మనసు బాధపడసాగింది. అంతలోనే మనసు అంది...

పిచ్చిగా బాధపడకు. అమెరికాలో ఉన్న నీ అధునాతనమైన భవనంలో ఈ పాత ఫోటోలని ఎక్కడ పెట్టుకుంటావ్‌? పెట్టినా నీ భార్యా, కూతురూ, కొడుకూ వాటిని గోడలకి ఉండనిస్తారా! వీటిని దొచటానికి పాత ట్రంకుపెట్టెలు ఉంటాయా అక్కడ వీటిని ఇక్కడే ఉండనియ్యి”

“జను నిజమే. వీటికి విశాలమైన భవనంలో చోటెక్కడిది!” అనుకున్నారు.

“మామయ్యా! నీళ్ళు, ముందు కాళ్ళు కడుక్కోండి. తరువాత మంచి నీళ్ళు తాగండి. మీరు వచ్చినట్టు అమ్మకి చెప్పాను. వస్తోంది” అంటూ మంచినీళ్ళ గ్లాసూ, చిన్న కూజా బిందె అంత చెంబుతో కాళ్ళు కడుక్కునేందుకు నీళ్ళూ ఇచ్చి ఓ శుభ్రమైన టవలు అందించింది. గోరంత దీపం

జయపాలరావుగారు కాళ్ళు కడుక్కుని, మంచినీళ్ళ గ్లాసు అందుకున్నారు.

"దుర్గా! ఈ నీళ్ళు మన పెరటి బావిలోవేనా?” అడిగారు.

“కాదు మామయ్యా... మన బావి పాడైపోయింది. పూడిక తీయించాలి. పక్క ఇంట్లోవి ఇవి.”

“అలాగా?” అని అంటుండగానే విమలమ్మ వచ్చింది.

“నమస్కారం అన్న్మయ్యగారూ. ఉత్తరం.రాస్తే బస్సు దగ్గరకి దుర్గా వాళ్ళ నాన్న రావాలని అనుకున్నారు. మీరు పెట్టి కూడా మోసుకుని వచ్చి నట్టున్నారు. ఈ వెధవ పల్లెటూళ్ళలో రిక్షాలన్నా దొరకవు...” నొాచ్చుకుంటూ అంది విమలమ్మ,

విమలమ్మ మాటకి ఇందాకటి నుంచి తెలియని చేయి నొప్పి ఇప్పుడు తెలియసాగింది. ఆయన కుడి చేతిని ఎడం చేత్తో నొక్కుకుంటూ అడిగారు. “సుందరం బాగున్నాడొమ్మా?” అంటూ కుశల ప్రశ్చలు వేయసాగారు.

“బాగున్నారండీ. ఈ నెలలోనే రిటైర్‌ అయ్యారు.”

దుర్గ కాఫీ ఇచ్చింది.

జయపాలరావుగారు కాఫీ తాగి కప్పూ, సాసరూ దుర్గకి అందిస్తూ “కాఫీ బాగుందమ్మా!” అన్నారు.

దుర్గ నవ్వేసింది

ఇంతలో నలుగురు అమ్మాయిలు పరుగు పరుగున వచ్చారు.

“ అక్కా దుర్గక్కా! సోమమ్మ కూతురికి చంటి బిడ్డ గుణం వచ్చిందట. వాళ్ళు ఆ పిల్లని డాక్టర్‌ దగ్గరకి తీసుకు వెళ్ళకుండా చుట్టముట్టించి వాతలు పెడుతున్నారు. ఆ పిల్ల చచ్చిపోతుంది. అక్కా! నువ్వు త్వరగా రావాలి.

దుర్గ కప్పూ, సాసరూ అక్కడే వదిలి, వచ్చిన అమ్మాయిలతో కలిసి వేగంగా వెళ్లిపోయింది.

ఇదంతా చూస్తూన్న జయపాలరావు గారు....

“ఏమిటమ్మా?” అన్నట్టుగా చూశారు విమలమ్మ వైపు.

విమలమ్మదీర్ధంగా నిట్టూర్చుంది. “అన్నయ్య గారూ! దుర్గని మేం చదివించలేక కాకినాడలో ఉన్న మా అన్నయ్య దగ్గర ఉంచి చదివించాం. అక్కడ ఉండి బీ.కాం. పాసైంది. మా అన్నయ్య సంఘ సేవ చేస్తూంటాడు. ఆయనది గాంధీ గారి మతం. గోరంత దీపం

చచార చాచాయారాారుచు వు చానాచిపాచాచాయాయాచాచా యి చాచచచ శిల యతాధివాాపావశశ( 197) అదంతా దీనికి నూరిపోశాడు. అంతే దుర్గ పూర్తిగా మారిపోయింది. చదువైందిగా, పెళ్ళి చేస్తాం అన్నా వినిపించుకోదు.

“ఆడపిల్లలు నూటికి తొంభై తామ్మిది మంచి కాలేజీ చదువు కాగానే చేసుకునేది పెళ్ళే కదమ్మా నే ఒక్కదాన్ని పెళ్ళి చేసుకోకుండా ఉంటే పోయిందేం లేదు. ఉన్న ఊరూ, కన్నతల్లి ఒకటి కదమ్మా నేను ఈ ఊరికి చేయవలసింది చాలా ఉంది. ముందా పని చేయనీయమ్మా... అని మమ్మల్ని మరోమాట మాట్టాడనీయదు. అన్నయ్యగారూ, మీరు వస్తున్నారంటే నేను బోలెడంత సంతోషపడిపోయాను. మీరంటే దానికి చాలా గౌరవం. కనుక దానిని పెళ్ళి చేసుకోమని కాస్త నచ్చచెప్పాలి అన్నగారూ!”

విమలమ్మ ప్రాధేయ పడుతున్నట్లే అన్నది.

జయపాలరావు గారు ఆవిడ చెప్పేది అంతా శ్రద్దగా విన్నారు. ఆ తరువాత - “ ఈ విషయం నా కినాళ్ళు ఉత్తరంలో రాయలేదు. ఎందుకమ్మా? "అన్నారు.

“రాయమనే చెప్పాను దుర్గా వాళ్ల నాన్నతో. కాని ఆయన నామాట వింటేనా? మనం చెప్పితే విననిది ఎక్కడో దూరంగా ఉన్న ఆయన చెస్తే వింటుందా నీ పిచ్చి కానీ అంటూ నా మాటని తోసిపారేశారు అన్నగారూ?"

“సుందరం నన్ను పరాయివాడిగా చూస్తున్నాద్దేమో కానీ, నాకు మీరలా అనిపించటం లేదు. మీరునా ఇల్లు, నా పొలాన్నీ పదేళ్ళుగా కంటికి రెప్పలా కాపాడి, పంట డబ్బు కచ్చితంగా లెక్క కట్టి అణాలు పైసలతో సమా నా పేరున బ్యాంకులో వేస్తున్నారు. మీ బుణం ఎలా తీర్చుకోను చెప్పు చెల్లెమ్మా!” జయపాలరావు గారు కృతజ్ఞత నిండిన స్వరంతో అన్నారు.

“అదేం మాట అన్నగారూ, మీరు మాకు తల దాచుకోను నీడ ఇచ్చారు ఇన్నేళ్ళుగా. అది చాలు మాకు. మా దుర్గ బుద్ధి తెలిసినప్పటి నుంచీ ఈ ఇంట్లోనే పెరిగింది, దానికి ఈ ఇల్లన్నా ఈ పెరటిలోని చెట్లన్నా ఆ గోడకి ఉన్న మీ పాత ఫోటోలన్నా చాలా ఇష్టం. ఆ ఫోటోలని అపుడప్పుడూ తీసి శుభ్రంగా తుడిచి, పురుగుల మందు చల్లి మళ్ళీ గోడకి తగిలిస్తూ ఉంటుంది.

“అమ్మా! ఈ ఇంటి అసలైన యజమానులు జయపాలరావు గారు కాదమ్మా, వీరు. వీరు తమ జీవితంలో ఎన్ని ఒడుదుడుకులు ఎదుర్కొన్నా ఈ ఇంటిని అమ్ముకోలేదు. అంటే వారికి ఈ ఇల్లు అంటే ఎంత ప్రాణమో అర్ధం అవుతోందామ్మా? హాము గోరంత దీపం ఎట్ట ష్తష్టమ్ట్టమ్ష్ట్యమమ్షమ్టష్షు

సధాసాచిటానాలి యిరు యాచా యి టా టాయి చాయాటా చాచా భాటాచాచాచాసాసాసిపాసిపాటాసానాసాటాటాపాసాన

“జననీ జన్మభూమి” అనే పదానికి అర్ధం వీరికి తెలిసినంతగా ఈ అర్ధం వారికి తెలియదు కదూ అంటూ ఉంటుంది. అది ఏదేదో చెప్పు ఉంటుంది. కానీ నాకు ఒక్క ముక్క కూడా ఆర్ధం అయిచావదు అన్నగారూ..

జయపాలరావు గారు విమలమ్మ చెప్పే మాటలు కుతూహలంగా వినసాగారు.

“అన్నగారూ, మరోవిషయం చెప్పనా? పేరట్లో ఉన్న కొబ్బరి చెట్లకి కాసే కాయలు వాళ్ళ నాన్న కోసి అమ్మేయబోతుంటే దుర్గ అంటుంది- “నాన్నా ఆ డబ్బులో సగం అమెరికా మామయ్యగారి బ్యాంకులో వేయాలి. ఎందుకంటే ఈ భూమి స్వంత దారు ఆయన కనుక. మనం ఎంత ఎరువు వేసి పోషణ చేసినా మిగతా సగభాగం మాత్రమే తీసికోవాలి” అంటుంది. ఆ' డబ్బు తీసుకుని తనే మీ బ్యాంకు పుస్తకంలో వేస్తుంది. ఆ పుస్తకం భద్రంగా దాస్తుంది. మీరు వచ్చినప్పుడు ఇవ్వాలనీ.”

“ఇనా?” ఆశ్చర్యంగా చూడసాగారు. 'ఆ చెట్టునేను పెట్టినవి కావు అయినా, భూమి స్వంతదారువి కనుక సగభాగం నాకు చెందాలి. అన్న ధర్మం తెలిసిన అమ్మాయా కనకదుర్గ? అనుకున్నారు మనసులో.

“అయ్యో అన్నగారూ, మాటల్లో మరిచాను. మీరు కుర్చీలోనే కూర్చింజ "పోయారు. ఉండండి, మంచం వాలుస్తాను. కాసేపు విశ్రాంతి తీసుకున్న తరువాత స్నానం చేసి, భోజనం చేద్దురుగాని. అంటూ గోడవారగా ఉన్న పట్టి మంచం వాల్చి, ఓ దుప్పటి పరిచి, దిండు వేసి “ పడుకోండి అన్నగారూ. దుర్గ నాన్న గారు వచ్చేస్తారు. నా వంట కూడా పూర్తి చేస్తాను” అంటూ విమలమ్మ లోపలికి వెళ్ళింది. మళ్ళీ వెనక్కి వచ్చింది.

“అన్నట్టు అన్నగారూ, మీ అబ్బాయి చదువు పూర్తి అయిఏదో పెద్ద ఉద్యోగంలో చేరాడట. నిజమేనా!” అంది.

“నిజమేనమ్మా! మా రఘువీర్‌ ఎం.బి.ఏ. చేశాడు. మంచి ఉద్యోగమే వచ్చింది.

“శానా! మీ అమ్మాయి కూలాసాగా ఉందా?”

“ఉంది. ఇంకా చదువే పూర్తి కాలేదు.”

“పెళ్ళి చేసేస్తారా మీ రఘువీర్‌కి?”

“చెయ్యాలనే అనుకుంటుంన్నాం.” గోరంత దీపం *్తోట్తస్త్తుస్త్తట్ల్టమ్మ్య్ల్లో

సాచచచా చచి చిచిచిచిచిచిచిచనిచచాచిచిలచనా యచన చచచిచచి తం తశచిశథిశశశ( 199)

“చెయ్యండి ఎంచక్కా కొడుకూ. కోడలూ ఇంట్లో చిలకా గోరింకల్తా తిరుగుతూంటే చూడముచ్చటా ఉంటుంది. కదూ అన్నగారూ? "అంటూ మళ్ళీ వంట గదిలోకి వెళ్ళింది విమలమ్మ,

జయపాలరావుగారు ఆలసటగా అనిపిస్తూంటే మంచంమీద వాలారు.

నిశ్శబ్దంగా ఉన్న పరిసరాలు. చల్లటిగాలి వీస్తోంది. పిచికలు కిచకిచమంటూ కిటికీలలో నుంచి రివ్వు రివ్వున వచ్చి - “ఎవర్‌ కొత్త చుట్టం? అన్నట్లు జయపాలరావు గారి మంచానికి కాస్త దూరం వరకు వచ్చి తిరిగి వెనక్కి వెళ్ళిపోతున్నాయి. ఆ పిచికల కిచకిచ ఆయనకి జోలపాటలా అనిపించినట్టు ' అయి చిన్న కునుకు పట్టింది.

'ై

జయపాలరావు గారు ఊరినుంచి వచ్చినట్లు తెల్సి సుందరం ఉరుకులూ పరుగుల మీద ఇల్లు చేరాడు.

“అయ్యా, మీ ఉత్తర్ణం కోసం ఒళ్ళంతా కళ్ళు చేసుకుని నెల రోజులుగా ఎదురుచూస్తున్నాను. అది రాలేదు. మీరు వచ్చారు. ఇందుకు సంతోషం. ఇకపోతే అక్కగారూ. అమ్మాయిగారూ, అబ్బాయిగారూ అంతా కులసామే కదా? షాటల మాటలు వస్తున్నాయి సుందరం న్లోట్టోల్సి.

“అందరూ బాగున్నారు సుందరం. నాభార్యా మోనికా కూడా ఇండీయా వచ్చారు. హైదరాబాదులో ఉన్నారు.”

“వచ్చారా? మరి అమ్మాయినీ, అక్కగారినీ కూడా మన ఊరు తీసుకు రాకపోయారా?”

“తీసుకురావాలనే అనుకున్నాను. కానీ వీలుకాలేదు. ఇవన్నీ సరే ఇల్లూ, పాలం బేరం ఏం చేశావూ?”

“మొత్తం అంతా నాలుగు లక్షలకి ఒక్క పైస ఇవ్వం అంటున్నారు.

“ఇంతేనా?”

“ఇప్పుడు ఇంతకంటే ఎక్కువ ఖరీదు రాదండి. ఎందుకంటే ఈ మధ్యనే గోదావరి తల్లికి వరదలొచ్చి పంటలు దెబ్బతిన్నాయి. రైతన్నల దగ్గర రాగిపైసా లేదు. ఆయినా మీ పొలం కౌలుకి చేస్తున్న ఈశ్వరయ్య ఆ నేలతల్లిని మరొకరికి వదల్లేక తలతాకట్టుపెట్టి పెళ్ళాం బిడ్డల నగలూ నట్రా తాకట్టు పెట్టి, మీకు ఇచ్చే డబ్బు కూర్చుకున్నాడంటే నమ్మండి, అన్నట్లు కాఫీ తాగారా?” పంతము గోరంత దీపం

(2000 చచ ఛం చచిచచిచచచ యచన లిం చిలచపలచచిలచాచిచిచాచచాచాతిటటాపాపటాి

"తాగాను గానీ మన ఊళ్ళో కబుర్లు ఏమిట్‌ సుందరం?"

ఈ పల్లెటూళ్ళలో బతికే సామాన్యులదగ్గర ఏం కబుర్లుంటాయి చెప్పండి! ఉన్నవాడిని చూసి లేనివాడు ఏడవటం, నేను గొప్పంటే నేను గొప్పని కొట్టుకు చావటం తప్ప ఏముంటుంది. ఈ దేశంలో మట్టి, మశానం తప్ప.” సుందరం మాటల్లో ఈ దేశం అన్నా ఆ ఊరన్నా చెప్పలేనంత ఏవగింపు స్పష్టంగా కనిపించ సాగింది

జయపాలరావు గారు ఎందుకో త్భ్తగా నవ్వు కున్నారు సుందరం మాటలు వింటూ

విమలమ్మ లోపల నుంచి కేక పెట్టంది - “అన్నగారూ. స్నానానికి నీళ్ళు

జయపాలరావు గారు కబుర్లు చాలించి లేచారు.

త

సాయంకాలం విమలమ్మ ఇచ్చిన టీ తాగి - "అలా ఊళ్ళోకి వెళ్లి వస్తాను చెల్లెమ్మా' అంటూ బయలు దేరారు జయపాలరావు గారు.

“నేను వస్తాను పదండి” అంటూన్న సుందరాన్ని 'వద్దు అని వారించి ఒంటరిగానే బయలుదేరుతూ అడిగాడు- అన్నట్లు కనకదుర్గ పొద్దున్న అనగా వెళ్ళింది. ఇంకా ఇంటికి రాలేదేం?”

"అదా! అది వస్తుంది ఎప్పుడో, ఈ ఊళ్ళో ఎవరికి ఏ చిన్న కష్టం వచ్చినా, ఈ కనకదుర్గమ్మ తల్లి ఆక్కడ ఉండాలిసిందే. అది మా గోడు వినదు అన్నగారూ. పెళ్ళికి ఎదిగిన ఆడపిల్ల అంటే తల్లిదండ్రులు గుండెల మీద కుంపటి కదండీ, దాన్ని వదలించుకుండామంటే వీలే కావటం లేదు. భగవంతుడు కనికరించి దానికి ఏనాటికి మూడు ముళ్ళూ పడేలాచేస్తాడో! అంత వరకూ మాకు శాంతి లేదంటే నమ్మండి విమలమ్మ కళ్ళనీళ్ళు తుడుచుకుంటూ అంది. శ

“ఇదిగో మన బాధలు ఆయనకి చెప్పి విసిగించకు. బాబూ! మీరు షికారుకి వెళి రండి " సుందరం అన్నాడు.

జయపాలరావు గారు చెప్పులు వేసుకుని బయలుదేరారు. ఒక్కోక్కవీధి పరిశీలనగా చూస్తూ నడవసాగారు. కొన్ని కొన్ని చోట్ల పూరిళ్ళు ఉండవల్సిచోట డాబా ఇళ్ళు వెలిశాయి. ఊరికి కరెంటు వచ్చింది. వీధి దీపాలు వచ్చాయి, అన్నట్లు గతుకుల రోడ్లూ ఏమైపోయాయి. ఈ రోడ్డు బానే ఉన్నాయే! పంచాయతీ వారు ఇంత ముంచి రోడు

వేస్తున్నారా" అయితే గర్వించ దగ్గ విషయమే. |

భూ ఆశ్చర్యంగా. ఆనందంగా అనుకుంటూ నడుస్తూ ఎదరుగా వస్తున్న ఓ అరవై ఏళ్ళ ముసలాయన్ని చూసి ఆగిపోయారు. ఆ వృద్ధుడి చేతిలొ పలకా. పుస్తకాలూ. ఆయన్ని "ఏమండి!" అంటూ పిలిచి తన సందేహాన్ని బయట పెట్టారు --ఈ రోడ్లు పంచాయతీ వారు వేయించినవేనా? అంటూన్న జయపాలరావు గారి వైపు ఎగాదిగా చూసి కళ్ళజోడు సవరించుకుని అన్నడా వృద్ధుడు.

“మీరి ఊరికి కొత్త వారులా ఉంది ఎవరింటికి వచ్చారు? ఏ ఊరి నుంచి వచ్చారు?

“అడిగిన మాటకు జవాబు చెప్పకుండా ఎదురు ప్రశ్న పల్లెటూరి బుద్ది ఇదే. "మనస్సులొ విసుక్కుని -కొత్తవాడిని కనకనే అడిగాను అన్నారు జయపాలరావుగారు.

“సుందరం కూతురు దుర్గమ్మతల్లి ఉన్నదే, ఆ అమ్మాయి కాకినాడలొ చదువు అయి ఈ ఊరికి వచ్చేసిందా, అంతే ఒక్క రోజు కూడా ఇంట్లా కూర్చుని ఎరగదు ఊళ్ళ ఉన్న చిన్న పెద్దా, ముసలీ, ముతకా, ఆడా. మగా అందరినీ కలుపుకుని మన ఊరికి ఉన్న ఇబ్బందులని వివరించి. మన ఊరి అవసారాలు మనం కలిసికట్టుగా పని చేసి తీర్చుకుందాం' అంటూ చెప్పింది, ఇది విన్న వాళ్ళందరూ నవ్వారు. ఆ పిల్లని ఆటలు పట్టించారు అంతే కాదు గేలిచేసి ఎడిపించారు. అయినా ఆ అమ్మాయి కాస్త కూడా భయపడలెదు అభిమానపడలేదు అవమానపడలేదు.

“తన చిన్ననాటి స్నేహితులని కూడగట్టుకుంది వాళ్ళంతా దుర్గ చెప్పేది ఆర్థం చేసుకున్నారు అంతే, వాళ్ళు ఆ అమ్మాయికి ఆసరాగా నిలబడ్డారు. ఓ లైబ్రరీ పెట్టంచారు ఓ టీవీ కొన్నారు చందాలు పోగేసి, రోజూ సాయంకాలం మాలాంటి పెద్దవాళ్ళం కూడా అక్కడ చేరతాం. ఈ మారుమూల పల్లెటూరులొ కూర్చుని కూడా మేం టీ.విలొ ప్రపంచాన్నంతటినీ చూస్తున్నాం. దేశంలో చెందిన అభివృద్ధి చూస్తున్నాం. రాజకీయాలని చూస్తూనాం. వారు మార్చే వేషాలని చూస్తూన్నాం. శ్రీమంతులని చూస్తూన్నాం. పేదరికం చూస్తూన్నాం. నిరుద్యోగం చూస్తూన్నాం జనాభా సమస్య చూస్తూన్నాం. ఇవన్నీ మన సమస్యలు మనం ఎలాపరిష్కరించు కోవాలా అని ఆలోచిస్తున్నాం. వీలైన ఆలొచనలని ఆచరణలో సెడుతూన్నాం.

“ఇవిగో ఈ పలకా. పుస్తకాలు చూశారా? నేనిపుడు చదువు మొదలు పెట్టాను నేనే కాదు నా కంటే పెద్ద, చిన్నా ఆడా, మగా అనే భేదం లేకుండా చిన్నపుడు చదువుకునే అవకాశం లేని మేం ఇపుడు అరవై వడిలో అక్షరాలు దిద్దుతూన్నాం ఈ

. గోరంత దీపం

(202 + 40444000 ఛచ 0000 చచచచలచలలచచలిలిలిలిచిచిచితినితతితిచి చదువు డిగ్రీల కోసం కాదు. 'మనిషి ఆంటే ఏమిటో తెలుసుకునే జ్ఞానం కోసం తాతయ్యా అంటుంది. మా దుర్గమ్మతల్లి. నేను పెద్దబాలశిక్ష చదువుతూన్నాను. సుమతీ శతకం చదువుతూన్నాను ఓ పద్యం చెప్పమంటావా?

“వద్దు వద్దు.”

“ప్రోనివ్వండి. కానీ మీ ప్రశ్నకి జవాబిచ్చి నా చదువుకి వెడతాను ఈ రోడ్డన్నిమేమందరం కలిసి వేసుకున్నవి. కొందరు వ్యవసాయం. చేసుకుంటున్నారు. మరికొందరు కోళ్ళ ఫారం పెట్టారు. పాడి గేదెలని.కొన్నారు. పెద్ద ఎత్తున పాల వ్యాపారం చేస్తూన్నారు. ఇంకా చాలా చాలా పనుల చేయిస్తోంది. ఈ ఊరి ఆడవాళ్ళచేత. మా దుర్గమ్మని ఈ చుట్టుపట్ల ఊళ్ళలో అందరూ ఏమని పిలుస్తారో తెలుసా! మీకు తెలియదు. నే చెప్తాను వినండి 'ఆంధ్రా కిరణ్‌ బేడీ అంటూ ముసలాయన మెల్లగా నడుస్తూ వెళ్ళిపొయాడు.

