Telugu geetha bhava prakashamu - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki
ఖో నాడవయోెమెంి కా రారా డె జే వా కా నావా నాన వాడ కాం మా మననవ బావాలు జటా నాల వావి లో . "| 1 ॥ - +, లల ష్ట లాలా ల ల రంల లోలో లోలలొలొల లోలో లొటలొొటొ తొట్టిలో లొలెలలోలిటోటోటటిలొలొతొలడ లొ లొలలొలల యు | లగవకపపగ్రనునానపానాపానాకున్యల్ధాాడురానడానతననననంనాానుానాూానానప్తనాలాకానతననకనూతాలుునాుననానాననాననయయయలతను 1. , ల్ అయనా “జర ఆద్యం | ౧తాభావ పకాశము , యాలో , | భా ..సత్యాలోకము
- ం జమ్మలమడక మాధవరామశర్మ / శ
- _ ఖ్ గుంటూరు త్తో |
టు న! ॥
. ళు ధ్
ో లి హం. 2 వానా ష్. నంట |
4, ఖా నో. _ ష్ట్ర ఇ / తే న ఫు స /|
న న.
న ము... బం. 92712. సమ మసి "1! 62ాపాలి | ి ( జై ) భాత్య యి ఎడ్యు ష్ష ౦డెషన్ | . . ప్రాంత నిలయము ; అనంతపురము బిలా ..
“* నత్యం పరం ధీమహి '"" లై అన గ౧తాభావప్రకాశము శ్రీ భగవాన్ నత్యసాయిబాబా శ్రీనందేశము సత్యాలటోకసంధాత జమ్మలమడక మాధవరామళర్మ ప్రళాంతి నిలయము ; అనంతపురం జిల్లా
(వఠమ ముద్రణము ; 2000 వరీధావి నవర్యాక్రము 187 న లగా త్ సం కా. థీ సందేశము సత్యాలోక నివేదనము విషయ(ప్రకాశము స్వసంవాదము గితాభావ (భకాశము శ్రీకృష్ణ స్తవః లో గ్రంకాలణ్యో స జా గాలా న &6 శాం యిల జీ ఎ తలచినా టు! ో అజంతా ముద్రాశాల "న ళ్ కొల్లూరు - గుంటూరు జిల్లా
లట నానా శ్రీ భగవన్ శ్రీ సత్యసాయిబాబా థ్రీ నందేశము (శీ మాధవరామ శర్మ తా ననువాద మొనరించిన గీతాభావప్రకాశము
పె సందేశము నందించ మనియో, అభి(ప్రాయము._ఆశీస్పు అందించమనియో అపేక్షించుట అతనికి ఉచితము కావచ్చును. కాని నందేశముల నందిం చుటకు ఉద్యుమించువారలకు అది ఉచితము కాదు. అని నా నుడి. సాజెత్ భగవానుడు స్వయముగా నందించిన గీతాసందేశమునకు ఇతరుల నందేశములు హాస్యాస్పదములు. పెనుకొండ ముందు గులకరాయి.
(గంథస్థ విషయముల కన్న [గంథానువాద విధానము ముచ్చటిందుట సమంజసము, అనువాదకొళశలము విచారించునపుడు ఒకటి-రెండు..మూడు విషయ ములనేని గుర్తించుట సందేశ మందించు అనుభవజ్ఞుల (వజ్ఞావాదము. అనువాదము యథామాతృకమా ? అనునది యొకటి. _అనువాదశె లి కాష్రమర్యాదను.భాషా సం్యపదాయమును.ఉద్దిష్టార్ద సమర్పకత్వము పొందియున్నదా ? అనునది రెండవది. అనువాదకునకు అర్హ త-సాధికార పాండిత్యము .. కూలంకష పర్మిశమ ఉన్నదా ? అమసది మూడవది.
“జగమెరిగిన (బ్రావ్మాణునకు జందెమేల ౪ థ్రీ మాధవరామళర్మ పె మూటికి గీటురాయి. .ఛాషా ఫం్యసదాయము._శా స్త్ర మర్యాద-6 దష్టార్బ సమర్పణ సమర్థత కల మేధావి, ఇంకను సంస్కృతమున లభ్యములగు అపూర్వ (గంథ ముల నెన్నిటినో తరచి చూచిన మహామేధావి. వేద వేదాంత భాషా పరిభాషా స్వరూపములను తృుణ్జముగా నెరిగిన ఉల్లాసహృదయుడు. అన్నిటికన్నను భగస దర్శిత చిత్తము ఉత్తమస్టానము. భక్తిసపత్తు లితనిలో ప్రత్యేక (పివృత్తులు.
2 నిమిత్రమాతుడను” అని హయామళ న న గుణ షుందరకు ఐదితము రామ ర్మ లుపుకొనుటలో నతని నిరహంకార మన బమెర. * "పలికించెపివాడు రామభ్యద్రుండట"" భాగవత (ప్రారంభ హ్ గ్ర తరాజు. తెలిపిన కమ్మని భావము స్మ్కృంక వచ్చినది. ఛదయము విప్పి చెప్పుకొన్న పోతన థావ భ కి వవత్తులయ పరమసత్యములు. చేదాంతు కౌలపరిణామమున భ క్రిభావరహిచులయిన ఛాషా భావ(ప్రయుబు._శుసష్క | లు-సాడంబర పండితులు బమ్మెర భావములను గు రింపలేఏి వారయినారు. పోతన భాగవత మకరందమున (పేమరసము నింపగా నితరులు వలు రుచులలో మార్చుటకు పూనుట దురదృష్లము. _ పోతన భావగాంఖీర్యము -- విమర్శకుల వాహ్యగభీరత, నాకలోకము...స్క్కపెల్ల గా నున్నది. ఉ శ్తమచిత్తులు భగవ దృక్తులు నయిస వారి (గ్రంథముల ననుహదముల గిద్టినివారు తప్పులు. పట్టుదురు. అది వారి పెట్టిపుట్టని పట్టిచేత. దాని నెట్టి వేయవలెను. లెక్క-చేయ నక్కరలేదు* వారి విమర్శల నింగితజ్ఞానము భూస్యము, వారలకు హృదయవిశాలత పూజ్యము, మాధపరామళర్మ అనుపాదమున అటి. విమర్శలకు స్థానము లేదు. గీరా ధావ (ప్రకాశము ఆధ్యాత్మికచింతన పునరుజ్జీవింపజేయు. పవిత్రగ్రంధము. ఈ (గంథము మానవకోటి మధ్య పెరిగి, సహన (ప్రసూనముల విళసింపజేసి, శాంతి ఫలిములను సమాజమున కందించు గావుత. ఇదియె మాధనరామళర్మ అభిమతము పవి్మత్మనతము. గీఠయ్ భగవానుని దూత గితయే జగదేక మూత గీత సాధకునకు ఊత గీత సంసారి కొక ఈత గితయే మం(తాల మూట గీతయే వేదాంతి పూంట గీతయ్ ఘనరాజ బాట గీతయే పుష్పాల బాట ఇదియ్ శ్రీ సాయి మాట
క్. స స శ తీ.“ చ " త వి (1! | గ న! మ. స గ. 1... న. 6 స. ప. ప. న . .
[1 స క్
లా. 1. గ 6 ... ల హ్; య. + ు - 1 [1 స టీ మ లో రై శ ( కంగా. ం ల స్టా స్ప ష్ హా. . సై . న
న. య. న - .
జ్ర జ న. సదా లాల ఇ ॥ ఎ ఆం
క . - న “ య 2 1 . క లక్
క , గ న. | న న. ల యయ... ॥ లది న. ః ః క. వ లే 7 ల టనే న య! న న య _ / టీ... కర. త్మ మత మి కార వవ నష న న. పోలా న ॥ మ పే త ( ఈయన రీతు రహా చై మ.
క ప. (1 సం. ళ్ వ. న నన. న మ మం! హ్ . న హా శి ం వ వత అట. న. టె త్త న్ స న ల హా! / మనన ష్ పహ సం క ట్ టం 2 న ర న స్స్ కఫ న. ॥ ష్ట్ర. - స్ సన ప వసం ( ఉం లత | వ టం (| “శ న సి -. న. మ ఆ లము... చ క అపార రుం న న న పయ న వం లు చం లాట ను రం . నా వే నన ర 1
ఓమ్ “సత్యం పరం ధీమహి ”” అర ఇ సత్యాలోక నివదనమ్
- యస్యాత్మా నర్వభూతాత్మా సర్వభూతాని చాత్మని తం సందే సత్యసాయీశం గిజాభావ(ప్రకాశనం | £. భగవన్ ః సర్వభావజ్ఞ £ “సత్ర్యాలోకో'” ని వేద్యతే లతోకఃసర్యోజఒపి సత్యేఒస్మిన్ నిష్టాంతా మధిగచ్చళు 1
- భగవన్ : సత్యతత్త్యజ్ఞ 1 పరానంద్మపకాశన ః గిశాభావ(ప్రకాశేన వరం సత్యం చధీమహి ।
- భగవన్ 1 వేద వేదాంత విద్యాసార పసారణే జనుర్భూయా స్మనోభూయా ద్భూయో భూయో రసాదృుళం | వ 4 గా క్, వసిష్టం త్వయి పశ్యామి మై్యతావరుణ మేవచ కౌండిన్యం త్వయి షశ్యామి గోోత (వవరతేజసం ॥
- త్వయి మే జనకో దృష్షః సుుబహ్మశ్యి సునధీవర? యః సన్యాసీ చ యోగీ చ “వైరాగ్యానంద భారతీ" ణి న వ 7, సంవిన్మయీ పరాదేపీ గీఠాదేవీ త్వదాకృతిః (శ్రీకృష్ణాఖ్యం పరం (బహ్మ త్వదాకారపిభాసురం | న షు క!
లై రీ త్వద్వపుర్హృుష్ట అచార్యో భగవశత్చాదశంకర? । యద్వచస్సార మాటశిత్య లోకోఒయం (బహ్మభావనః | ర మధుసూదనవాగ్జే పీ త్వయి దృ్హ సరస్వతి గూడారదీపికారూపే స్వాత్మతేజోవిభాసురే యణ 10. భగవన్ ॥ దృష్టరూప స్త్వం సదొానందవిదాకృతిః గీశాభావప్రకాశ స్వం “ సత్యాలోక” నిరూపకః | షో గా షొ 11. మాధవం మాం చ పశ్యామి వినయానందమాధవం గురుమంక్రాత్మ దేవానా మైక్కభాననభావితః 1 12. సత్యాలోక కృతిస్సేయ మాంద్రీకృతిమతాం వర భగవన్ 1 నత్యసాయీశ 1 భవతేఒస్తు నివేదితా ॥
న 14 వు ఫి 1 గగ 4 ఖై ఫి సై ళ్తా శీ " . ళ్ రి. . టట్టు ళ్గి స న. న. ఫై లి - ఫం
- లీ టట రే ఫి . టయ 1 క ఖై ఫై వ న. క వ న్ టు. వ టన స స్ట్ , వ. ్ట శై షట. నగ స న ఫా / | న సహ! న. న! న న బి రిచచిచిచచ చాచి ఛచళి ఉచిశ ప పచచచిచచిాచు ఛి నాశం చచి శచచచచ చాచి ఛఛిపాచాళఛిఛిచచచిం
శ్రీ గీతా భావ్మపకాశవు విషయ (ప్రకాశము మెం శాస్రోగపోచ్ధాతము (వధమాధ్యాయము త్56 వ్ గ్తార్థసూ (త్రణము జ న ర7_19% తి. జ్ఞాననిస్టా వ్రధానము | ః 1909_279 జీ (వ్వా షా(ప్రభానము త్త ణి. 279847 త్. జీనన్ను_ ఫలప్రతిపాదకము ర్ శ 48.407 6. చిత్తృవృత్సి నిరోధము 6 ॥. ఉ08_474 7. శ్రీకృష్ణ భక్తి వధానము 7 ః శ75_ 52] రి. బవా త్రన్వాన ధధానము 8 శ 522_558 ఫ్ర ఖా (బవ్మానిరూపణాత్మకము 9 99 559. 605 శ0. థ్యేయనిష్టాఖ్యము 10 ః 606641 11. వారిప్రసాదమావాత్మ్యము 211 39 642_697 క్ష2, యుగొగ్హపాసనావివేకము సగుణనిర్దణో " పొసనావివేకము కలి ః 688717 (శ్రీ సదానందరచిత శీకృన్ల స్తవః 1720
- (శ్రీభగవాన్ _గ్కాశాస్రము. నారాయణుడు._సృష్టీ - గ్రనృత్సి ధర్మము _ నివృతి ధర్మము ... అధికారి పవృత్ని - ధర్య శతయము _ అవతారము _ వై వ! క్తి ధథర (వవృ త్తి - అర్జునునకుప -బేశము _ అర్హనప్రవృత్మి - శోకమోాపహావేఫము _ ధర గ్యౌగము - వ్యాకులత-గీతాళాస్త్రావ బేశము ఎ గీఠాశాన్ర్ర ప్రవృత్తి 1.9 ఏ) గీఠాసప్తశతి _ భగవత్చాదధామ్యము _ గూథార్థగద్య వ్యాఖ్య-పద్యమయ వ్యాఖ్య న గీతాభావ ప్రకాశము య వేదాంతసిద్ధాం తము - కాండ్యతయము _ శోకమోపహోది కారణము _ (ప్రధమాఛ్యా యార్ధము _ వైలో స్వాత్ బోధ = (వృత్తి ధర త్రము -నివృత్సిధర త్రము
వై _ నిశేయస (ప్రయోజనము. (పధమముపోద్దాతము -- ద్వితీయము ఇాస్త్రార్ధసూ్యత్రము య 9-12 ల త్] నిప్కూ-మకర' నిష్ట య భగవద్భక్తి విష్ అ త_తైక్యవిజ్ఞాన నిష్ట _ జీవన్ముక్ని విబేవాముక్షి పరవై రాగ్యము _ ఆసుకీసంపత్స్ _ దైవీసంపత్సి = ద్వితీయమున సర్వ శాస్త్రార్ధ సమాప్తి _ తృతీయమూ నిష్కామకర్శనిష్ట - చతుర్థ్ధము కర శ్రసన్యాసనిష్ట _ సంచమవస్థు ము లలో సంత్నేపవిస్తరములు _ తత్త్వమసి - త్వంపచార్థ నిరూపణము _ (వథమమషట్క_నము లు 18.15 శ ద్వితీయపట్క-ము జ తత్పదార్థము _ భగవ్యదతి - ముఖ్య మయిన భక్సినివ్చ _ అవాంతరవిమయములు ద్వితీయము అద్వైత తత్తవిజ్ఞాననిష్ట - తత్త్వం పద్నార్ఫేక్యము - ఇదియె 18లో మేత మే్యజ్డ వివేకము - గుణ్యతయ నివృత్తిజ్ఞునని ప్రై ఫలము ఎ 14లో జీవన్ను!ి వైఠాగ్యనిష్ట _ 1 లో సంసొరవృక్షు విధ్వంసను యు ఎనీ ౧... వో అ 'వైఏసంపద _ ఆసురీసంపద వశీకార వై రాగ్యము_ 16 లో రెండూ సంపదలు - సాత్తి్య్యకశ్రద్ధ _ 18.17 జూననివు - 18 సర్వార్గోప సంప్ లకీ థి ఇ 9 ఖి
రము- 2 లో సూత్రితము 18 లో “సపంచితము-మహోప దేశము -_ 15-18
5] (శ్రీకృష్తాప్టనసంచాదము - (బవాంి విద్య్వాస్తుత్వర్థమూ = జనకయా జ్రైవల్క- వము - అధికారి నిరూపణము థధృత రాస్త్ర(పశ్ను ఉపో డాతము = ధగ శేఖతభావము - థర శ్న "శీ వ శంపాయనవచనమూ _ కురువే్య ప్రశస్తి - కర్మకాండ కంకుచే[తము = ముక్ని మ్యొత్రము.
న!
18.21 6 సర్వ శాశ్ర్రమయిగీత = రూపకద్య్యయము థర్మజథర్రి వృతము - దుర్యోథన మన్యువృతము_ దై పై ఆసురీసంపత్ -- వాని అన్నోన్యఘర్షణము - యతోథర్మస్తతః కృస్ణః - ఇం(ద్రియమే్యత్రమూ కుకువ్నేత్రము య శరీర చే తము న్న రాగ చ్వేపాదులు వమామకాః _ తవమూ ఇదెరాగ్యాదులు పొండనాః ఎముముమక్రు(పక్న్న - మోవాటప్రశ్న్య
కి
యా ఇాందో గ్యవచనము _ ఇంద్రియవృత్తులు _ ేపహామున ేవాసుర యాుద్ధము - ఏ1ం26 'గ) సంజయకధనము - దురోోథ న చేష్ట వచనము ._. సేనా వ్యక్తులపరి గణనము అ భీమ్మనాగము క్ కృస్తార్టనులు ఎ శంఖథర్షని యా తుములనాదము _ అర్జునవచనము - కృష్ణకోథనము - అర్జునస్థితి - కిపరీత నిమిత్తములు - అరున కథనము - యుద్ధవిరతి _. యుద్దము ఊేయముకాదు - -శ్యీనయాగము = ఉపపాదనము _శోకసంవిగ్నత్ య ఉపవేశనము _ లగ_5ర్ 8) అర్జునమతము - ధృతరాష్ట్ర భావము ..- సంజయకథనము - ఖకగవాన్ ఉవాచ -భ గవచ్చష్దైర్థముం థర్మవై ముఖ్యము- ఉత్చాహ వచనము _- అరునధావము _-జయసంబేపవాము = అధికారివిశేవణములు ల భియాచశ్యేచ్చ్ = కార్పణ్యదోమము-- సర్వభో గవిరక్షి -నయోత్స్వే ఒ తూస్టీంఛావము - కృన్ణవచనము = (| 57-78 9) మోవాస్వరూపము - ్వైవిథధ్యము - శరీర్యతయము _ స్వథర్మమున అథర్ముతాబుద్ధి = అసాధారణ మోహము * సాధారణ మాహనివర్త్నకము -కుద్ధాత్మస్వరూపబోథ అ ద్వితీయమోహానివర్న కము -స్వథరుబోథ - అధ్యాసమూలనివృత్తి = పండితులకు శోకము లేదు అకోచ్యానన్వశో చస్త స0 వివరణము = ఆత శ్రోరీరవిలతమ ణము ఎ త్వం పదార్థశుద్ధి = ఉపాధిఛేదమున ఆత్మభేదము ణా అత్మకుస్వాభా విక భేదము లేదు _ భేదవాదమిస్తముకాదు చేహాత్మవాదము _ ఆత్మ భీదములేదు _ ఆత్మ ేవావిలవణము = 'జేవోఛ్యాసము- 7కి-ర 10) చ్ర్యతవాదములు- తార్కికులు సాంఖ్యులు అత శ్రాయండు భీదము లేదు - వై శేవికాదుల భాంతి = భీదము లీంగ చేవాసంబంధి _ సుఖదుఃఖములంతః కరణ థర్మములు ఎ లోకథర్ముములు సూర్యు నకు ఆకాశమునకు ఆత శు అంటవు - భేదమన్నాధీనము - అంతః కరణాత్మనాదము ఇ బంథముమిభ్యా = జగమసత్యము = దేశ కాలవస్తు వరచ్చిన్నమసత్తు = వారిక (పామాణ్యము ల అధిష్టానసత్యత ఎ సద
శ్రీ
సక్తుల సామానాధికరణ్యము -ఆత శ్రపరిద్భిన్నమనుట _ ఆత్మ స్ఫురణ- రూపము- స్ఫురణమునకు పరి చ్చేదము అవాస్తవము._వారి క వాక్యము 'దేశకాలాదికము వాచారంభణము _ ఛాందోగ్యవస్టు "వపాఠకము- లె త్రీరీయ్యశ్రుకి _ (శ్రీను లేశ్వరవచనము _ శౌస్తారంభవచనము - తితిక్ష స్వ యుభ్యస్వ 'ఆ 108
- యుద్ధముతగునా - చా ర్వాకభావము - ఆత్మ కర్ము కర్మ? భావరహితము _ మడ్భావవికారములు ఆత్మకు "లేవు _ ఆత్మ సర్వ విికియాళూన్యము క బేహాద్యధ్యాసమున శాంతి _. శాన్ర్రమా విద్వద్విమయము యుద్ధమున దోమబాుద్ధి తగదు . ఆత తు నాశమూ శేదు = కర్ణుతాదులు "లేవ్ర - ఉత్పత్త్వ్వాదులు లేవు = (వై ప్రమాణాతీతము = ఆత శ చేస్నాతయభిన్నము - ఆత లెలిసిన మృషా శోకము ఉండదు _ మతాంతరమున శోకము _ వై దికమతమునశోకమూ లేదు - మతాంతరభావములు - అపరిహార్యార్థమున శోకింపరాదు _ భౌతిక బేవాభావమునను శోకింపరాదు. .? ఆత్మకల్పనాశతాధారము. ఉపచేశక జార్ణ భ్ ఖ్ట్ము - శవా ఏద్వద్వరుల (పొమౌాణ స్ట్ము= ఆత థై చుర్విజ్టేయము _ బంథధనాశమున అత జ్ విష్టాయమగును ఎ, ేవా 1తయ వివేకము _ స్వథర శ్రదృుప్రీ = వ్యొతధర శ్రము ఎ యాుద్ధమూ థర్మ్య్యము _ అకరణమున అకీర్హి -నిత్యకర్మాచరణము యుక్తము ]148
క జ్ఞానకరో్టభయోప దేశము యుక్తమా? _ అవస్థా భ్ద మున యుక్తము ల సాంఖ్యనిర్వ చనము -- యోగనిరుక్షి _ కర్ణుయోగ విశేషము _ నిపొా-మకర . (ే యోమార్షము అంతః కరణవిశుద్ధి కర్థవి శేషములు య అనుహైన తారతమ్యాము ఎ ఈకరారాథన బుద్ధి కామ్యకర్మ - (పతిబంధకములు -- రా గావిష్టులభావము = అర్థ వాదమూ
- వ్యవసాయాత్మకబుద్ది "లేకపోవుట _- సకాములకు వలె నిప్కామూ లకును ప్రతిబంధముండునా? = నిస్క్రైగుణో్యోభవ _యు(దానందములుూ (బహ ్రనంచాంశ రూపములు - ద్య్యూతదృష్టాంతము -- కర్ణ ణ్యీవాధి శారస్తే _ నిష్కామకర్మ _ నిశ్చెత్వశేయము _ని్వేదఫలము _ధీకుస్థి
శ్ యు సమాథినిష్ట జు స్థితప్రజ్ఞత కత్రి స్థితప్రజ్ఞ స్వరూపము - అర్జునప్రశ్నలు _ భగవాన్ సనో "ధానము _ ,తివిధసుఖస్పృహోా ళూన్వత _ భగవత్చాదధ్యానమ్య్శ -చితృనిరోధము య ఆనందసిద్థియత్నము గనిశాజాగశారము _ శ్ర సు రెశ్వర (పామాణ్యము _ కాకళోలూక క్ట ఖనము ౭ కామశొంక్- తాహ్మీస్థితి - గ్రువా శ్రనిర్వాణము.. ౮ 195 14) తృతీయము _ అరునప్రశ్న _ కర్శాజానములు తేజస్తీమిర ద ఈక పాక్ “మయులవలె విరుద్ధములు _ ఒకని నుళైశించి 50డు నుపచేశించుటయా! “మోతు తారతమ్యము = కర్షయందు | ప్రవ్వింపచేయనేల? = ఒకటియె "చెప్పుము _ భగవానుని వచనము _ చిత్త శుద్ధిలేనపుడు కర్మ - ఉన్న "పుడు జ్ఞానము _ అథికారై్యైక్యములేదు _ సాధనము 85 - సొళ్వమా జ్ఞూనము _ "రెండుస్వతంత్రనిష్టలు కావు _ నిహఘహ్రైఅను ఏకవచనము - క్షైునకర్శులకు _ వికల్పముగాని సముచ్చయముగాని లేదు _ కర్ణుచే ఖైమథార్మ్యము _ తమేతం (శుతివాశ్యము _ చిత్తశుద్ది _ కర్శసనొార్ధ సము _ జ్ఞాననిష్టు - గుణపరతంత్రిత _ మిధ్యాభారతి అశుద్ధాంతః కరణునకు. 'కర్శాచరణము _ యజ్ఞకర్శ . యజ్ఞముకామదుభ లు బేవద్రవ్యము బవ్మాదగ్రవ్వము _ యజ్ఞశిషమమ్వురము _ సూనా తీ” హత ్ళ్ క బ్దవున్భు “కార్యములు - కర్చు జగచ్చక్యపవృతి _ 'వేదధర్యానుపానము - . ఢ (4 9 న్యు "యోగవాసిషఘ్టనాక్యము _ ముముమువునకు కర శ్రలేదుం 15%) సపృభూమికానిరూపణము _ మూడుభూావికలుసాథ నము ఇాల్లవ భూమిక జ్ఞానము _ మిగిలినవి ముక్రావస్థలు _ జనశాదుల కర శై శంసిద్ధి _ లోకసం్యగహాము _ సన్యాసవిధి - సన్యాసాథధికారము ఎలా శా క్ర్రీయకర్మ _ అజ్ఞభావము _ విజ్ఞభావము _ భగవదర్పణము _ ఇ గవన్ధతము య స్వధర్మముకేయము య అన్వ్యధర్మమయు కము: కంస ేరణము _ కామథ్రోథములు _ కామనివారణశోసాయము -- సునేశ్వర వచన (ప్రామాణ్యము _ కానుమునిత్యవైరి _. జ్ఞానవిజ్ఞాన నాశనము _ శామదాస్ట్యము య భఛామ్యఛామతీ నిదర్శనము _ సార
ఈ సం[గనాము 265 _ కామనింద _ ఇంద్రియ నిరోథము _ _తెల్సిీీయా ఇార్షికము ఎ జా_గదాద్వవస్థలు ఎ కర్శానివ్వ ఉపాయము వాననిష ఉపేయము _ జానమయోగయమే మెకహటీవి ష్ ళా
-
చతుర్ధము - జ్ఞానయోగ ప్రశంస - గీతార్ధనమా ప్తి (ువ్మావిద్యాసం్యపదాయము - రాజర్షి సంప్రదాయము = సూర్యున కువ దేశించుట యెట్లు లి అర్జునాళంక _ సమాధానము _ వ్యమ్హ్యుపాథి కారణోపాధి -- పరమేశ్వరమాయాశ క్షి ఎ (ైహ్టండవచ నము లా భగవర్హేవాము భావ్యుకారమతము _ ఇతరుల మతము - భగనాన్" అఖండచిదానందఘునుడు _ రూచచింతనము- చిన యా కారత భగ వదవతొారము _ ధర్మస్థాపనము = జనక ర్మానుకరణ శావము _ మోకమార్షమనాది -జ్ఞానతపస్సు _ మధుసూదన సరస్వతీభావము ఎం అ్నద్వెళాత్మక కృష్ణభక్ని - భక్తుల విశేషములు = ముముమువ్రు లారా ధింతురు. = శిష్టులభావము,
-
చాతుర్వర్ష్యము .- భగవద్భావము. - కర్యాకర్యవికర్మ. స్వరూపము _ కర్యలో అకర్శ దర్శనము - అకరలో కర్యదర్శునము ఆ దృశ్యజగమున అత్మదర్శనము - యభార్థదర్శి - కామసంకల్చర నా శత్వము _ పండితుడు తత్త్వదర్శి _ సమ్యుకజ్ఞానము - శరీరయాలే - యలిచర్య _ కర్గాచరణమున (బ్రవ్మాఛావము - యాగవోేమొ ద ర్ధ్ము ఇ 'ైహ్యార్పణం యా యజ్ఞ విశేషములు (ద్రవ్యయజ్ఞము న్య విషయము - సమాధిసిద్ధి _ యోగమతము - _బవా శ్రవాదిము ఎ సమాధిలో లింగజేవావిలాపము యోగయజ్ఞము. - (పాణాయాా మము _ డార్షదశవిథయ శజ్రములు - యజ్ఞ ఫలము - యజ్ఞము క్ి సముద్భృవము - - ఆత్మసముద్భవము కాదు - * జ్ఞానయ్ఞి యస్ - జ్ఞునసం(ప్రాప్త్యుపాయము.. జ్ఞానాగ్ని = సావొదుపాయము -సంగ్యయో
క రాహిత్యము- ుహ్మవిష్ట వు
- పంచమము _ కర్మతత్త్యాగముల నిర్ణయము - కర్శలా
'అజ్ఞుడధికారి = జ్ఞానములో విజ్ఞడధికారి - ఏనికి సముచ్చయము విక
౯7 "ల్పము కుదురదు. కర్మతత్యాగములు (కమానుప్తేయములు_ యోగో 'చూఢదళే = వార్శికకార్యప్రామాణ్యము - మోజేధర మున వ్యాస శీ వచనము |కమా(కమసన్య్యాసములు _ విరక్తతాదళలో సన్యాసమా “ప్పనప్రశ్న - కర్యతత్త్యాగము లశక్యములు _ భగవానువాచ - "రెండును ని-శ్రేయసకరములు - కర్యకర్వ సన్వ్యాసియగునా? -సాంఖఫ్ధ యోగముల స్వరూపము - అశుద్ధచితునకు సన్యాసము తగదు - కర్య మోతుహేతువా? - త్రిదండి స్వరూపము 868 _ సర్వభూతౌల్యే భూతాతృత భగవదర్పణ బుద్ధితో కర్గాచరణము = సె! వ్వీకళాంతి = దేవాము ననద్వారము _ పరమపదనిన్ట విమయ సంగ్రహము - బంథవిముక్షియెట్లు? _ అజ్ఞానము భావరూపము 880 = (బస్హా సూర్యుడు =ఎనొలుగంశములు $81 * నిదిధ్యాస నావళ్యకత = సమ దర్శనము - సంగతమగునా? _ (బవాసామ్యుసుస్థిరత (బన్మాస్టితి కలుగునా? _ చావ్యాభోగానాసక్తత బ్రహ్మ యో గయుక్తాత్తత 890 = భగవదన్నుగవాము వలననే అమృతసుఖానుభవము - అనో్వ్యోనొ్ర శయము - భోగము లాద్యంతములు కలవి = మిధ్యాభూతములు క "ణాడపాదప్రామాణ్యము ఎ భో గములలోవితృష్ణత లేదు = భోగములు గుణాత్మకములు -అధథ్య_ములు- యత్నాథిక్యమూావళ్యకము. -భోగ -వానాత్వము - నదీవేగ సాదృశ్యము _ వైరాగ్యమున వేగనిరోధమా __ కొమొోదయమున కవకాశములేని సమయభఫావనము - అంతరంగ సాథనము -టహ్మానిర్వాణము- స్వాభావికములములు - భూమికా త యము. = విబేవాకై వల్యము - సాధనాంతరములు 401 - ధ్యాన “యోగమంతరంగ సాధనము. - న్లోక్కత్రయాము. స్మూశ్రస్థానీయము - 'స్టము వృత్తి సానీయము _ యోగముయోగ ఫలము - (భూమధ్య యు ) నేత్రదృష్టి - సాయోత్కారము _ సంసారోపరతి - శాంతి. 407 షష్టాధ్యాయము యోగవిస్తరణము - కర్శవపశంస _ ఆస చ్యాసమున సన్వాసశబ్ద చఛయోగము = గుణయోగము నిమిత్తము _ ఆఆరురుము సాధనము _ 'యో కామా వ్రానస్థ = బంధువులు బంధనము _
8 మూధఢునకు అత్మ శతు)వు - జితాత్ముడు (పకాంతుడు., జ్ఞాన విజ్జాన తృప్తాత్మత - పరవ్వైరా గ్యము. సమబుద్ధి- మయోగవిమయనిమకూపణిము అఆసననియమము -సమాథ్యభ్యాసము -సత్త్వసము_దేకము ల థ్యానా భ్యాస (పకర్ష్ణధ్యానోపయోగి 'జేవాధారణము _ (పశాంతాత్మతా దులు - (బహ్మవారి[వతీము _ (బబవ్యకారధ్యానము - వై రాగా ఛ్యాసము - యోగవిఘ్నుములు _ అవోరాది నియమము - యుత పోర విహోరత - అసంప్రజ్ఞాత సమాథి - యోగిప్రియము - నిరోధ సమాధి _ దుఃఖసంయోగవియోగము గురుసేవ -యోగాభ్యాస ౫౭ నిరుపాధిక శుద్ధాత్మృవాయోత్కారము _ చిత్తనిరోథ సమాధి నిగ హమూ- “యోగాంతరాయములు కక0 = నిర్వికల్పక సాయాళ్కా-రము_ బుతం భర్మప్రజ్ఞ యా తత్పదార్థము_ అఖండార్థము ఎ త త్త్ర్యావబోధము- విద్యా ధికారి ద్ర్వైవిధ్యము - రాగ ద్వేమరాహిత్యము పరమయోగిత-4ఉ9" 20 అద్దనప్రశ్న - అంతఃశరణస్థిర భావోపాయము ఎ తంధు- నాగము _ భగవానునిసమాభానము = అభ్యాస వై 'రాగ్యానుసంథా సము_మనోని గము -వాఠ(కమములు-సాధుసంగమాదులు._. వె రా గ్య వరిపొకము _ వాసిషఘ్టసంవాదము ల యోగ్యభష్టగతి _దుర్షతికలుగ దు = యోగ్య్రష్టజన్మ - యోగ వాసిస్టరీతి _ హరివంశవంశ ప్రస్తావన - ఉత్తరభూమి కానుసరణము = యోగేభూమికలు ఎ శ్తీరిర్ _ వసివ్వకధ నము _ మోశ్షసాథధనోన్నుఖత - పశ్చిమజన్మ - కర్శయోగమరాద
- కర్మకాండార్థము _ త్వంపడార్థ నిరూపణనము - వచో=-మ్ముతము- ఇ ఠి శ్తీ7గ
- ద్వితియ మట్కము _ &75్ 720 సప్తమాధ్యాయము ఇ తత్పదార్థనిరూపణము = భక్నీయోగ వివర కాము _ (భష్టశబ్దము పరి్యభ్రస్ట్రమగుట ఇ సవిజ్ఞానవిజ్ఞానము న్న కృతకృ త్యత _ వేదవిజ్ఞాననిర్ణ్మయము _ శవణమనననిదిధ్యాసములు - అపరా 1పకృతిఅన్టధా తన్నాత్రములనుట సాతీభాస్యత _- పరా(ప్రకృతి _. చకజ్ఞరూపత - జీవభూత (ప్రకృతి - వేత వే్యతజ్ఞరూపములు పర
లో రి మాత్యకు ఉపాధభూతములు . పరమాత్మ ఉపాదానము - మహః మాయాధథిష్ణానత అ సర్వము వైతన్యగథితము య స్వప్నదృష్టైంతము (ోతత్వ నిరూపణము _ 480 _ ఇందు తపసూూచనమును _ అవ్యా కృత స్వరూపతే _ భాతికమానస ఫావ మూలత _ గుణదావోర్థ త్ ాణిజాతన్యామోహము = గుణమయివమాయ - మూడుపేటలుగల (డు - ఆవరణశక్తి విశ్నేపక క్రి . భగవదాశ్రయమేమాయాతరణో పొయము _ శ్లోకసూ్యతిము - మాయాసము.ద్రము- భగ వచ్చరణము నావ - మూఢులు భోగలంవటులు- 2౭2) చతుర్విధభిక్కులు యా జ్జని ముఖ్యత -ా అన్య దేవతాభక్తులు ఇ గవద్భక్తులు _ వకభ _ చముదజేవతా భజనము -- మదకావు ములు = 508 - (శ్రీభ గవద్భృజనం సర్వోత్తమఫలం_. భగవాన్ 509_ మథుసూదన సరస్వతీనాక్యము - యో గమాయా సమావరణము $]19 వ సగుణత్వ నిష్ణణత్వములు సర్వజ్ఞతమాయావిత _-మానవ్చలురాగ జ్వేన బ్రవా(గస్థ్రలు- బేహేం ద్రియామానము - భోగలఅభినివేశము. ఖగ వత్ భజన _ (ప్రతిబంధకములు కొందరుసఫులజను త్ ద్వంద్య మాహానిర్ముక్సిలు.. (వ్మాసామౌళ్కారము. అధిభాతికాది రూపము శే షలీజము శుద్ధబుద్ధులకుక్ఞేయబవా శ్రైానుధా శ్రిధి కారులకు భ్యేయము: ల ర్లై £ల్రి అష్టమాధ్యాయము ఇ వృతిస్థానీయత = సప్త పదార్థ యులు శ్జేయములు ల ప్రశ్నబీజోవలలి - సప్త్వప్రశ్నలు _ 585 _ భగ వద్వవచనం ఎ ుహాధ్యాత్మకర్శనిర్వచనము శ భూత్మదెవత యజ్ఞ శాపము -- (వ్రయాణకాలప్రజ్ఞ య అంతకాలధ్యానము ఇ సగుణథ్య్యా నొనుకూలవిశేవము ఇ యతులకు ధ్యానము ం (శ్రవ్ముత్ధాకమనో బుద్ధులు లా అభ్యాస 'యోగచింతనము -- భూమికాజయము _ ఆజ్ఞా చక్రమున (వాణధారణాము ఓంకార్యబవ్మా = యోగభధారణము _ పరమగతి = (శమముక్షి సూచకము = ఇతరలోశములు 'కాలపరిచ్చిన్న ములు = అవ్య క్రమునలీనత = సంసారమానవులకు స్వాతం్యత్రము ఆలదా + - జస్టున్చుత్యుచ (కప్రవర్తనము - భగవ్యత్చాప్తుపాయము _
0
నిరతిశయ పరమపురుష(ప్రావ్నీ _ ఆవృతి అనావృత్తి = మభథుసూదన సరస్వతీ భావము - 558 _ చేవయానము వీతృయానము = శుక్షకృష్ల
గతి _ పకాశగతి ధూమాదిగతి _యోగయుక్తత.ఫలప్రాప్తి- ల్[8 2) నవమము _ సామానో్నోతుట్రాప్తి ఎ శ్టేయ(బవ్మా నిరూ పణము = రాజవిద్య రాజసహ్యాము _ (శ్ర్రేయజ్ఞానము = క్షానధపతి సొదనము _ మమఆత్మా రాహోః శిరః _ జగన్మిధ్యాత్వ శాతిపాద నము - స్వప్న (పపంచ సదృశము _పరస్పర వైరుధ్య పరిబోరము _ అద్భుత నరనాటకము -- ఆసురీ(పకృతి = - దై ఏ[ప్రకృతి - భగవద్భృజన విధానము - సద్నోోముక్షి - సాఫనపరమైన (వఘట్టము _ మధు సూదనవాణి - భగవానుని అఖిలాత్మకధ - భగ వదతిరి క్తము లేదు అ ఉపాసకుల విశేషము - త్రైవిద్యుడు - అద్వైత తత్త్వనిన్థ - అన్య "దేవతా భులు - భగవాన్ అనా యాసారాధ్యుడు. సర్వార్ప్యృము య జీవన్యు క్తతే _ విదేవాక్రైవల్యము - గాఢనిశ్చయిము - భక్తి మావో తము - ఆగంతుకదోవదుష్టత - జూకివోమదున్తత =. సదాచార సంపత్తి _ మన్మనాభవ - రావవిద్య్య, 605 25) దశమము - విభూకివిస్తరణము _ జ్ఞానమునకు తేత్త్యమూం ఛ్యానమునకు విభూతి -విలమీణావి ర్భావము - పర్యథప్రభావము - సరర్ష లోక మహేశ్యరత్వము - వింశతి ఫభావసుశేతము. 610 - అవికంప 'యోన్మప్రాప్తి = అత్యుత్తమ సుఖప్రాప్తి - బుష్థియో శానుకూల న్యాపా రము - జ్ఞారదీవము. చిత్తభవన దీపము - అస్టనోత్క-ంఠ - విభూతొన్ధ కాంక్ష కే, 7 లలో సంటీ వము. 10 లో విసరము - విభూ3 కధ ధ్యానము ం ఆదిక్యులు 623 _ వొోయున్పులు డ్రం ర్యుదులు [కే ఎ రఘువంశ పకాకుడు _ అభధ్యాత్మవిద్య - సామబేవము 63 విభూతు లకు ఇయత్ర్త లేను - అనుక్తసంగహ౫ము - శ క్తిసంభూతము - కలా సంభూతము - వీకాంశస్థితి, -.. శకక్ష వరి వీకావము _ ఏ కాంశస్థితి సామాత్కా-రా విలాప _ భగవ
శై "జ్భావాళ్నందనము _ రూపదర్శనాఖభిలావ _ కృస్ణాన్నుగవాము ల “దివ బ్రందదామిలేచముః _ పారమేశ్వరరూపము _ విశ్వరూపవి శేషము సంజయవర్షనము లు దివ్యాద్భుతరూపము ల అర్జనస్థితి య విస్మృయా విష్టత - స్తవముచేయుట _ 'చేవతలుస్తుతిచేయుట _ లోకవ్వథ _ అను[గవాకాంతు _ దివ్యదృష్టి ఫలము _ ఉగరూషము _ (శ్రీభగ వానువాచ -_ 664 _ స్వస్వరూపకధనము యుద్ధ్యవేరణము _ నిమి త్తమాత్రేంభవన ల బోధ(పతాపముచే విశ్వధ్యంసము _ సంజయకధ నము _ అర్జునస్థితి _ “ స్థానేవ్బాపీ. కేశ? 670 రతోభ్ను మంత్రము-_ ముహుర్ముహుః స్తవము _ సర్వతోనమస్కారము _ అపరాధ తమా పణము _ '(వసన్నరూపకాంతు. ఖభగవ(త్పసన్నత _ అను గవాము సర్వా ను్యుగహము _ సౌమ్యురూపము.. అర్దనస్వాస్థ్యము _ అనన్య ఖక్రీలభ్యలే- 687 27] చ్వాదశము _ సాకారనిరాకారవిద్యలు - శేన్టతర శ్చ = సగుణ నిర్షుణ విద్యానిశేవము -భగవద్వచనము - సా తిక (కద్ధాసమువేతులు , నిర్విశేషపోపాసనము సాకమూన్నోవమ హేతువు _ సగుణబవ్మావిదులు - నిర్దుణ (బ్రవ్మావిదులు -నిర్జణ (బహా్గేపాసన వై లవణ్యము ఐ వాచక్నవీ ఆాహ్ముణము =. విశేషణ సప్త్మకము య జాత్యాది రాహిత్యము = శ్రవణ మనన నిదిధ్యాసములు 695 _ ఉపాసకుల అత శచ్చ్భష్టీ = సర్వనిషాస్పదాస్పదము _ సాకారోపాసకుల: శ్రేశము ఎ సిర్ద ణా సక్తులకథిక న్లెశ ము- సగ ణోపాసకులకు శ్రేశనివృల్తి_ ఈశ్వరానుగ హమున త త్త్వాజ్మనము, మృత్యుసంసార సముద్ధరణమూ ల నిర్గుణ (శవ్మావిదులఫలము = సగుణ 'వ్మావిదులఫలము భగ చాన్ మోవదాత _ సరస్వతివచనము 708 = సగుణోపొసన సాధ చాతినేకము -శక్తి తారతమ్యమున సాథన్మ్నతయము = 705 _ అభ్యాసపూర్వక సమా ధియోగము - ఛాగవతధర్శము. - సర్వికర్థ్ణు థల పరిత్యాగ వశంస _ (ప్రరోచనమునకు సుతి _- మంచాధికారి సాధనము = ఉత్తి మాధికారిళ్వె సంపాదనము = తత్త్వవిదుల ధర్మ
క్షి జాతము _.మోతృ్తమున భగపద్భక్షి పుష్క-లకారణము- భకిమత్వము (బ్రహానిష్టాపరము .ధర్యామృతము- అ చ్వేస్ప్రుత్వాది ధర్మయోగము
- శ్రవణాదుల ఆవృత్తి =ఎనిర ౦కుశమోక్ష.సంసిన్థి అ మహోావాకాాన్దా నుసంధానము _ మధ్యమవట్కొాంర్థము - 717 _ (శ్రీశృన్నస్తవః 717-720 ద్వితీయభాగ విషయాలోకము మేతి] అఖం డై కార్థనిష్థు 14] గుణాతీతత్వవిష్టు 15 సంసారతనూచ్చేదీ 16] దైవాసురవిభాగము మగ శ్రద్దా 'తెవిద న్ ోథత 18] గ్ళార్లనిపా[తయోపసంపహోరవర్శనము థి 9 ణ
న్వస౦0వొాదము (శ్రీకల్యాణానంద శారతీమాం తాచార్గమహో స్వామి పాదులు ఇిజా్యటేశికులు సీీవిదా్య చేశికులు (బస్ఫావిద్యా చేశికులు కాగా త చే? నానుసంధానము న్రీభగవాన్ స్రీ సత్య సాయి బాబాను గవళో 'న్మేమ మయినది. మహాస్వామి గీతోపన్యాసము లొనరించునపుడు -నా అభ్యస్తవీధమున విలేఖ్యము లిఖంచుకొని నా సరివారిలో నాకై. నేను గీతోపన్యాసములు “వప్పికొని ఉపన్యాస వేదికాను -కూల్యమునకునై అన్ తా స్తూ శ్రనవతి* రచించి. పకటించి నది మొదలుగా నేను గీతావాజ్ముఖుడ నయికిని. తత్సంకలనసరిషృృతి కళవూథధ వగీత్ర ౫ పుస్తకాకృతి కలదయినది. ఒకనాటి సూత “జీనోనుగత మయిశ భగవాన్ సత్యసాయి వోదనము ఈ “౪ గీతా భావ ప్రకా శ * పకాశనమున స త్యా లోక మమునది (శ్రీభగవద్షీతా గంథమున (శ్తుభగవత్పాద (శ్రీశంకరభాప్యూ నుసారమున శ్రీమధుసూదనసరస్వతి మహాస్వామి “గూూఢార్థ దీపిక3? చేరిట వ్యాఖ్యానము రచించెను. తదాథారమున “శీసదానంద వ్యాసబహ్యుక్రుక్రుడు బహు(శ్రుకన్లాఘనీయ వముయిన పొ ఖాానమూ రచించెను, న్లో క మయమయిన ఈవ్యాఖాఇ్గనము న్టి గ శాళా వ (పకా శ ము అయినదీ, ఈపదమయ గీతాభావప్రకాక శ్లోకపరి మితి5లరకి, ఈ్యగంథము సర్వము గూథార్థదీపికా సూత్రము, కావున గూాభార్థ = భావ = దీపికా . "ప్రకాశముదీపికాభారణమునను ప్రకాశ సూత్రము సవాకారి, (పకాశసూ త్రార్థవిశదీకరణమునకు దీపిక ఆవ జ్నకము, సర్వ (ప్రకాశము దీపిక చూూపేన (వకాశ ము సరగ్షిము ఛాసిం చు. దీపికలో నున్నవన్నియు (ప్రకాశమున ేవు, దీపీకలో తేనివి కొన్ని (ప్రకాశనులో నున్నవి, గద్యము ఇాస్త్రార్ణవాదములకుప మూగి పద్యము కంఠధారణనము; కుషయాగి. పద్యము గద్యహృద్య తనూ
క్షేత్తీ
క్రావింపజేయ గలదు, దీపీకా (వకాశములలో అేనివి కొన్ని యిందుండ వచ్చును అందు శొన్ని నంకరానంద తాత్పర్యములు. కాన్ని సంస్కాా రవాసితములు. అందరకు భగవత్చాదభావ పృాదయఖావ మయి నది. నా యీ రచన శీమధుసూదనసర స్వతీప్రియ మగునని, శ్ర సదా నండవ్యాస ప్రియ మగునని, సర స్వతీస దానంద(ప్రియ వీయ మగు నని అట్లు కావలెనని జీను తలచలేదు. అఆత్మప్రీయ మని 'వ్రాసికిని.- ఇది అత్మసకాశము. జ్తది సత్యాలోకము,
శీ న్మేగంథము (వ్రాసినను (వాసినది చూచి దీని నెట్లు (వాసికిని? ఈ [వాసినది నేనేనా! అని తణమనిపించగా “బేవి (వాసినది _ భగవాన్ (వాయించెను” అనుళొందును. అక్క-డకళటడ నున్న వ్యత్య స్తములను మయూచి నేన (వాసితిని అనుకొందును. కాని: సర్వము నాకు నవముగా పునర్నవముగా నుండును. ఈవట్సహసి)లో తత్ర్త్యపరములు భక్షిపరములు బోధపరమ్యులైన శ్లోకములను కంఠ మున బోసిళొని జిజ్రాసువులకు వినిపించుట అధ్యాయ సారపరములను "వేరుగా గూర్చి భాఏంచుట శావానందము సంపాదింపగలదు, మథ్టు సూదనసరస్వతి అద్రైతవాదమునను కృష్ణభ కక్రిని (చేమభక్షిని- ఎైట్లోసమన్వయించిన సదానందవిదుడు ఆయా స్థలములందు (వేమ దీపీక దగ్గర స్టానదీసమును గూడ కూర్చెను- కొన్ని గూథకరినాంశ ములను ఇాన్త్రువాదములను, శతు హేతువముద్భావాత్మకములను ప్రకాశము విడసొడినది. కొన్ని పట్టులలో ఇదియే సూ(తౌత్మ. కము. కాగా దీపిక చూచి ఈ సూ(త్రార్థము. వ్రాయవలసి వచ్చి నది, దీనిని శ్లోకాకృతినై ఛారణార్థ ముపయూగించుకొన వచ్చు నని శ్లోకములను చదివి వ్యాఖార్థనించు వారల కిది సవాకారి యని అందరివలె నేనును భావింతును. కొంద రరాాచీనులు దీపికాప్రకాశనిరూపిత గూఢార్థభావములకు పూశ్వాపరసం గతా విషయమున కాంత కొంత నిరూపించిరి. వారి విధానములను నేను ఇందుళ్లేఖంప లేదు. గీతానిరూపిత కావ ఛావుకుల ఫెవ
15 ముల నన్నిటిని ఒకచో కూర్చి భావించినచో గీ తార్థనిశ్చయము లుగదు. అసంగతవ్యాఖ్యానమునకు వలయునంత ధీ వివ్నేపము [1లుగునుం థీశుద్ధి సంపాదనముననతై. గీత నవలంబించు వారు విమ సము సంపాదించుకొనుట పాడిశాదు. సర్వవ్యాఖ్యాతల ఛావ )ర్వచన్యకోడీకారమువలన నీతాకోశము రచించిన కోళ మకళో ము కావచ్చుమ.
ఇ గవాన్ గ్తాచార్యులు, భగవత్పాదుడు భావుకర్తం అర్వాచీనుల కందరకు భగవద్భక్తి, భగవత్పాదరక్తి శక్షి యుక్తులను సంపాదించిన శీమధుసూదన సరస్వతి, శొిసదానంద వొగ్గసుడు అట్టి శక్తియుక్తులు కలవారు, వారి విశేషములు కొన్ని చరితభావనులకు భావోల్లాసము సంపాదింప గలవు, అద్వైత వేదాంతము నందు మధుసూదన సరస్వతి కీరి అసమానము, అ్నద్వెత వేదాంత సిద్ధాంతస్థాపననైై తదితరమతఖండనరుచి. అన్వాన్య వేదాంతుల కున్నట్లు మధథుసూదనసరస్వతికి సమధికముగా కలదుం సరస్వతీ శతిభ సర్వశొముఖము, మధుసూదనుడు వేదాంతిం భక్తుడు దార్శనికుడు. కవి. శీరామ మాథవవిశ్వేశ్వరులుమథు సూదన సరస్వతి గురువులు. మభుసూదనసరస్వతి వంగ బేశమున ఫరీదుపురమండలములో కుటలీపాొడ సమిపగ్రామమున జన్మించెనటం 1నమౌదపురందరాచార్యునకు _ (శ్రీనాథచూడామణి యాదవానంద న్యాయాచార్వుడు, వాగీశగోస్వామి కమలనయనుడు జన్మించిరిం కమలనయను జే సన్యసించి భుభుసూదన సరస్వతీస్వామి ఆయ్యెనుం యథుసూదనసర'స్వతి హా నే రామతర్క-వాగీశశిష్యుడు. గచాధరభట్టా ఇార్యసతీర్ట్యుడు, ప్రసిద్ధి ఇట్లున్నది.
“నవద్వీపం సమాయి తే మధుసూదన వాక్సతౌ।
చకంచే తర్కవాగ్ళ; కాతరోఒభూత్ గచాధరః॥౫
కాశీపట్టణమున శేగి మఠమునందే నివశించెను.. హిందీరామ -వరితమానసము రచించిన తులసీజాసువై మధుసూదన సరస్వతికి
6
సమాదరము కలదు.
“ఆనందకాన'నే కాశ్యాం తులసీజం గమస్తరుః .
కవితామంజరీ యస్య రామ భమరభూపి. తా|| ౫
మధుసూదన సరస్వతీ_గంధము లనేకములుకలనవు. అ చెల రత్నరత్సణము లనేకములు కలవ, అ్నద్వైకసిస్థి భగవద్భ క్తిరసాయన౦ శ్త్రీ గూఢార్థదీపిక క్ భగ వద్లీ తావ్యాఖ్యానము 6) వారిలిలామ్సుత టీక 7) మహిమ్నస్తోోతటీక 6) పరమహంస[ప్రియ ,పస్థానభేదము 9) సంతేపళారిరక టీక 10) సిద్ధాంతబిందువు 11) వేదాంత కల్పలలక.- 12) ఆనందమందాకీని. 18) కృష్ణకుతూహల నాటకము,
వేత్తి పారం సరస్వత్య్యాః మథుసూదన సరస్వతీ
మధుసూదనసరస్వత్యాః పారం వేత్తి సరస్వతి 1
ఇట్టి మధుసూదన సరస్వతి రచించిన గూఢార్థదీపికాభావము- ఈ గీతాభావప్రకాశములో కలదు,
శ్రీ సణానందన్యాసుడు శాశీపట్టణమున పారాణికభట్టమండ లిలో 18 వ శతాబ్దములో సుప్రసిద్ధుడుగా నున్నాడు కాశీపట్టణమున నివసించెను, సార స్వతాహ్మాణుడు. భారత చేశపు నాయస్యమండల - ములో రావల్ పీండినుండలములో కుంతేలా(గ్రామములో అతడు జన్మించెను. 'చాల్యమునుండియ్ విదో వ్ట్పర్షన మొనరించి పురాణ* విద్యాప్రవ్ణు డయ్యును. కభావాచన కుశలు డయ్యెను. రావు చయాలూ బాబా సాంగత్యమున, కారీపట్టణము నకు వచ్చి చింతా విముక్తుడై (శధ్ధాలుజనులకు 8ఛాకధన మొనరించెను. మణికర్ణికా ఘట్టమున వీవమందిరము నిర్మించిను. తన సర్వసంపత్తిని బాహ్యా తార్చణ మొనరించి సన్యాసస్వికార మొసరించెను. (శీసదానంద విదుడు రచించిన (గంథములు అ చ్వైెశ సిద్ధి సిద్ధాంత సారము (వ్రత్వే పేని నో స్వరూపనిర్ణయము దళోపనిషత్సారము తత్వవి వేక టిక గతాభావ |పకాశనును పద్యమయగీ తాటీక. మహాభారత తొత్ప. చ్య్థప్రకాశము. రామాయణ ాత్సర్య ప్రకాశము మవాభారతసారో్"
జ్ఞారము, భంకరదిగ్విజయ సారము అస్థుజ్ఞనకుడు నిరంతరము గీతాపారాయణ పరాయణ్బుడె భాష్యములను వ్యాఖ్యానములను టీకలను వికృతులను పరిశీలిం ఇచను. సన్యసించి సే వెరాగ్యానందభారతీస్వామి యయ్యెను. తత్పంపాదితములలోని గీతాభావప్రకాశమును చేను చూపు గలిగి భూచిన నాటి నుండియు ఆంధిలో వాసియు చూడవల నను శొంటిని. ఈ నాటికిది * సత్యాలోకమై వెలయుటలో శ్రీ స త్య సాయి భఖ గ వాన్ ని దానము. నాకు నావిషమయమునందుండలయు విశ్వాసముకలదు. నా జన శ్రబనా శ్రంతరపూజా ఫలమునకు అద్యతన జన్మ సంస్కారమును సవశరించినది. (శ్రీరామ తారక జాపక శానూర్య పీతామహుడు నాకు అతరోవ దేష్ట. వీతృపాదు డుప చయనమున (బహోోపబేస్ట, . (శ్రీకాతారాయుడుశా స్ర్రి విద్యో వచేష్టం జగద్గురు (స్రీకల్యాణానందఛారతీమవాస్వామి పాదులు (శ్రీ? విద్యోప చేష్ట, (శ్రీకల్యాణ బేశికోపబేశము సర్యోప బీేశముకాగానంపాది తాధీత సమాలోచఛిత నాన్యాగ ంధసిరాాత లందరు నిర్మాణ చేవాధా రుల నిర్మాణచిత్తమున సన్ను నిరీశ్నీంచిరి. విద్యా శాలాధ్యాపకు డై నానాసభా వేదికాసంచారినై అధీతిబోధాచరణ శ్రచారణ 1దతకానుసరణకరణుడనై. నాట్యవేదాది బహు[గ్రంధ్యగధయితనై కవి సహృదయ పండిత సంవాదినయి (శ్రుపీశాధిప చీవాఫలముగా మంత తెర్మత యంత్ర సంస్కారవాసితుడనై (శ్రీ చేపేవరివస్యా ఫలా ముతముగా ఈ షట్బవా(్ర శ్రీ మాధుర్య మనుభవించుటకు యత్నించు. నప్పుడు (క్రీభగవాన్ సత్యసాయివావా భగవాన్ స్వష్మదర్శనమున సంశేత మిఇ్చను. సన్నిధిలో సత్యాయిత మయిన స్వప్నప్రధావము ఈ సత్యాలోకావిర్భావ హేతువు- భగవాన్ సన్నిధిలో వాబ్బ్మయి స్పర్శమయిమనోమయి దేశన నాకు 1శీయామయి . దీతు నిచ్చిన ట్రయినది, కతిపయ దుర్చోధార్ష ములను (శ్రుబాచా కావనమున సుబోధార్థము లనుగా శేసిాప్
18
గలిగితిని ఈ సత్యాలోకమున భగవాన్ పదము సవాస్రిపర్యా యము లయిన పూయు క్ర వనుయిన దనుట భగవాన్ ఆంతట నాకు శ_క్టిదాత యనుట యగును, వేదసూ సహాసికోండీకార యత్న మున కిది పూర్వరం గము,
గీతాపదము భగవద్దీతనె చెప్పును భారతములో భీవ త్త రి ముళో భగవద్రీతాపర్వము కలదు, అందు భగవద్దీత యున్నది, భార తమున అన్య్యాన్యగీతలును కలను, అన్య_గంధము లందును అను గీతలు కలవ్చ, నవకాలమునను నవగీతలు వచ్చినవి, కాని గీత భగవ ద్లీతయే గీత, స్పప్తశత శ్లోకములతో గీశయున్నది, కొందరి మతమున కాన్ని శ్లోకము లధికముగా నున్నవ, కొన్ని పాఠభేదములును గలవ్రం భగవత్పావభావానుళణూయు లందరు గీత సప్తశతి యని భావింతురు, (పస్థాన్యతయమున గీతావై శిష్ట్రము నంద రామోఎంతుకు, గ్తపె ఛామ్గము లనేశములు కలన్ర, వోా్గఖ్యానములు టీక లసంఖాాశముగ గలన్ర, చేశ విబేశ భాపాగతములయిన గీతా గంధములు వే వేలుగా నున్నవి. గీతాజయ స్తంభములు వెలసినవి, సర్వవిథ గీతాగంధళోడీ: కరణ మావశ్యకము, అన్య ధాపితిపాదనము దురుప యోగము త గదని చాటవలసఫి యున్నది, భగవదా దేశోపబేశబలమున నుపాయోనే్నే వము పొందిన ధర్మబివావాదుల సంవితృ్సంవాదములు సాంస్కచ్బతిక బోధపుబజోధవిధానమున సత్వథర్శ చేను శాంతి పితిస్టాపసాదక ములు కాగలవు, (శ్రీచా బాచోదనమున ' స్వాకృతి ధరించిన ఈ నొ కృతియు కొంతగా నయిన సథరి శ్రసంవాద మాూాయగలదు.
కర్ణాట రాజధాని సమానవమున బృందావనము (శ్రీభగవాన్ (శ్రీసత్యసాయి. సాంస్క్యృతిక విద్యా(ప్రతిఘ్రాపన పిషత్తు ననన సాధా" రణముగా 'నేర్చరదినప్పూుడు సంస్కృతీ సంస్కృ ౨హ్బదయు లయిన సర్వభారత ఛా రతుల మహోాసదస్సులో పరీధాఏ (శ్రుశంకర భగవ త్యాదజయంతి మహేత్సవ సమయమున (న్రీభగవాన్ ఈ గీతా భావప్రకాశ గంధమును స్వహసృములతో సర్వసన్నాహా మొన
క్షి రించి యావిమషృరించుట వరాను[(గవాము గా భావింతునుం 'శ్రుభగచాన్ ఆజేశానుసారమున తృతీయనట్కము ద్వితీయభాగ ముగా సువ్రికాశము కాగలదు, అనంతా ముదా? శాలాపతి వివ భావనుడు రానూరాముడు, కృష్ణాభినివిష్టుడు, నావిద్యాభిరతుడు గీతాస కడు, బహుశుతుడు, (శ్రీభగవాన్ బాబా భావ్రడు కరము నకు కన్నులు పెట్టుకొని చూచి భూచి భద)కరుడయ్యెను. భద్రమస్తు
శ్ “సత్యం పరం ధీమహి ” శి ఖల అ లన మ జ ౧తాళటింలనహెణ అం కో, జన్ములనవుడక నూధవరావుశర్మ
ఛారళతే నర్వ వేడార్ధో భార తార్థశ్చ కృత్స్నళః |
గీతాయా మ స్పి లేనేరుం నర్వ శ్యాత్ర్ర తు మూ స్థితాః ఖు న శ
గ్ తాఖ్యం తదిదం శాశ్రుం వైవ్నల్యైక।వయోజనం |
నర్వవేదార్థ సారాంశనం్యగవోత్మకము_త్తమం | వ త స్త
చత ద్భావ్యవ కా శాఖ్యం వ్యాఖ్యానం నుగమం వరం!
మునుతూణా ముపా-దేయం న్వ్యయ మేన భవివ్యతి $ న నా శు
గీ తాభావవ కాశాయ నత్య శాయి[వబోధథితః |
భాపూభావీ తనర్యార్థో వినయానందమూాధవః |
ఓమ్ సత్యం పరం ధీవమపొ శ్రీవ దృ గవద్గతాభావ పకా శః ఆ ౧ సారన్యతనంశావతంన శ్రీసదానందవిరచిత। ఎలా వోలక్షాన్షన్వ్య్సారాం ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ
- ధర్మక్షేకే కరుక్షేశే సమవేతా యుయ త్సవః | మామకాః పాండవాశె చవ కిమకుర్వత సంజయ 1! ॥ కూ సడాన౦దీ శం (శ్రీ గ జేనాయ నమః ఓం నమః నచ్చిడానందాయ | శీం నమః సరన్వ-_క్యై 1! ఓం నమః శివాయ నవరివారాయ | పీం నమో (బక్మాణే | ఓం నమో (బ్రవ్మదిభ్యో (బనా ని ద్యానం వదాయక _రృభ్యో నమో వంశబుషిభ్యో నమో గురుభ్య ఆచా ర్యేభ్యః |
- నా! న ఓం ॥॥ సత్యం డ్జానం వివద్దం పరమసుఖవప్పుర్నిశ్యము క్రన్వభావం స్వాధ్యస్తాజ్ఞానళ కిం (పవిశతి కలయా (దిహ్మ యద్వేద వేద్యం ॥ ఆంకర్యామీతి గీ8ం శతపధవచనై _న్రన్మహోఒనంతమీర్యం శ్రునుక్క్యృషస్టావిడానం విఖిలభమహరం సంయేఒహం హృదిస్టం ॥ 1 గీతాభావ [ప్రకాశము (శ్రీకృష్ణుడు అనునామమున నా వా ఫదయముననున్న ఆ మళ తమువాస్స్నును నేను ఆశ్రయింతును, అ కృష్టమవాస్సు సర్వధయహా రము, అది అనంతము* అందరకు స్తుతింవదగిసది, అది అంత ర్యామి ఆని శత వథవచ నములు నిరూపించినవి, అది వేద వేద్యమగు టవ్మా. గా (బవన్మామంశమ. న తన యం చారోపీతవమయన అజ్ఞానశకిి కూడి
కే గీ తాభావవ కాశము యున్నది ఆది నిత్యముక్తృస్య భావము, వరమ సుఖాత్మకము, విళు ద్ధము జ్ఞానము, నత్యము, (న్రీగీ తాగుక్నువైన శ్రోంస్తుకు నత్యజ్ఞానా నందాత క మయిన (బవ్మా. “'జేదముల 'తెలియదగినది. అత ర్యామి. నర్యవిధనంసాంభయముల వోగొట్టునది అది ప్వాదయగతము, ఆ శృష్ణమహస్సును నేనాళశయింతును, ఈ (వథమశ్లోకములో గ్ తా శాస్త్రోన్ధ మంతయు నున్నది. ఈ యస్థమె. ఇట్టుపై విప్రుుముగా నికూవీతమగును.
కృష్ణా కృష్ణా సభామాఎ సఎది కురుపతే? యం శరణ్యం (గతా ఒసీత్
ముకా దుః, ద్గజేఎదో జలచర ఏవళో యం స్మరన్ పాళముక్తః |
కారాారే విరుద్ధాః శఠణముపగతా యం నృపా నూ క్రబి౦ధాః
అశం న్తం శ్రీముకుం:0 సతకమహమజం నొమి ము క్రేర్నిధానం ॥ ఢి
శీఅప్తుకు నిఖలభయహకుడ పుట యిందువచూపిత మయి సది* కురువతి నధలో కృష్ణా దేవి చదావది శేశాకృష్ణు నస్త్రాశృష్ట యయినది, అవ్వుకు శరణ్యుడయి 5 శ్ర్షు నా్నాశయించివది. దుఃఖ ముక్త యయినది, గ జేం్యదుడు యమొశలివలన వివశుుడై. (శ్ర ష్టుని న్మరించి పాశముప్తు డయ్యెను, కా రాగారని బద్ధు లయిన నృపులు (న్ర్రీకృష్ణుని శరణము పొంది బంఫముసష్తులమి3. అట్ట్ ఛశ్రీముకుందుని ముక్తివిధానమ% నజుని 55ఎతరరుం నేరు నను రింతును ఇందు శరణు పొందిన వారి భక్తి న్వరావను మున్ముందు విశదము కాశలదు,
ఆ ద్రైతటోధాబ్దహ్మనకళ్ళిః శాంతేగ్తతామాః కిల కల్పవృక్ష: |
సంసారసంతావవినాశచం దః కృష్ణః సడాహ్లాదకరో మమాస్తు ॥ రి
అ్రైతపజ్ఞానమను వద్గుమును వికసింవ జేయు సూర్యుడు. శాంతి యను లతకు అృశయమమయిన కల్పవృతము, నంసారనం తావ మను ఆావమును నశింవజేయు చందుడు నయిన కృష్ణుడు నాక నిత్య మావ్లదము. కలిగించు. వాడవుగావుతః ేదన పోగొట్టి వ్యాది శూ ్చో జ్ఞానము కలుగ చే యు కృష్ణు యు ఆత్మా రంనవ వదం జసట
(నధ చూధ్యాయమను క్ర నత్వా (శ్రీభావ్యకాఠళం (గుతికమలర వం తన్గుతే సం పవిక్షైన్ (బహ్మా దై ళాత్మవిష్టాన్సకలకుభగునాన్ థ్రీగురూఎళ్చ (పణమ్య | వ్యాసం కృష్ణావకారం విమలగుణయు౭౦ భూరిభావేన సత్వా గీఠాభావప్రకాళం స్ఫుటవిమలవదం కృొష్ణమారావ్య ఒర్వే ॥ ఖ్ (శ్రీభగవద్లీ తాశాన్ర్రమునకు భఛామ్యము రచించిన వేదాబ్ద ఎర్చాన్మ రుడగు (ఫ్రీశంకర భగవ త్పాదు నమన్క_రించి, తన '్ర లెనుయా య లు బహ్మోట్వె తాత్భనిస్థ్రు సర్వశుభగుణములుకల త్రం ద్యాగురు వులను నమక్మ్కరించ్చి కృృష్టావ తారుడు వమలగుణుకు నగు వ్యాసుని భూరిఖానమున నమన్య_ రంచి ్రీశుళ్లు నా రాణించి స్ఫుటపిమాల వదముగా గీతాభావ్మప కాశ వెంనరింతును ఉవచేశించిన కృష్ణుని (గ్రధించిన వ్యాసుని, భామ్య మొసనరించిన భగనత్చాదుని, తన్మత వలిష్టు 'డయిన _ న్వగురువును (గంథారంభమున నమస్కరించుట .నముచితము, గ్తాభావవకాశ మని (గ్రంథనామము, నృ ష్టేః పూర్వం పరం (బ్రహ్మ నారాయణపదాఖిధం | ఆసీ త్తదీడాక్తాతం జగత్సర్వం చరాచరం ॥ ళ్ అన ఏవ నసర్హాదౌ తాస్వవాత్సీద్యత; స్వయం శేన నారాయణ, (పో క8 పర బహ్మాఖ్య ఈశ్వరః 1 6 న నృష్ట్వేదం జగత్సర్వం చికీర్ణస్తన్య చ స్టితిం ససర్జ |ఇహ్మరూపేణ మరీచ్యాది (వజాపరీన్ 1 ళ్ (వవ్ఫ శ్రలతుణం ధర్మం (గాహయామాన తన్మునీన్ । స సంసారిస్థితేర్తే శుర్చిర్శః న్వర్షాదిసాధవం ॥ కి స్వృ లిలక్షణం ధర్మం సనకాదీనకల్మషాన్ | నృష్ట్వా కాన్గ్దాహయామాక మోకహేతుం సవె దికం క్రి ఖ్ లు గృహీతో ద్వివిధో ధర్మో మువిభి స త్వదర్శిఖిః | (పవర్తితో యథాళాస్త్రం లోకేష్యన్నధికారిము ॥ 10 ఈ సృష్టికి పూర్వ వర్యబహ్మామున్నది, నారాయణుడేని
నటీ గ్ తాభావ (వకాశము సంజ్ఞ తదీిచణమున చ రాచరమగు నర్వజగ ముదయించినది, నారా యణుకు మొదట జలమునె నృష్టించెను, అందు నివసించెను, నార జలమ-, అయన-స్థానము, అందున నె వరబవ్మా యనదగు ఈశ్వరుడు నారాయణు డయ్యెను, అత ,క్తీ నర్వజణము నృష్టించి ఆ జగ మునకు సిం కూర్చదలచి [బహ్మాగా మరీచి మొదలగు (వజూవతు లను నృజి. చెను, ఆ మునులు (వనవృత్తిరూవమగు ధర్మము గహీంచు నట్లుగా జేసెను, ఆ |నవృత్సిథర శ్రము నంసారస్థితికి హేతువు. న్వన్తాది సాధనము, అకల్బషంలయిన నని కాదులను నృజించి మోత హేతువు స్నదై దికమయిన నివృత్తిధర్శము (గ్రహించునట్లు చేసెను, తత్మ్య దర్శులయిన మునులు (వవృత్తిథర, మును నివృత్తిధర్య ్రమును యధా తధముగా (గ్రహించిరి, లోకమున తగిన యధికారులలో యధా' శాస్ర్రుముగా నా థర్మ్హమును (వవర్శింవ జేసిరి, కృతాదిషు యుగేప్వేష ధర్మః నద్భిః |పవర్తిత | కీణ్మపాయోఒభవల్లోకే కాలేవాచింత్యవ రీశ్రనా 8 11 కామాదీనాం చ దాహుల్యాదై విచి[త్యాత్క-ర్థణాం తథా ॥ హీయమానే డకౌ ధర్మే వర్చమానే హ్యధర్మకే ॥ |2 భళ్శగోప్తా మహాోవిష్ణురాదిక రా మహేశ్వరః | స పిపాలయిషమ ర్దర్మం కీఠతా వవతతార హా ॥ కేక్ నజ్జను లీ థర్శమును కృళతాది యుగములలో (వనర్స్హింవ జేసిరి అచింతన్టమహాకాల [వభావమున నీ ధర్మము లోకమున త్మీజ్వపాయ మయినది కామాదుల వావుల్యమువలన, శర్భుల తె చి్యత్యము వలను భూమిలో ధర సము తుయించునవ్వుడు, అథర్మ మభివృద్ధి పొందు నప్పుడు ధర్మ్హుగోవ్వ ఆదికర్త మహేశ్వరు డయిన నుహోవిష్ణువు ధర్ముపాలన "మొనరింం దలచి భూవియం దవత -వించెను, స్వాం మాయాం వై ప్దవీం శ _కీం జశీకృత్య గుణాత్భికాం | అజో ఒవ్యయోఒక్రియో వీత్యం శుద్డో దుద్దః న జీళ్వళః * 14
[నధ మూాధ్యాయము శ్ అనంత కల్యాణగుణో మంగలానాం పరోఒవధిః “ 'స్వేచ్చయా నందిభూవాద్యో దేవక్యాం వసుదేవతః ॥ 18 నిహత్యాపురపకీయా న్టర్శళ్మశూ ననేకధా, ధర్మః ,పవర్దితో లోకే న్వమూర్త్యాద్భుతరూపమా ॥ 16 ఆవర మేశ్వరనా రాయణుడు గుణాత్మిక మైన వైన్షఏీశక్షి యయిన తిన మాయను న్వవశమున నుంచికొని వసుబేవుని వలన “"ీవకియందు 'స్వేచ్భానుసారమున నావిర్భవించెను, ఆతడు అజుడు అవ్యయాడు, అ్మకి యుడు నిత్యుడు శుద్ధుకు. బుద్ధుడు అనంతకల్యాణ సణుకు సర్వమ-గలముల నిరతిశయమయిన యవఠి, అద్యుడు, అయిన నవతరించెను, రాయఘనవతము చారయిన థర ్రశ(త్రువుల వాత మొనరించి లోకమున అద్భుతమగు తనమూవమున ధర్మమును (వవ ర్వి 6వ చేసెను, . “న ధర్మో ద్వివిధోఒపీహ వర్చమానో యథా భవేక్ నం[వదాయముఖేవై న తధా కార్యం మయాధునా జ” 7 ఇతి సంచింత్య గోఏందో విమి శ్రీకృత్య చార్జునం ॥ నంగామేఒవ వరం లభ్ధ్వా ద్వివిధం ధర్మమీశ్వకః ॥ కేక్ తస్మాదుపదిదే శేడ్య ఉ త్తమాయాధికారిణే ధర్మోఒనుష్టీయమానళ్ళ గృహీతః సన్నుణాధికై | గ 10 స్వయమేవ హి కాలేన పచయం వగమివ్యతి | ఇఠ్యతోఒర్టున ముద్దిశ్య ధర్మం నంప్రోక్రవాన్ హరిః ॥ 20 ఆ కృష్ణనగోవిందు డిట్లు భావించరు, ద్వివిధమ% ధక్మము వృద్ధి పొందవలెను, సం్రవడాయ ముఖమున నది వర్ధమానము కానలెను, అది యట్లు వృద్ధిపొందునట్టు నేరిపు డాచరింపవలెకు, నోవి ఎదుడిట్లా లోచించి అక్జునుని నిమితృముగ జేశకొని యుద్ధపకయమున నవన అముపొంది ద్వివిధమగు థర (శమునువ బేశించెను, ఉత్తృరూధికారి యగు అద్ధనన కువ బేశించెను, గుణాధకులు థర్భమును (గ్రహించి చక్కగా సనున్ఫింతు లేని స్వయము౫ నదియే కాలకమమున వృద్దిపొంద గలము,
న! గ్ తాభావవకాశము కావున కృష్ణుడర్దును ను్రేశించి ధక మును నిరూపించెను
జంతూనాం శోకమోహౌ ద్వౌ నంసొరానర్థకారణం |
శాభ్యామనర్జి హేతుభ్యా మర్దన; పాండునందన3 1 2!
అభిఘాతవివేకస్పన్ కృుతిధర్మరణే స్వతః |
[పవృత్తోపి తతో దర్మ్శాద్యుద్ధాదుసరరామ హః లకి
పరధర్శం తదా భిషజీవనాదిక మాకుల? |
కర్తుం (పవవృతే మోహాన్నిషిద్ధః తృతియన్య యః ॥ లి
లోకమున జీవులకు శోక మోహాములు ఆరెండు నంసారారర్ట
కారణము. అనద్ధ హేతువులగు వానిచే పొండునందనుడయిన యక్టును డభిభూతు డయ్యెను, ఆతని వి వేళ మభిభూత మయినదిః న్వ్యయ ముగా తమ్యత్రధర (శ్రయుద్ధమున (వవృత్తుడయ్యును ఖర్శ్యము ధర్మయుతమైన ఆ యుద్ధమునుండి యువరతు డయ్యును, అకులుడ్రై నరధర్శమగు _భిమోజీవనాదికమును మోహమున నాచరించుటకు [చవృత్తు డయ్యెను, మ్యత్రియునకది నిపిద్ధను.
తథా చ సఠర్వజంతూనాం శోకాద్యావిస్పచేతసాం ॥
న్వధల్మత్యాగో నింద్యస్య సీవాచ స్యాత్వ్వభళావతః ॥1 లత
న్వధర్నేపి [పవృ ల్రానాం పవృ త్రిర్మూఢచేతసాం ॥
ఫలాథిసంధిపూర్వైవ సాహంఠారా చ వాయతే ॥, లిగా
శోకఠ్రచోవోవేశముతోనున్న మనసుకల _ నర్వపాణులకు
స్వభావమున నె న్వ్యథర్శ "గాగ ము నింద్యథర్శృ సేవ యుండును, మూఢ చేతసులు స్వధర్మమున (వ్రవృత్తులయినను వారల (వవృత్తి ఫలాఖిః నంథి పూర్వకముగ సావాంకారముగ నుండును,
తతై9వం సతి నంసారో జన్మమృక్యాదిలడ్ష్ణః ॥
సదానుపరతో నగ్రాణాం ధర్మాధర్మివిబంధవః ౫ ౭6
పుణ్యపుంజోదయాత్క-శ్చి తితీర్దుర్దున్తరం తమః $
వివేకాదియతో భూత్వా (కేయోఒభిముఖనూ(శితః ॥ వి
దు'స్యజళ్ళోక మోహాదిసంసారో యమనర్ధ్ కః ॥
శ్రేనోపాయేవ హీయేత కాన్మతితయనంకులః ॥ ౭కి కధం దిద్దోన్యహం కేన నంసారే వివిపాతిత | కేనోపాయేన ము క్రస్యామితి మోకోన్నుఖం నరం ॥ 293 బుటోధయిషరాహేదం గికాళాస్తం హరిర్విభుః ॥ నర్వలోక హితార్దాయ నిమి శ్రీకృత్య పాండవం ( 80 కాగా మూనవుల శ్రీ జననమగణాది రూవ మయిన నంసా రము థ ర్మ్మాభ ర్నాదినిబంధన్నమై నిరంతరము సాగుచునె యుండును. ఎవ్వూడు నువరతము కాదు, ఒకానాకడు పుణ్యనమూపహా న ముదయ మున వివేశాదులు కలవాడై (శేయో౭ఒభిముఖుడై దున్నరతను మును తరింవదలచును* అనర్థక మైన ఈ శోకమోవోది సంసారము త్య్యజింపశ క్యము ాకున్నది, ఏ యుపాయమున నిది నళించునో 1 వది ఆావత్రియసంకులముగా నున్నజే ! నేనెట్టు బద్ధుడ నయితినో ఈనంసారమున నెట్లు వినిపాతితడ నయిలినో*+ వ యుపాయమున మక్తుడ నగుదునో ? అని మోతమున ఈన్నుఖు డయిన మాసవునకు బోధింవవలెనని పాండవుని నిమిత్త ముగా జేసి సర్వలోక హితమునర్తై నర్వవ్యావకుడణ బారి యీ శీతా శాస్రోమునువ దేశింను, ఇట్లిది గీతాశార్ర్ర (వవృత్తి, తమర్జం భగవాన్వ్యాసః నర్వజ్ఞః సప్తభిః శరైః | శ్లోకావాం భగవద్గికాలివై ర్వేదార్డ గోచరైః ॥ 81 నిఐబంధ న్వయం సాష్షెద్గోవిందముఖవినృతై 8 ॥ [వసంగార్థిం స్వయం కాంళ్చి్ ల్లోకాన్వరచయన్ముని లలి ఆ గీ తాశాస్త్రార్ధమ. ను సర్వజ్ఞుడు భగవాన్ వ్యాసుడు ; వేదా ర్థగోచరిములగు భగవద్లీతలను జేరుగల ఏడువందల శ్లోకములతో సిబంధించెను, అవి సాతాద్లోవిందముఖనినృతములు వాక్టిసుడు (వనం ఇానుకూలముగా కొన్ని న్లోక ములను స్వయముగా రచించెను, గీతాఖ్యం తదిదం శాస్త్రం వ్రైవల్యైకపయోజనం । సర్వ వేదార్థసారాంళ సంగహాత్మకము_త్తమం ॥ 8
కే0 గీతాభావవకాశము త్వం (శ్రీవాసు దేవాఖ్యం బహ్మాస్య విషయః పరః ః విశష్టలనందింఢాలిధే మాన్విశమద్భుకం ౫ 7. దుర్జేయార్థమిదం శొతప్రం వ్యాథ్యాతం భగవత్పదై పదశో యఫ్య విజ్ఞానాక్సర్వపిద్ధిర్థహా ర్మ నాం ॥ గ తన్శృతం సమ్యగాలోచ్య తధా తదనుయాయినాం భృళముత్సహతే చేతో వ్యాఖ్యాతుం తన్మమాధునా గ ఏథి గీతయను ేరుగల యీశానర్ర్రము గీతాశాన్ర్రము. దీని [వయోజనము శై వల్యమె, ఇది నర్వ వేదార్థముల సా రాంశవంగవో తము, ఉత్తమము, ఇది (శ్రీవాసు చే వాఖ్యమగు తత్వము, ఈ గీ తా శాస్ర్రవిమయము పర(బవ్మాం విశిష్టఫలము నంబంథము అభిజే యములతో నిది యున్నది* ఇది యద్భుత ము' దీని యర్థము సుజీ యము శాదు. ఈ గ్తాశాశ్ర్రమును (శ్రీశంకరభగవ త్పాదులం వ్యాఖ్యానించిరి, వదశః శ్రీ ఈ ₹ స్తొద్ధవిజ్ఞానమున మబోలత్ము లకు సర్వసిద్ధి కలుగును= శ్రీఛగవ త్పాద భావమును చాగుగా నాలో చించి [గ్రహించి :తదనుమాయుల భావ మాలోచించిన నా మ్న వింపుడు స్పష్టముగా బ్యాఖ్యానింవవ లెన వ యధికముగా నుత్చుకము వడుచున్నదిె దీనినిపుడు వ్యాఖ్యానింతును, _గదై శలేవ పూచారైై కరా విక లం గూఢభావత? నృష్పవదై్యైరహం కుర్వే తద్వ్యావ్యానం యథామతి జ వ నమస్తం కువముత్యం యద్యక్క-ల్ఫితం మూఢధబుద్ధిలిః ॥ (కుతిస్పృతినయైన్నవ్నిల్ సం థభగవత్పదై8 ॥ రి శిన్నిరాసాయ మే న్నాప్పి [పవృ త్తిరధునాకిల । భాష్యకారీ మసారాంళం సమౌదా యెన్ కేవలం ॥ త్రి (గంధస్యార్ద వభా వేన వ్యాఖ్యానార్థమహం యతే,ః స్వబుద్ధి పద్ధమే కృష్పపాద।పేమై కయర్భతితః (| శథి (వాచీనాచార్యులు కొందరు గద్య హావముగ నె వ్యాఖాఫ్ట్రవిం చిరి, గూఢ భావమున నె వ్యాఖ్యానించిరి నేను నామతస్టిను సారముక
(నధమా ధ్యాయము క్ష బృష్టములగు వదర్టములతో నా వ్యాఖ్యాన యమొనరింతును బుద్ధి వ్యామోావాము కలవారుకొందరు నర్వము కల్పితముగా కువీతము నిరూపించిరి- అట్టు కల్పితములగు వానిని భగవత్పాదులు (శ్రుతిన్నృతి యు క్రిరీతులతో నిర్నన్నములొనరించిరి. కావున నివ్వుడు నాకు తన్ని 'రానమున కై [వవృిత్తి యక్క-రకాదు కచా! శేవలము భావ్య కారులు నిరూపించిన సారాంశమును స్వీకరించి బుజుభావమున గ్రంధము వ్యాఖ్యాసించుటనై._ నేను యతల్నింతునుం (శ్రీగంవ్లపాదము "లందలి [చేమ వే నియం తితుడ్ననై న్వబుధ్ధిళుద్దికై వ్యాఖ్యానించుటకు యత్నింతును.
ఏతద్భావ[ పకాళశాఖ్యం వ్యాఖ్యానం సుగమం సరం । ముమాకూశాముపాదేమం న్వయమేవ భవిష్యతి ॥ 4! నాయీరచన గీ కా శాన్త్రమనకు భఛావవశాశమును వాస్టఖాన్టి నము, ఇది మిక్కిలి సుగమము- ముముమువ్చుల కిది స్వయముగా చుపాబేయము కాగలదు, త్మత వేదాంతసిద్ధాంకా ఖండవాక్యార్థ ఉత్తమ? | గీళాళా స్తే వినిర్జీతో వ్యాఖ్య మ, (కమళః పరః ॥* శే కాండ తయాత్మకం గితాశాస్త్రం భాగవతం మతం । త[తాద్యకాండే హరిణా త్వం వదార్థిస్య శోధనం ॥ 48 మహా మోహనసముచ్చేదసిద్ధయే కృతిమాదరాలత్ | త్మళాసి [వధ మేఒధ్యాయే శోకమోహాదీకారణం ౫ శీ4 మమాహ మిత్యవిద్యాఖ్యం మిఢ్యాజ్ఞానం న చేతరత్ । వై రాగ్యాద్యర్థనంసి ద్య మునిర్వ్యాసో జగావితి ॥ 45 ఈ గీ కాళాన్త్రమునందు వేదాంతసిద్ధాంతమాప మయిన అఖండవాక్యార్థము ఉత్తమముగా నిర్దీత మయినది. ఆ యధ్ధ మె ్తే మముగా వ్యాఖ్యానింపపలసి యున్నది. భగచానుడగ (శ్రీ ప్తని యువ దేశాత్మక మయిన ఈ గీ తాశా్ర్రము కాండ్మతయాత్మ కముగా నున్నది, ఇందు మొదటి కాండము నందు మవో మోవా
కల్లి గ తాభావవకాశము సము చేదమునశై కృష్ణుడావరముగా త్యం పదాన్థశోథన మొన ర0చెను, అందును [వథమొాధ్యాయమునందు శోక మోబవోదులకు "కారణము నాది నేను అను ఆవిద్య్యాత శ మగు వింధ్యాజ్ఞాన మె, ఇతరము కాదనియు సూచిత మమునది, వె రాగ్యాది [వయోజన సిద్ధితై వాస్రనముని ఇట్లు (వతిపాదించెను*
తదుచ్భేదాయ భగవాన్ ద్వితీ మేస్వాత్మవోధనం |
కృత్వా తతైఫివ జీవానాం మోహాధిక్యం విచార్య చ జ 4థ
న్వధర్థుం బోధయామాన విష్కామం కొామనిందయా ః
ఈళ్వరారాధనం ధర్భమవదిళ్యతి సామ్యతః (8 ఖై
ఉత్భలం మనసః ళుద్ధిం తథా రాగౌడీమార్జనం ॥
తతో జ్ఞాననముక్చృ త్తి తయా పైళ్యం విజాత్మని శకి
డ్వివకారమిమం ధర్ముం విశే మనపయోజనం ॥
పురస్కృత్య [వవృ త్రం తగ్గీతాళాస్తమశేషకః ౫ శతి
ద్వితీయమున మి వ్యాజ్ఞార నము చృ్యేవనముక క్రై భళణాక్
(శ్రీష్తుడు స్వాత బోథ మొనరించెిను అనందర్శ్భముననె జీవ్రల 'మోవోధిక్యము వరిశీలించి న్వధర్మమును నిష్కామ ధర్మమును బోధించెను. కకామకర్శ సిందించెనుు.. ఈశ్వరా రాథనమూ థర్మం యున చేళించెను? త త్పాన్నునమున చిత్తశుద్ధి ఫల మునెకు,. ఆవిధముగనె 'రాగాదిమార్జ్షవము చానిపేలన జననము తృత్తి దానిచే ఆత్మయందు నై్యుము... కలుగుట నిరకూపించెరుం (వవృత్తి థర్భుము నివృత్తి థర్భృమను ద్వి్యవ కారక ముయిన ధర్మము _ ని, శేయన్మవయోజనముగా నుండుటను పురన్మ_ రింయుకొని ఈ గీతాళార్ర్రమంతయు (పవృత్ర్త్రమయినదిం
ఉపోద్దాతతయా 1పోక్తః ళాస్తార్థం (వధమే ఖలు ॥
ద్వీతీయే సూతత్రికః సమ్యక్ తె వాత విదర్శ్యతే ॥ తి
(వథమాధ్యాయమునందు ఇఆాస్త్రార్థము ఉపోద్దాతమావముగా
నిరూపీత మయినది. ద్వితీయా థఖ్యాయమునందు ఇాప్ర్తాగర్థము వమ్ముక్
[(నధమాధ్యాయము 18 షసూసత్రితమయినది* ఇక నిచట వది యశ్షై నిదర్శితమగును, విష్కాఎంమకర్శనిష్తాదౌ నత్త్వళుద్ధి సతః వరం । తతశ్చ కర్శవన్యానొ వైరాగ్యాదిపుకన్సరః & 651 తతో వేదాంతపాక్యానాం విచారనపహితా వూ | థభగవద్భ _కీనిష్షా స్యాళ్చురుషా ర్థైకజన్మభూ; £ ర్ైె తక_న్షత్త్యిఠ్యవిజ్ఞానవిష్టా తస్యాః పరం ఫలం । అ విద్యాదినివృ త్త్యా స్యాజ్జీవమ్మ క్రర్నిరంకళా ॥ ఠి (పారబ్దభోగపక్యంతా సమతాద్వ్యైరలంకృతా (| తదంతే స్యాద్యి దేహాథ్యా ము క్వాచామాగోచరా ॥ ల్కీ జీవన్ము క్రిదశాయాం చ పురుషార్జావలందినాత్ . పరవై రాగ్య(పా_ప్రిః స్యా దై కృష్ణ్యాద్య పరాఖిథా 1 658 దై వీనంవదుపాదేయా వైరాగ్యాద్యువకారిణీ ఆసురీ నంపదాహేయా నర్వ(శేయోవిరోధిసి ॥ 658. కారణం సా త్వికీ శద్దా (వఠానం దెవనంపదః | వాఫి క నూ రాజసీ కామసీ టోద్దా హేతూస్రుర్యాళృకాకణం 1 67 క్ హేయాదేయవిభాగేన శాస్త్రార్థస్యాఖిలన్య చ | స్మూతరూపే ద్వితీయేపి సమా ప్రీ: నముదాహృతా 64 69 మొదట నిప్కా మశర్శనిష్ట అనంతరము నత్త్య్యళుద్ధి, పిమ్మట త ర్శనన్యానము* ఇద్ర టె రాగ్యాదిపుున్ననముగా నిరూపిత మయినది, తరువాత వేదాంత వాక్యములకు విచారసహితమయిన భగవద్భక్షి కిష్టయున్నది, అది పుకుపాస్థ్రములశ ముఖ్యశుయిన జిన్నభొమి "నంతరను భగవవృ క్తివిస్టాఫ ) మము త్త్యైక ఫిష్థారరిష్థు నిహా జిత మయినది అవి ద్యానివృత్తి కలుగగా నికంకుశమయి$ జీవన్ముక్షి శలుగుట్ల (పారబ్ధభోగవర్యంతముండునని నమత. మొదలగు వికేమ యులతో నలంకృతమై యయుంకునని నిమావితమయి 5ది* జీవమ్మకృష ఉనంతరవమ్వు అనగా శదంతమున వాచామనగో చరమగు విచేహాముక్షి తలుగుట (వతిపొదితమమునది జీవ క్ముకిదశలో పురుషార్థముల
క్షెశ్త గీతాభావ్యవ కాళము యవలుబనముండును. గావున వైశృస్త్యామీ యను ఉజేరుగశల వర వె రాగ్యప్రాపష్కియుదయించును* వై రాగ్యాగుల కువకరించు దైవీ నంనత్ స్వీకరింవదగిన దని సర్వే యోవఖూరక మయిన ఆసరీ నంవత్ వరిత్యజింపదగినదని నిరూపితేమయినది, చైవీనంవదకు (వథానశారణము సాత్త్విక్యద్ధ, ఇది యుపొేయముః, రాజన [శద్ద తామన్మశద్ధ అసురీనంనదకు కారము, అది త్యాజ్యమ, ఇట్లు సూ(తరూవమయిన ద్యితీయాధ్యాయమునందు శయోపాబేయ విభాగమున సర్వ శాస్త్రార్థనమా పీ, నిరూపిశ మయినది,
విదర్శ్య తే తదేవాాత సుఖబోఢరాయ నన్నృృణాం |
యోగస్థః కురు కర్శాణీత్యాదినా త,త సూచిళా ॥ ర్!
నిష్కామకర్మవిష్థా యా న_క్వకుద్యేకకారణం 1
సా సొమాన్యేన రూపేణ తృతీయే సంపపంచితా ॥ 66
పునర్విశేషరూపేణ చతుర్తే సం్యనపంచితా
తతో విశుద్దన_త్వఫ్య వై రాగ్యాదిపుఠస్పరా ॥ 61
విహాయ కొమాన్య8 సర్వాన్ ఇత్వాదౌ యాచ సూదతితా ।
కర్షసవ్యానవిష్టా సా షష్రైేపోక్తాచ పంచమే ॥ 62
సంక్షేపాత్సంచ మే (పోక్రా షష్నే విస్తరశః పునం
పీతావకా భగవతా త్వం పదార్డో ఏీరూపితం ॥ 48
నజ్జనుల సుఖబోథవై_ యదియే. యిచట నిదర్శితమగును..
“యోగస్థః కురు కర్మాణి సంగం త్య క్వ మొదలగు [గంధమున- సూచితమయిన నిష్కామకర్మ నివ్యయ న త్త్వశుద్ధికి ముఖ్య కారణ ముగా - నిరూవీతమయినది- ఈ నిప్కా-మకర్శనిష[్టయె తృతీయా థ్యాయమున సామాన్యరూవమున విసృత మయినది, చతొన్ధా- భ్యాయమునందదియె. విశేషమరూనముగా (వనంచిత మయినది, ఆ నిప్యూఎమకర్శ నిష్టావిశేమమున నత్త్వవిశుద్ధి కలిగినవానికి వైరా ఇగ్యాది పురన్సరమయిన కర్శనన్యాననిష్థ (వతిపాదితమయినది* ఇదా
- వివశయ కామాన్ యః సర్వాన్ క్ష ఇత్యాద్యిగంధమున నూూతిత
(వధమాధ్యాయము 1ల్ మయినది? ఈ కర్శునన్యాననిన్హ వంచమూాఖ్యాయమునను వసా ఛ్య్యాయనునను (ప్రతిపాదితము. వంచమాధ్యాయనున నిది నంక్యే వముగా వమష్టాధ్యాయమున విన్తరముగా (వతిపాదితమయినది- ఇంతగా 9ఇది నిరూవితముకాగా కృవ భగవానుడు తత్త్వమసి అను నువోవా శక్యార్థము నందలి త్యం వ దాస్థమును నిరూపించినట్లయినది,
యద్జ్ఞానాత్త త్పదా ర్లేన్య భక్తిరుత్పద్య తే పరా
తతో 'వేదాంతవాక్యానాం విచారేణ యుకా పురా కక
సూతితా యుక్క ఆసీత మత్పరశ్వేతి యా రతిః
భగవద్భక్తినిష్టా సాఒనేకధా (వకిపాదిశా 85
మధ్యమాధ్యాయష'ప్కేణ పురుషా రైక జన్మభూః
తావతా లత్పదార్డోపి ధ్యేయో 'కేయాఒర్చ్య ఆదరాఠత్ 66
ముముక్షోరుపకారాయ హరిజ్లా సన్నిరూపితః
అవాంతరఫలం తద్వత్సంగతిళశ్చాప్యవాంతరా 67
ఆదరాత్మత తతైంవ (పత్యధ్యాయం (వవత్యతే
॥ తత్ప దార్థజ్ఞానమున . తీత్పదార్థమయిన ఈశ్వరునందు వరా
భక్షి యుదయించును. అనంతరము యుక్త ఆనీత మత్ప్సరః అను స్థలమున పూర్వము సూత్రితమయిన వేదాంత పాక్యవిదారముతో ఫ్ గూడుకొనిన భగవ్మదతి కలుగును, మధ్యమాధ్య్యాయషట్క_మునందు నప: మాదెద్యాద కాం తాథ్యాయములలో పురు షార్థములకు ముఖ్య జన్మ స్థానమయిన భగవద్భక్తి సిన్హ య నేకవిథముల (వతిపాదితమయి చది, అట్టిభకి_నిఘ్రావిధ్యానమున_ -తేత్స దార్థమాదరముగా - థ్యానింప దగినదన్ని. తెలియదగిన్సదని యర్శ్చింవ దగివదని ముముతూవ కారము వకై. (శ్రీగుష్ణుడు నిరూపించిన, అవాంతరఫలము అవాంతరముగా నున్న భకిగలవారి సంగతి యున్నటి, ఈ వీధములయిన అవాంతర విమయములు [వత్యధ్యాయమున నా యా స్థలములం బే- .నిరూపిత యులు కాగలఫవుః..
10 గ్తాభాపవ శాశము తఠస్తృత్త్వం౦ం పదా రైక్యరూపాఒవిద్యావిరోధినీ 66౬ *వేడ్రావినాళినం నిక” మిళ్యాదౌ స్కూతికా చయా అ ద్వైళత తృ్వవిజ్ఞాననిష్టా సాఒసౌ (క్రయోదశే 608 కేక క్షేతజ్ఞయో: సమ్యగ్వివేకేన పప్రపంచితా 70
- -నేదావినాశివం న్వితిం * అను ద్వితీయా థ్యాయన్లోక ము మొద. లుగా గల [గంధమున అవిడ్యావిరొథిని తత్ర్యంవ దా న్టెక్యరూవమగ చ్ ఉం అద్వైళత త్వవిజ్ఞాననిష్ట సూతిత మయినది. ఆ నిష్ట యే (త్రయో దళాథ్యా మమునందు మేత మత్రజ్ఞుల సమ్యుగ్వి వేకము నిరూపించు టచే (వవంచిత మయినది. ఫలంచ జ్ఞాననిష్రాయాః స్మూతికా హరిణా పరా నిస్ర్రైగుణ్యో భవేత్యాదౌ నివృత్తి స్త్రిగుణస్య యా 72 సావై చతుర్ధ శేఒధ్యాయే జీవన్ముక్తి రితీరితా గుణాతీతన్య చిహ్నానాం కధనేన (ప్రపంచితా 72 పర వైరాగ్యనిష్టా యా జీవన్ముక్షేర లంకృతిః తదా గంకాసి ని ర్వేదమిళ్యాదొ స్యూత్రితాచసా గ. సంసారవృ తవిధ్వంసద్వారా పలచదశే స్మృతా దుభేప్వనుద్విగ్నుమనా ఇత్యాదౌ సూ్యతిాాచయా 7ట వైవీసంపదుపాదేయా స్టితధీలకజేన హ్ నశ్కొరాభిధేయన్య వశికారస్యోపకారిణీ యామిమౌాం పుష్పితాం వాచమిత్యాదౌ నూతత్రితా చ యా ఆసురీసంపదాహేయా వైరాగ్యాదివిరోర్రి నీ 76 ఏతే ఉభే భగవతా షోడశే నంప్రపంచితే ల్ లజ గ వి ల నిస్త్రైగుణ్యోభవ అను (గ్రంథధమున పూర్వము గుణ(తయనివృత్తి, సూచిత మయినది. అది జ్ఞాననిహైఫలము. ఇట్లు గీతా చేశికుడు సూలించెను. ఆ సూచితమయిన యంశమె -చతుర్దళాభ్యాయము' సందు జీవన్ముక్తి యని నిరూపిత మయినది, ఇచటనే గుణాలీతుని. చివ్నాములు ఇవూట'చే జీవన్ముక్ని (పవంచిత మయినడి, జీనన్నుక్తికొ
వి 1వధమాధ్యాయము క్షే అలంకారముగా నికూపితమయిన వర _వెరాగ్యనిష్ట 'తచా గంళాసి నిర్వేదం” అను స్థలమ-న సూ(తిత మయినది. అదియె వంచదశొ ఇాస్సయము నందు నంసారవృతవిధ్యంననము ద్వారా నిళూవిశన మయి నది. * దుఃఖేవ్యనుద్యిగ్నవునాః * అను స్టలమున స్యూతిత మయిన వైవీనంవద ఉపా బేయముగా సి” (వజ్ఞలమ*మున నిరూపీితము- అది వళశీకారము అను ేకుగల్మవె రాగ మునకువ కారకము. ' యామిమొాం ఫుష్పీతాం వాచం (వనవంతి” అను [౫౦ధమున నూకితమయిన అఆనుకీనంవద ఎవెరాగాస్టదులకు వికోధి యయినం-దున వరితస్యజం వవగి నది. పోడ కాధాన్యయము?౦దీ ెండుకంవదలు 'వవంచితము లయినప్ి. కారణం సా త్హ్వికీ శద్దా ప్రధానం దైవసంపదః 77 నిర్వ్వంద్వో నిత్యనత్వస్త ఇత్యాదౌ సూత్రితా పరా తద్విరోధినిరా సేన (ప్రోక్తా సప్పదశే చ సా 18 సఫలజ్ఞావని స్టైనం పంచకేన (ప్రసంచిలా నిర్ష్వందో్యో నిత్యసత్త ప్రక! ” ఇ త్యాదిగంధమున పూర్వమా మ్మాలితమయిన నాత్త్యిక(శద్ధ దెవసందకు (వధానకారణము- సప్త 'దశాధ్యాయనమునందు తద్విరోథిసిరా నమున 'సాత్త్వికశద్ధ నిరూవిత మయినది- ఇట్లుఫలనహితమయిన జ్ఞాననిష్టు 10న అథా్యాయము మొద లగా నయిద ధ్యాయములందు వినృతముగా నికూపిత మయినది. అష్టాదశేన పూర్వోకనర్వస్యాప్యుపసంహృతిః 70 _ ఇ్తం సమస్తగీతాఖ్యశాస్త్ర 'స్యేహార్ధనంగతిః ద్వితీయే సూత్రితా సర్వళా స్త్రేఒస్మిన్సం్యప్రపంచితా 80 అళోచ్యానన్వళోచ న్వ్వమిత్యారథ్యోప దేశనం శోక మోహాపనుత్యర్థం కృతం భగవతాస్ఫుటం 81 సర్వసాధారణో విష్ణోరుపదేశో మహానయం పూర్వము నిరూపించిన స ర్వ్యార్థమునకును అష్టాదళాధాస్థాయ -భున నువసంహారము నిరూవితమయినది. ఇట్లు సర్వగీ తా శాన్ర్ర మున కిచట అర్ధనంగతి కలదు. ద్వితీయా ధ్యా చుమున సూత్రిత
18 గ్ ళాభావ్యవకాశము మయిన యంశము ఈసర్య శాన్ర్ర్యమున (వపంచితమయింవది- ద్వీతీయా థధ్యాయనూన “ అశోచ్యానన్వశోచన్న స" అను స్థలమున ఉవ చేశ మారంభమయినది. శోక మోహముల యవనోదనమునకైై భగవాన్ కృష్ణుడు ఈ యువ దేశమును స్ఫుటముగా జేసెను: (స్రీశృష్ణుని ఈ యువచేశము సర్వసాధారణ మయిన మహోవ చేఫశమా.
సంవాదః కృష్ణయోః (బహ్మవిద్యాస్తుత్యర్థముచ్య తే 82.
వై దేహయాజ్జ్ఞవల్కాగ్యదిసంవాదోస్తి యదా తొక
శోకపలక్షితో బంధస్తని్నవృ త్హికరీర్వియం 8కి
(బహ్మవిద్యా పరా జిష్టోః (పొప్తా ముక్తస్తయేతి సః
మహా(సయోజనా విద్యేత్యేవం సంస్తూయతే తతః 8కీ
అర్జునస్యోప దే శేనాధికారీ దర్శితోఒ్యతచ
(శ్రీశుష్తాట్తునంనాదముగా గ్తాళా(స్త్రుమున్నది- ఇట్టుండుటు
(బవ్మావి ద్యాస్తు క్యర్టమగును. ఉవనివక్తునందు. నిట్టిది కలదు. జక కుడు యాజ్ఞవల్కుగ్య లివరు బృహదారణ్య కోవనిషత్తులో నున్నారూం అచట వారినంనాదము కలదు, అది (బవ్మావి ద్యాస్తుత్యర్థమని నిర తము ఇదియు నట్టిది. ఒంధము శోకఠకమున నుండును, (బవ్మావిదశ్ర ఒంధనివృ త్తి సంపాదించును. వాసు జేవ (బహ్మానన్నిథిలో [బహ్మఏదస్ర్ర సస్టనుడుపేశముగ (గహిఎెను.. దాన ముక్తుడు నయ్యెను-. కాన (బహ్మవిద్య మహానయో జనము కలదని (వస్తుత మముినది. ఇచట కృష్ణుడు అక్టునున కువచేశించుటుబే అధికారి నిరూపితుడయినట్టుం- భావింవవలిను.
(సళ్నో వ్యాసపసాదా దా_ప్పవిజ్ఞానం సంజయం (సతి
“ధృతరాష్ట్ర ఉవాచే”తి వైశంపాయనగీరియం వ్
యుద్ధవృత్తాంతటోఢార్థం నృపం జన్మేజయం శతి
శ్రుత్వా బహువిధం పూర్వం పాండవానాం జయం నృపః ౭8
స్వస్తుకరాజ్యవిభ్రంశాద్భీతః పప్రచ్భ నంజయం
[వధమాధ్యాయము 19 వాస్థస్వవసాదమున విజ్ఞానము పొందిన సంజయును ద్లేశి-చి, 1వభువయిన ధృతశాష్ట్రాడు (వశ్నించుట ఉపోధ్ధాతమావముగా నున్నది. గ్ా ఇార్ర్ర్యృపారింభమున “ధృత రాష్ట్ర ఉవాచ' ధృతఠా ప్రాకు వలిశెననియున్నరి. ఈ వాక్యము వెశలపాయన నచనమను అవ్పట[వభువైన జనమే జయు నుద్దేశించి యుద్ధనృ త్తాంత ము బోధిఎ చుటకై .వోంవాయనుడు థృతరాన్ట్రు ఉవాచ అని వలిశెను. ధృశ రాష్ట్ర్రాడు పొండవు) బహువిధ నిజయమును పూర్వము విని తన పు(తుడయిన దుక్యోధనునకు రాజ్యవి[భంశము కలుగునని భయవడి నంజయు నడిగినాడు- ధర్మస్యోత్పాగకే క్షేలే ధర్మవృ ద్యైకకారణే 88 నుతి సతి (పసి ధ్ధేఒస్మిన్ కురుక్షే(తే రణేస్సవః దుర్యోధనాదయోంధస్య మమ స్త్వశ్రాస్తధా పరే 89 యుధిష్టిరాదయః పాండో: పుఠ్రా రాజ్యఫలేప్సవ3 కృతవం౦తః కిమి త్యేతే సంహఘీభూతా పీ సంజయ [0 ధర్మక్షే[తపదేనోక్తం పాండవా ధార్మికాః స్వతః ॥ హింసాభయాన్నిన ర్తేగన్ యది బింథుపరిక్షయానక్్ 01
- పాష్తరాజ్యాన్నతః ప్పత్రాః మదీయా ఇతి భూభుజా ధృతరాష్ట్ర) డీవిధము గా సంజయు. (వశ్నం చెను. ధర్మమెత యయిన కరువ్యేతమున యుద్ధ మొనరింప దలచి సమ'వేకులయిన నా బారు పాండవులు నేమి యొనరించిరి! అని, దీనిభానమిట్లు వరిగా వ్యాము- ధర్హునము త్పాదక మయిన వేత్రము ధర్మనృద్ధి ముఖ్య కారణ మయిన మేత్రైము [శుతి స్మృతి వసిద్ధమయిన మ్మేతము నయిన. ఈ కురు వేతమునందు యుద్ధ మొనరింవదలచిన అంకుడనయిన నా పుత్రులు దుర్యోధనాదులు తదితరులయిన పాండుపు(తులగు యుధి ఫ్టీరాదులు రాజ్యఫలకాంత. శలవార్శలె వీమి యొసరించిరి? పీరంద చొళచో గుమికూడి యేమి చేసి3. అని సంజయును క్టైశించిన (వశ్నం శర్మ మ్మేతవదమున సీ భావము కలుగును. పాండవులు స్వతః థార్మి
ల0 గ్ తాభావ్యవకాశము కులు. యుద్ధమున హింసగలుగునని నివర్హింతురో జంథభువరియయము. శలుగునని మరలుదుకో! నా కుమారులు వారకన్న రాజ్యము పొంది యున్నవారు కచా! సంజయా! అచట “మామకాః' పాండవాః * వమి యొనరించిరి?!
యద్వా వేదే కురుక్షేతం కర్మకాందే (పసిద్ధిమక్ ఠా
అన్య ధదేవయజనాఖ్యం ధర్మ క్షేకముదాహృతం
- అవిముక్తం కురుక్షేత్రం దేవానాం ” ఇతి వాక్యతః 08
అన్యదృ్రహ్ముసదనాభ్యం ము క్షేరమువాహృతం
యత (పాణపరిత్యాగాజ్జంతువూ కన్య 'మోషణం 04
సంసారబంధతః (పోక్తం శుకౌ తక్కాశికాఖిధం
1పాణ్యసయాణ సమయే (శ్రీద్యద్రస్తారకం పదం ర్
వ్యాచష్షే (బహ్మ తేనాసొ మోక్షం (ప్రాప్నోతి బోధత?
ఇత్యేనం వాక్య శే షేణ కురుక్షేత్రం విలక్షణం భి
అవిముక్తం యకః (పోక మేళద్వ్యావృ త్తి సిద్ధయే
ధర్భక్షేత ఇతి (ప్రోక్కం కురుక్షేత్రం (ససిద్ధిమక్ 07
గ్ కాశాన్త్ర్యవధమన్లోకములో " ధగ్మ వేత కురువేత్ర " వద
ముల (నయోగమున్నది. అఆ వద (వయోగమున వేళొళభావముకు భాసించును. వేదమున కర శాండములో కురు తే తము కలదు. అపి (పసిద్ధము. అచటనే చేవయజన మను మేమగల ధశమ్యేత్రము నిరూ పీత మయినడి. "* ఆవిముక్నం కుకుమ్యే శం "జీవానాం ”" అనువాశక్య మున (బహ్మసదన మను పేరుగల ముకి వేత్రము నిరూపక. మం నది. డాసెని అవిముక్న మత మందుకు. అవి ముక తేతమున (పాణ వరిపారి త్యాళమున నే | పాణికయినను నుంసారబంధ మునుండి మోక ణము కలుగును. అవిముక్కనేగమునకు కాలీమ్యేశమయం. వేకుం (పాణిములు పోవు సమయ బునందు. జీవులకు న్ర్రీర ముడు తారక
- బహ్మువదమును వ్యాభ్యారించును.. దానిచే జోధము. కలుగగా జ్లీలేడు మోతను. పొందును. ఇట వాక్య శేషము కుకు తత వయ.
(చధమాభధ్యాయమను ట్ర ఏలతణమయిన దని గోచరించును, ఈ కురుమ్షేత మపిముక్తృ 'మ్మేత్రము. దీనివ్యావృత్తి సంపాదించుటనై ఈసరుత్నేత్ర మ౦ిముక్తే మేతము కాదని నిరూవించుటన్షై ధగ్మవ్యేత్రవదము క్మీవయుక్నమయి నది కావున ఈ కురువ్యేతము ధర్మమేత్రము. ఈ కురుమే తమూ కర్శకాండ (సిద్ధము, అను భానము నిచఎ (గ్రహించుట యుక్షము-
భార తే సర్వవేదార్థా భారతార్థశ్చ కృత్స్నళః గితాయామస్తి త్రేనేయం సర్వళాస్త్రమయీమతా 08 అతో వ్యాథ్యా పరాస్యత భాతీసాహి నిదర్శ్యతే భఛారతమునందు సర్వే దాగ్ధము కలదు. “ భాకః వంచ మో వేదః " భార కారము నర్వ్యము గీతాళాశ్ర్రృమున గలద్కు శ్రాన్టన నీ గ్త సర్వశాస్త్రార్థ మము, కావున నిచట 'వేొక వ్యాఖ్యయు భాసిం చును. అది నిదగ్శితమనగను, అరంఖే భారతస్యాపి రూపకద్వయమీరితం ౧8 ఛాందోగ్య మతిసంసిద్ధమధాధ్యాత్మమితి స్టలే యుధిష్టిరా ధర్మమయో వృతన్నస్య చకల్పితః 106 అరున౩ స్కంథధరూపేజ శాథాత్వేన వృకోదరః మా్యదీసుతొ సృవ్ఫఫలే మూలం కృష్ణో ద్విజాః కత్తి 101 వైవీ సంపత్సమ[గ్రాత ధర్మాద్యా మునినేరికా భారత (గ్రంధ ముమయొక్క_ అఆరంఛభమునందు క్షా్యభద్ర,శుకూ శకుళూపిత మయినది, ఇాఎదోగ్య (శ్రుతి సంపిద్ధ మయి వ డాని వావరు “అధాధ్యాత్యం” అనునస్థలనున స్పష్ట ముగ నున్నగి, ఇవో రూవక _మిట్లున్నది, యుధిప్పీరుడ్డు ధర్శమ మవృక్ష ఘు అస్ట్రక్రక్షు నభింవ ౧రూవమున వృకోదరుడు శాఖభారూవమున మొదిష్పష్టు లుం నకుల “నహ దేవులు పుష్పఫలమావమువ నున్నారు, కృష్ణ మూలనో” వృతుమునందలి ద్యిజములు-వత్వు న (శుక, ఇట్లు న్వపంచుట టీ ధ్ శీ యా ( పట్ వ్త్థంగ్రంం న్ తక్క. (49 జో ద పసు
2 గ్తాభావవ కాశము దుర్యోధనో మన్యుమయో వృతస చ టకళ్చిళః 102 కర్ణశళ్ళ స్కంధరూపేణ శాథా శకునిరీరితం దుళ్ళానన౩ పుష్ఫఫలే మూలం స్యా త్చితాంధదృక్ 108౬ ఆసురీనంపద(తాపొ (కోధాద్యా నిభిలేరితా . ద్వితీయరూవక మిట్టున్నది, అందు దుర్యోధనుడు మన్యు (కోవ) మయమయిన వృతేము. కష్టుడు నృంథరూ:వ మున నున్నాడు. శకుని కొమ్మ దు శ్శాననుడు పుష్పఫలరూ పుడు. అంధుడయిన - ధృతరాష్ట్రాడు మూలము, ఇందు (కోధాదికమయిన అసురీనంవత్సి. సర్వము నిరూపీత మయినది. ఇక్టం సంపద్ద్వయం న్యస్య తయోరన్యోన్యమాగహాత్ 104 యుద్ధం (పదర్శితర్మసమ్యగ్విస్తరా న్మునినా ఖలు ఇట్లు సంవద్ద్వ్యయమును నిరూవించి వ్యాసుడు కశారవ పొండ. వలకు వరన్స రాగ్రహమున యాద్ధమును విన్తరముగా (వదగ్శిం బెను, (పతిపాద్యం పరం (బహ్మ భారతే వేదసంగహే 105 తద్ జ్ఞానసాధనం ధర్మః _పతిపాద్యో మునేర్ముతః, దైవీసంపదుపాదేయా ,పాండవానాంక్థి జయాజ్జనై 106 ఆసుర్మీసంపదా హేయా ధార్మ రాష్ట్రపరాజయాత్ యతో.ధర్మస్త ఈ్నకృష్ణో యతః కృష్ణస్త తోజయః 10? ఇత్యేవంగ్టిరూపకేణార్జో భార త్మేముని నేరితః "వేదనంగ హోత క + మయిన భారతమునందు వరంబవ్మాము- (వలిపాద్యము, ఆ వర్యబహ్మూసాధనము ధర్మము (వతిపాదస్ట్రమగుటా- చ్యాగముని కభీష్టమ"', పాండవులకు విజయము కలిగినది, కావున 'టైవీసంవత్తు న్వీకరింవదగినదని, ధృత రాష్ట్రపు[తులకు వరాజయమూ- కలిగినది కావున ఆసురీనంవత్తు వరి త్యాజ్యమని భాసీంచును? ధర్మ 'మేవత్సమున నున్నదో ఆవతమున కృష్ణుడుండును. కృష్ణుడేపతే మన నుండునో అఆ నతమున జయముండును, అను నిట్టి యస్థమునూ వ్యానముని భారత(గంథమున రూవకరూవమున నిరూపింబెను?
[(వధమూాధ్యాయము లి8ి అతశ్రాపి సథమే ల్లోకే తృదూనక్కపదర్శనం 108 గితాశాస్త్రనమారంభే కృతం వ్యాసేన వేధసా ఈ గీ తాశాన్ర్రము | పారంభమునంకమును (వధమశ్లోకమున శా రూవక [వదగ్శన మున్నది, వ్యానభట్టారకుడు రూవకము బిట్లు తురూపిం చెను, కురూణాం కరణొనాం యశ్షేతం దేహో ఒధికారిణః 100 అను(గ్రాహకథావేన క్షేభవల్థేతముచ్యుతే నర్వేషాంచై వ ఛర్మాణాముత్చాదకతయా తధా 110 అయం తు పరమో ధర్మో యదో్యో గేనాళ్మదర్శనం ఆత్మజ్ఞానమయో ధర్మః సాధ్యతేఒక ముముక్షుఖిః 11 కయాళ్సమన ధర్మాణామపవ రెకలాభనః క12 (శాణభూతం ముముక్షోన ద్ధర్మకేతం శరీరకం క్షేశ్రాణాం పరమం క్షేత్రం శరీరం క్షేశ్రముచ్యతే వధ్యఘాతకభావేన తస్మిన్హేతే వరన్పర౦ 118 రాగవై రాగ్యసంతో షతృష్టాడీనాం సమాగమః యేస్టితా మామకాస్తత హ్యవిద్యాపురుషోచితా? 114 అవిద్యామయనంకల్పా ఆసురాః (పతిజోధితాః మ మేతికార్యమిళ్యుక్తా మామకా భాంతిశాలిన9 కేక్ కామ్మ్యకోధాదయస్స ర్వే మహామోహాత్మజాః శతాం శుద్ధిః పాండురిత్మిపోక్రా తత్పు.ఠాః పాండవా3 స్కృతాః 116 కమా వైరాగ్యసంతో షముఖా విద్యామయాః శుభాః క్ర క్రైర్తిరా ఇతి (ఫపోక్తం కిమకుర్వత కబ్దత3 కే ముముక్షో రేష వశళ్నోఒస్పి సంజయం డ్లానినం వతి “థర్మమేతే. కరుత్నేతే? అను మొరటి. శ్లోకముక
- కురుత్యేతము = అధికాశయగు వాని ేహానుం స్వేం తి య్యములకు నత ము,
వ) థర్మవేతము = సర్వ ధర్మముల కుత్చాదక మయిన శర రము, ఇందు రాగతృష్లాద లుండును.
ఏ మామకాః = అవిద్యామయములయిన అసుర నంకల్ప ములు* కామ(కోభాదులు. _
- పొండవాః = తమావై రాగ్య సంతోపాదులు, శుభాత్మ; కములు. విద్యామయములు. -
క) నంజయుడు = జ్ఞాని?
- కిమకుర్వత = వేనిచే నేవి నరాజితము లయినవసి* ముముయు(వళ్న,
ఈ రూపకార్ధము సిట్లు విశదముగా (గ్రహింపవచ్చును” కోక్చర్రూణాం - కరణానాం. శేతం = కురుమేతం, కరణము లింది యములు- వాని మ్నేతలము స్థానము, అధికారి యగు వాని? జీబాము కురువే[తము* మేత మను([గ్రాహఃము కావున బేనా' మును శేత మనదగియున్నది, సర్వ ధర్ముములకును, మేత ముత్వాదకము, "చేహము నర్వ ధర్మముల కుత్చాదకము, యోగ. మున అత దర్శనము నంపాదించుట వరమధర్శము, ముముమయువ్సు లాత్మజ్ఞానమయమయిన ధర్మము నీ చేవాముననే సాధింతురు.. అనవగ్రైకకలాభమున నర్వ ధర్మము లీచేహమున తయించును,. ముముతువున కిది (తాణభూతము: కాన నీ శరీరము థర్మే(త్రము- వేతములలో. నిది వరమశ్మేత్రముః కావున శరీరము మేతమను దగియున్నది+ ఆయీ ధర య! మగు శరీరమునందు రాగవై రాగ్య నంతోనుతృష్ణాదులు వరన్బరము వథ్యఘాతకభావమున _నంగత ముల్రైయున్నవి; అ ేహమున మామిశాః = నావారు అనదగిన అవిద్యా పురుషోచితములయిన అసురములగు అవిద్యామయ నంక ల్పములు (ప్రతిబోధితముల్లై యున్నవి" “మమ శార్యం” నా వని యనదగిన (భాంతి న్యభావము లయిన శామ(కోథాదులన్ని యు,. చశకములు, మవమోహబన్యముళై యున్నవి “పాండవాః? కొద్ధి
శ్శ్రీ [వధమాధ్యాయము విక్ పొందు వదమున (గావ్యాము. తత్పుుతులు పాండవ్రులు, శుభములుం. విద్యా మయములు నగు-తమొవై రాగ్య వంతోసాదడులు పాండవ వదదు న (“హింవదగియ న్నవి, ల్ కిచుకోర్వత *? పమయొనరించిరి 1 అను శబ్బమున ఏ భౌజమలు వ భావములచె వరాజితములయినవి ? అని జ్ఞాని యగు నంజయు ను ద్లేశించి ముముషు[వశ్నగా (గహింవ దగును = ఇట్లిచట రూవక వధముగా నున్న భావమును (హిం మనది యద్వా మౌోహన్య (స్రళ్నోయం స్వయంథశ్రాత్మమనః (ప్రతి 118 ఇతి రూసకమాదాయ జోధితా మునినా జనా3 అతఏవోససంహా రే సంజయోక్షిర్నృపం (ప్రతి 118 య్యతయో గేశ్వరః కృష్ణో య్యశ్రపార్దొ ధనుర్ధరః త్మత్ర శ్రీర్విజయో భూతి: (ధువానీతిర్మతిర్మమ 20 “కిమకుర్వతి” యనునది మోహవామునకు సంబంధించిన వశ్న మనియు ావ్యూము. మాసము తన్ను నియంత్రణ మొనరించు మనసును ద్లేశించి యనిన [వశ్న మగును, ఇట్లు రూపకభర్శము ననుస ర0చి ముని జనులకు బోధించెను, కావుననె గీ ళాళాన్త్రము యొక్క య వనంహారము నందు ధృతరాష్ట్ర? ను ద్దేశించిన సంజయవచనమును ఈ యర్ధ్థమున సంగతమై యున్నది యోగీశ్వరుడు కృష్ణు జెచట నుండునో ధనురగ్ధరుడయిన పి ద్ధదెచటనుండునో అచట ల్రీయుం డును, విజయముండను, ఐశ్వర్యము. డును, సీతకి యుండును. మతి యండును: అన్నియు స్టిమగ నుందసని నా మతి, తధా ఛాందోగ్య వేదాంతగిరామస్యృత సంగతిః ఇంద్రియవృతృయో దేవా అసురాశ్చు (శ్రుడౌ శుతాః [121 ॥ ఇాస్త్రనుగాః సురాః (ఫోక్తాః స్వొాభావిక్యస్తధాసురాః స్వాభావిక్యస్త మోరూపా ఇం్మదియాజాం (ప్రవృత్నయః 22 (పవృళ్తాః శాస్త్రసిద్దార్థ్యప కొళాభిభవా యకతాః శాస్తా9నుగా? సురాస్తత శాంతిదాంతిపుర స్పరా8 12
లిం గ్తాభావ్యవకాశము (భాంతిసిద్హపవృత్సీ నామాసురీణాం కయావహాః అనాదికాలమూరభ్య 'దేవాసురసమాగమ 8 1డథ (తిదేహం (పవృత్తోఒసౌ సర్వ(పాణిషు నంగర8 ఏవమేన మునేర్భావోదర్శితో యమధాధునా 125 అర్హ వేన ప్రసంగం తం వాఖ్యాస్యా మో యధాతరం 226
- గీతాశాత్ర్ర (వధ మన్లోశ మున రూవక నంగతి యున్నట్లూ ఇాందోగట్ల వేదాంత వచనములకును, ఈ స్థలమున నంగతి యున్నది "వేదమున ఇందియ వృత్తులు -జీవాసుర నంజ్ఞ తో నున్నవి. శాస్త్రాను గతముగా నుండు వృత్తులు. సురులు "జీవత లని; స్వాభావికములగు ఇదియ (వవృత్తులు అసురులు రాతమసు లని వ్యవహార మున్నది- న్వాభావికములగు ఇంద్రియ (భవృత్తులు తమోరూవములు, అపి వాస్త సిద్ధార్థ (వకాశముల నభిభనవించు శక యశత్నపవడి 1వవృత్తము లగును. కాంతి చాంతి (వముఖమూు లగు శాస్త్రాముగమములయిన సురన జ్ఞ గల (వవృత్తులు ఆసుర ము లయిన (భాంతి సిద్ధము లగు (వవృత్తులకు నాశము నంపొదింవ గలవుః అనాది కాలము నుండి ము, -జీవాసుర నమాగమమున్నది" సర్వ (పాణు )ందనును, (వతిచే వామువను ఈ -జీబాసుక నం(గావేవమి శవవృత్తమగుచునే యున్నది ఇట్టి యనా ఇాందోగష్టవచ నానుసార ముగా వ్యాసమువి భానమున్నదని నిమూపిత మయినది, ఇట్వొప్పై నిట్టి వగంసము నాస్ట్వనమున యభా కరముగా ఎాఫ్టఖ్యానింతును. సంజయ ఉవాచ క, దృష్ట్వా తు పొండవానీకం ప్హూథం దుర్యోధనస్తదా! ఆవార్య ముపపంగమృ్మ రాజొ వచన మబవీత్ ॥ వమమత్వాఖభినివిష్ణస్య వశ్నం శ్రుత్వా నృపస్య సః ఉవాచ సంజయో వాక్యం దివ్యదృష్ట్యా సమన్వితః శరై పాండవానాంచ నిర్దౌష్యం దౌష్యం దుర్యోధనస్య చ పాండవోక్కర్లతా చైవ ద్యోత్య తేజత్ర తు శద్దికః [128
(వధమాథధ్యాయము క _వైన్యం పాండుసుతానాం తుదృష్ట్వా దుర్కోధనో నృపః వ్యూఢం చ కృతవిన్యాసవికేషం శాస్త్రదృష్టితః - 120 సంగామావనరే భీతమాననః (దోణమాచార్యం గత్వా తదంతఠికే వాక్యమనద(దాజ నీఠివిర్ 180 పాండవేషు స్వశిష్యేషు (వీయేష్వత్యంకరాగతం న కరిష్యతి సం్యగామమితి బుద్దా నిధాయ చ 181 మమ 'ఆ్యఖినివిష్టాడయిన ధృత రాష్ట్రిసి (వశ్నశిని ద్య దృష్టితో నమన్న్వితు డయిన నంజయ. డీ దాక్యమః వలిశెను ఈ వ్లోకములో “తు శబ్దము కలదా. దాం నలక పాండవుల నిష్ట శశ, దుర్యోథనుని దాస్యము, వాంకవ్చల యుత్క నము గోచ రించును, దుర్యోధనుడు పాండవుల యెన్యము. చూచి యుద్ధ ఇాస్త్రానుసారమ. గా విన్యాన వి కవముతో. కూడి వ్య్యూథఢ మగుట ఇభూచి; నం్యగామూవసకమున _ భీతమానసుకయినావు దోనా చార్య గురు సమివమున "కేషనాడు, రాజనీతి ఏదుడయిన దుర్యో కనుడు (దోణుని నమిీపమన నీ ఇా॥ి శము: వలి*ను, పాండవులు పీకు శిష్యులు; ప్రియులు- నీవు 'వట్టు దలగా య ద్ధమొసరింవవు, అని మనసున ననుకొపి ౦ ట్లు వలికెను, 8 పశ్ష్యైతాం పాండు పుక్రాణామాచార్య మహతీం చమూం। వ్యూఢాం (ద్రుపద ప్యతేణ తవ +ష్యేణ ధీమతా తస్య తేషు యధావజ్ఞ్యాకోధాధిక్యం భవేద్యఢా తధోవాచ స పశ్యేశ్యారభ్య భోెత్రిలిస్రి మై 18 2 అత్యాసన్నామినూం సేనామనేకాచాహ దీయుకరాం పళ్య పాండుసుతానాం ళ్వెమాచార్య సరమాస్త్రఎథ్ 188 త్వద్వధార్థం పజాతేన ధృష్టద్యుమ్నేన ధీమళా వ్యూహనిర్మా జతిః సమ్యక్ స్టాపిళా వెరిణా తవ 184 అధవా పొండుప్పనాణాం గురో పళ్యాతిరాగ వాన్ యత స్తేషు త్వమిత్యేవం హార్దం దుర్యోధనస్య చ 13ఫ్
క గీతాభావ వ కాశము యస్య (ప్రాప్య కురుక్షేేత్రమాచా ర్యేపీదృశీమతిః కిమువాచ్యుం భవేత్త స్య దౌష్యమాహాత్మ్యమద్భుతం 188 (దోణునకు పాొండవులందు. తిరస్కారము కలుగునట్లూ శో థాధికస్యము. కలుగునట్లు దుళ్యోధరుడు వలిశ₹రు, “వత్స తాం మొదలుగా మాకు (తికములతో తొమ్మిది శ్లోకములతో వలి శకెరు, అఆచాశ్యా! సీవ్ర వరమా్రు విదుడవు పాండుకువూరుల యీ నేనను జూడుము ఇది యత్యంకము నమిపించియున్నది. అ నేకామోహిస్పాలతో నున,ది. వీ దె. నిన్ను వశెంచుటక్రై జన్మించిన వాడు? సీకు వైరియగు వాడు. ధీముతుడు. ధృష్టద్యుమ్నుడు. వ్యూవా నిర్మాణమున చాగుగా సీ వేనకు స్టాకుచిశామ, అభా, పౌండు ప్యుతుల గురూ? చారియందత్యంత మనురాగము కలవా డవుగడా! వారుయుద్ధమునకు వచ్చిరి. అని దు్యోధరుని జృాద యమునందలి భావము కురువ్నేతమునకు పీచ్చేసియు, దుళ్యోధ నుడాచార్యునందు. నిట్టి భావమున నున్నాడు: ఇక వాని చౌష్ట్య మాహాత్శ్య మేమి ఇెస్పపలయును! 4. అ(త్రహరా మహేష్వాసా ఖీమాక్తున సమా యుఫః యుయుథానో వికాటక్చ దృపడళ్చ్న మహారధః।1 ఏకేస ధృష్టద్యుమ్నేనా (పసి ద్దేనాశ్రీతాం. చమూం। అన్మదీయోపి యః కళ్చిజ్జేష్య తీతి న తర్క్య్యతాం। 131 యతో ఒసా్యాం శ్యతుసేనాయాం కూ దృఢ వనుర్హరా ॥ యుద్దే భీమార్జునాభ్యాం యే తుల్యాః సంగామమన్సహాః। 106 సాఠ్యక్యాద్శితయో ప్యే తే భీష్మ్యపోక్నా మహారఢాః॥ ధృష్టద్యుమ్ను డ్యవరద్దువు, ఒకడు. వాని నా్యశ్రయించిన సేనను మనలో మనవాడెవచేని జయంవగలడని తలంవవలదొ, ఈ పాండవసేనలో ఈ శతు సేనలో ళూకులున్నారు, ధృఢధరు రు లున్నారు, యుద్ధములో వాగు ఛీమార్టున నవానులం సర్యగామ దుస్సహులు, సాత్యకి విరాటుడు, (దువదుకు వీరూ
(వధమాధ్యాయము 29 మువ్వురు మజోరధులు, వీరు మహోారభులని ఛీమ్ము డిదినరలో ర్, ధృష్టకేతుశ్చేకితాన! కాళిరాజశ్చ వీర్యవాన్! పురుజిత్కుంతి భోజశ్చ శై భ్యశ్చనరపుంగవః। | వీర్యవంళస్రయళ్చాన్యే ధృష్టకేతుముళా నృపాః। 188 పురుజిత్చముథాళ్చాన్యే ఆఈయోపి నరసపుంగవాః। ధృష్ట కేతువు, చేశతానుడ-, కానశిరాజు అను నీ మూూవురు చేర్యువంతు లున్నారు, పుగుజత్తు, కుంతిభోజుడు, ఎల బ్యుడను ఊరానవురు నర పుంగవులున్నా కు 6. యుధామన్వుశ్చ విక్రాంతి ఉత్తమౌజాళ్చ పీళ్యవాన్। సౌభదో [ద్రావదేయాశ్చ సర్వ ఏవ మహారథాః | వ్మికాంతోస్పి యుధామన్యురుత మౌ జాళ్చ వీర్యవాన్ 1 110 అఫిమవ్యు స్త్ధా పంచ ్రతివింధ్యానయన్తధా। ఏతే నప్తదళ (పోకా ఘటోత్కచ మువాస్త ధా। 141 సర్వే మహారధా ఏన నైకోప్యర్దరధో రదః। అత్యంతపుప్రసిడ్దా యే పొండవాస్తే మహారథాః; 142 ఏకో దశసహస్రాణి యోథ మేద్యస్తు ధన్వినాం। అస్త్రళస్త్ర్య్మపవీణశ్చ మహారధ ఇతి స్మృతః 118 అమితాన్యోధయే ద్యస్తు సంపోక్షోఒతిర దప్పు సః రథీ త్వేకేన యో యుద్యేత న్నూ్యూనోఒకరధీ మతః 144 థావన్ ఇ విక్రమించిన యు ఖా మనవు గలవు, నీర్యవంతుడయిశ ఉత్తమౌాజు డున్నాడు* అభిమన్యువు కలడు (వతివింధ్యాదు లయిదు ఇరు (దౌావబేయులు గలరు, ఈ నిర్జిష్ట్రాలందరు వదునేడుగుకు కలరు ఇంకను ఘటోత్క_-చాదులు కలరమ* వీరందరు మహారధులు, వీరిలో “నేయొకడును అన్థరధుకు "కాడు, ఒకడును రఖిెకాడు, అత్యంతము భువ్రసిద్ధులయిన ఆ పాండవులందరు మజోరథులు. వదివేల ఛాను ఇ,-ల నొళడే యెదిరించి పోరువాడనునేని 'అన్ర్ర శస్ర్యావవీణుడూ
ఓ0 గీ తాభావ్యవచాశము చగు నేని మహారధు డనదగును, అకంఖ్యాణ లతో యుద్ధ మొనరించూ నాత డతిరథుడన దగును, ఒకనితో నొకడు యుద్ధమొనరించినచో నాతడు రధుడగును. అంతగన్నిను. తక్కాననాదు అర్ధరథుడు డగునది యాద్ధవిదులనిరి. 7. అస్మాకం తు విశిష్టా యే తాన్నిబోధ ద్విజోర్త మ। ల అవాలి శై, = జల క గ్ ణా నం! నాయకా మమ _సై న్యస్య సంజ్ఞార్థం తాన్ (బ్రవిమిత।॥ దృష్ట్వారిసేనాం భీతశ్చేతర్హి నంధిర్విధీయతాం ఇక్యాశంకాం న ఆలక్ష్య గురోరాహ వచో నృపః 112 సు శచ్చేనాంకరుక్పన్నాం భీతిమాచ్భాదయ న్నృపః। ద్యోతయత్యాత్మనో దార్ ష్ట్యం గురోర[గే మహత్తరం౦॥ 1160 మ ధ్యేఒస్మాకం సమసొనాం మే వ్శిష్ష గుణాన్విలాః! తన్మయా [పోచ్యమానాంస్త్వం మద్వాక్యాదవధారయ। [147 మమ పైన్మన్య నేశారోరకుచ తాంచస్త బపవీమ్యహ౦॥ గృహీత్వా నామఖిః కాంశ్చిచ్చిష్టాన్ జ్లాపయితుం స్ఫుటం/ 148- ద్విజోత్త మేతి శద్దేన (బాహ్మణానాం మదక్షతాం। సంగ్రామే సూచయత్యేష దుష్ట భావేన భూపతిః। 140 సంజార మితి శబేన [(పియశిష్య చమూం౦ తవ। రన ౧ దృష్ట్వా హర్ష వళాన్మాసు స్తీ్యయ వీర పవిస్మృతి?॥ 150 శతుసేనను చూచి భయవడితి వేని నంథికుదుక్పుకొనుము! ఇట్టి యాశంక గురువున కున్నట్లు గురించి దుర్యోధను డీవిథముగా ననుచున్నాడు. “అస్మాకం తు ౫” అను శ్లోకమున నున్న “తు” శబ్దమున దుర్యోధనుడు తనలో గలిగిన భయమును కవ్చిపుచ్చు కొనుచున్నాడు. గురువునెదుట తన మహత్తర ధార్ స్ట్వమును గోచ రింపజేయుచున్నాదు, మన యందరి మధ్యలో విశి్టగుణములు గల వారు కలరు. వారి నివూడు నేను చెన్వుదును, సీవు నా వచనమున వార్తి గుర్హింవనచ్చును. నా మై న్యనాయకులను నేను ఇచెమూదును- కొందరిని పేరు పేరున జెప్పి మిగిలినవారిని గుర్తిం జేయటకు-
[వధమాధ్యాయమూు త "చెప్పెదను, గ్ ఆాన్లోకముక “ద్వెజోత్తును” అని యున్న ది- ఆశబ్బమున నీవు ట్రావ్తాణగేక్ష్తుకవు (కావ్మాణు ఎకో నంగ్రామమున సాచుర్ధ్భ ర మ? కా. హా చించుచు ముండదడ్సు. అని దుష్టభొవమున దుక్కోధనుడు నూచిం న్నాడు “నంజ్ఞార్థం? అని మూలమున నున్నదెం అఆశ్వమున నీ వీయళిమస్ధ 'సీనను చూచి వార్ల వకోమున వ్వీయఏరులరు = మరవకూడదు: అనెడి లె కూపము భాసించును 8. భవాన్ భీష్మళ్చ కర్షశళ్చ కృపళ్చ సమితింజయః అశ్వత్థామా వికర్షశ్చ పౌమువత్తిస,వై వ చ 11 శ్తే స్యురిత్యపేకియాం పాహ చత్వార ఆదరాత్ భవ ర్పభృతయః శూరాః సర్వేవైసం గ్రామకో విదా ౩॥ 161 | ఫ్ అశ్వక్థామానయో మే చ తేపి శూర మహక్తృమౌః వారెవరు + అను [వశ్నకు నలుశ్రరనాదరముగా. జెప్పినాడు- సేవు, భీమ్మడు, కష్ణుడు, కృపుడు వీరు నలువుకుసమితింబయులు. మారు “మొవలుగా నీ నువు ళూరులు. అందరు సంగావమ కోవిదులు, అశ్వశ్రామ వికస్ణకు సౌమనత్తి యా మూవురు శూరులు మవాక్త్య యులు, అశ్వ న్రాను (దోతిపుు ముకు. వికర్ణుడు తన చివరిసోదరుడు-= “సోమదత్తువి కుమారుడు సామవత్తి. వీని పేరు భూరిశవుడు, $. అన్వే చ బహవళ్ళారా మదర్దే త్యక జీవితాః। థ ఎలి నానా*స్త్ర్యప్రహరణాః సర్వే యుద్ధవిశారదాః॥॥ అన్యే శల్యాదనయోఒనేకే శూరా మ్మక్చితి సొవకా$ః। మ్యశ్చయో జనసిన్ష్యర్థం జీవితం త్యక్తుము ద్యతాః। [క ఏవం స్వసై న్యబాహుల్యం స్వస్మింస్తస్య రతిః పరా! యుద్ధాద్యోగే రణే దాక్ష్యం చళుర్శిర్దర్శితం పదైః॥ 15్థీ ఇంకను శల్యాదుల నేకులున్నారు- వారందరు ళూరులు, నా ప్రీతి సాథకులు నా వయోజనసిద్ధిక్షై జీవితము త్యజం చుటకుధ్యతురై యున్నారు, వరునకు నాశా శ న్ర్రుములు (వహరణములు కలవారు,
లి గతా భావ్మవ కాశము అందఠు యుద్ధవిశారదాలు, ఇ న్యస్త న్య గావుల్యమును తన యం చాసై న్యమునకు గల వరభక్షివి, రణామున య.ధ్ధయత్నమున వారి దతుత్యమును చరం తెక్షజీ ంత్- నానాశ(్ర్ర వళారణం= యాద్ధ విశారద వదములతో నాలుగు వదముతో దుర్యోధనుడు (వద రృించినాడు. 10, తన్య సంజనయనర్ర 0 కురువృద్గః పితామహః వి లొయ ఢి సింహనాదం వినద్యోచ ై!శంఖందథ్మా(ప్రతాపవాన్ 1 1... ఏవం సంసువతో భీష్మో రాజ్డో విజయసూచకం। ఉల్లానరి జనయన్నుచై 9 సింహనాదం మహారనం?॥ 155. కృత్వా _ప్రతాపయుక్తత్వాచ్చంఖం వాదికవాంస్తతః। కురువృద్ధతయాచార్యభూప యో రాశ యజ్ఞతా॥ 156" రాజోఒను పేతశం తన్య సిజమమహతయోచ్యతే। యా అపుడు ఖీషు డు నంస్తృపయొనరిం మ దుర్యోధను నకు వీజయ సూచకమగు ఉల్లాసము కలిగించుచు. మహాధ్వని కల సింహనాద. క. మును ఉవై సోన్వరమున నొనరించెకు, [వతావయుక్తుడు. కావున సింతానాదమొనరింది శుఖమును పూరించెకు.. భీష్ముడు కురూ వృద్ధుడు శకావుననె (ద్రోజమర్య్యో నుల. నగా కయ మం గుర్పిిం చెరు. వీతామహుడు కావున దురో్ఫథకుని కనిట్టి యుండుటయుః యకృము 11. తతః ళంభాళ్చ భేర్యశ్చ పణవానక గోముఖాః! సహ సె వాభహన్నంత స శబ్లస్తుములోభవత్ 1 తతః "సేనాప తేః శంఖవాదనానంతర క్షణే! సహసా శ౦ఖభేర్యాద్యా వాద్య భేదాశ్చ వాదితాః 157 స శణోపి మహానాసీత్ కోభకర్చృతయా &తా॥ 158 నో ఖ ంతక శేన్తావతి యగు భీష్ముడు శంఖవాదన మొసరించిన యన క ఒక్ తమున శంఖళేర్యాదులు, శంఖము. భేరి నణవము ఆముఖఘు నోముఖము నను వాద్యవిశేములు “వంటే వనాదితము లయిననిి
క్ర [వధమాధ్యాయము [ఏ వాని వలన గలిగిన శబ్దరును నొప్పుడై తమోభము కూర్చుఃడి యయినది. యద్ధభూమిలో నంతిట వది క్షోభవూ పాడిందివది.
- తతః 'శ్వేలై ర్హతైర్యు రే మహతి స్యందనే స్టిరౌ। మాధవ: పాండవశ్ష్చైవ దివ్యాశంభా (ప్రదధ్మతుః తతఃశ్వేతై రతి ల్లోకే తనర్త్వన్యకీ రనార్। మాథవార్దునయో: [పోక్త మజేయర్వమనహ్యరా। 159 ఆ తుములశెబ్బము పాండవులకు వీరం సోచ్భావక మయినది?
కాని భయ జనకము కాలేదు. అపుడు తెల్లని గుజ్దములతో గూడిన మవోరథము సధివ్ఫీంచి యున్న మూధనపాండవులు దివ్యశంఖములను పూరించిరి ఈ మూలశ్లోక మున మాధ వాల్డనులు రధస్థులుగా క్ి తులయినందున వార జేయ లని సిహింవశిక్కులు కారని ఛాసించును* ఇలతిరులును రధాధికూ ఢులయినను మాథవార్డుములు ర ధఛాధరూఢు లని జెవ్వట రధోత్కర్చము సూచించును. ఆ రథమగ్నీదత్త మయిన వ హోరథము,
- పాంచజన్యం హృషీకేళో దేవదత్తం థనంజయః।
పౌండ్రం దధ్మా మహాళంఖం భఖీమకర్మా వృకోదరః!
- అనంతవిజయం రాజా కుంతీ'ప్వతో యుధిష్టిరః
నకుల! సహదేవళ్ళ్న సుఘోష మణి పుష్పకా
పాండవానాం సహాయో స్త్రి సర్వేర్యదియనియామకః 1 160 రాజ్లో జిత్వాకిలాన్యు ద్దే ధనమాహృతవాన్షయః |
దివ్య భావా తావు క్తౌ హృషీ కేశధనంజయౌా ః 160 కేశ వారన యో ర్యుద్దాభిముఖ్యం పీక్ష్య హర్శతః ।
స్వారస్యాద్భీమ సేనోషి యుచ్చేఒతిర సెకో బలీ ఇ 1681 సమరాభిముళో హ్యాసీదిత్యావా వచనం వరం ।
రక్షోవధాదికం కర్మ యస్య శ్యతుభయావహం ॥ 162 నవృకోదరత్వాదృ వ్యాన్నపాకాద్భీ మో మహాబలః |
మహతా తపసా కుంల్యా లడ్టో ధర్మాత్సుతోషితార్ 2 కలి
ఫట గ్ తాభావ వకాశము
రాడా-చ రాజఘాయస్య యాజిత్వేన స్వయం మహాన్ |
జయధాగితయా యుదై స్థిరశ్చేతి యుధిష్టిరః న!
పాంచజన్యాదిశంఫా సే (ప్ర ఫిద్దాః స్వస్వనామభి? ॥
ఉ క్తాః పాండవసేనాయాం థవతై్సైన్యే నకోపి హి ॥ 105
అచట పాండనోత్క-ర్జ్ష సూచన మున్నది. వాపీ కేశుడు
కృష్ణుడు పొంచజన్యమును ధనంజయు డష్టునుడు 'చేవవత్తమును, భీమకర్చుడు వృకోదగుడు పౌండమను మహాశంఖము రు రాజు కుంతీ ప్యుతుడు యుధివ్యీరుడు అనంతవిజ ుమును నకులుడు సుఘోవమును నహాబేవుకు మణిపుష్పకమును పూరించిరి. ఇచట పాంచజన్యము "దేవదత్తము పౌండము అనంతవిజయము సుఘోపషము మణిపుష్ప *ము అనునవి వరవతము వారి శంఖములు. వాని చేరుబెవుట అవి(వసిీస్దము లనుట సీ సై న్యముననొక్క- కుని స్వనామ్మవసిద్ధమయిన ఫంఖ్రకు. లేదు. వరులకున్నవి, అది వారి యుత్క-ర్ష, ఇచట హామీ శేశాదివదములు సాభ్మిపాయములు,
“హ్చాపీకానాం ఈశః” ఇం్యదియముల నియామకుడు పొండ వులకు స ల్యేయ్యదియ నియామకుడు కృష్ణుడు నహాయముగా గలడుం ధనంజచయతీకి థరంజ కః యాద్ధమున రాజుల నంద)ని జయించి అకు నుడు థనమౌావారించెను, హృహీకేశథనంజ యులు దివ్యవభాౌవులా- భీమసేనుడు శేశ వార్టునుల యుస్దాభిముఖ్యము చాచి వార్ష మున స్వరనముగా యుద్ధమున నతిరసికు డయినాడు. ఆతడు బలవంతొడు నమరాభిముఖుకయివాడనుఏ యుక్కముః, భీమసేరుని రమోవధాదిక మయిన కర్శ శతుభయావహము, నృకోదరుడు కావున బహ్యన్న పాశము కలవాడు. మహాబలుడు. కుంతీ జేవి మహాతవ మొనరించి నంతోవ. వెట్టి ధర్మ జవత వలన ధిర్ము రాజును గన్నది? ఆతడు మహో తుడు రాజకూయ యాజి యయిన రాజు. యుద్ధమున జయ ఫె జనుడు కావున యుధిష్టిరుడు వీరి పొంచజన్యాదిశంఖములు న్వనామ్మవసిద్దముుం, పాండవచేనలో గొట్టిఫ9కలవు. నీ శేనలో
[వధమాధ్యాయము ఏక్ నొక్క-టియు నిట్టిది లేదు. 15. కాళ్యశ్చ పరమేష్వానసః శిఖుడీ చ మహారధః ధృష్టద్యుమ్నో విరాటశ్చ సాతృకిళశ్చాపరాజితః 18. (ద్రుపదో (ద్రౌపదచేయాశళ్చ నర్వశః పృథివీపతే సౌభద్రళ్చ మహాబాహుః శంఖాస్తధ్ముః పృధక్పృథక్ మహాధనుర్జిర 3 కాళిరాజళ్చాన్యే మహోరధా3 శిఇండీ ధృష్టద్యుమ్నా ద్యా జయ!ీలశ్చ సాత్యకి 10% దధ్ము? శంఖాన్ (దుపదాద్యాః శృణు రాజన్ నమాపాత3 మవాధన ర్టరుడయిన కాఫిరాజు మహోకథులయిన శిఖండి ధృష్టద్యుమ్నుడు; పిరాటును జయళీలు డయిన సాత్నకి ద్రుపదుకు [చౌావదేయలు మహాబాహువయిన అభిమన్యువు. వేరు. వేరుగా నంతటను తమ తదు కశంఖములను పూరించిరి. రాజూ! నమా హెతుడవై వినుము. 168, న ఘోషో థా_ర్రరాష్ట్రాాణాం హృదమాని వ్యదారయత్ నభళ్ళ పృథివీం చైవ తుములో వ్యనునాదయన్ యః సై స్యే ఛార్తరాష్టాాణాం శంఖాదీనాం ద్వనిర్శహాన్ 167 పాండవానాం స వై నామూళ్లోభకో బలినాం సళాం పాండవానాం స జాతస్తు శంఖఘోషో మహ త్తరః 1608 తవ సంబంధినాం లీవ్మద్రోణాదీనామపి వ్యథాం హృదయానామజనయద్విదారజ సమాం పరాం 160 అతిత్మీవో నథో భూమిం పూరయన్ (ప్రతిశబ్దత? దుర్యోధనాదుల మ్రైన్యమున నే శంఖాదుల మహోాఖథ్వని "వెలు వడిసదో అది బలవంతులయిన పాండవులకు మోభకము "కాలేదు. నాండవుల సేనలో నుత్సన్నమయిన మవాత్త రశంఖధ్యని నీకు నంబం ధించిన ఛీ ్ర(దోణాదులకును న్యృాదయమనులను (బద్దలు వేసి. బంతగా వధిక వ్యధ కలుగ జేసినది. ఆ ధ్వని (వతిధ్వనివలన నతిత్మీవమై భూమ్యాకాశముల నిండినది,
36 గీతాభావ(వకాశము 17, అధ వ్యనస్థితాన్ దృష్ట్వా ధా ర రాష్ట్రాన్న పిధ్యజః (వవృ శ్రే శన్త్రనఎవాతే ధశురుద్యమశ్ర పొండవన: €, ఒడ ఆశ (| ఇత్యేవం ధా కశ్రరాష్ట్రాణాం భయప్రా.పిం | పదర్శ్య సం 1 సంజయ; పాండవానాం తు మహా్ష్యం దర్శ్భయత్యధ భార్తరా స్టాన్ రణోద్యోగే దృ ప్వైవావస్టిరాన్ రిపూన్ (71 (ప్రవర్తమానే సర్యేష శస్త్రవంపార ఉద్యత3 ధ్వజ వూపతయాత్యంకవీరేణా సి హనూమకా [72 అక్షునోఒసుగృ హీవశ్చ గాండీవం ధనుకు త్తదుం ఉన్యమ్యాహం హృషీకేశం సర్వధీవృ త్తిసొక్షీణం 1/8 నందయు డీ'ధముణా ధార్హ రాష్ట్రాలకు గలిగిన భయ వాప్పిని (వదగ్శించి, వాండవు* మహాత్ర్త్యము (వదర్శించుచున్నాడు- అర్జునుడు రణోదో్యో 4ము3 నంపిద్దులయన శ శునవుంంు జథార్న రాష్ట్రాలను చూచి, వారల శన్ర్రకంపాతీము (వనృత్నము కాగా "తానును సమ ద్యుతుడ య్యెును- అర్జుమని రధధ్వజ రూవమున నున్న అతస్టిత వీరుడగు హనూమంతుకు అస్ట్రకు నను(గహీ ఎచెనుం అపుడడ్డును డుత్తమధరువు గాండీవమును పైకి నెత్తి సర్వధీవృత్తి సావమీయయి5 శ్రీ కృష్ణుంతో నిట్లనెరు. 18. హృగీ.కేకు తదా వాకస్స ము వరూహ మహీపతే "సేన యోరుభ యోర్శ భ్యే రధం స్రావయ మేఒ చ్యుత నత్ష్యమా ౨మిదం వాక్యం సీతియుక్రం మహీపతే స్వపక్షపతిప ఇత్మసేన మోరుకమో రధం [74 మఫ్యే సంస్త్టాప మేత్యేవం నర్వేళోపి నియుజ్య తే కిమశక్యం పొ భక్తానాం కృష్టపాదానురాగిణాం 175 యవీశ్వరో ప భక్తానాం ని మోగమఫితిష్షతి పాండవానాం జయోవళ్యమి త్యేవం తేన సూచ్యతే క్ష76 నమూం రవం స్థాపయంతం తే చ్యావయి ష్యంతి శ తవ రథావి త్యేవమాళంక్య సంటోధ్యాహామ్య తేతి చ్ క7/
(వధమాధ్యాయము ఏ7 దెశకాలాద్యనుస్యూకం కః చ్యాచయితుమర్హ తి సర్వధానిర్వికారత్వాన్న నియోగేపి కోపవాన్ 178 మహీవతీ! ధృత రాష్ట్రా! ఈ ఇవ్చబోవు నీతి యుక్తృమ। వాకష్టిము నడ్టునుడు వలికెను, “అచ్చ్యుతా! న్యవత్మవతివయ జనల ఆెండింటి మధ్యలో ₹ధకు స్టాపింపుము. అని ఇట్లు నర్వేశ్వ రుడును నియుక్పు డయివాడు. కృవ్ళ్టపాడానురక్తులయిన భక్తుల కశక మేమి యున్నది. సర్వేశ్వరుడు ను ఛక్తుల యాజ్ఞ నాచరించు చున్నాడు కదా! దీనిచే పాండవుల కనశ్యము జయము. కలుగు నని సూచితమగును. గోళ్ళేనల మథ్యలో నా రధమును స్టాపించుము నన్ను శృతువ్రులు రధమునుండి పోద్రోలుదు రన్న _ అశంక లేవని సూచించుట కష్టకుడు, 'అచ్యుక' యని నుబోధించెకు.. చేశ శాలాద్యనుస్యూతు డగు వాసి నెవరు (వచ్యుతు నొనరింవ గలరు! అని సంబోధనా భావము. కృష్ణుడు నర్వడా సర్వథా నిర్వికారుడుః అష్టనుడు నియమించిసను కోపషింవడు. నియోగ నిమిత్త మయిన శోవము ఉండదు, ౮ 19. యావచదేతాన్నికీమ్యేఒవోం యోద్ధు కామానవళ్థి తాన్ కైర్శ్మ్గయా నపా యోద్ధవ్య మస నణసమువ్య షే మధ్యే కిం స్టాపనస్యా స్తి ఫలమఢర్రా హా పాండవః యోద్దు కామాన్న చాస్మాభిః సం ఏకామావవస్టికాన్ [3 భీష్మ దోణాదికా నేలాన్మావద్గక్వా నికిక్షితుం క్షమోఒపహం స్యాం రధం లావత్పదేశే స్థాపయాచ్యుక 18) యోద్దా త్వమసి నో యుస్ట। పేక్షక, కిం దిద్మ [యా తవై షామితి శంకాయామన్షున। 1పా హా సద్వవ౩ [181 అన్యోన్య మేవబంథూనాం యుస్టోడో గే మయా సహ క్రై ర్యోద్దవ్యం మయాప్యత యోన్టవ్యం కై సృహేతి వా కఫ? 'సేనామధ్యమున రథస్థా కనమునకు గల ) మేలు? ఇందస్ణము జిట్లరును. ఇచట కూడిక హారలలో నుంతో యుష్థ కాము శునో
86 గ్ తాభావ్యవకాళము కాదో సంధికాములో గుర్తివ వలెను, ఈ భీవ్శ దోశాదుల "జ్రేజ నేను చూచుటకు రధమును తగిన (దేశమున నిలబ్వైమూ- సీవ్ర యోద్ధవు కాని యుద్ధ వేతుకుడవు కానకడా! నీకు వీరిని మూడఎలెనని తలంపేల' ఈ శంకనైై యస్ట్ర*వి నాట యిట్లు న్నిది. బంధువు లందరు యద్ధోదో్యోగమున నుండగా నాతో నెవరు యుద్ధ మొనరింవనలసి యన్నదో నేను నెనరితో యుద్ధమొస రింవవలసి యు౦డునో నేను వరిశీలింవవలపి యున్నది. 10, యోత్స్యమానాన వేశ్యేఒహ య వేత నమాగ ఆాః సంధిం తే కారయివ్యంతి దింధవోఒన్యోన్యమేవ చేత్ కుతో యుద్దం భవేదేవమాళంక్యాహార్డునో వచః 183 య ఏకే [దోణభీష్మాద్యా ఛార్తరాష్ష్రస్య దుర్థు తే? (పియం చికీ క్షే వో యుద్ధే నతు దుర్మతినాళనే 184" యోత్స్యమానానహం తానుపలఖే నతు సంధికాన్ ఆత; కౌతుక సిద్ధ్యర్హం (పతియోగ్యవలోకనం [185 యు క్తమిత్యాశయో భాతి పార్టిస్యా(క విపళ్ళ్చితః బంధువులన్యోన్యము నంధినే యొన రింతు ేని, యుద్ధ మేల కలు- గును? కట్లాళంకించి అర్జునుడిట్లనును. ఈ (దో ఛీపషూ '్రదులం- దుర్శతి యగు దుకో్య్గధనునకు యాద్ధమున 1వీయము నంపాదించు టకే యున్నారు. దుక్శతి నాశనమునకు లేరు. అట్లు యుద్ధ మొన. రంవ దలచు వారిని నేము గుర్తింతును. నంధికగు వారిని కాదు, కావున కౌాతుకమునకై ఎదుటి వారిని చూచుట యుక్తము. ఇట్టి యాశయము విద్వాంచుడయిన అప్దనునకు గల దనిపించును. నంజయ ఉవాచ 21, నవముక్షో నవ్న్చాసీ.కేవో గుడాశేశేన భారత 'సేసయోరుభి యోర్మ ఖ్యే స్టావయిత్యా రథధోత్తమం జెలి, భీమ్మ ద్రోణ వముఖతః సర్వేషాం చ మహీణశి. తాం
(వధమాధ్యాశపము 9 ఉనాచ పార్థ నశ్రైైతాన్సమ వ తాన్సు_రూనితి భగవ్యాాన్సేరితో హ్యేనం యుద్ధాడ్వ్యావర్న యిష్యతి అహింసొ ధర్మమా త్యేవమాశంక్య నంజయ3ః [ప్రాహ హే ధారతేత్యేవం స్వనంశోచికమాచర 187 సర్వత్ర సొవధానేన జిఠనిందేణ కేశవ; ఏవముకోస్యయం భృత్యో మాం నియోజయతీతి చ 188 యధోక్తం "సేనయోర్మ ధ్యే భీష్మదోడాదినమ్ముఖే 180 అగ్మ్నిదత్తం రథం చిన్యం న్వయం భగవతా(శ్రితం స్టాపయిశ్వా సమస్తానాం గూఢభావజి ఈశ్వర3 100 అర్జునస్యాపి విక్షాయ శోక మోహావృపస్టితొ సోపహానమువాచేదం స్వభక్తం (ప్రియమర్దునం లీ! సృథాయాః స్రీన్వభావేన శోక మోహనిమగ్నతా తవాపి తళ్సుళత్త్వేన తద్వత్తాస్తీతి కూచయన్ [09 యుయుళ్చూంస్త్వం కురూన్పశ్య సనిశ్శంకత్వేన కానితి భగవానుడగు శ్రీ శృష్ణుడుఅర్జునుని చే పంతుడ్రై వానినియుస్టము రుండి మరలింవ జేయును, అహీంసాధర్మ కు ననునరించి సామాను ముగా నతని వ్యావర్శింవ "'జేయునని ధృత రాష్ట్రాని భావనకు నాశం కించి నంజయుగిట్లనును. భారత అనునది ధృశ రావ్ట్రనంబోధనము, న్సీ నంకోచితమాచరింపుమని భానముం సర్వత సావధానుడు జితానిద్రు డయిన అష్ట్రనుడు ( గుడాశేళ |! అరు అక్టునువి నామార్ధము ] శేశవుంి. (శ్రీళృష్ణునట్లు * రథం స్టావచు ” అని యనినను ఈ భృత్యుడు నన్నిట్లునియమించు చున్నాడు అని దోవభూనంజితను చేసి కృష్ణుడు కోపిందలేదు. యుద్ధమునుండి అస్టకుని నినర్హింవ "జేయ లేదు, అక్జును డనినట్టుగా రెండుసేకల మధ్యభాగమున భీమ్మ (దోశాదుల సమ్ముఖమున అశ్నేవత్తమ మున దినస్సర ధ మును స్వయ యుగా కృష్టంయు తానాశయి-చిన రథ ముకు నెలకొల్పెను. సర్వ
శ్త౦ గీ తాభావ్యవకాశము జీవుల “ాఢభా వజ్ఞుడయిన ఈశ్వరుడు అక్టనభెవమును గుర్తించెను. ఆథ్జునునకు శోకమోహమ లు నంపొప్తము లగుచున్నని గుర్తించి స్వభక్తుడు ఇస్తాడు నయిన అద్దును సిట్లు సోవహోశముగా వలి*ాను. పార్థ నీవు వృధాకుమూరుడను. వృధ కుంతి వృధా శ్ర్రీష్యభొనమున స్క్సు శోక మోహనిమగ్నత కలిగినది. కుంతీకుమూరుడ వగుటచే (ప్రీసులభశోక మోహములు కలిగినప్. యుస్థ మొశరింవదలచి వచ్చిన కౌరవులను సిళ్ళంకము గా జూడుము, అని కృళ్ణుడ నెను. విగ్ర, త్య తావళ్య శ్ స్టిశాక్ పార్ధః వీత్యూానధ ఏ తామవోన్ అఆచార్యాన్ మాతులాఖా (భెత్తాన్ పు(తాన్ పా_తాన్ నఖం_స్తధా £?. శ్వశురా౯ సుహృదృశ్చెవ సేనయోరుభ యోరపి "తాన నమిాత్ష్యు న కాంచేయః న ర్వాన్పంధవానవస్థి తాన్ వ8, కృవయా వరయి విష్టో నిపీదన్నిదమ(బవీత్ ళు అధ్జున ఉవాచ 1! దృశ్ష్వైామం స్వజనం కృష్ణ యుయుత్సుం' నమువస్థితం 9, సీదంతి మమ గా([ళ౮ణి ముఖం చ వరిశువ్యకి వేవథుశ్చ శరీరే మే రోమబార్ష శ్చ జాయళతే 80, గాండీవం (న్రంనతే హాస్తా_త్త్వవై ఎస వరిదహ్యూ లే న చ శక్నో మ్యువస్థాతుం |భమతీవ చ మే మనః ఏవం భగవరా (పో కే సనయోరుభయోరపి 108 పార్టోఒసశళ్యత్ స్టితాన్ భూరిశవ అదీన్ పిత్రూం స్తథా పితామహాన్ భీష్మముఖ్యాన్ కృ పదోణముఖాన్గురూన్ ! శల్యాదీన్మాళులాన్సా 9త్రాన్దుర్యోధ నముఖాన్న హూన్ లక్మణ్మపభృతీన్చు తానశ్వత్థామముథాన్స ఖీన్ 103 పా ళాన్ లత్మణప్పఠాదీన్ శ్వశురానృహంధా స్థితాన్ సుహృదః కృతవర్మాడినేన మేన న్వసై న్యశే 106 శీ గష్ణుడు విధముగా బలుకగా రెండు. సేనలందును
౮6) (వధమాధ్యాయము శ్రే అష్టను డిట్టి వారిని మూశెను, పితరులు భూరిశ్రవుడు మొదలయిన వారు, పీతామహులు భీష్టూడు మొదలగువారు. గురువులు కృవ 1దోణ (వముఖులు, మూాళులులు శ లాన్ట్రదులు (భాతలు దుర్యో థనుడు మొదలగు ననేకులు, పుత్రులు లత్మణుడు మొదలగవారు నఖులు అళ్వ క్థామాదులు, పతులు లవ్మణప్పు [(తాదులు, శ్వశు రులు అనేక విధముల నున్నవారు, సువ్భాదులు కృతవ ర్మాదులు, ఇళ్లు స్వవై గస్టము నందును చూవెను,
వఏ్నం స్టి తేఒన్యధాబుద్ధ్యా స్వధర్మే ధర్మరూపయా
మమత్వావిష్టయాత్యంత మోహ (గ్రాహగృహీతయా 187
అభిభూతవి వేకన్య స్వధర్మాదర్జునస్య చ
ధర్మ్యాద్యుద్ధాత్సరార బ్ధాన్మహానర్థావసానికా 08
సంజాతోపరిరంసేతి దర్శయత్యధునా స్ఫుటం
కృపయా క_రృరూపిణ్యా కర్శభూతోఒర్జునో ఒవళ 108
వ్యాప్తోఒనాది మోహజన్యయాధ్యాసరూపయా
స్వకీయానుపలభై్యై తే మ మేత్యా[కాంతమానస, తంతి
సంతాపం (పాస్నవన్నాహ వక్యమాణమిదం వచః
స్వకర్మకరణే హేతుభూతజ్ఞాననిరోధకృత్ 201
మహాళోకో ఒర్జునస్యాసీన్మమాహమితి చేతసా
ఇతి తల్లింగతో వది పార్టోక్రిం సంజయన్త్రిభిః 802
బంధునర్షమిమం స్వీయం యు ద్దేప్పుం యుద్ధక్రూగతం
పళ్యతో మే శ్లధాన్యంగాన్యాననం పరిశుష్యతి £0క్
కంపః ప్పలకితత్వం చ గాండీవభ్రంశనం తధా
త్వగ్జాహో రై ర్యదౌర్భల్యమంతసంకాప హేతుకాః 204
స్వశరీర౦ న శక్నోమి మనో ధారయితుం తధా
కాగా. నిటువ్లై అడ్జనుడు. ధర్మ్యమగు యుద్ధమునుండి
యువరమించుట కుద్యామిం చెనని స్ఫుటముగా సూచితమగును, అస్జ నునకు స్వధర్వ్యము నందన్యధాబుద్ధి కలిగినది, న్యథర్శము శాస్ర
త్ర గ్ళతాభావ్యపకాశము
విహిత మగుట చే థర్మహావమయినను అట్టి జ్ఞానమునకు (వతి బంధక రూవమయిన మమకారము కలిగినది, శోకమోహ గావా గృహీతమయిన మమ త్నాశిష్టమయిన అన్వధాబుర్ధిచే నాతని వివేశ మభిభూతమాయినది. స్వధర్శ వివేక మష్టనమున కభిభూతనూం తిరస్మ్యృుత మయినది. ఆకంభించిన ధర్మ్యయుద్ధమును వమూనదల వెను. అట్లు మానదలచుట వలని వర్యవసానము మహోనద్ధరావమా అతడు కృపావిష్ణ్వుడె యవశు డయినాడు. అప్పటి యాతని గృవ "వేకు, పూర్యమును న్వవపైన్యమున నాతనికి కృళక యున్నది, కారి యీ కృవవేరు, ఈ కృపయే అర్జునుని అవశుని 'జేసినది. ఈ కృవ అనాది మవోమోహదన్యము, అధ్యాన రూవము: అప్పుకు నకు స్వతః సిద్ధము. తన వారి జేరి ఏరు నా వారని మమకార మున అ(కాంతమాననుడియ్యను, నంతావము పొంచెను. ఇట్లు వలిశెను, అపుడర్దునునకు స్వధర్యా శచరణమున పీ-తువగు జ్ఞానమును నిరోధించు మవోకోకము కలిగినది, నే నని నాది యని తలచు టచే. నట్టి యవస్థ్ర కలిగినది. ఇది యంతయు నువలథీంచి, నంజు యుడు అడ్జునుడు వలికిన దానిని మూడు శ్లోగరముల నిబంధిందెను* ఇది నా బంధువర్ల చుం యాద్ధ్దకాంషయతో "నున్నదిః యుద్ధభూమి వే5 నది, ఈ వనగ్షమును చూడగా నాయంగములు శిఫిలము లగు చున్నవి. ముఖమెండిపోవుచున్నది* కంవము కలుగుచున్నది. జేహకు. గగురుపాటున నున్నది, కరమునుండి గాండీవమూ జారుచున్నది. దేకాము మండుచున్నది? ధైర్యము దుర్చల మయి నది, ఇట్లు గంతావము కలుగుచున్నది నా యీ శరీరము నిలువ "లేను, మనసువట్ట లేను మనస్సు (భమించుచున్నదిః మూూర్భక లుగు: చున్నది, నిలువ లేను. అనెను. ఇంకను ఇట్లనెను
నిమిత్ర్తాని చ పశ్యామి వివరీతాని కేశవ న ఛ (శేయోఒనువశ్యావి భూత్వా స్వజనమావావే
(వధ శూభ్యాయము త్తం వామాషస్ఫురణాదీని నిమి త్తాన్యన్యధాన్యథా లిలీత్ విపరీతతయా చుఃఖదాయీన్యనుభవామ్య హం అహం చానాత్మువిక్ట్వేన దుఃఖిత్వాచ్చోక హేతుకం 806 క్లేశం హ్యనుభవామీతి సదానందతయా భవాన్ శోక క్తేశాద్యసంసగ్గీ త్యేనం కృ ష్షేతి సూచితం 2 (7 బూమళోకమతః కృష్ణ కురుత్వమితి చాశయః కో (బ్రహ్ముసృష్టికర్తా స్యాదీశః సంహారకో హరః వం? అనుకంప్యతయా తౌ ద్వౌవాతి యాతి స కేశవ ఫనంలింగముఖేనై వ శోకం జ్ఞాననిరో ధకం [09 (పో_శ్వేదానీం న్వధర్మేపి యు ధ్రైఒధర్ధమతిం గతః ప్రాహ పార్గొ మహా మోహ జన్యాధ్యాసావృతో వచః 210 విచా రేణాప్యదృష్టం వౌ దృష్టం శేయః కధంచన పళశ్చాదపి న పళ్వామి హత్వా స్వజనమాహవే వ[1 ద్వావిమొ పురుషౌ లోకే సూర్యమండలఖేదినొ పరి[వాడ్యోగయుక్తళ్చ రణే చాఖిమువో హతః డ[2
ఇత్య|తోక్తం హత_స్యైవ (శ్రేయో హంతుర్న కించన
నేనిక యాద్ధరంగమున నుండ లే సనుటలో నజ్డునుడు కార శాము ఇెవ్వుచున్నాడు. కష్టా]! వామనే్యతము స్ఫురించుట మొద లగు నిమిత్తము లన్యథాన్యథా వీవరీతముగా గోచరించుచున్నవి. ఆవి యన్నియు దుఃఖదాయశకములుగా నున్నవి, అట్టి వాని నివూ చనుభవమున గాంచుచున్నాను, నేనాత శ్రవిదుడను గాను. దుఃఖ మనుభవించుచున్నాను' శోక ేతుక మయిన ్రేశను ననుభవించు చున్నాను నీవు నదానందుడవు' శోకశ్తేకాదుల సంబంధము నీకు "లేదు, ఇట్టి భావము “కృష్ణ' వదమున సూచిత మయినది. కృష్ణా] నన్ను శోకరహితునిగా జేయుమని భావము, శేశవ! యని యద్దు నుడు కృష్ణునినంబోధిం చెను, క ఈళ = శే, క =(బవ్మా నృష్ట్వి కర్ణం ఈశ =వారుడు సంహారకుడు (బ్రహ్మశివుల నిద్దరిని అనుకం వనీయులనుగా "“వాతి _- యాతి వేరువాడు గావున కృష్ణుడు
జజ గ్ తాభావ(వకాశను శేళవుడు,... ఇట్లు నిమిత్తముఖమున జ్ఞాననిరోధకమగు శ్లోక మును జెప్పి, స్వధర్మము యుద్ధమున అధర్మమకి కల అక్జు నుడు మహామోహదవ్యుయిన అధ్యానమున నావృకుడై అక్డనూ డిట్లు వలిశను యుద్ధమున స్వదనమును అన్వ జనమును నశింవ జేసిన (శేయము కలుగునని నేను గుర్తింప లేవన్నాను, బాగుగా విచారింపగా దృష్టమగు(కేయము కాని, అదృష్టమగు (శేయముకాని? (వస్తుతము కలుగుననిగాని, యనంతరము గలుగుసవిగాని జశేన్నబ్టును గుర్తి ౦వ లేకున్నాను. లోకమున నిద్దరు పురుషులు మూ(తమే సూర్య మండలభీవన మొనరింవ గలరు, యోగయుక్తుడయిన వర్మివాజకు డొకడు రణమున నభిముఖమున జాతుడయిన వాడు వేరొకిడు, ఈ (వమాణవచనమున బాతునశే (_శేయము లభించునని యున్నది: కాని చంపువాసికి హుఎతకు (శేయము. కలుగునని లేదు, కాగా అన్వజనహాననమునను (చేయము "లేదు కచా! స్వజనవధమున (శేయ మనలే యుండదు, న కాంట. విజయం కృ! నచ రాజ్యం నుఖాసని చ కింనో రాజ్యేన గోవింద! కిం భోగైైర్టీవి లేన వా యేహామన్హే శకాంవీతం నో రాజ్యం భోగాః సుఖాని చ త ఇమేఒవస్థి తా యుచ్దే (పాణాంన్వ్యృక్ష్యూ ధనాని చ ఆచార్యాః వితరః పుతాః తక్రైవ చ పితామనోః మాతులాః శ్వగురాః పాళాః స్వాలాః నంబంథి నన్వథా మాస్వ్వదృష్టవలం కించికృష్టం త్వస్ని జయాదికం ౭18 ఇత్య[తాహ న మే వాంఛా జయాదొ తదగోచరే రాజ్యాదిఫిర్నచాస్మాకమీషదస్తి [1పయోజనం 21కీ త్వమిం్యద్రియా జ్యధిష్రానతయా పాప్నోషి సర్వదా ఫలే రాగం విరాగంచ జానాసీ త్యేవ సూచయన్ 215 గోవిందేత్యాహ రాజ్యా దేరాషేపే పూతుమావాచ ఏకాకినో న రాజ్యాద్యపేకితం తదపేక్షీతం 216
(వధమాధ్యాయము శ్ యేషామళ్హే త ఏ కేఒద్య (ప్రాణాళాం చ ధవైషణాం త్య కాాజఒ-చార్యాదయో యుద్రే మృత్యువ క్షే స్వయం స్టితాః 1 శే నర్వే సంగరే యర్హి హళా ఆచార్యకాదయః కిం న స్యాత్హి రాజ్యాదిఖో గః పావకరై ర్వృథా 218: కృష్ణా! విజయము శాంటీంవను. రాజ్యము కోఠను, సుఖము అక్కర లేదు గోవించా! రాజ్యనమున నేమి కలదు? భోగములచే జీమి? జీవితమున నేమి ఫలము! ఎవరిక్షై రాజ్యము భోగములు సుఖ ములు కాంవ్మీతములో ఈ' హర యుద్ధమున (పాణములను *'ధనము లను విడనాడీ యున్నారు, కా] ఆచార్యులు వితరులు ప్యుతులు వితామహూులు మాతులశ్వశురపౌత్ర శ్యాలాదులు సంబంథులం దరు నిచట సర్వము వీడి యుద్ధమున నున్నారు కచా:? అని “అదృష్టఫలము "తేకపోసీ! దృష్టఫలము జమయోదికము కలదు కదా!” ఈ విమయమున నద్డుకు డిట్లనును. మద్రగోచరమగు “జయాదికమున నాకు వాంఛ లేదు. 'రాజ్యాములచే మాశేమ్మాతను శవయోబనము లేదు. కృష్ణా! సీవిందియాధిష్టాతవు; _ ఫలమున' శాగము విరాగము తెలిసి కొందువు. ఈ యంళము “గోనిందో ౨న వదనున నర్జునుడుసూచించు మా, రాజ్యాదులు వలదనుటలో నట్లు" హతువు చెవును, నాకు భోగములతో నేమి! సుఖములతో నేవి! జవితముతో నేమి? జీవితసాథన మయిన విజయముతో నేవి (పయ్ా జననము కలదు? శాజ్యము విడిచి భోగముల విడిచి" కోరవప్డయ ము" చూని వనమునవసించిస మోకు ఆ వనముననే జీపితము క్ఞోఘనీయ మయినది కడా? ఉపాయనున (వపర్తించుటలో మొదట సుఖము, విమ్ముట ఫలాకాంతయశారణముకచా]! నా కట్టి యాశాంయయే లేదు. భోజనాకాంతులేని' వానికి పా శాదులందు [వవృత్తి యుండదు, గడా! “నక్ష వ్రైరొగ్యమున న'జేత లేకున్నను, సీవారి స్రయోజనమున కై యత్నింవ వచ్చును గజా!” యుదు'వేమో! ఎవరిక్టై యీా రాజాన
శీ గ్ తా భావవశాశము దిక మకజేతీతమో వారిపుడు (ప్రాణాశను వీడనాడి యంద్ధమునందూ మృత్యువక్కఎమున స్వయముగ నిలబడియున్నారు. ఈ ఆచా త్యాదు లందరు హితులయినచో పొనకరములయిన్న ఈ రాజ్యాది భోగముల వలన నేవి కలుగును? ఇది యంగయు వృధా యగును కచా! వతాన్న హంతుమిచ్చామి ఘ్నతోవి మథునూదన అపి త )లోళ్య రాజ్యన్య పాతోః కిన్ను మహీళ్ళ లే నను త్వం కృపయావిష్టో యది కాన్నహనిష్యసి రాజ్యలో భాద్ధని వ్యంతి త్వామేతే ఇతి చేచ్చుణు 218 తై 9లోక్యరాజ్యనంసి ధ్యె నైతాన్ హంతుం ఘ్నతోప్యహం కుర్యామిచ్భామపి స్వీయాన్కిన్ను హాన్యాం మహీకృతే 220 మధుసూదన వేదాధ్వసం్మసదాయ్యస్రన_ర్తక ః మామపి పేరయ (శ్రౌతమాశ్థే మోత్మపదే శుభే లలిపీ వినివ ర్యాశుభాన్మార్గాదితి భావోఒర్జునస్య చ “సీపు కృపావిష్టుడవై వారిని చంపకున్నను నాందరు రాజ్య లోభమున నిన్ను మిమ్ము చంపుదురు.?”? అందు వేమో! ఆది వినుము- ల )లోక్య రాజ్యకంసిద్ధికయినను వీరిని చంపుట కిష్టవడను. నన్ను వీరు ఘాత 'మొనరించునారయినను నేను ఘూత మొనర్పను, వీరం. దరు స్వీయులు, శీవల మి భూమిైక్రై చంపుదునా ?! మధుసూదన! స్ 'వేదగంవదాయ[వనర్హకుడవు, నన్నును శుభమయిన మోయ. 1వదముయిన [(జెతమౌార్షమున *[,రయ” (_పేరణయమొనరింపుము, ఈ- అశుభమార్షమునుండి నన్ను మరలింపుము, అని అడ్జునుని భావను.. నిహత్య థా_ర్హరాష్ట్రాన్నః కా (ప్రీతిః స్యాజ్జనార్షన పానమేవా(శయేదస్శాన్ వాత్వైతాన్నాత తాయినః నన్వన్యాన్ సంపరిత్యజ్య దుర్యోధనముథాః ఖలాః 22ిడొ హంతఠవ్యాః శఈూరనాశే స్యాత్బీ9తిరిత్యత ఆహ స దుర్యోధనముథాన్ (ధాత్రూన్నివాత్యాస్మాకమీదృ కాన్ 228 న కాపి (సీతిరాభాతి హింసా కుతాపి నో వరా
(వధమాధ్యాయము శ్వ కజణీకానందలోభేన నై తేషాముచితో వదః 2లిక యది వథ్యా_స్వయా ర్తి హంకవ్యాః ఖలనాశినా (వలయే సర్వసంహారక ర్షృ క్వేనాపస్యసంగినా 25 జనాక్టన పదేనేతి సూచితం సూకత్మ్మబుద్ధినా నన్వాతతాయినాం౦ం పాంసా న చ పాపకతీ న్నృళా 2226 ఆగ్నిదో గరదశక్ష్రైవ శస్రపాణిర్థనాపహః క్షేతదారాసహారీ చ షడేకే హ్యాతతాయిన। (1 అఆతతాయినమాయాంతం హన్యాదేవావిచారయన్ నాఠతతాయివథధే దోషో హంతుర్భవతి కశ్చన 228 ఇతి శా స్తేణ హం౦ంతవ్యాః శతవశ్చేతి చేచ్చణు పాపమేవాశయే దస్మాన్ న _శేయోఒపి కధంచన లలి పాపినాం న సుఖం కించికి దృష్షం వాదృష్టమణ్వపి న హింస్యాత్సర్వభూతానీ త్యేవం ధర్మానుళాసనం 280 అర్జళాస్తాంత్తు బలవద్ధర్శుశాస్తుమితి నతిః అస్మాన్నయుద్ధ్యతో హతై ్వతానత్యంకాతతాయిన, 281 పాప మేవాశయేన్నాన్యచ్చే్యయ ఇత్యర్థ ఏన వా
“అన్యులను నిడనాడి దుష్టులయిన [కూరులయిన దుకోస్టధ నాదులనె నంజారింపుము అందుననే ప్రీతి కలుగును, అని యను నని యడ్దును డిట్లనుచున్నాడు. ఇట్టి దుళ్యోధనాది సోదరులను యుద్ధ మున జంవీన మౌాశేసియు (వీతి యుండు ననిపింవదు, హింనయెనం విమయమునను యుక్తము కాదుకదా | శ్షణిశానంద లోభమున వరిని వధించుట యుచితముకాదు. వారు చంవదగిన వాళి యయి నచో ఖలనాళకుడవు జనార్షనో! నీవే చంపుము. (వలయమున నర్య నంహోార మొనరించు వాడనయినను నసీవ్ర ఆసంగుడవు, అని సూత్ము దియగు నద్దనుడు “జనార్దన” నంకోథధనపదమున సూచించు సుబ దం! అప్టనా! ఆత తాయులగు వారి హీంన పౌవ చున్నాడు. ఓయొో! బ్ద ల యాపాదింపదు, అగ్ని పెట్టి తగులబ్వ్టైవాకు, వినము ెట్టువాను
శకి గీ్తాభావవకాశము శశ్ర్రృపాణి ధనావహోరి జే తావవోరి భార్యావహారి అను నారా రుగురు అఆతతాయులు, ఆతతాయి వచ్చునపుడు విచారణ మొన రింవకుండగ నే చంవవచ్చును అత తాయి వధమున వధిందువాని శేమియు దోమము వాటిల్లదు: ఇట్లు ఇాత్రవచనమున్నది. నీ శత్రువు లాతతాయులు, వారు వాంతవ్యులు' అని యందు చేని యిది వినుము, వీరిని జంపిన మమ్ము పావమే వట్టును, ఎబ్లును, (పేయము కలుగదు. పాపుల శేమియు దృష్టసుఖము లేదు, అదృష్ట సుఖమును లేశముగ వయిన బేదు. *న పాంస్యాత్సర్వాఘా తాని” వీ |పాణినయినను హింసింవరావని ధర్మాను శాననమున్నది కదా. అర్థశ్యాన్ర్రమున కన్న ధర్మ్శశా్ర్రము బలీయమనిరి కదా అత్యంత మాత తాయులయిన వ్3ని జంవితచో యుద్ధ మొనరింపని వీరిని జంవి నచో మమ్ము పావమే యా(శయించును. కాని (శ్రేయ మేమియు నుండ దనుభావమేని యిట [గాన్యాము? తస్మాన్నార్హా వయం సహాంచుం థార్తరాష్ట్రాన్ స'చాంథవాక స్యజనం హా కధం వాత్యా సుఖినః స్యామ మాధవ పరమాంసా న కర్తవ్యా నర్వ[శ్రేయోఒభిఘాతినీ బం తతో వైతాన్వయం హంతుం "యోగ్యాః స్వీయానఘానపి వైవ తేషాం వధే దృష్టం సుఖం నో భాతి మాధవ 288 నాస్మిన్మంర్మణ్యలక్మీకే (సవర్శ్మయితుమర్హసి వరహీంన సర్వ శేయములను నశించజేయును, హింన నాచ శరింనరాదు. కావున స్వ చాంధవులయిన భార్తాష్ట్రాలను మేను చంపుటకు అద్యలము కాము. వీరందరు న్వచాంధవులు, స్వకీ యాలు, " అనఘులు, వీరిని నేను చంవ లేను, స్వజనము చంపుకొని సుఖుల- ముగుదుమవూ? మాధవా! ఏరి వధమున సుఖమున్నట్లు భూకు కౌెసిం చుటలేదు. మాథవ = లశ్న్మీవల్లభ సంబోధనము సార్థకము, అల- త్మీకమయిన యా కర్మలో నన్ను (వవర్తింద 'జేయవిలదుః యద్య్యే లే న వశ్యంతి లోభోవవాత ఇేతనః
ళ్ [వధమాధ్యాయమను శ్రి కులయమేయకృతం దోమ మి[తదోహే చ పాతకం కధం తర్హి పరేషాం హి ధర్మశాస్త్రవిదామపి 286 కులకయే [(పవృత్తి శ్చేత్యత అహారునో వచః లో ధాచ్భాదితబుద్ధిత్వాద్దోషేపి బలవ్త శే జి భవత్యేషాం ప్రవృత్తిశ్చ నాస్మాకం సోచికా భవేక్ న దేవమూలికా సాస్తి (వవృ తిర్లోభమూలికా వ8ికి శిష్టానామపి న (గ్రాహ్యా ఖీష్మాదీనాం వివేకిలిః శ(తువులయినను దుర్యోధనవయమునందలి భీవ్మదోణాదులు థర్మశాశ్ర్రువిదులే కచా! వారలకు కులంయయమున నిట్టి (చవృత్తి యేల కలిగిన దని యాశంకించి యక్జును డిట్లనుచున్నాడు, వారం దరు లోభోవవాత చేతసులు లోభాచ్భాదితమనస్కులు- శొవున దోమములు బలవత్తరముగా నున్నను (వ్రవర్తింతురు. మూకట్టి శవవృత్తి సముచితేము కాదు, భీప్మాదుల యూ (వవృత్తి లోభమూలి కము: "బేవమూలకము కాదు, భీప్మాదులు శిష్టులం విశిష్ట్రులు నయి నను భీప్మాదుల లోభమూలకమయిన యా (వవృక్తి వివేకులకు శగావ్యూము కాదు లోభ వాతులు కులత యకృతమగు దోవమును ఘ్యత దోహమున పాతకమును వరికీలింపరు. కధంన శ్రేయమస్మాలిః పాపాదస్మాన్నివర్షితుం కులతీయకృతం దోవం౦ (వ పశ్యద్భిర్థనార్టన యద్య ప్యేతే (సవృత్తాః స్యుర్లొభాత్మదపి శాస్త్రతః తవ (పవృత్తిరుచితా యుద్దే చాహ్వానత॥ పరైః ఆహూతో న నివ ర్తేత ద్యూతాదపి రణాదపి 288 కతియస్యాస్తి ధర్మోయమిత్య (కాహార్టునో వచః (శేయస్సాధనతాజ్ఞానం పురుషన్య (ప్రవర్త్యకం 280 అ శేయోఒసనుబంధి స్యాచ్చేంయో నో దృష్టమ్మాతకం అన్యధాధర్మకాప త్తి: "శ్యేనాదీనామపీష్యతాం ల40 ఫలతోపి చ యత్కర్మ నాన ర్థేనానుబధ్య తే
కళ0 గ్ తాభావ్యకకాళము కేవలం 1 పీతి హే తుశాంతద్రర్శ త్వేన కీర్యతే విశ! యది యేనేష్టసిద్ధిః స్వాదపిష్టాననుబంధినా తస్య ధర్మత్వమిష్యేత తతః శ్యేవాదివర్షనం 242 యధాతు చోదనాగమ్యః కార్యాకార్యానపేక్షయా ధర్మః ప్రీతినిమిక్కం స్యాల్ రదా శ్యేనేపి ధర్మరా 218 అతోఒ్మశేయోనుబంధిక్వాచ్చాస్త్రతోప్ రణీన నః 1పవృత్తిరుచికా బంధువధరూపే కులక్షయే ఈ భీవ్మ దోణకుర్యోధనాదులు లోభమున (వవర్తించిన చారు కావ వచ్చాను. అట్టి (నన్ఫ్వ్నెయు శాశ్రనిహిత మేకదా కావున నీకును యుద్ధమున (వవృక్ని యుచిత ము. వరులు నిన్ను యుద్ధ మునకు ఆహ్యానింళి 6 అహూకు డయిసచో దూ్యూశము నుండి కాని రణము నుండి శాన, నివృత్తుడు కా రాదని ధ ర్మానుశాననము. తమ్యతియున కిది ధర్మ్శకు. అను నాశంకలో నర్డుకు డిట్లనుచున్నాడు. (య సాధన తాజ్ఞానము పురుషు ౪ (వవర్త్శకము, “ఇది నాకు చేయను. సువా డింవగలదు.” అను జ్ఞానమున్న్న నే వమూానవుకు (వవర్తించును, (గేయ నునునది అకేయముతో ననుబ-ధము కల3 కారాదు, అ శేయోననుబంధమున నుండనలెరు. కేవ ఎమువృష్ణఫలమువూ[ త్రము (యము కాదు శీవలమంకమాత్ర మే యగునేని శీఫ్రనాదియాగ మొలును థక్షృము లనవలసి యుండును. అభిచారవిధానమున శత్రు నాశ మొనకింవదలచిన వాడు అభిచారకర్శగిదానమున "శ్యేనయాగ మాచరింవవలెనని విధి యున్నది “ శ్యే నేకాభిచరన్య జేల” అవె శతు వినాశ కార మయి దృష్ట ఫ ఎము నాపొదిం చున, శాని బలవ దనిషస్ట్రాజవకము కాదు. అ(శేయముతో ననుజంధము కలదిగ నే యుండును. ఫలముసను అవర్థాను బంధ రహితమగు కర్మ, కేవలము 1వీకి హేతశువగు న్ ధర్మమగును. అనిస్టానుబంధ కు "లేని కర్మ వలన సిష్టసిద్ది యున్నచో నది ధర్భమనవ లెను, క్యేనయాగము ధర్మ కార్యమనరు, "కా రాస కార్య పరీ మౌరహిత ముగా వేదచోద రాగ మ్య మే
(చధమాధ్యాయము రే థర్మమగు నేని యదియే ,వీలినిమిత్త్హమగు నేని "శ్యీనయాగమును భరము కావలసి యులడును. కావున అ(శేయోనుబంధముతో నున్నందున "శ్యేనాదులయందువలే రణమున బంథునధహాూావమయిన కులవీయమున మాకు (వవృత్సి నముచితము కారు కులయయకృతీ మగు దోవమును చూచుమనము ఈ పావమునుండి మరలుటనుూ గుర్తింవమా?