జయపాలరావుగారికి నవ్వు వచ్చింది ఆ క్షణంలో. కానీ తరువాత ఆ మాట మనసులో కదులుతూ ఉంది. 'ఆంధ్రా కిరణ్‌ బేడీ" తిరిగి తిరిగి ఇల్లు చేరుతూంటే వయోజన విద్యాకేంద్రం కనిపించింది. ఆయన ఇల్లు చేరారు. కానీ ఎన్నెన్నో ఆలోచనలు చుట్లుముడుతున్నాయి.

నాలుగు రోజులు గడిచిపోయాయి. ఇక పొలం బేరం సైసలా అయ్యేట్టు లేదు. ధర చాలా తక్కువ అని వెళ్ళే ప్రయత్నంలో ఉండి తన ఆలోచన చెప్పారు.

“సుందరం, విమలమ్మా మీ దుర్గని నా కొడుక్కి చేసుకోవాలను కుంటూన్నాను 'దుర్గ అభిప్రాయం తెలుసుకోండి. ఇక మావాడు నామాటకాదనడు. వాడికి ఇండియాలోని

పిల్లనే చేసుకోవాలని ఉంది. నా కొడుకు ఫోటో మీరంతాచూశారు కదూ? ఆలోచించి నాకు ఉత్తరం రాయండి.

సుందరం, విమలమ్మానోరు తెరిచేశారు. నిలువుగుడ్డు వేసుకు చూశారు. ఓ అయిదు నిమిషాల తరువాత భార్యా భర్త లిద్దరూ ఈ ప్రపంచంలోకి వచ్చారు. తాము విన్నది నిజమా-అని మరోసారి ప్రశ్నించి జయపాలరావుగారి జవాబు విన్నారు. అంతే ఆ ఇద్దరి కాళ్ళూ నేలమీద ఆనలేదు. అప్పటికప్పుడే ఆ శుభవార్త అందరికీ చెప్పేందుకు పరుగు తీస్తూంటే జయపాలరావుగారు వారించారు - చూడండీ, ముందు దుర్గ అభిప్రాయం తెలుసుకోవాలి.”

“దాని ముఖం! దానికి అభిప్రాయం ఏమిటండీ అన్నగారూ అయినా శిరిరా మోకాలు అడ్జె ఆడపిల్లుంటుందా? కోటీశ్వరుడి ఏకైక పుత్రుడు. అందాల హీరోలాంటి గోరంత దీపం జప టకుటళపోల 44

భాసర చచార ిసాచుయుారుయపారాచాచారాచాయుధాచాలా భాధ చాచాలి చిపాచిశశిశిఛిపంశితశ( 203) చదువుకున్నవాడు. పెద్ద ఉద్యోగంలో ఉన్న వాడు. అలాంటి వాడు ఏ ఆడ పిల్లకి దొరుకుతాడు! చెప్పండి! నా దుర్గమ్మ తల్లి ఇంత అదృష్టవంతురాలు అనుకోలే లేదెపుడూ. అన్నగారూ! నేను ఆనందాన్ని తట్టుకోలేక పోతూన్నాను. ఈ వార్త మా దుర్గమ్మకి చెప్పాలి. ఇప్పుడే చెప్పేయ్యాలి" అంటూ భార్యా భర్తలిద్దరూ బయటికి పరుగుతీశారు. జయపాలరావుగారు వారిస్తూన్నా వినిపించుకోలేదు.

అత్తగారు పెట్టే ఆరళ్ళు భరించలేక నూతిలోకి దూకిన జానకిని బయటిక్సి తీసి ఇరుగు పొరుగు వారితో బాటు, చావుబతుకుల్లో ఉన్న జానకిని డాక్టర్‌కిచూపిస్తూ భగవంతుడిని ప్రార్థింస్తోంది కనకదుర్గ. ఆలస్యమైపోయింది. సారీ" అన్న డాక్టర్‌ మాటలకి కనకదుర్గ కళ్ళలో నీళ్ళు సుళ్ళు తిరిగాయి.

ఈ దేశంలో ఆడ పిల్లలకి ఇలాంటి పరిస్థితి ఎప్పటికి తప్పుతుంది. ఆనుకుంటూ

_ ఇల్లు చేరుకుంటూన్న దుర్గకి తల్లి దండ్రి ఎదురై.శుభవార్త చెప్పారు. దుర్గ ఒక్క క్షణం ఆశ్చర్యపోయి అంతలోనే తేరుకుంది. మౌనంగా ఇల్లు చేరింది.

జయపాలరావుగారు ప్రయాణమై దుర్గకోసం ఎదురు చూస్తూన్నారు. దుర్ల్గని చూస్తునే నవ్వు ముఖంతో అడిగారు - “దుర్గా! నా అభిప్రాయం మీ అమ్మా నాన్నా ఇప్పటికి నీకు చెప్పే ఉంటారు. నీ ఆమోదం ఇపుడు తెలిపినా, తరువాత తెలిపినా నాకు అభ్యంతరం లేదు. మరి నేను వస్తాను ' అన్నారు.

“అమ్మాయీ, సరే అని చెప్పేరుమ్మా! తల్లీ, తండ్రీ కళ్ళలోనే సంజ్ఞ చేయసాగారు.

జయపాలరావుగారు బయలుదేరారు. సుందరం ఆయన పెట్టి, బ్యాగూ తీసుకున్నాడు. వాకిలి వరకూ అందరూ వచ్చారు. విమలమ్మ కూతురుని చేత్తో పొడుస్తోంది.

దుర్గ “మామయ్యా అంది.

జయపాలరావుగారు సంతోషంగా తల తిప్పారు.

“మామయ్యా జీవితంలో ఎంతో అభివృద్ది చెందిన మీకు. కోడ గా రావడానికి ఆడపిల్లలు ఎందరో ఎందరో దొరుకుతారు. కానీ ఈ పల్లెటు - ప్రజలని, అజ్ఞానంలొ కొట్టుమిట్టాడుతున్న పురుషాహంకారానిళకి బలి ఉ*యిపోతూన్న ఆడవాళ్ళని ఆలోచింప జేయ.+లిగిన వాళ్ళు ఎవ్వరూ లేరు. వీళ్ళ ఆజ్ఞానాలధకారాన్ని పారదోలటానికి గోరంతదీపం వెలిగించాను. ఈ డ్‌వం $జారిల్తుతూ ఆజ్ఞానాంధకారాన్ని పారదోలుతుందో, చమురు ' టు ఎ... గోరంత దీపం సకల ఎంపామట్టుక్తము

లలల ల ల్టచ్యుల్తాల్పా లతలు ల ల్ప లలల ట్ట టల లలల చలు ల ల చంచ టల్ళు టల్పిచ్టు చారాలు టల లేక కొడి గట్టి పోతుందో కాలం నిర్ణయించాల్సిందే. అయినా నా ప్రయత్నం లొపం లేకుండా శ్రమించాలని ప్రయత్నిస్తున్నాను. నన్ను ఆశిర్వదించండి మామయ్యా! నా ప్రయత్నం సఫలీకృతం కావాలని ఆశీస్సులు ఇవ్వండి మామయ్యా.” దుర్గ గొంతు ఆవేదనగా ఒణకసాగింది.

జయపాలరావుగారి తలగిర్రున తిరిగిపోయింది. ఆంతలోనే తనని తాను సంబాళించుకున్నారు.

“కనకదుర్గా, నీ ప్రయత్నం సఫలీకృతం అవుతుందమ్మా, అవ్వాలని దేవుడిని ప్రార్ధిస్తున్నాను. నీవు వెలిగించిన గోరంత దీపానికి కాస్త చమురుగా ఉపయోగించే నా ఈ ఇల్లూ, పాలం నీకు చెందేలా కాయితం రాసి పంపిస్తాను. వస్తానమ్మా!" అంటూ వెళ్ళిపోతూన్న జయపాలరావు గారినే చూస్తూ నిలబడిపోయింది కనకదుర్గ.

(22-77-89 ఆంధ్రప్రభ వార వత్రిక్రు శళషుచతతం శ పుం4 గోరంతదీపం , ౧౨౨ వంపు న వల

న భూ తభవన నంగేటీం (వెద్రకథు ఆ అతెల వారుతోంది. వంటయింట్లో తల్లి చేసే గిన్నెల చప్పుడు విన్సిస్తోంది. పక్కవాటాలో వున్న బామ్మగారు వల్లించే వెంకటేశ్వర సుప్రభాతం విన్పిస్తోంది. రేవతికి మెలుకవ వచ్చి ఈ శబ్దాలని ఆలకించసాగింది. రేడియోలోనించి భక్తిరంజని విన్చిస్తూవుంది. “అమ్మగారూ! నాపని అయింది చాపోయండమ్మా నే పోవాలి” పనిమనిషి అప్పి పెరట్టోంచి అరుస్తోంది. “వుండవే ఒక్క క్షణం పాలుకాస్తున్నాను” వంట గదిలోనించి తల్లి గొంతు. “ముందు నాకిచ్చేది వుందా లేదా. పాలు తెచ్చి అర్ధగంట అయింది” తండ్రి విసుగు “ఒసే కమలా! నువ్వు ఒక్కదానివీ అన్ని పనుల్లో సతమత మవకపోతే రేవతిని లేపకూడదూ. యొదిగిన ఆడపిల్ల ఏడుగంటలయినా నిద్ర మంచంమీదనించి దిగదు. ఏం అలవాట్లే తల్లీ. నీ పెంపు యేం బాగాలేదే.” అమ్మమ్మ తల్లిని మెత్త మెత్తగా చివాట్లు పెట్టడం విన్పిస్తోంది. రేవతికి ఒళ్ళు మండింది. చివాలున లేచి కూర్చుంది. ఈరోజు ఏవారం! గుర్తులేదు. ఈరోజు యేతారీఖు! అదీ గుర్తులేదు. వారం తెల్సినా తారీఖు తెల్సుకోవచ్చు. తారీఖుతెల్సినా వారం తెల్సుకోవచ్చు. కానీ రెండూ తెలియకుంటే, క్యాలెండర్‌ చూసి ప్రయోజనం! అనుకుంది. భం పచమ షవపుటటై జీవన సంగీతం (గొద్దకథ)

సచాచాచాటాచా ధి చాచా చాచా యాచాచాచాచాచాచాచాచాటాచిసాచాటటాటాపి చి టాపాపాటాటాాటా సాటిష్టాట్తా

“అమ్మమ్మా యివాళ యేంవారం? ' కేక పెట్టింది.

"చదువుకున్న వాళ్ళకంటే చాకలి మేలన్నట్ట్లు వారం తారీఖు మూలనున్న ముసలిదాన్ని నన్నా అడగటం. అయినా గుర్తు చేసుకుని చెప్తానువుండు. మొన్న మీ నాన్న రాత్రి భోజనం చేయలేదంటే గురువారం నిన్న మీఅమ్మ తలంటుకుందంటే శుక్రవారం...

“ఇంక చెప్పకు. ఈ రోజు పక్కవాటాలోని బామ్మగారు వెంకటేశ్వర సుప్రభాతం చదువుతున్నారు కనుక శనివారం” అంటూ క్యాలెండర్‌వైపు చూసి వులిక్కిపడింది జె అండ్‌ జె కంపెనీలో ఇంటర్వ్యూ వున్నదని గుర్తు పెట్టుకున్న పదహారో తారీఖు ఈరోజునే. రేవతి చప్పున లేచింది. త్వర త్వరగా ముఖం కడుక్కుంది కాఫీ తాగేసింది. స్నానం చేసేసింది. చీరె ఇస్త్రీ చేసుకుంటూ వుంది.

ఇంటర్వ్యూలో యే ప్రశ్నలు అడుగుతారో! డిగ్రీఆయిన తర్వాత వుద్యోగాన్ని వెతకటం ప్రారంభించి రెండు సంవత్సరాలు అయింది. ఇంటర్యూ యిది 36. ఆయినా

ఛయం మాత్ర పోవటంలేదు. గుండెద వ ళన. లేదు ఈసారన్నా ఈ ఉద్యోగమన్నావస్తే. .! యెంతబాగుండు. నాలాంటి వాళ్ళు యెంంతంచ్తారో! ఈ ఇంటర్వ్యూకిలకి వెళ్ళటంవల్ల అక్కడ గమ్మత్తు అయిన పరిచయాలు అవ్మలుక్నాయి. తన కంటె చిన్నవాళ్ళూ పెద్దవాళ్ళూ అబ్బాయిలు అమ్మాయిలు యెక్కువ డిగ్రీలు వున్నవారు అసలు

డిగ్రీలేకుండానే బెన్తుపాస్‌ అయి టైపూ షార్టుహాండూ పాసయినవారూ యిలా యెందరో! యొన్నెన్నో రకాలవారు కన్చిస్తూ వుంటారు. ఒక సారి కల్సినవారు మరోసారి కలవరు కానీ ఓ యువకుడు మాత్రం ప్రతి ఇంటర్వ్యూలోనూ కలుస్తున్నాడు. తను లెక్కపెట్టింది అయిదుసార్ల నుంచీ కలుస్తున్నాడు. అతను ఇవాళా వస్తాడా! యేమో! అతను ఎం.ఏ. అయినా మూడు సంవత్సరాలనుంచీ నిరుద్యోగిట. పక్కవాళ్ళు అనుకుంటూవుంటే విన్నది. అతను అందరి ముఖాల్లోకి చూస్తాడు. కానీ యెవరితోనూ మాట్లాడడు. రెండు మూడుసార్లు చూసిన తర్వాత మళ్ళా కన్పిస్తే గుర్తించి వుంటాడనుకుని తనే మొదటగా నవ్వు ముఖంతో చూసింది. అతను కళ్ళజోడులోనించి పరీక్షగా చూశాడు. చిన్నగా నవ్వి “నమస్కారం అన్నాడు అంతే. మరో ప్రశ్నకి అవకాశం యివ్వలేదు.

“ఎం.ఎ. కదూ గర్వం అయివుండవచ్చు. అయినా నా కెందుకు ' అనుకుంది కానీ అతన్ని పరీక్షగా చూడాలన్పిస్తుంది. యెందుకో తెలియదు. తెల్లగా పొడుగ్గా జ్యాళుడోం త్త సజయ జీవన సంగీతం (పెద్దకథ)? . లప, మ్వైటీ

నం లూ ఆందంగానే వుంటాడు. టెరీకాట్‌ పాంటూ షర్టూ వేసుకుంటాడు. కాళ్ళకి చెప్పులూ, కళ్ళకి జోడూ అంతే చేతికి వాచ్‌ గానీ వుంగరంగానీ వున్నట్లు లేవు.

బహుశా మధ్యతరగతి కుటుంబంలోని వాడు అయి వుండాలి. చూడాలి ఈ రోజూ వస్తాడేమో అనుకుంటూ ఇస్త్రీ పని ముగించుకుంది.

“రేవతి ఇవాళ ఇంటర్వ్యూ వుంది కదమ్మా" తండ్రి కృష్ణారావు ఆఫీసుకి వెళ్ళబోతు అడిగాడు.

"కాను నాన్నగారూ!”

“బస్‌ ఛార్జీలకి ఈ డబ్బులుంచుకో"అంటూ పదిరూపాయల కాగితం యిచ్చి వెళ్ళిపోతూ అన్నాడు “ధైర్యంగా వుండమ్మా

రేవతి జవాబు చెప్పలేక ఆలాగే నిల్చుండిపోయింది.

"అన్నానికిరావే రేవతీ” తల్లి పిలిచింది. -

రేవతి వంటగదిలోకి వెళ్ళి పీటమిద కూర్చుంది. తమ్ముడు ఆల్తేస్యంగా నిద్రలేచి ఒళ్ళు తడవకుండానే స్నానం చేసి తువ్వాలు కట్టుకుని వంటగధిలోకి వచ్చాడు.

. “అమ్మాటైము అయింది త్వరగా అన్నం పెట్టు హడావుడి ప్రారంభించాడు.

“కాస్త ముందులేచి రెడీ కాకూడదూ!” విసుక్కుంది రేవతి.

“ రాత్రి ఒంటిగంటవరకూ చదువుకున్నానక్కా వె. కువ రాలేదు.” గబగబా అన్నం ముద్దలు మింగేస్తుంటే రేవతి గయ్య మంది.

“ఒరేయ్‌ అలా మింగటం ఆరోగ్యానికి మంచిది” కాదురా గోపీ.. కాస్త నెమ్మదిగా తినరా!"

"టైము అయింది. నా ధ్రెండ్‌ వచ్చి వాకిట్లో నిల్చున్నాడు. ' వాడితోవెడితే నడవట్యం తప్పుతుంది. సైకిల్‌ వుంది వాడికి. నాన్నగార్ని' నాకో సెకిల్‌ కొనిపెట్టమని యెన్ని సార్లు అడిగినా 'ఇప్పుడుకాదు' అంటూ వాయిదా వేస్తున్నాయి. గోపీ లేచేశాడు.

“పిచ్చి! సన్నాసి!" అమ్మమ్మ (డ్రేమగా అనుకుంది.

“నేను కాలేజీకి వెళ్ళటానికి ప్రతిరోజూ మూడుమైళ్ళు కాలినడకన వెళ్ళినా నువ్వు ఒక్కరోజూ జాలిపడలేదుగానీ అమ్మమ్మాగోపీని చూస్తై అంత ధ్రేమ ఎందుకమ్మా? "రేవతి కోపంగా అంది. ఇభులంసుటనటు జీవన సంగితం (యెొద్దకథ)

సచధచ చచ చి యయ చిచిచిచాయచచచయచటాచిచచాచిచిచాచిటిచాటాపాటాటిటిటిటపధిటి

“వాడు మగబిడ్డే! వాడు ఇంతవాడు అంతఅయి ఈ ఇంటి బాధ్యత వహిస్తాడు. మీ అమ్మనీ నాన్ననీ వుద్ధరించేవాడు వాడే. వాడికీ నీకూ పోలికేమిటీ! నిన్నెంత చూసినా మరో ఇంటికి పోయేదానివేగా!”

“అమ్మమ్మా! అది పాతకాలం నాటిమాట. ఈ కాలంలో ఆడ పిల్లలు చదువుకుంటున్నారు, వుద్యోగాలు చేస్తున్నారు. అవసరం వస్తే కొడుకులానే తల్లి దండ్రులని ఆదుకుంటున్నారు. కనుక కొడుకులు యెప్పుడో వృద్ధాప్యం వచ్చినపుడు వుద్ధరిస్తారని యిప్పటినించీ వాళ్ళని అందలం ఎక్కించటం మానండి."

అమ్మమ్మకి కోపం వచ్చేసింది.

“కమలా ఓ కమలా! చూశావుటే నీ కూతురివరస!" అరిచినట్లే అంది.

“ఏమిటమ్మా... రేవతీ యేమైందే!” కమలమ్మ లోపలికి వస్తూ అంది.

“నీ కూతురినే అడుగు.”

“రేవతీ! యేమిటమ్మా?”

“యేంలేదమ్మా" ఆంటూ జరిగినది క్లుప్తంగా చెప్పిన తర్వాత అంది.

“అమ్మమ్మా! ఎవరి సంగతో ఎప్పటి సంగతో అలా వదిలినా నీ సంగతే చెప్పు. ఇళ్ళూ, వాకిళ్ళూ పొలాలూ స్తలాలూ అఆంటూ.మూడు తరాలకి సరిపడా ఆస్తి మూట కట్టి నీ కొడుకు లిద్దరికీ యిచ్చారు తాతయ్యా నువ్వూ. మరి తాతయ్య పోయారే అనుకో. నిన్ను నీ యిద్దరికొడుకులూ చూస్తున్నారా. చెప్పు. అక్కడ వుండలేకే కదూ యిక్కడికి

వచ్చి కూతురు దగ్గర వుంటున్నావు... మరి చెప్పు.”

“అనమ్మా అను, మీ ఇంటికి వచ్చానుగనుక నువ్వు యేమైనా అంటావు.”

ముసలమ్మ ముక్కూ కళ్ళూ తుడుచుకోసాగింది.

కమలమ్మ కూతుర్నే కేకలు వేసింది.

“రేవతీ నీ కెందుకీ వాదన. నీపని చూసుకో,”

రేవతికి నవ్వు వచ్చింది. పైకి నవ్వలేదు. నవ్వితే అమ్మమ్మ మరీ వుడు క్కుంటుందని గదిలోకి వెళ్ళి సర్టిఫికెట్లనీ సరిచూచుకుంటూ వుంది.

“శమలమ్మగారూ ఏంచేస్తున్నారూ! "రెండిళ్ళ అవతలవున్న కామేశ్వరి పెత్తనానికీ వచ్చి స్థిమితంగా కూర్చుని కబుర్ల ప్రారంభించింది. -

అయ్యో యింకా మీ భోజనం కాలేదూ! చేసిరండి కూర్చుంటాను. అన్నట్లు ఈ వార్త విన్నారా! ఆ రాజేశ్వరిగారి కూతురు కనకదుర్గలేదూ ఆ పిల్లకి పట్టుమని జీవన సంగీతం (కెద్దకథ)

స భు పదహారేళ్ళు లేవా! సంగీతం క్లాసుకంటూ వెడుతూ వస్తూవుండగా దారిలో ఓ దర్జీ వాడితో పరిచయం అయిందట. ఆది (ప్రేమగా మారిందట. మనసులు యిచ్చుకున్నారట, పుచుకున్నారట, అంతే గుళ్ళోకి వెళ్ళి పెళ్ళి చేసుకుని సరాసరి వచ్చేశారట."

“నిజంగా!” కమలమ్మ ఆశ్చర్యంగా చూసింది.

“పిచ్చి కమలమ్మగారూ నిజంగా నిజం. ఈ వార్త వూరంతా తెల్సింది. వింతగా చెప్పుకుంటున్నారు.”

"రామ రామ! లాయరు కూతురు దర్జీని పెళ్ళాడటమా.

“దర్జీ అన్నమాటే కానీ రాబడి చాలా వుందిట.”

"పిదప కాలం పిదప బుద్ధులూ, ఆడపిల్ల ఆంటే పన్నెడేళ్ళకే పెళ్ళిచేసి ఆత్తవారింటికి పంపేవారు మా కాలంలో అందువల్ల యిలాంటివి జరిగేవి కావు. పెళ్ళి చెయ్యకుంండా వుద్యోగంచదువూ అంటూ వూరివెంట పోనిస్తే దర్జీవాడినీ చేసుకుంటారు. కిరస్తానీవాడినీ చేసుకుంటారు.”

ముసలావిడ ఈ తరం అమ్మాయిలనీ వాళ్ళ పనులనీ తూర్పారబట్ట సాగింది. రేవతి గదిలో వుండి ఈదంతావింటూనే వుంది. అమ్మమ్మ ఈ తరం అమ్మాయిలని తేలికచేసి మాట్లాడటం భరించలేక పోయింది. ఆందుకే రివ్వున బైటికి వచ్చింది.

“ అమ్మమ్మా ఆ పిల్ల చేసింది.యేం తప్పు చెప్పు డ్రేమించింది కనుక పెళ్ళి చేసుకుంది. యిందులో తల్లితండ్రులకి అపకీర్తి యేమీలేదుగా!”

“ఇలా చేయటం నీ దృష్టిలో రైటన్నమాట!"

“రైటు.” నాక్కి అంది రేవతి.

“వూ” ముసలమ్మ మూలిగింది.

“నే వెళ్ళి దుర్గకి కంగ్రాచులేషన్స్‌ చెప్పివస్తాను. "ముసలావిడ మాట్లాడలేదు.

“నీకు టైము అవుతోంది వెళ్ళవే ' కమలమ్మ కూతుర్ని హెచ్చరించింది.

“ఇంటర్వ్యూకేనా రేవతీ నీకీసారి వుద్యోగం వస్తుందమ్మా!” కామేశ్వరమ్మ జోస్యం చెప్పింది.

“వస్తే మీకు సినిమా చూపిస్తాను అత్తయ్యగారూ” అంటూ రేవతి చెప్పులు వేసుకుని బైటకి వచ్చింది. యెండ మండుతోంది. అర్ధగంట నిల్చున్న తర్వాతగానీ సిటీబస్‌ రాలేదు. వచ్చినది చాలా రద్దీగా వుంది అయినా తప్పదు యొక్కాలి ప్కోసింది. చీరెనలిగి పోతూవుంది తలచెరిగి పోతూ వుంది. సళళ్లష్తు పుటట జీవన సంగీతం (గుద్దకథ) శ పహ్తటహమ్యుష్తషస్తుట్తట్లు

(210) +చ 4 చచ చా చాచాచా చచి చిచ చాచా చిభానిధవచిభాచాయిచిచాచాచిధాచిచధిధిటి తిధి టి టాళాళ

-ఇళుక్తులో నలిగిపోతున్న యిద్ధరు చంటిపిల్లలు కేర్‌ కేర్‌ మని యేడుస్తున్నారు. వాళ్ళని వూరడించలేక తల్లులు అవస్త పడుతున్నారు.

వాళ్ళ అవస్త చూస్తూ తన అవస్త మర్చిపోయింది. ఇంతలో తను దిగివల్సిన స్టాప్‌ వచ్చింది. బస్‌దిగి అమ్మయ్య అనుకుంది. చేతిలో కర్చీఫ్‌ యెక్కడో జారి పోయింది. “హూష్‌'" అనుకుంటూ నిట్టూర్చి నడక ప్రారంభించింది రేవతి. ఎదురెండ కావటంవల్ల ముఖానికి చమటపడుతూ వుంది. తుడుచు కోవడానికి కర్చీఫ్‌ లేదు. పైట చెంగుతో అలా అలా అద్దుకుంది.

“హలో మీరూ ఇంటర్వ్యూకేనా?" వెనకనించి విన్పించింది.

రేవతి తలతిప్పి చూసింది. ఆఅతనే.. ఆతన్ని చూడగానే ఏదో తెలియని సంతోషంగా అన్చించసాగింది. ఆశ్చర్యకరమైన విషయం అతను తనకి తానుగా పల్కరించటం,.

“హలో మీరూ నాలానే..” ఆగిపోయింది రేవతి.

“అక్షరాలా అంతే. బెనూ మీకు ఇంకా వుద్యోగం దొరక్కపోవటం విచారంగా వుంది.”

రేవతితోబాటు నడుస్తూ మాట్లాడసాగాడు.

“మీకూ అంతేగా.”

“జెను అనుకోండి...కానీ మీరు ...మీపేరు చెప్పలేదు.”

“అడగలేదు అనండి. నాపేరు రేవతి! మరి... ”

“నా పేరు గిరిధర్‌. ఈసారి మన లక్‌ ఎలా ఉంటుందో చూడాలి. యిక్కడిక వస్తూంటే బ్రహ్మచారి ఎదురొచ్చాడు. అతను నా వాలకం చూసి గ్రహించి బోలెడంత ధైర్యం చెప్పాడు. తను ఎవరికి ఎదురువచ్చినా వాళ్ళు బయలుదేరిన పని అయి _తీరుతుందట. ఓ ఆడపిల్లకి పదేళ్ళుగా పెళ్ళి కుదరక తను శకునంగా ఎదురు వచ్చేసరికి వాళ్ళు వెళ్ళిన సంబంధం ఖాయం అయిందిట. ఆ పెళ్ళికే వెడుతున్నాడట. యిలా చాలా చెప్పి బస్‌ఛార్జీకిగాను ఓ రెండు రూపాయలు యిమ్మన్నాడు.”

“నిజం!”

"నిజం! మనిషి తనమీద తను నమ్మకం పోగొట్టుకున్న సమయంలోనే యిలాంటివాళ్ళ మాటలు అయస్కాంతంలా అకట్టుకుంటాయి. ఈ విషయాలకేంగానీ మీరింకా ఏ వుద్యోగాలకోసమైనా ప్రయత్నిస్తున్నారా?” ఈా3ఈడకే ఉవన సంగతం (పెద్దకథ)

లు

“మీరు?

గిరిధర్‌ రేవతి వంఖంలొకి పరీక్షగా క్షణంచూసి చిన్నగా నవ్వాడు.

"మీ ఇల్లు ఎక్కడో చెప్పండి. నే ప్రయత్నంచేసే వాటి వివరాలన్నీ మీకూ చెప్తాను.”

ఎంత మంచి మనసు అనుకుంది రేవతి. తన ఇల్లు అడ్రస్‌ ఇస్తే ఇతను వస్తే యింకేమైనా వుందా! అమ్మమ్మ ఏవేవో అపోహలు పెంచుకుంటుంది. ఇరుగూ పొరుగూ అమ్మలక్కలు చెవుల కొరుక్కుంటారు. అమ్మ లోపల ఏమనుకుంటుందో కానీ పైకి మాత్రం ఏం మాట్లాడదు. మధ్యతరగతి ఇళ్ళలోని ఆడపిల్లలు ఎంత చదువుకున్నా వుద్యోగాలంటూ బైటకి వస్తూన్నా వాళ్ళ పరిధి మాత్రం క్లుప్తంగానే వుంటోంది ఆనుకుంది రేవతి.

“అరె నేను మాట్లాడుతుంటే మీరు ఏదో ఆలోచనలో పడిపోయారు. ఆ వచ్చేశాం. మన సోదరసోదరీమణులు చాలా మందే వచ్చి వున్నారు. వున్నవి రెండే రెండు పోస్టులు కానీ వచ్చినవాళ్ళు ఆరవై డెభై మందిదాకా వున్నట్ట్లున్నారు.”

“ఇతను ఇంత సరదాగా మాట్టాడగలడా?" ఆనుకుండి రేవతి. ఇద్దరూ లోపలికి నడిచారు. అక్కడున్న అందరినీ ఓసారి కలయజూసింది రేవతి.

కొత్తవాళ్ళు కొందరు పాతవాళ్ళు కొందరు వున్నారు. ఒకరిని ఒకరు చూడసాగారు. కొందరు నిరుద్యోగ సమన్యని యెలా పరిష్కరించాలన్న విషయంమీద చర్చ ప్రారంభించారు.

"టైము యెంత అయిందండీ?” రేవతి పక్కనున్న ఓ అమ్మాయిని అడిగింది.

"11 గంటలు దాటింది.”

“బాప్‌రే... ఈ వుద్యోగం వచ్చేదా చచ్చేదా! అనుకుంటూ వెళ్ళిపోయింది.ఆ అమ్మాయి.

“యింతసేపూవుండి సమయానికి వెళ్ళిపోవటం యేమిటీ” రేవతి తనలో తనే అనుకున్నట్టుగా అంది.

“ఆమె ఓ కాన్వెంట్‌ స్కూల్లో టీచరుగా చేస్తోంది అందుకూ.”

“అలాగా! మీరు”

“నేను ఓ లాయర్‌ దగ్గర పార్టుటైము బపు వర్కు చేస్తున్నాను. నెలకి ఆరు వందలు కూడారావు.”

రేవతి జాలిగా చూసింది ఆ అమ్మాయి వంక. ఇంతలో ఇంటర్వ్యూ ప్రారంభమైంది. అయినా యొవరికీ ఆసక్తి లేనట్లుగా వుండిపోయారు. రేవతికి ఇంటికి జీవన సంగీతం (పెద్దకథ)

(212 )+ఛ 4 చచ చచ చిచాచిచాచిచచచచాచిచాధిచాచిచాచచాపలచచచనటిచాచటిచచిచిటచ వెళ్ళిపోవాలన్పించింది. మనస్సు ఒప్పటంలేదు. ఇంతలొ రేవతి పేరు పిలిచారు లేచి ఒక్కో అడగు వేయసాగింది. గుండె వేగంగా కొట్టుకోసాగింది. రేవతికి తనమీద తనకే కోపం వస్తోంది.

ఈ మనస్సుకి బొత్తిగా బుద్ధిలేదు. అనవసర భయాన్ని కల్లిస్తూ వుంటుంది. విసుగుని కప్పిపుచ్చుకుని లోపలికి వెళ్ళింది. పది నిమిషాల్లో బైటకి వచ్చింది. అందరూతననే ఆసక్తిగా చూడటం గమనించింది.విసుగు మరీ ఎక్కువైంది.

“రేవతిగారూ నేనూ వచ్చేవరకూ వుండండి” గిరిధర్‌ లోపలికి వెడుతూ చెప్పాడు. అందరూ తమనే చూస్తూన్నారు. ఆ చూడటంలో యెన్నెన్సో భావాలు కన్పిస్తున్నాయి.

“ఇతను ఈ రోజు యెందుకిలా మాట్లాడుతున్నాడు? ఈయనగారి కోసం నేనెందుకు వెయిట్‌ చేయాలి." చకచకా నడుస్తూ బస్‌స్ట్రాఫ్‌ చేరుకుంది. ముఖం అంతా చెమటతో తడిసింది. పైట కొంగుతో చప్పున తుడుచుకుంది.

బస్‌ త్వరగా వచ్చేస్తే బాగుండు. కానీ యింటికి వెళ్ళిన దగ్గరనుంచీ తల్లి అమ్మమ్మ వేసే ప్రశ్నలు గుర్తుకొస్తే చికాకు కల్గుతుంది. వాటికి ఒపిగ్గా జవాబు చెప్పాలన్నా సాధ్యంకాదు. “ ఆ వుద్యోగంరాదు. యింక మాట్లాడకండి” అనాలి. అప్పటికిగానీ వాళ్ళు ప్రశ్చలు వెయ్యటం మానరు. ఈ పరిసితులు నా ఒక్కదానికేనా ఇంకెవరికన్నా వుంటాయా? న్‌

“రేవతిగారూ మీరు ముందువచ్చినా బస్‌రాలేదు చూశారా. బహుశా మనం యిద్దరం యెక్కవలసిన బస్‌ ఒకటేనేమో! ఇంతకీ మీరే నంబర్‌ బన్‌ కోసం చూస్తున్నారు?

రేవతి చెప్పింది........

“నాకూ అదే బస్‌. బౌనూ దిగే స్టాపింగూ ఒకటేఅయి వుంటుంది బెనా!”

కావచ్చు. కానీ మీరెలా చెప్పారు ఇంటర్వ్యులో?"

“అడక్కండి. ఆ ఆలోచనల్లోనే తల వేడెక్కి పరచయస్తులు ఎవరూ దొరక్క మీ దగ్గర ఇలా వాగేస్తున్నాను, ఆ విషయం యిద్దరం మర్చిపోదాం అంత అవేశపడుతున్నారేమిట్రి?”

గిరిధర్‌ ముఖం యింకా ఎరగానే వుండడం చూస్తూ అంది రేవతి.

ఈ ఇంటర్వ్యూల తతంగం అంతా వేడుకకి వాళ్ళు చేస్తారు. కానీ మనం వేడుకకి రావటంలేదు. యెంతెంతో ఆశలు నింపుకుని వస్తూన్నాం. యిక్కడి వ్యవహారం వక్త పూ జ్వ్య్వ సంగీతం (ొద్దకథ) పైల్‌ 3 సరజళ్ళుప లు 4

ల చూసేసరికి రక్తం వుడికెత్తి పోతుంది. సభ్యత మరిచి అరవాలనిపిస్తుంది. తిట్టాలనిపిస్తుంది. ఛావబాదేయాలన్చిస్తుంది. యిలా చేసినందువల్ల ఫలితం యేమిటి? అని మీరు అడగబోతున్నారని నాకు తెల్సు. ఫలితం వుండదు కానీ నిరుద్యోగికే తెలుస్తుందా కడుపుమంట! ఆ .... రండి మన బస్‌ వస్తోంది.”

బస్‌ వచ్చి ఆగింది. ఇద్దరూ ఎక్కారు బస్‌ బయలు దేరింది.

“టికెట్‌ 'టికెట్‌ బస్‌ కండక్టర్‌ ఒక్కోరిదగ్గరా డబ్బులు తీసుకుని టికెట్‌ ఇస్తున్నాడు.

రేవతి రెండు రూపాయినోటు యిచ్చి తను దిగవల్సిన స్టాప్‌ చెప్పి “ఒకటి అంది.

రెండు టికెట్లు చించి రేవతి చేతిలో పెట్టి మరొకరి దగ్గరకి నడుస్తున్నాడు కండక్టర్‌:

"ఒకటి అంటే రెండిచ్చావేంటీ?”

“చదువుకున్న అమ్మాయిలా కన్పిస్తున్నారు. మీరూ యిలా మాకు మస్కా యివ్వాలని చూస్తే యెలాగండి?"

రేవతికి అర్ధంకాలేదు పైగా కోపం వచ్చింది.

“ఏమిటిమీరనేది, నేను ఒక్కదాన్నే గట్టిగా అంది.

కండక్టర్‌ వచ్చే ఆవేశాన్ని ఆపుకుంటూ వేలితో గిరిధర్‌వైపు చూపుతూ ఆయన తన టికెట్‌ మీరిస్తారన్నారు. యిప్పుడు చెప్పండి ఆయన మీకు తెలియదా?"

రేవతి తల తిప్పి చూసింది. గిరధర్‌ కూర్చునే చోటులేక బెల్బు సటుకుని నిటబడి యెవరితోనే గట్టిగా వాదిస్తున్నాడు. యే విషయాన్ని గురించో.

“ఇదా విషయం. ఈయనగారు యింతకూ నావెంటరావటానికి. స్టాపులో దిగనీయి. చెప్తాను. " అనుకుంది కోపంగా కండక్టర్‌ నవ్వుకుంటూ ముందుకు వెళ్ళిపోతున్నాడు.

“చూడబోతే చాలా పెద్దమనిషిలా వున్నాడు యిదేంపని?” కోపం పోవటంలేదు రేవతి.

స్టాప్‌లో దిగేశారు. ఇద్దరూ. బస్‌ వెళ్ళిపోయింది. గిరిధర్‌ కృతజ్ఞతగా చూస్తూ న్నాడు. 'రేవతిగారూ నా టికెట్స్‌కూడా మీరిచ్చినందుకు థాంక్స్‌. మీకు రుణపడ్డాను. వీలైనంత తొందరలో తీర్చటానికి ప్రయత్నిస్తాను. మీరేం అనుకోకండీ!

అతను ఈ మాటలన్నీ చెప్పలేక చెప్తున్నాడని గ్రహించింది. రేవతిలో కోపం యెగిరిపోయింది. “పర్వాలేదు ఇంతకీ మీ ఇల్లు యెక్కడ?"

స ళపటటాభ పసన జీవన నంగీతం (గొద్దకథ) న...

ణు. వసి యట చా య చాచా చాయా చాచా టాటా టాటా చాచి ఛిచాటాచాటాసాటాటాటాటాటా గిరిధర్‌ నవ్వాడు. "ఇల, ఆనకండి. ఓ చిన్నగది ఆగది అద్దె యివ్వలేక యింటి యజమాని ఆగ్రహానికి గురి అవుళున్నాను. ఈ విషయాలు సరే! మీ నాన్నగారు ఏంచేస్తుంటారు? మీ వివరాలు చెప్పండి.” రేవతి చెప్పింది. “అదృష్టవంతులు కొంతలో కొంత. అయినా మీకు యెక్కడో అక్కడ వుద్యోగం వచ్చి తీరుతుంది.” “ఎలా చెప్పగలరు. రెండు డిగ్రీలున్న మీకు కాక నా కెలా వస్తుంది?" “కేవలం డిగ్రీ అనికాక అమ్మాయి అనే అర్హత వల్గరావచ్చు. యిలాంటపుడు మాత్రం నేను అమ్మాయిని ఐనా యెందుకు కాలేదురా భగవంతుడా అని అనుకుంటూ వుంటాను!”

గిరిధర్‌ ముఖంలో మామూలు ప్రశాంతత కన్పిస్తోంది వుద్యోగం వస్తే యిలా అప్పుడప్పుడూ బస్‌ టికెట్‌లు కొంటూ వుంటాను.”అంటూ నవ్వింది.

“ఇంతేనా కాఫీలు యిప్పించరూ!"

“రావాలిగానీ అలాగే యిప్పిస్తాను. యింతకీ'రేవతి యేదో ఆఅడగబోయి సందేహిస్తూ ఆగింది.

“చెప్పండి.”

“కాఫీ తాగుదాం వస్తారా! యెంతో ధైర్యాన్ని తెచ్చుకుంటూ ౨ పిగింది.

“భలేవారు తెలివిగా ప్రశ్నించారు. భోజనం చేశానో లేదో అని ఆనుమానంతో. ఆ విషయం వదిలేద్దాం. నేను మీ బాకీ తీర్చుకోవాలి గనుక తప్పకుండా గుర్తుంచుకుంటాను. చూడండీ కాలులో ముల్లు గుచ్చుకోకుండా వుంటే ఇలా బస్‌ యెొక్కివుండేవాడిని కాదు. అయినా భగవంతుడు ఇలా యెందుకుచేశాడో వేచి చూద్దాం వస్తాను.”

ఆతను కుంటు కుంటూ వెల్లిపోతున్నాడు.

“అరెరె... ఈ విషయం ముందే గమనించలేదు. యింకా నయం అతను కృతజ్ఞత చెప్పబట్టిగానీ లేకుంటే దులిపేయాలని అనుకుంది. అలా జరిగివుంటే అతను యెంత బాధపడి వుండేవాడో! అమ్మమ్మ అన్నట్లు నాకు మాట తొందర యెక్కువ, ఇది మంచి అలవాటు కాదు.” అలా అనుకుంటూ రేవతి ఇంటి వైపుగా నడక సాగించింది. జీవన నంగిీతం (పెద్దకథ) ్లోత్రజ్తశ్యూకళడం2 21

చచిచిచిచిచచచచచచిచలిచిచయచిచిచించి చరిచి చిచచరి ల ధవ శశశశశంి[(215) 2

ఇల్లు చేరేసరికి ముసలామె మూలుగు విన్సిస్తోంది.

“ఏమైంది ఆమ్మమ్మా?” దగ్గరగా వెళ్లి పల్కరించింది రేవతి.

“కీళ్ళనాప్పులే తల్లీ. యెన్ని మందులు మింగినా తగ్గటంలేదు. నీ పెళ్ళి ఇప్పట్లో చేసేలా లేడు మీ నాన్న ఆ పెళ్ళి చూస్తే కానీ నాప్రాణం పోయేలా లేదు. యింతకీ పని కాయా! పండా అమ్మా!"

“ఆది అంత త్వరగా తెలియదు అమ్మమ్మా అంటూ లోపలికి వెళ్ళింది. తల్లి టీ యిచ్చింది. కానీ యేమీఫ్రశ్చించలేదు. తమ్ముడు స్కూలునించి వచ్చియేదో కావాలని మారాం చేస్తున్నాడు.

“వాడిని గారాభం చేసి పాడుచేస్తున్నావమ్మా!' విసుక్కుంది రేవతి.

“నీ కంటే యెక్కువ వాడికి నేనేం చేస్తున్నానే?”

“మగబిడ్డ మగబిడ్డ ఆంటూ ఆస్తమానం ఆధిక్యత యిన్తున్నారు. అది చాలదూ. వాడు గర్వంగా ఫీలవుతూ నన్ను కాస్త కూడా లక్ష్యం చెయ్యటంలేదు.

విసుక్కుంటూ తన బట్టలు మార్చుకుని స్నానానికి వెళ్లింది.

“అమ్మమ్మ లాంటి ముసలమ్మలు ఇంటింటికీ వుంటారు. వాళ్ళు వున్నంత వరకూ యిలాంటిమనవళ్ళు చెడిపోతూనే వుంటారు వెధవ గారాంతో.” స్నానం చేస్తున్నా యివే ఆలోచనలు రేవతికి. తండ్రి వస్తూనే కూతురి ముఖంలోకి చూశాడు. అంతే యింక ప్రశ్నించలేదు.

భోజనాలప్పుడు వడ్డిస్తూ ఇరుగు పొరుగు వాళ్ళ ఇళ్ళలో జరిగిన కబుర్లని భర్తకి చెప్పసాగింది కమలమ్మ,

“ఎదిరింటి నాంచారమ్మ కొడుక్కి ఎప్పుడో వెళ్ళిన ఇంటర్వ్యూకి గాను మంచి వుద్యోగం వచ్చిందట. వున్న వూళ్ళా వుద్యోగం వచ్చిందని నాంచారమ్మ మురిసిపోతూ వుంది.”

కృష్ణారావు మౌన్‌ంగా వింటూనే-భోజనం-కానిస్తుక్నాజె

“వుద్యోగ ప్రయత్నం బదులు పెళ్ళి ప్రయత్నం చేస్తే పోలా

• “పెళ్ళి అయినా ఈ కాలం ఆడపిల్లకి వుద్యోగం అవసరం వుందిగా!"

"కాలం గీలం అనకండి. ఏ కుర్రాడినో చూసి ముడేస్తే వాళ్ళ తిప్పలు వాళ్లే పడతారు '' కృష్ణారావు నవ్వేశాడు ఆ నవ్వటంలో పాల మారింది. కాస్సేపటికి స్థిమితపడ్డాడు.

ఎ న్వు. యాల భ్యిని జీవన నంగితం (యొద్దకథ) పుసీ

(21644400 చ చిలంచిం చచ చించింి చంచలం చిం లధియచారచాధచాపటావితు

“పెన సంపాదించటం చేతకాని నిన్ను కట్టుకని నేను అవస్తపడుతున్నాను గనుక అల్లుడికి ఆ కష్టం తప్పిద్దామనీ.

“లంక మేతకీ ఏటి ఈతకీ సరిపోయిందన్నట్టుంది మీరు చెప్పటం.”

రేవతికి ఈ సంభాషణ విసుగు అన్పించి త్వరత్వరగా భోజనం కానిచ్చి లేచి ముందు గదిలోకి వచ్చేసింది. అయినా తల్లిదండ్రులు మాటలు వినిస్తూనే వున్నాయి.

“రేవతి వుండగా దాని పెళ్ళి మాటలు మాట్లాడవద్దని నీకెన్నిసార్లు చెప్పాను?"

“కాని మాట ఏం అనలేదుగా"

“పెళ్ళి చెయ్యి పెళ్లి చెయ్యి అంటావు బాగానే వుంది గానీ మన దగ్గర కట్నానికీ, ఖర్చుకీ డబ్బు ఎక్కడిది?”

“లేదు. రాదు. నిజమే. మరి అడపిల్లని ఎన్నాళ్ళు ఉంచుకుందాం యిలా?”

“నువ్వూ సగటు ఆడదానిలా మాట్లాడకు, కాలం కలిసి వస్తే అదే అవుతుంది. నా ప్రయత్నం నేను చేస్తున్నాను. కట్నం అక్కరలేదన్నవాడు దొరికితే ఎక్కడన్నాఅప్పో సప్పో తెచ్చి పెళ్ళి కానిద్దాం. మన స్థితిని మర్చి మాట్లాడకు. బస్‌ యింక ఆ విషయం వదిలెయ్యి.”

కమలమ్మ గొంతు విన్సించలేదు మరి. కృష్ణారావు లేచి ముందు గదిలోకి వచ్చాడు.

“శవతీ షార్టహాండ్‌ అన్నా నేర్చుకోమ్మా”' అన్నాడు.

“కొన్నాళ్ళు ప్రయత్నించి చూశాను నాన్నా. బోర్‌ అన్పించింది.

“ఆలా అనుకుంటే ఎలా! సాధించాలిగానీ యివిగో చూడు పేపరు కటింగ్స్‌ తెచ్చాను. ఈ కంపెనీలకి అప్లికేషన్స్‌ పెట్టు” యిచ్చారు.