కులము యే (వణళ్యంతి కలధ ర్మాః సనాతనాః భళ్ళు నభ్హే- కులం కృత్సమధ ర్యాఒభిభవత్యుత మహాపాపాది హేతుత్వానురుపిశ్రాదిహింననాక్ ॥ సి ద్ద్యే హ్యుపరిరంసొయాః |పాహ వాక్యాని కాస్త్రవిత్ 218 ధర్మాః పరంపరా(్రాప్తాః ప్రణశ్యంతి కులోచితాః కులకయే యతః కర్తురథావో దృశ్యతే క్షితౌ 246 ధర్మకయే కులం సర్వమాబాలమపి సర్వథా ఆధర్మః స్వవశే కృళ్వా వ్యాప్నోతి భంశయత్యదః 247 గురుపి తాదిహింననము మహోపాపాది హేతువు. కాన యుద్ధమునుండి విరమింతును. అట్టి యువరిరంసాసిద్ధివ ఆడ్జునుడీ వాకన్టములు. వలుకంచున్నాడు. కులమయము. కలిగినచో కులోచి భములయిన వరంనళా(ా వృములయిన ధర ములు (వణాశము పొందును. కావున భూమిలో కర్తయుండడు. ధర్మము చళించిన తులము నర్వము అఆబాలము సర్వథా ఆధర్శవళ మగును. అధర్మము తర్ణుమును న్వనశము వేసికొని వ్యావించి (భంశ మొసరించును? “కావున మహోదోనుము వాటిల్లును. అధ ర్మాభిభవాత్క్బృష్ట | (వదుమ్యుం3 కల(స్ర్రీయః (స్రీసు దుష్టాసు వాచ్హేజబాయ జాయతే నక్ష సంకరః అన్మదీయైశ్ళ పతిభిర తిక్రమ్యు న్వధర్మతః కులకయః కృతో యరి త ర్యస్మాభిరి హాధ్తుష్త్రజణానవ్న్యా న వ్యఖిచారే క్పే క్ర న్యాదోష కి క చుం (గలితొల్య స జ సవన. నం 66 జంట.
ళజె గ్ తాభావవకాశము కులస్త్రియః (పదుష్యేయు; అధర్మాధిక్య హేతునా క! తాము దుష్టాసు నీచాభిగమనాత్సంకరో థవేత్ వృష్టివం కేఒవతీర్త త్వా-దకస్మాన్ ఘోరదోవషత౩ 268 “న్వథర్మ్మ మతి(క్రమించి మనవతులు కులషమయము నంపాదిం చిరి. కావున నిపుడు మనము మన ధర్మ మతి కమించి వ్యభిచార 'మొనరించిన నేమి దోవము కలుగును?) అని కుతర్భ_మున కుల వనితలు వాగుగా దుష్టులగుదురు. ఆధ ర్మాధిక్యము వలన స్త్రీలూ దుష్టులు కాగా నీచాభిగమన మొనరింతుకు, చాన నంకరము కలు గును. వాస్టే౯య. నీవు వృవ్నీవంశమున నవతరించికిప్కి ఈఫఘోర చోషమునుండి మమ్మా "కాపాడుము సంకరో నరశాహైవ కులఘ్నానాం కులన్య చ్ వతంతి వీతరో ప్య్యేషాం లు_ప్టపిండోదక(కియాః కులన్య నంకరఠో యస్మాత్కు లఘ్నానామవీచిదః న కేవలం కులఘ్నానాం పిత్రూణామపి నస్తధా లకే పుశాణామపి కర్ర్రాణానుభావాదేవ సర్వధా లుపా యేషాం (కియాః సర్వాః పిండస్యొాస్యుదకన్య చ 262 కులభ్నానాం సతంత్యేవ పిఠరో నరకే చిరం కులమునకు గలుగు నంకరము కులభఘాకకులకు “అవీచీ? సరకఠము కూర్చును, కేవలము కులఘ్నులే నరకము -గలుగుట "ఇాదు. వమూ.పితరులకును నరకము కలుగును, థరాచరణ మొన శించు. పుతాదలు లేకపోగా నర్వపించోదక్మకియలు నర్వధా లుప్త్రములగును? కులఘ్నుల పితరులు చిరకాలము నరకమున బడ్ పోదురు, కులవాంతలు సాంకర్యసం పొదకులు, సాంకర స్రాళంజూతులు సరకమున బడుదురు' ఇంత కాలము న్యగ్గము నందున్న కులఘ్నవిత ఈులు కులవితరులు నంకీగ్సపితరులు అంవరు నరకమున వడుదురు దోమైక్నతై। కులఘ్నానాం వర్ష సంకరకారవై_ ఉళ్సాద్యం లే జాశఫ రః కులధ ర్మాశ్చ కాళ్య తాః
| వధమాధ్యాయమ్సు త్ో యేత్వసాఢధారణా ధర్మాః నస్వకులన్య చిరంతనాః లిర్తి ఉర్సాద్యంతే జాతిధర్మాః క్మతియక్వాది పేత్రక్ర్యా వర్షనంకర కారకు లయిన కలఘ్నుల దోవములచే న్వకుల నునరు నంబంధించిన చిరంతనము లయిన అనాథారణములగు తత్రియ'త్యాదులకు హేతువులయిన బాతిధర్శము లన్నియు ఉత్స న్నములు వినవ్టము లగును, న్వర్ధావవగ్గ హీతుక్రలయిన జూతిధర్భ్థ నములతో భాటు ఆశ్రమ ధర్మ ములును, ఉళత్సారితము లగును, ఉత్సన్నకులధర్మ్మాణాం మనుష్యాణాం జనాక్షన నరశే నియతం వాసో భవతీత్యనుకు శువు తత (పేఠక్వము క్ష్యర్థం కారణాభావతళశ్చిరం ర! నరశే దైన వాసః స్యాద్ధ్రృవం నాతం సునివ్మృతి; ఆచార్యాణా ముభాదిక్టం (శుకవంతో వయం పరా £౭ిక్5్ జనానాం దేవళ (కౌణాం (పాణాదీనాం వియోగతఈ యాతనాగ మ యిత్యాద్యత స్వం (్రీజనార్షనః 256 అతోమాం (పేరయ స్యేవం కిం త్వాం శ₹రణనూగతం కులధర్ముము లుత్పన్నములయిన చో వరానవ్చలకు రళముననే నివానము. కలుగును, చనిపోయిన _వారలకు (వేతక్వము విమో చింవ జేయుటళై. కారణము "లేనందున నరకమున'నే చిరకాలము నిచబాసముండుట (ధువము, నరకమునుండి వారలక్షు నిమ్మ్యృతి లేదు పూర్వము ఆచారుస్టైల ముఖమున మేమిట్లువింటీమి. గీతాళ్లోకమున “ళ్వనార్టన” నంబోధసము కలము, జకులకు అక్షనుడు, "జేవళతువు “లయిన జనులకు (పాణాదుల వియోగమున యాతనలు కలింవ -జేయనాడుకౌవున జనార్దనుడు, సీవ్ట జనార్షనుడవు కడా! శరణము ఖఇొందిన నన్ను ఈవిధముగా | పేరణము వే ఘుదు వేర? తనో | బత్ | మవాత్చావం క త్రం వ్యవసీ శౌ వయం య[(ద్రాజ్యసుఖలోభేన హూంతుం స్వజనముద్య తాః స్వకులకయకారిశ్వాత్సాపిష్షో యుద్ధనిళ్చయః క.
కక్ష గ్ తాభావవశాశము కిం యుదసః సునరాఇచ్యం దుషత్వమితి భావనాత్ శక మో పూ కీపాధోరో నిమగ్న. (ప్రాహ దు౩భిరః పర్8 అహో బిేతి ధర్మేపి పాపబుద్ధిమతో వచః ాజ్యునుఖలోభముని స్వదనిమును చంపుకొనుట కుదస్ధమించి తిని మేము సావమున కొడిగట్టితిమి. యాద్ధనిశ్చయమే న్వకుల తయారి కావున పాపిప్ట్రము, యుద్ధమింకను దుష్టము, అనెడు భావనమున శోక మోవాసాగరమున నిమగ్నుడై దుఃఖతుడైై. అడ్డు నుడు వలిశను, అహో! బత యనునన్ శ్లేకేసూచకములు , ధర్మము నందును, పావబుద్ధిసి సూచించు వచనను వలిశెను, యది మామ వతి కారమశ(స్రైం కనశ్ర్రపాజయః ఛా_ర్హరాష్ట్రా రణే వాన్యుస్రన్మే 'తేమతరం భవేత్ యదిదృశీమతి స్టేజళూత్కుతసర్ధి రణఉీతౌ 258 త్వం యుద్ధాభిని వేశేనే వా గతోసీతి చేచ్చుణు అవిచార్య మయౌద్దత్యం కృతం మౌఢ్యం మమేచ్యహో 240 నన్వేవం తవ వై రాగ్యే భీమాదీనాం రణోత్సుకా అస్తి తై రేవ బంధూనాం వధః స్యాద్యది పాపదః 201 కిం విధేయం త్వయా త ర్హీ త్యాశంక్యాహ యదితి చ అహింసొప్రాణినాం ధర్మః (పకృష్ణః ప్రాణరక్షణాత్ 2శిలై జీవనాపేకయాత్యంతం హితం మే మరణం మతం (| స్వపాజర క్షణే హేతుం వ్యాపారం మూం మనాగపి 208 ఆకుర్వాణ౦ రణే హన్యు స్తదాహం స్యామకల్మషః నీముతి యిశ్లు యున్నచో నీవు యుద్ధభూమిలో యుధ్ధాభి నివేశనున నేల వచ్చితివి ఆందువేని యిదినినుము.. నేను విచారణా మొునరింవక ఈ యాద్ధత్యము కలవాడనయితిని, ఇది నా మౌాథ్యము, జఫికట్టు వై రాగ వ్ర్మున్న ఛీమూదులకు రణాభిలావ మున్నది కడా! వాలేపావవద మయిన బంధువఫ వమూచరింతురు కడా! సీవవ్వూడు చేయునబేమి?” అని యాశంకించి “యది మాం”
(వధమాధ్యాయము క్5్ అను దానిని అడ్జునుడు వలిశెను అహింళ (వౌణుల ధర్మము, అది [_పాణరయ్ణము కన్న (వధానము (వకృష్ణము, నామ జీవిం చుట కన్న మరణమే యత్యంతము హూవము, మనమా, న్య్మాపాణ రతణమునర్వై నే నెట్టి వ్యాపారమును కొంపెనుని యాచరింవను, వీమిళం జేయని నన్ను ధార్హ రాష్ట్రాలు రణమున జంవీనను నా కది వేమతర మగును, నేనవూడకల్మృషు క నగుదునో,
నంజయ *ఇవాచ వీవముక్య్యార్డునః గంఖ్యే రధ్రోవస్థ ఉపావిళత్ విశ్చజ్య నళరం చావం శోశసంవిన్న నూవనః తళః కిం నృ ర్రమిత్యాకాంకియామాహ సంజయః £్రి| సంగామే పూర్వమేవాసా యుద్ధారం దర్శనాయ చ వీప్మాదీవాం రథస్యోర్ష్వభాగే పార్టః నముశ్చితః 206 శోకేనావివ్షభావత్వాత్పీడితం యస్య మానసం సదాణం కనురుత్చృజ్య రధోవన్ట ఉపావిళఠ్ 2460 ఆ విమ్ముట నేమయినది, అను శంకానమాధానముగా “నంజయాడిట్లను చున్నాడు నంగ్రామములో మొవటనే అర్జునుడు యుద్ధ మొనరించుటకై ర వోడ్గ్వ్యభాగముస నిలబడియుంజెను, ఛీప్మూ దుల దర్శనమునకును, రధమువై నిలబడెను (ప్రస్తుతము శోశా -విష్ట భావ్రడయిసందున మనస్సుపీడితము కాగా నాణనహిత మయిన థనువును విడనాడి రథోవరిభాగమున నువఏష్టుడయ్యెను 'మేఘళ్యా మోఒవదాతః స్మితమధురముఖస్తో | తవేతై 9౨కపాజిః వీభత్సోః సమ్ముఖేఒజః (భ్రుతిసమురభిసయోదోహనార్ధం (ప్రవృ్తః లోకానుద్ధ ర్తుకామః [ళుతివిశదయశా భ _క్రీవశ్యోఒమలాత్మా స్వామీ సర్వన్య కృ ప్లో వసతు మమ మకౌ (బహ్మవిద్యాశ్రితోఒసా 267 'మేఘన్యాముడు అనదాతవర్టుశు మ-ఖమున మధురస్మితము సజోలవాడు. చేతిలో వగ్గము బెత్తము కలవాడు అర్జును సమ్ముఖమున -ఉవనిమదేరుఖ్నీరదోనానమునకు (ప్రవర్తించినవాడు. లోకమునుద్ధ
వ్6 గ్తాభావ(వకాశము లింవధలచినవాడు 'వేదవిశదయశస్కు_డు భక్తి వశ్యుడు అమలాత్కుడు మతిలో వసించుగావుత? ఇతి భావ(ప్రకాశే శ్రీసదానందవిదా కృతే శాసోక్సిపోదాతసామాయం (పధమః పూర్తతాం గతః 208 నాటీ న! ణు (శ్రీసదానండవీరచితమయిన భావ్యవకాళమున కాస్తో? పోక్టూతము అను జేరు గల [నధమా ధ్యాయము పూర్చమయినది, న సత్యం సరం ధీమహి ” ఎస్తం
రి
- సత్యం పరం ధీమహి ” గీతా భావసకాశవం ది ల! తీయా థ్యాయము నంజమయకు ఉవాచ తంతభా కృవయావిష్టమ శుపూంర్ణాకు లేతణం విపీ.దంతమిదం వాక్యమువాచ మభథుసూదనః పీతం వాసో దధానం విజయరధగతం (బిహ్మరు[ద్రాదివంద్యం భూమేర్భారం జిహీర్షుం నవజలఅదరుచం శంఖచ(కొద్దిహస్త 0 పార్టవ్యాజేస లోకం సిగమమతసృతొ యోజయంతం మహేశం ధ్యాయేన్నిత్యం సుసేవ్యం సుజనమతిగృ్యవాం కృష్ణమానందకందం శ వీతవననము ధ3ంచిన, పార్థరథధమునందువ్న, (శ్రైువ్మూరు దాది వంద్యుడయిన, భూభారము. పోగాొట్టదలచిన నవమేఫఘ కాంతిగల శంఖచ(క్రవద్య ్రహాస్తుడయిన; పార్టుడు వాబ్యముగా లోకమును "వేద మార్గమున కూర్చునట్టి సుసేవ్యుడగు సుజనులబుద్ధిలో నివసించు అనందళందమగు (న్ర్రీశృష్ణుని నిత్యము ఛ్యానింపదగును. లక్మీపతిః కృష్ణసఖో నియంళా (బహ్మాదితోకన్య చ నసందనూనుః గోప్మీపియో గోపవయన్య అళ్మా అభిలన్య కృష్ణో మతిదో మమాస్తు వ లఖ్మీవతి కృష్ణుడనదగిన అర్జునునకు సఖుడు (్రహ్మాదిలోకళ మునకునూ నియామకుడు నందకుమవూారుడు గోవీవ్రియుడు గోవనఖుడు నర్యాళ్ళ్మ అగు (శ్రష్షుడు నాకు మతి నిచ్చు గావ్వుళేం అహంసా వరమో ధరో మహాన్ దోషః కులతయే ఆకాంక్ష మేన రాజ్యాదావర్డున స్యేతి యన్మతం ధృతరా ష్ట్రి సదాకర్ష్య మమత్వాఖభిని వేశత,
ఫర గ్ తా భావ(వకాశము రొజ్యదార్థ్యం స్వపు(తాణామవధార్యాతిహర్ష తః శ్రీ అభూత్స్వస్థమనా ఇత్టమనలోక్యాహ సంజయః (శుణుః రాజన్ః యధావృత్తం సమాధానేన చేతసా క్ర ఆహింస వరమధర్శము కులయయమున మహాదోషు మున్నది “రాజ్యాదులలో నాకు ఆశాంతు లేదు.” అను అర్జున భావమును విని థృత రాష్ట్ర్రడు మమ త్వాభిం వేశమున తన ప్యుతులకు రాజ్యము దృఢమగుటను నిశ్చయిం చెను. అతిహర్ద్హ మున న్వస్థ మ కస్కు-డ య్యును ఇట్లు ధృత రాష్ట్రునువలథీ.౦చి నంజయుడ నెను. శాజక్ | సావధాన మనస్కు-డవై. జరిగన దాని దెపుదును, వినను. వ్యామాోహో యో మమైతేఒహమే తేషామితి దుఃఖదః 'స్నేహభేద కృపా సోక్తా తయాఒఢ్యాసన్వరూపయా కి స్వథావసిద్ధయా వ్యాప్తం శోచంతం తం తధావిధం తద్వశాద్యశుభిః పూర్ణ ఆకులే దర్శనాతమే 7 ఈక్షణే యస్య తం మాహాదుద్విగ్నం చార్జునం వతి ఇదం సయుక్షికం వాక్యం వక్యుమాణమునాచ హ. ఠి న తూపేక్షితవానీశో యతోఒసా మధుసూదనః స్వయం దుష్టనిహంతాఒజస్తధా వక్ష్యతి ఈ౦ (పతి ల! వీరు నావారు. నేను వీరివాకను. అను దుఃఖ్యవదమయిన వ్యామోహము ఒకవిథమగు స్నేహ విశీషము- ఇదియమీం కృప ఇది అధ్యాసరూవము* అష్టనునకు స్వభావసిద్ధమా. అప్టనుడు కృపా విష్ట్ణ్రుడై భోకవడుచున్నాడు- శోకమున నాతని న్మేతము ల్మశ్రువు లతో ఫపూర్షము లయివవి. దర్శనాసమర్థ ము లయినవి, మోహమున నాత డుద్విగ్నుడయినాడు. ఇట్టి యస్ట్రను నుద్దేశించి మధునూదనుడు. శశ్రీగష్ణుడు సయుక్షికముగా నీ వాక్నమును. పలితను. ఉపేమీంవ లేదు. ఆతడు మధుసూదనుడు కదా! న్యయముగా 'దుష్టనివాంతో అజుడు. తిట్టర్టును బలిశను. (శ్రుళభగవానువాచ
ద్యితీయాధాన్రయము క్ కుత స్తా గ్ల శలమిదం విమమే నమువస్థికం ఆనార్యజుష్ట మస్వర్ష్య మకీర్తికర మద్దన తదేన సంజయో వాక్యమవతారయతి స్ఫుటం సమగైైోశ్వర్యసంపన్న ఉవాచ భగవానితి 10 ఇశ్వర్యస్య సమ్యగస్య వీర్యన్య యశసః [శ్రియః జ్ఞాన వైరాగ్యయోళ్చాపి షద్దాం కగ ఇతీంగనా [12 నిత్యమప్రతిదింధేన వర్ష తే య్మత్ర షడ్విధం సమగ 9క్వర్యముఖ్యం తద్భగాఖ్యం భగవానితి కప ళన్దే మహావిభూత్యాభ్యే వరే బ్రహ్మణి వర్తతే థ్రీకృష్టే భగవచ్చబ్ధిః సర్వకొర ణకారణే | అన్యతి భగవచ్చట్ది ఉపచారేణ వర శే ఉత్పత్నిం షపలయం చైవ భూతానామాగతిం గతిం కిన వే త విద్యామవిద్యాం చ న వాచ్యో భగవానితి జానళకిఐలె శ్వర్యవీర్య తేడాంన్య శేషత3 కక్ జా న నా భగవచ్చబ్ధవాచ్యాని వినా వా యైర్గుణాదిఖిః (శ్రీకృష్ణుడు వలికిన వచనమును సంజయుడు స్ఫుటముగా నవతరింవజీేయుచున్నాడు, భగవాన్ వదమున కర్ధనిర్య్వ్యచన మో: వధముగా నున్నది. నమ గ్రై శ్యరస్టవంవన్ను డయిన భగవాన్ ఈ విధనుగా బలిశెనని నంజయుని అవతారిక, నమ[గ్రమయిన ఐశ్వ శ్యను థర్మము యశము శ్రీ జ్షానము వై రాగన్టము అను నాకింటికి శరణ్ద()? - నంజ్ఞగలదు- నమశ్షై శ్వర్మ (వముఖములయిన ఆరును అతి జుంధముగా 'నిత్యమున్నచో భగము భగవాక అనదగును, నర్వ "కారణకారణుడు శుద్ధుడు మహాఎభూతి యగు వర(బవ్మామగు (శ్రి కృష్ణునందు భగవచ్భబ్దము. (సవర్తించురు, (స్రీకృస్టేతరవ్యకి యందు ఛగవచ్భబ్ద ముపచారమున నుండును, ఉత్పత్తిని _పలయ మును (సాణుల ఆగతమును గతమును విద్యను, అవిద్యను "తెలియు వాడు భగవానుడు. జ్ఞానము శకి బలను ఐశ్యర్యము వీర్యము లేజ
60 గ్ ళా భావ్యవకాశ ము ములు హేయగుణరహితముగా నుండు నయినచో భగవచృబ్ద వాచ్యము లగును.
ఇచం స్వధర్శ్మా చ్రైముఖ్యం వ్యా మోహైకనిబంధనం 8కే
శి పైక్విగల్సి తత్వాచ్చ మలినం కుత ఆగరం
సం(గామే క్షత్రియ్యశేస్టం త్వొ విమృ వ్ర్యైవ కారణ౦ [17
మోక్షేచ్భాతోఒధవా స్వర్ణకామతో వా కిమాగతం
కిం కీర్తికామతో వాఠ్వాం కిం శబ్దేనేతి సూచితం కిక
తిలిర్వి కేషణైర్హే తూంస్తీనేవేళో నిరస్యతి
ఆ ర్యైర్ముముకు రై్నైత త్సేవికం కుద్ధిమిచ్చుభిః 18
యతః స్వధర్మత్యాగేన చిత్తశుద్ధిక్న జాయతే
న వా స్వశ్గేచ్భయా 'సేవ్యం న్వర్గ హేతువిరోధతః 20
స్వధర్యత్యాగినాం స్వర్ష్గః స్వప్నేష్యత్యంకదుర్లభ
నవా కీరీచ్చయా "సేవ్యం కీ ర్తేర్నాశకరం యతః ఓ!
తస్మాక్స్వ్రధర్మవై ముఖ్యం వర్జనీయం శుఖేప్పుభి9
మోక్షకీర్తిఫలేప్పుస్వం కిమపో సేవసే నలం 2లె
ఈ స్వథధర్శవైముఖ్యము వ్యామోహము వలన గలిగెనదిం
దీనిని శిష్ణులు నిందించిరి. ఇదె కశ్శులము ఇది మలినము, ఈ సంగామి చేరినది! కారణమాలోచించి యే చేరనా? మోవేచ్చ్భతో వచ్చెనా! స్వర్గకాంకతో వచ్చినా! కీర్తిళా మనతో నచ్చెనా? ఇచట మఠాడు_ విచశేషణములతో మూడు హేనునులను కృ్పష్ణండు నిరసిం చును. శుద్ధి సభిలషీంచిన యార్యులు ముముమయ్ువ్రులు దీని సేవింశ లేదు. న్యధర్మ త్యానమున. చిత్తశుద్ధి కలుగదు గదా! ఈ నులినము న్వనేచ్భతో "సేవింవదగినదియూ గాదు. ఇది నస్యర్గ హేతువిరుద్ధము. స్వధర్మము త్యజించిన వారలకు న్వర్గము న్యన్నమునను అత్యంతదుక్ష భము, ఈ మలినము కీర్తీ చృతో శీవిపవగినదియు. గాదు, ఇ కీక్తినాశ కరము. కానన కుధముకోరువారు స్వథర్థు వై ముఖ్యముకు విడ
ద్వితీయాధ్యాయము 6౮1 నాడ వలయును. అక్టునా! నీవు మోశకీక్సి ఫలాభిలామ కలవాడవు -ఈ కళ్ములము శీవింతువేమి? అవో!
కై చ్యం మాళ్ళ గమః పార్ధ |! వ్వైత_త్తయ్యువవద్య శే వైబ్యం మాష్ళు ధా జ న లల ష(ద్రం బృాదయచార్చల్య త్యక్య్వో త్తిష్ట వరంకవ నన్వహం త్య క్తదై ర్యోస్మి న ధనుర్ధారణే క్షమః స్వజనావేక్షణే నైవ క్వ యుద్దం చాతిదున్సహం శ్ ఇత్యాళంక్యాహ మాగచ్చ్భాధైర్యం తేజస్సుఖాపహార దేవ్వపసాదాతృధయా లబ్ధి న్వం వీర్యవ_త్తరః వికీ సొజిన్న హేశ్వరేణాపి కృతయు ధ్ధేఒర్జునే త్వయి మహా(ప్రభావే కాతర్యం న చై తద్యుజ్యతే మలం ల కుదతా హేతుకం బుద్దేరధై ర్యం స్వవివేకత॥ త్యక్త్వా యుద్ధాయ శఘం త్వం సజ్జీభన రణక్షితొ " శకి యత_స్వం శూరసంతాపకారీ శూరతమో మత, నా ధైర్యము పోయినది ధనువుధంంవ లేను. నస్వ్యజకుల చ్యూడ వనే యిట్లయికిని, అతిదున్పవామయిన యి _ యుద్ధము నెట్లు శీయగలను* అను అస్టను భావ మూాళకంకించి క ఎప్పు డిట్రనునుం అద్ధనా! అథైర్యము "ళేజము పోగొట్టును. సుఖము నశింవ జేయును. వృథా దేవి "జేణానుగహమున నిన్ను పొందెనది* సీవ్ర వీర్యవంతులలో "శ్రీష్తుడను సామెత్ మహేళ్యరునితో యాద్ధమొనరించికివి. సీ వరు .నుడవు' నుహావభావము కలవాడవు, సీ యంసీ కాతర్యరు ఈ దులము తగదు, ఈ అధె ర్యము బుద్ధికి వదత నిచ్చును: సీవిచేక మున. ఈ అర్రే ర్యము విడవాదుము యుజ్ధభా మిలో శీఘ్రముగా. యుద్ధ మొశరించుటక్షు స్లిష్ట సన్నద్ధుకవు కావలెను, సీవ్చ భూరనంతా (వ కారకుడవు' ళూరతముకచు, ఇది నారు జెలియుకు గదా! అష్టున ఉవాచ 1 కథం భీష్మనుహు సంఖ్యే ద్రోణ చ మళుసూదన ఇషు?8 (వ8ి మో క్స్యాము పూ వ క్రావిసూదన
భక్షి గ్తాభావ్మవకాశము సను స్వధర్మసంత్యాగో నాఠపం శోకవళాత్క్బృతః లగ కింతు యుద్ధస్య ధర్మత్వాబావాచ్చాధర్మరూపిణః మయాన్య 1కియకశే త్యాగ ఇతాక్టాహార్డున అఆంకరం జి లీవం పిశామహాం చోజమాచారం సాయక్షైరణే న జాతు (ప్రహరిష్యామి పూజార్జా కునుమాదిఖి? క” పూజార్దా భ్యాం సహ (క్రీడాస్టానే వాబాపి లీలయా హర్దార్థమపి సం్యగ్రామో నోచి కిం కరైరణే ప! (ప్రాజత్యాగకరో యుద్ధకూమౌ వాచ్యమితి స్ఫుటం సంబోధనద్వయం మోహో దేకొక్టకముదాహృతం క్ర! “జ్చన్చు ప్రోక్రవశమున స్వధర్మ త్యాగ 'మొనరించుట లేదు. యుద్ధ మధర్శురూవము. ఇది ధర్శము కాదుః ఆందు వలన డీనిని విడ నాడుచున్నానుల” అసి అర్జునుడు తన అంతరము నలుకుచున్నాడు, వ చామవాడనగు భీమ్ముడు? అచార్యుడగు (ద్రోణుడు పూజార్ద్ములః కుసుమూదులతో పూజింవదగినవారు,. వీరిని యుద్ధమున బాలను లతో సెపుడును, (నహంలవ లేను పూజార్హులతో (శ్రీడాస్టానమున నాడ బాక్కుతో నయినను లీలగా నయినను జార్ణమున కయి కను సర్మగామ నుచితేము కాదు, రణమున శరములతో ' యుద్ధ యొునరించుట యుచితమా? (ప్రాణములను జోగొట్టును గదా! “యుద్ధభూమిలో నిది తగునా? మథుసూదన! అరినూదన! అను ₹ండు సంబోధసములతో నర్డును డీయంశము. నృష్టముచేసెను, "ెండు నంబోధణశము "లేశార్థము లయినను అక్టునుడు మోసామనుస బలిళను, “గురుం నుం కృత్య త్వం కృత వి” యనినట్లు శబ్బనూ త్ర మున గూడ గురుదోవాముచితము కాదు, గురూనవా త్వాప్ మహోనుభానాన్ శ్రేయో భోక్తం వె చ్యుమవీహలో శే వా త్వార్ధ కామాం స్తు గురూనిమహైన భుంజీయ భోగాన్ ఈుథేర్మవదిగ్దాన్.
ద్వితీయాధ్యాయము కత నన్వేషాం ఫీన్మముథ్యానాం పూజ్యత్వం సాంప్రతం కధం యుద్ధగర్వేణ దృష్తానాం కార్యాకార్యమజానతాం సై గురోరప్యవలి_ప్పస్య కార్యాకొార్యమజానత౩ ఉత్పధ్శపతిపన్నన్య సరిత్యాగో విధీయతే క్్రి ఇతి స్మ తేరరధశ్నాశేయాన్ శిష్యదోహవతామితి ఏవనూశంక్య సద్యు క్యా వాక్యనూహ గురూనితి తికి ఈ భీష్మాదుల కందరకు [వస్తుతము.. పూద్యత్వ మెట్లు! శేరందరు యాద్ధగర్యమున దృష్తులై యున్నారు, "కార వ్రమశారస్ట్రము గసర్తింనకున్నారు, గగ్వికుడయిన కార్యాకార్యము గుర్హింవని, -దుష్టమాగర్ల్గము ననునరించిన గురువ్ర్చనయినను పరిత్యజింవవచ్చునన్నివిథె యున్నది కదా! ఇట్లు స్మృతి చెవూచున్నది కదా! శిష్యద్రోవో -మొనరించిన ఈ భీప్మాదుల వధము యుకమే” అని అడ్జునుడాశం కేంచి యక్షిపురన్పరముగా ఈ చరూ నవాత్వా” తును వాకనుూ ఎశలంకుచున్నాడు, ఆహత్వా తావద సేన వరలోకసుఖం సి నః అస్మినలోకే నృపాదీనాం నిషిద్ధం భై త్యమప్యుత లిక్ ఉచితం భో క్తుమస్మాకం న గురూణాం వధో వరః ఉత్క్బృ స్టో ఒధ్యయనాచారతపఆదినిబంధనః శకి యేషాం ప్రభావ స్టేషాం తు మహాప్పణ్యవళాం సతాం న తదై9ిరవలి ప్రత్వాదిఖిర్లో షె శతిర్మనాక్ మ! అపహంతి హమం యో ఒగ్నిరాదిత్యో వ్వసి తత్పమం౦ యేషాం సామక్ర్య మే తేషాం కుదై9ర్ణాపెర్ను వా తతిః శతి ధరసివ్యత్మిక మో దృష్ట ఈశ్వరాణాం చ సాహసం కేజీయసాం న దోషాయ వహ్నేః సర్వకుజో యధా రి. వీరిని చంవకున్నను నూకు వరలోకసుఖ మున్నది ఈ “లోకమున రాజాదులకు (భెక్యును నిషిద్ధ మయినను మా కట్టి ఖ్రైత్యుము భుజిచుటయె యుక్తము అంతియేగాని గురువుల వధముూ
6క గ్ ళాభావవకాశము యుక్తము కాదు, గరువు లందరు మహోముభావులు వారి (వావ ముక్క్చృష్టము. చారి అధక్టియనము ఆచారము తవము మొదలగు వానీ వలన చారి (వభావ మతిశయితము, వారు మహో పుణ్యము కల వారు, వారలకు అవచవేవము గర్వము మొనలగు తమ్యద్రదోవములచే కొంప శనియు తతి యుండదు, మూలనగీతాళ్లోకములో గురూ నబాత్యా హి మబోనుభావాన్ ” అని యున్నది, అచట ౯6 క్చు.. పహోనుభానాక్ అను వదపిభాగమున ీరొక భావమును భాసించును హీమము మంచు డాని బోగొట్టునది అగ్ని సూర్యుడు హామహా వద మున అగ్ని సూఠ్యుల గుర్తింప వచ్చును హిమహా పదమున_ జెప్ప దగిన చారి యను భావము కలవారు “*హిముహోానుభావులు”) వీర సామర్ధ్యము అగ్నిసూర్య నమానము. ఇట్టి వీరలకు ముదదోవమువే తతి 'యేనూత్రము కలుగదు పూర్వము మవోత్ములకును థర్మ వ్యత్శికమ మున్నది సావానము నున్నది. మహా లేజోవంతుల కట్టి వ్యతిక్రమమ? దోషముకలిగింవదు. సర్వభతుకుడయిన అగ్నికి దోమ మున్న దా? నన్వర్థలోభిన3 సంతః (ప్రవృత్తా మే రణేఒధునా శేషాం విథక్రీతదేహానాం కుతోయం మహిమాద్భుతః _ 40 తధెవో కం రణోద్యోగే భీషేణాపి యుధిష్టిరం “అక్థన్య పురుషో దాసో దానన్వ్వర్హా న కన్యచిక్ 41 ఇతిసత్యం మహారాజ ౩ బద్ధోస్మ్యర్దేన కౌరవై ౭7” ఇత్యాశంక్యాహ సద్వాక్యం గురుభ క్తిసమన్విత ॥ి కల్లి అకలుబ్థానపిగు రూన్ హత్వా భుంజీయ కేవలం విషయానేవ నో మోకం తేఒపీహ న పర్మత చ కరి ఇహాప్యపయళో వ్యాప్తా నింద్యా రక్తయుతా ఇన ఇపు డీ యుద్గమున _ (వవృత్తులయిన ఇజూరందరు అర్ధలోభము కలచారు, తమ'జేపా మమ్ముకొనిన చారుః ఏఠరలకద్భుత మహిమ. మయొట్లు సంప్రావ్రమగును! రణోద్యోగ నమయమున భీమ్ముడును యుధి.
క్ర ద్వితీయాధ్యాయము ల్ర్ ప్వేరు నుచ్చేశించి యిశ్ష్లుచెప్పినాదు ““పురుషండర్థమః నకు చానుడా. అర్ధ మెవనికని 'దచానుడు కాదు, వీవో రాజూ! కౌరవులక్ట్షమున నన్ను ఖంథించిరి అఇదినత్య్యము కానున -ఈ ఛీష్యాదులకు మహిమయోీమి? అనుట నాళంకించి గురుభక్తి సమన్వ్నితుడయిన అక్జును డీ వాక్యము వలిానుః గురువు ' లర్టలుబ్థులే యగుదురు గాన్రత్మ అయినను వరిని జాతయొనరించి శేవలము వీవయములసే యనుభవింతును ఆ భోగ ములాను, ఇపహాలోకమున నే యనుభవింతును. వరలోకమున గాదు? ఈ లోకమున ననుభవించు విషయము లయినను అవయశోవ్యాప్త ములు, నింద్యముల్ను రుధర్యవదిగ్ధములుగ రక్షయుతములుగా నుండ వివయభోగ ముల నివాలోకముననే యనుధవింవ వలసి యుండును- అత్యంత జుగుపష్పితనుల భుజింవవలసి యుంకును, ఇక వరలోకదుఃఖ 'మేమని ఇవ్వుదును? ఇంకను గురువులను పూత మొనరించినవో నర్ణ ానూత్మకను లయిన వివమయములే కాని ధర్మ మోాకతరయావమూ "భేవియు లశేవనియు భావము టాన్యాము,. న వై తద్విద్భః కతరన్నోో గరీ యో యద్వా జయేవ యది వా నో జయ్ీయుః యా 'నేవ వాతా న జిజీవ్ిహూ మ; 'లే2వస్థి తాః (వముఖే ధా_ర్హరాష్ట్రాః నను ఖిషెళశనం నింద్యం క్మృత్రియం (ప్రతి ళాస్త్రతః శ్రీథీ ధర్మ్యుం యుద్దం చ విహితం (కేయో నేత్యాహా నేతిచ పఏతన్నాపి నయం విడో మథ్యే నంగ్రామభై త్యయోః శీర్ కతర చ్భేఏష్టమస్మాకం ఖైళ్యుం సంగామ ఏనవా ఇదం చాపి న జావీమః (సారచబ్చేఒస్మి్యనణే వయం శకి జయేమ యది వాస్మాం స్టే జయేయుః శ్యతవో రణే సిద్ధోపి చేజ్ఞయోఒస్మాకం ఫలతః స్యాత్పరాజయః శ . స్వజనాన్ యాన్వయం హత్వా నేచ్చామళ్ళ్చాపి జీవితుం కిం పుసర్విషయాన్ థోక్తుం త ఏతేఒవస్థికా రణే శీ9ి
66 గీ్తాభావవకాశము
లీష్మ్యదోజాదయస్సర్వే తధా దుర్యోధనాదయః
ధృతరాష్ట్రనృపస్రైతే సంబంధిన ఇహాపరే 43
తస్మాద్భె ష్య ద్రణస్యాపి శేష్టత్వం న్వైవ సిద్ధ్యతి
మ్యతియునకు భియోళనము నింద్యము. ఇది శాస్ర్రవిధి. తతి యానకు యుద్ధమే ధర్మముగా విహిత మయినది. అదియే. నీకు 1శేకుస్కరము.. అను నాళశంకతో నర్దునుడు “అది కాదనుటకు?” “నమై తద్విద్మః౫ అని యనుచున్నాడు. “యుద్దము భ్రైత్యము” అను "రెండింటిలో ేది భూకు లేన మో "ళలియ లేము. పిాంసాళూనస మయినందున శై య్యే (ేయమా! న్వధర్శ మయినందున యుద్ధమే (చశేయమా! ఇదియు ఆెలియ జాలము. ఇంక నిదియు "తెలియకున్నది ఉౌరంభించిన యా యుద్ధమునందు మేము జయింతుమూా? యుద్ధ మున నాళత్ర్య లే జయింతురా ? ఇదియు. తెలియదు. జయము మాకు సిద్ధమయినను “ఫలతః” అది వరాజయనే యగురు. న్వజరు లను హకయెొశరించి (బతుకుటకు నిష్టువడ లేము కదా. వమయ భోగముల ననుభవించుట కిష్టవడుదు నూ: ఆ స్వజనులు భీమ్మదోణా దులు దుర్యోధనాదులు ధృత రాష్ట్రానకు సంబంధించిన యితరులందర ఈ యుద్ధమున నంసిద్ధులై యున్నారుగడా! కావున భ్రైయ్యమునకన్న రణమునక్తు (ేమ్రత్వ్యము సిద్ధమగుట లేదు.
ఇట్లు పూర్వగంధనమున శంసారదోవము నిరూపింవగా అథి కారి వెశేషణములను ఇందు నిరూపితము లయినట్లు భావింవ దగును,
) “న చ (శేయోనువక్యామి హా త్యాస్యడనమావా వే” అను స్థలమున రణవాతునకు వరివాట్స్పమానయూాగ వమేమముండుట సూచికము “అన్యం్భేయ అన్వద్నులైన్యవేయః”. అను (శుతిస్పిద్ధ మయిన (_కేయోమోతీము (పతిపాదిక మయినది కొవున దీని కన్న నితరమగునది అ శేయ మనియు నికూపిక మయినక్షు. కావున నిళ్యానిత్యవస్తువి'వేళము సూచితము.
ద్వితీయా ఛ్యాయము 6 ల్సి “వ శాంతే విజయం కృష్ణ అను న్టలమున ఐహిక ఫలా కురాగము సూచితమయినద్, త్ *ోఅపి త్రెచోళ్యగాజ్యన్య హేతోః”? అశు స్థలమున పార అొకిక ఫలవిరాగము. ఉ “నర కే నియతం వాసి అనుట స్తూ లబేబోతికక్తు మగు అత్మ స క) “కం నో రాజ్యేన” అనుటచే శమము. ఈ “కిం భో అనుచో దమము, "గ “యద్య ష్య లే న వశ్యంతి అనుచో నిర్లోభత నిరూ కజఉతవయినదె. ర్స) తన్నే వేమతరం భవేత్ ౫ తితిమ్ సూచిత మయినది, ఇది 1వథమాధ్యాయా-ర్థిము. 9) “ైశేణూ భోక్తుం శ్రా త్యుమవి” అను సీ ద్వితీయా ధాసాయ యున భియోచర్యోవలవీ.తమయిన సవ్యానము సూచిత మయిసదెః "కార్చ౯్యాదోపోవవాతన్వభావః వృచ్శావిం "త్వాం థర్ధ్హన మూఢ చే తాః య చ్చేయః స్యాన్నిశ్చితం జళలొహి తన్మే శివ్య స్త్రేవాం వాధి మాం త్వాం (పవన్నం తదేవం పూర్వసందర్భే నంసారో దోషవారిధిః 0 ఉక్క స్తేన వివేకాదిసాధనాన్యధికారిణ9 ొక్తాని మోకశావ్రన్య ఉపోద్దాతత్వేన కృత్స్నశః ర్] న చ (శేయోఒనువళ్యామీత్య్యత్ర శ్రేయో ఒపవర్గకం ఉపన్యస్తం తతోఒన్యథత్రాశ్రేయ ఇత్యర్థతః స్ఫుటం 62 నిత్యానిత్యవివేకోఫౌ దర్శితం శుద్ధి హేతుకః న కాంకే విజయం కృ ష్రైత్య తై )హకఫ లేఒరతిః కక అపి ై9)లోక్యరా జ్య స్యేత్య(తామ్యుక ఫలేఒరతిః కింనో రాజ్యేన చేత్య్యత థమ (పోక్త-న్త్వధా దమ! న!
68 గీతాభావవకాశము యద్యస్యేతే న పళ్యంతీక్య్యత నిరా భళార్మన9 తన్నే కేమతరం త్వ్యళ తితిఇి సాధనాంతరం 65థ్ థోక్తం భైత్యమపీత్య్యక థితి చర్యోసలక్షీతః సన్యాసో దర్శితోఒ్యత్రావ గురూపసదనం స్ఫుటం ర్6 జ్ఞాతసంసారదోషస్య నిర్విణ్లస్యాధునో చ్యతే నిరూపితములయిన అథికారివి శేవణములను ఈ విధముగా గుర్తింవవలెను.
- నిత్యానిత్య కస్తునివేకము: క) ఐహి కాము మ్బ్క ఫలభోగవి రాగ ము ఏ శమదమాది గుణనంవత్సి వ్ని న్వమావ మి విధముగా నంగతవరచుకొని భావింవ వలెను, ఈ [వఘట్టమునందలి వ్యాఖ్యాక్షోశముల "తాత్పర్య మా విధముగా నుండును పూర్వనందర్భము నందు దోషవారిధి యయిన నంసారము నిరూపిత మయినది. దీనిచే నధికారికీ సంబంధించిన విపేకాదిసాథనములు సనిరూపితిములయినవి. ఇవి యన్నియు వోమ్ శాస్త్రమునకు సంపూర్మముగా నుపోద్దాతరావమున నున్నవి, గన చ (కేయోనువళ్యామి” స్థలమున అవవర్లరూవమయిన (గ్రయస్సు ఉవవ్యస్తృమయిసది. దీని కన్న నితరమంతయు అ(కేయ మని అర్థ సెద్ధ "మగును. ఇట్లు శుద్ధి హేతుక మయిన ని త్యానిత్వవస్తు వివేకము (పదర్శితము “న శాంతే. విజయం కృవ్ణ” అను స్థలమున ఐహికఫలమున నరతి వి రాగము నూచితముఅపీ త్రైలోక్య రాజ్యన్యి” అనుచోట ఆముమ్మికఫలవి రాగము సూచితము, “కిం నో రాజ్యేని అనుచోట శమమః? సిరూవీతము దమనును నిరూపితమయినది, “యద్యశ్యేలే న వళ్యంతి” అనుచోట తన నిర్లోధత, “త న్మేమేమ తరం” ఆను స్థలమున సాధనాంతరమయిన తితిత, “భోక్తుం భైత్యు దుప అనుస్థలమున భీమో దర్యోవలవీత మయిశ సన్యాసము (పద
ద్వితీయాభ్యాయము 69 క్మితమయినది, ఇక నీ గీతాళ్లోకమున నంసారదోమము. గుర్తించిన నిర్విణ్ఞుని గురూవనదనము స్ఫుటముగా నిరూపితమగును,
త దేవం (దోణఖీష్మాదీివధనంకట హే తుతాం ర్ వికచ ర్యేఒర్డున స్యేచ్భాం వదర్శ్యాధ యధావిధి | తత్సంకటచ్చలైనై వముపస త్తిః (పదర్శ్యతే ర్కీ కృపణోఒనాత్మవిత్సీస్య థావః కార్పణ్యముచ్యతే తన్నిమిత్తో మమై తేఒహ మే తేషామితి నిశ్చయః 60 దోషనస్తేనావృతః క్మాతః స్వభానో యన్య శూరతా నిర్ణాయక్కపమాణస్యాదర్శనాద్ధర్మగోచ రే ర ణు ఖ కిమేతేషాం వధో ధర్మః కిమేంత్ప్సరిపాలనం _ ఇత్యాదిసంశయ[గన్నం చేతో యస్యాహమీదృశః 61 త్వాం పృచ్చ్భామ్య థునాశ్రేయ ఆత్యంతికమసంశయం౦ యన్నిశ్చితం స్యాతృన్మహ్యం ఖబూపహ్ి (శేమోఒర్థినే సరం 62 నను త్వం మేసథా బాసిన శిష్యోసీతి చేచ్చుణు తవానుశాననార త్వాచ్చిష్య ఏవ థవామ్యహం 68 ల్ న సళా న్యూనబోధత్వాదత స్త్వాం శరణం గతం కృషయా శికయ త్వం మాంనో పేక్వోఒషళంకయా (4 ద్ర ప్ శ్ర్శిష్య భియోచరణమునందు అడ్జునుని యిచృయిట్లు (ఫ్లదర్శిత మయి వది, ఈ యిచ్చ్శళీహ్మోదివధ నంకటమున గలిగినది ఆ సంకట -చ్యాజముననే యిచట యధావిధిగా గురూవసవనము (వదర్శిత మగును, నేను కార్చణ్యదోపోవహల నస్పృభావుడు థర్మసంమూథఢ చేత స్కుూడు అని అర్జున-.వి శేషణములు, అనాత్మవిముడు కృవణుడు, కృ జని. భావము శార్చణ్యము, “పీరు నావారు. నేను వీరి వాడకు” “అను నిశ్చయము శార్చణ్యము _నలన గలుగు. దోవము, అష్టనుని యోశత్రశ్యభావము కార్చణ్యదోమషనన సమావృత మవునది , అతని ఛూరత్య మట్లున్నదిం - ధర్మఏీమయేమున నిన్తాయకవనోణము గోచ రించ నందుర తట్టికం మకప్ప నమణ్మాఢ మయిరది? ఏీరిని వధిం
70 గీ ళా భావ్యవకాశము చుట ధర్మమా? ఏరి విపాలనము ధర్శవా!? వృథివీవరిపాలనమూ ధర్మనూ? పూర్వపు అరణ్యని వాస మే ధర్మమా? వవియు. నిశ్చ యింనజాలక ఆతని మనస్సు నంళశయ్మగన్న మయినది' ఇట్టున్న అర్జును డిట్లనును. నే నిట్టివాడ నయితిని, ఆత్యంతిక మగు టయ మేమో నిశ్చితిమఃగా తెలియను ఆ (_శేయము నిశ్చిత మేని (ప్రయో ట్రినగు నాకు శమము, “నివు నఖుడవు కాని శిష్యుడవుకావుగదా ౫ అందువేమో? ఇది వినుము. నేరు నీకు అనుతాననాడ్హాడనే- శిషమ్యు డనే యగుదును. నా ెలివి తక్కువ నేను నఖుడను గాను, నిన్ను శరణు వేజెదను. దయచూయమువ.:, ఉవబేశింపుము, శిమీంపుము. దయతో నాకది చెవూము: శీష్యుడను కానన్న శంకతో నన్ను పే. తీంవకును.. (వసన్ను డనయితిని. శరణుపొందితిని. న హి [వవశ్యాని మమావనుద్యాత్ యచ్ళోకముచ్క్ఫోమణవి౦(ద్రియాణాం అవావ్య భూమావసవత్న మృద్ధం రాజ్యం సురాణామవి చాధివత్యం నను త్వం (ుతినంపన్న: స్వయం (శేమా విచారయ పరళిష్యతయా కింజే ఇత్యాశంక్యాహ సద్వచః 65 యచ్భే9యః కర్మ [పాప్తం సన్మమళోకం నివారయే త్ తన్న పశ్యామ్యహం౦ యస్మాత్తస్తాన్మాం శాధి శోకినం 606 శోకం సంతాపకం నిత్యమిం[దియాజామపాకురు నన్వాజౌ యతమానస్య శోకస్తే లయమేవ్యతి 807 జేష్యసి త్వం తదా రాజ్యప్రాప్యా వా న్వర్షతోన్యధా ఇత్య(క్రాహారిలిర్సీ నం రాజ్యం సస్యాదినంయుకం 606 వారణ్యగర్భ పర్యంత మైశ్వర్యం (ప్రాష్య సర్వతః యక్ర్సితస్యాపి మే కోకమపనుద్యాన్న తల్లభే 09 తధ్యధేవేడి వేదేస కృతే నాస్తి నిత్యాతా కృతకం యన్న తన్నిత్యం యుక్ర్త్యాపీతి వినిశ్చితం 70
ద్వితీయాధ్యాయము గ. వైపొకాముష్నికౌ థభోగౌ మమ శోకనివర కౌ ఇహోమ్ముతిఫలే తేన విరాగో దర్శితః పునః య! అడ్జునా! నీవు (శుతి నంవన్ను డవు. న్యయముగనే _శేయము జపిచారింపుము: వరశిమ్యత్వము నీశేల ? అని యాశంకించి అడ్డను డిట్లనుచున్నాడు. వ _శేయము నాయీ శోకమును నివారింప 'జేయునో డానిని నేను గుర్తింవలేకున్నాను. కావున ళోకించునన్ను ఇాసింపునము. శోకము నాకు నంతానకముగా నున్నది. నా యింది -యనులను నితస్థము తపింవ 'జేయుచున్నదిః దీనిని నివారింపుము! ఇచట సోవాం భగవః శోచామి తం మా భగవాన్ శోకన్య పారం తారయశు” అను (శుత్యర్థము సూచితమయినది, “ఓయీ! “యుద్ధమున యత్నించిన సీ శోకము లయిచును, సీవ్ట జయింవ గలవు, అఫుడు రాజ్యము పొంద గలవు, శాదో! న్వర్తము పొంద శలవు” అనుచో నడ్జును డిట్లనును. శ్యత్రురహితము నస్యాదినంయా "తము నగు రాజ్యము పొందినను, హిరణ్యగర్భ వర్వ్యంతమంతట ఐళ్వ “ర్యము పొందినను నా శోకము పోగొట్టుదానిని నేను పొందలేను* -ఈ యంశము “తద్యభేవా కర్మచితో లోకః శీయళలే, వవమేనా చత పుణ్య చితోలోకః తీయ లే” అను వేదమున నిశ్చ తమయినది. ఇంకను యత్ కృతకం న తన్నిత్యం” కృతశమగునది సత్యమూ “కాదు. అను యుక్షిచే నాడ వినిశ్చితమయినది, “కావున కృతక మున నిత్యత "లేదు, ఐహికభోగవము కాని ఆమున్మి క భోగము కాని నా శోకనివర్శకములుకావు. ఇట్లిచదట ఇపహోము[ తభోగవిరాగను అధి కారివిశేవమణముగా నిరూవితమయినది సర్యభోగ విరకి మూవముగా శీవ ముముతు [వదర్శితమయినది* నంజయ ఉవాచ వవముక్త్యూ ప్బాపీ. కేశం గుడాశేక; వరంతవః న 'యోత్స్య ఇ9ి గో ఏందము కా తూూస్టీంబభూవ హూ తతః కిం కృతవాన్సార్థ ఇత్య(త్రోవాచ సంజయః
"ర గీ తాభావ్యవకాళశము జికాలసోోఒ౬రున3 శతురాపన శ్చేంథద్రిచుళ్య్ళరం "72 సర్వజ్ఞర భగవంతం తమేవ ముక్యో నదోవబం కధం భీష్మమహం చేతి స్వరూపాయో గ్యళాం రణే 78 న యో క్స్యే ఇతి యుద్దస్య ఫలాభావం తతః పరః ఉక్తా తూష్టీంబభూవేళ్టం నిర్వ్యాపారతయా స్థితః 74 స్వభధావతో బితాలస్యే సర్వశ్యత్యుప్రతాపనే అకాపకత్వమాలస్యం తదాధాత్స్యతి నాస్పదం 5 ఇతి ద్యోరయితుం హేతి తధానాయాసతో హరేః బోధాచ్చోకాపనేతృత్వం గోవిందేతి పదధ్వని౩ 76 అనంతరము. పార్టుడేమి చేసను అనుటకు సంజమయు డిట్లు "చెప్పెను, అక్జునుడు గుడాశేశుడు -_ జితాలసుక్టముు వరంతపుడు- శతుతావనుడు, ఇంధదియేశ్వరు డయిన సర్వజ్ఞుడయిన భగవాను నుశ్లేశించి మైవచనమ లను బలికెను, యాద్ధ్దమున స్వరూపా 'ఊోగ్య తను “కధం భీవ్మమహు” అనియు బలికెను. “న యోళత్స్యే” అని యుద్ధమునకు. ఫలము లేకపోవుఎను వలికెను- ఇట్లన్నియు బలికి నిర్య్యాపారముగా నూ5కనే యుండెను అడ్డునుకు న్వభావతః జతా లస్యుడె, గర్వ్యశత్ర్యుపతావనుడె. అట్టి యాతని యం దపుడు ఆల స్యము అతాపకత్వము కుదురుకొన లేదని వ్యక్పను ఛేయుటకు సకు యిచట నోవందవద మువయుక్త మయిసది అనాయా సముగా ఇోథి్య్యటవలన శోళము బోగొట్టు వా డనియు వదథ్వని యున్నది న్లశ్క్చ్సృట్రశన్సి గోవింద హృమీ.శేశ వదములు సర్వజ్ఞత్య నర్వశక్షిత్య సూచకములు తముచాచ వృాపీ. కేళః (వవానన్నివ భారత సేనయోరుభ యోర్మ్యే ఏష్సీదం తమిడం వచః పవమప్యర్జునే యుద్ధము పేక తవతీశ్వర౩ వైవో పే షీతవానిత్సమంధం (చత్యాహ సంజయః (411
10 ఇట 0 ద్వితీయాధ్యాయను ఆగత్య "సేనయోర్మథ్యే యుద్ధోద్యోగేన చార్జునం (పాప్పవంతం విషాదం చ సంమోహం యుద్ధరోధకం 78 తచ్చేష్టాయా హ్యానౌచిత్యం పహననేన (పకొాశయన్ అంతర్యామీ తవమాహేళశో లజాబా మజయన్నివ "లి జథ జ వత్యమాజమిదం చాతిగంథీరం సారవద్వచః ఇంతగా చెప్పినను అర్జునుడు యుద్ధమును శే తీ.ం ఇను. అయి నను శ్రీకష్పు డుపేత్సీంవ లేదు, అని అంధ రాజున్నుడేశించి నంజయా డిట్లనుచున్నాడు, సేనల మధ్యభాగమున యాద్ధోదో్యోగమున "జేవయు విపూదము పొందిన యాుద్ధావరోధకమగునం వోూసాము పొందిన అడ్డు నుని చూచి, ఆతని చేష్ట అనుచితమని |వవాననమున వరివోనమున 1వకాశము చేయివాడై. కృష్ణుడు పలికెను, అంత ర్యామియగు కృష్ణుడు అర్జునుని లజ్ఞాసాగరమున ముంచుచున్నట్లుగా వలికెనుః అతిగంభీరము సారయుక్షను నగు వచనను వలిను, (వవానన్నివ శీవపోన మొనరించు వానివలె, అనుచితాచరణ (వకాశమున లజ్షా నముత్పాదనము (వహోనము. అద్దునుని యిచటి లజ్జ దుఃఖాత్మకముూ అర్జునుడు భగవత్క్బుపాపా్యతుడు. ఈ అనుచితాచరణము (వకా వింద జేయుట వివేకముత్పాదించును. కావున నిది గాణము, అము ఖ్యము లద్దనుత్సాదించచేయుటగా వివేక ముత్పాదించుటకే పలి ఇను. అడ్జునుని అనుచితాచరణము ఈ వచనమున (వ కాశితమగును* అజ్లోత్ప్సత్తి నాొంభరీయకము మధ్యలోనుండునదిః “అస్తు మాస్తు” బజ్జ యుండనీ, యుండకపోనీ, అది విఎిషీతము కాదు, (శ్రీభగ వానువాచ అళోచ్యానన్వశోచ న్యం (వజ్ఞానాదాంశ్చ ఛావమసే గళతాసూనగ తాసూంళ్చ నానుశళోచంకి వండ్ తాః త(శ్రాదనన్య సంగామే (సవృత్తిరభవత్స్వతః మోహేన ద్వివిధేనైషా (పతిఐద్ధా న చ ద్విథా ర్ట మోహళఅదౌ నిరాకార్యః తత్స్వరూపం (పదర్శ్యతే
(/్త గ్ తా భావషవకాశను అర్జునునకు న (గ్రామమునందు స్వతస్పిద్ధముగా (వవృక్నె కలి గినది, రెండువిధములగు మోవామున నా (పవృర్ని (వతిబద్ధమయి వది, ఆ మోహమురెందువిధములు అ మోవామును మొదటపోగొట్ట వలెను. ఇక నిట మోహన్వమావము (వదర్శిత మగును, న్వ(ప్రకాశే పరానం దేళు దేజసంసారిణో స్వవః శరీర (తితయాధ్యాసాతృంసారే సత్యతామతి3 అనాత్మని శరీరాదా వాత్మతాధీర్భ ఏమాత్మికొ 82 సర్వసాభారణో మోహ ఏకో ఒసాధారణోపర ః స్వధర్మే ధర్మతాబు్థిర్యుస్ధే పార్టస్య యాభవత్ 88 మోహోయమపరో ప్య(త్రాసాధార ణపదాభిధః 'దేహితయాద్వివిచ్యాత్భాతత్య్వం (ప్రత్యంచనమాగ తై 9 రథ్ యో బోధ స్యాత్స ఆద్యస్య మోహస్య వినివక్శ కః స్వధర్మ త్వేన యుద్ధస్య పింసొదీనాం న దోషతా క్ ఏవం దోధో ద్వితీయస్య సంమాహాస్య నివర్తకః హేతునాశేన శోకస్య వినివృత్నిః స్వతో భవేత్ 8కి ఇత్యభిప్రేత్య భగవాన్ రద్ధ్వయం మళో వదన్ ఉవాచ సర్వళోకాద్యఢ్యాసమూలం నివర్త యన్ 87 మోనాద్యయ మి విధముగా నుండును, అందు సర్వసాధా రణ మయిన మోహము మొదటిది అది యిట్లుండును. ఆత్మ స్వ [వశాశము-. పరమానందరూవమూు- శుద్ధము అనంసారి వవిథమయిన నంసార ధక్మమయినను ఆగ్మ పు నంబంఢిం వి లేదు. శరీర తితయా ఛ్యాసము వలన అశ్మక ను) రారమున నత్య తావముతి కలుగును, న్టూల సరీరము. సూత్న శ్రోరీరము * ఈ ద్వయమునకు కారణమయిన అవిద్యా తృకము మూడవశరీగము, ఈ శవాధి (తయీావవేకమున సంసా రము వింధ్యాభూతిమయినను సత్య ముని ఆక్షధర్మృమని మోహము కలుగును, ఇవ (పాతిభాసికము, అనాత్మయకు శరీరాదులందు ఆత్మశాబుద్ధి ,భమార్మకమి ,. ఇట్టి యిది సర్వసాథారణమగం
ద్యితీయాధా ట్టియము 75 మోూహము* ఇది వుదటిది, రెండవమోవా మి విధముగానుండును. పాద్ధనకు స్వధర్థుమగు యద్ధమున అధర్ముతాబుద్ధి కలిగినది. ఇప యనాభారణమయిన మోనాము, యుద్ధమున హిాంనాది బాహుల్న్య మున్నదని అజ్జనునకు అధగ్మత్వ(వతిభాసము కలిగినది ఈ మోవామే కరుణాదిడోవములకు కారణమయినది. ఇది యసాధారణ మోవము,
ఇట్లుండగా సాభారణమగ మోపహాము నివ ర్హింవజేయు బోధ
మూ విధముగా నుండును ఉపాధ్శితయనవి వేకమున శుద్ధాత్మన్వమావ బోధకలిగిన నీ మోహము నశించును, శార్రరీకి విధానమున ేవా 1తయమనునుండి యాత్ర ్రరర్యమును "వేకుగా వివేచింవగా (వధమ మోసము నళించును ఆెండవదియయిన _ అసాభారణమోవా మీావిధముగా నళించునుః యుద్ధము స్వధర్మము, కావున కూంసాదులుదోవములు కావు* ఇట్టి బోధ ద్వితియ మోహానివర్హ కము? .ఈ మోహము శోకహేశువు హేతు, నళింపగా శోకముతనంతట నశించును, కావువ శోళనినృత్తిశి. సాధనాంతర మక్యరలేదు, భగవాన్ ఇట్టుభావించి, ఆశెండింటిని (శ్రమముగా ననువదించుచున్నాడు* సర్వతో కాద్యధ్యానమూలమును నివర్నింవ జేయుచు నిట్లనుచున్నాడు,
భీష్మాదీనాత్శుసహితానయో గ్యానేవ శోచితుం
పండితః సన్నహో తాంన్వమనుళోచితవానసి. 88
[మియంతే మన్నిమిక్కం తే కిం కరిష్యామి తైర్వినా
80నో రాజ్యాదినేత్యాదివచోలిర్చహంధా (మాక్ 80
శోచ్య (భమ స్వయాళోచ్యేస మాన్య స్తిర్యగాదిభిః
అత్యంతపండితస్యాయం నోచితః సర్వధా ఖవేక్ ఫం
(ప్రాక్టైర్వక్తుమళ క్యాంశ్చ శజబ్ఞాన్వదసి నైకధా
కధం భీష్టమహం సంఖ్యే ఇక్యాదీంస్త్వ్వం న లజ్జయా భి
తూష్ణీం భవసి కిం తే స్యాదనొచిక్యమళః పరం
76 గీళాభావ పశాశము యద్వా (పజ్ఞావతాం వాదాన్ఫాషసే నతు బుద్ధ్యసే గై మౌగ్ద్యం పాండిత్య మేక్యత త్వయి దృష్టం తదద్భుతం ఛీస్మాదు లాత్యసహికతులు, శోకింవ దగనివారు. సీవు వండి శుడవయ్యు వారిను్ధేశించి శోకము పాందితివి నా నిమితృముగా వీరు చనిపోవ్చదుళే! వారులేక నేనేమి చేయుదును?! అని దుఃఖవడి తివి, “క్రి న్లో రా జ్యేన గోవింద [* మొువలుగా జంతయోా నతి కితివ, (భమవలన బహుధా పలికితివి అశో ద్యునందు సీస శోద్య (భమ వట్టినది, తిర్యగాదుల కది మాన్యము* సీవత్య ౨త పండితుడవు: సీ కిది 'యేమాశముచికముగ లేదు, (పౌజ్జులును వలాకజూలసి స్! మాల ఇనేకవిథములుగా బలికితివి “కథం ఛీష్మమహం సంఖ్యే” మొదలుగా నెంతయో పలికితివి- సిగ్గుపడి యూరక నే యాండనై లివి, ఇంకకన్న స్స్ కనాచిత్య మేమి కలదు! వేరొకవిథఫముగా నిచటి కావము గుర్తింవవ మృను (వజ్ఞాంంతుల వావదములశు బలుకుదు పే గాని అెలియవై8ివి మూఢత్వము పొంకిత్యము సియం జే య్రుడుట ఆశ్చర్యము, నను బంధువియోగేన శోకం స్యార్ధీమఠామపి 0కి మైవం ధీమ_క్ర్వ మే తద్యోః (వహాసామైవ కల్పతే యే పండితా గురోః శుళ్వా వేదాంకవిషయం పదం [థీ (ఏ హైక్యం యు క్రిభిర్శత్వా నిదిధ్యాస్య నిరంతరం సాక్షత్కృతాత్మత త్వా స్తే నష్టావిద్యామలా బుధా8 05 మృతాన్వా జీవతో బంధూన్నానుకోచండి కల్చితాన్ ఏతే సర్వం పరిత్యజ్య గళౌ_స్లిషంతి కుత్ర తే [8 జీవిష్యంతి కధంచై తే జీవంతో బంధవో మమ బంధువిచ్చేదతశ్ర్రైవం న వ్యాముహ్యంతి పండిళా8 07 బంథువియోగమున ధీమంతులకుకు శోకము కలుగు నందు "చేవో. అట్లనవలదు బంధువియోగమున శోకనడువో) ధీమత్త్నమూ వవ్వదగిన దగును. వండితులు ధీమంతు లనగా. నెట్టి వారో "౭ెలి
ద్వితీయాభా్యాయము 7౯ యునా? గురువు నుండ్ వేదాంక వివయవయిన వదమ వి, యాక్తులె యనునంధా నముతో బమైక్యమును వముననము చేసీ? నిరంతరము నిధిథ్యానన్న మొనరించి. ఆత్మ్మత త్వసామో త్కా-రమా పొందినవా-రే వండితులు, (శ్రవణ మనన నిధిధాషనములు మాడు కలవా వండితులు, చా యవిద్యా మలమంతయు వనించును' “వారే బుధులు వారు కల్పితులయిన బంభథువులు మృతులయినను జీవించి యున్నను శోకింవరు. వీరందరు సర్వముత్వ్యజించి ఎచటికి వోవుదురు* ఎచటనుందుకు!? నాయి జీవించియున్న బంధువులు బంధథువిచ్చేద మున నెట్లుజీవింతురు? * అని తలచి. వండితులు వా్టమోవానూ ఉపాందరు,
యధా స్వప్నే మృతో బంధుః జీనన్వా శోచ్యుకాం గతః
న తన్నిమి తకో మోహో జాగరేఒవ్యనువర తే 08
ఏవమజ్షానజ(భాంత్యా కల్పితా బంధవో మృతాః
జీవంతో వా నకే దోధే శోకమోహ్యప్రదాః సతాం 8కి
దేహో దేర్నుశ్వురాత్భత్వాన్నిత్యత్వా_క్పత్యగాత్భన;ః
న ళోచ్యాః [పాబీనః సర్వే స్వాత్మత_త్వ్వవిదాం సతాం [00
పవనం త్వం పండితో భూత్వా మాకార్షీః శోకమాంధ్యజం
స్వాత్మత త్వ సదాస్థయిర్యం పాస్నహీక్యాశయో హాదేః 101
స్వన్నములో బంధువు చనిపోయినను, జీవించి యుండియు?
.శోచష్థతాతిశయము పొందినను, జాగ రా వస్థలో తన్నినిక్తక మయిన “-చూనామేమియు ననువర్హింవదు ఇశ్లు అజ్ఞానజశరృముయిన (భాంకిచే “శల్సితులయిన బంధువులు వృుతులయినను జీవించియున్నను, అత్మ జోథము కలవారలకు శోక మోహ్మవదులు కారు. జేవోదులు సశ్యర ములు ఆక్మనిత్యము, స్వాత శ్రర త్రవిదులగు చాకికి (పొణులెవరును శోచసనీయులు కారు, కావున అక్టునా! సీవిట్లు పండితుడవ య్య అజ్ఞానజన్యమయిన శోకము పొందుఏయుకము కాదు, నీవు శోకింత శుము' సర్వదాస్వాక్షత త్వమున బ్ ర్యముపాందు ము అఎ భావము,
గై గీతాభావ్యవశాశము ఉల న 'త్యేవానాం జూతు నావు నిత్వం, చేయే జనాథిపాః న వైైవ న భవిపూ్యమః న్వే వయమతేః వరం
- ఆళోచ్యానన్వళోచ_న్త్యం (ప్రక్షావాదాంశ్ళ థాషస” ఫితి పాదద్వయ స్యైవ వివృతిః (క్రియతేఒధునా 112 నేత్యా ద్యేకోనవింశత్యా పాదస్యాద్యస్య విస్తరః స్వధర్మ్శమిత్యాద్యష్టాభిర్ది తీయస్యోచ్య తే తధా 1[8 మోహద్వయం నిరాకార్యం పృధగ్యత్నేన దుఃఖదం స్టూలదేహాత్సృధక్క_ ర్లుమాత్మానం సొకిణం పరం |10॥ వక్త్యాదా తస్య నిత్యత్వం త్వమః శుద్యర్థమీశ్వర 3 “ఆశోచ్యానన్వశోచస్త్వం (వజ్ఞూవాదాంశ్చ భావమసే” అను పూర్వశ్లోళములోని పాదద్యయమునకు మా[తమే (పస్తురము. వివర ము నిరూవితమగును, “న ల్వేవాహు జూతు నానం” మొదలుగా వందొమ్మిది శ్లోకములతో “దేహీ నిత్వమవథో్యోయం” అను శ్లోక ముళతోని నాల్లవ పొాదమయిన “న త్వం శోచితు మర్ష్హసి” యను వరకు “ఆశోచ్యానన్వశోచస్త శ్రా” అను మొదటిపాదమునకు. విస్త్మర మున్నది, “వస్ఞావాదాంశ్చ భావమే” అను ద్వితీయ పాదమునకు “న్వధర్మమవి చావేక్య” అనున్లోశము మొదలుగా “సుఖదుఃఖే నమే కృత్యా”? అను 398 వ శ్లోకములోని నాబ్లనపాదమగు గోనె వం పౌపమవావ్చ్యసి” అనువరకు ఎనిమిది శ్లోకములతోవిస్తరము నికోపిశము కాగలదు. దుఃఖ్యవదవమయిన మోహవ్యయమనము_ వృధ గ్యత్నమున నిరాకరించవలసి యున్నది. సామీ యగు అత్మ స్థూల 'జేవాముకన్న "వేరుగా నున్నదని అది నిత్యవయిన దని “త్వం” వదార్థళుద్ధి కొరశకై. భగవాన్ మొదట నీనిధముగావలుకుచున్నాడు , దేహాదిభ్యః * తు ” శద్దేన న్యతిరేకోఒన్య సూచ్యుతే [క వై వాహం జాత్వితః పూర్వం నానం కిం త్వాసమేన హి తదైవ త్వం పురాప్యాసీరానన్నేతే జనాధిపా॥ 101 ఏతేన (పాగ భావస్యాపళియోగిత్వమీరితం
ద్వితీయాధ్యాయమను 79 శథాహం త్వమిమే భూపా న భవిప్యామ ఏన కిం? 107 ఆత ఊర్థ్వం తనో పొతా దవళ్యం భావినో నచ కింతు నర్వే భవిష్యామో వయం నిత్యతయాత్మనః 108 ఏతేనై వాత్మునః పోక్తా ధ్వంసస్యా_పతియోగితా ఆతం కాల్యతయే స క్రాయోగిత్వా(తృత్యగాత్మనః 109 నిత్య త్వేనాన్య సంసిద్ధం వై లక్షణ్యం శరీరత; అత్మ 'చేహామల కన్న అతిరిక్తమని గీతాన్లోకములోని “న 'క్యేవావాం”. అను స్థలమున నున్న “తు” శబ్దమున సూచిళమగు యన్నది. నే నింతకుపూర్వ మొకవమూకును లేకపోలేదు ఠకందనే యుంటిని. అకు నీవును పూర్యము నుంటివి. ఈ జనాధిపులును పూర్వము నుండిరి, ఇట్లరుటచే పాగభావా (వతియోగిత్వము. నికూ విశ మయినది, అక్లు నేను, నీవు ఈరాజులు ఇక నిటువై నుండనూ యేమి? ఈ బేవహాపా తానంతరము ననళ్యము నుండువారము కానా "య్మి? ఆత్మ నిశ్యము కావున మన మందరముండు వారమే. అత్మ “నిత్యముక దా. నిట్లు నిరూపించుట చే “ఆక (5 ధృ్యంసావతియోగి? “అని సూచితమయినది. కావున కాలతయనమునందును (వత్యగాళ్ళ కు నత్త్మ యున్నందున నిత్యతయున్నందున శరీరముకన్న వ్ీలమణ మాట సిద్ధమయినది* ఈ (వఘట్టరచనము నందలి (ప్రాళభావా (వతియోగి_థ్యం పొ (వతియోగి యను వాని యర్థము నిట్లు గ్రహింవనగును, న్యాయ శా్రగీతి ననుసరించి వచార్హము ఛావవ దార్థము అభావవదా రము అని యంగీకరింప వచ్చును, అందు అభావము నాలుపనిధ .ములు. (పాగభావము, (వధ్యంసా భావము అనో న్యాబౌవముూ , అత్యం తా భౌవము, అని. ఘటాభావనమున ఘటము తియోగి, వటా భ్లావమున వటము వ్రతియోగి. (పాగ భావము పూర్వము లేకుండుట [వధ్యంసాభావము తరవాత ఉండకబోవుట, వచేం పూర్వము లే ఈన్నచో నది (సొగభావ (వతి యోగి యగును. అత్మ పూర్యునుః
60 గీ తాభావ్యవకాశము "లేకపోలేదు, కావున (పాగభ వావ్రతియోగి యయినది. ఒక వస్తు. వనంతరము లేకపోయినచో నది (వథ్వంసా భావ (వతియోగి యగును, ఆత్మ చేసావా తానంతరము నుండునది కొవున (వధ్వఎసా థావా (ప్రతియోగియగున్యు ఆత్మ టేహోత్పత్తికి పూర్వము నున్నది. "బేవాపాతానంతరము నున్నది, కావున (పాగభాన (వథ్వంసాథావా (వఠియోగిత్వము స్పష్టము, దేహాద్యుపాధిభేదేన భేదః " అహం త్వం ఇమే”” ద్వితి క్ట న్నా స్వాభావికో భేదో ప్యాత్మనో హరిజేరితః త్వం పదార్జవిశుద్ధ్యర్థం ఛేదముద్దిశ్య ఠౌకికం 111 ఆత్మనో నిక్యతాద్వారా వైలక్షణ్యం శరీరతః శాస్త్రస్యోషకమే యస్మాత్సిసాధయిషితం హరే౩ 112 య_త్ర్వ్య(శ్రాఖిమతో విష్ణో ర్భేదః స్వాభావికః కిల అన్య ధేహో పదేశస్యావసరే కధమీరయేక్ 118 అహం త్వం వయమిక్యాదిభేదమిత్యాహురిత్యసత్ ఉప దేశ్యోప దేళాదివ్యవహో రేఒ స్తి కల్పితః 114 భేద స్టేనెవ తత్పిద్ధిః న వాస్తవ ఇహేవ్యతే “న విరోఢో నచోత్సతిర్నబద్ధో న చ సాధకః 115 న ముముకుర్నువై ముక ఇత్యేషా పరమార్ధతా ఇత్యాది శ్రుతినిర్జీ తాఒద్వ్వైతత శ్వ్వావిమర్శనాత్ 118 భేదవాదోఒసళామిషహ్టో నస తత విమర్శినాం ఇచటి గీ తాళ్లోకములో “అనాం త్యం ఇమే” నేను సీవు పీరు అను'భేదము -జేపశదుల యుపాధిభేదమున నిరూపిత మయినది. అంతియే గాని ఆళ్ళకు స్వాభావికమగు భేదమును కృష్ణుండు చెప్ప "లేదు, లౌక్రికముగు భేదమును బ్లేశించి త్వ్యంవ దార్థవిశుద్ధికొర కై "భేదము నిరాషిత మయినటే కాని యది స్వాభావికళేదము కాదు. శాస్తా రంభమునందు శరీరముకన్న ఆత్మకు నిక్య తా ద్వారమునవైలత్షణ్య మును కృష్ణుడు సాధిం దలచెను, “ఇచట కృష్ణునకు స్వాభావిక
క్షే ద్వితీయా ధ్యాయము 81 "భద మభిమతము కాకున్న నిచట ఉవచేశావనరమున నేల నిరూ పించును? “అబూాం త్వం వయం?” అను స్వాభావిక భీదమునూ కృష్ణుడు నిరూవింవెను, * అని జకొందరనుట యక్తము కాదూ ఉవ "జేళ్యోవ చేశవ్యవవోరమున కల్పిత భేదముండును, ఆ కల్పిత భీవము సనే యది సిద్ధమగును. అది వాస్తవము కాదు, “నిరోధము లేదు. ఉత్పట్సి లేదు, బద్దుడు లేడు సాధకుడు లేడు, ముముయువు లేడు" ముక్సుడు లేడు. అనునది యే వరమాస్థ్రము.? అని (శ్రుతి యున్నటెి* -ఈ (శ్రుతి నిర్ధీతమయిన అద్వైతతిత్ర్యమును విమర్శించి, వరిశీలింప నందున 'భేదవాదము వారలకిన్టమకును. అచటి తత్త సము వరిశీ లించి వినర్శించువారలకు ఈ భేదవావ మిష్టము కాదు,
"దేహినోఒస్మిన్యథా "జీహే కౌవూరం యావనం జరా తధా. "బేహాంతర(పా_ప్రిః ధీర_న్షత న ముప్యాతి నను స్టూలోహమిత్యాదిిపత్యతం మార్షితం భవేత్ 117 ఆత్మనో దేవాఖిన్నత్వే స్వీకృ తే తచ్చ నోచితం విష్ణళర్శా మృతో జాత ఇతి [పత్యక్షమాసతః 118 శరిరజన్ఫృనాశాభ్యాం సహైవాస్యాత్మనోపి తా జన్మనాశౌ (ప్రసిర్ధా స్తః ఇత్యాశంక్యాహ మాధవ [0 ఇచట నొక యాశంక కలుగవచ్చును. దాని రూన మిట్లుం డును. చైతన్య )ిశిష్ట మయిన "జేహూమె అక్క యని లోకాయతికు అందురు, ఆత్మె "బేవాము కన్న ఛిన్న మని యంగీకరించి నచో నొక ఉరయనువవత్సి. కలుగును, (వరిమానవుకును * నేను స్ట్థూలముగ నున్నాను. మొదలుగా (వక్యతరూ: ములయిన (వ్రతీతులతో నున్నాడు ఆత్మ జేవాభిన్న మనినపు డీ (వత్యమ్శు వూన్చితము- తుడిచిచేసినది యగును. ఇది యుచితిముకాదు. అత్మ బేవామున కన్న నతిరికృమయినను జన్మవినాశ ళూన్య ల్యే మెట్లు సిద్ధ మగును ॥ విస్టుళర్మ మరణించినాడుః జన్మించినాడు అని (వత్యత్మవమాణ మున్నది, శరీరమునకు గల జళ్ళుకాశములతో ఆత్మకును జన్మనాశము
8కి గీ తాభావ్యవకాళము లుండును. ఆత్మకును జన్దనాశములు (వసిద్ధము లె యగును గచా! ఇట్టి యాశంకానినారణమున్న్న మాధవుకు భగవాన్ (శ్రీషషూ డిట్లనును. దేహాః సర్వే (తికాలస్టా జగన్మండలవ ర్లినః అస్య సంతీతి దేహీస్యా _తమ్యైకస్యాత్మనో విఖోః 120 బిహ్మాదిస్థ్టావరాం తేషు శరీరేవ్వఖిలేవ్వపి వ్యాపినా నాస్తి భేదస్య గంధ ఇళ్యపి దర్శితం 121 హరిజై కత్వనిస్టేశా ధ్రేహినోస్మిన్నితి స్ఫుటం దేహభేదానువృత్తోో కం వయం సర్వే పురా త్వితి 122 ఈ జీశశ నంతీతి జేహీ ౫ చేహాములుకలవు కావున ేపా జగన్మండలమునందున్న శాల(శేయమునందళి "దేహములన్నియాునీతనికి గలవు గావుననీతడు చేహ అక్క విభువ్రు ఒక్కడు. (బశ్మ్లోదిస్టావ "రాంతము లయిన నర్వ దేహము లందును వ్యాపించి యుండు అత్భకు భీదగంధ మేని లేదు. శ్లోకములో “దేహి5ః ఆఅస్ని5” అని యున్నది "జేహినః-దేహియగు ఆత్మకు అస్మిక5 ఈ చేపాముకందుఅవి యున్నడ్, ఈ రెండును వకవచనములు, ఇట్టి యేకత్వ నిర్దేశము వలన భీదమూ "లేకపోవ్రటను కృష్ణుడు (వదర్శించి నాడు, -జీవాభీవము. రొక్కం అనువర్తనమున పూర్వము “వయం సర్వే” మనము అందరము అసి: బహువ చనము నిరూపిత ముయినది* త స్యైకస్యాత్మనో దేహే వర్తమానే సతో యధా కౌమారం యౌవనం జీర్తా చేళ్యవస్తా తయం యక; కలికి పరన్పర విరుద్ధం త త్తద్భేదాన్నాత్మనో థిదా బాల్యే య ఏన పితరావన్వమూవం న ఏవ హి 126 వార్ధకేఒహం (వణప్తాందినేతాననుభవామ్యసొ (ప్రత్యభిక్ఞాభవ త్యేషా (పత్యగాతై్మైకగోవరా 25 యేషు వ్యాన_ర్యమానేమ నైవ వ్యావ ర్యతే తుయః స తేథ్యో ఫిధ్యతే స్కూతం కుసుమేభ్య ఇన స్వతః 124
ద్వితీయాధ్యాయము 88 నిశ్వికారస్య బొల్యాద్యా యథా నంత్యృత దేపాన; తద్వ ధేహాంతర్మప్రా_ప్రిర్నిర్వికారన్య వస్తుతః కే ఏతస్మా దేహతో ఒత్యంతభిన్న దేహో _ఫీరాత్మనః యోగైశ్వర్యే తథా న్వప్నే నాస్తి తేన భిదాళ్మనః 128 సోహమిత్యేవ విజ్ణానం (పత్యభిక్ఞాత్మకం యత$ (ప్రత్యగాత్ముని తేనాయం దేహాదతివిలకణ 120 స్మదూవ మయిన ఈ యాత (కు చేవాముండగా కౌమారము చఊళకావనము వార్థకనుం అను అవిస్థ్యాతయము వరన్పరము విరుద్ధముగా నున్నది, వాని కట్లు భేదమున్నను ఆత్మకు భీవము లేదు. * వ నేను. కాల్యమున వితరుల వాత్సల్య మనాభవించితినో ఆ నేనే వారక మున మనుమని మునిమనుమని అనుభవించుచున్నాను అను (వత్య భి (పత్యగా,లెస్టకగోచరముగా నున్నది, కామారాదులు మారు చున్నను ఆత్మ మూరుట లేదు, ఇతరములు మారు చున్న "నేది మూరదో అది వాని కన్న భిన్న మగును. ఇందు దృష్టాంతము దారము పూలు, ఫూవుల కన్న దారము స్వతఃభిన్నముగ నె యుం డును, నిర్వి కారుడగు "బేహికి చాల్యాము. ,లున్నట్లు "జేచోంతర పాప్పియు నుండును. నిర్వి కా రాత్ధకు ఈ చేవామున కన్న నత్యేం తను భిన్నమగు ేహాంతర్యపాప్ని యుంకును, యోగై. శ్యర్యము నందు బేహాంతర(వ్నాప్తి యున్నది, స్వవ్నమునందు దేహాంతర 1వౌషి యున్నది. అయినను ఆత్మకు భేద మేమియు లేదు. 'సోహం' ఆ నేనే అను (వత్యభిజ్ఞత్మక ముమున విజ్ఞాన మంతట నున్నది వత్యగాత్య (శ్రనిమయమున నిట్టి [(నత్యభిజై యున్నది, కావున అత్మ "దేళూముక న్న అత్యంతేము విలవేణముగా నున్నదని [గావ్యూాము. అ తై గక; కేవల శుడ్డో 'దేహాధ్యాసాదయం భమః స్టూలోఒహమముకో జాతో మృత ఇత్యాదికో నృణాం 180 బాల్యాద్యా జ్యాగ దాద్యాశ్ళ వ్యాన త్తాః పరస్పరం జవస్థాః కల్చితా (ఛాంత్యా (వత్యగాళ్ముని కేవళే శేప్ట[
84 గీ్తాభావవకాశము జాతన్యూతస్య హర్దాదిః పూర్వసంస్కారజో భవేత్ అన్యధా _స్తన్యపానాదౌ వృ త్రిః స్యాన్నదేహినాం 1382 అదృష్టాద్వా (పవృ _త్రిః స్యాద్వేష్తసాధనతాధియా తధా చాత్రైస్టక్యసంసిద్ధిః పూర్వాపరశరీరయోః 139 అన్యధా కృతనాళాదిదోషోపి స్యాద్దురుద్ధర ౩ ఏవం దేహాదిఇభిన్నా తృజానాదీమాన్న ముహ్యతి స! కోక మోహాద నస ఢిరదీ సేవకోలవ ఆత్మ ఒకటి జశేవలము శుద్ధము- అమబునను మానవులకు “దేహో ఛ్యాసమువలన నను స్థూలముగా నున్నాను, నేను కృశముగా చున్నాను. 'ేనితని వలన బుట్టితిని, "నేను మృతుడనయితిని. మొద లగు భ్రమ కలుగుచున్నది శ్రీవలమయిన (వత్యగాత్మయందు వర నరము వా న్రిషుత్తే ములయిన భిన్నములయిన అవస్థలన్నియు (భెం తిచే కల్పిశములు, అమ్రడే పుట్టిన వానికిని వార్రాదికము పూర్వ సంస్కారము వలననే కలుగును, కాకున్న చో -జీహూ థారులకు స్తన్యపానాదులందు (వవృత్తికలుగదు. “ఇది నాకు ఇష్టసాథధనము” ఆను భావనమున అదృష్టము వలన నయిన నట్టి _పవృత్తి కలుగునుం స్త న్యపానాదులందు గలుగు (వవృత్తి ఇష్టపాధన తాదిజ్ఞానజన్య మని అదృష్టమా త జన్య మని నిశ్చితము, కావున పూర్వాపర శరీరము లంద్యు అక్క్షైక్యము సిద్ధమగును, కాకున్న -వో కృతనాశము అకృళా భ్యాగమము అను దోషములు దురుద్ధరములగును తానాచరించిన పుణ్యపావములు భోగముననె నశించును, భోగము లేకుండ గనె నళించుటను కృతనాశమందురు* లానాచరించని పుణ్య పావములు అక ప్టాత్తుగా ఫలచాయులగుటను అక తాభ్యాగమ మందుక్కు ఇట్లు "దేవామున కన్న వీభిన్నమయిన అత్మజ్ఞానమున ధీమంతుడు. శోకి, వడు, కావున అర్జునా! శోక వోూహాదిసంబంధము. లేనిచాడవై. ధీర మాళాస్పర్శాస్తు కశాంలేయ 1 శీతోన్మసుఖదుఃఖ దాః
ఆగమపాయినో౭ని త్యాస్తాం _స్తేశితున్వ భారత | నన్వాళ్మనో న నిత్యక్వే విభుశ్వే వా వికల్పనా? 10థ్ ఏకత్వం తు కధం సిధ్యేజ్జీవత్సు దై్వైతవాదిషు వై శేషికాదయన్సర్వే తార్కికాః కాపిలా స్రఢా 186 దేహభేదేన థిన్నత్వమాత్మన స్టే ప్రపేదిరే. అన్యధా సుఖదుఃభ్రాదిసంకరనృర్వ దేవానాం 187 ఏవం ఖీష్మాదికిన్నస్య భిన్న త్వే మమ సత్యపి సుఖదుఃఖాదియోగిత్వా_త్రతృంయోగవియోగజా 188 శోకమోపహొ కధం న స్తామిత్యాళశంక్యాహ మావతి3 అద్జను నభిపాయ మీ విధముగా నుండవచ్చునని కృష్ణు -జాశంకించి నమాధానించుట నిందు భావింవ వలను, ఆత శ, నిత్యము కావచ్చును. వీభువు కావచ్చున్లు, ఆత్మ నిత్యత్వవిభుత్యముల వివయ మున నికల్పనము లేదు. వివాదము లేదు, ఆక ను. వకత్వము ఎట్టు సిద్ధ మగును, ద్వైతవాదు లుండిరిగదా! వై శేవీకాదు. లయిన తార్కికు లందరు ేవాభేదమున ఆశ్మ భేదము క్రలదనుట నంగిక్ష రించిరి, కాపీల మతము వారాత్మ్మభేదము. నంగీకరించిరి, (వతిబేవా యాత్మ వకరూవముగా నున్నదనుట నహింవళశక్షక్టము కాదు బుద్ధి-సుఖ-దుఃఖ-ఇచా ఫా చ్వేమ్యనయత, ధర 2- అధర్మ-భావన లను నవగుణములతో (వతిబేహమునను ఆత ల భిన్నముగాన్లుందుఠు, ఆత్మలు నిత్యములు విభువులు నని _వె శేషికులు నిరూపింతురు, తార్మి- కలు మామాంసకులు నిశ్షైయందురు. సాంఖ్యులలో కొంత యి (పాయభేదమున్నను (వతిజేవామున ఆత్త శైలు భిన్న ముగానుండుట్లనరినీ శరింతురు, కాక్షన్న చో నర్యదేవుబకు సుఖదుఃఖాడిసాంకర్య మ] శలుగును? భీస్మూదిభిన్నుడ నయిన నేను నిత్యుడ నయ్యినన్తు విభువు నయినను సుఖదుఃఖముల సంబంధముతోడ నే యున్నాను, భీష్మాన్సి బంఘ్రువుల "దేవావిఛేవము కలిగినచో సుఖవియోగము కల్తుగున్ను దుఃఖనంయోగము కలుగును, ఇక నాకు శోకమోవాములు ఎట్టు
3 గ్ళతాభావవకాశము కలుగకుండును! అది నా కుచిశములు కాకపోవ్రటయీమి 1! అనె యాశంకించి మావతి (శ్రీగళ్లు డిట్లనుచున్నాడు-= మీయంతే విషయా ఆభిర్మాతాః స్యురిం్యదియాణ్ తా$ 180 తాసాం స్పర్శాస్తు విషయైః సంబంధాం క్షణభంగురా3 పరిణామాధియః సర్వే క త్తదాకారవృత్తయ$ః 140 బు దేరాద్యంతవంత ప్రే మఖదుఃఖ(ప్రదాం శరా$ శీతోష్టాదిముఖేనై తే న తు నిత్యస్య దేహినః (1 కౌటస్ట్యాన్నిర్దణత్వాచ్చ సాషీణం స్యుః కధం త్విమే నిత్యస్యానిత్యధర్మావామాశ్రయత్వం న సంభవేఠ్ 42 సాత్యుస్య సొకీధర్మత్వానుపప _త్తేశ్చ సర్వధా
- న ర్తేస్యాద్విక్రియాం దుఃభీ సాక్షికా కా వికారిణః ? 148 ధీవిక్రియాసహ[సాణాం సాత్యతోహ మవ్వికియః * ఇత్యుక్తం వారికే తస్మాత్సాక్షిజో వైవ వికియాః కశక అంతకరణధర్మా స్తే మభఖదుఃకొదయో ఒభిలా నాత్మనో నిర్వికారస్య తేన భేదవికల్పనా 145 పతస్మిన్నద్వితీయేఒ స్మిన్ భేదో నాస్తి మనాగపి అష్టునా! ఇంద్రియములకు గల వివఇయనం బంధములు మాతా స్పర్శలు ఉత్పత్తి వినాశములు కలవి శ్లీతోన్టముల ద్వాఠొ సుఖదుః ఖ (వదములు* అవి అంతఃకరణముఎకు నంబంధిఎ చిసవె కాని నిత్యము: చెభు వయిన అత్మకు నంబంధించినవి కావు, భారతా [ వానిని- నహింపువు, అని గీతాన్లో కార్థనం్యగ వాము సూతా పదవ్వుత్సత్తి యిట్లు (గ్రావ్యాము, _ మాయంతే వ్మయా ఆఖిరితి మూ(తాః (1 మూత లనగా ఇందియములు, ఇవి విమయములను గర్హించును, నూ[తలస్సర్శలు వివ యములతో గల నంబంధకములు. అవి తణభంగురములు- అని యన్నియు అంతఃశరణ వరిణామములు. విషయాశా రాంతఃకరణనరిణామరూవములే యా నంబంధములు, ఆది కలవి. అంతము కలవి. ఆగమూాపొయినః ఇవి సుఖ దుఃఖ్యప్రదములు. శఠమలు. శీతో ష్టాదిరూవమున నివి సుఖాదుల గలి
ద్వితీయా ధ్యాయము 8" ₹ంచును. ఇవి యిట్లంతఃకరణమునకు నంబంఖచిన వే. కాని నిత్యమగూు "బేసాకి సంబంధించినవి కావు. ఆతి నిద్దణము నిర్వికాగరము కూటు స్టము- అట్టి యాత్మకివి సంబంధింవవు. నిత్య మనిత్య ధర్మ్మాశయమా కాదు. నిక్యమున కనిత్యధర్శా,శయశ్వము నంభవింవదు- సాత్యు రూవమునకు సాత్నీధర్ముత్య మేవిధముగను ఉవనన్నము కాదు. ఈ విషయము వ్వార్హికమున నిట్లు నిమూపిత మయినది విక్రయ లేక న్నచో దుఃఖము కలుగదు. వికారము పొందునది సాఖీ. కాదగదు+ థీవి కారనవాన్రములకు ఆత్మ సాతీ.. అందువలన అక్క అవి్శికీయము- అని. కావున సావీయగు ఆత్మకు వికారములు లేవు, ఆ సుఖదుక ఖాదు లన్నియు అంతఃకరణధర్శములు. నిర్వి కా రాత్శకు సుఖదుఃఖొ దులు లేవు. కావుననే లోశమున భేదవికల్పన మున్నది. అద్వెతీయమా ఏకము నగు ఆత్మయందు భీదమేమియు లేదు.
వై శేషకాదయో (భాంత్యా మన్యంతే విిక్రియం భిదాం 146 ఆద్యంతవ త్వాద్దుళ్యత్వాత్సుభాద్యా? కణభంగురా! పరిణామాధియన్స ర్వే ఖిన్నాయాః సాకిణో దృశః 147 వై లకణ్యమతః సిద్ధమాత్మనో లింగ ధేహతం సర్వం పుభాదివైచ్యిక్యం లింగధర్మో న చాత్మానః [48 టతిదే హమసా బుద్ధిర్భిన్నా దుఃకాదిధర్మిణీ త్మత కూటస్థ ఆతెెకో భానువ్యత్పతిబించితః 149 [వమాతృత్వం గతో నానారూపేణ (ప్రతిభాసితః ప్యాకస్థనలిలేష్వర్కో యధ్రైవ (ప్రతిబించితః 168 స్వచ్చేషు స్వచ్భవద్భాతి మలినేషు తధాఒవిలః చలేమ చలవద్యాతి స్టిరేష స్టిరవత్తధా [51 చలత్వాదయో ధర్మాః సూర్యే సంతి న తావతా తధా సుఖాదమో బు వేర్నానాత్యాత్స్యుర నేకధా 162 ఆత్మనో నైవ తే సంతి సూర్య స్యేవావికారిణః
వె శేపి.కాదులు విక్రియ కల దాని భేవము కల దని తలచుట
రి గ్తాభావవకాశము '్రాంతిచే గలిగినది, సుఖాదు లన్నియు ఆదస్థంతములు కలపి. నృశ్య త్వము కలవి కావున నవి శతణభంగురములు, దృ్యావమయిన సాషీకన్న నవి భిన్నములు, అంతఃకరణ నరిణామరూవములు* కావున లింగ ేహముశన్న అత్మకు వైలమయ్యూము కలదని సిద్ధమగును. సుఖ దుఃఖాది వైచిత్యమంతయు.. లింగ దేహమునకు నంబంధించిన బే కాని అళ్ళకు సంబంధించినది కాదు, సుఖ దుఃఖాది ధర్మములు కల బుద్ధి వతి బేవాము భిన్న భిన్నముగానుండును. కరాటస్థాత్భు ఒక్క శు ఆ బుద్ధి యందు సూర్యుని వలే (పతిబించితమై ఛాసించును*, (వమా తృత్యము పొందినద్రై నానావమూపమున ఛాసించును, ఒకే సూర్యు డాయా పాాతలందున్న జలముల-దు నానావిధముగా భసించును, స్వ ఛలములలో స్వచ్చమఃగా నవధాసించును. మలిన జలములలో మలినముగా సవభాసించును. చలించుజలములలో చలించుచున్న ట్లును, స్టెరజలములలో స్థిరముగా నున్నట్టును; భాసించును. అంత న్యూత్రమున జలగత _థర్శముళలు సూర్యు నందు గలవనరాదు అశ్లు అత్మయు నాయా బుద్ధులలో నా యావిధముగా ననభాసిం చును, బుద్ధి నానావిధమగుట వలన సుఖాదులు ననేశవిధముల నుం డును, సూర్యునకు జలప్ కారములం లేనట్లు ఆత్మకు బుద్ధివ్ కారము లుండృవు, సూరుస్టిడు సిర్వికారుడు- ఆక్మ నిర్వెకారము, ఏతేన స్వర్గనరకొ బంధ మోక్ష భవాభవౌొ 169 విస్తరేణచ వ్యాఖ్యాత మాఠత్రాణా౦ బుద్ధిభేదతః విన్నశ్వాన్నైవ తైరాత్మా లిప్థతే వ్యోమసూర్యవత్ 1రథీ పఏకస్మిన్నపి దేహేఒస్మిన్ మాతుర్దుఃఖసుఖే యధా పాదాద్యంగేష భిన్నేష భిన్నేతద్వజ్ఞగత్సు చ 155 పాదే మే సుఖమస్త్యద్య వేదనా శిరసీతి చ ఆసుఘాతిస్తయా నాసొ థిద్యతే జీవ ఏకలః 156 తధాత్మా స్ట్వేక ఏవాసొ సర్వదేహేష భాసకః ఉపాథధేరేవన ఖిస్నత్వాన్న భేద! (ప్రత్యగాత్మని 157
లి ద్వితీయాఛ్యాయము 89 కుతిసిదాత్సనో భేదే మానమన్యన్న దృశ మన భీదీసద్ది స్యాత్త సాద్యేదో స 158 అధ్యతిదేః (ప్రమాణన్య విషయక్వం న చాత్మన;ః తద్భేదస్య కధం యుక్ష్యా తన్య గోచరతా భవేళ్ 158 ప్రతియోగ్యాళ్థవిజ్ఞానాధీనజ్జానథిదా యకః అత ఆక్ర్మైక ఏవాస్తి సిద్ధమిత్యుపప త్రిఫి9 100 సుఖదుఃఖాదు లన్నియు ననిత్య్యములు. అనియతచూ నములు ఒకమాడు నసుఖజనకము లగునవి -వేరొకపుడు దుఃఖజనకము లగును- ఒకవూడు దుఃఖజనకము జేరొకపుడు సుఖజసకము నగును. టన్టీస్రోన్ట సుఖదుఃఖదాః” అనిమూలమాన సనుట ఆ ధ్యాత్మిక - ఆధిఖొతిక-- అధి జైవిక సుఖదుఃఖోవలడణము.. శీతము కాని ఉపష్మము కాని ఒక వూడు సుఖము వేరొకవ్వుడు దుఃఖము- కాని సుఖదుఃఖను లెవ? దును, వివర్యయను పెందవు ఇవియన్నియు నంకః కరణధర్మము లే కాని. అతి శ్రవ్ేవములు కావని పూర్వ్యవఘట్టనుఃన సూర ఫ్రైదుపాా తమున వివేచితమయినది. అజ యంశ మా [వఘట్టమున రూపొంకర మున వివేచితమగును. అవికారియగు. నాత్మ కీ నిరూపించిన ధర్మము లేవియు లేవని నిరూవీంచినందున న్వరైనరక ములు బంధ వోోతములు జసనమరణ ములు ఆత్మకు లేవని నినూపించినట్లయినది. అఆవియన్నియు (వమాతృ్చ దిష్టములు. (వమాతల బుద్ధి భేదమున నవి యన్నియు భిన్నములు- వానిచే నాత్మై శేవియు సంబంధము కలుగదు. లోకథర్థుములొ అఆకాళమున కంటవు,ః సూర్యునకంటవు ఆత్మకంటవు, ఒకే ేవూము నందును [వనమూత యగువానికి సుఖదుఃఖములు ఛిన్న భిన్నముగా నున్నవి, అఫ్లు నర్వజగ ములందుకు, అవి ఛిన్న ములుగ నే యున్నవి. కనా పాదమున సుఖముగా నున్నది, నా శిరమున “వేదన యున్నది.” అని లోకమున అనుభూతియున్నది, ఇట్టి భిన్నానుభూతి యున్నను జీవునకు భేదమేమియు లేదు. అట్లు సర్వబేహము లందును ఆత్మ
9౦0 గ్ తాభావవ కాశము ఒక జే భాసళుడ్సుగా నున్నాడు. ఉపాఖియే భిన్నము, (వత్యగా తలో భేవము లేదు. (గ్రుతిసిద్ధమయివ ఆళి శస భీదము నిరూపించు (తమాణ'మేపియు లేదు. అందుననే భేవవసిద్ధి లేదు. కావున భేదను వాస్తవము. గాదు. (ప్రత్యమెది (పమాణమునకు విమయమగుటయే "కాని యదియా త్మకులేదు, ఆ భేదము యుక్తిచే గూడ సిద్ధము జా (రి యోగ్యార్యవిజ్ఞానాధీనజ్ఞానిదా యతః భేవము స్వతః ం అన్యాఖీన క్షాసమున గలిగినది. కాగా ఆత్మ మొక్క-టి” అని యువవత్తుల చే సిద్ధ మపచున్నదిః శీతం జాతు సుఖేహేశు కదాచిష్టంఖకార ణం ఏవముష్టమతో ఖిన్నతయా స్వీకార ఏకయోః 161 ఇ కో ఒత్యంతాప్టీరాంస్త్యతో భిన్నస్యైవ వికారిణ9 ధర్మాంశ్చిత్మ స్య దుఃభాదిదాయిన। తణభళంగురాన్ 162 మా(త్రాస్పర్మాంస్తి తికస్వః నైతే కించిక్కరా మమ ఏవం తాంస్వ్వముపేకస్వ వివేకేన చిదాత్మనః 163ె 'దేహాద్యధ్యాసతో మా త్వం జానీహి: స్వం చ దుఃఖభినం కులద్వయవికశుద్ధస్య తవాజ్ఞానం న చోచితం 104 కాంతేయః భార తేత్యేవం నంబోధనయుగధ్వనిః శీత -మొకమ్రూదు. సుఖమున హేతువు, ఒకమూడు దుఃఖకార శాము ల్రశ్ల ఉన్నమురు, కావున వీనిని భిన్నముగా స్వీకరించు “యుక్తము. ల్తఏ యత్యంక మస్థిరములు, వాఎ కర్న నీవు బిన్నుడవు, త్రి విశా౭ధర్శ్శవములు. చిత్తృధక ములు. దుఃఖమును మోపహను నెచ్చునవి, కణభంగురములు. మా_శాస్పర్శము లన్నియు. నిట్టివి కావున వానిని నహింపుము* “ఇవి నా శేవియు, నొనరింపవు) అని నొని నుజ్చేక్షింస్టున్సు, చిదాత్మశివేకమున వానినట్లు గొుర్పోంపునుం "జేహేవ్యథ్యానమున నిన్ను దుఃఖముకలవానినిగా నంచకునుః. సీను ఈులదయ విశుద్ధుకృవ్రు నీకు అజ్ఞాన ముచికముకామ కౌంతేయా! వార శ్రా] అకు ౭కు నుంబోశ క కముఎవలర నిపి ధ్యవిుంచును ॥
ద్వితీ మాధ్యాయము 92 యం హి న వ్యధయం ల్యేలే పురుమం పుకుమన్ష ధ్ నమదుఃఖసుఖం థీ;ం సోఒవమ్మత త్యాయ కల్పతే
నన్వంతుకరణప్యైవ థోక్సృ క్వే నసుఖదుఃఖయో8 185
తస్యైవ చేతనత్వాత్స్యాత్ ఆల్మత్వం న తతః పకదే
థోక్తురన్యన్య చాత్మత్వే మానం నై వేహ దృశ్యతే 106
స్యాద్వైయధికరణ్యం చ హ్యన్యధాబంధ మోతయో:
బద్దం మనో విముక్షోఒన్య ఆ త్మేత్య్యతాహ మాధవః 1607
ఇచట అర్జునుని యాశంక యిట్లుండవచ్చును. సుఖదుఃఖ
ముల ననుభవించునది అంతఃకరణమేయయినచో నది చేతనమగును కావున అత్మ యవుగావుత, అంతకన్న వేరుగా నొక భోక్త నంగీక శించి యది యాత్మ యనుటలో [వమాణ మేదియు గోచరింవదు- ఈన్నదన్నచో బంథ మోతుములకు వె యధికరణ్యము నంభవించును, సుఖదుఃఖా[ళశయ మయిన అంతఃకరణమునకు బంధమును తదతిరిక్త మయిన ఆత్మకు మోవతము నంగీకరింవవలసి యుండును, గానున మైయథికరణ్యము. కలుగును. ఈ ఆశంకాననూధానముగా భగ వాన్ మాధవుడిటనుచున్నాడు,
యః స్వతః స్వ్యపకాశత్వాత్పసిద్ధం పూర్ణమద్వయం
న్యూతాస్పర్శా న కుర్వంతి వ్మికియాం వస్తుతోఒణ్వపి 108
దృశ్యధర్మళశయా యస్య సుఖదుఃఖే సమే దృశః
ధీరం ఢీ-పేరకం స్వాతృతాదాత్మ్యాధ్యాసతో విభుం 160
చిచ్భాయాద్వారతో బుద్ధిసాకీణం వస్తుతః పరం
అధ్య సబంధాధిషానం తదుక ౦ సాంప్రదాయిక 110
యతో మానాని 'సిద్యంతి జ్యూగదాదిత్రయం యధా
భావాభావవిభాగశ్చస (బహ్మాస్మీతి బోధ్యతే [71
అతః న పురుషః సాక్మీ బ్రహ్మా క్మైక్యధియాఖిలం
సవీలాసమహామోహం ధ్వస్త్వా మోకొయ కల్పతే 12
అనాత్మ న్యాత్మతాధ్యాసాద్చృంధస్త తైైవ కల్పిత3
వ! గీ్₹ భావవశాశము తన్నివృ త్రైక్యవిజ్ఞానాన్ముక్న ఇత్యుపచర్యతే 178 వస్తుతో బంధ మోది నా స్త్యేవాద్వైతవస్తుని స్వాభావికత్వే బంథస్య ముక్షిర్న స్యాత్తతో విధోః [74 న స్వభావవిపర్యాసః (సమాణానాం రతైరపి తస్మాదృంధస్య మిధ్యాత్వం తదుక్తం వార్నికే స్ఫుటం 175 అత్మ స్వ(వకాశమగుట చే స్వలేః (వసిద్ధము, పుసుపు వద చాచ్యముః, “పూర్మ లేన పురి శమయానః పురుషః” పూర్మముః అవ్య యము ఇట్టి ఆత్మకు మ్యాతాస్పర్శము లణుమా(తముగా నయినను చ్యక్రియను నెంపాదింవవు, దృ్మ[ణూవమమున ఆత్మకు సుఖదుఃఖములు దృశ్యధర్శ్మములగుటచే సమానములు*_ సుఖదుఃఖము లనాత్మ థర్ము ములు భాస్యములు సుఖదుఃఖగహగాము అేషూాంతఃకరణవరిణామ ములకువలతణము. ఆత శ్రథీరము “థియం ఈరయతి” చిదాభాన ద్వార మున స్యాత తా దా త్మ్యాధా్య్థాశమున ధీ వేరకము. _ బుద్ధి సాథి, తిట్లనుట చే అధ్యస్తృబంధాధిస్టానమని బంధ(వసక్షిదిదర్శితే వుయినది. ఈ యంసమును సాందాయికు లీ విధముగా నిరూవించిరి. “జేని వలన [పమౌాణము. లన్నియు సిద్ధములగు చున్ననో చేనివలన జా(గదా3త్రయము సిద్ధమగు చున్నదోఅది (బహ్మా యని (వతిబోధిక మయినది % అ్రన్సి అట్టి పురుపాత్చ స్వన్వరూవ భూత మయిన (బహ్మ న్ విజ్ఞానమున సవిలాన మహామోవామును సర్వమును ధ్యంస _మైనకించి మోాశతమున కర్ష్ము డగును, మా తాన్పర్మముల వ్యథలు: లేనినాడు సుఖదుఃఖములను నమానముగ భాఎంచు ధీరపురుము దేమ్చకత్యమున కర్ణ డను మూలభాశ మిట్లు వ్యాఖ్యాత మయి అత్మశాసి దాని యం దాత స తా ఛాన్టన వలన నచట బంధము కల్పిశము, అది నివృత్తృము కాగా ఐక్టవిజ్ఞానము కలుగును, గావున ముక్తుడు3? లని యనుట యువ వరితము, కల్పిలేము,. వస్తుతి౯ అద్వైత వస్తువునందు బంధ మోమోదికము లేదు. బుధము స్వాఖొ
9కి =పిక మలయినచో దానినుండి ముక్షికలుగ౫దు. (వమూణశతములచే “నయినను స్వభావవివర్యాన మోాపాదింవ శక్యము కాదు. కొవున "బంధము మిధ్య యని వార్తికమున స్ఫుటముగా నిరూవిత మయి వది, ఆత్మా క ర్తా9దిరూపక్ళేన్మాకాండీన ర్లి ముక్తతాం నపా నస్వభావో భావానాం వ్యావ ర్తేతౌ వ్యవ దవేః 478 మిధ్యాక్ఞాన్యన యుకోఒయం బంధోఒధ్యన్నశ్చిదాత్మని నసమ్యగ ద్వైతవోధేన తన్నివృత్త్యాన్య ముక్తృతా 127 న్వ(పకాశపరానందపర క్వే నైవ పూరువః బువభః సర్వతః (శేష్టో ద్వైతాన్సృష్టశ్చిదద్వయః 178 ఇక్యాహ్వానేన హరిణా టోధికః పురుషర్షభః 7 అ జ్ఞాత్వెతాదృశం వప్తు రూపం తం పురుషక్షభం 170 ఆత్మ కర్రాది రూవ మయినచో సీవు మోషమురు శాంతం “ఎవకుము? వదార్థముల స్వభౌవము మా ప్పపొందదు. వ్యావృత్త మూ "కాదు సూర్యుని యుషసతకు వ్యావర్హన ముండదుక చా! ఈబంధమూ మిధ్యాజ్ఞూన (వయుక్నము:. చిదాత్మయం దిది యధ్యనృముః సమ్యగ చై గతబోధమున మిధ్యాజునము నివృత్తము కాగా మోమవతము కలా గును* అర్జునున కిచట “ఫురువక్ష భఛ*” యని సంజోథనమున్నది?ః ఉురుషుకు స్వవకాక వరానంద వరు డయిననే బుషభుకు నర్వ ేహ్రడగును. చ్వై కొన్స్సృష్టాకు చివద్య యును నగును ఈ పురు మర్హభ నంబోధనమున ,ల్రిగృష్ణుకు పుువక్షభ భావమును బోథెం చెను... పురునర్ష భరూవ మమువ యా తత్యమును గువ్వెంవక నివు దుఃఖవడు చున్నావవి (శ్రీకృష్ణా : 'తాత్పక్యమ్యు ్రావ్యాముః గమ్యుము నానతో విద్యతే భానో నాభావో విద్యతే సతః ఉధయాోాుాపి దృష్టోన్త స్వనయో స్త త్వదర్శిభిః
రి గ్ళాభావ్యవకాశము నన్వస్తు పురుషైకత్వం తధాష్యస్య న ముక్తతా 180 శీతోష్టా దేళ్చ బంధన్య సహేతోర్వస్తుతావళాత్ ఏవం కధం తితికొ స్వ్యాత్యధం వా బంధనాశనం 161 సత్యామపి తికతికయాం జాళు స్యాదాళ్మనః తయ ఇత్యాశంక్యా హా భగ వాన్మంగలాయకనో హారి౩ 102 "వేరొక అశంక యిట్లుండవ చ్చును ఫురుపైకతగముందు గావుత, అయిన నాతినికీ ము"క్తతశకలుగదు. అకనికి జగద్ద్రష్ట్రుత్వ రూవ మయిన ఈ సంసారము నత్య మేయగును= శీత్రోస్టాది బంధము సహేతుకము, సత్యము* అది జ్ఞానమున వినాశము పొందదు, కాగా లితిత ముట్లు కలుగును? బంధనాశ మెట్లుదయించును. తెలితు. యున్నను ఒకస్పూడాత్మకును, నాశము కలుగవచ్చును . అత్మవలె అనాత్మయు సక్యము శా కూడదా? అనాత్మవలే ఆత్మయు మిఫ్య కాకూడచా? ఈ విధముగా ఆశంకించి మంగలాయతను డయిన వారి భగవాన్ లు నిరూపించుచున్నాడుః సమ స్తస్య (ప్రపంచన్య సహేతోర్భంధరూపిణ3 స్వాజానాత్యలర్నిత తేన స్వాత్మబోధోదయాకయ;ః 103 కళ్విలన్య టజగనీ రడ్దోలక్కానత; క్షయః దృష్టో యథా తధై తస్య ఫకోష్టాట్ం కయో ధియా కేక అనో్యోన్యాధ్యాసతో యస్మాక్సడాత్మానాత్మనో ర్హ్వయో౩ శేతోష్టాది జగత్సర్వం థాతి తస్మాన్సృషా జగత్ 185 సర్వ్మవ్రవంచము నహేతుకము బంధకూవనము* స్వార్డానమున శల్పితము ల
- కావున స్వాత్మబోథముదయింపగా తయించును, రజ్జు వునందు భృజంగము క ల్పితము, రజ్ఞుజ్ఞానము కలుగగా భోజంగ జ్ఞునము సనించును. ఇది లోకదృష్టము- అశ్లు శ్రీశ్రోస్టాదులు ఆత 1 జ్ఞానమున నశించును, ఆగ్మ అరాళ్చు యనుసవి రెండును అన్నోన్యా వ్యాసమున నున్నది. శీత్రోస్టాదిక మయిన జగము సర్వము థాసిం మను, గాని యా జగ మసత్కమ.. మృషాప్రాయము*
ద్యితీయాధ్యాయము 95 అన్యోన్యాఢ్యానతుల్యక్వే కధ మేకస్య సత్యతా ఇతర ్యైవ మిఢ్యాత్వమితి చేచ్చుణు యు కితః 186 అన్నోన్యాధ్యా వము అెండింటికి నరూనము కదా! ఒక మానికి సత్య గ్యము ఇతరమునకు మిధ్యాత్యము ఎట్లు నంగతమగును! చానివలె నిదియు నత్యమగుట కాని. డీనివలే. నదియు మిధ్యయగట కాని యుండవలయును ౫దా? అను నాశంక య్ీ్ని యుకనుసారమున జెన్ను దీని వినుము, పరిచ్చిన్నం హి యద్వస్తు దేశతిః కాలతో ఒర్ధత తజ్జన్మనాళశీలత్వాదనదజ్జాభుజంగవక్ 187 యధా స్వాస్నం మృషా సర్వం మృత్కు-౦భాదికమీక్యుతే తదిదం బంధశబ్దేన (పోకం విశ్వం మృషాఒభిలం " 188 నాధ్య_స్తం సత్క-దాచిత్స్యాత్స్వాస్నం కుంభాదికం యధా ఆనసతోఒవిద్యమానస్య శీతోష్టాదేర్న చాస్పితా 180 నహేతోః నిషృ్రమాణక్వాద్వికారత్వాచ్చలత్వతః ఘటాంకురాది యత్కార్యం దృష్టం సత్కారణం హి తత్ 100 అకాశాది చ నః కార్యం తదప్యేవం (్రతీయకతాం అసతశ్శేదిదం కార్యం సర్వం స్యాదసదన్వితం 10] అసత కారణత్వం చ నిరాత్మత్వాన్న సిద్ధ్యతి (ధువః సత్కురుతే కార్యం ఆయస్కాంతో మణిర్యధా 192 కారజత్యం భవేదేనం కుర్వతోఒతిశయః కుతః "బేశవరిచ్చిన్నము కాలవరిద్భిన్నము నస్తువరిచ్చిన్నము నగు “వదిజన్మవినాశశీల మయినందున అనదంస్తువగును, ఘటాదికము. బేశ "కాల వస్తు వరిచ్చిన్నము కావున అనత్ , "బేళశవరిచ్చిన్నము మూర్త -ముగుటచే సర్వ]చేశము లందుండదు కాలవరిచ్చిన్నము పూర్వకాల -మయునగాని వరకాలమున- గాని, పరిచ్చ్భిన్నమగును. “ ఆశాగభాన (వతియోగియగును, [వధ్యంసాభావ (కతియోగియేని యగునుం -వస్తువరిచ్భిన్నము నజాతీయపిజాపీవయ నర్షళత భేదమున మూడు ఏవ యుల నుండును, వృతము 5కు వృయొంతరభీవము పాపూశాదిభీవమూ
క్ర గ్ళాభావ్యవకాశము ం అ వత పుష్పాది భేదమిట్లు క్రమముగా (గ్రావ్యూము. వస్తువరి చృేదమయిదు విధముల భావింప వచ్చును. జీ వేశ్వర భేదము జీవజగ బ్భేదము, జీవ వరన్నరభేదము. -ఈశ్వరజగ ద్భేదము. జగత్చర'భేవము నని. ఇట్లు పరి చ్భిన్నము జన్మనాశశీల మగుటచే రిజ్ఞభుజంగము వలే అసత్తు. అశ్లు స్వవ్నదృష్టమగు మృత్కు_ంభాదికము సర్వము మృపావదార్ధమే. బంధశబ్దమున నిరూపిత మయిన సర్యఓశ్వముమృహ. ఆసక్యము- అధ్యస్తమగు వదార్థ మెపూడును నత్పదార్థము కామ స్వప్నము నందలి కుంభాదికము. సత్తుకాదు. అసత్పదార్థమునకు అస్మిత లేదు. అసత్ - అవిధ్యమానమగు భీత్రోస్తాదకము నకు అస్పిత లేదు. అది "కార్యము కావున నివృమాణము కావున వికారరూవము_ కావున చలము. కావున శీతోస్టాదికమునకు అస్నిత "లేదు... ఘటాంకురాది కము దృష్టమగు కార్యము అవి నకర్హృ్శగము. కారణము కలది అదియు అన్నదూవము. అశ్లే అఆకాశాదికమును కార్యము- దాని గూడ నిళశ్ణు షగ్రహింవవలెను. లోకమునందలి కార్యము అనత్తు వలననే కలిగిన దయినచో నీకారక్టిము సర్వమును అసదన్వితము. అనదూవమే కావలెను. అనత్తుని రాత క్ ముకొవున కారణమే కాజూ లదు. సత్పడార్ధమే (ధువము, అదియె కారన్టి ముత్చొదించును- అయస్కా_ంతమణి యిందు దృష్టాంతము- ఇట్ట్లుత్చాదించునది కారణ మగును. ఇందతిశయ మేమి? ఇట్లిది దీనిత త్వము.
ఇత్యేవం వారి కేఒద్య స్రకార్యస్య గతిరిరితా క్ర03
అధిష్టానస్య సత్యత్వసి ధ్యై నత్వన్యసిద్దయే
యథా ఘటాదిసంస్థానం మృదో భిన్నం న చకుషా 104
గృహ్య తే సకలం తద్వత్సతో భిన్నం జగన్నహి
శేత్రోషాదేః ప్రపంచన్య సహేతోర్నా సి సత్యతా 105
అనక్యోన్యవ్యభిబారిత్వాత్కల్పిత శ్వాచ్చిదద్వయే
అజ్ఞాతజ్ఞాపకత్వం హ్ 1పామాణ్యం శాస్త్రవిన్మతం 106
నాజ్ఞాతత్వం (పపంచస్యాజ్ఞానకార్యస్య జాడ్యతః
- ద్వితీయా ధ్యాయము రగ సర్వ(క్రానుగతే సత్యే కల్పితం వ్యభిచారి యక్ 157 వ్శ్వం రజ్డా యధా సర్పదండాదిసన్న ఈత్తథా సన్హ ట౩ సన్పటో హీళ్టమనుస్యూ తే పదద్వయే 1£తొ న ఘట పట ఇత్యేవం' వ్యభిచారి.ప్రకల్పితం
అధ్యస్తృమగు కార్యము యొక్క_ విధాన మీావిధముగా నుండుట వార్తికమున నిరమాపిత మయినది, ఇది యంతయు అధి స్టానమునకు నత్యత్వ సిద్దికే గాని అన్యపిద్ధికి గాదు. ఘటశ రావావలా నంస్థానము చూడగా నది మృాత్తుకన్న ఇిన్నము కాదనియ్ నోచరిం చును. అశ్లు ఈ సకల జగము నద్వస్తువు కన్న భిన్నముగాదు. శీతో పొది (భవపంచ మంతయు కార్యయావము. కారణము వలన గలిగి నడి గావున సత్యత లేదు. చిదాత్ధ కా ద్వయతక్వము నందిది కల్పిశము. అన్నోన్యవ్యభిచా!. అజ్ఞాత జ్ఞైనకమగు నదియే[వమూాణా మని శాశ్ర్ర్యపీదులకు నమ్మతము* (వనంచ మెజ్ష్టూతము కాదు, అవ అజ్ఞాన కార్యము అది జడము, నర్మత అనుగతముగా నున్న నత్యవదార్థమునందడది కల్స్పితము. ఆ విశ్వమంతయాు వ్యభిచారి" _ చలము. రజ్జువునందు సక్పమువలే దండమువలే నది అనత్తు. నత్త కాదు, నదాత్మకమయిన అద్వయతత్వ మనుస్య్యూతమై యుండగా “నలా ఘటః: నన్ వటః” అను వ్యవహారము సంగత మగుచున్నది- వ్యభిచారి (నకల్పీతమయిన “ఘటః వటః” అను వ్యవహారకు లేదు. 'యత్సత్ తితృ్సచేవ యదనత్ తదనటబేవి” వీది నత్పడార్థమోా అ౫ న్మదూవమే ఏది అనదూవవో అది అనత్సచార్థ మే అనునది దృష్టము, 1శుతి స్మృతియుక్తులచే విచారపూర్యుకముగా సిశ్చితము- తత్వదర్శను లీ విధము?ా నిశ్చయించిరి. నదనత్తుల "రెండింటి అన్నః- మర్యాద నియతమావము' విస్తుయాధాత్మ్టదర్శన శీలురయిన [బవ్మా బ్దులు నిశ్చయించిరి: | సామానాధికరణ్యం తు మిధ్యాసద్వ స్తునోరపి 183 దృష్టం నీలం నథో వారి మఠీచ్యాదావిదం యధా
ఫ్య గీతాభావ్మవకాశము తస్యాదృంధస్య దేహా దేః సహేతోర్చానప్తి సత్యతా 200 తధాసతశ్చిదానందాపరిచ్చిన్నస్య వస్తున అభావోఒసత్యళా నాస్తి పరిచ్చిన్నత్వలడీప8 201 సర్వ(శ్రావ్యభిచా రిక్వాద నున్యూతస్య చిత్సకః ఏవం సదసతోరాత్మానాత్మనోర నయో ర ్వయో౩ 202 నిర్ణ యః సక్సదేవానదసదేవేతి నాన్యధా దృష్టః తదృంహ్మా తద్భావో యాధాత్మ్యం బహ్మ 23 సతః [08 స్త్వం దష్తుం సదా శీలం యేషాం కై స త్వదర్శిలిః త్వమహ్యేవం సమాశ్రిత్య దృష్టిం తాం తత్స్వదర్శినాం 204 శోక మోహౌొపరిత్యజ్య తితిక్షస్వ గతాగతం దృశ్యం స్వరూపతో ఒధ్య స్తం చిద్ద నేఒతో నృళాత్మకం 208 సంనర్గమా తలమధ్య సృమాత్మనో ఒస్మిన్ననాత్మని (ప్రాతీతికళరీర క్వాద్దృశ్యం మిధ్యా జడం కరం 206 అబాధ్యత్వాచ్చిదాత్మళ్వాదాత్మా సత్యః స్వయంసభః మిధ్యావస్తువు సద్వస్తువు లెంక సమౌ కాధికరణములుగా నుండుట కలదు, లోకమున నది గోచరించుచునే యున్నది, “ఆకా శమము సీలము, ఎండకూవిలో సీర? అరు స్థలమున నిది న్పష్టు కుం కావున బంథాత్మకమయి -జ్ ఈ4దికము నళాచకము కొవుశ నతస్టిత "లేదు, అది అనశత్తుః చి డానందాత్ముక మయి 5 అవరిచ్చ్భిన్న వస్తువ్స నకు అభావరు అకత్యక లేదు, అశత్యత యనునది వరిచ్చిన్న లక శాము. చిత్సదూవమగునది అంతట ననుఘ్య్యూకమై యున్నది- అది యంతట నవ్యభిచారిగా నుండును. ఇటుగా నదనత్తులయిన ఆత్మా నాత్మలగు వీని నిర్మయమున్నది= “నత్సృ బేవు అశదస దేవ” ఇది "వేరువిధమున నుండదు. నద్వస్తుశగు (బహ్మాకు (బవ్మా భావ ముం స్పష్టము తత్త్వ్యదర్శన శీలము కల తత్త్యదర్శను లిబ్లు నిరూవించిరి. అడ్జనా! సీవ్రకు ఆకత్త్యదరృ్శను) దృష్టి ననుశరించి శోళ మోహ యుల విడనాడి గతాగతములను “తి9క్షుక్వ” నహింపుము చిద్ధనమూ
ద్వితీయాధ్యాయనుం 00 చందు దృశ్యము అధ్యస్త ము, కావున నిది “స్వరాూనతః అన్ఫతము: అసత్యము? ఈ అనాత్మ వస్తువునందు ఆత్మకు నంనన్షము వమాత్రమధ్య నము. ఈ దృశ్యమంతయు మిధ్య- ఇది (పాతిభాసికము కచా! దృశ్యమంఠతయు మిధ్య, జడము తరము. ఆక్మ యే నతష్టము., స్వయం 1వళము- అది అవాథ్యము, అది చిదాత్శశము* కావున మాయా శల్ప్సితమయిన అనత్పడార్థమునకు నివృత్తి కలుగగా నద్వస్తు వే అమృతత్త్యమున కగును, సన్నాతదృన్టియున్న వో తితివీయు నున వన్నమగును.
అవినాళి తు తద్వద్ధి యేన సర్వమిదం తతం వినాశమవస్టయస్కాన్య న కశ్చిత్క ర్రుమ్మర్హతి అ నను జ్ఞానాత్మకం సత్స్యాత్ క్లానమాద్యంతవత్కిల వ్ర ఘటజ్ఞానం సముక్చన్నం నష్టం చేతి పకీతితః ఘటం వేద్మీత్యతో భానాత్సాశ్రయం చ సకర్మకం 208 దిక్కాలవస్తువిచ్చిన్నం జ్లానం స్యొాద్వ్యాపకం కధం ఇత్య(తాహావినాశీత్యపరిచ్చిన్నం చిదద్వయం 200 ఇచటి గీ తాళ్లో కావతరణముగా అక్జునుని (వశ్న యిట్లుండ వచ్చును. నత్పదార్ధ మిట్టి దగునేని, అజ్ఞానమున కన్న భిన్నమగు: నచే యగు నేని జ్ఞానాత్మకమగును. వరిచ్చిన్నము. నగును ఆద్యంత ములు కలది యగును, ఘటజ్ఞానముత్సన్న మయినది, ఘటజ్ఞానము నశించినది, అని లోకవతీతియున్నది గదా! ఘటం వేది ॥9 ఘటము ెలియుచున్నాను. అవి లోకమున (పతిభానమున్నది- కావున జ్ఞానము సాశయమగును, నకర్శుకము నగును. దిక్కా-ల వస్రుపరిచ్చిన్నము నయినది- జ్ఞాన మిట్టిది కదా! వ్యాపక మెట్టి గును? ఈ యాశంకానివారణమున క్తి భగవాన్ *” అవినాశి తు తద్విద్ధి ౫ అని యువ దేశించు చున్నాడు. అర్జునా | అద్యయమణగు చ్మిదూవము అవినాశియని తెలియుము. జావీపి స్ఫురణం సత్తద్యేన్నె కేన చిదాత్మనా
100 గ్ తాభావ్యవశకాశము
నిత్యేన విభునా సర్వమిదం వ్యా ప్తం జడానృతం 210
స్వస ల్తాస్ఫూ ర్తిదానేన సర్వం స్వష్మిన్ని వేశితం పరిచ్చేదం న కోప్యస్యాపరో కస్యావ్యయన్య చ లేక్
సర్వానుస్యూతరూపస్య సచ్య కర్రుమిహోార్త్హతి 7 నాశయో విషమూనోన సన్నికర్షాదికారణం 212
పరిచ్చేతుం సమర్లోస్వపరిచ్చిన్నస్య కరి చితి తుని వరో విఖన్నట్యం నచ్య తే నచ్చదాత్మన 218 ఈ జడ మనత మయిన [వవంచమంతయాు నిశన్రిము విభువ్రు చకము నయిన చిదాత తో నభివ్యావ్వమై మున్నది, సర్వము జాననే స్ఫురణము గలదిగా నున్నది, స్వన త్తామ్భా ర్హిదానమున నర్యవః స్యన్వరూవముననె అనగా, చిడాత శయం టే యా వేశి చై యున్నది* అవరోత. మవ్యయము న ర్యానుస్యూతరావ మయిన సత్పదార్థ మునకు వీదియు. వరిచ్చేదము నంపాదింజూలదు. నర్వా నునూస్రత చూవమయిన నత్పదార్థమువ శేీయు. ఆ్మశయముకాదు, ఏదియు పపషయము కాదు, ఘబటమపాం జూవామి యకు స్థలమున అవాం కార మా[శయముగను ఘటము విషయముగను భాసించును కాసి ఈ ఆశయము విషయము ఈ అవినాశి యగు ఆత్మకు వివాశ మాపొ జింపీజాలవు, ఇంద్రియసన్ని కర్లాడిక మయిశ హేకువయినను వినాశ మయూపాడింవ లేదు, కల్పితము లగునవి అకల్చి తాత్మకు వరిచ్చేదము శాపొదింద గలవి కాజూలవు- అనాం కా రాత్మ్సయం దధ్య స్తముః అయినను అ్మశయముగా భాసి-చును, అట్లవభాసము తద్వృక్తితా చా త్మ్మ్యాథ్యారమునగలిగిన దే కానివాన్తవ ము కాదు. సుషుప్తి లోఅహాం కారము లేదు కడా! న్వతఃస్పుగణము కల వచ్రైతన్యమె తద్వాసనా వాసిత మమున అజ్ఞానమున కవభానకముగా నున్నది, కాకున్నచో .. ఇంర్ కాలము నేనేరంుయు అెలియనైతిని అని నిద్రనుండి వేల్కొం . సిన వానికి నరణ మెట్లు కలుగును ? కావున అకరిచ్చిన్నమగు చిదా త్చకు ఎచటను వరిచ్చేకము నంపాదింన గలది లేదు. గ్ తాళ్లోక
ద్వితయా ధ్యాయము 101 ములో * అవినాశి తు ౫ అకు స్థలమున నున్న 'తు' శబ్దము నచ్చి చాతక మయిన అత్నకు భిన్నత్వమును సూచించును,
సత్యం క్లానమనంతం చాపకిచ్చిన్న మబాధికం (ధుత్యా జ్ఞానం వినిర్హీతం సంవ్మిదూపం సదద్వయం వ న్ న! యౌ తాాద్యంతవతీ కాచిద్భుద్దివృ డిర్మతా హి్సాొ వ అనాది స్వర జస్యాస్య నిత్యస్యాభివ్యంజకతయాఖిలే 215 ఘటాదౌ జన్మనాళాది (పకితివిషయేరితా తదుత్ప త్తివినాశాభ్యామనాశిస్థురణే పరే 216 జన్ననాళప్రకీ తేశ్పోపప క్తేర్న స్వతః సతః సాశ్రయాదిపరిచ్చేదవతో భనతు తేన మా 217 న కృత్రి౩ స్థరణస్యాస్యాపవిచ్చిన్నస్య వస్తునః యధా ఘటాద్యవిచ్చేదాదాకాశే భేదకల్పనా ల18 తథా ధీవృ- త్త్యవచ్చేదాక్సస్థరజే భేదకల్పనా సుప్తా ధీవృ త్త్యథా వేపి పతంస్ఫూర్రిః స్వతో యతః 210 అత బౌపాధికస్తన్య పరిచ్చేదో న వాసవః జ్ఞానాల్మక మగు నంవిదూూవమును "వేదము సత్యము జ్రానము “అసంతము అవిచ్చిన్నము అవాధిశము అని నిర్ణయిం చినది, అది శదూపము అవ్వయము, బుద్ధివృట్తి యను అంతఃకరణము తట్య్టింతములు కలది. ఇశ్లు దాని రూపము నిర్గీతమయినది, నిత్యమగు ఆత్మ స్ఫురణముసకు అది వ్యంజకము ఖఘుటాదు లన్నిటియందు గల జన్దనా యుత్ప్సన్నము కాగా స్ఫురణ ముత్పన్న మమున_. దని - ఘటబుద్ధి వశింపగా స్ఫురణముపోయిన దని ననతీతి యుండునుగాని యది యన చరితము, బుద్ధివృత్తికి నంబంధించిన యాత్ప్చ త్రి విశాశములభచే అపి నాశి స్ఫురణను “నందును జగ నాశ వతీతి యువవన్న మయినట్లు . గాని సక్చతార్తమునకు ఆ యుత్సత్తిశ్రావ రము కా ఇాసించును. గాని సక్సి ధి న ఆలో న కత! శుంనవప్ర ఈ స్ఫురణ మ పరిచ్చిన్నము ఖ్ 'స్థట్టు చార ఢాయొచ్చుకై | 1 (46 అనటంటంచిచ్తు
109 గ్ తాభావ్యవకాశము వరిచ్చిన్నముగా భాసించును, కాని యిది అవరిచ్చిన్నముః: భుటాదిె నంబంధమున ఆకాశము నందును భేదకల్పస యున్నదిః కడా! ఘటా శాశము మఠాకాశము మహాశాశము సని వేరువేరుగా ఆకాశ మున భేదకల్పనమున్నది. కాని అది వాస్తవము శాదు* అను బుద్ధి దృత్త్యధ్యాసమున బుద్ది వ ఖల్ఫేవి చ్చేదమున స్ఫురణమాన భీదకల్పవ యున్నది. అవి వాస్త వముగాదు, సుషుప్తిలో ధీవృత్సి లేదుః జ నం 4 ణి
నత్పదార్థమున శే స్ఫురణ మున్నది అదివ్వత ఃసిద్ధము కావున స్ఫురణమునకు పరి చ్చేదము వాస్తము కాదు,
తదుక్తంవార్ని కే సమ్యక్ సత్యాదిపదనిక్రయే 200
నను సత్యమనంతం చ కధం సమ్యుకృఏతీయతే
'దేశకాలాదిహేతుళ్వా తదిదానీం విభావ్యతే 221
వస్తుతో 'దేశతశ్రైవ కాలతశ్చ తిధోచ్యతే
ఆనంత్యం (దిహ్మణళ్చాతః సత్యాద్యపి చ పిద్ధ్యతి 222
నానంతం దేశతో వ్యోమ దేశవక్పఏకృతిత్వత:
కారణేవైకదేశం పి కార్యం నాన్యత వ రతే 228
కార్యత్వాత్కాలతో నాస్య వస్తుతశ్చ విపాయనః
వన్యస్వంతర స్య సద్భావాదా నంత్యం వసుతోపి న 22
కాలాకాళాదియో నిత్వాక్సర్వాత్మత్వా_త్రథాత్మనః
వ_స్వ్వంతరస్య చాన త్త్వాన్ముఖ్యానంత్యం పరాళ్మునః 225
కల్పితేన పరిచ్చేదో న హ్యకల్పితవస్తున:ః
కల్పిత కశ్చేహకా లాదివాచార ౦ంభణశాస్త్రతః 226
కల్పిళానామధిష్టా నతయా సత్యమబాధితం
, దేహాదిసర్వవిశ్వస్యాసత్యత్వం సిద్ధమిత్యలం వి
సత్యాదివదము ల నిర్షయమున వార్తి కమునం దీ విషయము న్పష్టముగా నిరూపితమయినద*, సత్య మనుటగాని, అనంతమగుట- గానీ. యొట్టు -విశదముగా (వితతం మగును? న త్యానంతనస్వరూవ నిన్ధా వణములో చే ప్ న స శశ్రాలాదులు హేతువులు గచా! బేశకాలాది వరి
ద్వితీయాధ్యాయము 108 -చ్భ్చిన్న మిగునది సత్యమనంత మెట్లంను! ఈ రుంశమే (వకృ తము విచారితమగును! ేనికేని వస్తుక్సుతము”గా ేళశకృతముగా కాలకృతముగా వరిచ్చేదము మూకు విధముల కలుగును, వస్తు "జేశకాల కృతమయిన పరిచ్భేదము (బవ్మాకు జెవ్చశక్యము కాదు. అందున నే అనంతత్యము సత్య త్యాదికము (బైక్మూకు గలదు, ఆకాశ మునకు అనంతఠత్వము "లేదు. అది, తివిధవరి చృేదళూన్యము కాదు, శారణముతో నుండు కార్యము వేగా నుండదు, శార్యత్వము కలదగుటయీ హేతువు ఆకాశమునకు శాలకృత పరి చ్చేదము కలదు, కార్యమగునది కాలపరిచ్చిన్నము నగును, వస్తుపరి చృేదము నాకాశమున కున్నది. అందువలన నం దనసంతత్వ్యము లేదు. బహ్మయే కాలా కాశములకు కారణము. అత్మ న ర్యాత్మకముః అ ల్మేతరమయిన 'వస్తువ్రు "లేనందున ఆత్మకు ముఖ్యమయిన అనంకత్వను కలదు, అక ల్పిత వస్తువబిన _ అత్మక కల్పితవస్తుక్సుత మయిన వరిచ్ళే దము లేదు. కలుగదు, కాలాదిక మంతయు కల్ప్సితము= చవాచారం భణముః, వికారము, వా చారంభణ శాన్ర్రము ఇాండోగ్య స్ట (వపాఠ వింశ్లు నిమాపించినది. కల్పితముల కన్నిటికి ఆత్మ అధిష్టా నము, అది నళస్థము: అది అవాధిళతము* ేవోది సర్వ విశ్వమూ అసత్యమని యీ ఉవపాదసమున సిద్ధమయినది. అంతవంత ఇమే చేహ నిత్యస్యో శ్రాః శరీరిణః అనాళినో2.[పమే నున్న త స్మాద్యుద్ధశ్వ భారత | నానళో విద్యతే భావ ఇ త్యేతద్వినృ ణోత్యజః స్వన్నమాయాళరీరాదివదేతే కల్ప్చితా జడా! 2కి దేహో వినాశినః సర్వే 'దేవతిర్యబ్నరాదయః " నిత్యస్యానాశినో ఒధ్య స్రదేహయు_క్రస్య చాత్మనః ఓగై్రి దృశ్య శ్వేన దృశః (పోక్తా (గుతిభిర్భ9 హ్యూవాదిభిః నిత్యత్వస్య చ నాశస్య ద్వివిధత్వా త మోర్యధా కి0 భస్మీభూతో మృతో దేహో నష్షళ్చాదర్శనం గతః
కే04 గ్తాభావ(వకాశము
తద్వ్యావృ త్ర్యర్దమ్మతో క్తం నిత్యస్యేతి శరీరిణ; వ్రై[
యథా వ్యావ్యాదిభిర్యుకో దేహో నష్ష ఇతీర్య తే
తన్నివృత్త్యర్థమ(తో_కం అనాశన ఇతి స్ఫుటం లిత్రి2ై
అన్యథా పరిణా మ్యేవ నిత్యఃకిత్యాదివదృ వేఠ్
నిత్యః కూటస్ట ఆత్మేతి సిద్ధమిశ్యాశయో హరేః వత)
స్ఫురణరూవ మగు ఆత్మ సక్పదార్ధమవీనాశి యగునా ?
స్ఫురణము 'బేవాధర్శ క: కడా! వా మనుతణము వినాశము పొందుచునే యున్నదిగకచా! కావున స్ఫురణమును అవినాశ్ కాదు. అని భూత వై తన్యవాకు లందుకు. వాకి వాదగిరాస మునకు నానళో విద్యతే భావః " ఉవ్యకాంతమయినది, ఆ యంశము నిచట భగ వాన్ విపరించుచున్నాడు, న్యవ్న శరీరము వల మాయాశరీరము. వలె ఈ జడచబేచాము లన్నియు కల్పితములు, వినాశము పొందునవి, "బీవా తిర్యబ్న రాదిరూవము లమున బేవూము లన్నియు వినాళ స్వభావములె. నిత్యము అవినాశి అధ్యన్న బేహాయుక్త మయిన అర్శకు సంబంధథించినట్లున్న ఈ దేహములన్నియు వినాశము కలవె. ఈ ేవా హాము లువచి తావచితస్యరూవములు. అన్నియు అంతము కలవియె, అన్నియు ననుట స్థూల పసూత్ము కారణరూవములు వి కాట్బూ తా కృతములు నమష్టివ్యష్ట్యాత్శకములం అన్నియు న్య్యవ కాళ స్ఫురణ రూవమైన వకాత్మకు నంబంధించిన వన్నియు ననిత్యములు. దృ్గూ- వమయిన అత్మ కివి యన్నియు దృశ్యయావములు అవి నళ్య్వరములని స్రుహ,వతిపొదకము లయిన [గురివచనములు నిరూపిం చుచున్నవి, ఎలె _త్తీకీయ శ్రుతి అన్న మయా చ్యానందము మాంత్తము లయిన వంచ శోసములను కల్పించి తదధిషఘ్రానముగా అకల్పితమయున (బవ్మాను నిరూపించినది. “అమ్మా పుచ్చం (వతిష్టా” అని. గీతా మూలములో అనాళిన। అని యున్నది చాని భావము నిట్లు (గగహీింవ వలెను. యూవ త్కౌ లస్థాయిగా నుండునది నిత్య మనదగును, అవిద్యాదుల వలె కాలముతో సాకు నుండవ చ్చును గ చా! అను శంకానవూం-
కట) ద్వితీయా ఛ్యాయము 105 భానముగా ఆనాశినః యని (వయుక్త మయినది. అవిద్యాదికము -జీశ శాలవస్తువరిచ్చిన్నము* కల్పితము, అనిత్యము, అయినను యావత్కా- లస్థాయిత్వరూవ మయిన కెవచారిక నిత్యత్యము అఎ గీఠరింతురు. ఆత్మ వరిచ్చేద ళూన్యము అకల్పితము. వినాశ “హీశువు _ లేనందున ముంఖ్యమస కూబస్థ్ర నిత్యము, మూలక్షోక ములో నిత్యన్య శరీరిణ॥ అని యున్నది, వాని భానవ మిట్లు (గ్రావ్యాము. దేహము మృాతము నన్టము అవృశ్వ్యుము అనుటలో వరిణమి నిత్యత యున్నది. నాశము నున్నది. ఇల్లీ రీతి నిత్యనిత్య మగు ఆత్మకు "లేవని సూచించుట కా వదము లున్నవి. వా్యాధ్యా దులు కల దేహము నష్టమయినది.” అను వ్యవహారము లోగమున గలదు, ఇట్టి రీతి ఆత శక "లేదని సూచించుటకు “*అవాశినవి అని మూలమున నున్నది, అట్లు కాకున్నవో వీ. త్యాదులవలే ఆశా వరిణామి నిత్యము శకావపలసి యుదినును, అక్క యట్టిది కాదు- ఆత్మ కూటస్థ నితమని భగవానుని భావము, నన్వేశాదృశచ్మిదూపే మానమ సినవ్వాస్సి చేడ్ . భాస్యత్వేన జడత్వం స్యా త్రర్హ్యస్యాపి ఛటాదివక్ బ్లరిథీ నా స్తిచేత్తర్హ్యలీకత్వం ఇప్పష్పాదేరివాన్య చ ఇత్య(త్రాహాప్ర మేయస్యాపరిచ్చేద్యస్య వస్తునః ఓరల్ స్వపకాశస్య చిద్దాతోర్మానాపేకెన్వభాసనే నాస్తి నర్వావభాసన్య మానం తేనావభాన్యతే 266 న్వభానార్థం స్వథాన్యస్యాపేషి నై వోపపద్య తే న్వ్యస్రకాశస్వథావస్య మానాథావేప్ న తృతిః 25? మానాథావే వ్యాలీకత్వనియమో స్తి జడే కరే అన్యధా స్యాదలీకత్వం మానస్యాప్యవభాసినః రం మాతృమాన(ప్రమేయాణాం యౌగపద్యేన భాసకః సాడీ తృత పమాజస్యాకాంతె స్యాదిత్యహో భ్రమ: ప్రి (మాణను్యప్రమాణం వా (ప్రమాభాసన్లధెవ చ
106 గ్తాభావ్యవ కాశము కుర్వం త్యేవ సమాం య్యత్ర కదసంభావనా కుతః 248 ఇత్యుక్రం సంప్రదాయశ్ఞైర్వార్ని కే (శ్రీసురేశ్వ రై చిదూూవ మో విధముగా నుండుననుటలో నేమేని (వమోా కాము కలదా? లేదా! చ్మిదూవము భాన్యమగునేని జడ మెయగురుం భుటాదులకువలె చి దాత్శకును జడతగ్యమే యుండును. (వనమూణము "లేకున్నచో అకాశకుసుముమువలె అశత్య హావ మే యగును, [వమాణ మున్నచో (వమాణముచే భాన్నము కావున జడమగును. [వమా ఇము లేకున్న గగనకుసుమ మగును. ఇట్టి యీ యాశంకా నివారణమునక్తై భగవాన్ “అ వమేయస్య” అని యనెను, ఆత్మ అ(వమేయము అవరిచ్చిన్నము స్య్యవకాశమునగు చిక్రాతువు నకు 'వశాశనములో [(వమూాణశా పేతు వేదు, న ర్వావ భానకము నకు స్వభాన మున మానమక్కరలేదు. డానిచే నితరము లవభాసినము లగును, న్వభాన్యమగు ఆత్మకు నస్యథాసమున శై యిత రాజేత్స లేను, అజేతు యువవన్నమును గాదు. న్వవ కాశశ్య నొవమ ప అత్మకు మానము "లేకున్నను, తుతిలేదు. (వమాశాను "లేశ వోయినచో అనత్య్యమగు సనుట వరమగు జడవ దాస్థ్రముస నుండునే కాని యాత్మయందుం డదు. ఇట్లు కాకున్న అవధాసింవజేయి (వమాణమునకును అలీక త్యమే కలుగును, మాతృ మాన మేయముల నొక్క-వ ర్యాయ మే సావీ.కుగు ఆత్మ భాసింవ జేయును. ఇట్టి యాత్మ విమయమున నాడ (వమాణా కాంత్ యుండుననుట |భమ- ఈ యంశమును వార్తికము నందు నంవదాయజ్ఞులయిన శ్రీను లేళ్వరులిట్లు నికూపించిరి _వశూ పొబ్వు ్రాన్సి అవమాణము శాని [(వమాభానము శానీ అత్భవిష య మున (వమాసంపాదరములే యగును. (పమా భాసము సంశయము. న్వ్యవకాశము న దూవమయిన ధర్మివిషయమున (వనూణా వమా “ములకు విశేసమేమియు. లేదు. “ధర్మ్యంతే సర్వ మ(ాంతం 1వకారే తు వవర్యయః౫” _ ధర్తవిషయమున నర్వము సంగత మే యగును. థ ర్మాంశమున వివర్యయేముందును అని న్యాయము కలదుం
ద్వితీయా ఛ్యాయము 10 ఆర్మ విషయమున నన్నియు నువవన్నము లే కావున నర్వము నంభా వితమే యగును.
నను వ్యర్థ స్తదా శాస్తాొరంధో మానాన పేకణే వశ! శాస్తయోనిశత్వస్తూకస్య వ్లై యర్ధ్యం చేతి చేన్న హ్ కల్పిఠాజ్జానకత్కార్యనివృ త్యర్థిమ పేక్య తే లల్ల కల్చితం మానమేతేన స్వ్యపకాళశన్య కా కతి కళ్చిత ప్ర్యైవసాజాత్యా కల్చితన్య విరోధితా లై4థ విరుద్ధయోర ధిష్టా నభూతన్య న విరోధితా తధ్రై వ కల్పిత సై్యైవాజ్ఞానాదేర్వినివ_ర్రకః 214 వృత్తిభేద_స్తదుపత్తైై శాస్తాారంథోపి సార్ధకం తస్య త _త్వమసీత్యాదివా క్యాధీనతయైవ చ శ్థ శాస్రయోనిత్వసార్థక్యం తస్మాత్సచ్చిత్చు భాత్మన సర్వదా భాసమానత్వాత్స్వతః సిద్ధస్య భాస్యతః £1థ సర్వాధిష్టానభా వేన తుచ్చళ్వం చ నిరాకృతం యస్మాత్ప్చూర్వో కరీత్యా స్రి చిదాత్మా వ్యాపకో ఒచ్యుత9 ౭7 సర్వదైకరసో నిత్యం తతసన్నాశశంకయా న్వధర్మే ప్రాకృ్రవృ తస్య యు్ధేతస్మా శృవాధునా 248 న యుక్షోపరతి స్వేవమాహ యుద్ధాథ్యనుజయా అలి న్ా థా యుద్ధ్య స్వేతి విధిర్నాయం పూర్వప్రాప్తాను వాదతః వ్య9ి ఇచట నొక ఆశంక, అగ శ్రవిషయమఃన (ప్రమాణ మచేవీ.తము శాకపోయినచో ౫ స్త్రారంభము వృర్ధ్థమె యగును గచా! ఈగీతా శాస్ర మేల (పొారంఛము కావలెరు? (బవ్మాసూత్రములలోని “శాస్ర 'యోనిత్వాత్. " అను సూత్రమును వ్యర్థమె యగును, [వమూగణా శీత లేకున్న నన్నిటికి వైయస్థ్యమె కలుగును గడా! ఇట్టియాశంగా పరిహారముననై యీ నిశ్చితార్టమును భావింప వలెను, గ్ా ళాస్త్రా రంభము వ్యర్థము కాదు. ఇాశ్ర్రయోనిత్వస్తూతమునకును వైయ ఇొస్ర్రుము కావలెను. అందుకై శాస్ర మ'శేవీ.తమగు చున్నది.
308 గ్ళాభావవకాశము న్వవ కాశ వరమాత్మకును ఇాశ్ర్రృము (వమాంమని కల్పిత మము నది, దానివలన నేషుతియు లేదు. కల్పితమునక సాజాత్యమున్నది- శల్పితమున'ే వికోధిత యున్నది* విరుద్ధముల కధిఘైనభూతే మయిన వరమాత్మ్శ "కేవిరోథధిశయు లేదు కావున కల్పితమయిన అజ్ఞానాదిక చును విసేవర్తింవ జేయుటకు వృత్తి భేద మావశ్యకము- అట్టివృత్తి "భేదము సంపాదించుటకై. ఇాస్త్రాంంధమొనళ్యకవా?, అది సార్ధక మును. అజ్ఞాననివృత్తి “తత్వమసి” మొదలగు వాక్యాధీనముగనున్నది కావున శాశ్ర్రృయోనిత్వ సార్ధక్యమున్నది. కావున న్వతెఃసిద్ధము స్వతోభాసమానము. సర్వదాభానమానము నచ్చిత్సుఖాత్మక మయిన అత్మ న వ్వాథిఫ్టాన భావమున నున్నది కావున అకంగత "'మేమియు లేదని నిరాకృతమయినట్లు కావిిన వలెను. ఇంతదనుక చెప్పిన పిధమున చిదాత ై వ్యావకముగా అనశ్యరముగా సర్వదా వీకరనముగ్యా నిత్యముగా నున్నది, కావున తన్నాశశంక వలదు, అర్దవా! నీవ స్పధర్శమున (నవర్శించిన వాడవు, ఆళ్ళ నశించునన్న శంకతో సీవ్ర యద్ధము నండి నురలుట యిక్తృముకాదు. నీకిపుడీ యువకతి యుచితము కాదు. సీవు యుద్ధ్రస్వ యుద్ధ మొనరింపును- ఇట్లు యుద్ధాభ్యన్యుజ్ఞతో యుద్ధవిరతి యుక్తము కాదని భగవాన్ అనెను, ఇచట “యుద్ధ్యన్వ” అనునది నిథివరము కాదు అక్జునుడు: పూర్వమే యుద్ధమున (వవర్సించినాడు, అట్టినానిని విధియావనూన (వవర్తింవ జేయవలసిన యవనరము లేదు, పూర్వ(పాప్కృమయిన యుద్ధ యమున కిది యనువాదము మూ(తమే- విధి యనుసది ఆపాప్త (పావ కము, “తిలిష్షర్వః యనునది విధి “యద్ధ్యన్వ” అనునది యను వాదము, య వనం వేత్తి బాంతారం యక్చెనం మన్యతే వాలర౦ ఉభౌ తౌ న విజాసతో నాయం వాంతి న వాన్ర్రితే నను త్వదు క్రరీత్యేత్టం మాప్తు శోక స్తఢాపి మే భీష్మాదివఢక_క్ర్రత్వనిమితైనో దురున్హరం 259
ద్వితీ యాధ్యాయము 109 కర్తాహం (పేరకస్త్వం చ హింసాయాం పాతకం ద్వయోః యాద్ధ్య స్వేతి వచ_స్రస్మాదయు _క్రమితి చేచ్చణు బర్ట్ కే “యవీనం” అను గీతాళ్లో కార్టనిరూవణమున కవతారికగా ఇఅష్టనుని యాయాశంక యిచట నిట్టూహింవ దగి యున్నదిః నే వన్! నీవు చెప్పినఏనమున కోకము మోనాము లేకపోవచ్చును. కాని యుద్ధమున నేను భీప్మాదులను వధింవ వలసి యుండును. అఆవధ' కర్శృత్వ నిమితృముగా దురుద్ధర మయిన పావము కలుగును. కడా నేను వధ కర్త నగుదును సీవు (జేరకుడ వగుదువు. ఈహింసలో మన కిద్దరకు పాపము కలుగును. నీవు “యుద్ధ్యన్వ౫ అనుచుంటివి. కావున నీ క 1 "నీ వచన మయాక్తమాగ నున్నది. ఇది అర్జనాశంక, సీ విట్లాశం శేంతువేని యిది వినుము: య ఏనం దేహినం శుద్ధమ[క్రియం నిష్కలం సరం హననాఖ్య్యక్రియాయాళ్చ క ర్రారం వేత్రి మూఢధీః 22 అస్య హంతాఒహమిత్మేవం 'యశ్చ్రైనర్ మన్యతే హతం హతోహం తత్కి9యాయాశ్ళ కర్మే క్యేనం పొ తావుభౌ లకి దేహాభిమానినావేనం న జానీతో వివేకత, యతోయం తత్కికియాయా నో కర్తా నైవ్లాస్సి కర్మ వా లర్ ఓ కరై్యైనం వేత్తి చార్వాకో దేహమా [తాత్మవిజ్ఞడః బుద్ధ్యాది గుణమాత్మానం కర్రారం వే తి తార్కిక3 £5థ్ ఇత్జం వాదిళిదా సమ్యక్ వ్యాసనాయ పృధక్పుస్తః ఉపన్యాస పదానాం వా శూరవిఖ్యాపనాయ వా లక్ అతళ్చార్వాక కాజాదపతం త్య క్ర్వాతిదూరతం వేదాంతమతమా త్య యృద్ధ్య స్వేత్యాళయ్లో హరేః 267 జీహి యగు ఆళ్ళ | శుద్ధము. అక్రియమ్లు- నిమషృలము. వరము మూథఢబుదధ్ధి యగువాకు హననమున తాను కర్త యని" భావించును 'జాంతా అహి అని భావించును. తానుకర్తగా వాడు చనిపోగా నేరు చంపికిని అని భాఎంచును. అట్టు చనిపోయిన వాక్షును
1ేమ0 గీ్తాభావవశాశము బాతోవాం నేను చంవబడితిని. ఆ పహాననక్రియలో నేను కర్ణ నయితి నని మూూఢుకు భావించును. వారిద్దరు ేహాభిమానము కలవారు. ఆత్మను పివేశమున వారు [౫హీంవజూలరు. ఈ ఆత్మ ఆ [కియలో కర్శ కాదు. కర్మ కాదు. చేహము మూత్రమె అత్మ అం భావించు చార్వాకుడు “అకు కర్మ” అని భావిచుకు. అక్కు బుద్ధ్యాది గుజాయుక్త్ర మని భావించు తార్కికుడు ఆత్మ కర్త అని భానించును, ఈపఏధముగా నున్న వాది భేదనాదయిల స్పష్టవరచుటన్తై భగవాన్ గీతావచనము పలికెను, కర్త యని యనుకొనువాడు అతిళూరాభి మౌాన్సి, కర్ష్వయని భావంచువాడు అలతికాతరును. కావున చార్వాక వతుమును కాణాద తార్కికవతమును ఆకదూకముగా. విడనాడి “వేదాంతమతము నాశ్రయించి యాద్ధ్గన్వ అని భగవానుని ఆశయము, న జాయతే [మిగతే వా కదాచిత్ నాయం భూత్వా భవితా వా న భూయః అజో నిత్యః ఇాశ్వతో౭యం క్రురాణో న వాన్యలే హాన్యమానే ఫర్ లే హన నాత్మక్రియాయా నో కర్తాత్భా నైవ కర్మ వొ కుత ఏవ మకేకెయావవికారితయోచ్యతే 258 న జాయతే యతో వాయనుభూత్వా భవితా పునః యోద్యభూళత్వా భవ త్యేనాముత్పత్సిం భజతేసచ లర యతోయం సత్య ఏవ్నాసి తతో నోత్పద్యతే హ్యజః కాల్మతయేపి సత్యత్వాజ్డని రన్న వాన్య యుజ్యతే 200 తధాత్భాప్యేష భూత్వా [పాక్పునర్న భవితేతి న యో పా భూత్వా సరా పళ్చాన్న భన త్యేష మృత్యుభాక్ 281 అయం తూత్తరకాలేపి సత్వాన్నమియతే యక అతో నిత్యోన నాళార్తకి కదాచిదపి చిద్హ నః శి02 న జాయతే [మియతే నా (పతిజ్ఞావాక్యమిష్యతే కడదాచిదితి తసై శవోపపాదనమిహోచ్య తే కి
డ్వితీయాధా్యయము 111 ఆజో నిత్య ఇతీహోపసంహార ఇతి భాగశః ఆద్యంతయోర్నిషేధేన నిషేధో మధ్యవర్తినాం 2604 వికారాజాం స్వతస్పిద్ధ న్తఢాసి వృద్ధ్భ్యృపతీయా స్వశబ్దేన నిషి ద్యేతే శాళ్వక క్చేత్యపకయః 2ళి5 పురా పి నవ ఏవాసొ యతో నాయం వివర్ధతే అవస్థ్టాం నూతనాం యత్తు యాతి వర్ధత ఏన సః 266 అయం నదైకరూపక్వాన్నోవచీయక ఆంతర, అ స్తిర్వవిపరీణామొ జన్యతాంత్ల తౌ యతః 67 నిషిద్ధ” న పృధ క్షస్మాత్షడ్వికార వివర్షితః అక్కా న శక్యతే హంతుం హన్యమానే శరీరశే 268 ఆత్మ హాననకియలో కర శాదు- కర్ష్యయు. గాదు. ఎందు “చలన అత్మ ఆవికారికావ్రున అన్షైనిశ్చయింవవల మును. ఈ యం శమె విశద మగును. జాయతే, అస్తి, వర్ధతే, వివరిణమళలే, అవ తీయళలే, వినక శీత ఇకి మట్ భావపకారాః- పుట్టినది, ఉన్నది, -వృద్ధిపొందుచున్నడి- వరిణామము పాందుచున్నద అవతయము కల దయినదె వినాశము పొందుదున్న ది. అరు నారును భావవీశారము అని నిక్నక్తకారు లందుకు. ఆత్ము న జూయతే పుట్టులేదు ఆత్మ ఒక మూడు లేనిది. ఒకవ్వు డుంకునది కాదు. ఒకవ్తుడు లేక మరియొ కవ్వూ డుండునది యగునేని ఉత్పత్తి కలవగను, ఆత శ్ర సత్యము కావున నుత్పన్నమగునది. కాదు. ఆత్మ అజము,ః కాల్మతయము “నందును ఆత [5 నత్యము కావున ఆత కు జన్మ ఏయననది యుక్తము కాదు. ఇంకనిట్ట్లు (గహింవ దగును. ఆత్మ ఒకవూకుండి మజల ఉండ నిది కాదు. వీదియేని ఒకవ్వూ డున్న చై పిమ్మట ఉండనిది. అయి నచో అది మృక్యుభాజ వమ % కు. ఆ శృఅ కంతరకాంరు 5రు పీ ండును. “గావున మృత్యువు పొందు రదికాదుం కారశ్రన ఆత్మ నిత్యము. ఎవ్హా డును నాశా ర్హ్యము కాదు, కావునఆత్మ _ చిద్ధనము, “న జాయ తే [టు మరు జే చా” అను గిశలోఎ మూట (వలిజ్శవాక్యము. గ్కలోని
వేతి గీ తాభావ్యవకాశము “కడాచిత్ 3? అను వదము ఈ యంశమునకె ఉవపాదన మనుఏనమ _ ర్ ఇవ నమ్మ తము. “అజో సత్యః అనునది ఉవనంపహారవచనము* భౌగశః ఆద్యం తములను నిషేధించిననై యగును ఆ నిశేధము స్వలఃపిద్ధ మనను. అయినను వృద్ధిఅవతీయము అనునది న్వశబ్దమున నె నిషిద్ధము లగు చున్నవి, “ఛాళ్యతః) అనుటచే అవతయము నిపిద్ధ మయినది. *“పుశాపి నవః పురాణ పూర్యమును నవముగా నుండునది పురా కాము, అక్కి పురాణము కాన- అత్భవృద్ధి పొందుట యనునదిళేదు, వేని వదార్ధము నూకనానస్థను పాందునేని అది వృద్ధిపొందునది యగును. ఆత్మ ఎల్లవూడు ఏక మూవము కావున రవచయము పొందు నది కాదు, అస్పి త్వము ఏవరిణామమనునపి జన్యు తాంతర్లత ములు. కావున వేరుగా నిషిద్ధములు “కానవనరము లేదు. అవియు నిషిద్ధము లయినటు లే భావింవదగును, కావున ఆత్మ షడ్వి కారవర్చితము, శకి రము సాన్యమానమగు చున్నను అత్మను వానన మొనరించుట శక్యముకాదు, ఈ శరీరము ఖడ్తాదులచే భిన్నమయినను ఆత్మ. నిర్వికార మయినందున భిన్నము కాదు, ఘటము భిన్నమయినను భఖుటాకాకము భిన్నముకాదు- ఆత ్రవానన [కియావిమయము కాదు, ఘటము నష్టమయినను ఘటాకాశము నష్టముకాదు-, "జేవాము. నష్టమయినను ఆత్మ స్వరూవముననే (యుండును. ఆవినాళీ చా అకే అయమాత్మా అనుచ్చిత్హిధ ర్యా” ఆత్మ అవినాశి ఉచ్చేదము "లేదు. అని (శ్రుతి యనినది, 'వేదానినాశినం నీత్యం య వన మజ మవ్యయం కధం న పురువః పార్ధ 1 కం ఖూతయతి హాంతి కం ఇర్థర నిషిద్ధం కర్మత్వమాత్మనో ఒ(త్రావికారిణః ఇదాపీం తు (క్రియామా(త్రే కరృృత్వం (ప్రతిషిద్ధ్యతే 26౯ న వినష్టస్వభావోన్య న వ్యయోపచయాత్మకః గుజాద్యపచయాదేవ వినాళో దృశ్యతే యతః 2?02 యధా కస్తూరికాదీనాం గుఇనాశే వ్యయో భవేత్
మ) ద్వితీయా ధ్యాయము 118 నాశోఒవయవతో యద్వ_త్రంతు నాశే పటవ్యయః 276 నాశః స్యాద్ధర్శతో యద్వత్కటకాదివినాళఃతం “'హేమనాళో భవే _త్తద్వన్నిర్థిర్హక ఇహాత్మని 22 నిర్గుణే నిష్కలే నాశ_స్తదభావాన్న యుజ్యతే న జాయతే యతో నిత్యో విద్యమానతయా సదా వతి తం సర్వవికియాశూన్యం స్వాత్మానం యస్తు సాక్షిణం ళాస్తా9చా ర్యోప దేశాధ్యామహమస్మీతి చాక్రియం లీ? 4
సాషిత్మరోతిన జ్జాపీ పూర్జోఒసా హంతి కం కధం
అవకారియగు ఆత కు కర్ణుత్యము ఈ విధముగా నిమీద్ధ
మయినది, ఇక నిచ్చట ఏ [కియయందును ఆత్మకు కర్త్యృత్వేమూ నిషిద్ధము కోగలదు. కర్నృత్వము ,వతిషిద్దమగును, అత్మకు వినాశ స్వభావము ₹దు. అవ యోవచయాత్మకతయు లేదు. గుణా దుల అవచయమున నె వినాశముండును, కస్తూరి మొదలగు [దవ్వ ములు గుణనాశము వలన నాళము కలవిగా నున్నని. అవయవనాశ మొనను వినాశమున్నది, వటము దృష్టాంతము, అవయవము లయిన తంతువులు నశింవగా వటము నశించును. ధర నాశమునను నాశముః కలదు, స వర్షము దృష్టాంతము, కటశాదులు. సువ శత్రమయములు. కట: శాది వ్నాశమున సువర్షము నశించును. అట్లు ఈ ఆత్మవిమయమున నాశము లేదు. అత్మ సిర్షణమ.. ఆత్మ సిరవయవము, ఆత్మ నిర్ధ రము, కావున కస్తూరికాదులకు వల వినాశము లేదు. ఆత్మ నిత్యము- సదా విద్భిమానము, కావున “న జాయతే” ఇట్లు అత్మ నర్వని కియాళూన్యమని సావీ.రూవమని అకియమని ఇాస్రాచార్యో వనబేశములచే “అవామసి జ్ర అని. ఆత శసాళలెత్కారము కలవాడు షాని. వాడు పూర్తుడు. ఆత జెవని చంపును? ఎట్లు చంపును?
అఆక్షేపేఒ స్య్య్యత కింళట్టో న కధం న కిమప్యహె వగ
హంత్మివా న కధం కంచిన్నైవ ఘాతయతీపా స$
శుద్ధమ్మకియమాత్మానం విదుషోఒథధ్యాసహానతః 276
114 గీతాభావ్యవశాశము కర్షృత్వ(పేరకళత్వాదేర ధావం దర్శయత్యజ$ అఆయమ[శ్రాశయో విష్టోర్వాసు దేవస్య మాపతేః న? గీతాన్లోకములో నున్న కిం.శబ్దము ఆవేపార్థమున నున్నది కధం ఘసూతయతి, కం ఫఘాతయతి. కం హంకి.దీనిభావమిట్లు గావ్యాము వ్ వీధముగను ఫఘూత మొనరింవ చేయడు, వీమియు జేయింవడు ఎట్లును హూనన వెయనరింవలేకు. వవిఫముగను ఎవనిని వమియు ఎట్ల యినను చంవలేకు. చంవీంవ జేయడు, అధ్యానము నశింవగా ఆక శుద్ధమని అ్మ్రియమని "తెలియగలడు.. కావు కర్హృత్వ(వేరళ శ్యాదు లేవియు ఆత్మిపండవు. అని భగవాన్ నూచించుచున్నాడు. (క్రీ లమ్మీవతి వాసుబేవుకు. విష్ణు వయిశ భగబానుని భావమునిట్లు గుర్తింపవ లెరు, నిర్వికార తయాత్యంతకు సత్వాచ్చిద్ద నో ఒవ్యయః న కర్తా ాపేరకో నాయం కుగ్రాపి పరమాగ్థతః 278 'దేహాద్యధ్యాసతః పుంసో. (థాంళత్యా క్ రృత్వథో కృతే అతః సర్వాణి శాస్తాంణ్యవిద్వద్విషయాణి చ కాం సమూలాధ్యానబాఢాన్న విద్వానాత్మని వికియాం
- క్రరృృత్వాద్యాత్మికాం కొంచిదభిమన్యత ఆత్మనః 28 అర్జునః కరృతాం స్వస్మిన్ హరౌ (యేరకళాం తథా ఆరోప్య చోభయ తాపి దోషం. హింసానిమిత్తకం 281 . ఆశశంకేఒధభగ వాన్ జ్ఞాతాథిప్రాయ ఈశ్వర ౩ హంతి ఘాతయతీత్యేవ మాచిక్షేప ద్వయం హి తక్ ౫2 ఆత్మన్యారో ప్య కర్చృత్వం (పేరకత్వం మయీశ్వ రే మాకార్డీర్తోషశంకాం త్వమిళ్యఖ్మిపాయ శఈశితు3 288 ఆత్మ సిరి కారము, అత్యంత శుద్ధము. కాన్సున చిక్హ నము, అవ్యయము. వరమౌార్థతః అత్మకర్ప కాడు. (పేకకుడును గాడు మానవునకు చేహాన్యధ్యారమున (భాంతికలుసను కావుననే శ్ర్తృత్య భోక్షృ త్యాభిరూన మువయి౨చు మున్నది. కావున శాశ్త
మయులన్నియు, అవ్వ్వద్యివ యములు. విద్వాంసులు కాని వారలా కవి (గావ్యాములు వి వ్యాంసుడగువావం నమూలముగా అభ్యానమూ నశింవగా ఆత్మయందు వి కారము భావింవడు, ఆగ్భుకు కర్చృ త్వాది రూవ మయిన విికిరు నేమియు భావింవకు, అకునుడు తనయందు కర్కృత్వము నారోపీించు కొనినాడు, భగ వానునందు (వేరకత్యము: నారోపించినాడు ఇట్టారోపించి యిద్దరియందును హింసానిమిత్తకదోమ నూశంకించెను. భగవా.5 అడ్జశాభపాయము గుర్తించి “వాంతి ఖూతయతి*” అని రెండిటి నావేేపించెను, అర్జునా! నీ యందు కర,్రత్వము నారోపించుకొని, ఈశ్యరుడ సయిన నా యందు (చేర కత్వ మారోపించి, దోవశంక యొనరింవకుము, అని యిచట భగ వానుని భావము, వాసాంసి జీర్తాని యధా విహోయ నవాని గృజ్టూతి నరో౭_వరాణి తథా శరీరాణి విహాయ జీర్హా న్యన్యాని నంయాతి నవాని జేపీ నను మాస్వాళక్మనో నాశస్పధాష్యేషాం మహాత్మనాం కధం ధీష్యాది దేహానాం నాశః కార్యో మయేతి చేత్ 2రికీ త్యక్త్వా జీర్ణాని వస్తాం శి యధా గృహ్హాత్యవిక్రియ; జనో నవాని శేష్టాని జీర్చాని వయసా తధా [85 భీష్మాదికళరీరాణి త్యక్త్వా భీష్మాది దేహికః నర్వోత్క్బష్టాని దేవాదిశరీరాణి ప్రయాత్యహి 286 యావజ్జీవం వా భ్రీష్మాద్యా ధర్మానుష్టాన భేదతః జర్జరీభూత దేహా స్టే సర్వే స్వర్గాభిలాషిణ3 ఓం జర్జరాణ్ శరీరాణి పాతయిత్వా రణే భవాన్ దివ్య దేహ్మపదానేన తేషాముపకృతిం పరాం 28థి కరో త్వేవం హి యు ద్ధేస్మిస్థ గ్య సధ్యోపకారిణి ॥ మాకార్తీర్లోషబుద్ధిం త్వమిత్యభిప్రాయ ఈ?తుః [08
కేే6 గ్తాభావవకాశము కృష్ణా! ఆత (శై నాశము లేకపోవు గావుత, కాని మవోత్ము లయిన. భీష్మాదుల 'జేవాములకు నేను నాశ మొట్లానరింతును? అని యందు వేని అర్జునా! ఇది విని భావిఎపుము. మౌానవుకు జీర్ణము లగు వ(్ర్రములను విడనాడి వము లయిన నవవ(స్రైములను అవి (క్రియుడు గనే స్వీకరించు చున్నాడు కదా! అశ్హు భీప్మాది 'చేవాము శల జీవుడు వయసుచే జీర్ణము లయిన భీప్మూదిశరీరములను విడ నాడి నర్య్వోక్క్భష్టము లయిన ేవాదిశరీరములను స్వీకరించును, ఛీష్మాదులు యావజ్జీవము ధ ర్మానుషహ్రైన ఖేదమున జర్జరీభూత “దేవు లయినారు. వారందరు స్వర్హాభిలాషమున నున్నారు నీవు వారి జర్టరములగు శరీరములను యుద్ధమున వడ కేసి, దివ్య బేవావదా నమున వారలకు యోోగ్యమయిన ఉవకారము నంపాదింపుము. ఇట్లు భర్జుయుత మయిన నర్యోవ కారక ముగు యుద్ధమున స్రీ దోమబుద్ధి శలుగ జేసిొనకుము. అని ఇచట భగవానుని భావము, నైనం ఛిందంతి శస్త్రాణి నైనం దవాతి పావకః న మైనం నశ్లేవయంత్యాపో న శోవ కుతి మారుతః నను దేహ వినాశేన కుతో నాళో న చాత్మన3 గృహదాహే యధా దాహ స్తదభ్యంతరవర్డినః 200 ఇత్యేవాశంక్య భగవానాహా సర్వజ్ఞ ఈశ్వర 8 శస్తారిజణ్యంగవిభాగేన ద్విధా కర్తుం చిదాత్మకం వలి! న శక్నువంతి వహ్నార్నో భస్ఫీక రుం తమో విభుం న చార్జీ 9కరణేప్యాసః శక్నూవం త్యేనమాంతదం 292 మిళ్లిష్టాంగకమాత్మానం కర్తుం తద్వన్న నూరుతః ఆత్కానం సీరనం కర్తుం శక్నోతి దిలవత్తర 8 208 ప్రసిద్ధా నాశకా ఏతే (పళవంతి న చాత్నని పృధివ్యబ్వహ్నివాయూనాం నాశకత్వ(ప్రసిద్ధితః ర04 తేషామప్యాంతరో హ్యాత్మా తం వినా శ్రే మృషాత్మకాః భగవక్ ! చేహనాశనమున ఆత్మకు విశాశనుం కలుగ చా]
ద్వితీయాధ్యాయము 117 శృబాదానాను కలిగినచో గృవోభ్యం కరమున నున్న వస్తువ్రుక "శును దావాము కలుగును కడా! అనశ్లు బేహము నశించిన ేవాము
నందున్న అఆత్మకును నాశము కలుగునుకచా! అని అడ్జన భఖౌవ్ల మాశంకించి సర్వజ్ఞుడయినభగవాక్ ఈ విధముగా తత్వము నో శీంచుచున్నాడు. శ్ర్రైములు అంగ విథధాగమున ఆత్మను చిడాత్మను "రెండుగా ఖండమువేయుటకు సమర్థ ములు కావు. విభు వయినఆత్మను భన్మిశరించుటకు సమర్ధము గాదు. బలవత్త్రరమయిన మారుతమును ఆత్మను సీరన మొనరింవ శక్తృముకాదు, ఈ నిర్షష్టము లన్నియా, [వసిద్ధము లయిన నాళకములు. కవి యీవియు. ఆత ్ర వీమయమున -నమర్ధ్థములు కావు వృధివీ జఎ వహ్నా వాయువులకు నాశకత్వ తీవసిద్ధి యున్నది వానికిని ఆంతరముగా అత్మ గలదు, ఆ యాత్మి ేకున్న వృథివ్యానము లన్నియు మృషాళ్శకములేయణను. ౫ అ చ్చేద్యో=. యమ డాన్య్యో2.యమ క్షే నోఫ్ట.శోమ్య వవచ నిత్యః సర్వగ తః స్థాణుకచలోయం ననాతనః
శస్త్రాదేరాత్మనో నాళాసామత్థ్యే కూతవో హ్యమ్ కలర్
అచ్చేద్యత్వాదయ సేన నిత్య ఆత్మాకరో ఒవ్యయః
ఆన్యోన్యనాశ హేతూని భూతాన్యాళ్మానమాంతరం 206
నోత్సహంతే యతో హంతుం నాశశంకామత_స్మ్యజ
నిత్యత్వాక్సర్వగో వ్యాపీ వ్యాసిశ్వాన్థాణువచ్చ్సిర 8 ళ్!
స్టిరత్వాచ్చ [కియాహన్య స్తస్తాదాత్మా చిరంతన3
నిత్యత్వాన్నాయ్రముత్చాద్యో న (పాష్యః సర్వగో యతః 208
స్టా ణుత్యాదవికార్యోయమసంస్కార్యో ఒచలత్వత
సంస్కా-రస్తు గుణాధానం దోషాపనయన౦ చ వా బం
-నిర్ణణేన గుజాద్రానం స్వతళ్శు సేన చాపరః
స శ్రాస్ఫూర్హిప్రదాతా స్పి శస్తాందీనామయం యతః 800
యేరకోఒ్టనర్యామికయా కధ మేనమిమాన్యపి
శస్తాదీని (పకుర్యు స్తం స్వవ్యాపారైకగోచరం 8001
క18 గీ తాభాద్యవకాశము శస్త్రాదు లాత్మనాశ మొనరింప నమర్ధములు కావు. అనుటలో హేశువులు ఈ గ్ ఆాన్లోశ మున నున్నవి. అచ్చేద్య శ్వాదు లందు హేతువులు కావున ఆక విగ్య్ధము అతురము అవ్యయ ము. ళా న్ భృతి భూతము లన్నియు అన్యోన్యనాశ హేతువులు. అవి ఆంతర ముగా నున్న ఆతృను హనన మొవరింవవు. కావున నాశశంకను విగ నాడుము. అత్మ సిత్యి మయినందువలన సర్వగతము. వ్యాపి. నార్ఫెపి అయినందువలన స్పాణువ) వలె స్షిరము, స్పిర మయిసందువలన [కియా శూన్యము, (క్రియాళూన్యు వుయినంనో వలన అత్మ చివంతనము. సిత్వ మబుసందువల:ం అక ఉత్పాద్యమా కాదు ఆతు నర్వగత మయినందు వలన ('ప్రావ్యము కాదు. స్యా వయినందు వలన అత్న అవి కార్యము, ఆత్మ అచల మయినందువలన సంస్కా-ర్యము. కాదు, నంస్కారమనునది గుణముల నాధానించుటగాని దోవమముల నవవ యింవ జేయుట గాని యగురు. నిర్ణుణాశ్శ యందు గుణాధాన మువ వన్నము కాదు. న్యతఃళుద్ద మయిన ఆత్మయందు దోహాివనయనము నుపసన్నము "కాదు. ఈ ఆత్మ శస్త్రాదులకు నత్తాశంంపాదకము. హమ్సాప్నా (వదాయశముః "కావున ఆత్మ అంత ఠర్యామిగా (వేకకము ఈ శస్త్ర దులు స్వవ్యాపారై కగోచర మగు ఈ ఆత్మ నెట్లు నశింవ జేయ గలవు ? శస్త్రాదులందు "తేని చానిని శస్త్రాదులు భీేదించురు. ఈ ఆత్మ శస్త్రాదులకు 'త్తాస్య్ఫూ ర్హ్యివదము. త్యల్పేరళము, తదంత ర్యామి ఇట్టి ఆత్మను శస్త్రాదులు న్వవాన్రపారవిమ చయముగా జేయజాలవు- ననాతన మగు ఈ అత్మ వ్ (క్రియకును కర్మగా నుండదు, ఉత్పత్తి కాని అప్పి కాని వికృతి కాని సంస్కారము కాని (క్రియా ఫలముగ నున్నచో కర శ్రల్వే ముండును. అట్టి చేదియు అక్కకు లేదు అత్మ నితస్రమయినందున ఉత్పాద్యము కాదు. అనిత్యము లయిన ఖుటాదు తే ఉ త్పాద్యములగును, అత్మ సర్యగత వముయినందున 'వావ్యము కాదు, వరచ్చిన్నములయిన ఘటాదులే (పావస్ధము- లగును. అత్మస్థాణు వయినందున అపి కారస్టము। ప్క్ర్యగల ఘు తా-
తదు బే వికార్యములగును ఆత శ్ ఆచల మయినందున నంస్కాఎర్యునూ ఇాదు (క్రియూనహితము లయిన దర్చ్పణాదుతే నంస్కా-ర్యమలు- అవ్యకో*.య మచింతో్యో2_.యమవి కార్యోఒ_యమః చ్యతే తస్మా చేవం విదిత నం నానుళోచితుమ ర్హసి మానాతీతం యతో (ిహ్మ్ వస్తు దుర్చోధమద్వయం 802 తస్మాళ్చృ9సంగమాపాద్య తదేవాహా పునః పునః | కధం ను నామ మగ్నానాం జీవానాం కోకసాగరే బుద్దిగోచరమాపన్నం తత్త్వం బంధాద్విము కే 80త్ స్యాదేవం భగవాన్ స్వీయం కృపాలుత్వం వ్యన క్ర్యజ 8 పౌనరు_క్యమతో న్రైషాం ల్లోకానాం శబ్దతో ఒర్థితః 8ళిశీ (బన్మానస్తువు (వమాగాతీతము, దుర్చోధము. అద్వయమూు -కావున (పశసంగ మాపవాడించి ఆ విషయమునే మగల నిచట (పకి -పాదించుట ఆవశ్యకమగుచున్నది, కోకసాగరమున మగ్నులయిన జీవులకు బుట్ధినో చర మయిన తత్వము బంధవిము క్తి నెట్లు నంపొ దింవ గలదు! కావున భగవాన్ తన క పాలుత్యమును వ్యక్తృమూు. “చేయుచున్నాడు. కావున నిచటి గీతాన్లోకములకు శబ్బమున గానిం -అరమున గాని, పౌనరుక్ష్య్ర్యము "లేదు. స ఇంది మైర్వ్యజ్య తే స్థూల దేహాదిర్వ్య క్రముచ్యతే ఆత్మా రూపాదిహీనత్వాన్నాయం (వత్యకగోచర:ః 805 (త్యకేణ గృహీతో ఒర్జోఒను మేయః స్యాత్స వై క్వచిత్ నాప్రజ్యకే.2-ను మేయత్వమచిం త్యేఒతీందియే భవేక్ 806 రూపాదిభానకా ర్యేణ చింతార్హో లింగ దేహాకః చకురాదిసమూహాత్సా తద్భిన్నోఒయమిహాధవా 3007 న వా సామాన్యతో దృష్టానుమాన వి షయో ఒప్యయం నిర్ణర్మకతయా వాచామగోచరతయాతధా 808 యద్వి[క్రియావదక్ష్యుదితదర్ధాప త్రిగోచరం అయం తు వ్యికియాశూన్యో నార్హాప క్ర్యాదిగోచర॥ 800
120 గ్తాభావ(వకాశము 'వేదేనాపి స ఆత్మాయమవ్య క్రాదిస్వరూపత౩ (గతిపాద్యత ఆదోధం కాత్ప ర్యేణ న ళక్తితః 810 వికారం స్థ్టూలసూక్మెఖ్యం కార్యభావాదవప్పితిం అర్హ తీతి వికార్యం వాస్ప్వజ్ఞానం త్రిగుణాత్మకం $11 కారణాఖ్యం శరీరం యత్సుహ్తై సాక్ష్యైకగోచరం తదన్యః (పక్యగాళ్మాయమవికార్య ఉదాహృత; 819 ఏవం 'దేహ్యశ్రయాదన్యమాళత్మానం౦ సర్వసాక్షిణం జ్ఞాత్వా నైవం మృషాళోకం కర్తుమర్హసి దోధవాన్ 818 ేద్యత్వాదు లాత్మ్మశ "లేవవి నిరూపితముమిునది, “ఛేవ్వ "త్వాదులు 'లేవనుటలో (నమాణములేదు 1 అవి యిచట నిమూ పీత మగును. 'వశ్యమవ్రమాణముగాని అనుమాన (వమాణము గాని దృష్టానునవూన మను అన్రావత్సి (వమాణముగాని, 'వేదాత్మ్శక మయిన శబ్ద (వమాణము గాని అఆత్మవిమయమున (వనరెంవదు. ఇందియనో చరమగునది (వత్యతుము కావున వృక్తమందురు, స్టూల- "చేహాదికము ఇందియములకు గోచరించును. కావున అది వ్యక్తము ఆశ్ర రూపాదిపినము, కావున [వత్యతుగో చరను కాదు, అవ్య కుం అత్మ అచింత్యము, చింత మను మేయము. ఆత్మ తద్విలతు. ఇము. ఈ యంశవింట్లు ఏిశదమగును [,వత్యతుముగా (గ్రహిం చిన వడార్ధము కూడ ఒక చో అనుచమేయమగుట కలదు. (వత్యత మగు వహ్ని ప్యాప్పిగృహీతి వుయిన ధూమమును దగ్శింవగా అను మేయమగుట యున్నది, అటులే ఆత్మయు అనుమేయము అగును. కదా, కాదు. అందువ్యాప్నిగ వాణముసంభవింవదు. కానఅను మేయము కాదు. అత్మ అ్మవత్యమము, అచింళ్యము, అతీంద్రియము. అందను 'మేయత్యము నంగత ముగాదు ఇం[దియాదిక మ(వత్యక. వుయి- నను సామాన్యముగా దృష్టానుమానవిమయ మగుట యున్నది.కదా! చమేురాది సమూహాత్మక మయిన లింగచేజహూము (వత్యత. నోచ నము కాదు. అయినను రూపాది కార్యములు భాసీంచుచున్నవి,
- ద్వితీయాధ్యాయము 121 “ఆావున లింగ జేవాము లేకన్న రూపాదుల భాన మువవన్నము "కాదుం కావున లింగ జేవామున్న నే అఏ భాసించును. లింగ-జేవా మనముముయ మగును. అశు ఆత్మయు అర్భావత్త 'వేద్యము కావచ్చును కచా! అట్లు అత్మ అర్జావత్సి వేద్యము కాదు, అత్మ తద్భిన్నము, దృష్టానా వమూాన ఏపివయము కాదు, అర్థా వత్తి "వేద్యము "కాదవి భావము- ఆత్మ నిర్ధర్జము, నాచామగోచకమ్ము. వికియ కలిదియె అన్హావల్తి గోచరమగును. ఆత్మ వి(కియూ శఈూన్యమా, అర్ధావక్తి గోచరము "కాదు, వేదమున ఇఛేవ్య త్వాదికము గోచరము కావచ్చునా! అట్టు కాదు, ఆత్మ అేద్య రుని అవ్యక్త మని ఆాత్సర్య్యమున (వతిపాదిం చునే గాని వాచ్యముగ ఛేవ్య త్వాదికమును నిరూపీంవదు, “నైనం ిందంతి?” అను స్థలమున శస్త్రాదుబకు తన్నాళక సామస్థము లేవని “అచ్చేదో్యోయం౫ అను స్థలమున ఆత్మకు వేచాది కర్ణత్వ్యము లేదని “అవ్యకోయం అను స్థలమున ేదాదులను నిరూవించు (వమా.?మూ "లేదని నిచమూపిత మయినవె. ఘ్టూలము సూత. శ్రము అగునది కార్యము “కావున వికారావస్థితి కల దగును. (తెగుణాత్శకమగు అజ్ఞానము విశార్యమగును. అడి కారణశరీరము. నుషువ్హిలో సామమైక నోచ రముగా నుండును. వీనికి వేకుగా (వత్యెగాత్మ యున్నది. ఆది అవికార్యము* ఇట్లు 'చేవ్యాతయము కన్న వేరుగా ఆత్మను గుర్రింవ వలెను. అది నర్వసావ్నీ ఇట్లు అత్నను తెలుసుకొంనచో మృషా శోకము పొందవు పూర్వోక్త యక్తులచే ఆశ్ము నిర్వికార మగూజ సెద్ధము* కాగా శోకము-చితము కాదు ఆత్న ఇఇలియనందున కోక వడుట యుక్తమే కాని ఆత్మి తత్వము తెలిసిన పిమ్మట శోకము ఇొాందుట యుక్తము కాదని భావము,
ఆధ ఏనం నిత్యజూతం నిత్యం వా మన్యసే మృతం
తిధాపి త్యం మహాబాహో , _నెనం శోచితుమ ర్హసి ఇత్యార్మనో ఒవికారిత్వాదళశోచ్యత్వముదాహృతం స్వీకృత్యాపి వికారిత్వముచ్య తేఒళోచ్యతాధునా రశ
మేవిడి గీతాభావ్యవకాశము యది దుర్చోధమాక్కానం శుళ్వా త్వం మన్ముఖాదపి నావదోద్ధుం నమర్హోసి స్వీకరో షి మతాంతరం 316 జాతం (ప్రతిక్షణం నష్టం మన్యసే సౌగతానుగః జాతోయం వా వినష్టోయం మన్యసే లౌకికానుగ9 3816 తధాపి నోచికః శోకః కిం పునర్వ్వైదికే మతే త్వయీద్భశీ కుదృష్టిర్న సంభ పేత్చురుషర్ష లే 817 హెగ తే వాధ చార్వాకే మతే జన్నాంతరం నహి కుత సే పాపలీతిః స్యాద్భృష్టదుఃఖం న సౌగతే 816 యదిదృ శే మతేదుస్లే నైవ శోక స్తవోచితః కిం పుస (శాతిసిద్ధాంతవిదస్టే శోకితా న పొ 819 ఆత్మ ఆప్ కారి యమునందున అకో చ్యత్యము నిళూపిత మరిం నదిః (వస్తుశము. ఆత్మకు వికారత్వ మంగీకరించియు. ఆశోచ్యత చిళూవిత మ౫సను, అర్జునా ఆళ్ళ దుర్క్చోధము. తెలియ శక్యము "కానిది. అయినను నా ముఖమున వింటివి, వినియు తెలుసుకొనుటకు నమద్ధుడవు కాకపో౭ివి మతాంకరమును న్వీకరించుచుంటివి. ఒక వ్వడు సౌగతమత భావమున “ఉత్పన్న మయినది. [వతిషేణము వన్ట మగుసని తలంతువు. ఒకపుడు తొకికానుగతుడ వై అత్మ ఉత్ప న్నమయినదని వినష్టమయిన దని తలుతువు. ఆ యా మతానుసార మున నట్లు స్పష్ట తలంచినను శోకముచితము కాదు, కదా! వైదిక మకమున శోక్రన్సుచిక మగునా! సీవు మహో బావూువు పురుషర్ద భు చవ, సిక ఈ కదృష్టి కలుగ రాదు. సౌగతమతమున గాని చార్యాళ మతమున గాన్సి, జన్నాంతరములేదు. నీకు పొవభీతి యెట్లు కతిగినది! సౌగత మతమున దృష్టదుఃఖనిమిత్త మమున శోకము లేదు. ఇట్లు చోమ యుక్తృమయిన_ ఇట్టి మతమున నీకు శో మేమియు నుచితము కాదు. స్కీ శాత సిద్ధాంత విదుడవు. సీకు శోకశతయుండ రాదు అవైదికముక భావించినను వైదికముగ భావించినను నీవు శోకింప రాదు.
ద్వితీయా ధ్యాయము 128 ఇచటి మత మతాంతర భావముల నిట్లు గుర్తించు నది, అలేశ్రి -జ్ఞానన్వరూవము. అది (వతితముణము నశించును. (వతిమ్అ వినాళ అని సౌగతులందురు. ేవామే ఆత్మ. అది స్థిరము, అయినను (వలి తుణము. వరిణమిం౦చును. జనించుట నశించుట యనునవి (పత్యత సిద్ధములు* అని లోళాయలతికు లందురు. ఆత ] "జీవ+తిరిక్త మయి నను జేహాముతో నుత్పన్న మగును, బేవాముతో నశించును. అని కొందరి మతము, అత్మ నసృష్ట్ర్యారంభమున నె అఆకాళశము వలే ఉత్పన్న మగుచున్నది. చేవహాభేదమున అనువృత్తము నగుచున్నది, ఆఈకల్పు ం స్టాయిః 1వలయకాలమున నశించును, అని కొందరిమతము, అన్న నిత్యము, అది పుట్టును నశించును. అని తార్కికులందుకు,. చచ్చి పుట్టుట జన్టు- అనగా (కొత్త జేహేందియాదులతో సంబంధముం డుట మరణ మనునదియు పూర్వచేహేందియా ది విచ్ళేదము- ఈ "రెండును ధ ర్మాధర్మనిమిత్త, ములు, ఆగ్మ నిత్యమయిననుః “జీవా జన్మమున జగన, "బేపానాశనమున మరణము కావున ఈ "రెండు నాపాధికములు ఆముఖ్యములు అసికొందరందురు, ఆత్మ అనిత్యమని యనుకొన్నను శోచ్యత లేదు. యణికత్య వత మున గా౦ "బేవోళ్ళ చాదనతమున గాని ేవాముతోడనే జన్మ కావున ఆత్మ నభించినను వారి మతానుసారమున జన్నాంతరము "లేనందున పావభయ'మే లేదు? పావభయమున ౫చా నీవు శోకింకువు, చారి దర్శనమున పొవ భయమే లేదు. అట్టు చూచినను శోకింవసక్కరలేదు, జూతన్య ప్ (థునో మృత్యుః (శువం జన్న మృతన్య చ తస్మాదవరిహో ల్యేఒ౭ నే న త్యం శోచితుమర్మసి నను నిత్యత్వపక్షేఒ-హం శోచామీహాత్మనో యతః దృష్టాదృష్టమహాదుఃఖసంభవో ప్రీతి థీతితః 20 మైవం యతోస్య జాతస్య స్వకృతై ౩ సుకృతాదిథిః లబ్ధదేహాదియోగన్య స్థిర స్యాప్యాత్మనో (ధువః . తచ్చరీరాదివిచ్చేద స్తద్రేతోః కర్శణ॥ కయ్
క్షేవత్న గ్ తాభావవశకాశము తధా మృతస్య (ప్రాగ్దేహక్కృతకర్మవలస్య చ 822 భోగార్థం స్యాద్ద్రువం జన్ము దేహినో2జ్జస్య సంసృతౌ పరిహ ర్దుమళక్యేఒస్కిన్ మృత్యుజన్మాదిగోచ రే శం తస్మాదేవం విజానం స్వం కధం శోచితుమర్హసి జీవేయు సే సదై వేతేఒజహన్యమానా_స్యయా రణే శక తదా యుద్దాయ శోక స్తే యోగ్యః స్వా ర్తన్నివృత్తయే ఏతే స్వయం మఠిష్యంతి యదా కర్మకయే తదా 8285 అవశ్యం ఛావిని హ్యార్డే నైవళోకస్తవోచిత ౩ కృష్టా! నేనాొశ భయమున దుఃఖంచును. అఆక్ళ (వలయ చరస్టింత ముండునకు వతుకున గాని ఆత్మ నిత్యమును వవముశగాని దృష్టాదృష్ట మహాదుఃఖము సంభవ్ చును అట్టి ఛీతిచే శోకించు చున్నాను. ఇట్టస్టన భావ వమూాశంకించి భగవాన్ ఇట్లనును, స్ప వ్ట్లు దుఃఖంవ దగదు మానవుకు తానాచరించిన సుకృతాదినిశేషముల వలన ేహాకులను పొందు దున్నాడు. జన్శించు. చున్నాడు. ఆతనికి ఆత్మ స్థిక మయినను ఆ శరీరాదివి చ్చేదము (భువము, తవ్పనిదిం శరీరాది పాత్ర వయన శర్మ తుయింవగా మృత డసను, అట్టు చని పోయినను పూర్వ 'జేవామున నాచరించిన కర్మఫలము. ననుభవించు టకై. ఆతశక్రి జన్న(ధువము ఆత్మాసబిజ్ఞు డయిన వానికి ఈ నంసా ₹మున జనన మర + రీకి పరిహరింవ శక్యము కాదు. జననమరణాద్రి గోచర ముయివ ఈ నంసారమున ఇది అవరిపోర్యము' ఈ వివంక్రు మును సీఫవు భాగగా గుర్తించివవో శోకింవవలసి ; అవవరము తేమ్తు. సా యుద్ధమున చంవకవోయి నను పీ"రెల్ల పూడ జీవించువారలె యగ దుేని అవ్చుడు నీవు యుద్ధమున వీఠలను నేను చంపుచున్నానని శోకించుట యుక్తము కావచ్చును, అట్టి శోకము లే కుండకు టకు సీను యతచ్నిందుటయు. బాగుండును. కాని వీరందరు కర్మ శుయము కలుగగా మరణింతురు. లది అవశ్యం నావి. ఇట్టి ఏమయా యమున సీక్రు శ్లోక మే మూతముచితము కాదు,
అవ్యక్రాదీని భూతాని వ్య _క్తమధ్యా౨ భారత అవ్య _క్తనిధనా న్యేవ తతి కా వరిబేవరా ? తదేవమాత్మనో యు క్ర్యాఒళోచ్యత్వం (ప్రతిపాదితం 826 అ ధేదానీమళోచ్య త్వేఒప్యాత్మనో భౌతికానిమాన్ దేహానుద్దిశ్య శోచామీత్యాశంక్యాహా చ్యుతోఒర్జునం $27 ఇట్రీవధముగా యుక్తృనుసారమున ఆత అకో-చ్యమని (వతి -పాదిత మయినద- అత్మ అళోచ్యు మయినను ఈ భాతికబేవాముట నుశ్రైశించి శోకంచుచున్నా నను అష్టనభావ మాళంకించి భగవాన్ అచ్చుతు డీ విధరు7ా నష్ఞను నుస్రైశించి వలుకుట యిచట భావ నీయము, జన్ఫున౩ పాక్ శరీరాణి భూతకార్యాణి సర్వధా అదృష్టాని తధా మధ్యే జనేరూర్ద్వం మృతేః పురా 82 ఉపలద్దాని సంక్యన్యేప్యదృష్టాని భవంతి చ యధా స్వప్నేం్యదజాలాదౌ _ప్రతిభాసనమాని వై 829 భూతానీహూ తధాక్షానాల్సా గ్లూద్ద్వం న స్టితాని చ ళం ఆదావంతే చ యన్నాస్పి వ రమానేపి త తధా” 880 ఇతి న్యాయేన మధ్యేపి న న న్యేతాని సర్వశః తధాచాత్యంత తుచ్చేషు తేషు త త్వవిద సవ 831 కో వా దుఃఖప్రలాపోయం న కోపీహోచిక సవ నా న్వప్నే స్వపుక్రాదీనుపలభ్య పృధగ్దనం తలి (ప్రబుద్ధ స్టద్వియో గేన శోచత్తి త్వం కిమస్య హో అదర్శనాదాపతికః పునళ్చాదర్శనం గతః శతి నాసౌాతవన తిస్య త్వం వృధా కా పరిదేవనా శుద్ధవంశోద్భవత్వేన శాస్త్రీయం జానమర సి 884. నా గె (న యౌ (పాప్రుం త్వమ్మక భగవానాహ భారతశబతం అజాన్ 0౧ వంచభాత కారస్టము లయిన శరీరములు జన్మకు పూర్వము లేవు; అదృష్ట్రములు జనించిన పిమ్మట మరణచుసనక్తు పూర్వము
స26 గ్ తాభావవశాశము నూత మాశళరీరములు గోచరించుచున్నవి. మరణానంతర మపి యన్నియు నదృష్టములె యగుచున్నవి, న్వ్యవ్నములో నోచరి0చు.- నవీ స్వవ్నము రాక పూర్వము "లేవు. న్యవ్నమునుండి మేలొెఆ-నిన పిన్గుట "లేవు. కేవలము స్వన్నసమయమున మూత్రమె యవి భాసించు చున్నవి. ఇంద్రజాలమున గోచరించునవియు. పూర్వము "లేవ. తరు వాత లేవు, ఆశ్లు యీ శరీరములు స్వ వ్నేంద్రజాలాదులలోవలె (వతి కానమానములు, ఈ పఏిధముగ నె భూతములును (పాక్కాలమున "లేవు, పళశ్చాత్కాలమున లేవు, ఆదిలో నంతములో లేనిది వర్త మోొసమున గూడ లేనిదియె, అని న్యాయము కలదు, ఈ నాస్టయ మున మధ్యకాలమున గూడ సివి యేవియు. లేవని యె (గ్రావ్యాముః అడ్జునా! సీవు తత్త్యవిదుడవు. అక్యంతము తుచ్చము లగు వాని విమయమున నీ కీ దుఃఖవలాప మేల? ఇదిన్ీ శీరియి. నముచిత ముగ లేదు, వృథస్హనుడు గూడ న్వన్నమున పుత్రులను పొంది మేల్కొని జాగ్రదవస్థలో వారు "లే రని శోకింవడు. నీ వేదో శో సడెదవు, సీ వదర్శనము నుండియే వచ్చితిపి. మరల అదర్శనమునె పొందుదువు, సీ కదిలేదు. దానికి సీ వేమియు కావు. ఈ వరిదేఎస మేల 1 ఇది వ్యర్థము. సీవు శుద్ధవంశమున _బుట్టికివి సీవు శాన్ర్రీయ జ్ఞానమున కద్దుడవు అను సీ భావమును గీళాళ్లోకములోని “ఫఖారత” సంబోధనమున భగవాన్ వ్యాక్క మెొనరించివాడు. ఆశ్చర్య వత్ప్సశ్యతి కశ్చిచేన మా శృర్యవద్వదతి తథైవ చాన్ధః అశ్చర్థ్థవచై ఎనమన్యః వృణోల్రి (గ్రుత్యాశే ఫ్ట్నం వేదన చైవకళ్ళ్చిత్ దుర్విజ్టేయోఒయమాళ్ళా కిం త్వామేనై కముషాలభే 88 సాధారణీ మా విభ్రాంతినిమి త్తే సతి దుఃఖదే శృణు త్వమాళ్ళిత_త్త్యస్య దుర్ జ్లేయత్వమిహోచ్యతే రఫి
ద్వితీయాధా్యాయము 127 ఏనం (పకృతమాత్మానమాశ్చ ర్యేణాద్భు తేన హా తుల్యం మాయావిపర్యాసకల్పనాధారమకతం 887 శాస్త్రాచార్యోపదేశాభ్యాం సర్వ ద్వైతని-షేధతం వేదాంతవాక్యజన్యాయాం ధీవృత్తౌ (్ర్రతిబింవితం లిరిర్ సనమాధిపరిపాకేన కళ్చిచ్భాంత్యాదిసం యుత పళ్యత్యేనం న సర్వోపి దౌర్హ భ్యం త_క్ధ్యదర్శినః 808ీ యత్పశ్యతి తదాశ్చర్యవది త్యేవం (కియాన్వయి తధాత్మదర్శనం యచ్చ తదప్యాశ్చర్యవద్యతః 840 యత్స్వరూపాన్మృషాభూతం సత్యస్య వ్యంజకం విభో యః పళ్యతి న ఆశ్చర్యవన్నిరిక్యో ముముషథిః 841 యతోసౌ త _కవిదృ్ర్రహ్మీభూతో ప్యజ్ఞవదేవ చ సదాచారే (పవృ _క్రన్స్ఫన్దేహవానివ లక్ష్యతే 842 ఆత్మా తద్విచ్చ తద్ జ్ఞాన మేతదాశ్చర్యవ_క్ర్ర్యయం దుర్విజ్షేయమతో "'హ్యేనం జానీయాః కధమంజసా 845 తధోప దేసృదౌర్ల భ్యాద్దుర్విజ్రేయ ఇతోప్యశా ఈ అత్మ దుర్విజ్లేయము నిన్కొాక్కని శే నుపాలభింతు -నేవి? (భాంతి నిమిత్త్మము దుఃఖ్య(వదము* అది సర్వ సాధారణ ముగా. నున్నది+ అందరిట్లనవలసినదె, ఆక్షతత్యమత్యంతము దుశ్ఞేళ యము. చెషూదును పినుము.. (పకృతమయినే ఈ అత్శను ఎవడో ఒకడు ఆశ్చర్యముగా, అద్భుతముగా జూ మను, నానావిధములయిన -మూయా వవర్య్యాశః కల్పనాళథతముల కిది యావారము, ఆయిననూ అతతము., ఇట్టి అక్కను శాంత్యాది నంయుతు డగవాడు ఇాస్త్రోవ -జీశమున సరూవటచేకము5 నర్వ్నద్యైత వి చధ -మొనరిం చువొనును నమూ ధివరిపొకముశ "వేదాంత వాక్యజ రట్టి మయిన థీవృత్తిలో _(వతిబించిం విన అత్మను దర్శించును అనేక జనులలో నేయొకడో యిట్లు ఆత్మను దర్శించును అంవరు దళ్శింవలేరు, తత్యదర్శనులం “తట నుండరు, దుర్షభులు, “ఆశళ్చరన్రవక్పశళ్యతి” అను స్థలమున
కం గ్ తాభావ్యవకాశము ఆశ్చర్యముగా జూచునని [కియాన్వయము భావింవదగును! ఆత్మదర్శ నము ఆశ్చర్యముగానున్న౦దున స్వన్వరూచము కన్న మిధ్యా మాత మయినను సత్యన్యయమావమునకు వ్యంజక ముగా నుంకును, అవి చ్యా మయ మగ నదియు అవిద్యా విథూలేక మై ఆవిద్యను నశింవ చేయుచు అవిద్యా కార్య మయిన స్వర్వరూవమును గూడ నశింవజేయ ను ఇట్లాత్మదర్శస మొనరించు వాడును ఆశ్చిర్యముగా నుంకును. అళ్మి పామౌక్కారము కలవాడు అవ్దస నిశించినను అప్ ద్యా కార్యము నశించివను 1(పారజ్ఞకర్మ 1 పాబల్యము వలన అపిద్య నలవాడుగా కన్చించును. తత్వవిదుడయినను (బహ్మీభూతుడయిశను ఆజ్ఞుడు మాది8ిగా నున్నట్లు ముముతువులు భావింతురు. అట్టివాడు నడా చారమున [వవర్తించును దేహము కలవాడుగనే గోచరం చును, ఆత్మ ఆగ్మెవిమడు అత్మ పజ్ఞానము అను సీ మూడు అశ్చర్య్యముగా నున్నవి ఈ తయమిట్టు దుర్విజేయము, అక్టునా! ఇట్టి ఈ సమయమును నీవు వెంటనే యుబ్లు ెలియ గలవు ఈ యంశమున ఉవచేశకులును దుర్హభు ౫. ఎవడేని ఆత్మెజ్ఞానము కలవా డయిశచో చ్రాని నితరులకు సిరూపింవగలడు ఆళ్మజ్ఞానము లేని _.నా డువ బేళింవ జాలదు. ఆక్కజ్ఞానము కలవాడు సమొహాతచిత్తు డగును, _ అప్పు డాత డెట్లు చెప్పును? ఆశకు సమాధినుండి వ్యుత్ధిత చిత్తు డయినను ఇకరులెనను. గుర్తి ౦వలేరు. ఎట్లో అత్స జ్ఞానము కలవాడయినను లాభము. పూజ ఖాసితి -ముదలగు (వయో జనములను అఆతడజేష్షీంవకు. గావున వలుకనే వలుకడు, ఎట్లో శారుణ్యమున నలుకు వాడగునేని అట్టివాడు భగవానునిపలే అత్యంతము దుర్హభుజే యగును, కావున ఉవదేష్టు దౌరక్షభర్రి మున ఆత్మ దుర్విశేయమము,. ఈ యంశమునే గ్ాత్లోకములోని ఆశ్చర్యవద్వదతి తత్రైవ చాన్వః అను భాగము విశద మొనరిం చును, ఈ వాక్య వ్యాఖ్యాత్లోకము లీ విధముగా నున్నవి. వీని. 'రౌత్సర్యము నిషృండును.
య ఆక్కానం విజానాతి స బూయాన్నేశరో జనః తికీథ్ యతో ఒజ్జస్యోప దేష్టృ త్వానంభవో శాంతిశాలిన$ జ్ఞానీ యస్తు సమాధిస్టః స కధం (ప్రాయళో వదేక్ 815 ఉన్థీతోప్ పరేణాసా డ్లారుం శక్యః కథం వమథీః యథా కధంచిద్క్లాతోపి పూజాఖ్యాత్యాదికే ఫలే తికి నిఃస్ప్ఫృహత్వాచ్చ న (బూయాక్కధంచిక్కరుణావళాక్ బృవన్నీళశవదేవాసా వైశికోఒత్యంతదుక్షై భః 847 యడఢావే త్తి తఢథావద్తి య ఏనం సాక్షిణం పరం సర్వాజ్ఞజనభిన్నో౭-సౌ స ఆశ్చర్యవదేవ హి 818 అని స్హేశ్యస్య శుద్ధస్య నిర్వికల్పస్య సొక్షిఇ ఆత్మనో వచనం యత్స్యా త్తదాశ్చర్యవదేవ చ 840 వినా శ క్త్యాదినా త_ళ్ర్రమాదివాకె శకి థవోధనం యదదైైకాత్ముత_త్వ్వన్య తదాశ్చర్యవదిత్యపో 850 శబ్దళ _క్షేరచింక్యత్వా త్తదుకృం (బహ్మవిద్వ రై = దుర్చలత్వాదవిద్యాయా ఆత్మత్వాద్భ్చోధరూపిణః శక శద్దళ క్తేరచింత్యత్వాద్విద్దు"సం మోహహానితం అగ్భహీతైన సంబంధ మభఖిథఢానావి తధేయయో తల్2 వాత్వా న్విదాం (ప్రబుద్య్యంతే సుషు ప్తేర్చోధికాః “వఠరె& జా(గద్వన్న యతః శబ్దం సుషుప్తా వేతి కశ్చన 85కి ధ్వ "స్తే*తో వచసాజజ్టానే (బహ్మాస్మీతి భవేతృలం అవిద్యాఘాతినః శద్దాద్యాహం బ్రహ్మేతి ధీర్భవేత్ 45 నశ్యత్యవిద్యయా సా రం హత్వా రోగమివాషధం ” ఏవం వదక్రవ్య ఆత్మాఒయం వక్తా చ వచన్మక్రియా 8ర ఎవడాత్మను. కెలియునో ఆతడే అత్మను వెపూను. ఇతరుడు ఇప్పడు, ఇప్ప లేడు, అత్మజ్ఞునము లేనివాడు (ఛ౦౭ళాలి. ఆత డువబేశకుడు. కొజాలడు, జ్ఞాని చెప్పగలడు ఆతడు నమాధి గతుడు, సమాధిస్థితు జెట్లు బెప్పూను? సామాన్యముగా నాత జే
180 గ్ తాభావవకాశము మయు నవలుకడు, ఎవజేని నమాధిగతుని నవూధినుండి కడిలింన వచ్చును, కాని ఆతడు ఆత్మజ్ఞాని యని తెలియుట యుట్లు! ఎక్లుని “యిీకడు జ్ఞాని” యని ెలిసికొన్నను!: ఆ జ్ఞాని యేమియు "చెన్సనే చెన్సకు, పూజాఖ్యా త్యాది ఫలమువ నాతనికి. కాంత యుండదు. కావున నేమియు చెప్పడు, అట్టి వాని గుర్పించి సేఏిం చగా నన్శుగనాము కలుగు నేం కరుణావశంవదుడై చెప్పాను, "జేవుని వలే చెప్పును భగ వానుడుగా. జెవూను. " అహ్లాక్శవిజ్ఞాన "జేశన మెొునరించు బేశికుడు లోకమున లభింవడు- అట్టి వాడత్న్వంత చుర్గభుడు. సామీయగు వరమాత్మను ఎట్లు తెలిసిషొనెనో అట్టు చలుకుు నాతడు అడ్డ జను లంచరి కన్నను ఇిన్నుడు. ఆతడట్టి వా డగుట _ ఆశ్చరశ్టిము: అనిన్హైశ్యము శుద్ధముః నిర్వికల్పము. సామీ యయిన అక్కకు నంబంధించిన వచనమును ఆళ్చగ్య యుక్త మే. తత్త్వమస్యాది చాళష్టిమాలు కలవు, అవి అభిధా క్యాదు 'లేవియు "లేకుండగ"నే ఆ వాక్యములు అదె తాత్శతత్యమునూ (వబోథించు చున్నవి. అదియు నాశ్చర్యముగ నే యున్నది. శబ్దకక్షి అచింత్య (వభావ మని (బ్రవ్మా విద్వశేణ్యు లనిరి ఇచటి శ్లోకములలో “దుర్చ ల శ్వాత్ ౫” మొదలుగా “రోగవివౌషధంి అనునంకవరకు వార్షిక కారుల వాళష్టములుః, అవిదస్ధ . దుర్శలముం బోధ రూపమగునది అత్మ- శబ్ద్బశక్త్షి అచింత్యము- మోహహోని కలిగి న-వో ఆత్మను గుర్తింతుము.. నిదురించు జనులు ఎవకేని పిలిచి మేల్కొటలుపు నపుడు శర్టూర్ధ సంబంధ మే మాత్రము గహింప శుండగనే న్మద్రవిడు చు చున్నారు. మేలొటనుచున్నారు. జాగద వస్థలో వలె సుషుప్తిలో నెవడును శబ్దమును గుర్తింకడు. తెలిసి ఛొనడు, శ శ్రాద్ధ పరిజ్ఞాస మేమియు "లేకండకగ నే సుముష్పినుండి మే ళ్ ్రాను చున్నాడు. కావున జ్రూనమాన అజ్ఞానము నశింవ గా వ చపాఒజ్ఞానే” అనుస్థలమున “జ్ఞూనతో=జ్ఞానో” అను పాఠారా
ద్వితీయాఛ్యాయము 181 తరము కలదు, “అపహాం (బహ స్మ” అను వచనమున అజ్ఞానము నళింవగా ర టహ గిన్ని” అను ఫల మనుభూత మసను, అవి ద్యను సనశింవజేయు. శబ్బమున గలుగు “అనాం (బవ్యా ఖ్ అను ధేవృల్హియు. అవిద్యతో బాటుగా నశించును. రోగమును నశింన జేసి జౌొమధమును నళీంచు వట్లు అవిద్యను నశింప జేసి అవూం (్రవ్యోత్యక ధీవృత్తి యు నళిం చును. ఇట్లిదె వారై కార్థము. కావున వక్తవ్య మయిన అత్మ, అక్కకు జెవ్వు వక్త, వచన[క్రియ అను వీమూడును ఆశ్చర్యముగా “నున్నవి, కావున అత్మ ఇదుర్వి శ్షైయము,
అనో ముముకుర్వ క్తారం యధాశాస్రముసేత్య యః 856 'వేదాంతవాక్యతాత్సర్యం నిశ్చినోతి విచారత;
టయుత్వా వైనం తఢా మత్వా నిదిధ్యాన్య నిరంతరం 867 సాకొత్మరోతి తుర్యం న్వం తదాశ్చర్యవదిత్యపి
(శోతవ్యం (శ్రవణం (శోతా చై తదాశ్చర్యవ_త్తియం 858 నను శృణోతి యశ్చ్రైనం మనుతే ధ్యాయతీహా యః
స వేదాత్మానమిత్యృత కిమాళ్చర్యమివేతి చేత్ తిర్$ కళ్చిదేనం ముముక్షుర్లి శ్రవణాదిపరోపి సన్
(ప్రతిబంధవళానై్నైనం "వేద స్వాళ్ళానమద్భుతం 880 నను తరి న కో ప్యేనం జానీయాదితి చేన్న హి
జాయతే తత్త్వవిజ్హానం శనణాదిప్రకుర్వతాం శ6ి1 (ప్రతిబంధకేయాదేవ తదుుక్తం వారికే స్ఫుటం
కుత_న్తద్భానమితి చేత్తద్ధి బంధపరిక్షయాత్ 8605 అసావపి చ భూతో వా భావీ వా వర్త కేఒధవా
భూతో హిరణ్యగర్భన్య వామదేవన్య థావ్యయం |... వర్తతే శ్వేతకేతోళ్ళ తత్షయోఒప్యతిదుర్త భః
న చైవ కళ్ళిదిత్యస్య సర్వతై 9వాన్వయో స్తు వా 864 కశ్చిశ్సృశ్యతి నో వక్తి కళ్ళితృళ్యతి వక్తిచ
కేవల గ్ ౪ భావవ కాశము కళ్చిచ్చృత్వాపి సో వేత్తి కళ్చిక్సర్వబహి మ్యల్భతః
ఏవం పంచ్యప్రకారాశ్చ (ప్రోకా భగవతా స్వయం 8966 ఈ నికూపిత మగు విధమునను అక్ష దుర్యిజ్రేయ మగుట నృష్టమగను. వేరొక ముముతువు యథాశాన్ర్ర్యయుగా. గురు సన్నిధి చేరి వేడాంక వాక్య తాత్పర్యమును విచారణమున నిశ్చయిం చును. అక్నసువిని వునన మొనరించి సరంతరము సిగిధ్యాన: మొన రించి స్వీియతురీయమును సామయోక్కరిచుకొనును ఇదియు నాళ్చ రష్టియుతము- (శోతవ్యము [శవాము ,శోశ యను నీ మూడున అశ్చర్యయుశ ములు ఇచట నొక ఆశంక యుదయించును. ఎవడు 1శవణ మొంరించుకో, ఎవకు మశన -“మొునరి'చుశో, ఎవడూ ఛాన్టన “వంనరించునో ఆక డాత్మను తెలియును, కదా, ఇసి ఆశ్చర్యము వలె నుండుళశేుమి! అని యిచటి అశం కాచూవవం. ఇందది నమూభథానము* ముముషేువు (శణాది వకుడయినను [వతి ఎంధవకశమున స్వాళ్శను గుర్శింవనేరడు. ఇఆదియ యాశ్చర్యము- అయినచో నిక నెవరును అత ను "చలిరు లేకు కదా! యనుట యుక్తము కాదు, |(శవణాదులొనరిం చువారలకు తత్వ విజ్ఞానము కలుగును, గాని అది (చతిబంథము ననించనన కలుగును, ఈ యంశము. నార్హిగకమున స్ఫుటముగా నిగమూపిత మయిశది- కుత్ర స,ద్ జ్ఞానమితి చేత్ % అను శ్లోఠళము వార్నిగము లోనిది? “ఆ యాత్మజ్ఞూన మెట్లు కలుగును! బంచవఎంివయయమున గలుగును, అదియు భూతము' భాని వరృమాన మిని మూడు వీధకులు, ఆ 1దతిబంథవుతమయ మొక-వో భూతము జరిగినది యగును. హిరణ్య గర్భునకు భూత వకబంధ వ:తుమము కలను, జామ బేవుకకు భావి వ్రతిబంధ తయయము* "శత కేతువుకకు వర్తమాన (వతిబంధ వరితీయ మభ్య్యూవ్నాము, [వతిబంధకయ మత్యంత ము దుర్గభవరిం గీతా శ్లోకములోని “న మైవ కశ్చిత్” ఎవడును లేడు... అను
వదచనమునకు సర్వత అన్య్యయవు చవృదగును, ఒకడు దర్శించునుః "చిస్పజాలడు. ఒకడు దర్శించును. వెవ్వును. ఒకడు ఆ వాక్థను వినును, తద్యాక్యమ ను వినుటయే గాక తదర్ధమును తత్త్వతః "తెలియును. ఒకడు వీఏయు తెలియ లేకు, ఒకడు నర్యశ బహిమ్క్బు తుడు? దర్శింవడు, వలుకడ్డు. వినడు, నినియు గెలియడు. ఈతడు నర్వబహిర్మ్భూతుడు. ఇట్లయిద్దు వ్రకారమలన్ను భగవాన్ స్ఫుట “మొనరించినాడు. _ 40. జేహీ నిత్యమవధోస్థయం జప నర్వన్య భారత తస్మా త్సర్య్వాణి భూతాని 4 శ్వం శోచితు మక్పసి!
ఇదానీం సకల్మపాణీసమానన్య (చమస్య చ
నివృ తిసాధనం [ప్రో కముపసంహ ర తీశ్చ్వకః 867
సర్వస్య పాణిజాతస్య వధ్యమానే హొ దేహశే
దేహీ న వధ్యతే యస్మాన్నియకం శుద్దవంశజ 8606
తస్మాత్సర్వాణి భూతాని ఖీష్మాదీని మమళ్వళః
ఉద్దిశ్య త్వం న యోగ్యోసి శోచికుం మూఢబుద్ధివఠ్ 868
నాశస్యాపరిహార్యత్వాత్ ష్టూలస్యాళోచ్య తేరితా
లింగస్యాళోచికా చఛాత్మవదవధ్యత్వ హేతునా 80
ఆమోకం న వినాశోఒన్య లింగదేహన్య సంభవేఠ్
సుషుహ్తా (పలయే చాస్య సూత్మరూపేఐ సం౦స్టితి? 1!
న స్టూలన్య న సూక్మస్య నాత్మనో వాసి కోచ్యతా
అతో నిరాన్పదః శోకో న కార్య మవివేకిభిః స్ర్2
తదేవం స్థూలఘూక్షొభ్యాం కాదాత్మ్యాధ్యాసతో నృణాం
మిధ్యాళూతో ప్ సంసారః నత్యవద్భానతే మాత్ 87/8
అవిద్యాకారణ౦ త్యత్ర సర్వాన ర్థైకటీజభూః
సర్వసాఢారణా (భ్రాంతిరర్దునస్యాపి చోధతః 8/కీ
నిరాకార్యా తతో హ్యేవం దేహ్యత్రయవివేకకః
ఆత్మస్వరూపం భగవాను క్తవాన్ స్వకృపావళాత్ ర్
ఈ (వకుగమున భగనాశ్సర్య (హైణుఎప నకానమయిక
చేస4 గీతాఖావపకాశము (భమను నివర్తింవజేయుటనై నిరూపిందిన సాధనము నువనంహరిఎవ జేయుచు ననూవ్శము చేయుచున్నాడు. శుద్ధవంశ జు డయిగఅక్టునా! సర్వ(ప్రాణులకు "బీవాము వధ్యమాన మయినను బేహికి వధ లేవి నియ తము కావున భీష్ముడు మొదలుగా గల నర్వపాణుల ను ధ్రేశించి మూఢబుద్ధి వలె నీవు శోకంచుట యోగ్యముగ లేదు. న్థూలచేళా మునకు నాశ మనునది అవంహోర్యము శావున అశోచ్యతను ఇెప్పి తిని. లింగ బేవనూమును ఆత వలె అవథ్యము, ఆందుననె అశోచ్యత నిరూవితి మయినది, మోశతుము కలుగు వరస్థంతము లింగ చేవూము- నకు వినాశనము కలుగదు, సుషంప్రిలో లింగ దేహము సూత్మురూవ ముగా నుండును. (వలయము నందును సూత్మురూవముగా నుండును స్థూల చేహామునకు శోచ్యుత "లేదు. సూత్ము దేవామునకు శోచ్యత "లేదుః ఆత కుళోచ్యత లేదు, కావున శోకము నిరాన్సదను, అవశరము. శాదు. మంచివివేకము కలవారుశోకమయొనరింవరాదు, స్థూలహాత్మ కాదా ళష్మ్యాధ్యాసము వలన మూనవులకు మిధ్యాఖాతమయిన శంసా రము కూడ నత్యముగ భాసించు చున్నది. అచట అఆవిదాస్ట్రకారణమె సర్వాన రై స్థానము, ఇట్టు సర్వసాథారణ మయిన (భాంతి అర్జునునకును కలుగుటచే దానిని నిరాకరింన వలెనని భగవాన్ కృపతో -చేవ్యాతయ ఏివేకమున ఆత్మన్వరూవమును ఈ విధముగా నిరూపించెను, తే. స్వధర్మ్శమపిచా వేత్య న వికంపితు ము న్కసి ధర్మ్య్యాద్ధి యుద్ధాత్ (శే యోన్యత్హ (త్రియన్య నవిద్య తే 1
దేహ(త్రయవి వేకేన సర్వసాధారణో (భ్రమః
నిరాకృతో ఒధ యుద్ధాఖ్యే స్వధ ర్మేజధర్మతాభ్రమం 878
అర్జనన్య నిరాక ర్తుమసాధార ణమీశ్వరః
స్వధర్శు క్వేన యుద్ధస్యా ధర్మత్వాభావమాహ వై 877
వస్తుత_శ్వమపేతైైన కార్యం యుద్ధం న" కేవలం
ద్వితీయా ధ్యాయము కేతి5్ కింతు యుద్ధాదవై ముఖ్యం కకం ధరనం వొ కొస్త్రతః 878 పర్యాలోచ్య స్వధర్మా_త్వం న నివర్హితుమర్హసి యస్మ్నాదజాదవై ముఖ్యధర్మయు కా న్నృపన్య చ ర్ర్70 న టేయస్సాధనం నమ్యగ్విద్య తే ఒన్యద్ధి శాస్తతః జయద్వారేణ సంగ్రామః (వ్రజారకణత స్తధా 800 విప్రభక్త్యా యతఈ క్యరధర్మనిర్వాహకో భవేత్ తధోక్షో మనునా ధర్మో నాజ్జ్ఞో యుద్ధాదిలక్షణః 881 సమోత్తమాధమై రాజా చాహూాతః పాలయన్ (ప్రజాః న నివ్నర్దేత సంగ్రామాక్టాతం ధర్భుమనున్మరన్ 882 న చ (శేయోఒనుపళ్యామీత్యేరేనైవ నిరాకృతం నర్వజనసాథా రణముగా నుండు (శ్రవ్మా 'జేళబాాశయవి వేకమున చిఠాశ్సుత మయినది. యుద్ధరూవ మయిన న్వథర్మమునదు అస్తు నునకు అధర్మ తా(భమ కలిషనది. అవి యస్తాధాకణము, అట్టి (భమను నిరాశరించుటకు భగవాన్ ఈ యంశము నిరూపించు చున్నాడు. యుద్ధము న్వథర్శమగుట చే అవవ ము శాధని చెకూ చున్నాడు. వస్తుతత్యము గుర్తించి, త దొ్ళవమున యుద్ధ మొనర్స వలయునే కాని కేవలము యుద్ధ మొనరెం మట యనునది కాదు- యుద్ధమున వై ముఖ్యము. 'లేపంకుట శా శ్ర్రనిర్తీత మయిన వొత్ర ధర్మము, య్యత్రియుడు యుద్ధమున వరాబ్ముఖుడు కారాదు, అడ్డనా! పీవు య(్రియుడవు. దీని నర్యాలోచన యమొనరింపుము, సీవు స్వ ధర్మము. నుండి మకలుట యుక్తము కాదు, యాద్ధము మాను టకు నీ కర్టత లేదు. శ్యతియునకు అవైమఖ్య ధర్మముతో నున్న యుద్ధమున నే (టేయస్సుగ లదు. ఇటు లే శాస్త్రము నిమూవీందచి నది ఇంతకన్న "వేరొకటి త్యత్రియునకు , (శ్రేయ స్ఫాధనము లేదుం నంగామము జయడా్యాారమున (వజూర క్షణ మొనరిం చును విప భక్తి గలుగ జేయును. ఇట్టి మోత ధర్మమును నిర్వహింప చేయును మనుధర్మ శాస్త్రమున రాజథర్శము యున్దాదివూవముగా నిరత
136 గ్ తాభానవ కాశము మయినది, (ప్రజాపాలన మొనరించు రాజు సమో త్తనూధమూ లావ్యోనించినచో నం గామమునకు జని యుద్ధమొనరింద వల యాునే కాని, సం్టగామమునుండి మరలి పోరాదు. తన మాత్ర ధర్భుమును గుర్తించుచు; యుద్ధ మొనరింప వలెను, *న చ ేయోఒనుపశ్యామి” అని (వధమాధా్య్యాయముననడ్డునుడు యుద్ధము వలన (_శేయము కలుగదని యనెను. ఆ యంశమిట్టి [వతిపాదన మున నిరాక్ళృత మయినది, నసంగ్రామమునుండి మరలకుండుట, [1వజాపాలనము, శావ్మాణ శు ళూవ శాజునకు (శ్రేయస్కరమని: మను వనను, 02, యదృచ్చయా చోపవన్న౦ స్వర్గ ద్వార మపావృతఎ సుఖనః తతియాః పార్ధ లభంతే యుద్ధమిదృశం! నను భీష్మాదిఖిః సార్టం గురుభిర్చోచితో రణః 9885 స్వధ ర్మేపస్యతినింద్యత్వాదిత్యాశంక్యాహ "కేశవః స్వషహ్రయక్నం వినై వేస్టం భీష్మాదిప్రడియోగికం 888. కీర్వ్యాదిసాధనం యుద్ధం (ప్రతియోగితయా చ యే లభంతే కృత్రియా స్తే వై భవంతి సుఖభాగినః 886 (ప్రతిబంధం వినా స్వర్ష హేతుర్యుద్దమిదం యతః ఆతకాయితయా ేషాం థీష్మాదీనాం వధే తవ 3886 న దోషోఒప్పి తదేవోక్రం మనునా ధర్మభాస్వతా గురుం వా బాలనృద్దం నా (బాహ్మచజం వా బహాక్రుతం $87 ఆతతాయినమాయాంత౦ం హన్యాదేవావచారయన్ 888 ఆతతాయనమాయాంతమపి వేదాంతపారగం జిఘఖాంసం తం జిఘాంఏయాన్న తేన (హ్మహా భవేక్ నాఠకాయివధే దోషో సూంతుర్భ్శవతి కళ్చన ఫలి గురుణా (బాహ్మణేనాపి బహుజ్జేన మహర్షిణా భీష్మస్యాప్యళవద్యుద్ధం జామదగ్న్యేన తే గురోః ర్00 అతస్తవాప్ శా స్ట్రేణ యుద్ధం కార్యతయేవ్యతే కృష్ణా $ య ద్ధము స్వధర్మమె కావచ్చును అయినను
- ద్వితీయాభ్యాయము కే భీప్మాదులు గురువులు, వారలతో రణమొవరించుట యుచితము: శాదు"కద, అది అతినింద్యము కద! అను అర్జునుని (వశ్న మాకం కించి కేశవుడగు భగవాన్ ఇట్లు 'ెవుచున్నాడు. అయినచో నిట్లు న్వ్యవయత్నమేమియు. లేకుండగనె నం పావ్త్వమయిన యుద్ధమను సుఖభాజను లయిన త్యలియులు పొందుకుకు, యదృచ్చానం(పావ్క శరము "లేకుండగనె (వౌర్ధనారిపహితముగా నంప్రావృవీయిక యా యుద్ధమును భీష్ళాదివీర పురుషులు [వతియోగసల్వుగా నున్న యాద్ధ మును, క్ర్తి 'రాజ్యలాభమయను దృష్టఫలసాధన వోయిన యా యుద్ధ మును వ శతియులు (వతియోగిగా పాందుదురో ఆ తుతియులు సుఖభాజను లగుదురు. జయము కలిగినచో ననాయానముగనె వార లకు యశము రాజ్యము లభించును. వరాజయనము. కలిగినను అతికీ [ఘ్రముగా న్వర్షము లభించును, అందునన యిది అపావృత్త మయిన న్వర్ణము, (వతిజంధము వినా యాయుద్ధము స్వర్గ హేతువు, న్వర్త సాధన అయిన యుద్ధము అవ్యవధానమున'నె న్వర్ల్ణజనకముః విధినహి తము నందు ని పేధమున కవకాశళము లేదు, శాన యుద్ధము [వత్యవాయజనకము కాదు. భీవ్మ (దోణ గురు [బాన్నాణా వధ నిమిత్త మయిన దోవమును "లేదు, భీప్మూదు లాతతాయులు- అత తాయులను వధించుట వలన దోషము గలుగదు, ధర్శభాన్క-రు డయిన మను వీ యంళమునె "ఇెప్పినాడు, గురువయినను బాలుడయి నను వృద్దుడయినను బమాు[కుతు డొయిన (యాన్మాణు డయినను అత ఆయి యగునేని విచారణ మక్కర లేకండగనె వథింవ వచ్చును, వేదాంత పొరగుడయినను చంపుటకు వచ్చునేని వదింక వచ్చును. చాన (టహ్ముహూత్యా దోవము వాటిల్లదు, అత తాయిని వథించినచో వ౦చిన వానికి ఏ దోవమును గులుగదు', గురనయి నను (గూవ్యాణు డయి-*"ను బహాుజ్జుడయినను మహార్షియయినను వరశురామునితో ఫీ గురు వయిన భీష్ముడు యుద్ధ మొనరిం'చెను:
188 గ్ తకాభావవకాశము “కావున నీకును ఈ యధ్ధ మవశక్థకార్య మని శాన్రుము (పతి -పొదించు చున్నది- యాద్ధ మొనరిం చుట వలన సుఖము కలదు, స్య నులను వథించినచో నెట్లు సుఖులము కా గలము? అని ఇదివరలో వర్డును డనెను. అది అపాకృత మయినదెః 83. అధ ేత్త్యమిమం ధర ఫం నంగామం నకరివ్యుసి తతః న్వధర్మం కీర్తిం చ హి త్వా పొవమవావ్నసి | నను యుద్ధఫలం నాహమాకాంకే తన్మయా కధం వ! యుద్ధం కార్యం వృ దేత్యేవమాకాంక్ష్యెహాక దూషణం యది ధర్మ్య్యమిమం వీష్మ్యదో ణాదిప్రతియోగికం 3802 ఆహూతోపీ పరై రేవం సంగ్రామం న కరిష్యపి భవిష్యసి పరావృతో భీతో ధర్మాత్స్వయం తదా 888- బహుజన్మార్జితం ధర్మం త్యక్త్వా క్రీర్రిం చ కాశ్వతీం న నివ ర్తేత సంగగ్రామాదితి శాస్తని షేధతః 888 విహితాచరణత్యాగా_క్వ్వం హి పొపమవాప్ప్యసి యస్మా త్తే త్వాం పరావృ త్తం హనివ్యంత్యేవ శత్రవః 095 స్వధర్శత్యాగత స్తస్మాన్నా త్వం దుష్కూతభాగ్భవ కృష్ణా! యుద్ధఫలము నేనా కాంసీంచుట లేదు- వ్యర్థముగా "నేసే యద్ధ మెట్లు చేయుదును?” అని ఆకాంసీంచి. భగవాకా ఇందు అయుక్నతను నిరూపించుచున్నాడు* చీమ్మ 'దోణాది (వతి "కాదు. వరులు సన్ను యద్దముస కా వ్యోనించిరి, సవ్ర ధర్మ్యమగు యుద్ధ _మొనరింవవలెను. అట్లుకాక సీవు యుద్ధ మొసరింవ వేని -ఈతడు ఛభయవడినాడు! న్వ్యయముగా థర్ముము నుండి వరావృత్తు డయినాడు. అనిపించును. నం(గామము నుండి మ5లి పోళా దని ఇా్ర్రుని షేధమున్నది. ఒహాజన్నార్జిత వుయిన థర్మమును విడనాడి శాశ్వతమగు. కీర్పిని త్యజించి విపాతాచరణ పరిత్యాగ
- యమున సీవు పావము పొందెవవు నీవు యుద్ధము నుండి మరలి
ది ర్యతీయాధ్యాయము క్షేతి$ీ నచో నిశ చున్చలు నిన్ను చంపుదురుం స్వధర్న స త్యాగ “మొనరిం చిన నిన్ను నాశము చేయుదురు, కాన్సన నీవు స్వధర్మ త్యాగ మున దువ్మ్బుతభాజనుడవు కావలదు. వరావృత్తుడ వయిన హవాతుడ వగుదువు, చిరోపార్టిత మయిన నీ సుకృతమును త్యజిం చిన వాడవగుదువు. వరోపార్షిత మయిన దుమృ్మృతము నే పొందు వాడ వగపదువుః (వధమాధ్యాయములో _ అడ్జునుకు “ఆతతాయు అను జంపినను పావము గలుగును గావున ఏరిని చంవనొల్లను,”? అనెను, అది యిచట నిరాకృత మయినది. 86, ఆకీర్పిం చాపి భూతాని కధయిమ్యుంతి లేఒవ్య మాం సంభావితన్య ఇాకీర్తిర్మరణా దతిరిచ్య లే॥ పీవం యుద్ధసరిత్యా గాద్ధర్మత్యాగ కతిం పరాం * $06 ఉక్ష్వేదానీం స తాం నిందాఫలం దున్పహనుద్య తేసి దేవర్ష్యాదీని భూకాని దీర్హ కాలమనర్ధదాం 807 న ధర్మాత్ళాన శూరోఒయమి త్యేనం హీ పరస్పరం అకీర్మిం కధయివ్యంతి గుణైః సంభావితన్య తే 888 ఇట్లు యుద్ధ త్యాగము వలన సమతిశయిత మయిన ధర్మ క్యాగతమలి కలుగుట సూచితమయినది* ఇక నిచట సత్పురుషులు దున్సవానుగా నిందింతురని అదియే ఫలమని నిరూపిత మగును- "జీవడ్డులు మొదలగు వారందరు నీ అకీర్హిని అనర్థపదమగు దానిఏ సుదీర్ధృ కాలము వలుకదురు, ఈతడు ధ ర్మాత్ముడు కాడు, ఈతడు శూరుడు కాడు, అని వారు వరన్చర మకీర్తిని వలుకుదురు, గుణ ములచే. నింతనజకు నంభావితుడ నయిన నీకు ఇట్టి అకీర్ని కలుగును నను స్వమృ త్యుసం దేహాదణే తద్వర్జ్దనాయ చ అకీర్తిరసి సోఢవ్యా (పియాః ప్రాణా హి దేపొనాం 808 తధాచ మృత్యుఖీతస్య కిమకీ ర్హ్యేతి చేచ్చుణు యుద్ధమున తనకు మరణము కలుగు నని నంచేవా ముండు
140 గీ కాభావపకాశము నేని "తద్వర్హశముక్నతై.. అది లేసండుటకై అకీర్కెయు నహింవ దగి నజే యగును కదా! బేపా వారులకు (పాములు (ఫపియములు శచా! కాగా మృత్యు[ితునకు అవకీర్హివలన శేమిలే! అని యందువేని యిది వినుము. అని భానశము గుర్తించునది. ధర్మాత్మా శూర ఇత్యేవమాదిఖిః (ప్రవ రై ర్లుణెః 400 లోశే బహుమకస్యాస్యాధికా కీ రిర్చృ తేరప్ మహాదేవాదిశం(గామే త్వం చ సంభావితో యక 401 అకోప్యకీ ర్తిజం దుఃఖం జాతు సోధుం న శత్యుపి అడవా! నివు ధర్మాత్యుడనని శూరుడవని (ేస్టములయిన గుణములు కలవాొడవని లోకమున బహాుమతుడ వయి3వి, అట్టి సీక్రు మరణము కన్న అకీ ర్తి అఖికముగా వాథాజనక మగును, మహ+ళజీవాదులతో నం[గావాము నంభవింపగా నీనత్యంతము సంభా వితుడ వయితివి, కావున అకీర్తి జన్యమయిన దుఃఖమును నీవు నహింపజాలవు, 85. భయా[దణాదువరత౦ మంస్యంలే త్వాం మహారధాః యేపాం చ త్వం బహముమతో భూత్వా యాస్యసి లాఘవం॥ నను నిందంతు మాం లోకా ఉదాసీనాః పృధగ్గనాః 402 ఫివృదోణాదయః భూరా8 సైశిష్యంత్యే వేతి చేచ్చుణు శల్యకర్ణాదిశూ రేభ్యో ఖభయాద్యుద్ధాత్సరా జ్యూఖం 40$9' మంస్యంతే త్వాం న కృపయా భీష్మదోణాదయోపి తే దిహుమన్యంత ఏతే మాం జిషుం లీష్కాదయో రణే 40 కధం భీకంహి మంన్యంతే ఇత్యాశంక్యొహ శేశన॥ యేషాం త్వం భీష్మముఖ్యానాం గుజై రాఢథ్యతరో మత; 408 అభా స్తేషాం పరావృతో లఘుకామేవ యాస్యసి ఉదాసీను లయిన వృథగ్దనులు నన్ను నిందించినను భీష్మ 1దోణాది శూరులు స్తోత మొనరింయకురని తలతువేవూ యిది వినుము. ఆ భీష్మద్రోణాదులు కూడ నీవు శల్యక ర్థాదుఐ వలసి
ద్వితీయా ధ్యాయము కత ౨ళఛయమువలన 'యుద్ధ మునుండి పరాజ్ళుఖుడ వయినావని తలంతురు, నిన్ను దయచూడకడరు, ఈ ఛీపూ శ్రదులు (దోణాదులు జిష్టువు నయిన నన్ను బహుమానింతుకు గాని భయవడినట్లుగా నేల భావించురు? అని అక్దనభావ మాశంకీంచి కేశవభగవాన్ ఇట్టనును. సీవు భీవ్మ 1దోణాదులకు గుణపూర్హుడవని యనుట నమ్మత మేళ నీ విదివరలో నక్లు నంథావితుడవు, అట్టి నీవే యుద్ధమునుండి వరావృత్తుడవయితి "వేవి యత్క్యం3ము లఘుత్యము పొంబెదవు, నిక్ను గారవించిన ఇారే ని న్నగారవింతురు. ] 36. అవాచ్యవాడాంశ్చ బహూన్వది మంతి "తవాహీ తాః నిందంత స్తవ సామర్థక్టిం తతో దుఃఖతరం ను కిం! "మాం తు భీష్మాదయళ్యూరా మా మన్యంతాం గుణై ర్యుతం 406 శ్యతవో బహుమంస్యంతే మాం తు దుక్యోధనాదయః యతో యుద్దనివృ తై్యైషా పాణరకేతి చేచ్చుణు శీలి తవ లోక్మపసిద్ధం వై సామర్ధ్యం శ్యతవ_న్గవ నిందంక సే వదిష్యంతి బహుశద్దాంశ్చ నిందితాన్ 4(08 ఏతే షండతిలా ఏవమాదీన్వ క్రమయోగ్యకానొ కిం తే తతోఒధ్రికం దుఃఖమిహ లోకే పరత్ర వా 408 శూరులగు భీష్యూదులు నన్ను గుణయుతునిగా నభినూనిం వక పోనీ! దుర్యోధనాది శత్రువులు నన్ను బహుమానింస వచ్చును, ఇనా యీ యుద్ధ నివృత్తిచే వారలకు _పాణరతణ కలిగినదని వారు శంభావింపవచ్చును. అని తలచెవవేమో? అర్జునా! ఇది వినుము- “నీకు లోక (వసిద్ధమగు సామర్థ్యమున్నది. సీ శత్రువులా సామర్ధ్య మను నిందింతురు. నిందితములగు బహుళబ్దములను వలుకుదురు, “జ్మత్రడు నపుంసకుడు, వీరంవరు వండలిలలు” అవి అయోగ్య వచనములు అవాఛక్టి వచనములు వలుకుదురు. ఇంతకన్న సీకు ఇవాలోకమున గాని పకలోకమున గాని గలుగు దుఃఖమేమి కలను? ఇది మహా బాధావవక మయిన దుఃఖమనీ భావింపుము.
క్షత గ్ తాభావపశాశము 87. హతోచా (పావ్ససి స్వర్గం జత్వా వా భోత్యుసే మహీం తస్మాదుత్సివ్రు కాం లేయ్టయాడ్ధాయ కృతనిశ్చయః। నను తర్హ్యకృతే యుధ్ధే నిందా శ్యతుకృతా భవేర్ ఖ్ అణ కృ తేమధ్యస్థనిందా స్యాద్భీష్మాదీనాం వధాదపి (10 ఇత్యేవం స్యాదుభయత? పాళారజ్జుర్ధ మేతి చేద స్వధర్మకరణాన్నిందా న మధ్యస్థకృతా భవేత్ శశీ నహి స్వధర్శ్మనిష్టానాం నీందా కుత్రాపి కాచన జయే పరాజయే వాతే లాభ ధా వ్యాాదజాయ థోః శీ12ై 2 ఉకాతుముచికం తస్మాదు క్రిష్టనచ తే మతిః జేష్యామి వా మరిష్యామీ త్యేనం కృత్వా వివిశ్చయం 18 యుద్ధ మొసరింవ కున్న శ త్రువులు నిందింతురు. యుద్ధమొన ర0చిన భిషా దులు సశింతురు. గావున మధ్యస్థులు నిందించురు. చేసినను వేయకున్నను నిందయే కలుగునట్లున్నది నాకిది “ఉభ యతః పాశా రజ్జు? అయినది. అటు నిటు నుచ్చులు కల (తా డయినది, వమి వేయుదు నందువేని యిది వినుము, న్వధర్శ్మా చరణామున నింద కలుగదు మథ్యస్థుల నింద కలుగదు, న్వధర్శ నిష్టుల శెచ్చటను ఎట్టి నిందయు గలుగదు. ఓయి అడ్డా! యుద్ధ మున జయము. గలిగినను లేక ఒకవేళ వరాజయను గలిగి నను సీకు లాభము (ధువముగా. కలుగును, కావున యుదము సరై సీన్స లేచుట యుక్తము, అది సమంజగకము. కావున 'ఉత్తి] వ్య" “లెమ్ము, నీశేవియు. తతిలేదు. జయింతు ననిగాని నురణించునని గాని నిశ్చయ మొనరించుకొని "లెమ్ము. 88, సుఖదుఃఖే సమే కృత్వా లాభాలాభా జయాజయా! తతో యుద్ధాయ యుజ్యన్వ నైవం పావమనాస్ససి! చత స్వధర్మ ఇత్యేవం యుధ్యమానన్య తీ పరం ఉపదేశం శణుత్వం మే సుఖదుఃుభే సమే ఇతి. శీ14 సుఖే తక్కారణే లాభే తన్నిమి త్తే జయేఒపి చ
ద్వితీయాభ్యాయము 14తో అకృత్వా రాగమేవం చ దుఃఖే తక్కారణే కకౌ శక్ తన్నిమి శ్తే-జయే వావ్యకృత్వా ద్వేషం తతః వకం యుద్ధాయ భవ సన్నద్టో నైనం పాపమవాస్స్యసి 416 ఫలాఖిలాషయా కుర్వన్ గురువ్మిపవఢాదికం. (ప్రాప్నోతి కిల్చిషం ఘోరం తన్నిమి' తమయం పుమాన్ 41 వినా ఫలాభిలాషం తు ధర్భు ఇత్యేవమాచరన్ నైవం పాపమవాప్నోతి మహేళాజ్ఞానుపాలనాత్ శ18 హతో వేత్యాదినా ప్రోక్తం ఫలం తచ్చానుషంగికం న కామ్యం కరస నం(గ్రామః కింతు నిత్యం న్వధర్మతఈ 418 నర్మశ్రామము స్వధర్శమ౦ియుద్ధ మొనకించుసికు కొంక ఉవబే “యముగా చెప్పెదను, ప్నుము,సీవు సుఖదుఃఖములు నవమూనములని భావిం -పఫపుము, సుఖము నందు తత్కారణ వొయిన లాభము నందు తన్ని యుత్త మయిశ జనుమునందురు సీశ్చ రా౪ళఇము "వెట్టుహొనకుము “ఇటుబే దుఃుఖమునందు, తత్కా_రణ మయిశర నాశము నందు తన్ని మిత్తమయిన వరాజదుకఘు నంమకు, 'జ్యేమము "వెప్టు-ొనపముం “ఇట్లు సుఖ దుఃఖములను లాభాలాభములను కీజయా వజయ ములను సమానముగా నంభావీంచిన పిర్ళుట'నే యుద్ధ ము నకు నన్నద్ధుడవు కమ్ము ఇట్లూనరించినచో సీవ్రు పావను పొందవ, ఫలము నం దభిలావము పెంచుకొని గురువిదవధాపక మాదచరింతు వేని -తన్నిమిత్మ మయమగు ఘోర కిల్చిషమును పొందుదువు, ఏ నూన వుడయిన నిటులే. సీవు నక్ష, మూరనుకు ఫలాఖిలాషము ట్టు శొానక నాకిది స్వధర్మమని యాచరిం దమువాకు పావమును పొందడు శని మహేళాజ్ఞానుపాలనము, ఇది భగవ వాక్టానుకరణ ము “వాతో చా (ప్రాప్పస్టిసి స్వర్గం” అని పూరరిము ఫలము. చెవూట అఆరుమం గికముః, నంగామను కావ్యుళర్శ కాదు, అది న్వధర్మ నుగుటనె క్యనుంం నీవు నిత కే! శ నాచరింనవలెను. ఏ9, వపా లే£ఒభిహెతా సాంఖ్యే స. త్వాం థృణు
్షేశ్వీక్ష గ్ తాభావ్య వ కాశము బుద్ధ్యా యుక్తో యయా పాద్ధ కర్శబంథం |,వవోన్యసి! సను ధర్మధియా మాస్తు యుద్ధ్యమానపష్య మే ఒళుభం తధాపి యుద్దకార్యత్వోప దేశ _స్టేన మాం ప్రతి 420 యోగ్యో యస్మాత్చురాజ్జన్యకికర్మాకేప _స్వయోదిఈ న హ్యక_ర్రృస్వరూపోఒహమితి జ్ఞానే పునర్భవేత్ 421 యుద్ధం కృత్వా ఫలం థోక్యే ఇతి జ్ఞానం వరో ధతః తస్మా త్తే యాగసద్యేన మాం (పతి జ్ఞానకర్శణోః _ 422? ఉపదేశః కధం యోగ్యః* స్యాదిత్య(తాహ మాధవః ఇచట అడ్జ్డునుని (ప్రశ్న ఈ వీధముగా ఇావనీ మము, స్వధర్మ మను బుద్ధితో యుద్ధ మొనరించు... నాకు అశుభము లేకపోవు గావుత. సాపాభావము శుభవు ఉండుగావున. అయినను నీవు నన్ను నేశించి యుద్ధమవళ ని శారరథ్యమని[యువ బేళించుట యుక్తముగా 'వేదు. యుద్ధళార్యతోోవ చేశము యోగ్యముగ లేదు ళు వ్నం "వేళ్తి వాంతారం*”? మొదలుగా “శథం న పురుషః పొద్ధ కం భూత యకి వాంతి కం వరకు ఆత్కజ్ఞు డయిన వానికి కరా మేవమును జెప్పితివి, ళ్జ్చ నకర్తనృ్వరూ పుడను 7 - అను జాన మున్నచో “యుద్ధ మొనరించి ఫలమనుభవింతును.?” అను జ్ఞానము కలుగదు గదా. జ్ఞాన కర్శలకు విరోథమున్నందున సముచ్చ్చయము నంభవింవదు. (చకాశతమస్సులకు విరోధమున్న౦దున సముచ్చమయము నంభవిం వటే, శకావ్ఫున నన్ను ఒక్కని ఉధ్రైశించి క్షూనకర్శులను యాగవద్య మున ఉప దేశించుట యొట్లు యోగ్యమగును' నన్నొక్క-ని ఉశే శించి, జ్ఞానమువ బేశించుట, కర్మనువ బేశించుట ఉవవన్నము కాదు. ఇట్లు అష్టన(వశ్న అశంకించి భగవాన్ మాధవ డీవిధముగా వలుకుచున్నాడు* డ్ఞానకర్మోప దేశః స్యాదవస్థాభేదతో యతః శీష8ి ఏకం (స్రత్యప్ శాస్తీయాం వ్యవస్థాం ళృజ్వతో ఒర్జున _న త్వేవేత్యత ఆరభ్య తుళ్యమేషా పురోదితా జీ21
క్షేఫి ద్వ్యితీయాధ్యాయము 145 తత్వం సంఖ్యాయతే సర్వోపాధిళూన్యతయానయా సంఖ్యోపనిషదే తస్యాం (సతిపాద్యః పరః పుమాన్ 428 సాంఖ్య స్తన్మాాతవిషయం క్లానమజ్ఞాననాశకం మయో క్తంత్వాం (తీత్యేవం క్లానిన కరు నోచ్యతే 42కి యద్యేవం తే మదు _క్రేఒర్టే చిత్తదోషాన్న ధీర్ళ వేత్ తదా తద్దోషనాళార్థం త _క్వక్షానోదయాయ చ 127 కర్మయోగోఒను షైయ_స్వయా ధీళుద్ధికారక3 తస్మిన్యోగే తు కర్తవ్యామిమాం నిష్కామళాలిసీం 426 నర్వ్మ్యత సమతారూపాం బుద్ధిం త్వం విస్తరాచ్చృణు *. తునా బుద్ధేః పురో క్తాయా భేదోఒస్యాస్పూచ్యతే ధియః 489 తేన శుద్ధధియో జ్ఞానం కర్మాశుద్ధధియః స్మృతం యయా నిశ్చయరూపిణ్యా బుద్ధ్యా యుక్రః న్వకర్శసు 480 బంధం కర్మనిమి_త్తం త్వమాశయా-కుద్ధిలక్షణం [వతిబంధం నిజజ్ఞానే (ప్రకర్దేజ్లేవ హోన్యసి శశిక ఛభర్మ్యాధర్మ్భాఖ్యకరెన్టైవ బంధం తం (వజహాన్యపి ఈళ(వ్రసాదత స్తత్వజ్ఞానలాభసుఖేన వా 4వ నీ వన్నది సరికాదు. ఒకని ఉన్లేశించియు, అవస్థాభేదమున జ్జున కర్శోవ దేశము యక మే. మానవులలో విద్వదవస్థ ఆవివ్వన వస్థ్ర అని 'భేదమున్నది. ఈ యవస్తా భేదమున జ్ఞానకర్శోవ చేశము యూుక్తృమే. _ అడ్జునా! ఈ విమయమున కాన్ర్రీయమగు వ్యవస్థను కునుముః ళ్ "'ల్వేవాహాం జాతునాని” మొదలుగా నిరువది యొకటి శ్లోకములలో సీకు నేను సాంఖ్యయోగము ఇెవ్పితిని సాంఖ్య వదార్థము నీ విధముగా (గహించునది. “నమ్యక్ ఖాక్రియ తే వర మాత్మ తత్త్వం” వరమాత్మ్శ తత్త్వమును శకాగసగా వఖ్యావ నము చేయునది సాంఖ్యము, నర్యోపాధిళూన్యముగా నంఖ్యోవ నివత్తు ఆత్మకత్ర్వమును నిరూపించును? ఈ నంఖోసష్టవ నిమ
1డ6 గ్ తాభావవశాశము త్తులో వరమూత్మ (వతిపాద్యుడ గును. “వరః పుమూాక సాంఖ్యః? తన్మాత్ర విషయ మయిన క్షనము సాఎఖ్యము, ఇది అజ్ఞాననాశే శము- ఈ సాంఖ్యమునే నీకు నేను చెప్పిలిని. జ్ఞాని యగు వానికే శర్మ నువజేశించుట లేదు, కాగా నేరు చెప్పిన యర్ధ్థమున చిత్తే దోమ మున్నందున నీకు బుధ్ధి కలుగుట లేను. ఆచిత్త దోవ నాశ మునకు తత్వజ్ఞాన ముదయి౨చుటకు నీవు కర్శయో 1 మనస్థింవ వలసి యున్నది. అది ధీకుద్ధి శారరము. అఆ యోగమున నాద శింం దగిన నిపష్కామకాూవ మయిన సర్వత సమతామావ మయిన బుద్ధి నువచేశింతను నీవు విన్వరముగా దీని వినవలయాును. గీతా శ్లోకములోని “యోగే తు ఇమాం కృణు” అను స్థలముననున్న “శు? అనునది ఇంతదనుక నిరూపించిన బుద్ధికని నికూపింపబోవు బుద్ధికిని "భేదమును సూచించును, కావున శుద్ధ బుద్ధి యగువానిక్త శాన మువదిష్టముం అశుద్ధ బుద్దియగు వానిక్ష కర్శ యువదిస్ట్రము* నిశ్చయాత సక్ మయిన బుద్ధి కల వాడవై 'న్వకర్ణులలో (వవర్తింపుము. అట్లు (వవర్తించి శుద్ధబుద్ధి రహిత మయిన కర్శబంథమును విడనాడగలవు కర్శనిమితృమయిన బంధ యును ఆఅత్భజ్ఞానమున (వతిబంధముగా నున్న బంధనమును కాగగా శ్యజింవ కలవు. ధర్మాధర్మాత్మకమయిున కర్శయే జంధవుం: దానిని: సీవు ఈశ్వ రాను. గవామున తత్త్యజ్ఞానలాధసుఖమున విడనాడగలవు ఉ0, నేహాభిక్రమనాళోస్తి [వత్యబాయో న వివ్వతే స్వల్పమవ్యన్య ధర్మన్య (తాయలే మవాతో భయాత్;
నను తమేతమిత్యాది శ్రుత్యా వివిదిషాధియే
ఉభే ఉద్దళ్య నంయోగపృధ క్ర్యాత్సర్వకర్మ్శణాం శీ$ిక్హో
వినియోగః కృతస్త్మత ధీళు ద్ధేర్వార భావతః
త్వయా మాం (ప్రత్యనుష్టానం కర్మణాం చ విధీయతే శీరిఖ
తద్యధ్ధేహేతి వాక్యేన ఫలనాశస్య సం భవాత్
బుభుత్సాదిఫలం కర్మ కావ్యం సర్వాంగసంయుకం న్
ద్వితీయాధ్యాయము కేశ? అనుష్షేయం చ యత్కించిదంగసంప _తిహేతుకం స్యాద్యత స్తత వై గుణ్యం కించై కేన నరేణ చ 488 యజ్రేనేత్యాదివాక్యేన విపాతానాం హి కర్శుణాం న ర్వేషామాయుస్తోం తేస్యశక్యత్వాత్క ర్తుమేన చ 437 బంధం (వహాన్యసీ త్యేవం ఫలస్యాశా కుతో మను ఇత్యాళంక్యాహ భగవాన్నారాయణ ఉదారగీః 408 ఇచట అథ్జునుని యాశంక ఇట్లు (్రావ్యూము. కర్ణ యోగము కర్శ బంధము నశివ చేయగలదా ? తమేతం "వేదానువచనే; (రూవ్మాణా వివిదింతి యజ్ఞేన చానేన తవసా అనాశేన. యజ్ఞ చాన తవములచే (మావ్మాణులు అత్మను “వివిదివంతి' లెలసీ కొన దలచు చున్నారు, అను భావము కల (శుతిలో “వివిడిషమ జ్ఞానను” "రండును ఉద్దిష్టము లయినవి, ఈ ₹ెండిటిని నుభ్రేశించి సర్వకర్శల వినియోగము నిరూసిత మయినది. ఆయా కర్ణులు నంయోగవృధ _కంనాక్రియమున నంగతములు కాగలవు. యథఖ్ఞదాన తవములం వేకు “జేరు సంబంధమున నివిదిమ జ్ఞానము నివి ఆండింటికి నంబంధింఛి యుండు నట్లు నిరూపీతము లయినవి, అంతఃకరణ శుద్ధి ద్యారముగా నుండును. గావున నితరుల నుచ్హేశించి కర్మానుస్టానము విహి1 మయినట్ట్లు కన్సడును కృష్ణా | సీవు నన్నొకని నుడ్హేశించి కర్శాను స్థానము విథించుచున్నావు. “తద్యభేవా కర్మచితో లోకః శీయతే వనమేవాము(త పుణ్యచితో లోకః శ్రీయ లే” ఈ లోళమున కర్మ నంపాదితము తయించునట్టు ఆ యా లోకమున గూడ పుణ్యసంపాది తము నశించును, అను భావముకల (శ్రుతి ఫలము నళించుటను చెప్పుచున్నది, వివిదిపాత్మశ మయిన ఫలము నుడ్టేశించి యొన రించు కర ' కామ్యుశర్థ్యయి" యగును శావమ్యుకర్గును సర్వాంగ నంయుతముగా నొనరింవ వలెను, వవేని కొన్ని యంగములు లోపించినచో కర్మలో 'వైగసణ్య మేర్పడును. అదియు గాక 'యశేన" “మొదలగు వాక వ్ట్మున నిచదాూపిత మయిన కర ల నన్నిటిని జీవి తౌాంచ
కే48 గ్ తాభావవకాశము వనూచరించినను ఒక మానవు డాచరింవ సమర్థుడు కాజాలడు శవయ మిట్లుండగా “కర్మ బంధం (వహోన్యసి” యని ఫలవ త్య్వాశ నాశేల గలుగ జేయుదువు ? క ర్మానుస్రానము నియళతముగా ఫల (వదము కాదుకదా! అకిం దిత్మ-రముక చా! అనేకానర్థకలువముక దా! దోమనహితముక దా! నాకీ ఫలాశ కల్పిం చుక ఇట్లప్టరుని యాశంక భావించి భగవాన్ నారాయణుము ఉ దారనచనుడైై యిట్లు నలుక చున్నాడు, ఇహ నిష్కామకర్మ్శాఖ్వే (శేయోమా'్ధే సునిళ్చితే " అఖ్మికమః కర్మఫలం కర్మణారభ్యతే యతః 480 అ తద్య్ఞ ధేహే ౮ ్రి వాక్యేన తస్య నాశో న హీరితం ఏతతృలన్య ధీవ ద్ధేర్భోగ్యత్వాభావతో ఒపి చ కీ40 “ తడ్యథధేహేతి యా నిందా సా ఫలేన తు కర్మణి ఫలేచ్భాం తు పరిత్యజ్య కృతం కర్మ విశుద్ధికృత్ ” శశ! (ప్రక్యవాయోంగవై గుణ్యం 'హేతుర్వైగుణ్యమ్మత న తమేకమితి వాక్యేన నిళ్యానాం వినియోగ తః శీ42 బుభుత్సాం (ప్రతి హేతుత్వం కామ్యానామపి కర్మణాం సంయోగన్య పృధ క్వాచ్చ ఫలసంగవివర్హ నాత్ శీ48 భగవాన్ ఈ విధముగా నమాఖథానమూు నిరూపించుచున్నాడూు 1శేయో మౌరక్షముగా సునిశ్చితమయిన నిష్కామకర్మ యోగను నందు అభిశ్రమ నాశము లేవ, అభ్యికమను ఉవ[కమము కర్శల యారంభముః కర్మాక-భమున కదు నాళములేను: అభిక్రమము శర్మ ఫలము. దానికై కర శై యారంభముంకును గడా! “తద్య "భేవా కర్మ్శచిత్తో లోకః శీయ లే” ఇత్యాది వాక్యమున కర్శఫల నాళ్లము నిరూపిత మగుటలేదు. నిపష్మామకర్మ్శయోగమున కర్మా చరణనునకు అంతఃకరణవిశుద్ధి యే ఫలము. అది పావయయాత్య హా రుచితో లోళథః” అను స్థలమున నున్న లోకశబ్దమున "చెస్సదగిన భోగ్యత్వ్యము. లేనందున నాశము. కలుగదు. ఇచటీ
ద్వితీయా థ్యాయము 149: కళర్ముఫలమన దగిన ధీశుద్ధి ఇట్టి నాశమున్సు లేదు. * తద్యభేనా 09 అను వాక్యమున నిరూపిత్ మయిన నింద ఫలవిషయమున్నె కాని -కర్మవివయమున గాదు. ఇళావరలోక ఫలములు తుయించుననుట య్ గానికర్శనింద యొనరించుట గాదు. ఫలము నందభిలామను “విడనాడి ఆచరించిన కర్మ చిత్తశుద్ధిని నంపాదించును, ఇశ్లై తత్త్వ జలు వాద్తికకారులు. నిరూపించి, ఇల్లింయు. ఫలనాశము. లేదు- శ[వర్యవాయమును లేదు (నత్యవాయ మం” అంగవై గుణ్య మను నది యిందు లేదుః “త మేతం వేడానువచ నేన” అను వాక్యమున నిత్యకర్శల క వినియోగము సూచిత మయినది. వివిదిపా విమయ మున కాన్నుకర లకును హేతుత్వము కలదు. కామ్యకర్శలును వివి దివ సంపొదింప గలవు, కామ్యుకగ్భలును సంయోగవృథ కన్యా యమున వినియోగము పొందగల వనరు నొక కఇతుము గలదు, ఆ .వతమునను కామ్యాకర్శలు ఫు బాభినంథి లేకపోయినవో నవియు
- నిత్యకర్శతుల్యములె యగును, 'కామ్యుక రులకు నిత్యశర్శ (లకు స్యా వమున -.నంతగా -భేదము లేద్దు, ఫలాభినసంధ యున్న కామ్యుకర్శలని లాభినంధి లేకున్న నిత్యశర్మలని యందురు ఏకస్య తూభయ్యాత్వం స్యాత్సంయోగపృధ క్వతః (కత్వర్థస్య చ యూపన్య పృముత్వం యధేష్యతే శశ నవా కళ్చిద్విశేషో_స్టి కామ్యనిత్యాగ్నిహోోతయోః స్వతః కింతు ఫలేచ్భాయా భావాభావకృతాభిదా కీఫ్ ఇదం పఠ్సద్వయం న్య స్తం వార్డికే శ్రీసురేశ్వలై 8 వేదానువచనాదీనామై కాత్మ్యజ్ఞానజన్మనే 46 తమేతమితి వాక్యేన నిత్యానాం వత్యతే విధిః యద్వా వివిదిషార్థత్వం కామ్యూనామసి కర్మణాం 447 తమేతమితి వాక్యేన సంయోగస్య పృధ_క్ర్యతః తధాచ కామ్యుకర్మాపి సర్వాంగైః సంయుతం యతః 448 ఫలాఖిసంధీనా కార్యం నతు నిష్కామబుద్ధినా
శే0 గీతాభానవశాశము ఏవం సత్యంగ వై గుణ్యహేతుతః (ప్రత్యవాయకః 4లో నా _స్ట్యేవా స్యేశ్వరార్థస్య కర్మణః కుద్దికారిణ9 శుద్ద్యర్థస్యాస్య ధర్మస్య సంల్పమ ్యేషు కర్మసు 40 తమేతమితి వాక్యేన విహి తేవ్వప్యనుష్పితం యథాశ _క్రీస్వరార్థం నత్త్రాయతే నంనృ తేర్భయాత్ 45]. హరిప్రసాదసంసిద్ధ్యా క రారం పరిరతతి సర్వపాప (ప్రసక్షొపి ధ్యాయన్నిమిషమచ్యుతం 4850 భూయస్తపస్వీ భవతి పం క్రిపావనపావనః ఇత్యు క్తత్వాదతో హేతో కర్మబంధం (ప్రహాస్యసి 465 నంయోగ వృథధక్త నమున నొాకటియే ఉభయార్థము కా వచ్చును, యాగమునందలి యూవను యాగార్థ్ధమై వీనియుక్ష మగును. యా యూవమె పురుషార్థము నకు నగును. ఇది యంతయు సంయోగ వృధక్న సముననే యగును. ఒక వరి యూవము యా, నంయోగమున యాగార్థమగుట పురుషార్థ సంయోగమున పురుషా ర్థమున కగుటకలదు. కామ్యు కర్భకును నిత్యాగ్నిహో[(త కర్మ కును స్వతః విశేషమన్నది లేదు, ఫలేచ సే! యుండుట "లేశపోవు టల వలననే వానికి భేదము 'భావనీయము. ఈ వతద్వయమును (శ్రీ సుకేశ్యరులు వార్తికమున విన్యసించిరి. “త మేతం (్రౌవ్హణా విపిడివంచి” అను వాక్యమున యజ్ఞ చాన తవములు “వచానువచనా దులకు ఏశ్చాత శ్ర తాసంపాదనమానకైై నిత్యవిభులుగా నిరూపీతము-- లయినపి.. బట్లన్సు యొకవతుము, లెండనవతు మా విధముగా నున్నది. కామ్యశర్ములకును వివిదిపా విరత్వమునే “చప్పదగును , త మేతం) అను వాశ్యమున నంయోగ వృధథక్త ౧న ననుసరిం ది, యిట్లు వెప్పవచ్చును. కాన స త్వాంగయుతీమయిన కామ్యక ర్భ్యయు, ఫలాభి నంధితో -జేయదగదు- కామ్యుకర్శను కూడ విప్కాను బుద్ధితో చేయుట యుక్తము: ఇట్ల్టాచరించినచో అంగటైైగుణ్య "పేతుక మయిన 1వత్యనాయ ముదయింవదుః ఈశ్వరార్థమె యాచ
ద్వితీయాధ్యాయము శక వంచు శకర్శ యంతఠరుగ శుద్ధి సంపొదకము, “త మేతం అను వాకు మున విహితము లయిన కర్ణుల నట్లాచరింవ7గా శుద్ధ్యర్థ మయిన "ధర్మము న్వల్పముగా ననుష్టితి మయినను యథాశక్తి యిీాశ్వరా క్హమై యనుస్టితము కాగా నంసారభయమునుండి యది రతీ.ంచూ నది యగును. భగవానుని యన్ముగవాము సిద్ధింవ జేసి సాథకుని నంసారభయమునుండి రత్నీం చును. నరగ్గిపావవనక్షుడయినను నిమేహ మేని అచ్యుతుని భ్యారిం చినచో తవకిగ్థయగును, వంక్షిపొవ నులను పావన మొనరించువాడు నగుననిన శ్రథతిలును నిహాపీంచూ చున్నవి. ఈ విథముగా వచనము లున్నందునను “కర్ణుబంధం (పవ కసి”; కర్భాచరణమున కర్శ్రబంథమును విడనాడ గలవు 41, వ్యవసాయాల్ని స కాబుద్ధి లేకేవా కురునందన బహు శాఖావ్యానం తాళ్ళ గ్. బుద్ధ యోజఇఒవ్యవసాయినాం॥! ఏతత్సిద్ధ్యర్హమా హేశ న్త మేతమితి వాక్యతః విహితాన్నాం వలైకత్వం కర్యణాం ఇుద్ధికారిణాం శరీ (శేయోమాళ్లేఒధవా వాక్యే తమేతమితి వైదికే బుద్ధిరేకైన సాఢ్యా స్తి తృత్త్వనిశ్చయరూపిణీ 455 చళుర్ణామ్మాశమాణాం చ నైవ సాథ్యా వివక్షిళా ఏక్సైవ సాంఖ్యే యోగేచ ఫలై క్యాన్నిశ్చయాత్మికా “శీ5కి విపరీతమతీనాం సా బాధికా వేదవాక్యజా ఈశ్వరారాధనేనై వ తరిష్యామీహ నంన్నతిం 457 ఇత్యేకైవా స్తికా బుద్ధిర్భ క్తానాం నిశ్చయాత్మికా ఇతరాస్తు ధియో బాధ్యా మిఢ్యాజ్ఞానవతాం నృణాం 48కి కామభేదాత్తఢా ళాథాభేదా నానాభిధా యుళాః సంసారాన ంత్య హేతుక్వాదనంతా మూఢచేకసాం 45కి *ట్త మృతం” అను వాక వ్రమునందు నముచ్చయ విధాననుూః జీదు, అశుద్ధి తారత మ్యమున అనుష్టాన తారతమ్య మేక్పడురుం కావ్రననే “కర్మబంధం (పహార్య” యరకుట నుగత రురు. దీని
కేకల గీ తాఖానవకాశము నువపాదించుటకై * తమేతం ౫” వాక్యవిహితము లయిన వానికి వీకార్థతను |పరిపాదించుట యావశ్యకము. వతత్సిద్ధితై భగవాన్ ఇట్లనున* “*తమేతం)? అను వాక్యమున విహితము లయిన శర్మలు అంతశుద్ధి కారకములు- వానికి ఫలమొకటియే యందునిర్మీతము, కరు వందనా , (శేయోమౌార్లమున గాని 'తమేతం” అను వైదిక వాక్య మున గాని ఒకటియ్ బుద్ధి సాధ్యము, అది ఈ త్వ్యనిశ్చయరూవమ. నాలు గా ళమములు వారిక నదియ్ సాధ్యముగా నిరూపితము, వివ వీతము. ఆ "వేదవాక్యమున “జీడానువచ నేన” అనియున్నది, “అనువచ చేన?” అనునది తృతీమయైక వచనము. చానివే సాంఖ్యమున గాని "యోగమున గాని ఫలై్రైక్టము వలన నిశ్చయాత్మక వుయిన బుద్ధియొక్క ట్యే నిగ్తీత మగుచున్నది. “వేద వాక్యజన్య మయిన ఈ నిశ్చయాత్మికబుద్ది వివరీతము లయిన నానామళుల నిర్షయ మునకు హెధకమొు. ఇట్టి ఛావమము సీ స్రలమున భాన్యు కారులు నిర్భయించిరి. కొంద రిట్లందురు. “ ఈశ్వరారాధనమున నే నేను ఈ నంసా రము త8ంతును అనెడు బుద్ధి యొకటి మ్యూతమే భక్తులగు వార లకు నిశ్చితము ఇట్టి నిశ్చయాత్మక బుద్ధి యొకటియె యుండదగి నదిః కర్మయోగమున వీకనివ్ళ మయిన బుద్ధియే యుండును. అని భక్తిభావనుల భావము, మిధ్యాజ్ఞానము కల మానవుల కితర బుద్దు లుండును. అవి యన్నియు వాధ్యములు, జ్ఞూన కారి డాను ఫార మున సాళ్ల బుద్ధి యుండుటయెు యకృము, కర్ణ కాండలో బహు శాఖ లున్నవి. అనేకభేదము లున్నవి. కామము లనేశ భేద భిన్న ములు, ఆనంతములు, అవి సంసారానంత్య హేతువులు- మూఢచేత సుల కా అనంతబుద్ధులు మోవాశంపాదకములు. కావున కామ్య కర్మల కన్న చిత్తశుద్దింపాదక కర్మలకు చాల మైలదణ్యా మున్నది, అవ్యవసాయినాం = స్లైట్ట 'ఎయబుద్ధి లేనివారలకు అని గ్ తావచ నార్ధముం ఉక. యామిమాం పుష్పితాం వాచం (నవదంత్యవిపశ్చితః
2౦) ద్వితీయాభ్యాయము 158 "వేదవాదరళాః పార్ట! నాన్యదస్సీతి వాదినః॥ శ్వథిం కామా త్మానః న్యర్లవ రాః జన్మృకర్మ ఫల్మవచాం (క్రియావిజేవబపహులాం భోగై. శ్యర్యగతిం వతి ॥ జ్వీర్తీ, భో శ్వరన్టవనక్తానాం తయావహ్యాత చేతసాం వ్యవసాయార్శి కా బుద్ధిః సమాధా న విధీరుతే॥ ఆనిశ్చయవతాం నాన్నావతిబంధవశాన్న సొ వ్యవసాయాత్మికా బుద్ధిర్భవదీళ్యాహ వమాపతి3 4౬0 యామినూం వత్యుమాణాం పా వాచం శవణశోభనాం అఆపాళఠరమణీయాం చ చవపుష్పికపలాశవత్ 488 దేహేంటద్రియాదినంబింధరూపం జన్మ దధాతి యా తదధినం చ యత్కర్ము తదదీనం ఫలం తధా శ్రీకలి దదాతీతి ఘటీయం్యతవదవిచ్చ్భేదతళ్చ తాం సుధాపానోర్వశ్నీకీడాసుగంధాదినిబంధనః 44) థోగ_న్హదేతురై శ్వర్యం దేవాదిస్వామికా తయోః (పా_స్తిం (సతి క్రియాఖేదాః సాధనత్వేన యే మళాః 48ిడీ శఖైర్విస్సోశాం కర్చుమయీం [పవగంత్యవిపళ్చితః విచార జన్యతాత్పర్యజ్ఞానహాన్యాః సురాగిణః 405 యేఒర్టవాదాః శుతౌ సంతి రోచనార్థా హ్ కర్మణాం అస్త్వ్వృతయ్యంహ వై చా తుర్మాస్యయాజిన ఇత్యసి 466 తేప్వేన విశ్వాసతాత్పర్యమితి విశ్వాసతత్పరాః పకుపుత్రాదిహేతుళ్య కరథ్యో నాన్యదప్తి తత్ శీర జ్ఞానం వా తతృ్భలం వాన (కుతేః కర్ణుపసరత్వతః (ప్రతిబంధాత్త దేవై వం విరుద్దార్ దై కభాషిజః శ808 విషయాకులచి త్రత్వాత్సదా కామమయాః శఠాః స్వర్గ ఏవ పరో యేషాం పురుషార్హతయా మతః శీ09 వై రాగ్యాదిబహి ర్ఫూతా మూఢా మోక్షకధామపి న క్షమంతే తత స్తేషాం థోగాదౌ లగ్న చేతసాం 470 తయా పూర్వోక్రయా వాచా యేషామాచ్భాదితం మనః
కేటీ గ్ తాభావవకాశము
సమాధివిషయా బుద్ధిర్నా స్తేషాం నిశ్చయాత్మికా 471
అహం బహ్మేత్యవస్ట్థానం సమాధిః తన్నిబంధనా
వ్యవసొయాల్నికా బుడ్డి స్తేషాం నోత్పద్య తేఒధునా 472
వ్యవఫాయాత 5 బుద్ధి లేని వారలకును, (వనూణము నమా
నము "కావున వ్యావసాయాత్మక బుద్ధి వల కలుగదు! అరి యాశం కించి 'వ్ర*బంధకమున్నందున నది కలుగదని యిచట నినూపిత మగును, నిశ్చయము "లేని చాకలకు నానా (వకిబంధను లున్నం చున నా వ్యవసాయాత్మక బుద్ధి కలుగదు, అని యిందు మా వతి భగవాన్ నిరూపిం చును.
ఎవ రీ ఇచెన్పబోవు విధమున నందురో అట్టి వారి మాటా లచే అవహ్బాత చేతసులగు అవిద్యాంసులకు వ్యవపాయాత్మక బుద్ధి శలుగదని ఇచటి అన్యయసారము.- అధ్యయన విభ్యుపాత్త మగూ టచే సువ సిద్ధభయిన మాటను (శవణశోభన మందుకు, విను టకు చాగన్నదందురు, పుష్పించిన వలాశకము వలె ఆపాతరమ ణీయ మంచరు. నిరతిశయ ఫల మిందు లేదందురు. నిరతి శయ ఫబ మేల లేము. జనుకర్శుఫల్యనదము కావున నిరతిళశయస లము లేముం "బేహేం దియాది సంబంధ రూవమగు జన్మునిచ్చును. తదధీనమయిన వర్ష్ణా(_శవమాధిమాస: నిమెత్పమయిన కర్మ నిరూపించును:, తదథీన మగు పుత్ర వకున్వన్తాదిరూప ఫల మిచ్చును, అట్టి వినశ్వరమగు “లమును ఘటీయం[తము నలె నెడ తెకపి లేకుండ నిచ్చును. భోగ్య శ్యర్యముల నుర్లేశించిన (క్రియావిశేవము. లిందు. బహులముగా చుండును. సుధాపానము, టోర్వశ్యీకీడ సుగంధము. పారిజాత వస్: కుహారము మొదలగు నది భోగము; తత్కారణ మయిన ఐక ర్వము చేవాది స్వామిత్వము* వీని (ప్తాష్కిశగు (కియా ఇేదనులూ సాధనములుగా నుండును. కర్శమయ తంత మంకయు నిట్టే సాఫాములతో కూడి యున్నది, అని అవిద్వాంసు లందురు,
ద్వితీయాధ్యాయము కర 1 అట్టి వారందరు విచారజన్య్యమయి శ "తాత్పర్య జూన శూన్యులు. అత్యంతము రాగావిన్టచిత్తులు. అగ్ని హోత హంశమాము గాని దర్శపూర్మి మాన యాగము గాని, జో్యోతిష్టో మనుగా-ని యా విధములయిన వన్నియు భోగ్రైశ్వర్య సాథన (క్రియా కలావ ములు. క్లూన కాండము కన్న కర్శళకాండము అంతట నతి వ్నృ తముగా నుండుట వసిద్ధము కదా! కర కాండలో నిరూపితమయిన విషయమంతయు న్వర్లాదిఫలకముగనే యున్నదందురు, వీరందరు “వదవాదరతులు. వేదమున నిరూవపితములయిన అర్భవాదములం బే ఆసక్తులు. ఇట్టి యర్ధవాడాత్మక మయిన పిషయమనునే మిభాస్ట్రపిత్య్యా " ననున నత్యమని భావింతురు. "వేదములందున్న అర్థవాదము: అన్నియు కర్మ (వరోచనార్థములు, “అవయయ్యాం వా వై ఇవాతు ర్మానస్ట్ర యాజిన౯ సుకృతం భవతి చాతుర్యాన్య ఊబమసనరించువానికి అమయ్య మగు సుకృతము కలుగును, అను భావముగల వేన వాక్యము గలదు, ఇది అర్ధవాదరూవము . వాతు ర్మాన్యయూగ (వశంసా వరము* కాని అతయ్య సుఖము కలుగునని చెవ్వూటు గరా వాక్య తాత్పర్యము కాదు. కాని అతయ్య సుఖమే వేద అతాత్పరన్లి మని వారు భావింతురు, అట్టి విశ్వాసమున వారు తత్పరులు, వక పు లాది "పేతునవు లయిన కర్మల కన్న సనితిరమేమియు "లే దందురు. 'వేదమంతయు గర్మపరమయినందున కర్మ కాండముకన్న "బేరుగా. జ్ఞానకాండము లే దందురు; కర్శ ఫలము కన్న నతిరిక్త ముగా వేరొక నిరతిశయమగు జ్ఞానపలము లేదందురు. ఇట్టు వట్టు దలతో వలుకు వారందరు జ్ఞానకాండకు విరుద్ధము గా బలుకువారే* బాకందరు నిషకూూకులచిత్తులు, నిత్యము కామాత్మక చిత్తము: కలవారు, శతేఠులు. స్వర్గ మే వారలకు వగమ పుకుపార్థము, వారం దరు వై రాగాఫ్టైదులకు బహిర్భూతులు, వ్యామూఢచిత్తులు. ఇవాతకధను గూడ నహింవ లేరు. వారందరు భోగాదులలో లగ్న
1ఈ6 గ్ తాభావ్యవకాశము చూానసులు, ఇట్లు నికూపిత మయిన కర్మ కాండవాదుల మధురవచన ములచే కొందరి మాననకు లాచ్చాదితము లగును ఇట్లాచ్భన్న మాననులకు నమాధివిప చుమయిన నిళ్ల యాత క బుద్ధికలుగ దు, అవాం (బ్రహ్మా ఆను నవస్తానము సి” నమాథియగును, తన్ని బంధనమయివ వ్యవసాయాత్మక బుద్ధి అట్టి కారలకు కలుగదు. వారి అంతః కరణమున నిట్టి బుద్ధి యుదయి౨వదు, అగ్నిహోఆతాది కామ్య కర్శలు చిత్త శుద్ధ్యర్ధము లయిన కర్శల కన్న నతి3క్త్కములుకావు ఆమినను ఫలాభి నంధిదోవమున నవి చచి త్తశుద్ధిని నంపాదింవ జాలవు, భోగానుగుణ మయిన చిత్తశుద్ధి క్ఞానమున_ కువయో గింవదు,. భలాభినంధిరపాతముగా వాని నాభరించినచో నవియు జ్ఞునోఒనరొంూగు లగును. చిత్తశుద్ధిని నంపాదించునవియు నగును, విద్వ్యాంసున కవిద్య్వాంసున కిట్లు వ్రైలతుణ్యముండుట నష్ట మయినది, ట్వ గ గుణ్య విషయా వేదాః నిస్రై గుణ్యో భవాష్టన నిర్వందోో నిత్యనత్త్వస్థో నిర్యోగ మేమ ఆత్మవాన్! సను మాభూత్సకామానాం వ్యవసాయాత్మకా మతిః నిష్కామానాం తయా బుద్ధ్యా నిత్యకర్మాది కుర్వతాం శ?8 స్వర్షాప్తా కర్ముసామర్థ్యాత్ప్రితిబంధస్స మో భవేథ్ తేషామప్యాతృవిజ్ఞానే- ఇత్యాశంక్యాహ సర్వభూ ః శీ7క్ కామనానహియులగు వారలకు వ్యవపాయా క [ఈ మగు మతి శ లుగక్ర పోవు గాన్టత. నిత్యక ర్మాదుల నాచంంచు నిప్కావము లకు వ్యవసా యాతస్తళ బుద్ధి కలుగవచ్చును శర్మ సామర్థస్రమున న్వన్తాప్ని యుండును గచాం అట్ట నిష్కా-ములకును అత్మ వ్జ్ణాన మున (వళిబంధము నమముగ నేయుండును, న శాములకు మా[తయే్ [పతిటంథముండు. నననేల! నిప్కాములకును (వతిబంధము నమన:
ద్వితీ యోధ్యాయ ము 167 శో నే యంకును గచాా అని అజ్జన (వశ్న మూాశంకించి నర్వభూ భగవాన్. ఇట్టనుచున్నాడు.
గుణానాం కర్మ్ణునంసారన్తయాణాం కామమూలకః
స్వ్మ్యపకాశ్యతయా యేషాం విషయస్తాదృశాస్త్రయ;
కర్భకాండాత్మకా వేదా స్తత్తత్కానూనుసారత; శ?6ఈ
జోధయంతి ఫలం కామాభావే నిష్కామతాపరాః
ఆఅవదాతతయా త్వం కు నిష్కామా భవ సర్వదా 47/6
వికేన కర్ణసామర్ధ్యాత్సంసారో ఒ సీత్యపాకృతం
“శ్రెసగణ్య విమయా వేదా[ వేవములు శ్రెగుణస్రి విమయ .
యులు, నమరూడు గుణముల కర్శ్గ అేగళ్యొముః నత్త్వ్యరజస్త మో “సణముల కర్శ కానమకూూలవుయిన నంసారను. అట్టి నంసా - శ్రమే గుణములకు [వకాశ్థముః వివమయముగా నున్నది. కర్శు కాండాత్మకము లయిన వేదములట్టివ! అవి తత్తత్కా.మాను -సొరముగా ఫలనును బోఖథించుచున్నవి. *ఎవజే ఫలము నభఖ్గిలమిం -చభునో వాసి కా పుఅని నని బోధించును! కాన్సన కామన లేక. పోయినచో నవి నిపష్కామతా వరములు+ కామన లేకున్న ఫలము "లేదొ. అష్టా! నీివ్సు అవడాత స్వచ్చమయిన,. వాకవు, నరర్హనా శ్సృష్టు నిపాా-ముడవు కమ్ము. ఇట్లు చెప్పుటచే కర్మ సామస్థ్యమున నంసారముండుననుట వరాన్త మయినది.
నను ద్వంద్వ(పతీకార సిద్ధయేఒ పేక్య తేలధిలం శ
వస్తాంళనాదిచే_త్తర్హి కధం నిష్కామతేతి చేత్
మ్యాశ్రాన్పర్శా ప్పి హేత్యు క్షన్యామేనై'వ వివేకఠః 418
ఖథవ ద్వంద్వసహిమ్షుస్వమాలంబ్యాసంగసాక్షిణం
సోఢవ్యం వా కధం దుఃఖఇమసహ్యమితి చేచ్చణు 4/9
యత్సత్వమచలం భైర్యం తడాలంపీ సదా ఫవ
ఆలబ్ధిలాఖో యోగః స్యాత్ కేమో లబ్ధిస్య రతణం 486
త మృానో్యభవ | ధీవృ త్తివికేపషకమలం త్యజ 1
జీవిష్యామి కధం న్వైనం చింతో కార్యా యతో హారి 481
150 గీతా భావవకాశము సర్వాంతర్యామిరూపేణ యోగక్షేమకర స్తవ ఆత్మా ధ్యేయకయా యస్య పర మేశ్వర సంజ్ఞకః 482 వర్రతే పాలకత్వేన సదా న త్వం భవాత్మవాన్ సదా కృష్ణపదాలంబి యస్య చేతః సమాహితం 489 స నిర్వంద్వః స నత్హ్వస్థః నిస్సంకల్పన్పదా సుఖీ శీతోన్నములు సుఖదుఃఖములు మొదలగు ద్యంద్వముల (వతీ కారసిద్ధిన్నై నర్వమ వేతీతి కుకదా! వనశ్ర్రము కావలెను; ఆక రము కావలెను, ఇట్లన్నియు కావలసి య౦డగా నిప్కామత యొట్టు సిద్ధించును! ఈ విధముగా సిద్ధించును, “మా[తాస్పర్మాస్తు” అను న్టలమున జెప్పిన విధముగా వి వేకమున నీవు ద్వంద్య నహిష్టువు "శావలెను. అనంగసాథతీ. యయిన వరమాత్శ నవలంచించి సర్వము నహింవ వలెనా, అనవ్యామగు దుఃఖము నెట్లు నహింవవలెనందువా? వినుము. అచల ధైర్యవయి 1 నత్త మవలంబించి. యుండుము, నిత్యమాస్థితి నవలంబింపుము. నిర్వోగ వేమము కలవాడవు కమ్ము. ఆలస్ధ లాభము హోగము* ౭బ్ధ్బపాలనము నేమవు. ఈ మోగ 'వేమములు "రెండును లేనిచాడవుకమ్ము. థీ వృత్తులకు విజేవము కలుగ జేయు. వాని విడనాడుము, అయినచో నెట్టు జీవిత నన్న చింతవలదుః, భగవాన్ నసర్వాంక ర్యామిగా నున్నాడు. ఆ రూవ మున సీకు మూగ వేమకరు డగును! వరమాత శ్ర భ్యేయముగా నుండగా నేవింహాని? భగవానుజే సర్వదా పొాలకుడుగా నున్నాడు, సీవు అత్మచా౯ భవ. ఎవనిమనసు నిత్యము భగవత్ప్సదావ లంబిగా నుండునో సనూహితమై యుండునో ఆతడు నిర్యంద్యు డగును ఆతడు నిత్య నత్వస్థుడగును. ఆతడు నిస్పంకల్పు. డగును, ఆతడు నర్యదా సుఖ యగును ఉ6. యావానర్ధ ఉదవానే సర్వతః నంప్లుతోదశే తావాన్స ర్వేషు -వేబేషు (ావ్యాణన్య వీజానతః సర్వకామపరిత్యా గాద్వంచితోహం సుథాంశత 48ిలీ
ద్వితీయాధ్యాయము 1569 కర్మజాత్కర్భ కుర్వంశక్చేత్యేవం మా మానసం కురు యావత్స్యాత్ స్నానపొనాదివలం కుుదజలాశయే కీరిఫ్ తావతృలం భవత్యేవ మహత్యపి జలాశయే యధాదద్రినిర్దరాః నర్వే (సవంత స్టే క్వచిద్భువి 48 మిలంత్యేక్మత తత్రాపి (స్రత్యేకం య్యత్రయోజనం తత్సిర్వం త్యత్ర సుతరా మేకత్రాతిజలాశయే 487 ఏవమేవాగమో_క్షేషు నర్వేషు కామ్యకర్మపు యావానర్హోస్టి మౌరణ్యగర్భావసానకః 488 తావాన్స్న్రహ్చాద్వయానందం సాకొత "-శ్రతవతో విదః (ాహ్మణన్య భన త్యేవ బ్రహ్మీభూతస్య సర్వథా 489 నసర్వకామకఃలకు వరిత్యజిం చి కర్మనాచరించు నేను అయా శర్మజనికము లయిన ఆనందములు లేక వంబితుడ నయినాడ నని జ్చావింవకుము, కర్త '్రనంజాతము లయిన సుఖాంశముల రహితుడ నంయా తిని అని మనసున బెట్టుకొనకుముం అల్బ మయిన జలాశయమున నంతటి స్నానపానాదిపలము లభించునో వవోజలాశయమునను అంతటి ఫలమె లభించును. కొండవాగు లన్నియు నంతట (వనరింది భూవివై నొకచో గూడు కొనుచున్నవి. ఆ వాగులలో [వత్యేః ముగా గలాగు (వయోజనము వాగులు చన జలాశయమున లభిం చును, ఇక్లై వకృతమున గూడ భావవయము. అఆగమములచే నిరూ వీతము అయిన కామ్యాకర్య [2లలో యపారణ్యగ ర్భావ సానిక మయిన శీవయోజన మేది కలదో ఆది (బహ్తో గద్య యా నందము సాయెత్కరించు కొనిన వానిక్ (టహ్మీభూతుడయిన " కావ్యాణునకు సర్వధా లభిం మను. యము దానందము లన్నియు (బ్రహ్మోనందాంక హావములె. యధాకృతాయో విజితో సి యేనాధ రేపి సంయాంతి చాయాః తధాత్మవిజ్ఞం సుకృతై కరాశళిం సర్వాజణీ సంయాంతి సుకాని పుంసాం శీర
శేం0 గ్శాభావవకాశము ద్య్యూతమునందు కృత, (కేత, ద్వాపర, కలి యను నాలుగు పొచికలు కలవు, కృతము అను వాచిక గెలుపులో నితరము లన్నియు నున్నవి. అకు మానవులలో సుకృైైళశాశి యగు ఆత్మవిదుని సర్వ సుఖములు వేరును, తృద్రానందాసృమస్తా సే (బహ్మానందలవా యతః అవిద్యాకల్చ్పితో పాధితార తమ్యాదనేకథా థ$ీవీ (టహ్మానందస్తు సర్వత వ్యాపకః సత్య ఆంకరః జడదుఃథానృతాకారే (పపంచే కుక వా సుఖం 402 సచ్చిదానందమ ద్ర్వైతముఖం (_బహ్బైవ సర్వగం తఢాచ శుద్దచి తస్య తన నిష్కామకర్యభిః 4 ఫత్తై. ఆత్మజ్ఞానోదయే (బ్రహ్మానందప్రా ప్తిః స్వతో భవేత్ సర్వానందపరి.ప్రాప్వా కుద్రానందలవేషు తే 04 వూస్తు కామో హ్యాతస్త త్వజ్జానలాభాయ సర్వధా ఈశ్వరార్పణయా బుద్ధ్యా కురు కర్ళాఒనహంకృతిః శీ0స్ స ర్యానందములు తు_ఊానందములు (బహ్మోనందలవరూవ ములు. ఆ యానందములును అవిడ్యాక ల్పితమయిన ఉపాధితారత మ్యుాము వలన ననేశవీధముల నున్నవి. (బహ్మోనందము నర్వ్యత వ్యాస కము సత్యము అంతరము, జడవ్షమయము దుఃఖమయము అనత్యరూన మయిన '(చవవంచమున సుఖ మెచ్చట కలదు ? అద్వైతసుఖరూవము సచ్చిడానంచాత స్టర్ ము నగు (బన్నాయ నర్వగతముగా నున్నది, కావున అర్జునా ! శుద్ధచిత్తుడ వయిన నీకు నిప్కా-మకర్శలచే ఆత్ర శ జ్ఞునముదయించునేని స్వత స్పిద్ధముగా చాని యంతట వదిగా (బైన నందము (పా_స్టమగునుః సర్వానంద పా ప్రిచే నీకు మ్యడానందలవ ములంిదు కాంశ యుండకండు గావుత. కానవ్టన త _ల్వేజానలాభము. నై ఈశ్వ రార్పణబుద్ధితో కర్మల నాశరింపుము. సర్వవిధముల నహంకారరహితుడ వై “వర మేశరార్పణమ స్తూ అను భావనున కర్మల నాచరింపుము.
వ్ ద్వితీయాధ్యాయము 163 47, కర్ణ ణ్యీవాధికార_స్తే మా ఫలేషు కదాచన వమూకర ్రఫల హేతుక్భూ:నూ ేనంనో _న్వశర్శణి! నన్వాక్షటోధః సంపాద్యో యది నిష్కామకర్మభి? ఆనందాయ తదా తత యతికవ్యం ముముకుథి; 486 ఆత్మదో ధే కిమాయానళతై కర్భభిరేవ చేక్ మైవం హ్యాకుద్దబు ద్ధేస్తే బుద్ధిశోధకకర్శుణి శ907 మయేదం కార్యమిత్యేవాస్తు బోధః కర్ణ కుక్కకః నచ వేదాంతవాక్యానాం విచారే తేఒధికారితా 4[8 కర్యాపి కుర్వుతః సమ్యక్ తతృలేషు స్వరాదిషు కర్మానుష్టానకాలే వా (పాగూర్హ్వం నా కదాచన 49ఫి మయేదమిహ థో క్రవ్యమితి టోధోపి మాస్తు తే భగవన్ |! ఆత్మబోధ నిప్కా-మకర్శలచే నం పాద్యము కాగా ముముయువులు ఆనందమునశె యత్న మొనరించుట యుక్తము కదా! అత్భబోధవలన అఆయానశతములతో గూాడుకొనిన ఈ కర్శలచే "చేయ దగినిదేమి $ -అని అడ్జనాశంక భావించి నమౌాఖానము నిట్లు గ్రహిం చునది- అడ్డనా ! సీవిట్లనరాదు, సీ బుద్ధి శుద్ధముగ "లేదు. _బుద్ధి శోధకళర్మలో నీ జోధ యావశ్యకము. కర '్ర నాచరించు సీవ్ర “నేన్ కర నాచరింవవలెను అని బోధ కలవాడవు - కమ్ము. “వేదాంత వాకస్ట్రవిచారము నందు నీ కథికారము లేదు. చాగుగా కర్మ నాచ రించు నీకు కర్మఫలము లయిన నస్వశ్రాదులందథి కారము లేదు, కళ్ళా నుఘ్రైన కాలమున గాని తత్పూర్వము కాని తదనంతరము కాని “నే సీ ఫలము ఎనుభనింవవలెను.” అను ఇా వము సీకుండరాదు. నను మయేధం థో క్తవ్యమితి బుద్ధిం వినాపి తత్ 6500 న్వసామర్థ్యాతృ్భలం కర్మ జనయిష్యతి చేచ్చుణు ఫలకామనయా కర్మ కుర్వున్నుత్చాదకో భవేక్ ర్ం] -మా కర్మఫలహేతుర్భూ స్వం నిష్కామ ఏవ సన్ నిష్కామేన కృతం కర్మ కృష్ణార్వణధియా స్వయం 6502
క్షం2 గీ రాభావవశకాశము ఫలాయ కల్పతే నైవ తదైవత్వం సదా కురు వలం చేన్నేవ్యతే తృరి కీ౦ స్యాద్ధుఃథాత్మకర్మణా 508 ఇతి బుద్ధ్యా తవ వ్ర్తిర్మా భూదకరణే కదా కృష్ణా! “నాకది భోక్తవ్య” మనుబుద్ధి లేకున్నను కర్మ స్వసామర్థ్యమున_ ఫలమును కలిగింప వచ్చునుగడా! అందువేమో! ఇది వినుము. ఫలకామనతో కర్శ నాచరించినచో ఉత్పాదకు డగును. నీవ్చ కర్మఫల హేతువు కావలదు. నీవు నిప్కాముడవుగ వే య౦డవలయాను. నిపాాము డొనరించిన కర్మ కృ ష్టార్చణ వెంన శింవదగును. ఇట్లు కృష్ణార్పగా బుద్ధితో నాచరించిన కర్మ ఫబనివ్చ తికి నమర్భము కాదు, నీవు నిత్యము నిపష్కామము? నే కర్మ నాద రింఫుము, “*ఫలమిష్టము శాకున్నచో దుఃభాత్మ“నుగు. కర్శచే నొరుగునది వ్ీమి?” అనెడు భౌవమున నీకు కర్శాశరణమున వ్రీకి శలుగకుండు గావుక నిత్య నై మిత్హిక ముల నాచరింవకున్న (నత్య చాయము కలదు, ఈశ్వర (వ్రీళ్యర్థము నీవు నీ శర్మల నవశ్ర మూా-చరింవవ లెను. శీర్, యోగస్థః కురు కర్శాణి నంగం త క్యా థవందయ సిద్ధ్యసిద్ధ్యోన్స మో భూత్వా నమత్యం యోగ ఉచ్య లే! కధం కర్తవ్యమితి చేద్బుణు భూత్వా సమాహితః 50 యోగస్టః సన్ ఫలే కొమం క_ర్భృత్వాలినుతిం తథా త్యక్త్వా త్వం కురు కర్మాణి కృష్ణార్పణధియా సదా 505 త్యక్త్వా హర్తం భల్మపొప్తా ఫలాసిద్ధా విషాదతాం కోఒపౌ యోగం స యషశ్రస్థం కర్ము కుర్వన్న ధువ్యతి కథ సిద్ధ్యసిద్ద్యోః సమత్వం యక్స యోగ ఇతి కధ్యతే కర్మ నెట్లాచరింద వలయు నందువా! కమాహిడవై వినుముం యోగము నందున్న వాడవై ఫలమున కామము విడనాడును, కర్చృ త్వాభిమానము వికనాడును. నిత్యము కృష్తార్పణబుద్ధితో శర్శల నాచరింపుము, ఫఎము లభించిన పహక్టము, వొందకునంంం
ద్వితీయాథ్యాయము 168 భలము లభింవకున్న విపాదము పొందకుము, వ యోగమున నుండి కర్మ నాచరించినను దోవము పొంవడో ఆ యోూోగమన నేని: సిద్ధ్యసిద్దలలో సమముగా నుండుటయే యోగమందురు గీత లోసి “యోగస్థం వదము నందలి యూగ శబ్దమువ కిదియే యర్చను, సిద్ధిలా అసిద్ధిలో నమముగా నుంకుట. మొదటయోగ వదమునకు కర్శయను నర్థము నిరూపిత మయినది, ఇచటి యోగ వదమునకు చెప్పినది యర్థము,
ఉ9, దూెరేణ వ్యావరం కర్మ బుద్ధి యోగాద్ధనంజ మ బుజ్భా శరణసున్నిచ్చ కృవగాః ఫలహేతవః॥
నను నీష్కామకర్మాణి కర్తవ్యాని కుతోమమ 07
తడ (యో జనమనుద్దిళ్య న మందోపి (ప్రవర్తతే ళం
ఇతి న్యాయాద్వరం కర్మానుష్టానం ఫలవాంఛయా 508
కిమర్హం నిష్ఫలం కర్మ కర్తవ్యమితి చేచ్చణు
భగవళా! నిప్కా-మకర్మలను 'నేనేల జేయవలయును! మందు
డును [ప్రయోజన ముచ్దేశింపక (వవర్తింనడు” అని న్యాయము కలదు గదా! కావున ఫలకాంతీతో క 'ర్మానుస్రాన -మొనరించు టయే యూగ ఫ్ట్మో గచా! నిన్ఫులమగు కర నేల చేయవలయును? ఆని అందువేని వినుము.
ఫలకామనయా కర్మ కృతం జన్మాదిహేతుకం 5038
నికృష్టం త_త్వవిజ్ఞానహేతోర్నిష్కామకర్మ్శణః
యద్వాఒత్మబుద్ధియో గా_త్తత్క-ర్మ దూరం యతోఒవిలం 50510
నికృ ష్టం కిం పనర్వాచ్యం వైకృష్ణ్టుం కామ్యకర్మణః
సర్వానర్దనిన ర్రిన్యాం బుద్దౌ తస్మాద్ధనంజయ ॥ ర్కీ!
(పతిబంధకపాపస్య కతయేణ పరిరతకం
నిష్కామకర్మయోగం త్వం క ర్తుమిచ్భన్ స్టిరో భవః 512
ఫలకామనయౌా కర్భ యే కుర్వుంత్య వచ కణాః
కృపణా స్తే జన్మమృత్యు(గ్రస్తా ఖలు థనంతి కే 618
164 గ్తాభావవకాశము
యథఢాతికృపణా లోకే దుఃఖేనావ్యరితం ధనం
దానాదిజనితం థోగం క'రుం శళ.కా భవంతి న థ్ 1 కీ
తఢాత్యంత్మృపయత్నేన పర్వాజాః కర్మ వైదికం
కదానందాభిలా షేణ వంచితాః కృపణాః సుథాత్ 516
అహో దౌర్భాగ్య మే తేషాం మౌఢ్యం చేశళ్యాశయో హరేః
ఫలకామనతో కర్శనాచరించిన నది జన్మాది 'హీళుక మగును. తత్వవిజ్ఞాన హేతువయిన నిప్కా-మకర్శ కన్న నదొ నికృష్టము, ఈ విధముగా గ'సాూడ వినుము. బుద్ధి యోగము ఆత్మ బుద్ధి సాధనము నయిన నిపష్కా-మకర్శ యోగమున కన్న సనకామి కర్శ అత్యంతము అవరము? అధనుము నిశృ్చష్టము, అంతకన్నను ఇామ్యుశర్మ నిక్శష్టము* నింద్యము. ఈ యంశమును వేరుగా ఇచెన్సవలయునా?! శావున నర్యానర్థ నివర్తక మయిన వరమాత్మ బుద్ధి వివయమై (వతిబంధక పావమును నళింవ చేసి వరిరతణ మొన చించు నిష్కామకర్మ యోగమును ఆచరింవవలెంని నిశ్చయించుముం అందుకై సీవ్రు స్థిరుడవు కమ్ము. అవిచత్షణులు ఫలశామనతో కర్మ నాచరింతుకు. వారు కృృవణులు, సర్వదా జనన మరణ [గస్తు లగుదురుః లోగముంనను అకికృవణు లయిన మానవులు కష్టవడ్ నంపాదించిన (దవ్యముతో చానాదిజనిత మయిన భోగము ననుభ పెంచుటకు సమష్టలు కారు. అ్లై అత్యంతము (చయత్నవడి వైదిక కర్మ నాచరంచువారును మద్రానందాభిలా కలవారగుటచే సుఖ వంచితుల్తై క్పవణు లగుచున్నారుః వారి జౌ ర్ళాగ్యము వారి మౌఢ్యము. వీమని వెన్చనగును, అని భగవానుని ఆశయము, “యో వా వరదతీరం గారి! అవిదిత్వా అస్మాల్లో క్నాల్స్రొతి స కృవణఃి్ అవ్ రార్శక మయిన తత్వము "తెలియక ఈ లోళమునుండి గతిం చిన వాడు క్టువణుకు, అని "'వేడాంత సూక్తి - ఈ ఆతంకమే యిచటా విరూపితము. 50. బుద్ధి యుక్లో జపోతీవా'ఉభీ సుకృకదువ్క్భృతే
ద్యితీయాభ్యాయము 165 తస్మాదోర్ట్గాయ యుజ్యస్య యోగః కర్మను శ్రాళలం! సమత్వబుద్ధియు క్రః సన్సమత్వమనుతిష్షతి 616 పుమాం స్తస్య ఫలం యత్పా్యా త్తద్యత హరిణోచ్యతే సమక్వ(ప్రజ్ఞయా యుక్తః స్క్వళుద్య్యాత్భదోధతః ర్17 జహాతి పుణ్యపాపే ద్వే సమూళలే సఫలే కృతే జీనన్నేవ పుమూన్ఫ్రహ్మీభళూతో భవతి బోధవాన్ 518 యస్మాదేనం తతః సమ్యాగ్భుద్ధియోగాయ సర్వథా ఉద్యుక్తో అవ : యోగోసొ వర్తమానన్య ' కర్మసు 619 మోతసర్యవసాయిత్వాదతిదకో యలో మళఠః మానవుడు సమశ్వబుద్ధి కలనాడై నమక్వము ననునంథాన -చొునరించు నేవి ఆతనికి గలుగు ఫలము నిరతిశయము, ఆ ఫలము నిచట భగవాళ్ (వతిపాడించుచున్నాడు- నమత్య (వజ్ఞతోనుండు వాడు సత్వ శుద్ధిగలవాడు అత్సబోధము కలనాడగును. తానాచ 80 చిన నర్వవిధపుణ్యపావములను నమూలమః-గా విజడనాడును. ఆతడు జీవించి యుండగ నే (బహ్మీభూతు డగుసు, (శైవ్మాయగును, ఆత్మ బోధను కలవాడగును, కావున అడ్దవా! సమ్యుగ్బుద్ధి చమూోగ మున్నశ్తే నీవు నర్వ్యధా నముద్యుక్తుడవు కావలెను, ల్లుంకుట కర్మల యందుండువానికి యోగము, ఇది మోతుమున వర్యన సౌనము... పొందును, గావున అశ్యంకము దక్షము 'సర్య శమర్థ ము ళ్. కర్మజం బుద్ధి యుక్తా పూ హలం త్య క్యూ మనీవ్ఆ జన్ముబంధనవినిర్ము క్షాః వదం గ చ్చంక్య నాము మం! నను సర్వస్య మమ చ పాపహానమపేక్షితం 526
- పుణ్యహానం న కస్యాపి పురషార్ధక్షయోఒన్యధా మైనం జన్మ్మప్రదం పుణ్యం హేయక్వేన వివక్షితం క్క న తు ధీశోధకం పుణ్యం ముముక్షోరీశ్వరార్చితం తత్ఫలజ్ఞానసంసిద్ధా కర్మ్శమౌ త్తం వినశ్యతి -గ్ర2డ
కేళ( గీ తాభావ్యవశాశను అతః నమశ్వథఢీయా క్తాః సంత్యక్త్వా కర్యజం ఫలం ఈశ్వరారాభనార్థం చ కుర్వాజాః కర్ణ కేవలం [క్ ఢీజద్ధిద్వారతో 'చేదవాక్యజ న్యాత్మదీ యుకాః సంతో జన్నాఖ్యబం దేన వినిర్ము క్రొ అ శీషవతః శ్రి అత్ముత్వ్వం పదం (బ్రహ్రైనందం సూయాదివర్షితం పుడషార్థం విమోవాఖ్యం పాప్ననంతీవా కాద్భళాః ర్ల త్వమ ప్యేశాదృళో మొశ్వా గచ్చ విష్ణోః పఠక౦ం వదం కృృస్తూ]! నర్యజనులకు నాకను పొవము వీడనాడుటయీ అపేడీతము.. ఎపసిక్సి ఫుణస్థనొళే మిషస్ట్రము కాదుం పుణ్యనాశ మే కలిగన పురుషార్థ చయమే. కలుగును కడా! అని అక్జున (వశ్న మాశంకించి. భగవాన్ ఇట్లనును, అర్జునా! ఈ ఆళశంక యుక్తము. శాదు. స పుణ్యము మరల జస్ముక లుగ జేయునో. అట్టి పుణ్యము హేయము, అది వరిత్యాబ్బ మని ఏవవీతము. కాని. ధీకోధక మయిన పుణ్యము వరి త్యాబ్యము కాదు, ముముతు పగు నాడు. అట్టి పుణ్యమును ఈశ్వ రార్పిత మొకరించును. అట్టి పుణ్యమును వరిత్యజించుటయే తుయినచో నే కర్ముయు నుండదు, కర్శము. నశించును, శాళ్చన సమత్వ బుద్ధినలచారు కర్మ జన్య మయిన ఫలమును. విడనాడి కేవల మిశ్వరారాధనార్ధమే కర్మ నాచరించు. వారయినచో. ధీళుద్ధిద్వారముగా -జీవవాకు జనస్టమయిన అత్మ విజ్ఞానము కలవారగుదురు. అశేనముగా జన్ముబంథ వినిర్థుక్తు లగు దురు, వారు అత్మతత్వరూవ మయిన వరము వదనమును మూయాది వర్టిత వోయిన (బ్రహస్తినందమును, మోతాఖ్య మలున వరమ పురుపార్థమును పొందుదురు. కావున నీవును అట్టివాడవు కమ్ము “విష్ణోః వరమం వదం” న్ర్రీ భగవానుని వదము పొందుము, విది వరలో అర్జునుడు “య చ్యేయఃస్వాన్నిశ్చితం బ్యాహ్ తన్న” నిశ్చిత మగు (కేయనును. జెవ్వుమరినాడు. ఇచట ఆ నిశ్చిత శేయము= డురూవీత్ మయినది,
ద్వితీయాధ్యాయము 167 ₹ళల్మి యదా తే మోహీకలిలం బుద్ధిర్య్యతితరివ్యతి తదా గంతాసీ నిర్వేదం (శోతవ్యన్య (శుతన్య చ। ఏవం మే కుర్వతఈః కర్శ చిత్తశుద్ధి కదేతి చేత్ 526 న కాలనియమ న్నక (కుణు త్వం భోః సమాహితః యస్మిన్కా లేఒతికాలు ష్యమవి వేకాత్మకం మలం 6027 అహం మ మేదమిత్యేవమవిద్యామలజ్బ ౦భణం అత్యంతగహనం తీరా తవాంతఃకరణం వరాం 528 శుద్దిమాపత్స్య తే త్యక్త్వా రాజనం తామసం మలం తన్మెన్కా-లే సమ్తన్య |ళోతవ్యస్య [కుతన్య చ 5298 ఫలస్య కర్మణాం సమ్యుగ్ర్వైళృష్య్యం యాన్యసి స్వయం త్వం నిర్వేదఫలేనైవ ధీవద్ధిం క్లాన్యసీతి చ ర నేనీ విధముగా" కర్మల నాచరించువాడను కాగా నాకు చిత్త ఇుద్ధి కలుగు “మొన్నడు! అని యందువేమో, వినును. ఓయీ! నమాహితుడవై. వినుము ఇందు కాలనియమము లేదు నీవు అతి ఛాలువ్యముతో నున్న అవివేకాత్మక మయిన మలమును, ళ్ స్స: వాడి” అను అవిద్యామల జృంభణమును అత్యంకము గదానవుగుూ శచానిని తరించి సపుడు సీ అంతఃకరణము సాతిశయమగు శుద్ధిని “పొందును, రాజన తామన మలములను విడనాడగా నీకు అంత? శరణశుద్ధి కలుగును. అపుడు నీవు స్వయముగ ననే కర్మల ఫలము శందు తృన్ష లేనివాడవు కాగలవు, వినిన ఫలము యొక్క_ వితృ్షు నను గాని," వనవలయు సలమునకు నంబంభించిన వితృవ్దతనుి శాని నీవు న్వయముగా పొందగలవు. నీవు నిశ్వేద_ ఫలముననే ీళుద్ధిని పొందగలవు, 3, కులివివ్రతివన్నా 'బేయదా స్థార్యతి నిశ్చలా నమాధావచలాబుద్ధిన్న దా యోగమవావ్స్యసి! ధీకుద్ధ్యైవం సరిప్రాష్షవెరాగ్యస్మ కదా మమ ఆత్మడ్ఞానోదయన్తైవమ పేషెయాం వచః శృణు గ్య
166 గ్ తాభావ్యవకాశము అఆవిచారితతాత్స రై్యైరనేకశవడై నవ ధీః సంళయవిపర్యాసైః విక్షిప్తా ప్రాగనేకరా 58లో యస్మిన్కా-లే విపద్ధ్యుక్థవి వేకజనితేన చ ఇహామ్ముతఫలే దోషదర్శనేన సమన్వితా 5038 త్యక్త్వా విక్షేపషమదై్వ్వైతత _వ్వేఒత్యంతవినిశ్చలా జాగత్స్వప్నమనోరాజ్యవర్షితా బ్రహ్మణి స్టితా ర్ర్రిథీ అచలా సుప్పిమూర్భాదిలయకూన్యా సతీ స్వయం యద్వాఒసంభావనాం త్య ్క్త్వా విపరీతమతిం తధా 5868 నిదిడ్యాసననంసన్నా త_క్ష్వే స్టాన్యతి నిశ్చలా తస్మిన్కాలే పరాత్ర్యైక్యయోగం వేదాంతవాక్యజం 686 అఖండసాషిత్యారాఖ్యం సర్వమోగఫలం పరం అవాప్స్యసి స్టితప్రజ్ఞః కృతకృతో్యో భవిష్యసి 6517" భగవన్! నాకు ధీళుద్ధి కలుగ వచ్చును. చానిచే వైరా గసృము సంప్రావృము కావచ్చును, కాని నాకు అత 'శ్రక్షూనోదయము కలుగు "బన్నడు! అని అద్టనా! సీ వనుకొందు వేని యిది వినుము. సీ చిత్త మింతకు పూర్వము. అనేక విధముల విస్నీవ్న మయినది. నానా వికము లగు ఫలము లున్నవని వీని నందున తాత్పర్యము సరిగా విచారించనందున వేదనచనములు నానాసంశయవివర్యాన ములత్తో నున్నట్లు భాసించినందున సీ బుద్ధి యత్యంతము వతి వన్నము విపర్యస్తము' వికవ్న మయినది. బుగాది (శుతులలో నొల్కొకచ్రో కర్మ నిశేవములు తతృ్భల విశేషములు తన్నాజో తృవిశేషములు (వతిహదితము లయినవి. ఒకచో ఉపాననానిచశేవ ములు తతృలవిశేమములు తన్నాహోత్ర 28 విశేషములు నున్నవి. ఒక-వో | బహ్మనగుణ మసి తన్గాబోత్మ్యము తతృలము తచా త్కళ్చష్ట్యము (ప్రతిపాదిత మయినది- ఒకచో (బవ్మా నిర్లణమని తద్ జ్ఞానము తన్మాహోత్మ్యము తత్భల్మప్రాశ స్త్యము నిరూపీత మయి నది, క్క సర్వము వినగా వివలెన_త్తి .కలిగినది, అన్నిటి! ప్రాధా
వప ద్వితీయాఛ్యాయము 169 న్యము. కలదా! సగుణమునే (పాధాన్యమున్నదా? నిర్ద+మూ చనతే (పాధాన్యము కలదా? ెండింటికి (వౌధాన్వ మున్నదా? అని న్స బుద్ధి నంళశయావివ్వమై బహావివేవము కలవదయినది. ఇట్టి థ్ విషేవము పోవలెను.
చిత్త శుద్ధివలన వివేకము జనించును, అవ్వుడు వివేశమున ఇహోము(త ఫలమునందు దోషము భాసించున. అవ్హుడు బుద్ధి వివేవ ముండదు. ఆ వివ్శేవమును విడనాడి సీ బుధ్ధి అహై్యైతతత్వ మునం . దత్యంతము వినిశ్చుల మగును. జాకత్చ్వవ్న మనో 'రాజస్ట వివర్షిత మగును. (క్మాస్టితి కల దగును , అచలముగా నుండును= వ్ సమయమున సీ బుద్ధి. నిట్లగునో ఆ నమయమున 'జేడాంతనాకస్థ జన్య మయిన సరమా క్మ్యైక్యయోగమును, అఖండసామోళతా-ర ఈూన మయిన నిరతిశయమగు నర్వయోగ ఫలమును పొంద గలవు. స్రిత్యవజ్ఞుడవై కృత కృతవ్యడవు కాగలవు: యచార్థా అసం భావనమఃను వివరీతమతిన్సి విడనాడిన్నదై సీ బుద్ధి నిదిథార్రగసముతో కకూడుకొనినదై తత్వము నందు నిశృలనుగ 'నుండునేని యోగ ఫలమును పొందగలవు, సంభావనావివరీత భావనారహ్విత మై విజూ లీయ (పత్యయ రహితమై నిర్వాత్యవదీవము వలె సీ చిత్తము నిశ్చలమగు నేని తత్వమస్యాది మవావాక్యజన్యమయిన అఖండ సాతాళ్కారమును పొందగలవు, అవ్పూడు సాధ్యాంతర ముండదుం గావున కృత కృత్యుడవు స్థిర వజ్ఞుడ వగుదువు, యోగాకూథుడవు. “కాగలవు " అర్జున ఉవాచ? క 5ఉ, స్థితవజ్ఞన్య కా భాషా సమాధిస్థన్య కేశవ స్టితధీః కం (వభా-పేత కిమూసీత (వజేత కిం! ఉపలభ్యార్జునం (సశ్నభఖీజం సర్వహితాయ చ
త_శ్వ్వజ్ఞలతణం జ్ఞాతుం [ప్రోవాచ (్రీహరిం (ప్రతి 5886 భగవాన్ ఇంతగా జెవ్పగా అష్టనునకు [,వశ్నావకా
1/0 గీళాభావపకాశము శము కలిగినది, ఆతడవకర మందుకొవినాడుః (చశ్నబీజముపొంది సర్వలోకహితమున్నశై తత్వజ్ఞ లషణమును "శెలిసికొనుటకు శ్రీ చారి నుద్దేశించి యిట్లు వలిశెను- జీవన్ముక్షుల లతణములే ముము యువులకు మోమోపాయరూవములసి అర్జునుడు తలచి యిట్లువలిశెను. (వణ మననములచే అళ్మశత్వము ెలిిన విద్వాంసునకు నమొ ధిచే (వష్ఞ్యాస్వై రస్టములు శలుగునని గురిలంచినందన స్ధిత [నజ్ఞుని (మణము తెలియుట కీ విధముగా నడుగు చున్నాడు యాన్యేవ జీవన్ము కానాం లకజాని భవంతి హి తాన్యేవ్నాత ముముకూణాం మోకోపాయాతృకాన్న్మపి ర! (దిహైవాస్మీతి ధీర్యస్య నిశ్చలా స్టితదీర్హి సః నమాధిస్ల్షస్య షషీయం కర్యణ్యేవ న కర్తరి 516 అధ ణి శ్ ల లి, తో ణా సమాధిస్టో వ్యుత్దితశ్చ స్టితసళ్డ్ ద్విధోచ్యతే త్యత్రాద్యః కేన చిహ్నేన జ్ఞాయతేఒనై కిర్స్నైరపి ర్క1 సమాధిస్థన్య కా భాషా లకణం భాష్య తేఒనయా వ్యుర్ధితో ఒపౌ స్థితః కిం పభాషేక వా స్వయం ర్శ2 సుతినిందాదివిషయాన్ కద్దాన్ అజ్ఞవిలక్షణాన్ కిమాసీఠల కథం చి _త్తనిరోధార్థం విన్మిగహం క్శకి ఇందియాణాం కరో త్యేష వ్యవహారే కధం వ్రజేత్ విషయాన్కధమాప్నోతి స్వార బ్ధానాగతాన్సుధిః ల్ 18 లక్షజం భాషణం స్దానం ఛచ్రజనం చ చతుర్దకం చత్వారి కీదృళాన్యన్య భిన్నాన్యజ్లేళ్య ఇత్యలం శ్1!5 ఏవం ఛ్రళ్ని హ్ చత్వారః సమాధిస్టస్య చ్యాగ్రిమః వ్యుక్జితన్య (త్రయః (ప్రోక్తా స్టిత్యపజ్ఞస్య భాగళః 616 త్వమేవైె కాదృశం గుహ్యం రహన్యం వక్తుమర్హసి సర్వాంతర్యామిభా వేన సర్వసామర్థ్యవాన్' హరిః శశ ఆహ్వ్యయన్ కేశ వే త్యేవం సూచయత్యర్దునః సుధీః జీవన్నుక్తుల “శీలతణములు కలవో ఆలషణములె మునుతువు కుల మోహో పాయరూవములుం “బహ్మెవాస్మి” అను నిశ్చల బుద్ధ
ద్వితీయా థ్యాయము 171 కలవాడు స్థిత కజ్ఞుడగు ను. స్ట్ళా నిశ్చలా అవాం (బ్రహ్మోన్టీతి (దజ్మ యను న స్రిర(వథ్ఞైః గీతలొనున్న “సమౌాథధిన్ధన్య ” అను వష్టా కర్శణి వవ్యీయే కాని కర్తరి వప్టీ కాదు. 'ల్యసమాఖి (వజై వై అని భగవత్వాద వంక్షి. “నమాధివథజ్ధను పొందినవాడు”. అని భావము. నమాధిస్టితుడు ెండు విధముల నుంకును- వ్యుస్ధితుడు ఫ్రిలే(వష్ణుడు నని; ఇందు మొదటి వాడయిన వ్యుష్టితొడు నాధి నుండి మేల్కౌెనినవాడు్కుు ఆతని అన్యజనులు వ్ చిన్నామున రిం వగలరు- నమాథిస్థునకు భామ వమి ? అతిని లక్షణ మేమి! న లయ ₹ఇము భాషిత మగును ? వ్యక్థితు డయిన స్థిల్మావజ్ఞుడు స్యయవనా గా 'నమయిన భావీంచునా 1 పామరవిలతుాణము లయిన స్తుతి నిందాది విషమయములగు శబ్దనయముల నేమయిన నుచ్చరించునా? అత డెట్లుండుకు! నమాధినుండి వ్యుత్ధితు డయిన విమ్మాట చిత్తనిరోధమునవై. ఇంద్రియ ముల నెట్లు న్మిగహంచును ? ఆతడు లోకవ్యనపహోరమున నెట్టు నడ చును శ? ఆరజబ్ధమువ్రై నంటసావృ్వము లయిన శసచ్చాది విమయసుల నెట్లు పొందును ? ఆతవి లయొము ఫభామణము స్థానము |1వజనము అను నాలుగు ఆతని కే విధముగ నుండును! అజ్ఞలయిన జనులకన్న విలత.ణము లయిన ఆవి యొటల్టుండును 1! ఈ విధముగా వ్యుష్ధితునకు నంబంధీంచిన నాలుగు (వశ్నిలు గీతావచనమున నున్నవి. సిత (వజ్షానకు నంిజంధించినవిగా మూడు 1వశ్న లున్నవి. “భగవన్ * ఇట్టి గువన్యూాము రబాన్య మయిన వీవయమను సీవు మ్యాతమె ఇఎవ్వుట కృర్టుడవు = నీవు నర్వాంత ర్యామిభావమ.న సర్వ సామర్థ్యము కలవాడవు, అసెడు ఈ భావముకల '"కేళన” సంబోధనమున అరు నుడు భగవానుని పీశేషము సూచించినాడు, 1 "క్షా కాపా? కై కిం [వభాకేత 1? 8 కిమానీత ? ఓ 8ంవజేత ? ” అను నని గీత లోని నాలుగ్యువళ్నలు. ప్నిలో నమాధిస్థ స్రిత(వజ్ఞ విసయముననొక ట్యు వ్యుత్థిత స్థిత వజ్హవిపషయనున నఠాడునుకలవని గుర్తించునదిం
179 గీ ౪ భావ వశాశము (శ్రుళగవా నువాచ 65: |వజపహోతి యదా కొమౌన్ సర్వాన్ పార్ధ మనోగ తాన్ ఆక్మశ్యే కాత్మనా తుస్టః స్థిత్మవజ్ఞ నదోచ్వతే ఏషాం చతురాం (ప్రళ్నానాం (కమేశాహో త్రరం హరిః 648 కామాన్ సంకల్పముక్యా నై మనోవృ త్తాత్మకాన్యదా సర్వాన్కార ణజదాధేన జహా త్యేతానశేషకః 549 సర్వకామవినిర్ముకో యదా భవతి నిశ్చలః స్థికప్రజ్ఞః సమాధిస్థః తదాయం (ఫోచ్యకే మునిః 5860 కౌనూ అనాత్మధర్భశ్వాత్ త్యక్తుం యోగ్యా అశేషతః యద్యేతే హ్యూత్మధర్యాః స్యుః త్యక్తుం శక్యాః కధం తదా కక్ వహ్శ్యోప్రవత్స్వభావత్వాత్ స్వభావో దురత్శికమః మనోధర్శా యతస్ఫేతే త్యక్తుం శక్యాః సుఖేన వై కర్ తన్నిరోధేన తే సర్వే నిరుద్దాః సంతి వై యధా తత్త్యాగేన తథా త్యక్తాః తద్ధర్శాః స్యుర్భ్యృషాత్మకాః రక ఈ నాలుగు (పశ్నలకు భగవాన్. |కమముగా ఉత్తర మిచ్చు చున్నాడు. మౌొనవుడు మనోవృత్తిరూవనము లయిన కామ నంకల్ప (వముఖములగు నర్యకొమములను కారణవాధతో అజశీవముగా విడ నాడినమూడు, సర్వ కామవినిర్ముక్తు డయినపుడు నిశ్చల డయి నపుడు సమాఖిస్టుడయిన స్టిత్యవజ్ఞుడనత గును కామనంకల్న్పాది మనో వృక్తి ఏిశేమము లన్నియు [వమాణ -- వివరస్టయ--వికల్ప-ని,చా న్య్యుతిభేదమున తంతాంతరములందు వంచవిథఫనములుగా (వవం చితము లయినవి, వానిని నిరవశేవముగా (వవోణ మొనరింవగా నరాననుడు సర్వవృత్తిళూన్యు డగును, కామము లన్నియు ఆత్మ ఛర్శము 3 నిర్వి శేషము గా వరిత్యజించుటకు తగినవి. ఇవి అత్మ ధర్మము లయినచో త్యజింవ ఛకస్రముకాదు, వహ్న్మాయందలి యువ్హత వహ్ని ధగస్మము, అది తత్స్యథావము-* వహ్న్ యున్లత నెవూడును కుకనాడవు రః న్వఖ వో దురతికమః *” స్వభావ మతకవించ
ద్వితీయాధ్యాయము ఈ ఇ క్యము కాదు. కామాదులన్నియు మనోధర్శము లయనందున “చక్కగా త్యజించుట శకష్థమె యగును మనోనిరోధముస మనో “ధర్మములన్నియు సిరుద్ధము లగును, మనస్త్యాగమున మనోధర్శము లన్ని యు త్నక్త్కము లగును. అ౨ి యన్నియాు మృహెత్మకములు. కారణబవాధచే కార్యములయిన కామము లన్నియు బాధితొనేణ లగునుః ఇట్లు మనోగత నర్వ త్యాగ మొనరింద గల చాడు నమా భి న సంతోష; కిం నిబంధనః కామత్యాగే భవేదిత్యాకాంకియామాహ కేళశనః [54 సర్వ శామములను త్యజింపగా స్థిక్మవజ్ఞు డగు వానికి నంతోవ “మెట్లు కలుగును సంతోవము కలుగుటలో నిబంధన మేమికలదు? “అను ఆకాంత. కలుగు నని జశేశవభగవనాన్ ఇట్లనుచున్నాడు ఆత్మన్యేవ పరానందేనత్వ నాక్టుని తుచ్చుకే ఆత్భనా స్వషప్రకాశశ్వాద్భానమావేన చి_త్వతః క5క్ పరితృప్పః సదానందపురుషార్ ధై కలాభతః స్టిత్యసజ్జః సమాధిస్టః ఏవం లకేణవాచిఖిః శర్క్ శబ్ దైర్భాష్యత ఇత్యాద్య (వళ్ళో త్తరముదాహృతం వరానందరూవ నుయిన అత్మయంచే అతడు పవరితృస్తు శగునుః తుచ్చముగు అనాత్మయం దాకడు (వసరెంపడు, స్వ।వ "కాశ మగుటచే ననభాసించు ఆత్మతోడనె చిిదూవమున పరితృష్తు చగును' అవ్వు డాతనికి నదానందరూవ మయన పురుషార్థము లభిం చును. అపుడాతడు సమాథధిస్థు డయిన స్థిత్మవజ్ఞైు డగును. ఈ వే యుగాలతేణము నిరూపించు శబ్దములు స్థిత వజ్ఞుని ఇెవూనవికాగలవ్రం ఇట్టి యా లతుణకధనమున “'సిశ్యవజ్థిన్య కా ఛాహ్ి అను |వఫమ (వ నే మునకు 'ఉత్తరము నిరూపిత "మయినది ర్ం దుఃఖేన్వనుద్యిగ్న మనాః నుఫేషు పగత న్నృవాః వీత రా ళళయృకోధ: స్థితధీర్మునిరు చ్య లే!
74 గ్తాభావవకాశము అధ వ్యుక్హితచిశ్తన్య స్థితపజైన్య భాషణం 5 ర్ ఆసనం గమనం చై కత్త్రియం మూ;ధవిలతణం వ్యాఖ్యేయం తత చాద్యస్య వ్యాఖ్యానం సమ్యగుచ్యతే ర5్లి? ఇకనిటుమై. వ్యుష్టిన చిల్తు డయిన స్థిత్మవజ్ఞునకు నంబంధించిన భఛామజము అనవమా గమనము అను మూడును వ్యాఖ్యానింప దగి యున్నవి. స్థితవజ్ఞుని భామశాడులు వకాడుని భాషణాదుల కన్న ఏలవమణముగా నుంకుటమయు. సిమాపింవదగియాన్నది. ఈ భామణాదు లలో మొదటి దయిన భావణము వ్యాఖ్యానించి నిరూనణీయము, శోకమోహజ్వరాదీని దుఃథాన్యాధ్యాత్మికాని వై ఆధిజాతికదుఃఖాని వ్యా(ఘపచ్చాదిజాని చ 500 అతివాతాతినృష్ట్యాది దుఃఖం స్యాచ్చాధివై వికం శేషు దుఃఖేష రజసః పరిణామాత్మకేషు చ 660" ప్రారద్ధికర్ధుణా ప్రేమ వ్యాకులం యన్య నో మన; ఛాంతికార్యతయా శేషు నోద్వేగం భజతే బుధః 561* 'దేహాథీమానినో దుఃఖ[పాపొ సత్యామహో బత పాపిష్టాహం చ ధిజ్యాం స్యాదీదృశం దుఃఖభాగినం 502. కో మే దుఃఖం నిరాకుర్యాదిత్యు ద్వేగోభిజాయతే పాపానుష్టానసమయే యద్యేనం స్యా్త్రదా తత [88 తిబంధేన పాపన్య సఫలః స్యాజ్జడాత్మనః థోగకాలే వృధోద్వేగో మూఢ సై్యైవ న తద్విదః 564. తధా సుఖేవు స్వ్త్వన్య పరిణామాత్మశేసు చ (పారద్ధికర్శ్మణా_ప్రేషు ివిధేష గతస్పృహః రక్ సుఖానుభవకాలే హి మూఢానామవి వేకినాం వృఢాకాంకె వినా ధర్మం తజ్జాతీయపుఖస్య చ 668 స్టతయజ్ఞస్య చ (్రాంతేర భావా క్తామసో శమః న్రైవాస్త్యతః సృహాళూాన్యః స్వాత్మతశ్త్వే స్థిత సుధీః 5647 ఆనాత్మన్యాత్మదీ రేవ కారణం సకలభమే శోభనాధ్యాసజో రాగో విషయే రంజనాత్భకః _ 688
ద్వితీయాధ్యాయము 15 అత్యంతాఖిని వేశాత్మా చిక్తవృ త్తివిశేవకః తద్గోచరస్య దురొదై వాన్నాళకే [వత్యుపస్టితే 608 తన్నిరాకర ణాశళ శ్రేః యద్ దైన్యం తద్భయం స్మృతం తన్నిరాకారణసామర్ర్యం మన్యమానస్య చాత్మునః 570 చి త్తవృ త్తివి శేషః స్యాత్కో)ధోఒ లిజ్వలనాత్మకః తే విపర్యయరూసత్వాదాగాద్యా విగతా యతః ల్71 ఏకాదృళో మునిర్జీరః స్టో ఉదాహృతః ఏవం చ శిష్యళితొర్ధమను ద్వేగాదికా గిరః త్72 స్వానుభూత్మిపకాశేన నిర్శలాస్తాః వభాషతే ఏవం ముముషర్నో హృశ్య్యేత్సుఖే దుఃభేచ నో ద్విజేత్ 578 రాగ్మకోధాదిళూన్యః స్యాది త్యేవాశ్రాశయో హరేః “ జు; ఖేవు అనుద్యిగ్న మనాః *” దుఃఖములు మూడు విధ యులు అఆధ్యాత్నికములు అధిఫొతికములు ఆఫధ్సిదైవికములు నని “వీనిలో శోక మోవాజ్యరశికోరోగాడి నిమిత్తము లయిన దుః ఖము లాధా్యాత్ధికములు. వ్యా(ఘన ర్పాడిజనస్థము లాథిఫాతికదుఃఖములు -ఆతివా తాతివృష్ట్యాది హేతుకము లాధిైవికదుఃఖములు, ఈ దుఃఖ యులు రజోగుణవరిణామాత “ము లయిన నంతాపాత్ముక చిత్త వృల్తి విశేషములు. ఇని [పారబ్ధపావకర్శల వలన గలుగును, ఇట్టి యీ దుఃఖములం 'బెవని మనను వ్యాకులముగా నుండదో అవి (గ్రాంతి కార్యము లగుటవే వాని యందు బుధుడు జ్వేగము వపొందడు= "జీబోభిమూనికి దుఃఖమునం( పావ్నమనగును, అవుడాతడు “అయ్యయొ్యు' "నేను పాపిష్టడును, ధి! ఛీ! నేనిట్టి దుఃఖభాజనుడ నయితిని నా చుఃఖము నెవడునిరాశ్క్యచునో గదా!” అని ఉచ్యేగము పొందును ఇట్టి అనుతాపాత్మక మయిన ఉద్వేగము .భ్రాంతిరూవము అది "తామస మియిన చిత్తనృత్సివిశేషము. ఈ ఉద్వేగము పాపానుస్టాన నమయమున గూడనున్నచో పావమునకు (వతిజంథక మయ్యెడిది+ శి ఉద్వేగము నఫలము నయ్యెకిది.. పావఫల మనుభవించు భోగ
సం గ్ళాఖావ్యపకాశము కాలమున గలుగు ఉద్వేగము మాఢునశేకాని ఆత శ్రవిదున కుండదు,... కారణ ముండగా కార్థము నాశము వొందదు. అవడు కారస్ధి మయిన దుఃఖమును నశింవ జేయుట శక్యము కాదు, జడుడయినః మూఢథుడు భోగకాలమున ఉచ్వేగము పొందును నాకేల ఈ దుఃఖము కలిగినదని ఇావించుట అవి'వేళక్యభమ. వివేకి యగు వాని శెట్టి. (భమ కలుగదు, (పారశ్రానుసారమున దుఃఖము మాత్రమె కలుగును కాని ఆ సమయమున గలుగు (భమ యుండదు.
నత్త వ్రగోకొ వఠిళకామూాత క్ ము లయిన నుుఖములు (పారజ్ధ: కర్మానుసారముగా సంట్రావ్వృము లయినను ఆత్రివిధసుఖము లందుకు నృవోళూన్యుడుగ నె యుండును, రాబోవు సుఖమున నవా "పెట్టు" కొనడు- సుఖానుభనశాలమున అట్టి సుఖమును కాంషి౦చుట మూథస్వభావము- సుఖ కారణ మయిన ధర '్రైము నాచరింవక సుఖము మాథ్ర మభిలమ్ంచుట అవి వేకుల రీతి, ఆ కాంత వ్యర్థము. స్టిత (గ్రజ్ఞనకు శ్రాంతి యుండదు. కావున కామస మయిన మనో భమ- యండదు, కావున నాతదు నృహాళూన్యుడు. నిత్యము స్వాత్మః త్ తృ్వ్వమునం బే యుండును, ఆతడు సుభీకుడుం (భ్రచు యొట్టి దయి- సన్ను సర్వ్య్యభమలందును అత్మ బుద్ధి అనాత్ర ఆ యందుండుట- హేతువు -
స్థిత వజ్ఞుడువీత రాగ భయ్శకోథుడునగును, ఇందు రాగమనునదిం- శోభనా ఖ్యానజన్యము, వవయినులందు. రంజనాత క్ అభినిచేళొ తృకమగు చిత్తవృత్సి విశేషము, భయమనునది, రాగ విషయమునకు నాశము కలుగు నపుడు తాను దానిని నినారింం జూలనని తలచి" నపుడు డై నస్యము కలుగగా తృదూనమయిన చిత్తవృత్తి విశేవముం శోథమన- రాగవిషయవినాళక] మువస్టీత మయినపుడు తన్నివారణ- సామర్ధ్యము తనకు లేదని భావించు వానికి అభిజ్యలనాత క్ మయిన చిత్తవృత్తివిశేషము*. ఈ రాగభయ (కోధవ్యులు వీవర్యస్తమునైై. విడీ-
వ్ర ద్వితీయా ఛా్యాయము 177 పోవునేని సాధకుడు స్థిత్యవజ్ఞు డగును. ఇట్టి వాడు మననళీలు డయిన ముని. ధీరుడు. ఇట్టె స్థిచవజ్ఞుడు స్వానుభవ (వకటనమున శివశ్ర శియోర్థమై అను బ్వేగ కరము లయిన పచనము.లు పలుకును, నిర్మల ముగ నిస్బృహాముగ భామీంచును? ఇట్లున్న మ ముతువు సుఖ ముస సంతోషవడడు, దుఃఖమున ఉద్వేగ పడడు, రాగకోధాది శూన్యు డగునని భగవానుని భావమః,
- యః నర్వశానభిస్నేవా। తత్తే త్చావ్య కుభాశుభం
నాభినందతి న బేష్ట్యితన్య (వళ్లు (పకిష్టీ ౮! యస్మిన్సత్యస్యదీయే హ్ హానివృద్టీ వృధాత్మని 574 ఆరోప్యతే త మోవృ త్త్యా "స్నేహః (యేమాపరాఖిధః డ్హే విశ్తే కల(శ్రాదౌ 'స్నేహశూన్యః స తాదృశ8 ర్ సుఖహేతుం శుభం తత్తద్విషయం పాష్య కర్మణా స ప్రళంసతి హార్షేణ దుఃఖహేతుం తధా శుభం 576 విషయం (ప్రాష్య నాసూయాపూర్వకం తం చ నిందతి ఆఅజస్య సుఖహేతుర్యః న్వకలత్రాదికః శుభః న! నా స తద్దుణఫ్యాపనోద్యుక్తా ధేవృ త్తిరి భినందకిః తధాన్యదీయవిద్యాదిప్రకర్ణోఒజజనం ప్రతి 578 "| వ ఆఅశుఖే విషయ స్తస్య తన్నిందాదిప్రవర్షికొ ధీవృ త్తిర్భాంతిరూపా స్యా ధ్ధ్వేషః సోఒత్య౦తకామసః 10 తావుభౌ శుద్దస _త్వేస్మిన్సంభ వేతాం కధం మున తస్మాద్విచాలికాభావాత్సఏజ్ఞా తస్యాత్మగోచరా 6580 ప్రతిష్టాం నిశ్చలాం ప్రాప్తా ఫలపర్యవసాయినీ స్థిత్వవజ్ఞః స్తుతిం నిందాం కస్యాప్యేవంన భాషతే 581 ఏవం ముముక్షురన్యోోపి నిఃస్నేహః సకలే భవేత్ న (పశంసేచ్చుభం (ప్రాప్య న నిందేదకుభం గత 582 జ శ్వాక్షీ స్రీలీ(వజ్ఞైడు సర్వత్ర అనభిస్నేహ.డు. స్నేవామునకు మ యని వేరొక వేరు. ఇట్టి స్నేహ మున్నవ్వుడు ఇతరుల హోనివృద్దు
178 గీ తాభావవకాశము లను వ్యర్థముగా తన యంచారోపీంచుకొనును. త మోవృత్తిచే నట్టు చును. సి కవజ్ఞ్యడు ఎచ్చటను స్నేవావు కలవాడు కాడు తన చేహమునగాని విత్వమునగాని కల్మళాదులకం దుగాని స్నేవా శూన్యు డగును. వరవూత శయగు భగచానుకందు. అభిస్నేవాము నె యుండును, అనాత్మయందు స్నేవారహికు డగుటయె గీతా దము. (పారబ్ధకర్శ వరిప్రాన్న మబున సుఖమును సుఖహేతు వ% చభమును తత్ర ద్విషయమును పొందియు [వశంస్పింపడం* హార్షను “ూవడు. ద్యుఖముకు దుఃఖహేకువగు అశుభమును తత్తద్విమయ మును పొందియు ఆమాయవడడు. నింపింవడు. స్యకలతాదికమూ సుఒహేత్ర్య్యు శుభాత్మృకము అని వారి గుణములను (వశంన చేయు టకు అభినందించుటకు ఆతని థీవృత్తి (వసరింవదు- ఇతరులకు నంబంధిందిన విడ్యాదుల (వకర్ష సాథారణ జనులకు అసూయా జన శమై దు;ఖపేతు వగును, అస్థజరుల కది అశుభ విష చనుము. అట్టి చాని విందించుటకై (భాంతి రూపిమయిన ధీనృత్తి స్థిర వజ్ఞున కంకదు. అత్య్యంత్రతామస మయిన 'జ్వేపాత్శకమగు.. చిత్తళ్ళచ్లి శుద్ధనత్యము కల స్టిత్మవజ్ఞునం దు డదు. కావున స్థిత | పజ్ఞాని (వజ వేచాలకము విశైశక్ము ఉండనందు; అత్మవివయేముగ నె నిశ్చల ముగ నుండును. | విన్టీతమై యుండును! ఫలవర్నవసానమున నుండుక్చ, స్థిత। వజ్హుడు ఎవనిని స్తుకింనడు. ఎవనిని నిందింపడు* అళ్లై. అను డ్రయ్నీన మును యువును అంతట “'స్నేవాళూన్యుడు* న యుండుక్చు, శుభము పొంది (వశంసింవడు. అశుభము కలిగిననూ వెందింకడు, నించా వళం పాత్శకము లయిన వాక్కు-లనుస్థిక వజ్ఞు తయిన్ వాడ్తు న్రల్వుక్ర డ్రవి భాబ్లోకు. కరి, యజడా జఖంపారచే చాయం కూూర్యోంగా స్వ సర్వశః ఇం[దియీ ణీంద్రియాగ్టే భస్తృ న (వజ్ఞా (వతిష్లీ ౯ కిమాసీతేతి (ప్రశ్నస్య వ క్తుముత్తరమీశ్యర౩ షడ్భిరారభ తే ల్లోకః సర్వమంగలహేతవే శరత
ద్యితీయాధ్యాయము క్ష79 విషిపానీంద్రియాణ్యేష వ్యుళ్ఞానే స్త్తి కర్మణా నమస్తాసీందియార్హేభ్యః శబ్దాదిట్యో యదా స్వయం 684 సంకోచయతి ధైర్యే కూరోన్టింగానీవ సర్వశః సమాధికాలే తస్యాస్తి (పజ్జా నమ్యకృరితిష్టితా ర్ 5 పూ ర్వల్లోకద్వయే పోకో వ్యుజ్ఞాననమయే మునేః సర్వతామసవృ త్రీనామథావ స్త త్వదర్శనాత్ 686 పునః సమాధ్యవస్థాయామధునోక్షో మహాత్మనః సమ _న్తవృ త్త్యభావ్మోత విశేషోయం విచార్యతాం 587 గీతలోని “కిమూనీత ”” అను అడ్జ్డన [వశ్నకు సమాధానము వఇవెన్వుటకు అరు శ్లోకములతో భగవాన్ ఉప(కమిం చుచున్నాడు ఇట్లీ కధనము సర్వమంగల హేతువు. సమాధిస్థితు డయిన స్థిత్మవజ్ఞుడు 1పారబ్ధక ర్మవశమున వ్యున్టానము కలుగగా నాతని యిందియ ములు నితీవ్తములు కావచ్చును. అట్లు వివీవ్వము లయినను ఆ యిం(ద్రియములను శ శ్లైదీందియార్థముల నుండి మకలింవజేసి నంకో చంప జేయును. అటు వానిని (వనరింం సీయడు. ధీరత్వనున వానిని విషయముల నుండి (వత్యావ్చాతముల నొనరించును- కూర్ముము 'వెలువలికి వనిరిందిన తన యనయవములను లోనలికి ముడుచు కొనినట్టు స్టిత్యవజ్ఞుడు నట్లు చేయును. మరల నకూధి శొరతై. యిందియముల న్మిగహేంచును. ఆపుదాతనికి నమూాథి కాల మున (వజ్ఞ (వలిస్టిత మగును. సమ్య(క్పళతిస్టిత మగును: గీతలోని పూర్వ శ్లోశద్వ్యయమున సి్యపజ్ఞుడు తత్త్యదర్శనము కలవాడు కావున వ్యుళ్ధ్రానసమయమునగాడ నెట్టితామనవృ త్తియు నుండదని నూచిత మయినది. వస్తుత మిచట స్థిర (వజ్ఞునకు సమాధ్యవస్థలో నమస్తవృత్యభావము సూచిత మయిన దన్నఏశేవమును న్ా రించి గుర్తింవ వలెను కావున భగవద్యచనమున పునరుక్తి లేదని శజ్ఞావము. 59. విమయా వినివర్తంలే నిరాహోరస్య జేహినః
క్రిం గ్తాభావవకాశము రనవర్జం రసోవ్యనస్ర వరం దృష్ట్వా నివర్త లే1 నను మూఢజనస్యాపి రో గాదివశతః స్వయం విషయేథ్యోప్యుపర డిరిం్య్యదియాణాం భవత్యతః 586 (పక్ఞా (ప్రతిష్టితా తస్య కధము క్తమిహేతి చేత్ అతుర స్యేంద్రియైర్య్భోగాననాహరత ఆ్యగ్రహాత్ 588 శద్దాదయో నివర్పండీ యద్వా కొష్షతపస్వినః విషయేష నివృ త్తేషు తతృష్ణా న నివర్తతే 506 స్టిత్మపజ్ఞన్య రీరస్య సాక్షొాత్మ్యృత్య పరంపదం తదేవాహమితి స్వాత్మపదే నిత్యం స్థితస్య చ 6501 తష్యర్రానందే న రాగోప్ విషమైస్సహ నశ్యతి ఏవం రాగసివృ త్తిస్తు నా స్యనాత్మవిదో యతః ర్$2 సమూలరాగాద్యుచ్చేధ_న్ల త్వసాఇత్క తేర్మునేః తస్మా త్వమపి తత్ర్వైక్యసాక్షత్కారే యతస్వ థోః 51కి మూఢజనునకును రోగాదుల నలస ఇం(దియములకు వ్షయ యులనుండి యుపరతి కలుగవచ్చును గదా! స్థిత్యవజ్ఞునకు మూతమే. 1వజ్డ (వతిస్టితమై యుండు నన నేల! అను నాశంక కిది యాత్తరము- తోగము రాగా భోజనరహీితు డయిన వానికి ఇందియముల శిధి లము లగును. గావున ఇ-(దియములతో నా యా విషయముల చావారింవబేడు. అపుడు శబ్దన్బర్మాదు అన్నియు నివృత్తముై పోవును, కాస్థ తవస్వియగు వానికి విషయము లిన్తు వినివృత్తవము లయినను అందలి తృన్నరసము రాగము మాతము. నివృత్తమూ “కాదు. వివయనులం దఖభిలావ మ౦డును, ఇంద్రియము లన చర్ణము. అసటచే. వినయముల నాతడు (గహింవజూలడు-.. స్థిత (వజ్ఞన కస్గుకాదు.. ఆతడు. ధీరుడు. పరవదమును సాయోత్య-రించు కొనిన వాదు “ఆత్నావాం” అని స్యాత్మ వదమాన నిత్యము వెలకడగా నున్నవాడు. ఈ స్ధిత (వజ్ఞునకు విషయములు వినివృత్తమూ
ద్వితీయాధ్యాయము 181 అగుటమే. కాదు, యము్యదనుఖరాగము కూడ వినివృత్తమగును- కుషయములతోగ మయ్యుదానందము నందలి యా రాగమును విని వృత్తమగును- అనాత్యవిమనకు ఇట్టి రాగనివృత్తియుండదు, తత్వ సాయాత్కా-కము కల ముని యగు స్థిర్మవజ్ఞనకు నమూలముగా "రాగాదు లన్నియు ను చ్చేదము వాందును- కావున ఓయీ! అడ్డనా! కువ్లును త క్యైళ్యసామోత్కారమునశైై యత్నింపుము.