రేవతి అవిచూసి డైరీలో దాచి చాప పరుచుకుని పడుకుంది కానీ నిద్రవచ్చేలా లేదు. “చదువుకునే రోజులే హాయిగా గడిచాయి. యిక సమస్యలు (ప్రారంభమయ్యాయి. గిరిధర్‌కి బస్‌ ఛార్జీలకి కూడా డబ్బులు లేకపోవటం విడ్డూరంగా అన్ప్సించలేదిపుడు. అతని పరిస్థితి నా పరిస్థితిలానే వుంది. అతనికి తల్లిదండ్రులు వున్నారో లేదో! ఈసారి కన్పిస్తే ఈ వివరాలన్నీ అడగాలి, అవునూ అతని వినరాలు తనకి ఎందుకు! తెలియదుగానీ అడగాలనిపిస్తోంది." రేవతి నిద్రపోవాలని ఆలోచనలు కట్టిపెట్టింది. జీవన నంగీతం (పెద్దకథ) ఖ్లాషఢకేధ టా సట

క లా ॥ రేవతి రేషను షాపుకి వెళ్లింది. క్యూలో గంటసేపటి నుంచీ నిల్చుంది. కాళ్ళు పకుతున్నాయి. కానీ తనముందున్న జనం కదలటం లేదు. వెదవ వత్కెరో దీనితకోనం యిప్పటికి మూడుసార్లుగా ఈ షాపుకి వచ్చి తిరిగి వెళ్ళింది. ఈ రోజైనా దారుకుతుందో లేదో! వెధవ సస్పెన్స్‌. విసుగూ కోపం యెక్కువ అయాయి. తమ్ముడులాంటి వయస్సున్న కుర్రాళ్ళు చాలామందే ఈ క్యూలో వున్నారు. కానీ తన గోపీ మాత్రం ఈ పనికి చస్తే రాడు. ఆమ్మమ్మ అన్నట్లుగా వాడికేం మగమహారాజు. కనకనే ఈ ఖర్మ తప్పింది. ఆడపిల్ల కనుక తనకి తప్పలేదు. ఇంటికి వెళ్ళగానే ఆమ్మమ్మతో దెబ్బలాడాలి. ఇకనుంచీ గోపీనే పంచదారకి పంపేలా చేయాలి. నిశ్చయం చేసుకుంది. మరో గంట తర్వాత తనకి దొరికింది కానీ వెనకవున్నవాళ్ళు చాలామంది "చక్కర లేదు అయిపోయిందనేసరికి ఆగ్గిలా మండిపడి షాపు యాజమానిని తిట్టి తిట్టి సంచులని తీసుకుని వెళ్ళి పోయారు. వాళ్ళలాంటి అవస్త ఈ రోజు తనకి కలగలేదు. భగవంతుడి దయవల్ల ఆనుకుని రేషను షాపు బైటకి వచ్చి ఆక్కడే వున్న కూరల షాపుల్లో కొన్ని కూరలు కూడా తీసుకుని ఇంటికి వెళ్ళటానికి బయలుదేరింది. మెయిన్‌ రోడ్డు దాటాలి. కానీ ఆది చాలా రద్దీగా వుంది. పావుగంట ఆగినా ఇటు వాళ్ళు అటు దాటలేకుండా వున్నారు. రేవతి రోడ్డు దాటే ప్రయత్నంలో వుంది.

"అక్కా కాస్త నీతోబాటు నన్నూ దాటించవూ?"

వూత కర్రల సాయంతో నడుస్తూ ఓకుంటి పిల్ల రేవతి పక్కకి వచ్చి ఆగి ఆడిగింది.

“అలాగేనమ్మా! మెల్లగా నా వెంట రామ్మా, "రేవతి ఆ పిల్లతోబాటు మెల్లగా దాటింది.

ఆ పిల్ల రేవతి వైపు కృతజ్ఞతగా చూసి “వస్తానక్కా' అంటూ వెళ్ళిపోయింది.

రేవతిఆ పిల్లనే చూస్తూ నిలబడింది. పాపం ఆడపిల్ల అందులోను కుంటిపిల్ల. ముఖం చక్కగా వుంది. కానీ యేం ప్రయెజనం. ఈలాంటి పిల్లకి పెళ్ళి అవుతుందా! యెవరు చేసుకుంటారు?

“రేవతిగారూ నమస్కారం బాగున్నారా! మీరివాళ కన్పిస్తే బాగుండు అనుకుంటూ నచుస్తున్నాను. అలాగే కన్పించారు. గిరిధర్‌ నవ్వుతూ పల్కరించాడు.

“బాగున్నాను. కానీ నిన్ననేగా మనం కల్సుకుంది. మరి బాగున్నారా అని అడుగుతారేం.” సషల్లస టపాను మ్యున జివన సంగీతం (యెద్దకథ) పో సష్తాషఖ్టుల్ల హహ

ల.

“"భలేవారు. నిన్నకీ ఈ రోజుకీ తేడా వుండకూడదంటరా నిన్న నా కాలు నడవనీయలేదు. యివాళ ఆది తగ్గింది. పది కిలోమీటర్లు ఆయినా నడిచేయగలను. నిన్న నాజేబులో అర్ధ రూపాయి మాత్రమే వుంది. ఈరోజు పాతిక రూపాయలున్నాయి. యిదంతా మార్పు కాదంటారా! అన్నట్లు మీ... అంట్లూ షర్టు జేబులోనించి రూపాయి తీసి రేవతికి అందించబోయాడు. "

రేవతి చెయ్యి చాచలేదు.

“అంత పెద్ద అప్పు యింత త్వరగా తీర్చేసి నన్ను. మర్చిపోదాం అనుకుంటున్నారా?” అప్రయత్నంగానే ఈ మాట అని తర్వాత నాలిక కర్చుకుంది.

“మీరన్నమాట నిజమే అనుకోండి .. కానీ రుణగ్రస్తుడిని అవుతానేమో అని

భయం.

“నేను ఆలా అవనీయనులెండి. యెప్పుడో కావల్సినప్పుడు అడిగితీసుకుంటాను వుంచండి.”

గిరిధర్‌ మరోసారి చెప్పిచూశాడు. లాభంలేకపోయింది. రూపాయి మళ్ళీ షర్టు జేబులో వేసుకున్నాడు. “ఆ సంచీ మరీ బరువున్నట్టుంది. అంటూ చనువుగా చక్కెర సంచి తీసుకోబోయాడు.

“ఒద్దు. ఒద్దు” రేవతి యివ్వలేదు.

"మీ చేతిలోఆంత బరువు వుంటే నేను యిలా నడవలేను. యిది నా స్వభావానికే విరుద్ధం. మీరివ్వక తప్పదు తీసేసుకున్నాడు. రేవతి పక్కనే నడుస్తూ నడుస్తూ మాట్టాడసాగాడు.

“నిన్నటి ఇంటర్వ్యూలో రెండు పోస్టులూ యిద్దరు అమ్మాయిలకే వచ్చాయట. వాళ్ళు ముందే రికమెండేషన్‌ చేయించుకుని మరీ వచ్చారుట. చూడండీ మనం యిలా వూరికే యెన్నిసార్లు వెళ్ళినా ప్రయోజనం వుండదు. కనుక ఈ వుద్యోగం కోసం కాక మరేదైనా డబ్బు సంపాదించే దారి కోసం ఆలోచిస్తున్నాను.

“ఆలోచించి నాకూ వుపాయంయేదైనాతోస్తే చెప్పండి”

“రోడ్డు పక్కన సపెసరట్ల దుకాణం తెరుద్దాం అనుకుంటున్నా.”

రేవతి కిలకిలానవ్వింది.

“ఎందుకలా నవ్వుతారు.

“వుద్యోగం దొరకనప్పుడు ప్రతి నిరుద్యోగి ఆలోచనలూ యిలాగే వుంటా యేమో!” జీవన సంగీతం (గొద్దకథ) ఉఓళటాోాాాాాా51

పాచచిచి చచ చచి లుల యచాయచిచాచచిచియిచాలాయచాచచిచిచచచచిలిచిలశచచితతి( 219)

“వుండవచ్చునేమో కానీ ఈ రోజుల్లో నిరుద్యోగి ఎదుర్కోవల్సినన్ని సమస్యలు బహుశా యిదివరలో యెవరూ యెదుర్శొని వుండరు.”

“నిజం”

రేవతి తమ యిల్లు దగ్గర అవుతున్నదని గుర్తించింది.

ఇతన్ని వెళ్లిపొమ్మని చెప్పటం యెలా! ఆలోచిస్తూ వుంది.

“చాలా దూరం వచ్చారు. సంచి యివ్వండి.” మెల్లగా అంది.

“యెక్కువ బరువులేదుగా. యింతకీ మీయిల్లు ఎక్కడ?"

“ఆ పక్క సందులోనే కానీ...”

గిరిధర్‌ రేవతి ముఖంలోకి క్షణం చూశాడు. అక్థమైనట్టుచిన్నగా నవ్వాడు.

“*మీ సంచీ తీసుకోండి. వెడతాను మీ బాకీ తీరలేదు. గుర్తు వుంచుకుతీరాలి. వస్తాను.” గిరిధర్‌ వెళ్ళిపోయాడు.

అతని ప్రతి మాటలోనూ సంస్కారం వుట్టిపడుతూన్నట్టుంది. ఆతని మాట్లాడుతుంటే యెన్నో సంవత్సరాల పరిచయస్తుడు మాట్టాడినట్లుగా అన్పిస్తోంది. ఎందుకు! యెవరి చూసినా యిలా యెప్పుడూ అన్పించలేదే! యితని లోని ప్రత్యేకత యేమై వుంటుంది. తెలియటం లేదు. ఇంతకీ నాతోనే పరిచయమా! లేక యింకా యెవరన్నా ఆమ్మాయిలతో పరిచయం వుందా! ఆలోచిస్తూ సందు మలుపు తిరుగుతుండగా తమ్ముడు వెనకనించి వస్తూ అడిగాడు “అక్కా ఆయనెవరు?

రేవతి వులిక్కిపడింది. "నువ్వు ఎక్కడనించి వస్తున్నావ్‌? కోపంగా అంది

వాడి నోట్లో నువ్వుగింజ నానదు అనుకుంది. అయినా చెప్పింది.

“తెల్సిన అతను. ఆ విషయం సరేగానీ నువ్వు మాట్నీనించేనా!”

“శ్చాన్సు, సినిమా బాగుంది.”

“నీకు డబ్బులు యెవరిచ్చారురా?”

“అమ్మమ్మ యిచ్చింది. కానీ యెవరికీ చెప్పద్దంధ్రి అమ్మకిచెప్పకక్కా. నీతో ఆతను యెవరో యిక్కడవరకూ మాట్లాడుతూ వచ్చాడని నేనూ చెప్పనులే!”

“నువ్వు చెప్పినా నాకు భయంలేదు కానీ నువ్వు స్కూలుమాని యిలా మాట్సీలకి వెడుతున్నావని నాన్నతో చెప్పేస్తాను.”

“అక్కా అక్కా యింకోసారి యిలా చెయ్యను. ఈసారికి ఒదిలెయ్యి. నాన్నకి చెప్పకు నీకు దణ్ణం పెడతాను ఆ సంచీ యివ్వు. నేమోసుకొస్తాను.' తపక జవన నంగీతం గొద్రకఠత) “సువ

(220 )++ఛఛచధచాచాచిచాచాచాచాచిచచాచిచాచిచాచచాచాచిచాటిటాచాపా చాట చాటాటిపాసాటాటితా

“ఇప్పటికి నీకు ఒళ్ళు తెల్సిందన్నమాట. నాచేతిలొ బరువు వున్నదన్న విషయం గ్రహించగలిగావు చాలు సంతోషం - రేవతి సంచీ యివ్వకుండానె ఇంట్లాకి వెళ్ళిపోయింది

"అమ్మాయ్‌ రేవతీ! నీకు వుత్తరం వచ్చిందమ్మా తల్త కవరు చెతిలొ పెట్టింది

“ఈ సమయంలో యెలా వచ్చిందమ్మా' కవరు ఆంటూ ఆటూ తిప్పి చూస్తూ అంది.

"ఆఖరి డెలివరీ నాలుగ్గంటలకి వస్తూంటాడు పొస్ట్‌మేన్‌ కమలమ్మలోపలికి వెళ్ళిపోయింది. తన స్నేహితురాలు రాధ కొత్తగా పెళ్ళీ ఆయి భర్త దగ్గరకి వెళ్ళిపోయింద్‌. ఆప్పాడప్పుడూ తన క్షేమ సమాచారాలు రాస్తూ ఉంటుంద్‌ తన వైవాహిక జీవితంలొని ఆనందాన్ని వర్ణించి వర్ణించి రాస్తూ వుంటుంది రాధ వుత్తరాలు చదివేప్పుడు కుతూహలంగా బాగానే ఉన్నట్లు అన్బిస్తాయి. కానీ ఆ తర్వాత యేదో విసుగ్గా మానసిక వికారాన్ని కల్గిస్తాయి యిందువల్ల తను జవాబు రాయటం మానేసింది. ఆయినా రాధ మానలేదు అప్పుడప్పుడూ ఇలా వుత్తరాలు రాస్తూనే వుంటుంది ఈసారి యేం రాసిందో అనుకుంటూ కవరు విప్పింది.

డియర్‌ రేవతీ

నేను రాసిన రెండు ఊత్తరాలకీ నువ్వు జవాబు రాయలేదు. అంటే నన్ను నువ్వు మర్చిపోయి వుంటావని ఆనుకోనా! ఆది ఆసంభవం అలా జరగదు. కానీ నీ జవాబుకోసం నిజంగా చాలా రోజులు యెదురుచూశానంటే నమ్ము

ఇక్కడ నా జీవితం ఆనందంగా సాగిపోతూ వుంది నా బర్త నన్ను యెంత ప్రేమగా చూస్తారంటే మాటల్లా చెప్పలేను. ఈవిషయం యిదివరకు చాలాసార్లు చెప్పావులేగానీకొత్త విషయాలు వుంటే రాయి అని నువ్వు ఓ వుత్తరంలొ రాసినట్లు గుర్తు. ఆ విషయం ఆలస్యంగా గుర్తుకొచ్చేసింది మరి. బోర్‌ అనుకోకు నీ వుద్యోగ ప్రయత్నం యెంత వరకూ వచ్చింది? అయినా హాయిగా పెళ్ళిచేసుకోక మగరాయడిలా వుద్యోగం కావాలంటావు యెందుకే. ఆడది సుఖంగా బ్రతకాలంటే ఉద్యోగం జోలికి పోకూడదే తల్లి. మీ నాన్న వాళ్ళు వెతికి మగపెళ్ళివారు అడిగినంత కట్నం పోసి నీ పెళ్ళి చేయాలంటే చాలా ఆలస్యం అవవచ్చు. పోనీ నువ్వు ఎవరినన్నా చూసుకోకూడదూ! యిలా రాస్తున్నానని మండిపడకు ఆలోచించు.

రేవతికి యింక వుత్తరం చదవాలనిపించలేదు. తర్వాత పూర్తి చేయవచ్చులే అనుకుని వుత్తరం మడిచి కవరులో పెట్టేసింది. పెళ్ళి అవగానే ఈ ఆడవాళ్ళు అమ్మమ్మల్లా కబుర్లు ప్రారంభిస్తారు. ఛెత్‌ ఆనుకుంది.

న. న. జీవన సంగీతం (పెద్దకధ)

చాచాచిచాచానచిచచచచాచనియచాచచిచచభచచచిచచిచచయచాధచచచితచచితంళి( 221) ఆమ్మమ్మా మనవడూ గుసగుసలాడుకోవటం ఎన్పించి దగ్గరగా వెళ్ళింది

“ఒరే గోపీ! సినిమాకి పోతానంటే చిల్లరలేదని పది రూపాయల కాయితం యిచ్చి టకిట్టు డబ్బు మాత్రము ఖర్చు చేసి మిగతా డబ్బు భద్రంగా పట్టుకురారా అని గట్టిగానే చెప్తే సరే ఆని మెల్లగా ఒచ్చి పది రూపాయలూ అయిపోయాయని చెప్తున్నావురా! యిదేం అన్యాయం రా వెధవా! ముసలావిడ మెల్లని స్వరంతోనే గద్దింపుగా అడుగుతోంది

“కాదమ్మమ్మా నా స్నేహితులు యిద్దరు నన్ను రెండు సార్లు సినిమాకి తీసుకువెళ్ళారు. మరి వాళ్ళని నేను తీసుకువెళ్ళి బదులు తీర్చుకోవద్దూ అందుకనీ ఆ డబ్బు ఖర్చు చేసేసాను నాకు మా నాన్న యెొప్పుడన్నా యిస్తే అదినీ కిస్తానే అమ్మమ్మా.

ముసలావిడకి ఒళ్ళు ముండిపోతూ వుంది కాస్త బిగ్గరగా మాట్టాడితే కూతురుగానీ, మనవరాలుగానీ విని ఆసలు నువ్వు డబ్బెందుకు ఇచ్చావని తననే చివాట్లు వేస్తారని ఓ మూల భయం మరోమూల పదేళ్ళ వెధవ సినిమా కంటూ పోయి పది రూపాయిలు ఖర్చుచేశాడని కోపం ఆవిడని దహించేస్తున్నాయి.

పాడు కాలం పాడు పెల్లలు- పైస సంపాదించగల శక్తి లేకున్నాపదిరూపాయ ౬ యిట్టే ఖర్చు చేసేస్తారు. మా కాలంలొ ఇలా యెరుగుదుమా అనుకుంది

"ఆమ్మమ్మా . మళ్ళా యింకోసారి వాడికి యిలా పది రూపాయలు ఇస్తావా 'శేవతి కోపాన్ని అదిమి పెట్టుకుంటూ ఆంది

"విన్నావా తల్లి! నువ్వు వినకూడదని యెంత జాగ్రత్తపడ్డా నీ చెవిన ప్రతిదీ పడుతుంది! ఏదో పసి వెడవ సరదా పడుతున్నాడని చాటుగా యిచ్చాను.”

“ఇవ్వాల్టి సరదా రేపటి అలవాటుగామారుతుంద అమ్మమ్మా! అది వ్యసనంగా అయి వాడిని సెడదారులు పట్టిస్తుంది వాడి మంచి కోరేదానివి అయితే యిలా మరెప్పుడూ యివ్వకు ఇచ్చావా నేను వూరుకోను."

"ఇంత చిన్న విషయాన్ని అంత పెద్దగా పట్టించు కుంటావేమే రేవతీ వాడి సంగతి వద్యులు నీ సంగతి నువ్వు చేసుకో

తల్లి పిలవటంతో రేవతి లొపలికి వెళ్ళింది గోప్‌ అమ్మమ్మ దగ్గరచేరి అక్క బజారులోయెవరో అబ్బాయితో మాట్టాడుతూ వస్తోంది నేను చూశాను అని చెప్పాడని చేవతికి తెలియదు ముసలావిడ విషయం సూటిగా అడక్కుండా కస్ఫూబుస్తూ మంటోంది యేమిటబ్బా అనుకుంది గోపీ అక్కని తప్తుకులమురు తిరగసాగాడు

“౩వన సంగీతం (గొద్దకథ)

(్ర్ర్ర+4 44400000 6రింలలితచిచచచిచలిం లచ చిచిచచిచచశిచిచి వచిచి శివని శేవతి తండ్రి వచ్చేవరకూ కూర్చుని తర్వాత భోజనం చేసింది.

నిద్రరావటం లేదు. ఓ నవల తీసుకుని చదువుకోసాగింది.

3

పదిహేనురోజులు గడిచిపోయాయి. రేవతి మానసిక పరిస్థితి అదోలా వుంటోంది. ఓ క్షణంలో వుత్సాహం మరుక్షణంలో నిరుత్సాహం. అటు చదువూ లేక యిటు వుద్యోగమూ లేక ఇంట్లో ఖాళీగా కూర్చోవటం పరమబోర్‌గా అన్పింస్తోంది. తన పరిస్థితి ఇలా వుంటే కనిఫించిన ప్రతి వాళ్ళు “ఏం చేస్తున్నావ్‌? వుద్యోగం దొరకలేదూ! ప్తోనివ్వు పెళ్ళి చేసుకో” అని ఉచిత సలహా పారేసి పోతారు. పెళ్ళి ఆంటే అంత తేలిగ్గా అయిపోతున్నట్టు. అందునా ఈ కాలంలో. యిలాంటి విషయాలు విసుగు తెప్పిస్తున్నాయి.

కృష్ణారావు ఓ సాయంకాలం ఓ పెళ్ళి కొడుకుని తీసుకు వచ్చాడు. తీసుకు వస్తానని ముందే భార్యకి చెప్పాడు. కమలమ్మ యింకా హడావిడి పడిపోసాగింది.

“నువ్వు యిప్పుడే ఎవరికీ ఈ విషయం చెప్పకు అయితే గియితే. అన్నీ కల్సి వస్తే అప్పుడు చెప్పవచ్చు గట్టిగా చెప్పిన తర్వాత కమలమ్మ పెదవి కదపకుండా వూరుకుంది:

ఇంక ముసలామె రేవతిని పిలిచి ఎలా ముస్తాబు అయితే బాగుంటుందో చెప్పసాగింది. తమ కాలంలో ఎలా అలంకరించేవారో వర్ణించి చెప్పింది. ఆంతా ఓపిగ్గా విన్నది రేవతి.

“"అమ్మమ్మానీకాలానికీ నాకాలానికీ మధ్య మూడుతరాల వ్యత్యాసం వుంది. యిది ఎంతో మార్చు తెచ్చింది నిజం చెప్పాలంటే ఈకాలంలో కూడా యిలా పెళ్ళి చూపులు వుండకూడదు. అయినా వున్నాయి. నాముందుతరం అమ్మాయిలకైనా ఈ అవస్థ తప్పాలి అనుకుంటున్నాను. ఈ పెళ్ళి చూపులంటే నాకు సరదాగా మాత్రం లేదు. గత్యంతరం లేక ఒప్పుకున్నాను.”

ఆవేశాన్ని అణుచుకుంటూ శాంతంగా అని లోపలికి నడిచింది.

“అమ్మా... దాన్ని కదపకమ్మ... వూరుకో కమలమ్మ తల్లిని బ్రతిమిలాడింది.

“నేనేమన్నానే. చక్కగా సంతోషంగా వుండాలన్నాను ఆ వచ్చిన వాడి కంటికి యింపుగా కన్నించేలా అలంకరించు కోమన్నాను యింతేగా!” | “చూడమ్మా ఈ కాలం ఆడపిల్లల అభిప్రాయాలు నీ కాలంలోలా ఎలా వుంటాయి. ఆడపిల్ల ఆలంకరణకీ అందానికీ నగల తళతళలకీ ముగ్గుడై ఒప్పేసుకునే జపా జవన సంగితం (గొద్దకథ) “71% వ...

శ లాం కాలం కాదు ఇది. ఒకరి అలవాట్లు ఒకరు, ఒకరి వ్యక్తిత్వం ఒకరు అర్థం చేసుకుని ఆమోదం తెల్పే రోజులు."

“ఒసే కమలా నువ్వు అజ్ఞానంగా మాట్టాడకే. ఈకాలం పిల్లలు ఒకర్షిఒకరు ఒక్క పూట కాదు ఒక్కగంట పెళ్లి చూపుల్లో చూసి ఒకర్ని ఒకరు ఎలా అర్థం చేసుకోగలరే. పాతికేళ్ళు ఎవరింటి వాతావరణంలో వాళ్ళు పెరిగి పెద్దవాళ్ళు అవుతారుకదా! ఆచారాలు పద్ధతుఖు కట్టుబాట్లు అనేవి కల్సి బ్రతుకుతుంటే అలవాటు ఆయేవిగానీ ముందే ఆంతా తెల్సుకోగలం అనుకోవటం వెర్రితనం. యాభైఏళ్ళు కల్సి కాపురాలు వెలిగించినా ఒకప్పుడు ఒకరి మనసు ఒకరు అర్ధం చేసుకోలేక నాప్పించుకుంటూ మళ్ళీ వూరడించు కుంటూ కాలం గడపవల్సి వస్తుంది. ఆసలు భార్యా భర్త అంటే అర్ధం ఈ కాలం వాళ్ళకి తెలియదే. జన్మ జన్మలకీ తల్లి తండ్రీ మొదలైనవాళ్ళు మారుతారుగానీ భార్యాభర్తలు మారరు అని వీళ్ళకి తెల్సునా! భగవంతుడు ఏ పురుషుడిని ప్రసాదిస్తే అదే మహా ప్రసాదం అనుకునివాళ్ళతోనే జీవితాన్ని ముడివేసుకుని కష్టం సుఖం పంచుకుని ఇంటాబైటా ఆడది పేరు తెచ్చుకోవాలి. మంచి ఇల్లాలుగా తల్లిగా గృహిణిగా యింకా యిలా ఎన్నో పాత్రలని వహించాలి.