- యతతో వ్యాపి కౌంలే:క పురుషన్య వివశ్ని గ్నేతః ఇం్మదియాణి (వమాథీని వారంతి [(వనసభం మనః॥ వజ్డాసైర్యే పరో "హేతుః "సేంద్రియస్వాంతనిగ హః తదభావే పరాహవినిః (పక్షాయా ఇతి కధ్యతే గ్0ి4 భూయో భూయోసి థోగేష డోవదృష్టిం _పకుర్వతః సమ్మగ్వివేకినో ప్యేతన్మనః స్థితమపి క్షణం ర్0ీక్ వికారం పాపయం త్యేతానీం్యద్రియాజి ఘఫయసహ్య తత్త్ పళ్యత్యేవ బలాత్యారాక్స్వామిన్యపి విపళ్చితి కంక కోభక్తాణ్ బలీయస్తాద్వివేకే సతి రక్షకే (ప్రవిష్టుం తాని పచ్యావ్య వివేకజమతో మనః 50 విషయా వేళసామర్జ్యాద్దరం త్యే వేర్యదియాణ్యదః యథా స్రమాధినశ్చారాః ప్రసహ్య ధనినో ధనం 501క్ హరంత్యేవం మనః స్వే స్వే విషయేపీర్యదియాణి వై [వజ ర్యము. సంపాదించుటకు 'బాహ్మేంద్రియ స్మగ్రహము మయనోనిగవానును అసాధ్యారణ. కారణములు. ఆ రెండును "అేకు న్నచో ,వజ్ఞానాశము కలుగును. అని ఈ వివమయమును నిరూ శింకవలసి యున్నది- ఇందు బాహ్యేం్యద్రియ నిగబాము "'లేఠకపోవు టలో దోష మిచిల సనికూపిత మనునుం సమ్యుగ్గర్శనము లేకున్న రాగనాశము. కలుగదు అని'నిరూపిత మయినది, జిలేంద్రియుడు కానివాసిక్రి రాగో చృేదము దున్తభము+ అత వ్టింత యత్నముచే ఇంద్రియ నిగివాషము సాధింసవలసి యున్నధి- 'నళ్ల సెర్యము
కే గీ తాభావ్యవకాశము సమశ్రిగ్షర్శన న్వరూ వము శావున జ్లాాచైర్యము నంపొాదించుటకు మొదట ఇందియ జయమును నంవాదింవవలెను, అది లేకున్న దోమము వాలేల్టును. జ్త మజా 7 ం సేండియ స్వాంలే న్మిగహము (వజ్ఞ్యాస్ఫైర్యమున "సే-తువు అది" లేకున్న (వజ్ఞాహారి కలుఫను, భోగములందు భూ యోభూయః మజుల మజల దోషదృష్టీ యున్నను సమ్యుగ్వి 'వేక మున్నను, మణ మూత్ర, ముయిన మనమురు నిర్వి కారముగా నుంచినను ఈ ఇంది యములు బలాళత్కారముగా ఏకారము నంపాదించునవియగును. నీరోథముగా వివేక మున్నను నికారము కలుగును. విచేరము కల వాడు మూచుచుండగనే వివేళము రతుకముగా నున్నను బలీయ ములై యిం[దియములు మోభజెట్టునవి యగునుః వి వేకజన్యమయిన (వజ్ఞలో (న వేశించిన మనస్సును ఆ యిందియములు దిగజార్చి. బారించునని యగును. విమయావేశ సామర్థ్యమున నవీ యిట్లు చేయును, వినాశయొనకించు చోరులు ధనవంతుని ధనమును బలా త్కారముగ వారించు విధమున స్వన్వవిషమయమున ఇందియములు మనస్సు నాళర్షించు నవి యగును వివమయ సన్నిథధానమున ఇంది" 'యములు మనస్సును హరింవగ్గలవు* 61. తాని సర్వాణి సంయమ్యు యుక్త అసీత నుత్చరః వపజేహి యన్యేందియాణి త్య [వజ్ఞా (విష్టి ఆ॥ సీనం తర్ణి (పతీకారః క_స్ట్యత్రేత్యత ఆహ తం చానీంద్రియాణి ధీకర్మసాధకాన్యఖిలాన్యపి 0009 సమాహితో వశీకృత్య నిగృహీతమనాశ్చ సన్ నిర్వ్యాపారతయాతి షేన్మాం సమాభ్రిత్య మళ్చరః 001 వాసుదేవోహ మే వేళో యస్యోపాదేయ ఆంతరః స చా స్ట్యేకాంతమదృకో వశీక ర్తుం ఉమోఒఖిలం 602 యధా రాజానమాణ్రిత్య నిగృహ్యూంతే హి శత్రవః రాజ్యాశితోయమి త్యేవం జ్డాత్వా వళ్యా భవంతి త్తే 08
ద్వితీయా ధ్యాయము 185 భగవంతం తఢ్యాశత్య త్యక్పభావేన సర్వశః నిగృ హ్యాణీర్యవియాణ్యేవ క్షోభకాణ్యపి యోగినః 601 కృష్ణాశ్రితోయం మక్వేత్హం న్వయం నళ్యాని సంతి వై మాహాళ్మ్యం భగవదృ క్తే స్ఫుటం చా(గే భవిష్యతి 606 ఇందియాణాం వళీకారే ఫలనాహ రమాపతి; వశే హీతి స్పష్టమిదం కిమాసీతేతి పృచ్భ్చతః 606 ఉత్తరం (సో క్తమి త్యేతదతః కృత్యం యతేః శృణు | అయినచో నందు వతీకార మేమి! యనుట కది యుత్త్త రము ఆయింధద్రియము లన్నియు జ్షాన కం సాధన భూతములుం సాధకుడు సనమాహితుడై మనమును నగహించి ఇం(దియములను ఎవళీకరించునొని నిర్వ్యాపారముగా నుండవలెను. నన్నాశయించి “యుండదగును, వుత్పరుడు కాదగును, నేనే వాసుజేవుడను. నేనే -వర మేళ్యరుడను. స ర్యాంత ర్వామిగా నేనే అందర కుపాజేయుడనుం 'సాథకుడు మత్పరుడు వకాంత మవృక్తుడు కావలెను వాసుజేవ భక్తుల కశుభము లేవని యనిరి. వీకాంత మదృక్తు డగువాడూ సర్వము వళీకరించు కొనుటకు సమద్ధడగును- ఇందీ దృష్టాంతము ఇభావసీయము, రాజు నాశయించినచో దొంగలదరు నిగ్మహీతు అగుదుషు. ఈతడు. రాజ్యాశితుడని. గుర్మించి దొంగలు వళ్యులగు దురు, భగవాను న్మాశయింది భగ చానుని (వభావమున_ సర్వవిధ ముల నిఇదియముల నిగహింవ దగును ఇంది రవంలు మోభకము "లయినను యోగి యగు వానికి నినృహీత ములు కాగలవు, ఈతడు శృష్ణాశితుడని స్యయముగా నవి వకస్టము లగును. భగవచ్భక్షి యొకు మాహాత్మ్యము మున్ముందు స్ఫుటముగా వ్యకృము కా వలదు. ఇచట లీ సృష్ణుడు ఇంద్రియముల వళీ కారముస ఫలమురూ సూచించుచున్నాడు. “కిమాసీత” అ యకిగన అద్జనునకు “వశే హి యస్యేందియాణి * అని నికూపించుట తగియున్నదిం వశీకృ లేదియుడ్రై. యుండదగు నని యుత్తరము చెస్పినయిట్లనదిం
క్షు గ తాఖభావవకాశము 62, భ్యాయలో విమయాన్ ఫుంననృంగ స్తే షమూవజాయలే నంగాత్సంజూయ లే శామః కామా(తో్కో-ధోభిజాయ లే! 68. (శోధాద్భవతి నంమోనాః సమ్మోహాత్స్ట్టుతివి భమ: న్ఫృతిభం కాద్చుద్ధినాతో బుద్ధి నా ళ్మాత్సణళ్యతి। నన్విర్యదియవశీకా రే జొత్యేస్వాంకవినిగ్రహ:ః [07 స్వకతస్పిద్ధః కిమర్థం తదాసీతేతి సృధక్ శమః ఇం్యదియద్వార తో ఒనర్ధ్థకరం నైవ స్వతో మనః (08 ఉర్థాతదంష్టోరిర గవదవిరో ధేస్య కో వతి ఇంద్రియవశీ కారము కలుగగా స్వాంతన్నిగహము కలు- గును. ఆది న్వతేస్పిద్ధముగ నే యుదయిం చును. కాగా “అనీత” ఆని "వేకుగా చెవ్చనేల! మనస్సు'తనంతట తాను అనర్ధకరము కాదు. తది యిర్శిదియ చ్వ్యారమున నే అనర్థము. కలిగించును. కోరలు వీకిన పాను వమిమీ చేయలేదు. ఇంద్రియముల వళీకరింవగా మనజ్సేమి వేయును? నునస్సును నిరోథింప కున్న హోని యేమి*అనెడు (వశ్నకు సమాభాన మిట్లున్న ది మైవం మనో నిరోద్ధవ్యం సర్వానర్హకర౦ యతః 608 నిగృహీ తేందియస్యాపి మనసొ విషయాన్ (ప్రియాన్ పుంసళ్చింతయత _స్షేసు శోభనాధ్యానసహేతుకః 610" (ప్రీిఖేదో య 'ఆసంగో మమైతే సుఖహేతసః ఇత్యేవం జాయతే తస్మొత్సంగాత్కా-మః వ్రజాయతే శ11. భవంత్యేతే ముమే త్యేవం తృష్టాభేద స్తతో ఒపి చ్ కుతళ్ళిద్ధన్యమానా _త(త్చతిఘాతకగోచరః 812" (కోధో ఒభిజ్వలనాత్మాస్య జాయతే శోధత స్తతః కార్యాకార్యవి వేకస్యోభావః సమ్మోహ ఉద్భవేఠ్ 618 యేసా_ప్రగుడుమి[శ్రాదీన్యధా (కుళ్యతి మూఢదధీః న మ్మోహాజ్ఞాయ తే తస్మాత్ నృ తేర్చ్రంళో హ్యనర్ధదః 61 శాస్త్రాబాద్యోపదిష్టార్దానునంధానన్య పిభ్రమః
విక ద్వితీయా ధ్యాయనుం 185 తతో (బ హైక్యరీవృ క్షే ్రతిబంధో విపర్యయాత్ 018 బు ద్ధేర్నాశ స్తతః తస్యా విలోపాదేవ పూరుషః పుమర్జాయోగ్యశాపన్నో మృత ఏవేతి కధ్యతే 616 యస్మాదేవం హీ మనసో నిగహిభావతః పృమాన్ మృతతుల్యో భవే త్రస్మాద్యతస్వాన్య విన్మిగహే 017 అతో యుక్తం మమోక్తం తదాసీలేతి పురా తవ
మనోని[,గహము లేకున్న వాని యేమి?అని యన రాదు, మనస్సు నర్వానద్ధకరము- _చాని నవళ్యముగా నిరోధి,చవలెను. ఇంద్రియ వ్యిగణాము కలవానిని మనస్సు (వీతి సంపాదకము లయిన శక్తాది విషయములను చింతన మొనరించుచు ఆ ఏవయముల౦దు నంగము కలుగ జేయును, “నా కీ విషయము లత్యంలము సుఖ హేతువులు” అను భనంగమును కలుగ జేమురు. ఈ ఆకంగము శోభనాధ్యాక 'పేతుక మయిన (వ్రీతి భేదము* ఇట్టి యీనంగమువలన కామముద యించును. ఈ కామ మనునది యొక తృష్ణా విశేషము. “నా క్షీ విషయములు లభింవనలెను-” అనెడు తృష్ణూభీదము. కలుగునుం ఆ తృష్టావికేషు రూవ మయిన కామ మేబేని విధమున హతము: కాగా వతిఘాతక నోచరమయిన శోథ ముదయించును. క్రోధ మభిజ్వలనాళ్నే కము. ఈ [కోధము వలన కార్యా కారశ్రి వివేశా భావ. కూవమయిన 'సమోస్టహము కలుగును. ఈ సనమ్మోనాము వలన మూఢుడై. గురువులను మిత్రులను అందరిని కోపించును, సమ్మో వాము వలన అనర్ధ్మ్యవద నుయిన న్మృత్మిభంశము కలుగున్తు- అపుడు ఇాస్త్రోవదిష్టములు గురూపదిష్టములు నయిన వానిని వేనిని కూడ అనుసంధాన 'ెొంసరింవ లేడు, విభమన్యాకులు డగును. అమూడు (ుమైక్యధీవృత్సికి (వతిబంధ శుర్చడును. స్పృతి (భంశము. కలుగగా బుద్ధి నాశము కలుగును. ఐకాత్మ్యాశార మనోన్నత్తి లోషించును. కాగా పురుషుడు పురుషా ర్థాయోగ్యుడగును. అట్టివాడు 'మృతుడు” అని దగును కావున మనోని గ్రహము లేనందున పురువుకు మృత
శుల్యు డగును. అందువలన అష్టా. మనోనిగవామునవ్షై యత్న మౌాచఛరింపుము, కావుననే “అరీతి ఆ౨ నేననుట యుక్తృము- *యుక్త అనీత మత్చరః” నాయందు మనసుకు లగ్న మొసరింపు మపి పూర్వము నే ననుట అత్వంతము యుక్తము. (శ్రీమక్కృష్ణపదారవిందసురభౌ వృ త్తిం వహద్భారిమరీం శ్రద్ధాభక్రియతం మనోఒనవరతం యావతత్చవిష్టం నహి శావళ్టోభకశీలతాం వ్రతిపదం నాద్ధా జహాతి ప్వికాం చాంచల్యం (స్రజహోతి త్యత నిరతం చేతః స్వయం క్వాధిదం 618 (శ్రీ కృష్టభగవానుని వడారవిందముల వరీమవలమునందూ 1భమర వృత్తి ననునరించుచు. మనస్సునిరంతరము 'శ్రద్ధాభక్తి యుతముగా భగవక్స్పదముల [వవేశింవనంతవరకు (వతివదముననం తన తోభక స్వభావమును విడనాడలేచు- అ పచారవిందనుం లందు చిత్తము స్వయముగా నమానక్త్త వుయిన వో ఆధి వాధలను కతిగించు చాంచల్యమును పఏడనాడ గలదు 64. కాగ జ్వేమవియుక్తై స్తు విమయాశిందిమైక్చరశ్ ఆత 'శ్రవ్నకె శ్రర్విలేయాత్నా క (వసాదమధితివ్చతి! నిగ్మహీతే తు మనసి వినేంద్రియవిని (గ్రహం దోషో నేతి వదన్నాహా (జే తేశ్యస్య చోత్తరం 6020 వశీకృతమనా యస్తు స్వాధీనై రిందియైళ్చరన్ వియశై రాగ ద్వేషాభ్యాం శబ్దాదివిషయాం _న్పధా నై! చితస్య స్వచృతాం (బహ్మసాక్షత్కా రై క యోగ్యతాం స ప్రాప్నోతి తతశ్చిత్తం నిరోద్ధవ్యం ప్రయత్నతః 622 “మనస్సు నిశృహీత మయిశచో ఇందికు వినిగహమూ 'లేకపోయినచో . దోమము లేవ, అరు వివమయమును “(వజేత కిం” అను (వళ్నకు సమాధానముగా కృన్ణభగవాన్ నిరూ పించుచున్నాడు. మనస్సును వశీకరించుకొనిన వాడు రాగ చ్వేమ పేధయుక్షనయులు స్వాధీనములు నయిన ఇం(దియములతో నంచరించూ
ద్వితీయా ధ్యాయము 187 శఊశాడయినను; శచ్టాది విషయములను అనిషిద్ధములగు వానిని ఇొందునా డయినను చిత్తన్యచృతను (క్మాసాతా త్మాంర యోగ్య తను పొందును. రాగచబ్వేవ |వయుక్త్రము లయిన యింద్రియము లతో సంచరించుట దొమహేతువగును. మనస్సు స్వపోమున నున్నచో రాగజ్వేవము లుండవు. రాగ బ్యేమములు "లేకపోయి నచో తదధీసమయిన ఇంద్రియ [వ్రవృత్తియుండదు'. అవర్టనీయ ముగా నుండు విషమయముల్యప్రాప్తి దోవ మూ పొదింవదుం శుద్ది చాస్టఘాతే మొనరింవదు, వీివయనుుల నృరణము కూడ అనర్ద “కారణను కాగా వాని భోగ మత్యంతను అనర్థ కారణమే, అయి నను జీవనార్ధ్థమై ఏమయనుల ననుభపించు వాడు అనర్థము ఫొందడా? అను శంక వైనిరూవణమున నిరస్తమయినది. ఈ 1వథుట్టార్థ మంతయు “కిం |వజేత” యను (వశ్నకు సమాథధానము- (వయత్న పురస్పరముగా చిత్తమును నిరోధింప వలెనని సారా ర్ధను,
65, వసాదే సర్వదుఃఖానాం చోనిరస్యోపజాయ తే (వసన్న చేతసో వ్యోళు బుద్ధిః వర్యవతిన్థ లే! చి త్త్స్య స్వచ్భశాయాం తు (ఛాంతిజ్ఞానైక జన్మనాం ఆధ్యాత్మికా దిదుఃఖానాం సర్వేషాం జాయతే శకయః 618 యస్మాచ్చీఘ్రం యతేరస్య శసన్నమనసో మతిః (బ్రహ్మా తై గ్థక్యసుఖాకారా సమంకాదవతిక్షతే 626 అతః సర్వ్య్వపయత్నేన ముముకుర్మతృరాయణః వశీకృత్య మనః స్వీయం తి పేదృహ్మాద్వయే మయి 625 (వనన్నిత కలిగిన నేమి కలుగును! అది యిందు నిరూ వీల మగును, చిత్నమునకు స్వచ్భతా రూవ మయిన (వసాదము కలుగగా (భాంళిజ్ఞానమ వలన నుత్పన్నము లయిక అధ్యాల్ని శాది దుఃఖముల కన్నిటికి తయము. కలుగును, అజ్ఞాననిలసిత ముల కన్నిటికి పోని కలుగును. (వసన్న చేఠతస్కుడయిన యతి
188 గీతాఖభావవకాశము యొక్క మతి (బ్రహ్హల్మైక్య సుఖా కారముగా వరస్ధవనిం చును అంతట నది యట్లు సిద్ధ మగును కావున ముముతువు సర్వవిధ యుల యత్ని మొనరించి మత్ప్సరాయణుకు కావలెను, తన మన స్సును వశీకఠిం మకొని (బ్రవ్మోద్వ్యయా కృ పడ నయున నాయందు స్ధెతి కలవాడు కావలెను. 66. నాస్తి బుద్ధరయుక్వన్య న చాయుక్తన్య భావనా న ఛాభావయతః శాంతిః అశాంకస్య కుతః సుఖం! వ్యతిరేకము ఖేనేమం దృఢథయత్యర్థ మీశ్వరః పుంసో హ్యజితచిత్తస్య బుద్ది ర్వేదాంతవాక్యజా 426 నోత్పద్యతేస్య తద్భుద్ధ్యభావే నా_ష్ట్యేవ భావనా నిదిధ్యాసనరూపా యా శాంతిహేతుః స్టిరాత్మికా 627 నిదిధ్యాననళూన్యస్య నాస్త్యవిద్యాపరికయః సొటొత్కార: పరాశై్యాక్యత_త్వ్వ్రస్యానందకారణం 625 తత్సాకొత్కారశూన్యస్య మోజినందః కుతో భవేత్ అతశ్చీత్తం నియమ్యాశు యకస్వానందసిద్ధయే 828 మైన నిరూపించిన యర్ధ్థమునే భగవా౯ వ్యతిరేక ముఖ ముగా దృఢ మొనరించుచున్నాడు, చిత్తవిజయను తేలి వానికి "వేదాాత వాక్య జన్య మగు బుద్ధి యుదయింవదు, అట్టి బుద్ధి యుద యుంక కున్న-వో భావన కలుగదు. ఈ భావన నిది థా్టరరూవనమూ- సీర మయిన శాంతిహేతువు, నిదిధ్యాననము లేనివానికి అవిద్యానరి తయము కలుగదు, అది యున్న నే వరా ల్మైక్యతతసామో త్కా-రమూ కలుగును. అదియె ఆనంద కారణము ఆక్మసాతూ క్యారళూన్యు నన మోమొనంద మెట్లు కలుగును! కావుక చిక్తమును. నిగ హంచి ఆనంద సిద్ధిన్తై "వేగముగా యతల్నింపుము, 601, ఇంది గూణాం హీ చరతాం యన్మకోనువిధీ భు తే తీదన్న వారి (వజ్ఞాం వాయుర్నావ మినాంభసి | అయుక్తన్య కుతో నాసి బుద్దిరత్యత ఉచ్యతే
ద్వితీయా ధాస్థయము 189 స్వైరం (ప్రవర్తమానానామింద్రియాణాం (వమాధినాం 680 విషయేషు చ తన్మధ్యే యద్యేకమపి హీం్యద్రియం మనో నులకీకృకై్యైవ సాధకన్య (సవ ర్తతే 831 మనసానునృతం తచ్చ (ప్రజ్ఞామాతై్మైకగోచరాం సాధకస్యాపనయతి కాస్త్రీయాం విషయావృతం (402 యద్యేకమపి తాం (వజ్ఞాం వీదుషో హరతీంద్రియం కిమువాచ్యం తదా నర్వాణీం[ద్రియాణి హరంతి తాం 608 నాకాహరణసామర్థ్యమంభ స్యేవ న తుక్షిత్తా _ వాయో న్రధేంద్రియస్యాపీ చాంచల్యే మనసః సతి 638 (పజ్ఞాహర ణసామర్ధ్యం మనః సైర్యే తు నాన్య తత్ ఇతి సూచయితుం (ప్రో క్రమంభసీతి పదం త్విహ 016 అయుష్తునకు బుద్ధియేల యుండవు! అకు వీమ్యయమున భగ “వాళ ఇట్లు "చెవూచున్నాడు, స్వేచ్చగా స్వఫిమయము లందు [వవర్తించు_ ఇంద్రియములు అవళీకృతశము లగుటచే (చమాధులు= యిుద్ధి మధథనము చేయు స్వభావము కలది, అట్టి యిందియములతో నొకయిం్యడియము నయినకు లత్యుముగ జేసుకొని సాథకుని మనన్ను, (వవర్తించు నది యయినచో మనస్సు ఆ కందిన ననుకరిం చునది యయినచవో సాధపని ఆత్మైక నోచరమగు (వజ్ఞై నది తొల గించును-. నానావిమమములతో. గ్వూక్షినడై యా కునక్సు శాస్ర్రీ యమన (వైరు వారంచురు. ఒక యిుదికు మయిరళు విద్యాం నుుఆ (వజ్ఞను వారంచున3 కాగా స ర్యేందది ఈరుకులా (వక్థినూ వారించు ననుట వేపుగా చెవ్చనేల' జలమున వాయువు నౌవనూ జారించునట్లు అవి యిందు దృష్టాంతము న్నష్టార్భము* వాయువు. నఠు నౌ కావారణ సామస్థ్యృమువక ముంచే యుంకును గాని భూవిం యయుదుండదు. ఈ యం౦ంశము సూచింయమబశీ నా కాదృష్టాంతముూ నిహూపిత మయినది. ఆ విధముగనే మనసునకు చాంచల్యమ'న్న పుడు శృంద్రియ ముం రకు (వ్రజ్ఞావారణ సామస్ధ్య శుండుకు, మనఘసస స్టోత్య
శ90 గీ తాభావవ కాశము మున్నచో నిర్రదియము. [వజ్ఞాహరణ మొనుంన జాలదు. ఈ నివ యమే. గీతలోని *అంభసి” అను వదమున నభివ్యక్త మగును, 68 తస్మాద్యసస్థ మహాబాహో నిగృహీ తాని సర్వశః ఇంద్రియాణీందియాన్టేభ్య స్య (వజ్ఞా (వతివ్యీ ₹ా| యస్మాదేవం తతో యస్య సచి ల్రానీంద్రియాణి చ నిగృ్భహీతాని సర్వాణి తస్య (ప్క్షా గ్రోతిస్టిలా 6560" నివాతికవచా దీన్యోఒసురాంశ్చ జితవాససి మవాబాహో సమర్హ స్వమింద్రియారినివార ణే 687 కావున చితృముకోొడుత ఇం్మదియము లన్నియు నిగృహీత ములు శావలెను. అప్పుడె (వజ్ఞ సాథకునకు (దళతిష్టిత మగును. మవోచోహు. వయిని అర్జునా! నీవు నివాతకవచాదిమహో రాతుసు అను జయించిన వాడవు నీవు %ంద్రియశ్యతుని వారణమున నమద్డు డవు. సిద్దునకు నమన స్కే-ం(దియని[గ్రవా మౌావశ్యశము. సాధకునకు నావశ్యకము. శాగాదిశతు నంహార నమర్ధుంకె (వజ్ఞ (వతిష్టిక- మగును,
-
- భూ నిశా సర్యభూ తానాం తస్యాం జాగ ర్హి నంయమిా యస్యాం జాగ్రతి భూతాని సా నిశా వశ్యతో మునేః॥ ఏవం ముముకుణా వళ్లా స్టేర్యాయేర్యదియసంయమః శ్రి కార్యః శచ్రయత్నతః శాస్తా్రాచార్యాభ్యాముప దేశ తః 00887 ఉత్పన్నే తత్త్వవిజ్ఞానే కీబేఒజ్జానే సకార్యకే ఇంద్రియాణాం సచిత్తానాం స్వతస్సిద్ధోస్తి సంయమః 480 ఇత్యాహ భగవాన్విష్తుః (బహ్మావిద్యా'సదర్శనాత్ అం =, ణో ముముమయువగువాడు (వజ్ఞ్నా స్ఫెర్యనం పొాదనమునవ్తై. [వయత్న, పూర్వకముగా ఇంద్రియనంయమన మొనర్న వలసి యున్నది- శాస్ర్రోనబేశమున ఆభార్యోవ దేశముస ఇం,దియని[గహము సంపొ విజ్ఞాన ముదయింవగా కార్థనహితముగా అజ్ఞానము శ్సీణము
ద్వితీయాధాాయము 1191 కాగా మనసుతో గూడిన ఇంద్రియములకు నంయమము స్వతస్పిద్ధ యుగా గలుగును, అనెడు ఈ విమయమును కృన్నభగవానుడూ- 1బహ్మా విద్యా వదర్శనమున విశదము చేయు చున్నాడు. ముముణ్రువు నకు (వజ్ఞిర_స్భారన్టిసం పొదనశ్రై [వ మత్న పూర్వక మయిన ఇంద్రియ సంయమనము అవళ్యకము. స్థిత వజ్ఞునకు స ర్వె్య్యదియసంయనునను న్వతస్సిద్ధ మె+
వేదాంతవాక్యజా (పక్టాహంటబహ్మాస్టీతి యా దృఢా 646
అక్షాన్నఏత్య(ప్రకాశత్వాదజ్ఞానాం రజనీవ సా
(బహ్మవిద్యాస్వరూపిణ్యాం తస్యాం జొగర్హి సంయమీ వ!
టితేం్యద్రియో జితమనాః స్థికప్రజ్ఞఉదారధీః
(ప్రబుద్గోఒజ్ఞానని దాతః సావఢానః స వర్తతే 642
(గాహ్యగాహకరూపా యా నిళాఒవిద్యాత మోమయీ
(సుష్తాన్యేవ భూతాని యస్యాం వృవహరంతి వై 648
న్వస్నవత్సా నిశా తన్య (బ్రహ్ముతత్త్వం (వ్రపళ్యతఈ
స్టిత్యవజ్ఞస్య విదుషో భేదదృజ్నావథాసతే 848
1వబుద్ధ్య తే న యావద్ధి తావత్స్వస్నస్య దర్శనం
(పబుద్ధన్య పునః న్వహ్నో బాధితో కమకాలికః 6045
బొాధపర్య౦తతా దృష్టా సకార్యనస్య (భమన్య చ్
సాకెత్క్బృతే పరే తళ్యే నభ్రమోన చ తక్కృతిః 646
సమూల భాంతిబాధాచ్చ తదుక్తం వారికే స్ఫుటం
“అపాం (బవ్మోస్మి” అను 'వేదాంతవాఠ్య మయిన దృఢ
యగు(వజ్ఞ అజ్ఞులకు అ(వకాళ ము అందువలన చారలకది రజని.- “రాత్రి వంటిది నంయమి యగు వాడు | బవ్మావిచాన్రిన్వరావమగు నా (వజ్ఞలో మేళ్కో-ని యంకును. అట్టు జాగరణముతో నుండు సంయవిః జిలేంద్రియుడు. జికమనస్కుడు, ఉ వారథీకుడు. స్థిత వజ్ఞుడు ఇందియని గబాము మనోన్మగహము కలవా. అజ్ఞాననిదనుండి యాతడు మేల్కొని సావధానముగ నుండుకు. (గాహ్య(గావాక
192 గ్ా భావ వకాశము రూవమయిన ఆ నిశ ఆ ర్యాతి అవిద్యాత మోమయము- నర భూతము లా నిశలో నిదించునవియై (వస్తువ్తములెయై వ్యవనారిం చునుం (బహ్మాత రము సాయొత్క_రించుకొను వాసికీ ఆ నిశ న్వవ్న్న పాయను స్థిత।వజ్ఞు డయిన ఎవిద్వాంసునకు భీవము భాసింవదు. "మేల్కొనునంతవరకు స్యష్నదర్శన ముండును, మేల్కొనిన వానికి (భమ కాలిక మయిన స్వ్యవ్నము కాధిత మగును. తేన కారని నపాత మయిన (భమమను (వబోధవరశ్రింత ముండును. వరతత్త్వ్యమం సావొత్క్యృుశము కాగా (భను యుండదు. త త్కార్య ముండదు. సమూలముగా (భాంతి నశింపగా (భను (భమకార్యము లుండవని (శ్రీసు రేశ్వరులు వార్తికమున స్ఫుటముగా' సిరూపించిరి, ఆ వార్తిక కారిక యిట్లున్నది*
“ కారరవ్యవహారే పొ శుద్ధం వస్తు న ఏీత్యతే 047
కుద్ధే వస్తుని సిస్దే చ కారక వ్యాప్పతి న్తధా
కాకోలూకనిశేవాయం సంస్కారో ఒజ్జాళ్మ వేదినోః 6048
యా నిశా సర్వభూతానా మిత్యవోచత్చ్వయం హరిః
కారకవ్యవహోార మున్న-వో శుద్ధవస్తువు గోచరము కాదు-
శుద్ధవస్తువు సిద్ధము కాగా కారక వ్థవహోారము భాసింపదు- అజ్ఞునకు ఆత్మవిదునకు కాశము ఉలూక్షమ్తుల రాధతినలె ఈ నంస్కార ముండును. ఈ విఘయమునే “యా నిశా సర్వభా తానాం” అకు శ్లోకమున వారి న్వ్యయముగా నిరూవించెను, అని యిచటి శజ్బా ర్థీము. ఈ యింశను విశదము కాగలదు-
విపరీతదృశో నాస్తి సమ్యగ్వస్తు నిరీక్షణం ౮48
వన్వృధర్థ్శనణా యస్మాద్విపలీతా దృగేవ సొ
నమ్యగ్వపుదృళో న్నాస్తి విపర్యయనిరీక్షణం 800
సమ్యగ్భృళా దోధితత్వాత్సమూలస్య [కమన్య హి
ఉలూకస్య దివాంభస్య యధా కాకదినం నిళా (6051
రాత్యంధన్య చ కాకన్య యధోలూకదినం నిళా
విక్ర ద్వితీయా ధ్యాయము 198 తధాజ్ఞస్య నిశేవాస్తి నిష్టా (బ్రహ్మవిదో మునేః (652 తధా (బిహ్మవిదో మూధనిష్టా రార్రిరివోదిచా అత_స్పత్త్వదృళో నాస్టి _కియాకారకలతణః 6068 వ్యవహారోఒన్య సిద్దోఒతః నచి శ్తేర్యదియసంయమః వితృ ష్టస్యాత్మనివ్షత్వా దేషజ్మాతయముజ్ఞ తః 654 వ్రస్యాప్యనిచ్చతో ధ్యానమర్థాయాతం (ప్రవ ర్తతే ఇత్యుక్తం (శ్రీవనెస్టేన రఘునాధం (ప్రతి స్ఫుటం 855
వివరీతదృష్ట్రే కల వావికి సయ్యిగ్య స్తు నిరీక్షణ ముండదు, వివ లీతదర్శనము వస్తుదర్శనము లేనందుననె కలుగును. వస్తుదర్శనము: కలవానికి వివరీతదర్శన ముండదు. విపరీతదర్శన హేతు వయిన వన్త్యదర్శనము వస్తుదర్శసమున "ాధిత మగును. ననఃకాలముగా [భమ మంళఠయు సమ్యుగ్దర్శనమున వాధిక మగును, ఉలూకమూ చివాంధము. దానికి కాకదినము నిశ. కాకము రాత్ర్యంధము- చానికి ఉలూకదినము నిశ యగును. ఆశ (బ్రవ్మావిదుని నివ్య అజ్ఞు నకు నిశగ్గా నుండును. అగ (బహవ్మావిదునకు మూఢనిష్టు రా(తిగా నుండును. కావున త _త్వదర్శనునకు (కియా కాగక లతయణ మయిన వ్యవపహోరము లేదు, కావున సచి ేర్మదియ నిగ్రబాము సిద్ధ మగును- వపశ్శాతయమును విడనాడిన ఏీతరాగుడు అత్మనిష్టు. డగున్తుం కావుననే అభిజ్ఞునకను థానము అర్థనిద్ధము. (శ్రీరాము నుద్దేశించి (శ్రవసిష్టు డీ విధముగ'నె స్ఫుటముగా నిరూపిందినాడు. త_త్త్వదర్శను: దడయిన చానికి అవిద్యా నంబంధ మయిన (కియాశారకద్యవబోర "మేమియు నుండదు- ఇందియనంయమ మాతనిక్తి స్వత స్పిద్ధము- "70. అపూర్యమాణమచల్మ వతివ్ఫం
నము,దమావః (వవిళశంతి యద్వత్.
తద్వశ్కామా యం (వవిశంతి స్వే
న ఇంతిమావ్నోతి న కామళామిోా |
తదేవం సర్వ వికేపనివృ తిస్తస్య ధీమతః
శకట గీ తాభావ్యవకాశము ఉక్తాధునా కామశాంతి; సదృష్టాంతా నిదర్శ్య తే 66 ఆపూర్యమాణం సర్వాభిర్నదీభిర పి సొగకం వృష్ట్యాదిప్రభవా ఆపః యవిశండి యధాఫిలాః 657 అనడి,కాంతమర్యాదం తిష్టంతం నిర్వికార త౩ ధీరం తేన (ప్రకారేణ స్థిత పజ్జ్ఞమవస్థితం 658 నిర్వికొారతయా సంతం కామ్యుమానా అపీకరై8 శద్దాద్యా విషయాన్పర్వే యది 1పారద్ధికర్మకా 658 విశంతి న తచ్చిత్తర్స వికర్షుం శక్నువంతి తే స మహార్హవతుల్యో యః స్థిత్యపజ్డో విచతణః 660 సర్వలౌకికవిక్షేపనివృ త్తేః జ్ఞాన తేజసా అపద్యాకార్యమా భాసమపి త్యక్త్వాచ వైప్పికీం 661 శాంతిమాప్నోతి మూఢ్తు కామకామీ న ళాండిభాక్ కాన్యూన్కా-మయితుం శీలం యస్య సంసారిణః సచ 6002 సదా కేశారవే మగ్నో భవతీశ్యాశయో హరేః న! ణి ఈ విధముగా. స్థిత (పజ్ఞున సర్యవితేవ నివృత్తి నిదూపిత మయినది. ఇక దృష్టాంత నహోనము గా కామశళాంకి నిధ్శ్శ్త మూ కానున్న౬. నానానదులచే నాపూరన్ధమాణ మయినను సాగరమః స్టవ9ిష్టముగ'నే యుండును, వర్హాగుల వలన గలిగిన జలమూ లన్నియు నమః దమును చేరును, సర్వనదీజలసు లం చునను నిశ్చ, లముగా నున్న సము[దమును మరల జబవుం లన్నియా 'జీకును- అను మరఠ్య్యావ సతికమిఎవక నిక్యె కారముశా నున్న వ భీరభావముననే యున్న వానిని, ఇతరు లభిలపించు కఖ్రానె వివ య ములన్నియు. (ప్రారబ్ధ కర్ణుపళము 5 'జేశనవీి యగును. అయిననా. శర్షాదివిషయ ము లా స్థిత(వజ్ఞు చిత్తమును విశార ెట్ట గలవి కావు, స్టిత్మవజ్తు డయిన విచమీణు డయిన యాతడు మహీ్రవ లె న్ ళల శుల్యుపు, ఆతం జ్ఞాన తేదమున సర్యవిధము ఎగు లొకిక వీతేవ ములు నివృత్త ము లబిుశంమన అభాళ చూనముగా నున్న అఏిద్యా
ద్వితీయా ధ్యాయము 195 “కార్యమును విడనాడును. అట్టవిద్యా కార్యమును విడవాడి నైపిక వముయిన శాంలిని పొందును. మూఢబుద్ధి యగువాడు కామళాపిం "కావున కాంతిని పొా-దజూాలడు. ఆ నంఫారి కీలము నిత్యము కాము ములను కామించుచునే యాండును, అట్టివాడు శ్షేళార్లవమునందు మగ్ను డగునని భగవానుని ఆశయము, - 71. విజోయ కామాన్యః సర్వాః పుమాంశ్చరతి నిన్నవాః నిర్మమో నిరవాంకారః న శాంతిమధిగ చృతి। యస్మాదేవమతః (పాషానపి బాహ్యాన్ గృహాదికాన్ 668 వానసనామా(రూ పాంశ్చ మనోరాజ్యాత్మకాన్యపి పధి(ప్రాప్తాం స్పృ ణస్పర్భతుల్యాంసాం స్త్రివిధానపి (0% ఉపేత్యు దేహయా[(త్రాయామపి నినృవో మునిః 'దేహాద్యహంకృ తేః శూన్యం స్వశ్ఞాఘాదివివర్డితః (థి తాదాత్భ్యాధ్యాస హన్యత్వాత్సంనర్గాద్యాసవర్డితః శరీరయా్యత్రామాక్రార్టే ప్రాప్తే (ప్రార బ్ధకర్మణా 606 మ మేదమితి త్మక్రాపి నస్వక్వ(భ్రాంతివివరిత సా న! భోగానారబ్ధివళతో భుంక్తే భో క్షృత్వషుంతరా 887 యాదృచ్చికతయా యశ్ర క్వాపి యాతి న వా పుమాన్ స ఏవంభూత ఏష్మోత స్థితవజ్ఞ ఉదారదీః 6608 శాంతిం సమ స్తసంసార దుఃఖాభావోపలక్షితాం నిర్వాణాఖ్యమవాప్నోోతి శ్ర _త్వటోధబలేన వై 6000 ఈద్భృశం (నజనం తన్య స్థితపజ్ఞన్య కీర్పిఈం 610 నర్వ కామములను విడనాడి నిన్నృవాుడ్రై సంచరించుమూూూ నిర్మముడు నిరవాం కారుడై యుండు నాతడు శాంతిని పొందుకు, ఈ గీతార్థమిట్లు విశదీకృతమగును. స్థిత్యవజ్ఞుడు త్రినిథములర్పృన "ామములను విడనాడి వాసి నుశేతీంచి శరీరజ్వనమున న్నా నిన్స్బృహాడై యుండును, కామములు మూడు విధములు, నంపా _వృము లయిన గృజోదికములు బాహ్యా కామములు = మనోశరాజ్య
196 గీ తాభావ(వ కాళము శూవము లాంతరకామములు: మరికొన్ని వాననా మాత రూవ ములుః ఇట్టివి సం(వెవ్వము లయి.నరు- దారిలో నంపాప్తృ ము లమున తృణశర్పాదితుల్నములను గా భావించి ఉపేసీంచును. జేవా యాత్రలో )వూడ నాముని న్పృహోరహీకుడై యుండును, ేవళ ద్యవాంకార ళూన్యుడైై. న్యశ్తాఘాది రహితుడై యుండును. వేం యందును ఆదా క్ట్యాధ్యాసము "లేనందున సంనర్గాధ్యాన రహి తుడుగా. నుండును. (పారజ్ధర్థు వశమున శరీరయా[తా మాతా ధ్ధముగా నేవేవి నంప్రాప్పము లయినను వాని యుదు గూడ ళ్తెద్రి నాది యను స్వత్యఖాంతి కలవాడు కాడు. స్యత్త్య(భాంతి వివ న్రితు డగును, [పారబ్ధవపళమున నా యా భోగముల ననుభవిం చునే కాని వానియందు భోకృ తా్యాభిమాన ముండదు, యాద్భృ చ్చికముగా నెక్క-డి శఇెక్కాడికో వోవ్చురు, ఇట్టినాడు స్థి ్యవజ్ఞుడుం ఉదారబుద్ధి? ఈకడు నమన్ననం పార దుఃఖము లే మొ[కను లేని శాంకిని పొందును. ఈ శాంతికి నిర్వాణమని జప తత్యబోధబల మున సీని ర్వాము వొందును, స్టితే (వజ్ఞుని (వజన మి విధము ఇ నుండునని పూర్వవళ్నోత్వృరము, 72. వపా (యాహ్మీ స్థితః పార్ట నైనాం (పావ్స విముహ్యూతి ప్తి ఈం. స్వామంక కాలేసి (బవ్యాబిర్భాణ మచ ఫెళ! ఏనం చతుర్తాం (ప్రశ్నానాముశగ్రరవ్యాజతోఒతక్ర చ త_శ్యవిల్ల క్షజాన్యేతాన్యలిలాని మునుక్షుక్రా 471 (సకర్షవ్యకయో హ్రాని జీవర్ము క్రైైకసిన్హ మే స్తూయతే కానని షేయమధున్నాతోపసంహృాత్రా (72 ఏషా యధో క్షా 1దాహ్మ్ యా (బహ్మో్వైతై కగోవరా | నిష్టా యా కర్మనన్యానపూర్వికొ డ్లానలతణా 6/88 పినాం వ్రాహ్మీం స్టితిం |పాస్య యఃకోపిన విముహ్యూతి మౌోహహేతోర విద్యాయా దాధితత్వాన్న సంభవః ల్! అస్యామం త్యేపి వయసి స్టీకౌ స్టిత్వాతినిశ్చులాం
ద్వితీయాధ్యాయము 197 (బ్రహ్మాత్మనిర్వృతిం నిత్యాం మోకొఖభ్యామధిగచ్చతి 6/5 కిమువాచ్యం (ది హ్ముచర్యాదేవ సన్యన్య యః పసుమాన్ యావజ్జీవం స్థితావస్యాం (బాహ్మ్మ్యా మేవావతిన్షతే 676 స యాతి (బహ్మనిర్వాణమిత్య పేరాశయో పహూరేం 677 “స్థితవజ్ఞన్న కా ఛాపా?”. మొదలుగా. నక్టును డడ్గిన నాలుగు [వశ్నలకును భగవాన్ ఈ విధముగా నుత్తరము. లిబ్బీ నాడు. ఈ యుత్తర వాాజముగా నిచట నీ భావము సూోచెంచుట “యయినది- ముముతు నకు మానవుడు ఈ నిమాపించిన తత్వవిదుని =ిఫ౯ాముల ఇన్నిటిని సావథధానముగా గుర్చింది రరాచరింద వలెను "అందులకే యిపి యిచట ఇట్లు నికూపితకము లయినవి, దీనికి జీవ న్నుక్తియే ఫలము, అట్టి ముక్సి సిద్ధినై వీని ననుసరింపవలెను. ఈ :విరూపీత మయిన క్షాననివ్ట యూ యునశంహామున _ఇట్టు (వస్తుత “మగుచున్నది “వపా హ్మీ స్థి” అను సీ ద్విశీయాధ్యాయాం శమ న్లోకము ఇట్లు వ్యాఖ్యాం మగుచున్నది, వపా - ఇంతవుకు నిట్లు నిమూపిత మమున ఇది, శ్రాహ్మీ- శృబహ్మద్వ్వైత మే ముఖ్యముగా నుండునది యయిన, స్టితిః - ని్హ శర్మ సన్యానపూర్వకమయిన జ్ఞాననిష్ట. వీనాం * ఈ (శ్రాహ్మీస్టి3ం 4పొవ్య - పొంది అట్లు పొందిన వాజెవడునుు న నిమువ్యాతి - "మోసాము పొందడు, మోహహేతు వయిన అవివ్య చాధిత మయి శందువలన మోహము సంభవింవదు. అస్యాం - ఈ ( బాహ్మ్నిష్టూ యందు, అంకకాలేపి - అంతము వయసులో నయినను, స్థితా = స్ధితి కలిగిన చాడయినచో. (బక్మాని ర్యాణం _ అత్తివశ్చల మయిన (బహ్మాత్మ నిర్య్భతిన నిత్య్యమయిన మోాతుమను. పేరుగల స్థితిని బుచ్చతి య వాంమచున్నాడు. అధిగమించు చున్నాడు, అంతివమనయసుళో నీ (ర్రాహ్మీస్టిత కలవాడు. (బహ్మని ర్యా అము. ఫొౌందునని _యనుటచే మాసవుకు (బహ్మా దర్శమునుండి యే
106 గీ తాభావ్యవ కశము నన్యసించి యీ తాహీ శఇఫీతీని పొందినచో.. నేవి వెప్పవలెను? జీవించి యున్నంత కాలము ఈ తూహీ శసీ యందె యవస్థానము కలవాడగును? ఆతడు (బవ్మాని శ్వాణము వాందును. 'అంత కాలేవి” అను గీతా వచనముసందలి “అవి” అను నవ్యయము వలన నిట్టి యర్థ మభివ్యక్త మగునని వారి భగవానుని ఆశయము.
దింధో చృేద్యాత్మబోధం తదనుమతిమలో చ్చేదనార్ధం న్వధర్శం
తజ్జాం శుద్ధిం తతోద్దాథిలకరణఫలం జ్లాననిష్టాం పరేష్టాం
యో భక్తాయ [పియాయావదదమలయశా॥ (శ్రీపతిర్సర్ముగోప్తా
న శ్రీకృష్ణోఒభిలస్య (భ్రమతిమిరహరో భాకు థాస్వాన్మ్నమాంతః (76
జంధ చృేదమున కగు అత్మబోథనును పిచ్ముట వమతిమల- నాశనమునై స్వధర్శమును మతి మలము సశింవగా గలుగు ధీ- ళుద్ధిని పిమ్మట ఇంద్రియ నిగ్రణా ఫలముగా నెన్నదగిన అత్యంత- మళీష్టు మయిన జ్షాననిష్టను భక్తుడు (పియుడు నయిన అడ్జునునక్షు అమలయనస్కు_డు ధర్మ గోవ యయిన (శ్రీ భగవాన్ ఉవచదేశించి- నాడు, ఆ శ్రీ కృన్ణభ గవానుడు నా అంత ర్భాశమానుడు నర్వ జనుల (భమళతిమిరమును జారించు గావుక.
ఇతి ధావప్రకాశే థ్రీసదానందవిదా కృతే గీతార్టస్తూతణం నామ ద్వితీయః పూర్ణతాం గఈః 6078 (శ్రీ నదానంద రచిత మయిన గీతాభావ (వకా శము సందు గీ తార్ధస్తూతణ నును ద్వితీ యా భ్యాయము పూర్షమయినది. జా న్తైన్వాం
- సత్యం పరం ధీమహి” గితాభావ (ప కానవంం తృతీయాధ్యాయము అర్జున ఉవాచ క్షే జ్యాయనసీ చేత్కర్ణుణప్తే ముతా బుద్ధి ర్లనార్షన తత్కిం కర్మణి ఘోశే మాం నియోజ మసి కేశవ। మహీభారో ద్ధారం సుజనపరివారం సురగురుం గుకాధారం సారం నిరవధివిహారం రసరసం సరపేమాగార (వజభువి సుచారం కలపదం హరిం వారంవారం హృది గతమువారం సుకలయే గ ఈ తృతీయ వ్యాఖ్యారంభము న కృష్ణ పార్ధన మో విధ తుంగా భావిఎవదగ్ యాన్నది.. నాద్య్భానమయిగతు డియిన (శ్రుచారి భగవానుని ఉదారభావ్సని వారంనారము నమాకలన మోొనరిం -తును, ఈ భగవానుడు భూభఫారనమున్ధారకుడు, సుజనవరివారము శలచాడు, "జేఏ జేశ్రల కవ బేళశక గురువు, గుణముల కాథారుకుం సారన్యమాపుకు ఏనాటి కంతము లేఎ లీలావిహాుము కలవాడు. రనకన్వరూ పుడు. నిరతిశయ (పేమనిహోర స్థాన మయిన (వజమం డలమున _ సంచరించువాదు. నర్హనసమయమున అవ్య కృమథుర భ్యనుల 'వెలయిివజేయు వవములు కలవాడు. ఇట్టి హుం నా మహ్య్చాదయ బృండావన విహోకి “నే శారాథింకును. పూర్వాధ్యాయే సమాశ్రిత్య సాంఖ్యబుద్ధిం విషప్ఫితాం జ్ఞాననిష్టా విభజ్యో కా హరిణా విజయం (ప్రతి ల్ ఏషా తేఒలభిహితా సాంఖ్యే బుస్థిరిత్యాదినా,స్ఫుటం యోగబుస్థం సమాశ్రిత్య కర్మనిష్టాప్యుదా హ్యాతా శ్రి
200 గ్ తాభావ్యవళాశము
యో గేత్విమాం శృణ్విక్యాదౌ కర్య్శణ్యే వేతి చాంతతః
నానయోర్నిషయోః స్పష్టమధికారివిదో దితా థీ
నై కాధికారికత్వం వోళయోః (ప్రోక్టం యతోఒనయోః ల
పరస్పరవిరుద్ధత్వం తేజ_స్టిమిరయోరివ
- దూరేణ హ్యావరం కర్మ బుద్ధియోగా ” దితి స్ఫుటిం (8
కర్ణుణాం బుద్ధినిష్టాయాః సకాశాన్నూనతో దితా
“* యావానర్ధ ఉదపానే * ఇతి జ్లానఫలే పఠే (|
నర్వకర్శఫలానాం చాప్యంతర్భావః ప్రదర్శితః
స్టితధీలక్షిణం (ప్రోచ్యాధ్యాయాంతే ధ్మీఫశంసయా ల్
ఏషా (బ్రాహ్మ్మతి విజ్ణానఫలేనై నోపసంహృతిః
యా నిశా సర్వథూతా నామిత్యాదౌ తత్వ వేదినః రి
దై్య్చతదృ పేర భావాచ్చానుష్టానాసంభవః క్షితౌ
భిన్నాధికారిక త్వేచాస్యన యోః జ్ఞానకర్మణోః 10=
ఏకకర్హృ కని ర్టేకః స్యాదయోగ్య స్తదా కిల
ఏకాధికారికతక్వే తు విరోధాన్న సముచ్చయః 1 స
సంభవేద్యుగప త్త్మత్ర తధా సత్యపి చ ద్వయోః
చైవ స్యాత్ క్లానప్రాళ_స్మ్యవచనం తదపేశతయా [వి
వికల్పస్వీకృతౌ శేష్టం డ్జానం సుకరమాకుఖం
త్యక్త్వా నికృషూయాసబహులం కర్మ నశ్వరం 18:
ఆయోగ్యం స్యాదనుష్టాత్రుమితి మత్వాకులో ఒర్జునః
హే జనార్ల్సన ః నామ్నైవత్వం ప్రార్భోసీళ్యువాచ హూ కట్
పూర్వాధ్యాయమునందు భగవాన్ అర్జును నుద్దేశించి
విద్యారిసులకు సంబంధించిన సాంఖ్య బుద్ధి నమా[శయణమున డ్డూన నిన్ధను విభజించినిరూపించెను. “వపా లేఒభిహి ౩ా బుద్ధిః సాంఖ్యే” అను గీతావచఛననున నీ వ్షయమె విశదమయినది. అనంతరము- యోగ బుద్ధి నాశయింది కర (నిష్ట ము నుదావ్యాశత మయినది= “యోగే త్విమాం ళృణు ” అను గీతా వచనమున నిది స్ఫుట వముయినది*- ఇది మొదలుగా “కర్మ ళణ్యేవాధి కార సే” 6 జ్వూూ లే
విరి తృతీయాభ్యాయము 201 నంగోన్న వ్ర్యణి” అను నంతవరకు యోగనిష్టు నిరూపిత మయినది ఈ రెండువిష్టులలో ఆధి కార భే వమున్పష్టముగా నిర్జిష్ట ముకాలేదు, ఈరెండు: నివలలో నొకజే యథికారి యనియు నిరూషితము కాలేదు. ఈ "రెండు నిస్టలు లేజస్తిమిరముల వలె వరన్బరము నిరుద్ధములుకదా క జూూర్యే? హ్యావరం కర్మ బుద్ధియోగాత్. ౫ అను గీతావచనమున జ్రాననిష్ట కన్న కర్శనిష్థ నూ్య్యూనమని (వ్రకిపాదిక మయిసది. యా వానర్ధ ఉదవానే”ి యను గ్ తావాక్యమున సర్వోత్కల్బష్ట, మయిన ఖ్జున ఫలము నందు సర్యకర్శఫలముల కంత ర్యా వము (వదర్శిత మయినది స్థిత వజ్ఞుని లవణము నిహాపించి అధాన్టయాంతమునందు: ధీ [1వశంన యొనరించుట చే “నషా ాహ్మీస్థిి అను వచన మున విజ్ఞానఫలమున నే యుసఫంహారము సూచితే మయినది- “యా నిాా సర్వా తానాం” అను న్లలమునను కాని యగు తత్వ దర్శను నకు ్వైలేదర్శన ముండదు గావున కర్మానుపైనము సంభవింవ దనియు (పతిసాదిత మయినది. అవిద్యా నివృత్సి రూవమయిన' మోతఫలము నందు కేవలము జ్ఞునమే సాథనమని నర్వసిద్ధ వముయిన వివయమ-,
క్లానము. కర్మ యను రెండు లేజస్తిమిరములవలె విరుద్ధము లయినందున వానికి సము చ్చయము నంభవీంపదు, గావున భిన్నాధి 'కారికత్యము ఉండరాదా? ఇట్లు భిన్నాధికారి కత్య మున్నచో ఆఅష్టను నొకసినే యుద్దేశించి "రెండింటి నువచేశించుట యుక్తము: కాదు- ఒకజే యగధికారి యున్నచో జ్ఞానకర్మలకు నము చయ: మువనన్నముకాదు-. జ్ఞాన కర్మలు రెండును, విరుద్ధములు చా! “రెండింటి నముచ్చయమే యున్న దన్న-వో కర్మకన్న జ్ఞానము గొప్పదనియనుట యువవన్నము కాదు. క ర్శాధి కారి నుళ్రేశించి జ్ఞాన నిష్ట నువదేశించుట యుక్ష్తృముకాదు. జ్ఞానాధి కారి నుద్దేశ్చి ళర్శ నివ్చ నువచేశించుటయు యుక్తము కాదు. ఒకనినే యుద్దేశించి. వికశల్పమున రెండింటి నువ బేశించుటయు నుచితము కాదు. ఉత్కువ్వ
తి
౨02 గ్ తాభావవకాశము నిళ్శష్టములకు విశల్చ్బ్పమిు యుక్తము కాదుకదా. ఆకు అయినవ-ో అవిద్యానివృత్ని పుకనృరముగా ఆత్మ
న్యరావమయిన మోశయఫలమునందు తారతమ్యుము నిరూపించి ఖట్లగును. మోత ఫలమున తారతమ్యము చెపుట యుక్తము “కాదు. (శేవ్యము సుఖహవము సుకరము నమున జ్ఞానమును విడ నాడి నిశృష్టము ఆయాకబచుులను నశ్యరము నయిన కర్శు నాచ శించుట యూగను కాదు. అని అష్టనుడు తలచి వ్యాడులం డయ్యును. పే జనార్టవ! అని నంబోధించెను.. “డనైః అర్య లే యాచ్య తే” జనులచే స్వాభిలమీత సిద్ధివ్షై యాచింవబడు చాడు జవాగ్దనుడ = సీవు నీ చేరున'నే ,పార్ట్యడవు అని అర్జనుడు భగచా నుని నంబోధంచి యిట్లు వలిశను
యక్వం యాచ్యసే నరః స్వాభివాం ఛితపిద్ధయే
తధాభూతో మయాపిత్వం స్వ(శ్రేయోనిశ్చయేఒ ర్థ్య'సే 15
ఆకృతతై కవిషయాన్నిష్కామాదపి కర్ణణః
స్యుపళ_స్సతయా బుస్టిర్యది తేఒభిమకా తదా 16
హింసాద్యాయాసబహులే భక్తం నూం (కూరకర్మణి
౨ క్రగ్శణ్యేవాధికార స్టే” ఇత్యారభ్య విశేషతః 17
కిమర్థం (పేరయస్యేవం హే సర్వేశ్వర కేశవ
శిష్యత్వేన (ఫపన్నం మాం అనన్యశరణం (ప్రతి 18
సర్వేశ్వరన్య కృష్ణస్య నోచితా తే _ప్రకారణా
శ్రీ కృనూ! నీవు జరార్షనుకవు, సా్యభిలమీళ సిద్ధినై నిన్ను
జనులందరు యాచింతురు. అట్టి నిన్ను నా | శేయోనిశ్చయమునకై అర్థించు చున్నాను. అక త్ష్యైక విషము మగు నిష్కామ కర్ణ కన్నను బుద్ధియోగ మే సువశన్నతర మని సీ కభిమతమయినవనో నన్ను భక్తుడ నయిన నన్ను హింసాబహులము ఆయాసబహులమూ నయిన [కూరకర్శ యందు ఏల (వవర్తింవ జేయాదువు! “కర్మ ణ్యే వాధికారస్తే? మొదలుగా. నవిశేమముగా కర్ట్రయందు వసరింస
తృతీయాధ్యాయము ౨03 "శేయుదువేమి! పే స్వేశ్వరా! కేశవా! శేను శిష్యుగను. (వవన్ను డను, అననస్ట శరణుడను* ఇట్టి నన్ను బ్లేశించి సర్వేశ్వర కృష్ణుడ వయిన నీకు వంచన ముచితము కాదుకదా. నీవు నర్వేస్ట్రదాతవు- “నిమ్యస్హేఒహం శాధి మాం త్వాం (వవన్నం” అసి యంటిని గచా! నన్ను (వళారణ మొనరింతు. వేల? ల వ్యామి(ేణైవ వాక్యేన బుద్ధిం మోాజవాయనసీన మే త బేకం వవ నిశ్చిత్య యేన జే యో2_.వహామాప్నుయాం! నాహం (ప్రతారయామ్యన్యం కిం పునస్త్వామతి(పియం 10 కిం వా (ప్రతారణాచిహ్నం పశ్యసి త్వం మయీతి చేత్ నహ్యేవం కిం తు మే భధ్ధాంతివళాద్భాతి (పతారణా 20 వ్యామ్మిశ్రం నైవ తే వాక్యం సువివి క్తాఖిధాయినః థీన్నాధికారికం వా స్యాత్కిం స్యాదేకాధికారికం బిసి కర్మ జ్ఞానం మమేత్యేవ నందేహా త్తే వచ_స్టిదం సంకీర్ణార్ధమివాభాతి తాత్పర్యానవథధారణాత్ ల్లి మమ మందమతే-స్టేన వాక్యేనై వాంతరిర్యదియం (ధాంత్యా యోజయసీవేతి కల్పయామి న నస్తుతః విరా త్వం మోహయసి మే కింతు మోహః స్వాశయదో వషతః తస్మాద్విరుద్దయో రేకం మాం (ప్రతి జ్ఞానకర్శణో: వట ని శేశాసంభవాదేకం జానం వా కర్ణా మమ అధికారానుసారేణ వీనిశ్చిత్య వద సృుటం ల యేనాధికారమా శ్రిత్యానుష్టితేన యధావిధి జ్లానేన కర్మణా వాహం సమ్యజో్నోకమవాప్పయాం £థి నే నన్యుల నేరిని (వతారణము చేయను. నీవి (పియు డవు- నిన్ను (వఠారింతునా! నేశు వంచన మొసర్తించితినా! న్సీవ్ప నాలో వట్టి చివ్నామేమి మాచితివి! అని యందువేని కృష్ణా! ఇది నామనవి. సీను నంచన మొనగించికివని కాదు భాండి వలన నాకు (వతారణమసిపించినది, స్్ర వ్యక్తృముగ నే చెప్పితివిం
ల04 గ తాభావ్యవకాశము శువి క్తముగనే ఛచెప్పితివి. నీ వాక్ళము వ్యామిశితము కాదు. సీవ్రక -జేశించినది భిన్నాధికారకవమూ!' వకాధికారిమా? నాకు కర్మ యుచి తమా! జ్ఞానముచికమా! నా కిట్లు నంజేహామున్నది* అందు వలన ఏ మాట నంకీర్హారముగ నున్నది. నీ వాళ్ళతాత్సరక్రిము నిశ్చ యింన లేక పోయికిని, నేను మందమతిని. నీ చాళ్యము వినగనే నా చిత్తము థాంతితో కూడుళొనినట్లయినది నీవు ,భాంతి చిత మునకు గలుగ జేయు. చున్నట్లుగా నున్నదని కల్పించుటయే గాని వస్తుతః అదిగాదు. సీవు మోవా ెట్టుచున్నావు. అనగా ఆ మోవాము నా భావదోషముననే కలిగినది. నన్నొక్కని ఉఊో శ్చిచి వికద్ధము లయిన జ్ఞాన కర్మలను నిన్దేశించుట నంభవింపదు= కావున నా కొక దానినే యువ చేశపుము.నా యధికారమునకు తేగిన విధమున జ్ఞానమునో కర్ణనో నిశ్చ్శయించి స్ఫుటముగా జెవూము+ అట్లువ ేశించిన చో నధికారము నాశయిచి యధావిధిగా నను వ్యించిన జ్ఞానముననో కర్శముననో చాగుగా మోతనమును పొందు చురు. నా అథికారానుసారముగా నాయోగ్య స్వమును అయోగ త్వమును పరిశీలించి, ఈకని కిది అక్టృనుని నిశ్చయించి నా కువ "జేశించుము. నేను వరను పురుషార్థము వఫొందుటకు తగిన దాని నువ చేశింపుము, (శీ భగవానువా చ ఫి, ల కేఒస్మిన్ ద్వివిఛా నిహై పురా (పోక్తా మయానఘ జ్ఞానయో గన సాంఖాస్టనాం కర్శయో గేన యోగినాం!
ఏవ మేకాధికారిత్వే న వికల్పనముదృయే
అధికారాభిదా జ్ఞాన సెద్ధ్యె (పళ్ళోర్డునన్య చ 2
పృ స్టేఒధికారిలేదే భగవానాహ సూత్తరం
ఒకజే యథిశారి యయినచో జ్ఞానము కాని కర్శముకాని
యని విశల్పము కదురదు. జ్ఞానకర్ణలు రెండు నొకనికే యను సముచ్చయము. కుదురదు. జ్ఞానమున అధికారి "వేరు కర్మలో అథ
తృతీయాధ్యాయము తి0క్క “శారి చేరు అను అధి కారిభేదజ్ఞూన మావళ్యక ము, ఇట్టి అధికారి జ్ఞానసిద్ధికై అడ్జనువి వశ్న యున్నది, ఇట్లథి కారి భేదము నర్దును చడడుగగా భగవా౯ా నముచితముగా నుత్తరము నిరూపించు చున్నాడు. “శ్రీభగవానువాచ” అను గ్తావచనభావ మిట్లు వరీ చి_క్రశుద్ధ్యవిశుద్దిధ్యాం జనేఒస్మిన్నధికారిణి 28 ద్వివిధా ద్విప్రకారైవ పూర్వాధ్యాయే స్ఫుటం మయా క్రానకర్మపరత్వాథ్యా నిష్టోక్సా తే హిరై షిణా బతి మే మధిశారుల మని యభివాపసము కల లోశజనులందు “రెండు విధానములు కలవు చిత్తశున్ధకల అధికారి చిత్తశుద్ధిలేని “అధికారి అనిం ద్వివిధద్వి.వశార మయిన అనగా జ్ఞానపర మయిన నిష్ట, కర్షృపర మయిన నిష్ట అనులెండు విధముల నున్న నిష్ర-స్థికి సీ "హౌలెపీ. యయిన నాచే పూ ర్యాభ్యాయమ్వునందు స్ఫుటముగా "విరూవిత మయినది. “పురా (పోశ్తా” పూర్వము నికూవీత మయిన దను గీతావచనమునవ *“" శృరా _ పూ ర్యాధ్యాయమునందు నను భావ మిచట (గావా్రము, పురా వవమునకు " వేకరొకళావమును సోలదుః యద్వా పరేతి సర్గాదొ (ప్రజాః సృష్ట్వా చతుఠ్విధాః తాసాం స్వర్గాపవర్షాప్తి సాధనం 'వేదపర్ధతిః 80 మయావిష్కృకా (ప్రో క్షా సర్వజ్జేనేశ్వరేణ చ పురా _ సృష్ట్యారంభము నందు చతు (వజలను బృష్టించి వాకలక్షు స్వశ్తావవర్ధాని సాధనకుగా 'వేకవద్ధతిని నర్గర్ధ జడ నయిన నేను శఈశ్వరుడ నయిశ నేను ఆవివ్మరించితి9, నికూ పించి ఇెప్పికిని, అవ్వడు వెప్పీన చె యి కుకును చెప్పితిని. తధాచత్వంభోమా గ్లాసీ ర్రధికా ర్ర్యైక్యశంకయా నే అనఘేతి పదేనైషా సూచ్యతే యో గ్యతాఒర్జునే సాధ్యసాధనఖేదేన నిషైకెవా సి సా ద్విధా 82
- గ్తాభావ్యవకాశము
నతు నిష్టై నస్వలంతే ద్వే ని స్టైత్యతై )కతాధ్వనిః
ద్యైవిధ్యేన చ తామేవ నిస్టాం సందర్శయత్యజ:ః 8ట్ా
కావున ఓయి అడ్టనా అధికారి ఒకజే కాబోలు నను
శంకతో సీవ్ర చేదన వడకుము, ఈ భౌవనము గీతలోని ' అనఘ ” ఫొవరహిత యను సంబోధనము వలన వ్యక్తమగును. అద్టనునందు యోగ్యత సూచిత మగును నిమ ఒకటి యే అది సాధ్యనిష్ట సాధన నిషఘ్టయని సాధ్యసాధన భావమున రెండుగా నుండును, కాని యా" ండును స్వతేయ్యతము లయిన రెండు నివ్ఫలు కావు, ఇట్టి థావనుూ" గీతలోని నిష్టా” యను వీకవచనమ న భాసించును- -ంటికి వకత గోచరించును. ఇక నిటు.మైన భగవాన్ ఆ నిష్టు ద్వివిధముగానుండు. టను నిరూవీంచును,
సమ్మ క్వ్వత్వమతిః సంక్యా తాం సంపా _ప్తవతాం సతాం
(బిహ్మాచర్యాశ్రమా దేవ వేదాంత్మశవణాదిఖి9 కిలి-
క్లానభూమౌ (ప్రవిష్టానాం సొంథ్యానాం శుద్దబేతసాం
యుజ్యతే (హ్మణానేన క్షానం తద్యోగ ఈరితః రిప్ *
జ్ఞానయోగేన తేనైవ నిష్టా శేషాముదాహృతా
సమ్యుక్త వ్ర్వోనకి యోగము ననుచితే మయిన తత్ర్వ్యమతి "
సంఖ్య యన దగును. సమ్యగాత్మబుద్ధి సంఖ్య- సంఖ్యకు శంబంథించి నది సాంఖ్యను. అట్టి సాంఖస్టమతి కల యోగులు సాంఖుస్టలు-- (టన్చూచర్య్యాశ్రమము నుండి యే వేదాంత కవణాదు లొనరించి జ్ఞాన భూమిలో (వ వేశించిన వారలకు చితృ్వము శుద్ధ మగును, వారలకు జ్ఞానయోగమున నిష్ట యుండుట నిరూవీత మయినది, * యుబ్య లే” (బ్రవ్మాణా అనేన” అను వ్యుత్పత్తి వలన జైనము (బవ్నాతో "'యోజితమగు నను నర్భము, లభించును, ఆ కాన యోగమున నట్టి" “కారలకు నిష్ట నిళూపిత మయినదిః
కర్మాధికొరిణాం పుంసొమళుద్ధమనసాం తధా 86
కర్రైవ యుజ్యశే చిత్తకుద్ద్యాశనే నేతి యోగకః
తృతీయాభ్యాయము 207 తేన్టైవ కర్మయోగేన నిష్టా తేషాముదాహృతా శ్ ధీశుద్ధిద్వారతో జ్ఞానభూమౌ సమ్య(క్పవేళనం నాన్యధేత్యాశయో విష్ణోః (శ్రీకృవ్ణన్య కృపాని ధేః 88 అతో భిన్నాధికారిత్వాత్సా ధ్యసాధన రూపయోః న వికల్ప_స్రమయోః జ్ఞానకర్శుణోర్వా సముచ్చయః 89 తస్మాదవస్థాభేదేన చైకమేవ (ప్రతిగ్వయోః ఉపయోగాన్న వై యక్థ్యముపదేళశన్య చేతి దిక్ 4
కర్మాధి కారులగు మానవులకు అశుద్దమానకులకు కర యే యుక్తము. కర్మయే యోగము కావు న కర్మయోగము. 'యుబ్వతే అభ్యుదయః అనేన ఇ9ి యోగః కరన యోగః.” అభ్యుదయము కూర్చునది యోగము. కర్మ చిత్త శుద్ధి సం పొదించి అభ్యుదయము కలుగ జేయును, కర ్రయోగసామద్ధ్య మిట్లున్నది. కర్శాధికారు “లకు కర్శ యోగమున నిన్హు నీయముస్థికి నిహాపిత మమిశది- గృహా "స్థులకు శౌతసా స్రరు కర్శనిష్టయె విహిత మయినది, జ్ఞానభూమిలో సమిస్థక 'వేశన మనునది ధీశుద్ధి ద్వారముననె కలుగును", అదివేరు -వధమున గలుగదని నిరవథిక కృపొానిధి యయిన (శుకత్తళగనా నుని ఆశయము. సాధ్య సాధన రూవములగు జ్ఞానకర్శలు ఛిన్నాధి "ారమున నున్నవి. కావుననె క్షాన కర్మలకు వికల్పముకాని నము -చృయము కాని లేదు. అవస్థాభేవమున నొకని నుద్దేశించి రెండిటి “ఊయువయోగ మున్నది. కావున ఉరచేశమునకు వ్రైయర్ధ్యము 'లేదుం ఉ. న కర్శశామశాకంభానై షైమ్మ-ర్మ్మ్థం పురుపోఒక్ను లే నచ నన షష్టసనా'దేన సిద్ధింసమధిగ చృతి!
శుద్ధ్యంతం కర్మ క_ర్రవ్యమ _స్త్యృశుద్ధధియ_స్ట్వితి
న కర్శణామ నార ంభాదిక్యారభ్య శువక్ష్యతే !
మోఘం న జీవతీత్యంతై స్త్రయోదళభిరేవ చ
విదుషళ్ళుద్ధబు ద్ధేస్తు కృర్ధవ్యం నాస్తి కించన క్త
యస్త్వాళ్మర తిరిక్యాదిద్వాభ్యామిత్తం ట్రవక్ష్యతే
2085 గ్ తాభావవశాశము తస్మొదసక్ష ఇత్యొాదొ బంధహేళతోళ్చ్ళ కర్మణః శక్ ధీళుద్ద్యో మోకహేతుత్వం జ్లానోత్స త్తిముభేన చ అధ క్రేనేతి చోక్టాప్య (శ్నం కామస్య శళుతా కక వత్య్యతే మోకతమాశ్లేఒస్మ్రం స్త్పత్త్యాగాద్ జ్ఞాన యోగఈ మోటోఒ స్తీత్యేవ భగవానఢ్యాయాంతే చ వక్ష్యతి 48 తశ్రాదా కారణాభావే కార్యాభావః (ప్రదర్శ్యతే తఈమేతమిళివాక్యేన విహిశానాం హి కర్ణుణాం 4 చి తృశుద్ద్యాతటోధా రన నుష్టానతః పుమాన్ న _త్వపద్ధేర భావాత్స్యాత్ జ్ఞానాయోగ్యో బహిర్ముఖః శీ? జానయోగేన నిష్షాం నాజాప్పోజ్యాతృన్యవస్టితిం ల్లో 0 థి నన్వే౭ మేవ (ప(ాబినో లోకమిడి వేదతః _ థకి సమ న్తకర్శసన్యాసొత్ డ్ఞాననిష్టోపవ క్రిత కృతం కర్థభిరిత్యత సాహ నారాయణో హరిః శ్ర యతః నన్యననాదేవ చిత్తపద్ధిం వినా కృతాం నాననిష్టాత్మికాం సిద్ధిం నై వాప్నోతి ఫలావధిం శ్రి హో ట్రా ఏ ఈ న థీశుద్ధిమృ తే న్యాసః నంభవేదధ చేత్క్య్బృుతః ఫలే పర్యవసాయీ నో భవే దిశ్యాశయో హరేః క్! కర్యారంభము లేవన్న నైమ్క-ర్భ్యము కలుగదు. నన్ననన మునే సిద్ధికలుగదు.. అను సీ యర్ధ నువపాదిత మగునుం ళ్ వ కర్మణా మనారంభాత్ ౫ మొదలుగా థీ శుద్ధి లేని చానికి శుద్ధి గలుగు వర్యంతము కర్ణ రాచరింన దగి యున్నదని నిరూవీత మగును. గీతలోని [6 వ శ్లోకము నందలి 'మోఘం పార్థ స జీవతి” అను నంతపరకు 18 శ్లోకములలో చిత్త శుద్ధి లేని వానికి కర్మ యవశ్య నూచరింవ దగినదని [వతిపాదితమగును. శుద్దబుద్ది యగు విద్యాంసునకు కర్తవ్య మేదియు లేదు,గీతలో 'యస్త్యాత 9 శేవసాత్ో 17 నైవ కస్య కృలేనార నక ననన భావ స్ట కృతేనార్థః? 18 అను. శ్లోకద్యయమున కర్శవ్యా (వతిపాదికము. కానున్నది. “తస్మాదనక్తః నతతం౫” 19
ల్స్ తృతీయా ధ్యాయము ౨09 మొదలుగా బంధహేశువగు కర చిత్త శుద్ధి నంపొాదించి జ్జానో లత్సత్సి ముఖమున మోత హేతువగుట నిరూవీతమగును. అనంతరము “అధ కేన వయుక్తోయం పావం చరతి పూరువః౫6 అను (వశళ్న యుదయి.౦వగా కామము శళ్యతువగసట (వతిపాదితమగును. ఈ 'మోతుమార్షమున కామము శత్రువు. కామమును త్యజింవగా జ్ఞానము దయింవగా మోతేము కలుగు ననుటకు భగవా౯ా అఖ్యా యాంశడమున నిరూపించును,
(వస్తుతారంభమున కారణము శేనంకున శార్న మువయిం 3 దనుట “కారణాభావే కా ర్యాభావణొ వ్రదర్శికమగును, “త మేతం "వేదానువచనేన (యార్మాగా వివిదివంతి, యజ్ఞేన చానేన తవసా౭_ నాశ శేన” అను వేదవాకలమున నీ భావము స్పష్ట మయినది. చిత్త శుద్ధి ద్వారమున జ్ఞానము త్పాదింవ చేయుటకై. కర్మలు విహితనము: లయిననవి, అట్టి కర్మల నావీధము 7గా నాచరింవ కన్నచో సాథకునకు సత్వ్వశుద్ధి కలుగదు. అవ్వూడాతడు జ్ఞానమున కరోళగ్యుడగును. బహిర్షుఖు డగును. జ్ఞాన యోగమున అత్మావస్థాన రూవమగప జ్ఞాన నిష్టను పొందలేడు. “ఏత మేవ (ప్యవాజనో లోకమిచ్భంతః (వ్మ్యవజంఠి” వర్శివాజకు లీ స్థితినే యఖభిలమీం చి నంచరింతురు. అను. "వేద వచనమున సర్వకర్శ సన్న్ధసనముననే జ్ఞాననిన్ధ యువవన్న్న మగుట సూచితమయి;ది* క ర్మాచరణనున జ్ఞాననిష్ట. కలుగ్సట నూచితము కాలేదు. అను సీ యంశమును హరినారాయణ భగ వాన్ నిరూపించుచున్నాడు. చిత్తశుద్ధి లేక కర్మలను నన్న్యసించి నంలే మూత్రమున ఫలావథి యగు జ్ఞాననిష్టాత్మక మగు. స్థితిని పొందనేరడు- చిత్తశుద్ధి లేకున్న కర్మసన్నా్య్యానము నంభవింవదు. "కేవల సన్న్య్యసనమున - ఫలవరస్థివసానము. కలుగ నేరదని భగవా నుని భావము. ఎట్లో యౌాత్సుక్యముతో నన్యసించుట ఫలవర్యవ. సాయి కానేరదు.
- నహి కశ్చిత్ తుణమవి జాతు తివృత్యకర్య కృత్.
ఇ[0 గ్ తాభావ్యవకాశను కార్య తే హ్యూవశః కర్మ సర్వః (వకృళిై గ్లుగైః! యళః కళ్చిదపి సాణీ క్ష=ం వాపి కదాచన తిష్షతీహ వినా కర్మ నాకః ఇద్ధిమృ తేఒబ్యక్రియః ర్ యతో ఒజుద్ధమనాః సర్వో రజః నృత్య తమోగుతైః స్వభావప్రభవై ర్వాపి రాగద్వేషాదిభిర్షుత్తెః 58 అస్వతంతోఒభిలం కర వై దికం తొక్రకం బలాత్ కార్య తేఒతో వినా శుద్దిం న నన్యాసోఒపి సంభవేత్ గ వ్ (పాణికాని యెుపుడేని తణళాల మయినకు కర్శరహిా తవముజగా నుండుట యుండదు. నిరంతరము వెదక కర్మనుగాని, లౌకికకర్భునుగాని చేయుచునే యుండురు కర్శానుషప్పానవ్య(గుడె యుండును. కావున చిత్తకుద్ది లేకున్నచో సవ్యాశకము నంభవిం ఇదు. అ[కేయుడు కానేరడు అశుద్ధచిత్తు జెవడయినను రజకృత్య తమో గుణములతో నుండుకుః నస్యభావ (వభవము లయిన గణ ములతో నారిడు కూడి యుండును రాగ బ్వేషాది గుణములతో చుండును. గుణవీతుడై యస్వ్యతం।కుడగును. వైదిక కర్శనుశావి లౌకికకర్శనుగాని గుణవరతంతుడ్రై. యా వరించును. కావున శుద్ధి లేకున్న సన్యానము నంభవిఎవనే నంభవి వదు. స్వాభాఎకములయి క గసణములు వాలకములు, వానికి నర్య నవాస్రసము నంభవిం వదు. సన్యాస నిబధనక మయిన జ్ఞావనిష్ట యాకనికి యువ యింవదు 7, క్ళేం్యదియాణి సం మమ్ము య అస్తేమశసా న్మరన్ ఇందియాన్ధాన్నిమూథా త్మ మిధ్యా చారశ్స ఉచ్య తే! రాగాద్యా(కాంతచిత్తస్తు యో౭కుర్వన్నహిరిండదియైః కర్మాణి మనసా రాగ ద్వేషాదింేరితేన చ వర్ శబ్దాదీన్సంస్మర న్నిత్యం కర్ణ త్య క్వైవ తిష్షతి న స్ష్వశుద్ధ్యభావేన పొపాచారః (ప్రకధ్యతే శ్ఢ త్వం పదార్డవి'వేకాయ సన్యాసః సర్వకర్యణాం
తృతీయా థఛ్యాయము 211 (శ్రుత్యా విధీయతే యస్మాదన్యథా పతితో భవేత్ 57 రాగాదులచే నమూ (కాంత చిత్తు డగనాడు ఒహిరింద్రియ ములతో కర నాచరింవకున్నను రాగ జ్వేషాది (కీరిత మయిన మనస్సుతో శిబ్బక్చర్శరూవరన 'ంధములను వీషయములను న్మృరించు చునే యుండును. కర్ణలను మూత్రము విడనాడి యుండును, ఆతడు అట్టివాడు నత్క్వె శుద్ధి "లేనందున వాపాచాళడు మిధ్యాచారు డన దగును, జెత్సుక్య నూ్యతమన నన్రిసించిన వా డశుద్ధ _చిత్తుడు: ఫలభాజనుడు కాజూలడు, వాడు నిమూాధాలతు శ్రైము* రాగ జ్వేషాది దూవీ.తాంతఃకరణుకు. వాక్సాణిపాదములను నిగహించి మన సుతో నిందిమూర్థములను మా్యతమే భావించును. ఆత్మతీత్య మును భాపింవడు. ఆతడు పావా-వారుడు. త్యం వదార్ధ వివేకము నశే కర్మ నన్యాసము (శుతివిహిత మయినిడి. అట్లు కాకున్న నాతడు వతితు డగును. కావ్సన అశుద్ధాంతః కరణుడు నననన మాత్ర వున సిద్ధిని పొండడు, ర. యస్త్విర్యద్రియా ణి మనసా నకుమ్య్యూరభ తే౭ద్దుక కగ్భందిమైః కర్మయోగమశక్త్యః స విశిమ్య లే! కర్మణ్యధీకృతో య స్తు నచి త్తానీరదియాణి చ థోగాస క్రేర్నివర్శ్యాశు వాక్సాణ్యాదిలిరిందియైః రక్ శుద్ధిహేతుఠయా ప్రోక్టం కర్మయోగవివేకవాన్ పలాభిలాషళూన్యస్సన్యరోతి స విష్యతే శకి (శ్రమే సామ్యేపి పూర్వో క్రాన్మిధ్యాసన్యాసినో నరాన్ చిత్తవన్థ్యై క్రీయాః కుర్వన్ (శేస్టః స్యాతృలభాగ్యతః (0 _ _ కర్మాధికారి యగువాడు మనసుతో నిందియమాలను భోగా నిక్నినుండి వెంటనే మంరలింవ చేసి ఇాక్సాణ్యా దీరదియములతో కర్శనాచరించినను ఫలాభిలామరహితుడు. కావున నాతడు విశిష్ట. డగును. అట్టి కర్చు చిత్త శుద్ధి హేతువు. కర్శల నాచరించుటలో శనలో సామ్యమున్నను పూర్వము “చెప్పిన మిభధా వ్రీసన్యానుల నతి
ల గ ఆఫావ వశాశము యించి. విశిష్టు డగును. చిత్తళుద్ధక్తై. కర్షల నాచరించునాతడు 'ేహ్రకుం అకజే ఫలము పొందగలడు గదా. ఉబలాటమున కర్శ లను నన్యసింవక చిత్త శుద్ధిన్తై నిప-మకర, ్రలను యథాశానశ్ర్ర ముగా నాచరింవవలెను. అట్టి వాడళుద్ధాం ఃకరణనన్నాాసి కన్న విశిష్టుడు. జ్ఞానేం దియము లయిన (శో(తాదులను మశసుతో నిగ పౌంవదగును. పావహేతువులయిన శక్షూదిన[ిమయముల నుండి మర లిం. జేయవలెను. వివేకయాక్తమగు మవసుతో నియమింవ వలెను- అట్టి వాడు కర్మేంద్రియములతో కర్మల నాచరించు వాడయినను ముధ్యాచారున కన్న నధికుడు, అష్టనా! ఇది. అూశ్చరగ్యమం చూడుమ * ఒకడు కర్మేంద్రియములను న్మిగహించి జ్ఞానేంద్రియ ములను (వసరింవ జేయును. అతడు ఫురుపార్ర ళూన్నుడుః "వేరొ శడు క్లూ నేం్యదియమ. లను న్మిగహించి క ర్మేంద్రియము ఎను (వన 40వ జేమును, ఆతడు వరమఫురుపార్హ ఇ జనుడ. = 9, నియతం కురు కరి త్యం కర్శ జ్యా యో వ్యాకర్శ్మ 2: శరీరయా తాపి చ లేన (వసిద్ట్వేదకర్శణః
యస్మాదేవం తతో బుద్ధ్యా ధీంద్రియాణ్ నిగృహ్య వై
ఫలసందబంధళూన్మం యద్విహితం విధినైవ తత్ 61
నియతం కర్మ నిత్యం త్వం (శౌతం స్మార్తం సమాచర
అశుద్ధబు ద్దేః కరైె్మెవాకర జాదధికం యకః 682
న సిద్యేన్మనసః ఇుస్టిః కర్మాధావేన కేవలం
కింతు స్వధర్శకూన్యస్య దేహాస్థితిరపీహ శ్రే (08
నైవ సిష్మ్యైత్స9క స్లేణ తతః కర్మ సమాచర
శకాన్చన మనసుతో జ్ఞానేంద్రిమమ లకు నిగహింపుము-
ఫలనంబంధరహితముగా విధివిధానమున నాచరించిన నియతమ%సు శర్శను[ శౌత స్వా ర్తకర్మలనునిత్యమావి ఫముగ నేయా చరిం పుమ్వుః అకు థ్రాంతఃకరణునకు కర్మ అవశ్యక రవ్యమూు, కర్మ నాచరింప కుండుట తన్న కర్మ నాభరించుటయే ముఖ్యము కర్ణనాచవంపనంత మాత్ర
తృతీ యాధ్యాయము 216 వదు, ల యున మవశ్ముద్ధి సిద్ధింప ॥ న్వథర్శ కూన్యునకు "బేవాస్టితెయు శలుగదు. కావున నీవు కర్ణనాచరింపుము. కర్శాచరణనము "లేకున్న అంతఃకరణశుద్ధి కలుగక పోవ్రటయే కాదు, నీవు యుద్ధాది కర్మ రహితుడ వయినచో తవాత్ర, వృత్తిళూవమయిన శరీరస్థిత్తిల్యము బాగుగా. నుండదు. సర్వ కర్మరహితునకు ేహాయ్యాతయు కిద్ధింవదు, ం 10. యజ్ఞార్థాత ర్శశోజఒన్య త లోకో2యం కర్మబంధనః తదర్థం కర్మ కౌంతేకు ముక్తసంగః నమాచర॥। కర్మణాబధ్యతే జంతురితి స్యృత్యా ముముక్షుణా థి బంధకత్వాత్కధం కర్మ క ర్తవ్యమితి చేచ్చుణు యజ్ఞో వై విస్ణురిళ్యు క స్తదారాధనహేతుకం రఫ్ యత్కంర్మ ఇకియ తే తస్మాత్సంవృ త్తోఒన్యతత్ర కర్మణి కర్మాధిక్షార్యాయం లోకః,కర్ముణా బధ్యతే తదా 608 నేశ్వరారాధనాన్ధేన బధ్య తేజ్యత్త _ఫ్రదర్ధకం కర్మణ్యధికృతడ సం_స్ట్యం ఫలసం్దగవివరితః నీ సమ్యక్ (శ్రద్దాదినా కర్మ కౌంతేయ కురు కాస్త్రతః కళ య 4 గ నీ | కర్మణా బధ్య తే జంతుః?” అని నతి యున్నది; న్, కల “వాడు కర్మవే బద్దు డగును కర్మ బంధకము. ముముతువుళ్యర్శు నెట్లా చరింపవలెను- కర్మ సర్వము బంథాత్మక ము- కావున ముముచ్చువు శర్శ నాచరింవరాదు. కాగా నాతడు కర్ణ ( నెట్లాచ్చించున్తు ? _లి .యందు వేని యిది వనుకు. యజ్ఞార్ధ ముగు కర్మ కన్న నితరమగు ఎస్ ళో కర్మ బంధ సేళ్టున్న. యజ్ఞము _వర మశ్యరుడు. “యజ్ఞో వై, విష్ణ -అని శ్లుకి యున్నది. వరమేశ్య్యన్రా రాధనమున మై _గొనరిం చు. కర్మ యజ్ఞన్ధకర్మ- యజ్ఞార్థకర్శ కన్న వేగా నుండు కర్మ య్తంధ్దు (వ్రవర్తించు. కర్మాధికారి కర్మబంధను డగును. కర్మచే బద్ధు డగును ఈశ్వరా రాధ నార మగు గ శ్శచే బద్ధుడు కాఢు*- కొవున -ఈశ్వ రా రాధనార్థముగా క ర్మాఫి కాంవై. ఫలసంగవివర్షితుడ వై కర శై
వేత్త గీతా భావ్యవ కాశము నాచరింపుము. కౌంబేయ ! (శ ద్భాదులు కలవాడవై శాస్ర్రయాక్షృ ముగా కర్థ నాచరింపుతు . ముక్తనంసుడవ్నె (శద్దాపుకస్సరముగా నాచకింపుము. “తత్కర్మ యన్న బా-ాఛాయ” యవిసట్టు ఈక్యరా రాథనాత్ముక మగు కర్శయె అబంధళము- ఇతరము బంధకము. శే సహాయజ్ఞాః [(నజాః నష్టా పువళోవాచ (వజావళిః యు ఛా! ఆధ ఎకైక అనేవ (వసవిష్మధ్య మేష నో స్త్విష్టతామధుక్ (వజాపతిగిరా ప్యేవం కర్మ కర్తవ్యమాదరాశ్ (08 (వజాః (స్రష్టా స కల్పాదావువాచాధికృతాన్ జనాన్ 60! స్వా(శ్రమోచితధ ర్మేజాఖివృద్ధిం హ్యుత్తరో _త్తరం లభధ్వం యూయ మేతస్మాశ్కురుధ్వం యజ్ఞమాదరాత్ ఖగ యుష్మాక మేన యజ్ఞోస్తు నర్వాభీష్ణపల్యప్రద? య్జాలి యబ యద్యప్యావళ్యకం కర్మ యజ్ఞళబ్దేన లక్య తే 71 నిందితత్వాన్న చాతాస్తి ప్రస్తావః కామ్యకర్శుణాం తథాపి ఫలనద్భావో నిత్యానామపి కర్మణాం 4. ఆనుషంగిక ఏవో_క్రః ఏవ వో స్టైష్టకామధుక్ (వజావతి వాకశ్టము ననునరించియు నాదరముగా కర్శ నాచ ౭ంనవలెను. (నష్ట యగు[వజావలతి కర్ణకలావముకో నూడు వర్ష ములవారిని కల్పారంభమున నృజించి తత్తృదధికారము కల జకుల నంవరి నుచ్దేశించి యిట్లు వలిశెను, మీ రందరు మో మోా యళ మోచిత ధర్మ్శ్మమున ఉత్త రోత్త రాభివృద్ధిని పొందుడు, కావున మిా- 'శాదరమున యభ్ఞైనూ నాచరింపుడు, ఈ యజ్ఞము మోకు సర్వా భీష్టఫల్యవద మవుగావుత అని. యఖ్ఞైళబ్బముస మానవ్రన శ్రావళ్యక మగుకర్శలవీతము కావచ్చును. అయినను కామ్యక రల్మవస్తావమిచట "లేదు. కామ్యకర్శ నిందితమ.. కయినను నిత్యకర్మలకును ఫలముం ఢుట ఆనుషంగికవు గా నిచట నిరూపిత మయినది- * వీవు వోస్త్విష్ట్ర ఇామధుక్ ౫” అను గీళతావచనమున నిది స్పష్ట మయినది* ఇష్టము.
తృతీయాధ్యాయము వేక్ లగు కామ్యుములను తద్రూూవము లయిన ఫలములను .పొందింవ "జేయునది కావున ఇష్ట కామఖథుక్ = ఇచట కామ్యకర్శులకు (వస్తా వము లేదు- నిత్యకర్శలకును అనుమంగిశమగు ఫలముంకును గావున గీతలో ఇష్టకామధుక్ అనుట ఉవవన్న మగును, 12- 'దేనాన్ఫావయతానేన తే-జీనా భావయంతు వః వరన్నరం భానయంతః గే యః వరమవా వ్యధ || కామదోగ్భృత్వమప్యాహ యజ్ఞస్య భగవానితి 78 యజమానకయా యూయం దేవానింద్రముఖాన్సదా తర్పయఫ్వం హవిర్భాగ్లైః యజక్లేనానేన కాస్త్రతఈ గ్య యుష్కాభి స్తద్పికా దేవా యుష్మాన్ వృష్ట్యాదిభి రి తైః సంవర్థయంతు యూయం తే దేవాశ్రైవం పరస్పరం 75 సంవర్షయంతస్పతతం ,పాప్వృఢాభఖిమతం ఫలం (ప్రాప్యంతి చేవకా న్య పం యం స్వర్గఫలం తధా 76 యజ్ఞము నామథుఘ మ॥సటను భగఇాక్ ఇదు నిమూా కంచు చున్నాడు. మోప యజకహానులుగా నుండి వాన్ర్రవి థాన మున యజ్ఞ మాచఏంపుకుం వావిర్భాగములతో 'జేవేందాదిబేవ తలను నంతృప్తుల నొనరింపుడు, మిోచే నంతర్పితు లయిన ేవతలు పీాతేము లయిన వృష్ట్యాదు ఎతో మిమ్ము వృద్ధిపౌందింవ జేయుదురు గావుశ+ మిరు నా 'దేవతలును వరస్పరము వృద్ధిపొందించు కొనుచు అభిమత మగు ఫలమును పొందుదుకు గావున. బేవకఠలు తృప్తిని పొందుదురు, మోకు స్వర్గఫలమును పొందుదుకు. ఇందు వరన్పరము ఛావించుచు వర్యకేయమును పొందుదు రనుట కేవలము మాన వోద్దేశమున నె విహివము. శాని "బేవోశేశమున విహితముకాదుం ఇచట మానవులె ధర్మోవ దేశవిమయమున నున్నారు. జేవత లిం .చువబేశవిషయముగ లేరు. జీవతలు స్వ్యయం[నభాతవిజ్ఞానులు. జీవన్ముక్షులు. ఆట్టి వారి విషయము 1 (శేయోవిఫి యుపపన్నము
216 గ్ తాభావ్యవకాశము 18. ఇష్రాన్ భోగ ౯హి వో -జీవాదాస్యంలే యజ్ఞభావీ ౪; ైవ్రత్తానవదామైభ్యో యో భుంక్తే స్తేన వవనః | న కేవలం పరతైఫివ ఫలం కిం త్రై్యైహికానపి హిరణ్యపశుఢాన్యాదీన్లేవా ధోగాంశ్చ వాంఛికాన్ 777 వితరిష్యంతి యుష్మభ్యం యజ్ఞ స్టే తోషితా యతః థోగాస్తై ౩బుణనద్దత్తా భవద్భిళ్చ యతోమ ౨8 18 తస్మా ద్దేవెః (వగ త్తాంస్తాన్ఫోగా వేట్వోఒధ్వ రేమ చ అసంపాద్యాహాతీర్లేవో దై శేనాత్మంభరిస్తు యః శ. దేహ(్రాజేంద్రియాణ్యేవ తర్పయత్యేష తస్కంరః దేవర్షమనపాకృత్య దేవస్వాపహరోఒధమః శ ఇట్టి క ర్మాచరణము వలన వరలోకమున ఫలము పొందుట వూతమే శాదు. ఇపహాలోకమునను ఫలమును ఐవాందును, వాం తము లయిన హీరణఫ్ర వక్ ఛాన్యాది భోగములను గూడ పొం దును. యజ్ఞములచే సంతుష్టు లయిన ేవతలు మోకు భోగములను సంపాదింపగలరు. మా కొజకు ఆ భోగముల నన్నింటిని "దేవతలు బుణముగా. నిత్తురు, కావున 'బేవదిత్మము లయిన భోగములు పొంది అధ్యర ములలో -జీవతల కాహాుతులను సుంపాదింవ వలెను: "జీవతోద్దేశీమున ఆహుతులను నంపాదింపక అత్మంభరియై ఈనకు "తాను భోగములను సంపాదించు కొనువాడై తన జీవా(పాలేంటది యములనే తర్పింవ జేసికళొనునాడు తేన్మ-రు డగును. దొంగ యగును. "జేవబుణము తీర్చక ేవద్రవ్యమా నవహరించు అధము డగును జేషదవ్యము (బవ్మాద్రవ్యము బా3ం౦ంచు తన్కరులకు గలుగు గతియు యట్టివానికి గలుగును [క్వ యజ్ఞశిష్టాశినః సంతో ముచ్యం లే సర్వకిల్చి మై. భుంజతే యే త్వఘం పాపా య్ వచం త్యాత్మకారణాల్. | వై శ్వ దేవాదియజ్ఞానామవళిష్టం సదాఒమృతం యేఒశ్నంతి శిష్టావేదో క్తకోరిత్వేనైన తేఒనృ్ఫణాః 81
వతి తృతీయా ధ్యాయము ల పంచసూనానిమి త్తైళ్చ (పాకృతైః కిల్ళెషైరపి నిత్యాకరణజై స్తేతో ముచ్యంతే సర్వకిల్చిమైః 2 సంత్యసంనరిిణ సె సెర్ఫూతె రాగామీభిరలతె ః యే వీ నైవం వ్రవ్యుతి చనం లీనం 88 భుంజతే పాప మేవాఘా వై శ్వదేవాద్యకారిణ3 పంచసూనానిమిత్తం చ _స్రమాదాదినిబంధనం [04 పాపం కృత్వా పచంత్యాత్మకార జాదేవ యేఒధమాః (పాచీనే సత్యఘే చాన్యం (స్రయాంక్యకర జాత్క్ర్వితో॥ 85 ఆఅతోఒఘం భుంజతే పాపాః తధోక్తం స్మృతికర్హృథిః వైశ్వచేవాది యథ్ఞములకు సంబంధిం చిన అవశిష్ట మమృత ళూవమను* అట్టి యమృతిమును నిత్యము భుజించువారు. శిస్తులుం వారు వేవోక్తవిధానమున నాచరించువాకు కావున బుణవిముక్తి పొందుదురు. పూర్వ వమాచరించిన వంచసూనానిమిత్తము లగు పావములును విముక్తము లగును* నిత్య ర్మాకరణమున గలిగిన పావములును పోనును- ఆ యా అతీతమలములు కాని అఆగావిః మలములు కాని వారల నంటవు, ఇట్టూచరించిన చారి స్ధితి యిట్లుం డగా ఇట్లా చరింవని వారి వీవయమున దూవణ మధికముగ నున్నది* వై శ్వ చేనాదుల నాచరింవనివారు పాపుల. పావమె భుజింతురు* (వమాదమున గలిగిన పంచసూనానిమిత్త మయిన పొవ మాచరిం చియు తమకు మాతమె వండుకొను వా రధము లగుదురు, పూర్వ పావ ముండగా యజ్ఞాకరణము వలన వేరొక పావమును పొందు వారగుదురు. కావున వారు పావమె భుజింతురు, ఈ నీిషయమును నతి కారు లీ విధముగ నిరూపించిరి. - కండజణీ పేషణీ చుల్లీ ఉదకుంభీ (ప్రమార్షనీ 84 పంచ సూనా గృహస్థస్య తాఖిః స్వర్గం న విందతి సంచసూనాకృ్కతం పాపం పంచయజ్ఞైేర్య్యపోహతి 8 (బ్రహ్మ 'దేన మనుష్యాణాం పిత్యూణాం ళూవ సంగ్జి నాం
216 గీ కాభావవకాశము
యక్ఞాన్సంతి జపో హోమో దానం చ తర్పణం బలిః 85
అను షైయాని కర్మాణ్ కర్శణ్యధికృతై రనెః
(ప్రజాపతిగిరామర్థః సమాహప్తాయం యథాతధం 48
గృవాస్తున కయిగు సూనాకార్యము. లున్నవి. కండణి జేవణి చుల్లి ఉదకుంభి (వమార్డుని యని. ఇవి పాఠక మొసరించుూ వారలకు గృహములందుండు వరకరములు* వీనివలన ననుకొన కండ గనే (ప్రాణివధళ్ళ్చత మయిన పొవము కలుగును. కత్తి రోలు పొయ్యి, కడవ చీపురు అనువాని యువయోగమున (వకృత కార్యము కలిగినను 1 పాణిశాశమును కలుగును, ఇవి వంచ సూనలు.. సినిచే గృవాస్ట్రడు న్వర్ణము పొందచేరడు, వంచసూనా కృతమలయి.న పావమును వంచ యజ్ఞములచే దూరీకరింద వచ్చును. (టబ్రహ్మాయథ్ఞము ేవయజ్హైము నునుమ్యయజ్ఞము పితృయజ్ఞ ము భూత యజ్ఞము అనునవి వం ద యజ్ఞములు. ఈ యడ్హమునకు (కమా ముగా జవము హోమము దానము తర్పణము బలి యనునాసి నాచరింవవలను, క ర్మాధిక్పుతులగు జరు లవళ్యముగా వీని నాచ రింవవలెను, ఇట్లిచదట [వజావతి వాపష్క-ల యర్థము యథాతథ ముగా నిరూపిత మయినది. కేక, అన్నాద్భృవంతి భూ తాని వర్షన్వాదన్న సంభవః యజ్ఞాద్భృవతి (వక్టన్నో యజ్ఞః కర్శనము వృవః॥
న కేవలం విధేర్వాక్యాదేవ క_ర్పవ్యమ ప్తి తత్
కర్మ కిం తు జగచ్చ(క(ప్రవృ శ్రే కారణాదపి ఇ
కశుకళోణితరూపేణ హ్యాన్నాత్పరిణతాత్కిల
శరీరాణి (పజాయంతే వృష్రైరన్నస్య జన్మ చ ఖ1
యజ్డాధర్మాదపూర్వావ్యాజ్ఞాయ తే వృష్టి రర్కతః
అగ్నా (ప్రాస్తాహంతిః సమ్యగాదిత్యముపతిష్షతే $2ై
ఆదిత్యాజ్ఞాయతే వృష్టిర్భృ.షైరన్నం తతః (ప్రజాః
సూక్ష్మో ధర్భఃస యజ్ఞాఖ్య బుత్విగా దేశ్చ కర్శణః 08
భృతీయాధ్యాయము వి అపూర్వాఖ్యస్య యజ్ఞస్య విపాతం కర్మ కారణం “శీవలము విధివాక్య్యముననే కర్మ కర్షవ్య మనుట కాదు. కర జగ చ్చ(క్యవవృత్సికి కారణము, కావ్రునను కర్మ కర్త వ్యము- తినిన యన్నము శుకళోణిక రూవముగా. వరిూమించు చున్నది. అట్టి యన్నమున శరీరము లుత్సన్నము లగుచున్నవి- వృష్టి వలన అన్నము కలుగును. ధర్మహాన వముయిన యజ్ఞము: వలని అపూర్వమున వృష్టి కలుగును. అపూర్వము నిమిత్తముగా సూర్యుని వలన వృష్టి కలుగునని భావపు, ఈ వివయమునే మను న్మృతియు నిట్టనినది. అగ్నిలో యథావిథిగా నుంచిన ఆహతి అదిత్యుని పొందును. ఆదిత్యుని నలన వర్షము కలుగును, వర్హ మున నన్నము కలుగును. అన్నమున (వజ లుదయింతురు. అని= ధర్మమను చేరుగల యజణజ్ఞను సూత్ముము, అది బుల్విగ స్రిజమూా: నుల కర్యచే సాధ్యము అపూర్వహవ మబున యజ్ఞమునకు కర్చు కారణముగా విషిత మయినది, 16- కర్మ (బహో ఆద ఫనం విద్ధి (బవో (సయర నము గ్ళవం త స్మాశ్సర్వగతిం (ువ్మా నిత్యం యశ్ఞే వతిస్టితం వేద్మ్వపమాణకం కర్మాపూర్వసోోళ్చాదకం భవేక్ ఫల న తు పాషండనంసెద్ధం ధర్మస్యోత్చాదకం భవేత్ నను పావండళాస్త్రాత్కింం వై లక్షణ్యం శు తేర్యతః ర్ ుత్మిసమాణకో ధర్మో నాన్యో స్తీతి శృణూత్తరం ఆవిర్భావోపి వేదస్య హ్యకరాత్చరమాత్మనః కథ తధా చాపొరు షేయత్వాన్నిర సాఖిలసంశయః అక్ధే హ్యాతీర్మదియే వేదః ప్రమాణం స్వ ఏన నః లై న తు (పప్రమాదమాయాదిదోషవదచితం హి తత్ - పాష౦డవాక్యం (పామాణ్యజనకం స్యాదతీందదియే $8 తస్మాత్సావెత్చర బ్రహ్మ హేతుత్వాత్సర్వ్యభాసకం ఆవినాశ చ వేదాఖ్యం (బహ్మ యకే 'ప్రతిష్టితం [8
ల20 గీ ౪ భావ వశాశము
అతో ప్యతీం్యది మో ధర్మోఒనుపషైయో వేదదోధిత3
త్య క్ర్వాపదోధితం పాషండదోధితం సర్వధా జనైకి 166
-వేద [వమాణకమ'* కర్మయే అ పూర్వము నుశ్చాదిం చును. పావండ నంపిద్ధ మయిన కర్శ థర్శమున కు త్చావకము శాలేదు, పామండశాశ్ర్రమున న్న [శుకికి గల వై లతణ్య మేమి! ఉత్తరము. వినుము. (శ్రుతి వమాశణకమే. ధర్మమః* అంతక న్న -వేరొ శటి శేదు, అక రాత్మ్శక మయిన వరమాత్మ్స వలన వేన మావఏిర్య వించినది. కావున వేద మపౌరుషేయము. కావున నె నంశయము లందుండవు, అన్ని సంశయములు. నిరస్తృము లగును అతీంద్రియ మగు తత్యవిమయమున "వేదమే [వమాణము- అది స్వతః (వమా ఇఅము- అతీంద్రియ విమయమున పొషమండ వాక్యము | పామాణస్ర జనకము కాదూ (చు (వమావము ఇ౫ద్రియ పొటననయ లేమి వ్యపలివు మొువలగు దోషములు కలనారు రచి-*చిన పొషండ ఇవాశ్యము [వమి9ి జ-కము గాదు. -వేవము 5కు సామయోత్ప్సర(బ ర్మామే -పీతువయిన.దున జేదము సర్యభా రకము. నర్వ గత ము +ర్య(వకాశకము నిత్యము అవి ”ాశి (బళక్మా -వేవముగా యిజ్ఞమున వతిష్టిత మయి మున్నది. శావున -జీద బోధిత మయిన అశీంద్రియమగు ధర్మమను మే. చుము. పాముడబోఫెతమియిన ఉవ ధర్మమును విడనాడి జనులందరు సక్వధా "బీద ధర్మమానే యక వ్యింప వలెను. 17. వవం (వవర్తితం చం నానువర్త యతీవా యః అఘాయారిం దియా రా మో మోఘం " పార్ట న జీవతి!
ఆదా సర్వేశ్వరా ద్వేదః కర్శజ్ఞానం తతో భవేత్
తతో ధర్మ_స్తతోనుష్టానతోవృష్టి స్తతః సరం [01
అన్నమన్నాచ్చృనీరాణి పున స్తేషాం తథైవ చ
కర్మ్యసవృ త్తిరి త్యేవమీశ్వ రేణ (వవ ర్తికం క 146
జగన్నిర్వాహకం చక్రం మూడో యో నానుతిమ్షతి
తృతీ యాధ్యాయము వల స పావజీవితో వ్యర్థ మేవ జీనతి కేవలం 108 యతో ఒసావిందియైర్యోగే రమతేహి స్వ భావతః సకర్మాధికృతో భూత్వాఒకుర్వన్కర్మ్యసయాత్యఘం 104 “మొదట “న ర్యేశ్వరుని నలన 'వేదను, "వేదము నలన కర్శ ఇజ్ఞానమ' కర్ణజ్ఞానమున ధర్మము, థగ్మము ననువ్యించగా వృష్టి? వృష్టి వలన అన్నము, అన్న మున శరీరములు, ఇట్లు మరల కర్మ (వ్రవృత్తి- ఇట్లు వర మేళ్వరుడు జగన్ని ర్యావాకమయిన చ(కమును (వవర్తి ంవజేనెిను. ఈ చ్యాగమును మూథుడనుస్టి.౦వక పోయిన-వో నాతడు పావజీవనుడగును. ఆతని జీవనము వ్యర్ధము. శీవలము శవస్టద్ధముగ నాతడు జీపించు చున్నాడు ఆతడు న్యభావతః ఇండియ .ములతో భోగమున రమించును. ఆతడు క ర్మాధికారియొ కర్మల నాచరింపక పావకు పొందును, స్ 18, యస్తాక్మ కతి లేవ ప్యా దాక్శుతృప్త శృ మానవః అత్మన్యేవ చ నంతుష్టన్త స్య కార్యం న విద్యతే ॥ " యస్తు నాస్తీరదియారాను స్త క్వదర్శీ న కర్మతత్ అకుర్వన్నపి నైవాసొ (్రత్యవైతి కధంచన $05 రతిం యాతీందియారామః (సగ్గంధవనితాదిషు తృప్తం యాత్యన్నపానాదౌ తుష్టెం సృశ్రాదిలాభతః 108 వీషయావాం యధో క్రానామభావే దుఃఖమేతి చ సావెక్కృళతనిడానందో దై ్రశదృ షేరభావతః 107 అతితుచ్చతయా భోగ్యసుఖం నేచ్చతి తత్హ్వవిత్ _ 'తధోక్రం (శ్రీవసిస్టేన నిర్వాణస్యో త్రిరే దలే శకి స్వభావో దృళ్యవై రస్య మేన త_త్వవిదో నిజః దృశ్యస్పరదన మేవాహుర తజ్ఞత్వము_త్రమాః శ్ర అతద్స్క్లానెవ విషయాః స్వదంతే న తు తద్విదః నపొ పీతామృతాయాంత; న్వదతే కటుకాంజికం కట మనోవృ త్తివిశేషా ప్ొ స్యుః రతితృ _ప్రశుష్టయః
ఫ99 గీతా భావ్యవ కాశము
సాక్షిపిద్ధాఅతో ఒనాత్మధర్మా స్టేష కధం బుధః క్షే!
నష్జేశాత్మసుఖే మగ్నోో గలికానాత్భదీః స్వతః
ఆక్మన్యేవపుథాంభోధా స్వభావాదేవ తల్వ్వవిత్ 112
రతింతృప్తించ తుష్టిం చ యూత్యసౌ నుఖసాగరః
అతో ఒనాత్మని రత్యా దేర భావాదాత్మత _త్వవిత్ 1189
సాక్షొత్కు ర్వన్పరానందముపచారతయోచ్యతే
ఆత్మర తిరాత్మతృ ప్త ఆత్మనసంతుష్ట ఇత్యపి 114
పీవంభూతో మనుష్యో యః కృతకృత్యః స ఏవపహొా
వర్ణాశ్రమనియమ్యో న మానవశ్చేతి శద్దితః 115
ఏవంభూతన్య కర్తవ్యం వైదికం లౌకికం మనాక్
న విద్యతే [భాంచినాళాత్రితస్యాద్వయవస్తుని 118 -
వ్రిం్యదెయా రాముడు కాని వాడు తత్త్యదర్శి. ఆతడు కర్మ
నాచరింవ కున్నను (వతశ్చనా యము పొందడు. వరమార్ధదర్శి యగు- వాడు జగచ్చ క్యవవృత్తి హేతుభూత మయిన కర్మ ననుస్టింవకున్నను.- కృతకృత్యుడు కావున ననర్థము పొందడు* ఇం(దియా రాముడు(నగ్గం ధవని తాదులలో రతీ కలవాడగును., అందు రతి పొందును. మనో జ్ఞున్న పానాదులలో తృ్పి వాందును. పు(తాదిలాభమున తుష్టి పొందును. వశు హిరణ్యాదిలాభమున తో గాద్యభావమున తుస్టి పొందును. ఈ చెప్పిన విమయములు "ేకున్నచో దుఃఖమును పొం దును, శాగము కలవారు విషయములు లభింవకపోగా అరతి అతృప్పి అతుసష్టి కల వా రగుట లోళమున నున్నది. రతి తృప్ని తుష్టులు మనోవృత్తి విశేషములు. వరమా తొనందమును సాతోత్కంరించు కొనిన వానికి ట్రైత దృష్టి యుండదు గావున భోగ్యసుఖ మతితుచ్భ ముగా నుండును, అట్టి తత్త సృదర్శనుడు భోగ్యసుఖము నభిలషీంవడు, (శ్రువసిష్టులవారు. యోగవాసిన్ధ్యగ్రంధమున నిర్యాణ (వ కరణ ముత్తరదలము నం దిట్లు నిరూపించిరి- దృశ్య వై రస్యను వొందుట తేత్త్వవిదుని నిజస్వభానను:- అతజ్థత యనగా దృశ్యస్పందన మె.
తృతీయాభధ్యాయను వత్ “యని యుత్తము లందురు- విమయము లన్ని యుఅతేద్యిదున కె అస్వాద మిచ్చును* తద్యిదున శాస్వాద మోీోయవుః, అమృతను (తావిన వానికి కటు వయిన కాంజికము -- గంజి అంత రాస్వాద మోయదు, అని- రతి తృప్పి-తుష్టులు మనోవృత్తివిశేషములు. సావీ.సిద్ధములు- కావున అనాత్మధర్భములు* వాని యం దాత్మవిదుకు లగ్నుడు కాడ = అత్మశుఖ మన్నుడు న్వతః అరాక్మ ధీ వృత్తి రహితు డగును. తత్ర్యవిదుడు సుఖసాగర మయిన న్యభావముననె రతిని తృప్తిని శుష్టిని పొందును, కావున అనాత్త (యందు ర త్యాదులుండవు. ఆత్మవిదుడు వరానందము ననుభవించుచున్నా డనుట ఉనచార వచనము. ఆత్మరతి ఆర్మతృప్త ఆక్మసంకుక్ట వవము లుపచారవచ నములు- ఇట్టి మానవుడె కృళ్యకృళుగ్థ డగును ఇందు వన్షాశ్రమ “నియమము లేదు, గీతలోని మానవవద మా భావమునే గోచరింవ "జేయును, ఇట్టి వానికి లౌకికకర్శ్మ గాని వైదికకర్శ గాని యేమియు లేదు, (భాంతి నశించి నందున అద్వయనస్తువు నందున్నవాని శ్రీ శర్శయు "లేదు,
- వైన తస్య కృ లేనార్టోనా కృలేనేవా కశ్చన న చాన్న నర్వభూ లేషు కళ్చిదర్ధవ్య పొ శ్రయః 1 నన్వ స్వాత్మవిదః కర్శాభ్యుదయాదినిబంధనం (ప్రత్యవాయక్షయార్థ్హం వాకో దోష ఇతి చేచ్చుణు 117 ఆక్మవిమునకును అభ్యుదయమునకు గాని నిఃశేయసమునకు “గాని (వత్యవాయవరిహోారమునకు గాని కర్శాచరణము యుక్త మే యగును కదా! ఇందు దోవుమేమి ? అని యందు వేని యిది శనుము* కృతేన కర్మణా తస్య న స్వర్గాది ప్రయోజనం (ప్రాష్యం తస్య తు సర్వత న్వర్షాదౌ తుద్భుతామతిః 1క్ కర్మాసాధ్యతయా ము శ్తేః స్వాత్మత్వాచ్భాత్మవేదినః | తదర్భమపి నో కార్యం నిత్యప్రాస్యతయా మునేః 116
విప గ్ళాభావ వ కాశమూ
స్వాత్మావస్థాన మోకస్య నిత్యప్రాప్రస్య శేవలం
అజ్జానమా(తమ్మపా పః తద్భాధ్యం స్వాత్మటోధతః 120
అజ్ఞానే జ్లానతో నష్టే న కొార్యంత త్వవేదినః
న కించిత్యూర్యణా సాధ్యం జ్ల్ఞానసాధ్యం న కించన 111
స్ కర్మాకర జేనాన్య (పత్యవాయోపి కశ్చన
యస్మాదాళ్మవిదః సర్వభూతేషు దుహొణాదిషు 22
న [పపయోజనసంబంధ; కోప్యస్త్ర్యాత్మర తేర్మునేః
అక కృతాకృతే తస్య నివృలే ఇతి నిర్ణయః 128
ముముక్షోరపి నైవాప్ప్తి కర్ణ కర్తవ్యమాగహాత్
భూమిక్మాతయనంస్థస్య కిం పునఃజ్ఞానినో మునేః 126
అత్మరతి యగు వాసికి ఆచరించిన కర్శవలన "నేమియు [1వయోజనను లేదు. అభ్యుదయ వయోజన ముండదు, నిః శే యన |[వయోజనము నుండదు, అనుష్టించిన కర్మ చే నాశనిక్సి. స్వర్గాది (వయోజన మేమియు. (పావృ్వము శాదు* ఆతనికి న్వన్లా దులందంతట తుళ్చుభావమె యుండును గదా. ఆత్మ విదునకు ముక్తి స్వాళ్ళురూవ మయినందున నది కర్మసాధ్యమును గాదు.. ముక్తి నిత్యప్రాపృమయినందున దానికై “అత డెనరింపవలయునది. "లేదు, స్వా త్మావస్థాన రూవ మయిన మోతము తత్య విదునకు నిత్య్యప్రాపృము. అది (పావృము కాలే దనుకొనుట శేవల మిజ్ఞా నము. ఆ యజ్ఞానము స్వా శాస్త్రవబోధము వలననే శూధిత మగును. అతని శేవియు కర్మ్శసాధ్యము కాదు, జ్ఞాన సాథ్యమును గాదు, కర్మ నాచరింవంనందున నాతిని శెట్టి (పత్యవాయమును కలుగదు. అత్మ విదునకు (బహ్మ్టీది సర్వ్యభూతములందును ఎట్టి (వయోజన సంబంధమును లేదు. అత డాత్మరతి, ఆతడు నుని కృళ్ళా కృతము లాతనికి నివృలములు* ఇదియే. నిర్ణయము, భూమికా- (రేయము నందున్న ముముయేువునకును వట్టుదలగా కర్ణ నాచ రించవలెనని లేదు, మునుమయువున శే కర్త వ్య కర్మ లేదు కచాం-
వ్ర తృతీయాధ్యాయము ౨9ర్ట ఇక మునియగు జ్ఞానికి ఉండునా భూమినప్రకభేదేన (బహ్మవిత్సంని రూపితః వాసిషై జానకీనాధం నమ్ము ఖీకృత్య తద్విదా 155 జ్ల్రానభూమిః శుఖేచ్భాథ్యా (సధమా పరికీర్తితా విచారణా ద్వితీయా స్యా తృతీయా తనుమానసా 124 భూమిక్యాతితయం త్వేత్మదామ జ్యాగదితి స్థితం యఢథావద్భేదబు ద్ధ్యేదం జగజ్జ్యాగతి దృశ్యతే [27 అద్ద్వైతే పైర్యమాయాతే దై్వైతే చ ్యపళమం గతే సళ్యంతి న్వవ్నవల్లోకం చతుర్టిం భూమికామిళాః 108 పంచమీం భూమికా మేత్య సుష్ముప్రిపదనామికాం షష్టీం గాఢసుషుప్తాథ్యాం (కమాత్చతతి భూమికాం 129 షష్ట్యాం భూమ్యామసా స్టా స్త్ప్టమీం భూమిమాస్మ్మయాతి కించిదేవైష సంపన్న_న్వధవై షన కించన 100 అగమ్యా వచసాం శానా సా సీమా యోగభూమిషు ఏవం వసిష్షనునినా శార దేందుః (సటోధికః 103 ఛతుక్ధీం భూమిమారభ్య (దిహ్మవిత్ జ్ఞానకర్మ్శణోః న సాధ్యమీకతే కించిక్కృతకృ త్యతయాత్మనః 102 సాఢ్యాభానాదతో (బ్రహవిదః కార్యం న విద్యతే యోగ వాసిష్యము సందు వసిష్టుడు జానకీ వల్లభరానుని సమ్ముఖనున మార్చుకొని నప్తభూమికానిరూవణమున [బవ్మా విదుని బాగుగా నిరూపించిన. శుభే చృ యను జేరుగల జ్ఞానభూమి 1వథధమభూమికం. విచారణ రెండవ భూమిక, తనుమూనన తృతీయా కవామికం రానూ! ఈ మూడు భూమికలు జూ(గదవస్థగా నున్నది. వీనిలో శుభేచ్చ మోమెచ్చ, ఇది నిత్య వస్తు వని ఇది. అనిత్య వస్తువని వివేక పురన్సరముగా నుండి ఫల వర్యవసొనము పొందు సది యగును, విమ్ముట గురూప నదన మొనగంచి "వేజాంత వాక్య విచార మొనరించుట (శ నణమననాల్మకమయిన =ళ0ండవభూమిక_
౨226 గీ తాభావ్యవకాశము
ఆ పిమ్ముట నిదిధ్యాననా భ్యానకమున మనసున శేశాగత నంపాదిర౮ చఈగా సూవ్మవస్తుుగ హణ యోగసష్టత కలుగుట మూడవ భూమిక, ఈ భూమి కాతయము సాధనవహావము. తనకన్న భిన్నముగా జగము భాశించును. గాన్సన సీ యవస్థ్రను జ్మాగదవస్థ యిని యోగు "దురు. జాగ వవస్థలో నీ జము. 'భేదముననే వరిదృస్టనుగును. నాలుగవ భూమికను పెం3న నవారు ఈ లోకముకు స్వవ్నమును వలె దగ్శింయకు. అనంకరము సుషుప్తి జేరు గల వంచమ భూమిక శలుగును. ఆ పిమ్మట గాఢసుషుపష్ని రూవమయిన _ ఆరవభూమిః వాంముదుష. ఈ షష్ట భూమికలో నుండి శ్రమముగా నవ్వమ భూమిక పాందదగును. చమదూకుభూమికలను చఊాః3ి నాలుగవ భూమికలో జేశనపుడు "వే దాంపవాక్యములనలన నిర్విశ ల్పక మయిన [బవ ల్యై క్య సామోత్కారము కలుగును, ఇది ఫలరూవ నయిన నత్త్యావత్తి, సర్వజగ మో భూమికలో మిధ్యగా నుండును" గావున న్ది న్గప్నావస్ట్థ యే. ఈ చతుద్ధ భూమికను వొందిన యోగిని (ువ్మావిదు డందురు. వంచనము మళ్టు నవ్తమ భూవికలు జీవర్ము క్నికి నంబంధించిన యచాంకరగ భీవములు,ం ఈ యవస్థలలో నవ్ శల్చక ననూధి నభ్యసింపగా మనషు నికద్దము కాగా నిరం కల్చక మయిన న మూధ్యవస్థ్ర కలుగును. దినిని అసంశక్రి. సుషంప్తి యందురు. ఇందు యోగి తనంతట తానే వ్యుత్థితు డగును. ఇట్టి "యోగి (బవ్మూవిన్వరుడు, అనంనరము తదభ్యాన వంపాకమున చీర కాల ముందునట్టి స్థితి కలుగును, దీనిని వదాన్ధాభా నీస్టికి గాఢ సుషుప్తి యందుకు, ఇందు యో న్యయ గా. నమ్యాధినుండి వ్యుష్థితుడు కాడు. వరవయకశ్నముననే వ్యుళ్టైన ముండును. ఇట్టి "యోగి (శ్రైవ్మావిద్వశీ మూన్. ఆ వీమ్మట నమాధ్వవష్థ నుండి స్వయ ముగా గాసి వక్యరయత్నమున గాని వ్యుషవైనము గలుగదు. ఇందు "భే కకర్శన మేమియు నుండదు. సర్వదా త్మ ముడుగ నే యుండును త్న ప్రయత్నము. లేకుండగనే వర మేశ్వరచేరిత మయిన (ప్రాణ
తృతీయా ఛ్యాయము క్ 7 వాయు వశమున నుండగా సితీములే టైహికవ్యవహాము నిక్యహోం చుర, ఈ యవస్థలో యూగివరిపూర్షపరమానంవఘను డై యుండుకు- ఇట్టినె సప్తమ భూమిక. తురీయావస్థ ఈ యవస్థను పొందినయోగి (శ్రహ్మవిద్వరిష్టుడు, ఆళడన్నియు కలవాడ. ఏమియు లేనివాదు. యోగ భూమికలలో సీ నప్తమ భూమికాసీమ కాంతాత్మకము- వాక్కుల కందదు, ఈ విధముగా స్రీ రామునుద్దేశించి స్రీ వసి ప్యడు (వబోధించెను. (ైన్వావిదుడు. నాల్లవ భూమిక యారంభ ముగా జ్ఞానకర్మలకు సాధ్యమున్నట్లు ఛావింవడు కృతకృత్యుడ ను టే సాధ్యము లేకుండుట చే | బహ్మవిదునకు జేయదగినది యేగియా "లేదు, ఈ వఘట్టకున నిరూపిశి మబున భూపికల సంగవా మో విధమున నున్నది. “చతుర్థీభూమిశా క్షానం తిః స్యుప్పా భనం పురా। జీవన్ముక్తేరవస్థాస్తు నరాస్తిసః (వకీర్తి ౮౪ నాలుగవ భూమిక క్లూనము. ఊొువటి మరాడు భూమికలు సాథనము, అనం తక భూమికా [త్రయము జీవన్ముక్తుని యవస్థలు- మొదటి భూమికా త్రయము పొందిన అజ్ఞాని యయినను క ర్మాథికారి కాడు. తత్వ జ్జుని జీవన్ముక్త్తుని పీేషయమేమి ఇచెస్పవలెనసి అభ్మిపాయమును (టహీంనఐ లెను.
లిం, తస్మాదిసక్షృః నతతం కార్యం కర్మ నమూాచర
అసక్షోవోస్టచరకా కర్మ సరమాస్నోతి పూరువః! యస్మాన్నైవం శ్వమాత్మజ్ఞః కింతు కర్మాధికార వాన్ 188 తస్మాన్నిత్యం ఫలాసంగశూన్యః కర్మ యధావిధి తమేతమితి వాక్యేన కార్యం కర్మ నమాచర [లకీ యస్మాత్సమాచర న్నీశారాధనం సంగవర్షికః ధీకుద్ధ్యా జ్ఞానసంటప్రా _ప్తిద్వారేణ పరమం పదం 185 పురుషో మోతమాస్నోతి స ఏవ స్తరుషో మళఈ
అడ్టనా. సీవిట్టి అత్మ 1కికను శా నందున క ర్మాధి కారము
కలవాడ వయినందున సిత్యము ఫలాసంగళూన్యుడవై యథా
౨28 గ్ తాభావ్యవకాశము చిధిగా కర్శనాచరింపుము, “త మేకం వే దానవచనేన (శావ్మాగా వేవిదివంతిి అను వాక్యమున నిహిశ మయిన కర్మను చక్కగా నాచరిరిపుము. శంళరహితుడై యీ (రారాధన "వెొంనరించుచు భీకుద్ధి కలుగగా జ్ఞాన నం్యపొప్తి ద్వారమున పురుషుడు వరమ వద మయిన మోవీమును పొందుకు. అణి యాతడే పుకుముడుం నత్పురుషండు. లం కర్ణతై వ ప్ నఎసిద్ధి మాస్థి తా జన కాదయః లోకనం,” వామేనావి నంవశ్వన్ కరు మర్హ్శసి॥ నను మే (బహ్మజిజ్ఞాసోఃజ్ఞాననిష్టాఫయే సదా 186 ఛోవణా ద్యేవ కర్తవ్యం కర్మళ్యాగపురస్సరం యధా తత్త్యవిదః కర్శసన్యాసో స్పి తథా మమ 187 బుభుత్సోరపి సన్యాసః కిం న స్యాదితి చేద్చుణు - భగవ | జిజ్ఞాసువున ఏ నాకు ఖ్నిఘ్రా (సాప్పిక్సై నిత్యము కర్శ త్యాగ పురన్పరముగా (శరణాదులే కర్తవ్య కులం, తత్వ కుదు నకు నన్నా్గనము కలను కదా. అక్హు, బుఖభుక్సు వమున నాకును కర్శనన్న్యాగ మే యుచితనము కదా నాకు కర్మ ననార్రాళ మేల యుంకరాదు? అని యందు తా? వినుము. (శ్రుతిన్మృతిప్రసిద్ధా "వం క్షత్రియా జనకాదయః 188 ముముక్షవో వా విద్వాంస స్వధర్న్మేణ సహైవ తే ధీకుద్దిం జ్ఞాననిష్టాం వా ప్రాప్తా న క్యాగతో యతః 189 తతోపి త్వం బుభుత్సుర్వా విద్వాన్వా తత్రియక్వతః స్వధర్శాచరణం సమ్యక్కర్తుమేవ నదార్హపి 140 జన కాది త[కియు లంవకు (గతి నతి (వశిద్ధులు, వాకు యుముతభవ్రలు-. వివ్యాంసు ౫. వాకందరు స్వభర్శముళోడనే ధీ శుద్ధిని ఖాన నిఫ్టను పొందిరి కాని త్వాగమున గాదు, న్వథర్శ కర్మల నాచరించియ్ పొంద వలసినది పొంది). వారిశన్న నీవు బుభుతప్పు వగసుదువా? వాం కన్న విద్యాంసుడనా! సీవు తతి
తృతీయాధ్యాయము వ26 యుడవు, కావున న్వధర్మాచరణము చాగుగా చేయటకే నీ శవర్ముడవు. ల్ సన్యాసవిధివాక్యే హ్ (ఛాహ్మణత్వం చివక్షితం నన్యాసాభావ పివా ప్తి యక్క కృతియ వై ళశ్యయోః కేకే చత్వార అ(శ్రమా వ్పే త్యతియన్య త్రయః నృతాః ద్వౌ వైశ్యన్య స్చ్బృతౌ సిద్దా పురాణే భారతే తథా క! ముఖజానానుయం ధర్మో యద్విష్టోరింగధారణం బాహంుజాతోరుజాతానాం నాయం ధర్మః వళన్యతే 148 జనకాదిసమాచారంపశ్యం స్వం కర్మ సొానధయ స్ట్థాపనం ోచ్యతే లోకసర్మగహ_స్ట్వం తమ్మాశయ సర్వే రాజ్మాశితా ధర్మా రాజా ధర్మస్య ధారకః కేశ్ సన్వ్యాసవిధివాక్యమునందు శావ్మాణక్యను వీవవీ.త మయి ఇది “ావ్మాశాః పుతై శమశాయాక్స విశత్తైమణాయాశ్న. లోన్సైను అణాయాశ్చ వ్యుక్రాయ అధ భియోచర్య్యాం చరంతి” “అను నన్యాన గావ్మాణు డగుట వివమీతము- మేలియమై. శ్యులకు సన్వ్యానము 4 దు ఖై నం -అేదు (శ్రావ్మాణుశం చతురాశ్ర ముములు (బవ్మాచర్య- గార్హష్థష్థా వానవస్థ- నవ్వాసాశ మములు నాలుగును గ లప్ప రాజన్వునము య్మదియునకు ఆశమ్మతయమె విహితముః. వైశ్యునకు (బద్మూచర్న "గా ర్రష్రన్థములు రెండ్యాక్రమములె కలవు, ఈ యంకము న్మృత్మిగంథ ములలో పురాణములలో భారతమున నిర్మీతమై యున్నది విష్ణు లింగధారణము అనగా సన్యాసము ముఖళంజాతు లమున ెన్మాణు లకె మున్నది, 3వాహు. జాతుల ' ళూరుకాతులకు ననాస్థవధర్థుము (పశస్తము కాదు, జనకాదుల మా వారవవను రశీలెంచి. నీవు ధర్మరిమయ ఘన ఉళ్మాన్లమున 'వవర్తి౦చు న పు జనులను స్వధర్మ
౨30 గ తఖానవకాశము మున నుండు నట్లాచరిందటను ల్ కనంగబా మందురు. సీవు లోక నంగవా వమూాచరింపుము, ధక్మము లన్నియు 'రాజ్యా(న్హ్ర,త ములు- - రాజు ధర్మభారకుడు, సీ శరీరము మతియజన్ను (పావక మయిన కర్మచే నారస్ధ మయినది. నీవ్ర విద్యాంసుడ వయినను జనకాదుల వలె | పారబ్ధక ర్మ బలమున లోక నం గహమున శై క ర్మాచరణమున కె స్వ్చ యోగ్యుడవు. కర్మనన్యాన 'మొంనరించుట కృర్ణుడవు కాను+ న్వ్ర (చాహ్మణజన్మము పొంద లేదు కదా ' భగచాను నభిప్రాయ మెట్లున్న దస భామ్య మొసరించిన భగవ త్ప్చాదుడు (బావ్మాణునకె నన్య్యాము కాని యికరులకు లేదని నిర్ణయిం చను. వార్తిక కారుడు త్యతియ వైశ్యులకను నన్యానము కలదనుట (పౌథి వాదమొా[త్రము-- ౨2. యద్యదాచరతి (శేష్టస్తత, దేవేతరో జనః స యష్ర్రమాణం కురుతే లోక స్త్వదనువర్వ లే | కర్మణి (క్రియమాణేఒపి మయా కధమయం జనం సంగృహ్రీయాదితి (భాంతివారణాయాహ నూధనః 146 ఢానభూతో రాజాదిర్యద్య దేవ శుభాశుభం కళ్మాచరతి సామాన్య స్త త్రదాచరతీతరః 147 భగవన్ 1 నేను కర్మల నాచరించు. చున్నను ఈ జనము కెట్లు సం్యగ్రహింతును 1 అను భ్రాంతి నివారణమ.నకైై నూధవ భగ వాన్ ఇట్లు 'చెవూచున్నాడు- రాజూదులు సర్వవథానులు- వారు శుభకర్మ నాచరించినను అశుభకర్మ నాచరించినను సామానస్రుజను- డాయా కర్మ నాచరించున. (పాకృతజనుడు (శేష్టజనానుగతు డగును. గాని స్వాఠం్యత్యమున పవర్శింప ేరడు*, |(వథానాను.. యాయినో జనవ్యవహో రా భవంతి” అని లోకన్యాయము. నను శాస్త్రం సమాలోచ్య (శ్రేష్టం శాస్రీయమాదరాత్ ఆచారం న్వయమేవాన్యః కుతో నాచరతీతి చేత్ 148. సానూన్యమానవుడు. (శేష్టునే యనుసరింన నేల! (శ్రేష్ట మగు శాస్త్రమ్యునాలోచించి కాస్ర్రీయ మగు నాచారమును స్వయ-
తృతీయాధ్యాయము వ. యుగ నాచరింవవచ్చును. గడా ! అట్లాదరింవ డన నేల? మైనం (శేష్టో జనో యద్యద్వ్వైదికం లౌకికం చ వా (ప్రమాణక్వేన లో కేఒస్మిన్ మన్య తేఒన్యోజనోపి చ 1409 తదేవ కురుతే నూనం న స్వాతం్యక్యేణ కించన త్వయా (వధానళూతేన లోకనంరకణాయ చ 1[0 శాస్త్రీయం కర్మ కర్తవ్యం తస్మ్ఫాదిత్యాశయో హరేః అద్దనా . నీ వనినది యుక్తము కాదు. ఈ లోకమున (మ -బనుడు _వైదికమును గాని లౌకికమును గాని జేనిని [వమాణముగ ఛాఏంచునో కతరజనుకును దానినే వమాణముగ భావించి యాచ రించును: కాని న్వతం్యతముగ వవ క్రింవడు. నీవు (వధానభూతు డవు లోకసంరతుణమునక్షై. ాస్ర్రీయమగు. కర్ష్శ నాచరింక .వలెను అం భగవ వాశయము. ఏ8. న మే పాన్గాస్టి కర్మవ్వం (శిషు లోకేషు కంచన, నానవావ్ష మనావ్నవ్యం వర్త వన చ కర్మణి || ఆ(క్రాహమేవ దృష్టాన ఇత్యాహ ,తిభిరీశ్వరః 161 మ మేశ్వరస్య హీ పార్ధ కర్తవ్యం న్నాస్తి కించన లోకతయేపి యస్మాన్మేఒనవా_ప్టం నాస్తి కించన _ శ్ర2 (ఫాప్తవ్యం తదపీశోహం కరో మ్యేవ జగద్ధితం అడ్జునా | ఇందు నేనేద అపైౌఎతీము- అని భగవాన్ మూకు -వశ్లోకవ్వులతో నిమూపించు చున్నా శు లోక్యత్రయమునను నేను పొంవ నిది లేదు, ఈశ్వరుడ నగు నాకు కర్రని మేమియాు లేదు, పొంశ విది పొందవలయునది లేదు అయినను నే నీశఘుక నయినను జగద్ధి 3 మాచరించుచున్నాను, అద్జువా, విశుద్ద య్య త్రి మవంశమున జన్మించి తివి కూరుడనవు. నావలె వుండదగుదువు. నేను 'వెదిక తొక్షళ కర్మలలో (వపర్తిం చుట మి కందరక్సు వత్యతపిద్ధమే కదా! లీ య 3హ్యశాం న వేయం జూసు కర్మణన్ట్రైశం[ద్రితః ॥ మను నర్త్యానునర్తృం లే మను దాః పార్ట సర్యశః |
త్రం గీ తాభావవకాశము . యద్యహం జగతామీళః కర్మాణ్యనలసోపి సన్ 163 కదాచిన్నానుతి కేయం తదా సర్వేశితుర్మమ మార్గం నర్వ్యప్రకొరై స్తే నరాః కర్మాధికారిణ; 154 - సర్వధై వానువ _ర్తేరం స్త దోషం శృణువ్వ థోః అర్జునా! జగ తామోశుడ నయిన నేను అనలసుడనయి నను కర్ణుల నెవుజేని యాచరింవని వాడ నయినచో నవ్వుడు. న ర్వేశ్వరుడ నయిన నా మొగ్గమునే కర్మాధికారు లయిన మాన వులందరు. నర్వవిధముల నర్శచా అనునరించువారగుదురు, నేను. లోకనంగవా మొనరింవవలపి యున్నది నేరు నెర్వేశ్వరుడ నయినను లోకసంగబా మాచరింపవలెను. “న అ(ేషః (కేస్రాను. సారీ? అ(కేస్టుడు రేఫ ననునరింనడు* కృష్ణుడు సక్యష్థాడని- అందకు నన్ననుశరింతుకు. జేసే యక ర్న్ముడ నయినచో నంద. రకర్ము లగుదురు. అపుడు లోక తతి కలుగును. శావున నేను. కర్మ నాచకించి తీరవల యును ౨$. ఉత్ప్సీచేయురిమే లోకాన కుర్యాం కర్మ ేదవాం! సంకరన్య చ కర్తా స్యామువహాన్యామిమూ।; [వజాః। యద్యహం కర్మ నో కుర్యాం తదా మదనువర్థినాం 105 కర్మాకరణతో లోకస్టితిహేతోశ్చ కర్ణణః లోపేనై తే వినశ్యేయుః సర్వే కర్మాధికారిణః 156 తదా కర్తాహమేవస్యాం వర్ణానాం సంకరస్య చ ఇమాః సర్వాః (వ్రజా_స్టేన ధర్మలో పేన సంకరాథ్ 1657" అహ మేవోపహన్యాం యః (వవృతోనుగ్రహాయ సః జేనే కర్మనాచరింన కున్నచో నన్ననునరంచు. జారు కర్మ నాచరింవరుః కర్శనాచరింవ నందున లోకస్థితి సతు వయిన కర్మ లోవీంచును. కర్శలోవము వలన క ర్మాధికారు లందరు నశింతురు, అవ్వడు వర్ష నంకరమునకు నేనే కర్త కావలసీ వచ్చును-- ధర్మ్శలోవమున సాంకర్యమున వ్రజల నందరిని నేనే నశింప చేయ-
- లృతీయా ఛభ్యాయము ౨83 వలసి యండను, [వజల ననుగ హించుటకో (వవర్తించు నేను (వజల నాశన -మొనరించుటకే కావలసి వచ్చున,
కర్మ నాచకింద వలయు ననటలో వేరొక భావమును గలదు. లోకనం(గవ మున్నతై కర్శనాచరించుట మాత మేశాదు- కర్గాచరణను ( శేప్తాచారమగుట వలనను సవ్ర కర్ణనాచరింద వలెను. నేను (శకేష్టుజను. నా యాచార మెట్టిదో నా యనునర్తివి యగు నీయాభారము వట్టిిగనే యుండవలయాను, గాని నీ యాభారము న్వతేం్యతము౫ నుంచరఠాదు. నే ననుకరింవ దగిన నీ యావార మెట్టిదను వశ్న నమూాధానముగనే 44న శే పాద్ధాస్తి కర్తవ్యం” అను మూడుక్షోకములు నిరూపితము లయినవి* ౨6. నక్తాః కర్మణ్యని ద్వాంసో యధా కుర్వంతి భారత కుర్యాద్విద్వాంస్కథానక్క శ్నికీర్డర్లోకనంగహాం నన్వీశ్వర స్య-తవ తు కర్చృత్వాదేరభావకః 156 న కతిర్మే త్వసీళశస్య కతిఃజ్జానాఖిభూతితః కరణి [కియమాణే స్యొదిత్యాశంక్యాహ మాధవ$ ॥ భగవన్! నీవు వర్త మేళ్విరుడవు. సకు కర్త ఎ శ్వౌదులు లేవు- శావున, తతి యుండదు. నేసీశ్యరుడను గాను. నేను కర్మనే యాచ రించునపుడు జ్ఞునాభిభూతి, తిరస్కారము వలన నాకు తతి యుండును. అను అర్జునుని యాశంక భావించి మోధవు డిట్లను చున్నాడు- యధా ఫలానురాగేణ కరృత్వాఖిని వేశత 150 కర్మ్శణ్యభినివిష్టాశ్చ కుర్వంక్యజ్ఞాః స్వకర్శతత్ 160 తధైవ క ర్తమిచ్చుస్సన్నాత్మవిల్లోకనంగ హం ॥ కుర్యా త్తర్భక్వా ఫలే రాగం క_రృళ్వాభిమతిం తధా [1601 తధాచ [కియమాణేపి కర్శణ్యాత్మవిదో నపి దతలిర్నాపి ముముక్షోర్వా ధీశుద్ధ్యర్హం (ప్రకుర్వతః 102 కింతు క_రృత్వధీః కర్మఫలే రాగళ్చ బింధనే
వఫట్ష గీ త భావ వశాశము హేతుస్తస్మాద్ద్యయం త్యక్త్వా కుర్వున్నాప్నోతి బంధనం 1608 భా జానం తద్దతత్వేన యధో క్తం చోద్దుమర్హసి యద్యోక్క్యృ స్టకుకోత్పన్నతయా భారతళ న 16 అవిద్యాంను లత్యంత మానక్తు లె. కర్శ్మ నాదరించయు నట్లు ఛారత!1 అష్టనా! నీవు కర్ణ యం దనానమ్తడవె లోక నం్యగవా 'మొనర్ప దలచిన వాడనవై కర్మ నాచరిందవలెను, ఏ గ్వాంసుకు లోక సంగవాచికీర్దువై అకక్తుడై కర్మ నాచరిం కవలెనని గీ తార్ధముం అవిద్యాంపు లగువారు ఫలానురాగము కలవారై నే నీ కర్మ నాచరింతునను కర్త క్వాఖిమానమున క ర్భాభినివేశము కలవారై "ళా వఎయమినగింవవలసిన కర్న నాచరింకురు. అను అత్నేవిదుడు లోక నంగపహ మొనరింవ దలభి కర్శనాచరింవవలెను+ కర్ణఫలమున "రాగమును విడనాడ వలెను, కర్త ఖఫల్వభిమూ నముశు వరితస్టిజింవ వలెను. ఆ విధముగా కర్మ నాచరించిన చో అక్క విదునకు తతి "లేదు. చిత్త శుద్ధివై కర్ణ నాచరించు ముకుతువునకును తతి "లేదు. కాని కర్మ ఫలమున రాగముంకుట నేను కర్త నన్న కర్షృత్యా భిమాన ముండుట బంధన హేకువగును. కావున నా శెండింటిని శర ళ్వాభిమానముకు. ఫలరాగమును విడనాడి కర్మ నాచరించి నను బంధనను పొందడ, గీతలో భారత! యం యడ్డున నంబో ₹నము కలదు. భరత వంశోద్భవ్రుడవని భావము. భౌ = జ్ఞానము నందు రతుడు నికతుడు. అసక్తుడు. సీవు క్షానరతుకవు గావ్రన యధోక్ష ఇాస్త్రార్ధ బోధ యోగ్యుడవు. ఉత్కృష్ట కులోత్పన్నుడ వగుటచే నిది తెలియుట కరడ వని ఖావను- వీరి న బుద్ధి భేదం జన యేదజ్ఞానాం కగ్శసం "నాం జోమయీ త్సర్యక రాణి వి ద్యానుసక్షః నమాచరన్॥ అనుష్టానేన ధర్మస్య కర్తవ్యో లోకసంగహః త తృజానోపదేశేన క అవజవతాం క క్ 165
తృతీయా-ధ్యాయను లిస్క్ ఫలాఖినంధినాం బుద్ధిరిదం కర్మ్శకరోమ్యహం 106 థోశ్యేహం తత్ఫలం చేతి తస్యాః కుర్మాన్న చాలనం అక ర్రాత్కోపదేశేన కింతు భూత్వా సమాహిత॥ 1607 ఆత్మవిత్సర్వకర్శాణ్ చికీర్ణురోకనం్యగహం కుర్వం స్తేషాం సముత్పాద్య శ్రద్దాం (పీక్యా హి సేవయేక్ 168 అక ర్రాాత్కోపదేశేన కృతే బుద్ధేర్విచాలనే కర్మశ్రద్ధానివృ క్యాస్యాద్ధర్మ్హథభష్టో జన_స్రతః 109 చి క్తైశు వైర భావాత్స్యాత్ జ్ఞానానుత్చ తిదూషణ౦ ఉభయ్యభష్టతా పుంసాం స్యా క్రిధోక్రం మహర్షిణా 170 అజస్తా ర్మపబుదన్వ నర్యం ,బహే మహోనీదాలేషీన క వచం వచేక్ 171 ధర్మానుష్టాననమున లోకనంగనాము నంపఫాదింవ వలెను అబ్ఞలగు వారిని తెత్త్యజ్ఞానోవ దేశమున ధక్శమునుండి విచలింష "'జేయరాదు- కర్త అత్వాళి నిచేంము కలిగన ఫలాభి నంధి కల అవి “వేకుల బుద్ధి “ఈ కర్శను నే నాచరితురు.. కర్మ ఫలము నీ నభిలపీంతును” ___ అను బుద్ధి యుండును ఆ బుద్ధికి విచల నము కలుగ వేయరాదు, అక ర్రాత్మోవ "చేశమ న వారలకు బుద్ధి [భంగము కూర్చరాదు* విద్వాంసుడు వారి వివయనున *- నమూ: హితుడై లోకసం్గగవాము నంపాదింవ దలచిన వారై. సర్వకర్శుల: నాచరింపవ లెను, అవిద్వదాధి కారిక ము లయిన సర్వకర ల నాచ రింద వలెను. వారలకు కర్మ(శద్ధను నంపాదింపనలెను- వ్రీకితో వారిని "సేషింవదగును , వారలక క ర్ర్రాత్యోవ దేశమున బుద్ది విచాలనము: నంపాదించినచో వారి కర్మ (శద్ధ సశంచిపోవును- జనులు ధర్మ్యధమ్ట లగుదురు. వారి (శద్ధ ఇతి చి వోవును. జ్ఞానము వారల కుదయిఎన "లేదు, కావువ ఉభయ (భన్టత్వము. కలుగును, కర్మ శద్ధపోవుటు జ్ఞాన ముత్ప్సన్నము కక పోవుట అను నుభయ (శ్రష్టక గలుగును, -ఈ యంకమునే మహార్డు లీిట్లు వెప్పిగి ననము ెలివి గలిగిన అర్థ
వ్య గీ తాభావ్యవకాశము 1వబుద్ధు నకు “సర్వము (బహ్మమే” అని యువబేశిచు.. వాడు: మహానరక సనుఃూవాములందు. జనులను [తోసిన] వాడగునుం ఉద్ధగా కర్శల నాచరించు వారలకు --- “ోకర్శలను “శామనతో 3ేళు రాసని, ఆ కక్మలకు స్వన్తాది ఫలము లేదని, నర్యము మిథ్య యని (పబోధింవరాదు. అట్లు బోధింది బుద్ధి వైకల్యము కూర్చ రాదు. నర్వవిధముఎగు వైదిక కర్మను చాఎ వాని ఫల స్తుతితో నాయా కర్శల్వ నాచరించు తాంయనే కలుగ జేయ నలెరు, ౨8, (వకృతలేః శీయమాశాని గురై £ కర్మాణి నరర్షశః అహంకారవిమూఢా క్యా కర్తావామికి మన్య తే!
క వ్నానుష్టానసా మ్యేపి విశే షళ్చాజ్ఞతద్ జ్ఞ యోః
అధ్యాస తదభావాభ్యాం క_ర్పత్వాదేః (పదర్శ్యతే [72
మిధ్యాజ్ఞానాత్మికా మాయా (ప్రకృతిః పార మేశ్వరీ
కార్యకారణ రూపేణ తస్మా: పరిణతై ర్గుణెః 178
(్రీియమాణాని కర్చాణి (శాతాని లౌకికొని చ
సర్వ్య్మపకా రై స్యతాయం కార్యకారణనంహకా 121
ఆత్మత్వాఢ్యాసతః స్వాకవి వేకాశమమాననః
శాని కర్మాణి కర్తాహం కరోమీత్యభిమన్యతే 115
అక్రయే కర్పృతాధ్యాసాదా త్మాజ్డానావృతో జనః
జన్మమృళ్యుమమూం ఘోరాం సంసృతిం యాతి దుస్సహాం 115
విద్వాంసుడు కర్మ శ్రనాచరించినరు, అవిద్యాంసుకు కర్మ
నాచరించినను నమాన మే. అజ్ఞుల తజ్ఞైుల కర్మా ఫ్రానము 3 పాక్యుము కలదు. కాని వాకి యిద్దరిలో కొంత భీవము కలదు. అత ద్యిదు నక్త కర్ర త్వాద్యధ్యాన యున్నది తద్యిమశ కది యుండదు. -ఈ విషయ మిచట (వదర్శిత మసన. మూయ యనునది మిధ్యా జ్రానాత్మకము. అది (వక్యతి వర మేళ్వర నంబంథధి. అది నర్వరజ న్తృ్తచమో మయి- ఆ (వళ్ళతికి నంబంధిచిన కార్య కారణాత్మక ము అయిన గుణిములచే సర్వ వీధము లయిన వైదిక లొకిళ కర్మలు
తృతీయాధ్యాయము 287 జరుగుచుండును... ఈ 'కారస్ట కారణ సంఘాతమునందు జనుడు ఆళ్ళ 'తార్టధ్యానము కలవాడై చాని వలన స్వాత్మవివేకమున అనమర్ధ మానసు డగును. వేను కర్తను. అ కర్ణుల నా చరించుచున్నాను అన్ యభినూనము కలనాకగును. అ్మశియ నుయిన యాత్మ విమయనున కర్త ఖ్ాఖ్యాళ మున్నంవన_ జనుడు అత్మ జానా వృతు. డగను, జనవ వరణ మయ మయిన దున్సచాము ఘోరము నగు ఈ నంసారముకు పొందును, అట్టే యవాంశార వివ ఆాత్ను డిట్టివాడగను.
వం తత్త్య్యపిత్తు మహో బాహో గుణకర్న్యవిభాగయోః
గుణా గుణేషం వర్షంత ఇతిమత్యా న నడ్జెలే!
విద్వాంస్తు మన్యతే నైవం త్తం వేత్తి యతః పరం కస్య తత్త్యం తదిచ్యాహ గుణకర్మవిభాగయోః _ [77 అహంకారాస్పదా ఏవ గుణా దేహేంద్రియాదయ॥ శేషం వ్యాపారభూతాని ేరాస్ట్రేణి వివిధాని చ 1728 మమకారాస్పదాన్యేవ బాహ్యాన్యాభ్యంతరాణ్ చో అత ద్వందైైకవద్భావే గుణకర్మేతి భాన్యతాం 170 థాసకత్వేన సర్వేషాం జడానాం హొ వికారిజాం విభజ్య తే విభగోయం పృధగృ్భవతిచిద్ధ నః [100 స్వప్రకాశతయానంగ ఆత్మా జడఏిలకణః భాన్యభాసకయో రేనం జడచై తన్య మోర్వ్యయోః 101 యాధాత్మ్యం వి యో విద్వాన్ శాస్త్రానుకవయు క్రిఖిః వికారిక్వేన వర్తంతే గుణా హీ కరణాత్ళుకొః ఎల్ లీ గుణీష విషయేష్వేవం నీ త్వాత్భాఒవ్మికియత్వతః ఆక్మనో నిర్వికొారత్వం గుణానాం చ వికారిశాం 188 జ్ఞాత్వా క _రృృత్వబుద్ధిం న కరోత్యేష విమూఢవత్ . సామ్యుదికో క్ సచ్చిహ్నూ యు కత్వాత్త్యం విమూఢవత్ కగిశీ క ర్పృత్వాఖిని వేశం నూ కార్డీ రితి మవోభుజ
౨236 గ్ జాభావ([వకాశము
విద్వాంసు డా ప్ధమగా భావింవడు. అతడు తత్ర్వమూ' గుర్తించిన వాడు, తత్య్యవిదుడు ఎవని తత్త్వము గుర్నించిన వాడు ? అదియ నిరూపితే మగును. * గుణకర్మవిభాగ యోః ౫ అను గ్తా వాకస్థ్టమున విజి సూచిత మగును. గుణము లనగా నవాంకారా స్పదము లయిన ేహేం.దయాంతఃకరణములు* కర లనగా నా 'దేహేంద్రియమూదు. వ్యాపారగూతము లగు కర్మలు, ఇవి మమ "కా రాస్పదములు. వివిధము లయిన ఇావాస్ట్రకర్మ లాభ్యంతరకర్శాలు (గావ్యాములు, గీతలో గుణకర గ్ యనుట ద్యంద్యైకవద్భా వ మని "తెలియునది - విభాగ వీనగా ** విభజ్య లే మృథణృవతీతి విభాగః )” విభకృముగా నుండుట, వృథక్కు_గా నుండుట. జడములు వికారులు నగు వాని కన్నిటిక భానకముగా నుండి వేకుగా నుండి న్వ్యవకాళ జ్ఞాసహావముగా నుండు అరంగాత్మ విభాగ వదమున నం గాహాస్ట మా). ఈ అనంగాత్మ జడవిలతణ ము- చిద్ధనము ఛాస్యభాసక ములగు జడ మైతన్యముల రెండిటి యొక్క. యాధాశ్మ్శ్థమును ఆాస్ర్రానుధవ- యుక్తులతో (గ్రహించువాడు విద్యాంసును. తత్త్యవిదుడు. భాన్య ములగు గుణకర్మ ములు జశముు వికారులు, నిభాగ మనదగు భాన- కము చైతన్యము నిర్వికారము. వీని యాభాత్మ్యకు తెలియువా 3 విద్యాంసుడు. ఇట్టివాడు కరణాత్మశములు విశారులు నయిన గుణ ములు నానివానివివమయముబందుండునని భావిం చునుంఆ౩ ఫ్రనిక్వి కార ము గావున విషయము లం దనుప.క్తము కానిదనియు భావించును,. అత్మ నిర్వికారమని గుణములు సవికారములని తెలియును. ఇట్లు "తెలిసి మూఢుని వలె కర్తృత్యబుద్ధిని కూర్పడు- ఆతత్త్యవిదు డే కర్ష్భృ 'త్యాభినివేశము కలవా డగును. తత్త్య్యవిదు డట్లు కాడు. గ్తలో “మహో బాహో)” యని సంబోధన మున్నది. సాముద్రిక శాస్త్రము లందు నిరూపించిన నత్పురుషుల సచ్చిన్నాములు కలవాడా ? యని భావము. మహాభుజా |! అథ్టనా |! నీవు విమూఢుని వలె కర "శ్వాఖిని వేశము కూర్చుళొనకు నుని భావము సత్పురుషుల లథ్౯ా
తృతీయాధ్యాయము విం9ి యులు కలవాడవు కావున సాభారణజరుని వలె నీ వవివేకివి కాదగ .వని భావము, గీతలోని * గుణకర్మవిభాగయోః * అను వదము యొక్క అద్ధనిశ్చయయిన సీ భావములను గూడ పరిశీలించుట యుక్తము. “గుణవిభాగము. కర్ణవిధాగము గుణకర్య (శ్రవిభాగము. వీని తత్త ం్ము “తలియువాడు విద్యాాంసుడు* ట్ స్త్సు కార్య కారణసంఘా తాత్మకుడను కానని గుణముల కన్న అత్మ విభాగను గుర్తించుటయా, నా శ్రీవియు ళర్ములు 'ే వని ఆత్మకు కర్మల కన్న విభాగము గుర్తించు టయా నిచట (గావాస్థము గుణకర్మల కన్న "వేరయిన అత్మసామో 'త్కా-రము కలవాడు అహ కారవి మఠూ ఢాత్ముడు కాడు, క రా ననక్పుడును గాడు, తి0. [వకృ లేళ్తుణన మూఢా; సజ్జం తే గుణకర్మసు ఆశానకృత్చు వివో మందాన్ కృత్చ్నవిన్న విచాలయేత్ మాయాయాః కార్యరూపేణ గుణ । పరిణత రనాః శక్ దేహేర్యదియాదిఖిః నమ్యబ్మూడఢా. సశ్రాభిమానీనః 'ేషాం దేహేంద్రియాదినాం వ్యాపొరేషు (భమావృతః 186 స్వీయాం బుస్టం (స్రకుర్వంతి తాన్మూఢాస్కర్శసంగినః మందానశుద్ధచి కర్వా ఫ్రహాద్యాక్మాఖిమాని సః 187 జ్ఞానాధికారమప్రాష్తాన్ పరిపూర్ణాత్మవిక్స్వ్వయం నైవ (ట్రచ్యావయేత్కర్మ శ్రద్ధాతోఒల్బవిదోజనాన్ 186 జనుల జేహేందియాదులు మాయాకారరాూవమున వరి మము. పొందిన గుణముల విద్ధము లయినవి. ఆ "జేహేంది " యాదులచే సమ్యాజ్యూఢులై యందభిమానము కలవారై యా -జీహేంద్రి వూ దివ్యాపారము లందు తమ బుద్ధిని [నవర్తింక "జేయు దురు, (భమళో గూడినవారై మూకులై కర్శరంగము. కలనా రగు చున్నారు వారంవ రశుద్ధ చిత్తు లగుటచే మందులు. -జేరోదులం -చాత్మాభిమొనము కలవారు మంవచిత్తును. వారు జ్షానాథి కారను
వ్య0 గ'తాభావవకాశము శలవారు కారు. వరిపూరాత్మవిదుడు అల్పవిడు లయిన ఆ జనులను కర్మ(శ్రద్ధారహితులగు నట్లూనరిం వరాదు, శుడ్ధాంతఃకరణులై. మందులు శానివారు వివేకోదయము గలిగినచో విచలిశతులు కామ, వారు జ్షానాధి కారము కలవారు మూలము లోని కృళాాకృృ ప్ప శబ్దములు ఆ త్మానాత్ధ వరములు. 91, మయి సర్వాణి కర్మాణి ననసాస్టధ్యాత్శు చేత సా నిరాశీర్నిర్గమో భూత్వా యుద్ధ్యవ్య విగతజ్వరః | కధం ముముకుణాజ్లేన కర్మణ్యధికృ తేన చ కర్తవ్యం కర్మ శాస్త్రీయమిత్య్థశ్రాహ రమాపతి! 180 సెట్టాచరింపనలెను ? అను నంశఛనమున రమావతి భగవాన్ ఇట్లు ఇెమ్చుచున్నాడు మయి నర్వాత్మనీశా క్యూ నర్యజ్ఞే పర మేళ్వరే శొశాని సర్వకర్మాణి లౌకికాని నమర్వ్యు చ 1[0 అహం క రేశ్వరాధ్సస్తదర్ధం భృత్యవత్సదా కరోమీత్యనయా బుద్ధ్యా నిష్కామో మనుతో శ్రి ఈః 181 దుర్యశోనరకప్రా ప్రిహేతు శోకవినర్జితః యుద్ధ్యప్వేతి విహితాని కురు కర్మాణి శాస్త్రతః 102 నేను భగ వానుడను, సర్వాళ్మకుడను. వాసుబేవుడను- వర మేశ్వగుడను. సర్వజ్ఞడను. సర్వ సిణాామకుడను- ఆశెతములు లొకి కములు నయిన సర్వకర్శలను అధ్యాతే మానసము న నమర్పింవ వలెను, కర్త్మనయిన నేసు ఈశ్యరాధీకుడను భృత్వునివలె భగ వానునశ్రై సర్యకర్యలను సదా ఆచరింతును. ఇట్టి సిన్చితబుద్ధితో నిప్కౌ-ముడవై మమత లేని వాడ్వవై యం౦డును. -దేవాప్పుత ్ల1శాదుల విషమయమ.న మమతా ళూన్యుడవు కమ్ము: దుర్యశః సంపాదకము. నరక (పాప్పి హేతువు నగు శోళమును విడనాడుము. శోకమే.. జృరమః. విగ తద్వరుడవు కమ్ము”. సీవు ముముమునై
- లృతీయాధ్యాయము వశ? “*యాద్ధ్యన్వ” వీహితములగు కర్ణల నాచరింపుము. ఆాస్త్రానుసార మున నన్నిటి నాచరింపుము. భగవదర్చణము నిప్మా-మళ్వము నర్వ సాభఛారణము. |
82, యే చే మకమిదం నిత్యమనుకి ష్టంతి మానవాః (శవ్రావంతో2=.నసూ యంతో ముచ్యతే "లే కర్మభిః!
యే మదీయం యధోక్షం చ మఠమావశ్యకం నదా
తద్ధావంతోనువ_ర్తంతే నరాః కర్మాధికారిణః 108
మయీశ్వ రే గురౌ కృ షే నర్వభూతానుకంపిని
అవో దుఃథాత్మకే [కూరే కర్మణీశః (స్రవర్తయన్ కలికి
మామకారుణికోయం స్యాదిత్యుదారగుజేవ్వపి
అసూయాం ద్వేషబుద్ధిం చొకుర్యంతో ధర్మతత్చిరాః 106
కేపి ధీశుద్ధిత _న క్వళ్తానప్రాప్రిముభేన చ
సమ్యగ్ క్టానివ దేవాశు ధర్మాధర్భా ఖ్యకర్మభిః 108
దింధనాపరపర్యాయైర్భుచ్యంతే మ్యత్పసాదతః
ఈ నికూపించిన నామతము నిత్య మావళ్యకమా. కర్మాఫి అోరులై, (శద్ధ కలవారై యాచరింవవలెను. ఈశ్వరుడ నయిన సర్వభూ తాను కంవము కలవాడనయిన గురువు నయిన విష్ణ వయిన నా యందు [శద్ధాళువులు కావలెను. దుఃఖాత్మకమయిన (ఈూరమయిన కర్మలో నన్నీళశుడు (వవనర్శింన జేయుచున్నాడని క న్న కారుణికుడని తలచి అసూయను "జ్వేష బుద్ధిని కలుగ జేసి తొనరాదు, నేను నర్యభూ తాను కంవ గలవాడను. నాకు నంబం థించిన యుదార గుణములందును "చ్యేమభావము కార్చ రాదు- ఇట్లసూయా రహితుైై ధర్శతత్పరులు కానలెను- అట్టి వారు థీ శుద్ధి కలవారగుదురు, తత్వజ్ఞాన ముదయింవ వారును సమ్యుగ్ ఖ్జుని వలె బంథనము లయిన ధర్మాధర్శరూవ కర్మల నుండి వినుర్తు లగుదురు. నా యను[గవామున వారును ధన్యు లగుదురు, 38. యే 'ల్వేతదభ్యసూయంతో నానుళివృంతి మే మతం
వత్తల్లి గీతాభావ(వకాశము సర్వజ్ఞాన విమూ భాం స్తావ్విద్ధి నష్టాన చేతసః! ఏనము క్త్యాన్వయే మోక్షం దోషమాహ విపర్యయే 107 యేతు నాస్టిక్యతః శద్దాహీనా ఏకన్సతం మమ దోషముద్భావయంతో నానువ ర్తం తేఒతిదుర్ధియః 108 శానతో దుష్తచి శ్తాంశ్చ మందభాగ్యాన్సుధిక్క్యృతాన్ సర్వత్ర కర్మణీకే వా సగుణే నిర్గుణే చ యత్ 100 డ్జానం త(శ్రాప్య యమోగ్యాంశ్చ నూనతో మేయతః ఫలాత్ పురుషార్ధపరిభభస్టాన్ జానీహి హతకర్య్మణః 206 అన్వయ విధానమున గుణ ముండుట జెప్పి వ్యతి రేక విథా వనమున "“దోవషముండుటను భగవాన్ నిరూపించు చున్నాడు" అన్వయము న న “తత్సల్యే తత్సత్యం” --- అది యుండగా నది యుండుట యను విధానమున మోతుకు. కలుగునని నూచిత మయినది. “తవభావే తేదభావః” అది లేపన్న నది లే కుండుట యను వ్యతిశేకమున సీ దోమమున్నది, వ్ జనులు నాసిక భావమున [శద్ధాహీనులై నాయీ మతమును దోషమాపాదిం చుచు ననువర్తింవరో వారు దుష్ట్రబున్తున. కావున నట్టి దుష్ట చిత్తులను మందభాగ్యులను థికాణర యోశ్యులను. నిందనీయు లను కర్శాయోస్యులను సగుణ వర మీశ్వరు కందు కాని నిర్షుా (బక్క యందు గాసి య యో సస్టలను * (వమాణమున గాని [వ మేయమున గాని పుకుహార్ధ (భష్టాలని సహక కర్ముబని గుర్తింప వలెకు. అట్టివారు సర్వష్జాన విమూాశథుఎః కావుక కర్భజ్ఞానను గాని (బహ్మ జాము గాని వారల కుండదు. వారు (వమాణ మూఢులు* [వమేయ మూడులు- (వ్రయోజన మూఢులు, ఏ విధనుూ 8 నదృశం వేష్ట లే న్యస్యాః (వళ్ళ తేజ్ఞాక న వానపీ వళృతిం యాంతి భూతాని న్మిగవాః కిం కరిమషతి!
తృతీయా ధ్యాయము విశసొ సను రాజ్ఞి ఇవేళన్య తవాజ్ఞాత్మికమే భయం పశళ్యంత స్తే మతం నానుతిస్టంతీతి కధం తవ లం! 1పకికూలాః కథం వా తే పురుషారైకసాధనే భగవన్. రాజశాననాతిక్ర ముమున భయమున్నది. ఈళ ఈడ నయిన నీ కొననాతిక్రమమునను భయముకలదు, అట్లు భయ వడిన జనులు నిన్నె ట్లసూయింకతురు. నీ మతము నెట్లనువర్తింసరుం నర్వ పురుషార్థ సాధనమున వారు (వతికళాలముగా నేల యుందురు అని అదన |వళ్న మిచట భావనీయమూు. క్పణు పాగ్దన్మసంస్కారో ధర్మాధరైైకగోచరః వై(0ల2 వర్తమానభవే వ్యక్ష్తః సర్వతో బలవాంశ్చ యః (పకృతిః సా స్వకీయాయా స్తస్యాః సదృళమేవ హి 208 సర్వోసి గుణదోషజ్ఞశ్చేన్ట తే కిము మూఢధీః తస్మాత్స ర్వేఒనువర్తంతే పాణినః (ప్రకృతిం స్వికాం 206 పురుషార్థతయే హేతుభూకామస్ దురత్యయాం రాజ్ఞో వామన వాత్యక నిగ్రహః కిం కరిష్యతి 205 రాగాత్య క్యేన దురితాన్న నివారయితుం కవాః మహానరక హేతుత్వం జ్ఞాత్వాపి వాననాబలాల్ 208 [(పవర్తమానాః పాపేషు నుదాజ్ఞాత్మికమాదప్ న బిభ్యతీతి తాత్పర్యం హరేర్చారాయణన్య చ 207 ధర్మా ధ్వర్మైక నోచరమగు (పార్టన్న సంస్కారము వర్త యూన జన్మలో వ్యక్త మగును. అది యన్నిట బలవత్తర మయి సడి. అది వమూనవునకు న్వకీయమయిన (వళ్ళతి. గుణనోమముల గుర్తించు మానవు డెవడయినను ఆ (వక్ళలికి తగిన విధము ననే వేషస్టాయక్స్తు డగును. ఇక మూఢాత్ముని విషయ మేమి వెన్న నగును. కావున |పాణులందరు తమ తమ [వళ్ళతి ననువర్తింతురు. ఆ (వ్రళ్ళతిని పురుపార్ధతీయమున_ హేతు వయినను అనునరింతురు. ఆది దురత్యయమ. ఎట్లను దాట శక్యము గాదు. రాజు నిగ
వెక్తక్త గ్ళాభావ్యవకాశను హెంచుట కాని నేరు నిగహించుటగాని ఆ విషయమున "నేమియా. జేయ జాలవు రాగోతికయమున దుుతములను ' నీవారించుట శక్యము కాదు. పానము మహాశ5కక హేకువని అెలిసినను వాననా బలమున మూనవులు (వవర్తింతురు. నా యాజ్ఞ నతిక్రవించుట య'సననియు భయవడరు, అని నారాయణు డయిన హరి భగ వానుని భావము. ఏటీ, ఇ జ్ లి ౦దియ ఛ్యేంద్రియ స్యాన్టే రాగ జ్వేపా వ్యవస్థిత్ తయోర్న వశమాగ చ్చేత్తై వ్యాస్య పరివంధనా॥। నన్వేవం [ప్రాణినన్సర్వే ప్రకృ తేర్వశవ ర్తినః విద్యాదిశాస్తాంనరక్యం (ప్రాష్టం తర్హి యకో జనః 208 జాలి న అటి యౌ న కళ్ళితకృ తేర్తీనో యం (ప్రతి స్యాక్తదర్హవత్ పౌరుషస్యాపి వై యర్థ్యం (ప్రాప్తమిత్యత చోచ్యతే 209 భగవ౯ |! | పాణు లందరు (కకృతి వశవప్త లయబిశచో విధ్యాదిశాశ్ర్ర ముల కానర్ధక్య మే (పొప్పమగును కచా! కాగా జను చెడును. [వకృకి హీరుకుగా నుండడే! అట్టి వొడు చో శాస్త్రము. సార్థకము కావచ్చును- పొరువము కూడ వ్యర్ధ మే యగును, కచా! (పాణివ్గము (పకృతి నళవర్తి యమునపుడూ లౌకిక వైదిక పురుషకార మేమియు నుండదు. ఏిధినిపేధము లనర్థకము లను. ఇట్లక్డును నాశంక మూహించి భగనాన్ ఇట్లా జమాఛానను చెప్పుచున్నాడు- ఇంద్రియాకాం సమశానాం శబ్దాదివిషయేఒఖిలే రాగః శాస్త్రనిషి దేసి ద్వేష న్తద్విహి తేఒపి చ 1! (పతీంద్రియార్థమిత్యేవం రాగద్వేషౌ వ్యవస్థితొ పాత్రికూ 211 యఫొతి ల్యానుహల్యాఖ్యా వ్యవస్థా తత కారణం కీ తత్ర పుషుషకారన్య కాస్త్రన్య విషయ_స్వ్యయం న తయోర్వశమాగచ్చేత్ శాస్త్రీయొక్సద్వి వేకతః ౭వ అక్యవిష్టానుబంధి శ్వక్తానా భావ పురస్పర 0 తో
తృతీయా ఛ్యాయము వశీ ఇష్టసాధనతాజ్జానం 'హేకూ రాగోదృవే నృణాం లకి పురస్క్యృుశై్యైవన తం రాగం నిషి వ్టేవకృతిర్హి సా కలంజభకణాదౌ చ (ప్రవర్తయకి పూరుషం చ! అలీష్టహేతుకాజ్ఞానాథావేనై వోపబృరహతం అనిష్టహేతుళాళ్టానం హేపర్దోషో దృవే నృణాం 216 పురస్కబృ కైన సా ద్వేషం శాన్త్రీయాదపి పరుషం నివర్తయతి నిత్యాదేః (ప్రకృతిః కర్శణో వళం 216 శా సేణ జ్ఞాపికా త్యత నిషిబ్ధేనర్ధ హేతుకా నిహ్శాతేఒభీష్టహేతుక్వం జ్ఞాపకం తద్ద్వ్యయం బుధ ( వినిశ్చిత్యా స్తిక న్వత యధాశాస్తం ప్రవర్తతే తదాసొ ॥ పకృతి ర్హ్యేనం క్షానవంకం సరం బలాత్ 218 న శక్నోతి తమానేతుం రొగద్వేషవశే కదా" విషసంసృ కృమిష్టాన్నథో జనాదౌ యధా నృణాం 210 నివృ త్రిరృశ్య తేఒలీ ష్టహేతుఠా స్టా నవాధనాత్ శ్రప్రోవిత్రవ్యయాదౌ చాభీష్తసాధనతాధియా ఏథి (వవ త్తిర్పశ్య తేఒలీష్ణ హేతుకాజ్జానబాధ నాత్ శాస్త్రీయం జ్ఞానమౌా(్రిత్య రాగచ్వేషా వినాశయేక్ వలపే రాగ ద్వేషో యతః శూ మోకమార్షవియోజకౌ ఆధ్యాసికౌ విఘ్నుకరౌ శేమోమాశ్లేఒతిదున్సృహౌ క్... శా స్రీయజ్రానప్రాదిల్యాత్పొరు షేణ సృమానయం థో సమూలే తం సముచ్చే కుం శక్రో ళ్యాత్మానటోధతః ల! మానవుల న క్వేంద్రియ ములకు తబ స్సర్మ్హావ రశ గంధకు ద్ధము నందును రాగ ముదయించును, ఇాస్ర్ర విహితమునందం "జేీచము నుండురు, (వతీంది మార్థము లందును ఈ విధముగా రాగ జోవములు వ్యవస్థికమురి. యర్నరి. నాకిది (పతిహాం నం నాకది యకుకూం మి ఛానిం ముబయే యిది వ్యవస్థ అవియే ుంందు క్రాణను. నియమ రహి ముగా రా (జ్యేహయుఎ ఉన
వ్త( గ్ తాభావ్యవకాశము యింవనవ్చు- ఇట్లవి నియతములే యగును. వాగాది క రేయ్యదియ ను లకును తమ తమ వచనాదులలో నిట్లు రాగబ్వేవమములు వస్టివస్టి తమ్వుల్లై యున్నవి, పుకువకారమునకు జా(న్ర్ర్యమునకు నివి, విష యములుగా నుండును. రాగ ద్వ్యేమముల పాల్పడ గూడవని సూరువి కారనం గురూవబేశము శాన్ర్ర్యము ఉద్చోథించుచునే యుండును. శాస్ర్రీయమగు స ద్వి చేళము ననునరించి రాగ జ్యేమముల వశను పొందరాదు- మానవులకు రాగ ముదయించుటలో ఇష్ట సాధన తా జ్ఞానము హేతువు. “నా కిది ఇష్ట సాధనము- నా కిది యినువా? నంపాదింవ గలదు” అను జాన మున్నపుడు ఆ వస్తువునందు “రాగమ? కలుగును. ఈ యిష్ట సాధవఠతా జ్ఞాన ముండుటలో గూడ నొక యంశమాను గుర్తించ వలెను. థొన్ని తత్సృమయమున ఇష్టపాధన ములుగా నున్నను కమయాంతరమున అనిష్టము కలుగ జేయు సవి యగును, అనిష్ట మిష్టము కన్న తక్కువగా నుండునది యయి నవో డాసి నంతగా లెక్కీంవ నక్కరలేదుః ఇష్టము కన్న ననిష్ట మధిక మయినాో నట్టి యిష్ట సాధనము- ఇష్ట సాధనతా జ్ఞాన ముచి తము కాదు. కావున నిష్టసాథనము బలవవనిష్టజనకము కాదు. అను జ్ఞాన ముండితీంవలయును. బలవదనిషప్రాను బంధిత్వ జ్ఞానా ఛావను ఇందుండవలెను. ఇట్టి క్షానాఖౌవ ఫురన్పరమయిన ఇష్ట సాధనతా జాన మున్నపుజే రాగ ముదయించు నని గుర్తించు నది. మూనవుని యా (వళ్ళతి యా రాగమును పురన్య-రించు కొని నివీద్దమంయి.న కల-జ భతణాదులలో మానవుని (వనర్హింవ "బేయుచున్నది, రాగ ముదయిం చుటలో హేతు ఏ విధముననుండగా "జ్వేవముదయించుటలో హేతు వీ విధముగా నున్నది,
నా కిది యనిష్టము సంపాదించును. అనెడు అనిషస్ట సాధ స్తా క్ష్లానమున్న చో "బ్యేమ ముదయించును, మోనవులకు "జ్వేమ ముదయించుటలో నిట్టి యనిష్ట "హీతుఆా జ్ఞానమే 'హీతువు, ఈ
యనిష్ట హీతుతా క్షనము నందును విశేవ ఎంకటి భాననీ యము ఇది యనిన్ట హీతువని తలచుటలో “ఇది అభీష్ట హేతు”? వను జ్ఞాన ముండ రాదు, అభీష్ట హేకు తా జ్ఞానాభౌవమున సముప బృంహిత మయిన అనష్ట హేతుతాజ్ఞానము జ్వేషోదయ 'హీతు వగును- అట్టి "బ్యేమము ను ఫురన్మ-రించు కొని మానవుని (వకృతి మానవుని శాన్ర్రీయము. లయిన నిక్యకర్శల నుండియు నివర్శింప 'జేయిను- నిపి.ద్ధము అనర్థ హేతు వని శాస్త్రము సూచించుచున్నది వహిక మశభీష్ట చశ్స్ాతు వనియు శాత్ర ముద్చోధించు. చున్నదిః బుఖు డీ ద్వయమును బాగుగా నాలోచించి నిశ్చయించి చూస్తి శుడ్రై అందు యథాశాన్ర్ర్యముగా (కవర్తించును. అపుడు (వకృతి జాన యుక్తుడయిన యిట్టి మానవుని రాగ జ్వేష వకు నొనరింవ “జాలదు
నిషముతో కూడిన యన్నము. భుకంచుట- ఇష్ట సాథ వము కా దనెడు జ్ఞాన మున్నపుడు మానవులకు విపాన్నభోజన 'నివృత్సి సహజముగ గలుగును, ఆ విధముగనే ఇష్టపాధన మను డైన మున్న పుడు అనిప్ట సాధనమన్న జ్జానము చాధిన మసను గావున తపోవిత్త వ్యయాదులందు వవృత్తి కలుగును. కావున ఇాస్ర్రీయ మగు ణ్జానము నాశయించి రాగ బ్యేవము లను సశింప “జేయవల యును. రాగ 'చ్యేమములు మోశతమాగర్మ వి మోజకములు. శుధ్యంనక ములు, అవి శత్రువ్రలు, అప యథ్యాన సిద్ధములు కాని స్వత స్ఫిద్ధములు కావు, (శీయో మార్గమున నవి విఘ్నకరములు- ఆవి యతి దున్సవాములు- శాన్ష్రీయ బన | పాబల్వమున్నచో మాసవుకు తేన యత్శమున వత న కు సమూ
ష్ అతా బోధ మున్నందున న లముగా వానిని నాశ మొనంంవ గలడు, ర్ం ్రేమాన్నధర్మో వీగుణః వరధఠా ల్ స్వనుష్టి తాత్. స్వధర్మ నిధనం (ేశః వరధర్మో ,భయావవాః! నను స్వాభాఏికీం రాగ ద్వేష హేత్యుపన్న త్తికిం
వర గ్ రాభావ్యవ కాశము
త్యక్త్వా శాస్త్రీయమేవేహ కర్మ క ర్తవ్యమస్పి చేర్ 22ట
తదా యదంజసా కర్తుం ళక్యం భికైశనాదికం
తదేవ [క్రియతాం కిం మే యుస్ధేన శ్రమదాయినా 225-
ఇచట అర్జమని యొక (వశ్న మభ్యూహించి భగనాన్
నమౌాధానము చెన్సుచున్నట్లు భావింవ వలెను. [వళ్న మివిధముగా నుండును: భగవన్ |! నశ్వాదిసాధారణముగా నొక (వవృత్తి యున్నది- అది స్వాభావిశములయిన రాగ బ్వేవములచే [వయా కృ ము, అట్టి (వవృత్తిని విడనాడి శాస్త్రీయ మగు కర్ణ్యయె కర్తవ్య, మగు నేన్సిసుకర మయిన భియోళనాదిక మె యొసరింనరాదా ? శ్రమ కలుగ జేయు యద్ధవిధాన మేల + దుఃఖానవా మయిన యుద్ధమును. నే నొనరింం నేల 1 అని అర్జున [వశ్నభావము- దీని సమాధాన మిట్లుండును "
మైవం స్వధర్శోయం వర్హమాశ్రమం (ప్రతి చోదితః
(క్రుత్యా స ఏవ తస్యా సి (పశన్యతర ఆమృతేః 226
స సర్వాంగోపనంహారమంతరేణ కృతోపి చ
స్వం (ప్రత్యవిహితాద్ధర్మాత్సర్వాం గై స్సాధితాదపి విల
ఆతః స్థితస్య స్వే ధర్మే క్రించిదంగాననుపష్లి తే
థి ఠి
అపి స్యాన్మరణం శేయః పర ధర్యస్థజీవితాత్ విల్లిస్రి”
ఇహ కీర్హ్యావహో యస్మాత్పరలోకే సుఖావహః
స్వధర్శస్తత్ర ధీమద్భిః స్టేయం ళాస్తార్ద వేదిభిః ఇిలిత్రా
పరధర్శస్తు లోకానామిహోకీర్తికరో యతః
లే తస్మాాద్రాగాదివద్ధ్య న్య ధర్మో దాయో ముముక్షుఖిః అడ్జనా ! నీ వట్లనవలదు అడి యుక్తము కాదు, స్వధర్మము
(శేయాన్ (వళన్యతరమా. ఆ యా వర్షమునకు ఆయా యా[శమము నకు వోదితము. విషిత మయిన ధర్మము న్వధర్భము- (శుతిజ వర్థాశమనముచితి ముగా వీహీత మయిన ధర్మము న్వథధర్మము. వ్డె
ఓఏ) శృతీయాధ్యాయను లిశీ3 'యొవనికి వవీధముగా వేదవీహిత వయినదో ఆది యాతశ్రనికి న్వధ రము ఆ స్వధర్మము నర్వాంగోవనంవోరమ తో నుండక పోయినను నర్వాంగనంయ.త నుగా నా ధర్శను నాచరింవక పోయినను విగుణ వమయినను వరధర్మము గన్న (వశనస్యశ రము. తనకు విపాతలము కాని ధర్మము వరధర్శమూ, అఆ సరధర్మము నార్యాంగ నముచితముగా నాధిత మయినను దాని కన్నను స్వధర్శ శ్రమె టేయా౯. మూనవ్రనకు మరణ వర్యంతిము స్వధర్మ మె టేయాన్ + కావున న్వధ్య్ష మున నున్న వానికి కొన్ని యంగములయనుప్ఫానము నరిగా లేకన్నను న్యథర్శ మున నున్నవానికి న౭ధర్మస్థ జీవితము కన్న సృధర్శమున మరణ వుయి నను (_శేయము- 6హలొ కమన నది కీర్యావహము. పరలోకమన సుఖానహము. స్వధర్మమె కీర్త్యావవాము సుఖావవాము, కాస్త్రార్థ -వేదు లయిన దీమంతు లా ధర్మమునంచే స్టిముగా నుండవలెను, వరధర్మము జనుల కకీర్తికరము. అది యివాలోకనముక వారల "శీమియు కీర్మిసీయదు. వరలొకమున నది యనద్ధ్యవదముూ ఘోర "సరళాదుల నది కూర్చును* కావున మముమతువులగు చారు కాగా దులతో గూడుకొనిన యన్యధర్థుమును విడనాడ వలయును - అడ్జున ఉవాచ 86. అధ కేన (వియుక్షోయం పావం చరతి పూరునః అనిచ్భన్నపి వాన్టేయ బలాదవ నియోజితః 1 యద్యస్యన ర్థమూలం ప్రార్బ్యాయతో విషయానితి వ్ర (ప్రోక్తం తధాధునొ గాగద్వేషౌ శ్తతూ పకీర్తితొ (పకృ తే ర్షుణసమ్మూఢా ఇతాాదో బహావి స్తరాత్ 2కిడి పుంసః పృథకృథధ క్షత్ర సర్వేషాం వినివారణే మహ్మాపయాన ఏవ స్యాదతః నర్వస్య కారణం వతిలీ కిమేవం యన్నివృ త్యాస్యాత్కృతకృత్యత్వమం జసా మ మేజ్యాశయవానాహ హరిం ప్రత్యద్ధనో వచః వరక కేనాయం హేతుభూతేన ప్రేరిత పురుషోఒవళః
2560 గీతాభావ వకాశమా అనిస్టహేతుకం కర్మ నిషిద్ధం చరతి స్ఫుటం 206 అనిచ్చన్నప్యయం కర్తుం భృతోో రాజ్టేవ మేన సః బలాన్నియోజితో జానన్నప్యనిష్టా నుదింధి త్ వ్తిథ్ కర్శానుచరతీ త్యేనం (పేరకం బ్రూహి మాం (ప్రతి వృష్టివం శే ఒవతీర్ణత్వాన్నో పేక్యోఒహం హరే । త్వయా 23 “ధ్యాయతో విమయాన్ పుంసః అను పూర్వము. నిరూ పించిన శ్లోకమున అనస్థమూలము నిమూవిత మయివది- క్ వకృతే క్లుణసమ్మూభాః అను స్థలమున విస్తరముగా రాగ జ్వేమములు శత్రువు లని నిరూపీతమయినది. ఈ కారణము లన్నియు నమ సొ ఛాన్యమున కారణములా ? ఒకటి ముఖ్య కారణము కాగా నితర ములు ేవ')ము సనహకారు లగునా + అన్నియు నను.పాథాన్య మున కార ము లయినచో నన్నిటి౨ వీ వేరుగా నిచారించుటలో శవయాన మధక మశను- ఒటియే _వథాన కారణ మనినచో దానినే నివారించిన కృతక్చత్వత కలుగును గదా | నర్వ శారణ శారణము నొకచాని నివర్తింవ జేయుట యుక్తముగా నుండును కదా! ఆ మొక్క. కారణనును నివర్హింప జేయుట నాకు తగి యుంకడునే | అను నభ్మిపాయమున అర్జుకు డిట్లరుచున్నాడు. భగవన్ $ నమూన వుడు బేనిచే (పేరిరుడై అవశుడ్రై అనిష్టము నంసొదించు. నిషిద్ధ కర్శ నాచరించుచున్నాడు!1 తేన కిష్టము లేకున్నను నిషిద్ధశర్శ సేలం నాచరించుచున్నాడు" రాజాజ్ఞాపీంచి నియమింవగా భృత్యు డవ శుడ్హై యిష్టము "లేకున్నను కర్శ నాచరించుట లోశమున గలదుం ఆ విధముగ నే అనిష్టానుబంధి మని తెలిసిననుబలాన్ని యోజితుడై. కర్మ నాచరించుచున్నాడు కదా ! భగవన్ | ఇందు (పేరక మ౫గపనది "యేది 1 నాకు దానిని జెవ్చుము వాన్దేయ! కృష్ణా! నీవు వృష్టి వంశమున నవతరించికివి, నీవు నన్ను ఉేశంవరాదు. భగవాన్ | నొ కే యంశనును జెన్పూము (శ్రీభగవానువాచ
తృతీయాధ్యాయము క్రైర్ట్న €7. కామ వను (కోధ నమ రజోగుణనముద్భువః మహాళనో మవోప్తాప్మా విద్ధ్యేనమివా వైరిణం1 పేవం పృ ష్టేఒర్జునేనాహ భగవానుత్తరం వచః . అధో ఖల్వాహురిత్యాది (శ్రతిసిద్ధమసంళయం 208 శృణు తం వైరిణం యంత్వం పృచృన్యత్యంతదుహృహం బలాదన రమా శ్లేఒస్మిన్ కామ ఏష (ప్రవ్నర్ధకః 289 సర్వాన ర్త పర్శిపా 'ప్తినిమి"త్రం శ్యతురాత్మనః క్రేనచిద్దేతునా కామః (పతిబద్ధః సపఏవపా వ(0 తోధః పరిణతో భాతి తస్మిన్కామే నివారితే సర్వ్యశ్రేయః పర్మిపాప్రిః తతోఒస్య శ్రుణు కారణం లైథ1 అర్జును డీవిధముగా నడుగగా భగవా౯ా ఈ విధనుగా నుత్త్య రము నికూపించుచున్నాడు “అవో ఖల్యాహుః)) _ వెందలగు గ్రొతి పెద్ధ మయిన నదుత్తరము ననంఛశయముగా నిట్లు నిరూవీంయు చున్నాడు- 6 అథో ఖలా్యాహాః శామమయ వవాయం పురువః ” “ఆత్రైవేద మ్యగ ఆసీత్ వీ ఏవ సోఒకామయత జామా మే సా్టిత్ , అధ (వజాయేయ. అభ విత్తం మే సాఫ్టిత్. అధ కర్ణ కర్వీయ” మొదట అత యే యుండెను. అత్మ మయొకజే యుంజెను- అత్మ *నాక్సు జాయ కావలెను,” అని కాంటీ.౦చెను. నేను జన్మింతునని తలకెను, నాకు విత్తము కావలెను. _నేను కర్మ నాచ లరింతును, అని జత శ నుకల్పము కలనొడయ్యును. శావున ఈ పురు యగు కామనుయుడు' అని యందురు. అడ్డనా! [గ్రుతి సిద్ధమయిన ఆ వెరిని వినుము, నీ వదుగుచున్నావు' ఆ వైరి యతస్టంతము దున్సృహుడు. ఈ యనర్ధ మూన్గమునందు కాను మను ఈవైరి బళా 1త్రనర్హకుడు. సర్యానర్థ (పాపష్పీలో కామమే నిమిత్తము, ఈ కామ మాత్మ శత్రువు, వబేని కారణమున కానుము (పతిబద్ధమయి నచో నా కానుము (కోథముగా వరిణమిం చును. అట్లు సర్వమూల మయిన కామమును సివారించినచో నర్వ శేయః పరిప్రాప్ని కలు ఈ ర్ర2మ2ష3
విఫల గీ ళా భావవకాశను గును, ఇందు కారణమును వినుము.