ముసలావిడ వుపన్యాస ధోరణికి కమలమ్మకే నవ్వు వచ్చింది, నవ్వితే ఆవిడకి కోపం వస్తుందని నవ్వుని ఆపుకుంది. ముసలామె మళ్ళీ ప్రారంభించబోయింది.

“నాకు ఏపని చాలా వుందమ్మా, వాళ్ళు వచ్చే వేళ అయింది.” కమలమ్మ లోపలికి వెళ్ళిపోయింది.

ఇల్లంతా నీట్‌గా సర్ట్దేసింది. వుప్మా తయారు చేసింది. టీ డికాషన్‌వేసి ముఖంకడుక్కుని బట్టలు మార్చుకుంది.

“రేవతీ! ముఖం కడుక్కుని జడ వేసుకోమ్మా” రెండు సార్డు చెప్పింది.

రేవతి ఏదో పుస్తకం పట్టుకు కూర్చుంది. కానీ చదవ బుద్ధి కావటం లేదు.

జీవితంలో పెళ్లిచూపుల ప్రహసనం ప్రారంభమైంది. ఈ అవస్థ ప్రతి అమ్మాయికీ తప్పదేమో! ప్రేమ వివాహాలకైతే యిలాంటి యిబ్బంది వుండదు. కానీ డ్రేమించటానికో అబ్బాయి దొరకాలిగా. గిరిధర్‌ కళ్ళలో మెదిలాడు. అతను గుర్తుకు రాగానే మనస్సు సంతోషంతో వురకలుి వేస్తుంది యెందుకు! ఏమో తెలియదు ఆతను ఓమంచి 'స్నేహితుడిలా మాట్లడతాడు. అతని మాటల్లో ఆత్మీయతాభావం వుంటుంది. యింతకుమించియింక తెలియదు. సత టసుష్పటషష్టు జీవన సంగీతం (యెద్దకథ)

(224 + + 4 చచ చచచచనచచిచచచిచచచచచచచాచచచచచచాచిచాచాచాటిచాాటాచాటాతిళి

“రేవతీ యింకా యేం చేస్తున్నావే? నాన్నగారు అన్నటైముకి వచ్చేస్తారు. చీరె మార్చుకోమ్మా..

రేవతిని తల్లి హెచ్చరించటంతో లేవక తప్పలేదు. గుండె దడదడలాడుతూ వుంది. అచ్చంగా వుద్యోగంకోసం ఇంటర్వ్యూకి వెళ్ళీ అప్పటి టెన్షన్‌ ప్రారంభమైంది.

“ఛీ... భయపడకూడదు తనకి తనే ధైర్యం తెచ్చుకుని ముఖం కడుక్కుని జడ వేసుకుంది.

“అక్కా! అమ్మమ్మ పూవ్వులు కొని తెప్పించింది. నీకివ్వమంది.”

గోపీ తెచ్చి యిచ్చాడు. అవి పెట్టుకోవాలని లేదు. అయినా ఒద్దు అనికూడా అనలేక తీసుకుంది పిచ్చి అమ్మమ్మ చాదస్తంగా మాట్టాడుతుందేగానీ మనవడన్నా, మనవరాలన్నా యెంత ప్రేమో. పెళ్ళి కొడుకు యెలాంటివాడో యెలా వున్నాడో చూడకుండానే ఈ సంబంధం కుదరాలనీ మనవరాలి పెళ్ళి వెంటనే ఆవాలనీ అలా చేయమనీ దేవుడికి దణ్ణం పెట్టుకుంటోంది. యెంత అమాయకురాలు. రేవతి ముస్తాబై అద్దంలో ఓసారి తన ప్రతిబింబాన్ని చూసుకుంది. చాలా సింపుల్‌గా అలంకరించుకుంది. సినీమాకి వెళ్ళేష్పుడులా కాలేజీకి వెళ్ళేలా. ఎవ్వరూ అనుకోరు పెళ్ళిచూపులు చూడబోతున్న అమ్మాయి అని. ఇలాగే వుండాలి. కానీ ఆ పెళ్ళి కొడుకుగారుయెలావస్తాడో! బహుశా నాన్నగారి నిబంధనల ప్రకారం కట్నం ఒద్దు అన్న కోవకి చెంది వుండాలి. అయితే ఫర్లేదు. వ్యక్తిత్వం వున్నవాడే అయివుండాలి. |

“అమ్మా! నాన్నా వాళ్ళు ఒస్తున్నారు.” గోపీ రొప్పుతూ వచ్చి చెసప్తన్న మాట వివ్చించింది రేవతికి. అంతే ఆలోచనలు ఆగిపోయాయి.

"ఓ ఫ్రెండ్‌ని వెంటపెట్టుకు వచ్చాడు. చూడు కమలా. ఆ తెల్లగా పొడుగ్గా వున్న అబ్బాయి. కాదు. ఆ వైట్‌ షర్టు వేసుకుని 'టై' కట్టుకోలా! పొట్టిగావున్నాడు. అతను పెళ్ళి కొడుకు” భార్యకి చెప్పి ముందుగదిలోకి వెళ్ళిపోయాడు కృష్ణారావు.

పెళ్ళికొడుకు ఎవరో సులభంగా గుర్తించవచ్చు అన్న మాట అనుకుంటూ తలుపు సందులోనుంచి చూడాలని ప్రయత్నించింది. స్నేహితుడు పక్కగా కూర్చున్నట్టున్నాడు సరిగ్గా కన్చించటంలేదు. టైకట్టుకున్న అబ్బాయి ముఖం సరిగ్గా కన్చించటంలేదు. తల్లి లోపలికి వస్తున్న అలికిడి అయి చప్పున పక్కకి జరిగింది.

“రేవతీ రామ్మా చూడూ అలా వెళ్ళి ఆ ఎదురుగ్గా వేసిన కుర్చీలో నాన్న పక్క రూర్చోమ్మా వాళ్ళకి ఎక్కువ బైము లేదుట. వెళ్ళు త్వరగా. గోపీ చేత కాఫీ టిఫీన్లు పంపిస్తానులే. జీవన సంగీతం (పెద్దకథ) పిష్తకుషమ్ల్షమ్ష్ష్ష్ష్ఞ్ఞోహ్షఖ్ఞు

సాచిధాధిచాలాహాచాచాచాచాచాచావాపాపాిచిచిచాచిచారచిసిపాచాచాచా శారా శి యతియిఫిటతిపా[్‌ 225) కమలమ్మ. తొందర పెట్టింది. రేవతి మెల్లగా ముందు గదిలోకి వెళ్ళి తండ్రి పక్క నున్న కుర్చీలో కూర్చోబోతూ నమస్కారం అంది.

పెళ్లి కొడుక్కి పరిచయం చేశాడు కృష్ణారావు.

"మా అమ్మాయి రేవతి. ఆయన శ్రీనివాస్‌రావ్‌”

శ్రీనివాసరావు లేచి నిల్చుని నమస్కారం అన్నాడు. తర్వాత తన ్రెండ్‌ని పరిచయం చేశాడు. "నా (్రెండ్‌ గిరిధర్‌.”

ఈ పేరు వింటూనే వులిక్కి పడింది రేవతి. తల తిప్పి చూసింది. సరిగ్గా యిప్పుడే గిరిధర్‌ కూడా రేవతివైపు చూశాడు. అతని ముఖంలో ఆశ్చర్యం. అనుకోనిది జరిగినట్లు విస్మయంగా ఓ క్షణం చూశాడు. మరుక్షణం తనని తను సంబాళించుకుని "నమస్కారం అన్నాడు.

రేవతి తడబడుతూ “నమస్కారం'' అంది. కానీ మనసు ఏదో తెలియని వుద్రేకానికి గురి అవసాగింది. ఇంత క్రితం వున్న ప్రశాంతత ఎగిరి చక్కా పోయింది.

ఇతను తనకి 2_,్బ అని చెప్పాలా వడ్దా!అని ఆలోచించ సాగింది. సరిగ్గా యిదే స్థితిలో గిరిధరి కూడా వున్నాడని రేవతికి తెలియదు. గిరిధర్‌ ముఖంలోకి మరోసారి చూడాలని ప్రయత్నించింది రేవతి. ఎలాగో చూసింది. అతని ముఖంలో యిప్పుడు ఏ అలజడీ లేదు. స్థిమితంగా కూర్చున్నాడు. ఇంటిని ఇంటిలోని ప్రతి వస్తువునీ పరీక్షగా చూడసాగాడు. కృష్ణారావుని గమనించసాగాడు. తర్వాత పేపరు చూస్తున్నట్టుగా వుండిపోయాడు. రేవతికి ఆగదిలో ఒక్కక్షణం కూడా కూర్చో బుద్ది కావటంలేదు. ఎంత త్వరగా లేచిపోదామా అన్నిస్తోంది. ఏదో తెలియని సిగ్గు అభిమానం దు:ఖం అన్నీ చుట్టు ముడుతున్నాయి.

ఇలా ఎందుకు జరిగింది! కళ్ళలో నీళ్ళు తిరగసాగాయి. వాటిని చైటకిరానీయ కుండా వుండటానికి ఎంతో శ్రమపడాల్సి వస్తొంది.

శ్రీనివాసరావు రెండు మూడు ప్రశ్నలు వేశాడు.

“మీ పేరు?"

“మీ వుద్యోగ ప్రయత్నం ఎంత వరకూ వచ్చింది?”

“*మీకింకా చదవాలని వుందా?”

ఇవన్నీ అనవసర ప్రశ్నలే.అయినా'జవాబు చెప్పక తప్పదు. గిరిధర్‌ రాకుండా వుంటే ఈ శ్రీనివాస్‌రావుతో మాట్టాడగలిగేది తను అనుకున్నది ఒకటి జరిగింది మరాకటి! జాలము జీవన నంగీతం యెద్దకథ)

(్రై్రం+46006 4000000000 0చత వచచ చలరిలిచిచవినచచిచచిచిచచాచన

సరిగ్గా గిరిధర్‌ స్థితి యిలాగే వుంది.

స్నేహితుడు సాయంగా రమ్మంటే వచ్చాడు గానీ యిక్కడ రేవతే పెళ్ళికూతు3 వస్తుందని కలలో కూడా అనుకోలేదు. చాలా చిత్రంగా జరిగింది. అనీజీగా అన్పించ సాగింది. టిఫెను స్పేట్లు తెచ్చి యిచ్చాడు గోపీ. శ్రీనివాస రావు స్థిమితంగా కూర్చుని కబుర్లు ప్రారంభించాడు.

“మీకు సంగీతం ఒచ్చా?

“రాదు'అన్నట్లు తల వూపింది రేవతి.

“పోనీ సినిమాపాటలు?”

“అవీ రావు' అంది కానీ రేవతి ముఖంలో అయిష్టం స్పష్టంగా కన్పింస్తోంది.

“నాకు పాటలంటే యిష్టం. నా భార్యకి సంగీతం వచ్చి వుండాలని...

“రాస్కెల్‌ వెధవవాగుడు ప్రారంభించాడు అనుకున్నాడు గిరిధర్‌.

గోపీ కాఫీ తెచ్చాడు.

“వుష్మా బాగుంది. ఎవరు చేశారు?” అంటూ కాఫీ కప్పు తీసుకున్నాడు.

“దేవతి కాదు” కృష్ణారావు అసహనంగా అనేశాడు.

“నాన్నా నేను లోపలికి వెడతాను' ఆంటూ లేచి శ్రీనివాసరావుకీ గిరిధర్‌కీ నమస్కారమన్నా చెప్పకుండా లోపలికి వెళ్ళిపోయింది" రేవతి.

“ఇంకాస్సేపు వుంటే బాగుండేది. నేను అడగాలనుకున్న ప్రశ్నలు అలాగే వున్నాయి. ఈ ప్రశ్నల పత్రం తయారు చేసుకోవటానికి నాలుగురోజులు కష్టపడ్డాను. పెళ్ళి చూపులకి వస్తూ ప్రశ్చల పత్రం గిరిధర్‌కి చూపాడు. గిరిధర్‌ అది పూర్తిగాచదివి ముక్కలుగా చించి కిటికీలోంచి గిరాటు కొట్టి “పెళ్ళిచూపులకి వెళ్ళి యిలాంటి ప్రశ్నలు వేస్తే ఆ పిల్లనాయనో, అన్నగారో వుంటే పిచ్చివెధవ్వని గెంటనన్నా గెంటుతారు. చాచి చెంపలన్నా పగలగొడతారు. లేకుంటే విద్యార్థి జీవితంలో ఎవరినన్నా శ్రేమించారా! పెళ్ళాడాలి అనుకున్నారా! ఎవరిచేతనైనా మోసగించబడ్డారా! ఏమిటీ చెత్త ప్రశ్నలు.”

గిరిధర్‌ విసుగ్గా లేచాడు.

“ఆగరాబాబూ రేపు నావెంట రావటానికి ఎవ్వరూలేరు. నువ్వు రావాలి.” బ్రతిమలాడాడు శ్రీనివాసరావు.

“నేనా ... చస్తేరాను. నాకిలాంటివి పడవు. మరెవరి నన్నా పిలువు.”

“బాబ్బాబుగా. ఓ అర్ధగంట చాలు. నాకోసంరారా బాబూ” జీవన సంగీతం (యెద్దకథ)

ర ల

“చెత్త ప్రశ్చలు వెయ్యవుగా?.

“వెయ్యను కానీ నువ్వు చెప్పు. ఏ ప్రశ్నలు వెయ్యను?”

“వివాహబంధం పవిత్రమైంది. సున్నితమైంది. ఇద్దరూ అవురూపంగా కాపాడుకోవల్సింది. జీవితాంతం హాయిగా ఆనందంగా గడపవల్సింది. కానీ చౌకబారు 'ప్రశ్నలువేసి వాటికి అమ్మాయిలిచ్చే జవాబులబట్టి వాళ్ళ మనస్తత్వాన్ని అంచనా షేరుగలం అనుకోవటం తెలివితక్కువరా”

“సరే!నువ్వు చెప్పినట్లు వింటాను."

“మరెవరినైనా తీసుకువెళ్ళు. నాకిలాంటివి గిట్టవు. నన్ను ఒదులు.”

“మరెవరూ వద్దు. నువ్వే రావాలి.” బలవంతం చేసి గిరిధర్‌ని ఒప్పించాడు.

ఇద్దరూ కల్సి వచ్చారు. తీరావస్తే యిక్కడ ఇలా జరిగింది. మరో పది నిమిషాలు కూర్చుని కాఫీ తాగి తర్వాత " ఇంక వస్తామండీ” అని లేచాడు.

శ్రీనివాసరావు తప్పనిసరిగా లేచి గిరిధర్‌ వెంట బయటకి వచ్చాడు.

“గిరీ! అమ్మాయి ఎలా వుందిరా” హుషారుగా అడిగాడు.

“ఆ ప్రశ్న నేను నిన్ను వేయవల్సినది..

“వూ! నువ్వు ఆడగటం లేదుగా. నేనే చెప్పేస్తున్నాను.

రేవతి నాకు చాలా నచ్చింది.

“కట్నం వదులకున్నా ఆ అమ్మాయికి ఏదైనా ఉద్యోగమన్నా వుండాలిరా! లేకుంటే ఎలా నా జీతం నా ఒక్కడికే చాలదు."

“ ఈ విషయం కృష్ణారావుగార్కి కాస్త చెప్పరాబాబూ!”

“నేనా! నాకవన్నీచేతకాదు. నాకు పని వుంది. వెళ్లి వస్తాను.”

గిరిధర్‌ చకచకా నడుస్తూ వెళ్లి పోయాడు.

గిరిధర్‌ శ్రీనివాసరావూ వెళ్లి పోయినతర్వాత కృష్ణారావు లోపలి గదిలోకి వచ్చాడు కానీ కమలమ్మని పెళ్లి కొడుకు ఎలా వున్నాడని అడగలేదు. కమలమ్మ తన అభిప్రాయం చెప్పలేదు. కూతురు అల్లుడు ఏం మాట్లాడుకుంటారోఅని మునలావిడ చెవులు రిక్కిరించుకుని కూర్చుంది. ఆవిడ అలాగే కూర్చుండి పోయింది అంతే. రేవతికి చెప్పలేనంత చికాకుగా వుంది. ఇంట్లోనించి బైటకి ఎక్కడికైనా వెడితే బాగుండు అన్పించసాగింది. చీకటి పడింది. ఎక్కడికి వెళ్ళగలదు?” జీవన సంగీతం (యెద్దకథ)

(228) ++ చ ఛం చిచిచచిచచిచచిచిచిచిచచచచాచచాచచాచచాచచిచాయిపాచాటిాచచానాటిని |

రేవతి ఓ చిన్న స్కూల్లో టీచరుగా చేరింది. 500/- జీతం. అయినా ఏదో ప్రస్తుతం కాల క్షేపం అనుకుని చేరింది. ఆ స్కూల్లో తనలాంటి అమ్మాయిలు ఈ 500 రూపాయలకే నలుగురు పని చేస్తున్నారు. ఆ నలుగురిలో హైమవతి టీచర్‌ నచ్చింది రేవతికి. హైమవతి క్ర్షష్టియన్‌ అమ్మాయి. అందంగా హూషారుగా వుంటుంది. ఎప్పుడూ తను నవ్వుతూ చుట్టూ వున్న వారిని నవ్విస్తూ వుంటుంది. హైమవతికీ రేవతి నచ్చింది. అంతే ఇద్దరికీ స్నేహం కల్సింది.

ఈ న్కూల్లో చేరిన తర్వాత నెలరోజులు యిట్టే జరిగి పోయినట్టుగా అన్పించసాగింది. రేవతికి మొదటినెల జీతం వచ్చింది. ఈ జీతంలో ఇంట్లోఉన్న అందరికీ ఏదో ఒకటి కొనుక్కురావాలని ఆలోచించసాగింది. హైమవతిని సలహా అడిగింది.

“నేనూ బజారుకి వస్తాను రేవతీ! మాయింటికి ఒక్కసారి వెళ్ళి అక్కడ నించి పోదాం.”

హైమవతి వెంట వెళ్ళింది రేవతి. వూరికి చివరగా పేదలు వుండే బస్తీలోఒకేఒక్క గదిలో వుంటూ వుంది హైమవతి తండ్రితోసహా. గదిలో వున్నది. రెండే కుర్చీలు. కొద్దిగా సామాను అయినా అంతా చక్కగా సర్దివుంది. అంతాకలయజూచి రేవతి అడిగింది.

“వుద్యోగం చేస్తున్నా యిల్డుని చక్కగా సర్జుకున్నావు హైమవతీ.”

“యిదంతా సర్దింది నేను కాదు మా డ్రాడీ"

“అలాగా! ఆయన ఎక్కడ పనిచేస్తున్నారు!”

“ఓ కంపెనీలో. చాలా ఒసే వుద్యోగం. నా జీతం డాడీ జీతం కలిపితే బొటాబొటిగా సరిపోతుంది. యింక పండగతూ అవీ వస్తే చాలా కష్టం. ఆహ చేయాలి. అప్పంటే డాడీకి యిష్టం వుండదు.” శ శ

“మీ అమ్మ”

“లేదు”

“అంటే... చచ్చి...”

“కాదు. లేచిపోయింది. నాన్నది చాలా మెత్తని స్వభావం. భగవంతుడు యిచ్చినదానితోనే తృప్తిగా ట్రతకాలన్న భావం కలవాడు. ఆమ్మకి ఈ పేదరికం అంటే అసహ్యం అడ్డదారుల్లోనైనాసరే ఉబ్బు సంపాదించేయాలనీ ఆ డబ్బుతో కొనుక్కోగల్లిన టై జీవన సంగతం (పెద్దకథు) పా

న లా సుఖాలని ఆనుభవఎంపచేయాలనీ అన్నభావాలున్న మనిషి ఇందుకే భార్యాభర్తలక్‌ పడలేదు. రోజూ ఘర్షణ. అమ్మ అంటే నాన్నకి (ప్రేమవుంది గౌరవంవుంది. తను సంపాదించగలిగిన దానిలో సుఖపెట్టాలనీ వుంది. యివేవీ అమ్మకి తృప్తి నీయలేదు. అందుకే తనకి అవన్నీ యివ్వగలడనుకున్న ఓ రెండో పెళ్లి ముసలాయనతో వెళ్ళి పోయింది. వెళ్ళేప్పుడు నన్ను తీసుకువెళ్లాలని చూసింది. కానీ నాన్న నన్ను వదల్లేదు. నేను పెద్దదాన్నిఆయిన తర్వాత నా యిష్టప్రకారంగా రమ్మని ఎన్నోసార్లు వచ్చి పిలిచింది. కానీ నేను వెళ్ళలేదు.

“ఎందుకని!”

“నా తండ్రీమీదవుండే అభిమానం ఆయన నిజాయితీ అంటే వున్న గౌరవం ఇంకా ఇంకా చాలా కారణాలున్నాయి. అన్నింటిలోకీ ముఖ్యమైన కారణం ఒకటి నాకు అర్థమైంది. నాన్న దగ్గరలేని డబ్బు ఆయన దగ్గరవుంది. కార్లూ మేడలూ నౌకర్తూ చాకర్లూ వున్నారు. కానీ ప్రేమించే మనస్సులేదు. అది నాన్న దగ్గరుంది. దీని విలువ తెల్సుకోలేక వెళ్లిపోయింది. యిప్పటి ఆమె స్థితి ఏమిటో తెల్ఫునా! యిక్కడికి తిరిగిరాలేదు. అక్కడ వుండలేదు. అందుకూ నన్ను అయిన దగ్గరకి చేర్చుకోవాలని ఆరాటపడుతూ వుంది. ఆమె అంటే నాకు కోపం లేదు. జాలివుంది. నాన్నకీ అంతే.

రేవతీ కొందరిజీవితాలు అలా ఎందుకు మారతాయో దేవుడికే తెలియాలి. మానాన్న అంటూవుంటారు. జీవితం మన చేతుల్లో లేదమ్మా ఏదో అజ్ఞాత శక్తిచేత నడపబడుతూ వుంది. మనచేతిలోనే వుంటే మనం చేయాలనుకున్న ప్రతి పనీ చేయగలం. ఆనందంగా వుండగలం. కానీ ఆలా జరగటంలేదంటే మరి ఏమిటీ? అని ప్రశ్నిస్తారు.”

రేవతి శ్రద్దగా వినసాగింది. హైమవతి మళ్ళీ చెప్పసాగింది.

"మా నాన్న నాపెళ్ళి కోసం నాల్గుసంవత్సరాలు కష్టపడి పదివేల రూపాయలు దాచారు. యింక అల్డుడికోసం వేట సాగించసాగారు: ఏ అబ్బాయీ ఆయనకి నచ్చేవాడుకాడు. అల్లుడు దొరకలేదుకానీ తను దాచివుంచిన డబ్బు ఓ స్నేహితుడికి ప్రాణఅవసరం వచ్చిందంటే అప్పు ఇచ్చాడు. అంతే ఆ డబ్బు తిరిగిరాలేదు మాకు.”

“అయ్యో” జాలిగా అంది రేవతి.

హైమవతి నిర్లిప్తంగా నవ్వింది.