చల్యప్రవృ _్రిదుఃఖాత్భా యస్య హీతూ రజోగుణః
యద్వా రజోగుణస్యాయం కారణం లోభరూపధృక్ 242
నాయం సొమాదిఖిః సాధ్యో హంతవ్యో దండతో రిపుః
మహాశనత్వాద్దానేన సంఢథాతుం నైైష శక్యతే వశ
యక్ప్యృధివ్యాం హియవం హిరణ్యం పళవ౩ స్త్రియః
నాలమేకస్య తత్సర్వమితి మత్వా శమం వజేత్ న!
సంఢాతుం సామభేదా భ్యామ త్యు(గ్రత్వాన్న శక్యతే
'త్రేనాయం యేరికో జంతు మహాపాపే (వర్తతే 24
అకో జాపీహా సంసారే కామమేనం హి వై రిణం
తచేకద్వివృతం సర్వం వ్వార్డికే థ్రీకురేశ్వరైః 246
ఆ తై వేదమితి శుత్యా వ్యాఖ్యానే నిర్మలైః పచైః
శకామనివారణో వాయ కాన మావశస్థకము* రజోగుణము
శామ హేచున్ట్య. ఈగుశము చల (శవృక్తైక ము చు భాక్మ్రశము. వీని కార్గమీయిన కామము కూడ విట్టిచే. కార్యము. కారణాను విధాయి కదా! తవాగుాఃము కూడ కామ కారణమే యయిు నను దుఃఖమునందుకు (నవృతి యందును రజోగుణమే. (వధాన మయినందున రజోగుణము తశామకారణ మనుట నంగత మేం సాత్త్విక వృత్తిచే రజోగుణము శ్నీణము కాగా కోమమును నశొిం చును, ఇచట్ భావమును వేరొక విధమున గూడ భావింవవచ్చునుం రజోగుణ మినద్ధ మార్గమున న్న వ్రవర్తక మశసను!. కామమే లజోగుణమునక్షు కారణమా, కొముము వివ హాభిలాపూ త్మము కావున నస్వ్యయముగ నే యుదయిం చును- రజోగుణమును [(వవర్నింవ "జేయును. మానవుని దుఃభాత్మక కర్మలో [వనృత్తుని 'జేయునుం శావున సీ కామము నవళ్యముగా న?90న జేయ నఠెను,. సామదాన భద దండనులను నాలు గుపాయములు కలవుః వీనిలో సాము చాన భేదములచే నిది సాధ్యము శాజూలదు. దండ మను నాలః
తృతీయాధ్యాయము 2$కె
కవ యుపాయముననే శామమును వాత మొనరింన వలెను, శౌమము మహాశనము- దానముచే దీని సంధానించుట శక్యము కాదు. ఇందొక స్మృతియు గలదు. ఈ మసోప్పృథివిలో గల 1వీహుళలు గాని యవలు గాని పిరణ్థిము.. గాని వశువులు గాని (స్రీలు గాని మం యేజేని గాని సర్వ్యముగాని యీ మహాశన కామమును. తుష్టి పొందిచుటకు జూలవ్ర, బహు ధన ధాన్య (క్రీ రాజ్య లాభము కలిగినను కామము వశాంతము. గాదు. వృద్ధీ 'పౌందుచునే యుండును. నేయి వేకుగా నగ్ని వృద్ధి పొందును కాంతము కాదు. ఇట్లు భావించి శమము పొందుటయీ యుచినముః “కామ మశ్యంత ము[గము* సామమువ గాని. 'భేవమువన. గాని, శంధాన మొనరింవ ఫక్యము కాదు, అట్టి శామకైంళు డయిళ మోనవుడు మహాపావమున [వపర్నీందుకు. కావున నీ నంసార మున ఈ కానుమును వైరీ యస్ ఛావింపుము. ఈ విమయమనును చార్తి కమునందరే శ్రీ సుశేశ్యరులు విస్తరముగా సరూపించికం చలత్తైవేదగ్ం నర్వం” అను కుతి చాఖ్యానమున స్పష్టములు నిర్మలా ములు నయిన వదములతో ను శేశ్వరులు వ్యాఖ్యానించిరి.
ప్రవృక్తౌ చ నివృత్తా చ యధో క్రస్యాధికారిణ9 247
స్వాతం్యత్యే సతి సంసారసృతౌ కస్మాక్చవ ర్హతే
న తు నిశ్శేషవిధ్వస్థసంసారానర్హనర్శ్మని [48
సిన్ఫ త్రిలక్షశే వాచ్యం కేనాయం (పేర్య తేజవళః
అనర్హపరిపాకత్వమపి జానన్ప0వ రృతే “49
సార ౦త్మత్యమృ తే ద్యష్టా (పవృ త్తిర్నేదృశీ క్వచిత్ .
తస్మాచ్చే9యోర్టినః పుంసః (పేరకో ఒనిష్టకర్మణి వ0(
వ కవ్య సన్నిరాసాత్షమిక్కరా స్యొత్పరా (కుతి
అనా ష్తదుపేర్దో లయం వనీ రనంజీలః వక్!
ఇత్యకొమయతా నాప్తాన్సుమర్థాన్నాధ పై ర్షడః
జిహానతి తధానర్థానవిద్వానాత్మని శ్రికాన్ £్।
స్తే గీ కాభావ(వకాశము అనిద్యోద్భూతికామన్సన్నధో ఖల్వితి చ (కుతిః అకామతః [కియాః కాళ్చిద్భృశ్యంతే నేహ కస్యచిత్ విక] యద్యద్ధి కురుతే జంతు స్తద్ధి కామస్య చేష్టితం కామ ఏష (క్రోధ ఏష ఇత్యాదివచనం న్మృతేః 26కీ వ్రనర్హకో నాపరోఒత కామాదన్యః (పతీయతే (పవృర్తి లో నివృత్తిలో నథికారి యగు వానికి (వవృర్షి నినృత్తులలో స్వాతంత్య మున్నచో నంసారమున నేల (వనర్హింప నలెను ? అంజేల (వవర్తి౦చును 1! సాంసారికానర్ధ్థమును నిశ్శేష ముగా విఖ్యంన -మొనరించు వూర్షమున నేల [వవర్తించుట లేదు ? (వవృత్తిలో నివృత్తిలో స్వాతం,త్యము సమముగా నుండగా శేవలమూ" (భ్రవృత్తిమార్షమున నే వవ_ర్తించుట యేల 1 నివృత్తి మార్గమున నేల (వవర్తింవడు. ఈయంశము నిట్లుభావింద వలసి య.న్నది+ "బీని చేరి తుడై యవళు డగుచున్నాడో నిరూవించవలసి యున్నది, అవళు- డయినందున జే అనర్థపరిపాక ముండుట 'ెలిసియు (వవృత్తి కలవా డగుచున్నాడు, త్రుదొక పారతంత్య మున్నది అట్టి పారతం(త్యము- నినా యిట్టి (వన్నత్తి యెచటను నుండదు కావుశ (శేయోర్ధి యస వానికి అనిష్టకర్శలో (వేర మగు దాని నిరూపించ వలయాను* ఈ విషయమున హేతుబోధక నుయిన (శుకి కలదు. తిన్నిరాన- మునక్షై యా (శతి యున్నదని నిశ్చ్వయింపన లెను, పురుపార్థఫలము' పొంద నేరక అర్థనములతో గూడిన వాజై వానిని విడనాడ దలచురు. తన నా్మాశయించి యున్న అనర్ధములను విజళాడ దలచురు. “అధో ఖల్యాహు:ః శామమయ వవాయం పురువణి అను (శుతి యీ విమ. యమునె నష్టము చేయుచున్నది. ఎట్టి (కీయలు కాని శామరహిశ ముగా నుండవు, మానవు డొనరించునది యంతయు కాను వేష్టిత మె. అశాముశ శే [కియయు నుండదు, “కాను నీవ |,కోధ వమ” అను" గీతాన్సుతి యా యర్థమునే నిరూపించును. కావున కామము కన్న నన్ధము [వర్తకముగా నుండునది కేదు. ఇచట నీరూనిత మయిన.
తృతీయాధ్యాయము 25$్ “బచ్చామతః |కీయాః కాళశ్చిత్ ౫ అనునది మను వచనము, 85, థభూమేనావియతె వహ్నిర్యథా దర్శో మలేన చ యధో ల్చేనానృతో గెగ్భః తథా "లేసేదమాన్నతం ॥ మహాపాస్టృతయా తన్య స్పన్టయత్యతివై రితాం 25్ర్ దృష్టాంకై నత కామోయం చకతుర్ధా (పోచ్యతే [కమాత్ మనసో లద్ధివృ ్రిత్వార్ శరీరారంభతః పరా £5్60 సూక్మృం కామః శరీరే చారభ్ధే స్టూలః సవృ ్రికే విషయె చింత్యమానే స్యాత్కామః సూలతర8 స్మృతః 267 కోగస్యావసీ ఒత్యంతో స్వష్టాలను స్తతః తి శామము మహాపానుము “వువోన్ పొప్శా దోపో యస్మా చామయాతి” మూనవునకు ేని వలన మహావోవము నంసాప్ప మగునో యది మహాపావ్మము- కావునను కామము వైరి- కామను నాలుగు విధముల నున్నదని దృష్టాంతములతో నిరూవిత మగును ఈ శరీరారంభము కలుగక పూర్వము మనస్సునకు వృత్తి లేనం దున కామము సూతయ్మముగా నుండును, అంతఃకరణమున కవ్వూడు వృత్తులేమి యము నుండవు- శరీరారంధక మయిన కర్మ వలన హాల శరీరము కలుగగా అంతఃశకరణమునకు వృత్తి యుదయించును- అవ్వడు కామము స్థూల ము, ఆ స్థూల కామమె విషయము చిం తర్ధమాన మగు కపుడు ఉదక్తమె స్తూలతర మగును, భోగావసర మయమునం దా కామ మత్నంకత ముది క్ష మై స్ట్థూలత మశామ మగును అ(ఫకాశేన ధూమేన సహజేనానలో యథా £్క్ (పకాశాత్మా వృతో దాహముఖం కార్యం కరోతిచ మలేనాగంతుకేనాసా వాదర్థుస్త్వానృ తః స్వం £50 (ప్రతిచ్భాయా([గ్రహం కార్యం న కరోతి యూ స్ఫుటం స్వచ్చతా ధర్యమ్యాతన్య తిఠోఢానవశాత్స చ 210 ఉపలభ్యత ఏవాసొ స్వరూపేణ చ దర్పణ; జరొయుణావృతో గర్భః స్వరూపేణ న లభ్యతే 261
వెర్రి గ్ ౯భావవశాశము
హ న్తపాదాదిచేష్టాం చన కరోతి యధేష్టతః
త(త్పకారతయేజేదం కా మేనాచ్చాద్య తే తథా 2802
అవకాశము నహూజనము లయిన ధూమమున (వ కాశాత్మక మగు అగ్నియావృతమై (వకాశింనదు. చాహోదికార్థము నాచ రిం గలదు. అఆగంతుక మయిన మలముల నమౌాచ్చాదిత మయున దర్చణము భాసింవదు. న్వ్యకీయమగు (వతిబింబ (గదాణాత్మక మయిన కార్యమును స్ఫుటముగా నాచరింవదు. స్వచ్చతా ధర్మము తిరోహిత మయినందున అద్దమద్దముగ నే యుండుక్కు నూవితో గూడిన గర్భవు స్ఫుటరూవమున నుండదు. యభేప్ల. ముగా వాస్త పాదాది చేష్ట నాచరింవదదు- ఈ నికూవించిన (వకార 1తయమున మానవుని జ్ఞానము కామనముచే నాచ్చాదితమగును. స్యన్వరూవమాన భాసింనదు= (వథమావస్థా దృష్టాంతము ఖభూమా- వృఠాగ్ని. ద్వితీయావస్థా దృష్టాంతను మలావృ తాదర్శము. తృతీ- యావస్థా దృష్టాంతము గర్భ వేష్టన చ ర్మావృతే మయిన గర్భము. (వశార్యతయమునను కామమావరించి యూున్నది* భూమావృత- మయినను వహ్ని ఊాహ కార్య మాచరించునుః మలావృత దర్చ అము (వతిబింబకార ని ఊచునరిందజూలదు. దర్భణము స్వ ఏతా మాత ధర్శలోవమున స్వశన్యరూవమున నుండును. ఉల్చావృత మయిన గర్భము హన్త పాదాది ఆవసారణరూవ మయిన న్వకా ర్యము నొనరింవదు- స్యన్వరూ వమునను నుపలభస్థమానము కాదు. శామ మీ (తివిధ రూనమున నుండు ననుట (గాహ్యము- 89. ఆవృకం జ్ఞానమే లేన జ్ఞానినో నిత్య వై రిణా శకామకూ పేణ కౌం లేయ దుష్పూలేణాస లేన చ॥
తథా తేనేతి వాక్యం చ వివృణోతి హరిః స్వయం
ఇదం శట్టోదితం క్లానమంతఃకరణ మేన వా వి88"
కా మేనాచ్భాద్దితం త _త్వజ్ఞానినో నిత్యవై రిణా
అజ్ఞో హి థోగకాలే తం పళ్యన్నిత్రమివాధమం 28ట్రీ
- తృతీయా ధ్యాయము విఫ7 ప్రాప్తే దుఃశే చ కక్కార్యే వైైరితాం వేత్తి దుఃభితః జ్ఞానీ తు థోగకాలేపి వేత్త్యనేన్యాగహాత్ వస్ అన కైఒస్మిన్ప0యుక్షోస్మీత్యతోజ్ఞన్య సదా రిపుః ఇచ్చాతృష్టాదిరూపో సా హంళతవ్యసృర్వధా తతః 268 న విద్యతేఒలం పర్యా ప్తిర్యస్య సోత్యంతదుర్భరః యధా పూరయితుం నైవ హవిషా శక్యలేఒసలః 07 తఢాయమపి థోగేస హేయ _స్తస్మాద్వి వేకినా న జాతు కామః కామానాముపఠథోగేన శామ్యతి 268 హవిషా కృష్ణన_ర్షైవ భూయ ఏవాశవర్దతే ఇతి సృృత్యాపి కామస్య త్యాగ ఏవ విశిష్యతే 280 దోషదృష్ట్యాపి భోగేషు న థోగాన క్తిరాసుకీ పూర్వపు గీళాళ్లోకమలో “తధా తేనేదమానృతం” అని యున్నదిః అ వాక్యమును భగవాన్ న్వ్యయము గా నివరించుచున్నాడు అందలి “ఇదం” శబ్దమున జనము. కాని అంతఃకరణము. గాసి శగావ్యాము* తత్త స్వణ్తుని జ్ఞానము నిత్యవైర5 యగు కామమున ఆచ్భా దిత మయినది. అజ్ఞుడగువాడు అధమమయిన కామమును భోగ కాలమున మితముగ భావి:చునుః త త్కార్య మయిన దుఖము సం్మపావ్తము శాగా దుఃఖక్నుడై కామము స్రైరియగుట గుర్తిం చును, జ్ఞాని యయినచో భోగశాలమున గూడ “* ఈ కామము: నన్ను అగహమున సీ యనర్ధమున గూర్చిన ది. ” అని భాఏవించునుః "కావున కామము అజ్ఞు డయిన వానికి నితము శత్రువుగా నుండును. ఈ కామషహు ఇచ్భాతృష్టాది రూవము సక్యవిధముల చీని బూత మార్షవలెను. దీనికి అంతమనునది లేదుః వరాన్ని "లేదు. ఇది యత్యంతము దుర్భరము. హావిస్పుచే నగ్ని పూరః “వింసరింవ శక్యము కాదు. = అశ్లు యి కామమును భోగమున నళిం వదు. కావము భోగమున శమించునని వివేకి తలంనరాదు. "శానమము కామోవ భోగమున నెవుడును శవింవదు, వావిఃవచా
208 గీ తాభావవకాశము ర్థమువ నగ్ని యొవ్నడను శమింవదు. మరల మకల నది వృద్ధి వాందుచునే యుండును. ఇట్లు గ్ప్రృతి శాస్ర్రువచన మున్నది. కావున దీని ననువరించియు కామమురు త్యజిచుట మే యుక్తృము. భోగ టులందు భోగానక్షి ఆసుకము- దోవవర్శనమున దాని త్యజించు 0. ఇంద్రియాణి మనోబుద్ధిర స్యాధిస్టానముచ్య తే వృతై ర్యి మోవాయ త్యేష జ్ఞానమూ వృత క.
జ్జాతే శతోరధిష్టానే స జేతుం శక్యతేఒంజసా ౭270
తదధిష్టానమేవాహ సమస్తాసీందియాణి చ
శద్దాదిగ్రాహకాణ్యస్య వచనాదికరాణి చ వికీ
సంకల్పాత్మా మనో డ్రేయం బుద్ధిర్నిశృయరూపిజీ
కామన్య హ్యాశ్రయో యస్మాదేతై3 సోపీంద్రియాదిభిః 272
సంన్వవ్యాపారవద్శి స్తైరాశ మైర్మోహయక్యసౌ
వి వేకజ్టానమాచ్చాద్య మూఢం దేహాభిమానినం లైఖై
శత్రువు యొక్క యధిఘానము తెలిసినచో. శత్రువును “వేగముగా జయింవవచ్చును. శ్యతువయిన కామము యొక్క అధి ఇపోన మిందు నికూవిత మగును. స ర్వేంద్రియములు కామాధి స్టానములు= శబ్ద స్పర్శ రూవ గస గంధ ([గ్రావాకము లయిన 1శోతాదీందియములు వచనాదడాన గమన విగర్హానంద జనకమం అముశ వాగాదీంది మములు కా మస్థాశములం- సంకల్పాక్మ్మక మయున మనస్సు ని గ్బియార్మక ముమున బుద్ధి కామా కశయములం, తమ తే వ్యా పారములతో గూడిన యిది చూదు నాశ్రయిచి యంక్ కానుము మానవుని మోవాపిట్టు. చుుడురు, చేహాఖి యానము కలవాని నీ కామము వివేశ డ్జానమా చ్యాదించి వ్యామో' పహాషెట్టును. మూఢుడయిన ేజోభిమానము కలవాని వివేకమూ సీ శామము వివిధ రీతుల మోనా పెట్టును. శ్రీ్ష్తే త స్మాత్యమింద్రియాణ్య్భాదా నియమ్య భరత క్రభ
తృతీయా భస్యయ ము 259 పాప్మానం |వజహిహ్యేగం జ్ఞాన విజ్ఞాన నాశనం॥ యతోసావింద్రియాధార 8 కామో మోహాయ దేహినః తస్మా త్రం మోహనాత్పూర్వం [పాగ్వా కామనిరోధతః లత శోఛతాదీసీం్యద్రియాణ్యేన నశీకృత్య సువంశజ పాపమూలం రిపుం కామం నూరయైనమశేషతః 275 "చేవులను మోవాపెట్టుటతై. యీ కామ మిందియాధా రముగా నున్నది, కావున నీవు వ్యామోహము కలుగక పూర్యము గాని, కలిగిన యనంతరముగాని కామనిరోధనమున శోడ/ా తీంద్రియమ లను పశీకరించుకొనుము-. నీవు భరతవంశమున జకం చిన వాడవు. పావమూలను శత్రువు నయిన కామమును నంపూ నముగా _సళింవ జేయును. (శో తాదీందియములను వశీకరింవగా మనోబుద్ధుల వళీకశకారము కూడ సిద్ధించును. నంకల్పాధ్యనసాయ మలు హ్యేం్యద్రియ (వవృత్ని ద్యారముననే యనర్ధ హేతువులు ఇందియములు మనస్సు బుద్ధి యను [కముము మొదట నూచిత మయినను ఇచట ఇందదియములనే నిన్లేశించుటలో నిదియే భావము- మనోబుద్ధులును ఇందియము లే యను భావమేని యగణనుం జ్జానం పరో జమిళ్యు క్షం శాస్తాంచారో్యోప దేశజం ఆఅపరోకం పా విజ్ఞానం (శేయస్సాధనయో స్తయోః ః6ి నాశనం దుష్టమత్యంతం తత్వజ్షాని రీప్పం శఠం “జ్ఞానవిజ్ఞాననాశనం పాస్వానం జకా* అని గీ్తామూలము. నర్వపావ మూల మయిన కామము జ్జున విజ్ఞాన నొశనరూవనుుం ఇాస్ర్రాచార్యోవ దేశ జన్యమగునది జ్ఞానము- ఇది వరోతుముం విజ్ఞాన మసరోతజ్ఞానము, మననానంతరము నిదిధ్యాసనమున గలుగునది- (గేయస్సాధనము లయిన జ్ఞానవిజ్ఞానములను శావము నశింవ జేయును. కామ మత్యంఠము దుష్ట్రము- శకము. శ్యత్రువయిన కామః మును నళింవ చేయవలయును. నను జ్జానం సముత్చన్నం సవిజ్ఞానం యదా తదా వ 7
లం0 గీ తాభా వ్యవకాశము
దాధిత్వా జ్ఞానకత్కాంర్యే తిష్షత్యాత్మని నిశ్చలం
కామస్యోత్చత్తిమాతేణ తస్య నాఃః కధం భవేత్ వళ
వేదాంతమానసంసిన్హం డ్జాసం విశ్రానసంయుతం
కామాదిమారనాశ్యం చేద్చూధా రర పరిశ్రమః 270
డానం వస్తు (ప్రమాయత్తం సాధితం (బహ్మవిద్వ 3
తత్కధం నశ్యతి &ీప్రం సతి మానేచ వస్తుని 260
కించ జ్ఞానస్య నాశేన (ప్రతిద్వంద్విసముద్భవః
యధాదీపప్రభానాశే తిమిరన్య సమువృవః ర[
తద్విరుద్ధమ నిర్వాచ్యానా ద్యేకా జ్ఞాన వాదినాం
అనాదిభావరూపస్యాజ్డానస్యాస్య జనిః కధం విఠ్2ై
అన్యధా భవతామేవ స్వసద్ధాంకకతికృవేర్
ఈ [నఘటబ్టమున కామము ఖ్ఞూననాశ [మగుటలో శాత ౨క
నమాధానము భావనీయముగా నున్నది. కారముము ఖారతాశక మిగునా! యని యిచటి యాశుక యిట్లున్నది. విజ్ఞాన నహత మయిన సాన ముత్ప్సన్న మయిశవుకు ఆ జ్ఞానము ఆజ్ఞా మును త ళ్కార్యమును వాధించుకు. అట్లది యజ్ఞానము ము తాధించ్చి యాత్మయందు నిశ్చలము” నుండు, కామ మువయిందినంత మాత్రమున జ్టానమునకు నాశ మెట్లు కలుగును వేచాంర మూశర నుతో నున్న సిద్ధ క్యభావమయిన విజ్ఞాన సహిత మగు జ్ఞానమూ కామాది మొత్రయిన నళింమునసదియీ యసనేని ఆజ్ఞా నమునక గు పరిశ్రమ మంతే యు వృర్థ మే యగును, జ్ఞానము వస్తునమౌా యత మని (బహ్మవిద్వరులు సాధించికి. మారముండగా వస్తు వుంకగా నా జ్ఞానము 'వేశముగా నెట్లు నశిందుకు? వొొకటియు. కలదు. జ్ఞానము నశించినచో ఆ జ్ఞానమునప వతిద్యంద్యి యువయిం దును చీవవభ నశింవగా (వా వతి ద్యంవ్యి య % 3మిర మునయి2
గదా క్షా వక ద్యంద్వియ సనట్టి అస్థానమువయి ౨చునని యనవలెను, అజ్ఞాన నుందయి.దు ననుట వికుద్ధము. అజ్ఞానము
తృతీయాధ్యాయము 261 "అని ర్యాచ్య మని అనాది యం వక మం విశ్వసించు వారు కలరు* -శబారి నుతమున నిది విషద్ధము. అనాది భావన రళూవమయిన అజ్ఞాన ముదయించుట యెట్లు ను శమగును, అట్లు ఇాదన్నచో మూ సిద్ధాంత నాదమున కే ఛంగము కలు గున . కాగాసిదిసారము. కామము జ్ఞున. సాళక మగువా? అయినచో సట్టి జ్ఞానమునర యత్న మేల? జ్ఞానమునశించిన చో తద్విరుద్ధమగు _ కజ్ఞాన ముదయింన వలెను శ్దా, అజ్ఞాన ముదయించుననుట యెట్లు నంగతమగుకు. అని ఇచటి “యాళం కార్ధము బొఢం జ్ఞానం సవిజ్ఞానం జాతం జావ న నశ్యతి 288 తదు క్తేః కాగతి _సర్మి శృణుత్వం యు _కితః సృుటం ఇందు నకూభానాంళ మా విధముగా నున్నది. విజ్ఞాన నహీత మయిన జూన మొుుకవ రాస్టయ ముదయించినవో నది "యొవ్వుడును నశింవదు, అయినచో " “జ్డునవిజ్ఞాన నాశనం” అను గీతా వాక మేమి గావలయును +? అయినచో నిది వినుము ! స్ఫుటముగా కనుము ! యుక్త్య్యను పొారనున జెన్పునది ఏరుముం జ్ఞాన విజ్ఞాన భాతిత్వం కామస్యేశ్యత నో హరేః బశ తాత్పర్యం కింతు కామస్య దుష్షస్యాశ్యంతనిందయా న హేయక్వేలస్యన్యధావాక్యభేదః స్యాత్తత ఏవచ 2ంిక్ తల్రిజ్ఞానే సముక్చన్నే జీవన్ము క్షమునేరయం కొమాభాసః నముకృన్నో యవి 1ప్రారద్ధికర్శణా 286 (ఫ్రత్యుత జ్ఞాననాళ్యోసావక్షమో జ్ఞాననాశనే తధాస్యయం న విశ్వాస్యః కామ ఇత్యేవ కధ్యతే వరి ముముక్షోరుప దేశార్థం హరిణా (భ్రాంతి హారణా అయమ్రాస్టి నిష్కర్షో భగవద్వచసో మతః 288 ఇచట కామము భై నబిస్టానవి ర్లాకక ముప ననుం కం 'ాత్సర్యము కామ. కామము దొన్ష శని యత్మంతో క నించ యొక ఎశించుటచే కానము హేయ మనుు యుజే వారి తాత్పర్య మర
263 గ్ తాభావ్మపకాశను గుర్తించ వలెను, అట్లు కాకన్నచో జాకర్ధభేన మను దోవము కలుగును. తత్వజ్ఞాన ముదయిచిన సిమ్మ్ట జీవక్ముక్పు డయిన మునికి (సారబ్ధకర్శ వశమున ఇామాభాన ముత్పన్న మగునేని యకె జ్ఞానముననే నళశించునది యగును, ఆ కావూభాశము క్షా ననాశన మున సమరము కాదు, అయినను ఈ కామము విశ్యాన్యము "కా దనియె యిందు నిరూపిత మగుచున్నది- (భాంతి జోరి యగు హం ముముమువున కున టేశించుటవై. యిట్లు వలిశెను. ఇచటి భగవద్వచ సమునకు ఈ నిరూపించిన నివృ-ర్ష మె తాత్పర్య మని గుర్తించ వలెను
బాధ్యోప్యజ్ఞానబాధాచ్చృతి8ఖర వచోజన్యటో ధేన కామో
నామోయం మౌక్షమాగ్లే ప్రబలతరరిపుర్నైవ విశ్వాసయోగ్యః 289
తశ్ర్యాగే సన్ముముకోర నుదినమధికం యత్నమాస్థాయ టోధః
సాధ్యో విజ్ఞానయుక్షో హరిరితి వదతి (బహ్మావిద్యాాపదాతా 200
"వేదాంత వాక్యజన్య మయిన బోధచే అజ్ఞానము బాధిత
మగును అజ్ఞానము నశింథచగా కామము నశించును. అయినను- శామము వావుము, అది మోవ మూర్షమున [వబలతర రిపువు. అది నిశ్వాసయోగ్యము కాదు, కశామళత్యాగ మొనరించి యోగ్య ముముము వగు నాతడు (వతిదిన మధికయత్న మాచరించి విజ్ఞాన యూ క్తముగా జ్ఞానము సంపాదింవ వలెను. అని [బవ్యావిడ్యాావదాత్ర. యయిన భగవాక్ నిరూపించు చున్నాడు*
యద్వా కామన్య యద్దాష్యం తర్సర్వమిహ వర్ష్యతే
త త్త్యాగాయ తఢా (సాహ జ్ఞానవిజ్ఞాననాళనం బశ్రిశీ
జ్ఞానవిజ్ఞానళ బ్దాభ్యాం తత్ఫలం ము క్రీరుచ $తే
సొ ద్వి్నాస్టి సదేహైకా విదేహాన్యేతి తత్ర చ 202
ఉత్పన్నే త త్వవిజానే సాకొళ్ళారాసరాథిదే
అవ న ఫేవస్మేకో జేపావే వ దనుతరం లకి
జీవన్ముక్రిపలం కామ(క్రోధాదిభిరిహోరిలిః
తృతీయా ధ్యాయము వి(ళ్ (ప్రతిఐధ్యత ఏవేతి దర్శనార్హమిహోచ్యతే 29కీ అహో కామస్య దుష్షత్వం కిమవాచ్యమతః పరం యదయం క్లొనవిజ్ఞానవలే నత్యపి తక్టణే 286 ఉద్భూతః (పతిబధ్నాతి జీవన్ను క్రిసుఖం మునేః యస్యాం వృత్తా న ఆపహ్లాదో జీవన్ము క్రిమథాథిధ౩ వికి అరూఢః సుఖయత్యేనం నష్టావిద్యం విచక్షణం యది తశ్రాగతః కామో దుష్ట ప్రారబ్ధకర్మ్శణా వ తక్టణే తత్సుఖం చాపౌ (స్రతిబఢ్నాతి వేదిన। కామనిమయమనమున నికూపితము లయిన భావములు కొన్ని మె కధమున నున్నవి. మరిగొన్ని భావము లీ విధముగ నున్నవి. కామము “నకు నంబంధి)పిన చౌస్ట్ర్యము సర్వ మో పీధముగా పర్షిత మగు చున్నది- అట్టి దుష్ట కామ త్యాగమునవ్షై భగవా౯ా గీతలో “జ్ఞాన “విజ్ఞాన నాశనం” అనెను. త్రైననిజ్ఞాన కబ్దములచే తతృల మయిన ముక్రి చెవ్చదగినది యగును. ఆ ముక్తి రెండు విధముల నున్నది= శచేహముక్షి యొకటి. విజేవబాము క్తి కేరొకటి. ఇందు చేవాపాళా నంతరము కలుగునది విదేరాముక్రి. సామోత్కార మను వేకు జేరు పల తత్య్వవిజ్ఞానము కలుగగా మానవు డవళ్యముగా ేవాపాతా నంతరము మక్సిని పొందును. సచేహము క్తిన జీళన్ము క్తి యందురు జీవన్ముక్తి ఫలము శత్రువు లయిన కామ(కోధాదమలచే వతిబద్ధ మగును, శామాదుంు జీవన్న్ము క్పిఫలము కలుగకుండ సడ్డు వడునవి “యగును. ఈ యంశ్యవకర్శనమునకె యీ విథముగా నివాపిత మయినకె ఓహో | శామమునకు 0బంధిం చిన దుష్టత్వ మెం శదో కదా |! దాని విశేష చెంకగా జెర్చ నగును? ఈ కామనూ జై రవిజ్ఞానఫలము కలిగినను ఆ సమయమున నముద్భూతమై ముసి యగు ముముతువున కయినను జీవన్ను క్తి సుఖము నడ్డుపెట్టు చున్నది. జీవన్ముక్తి యుదయింనగా జీవన్ముక్తి సుఖ మనుేరు గల అస్షోవము అఆహాఢమె అవిద్యనశించి $ విచక్షణు డయిశ మానవు9 సుఖపెట్టును
క! గీ ఆా భావ్యవ కొశము గచా |! అపుడు కామము దుష్ట్ర పారబ్ధకర్మవశము న సంపావ్మ మయినచో నది అచట వేం ౨ తణమున ఆ సుఖఎఐను అడ్డు పెట్టు నది యగుచున్నది, అత్మపిదు డగువాని!ని అడ్డు కలుగ జేయు చున్నది. ఇట్లు ఆమదాస్ట్య విచట సికూపితే ముయినది,
నను జానే సితే తత సవికానే జచేతసి త$8
న! గ! ళో ట్రా కధం కామోద్భవ_స్షత్ర సంభవేదితి చేచ్చణు ఆళ్ళవిదుని చేతస్సుసందు విజ్ఞానసహిత మయిన కూన ము౦
డగా నచట కామ మీ పవిధముగ నుకృవించును 1 అను నాళం యేని యిడి వినుము,
ప్రార బ్ధకర్మ(ప్రా బల్యాత్కా-మోత్ప త్రిఃజ్ఞ చేతసి ల!
సతి మిధ్యాత్మవో దేసి విషయేష చ సంభపేఠ్
అహ దు వ అత్మవిదుని మనసునందును ారబ్బ కర్మ (పాబల్యము లన
శామ ముదయించును. ఆయా విషయము లందు మిధాక్టిత్వే కాన మున్ననా, అవి యసళ్మములను జాన మున్నను (పారజ్ధ కర్మ వళమున నాని య.దు కామముదయించును.
నను తత్హ్వవిదాం చిత్తే కామః (ప్రారబ్ధకర్శణా శ0
జాయతేఒక (ప్రమాణం కిమితి చేచ్చ్రిహ రేర్వచః
ఈ సదృశం చేష్టతే స్వస్యాః (ప్రకృతేః జ్లానవానపి 801
(ప్రకృతిం యాంతి భూతాని నిిగహః క0 కరిష్యతి కళ
తధైవోక్తం చ వాసిష్షే నిర్వాణే కుంభవాక్యతః 82
జస్యాజిన్య చ దేహన్య యావదేహమయం (కమః
తో థా చి
లోకవద్వ్యావహారో యం శక్త్యాళ క్యాధవా సదా 8(ర్రి
యే పరిజ్ఞాతగతయో యే చాడ్జాః పశుధర్శ్మిణః
లోకన్య వ్యవహారేషు తే స్థితా లోకజాలవత్ 404
న్యవహా'రే యధైవాజ్ఞ స్వధెవాఖిలప౦డితః
వాసనామ్మాకభేదోోత కారణం బంధ మోకయో।ః $ిగీగ్:
యావచ్చరీరం కావద్ధి దుఃఖే దుఃఖం సుఖీ సుఖం
శ్ర) రృతీయా ధ్యాయము 265 అసంసక్రధియో ధీరా దర్భయంత్యప్రబుద్ధవత్ 846 తత్త పదల చిత్తములందు (ప్రారబ్ధ కర్ణుచే కామము "శలుగు ననుటలో (వమూణ మేమియున్నది! అని యందువేని (శ్రి జారి వచనమే యిందు [వమాణమని [గహింవవలెను. 'నదృశం చేన్టలే న్వస్వాః' యనునది గీతాత్లోకము- జ్ఞానియయినను తన 1వక్సృతికి తగినట్టుగ నే చేష్టాయక్సు డగును. భూతము లన్నియా తమ (వగృతిని పొందునవిగా నున్నవి. న్మిగజా మిఐబేమి యొన ర8ంవ గలదు అను కెవ్దభగ వానుని వచనమే యిందు (వమా అమ. కావున జ్ఞాసికిని 1పారిబ్ధ కర్మను వఎన చీత్తమున కామ ముదయిం చును. కొు-గవానివ్య గ్రంధము నిదును నిర్యాణ [చక రణామున నీ విమయము నిరూపికమై యున్నది. చూడాలో పాఖ్యా నము శిఖ్ఞధ్యజో పాఖ్యానము 'జేరిటనున్న భాగమ-'న కుంధవా క్యా నుసారముగా నీ యర్ధ్థమే కలదు, తత్ర్వవిదుని -జేవామునకు గూడ “జీవా మున్నంత్రవరక్ష్మీక మ ముండనే యుండును, శక్షి పురస్పరముశ గాని అశక్షి పురన్సరముగ గాని నిత్యము లోకవ్యివహాోు మి విధముగ నే యుండును. గతి వరిజ్ఞానము కలవారు కాని వకు ధర్ము లయిన అజ్ఞులు కానీ ఈ లోకమునకు నంబంధీంచిన వ్యవ వోరము లందుందుకు. లోకజాలమ.సపలె సీ వష్టవవోరను.న అజ్ఞుని వలెనె అఖిల వాండిత్యము కలవారు నుండును. కాగా బంధమో తములలో చాననామాత్ర భేవమే కారణముగా నున్నది. భరీర మున్నంత వరకు దుుఖమున దుఃఖము ండున. సుఖనమున సుఖ ముండును* ధీరులయిన అనంనక్ష్రృ బడ్ధులాను అవబుద్ధుల వలెనే దుఃఖముసన _ దుఃఖమును జూపుదురు. సుఖమాున సుఖమును జొస్తుదురు. తదైవ భాప్మ్యే భామత్యాం చాయమర్జో నిదర్శితః పళా దిభిళ్ళాప్ శేషాదిత్య(క్రాతిస్భుటం తధా &07 విదంతు శ్రుకియు కక్తిభ్యాం 'దేహాదిథ్యో విలక్షణం
౨66 గ్ళాభావ(వకాశము
విశుద్ధం (ప్రత్యగాత్మానం (ిహ్మైక్యం చిస్హ నం సుఖం 808
(ప్రాణభృన్మాకధర్మం తు న్యవహారే విదాం వరా
నాతివర్తంత ఇత్యాదౌ భామత్యాం నిర్ణయః కృతః 809
ఈ విధముగ నే భగవ త్పాద భామ్యమునశు భఛామ్య వాఖ్యాన
మయిన భామతీ (గంఫము నందును ఈ యస్ధము విశదీకృత చుయినది. “న క్యాదిభిశ్చావిశేషాత్. ౫ ఆను (బవ్మూసూ( భావ్యము నందీ యస్ధి మఠి సృుటముగ నున్నది. (శుత్యనుసారమున యుక్త [1 చుసారమున లోకు లీ యంశమును గుర్తింవవలెనుం (పత్యగాత్మ "బేవోదుల కన్న విలతణము. అది విశుద్ధము- (బ్రవ్మోభిన్నము. చిద్ధ నము, సుఖాత్సగము. వ్యపహోర వమూార్షముసందు మాత్రము వాణ భృ క్సాఖా రణముగ నే యుందును. వకువయ్యావి పాణులు ఎట్టి విశే వములతో నుండుకళో మూనవ హధకులు నట్టి విశేమముల తోడనీ యుందువు. వ్యవహారమాన్గమునందు వశ్యాదుల కన్న విశేషము "లేనందున అంతశన్న న౩ిరిక్షత యండవని పమ విజ్ఞానము *లవారలలో విచేకులు భావించ వలెను, అని యిఖ్టు భామకిలో శ్రీ వాచన్సతి మిశ్రుడు నిర్ణయ మొనరిం చెను -
(ప్రారబ్ధికర్మనా నాత్వాద్బుధా నామన్యథా న్యఢా
వర్తనం తేన ళాస్తా9స్ధే భ్రమికవ్యం న పండితైః 81ళ
న్వస్వకర్శానుసా రేణ నర్తంతాం తే తధా తధా
అవిశిష్షః సర్వజోధః సమా ము 'క్తిరితి స్ద్తిః 811
ఇత్యాదినంప్రదాయక్ఞైరయమర్ధ ఉదీరిత;
జాతేతి త త్యవిజానే ప్రారబావ్వేన కరుణా $1శ్లి
జీవతః పచషన్య స్ శ్రనర్యో హ్యానీకధా
రాగ ద్వేషాదికశ్తేశ తుత్వాదేష తద్విదః త్రై
న చాధికానువృ శ్ర్యాపి ఐంధో భవతి తక్టణే
చిళ్సవృ త్తిసిరోధేన తన్య యోగేన వారణం లకీ
(ప్రోక్తం బహువిధం శాప్ట్రే జీవన్ముక్తి సుఖా_స్రయే
త ఎతీయాభ్యాయము ల్ర్ర7 అతః కా మోద్భ వాళ్డీన్ము క్రేః స్యాత్పతిబంధనం 818 తదర్దం హరిణా (ప్రోక్తం జ్ఞానవిజ్ఞాననాళశనం (పారబ్రకర్య '్రైనానాత్వము వలన బుధుల [(వవర్తన మనేకవిధ ముల నుండుగు. ఇాన్చున వండితులు శాస్త్ర్ధావిమయమై.. (భమ పొంద వలసిన మయవవరము లేదు. బుధులును స్వ న్న క ర్మాశుసారమున నా యా విధమున నుందురు గావుత. సర్యజోధము వోరల కవశీష్ట్రమూ గనె యుండును, ముక్తి శమనుగన్ యుండును. అని సంపదా “యజ్ఞ లగువారు ఈ యర్ధమును నిరూపించిక. తత్త స్ర్ళ్షునము కలిగి నను (ప్రారబ్ధ ర్హవశమున జీవించు పురుషునకు రాగ జ్వేషాదిన్లేః ాతుకముగా చిత్తృథర్శ మనేకవిధముల నుఇడును. అనియు తద్విదు లనుచున్నారు. ఆ తణమునను గావ తానువర్తనముచే నా బంధ మ.౦డును. అయినను చిత్తవృత్తి నిరోధమున యోగమున దాని నివారింం నగును. జీనన్నుక్తి సుఖప్రాప్తి వై జంధనివారణ మనేశవిధముల నుండుటను శాత్రము నిరూపించు చున్నది. కావున కా మోాద్భన వుయిన విశేషమున జీవన్ము క్తీక్ (వతీబంధ ముండు వని తదర్హమై భగవాన్ “జ్ఞానగ్జ్ఞుననా శి నం జహీ 1” అనెను- చిత్తన్య నర్వదోషాణాం రాజ్ఞా కామ ఉదీరితః క్ర16 తన్నిరాకరణేనై వ సర్వదో షనిరాకృ తిః జీనన్ము _క్రిసుఖం తద్ జ్ఞ చేకస్యావిర్భవత్యపి శ్రి? యచ్చ కామముఖం లోకే యచ్చ దిన్యం మహత్సుఖం తృష్టాతేయసుఖ స్యైతే నార్హ్యతః పోడశీం కలాం శ్రి18 కా మోద్భనో ముముక్షో రి తత్త్వధ్మీసతిబంధకః తద్ జ్ఞస్యాత్మసుఖాస్వాద (పతిబంధక ఈర్యతే 818 తదర్థం తస్య నాశాయ యత్న ఆ స్టేయ ఆదరాత్ ముముతుజ్రాత్మదోధాయ తద్ క్రేనాత్మసుఖాయ చ 826 ఇతి (శ్రీకరుణాసింధో ర్హ రేరద్భుతకర్మణః తాత్పర్యం గమ్యతే విష్ణోః శాస్రయోనిరమాప తేః 821
విగ్ర8ి గీతాభావవకాశము చిత్త మునకు నంబధిం చిన నర్యవోహషము పను కామనుమె రావు-
ఆ కామము నిరాకరించినచో నర్వదోమములను నిరాకరించుపం యగును. అపుడు తద్విదుని మనము నందు జీవన్ము క్తిసుఖ మకూఏర్భ వించును లోకమున కామ సుఖ మేదికలదో, దివ్గమగు మహో సుఖ మేది కలదో ఈ సుఖములం తృష్లామేయ సుఖమునకు నింబంధించిన వదునారవక భౌగమున కయినను స౦ రావు, ముముయు వునకు శా మోత్చత్సి తత్త్య్వబుద్ధి (వకిబంధక మళ్కను. తత్త దచుడగు వానికి అఆక్ముసుఖాస్యాద (కిబంఫ$మ ను, కావున ముము తువాత్మజ్ఞానము సంపాదించుటకు కామ నాళశమునక్షై స హావరముక యత్మ్మ మొశనరింవ వలెను, అశ్హ్లు ఆక్మవికకగు నా డాక్షృసుఖారుభ వమునకు యక్నించుచు కామ నాశగమునక్తై యక్న భయావరింక వలెను, అనియిీా స్థలమున భగవారు నభిపాయకఘు నవగత రం చేసికొనవలెను. భగవాన్ కరుశాసింకువు. అద్భుకకర్శ్మలు కల చాడు, ఇాశ్ర్రములకుదయ శారణముః ఆ రమావ3 భాన మి గలదని గో చరించు చున్నది.
త_్వ్వశ్ఞానేపి జాతే (ళమకిమి5 హరే శాంతిదే సజ్జనానాం
జీనన్ము కాపి భావ్యం పరమసుఖదయా నర్వవిక్షేప కాళాత్
తత్ర ప్రారబ్ధడోషాద్యది భవతి మకౌ కామళ్ళ్శతోః (పచారో
'మోక్షో .భావ్యంతకాలే త్వపి సపది సరం దృష్టమఃఖం న నశ్యేక్ 332
ఇంకవరకు సిమూవీంచిన భావమున కిచట సార నగగపహము
నిహూపిత మగుచున్నది. నజ్జనులకు శాందవవము (భరురునె డంధ ఇశారము సవహాొంచు తేత్త్యజ్ఞాన ముదయింవ వరగు సుఖ (వవమ మిన జీవన్ముక్ని నంభవిం మను. నర్వవిత్నేవము లానవమయునున నశించు గావున జీవన్ముక్షి కలుగును, అపు ఓచట (ప్రారబ్ధ కర్ణ దోమము వలన బుద్ధిలో శామశ్యతు |వచాక ముండునేని అంతకాలమున నయినను మోత మవశ్యరుగా కలుపును. జీవన నమయమున దృష్ట దుఃఖము నశిపదు. (ప్రారజబ్ధము ననుభవింకనలెరు.
తృతీయాధ్యాయము 269 అధవా త_క్వ్వజిజ్ఞాసోరుప దేళార్థ మేన హ్ కామనిందా హ్య్యష్మక్రాంతా తథాపి శ్రీహ రేర్ముతం 828 కామ స్టృష్టాదిపర్యాయో దుఃపూరో యత తిష్షతి జ్లానవిక్ఞానయో స్తత గంధోప్యత్యంతదుర్లభః తిక వత్యత్యేవ హరీస్సాక్షెక్షోడశే కామదుష్షతాం
- త్రివిధం నరక స్యేదం ద్వారం నాళ నమాత్మనః శ్రర కామోధస్తధా లోభ_స్తస్మా దేకత్త్యియం త్యజేత్ ఏతై ర్విముక్తః కౌంతేయ । తమోద్వారై స్రిఖిర్నరః 8260 ఆచరత్యాత్మునః (శేయన్తతో యాతి పరాం గతిం * కామలోభావుభావ్యత్ర కామశ్దేన కీ రితౌ 827 లోధ్తస్యానుడోప్యత కానుమూల ఉసీరిత, కామ ఏష క్రోధ ఏష ఇత్య్యత హరిణా స్వయం 820 తస్మాత్కామరిపావంతర్భూతత్వేనై వ తౌ మతా తస్మిన్సతి న గంధోపి (శేయసస్పాధనన్య వా శిలిక్ర అక ఏనం రిపుం కామం వినియ మ్యేండదియాణి చ నాశయ త్వం సుథావాపై పారుషేణ బలీయసా 880 జాన విజ్ఞాన నాశనం అను స్టలమున వేర్తాక భావమఃను శగహింవవచ్చును-. డాని నిట్లు (గహిఎంవ వచ్చును, తత్త్ర్యజిజ్హా నూవ జేశార్ధమై యిట్లు కామ నింవ యువ(కాంక మయిన దనుట “భగవానుని భావమా కామమునకు తృష్ట మొవలగు వర్యాయ “ములు కలవు, ఈ కామము దుపూరము, _ఎట్లున్లు.. పూరింప శక్యము గాదు. కామమున్న స్థలమున జ్ఞాసవిజ్ఞానముల గంధ “మయిన నుండదు. ప్ఞానవిజ్ఞానము లచటః., అత్యంఠ్రము దుగ్తభ ములు, గీతా షోడ శాధ్యాయము నందు భగవానుడే కామదుష్ట “త్వ్యమును సామొెత్ తానే నిరూపించుకం “1 థివిధం నర స్యేదం” శేండుక్లోకములు. పోడశాధ్యాయమున 21. 22 ల్లోకములుగా ఎనుక్నవి.. వాని భావ మెంమవ శ్లోళము ఎలో వ్యాఖ్యాత మగునుం
త్70 గీ ౯ భావ వశాశము ఇచట నంతీస్తార్ధ మి వీధమున నుండుకు. “కామము. (కోధము- లోభము. అను మూడు అత్మ నాశకముబయిన నరక చ్యారములా. నరకచ్యార మీట్లు (తివిధముాగా నున్నది. కావున ఈ (త్రయ మును విడనాడ నలెను+ అక్జునా! ఈ మూడు త మోచ్యార ముల విముక్తు డెయిన చాదు తెన (శేయ మాచరించును. విమ్మట ఉత్తమ గతిని పొందును” అని యీ మూడవ అథాస్థ్రయమునంవలి యీ శ్లోళమున శాముము లోభము అను రెండును కామ శబ్దము ననే నిరూపీతము లయినపి. |కోధము కామము యొక్క_ తమ్ముడు - ఆ (శోధము కూడ నిచట కామమూలను అనియె నిరూవీశము “వామ వీవు (కోధ ఏమ” అన్నుతృతీయమ లోని 97 వ న్లోకనున భగవా౯్ న్యయమాగ ననెను, కావున కాముశ(త్రువు నందు (కోఢ లోభము లంతర్భూతము లనుట నన్నుతము. శామ శతువు ఏజ్నం భించి నపుడు గ్రయోగంధ ముండదు. సాధన గంధ ముండడా. గంధ ముండ దనుట అతి లేశముగ నయిన సాధకునకు నంభవింవ వని భావము' కావున నీ శాము శత్రువును నశింన చేయుము ఇం్మద్రియ ములను నియమించి నిగ్రహించి శావమనాశన మొనరిం ఫుము, బల సహితమయిన పౌరుషనున నిరతిశయ సుఖావా విన. జామమును నాశన మొనరింపును, నన్వింటదియ నిరో దేన కధం కామస్య సాశనం సతి కామే నిదోధోపి తేషాం భాతీహ చుర్త టః క్రి స కామమూలమిదం యస్మాచ్చాంచల్యం హీంద్రియ్యా శయం శ్రనోపాయేన త్మీవేణ కమః స్యాం కామనాశనే 88 ఇత్య్కరాహ హరిస్సావెత్ జ్ఞానవిజ్ఞానసాధనం జ్ఞానవిజ్ఞాన నాళనం అను స్థలమున భానాంతరము నిరూవిం. చుటక్షై అప్టనుని (వశ్న మిట్లుండుట భౌావనీయము, వ్రిం్యదియ. ముల నిరోధించుటచే కామమునకు నాశన మెట్లు కలుగును. శామను.న్నచో సింద్రియము ల నిరోధము కూడ దు ర్ధటముకడా!
తృతీయాధ్యాయము వ
"శామ మున్నపు డిందియ నిగవహము శక్యము కాదనినా కని జశేంచును. ఇది యంతయు కామవాలను. ఇందియా[శయముః గా ఇాంచల్య మున్నది+ సర్వము కామహేతుకము. కావున కామ నాశనమున నుపాయ మేమి? త్మీవమగునుపాయ మున్నచో నేను "కామనాళనమున నమద్ధుక నగుదును. అరు అడ్జునుని యాశంకా రము. ఈ ఏ షమ మయమున భగవాఖా కాన విజ్ఞాన సొాధనమును సాయ్ త్త్తుగా నిరూపించుచు శ్నాడు.
నాళనే బాధనే క్లానవిజ్హానే అన్య వై యతః
జ్ఞానవిక్షాన రూపాథ్యాం సాధనాభ్యాం సమూలతః రిర్రి(
నాశనం యస కామన్య త్త త్వం యత్నవాన్ఫవ
దేహేందియాదినసంఘాతే యావదస్యాత్మధీర్చథఢా లిక్
కామోపి తావదేవా్రి బలవానతిదుఃఖదః
అవిద్యాహేతవః కామా కాముమూలాః (పవృ క్తయః 886
ధర్మాధర్య్యొ చ తన్నూలౌ దేహోఒనర్ధ్మాశయ స్తతః
అతో ఒవిద్యానిరో ధే స్యాన్నిరోధో విదుషః సదా 807
నిశ్ళేషకర్మ హేతూనాం వికారాజాం తదైన శు
ఇత్యుక్తం వార్డికే స్పష్టం తై త్తీరీయకభాష్యకే 8
అహంకార చిదాత్మానా వేకీకృ త్యావి వేకత3
ఇదం మే స్యాదిదం మే స్యాదితీచ్భా కామళ్దీతా లి&ి0
దేహాదిథ్యో వివిద్యాతో జాతే [బహ్శిత్సవమని
సమూలమైన కామవ్య ళన భీత న్వ్యయం 810
ఆతో ముఖ్య ఉపాయోయం తుభ్యం సముపదిళ్య తే
జ్డానం శాస్త్రీయమాశిత్య ఈత_త్వమస్యాదివాక్యజం 841
దేశకో క్రనయైర్యు క్రం విక్ఞానం స్వానుకూతిజం
నాశయ త్వమిమం శ్య్కళుం “కామం పొరుషమాస్టితః త్ర్1లై
ఇత్యేవం వా కృపానెంధోస్తాత్సర్యం ్రీహరేర్విథోః
నసందర్భస్యో త్త్రరస్యాపి యతోస్మిన్స్నక ఏవ హి 818
స్వారన్యం తక చిద్ధాతో ర్హడవర్గాద్వివేచనం 814
శిల గ్ తాభావవకాశము
గ్ తామూ లముతోని జ్ఞానవిజ్ఞాననాశన వదమునకు ఈ విధ ముగా వ్యుత్పత్తినిగుర్తిందు నది. క్షానవజ్ఞానే నాశనం అన్య-జ్ఞాన వీజ్ఞూనములు దీనికి కాధనము కలుగ జేయునవిగా నున్నవి కావున నిడి జ్ఞానవిజ్ఞాన నోళనవుు. జ్ఞానము విజ్ఞానము సను నీ కండు ఈ కామమును నాశన మొనరగిం దును, గావున సీ శామము డ్లూనవిజ్ఞాన నాశన మగును, క్షానివిజ్ఞాన రూవము లగు సాధనములచే సమూల ముగా కామము నాశనము పొందును. కామమునకు జన విజ్ఞాన ములు నాశ నాత్మకము లవి భావము. అట్టి జ్ఞానవిజ్ఞానముల వివ తు మున సీవు యత్న నహితుడవు కమ్ము- మానవునకు 'జీహేం, యూదుల నమూజణా మునందు అక్భుబుద్ధి దృఢముగా నున్నంఠ కాలను శామ ముండును+ అది బలయుతమై యుందును, బేహేాంద్రియాది నంభూతము నం దాత బుద్ధి లేకున్నచో కామము లేదు, అవ్వుడు శామము. సశించును. కామము లవి డద్యా హేతువులు. అవివ్యయే "సుళువుగా కామము లుదయించును. (వనవృత్తు బన్నియు కావు మూలములు. ధర్మాధరక్శములు (ప్రవృత్తిలో మూలములు. "దేహ మనర్థాశ యము, కావున అవిద్యశు నిరోధింన వలెను- అవిద్యా నిరోధ మున్నచో విడ్వాంసునకు నిత్యము కామనిరోధకు కలం గును, సర్వకర్ము హేతువు లయిన సర్వవిశారములకను అవ్వుణె నిరో ధము కలుగును.
ఈ విధముగా తెల్పి రీయోవనివద్భామ్యనా _రికమునందు నిరూవిత్ మయినది. అవి వేళ ము వలన అవాం కారమును చి డాత్మను వశీకరించు కొనగా “ఇది నాకు వలయాను, ఇది నాకు కావలయును? అను ఇచ ఇ యుదయించును, ఆ యిచ్చకు శారు మని ఉేకు- జాని నట్లు వ్యవకారిలతురు. కానన (బ్రహ్మత్మ వస్తువును "జీహోదు కన్న "వేరుగా అతిరిక్త ముగా గు రృించినవో సమూలముగా కామమునకు. నాశనము కలుగును, అవ్బుడు నమూలముగా కావము. నశించును
- తృతీయాధ్యాయము వతి శావున అడ్డనా |! ముఖ్య మయిన ఉపాయముగా దీనిని నీకు ఉవచటే తించు చున్నాను. తిత్వ్వమస్యాది వాశ స్రజన్య మయిన శా (స్ర్రీయ మగు జ్జానము న్మాశ్రయింఛి, తత్త్యవిద్యానమువ బేష్ట్ర లయిన చేళి కోత్తను లు నిరూపించిన నయసీతులతో గూడుకొనిన స్వానభూతి జన్య మగు విజ్ఞానము నాాశంణంచి, నీ పౌరువము న్మాశయించి కామనాశ మొసరింపుము + కృపాసింధు వయిన భగవానుని ఆాత్సర్థ మివిధముగ గూడ నున్నదని గుర్తిం వలెను. ఉత్తర్యంధనంవ ర్భము కూడ ఈ వతముననె స్వారస్యము కలదగును, జడవర్షనుం నుండి చిద్ధాతువును వివేచింవ జేయట కిరూపిత మయినది* కావున సీ యంశమున ననుకూలము, ఇ
స్వాజ్ఞానాధ్య స్తదేహద్వయమహమితి సం్రిత్య యస్యాప్టి యౌవన త్కామ్మకోధాదిదోషః _పభవతి భయద స్తస్య తావన్ముముకోః దేహాదిఖ్యో వివిచ్యాభయపదమమలం త_త్స్యమాజ్ఞాయ నమ్యక్ ధ్వ స్తే౭జ్ఞానే సకార్యే హ్యపనయతి సుధీః కామళ్యతుం సుఖేన 845 తన యజ్ఞానమున నధ్యస్తృ' మయిన "జేహవ్వయమును శానని తలచగా కామకోధాదిపోవము. (వథధావము కలవగును, ఆ శామూదిదోవము భయదము. ముముమువగు వాసికి జేహోదు లాత్మ యను జ్ఞాన మున్నంతవరకెకామాదిదోవముండును, తత్త, విజ్ఞానము కల సుథీకుడు అభయవద మమల మయన ఆత్త సైకత; సము “"చీహాదుల శన్న వేరుగా నున్నదని గుర్తించిన వాడు కాగా, అజ్ఞానము తేన కార్యసహిఠతముగా ధ్యస్త మగును, అజ్ఞాన మట్టు సశింవగా తత్త విదడు కామశ[తువు ననాయానముగా నననయింప 'జేయగలడు, అజ్ఞాన మున్ననే కామము ాధించును. అజ్ఞానము వోగా శామను సళించును. శొవున జ్షాన విజ్ఞానములచే కామము చలించు ననుట స్పష్టము* క్వ శాస్త్రం గీతాఖ్యం హరిముఖసరోజాద్విగలితం క్వ చాస్మాకం బుద్ధిర్విషయవిషపంకే నిపతికా
లక్ష గీతాభావ్య్సనకాశనూ తధాపి శ్రీకొంత్యపచురగుణలక్ష్మీవిరచితం కటాతం స్వచ్భాచ్భం హ్యనుసృతవళాం కిం న పములకం 848 భగచానుని ముఖ వద్దుము నుండి వెలువడిన గ్ తాళానస్ర్ర మెక్క-డ? వీషయ విషనంకమున వలిత మయిక నూ బుద్ధి ఎక్కడ? అయినను న్రీ భగవానుని గుణలన్మీవిర చితము స్వ చృశ్వచ్భమా నయిన కటావము సనుశరించువారల ేది సుఎభధము కాను? గేతాభావము దుఃంవగాపహా మయిశను భగవానుని కటా మోనునర ళాము కలవారలకది సులభము, తలం ఇం[దియాణి వ రాణ్యాహురింద యేధ్యః వరం మనః = మనశస్తు వరా బుద్ధికోంు బుట్టే: నకతస్తు సః స్వస్మిన్ఫో క్రృత్వవిక్ఞానాత్స్వాత్మానందావి వేకతఈః థోగ్యసౌందర్యనంభాంక్యా కామోయం జాయతే నృణాం 847 (పత్యగాత్మా వివిబ్యాతో (దష్పవ్యోంతర్టియా నమైః కామశ్మతువినాశాయ నిజానందా_ప్రమే తధా 848 దేహేర్యదియమనోధీభ్యః పృధక్క్భుత్మ వివేకతః నర్వసాక్షీ పరో దృళ్యాద్ద్యుష్టా ద్రష్షవ్య ఆదవాత్ 846 అసంగాత్మానమా(శిత్య థో గ్యమిధ్యాక్వదోధతః "“హ్యః కామః పఠ౩ శ్యతురిక్యాహ భగవాన్ హరిః 86] శామాదయ కారణము లిచట నిమాూపికము లగును. తన ఆయ ౦0దు భోక్షృత్వ మున్నందున స్వాత్మ్మానంవ వివేశముం లే;ం చున భోగ్ట్ధవస్తువులందు సౌందర్య (భా +8 యున్నంసన మాశస్హ్ర లకు కామము కలుశుచున్నది. కావున ఉపాముము9 ననుకుంచ్చి వివేచనమున (సత్యగాత్మను దగ్శింవ వలెకు. అం కగ్టృష్టితో 'వత్య గాత్మను దర్శించవలెను. అపుడు కామకతు విశాశము కలుగునుం నిజానంద గొప్పి కలుగును, కా నునాశమునవ న్యా త్మానంవ లాభ యమునకు (వ్రత్యగాత్మ సామోత్కార మావళ్యకము. ేహేండియ వ నోబుద్ధుల కన్న వేరుగా అత్మను వవే[ముర వృశక్క_క్పచ్చి
తృతీయా ధ్యాయము 9875 దర్శింవైన లెను, ఆత్మ నర్వసాటీ.* దృశ్యము కన్న వేరు వరము- దష్టు అని ఆదరమున దగ్శింవవలెను, అశంగాత శ్రననునరించి భోగ్య ముల మిధ్యాత్యమును (గ్రహింప వలెను- ఇట్టి ఏ వేశమున కామము హేయమని (వబల శత్రువని గహింవ దగును. ఈ విధముగా నిచట భగవాన్ నిరూపించుచున్నాడు,
స్థాలం జడం పరిచ్భిన్నం బాహ్యం దేహమ పేశ్య హి
(వ కాళశకత్వాత్సూశ్ముత్వాద్వ్యాపకత్వాత్పరాణి చ 85 క
ఇం్యదియాజీర్యదియేభ్యస్తు (పేరకత్వాన్మన; పరం
మననస్తు పరా బుద్ధిర్నిళ్చయైకన్వరూ పిజ్ 852
యస్తు బు స్ధేః సర_స్టస్యాభాసక త్వేన చీద్వపుః
యమవిద్యావృతం కామః స్వాశ్రయైర్మోహయత్య సొ ఫక్తి
బుద్దేర్ధ0ష్టా పరః సోయమాత్ళా సాక్షీ వివిచ్యతాం
అ్యత్రాయమ స్త్రి నిష్కర్షః సాక్షిక_త్షవివేచనే 85కి
బాహ్యేంద్రియ నియమన మెట్లో కుదిరినను ఆంతర తృష్ణా
త్యాగ మత్యంతము దుమవ్కృరమే యగును కదా! శాదు. వర చర్శ్భనమున సనన్నియు నివృత్తము లను. అయినచో నావర మనునది యేమి! అట్టి వరమిందు నిరూపీత నుగును నూలము జడను. పరిచ్చిన్నము ావ్యాము శయిన ఈ ేవామున కన్న తోత త సే చయేః జిహ్వా (ఘైాణములను క్లూ నేయ్యదియములు వరములు, (వధానములు= 'దశ్శళ్ళములు- ఇంద్రియములు వరము అనుటలో నివి హేతువులు, ఇందియములు [నకాశకములు కావ్సన సూత్మములు కావున వ్యావకను లు కావున అంతస్థములు కొవున వరము లనుట యు క్తను.. ఇంద్రియ ములకు [చేరక మయినం దున ఇం(ద్రైయముల కన్నను మనస్సు (వధానము* . మనస్సు కన్నను నిశ్చయెక స్యరూవ మగు బుద్ధి వధానము. బుద్ధి అధ్యవ సాయాలత్మకమః- అధ్యవసాయ మనగా నిశ్చయ ము-నిశ్చయ పూర్వక ఉనయిన సంకల్పాదికము మనోధర్శము. బుద్ధి కన్నను వర మగు
వగ గ్తాఖావవకాశనము సది వరార్మం బుద్ధి వృళ్తి కది యాభానకముగా నుండు చిత్సర్షా తూవముూః అవి ద్యావృత మయిన రా వరాత్శను తన యా శ్ర యములుగా నున్న వానితో “హాడుకొని మోహ పెట్టు చుండును, బుద్ధి కది (ద్రష్ట, ఆది సరమాత్మ- అది సాఫీ. అనియీ విధ ముగా వివేచన మొసరింవ వలెను. సామీతత్త్య్వ వివేచనమున నిష్కర్ష మో విధముగా నున్నది. ఈ యర్ధమే [శుతి యందును ఈవ. బ్భేదమున గలదు. అయినను తద్యిరోధము "లేదు. వివయా భేద మున భగ వాను డిచట నిట్లు నిరూపించెరు. ఆత్మ వరత్య నికళూనవ ఆమే చాక తాత్పర్య వివయము. ఇందియాది నరక్యము విఎవ్కీ తము కాదు. సకల జడవర్ష (వకాశకు డయిన వరమాశ్మ సర్య వరము* ఆంతీకశ్రన్న వరముగా జివ్చదగినది లేదని (కుతి తాత్ప ర్యము. ఇట్టి యర్థ మంతయు “బుద్దేః నరతేస్తు న అను నిచటి చేశావాక్యముననే (గావ్యాము కాగలదు
'దేహః స్టూలో జడోయం జనిమరణయుతో నాయమాత్మా కదాచిక్
సూక్మో లింగాపరాఖ్యో (భమళతవలికో వెకృతో నాయమాత్మా
సుష్త్యాదౌ భావహీనః తటిదివ గలికో ఒజ్జానమాతై 9క హేతుః
సాక్షీ తస్యాప్యభావం సుఖఘనవపుషా పే త్రి తద్భిన్ననోధః క్
ఈ న్ధూల చేవాము జడను జనన నుకజిధక్శము ౫ గలదిం ఇది యెప్పుడు నాత్మ కాదు. ఆరెండర -జీఠరూమయిశ లుగ జేహము సూత్మ 'జీవాము* (భమశతములకో నది యుండున= అది ైై క తము, అదియు ఆక్సకాదు. సుషుప్తిలో సావే భావ హీననుగా నుండును. తటిత్తు వలె న్నిక్టై గలిత మగును, అది అజ్ఞాన మాత్త్రైక్ష పేతువ్టు. అదియు వరమౌాత్శ కాదని తిద్భిన్నబోధము కలిగ నత్త శవిదుడు .అనందఘనన్వభావమున గుర్తి ంచును. ఈ వద్యార్థ చంతయు ఫూర్యనిరూవి ఆార్థమునకు నిష్కఒర్జ్య ప్రాయము.
విశ్వో వై శ్వానరోయం వ్యభిచరతి యతో డాగరే విిసణషే
సూ్రాత్మా తై జనోపి స్వయమిహ గలకి (్రత్యళాం సంప్రసాదే
తృత్రీయాధ్యాయను ల (ప్రాక్లేలో నం(్రబోధే సుఖఘనవిషయే నంలయం (ప్రాస్నతళ్చ (వత్యగృ్రహ్మాద్వయాత్మా న్వయమిహ నిగమాచ్చివ్యతే (భ్రాంతిళూన్యః 856 జ్యాగదవస్థ స్వప్నావస్థ సుషావ శ్రీనస్థ యను మూడవస్థలకు జశంబంధించి జీక్రడు వ్ళ్వ_ లేజన- [వాజ్ఞై నంజ్ఞలతో నుండును" ఆ యా యవ సాను గశిముగా నుండు వాత్మ్శకు థైళ్వౌ నరం. నూతాత్దం. ఈశ సంజ్ఞలు కలవు ఈ యవస్థాత్ర యాను.గత మాగా నుండు, జీవాత్మలకు _వరమాత్మ యను వ్యవహావము లేదు. అఆనునీయంశ మి శ్లోకమున నిక్తూవిత -మగును* జూగరావస్టలో నున్న విశ్వుడు వై శ్య్వానరుదు. జ్యాగ్రద వస్థ సశింవ వ్వభిచరితు అగుచున్నారు. స్వహ్నను *'తముగానుంకు “శ్రజసుడు నూ తాత్ముకు. నర్మవప్రాద మును సుషుప్తి కలుగగా న్యవ్నము పోగా గలితెలగుచున్నారు, సుషుప్లీ ననునకించఛియుండు గవేస్టాడు ఈశుడు, సషున్షి పోగా ఆనంద ఘన విషయ మయిన నంవబోధము కలుగగా లయను పొందు దున్నారు.. ఇక (వత్య గ్రబహ్మోద్వయాళ్ళు డయిన తాను మాత మే వరమాత్మ మా్ర-మె శర్వ (ఖొంత్ కూన్య ముగామిగిలి యువ్నాడు, ల్లు నిగనూర్ధ్థముకలదుం శీ. నవం బుబ్లేః వరం బుజ్ధ్యా నంన్న భాష త్మానమాత్మనా జహీ శత్రుం మహాబాహో శామకూపం దురాసవం ॥ ఏవం బుద్టేః పరం పూర్ణం సాక్షత్సృత్య పర్తాధియా స్టిరకృత్య మనః కామం శృతుం మారయ సర్వధా ! సమూలోచ్చేదనం తస్య మారణం త_త్వబోధతః తృష్టారూపం చ ద్గుర్ జ్లేయానేకభేదం (భమ్యప్రదం తత (ప్రయశ్నాధిక్యమాశిత్య నాశ్యోయం నర్వధా రిప్పు 869 ఇట్లు బుద్ధి కన్ను వర _న్రుయిన తత్రందపను ఫ్లూర్మ మస -జానిని నిరతిశయ ధీవృత్తితో సౌశూత్మరించు లొని, మనమును 'స్టేరము చేసికొని సర్వవిధముల కామ శత్రువును మారణ మొన శింపుము. తత్త్వబోభానుసార మున కామమును గనమూలముగా ేదన
వ్ర గ తాభావ్యవకాశము “మొనరించుటయీ మూరణము- ౫ కామము తృష్ణారూ వము, చాన” నానావిశేవములు లెలియ శక్యము కొవు- శామము (భమవదము- ఇట్టి యా శామనును ,వయత్నాధికస్టము నాశ్రయించి నర్వధా ననింద జేయవలిను. అది మహాశ(తువు- అర్జునా 1 సవ్ర మహ్ చావును కావున శ్యతుసంహార నమధ్ధుడవుః ఈ నూూడవ యధ్యా యమున [వధానముగా కర్శనిష్థు నిళూపీల మయినది. కర్మనిష్థు ఉపాయమః- జ్ఞాననిష్ట యుపేయము, జ్ఞానయోగమె మోతు హేతువ్చ. “కావున జ్జానమె (వభధానము కర్మయోగము జ్ఞూనమున నువసక్ష్మ నము, అయిన నుపాయముగా కర్మనిష్టు నిళకూపిత మయినది. యం యోగీ శద్ధధానః 'శతుభిరపి యజంశ్ళి త్తశుద్ధ్యెతి 'మోకం సాంఖ్యో యన్నిష్టయాప్తాపరిమిళ పదధీరజ్జెతి "స్వే సువొబ్జౌ యత్సృత్యా కామళ్యతుం హ్యవనయతి సుఠీః సొకీణం సంవివిచ్య స్వాంతే తం దీనబంధుం గురుమతిసుహృదం సంస్థితం కృష్ణమీడే 800 యోగియగు సాధక మానవుడు (శద్ధకలవాడై నానాయాగ ముల నొనరించి యజన మొనరించుచు చిత్తశుద్ధి ద్వారా మోతుమును- “'ఎొందును. సౌంఖ్యుడు జ్ఞాని యగు నాతడు జ్గాననిస్టా సంప్రావ్హ. మయిన అవరిమిత వదమగు మోమవదమున బుద్ధి కలవాడై. న్వకీయా. సుఖసాగరమున మగ్ను డగును* కుద్ధబుద్ధి యగు నాతడు సాతీ. యగు నరమార్శను వి వేదన మొనరించి -గుర్తించిన వాడై కాము శత్రువును నశింన జేయును. అట్టి సాటీ. చెత న్యాత్మకు డయిన భగ వానుని (శ్ర్రీకృన్త్ణభగవానుని దీనబంధు వగు వానిని మహోాగురువగు.. వనాసిన్మి అతిసుహృదుడగు వానిని నాస్వాంతము నందుథ్యానించును. ఇతి భావ్యసకాశే శ్రీసదానందవిదా కృతే జ్ఞానినిష్టా (ప్రఠానోయం తృతీయః పూర్ణతాం గతః 861. (శ్రీ నదాసంద యతి రచిత మయిన గీతాభావ (వకా శమునందు జ్ఞాననిషఘ్టైవధానమయిన తృతీ యాథ్య్యాయము ఫూర్తమయినది.
క సత్యం పరం దీమహపి”" గీతాభావ (పకాశవం చతు ర్ధాధ్యాయ ము (శ్రీభగ వానువాచ చే. ఇరుం వివన్వతే యోగం పపోకృవానవామవ్య యం వివస్వాన్ మన వే (పావా మనురిశ్యూక వేఒ్యబవీత్. క యమారాఢ్యానంతం రఏవిమనుముఖా (హ్మసదవీం విదిత్వాతై 9లోక్యే సుజనమణిశతామాపురమితాం (శుకీనాం సిద్ధాంతం (వధిశతమహిమా దేశికనపుః స్వభ క్రాయాహేశ స్తమహమమలం నౌమి శతక క్షే వ భగవాను నారాధించి సూర్యుడు మనువు మొదలగు వారు బవ్మావదవిని గుర్తించి త్రైలోక్యమున నమిత మగు నుజన చుణిత్వమును పొందినారో, వీ ేవ్రడు ేశికబేహము కలవాడై క్షవఖ్య్నాత మహిమోపతుడైై తన భక్తు నకు (గ్రుకుల సిద్ధాంతమును ఉవబచేశింఛనో ఆ సర్వేశ్వరుని అవులుని భగవానుని నేను శత్రళః నమక్క_రింతును, ఇది భావవ కాళ కారుని నముచిత మయిన ఛ్యానన్లోకము- భగవాను డీ యాత్మతత్త్యమును సూర్య్యాదుల కువ "బేశిం చెను. అడ్జునున కువ చేశిం చెను. అట్టి భగవానుని నమస్క-రింతు శనుట వారలకు గలిగిన ధన్యత తనకును గలుగు గావుత మని ఉూావవంుం సాధ్యసాధనరూపొ ద్వా యోగా పూర్వముదాహృతౌ సాధ్యసాధనయోరై క్యం ఫలై క్యాదౌపచారికం ణ్ సాధనం కర్షయోగాఖ్యం సాధ్యం జ్ఞాన మనేకధా గుడైః ప్తాతి హతిర్వంళకీ_ర్రనేనాధునా స్ఫుటం క్రి
280 గీ తాభావ్యవకాశము ఏళావాన్సర్వ వేదార్జో గీతా ర్హళ్చ వివకిత: (శ్రీహ రేరికళ్చోర్హ్యం గీతార్టం సకలం హరిః శీ సమా_ఫ్టం కిల మన్వాన స్తాతి వేత్యవతారికా పూర్వము సాధ్య సాథధనరూవము అయిన రెండు యోగ ములు సనిరూపితము లయినవి, ఉచపేయముగా జ్ఞానయోగము ఉపా యముగా కర్మయో గము సిరూపితేము లయినవి. జ్ఞానయోగను సాధ్యమ = కర్మయోగము సాధనము. * సాంఖ్యము యోగము నేక ముగా చూచుట యను విధాసమున ఫలైక్య మున్నందున సాధ్య సాధనముల కక మువచతిత మగును. సాధన భూత మయిన కర్షయోగమును సాధ్యభూత మయిన జ్ఞాన యోగమున్యుభగచాన (వశంస చేయుచున్నాడు. అనేక విధ గుణములతో భగవాన్ స్తవ 'మొనరించు. చున్నాడు. ఇచట వంశకీర్తనమున స్ఫుటముగా వారి స్తుతించుచున్నాడు, సర్వ వే దాద్ధ మింతేగ నే యున్నది, గీతార్థము నింళగనే వివపీత మయినది. భగవాన్ చెప్పదలచిన గ్ తార్థ మింత మా్యతమేః ఇట్లు వై గీతార్టమంతయు నమావ్న మయిన దనియే. భగచానుడు భావించి స్వవ మొనరించు చున్నా డనియు నిచట అవళారికను భానింవ నలెను, ఇవునుఢధ్యాయయుగ్మేన పోక్తాం యోగం వివస్వతే ర్ సర్వకితీశ సద్వంళ పీజభూకాయ్ భాస్వశత్తే సర్గాదౌ పో క్రవాన్సర్వజగళాం పాలకో హ్యహం | జగత్పాలయితుం రాజ్ఞాం బలాధానాయ శేన తే యుక్తా యోగబలేన స్యుః సమర్జా విశ్వపాలనే ణా మమ శిష్యః న వ్లై సూర్యః (శ్రౌద్ధదేవాయ సూనవే. మనవే పాహతం మోగం (హ్మాపౌ కారణం పరోం థ్ మను ర్వ్యైవన్వతః [పాహ న్వపుశ్రాయదిభూభుచే ఇక్వికవే స ఇక్టం హీ యోగః సంస్తూయతేఒధునా ర వతిమన్వంతరం యోగోపదేశో యద్యపీ!తు?-
పం) చతున్ధా ధ్యాయము విరి 1 సాధారణ స్తథాప్యర్కమారభ్య హరిణాధునా 10 వై వస్వతమనౌ నర్హమానే నంశపర౦పరా సం్యప్రదాయవిళుద్ధ్యర్థం ప్రోక్తా లోకనాతాయ చ ! ఏతాదృశాయ శిష్యాయ పుత్రాయానుగతాయ చ చేయోబయం రాజయోగ శ్చేళ్యాశయః శ్రీరమావ తే 2
ఇచట రెండు మూ డధ్యాయములలో నిళకూపించిన ఈ యోగమును " నేను వివస్నంతునకు' = సూర్మున కువ చేశిం చితిని. సూర్యుడు సర్వ _భూపాలక సద్వంశములకు వీజ భూతుడు- సర్వ. జగ త్పాలకడ సయిన నేను నృష్ట్యారంభ ములో సూర్యునకు 'జెప్పిశిని. జ) ముల పాలించుటకుగా రాజు అకు బలనసంపాదన మయొనరింకుటశై యువబేశించితిని. పాలక [వభువులు 'యోగబలముతో - - గూడినవ్హారై. విశ్వపాలన మున సమధ్ధలగుదురు. నా నుండి యువబేశము పొందిన నా శిష్ష్య జకయిన ఆ సూర్యుడు తన కుమారు .డయిన (ాద్ధ "జేవునకు వను వునకు ఆ యోగము నువబేశిం ఇను (ువ్మా ె'హ్తీలో కారణ మయిన ఈ యోగ ముసదేశింకాను. ఆ వైవస్వత మనువు తన ఫ్యుతుడు (వథమ (వ్రభువు నయిన ఇమ్యోకువున కువ 'ేశిం చెను, ఈ విధముగా నీ యోగ మిచట సంస్తుత మయినది. భగవాన్ (వతి మన్వంళెరమునను 'యూగ మువబేశించును. అది సర్యకున్యంతర పాథారణము*, అయినను సూర్య్యారంభనం గా నువబేశించి నా చనుట సంప్రదాయ విశుద్ధి కగును- ఈ వర్తమాన వ్రైవర్యత మన్వం: చరములో వంశవరంపరా (పొప్త మయిన గం్యనచాయ -విశుద్ధి కలదని సూచించుట కగును, లోకహితముసకు నీ వరంవర యక్తృ మగును. ఇట్టి శిష్యునకు. ప్యుతునకు అనుగతునకు ఈ రాజయోగ మయువేశింవ 'దగు సని భగవానుని భావము
- వవం వరా,పావ్త మిమం శాపర్ష యో విదుః
న కాలేనేనా మవాతా యోగో నష్టఃవరంతవ!
282 గ్తాభావవళాశము ఏీవమాదిత్యమారభ్య గురుశిష్యపరంపరా తయా టప్రాఫ్టమిమం యోగం రాజాన బుషయశ్చతే 15 1పభుత్వే సతి సూక్ళార్ణ నిరీక్షణతమా నృపాః విదుర్నిమ్యాదయః పూర్వే స్వప్నితాద్యు క్రమాదరాత్ [4 అనాది వేద మూలత్వాదనం కఫల భావత! అనాదినంపదాయక్వాద్యోగోయం స్తూయతే మహాన్ 15 ఏవం మహాిఫలో యోగో ధిర్మహానక రేణ సః నష్టో ద్ర్పేణ కాలేన ద్వాపరాం కేఒధునా &ీతౌొ 1 దుర్చలాన్నాాప్య థోగాదౌ తత్పరానజి తేం్యద్రియాన్ కామాద్ట్యైరభిభూకన్సన్ విచ్చిన్నం సం్యపదాయకః ! టోఢాదిళ్యతుసంఘం యః శౌర్యేణ స్వవివేకతః తాపయత్యర్క-వత్సత్వమధికారీ జితేర్యదియ3 18 స్వర్లోకే స్యుర్వశీత్యాగితయా సమ్యక్పరీక్షి తః పరే విపకభూతాంస్తాన్ కార్య తేజోగభ స్పిభి; 19 తాపయక్యర్యవద్వాయం (పోక్త స్వం హ్ పరంతప ఇట్లు సూర్యారంభముగా. గురు శీిమ్య వరంపర యున్నదెం అట్లు పరంవరా (పావ్న మమిన ఈ మయూోసనమును రాజులం జముములం వయిన రాజర్డలు తెలిసిోొని (గహించిం. (వభుక మున్నను సూమ్మోర్థ నిక్ క్షణ నమర్ధుఎయిన నృపులం ఆలిఫ్ ఫభొఏ9. పూర్యతన 'రాజస్ట అయిన నిమి మొవలగు రాజష్టలు గురంచి న్వపతాడి (పోక్క మయిన యీ నంపదాయ తిత్త రమును వా రాదరముగ 1గహిందిః, ఈ యోళ మూది వేవమూం మపట అశుక ఫలమూ శలదగుట, అనాది సం్య్యవదాయము కల దగుట గుగ శిమ్య వరం వరా |పాన్తమగుట కృతిమము కొందరిచే కల్పితము కాదని యిది మవహోవభావమం కల యోగమని స్తు9ి భాదర మమునది. 1శద్దాతి శయము కలిగంచుటకై. యీ యోశమట్లు (వస్తుక మయమినది- తీవుట్టి మఈఫం ఇళాగనును ధళ్మ వోశము సంపాదించు. సుదీర కాల
చతుర్భాధ్యాయమా 289 మున నన్ఫమయినది. ఇపుడీ ద్వా వరాంతేమున భూలోకములో? దుర్చలులు భోగాచ్యాన కలు అజి లేంద్రియులు నయిన రాజులందు “శామాదులచే తిరన్మ ఎలేమె సం్యవచాయ విదూరమై విచ్భిన్నమయి నది. గ్తా మూలములో అధథ్జనునకు “*వరంతప” అను నంబోధ నము. కలదు. వరంతవ పదమునకు వ్యుత్సల్సి నిట్లు గ్రహించునడి = వరంతావయతి = వరంతేవః” వ్రగ్షము - (కోఛాది త్తు. సంఘ మును స్వ వివేకము ననసరించిన శౌర్యమున తీపింప "జేయువాడు, సూర్యుడు లేవింవ చేర్చు న - సూర్యుని వలె సీవ్రను తపింద జేయు దువు. అట్టి నీ విందధికారవి. సు జలేంద్రియుడవు. స్వర్గలోక మున సన్నిధికి వచ్చిన ఊర్వశిని నరిత్యజించిన వాడవు. అట్లు సీ యి్య్రియజయము పరీషీతి వయినది- వరంతన వదమునకు "వేరొక 'కాత్పర్యమును (గావ్యాము కాగలదు- వర శత్రుభూతము
లయిన వానిని స్లీ శార్యము అను లేదః కిరణములచే సూర్యున వలె తసింప జేయువాడవు' కావున సీవు వరంతపుడ వని తాత్స ర్యము, స్వ్రు జిలేంద్రియ డవు. కామ[కోధా దులను సశింవ జే యా వాడవు కావున సీ విందధికారి వని తాత్పర్యను- $. స వవాయం౦ మయా 'తేఒద్య యోగః (ప్రోక్కః పురాతనః భక్తోసి మే సఖా చేతి రవాస్యం ప్య్యేతదుత్త మం! స ఏవాయం పరాచీనస్తుభఖ్యం స్నెహవళాన్మయా 20 పోకో యక స్వం మదృ్భకో మూమేన శరణం గతః సఖా స్నిగ్ధ సహాయోఒసి తతప్తుభ్యమను శ్రమం వ గోపపవీయమిదం జాసం (ఫో క్రమత్యద్భుతోపమం౦ ఈ యోగము పూర్వ ముపదిష్ట మయినను అధికారి లేనం దున విచ్చిన్న స్మ్మవదాయ మయినది. ఏ యోగమా లేకున్న పురుషార్థము లభింవదో అట్టి అనాది గురుపరంవరా నమాగత మయిన యోగము నీ కువదిష్ట మయినది. స్నేవామున దీని సీ కువ "జీకించితిని. సీవు భక్తుడ వని నీ కువచేశించితిని. నీవు శరణు పొందితి
స్వా గ్తాభాన(వకాశము వని సే కువ ేశించితివ. నీవు శకఖుకవు స్నిగ్గుడవు నవా ముడవుం కావ్రననే అనుత్తకుము గోవ సీయము అ కృద్భుత ము అనుపమ మూ. అయిన ఈ జ్ఞాన మువచేశించిిని, దింవిక ఉల జెప్పలేళ9 ఇ3 చఛవాగ ము అతి గోవ్న్వముం మాయాతీతోఒప్యసంగో విమలమ౭ిమకాం భావగ మ్యోప్యగ మ్యో 2 యః సంకల్చేన లోకాన్వికచయతి విభుర్శంహ్మరు(ద్రాదినేత్తూన్ యః తివ్చన్ స్వే మహిమ్ని స్వపదరతధియాం భ_క్రివిద్యాదిసిన్ట్యై 91 స్వాక్ళాసం నిత్యశుద్ధం వపురివ నృజకి శ్రీశతిం ౩౦ శ కలహం శ్రీ భగవాన్ మామాకీతకు డకంగు డయినను విమల చుతి కలవారలకు భాఎగముస ఉః, అయినను అగమ్మ్యుడు. ఆ .భగ వాన్ సంకల్పముననే నర్వలోకముల రచించుకు. (బవ్మా రు దా చుల నందంని వికచించును, ఈ భగవాన్ న్యమకా ము [వకిస్టితు డయినను. తన పాదనక్ష చిత్తులకు భక్తి విడ్యాదులు సిద్ధిం జేయు టకై నితృశుద్ధ మయిన తన యాత్మను చేహాము కలిగి యున్న స్లుగా నృజుచును. అట్టి భగ దవానుని న వల్లభుని శీ కృష్ణుని విత్య మాశయిాతును- అద్జున ఉనాచ॥ ఉ, అవరం భవశో జు సరం జశ్లు వివరర్షతః వాసుదేవే భగవతి మూఢానామవిదారిణాం బైట మమవ్యత్వేన జన్మాదిశంకా యాతాంస చార్జునః అపనేళుమనూదై్యైనమువాచ (శ్రీపతిం వతి 2ర్ నఘదేవగృహే జన్మ భవతళ్చాధునాతనం సర్గాదౌ బహుకొలీనం జన్నాదిత్యస్య చ శ్రుతం 20 కధ మేతద్విజానీయామ ఏరుద్దారభావతః
- త్వమిదాసింతన_స్మ్మె సర్గాదౌ (పో క్షవానితి 27 వనుచేవఫ్యు శతు డయిన (శ్రీకృష్ణును మానవుడు ఆశర్వ
చతుర్థాధ్యాయము 255 జ్ఞుడు అనిత్యుడు అని లోకమున ఆజ్ఞులగు వారలకా శంక కలుగును, విచార మొనరింవలేని మూఢుల జన్నాదిశంకను నివారింం జేయు టన్సై అష్టను డనువదించి యిట్లు కృష్ణ నుజ్లేశించి వలుకు మున్నా దుం వాసుచేవుని గృహము నందు సీ జన్మ యధునాతనము. సూర్యుని -జన్మ నృష్ట్యాదిలోనిది. బహు పూర్యశాలము. నాటిది, కృష్ణా! *ఉదానీంఠనుడ వయిన నీవ నృష్ట్యాదిలో సూర్యుస కువ చేశించి నా -వని అవిరుర్గార్ధముగా సెట్టు శషింతును. సూర్యు డవ్పటివాడు. నీ వినటివావు- నీ వాతనిక్ర జెప్పితి వుట విరుద్ధము. నేనే ఇెప్పితినని సీవంటివి సీ మాట అవిరుద్ధార్థ మని యెట్లు గుర్తిం
శఆతును? అని అడ్జునుని (వశ్న+ ఇటువై శ్రీ భగవానుని నమాధా వము భావనీ మము (శ్రీభగవానువాచ. 5, బహూని మే వ్వతీ తాని జన్నాని తవ చార్జున ఆాన్యహం "వేద సర్వాణి న తెర్షం వేత్ధ వరంత్రవ | శంకాం పరిహరన్నాహ సర్వజ్ఞః సర్వశ_క్రిమాన్ అతిక్రాంతాని జన్నాని 'స్వేచ్చోపాత్తవపూంషి మే ఃకి బహూని సర మేళన్య నాసుదేవన్య నద్విథోః తవ చాక్లానినః కర్మనిర్మితాని తధార్జున 28 అర్హునేతి తరోర్నామ్నా సూచయత్యావృతాం నుశిం తాని జన్మాని సర్వాణి సర్వజ్ఞోహం మహేశ్వరః 80 విజానామి త్వదీయాని మదీయానీత్యలు స్తదృక్ నత్వం వే తిరోభూతజ్ఞానళ _కికతయాజ్జకః 81 భేదదృష్ట్యా పరం శ్యతుం పఠికల్బ్య తృముద్యత॥ హంతుం విపర్వయజ్ఞాననక్ర్వాదిక్యాశయో పారేః 84 సర్యజ్ఞుమ సర్వ్శకి యుత డగు భగనారు డు ఆడ్జునుని శంక యరినారించు ము నిట్లు ఇెన్తూచున్నాడు.. విభువు 'చాసుబేవుడు పర “మేశ్యరుకము సయిక శాప స్వేచ్చ్భో6ము క్త దే పాములు కల జన్మ
౨86 గ్ కాభావవకాశము
లనేకము లకి కాంతేము లయినవి. అట్టి వెన్నియో గడచినవిం- అజ్ఞాని వయిన నీకును కర్ణనిర్మి కము లయిన యనేకబేవాము లకి (ౌంకెము లయినవి. గీళావచనములో అక్జన” యను నంబోధ నమః సాభ్యిప్రాయము- ఇది అర్జునవృతు నామముతో సంబోధనము కావున అవృతజ్ఞునత్యేము సూచిత మగుచున్నది. ఆ "దేశానుల నన్నిటిని సర్వజ్ఞమ హేశ్వ్యరుడ నయిన నేను అెలిసికొన గలను. పే జ్గునము తికొపాతము- సీ శక్తి తితోహితము. సీ వజ్ఞుడవు. నీవా "దేవాములను జెలియ జాలవు, భీదదృష్టి ననుస౦ంచి నీవు శత్రువుకు వరుడని భావించి భేదదృప్టి కలవాడవై వాననముశ కుద్వమించితివి. "నీకు వివర్యయజ్ఞున మున్నందున నట్లయితివి. నీవు పరులను తవింవ “జేయుట కుద్యవింంచిన వరంతపుడవు, ఇచట నున్న అడ్జున-వరంతవ విశేమనంబేోధనముల వలన అజ్ఞానధర్మము లయిన ఆవరణవివేవములు- "రెండును సూచితము లయినవి, ఇక్స్లై యిచటి భావము భగవాన్ నిరూపించెనని భావింవదగును,
ఈ 'దేవామున నున్న నీవు అథవా 'దేవోంతరము ననున్న నీవు... సూర్యున కవబేశించితి వనుట యొట్లు నంగత మగును ? ఈ "బేవాముననె యుండి యువ'బేశించితి వనుట యొట్లు 1 జన్నాంత రాను భూతను స్బరింస శక్యము కాదు కడా! “జన్నాంత రానుభూతం చన స్మర్యలే” అని యభియుక్షు లనిరి. నీవు 'జేపబోంతరమున సృష్ట్యారంభమున నున్నను ఇన్పటి విషయ మపవ్పట స్టరిం చుట యువ వన్నమె కాదు. ఈ "ేహమున నీవు స్ఫృరించితి వని యను కొంద మన్నను నృష్ట్యాదిలోనీవ్రండుట యేమి 1 నీవు సర్వజ్ఞుడవా $ స్య నిత్యుడవా ! యను నడ్డనుని యాళంకావిజేవము లన్నియు నిచట వరాన్నము లయినవి
- అజోవి నన్నవ్యయా ఈ భూ తానామిశ్వరోవి సన్
(వకృలిం స్వామధిషఘైాయ సంభ వామ్యాత్శమాయయిగా ॥॥
నర్వజ్ఞస్య త వేశస్య ధర్మాధర్భాద్యభానతః
జనైన్టైవానంభవి స్వామిన్కుత సే బహుధా జనిః ఇత్య(త్రాహ చిదానందకందలః (శ్రీరమాపతిః 88 భగవ౯ా ! నీవు సర్వజ్ఞుడవు. నీ వీశుడవు, నీక ధ ర్భాధర్మా వదులు లేవు, జళ్ళుయే నంభవింవదు. స్వామిన్ | సీకు నానావిధముల జన్మలు కలుగుట యేమి! అని అడ్డున [వళ్ళ షే మాశంకించి చిడానంద _-శంవలరూ పు డయిన (శ్రీరమావతి భగవాక్' ఇట్లనుచున్నాడు. + అపూర్వదేహనంబంధో జన్మ తద్వర్దితోపస్యహం పూర్వదేహన్య విచ్శేదోవ్యయ న్త్మ్యదహితోపి సన్ వ్ర 1ఇహ్మాదీనాం చ భూతానాం సర్వేషామీశ్వరోపి సన్ విచితా నేకళ క్ర్యాధ్యాం మాయాఖ్యాం (ప్రకృతిం స్వికాం శ స్వోపాధిభూతా మత్యంకాసంభావితప్రదర్శినీం చిచ్చాయయా వశీకృత్య స్యామహం దేహవానివ శక్ అజాతో జాత ఇవచ "స్వేచ్చయా స్వాళ్ళృమాయయా ఇచటి యా ననూధానవవంచన మునకు పూ ర్యాంగముగా క విమయమును భావింవ వలెను, భశవళా | సీ క నేకజన్న లతీతము అయిన వని నీవ్ర న్మృరింతు వే0 సప జూతిన్షరణము కల జీవుడ వగు దువ. యోగికి నర్యాళ్మ తాభిమాన ముండును గావున పరజశ్శ జ్ఞానము నుండవచ్చును. కావున సీ సర్వజ్ఞ త్యము ముఖ్యము కాదని పించును, అనీకర్గ్యనుడ వనిపించును- ఇట్టి సీవ్రు సర్వజ్ఞు డ యినసూరుక్టిన శెట్టువ దేశించితివి 1 జీవునకు ముఖ్య మయిన సర్వజ్ఞత్వము కలుగదు చా 1 వ్యష్ట్యు పాధి వరిచ్చిన్నము కావున సర్వసంబంధి "కా నేరదుం వృష్ట్యుపాధిము స్థూలభూతోపాధి కావున నూత శ్రభూతవరిణా మువిమ “(యము గోచరింపదు. సూవ్మభూతోపాధికని తత్కారణన్తూయా శమయజ్ఞానము నంభపంవదు,. కాన్టన ఈశ్వరుడే కారణోపాధిం కావున ముఖ్యసర్వజ్ఞు దగును. అతీతా నాగత వర్తమాన విషయ జ్ఞానము కలవాడు నగును ని 'ల్యేశ్వ్యరుడు సర్వజ్ఞ డయిన వానికి భ ర్మాధర్శము లుండవ్సు కావ్చన జన్మయె యుండదు, కాగా అనేక
108 గ్ళాభావవ కాశమా జన్మలు కల వనుట యొట్టువవన్న మగను 1 ఇట్టి యాశంకా నివా రణమునకు ఈ (వఘట్టము సమధ్ధము. జను మనగా అపూర్వ బేవహానంబంధము- ఇదివరలో ేనిదేవా
ముతో సంబంధము కలుగుట నేను అట్టి జన్మ వర్టితుడను. వ్యయ మనగా పూర్వ దేహని చృేదము, పూర్వముకల దెబాను తోనెడబాటు గలుగుట, నేను అట్టిష్యయరహితుడనా. (బహవో 4దిసర్వభూత ములకు నేను ఈశ్వరుడను. అజుడ నయినను అవ్యయాడ నయినను నర్గ భూ తేశ్వరుడ నయినను నా (పక్తుతి సధిస్టించి యుందుకు . అత్మ మాయతో నంభవింతును. మాయ యనునది నాదు (ప్రకృతి. అది వీచితానేక క క్రివరిపూర్మ న్వభావమః- అది నా యుపాధిగా నంభావీం తును, ఆ (వక్ఫృఃి ఆత్యంత మనంభావితములను |వదర్శింవ జేయ గలదు ఆ (వళ్ళతిని చిచ్యాయతో వశీశఠరించు కొందును. కావున నేను 'జేహాము కలవాడనుగ నుందును. నేను జన్మ లేని వాడనె అయి నను జన్మకలవాడనుగ నోచరింతును నా యిచ్భానుసారిస్వా ర్థవమాయతో నట్లుందును. నాయీ మూయ వైష్ణవమాయ. ఈ మాయచే నా యందు లోకులకు మనుష్య త్వాది[వతీకి కలుగును లోకానుుగపాము? క్రై యిట్లు గ్లోచరింతును. ఇది వస్తువ త్హి కాదు= ఇది మాయ- ఈయంశను మోమెధర్షమున నిట్టునిరూపిత మయినది.
మాయాహ్యేషా మయా సృష్టా యన్మాం పశ్యసి నారద | 87
నర్వభూతగుజై ర్యుక్తం నతుమాం [దప్తుమర్హ సి
నారజా! ఇది నేను నృజించిన మాయ, సీవునన్ను చూచు
చున్నావు* నర్వభూతే గుణములతో గూడిన నన్ను నీవ చూడ జాలవు- కారణోవాధిగానుండు నన్ను ఈ చర్మ వమువుతో జూడ పాలవు,
మోకధర్మో క్రరీత్యాపి వస్తుతోహం నిరాకృతిః 86
యస్యావిద్యాదిసంబంధో జన్మ తస్యైవ యుజ రే
నిరవద్యస్య శుద్ధస్య కధంభూతమయం వపుః క్ట
౭) చతున్ధా ధ్యాయము 289 ఇట్లు మోతు ధర్మోక్ష రీత్యను సారమునను "నేను నస్తుకః నిరాకారుడను. అవి చాన్టివె కంబజంధముకలవాని శే జన్సయుండునుం ఆవిద్యానం బంధము లేని శుద్ధునకు భౌతిక మయిన జేబూ మెట్లు నలుగు ను? తదైవోక్రం పురాణేపి (్రహ్మాండాఖ్యే నుహార్షిణా శ్రీపుంమలానుషంగాత్మా దేహో నాన్య విజాయతే థ0 కింళు నిర్జోషవై తన్యం సుఖనిత్యాం స్వికాం తనుం (సకాశయతి నై వేయం జనిర్విష్టోర్న చాసరా శీ వ్యాసమవార్షి (నస్టండ పురాణమునను ఇటులే నిమూ వించిను. (స్త్రీ పురుషుల మలానువంగము గల ేవాము భగవా నునకు కలుగదు, భగవానుడు నిర్జోమవై త నాస్టళ్మ మయిన సుఖ నిళ్యమయిన తన తనువును (వశాశింవ జేయును. అట్టి తను వకా ఇవీ భగవానుని జను, శ్రీ విష్ణు జన్మ యిదియే కాని యిత శము కాదు భగవాకా శంకరభగనత్పాదులును ఈ విమయ మున నిట్టి ఫభావము సూచిందిరి, నిత్యో యః కారణోపాధిః మాయాఖ్యో వై కళ_క్రిమాన్ స ఏవ భగవద్దేహ ఇతి భాష్యకృతాం మఠం క్షి భగచానుడు క్గనె శ్వర్య శక్తి బల వీర్య 'కేజస్సులతో నర్వచా నంవన్నుడు. (తిగుణాత్మక మయిన తక _వెష్టఏమాయా 1నకృతిని పశీకరించు కొని యుండుకు, కారణోపాథి యగునది ఆనంఠశక్తి యుక్తము, మామామయము నయినదియే, భగన బ్టీోనాము* నిత్య శుద్ధ బుద్ధ ముక్త న్వభావు డయినను తనమా మచే “బేవూము కలవాడుగ పుట్టి; వాడుగ గోచరించును. లోకాను (వాను కూర్చుచు భాసించును: తన శేమియు (నమయోజనము "లే కున్నను, భూఠాను జిఘృతతో నట్లుండునుః 'స్వేచ్భావినిగ్మిత మయిన మాయామయ మయిన దిష్యరూవమ న భగవాను డున్నా చతనుట నీరూవితను; భాష్య కారుల క్రావము నిట్లు వ్యాఖ్యానించి
౨90 గీ్తాభావ్యప కాశము (వముఖులు "తెలిపి =. అన్యే త్వాహుః నవైవాపి దేహదేహిభిదా హరౌ
కింత్వఖండచిదానందఘనో యో విళభురద్వయః 4కు
నిర్గ్షుజో నిత్యపూర్ణాత్మా విగహోన్య స ఏవహి
భౌతికో నూయికో వాన్యో నాస్తి దేహో హారేర్విథోః శశ
అత అహ స్వయం విష్ణురజ ఇత్యాదికొ గిరః
ఆకాశవత్సర్వగతో నిత్య ఇత్యాది వేదతః శీ
(వకృతిం స్వాం చిదానందన్వభావం (ప్రకృతేః పరం
సర్వదై కరసం నిత్యం "స్వే మహిమి ప్రతిష్టితం 46
స్వస్వరూపమధిష్టాయ స్వస్వరూపే హ్యవస్థితః
దేహివవ్విహరామీళో దేహి దేహభిదో శ్రీః జీ
థొంవరు భగచాను నందు ేవాదేహి భావన సంగీకరిం
వరు. భగవానునందు జేహి జేవాభీవము లేదు. భగవాన్ అఖండ చిదానందఘనుడు. విభువ్రు, అవ్యయుకు. నిన్షులు ప, నికష్టపూ ర్జాక్మ శఈుడు-. అదియే ఆతని బేతాము. అంశకన్న నతిరిక్తముగా భగవా నునకు భౌతికము మాయికమగు దేవా మన్యము 'తేదు. కావుననే వేతలో భగవాన్ “అజవోపి సన్నవ్యమయా త్మా) చొవలగు వచన చును వలిశెను. న్వ్యయము గా ఏళ్ణునా రాయగా భగవారు డట్ట నెను. ఈ నకును సిట్లు (శుశయోవన మొకం వచ్చును, “ఆశాథవ తృర్యగతశ్చ నిక్యః? అకాశమువలె భగతారుకు కన్య గతుడు నిత్యుడు. వాస్తృనముగా. భగ వాళ జన్నవి కాశ రహి మడు, నర్వ భానకుడు. సర్వ కారణ మాయాధిఫాన ముగా నుండువాకు. సర్వభూ లేశ్వరుడు. అమిుశను తన [వకృళ9ి ననురరించి యుంకురు + (వకృతి యనగా స్వభావము ఆ న్వ్యభావము నచ్చిదానంవఘనై క నము, చిదానుద న్యభావముః ఇది (పకృతి కన్న నతీతము. వరవంం ఈ (వక్ళతి మూయ కాదు నిజశ్వరమావ ము. నర్యదా ఏకరనము- నిత్మము. “స్వే మహిమ్మ్ని (వతిష్టితం” అరు (గుతిము నిందు |వమోా
చతుర్చా ధ్యాయము ల్లిర్ర[
కాము, న్వన్వరూపము నధిష్టించి స్వస్వరూవముగం'బే భగచాను దున్నాదు, "బేహి బేవా భిదా రహీతుడై చేవాను కలవాదుగా వరమాత్గ్ణు వినారం చును, నిర్ణుణుడు శుద్ధుడు నచ్చిదానంద రక ఖునుడు ేహాజీహి భఛావళూన్నుదు నయిన భగవద్వాసు బేవునందు “జీవా మున్నట్లు భాసించుట మాయామ్యాతన:. జగద్ధిాతముననైై కృష్ణ భగవాన్ "దేహివలె నండునని "ఇద్దలు నికూపించిరి. “ఆహో ఇాగ్యమహో భాగ్యం నందగోవ[ వజౌక సాం, యన్నితం నరమా నందం పూర్మం బహ్మాననాతనం' నందగోపుని వళ్లైలో నివసించు వారి భాగ్భ మేమో కదా ! వరమానంద పూర్మ బవ్మా చారి మిత ముగా నయ్యును. జట్టు భగవానుని రూవచింతనమున భావము లున్నవి, జస * కొందరు నిత్యుడు నిరవయవుడు నిర్వి కారుడు: నయినను వరమాసంద రూపు డయినను భగచానుడు వాన్తన ముగా ననయవానయని భావము కల వాడనియె పలుకుదురు. “నిర్యు కకం 1బువాణాస్తు నా స్ఫాభి ర్వెనిచార్య తే” యుక్తి రహితముగా శులుకు నపుడు మే మేమియి నివారివ మను న్యాయమున వారి వాదమనపదన మొనరింవ నక్క_రలేవ, “యది శంభవే త్తథైవాస్తు?
స్వతః స్వచ్చే టోధే విగలితమహా మోహతిమిరే
మయీ శేజన్మాదేర్న భవతి కదా కాపి కలనా శీరి
స్వభక్షోద్ధారార్థం స్వయమ వ మజోప్యాత్మకలయా
చిదొనందాకార౦ం పునరివ సృడామీడ్యమమలం 48
మహామోవాథతిమిరము నశింవవేసిన స్వతః న్వచ్భబోధా త్మ మయిన జగదీశుడ నయిన నావిషయమున జన్మాది కలన మేవియు. నెపుడు లేదు, నేనజుడ నయినను నాభక్తుల సము ధ్ధారముననశై నా కలా విశేషమున - చిచానండాకారమును నృజిం తును. అమలము స్తోతవృను నయిన చిన్సయా కారమును నృజిం. తును, అని భగవజ్భామము గు ర్హింవవ లెను,
వ 392 గీతాభావ్యవకాశమా 7, యదాయదాపహి ధర్మస్య స్రానిర్భపతి భారత అభ్యున్రానమసర స్తన లేదా తానం నృజామ్యుహం! చిథానసండనునపై ్యవం క్రిమరం తవ వా కదా న్ బో దేహివద్వ్యవహారో స్తీతృత ఆహ జగద్దురుః య! భగవక్ నీవు చిజానందఘనుడవు. నీకు ఎపుడు. బేనికొరకు "దేహము కలవావికి వలె వ్యవహారము కలకు? ఈ విషయమున జగద్దురువ్ర కృవ్టభగవాక్ ఈ పథ కగా సనుచున్నాడు. ద్వివిధస్యాన్య ధర్మస్య వేద్యప్రామాణికస్య చ స్వర్ష మోక్షనిమి త్తస్య (ప్రాణినాం హి యదా యదా గే తతిర్భవత్యధర్మాంశై : స్వర్గ మోక్షవిరో దిఖిః (శుతి స్మృతి నిషిద్ధస్య ధర్మస్యానర్ధకారిణ3 52 ఉద్భవో ధిర్మశతోశ్చ భవరీహ యదా యదా తదా తదాహమాత్మానం నిత్యసిద్ధం స్వమాయయా న! దర్శయామి సృష్టమివ చిద్దనం పరమార్దతః బె ఖు ధి "వేదంపాతను (పాణుల శభ్యువంరు నిశేయక సాననవనము [దవృడ్తి నివృత్తి రూపమమున ధళ్ళుమునకు తమకి గలుగునో న్వర్ల మోత ఏీకోధు లయిన అధర్మాంశములచే ధర్మమునకు నాశము కలుగునో. (శ్రుతి న్మృతి నిషిద్ధము. అవర్థ కారి యగు అధర్మమునకు సముద్భువము కలుగునో ధర్యశ్యయనపం అధర్మము చే ధర్మమునకు ఎపుడెపుడు హాని క్రలుగునో అవూ డమ్రడు నిత్య సిద్ధ మయిన నా యాత్మను దర్శింవ 'ఉయుదును. వరమార్ధతః చిద్ధన మయిన నా న్వరూవమును నా మాయచే నృష్టమయినట్లుగా. గోచరింద "జేయుదును: న్నిగజోనుుగహముల జూపుదును. రి. వరి శాణాయ సాధూనాం వినాశాయ చ దుమ్మ్యృుఠతాం ధర్భ్శనంఫ్థావన్నారాయ నంభవావి యుగే యుగే! ధర్మాధర్మవిపర్యాసః కిం తవాఖిమతో యకః శ్జ్ త భెవావిర్శవ స్యేవమ పేకెయామికిర్యతే
చతుర్థా ధ్యాయము 299 భగవన్ | ధ క్యాధర్శ నివర్యాసము సీ కభిమతనూ? ని వపుడె యావిర్భవింతువా? ధర్మమునకు వోనిశలుగుట అధర్మమునకు వృద్ధి కలుగుట నీకు వరితోమ కారణమా! సీ వట్టి గమయమునచే యావీర్భవింతు వేని! అయినవో సీ అవతార మనర్ధావవా మే కదా! అను నాశంక కలుగు నని భగవాన్ ఇట్లు చెవు చున్నాడు. సాధూనాం హీయమానానాం ధర్మహాన్యా మహాత్మనాం ర్ వేదనూశ్లే స్థికానాం చ రక్షణాయ సమంతతః పాపినాం వర్ణమానానామధర్శస్యోద్భ వేన చ శకి విధ్వంసనాయ దుష్టానాం వేనమా గ ఏరోధినాం వేదమార్గపరి[క్రాణధర్మనంస్థాపనాయ చ క్? నిత్యసిద్ధః ,పతియుగం స్వయం (సాదుకృవామ్మహం అట్లనుట సరికాదు. 'జేదమా-గ్గరతులు. పుణ్యాచరణశీలురు యవోత్ళులు ధర్మహోనిచే పీయమాను లగు చుండగా. వారినంతట రతీంచుటశై అధర్య్మోద కును వలన పాపులు వృద్ధిపొందు చుండగా "వేవనూర్ష విరోథశులగు ఆ దుష్టుల విధ్యంపనమునక్షు, "వేవమార్షవరి ఆణమున కయిన థర్మునంస్టావనకు నిత్య సిద్ధుడు నయిన నేను (వతి యుగము. నందును | పొదుకృఫింతును- అధక్మ నివారణ మొన రింపగా ధక్మము స్థాపితమ గను, వేద కూర్మ వరిరక్షణము జరుగును. భర్శ స్థావనముననే సాఘవరి తాణము సిద్దమగును, దుమ్మల్బతే వినా శమును. కలుగును, ధర్యస:స్థావనమే ముఖ్యము. అందులకే నే జవతేరింతును , రి జన్మ కర్మ చమే దినం వీవు యో వేత్తి తత్త్యత। త్య శ్వా 'దేనాం పునక్షన్మ నైతి మామేమి సోఒర్జునః జనైైవం నిత్యసిద్ధస్య చిదానందఘనన్య మే రక లీలయాఒమోఘయా శక్త్యా తథానుకరణం కీతో ధర్మసంస్థాపనే వై వ జగతః సరిపాలనం క
క! గీ రాభానవవ కాశము
కర్మ మే వాసుదేవస్య నిత్యసిద్ధేశ్వరస్య చ
అకియస్యాతిశుద్ధస్య దిన్యమప్రాక్సృతం పరం (0
అనై ్యః కర్పుముశక్యం యదసాడారణ మైశ్వరం
యో వేత్తి తళ్ట్వతో (భ్రాంతిం త్యక్ర్వైవం మూఢధీగతాం .
సచ్చిదా నందరూపస్యాజస్యాపి స్వాత్మమాయయా
జన్నానుకరణం చై వమక ర్తురపి సర్వథా రబా
కర్మానుకరణం లోకాన్ముగహాయేతి వేత్తి యః
స ఆత్మత_త్వవిజ్ఞానా త్య క్యా దేహమిమం బుధః 648
(పాప్నోతి న పునర్జన్మ మామేవైతి చిదద్వయం
జీవన్ముకో మునిర్భూత్వా సంసొరాన్ముచ్య తేఒరున 1 ర్ట.
నా జన్న నా కర్మ దిన్య మని తత్త్యతః "ఇలవియువాడు ఈ
"ణ్హమువిడిచిమకల జన శ్రముపొందడు-సిత ఫ్రిసిద్ధుడు-చి చానందఘనుడు నయిన నా జన్మ అమోఘశ శ్ర్యాత్మక మయిన లీలానుకరణ మని, ఈ భూనిలో ధర్మవంస్థావనమున నె జగత్పరిపాలన ముండునని నిత్య సిస్టేశ్వరు డ్మక్రియుడు నయిన నా కర్మ దివ్య మ్మపాకృత మసి= “తెలియ దగును. నా యూ యసాథారణ మయిన ఐశ్యర్య మిరు లొనరింవ శక్యము కానిది. అని తెలియ నలయును. మూఢధీగత భుయిన ఆౌంతిని విడనాడి తత్త, సరే! "ఆలియవలయును- నచ్చిదా- నందరూపు డజు డయిన భగవానున కాత వూయవే సీజన్మాను కరణ మస్క్ అకర్శ యయినను సగ్వథా కర్మానుకరకాము లోకాను (గ్రవామున శె యని తెలియు వాడు ఆత లే తంఏిఖ్లానము కలవా డగును. అట్టి తత్త సవిదు డీ చేవూమును పిడిది పునర్జన్మ పొందడు. చిదద్య్వయ మయిన నా తత్త్యమునె పొందుకు, ఆతడు. జీవర్ము కుడై యీ సంనారమునుండి విముక్తు డగును. మూఢు లగువారు నా యందు మనువ్యభావ మాపాదించుకొని నా జన్మ గర్భబాసాది చూవ మని భాపింతురు. నా కర్మ నా భోగార్థమె యందుకు, నా వీవయమున వరమార్ధముగా నచ్చిదానంద ఫఘనత్వజ్ఞూనము "తే
చతుక్థా ధ్యాయము 295 ఉనందున వారట్లు ఛావింతురు, నన్ను త _త్త్యతః 'అెలిసినవారు స్థూల “జీహానును, తత్కారణ మయిన సూత్మ దేజూామును విడనాడుదరు-
10, వీతరాగభయ[కోథా మన్న గయా మాముపాన్చి తాః బజావో క్షానతవస్తా పూతా మద్భావమాగఆాః 8 సర్వ ముక్తజనైః (1ప్తాష్యం స్వాత్మానం సం్యప్రదర్శ్యచ మోజెధ్వనో ప్యనాదిత్వం దర్భాయక్యధునా హరిః కక్ ఆతడు నన్ను పొందు ననిను, ఆ మాూటచే సర్వము క్త జరు అలక టౌవ్యమగు స్వాత్మను నిమాపించి మోతుమార్షము అనాది ఎయగుటను భగవాక్ ఇచట నిపుడు నివాపించుచున్నాడు- ఈ “యోతుమార్ల్ష మాథువికము కాదని యిచట నిదర్శిత్ మగును* తత్తతృ్ళలైషణా రాగో భయం థోగేష దీనతా విషమోచ్చేదక క్వేన జ్ఞానమార్గః కధం పాతః 648 ఇతి ద్వే షోబష్మత తోరోపప్రి తే (శ్రయో ఒత్యంతదున్సహాః ని వేకాద్విగతా యేళ్యః కుద్దసత్వావిరాగిణః 47 త _క్వంవదార్జాభేదేన మామేవాద్వయమాంతరం సాకిత్క్మృ కైైవ మదూపా నూమేవ శరణం గతాః 68 క్లానమేవ తపః సర్వ కర్మ విధ్వంసకారణం తేన వూతాః పరికీణాల్టానతక్కార్యక ల్భషాః (49 బహవః సచ్చిదానందఘనం మద్భావమాగతాః బహుయోగులు పీకరాళభయ కోధులై నన్నా(శ్రయించి శ్రైనతపమున వరిఫూతులై విశుద్ధన ద్చిదానంకఘన మయిన మోతము పొందిరని సామాన్య మమున గీ తార్ధము. అఆ యా ఫలము లందలి కాంత రాగము భోగము లుం దుండు దీవత్త భయనూ, సర్యవిమయములను వరితస్టజంచి నేనెట్లు జీవింతును 1 అను (లౌనమె భయము ఈ శ్రానమార్గము నర ్వవిమయో చ్చేదకము* ఉది నా శెట్లు హిత మగును! అను నట్టి జ్ఞాన ద్వేషము (కోధముం -ఈ మూడు నత్యంతదు రృహములుః వ సాధకుల నుండి యీ రాగ
వగ గీతాభావవకాశము భయ (కోధములు ఏివేకమున విగతము లగునో వారు వీతరాగభయం- ోథులు, అట్టి వారు శుద్ధ సత్త్వులు విరాగుబు-అట్టివారు మన్న యు లగుదురు. “తత్త్వమసి” అను మబోనాకష్టిములోని తత్స చార్ధము వరమౌాత్శ అయిన నన్ను త్యం వదాస్థాభేవమున సాయాత్కరించు కొనిన నారు ' మన్నయులు, మేక చిత్తు లనియు భానమి- మాము పాథశ్రితాః నన్ను శరణము పొందినవారు వీశాంత(దేమ. భక్షితో నా శరణు పొందినవారు. జ్ఞాన మనెడు తవస్సువే వరిఫూతులు. స్త్వ కర్శ విధ్వంన కారణ మయిన తవస్సుచే అజ్ఞాన త త్మార్య కల్చుమము లన్నియు పరితీణము లగునుం ఇట్టి వార నేకులు నచ్చి చానంద ఘన మయిన మద్భావమును ఐాందిరి. మోతమును పొందిరి. ఇట్టి స్థలము లందు గూడార్థ దీిపికారచయిత యయిన శ్రీ మధుసూదన నరస్వతి (వేమభక్షి ని వశాంతభక్తిని జరవజ చెను, ఈ భావ్యవ కాశకర్ణ అంతట మధునూదనాను నరణమునే చూపి నను రశ్యాఖ్యమయిన (పేమభక్షి వ కాంత భక్షి విశేవములను జక వరచలేదు, అదైై తాత్మక కృష్ణభక్తి నికూపించుటలో వీ[ిద్దరు గుళుశిమ్యులు, 11. యే యథా మాం (పవద్యంతే తాంస్త థై వ భజాన్యుహం మమ వర్శానువర్షం లే మనుష్యాః పార్ధ సర్వశః। యే జానతపసా పూతా _స్ప్వద్భావం యాంతి తే జనా3 70 నేతరీ చేత వైషమ్యం ఫలదాతు స్తవేతి చేర్ భగవన్ | . జ్ఞానతేవస్సు చే వవ్మితొలయినవారు త్వెద్భావము
పొందుదురని యితరు లట్లు కాదని యన్నచో ఫల్మవదాత వయిన సీకును వైవమ్య మున్నదస వలయునా! అను శంక కలుగునేని తష్టనా! 93 వినుము.
శృణ్వార్తా వి త్తకామాశ్చ క్లానినళ్ళ ముముకవః క!
సకామక్వేన నిష్కామళయా యే మాం యధేశ్వరం
సమ స్తఫలదాతారం భజంతే తాంస్టధెవ చ 7
ఫర్సి చతుస్ధాధ్యాయము వ్ర తదళీష్ట్రప్రదానేన త్వనుగ్యహ్హామ్యాహం హరిః ఆ రానా ర్రివినాశేన విత్తదానేన చార్థినః గక జిజ్జాసూన్ క్లానదానేన క్షానినో మాకదానతః అనుగృహ్హామ్యహం స్వామీ నాన్యకామాయ దాన్యధా శ్ర ఫలార్థిత్వే ముముక్షుత్వే హరిరేవ నృణాం గతిః ఇత్యాహాభిలభూతానామాళ్ళాస్వామీ గురుః సథా ?ిగ్ట్ సర్వాళనః పరేశన్య నుమ మార్గం ద్విథేరితం జ్ఞానకర్మాళ్మకం నర్వే జీవా కర్మాధికారిణః ?6 అనువర్తంత ఏవాస్మిన్ పార నర్వ్మ్మపకారతః అన్య దేవాన్ఫజంతోపి భజంతే మాఖిలాత్మకం ళ్ అర్జునా నా భక్తులు నాలు విధములుగా నుందురు అర్హులు, విత్తశాములు, జ్ఞానులు, ముముమువులు నని. వీరందరు నసళానుముగా నిప్కామముగా నన్నా రాధింతురు- నమన్న ఫలచాత అయిన నన్ను ఏ విధముగా భజంతురో వారల నావిధముగా వారి అభీష్ట ఫలదానమ.న అనుగ హింతును. విత్త కాయము లన్ధ్యారులు- వారిని విత్తృదానమున నను. హి :తును. జ్ఞానులు జిజ్ఞాసువులు, వార లను జ్ఞానదానమున ననున హింతును. ముముమయువులును క్షానులు- ముముమువులను మోతశీచానమున ననుగహింతును, నేను నర్వ ఫల దాతను. తదవేపీత ఫల వదాశమున వారల నావిథముగ నను హింతును. అర్హ లన్భార్థు లముమ+యేువులు, జిజ్ఞాసువులు (శ్ర విహితనిప్మామక ర్మానుఫ్రాతలు వారలకు వారి విత్తును, అన్వకా మున కన్య మాయను. కోరిన దిత్తును- కోరని దీయను. ఫలార్థిత్య మున్నను ముముముత్వమున్నను హంయే గతి, అని అఖల భూ తార యయిన స్వామి. గురువు నఖుకు భగవానుడు చెప్పెను. కృష్ణా! సేఫ్ట సీ భక్సుల శేఫల మిత్తువు- అన్య చేవభక్తుల కీయను గడా! కాగా నీకును వై మమ్యమున్న శ్లు యగునే! అట్లు కాదు. సర్వా త్నకుడ నయిన నా నూర్గము రెండువిధముల నున్నది. కర్మ
298 గీ భావ వశాశము మార్గము జ్ఞానమార్గము నని. జీవ్రలంవరు క ర్మాధ కారులు. సర (వశారముల నన్ననువర్సి ంతురు. ఇతర జీవులకు భజంచు వాక అయినను అఖిలాత్మకుడ వనయి5 నన్నే భజిందిన దొ రగుచుకుం ఇం దాదుల ననువ్హించు వా రమిువను నశ్ననువర్తించి న క్షే, నర్వ రూపమున ఫలపదాతను నేన కడా! అన్ఫుజేవ కాభష్మలు కరూడఅన్ముగాహ్యులే యగుదురని మున్ఫుంమ గీతలో... విశద మగును. 152. కాంయ్ంకః కర్మణాం సిద్ధిం యజంత ఇళ చేవతాః షీ[వం హి మానుషే లోశే సిద్ధిర్భవతి కర్శుజా॥ నకు త్వాపేవ సర్వేశం న భజంతే కుతో ఒఖిలాః సర్వాలీష్ట్యప్రదాకారమిక్య(త్రాహ రనాపతిః 79 భగవక౯ొ |! సీవు స ర్యాభీష్ట్యవ దాకవు. న ర్నేశ్యరుడవు అం చరు నిన్నే వల భజింపరు . ఈ మయూాశంకలో రమావతి భగ వాక్ ఇట్లను చున్నాడు. కర్మణాం ఫలనిష్పత్తిం పార్థయంతో జనా ఇహ పూ జయంతీంద్రవహ్నా్యాదీనజ్డానహత బుద్ధయః గారి కరగ్టజన్యం ఫలం యస్కాదిరదవహ్నా్యాదియాజినాం తత్ఫలం కాంషీణాం పుంసాం శీఘ్రం భవతి భారత వ తత్హ్వజ్ఞానఫలం బుద్ధిశుద్ధిసా కమేపభావత!ః న శీఘ్రం భవతీఠ్యస్మ్నాదన్యా నే వాన్సజంతి త్ర 81 &(శప్రం హి మానుషే లోకే ఇత్యస్మాళ్వు విశేషణాడ్ అన్యలో కే ప్యుపాసాదికర్మడా సిద్దిరూహితా శైల స్కామో మోక్షవిమా_స్ట క్లతుదఫలా సప్తమే అన్య దేవాన్యజంతేఒతో మాం భజంతి ముముకవః 85 ఈ లోకమున కర్మల ఫలమును శకాంటథీ.౦చి (పార్థించుచు జరు లిం, దాగ్ని (వభృతుల నారాధింతుకు, వా రంద రజ్ఞానహక బుద్ధులుం ఆ యా ఫల ములను కాంవీంచుచు ఇం[ద్రవహ్మ్న్యాది.
చతుర్తాధ్య్యాయము లిం థగల్సి "బేపతలను యజించుచున్నవారలకు తళ్ళలము శీభుముగా లభిం చును* లేత్త(జ్ఞునరూవ మయినఫల మంత సులభము కాదు. ఆది బుద్ధిళుద్ధి సశేన్నీంచును. అది సులభము కాదుకదా. చిత్త శద్ధ్య 'జేశమున నుండి శి త్త్వజ్ఞానపలము శీముగా గలుగదు, కావుననే జనులను సేవింతుర. “టీ.వంహీ మానుపే. లాశేఅని గీతా వాక్యము మానవలోకమున శీఘమ గా కర్మఫలము. లభించు నని యన్నందన 'వేరొకభావవును అభ్యూవహాశ్టము శాగలదు, అః లోకమున గూడ ఉపాననాది కర్మజన స మయిన సిద్ధి కలుగునని ఉఊహిత మగును. నకాములగువారు మోతువిముఖులు, ఆయా త్యద్రఫల ,పాప్లికై.. అన్యదేవతల నారాధింతురు. ముముమువుతే నన్నా రాధింతురు, ఇచటి గీశాన్లోకభావమును. శిష్టులు వేరు విధమునను భావం తురు, మోతుమునకు నన్నిహిత కారణము కాన యోగము. అది (చకత్సము, (శ్రుఓసిద్ధము- అట్టి జ్ఞాన యోగమును విడిచి వండితు లును కర్ణమార్గమునే యనుక్ఫీంతు కేల? ఇట్టి యాశంకలో నిది శ్రావనీయము. జ్ఞానయోగము చిత్త ఎచ్భెస్టకలభ్యము.. చిత్త శుద్ది "లేక కర్మలను విడనాడి జ్ఞాన యోగమున [వవ్వర్తించిన వానికి ణ్డాన నివ నంభవింవదు- జ్ఞాననివ్మ లేకున్న చమోవతీము.. కలుగదు శాగా జ్ఞున కర ఫలముల 1శ్రంశము కలుగును. కావున మొదటి కారణము చిత్తశుద్ధి. ఆది కర్మలచే నంపాద్యము. కావుననే విచ తణులు కర్మల నాచరింతురు. ఈ లోకమున వండితులు ఇందా గ్న్యాది చేవతల యజింతురు, చారి (వసావసిధ్ధి నభిలమింతురు. అజ్యాడిహవిస్పులతో నారాధింతురు. (శర్ధాభక్తులతో సియమ ముగా కర్శలననుప్యింపగా గలుగు సెత్త్వశుద్ధి రూవ మయిన సిద్ది నభిలమీంతురు. ఇట్లఖిలపీంచు చును... మమనర శ అనువర్హం లే-_ నా మార్గము ననుగరించు వారగుచున్నారు- వాఠాది యోగము: లచే గూడ చిత్తళుద్ధి సంపాదింవవచ్చును. గాని అవి యవై దికము:
900 గీళాభావవకాశము లయినందున శిష్టుల శవిహితము లయినందున ఆచరించుట కరొూూ గట్టము లయినందున ఆచరించినను, బహుకాలమున గాని చిత్త శుద్ధి కలుగ నందున శిష్టులు కర్శలనే యాచ80౦కురు. కర్ణభూవిం యయిన మానవలోకమున వైదిశకక ర్యానుస్టాన వంవన్న మయిన సెద్ధి లీఘముగా. కలుగును. యజ్ఞ ములచే సమారాధితు లయిన "దేవతల యన్నుగవాము వలన శీఘముగ నే మనక్సు వళన్న మగునుం చమూనువు లోశమువ నే యిట్టి సిద్ధి యున్న దనుటచే మనువు బోక మం నంచే చాతుర్వర్గ ము కలదని చాతుర్శాశమ్యూము కలవని కర్మ పేధి కలది అన్యలోకము లం దీ విధానములు లేనని నూచిత మగును 18, చాతుక్వర్ష్యం మయా న్నృష్టం గుణక ర్మవిధాగశః తన్య కరారనువి మూం విద్ధ్యక ర్లారమవ్యయం! గుణానామపి వై షమ్యాచ్భరీరారంభకాకణాం న సర్వే తుల్యశీలాః స్యురిత్యాహ (ప్రకృతేః పతిః 8కి శరీరారంభ హేమను లబిన ప*ముం వ్తెవు అము వంఎన
సర్వజనులు సమానశీలముతో నుంకరు అని పకృతి వతి యయిశ భగవాన్ నిరూపించు చున్నాడు. గుణవైషమ్యి మున్నందు నే కొందరు నకామముగా (వవర్శింతుకు, కొంద రకానుముశా వవ న్రైంతురు.. అందుననే కర్శవై చిత్యము నున్నది. జనులలో నుక్త్ర శూాదె వె చితము నున్నది.
చత్వార ఏవ వర్హాస్టే ష్యజః స్వాక్డే విధానకః
గుణ కర్మ విభాగేన వర్ణాస్తే (ాహ్మజాదయః శ్ర
చళ్వాకో నిర్మికాః స్ర్గే మయా భగవతా యక
స్త్వ(పధానా దు వ్మిపా_స్రేషాం కర్మ శమావనికం౦ం 86
స్ప్త్క్వగౌణర జోముఖ్యా నృపాః శౌర్యాదికర్శిణ3
త మోగాణర జోముఖ్యా వై ళ్యాః కృష్యాదికర్మిణః శ్ర
ఈనుఃసథానాః శ్యూద్రా స్తత్కర్మ శుశూష శాదికం
చతుర్థాధ్యాయము ష్ం1 తదిదం మానుషే లోకే చాతుర్వర్హ్యం వ్యవస్థితం 88 పీవం వై షమ్యనృ ష్రైస్టే క ర్సృ్త్వా _తృతృలేన చ సంబంధో దుర్నివారః స్యాదిత్యతః [ప్రాహ మాధవః శ వ్యవహారదృశా తస్య చాతుర్వక్ష్యస్య సర్వశః కర్తారం సంతమపి మాం పరమార్ధదృశాఒవ్యయం ఠి విద్ధ్యక రారమక్షీణస్వభానమసహంకృతిం నిర్వికారతయా సంఠం మాం జ్ఞాత్వా ముచ్యతే భయాత్ 81 గుణకర్భు విఫాగమున చాతుక్యన్మ్య్యయుకు వేను నృజించితి శని గీతా మూలార్థము- చాతుక్నర్షన వదమున స్వార్ధమున న్యు వత్య్యయ మున్నది* చతుర్వర్షము లని భావము. భగవానుడ “నయిన నేను సృష్ట్యాది యందు టాకా యా త్త్యతియ జా వైశ్యా ఛూ(ద్రవర్షములను నాలుగింటిని న్వ్మించితిని. అందు ]నిపులు (వాహ “ణులు. సత్త్వవధానులు శమౌాదికము వారి కర్మ సత్త (వధాను -లనుట రజన్త మోగుణము ల్యవధానముగా నుండునని [గాన్యాముః నృపులు య్మతియులు, నత్త్య మ్యవథా నముగా రజోగుణము ముఖ ముగా నుందురు. త[తియులు శా ర్యాదికర్మ లతో నుందురు? నె శుస్టిలు తమోగుణ మవధానముశా రదః (వధానముగానుందురు. వారు కృష్యాది కర లలో నుందురు. కూూదులు తమఃపధానులు శుళూషాదికము వాకికర్మ- ఈ చాతుర్యర్భ్యము, మానుమలోశము నంజే వ్యవస్థిశము- భగవక్ ! ఇట్లు వైమమ్యుము సృస్టించిన ఫు శర్హ్భృత్యము కలదు తతృలముతో నంబంఫమును దు ్యనార మగును కదా! ఈ యాశం కా వివయమున మాధవ భగవారు కీ శుధబుగా ననుచున్నాడు. వ్యావవోరకము గా. నీ చాతుర్వర్యము నకు అంతట నేను కర్తగా నున్నను పారమౌర్థిశముగా జీను అవ్య య్లుడను. అకర్తనుం అశీణఫ్వభావుడను. అనవాంకృతుడన్లు. ఫిర్వి శారుడరు.ఇట్లుకన్ను గుర్నించిన భయ ఎముక్సికలునును- [ఉ. న మాం కర్మాణి లింకుళిన మే కర్మప లే స్పృహా 16223
ఓఏ02 గ్తాభావవ కాశము ఇతి మాం యో౭భిజానాతి కర్మభిర్న స బద్ధ్య తే కర్శృత్వం చ సిరాకృత్య నిరాచశేఒధ థో కృతాం కర్మాణి విశ్వసృష్ట్యాదీన్యనహంకార మీశ్వరం 0ల్ దేహాద్యారంభకతేన న మాం ఐధ్నంతి చిద్ధనం న వా మమౌ_ప్పకామస్య తృష్టాకర్శఫ కే యతః 08 కరృత్వాభినివేశేన తద్టైన ఫలతృష్టయా లింపంక్యజ్డాంప్తు కర్మాణి తదభావాన్న మాం హరిం ర4 ఏవం యోఒన్యోపి మామీశమాత్మత్వేన శు తేర్నయాత్ అక ర్తారమళో క్రారం వేత్తి స్వానుభవేన చ [06 ధర్మాధర్మాదిరూపాణి కర్మాణి ఐంధకాన్యపి తస్యాపి నైవ దేహాద్యారంభకాణి భవంతి వై 06 స చాక ర్త్రాత్మబో ధేన ముచ్యతే కరబంధనై £ పూర్వము భగవానునకు కర్త ప్రల్వేము ని రాకృత మయినది. ఇచట భోక్తృత నిరాకృత మగును, విశ్వనృష్టి మొదలగు కర్శలు ఆనపహాంకారుడు ఈశ్వరుడు చిద్ధ నుడు నయిన నన్న దేహ జ్యారంభకముగా బంథింవవు, నా కవి బేహారంభకములు కావు ఆప్త్పకాముడ నయిన నాకు కర్ముఫలమునందు నృపహాయు లేదూ కర్శృత్యాభిని వేళ మున్న-వో. పలతృష్ట్యయు నున్నచో అజ్ఞులకు శర్మలు బంధము లగును, కర్గ లజ్ఞులకు కర్పృ త్వాభిని వేశమున ఫల- తృన్ళతో లేపనము. కలుగ జేయునని యగును- అవి లేనందున న్ననవి వట్టవు- ఇన్లు యితరు 'జెవజేని (శుతినయానుసారమున ఈకుడ్ల. నయిన నన్ను అశర్త యని అభోక్క యని అత్మగా గుర్తించునో స్వానుభనమునను 'తెలియునో వానికిని ధ రాధ ర్మాదివూవము లయిన శర్శలు బంధకములయినను 'జేహాధ్యారంభకములు కావు, అక్ క్రో బోధము కలుగగా నాతడును కరబంధన విముక్కు డగును.. 15, వీవం జ్జాత్వా కృతం కర్మ ప్యూర్వైరపి ముముయుభిః కరు కర్మైవ తస్మాత్య్వం పూరై్వ్వైః పూర్వతరం కృతం
చతుర్థాధ్యాయము 805 ఏవ మేవాళ్మనో ఒక రః కర్మాలేసం విచార్య వై శి కృతం కర్మయుగేఒప్యస్మిన్నత్మికాంతై, ర్భుముక్షుఖి? తస్మా త్వమపి కర్ర్మైవ కురు త్యాగస్తు నోచిఈః 8రి ధీశుద్ధ్యర్థం ముముడుశ్చే త్తద్ జ్ఞ శ్చేత్సృయ్యగహాయ చ యుగాంతరే కృతం పూర్వ్వైః కృతం తజ్జనకాదిలిః శ్రి అవళ్యం కర్మ కర్తన్యం కృత శ్రాత్సార్వకాలి శై
ఈ యుగమున గూడ అకీతకాలమున ముముయువు లగు జారు అక ర్త యయిన ఆత్మకు కర్శ'లేవము "లేదని విచారించి కర్శు శనాచరించీరి. కావ్సన నివ్రను కర్మ నాచరింపుముం కర్శ'త్యాన ముచి -తము కాదు, మునుయువు ధీశుద్ధిక్రై కర్శ నాచరించుటను, అక్క వదుడు లోకనంగవామునకై కర శ్ర నాచరించుటను గుర్తింపుము- యుగాంతరము నందును పూర్వు లయిన జన కాదులు కర్మ నాచ లించిరి, నర్వ కాలము లందు నందరు కర్మ నాచరించికి కావున శర్శ నాచరింం వలెను, ఈ యుగమున కర్శ నాచరించిరి. అన్వ యుగమున కర్ణ నాచరించిరి. పూర్వులు పూర్వతరులు కర్మ హనౌచశించిరి, నీవును కర్భు నాచరింపుము. 16. కిం కర్మ కిమక ర్మేతి కవయోవ్య త మోాహి తాః తత్తే కఠ (వమ్యోరు యద్ జ్ఞా తా మోమ్యసేఒశుభాత్. క నన్వ్యత కర్మవిషయే కిం కళశ్చిక్సంశయో సమే 119 పూర్వ్యైః పూర్వతరం చేతి యేనోక్తమితి చేచ్చణు భగవక్ 1 కర్మవివ కుమున నా శేమేని సంశయము కలదా" శేవ్రు పూర్వు లాచరించిరని పూర్వతరు లాచరించి రని ఇచెవూదు 'వేవి + చా రాచరించికని వీ రాదుందికని నన్న నిర్చంథింతు "వేల 1 అవుశు సీకు సంళయమున్నది- కర్శవిమయమున నీకు నిశ్చిశ వరిజ్ఞానము. లేదు. పూర్వులకు పూర్వ యుగములవారలస నిశ్చిత జ్డూన మున్నది. వినుము, నిష్కి0యేవ్వపి తీరస్టవృక్షేషు గమనభ్రమః 101
తి04 గీతా భావ వశాశము నాస్థస్య దృశ్యతే ప్పంసః తస్మాత్కిం౦ కర్మ వస్తుతః చతుషా సన్నికృ పేషు గచ్చత్స్వప్యతిదూర తః 160 న రేష్వగమన(భ్రాంతి దర్శనాత్కిిమకర్మ తత్ అతః కిం వప్తుతః కర్మ కిమక ర్మేతి వార్థతః (5 మేఢావినోపి కర్శాదివిషయే నిర్హ్ణయేఒర్ధతః అసామర్థ్యం గతాళ్చాతిదుర్ని రూపతయాజఒఖిలాః 104 తస్మా కుభ్యమహం కర్మ వక్యమి తదకర్శ చ కర్మాకర్మస్వరూపం యద్ జ్ఞాత్వా ముక్షో భవిష్యసి క06 అశకుభాగార సంసారాజ్ఞనృమృ త్యుషప్రవాహతః నాకలో నున్న మా నవునకుతీరము సందు న్న వృతేములుని మ్కీ్ాయ నులుగా నున్నను అవి సకియముగా నున్నవసి గమన (భచు కలు గును, దూరముగా కంటికి కనవడు వారు గమన మొనరించు- చున్నను ఆగవున భెంక కలుగుచున్నది. ఇట్లు శాంతి యాన్ని క డా! అదిఅకర్మ యగునా* కావ నవాస్త వము గా కర్మ య న నేమో అకర్ష యస నేమో న్పష్టార్ధముగా శహించుటలో కుభావులకును తగిన సామర్ధ్యము గోచరించుట లేదు. కరాదిసిమయమ' న వరమార్థముగా నిర్ణయ -వెంసరించుటలో నంవ రనమర్ధు లయినారు, శక ర్మాకర్మ న్వరూవము దుర్నిరూన మయి నందున నందర నమర్థు లయినారు. కావున నీక కరగ్ణస్వళావన.ను అక ర్భన్నరూ వమాను నిరూపింతును. క ర్మాకర్శస్వహాప మును గుర్తించి నివు ముక్తుడవు కాగలవు, అకు భాగారనంసార మయిన జననమంణ(వ వాహము నుండి విముక్షుడవు కాగలవు, షం కర్శణోవ్యాపి బోద్ధన్యం బోద్ధవ్యం చ వికర్శణః అకర్మ్శణశ్చ బోద్ధవ్యం గెవానా కర్ణశో గతిః! సర్వలో కప సిద్ధత్వాజ్ఞానామస్యహ మేవ తక్ 106 దేహేంటదియాదివ్యాపార: కర్మాకర్మ విపర్యయః కిం త్వయా త్మత వక్తవ్యమీతి చేచ్చణు తత్త్వతః 107
- చతుర్ధాధ్యాయను 805 భగపకా 1 నాకు కర్మాళర్శు స్వమావము 'తలియదందువా? నాకను జెలియను- ఇది సర్వలోక (వసిద్ధము,: 'శలియక పోవుట చమీమి? "నేనును బెలియుదును, ఇంజేమి కలదు? "జేహేందియాది వ్యాపారము కర్మ, త్రద్యివర్యయ మకర్శ ఇందు నీవ ెవ్రూనది యేమి కలదు! అందు జేని త _త్వతేః వినుమ-, యస్కాచ్ళస్త విధానన్య బొద్దవ్యం తత్ష్యమ స్పి తే నిషిద్ధస్యాపి వోద్ధవ్యం త_త్వమ _స్తి వికర్శణః 108 తూష్టీంభావన్య బోద్ధవ్యమ _స్తిత_త్ర్యమకర్మణః యతస్త క్వం చ దుర్ జేయం కర్మాకర్శువికర్శణాం 109 శాశ్ర్రవధానమునకు సంబంధించిన తిత్త, సమును నీవు తెలియ వలసి యున్నది- నిషిద్ధ మయిన వికర్శ్మ యొక్క తత్త్వమును గూడ నీవు శెళీసి కొన వలసి యున్నది తూన్చీంభావరూవ మయిన అకర్శ యొక్క తత్వమును గూడ సీవు తెలిసి కొన వలయను- కర్శాకి రు వికర్ణుల తత్వము. దుర్విజ్టేయమ = అది విశదముగా నంత 'శేలికగా "జెలియునది కాదు- అందుననే వేను చెప్పెదను సీవు వినుము. | 18, కర్మ జర్టకర్మ యః వక్యేదకర్య (ణీ చ్ కర్మ యః న బుద్ధిమాన్ మను ప్యేషు న యుక్త, కృత్స్నకర్మకృత్ 1 కీదృశం త్తి కర్మాదేస్త క్వమిత్య్మక కధ్యశతే దేహేం (ద్రియాదివ్యాపారే నిషిద్ధే విహితే తధా 110 కర్మణి అహం కరోమ్సీత్రి ధర్మాధ్యాసే శకల్పితే స్వాత్మన్యసంగచ్నిద్రూపే నిరీహే నిష్కియేఒమళే 111 వళ్యత్యకర్మ యో వస్తు దృష్ట్యా సమ్యగ్వి వేకతః యధా నాస్టేన తీరస్థవృ క్షేష్వవిచలేవ్వపి [112 కల్పితం చలనం తద్వద్యక్రియే కర్మ కల్పితం అక ర్లా9త్మవిచారేణ కర్మాభావం చ నస్తుతః 118 తీరస్థవృ మేష్విన యః సళ్యళ్యాత్మస్వరూపవిత్
806 గ్తాభావవకాశము తధా నమూయావికారేషు సదా దేహేం్యద్రియాదిసు 114 స్వవ్యాపారేష తచ్చూన్యస్తూష్రీమాసే సుఖం త్వితి ఆరో పిశాధిమానేన వ్యాపారోపరమాభి ధే 115 గచ్చక్స్వగమనం యద్వత్కల్చితం నృషమ దూరగ్లైః తథా దేహేంథద్రియాదీనాం సవ్యాపారవిచార ణాఠ్ 116 యశ్చ కర్మ నివృ త్యాఖ్యం వ్యాపార౦ పరిపశ్యతి ఉదాసీనదళశాయామప్యహమాసే స తాదృళః 17 ఏవంరూపోఒఖిమానో స్టి కర్మ యశ్చేతి పశ్యతి ఏవంభూతస్ప ఆకృజ్లో బుద్ధిమ త్త్వాదిభిర్లుణె: కి16 స్తూయతే వాసుదేవేన సమ్యగ్దర్థితయా మునిః అయినచో కర్మ్యాదుల తత్తే మెట్టిద' అశు ప్రశ్న కిందూ నమాధాన మున్నది, కర్యలో అకర్గ్శును దర్శించు వాడు, అక రో కర్ణును దర్శిరి మవాడు. మానవు ఎలో బుద్ధి ముంతు డగును. నర్వకర్మల నాభరించిన వాడు నగునని గ్తొమూలార్థము, వర మేశ్య “రాఠరాధసము ఒక విధముగా కర్మం అట్టి కర్శ్ణను శర్లుద్రి కర్మ కాదు?” అని భావించుట అకర్శ దర్శనము, అట్టి కర్చు జ్ఞాన హేతువ్రుం శావున బంధకము కాదు భగవదారాధవాత్సక మమిున కర్మలో ళశొంతగా అంగవై గుణ్య మున్నప్పటికి కళస్షద్రి (వత్యేవాయము కలి గించు నది కాదు” అని జాసిని అకర్శగా దర్శించుఅయు కర్మ యందకర్ణు దర్శనము. వివాతాకరణమను అకర్మం చానని కర్శ్శగా దర్శించుట అశర్మ యుదు కర్శదన్శనము చేకునలయానది చే!కు నందున (వత్యే వాయము కలుగురు. విహి తొకర+కు ,నత్యవా శు జనకము కొనన బంధ హీేళు్ప. కావున శర్మ చు'నవి ఛాఎం చుట కర్మ దర్శనము ఇచట నిటి భావ ఎలము కో సదానంవ వచ నార్థము భానంవప జనుకుం మానవునకు జేహేంద్రియ వార్థపారరూవ మయిన కర్మ యొకపుడు విహాతముగా నుండురు, ఒకపుడు (వతిపెద్ధ కర్మణా
చతుస్థాధ్యాయము ఏ0 నుండును. అట్టి కర్మ యందు మానవుడు “నేను దీని నాచరించు చున్నాను.” అని అనంగచి్నిదూవము. నిరీహము న్మిమ్మీ-యము వీిుులము నయిన స్వాత్మయందు ధ క్మాధ్యానము కల్పించుకొనును- అపుడా కర్మయందు అక ర్రాత్మ స్వరూవవర్యాలోచ నిమున అకర్మ భావమును అనగా క ర్మాభావమును దర్శింవ వలెను. ఇం దిది దృష్టాం శముగా భావనీయము., నౌకలో నున్నవాడు తటమున నున్న వృషతములు హోదలకుంకు నవి।ా నున్నను కదలు చున్నట్లుగా భావిం చును, వాని యందు చలన మాకోపిచురు. కాని వాస్తనముగా వరాస్టలోచన మొనరింవగా నా వృత్తములు చలనము లేని వనియె గుర్పించును. ఇవయీ కర్మలో అకర్మ్శ'భావనమః- సమ్యుగ్వి వేకము వలన వాస్త వనృష్టితో కర్మ నకర్మగా భఛావింవవలెను. అచలము లయిన తీరవృతయము లందు కర్శ కల్పిత మయినట్లు అవి[క్రియమయిన అత్మయందును కర్మక ల్పిత మని భావింవ జనును. అకర్ర్రాశ్తున్వభా వనున లట్టి ఆత్మ విచారమున క ర్యాభావమునే దర్శింవవ లెను, అట్టి చా డాతృన్వరూవ విదు డగును. కర్మలో నకర్భ దర్శనమిబ్లు శ్రావసీయ ము, అకర్మలో కర్మ దర్శన మోవిధముగ నుండురు. ేహేంది యాదులు [తీగుణమాయావరిణామములు. అవి సర్వదా నవ్యాపార ములై యం౦డును, మాయావికారము లయిన దేహేందియా దులు న్యాపార సహితములై యున్నను సాధకమానవుడు న్రార్ట్య పౌరుడై “జీను సుఖముగా నూరకజే యుందును అనువట్టి యారోపితాభిమా నమున వ్యాపారోవరమ రూప మయిన అకర్శ్మ యందు క ర్మాభావమను దర్శింవ వలెను. ఇం దీ యుదాకారణనుూ ాక్యాను' కంటికి కనబడుచు దూరముగా నుండు జనుబు గమన మొనరించు చున్నను గమన మొ%రింవనన్తే గోచరించును. ఆ విధముగ నే బేహేందియా దులందు గలిగిన అకర్శభాననున నివృ “త్యాత్మక మయిన వా్థపారమున్నట్లు దర్శించుట అకర్శలో కర్మ
తి గీ తాభావ్యసకాశము దర్శనము. గమన మొశరింవ నట్లు కన్సకు వారి వివయనున గమిన మున్నట్లు భావించుట వలె దీని భావించవలెకు- కొ డానీనాస్టవస్టలో కూడ “నే నుడాసీరుడుళ నున్నాను.” అకు నభిమానమే కర్మ యగును, ఇట్లు దర్శిాంచువాడు పర మూర దర్శి యగును. ఇట్టి వా డాత్మజ్ఞుడు, ఇట్టి వాని నిచట భగవా౯ స్తుకి చేయుట కలదు. బుధ్ధి మత్త సము యోగయుక్ష్యనము సర్వధర్మకృశ్వము 'వమమసలగు గుణ ములచే నాతడు స్తుతు డయినాడు- వాడ నమ్యుగ్దర్మియగు ముని యవి వాసుదేవుడు స్తుకిందెను. (వకంర చేపెశరి సవ్వెంచునదిం
అక్రాద్యపద్యే సంప్రోక్తం తకం కర్శవికరణోః 119
వహితే (ప్రతిషిదే చ కర్మశబ్దప్రయోగ తః
అకర్మణోఒద్వితీయేన త_ళ్వ్రమ్మత దర్శికం 120
సత్యాం క _రృత్వబుద్ధా హ్ తోొప్టీమా సేఒహమిత్యపి
బంధహేతురవిద్యేయం వస్తుత త్వవిదారణాత్ 121
తస్మా త్వమీదృళం త్తం కర్మాకర్మవికర్య్శణాం
జ్ఞాత్వా కరైవ విహితం కుకు త్యక్వోరయం శతిషు 122
ఇచటి గ్ తాన్లోకముళలోని వెంవటి భాగమువ కర్మ విశర్మల్త
తత్త్వము నికూపిశ మయినది. విహితముకందుకు (వతిపషిద్ధముశం చుక క్లర్శశబ్దము (పయోంచి నుదున సీ యర్ఫము విశద మలి వది. ద్వితీయ భాగమున అకర్శ తత్త్శము (వదగ్శిశ మబురది- కర్షృ త్వబుస్థి య్త్ర్నన్లు “తూస్టిం భానరముననే యుంకుకు) అరుట ఆకర్శ తత్మ్యమ్తురు చెప్తాబశే యను. వస్తు తత్తే విచారణవముం డదు. కాన్రం ఆవివ్య బంధ హేశున్ర. కావ్రన అష్పునా స్ీ కర్మా కర్మ వికర్శల తత్త్మ్యము గుర్తించి విహీ3 కర్మనే అఆచరింపువుం శ ర్మాకర్శ విశర్శలళో "ండింటిని అనగా అకర్శ విశర్శలను విడ నాడుకు, విహీ3 కర్మ నాచంంపుకు, * * * బందు పవేళొళ భావమును గలను.
యవ్వా కర్మణ్ దృ శ్యేఒస్మిన్ జడే హి క్ఞానకర్ముణి
చతున్ధా ధ్యాయము 809 స శ్రాస్ఫూర్యాత్మనా త్య్వమనుమ్యూతం సదద్వయం 128 (భమాదిష్టానవై తన్యమకర్శా వేద్యమాంతరం పరమార్ధదృశై వం యః పశ్యత్యద్ధా వివి క్తదృక్ కేల్లైళ తథా కర్మాణీ దృగ్వస్తున్వవకాశే (కల్పితం కర్మ దృశ్యం మృషారూపం మాయాకార్యం కరం జడం 125 దృగ్భృశ్యయోర్న సంబంధో వినాధ్యాసం (భమాత్మకం అన్యోన్యాథ్యాసమా బాధ్య యః ఉద్దం వస్తు పశ్యతి 128 స బుద్ధిమాన్మను ష్యేషు త_త్వైదర్శితయో త్తమః న యక యోగవలకార్థవద్ద్యా సర్వతరస్థకృత్ న 1 తస్తా తమపి ధాత్న౦ం జాతాసు భవాత్న్సనః ఇదటేవ సా జోరవ్యం త్తం చ్మూదినోవరం ఈ 121 ఏీనం జ్ఞానాద్విము క్తః స్యాక్సంసారాన్నాన్యజోధతః అత్ర పద్యే కుధీఖిర్యత్కల్పితం న్వకపోలతః 128 ఖ౦ండితం భావ్యకా రై స్తద్వ్యాఖ్యానం చాత్యసంగతం కర్మ లు దృశ్య రూవవముయిన జ%ము, క్రకర్ష్మ వః దృ్యసాత మయిన అత్మ దృశ్యజగమునందు వరమ్యూత్స ను ద్రక్శించుటం అక్రర్శులో అనగా దావ వోయిన వరమాత్మ యందు క్షు అనగా దృళశ్యరూప మయిన జగత్తును కల్పితమని వరమార్ధనత్యవ్వు కాదని భాఎంచు నాతడు బుద్ధిమంతుకని సా రార్థము. దృశ్యమను వీ జడజగ మంతయు క్షూనకర్మరూ పము. కర్మ వదమునకు దృకస్టిమని యర్థము, ఇంకు నత్తా స్ఫురణాత్మకముగా శసదద్వయ మయిన తిత్త్య మనుస్య్యూశముగా నున్నదని గుర్తింవ వలెను, ఈ తత్త్వమే భమాఖిస్రాన మయిన చైతన్యము. ఇ యాంతరముః అవేద్యము, ఇట్టి తత్త చును వరమార్థ " దృష్టితో వివక్తృదృవ్షి. 5 లవాడు భూడగలకు. " అన్హై అకర్భ దృగ్వస్తువు స్వవకాశనూు- దీనియందు మృపాకమూపము మాయా కాక్యమయిన దృశళ్యముళు తురాత్మకమ మిన జకమురను ద్శ్గామనా డు
810 గ్ ఇాభావ్యవ వాశను
బుద్ధిమాన్ = (భనూాత్న్మక మయిన అభాస్టవము తేకున్న ద ్ద్రుశ్య మలకు నంబంధము అేదు.. ఈ యనోన్టన్యాథాస్థనమును చాధిత మొనర్చి శుద్ధ వస్తువ్చును దర్శించు నాతేడు బుద్ధిమాన్ . అట్రివా.౮ మాసవులలో తత్త్వదర్శి కావున ఉత్తముడు. అకజే యక్షుడు. యోగ ఫల భాజనుడు. ధిళుద్ధి కలవాడు కావున సర్వ కర్మ కరుడు నగును
కావున అక్జునా! ఏీవ్టను రగాభాత్మ్యృమును గురంచి స్తుత్యు డవు కమ్ము. కర్శాదినోచర మయిన యా తత్త్వమానే "తలియవలయును* ఇట్లు తెలిసినచో సీ జ్ఞానమున నంసారబంధము నుండి విముక్తుడగును. ఇంకియే. కాని యన బోధము వున ముక్తుడు కాడు. జ్ఞానము వలననే మోాశుమును పొందును.
ఈ గీతా శ్లోకమున కథీకలు కొందరు స్యరపోలమున "నేవెా కల్పించిరి. = అట్టి కల్చ్పనామయ వ్యాఖ్యానమును భామ్య కారులు ఖండించిరి. అట్టి వ్యాఖ్యాన మనంగతమః.
వరమేశ్వర (వీ9ికై యా చరించునిళ్యకర్శ ఒంలధ హేతువు కాదు. కావున అకర్మ యసి భావించు నాతడు నిత్యకర్మ సాచరింవకున్న చో (వత్యవాయము కలుగును గావున నట్టి యకర్శను కర్శుగా భావించు నాతడు బుద్ధినూన్ = అని వారి వాఖ్య యుక్నము కాదు. నిత్యశర్మ_ సకర్మగా భావించుట తగదు. .అట్టి భావనము మోత, హేతువు శాదు, నిత్య కర్మ అంతః రణశుద్ధి జ్యారమున నువయుక్ష్మ మగును. నిత్యశర్శ నరక్శగా భావించుట యనంగతము.
శేరి, యన్య న్గ్వే నమారంభాః కామనంకల్భ వరి ౮ః జ్ఞానాగ్ని దద్ధక ర్మాణం తమాహుః వండితం బుఖథాః యడార్థ దర్శినో ఒఢ్యాసా భావాత్మర్మాద్యసంగళా 180) (ప్రపంచ్యతేఒ్యక హరిణా ల్లోక్రెష్షడ్భిర తిస్ఫుటం
యభధార్థదర్శి యగు వానికీ అధ్యాసము ఉండనలదు వలన
కర్మాదుల సంబంధము ఉండ దను నంశమును హరిభగచాన్ ఆరూ-
చతుర్థా ధ్యాయము వక్ష శ్లోకములతో స్ఫుటముగా విన్తరించు చున్నాడు. “్యయన్య న్వే” ఆను సీశ్లోకము ముదలుగా ప యహ్మర్స్చణం రువ్నా” అనుక్షోశము వజకు నీ విమయము (వపంచిత మగును. యడఢో క్రదర్శినో యస్య సర్వే శౌతాళ్ళ లొకికాః 135 కర్యాభిఢాః సమారంభా, ఫలాహంకార వర్ణితాః శరీరయా(త్రామాథశ్రార్ణం సం్యగహాయాధవా ముధా జై చేష్టామాత్రా భవంత్యా_ప్రకామస్యా దై గకదర్శినః యత్కర్మాదానకర్యాదిదర్శునం క్షానమేన తడ్ 185 అగ్ని"స్టేన దగ్జాని యస్య కర్మాణి సర్వశః పరమార్తేన తం (ప్రాహాః పండికం (బహ్మవిద్వరాః [లకీ సండితస్త క్త్వుదర్శీ స్యాన్న తు (భాంతో జడాత్మదృక్ వరమార్చదర్శి యగు వానికి నంబంధించిన కర్మారంభ మం అన్ని యు 'కామళంకల్ప వర్షితము లగునేని వాని కర్మము లన్నియా జ్ఞానాగ్నిదద్ధము లగును. _అట్టి వానిని వండిశు డందురు, ఇది నం తీవ్న మయిన గీ తార్థము, గ్ళాభావ్యవకాళార్ద విా విధముగ నుం -డును- తత్త్వదర్శి యగు వాని వైదిక లౌకిక కర్మ నమారంభమూ అన్నియు ఫలాహుఎకార వర్షితములు కావ లెను, ఫలవర్షితములు అవాం శారపర్టితీమ.లు కావలెను. కామసంకల్పవదము లిచట ఫలావాం “కార వదనులతో ర్షష్టములు, కామము ఫలతృష్ట. సంకల్పము “బ్రకంం కరోమి” అను కర్మృ తాంభి చూనము. క ర్భారంభము ౫ ఫలావాం కారరహితము లయినచో నవి లోకనంగపహోర్థరూపము లగును శరీరయా(తామ్మా తార్థము. లేని యగును. అవ్వకాము డయిన అ్నద్యైతదష్టకు ఆ కర్శలు (పారబ్ధశర్శ్మ వేగమున వృథా చేష్టా రూవములె యగును, క ర్భాములలో అకర్శదర్శనము క్షూనాల్స్క మెం అట్టి జ్ఞాన మనెడి అగ్నిచే నా కర్మ లన్నియు (వదగ్ధములె యగును, ఎవరి కర్ణము లిట్లగునో అట్టివానిని (బవ్మాశిద్వరులు “లండిళుడు?? -అని యందురుః తత్యదర్శియె వండితుడు. శ్రాంతు డయిన జడాత శ
812 గీ తాభావవకాశము దర్శి పండితుడు కాడు- “నమ్యగ్దర్శీ హీ వండితః)? తత్త్యదర్శి మాన నము ఫలసంకల్చ రహితము లయిన కర్ములచే నిర్ణలము కాగా జాన మువయించును. అవూ డా కర్మలు ఫలో త్పాదనానర్హ్శము లగును. అట్టి వానిని వండితు డనవలెను, విం, త్య తా కర్శఫలానంగం నిత నైల్రేప్తో నిఠరా్యశయః కర్మణ్యభ్మిపవృత్తోపి నైవ -కించిత్యరోతి సః ॥ సమ్యగ్జ్ఞానే సముత్చన్నే కార్యం జ్ఞస్య న కించన 18శా కృతైః కర్మ్శభిరస్పృష్టభావళ్వాదేవముచ్య తే కరృతాసహంకృతిం త్యక్త్వా ఫలే త్వష్టాం చ కరణి 1386: పరానందాత్మలాభేన నిరాకాంకోఒల్లిలే ఫతే దేహాద్యహంకృ్య తేః కూన్యో దృష్టాదృష్టాశ్రయాతిగ = 5! పివంభూతః (ప్రవత్చోపి తోకదృష్ట్యా యధావిధి లౌకికే వైదికే వాసా కర్మ్శణ్యారద్ధిమోజితః 186 స్వదృష్ట్యా నిష్కి=9యః స్వ్వాత్మదర్శనధ్వ స్తవ్మికియ ౩ "స్వే మహిమి స్టితో ధీరో వైవ కించిత్కరో త్యసె 189 జ్లునాగ్నిచే (ప్రారబ్ధములు కాని పా _కృనకర్మలు దగ్ధములు "కావచ్చును. అగా మికర్శ లుదయింవక పో వచ్చును. క్షానోత్పత్తి సమయమున నాచరించు. కర్మ పూర్వకర్శలో గాని ఉత్తర శాల కర్శలో గాని యంతర్శవింపదు. అట్టికర్మ ఫలనలపాదకము కావ చ్భృును గదా [1 అను అశంశానివారణమున్న్తె భగవాన్ శ్ర విధముగా సిన్దేశించు చున్నాడు సర్వము (బవ్యాగా దర్శించు వానిక్రి స్వార్థవవృత్త్సి కాని, వ రార్థ్యనవ్యుత్సి కాని యుండదు, అట్టి వాడా హశ 'రాదులలో (వవ ర్మించినను "తాను కర నాచరించినశ్సై కాదు, ఆత డకర్ముణె యగును, సమ్యగ్దాన ముదయించినచో తద్విదున క్షా శాచరింవ దగినది లేదు. ఆదివవలో నాచరించిన కర్ణులచే నాతనిక్సి గలుగు నది యేదియు లేదు కర్మలో కరృ తా్వాాహాం కారనును విడ. నాడి, ఫలనునందు తృష్టను పరిత్యజించి, ఎట్టేఫలము నందయినను-
శ౦ి చతుర్థాధ్యాయము 8్[(స ఆకాంత్ లేని బాడగును, వరానందాత్భలా భవన నాతడు నిశా కాంతయు డగును "బేవోద్యవాం కారళూన్యు డగును. దృష్టాదృష్టా శఛశ్మ్యయముల నన్నిటి నతి[క్రవించును. ఇట్టుగా నయిన ఆతడు లోళ్ల దృష్ట్యనుసారమున లౌకిక వైదిక కర్మలలో యధావిధిగా [దవర్తించి నట్టున్నను క ర్మారంభ యోగనున నున్న వాడుగా నున్నను ఆతని దృష్ట్రనుసారమున నాతడు నిమ్కయుడుం ఆతని వీక్రియ లన్నియు స్వాత్మదర్శనమ.న విధ్వస్తృము లగును + న్వమహిమయం దె యుండు నాత డేమియు నొనరింవడు. వేం నిఠాశీర్యతచిత్రాళ్మా త్యక్షృసర్వపరిగవాః ఛారీరం కేవలం కర్మ కుర్యన్నాప్నోతి కల్చిమం ॥ యదా చాత్యంతవిక్షేపకారడై రపి కర్థభిః సమ్యగ్ జ్ఞానాన్న లేప్రోస్టి తథా భిఇొటనాదిఖిః 140 న్నస్తి దబింధో (బిహ్మావిదః కిము వాచ్యమితీర్య తే జ్యోతిష్టోమాది కర్మ లత్యంత వివేప కారణములు. సమ్యగ్దాన యున్నచో వాని చే. నేమియు. లేవము కలుగదు, వాని వేన్ జేమియు విశేష ముదయింవదు. అన్లు భిమోశనాదులచే గూడ (బన్మావిదునకు ఎట్టి బంధమును కలుగదు. జోస్టుతిష్టోనమూదుతే బంధ హేతువులు కావు కచా! ఛిమాశనాదులు బంధ హేతువ్రలగునా? యని శై ముత్యన్యాయమున నిచట నిరూపితి మగును, వీతతృష్ణో వశే సీతం చి తం దేహేంద్రియైన్సహ 141 య్న సోఒత్యంతవై రాగ్యా త్య క్షభోగోపకారక ఏకాదృశోసపి (పారద్ధివళాద్భికెట నాదికం కల్లి శరీర స్థితిమా(త్రాగ్టే కాయిక౦ వాచికం తధా నూననం కర్మ క_ర్భృత్వాధ్యాసళూన్యః నమాచరన్ 148 ఆకర్తా9కృదృళా నాసొ ధర్మాధర్ముఫలం యతః సంసారం కిం చ నాప్నోతి బాధిత క్వాచ్చుభాశుభం న. యతేరనిష్ట హేతుత్వాత్చుణ్యమస్యస్య కిల్చిషం
314 గ్ తా భౌమ్యవశాశము తృష్మ లేని సాధకననూన వుకు జేహేందియములతో చిత్త ముశు న్వవశము చేసిగానును. అతడత్యంత వై రాశ్యమున భోగోవ కార॥ వస్తువుల నన్నిటిని విడనాడును. అయినను (పారభ్ధ వళ మున శరీ5 స్థిి వమా తమువనశ్తై భిమాటనాదిక హూ చరించును. ాయికము. వాచికము మావసికము నయిన కర్శలను కర తళ ఛ్యాన ళూన్యుడై. యాచ3ంచును. ఇట్లాచరించువాతేడు ఆకత్తా) త్యెనర్శనమున నుండును. కావున థ ర్మాధర్మ ఫలఫోడరుడు కాడు- శుభాళభుభము లన్నియు బాధితము లగును కావున తదూూవ చుయిన నాసారమును వాందడు, ఇట్టి సికుతి కల యకికి అనిషస్ట్ర హేతుక వగును గావున పుణ్యము గూడ కిల్చిమముగ నే యుంకునుం శరీగస్టితి మాత [1పయోజనముగా కాపీనాచ్భాదనాదు లను |గహిం' చుట భిమాటనాదికము యతి ధర్భముబుగా శాస్ర మంగీకరించిన కర యేచేం కర్షృ త్వాభిమాన శహూశ్యముగా నుండవగును. అవర్గసీయము లగు వా) నాచరిందిన పావభావనుదు కౌనుం థరీక యాతా మా_తాత్మగ మస కర్శవాచ)ఎంచి ము (బ్రవ్మానిద్ధుచే విన్నాక బంఫ వకళసకపు. శకీక యమా తకై తొల్న్యిఎ వగ హా3 చికకుు వన్యిగహశేకము న పాదప, ఆతం బవ్మా పష్టయే పావవరి భోళిరక మగును. [బి2 యవృ చ్భాళాధశం కష్లో దగ్శం చ్వాతీ నో విమ శృరః సమఃవద్దావంన్థా చ కృత్యాపి న నబస్య లే। యతేరకించనస్యాపి శారీర స్టితతారణం 145 యాన్దాదినా న సంపాద్యమన్నాదీత్యాహ విశ్వపాః సర్వవిధ వరిగ వాములను నికనాడి అకించనుడుగా నున్న యతి శర్రీరస్టితి కారణమయిన అన్నాదికమును యాచనాది విఖా నములచే గంపాదింవ రాదు, అని విశ్వపాలకు డయిన భగవాన్ నిరూ పేంచు చున్నాడు. ఇంతకు పూర్వము శరీరస్థితి మూత [వయోజన చివరన కర్శ్మ యాండవ చ్చున౨ి యభ్యకుజ్ఞాత మమిురకది అన్న
చతున్దా ధ్యాయము 815 మా చ్భాదనము లేకున్న శరీరస్థితి సంభవింవదు, అందువలన (వయః త్నించి తాను యాచనాదిక మొనరించి కావలనతునది నంపొదింవ వచ్చునరి భావం కలుజను. తిన్నివారణమునకు వ శ్లోకాద్ధరుూ కావసీయనూా.
లాఖో హ్య్ళప్రార్టితోఒయత్నా శ్రేనాలయ్యసత్యయం గతః 118
శాస్తాశంనుమత ిషెదిలా భార్సం తుష్ట పఏవవా
న్వ్మపయత్నం వినాఒలాథే శీతో ష్టాదిథిర ర్లితః 14?
ద్వందై వర కొబ్దిచిత్తో యో నిర్వ్వైరః సర్వజంతుషు
శరీర స్థితి హేతోశ్చ లాభేఒలాభేఒవికారధీ3 (8
స్వానుభూత్యా స చాక ర్రైవాన్న్యైరారో పిత్యక్రియః
భిషొటనాదికం కృత్వా బంధం నాప్నోతి కించన 14కి
యదృచ్చాలాభసంతుష్టుడు ద్వం ద్యాతీతుడు వి మత్సరుడు,
సిద్ధిలో నసిద్ధిలో నవమూానుడు ఏమి యాచరించినను కర్మ బద్దుడు శాడు. అని మూల గీతార్థము. భావవకాశనార్థము. (గహీం చుట కువష్టంభకముగా నీ యస్ధ దీపికను భావించుట యుక్తము. ఆ(పార్థితముగా సంపొన్న మయిన-చో యదృచ్చాలాభ మగును. తజడుగ కుండగనే యత్నము "లేకుండగ నే ఇాస్త్రానుమతే మవీయిన అన్నవస్త్రాదికము నంపాన్త మగుట యదృచ్చాలాభమని ఛావమా. అధిక తృష్ట లేక అట్టి [ద్రవ్యముచే సంతుష్ణుడు కావలెను. “చ్రైతం చశేత్'? అని శాస్ర్రుము కలదు, అమయాచితము యదృచ్చా నమువపన్నము (గహింపవలెను. ఇట్లుండుట కాశ్ర్రవిధి. కావున యాచ నానంకల్పాది (వయత్న మిందుండరాదు. ఉత్పాత నిమిత్తములు సూచించి నత_తాంగవిద్యలు "చెప్పి అనుశాననవావదముల ననుక వించి భితగంపాదింవరాదు. “యత యో భిమోర్ధం (గ్రామం విశంతి? అని యున్నది. కావున ఛితవై (గ్రామము (వవేశింస వచ్చును. ఇట్టి ఇాస్త్రానుమఠ|పయత్నము యక్ష మే, అశ్లైు లబ్ధవినును ఇాస్ర్రనియత మే- శావీనయుగ లము అచ్భాదనవన్ర్రము శీత నివా
ఏ్16 గ్ తాభావ వకాశము రిణి. కంశ పాదు?లు అకు వీనిని మాన మే గ్రహిఎంకవలెకు. ఇ రముుఎ నందు"గొన రామ- న్య వయత్నమయు "లేపన్న జేవియు లఖిం వవు* లభింవకున్న శీతోన్న నివాంణ మెట్లు? కావుననే ద్వంద్వాశీ తుడు శ్రావలెను- శీతోన్నములను తుర్చిపొసలను నహింపవలెరు- నమాధి దశలో నివి స్ఫురింవవు. వ్యుక్రాశ దశలో స్ఫుఏంచినరు వరమొనందా ద్వితీయాత్మ (వత్యయమున నవి బాధివముల సును. ఆ ద్వంవ్వములచే నువళాతికలిగినను చిత్త మోభము పొంవ రాదూ ఈ యర్థ మిట్లు ఛావవకాశమున నున్నది. అయత్నమున అపార్థితముశ లభించిన చానిచే “అలం” ఇది చాలునన్న (వక్య యముతో నుండదగును. శాస్త్రానుముక ఛిమెది లాభమున సంతొ- హష్టాడు కాదగును, స్మ్మ్వవయతే ము లేక లభింప నపుడు శీత్రోస్ణాదూ లచే బాధిశు డయినను అముబ్ధ చిత్తుడు కాదగునుం నర్యజంకు వుల యందుకు సిర్వ్యైరముగా నుండదగును. శరీరస్థితి హేతువు లగునవి లభించినను లభింపకున్నను వి కారము పొందరాదు. ఖ్రస్బుండూ నాతడు తన యనుభూతితో అకర్వయే యగును. ఇకరులం కర్పృత్య మారోవించి. యనినను ఆతా సకర్షగనే కర్చృతాాభిమాన రహి: తుడునగనే యుండదనును. ఇట్లుండునాతేకు ఛియోొటనాదిక మా చరిం చియు బంధ మేనియు పొందడు. 28. గతసంగస్య ము_కృన్య జానావస్తిక చేత నః ళ్త్గా టు యజ్ఞాయాచరతః కర్మ సమ్మాగం (వవిలీయతె ॥ తక్త్వజ్ఞన్య గృహస్థస్య కర్మయాగాదికం కృతం వైవ బంధకమిత్యాహ పూర్వోక్రమపి కేశవః 156 నరంవరిగబవాము పరిత్యజించి యదృచ్చాా లాభనంతుస్తూ చయిన యేక భి న్యూ వయోజక ్యో భితౌటనాది శశ్చాచరణము బంధము కాదనుటచే, గృళాస్థుల (బహవిదులయిన జనశాదుల కట్టి కర బంధ హేకువగూ నే మోయ కునాశం౦ంక యవరిశీని శలుగ వచ్చును. ఈ శం కానినృత్తి 3 పూర్వమె “త్యక్వా కర్మ
చతుర్థాధ్యాయము 817 ఫ లానంగం) అను స్టలమున లొంత నిమాపీక మయినది. దాని వివ రణ మి “గతనుగన్య” లో నున్నది. తత్య్యజ్ఞునకు గాని గృవా స్టునకు గాని తా మాచరించిన యూాగాదికర్శ బంధకము కాదు- ఈ యంశము పూక్యోక్ప మయినను కేశవ భగవాన్ ఇచట యమశదముగా నిరూపించు చున్నాడు. ఫలానంగవిహీనస్య నిరతాఢ్యాసకన్య చ్ నిర్వికల్పాత్మత త్త్వైక్యటో ధే యన్య స్థితం మనః కేఫ్ 1 ఈదృశస్యాపి (ప్రారబ్ధవళాల్లోకపవృ త్రయే కుర్వ్యతః కర యజ్జాదివిస్తుపీత్యర్ట మేవ వా 152 సహ్మాగ్రేణ ఫలేనై తత్కంర్థుజ్జిస్య వినశ్యతి ఫలం చౌజనయిత్వైవ మూలోచ్చేదాద్భ్రృశో క్తయా 16కి ఫలానంగరహితునకు అథాశ్రిన నశించిన వానికి నిర్వికల్ప యయిన అత్మళ త్వగోధ ముదయింవగా అఆ బోధము నంటే మనస్సు లగ్నమై యుండును. ఇట్టి వానికి (పాగబ్ధకర్భ్ణువశమున లోకనం[గవా యునక్షై యజ్ఞాది కర్ణ్యయుండును, అట్టి కర్శ లోక్యవవృత్సి కగు రో (1 -టయ కాక విష్ణు వీక్యర్ధ మేని యగును, అట్టి కర తతృ్యదర్శనమున నూలోచ్భేదము కలిగి సందున ఫలమును నంపాదింవ నేరదు. ఎయయజ్ధిదానాదిః మయిన యా కర్ణ నమ్మగముగా సళించును, వడ్తీ, (బహ్మోర్పణం (వ హావిరృవ్యోగ్నా (ుహ్యకా చకుుతం (బ్రోవ "త్తే గంతవ్యం (బక కర్గ నమాధినా | నను జ్ఞానే సముత్పన్నే పూర్వం కర్మవినళ్యతు శీయనూణం కధం కర్శాజనయిత్వాఫలంవిదః 184 నళ్యతీత్య(త్ర (బ మ్రైక్యబోధవేత్యాహ మాధవః భగవన్ ! జ్ఞాన ముత్సన్నము కాగా పూర్వకర్మ నళిం చుట యుళ్లమె యగును. తద్విదున కయినను క్రేయమాణకర శై ఫల ముత్సాదిపంకనశించునా! అను (వశ్నవిమయమున (బమ్మైక్య ఊోధనుచేనది నతించు నని మాధవ భగచాక్ నిమాపించుచున్నాడు-
8186 గతా భావ వకాశేమూ బహుకార కసొధ్యాస్టి (కియా యాగాదికాఒఖిలా 155 దేవతో ద్దేశతో దవ్యత్యాగో యాగ ఉదాహృతః స ఏవ త్యజ్యమానస్య (చవ్యస్యాగ్నా యధావిధి 1 (ప్రకేపాద్దోము ఇత్యు కృ స్వతో ద్దేశ్యాస్తి దేవతా సంప్రదానం హావిశ్శబ్దవాచ్యం (దవ్యం యని తద్ 4 సాఇెద్ధాత్వర్హకర్మా_ప్లి తత్ఫలం తు స్వరాదికం భావనాకర్మ యస్మా త్తద్ద్రవ్యం విహిలం భవేత్ 158 ఏవం జుహ్వాదికరణం (ప్రక్షేపేఒత్యంతసాధకం భానక త్వేనమంథత్రాదికరణం ద్వివిధం తధా కక్ త్యాగ్యపకేపభఖేదేన [కియాపి ద్వివిధేరితా త్యాగే యజమానః కర్తా (పకేపోఒధ్వర్యుక_రకళ 100 (పకేపాధికరణం స్యాదగ్నిక స్వర్గాదికం ఫలం తదేవమభిలం యజ్ఞ్యక్రియాకారకనప్తు యత్ క61. (బహ్మాజ్జానేన తతై 9వాధ్య స్తం రజ్జౌ (గాదినక్ (బిహ్మజ్జానేన బాధే తు భాసమానమపి స్ఫుటం 182 కల్పతే నైవ బంధాయ యథా స్వాప్నం (ప్రజాగరే (బ్రిహ్మాదృష్టిరియం సర్వయజ్ఞరూపతయాధునా 168 స్తూయతే హరిణా సమ్యర్దృష్టిదార్థ్యాయ తద్విదాం అచరించు కర్థులలో నంతట (బహ్మ్గొవన వమావశస్టికము . అట్టి (టక్మాభ వన యున్న-చో నాచరించు కర శ! సల ముత్నాదిం- వదు, ఈ యంశ బోధనమునశైై_ యా (వభుట్ట మావశ్యకము. యాగా దికర్శలకు సంబంధించిన సాంశేతికములను గు రించుట యానశ్యకము- యజ్ఞాది కియ అ నేక కారక సాధ్యము గా నున్నడి. ఇందు యాగము హోమము 'జేవత [ద్రవ్యము సఫలము మొదలగు" వాసిని మోినూంసాఖాస్ర్ర నియమానుసారముగా గుర్తించుటం- యా గాదికియ యంతయు బహుకారక సాథ్యముగా నున్నది. ళేవతోద్దేశమున [ద్రవ్య త్యాగ మొనరించుటను యాగ మందురు.
చతున్ధా ధ్యాయము 819 “త్యాగ మొనరించు (ద్రవ్యమును యధావిధి శా అగ్నియందు (వమేవ మొనరించుటను షపళోవు మందురు. "జేశతోట్దేశ మున దవ్షమును: త్యాగ 'మొనరింతురు గావున ఉద్దేశము" నుండునది * ేవత ౫” యని వ్యవహరింతురు, బేవత నం్యవచనానము. నంకలృభామలళో చతుక్ట్రవిభక్షి కల చేవక సువదానము. హవిః శబ్దవాద్య మజసనది [దవ్వము* ఇది సా మోద్దాత్వన్థకర్శ. న్నర్షాదికము ఫలము, ఇది భావ నలో కర్శగా నుండును. సావి. నదార్రము సాయోౌద్యాశ్యద్ధము “కాగా న్వర్థాదిక ఫలము వ్యవహీక మయిన భా -నాకర్శ- “హో మేన న్వర్లం భావయేత్ ౫” అనుటలో న్వర్ష జు భావనాకర్శగా నుండుట నృష్టముం అగ్ని బావిర్ధారకము- జూవిః (వమేవమున పాధకత మకుగాజమువ్రు- వహోమసాధనము ఉండును. అది కరణము సాధనము. మం[తము -(వకాశకము కావున నడియు కరణమె- ఇట్లు కరణవమ కారకరూన ముగా జ్రూవకరూవముగా "ఆంకువిధము ఎ నున్నది. త్యాగ మొక [కీయ. అగ్మి,వమేవము వేరొళ క్రియ త్యాళ్యవ మేషము లను రెండు శకియలలో చొంవటి దయిన త్యాగ కియలో యజమానుడు కర్తం "రెండవది పయిన (వ్రతేరక్రియో యజమాన వర్మిక్రీతు డయిన అభ్వర్యువు కర్త. (వమేపాఫికరణ మళ. స్వన్గా విక ము. ఫుఎముం ఇట్లు యజ్ఞ మునకు నంబంధించిన సాంశేకిక వ్యవోర ముశ్నది+ ఇట్లున్న యజ్ఞ్యకియా కారకవస్తువు నర్యము అధ్యర్వృముగా నుర్నది- (బళ్మాన్వరావ వరిజ్ఞానము 'లేశందున రజ్జువునందయ. [నగాదికముూ వలె అధ్యవృముగా నున్నది, (తాకును మాబి వపూలమాఎం యని శలచుట (భౌంకి. అర్హ నర్నము (యబక్మామె యబముయుడగా యాళ 'మని ([క్రిథయయని కారక మని వస్తు వలి భఛభాాంంచుట సర్యము అగు నము, “రళ్ళౌ (నగాదివత్ *” మిథ్య, | బవ్మాక్థానము కలిగిశ చో సర్వము ఇధి మసపనుం రజ్జుజ్ఞానము కలుగగా పూలకూాల మను న! ముుకదుగదా, (బ్రహ్మాళ్ఞానము క రసము చాఫతము కొళా
320 గీ తాభావ్యవ కాశము యజ్ఞ క్రియా కారకవస్కవు సర్యను భాసించు?దిగా నున్నను, బంధ ౫.1 నంపాదింవదు. స్వవ్నముస గోచరించుచున్నది జాగ రావస్థలో గోచరింవదుగచా! కావున ఇచట (శ్రవ్మాదృష్టి, యుండుట యాన శ్యకము- రథ నా నరాగానుందుువ దృష్టి మ్యదృషై నాభ క 99 క్ నంపాదన మునశై (బ్రహ్మార్సణం (బక్మాకావి, అను భగవాఖా _స్తవరూవముగా నికూపీంచు చున్నాడు. అర్పణం చార్చ్య తేఒనేన జుహ్వాదికరణం హి యక్ 1[థీ అర్య తేఒస్మా ఇతి (పోక ౦ సంప్రదానం చ దేవతా అర్ప్య తే2-స్ఫెంపు దేశాద్యాథారో ఒధికరణం తధా 165 (బ్రహ్మ జ్యారోపితత్వా త్తత్సర్వం ఛఇహ్మైవ నేతరత్ కల్పితస్య సృధకృ త్తాధిష్టానాన్నా ప్తి సర్వధా 166 క్యాగాదిక్కకియా కర్మ హవిర్భ్ర హ్మైవ నస్తుసత్ య్య (పకిప్యకేఒగ్న్యా తత్సోపి (బమహ్మైన 'కేవలం 107” త్యజ్యతే కిప్యతే యేనన కర్తా (బ్రహ్మచిన్మయం త్యాగసకేవరూపా యా [క్రియా (బహ్మైవ తద్భ్రృతం 164ళి హుతేన తేన గంతవ్యం ఫలం (చిహ్మస్వరాది తత్ కర్మణ్యనేన రూపేణ నమాధిర్యన్య ధీముత౩ 189 కేస (దిహ్మవిదా (బ్రహ్మ గంతవ్యం చిత్సుధాద్వ్యయం అర్పణము హవిస్సు అగ్ని వుతము ఫలము కర్గు సర్వము (న్నా యని భావించుట గీతార్థము, అర్పణము (గబవ్మా- అర్య తే అనేన దీనిచే నర్పితమగు నను నరమున జుహో దికరణము బోథిక నో లి వ మగును, “అర్య తే అస్మై” ఈ బేవక కర్పిత మగుచున్నది అను నర్దమున నంవదాన మయిన బేవత సూచిరనుగును, “అర్చ్యతే అస్మిన్ ౫) దీని యం దర్పిలే మగు నను నర్ధమున 'జేశాద్యాధా. రమ గా నెన్నదగిన అధికరణము సూచిత మగును. ఇవి యన్నియు, 1బవ్మ్మాయం చాతోవికములు. చాన్నవములు కావు, అన్నియు[(బవ్మా. ఇకేరము. కాదు. కల్పితమగు వానికి అధిష్యానను కన్న నతిః
శ్రే చతుర్థాధ్యాయము ఏ9( రక్తముగా నత్తయండదు. త్యాగ్మక్రియ (వతేవ్మకియ కర్ణు కయిన వావిస్సు నగ్యము (బన మే+ ప్ యగ్నిలో (వమేవ -మొనరిం శురో ఆ యగ్నియు (బ్రన్మా మే, అన్నియు (టవ్మాయందు కలిత ములు కనున (టువ్మారూ వములేం త్యాగ మొనరించు. యజమానుడు "కాని (వవేవ 'మొనరించు అధ్యర్యువు కాని (టహ్మామే, త్యాగ (వతేవరూవ మయిన (ట్రియయు చిన్మయ (వ్మా మునియె భావింవ వలెను. హుత మయిన ద్రన్యముచే పొంద దగిన స్వర్తాది ఫలమును (బ్రహ్మమే. యాగాదిళర్ణులలో సీ విధముగా నే ధీమంతున కీదృశ నమాధి యుండునో ఆతడు (ట్రవ్మావిదుకు, చిత్సుఖాద్వ్యయమయిన (బవ్మామే (బవ్మానిదునకు గంతవష్టము. (పాప్తవ్మృము, కారక వ్యవ పోర ముండిగా శుద్ధవస్తువు గోచరము గాదు. శుద్ధ వస్తువు సిద్ధము శాగా "కారక న్యవవోర ముండదు. కర్ణలలో తదతగము లలో 1 బహ్మయే ' యనుస్యూతముగా నున్న దని దర్శింగు వానికి కర్మ (వవిలయము. కలుగును. ౨5, చైవమేనావశే యజ్ఞం యోగినః వర్యుపానతే (గువస్తగ్నావవరే యజ్ఞం యభ్లేనై నోవజవ్యాలి॥ పీవం సంపాద్య యజ్ఞత్వం సమ్యగ్దృ క్షేరధాధునా 170 తత్తుత్య ర్దం మఖానన్యానుపన్యన్యతి కేశవః సాంగ వయిన యజ్ఞరూప కర్మను (బహ్మాత్ముకము. గా భావిం వగా తదనునంధానమున అను నంథాత యగు వానికి (బహ్మపాప్పి రూన మయిన పము నిక్షష్ట మయినది+ నమ్యుగ్భృష్టి యగువానిక్సి యభ్ఞాఖభెవన మి విధముగా న్నిర్ధీతముయినది. కాగా సీ విషయ స్తుతిశై. భగవానుడు ఇతరములయిన య్ ముల నిచట నిరూపించు “చున్నాడు. దేవా ఇ౦(ద్రముఖా యేన ఇజ్యంతే యజ్ఞః స దైవక, 2. తం కుర్వంతి సదా యజ్ఞం యోగినః కర్మణో౭-పరే సత్యం జ్ఞానమనంతం యన్నిర్విశేషం నిరంజనం 17కి
22 గ తాభావవకాశమా
తత్పదార్హః పఠం (బ్రహ్మ త దేవాగ్నిర్దు తాశ్రయః
తస్టిన్నగ్న్య చిదాత్మానం త్వం పదార్దం ముముకేన9 18
వస్తుతో (్రహ్మసంతం తం యజ్ఞం దుద్ధ్యాదిసంయుతం
ఆహుతీరూపదుధ్య స్తం బ్రహ్మత్వేనైవ జుహ్వూతి కథ
సర్వోపాధిపరిత్యాగ్యాద్పహ్మా తై్మైక్యమభఖండితం
పళ్యంతి బ్రహ్మనిష్టాసే భేదం సమ్మజ్నిరస్య చ 115
యజత్వేనె వ సంపొద (బహ్శిత్సాభేదదర్శనం
తలషవ్ పఠ్యశే మి కలీ లసీమకేమ వై 176
(శేయాన్థ్రవ్యమయాద్యజ్ఞాద్ జ్ఞానయజ్ఞ ఇతీపహాసొ
సంస్తుతిఃక్ఞానయజ్ఞస్య సమ్యగృగవతోచ్యతే [77
కొందరు మైవ యజ్ఞ మూచరింతురు. కొందరు జ్రానయజ్ఞ్ఞ
చమూచరింతురు. తద్రూవ మా (వనసంగమున నున్నది- ర్రైవయణ్ఞ చుకటి కలదు. ఈ యజ్ఞృమున యింజాది -జీనతలు యాజతు లగుదుకు. అది చై వయజ్ఞ ము, యోగు లయిన కర్ములు కొందరు దెన యజ్ఞమును దర్శపూర్మ మూానజ్యోగిష్టో వూదికము నుపాసింతురుం ఈకర్ష్యయజ్ఞ కరణానంతరము అంనఃకరణ శుద్ధి చ్యారమున శర్మయజ్ఞ ఫలభూత మయిన జ్ఞానయజ్ఞము కలదు, మరికొందరు బక మాచరితుకు. పీకు పూర్వ ఎలక్షుణులు- తత్యదగ్శన నిష్ట ఫ్టైసులు= శుహ్మన్నిళో స్వాత్శను పకోమయము చేయు దురుః తత్నదార్థమయిన [(బచ్మాము నందు త్యం వ చార వుయిన జీవని హోమము. చేయుదురు. ఈ యస్ధమిట్లు నిర్ధ్రాహ్యముం నత్యజ్ఞానానం తానంద రూవము నిర్వి శేనము. నికంజనము నయిన శ త్పదార్థము వర(బక్మూము. (బహ్మామనెడు అగ్ని. ఆ అగ్నిలో చిడాత్మ యయిన త్యం వదార్థమును ముముతువ్రులు హోవునుంు వేయుదురు. ఏవీ రొనరకించు ఈ యజ్ఞము వాస్తవము గా (ువ్మామే. బుద్ధ్యాది నంయుత మయిన త్వం వ డార్ధ మయిక జీవుని ఆహుతి మూవముగా అఫప్టిన్నముగా నున్న జీవుఎ (బర్మాభావము 5నే
చతుర్ధాధ్యాయము క9ి8ి హోమము చేయదురు. సర్యోపాధి వరి త్యాగమున అఖండిత ముయిన (శుహ్మ్ట్ త్మ్యైళ్ళుమును' ఆ బ్మహ్యూనిష్టలు ద్శ్బాంవ గలరు, భేదభావ మును బాగుగా బో(దోలగలరు. 1(బహ్మత్వముననే (బజ్యాత్మా ఖీ్ద దర్శనము సంపాదింతురు, (బహ్మాత్మభావ సాధన రూవము నం౫న యాగముల౦దు జ్ఞానయజ్ఞై (వశంనయు నిరూపీత మయి: నది, (దవ్యమయ మయిన యశ్హామున కన్న జ్ఞానయజ్ఞము 1శేయోరూవము అను నీ (వశంసాత్భక మయిన స్తుతిని భగ వాన్ బాగుగా నిరూపించెను. జీవ (శువ్ళ్ భేదదర్శనము డ్జాన యజ్ఞము యొక్క న్యరూవమని సారము, 26. [శో(కాదీఏందియాణ్య నే నంయమాగ్నిషు జువ్వూతి శ బ్వాదీన్విమయానన్య ఇంధద్రియాగ్నిషు జవ్యూతి॥ శేయసః సాధనం యావత్కి-ంచిద స్తీహ వై దికం యజ్ఞక్వేనై న తత్సర్వమత సంపాద్య తేఒధునా 118 (ప్రత్యాహారపరాః కేచిత్ (శోధత్రాదీసీంద్రియాణ్యితే విషయేభ్యః సమాకృష్య సంయమాగ్నిషు జుహ్వూతి క70 ఢారణాఢ్యానసిద్ధ్యర్హం సమస్తానీం్యద్రియాణ్యపి ఛీరా8 సమ నృథో గేభ్య (ప్రశ్యాహృత్యాత్మ్భని స్టితాం 160 అపరే వ్యుక్థితావస్థాః (శోశ్రాదిభిరపీందిటై? అవిరుద్ధార్ధస్వీకారం హోమం మన్యంత ఏవ తం 181 కర విదులకు కర న్యమయినయజ్ఞమునిరూపిత మయినది. బహ్మ ఏదులకు కర్త మయిన జ్ఞానయ్ఞైము నిళూపిత నుయినది. ఇక అ(బహ్మావిదులకు కర్వృవ్యము లయిన కొన్ని యజ్ఞము లున్నవి. ల్తక నిటువై వాని నిరూవణను (ననకము, (శేయస్సాధనముగా నున్న "వైదిక విశేషమంతియు యఛ్ధాముగ న వ్యనహరింన దగి యున్నది. ఈ యంశ మిచట నంపాదితీము కాకున్నడి- నివృత్తి ధర్మనిష్టు ఇ వ ఆ లయిన కొందరు (బవ్మాజ్ఞానాప్టి కామన కలవారై జ్ఞానమునకు వరి వంథులుగా నున్న శోళా దీం[దియములను వాని వాని నంయమ
ఫ్బ్రెత్వ గ్ ఇ భావ వళాశమః గూవము లయిన అళ్నలలో పహోఎుము చేయుచున్నారు. ఈయూ విషయము నుండి యింద్రియనులను. నియమిం దచుటలో తత్పరులై యుందురు, కొందరు (పవృత్సిధర్భనిష్టు ౫- నంతతి భో €ళశాములుం ప మయముల భో: సమయములందు - హవిస్సుగా థానిశ1ేము లయిన శర్చైాది వినయసులను అగ్నిగా నంభావితము "యిన ఇంద్రియము లందు హోమ మొనరించ చున్నారు. అనగా విషయానుభవమున నున్నారని సామాన్గము 7 గీ ఆ భావము*
ఇంసలి పశ్తేషాంశముల నీ విధఆగా భౌవింవ నగును యమ-నియమ- అసవ- (ాణాయామ [వ త్యాహార- ధారణ-ఛాస్ట్రాన- సమాధులు అనునవి అన్టపధము లయిన 'ఈరానములు- శోంయాదు లయిప జ్ఞా శేరదియములసు శచ్చాదివిమయముల. నుండి (వ త్యావాతే ముల నొనరింతురు, అటు వనరించిన యింద్రియములను (ననరింప సీళ ఆశర్షింశురు- ఇట్లొనరించుట (వత్యాహావము, ఇట్లానరించు వారు (వ తాక్టహోరవరుల్తై ఇద్రియములను నంయనా 'స్నలలో హోమ మొనరింతురు, ధావణాధ్యానసిద్ధి కె న ర్వేందెయ పులను సర్వభోగ ములనుండి (వ త్యారారిం చుకొని అక్మెనిష్టం లగుదురుః
ఇచట యోగనం కేత సిద్ధము లయిన విషముముల నిట్లు విశదముగా గుర్తిం వచ్చును. గీతావచనమున “సంయ కూగ్నిషు” అవి యన్నది. +ఇంయ ప మునసెడీ అగ్న్మ్లలం దని యన్థ ము ఛారణను థాస్టనము సమాధి అను మూడు నంయమ వదమున జెవ్సదగ్గి యున్నవి. *“తయమేకత నంచుమ౫ మూకు నొశట కూడుట సెంయనుము. మనసును ప్యావయ ఫుండరీకవుం నందు 40 నిట్టి వానికుందు చిరకాల ముండు నట్లు చేయుట భావణ యగునూ ఒకచో ధృకమై స్టముగా నున్న మనసునకు అన్యా కారరపాత మయిన భగవానుని యాకారమున (వవాహోత్మక మయిన నృత్తి యుండునట్లు కూర్చుట ఇ్యానము- విజాతీయ (వత్యయ రహిత యయిన సజాతీయ (పత్యయ (వవావామః నమాథి యగును. చిత్త
చతున్థాధ్యాయము 225 భూపి భేదమున ఈ సమాధి రెండువిధములు- నంవజ్ఞుకసమాధి= అనంవజ్ఞాత నమాథి యని, చిత్తమునకు అయిదు భూమిక లున్నః = వీప్తము- మూఢము-వివీ.స్త్వము- ఏ కాగము - నిరుద్ధము నని. రాగ చ్వేపాదివశమున. చిత్తము విమయములం దభిని వేశము కలదయినవో వీప్తావస్థ = చిత్తము తెంటడాద్యగన్త మయిన చో మూఖావస్థ సర్వదా వివమయాశక్షృ మయినను ఒకవమూడు ఛ్యాన )ిన్టు మయినవో వితీప్తావస్థ, ఇది తీప్తానస్థ కన్న విశేషకుు కలది" క్షప్తావస్థలో విపి. ప్తావస్థలో సకూధి వకక్తియే లేవ. చిత్తము వితీవ్వముగా. నుండగా నొకవూకు నకూఖి కలుగును, గాని తది నిలకడగా నుండదుః విషేవము (వధాన మగుటచే గాలి పీచగా కదిలిన దీివమువలి నా నమాధి నకించను, ఏకా మను చచిత్తభూమి యిీా విధముగ నుండును, గనకవివయక థారావాహీక వృత్తి యిందుండును. సత్త్వగుణ ముదిక్పమై యుండును, కావున తమోగుణనుూ వలన గలుగు తండాదులు నశించును* ఆ త్భాకార వృత్తియె యుండును, ఇందు రజోగుణకృత మయిన చాం చల్య ఈూవ మగు విమేవము కూడ నుండదు, శుద్ధగత్వ్వ [దకోవమున చిత్త మేఠకవిషయకముగ నె యుండును.-ఈ స్ధితిలో నం_పజ్ఞాతనమాథి కలుగును. ఈ నమాధిలో భ్యేయాకార మయిన వృత్తియు గోచ [0చును దానినాడ నిరోధించినచో చిత్నమునకు నిరుద్ధభూమి కలుగును. ఈ స్థితిలో అనం ప్రజ్ఞాతేనమాధి భూమి కలుగును, ఈ యనం్యపజ్ఞా కనమాధిని నిర్చీజనమాథి యనియు నందురు. సర్వతో ిరక్సునరు ఇదియె నమాధి ఫలము, ఈనశమాధిసుఖము నపేషీంవని 'ఊూగి కిది ధృథభూమియొ ధర్మ మేఘ - మను వ్యవజోరము కల దగును. ఇట్లు సంయమములలో భేదమున్నంనున “నంయమాగ్నిషు” అని బహువచనము గీతలో నిరూపీత మయినది. నంయమాగ్ను లలో ఛారణా ఛ్యాన సమాథి సిద్ధిక సశ్వేం్రియములను న్వ స్య విమయముల నుండి మరలింతుకు (ప త్యాహరించురు. అవూడు
శ96 గీ తాభావవ కాశము వివేవ ముుడనందున చిత్తము ధారణాదికము ననుకరింద గలదు. సమా ధ్యవస్థలో సర్వేం్యదియవృత్తి ఒరోధము యజ్ఞ ముగా నిరూ- విత మయినది- ఇక వ్యుగ్ధానావస్థలొ రాగ్యేమరహిత ముగా విషయభోేగ మొకటి కలదు. వ్యుథ్ధిత చిత్తు లయిన బారు (శో(తాదీందియముల చే" అవిరుద్ధార్థములను స్వీకరించుటను గూడ కొంద రొక విధముగ హోమ శ్వ,౫ యజ్ఞము గ భావించుచున్నా రు* స్పృహాళూ న్యముగ శశ్చాదివిమయమును ఇం థటియాగ్నిలో మోమము చేయుదురు, విషయభోగనమయమున గూడ అనాన క్తితో ననుభవించుట యిం దలి భావము. వ. సర్వాణీందది మక రాణి (పాణక ర్యాణి చావే ఆత్మసంయమ యోగాగ్మ్యా జువ్వూతి జ్జూన దివిలే 1 పాతంజలమ తేనై వము క్ర్వా యజ్ఞద్వయం హరిః (బహ్మవాదిమకేనాహ యజ్జాంతర మకామినాం కే[ పాతంజలయాగ మతానుసారముగా యజ్ఞ ద్యయనును భగవా౯కా నిరూపించి, (బవ్మూవాది మతానుసారమున అకాము లకు యజ్ఞాంతరము నిరూపించు చున్నాడు, ఇక నిరూపింపబోవు యజ్ఞము ఛ్యాననిష్టులకు సంబంధించినది, ఇది బాధపూర్వక మయిన నమూధికూ వము, కారణో'చ్చేదమున వ్యుస్థానళూన్యముగ నుండును. పూరగయోగుల కన్న ఈ యజ్ఞ మనుసరించునారు. (కేస్టాధ్ధి "కారులు. సర్వాణీ స్థూలరూపాణి సూత్మరూపాణి సర్వశః శబ్దాద్యాదాన రూపాణీర్యదియకర్మాణి యోగినః 18 తదైవ [పాణకర్మాజ్యాకుంచనప్రభృతీని చ ఆర్థాద్వ్యష్టి సమష్ట్యాళ్మలింగం స్పదశాంగకం [క ఆళ్ణసంయమయోగాగ్నా సమాధా నిర్వికల్పశే (పక్షీ పంత్యాత్మవిజ్ఞానదీపి తేఒత్యంతతేజసి 185
చతుర్ధా ధ్యాయము వల?
బాధిత్వాజ్టానమఖిలం నమ్యగ్జ్ఞానేన యోగినః విలాపయంతి కే లింగం సమాధి సర్వతో ధృవం 166 ఇచటి శ్లోకభావ వజ్ఞానమూ నకు ముందుగా నీ విషయ 'వరిజ్ఞాన మావశ్రికము. సమాధి రెంకు నిధముల నుండును లయ పూర్వక నమాఫి చాధపూర్వక నకూధి యని. కార్యము "కార ణము కన్న నతిరిక్కముగా నుండకు. వంచీకృతము లయినవంద భూతముల కార్యము వ్యస్టిరూవను. ఇది సమస్టీిహూవ మయిన విరాట్మా-ర్యము. విరాటాారము కన్న నతిఃక్తముగా వంచ భూత కార్రిముండదు. నమస్టియావము కన్న వ్వ్ట్రి మావ మతి శిక్తముగా నుండదు. సమష్టి నూవముకు ౯౦చీకృత వంచభూ తా ర్శకమగు కార్యము? ల్తవె అవంచీకృ్ళత వంచమహాభూత కారని .మయి[ందున తదతిరిక్సముగ అేదు. ఈ వంచభూకము. లందును చృథివి శబ్ద న్పర్శ ర్మూన రన గంధము లను నయిను గుణములు కలది. ఇది గంభేకరము. లయిన చతుొర్షుణములు- శబ్ద న్పర్శ రూవరనములు కల జలము యొక్క కార్యము. కావున తదతి 8క్తముగా వృథధివి యుండదు- శబ్ద న్పర్శ్మ రూవ రనములను నాలుగు నుణములు గల జలము గంధరసేతరము లయిన శబ్దర్ప్శమావనూ లను మూడు గణనులం కల "కేజస్సు యొక్క కారస్థ మామునం బున తదతిరిక్త ముగా నుండదు. (తిగుణాత్మక మయిన "లేజస్సుకు గంధరన రూపేతరములగు శబ్దనృర్శములను "ండు గుణములు కల “వాయు. కార్య మయినందున తదతిరిక్త్రముగ లేదు. గుణవ్వ్యమూా తక మయిన వాయువుకు శబ్దముమా[తమే గుణముగా గల అకాశ కార్య మయినందున లేదతిరికృముగ "లేదు. ౪ శస్త్టగసుణ? యయిన ఆకాశమును పరమేశ్వర సంక గ్చాత్మక మయిన అహం "కొర శార్య మయినందున తదతిక9 నకుగా "లేము. సంక ల్బాత్మీక మయిన అహుకారము కూడ మాయేతు* రూవ మమున మజా "శృత్య కార్యమమినందున మనాత్తుకన్న సనతిరి కృముగా "లేదు.
825 గ్ తాభావ్యవ కాశము ఈతణ రూవమయిన మహత్ర్త్యత్వేమును మాయా కార్య వముము నందున మాయాళతింక్తలుగా. లేదు. మారయూ మూవ మగు కారణ మున. జడ మయినందున చైజనస్ట్రిము సం నధ్యన్త మయినందున మై న్యాకరిక్షమ గ లేక. ఇబ్లనానాధాస మొన్పుగ” నొక వై వము గోచరించున. ౯౧ కాంణాల్మన మయిన వదంచను న్న 3 చైళను మ్య(తగోచరముగా నుండు బణూధిలకు పూర్వవనమాధి యగును. ఇందు “తత్ర్యమసి” అన మపోవాక్యార్థ జన్యమయిన జాన ముండదు. కావున జవిడ్యా త త్కా-ర్య్యము శ్నీణము కాడ, ఇట్లు లయచింనన మొవ_.(ఇనను కారణ ముండును గావువ మరల నర్వ (వవంచోన్లాన ముండును. కాగా ఇది సుషుప్తి నలె నవీజ నమాధియీ శాని ముఖ్య సకా థి శాదుం తత్యమస్యాది మహో వాక్యముల అర్ధసామో త్కాంరమున అవిద్య నళించిపోగా, కృష్టి (5 మమున త త్కా- ర్యము నర్యము నినృత్తమగునుః అనాది యగు నవిద్య మరల నుదయింవదు. అవిద్యా కారన్గము గూడ మనల నుద యింనదు, అపుడు జాధపూర్వ్యక మయిన నిర్చీజ నవమాధి కలుగసను. అట్టి వాధ పూర్వకమయిన ననూధియే యిచట నిరూపిత మ౫ చున్నది కొందరు సెర్వేయ్య్రియకర్మలను సర్వ పాణకర్మలను జ్షాన దిపిత మయిన ఆత్మసంయమ ఆూగాగ్నిలో హోమ వెంనరిందు యున్నా రని గీఇార్ధము- స్ఫూలరయానము లయిన శళ్హాదిం ద్రియకర్శలళు సూత్మకూవము లయిస ఆదానాదీందియకర్శలను, అశ్లై ఆకుంచ నాదు లయిన (పాకర్మలను, అనగా వ్యష్టిసమష్ట్యాత్మక మయిన నవ్వదకాంగక లింగ చేవూ మును అత్మసంయమయోగాగ్నిలో నిరిణ ఏ కల్పక సమాధిలో ఆత్మవిజ్ఞానదీపీత మయిన అత్యంతమహాో తేజ స్సులో (వత్శేవమొనరించు. చున్నారు. హోము -మంనరిందు చున్నారు. సమ్యాగ్ జ్ఞానమున నిగశరజ్ఞానము సర్వము వాధిత మున చించి యోగులు లింగ జేవాను ను నమౌాథిలో విలావ మొనరించు
శై చతున్రాధ్యాయము 629 చున్నారు. సిశ్చీతెముగా నిట్లు విలయ మొనరించు [చున్నారని భవ 1దకాశార్ధము.
ఇందలి కొన్ని సాంశేతికముల నివరరము నీ విధముగా
గుర్తింవ దగును, ఇం్రియ కర్భు లన్నియు స్థూలరూవములు నం స్కారరూవమ లుగా నున్నవి ఇరదియములు (ళో[తమ--త్వక్కు - చతు వు-రినన్య్యఘాణము అనునవి. వీనిని క్లూ నే్యద్రియము లందురు. చాక్యం _ పాణి - పాదము _= పాయువు - ఉవస్థ అసనునవి కర్మే ట్రియమ లు. ఆంతరిము €యి.న యిం[దియనులు మనస్సు అ బుద్ధి అనునవి రెండు. మొత్త మివి నప్వడశనంఖభాస్థకములు. వీని కర్ణుణం
శబ్బ్యశవణము - న్నర్శ్మగవాణము - రూనదర్శనము - రన్మగహా అను == గంధ్యగహణము అనునవి, వచనము - ఆదానము - నినా రణము ._ ఉలత్సర్లము - ఆనందము అనునవి, నంకల్పము - అభర్రివ
సాయము ఆనునప్సి ఈ వదునేడును ఇం(ద్రియకర్శలు= పాణకర్మలు
శొన్ని కలవు, |పాకాము -- అపానము -- వ్యానము - ఉదానము = నమూనము నను నయిదును (పాణములు- బహిర్నయనము - అథో నయనను -- ఆకుంచనము - (వసారణము అను నయిదు (వాణ కర్మలుం అశితము -- పీీము _- నమనయనము = ఉఊర్థ్యనయననా 'మొదలగునవియు. (పాణకర్శ సలు, కాగా వంచజ్ఞా నే్యదియములు వంచక లే స్మేంద్రియములు వంచ ప్రాణములు మనోబుద్ధులు అను
వదుశడనులింగ శరీ మ. -ఇది సూత్మభూత నమస్టిరూవమ+ హ్కణ్య గ ర్భాఖ్యము ఆత్మనంయమను ఆయూగాగ్ని అత్మవివయక వమయిన న 6యమము- ధారణా థాష్టన నం(వ్రజ్ఞాతే ననూధి రూవమ,* ఈ నవమూాధివరిపాశము కలుగగానితోధన మా థి రూవ మయిన యూగ%ము కలుగును, ఇట్టి అత్మశంయమ యోగ మనెడు అగ్ని జ్ఞానదీపిన మగును, జ్డాన మనునది వేదాంత వాక్యజక్య మయిన (బన్ను వైభవ ₹ౌరము. డిని చే అవిడ్వాత త్కార్యములు నశించు చును తన్నాళము ద్వారా ఆ అగ్ని అత్యంతము సముజ్జ్వల
ఓం గ భావ కశాశము ఈ న యగును. ఇట్లు స వష్టిలిం” శరీర వాను వలయ మంచు చు ర్నారుం జ జ స్యాఖ్యా కుజూన మయజ్డూశ్చ యతమయఃన )శితి[వ తాః॥ జా చ ఒడ స బ్రీదమారేస్రిఖిః లోక! ఉకైర్రకేన నహపన ౫ టీ న తప ఏ వాతికృచ్చా౦దియజ్లో యేషాం తపస్వినాం చి త్తవృ త్రినివోధా ఫో యజ్లో యేషాం సు మోగినాం 188 వేదాభ్యాసో యధాళాస్త్రం యేషాం స్వావ్వ్యాయినాం నుఖ$ శాస్తార్భనిశ్చుయో యేషాం న్యాయేన క్రానయౌశినాం 180 (చ్రశాన్యతిదృఢా న్యేవ యేషాం తే వతినాం వరాః అయి.దు యజ్ఞములు మూడు శ్లోఠములతో నిరూపీరము లయినవి, ఒక "శ్లోకమున అరు యజ్ఞ ములను భగవాన్ నికూపీంచు చున్నాడు. కొందరు (వవ్య మజ్జ మాచరింతును. యభాళాశ్ర్య ముగా. (ద్రవ్యత్యాశ మొనకం దుబయే (దవ్యయజ్ఞ్ఞము. వాపీఘావ తటా కాదులను చే వాయత నములనులన్న దానమునుఆ రామనిర్మాణము శరణాగతనంతాణమును (ద్రవ్యయజ్ఞ మొనరించునా రాచరింతుకుం ఇందు తపోయజ్ఞము. రెండవది, అతికృచ్భృము మొదలగు తవమూ లొనరించుటయే యీ తవస్సుల యజ్ఞము మూడవది యో యజ్ఞ్ఞము- ఇప యూసపలకు నం ఎఎధింబినది= ఇవి చిత్తరృత్తి నివోధ. రూవము- యమ - నిమురు - ఆపన - (పాశామావ- నత్యా పేర = ధాణ = ధ్యాన -- సమాధు లకనవి యసష్టాాగనయోళ ములు, వీ59లో (వతృహాము ఛారణా వ్యాన నమానులు పూన్వపు యజ్ఞములలో నిరూపవికము లమురవి. (పాశాయాప మనంతర శ్లోకమున గీతలో నిరూపికము కాగలదు, యమ నియరూ3నను లీ యోగ యజ్ఞమున_ నుండును. యమము లయిదు. నియమము లయిదు ఆననము లనేక వీధములు, స్వాధ్యాయ యజ్ఞ ము “వొ వటి. య శాశాన్త్ర ముగా వేవభ్యాన చమునరించుట స్యాధ్యాయుళ
చతుర్థాధ్యాయము 331 నము 1వణవ జపము. జ్ఞానయఖ్ఞము మరియొకటి కలదు- దీనినాచ రించు వారు జ్ఞానయోగులు, న్యాయమున వేదార్టమును నిశ్చ యించుటలో నానక్తి కలిగి యుందురు. (వచరయజ్ఞ వమూరవ యశ్ఞైాముః ఆతి దృఢము లయిన (ద్రకములు [వతము లాచరించు వారలకభీష్టములు. గీతలోని “నంశితవ్రతాః” అను పదము వతే యజ్ఞమును. సూచించును. “నమ్యక్. శితాని తీశ్లీక్సతాని అతి దృథాని [వతాని యేషాం తే నతిత్యవతాః” అతి దృఢములగు (వలములు కాగుగా తీ మొనరించిన వారు నంశిత (వతులుం ఇట్రిచట (ద్రన్యయజ్ఞము ఎ తపోయజ్ఞైము = యోగయజ్ఞము _ స్వాధాస్రయ యశ్ఞైము - జ్డూన యజ్ఞము = (వక యజ్ఞము నను నారు నిరూపితము లయినవిః
లం అపానే జవ్వాతి పాణం (పాజేఒపౌనం తధా వశే (పాణాపొనగ తీకుద్ధ్యా (పాణాయామవరాయణాః॥ 80. అవశే నియతావో రాః (పాణాన్సాశేమ జువ్యాతి నశ్వేష్యేలే యజవిదో యఖ కపితేకల్ళ సోః! వం యజ్ఞశిష్టామ్భుత భుజో యాంతి |బహ్మ ననాతనం నాయం లోకో స్యజ్ఞన్య కతో౭_న్యః కురు సత్తమ! ఇదానీమాహ పాొ్టేన ప్రాణాయామం చతుర్విధం 1 జుహ్వత్యపానవృతౌ చ (ప్రాణవృతత్తిం తధాపరే పూరకాఖ్యం (ప్రకుర్వంతి ప్రాణాయామం సవైైన త్తే [1 రేచకాఖ్యం (ప్రకుర్వంతి (పాణేఒపానమికితరే ముఖనాసికాభ్మాం వాయోర్నిర్గమః పొణికి గతిః 10 విపరీతమకో ఒపానగమనం తే గతీ ఉఖే నిరుద్ధ్య కుంభకం (ప్రాణాయామం కుర్వంతి యోగినః ఫ$ి ఇను డిచట సార్ట శ్లోకమున చతొర్విధ పాణాయామమును ఇగ వాన్ నిదూవించుచున్నాడు. థొందరు యోగులు అపాన
89 గీఛాభావ్యవళాకే ను
వృత్తిలో (ప్రాణవృత్తిని పళోమము చేయుచున్నారు. చావ్యా వాయువును శరీ రాభ్యంతర్మన దేశ మున పూరశ మరు (వాశాయామ మొనరించుచున్నారు. “అసానే జుహ్వూ8ి (పౌ+ం అను గీతావా్య మన సీయంశమే సూచిత మయినది (పాచేఒవానంి. అను వాక్షష్ణమున సీ యర్థము నూచిత మగును కొందరు యోగులు (ప్రాణము నంకపానముకు హోచుమూ చేయుచున్నారు... నేచక మను (ఫొణాయామ. మొకరించునుగ్నారు- కరీ రాంతర్లతే మయి 3 వాయువును వెలికి నిగ్సమింవ. జేయుట శీచక మ-దుస. కేదక మను (ప్రాణాయామ మొనరింతు. రని భవము. ఇచట పూకక -కేచకము లను ఇవుటచే త దరినాభూత మయిన. కుంభ ముకు నివావిత మయినది. అం*ఃశంభకము బహాఃకుంధక మవి గుంధ శము రెండువిధములు. వాయువును యథాశక్తి పూరణ మొన రించి శ్యాక్యవ శ్వాసముల నిరోధింప వలెరు. పీల్చిన వాయువును -జీవామున బిలుపుట ఆంశఃకుంభకము. లోనున్న వాయువును యథాశక్తి శేచన మొనగించి కొంత కాలమన్లు యుంముట బహీః కుంభకము, (పాణ తుపానముక హోమము చేయువారును అపా నము (ప్రాణమువ హోమ ఘు చేరు వాపకు _పాశాయారు పరా యణు లగుదువుు కొంవరు పాణొపాన గతులను ఆ0డింజ5 నిరో ధెం వి ప్రాణాయామ పరాయణు లగుదుకుు ముఖము ఐండి వాచిక నుండి వాయువుకు నిక్షమింపవ చేయుట (పాణగతిం ఇంతకన్న "వేప గా నుండునపి అ పానగ తిం జహిర్నిర్ల మనము శ్యానము [పాంగతి. బా ర్నిర్గణో మయిన వాయువును లోని] (నవే మెట్టుట [వశ్చానమూ అపానగతి వొందరీ (వాశాపొన గతుంళు నిరోధిచి. కంభక మను [పాణాయామము నాచింగుళ. ఫపూరకము వందు ప్రాణ గతి నిరోధ మ ౦డును- కేచకము నం దపాన గతి నినోధ ముంకును- కఈంధకము ఇం దుభయగతి నిరోధముండురు. కొందరు మయో లిక కుంభక మన్న (ప్రాణాయామ మొనరింతుకు,
చతుర్ధా ధ్యాయము ఏఏ8 అన్యే పరిమితావారా నిగృహీతేవు వాయుషు విలానయంతి తే సాణాన్ జ్ఞానక ర్మేయ్యదియాణి చ [రథ తదేనం సమ్యగు క్రానాం ఫలమా హోధ్వరాధ్వనాం స ర్వేష్యేతే హి యజ్హానాం జాతారస్సాధకా నఢా 185 కక్ టో అబద నాశితం కల్ఫుషం య్షాం యతైః పూర్వోదితై 9 కృతైః యస్జాన్కృృత్వాఒవళిష్టం యే కౌలేఒన్నం భుంజ తేఒమృకం 1! చిత్తళుద్ధ్యాత్మసద్చ్భో ధప్రాప్రిద్వా రేణ తేఒఖిలాః (బహ్మీభూకా విముచ్యుంతే సంసారాద్దు;ఖసాగరాక్ [07 యన్య వై కోపి యక్షానాము క్రానాం మధ్య ఐశ్వర౩ నాయమల్పకుఖ న్తస్య నృళోకోప్యధమక్య తు 108 నసర్వనింద్యతయా దుఃఖభాగినో ఒతినరి[ద్రిణః కుతోన్యః స్వర్గ మోక్షొదిః సాధ్యోయః సాధనైర్వరె ౪ 108 హొందరు వరిమితాపహోరులై ఆహోార%ొయ పూది యోగ సాధన ఇళిష్ట్రలె చాహ్యాభ్యంతరము లయిన కుంభఛభకములచే నిగనృహీతము -శము లయిన (పాణము లుదు జ్ఞానేంద్రియ కగ్మీర్యదియ రూవము ఎయిన (ప్రాణములను హోవుము చేయుచున్నారు, వాని కన్నిటిక్ (వవిలావము కూర్చుచున్నారు- ఇట్లిచట ద్యావశవిధను లయిన యజ్ఞములు సూచితము లయినని, ఇట్టి యన్థ్ర మొగ్గ నంచాకులకు గలుగు ఫలమును భగవాన్ నికూవించు చు కన్నాడు; నీ రందరును యజ్ఞైముల న్యరయావముల "చఊలి*నవారు, అునగుకు సాధకులు. నా " న / ల్ది పూరాగ్థచరితము లయిన యజఖ్ఞములచే వీకల కల్మ్శవమము నాశిత మయినది" ఇట్లు కిల్చిమముం పోగా యజ్ఞ ఆల నాచరించి సముచితా మయిన నమయమున శిష్ట చముయిన అన్న వును అన్నుతముగా యుజింతుకుం యజ్ఞవిదులు యజ్ఞ ఓపి కకల్మమషులు యజ్ఞశీ ష్టామృత్త భోజరులు వీరంకరు. చిత్తశుద్ది కలుగగా ఆఅశ్యవిమయ మయిస శద్చోధము నం పొప్పము కాగా తద్ద్వారమున వొ రంవరు (బహ్మ్మీ
ఏఏథీ గీతాథావనవకాశము భూతు లగుదురు, విముక్తు లగుదురు ఈ నంసారదుఃఖసాగ రము నుండి విముక్తు ల'సఏదురు. ఈ నిమూపించిన యజ్ఞములలో నొకటి యయిన లేకున్న వో అట్టి అధమాునకు ఈ అల్బనుఖవముయిన మానవ లోక మేని యాండదు, వాడు సర్వనింద్యుడు దుఃఖభాజరుడు అఫపె దరి(దుడు- అట్టివానికి ఈ లోకచె యుండదు గదా! (ేష్టసా ధన ములభచే సాధింన దగిన స్వర్ష మోయోదిశ మెట్లు నంపావ్వమగసను ? కావున సీ యజ్ఞముల నవక్యముగా నర్వధా ఆచరింప వలెనని భావము. ఏ2. వీవం బహుఫిధాయబజ్ఞా విత "5 (బవ్మాణో ముఖే కర్శజాన్విద్ధి శాన్సర్వ్యానేవం జ్డాత్వా విమోమ్య సే 1 ఏవం బహం(ప్రకారా స్టే వేదద్వారేణ వి_స్సృతాః యక్షా అవగతాస్తాం స్త్వం యజ్జాన్ జాసీహి సర్వకాన్ 200 కాయవాజ్ఞనసొ మేవ కర్మథ్యో హి సముదృదాన్ న క్వాత్మజాన్యతళ్చ్ళాత్మా నిర్వ్యాపార శ్చిదద్వయ3 2౭్ట్రి1 మద్వ్యాపారా న చై వై తే సిర్వ్యాపారో హమడేరః దేహేం్యదియాదయన్సర్వే క్రియాఢారా జడాశ్చలా; వ0ీ2ి మయ్యక్రియే లిదానందే కల్పితాః ఖే యధా మలాః న హ్యాధ్య స్తస్య దోషేణ గుణేనా స్తి మనాగపి 08 లేపోఒధిష్టానచిద్ధాతో ర్మమా ద్వైతస్య సర్వధా = పఫవం క్షార్వెవ సంసారబంధనా త్వం విమోత్యుసే 204 ఇట్లనేకవకారము లయిన యజ్ఞములు కలఫవు* అవి యన్నియా వేద ద్యారమున విన్తృళిమ్నులై యాన్నవిః నర్వవైదిక (శేయః సాధనరూవములుగా నున్నవి, అడ్జువా! నీవా యజథ్ఞముల నన్ని టిని "దెలిసి ఫొనుము,." అవి శాయిక బాచిక మానసిక కర ల వలన గలిగిన వని గుర్చింపుము- కిని కర్మనముద్భవములే కాని ఆక్మ నముద్భవములు కావని కెలిశవలయను. అతి శి నిఠార్థాపారమూ -చిదద్యయ ము ఈ యజ్ఞమలు నా వాొష్టపారములు కావు. నేను-
చతుర్థాధ్యాయము 835 ని ర్వ్యాపారుడరు-" "జీ నమరుడను, ఈ "ేహేంద్రియాదు లన్నియు (శ్రీయాభారములు జకములు చ లర్యభావములు. అకయుడు చిచా నందు డయిన అత్స్మయందు కల్పితములు. ఆకాశమునందు మలము లుండవు:, అయిన నున్నట్లు కల్పింతుకు. అక్సు ఆత్మ యందిని కల్పితములుః అధ్యన్న మయిన .వస్తువ్రునకు నంబంధించిన దోవముచే గాని గుణముచే గాని అధిఫ్రాన చిన్ధాతువునకు అల్బ్పముగా నయిన "లేవము గలుగదు, దోవమున దోవము గాని గుణమున గుణము గాని యేమియు కలుదు. అధై్యైత రూపుడ నయిన నాకు ఈ విషయము లేఏంయు నంబంధింవవు, ఈ విధముగా శహీంవ వలెను. ఇట్లు (గ్రహించినచో గంసార బంధము నుండి నీవు విముక్తు డవు కాగలవు.
- | శేయాన్ట్రువ్యమ యాద్యజ్ఞాద్ జ్ఞానయజ్ఞః వరంతవ నర్వం కర్మాఖలం పార్ధ జ్ఞానే వరినమౌావ్య లే ఉశైర్సహంవిధై ర్యజెర్దానాఖ్యః స్తూయ తేఒధ్వరః (దవ్యసాధనసాఢ్యాచ్చ సర్వస్మాఠ్ జ్లానవర్డికాత్ 205 సంసారభ లకాద్యజ్డాద్ జ్ఞానయజ్లోఒధికో త్తమః సమస్తం వైదికం కర్మాఖిలం స్థార్వముపాసనం 206 (బ హ్మాతై్యైక్యావటో ధే తత్పర్యవస్యతి సర్వధా (ప్రతిబంధత్షయద్వారా జ్లైనయజ్జ స్తతో వరః ర నిరూపీితము లయిన యజ్ఞ ము లన్నియు నమానముగా నిర్ణ శ్ర్రము లయినవి. కావున కర్శృజ్ఞూనములు నమాసములె యగునేవో! .యను నాశంకాసమూధానముగా దీని గుర్తించునది- బమువిధము “లయిన యజ్ఞములు. నిరుక్తము లయినవి. వాని యన్నిటిచే జాన యజ్ఞ మె (వస్తుత మషపచుక్నది. ఇతరయన్థ ము లన్నియు నానా “విధము లకు (దవ్యముఎచే (దవ్యయమా పము లస సాధనములచే సాధిం దగినవి. అు జాన వర్టిత ములు; సంసాకఫలశకములు, అట్టి -యయజ్ఞముల కన్న జ్ఞానయస్ఞ మఫీకము* ఉత్తమము నమస్త మయిన
ఏ86 గీ తాభావవ కాశము వెదిక కర్మ కాని, స్మార్ద్హముయిన యుపాననావిధానము కాని (బహ్మ- కా ఆక్ జో షి శ్ జో గ్ మె శ్యావబోధము నం జే వర్యవసించును (వతిబ ధక్షుయ ద్వార మున (బహ్మాల్మ్యెక్య సాొమొ తక్కా-రమున పరసష్టపపానము పొందును. ఆజ్ కావున క్షాసయ్ఞము నర్యెస్టము* జ జ ఆ న్ జ్ ఖ్ జ జు స [ఓ ఉవ బేత్యం9 తే జ్ఞానం జ్ఞానిన సృత్వవర్శినః తాదృశజ్ఞానసంప్రాప్తావుపాయః (పోచ్య కేఒధునా అఖిగన్యు త్వమాచార్యాం స్తద్ జ్ఞానం 'మోకసాధనం 2(€ా లభన్య యేన విధినా (ప్రాప్యతే తం త్వమాశ్రయ | నమస్కారేణ దిర్తే ణ దైశికానాం మహాత్మనాం 200” కోహం కధవమహం బిడ్డో ముచ్యేయం కధమంజసా కా విద్యా కౌస్త్వవిద్యా వేత్యాద్విపశ్తై స్వైర నేకధా 210 'సేవయా సర్వభావేన గురూణాం హితరూపయా ఏవం తేఒభిముథాసన్సంతో భ్తిళ ద్ధాదిథిర్లుణెః ల1 తుభ్యం సంపాదయిష్యంతి జ్ఞానం (బి హ్మైక్యగోచర ౦ | ఉసదేశేన సాతెద్యన్కోకసాధ నము శ్రమం 12" పదవాక్య(ప్రమాణజ్ఞా (హ్మయాథాత్మ్యదర్శినః ఈ నమ్యగ్దత్శిభిరే వేదముపదిష్టం యథావిధి 218 ఫలపర్యవసాయి స్యాత్ జ్ఞానం న త్వజ్ఞపండితై 6 ఏకస్మిన్నపి చాచార్యేగొరవాతిశయాయ తత్ ఫ్ 14 దిహుత్వం జానినశ్చేతి న బహుత్వవివకీయా గో ట్టి జ్ఞాన సంపా పిలో నిపు డుపాయము (వ్రదర్శితమగును. సీవ్టు గురువుల సన్నిథి శీనును, మోతసాధన మయిన జ్జాన యెట్లు వొందదగునో ఆ విధముగా గురువు నాశయింపుము. (వణి టీ లే టో పాత మొనరింపునుః. (పక న్లేణ నీచైక వతనం (వణిపాతః? ాగుగా [కీందవడుట (వణివాలేము, ఇది దీర్ధనమస్కా.రము* బేశివు అయిన మహాతు ; స మ యి మ శల కిట్టి సమస్కా-ర మాచరింపుముం ఇట్లు (వశ్నిం ఉను, “నే నెవంను! ఎట్లు బద్భుడ సయిళలిసి! బీఘ్టుముగా నెటు మ్.
. చతొ ర్భ్ధాధ్యాయము 887 కునుకృడను గాగలను? విద్య యనగా నెట్టిది? అవివ్య యనునది య్డి? అది కలవా?” ఈ విధముగా అనేకధా (వళ్నింపుము- గురువు లకం హితరూవ మయిన సేవ యొనరిం పుము, నర్వభావమున “్ప్పిం పుము. ఇట్టొనరింనగా నా గురువు లభిముఖు లగుదురు. స్ ఛకి (శద్దాది గుణములచే వారు (వనన్ను లగుదుష్యు అవ్వుకు. సీకు (బహ్రైఠ్రగోచర మగు జ్ఞానమును నంపాదింతురు.. సాక్రానో మ సాధనమయిన (త్తమ జ్ఞానమును ఉవచేశమున ఇంపాదింతు. ఆ గురువులు వదవాక్యవ్రమాణజ్ఞులు. వ్యాకరణ ఇాన్ర్రము మోానూంసా శాస్త్రము న్యాయశౌశ్రము గర్తించిన వాం (గ్రవ్మా యాభాత థన ను దర్శించిన వారు, నమ్యాస్షర్శులు యభధా ధిగా నువజేశించిన జ్ఞానమే ఫలవర్యవసాయి యగును. గాని అజ్ఞపండితు లువ ేశించినది ఫల వర్యనపసాయి కాదు. గితావచశ మలో “డ్జానినః) జ్ఞానము కలవారు అని-బహువచన మున్నది. అది ఆచార్య బేవునందు. గారవాలిశయము సనూచించుటకే. ఆ బహాత్వము. గౌరవభానము నభివ్యక్పము వేయును, కాని అనేక గురువులను ఒవాత్వే వివ తో నుపషయుకృము కాదు. బహువచన మొదరార్థ మని ౮ హృము,
కిర్, యద్ జ్ఞాత్వా న పునర్మోవా మేవం యాస్యసి పాండవ చున ఘాతాన్యశేపేణ (ద త్య స్వ్యాళ్మన్యథో మయి॥ ఖో ఫలమాహ కృషపాసింధుర్వాసు దేవో జగద్దురుః ఉపదిష్టం చరాతైైక్కజ్ఞానం (బహ్మాళ్ళదర్శివిః 216 పావ్య త్వం బంధువిచ్శేదనిమి త్తం 'మోహమాధిదం పాండుప్యుత & కదాచిన్న భూయో యాస్యసి పూర్యవక్ లే! యేన జ్ఞానేన భూతాని (బహ్మాదీన్యప్య శేషత; స్వావిద్యాకార శ్రభూతాని త్వం పదా ర్టేత్వమాత్మని 218 మమూశే తత్పదార్టేసి వస్తుతో భేదవర్డితే
833 గీ ళాభావ్యపకాశము
అధిష్టానే హ్యభేదేన దత్యస్యాత్మమయాని చ ౭
ఆధిష్టానాతిరేశేణ కల్పితస్యాస్యభావతః
సాషెత్కృళ్యాత్మరూపేణ వాసుదేవం హి మాం హరిం వివి
ధ్వ స్తేఒడ్డానే చ తత్కార్యే న స్టొన్యతి జగద్భ్ర్యమః
ఇట్లతినిర్భం మున జాన వదయించిన చేమి యగు ననుట కి? భావనీయమః'. గట్టి వబ్దుదలశో జ్ఞానోత్పత్సికి యక్నింపగా నీ ఫలము కలుగును. అని కృపాసింధువు జగద్గురువు నయిన వాసు "జేవ భగవానుడు నిరూపించు చున్నాడు. (వోకు దర్శను లువ -జేశించిన (బ్రహ్మో త్మైళ్య జ్షానమును వొంది సీను బంధువినాశ నిమిత్త మయిన అధి వదమయిన మోవాము నెవ్వుడును మరల పొందవు- పూర్వువః వలె సీవ్ర వ్యా మోహము వడవు. వరా్మై క్యజ్ఞాన ముద యింనగా (్రహ్మాదిభూత(పాణు.ఎ సన్నిటిని తత్పదాన్ధ చుయిన నా యందు దర్శింవ గలవు, (బప్యవి భూతము లన్నియు త్వం పదార్థ రూవములు, త్వం వదార్ధములరు తత్పదాగ్థ మయమిుకం నాయందు ఈశ్వరుడ సయిన నాయందు వస్తుతః భేదవరహిత మయిన అధిషస్టా సము నందు సి వన్నిటి నాత్మ మమరుములుగా నున్న బాని నభేవ మున దర్శింవ గలవు. కల్పిత మయిన చేదియు అధిషఫ్టానాతి9క్ష ముగా నుండవము,. కావ్చన అత్మహావము కా వాఫఏజేవ్రన నయిక నన్ను సామెత్క_రించు కొనిన వాడ వసకువు- పాంకుపు, తా! అజ్ఞా నను సతించిపోగా త త్కర్యము వినష్టము కాగా జగ్మద్భళు యండదు. అవాం కార మవవీ కారములు ఇట్టుళొని సీవ్రు వెరానాను్యూ ఎాందితివి. మోనానుూలో చ్చేదళ మయిన జ్ఞానము పొందినచో టంత యుండదు, 36. అవిచేదసి పా వేధ్యః స శ్వేభ్యః పావకృత్త మః గర్వం జ్ఞాన న్తవేనైవ వృజినం నంతరివ్యసి! శుణు : క్జానస్య మాహాత్మ్యం ఫపావనానాం సుపొవనం లైల్లి[ సర్వేభ్యః పాపకొరిభ్యః త్వనూధిక్యేన యద్యపి
చతుర్థ్ధాధ్యాయమా 8కి పాపకారీ తధాప్యేనం దు_స్టరత్వేన సంకటం 224 పొపార్షవమిదం సర్వం జ్డానం ఫోతం విధాయచ పునరావృ _క్రిళ న్యత్వాత్సుఖేనాతి[క్రమిష్యసి న! ధర్మాధర్మ్యాత్మకం కరజ్హ సర్వం వృజినశబ్ద్బతః అభింపేతం ముముకోర్సి బంధ హేతుతయా యతః లంక హీయం సణ్యమపీ త్యేవం భగవన్మతము త్తిమం అర్జునా! జ్జాన మావోత్మ్యము వీనము- పావనమలలో నగి -యత్యంతము సావసనము* సుపావనము. పొవ మొనరించిన బారం దర కన్నను సీ వధీశముగా పావకారి ఇయినను, ( నర్వపా వేభ్యః న సర్వపా వకారిభ్యః ( దాన్నరమయినందున శనంకటముగా నున్న ఈ పొాపార్షవమును సర్వమును జ్ఞానమును పోతముగా వడవగా జేసి వని సుఖముగా దాటగలవు పునరావృత్తి రహితముగా దాట గలవు" గీతలో వృజిన మని యున్నది, వృజిన మను నది పావనము, ధళ్మా ధర్మాల్మేక మయిన సర్వకర్మము వృజిన శర్దనున దెవ్పదగి యాున్నది- మముమయు వగు వానికి బంధహేశతు వయినందున ధర్శుము పుణ్యము కూడ హేయమే యని యత్త్రమర మయిన భగవ నృఠిము- 37. యథై థాంసి నమిద్భోగ్నిర్భనసాత రు లేఒర్టున జ్ఞానాగ్నిస్పర్వక రాణి భస్మృసాత్కురులే తధా! నిశ్శేషత్వేన సర్వేషాం కర్మణాం జ్ఞానవహ్నినా 22న దాహః (నదర్శ్యతే తేషాం మూలోచ్చేదేన సంప్రతి యధా (చజ్వలితో వహ్నిః కాష్టం నయతి భన్మతాం ప! జ్ఞానాగ్నిః సర్వకర్మాణి పుణ్యపాపాత్మకాని చ (ప్రారబ్ధిఫలభిన్నాని సంచితాదీన్య శేషతః |! త ద్దేత్వజ్ఞాననా శేన నాశయత్యేవమేవ హి నము(ద్రము లిరించిన వధముగా జాటినచో కర్మల నాశము, కలుగునా? అని యా శంకించి దృష్టాంతాంతరమును భగవాన్ నికూ
30 గీతాభావవకాశము వంచు చున్నాడు. క్షూనాగ్నిచే సర్వ కర్మలు ని శ్నేమముగా దస్ధమూ లపను, ఆ కర్మల వశాబఐబము సశించును గావు కర్శలన్ని యా నిశ్శేషముగా దగ్ధము లగును. ఇాగుగా మండిన అగ్ని కాన్టు ములను భన్మ మొనరిం చునట్లు జ్షానాగ్ని పుణ్యపా పాతకము లయిన నర్య కర్ణలను నశింవ జేయును, సర్వ కర్మలనుట (ప్రారబ్ధ ఫలము అయిన కర్మల కన్న భఛిన్నము లయిన కర్మలని భావము. నంచి తాది శర్మ లన్నియు నశేవముగా సశించును. ఆ కర్మలకు సపాతువయిన అజ్ఞానము నశించును, గావున కర్ణ లన్నియూి నశించును. అనా రజ్ధ సఫలము లమున కర్మ లన్నియు నశిచురు. ఆకబ్ధ ఫలకుూ లయిన కగ్గాలు నళింవవు. వాని భోగము పూర్చియగు వర కవి యుండును, ఒక ేవాముననే వాని భోగము నమౌావ్న మిగునా! నానా ేవూాముల యను భోగమున నమాప్తమగునా? అనునది విశేషముగా _జెవ్పదగినది కానుం (పారబ్ధక ర్మాతిరిక్కము లయిన శర్మలు నశించు ననుట ఇచట వివనీ.తముం తెర, నహీ జానే నదృశం వవి(తవింహ విద్యతే తత్స్వయం యోగ సంసిద్ధః కాలేశాత ని విందథి!!
జానే తుల్యం లో కేఒస్కిన్ వేదేవాన్యన్న పావనం 226
విద్యతే కుస్టిజనకమక్షాన మలనాకకం
జ్ఞానాద్భిన్నస్య సామర్ష్యం నా స్త్యజ్ఞానమలక మే 228
తదాళ్మజ్ఞానం సర్వేషాం కుతో నోత్పద్యతేఒచిరాడ్
ఇత్యాళశంక్యాహ కాలేన మహతా నతు త్దిణే ల.
పూవ్వో క్రకర్శు మోగేన సంస్క్యుతో యోగ్యతాం గతః
ముముక్షుర్లభతే బుర్జొ స్వయం తద్జ్ఞానము క్రమం 288
న యోగ్యతామరావన్నో జ్ఞానమాక్ర్మైక్యగోచరం
లభతే యోగ్యతాసిద్యె యత్నం కుర్యాదకః పుమూన్ొ 22
ఈ లోకమున గావ వేకమున గాని జ్ఞైరముకో నమూన
ముగా వవిత మొనరించునది లేమ, శుద్ధి జనక్రమం ఆజ్ఞాన మల
చతుర్ధా ధ్యాయము తిక “నాశకము జ్ఞానము కన్న “వేరొకటి లేదు. అజ్ఞానమను వుల యును తయింప జేయుటలో జ్ఞానము కన్న భిన్నమగు డానికి సామర్ధ్యము లేదు: అట్టయినచో సీ యాత్త జూన మందర కచిర కాలముననే యుత్సన్నము కాబేవి? ఇట్టి యాశంకలో భగ “వాన్. ఇట్లు చెవూచున్నాడు, సువీర్ధ శాలము పూర్యోక కర్శ యార్ష మవలంవించి మానవుడు నున్న ఇకుడై యోగ్యత పొందిన వాడ్రై. నుముమువై నర్మయముగా నా యుత్తృమ మగు క్షానమురు బుద్ధిలో నవభాసింవః జేసి కొనగలడు యోగ్యతను వపాందక ఊఆన్మైక్య గోచర మనస జ్ఞానమును నంపాదింవ జాలడు*, కావున యోగ్య కాసిద్ధిత్షై నూనవుడు యత్న మావరింన వలెను యోగ శంసిద్ధు లగువార లే క్షానమును పొందగలరు. 89. (శ్రద్ధావాన్ లభతే జ్ఞానం మక్సరః నంయ తేందియః జ్ఞానం లశ్ట్య్యా వరాం శాంతిమచి రేణాథి గుద ఛి! జ్ఞానప్రా_ప్పిస్సతాం యేనోపాయేనై కాంకభావినీ న ఆనన్నతరః సాకెదుపాయ ఉపదిశ్యతే 28కి యోగ్యులగు వారలకు వీ యుపాయమున నియతనుగా జ్జాన గాసి కలుగునో అట్టి అఆనన్నతర మయిశ ఉపానయము సాయ ఎదుపాయ మిచట ఉవవఏిష్ట మగుచున్నది. గుళూపగదనము 'వణ్ -పొాతము మొదలగు ఉపాయములు పూర్వము సూచితము లయి పి, అయినను అంతకన్నను నన్నిహిత మబమున ఉపాయము ఉపొతయాదుపాయ్ర మిచట నిర్జిష మ'పను. గురువేదాంతవాక్యేషు శద్దాసిక్యమ9। స్మృతా తద్యుతో లభతే స్ఞానం మేద కై 9న కలో 284 గురు సేవాముఖే జ్ఞానోపాయేక్యంకాభియ 'క్రిమాన్ శ్రద్ధావాం న్తత్సరో యస్తు న స్యాక్సమ్యగ్గి తేంద్రియః 21% తస్యాపి దుర్లభం జ్ఞానమకః స్యాతృంయతేంద్రియః నివ ర్తితాసీర్యదియాణ్ విషయేక్యశ్చ యేన సః 288
ఓ42 గ తాభావ్యవశాశము అవశ్యం లభతే డ్డానం విశేషణ[తయాన్వితః (వణిపాళాద్యుపాయో హి దంభినామపి దృశ్యతే 287 శ్రద్ధావ త్తాద్యుపాయమ్తు సతామైకొంతికో వరః ఉపాయేనేదృశేనె వ జానం (పాప సపద్య సొ 28? స శేనైవ జ్ఞానం (ప్రాప్య సవద్య అవిదా?దిసివు తాథాఃం కాంతిం ము కిముపెతి సం గ్టంసన్బి త్హ్యాస్యై న్ వ్యవఢానం వినై వాద్ధా (బహ్మీభూతో భవేన్నరః 219: యధా స్వోత్స త్రిమ్మాకేణ దీపో హంతి తమోఒఖిలం స నె వాపేషతే త్యత కంచిళు సహకారిణం డ40 రా అటి అ తధా స్య్వోత్ప త్తిమాాతేణ ణానం (ఇ హ్మైక్యగోచరం నిహంత్యపిదా్యాం తక్కార్యం న సహాయమసేకేతే 24 క్ శదకలవాడు జూానము పొందును, గురూవదివ్న ఏిషయమః (ధి వీ వ్ర ్ర ల్లి డు ద లందు వేదాంత వాక ర్ర్ము లందు అనిక్యమర యం టను శ్రద్ధ యందురు, అట్టి (శన్దానహి జ్షానము ందగలడు, ఆతడు అట్టి జ్ఞానముననె తశ్చరుడుగా నుండవలెను, మత్ప్చరుడు కానలెను*, గురు జీవ 1వధమోపాయము- గురుసీేవాముఖ మయిన జ్ఞానోపాయము.-. శం దత్యంత మభియుక్త్త్రమనస్ము_ డై యుండవలెను. అట్టి యాత డె (కద్దావా౯* ఆతడు తత్ప్సరుడె కావలయునని వివతీ.తము* (శద్ధ కలిగియు తత్పరుడు కాకున్నచో జితేందియుడు కానేరడు- లట్టి వానికి జ్ఞానము దుర్గభము.- అందుననె సంయళతేందియః అని గీతా వచనము, విమయముల నుండి యిందియములను మకలింవ 'జేసు. కొనినవాడుమౌొ[తమే అవశ్యముగా క్షూనమును పొందగలడు. ప శద్ధా థి వాన్ తత్పరః నసంయ లేం దియః అను ననూడు వెశేషణములు కల చాడు కొదగును* [వణిబా తాద్యుపాయములు దంభాభారము కల బారలకు నుండును (శడ్ద్ధావ త్త్వాద్యు పాయను మూా[తము నత్చురు- షులకు ఐకాంతిక మయిన నియరము*, అసాధారణ మయిన రము కట్టి జ్ఞూనమున నముచిత మయిన ఉపాయముననే జ్జున మును పొంది యపు డాత డవ జ్యానివృల్సి రగూనమగు ఫాంతిని
శముక్సిని పొందును. జనమును పొందగ నే ముక్షిని పొందును.
- జ్ఞాన్యపాప్తికి ముక్షి(పొప్పికి వ్యశధాన మేమియ నుండదు. వ్యవ -భానము అేకుండగనే యాకడు టహ్మీ భూశుడగును, దీవ ముదయింవగ నే చీకటి పోవోలును. తన యుత్పత్తి మా[తము ననే దీసము తమమును సనశింవ జేయునట్లు జ్ఞానము తన యాత్స్పత్తి -మా(తముననే (బ్రమ్రైక్య నోచరముగా నుండును గావున అపి ద్యను త త్కార్న్వమను వెంటనే నశింప జేయును, దివమంధ కారము పోగొట్టుటలో ననోయాంతర మచేటీ.౦ంవదుః జ్ఞాన మజ్ఞానమును చశివ వేయుటలో నహాయాంతర మపేపీ.0పదుం
- అజ్ఞ శ్చాశద్ధథా శ్చ సంశయా తా వినశ్యతి నాయం లోకోస్తి న పరో న సుఖం నంశ యాత్మనః॥ సంశయో నాత కర్తవ్యః కిమర్థమితి చేచ్చుణు అజ్లోఒనరీతళా స్రత్వాదాత్మజ్డానవివర్డితః వశ? తా బ్రా ణి గురు వేదాంతవాక్యార్థే విళ్వాసాభావ రూపిజీ నా_స్టిక్యబుద్ధిన శద్ధా తద్వో నశ్రద్దథానకః 218 ఇదమేవం నవేశ్యేవం సంశయా[క్రాంతధీః పునూన్ భవతి స్వార్ధతో [కష్ట స్రి ష్వేష్వన్యత సూసి యః 2ై4కీ అజ్జళ్చాశ్రద్దధానశ్చ వినశ్యతి తధాపి యః సంశయాక్కాతిపాపీయాన్ సర్వధాన వినశ్యతి శీత వి త్తా్హ నాద్యభావాన్న లోకః సాధార ణోప్యయం ధర్మజ్జానాద్కభావాన్న స్వర్షమోకేదికః సరః ర! సంశయా[కాంతచిత్తన్య నాశనాదికృతం సుఖం అజస్యా(శద్రధానస్య పరలోకో న యద్యపి 247 నా థి వర్తతే తు సృలోకోయం థోజనాదిసుఖం తథా సంశయాత్మా (తిలిర్తీనః పాపీయాన్సర్వతో ఒధమః [48 ఇంతవరకు నిరూపించిన వైవిమమయకుక సుశయ మేమా క -మొనరింవ రాము, అంటే సంశయము తమ 1! అకుశంకలో నిది
పకక గ్తాభావ్యవ కాశము భావనీయము, అజ్ఞడు [శద్ధలేనివాడు నంశయాత్మ మదూవ్సరు సశీంా తురుః అజ్ఞుడగువాడు ఇాన్ర్రముల నధ్యయ 5 "వెొునరించిన వాడు "కానందున ఆత్మజ్ఞాన రహితుడు. అ శిద్దధానుడు తద్ధ "లేనివాడు... అనశ్రద్ధకలవాడు. గురు వేదాంతే వాక్యార్ధము నందు నాసిక్యబుద్ది- యుండుట అశ్రద్ధ. ఈ అశ్రద్ధ విశ్వాసాధానాత్యకము, ఇట్టి అకద్ధ కలవాడు అకద్ధధానుడు + మూడవవాడు సంశయాత్మ. ఇది యిట్లు గునా! కాదా 1 అని శంకయాకాంకమనస్సు. డయినవాడు నసంశ యాత్మకుడు, ఇట్టి మూవుకిలో నే యొక్కడయిఐను స్వార్ధ్యభష్టూ డగును. అజ్ఞుడు నశించును నంశయాత్మకు డత్తిపాపీవయాక్షాం అత్యం- తముపానస్వభావుడ, సర్వవిధముల నాతడు వినాశను పొందును, నంశయాత్యునకు ఈ లోకము లేదు. వరలోకము లేదు. సుఖము- "లేదు. అజ్ఞుని కన్నను అశద్ధథానుని కన్నను నంశయాత్ముడు పావభావుడు. సంశయాత్మకునకు విత్తార్ణనాదికము ఉండదు. కానన సాథభారణ వుయిన ఈ లోశము నుంకదు, ధర్ధుజ్ఞానాదులుండ నందూ వలన స్వర్గ మో మూదివరలోక ముండదు, నంకయము కలవానిని భోజనాదికృత మయిన సుఖము నుండదు. అజునకు అృశద్ధ కలవానికి వరలోకము లేకున్నను మునుమవ్యలోకమున భోజనాదికృత మయిన సుఖనముండును. సంశయాత్మునక్తు ఇవాలోశకము లేదు, వరలోకము జేదు. భోజనాదిక్చత మ్వియిన సుఖ మయినను ేదు, ఇట్లీతడు మూడు లేనిచాడు- పాపీయా౯- _నర్వాధముడు. శ్తీకేం యోగ సన్యన్తక ర్మాణంజ్ఞానసంఛిన్న నంశయం ఆర్మవంకం న కర్మాణి నిబధ్నంకి ధనంజయ సంకయస్యాఖిలానర్థ మూలస్యాస్యాపను త్తయే ఆత్మజ్ఞానముపాయం చ వదన్నారాయణో హరిః ॥ 240 పురాధ్యాయద్వయేనో క్తాం కర్మజ్హాననుయూం ద్విఢాం ఉపసం౦హరతీదానీం (బ్రహ్మనిష్టాం విమోశదాం 200 సర్వానర్ధ్థమూల మయిని సంశయమును నివారంవ జేయు
ఉత్త చతుస్థా ధ్యాయము ఓ4క ఫుకు అఆళ్ళజ్ఞున ముపాయము నిరూపించు హరి నారాయణ భగ వానుడు ఈ నాల్టవ యథ్యామయాంతవం న, పూర్వాధ్యాయ ద్వయ మున సనిమూపీించిన (బ్రశ్మానివ్య నువనంహరింక జేయుచున్నాడు- ద్వితీ యాథ్యాయమున తృతీమయాథ్యాయనం న కర్మజ్ఞుక మయ మయన ది.విథధ (బహ్ననవ్ల సిరూపిత్ మమునది. |(బళాంవ వదము-* లే యకట క్షనంవ్యాత మళను, ల స చ[వదము సమత్వబుద్దిరూ'పేణ యోగేన పర మేశ్వరే సమర్చిశాని కర్మాణ్ యేన తం శద్దమాననం లిక్ 1 యద్వా త్యక్తాని కర్మాణి యేన (వ హ్మైక్యదర్శినా యోగసన్య స్తకర్మత్వం -కధం స్మ్యాత్సంశయే సతి 202 శృణు త్వమాత్మటో ధేన యేసచ్చిన్నో ప్రి సంశయః సర్వదా సొవధానం తం [కియమాణాన్యనేకధా 258 కర్మాణి న నిబధ్నంత్యనిపైష్టాదికలేఐ రై ఏ సాధక మానవుడు నమత్వబుద్ధిరూన మయిన యోగమున సర్వకర్శలను వర వ్వేశ్వరునందు నమర్పిం చెనో ఆతడు శుద్రమాన సుదు, భగవదాళా.ధనరూవ మయిస నమబుద్ధితో సర్వకర్యలను భగ వదిర్శిత "“వెంనరించిన యాతడు యోగనసన్యస్తృకర్ము డగును అట్టె వానిని కర్మలు ఒఅంధింవపు, 'యోగననస్థన్నే కర్ణ వదమున శేరొక ఫా:ంమును గురి౦ంవవచ్చును. యోగ బహ్మోళ్య దర్శవ వను యోగమున సర్వక ర్మలను సన్యసించిన వాడు యోగసన్యస్త ళర్చు డగును, మానవునకు నంశయ ముండగా 'యోగనన్యస్తక ర్భత్వ మెట్లుగలుగును 1 అను నంశయము కలిగినచో నిది వినుము, అందు లే జ్ఞానసం ఛిన్ననంశయత్వము నిరూపిత మయి నది* అత్మబోధమ న సంశయము ఛిన్న వమయినచో యోగ నన్యస్తకర్ము డగును. అట్టి చాడు సర్వదా సావథాను,డ్రై యాత్మవంతు డగును, నానావిధము లుగా నాచకించిన కర్శ లయినను అట్టివాసిని బంధీంవ జూలవు. అ్మవమా+దమున సావధానమ.గాా నుండు వానిని జ్ఞుననంఛిన్నసం
ఏ46 గ్ భావన కాశనము ఛశయు డమిన వానిని యోగనన్యస్త కర్ముడయిన వానిని కర్మలు బంధింవపు, లోకనంగ వోర్థ మొవరించిన కర్శలు బంధథింవవు- వృధా వేష్టామూవము లమిున కర్మలు బంధింవవు, అనిష్టళరీరమును గాని ఇష్టశరీరమును గాని మిశ శరీరమును గాని నంపాదించి బం ధింవవ్లుం డ్తె త స్మాదజ్టాననం భూతం న్చాత్చం జ్ఞానాసినార్మేనః ఛిత్తైనం సంశయం యోగమా౭ిస్టోతిమ భారత | యస్మాదేవం తతో ఒజ్ఞానాదుక్పన్నం చ స్థితం మతౌ 804 కారణస్వాశయస్యాపి జ్ఞానే నతి సుఖేన వై నిహంతుం శక్కతే శ్యత్రురుసన్యాసో ద్వమయోరితి లకక ల హ్మైక్యటోధ ఇచ్లేన ఛిత్వా భరతవంశజ నిష్క్యామకర్మయోగం త్వమాాశయ జ్లానసాధనం అక ఉ్తిష యుద్ధాయ సన్నద్డో భవ ధీరధీః 268 అజ్ఞానము వలన గలిగిన నంశ యమును జ్జనమున పోఇాట్రి "యోగ మనునరింపు మని గ్ తామూ లార్థము- అజ్ఞానము వలన నుక్పన్న మమిన సీ మలియందున్న శత్రువును సుఖముగా నశింప 'జేయవచ్చును.. కారణమును అ్మశయ మును బెలికి కొనినచో సుఖ ముగా నశింన జేయన ద్చును, సంశయమునకు అజ్ఞానము కార ఆము. బుస్థి అశ్రయము* ఈ ఆడింటిం నిహాపెం చుటనకై. డు విశేవములు [వ్రతిపాదితము లయినపి. (టమ్రై్యోభోవ మను ఖడ్ల మున సంశయ శత్రువును భేపెంపుము. భరత వంశజ! న్వ్హు పే పూవు కర్ణ యోగము నా(శ్రయింపు ము అది త్షానసాధనము, కావున అడద్డనా, లెమ్ము యాద్ధము నకు సన్నద్ధుకవు కమ్ము. ధ్క బుద్ధి కల వాడవుకమ్ము. నీవు భరతవంశమున _ జర్మిందిన వాడవ్ట సీ యుద్ధోద్య్గవ ము నివ్ఫృలము కాదు* స్వస్మిస్నిళత్వబోధాద్భృగ వతి సుతసౌ భక్రిరాపాదితాద్ధా ధీహేతుః కర్మనిష్టా కతులిరపి తధా ల్లాననిషహ్టోత మో క్తా
చతుర్థాధ్యాయము 84 సత్యం (బ హ్మైక్యతత్వం (పతిపదముదితం దృశ్యమిధ్యాత్వ మేవం యేన శ్రీశాంతిధామ్నా తమిహ మురరిపుం కృష్ణమేవావలంబే 258 భగవాన్. (ఫ్రీకృష్ణుడు దివ్య చేవాము కలతనయం దిశ త్వము బోధించెను. భక్షి నంశాడింపవరు. ధీ హేతు వయిన కర్శ నిస్టను నిరూవించెను. నానా విఫములగు యజ్ఞవిశేమములను నమూ పించి ఉత్తమ మయిన జ్ఞాననిన్టను నిళావీం చెను నత్య మయున (శ హైక్యతతస్యమును (వ౭ివదవా నను స్పష్ట మొనరిం చెను దృశ్యము 6... మిధ్యయగుఓసు (వతిపాదిం చెను. ఇట్లు నర్వ విమయనులను [వతి పాదనమున నువటేశించిన శ్రీ ఇాంతిధాముని మురహరి యగు వాసిని శ్రీ కృష్ట భగవానుని అవలంబనము చేసిఖొని ఛ్యానింతును. శ కృష్ణు నవలంబింతును. ఆ కృష్ణు థ్యానింతును ఇతి థావ్యప్రకాశే (శ్రీసదానందవిదాకృ తే (ద్రహ్మనిష్టాపథానోయం చతుర్ణః పూర్షతాం గతః కీర్ 8 (శ్రీ సదానందవిరచిత మయిన గళ భావ [వశా శమునందు [బన్మానిఫ్టావధానమయిన చతున్థా థాస్థాయము పూర్ణ మయినది _ “ సత్యం వరంధీరుపి ౫” ావ్లాన్త్తమ్నా-
“సత్యం పర దీమహి " గీతాభావపకాశవం పంచమా ధ్యాయ ము
అక్జున ఉవాచ॥ కేం సశ్నా్యానం కగు శాం కృష్ణు పునర్యోగ౦ చ శంనసి య్య చేయ వత యో ేకం తన్మే (బూహౌ సుఒశ్చితం! (శీయో వాసం బృందావనకృతనివాసం (శుతిపదం కలావాసావానసం సురనర పుఖావాసజలధిం మహోల్లాసోల్లానం సుజనహృది వాసం గుణనిధిం (ఫతిశ్వానం వందే నిరవధి విలానం మధురిపుం ! (శ్రీ చేవేంవాసస్టానము బృందావన నివాసము "'బేదానానము నానాకలావానము సుశలకు నరులకు సుఖావానను మహోల్గార ము సుజన బ్యృాదయ నివానము గుణానాశము నికవఫివిలానము నయిన ఇభగచానుని శ్వాస శ్యానమువను నేను నమన్మ-60చును, ఆవ్యాయాభ్యాం కృతో ద్వాభ్యాం నిర్ణయ? కర్మబోధ మో: కర్మ త త్రాగయోసర్ట్ప్వ్యాభ్యాం నిర్ణయః (క్రియ తేఒధునా ౭ తృతీయ ఈరితోఒధథ్యాయే విభాగః కర్మటోధయో: రండ ఛ్యాయముల చే కర్శజ్ఞానముల నిర్యయకు నిరూపషిత యయినది- ఇక రెడ థాళ్టయ ములచే కర్మ త త్య్యాగమాల నిర్ష యము నిరూవీతము కానున్నది. మూడవ అధ్యాయములో కర్మ జ్ఞానముల విభాగము సిహావిత వోయినవె.. శృ మూధ్యాయమూ నందు అద్జుకుము (వశ్నీంచెను కర్మ కన్న జ్ఞానమే గొవ్పది యగు "నేని నన్ను కర్మశో. నేల నియమింతునవు, అరి, ఇట్లడు 1 గా కాన కర్మలకు వీశల్పకుం కువరదని నముచ్చయము నంభవింక దరి అధి కారి భే కవ్య వస్థా వ ఫారము ₹ా జ్ఞానకర్మ లుుడరలముటరు భగ
వంచమాధ్యాయము 849 ఉక నిర్ణయించెక. ఆ వివయము నీ విధముగా నంభావింన =వలెను,
అజ్జాధికారికం కర్మ న సముచ్చీయతే ధియా ఖ్షి పరన్పర విరుద్ధత్వా _శ్రేజస్తిమిరయోరివ ఐకార్ధ్యాభావతో నాపి కర్శయోగో వికల్ప్యతే శ్రి ధీకార్యాజ్ఞానవాధో హి కర్తుం శక్యో న కర్మణా నాపేకకే సముక్సన్నం జ్ఞానం కర్మఫలం మనాక్ ర్ తధా చ జ్ఞానినః కర్మానధికారే వినిశ్చితే (ప్రారబ్వవశత స్తస్య కర్మానుష్టానమస్తు వా 8 ధి జాని 0౮ అవి కర్మత్యాగోస్తు వేత్యేవం చతుకే నిరయః కృతః ఇవ ధి ఇ చి తృశుద్ధ్యాత్మవిజ్ఞాన్నప్రా పమేఒజానిన। సదా ౯7 అవీ థై నే న న్న అను్రేయాని కర్భాణి న త త్ర్యాగః (సళన్యతే సర్వకర్మపరిక్యాగో జ్ఞానార్జః గ్రాయతే తథా క్ష్ ఏత మేవేతినాక్యాదౌ నన్యాష్తోపి పశన్యతే "| త్యజతైవ హి తద్ జ్ఞేయం త్యక్తుః (వక్యకృరం పదం ళ్ట చ్రయాజాదివదే వేదం కర్మారాదుపకారకం అవఘాకవ త్త త్యాగః సన్నిపత్యోపకారకః 10 తయోన్సముచ్చయో న్నాస్తి విరుద్దక్వేన సర్వథా న వా తయోర్వికల్పో స్త్రి క్ఞానమ్మాత్రఫలత్వతః . ద్వారభఖేదేన వై కార్ట్యాభావాత్స చ నిదర్శ్యతే కర్మణో ఘకయాదృష్ట మేవ ద్వారం వినిశ్చితం 12 ఊహోాట సన్యాసన్య తు విక్షేపాధావహేతుకయా మళౌ దృష్టద్వారత్వమేనా స్ట్ వికల్చో నాస్త్యత_స్సయోః 18 తస్మాద్ద్వ్యయం (కమేజై తత్పుంసాను ష్రేయమాదరాత్ కర్మజ్ఞానములకు సముచ్చయ ముశవశ్నము కాడు, శర్మ అజ్ఞాధి కారిక ము. ఉజ్ఞలు క కలో ధికారులు, వారు థ్గానమున దా నధి కారులు కారు జ్ఞానము 3 వ్స్టు లభి కారులు. అజ్ఞా కాఏక మయిన శర్మ జ్జునము వో సముద్చిశము శాజాఐఎదు. 'కేజస్నిమి (
0 గ్ తాభావ్యవ కాశనుం రముల వలె కర్మజ్ఞానమ లు వరస్పరము విరుద్ధములు. కావున జ్జున కర్శ సముచ్చయము కదు5దు క ర్మాచరణము జ్ఞానాభ్యాననూ నమన మయమున నువనన్నమాలు "కొావు* కర్ణుయోగము విశ్రల్ప, ముగా నుండుననుటయు యుక్తృముకాదు* ఫలసిద్ధి కై ఆది గాని యిది గాని యను భావముండుట విశల్పము. రెండింటికి వీ కార్టత యున్నప్పుడు విశల్పము కదుకున = జ్జూన కర్మలకు వ కార్థత 'లేదు- అజ్ఞాన నాశనము జ్ఞాన కార్యము. ఆజ్ఞాననాశము కర్ణచే నగునది కాదు, *త మేవ వది త్వా అతిమృత్యు మేతి నాన్యః వంభా విద్య లేఒ_. యనాయి అని శ్రు౭ యున్నది. అడ్జాననావ మితరముల వలన గలుగదు. సముత్పన్న మయిన జ్ఞానము కర్మఫలము నవేతీ.ంసదు- జ్ఞానము రలుగ గా కర్ణ కార్య మేనింయు నుండదు, కర్శజ్ఞూనము లకు వీ కార్థత తేనందున నికల్పము తగదు కాగా జ్షానికి క ర్యాధికారము "లేదనుట సిశ్చితము, (వారబ్ధవశ మున జ్గనికి క ర్యానుష్టాముండు గావుతే. అది వృధాచేష్రారూవముగా నుండును. జ్ఞానికి నర్వకర్శ నన్న్యానమేని యుండుగావుక మిని చతుర్థాధాక్టయమున నిర్షీత మయినది= చిత్త శుద్ధి ద్వారమున ఆత్మ విజ్ఞాన (పాప్హీవై. అజ్ఞానికి నిత్యము కర్శ లన్నుమేయము. లగును. కర్మసన్యానము (ప్రశిస్తము కాదు. నరంకర్శలు జ్ఞానార్లములు- నర్యకర్శ సనాఇనముకు జానా ర్ధ్మే- “ట్రే మరే (వ(ధ్రాజినో లోకమిచ్చోంల్లో వంక” "అను వట్టి వాక్యమున సన్యాస (వశంగనయున్నదిః “త్యజ్నలె వ హ్ తత్ థ్జేమం త్యక్త; | వత్యక్సరం వదం” అను వచనమునను కర్శుననాల్లన- (వశంనయే యున్నది
(వయాజూదుల నలె కర గ్ ఆరాదువ కారక మని, అవథఘాతా- దుల వలె కర్ణనన్యానము నన్ని వత్యోవ కారక మని. భావింవ వలసి యున్నది. [వయాజావఘూతములకు నముచ్చయము సంభ శుంనను+ ఆరాదువ కారక శై నన్ని వతోస్థవ కారక ములకు నమ.చ్చయ
వంచమాధ్యాయము తక ఊమువవన్నము కాదు" వరన్ఫర మి విరుద్దము అయినందున యాగ వద్యము నంభవింవదుం కర్శ త త్త్య్యాగములకు జైానమాతమే ఫల _మయినందున వీ కార్థళ్వము కలవని వికల్చ్పము చెన్చుట యుక్పము శక్రాదు. కర్శ్మ త త్యాగ ములకు డా్యార శేద ముంకుటచే న కార్థ "త్వము "లే నపుడు వికల్పము వెవూట యాక్తృము కామ. చానికి వ్ కాన్ధత్యము లేకపోవుట యిట్లు నివర్మ్శిశ మగును, కర్మకు పావ చయ రూవమయిన అదృష్టమే దా్య్గరమని నిశ్చిత మయినది- నన్వారమునకు ఎట్టి విమేవము లేసంకునట్లు విచారావరర మిచ్చుట “యను దృష్టద్న్వారము. నిశ్చిత మమునది. ఇట్లుభదృష్టా దృష్టద్వార -భీద ముంకుటచే కర్మ త త్ర్యాగములకు. పకశ్రల్పమః సంగతము కాదు. కావున కర్శ తత్ర్త్యాగములు (శ్రమముగా ననువప్రేయనూ అగు చున్నపి, సన్యాసానంతరం కర్మానుష్టానం నైవ నంభవి కేక త్య క్తన్య పునరాదానే ఆరూఢవతితోళ్ళభవేడ్ ఆరూడో నైష్రికం ధర్మం యస్తు (పచ్యవతే పునః 15 1పాయక్చిక్తం న పళ్యామోోయేన శుద్య్యేత్స ఆత్మనో తస్మాదాదా వనుష్టానాక్కర్మ ణామీశ్వరార్పణాత్ శి చిత్తపద్ధ్యాప్తనత్తీవవై రాగ్యేణ వివేకినః జిడ్డాసాయాం దృథాయాం తు నన్యాసః నర్వకర్మకాం 1₹ శ్రవణొద్యాత్మ వేదాంకవిబారాయ వివీయతే ఇత్యేవం నిశ్చితం భాతి శ్రీమద్భగవతో మకం 1క్ ననాఫ్ట రానంకరమూ క ర్మానుఘైన మొవరింవరాదా? అట్ల “రిం రాదు. నన్యాసానంతరము క ర్మానుఫానము నంభవింవదుం వరిత్యక్ష మయిన పూ ర్వా(శ్రమమును మజల స్వీకరిం దినచో అఆరూఢ వతితుడగును* నై ఫ్రిళ ధర్భమునధి కోవాం చిన వాడు (వ్రచ్యుతు డయినచో నాతనికి (పాయశ్చిత్తము లేకు, (పాయశ్చిత్తమున్న చో నాతడు శుద్ద్ధుకు కావచ్చును. కాని ఆత్మ హుతకు (పాయశ్చిత్త
462 గళ భావవశాశము మును శాస్ర్రము లం ెచ్చటను మూడము* అట్టి వానికి (పాయా ఎక్క ము "లేదు. (వధమ కత ననాష్టరమున నే జ్ఞానాథి కారము లభింవగా అనంచరము కరినాచరించుట వ్యర్థమగును. (పాక్షన సన్యా ॥ చై యర్థ్యమును కలుగును. శొవున (వధనమున ఈశ్వ రార్పణబుద్ధితో కర్మల నాచ రెంపవలెను- అవూడు చిత్త శుద్ధి కలుగును. వివేకి యయిన వానికి చిత్తశుద్ధి చే త్మీవవై రాగ్యము కలుగును. జిజ్ఞాన దృఢ మగును, అప్పుడు సర్వక ర్మసన్యాన ముపవన్న మగును. (శవ*ఇమననాదిమూవ మయిన "వేదాంత వాళ్యవచారముసన్సై అట్టి సన్యాసము విహిత మగుచున్నది- ఇనా భఛభగచానుసి్ భవ మున్నదని నిళ్చయింవ వలెను. ఆది యన్షై యవభౌసించు. చున్నది. ళ్ కర్మశామనారం భాన్నైహ్మ-ర్మ్యం పురుహాఒక్ను తే '? ఆనీ యదివరలో నికూపిత మయినది, “అరురుటోర్ము నేర్యోగం కర్మ శారశముచ్య లే యోగా కూఢస్య తమ్యైవ శమః కరణ ను చ్య తే” అనియు విరూపితేము కానున్నది- యోగ మధిరోహించువానికి కర్మ కారణాన. అమూోగా రూఢునకు శమము కారణము, ఇచట యోగ మానునది తీవవై రాగ్యపూర్వక నుయిన వివిదిష యని భౌవింవ దగును. ఇనా అభిజ్ఞులు నిరూపించిరిః కుతో వఏినిళ్చితం "హ్యేవం శుణు 'వేదవిదాం గిరః (గ్రత్యగ్వివిదిషోసిద్ధ్యై వేడదానువచనాదయః 16+ ్రహ్మావాప్య్యై టే త్య త్ర్యాగ ఈవృంతీతి (క్రతేర్సలాత్ ఇత్యుక్తం సం్మప్రదాయజ్ఞైర్వా ర్తికే ్రీసురేశ్వరై: 2 శషాయాన్యాచయిత్వా చ (శేజీస్థానేమ చ థతిషు (ఛవజేచ్చ పరం స్థానం పారిివాజ్యమనుత్తమం ల భావితే ః కరజి శ్చాయం బహుసంసారయోనిమ ఆసొదయతి శుద్ధాత్మా మోకం |1పధమాశ మే వల్లో ళనమాసాద్య తు ముక్తస్య దృష్టార్ధస్య విపళ్చితః
ఉక వంచమాధ్యాయ కు 858 ీష్వాఢ్రమేష కోన్వర్టో భవేళ్చరమభీప్పితః 2 ఇత్యేవం మోకధర్మే ఛ్రీవ్యాసేనో క్షం మహర్షిణా తస్మా ద్వైరాగ్యపర్యంతం కర్మానుష్టానముచ్యతే లశ
ఇది యెట్లు వినిశ్చిశ: మయినదో. వినుము. వేదపిదుల వాక్క_ల నాలింపుము, వార్తికకారులు (శ్రీసు రేశ్వరులు నంప దాయజ్ఞులు. వారీ విధముగా నని39. (వత్య గాగ్యును తెలియుట కై (వత్యగ్వివిదిపాసిద్ధికై "క చానుపవచనాదులు నిరూపీతము లయినవి. (శవ్మాటా షీ.2ె. కర్యనన్యాన మశళ్లమీంతురు. ఈ య౦కము (శుతి ఖలమున నిర్లీతి నయినది- ఇళ్లు న్మృలియు. కలదు. “ కర్మా వలన కపాయవాకిము కలుగును జ్ఞాన మె వరమగభింః కర్ణులచే క్పాయ వరిపాకము కలుగగా జ్జాన మ దయించును. అని, (శ్రీవాస్రనమహార్షి మోవీధర్యములో ;ిట్లు చెప్పెను (శేణీవిగాగములుగా నున్న _ మెట్లనరునగా నున్న మరాడు స్థానముల లో కహషాయవరిపాశకము న) పౌదించుకొని వరస్థానము నుద్దేశించి (నవ్రజనమొనరింద వలెను. అనుత్తమ మయిన పారి వాజ్యము స్వీకరింవ దగును, నానావిధ. నంసార యూనులలో నంచరించి కాని ఆాంకఃకరణుడైై (వధమ్మాశమ ముననే శుద్ధాత్ముడై వైరాగ్యము పొంద గలడు, అట్లు వైరా గ్యము పొంది ము క్తోడయిన విద్యాంసునకు ఆశమములు మూడి టిలో నఠ్యంత మభీస్ట్ర మేవి యుండును 1! ఇంక శన్న నళీస్ట మేమియు నుండదని భావము* కిట్లు మోవేధ గమన విరూపిత మయినది*- కావున వె రాగ్యము కలుగు వజకు కర్శానుస్టాన మూవ శ్యక మనియే నిరూవిత మయినది, ఇట్టి నిమూవణమున (శ్రమాకమ సనొ్థానను. లు (వదర్శిశతము లయిన పని భాపింవ దగును, (ున్మా చర్మము పూర్తి కాగా గృహస్థుడు కావలెను, గృభాము నుండి చాన (వస్హడె నన్యసింవ వలెను. అని (శుతి సూచనము - ఇది క్రమ నన్యాన సూచకను, అట్లు కాకున్న (బ్రహ్మచర్యము నుండియే సన్య సింవ దగును-'గృహాద్యా వనాద్వా'గార్హస్థ్యమ. నుండి వాన(వస్టము
ఫక6 గ్తాభావ్యవకాశము నుండియుసన్యసింవవచ్చును* ఎవ్వుడు వైరాగ్యము కలుగునో అవ్వుడే నన్యసింవ దగును, అని [కమూ(కమ నన్యాకముల సూచనమున్నది- "కావున అబన్మావిదునకు అవిరక్త తొదళలో కశ్మానుస్టానమె యుది తము- నిరక్త్కతాదశలో సన్యాసము యాక్త్యము- ఈ యంశ మిట్లు శ్లోకీళ్ళత మై యన్నది, విర క్రతాదళాయాంకు నన్యాసో జ్ఞానసాధనం తతో ఒజ్జమధికృ త్యైవ కర్మత త్త్యాగయో ర్వెధి? ః౭ళ నమ్య క్త త్వ్వవిదో న్నాస్తి చోదనా కాపి వైదికీ లౌకికీ దా యతస్తస్య కృతకృత్యతయా హరిః 26 కృళ్యాభావం స్వయం పూర్వమవదన్నిగమావధిః విద్వక్చన్యాస ఆత్మక్టే సిద్ద ఏవార్టతో యతః వౌ సందేహాభావతస్తస్మాత్స చ నాక విచార్యతే విరక్ష 'కాదశ యం బే నన్యాన మః జ్ఞానసాధన మసను, కావున అజ్ఞు నుగ్రైశించియె కర్శవిహిత మయినది. అశిరక్త తా దశలో కర్మ వికక్త తా దశలో త్యాగము ఏిహికము- కాని నమ్మిక త్త్యవిదునకు -వెదిక మయిన చోదన లేదు. లౌకిక మయిన చోదనయా లేము, ఆకడు కృతళ్ళతుగుడు. ఆతని కేమియు. లేవు, కావుశనే భగవాన్ అట్టి వానికి కృ క్యాభాఎముకు స్వయముగా పూ$్యము నిహాపించెరుం విగభానధి యగ భగవాక5 అబ్షు సనికమూపించెరుం ఆ క్మెజ్ఞుని నిమ యమున విద రృర్యావము అస్ధపిస్ధ మబినందుక వందే కాము లేనం దుర నిచట మిభారితి మగుట లేదు. తతై 9కమేవ జిజ్ఞాసుమణ్ఞం (ప్రక్యాత్మల్థమే లైక్ కర్మ త్త్యాగయో: శాస్ట్రే విధానాళ్తత చార్జునః అధీ అవాలి న! జి విరుద్ధయోరనుష్టానం యుగపన్న్నైవ నంభవేళ్ 2 మయా జిజ్ఞాసునేదానీం కిమను షైయమాదరాత్ ఇతి సంశయవానేవమువాచ ్రీహరిం (పతి శతి అతద్విదు డయిన బఒశే జిజ్ఞాసువు నుద్రేశింది ఆత్త (వాపి కై
వంచ మాధార్థియమ్ము ఏకర్ శర్శ విధానము "త్యాగవిధానము సా నృమున, దున్శాందున ఆరు నుక పిరదముల యనుషానము యై ౨ మందాన ణో ధి స వత్సృమయమున నంభనింవ దని తలచి యిట్లు (వళ్నించుచున్నాడు, భగవన్] -ేను జిజ్ఞాసు చరమున బేని ననుప్వీంవ వలెను, అని అజ్జునుడు నంకయము కట వాడై. (శ్రీనరి నుద్దేశించి (నశ్నించెను. యావ్డీవాది వేదో క్రకర్శణాం త్యాగమిత్యపి జిజ్ఞాసుం కధయన్యజ్ఞం (పతి వేదగిరా స్వయం 81 తద్విరుద్దం పునః కర్మానుష్టానం చ పశంససి ఏత'మేవేతి వేదేన నిరాశీరితి చ స్వయం 8లె తమేతమితి వేదేన కురు కర్మేతి చ న్వయం తయోరేకేన యగపత్కరణం ద్వయోః లికి కర్మత త్ర్యాగయోర్మధ్యే యదేకం మన్యసే వరం తన్మహ్యం నిశ్చితం (బూహి స్వనుష్టానాయ తేవమకం " లిక నదానందన్వరూపోసి కృష్ణ । భక్తా 'ర్తికర్లణ ; సంహృత్య సంళయార్తిం మే నిజానందే నయస్వ మాం 8 _నచానంద స్వరూపా! భారి కర్ష ణా] కృష్ణా! యాన జ్రీనాది (శ్రుతి విపిళము లయిన కర్మల ఇ్య్యాగమును అజ్ఞుడయిన త న్నీ ఆ న జ ఖో | ల జిజ్ఞాసువు నుద్దేశించి స్వయముగా "వేదపచనము న జెవ్వుదుస్ట. కర్మ 'త్యాగము;కు విరుద్ధమః గా క ర్ళానుష్టానమును (వశంస చేయు దువుః జద్టక్ర సేవ వవజనో లొ కమిచ్చంత;ః (వవ జంత అను వేదవాక్యమునను “ని రాశీర్యతే దిత్రా తా? చమొవలగు గీతా జాక్యముసను కర్ణ త్యాగము. నిరూపించిలివి. *తయమేళం వేదాను వచ నేన (యాన్మాగా వివిడివంతి యజ్ఞేన)? అను వేద వచనము: నను "కురు కర్మ” యను గ్తావచనమునను క ర్మాచరణము నిహా బీంచితివి. ఇట్టు నిరుద్ధము లయిన కర్షక త్త్యాగ ములను ండింటి నొకజే యాచరించుట శక్యము కాదు ఈ నిరూపించిన కర్శు
ఏక6 గ్ తాభావ్యపశాశనూ తత్త్యాగములలో నే యొకదాని౨ (కేవముగా భావింతువో దానిన్ సీకు సమ్మాతమగు దానిని జేను చక్కగా ననుష్టించుటనై_ చెవూనుంం నీవు భన్రాకెకక్షణుడవు- నా నంశయార్తివి పోగొట్టును. నిజా నందనున నన్ను కూర్చుకఘు: (వశన్యతర మగు దానిని జెవ్వృుమూ ఇందు. సునిశ్విత మయిన నీ ఖావమును జెన్సూము, (శ్రీ భగ వారువాచ! £ నన్నానః కర్మయోగళ్ళ్చ ని।కే మకకరావుఖా ఈ యోస్తు కర్మ నన్వాసాత్న-ర్మ యో గోవి శిమ్య తే! ఏవం (పశ్నేఒర్జునస్యాహ భగవానుత్తరం వచః నిశ్రేయసకరౌ కర్మసన్యాసౌ (శ్రతిసమ్మతౌ 16 మోక్షోప మోగినా క్లానోత్స త్రిహేతుతయా హు్యుభా తయోస్తు కర్మసన్యాసాదళుద్ధస్వాంకక_రృకాత్ శ్ జద్దినంపాదకక్వేన కర్మయోగో విశష్యతే వై విధముగా నర్డునుని |వశ్నయుండగా భగ వాన్ ఉత్త రము సీ విధముగా నికళూపించు చున్నాడు. న్ నన్యాన ములూ "రండును నిఃశేయకకరములు- "రెండును. (శుక నమ్మాకములం- "రెండును మోాషోవయోగులు, కెండును జ్ఞానోత్పత్తి హేీకువు లగుటచే మోవ్షోనకారులు, చిత్త శుద్ధి లేని వాడొనరించిన కర్మ బన్నా్య్యాననున కన్న శుద్ధి సంహదక మగుటచే కర్మయోగము విశిష్తు వమనదగ్గి యూాన్నది- క్టేయన్ఫ విశ్యసన్యాసీ యోన ద్వేష్టి న కాంకేతి ఖిక్ర్ నిర్వ్యంద్య్వో వా మహాబాహో : సుఖం బంధాశ్పముద్యతే కర్మయోగం న ఏవేశః సాతి లోకప్రవృ క్రయే శ్ న్వకర్మణి (స్రవృత్తోపి కర్మయోగ్యనహంకృతిః జ్ఞాతవ్యో నిళ్యనన్యాసీ యో న ద్వేష్టి పరిశ్రమం 4ళి ఈశ్వరారాధనం కుర్వన్ కర్మనై వృల్యశంకయా స స్వర్షాదిఫలం కింఛిత్కా-ంకృతి ద్వంద్వవనర్ణితః 4కే
వంచ మాధ్యాయము స్ట్ యతో ఒనాయాసకళ్ళీ తాశుద్ధ్యాఖ్య(ప్రతిబంధతః వివేకాదిప్రక ర్షేణ ముక్షో భవతి శుద్ధధీః శశి లోకవవ్ఫృత్సి నంపాదనమునకై భగవాన్ ఆ కర్మయోగ యును (వశంస చేయుచున్నాడు. గీతగో మూడు శ్లోకములతో కర్మయోగ (వశంన చేయుట యన్నది. కర్మ యోగి న్వకర్శ (వవృత్తు డయినను అకాంకారరహితు డయినవో నిత్యనన్యాసి యని భైహీింవ దగును, అట్టి వాని లతఃణ మూ విధముగ నున్నది. భగవ “దర్పణ _ బుద్ధితో చేయునట్టి కర్మను నిన్ఫలముని భావింపడు అజ్రి కర్శ "శేవలను. సరి శమము మా(త్రమని జ్వేషింవడు. కర్శలవలన సగలునస స్వస్తాది ఫలమును ఏమియు కాంపీంవడు, ద్వంద్యవర్టితు డగును. రాగ బ్యేమ రహితు డకను. అంతః కరణా శుద్ధిహూవ మయిన జ్ఞాన (వతిబంధాత్మశమయిన టంధము నుండి అనాయాసముగ విముక్తు డగును. వివేక (వకర్షమున వరికుద్ధచిత్త ము కలవారై ముక్షుడగు ను. ని త్యానిక్యవస్తు వివే కాదిక మువయింవగా సాధన అంకద కలవాడై బంధ(వముక్తు డగును యధోక్త కర్మాను స్థానమున చిత్తశుద్ధిని క్షానమును పొంది కాలాంతరమున మొుక్తు డగును. యతి అవక్వచిత్తు డయిశవో నిట్లు కాజాలడు ఫ్ర సాంఖ్యయోగా వృధ గ్బాలాః (వనదంతి న వండి ఆః వకమవ్యాస్థితః నమ్యుగుభ యోర్వింవ తే ఫలం! నను యః కర్మణాం కర్తాన సన్యాసీ కథం భవేక్ కర్శక క్త్యాగయోర్యస్మ్కాద్విరో ధో స్పి న్వరూపత3 4కి ఫలతోపి విరుద్ధత్వం స్వరూపేణ విరుద్ధయోః ని్యశేయసకరత్వం వానుషపన్నమివేకి చేక్ $ భగవక్ | కర్శశర్హ సన్యాసి యొట్లనును 1 శర్శలో వవ క్వించిన వానికి సన్యాసి యని మొట్లు తెళలికు దగును?! కర్మకు శర్శనన్యానము 5కు విశకోధము కలదు కచా [| వానికి న్వ్యయాపతః కురోధ మున్నది, ఫలతేః విశోధ మున్నది. స్వమావముర విరుద్ధరు
8,8 గ్తాభావ[వకాశము లయిన వానికి నిశ్రేయసకరల్వ ముపవన్నము శాదు గచా! స్వరూ వతః విరుద్ధములు ఫలమునను విరుద్ధము లగును- రెండును నిఃే యనకరము లనుట యొట్ట్లు నంగతము లగును? అని యిచటి అశంకం
సమ్మ్యగాత్మమ తిం సంథ్యా తాం వహత్యాత్మటోదనే
జ్ఞానాంతర ౦గ హేతుత్వాళ్సాంఖ్య॥ సన్యాస ఉచ్యతే 45
కర్మయోగశ్ళ పూర్వోక్త చిత్తశు స్ట్యేకకారణం
సంన్యాసయోగా ళాస్తా)ర్థవి వేకజ్డానవర్టితాః 468
తౌ విరుద్ధఫలౌ దాలాః (వదంతి న పండితా?
పండితానాం మతం తర్థి కిం స్యాదిత్యుచ్యతే శృణు (7
సన్యాసకర్మణోర్మ ధ్యే స్వాధికారానురూపతః
కృతవాన్సన్యఢాళాస్త మేక మప్యాదరాత్సుధీః శీర్
జ్ఞానోత్స త్రిముఖేన్వై వమేకం నిఃశ్రేయసం ఫలం
ఉభయోర్విందతే తస్మాన్న విరోధః ఫలే తయోః 49
సమ్యగాళ్నే మతి యుండుట నంఖ్య-+ అట్టి అత్మ బుద్ధిని జ్ఞాశాం
తఠంగసాధనముగా భావించుట సాంఖ్యము ఈ నాంఖ్యము సన్యా నము. కర్మ్శ్మయోగమనునది. పూర్వము నిరూవీించిన విధముగా చిత్తశున్థేక శారణనము. సన్యానన్వరూవము కర్మ్శన్వయరాప మి విధముగా నుండగా శాస్త్రార్ధ వివేశ క్లానవర్జితు లయిన వారు శొందరు సంనాఫ్టసము యోగము రెండను విరుద్ధ ఫలము సంపా దించునని యందురు. అట్లనువారు కోలురు. వండితులు కారు. ఇందు వండితుల మత మేవిగా నుండునందువేమో! వినుము! నన్యాసము కర్మయోగము అను నీ రెండింటిలో నే యొక చాని నయినను యధా వాన్త్రము గా నమాదరచితృమున స్వాథి శారాను చూవముగా నాచరించునాతడు రెండింటికి ఒకే ఫలముగా జెవ్చ చగిన ని_శ్మేయనమును జ్ఞానోర్సత్సి ద్యారిమున వొందగలడు*, కావ్సన శ్పేన్సికి ఫలవిమయమనున సీరోధ పేమియు లేదు. ఏవ యొక్కదానసి వయినను చక్కగా. నాచరించినచో. చిత్తశుద్ధి కలుగును, జ్ఞాన
వం చమాధ్యాయము 9$9 యుదయిం చును ని_క్ఫేయసము లభించును. కావున నీ ₹0డు వేరు "వీరు ఫలనుల నిచ్చునవి కావు, ఫలతః వనికి వీినోధము లేదు, ఉ. యత్సాంటై్యః (ప్రావ్యలే స్థానం తద్యోగైరపి గమ్య తే వశం సాంఖ్యం చ యోగం చ యః వశ్యతి న వళ్యతి। కధ మేకస్య కరణాదుభమోర్విందతే ఫలం శృణు నన్యాసిఖిః పుజ్యైః పూర్వజన్మస్వనుష్టితెః 00 శుద్ధాంతఃకరడై 2 సమ్యుగ్వేదాంతశ్రవణాదిఖిః అవాపాత్మావటోరైః యన్నోకెఖ్యం (పావ్యతే ఫలం ర్1 ఈళార్పజధియా యోగాః శాస్త్రీయాణ్ కృతాని చ కర్మాణి సంతి యేషాం తే యోగాస్తైరపి యోగిఖిః ర్ి సత్త్యకుద్ధ్యా చ సన్యాసపూర్వయా జ్ఞాననిష్రయా తక్ట్సానం గమ్మ్యుతే వర్తమానే భావిని వా భవే య! అత ఏక ఫలత్వాద్యః సళ్య త్యేకం విశుద్ధధీః సాంఖ్యం యోగం న ఏవేహాూ సమ్యక్పళ్యతి నాపరః లక. దృశ్యతే కాననిష్రేయం యేషాం సన్యానపూర్వికా తేషాం తల్లింగతః పూర్శుజన్మస్వీశ సమర్పితం ర్ర్ కర్మానుష్టానమస్య స్రీ త్యేవమ్యత్రానుమీయతే న వినా కారణం కార్యోత్స త్రిరశ్యత పీన హి [6 యాన్యతో న్యాని జన్మాని తేషు నూనం కృతం భవేశ్ యత్క్బుత్యం పురుషేబేహ నాన్యధా (బహ్మణి స్టితిః గ్? ఏవమీళార్చితం కర్మానుష్టానం దృశ్యతే నృణాం యేషాం తేషాం స సన్యాసం కానం భావ్యనుమీయతే ర్కి తస్మాజ్లిజాసునాజేన _పధమం చి తశుదయే బె టో అవ (1 కర్ణయోగో _స్యనుషైమో న సన్యాసః కధంచన త్ఫి వైరాగ్యత్మీవకాయాం స స్వయమేవ భవిష్యతి ఒశ డానీ యనుఘ్రైానమున ెండింటిఫల మెట్లు పొంద వగాును! వినుము. పూర్వ జన్మములందు చక్కగా క ర్మానుఘ్రాన “మొునరింవగా గలిగిన పు శ్యముల చేత అంకఃకరణిములు శుద్ధములు
460 గ్తాభావ వ శాశము "కాగా సమ్య గ్వేదాంత శవణానుల చేత ఆ త్మావబోధము కలూ నగా సన్య్యాసు 'లెట్టి మోతు ఫలమును పొందుదుకో కర్శయోగులు శనూడ ఆ ఫలమును పొందుదురు, జ్ఞాననిష్టం లయిన ననాస్ట్రిసులు ఐహిక కర్శానుసాన ళూన్యులయినను పూర్వజన్నలకు నంబం- థించిన కర్ణులచే నంస్కృు తాంకఃకరణులు శుద్దాంతః కరణులగు దురు. యోగులు భగవదర్చో బుద్ధితో ఫలాభినంథిరహితముగా శా(స్త్రీయము లగు కర్శలనాచరింవగా నత్త్వశుద్ధి కలవారగుదురుం “ఈ జన్మలో గాని భావిజన్మ్నలో గాని ననాష్టనపూర్వక ముగా (శవ కాది. పురన్సరముగా క్షూనిని్టు కలవారగుదురు. అపుడు వారు సన్యాసులు పొందు ఫలమును పొందుదురు. కాగా నన్వానను.' యోగము వకఫలనము కలవని నట్లయినది. ఇట్లు చిత్తకుద్ధి కలి- గిన నాడు సాంఖ్యమును యోగమును ఒకటిగనే చూచును* ఇట్లాకటిగ జూడగలవాడు మాతమే నమ్యుగ్దర్శ్మనము కలవా డగును, జీరుగా జూచువా డిట్టివాడు కాజాలడు సనానపూర్వ5్ మయిన జ్జననిన్టు కలవారలకు పూర్వజన్మ లలో భగవనదర్పితమయిన క ర్మానుఫ్రైనము కలదని యభ్య్యూహింవ వచ్చును* కారణము లేక కారోస్టత్పత్తి యుండదు గదా! ఇంత కన్న పూర్వతనము అయిన జన్మలలో వారట్లాచరించి యుందురు, కాతన్నచో (బున్నాస్థితి "వేరు విధమున గలుగదుః ఈ జనలో మానవులు కర్శానుపాన మిోాళశార్పిత -మమునరించు శేని అట్టి వార లకు భావి కాలను న నన్యాన నహిత మమున కాన ముదయించునని యభ్యూహింవ దగును, కావున జిజ్ఞాసువు గా నుండు వాడు అజ్ఞు డయినచో (వధమముగా చిత్త శుద్ధి క్రై కర్మ యోగమనుస్టింద వల యునే గాని నన్యాన మొనరి-వరాదు. చిత్తశుద్ధి. లే నపుడు .. వన్యాన మెట్టును సముచితిము గాదు. వైరాగ్య త్మీవత కలిగి వచో నది స్వయమిగ నే కలుగును,
శర వంచ నూభ్యాయను 861 శ. సన్యాసస్తు మహాబాహో దుఃఖనూ హృ మయోగతః ఊూూగయకో మునిర్చళ్ళూ న చిశేణాథిగచృతిః కిముర్హం కఠ్శసన్యాసో నాదౌ కార్యః శృణు స్ఫుటం 88 థీశోధకమృ తేకర్మసన్యాసో యో హఠాత్క్య్బృుతః స దుఃఖమా ప్తమేవా స్త్రి బుద్దీకు ద్ధేర భావతః 681 జ్ఞానస్యాసంభవాత్క ర్మత్యా గాదృష్టో ఒలితో భవేత్ కర్మానుస్టానయుక్రస్తు శుద్ధబుద్దితయా మునిః 82 సత్యం జ్ఞానమనంకాఖ్యమాత్మానం బిహు హృాగ్గతం శ్మీఘమ్యప్రతిబంధేన సమ్యక్సాకితృరోత్య పౌ (8 అత ఏకఫలశ్వేప్ సన్యాసాద్ జ్ఞా నవర్టితాత్ శేయూన్స కర్మయోగో ప్రి ధీశుద్ద్యా జ్ఞానకారణం గ స కర్యణామవార౦భాదిత్యత హరిణా స్ఫుటం ధీశుద్ధిహీతుకం కర్మ న శ్యాజ్యమిత్యుదాహృతం 8క చిత్తశుద్ధిమృ తే త్యాగం యః కరోతి స్వకర్శణాం స ఈళాజ్టాపరిత్యాగీ పతత్యేవ న నంశయః 66 గోొతినృతీ మమైవాళ్డే యస్తే ఉల్లంఘ్య వర్తతే ఆజ్జాభంగీ మమ ద్వేషీ మదృ్భకోపి న వైష్తవః 607 ఇతి నౌ హరేరాజ్ఞా వశ్యంకార్యతయేరితా నమూ నవు డశుడ్దాంతెః కరిణుడే యవుగావుత. అయినను శవథమమ. ననే కర్మనన్యాసమునే వీల అచికిందరాదు? నన్యానము: జ్ఞాననిష్టా “'ఫీగువు కావున అవశ్యకముక దా! ఇట్లందువేని దీనిని స్ఫుటముగా వినుము-- చిత్తశుద్ధి లేకండగ నే హఠాత్తుగా శర్మ నన్యానము నాచ౭౦చినచో బుద్ధి శుద్ది యండనందమున మౌానవుకు చుఃఖమునే పొందును. ఆ నన్నానమాతనికి దుఃఖమునే సంపాడిం చును- అట్టి సన్యానమ న జ్ఞ్నము నంభవీంవదు* థ్జానము నంభ వింప నందున కర్మళ్యాగమ పలన నాతడు (భ్రష్టు డగును జ్ఞాన హ్హ డగును, కర్మ భష్టాడు నగును. కట్టు సర్వతో (భవ్షత కలు గును, గావున మొనట కర్షసన్యాన -మొన రింవరాదుః కర్మాను
త్రి గీ తాభావ్యవకాశము ష్టాన యుక్తు డయినచో శుస్థ బుద్ధి యగును, వ్చాద్దత మయిన న శ్య్యజ్ఞానానంఆ నందాత్మక మయిన ఆక్మురు వర(బవన్మానుచక్క_ గా సామయోత్కరించు కొన గలడు, ఎ్టి విఘ్నము. లేకుండగనే ల్యీఘ ముగనే (బవ్మాసామో త్కా-రము పొందగలకు. ఫల మొకటియేం యయిసనను జ్ఞాన రహితమగు సన్యాసము కన్న కర్మ్శ్మయో గయే (ేయస్కరము. అది ధీశుద్ధిని నంపొదించి జైన కారణ మగసురు, “న కర్మణామనారంభాత్ ౫) అను గీ తాన్లోకమున భగవాన్ “ధీకుద్ధి "పాతుకు మయిన కర్శ త్యాజ్యము కాదు” అని స్ఫుటము గా నమూ వేం వను, చిత్తశుద్ధి శేసండగనే తన కర్మల ఆత్యాగ మెొరరిందూ నాతడు ఈశాజ్ఞా విత్యాగి యగును, అతడు వతితు డగురు. ఇందు నంశయము లేదు* “ శుతియా న్నృత్రియూ నా ఆజ్ఞా రూవ ములు. వానిని ఉల్లంఘీంచి (వవర్శించువాడు నా ఆజ్ఞా భంజక డగును. నన్ను "ద్వేషించూ వాడగును, అతడు నాభక్తు డయి నను వైప్పవుడు కానేరదు.” అసి నతి యందు భగవానుని అజ్ఞ. అది అవశ్యముగా పాలనీ మము, అక్ష యది నిరూపిత మయి నడి*- కావున కర్శ నన్క్భాసము కన్న కర 'రళూగ ము విశిష్ట మస్ యనుట యుకవన్నమే యగును. చిత్తశుద్ధిలేక నన్యాన మొశరిం చిన వారు వమావము శలనా5గుదురు. బహిశ్చిత్తు లగుదురుం చకును లగుదుకు. కలహోత్పుకు లగుదుకు, చిత్తశుద్ధి లేని నరాక్త్ర జము దుఃఖ్యవదము- మయోగయాక్తుడె. చిక్తకుద్ది సంపాదిచిక అఆచిర కాలమున (ువ్యాపామో లత్కా-రము పొంకును, 6. యోగయుల్తో ఏకుద్దా త్మా విజతా తా జిలేదియః నర్వభూ తాత భూతాత్మా కుర్వన్నవి న లివ్య తే!
కర్ణుజో బంధకళ్వాత్స్యాత్యధం మోక్షైకహేతుకా నే
శృణు | కృష్ణార్పణం కర్శఫలసంగవివర్జీతం
యోగ ఇత్యుచ్యతే తేన యుక్తన్సన్ప్రధమం తకః 48
వంచమాధ్యాయనము ఏ+8 రజ స్తమోమలాస్పృష్టం సత్త్వం యస్య స శుద్దధీః స్వవశీకృతదేహస్పన్ సన్స్వాధీనకృ కేర్యద్రియః 70 కర్మ బంధకము. ఆది మోాశై.క- పేతు ఇట్లగును! వినుము ఇట్టగ్గను. యోగయక్తుడు కావలెన - ఫలనం” విశక్షితముగా కర్శ్ణ కృష్ణార్చణ మొసరించుట యోగము. మొదట అట్టి యోగ యుక్స్పుడు కావళిన- వ శుద్ధాత్ముడు కావలెను, రజోగుణ తమో గుణ మలములచే అన్పృష్ట మయిన సత్త్వగుణ మున్నచో వికు చజ్ధాత్మత కలుగును. పిమ్మట విజ తాత్నుదు కావలెను, “చేహూమును న్వవశము చేసికొనుట, ఇందియనూులను తన యధీనసమున నుంచు శొనుట కుదిరనచో విజతాత్దత కుదురును, ఇట్లు మొదట మూడు అతణములు కలవాడు కాదగును, ఏతేన మనునోకో2త టత్రిదండీ హరిజోదిఈ వాగ్దండోధ మనోదండః కాయదండ స్తధైవ చ ళా య'స్యైతే నియకా దండాః న్ తిదండీతి కధ్యతే సరే్యయ్య్యద్రియపర స్మ్మత వాక్శట్టోస్తి మనున్మృతా "ల్లి ఈదృశనస్య భవేదేవ త_త్చ్వజ్ఞానమితీర్య తే ఇట్లు నిరూపించుటచే మనువు నిరూపించిన ్రిదండి స్వరూ వమును భగవా౯- నిరూపించి నట్లయినది- వాగ్ధండము మనోదం డము కాయదండను అనునవి (తిదండములు, ఈ (తిదంజడములు కలవాడు [తిదండి యగును మనుస్థ బతిలో వాక్ శబ్దము సన్పేం 1రయవరనుగా నువయక్తృ వయినది, ఇట్టి వానికి ళత్త్వజ్ఞూనము కలిగి తీరునని “ఇద్దలు వెప్చికి* యస్యాత్మా సర్వభూతానామాత్మభూతస్స ఈదృశః 78 ఆఅభఖండాద్వ్వైతని మస్సన్ త్య క్రభేదమతిః పుమాన్ సర్వభూత ఆత్మభూళశ్చాత్మా యస్యేతి వ్యిగ్రహే 14 జడాజడాత్మకం౦ విశ్వం పశ శన్నాశ్మమయం మునిః ఉభయ్యత్రాప్యఖండార్థబోధపిద్ధిరితీరితా "స్ట్
రగడ గ్ ళాభావ వకాశము ఈదృశః త_త్వదృక్కుర్వున్నపి లోకదృశా క్రీయాః తాభిర్న లిప్యతే యస్మాత్స్వ్వదృష్ట్యా తదథధావతః 76 అతడు నర్వ కూ తాత్మిభూ తాత్ముడు శావలెకు.. ఎవని యాళ్ళ నర్వభూ 3ము ౨కు అక్మభూక మయిశదో. ఆతేకు సరా భూ తాత్మభూ తాత్ళు డగును. సర్వభూత ముల రర పా యులకు ఆత్మరూవక గా నున్నవాడు తానె అనకు భావన ముండ దగును. ఈ వదమ నకు నుబంథిందిన ఈ వీణహము వున మానవు అఖండాద్వైత నిష్ణుడె వరిత్యక్తభేన మకియె యు)డవగు నను భావము కలుగును. వ్ (పాణి యందును తన కన్న భిన్న మను నులి" యుండరాద = సర్వవాణులంమను అఖండ మయిన అద్వైత భార నము కలవాదు కావలెను. ఈ వవమునకు రెండవ విగవామును భఛావనీయము. “నర్యభూతః ఆక్మళూతః ఆత్మా యన్య న సర భూ తాత్యభూ తా త్మ్మౌఎన )క్తి నర్యభూ 3 వపంచము 3క్మగా నయిన న్యరూవ మమునవో ఆతడు నస్యభూ తాత్మభూా తాత్ము డగును జ వాజడాత్మక మమున విశ్వము నవ్వము ఆక్మమ యముగా భఛాఎంచు ముని యని భావము కలుగును, ఈ "రంకస్థము లందును అఖం డా జోధసిద్ధి యున్నడి. ఇట్టి తత్త శద సృన ము కలవాడు లోకదృష్షప్రను సాకమున [క్రియల నాచ౦ిం దుచున్నట్లువ్నను ఆ (క్రీయలబే లెప్పుడు కాడు. తిన దృష్ట్యనుపహేర మున క ర్భాదరణము లేనందున ఆ కర్మ "లేన మేవియా నుండదు, 7. నైవ కించిక్కగోమికతి యుక్తో మన్యేత తత్త్యవిత్. న పకక కృచ్యక్ న్పృళ ర్ జ్యఘక్ అక్నకాగ చృక వ్యవకా శ్వస్త్రా = (వలవకా వినృజః గృళ్తూః ఉన్మష। నీమిషన్న పి ఇం(ధియా ణీం దియాన్టేషు వర్తంత ఇతి ధారయన్ 1 ద్వాభ్యాం తదేళద్ధేవేళో వివృణోతి స్ఫుటం హరిః ధీుద్ధ్యా యుక్త ఏవాదొ భూత్వా త_క్ర్వవిదేవ సః ఇజ్ (క్రియమాణాసు చేష్టాసు న కరోమీతి ఘన్యతే
వంచమాధ్యాయము 81క జ్ఞానకర్మేందిమైః కర్మ దళథిః తద్యధా యధం ?8 కుర్వన్నకుర్వతాబుద్ధా $ పళ్యత్యాత్మానమ్మకియం శ్వసన్ (పాజైః స్వపన్నంతకరణేన ముని నధా 70 ఉన్మిషన్నిమిషన్నేవం నాగకూర్మాదిపంచకే * పీకాని న్వన్వవిషయే వర్తంతే న త్వహం త్వితి +8 ఢారయన్సర్వవ్యాపారేష్వాత్మానమ[క్రియం విదన్ కుర;న్న లిప్యతే చాతోయు క్తమేవేరికం వచః వ! భగవాక నెండుక్లోకములతో వీ నివాపించిన భావమును శువకిందుచున్నాడు, మానవుకు చవెబమువట థీకగ్షి యుక్తుడు. కావల యును, ఆట్లయి5నే ఆతడు తత్త్యవిదుకగును. కాను నానావేస్టల నాచరిం దుచున్నను “నేనారించుబ లేకు” అనిజీం భావించును- జ్ఞా నేంది యము లయికు, క ర్టేందియము లయిదు. ఈ దశేంది -యములతో తగిన విధఘన నా యా కక్షల సాచరించు దున్నను తనను అకర్శృతా టుద్ధితో త్మకియమ గనే [క్రియ లేనట్లుగనే శ్రానించును. చమయురాది జ్ఞానేంద్రిశుము ఎవే]రాగాక్ కర్మేగదిమ యులచే (పాణాపానాది వాయు శ్లేదముల చే అంతఃకరణ చతుష్టు యమునే నాయా (శ్రియలు చేస్టలు ”క:కుమాణమ్లు లగు -చున్నను “ఇంది వాదు లిం[ది యమూర్ణమ్వ లందు (వ్రవర్తించు -చున్నవి- నేను వవర్తించుట లేదు. అనియే నిశ్చయించును. అపూ జాతడు వరమార్థదర్శి. అవ్వు డాతిడు నమాహిత చిత్తుడు, దర్శన +శవణ = న్పర్శన - (ఘాణ - అశనములు. దము _ (కోత త్వక్
- శఛూగి -- రసనము లను పంచ జ్ఞా కేద్రియ పోపారములు వళ్యళా - థణ్వన్ ఎ స్పృశన్ ఆ ఇమన్ - అశ్నన్ అను వద ములచే గీతలో నిరూపికము లయిన, గచ్చన్ గతి పాదకర్మం ద్రలపన్ (వ లెవము వాక్క_ర్మ. విర్చజన్ వీనర్గము _పాయూపస్థ కర్మం గృహ్లాన్ (గ్రహణాము హస్తక ర్మర్యళఈ (అయిదు కగ్మం (దియ వ్యాపారములః. శరన. అనుట (పాణాపానాది వాయు
66 గీ్తాభావ వశాశము వంచక వ్యాపారోవ లతణమ = ఉన్నిమ౯ా నిమివమన్ నాగకూ రాడ్? వంచక కర్మ. న్వపన్ అనుట అంతః$రణ చతుష్టయ కర్మ* అర్భ్మకమ' వశమున వార్యకమము భిన్నముగా నున్నది. సర్యవ్యాపారము- అందును ఆ క్మాకర్హృత్యమూ నే భావించును గవున క్రమభంగము కూడ ఉచితమే యగును, ఈ యిందియములు న్య స్య విషయము లం దున్నవి నను కాదు, అని సర్యవ్వాపారము లందును ఆత్మను +ీియారహిక ముగా గుర్తించుచు తా నాచరించు చున్నను కర్మ లిప్పడు కాడు, కావున ఇట్లు చెప్పుట యుకమేః ర్త (బవ్మాణ్యా ఛాయ కర్మాణి శం౫౦ త్వక్య్యూ కరోతి యః లివ్యతే న స పాపేన వద్మవ్యత్రమివాంభసా! తర్హ్యజ్ఞో లిప్యతే తత్తత్కం _ర్పృత్వాభిని వేశతః జ్ఞాననిష్టా ససన్యాసా కధం తస్యేతి చేచ్చుణు 8బ్లా ఫలానంగం పరిత్యజ్య సమర్చ్య పర మేశ్వరే కర్మాణ్ వై దికాన్యజ్ఞో తౌకికాని కరోతి యః 88 పాపపుక్యాత్మ కేనా సొ కర్మణా నైవ లిష్యతే యధోపరి [పడి స్తేన పద్మప్యతం న చాంభసా 86 లిష్యతే తద్వదీశేపి కర్మార్చితమ లేపకం (వళ్యు తేశప్రసాదేన ధిశుద్ధిళ్చాస్య జాయతే 615 అత్మజ్ఞడు కర్ణ లేవము పొందకున్న వో అనాత్మజ్ఞుడు కర్ణ "లేవషము పొందునా 1! అనాత్మజ్ఞునకు కర్త ఎల్వాభిని వేశ ముండును గదా |! అట్టి వానికి నంన్యానపూర్వ్యక మయిన క్షాననిష్టు 'యొట్లుం డును 1? అని యందు వే9 యిది వినుము, ఫలాశంగమును వరిత్ధ జంచి నర మేళ్యరు నందు నమర్పించి వైదికములను గాని లౌక్షిక ములను గాని కర్మల నొచరించు వాడు అజ్ఞు దయినను కర్మలేవనము పొందడు, సౌవపుణా్భత్మృకము లయిన కర్ణులాతని నంబంధింవవు* శామరపాకువై. సీటిచుక్క. నుంచినను ఆ యాకు నీటితో లేవముూ పొందదు. అళ్లుక్ణఈశార్చిత నుయిన కర్మ "లేవరపితముగ నె యం
సంచమాధ్యాయము 867 ఎదును.. (వత్యుత పరమేశ్యర్యవసాదమున సాధకునకు చిత్తశుద్ధి వలంగునుం భగవదర్పణబుద్ధితో నొనరించి కర్మ బుద్ధిశుద్ధి నంపా ఎదించునది యగును,
10... శాయేన మనసా బుద్ధ్యా కేవలై రిందిమైనవి యోగినః కర్శ కుర్యంతి సంగం త్య శ్లాత్మళుద్ధ యేః త్య క్త్యా ఫలాభిలాషం తు కర్మ కుర్వంతి కద్మిణః చిత్తకుద్ధ్యి ధియా చైవ కాయేన మన సేర్మదియైః న! శేవలై 68 నద్వేషాం కాయాడినాం విశేషణం ఈశ్వరార్థ౦ కరోమీదం న్రైతన్మమ ఫలాయ చ క్ స్వామ్యుర్ధం భృత్య ఇవచ మహతామలవర్డితై॥ కర్శయోగులు ఫలాభిలామమును విడనాడి కర శ్ర నాచరిా శురు చిత్త శంద్ధిత్తై యాచరింతురు.. బుద్ధితో 'బేవాముతో మన ముతో ఇందియనులతో నాచరింతురు. గీతలో శేవల వదము కాయాదుల కన్నిటికి విశేమణము, ఈ కర్శను ఈశ్వ రార్ధమై ఉయాచరింతును. ఇది నాకు గాదు, నా సలను కొరకు గాదుం యర మేశ్వర మ ద్దిళ్వ వర మేశ్వర(వ్రీత్యద్ధత కర్మ నా చరింతు కుం “స్యామ్యార్థిమై ఛృత్యు డాచరించు నట్లు మమ తామలవర్జితులై శర్మ “యోగులు ఆర్మశుద్ధికై కర్మ నాచరింతురు. స _త్తృశోధనమునకు శర్మ నాచరింతుడు. వబేని కర్ణన్యమున్న మనసుతో నంశల్చించి బుద్ధితో నిశ్చయించి రాగబ్వేషాది వర్టిశ మలయినళ్తందియము లతో -“జీవాముతో కర్మ కాచరింతురని ము భావముం కా చదీంర్ళద్రి య 3 “లతో వైదిక కర్ళకు బుద్ధితో నిశ్చయిఎచిన ేవ్రఏ మశసుతో ఖాస్ట్రనించుట, [శో[తమున కభా[నశ్రవణము, నేశముతో మహొద్దర్మ "వము వాక్కుతో స్వాథ్యామాదికము. పాదములతో తీర్దాటా నొదిశము నాచరింతు రనియు భావము గహింవ చచ్చును, క్షే, యుక్తః కర్మ ఫలం త్య ్వూ శాంకి మాస్నోతి వైష్టికీం అమయుక్కః కాముకారీణ ఫలే నరో నిబద్ధ లేః
368 గ్తాభావవకాశమా క రృృళ్వాఢ్యాససా మ్యేసి కళ్ళి శ్తేనైవ కర్శణా 885 ముచ్యతే దిధ్యతే కశ్చిద్వైషమ్యే హేతుర స్త్రి కః భగవన్ |! క రృ త్యథ్యాన మందరకు నమానము. అయి సను ఒకడు కర్మముక్తు డగు ననుట వేరొకడు. కర్ణ బద్ధుడగుట “యేమి? ఈ వైవపమ్యుమేల కలిగినది! ఇందు హేతు వేమి! శృణు 1 ఈశామైన కర్మాణ్ నైకాని చ ఫలాయ మే 8& ఇత్యభ్యిప్రాయనాన్ యుక్తః త్యక్త్వా కర్మఫలం సుధీః కుర్వన్ కర్మాజి మోశ్షఖ్యాం కాంతినూప్నోతి నైష్టికీం [00 శుద్ధిర్వి వేకసన్యాసక్టా ననిష్ట్యాక మేణ యా జాతాసా వైషికీ శాంతిః మోకరూపా సతామియాత్ | వినును, యుక్తుడు కర్మ్ణు ఫలమును విడనాడీ నైప్యీకళాంచిని పొందునని గీతార్థము. ఈ కర్షలన్నియు సీశ్య్వరార్థమే యావ లింతును, ఇని నా ఫలము కొజకు గావ్స, నే నందులవ్తై యా కించుట లేదు. ఇట్టి అభ్మిపాయము కలవాడు యక్తుడగును. అట్టి సుధీకుడు కర్షృఫలము ను విడనాడి కర్మల నాచరించుచు మోశత్న మను జేరు గల నైన్వీక శాంతిని పొందును. సత్వశుద్ధి - నిత్యా ఒత్య వస్తువివేకము - నన్యానము - క్లాననిష్ట యన్నా [కమమున,. నముత్సేన్నమగు కాంతి వైస్యీక శాంతి యగును* ఈ శాంతి మోత్త రూవము, దీని నాతడు వొందును,ఇదియ.క్తుడయిన చాని వ్వ యము* ఇక అయుక, విషయము వినుము. యస్వయుక్తోస్తి పూర్వస్మాద్విపరీతః సకామతః వ్రవృ శ్రా మే ఫలాయేదం కరోమీతి ఫలేప్పుకః కర్మభిర్నితరాం బంధం నంసొరాఖ్యం ప్రయాత్యపౌ [లై దేహాభిమానసా మ్యేపి కృళం భగవదర్పణం కర్మ శతం తధా స్మార్తం లౌకికం చ ముముక్షుఖిః ర08 చిత్తశుద్ధ్యా ప్లవైరాగ్యజ్లోనద్వారా విముక్రీదం తదేన కామకారేణ కృతం సత్ఫలకామిఖిః |
థీ, వంచమాధ్యాయము 869 దృఢబంధాయ మూఢానాం భవతీత్యాశయో హరేః
ఆయక్ష్తదు తన యిచ్య్భానుసారమున ఫలమున నక్కుడే చిబద్దు డగునని గీళార్టమ- అఆయాక్తడగు నాతడు యక్తుని కన్న వేవరీతుడు. అతడు కామతః (వవ్నత్సి కలవా డగును, వది యేని కోరికతో కర యందు (వవరించవా డగును. “నా ఫలసిద్ధిక్షై ఈ కర్మ నాచరింతును.” అని ఫళేచ్చ కల వా డగును. వాడు కర్ణులచే నితర ఒజంధము పొందును. సంసా రాత్మక వయిన బంథము వాందును.
"చీహాభిమూన సామ్యుమున్నను మముమతువులు (శౌత స్యార్హ లౌకిక కర్మలను భగ వదర్చ్పణముగా నాచరింతురు. వార లకు చిత్తశ్యుదై కలుగను. చానిచే వైరాగ్యము నంపావ్వ మగును, జ్జన మ దయించును. త ద్వారమున చారల యా కర్శ వముక్షి[వద మగుచున్నడి- ఫలకాంతు కలవారా కర్మలనే కామ కారమున నాచరింతుగేని అఆ మూఢుల కది దృశబంధమున శగును. ఇట్లు గీతావచనమున భగవానుని భావభున్నది.
యస్మాదేవం తత_స్ట్వం థో విహాయాస క్రిమాంధ్యజాం కిస్ సర్యకర్శాఫలేష్విశ్వపతోషా రం కురు (8యాం వై చీకయీలాకటో హ్ బంధాన్ముకో నిష్యవి [కి కావున ఓయి! అద్దనా! అజ్ఞానము వలన గలిగిన ఆస కైని విడనాడి యీశ్వర (విత స్రర్ధ్యమై కర్మ నాచరింపుకు, సరు చర్మ ఫలము లందును ఆ;౫క్తిసి తస్టజింపుము. వై దికకర్మ నాచి లెంపుము. లౌకిక క్రియ నాచరింపుము. సర్వ విాశ్వర్యవతోపా్య మౌాచరింపుము- సీవు బంధవిముక్తుడవు కాగలవు. నిష్కామకర్మ “మోవీమున కగునని స కామకర్మ బంధమున కగునని దీనసూచిత మయినది 12. సర్వక ర్యాణి మనసా సన్యప్యాస్తే సుఖం వశీ నవద్యారే పురే జేహీ నైవ కర్వ న్న కారయన్ 1
ఫ్ర్0 గ్ తాభావ్యవకాశము
నన్యాసా క్కేవలాక్కర్మయోగో ఒకుద్దఫ మో వరః
ఇత్యు క్వాహాధునా శుద్ధబుద్ధేః సన్యననం వరం ఫై
నిత్యం నై మిత్తికం కామ్యం నిషిద్ధం చేతి సర్వశః
కర్మణ్యకర్మ యః పశ్యేదిత్య(తో క్షవివేకతః లిక్
ఆక ర్త్రాత్మస్వరూపన్య విచారాన్వితచేతసా
త్యక్త్వా (పారబ్ధవశతోఒనాయా సేనై వ తిష్షతి లీస్ట్
ఆయాన హేతుకాయవాబ్మనో వ్యాపార వర్షితః
కార్యకారణనంఘాతో యేనావౌ స్వవశీకృతః 1/0"
క్వ స్త ఇత్యాహ భగవాన్టే హభిన్నాత్మక_త్వ్వదృక్
నవద్వారవిశిషైఒస్మిన్సేహే తిష్షత్యసౌ పురే ౮01
పరగేహే (ప్రవాసీవ నిర్మమో నిరహ౦ంకృతిః
దేహమా(త్రాత్మదర్శీ తు దేహాధికరణం నర౩ 102
స్వస్యాధికరణం మళ్వా గృహే భూమొ తధాననే
అహమా సేఒభిమావీతి న త్వాసే దేహ ఇత్యపి 18
సంఘాతవ్యతిరి క్రాత్మదర్శినస్తూపపద్య తే
దేహ ఆన ఇతి క్లానం విద్యయా (భ్రాంతిబాధనాత్ 1€క
అశుద్ధ చిత్తునకు కేవల నన్నానము కళ్న కర్మయోగయే
శేయస్కర మని పూర్వము నిహాపితేనుయినది. (పస్తుతముశున్ష చిత్తునకు నర్వకర్మ సన్యానమే | శేయక్క-రమని ని హూపితమగు ర. శుద్ధ చిత్తుడగు నాధకుడు నత్యకర్మను నైమిత్తిక కర్మకు కామ్య శర్మను నిషిద్ధ కర్శను ఇబ్లు రర్యకర్మలను మవసుకా నే వరిత్య జించి (పారబ్ధ కర్ణపశమున అనాయానమున నే యుంకును, ఆయా పాతుళము లయిన వాజ్మనో వ్యాపారములు లేవుకగనే ముండు రు. ఈ నమయమున న్వ భావన్వచ్భందము లయిన కాయ వాబజ్మనస్సులు ఏల “వ్యావృతములు కాచ్చ! అవి య్లు కావు, ఆకడు వశీ, కారని "కారణ నంఘాత మును స్యవళమున నుంమొనిన వాకు. తాను చంచ టనే యట్టానరించినందు వలన న్యవశము. వేసికొనిన నాడు. ఇట్టి చాడెచ్చట నుండును? ఈ విఫముగా నుండు వానికి ఉండు గ్
వం చమాధ్యాయను 3712 మేది! భగవాన్ ఇట్టు నెవ్వచున్నాడు. బేవా భిన్నమయిన అత్మ శత్వమను దర్శించిన యాతడు నవద్వారపుర మయిన దేహ మున నుండును. ఈ చేజూామన నవడ్యారము లున్నవి. ెవులా "రెందు... న్మేకములు రెందు. ముక్క గోళములు ఆరెండు. వాగ్ధార మొకటి. మొత్తము శిరమునం ేడు ద్య్వారములు* సాయూవన్టలు "ండుః ఫురీమద్వారము మూత ద్యారమ'. ఇట్లు నవద్వ్యారవిశిష్ట చుయిన చేహనునందు "బేవాభిన్నాత్మ దర్శియై వరగృహము నం చున్న [వవాసి వలె నిర్శముడు నిరహంకారుడుగా నుండును. "చేహ ఫూజచే వవార్షమును గాని వరాభవముచే విపాదమును గాని పొందక యుండును. ఆఅవాంకార మమకార ళూన్యుడై యుందును. "దేవాము నూ [త్రమే ఆత్త శ్రయని తలచువాడు "దేవాముగనే యుంకును. "జహి ేహమున నున్నా ననునుః ేహు డయిన యీతడు నేను గృహామున నున్నాను. భూమివైనున్నాను- ఆననమున నున్నాను అని భావించునే గాని చేహామున నున్నానని భావిం జాలదు. కర చరణాది సంఘా ఆాత్మక మయిన ేజూమున కన్న నతిరిక్త్య ముగా నాత్మను దర్శించువాడు "చేపహామునం దున్నానని భావిం: చును విద్య చే నాతని (భాంకి పోయినది కావున ఆత్మ జ్షానము కలవాడై ేహానున నున్నా ననుళొనును,
నను దేహాదివ్యాపారా అత్మన్యారో పిఠా భ్రమాత్ విద్యయా (ఛాంతిబాధే హి తేషాం బాధో భవత్వితి 105 కింత్వాత్మనః స్వకీయేన వ్యాపారేణాస్తు కరృతా యధా కారయితృత్వం స్యా ద్దేహాదివ్యాప్పతావితి 108 భగవన్! చేవోది వాస్ట్రపారములు (భమ వలన ఆక్మయం: చారోపితములు కచా! విద్య చే (08 సళించిపోగా ఆరోపిళ వ్యాపారమొ లకు వాధ కలుగు గావుశ, అపుడు స్వవాస్రపార మున ఆత్మకు కర్ష్భత్వము; చజీవోది వ్యాపారములందు కార ుతృత్యము కలుగు'నే!
479 గ్ తాభావవకాశను మెవమాత్మాక్రియో హ్యో స్తే నైవ కుర్వున్న కారయన్ యథాకాళన్య నీలిమ్నా సంబంధో న్నాస్తి సర్వధా కై తఢథాక్మనో న సంబంధః క్రరృళత్వాదివి జ్వసి అ్మక్రియస్యాద్వయస్యాన్య కర్రృత్వాదై్యైర సంగిన9 18ిఠ్ క_రృత్వాద్యాః కుతో ధర్మా భవంత్యావిద్యికా జడాః అకాశే వర్షవన్నా_స్టి కర్పృత్వాది నస్వతోఒమలే 108 ఆఏద్యకం తు విధ్వస్థం త_త్వధీజన్మమాాతతఈ తస్మా త్య క్వ్వా సకర్మా స్టేనెన కుర్వన్నకారయన్ 110 అట్లు కలుగదు, అట్లన వలదు. ఆత్మ ఆ(కీయము, అది
- యేమియు చేయదు. చేయింవదు. ఆత్మకు కర్యృశ్యము లేగ కారయితృ శ్వము "లేదు, ఆకాశము నల్లగా నున్న దందురకు. కాని ఆకాశము సీలముకాదు.నీలిమతో నా కాశముక శెట్లును నంబంధ కూ "లేము అక్లై ఆక్షస కర్చృ త్వాదులతో నంబంఫ మణుకూ (తముగ నయిన లేదు, ఆక్మ ఆఅ(్రియము. అవ్యయ ముం కర్షృ శ్యాదులతో నంబంధము బేనిది* క ర్చృత్వే కార ముతృశ్య ములు అవి డ్యానం “బంఫము కలవి. జడములు, కర్న త్యాదు లెట్లుకలుగును శి ఆక్మ స్వతః స్వచ్భము* అమలము- ఆ కాకము న్వచ్చ్భముః వీనుులము. అకాశనున వర్షము లేదు. అశై ఆక్మళ శర్వ త్వాదికము లేను. తక్త్యబ్ఞాూర ముదయించిన మాత్రమున అపిద్యాసంబలఫ మంతయు విధ్యన్న మయినది. కావున రత్త చ్రవిదుడు కర్మలను విడనాడి- “నైవ కుర్వళా- స కారయన్)” కర్భత్వము "లీక కారయితృక్వము "ఖీక యుండును. వనన్థేహాగారే పరమపదనిష్టో విజయతే నకర్తానో థోక్తా క్వచిదపి కదాచిద్విహరణే నిడానందారామో విషయవిర తిర్నాన్యశరణః పర(బహ్మాదైై తేలపరిమితవపుః సన్నిహరతి కక్ష వరమవదనిష్ట్ర డయిన వరమాత్మ ేవోగారమున
వంచమాధార్థ్యయము 878 వనివసించుచు నున్నాడు. దేవావివారణమున నాతడు కర్త కాడు. కారయిత్ కాడు, భోక్త కాడు. ఎవ్వూడు నెచ్చట నట్లు కాడుం వవిమయపిరతు డ్రై నాన్ట్రళరణు డ్రై నిజాసందా రాముడై యుండును -వరవ్యో యజ్వ్వైత ము నందు అవరమిత స్వభావమున నాతడు: కుసారించును, (6న కర్షృత్వం న కర్శాణి లోకన్య సృజతి (నభః న కర్చు ఫల నంయోగం స్వభావస్తు (వవర్త తె యకా పుంసః స్వన్నిషెవ గతిః సత్యాం స్టితౌ నసా తధాత్మనోపి కర్పుత్వం సన్యాసే సతిన్నాస్పికిం 112 భగవన్! మానవునకు గతి _ గమనము స్వనిష్రముగనే ఉయయున్నది. ఆతడు నిలబడి యుండగా నంగా స్టిిలో నాగతి యుండదు. ఆటులే (వకృరమున గూడ నగును గదా! అత్మకు శర్ష్భృత్వము కారయితృత్యేము స్వగత ముగ నుండును, నన్యాన మున కర్య్యత్వ కారయిక్యతగ్టము లుండవుః, అని భావింవ వచ్చును వచా! దీనిని వేకు వీధమున గూడ భావింవ వచ్చును, యద్వా నభసి వర్ణాదివన్నాస్యాత్మని వస్తుతః ఇతి సందేహవిచ్చిత్ష్యై భగవానాహ చాంతిమం $18 అకాశమున వన్హాదికన్ను లేదు, అత్మకు కర్వ త్వాదిక “మేమియు లేదు. వై విధముగా తలచ నగునా! ఈ విధముగ తేలవ ఎవలయాన్లా!. ఇట్టి సంచేహ నివారణమునవై భగవాన్ ఈ విఫముగా చుత్త్వర మిచ్చుచున్నాడు. నృజత్యాక్ళానక_ర్పృత్వం దేహాద్వేస్వ్వం చ కుర్వితి నాపి లోకస్య కర్మాణి పాసాదాదీని యాని చ 1 కేశ అత్యం తేస్పితరూపాణి స్యయం సృజతి కర్షి చిత్ న చ కృతవతః కర్మ లోకన్య తకృలేన చ 115 ససంబంధం సృజత్యాత్మా భోక్తా భోజయితాన సక సివిది యాచరింపు మని అత్మ -చేపశ్ కులకు కరృత్వవుం
74 గ్తాభావవకాశము నృజింవదు. నియమనముతో కారయితకాదు. లోకము నరు సంబ: ధీంచిన యీప్సిత తమములయిన కర్మలను ఘటాదులను పాసా చాదులను ఎచ్చటను నృజించి యివ్వదు. అనగా ఆత్మ కర్తయు కాదు, అయా కర్మల నాచరించు లోకజనమునకు ఆత్మ+ ఫల సంబంధమును నృజింవదు: ఆత్మకు భోక్షృత్వను లేదు. భోజకత్వ మును లేదు- యద్యాత్మా న స్వతః కించిత్కురుతే కారయక్యజః 116 క_సర్లి కారయన్కుర్వన్ (ప్రవర్హత ఇఘేతి చేత్ ఆత్మ యయిన (బహ్యా యేవియు స్వతః చేయదని ఇేయింవదని యగినచో ఈ విషయమున నెవరశ చేయుచు శేయించుచు. (వనర్శించుచున్నారు. తాను చేయుట లే నపుడు చేయునది యొనరు? శాను చేయించుట లే నపుడు చేయించు 'నది యెవరు?! అని యందు వేని, శృణు నస్వభావశచ్దేన మాయాఒవిద్యాదిశ బ్లితా కేల (ప్రకృతిర్యా ప్రి _సెవేయం వ్యవహారే (ప్రవ త్తతే ఇది వినుము. స్వభావమే యట్లు (వవర్తి చును. ఇచట. న్వభావ శబ్బమున మాయ అవిద్య "మొందలగు శబ్దములచే జెవ్చ దగిన (వకృతి యున్నది కదా! ఆ (వకృతియే యీ వ్యవవోర మున (వవర్తిం చుచున్నదని హింపువు, అజ్ఞానాత్మక మయిన మటైవీనూయ వకృతి యిట్లు వర్తించు చున్నది. “ సయ మేవ నర్వం భావయలీతి న్వ్యభానః న్యం భావయతీతి చా స్వభౌవకొర్యయ్ర ముగా సర్వము భావించ చేయునది. తనను భావింప చేయునది న్వభావమగును, వాననా మయ మయిన (వళ్ళతి కర్మరూవిణి, వకృతిః ఇష్టానిష్టమ లను నంపాదించి సుఖదుఃఖముల ననుభవించద జేయు చున్నది, ఆత 'శ్రమూతమ (వాణులకు సంఒంథించిన వకృతి, త చ్చేష్టా తెల్సుఖ దుఃఖానుభూతులకు సాతీగానండును. అవీ[క్రీయము గా చుండుసని ఛావము.
వంచమాధాస్టయము 875 15. నాదత్తే కన్యచిత్పావం న చైవ సుకృతం విభుః। అజ్ఞానేనావృతం జ్ఞానం తేన ముహ్యూంకి జంతవః! నను కుతా స్మృళతొ కర్తా ప్రసిద్ధో జీవ ఏవ ప్ 118 ఈశః కారయికా సిద్ద స్తద్విరుద్ధమిహోచ్య తే మాయాఒవిద్యాఖిధాళక్రిః స్వభావాఖ్యా [పన ర్హతే 118 యమిచ్చృతి న ఉన్నేతుం పుణ్యం తం కారయకత్యజ: యమిచ్భతి త్వధో నేతుం పాపం త్వం కారయత్యపొ 129 అజ్ఞో జంతురసీశోయమాత్మనః సుఖ మఃఖయోః ఈశ్వరషపేరితో గచ్చేత్స్వర్గం వా శ్వభ్రమేవ వా 121 ఇతి (ప్రతినృతిభ్యాం చ సిరీ తేనాఒధ్వనా యకః క రృత్వ(పేర కత్వాభ్య్శామాత్మనో రీశ జీవ యోః 122 థో కృృత్వథోజయితృత్వాభ్యాం లేపసంభవాత్ భగవన్! ఒక ఆ$౦క కలదు. ఈశ్వరుడే కారయిత. జీవుడు శర్ష ఇన్లు శురి చెవ్వును, స్మ్రుతి చెవుసు. ఈశ్వరుడు కార -యిత్ భోజయిర-. జీవ్సడు కర్త, భోక్త. కాగా జీవునకు పావపుణన లీవషము కలదు కదా! 'న్వభావస్తు (పవ్వలే” అనుట తగునాః వది అశంకా రూవము. దీని న్వరావ మి (వనక్షిలో నున్నది జగతిలో న్మృతిలో శర్త జీవు డని (వసిద్ధముగా నున్నది, ఈశ్య రుడు కారయిత యనియు (వసిద్ధముగా నున్నది, త ద్వెరుద్ధ మిచట చిరూపిత మగుచుల! మూయ అవిద్య పేరుగల స్వభావశక్షి (వవ ఖెంచు చున్నదని యననేల శ్రుత్యగ్ధ మో విధముగ నున్నది, ఆ "జీవు జే జీవు నుద్ధరంవ దఎచునో వానిచే. ఫుఖ్య మొనరింన "చేయును, ఎవరని అధోలోకము చేర్ప్చ్పదలచునో వానిచే పావ మయాచరింద చేయును, ఈ జీవు డజ్ఞుడు. అవభువు- తన సుఖ దుఃఖములను తాను కూర్చుళొన లేడు. ఈశ్యర | ఎతు కయిననే స్వర్గము చేషను, గోతిలో వడును, ఇట్లు వేవ ఇాన్ర్రృములం నూగర్షము నిక్షయించినవి. కాన్సన జీ వేశ్య్వరులకు కర్మృత్వ్య (పేక
౪76 గీతాఖావ్యవ కాశము కత్వములచే భోకృత్వ _భోజకత్య ధర్మములతో లేనమూ కలుగును గచా! లేదని యన నేల? న్యభావమే (వవర్హించు నన నేల మైవం వస్తుత ఆత్మాయం విభుత్వాత్సర మేశ్వరః 128 జీవన్య కస్య చిత్సాపం నాద త్తే సుకృతం తథా వస్తుతో న్నాస్టి క్వర్భృత్వం జీవస్యాసంగినో విధోః [11 కారయితృత్వమప్యేవం నేశ్వరస్యా స్తి వస్తుతః అడ్ఞానేనావ తేనై వావృ త్తివికేసళాలినా 125 మాయాఖ్యేనాంధతమసాచ్చాదికం చిద్ధ నాత్మకం జీ వేశ్వరజగ ద్భేద్యభమాధిష్టా సమద్వయం 126] స్వ్మ్యప్రకాశం పరానందం క్జానం తేనేహ జంతవ, స్వరూపావరణేనై వ విక్షేపం యాంతి సర్వశః 127 మాతృమాన్మప్ర మేయాది మోహం దుఃఖై కసంకటం పాప్పవంతి మధా జీవా (భాంతిజ్జానవశీకృ తాః 18" అక ర్థ్రథో కృృపరమానందాత్మావృ త్రిహేతుకః జీవేశ్వరజగ దృేద్యభమో మూఢధియాం భవేత్ 112ఫో తస్యాం దళాయాం మూఢానామవభాసానువాదిసీ వా స్తవాదైతబోఢధాయ (శ్రుత్నిన్తదనుగా స్మృతిః 18లో అత ఆవిద్యకై ర్హర్మెః క_ర్పృళ్వాదిభిరీశ్వరః జీవో వా లిప్యతే వైవ శ్రీహరేరేష అశయః 181 ఈశ్వరాశయమా శిత్య (దహ్మాతై్యైక్యం విచార్య చ అక ర్తాంత్మస్వరూపం న్వం విశ్చిన్వంతి వివేకిన, 142 ఇచటి విమయ సంగవాము నీ విధముగా గుర్షింవవచ్చును వరమార్ధశః వర మేళ్వరుడు జీవునకు పావమును సుకృతమును శూార్చడు, వరమార్థత।ః జీవునకు క్రృశగము "లేదుః వర మేళ్య రుకకు కారయితృత్యము లేదు. అవంణ వళ్లే ప శక్తులు గలమాయః చరను అజ్ఞానాంధతమనము చే జ్ఞానమాచ్చాదిత మయినది. జీబీ
ఉరి పంచమాధ్యాయమా 877 జ్వర జగ బ్భేద భమలకది యఖిష్టాన మయివది. కావున లోకము వ్యామానా వడుచున్నది. |వమాత్స 'వమేయవమాణములు కరు కర శరణములు భోక్త భోగ్య భోగములు అను తొమ్మిది విధముల సంపారరూపమగు మోవామును పొందు చున్నది. వర చూనందా - ద్వితీయాత్మ దర్శనముస జీవేశ్వర జగ చ్భేదనును- మూథులు భావింతురు. ఆ యవస్థలోని మూఢుల విశ్వాసము స్ శ్రుతి స్మృతులు సూచించుచున్నవి. ఇవి వాస్త్రవాద్రైతి బోదక ఇాక్య "శీవభూతములు కావున పై రుద్ధ్యము లేదు. ఈ భావము సీ [వ్రఘట్టము నందలి భావ (వకాశ న్లోకనులలో నంగత పరచు శొన దగును
అత్మ విభువు వర మేశ్వరుడు.. జీవున కొకనికి పావమును గూర్చడు* సుకళృతమను గూర్చడు. వాస్తసముగా జీవునకు కర త్యము "తేదుః సర మేశ్వరునకు కారయికృత్వమును "లేను. ఆవరణ విచెవములు కల అజ్జునమున చిద్ధన మావృత మయినది, జీవుడు ఈశ్వరుడు జగము భిన్నము లను భమ కధిస్ట్థాన మయిన న్య్యప నాశ పరానంచాత్శకజ్ఞునమానృత మయినది. కావుననే సర్వ 1పాణులును స్వరూపాౌవరణమున వితేవను ను పొందుచున్న వి మాతృమాన (వ మేయాది మోనాను పొందుచున్నవి, జీవులు
[భాంతి జ్ఞాన వశికృతువై వ్యర్థముగా దుఃఖనంకటము పొంను
చున్నారు. ఆకర్ష అభోక్త వరమానందాత శై మయినత త్తమున
శావరణము కలిగినందు వలన మూఢ బుద్ధులగువారు జీ వేశ్వర జగబ్ళేద (భమ పొందుదురు... కర్షృత్వ ' కారయితృత్వములను 1దరిపాదించు (శ్రొతిన్మృతులు మూఢులకు నంబంధించిన అదశలో వారి యవభాసాను వాదన మొనరించునవి యని భావింననలెను. అట్లున్న (శ్రులికాని తదను గతముగా నుండు స్మృతిశాని వాస్త వాదై నీ బోధనమునశే యగు నని భావింన నగును, కావున ఆపి చ్వకు సంబంధించిన ధర్శములయిన కర్యుత్వే కారయితృళత్యాది
378 గీ తాభావవకాశమూ ధక్దాములచే. ఈశ్వరుడు. గాని జీవ్రకు గాని లిఫఘ్తడు కాడు. ఇది యే భగవానుని అశకుము. భగవానుని ఆశయము ననునరించి (బహ ఇం్రికష్టమును విచారించి వి వేకలు అకర్రాాత్మ న్వరావముగా తమ్ము నిశ్చయించు చున్నారు, *ఒ ఇ జ ఇచట నికూపఓీత మయిన థావము. పునరుక్త్రముగా నున్నను సిద్ధాంత దార్థ్య నంపాదనమున కనట భూపణమే యగగావ్రుత, 16- జ్ఞానేన) తు తిదజ్ఞానం యేషాం నాశితమాత్మనః లేహామాడిత్యవద్ జ్ఞానం (వకాశయతి తత్పకం! తర్ద్యేవం సర్వజీవానామధ్యస్థానాద్యవిద్యయా ఆవృతత్వాక్కధం బంధాన్ము క్ర్తిః స్యాదితి చేచ్ళ ఫణు 168 భగవన్ 1 నర్యజీవ్రలు అధ్యన్న మయిశ అనావ్య విద్యచే అవృతులే కదా! బంధము నుండి యెట్లు విముక్తి. కలుగును! అందువా! వినుము. తదావరణవిశే పళ క్రిమద్బంధకారణం అవిద్యాఖ్యమ 3ర్వాచ్యం క్లానేనాజ్ఞానమాత్మనః కేశిట్ గురూపదిష్ట్ర వేదాంతవాక్య జన్యేన భాస్వతా అభఖండనచ్చిదానందవ స్వైక్యవిషయేణ చ శీర్ వాధితం సదధిష్టానచిన్నాతత్వేన దోధితం రజ్వామహీనగాదీవ రజ్జాజానేన బాధితం 186 యేషాం యధో క్త వేదాంతవణాదినుతాం సతాం 'కేళవానుగ్భృహీతానాం ముముక్షూశ్రాం విపళ్చికాం కశ తద్ జ్ఞానం సూర్యవ త్రేషాం పరమనసె ఇకచిగ్హ నం (పకాశయతి చాత్మానం (ప్రతిబిందిగహేఐ వై 1385 కర్మ్శతామ న్త రేశాభివ్యన క్రీత్యాశయో వారే, జ్ఞాననాశ్యతయాఒజానం తధె వావరకత్వతః 18ిడ్రి షా ళా కా నావరూపమనిర్వాచ్యమ స్తీతి భగవన్మకం జ్ఞానముచే నా యజ్ఞానము సష్టము కాగా సూర్యునివలె
వంచమాధ్యాయను 879 నా జ్ఞానము వరతత్త్యమును కాసింవ జేయునని గీతార్థమం, వమూవ వుని యజ్ఞానము ఆవరణ విశేవశకి కలది. బంధ కాశణము. అవిద్య యను చేరు గలది. ఎట్టిదో చెవ్పుటకు శక్యము కాదు. అనిక్యాచ్యమ. = ఇది జ్ఞానమున కాధిత మగును అజ్ఞానము సూర్యు వ. అది గురూవదిష్ట "వేదాంత వాక్గములచే జనించును. అఖండనచ్చి డా నందాత్మశ మయిన వస్త్యైక్యము విమయము జేసుకొని | పవ ర్హించును- ఇట్టు అజ్ఞానము జ్ఞానముచే బాధితము శాగా అధిష్టాన మయిన చిన్నాాతము భాసిం చును రజ్ఞువునందు నర్చమని నకణని కలిగిన. బుద్ధి రెజ్జు్ఞానమన వాధిత మయినట్లు అజ్ఞానము బాథిత మగును. వేచాంత వాక్య (శ్రవణ మననాదులు కల నత్చురుము లకు కేశవాను[గ్రవాము. గల నళ్పీరువులకు మ ముషువ్చలగు విద్యాం సులకు నంబంధించిన ఆ జ్ఞానము సూర్యునివలె భాసించును. అది అద్వైత చిద్ధ న మయిన వరమును [వకాశింద చేయును, సూర్యుడు తన యుదయ మొాల్రముననే తమస్సును నిరవశేమముగా నివ ర్హింవ జేయును సహోంర మేవియు నజేవీంవడు, అకై బక్కా ఇొనము కూడ శుద్ధ నత్త వరిణామ మయి నందున వ్యావక ఓవకాశ రూవమై తన యుత్పత్సి మాత్రముననే నవా కౌర్మంతర నికచేతునుగా అజ్ఞానమును నివర్పింవ చేయును. స్థ జ్ఞానానందా నంత రూవ మయిన వరమాత్మ ఠ_త్త్వమురు |పశాశింవ చేయును. 1వతిబింబ (గవాణ రూవముగా కర్శత్యము. లేకండగి నే యభఖి వ్య్యంజనము చేయను,
త్రిప్లే ఇచట భగ వానుని భావమును భావించ వలెను, ఇచట నిరూపిత మయిన అజ్ఞానము భానహావ మని ఆది యంర్వాచ్యి మని భగవదాశయముగా. గుర్చింన వలసి యాన్నది* “అజ్ఞానేనా చవృఃం క్షనం __ క్గానేన నాశీతం౫ అని గీతలో నున్నది. ఇట్లు "అజ్ఞాన మావనఠణముగా. నుండుట జ్ఞాననాళ్య ముగుట నిరూవీత -మగటచే అజ్ఞానము జ్ఞానాభావ రూవము కాదని చెప్పినట్లయినది
880 గ్తాభావవకాశముం ఆజ్ఞాన మభావవావమే యయబునచో నొక దాసి నావరింవలేదూం థజానాభొవము జ్ఞాననుంచే నాశ్పమును కాదు. స్వ్యథావతః నాళ రూవమిగునది నాశ్వమగునశుట నంళతము కాదు. “*అనాం అజ్ఞః అ= మూం న జూనామి === అన్మం న జానామి” అను సాత్నా (వఠ్వత. సిద్ధము లయిన నచనములు కలవు. కొవ్సన అజ్ఞానము భఛావరూవ మని భగవన్మతేము గుర్తిందునది. ఈ విమయమి ట్లుప పాద్యమ న్ న హ్యభావః క్వచిత్కించిదానృ జోతీతి సంభవేడ్ 140 నీక్యమేన నివృ త్తత్వాత్ జ్ఞానేనాపి న నాళ్యతే యో జ్ఞానాభావమక్ఞానం తార్కికాః (ప్రాహంరా గహాత్ కేశి! భగవన ్రకబాహ్యత్వాదు పేజ్యె స్తే నిర్మాగ హైః అతో ఒజ్లోహం న మామన్యం జశానామీతి ప్రతీతితః కేజీల సాక్షిప్రక్యకసిద్దం తద్భావరూపం హరేర్శుతం అభావరమూవ మగునడి యచ్చటను బేనిని అఆవరించుననుట వంధవింవదు. అభావము నిత్యని వృత్తము అట్టిది జ్రానముచే నాళ్యమును శాదు. తార్కి-కు లాగవానుస అజ్ఞానము క్షానాభావ రూవ మందురు, వారు భగవన్నుత చావ్యూలని నిరా_గ్రహులు ఉవేషీంచుట యక్షృము- “నే నజ్జుడను. నన్ను వేరుగా ఆలి యను” అను (వ$కితి లోకమున నున్నది- ఇది సావీ. (వత్యక సెద్ధము- కావున అజ్ఞానము భావమాన మనియీ వారి భగ వానుని మతము. (తిగుణజమనృతనూంధ్యం కల్సితం చిద్హ నేఒచ్చే (శుతిశఖరవిచారో ద్భూతబోధేన నష్టం నికవధివపురాళ్ళా స్వాత్మభాసా చక్నొస్తి (భమజలధరనా శే (హ్మసూర్యోఒద్వితీయ! కేశేట్ స్వచ్భము చిద్ధ నమ నయిన నఠనూత్మయందు గుణ (త మాతృక మయిన అనత్య వముయిన అంధ్యమ కల్పిత ౧యుయు
వంచమాథ్యాయము 881 నది ఆ అస్ఞానము "వేదాంతవాక్య జన్యమయిన తధ్విచార నము త్పన్న మయిన జ్ఞుననున నకించును. అనంతరూవ మయిన ఆశే స్వాత్తుభాసా (వ్రకాశించు చున్నది+ శ్రాంకియనెడు. మేఘను తొలగి పోగా అద్వితీయ (వ్యా సూర్యుడవభాసించును.
క్షే తద్బుద్ధ యనృదాత్మాన నృన్ని ఘ్రైవత్సఠరాయణా:ః గ చ్చంత్యపున రావృత్తిం క్షాననిర్ధాత కల్టుపాః॥ క్లానప్రకాశితే తస్మిం స్వే సచ్చిత్సువాత్మని బాహ్యవ్లస్తుపరిత్యాగాద్భుద్ది ర్యేషాం సునిష్టికా 45 తదేవాత్మా పరం త్తం యేషామవ్వ్యైతచేతసాం తస్మిన్నేవ చిదానందే బుద్ధి ర్యేషాం స్టితా సదా 146 1ప్తాప్తవ్యం తత్పదం యేషాం విర కానాం పరం సుఖం సాక్షెశ్కారో నిజథ్యానం శవణాది నిరంతరం 147 వైరాగ్యాదిపక ర్లళ్చ పూర్వపూర్వస్య కొర్యళతా ఉ_ర్తరో తృరహేతూనాం విశేషణచతుప్పయే కకక ఫఏకై ర్విశేషణ్తైర్యుక్రా 'మౌోక్షేం గచ్భ్చంత్యనామయం జ్ఞానేనోస్మీలితం యేషాం కల్మషం బంధకారణ౦ం్త " 1485 న కార్యాజ్ఞానదార్నేన _బహ్మాతైక్యధియాం నతాం కధం తన్మూలకో బంధో భవేష్టేహపరి[గ్రహః 150 క్షాన్మవ శాశితము సచ్చిత్చుఖాత్మక నుయిన పరమాత్మ శత్క్వము వందకు బావ్యావస్తు పరిత్యాగమున నెవని బుద్ధి స్తు శస్టితమై యండుకో అదైక చిత్తృము కల య్ వాకికి అదియే నరతత్య్యమయిన అక్కగా నున్నదో, అ చిదానంద తత్త్మ్యమూ చంచే యెవరి స్థితి యున్నదో, వ విరక్తులకు (బవ్యావన్ద వర సుఖము పొందధగి య్వున్నదో చారు ఆరామయకుగ్గు మోతు మును పొందుముకు, ఇచదటి గీ తార్థములో నాలుగంశను లున్నవి= (10) త ద్చుద్ధయః వాల వరత్త్త్య సామోత్కారను. (8 తదా ్నానః -- సాధకు డందుల కొసరించు నిడిధ్యానము: ($) తన్నిఘ్రైః
ఏ9 గ్ భావ్యవకాశము జానా (శ్రవణ మనన నిదిథ్యానములందు నివు (4) తత్పరాయగణా ౬. == మైరాగాఫ్టది నికర్ట అనునవి అయా వదమలచే సూచి తము లగును, ఇచటి నాలుగు విెశేషణములు వంస్పరము నంబం ధథము కలవి ఉత్తరోత్తరము హేతువు. పూర్వ పూర్వము కార్యము. పూర్వ పూర్వ్యములకు కత్తరోత్తరము కలవి కారణ ములుగా భావసీయమ లు, తిద్బుద్ధికై త డాత్శతత దాళ్ములే కై తన్నిష్టు. తన్నిస్ష]ై తత్పిరాయణాక, అవశ్యము. ఈ విశీమణములతొో గూాడినవారు మోయను పొందుదురు, హారి జ్ఞా? ముచేత బంధ కారణ మయిన కలము శకాలిత మసషను, (బవ్మో ల్మైశ్య బుద్ధి కలవారలకు కార్య నహితముగా అజ్ఞానము చఊాధిక మగును* కావున అజ్ఞాన మూలక మయిన బంధముండదు, నుకల ేపహామును వరి గహిీించుట ఎ జన్మించుట యుండదు- ఇట్టివారు జ్ఞాననిర్ధూత కల్బ్మషులు, -దేహూ సంబంధ కారణ మయిన కల్డువము అనగా పురా పాపాత్మక వుయిన కర్మ నిర్భూతము ఉన్నీలత మగును. జ్జాన ముచే అనాదిగా నున్న అజ్ఞానము నివృత్తమగును, గావున తశ్కార్య కర్మమేయము. కలుగును. ఇక వారలకు ేహ్యగహణ "వెట్లుండును. ఇారలకు పునర్జన్మ యుండదు, ఇచటి భావ్యవకాశనార్ధమును రూపాంతరమున గ్రహించుట యానళ్వక ము- జ్ఞానముచే వరమాత్మతత్వ [చకాశము కలుగగా సాధన పరిపాకము వలన బావ్యాసర్వ విమయ వరిళాస్టగ మద యించును. అ విధముగా వర్యవసిత మయిన అంతఃశ రణనృత్సియు సామౌత్కార లతీణమున నుండును- అపుడు వారు నర్యదా నిర్చీ నమాధి పొంది యుందురు. ెలిసిఫొను శారు జీవులని తెలియ దగినది (బ్రహ్మతత్త్యమని యిందు బోధృబోద్ధవ్య స్టో పమయిన భేదము. లేదు. పీరలకు వరబహ్మమే అత్మ బోధృ్యబోద్ధవ్య భావ మనునడి బూయావిబజృంభిత మే శాని వాస్తవా భేద విం రాదురా వ్యతయన కతరాత్మత 'లేదనుట- అజ్ఞలు అనాత్మయావసాయిన'దేహోది.
వనంచమాధ్యాయము ఏ88 కమునందుత డాత్మతతో, నుందుక్పు, విజ్ఞులు చేహాద్యభిమానము లేని వారు కావున తదాత్నానః అనదగదురు కర్మానుష్రానమున _ విమేవ -ముండగా . జీహోద్యభిమానము ఎట్లు పోఫ్ఫ్ ననరాదు- తన్నిష్టులు కాగా "జేహోద్యభి వానవంి వోవును. తన్నిష్టు లనుట( బహ్మయం చే కి న క వ స్టీకకలవారు. సర్వకర్శ సశ్యానమున తేక విచారవరులని భావము. “కులానక్తి యుండగా త తక్చాధన భూతమయమిన కర్ణ త్యాగ "మెట్టు కలుగును, తెత్సరాయణులగుటచే కర్శ తార్థగము సుకరమే, వార లకు ఫలాక క్తి యుండదు. ఆత్ర ఇసామో త్కారమునకు నిదిధ్యానన _వరిపారక్ష మావశ్యకము. అది కలుగ టకు (శ్రవణ మనన వరిపాక మవేవీకము. సాషయా త్కారము.. కలుగగా పునరావృత్తి ఊయుండదు. 18, విద్యా వినయ నంవన్నే ాహ్మణే గని హాన్తని శని చైవ శ్వపాశే చ వండితాః నమదర్శినః! ఉక్త్వా క్షానఫలం మోక్షం దేహపాతాదనంతరం జీవన్ము కిఫలం ప్రాహ దేహే సత్యపి తద్విదాం క్ష్ క్షే సా్ర్విశే (బాహ్మణే శేషే విసీతే త_క్ర్రదర్శిని గవి సంస్కాారహీ నాయాం రాజస్యాం మఫ్యమాకృతా 52 అకత్యంతతామ సే సర్వాధ మే హస్త్యాదికత్రయే సత్త్వాదికగుణై స్తద్కైః సంస్కా రై రత్యసంగికం 158 (దష్షుం శీలం సమం (హ్మ మేషాం తే క్షొనినో బుఠాః సూర్యో గాంగే జలే కౌపే సురాయాం (వతిబింవికః కేర్4 +రద్దుజెర్దోషనంబంధైః అసంన్పృష్టో యధా భవేత్ తధా బహ్మ చిదాభానద్వారేణ (ప్రకివించితం (5 నోపాధిగుణదోషాభ్యాం సంబంధం యాతి చిద్దనం ఇత్మేవం మన్మమానా స్తే సర్వత సమదర్శినః 15కి పీరాగాః స్వమఖస్ఫాృ ర్మ్యా జీవన్ము క్రిం భజంతి వై "జేహపాళానంతరము. కలుగు మోశవసలమును జ్ఞాన ఫల
శర4 గ్ లాభావ(వకాశెము
ముగా నికూపించి తద్విదులకు "జేవామున్నపుడు గలుగు జీన న్న్చుక్త్తి సఫలము నిచట భగవాన్ నిశ్చేశించు చున్నాడు. క్షానులు 1మాన్మాణాదు లందు సమదర్శులుగా నుందురు సాత్త్వికుడు (ేష్టుడు. విసీతుడు నయిన (బాహ్య్మణునందును రాజనము నంస్కా_ర పేహీనము మధ్యమాకృతి యగు గోవు నందును అత్యంత అఆామ- నము నర్వాథమము నయిన హాస్తాదిశ తయము నందును అనగా వనుగు కుక్కలను తినువాడు నయిన శ్వ్యపాకునందును తత్త విదులయిన వండితులు నమదర్శనులుగా నుందురు నత్త్వాది గుణా ములచే గాని తిజ్జ్ఞన్యములగు సంస్కారములచే గాని యుద యించు. సంబంధమును వ3శీలింపరు. 'సమం (బహ దష్టం శీలం యేషాం తే సమదర్శినః” అంతట బ్రహ్మనే దర్శింతురు. సూర్యుడూ గంగాజలమున ఇజావినీటిలో సురాఖాంచములో (వలిబింబించినను వాని గుణములచే గాని తద్జ్దోషనంబంధముల చే సంన్సర్శము లేఏ వాడే యగును. అమెచిడాభానమావమున (వతిబిబించిన చిద్ధన వమంజన (బహ్మా ఉపాధిగతము లయిన గుణదోవములతో నంబడా ధము కలది కాదు, అని సర్వత నంభావనము చేయు వారందరు సమదర్శనులు, అట్టి నిరాగలు అంతట న్వసుఖమె స్ఫురింవగా జీవ న్ముక్రిని పొందుదురు, తావ్మాణ శ్వపాకులలో. కర్ష్మవైమమ్యుమూ. గోబాస్తి శునకములలో జాత్నివెమమ్న ము కలదు, దానిని వారు చర్శింవక, స్వథర్మ పరత్వ 'వతిగ హవిముఖత్వ నతశ "చదయాది సుగుణసంవన్నుడు జగ త్పూజ్యుడు నయిన (ావ్మాణు నందును,. జాలిగుణథర్థముల చే వరమనికృష్టు జె స్వప్రాణవృత్తి 3 శునకమును గూడ వండి తినువాడు నయిన చండాలు నందును, శీ రాదికముచే జగ క్చావని యయిన గోన్చనందును, జూ త్యాదులచే నతి నికృష్టమై తుచ్భ్ళము భుజించు. శునకము నందును, రాజపూజ్యమగు భద గ జమునందును, లోష్టాశ్ళ కాంచనాదు లందును, తత్తద్దవ్య - తత్తద్గుణ = తత్థిద్ధర్మ - తత్తత్క ర్మ విశేమములచే నన్సృష్ట్ర మగు:
ఉ్కి వంచమాధ్యాయము 885 బజ్మూము'నే దర్శింతురు, ఆరోపితనామరూ సాదులను (గ్రహింనరుః అధీస్టాన భూత మయిన (బ్రవ్మామునే దర్శింతురు. చారు నవమ చర్శనులు. విను దర్మ్శులు కారు* సమదర్శిత్వ మే వండిగుల: ధర్మము. _
- ఇస్టైవ క. నరో యేపాం సా మ్యేస్థితం మన
నిర్జోమం షి సమం (బమ్మా త స్మా(ద్బవ్మాణి తే స్థితాః!