“రేవతీ ఈ ప్రపంచంలో బ్రతకటానిక్కూడా కొంత తెలివి ఉండాలి. మితిమీరిన _ మంచితనం వుండకూడదు. నాన్న నా పెళ్ళి చేయలేడని తెల్సు. నేనే ఎవరినైనా లౌ యట్‌ జవన సంగీతం గొదకఠ) లిన

(230)+ చాచాలి గారాల చాచా రాచాళ్తాళ్తురాళాత్టాలులా పా యాట్టాల్తాల్తా లా చాచాలి సాలా టాటా టట్టు టాటా టాటాల మ్యారేజ్‌ చేసుకోవాలని ఆలోచిస్తున్నాను. రాబర్జు అని నాకో ఫ్రైడ్‌ వున్నాడు. పెద్ద శ్రీమంతుడు కాదు కానీ మంచివాడే. ఆయితే అతను తాగుబోతు అయినా అతన్నే పెళ్ళాడితే! అనీ ఆలోచిస్తున్నాను. నాకు త్వరగా పెళ్ళి కావాలి! అది సాధ్యం తీయేలాలేదు. ఏం చేయను ఎవరితో చెప్పుకుని ఈ భారాన్ని దింపుకోను. రేవతీ ఎందుకో నిన్ను చూస్తే నాకు మనస్సు విప్పి చెప్పుకోవాలనిస్తోంది. ఈ దేశంలో ఆడపిల్లగా పుట్టకూడదు రేవతీ”

ఎప్పుడూ నవ్వుతూ నవ్విస్తూ హుషారుగా తిరిగే హైమవతి మనస్సులో ఇంత బాధవుండా! ఆశ్చర్యంగా చూడసాగింది రేవతి. ఉబికివచ్చే కన్నీళ్ళని బలవంతంగా ఆపుకోవాలని ప్రయత్నిస్తున్న హైమవతి చేతిని తన చేతిలోకి తీసుకుని మెల్లగా నాక్కింది.

“హైమా! బాధపడకు. దాదాపు'నా స్థితీ ఇలాగే వుంది. నేను చెప్పలేదు. నువ్వు చెప్పావుఅంతే. నీవురాబర్దుని డ్రేమిచావేమో! నేను పేమించాలన్నా నచ్చినవాడు ఇంతవరకూ దొరకలేదు.' అంటున్నప్పుడు రేవతి మనస్సులో గిరిధర్‌ రూపం మెదలసాగింది. అతన్ని గ్రేమిస్తున్నానా! వుహులేదు. రెండుమూడుసార్లు చూసినంత మాత్రాన... అతని మాటలూ పద్ధతులూ నచ్చినంత మాత్రాన... మిగతా వివరాలు తెలియవుగా. తెలుసుకోవాలని ప్రయత్నించలేదుగా. ప్రయత్నించినా ఆతినికి పెళ్ళి అయిందో కాలేదో! అతనికి ఎన్ని సమస్యలున్నాయో!

హైమవతి కళ్ళు ముఖం తుడుచుకుని 'ట' తెచ్చి ఇచ్చింది.

“పద బజారుకి పోదాం” ఇద్దరూ బయలుదేరారు. బజారుకి వచ్చారు.

“మీ నాన్నగారికి మఫ్లర్స్‌ మీ అమ్మకి పట్టుజాకెట్టు, మీ తమ్ముడికి టేబిల్‌ టెన్నిస్‌ బ్యాటు బాలూ, యింక అమ్మమ్మకి నువ్వేచెప్తు” అంది హైమవతి.

“ఖర్జూరపండు అర్థకిలో. పళ్ళులేని అమ్మమ్మ ఖర్జూరపండు నోట్లో వేసుకుని రోజంతా చప్పరిస్తుంది.”

గుడ్‌ ఐడియా. పద కొనేద్దాం” నవ్వుకుంటూ అనుకున్నవి కొనుక్కుని తిరుగు ముఖం పట్టారు.

రేవతి ఇల్లు చేరేసరికి ఏడు గంటలు దాటింది.

కమలమ్మ వాకిట్లోనే నిల్చుని కూతురి కోసం చూడసాగింది.

కృష్ణారావు యింకా యింటికి రాలేదు. జీవన సంగీతం (పెద్దకథ) కోక్తట్ల్మ్య్య్యి

న లు

ముసలావిడ రాత్రి ఫలహారం కానిచ్చి వక్క పలుకుని చప్పరిస్తూ మంఛంమీద కూర్చుని ఇంకా ఇల్లుచేరని .యనవరాలిమీద కారాలూ, మిరియాలు నూరుతోంది. కూతుర్ని సాధిస్తోంది.

“ఈడొచ్చిన ఆడపిల్లని వాకిలి గడప దాటనిచ్చే వాళ్ళం కాదు మాకాలంలో. ఇదేమి కాలమో వెధవ కాలం. మగరాయుడులా తెగతిరిగి వస్తున్నారు! అయినా కమలా నీకు బొత్తిగా బుద్ధిలేదే. దానికి ఉద్యోగం ఎందుకే సెల్లికానిచ్చి పంపిస్తే నీకెంత బరువు తగ్గుతుంది! ఎక్కడెక్కడో ఆకాశంలోకి చూడకపోతే చిన్నన్నయ్య చిన్న కొడుక్కి యిచ్చిచేస్తే పోలా

వాడికి ఎలా యివ్వనమ్మా చదువులేదు.రూపంలేదు గుణంలేదు. పెద్దన్నయ్య కొడుకు ఇంజనీరు వున్నాడుగా వాడిని చేసుకోమని చెప్పలేవూ"

"ఆ... అవ్వని మాటలు చెప్పకు. వాడికి యాభైవేలు కట్నం యిస్తామని వస్తున్నారట. ఏమీ ఇవ్వలేని నీ పిల్లని ఎలా చేసుకుంటారే"

“నువ్వు చెప్పి ఒప్పించాలమ్మా

“నా మాట వాళ్ళువింట్తే ఇలా నీ పంచన వుండవల్సిన గతి పట్టదుగామ్మా!

"అలా అని వూరుకో. గానీ అలా చెయ్యి ఇలా చెయ్యు అని రేవతి ముందుసలహా యివ్వకు.

“నోరుమూసుకుంటాలే ' ముసలామె కోపంగా అంది.

"అమ్మా యిక్కడ నిలబడ్డావేం నాన్న రాలేదా?” రేవతి లోపలికివస్తూ అడిగింది.

“రాలేదు గానీ నువ్వు ఎందుకింత ఆలశ్యంగా వచ్చావ్‌?” రేవతి నవ్వేసింది.

“విసుక్కోకమ్మా. ఈ రోజు నాకు జీతం వచ్చిందిగా. అందుకనీ... అంటూ తెచ్చిన పాకెట్‌లు విప్పి తల్లికి తెచ్చిన జాకెట్‌ గుడ్డ చేతిలో పెడుతూ అంది.

“అమ్మా మంచి ఉద్యోగం వస్తే నీకు చీరె కొంటాను.

“వూ... చాలా బాగుంది "కమల కళ్ళలో తృప్తి కన్పిస్తూన్నా మాటలో అసంతృప్తి తెచ్చుకుంటూంది.

కృష్ణారావు వచ్చాడు. ,మఫ్లర్‌ తీసి తండ్రికి ఇచ్చింది.

“ఇప్పాడివన్నీ ఎందుకమ్మా ' అన్నాడు.

“అక్కా నాకు ఏమి తెచ్చావ్‌! బాలూ బ్యాటునా! నాకు డబ్బు కావాలక్కా రహస్యంగా అడిగాడు.

“ఎందుకూ” జామ్‌ జీవన సంగీతం యెద్దకథ) తో

“ఆమాట అడక్కు. కావాలి అంతే. “ఎందుకో చెప్పందే యివ్వను- ఆంటూఅమ్మమ్మ దగ్గరకు వెళ్ళి ఖర్దూర పండు చేతిలో పెట్టింది. “నా తల్లే బంగారు మనసమ్మా నీది! ఆ దేవుడు కరుణించి పెళ్ళికాస్తా చూడు రేవతీ! నా పెట్టెలో దాచిన అయిదు రూపాయల కాయితం కన్చించటంలేదే. యేమైపోయినట్లు? యిదివరకు యిలా పోలేదమ్మా... గోపీ గాడేం తీయలేదుగదా! మెల్లగా అడిగి చూడు' అంది. అడుగుతాను గానీ నీ పెట్టెకి తాళం వేసుకో అమ్మమ్మా." రేవతి మనసులో చికాకు ప్రారంభమైంది. గోపీ దారితప్పుతున్నాడా! యిదే యిదే ఆలోచన. తండ్రికి తెలిస్తే గోపీని చావగొట్టేస్తాడు. కనుక మెల్లగా "వీలుచూసుకుని ఆడగాలి ఆనుకుంది. కానీ నిద్ర రావటంలేదు. హైమవతి గుర్తుకు వస్తోంది. ఆమె మాటలూ గుర్తుకు వస్తున్నాయి. నాకు పెళ్ళీ కావాలని వుంది. ఆదెంత త్వరగా కావాలనుకుంటున్నానో ఆంత ఆలస్యం అవుతోంది. ఈ మాటలే మళ్ళీ మళ్ళీ మనస్సులో మెదులుతున్నాయి. 'హైమలాంటి, నాలాంటి ఆడపిల్లల మూగ బాధని యెవరు అర్థం చేసుకుంటారు. ఈ నమస్య ఎప్పటికి పరిష్కారం అవుతుంది. రాత్రి చాలా పొద్దుపోయిన తర్వాత గానీ నిద్ర పోలేదు రేవతి. ర్‌ కృష్ణారావుకి శ్రీనివాస రావు చీటీ రాసిపంపాడు. వుద్యోగం లేకున్నా మీ రేవతిని పెల్లిచేసుకోవాలని అనుకుంటున్నాను. మృ అభిప్రాయం తెలుపవల్సింది అని. “కమలా! విషయం విన్నావుగా. చెప్పు. జవాబు యేం రాయను?” కృష్ణారావు భార్యని అడిగాడు! “మీకతను నచ్చాడా?” “నా ప్రశ్నకు జవాబు చెప్పు. అనవసర ప్రశ్నలువెయ్యకు.” “శ్రీనివాసరావు కంటే అతని వెంట వచ్చినస్నేహితుడు బాగున్నాడు. ఆతనెవరో ఏం చదువుకున్నాడో వివరాలు కనుక్కో పోయారా!” “కనుక్కున్నాను. అతనికి ఒక్క తల్లి తప్ప మరెవరులేరుట. యం.ఏ. చదివాడట. చాలా మంచివాడేట. కాని...” ాాా000%% జీవన సంగీతం (యెద్దకథ)

చాచాచాచాచచాచాచచి చచి నచిన చచ చాచాచాచాచాచాచాచాచచాచపాచసాచిచిచిచిచాచశశచి(233)

“అన్నీ బాగున్నపుడు యింక ఆలోచించటం దేనిక్స్‌.”

"అతనికి వుద్యోగంలేదు.” "

“ఆదేఒస్తుంది.”

“ఒచ్చినా నిలుపుకుంటాడన్న ధైర్యం లేదు! యెందుకంటే అతనికి కొన్ని ఆభిప్రాయాలు వున్నాయి. వాటికి రాజీ పడడు. కనుకనే యిదివరకే వచ్చిన నాలుగైదు వుద్యోగాలని ఒదిలేసుకున్నాడట. యిలాంటి. వాడికి పిల్లనిస్తే..”

“"నిలకడలేదంటారా?"'

“నిలకడ లేకపోవటం కాదు. నిజాయితీ యెక్కువ వుంది. ఈ కాలంలో వుండకూడనంత నిజాయితీ ఆదే ఆతన్ని ఒడుదుడుకులపాలు చేస్తోంది.

“పెళ్ళి అయితే యిలాంటివన్నీ పోతోయండీ”

“పోవు కమలా! పోయే పద్దతులుకావు. యివన్నీ కాక అతను ఆర్‌ యసహ్‌యస్‌ కార్యకర్త. ఎక్కడ కష్టం వుంటే అక్కడుంటాడు. ఎక్కడ దుఃఖం వుంటే అక్కడే వుంటాడు. ఇలా చెప్పాలంటే చాలా వున్నాయి. ఇప్పుడు చెప్పు. ఇలాంటి అతనికి పిల్లనిస్తే రేవతి అందరి ఆడపిల్లల్లా సుఖంగా బ్రతకలేదు.”

“మీరుచెప్పిందీ నిజమే కానీ అబ్బాయి చూడటానికి చాలా బాగున్నాడు. రత్నంలా వున్నాడు.”

కృష్ణారావు నవ్వేశాడు.

రేవతి తల్లిదండ్రుల మాటలన్నీ వింటోంది. గిరిధర్‌ని గురించి తండ్రి వివరాలు ఎలా సేకరించాడు! అనుకుని ఆశ్యర్యపోయింది. ఆరోజు పెళ్ళి చూపులకివచ్చి స్నేహితుడితో వెళ్ళిన తర్వాత ఆతను ఎక్కడా కనిపించలేదు. కన్పిస్తే బాగుండు అని లోలోపల అన్పిస్తోంది. అంతలోనేభయంకుడా వేస్తోంది.

పెళ్ళి చూపులు ఏమయ్యాయని ప్రల్నిస్తే!

“ఎక్కడ కష్టం వుంటే ఆక్కడుంటాడు. ఎక్కడ దుఃఖం వుంటే ఆక్కడుంటాడు. అంత కరుణామూర్తి అతను! ఆయివుండచ్చు. అతని మనసు అలాంటిదే కనుక అంత అందంగా ఆకర్షణీయంగా వుంది ముఖం. ఇంతకుమించి ఏం కావాలి. ఏం వద్దు కానీ ఎక్కడ వున్నాడో.

6

'రేవతికి బ్యాంకులో వుద్యోగం వచ్చింది. రెండేళ్ళ క్రితం పరీక్ష రాసింది. సంవత్సరం క్రితం ఇంటర్వ్యూకి వెళ్ళింది. వుద్యోగం రావచ్చు అన్న నమ్మకంతో పాాాాాాాాాాాాాాహాహాషో జీవన సంగీతం (యెద్దకథ) ఉపమాన

(్రాంాం00000000006000000ళంలంంంతంంలా ఆరునెలలు పోస్టు మాన్‌ కోసం ఎదురు చూసింది. విసుగుపుట్టి ఎదురుచూడటం మానేసి ఒక విధంగా ఈ విషయం మర్చిపోయిన తర్వాత వుద్యోగమే రేవతిని వెదుక్కుంటూ వచ్చింది... రేవతికి కాస్సేపు నమ్మకం కలగలేదు. కల కాదుగా ఆనుకుంది.

" “న శ్రమ ఫలించిందే రేవతీ” అంది తల్లి.

“ఏడుకాండల వాడికి ఎన్నో ముడుపులు కట్టగా కట్టగా ఇప్పటికి నా మొర అలకించాడు. నిన్ను కరుణించాడు. ఆలాగే ఆ పెళ్లి కూడా కల్సివచ్చేలా.... ముసలామె మురిసిపోతూ అంది.

“కృషి చేస్తూ వుంటే తప్పకుండా వుంటుంది ఫలితం అన్నాడు తండ్రి.

“నేను చెప్పలేదుదే నేవతీ నీకు ఉద్యోగం వచ్చి తీరుతుందనీ! నీ గ్రహస్థితి బాగుందనీ" నాంచారమ్మ ఈ వార్త విని ఆదరాబాదరా వచ్చి తనజోస్యం ఫలించింది అంది.

“నువ్వు వస్తుందని చెప్పిన వుద్యోగం కాదిది అత్తగారూ.” రేవతి నవ్వి అంది.

“బ్యాంకులో వుద్యోగం అంటే అంతకంటే మంచిదే గామ్మా! ఏదో ఒకటి వస్తుంది అన్నాను. యింక జీతం అందుకుని సినిమా చూపించు” అంటూ వెళ్ళిపోయింది.

“అక్కా నీకు జీతం రాగానే పాకెట్‌ మనీ యివ్వవేనాకూ, నాన్నగారూ, అమ్మా బొత్తిగా డబ్బివ్వటం మానేశారు” గోపీ జాలిగా చూస్తూ అడిగాడు.

“"యివ్వను” అని అనబోయి తమ్ముడి ముఖం చూసి జాలిపడి...

“అలాగేరా ఆంది గోపీ సంతోషంతో పొంగి పోయాడు.

ఈ సంతోష వార్త హైమవతికి ముందు చెప్పాలి అని స్కూలుకి బయలుదేరింది.

హైమవతి ఈరోజుస్కూలుకి రాలేదు.

కారణం తెలియదన్నారు.

స్కూలుకి శలవు పెట్టి హైమ యింటకి బయల్లుదేరింది. హైమవతి యింటి చుట్టుపక్కలున్న గుడిసెలు ఒక్కటీలేవు. క్రితం రాత్రి అవన్నీ అగ్నికి ఆహుతి అయినట్టున్నాయి. పేదవాళ్ళు చెట్లకింద తలదాచుకున్నారు. ఆడవాళ్ళూ; గర్భిణీ స్త్రీలు, ముసలివారూ, రోగిప్ప్టులూ అందరూ యెండలో అల్లాడిపోతున్నారు.యిలాంటి వార్తలని పేపరులో చదవటం వరకే తెల్ఫుగానీ యిలా ప్రత్యక్షంగా చూసియెరుగదు రేవతి. మనస్సంతా అదోలా అయిపోయింది. అయ్యో.. ఆ అగ్ని దేవుడికి ఈ నిత్య జీవన సంగీతం (పెద్దకథ) ప్లట్ల్య్య్టాహాను

లా దరిద్రులే దారికినారా! వీళ్ళు యెప్పటికి కోలుకోను. రోజుకూలితో పొట్ట గడుపుకునే నిర్భాగ్యులు.

జాలిపడసాగింది రేవతి. హైమవతి గదిలో కాలు పెట్టింది. హైమవతి మాసిపోయిన పాత చీరె కట్టుకుని నాలుగు కిలోల గోధుమ పిండి పెద్ద పళ్ళెంలో కలిపి చపాతీలు చేస్తొంది. ముఖం అంతా చెమట పట్టి వుంది. కళ్ళలో అలసట స్పష్టంగా కన్పిస్తూ వుంది. రేవతిని చూస్తూనే పిలిచింది.

“రా రేవతీ! నేనివాళ స్కూలుకి రాలేకపోయాను.”

"వూం వచ్చి కూర్చుంటూ అంది.

"చూశావుగా యెందరు నిరాశ్రయులయినారో! ఆహారం లేక పిలా జెలా నకనకలాడి పోతున్నారు. అందుకే ఎవరికి చేతనైన సాయం వారుచేస్తున్నారు వుడతాభక్తిగా ఓ పదిమంది అకలినన్నా తీరుద్దామనీ...ఈ ప్రయతం. మానాన్న కూడా అదే అన్నారు.”

వున్న రెండు సిల్కు చీరెలూ మార్చి మార్చి కట్టుకుని ముస్తాబై స్కూలుకి వచ్చి పిల్లలతో బాటు నవ్వుతూ తోటి వాళ్ళని నవ్విస్తూ హుషారుగా వుండే హైమలో యింత వుదార హృదయం వుందని గుర్తించటం కష్టం. ఈ హైమపని చూస్తుంటే ఎంతో ఆత్మీయంగా గర్వంగా అన్పించసాగింది.

"హైమా! నాదీ ఈ పది రూపాలయలూ వాళ్ళకి ఖర్చు చెయ్యి. యిప్పుడు నాదగ్గర యింతే వుంది.” అందించింది పది రూపాయల కాగితం.

“ఓచాలు చాలు పేదలకి అవసరం వచ్చినప్పుడు సాయపడటం అన్నదే ముఖ్యం కానీ ఎంత యివ్వగలిగారు అన్నది ముఖ్యంకాదు. చెంద్రుడికో నూలుపోగు. బస్‌ చాలు. ఈ రొట్టెల్లోకి కూర యేదీ తెప్పించలేక చూస్తున్నాను. ఈ డబ్బు అందుకు. ఖర్చుచేస్తాను. మనలానే యింకా కొందరు యిలా యేదో ఒకటి యిచ్చి ఆ దీనార్తులఆకలి తీరుస్తున్నారు. అగ్ని ప్రమాదం జరిగిందని తెలియగానేకొందరు యువకులు పరుగున వచ్చారు. వీళ్ళకి అన్నింటా సాయం చేశారు వాళ్ళలో ఒకతను....మరీ మరీ సాయం చేశాడు. ప్రాణాలకి తెగించి పసికందులనీ, వృద్భులనీ రక్షించాడు. ఈ రక్షించటంలో అతనికీ గాయాలు ఆయాయి. ప్రమాదమైనవి కాదనుకో.”

“యెవరతను?”

“ఫేర్రు తెలియదు కానీ ఈ పేదలు అతనికి చాలా రుణపడ్డారు.”

రేవతి యిలా కాస్సేపు కూర్చొని ఇంటికి వచ్చేస్తూ చెప్పింది. జీవన సంగీతం (గొద్దకథ)

(2363444 చచ చచ చచార చయచచిచచయచయచాచాధాచాచాచరాపాచచాచాచాచిచాచాచటాటానాని

"హైమా నాకువుద్యోగం వచ్చింది బ్యాంక్‌లో.

హైమవతికి సంతోషమైపోయింది.

“అంత మంచి వుద్యోగం వస్తే ఇంత ఆలస్యంగానా చెప్పటం.

“వస్తూనే చెప్పాలనుకున్నాను. కానీ ఇక్కడ ఈ వాతావరణం...”

“బెను. అనుకూలంగాలేదు. వుండుస్వీటు ఏదైనా... లేదు. ఓ స్పూను చక్కెర పెడతాను” హైమవతి లేచిచక్కెర తెచ్చి రేవతిని నోరుతెరవమని నోట్లో పోసింది.

“చాలు చాలు” ఆంటూతింది రేవతి.

“టీ కూడా యివ్వలేక్రపోతున్నాను.”

“ఛా...అలా అనుకోకు....వస్తాను. రేపు స్కూలుకి వస్తావుగా”

“వస్తాను వాకిలివరకూ సాగనంపింది హైమవతి.

రేవతి ఇంటికి బయలుదేరింది. కానీ వెళ్ళబుద్ద్ధి కావటంలేదు.

గిరిధర్‌ కన్పిస్తే బాగుండు. అతనికీ వార్త చెప్పాలి. విని ఏమంటాడు!

పర్సు తెరిచి చూసింది. నలభై రూపాయలు మాత్రమే వున్నాయి. అసలే బోర్‌గా వుంది ఇంటికివెడితే మరీ విసుగు ఎక్కువ అవుతుంది అనుకుని థియేటర్‌కి వెళ్ళింది.

మార్షింగ్‌ షో! ఏదో పాత పిక్చర్‌. అయినా 'క్యూ పెద్దదిగానే వుంది. “మంచి పిక్చరే అయివుండాలి" అనుకుని టికెట్‌ తీసుకుని లోపలికెళ్ళి కూర్చుంది. ఆడవాళ్ళు ఎవ్వరూ లేరు. పోనివ్వు హాయిగా కూర్చోవచ్చు అనుకుంది. సినిమా ప్రారంభించటానికి ఇంకా బైమున్నట్టుంది. టికెట్లు తీసుకున్న కుర్రాళ్ళు ఒక్కొక్కరూ లోపలికి వస్తున్నారు.

బ్యాంక్‌ వుద్యోగం అంటే బాధ్యత ఎక్కువ. చాలా జాగ్రత్తగా వుండాలి. ఎలా చెయ్యగలనో! జీతం ఫర్వాలేదు గనుక యింక ఆర్థిక పరిన్సితి గురించి ఆలోచించనక్కరలేదు, ఆలోచనల్లో గమనిచంలేదుగానీ ఎవరో ఒక అతనువచ్చి సరీగ్గా పక్కనున్న కుర్చీలో కూర్చున్నాడు.

“అంత ఖాళీగా వున్నా... ఈయన తలెత్తి పైకి చూస్తున్నాడు ఫ్యాన్‌ కోసమే వచ్చినట్లుగా!