నను సా_తికముఖ్యేషు స్వభావవిషమేష చ 1౬౯
సమత్వదర్శనం శా స్తే నిషిద్ధం ధర్మతత్పరే
న్మరతీశ్చమథో జ్యాన్నా ఇత్యుష్మకమ్య గౌతమః 5కి
సమాసమాభ్యాం విషమసమే పూజాత ఇత్యసా .
ఉత్క్య్బృష్టానాం యథా పూజా (ప్రోక్తా వేదవిదాం (క్రుతౌ 150
తత్సమాయైవ చాన్య నై న్యూనే పూచావిధొ కృతే
హీనాదారవతామల్పవిదాం పూజా యధోదితా 100
తత్సమానాయ చాన్య స్మై ముఖ్యే పూజావిధో కృతే .
హీనక్వేన 'వరిష్టస్య హీనసో్యో త్తమభావత; 1థ1
పూజార కారణాత్తస్య పూజాక ర్తురతద్విదః
భవత్యన్నమథోజ్యం ప్ నృ తేరిత్యర్ద ఈరితః 182
ఏవం దోషే ప్రపిద్ధే తే కధం స్యుః సమదర్శినః
పండితా ఇతి శంకాయాము త్తరం ప్రాహ కేశవః 163
వండితులు నమదర్శను లగుదు రనుటలో సీ యాశంక
యున్నది, (వాణులు స్వభా వతేః వివవముగా నుందురు. కొందరు సాత్తి సులు. కొందరు తాజనులు, కొందరు తామసులు, ఇట్టం డగా నమత్వదర్శవము ధర్శశాశ్రనిపి.ద్ధమః = ఇగాతరముడు తాను రచించిన థర సూ (తములలో అభోజ్యాన్ను లగు వారి విషయ ముపకమించి “నమాసమాభ్యాం విమమనమే పూజాత;౫” అను సూత్రము నిరూపించెరు, కలశీలాదులతో సమానుడు సముడు. వివరీతు డనముడు. చతు ్వేద పారగులకు అత్యంత నదాచాకులకు
886 గ్తాథావ్యవకాశము వస్త్రాలంకా రాన్నాడి* దాన పుళన్పరమయిన పూజా విశేమకుందునంి అట్టిది నరూనునశే యుండవలెను. చతు శ్వేవ పారగునకు నడా చారున కది తగును, అల్పవేదులకు హీనాచానములకు అల్పముగా పూజా్యావకార ముండును- అట్టిది అట్టివానిక్ నముచితము. అట్లు శాక ఉత్తమున కధమ విధమున ఫూజాదిక ము, అఫమునకు ఉత్తమ విధమున పూజాదికము యకృము గాదు. ఉత్తములకు కానివారిక్ శలియుకలివీ పూజాదిక మొనరించుట నముచితము కాదు. ఇట్టి విధానము ననుసరించు. పూదయిత సమర్పించు అన్నము భోజ్యమూ కాదు. పూజించువాడు పిశేమము గుర్తింవని వాడై ధనహీను డగును, ధక్మహీనుడగునుః. ఉత్తములగు -వేదవిదులకు (శుతిలో నివూవిత మయిన ఫూజ వానితో నమాకుడగు వానికే సమ్ప్పుంప దగును. వానికి పూజా విథఖానము అల్పముగా నుండరాదు. హీనా వారుల కల్పవిదులకు నూచిత మయిక పూడ తత్సమాకులకు తగును, వారకి పూజా విధాన మథికముగా నుండరానము. (శేస్టు నకు హీసముగా, హీనునకు అథికము?ా పూజాదిక మొరనరింవగా పూజ యొసరించు వా డతద్విదు డగురు, అట్టి వాని అన్న వముఫో జ్యము, అని గాతమ సూతార్ధము. ఇట్లు దోషము (వపిద్ధముగా నుండగా వండితులు నమదర్శను లగుదురనుట యుకృమా! ఇట్టి శంకా విమయను న శేశవ భగవాన్ ఈ విధముగ ననును- శైర్తీవద్భిర తిక్రాంతః పండితై॥ సమదర్శిథి8 సన్గో ద్వైళప్రపందోయం భూకేష విషమేవ్వపి $86 (బ్రహ్మణో వర్తమానన్య సామ్యే యేషాం స్థిరం మనః యస్మా శ్రదృహ్మకూటస్థం నిత్య మేకర సం సమం 105 తస్మా శ్తేఒవస్టితా నిత్యం బ్రహ్మణ్యేవ విపశ్చితః పామై ర్లోషవ తేషు శ్వపాకాదిషు యద్యపి 166 తద్దోయషెరో షవన్మూడై పరం (బహ్మ విభావ్యతే తధాసి దోషాసంస్పృష్ట మేవ (బహ్మ స్వభావకః 187
వంచమాధాస్యయము ఏ8
తద్రూపాః పండితా జీవన్ముక్తా దో షెర్వివర్డితాః స్మృతి_స్వజ్ఞగృహస్థస్య దోవషమాహాన్యధాకృ తే 168
నతు (బహ్మవిదో దోషం వక్తుమక్తతి కంచన ఎవరి మనస్సు (బవ్మాసామ్యమున సుస్థిరముగా నున్నదో చారు ఈ ద్వైత 'వవంచాత్యెక మయిన శృష్ట్యినే ఈ లోకము ననే జయించి యుందురు. నమ మను (వ్మా నిర్జోమము= చారా (బహ్మాయందు సుస్థితులు. అనునది గీ ర్ధసంగ వాము. నమదర్శయు లయిస ఆవండిశులు జీనన సమయము నందీ దై గత (వవంచా త్స మయిన నర్షము నతి శ్రమించిన వార, భూతను లన్నియ ; వాసి వాని ధర్మవిశేవమున విషమముగా నున్నను (బవ్మాసామ్యు ముననే వారి మనస్సు స్థిరముగా నుండును ఆ బవ్మా కూట స్థము- నిత్యము, వకరసము. సమము, కావున ఆ పండితులు నిత్యము (శ్రవ్మాయంచే యుందురు. పామరులు దోమయుక్త్షులయిన వ్యపా కాదు లందున్న సర్యబవ్మామును దోవయాక్తృముగనే భావిం తురు. వారు మూఢులు, (బవ్మా న్వభావతః నిర్ణామము* దోషా చంన్పృన్టను. వండితులును తదూపులు, దోవవివర్టితులు, గాతవు ధర్మసూ్యత్ర వచనము అజ్ఞ గృచాస్టున కే, (బక్మా విదుడు కానట్టి వాసికే యా దోమను నిరూ పించినది. (బన్మావిదుని శెట్టి దోవము
నది నిరూపింవదు,
దున్టత్వ మనునది రెండు విధముల గలుగును. న్వభావళః ఆదున్ట మయినను దుష్టసంబంధమున దుష్ట మగును, న్వతః వనితమయిన గంగాజలము మూ(గర్శమాన బడి దుష్టము కౌ వచ్చును. స్వతోదుష్ట్రములు కలవు. మూ తాదులు స్వతోదుష్ట ములు. శ్వపాకాదు లం దిన్న (బన్మా దుష్ట మని మూఢు లందురుః కాని బ్రహ్మ సర్వదోపాసంన్పృష్టము. ఆకాశము వలె శవ్మా నంగరహితనుు, నిరొదోపు (బవ్ము దర్శను లయిన జీవ న్గుక్తులు అభోజ్యాన్నదోమ. దష్టు లగుదు రనుట విరుద్ధము* ధర్మ
888 గీతాభావవకాశమ నూత మవిద్వద్దృవాస్థ , విషయము. జీవన్శు క్వ వివమయమనము కాదు- (న్నా విదుల మనస్సు (బవ్మోనం దామృతర సా స్వాదాసకి తో నుండును. వ౦, న (వవ్యా స్యే[త్చియం (పావ్య నోద్వి జ్మేత్సావ్య చావీయం స్థిరబుద్ధిరన మూథో (ువ్మా౦దృచ్మాణి స్థి3ః స్వాథావికం హి చరితం జీవన్ము క్రళరీరిణాం 108? ముముకుభిరను ష్రేయమితి వక్తి హ3ర్హిజా ఆఅద్వైళదర్శినో భిన్న [క్రియాదిిపా ప్యయోగళఈః 170 నాన్య హర్షవిషాడౌ తద్రేతుకౌ భవతః క్వచిత్ స్థిరా వేదాంతవాక్యోత్దా బుద్ధిర్భ్రంహ్మణి యస్య సః క్ష? వ. థి భి అన్యోన్యాధ్యాసన మ్మోహశూన్యో (బ్రహ్మావబోధవాన్ బహ్మాూణ్యేవ సితో నిత్యం నమాధిపరిపాకతః [74 (ివ్శ్రళుని వ ఫ్ జీవన్యుక్తులకు స్యాభావికమగు చరితము నే ముముతువులు 4వయత్న పూర్వకముగా ననుస్టింవ వలసి యున్నది. అని భగ వాన్ గ్ తాశ్లోకము నంవలి గోన (వవ్భామహ్యేత్ _ న ఉిద్వి జేత్ ౫ అను స్థలము లందున్న లిజ్ (వత్యయములచే సూచించుచున్నాడుం (బవ్మానిష్టితు డయిన (ుహ్మూవిముడు (వియమురు పొంది (నవా శకము పొందరాదు. అ విరునము (పావ్న మయిన నుబేగము వె ౮ మ స్ పొందరాదు. అ్నద్వెక దర్శను డగు వానికి భిన్నము లయిన (స్కాప్తి అప్రోప్కి అను చాని నంబంధముండదు. గావున (ప్రియా పియా 'పహేకుకనః లయిన హాన్హ విపానములు కలుగన్సు అట్టివాంకి "వే నాంత బాకష్రిజన్య ముమున స్థిరబుద్ధి (్రహ్మాయం దొండున్రు. ఆత డనమ్మూూఢుడు. అన్యో న్యాధ్యాన నమ్మోళా కూన్యమయిన | బవ వవోధము కలవాడు, నిశ్గము నమా వరిపాశము వలన (బైహ్మాయంబే యం౦కును. ఇృట్టివాడు జీవన్ముక్తుడు, ఇట్టివాడు వ! 1వజ్ఞాడుం ఇట్టి వానికి దై గతదర్శవ ముండదు, కావున (వహర్హో బేరము. లుండననుట యుచితమే. సాధకుడు వ్యైతదర్శనమున
నంచమాభ్యాయము 889 నున్నను విమయ దోవ దర్శవాములచే (వహాన్ష విషాదనులను విడ నాడ వలెను,
వెం చావ్యాన్చ రృేవ్వనక్తా త్మా వింద త్యారత్మని యత్వోఖం న బక్మూరవూగకయుక్తా త్శా సుఖమతయేయ మన్ను తే ॥ అనాద్యఢ్యాసవొం భోగ్నపీతిం బలవతీం కధం త్యక్త్వా (బహ్మణ్యవప్టానం నంభవేదితి చేచ్చృణు ఇక భగవక్ . అధ్యాశ నునాది- ళజ్జనష్ట మయిన భోగీతి -ఖలవతి. అట్టి (వ్రీకిని వికనాడి యుండుట 'యొస్లు 1 విడనాడి (ట్రువ్మా -యందవస్థానము నంభవింవ జేసికొనుట యొష్లు + చావ్యావిమ మయ పీతి అనేక జన్మానుభూతము. అతివజఎము. తడాక క్రచిత్తునకు అతా శ్రీక మయిన అనుభూత నర్వ ఘుఖరహిత మయిన (బవ్మూయందు స్ధితి యెట్లు కలుగును ? అది వరమూనంవరూవ మగుటవే గలుగు నం దురా? వవెోూ! అట్టి యానంద మనుభూరవము కానందున చిత్త “సిక నంపాదింవదు. అది వవవమూనందవము కావచ్చును. అది సాథా నసనమున గోచరింవళేదు కడా! అనుళూత మమున అనందాఫి ఆఅథావమమును మంద్కరించు కొనుట యెట్లు ? వినుము. బాహోర్థః శద్దాదమో భోగా జడథర్మా వినశ్వరాః తేష్వనాన చి ఈ సన్విర కః శుద్ధమాన సే [4 కాంతిరూపం సుఖం బాహ్యథోగాకాంకెం విహాయ యక్ అభతే స_త్వవృ త్త్యాసౌ తదనంకం మహత్సుఖం 175 యచ్చ కామపుఖం లోకే యచ్చ దివ్యం మహత్సుఖం తృష్టాతేయసుఖ సై కలే నార్హ్యతః షోడశీం కలాం | [7థ శ ట్రైదిఫోనము లన్నియు "ఇగావాస్టములు, అవి జడథర్శములంం శుశశ్యరములు; వాని యందు అనాశక్నచిత్తు డయినపో విఠరక్తు డగును అవ్వుకు మూనకము శుద్ధమ పను. చా వ్యాభోగా కాంయను విడనాడును. శౌంతికూవక మగు సుఖమురు రొంకురు నత్వ్యవృత్సిచే ' చనతకు ఆ అరంతసుఖరమురు మహాను, కుకు పొంకుకు, లోకము
890 గీళతాభావ వశాశము నందలి కామసుఖను కాని దివ్య మయిన. మహోనుఖము కాసా తృష్టాయయస్తుఖమునకు నంబంధించిన వదునారవ కల కయిన న కం ములు కావు- అని భారతమునను నిరూపిత మయినది- యద్వా యత్ త్వం పదార్దేచ సుప్తా భాతమపీహితం (ప్రతిబంధాదలభ్యం తత్తదభావాచ్చ లభ్యతే [777 బహ్మణ్యేకాాగనంపన్నం చిత్తం యస్య చ తద్గతం తత్పదా స్టేజధవా యోగః సమాధి సేన చై కతాం 17₹ గత స్ప్వమోపి అక్ష్యోర్టో యస్య సోఒనంతమద్వయం స్వస్వరూపపుఖం సమ్యగ్వ్యాప్నో క్యాత్మస్వరూపతః ధి" సిత్యేపి వస్తుస్ (భాంతినాళాభిప్రాయత స్తథా భొపచారిక ఢాత్వర్హయోగో స్రీహ న వస్తుతః 186 బాహ్యథోగరుచిం త్యక్త్వా సర్వానర్థకరీం బుధైః నిత్యానందైకతాం (ప్రాస్తం యత్న ఆస్టేయ ఆదరాత్ 1281 గ్ఆాక్లోకనుస వేరొళవిధముగా గూడభావము గుర్నించుటా యుక్తృము- తత్వమసి యను మవోవాక్యమున త్వం నదార్ధమం. (వత్యగాత్మ- జీవుడు త్వం వదార్ధమ. నందలి సుఖము స్వరూపా త 'ఫ్రక ము= అది సుషుప్తిలో భాసించును కాని 'బాపవ్యావిషయా-. సక్తి (వితిబంధను వలన జీవునకు లభించుట లేదు. ఆ సుఖము చాజావివయా నక్కి (వతి బంధము "లీక పోయినవో లభ మనగును-- శేపల మప్వూడు త్వం వచార్ధసుఖమె లభించుట కాదు. తల్ వడా దవ వ్యానుభనమున త కూడ భాసించును, "క వివ కా వ గ యము (టవ్మాయో యు క్రాత్భ నదమున స్పష్టమగును, ఈ వవ మునకు ₹0డు ఫానను లభ్యూవ్యాములు, ఒకటి, (బహవ్మాయందు- యోగము సమాధి. అట్టి.నమాధితో కూడుకొనిన, ఆ సమాధియందు వ్యావృత మయిన అంతఃకరణము కలవాడు (బ్రవ్మాయోగయు యాతు యగును. రెండవది (న్యూ యనగా రత్సడార్థము- అందలి యోగము త ద్వా క్యా ర్ధానుభన రూవ తీయిన సనూధి అటి లా
వంచమాధ్యాయము 891 శరంమాథితోో యుక్తము - ఐక్యము సౌందిన ఆత్మ త్వం వదార్ధ శన్వకూపనుు- అది యువనికి కలదో ఆక డనంతసుఖమును న్యన్వ “మూవభూత మస సుఖమును పొందును. ఆ సుఖానుభవరూనవముగా “ఎనర్వడా ఉండుకు, వస్తువు విత్వ వముయినను సర్వదా ఉండునది ఎయమిునను అవి దాస్టినివృత్తస భి హా య మున ఆశ్నుతే = పొందుచు న్నాడు అను థాత్వద్ధయోగ ము శ్రౌవభారికము, బావ్యాభోగ - శుచిని విడనాడి, సర్వానర్థము లను నంపొదించు బావ్యాభోగా నుక్తిని పరిత్యజించి ని త్యానం_దైకత్వము ఫౌందుటశ్రై. అదరముగా “యత్నము స్యీకరింవదగును, ఆత శ్రవిమయమున అతయయసుఖానుభవ మును అభిలపీంచువాడు బావాన్టిము తణికము మహాోనర కాను -బంధిని యగు విషయము లందలి (ప్రీతి నుండి యిందియములను వివర్తింం జేయవలయును. అట్టి నివర్వ్శనము వలననె (బన్మాస్ధితి జలుగు నని భెవము.
యత్పాదపద్మమకర౦దర సానుభూతి
(ప్రాప్తావిలామృతసుథానుభవేన తృప్తాః
పొరందరీం శ్రియమదోఒవగణయ్య ధీరా
_స్రిషంతి య్మత న హరిః శరణం మనమాౌస్తు 184
అర్మవిజ్ఞానము శల ధీరులు వండితులు ఏ శ్రోఇత్షళ గవానుని
-పాదవద్శము లంపలి మశరంధరశము యొక్క ఆనుభూవిచే నం గపాప్తమయిన న ర్వామృలేసు బానుభవ ముచే నంత్పప్తులతై బేవేం దాది. నంవదను గూడ తింస్క-రింతుకో స్యా త్మానుభవముననె యుందుకో ఆ పారభగ వానుడు నాకు శర*౩ మువుగావుత- భగ ఇవవను[గవామునన అమృ్శ౫సుఖానుధవము కలునసును. అక్టి ఆక్మాక్చ్ళు కానందానుభవమున న్వగ్గసుఖము కూడ తిరన్య_ శింతుకు. న్వస్వమా సముననె యుందురు. ఇంతటి యార్మస్థితి భగ ఇాఠుని వలననె గలుంసు ననుట యిఎవలి భావ ము+
892 గ్ తాభావన కాశము ౨2. యేహీ నంన్ప్సర్శజా భోగా దుఃఖయోనయ వీవ లే ఆద్యంతవంత:ః శాంలేయ న లేము రమతే బుధః) నను వాహ్యురుచిత్యాగే స్వసుథానుభవో భవేక్ తస్మిన్సతి భవేద్చాహ్యరుచిత్యాగ స్తత సయోః 1857 అన్యోన్యాశ్రయతాదోషాన్వైకం సిస్ట్యేదపీతి చేథ్ శాహ్యూ విమయానక్షని వరిత్యజించినచో స్వసుఖాభవము' కలుగునని స్యసుఖానుభవము కలిగన చో చాహ్యారుచి "త్యాగము శలుగునని యనుటవే అన్యో కాష్టిశయ వోవము కలుగును. కాగా" నా రెండింటిలో నే యొకటియు సిద్ధింప బేమో! శృణు బాహ్యరుచిత్వాగే దోషదృషిరి కారణం 18ట వషయేం్రయీనంపరీదబన్యా మట దరూపిణ సుథాంశానుభవా థోగా ఇహలోకే పర్మృత చ 1 కిక్ రాగ ద్వేషాదివిద్దశ్వాద్దుఃఖహేతవ ఏవ తే విషయేంద్రియనంయోగ ఆదిరంతస్తు తక్ట్ణయః 168 తద్వంతః సంప్నవన్మధ్యే (పాదుర్భూతా మృషాత్శకాః ఆ ఆదావంతే చ యన్నా్డి వర్తమానేపి త్త్తఢా ౯ 187 ఇతి న్యాయేన తే మిఢ్యాకణికానందకారిణ: యస్మాదేవం తత స్తేషు రతిమేతి న పండితః 180 రజునర్పవదధ్యస్థా థోగా మిఢ్యా[భమాకరాః స్వప్నవద్దృష్టినృ ప్షశ్వాదవద్యామూలకా జడౌాః 18 అధిష్టానావటో ధేన నష్టావిద్యాభ్రమో బుధః న తేషు రమతే యద్వత్తజ్ఞ ఊవరవారిషు 100 న సంసారే సుఖస్యాస్తి గంధోవ్యద్ధా తతః సుధీః బాహ్యూభోగరుచిం త్యక్త్వా న్వసుథానుభవో భవేథ్ 10 కై! వినుము! చాహ్యావివమయానక్షి తృజించుటలో దోవదృష్టి యే కారణము, భోగము లన్నియు ఇళావరలోకముల దుఃఖహేతువులే- అవీ యన్నియు వీిమయేందియ నంబంధజన్యములు. తయు(ద్రరూవ ములు, సుఖాంశానుభవాత్న? ములుగా నుండను అవి రాగ
కళ0ి వంచమాభ్యాయము 893 జ్వీహాది విద్ధము లయినందున దుఃఖహేతువులే- విమయేం[దియ నంబంధ జన్యము లయిన భోగములు మద సుఖ లవానుభవ మతో నున్నవి, (ఒ౭వ్మాలోక వర్యంత మవి దుఃఖ కారణాములేం మానవుడు మనఃక్రియను లని యొన్ని నంబంధములను కూర్చు కొను చున్నాడో శోకముంను మేకులు అన్ని ఆతని హృదయ మన పాతుళొను చున్నవి. ఆ సుఖము లిట్టివి. అయినను స్థిర ములు కావు, నివయేందియ నంయోగ మాదిలో నుండును. వివ యేంద్రియ వియోగ మంతములో నుండును. వినయేందియ నంయోగము నకు ఫూర్వము భోగము. లేదు. వీవయేందియ వియోగము కలుగగా భోగము లేదు. ఆద్యంత ములలో భోగము "లేదు. భోగము లాదన్ధంత ములు కలవి+ స్వవ్నము వలె మధ్యలో నుదయించు చున్నవి కావున తణికములుః మిథ్యాభూర ములుం మృషాత్శక ములు
ఈ యంకమును శ్రీ గాడపాదు లీ విఖభముగా నిహాపించికి- ఆద్యంత ములలో లేకున్నచో వర్తమానగమున గూడ నది యట్టిదే యగును అని- ఇట్టి న్యాయానుసారమున వరిశీలింవగా నా భోగము లన్నియు మిధ్యాతణి కానంద కారులు. భోగానందము మిధ్య తణి కమః.* శావుననే యట్టివాని యందు వండితు డానక్తుడు కాదు* ఈ సుఖము లన్నియు (వతికూల "వేదసీయము లయినందుక నిందు (థ్రీకి యుండదు. వివేకయగు వా డిది వతి వద మని భావిం వడు: విద్వాంసుడు అతీ.పా్యతశల్పుడు, కంటి డివృవంటివొడు* అత్యల్చ దుఃఖ లేశమున గూడ ఉద్వేగము పొందును. నాలి పురుగు చార మత్క్యంకము సూత్ముమయినను అవీపాతలో వభబెనా! అత్యంతము దుఃఖపెట్టను, ఇత రాంగము లం దది బాధిం వదు= దానిక్పర్శమున్నటు లే తెలియదు, అశ్లు వివేకి యయిన వాని! మధువిమములతో గూడిన - అన్నభోజనము వలె భోగ సాధనము నర్వము శాల్యతయమున గూడ దుఃఖ వదముగ నే య౦డుక్సు
ఓక గ్ ళకాభావవకాళశనుం వఠాఢున రట్లు కాదు, మూఢుడు బహువిధ దుఃఖ సహిష్షువ్రుం భోగములలో ఇంద్రియము”) కువకాంతి యుండుకు. అదియే వరి చృప్పిగా భాసించును. సుఖముగా గోచరించును ఒకపుడు లౌల్యము వలన ఉవశాంతి యుండదు. అవ దు ఖముగా నుండురుం ఛోగా భ్యానమున ఇంద్రితుములకు విత్నన్నత కలుశదు- ఇక్పటిక్ చిని ననుథపించితిని. ఇక నిది చాలు, అశునట్టి వితృష్ణత యెన్న ఊని గలుుదు, రాాముుూ ధోగా ధ్యాశమున వృస్ధి వాందుచునే యుండును. కౌాశంము “పంపు పొందుకు. సుఖానుభవ నమయి ములో (నతీికూలము లగు దుఃఖసాధనము ఎను 'బ్వేషిం చును. దుఃఖ నాధనము నాకు ఉండరాదని నంకల్పించును. తాని అట్టి వాని నన్ని టివి వరిహాంంచుట శెవనికిని శక్సి యుండదు. సుఖఫానుధవ కాల మున గూడ సుఖనతికూలమునందు 'జ్వేమ ముండనే యుండును "జ్వేమ "మెబ్టవూ డుండును, కాన దుఃఖమును దుష్పరిహోళ5 మే యగును చు,ఖసాధనవు లకు వరివారింన జాలక వ్యామోవాము పొందును వర్తచూన సుఖానుభవము తన వినాశ కాలమున నొక నంస్కా-ర మువయింవ చేయును సుఖన్మరణ ము రాగము కలిగిం దును, రాగము మనః కాయ వచన చేష్టల గలిగించును. ఆచేష్ష పుణ్యాపుణ్య్యక ర్మా శకుములు గలిగిం మును. అని జన్నాదుల గలిగించురు.. ఇట్లు కాలు శయమున గూడ దుఃఖాను వేధ మున్నదె- కావున వీమమయసుఖవం చుఖమే యయినది* -
నత్త్వరబన్న మో గుణములు సుఖహఃఖ మోహోత్మక ములుం చరన్చరవీకుద్ధ ర్యభావములు- అమునను జక కార్భుమున కూ యుండును. నూనె వత్తి అగ్ని అను మూకు వరన్పరము విరుద్ధమూ' లయినను దీవ కార్యమున గూడే యుండురు, అళ్లై గుణనులు పురు పభోగ్యవయుక్త్తృములై. ఒక కార్యమున నున్నవి. ఒకగుణనమూ శవ ఛానము కాగా ఇతరము ల్మవధానను లగును, (వధాసగుణమూ ఐనుసరించి స్వాత్తైక మని _రాజన మని తామన మని యందురుం
వంచమాధ్యాయమూు ౭9కు అన్నిట మూడు గుణము లుండును, సుఖము ఉద్భూత నత్త్య కారవ్ర్ మయినను అను దూత రజన్నమః కార్యము నగును, కావున సుఖా తత యున్నట్లు దుఃఖాత్మకత విషూదాత్మకత యండనే యం డను. అపుణ్యమును పుణప్ట నునుకొనుట అనిర్ధమ ను అర్భ వును కొనుట ఆసుఖమును సుఖ మనుకొనుటయు నున్నది కావు వివేకి యగువానికి సర్వము దుఃఖమెం భోగము లన్నియు రజ్జువునందు సర్పము వలె అధ్యస్తృములు- ముధాష్ట్రభమాపాద$ ములు. స్వవ్నము వలె దృష్టి, నృష్ట్యి, రూవ ములు అవిద్యామూలకమ. లు. జడములు- బుథుడు అధిఘఫ్రానము గరించి అవిద్యాభమను పొగొట్టు కొనును, నాని యందానక్తుడు "కాడు. మరుభూముల లోని జలమును అవి యది యసి తెలసిన వా చభిలమింపడు గదా |! కావున సంపారమున సుఖగంఫము సుఖ "లేశమును లేదు, ఆత 'స్రవిదుడు చావ్యాభోగరుచిని విడనాడి న్వసు ఖానుభనము కలవా డగును. అట్టు కాదగును- ఇచట నచానంద వంక్తిలో లేకున్నను అవేవీ.తమ ను మథుసూదనవాణి సూచించినది= 83. శక్నోతీసైవ యః సోఢుం (పాక్ ఫరీరవిమోతణాత్ కామక్రోధోద్భవం వేగం న యుక్తః న సుఖీనరః। సర్వానర్హకరః (శ్రేయోమా శే శక్రుళ్చ దోషభూః ముముకుణాతియ త్నేన వార జీయోయమిత్యజః 1[2 యత్నాధిక్యవిధానాయ పునరాహ వచోజఒమృతం నర్యానర్ధ (సాప్ట్ పతు వయిన (శేయోమాగక్ల శ్యతువు సనివారింవ శక్యము కానీ కష్టతమ మయిన దోవమము.. దానిని ముముతువు నుపోయత్నమున నివారింన వలసి యున్నగి*- ఆని భగవాన్ యత్నాధిక్యవిధాన మున అమృత 1పాయ మయిన చచనమును మరల సిరూవించుచున్నాడు* స్వానుకూలేష థోగేషు దృళ్యమానేష్వనేకథా 100 స్మర్యమాణేషు వా (శ్రూయమాజేష్వాముష్మి కేషు యః
896 గీ తాధావవకాశము
శోభనత్వ గుణాఢ్యాసో గర్జో రత్యాత్శ్మకం సచ కీ0ికీ
కామ_స్పృష్టాదిపర్యాయః సర్వానర్జకరో నృణాం
ఆక్మనః (ప్రతిహలేషు దుఃఖహేతుషు వస్తుషు 105
దృశ్యమాణేషు వా శూయమాణేష స్వాంఠగేషు చ
తావద్దోషానునంధానా భ్యాసాత్పఏజ్వలనాత్మకః 18
ద్వేషో మన్యుః స చ క్రోధః తజ్షో వేగస్తయో ర్ధ్వ్యయోః
యా చా ప్యుత్కటావస్టా లోక వేద విరోధివీ శరై?
మార్గే సవృ త్రిహేతుత్వాద్వేగో నద్యా రయో యధా
నద్యా వేగోపె వర్షాసు ప్రాదబల్యాల్లోక వేదయోః క్షలి8ి
వికోధిన్యప్యనిచ్భంకం కుగ శ్రే పాతయత్యధః
తధా కొమాదిజో వేగో లోక వేదవిరోధిని 108
థోగగ ర్లేష్యనిచ్చంతం నిరయే పాతయత్యధః
చిత్త్మప కోభరూపం తం _నంకస్వేదాదిలింగకం 200
ఆమృతో్యోర్దాతమ్మాతం యదిహైవ పకనాత్చురా
త్దోష దర్శనాభ్యాస జాతవై రాగ్య తేజసా వళ క్
'మోఘీకర్తుం సమర్దోస్తి న యోగి న కుఖఫీ నరః
పురుషా ర్రైకనిష్పత్వాత్స ఏవ పురుషః సుఖీ 2(2
అన్య స్వాహారనిద్రాదిపళుధ రై స్టకతత్పరః
నరాకారః పశు;జ్జేయః పుకుషార్థపరా జ్బుఖః వ0కీ
స్వాత్మాను కూలము లయిన లోగము అనేక విధములుగా
నువ్నవి. అవి యన్నియు సుఖహేకువు లవ భావించుకు, ఈ కోన ములలో దృశ్యమానములు కొన్ని గలవు, అవి |నత్యతముగా గోచరించు చంకను. కొన్ని [ఈళూయమాణములుం కొన్ని నర మయమూాణములు, "మరికొన్ని అఆకువీ. శ్ర ములు, వరలోకమునకు నంబం భించిన బభోగము౫ వీ? యువలి గుణాను సంధానాభ్యాన మున శోభనత్యము నావాదించు కొనినందు వలన ర త్యాత్మక మయిన ఒక అభిలావము కలుగు చున్నది. అది గర్ధ్ః అది కానును. తృష్ణా లోభము- అది గ్నర్మ్యము- (స్రీ పుపషుంకు వరన్చర మభిలామ మూ
వంచమాధా్య్యాయను 897 ్రలుగగా అత్యంతను నిళూఢ మయిన శామము కలుగును .చానవుల కీది సర్వానర్థకరము.
అక్క (వతికూలము లగునవి యున్నవి అవి దుఖహేతు వులు, ఇవియు. దృశ్నమానములు (ఈకూయనూణములు న్ఫృరస మాణములుగా నున్నవి, వీని యందు దోషపానునంధా నా భాస్టన మన [(వద్వలనాత్మళ మయిన "ద్వేషము కలుగును. అదిమన్యువు= అది కోధము- ఈ కామ [కోధముల వేగ ముత్కటముగానుండును, “వీని ఉక్క టానస్థ లోక వేద విరుద్ధ మయిన (వవృత్తి హేతు వగును- అట్టి (వవృత్తికి ఉన్ముఖకుగా నుండును. వీని "వేగము. నదీవేగ “నదృశము* వర్షానమయములలో నపీవేగము (వబల మగును. పీన్లి “వేగము (వబలముగ నుండును. కామ కోధముల "వేగము లోక “జేద వికద్ధ మయివ పాడు గోతిలో చూనవ్చని కూల[దోయును* ఇన్టము. లేకున్నను వడవేయుక్స. - నదీ జేగనున కొట్టుకొని పోవ్ర వాడు ఇష్టము. లేవన్నను (వవాహనమున వడిపోవును. వానిని నదీ , "వేగము సుడిగుండములో నెట్టి ముంచి దిగువకు లాను, అన్తే వామ (క్రోధజశ్య కుయిన "వేగము విమయాభిధ్యా నా ధ్యానమున అతి (పబలమై లోక వేద విరోధ భావము కలిగించుచు ఇష్టము "లేకున్నను విమయ గర్పమున వడవేసి సంసార నమ'దమున యముంచును. మవోనరకముక్షు దీసుొని పోవ్టరు, రోగమనునోతిలో కూల (దోయును, నరకమున గూల్చున, న్న ంభస్యేదాదుల చే గోచరించు. చిత్త,వమోభఛ కూన మయిన ఆ వేగమును భంగ వరచ వలెను, వ్యర్థ మొునరింవ వలెకు. కరి? పాత వర్యంత మిావేగ మ నేక విధకముల నుత్పిన్నమ%స చుంకును. దీవి నమ్మ శాన. దీనినీ లోపుగనే భగ్న మొకరింద వలెను, జీకాపాతము కలుగక పూర్వమే చీని "వేగ మరికట్ట వలెను. శాషు (శోథముల దోవదర్శనాఖ్వాళ ముక వ్రైకాగ్యు మువంజువ జేసిసాా ఆ వైరాగ్య కేజస్సుచే
8986 గ్తాభావ వకాశము నీ సగము నళింవ చేయుటకు సమర్థుడు కావలెను, అట్టు అఆచరిం చు£కకు యోగి సమధ్ధువ = అత జే అత్మసుఖము కలవాడగును పురుపాధ్రె ౯౭బస్ట్ర డయిన ఆ పుకుషుడే సుఖయగును, ఇంగ కన్న నితరు డయిన అవండితముడు ఆహా ని్యడాది. వకుధక్శ తత్పరుడై యుండును, వాడు సరాకారుడయిన. పశువు. వాడు పురుషార్థ వరా జ్బుఖుడు-
అన్యవిధమున శాూడ ఇచటి భావము గుర్తింన నగసను- చనిపోయిన పిమ్మట శవము చుట్టు చాల జనులు చేరుదురు. (వియరాం (డాలింగనను చేసికొందుక, మోదవడుదురు. పుతా దులు దవానము చేయుదురు... కచ్షైల బెట్టుదురు, క్యరలతో' (దోయుదురు. ఎవరెన్ని విధముల నాచరించినను (ప్రాణము లేనం దున అ బేవాము శాను (కోథాది "వేగము నహించును. అక్తై మరణము కలుగక పూర్వమే సమర్ధ్థముగా నున్నపుడే కామాది వేగము నహింనగల నరుడే నరుడు. నిదించు నమయమున తన వనిత వచ్చి హోవభావ విలాసాదుల జూపి తదుచితముగా [వవ ర్నించినను పురుషుడు శామాదులను పొందడు. బాలుడు కామినీ కమసీయ చేప్టల నంతగా జూచినను కామవాగర కలవాడు కాడు. శామోదయమున కవకాశమే లేని నమయముల భావించి శాహమాది 'బేగము సహీంవ గల వా డయిననే పురుషుడు పురుషుడు కాగలడు, యువతియు యువతి కాగలదు (పాలను పోగా "బీరాము. సుఖము దుఖను పొందదు, (ప్రమున్నను సుఖదుఃఖను. లు- ఉందని వా డయినచో. నాతడు వైనల్యా (శోమమున వసించునని యోగవాసివ్ళ మనుచున్నది* గీ కావచనములో ఉత్పన్నము లయిన కాను (కోధముల వేగసహనరు (వస్తుతము- ఇతర దృష్టాంతములను (వస్తుతోచిరముగ సంభావించుట నము. “చితము కాగలదు.
మందస్మికం రుచిరకాంతి విలాసశోఖి
వం చమాధ్యాయము టఏ9ికో స్వాభావికామృ తరసాకరమ్మపమేయం ధ్యానే స్వయం (శ్రితవతాం రమయాంచికం శ్రీ కృష్ణాననం (వజతి నాశమయం కుదోషః 204 మానవు౪కు నంబంధించి య.౦దడు కుత్సితదోవము కృష్ణాన “శము సేనింవగా నాశము పాందు ఇని సారార్టము , కృష్ణాననమునకు నంబంథించిన విశేషముల రవర్య్నితీ భావవియము, మందస్శితము. మనోవార కాంతి విలానశోభి న్యభావనముచితముగా అమృతరసా కరము ఇంతగా నున్నను అవ మేయము. అయినను (శ్రీ చేవీనమం -చితము, ఇట్టి శ్రుకువ్త ముఖవమును ధ్యానమున భాసింవ జీసికొను ఇఆారలకు దుష్టదోవకు లేవి మునుడవ్రు, ౨౨ యన్నియా నశించును. 2. యోన్నఃసుఖోన్త రాశామస్తధాంత న్లోఫ్టితి రేవ యః న యోగీ (ైవ్మానిర్యాగం [బవ్మాభూతో౭ధిగ చృతి క ఏవం సర్వాసదాం మూలం నాశ్యత్వేనాభిధాయ చ పునర్చ్రహ్మూమృకానంద్యప్రా-ప్తిసాధ నముచ్యుతే 205 నశింవ జేయదగినదిగా నర్నాపదలకు నరాల మయిన -కామాదిశకమను నిభూఫించి (శువినం దామ్భుత। పాప్పిికె సాధన మిచట నిమూపించుచున్నాడు. కేవలము కామ్యకోధనముల వేగ “శళాన మాత్రమున ముక్తి కలుగదు. అత్మనామో త్కా-రమునకై “అంతరంగ సాధన మావశ్యకము. అ3యిదట నిరూపిత మగును, అక్షన్యంకఃసుఖం యస్య త్రీడా యస్యాంతరాత్మని యస్యాత్మన్యేవ విజ్ఞానం న బా హ్యైరిందియైర్హడే ! వైషయికం సుఖం తన్యు సాధనం తన్ఫతి స్తథా ఏతత్త్ర్రయం పరిత్య క్షం యస్య స్వాభావికం మలం 27 భూమికాత్రితయం తేన దర్శితం హరిణా స్ఫుటం పంచమ్యాదితురీయాంకం వాసిష్టే కృకనిర్ణయం విల్ ససమాహితధీర్శ్రహ్మ సచ్చిదానందమద్వయం 200 అధ్య స్తదై్వతశూన్యత్వాన్నిర్వాణమగ తాగ తం
శీ00 గ్ తాభావవశాశనూ అవిద్యావృ త్తిబాధేన ప్రావ్లం ఫపాప్నో తితద్వపుః ౭ (" అంతస్సుఖుడు అంత రారాముడు అంతర్జోోతి యగు నాతమ- ఈమోగిం (బవ్మాభాతుడై (బన్మానిర్వాజాను పొందునని గీతానూ [ర్రము= చావ్యావిషమయ నిరపేతి మయిన స్వరావభూత మగు సుఖము కలవాడు అంక స్పుఖుడు. చాహ్యావీషయముల వలన గలుగు సుఖ మూతని కండదు* 'చావ్యూసుఖమేల "లేకుండును ! అంతరా “రాము డయినందున నది యుండదు. ఆత్మయం దే ఆరామము ఆక మకాము (క్రీక కలవాడు అంతరారాముడు. వనితాదులు విషయ ముగా నున్న బాహ్యాసుఖసాధన మాతేనికి లేదు. సర్వవపరి్యగహా ము వరిత్వజించి నందున చావ్యాసుఖసాధనము లుండవు, యతి సర్వనరా భవహములను విడనాడినను యదృచో్ళోవనతములు అనుకొనకుండ అయాచితముగ వచ్చునని కొన్ని యుండును + కోకిలాదుల మధుర న్ [శ్రవణము మందపవన న్సర్శనము చందోదయ మయూళ నృత్యాది దర్శనము అతి మభుర శీంల జలపానము కేతకీసుము సౌరభా్యాఘాణము నను సవి యదృచ్శాసంపావృములు కావ చ్చునుం అ(గామ్యము లయిన అట్టి వానిచే సుఖముదయింవ వచ్చును = కాగా చావ్యాసుఖ ళూన్యత త క్సాధన భూన్యత ెవ్వుట యుకృమా! యుక్త మే, ఈత సైడంతర్జ్యోతి కావున యుక్త మే యగును. అంతస్సుఖ మే కాని బాబ్యావిమయముల చే గానట్టు అలతః ఆత్మయంచే జోర్టతి విజ్ఞానము కలవాడు అంతర్జ్యోతిం ఆతని నిజ్ఞా నము కాహ్కేం ద్రియములచే. గలుగునది. గాదు (శో కాది జన్యవుయిన శశ్చాదినవివయ విజ్ఞాన మాకనికి ఉండదు, నమాూధి నమయమనున శశ్లాదుల భాన ముండదు. వ్యుష్థాన కాలమున శక్లై దులు భాసించినను వాని యందు విధ్యాల్వే నిశ్చయమే యుండును, కావున కాబ్యావిమయముల చే నాతనికి సు ఖముదయింపదు, యూన మవ్రులకు స్వాభానిక మలములుగా నెన్న దగినవి కొన్ని గలవు ఆవయాధీన మయిన నుఖము సుఖసాధసము సుఖమతి యనునవిం
క1ి వంచమాధ్యాయము శ01 ఈ మూడింటి సీరడు పరిత్యజించి నందున భగ వాళ భూమికా శలేయము [వదర్శించి నట్లయినది. ఇట్టి యోగి వాసిష్టమున నిర్ష యించి నట్లుగా నమా హితబుద్ధి కలవాడై నచ్చిడానంద మద్వయ వమధ్యస్త, ంక్వెలళూనస్టము. నయిన (గైవ్మానిర్వాణమును సాందున. నిర్వాణ మనునది నిత్య ని వము, అపిడ్యావృత్తి 'వాధికము కాగా భాసించును. [పాప్తమునె పొందును. (బజ్మూ నిర్మృవిని (టైవ్మే సందమును పొందాను. (వ్మాణి నిర్వాణం (్రవ్మానిర్వాణం ట(్వ్మా యందు లయముపొందును. విబేహావై వల్యసుఖమునుపొందుమ. యద్ జ్హానినాం విషయసారవిచార జో్ట వైరాగ్యదార్థ్యజ సమాధిను భానుభూతిః విస్మారయత్యభిలబాహ్య సుథాంశ హేతూన్ తం శ్రీముకుందమనిశం హృది భావయేఒహం ల] 1 ఆత్మవిమయ ణ్గానము కలవారు వీవయసారములను పఏిఇారిం వగా వై రాగ్థము నుదయించను*, ఆ మె. శాగ్యదాన్థ్యము వలన చమౌాధిసుఖానుభూతి కలుగును. ఆయనుభూతి పావార్టనుఖాంశ హేతు వుల నన్నిటిని మరపింవ జేయును. అట్టి అత్మహాపు డయిన ముకుంద భగవానుని నేనా నీత్యేము హృదయమున భావింతును- 5, లభంతే (బవా శ ల్వౌగామృమయ: తీణశల్మపాః ఛిన్నద్వైధా య తా త్మానః సర్వభూత హితే రతాః ము క్తి హేశ్వాళ్మజోధన్య నాధనాంతరముచ్య తే ఆదౌ కీణమలాయశ్ఞైళ్చి _కిచుద్ధ్య్యాత్మదర్శనే 212 సమర్థాస్తత ఆత్ర్యైక్యాచ్చిన్న నంశయాః నిదిధ్యాసనదా సేన [బహ్మజై్యైకాగచేతసః 213 అదై్వైతాత్మధియా ధీరాః సర్వభూతహితే రతాః హింసాకూన్యాః (బహ్మవిదో లభంతే (బహ్మానిర్వృతిం తశ ముక్రిహేతు పయిన అత విజ్ఞానమునక్రు సాధనాంతరము శిచట నిరూపితము లగును, మొదట యజ్ఞాదులచే త్మీణకల్ముషులై
త౦లే గ్ తాభావవకాశము అనంతర మంశఃకరణకుద్ధి కల బుషులైై -_ సూకమ్మవస్తు వివేచన నమద్ధ్యులె (శవణమననాది వరిపాళకమున చ్వెశబుద్ధిని పోగొట్టుకొనిన వ్నార నర్వనంశయములను నివర్తి ౦వ జేసిఫొనినవాై నిదిధ్యానన వరి 'పొక మున నంయ తాత్యు లై (బ్రవ్మాయం "దేకాగచేతసులైై అద్యై ఆ ళ్మదర్శనమున నర్వ్యబూతహితరతులై హింసాళూన్యులై (బవ్నా విదులు బహ్మానిర్వృతిని పొందుదుకు. విదేవహాకై నల్యమును మోత మును పొందుదురు. ఈ నిరూసించిన సాధన్యనశీయా వరిపాఠశమున వి వేకులు న్యయూవసాతా త్కారము పొందుదుము. 26, కామ(కోధవియుకానాం యతీనాం కుత జేతేసాం అభితొ (బన్మానిరాగ్లాం వకతే వివ హాత్మనాం॥ పూర్వముక్పన్నయో ర్యేగ సోఢవ్యః కామకోపయో: ఉకోఒధునా త యోర్జన్మప్రతిబంధార్థముచ్య తే 216 పూర్వ(౫౦ధములో శామ్ముకోధము లుత్పన్నము లయినను చాని వేగము నహింవవలసి యుండునని నరూపీశ మయినది (వకృళేమా కామ్యక్రోధముల ఉత్పత్తి (పతిబంధార్థమై కొంత నిరూ పితము కా నున్నది ఉక్పన్నములలున వాని నిరోధిచుట య కాక ఉక్పన్నములు కాసంకళనె యక్నవూా దరం దమఎయుక్తమ పరు. కామ్మకోధవి మోగ_స్పద పక _త్ధిర్వివకికా తద్వతాం యక్నశీలానాం సమాహితధియాం సతాం 216 సాజెక్కృశకాత్మత శ్వానాం మృతానాం జీవతామపి తేషాం హి వర్హతే మోక్షో నిత్యశ్వాక్స్రస్వరూపకః 217 కామ కోధవి మయుకానాం అను మఠాలను సనంవలి వదము లోని వియుక్తు నదము వియోగము _ అనుకృత్తి కలవారు ఆను ఛద్ధమున (వయుక్తృ మయినది. కామ[కోధముల యుత్పత్తి ీనివారలకు యత్న శీలురకు సమాహిత వేకసులకు సామోత్క 'తాత్మ తత్త్యులకు మోతుము కలుగును, అట్టివారు మ్ళితులయిం చను మోతను కలుగును. జీంంచి యాన్నను మోనళు కల
వంచమాధ్యాయము త్న నును, న్యన్వరూ వక మయిన మోత ముని త్యముకావున అట్టివారలకు సేద్ధమగును. అభిత।;”=ఉభయతః మరణించినను జీవించియ న్నను అసి= వ. స్పర్శాన్నృ త్వా బహి ర్చా వ్యోంశ్చతు శ్త్చావాంత లే (వోః చాణావానా నమా కృత్యా నాసాభ్యంతర చారిణ ౨8, య లేంది యమనోబుద్ధిర్నుని రొస్త్రయవరాయణః విగ లేచ్భాభయ[కోథో యః సదా ముక వవ నః ఈశ్వరార్చితచి త్తన్య ధీవద్దిః కర్చు యోగతః తతః స్యాత్క-ర్మనన్యాసః (శవణాదిపరన్య చ 218 మోక్షహేత్వాత్మవిజ్ఞానం భవతీతి పురో దితం ఇదాసీం (బహ్మునిర్వాణం స యోగీత్యత సూచితం 10 విజ్ఞానసాధనం ధ్యానయోగం ముఖ్యం సువిస్తరాత్ వక్తుం త్రీన్ స్యూతస్థానీయాన్ శ్లోకానాహ జగద్దురుః 20 నృ తిస్టాసియ ఏతేషాం షష్టాధ్యాయో భవిష్యతి ద్వాఖ్యాం సంకేపతో యోగః తృతీయే తత్ఫలం స్మృతం లై నర్వభానముల నీశ్వరార్చితము లొన౦౦చిన చ్వానిక కర్మ ఊోూోగమున అంతఃకరణశుద్ధి కలుగునని పిమ్మట కర్మస వాన ము ఈగనని అవంతరము (శవణాదివరుడు కాగా మోవసాధర మయిన తత్వజ్ఞున ముదయించునని పూర్వము. నికూపితీ మయినదిం “యోగీ (ైవ్మూనిర్వాణమృచ్భతి” అను స్థలమున సూత్రితమయిన భాస్టనయోగము సమ్యుస్దర్శనున కంతరంగ సాధన మని విన్నర ముగా నిరూపించుటకు సూ(తస్థానీయము లయిన మూడు శ్లోక యులను ఇచట భగవాన్ నిరూపించుచున్నాడు* వమఫా ధ్యాయము సర్వము ఈ న్లోక ములకు - వృత్తి స్థానియము,. ఇచట రెండుళ్లోళము: లచే నంతేవముగా యోగము నిరూపిత మగును. మూడవ శ్లోకము చే యోగ ఫల మయిన పరమాత్మ జ్ఞానము సూచితనుగును. బావ్యోః శద్దాదయో బుద్దావిర్మదియైః సం వేశితాః వైరాగ్యేజ్లైన తాన్ బాహ్యాన్ బహిః కృత్వా ప్రయత్నతః త22
శ04 గ్తాభావవశాశవమూః యద్యేతే ఆంతరాః సమ్యుర్వె తదోపాయనహ్మనశై ః బహిర్ను స్యుః స్వభావస్య భంగ: కర్తుం న శక్యతే 228 బహ్యాం_స్త్వ్వంకప్రవష్టాంస్తానాగా వేళాదృహిస్తదా కర్వుం శక్యాన్విరాగేణ బాహ్యానితి విశేషణాత్ వీలైక్ట్ వైరాగ్యం తదనేనోక్నా (పాహాభ్యానమధోక జః ఫ్ద స్పర్శ రూప రన గంధ [టు లయిదుకు స్పర్శ్మవవము చే 'జెక్చవగినవి, ఈ అఆయిదు పివయ ఘులును ఇావాష్టి చూలు, బహిర్భు. - వనములు. ఇవి అంత*ములు కావు, వి (శో త చమయురాదీంటదియ , ముల ద్యారమున తత్తచాకారాంతః కరణ వృత్తులతో అం1ః 1వవిషస్ట్రము లససను, అంతఃవవిన్టము లయిన ఆ విమచుములరు మర లిివ జేసి బహిః వెలువలనే యాంచవలిను. నిరతిశయ వై రాగ మున వానినబ్ష్లు టహీమ్కూరింవ ఎలెకు, తేశ్తడాకాకం మమున వృత్తిని కలుగ జేసిొన రామ. అవూడవి బహి:కృతములే యగును. అలి యాంతరములు కా నంకున బహిఃకృశములు “కా వచ్చును. అవి యాంతరములే యయినవో నవాఫోపాయముల ననసునరించినరు బహి:కరించుఎ శక్యము కాకుం స్వ భావమునకు భంగ మొసనరింవ క కర్ణము కాదు కడా! చాహ్యుము లయినను రాగ వశమున అంతః (వవివ్టము లగును, వరవై రాగసద్ధమున వానికి బనార్లమనము సంపాదించుట కుదుపనా, ఇట్టి భావమును సూచిం చుటకే మూలములో “బాహ్యాక్%? అని పయాక్వ మమినది. ఇట్టైచట వై రాగ్యము నిమాపిత మయినది. ఇక భగవా౯ా అనో తజుడు సాధవము నిరూవించుచున్నా డుం అత్యంకమీలనే నిద్రా ప్రసారే విభమాదయ।, 22క్ అతో ఒర్ధమీలనేనైన (ూమధ్యే చథషోం స్టితి? ఊర్ధ్వాధో గ తివి చ్చేదాన్నాసాభ్యంతరచారిణొ 22| కుంభకేన సమొ కృత్వా (ప్రాణాపానా విచక్షణః సంయతా ఇత్యుపాయేన య 'స్యేందియమనో ధియః 227
వం చమాభాషర్టయము ర్గక్ విషయాన్విషవత్త్య క్యా స మునిర్శోక్షతత్పరః ఇచ్చాదిరహితో యోగీ జీవన్నేన విముచ్యతే 228 గ్ తావచనములో “చతు క్చైచాంత కే భువోఖళొ భూమధ్య యున నేత్రము కకార్చియని సాధనము సూచిత మయినది ద్సి నిట్లు విశద మొనరింవదగును, నే్యత్రముల నత్యంతము నిమోలన మొనరించిన చో నదయను లరుంాత్యక మరంున వృత్తి యొక టియే. కలుగును, నేత్రములను మిక్కిలి తెంచి యంచినచో (వవా శణ మొనరించినచో (వమాశవృత్తి విపర్యయవృత్సి వికల్పన్నృత్తి చుక వృత్తి యను నాలుగు వివెపాత్మికములయినవృత్తులుకలుగును- యోగమున నయిదు వృత్తులను నికోఫంవ వలసి యున్నది కావున 'అర్థనిమోలన మువ శారి, (భూమధ్యమున నత దృష్టిని కూర్చ వలెను. ఇది యొక సాధనము* వేరొక సాధన మిట్టండును- (_పాణా పానములను సమముగా కూర్చ్సవలెను- ఉర్జ్వ్యాధోగతి రహితముగా 'నాసాభ్టింతరమున నే నంచరించునట్లుగా కుంభకముతో సమముగా -నుంచవలెను. ఈ యుపాయమున ఇందియ మనోబుద్ధులు నంయ తము లగును, అవ్వుడాతడు మోతువరాయణు డగును సర్వ శిమయ విరక్తుడగును. నుని మనన శీలుడు నగును. వీమయము అను విమమునువలె పరిత్యజించి ఇచ్చాదిరహితుడై యోగి యగును. అతిడు జీవనముననే ముక్కుదు, జివన్నుక్తు డగును. అట్టి శానకి మోము సంపాద్యము కాదు. అది నిత్య సిద్ధము. 29. భోకారం యజ్ఞరవసాం నర్వ లొక మహేశ్వరం సువ్చాదం సర్వభూ శానాం జ్ఞాత్వా మూం శాంతి మృచ్చతి! ఏవం యోగాస్విత కిం వా జ్ఞాత్వా ముచ్యుత అషూ తత్ కర్పృరూపేణ సర్వేషాం యజ్ఞానాం తపసాం తధా వ్లిలఫ్ర థోకరం దేవరూపేణ పాలకం వా జగత్పతిం (బ్రహ్మాదీనాం సమస్తానాం నియంతారమసంగినం ర. అన'పేక్ష్యోపకర్తారం ప్రత్యుపకార మీశ్వరం
జీ06 గీతా భావవ కాశనూ సర్వేషాం ప్రాణినాం సర్వబుద్ధినృ శ్త్యేకసాక్షిణం ౯85 సర్వావభాసకం పూర్తం నచ్చిదానందవిగ్రహ౦ నారాయణం హి మాం సమ్యక్ సాక్షెత్క్బ త్యాత్మరూ సతః బ్రిచి? సంసారోపరతిం శాంతిం 'మోజొఖ్యాం అభకేఒం౦జసొ పళ్యన్నహం కధంక్వాంనో ముక్త ఇత్యపను త్రయే 28 విశేషజాని తతై9ివం జానం మే ము క్రికారణం ల. ఇట్టు యోగ యుక్సు బేమితెలిసి కొని ముక్తు డగును ? అను టులో భగవాన్ ఇట్లు ఇచెన్వుచున్నాడు. నన్నాత్ధిగా సాతాత్క_ రించుకొని ముక్సు డగును. అని భగచానని వచనము సర్వయజ్ఞ ములకు నర్వతవస్సులకును కర్తగా నుండి కర్చృరూవమున నుండి. "దేవతారూవమున నుండి భోక్తగా నుండు వాడను నేనే. భోగ కర్తగా నుండునది నేనే. వాలకుడుగా నుండుుది నేనే, నేనే జగ త్పతి- నేను సర్వలో కేశ్వరుడను. నేను శ్రవ్మోదుల కందరకు నియం- తను--నియామకుడను., నేనెట్టి నంగము లేనివాడను. సర్వ(పాణూ అకు సున్ఫూదుడను. (వత్యువ కారానపేముగా నువకరించువాడను. నర్వబుద్ధివృత్తులలో వకసాతి.గా నుండు వాడను. స ర్యావభానకుడను, వరిపూర్షనచ్చిడానందైక రసుడను, వరమౌారస్ధనత్య స్వరూపుడను... నర్వాత్ముడను. (శ్రునారాయణుడను, ఈవిధముగా నన్ను సాయోత్క. 50చు కొనవలెను. ఆత్మరూవముగా సాయెత్కరలించు కొన వలను, ఇట్లు సాయెత్కరించు కొనినచో నంసారోవరతిరూవ మయిన శాం తిని మోచుమును జరు గల శాంతిని శీ ఘముగా పొందును. ఇ వక | నిన్ను నేను చమూచుచున్నాను. ముక్షుడను కాలేచేమి ? అను కళంకానిరానమున్నకై యీవిశేవణనులు నిరూవితము లయిశవి.. “శేవలము చూచుట కాకళిట్లు దర్శింవనలెను. అవ్వుడె శాంతి. ము క్త్- నిరవధి సుఖవార్డిం ళాంతికాంతా్రితం (శ్రీ 1ప్రముఖగుణనివాసం సర్వయజ్రేజ్యమ్నూర్తిం సకలసుహృ దమీళశం సర్వ వేదాంతభూమిం
వంచమాధ్యాయము శ్తీ0' యదుపతిమభివందే (భాంతివిచ్చేద హేతుం బోథ్ నిష్కామః కర్మయోగః సపది రతికరా యేఒస్యపాదారవిందే
జ్డానం వెరాగ్యయుక్రం భవతి చ సులభం యస్య భక్త్యా నరాణాం
కామకోధా నిరస్య స్టిరమతిరమితే లభ్యతే యక్ప్రసాదాత్
తం స్వారాజ్ట్యైకహేతుం నవజలదరుచం కృష్ణ మేవానతోస్మి న!
విరవథికసుఖసాగరము శాం అను శాంత కాశయముం షఫీ ధీ మొవలగు గుణములకు నివానము. సర్వయథ్ఞము లచే యజింవ 'చగిన మరార్చి, నకలజనులకు సువన్ఫాదుడు ఈశ్యరుడ 9 సర్వ వేదాంత కస్టానము, (భాంతి విచ్చేద హేకువ్చు, నగు యదువతి (ఫ్రీశృవ్నధగ నాను నమక్కరింతును.
(శ్రీ కన్లు భగచానుని పాదారవించమున నానక్ని కలి నంచు కొనిన వారలను తశ్సమయమున నే కర్ణుయోగము నిపాామ యగును. నిష్కామ కర్మయోగము సిద్ధమసను. కృన్ణ భక్షిచే ఎమోానవులకు వై రాగ్యయుక్త మయిన జ్ఞనమం సులధమగును, “భగవానుని యను(గవాము వలన మానవుడు కామ(శ్రోధములను “ఇచిరసించి విడనాడి అమితమగ నాత సరత, స్ట్మున సుస్థిరమజ మతి శలవాడు నగును. మోతైక హేతువు నయిన ఆ నవ జలధర "కాంతి కల (శ్రీశుష్ణాం విశమృుకనై నమన్మ-_80కును. ఇట్లధ్యా యాంతముస నికూపించిన యాశ్లోకములలో ఎ య థా్యాయ ఇానము సూత్ముముగా నిహూపిఠమై యున్నది.
ఇతి భావ్యపకాశే శ్రీసదానందవిదాకృతే జీవన్ము క్తిఫలాఖ్యానః పంచమః పూర్ణతాం గఈ న! (శ్రీ నదానంవ విరచిత మయిన గీళాభావ [వకా శమునందు జీఠన్ముక్తి ఫల (వతిపావః వుయిన వంచమా థభా్టాయము ఫూర్మమయువది. ఃళ సత్యం నరంధీిసహీ ” ాలైక్తైముా-
క సళ్యుం పరం ధీమహి గీతాభావ (ప్రకాశవం ష వా ధ్యా యము (శ్రీభగ వాను వాచ శ అనా(నిఈః కర్మప ౦ కార్యం కర కరోళి యః న సన్యాసీ చ యోగీ చన నిరగ్నిర్న చా కియః పదం ఢ్యాయన్ ధ్యాయన్ సుజనమునివంద్యం నుధురిపోః గుణాన్ సారం స్మారం భవజలధిపారం గమయత; రసం పాయం పాయం యదుపతిగిరాం వేదశిరసాం మతిర్ఫ్భూయో భూయో మమ హరిపదా్టే ప్రవిశతు వ్ నా నులి (శ్రుళగ వానుని సుజన ముని వంద్య మగు వవమునుూ ఛ్యానించుచు థానించుచు, సంసార సాగర పారమును అధిగ వమింవ జేయు నాలేని 'సణములను న్మృరించుచు న స్యరించు చు, “వేదాంత రూనము లయిన భగవానుని వాక్కుల రనమును పాన వొంక రించుచు పసానమొనరించు చు మజుల మజఅల నారి పాదాంబుజమును- ఓవ పేంచు గావుత.. వద్మమును (వవేశింవ వలెనని తలచు భృంగ ఇేష్టావిశేమనుంల నిచట భాఏంవ వచ్చును. జ్ఞానమోగః సరా (పోక్తః ససన్యాసో విముకక్రిదః కర్మాపి చిత్తకుద్ధ్యర్థం (ప్రోక్తం కృష్ణార్భనం పరం ఖ్ చి _త్తశుద్ధావపీదానీం వికేపే సతి యోగినాం నిర్వాణళాంతిరూపం యత్సుఖం న స్యా త్తదంజసా ర్ యేనోపాయేన తత్పిద్ధి స్యాదుపాయ నృ ఉచ్యతే స్మూతరూపతయా యోగః పంచమాంతే య ఈరితః క్షీ స ఏవ విస్తరేణ్యాక షష్టాధ్యాయే (ప్రపంచ్యతే విముక్సిథవద మయిన జ్ఞానయోగము సన్యాననహితముగా-
కి వష్రైధ్యాయము ఉ09 పూర్వము నిరూపిత మయిసది* చిత్త శుద్ధ్యర్ధమై కర్శయు నిమూపిత మయినడి. అందువై కృష్ణార్చనము సూచిత మయినది, చిత్తశుద్ధి కలిగినను యోగులకు చిత్తవిచేవము కలిగినచో నిర్వాణ ₹౦తి తవ మయిన సుఖము శ్మీఘముగ గలుగదు. శ్రాని యెట్టి యపా యమున తత్పిద్ధి కలుగనో ఆయుపాయ మిచట నిరూవీత మగునుం వంచమాథ్యాయాంళము నందు నూత రూవముగా నిరూ వీత మయిన యోగ మా వష్టాధ్యాయము నందు విస్తరముగా శ్రవవంచిత మగును, త్రాదా కర్మణాం చిత్తవద్ధిహేతుతయా స్తుతిః త్ క్రియకే కామనాత్యాగాద్యోగ సన్యాససాొమ్యతః ఫలాభినంధిళూన్యనృన్నిత్యం కర్మ కరోతి యః ఠి (శాతం స్మార్తం ససన్యాసమయోగయోః ఫలమచ్నతే నిరగ్నిర్మకియో యస్తు సన్యానస్తుర్య ఆమః 1 న తన్నిషేధో హరిణా (క్రియతే కర్మణాం స్తుతౌ కింతు కామపరిత్యాగమ్మాశేడై వాన్య కర్మిణః క్రి (క్రియతే స్తుతిరి త్యేవమాశయో గమ్య తే హరేః ఫలాభిలాషసంత్యాగీ విష్ట్వారాధనతత్చరః రి స సన్యాసీ ఫలత్యాగాద్యోగి చిత్తనమాధితః నిరగ్నిరిత్యనేనో క్త సన్యాసీ కర్మవర్ణిత। 10 ఆ్మకియళ్ళీ త్తనంరో ధాద్యోగిత్య్మత వివేచనం యద్యపీదృజ్న కర్మ్య _స్తి తధాపి స్తూయథే తధా 1 కామనాత్యాగసా మ్యేన సన్యాసీత్యాది శబ్దతః నర్వకర్మ'త్యాగమున "యోగమును విధానింవ దలినుం శ్ర్ళ 'త్యాజ్యముగా నుండుటవే హీసత్వమాళంకించి భగవా౯ా కర్ణయోగమును. రెండు. ్లోకనులతో స్తుకించు చున్నాడు. కర్మ ఫల మాశయింవక చేయదగిన కర్శ నాచరించువాడు నన్యాపి యగును, యోగియగును. నిరగ్న్యి కాడు* అక్రి యాడు గాడు, అని
జ్వీ10 గ్ తాభావ వ కాశమా మూలము, ఇందు మొనట శర్ణు స్తుతియున్నది- శర్శచిత్త శుద్ధి పేకువగుటచే కర్మ స్తుకిప్తాతమయివది. “అనాశీతః కర్మఫలం” శకామనా త్యాగము వలన కర్ణుసన్యాళ సామ్యమున్నం౦దున కర్మ స్తుతి యున్నది.
ఫలాభినంధి రహితుడ్లై నిశ్యము (*తత్శాక కర్మ నాద శించు జాడు నన్యార ఫఎము పొందును, యోళ ఫపఎమును పొందుకు ఆతీకు కర్చి యమి సను నన్యాసి యని యోగి యని (వస్తుతు డగును, నగ్యాశ మనునది త్యాగము చిత్తగత వితేహా భావ మనువది యోగము. ఫలత్యాగమువ ఫఎకృష్ణా రూప చిత్తనిమ. వము లేనందున త్యాళము యోగము కర్శికి గలవ్రు ఇదట నన్య్యాన యోగ శబ్దముల చే కర్మఫల తృష్ణా త్యాగ మే నికూవిత మగుచున్నది ఇట్లు ఏఏని వళశంన చేయుట కామనా సహిత చముగా కర్ణుల నాచరించు వారల కన్న ఏకధికులు. (వశంస సీయు. లసి వెవుటకే యసను, నిపషామముగా క ర్మానుష్టాన చెంునరించు వానికి నంన్యానయోగ ములు ెరంయు నవళ్యంథావులు = కావున నీశడు నిరగ్ని __ అగ్ని సాధ్య శ్రౌత కర్మ "త్యాగి కాడు అకియుడు == అగ్ని నిరపేశము లయిన స్మార్త (్రీయలను త్యజిం చిన వాడును గాడు, అయినను సన్యాసి యని యోగి యనా ఇావింన దగును. సవాష్టనము నాల్లప ఆ శ్రమకు- ఇచట కర్మ స్తుకలో భనవా౯ సన్మాన నిషేధ మొనరించుట లేదు. శీ లవంం కామ పరిత్యాగ మాశము35 కర్మ (శంక యున్నది ఇశ్లు భగవ దాశయ పు గమ్యము చున్నది. ఫూభిలావ నం త్యాగి విష్ట్యారానన త్రశ్పరుకు నత్యాసి యపను. ఫం త్యాగ మొనరించి చిక్క నమాఫనో నుుపను, గావ్రుర మయోషనూ నగును, నిరగ్నియరుటచే కర్మువ్చతు డమున నన్యాసి యని అకియు డనుటచే చిత్తవంకోధమున యోగి యం యిదటి విజే చశము గుర్తించ వలెకు, లో/ము : నిట్టి కరి యాంకడు. అయీ
వస్యాధ్యాయము శక భను కామనాత్యాగ సామ్యుమున నన్యాసీ త్యాది శజ్ఞమున కరి శవస్తుతు డగుచున్నాడు. 2. యం సన్యాన మితి (పాహు ర్యోగం తం విద్ధి పొండవ న పహ్యానన్యస్త్మ నంశల్ప్చో యాగీ భవతి కశ్చ్వన।[ అసన్యాసేపి సన్యాసళబ్దయో గేఒధ కారణం శై గుణయోగం హరిః ప్రాహ ముముకాజణాం హతాయచ యం కర్మ తత్ఫలత్యాగం (ప్రాహుః సన్యాసమాగమా? 18 ఫలాభిలాషకరృత్వాథిమానత్యాగ యోగ తః యోగం తం విద్ధి తత్రాప్తా సాధనత్వస్య సామ్యతః 14 ఆకర్ణం కర్షమిత్యాహ తన్న మన్యామహే వయం క ర్ణతుల్యోయమిత్యేవం న్యాయాద్దౌణ్యా ప్రయుజ్యతే 16 పరశబ్బః పరశై9వం సాదృశ్యం జ్ఞాయతే జనైః . పసాదృళ్యం (పకృ శేష్య స్త్రి కామక్యాగో హ్ కర్మిణః 18 నాత్య క్తఫలనంకల్పో యోగీ భవతి కశ్చన . పూర్వ శ్లోఃుమున అనం న్యానమ న ; న్యానళ్టను 1వియక్త చయయినదిః ఇందు గుణయోగము నిమిత్తము నన్గ్యాన ను౭ము అున్నందున ట్టి ,వయోగ మువవన్నవమ, అట్టి గుణయోగ మును ము ముతఖవుల హితమనక్షై భగవాన్ ఈ శ్లోకమున నిరూ పేంచు చున్నాడు. సన్యాసమనగా కర్మ ఫల త్యాగ మని శాస్ర నులు నీరూపించు చున్నని. పలాభిలాషము నండకలి కర్చృత్యా భఛిమానము త్యజించుట యున్నందున "యోగమును ననాస్టస మని యనిరి, ఆ సన్యానమును యోగ మని "తలియము. (బక్క (పాపష్పిలో సాధనముగా నుండుట నమూనము గావున యోగము నన్నాన మయినది, అకళ్ళుని కర్ట్ణుడందురు. కర్థాభేదము నచట మేము శానీించము. కే మిట్లు భావింతుము, కర్ణ తుల్యుడయి: ౦కున కర్ణ డకద్డు డగును: ఇది గాణ, (వ్రమయోగముః ఒక శబ్దము "వేరొక చో శేవయుక్తృము కాగా సాదృశ్యమును జనులు గుర్తి ంతురు. సాద్భృ
త్త] లై గీతాఖావవకాశము శ్యము (వకృతమునను కలదు. కరికి కామ త్యాగ మున్నది. ఫల నంకల్పము త్యేజింవ కున్న నెవమును యో3 కాజాలడు. లిం ఆరుకుమోర్ము నేర్యోగం కర్ణ శారణ ముచ్యతే యోగారూఢళ్య తస్వ్యైవ శమః కారణ ముద్యతే | తళ్కిం కర [పళ సతాాత్శదాను షయమామ్మా తే న! మైం శివ వంగ్యహద దర కర్మ తక్ శుద్దిం ప్తాప్తన్య తస్యైవ తత్త్యాగో క్షొానసాధనం న! అధికారవిభాగేన కర్ణ తత్త్యాగయోరపి కార్యాకార్యవ్యవస్టాత (పోక్తా భగవతా మయా 18 కర్మయోగ మట్లు [వశన్న వముయినచో యావజ్జీవ మను ప్టింవ దగిన జే యగునా ?) కాము, అంకఃకరణశుద్ధి హవ మమున వె రాగస్ట మభారోషీంవ దలచిన వానికి అకుకుతమువ్రనకు ముని- "కావలయు వానికి కర్మ ఫబ రాళ వతి త్యాగ వెంనరించు వానికి శాశ్రువిహిత మయిన అగ్నిహో తది నిత్యకర్శ భళవదకృణ: బుద్ధితో నాచరించిన వానికి యోగారోహణమున సాధన వీపకు* చిత్త ళుద్ధి పొందిన ఆరూఢునకు నర్వకర్శనన్యానహవ మయిన. ఫమువ్సు జ్ఞునవరిపాక సాధన మగును. అధ కారవిభాగమున వ్. తె త్త్యాగముల కార్యా కార్యవ్యవస్థను భగవానుడ నయిన నేకు నికూపించితిని. ఆక్మృపాతాో త్కాతమున కంతరంగ మయిన యోగము కలుగు వర్యంతేమె కఠ్చు నాచరింవద వలెను. (ుళ్యావిదూ నశ నన్యానము= బవ్మావిడునక్రు క్ ర్మాభావమును కనిరూపవీంచిరి. క. యదాంహి నేరది మాన్టేషు న కర్మ న్వనుమజ్య తే సర్వసంకల్పనన్యానీ యోగాకూఢన్నదోచ్య తే & యస్మింళ్చి త్తనమాఢానకాలే కర్శసు తతృళే తన్మిధ్యాత్వధియా స్వాళ్మాక రథో కృృధియా తథా 26 ఆహం కర్తాన్య థోగ్యం తత్ఫలం మే చేతి రంజనాం న కరోతి పరిక్య క్తనర్వకామతయా మునిః క!
వస్టాధ్యాయము శ18 ఇహాముతత్రా ర్థకామానాం "'హేతూనాధ్యాసికాన్యతః సంత్య క్తుం శీలమస్యా సౌ (ప్రాప్తయోగస్తడోచ్యతే 22 యోగారూఢు జెవ్వు డగునో యిందు నికూవిత మగును -చిత్సనమాధాన మెొొనరించు కొను సమయము నందు కర్ణులలో గాని తతృలముశ గాని మిధ్యా క్యదృ్టిని అనత్య వమనుభానమును 'సిద్ధపరచు కొనవలెను. తాను కర్త కాడు, భోక్త కాడు, అను బుద్ధిని శూర్చుళొనవలెను. నే సీ కర్శకు కర్తను. దీని ఫలము నాకు భోగ్యముం అను రంజశాత్శక భావ ముంజ రాదు నర్వ కామము అను వరిత్యజంచి ముిి కాదగసను. ఇనాోోక నరలోగక కామకు అకు హేతున్చలుగా భాసీంచు వానికి అఆథ్యాసికము లని తలచవలెను* అట్టివాని నన్నిటిని వరిత్యజించు శీలమున నుండవలెను. అవ? 'డాతడు యోగారూఢు డగును. యోగము సమాధి చాని పొం -దిన చాడు యోగారూఢుకు, చిత్తవమాధాన నమయమున ఇండి యార్థము లయిన శళాదులలో నిత్య-నై మితి క-కామ్య-లౌకిక్ర- శవతిమిద్ధ కర లలో అనువక్తుడు కారాను, నాని యందు మిథ్యా -త్వమునె భావింవ దగును, పరమాన్దందావ్యయ స్వరూన సాయో “త్కా-రమున ఇకరములం దనువంగము కలవాడు కాడు. ఆతడు ఇర్వసంకల్పనన్యాసి, దీని నే నాచరింన వలెను. డిని సఫలము నే నను -భవింవ వలెను. అను వకోవృత్ని వివ కుములను తద్విషయ కామ -ములను త'క్సాధనకర్శలను త్యజించు వాడు కాగా యాగారోనవ్నాణ' మునకు (వతిబంధకము లేనందున యోగారూఢు డగును- 5. ఉద్ధ కే దాత్శనాత్మానం నా త్భాన మవసాదయేత్ లై వాహ్యాత్శనో బంథభురాళ్మైవ రిపురా త్యానఃః యోగాదూఢో యదా జాత స్తదై వాత్శాళ్ళ్మనామునా అన ర్థవ్రాతసంసారాదృంధ నాథ్యాత్సముద్భృతః క సంసార పంకనిర్మగ్నమాత్మానమతియత్నత, ఉద్ధరేక్హతఊర్థ్యం తం వై రాగ్యాదియ 3 ప్పమూన్ 28
శీ14ీ గీ తాభావ్మన కాళము
త్యాగేన విషయాన శ్రే! నమాద్యారూఢతాం నయేత్
అనాద్యవిద్యయాధ్య స్త దేహాఢ్యాత్మమతిం త్యజేత్ గ్కు
[దిహ్మాత్ష్యైక్యావబో ధేస దీమాన్ శాంతిం సమాశ్రయేత్
సంసారేఒత్యంకఘో రేఒస్మిన్ రాగ ద్వేషాది సంకులే 26
స్వాత్మానం పాతయేనై్వైవ విషయాస క్రచేతసా
బంధాన్నోక్షక రోహ్యాత్ళా పితకొరీ న ఆత్మనః ల
నాన్యః కళ్చిద్భ వేదృంధుః సాంసారోద్ధరణే తమః
1పత్యుత 'స్నేహపాశేన దింధుర న్యోఒత్య నర్ధదః లిహి
ఆ మ్మైవాహతకారిజ్వాదాత్మనః శ్యతురుచ్యతే
విషయాన కక్తిబంధై శ్చ కారాగాలే (ప్రవేళనాత్ లీహి
పునర్జన్మ పునర్మృళ్యుః పునర్భోగేమ చ్నతా
స్వాళ్మాజ్ఞానాద్యతో న్ధాణాం తత ఊర్హ్వం నయేత్యయం 60
ఆత్మానం త్నళ్వ్రబోధేన వైరాగ్యాదీయుకేన చ
ఎవ్హూడు యోగారూఢు డగునో అన్న్వుడే తన యాత్మునూ జంధన వానడు అనర్ధ (వాత నంసారము నుండి నవుదరించు కొనిన వా డగును, నంనార వంక నిర్మగ్న మమున తనను " అతా యత్నమున నుద్ధరించు కొనవలెను. ఆ పిమ్మట పురుషంరు ెరా- గాన్టిది నసహితుడైై వీిమయానక్తి వరిత్యాగమున నవా థ్యారూఢ శ్వమును సంపాదింవ దగును, ఆనాద్య విద్యచే నధ్యన్మ మయిన- చఉజోదులం డాత్మయ నెడు భావమును విడనాడ వలెను+ ఢీయుక్తు రై బవ్టత్మై శ్యావబోధమున వాంతి నాశయింష వలెను. అత్యంత ఖఘోరము రాగ జ్వేపాది నంకులము నయిన యీ నంసారమున వివరుగానక్స మయిన మనసు కలిగి తన యాత్మను వతిత మొన రించు కొనరాదుః తనకు తన యాత యే బంధమానుండి విమోచ మును నంపాదించును. హితము నంపాదించును. సం పారోన్ధరణసమక్టుః ధి
డయిన వేరొక జతినువు లేడు. (వత్యుత ఆస బంధువు స్నీబా “సాశముస అనిర్ధ్యవదు డగును, అహిత కారి యయినచో నాత్భకు
మష్టా ధ్యాయము ఉీ1ేక్ ఆత్మయే శతు వగును, వివమయానక్తి బంధములతో కారాగార శవ వేశ మే యగును, మరల జన్మ మరల మరణము మరల భోగము లందు వీనత గలుగును. తన యాత్మను గుర్తింప నందున నిపొ యన్నియు. కలుగును; కావున న్యయముగా తన యాత్మే. నుద్ధ '60చు కొనవలెను. వె రాగ్యాపియుత నుయిన తత్త విజ్ఞానమున ఆత (్ నుద్ధరించుకొన వలెకు- *బంధవో దృఢబంధనం” ఇతర బంధువులు బంధనము. మూనవుల బంధమువకుగాని మోతమునకుగాని వారి మనమే కారణము- విషయానక్తృ మగు మనస్సు బంధ కూతువు- విమయ నికక్తృమునిర్విను కుఘునగు మనను ముకక్తికగును 6. జంథు ఛా త్మాత్మనన్న స్వ యేనా బ్యైవాత్మనా జితః అనాత్మనస్తు శత్రు త్వే వర్తేత్మాక్యైవ శత్రు _త్ 1 బంధురాత్యాత్మనః కీదృక్ కీదృక్ శ్యకురితీర్య తే రికి కార్యకారణనంఘాతో యేనాదౌ స్వవశీకృత8 వివేకణుద్ధ్యా తస్యాళ్మా విషయాస క్రివారణాత్ లి బంధుర స్త్వ్యాత్మనః శాష్ర్యవవృ త్ర్యా మోకసమ్ముఖః | ఆత్రైవ క్యతువత్తస్య మూఢస్యాప్యజిఠాత్మనః రికి వర్తతే శ్యతుధావేన విషయాసక్తిబంధనాత్ ఉచ్చృంఖల (పవృ శ్త్యా చ స్వస్య 'స్వేవైవ బంధనం [క్ తన్నివృ త్యాస్య మోక్షోపి స్వయం పిద్ధ ఉపస్టితః అత్మకు ఆత్మ బంధు వగుట యొట్టిది 1 ఆత్మకు అత్మ శతు ఇగుట యొట్టిది ఈ యంశ విచట నిరూశిత మసను, శారఫ్ట కారణ జంభూతమును వి కీఠబుద్ధితో న్వవశ మొనరించు కొని వినయా శక్తిని నివారింవంగా తన యాత్మ తనకు బంఘ వగును- ఆది శాస్ర య్శవవృత్సి కలదై మోతమున కభిముఖము నమ్ముఖ మగును, అజా "శాత్ముడయిన నూఢున శాత్మయె శతు వగురు- విమయానక్తి తో బంధించి నందు వలన అతని ఆత యె శ్యతుభావమున నుంకును= నియత (వవృత్తి లేక ఉచ్చృంఖల వవృత్సి వో గూడుకొనిన చో
శ16 గీ్తాభావవకాశము తనకు తానే బంధన మగును, ఆ బంధన నివృలత్ని కలుగగా మోతను స్వయంసిద్ధమై నం్యపాప్ప మగును. తనకు తానె యనిష్ట మూపాదించు కొన్నచవో ళనకు తానె శత్రు వగును. |, జతాగ్భున! 1వళంతేన్య వరమా అఆగ్గ్ధా నమాహిరః శీతోస్తసుఖదుః ఖేషు తథా మానావవమూావ ధూ: 8. జ్ఞానవిజ్ఞానతృప్రైత్మా కూటస్థో విజి లేం[ద్రియః యుక్త ఇత్నుచఫ్రి తె యూగ్నీ నమలోప్రాశ్మ కాంచ నః ॥ జితాత్మనః స్వదింధుక్వం వివృణోతి రమాపతిః 86 సత్సు వికేపకే ప్వేషు శీతోష్టాదివమ యస్య ను న జహాతి సమత్వం ధీరాత్మత_క్వ్వసమీకణాత్ 8లో జితేం్యద్రియస్య శాంతస్య రాగద్వేషపరికయాడ్ సమాధివిషయ స్తస్య స్వ(ప్రకాశో హరిర్శవేత్ క?" నాన్య స్యేత్యాశయో విష్టోన్సస్మాచ్భాంతో భవేన్మునిః జ తాత్ముడు తన విషయమున తాను బంథువగుటను భగవాన్ వివరించుచున్నాడు. చిత్తవిమేస కరము లయిన శీతోస్టములు సుఖ చుఃఖము లున్నను చిత్తవిషేవ హేతువయిన మానానమానములు పూజావరిభవము లున్నను ఆత రత్న వ్రసమాియణము వలన జి తాత్ళు జయిన వాని బుద్ధి నమత్వమును విడనాడ కుండునేని, రాగాజ్వేవ.. వరియయము వలన జిలేందియి డయిన వానికి (స్రీభగవాన్ నమాధ వేవమయ్యు'డె స్వ్యవ కాళు డగును- ఇట్టి వానికే భగవాన్ ల్రబ్బ నమాధిలో భౌసించును, అన్యున కట్లు భగ వాకా అట్లు భాసిలవడు అని భగవచాశయము. కావున ముని ఇాంతుడు కాదగును, జీతా తుడు (వకొంతుడు శాదగునుః సంసారదుఃఖదృ ఢకార ణమాధిలీజం భాంతేర్చ్యహం వివిధకామభయాదిమూలం చిత్తం నియంతుమచిరాత్స9భవంతి ధీరా యత్పాదపద్మనిరతాః స హరిర్మమేష్టః న
కక మష్టాధ్యాయము కష? (శీ భగవానుని పాదవద్ధము లం చానక్తు లయిన వారు భీరులు. వారచిరకా లముననేే నంసార దుఃఖము సకు దృఢ కారణమ , అథి బీజము, ాంలి గృబాము వివి; కామనులకు భయములకు భరూాలము సయిన చిత్తమను నియమించుటకు నమార్థు లగుదుకుం అట్టి వారి భగవాన్ నా కళీన్టము. శాహ్తో9క్తానాం పదార్థానాం జ్జానం స్యాదొప దేశికం అసందిగ్ధవిపర్యాసం విజ్ఞానం స్వానుభూతితఈ (లి జాతా లం్యప్రత్యయస్తా భ్యామాత్మా చిత్తంహి యస్య సః సన్నిధానేపి థోగానాం నిర్వికారో ఒతిధీర ధీః శ వ్యావర్తితాని థోగేఖ్యో యేన నసర్వేంద్రియాణి సః 'హేయోపాదేయ ధథీశూన్యళయా యస్య సమాని చ 42 మృత్పాషాణసువరాని వీతతృష్ణో నిజాతృ్శవిత్ ్స్రి ల ఆ ఈదృశో యు కృచిత్తతాంద్యోగారూఢ ఇతీర్యతే 49 ఇ స్త్రోకృవదార్థముల జ్ఞాన మావ ేశిక జ్ఞానమని, తన యను భవము వలన అనందిగ్ధ మవివర్యస్త మయిన జ్ఞునము విజ్ఞాన మసీ యందురు, ఇట్టి జ్ఞున వీజ్ఞునములబవే “నిక చాలును” అం తృప్త మయిన అత్మ కలవాడు జ్ఞానవిజ్ఞాన తృృప్తాత్మ యగును. ఇట్టి వాడు కూట స్టుడు, నన్ని ధానమున వోగములున్నను నిర్వికార బుద్ధిగా నుండును. ఈతడు సర్వభోగముల నుండి న ర్వేయ్యదియములను మక లింవ జేయన. యీతిడు ననులో స్టాశ్ళ ఇాంచనుడు., ఇడి హేయ: ముంది యఃపాచేయ మను భావము లేనందున మృత్పాపాణ సువక్ష్మ ముల నన్నిటిని సమానము గా జూ-చును, వీతతృళ్షు డగును. నిజాత్మ విదు డగును ఇట్టివాడు యుక్త చిత్తుకు కావున యోగా రూఢు డగును, వరమజాంన వర్మివాజకు డగును, వర వై రా్యా యుక్సు డగును ర సువ్యాన్ని(౭ రుష్టదాసీ మధ్యన "దే బంధువు వ్హి జ్జ న తె "వి సె సాధువ్వుపి చ పాజేము సమబుద్ధిర్వి మ్యలే॥
తేరి గళాభావ్యవకాశమం
వినా (ప్రత్యుపకారేప్పాముపక ర్తా సుహృత్ న్మృృతః
స్నేహవాన్మిత్రమిత్యు క్తమరిః స్యాదపకారకః శీ!
ఉదాసీనో ద్వయోః పుంసో క్ర్వేషాద్వివదమానయో౩,
పక్షపాతవిహీనత్వాదుభయోర స్వుపేక్షకః శీ
మధ్యస్టో యో హితాన్వేషీ ద్వయోత్వివదమాన మయోః
స్వస్యాప్రియో భవేద్వ్వేష్యః నంబంధీ బంధుకుచ్య తే 4కి
ఏతేమ శాస్త్రవిహికకర్మ్శకారిసు సాథుష
పాపేసషు శాస్తమర్యాదాం సముల్లి ౦ఘ్య (సవర్హిషు త్ల
చాదన్యేష్వపి సర్వేషు ననుబుద్ధిర్విముచ్య తే
కఃకిం కర్శేతి ధీకూన్య ఉక్కల్పష్షః సమ్మతో మమ న.
సువ్మాన్ని, తాదులలో నమబుద్ధి యగువాడు విళిష్టుడగునుం
సుళ్ళాదామం. న్యయావము లీ విధమున నుంకును-(క్ష్రి సు వ్యూదుడు- (వత్యువ కార మ జేతీంవక యే పూర్వ స్నేవోమును పూర్యకంబంధ మును చూడక యీ అవి లేకున్నను జఉవశరించు వాడు సుళ్చూదుడు. (2) స్నవామున నువకరిందువాడు మి తుకు, (8) ఇతరు లవశార మొనరింవ కన్నను ఉనవకార మొసరించిన నుపేసీేంచి నజాజు చుయిన (శౌర్యము న నవకరించుతాడు అక. (4) ఇద్దరు వివాద వడు చుండగా నెవరియందుకను వకృపావము లేనందున శ*పతమపస డగు ఇాడు ఉడాసీనుకు. (శ) కలహింమ ఫొను నిన్షరకు హిత్రైషి య ౫ నాతడు మధ్యస్థు షు. (6 ఒవరించిన అవకారము భావించి అవకార -మొశరించువాడు 'దృేష్ముడు (7) సంబంధమున నుకకరిం మవాడు బంధువు, ఇట్టి యీ నవ్హ పుజషంులందుకు, వ్త్త్ర వహీ తాచార ములు కల నాధువు లందుకు, శాన్ర్క [వతిషిద్ధము లాచరించు పాపు అందును ఇంక నితరు లందునూ నము బుద్ధి యగునాడు. విముక్తు డగును. వీ డెవడని ఇది యేమని వరిశీలించు. దృష్టిలేంవా డుత్కృ్బృష్టు చనుట సమ్మతము. నామ రూవ జాతి గుణ [కమా విశేమనుల జూడనీ వా డుత్తముడు. న మబుద్ధి అందరను నకోనముగ జూడ
మష్టైధ్యాయను జీ1 తల వాడు (బ్రహ్మబుద్ధి కలవాడని భావము, 10. యోగ్ య౦జీత సరతమా త్మానం రవాసి స్టితః వళాకీ యత చిత్తా త్భా నిరాళీరవర్మిగవాః॥
అత ఉత్క్చష్ణకా సిద్ధ్యె యతికవ్యమితీర్య తే
(శ్రుత్వా వేదాంతవాక్యేభ్యో మత్వా సదుపపత్తిఖిః శకి
ఆత్మతత్వం తతస్త్పస్మిన్ నిదిధ్యాననతత్పర;
చిత్తం సమాహితం కుర్యాన్నిత్య మేకాంత దేశ గః రి
త్యక్త్వా వికేపకారిత్వాత్సమ_న్తం మమతాస్పదం
సంయతౌ చ్చితదేహౌ చ మేన సోత్యంకనిశ్చలః 81
పర వై రాగ్యదా ర్వేన నిరాశీర్నితత్స షక;
చి శ్రవికేపల్యాలే యోగ తీ కవరగవాః రై
యోగారూఢ లతణము ఫలము నిరూసిత మయినది. నే
సాంగముగా యోగను? నిరూవీంవ దగును. గత కిక వ శ్లోకము లోని * న యోగీవరమో మతః * అను వణకు 18 శ్లోకములలో యోగవివయ సిరూవణ మున్నది ఉత్తమ ఫల (వౌప్హికె. యోగా మూ ఢుడు యత్న మొసరింప వలసి యున్నది. అని యిందు నికమూవిత మగును. ఆత్భుతతే్యేమును వేదాంత వాక్యముల జ్య్వారముస వివ నదువవత్తులతొ మనన మొనరించి అనంతరము ఆ తత్త్మ్యమున నిది థ్యాసన తత్పరుడు కాదగును+ నిత్య మేకాంక ేశమున నుండీ చితృనును ననూ హిత మె-నరించు కొనవలెను, విషేవశారి ఆగు టచే మమతాన్సద మగు సర్యము విడనాడి చిత్త దేవాములను నం: యత మెుంనరించు థొని అత్యంతము నిశ్చలుడై నిరతిశయ వై రాగ్య దార్థ్యము నంపాదింం వలెను, దానివే నిరాళీ తృష్ణా రహిత్నుడై చిత్త వి వీవకములనా త్యజించి వరి[గవానులను విడనాడి యోగా రూఢుడు యత్నమొనంంవ వలెను, చిత్తము.నకు నంబంథించిన జీవ్వ- మూఢ _ విశీప్త భూమికలను విడిచి వకాగ నినోధ ఇఖైమిశల సనునరింవ దగును, యోగ (వక బంధము కలుగ జేయు
జ్క20 గ్ళాభావవశాశవమం దుర్దనులు లేని (వబేశమున గిరి గుహాదులలో నర్వగ్భువా వరిజన మును ఏడనాడి యోగ మవలంబింన వలెను* 11. శుచా చేశే పరిస్టావ్య స్థరమాకన మాత్మనః నాత్య్యుద్భితం నానీ దం చైలాజినకుశోత్త్యరం! అపనాహార నియమానాహేదాసీం జగన్లురుః స్వభావతః సంస్కారాద్వా శుద్దే దేశే స్థిరం బువః రక పళిష్టాప్యాసనం న్వప్య నాక్యుచ్చం నాతినీచకం కౌశీం బృసీం సమా_స్టీర్య మృదుచఠ్మకుశోపరి ర్ చర్మోపరిమృదుస్వచ్భం వస్త్రమా స్తీర్య యోగిరాట్ గీత రెండు న్లోకములలో ఆకన నియమమును నూచించూ చువ్నది* జగద్దుకు వాసనావోర నియ మములనునిమాపిం చు చున్నాడు- శ్వ భావతః శుద్ధ మయిన ేశమున గాని నంస్కారముక శుద్ధ యయిన చేశకునగాని స్టిరమగు అరనము (వతిష్రాపివ దగును. అది యత్యంత మెత్తుగా నుండరాదు, మిక్కిలి తక్కువగా నుఆడ "రాదు. జనన బుదాయ రహిఠమయిన నిర్భ్మయ (వచేశమున నము స్థానమున ముందుగా కుశలతో నిర్మిత మయిన బృసి - అసమ మాను వరచవలెను, దానివై మృదుచ ర్మాగశ మును చఊాన్నివై స్వచ్చ ముగు వనశ్ర్రృమును కూర్చవలెను, తనకు వేరుగా నారకన ముండదగుసు, వరు లువయోగించిన యాసనము విచేవము హార్పును. చర్మాక నము మృగాననము కాని వాస్ట్రఘూ3ననుం కాని తగును. యదెక్టీప వప్తాననము స్మి నిషీద్లము. *ీన(న్రం దార్మిద్య దుుఖాయిి అసి]. అనే గృద నవని చుము కాస యళకషయమ వసి గావ్యాము, ఇది అనన సేయ మము, 18. త్రైకాగం మనః కృతాగా యతచి ల్షేందియ క్రియః ఉపవిశ్వాననే యుంజ్బాదోస్టగ మాత్మ విశుద్ధ యే। ఉపవిశ్వాననే తన్మెన్ మనః సంయమ్యు సర్వతః శక్ కృ క్ర్వైకాాగం సచి శ్తానామిం్యదియాణాం చ వృ్త్తయః
మష్యాఖ్యాయము శీల
సమ్యగుపరతా యస్య స సమాధిం సమథ్యనేక్ 8068
నిర్విషేపతయా బిహ్మాసాఇిత్కా రై కపిద్ధయే
న శయానోన వా తిష్షన్నుపవి శ్యేతిశబ్దతః |
ఆ యాసనమంద్లువవిష్టుడె నర్శతిఃమః సును నంయరుత మొన ఎలించుకొని ఏకా మొసరించుకొన్ని చి_త్తేందియ వృత్తులను [వశాంత మొనరింవ నల్ళెను, ఆవ్వుకు విచేవ ముండదు. (టక్మాపామా తాక సిద్ధ్క నమాథి నభ్యసింవ వలెను, ఉీనవిస్ట్యుడె యోగము కూర్చ వలయు నన్వటచే నడచుచు నిలబడి వ ఓకొని యోగశమవలంబిువ రాదని నూచిత మగును, మనసు నేశ్శాగ పరచు కొనటలో ధీవి గుర్తింవ వలెను, రాజన భూవికను ఆామన భూమికను వ్యుజ్లాన భూమికను వీడనాడి, అనేక వృత్తి యుకృమయిన మనసులో వ వీషయగక -- ధారావాహిక స్వభావము కూర్చు వలెను, నునసును ఉదదిక్స నత్త శ్ర మగునట్లు అకునం ధానింవ వలెను. అవూడు దృఢ భూమిక మగు (వయత్నము కలుగును. అవ్వు జే కాగ తాభి వృద్ధిశై 'సం్మవజ్ఞాత నమాధి నసధ్యసింవ నలెకు, నది ధ్యాసన మను యైహ్మో క్షార -మనోవృత్తి యే నంనజ్ఞాత సమాధి. ఛ్యానాధ్యాశ [వకర్ష వలన -శం(వజ్ఞాత్ నమాథి కలుగును. ఈ నమూధికె వాభాళ్లర |వకర్ష సున కే వ అనేక వర్యాయములు చీకే 6 మ 19, నమం కాయృశిర్నోగీవం ఛ్లారయన్న చలం స్ధెః నంపేత్య నాస్టి కారం స్యం దిశ శ్య్చానవలోకయ్రళ్ !
ఉక్త్వాననం యోగసిద్ధ్యె ధేహధారణమున్యతే
సమం కృత్వా శిరో (గ్వీవాం కాయమధ్యం సునిశ్చలం 68
మూలాథారాత్సమారభ్య మూర్ధాంతం ధారయన్ స్టిరం
సుదృఢ్యపయత్నత్తో భూత్వా నిష్మంపో యోగకత్చరః 69
లయవి క్షేపళాంత్యర్థం నాసికాాగమ వేశ్య చ
కృ త్వేవ దర్శనం సమ్యగివశబ్దస్య లోపనాత్ (00
నాసాసంప్రేకణం నాక వివక్షికమితీశితుః
శ29 గీతాభావ(వ కాశము
దిగ్వీకణమకుర్వంశ్చృ యోగన్య (ప్రతిబంధకం 8[
ఏవం భూతస్ప ఆసీతేత్యు త్తరేణాన్వయో మతః
ఇావ్యోననము. నికూపిత మయినది. ధ్యానోవ యోగి శరీక ఛారణ మిచట నిరూపితముగురు, శిరమును మెడను జేవా మధ్య మును నమనుగా కూర్చి నిశృలముగా నుంచి. మూలాధారము. "వెందచలుగా నూర్ధాంతము స్థిరము గా ధారణ మొనరించుచు ధృఢ 1వయర్నము కలవాడై నిష్కంపుడై యోగతర్పరుడై. లయవిమేవ ములు కేకండుటనకై నాసి కాగము చూచు చుండవలెను, ఇవ శబ్దము మూలనులో లోపించుటను భావించి చూచుచున్న ట్లుండ వలయునని భావము ఫైహింవ వలెను. ఇచట భగవానునకు నాసిళా సంవేతణ మంతగా విఎవీతము కాదు, యోగ (వతిబంధక మయిన దిగ్వీచుణ మెొనరింవ రా దనుట యిచట భాసనీయము. ఇట్టి విధానమున “అఆనీత” ఉపవీష్టాను కావలెనని ఉత్తర గంధముతో నన్యయను భావింవ వలెనా. 14. వశాంతా త్మా విగతభీర్రవ్య్శాచార్మివతే స్థితః మనః నంయమ్యా మచ్చిత్తో యుక్త అనీక మత్చరః॥
రాగాదిదోషశూ న్యత్వాత్ శాంతాత్భాధ్యానవర్డిత; 62
యుక్ర్తాయు_క్రత్వసందేహః కర్చుత్యాగే భయం స్మృతం
తచ్చూన్య్యో నిర్భయో భూత్వా యద్వా సర్వభయో శ్రి ఈ (ఫా
(బ్రహ్ముచర్యం వినా చిత్తం దూషితం నస్తీకణాదిథిః
నిశ్చలం న టప్రతీచి స్యాదృ్రహ్మచర్యమకతళ్ళరేక్ (4
నారాయణే పరాం భక్తిం వినా _బిహ్మాద్వయే మనః
న క్షమం నిశ్చలం స్టాతుం భక్రిః కార్యా తతో హరా క
ఏతద్ధ్భృది నిధాయాహ బ్రిహ్మచారీతి మాధవః
గురుకు శకూషణం భిజె (హ్మృచర్యమధాపరం (థి
యద్యషద్వతం భవేదృ్ర్రహ్మచారిణ_న్లత చ స్థిత
మనో నిర్విషయం కృత్వా వాసుదేవే మయీశ్వరే (7
వ ఘైభ్యాయము శలెత్ (సత్య క్షైతన్యసదూపే చిత్తం యస్యస మన్మనాః అహమేవ పరానందరూపక్వేన పరః (ప్రియః 68 సర్వస్మాజ్జీవపర్యంతా త్పురుషార్హః న మత్చరః ఏవం చిళ్ణనిరో ధేన (దిహ్మాకారా కృతా యదా 69 చిత్తవృత్తి; స ఆసీఠ న వ్యు త్తిషైళ్వ్వయం ళతః ఇచట (నశాం తాత్మత = విగతధీ5ంత -_ (బ్రవ్మాచారిత = మనః నంయమము-భగె వచ్చిత్తత _ భగవవత్సరత - యోగయుక్తత యను నవి నిరకూవణీయవము లు రాగాదిదోవ కూన్యు డయినందు వలన అభధ్యాన రహితుడైై శాం శాళ్ళు డగును వశాంక మగు అత్మ - అం3రంగము కలవాడు. రాగ చ్వేహామ లుదయింవ కం౦ంకుటయొ ఆ౦ళఃకరణ (వ శాంతి, కగు తాగము నంము “రుక్తాయుక్షత్య నం -జేవా ముండుట భయము, అది లేవ వాకు కాగా నిక్ఫ్యయు డగును. చర్వవిధ భయపర్జితుడును నిక్భయుడు, (బవ్మాచర్య [వతేము మ ఖ్యము (బవ్మాచర్యము లే కన్నచో (గ్ర్రీవర్శనాదుల వలన చిత్తము దూపషిత మగును- నిశ్చలము కాదు. యుక్తము కాదు “కాన (బ్రహ్మచర్య మూచఠింవ వలరు. శ్రునున్నా రాయణు నందు శిరతిశయ భక్తి యుండుబయు నావళ్య వము. అది అేపన్న (ైవ్మో ద్యయభావమున మనస్సు నిశ్చలముగా నుండనేరదు. కాన భగ జూనుసంసు భక్షిని కదర్శింవ వలెను, ఈ యంశమున భావించి మాధవ భగవాన్ (బవ్మాచారి కాదగు ననెను. గురు శు భూమ శాము ఛిమాభోజనము (బ్రవ్మాచర్య మావక్యకము, (ువ్మాచారకిక్ నంబంధించిన (వతేము నశున3౦వ వలెను, మననును నిర్యిమయముగా 'జేసికొని వాసుబేవుడ నయిన నా యందు (వక్యకై ఎత న్యన్యదూ పుడ నయిన నా యందు చిత్తమును హార్చవలెను, మన్ననస్కు-డు కావలెను, నేను పరానంవ రూపుక నగుటచే వరమపురుషాగ్ధ మక దగిన వాడరు, “పు తాత్చేచు: విత్తా క్సేయ:ః నర్వ్యస్నాదంతర తరఎ జీవఫస్యంక మము)? నరము న్నను నేకే (వియకూపు
శ్తీి4 గీ తాభావ్యనకాశవణ డను, ఆట్లు భావించు నాతడు మత్ప్చరుడు- ఇట్లు చిత్తనరోధమున చిత్తవృతకి, (గహ కార మణగువజకు ధ్యానమున నుండవలను. ఈ మధ్యలో తా నుక్టితుడు శా రాదు, ఇట్టి విధానము లన్నియు నితర సాధనముల కన్న నంతేరంగము లయిన ఆసాధారణ సాధనములు, 15. యుంజన్నేవం నదా త్మానం యోగీ నియతమానసః శాంలిం నిర్యాణవరమాం మత్నంస్థామధిగ చృళి గ ఏనం పూర్వోక్రరీత్యా హి యోగాభ్యాసపరో మునిః 70 వైరాగ్యాభ్యాన యోగేన మనః కుర్వ నృమాహితం ఆభ్యాసాతిశయేనై వ నిరుద్ధం యేన మాననం 71 నృ త్తిరూపా వికారా వా నిరుద్ధా యేన మానసాః స వృ ళ్యుపరతిం శాంతిం నిర్వాణపరమాం తధా ల్ల త_త్త్వబోధసముత్ప త్తిద్వా రేణాజ్ఞానమాంతరం సకార్యమపబాధ్యాశు ముక్రిపర్యవసాయినీం ౯8 మత్స్య్వరూపపరానందరూపాం నిష్టాం సమబ్నతే ఇట్లు నినమూనీతమయిన విధమున యోగాభ్యాన వరు డయిన ముని వై శాగ్యాభ్యాస యోగమున మనస్సును గమాషిత మొన రించు కొనగలడు. అభ్యాసాతిశయమున మాననము నిరుద్ధ మగును. వృత్తిరూవము లయిన మానకవికారములు నిరుద్ధము లగును. అట్టి వాడు వృత్త్యుపరతి రూవ మయన శాంతిని పొంధ్ధును. ఎనిర్యాణవర మము మోతువరస్యవసాయిని అయిన ఇాంవతిని వొందును తతృ్యబాధ్ధ నముత్నత్తి ద్వారమున ఆంతరమ % అజ్ఞానము కు కార్థ్యనహితనుగా నశింవ జేఫికొని వెంటనే మత్స్యరూవ వరమాకంద రూవ మయిన నివను పొందును. కాని సాంనారిక ము లబమున ఐశ్యర్య ములను గాని అనాత్మవిమయము ల. అఎననమాథిఫలములను గాని పొందడు. శాం తినే పొందును. ఇళేగిము లన్నియు అవవర్గమున కువయోగించు నమాథికి విఘ్నరూనములు. ఇట్టి విభ్నుముల స్వరూ వమ లను భగవాన్ వతంజలి యా
కక) వమష్రైధ్యాయము ఉడక విధముగా నంశేతించి నాడు, నిర్వాణాతిరిక్త్కము లన్నియు నమా ధిలో విఘ్నములు వ్యున్ఞానమున సిద్ధలుగా నుండును, ముముయు వులు విడనాడ దగిన ననూధిని వతంజలి సూచింఇను. నవితర్మ్క_ నమౌాథి నవిచార సమాఖథి సానంద నమాథి సాస్టిత నమాధి అనునవి అంకి ర్ధానాది. సిద్ధి హేతువులు. ముక్తి రూవమయిన నమాధి! విరోధి రూనములు, కావున ముముమయువ్రలు వీనిని స్యీకరింవ రాదు, కే6- నాత్యశ్నతస్తు యోగోస్తి న మె కాంతమనళ్నతః న చాలిన్వవ్న శీలన్య జ్మాగతో వ్వైవ చాడ్డున। యోగాభ్యా నై కనిష్టస్య 'పాహాహారాదిసంయమం న! భుక్తం నజ్జీర్యతి స్వన్య యదన్నం దేహఢథఢారణం తదాత్మసంమితం క్టేయం తదత్శికమ్య లోభతః 1 అధికం చాళ్నతో నాస్తి యోగో ఒజీర్ణాదిదోవతః ఆఅత్యల్పాహారతో న్నాస్టి న్నాస్త్యనాహారతః సచ ?8 ఆధవా యోగళాస్తోక్త క్రమాహారం వైవ లంభఘయేడ్ పూరయేదళనేనార్థం తృతీయముదకేన తు 77
- వాయోః సంచారణార్థం తు చతుర్హమవశేష మేక్ నిద్రయా[్రాంతచి త్తన్య యోగాభ్యానో న నంభవేక్ 78 తతో నా స్యతినిద్రాలోర్యోగో నాస్ట్యతిజాాగత; యోగా ఫ్యాననిష్టునక్రు వలయు ఆఅఆహోారాది నియమ మిచటబ నిరూపిత మగును, భుజించిన యన్నము తసకు బాగుగా జీర్ణ మయి నవో నా యన్నము చదేనాధారణమున కువకారి యగును, ఆది యుక్త మయిన అఆబోరము. అది యాత '్రై నమ్మిత మయిన ఆహో రము, ఆ వరిమూణము నతిక్రమించి. యధిశకముగా లోభమున భుజించు వానికి యోగము కదురదు. ఆ యాహారము ఆజీర్షాదుల గలిగించును. అళస్థంత మల్చావోరమునను యోగము కుదురదు. అధవా, యోగ వాస్త్రోక్ష మయిన ఆహారము నెన్న డకికమింవ “"శాదు, లేన యదరము నందర్ధ భాగము నన్నముతో ఫూరించు
ఉ౨6 గీతాభావవకాశము నది. మూడవ భాగము నుదకమున ఫపూరకింవ వలెను. నాబ్లవ భాగ మును వాయు నసంచారమున కుంచ వలెను. నిదాకాంత చిత్తునకూ "యోగాభ్యాసము సంధవింవదు. అకిని డాలువునకు యోకము లేదా, అత్యంకము మేల్కొని యుండు వానికిని యూగములేదు. అనాజో్ రమున_ ఆత్యల్పాహారమున రనపోమణ వంండదు- శరీరము కార్య ననుర్ధము కాద. “యదువా వా అళ్మ్శనంమిత మన్నం తవవలి” అసి శశవధ వేదను. అళ్ళే నమ్మిత మన్నము కాకున్నచో ధాతు వైమ మ్యుము కూర్పును. ళూలాదిక ముల్నాదించును- ధర్మ నిర్వహణ మున కువయోగింవదు, అల్పముగా నన్నము తినినచో నాకలి తెగ్గురు. గాని ధరక్మనిర్వవాణమున కువ రరాగిం వదుం స్య్వోదరపరిమిత చుయిన యన్నమె మేదో వృద్ధి కరము కాగలదా. అవ్వుజే (శవణను మననము (బన్నూ చర్యము కుదురును, దివాస్యాపాది దోవములును పోవును. 17. యాుశ్రాహారవిహోరన్య యుక్త చేవ్టన్య కర్మసు యుక్త న్వప్నా వబోధన్య యూనో భవతి దుఃఖవహో
అన్నవిహరణం యస్య నియకం పరిమాణకః 7౪
తఢా పరిమితా చేష్టా నిదాజాగరణే మితే
సర్వదుఃఖత డే హేతుస్తస్య యోగోఒ స్తి సన్మతేః 80
అఖియుశ్తై స్తధై వోక్తం యోగినాం యోగసిద్ధయే రిక్
అనోరాదడిసికుమను. లేఏవానికి యాగము లేదని నికూవక్షిశ
మయినది. ఆ నియమము కలవానికి ఇమోాగాన్వయ మిచట నిరూవిత మగును, ఆపహోరము విహారము వరివితముగా నియనమె యున్న పుకు వేస వరిమితముగా నుంకును, నిద జాగరణ ము వరితనుగ న యుండును. అఆహావవివోరములు యుక్తముగా నున్న నన్మకికి నర్వ చుఃుఖయకయహేరు నయిుక యోగము కలుగును. యాసల యో? సెద్ధ్తై అఖి యూుక్తు లిళ్ల "చెప్పీరి ఆపహా5విచోరము లె నియనవరిమూ ఇ మున నుండుట కాక చేస్తము నట్టుండ వలెను. (వణవజవము ఉన
వమష్టాధ్యాయను శీలి సనిమవచావర్తనము మొదలగు కర్శలును నియతములుగా నుండ చగును, అవ్వుడే సాధనపాటవమున నమాథి సిద్ధించును. అత్రాహారా ర్జం కర్మ కుర్యాదనింధ్యం కుర్యాదాహారం (పాణనంధారణార్థం (సాజాః సంధార్యా సశ్వజిజ్ఞాననా రం తత్వం జిజ్ఞాన్యం యేన భూయో న దుఃఖం ఫై అహోారమున క నింద్యకర్మ నాచరింవ దగును (పా౭నంధారణ మున కాహార మెొనరింన దగును. ల€త్త ఛచేళ్లుననముననై (పాణ ధారణ మొనరింప వలెను, నుజుల దుఖము లేకుండుటవై. తత్త్వము “"ఆలియ వలయాను, రజన్యా మధ్య మే యామే కుర్యాన్నిదాం న చాన్యఢథా వినా (ప్రయోజనం చేష్టాం న కుర్యాద్ధ_స్తపాదయోః రత్రి వృథా చేష్టా వృఢా కర్మ భవేన్మందధియాం నృణాం హితం మేధ్యం మితం యస్య థఖోజనం 'పాజధారకం న! గురుసేవా ముఖే యస్య కర్మణ్యేవాంఘిసంకమః మిఠా నిద్రా మిఠా వాణీ యన్య భాగవతస్య చ శక్ యోగ స్రన్య నకార్యస్యాజ్ఞానస్య స్యాద్వినాళకృత్ రాశి "రండు జూనులు నిడింవదగును. అన్యసమయమున నిదఠగదు. వయోజనరహితముగా కరపాదములను కదలింవరాదుం మందబుద్ధులయిన మానవులశె వృథాచేష్ట్ర వృథాకర్మ్శ యుండును హపాతము వన్మితము మితము నయిన భోజనమె 'పాణధారకము-* గరు "సేన (వముఖముగా నుండదగును, ఏబేని కర గ్రయ:దు మాత మె పొదనుల కలయిక తగును నిద్రమితము, వాక్కు మితము* భాగవ తున కిక్లై తగును, ఇట్లుండు వాని యోగము స కార్యముగా అజ్ఞాన మును నశింట జేయును, ఈ యోగము దుఃఖణాను-, సర్వసంసార చుఃఖహేతు వయిన అవిద్యను నాశన ఘు చేయగల (బవ్మావిద్య నిది ఒజంపాదించును గావున నమూలముగా సర్వద ॥ఖములు సశిం చును.
త్తలెరి గ్ళాభావవకాశము 18. యదా వినియకం చిత్తమాత్మ్శ న్యేవావళిష్ట తే నిన్సృుళా సరగ కా మేభ్యో యుక్త ఇత్యుచ్వ తే తదా యస్మెన్కాలే విశేషేణ స్వచ్భత్వాన్నిశ్చలం మనః 88 (పతీచ్యేవ నిరుద్దత్వాన్నియ మేనావతిష్షతే దృష్టాదృష్టాన దేభ్యశ్చ కా మేథ్యో దోషదర్శనాత్ శే తృష్టా వినిర్గతా యస్య పరవై రాగ్యయోగతః తదా సమాహితో యోగీ సిద్ద ఇత్యుచ్యతే బుధైః 88 విశేవముగా స్యచ్భముయి నందున నే సమయమున మనస్సు నిశ్చలముగా నుండునో ఆ సమయమున నిరుద్ధ మయినందు వలన వరమాత్మ యందే మనసు నికువముముగా సుస్టితీ మగును. వర వైరాగ్య మున్నందున దోమదర్శనముండును , గావున దృష్టా దృష్ట విషయము లయిన శామముల నుండి తృన్ల విడిపోవును, అపుడూ సకూహితు డయిన యోగి సిద్ధుకని బుభులందుశు, ఇదివరలో నేకా 1గభూవింయందు నంవజ్ఞాత నమాధి నిరూవిత మయినది ఇవ్పూడు చిరోధభూ వింలో అనం(వజ్ఞాత నమాధి నిహకాపితముం. ఈ నవమంకుము. నందు వరవై రాగ్యనశమున చితృము సర్వవృ్సి ళూన్యమై రజ నృమస్సులు లేని అంతః కరణ నత్త సము న్యచ్చ మగును. నర్వ విషయా కార(గవాణ ననర్ధ మయినను నర్వతిః వృత్తి నికోధ ముండును గావున అనా త్యానువరక్త్తృ మయిన ఆత్మ కుం జే నిశ్చల మసును, అట్లు నర్వవృత్తై నిరోధ శరమ యమునయాక్తు దు 46మాహితుడ్ను. నని వ్యవహృతు డగును, 19. యథా దీపో నివాతస్థో నేంగ లే సోవమూ స్ద్రతా యోగినో యతచిత్తృవ్య యుంజకతో యోగమార్శనః। సమౌాహితధియః (పత్యగానందే నిశ్చలస్య చ యోగినో భగవానాహోపమానం బోధనాయ వె శ్ర వాతేన రహితే దేశే స్టితో దీపో యధాచలః సమాహిశిధియస్త్సోయం దృష్టాంతశ్చీంతితో బుదై॥ శ్రి
మష్టా ధ్యాయము త్తృ౭9 నిరోధభూమొౌ సతతం సమాధిమనుతి ష్టతః సత్త్వో దేకేజణ యచ్చి త్తం (సకాశకతయాచలం తి! నిళ్చలో దీస ఏతస్య దృష్టాంకో హరిణేరిత నమూహిాత బుద్ధి కలవాసికి (టైవస్టనంవమున నిశ్చలు డయిన వానికి లోక బోధనమునక్షై భగవాన్ ఉవమానము నిరూవించు చున్నాడు గాలిలేని (వబేశమున దీవము నిశ్చలముగా నుంకునుం ఇది నమాహిత చిత్తునకవ దృష్టాంతముగా బుఖథు లభ్య్యూహించిరి. నిరోధ భూమికలో నితష్ట్రము నమాథి నను6రిందు బానికి గ్త్త్వాతి శఛళుమున చిత్తము (వ కాశముగా సిశ్చలము”గా నుండును. ఆందుననే నిశ్చల దీవము దృష్టాంత మని భగవాన్ నిరూవించెను. వృత్తి శూన్యమయిన మనస్సునకు నిర్యిశారమ మున స్థితి యుండును. అది యకంనజ్ఞాత నమాధి. యోగి |పియము- ౨0. య్యతోవరమ లే చిత్తం నిరుద్ధం యోగ సేవయా య చై వాత్శనా త్యానం వళ్యన్నాత్శని తుష్యతి। పివం సామాన్యతో యోగం (్రోచ్యేదానీం విశేషతః రై సమాధిం విన్త్సరేణాహ భగవాన్ యోగినాం గతిః పరిణామవిశేషే హి యస్మిన్నభ్యాసపాటవాత్ $8 జాతే చిత్తం నిరుద్ధం సచ్చాంకం ని స్నేహదీసవత్ యస్మింశ్చ పరిశా మే సత్యాత్మానం చిదద్వయం $06ీ వేదాంతమాననం జాకవృ త్త్యా పళ్యంక్చిదాతృని తుష్యత్యాత్మసుభాదన్యత్తోషహేతోర భోవతః 0క్ ఆనందః పర ఏవాత్మా భేదనంసర్షవర్షితః స ఏవ స్వస్వరూ పేణ వ్యజ్యతే పుణ్యకర్శలిః 80 యావద్యాన త్తమోఒపైతి బుద్ధొ ధర్మసమాహితం తావ శ్రావద్ధియ స్పాస్థ్యం తాన శ్రావత్చుఖభోన్నతిః 07 సామాన్యముగా న హాధి నిరూపీత నముయినదిః నిరోధనమోా సినివిన్వరముగా వివరించుటకు భగవాన్ ఆకంఫించు. చున్నాడుః
శీలి0 గీ తాభావ్యవ కాశమా ఆూ గాభ్యాక పాటవమున వరిశామ వీశేవము కలుగగా చిత్తమూ నిరుద్ధమె చమురులేని దీవము వలె నాంగ మగును, ఈ వ౭ణామముూ- కలిగి నవూడు చిదడడ్వ్యయ మయిన ఆనందము భౌసించును. "వేదాంత [వనమాణ జవ్యమయిన వృత్తిచే నది గోచరించును, అట్టద్వ మా+ నందమును దర్శించుచు తన యాత్రయం దే సాధకుడు. సంతుష్ట డగును, అత్మ సుఖము కన్న అన్యమగు నంతోవమ హేతు వచట "లేనందున ఆత్మయం బే నం సష్టు డగును, అవ్పటి అచ్చటి అనం- దము భేదనంనర్లవర్టిత మయిన వరాత్మ. అదియే పుణస్యకర్మలచే' స్వన్వహావముగా నభివృక్త మగును- ధర్మ నమాకి+త మె బుద్ధిలో తమము ఎంతలో సంతలో సశించునో అంతలో నంతలో బుద్ధి స్వాస్థ్యము కలుగును. అంతగా నంతగా సుఖోన్నతి కలుగును, నీ సుఖనూత్యంతికం యత్తృద్బుద్ధి గా వ్యూ మతీ౦(దియం 'వేల్చి యత న _దెవాయం స్థిత శ్చలతి తత్త్వతః క
యశ్రావస్థావి శే షే చిద్ద నానంతాద్వయం సుఖం
విషయేంద్రియసంయో గానభివ్యంగ్య ధియాచ్చయా 18
స్వ్క్ట్వ్రమా్యత్యప్రవాహిన్యా భాహ్యం చానుభవత్యయం
యణశత్రాయం చ సితో విద్వానాతృత త్యస్యరూపతః
వైన (వ్రచ్యవళే తంచ వ త్యచ్వేటూముని 4
ఈ యవస్టావి శేషము నందు యోగి చిద్ధన మనంత నుద్వయ.
మయిన యానందము ననుభవించును, ఈ యానందము వివ యేం. (దియనం యోగా భివ్యంగ్యము. కాదు. అతీంది యము. కేవలము బుడి (గావ్యాము, నత్త్వేమా్యత_వవనాహిని యగు స్వచ్భ మగు బుదిచే (గావ్యాము- ఇం దాళ్ళత త్త్యన్య నావముగ నున్న విద్వాంసుక్నుపచ్యు తుడు క్రాడు, ఇట్టి దీయోగ మని “తం విద్యాత్. ౫ అను 28వ ల్లోక ముతో నన్యయము భావని రము. ఇందు (బవ్మాముఖన్వరూవ మౌాత్యం తిఠశ వదమున, విమయసుఖ వ్యార్ఫడ్సి అతీం్యద్రియవదమున సుషుప్తి సుఖ వ్యావృక్సి బుద్ధిగ్రావ్యూాపదమంన సూచిత మమునది. నర్వవృత్తులను-
వమష్థాధ్యాయము శ్తత్్షే అురోధించిన అంకఃకరణముననె యి3 ాహ్యాము- వికె. యం లభ్ద్యా వావరం లాధం మన్యతే నాథికం తతః యస్మిక్ స్థితో న దుఃఖేన గురుణా వీ విచాల్య లే || యమనభ్యాసొతి వై శద్యాల్ల క్యా లాభం చిదద్వయం 100 తతో నై వావరం లాభమధికం మన్యతే బుధః కృతకృత్యతయా (ఫ్రాప్కపావజీయకయా తధా 101 పరమాత్మసుఖే యస్మిన్ స్థితో దుఃఖే నొ మునిః మహతా శస్తపాతాదిహేతుకేనాపి చాల్యతే 102 నిరంత ర్యాభ్యాసాలిళ య వై శవ్యమున చిదద్వయాక్మక మమున “ఆలాధమును పొంది అంతేకన్న నధికలాభ మున్నదసి బుధుడు తల చడుః కృతకృత్యు డయి నందున వపొంవవలయు నది పొంది నందున అధిక మన్య ముశ్నట్టు థావింవడు, ఈ వరమాత్ళ ్థనుఖమున నున్న యముని శన్ర్ర పాతాడికము వలన నెంతటి దుఃఖముకలిగినను విచలితుడు కాడు, వినవయభోగవాననలచే నకూధిభంగను కలుగదు. శీతవాత మశ కాద్యువ దనము లాతని నేమియు కదిలింవ లేవు. ఇట్లునిన్ట నిన్న, త్తం నున్నది విక్కి తం వి ద్యాద్దుఃఖసం యోగవి యోగం యోగసలజ్ఞతం న నిశ్చయేన యోక్షృవ్యో యో గోఒనిర్విణ్ల చేత పౌ య్యతోపరమతే చిత్తమిత్యారభ్య విశేషజై; చి శ్తావస్థావిశేఖే య ఉక్తస్తం చిత్తనంయమం [48 సర్వదుఃఖవిరోధిక్వాద్దఃఖసంయో గ ఘాతకం జానీయాద్దుఃఖనంయోగ వియోగం సంతమస్యముం 104 విపరీకనయేనై వ యో గశద్దాభి ధేయకం శాస్త్రాచార్యగిరాం భావవిషయోర్థః న నిళృయాక్ 115 ధియేతి పునరాహేళో యోగః కొర్యతయోదితః 106 “సేత్స్యత్యే వేతి నిశ్చిత్య భవేస్మిన్వా భవాంతకరే
శ్రీఏ9 గ్ ాభావ్యన కారము త్యక్త్వా ని ర్వేదమత్కంతధై ర్టయు_్షేన చేతసా 107 యోగో న్వభ్వసనీయోయం యధోకక్తం సాం్రదాయికైః ఉత్సేక ఉదధేర్యద్వత్కు.ళాగేజై కవిందునా 168 మనసో నిగ్రహ స్త ద్వదృ వేదపరి భేదతః గీత 20 శ్లోకము లోస య్యతో వరమతే చిత్తంి మొద లుగా నానా పెేేషణములతో చిశ్రావస్థా విశేవ మొకటి నిరూ+ పిత మయినది. అది వృత్తి రహీతమ వరనమూానందాభివ్యంజక ము=- ఆ చిత్తన్సత్సివిశేవమును -- ఆచిత్తసంయమమును సర్వదుఃఖవిరోధి యయినందున దుఃఖనంయోగ భూతక మనీ గుర్ర్తింవ వలెను- ఇది దుఃఖనంయోగవియోగ రూప మయినను వీవరీత లతణచే యోగ శబ్బముననే వృవహరింతురు, అంతియే కాని యోగ శబ్దమూ కలదని తదనురోధమున నొక నంబంధమును నిశ్చయింవ నక్కార "లేదు., అ యోగమును సత్యమని నిశ్చయింవ వలసి యున్నది ఇాస్త్రాచార్యనచన ఆతాత్పర్యవిమయ మయిన యర్థము సత్యే మని విశ్వసించి యభ్యసింవ వలెను. నిర్వేద ళూన్య ముగు బుద్ధిచే "చమోాగ మనుప్యేయ మని భగవాన్ మరల నికూపించెిను, ఈయోగ మనశ్యముగా సిద్ధించునని అభ్యసింవ వలెను. ఈ జన్హులో గాని జనాాంతరమున గాని సిద్ధించు నన్న విశ్వానమావశ్యకను. అత్యంత ఛై ర్యయుక్ష్త మయిన మవస్పుతో సాంవడాయికు లనుగరించి్య యూ ఇమోాగము నభ్యసింప వలెను. మనసునకు వరిఖేదము లేక్షండ్తు సట్టు నిగబాము నంపాదింవ వలెను, సము దజల మును కత్తా, ౫ ముల బిందువులతో తోడి వేయుటగా ని[గవాముతో యోగమభ్య సింవదగును, తడ. సంకల్ప |వభవాన్ కామా౯ త్యక్త్వా నర్వానకేషతః మనసై వేం్యద్రియగామం వ్ినియమ్యు సమంతతః ॥ వెఫ. శనైః వనైరువర మేద్చుడ్ధ్యా ధృతినృహీతయా ఆత్మనంస్థం మనః కృత్వా న కించిదపి చింక యేత్
కక) మస్టా ధ్యాయము ఉ33 దృష్ట్వా సంసారమాగారమాపదాం భాంతిజన్మనాం 100 విరజ్యాల్పసు కేభ్యశ్చ థోగేథ్యో మతిమాన్నరః కృష్ణపాదరతో భూత్వా సద్గురుం (పాష్య శాంతిదం 110 లబ్ధ్వా తతః పర(బహ్మోప దేశం యోగమభ్య సేత్ యావదృ్రహ్మాద్వయానందే 1పతిష్టాం నిశ్చలాం వరాం శై!!! ధియో న విందతే కావద్యోగో యో _కవ్య ఆదరాఠ్ (ప్రతిష్టాయాం చ సిద్ధయాం కృతకృత్యో భవేన్మునిః 112 ఏతద్ధృది నిధాయాహ భగవాన్ భూతభావనః మానవు డీ నంసారను (భాంకినంజాతము లయిన ఆవదలకు ఖనన మని భావించి, అల్పసుఖము లయిన భోగముల నుండి విర క్నుడె శాంకిదాత యయిన నద్గురువును సేవింం వలెను, ఆ గురువు నుండి వరహ్లోవ దేశము పొంది యోగమభశ్టిసింద వలెను. (బహ ద్వయానందము నందు బుద్ధికి నిళ్చల స్టిర (వలిష్ట గలుగు నంతవటజకు అదరముగా యోగము నభ్యసింవ వలెను థ్మీనలివ్య కలుగ "లేదని యనుకొను నేని యోగ మభ్యసింవవలెను. స్ట! (వళిష్ట కలుగగా నభస్థి శింవ వలయు యోగము లేదు. అన్వుడాతడు కృతకృత్యు డగునుః ఈ భావమ ను హృదయమున కావి.చి భూతభావనుడయిన భగ్ననా౯ా ఇట్లనుచున్నాడు. ఇదం మే స్యాదిదం మే స్యాదితి సంకల్పజానిమాన్ 118 శోభనాఢ్యాసజాన్ కామాన్ దుష్టేషు విషయేవ్వపి త్య క్వా థో గాభిలాషాక్యాన్లో షదృష్ట్యాప్య శేషతః 114 సర్వాన్షృహిణలో కాంతాన్వాసనాసహితాన్మునిః (పక్యాహృ త్యేర్యదియ్యగ్రామం విషయేభ్యః సమంఠతకః 1] కామాపాయే విశేషేణ యుక్తాయా థీస్తయా మనః ఆత్మన్యేవసమ్హాప్రిర్హి యస్య తదృంహ్మగోచరం 116 కృత్వా విచింతడే న్నాన్యద్లతిమన్యాం న వాశయేత్ అశ్రైవా స్త్యఖిలం నాన్యదితి నిశ్చిత్య వా మునిః 117 నాన్యద్విచింతదేఠ్ కించిద్యోగస్యాయం పరోఒవధిః
శ్తీనెక్తీ గీ తాభావ,న కాశేమణ
ఇది నాకు కావలయును. ఇది నాకు కావలయునని నంకల్ప జనష్టము లయిన శామములను గట్టి అభ్యాస జన్యము లయిన కామ మును దువ్టవిషమయమనూ లందును గలిగివ కామమును విడనాడ వలెను. భోగాభిలామహాూనము లయిన వానిని దోవదృష్టిచే నశేమ ముగా విక్షనాడ వలెను, (టువ్మాలోక వర్శంకముగా నన్ని శామమూ ౬ను విడనాడవలెను. వాననా సహితములు నంప్కా-రవాసితములగు వాని నన్నిటిని విడనాడ వలెరు. వివయముల నుండి యిం(దియ నమరావాములను (వ త్యాహవెంపవలెను- వాని నుండి యిందద్రియమూ లను మరలింవ జేయనలెను. కామము లన్నియు పోగా అంతరంగము విశిష్ట మగును, అపుడు మనస్సును ఆత్మయంజే. యుండునట్లు 1బవ్మాగోచరముగా నుండునట్లానరించి అన్యము నాలోచింవరాకు, అన్యగతి న్మాశయింవరాదు. నర్వ మాకశ్మయే నితరము కాదు అని నిశ్చయించి యితర మాూలోచింనరాదు, ఇది యోగమునకు నంబం ధించిన ముఖ్యనివె.
వివమయా భిలామములం శోభనాథ్యాన (వభావములుగా భాసిం చినను తత్విచారణమున నళోభనత్వమును నిశ్చయింవ వలెకు, అవ్వడు శోభనా ధ్యారవాధిక మగును. లోక గోచరము లగు (నక్చందన వనితాదు లందు గాని పాఠలాకికవులయిన ఇద్రలోక్ష పారిజాతావుగః (వభృతులందు గాని కుక కక్కిన పాయనక్ష్యు నందువలె రాగమును వికనాడవలెను. వాని నుండి యిం దియము లను నెన్ముది నెన్ముదిగా మకలించ చేయవలెను, భూవికా. జయ (క్రమమున విరమింన చేయవలెను. థృతీ థె రను అఖిన్నతల నను రరెంచి అవళ్యకర్తవ్థి తా నిశ్చ్వయరూవ మయిన బుద్ధి చే నిశ్చయించి యువరమించ చేయవలెను, ఎవ్వూజేని మొకవ్వూడు యోగము కలు ఉను, త్వరవడనేల! అని నెమ్మదిగా గురూవదిష్ట మార్గమున వనమును నిరోధింవ వలెను. వాగరృతి నిరోధమున మనోవృడ్తై
మష్యాధ్యాయమూు శ్షీతిక్ మా[ళ జేవమగా నండ డగను చమురాది నిరోధమును గూడ నిశ్లు భావింవ వలెను, కర్మేరదియ జ్ఞానేందియ సకాకారి నానా విధ వికల్ప సాధనము నయిన మనస్సును అచాం కా రాత్మక ముయువ జ్ఞునాత్య లో నియమింవవలెను, మనోవ్యా పారములను వివనాడి అగాం కారమా(తావశేననుగా నుండదగును- అవుకారమును సర్వ జీ న్య మయిన మహాతత్త్యమ న నియమింనదగును. ఆపహాంశారమః వెెమకూపము. సామాన్ట్టరూవ మని "ెండువిధములు, “వీడునో జీను, ఈశని కుమా రుడను* అను విశేమరూవనుగా నుండునది వ్యష్టగ్టవాం కారము. “అస్మి” అనునంక మ్మాత్రమున నుండునది. సామాన్యకూవ మయిన నమష్ట్యవాం కారము, -ఈ యవాఎ కారముల శన్న నకరిక్తృము నికుపాథికము చి జేకరనము నగు శాంతాత్మలో నమవ్టీ బుద్ధిని సియమింవ వలెను, అన్లై తత్కారణ మయిన అవ్యక్త మును నియమింవ దగును. అవ్వడు నిరుపాధికమగు త్వం వవ లత్యుమగు శుద్ధాత్ళ సాయోత్కరించును. గవాదులందు వలె వాజ్నిరోధ ముండుట [పథను భూమి. చాలముగ్భాదు లందువలె నిర్మనస్త్వ్యము ద్వితీయ భూవిం. మాంద్యము కలవానిలో వలె అహాంకారరాహిత్యము తృతీయ భూవి, సుష ప్పిలో వలె మహ_త్తత్త్య రాహిత్యము చతుద్ధభూమి. ఈ భూమి చతుష్టయము. సనుసరించియే “శనైః శనైః ఉవరమేత్ ౫” ఆని నిరూపిత్ మయినది- ఘటము పుట్టచునే ఆకాశ పూర్త మగుకు, అనంతరము జలతంకులాదులఅతో పూరింతురు. అందున్న జలము తొలగింప వచ్చును, అందలి అకాశమును తొోలగింన లేము ఖుటముమ మూత పెట్టినను లో నున్న ఆకాశము వోదు. అటులే చీత్మ ముత్పన్నము కాగానే వైతేన్య పూర్తముగ నుండును. మూూనలో శరగిన రాగి బంగార ముంచినట్టు భోగహేతు వయిన సుఖదు,ఖాది సామ్మగ్గీ నశమున సుఇదుఃఖాదులు చేరును. చిత్తము నుండి నెమ్ము దిగా నన్నిటిని తొలగి+చినను చిదాకారము నివారింవ శక్యము
శీసగ్ర గ్తాభావనకాశమా “కాదు, ఈ యంశమే “అత్మ కంస్థం మనః కృత్వా న కించినపి చింత యీత్ ౫ అను చాక్యమున సిరూపిత మయినది- 86. యతో యతో నిశ్చరతి మశశ్చంచల మస్థికం తతస్తతో నియమ్వైత దాత్మ న్యేవ వశం నయేణత్ ॥ ఏవం కుర్వన్ సమాధిం తం యోగీ చి త్తనికోధనం 18 చిత్తివిక్షేపహేతూనాం కద్దాదీనాం చ మధ్యత యస్మాద్యస్మాన్నిమి క్తా క్తచ్భద్దాదేశ్పంచలం మనః 10 అనాద్యవిద్యయాధ్యాసాద్వికి వం సదృహిర్వ)జేత్ తత స్తతో ఒతివిక్షేపనిమి శ్రా త్తన్హనో మునిః క2థ్ కృత్వా నిర్వ త్రికం (ఫత్యగాత్మన్యేవాద్వయే మీ స్వప్రకాళపరానందఘనే త_క్షే వళం నయేక్ 121 సమ స్తమఃఖసీ మేయం యన్మనోదృశ్యగోచరం సమ'స్తసుఖసీ మేయం యన్మనో[బహ్ముగోచరం 122 విచా ర్యైవం ధియా విద్వాన్వేదాంతాచా ర్యవాక్యత; థోగానుక్సృజ్య తద్రేతూన్క్యామాం ్త్య క్వాశ్రయేద్ధరిం య! యక య్మకత మనో గచ్చేచృచ్తావా థోగగోచరే తం తం విచార్య విషయం స వైరాగ్యాద్వివేకతః కలకి ఆభాసీకృత్య దోషాణామాకరత్వాదసక్వకః తత ఆకృష్య పరమానందరూసే చిదాత్మని 126 స్థాపయేదితి తాక్సర్యం శ్రీమదృగవతో హరేః కాగి యీ విథముగా చిత్తివిగోధరరూవ మయున నమాక నాచరించుచుండవలెను. కశ్చాను ౫ చిత్తవి క్షే ర హేకువ్రులు, మధ్యలో నే యే శడాదినినుక్త మున మనస్సు చందల మసకో, అరావియగు ఆని ద్యాధ్యానము నలన మనస్సు విమీవ్వమై వెలికి (వరంంచునో ఆ యా అకివిచేవనివిత్తము నుండి మరనును మనళింవ జేయనలెను. అటుగా మనస్సుకు వృత్తి లే కుండ నట్లు చేయవళెను- అద్య్వ్యయ:- యయిన (వత్యగాత్మ యంము న్వ్మవ కాశవ రానందఘన మయిన
మషాధ్యాయనూ శ్రి శత్త్వము నందు వశమగు నట్లానరింపవలెను. మనస్సు దృశ్యగోచర మగుట నమన్త్నదుఃఖసీమ మనస్సు (బళ్ళానోచర మగుట నమస్త సుఖ పేమ. ఇట్లు తనబుద్ధితో విచారించి వేదాంవాక్యమఃన గురువచన మున నిశ్చయించి భోగములను విడనాడ వలెను, తత్కారణము ఎఅయిణ కారణములను త్యజింన వలెను,భగ చాను వా శయింక వలను. భోగగోచరమగు నే యే శ ళ్షాదికమున రునసు (వ వేళించునో, ఆ యా వివమయమున వివేకమున విరాగమున విచారించి దోవమములకు ఆకర మయినందున అనదూవమున ఆధాస మొనరించి ఆ యా విమ ఉఆయమునుండి చిత్తము నాకర్షించి వరమానందరూవ మయిన చిదా లీ యందు స్టాపింవ వలెశు* అని శ్రుభగ వానుని భావమని భాపితివ వలరుం సమాథినున్న మనస్సు ఒకవ్వుడు రాగ్వేపాదుల వలన చం చలమై వివే పాభిముఖమై వెలువడుస్. (వమాణ వివర్యయ వికల్ప ఇర్మృతులలో నేబేని మొక నమాధివిరోధి వృల్నిని గలిగిం చును, నిద భోజనము (శీమములవలన మనస్సు అస్టిర్వమై లయాభిముఖమైకమాధి “విరోధి యయిన నిదావృత్తిని గలిగింప వచ్చును. ఇట్లు విత్నేవనిమి శతృములు లయనిమిత్తములు కలుగగా చెదిరిన మనస్సును నగ హ్ింప వలెను, అత్మవళ మొునరింవ వలెను కి7. (వశాంతమననం 'హ్యేనం ఆూగినం శుఖకుత్తమం ఉపైతి శాంతరజనం (ట్రక్నాభూ తకల్డుమం || యో గాభ్యానబలా దేవం యోగినళ్చీ త్తమాత్మని 126 1వశామ్యళతి తతోత్య౦త౦ శాంతం నిర్వ్య _త్తికం స్టిరం మనో యస్య తథా శాంతరజోవిక్షేపకం మలం 127 కల్మషం లయహేతుర్య త్రమో యస్య న విద్యతే ధర్మాధర్మాదీరూపం వా కల్మషం నో థవపదం 128 యస్య తం బ్రహ్మవ సేవ నర్వమ స్థితి వేదినం సమ్యగ్జ్ఞాతే వరే తశ్ష్యే క్షీణే మోహమయే మళే 14
శీర గ్ భావవకాశము (హ్మభూతం మునిం శాంతముప్వైతి సుఖముత్తమం దృళ్యంనాస్తి పరం బహ్మెవాపసి సర్వం నికంతరం 180 ఇతి నిశృయవంతం తం సుఖం సముపగచ్చతి అభావే చిత్తతద్వృత్త్యో: సుషప్తా చిత్సుఖం పరం 101 స్వయమాఏర్భవత్యేవం హి శట్లో ద్యోతయత్యయం 'యోగిచిత్తము యో గాభ్యాన బలమున (వకొంత మగును-" అత్యంత శాంత మైవృత్తిరహితి మగును. స్థిరమ “ను. రజోగుణమ'వలవి వివే.వము శాంత మగును", రిజోమలము తమః కల్మవము వ్వియా నుండవు, నంసారము సంపాదించు థ ర్యాధ ర్మాది రూసమసు కల పము నుండదు. అస్తూ డాతడు సర్వము (బహ్మావస్తువే యని గుర్నిం చును. వరతత్త్వము బాగుగా గోచరింపగా మోబోత్మక మయిన మలము శ్నీణము కాగా, (బహ యమిన శాంతు డయిన మునిని ఉత్తమ సుఖము చేరును. దృశ్యము లేదు. సర్యము (బహ్మమే- (బవ్యూమే సిరంతతముగా నున్నదన్న నిశ్చయము కలవానిని ఆ" సుఖను చేరును. చిత్తము తద్వృత్తి "లేక వోగా సువుప్పిలో నిరతొ శయ మయిన చిత్సుఖ మావికృ నించు నను భావమును “(ప్రశాంత మననం హేర్టనంొ అను గ్తావచనమున నున్న 'హి” శబ్దమున భగ వాన్ ద్యోతన మొనరించు చున్నాడు- సుషుప్తిలో సాధననిక "వీత, మయిన ఆపార సుఖావిర్భ్ళావ ముండుట నర్వవత్యమేము... “*వష్లోనష్ర వరమానందః” అని (శ్రుతి (వసిద్ధియు కలదు. ఈ టవసిద్దినే హి” నిరూవించును. స వర, యుంజన్నేవం సదాత్హానం యోగీ విగత కల్మమః సుఖేన (బ్రహ్మా గంర్పర్శ మత్యంకం సుఖమళ్ను లే॥ స్ఫుటీకరోతి భగవాన్ యోగినః సుఖమీరితం 182" మనసై వేర్యదియ గ్రామమిత్యాద్యు క్ష్మకమేణ యః యోగేన నిక్యనంబంధీ మనో నిత్యం సమాదధత్ 8. సంసార కూ తుధర్మాదిమలకూన్యోఒతినిర్శలః
మష్టా ధ్యాయము శ్ర£5ొ అనాయాసేన మద్భ'క్యా యోగ(ప్రళ్యూహవర్జిఈః 104 సుఖం (బ్రహ్మనస్వరూపం యదపరిచ్చిన్నమాంతరం అయవిక్షేపళూన్యళ్వా త్తద్వాాప్నోతి నిరంతరం 108 స్వయం (బ్రహ్మసుఖం యోగీ భూత్వా తిష్టతి నిళ్చృలః నిరూపించిన యోగిసుఖకును భగచాకా స్ఫుటీకరిం చుచూ న్నాడుం “మన 2 వేంద్రియ[ గామం” అను గీ కావాఫ్యోక్య(కమమున “యోగముతో నిత్య బంధము కలవాయ సత్యము మనస్సును స హాఫ శత మొనరించుచు నంసార హేళశునగు ధ ర్మాదిమలళభూన్యుడై అత్యాం =ఎతము నిర్శలడగను, నాయందు భ_క్షికలవాడై అనాయానముగా “యోగవిఘ్నరహితు డగును. లయవి వె వళూను ఎ. డయిన౦ందున ఆం శర మపరిచ్చిన్నమయిన (బక్నాస్వరూన సుఖమును నిరంతరముపొం దును. అ యోగ స్య యముగా (బక్మూసుఖన్వమాపుడైై నిశ్చలుడైై ఉయాందును. విమయన్సర్శరహితు డగుట (బవ శ్రనుర్శకలవా డగును* శ్నబహ్మానంన్పర, గ్ మన్నది (బవ్యాతాదాత 'స్రైము. (బవ్మ్బాన్వరూనను* _అయనవి చేవ విలయ్ణ మయిన సుఖమని భావన, అంతరాయ రహీ శతముగా నీ సుఖము గలుగును, యూగమున నంతరాయము లనేకము లుండుట వతంజలి నూచించి నాడు" వ్యాథి - స్వాన-సంశయ--పమాద-అఆలన్య-అవి5తి [కొంతిదర్శన- అలబ్ధభూమికత్వ _ అనవస్థిక తాని _చిత్తవితేపాస్తే అంత ఠరాయాః”* అసి యోగనసూ[తేవటు. ఇవి యన్నియు చిత్తవిమేళ ములు చిత్తమును మూళము నుండి లొలిగింం జేమాును. విషేళ -మొదవించును. -ఈచిత్తవివేపషములు యోగ(వలివతృములు,. ఇందు నంశయము (భాంతిదర్శ్గన మను రెండుకు న్నత్తిలిరోధకమునకు సాయ త్పతివముములుం వ్యాభ్యాదు లేడును వృత్తిసవాచరిత ము ల్రె యుండి వృత్ని వధినతీము లగును. వార్టథ్యాదుల న్వరూవ మి విధముగా నున్నది, (1) వ్యాఫ్ జరీరము నందలి థఛాతుశ్రుల వైవమమ్యురు నలన గలుగు వీకారవం
శ్వీత్త౦0 గ్ ళాభావ్యవ కాశమా జ్వరాదికముః (2) స్యైనము అకర్శణ్యత గురువువచేశమున శీత * మిచ్చినను అఆననాది కర్మలలో అనర్హడగుట (8) నంశయమూ యోగము సాధింప దగునది యగునా!? ఆాదా అను నసంశయను *- (ఉ) (వమాదము= నమాధి సాథధననుల ననుస్థించుటలో సామర్ధ్య మున్నను అననుష్టైాన శీలత. ఆచరింవక పోవుట, వివయాంతరా నకు డై యోగసాధనము లందు జౌదానీన్యము వహించుట (5) ఆలస్యము" శా చాసీనస్టము "లేక పోయినను కఫాదికమున త మోగుణె మున కాయచిత్తములకు మాంద్యము కలుగుట (6) అవిరతి. చిత్త, మునకు ఏవయముల వలన విటేవము కలుగగా ఐకాంతిక మయిన అభిలాపు యుండుట. (7) భాంతి దర్శనము. "ఊమూగసాధనము అే కున్నను 'ఊూగ సాధనము కశలదన్న బుధ్ధి యుండటం. యాగ సాథ నము నందును. అసాధనత్వ బుద్ధి యుండుట (8) అలస్ధ భూమి కత్వము నమాధిభూమిక గాని వకా[గతే కాని కలుగ కండుట (9 అనవస్థిత త్వము, నమాధి భూమిక లభించివను (వయత్నైె థి ల్యము వలన నమాధి యందు చిత్తము (వతిస్టితము కాకుండుటా ఇవ్ యన్నియు యోగమున నంత రాయములు, ఇంక నిట్టి విఘ్న ములు కలవు, ఈ యోగ విఘ్నములు లేకపోగా చిత్త (వసాదసనుః భగవదను |1గపహాముగ గలుగును. భగవదన్ముగహా మున్నచో నంత
"రాయములు కలుగవు, వర్మి నర్వభూతస్థమా అగ్ర్రనం సర్వభూ తాని చాత్మని ఈత లే మూూగయుక్రా తా సర్వ్య్యత సమవర్శనః॥
ఇదానీం యోగసంపిద్ధం ఫలం దిహైక్యదర్భ్శనం 186
సర్వసంసారవిచ్చేదకారణం త్యత్చ$ిదర్శ్యతే ఇంత వరకు ఈ నిధముగా నిరోధనహాధివే త్వం వదలత్యురు తత్స్పదలత్యుము నయిన శుద్ధ తత్తు సాయాత్క్బృతము శ్రాగా, త-దైకసనోచర మగు వేదాంత వాక్య జన్యమయిన నిర్విశల్పక సాయ రగారాత్మక మగు నృత్తి కలుగును, అది (వా విద్య యన
కథ మష్టాధ్యాయమనూ కడ] దగి యున్నది, అవ్వడు నమ్మగమముగా అవిద్యాత త్మా-ర్యములు: నతింవగా (బా క. మత్యంతము పొందుట గీతలో మూ డుళ్లోక ములచే |వలిపాదిత మగును, ఇందు మొదట త్యంసదముచే గుర్తింప దగిన య వస్థిరిని నర్వభు తెన్టమను నోకవూ న భగవా౯ా నిరూపించు చున్నాడు. యో గసంనిద్ధ వమయిన ప౭ము టమహ్మోళ్ళదర్శనము. అది నర్వసంసారవి వ్భేద క 64 ము. ఆది యచట (వదర్శిత మగును. ఆబ్రహ్మస్థావరాంతేషు సర్వభూతేషు చిద్దనం 19? స్వాత్మాన మేకమ ద్రైతమనుస్యూతం (ప్రపళ్యతి తధా సర్వాణి భూతాని (బ్రహ్మాదీన్యాత్మవ స్తుని 188 ఐక్యం గతాని యు కాత్మా పళ్యత్యా తై గ్టక్యదృజ్బుని౩ సాక్షేధ్యోఒనృతదుఃభేథ్యో వివేకేన వివిచ్య యః 180 సొకీణం [పత్యగాత్మానం అసంగం పరిపళ్యతి సాతీణ్యఫీలభూతాని కల్పితాన్యాత్సమాయయా 140 ఆథ్యాపికో హి సంబంధో మాయయా సాక్షిసాత్యయో:ః తన్నిరస్య వివేశేన మిధ్యాభూతాని పళ్యతి 141 యోగేనై క్యాగ్యరూపేణ చిత్తం యస్య సమాహితం సర్వత్రా స్త్రి సమం యస్య దర్శనం బబహ్మగోచరం 142 స యోగి (బహ్మవిదృహ్మ పశ్యత్యన్యన్న పశ్యతి [(ఒవ్మోది స్థావరాంతిము లయిన నర్వభూళము లందును వక మదై్యైలను. చద్ధన మయి.నస్వాల్మయి అంలేట అనున్య్యూతమై యన్న దని దర్శించును, అక్లై (2 హ్మోదినర్వవసువు లాత్మయం చెశస్టము పొంది యున్న వని అత్మైక్యదర్శను డయి నముని దర్శించును. సాథీ. ఆత గ్త్" సాత్యుము లనృఠదుఃఖాత్త రము లయిన సర్వభూతములు. సాత్యరూవము €౬యిన వాని కన్న సావీ.స్వరూవమయిన (వత్య గాత్మ వేరుగా నున్నదని వివేక మున వివేచించి (గ్రహించును, వతగాళ్ళ వానీతో సంబంధము ేని దని గుర్షించును? సర్వ భూతములు సావీ. యం దాత్శ్మనూయచే కల్పితములు, మాయ
శ్తీ్కలి గ్ళాభావవకాశము వలన సావీపాత్యు ములకు నంబంఫము కన్పడును*, గాని యది యా ఛ్యాసిక ము. ఆ యథధాస్టనకు ను నిరసించి వివేగమున నన్ని టి మిధాష్టభూతము లని జెలియును. ఐశాగ్థరూావ మగు యోగమునచితృము నమాహితము కాగా నమదర్శను డగును= బహ్మునోచర మయిన దగ్శనము అతనికి నమముగా నుండును, ఆ యోగి (బ్రహ్మవిదుడ. = (ఒహ్మనే దగ్శించునుః అన్నము దగ్శెంవడుం క నిక్విచార వై శార జ్యే అథ్యాగ్న్యవపావః ౫ అని, “యుతం భరాత్మత (వజ్రాా యనిరి కాగా, శశాను వానములకు నగోచ గము శాని త_త్త్వ్యమ ను బుతంభరనామము కల (వజ్ఞ గోచరంప జేయును, ఆ [వజ్ఞ యధార్థము లగు వి శేమవస్తువులను గోచరింన "జేయు యోగ జ్మవత్యమేము.. ఇట్టి బుతంభర (వజ్జచే నొశేసనమయ మున సూత్మ్మము వ్యవహితము వి[వకృష్ణము నగు నర్వము నమా ముగ నె భాసించును. నమదర్శన వదమున నీ యస్ధమును (గహింవ దగును ఇట్లు సర్వత నమదర్శనుడై. ఆత్మ ననాత్మను యోగయాు కాత్ము డున్నచాని నున్నట్లు దర్శించును. ఇదట వేరొక విధమున గాడ భావమును భావిం దునది. 'కూగయు క్రాత్మైడు నమదర్శనుకు ఆత్మను దర్శింతగలడు, యోగియు సమనర్శనుడును అత్మదర్శవాధి కాకులు- చిత్తవృత్సినికోధము సావీ.పాయె త్కార హేతువు. అకా జనముల కన్న వేరుగా న ర్వానుగత చైక న్వమాను గర్షింవ దగును. ఇందు శీవలనము యోగమె అపేకీ.శము కాదు. ఇకహూగము క్షానము నను ఆెండు చిత్తనాశమునకో విధానములు, యోగ మరునద్రి వృత్తి నిరోధము, నమ్యుగ వేతముణము జ్ఞానము, ఒకనికి యోగము సాధ్యము కాము ఒకనికి తత్త్యని క్చయము సాధ్యము కాదు, కావున లోకమున యోగము త త్త నిళ ఎయము రెండు నావశ్యకము లగుచున్నవి. ఈ విషయమున సిశ్చిక భానముళు భవత్పాదభామ్యమ న దర్శింవవలెనుం ఏ0. యూవమూం వ్యతి సర్వ్యత నర్వం చ మయి వళ్యతి తస్యావాం న (వణస్యామి నచ మేన (వణశ్యతి।
వష్టాధ్యాయము ఉీ4కి త్వం పదా ర్టం నిరూప్వైవం ళుద్ధం త తైక్యసిద్ధయే 148 విశుద్ధ స్తత్చదార్థోపి హరిణాతం నిదర్శ్యతే (శ్రుచారిభగ వానుడు త్వం వదార్ధమును నిమూవించి త శాక్య సిద్దిక్లై తల్పదార్థమ.ను ఇచట నిరూపిం చుచున్నాడు. యో యోగీ తత్పదార్థం మాం జగజ్జన్మాదికారణం (ఢీ మాయోపాధివివేకేన సమ_స్రజగతీశ్వరం స త్తాస్ఫురణరూ పేజానుస్యూతం నిపపాధికం కీస్ అద్వయానందమాత్మానమపరో డీకరో తి వై తధా సర్వం జగన్మ్ఢ్యారో పితం మాయయేళ్షతే 146 తసైవం దర్శినో నాహం తత్పదార్జో మహేశ్యరః పరో తజ్జానవిషయో భవామ్ స్వాత్మతాం గతః కేం? ఈశ్వరః కశ్చిదన్యో స్తి మత్త శ్చేతి పరీక్షధీః యా పురాసీన్మదాళ్ళుత్వధియా సా వ్యిపణశ్యతి 148 విద్వాన్మద్రూప ఏవా స్త్రి న పరోక్షో మమాపి సః అవిద్వాం స్తు న తశ్ట్వేన పశ్యతీశ్వరమాంతరం [0 అతో న ఠం సపరేశోపి పశ్యన్నపి ప్రసశ్యతి జ్జాసీ నిళ్యాపరో కత్వాదీశానుగ్రహభాజనం 150 అళ్చనా] అంతట నన్ను దర్శిం చువాడు సర్వము నాయందు చర్శించును. ఆతనికి శేను శేనివాడను కాను, నా కాతడు కానివాడ్డు కాడు, అని గ్తామూలము. వ యోగి తత్సదార్థ మయిన నన్ను జగజ్జన్నాది కారణ మయిన నన్ను మూయోపాథి నివేకమున నమస్త జగ దీశ్వరుడ నయిన నన్ను సత్తా స్ఫురణ సావమున నంతట నను స్యూతనుగా నున్న నన్ను నిరుపాథి కాద్వయా నందరూపుడ నయిన నన్ను స్వాత్శగా సామయోత్కరించుకొనునో, అటులేయా నర్వ జగము మొోయచే విధ్యాస మూరోపిత మని దర్శించునో, అట్లు చర్శించు వానికి తత్పదార్థ్ మ హేశ్వరుడ నయిన నేను వరోత. జ్జాన కవయడను గాను స్వా లేను పొంది యుందును. ఆశని, కాత గయే
తీకీ డీ గీ్ళాభావవశాశము య సదురు, కళ ఈశ్వరుడు నాకన్న "వే సుగా గలడు. అను గట్టే వరోత్ష బుద్ధి యీది శ్రార్యముం జెకో ఆ భేక బుద్ధి స్వాగ్గు తా బుద్ధి కలుగును గావున ననిం చును- అత్మ వనచుకణగ వా వి వ్యాంసుకు నా రూపుజే గాని నాకును వరోయుడు కాదు. అవిద్యాంసు డయినచో తత్వ దర్శనువు కానందున అంశేరమః గా సీళ్యరుకుగా నున్న నన్ను దగ్శింక చేరదు * కావున వ లేకుడ నయిన నేనును యూ దుచున్నను చూచుచున్న శ్లు కాదు* నిత్య మపరోయజ్ఞాన మున్నందుక కాని నా యనః[గహ భథాబను డగును. 81, సర్వభూత స్థితం యో మాం భుజ త్యేశత్వ మాస్థితః సర్వథా వర్శమానోసి న యోగ్ మయి వర్తతే! త్వం పదార్హముక్షై్యైవం అఖండారో నిరూవ్యతే (బ్రహ్మాదిస్టావరాం తేషు భూ తేషమావ్చావచేషు యః 151 నిర్విశేషం చిదానందే మామవచై్వైతం నిరంజనం గుణరూప క్రియావస్తువ్మిక్రియా ద్యేక హేతుకం 152 భేదంక్య క్త్వ్యాంధ్యజం శుద్ధం సచ్చిన్మ్యాతతయా స్టితం తత్పదా రెకలత్యస్య త్వమో లక్షేణ సాక్షిణా 168 ఇహైకత్వం (పతొ సిద్ధమత్యంతాభేదమా స్థిత అహం (బ్రహ్మేతి వేదాంతవాక్యజక్ఞాన చక్షుషా కేర్థ్ అపరోకీకరో త్యాకు త్య త్వావిద్యాం చ తక్క్బుతాం కృతకృత్యతయా సోయం జీవన్నుక్త ఉదారధీః 185 యావ తన్య శరీరాదిదర్శునం చానువర్హతే ఆభానమాతశ్రం బుద్ధ్యన్వ యధా స్వాసన్నస్య దర్శనం 160 త్ (పారబ్ధికర్శ్మప్రాబల్యా శ్రావ గార్భాణి వా త్యజన్ కుర్వన్వా విహితం కర్థ నిషిద్ధం వా సమానరన్ా 57 యేన కేనాపి రూపేణ యోగీ వ్యవహరన్నపి (హ్మాస్మీతి ధియా విద్చాన్మయ్య్మేన పరమాత్మని క58 ఐక్యేన వర్హతే నిక్యమదై్వ్వైతే వైష్షవే పదే
మషహైధ్యాయమా ఉకథ్
నిత్యము క్షస్వభావత్వాత్క-ర్మళథి ర్నెవ లభ్యతే 158 ధర్యాధర్మాద్యతీతే హిపదే నిత్యం వి౯ాజతే 160
ఇవ్పటికి త్యం వచార్ధము తత్పడదార్థము నిమాపిత మయిశది-
ఇక అఖండార్థము సికమూపితమగును. ఉచ్చనిచ స్వభావము లతోనున్న నర్వ భూతము లందును (బవ్లేద్ స్టావరాంతము లన్నిట ఆఖం డార్ద -మున్నది* నర్వ గూతిము లందును అఫస్టానముగా సర్వాను మాత్ ముగా నున్న సన్ను తత్చద లత్యుముగా గుర్తించ వలెను, గుణ రూవ [కియా వస్తు విశారాదుల కన్నిటికి నన్ను వక హేశువుగా “ళెలియు దగును. అవిద్య వలన గలిగిన భేదమును విడనాడి శుద్ధనచ్చి న్నాకముగా నున్న నన్ను తెలియ దగును. త్యం వక లత్యుమయిన సామీతో కుతి సిద్ధ మయిన అత్యంతాభీ మును వీకత్వమాను ఆక యించి గుర్తింక వలను, “అవాం (బవ్మా” యను వేదాంత వాళళ్ట జన్య మయిన జ్ఞాన న్మేతముతో దర్శింవ వలెను, అవిద్యను తశ్కా- శ్య్థమును విడనాడి సామ్కొటత్కరించుకొను నాతడు కృత కృతుష్థ్రడు కావున జీవన్ముక్తు డగును." న్వవ్న్న నున్నంత వరకు న్యవ్న దర్శన యమూాభాన మాతముగ నుందునుః అశు శరీర మున్నంతే వరకు నర మయమాభౌన మా ముగ నుండును. (వౌరబ్ధ కర్శ (వొబల్యము ననున శించి శరీర మున్నంళవ5కకు విహిత కర్శను గాని నిషిద్ధ కర్శను -గాని, ఆచగరించుచు, విడనాడుచు నుండును. అ యోగి యీ విధ మన వ్యవహకించు చున్నను “బవ్మోన్మిగ అను ఖావమున వర యాత్మ యగు నా యంచే మై భావమున నుండును. అద్వ్వైతా తక మయిన విష్ణు వదమున నిత్య మెన్లే యుండును, ఆగడు నిత్య యుక్త న్వథావుడు గావున కర్శలజే బంధము పొందడు. కర్షలిప్పు డు కాడు ధర్మా ధ ర్మాద్యతీత మయిన నిక్స పదమున నాతడు విరా జిల్లు చుండును. అజ్టి వానికి మోశ్స వివ చుమున 'వతిబంధ కంక “యేమియు. లేదు మహా[వ్రభావము కల దేవత లయినను వాసికి మోవీము కలిగిం క కుండుటస నమస్థ ము కావ. ('బ్రహ్మావిదునకు నిమిస్ధ
ఉఓ6 గీ తాభావవ కాశమా కరు (వ్రవర్తళము లయిన రాగ చ్వేవము లుండనందున నిషిద్ధకర్మ: లుండనే యుండవు. అమినను జ్ఞాన స్తుతికై. యిది నిరూపిళ మయినది-= యసో్యోదారకృపాకటాతవిల ఫవై ్వరాగ్యముభ్యోదయాత్ సమ్మ క్తత్ర్వమసీతి వై గమగిరో ద్బూతాత్మటోధాగ్నినా దగ్ధ్వా జ్ఞానమ శేషభేదజనకం ధీరాః పరే చిద్హనే తిష్టంక్యాళ్మపద్మపదం తమనిశం కృష్ణం భజేఒహం సదా 162 (శ్రీ కృవ్ణళభగవానువి కృపాకటాతేముచే వై రాగ్యాదు లుదయించుకు. అవూడు “తత్ర్యమసి) అను వేదాంత వాళక్యజన్య మయిన అత్మబోధమను సగ్నిచే అశేష భన జనక మయిన అక్ఞా నము దగ్ధమగును. అకు డట్టి ధీరులు చిద్ధన మయిన వరత త్ర్యము- నం దభేదమున నుందురు. అట్లాత్మ వద (పదు డయిన భగవానుని. నిత్యము భజింతును. 89, ఆతెసైవ మ్యేన సర్వత్ర సమం వశ్యతి 'యోజఒజ్డున సుఖం చాయది వాదుఃఖం న ఆమయోూగీ వరమోమతః॥ స్వదృష్టాంతేన సర్వత ప్రాజిజాతే చతుర్విధే సుఖం వాయది నా దుఃఖం తుల్యం యః పరిసశ్యతి యధా మమ సుఖం నిత్యమిష్టమేవం హ్ దేహినాం 102 సర్వేషామనుకూలం స్యాదిజి పళ్యతి సన్మతిః (ప్రతికూలం యథా దుఃఖం మమైవం సర్వదేహినాం 148 (పతికూలం తథాచాయం సర్వభాతహితే రతః కస్యచిన్మనసా వాదా పీడాం నాచరతీహ యః 104
- కర్మణా వాన యోగీ తు సర్వోత్కృ ష్టతయా మత తత్త పోక ముత్సన్న మయినను ఒకడు మనోనాశము- వాననాతయము కలుగ సందున జీవన్ముక్షి సుఖము ననుభవింవ "లేడు. చిత్త విమేవ మున్నందున దృష్ట దుఃఖ మనుళభవించును. ఆత చును ేనాపాతానంతరము. కైవల్య భాబజనుదడే యగును. 'ేవా
వష్టాధా్య్యయము జీడి యున్నంత వరకు దుష్ట దుఃఖానుభన మున్నందున "జీవాపాతానంత “మే క్రైవల్యము పొందురు, తెత్త శ క్షానము మనోనాశము వాననా తుయము అను వానిని ఒకేసాం యభ్యసింవగా దృష్ట దుఃఖ నివృత్తి ఫూర్వకముగా జీనన్ముక్షి సుఖము ననుభవించుచు (ప్రారబ్ధ కర్మ వశమున నమాూాధినుండి మేులొ..నిన నమయనున వ్యుథ్దాన కాల మునందు ఈ విధకుగా నుండును. చతుర్విధ (పాణిజాళము నం దంతటను తన దృష్ట్రాంతేమున సుఖదు,ఖములను న వానము”ా చూచును. నా కీ సుఖము నికన్స మిష్ట మబినట్లు నర్వ చేవులకును అష్ట్రనుగును, అని నన్మతిగా భ్లావించును*, నాకు దుఃఖము (వతికూల -మయినట్లు నర్వ ేహులకు (వ్రతిఘాలమే యగును. అని భావిం చుచు సర్వభూత హితమున రతుడగును, ఎవని శీని మనసా వాచా శర్ముణా వీడ నాచరింవడు. అట్టి యోగి గొవృ్చమయోగి, వరమయోగిం శర్వాధికుడు. కావున అర్జునా! గొవ్పయత్నమున నేని వరవీ యోగిత్వమును నంపాదింవవలెను, తత్త పక్షాన మనోనాశ చాననా ఎ రువజలకై యత్నాభ్యాక మూచరింవవ లెను,
ఈ ద్వైత జాక మంతయు అద్వితీయ చిదానంవమున_ కల్పి తము. కావున అకత్యము- నచ్చిదానండా ద్వ్యయమయిన ఆత్మ యొక్కటియే పరమార్థ సశ్యముః “న చ్చిడానంచాద్వ యో౭ఒవా మస్మి.” అను జాము తత్త్యజ్ఞానము- దీనజ్వ్యాలాసనూూనామువ లె వృత్తి నమూవారూవమున వరిణమిచు అంనః కరణ (ద్రవ్యము మననాత్మశ మయినందు $ “మనస్సు” అందురు. మవోనాశ మనగా వృత్తి రూవమయిన వరిణామమును వరితవ్టిెందచి నర్వవృత్తులకు వికోధహావవముగా నికోధా కారము3 వరిణమిం చుట పూ శ్వ్యావర వరామర్శము. లేకండగ నే వెంటనే గలుగు [కోధాది వృత్తి విశే నుమునకు హేసువయిన చితృ్మగత నంప్కార విశేవమును జానన యందురు. పూర్వ పూ ర్వాఫ్యెనమున నివి చీత్తము వందు వాసి తము లగును, వివేక జన్యమ మిన చితృపళశమము దృఢము కాగా
శఉ9 గ్ తాభావనకాశము బాబ్యానిమిత్త మున్నను [కో భాదు లుదయింవళ పోవుట
పనిలో తత్ర్వ్వళ్లునము కలుగగా విథాష్థ్రభూత మయిన జగమూ వందు నంవిషాణాదులందు వలె ధీవ్యృత్హి యుదయి 0౦వదు. “నరునకు కొమా” అను మాటవలన ధీవృక్తి కుమియు నుదయింవదు, నర విషాచేమునందు ఆసత్యత్వబుద్ధి యున్నందున ధీవృత్తి కలుగదు. అగో అనత్య జగమున ధీన్ఫత్హి యుదయింవదు- ఆత్భదర్శనము కలిగినందున ధీవృత్త్యువ యోగ మూ లేదు కాన కన్షైలేనిఅగ్ని శమించినట్ట్లు మనస్సు నశించును. మససు నశింవగా నంవ్కారోద్బొధక మయిన వావ్యా. నిమిత్తము భాసింవ నందున వానన తయించును- వానన తుము శాగా హేతువు లేనందున (కోధాదివృత్తు లుదయిరనవు. మనస్సు చలించును. మనసునష్టము క గాశ మదమాదినంవత్తి చే తత్త్వజ్ఞానముద యించునుః తత్రజ్ఞున మువయింవగా రాగ చ్వేహాదికూవ మయినః వానన థీ మగును వానన తీణము కాగా (చతిబంధము లేనందున తత్త వళ్లాన ముదయించును. ఇట్లుపినికి నరన్పర కాశణల్యేమును గుర్తిరా చునది. ఈ యలశము మౌగవాసిష్టమున నువదిస్ట్ర మయినది.
విద్యాథికారి "శెండు విధముల నుండును. ఉపానన మొనరిం- చినవాడు. ఉపాసన మొసరింపనివాడు నని, ఉపాన్య దేవత సామాత్మ రించునజకునుపాసన మొనరించి తత్వజ్ఞానమున్నకై (వవర్తించినవానికి వాసనామయయము మనోనాశము దృఢతరను కావున జీవన్ముక్తి న్వతః సిద్ధించును, ఇన్సటి మానవుడు సామాన్యముగా నుపాననము "త్రేని ఛాడే కావున ముముత్వువై యాత్సుక్యమున "వంటే అత్మవిద్యలో 1నవర్తించును. యోగము లేకుండనే చిబ్దడ వివేక నూ(రముననే' శాళ్కాలికము. లయిన మనోనాశ వాసనాతయములు సంపాదించి శమదనూది నంవత్తి చే శవణమన ననిదిధ్యానస ములనునం పాదిం చును-- వానిని దృఢముగా నిధ్యసింవగా సర్వబంధనాశక మంఠన తత్త్వ జ్ఞాన నుదయి.ంచును. తిత్త, ర్ళ్లున విషయమున న నేశ బంథధములున్నవి- అవీదాస్ట్యగంథి యా అ(ైవ్మాత్వేము - వృాదయ శత్రంధి = నంకయా
క్) వమష్టా ధ్యాయము శీత యులు - కర్శలు = ఆనర్వ కామతగము మృతుష్టవు -_ పునర్జన్మ మొదలగు బంధము లన్నియు జ్ఞానమున నివృత్తము లగును, అవిద్యానాశము కలుగగా పోయిన బంధములు మరల కలుగవుః ఎైధీల్య 'పాతువ్స్చలు లేనందున తత్త్యణ్ఞున మాతనికి అనువృత్త మగును. మనోనాశవాననా తయములు దృథా భ్యాసము లేనందున భోగ (నదమయిన (ప్రారబ్ధ కర్మచే కాథస్రమానము లగును. గావున గాలిలోని దీవము వలె వెంటనే పోవచ్చును, కావున ఇదడానీంతన తత్వ్వజ్ఞునికి (ాక్సిద్ధ మయిన తత్యజ్ఞానమున నయర్న మక్కర లేదు. మనోనాశవాననా చయములు మ్మాతము (వయత్న నంపా ద్యము లగును. తతజ్ఞనా భఛ్యాసమున మనోనాశా భ్ధసమున వాసనా తయా భ్యానమునను కాగ 'జ్వేవ రాహిత్యము కలుగును, కావున న్వ వర సుఖదుఃఖాదులలో నమదృన్టీ యగు నాతడు వరమయోగి యగును అర్జున ఉవాచ! 88, యోయం 'యోగన్త్వయా (పోక్సః సౌమ్యేన మధునూదన వీతస్య్వాన ౦న వశ్యామి చంచల క్వాల్ స్టిిం వరాం! దుస్సంపాద్యత్వమాలక్య యోగస్యో క్తస్య చార్జునః 165 తక్పా9 స్యపాయం కకూషు; సృచ్చతి స్మ హరిం పతి యోయం సర్వత సామ్యేన యోగః (పోక్ష్క పరాత్మనా 188 సర్వజ్ఞేన మహేశేన త్వయా నిగమయమోనినా పిళస్యాహం త్వదుక్రన్య యోగన్య నిశ్చలాత్మునః 162 న పళ్యామి స్థితిం సశ్రాం దీర కాలానువర్తినిం మనసో ఒత్యంతచాంచల్యా నైవం సంభానయామ్యహం 168 మనసు నాళ్మనంస్థ మొనరించి యీమియు చింతింవ రాదు నిర్వాత స్థలమున నున్న దీవ "మళీ క దలదో అస్లు ఆళ్ళ సంస్థ “యయిన మనస్సునకు నివాతస్థ దీవమునకు వల నిశ గ్బ్లత్వము ను
శీఫ్ట0 గీ తాభానవకాశము యోగసిద్ధిక్షై 'యోగలు నంపాదింవవలెనని నిహూవీత మయినది. - ఇవి విని యర్షునుడు అంతఃక రణమునకు అత్మసంస్థత్వ ము సిశ్చలత్వమా కుదరదని తలచి యుపాయ మెకుగుటశక్లై. యిట్లను చున్నాడు, ఈ చెప్పిన యోగము దున్సం పాద్యు మని భాపించి, త_త్పాప్పుపా యము ఏపిన దలచి భఛభగవాను ను్రేశించి యిప్ఞ్లహగు చున్నాడు- టరమూాత శ్ సర్వజ్ఞుడు "వేద మూలము నయిన ధగవ౯! సర్వత సామ్యుమున యోగమును నిరూపించికివి నీవు చెప్పిన నిశ ఎలాత్మక వుయిన యోగమునకు దీర్ధ కాల మనువర్నించు స్ధితి యున్న దాః మనసున కత్యింతము చాంచల్య ముండును గావున స్థిర స్థితి యుండూ చని నేను భావింక లీ కున్నాను, నావలె నితరులు నూహింవ జాలరు- యోగా భ్యాన నిపుణులును భావింనరు, మనస్సు చంచ లము కడా! స్థితి కదురునా! అంతఃకరణ స్థిర ధావమున కుపాయనుూ. వాకు దెలియ లేదు. ఏ్క. చంచలం హీ మనః కృృన్ద్య వమాధి బలవద్దృశం తస్యాహు నిగ్రవాం మన్యే వాయోరివ సుదుమ్క_రం[ అత్యర్థచలశీలం పా సిద్ధం మన ఏవ తక్ హే కృష్ణ ! భక్తదోషాణాం సర్వథా వినివారక కర్ర ఇం దియాణాం శరీరస్య కోభకత్వాక్ప0మాధి తఢ్ నైవ కేనాప్యుపాయేన నియంతుం శక్యతే బలాడ్ శ0 దృఢం భేత్తుముశక్యం చాప్యచ్చేద్యం తంతునాగవడ్ అనాదివాసనాజాలై? స్యూతక్వేన నికంకుశం 1₹1 మకామ_క్రగజ స్యేవ వనస్థస్యాన్య నగహం నిర్వ ఫత్రికతయా నమ్యగవస్థానం సుదుష్కురం 172 యధా దోధూయమానస్య వాయోరాకాశగామినః నిరోధో ఘట వేళ్ళాదొ కర్తుం తై శ్చిన్న శక్యతే [9 అప్యబ్దిపానాన్మహతో మేరోరున్నూలనాదపి అపి నహ్న్యశనాత్సాధో విషమ త్రనిగ్రహః 174
మష్టాధ్యాయనుః శీర 1 ఇక్వేవం మనసో దార్హ్యం వాపిస్టే సమ్యుగిరితం మనస్సు అత్యంలము చల స్వభావము కలదని సర్వలోక (వసి ద్ధమః + భగవన్ |! సీవు భక్త దోవముల నర్వధా నివారించు వాడవు గజా! మనస్సు యిం[దియముల వమోభ ఇట్టును. శరీర మును మోభ పెట్టును. అది మిక్కిలి వమాథి. ఏ యపాయమిన గాని బలమున గాని దాని నియమింన శక్యము కాదు. దృథఢముగా ీదించుటకు గాని ఇేదించుటకు గాని అది శక్యము కాదు. దృఢ ముగా గొట్టినను “రంతునాగమ.” వలె నది ఛిన్నము కాదు. ఇష్ట విషయమున చిత్తము లగ్న మయినచో నే యుపాయమున నది నికారింవ శక్యము కాదు. విషయవాననా నవానముచే నది కూడి యుంకును గావున నెట్టను భేదింద శక్యము కాదు. తంతునాగ మనునది 'నాగపాశము, మవోబాదమ న నివపేంచు జంతు విశేము “మేని రంతునాగ మనదగును- అనాది వాననా జాలములచే నకు స్యూతమై యుండుటచే ఇేడింన శక్యము కాదు. చిత్త్నము నిరం కుళశము, మసోవనము నం దున్న మహోమత్త గజమును వలె దాని న్మిగహించుట శక్యము కాదు. నిర్వుత్ని కముగా మనసునకు స్థితి కలిగించుట సుదువ్క-రము*, ఆకాశమున విసురుగా వీచు దోధథూయ మూననుగు వాయునవునకు ని ఎలల్వము నంపాదించి నిరోధ మొన కరించుట వక్షష్టము కాదు, అట్టి చాయ వును కుండలో కూర్చ లేచు; భవనములో బంధింవలేము. సాగర జలము (కాగి వేయ వచ్చును, మజో మేరువును పెకలింవ వచ్చును. మజోగ్నిని భుజింనవచ్చును. కాని చిత్తము నిగై.షంస శక్యము కాదు, విమమము. ఇట్లు మనమ దృఢ మగుట వాసిష్టమున నిరూపిత మయినది- ఇచటి భావము సీ విధముగా గుర్తింవదగునుః తతజ్ఞానము కలిగినను (ప్రారబ్ధ శర్మ భోగమునన్హై మానవుడు జీవివ వలెను. అట్టి వానికి కర్షృత్వ యు భోక్షృత్వ = సుఖదుఃఖ రాగబ్వేషా9 సంబంధము. శ్రేశహేతు వగును, అది బంధమే యగును, అవ్వకు
త్తర్టలె గ్ తాభావ్యనకాశమం చిత్తవృత్తి నిరోధ రూవ మయిన యోగమున బంధనివారణము కలుగగా. వది జీవన్ముక్షి యగును, జీరన్ను క్తి నంపాదనమున న యోగ్ వరమో మతః) వివయ మిట్లుంకుగా, బంధము సామీ నుండి పోవునా! తత్య్యజ్ఞానమున నే సాఫీ, బంధము నివారిక మయి నది కగా! చిత్తమునుండి పోవుబ యు! న్యభావము పోవ గడా! జలము నండి అర్రత పోదు. అగ్ని నుంకి ఉన్పశ పోకు, చిత్తము (వతితుణ వరిణామి. అది దాని స్వభావ షం తేత్త్యజ్ఞూన ముశకును, (వఠిబంధము నంపాదించును. తన ఫల మంకు ఫొను బకు జేహేందది యాదిక్ష మున్నది. చిత్త వృత్తులు లేక సుఖ దుఃఖాది భోగము నంపొదింద శళ్యము కాదు, కావున స్వాభావికము లగు చిత్త వరి ణామముల నెళ్లుని యూగమున నడ్డుఇట్ట వచ్చును గాని (వారళ్ఞ ఫల (ాబల్యము వలన చిత్త చాంచల్యము కలిగి లీరునుం చానిని 'యోగనమునను నివారింవ కక్ష మని నేను భాఎంచుట ేద్దు. లది నా యజ్ఞాన మే కా వచ్చును కాన ఆతెస్హవమ్యాము న నర్వ్యత సమదర్శి యగుట కుదురునా? అని అర్జుకుని అచేవము. శ్రీ భగవానువాచ ॥ లిక. అనంఛయం నువోళ పో మనో దుర్ని[గ్రవాం చలం అభ్యాసేన తు కాంళేయ వై రాగ్యేణ చ గృన్య్వ లే
ఇ త్యేవమర్దున్యపశ్నం (క్రుత్వోవాద జగన్లురు వ1?