రేవతి సర్దుకుని కూర్చుంటూ తలతిప్పి చూసింది. ఇటఖం ఎక్కడో చూసి నట్టుంది. వూ...కొన్ని ముఖాలు పరిచయం లేకున్నా ఎక్కడో చూసినట్టే వుంటాయి.

సరిగ్గా రేవతిని చూసి అతనూ అలాగే అనుకున్నాడు. శ

"ఒంటరిగా కూర్చున్న ఆడపిల్లలంటే ఈ మగాళ్ళ కెందుకో తేలిక భావం” కొరకొరా చూసింది. ఆతను సూటిగా చూడడంతో వులిక్కిపడింది జీవన సంగీతం (పెద్దకథ)

చచచచిచిచచిచి చచి చచిచచచచచచచ చచచచచచయభచాభలాతలతతతళతితభళ/ం్రా) “మీరా! ఆరె....అనుకోకుండా కల్పుకున్నాం. నాకు చాలా సంతోషంగా వుంది. మీరుకన్చిస్తారేమో ఓమాట చెప్పాలని అబ్బబ్బ సినిమాథియేటర్లు చుట్టూపార్కుల చుట్టూ తెగ తిరుగుతున్నాననుకోండి. దేవుడి దయవల్ల ఇవాళ అనుకోకుండా కన్పించారు. బెనూ మీవాళ్ళంతా బాగున్నారా. శ్రీనివాసరావు సంతోషంతో వుక్కిరి బిక్కిరి అవుతూ అన్నాడు. రేవతికి చికాకుగా వుంది. ఆసలే బొర్‌కొట్టి ఇక్కడికి వస్తే....హాయ్‌ రాం. ఇక్కడ ఇతను కన్చించాలా కన్సించినా ఇంతలా వాగాలా!ఇతను ఓప్రళ్చతో వదిలేలాలేడు. లేచి దూరంగా వెడితే బాగుండదు. వెళ్ళకుంటే ఆతని ప్రశ్నలకి జవాబులు పెద్ద తలనొప్పి యిప్పుడెలా. ఆలోచనలో పడిపోయింది రేవతి. ఆఅసలుసినిమాకియిలా ఒంటరిగా ఎప్పుడూ 'రాలేదు. వచ్చిన ఒక్కసారీ... “రేవతిగారూ! నేను మీ నాన్నగార్కి ఓ లెటర్‌ పంపాను. చాలా రోజులైంది. కానీ జవాబు యివ్వలేదు. కారణం....యేమిటంటారు?" “నాకుతెలియదు.” “నే లెటరు రాసిన విషయమా! మీనాన్న జవాబివ్వని విషయమా! యేది తెలియదు మీకు?” “30డూ తెలియవు.” “అలాగా! ఆశ్చర్యంగా వుందే. మీరు తెల్సుకోవాలని అనుకోవటంలేదా?” ఇలాంటి ప్రశ్నలు వేస్తాడని తెల్సు. అందుకే తెలివిగా లేచింది రేవతి. హలో రాధికా యెందుకింత ఆలస్యం చేశావ! అంటూ యెవరో తెలియని అమ్మాయిని వుద్దేశించి మాట్లాడుతూ వెళ్లి ఆ అమ్మాయి దగ్గరికి వెళ్ళబోతూ. “నమస్కారమండీ! నాథ్రెండ్‌ నా కోసం చూస్తోంది అంటూ జవాబుకోసం చూడకుండా వెళ్లి ఆ అమ్మాయి పక్కన కూర్చుని 'అమ్మయ్య' అనుకుంది. “నన్నేనా మీరుపల్కరిస్తూన్నారు! మీరు నాకు తెలియదే యెక్కడా ఎప్పుడూ చూసిన గుర్తు లేదే' అఆ అమ్మాయి సాగదీస్తూ మాట్లాడసాగింది. “సారీ ! నాఫెండ్‌ అచ్చం మీలానే వుంటుంది. అదేమో అనుకున్నాను.” “నిజం నాలా ఓ ఫఫెండ్‌ వుందా! అచ్చంగా నాలానే వుంటుందంటే చూడాలని కుతూహలం కల్గుతూ వుంది. మీ అడ్రస్‌ యివ్వండి. “ఓరి భగవాన్‌!” నిట్టూర్చింది రేవతి. మాష జవన నంగీతం (యెద్దకథ) పమ్ష్షమ్ట్లన్లు

లైట్లు ఆరిపోయాయి. “ట్రతికాను' అనుకుంది. ఆయినా ఆమెవ దల్లేదు. “యివ్వండి అడ్రస్‌ అంది. “మీకెందుకండీ అంత శ్రమ మీ అడ్రస్‌ నాకివ్వండి.నా ఫ్రెండ్‌ని తీసుకువస్తాను. తప్పకుండా రండి” అంటూ తన ఇంటి గుర్తులుచెప్పి “ఇక్కడికి చాలా దగ్గర” అంది. “సరె... సినీమా చూద్దాం.” ఇద్దరూసినిమా చూడటంలో మునిగిపోయారు. కానీ శ్రీనివాస్‌ మాత్రం నీరసపడిపోయాడు. అదృష్టం అందినట్లే అంది చెయిజారిపోయిందని బాధపడసాగాడు. “ఆ స్నేహితురాలు యింకాస్త ఆలస్యంగా రాకూడదూ' పళ్ళు కొరుక్కుంటూ అనుకున్నాడు. సినీమా చూడటం మాని దూరంగా కూర్చున్న రేవతినేచూడసాగాడు. యింతలో యిద్దరుయువకులు వచ్చి మధ్యలో కూర్చున్నారు. రేవతి యింక కన్పించలేదు. శ్రీనివాసరావు దీర్ధంగా నిట్టూర్చు వదిలాడు. క్‌ బ్యాంక్‌ వుద్యోగంలో చేరింది రేవతి. బ్యాంక్‌కి వచ్చే టప్పుడూ వెళ్ళేటప్పుడూ దారిలో ఒక్కసారన్నా గిరిధర్‌ కన్పిస్తాడేమో అని ఎదురుచూడసాగింది. గిరిధర్‌ కన్పించలేదు. అతన్ని ఒక్కసారి కల్సుకోవాలన్న కోరిక యింకా యింకా పెరగసాగింది. అతని గదికి వెడితే! బాగానే వుంటుంది. కానీ అతని గది ఎక్కడో తెలియదే. అతను ఓసారి చెప్పాడు ఆ సందులోనే వుంటున్నా. గుర్తుని గుర్తు చేసుకుంటూ వెళ్లింది. కన్పించిన ప్రతివారినీ అడిగింది. - /] “గిరిధర్‌ అనీ అతని రూము ఎక్కడ?” / అయిదారుగురు తెలియదని చెప్పారు. ఒకతను రేవతిని పరీక్షగా చూస్తూ ఆయనతో మీకేం పనీ” అంటూ ఆరాలు అడిగాడు. “పని వుంది. తెలిస్తే రూము చూపించండి” “రూము చూపిస్తానుగానీ ఈ సమయంలో ఆయన వుండడు” అంటూ రెండు సందులు తిప్పి ఓ చిన్న గది వేలితో చూపించి వెళ్ళిపోయాడు వెడుతూన్న అతన్ని వెనక్కి పిలిచి అడిగింది. జీవన నంగితం (పెద్దకథ)

న ల

“ఆయన ఏ టైములో వుంటారు?

"ఉదయం తొమ్మిదికి ముందు. సాయంకాలం ఏడు తర్వాతా మీపేరుచెప్పండి చెప్తాను”

“అక్కర్లేదు. నేనే వస్తాను రేవతి బ్యాంక్‌కి వెళ్ళింది. సాయంకాలం పని వుండి వుండిపోవల్సి వచ్చింది. రేపు తప్పక కల్సుకుంటాను' ఆనుకుని ఇల్లు చేరింది. మరుసటి రోజు సాయంకాలం త్వరగా పని ముగించుకుని బైటపడి రిక్షా చేయించుకుని గిరిధర్‌ రూము దగ్గరికి వచ్చింది. రూము తలపులు బార్లా తెరిచి వున్నాయి.

“అమ్మయ్య దొరికారు దొరగారు అనుకుంటూ రిక్షావాడికి డబ్బిచ్చి పంపి రూము దగ్గరగా వచ్చి చూసింది.

“టులెట్‌ బోర్డు వేలాడుతోంది వాకిలికి. లోపల ఓముసలాడు కునుకు. తీస్తున్నాడు. రేవతి చెప్పుల చప్పుడుకు కళ్ళు తెరిచి లేచి సరిగ్గా కూర్చున్నాడు.

“గది కావాలామ్మా?”' అడిగాడు.

గదిలో వున్న ఆయన ఎక్కడికి వెళ్ళారు”

“ఖాళీ చేసి ఆచివర సందులోకి మారాడు. యింతకీ మీకు.”

“గది అక్కర్లేదు. ఆయనకావాలి"

“తాడూ బొంగరం లేని ఆయన నీలాంటి చాలామందికి కావాలి.

ముసలాడి గొణుగుడు సగం విన్పించలేదు.

రేవతి ఛర్ర్‌న కోపం వచ్చింది. కానీ వచ్చినపని వదిలి వీడితో తగూపడటం ఏమిటి అనుకుని వాడు చెప్పినట్లు గిరిధర్‌ గదిని వాకబు చేసి చేసి ఎలాగో పట్టుకోగలిగింది.

గదితాళం చేయబడి వుంది.

పక్క వాటా వాళ్ళని అడిగింది.

“తెలియదండీ! అతనికో టైము అంటూలేనట్లుంది. ఎక్కడిక్కెడికో వెడుతూ వుంటాడు. వస్తుంటాడు. నిరుద్యోగి అనుకుంటా కదూ!'

“ఆయన మీకు స్నేహితుడా! చుట్టమా!”

“రెండు కాదు"

పరిచయస్తుడా!"

రేవతికి జవాబు చెప్పాలని అనిపించలేదు. పక్క వాటా ఆయన తలుపు మూసుకుని లోపలికి వెళ్లిపోయాడు. గిరిధర్‌కి నేనలా వెతుక్కుంటూన్నాని హహహమముమమమమ్ష్షు జీవన సంగీతం (గుద్దకథ) హ్ష్షష్ష్షష్షష్షాప్త

(240 )++ శ చచ ఛచిలచిచిచిచాచిచచియిియలిలిలిలియిచాిపాసాపారాచారుభాసాపాటాటాటానాటాటి కాస్త కూడా తెలియదు. తెలిస్తే వచ్చేస్తాడు. ఈ రోజైనా దర్శనం అవుతుందా! ఒట్టినే వెళ్లిపోవాలా! రేవతికి నిల్చునీ నిల్చునీ కాళ్ళు లాగుతున్నాయి. కూర్చోవాలంటే చోటు మంచిగా లేదు. అసహనాన్ని అణుచుకుంటూ అలాగే నిలబడింది.” తను చూస్తున్న వైపునుంచి కాక వెనక నుంచి వచ్చాడు గిరిధర్‌. ప్యాంటు జేబులోనించి తాళం చెవి తీసి తాళం తీస్తున్నప్పుడు చూశాడు రేవతిని. “అరె! మీరా! బాగున్నారా! ఇలా వచ్చారేమిటి! నా కోసమేనా? మీ వాళెవం న్‌ ఈ రోడ్డులో వున్నారా?” | “అన్ని ప్రశ్నలు వేస్తే ఎలా చెప్పను.ముందు కాసిని మంచి నీళ్ళు యివ్వండి' గది అంతా కలియణూస్తున్న రేవతి చారవకి ఆశ్చర్యపోతూ కూజాలో నీళ్ళు గాజు గ్లాసులో పోసి అందించాడు. నీళ్ళు తాగి గ్లాసు కింద పెట్టింది రేవతి. గదిలోని సామానుని పరిశిలిస్తోంది. ఓ మడత మంచం లెదర్‌ కేసూ దిండూ దుప్పటీ తాడు మీద రెండు లుంగీలూ డ్రాయర్లూ బనీనులూ ఓ పాత షర్టూ, ఓ మూలగా కిరోసిన్‌ స్టవ్‌ రెండు సత్తు గిన్నెలూ రెండు హార్లిక్స్‌ సీసాల్లో ఏవో వూరగాయలు రెండు పాత డబ్బాలూ యివీ! “నా రూముని పరిశీలించటం అయిందా! ఇంక మాట్లాడదాం. యింత హఠాత్తుగా నన్ను వెతుక్కుంటూ ఎందుకు వచ్చినట్లో అర్ధం కావటు లేదు. “నాకు బ్యాంక్‌లో వుద్యోగం వచ్చింది. జాయిన్‌ అయాను. ఈ వూళ్ళోనే.” “నిజం?” “నిజం.” “కంగ్రాచ్యులేషన్స్‌.” చప్పున చెయి పటుకుని వూప కరుచుకుని చెయ్యిపదిలి సం శవకగారూ నే సాని వెంటనే నాలిక మధుంమ మనసు ఆనందంతో వురకలు వేస్తోంది. అతని స్పర్శ తెలియని ల్లిస్తంది అతని మాటల్లో కళ్ళలో ఏదో అయస్కాంత శక్తి తనని లాగేస్తోంది! ఆ శక్తే ఇలా ఈడ్చుకు వచ్చింది అన్పిస్తోంది. గిరిధర్‌లోనూ అలాంటి అలజడి కల్గుతున్నట్టు గ్రహించింది రేవతి. అయితే అతను చాలా త్వరగా మామూలుగా అయిపోగలిగాడు. . " “చెప్పండి. ముందు' కార్యక్రమం యేమిటి? ఓ జటిల సమస్య తీరిందిగా.” జీవన సంగీతం (పెద్లకథ)

చచిచచచిచిచ చరయ చం యిచయాయిచాంచచయిచయచిలచచిలంచించిచచింంతతధచి[(241)

"తీరింది! కానీ అసలు సమస్య అలాగే వుండిపోయిందిగా”

“ఏమిటది?” రేవతి కళ్ళలోకి చూస్తూ అడిగాడు.

“మీకు తెలియదూ''అన్నట్లు గిరిధర్‌ కళ్ళలోకి సూటిగా చూసింది.

గిరిధర్‌ ముఖంలో యే భావాన్నీ చదవలేకపోతూ వుంది.

ఇతను అర్ధంచేనుకోలేదా! చేసుకున్నా తెలియనట్లు నటిన్తున్నాడా ఆర్ధంకావట్లేదు.

“పదండి. మీకువుద్యోగం వచ్చిన శుభ సమయాన్ని పురస్కరించుకొని కాఫీ యిప్పిస్తాను.”

“ఒద్దు... యిక్కడే యింకా కాస్సేపు కూర్చుందాం.”

“సరె. చెప్పండి కబుర్లు,

“యిప్పుడు మీరేం చేస్తున్నారు?”

“రెండు వుద్యోగాలు వచ్చాయి. ఒకటి వదిలేసాను. ఒకటి చేస్తున్నాను. కానీ యుద్‌ వుండదుఎక్కువ రోజుల అని అన్నిస్తోంది.

“యెందుకని?”

“యజమాని పద్ధతులు నాకు నచ్చలేదు. నా పద్ధతి ఆయనకి నచ్చలేదు.”

“మీరే ఆయనకి ఇష్టమైనట్లు నడుచుకోవాలి.”

“నిజమే. కానీ కొన్ని విషయాల్లో యెవరితోనూ రాజీపడలేను. ఇది నా బలహీనత కావచ్చు. మరేదైనా కావచ్చు.”

“మరి వుద్యోగం పోతే యెలా?”

గిరిధర్‌ నవ్వేశాడు.

“ఆ భయం నాకెప్పుడూ లేదు” అన్నాడు.

“మీరు ఒక్కరూ వున్నారు గనుక ఫర్లేదు. రేపు పెళ్ళీ గిళ్ళీ అయితే...”

“నాలాంటి వాడిని పెళ్ళాడిన యే ఆడపిల్లా సుఖపడదు.”

“యెందుకని?”

“ఇవాళ వున్న వుద్యోగం రేపు నిలవదుగా.”

“పోనీ వుద్యోగం చేసుకునే అమ్మాయినే యెంచుకోండి.”

“ఆమె జీతాన్ని కూడా పేదసాదలకి ఖర్చు చేస్తే కర్ర పుచ్చుకుంటుంది.”

“మిమ్మల్ని ప్రేమించిన అమ్మాయి సెళ్లాడిన అమ్మాయి అలా ఎప్పుడూ అనుకోదు.” ఫాాానటు జఉవన సంగీతం (గొద్దకథ)

(242)+ చలల చల్యు ల్యల్పంట్టిం లలు ట్ట ట్యలల్సింట్చట్టిం చట్టి లిం ట్టి ట్టి ల లిం లే లిం ల లిం ల లిం ర్ట లం యి ర్ట ట్రిం లి ట్రిట్టి ట్రా ట్టి లిం

“నేను నమ్మను. పెళ్ళి ఆయేవరకూ భర్తే సర్వస్వం అనుకుంటుంది స్త్రీ ఆ తర్వాత భర్తకాక మిగతావన్నీ ముఖ్యం అనుకుంటుంది. అని నా స్నేహితుడు తరచుగా చెప్తూ వుంటాడు.”

రేవతి ముఖం ఎర్రబడింది. గిరిధర్‌ నవ్వేశాడు.

“ఉద్యోగం చేసుకునే ఆఅమ్మాయి నిరుద్యోగిని పెళ్ళాటానికి ఒప్పుకోదు కానీ వుద్యోగం చేసుకుంటూన్న అబ్బాయి నిరుద్యోగినిని చేసుకుంటానికి వెనకాడడు. ఆమె నచ్చితే సంతోషంగా బాధ్యతని తీసుకుంటాడు.”

“ఆ విషయాలు అన్నీ అనవసరం. మిమ్మల్ని ఓ ఉద్యోగస్తురాలు కావాలని వస్తేమీరిచ్చే జవాబు ఏమిటి?”

“మీ యెరికలో వున్నారా!" రహస్యంగా అన్నట్లుగా అడిగాడు.

“మీరు కాదు కదా కొంపతీసి” జోక్‌గా అన్నాడు గిరిధర్‌

తను కోరుకున్న సమయం రావటంతో టక్కున జవాబు చెప్పేసింది.

“జెను. నేనే”

గిరిధర్‌ ఆశ్చర్యపడలేదు. ఆ విషయం ముందే గ్రహించేయటంవల్ల ఆ విషయాన్ని నవ్వులాటగా తీసుకున్నట్టుగా మాట్లాడసాగాడు.

“చూడండీ సుఖాన వున్న ప్రాణాన్ని దుఃఖాన పెట్టుకోకూడదు.”

“నాకన్నీ తెల్సు. ఆలోచించే ఈనిర్ణయానికి వచ్చాను. ఇప్పుడు కావల్సింది మీ నిర్ణయం” సూటిగా చెప్పేసింది రేవతి.

“రేవతిగారూ నా జీవితాన్ని గురించి మీరు పూర్తిగా తెల్సుకోలేదులా వుంది"

“ఆ తర్వాత విచారించవల్సి వస్తుంది. ఇప్పుడు ఆవేశంలో నిర్ణయాలు తీసుకుంటే.”

“నేను చిన్న పిల్లనీ కాను. అజ్ఞానినీ కాను.”

“పెద్ద ఇబ్బందిలో పెట్టేశారు. ఆ విషయాలు తర్వాత ఆలోచిద్దాం. ముందు హోటల్‌కి పదండి కాఫీ ఇప్పించాలి.”

రేవతి లేచింది. గిరిధర్‌ గది' తాళం వేస్తూ వుండగా శ్రీనివాసరావు వచ్చాడు. ఇద్దరినీ చూస్తూ తెల్ల ముఖం వేశాడు. రేవతిని పల్కరించలేక పోయాడు. గిరిధర్‌ క్షణం కలవరపడి అంతలోనే సంబాళించుకుని తనేస్నేహితుడిని పల్కరించాడు. జీవన సంగీతం (పెద్దకథ)

ఆ భలూ

"రేవతిగార్కి బ్యాంక్‌లో వుద్యోగం "వచ్చిందట."

“నిజంగా” శ్రీనివాసరావు కళ్ళు సంతోషంతో మెరిశాయి అంతలోనే కోపం కూడా వచ్చింది. “ఆయితే నీ రూముకి రావటం ఎందుకు?”

గిర్గిద్రర్‌కి యేం జవాబు చెప్పాలో తెలియలేదు. ఆ ప్రశ్చ్శని దాటవేసి అన్నాడు.

శ్రనూ రేవతిగారికి కాఫీ యిప్పిన్తున్నాను నువ్వూరా.”

శ్రీనివాసరావు ముఖం నల్లగా అయిపోయింది.

“ఆంటే వీళ్ళిద్దరూ ముందే ప్లాన్‌ వేసుకున్నారన్నమాట. నేను నమయానికి రాబట్టి తప్పనిసరిగా పిలుస్తున్నారన్నమాట. లేకుంటె...యిద్దరూ హాయిగా... కబుర్లు చెప్పుకుంటూ.... మండిపోయింది శ్రీనివాసరావుకి.

“రాను. పని వుంది" అంటూ గిర్రున తిరిగి వెళ్ళిపోతూ అనుకున్నాడు.

'గిరిధర్‌ నువ్వు చాలా మంచివాడివి అనుకున్నాను. ఆ గౌరవంతోనే పెళ్ళి చూపులకి తీసుకువెళ్ళాను. కానీ నీవింత మిత్రద్రోహం తలపెడతావని అనుకోలేదు. చూస్తాను. రేవతి విషయం వాళ్ళ నాన్ననే సరాసరి అడిగి తేల్చుకుంటాను'

విసురుగా వెళ్లిపోయాడు.

8

రేవతీ గిరిధర్‌లు మెయిన్‌ రోడ్డు మీదకి వచ్చారు.

ఇద్దరి మనసులూ అదోలా ఆయిపోయాయి. యేం మాట్టాడాలి! మాటలే కరువయినాయి.

“శ్రీనివాస్‌ గురించీ మీ అభిప్రాయం యేమిటో ఆతనికి తెలియజేయ లేదా?”

“మా నాన్నగార్కి చెప్పాను. మీరిచ్చే కాఫీ మరోసారి తాగుతాను. వెళ్ళి వస్తాను.”

"అహ అలా చెయ్యకండి. గిరిధర్‌ వారిస్తున్నా రేవతి ఆగలేదు.

"సారీ...యేం అనుకోకండి.” ఇంటికి వచ్చేసింది.

నాలుగురోజులు గడిచిపోయినాయి. ఈ రోజూ బ్యాంకు నుంచి ఇంటికి వచ్చేసరికి ఏడుగంటలు కావచ్చింది, అమ్మమ్మ కేకలు వాకిట్లోకి విన్చిస్తున్నాయి.

“ఒరే గోపీ చిన్న వెధవ్వని జాలిపడి అప్పుడప్పుడూ యేవైనా కొనుక్కోరా అనీ సినీమాలు చూడమనీ యెవరికీ తెలియకుండా డబ్బిచ్చినందుకు, నాకే శిక్ష వేస్తావురా! నా పెట్లె మారుతాళం చెవితో తెరుస్తావురా! యిలాంటి పనులు మన ఇంటా వంటా అలటటటుట&ో జీవన సంగీతం (ొద్దకథ)

(2440440400 ఛ0చచంచ ల రరిచయంచయిచచియిచాయిలతిచచచిలచయచచినధటానా యెప్పుడైనా వున్నాయిరా! వుండు మీ నాన్న రానీయి చెప్పి ఛావగొట్టించకపోతే నా పేరు వరలక్ష్మమ్మ కాదు.”

కమలమ్మ ఇదంతా విని 'తీశావురా' అని కొడుకుని అడిగింది.

తియ్యలేదు. నాకేం తెలియదు ఆంటూ బుకాయిస్తున్న గోపీని నాలుగు బాదింది.

మరెప్పుడన్నా యిలాంటి పని చేశావా ప్రాణం తీస్తాను వెధవా!”

రేవతి లోపలికి వచ్చింది. అర్థంలేని గారాభం చేస్తే పర్యవసానం యిలాగే వుంటుంది అన్నది. యెవ్వరూ మాట్లాడలేదు.

కృష్ణారావు వచ్చేశాడు.

“టిఫిను యేంలేదు కదూ!” అడిగాడు.

“లేదు. ఏం చెయ్యలేదు!”

“అయితే, ఆకలిగా వుంది. భోజనం పెట్టు అని తర్వాత రేవతిని పిలిచాడు.

“ఏమ్మా నీ వుద్యోగం యెలా వుంది?”

“బానే వుంది నాన్నా”

“వూ. మరి అప్పుడు వచ్చి చూసి వెళ్ళిన శ్రీనివాసరావుకి ఏమని చెపుదాం?"

నాకిష్టం లేదని చెప్పండి"అయితే. వేరే సంబంధం చూడండి మరి" కమలమ్మ అంది.

దీనికీ మాట్లాడలేదు.

రేవతి అక్కడనించి లేచి వచ్చేసింది.

కొన్ని రోజులు గడిచి పోయినాయి.

హైమవతి తన పెళ్ళి శుభలేక తెచ్చి యిచ్చింది రేవతికి. రేవతి వరుడు ఎవరు అన్నది చూస్తి,

“అరె..రాబర్ట్‌..ఇతన్నే చేసుకుంటున్నావా! తాగుబోతు అన్నావు.”

“బెను. తెలిసే చేసుకుంటున్నాను.” హైమవతి కళ్లలో తడి.

“హైమా రాజీపడుతున్నావా?”

“రేవతీ జీవితంలో మన కిష్టమై వాటిలో కాని వాటిలో ఒక్కప్పుడు రాజీపడి తీరాలి. అయితే రాజీ పడ్డానుకదా అని నిర్లిప్తంగా వుండి పోను. అతని అలవాట్లని మార్చటానికి ప్రయత్నిస్తాను.” జీవన సంగీతం (యెద్దకథ)

న లూ రేవతి స్నేహితురాలి చేతిని ఆత్మీయంగా చేతిలోకి తీసుకుని నాక్కింది.

“రాబర్చు అదృష్టవంతుడు. నీలాంట్‌ అమ్మాయిని భార్యగా పొందుతున్నాడు.

పెళ్ళికి డబ్బు ఎలా ఒచ్చింది?”

"ఎక్కువ డబ్బు ఖర్చు చేయటంలేదు. నీలాంటి అతి ముఖ్యులని

నలుగురిని మాత్రమే పిలిచాను అంతే”

“మంచి పని చేశావు. ఇలాంటి మార్పులు ఇంకా ఇంకా రావాలి మన

సమాజంలో.”

“ఇంతకీ నీ పెళ్ళి శుభలేఖ ఎప్పుడిస్తావ్‌?”

“త్వరలోనే యివ్వాలనుకుంటున్నాను. ఇస్తాను కూడా”

“వరుడెవరు?”

“అన్నీ ఒకేసారి చెప్తాను. కాఫీ తాగుదువుగానిరా.”

'హైమవతి కాఫీ అవగానే వెళ్ళిపోయింది.

గిరిధర్‌ చాలా రోజులవరకూ కన్పించలేదు.బ్యాంక్‌కి తనే వస్తానని చెప్పిన వాడు అంతులేడు. రేవతి అతని గదికి వెళ్ళింది. ఓ యాభై ఏళ్ళ ముసలాయన కూర్చుని బీడీ కాలుస్తూన్నాడు.

“ఎవరు కావాలి?” అడిగాడు.

“గిరిధర్‌ గారు కావాలి. మీరు....”

“నేను వాడి కోసమే అంత రూరం నించి యింత దూరం రైలు చార్జీలు పోసుకుని వచ్చాను. నేను వాడి మేనమామని. ఆయిదుగురు ఆడపిల్లల తండ్రిని. ఒక్క ఆడపిల్లకీ పెళ్ళి చేయలేని దద్దమ్మని. ఈ ఆవారాగాడికి ఒకదాన్ని యిచ్చికట్టబెట్టాలని వచ్చాను. వీడు కూడా అందేలా లేడు. ఎప్పుడో తండ్రిపోయి తనూ తల్లీ కష్టాల్లో వున్నప్పుడు నేను ఆదుకోలేదని కోపం అందువల్లనే నన్ను గడప తొక్కనీయడు. ఎలాగో కాల్లా వేళ్ళాిపడాలని ఒచ్చాను. అయిదెకరాల పొలాన్ని అమ్మి అమ్మి ఆరెకరంలోకి తెచ్చాను. అదీ వుంటుందో పోతుందో ఆ దేవుడికి తెలియాలి. అసలు వాడు ఒప్పుకుంటే అయిదుగురినీ వాడికే కట్టబెట్టి హాయిగా చదరంగం ఆడుకుంటూ కాలం వెళ్ళదీసుకుందును.”

“ఓ మామయ్యా యెప్పుడొచ్చావ్‌. అయిదుగురు కూతుళ్ళనీ నాకు కట్టబెట్టాలని అనుకుంటున్నావు. బాగుంది. కానీ నేను యే రాజకుమారుడినీ కానుగా. అయిదుగురు భార్యలనీ చేసుకోవటానికి.” జీవన నంగితం (యెద్దకథ)

(246) ++ 4 చచ చచి చిచిచచియచాచచిచచిచిచచచిచచిలిచాచచిచచిచిచచాచిచిచాచిిటిని గిరిధర్‌ యిలా అంటూ లోపలికి వచ్చిన తర్వాత రేవతిని చూశాడు. “అప్పుడప్పుడూ యిలా హఠాత్తుగా నా రూముకొచ్చి యిబ్బంది పెట్టేస్తున్నారు.

మెకు వేయటానికి సరైన కుర్చీ వుండదు. ఇవ్వటానికి కాఫీ వుండదు "అన్నాడు. నాకవన్నీ యేం అక్కర్లేదు. అలా బైటకిపోదాం రండి.”

“వస్తాను.” చెప్పులు వేనుకుంటూన్న గిరిధర్‌నీ, రేవతీని మార్చిమార్చి చూస్తూ మేనమామ అన్నాడు.

“గిర! ఆ అమ్మాయి యెవర్రా ?”

“ఫెండ్‌ . నేవచ్చేసరికి ఆలస్యం కావచ్చు. నువ్వు వెళ్లిపో మామయ్యా.

“నా ఆడపిల్లల గతి యేం కానురా?”

'దానికి జవాబు చెప్పుకోవల్సింది నువ్వే. గిరిధర్‌ రేవతితో సహా బైటకివచ్చాడు.

“ఎక్కడికి వెడదాం అంటారు?"

“పార్కుకి” ఇద్దరూ పార్కు చేరుకుని పచ్చగడ్డిలో కూర్చున్నారు.

“నేను ఈ రోజు మీ గురించిమా నాన్నకి చెప్పేస్తాను ముందుగా మీ నిర్ణయం చెప్తే! సూటిగా ఇలా అడగటం మీకు కష్టంగా వుండచ్చు కానీ కొన్ని ఇలా అడిగి తీరాలి”

రేవతి లోలోపల వల్లించేసుకుంటూన్న మాటలు ఎలాగో పైకి అనేసింది.

“బాగా ఆలోచించుకున్నారా!”

“నన్ను వేయద్దు. మీకు మీరు వేసుకోండి. జవాబివ్వండి.”

“నాకువుద్యోగం వచ్చిన తర్వాత ఆలోచిద్దాం.”

“నాకు వుద్యోగం వుంది చాలు”

“రేవతీనా జీవితం సాఫీగా సాగదు. నిన్ను సారీ మిమ్మల్ని జీవిత భాగస్వామినిగా చేసుకుంటే సుఖపెట్టగలనా లేదా అనే ఆలోచిస్తూన్నాను. నా ఆలోచనలు అలవాటు మీకు ఇబ్బందిని కలగజేయవచ్చు.” ల

“గిరిధర్‌ మీరు నాకు కావాలి. మీరు నావారు అయితే ఎలాంటి కష్టాన్ని అయినా భరించగలను.”

“రేవతీ! నిరుద్యోగినైన నేను పెళ్ళికి ఒప్పుకోవటం అవివేకం, మీకు తెల్సినా....“"సరే అంటున్నాను అంటారు అంతేగా.”

గిరిధర్‌ బెను అన్నట్లు చూశాడు.

054084 జీవన సంగతం (గొద్దకథ) జయోప్ల యాతా

క ఆం. లూ రేవతి మనస్సు సంతోషంతో పొంగిపోతోంది. కళ్ళలో ఆనందభాష్పాలు. నోట మాట రావటంలేదు. “నిజంగా నేను అదృష్టవంతురాలిని. మీరు నా అంతగా సంతోషపడటం లేదు ఎందుకని?” “బాధ్యత నరిగా నిర్వహించగలిగిన తర్వాత కదూ నంతోషం,” రేవతి చిలిపిగా నవ్వింది. గిరిధర్‌ వచ్చే నవ్వుని పెదవుల మధ్య నొక్కిపట్టాడు. “రేవతీ పెళ్ళి అతి నిరాడంబరంగా జరగాలి.” “అలాగే” “ఇంక వెళ్ళిపోదాం.” అప్పుడేనా ఒద్దు. ఇలా కూర్చోవాలనే వుంది.” “ఆలశ్యం అయితే మీ వాళ్ళకి జవాబు చెప్పుకోవద్దూ.” జను. వాచీ చూసుకుని అమ్మో ఎనిమిది! లేచేసింది రేవతి, “ఇంటివరకూ వస్తాను.” “ఒద్దు. మా సందు చివరివరకూ.....రండి చాలు.” “దేవిగారి ఆజ్ఞ” రేవతి ఇల్లు దగ్గరికి రాగానే గిరిధర్‌కి గుడ్‌నైట్‌ చెప్పింది. “గుడ్‌నైట్‌' వెనక్కి వెళ్ళిపోయాడు. 10 రేవతి తన అభిప్రాయం చెప్పేసింది తల్లి తండ్రులతో. “నీకేమన్నా మతిపోయిందిటే! వుద్యోగస్తుడిని వదిలి నిరుద్యాగిని చెసు కుంటావా. అవ్వ! చెప్పేవాళ్ళు లేక చెడిపోయారనీ యివేం బుద్ధులే” అమ్మమ్మ నెత్తినోరూ కొట్టుకుంది. తల్లి “నీ యిష్టం”'అంది. “ఈ పెళ్ళికి నేను ఒప్పుకోను. భవిష్యత్తుని గురించి నువ్వు ఆలోచించటం లేదు.” ఖచ్చితంగా చెప్పాడు తన అభిప్రాయం కృష్ణారావు. యిప్పుడేం చేయాలి! ఆలోచించింది పదిరోజులు. చివష్ఞ సూట్‌కేసు తీసుకుని గిరిధర్‌ రూముకి వెళ్ళిపోయింది. “నాన్న వాళ్ళు ఒప్పుకోలేదు. అందుకని వచ్చేశాను” అంది. జీవన సంగీతం (పెద్దకథ)

ళల. - గిరిధర్‌ ఆలోచనలో పడిపోయాడు.

“యిప్పుడు యేం చేద్దాం!” అడిగాడు.

“గుడిలోకి వెళ్ళి దండల పెళ్ళి చేసుకువద్దాం. తర్వాత రెండు గదుల యిల్లు తీసుకుని కాపురం వుందాం”అంది.

రేవతి యిష్టప్రకారమే గుడిలో పెళ్ళి జరిగిపోయింది. గిరిధర్‌ స్నేహితులు కొందరు వచ్చారు. రేవతి హైమవతిని తప్ప మరెవరినీ పిలవలేదు. పెళ్ళి అయి రూముకి వచ్చిన తర్వాత హైమవతి భర్తతోబాటు వచ్చింది. ఓ జాకెట్‌ గుడ్డ పళ్ళూ యిచ్చింది.

“జీవితంలో మనకి మనంగా సహచరులని యెంచుకున్నాం. అయితే జాగ్రత్తగా ముందుకి సాగాలి. రేవతీ! యెందుకంటే మనలాంటి వారికి పెద్దల సహకారం వుండదు. సానుభూతి అసలే వుండదు. యే ఒడిదుడుకులు యొదురైనా మనమే స్థయిర్యంగా నిలబడగలగాలి. భగవంతుడు మీకు శుభం కలగజేయుగాక వస్తాం” అని వెళ్లిపోయింది.

గిరిధర్‌ భర్తగా లభించాడని ఒకవైపు సంతోషం. తల్లిదండ్రులున్నా లేనిదానిలా ఒక్కర్తీ యిలా పెళ్లి చేసుకోవల్సి వచ్చిందని మరోవైపు బాధగా అన్పించసాగింది.

మొదటి రాత్రి గిరిధర్‌ రేవతిని దగ్గరగా తీసుకుంటూ అనపైణు.

“రేవతీ మన వైవాహిక జీవితం చిత్రంగా ప్రారంభం అయింది కదూ.”

“ఇను. ఇందుకు నాకు బాధగా లేదు. కానీ మీకు”

గిరిధర్‌ నవ్వేశాడు.

“నాకు నువ్వూ నీకు నేనూ వున్నాంగా. ఈ భావం ఎంత ఆనందాన్నో ఎంత తృప్తినో యిస్తోంది. నీకు...”

“నాకు అంతే. మాటలలో చెప్పలేని మధురమైన భావాలు ఎన్నెన్నో మనసులో సందడి చేస్తున్నాయి.”

గిరిధర్‌ రేవతిని ఇంకా ఇంకా దగ్గరగా లాక్కున్నాడు. రేవతి అతనిఃబాహువుల్లో ఒరిగిపోయింది.

ఇంతలో వాకిలి తలుపు చప్పుడైంది. "ఒక్కక్షణం ఆ శబ్దాన్ని వింటూ వుండిపోయి తర్వాత లేచి వెళ్లి తలుపు తెరిచాడు. జీవన సంగీతం (పెద్దకథ)

చచిచచిలి చరయ య చాయ చలిచాాచిచిచిచాచచిచిచిచిలించచిచిచింంంిం శత 249)

“గిరి బాబూ మీరు ఆసుపత్రిలో చేర్చించిన అభాగ్యురాలు రాధమ్మ ఆఖరు ఘడియల్లో వుంది. ఒక్కసారి మిమ్మల్ని చూడాలంటోంది. యివాళప్పుడు రాకూడదు. మిమ్మల్ని పిలవకూడదు అనుకున్నాం. కానీ తప్పలేదు బాబూ”

“ఫర్లేదుగానీ రాధమ్మ పరిస్థితి నిన్న బానే వుందే.”

“వుంది. కానీ ఈ రోజు పరిస్థితి మారింది. లాభంలేదు అన్నాడు డొక్టర్‌.” “జఒస్తున్నాను పదండి"అని లోపలికి వచ్చాడు.

రేవతీ ఓ ముసలామె దిక్కులేనిది ఆమెని హాస్పటల్లో చేర్చాం. పరిస్థితి

_బాలేదుట. నేను వెడుతున్నాను. ఎప్పటికి తిరిగి రాగలనో చెప్పలేను. సారీ రేవతీ” గిరిధర్‌ బట్టలు మార్చుకుని వెళ్లిపోయాడు.

రేవతి మనసులోని సంతోషం ఎగిరి చక్కా పోయింది.

“ఈ సమయానికే ఈవార్త రావాలా! వచ్చినా ఈయన వెళ్లాలా! జీవితంలో కలలుకన్న మొదటిరాత్రి అనుభవం కంటే ఆ పనులే ముఖ్యమైనవా!”

'రేవతికి కళ్లలో నీళ్ళు తిరిగాయి. తెల్లవార్లూ నిద్రపోకుండా అలా కూర్చునే వుంది. మరుసటిరోజు సాయంకాలం ఏడుదాటిన తర్వాత గిరిధర్‌ ఇల్లు చేరాడు తడి గుడ్డలతో. ఆసుపత్రిలో పోయిన ముసలామెని సమాధిచేయించి వచ్చాడు. అతని. ముఖంలో ఆలసట రాత్రి అంతా నిద్రలేక పోవటంతో బడలిక కన్పిస్తూ వుంది.

వంటచేసి ఇద్దరికీ వడ్డించింది రేవతి. గిరిధర్‌ మౌనంగా భోజనం కానిచ్చి లేచాడు.

“రేవతీ జీవితం క్షణభంగురమైనది! ఈ జీవితం కోసం మనిషి ఎంతగా వెంపర్లాడతాడు. పాపం ఆ ముసలామెకి పిల్లలూ జెల్లలూ ఎందరో వున్నారట. కానీ ఆఖరు సమయంలో ఆమె దగ్గర ఎవ్వరూ లేరు. ఆపు స్థితికి చాలా బాధ కల్గింది.

స్మశోన వైరాగ్యంలాంటి భావనలోంచి బైటకి రాలేక పోతున్నాడు గిరిధర్‌. రేవతికి ఇదంతా విసుగ్గా వుంది.

“ఆ విషయం వదిలి మరేదైనా చెప్పండి.”

గిరిధర్‌ రేవతి ముఖంలోకి క్షణం చూశాడు. అంతే మౌనంగా వుండిపోయాడు. చన్నీళ్ళు తలమీద స్నానం చేయటం వల్లనో మరెందు వల్లనో మాటిమాటికీ “హచ్చి' హచ్చి' అని తుమ్ముతున్నాడు

రేవతి టవల్‌ తీసుకుని గిరిధర్‌ ఒత్తయిన క్రాపు తుడవసాగింది.

గిరిధర్‌ రేవతి చేతిని మృదువుగా నొక్కుతూ గ్రపుగా చూశాడు. సము మ్ష్షహ్షట్ట జీవన సంగీతం (ొదకథ)

(250 )+4 4400 చలం చచచిచచచయిచచిచచచాచచచచాచాచచాచాటిటాటాటాటాచాటాటటాటాి ఇదే ఇదే...నన్ను అయస్కాంతంలా ఆకర్షిస్తోంది. నన్నుజయిస్తోంది అనుకుంది లోలోపల.

“రేవతీ! చిత్రంగా ప్రారంభమైన జీవితం యెలాంటి మలుపులుతిరుగుతుందో అని ఆలోచిస్తున్నాను. నా మీద కోపం వచ్చినప్పుడల్లా సూట్‌కేస్‌ తీసుకుని పుట్టింటికి పారిపోతావేమో అని భయపడుతున్నానుకూడా.”

రేవతి నవ్వేసింది. తర్వాత అతని యెగ్రబడిన కళ్ళని చూస్తూ నుదురుమీద చెయ్యి వేసింది. వేడిగా కాలుతోంది. ఆతని వైపు మందలింపుగా చూస్తూ "ఒంట్లో బాగుండనప్పుడిలా చన్నీళ్ళు స్నానం చేస్తారా” అంది.

“ఇంటి దగ్గర నువ్వు వున్నావనీ నాకోసం యెదురు చూస్తూంటావని వేడినీళ్ళు స్నానానికి యిస్తావనీ గుర్తు రాలేదు అప్పుడు.”

“అంటే మీ మనసులో నాకింకా స్థిరమైన చోటు లేదన్న మాట.”

గిరిధర్‌ నవ్వేశాడు.

“వుంది. స్థిరమైన స్థానమే వుంది. రేవతీ! నా మనస్సులో వుండే భావాలు చెప్పటం అలవాటులేదంతే....నీవు నా భార్యవి కాకుంటే బహుశా జీవితాంతం బ్రహ్మచారిగా వుండిపోయేవాడిని.”

“నిజంగా!

“నిజం రేవతీ”

“అయితే నేను అదృష్టవంతురాలినే! నా జీవితంలో ఒడిదుడుకులు వుండవు.

“రేవతీ! నిన్నునేను అర్ధించేది ఒక్కటే! నీ పరిచయం కాకముందు నాకంటూ కొంత జీవితం వుంది. అలవాట్లూ అభిప్రాయాలూ స్థిరమైనవే వున్నాయి. అవి నీక్తు కష్టం కల్గించి నాకు అడ్డురాకూడదు. నన్ను ఆర్థంచేసుకునేందుకు ప్రయత్నించు. రేవతీ! జీవితం సంగీతం వంటిది సంగీతం యెంత మధురంగా వుంటే హృదయం కూడా అంతగా రసప్లావితం అవుతుంది. జీవితమూ అంతే. అయితే ఒక్క విషయం. జీవితం ఒక నియమంలా గడవదు. అలా గడిచే జీవితంలో ఆనందం లేదేమో!

తలతుడుస్తున్న రేవతిని ముందుకు లాక్కున్నాడు. అతనిలో ఆవేశంలేదు. రేవతి కళ్ళు మూసుకుని అతని ఒడిలో తల వుంచుకుని తృప్తిగా నిట్టూర్చింది. గిరిధర్‌ రేవతి తల నిమురుతూ వుండిపోయాడు,

౯. రి [= వస వుస్తక ప్రవంచం (నబిత్ర మాన వత్రికు జూలై. 1981 సట

ళు. ం టక కంటి య. శు విందరాజు సీతాదేవి

, బుననం కృష్ణాజిల్లా కాజాగ్రామం. చదువు అనంతరం దక్షిణ భారత హిందీ ప్రచార మ | సభవారు నిర్వహించే రాష్ట్రభాష పరీక్షకు చదివి ఉత్తీర్ణులయ్యారు. చిన్ననాటి నుంచి

• తెలుగు సాహిత్యంతోనూ, హిందీ సాహిత్యంతోనూ ఆకర్షితులై ఆధునికుల ప్రసిద్ధరచనలన్బ ౨ . చదివారు. అ సూంర్తితో తెలుగులో కథారచనకు శ్రీకారం చుట్టి దాదాపు మూడు వందలకు వ ( పు రు. వనితమాసపత్రిక

| పైగా పత్రికల్లో కథలు వ్రాశారు. ఎనిమిది కథా సంపుటాలు వెలువరించారు. క వారు నిర్వహించిన పోటీలో “నీడ కొదు తోడు" కథకు, ఆంధ్రభూమి వారపత్రిక వారు నిర్వహించిన పోటీలో 'మనసు తిరగబడింది' కథకు బహుమతులు అందుకున్నారు. కొన్ని కథలు ఇంగ్లీషులోకి అనువదించబడి "లిటిల్‌ లేంప్‌' పేరుతో పుస్తకంగా వెలువడింది. కన్నడంలోకి చాలాకథలు అనువాదం చెందాయి. | అరవయ్యవ దశకంలో తెలుగునాట కథారచనతో పాటు నవలారచనలోనూ

| సిద్ధహస్తులై పాఠకుల ప్రశంసలు అందుకున్న రచయిత్రులలో గోవిందరాజు సీతాదేవిగారు

| ఒకరు. వీరివి 21 నవలలు పుస్తక రూపంలో వెలువడ్డాయి. 'సుందర స్వప్నం” నవల కన్నడంలోకి అనువాదమై వెలుగు చూసింది. ఈ నవలకు కోకా రాఘవ రావు అవార్డు | అభించింది. సాలా [౨ నాలుగు దశాబ్దాల సాహిత్య కృషికి గుర్తింపుగా తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం.వారి | నుండి వాసిరెడ్డి రంగనాయకమ్మ ఎండోమెంటు అవార్డు (1990), అభినందన సంస్ధ . | వారి నుండి దుర్ధాబాయి దేశ్‌ముఖ్‌ అవార్డు (1998), నవ్య సాహితీ సమితినుండి ఉత్తమ. రచయిత్రి పురస్కారం (1997) అందుకున్నారు. వీరి నవల 'తాతయ్య గర్ల్‌ గుండు" | ఆధారంగా తాతయ్య (గ్రేమలీలలు సినిమాగా రూపొందించి తెలుగునాట విజయవంతంగా... . ..- ప్రధర్శించబడింది. వీరికి 'గృహలక్ష్మి' స్వర్ణకంకణం అవార్డు యిటీవలనే ప్రకటితమయినది. __ . నట. ౩. న. . మ ల. న. . టం. న రో