సత్య మేవం యధా (బబూషే చంచలం మన ఆధిదం
మహాబాహుతయా త్వం తు న్విగహీకుం చ శక్యసి 116
(పారద్ధకర్శ్మప్రాబల్యాన్న రేజాసంయకాత్మనా
దుఃఖేనాపి మనో ఒకక్య౦ న్మిగహీరుం చలం దృఢం 177
ఏవం సత్యపి ధీరేణ సమాధొ తత్పశే3 తథ్
అభ్యా సేన విపద్టేన వైరాగ్యేణ నిరుద్ద్య తే 178
అభ్యాసో నామ కస్యాం చిచ్చిత్తభూమౌొ నిరంతరం
సమాన్యప్రత్యయావృ త్తిశ్చి తస్యాధివియోగినః 17౪
పషష్టాధ్యాయము కవర్ దృష్టాదృష్షేషు థోగేషు దోష్యగస్పత్వదర్శనాత్ విషయేషు యద్వ్వైతృష్ట్యం వైరాగ్యం తదుదీరితం 10 తాభ్యాం నిగృహ్యతే తస్యాత్యంకవిక్షేపశీలతా . వై వీధమున నడ్దునుని (వళ్నమును విని జగద్దుకువు భగవాన్ శఇట్లనుచున్నాడు.. నీవు వలికినది సత్వము. ఆథ్మినద మయిన మనస్సు చంచలమే*, నీవ మహాబాహువు, నిగహింవ నమర్ధుడవు శ్షపారబ్ధ కర్మ (పాబల్యము వలన చిత్త న్మిగవాము "లేని మానవుడు చలనము దృఢథఢము నయిన మనసును కష్ట వడి యమినను న్మిగహిం చుట అశక్య మే, అయినను దానికి ఉపాయము కలదు. ధీరుడు వతమాథి తత్పరుడు. అభ్యాశ మొనరించి శుద్ధ వైరాగ్య మనుసరించి 'నిరోథింప వచ్చుసు. అభ్యాన మనగా అధివ్యధారహితే మమున చిత్తమునకు ఏబేని భూమికలో _ చిత్తభూమికలో నిరంతరముగా శమాన (నత్యయాసృృత్తి యుండుట, చింతించిన దానినే మణట మజల చింతన మొనరించుట* వై రాగి మనగా దృష్టా దృష్ట భోగములు దోవగగనస్తృము లని గుర్తింవగా వాని యందు తృవ్ల “లేక పోవుట, ఇట్లభ్యానవై రాగ్యములచే. చిత్తముశకు నంబంధిం చిన అత్యంత విమేవ శీలక్వమును నిగ్రహింవ నచ్చును. నంయతా తోడు. వ్మిగహింవ గలడు, నునస్సు సర్య వృత్తి ళూన్యము కాగా న్యగహము శళ్యమగును. న్నిగహింవ లేని వానికి అనంయ తాత్ళుు నకు శక్యము కాదు, మనోవిగహామున అభ్యాన వై రాగ్యములు "రంకు నావశ్యకములు, కౌంలేకు! నీవు నాకు మేనత్త కుమా శుడవు. నిన్ను సుఖ జఇట్టుట నా కభిమకము, గీతా (వధమార్థ యున చిత్తమునకు వబాఠర్మిగపాము కుదరదరి ఉత్త రార్థమున (శ్రమ నిగ్రహము సంభనించువని స్తూచిత మయినదిః మనోని[గ హము జూఠమున గలుగును, [కమకున గలు గను. చతు;కో కాదిజ్తూ నేందియములు వాళ్యాగ్యాది*శ్వేం 3 ఉయము౫ ఆ ల థమ సి యన్నమూప హీ ళాన్నేన్స్
జీగ్ట్క్షీ గీ త భానవ కాశము కీతము లగునని ఆ విధముగ మనసును గూడా నిగహింతు నస్ మూఢునకు (భాంతి కలుగును. మన సా విధనుగా నిగృహీత ము- కాద. మనోగోలక మయిన వబ్యాదయకమలము నా విధముగా ని(గ్రహించుట $ీనిరోధించుట శక్యము కాదు. కావున (కమ ౫ హమె యుక్తము యుంక్టి లేక మనసును జయింవ లేరు, అ:కుశమా "లేక దుష్టమతం౫ జమును వట్టలేరు* అధ్యార్యవి ద్యాఫిగమమూ, సాధు" సంగ మము వాననాపరి త్యాగ ము (పాణన్పందనిరోధను అనునవి చిత్త జయమున యాక్షిసిెజేవములు- ఈ యక్తు లుండగా బాఠాన్నిగ వాము నంపాదించు వారు దీకమును దూరముగా విడిచి కాటుకతో చీకటిని పోగొట్టదలచిన వారగుదురు.
శ్రమని్యగ వాములో అధ్య్యాత్త శ్రవిద్యాథధిన వుమొొుక యుపాయము*" ఆ విద్య దృశ్య మనతస్ధ మని దృక్కునల్యేమని బోధించును. అమ్హూడూ మనస్సు దృశ్యముల వలన గ్నివయోజనము లేదని దృగ్వస్తువు నం జాన_క్త మగును, అవ్వుడు చిత్త మువకాంత మగును. ఒక జెవబేని- జబోధిత ముయిన తత్త్వమును నరిగా గుర్పింవజాలడు, ఒకడు మజచి. పోవును. అట్టిజారలకు సాథునంగమ ముపాయము* సాధువులు పునః బృనః బోధించురు. జ్జాపకము చేయుదురు, ఒక్కొ-కడువిదాస్థ్రమ చాదె దు ర్వాననలచే వీడితుడగుచు సాధువుల ననుకరించుట కిష్టవడడుం- అట్టి వాసికి వాననావరితా్థ్గమె యపాయను ఒక్కొకడు అతి- +(పాబల్యము వలన వాననలను తన యలవాటులో నున్నవానిని విడ్ర నాడలేడు. వానికీ (పాణన్సంద నిరోధ ముపాయకము. (పాణన్సందము- వానన అనునని చిత్త వేరకములు, వానిని సిరోధించిన చిత్తళాంతి. కలుగును. గీతలో రెండుపాయముల్నె నిరూపితము లయినవి. (పాణ- స్పంద నిరోధార్థ మభ్యానము వాననావరి త్యాగార్థము చై రాగ్యము: నని, సాధునంగ మను అధ్యాత్మవి ద్యాథిగ మము అనునవి ఆభ్యానవై “రాగ్యముల కువపాదకములు* కావున అభాస్ట్రిసము మైరాగ్యము నను. “ండిటినే భఛగచాన్ $నిరూపించెను.
మషస్టాధ్యాయను శ్ 5. అనంయతాత్శ నాయోగో దృుప్పావ ఇతి మే మతిః' వశ్యాత్శనా తు యతతా శ కో వాఘ్త్యముపాయతః తాభ్యామసంయతం యన్య మనో విక్షేపశాలినః 181 చిత్తవృ త్తినిరోఢాఖ్యో యోగ _స్పస్యాతిదుర్లభః 1పారబ్ధకర్శ్మప్రాబల్యాచ్భాంచల్యాదిమతో ఒన్య యత్ 102 దుర్నిిగహత్వం చిక్రన్య త్యత్ర మే సమ్మతిర్హ రే; అర్జునా! నీ విట్లంటేని? (పారజ్ఞభోగరూవ మయిన కర్మ తత్వ జ్ఞానము కన్నను (నబలము. కర్మ్యఫబానుభవమునక్రై మనోవృత్తు లుదయించును. కాణా చిత్తవృ్చత్తుల నికోధము శక్యము కాదు, అనిః ఇని వినుము నితేపస్వభావము కలవాని మనస్సు అభ్యానవై కాగ్య ములచే నంయతము కాబేని చిత్తవృతి,నికోధమాడ మయిన యోగ మూతని కత్యంకము దున్నభము. (పొరబ్దక ర, (పాబలకన్టమునలనచాంచ ల్యాదిక ము కల చిత్తము నిిగహీంవశకరము కాదనుటను భగవానుడ నయిన నేనును _కమ్మతింతును* 'వేదాంతవాఖ్యానాది బహున్యాసం గము వలన ఆలస్యాది దోవమమువట్టగా నభ్యాన్నవె రాగ్యము లున్నను చిత్తము నంయతము కాదు. తత్త్వ సాయ త్కా=రము కల చాసికిని -చితృవృక్కినిరోధ మశక్యమె యగునని నేకు నంగీకరింతును, కాని వై రాగ్యపరిపాకేన వాసనానాం తయే సతి 1౬8 నశ్యః స్వాధీనః ఆత్మాంతఃకరణం యస్య తేనతు ఈదృ శేనాపి పూర్వో-క్తమభ్యాసం కుర్వతాదరాత్ [186 చిత్తచాంచల్యకారీణి కర్మాణ్యేవాభిళభూయ చ పాస్తం శక్యః స యోగో వొ చిక్తవృ త్తినిరోధకః 185 స శకో్యోఒభిభవః కర్తుం కధం (పారబ్ధకర్శణాం మైవం “థో: సోప్యుపాయేన కర్తుం శకో వివేకినా 188 శాస్త్రీయస్య థఫయత్నస్య (ప్రాబల్యాదపి కర్మణాం కర్తుం చాభిభవః శక్యో వాసిషైపి త ధేరితం 117 వై రాగ్యవరిపాక ముస వాననల తేయము కలుగగా అంతఃకర
క్తీఫ్6 గ్తాభావవకాశవు అము ప్యాథీన మయిన చానికి నిరూపిత మయిన అభ్యానము నాదర ముగా నాచరించువానికి చిత్తచాంచల్యము నంపాదింిచు కర్మలను లోసిపుచ్చి చిత్తవృత్తినిరోధమావ మయిన యోగము సంపాదిం చుట శక్యమె యగును. | వరజ్ధకర్మలను అభిధవించుట యెట్లు శక్య మగునని యనకుము* శా్మ్యాయ మగు [వయత్నము [వబలముగా నున్న-.వో కర్మల నభిధివించుబ శక మగుమ, (శ్రునాసిఘ్రము నందీ వివకుము సిరూపితో మమునది*
“సర్వ మేవేహ హి సదా సంసారే రఘునందన
సమ్యుకృ9యు క్తాత్స ర్వేణ పొరుషాత్సమవాప్యతే 188
ఉచ్చాప్రం శాస్త్రితం చేతి పారుషం ద్వివిధం న్నతం
త్మతోచ్చాస్రమనర్ధాయ పరమార్థాయ శాస్త్రితం 180
శుభాకుభాభ్యాం మార్గాభ్యాం సవంలీ వాననాసరిత్
పౌరుషేణ [యత్నేన యోజనీయా ళుఖే పధి 11౯
అశుభేషు సమావిష్టం శుభేస్వేవావతారయ
స్వమనః పురుషా నేన బలేన బలినాం వర 101.
చ్రాగభ్యాసవళాద్యాతి యదా తే వాననోదయం
తదభ్యాసస్య సాఫల్యం విద్ధి త్వమరినందన 12
అవప్యుచ్చిన్నమనా యావద్భవానకజ్ఞాతతత్పదః
గురుశాస్ర్రపమాజై స్వం నిర్ణీతం తావదాచర 109
తతః పక్వకషాయేణ నూనం విజ్ఞాతవస్తునా
కుభేష్యసౌ త్వయా త్యాజ్యో వాననొ ఘో నిరోధినా 106
తస్మాత్పొరుషమా శ్రిత్య శక్యః ప్రారబ్ధకర్శణాం
ద్, వి, ళు కర్తుం చాభిభవోపీతి సిద్ధమిక్యాశయో హరేః 05 క జ 4 (శ్రీశామూ + ఈ నంసారమునందు నర్వ్యము నమ్య[క్చయుక్న మయిన పౌరుషమున నంప్రాప్త్ప మగును, పౌరుషము రెంకువిధములు జ ల ని,
ఉచ్యా(స్రుము ఇా(స్ర్రిరతము నని. అందు ఉచ్యాన్ర్రును అనర్థమున కగును- శా(్ర్రితము పరమార్ధమున కగను, వాననానది కుభవూార్ల
కరి పషష్టా ధ్యాయము త్త మున అళుభమార్గ్షమున (వవహించును- ఆ వాసనా వవావామును శుభమార్గమున పౌరుమ్మవయత్నముచేత కూర్చనలెను. అశుభము అందు కూడుకొనిన మనస్సును శుభములందు అవతరింప జేయుము- ఇఖలళినాం వరుడ మయిన నీవు పుకుషార్థబలమ న మనస్సును శుభము అందు కూర్పుము* నీ అధ్యానవళశమున సేకు శీఘ్రముగా వానన శుభ శవానన యుదయిలచు నేని అభ్యానము నఫల మయిన దని గుర్తిం ఫుము- నందిగ్ధముగా నున్నను శుభవానననే యావారింపుకుం శుభ వాసన వృద్ధి యయినచో దోవము లేదు. సీవు ఆ తత్త వము "తెలి యక అవ్యుత్ప్సన్న మనస్కు_డ వగుదు వేని గురుతాన్ర్ర్యవమాణమం అవే నీవు నిర్జీతము ననుసరింపుము- తత్త, గ్టము. కెలియగా వక్వకషా యుడవై వాననానమూహమును నిరోధించుచు శుధమార్షమునం చును వానన విడనాడ వలయాను కావున పౌరువ మాయించి శ్రారసబ్ధకర్మల నభిభవీంచుట శక్యమగును. అని ఇచట భగవానుని ఆశయము గుర్తింవ వలెను, యోగాభ్యాసప 3 రృనోఒనవరతం.సంసాప్య తేయ్యత ఖే (బ్రహ్మాశేంద ఇట్మోరోఒ ద్వయ ఇతి సేత న గియతే వై రాగ్యాదిగుణాః సతాం చ సులభా యదృ్భ కక్రిలశాన్నృణాం సోస్మాకం హృది సర్వదార్జుననఖో భూయాన్ముకుందో హరిః [6 యోగా భ్యానవరు లయిన వారు నిరంతరము ఏ యాకాశ మున మనస్సును కూర్చియుందురో, (బ్రహ్మాయని ఆళ్ళ యని ఇం్మదు చని ఈశ్వరు డని అద్వయు డని వేదము ఎవని కీర్తించుచున్నదో, ఎవని యందలి భక్తి లేశమున నక్చ్పురుషులకు 3 రాగ్యాదిగుణమ;లు సులభముగా. నున్నవో అట్టి అర్జననఖు డయిన ముకుందవారిభగ వా: చుడు మా వృాదయములందు నిత్యము భాసించుగావుతం అర్జున ఉవాచ ఏ6, అయలిః (శద్ధయో పేతో 'మూగా చ్చలితమానసః ఆ(పాన్య యోగనసంసిద్ధిం శకాంగఠతిం క్చ్పష్ద గ చ్చతి |
శ్వరతి గ తాభావ,వకాశమః యోగా భ్యాసప్రవృత్తేన సన్యస్తం సర్వకర్శ తత్ ఇహాముతత ఫల్మపా ప్తి హేతుభూతం ముముకుణా 107 యోగసిద్ధీలక్షణం మోకసాధనం త_జ్వదర్శనం న పాప్తం యోగమార్షాచ్చ ప్రయాణే చలితా మతిః 108 యస్య తస్యాభితో నాశమాలక్ష్యోవాచ పాండవః 'యోగాభ్యాన 'వవృత్తు డయిన ముముమువు ఇవోము త ఫల (సాప్పి పాతు లయిన నర్వకర్శలను నన్యసిం చెను. యోగ సిద్ధి ఫలము మోశసాధనము నయిన తత్త్యవర్శనము పొంవలేచు. తన (వయాణనులో 'యూగమార్షము నుండి శలితచిత్తుడు నయ్యెనుం ఇట్టి వానికి అంతట నాశము కలుగును, అని అజ్జనుడ[( పాయ వడి యిట్లడుగును. ఇంతకు పూర్వము నిరూపించిన (గంధభావ మిట్లు లేలి నది, తత్త, వడనము కలిగినను జీవన్ను క్తి కలుగని వాడు అవరమ యోగి- తత్త్వజ్ఞానము కలిగ జీవన్ను కియు కలిగినవాన వరమయోగి, ఈ యిద్దరికిని జ్ఞానముస అజ్ఞాననాశ ముకలుగను. (పారఖ్ధ్ఞభోగ వర్యంతనూ కర్మయుండును. "దేహేంద్రి మూానుభవనుంన (పారబ్ధభోగ కర్శులుండవు- వర్తమాన "బేహేర్దదియనులు వోగా ఉత్పాదకములు లేనందున విబేవావై వల్యము కలుగును. 90 డాశంక "లేదు. ఒకనికి తా నాచ రించిన పూర్వశర్మలచే వివివపా పరర్రితమె చిత్తశుద్ధి కలుసనూ ఆతడు కృ'తార్ధకు* కావున నర్వకర్దులను వరిత్యజించి వపరమహాంన వరి.శాజక భావము పొందినవాడై, వరనుహూంన వరి్యాజక ళా మున జీవన్ముక్స్తు డయిన వర్యవబోధన సమక డయున గురువుకు జేఠరును. అఆ గురువునుడి వే వాత వాళ్యోన బేశము వొందుకు. (నకి బంధని లానమునర్షై |శవణ మన వాదుల నను కరీ'చును. అందు (శద్ధ శలవా డయినను ఆయువల్ప ముయినందున అల్బముగన యత్నిం చచును+ అంతమ్మాతమున జ్ఞానసఎపాకము కలుగదు. (శవణాదు లను నరించు నమయమునన చనిపోవుకు. అటి వానికి క్షానవరి పాక ముండ నందు వలన అజ్ఞానము పోదు, ముక్తుడు కాడు, ఉపాశశాఫలమయిను
పమష్టాధ్యాయము శీగ్9 -జీవలోకము ననుభవింనడు. కేవల కర్మఫల మయిన పితృలోకము బనుభవింవడు,. ఆతడు కర్మల నుపాసనములను త్యజించినాడు కడా! ఇట్టి యోగ భష్టుడు కటాదభావమున కష్టగతిపాందునేమోా! శాస్ర నిందితకర్శల నాచరింవ లేదు కావున కష్టగతి పొందదేమో క ఇట్లు నంళయనర్వాకుల మనస్కు- డై అడ్జును డిట్లడుగు చున్నాడం గురువేదాంతవాక్యేషు విశ్వాసేన యుతోపి యః 108 విర క్తః సాధనో'పేతః వవృత్తో యోగవద్ధతౌ యోగ సెద్ధిమసంప్రాప్య కాం గతిం యాతి సోఒచ్యుత గురువచనము ౬6౦దు "వేదాంత వాక్యము లందు విశ్వాసము కలవాడై నిరక్కుడె సాధనసము డేతుడై యోగమార్గమున (వవర్తిం చిన మానవుడు అభ్యానను నందు శిఇలయత్నుుడై చైెవనశాన సిద్ధి కలుగక పూర్వమె మధ్యలో చనిపోయినచో యోగసిద్ధిని పొందక ఏ గతిని పొందు వా డగును ? భగవన్ |! మానవుడు మరణనమ యమున వ్యాకలు డగును, గావున సాధనానుహఘహైనము*నంభవింవదు, అట్టివాడు సుగతి పొందునా 1 కగ్శలత్నజించి నందున దుక్షతి పొం మునా? శాస్తా కృవెరాయ ' సాధనమనుస్టించినాడు కావున సుగతి బొందునా 1? జ్ఞాన ముర్స న్నము కానందున దుర్గతి పొందునా 1 కాసశ్రుగర్థిత కర్మల నాచరింవలేదు కావున సుగతి పొందునా 1 జగవన్ | ఇట్టి నంచేపాము కలిగినదిః 37. క చ్చిన్నోభయవి భష్టః శున్న్యాభమివ నశ్యతి అనతిషస్టో మహాబాహో నిమూథో (బహ్మణః వథి ॥ _ కర్మమార్గాత్తధా యోగాద్విష్ణః సన్నకిం ద్వయాత్ వ్యకి ఛిన్నా(భమివ నశ్యేద్వా సోంతరాలే నిరాశయః విమూఢో (బ్రహ్మవిన్యాశ్లే త్య_క్రకర్మాశ్రయో యతః ల0ల్లి భకానాం దోషసందోహవార ణీ యస్య బాహవః సమర్థాః సుఖదానే చ మహాబాహో త్వమిత్యహో 208
శ్వీ[0 గీ తాభావ(వకాశమా కర్మ్శమార్ల: భష్టుడె యోగవి భష అంక రాలమున ఛి న్నా మువలె తెగిపోయిన మేఘశకలము వలె అటు సిటు నిరా్శాశయాడ్రే శెండిటి నుండి (భష్ణుడె నశింపడు .గదా! - ్రువ్మవిన్మార్గమూే విమూఢుడై. కర్నాాశయము. విడనాడి నశింపడు కదా |! మహో చాహో 1 భగవన్ ! భక్తుల దోవవమూాపసాములను నివారించోొ టలో సుఖము నంపొడించుటలో సీ వాహువు లక్యంతము న మర్ధ ములు, సీవ్చు నా కట్టి వాడవై నా నుచేహాము సిచాంంపునుం 38. వత న్మే సంశయం కృష్ణ ? భేత్తు రుర్హ స్య శేమతః తశ్యదన్నః సంశ యస్యాన్వ ఇేత్తా న వా్య్యుపసద్వ తే క తదేతల్సంశయం సర్వం ఛేళ్తుం యోగ్య స్వృమేన హి త్వతో మహేశ్వరాదన్యః కళ్ళిధ్ధేవో మునిర్నవా లకీ సమ్యగు_త్హరదానేన సంశయస్యాస్య సర్వత | ఛే త్తాసంభవతీత్యస్మాక్సర్వజ్ఞ స్వం జగద్గురుః శంక (ప్రత్యకదర్శీ సర్వన్య సంశయం చేత్తుమర్హసి భగవన్ 1 నాయీ నంశకయము సర్యమం ఛిన్న “"వంనరిం చుటకు సీవే ూగ్యుడవు- వ్ఫ్ర సర్వమ హేశ్వరుడవు, సీ కన్నన్ సంశయము పవ్పేదించువాడు చక్కగా నమావాన మిచ్చినా నంతుస్తి నంపాదకుడగు వాడు లేడు, జగద్దుకువు సర్వజ్ఞుడు నగు నీవు నా నంళ యము తీర్పుకు, సీవు (వత్యపీద్శ్శిని. అుదరి నసంశయకుం సీప్ప తీక్పు దువు- జేవతలకు బుషులకు నీవు ఆదిచేన్ర్చడవు. సీవ్రు నా నంశయ్మూ తీర్పుషు. (శ్రీభగ వానువాచ జ్ర, పార్ధ నై హేవ నాముత్ర వినాశస్త న్య విద్యతే నషి కల్యాణకృత్క-క్చిద్దురతిం తాక గచ్చతి | అర్జున స్రైవమాళశంకాం నిరాకుర్వన్నువాచ పి ల్ (శ్రీమన్నారాయణ: కృష్ణః శరణాగళవత్సలః శరణాగతవత్సలు డయిన (శ్రుుక్త నొారాయ-బడు అష్టక
వమష్టాధాగ్యయమనమూ శీర -కఈ యాశంకను నిరాకరించుచు ఇట్ట్లనుచ న్నాడు? _ ముముకో స్తన్య వేదాంఠశవణాది పకుర్వుతః 207 చిత్తవృ త్తినిరో దే పా (వవృత్తన్య విరాగిణ ఆంతరాలే మృతస్యాపి వినాళో నోభయ్యత వై 208 శవా శిష్పవినిందాన్య యధాశాస్రం (వకుర్వతః నానిష్టాం గతిమాప్ప్నోతి పర(త్రాన్యాజ్జి జంతువత్ 2609 యస్యాచ్చాస్తా9ినుగః కళ్చిచ్చుభకృద్దురతిం గతిం ఇహాకీర్తిం పర్మత్రాఫ్రి కుత్సితాం నైవ గచ్చతి 210 అయం తు సర్వత! శేషః కధం గచ్చేద్ధి చుర్షడిం శిష్యన్య పుతరూపేణ కృషపాప్యాతత్వసూచనం వ్[క్షే తాతేతి పదత౩ సాకొద్దరిణా కృతమర్డునే 'వేడాంత్మశ నణాదిక నమూచరించు ముముయువు చిత్తవృత్తి కఇిరోధమున (వవర్శించిన విరాగి మధ్యలో మరణించినను ఉభయ కినాశము కలుగదు. యధాశాన్ర్ర్యృముగా (వన్నర్తించి నందున నీలోక మున శిష్టనిందయు గలుగదు. శాస్త్రానుగతముగా (వవర్తించినందున అనభిజ్ఞు డయిన యితర (పాణివలె వరలోగశమున అనిష్టగతినివాందడుం ఇపహాలోకమున అవకీర్తిని పొందడు, శుభయొనరించిన వాడెవడేని యర్గతిని పొందడు. వరలోకమున_ కుత్సిత గతిని పొందడు. శభరక రుడు సర్వ కేస్టండు- దున్లతినేల పొందును 1! గీతలో “తాతి యని నంబోధించుట యున్నది* శిష్యుడు పుుతుని వలె కృళాప్యాతు డగుట దీనిచే నసూచితము*, తాతవదమునుభగవాన్ అడ్జనునందువ యోగించి యుట్టి యభిమానము నూచించెరుం యోగియాభయ్య్క ఛష్టుడె నశించుటయీ వి! లోకమున ఉచ్చం ఖలముగా (వవర్సించువాకు వేవవిహిత కర్మ త్వాగమున శిష్ట్రగర్హ్హ ఇకీ యు డగును. అట్టివాకు వర్మత నికృష్ణగతిని పొందును, ఆ యాళ యను ఈ యోగికి కలుగదు. శక. ప్రాప్య పుణ్యకృతాక్ లోకానుషిత్యా శాశ్వతీః సమాః
ఉ69 గ్ తాభావవ కాశనుం శుచీనాం (శ్రీమతాం శేహే యోగ్యభష్టోఒభి జాయతే | యోగమార్హ (శవ్క త్తస్సన్యోంతరాకే న్బుతో విభేః వి[?2 స గత్వా సాధకో లోకానళ్వ మేధాదియాజినాం కోటీ॥ సంవత్సరాజాం స వాసం కృత్వా తతః కయ్ 2,8 యధో కకారిణాం గేహే ధనినాం జాయతే సతాం వాసనాకేష వద్భావాదల్పవై రాగ్యవాన్యది ర! జనకాదినదేనాసొ రాజ్ఞాం గేహేఒభిడాయతే యోగమార్షమున (వనర్హించియు "దె వాత్ అంతరాలను.న మతు డగ నేని యా వాధకుడు అశ్వ మేధాది యాగముల నాచ 86చిన చారి లోకములను పొంది కోట్లు వర్సరము లచట నివానశ+? -మొనరించును. ఆ ఫఎము తయింసగా నట్లాచరించిన (శ్రీమంతుల గృవాము లందు జన్మించును. వాసనా "శీేవము మిగిలి యుండగా" నల్బవై రాగ్యము కలవాడగు నేని జనకాదులవలె రాజుల మందిరము లందు జన్మించును. అశ్వ మేధయాగ మూచరించిన చారి లోఠకముూ- లనగా అర్బిరాదిమార్ల్షమున పొంవదగిన ువ్మాలోకము. “లోకా౯ా” అని గీతలోని బవువచవము భోగభూముల భీవము ననుగరించిన- దని (ావ్యాము- [బవ్మాలోక మొక్క_టియే, అందు భోగభూము. లసేకములుం (క్సూలోకమున నుండవలమయు నంత కాలముండి ఖభోగవాసన మిగిలియుండు నేని జనకాదుల వలె ధర్శుజాదులవ ల మనహారాజ చథక్రవర్తుల వంశమున జన్మించు నని భావము భోగ వాననా (పాబల్యను వలన నర్వకళ్ళ నన్యాసమున క యోగ్యుడగు శువే మవహోరాజగును. 42. అధవా యూగినా మేవ కులే భవతి యోగినాం =... వీతద్ధి దుర్గభతరం లోతే జన్మ యదీదృశం॥ వై రాగ్యాదిగుణాధిక్యే వాననావిరహోాన్మునిః 215 యోగభష్టః సుకృతినాం లోకాన్నప్రాప్య యోగినాం ఛాహ్మణానాం దర్నిదాణాం (్రహ్మపిద్యావతాం కుబే జ.
మష్యాధ్యాయము 469 జాయతే తత్కులే జన్మ దుర్లభాదపి దుర్లభం పుజణ్యసాధ్యతయా జన్మ రాజ్ఞాం గేహేఒతిదుర్లభం వ్? తస్మాదపీదృళం జన్మ యోగిగేహేఒతిదుర్లభం వై రాగ్యాదిగుణము లధికముగా నున్నచో వానన లుండవు. “కావున నా ముని సుకృతుల లోకమును పొందడు (వ్మావిగ్యా “-యుతు లయిన దరిద బావ్మాణుల కులములో జన్మించును* ఇట్టి జను “-దుగ్ఫభము కన్న దుగ్తభము, రాజుల గృవాము5 జన్మించుట పువ్యె ముల వలననే కలుగును. అదికు దొ్యభము, అం3కన్నను యోగి శ్యృవామున జన్మ యనునది దుర్త్శభముం ఈ జన్మనర్వ(వమావ కారణ శఈూన్యము- భోగవాననా కూన్య మగుటచే రర్వ్యకర్థు సన్యాసార్హ్హము- శుకాదుల జను యిట్టిది. . స్పష్టవ్యాఢా దళార్తేషు మృగాః కాలంజరే గిరౌ 218 చ(కవాకాః శరద్వీపే హంసాః సరసి మానసే తేపి జాతాః కురుక్ష్వేతే (బ్రావ్యాణా 'వేదపారగాః 2139 (సస్టితా దీర్చ మధ్వానం యూయం తేధ్యోఒవసీదధ తద్నుక్తం హరివంశేఒ్యత వంశప్రస్థావనస్థలే 220 నారివంశమునందు పంళ(వ్రస్తావనస్థలనున కొన్ని యాఖ్యాన యులతో నీ వినయము నికూవితమయినది- ద కార్ష చేశములందు నవ్వ వ్యాధులు, 'కాలందర వర్వతీము నందున్న మృాగములు, శరద్వీపమః శందున్న చకవాకములు, మూనన6రోవరము నంకున్న వాంసనలం అన్నియు చవూగమౌార్గమున (భంకము పొంది కురుమే[త్రమునంవ “వీదపొరగులయిన (ావ్మాణు ఎగా జన్మించినవి. మోరును నుదీక్ట్క శవ యూణ మొనరిం వితిరి. కుర్తుమేతమున నున్న వారి నుండి యోగ జన్మవకారములను గుర్తింపుడు, ఇట్టుకూరివంశమున నిహావిత మయిన చనుట నిరూపితార్థమున (వామాశ్యాిమఃను నంపాదించునుః శీర తత తం బుద్ధినం యోగం లభతే పొర్వదై హీకం యతతే చ తతో భూయః సంసిద్దాః కురునందన!
శ64 గీ తాభావ్యవ శాశము యతస్తేషాం కులే బుద్ధ్యా సంయోగం లభతేఒ్మగ్యయా శ పూర్వ దేహనముద్భూత(ప్రబలాంకురయానయా £2 పూర్వస్మ్యాదేవ సంస్కారాద్యత్నం ఐబహుతరం తతః కరో తితత్హ్వవిజ్ఞానసంసిద్ధా యోగతత్పర౪ 222 తవాసి శ్రీమశాం గేహే జన్మా స్త్రి కురునందన అనాయాస్నార్తవ జ్ఞానం భవివ్య త్యే వమాళయః 2బీ అట్టి వారి కులమున జన్మించి సూత్మమయిన బుద్ధితో సంబం ధము పొందును. పూర్వ చేహము నం దుద్భూతే మయిన (వబలొ” కరము కల బుద్ధితో కూడుకొని పూర్వ నంస్కారముననే బసో తర యత్న మాచరించును- మయోగతర్పరుడై. తత్వవిజ్ఞాన సంసి భ్ధిలో వర్యాన్న మయిన యత్న మాచరించును. అర్జునా! నీవు” కురునందనుడవుః (శ్రీమంతుల గృభామున జన్మించితివి. కురువంశే మున నీకు జన్మ యున్నది- అనాయానముగనే సీకు జ్ఞాన ముదయిర' చును. అని నంబోధించుటలో భగవానుని భావము. పూర్వజన్మృము నందు నర్వకర్శ నన్యాసము గుకూవనదననూూ' [వణ మనన నిదిధ్యానములను వానిలో నెంతవజ కనుషఘైన మొన రించెనో అంత పర్యంతమే (బవ్మత్తెక్య విమయ మయిన బుద్ధితో నంయోగమును __ తత్సాధన కలావమును పొందును. అట్లు పొందుటయే శాక పొందిన యనంతరము కానధిగమించిన భూమిక " శన్న నధిక మయిన భూమికను గంపాదించుటకు నంసిది క్రూవ మయిన మోతమునరకు తగిన యత్నము నోచరించును, మాయను. కలుగు వర్యంతము భూమికలను సంపాదిం చును, అయమర్ధోపి వాసిషైై వ్యక్తః శ్రీరామచోదనాథ్ ఏకామధ ద్వితీయాం వా తృతీయాం భూమికాముక బధా ఆరూఢన్య మృతస్యాధ కీదృశ్ భగవన్షతి; . యోగభూమికయో క్కా90తజీవితస్య శరీరిణం తకు భూమికాంశానుసారేణ క్షీయతే పూర్వదుష్కతం
క్9ి వమ పాధ్యాయము ఉీ65్ తతః సురవిమానేషు లోకపాలపురేషు చ 226 మేరూపవనకుంజేషు రమతే రమణీసఖః తతః సుకృతసంభారే దుష్కృతే చ పురాకృతే త్త? భోగశయాత్పరికీణీ జాయంతే యోగినో భువి కుచినాం (శ్రీమతాం శేహే కులే గుణవతాం సతాం 228 జనిళ్వా యోగమేవై తే "సీవంకే యోగవాసితాః త్మత (ప్రాగ్భావనాభ్య _స్లం యోగం భూమ్మికమం బుఢాః 229 దృష్ట్వా వరిపతంత్యుచైై: ఉత్తరం భూమిక్కాకమం ఈ నిరూపి ఆార్థము 'యోగవాసివృమునను న్యక్క మయినది శశ్రీరాము డీ విధముగా పసిస్టుని (వశ్నించెను. భగవన్ |! యోగ ఇామికలలో మొదటి భూమికను గాని ఆండవ భూమి కను గాని మూడవ భూమికను గాని, అధిరోహించిన వానికి శని పోగా నెట్టి గతి కలుగును + అని, దీని భాన మిట్లు వరి శావ్యాను- " , "యోగ భూమికలలో మొదటి భూమిక యా విధముగా నుం చయుసు, నిత్యానిత్యవ స్తువివేక పూర్వక మయిన ఇబూవరభోగా.వెరా వము వలన శమ--దమ-.[శద్ధ-తితియ నర్యకర్శనన్యాక పూర్వకముగా శుభేచ్భ యను మముతు కలుగుట (వధమ భూమిక. సాధన చతొష్ట యనంవదఠఅని భావ ము. ఆపిమ్మట గురూవసదన మొనరించి "వేదాంత వాక్యవివారణ "వె.సరింవగా ెండవభూవింక కలుగును. ఇది (శవణ మసన నంవల్మి. ఆ వీమ్మట (శ్రవణ మననముల వలన గలిగిన తత్త్వ జ్ఞానమునకు నంబంధించిన నిర్విచికిత్స ఆారూన మగు తనువూనసా స్ధితి మూడవ భూమిక, అది నిదిధాన్టనననంవద యన్ననూట. నొలబ్లవ భూమిక తత్యసాయోత్కారమె. వంచమ-వస్ట-సప్త్రమ భూవమికలు జీవన్నుక్సికి సంబంధించిన అవాంతర భేదములు ఇందు నాల్లవ భూమి కను పొందిన వాడు చనిపోయినచో. జీవన్ముక్తి లేకున్నను విదేహ ఎై.వల్యము కలుగు నసనటలో నెట్టి సంశయమును లేదు. వంచనము
ఉ66 గ్తాభావవ కౌాశము మష్టు నప్తమ భూమికలను పొందినవాడు జీవించియు ముక్తుజే కాన్రన ఏేహవాముక్తుడు నని "వేకుుగా జెద్ప్చ నక్కర లేదు. కాప్టన భూమికా చతున్టయమున శంక యేలేదు. పాధనరూ పమ బున భూమిళా(తయ మునందు కర్మ త్యాగ ము నఅన కాన మువయింవ నంకున శం? కలు గును, అందున సె రాము డట్లు (వళ్నించనుం
వసిష్టు డీ విధముగా నమాథా౦ంచరు, మయోగభూమిక నరుక 80ది యుండి ఉ(త్కాంత జీవితు డయిన మూనవువకు భూమి శాం ఇను కరమున పూర్వదుమ్మృకము నశించును. ఆ పిచ్ళుట "జేీవతల విహాూనను లందు లోకపాలకుల ఫురవం లందు చుళూవవన నికుం జము లందు రమణీయ రమణీ సహితుడై నం చరించును, రమించునుః అంతట కొంత కాలమునకు పూర్వ మొచరించిన సుత వరిపాశనము దుష్కుతము భోగతుయవమున నశింవగా మయో'సల కులమున జన్నిం చును, శుచిత్వము కల (ల్హ్రైిమంతుల గృభామున గున్న మయిన గుణవంతుల గృవానమున జన్మించును, యోగవాసికుడై ఆ యోగ మునే సేవించును. ఆ జన్మలో పూర్వజన్నాభ్యస్త మయిన యోగ భూమికాక్రవమునుం ననుసంంచును. అపుకు అనంకరము పొంద వలసిన భూవింకా క్రమమును పొందు వాక్షగును.
ఇచట నికూపితు డయిన సాధకుని నమూన మీ విధముగా పరి(గ్రావాష్ట ముం పూర్వ మశభివృద్ధి పొందిన భోగవాననల్మ పా బల్య ము. వలన అల్బ్పకాల మభ స్టస్ించిన వై రాన్యవాననా చాక్చల్భమున 'శాణోతాంాంతి నమయనులో భోగన్పృవా కలుగగా మజలజన్మిం చుటలో నిట్టివాడగును* “శుచీ వాం స్రీ రు తాం శేకే?? దన్మించును, “వీకొకఠడు వె రాగ్య వాననా (వాబలస్ర్రము వలన, (వకృవ్ల పుణై వరిపాఠశ నంపావ్న మయిన వర మేశ్వర్మవసాద వశమున [పాఠో (తాంకినమయములో భోగన్చ్ఫృవా కలవాము కాడు. భోగవ్యవ ఛానము శేకుండగ నే (బ్రవ్మావిదు లయిన (ావ్మాణుల కులమున జవ్చించును. నర్య్యవ్రమాద ఆకారణళూన్య వుయిన (ాహ్మాణుల కలా
మష్టాధ్యాయము శ67 యున జన్మించును- ఆ జన్షలో (పాక ననంస్కా.ర మభివ్యక్షృము కాగా అనాయాననున నె భూమికల నందుకొనును. ఇట్టి వానికి మోతవిష యమున శంక లేదని (శ్రీవసిస్టుడు స్పష్టముగా నన లేదు. వమోంతర కధననుగా సర్వము నిభూపించి ననియు భానించునది. ౫ ౫ * (బ్రవ్మావిడదులయిన (శైహ్మాణుల సర్వవమాద కారణ ఛూన్యమయిన వంశమున నముత్సన్ను డె మధ్యలో విషమయభోగవ్యవధానము "జేనం మున వ్యవథానము "లేకండగ నె పూర్వజన్మకు నంబంధించిననంస్కా-ర ముద్బుద్ధ మగును గావున సర్వకర్మ్శనన్యానపూర్వక మయిన జ్ఞాన సాధన ముండుగావుత, కాని (స్హ్రీమంకు లయిన మహారాజచ్మకవర్తుల కులకున జన్మించినవాడు బహా.విఫవిషయభోగవ్యవథానమున నె యుం డును. ఆశతనీకి వివయభోగ వాననా ప్రాబల్య ముండును, (వమాద కారణములు నుండును, అట్టి వానికి వ్యవహిత మయిన జననం స్కారోడ్చోధము కలుగునా 1 ఎప్టు కలుగును 1 తమ్యలియుడు కావున చర్వకర్శశన్యాసానర్హ్యుడు కావ్సవ జ్ఞానసాధన మెట్లు (మొప్ప మగునుః అనువిషయమున భగవాన్ ఇట్టు వెవ్చుచున్నాడుం కఉ. పూర్వాభ్యాసేన కేనైవ [హైియళతే వ్యావళోపి నః జిజ్ఞాసు రపి యోగన్య శబ్ధ (బ్రవ్శీలివర్త తే! పూర్వజనృకృతాభ్యాససంస్కారేజావళోపి సన్ జ్0 మోతమా గేజప్రవృల్లోపి స్వవశీక్రియతే బలాత్ అకస్మాదేవ వ్యుక్థాప్య థోగవాసనతో జనః ర. జ్లానసంస్కార్మ పాబల్యాత్కిర్సియతే సాధనోన్మ్నుఖః ఆల్బకాలమపి జ్రానాధ్యాసవాననయా తయా వశీ సమ్మ్యాగభ్య స్తయా తస్యా వాననాయా విశేషతః సద్వస్తువిషయ త్వేన పప్రాబల్యాదన్యగోచరాక్ వ్ర యధాత్వమేన యు ద్ధేస్మిన్ పూర్వాభ్యాసవశేన చ జ్ఞానాధ్యాసోన్ముభో ఒ కస్మా దేవాభూరితి చాశయః లికి అతః సంస్కారప్రాబల్యాక్ జ్ఞాతుమిచ్చురపీహ యః
శతీ63 గీ్తకాభావ్యవకాశము
మోకసాధనబోధస్య విషయం (హ్మాచిద్హనం 206
భుక్త్వా భోగాన్నహాన్స్వన్గే జన్మ ప్రాప్యోర్హమే కులే
యోగభభష్షాపి వేదో క్తకర్మానుష్టానజం ఫలం తతి
ఆతీత్య వర్తతే తర్హి కిం వాచ్యం (బహ్మవేదినః
పూర్వ జన్మము నం చాచరించిన అ థ్యాక రంపొ్కాా-రమున
అవకు డయినను, మోషసాధనము నకు (నయశ్నే మెెరరునంి చా డయినను అక స్మాత్తు గా భోగవాననల నుడి వ్యున్లాపిక డగును మోతయసాధహోన్నుఖు డగును. వాన గనంప్కాాం (సాబ ల్యము వలన పశీకృతు డగును. సాథనోన్ముఖు కగురు. అవస్తు విమ యము అయిన భోగవాననల కన్న కాన వానన వస్తు వినయ మయి నందు వలన అల్పకాలాభ్యస్త మమినను (వబలము. కావుననే సాధకుడు మోకు సాధనోన్నుఖు డగును, నీవే యిందు నిదర్శనమూ- సీవ్రు యుద్ధమున ,వవర్తించితివి, జ్ఞానమునక్రై. [వయక్నింపక పోయి నరు పూర్వనంస్కా_ర 'పాబల్యము వలన రణభూవింలో అకస్మాత్తు గనే జ్ఞునోన్నుఖుడ వముళివ్. కావుననే “నేబోధి కమ రాశో2స్తి” అని పూర్వము నికూపితే ముమిుసది- కాన నంహ్కా-రము అ నేకజన్మ సహృనవ్యవహిత మయినరు సర్వవికుద్ధ రంల నణచి వేసి తన కార్య మాచరించి తీరును. నర్వ కర్మ సన్యారము లేకపోంజనరు మతి యునకు జ్లానాధి కార ముండనే యున్నది. రయన లనేకలు చుట్టూ చేరి రశ్సీంంచు చున్నను అ శ్వాదికమునకర ఇవ్టము 'లేశన్నను ఆశ్యా దికమును చోరు డంవరి నభిధవిఎచి తన సామర్ధ్య 3శేమమున వాకిం చును. విమ్మట ఎవూ డవవహాక వముయినదో యని విమ్శింతు*, అన్లు యోగ భష్టుడు జ్ఞాన (వతిబంధ మా చరిం మవాశ మథ్య నున్నను తా నభిలవంనకున్నను బలీయ మయిన జ్ఞాన నంస్కా-రమం స్వసామర్థ్యవిశేష మున నే నర్వ (వతిబంధకముబ నఖిధవించి. వాసి నాత్మవశ మొనరించును. కావుననే నుస్కాార (పాబలస్టినూూ వలన జిజ్ఞాసువ్రుకు మోతసాథన జోధవిమయ మయిన చిద్ధన
వో ధ్యాయము శీ6తో శ్యైన్నాకము. గుర్తిం చును స్వర్లమః న బహుభోగ నుల ననుభవించి, -క్మీత్త మ కులమున జన్మించి యోనభష్టుడె యుండియు, వేదోక్త కర్మానుస్టాన జన్య మయిన ఫలమును కబ్దబవ్మామును అకక మించి యుండును (వధతు భూమికలో నున్న నన్వ్టిసియు నా భూమికలో మరణించినను మరుజన్మలో కర్శాధికా రాతి కమ మున జ్ఞానాధికారి యగును. [వధమ భూమికా నృుతుడే యిట్లు జాగా ద్వితీయ భూమికలో తృతీయ భూమికలో మృతు డయిన వాడు విషయ భోగాంతమున మహో రాజకుల జన్మ పొంది. కాన్, భోగ మనుభవిందక నే (బహ్మావిద్చాహ్య కులమున జనించి కాని శ ర్మాఫిశా రాతి క్ర మనమున జ్ఞానాధి కారియై త తృాధనములను నంపొ చించి తతృల లాభమున నంసారబంధ విముక్కు డగు వని వేరుగా శికూింప నవకరములేవు, ఈ యంశ మిట్లు నిరూపితము కాగలదు- ఉక. (వయత్నాద్యతనూననస్తు యోగ్ సంశుద్ధ కిల్చిమః ఆ నేకజన్మనంసిద్ధః తతో యాలివరాంగ తిం! యోగభ్రష్టో వరం జన్మ లబ్ధ్వా (బ్రహ్మవిదాం కులే కే తక్త్వక్ఞానేఒధికారీ సన్ జ్ఞానసాధనతత్పరః జ్ఞానలాథేన సంసారబంధనాన్ముచ్య తే త్వితి 288 యతమానోఒధికం యోగి యత్నాత్చూర్వకృతాదపి యోగ[పయత్నపుణ్యేన ధౌతపావమలో ఒభితః జక సంస్కారో పచయాత్పుజో్యోపచయాదృహూ జన్మభిః సంస్కారాతిశయాత్సిద్దః పుణజ్యాతశయయోగతః 240 లబ్ధిపాళ్చాత్యజన్నాసౌ సాధనాతిశయా త్తతః సాజొత్క్సృత్య పరం తత్త్వం ముక్తిం (ప్రాప్నోతి నద్గతిం 241 యోగ భష్టుడు (బవ్యావిదు లయిశ | బాక్మాణు కులమున ఇన్మింది తత్తజ్ఞానము నం దఫికారి యశను- జ్ఞార సాథన తత్స ఈశుడు నగును, పూర్వమా చరంచిన యశ్నము కన్న నధికముగా యర్నించు వా డగుభు,. మూగ [1వయక్నమున గలిగిన పుణ్ధమంన
శీ?0 గ్ తాభావ్యవ వాశమా అతని పావ వుల మంతయు శాలిత మగును ఇదివరలో నానో విధము లగు జన్ములు పొంది యాన్నందున నంస్కార మఖివృద్ధీ మగును. పుణ్య మిలిశయిం చును, నంస్కా- రాతి శయమున పుణ్య లిళయ నంబంధమువన సిద్ధు డగును. చిట్ర చివరి జన్మ ఎ వశ్చిమబన్గు పొందిన వాడై సాధనాతిశయము కలవాడై వరతత్త, చ్రమును సాతా త్క-రించు కొనును, సద్దకి బొందును. ముక్తి పొందును. ఈ విమ యమున నంశయ మేవియు లేదు. జీ6. తవస్విభ్యో౭.ధికో యోగ్ జ్ఞానిభ్యోవి మతోఒథికః కర్శిభ్య శ్చాధికో యూ్నీ త స్మాదోస్టగ్ భవార్డున।
(శద్ధాధిక్యోదయాయాధ యోగి సంస్తూయ తేఒధునా
తపఃకృష్య్ఫోపవాసాదితక్ప రేట్యోపి యోగ్యసా ల(2
ఉత్క్బృష్టో (బ్రహ్మవిద్ జ్ఞానీ నిర్చృ త్రికమనా యక
జ్యోతిష్టోమా దికర్మా నుష్టాయిభ్యళ్చాధికో మత బడిత
'మోకొన ర్హ తయాజ్ఞత్వాత్కర్మిణాం చ తపస్వివాం
పరో కజ్జానవద్భ్యోప్యపరోతృక్ఞానినో వరాః ల్రీ4భీ
తేభో్యోఒప్యేవం మనో నాళవాననాతయస౦ంయుత,
జీవన్ముక్షో మునిక్య్యోగీ తే సర్వో త్రమో యతః 245
(శద్ధాతశయమను కలిగించుటకై యీ యోగిని. స్తుతించుట
యిందు ౫లదు-. ఈ యోగి తవస్వులు కన్న నధికుడు తవస్యులు కృషచృచాండాయణాది తేవము లువవాసాదు లానరింతుళు. వాని యండానక్తు లగు వారి కన్న సీఠ దుత్ర్తముడు. తత్క్యజ్ఞాన ముదయిం దిన పిమ్మట మనోనాశము వాననాతయము సంపొదించును. గావున నధిక్షడు, (బహ్మూవి కుడు మనస్సును వృత్తి రహితమ్సుగ వాననాళూన్య ముగ నొనరించు గావున ఉత్కుష్ట్రుడు కాన్ఫననె జో్యతిష్టోవూది కర్శానుషస్టైతల కన్నను అధిషడు. కర్ములు తవస్వులు ఆజ్ఞ లయి నందున మోమోడ్డ్మలు కారు* వరోతజ్ఞానము కల జ్ఞానుల కన్నను- అవరోత జ్ఞానము కలవారు టేఘ్రలుం ఈ ఈోగ్ని అవరోతుజ్ఞాననుం-
వష్టైా ధ్యాయము శమ శలవాడు కావున అధకుడు. అపరోతజ్ఞావవము కలవారల కన్నను మనోనాశము వాసవాతయము కల యా మోగి యుత్త ముడు, అన రోషజ్ఞునము కలవారలకును కొందరకు మనోనాశము చాననాశయ -తంంండదు గావున వాకు జీవన్నుక్తులు కారు. జీవన్నుక్తు డయిన ఈక 4. యోగినా మపి నల్వేపాం మద్ల లేనాంత రాత్ళనా ధ్ధానాన్ భఛభజళేయోనూంన మే యుక్కత మో మతః! సర్వయోగివరం (శ్రళభక్తం థీ వదన్షరిః ఉపసంహరతీదానీమధ్యాయం యోగతత్పరం 248 యోగినాం వసురుద్రాదిళ్నక్తానాం భేదచేకసాం సర్వేషామపి మధ్యే యో వాసుదేవే మయూశ్వరే 247 పుణ్య పుంజోదయ్యా(క్పేమ్లూ నివి షైనాంతరాత్మనా ప్రాగ్భవార్జితసంస్కార పాటవాళ్ళాధునంగమాత్ 248 గోద్దఢథానః నదా భూత్వా చింతయక్యాదరాచ్చు మాం సగుణం నిర్గుణం వాపి నారాయణమధథ్శ్వరం౦ క క! అనన్యభఃక్త్యా పరయా స మదృకోహ్యనన్యధీః సర్వేభ్యో యు క్తచి_శ్తేభ్యః షో నిక్యసమాహితః 268 సర్వజ్ఞన్య మమాత్యంతనిశ్చితో న్యాత సంశయః యోగాభ్యాసశ్రమే తుల్యే సమానే భజనగశ్రమే శివ్ త్వం మద్భ క్రతయాత్యంతయుకో భవితుమర్షున 2582 అనాయాసేన శ్వీఘం చ శత్యుసీత్యాశయో హారేః ఛగవద్భక్త్తుడు నర్వయోా సలలో (శేఘ్రుడని భగవాళా ఆరుచూ ఊఆూగవర మయిన ఈ అ౨ధ్యాయనును ఉవనంపారింద చేయు చున్నాడు. భిన్న మనస్కుూ అయిన చారు వసురు.దాదికస్ర భక్తు అగుదురు. వారందరిలో చాను జేవుడ నయిన నా యందు భక్షి కల ఇారు నా కభీష్టులు. పుణషపుంజోదవయ ముస (పే కూ )నివిష్ట చుముక
శీ79 గ్తాథావ(వ కాశము అంఠేరాత్శతో నుండి పూర్వజన్మ నంపాదిత మయిన నంస్కా-రవము- యొక్క సామర్ధిట్టిము నను సాధువుల నమాగమను వలనను (శద్ధ కలవాడ్రై నన్నాదరమున జింతించును. నమధిక మయిన అననర్హ భక్తితా నన్ను నగుణునిగా గాని నిప్పణునిగా గాని భావించి భక్తు డగును, అట్టి మవ్ఫృక్తు డు అనన్న బుద్ధిగా నుండును. యోగచిత్తము- కలవా రంవదరి కన్నను నిత్సనమాహితు డయిన ఆతడు (గే తముడు, 9ఇది సర్వజ్ఞుడ నయిన నా నిశ్చయము, ఇందు నంచేకాము'ః "లేదు, యోగా భ్యాన్యశమము నమాన మయినను భజనకమము నవూన మయినను నాకు వరాజ్బ్ముఖు డయిన వాని కన్న మక క్కుడే ముఖ్యుడు. అద్దనా! నీవు నా భక్తుడవు, అత్యంతము యక్తుడ వగుదువ్ర, అనాయానమునకీఘముగ యుక్తుడవు కాగలవు. ఈ యథ్యాయమున బుద్ధి శుద్ధి హేతువగు కర్మ ఊయూగము' మొక్కా మర్యాద (వదర్శిత మయినది+ నర్వశర్శ సన్యాన మొనరిల చిన వానికి సాంగయోగము. వివృత మయినది. అఆగేన నిరాన- పూత్వకముగా మనోనిిగహోపాయ ముపదిస్ట మయినది యోగ 1భష్టునకు పుకుపార్ధ్య ళూన్య తాశంకయు శిథిలీకృతి మయినది, ట్లు కర్శకాండార్థముం త్యం వదార్థ నిరూవణ మిందు పరినమాపిత మయి- నది- ఇటువై “శ్రద్ధాజాకా భజతే రూ మాం అను గీతా వాక్య మున సూచిత మయిన భక్తి ఊూగమనును తత్సడదార్థము భజ సేయుడు నయిన భగవానుని నిరూపించుటకు ద్వితీయ మట్క_ము- నమద్ధము. యోగీ యోగబలేననంసృతిమిమాం త్య క్వాళ్ళుసాఖ్యే స్టితః కర్మీ కర్ణజ లోకథోగ రసిక _స్తస్మిన్నుపాయే రతః అస్మాకం తు నవీనవా రిదరుచిర్ణందస్మి తేనాంచితో గో గోపీ జన వత్సలః సుఖనిధిః కృష్ణః శరణ్యో గతిః కర్థ "యోగి ఊూగబలమున సీ నంపారమును విడనాడి అఆత్మసౌఖ్య మయున నుండును. కర్మ్యభుడు కగ్భజన్యము లయిన లోకముల భోగము
- మష్యాధ్యాయము ఉ78 లందు రసికుడై ఆయపాయనున నుండును. నూకు మందన్శితము కలవాడు నవజలథరకరూ పుడు గోజన గోపీజబనము లందు వత్సలుడు సుఖనిధి యగు (శ్రు౪త్త భగవానుడే గతిం
విరూపితమిహాఢ్యాయే కర్శసన్యాసపూర్వకం
త _క్వైక్షొనెకకరణం చి _తృశుద్దినిరోధనం వక్ర్
॥ పఫివనమథ్యాయష పష్కైన త్వం పదార్ధనిరూపణం
(తిఢాశుద్ధినిరా సేన (తిఢా శుద్ధియకం కృతం [కక
పాపాథ్యాఒళుద్ధిర తులా నిష్కామైః కర్యభిర్హ తా
అతో రజోగుజణోద్భూత వికేపా ఇద్ధిరాంతరీ వ?
చిత్తపరద్ధినిరో దేన వత్యగ్ధ్యానేన నాశితా
త్వం పదార్జావరిజ్ఞానాభిధా శుద్ధి సృృతీయకా లక్ కి
దేహాదిభిః సృధక్క్బృత్య సాక్షిజం తద్వివేచనాత్
సాప్యశుద్ధిర్హతా సమ్యగుప దేశవచోమృతై 8 258
ఏనం భగవళా సమ్యుకొ త్వం పదార్ధనిరూపణ౦
కృతం యేన నమన్తవెనై శ్రీకృష్ణాఖ్యాయ వేధసే వ(0
ఈ అభి ట్ర్యము నందు కర్మ నన్యాస పూర్వకముగా తత్త
"జ్ఞానమున ముఖ్యశారణ మగు చిత్త శుద్ధి నిరోధనము నిరూవితి మయినది, ఇట్లధ్యాయ వట్టైమున త్యం వదార్థము నిరూవితమని ఇానింవ నలెను. నకూడు విధముల అశుద్ధిని నిరసించి మూడు వ్ధ ముల శుద్ధి యుచిశేముగా నిది నిరూపిశ మయినది. పావ మనువేరు గల అనమాన మయిన అశుద్ధి నిపష్కాను కర్శలచే నశించి పోవును, రజోగుణము వలన నుత్పన్న మయిన వితేపాత్మక మగు అకుద్ధి అంతరము, చిత్త ళుద్ధి నిరోధమున (వత శ్ర శైక్రనమున నది. వళిం: చును. త్యం వదార్ధ్థమను గుర్షింవక పోవుట మూడవ అశుద్ధి- సాతమీ యగు ఆత శైను "జేవశదుల కన్న 'వేకుగా వేసి వవేచన మొవ రింపగా మూడన అశుద్ధి జారనుగును, భగచానుడు ఉవబేశ వచో వృళములచే త్వం వదార్థ నిరూపణ మొనరించెను. అట్టి (న్రీశృవ్ల
శశీ గ్ ళాభావ్యన కాశ నూ వర్మబహ్మామునకు నమ ప్కా-రము, యాగో ణ్లానం చ కర్ణ గోతివిశదవసలం యస్య భక్త్యా జనొనాం (బ్రహ్మాదీనాం నియంతా విజయరధగతో యంతృరూపేణ యోభూత్ యోగిధ్యేయన్వరూపో నిరవధిసుఖదో బ్రహ్మవిద్యాగురుర్య? కృషోపొ ళ కివళ్యో వసతు మమ హృది స్వాత్మభూతో మమాద్ధా 285 (శ్రుభగ వాను నందలి భక్తిచే జనులప యోగము జ్రానముకర్శు (శ్రుతి విశద ఫలముగా లభిం చును. (బజళ్ళుదు ఎకు నియంత యయిన భగవానుడు విజయరధగతుజై సారథిగా నుండెను... భగవానుడు యోగి భ్యేయమగు రూవము కలవాడు. నికవధిక సుఖవదుడుః (హూ విద్యా గురు వయిన (శ్రీకృష్ణుడు భక్సి వశ్యుడు. నాకు ఆత్మ గయా పుడు నా వృాదయము నందు నివసించు గావుకం ఇతి భావ(పకాశే ఛథ్రీసదానందవిదాకృతే చెత్తవృ త్రినిరో థాఖ్యః షష్టః సంపూర్ణతాం గతః డక్టన్ " శ్రీ సదానంద విరచిత మయిన గ్తాభావ (వకా శమునందు చిత్తవృత్తి నిరోఢ మను మహా స] ఇాస్ట్రయము సంపూర్మమమినదిం న సత్వం వరంధిమహి ?
- సత్యం పరం ధీమహి" అల్ల గీతాభావపకాశవనం సపవూ ధ్యా యము అణా (శ్రీళభగ వానవాచ! క మయానక్తృమనాః పార్ధ యోగం యుంజన్మ దాాశయః అసంశయం సమ్మగం మాం యథా క్షాన్యసి తచ్చృణు! ఘనళ్యామం వామం సతతమభిరామం క్రతుపతిం [శియో ధామాకామం విమలసుఖరామం మునిగతిం సుదామాద్యారామం విధిహరలలానుం [క్రుతిమతిం (శ్రయే రామారామం భగవతివిరామం (వజరతిం కై మేఘక్యాముడు సుందరుడు నిత్యమభి రాముడు (శ్ర కువతి లత్మ్మీ స్థానము అకామడు న్వచ్భసుఖమున విజారించునాడు మునులకు ఇతి కుచేలాదులతో నాడువాడు (బహ్మశివులకు మనోనారుడు “జేదభావుడు గోపీవిహోరుడు నంసార గతి విరాముడు (వజమున నాన షమ్రుడు నయిన శున్వ భగవాను నాశయింతును, జేయం వ్యాఖ్యాయ షప్కేన త్వ సదారవమధాధునా చో ల థఖ ధ్యేయం జ్జేయం సమాదేయం తత్పదార్హం వదక్యజః వి షట్కాస్యాంకేన పద్యేన భక్తియోగో హి సూట్రితః వివరీతుం తమధ్యాయష ప్కే-నారభతే హరిః ! బహ్మవిద్యాప్రధానాంగో యోగో భగవ తేరితః ఇదావీం సర్వయోగానాముత్తమో యోగ ఉచ్యతే శ్రీ ఇతముకానికాభే దే సత్యప్యధై ౯క్యమ_స్త్యతః ళు కం! య. తాత వ్యాఖ్యాయంతే చిదానందపదాంథోజర జఃశియః ర్ కోరత్ర షమి” అను మహావా క్యార్ధములోని త్వం వదార్ధ శూ రథ్యాయనులతో వ్యాఖ్యాతీ మయినది* అని తెలియప లెను.
గళాఖావ్యవశాళ ము
ఇ భగవాన్ భ్యేయము శే మము ఉపాబేయకు నయిన తతృ, చార్థమును నిరూపించు చున్నాడు. పూర్వ్యమబ్మ్న_ము మయొక్క- చివరి శ్లోకమున భక్తిళయోూగనుం సూతితమయివది అట్లు మాత్రిత మయిన భక్షియోగమును అధ్యాయ మట్నమున నిపంం మటస భగవా౯ా ఆరంభించు చున్నాడు, (ట్రహ్మావి ద్యాావ భఛానాంగ నుమిన ఇ క్రయోగ మును భగవాన్ నిరూపించును. (వస్తులేము న్య ఊూగములలో నుత్తమ మయిన మయూగము. నిరూపితకుగును, ఇట్లిచదట కొంతగా ఉన్దానికా భేవము గోచరించినను అధ్రై౯క్ట మున్నది. చిడానందూ డయిన (స్ర్రీళృష్ణ భగవాను9 పాదవద్మవ రాగ శ్రి లిచట వ్యాళాక్ర తము లగును.
భక్తియోగో హి యోగానాముత్తమో భగవత్ప్సింియః
భగవత్కృపయా సాకెత్ జ్ఞాయతే హృది దేహానాం శ్రే
కర్మ్యభష్టాజనా లోకే జాయంతే దుష్షసంనృతౌ
యోగ్యభష్టాస్తు జాయంతే శుచీనాం శ్రీమతాం కుతే శ
నారాయణ పదాంథోజరజ: శ్రీ యేమ సంవృతే
భక్తియోగే సకృత్చుంసాం (ప్రవేశే పుణ్యపుంజతః త్ర
భష్షళబ్దః పర్విభష్టో నాన్విష్టోపీహ లభ్యతే
అతః న్యచ్భద్ధయో పేకో నారాయఐపదాంబుజం ఠా
భజేదనన్యయా భక్త్యా నైరంకర్యేణ సజ్జనః
త్యక శ్రీహరిరేవావా భజసీయః స్వరూపక గి
కీదృళశం భజనం తస్య తద్గతేనాంతరాళ్మనా
కధమి త్యేవమూకాంక్షొమాలకై ్య వార్టునన్య చ 11
స్వయం వాక్యము వాచేదం వక్యుమాణం కృపానిధిః
భక్తి యోగము యోగములలో నుత్తకుము. భగచానునక
(యము. చేవాధాకల బృాదయమునం దది సామౌద్భగ వత్కృవచే గల్గును, కర్మ్మ్యభష్టు లయిన జనులు లోకమున దుష్త్టరంసారమం నందూ జన్మింతురు 'యోగభష్టావు కుచీవాం శ్రీపతాం చ. జన్మం
(గవృ్వమాధ్యాయము శీ తురు. నారాయణ పాదపద్మ వరాగ ల్రీ పేమ నహిత మయిన కులమున జన్మింతురు, పుణ్యవరి పాఠమున నత్పురుషులకు భక్తి యోగ మున (వవేశము కలుగగా (భష్టశబ్దరు వరి[భవ్హముగురు, అన్వేమిం చిన నది బభింవదు* కావున నజ్జనుడు న్యచృద్ధారమన్వితుడైై నారా యణ వదాంబుజమును భజింవ వలెను. అనన్యభక్రి త్ భజిఎవవలెను. నిరంతరముగ భజింవ వలెను (శ్రీళారి భగవానుడె న్వరూవత।ః -ఛజనీయుడు. ఆతనినే అదిలో సేవింప వలెశు. ఆ భగవానుని భజన మే విధమున నుండును?! తద్దతమయిన అంకరాత్మతో భజంవవ లెరుం శద్దతాంత రాత్మతో న్న్లై భజ?వవలెను ? ఇట్లడ్డునుని యా కాంతు మాలమీంచి కృపానిని యగు భగవానుడు న్యయముగా నీ వాక్యము తయలుకు చున్నాడు.
మయీళ్యరే హరౌ సాతిజ్జగజ్రన్నాదికార ణే 12 సమాస క్రం మనో యస్య త్య క్వాన్యవిషయం నదా కుర్వుంళ్చి త్తనమాఢానం నూం నమాశ్రిత్య సర్వదా శతి ఈదృశ_స్వ్వం హి మామీశం భగవంతమధో జం సమగైై కిశ్వర్యసంపన్నం యథా జ్ఞాన్యసి తన్నయా వ్ ఉచ్యమానం శృణు నృష్షం నిస్సందేహతయార్జున ః పార్థ! నా యందు మనస్సు నాగక్ప మొనరించి కూగ మనలం శేంచుచు నన్నా శయించిన చాడనై అశంశయము గా సమగముగా నన్నెట్లు తెలియుదునో వినుము. అని గీ తార్ధము. సామొజ్జనజ్జన్యాడో శారణుడ నయిన ఈశగ్గరుడు పాం నయిన నాయందు మన స్స వినయము విడనాడి సర్వదా నమానక్త్రము కావలెను! చిత్త నమాభధాన మొనగింవ వలెను. నర్యదా సన్నాశీయించి యుండ వలెను, అద్టనా! నీవిట్టి వాడవై. ఈశ - భగవాన్ - అధో తుజ- సమగ్రైశ్వర్య నువన్నుడ నయిన నన్ను నీ వెట్టు సమగ్ర ముగా 'బెలిముదువో దా? నేకు చెప్పెదను నిన్బృంజేవానుగా విభాపించి చెప్పెదను వినుము. "
జరి గ్ళాభావ్యవతాశనుం భగవానుని యెట్టి రూవము భజనీయను! ఎట్లు భజనీయము?- అని అక్జును డడుగక పోయినను వరవు కారుణికు డయిన భగ చాళో్ నస్వయముగ నే సిరూపిం చు చున్నాడు, లె. జ్ఞానం "లేఒహాం సవిజ్ఞానవిదం వయ్యామ్య శేమతః యద్ జ్ఞాత్వా నేవా భూయోన్యద్ జ్ఞాతవ్యమవశివ్య లే! తచ్చోితురాభిముఖ్యాయ స్తాతి జ్ఞానం స్వగోచరం 1 ఇదం మద్విషయం జ్లానమపరో కం స్వతో యతః పఠతోతం శ్రతిబంధేన డ్లానమిత్యుపచర్య తే 18 తన్నిరాసే (వమాణేన సవిచారేణ యత్చునః విజ్ఞానేన యుతం సతృన్మత్స్వరూపావసానకం 1₹ శాస్త్రజం తే పరోకంచ పరమాపోహమీశ్వర:ః కధియిష్యామ్య శేషేణ సఫలం చ ససాధనం 18 నిత్యచై తన్యరూపం యదాగమాంతజయా ధియా విషయీకృత్య లోశేస్మిన్ పునరన్యన్మనాగపి [0 జిజ్ఞాసో సవ వాన్యస్య క్షాతవ్యం నావశిష్య తే సర్వాధిష్టా నస న్నా్యజైజ్ఞా నేఒధ్యారో పిఠం జగత్ డ్డి యద్ జ్ఞానాద్బాధితం సర్వం క్టేయం కిమవళిష్యతాం తన్నాక్రజ్ఞానత స్వం తు కృతకృతోో భవిష్యసి లి! పూర్వక్షోశమున “జ్ఞాన్యసిి యనుటచే నా క్రానము వరో శము కా దగు నన్న శంక యుదయింన వచ్చును. అట్టి శంకను సవర్తింవ చేయుచు (శోత కాభిముఖ్యము సంసాదించుటనై. న్య గోచర మగు జ్ఞానమును భగవాన్ నృవ మొనరించు చున్నాడు* ఈ జ్ఞానము మద్యమయను- ఇందు నేనే విషయము. ఈ డ్షానము న్వతః అవరోతుషు, అనంభావనాది (వతిబంధ ముండుటచే. ఫల- .ముత్స్పాదింపద జేయని జ్ఞానమును వరోతమని వ్యవహరింతురు. అనంభావనాదులు నీరన్తములు కాగా విచారము యొక్క వరిపా- శాంతము సందు ఆ (విమాణముననే యుత్సన్న మయిన జ్ఞానము?
సవృమాధ్యాయనుం శక శృవతిబంధము లేనందున ఫలము నుత్చాదింవ జేయునదైై. అవరోతు శాన మని వ్యపవారింవ దగి యున్నది, విచార నరిపాకమున గలిగి నది గావున నిజ్ఞాన మందురు. అట్టి విజ్ఞానకుతో గనూడుకొనిన 0౮ అవరోయేజ్ఞానమె ఇాన్ర్రృజన్య ముం మ శ్వ్వెహాపావసాన1 వు ౨9న ఇా్ర్రుజన్య మగు నవరోతయజ్ఞునముకు నరోతజ్ఞానమును వరన "ఫుడ నయిన నేను నంఫపూర్తముగా సఫలనుగా నాధననహి 3ము గా క్ర "చెప్పెదను, నిక్యచై తన్య రూవమయిన వరమాలర్మ తత్త్య్యమును "వేదాంత ఇాక్యజనస్రమయిన బుద్ధికి విమయముగా జేసిగొన వలెగు-ఇంతి యే కాని యూ లోకము నందలి యే యితరవీవు కుమును విషయముగా జేరి శొనరాదు. ఇట్లుండగా సీకు వేరొక జ్ఞాతవ్యము మిగిలి యుండదుం నర్వాధిష్థానము సన్నా_తము నయిన జ్ఞానమునందు నర్వజన మధ్యా రోపితము కావున ఆధిఫ్రాన జ్రానమున చాధీక మగును, ఈ90క జే మమియు మిగిలి యుండదు నీవు నన్నాతశ్ఞానమున కృత కృతు్యుడవు “కాగలవు న ర్యాధిష్టాన సన్నాలజ్ఞానము చే కల్పితము లయిన వాన్ శన్నిటికి బాధ కలుగును. అట్లన్నియు వాధితములు కాగా నన్నా 1తమె మిగులును తన్నాతజ్ఞూనమున నీవు కృతకృత్యుడవు కాగలవని 'తాత్సర్యము- " పరద్రిహ్మడ్డానే జగదీదమశేషం సువిదితం యతః (ప్రోక్షం తుత్యా బహువిధపుదృష్టాంతకధ వై: యదా విశ్వం సర్వం భగవతి హరౌొ (భ్రాంతికలితం తదా (బహ్మళ్షానాద్విదితమలము స్ట్యేవ నిగనూత్ లె వర్మబహ్యాజ్ఞానము. కలిగినచో నర్వబి ము సువిదితీ మసునసి బహాువిధదృష్టాంత్ కధనములతో వేవములు నిహావించినవి, ఈ నర్య వశ్యము భగ వానునందు (భాంకిచే కల్పిశముః ;బళ్ళాూజ్ఞానము వలన -జెలియ దగిన దంతయు తెలిసిన న్లై యగునని వే విజ్ఞాన నిర్షయ మంం 3. మశుప్యాణాం సహా సేషు గశ్చిద్యగతి సిద్ధ యే
శరి0 గ్తాభావవకాశము యత తామపి సిద్ధానాం కశ్చిన్మాం "వేళ్తి తత్త్వతః మత్కృపామంతరేణేదం దుర్లభం తన్మహాఫలం కర్థజ్ఞానాదియో గ్యానాం సహ్యసేష నృజన్మనాం విరి మద్యే కళ్చిద్వివేకీ సన్ యతతే చి_త్రశుద్ధయే జ్జానాయ యళతనూనానాం సిద్ధానాం చ విపళ్చితాం వశీ మథ్యే కళ్చిన్మహానేకః సమ్యగ్జ్ఞానేస నూం హరిం సాజిత్సరోతి తశ్వ్వేన పత్య్యగూపేణ చిద్హనం విగ్" మత్త_త్వ్వజ్ఞోసి నర్వజ్ఞో దుర్తభో జగశీతలే కిం వాచ్యం జ్ఞానమాహాత్మ్యం శ్రీహ రేరయమాశయ3 26 ఈ తత్త్వ మతిదుర్గభము- నా కృవ శేకున్న మవోపల మస నది దుర్తభము, కర్శజ్ఞూనాది యోగ్యు లయిన మౌాసవుల ననవాన ములలో నే యొకడో వివేకియె చిత్త శుద్ధికై యతల్నించును, అనేక జన్నకృత సుకృత విశేవము వలన ని త్యానిక్యవస్తువివేకము కల వాడై. సత్త్వశుద్ధి ద్వారమున జ్ఞునోల్సేతి 3 యత్నించును. అట్లు క్షానమున్నకె యత్నించు. సిద్ధవిద్యాంసులలో గూడ వీ మయొకడో మవోత్ముడు (శ్రవణ-మనన నిదిధ్యానము లొనరిం ది వాని వరీపాకాం తము నందు నమన్టిక్ జ్ఞానవాః న నన్ను సాయొత్కరించు. కొనును* తత్య్వతః (ప్రత్య(హావమున నన్ను చిద్ధవముగా దర్శించును- గురూవ చిస్టము లయిన తత్త్వ్వమస్యాది మహావాకర్టముల వలన నన్ను సామా త్కరించు కొనును. నానామాన వులలో ఆళ్ళుజ్ఞానసాధనము చను స్యించువాడు. సరమదుర్దభుడు. సాధనానుఘైకలలో గూడ ఫలభా ఒను డళిదుర్ల భుడు. వత్త త్వజ్ఞాడు జగలతీతలమున దుర్గ భుడుం ఇట్టి. ఖ్ఞాునమాహోగ లి 'మేమసి చెవ్చుదును. అని (శ్రీహరి భావము. లీ భూమి రాపోఒనల్మో వాయుః ఖం మనో బుద్ధిరేవ చ్ అవాంకార ఇతీయం మే ఛిన్నావకృతి రష్టథా। ఏవం (పరో చ నేనాభిము ఫీకృత్యార్దునం హరిం ఆతృసః సర్యరూపత్వాత్ప్చూ ర్షత్వమవతారయన్ వా
- సప్త మాధ్యాయమః శ్రం1 కేశ్రాథ్యాం (ప్రకృతిం స్వీయాముపన్యన్యతి నంగహాత్ భగవాకా ఈ విధముగా (వరోచనమున అడ్జనుని ఆభిముఖు
నొనరించి తాను నర్వ రూపు డయినందున తన పూర్షత్వమును అవతరింవ చేయుచు తన శే తాత్మక మయిన (వకృతి నుపనక్టి సించు చున్నాడు. ఇచట నంగబాముగా మేత మనదగు అవరా 1వకృళి నిరూపిత మగు చున్నది,
భూన్యూదిపంచభూతాని సూత్మొవస్థాత్భకాని ప్ £కి
తన్నా(శ్రాణ్యేన లక్ష్యం తే మనోహంకార ఇవ్యతే
బుద్ధిశబ్దాన్మహ త్త _త్వ్రమహంకార స్య కారణం ర!
అవిద్యాత్మకమవ్య కం వాసనానంత్యవాసితం
అహంకారపదేనో క్రం సర్వకారణకారణం 808
ఇత్యేవము కరీ త్యేయం సాకీ భాస్యతయాక్షగా
శక్రిః పర మధర్శాక్యాఒనిర్వాచ్యా (తిగుడాత్చికా 81
(పకా రై రష్టి ర్భేదమాగతా పార మేళ్వరీ
ఆంతర్భూతో(త సర్వోపి జడవర్గః (ప్రపంచగః [లై
వంచ ఖభూలిములు మనోబుద్ధులు అహంకారము నని నా
+వకృకి యొనిమిది విధముల నున్నది. సాంఖ్యమతమున తతృ్యముల నరిగణసము ఈ నిధము7గా నున్నది, శబ్ద స్పర్శ రూస రన గంధము అను వంచ తన్నాత్రముల , అజాంకారము మవోన్ అన్యక్పృము అనునవి అష్ట వకృతులు. వంచమపహోభూతములు, నంచ కళ్మీం శేదియములు, వంచ జ్ఞానేందియములు, మనస్సు అను వదునారును వికారములు, అన్ట్మనకృతులు ఫోడళ వికారములు కలిసి యిరువది నాలుగు తత్త్యములుం గీతలోని *ోభూమిరాపోనలో వాయుః ఖం” అను భూమ్య్యది వంచభూతములు సూ య్మొవస్థాత్మక ము లయిన గంధ రన రూవ న్పర్శ శళ్బ్టాత 'శ్రకములు. ఇట్టి తన్నాతేములనే ఇచట గుర్తింవ వలెను, గీతలోని మనః వదమున అహంకారమును గుర్తింప నగును, బుద్ధి శబ్దనుచే అకాంకార కారణ నుయిస మహత్తృత్వ
జీవల గ్ ఆతాభావవ గాళశను మును గుర్తింవనలెను. అవాంకార వవముచే సర్వ కారణ కార కాము, వాననా వాసికము “అవి ద్యాత్మక మయిన _ అవ్య_క్రము (టూవ్య్యాము. ఈ చెప్పిన విధముగా సీ యవ్ష (వకృతి సావీ.భాన్యమూ. (వత్యతము- (వకృ్ళతి ధక్శ మను జేరు గల శక్తి అని ర్యాచ్యము= (కిగుణాత్మకము, వర మేళ్వర శక్రి యిట్లు ఎన్మిది. విధముల భేద వుతో నున్నది. [వవంచ గత మయిన సర్వజక వర్గము ఇంజే యంతర్భవిం చును. 5. అవశేంకుం ఇతన్న్వన్య్యాం (వకృతిం విద్ధి మేవరాం జీవభూఆతాం మహాబాహో యయీదం థార్య తే జగత్ (పకృతేః క్షేతరూపాయా అస్యా _న్త శ్వం వదన్ హరిః కేశజలక్షణాం [పాహ (ప్రకృతిం చిద్లనాం పరాం 89 న ఖు
అన్టధో క్ష నికృష్షేయం (పకృతిర్శలినా నృతా
సంసారబంధ రూపత్వాత్పరా ర్హత్వాబ్దడత్వతః రథ్
ఇతోన్యాం (ప్రకృతిం శుద్ధాం _ప్రకృష్ణాం చేతనాత్మికాం
మమాళత్మభూతాం జాసీహ్ పరాం వేకజ్ఞలకణాం ల
యయా క్షేత్రజ్ఞ రూపిణ్యా సర్వస్కాంతళపవిష్ణయా
జగజ్జడమిదం సర్వం ఢార్యతే విశరారవం రథ్
కేతవహూప మమిన (వకృతి తత్త్యమా నిట్లు భగ కాక్ నిహా పీించుచు వమేత్రజ్ఞహాప మయిన చిస్ధ్ర వమ %ు వరా వకృజితత్త్వమూ విందు నిరూపించుచున్నాడు- అప్షవిధముగా నిరూపీత మయిన ఈ అవరా(వకృతి మలినము అనత్యము- నంసారబంధకూక వుయి నం దున వరార్థ మయి నంయున జకమము నందున ఆవేతనవర్లరూడ ౧
మయిన ఈ అవళా ళ్ళతి యంతయు నికృష్టము. దీని కన్న వేరుగా వరావకృతి యున్నది. అది శద్ధము వకృష్ణము చేతనాత్మకవమూం నా కది అత్గభూతము* అది వరా్యవక్ళతి. వేత్రజ్ఞయావము. మేత థైహమూవ మయిన ఈ వర్మావక్ళ9 సర్వమున కంతః (వవివ్హవైం యున్నదె. జడ మగు సీ జగమును సర్వమును విశరారవనుగా
నప్తమాధ్యాయము కరికి భరించు చున్నది. జీవఘాత మయిన ఈ (వకృ్ళతి అంత రన్మువవి బ్ఞమై యుండి అవేతన జగము నర్వము ధరించు చున్నది, జీవరహి తము ధరింవ వలను నడదు గాన్టన జీవాత్మకముగా నుండి నత్రా స్ఫూర్తి (వదాననున నామరూపాది భేద కల్బనమున వినియోగము సంపాదించి యా [వకృతి జగన్ని ర్యాహము కూర్చుచున్నది,ః స్వ న్వ రూవము నుండి విశీళ్యమాణ మగు శిథిల శిధిల మగు నీ జడజగ మును వట్టి యుంచు చున్నది. 6 వతద్యోనీని భూతాని న ర్వాణీత్యువధారయ
- ఆహాం కృత్స్న న్య జగరః (వళవః (వలయన్నథధా। పితే పరాపరే పో కే మేశ్రకేేతజ్ఞలకణే (ప్రకృతీ యోనిర_స్ట్యేమాం ఏతద్యోవీని కాని వై 81 చరాచరాణి సర్వాణి భూతానీత్యుపధారయ ఏవం చోపాధిభూతే మే కేేతనేరజ్ఞలకణే శల జగతః (గ్రకృతీ యస్మా త్తద్వారాహం తతో హరిః సర్వజ్ఞోఒనంతళ క్రిళ్చ మూయోపాధిరధీశ్వర౩ 80 సర్వస్య కార్యవర్షస్య జగతో జన్మకారణం వినాశకారణం తద్వత్ స్థిర జంగమరూపిణః గ్ స్వాప్నిక స్యేవ విశ్వన్య మాల కస్యాన్య సర్వతః ఉపాదానం తధా (దష్టా మాయావిత్వాదహం హారిః శ్ర] చశాచరము లయిన నర్వభూతములును “వతద్యోసీని౫ వేత న్. రూవము లయిన ఈ వరానర వకృతులు ₹ందును యో సేతువు. అని గుర్తింపుము, కాగా సీ వక మతజ్ఞ రూవము అయిన రెండు (వకృుతులు నాకు ఉసాధిభూతములుగా నున్నవి. చాని ద్వారమున సర్వజ్ఞుడు న ర్వేశ్వరుడు అనంతశక్షి మాయో పాధి యగు నేను నమ్మగ మయిన చరాచగ జగనమునకు ఉత్పత్తి వనారణను వనీనాశకారణముగ నున్నాను+, నేను నూయావి నగ్యట వలన న్వవ్న,పవంచమునక వల నూయికవయిన ఈ సర్వ (వవంచ
శ్రీరిశ్ల గ్తాభావ్యవకాశమః మునకు ఉపాదానముగా నుశన్నాను. ,దష్టగా నున్నాను* 7. మత్తః వరతరం కిం చిన్నా న్యదస్తి ధనంజయ మయి సర్వమిదం (పోళం నూ(తే మణిగణా వవ
యతోహం సర్వజగతో జన్మస్థత్యాదికారణం
తతో మత్తో మహామాయాధిష్టానాజ్జగ దీ! తుః కల
స శ్రాష్ఫురణరూ పేజానుస్యూతాత్సం(ప్రకాశతిః
వస్తు సత్యం పరం కించిన్నాన్యద ప్పి ధనంజయ 48
న మయ్యారోపికం మత్తో థిద్యతీ పరమారతః
వ్యవహారదృశా సర్వం సచ్చిద్రూడే మయీళ్వరే శశీ
జడజాతమిదం సర్వం (ప్రోతం మత్చ్సత్తయా తతం
(ప్రోతత్వమ్మాతే దృష్టాంతః సూతే మణిగణా ఇతి శీత్
స్వాస్నికా మణయో యద్వత్స్వప్న్యదష్షరి కల్పితాః
స్తే తైజసరూపేస్తు సర్వాంశే వా నిదర్శనం వీకే
అద్టరా! నా కన్న నరతర మే3యు నితరము లేదు. నొ
యం దిది నర్వము (పోతమై యున్నది. అని గీతా సూక్షి- ధనం జయా. నేను నర్వ జగమునకు జన్మ స్టితి భంగ హేతువు... నేను మహామా యాథిఘఫ్రాననము* నేనుజగ దీశ్వరుడను, నేను నదూననుగా అనుస్యూతమై యున్నాను* "నేను న్వ్యవకాశ స్వ్యభావుడను. ఇట్లే నా శన్న నతిరిక్త్రముగా వేరుగా నేషియు వరమార్ధ నత్యముగా "లేదుః నగ్వము మాయచే నా యందారోవీతముు వరవాశముగా నది నాకన్న భిన్నము కాదు, వ్యావహోరి (ముగా నోచ్రచు న్స్ నర్వ జడము నా యందు (పోతమై యున్నది. సూ తమునందు మణ్ గణములు (పోతములై యున్న్ట్టు జడజాత మంతయు నా యంద (1పోతమై యన్నది. “న్యూ తే మణిగణా” అశుట (పోతత్వ మాత ముననే దృష్టాంతము, నర్వము చై తన్ధ,గథధితము, వేరొక విధ మున గూడ ఈ దృష్టాంతము భావనీయము. తె జసాత్మక మయిన హిరణస్ర గ క్భాఖ్య న్వవ్న(ద్రష్ట్రయందు న్వవ్న 'పోతము లయిన మణ్.
నవృమా ధ్యాయము తీరక శణను లున్న విధమున నని వ1గెహపించునది. సూత్రము అేజన రూవము. కుండలానులలో కనకము కూడ యున్నట్లుగా వని నిర్ధ్రావ్యాము. 8. రసోవామప్పు కౌంతేయ (నభాస్ని శశిఘూర్వయోః (వణవః నర్వ చే వేము శబ్దః ఫీ పౌఠవం నృషు రసాదిషు జలాదీనాం (గధికత్వ్యప్రతీతితః త్వయి సర్వం కధం (ప్రోతం నే౭8 శంక్యం కుత శృణు థ్ జలము మొకలగు నవీ రసాదులలళో (గధితము లని (వతీతి యున్నది. సీయం దీ సర్యమెబ్లు _పోశము 1 ఆని శంకీింన వలదు కకినుము* రసోన్మ్యహమపాం సార ఆపః పోతా రసే మయి ఇంద్వర్క_మయోః [పభా సారః (ప్రథామాపొ చ శ్రే మయి 4కి 1పోళౌ తదైవ వేదేష్వోంకారో నుస్యూత ఈళ్వరః (పోతం ళబ్దాత్మని వ్యోమ మయీశే సర్వకారణే 49 ॥ యత; పుంబుద్ధిరే తేషాం నరాజార్శపొరుషర్నహి తత్ తదాత్మని మయి (ఫోకాః పురుషాః పర మేశ్వరే క్కి జలముల సారము రనము నేనే. తనరమూాపుడ నయిన నా యందు జలము (పోతమై యున్నది. సూరస్థిచం దులలో సారము (వభ (1వభారూపుడ నయిన నా యందవి (వోతములం- -వీదనుులలో ఫ్పేంకారము సారము* (వణనము* వణవరూపుడ నయిన నా ఠయందు “వేదములు [పోతములైై యున్నవి. ఆకాశమున శజ్వము సారము= అకాశము శ జ్చాత్మకము- శళ్షూత్శకుడ నయిన నా యందాకాశనుః -[వోతము* నరు లందరిలో పుంబుద్ధి సారవిం, పౌరువను సారము పౌరుపాత్మకుడ నయిన నా యందు ఫుకువు లందరు (గధికుల్తై రి పుశ్యోు గంధః వృివ్యాం వ్ లేద ళ్చాళ్ళ విభావసౌ జీవనం సర్వభూ లేషు త పళ్చాళ్మి తవస్విషు 1
తరగ గ్తాఖానపకాశము గంధోహం పావనో భూమౌ గంధభూతే మహీ మయి (పోతా గంధస్య పుణ్యత్వం స్వథావాదేవ సంవమతం ర్ం చాత్పుణ్యత్వం రసాదీనాం స్వభావా దేవ గమ్యుతాం గంధాదీనామపుణ్యత్వం (ప్రాణ్నానుఘదోషత 62 శేజః (ప్రకాశరూపం యత్సితభాన్వర మగ్నిగం తదహం మయి తదూపే (గధితో సౌ విభావసుః క్రి$ి చకారాశ్చావనస్పర్శో యో వాయౌ సోప్యహం హరిః (పాణధాతణమాయుర్యత్సర్వ(ప్రాణ్షు జీవనం 6థీ తదహం మయి తర్రూపే సంప్రోతాః ప్రాణీనో ఒభిలా3 తపోద్వంద్వనహిస్తుత్వం అహమస్మి తపస్విష [ళ్ 'తపోరూపే మయి ఫోశా యు క్తచిశ్తాస్తపప్వినః భూమియందు నేను పుణ్యగ ంధముగానున్నాను. పుణ్యగంధము అవికృత మయిన సుఖి రీ శళము- నర్వవృధివీ సౌమాన్యవావము* అట్టి పుణ్యగంధరూపుడ నయిన నాయందు భూమి (పోతమైయాున్నది= సగంధనునకు పుణ్యత్యము న్వ్యభావముననె యుండుట సమ్ములేమా.. గీతలో “వ్బధివాక్టించ” అను నమున నున్న చ కారము రసా చులకును పుణ్యత్వము స్వభావముననే యుండునని నోచరింవ జే మయును* శ నర్శ రూవ రన గంధములకు న్వభావమాన'నె అవికృత మయిన పుణ్యత్వ ముండును. (పాణుల అధర 'శ్రవిశేవమున వానికి అపుణ్య శ్వము కలుగును. గం ధాదులఅపుణ్యత్వ్యమం అసురభిభానము స్వభావ పాప్తము కాదు, (ప్రాణుల పావదోవమున నపుణ్యత కలుగును అక్లై అగ్నిగత మయిన (పకాశరూవమగు కేజన్సు సితభాస్వర రూవము సారము, లేజోరూపుడ నయిన నా యందు అగ్ని[పోతమో యున్నది, ఆ అగ్ని-ఏభావసువు, నాయందు (గ్రధితుడై యున్నాడు “తేజశ్చ” అనుచో నున్న చకారము ఇట్లు సూచించును. వాయువు నందు పుణస్రన్పర్శసార ము, త శ్చారరూ పుడనయిననాయందుచాయువు శపోతమై యున్నది సర్వపాణులలో (పొణధారణ మయిన అయువు.
నప్తమా ధ్యాయము 48? -జీనననము సారము, అది నేశళు. నాయంకు సర భూత ములు యా సర్గ (పొాణులు (పోతములై యున్నవి. ఆతావసులలో నేరుతవముగనున్నాను త వమనుట ద్వంద్యునహిషుత , ఆ తవము నా మానము. తపోరూపుకడ నయిన నాయందు యుక్తచిత్తు లయిన తావసు లందఠు (పోతుళై యున్నారు, “తవశ్శాక్షి? అనుచో నున్న 'చ" కారమున చిశ్తై కాగళారూవ మయిన ఆంతరకవక్సు, జహోవస్థాది నియమ రూవ యమయథరయిన కావ్యాతవస్సు సర్వము నూదిత మగును, 10. చీజం మాం సర్వభూతానాం విద్ధి పార్ధ ననాతనం బుద్ధిర్చుద్ధిమ తామస్మి లేజన్సే జస్వినామహం!
స్వస్వపీ జేషు భూతాని ప్రోతాని న త్వయీతి చేక్ 66
ఆ బిహ్ముస్థావరాంతానాం భూతానాం యచ్చిరంకనం
వీజమవ్యాకృతాఖ్యం మాం విద్ధి (ఫోకాన్యతో మయి ర్
బుద్దిర్వి వేకసామర్హ్యం త్యదూపే (గధితా మయము
బుద్ధిమంతో వినా బుద్ధిం తాదృశీం న వివేకినః క్8్
సరాభిభవసామర్ధ్యం తేజః (పాగల్భముచ్యతే
పరై శ్చానభిభాన్యత్వం య త్త క్తేజస్వినామహం [38
తేజస్వినం పర్మిపోతా-సేజో రూపే మమూళ్వరే
భగవన్ |! నర్వభూతములును న్యక్వ బీదములందు. (పోత
ములై యున్నవి కావ్ సీ యందు (పోశములైై యున్నవా? స్వన్య కారణము లంజే యవి (గ్రధితముశైై యున్నవి. సీ యందు కాదు ఆని యందు "వేని విరంమ, ఆ గ్రుహ స్టావరాంతము లయిన భూత యుల కన్నిటికి నొక చిరంకన వమీయిన బీజ మున్నది- అవ్యాకృత యని దాని చేేకు. నేను ఆ అవ్యాకృ్ళతరూవ రుగా నెన్నదగిన వాడను: అని నీవు తెలియ వలయును, కానన నన్నియు నాయందు 'పోత ముల్లై యున్నవి. బుద్ధి మంతులలో నేరు బుద్ధి గా నున్నాను, బుగ్గి యనునది వి వేక సామర్థష్టరముం త్యగూవ మయిన నాయం దళ్నోయు, [గధిశములై యాశ్నవి. అక బుద్ధి శ్రే బుద్ధి మంతుల
జీ9 గ్ తాభావ్యవ కాశము వివేకలు శా జూలరు. నేను 'తేజస్వులలో "కేజస్పునుః ఇతరుల నఫి ఖవింవ గల సామర్ధ్యము 'లేజస్సుః అడి ,పాగల్భ్య్టరూవను, వరు లచె అనభిభావ్యతియు. తేజస్సు. లేజస్వులకు నేను లేజస్సు, లేద స్వులందరు. లేజో రూపుడ నయిన నాయందు వరి (ఫోతులై యున్నారు. 11. బలం బలవతాం చాహాం కామరాగ వివక్టితం ధశ్మావిరుద్ధో భూ లేషు కామోన్మి భరతర్హ భ॥ పప్రాప్తసామ(గ్యభావేపి ప్రాప్యతామితి వాంఛనం 66 అ్మప్తాప్తవిషయే కామో రాగఖ్య(ప్రా'ప్రేఒస్పిరంజనా న కీయతామితీచ్చా, స్యాత్సత్యపి కతయకారణే 60 తాభ్యాం వివర్ణితః స్వీయధర్మానుష్టా న సిద్ధయే బలం దేహేంద్రీయాదీనాం సామర్ధ్యం యచ్చ ఢారణే 602 త్నదూపే మయి సంప్రోతా దిలవంత॥ శరీరిణ9 ఛాసా౦9విరుగదో యః కామః ష 6కి కతా మ ల్ సోఒహం తస్మిన్నొమయి [పోకాః కామినో ధర్మతత్పరాః (4 బలవంతులకు శను బలము. ఎాణులలో నేను శామనుం, -ఈ భావ వివరణ మిట్టుండును, విషయము తౌష్తము. కానపుడు అనగా అ్యపాప్త విషయమున ,ప్పాప్టినామ్యగి లేకున్నను | పొప్తముూ ాసలయు నన్న వాంఛ్యయుండుటను కామ మందురు. అట్టి వాంఛ నాత్మక మమున్న చిత్త వృత్తి విశేషము కామము, కామను కన్న “రాగము వేరు, పఫపాప్త మయిన వివయను తయ కారణ మున్నను తయింవకుండు గావ్టుత అను-రంజనాళత్మృక మయిన చిత్తవృత్తి విశే వనము రాగము- బలవంతునకు నంబంధించిన కాపు శాగ వివర్టిత మయిన బలము నేను.క్టఈ బలము స్వీయధ ర్మానుష్టానసిద్ధి కగు -జీహేంద్రియాదుల సామర్ధ్యము; బలను= ఇది "దేపాంద్రియాదుల- "ఇారణనున నమర్ధము- నేను అట్టి బలర్హూపుడను. అట్టి నా యందు
- సప్త మాధ్యాయనుః శీరి9 శులవంతు లయిన శరీర థారు లందరు నంపోతు లై యున్నారు. ఛక్మశా స్తా విరుద్ధ మయిన కావము (ాణులలో ధర్శముకూర్చును= శరీరయా (తా సిద్ధాకై భోజనాదులం దుండు కోరకయు కామను- “జీను అట్టి కామరూపుడను. అట్టి నా యందు ధర్శ తత్పరు లయిన శకాములు (వోతులై యున్నారు. ఇాస్ట్రానుముత వుయిన జామా ప్యుత్ విశ్రాది వమయ మయిన అభిలావము కానుము, నేను అట్టి శామ రూపుడను. భరతర్షభ! అర్జునా! శాస్త్రావిరుద్ధ కామభూతుడ చయిన నాయందు అట్టి శామ యుక్తు లయిన (ప్రాణులు నంవో
- యే వైవ సాత్వికా భానా రాజసాస్తామసాశ్న యే మత్త వవే౭ తాన విద్ధి స తృవాం "లేషు జే మయి! థానాళ్చీ త్తపరీణామాః స్నాత్తికా యే శమాదయః రాజసా హ క్షదర్చాద్యా మోహాద్యాస్తామసాశ్చ యే (€ళ్ విద్యాకర్భాదివళతో జాయంతే దేహినాం హి కాన్ మత్తః సర్వేశ్వరాత్సర్వాన్హాయమానాన వేహి భోః (0 న త్వహం తేషు భావేమ మజ్ఞాతక్వేసి సర్వతః నాహమప్మి తదాయత్తో మదాయత్తా భవంతి తే 87 మత్తః పృధజ్న తే సంతి తే్యో భిన్నోస్మ్యహం సదా రజ్ఞా సర్పాదయో యద్వకత్కల్చితా అపి తద్భ9మైః [6 రజ్డోర్నా స్తి మనాగ్గేపః తధా మమ న కద్భ్వమైః అర్జునా ! ఇట్లు వరిగణిందనేల + చిత్తవరిశాము రూవము అయిన శమదమాడినాత్త్విక భావములు కాని. జార్షద ర్పాదు లయిన "ఠా జనభావములు కాని మోపహాోదు లయిన తామనభావములు కాసి "జీవాధారులకు నిద్యాక ర్మాదివశమున గలుగు నే భావము లయినను శర్వేశ్యరుడ్థనమున నా నుండియె నముత్ప్సన్నము లయిన వని ెలి యుము+, ఆ భావను లన్నియు సర్వవిధముల నా నుండియె యుత్న న్నము లయినను నేను చాని యం దుండను. నేను తడాయత్తుకను
త్వీ90 గ్ తాభావవశాశమం 7గాను- అవి యన్నియు నా యా ముత్తముబు- నా కన్న నిది వేరుగా "లేవ్ట. నేను వాని కన్న నిత్యము ఛిన్నుడను, రజ్జువు నందు నర్పా దులు కల్పితములు, అయినను 3 యా (ధమచే రజ్జువున కేమియా కొంచె మేని లేవము లేవు. అన్తై నాకు ఆయా | భమములచే నెట్టి "లేవమును లేదు. 18. తిభిర్గుణమయొ ర్భావై రేఖిః నర్గ్గవిచం జగత్ వోోహితం నాభిజానాతి మామేధ్యః వరమవస్ధ రుం ॥ ఏవంభూతం న జానంతి భగవంతం పొ మాం జనాః (ఓ. నిర్షణం గుఇదాహార్టమిత్యా,కోశతి మాధవః రాగ ద్వేష్మృపమాదాది (పకారై రుణజన్మలిః 160 పదా ధైణరో్సోనహూతం సర్వం (ప్రాణిమాత్రమిదం కిల పిఖ్యో గుణమ మేథ్యో మాం సర్వాఫిమ్టైనమీశ్వరం శః సమ స్తవ్మికియాహన్యం పరం చాతివిలక్షణం ఆనందఘనమాత్మానం న్వప్రకాశం నిరంజనం 7€ న జానాతి తతః స్వాత్మాజ్ఞానాదేవ కుసంస్కృృతౌ (భమక్యహో సుదౌర్భాగ్యమవివేకిజనస్య చ ఇ8ి ఇత్యా॥ కోశం కృపాసింభురర్జయత్యాంధ్యము_క్రయే భగవన్ ! సీవు వరమేశ్యఠుడవు- నిత్వకుదబుదముక న వుడవు, ఈ జగము టి చ సా! కక టో లను ఇట్టి న్వరూవమును గర్తింవనందున నని యంకువా శ ఆ యసరిజ్ఞాన మేం గలిగినది + వినుము, భగవంగుడ సలయిన నక్ను ఈ విధముగ జనులు గుర్తించుట లేదు- నేరు నిష్టణు కను, గుణడావోస్థ మనతరించితిని. అని మాధవభగవాన్ ఈ విధముగా నెలుగెక్తి "వూచున్నాడు, రాగ "బ్వేష్మవమాదా 3[వకారము లన్నియు గుణ నంజూతములు, ఈ (వౌాణిమ్యాత వమంచేయు నిట్టి గసణమ య వదార్హ్ర ములచే మోహిత మయినది+ సర్వాధిఫ్రైానము. ఈశ్వరుడు; నర్య వి కారళూనుడు వరుడు అతివిలషణుడు. ఆనంవఖభునుడు. అత్మ స్త
నప,మా ధ్యాయమూ శ91
శవ కాళుడు, నిరంజనుడు అని నన్ను లోకము గుర్నింన కున్నదిం కావున నిట్టి తన యజ్ఞనముననే యా కుసంసారమున (భమిందు చయన్నది+ అవివేక జనము మొక్క- జాక్ళాగ్యము అహో! అని యా విధముగా కృపాసాగరు డయిన భగవా౯ా ఆంధ్యవిమో చనమునక్ర యిట్లా(కోశము సూచించు చున్నాడు.
ఇట్టును ఇచటి భానము నం ధార్యము. గుణమయము లయిన జత్తాదిగుణవికారముల చే సీ లోకము మోహీశ మమునది. మనో మయాడు విజ్ఞానమయ. డు క్షా నేం్యద్రింయములు అగ్నాాదిచేవులం నత్త వికారములు. (పాణాదులు కర్మేంద్రియములు రజోవీ కారములః. ఆనందమయుడు అన్నమయుడు త మోపికారులు. నత్త్యాదిగుణమ యము లగు వీనిని లోకము ఆతో్యపాధిగా ఛావించు చున్నది. స్థూల సూత్శు కారణ జేతాములు అళ్మోపాధిగా భావిందుచున్నది- బేవా 1లిరయాత్మకముగా నున్న ఈ (వాణిజాతము మోహిత మమునదిం ళ్ జ్త్మ వంచకోకాత్భక మయిన శరీరమె నేను ” అని అవరణాత్స కము వాసనాత్మకము నయిన అనాదస్టివిదథ్టెచే భావించును. అట్టు: -బేవోత (బుద్ధితో నున్నది. ఈ స్ఫూలనూత గౌరణ చేవాముల కన్న -వేరుగా నిత క్రత్వ-ళుద్ధత్వి _ సూత్మత్వ _ ఆంతరత్య = కూటస్థత్య ఆనం౦ంగల్వే = చ్మిదూవత్య ఆనందైకరనత్య సర్వజ్రైత్వ = నర్వ సొమీత్వ = సర్వయకాశక త్వాదికముతో నున్న నిలయ* మయిన అర్భును, అనావృతముగా నర్యదా (వకాశమాన మగు ఆత్మను, అవా మర్ధముగా (వత్యతముగా భాసించు. ఆత ను: సువుదప్తిలో "ాడ భాసించు ఆత్మను, వకాత కము, వకరూనము నిర్వి శేషము 1వళ్య(గోవము వర, బవ్మా మయిన అత్త సను “ ఆయమేవానాం ” ఈశ డే నేను అని యెవడును సాయటొత్మరించు కొనుట లేదు. ఆఃలి గుర్పించినట్టు రోగమును గుర్నించినట్టు భోజనాదిసుఖము గుర్తించి వట్లు లోకము గుర్తించుట లేదు, ఇదియే ఆశ్చర్యకరము
ఉ92 గీళాభావపకాళే ను 14 టైవీ శేషా "'సణమయీా మమ మయూ దురత్యమయా మామేవ యే [(వపద్యంతే మారూమీతాం తరంతి 'తే॥ అనాదిసిద్ధా (తిగుణా మాయా యా తద్దుణెర్దగత్ [్ బద్ధం తస్య తతో ముక్తిః కధం స్యాదితి చేచ్చుణు (తిగుణాత్మక మయిన మాయ అనాది సిద్ధము. మూర గుణనములచే నీ జగ మంతయు బద్ధము= జగమునకు మాయ నుండే ముక్ని యొట్టు కలుగురు! అని యందు కీని యిది వినుము యయాయం మోహితో లోకో మాయయా నైవ సేత్తిమాం సైషా దైవీ న్వయం జ్యోతి చేవాశ్రయకయానృళా శత కల్ప్చితా సాషీవ్రత్యతగమ్యా తద్విషయా తధా గుణ్మత్రయాత్మికా బంధ హేతున్తీగుణరజ్ఞావత్ మమ మాయావినః సర్వశ శ్రేః సర్వవిదో వ్లిటోః స్వాధీనత్వేన సృష్ట్యాదినిర్వాహికతయా మళా మాయావరణవిక్షేపళ క్రిద్వయవతీ జడా 14 సర్వ్యవపంచ | పకృతిర విద్యాజ్ఞానళ ద్దితా ం అశకాస్ర తరితుం జీవై॥ మత్సాషెత్కారమంతరా శీనోపాయేన తవ చ సొకొక్కారో భవేన్నృణాం స వ క్రవ్య ఇతీదాసీముచ్య తే కృపయాకృనా శక ఆ మాయచే మోహీక మయిశ; యక లోకము సర్న్ను గుర్తింప జేర కున్నది, ఇది చదెపేహాయం. న్యయం జోఫతి యయాన జీ విదొస్థత నము కల న్వవశాశ వై తన్యానంద రూపు డయాన భాగ 'జేవ్రనందు తదా[శ యముగా తద్విమయకముగా నున్నది" కల్పితము లయిన ఆశ్రయల్యే విమయత్యములు కలదిగా నున్నది ఇది సాత్సీ (నర్యత గమ్య మమునందున అవలనింద పీలుశాది సామీవిషమయకుగా నున్న ఈసనూారు గుణ త యాత్మకముం చరాదో చేటలు గల (తాడువలె నిడి బంధ హేతువు. ఈ మాయ నాద్ా నేను మాయావిని, నేను సవ్వశక్షి యునుకరుం నర్వ విదుడరు-
నవ్వమాఛ్యాయము ఉ9క్ జుభువును. ఇట్టి నా స్వాధీనముగా నున్న దై సృష్ట్యాది ని ర్వావాక -ముగా నమ్ముత మయినది. ఈ మాయలో రెండు శక్తులు కలవు. -ఆవరణ శక్షి, విమేవశక్షి, ఈ మాయ జడము. సర్వ (వవంచ
- ఓవక్పతి యని ఆవివ్య యసి అజ్ఞాన నుని నవ్యవజోరము కలదిగా “నున్నది. నా సామోొత్కారము అలేకన్న జీవ్రలు దీనిని తరింప "భక్తులు కా జూలరు, ఆట్లయినచో నే యుపాయమున సీ సాయై శ్కారము కలుగును, ఎట్లు మాయ తేరింవ నగును! ఆ యుపొ యనును నికూపింవ వలయును గావుశ పరమాత్మ భగ వాకా శఊచయతో దాని నిన్రేశించు చున్నాడు. యే మాం మాయానియ౦ళారం భగవంతం జగద్నారుం సమ_స్తఫలదాతారం సర్వజ్ఞం సర్వశక్తికం 73 సిత్యానందఘనాత్భాన౦ భ క్తాన్ముగ హతత్పరం సర్వోపాధివినిర్భు క్రం త్య క్వాన్యతోపర _క్రఠాం 80 పద్యం తేఒంతరాత్మానమనన్యశరణా జనాః సదానుచింతయంతో మాం చివసాస్టపయంతి యే శక్ తే మ త్చే్రేమమహానందవార్థిమగ్నమన _స్తయా త్య కా మాయాగుజాన్నంధ హేతూన్మాయాం నిహత్య చ 8 మత్ప్స9సాదజటోధేన బాధేనాతితరంతి తాం మా మేవేత్యేవకారేణ భగవచ్చరణం వినా 88 న మాయాతర ణోపాయః కోప్య స్తీత్య్యత సూచితం మాయాం దురత్యయాం త ర్తుమనాయాసాద్య ఇచ్చతి (క్ స మాం శరణ్యం సౌందర్యసార సర్వన్వమీశ్వరం సదా నుచింతయే క్చేకిమ్లూ నాన్యత్కి-ంచిద్విచింతయేక్ (5 ఇతి (శ్రీవాసు దేవస్య తాత్పర్యమిహ గమ్యతే 8కి మాయానియా మకడు జగద్దుకువు సర్వ ఫలదాత. సర్వ జాడు? సర్వశ క్షి, నిత్యావంవ ఘనాత్ముకు. భ క్రాన్ముగవా తత్ప రుడు నర్వోపాధి వినిర్ముక్తు డు. భగవం:డు నయిన నన్ను అన్యతో వరాగమును విడనాడి వీ జను లనన్యశరణులై (వవత్తితో పాంకు
శ్త్రిక్వ గ్ తాభావ వకాశమా దురో, నన్న నిత్యమను ఓంతన మమనరించుచు దినములను గడూ పజుదురో చారు నా (పమమహానందసాగరమన్న మనస్కు లగు టచే బంధహేతువు లయిన మాయాగుణములను మాయను పోనాడి నా (వసాద జన్య మయిన విజ్ఞానమ న మూయ నతిక్రమింవ గలరుం. “వూమేవ” అను గీతా మూలము లోని వవకారమున సీ యర్థము లభించును, భగవానుని కరణము వినా మాయా తరణోపాయ 'మేదియు లేదని సూచిత మగును, చాట శక్యము కాని నవూయను అనాయానముగా దాటుటకు ఎవ డభిలషీంచునో అతడు శరణ్యుడు సౌందర్య్థసార సర్వస్వరూ ఫుడు వర మేశ్వరుడు నయిన నన్ను (ేనుతో చింతన మోొనరింవ వలెను, ఇతర మేమియు. ఛింతింవ రాదు. అన్ యిచట స్రీ వాసుచేవ భగవానుని భావ మని? గోచరించును. చిదానందాకారం నవజలదశోభాస్ప దపదం మహామాయాధారం శుకగుణకలా(గామనిలయం శరణ్యం ఖీఠకానాం జనిమృజిభయా త్రాాణచరణం వద్యేఒహం కృష్ణం స్మితమధురవ క్రిం విదధత్ 87 చిడానందా కారుడు నవ మేఘ శోభ కలవాడు మజశమాయ కాథార రూపుడు. శుభగుణములకు కలాసమూవానులకు పొనము భీత లయిన చారలకు రతకుడు జనన మరణ భయము నుండి" రమయణ ెొునరించు చరణము కలదాదు సయిన స్మితమధుర వవనుడు నయిన భగవానుని యా[శయమే మూ+యాలి రణోపాయను. ఈ (నఘట్టమున (శ్రీ మథుసూదననరశ్వతి ఈ వంక్తులను సాభి మానముగ నిగూపించినాడు, “వూమేవ భగవంతం వాసుబేవం ఈదృశం అనంత సౌందర్య సార సర్వన్వం ఆఖిలకలాక లావనిఆయం అభినవవంక జశోభాధిక చరణ- శమల యుగల్వవభం అనవరత 'వేణువాదన నిరత బృంచావన
మష్టాధ్యాయము త905్ శ్రీడానక్త మా[ణ హేలోధృక గోనద్ధవాఖ్య మహీధరం గోపాల నిషూదిత శికుపాల కంసావె దుష్టనంఘం అభినవ జలద శోభానర్వనం దారణ చరణం వరమానంద ఘన మయ మూప్తిం ఆతి వ్నైరించ 1వవంచం అనవరత౦ అనుచింతయంతో దికసాళా అతివావా కంకి "లే మ(క్పేమమహోనంవ నము(వమగ్న మనన్నయా నకున్తవూయా గు..విశారైః నాభిభూయంలే కింతు మడద్విలానవినోదకుశలా వలే మదున్మూలన సమర్థా ఇతి శంకనూా నేవ మాయా తేధ్యః అఆవనరతి చారవిలాసినీవన (కోధ నేభ్య నృపోధ నేభ్నః త స్మాన్మాయా తరణాక్థి వమూం ఈద్వుశ మేవ నంతత మనుచింకయేశ్ ఇతభ్మి పేతం భగవతః? ఎ ఈ వాగ్యపారరము సీ గీ తాభావ్యవ కాశము శ్లోకమా తమున నికూవీంచినది. 15. న మాం దుమ్మ్భృతినో మూధథాః |వవదగ్ధంతే నరాధనమూః మాయయావవృాతజ్ఞానా ఆసురం భావమా శి ాః॥
మాయాసౌగరము త్త రుం శ్రీ హూరేశ్చర జొంబుజం
పోతభూకం శరణ్యం యే [శితా.స్టే మోకభాగినం 88
సాధనం కర్శయో గాదివారిభ_క్రిమపేశ్యు తక్
ము శ్షేః కృష్ణాంఘకక్షిస్తు నిరషేకై కసాధనం 89
హరిభకక్తిం వినా యద్యత్నాధనం దుష్కరం నృఖిః 0
శ్రీమతే తద్వృథధా తస్మాద్దరిం సర్వాత్మనా శయేక్
మహాపుణ్యఫలం కృష్ణభక్తా విశ్వాస ఆదరాక్ కిక్
తద్విహీనాపు నింద్యంతే పాపినో హరికా స్వయం
మత్స్వరూపాపరిజ్ఞానాన్నూఢాః స్యుర్భోగలంపటా : [లై
తకః పాపసమాదాతే (పవృ శ్రాః స్యుర్నరాధమా౩
తతో మాయాహృత్ఞానాః శా స్త్రేష్యనధికారిణః 68
తత స్టే హ్యాసురం భావం ప్రాప్తాః పళ్వాదిభిః సమాః
నమామీశ్వరం సళాయ౨ స్వం పాపోప హకబున్ధయః |
శరణ్యం న (వపద్యంతే డే ₹శిద్యవ్యాసమా తాః
ఉ36 గీ ళాభావ్యవ శాశము నరో =.ధికారిణ8 కృ ష్ణచరణాంబుజ సేవనే [5 తద్విహీనా నరాకారాః పజథ్యోస్యధమాః శరాః మాయయాఛాదితం జ్ఞానం యేషాం విషయరాగిణాం 08 పొంసాదిభావనా[క్రాంతా గోవిందం నాశ్రయంతి తే మాయానము[ధ్రము దాటుటకు (న్రీభగవానుని చరణాంబు జమె వడవా శరణ్యము తరణోపాయను, శరణ్య మగు కృష్ణవదము-* నా(శయించిన వారు మోశుభాజను లగుదురు. కర్శయోగాదికము ముక్తికి సాచేముసాధనము. కర్మ యోగ సాధసము నందు వారిభక్తి య'వేత్సయు నున్నది. కృవ్ల పొదభక్తిమూ[లేము నిరచీత సాధనము: మానవుల వారిభక్సి లేక దుష్కరముగా నొనకించు సాధనము నర్వము వ్యర్థమ = కావువ నర్వవిధముల భగవానుని అశ్రయింవ పలెను* కృష్ణభక్తి యం డాదరమున విశ్వానముందుట మవోపుణన్ట ఫలము, శృష్ణభక్షిరహితులు నిందనీయులు పాపులు, భగవాన్ అట్టివారిని స్వయముగా నిండించను. నా న్వరాన నరిజ్ఞానము "లేసం చున వారు మూధులై భోగలంవటు లగుదురు. భోగలంవటులైై. పొసొచారనున (వవర్తింతురు. వారు నరాధములు, చారి క్షానము? మాయావవాత మగును. వారు శాస్త్రము నందును అఖికాతులు శారు. చా రాసురభావనము పొందిన వారగుదురు. వళాాదులతో' వారు సమానులు. వారు చేవోద్యధ్యాసము కలచానై పాపోవహిత వదల నఖిదు ఈశ్వరుడు నయిన వన్ను శరణ్యునిగా అాందలేరుం ఖఫనణచరణాంబుజసేవనమున నధికారులగు వారలె నరులు, అటి సేన నను లేని జారు వళువుల కన్న సనధములు, నరాకారులయిన కథులు వీవయరాగు లయిన వారల జ్ఞానము వమవూయచే నాభ్యాదిత మయి సది. వారు హిం సాదిభావనా కాంతులు. నోవిందభగ వానుని వా" "రా(శ్రయింనరు, దంభము దర్పము అభిమానము [కోధము పారు మ్యము అనునవి. ఆసురభావములు. హింసాన్స తాదిన్వభావమును వా శాశయించి యుందురు. వార్నునా (వలివత్తి యోగులు శారుం
6%) స్య్తమాధ్యాయము క్షం? నర్యేశ్వరుడ నయిన నన్ను వారు భజింపలేరు- వారి ఉజాళ్ళాగ్య వమవో | మద్విమ ఖులు- నా జ్ఞాన మంగీక రింవరు. నన్ను "జ్వేష్ం తురు, నా భక్రులను "జ్వేమింతురు. అట్టి వారుత్తరోత్తరము పావ ఇఎహులాచారమున నుందురు,
- చతుర్విధా భజంలే మూం జనాః సుకృతినోద్దున అర్లో జిజ్ఞాసురన్ధాన్టీ జ్ఞానీ చ భరతర్దభ ॥ యే జనాః పుణ్యకర్థాజో మాం పరాత్మానమీశ్వరం౦ 1 భజంతే తే మవోత్మానః సంతి లోకే చతుదర్విఢాః ఆర్లో వ్యాఢ్యాదినా స్త స్తన్నివృ త్రీచ్చయా సుధీ 08 టాహ్యగస్తో యధా హస్తే యధా చ (ద్రుపదాక్మజా జిజ్హాసురాత్యజానార్సీ జనకళ్చోద్దవో యథా (0 న్ తా ధి 0 పరత వేహ భోగా ర్థమర్థా్థీ సొధనేప్పుకః విఖీషణళ్చ సుగ్రీవో యధామ్యుత ధువో యధా 109 సకానూశ్చ (ఈమయోప్యేకే భగవద్భజ నేన చ తరంతి మాయాం తత్రాపి జిజ్ఞాసుర్ జానలాభతః 1[1 ద్వౌతు జిజ్ఞాసుతాం [పాపస్య డ్ఞానేనేమాం తరంత్యమీ జిజ్ఞాసోరప్ బోధోపకర జార్జార్రితా థవేళ్ అత స్తయో ర్వ్వయోర్మ ధ్యే జిజ్టాసుర్హ రిణేరితః 18 నిష్కామో భజతే జ్డానీ విష్ణుత త్వావటోధవాన్ తీర్షమాయో యధా వ్యాససనకాదిరుదార ధీః 104 యో నా కేవలనిష్కామో యధాఒక్రూరో యుధిష్టిరః వర మాత్మ యయిన నన్ను వ్రుణ్యా కర్ములగువారు -సేవిం తురు. అట్టి మహాత్ములు ఈ లోకమున న్లాల్లు విధముల నున్నారు ఆందొకడు అర్హుడు* న్యాథ్యాదుల గూడిన వాడు హ్యాధిగ్ర స్తుడు- అక్షి నివృత్తి కాంయతో భజించున. మొసలి వట్టిన గ జేందుడు త్యూత సభలో పస్ర్రాకర్షణమున (చావదె ఆర్హ. జేవేందుడు కుపి
409 గ్తాభావ్యపనొళే మూ తుడై వర్షింపగా (వజ రాసి జన మొర్తమో? జరానంధ కారాగార వాసి రాజనమూాహ మార్తము, భక్తులలో రెండవ వాడు కక సువ ఈర డాత్నజ్ఞానార్థా జనకుడు ఉదర లక కందుడు [శుక బేవుడు నిట్టి భారు మూడవభక్తుడన్దాన్థి. ఇ మున గాని వరళలోశమున గాని ఫం మభిలమీంచువా పః స్కుగ్రీవురు విఛీవణుడు వీ8ివాఫల కాంయులు వర కాంయుదు[ధువుడు. ఈ వణావురు న ఇాములు-. కోరికతో భగవద్భజన మొంరించిన వారు. పీరు భూమయను. తరింద గలరు- అందును జిజ్ఞానువు క్దాన లాధమున తరిం చురు: సామోత్తుగా మాయాతరణము జెజ్ఞూ మవునకు గలదు. అర్హుడు అన్ధానై యను వద్దకు జిజ్ఞాసను క్యము పొందిన పిర్ళుట తరితుకు, అరు థధి ద్ కా నకు అన్ధ్యాకి జిజ్ఞాసుత్యము నంభవించుకు- కావున నిద్దరి మధ జిజ్ఞానువు. నరక్టు డయినాడు... జిజ్ఞాసువ్రునకును అర్హత్వము సంధ వించును. జ్ఞానోవకర ణాన్ధార్జిత్వము నంభవనించును. అందుననే జిజ్లా సువ్రు 'మధ్యళో నిర్జషు డయినాడు. యా వశావుుు సకానూ లనుట నష్టము. నిప్కా-ముడు నాబ్లవవాము. ఈకడు జ్ఞాని. జ్రాననూ కలవాడు జ్ఞాని జా్నము భగవత్తత్త్య సాయెత్యాారము. ఈతడు నిత్యయాుక్తుడు, మాయ తరించినవాకు, సర్యకా నరులు పోయిన వాము, నిపూ,_ము (మేమఛస్త్రకుకు జ్ఞాని య)చే యంతరృవపిుంచుకు జ్ఞాని విష్ణు కత్త్యావబోధమున నుంకుకు, వ్యానసన కాదు ౫ జ్ఞాను ౫౭ శేవఎ నిప్కొ-ము లబిక అక్రూరుడు యుఇెస్టిసుకునం జ్ఞానులూం అష్టా! నేనె ఛభస్త్నశతరో!: అం కజేహిెంకపకు' స్ు భరఠర్ష భుడవుః పే. తేషాం జ్ఞానీ నిత్యయుక్న వకభక్షిర్యిశివ్య తే (వయో హి జ్ఞానినోఒత్యర్థమహఎ సచ మయము సియఃి తేషాం చళుర్విధానాం చ మధ్యే త_త్ర్వవిమ త్తమః క[6ఈ వివృ త్తసర్వకామత్వాత్సుకృతాధిక్య హేతునా సేమాధిక్యాళ్స చోత్కబష్షః నర్వకః సమ్మతో మమ 108
న_ప్తమా ధ్యాయము శీర్ర9ి యతో భగవతి (సత్యగభిన్నే (భాంతిహానతః సమాహితమనా నిత్యం విక్షేపాభావతో బుధః 107 ఏకస్మింశ్చిద్ద నే కుద్ధే భగవత్యేవ యస్య హి సదానుర కక్రీర త్యంతా పరపేమాస్పదత్వతః 1(8 విషయాంతరబాఢాచ్చ నాస్యాన్యవిషయే రతిః నిరుపాధిపర (పేమౌస్పద త్వేన (ప్రియోఒన్య చ 100 జ్ఞానినః పరమాత్నాహం (ఫత్యగభిన్న ఆంతరః తతోత్యర్హ్దంస చ జానీ ప్రియో భగవతో మమ 110 (ప్రియోహ్యాత్మాస్తి సర్వస్య లోక వేద (ప్రసిద్ధి చతుర్విధ భక్తులును సుకృతులు. వారి సుకృలిత్వము నియ శేముగనే యున్నది* కయిఃను ఈ చతుర్విధ భక్తుల మధ్యలో తత్త్వవిదు డయిన జ్ఞాని యుత్తేముడు, సుకృ ఆాధిక్యము వలన ఆతని శామము లన్నియు నివృత్తము లయినవి, [చేమాధిక్యము కల వాడు కావున అందరికన్న నాతడు ఉత్కాష్టు డనుట నాకు సమ్మ ఈము, (భతి "లేనందున (వత్యగభిన్నుడయిన. భగవాను నందు జమా హీర మనస్కుడై యుండును. అ బుథుసకు వివేవ మేమియు నుండదు, అతనికి పర్శ్యపేమాస్పద మయినందున. వక చిద్ధన ళుస్ట ఇస వాను నందు మాళె మే సర్వదా అత్యంత మనుర క్తి యుండును- వివయాంతరము. లన్నియు మాధీకము లయినందున అతని కన్య వివయము లందు రతి యుండదు. నేనాతనికి నిరుపాధిక వర (ేనూన్చదుడ నయినసందున [వత్యగ భిన్న నరమార్శ నయిన నే నత్యంత మళీష్టాడను. నాకును జ్ఞాని యగు నాతడత్యంతమా 1వియడు- లోక (వసిధ్ధి వలన వేద (వసిద్ధి వలస నర్వ పాణులకు ఆత్మే (సియను. (వేమాన్పదము- 18. ఉదారాః సర్వ ఏవైతే జ్జనీ శ్వాత్మైవ మే మరం అస్థితః నహి యుక్రాత్మా మామేవానుత్తచూం గతిం। ఏతే ఆ ర్లాదయస్సర్వే సకామా అపి మే (ప్రియాః క.
ళ00 గ్ తాభావ్యవ కాశ మా రంజన్నారికానేకపుణ్యరాశిత మో తమౌః
జ భోధ చేయరా సర్వపుణ్యవలావధిం 112
త్మదదేవానృజంతోపి దృశ్యంతే బహవో జనాః 1
ఆ రాదయస్రయో శేతే మమ భక్తా మమ (ప్మౌః
న హ్యజ్డో జ్లోపి మదృక్తం కళ్చిదప్యప్రియో మమ
గా జ తాదశీ శ్రే 16
కిం తు యశ్య మయి (పితిర్యాదృశీ మేపి తాదృ
(ప్రీతిర స్తీతి స్వాభావ్యా త్తత్తై9తే యే (తయో మమ
భక్రాస్తేషాం [త్రయాణాం చ కామ్యుమానమప్ (ప్రియం 15
(పియోహమపి తస్మాద్యో జ్ఞానీ తస్య తు సర్వతః
ఆఅహమేన (ప్రియోక్యంత్యపేమాసన్పదకయాం కర క16
అతః సోపి మమాక్యంత్యపేమాస్పదకయా (ప్రియః
అన్యధా మే కృతజ్ఞక్వం న స్యాత్స్యాచ్చ కృతఘ్నతా 117
అశో నూమాత్మభావేన జ్ఞానవాన్ స్వానుభూతికః
సాకెత్కృత్య స్థితో నిత్యచిదానందే య ఆత్మని 18
స ఆత్ర్మైవ న మవృిన్నః కిం త్వ హం సర్వధైైవ సః
యత సమాహితమనా మయి జ్ఞానీ నిరంతరం గక
భగవంతమనంతం మామానందఘనమద్వయం
ఆత్మానం పర మోత్కల్బష్టాం గతిం గంతవ్యమాదరాత్ [2
ఫలం స్వీకృతవాన్నైవ మద్భిన్నం మన్యతే ఫలం
ఈ యార్తభక్రాదు లందకున కాము బయినరు నాసియుళుం
పూర్వజన్నము లం దనేకపధ ఇల పుణ్య రాసుఎను శంపాదిం చిన వాకు శావ్రుక .ఉత్తకు లు, పూక్యపు ఇయు తేపవన్నచో నక్యపు ఇ ఫలావధి కు బున నక భజించు రారు కా?కాఎసుం ఆనేశజన ౫ తుద బేవకలకు ధజింము తాకు? నున్నారు. 3కు డాప్త కరూ;, జిజ్ఞాసు వమ్యు అన్యా యమ్మ తు వదేశతాధప్తు డళుట బాం లఅముగ్ లోకమున నున్నది అయినకు వాకు నాకు వియులె మస దురు. ధ్క్కుడు శ్లానము కలవా డయివను. వ్షావను అేని వా డం వను నాకు అవియకు శాడు ఛానినా యు బెవనికి ఎట్టి శ్రీకి
స్య్త్పమాధ్యాయము క01 యుంకునో నౌకు వాని యం దట్టి ప్రీతి యుండుర. ఇడి స్వభావసిద్ధము. ఆర్తాదులు. వనొవుగకు కామింవ దగు [పియ మున్నను వారు నా ళ్ భీష్టాలే- వారలకు కామ్యపి యు మున్నను నే నభీష్టుడ నెం జని యు వానికి (వియాంతరము లేదు. శేనె వానికి నిరంతర (వ్రీకి విమ యముగా నొందును కావు; అతడు నాష నిరంతర[వీకివిమయముగ నుంమను*, నొ కందరు (వ్రీకిప్యాతేము కాకున్న చో నాకు కృతజ్ఞత తే నట్లగును కృరఘ్నతయు నున్న ట్లను. కావున నన్నాత్మగాగుర్తి ౦ చిన వాడు జ్ఞాని, స్వానుభూతితో నన్ను పామోత్కరిందు. కొనునుం నిత్యచిదానం చాత్మేక మయిన ఆత్మయందు నిత్యస్థితుడై యుండును- ఆతడు నొ ఆగేనా కన్న భిన్నుడు కాకు. నర్వధా నేనె తకు అ జ్ఞాని నిత్యము నాయంచే సమౌాహితమనస్కు-దై. యుంకునుః సదా |! అఆనందఘరుడు అద్యయుడు అశంతుకు ఆత్మ అయిన నన్ను వర మోత్క్యూవ్రగతిగా నేనె గంకవ్యఫలముగా నాతకు స్వీకరించి యూాదరమున నుండుకు, అఆతడునా కన్న "వేుగా ఫలమును భాఫ్ం వడు, నేని ఫలముగా నంభావించును. 19. బవూనాం జన్మనామం తే జ్లాన చాన్నాం (వవధ్య శే వాసు బేవః నర్వమితి న మహాత్శా సుదు్తభఃి
పుణ్యోపచయహేతూనాం బహూనాం జన్మనా౦ం యకః [21
పసుణ్యపుంజవిపాకేంతే చరమే జన్మని స్వయం |
వాసుదేవః సర్వమితి జ్ఞానవాన్ సన్నుదారధీః 122
పర(పేమాన్నదం మాం చ సర్వదానన్యమాననః
సర్వం (పేమాన్నదత్వేన ఛజక్రే మద్వపుశ్చ నన్ 2క్
అతఈన ఏవ మద్ జ్ఞాన పూర్వక్యపేమవానపి
మహాత్మాత్య౦తళుద్ధాంతర్మనా (దిహ్మిత్శత_క్ర్వదృక్ 12కి
నర్య్వోత్క్య్బుహ్టో న తత్తుల్యోఒధికో వాన్యో న కశ్చన
మనుష్యాణాం నహ సేషు దుఃఖేనాపి న సాధక్రైః కే2ైగ్ర
అశక్యో లబ్ధ మే తస్మాన్మమాతీన (ప్రిమోజ స్తి సః
“ద 2మమ2
క్08 గ్ త భావవ శాశేమం ళ్షాని యగు వాని కది చరను జన్మ చివరిజన్ము. పుణ్యోవ వయ కారణము లయిన బహు జన్సల పుణవ్ర పుంజ విపాకము కలుగగా చివరకు చరమ జన్మలో “రాసు చేవః సర్వం” నర్వము చానుబేవుజే అను జ్ఞానము కల వా డగును. ఉదార బుద్ధి యగును పరమ్శపేమాన్సదుడ నయిన నన్ను అనన్వ మానసుడై. భజించును= సర్వము (ేేనూస్పదముగా భావించును. ఆతడు నా రూపుజే యగును, కావున ఆతడు నాజ్ఞాన పూర్వక మయిన (పేమ కల నాడయినను మహోాత్ముుడు- అకస్ధంత శుద్ద మనస్కు_దు- (బహ్మాళ్య తత్వ దర్శనుడు. స్వత జ్బృష్టడు. తత్తుల్యుడు "లేడు. తదధికు. డొకడు లేదు. వేలకొలది మానవులలో నే పాథకులు కాని యెంతటి శష్టమున గాని అతడు పొందజాలడు- ఎవరు నాతని సామ్యము" “"ాజూలరు, కావున నా కాత డత్యంతము (ప్రియుడుగా నున్నాడు* లె0, కామైకపైహైక ఎర క్షానాః (వవద్యం లేఒన్య దేవా తాః తంతేం సి యమమాస్థాయ (చక్ర నియతాః న్వయా॥ ఏనమా ర్హాదిభ కానాం మధ్యే జ్డాపీ విశిష్యతే 126 ఇత్యుక్రం అధునా తేపి దుర్లభా అన్యభ_క్రీతః సకామత్వీ తథా భేదదర్శిత్వే చ సమేపి హి 12 'దేవళాంతరభ క్తేభ్య స్వభథ క్తానాముదారతా పతిజ్ఞాకా పురా పైవ సమ్యగ్వ్యావ్యాయ తేంఒతతః 128 యతః సమానే ప్యాయాసే కృష్ణభకాః క్రమేణచ సర్వోత్క్భృష్టం చ మోజిఖ్యం లభంతే నలమశతయం 12" యే క్షద్రదేవతాభ క్తాః తుద్రమేవ పునః పునః ఫలం సంసరణాతై్యైన లభంతే మందభాగ్యతః 100 పురుషార్థఫలం శ్రీశళజనం సముపేక్య యక్ భజనం తుద్రదేవానాం చత కారణముచ్యతే 1381 ప్యుత్రపళ్వాదివిషయైః కామైః తుదై 9: అనర్జదై3 తై సైర్భగవతో మత్తో విముఫీకృత్య మానసం ఫట
నవునూ ధ్యాయము కం
కుద్రదేవాభిముఖ్యం చ నీతం యేషాం సురాగిణాం
తత్తతృల్యప్రదాతృత్వాభిమతా యాస్య 'దేవకా 188
తస్యా ఆరాధనే యోయః టప్రసిద్ధో నియమో భవేక్
తం తం జపోపవాసొదినియమం సముప్మాశికా; ర!
త త్తక్యుదఫలప్రా_ప్రివాంఛయైనాతివంచిళాః
అసాఢధారణయా పూర్వాభ్య స్తదాననయా స్వయా 185
వశీకృతాః పరిత్యజ్య మాం భజం తేఒన్య దేవతాః
ఆర్హాది భక్త (త్రయము కన్న క్షాని భక్తున కుత్కర్ణ. నిరూ విత మయినది? “జ్ఞానీ నిత్వయుక్ష్యః వీకభక్షి విశిష్యతే? అకు స్థల యున (వలిజ్ఞాక నుయిన యర్ధమ; వ్యాఖ్యాత మయినది. నకామ త్యము భీవదగ్శిత్వము నమౌాన మమునను దేవ తాంతర భక్తుల కన్న న్యభక్తుల కుత్కర్హ యున్నది. “ఉడాఠాః గర్వ వృవై లే” అను స్థల యమున (వతిజ్ఞాత మయిన అర్ధ మిచట వ్యాళాష్టిశ మగును, ఈ అధ్యాయ వరినమొప్పీ వరకీ యంశ మే నిమావిక మగును, ఆయా నము నమూన మమినను స కామక్యము భవ వర్శిత్యము నమాన యయినను నా భక్తులు భూనింకా |ళమమున సర్యోత్కృష్టు మగు మోతు ఫలమును పొందుదురు. తు ద్రజేవ తాఛ్రక్తులు ఫునః పునః జంనరణ కూవ మయిన తఫ దమసను ఫఎమునే పొందుదురు. కావున అప్పలు జిజ్ఞాసువులు అన్ధాప్ట లంవరు నన్నె పొందిన వార్తై అనా ఊఈూనముగా సర్వోత్కల్భష్ట మిమున మోషసఫఎమును పొందుదుకుఎ ఇావుత. అని వరము కాగుణివ డయిన భగచారుని భావము, వరమ పురుషార్థ ఫలమును విశ నాడి భగవవృజనమును వికనాడి తుద ఫలవణ నందు యుద బేవ తా భజనము నందును అనక్తు లగుటలో పూర్యవాననా నిశేవ మేఅనాధానణ హేమయవవియి చటనిమా పి క మగును, మోవాన-స్తంభన-అకర్ష*-వశీకరణ-కకారణ- ఉచ్చాబన =
ఓవఛృకరవః ల నివయములుగా నున్న త్య వ కావుములళ భగవ "ల్సేవచే వొందుటకు శకష్థములు కావు. కొంద రట్టి కామములను
క్04 గ్ కాభావవ కాశవూ బట్టుకొని తము అంతఃకరణనమును భగవద్యాసు చేవు నుండి విముఖా మొనరించి అ యా ఫలములను సంపాదింతు రని తద దేవతలకు అభినుఖముగా నొనరించి అన్య'బేవతల నారాధింతురు, జనము ఉప వానను (వదవీ.ణము మొదలగు ఆ యీ చదేవతారాధనమున (వసిద్ధ మయిన నియమము ననునరించి యు,దచేవతల భజింతురు. ఆ యా- ముద్రఫల్యప్రాప్రీచృతో నుందురు. తు(దజేవతలలో గూడ ఒకా నొళఠేవత నె తమ (వళ్ళతి్రను నారమున పూ ర్వాభ్యారవశీకృతు లై యా రాథింతురు. కృష్ణభగవానుని భక్తికి దూర మయిన వారు మంద భాగుస్టలు. (శ్రీశభజనము లేని వారు రాగుల్లై యన్యభజన “మొసరింతురు. అట్టి వా రంద రతినంచితులు. 21. యో యూోయాం యాం తనుం భక్నః 1శద్ధయార్చితుమి చృతా తన్య తస్యాచలాం (శ్రద్ధాం తౌామేవ విదథామ్యుసాం గి యో యః కామీ తనుం యాం యాం దేవతామూ రిమిచృతి 186 పూర్వాభ్యాసోక్టయా భక్త్యా సంయుతోఒర్చయితుం సదా కామిన స్తస్య తస్యాహమంతర్యామీ మహేశ్వరః 7 కామేవ 'దేవతామూ ర్తిం తి (శ్రదాం పురారికాం కరోమిన తు మదృక్తిం తస్య తస్య్ కఠో మ్యహం టట్ నానాకొమ్మగహ్మగ్రస్తా మదృ కౌ నాధికారిణః నకామముగా నుండు ఎవజెవనడు ఏ యే చేవతామూరి 9 అర్భింవ నభిలపి.0చునో_ పూ ర్యాభ్యాననముత్పన్న మయిన భక్షి, త్ శాడిన వ్యాడైె పూజింవ కాంమీ.ంచునో ఆ యా ఫలకశామమునకు అంతర్యామి యగు నేను ఆ యా జీనతా కకూర్తివివమయ మయిన. (శద్ధను సంపాదింతును. చాని పూర్వజనాసరిత యయిన (శద్ధను కలిగింతును. కానినాభ క్తి కలుగ జేయను- నానావిధకాము శగవాగ స్తులు నా భశిలో నధికారులు కారు 22. న తయా శ్రద్ధయా యక సృస్యారాధనమిావాతే లభలే చ తతః కామాన్ మమైొన ఏహితానితా౯ా॥
6కి సప్త మాధ్యాయమా క0క స కామీ శ్రద్ధయా యుక్తో మద్వినిర్మితయా తయా 109 తస్యాళ్చ 'దేవతాతన్వాః పూజనం కురుకే సదా తస్యాః ఆరాధితాయాః స దేవతాయాః సకాశతః 110 ఈప్సితాంల్ల భతే కామాంస్తానమైవ వినిర్మితాన్ హి పసిద్ధం క్రతౌ లోకే స్యకర్మఫలదాయి నా 141 భాసమానా న్లిత త్వేనాపాత క్వేపీతి వార్టత;
ఆ కామి నేను విధించిన నిర్మించిన స్ట్ నుగ (శద్ధతో నఇూడినవారడై ఆ చేసతామూర్తి పూజనమును నిత్య మాచరిం చును, చక్కగా నిర్వర్శించును- ఆట్టారాధిక జేపతామూర్తి నుండి అభీక్టను లయిన కామములను నాచేత నే వినిర్శితము లమున శానునులను పాంనున * గీతలోని “హి: [వసిద్ధి నూచకముం నర్వజ్ఞుడు నర్వకర్భృఫల దాత యగు నేను తత్త ద్లేవతాంఠ ర్యామిగా చుండి తత్పతృలవిపాక నమయము నందు వినిర్మించిన పాతములను, అహితము లయినను పితములుగా నంభావీతము లగు చావిని అతీడు భూందును- ఇట్లిది వేదమున లోకమున (వసిద్ధము. ఆ యా "జీవత అందరు నా యభధీవముగా నున్నందున నాదు మూర్తిగనే యున్నం జున నర్వ ఛలమ లను నేనే అయా చేవతా రూసకుగ. నిత్తును, నిట్టి వానినే చవారనుభవనింతుకు,
29, అంతవత్తు ఫలం "లేషూం తద్భవత్యల్ప మేధసాం
"జేవాన్దేవయజో యాంటి మద్భన్తూ యాంతి మూమపషి!
యద్యపి దేవతాః సర్వా మమైవ తనవో హరేః [44 తళ్పూజనం మమైవాస్తి పూజనం పరమార్హతః
సమస్తాంతర్యామితయా ఫలదాళాహమేవచ 14 తథాపి సాషొన్మద్భక్తా యే యే చాన్యపరాయణాః
వివేకతదభావాభ్యాం ఫలం తేషాం పృథక్పృథధక్ |(థీ అల్బబుద్ధికయా వస్తువి వేకాళమచేతసాం
దేవతాంతరభ కానాం తదారాధనజం పలం 11౬
506 గ్ తాభావవ కాళము
వినాశ్యేవ నతు స్దాయి మదృ క్తానాం తునో తధా
కుత ఏవం యతో దేవానింధదాదీనేన నాశినః (46
మదన్య దేవతా పూ డాతత్పరాః పాస్నవంతి కాన్
మద్భ క్తాస్తు సకామా యేతే తానన్మక్ప్శిసాదజాన్ 147
అఖీష్టాన్ ప్రాస్నవంత్యేవ తతో మామద్వయం పరం
ఉపా స్తిపరిపాకాంతే (ప్రాపష్నృవంత్ర్యైశ్వరం పదం &8
సమానేప్ సకొమత్వే మద్భ క్రానాం మహాత్మనాం
'దేవతాంతరళ క్ర్తానాం మహద స్యంతరం యకః 149
ఉదారాః నర్వ ఏవై తే తస్మాత్సాధూ క్రమిక్యపి సర్వ జీవకలు నా శరీరములే. అఆ 'బేవతల ఫూజశ మొన రించుట నా పూజన మొనరిం దుటయే యగును. ఇది వరమార్హమూం "నేను నమస్తా )త ర్యామి నసటటే నేనే ఫలడాతను, అమిునను సామొ త్తుగా మద్భిక్తు లగువారు వివేకము కలవారు అన్య బేవతా వరా యణులగు చా రపఏవేకులు. జా ఫఎము వేరు, వేరుగా నుండుకుం "జేవతాంకర భక్తు లల్పబుద్ధి కల నారగుటచే వస్తు వివేక మొర రించుటకు నమర్ట్రుబు కారు వారి చిత్తముల కట్టి సామర్ధ్యము "లేదు. చేకళాంతరభక్సులకు తదారాథక జన్య మమిక ఫామూ సశలించునదియే యస%ను, ఆ ఫఎము స్థివము గా ను-డదు. నా భక్తు అకు లభిందు సప) మట్టిది కాదు. వఎనందునా! నాకన్న నన మయిన దేవతా పూజానక్తు లగుచారు వినాశ నృభావము కల ఇందాది "చేవకలనే పొందుదురు. కళకాబు లయిన కే భక్తు లు నా యకుగహ జన్యకుూ లముర అీవ్షుకు ను పొందునువు, కావ్రుక అద్వయ వర రూపుడ నయిన నా పౌర మేశ్యర నవమును ఉసొకనొ వరిపాకాంతము న పొందుదురు, నకామర్వము నమాన మయిననూ- మవోత్ముు లయిన నా భక్తులకు చేవతాంఠకర భకులకుకు అంత రము చాల గలదు. కావుననే *ఉదారాః సర్వ ఏీవై తే? అని యిపొ వరలో వనుట బాగుగననే యున్నదిః
నవమాధ్యాయము క07 ఇడ. అవ్యక్షం వక్త మావన్నం మన్యంతే మామబుద్ధయః వరం భావమజానంతో మమూవ్యయమనుత్తం! సర్వో త్హమఫలం శ్రీమదృగవదృజనం యది 180 కధం (పాయేణ లోకా స్తే భగవద్విముథా ఇతి అపేషెయాం హరిః ఫపాహ స్వయం కూతుం జగద్దురుః కేకికీ (శ్రీ మద్భగవ దృజనము సర్వోత్తమ ఫల్వవద మయినచో పొనూసస్టిముగా జనులందరు భగవద్విమ-ఖులుగా నున్నా ేమి? అను (వక్నాపేతలో జగద్గురు వయిన భగవాన్ న్యయముగా నిట్లు కూతువ్రును నికూపించుచున్నాడు. భక్తులు మవహోవండితు లున్నారుః అందరును శాస్త్రార్ధమును చాగుగా విచారించి. తెలీసికొని నన్న యుపాసించి ఏచేవాము కివి వ పొంద రాదు? అను నాకాంచలో ళగవాన్ ఇట్లనును, సామాన్యనుగా నందరును అవి డ్యాత త్కా- భ్యోపవాతులు, కావున నమీచీన జ్ఞాన ముదయింవదూ. అది అే నందున నా (పాపి కేదు. ఇట్లు బోథించుటక్రై భగవాన్ ఇట్లను “చున్నాడు. అన్య క్రమ్యప్రకాశం మాం ప్రాగ్దేహ్యగ హజణాక్ట్సితం వసుదేవగృ హే వ్య క్రిమస్మదాదివదాగతం 16జి ఇతి మన్య౦ంత ఈశానం వివేకరహితా జనాః సర్వకారణమీశానం మాం వ్యక్తిం కార్యరూపతాం 118 మక్స్యకూర్మాదిరూపేణ 'పా_ప్రం 'వేళ్యర్హ ఇష్యతాం ఆవివేకకయా మూఢా విచారం నాశ్రయంతి తే 1[క్ర సర్వకారణరూపం యన్నిత్యం సోపాధికం మమ తత్ప్వరూసమజానంత స్తధై వ నిరుపాధికం కళ్ సర్వోత్క్బృష్షం పరానందఘనమ దై్వైతమతయం నిర్వికల్పం స్వరూపం మే చిద్దనస్య మహేశితుః 156 అజానంతో నృలోకానుకారీణం మాం సరం విదుః తతో మామీదృళశం మత్వా దేవఠాంతరనూ(కాః ర్?
508 గ తాభావన కాశనవజ
ఆంతవళ్తు ఫలం [ప్రాప్య సంసారాబ్టై భమంతి తే
మత్స్వరూపపరిజ్ఞానం మహాపుణ్యఫలం యతః క5్థ్
తస్మాత్ర్వం మాం విజానీహి సగుణం నిఫ్రణం చవా
తావన్న్యాతేణ ముక్తి స్తే భవితేజ్యాశయో హరేం 1854
నను ఈ చేవాధారణమువకం పూర్వము అవ్యక ముగా అ(వకాశముగా నుంటినని లోకమూననవుల వలె వకుజేవ గృళాము నందు వ్యక్షిని హౌందినానని ఈశానుడ నయిన నన్ను వివేక రహితు లయిన జరులు తలంనుకు, నర్య కారణుకు ఈ శానుడు అయిన నేశు మత్సస్ట కూ ర్మాది రూవముగా ఇారల్ల రూవముగస వ్యక్తిని పొ,ది యున్నానని జను£ం భావింతుకు, అవివేవ లగుటజీ్ మూథులు విచార మూయింన జాలరు. వాఢమీ తత్యముతు భావివజాలరు. నా రూవము సర్యకారణ రూవముం నిత్యము సోపాొ ధిశ్రము, ఇట్టి నా స్యయాపమాను "చెలియ లేకు, ఆ విధముగనే నిరు పాధికము నర్య్వోక్కృష్టరు వరానంవ ఘనము అద్ర్యైతము ఆతు యము నికి కల్పనకు నయిన నా న్వమాసముశు ెలి కృ లేరు, కేవ లము. నేను నరలోకము ననుకరించు. నరమ్మాతుడ బని తెలి కొందురు. ఇట్లు నన్ను నారాయణుకని భావింకక నకుడనియ్ భావించుచు అన్యబేవతల నొశయింతుకు. అట్టి భావనము కల వారు అంతముళకల ఫలము పొంది నంసార సాగరక్ష్యలో గ్మిం చమురు. నా న్వమయావ నరిజ్ఞానమూ మహాోాపుణ్యస ము కావున అర్జునా? నివు నన్ను నగుణు డని గాని నిర్టణుడని గాని భావీంపుము* అట్లూ నన్ను అెలియము, ఆంక మొ(తమున నీకు ముకి కల్పస్వస్లని భగ చానుని యాశయము గుర్పింవ వలెరుం 25 నాహం (వకాశ న్సర్యశ్య యోగమా యానమావృతః మూశథోయం నాభిజానాతి లోకో మామజమవ్యయంక నను (శ్రీమజ్జన్మావసర ఇహ సౌందర్యజలధి " స్వరూపం యద్ధ్యేయం సురమునిగజై రెశ్వరపదం
నవ కూధ్యాయము 509 స్వయం (ప్రాదుర్భూతం నిరవధిగుజై శ్వర్యనహితం కధం తశ్రావక్ఞా భవతి మికబుద్ధేరపి హరా 1608 తవాధునా కౌస్తుభకుండలాన్వి తే కిరీటశోభావనమాలళాలిని చతుర్భుజే కంబుగ దాబ్దళోఖిని పుదర్శనాలంక్కతపాణిపంక జే 141స్టై ్రీకాంతి ఘూత్యాదివిలాసనంయుతే ఛ్రీవత్ససౌందర్యగుణాలయే విభొ నమస్త దేవాసుర సిద్ధనాయకే వైకుంరనాధే హి ఖగేశవాహనే 42 దేవేరద్రసంపాదికరాజరా జేశ్వరాభి షేకాదినుహావిభూతొ సమ స్తదేవాసుర జేతరీ'శే బ్రహ్మాదివిక్వందిశపాదపీఠే [168 అనేకలీలాసువిలాసశీలేక్తై నమన్తత్రోకో త్తరనర్వద్రర్మే సమ స్తలోకోద్దరణో న్ముఖేఒజే _ "స్వేచా, ఇవతీర్తే భువమద్భుతాఖే కథ విధిపపంచో త్రరఢామసంయుతే మహాతిసౌందర్యరసాకరే హరొ ఉదారలీలాప్రవీమోహిశాఖిలే (శ్రకపగితామలకీ ర్రిధామని ఓక్ సప్తాళ్వభానూజ్ఞ్వలదివ్యకాంతిమత్ పీతాంబరే నూకన మేఘసుందరే (ప్రభా సుదామారిదర్శిదళాతనే స్వభక్తరతొర్రమిహాక్వ్యయంతర్ 165 సుక్యదుమార్హం జితపాకళాననే బాజాసురాజౌ జితచం(దశేఖరే సుకారివంకోద్భవదుస్షఘాతిని స్వభావసిర్దాఖిలదివ్యకర్యణ్ 1601 వ్ ధి
క్10 గ్ ళాభావవ శాశము పరాశర వ్యానవ+ిష్టనారదా దిభిర్దహద్భిర్భునిఖిః సదా స్తుతే త్వయీదృ శే స్యాత్స్మధమల్ప చేతసా మపీడ్యమానుష్యధియా హ్యుపేక్షణం 10౯ ఇత్యర్జునస్యాంతర మాది దేవోఒ భిలత్ష్య వాక్యం సముదాజహార ఏతాదృశోహం భవతా యధోక్షః సర్వస్య లోకన్య న చాకిగోస్ని 168: భగవన్! నీవు (శ్రుమజ్జన్న నమయము. ననే నర్వ యోగి "ఖ్యేయ మగు. (ఫ్రీ వైచంఠ గతి మయిన ఐశ్వరరూవము నే అవిర్భ వింవ చేసితిని, సురముని గణములు ధ్యానింప దగిన సౌందర్య సాగర న్వరూవమును నిరవథి గు జై శ్వర్యము కల న్వరూవమును సామాత్క రింం చేసితివి అట్టి సీ యందు పరిమిత బుద్ధి యగు వానికిని అవజ్ఞ యెట్లు కలుగును! వస్తుతమున నీవు దిన్యవిభవను కలవాడవు శాస్తుభము కుండలములు కిరీటము వనమాల శంఖము గద వద్భుము నుదర్శనము కలవాడవు, చతుర్భు జుడవు+ (శ్రీశాంతి భూ త్యాది యుతుడవు. శ్రీవత్స సౌందరగ్టము కలవాడవు+ 'జీవాదులకు నాయ కుడవు- ైకుంఠనాథుడవు. వైనకేయవావానుడవు, నీకు బేవేం 1దాదులు వట్టాభిపేకము కూర్చిరి 'బేవరాతన విజేతవు. (బవ్మోది నందితుడవు, లీలావిలానములు కలవాడవు, లోకోత్తరధర్శము కల వాడవు* లోకోద్ధరణశోద్యుక్పు డవు స్వేచ్చగా నవతరించినవాడనవు- (బవ్మానృష్ట్యతీతుడవు. సాందర్యనిఖివి, సీక్సీర్తి వేవరేయము- సూరి శాంకి వీఠాంబరుడవు, మేఘసుందరుడవ్రు- కువేళాదుల దారిదస్థ్రము పోగొట్టినవాడవు' నీవు భక్కరతయణమున కె సారధ్య్మము వహించిజివి+ పారిజాతేమున కింద్రు జయించితివి. శాణాసురయుద్ధమున వివ జయిం -దికెవి, రాతశనాశకుడవు, నవజ దివస్టకర్శలు కలవాడవు, వరా శరాదులు నిన్ను నిత్యము స్తుకింతుకు. ఇట్టి నీ యం దల్నచేరసులః
సప్త మాధ్యాయనమ య! కఈకును ఉపేేణ మెట్లుండును ? మనువమ్య బుద్ధి యొట్లుండును ? ఈ విధముగా నడ్డునుని యాంతరము. గుర్తించి భగవా నిట ను సీననినటాగా నే నిట్టి వాననెం సర్వలోక మున కిట్లు నేతనోచ అడ్జునుని ఇఛావ మీ విథముగా నున్న దని యిచట ఫావ (వకాశ మింతగా నిరూవించిన ౨. 1శీమధఘసూదననరన్వతి గూఢార్థ్య చీపికలో న్ (వగంగ మున నిట్లు (చాసెను ఆ వంప్తలు నర్వదా భావ సీయములు. అివి యివి (న్రీభగవానుని బావనమునకు చక్క-గా నువ 'యోగించును. నను బజన్మకా లేపి నర్వ యోగి భ్యే చుం శ్రీవె కంఠస్థం ఐశ్వర మేవ చూవం ఆ౦ర్భావితవి, నవతి చ (శ్రీవత్స = కౌస్తుభ = వనమాలా = కిరీట _ కుండలాది దివ్యో శర ఇ శాలిని కంబు-కమల శావోదకీ - చ్యకవరధారి - చతుర్చు జేంన్ట్రీముద్ర్యైన తేయనావానే నిఖబసురలోకనంవాదిత రాజరాజే కే రాభిపేశాది మహానవై భవే శ6ర్వసు రాసుర జేతరి వివిధదివర్టిలీ లావిలానశీ లే నర్వావతార శిరోమణె సా య్యద్ర్యైకుంఠనాయ కే, నిఖలలో కదు?ఖనిస్తారాయ భువమవతీక్తే, విరించ్మిపవంచానంభవి నిరతిశయ సౌంవర్గసాకనర్వన్య మరార్తై, ఇ లలీలా విమోహిత విధాతరి తరణి కి శోజ్యల ద్దిర్యవీ తౌంబ రే కరదీకృత పారిజా తార్ధవ రాజిత పుకంద రే కాణయుద్ధవిజిత శశాంక -శీఖే నమనస్తసురాసుకవిజయి. నరక్మవభ్ళతి మవో.ై తేయ్యవకర | పాణవర్యంత నర్వన్వ బవోరిణి శ్రుగదామాదిసర కుకంక మహో వై ధవ "కారిణి పోడశనకా్యర దివ్యహూవధాంణి అనరిమేయ గుంగరి మణ్ మహోకుహివుని నారదమార్క_ండేయాది మహాముని గణిస్తుతే త్వయి ! ధమవి వేకినోవి మనుమ్యబుద్ధిః జీవబుద్ధి ర్యా "స్వేన రూపేణ సర్వస్య ఫకటో న భవామ్యహం కిం తు కేషాంచిదేవై వం మదృక్తానాం భవామ్యహం 178 కధం లోకస్య సర్వస్య న (ప్రకాశ ఇనీరస్టి తే
క12 గీతాఖావ్యవకాశము
యోగో మమైవ సంకల్పో మాయా తద్వశన ర్తినీ 171
అభక్షోఒయం జనోమాంన జానాత్విత్టం మహేశ్వరం
న్వరూపేజేడి సంకల్పానుసారిజై ఫవ మాయయా- 172
జానగోచర తాయోగ్యః నత్యపి జ్ఞానకారజే
కృత ఒతః ప్రాజ్మయా (ప్రో క్తలపరం భావమిరీహ వై 113
గుణానాం ఘటనం యోగః పైవ మాదూ తయాహ్యాహం
సంఛన్నో లోకదృష్ట్యా ద్ధేత్యర్లో భాష్యకృళాం మత 174
అభ క్రొనాం మమాజ్డానే సంకల్పో మేఒస్టి కారణం
ఆతోమే మాయయాచ్చన్నజ్డానః నసన్మత్సరా బ్ముఖ3 15
లోకోయం మామజం నిత్యమనంతం పర మేశ్వురం
నాభిజానాతి సర్వజ్జం నత్యపి జ్ఞానకారణే 176
కిం తు మూఢజనోయం నాం విపరీతదృశాన్యథా
కంచిన్మనుష్య మేవ్మాత మన్య తే మాయయావృతః 11
విద్యమానం యధా వస్తు స్వరూపం హ్యావృ ణోత్యస్తా
అవిద్యమానం యత్కి-ంచిన్నాయాదర్భయతీత్యపి 75
(ప్రసిద్ధమృస్తి భోః పార్ధ & లో కేపీళ్యాళయో హరే
న్వన్వరూ వమున నేను నర్వ్యజనులకు (వకటను శాను నా
భన్తలగు వారలకు మాత మే (నకటమగుదును, నర్వజనులకు సీ వేల |వకాశము శావు+ అని యందువా! వినుము. “నేను యోగ మూయా సమావృతుడనై యుందును. గావ్టన నందరకు గోచరిం వను. నా గంకల్పమే యోగము. మాయ నా నంశల్చాధీనముగా- ముండును, ఇట్టి మహేశ్వరుడ నయిన నన్ను అభక_జనుకు గుర్తింవ. “నేర కండు గాన్టత. నా స్వన్వరూవమున నన్ను అభర్తుడు గుర్నింప "లేడు. అట్లభకునకు గోచర కుండుటనకై నా సంకల్పాను.. విధా, ముసి యయిన యోగమాయతో నా వృతుడ సై యున్నాను, బ్వాన. కారణ మున్నను జ్జాన నోచరము ఆారుండు నట్లయితిని. కావుననే పూర్వ పింట్లంటిని, “రం భావ మజాసంత:) అన్ని ళ్ క్ర
- నవ్రమాధాస్యయవము క్15 చూయా నమావ్చతఃక గణముల ఘటనము మూయ. ఆ మాయచే జీను నంభన్నుడను. లోకద్మపష్ట్వ్యా ఇట్లు నంఛన్ను డకుట ఛామ్యు "ారుల భావము, అళక్సులకు నేను భాసింవను, ఇందు నా శంక బలమే కారణము. కావున నా మాయచే కూన మౌాచ్చాదితము జాగా జనుడు నాకు వరాజ్బుఖు డగుభు. అట్టి యా లోకవుు నన్ను అజ -- నిత్య - అనంత్ == వర మేశ్వరుడ నస నర్వజ్ఞుడ నని తెలిసి కొన లేదు. జ్ఞానకారగా మున్నను గర్నింన 'శేదు. అంతియీ కాదు. ఈ నమూఢజనము వివరీత దృష్టీ కలె వేరు విధమున మనుష్యుడ చని మాయానృతమై భావించును. లోకమున గూడ నిట్టి రీతి కలదు. లోక మూయ ఉన్న వస్తువును గూడ వస్తు స్వరూ వమనం శూడ అచ్భాడించును. ఆవిద్యమా నమును గూడ భాసింవ జేయును.
౨6. వేదావాం నమతీళ ని వర్శ్మమానాని చాడ్డున భవిష్మాణి చ భూతానిమాంతు వేద న కత్చన।॥ మమ స్వాధ్టీనయా శ క్యామాయయా మోహితో జనః 170 నాఖిజానాతి చూమీశం సగుణం నిర్గుణం తధా మమేశ్వరన్య విజ్ఞానం (ప్రతిబిడ్నాతి నైనసా 180 మదాయత్త్రా న మద్శిన్నా వక్తుం శక్యాన్యశ క్రీవత్ మాయోవినో యథాన్యస్య మాయా న (ప్రతిబంధికా . తధా మహేశితుర్మాయా మమాయత్తా'స్తి సర్వతః ఇత్యాహ భగవాస్స్వీయభ క్తానాం బోధవృద్ధయే 182 నా యథీననున నున్న శక్తి మాయ. ఆ మాయచే జనము: “మోహితముయినది* నే సీళుడనని నగుణుకనని నిర్షణుడనని తెలిసిళొన కున్నది. నాకు నంబంధించిన విజ్ఞానమును ఆ మాయ రతిబధ్నాతి ఎ. ఆడ్డుకలుగ జేయుచున్నది-' ఆ మాయ నాయధీనను. నా శన్న భీన్నము కాదు. ఇతర శక్తి వలె మాయ వేరుగా నున్న దనగాదు,. లోకమున మూయావి మాయలు చేయు వాడున్నాడు. అది ఆతనికి [వతి బంధకము కాదు. అళజ్ళైనా మాయ మహేశుడు
ళ్1ేక్ష గ్ రాభావ్యనకాశము నయిన నాకు (వతిబంధిః శాదు- అది మచా.చుత్తము, అంతట నిశ్ణే గ్రావ్యాము. ఆరి భగనాక్ లేన భప్తు జ్రారాభి వృద్ధికై ఈ విధమున ననుచున్నాడు* నే సన్నిటిని తెలియుమునుం నన్నె వరు తెలియరు, అహం సర్వేశ్వరో లోకాన్ మాయయా మోహయన్నపి అత్మికాంతాని భూకాని వర్తమానాని సర్వశః 108. భవిష్యాణి చ జానామి కొల్మ్యతమయగతాన్యపి అచః పరమనర్వజ్ఞో మాయావీ పర మేశ్వర। 166 మదనుగహపొ(తం వై మద్భక్తం సర్గుణం వినా 106 కోపి వేద నస మాం లోకో మన్మాయా మోహితత్వతః వముత త్య వేదనాభావాద్భజ తే మాం న మూఢధీ, 188 'పెట్టుదును= అతి_ళెంతీము లమున వా)ని నర్వవిధ వర్త వవూననుం లను భవివ్యు ఆ-లనూున నుండు వానిని కాల్యతయ గతముల నన్ని శ్వరుడను- అద్జవా! నీ విందు నంచేహూ మొనరింవ శాక, నా "తెలియ శేరు. వారందరు నా మాయామోహితులం కడా! నా యో స్పనొకి నీకీల0 హృది వాచిన స్రీ యం నేత్తి నైన విధిరదనుకం హి కోపి యేనాతతం నిఖిలమేవ నమంతి యస్మై దేవా యతో జగదిదం తమజం భజేఒహఎ 18₹ ఏ ేవ్రడు హృదయమున వాక్కున నున్నచాడై. గకలనూ వవి్యత చమెొంంనరించు కున్నాడో, (బహ్మాశివస్తుతుకయిన వ్ -జ్ప్రం ఎక
న్త్తమాధ్యాయము రక్1క "జీవత లందరు న జేవునికై నవన,._80తురో, వ బేవుని వలన నీజిగ పదయించినదో ఆ అజభగవానుని బేవ్సని నేను ఛజంతును, ఈ సుతిళ్లోకములో యః-యం- యేనంయప్మై-యతః అని విభక్షన్టిర్థముల కూర్చు భావసీయము, వ, ఇచ్భా ద్వేవనమ ల్జేన ద్వంద్వ మోహేస భారత సర్వభూతాని నమ్మైకాం సన్షే యాంతి వరంతవ | మ త్తత్స్వవేదనాథావాన్నాం భజంతిన యే జనాః రాగద్వేష్యగహ్యగస్తా (భమంత్యేతే కునంసృతా 118 థోగాద్యభిని వేశేన సదేత్యాహ జగత్పతి? నా తెత్వ్యవరిజ్ఞునము "లతే నందున నన్ను భజింపని మూనవులు రాగ జ్వేవ (గవ్మాగిస్తులె దుష్ట మగు నంసారమున పర్మిభమిం తురు. నిత్యము భో గా ద్యభిని'వేశమ. తో నుందురు, ఆని జగత్పతి భగవాన్ ఇచట నిరూవీంచు చున్నాడః. ఇబ్బా ద్వేష సముద్భూతసుకాదిద్వంద్వ హే తునా 180 మోహేనాహం సుశీదుః ఫీత్యాదిభ్రాంతిమయేన చ సమస్తాన్యపి భూఠాని వివేకాయోగ్యకాం పరాం కంత్రి స్టూలదేహోద్భవే యాంతి హే : భారత ; పరంతవ త్వం తు వంశమహిమ్నైవన ద్వంద్వ మోహారిఘాతకః 111 సుఖదుఃఖాదిసంప్రాప్యా రాగ ద్వేషోదృవో యదా తదా మోహం (పయాంత్యేవ సర్వభూతాని సర్వశః 112 న హీచ్చాద్వేషదోషేణ వివశీకృతచేతసాం బహిర్గోచరమప్య స్తి నసమ్మ్యగ్ జ్ఞానం (భ్రమాపహం 108 కిము వాచ్యం తదా తాభ్యాం సమావిష్టధియాం నృణాం (ప్రత్యగాత్మని న జ్ఞానం సముత్పద్యత ఇత్యపి 194 భగవానుని తత్తవిజ్ఞానమున యోగమాయ (పఠిబంధము కలుగ జేయుట నిరూపిత మయినది. తత్త్య్యబ్ఞననా.న జేరొక (వతి అంధనును కలదు, ేహేందియాదు లందలి యభిమానాతి శయ
శ్16 గీ్ళాభావషవకాశవ మున భోగాభివివేశయు కలుగును, ఇదియు హేశ్యంతకక మిని యిచట నిరూవిత మగసను, నా తత్త్యవిజ్ఞానము జేనందు నలన నన్ను భజింవని వారు అనుకూల (యతికూల విమకుము౫ంగా నుక్న ఇచ్చా బ్యేమములం కలవా రగుదు3కు, ఇచ్భాబ్యేమకులచే వానా మ దయిందచునుం భీతోన్టములు సుఖనుః ఖరములు మువలగు ద్యం వ్యు ముల కది హేతువు ఈ మోకాము “అవు సుజ, అనాం దఊః:భి అను శాంతి రూవముం ఇట్టి మోవామువ నత్వ (పాణో లును ష్టూల "చేవూ మువయిఎవగా వివేకా మోశ్య వముయీన నంమోవామును పొందుదురు, గీకలో భారత __ వగంకవ అరి "రెండు సంబోధనములుం కలవు. అష్టకా! సీవ్రు భరశ కంకశంజాతం డవు, వంశ మహిమచే స్వరావశక్షిచే ద్యంవ్యమో ౮ వరఘాత కుడవు, ద్య్వంద్యమోనా మను శత్రువు ని న్నభిభవింం జూలడు* వ్ (సాణికు ఇచ్చా జ్వేషరహితము గా నుండనుం ఇచ్చా జ్యేసో పిష్టునకు బహిర్యెమయ వాన మయిన నుదయింవదు, ఇక ఆత ఇవిమయా క్లాన మ్మొదయించుకు 1 నర్వభూత ములు రా గజ్యేవ వ్యాకులాంతః కరణమున నుంకును గావున అత్మ భూతుడ నయిన వర మేశ్వరుడ నయిన నన్ను గుర్పింవ లేప, నేరు భజసేయుక నయిరకు నమ్ము భజింనలేరు, ఇట్లు భోగానకి, భగవ రజన (వతిబంధకము, ౨5. యచేుపూం త్యగంతగతం సొన జనానాం పుశ్యికర్శణాం త్తే ద్వంద్వ మోవహానిర్ను క్తా భజంతే నాం దృఢ ప తాః యది సర్వాణి భూతాని సంమోహం యాంతి తత్క్మధం చళుర్విథా భజంతే మామిళ్యు క్రమితి చేద్చుణు 186 భగవళా! సర్వ్యపాణున నంమోహ[ము పౌంకునవియ్ యగ "నేని “చతోర్విథా భజం లే మాం) అని యంటివి క జూ! నాలుగు విధకుల సెట్టు భజింతుు? అని కందు వా! సీనుము. ఈ ఇప్పి ష్ది సత్యము. సుగృళాతి శకుమున చారల పొవము త్వబుంచి
న_వ్రమూా భ్యూయము 517
“శనది, కావున వా రట్టు భజిుంకురు, అని భగవాన్ ఇచట నికూ :వింవ నున్నాడు,
యేషాం (పాకృతభిన్నానాం జనానానుధికారిఇకాం
బహుజన్నసు కాస్త్రీయధర్యానుష్టానతోఒనకృత్ 166
పుణ్యాచరణశీలానాం కైస్తైః పుజ్ల్యాం స్వకర్శభిః
థ్మీపతిబంధకం పాపమవసానం గతం హి తే 1$7
పాపాథభావే చ త ద్ధేతురాగ ద్వేషాదిరూపికా
ద్వంద్వ మోహేన నిర్ముక్తాః సమ్యక్ కుద్దధియాన్వితాః [లకి
ఆత్యంతాచాల్యనంకల్పా విశ్వసా మన్లతా సదా
సర్వధా భగవానేవ భజసీయ స అఆనూ౮డ్ 189
స వైవంరూప ఏవేతి విని్చికధియో బుఢాః
ఆనన్యశరణాః సంతః సేవంతే మాం చిదద్వయం 280
చతుర్చిఢా భజంతే మామిక్య(కో కాన ఈద్భృళాః
తస్మార్దీశోధకే పుణ్యే యడ్రిశవ్యం మనీషిఖిః న!
(ోతవ్యో నిత్యభగవాన్ ధ్యేయో జ్రేయోఒర్చ్య ఇత్యలం
ఇతర జన సనిలతణు లయిన జనులు నఫలజన్న్నులం పుణవ్ర్
శ్రర్ళులం, వా రనక జన్మలలో పుణ్యా చరణ స్వభావమున నున్న చారు. వారి ఆయా పుణ్యశర్మ లదే జైన (వతి బంధశ మయిన పొవము అవసానము పొందును.” చాకు పానరువ్ లేనంమేన. రాగ -జ్వేపాది నిబంధన వివ్ర ర్యాసమున " ధ్వంధ్య మోహా “నిష్మక్తు లగూ చురు. పునరావృత్తి ఖే కుండ్తు నష్లు తద్ధకం కుకు... దృఢవతులు- అవిచాల్య నంక్షల్తు _ ల౫పదుక్తు. వారలకు భగవానుడ్తే బభాజసీయా- డగురు- భగవాను డిట్టి వా-డం నిశ్చిత ముతో నుందుక్షు. (వమాణ జ్ఞైనను చే వాఠంలప అ పావమూా ఇష్టైనంక నకింయుకు. వారి _ విజ్ఞాన మనూవమ శం కాళూశ్వ మసరు. అ్య్టినార్తై వాక వర మూాశ్ళ నమున సన్ను 'సీవింతుకు. అ౨శనివ్రి శరణు లై చీొంతుక. ఇట్టి వా కే చీచతుక్వుధా భజతే వాం” అకు స్టలమున సుకృకి శబ్బ్దమున నిహాపితు లమునారు. కావున 6ర్య కూ తవంలు వం వా శాము ] పొందు
క్18 గీ తాఖావన ఇ-శమాు ననుట సామాన్యము. వాం వాధస్టలో సుకృతులు నంమోవా భూన్యుల్లై నన్ను సేవింతు రనుట ఆపవావము, విశేవవిధి. కావున నా మాట విరుద్ధము కాదు. కావున థీ శోధక వమయిన పుణష్రమున బుద్ధి మంతులు యిక్న మొనరింవ వలెను. భగవానుని వినపషలిను. ధ్యానింం వలెను. తెలియ వలెకు, అర్బింవ నలెను. నత్త చోధక పుణ్యాశర్శ సంపాదనమున కై నర్వదా యర్నింవ వలెను. 29. జరామరణమోమయెయ మామా(శిత్య యతంతి య్ లే (శువ్మా తద్విదుః కృల్స్న్నె మధా్థ్రత్మం కర్శ ఇవాఖ్రఅఆం! సంసొర దుఃఖాన్నిర్విజ్జా జరామరణము క్రయే 202 నానాదుస్సహ సంసొర దుఃభోచ్చేదాయ యే జనా! దుఃఖోచ్చేద్తైకటూతుం మాం వాసుదేవం చతుర్భుజం 108 ఘసళ్యామం రమానాధం కిరీటోజ్టలమన్తకం శంఖ చక గదా సద్శు వనననూలా విభూషితం 9... భ్యేయక్వేన సమాళ్రిత్య సగుణం (బహ్మచిద్హ నం విహాయేతరక_ర్షవ్యం గత్వా శరణమాదరాత్ 2(౬ నుదర్చితాని కర్మాణి విహితాన్యాచరంతి తే (క్రమాచ్చుద్ధధియన్పంత ్తజ్ఞగత్కారణం పరం వ0 6 మాయాధిష్టానమచ్నై వేం శుద్ధం (హ్మ్ చ సిర్దణం విధుస్తతృదబక్యం నూం సాకల్యేన యధాతధం ఇ0?” శరీరమధికృత్ర్యైవం భాసమానం చిడాత్మకం౦ దేహాద్యుపాధ్యసంస్పృష్టం త్వమో లత్యం విదుః సరం 208 = కర్మాపి తద్వ్రయజ్ఞానసాధనం శాస్త్రసంమతం శవజాద్యఖిలం వై తజ్జానం త్యవ్యభిచాతి తథ్ 208. ఇక వఏిచట నర్జునునకు (వళ్న కలగ 'జేయుటకై నూత భూతను. లయిన రెండు శ్లోరములు నిరూపితము లగుట గీతలో. గుర్తింప దగును. ఉత్తృరాధ్యాయ మి ఫ్లోకసూతములకు వృత్తి స్థాసీేయనుగా. భావనీయను- సంసార దుఃఖము నలన నిాక్వేదమూ,
నవ్వ మాధ్యాయనుం క్ 19 పొందిన మానవులు జరామరణ విముక్తి కొరకై, నానావిధములు దునృ్నవామయులు సయిన నంసాక దుుఖజూల ఏనాశేమునళ్తై దుఃఖ వినా శనమున వక హేతు వయిన స'పణరూపుడ నయిన నన్నాశ యించురు, చతుర్భుజుకు వాను చేవ్చడు కీవటోజ్జ్యల మన్తకుడు కంఖ చక గడా వద్ధు వనమాూాలా విభూనితుకడు నగు శీ కృృవ్ణు భగ వాను న్మాశయించి యితర కర్త వ్యమును వికనాడి ఆవరమున శర జాము పొండి భగవదర్శ్చితములుగా విహిత కర్శల నాచరింగురు, 1కమనుగా ధీళుద్ధి కలనార్రై జగళత్కాారణము వరము మాయాధి పానము అజై్యైతము శుద్ధము నిర్ణ * | బహుమును సాయెత్కరించు కొందు, తత్త ్యనసి మవోవాకము లోసి త త్పదలతయ్య ముగా యధాతధముగా సాకల్భము 7? నన్ను గర్హింతురు! ఇట్లు తత్పడా వ్ధము గుర్తించి శరీరాధారమున భెనించు చిదాత్త కుని బేహాద్యు పాథుల నంజబంధస్పర్శ అే5 వానిని “త్యం” వవలమయ్యుముగా. గుర్తిం తురు, ఈ వివమయమున కాత్రూమ్ముత మమున కర్శయు నా శఆెండింటె జ్ఞానమున సాధనముగ నుండును. ఈ నమయమున నియతముగా గలుగు (శవణాదుల నన్నిటిని గుర్తింతురు. నన్నాశయింతురుం [బహ 'తెలియుదుకుం అధ్యాళ్ముకర్శు 'తెలియుదుకుం
- సాధిభూ తాధిబైవం మాం సాధీయజ్ఞం శ యీ విదుః (వయాణకాలేవీ చదవమాం తే వఏిదుర్యుక్ప చేశనః
ఏవంభూతాస్తు మద్భక్తా మృత్యుకాలేపి మాం హరిం
న విస్మరంతి కిం వాచ్యం జీవనే సతి సాధవః వ210 యేఒధిగూతాధిదై వాభ్యాం సహితం చింతయంతి మూం
అధియజ్టేన సహితం సర్వదా తత్పరా మయి పైక పాజోత్క్మంమణకాలేపి తత్స్పంస్కా ర కపాటవాత్ ఆఅత్యంతవ్యగతాయాం చ సధీయ్యదియగణస్య త్త 212 అనాయా సేన మదృ్భ శతౌామాం విదుఠర్మదను.గహాత్
మృత్యుకాలేపి తేషాం స్యాన్మదాకా ర కథీగ తః 218
క౭20 గ్ తాభావ్యవశాళేవు పూర్వోపార్షితనంస్కారపాటవా దేవ సర్వధా తధా చ తే కృతార్జాః స్యురుద్భ క్ష్యేత్యాశయో హరేః [14 ఇట్టి నా భక్తులు మరణకాలము నందును బవాగి నయిన నన్ను విస్మరింపరు. ఇక జీవనసనుయ వి శేవము ఇవ్పనక్క_ర లేదు అధిభాతికముగా అధిదైవికముగా అధియజ్ఞరూ పుడ నయిన నన్ను చింతన మొనరించుచు సర్వదా తత్పరులై యుందురు. |పాణో(త్కం మణ నమయవం నందును వారి కంస్కారపాటవము వలన ధీవృత్తు లకు ఇం[దియవృత్తులకు అత్యంత ము వ్ద్యగత యునన్ను- నా భక్తులు అనాయూాసముగ నే నా కురుగహమున నన్ను 'లెలియదురు. వార ఖకు మృత్యు కలము నందుకు థీగతి యంతయు నా యాకారముననే యుండును. పూర్యో పాన్టిత నంనస్కారపొటవము వలననె నా భక్తి కలవారై సర్వథా కృ తార్ధ లగుదుకు. ఇట్లిచటి భగ వానునిభావనము భకాపసీయము* ఏవం సూ(శ్రాతృల్లోకాభ్యాం పశ్నవీజం నిధాయ చ విస్పరేజోత్తరం తస్య వ్యాక్యాస్యతి హరిః స్వయం 215 తద్మశ శుద్ధబుర్ధీనాం జ్జేయం [బహ్మ నిరూపితం మథ్యాధికారిణాం ధ్యేయం బోఢధాయ హరిజేరితం వళ ఇట్లు సూతాత్మకము లయిన రెండు శ్లోకములతో (పశ్న శీజమును భగచాకా సిరూపించెను. ఆ (వశ్నమునకు విస్తరముగా నమాధానమును స్వయముగా ధగవాన్ ఉత్త రాథ్యాయమున నికూపించును, ఇం దిచట శుద్ధబుద్ధు లగ వారలకు శ్రేయ మగు (బహూ నిరూవీత మయినది. మధ్యాధి కారులకు ధ్యేయ మగు రూవ+ .మును నికవూవత మయినది. యో మాయావీ మహేళః (ప్రకటితమహిమా వేదసిద్ధాంతగితో యో భక్షార్ధం స్వరూపం సురనరవనజం 'స్వేచ్చయా ధద్త ఈశః యస్యాంఘ్రద్వంద్వమీడ్యం జనిమృతిజలధిం సంతరంతాజ్థశితా య్ తం (శ్రీకృష్ణం హృదిస్థం సతతమిహ ముదా సంశ్రయేఒహం సుభక్త్యా 215
- న్తమా ధ్యాయము లిపీ మాయా యస్యాతిగూఢా (పచురగుణయుకా సర్వనంసార హేతుః నోతర్హుం తైః సుళక్యా హరిపదళరణం యే ప్రపన్నానభ క్యా యత్పాదా౦థోరుహాంతర్భ9్రిమర ఇవ జనః సంప్రవిశ్యాతిరత్యా మగ్న స్తకైఫివ నిత్యం తమిహ మురరిపుం కృష్ణమీళశం (ప్రపద్యే. 118 నా బృాదయ౫తు డయిన (శ్రీశవ్రళగవానుని నిరంతము మ దనుతో ననన్యభ క్తి తో శేన్మాశయింతును శ్రీక్తళభగచానుడు చయూయావి- మాయను తన యధీనమున నుంచుకొనిన వాడు, మహే కుడు. మహిమలను (వశటించిన వాడు, "వేదనిద్ధాంత గేయ డు. అ యీశ్వరుడు భకుల కొరనై తిన యి చ్భానుసా రమున సురకావనుం వరరూవము మత్స్యరూవమ కూర్మరూవ ము ధరించెను. నర్యావ 'ళరముల ధరించె ననుట కది య వలతుణము. స్తుతింవ దగిన భగ వానుని పాదద్వంద్వము న్నాశయించి జనులు జనన మరణ జలథఢిని తేరింతురు. ఆ కృష్ణభగవానుడు నా వృాదయగతుడు. నే నానంద యున నాశయింతును. , అఆ భగవానుని మూయ అత్యంతము నూఢముు నాొనాగుణ ముల కళూడి యన్నది. అది సర్వనంసాగమువకు హేతువు, భక్తితో తారివదనును శరణనకు పొందని వారలకు (వన్నులు కాని వారలకు తర0వ శశ్యము దు. జనము నిరవధిక (వేమతో భగవానుని పొాదనద్యాంతిరిను ను భమరను వలె [వవేశించి యచటనే మగ్నమై యచట'నే నిత్యము నివసించు చున్నది. అట్టి మురరిపువును కృష్ణుని పశుని భగవానుని వవన్నుడనై సేవింతును. ఇతి భావ్యసకా'శే శ్రీసదానందవిదాకృ తే కృ ష్ణభక్రిపథానోయం స్పప్పమః పూర్ణతాం గతః 219 శ్రీ నదానంద విరచిత మయిన గీతాభావ (వకా శమునందు (శ్రీగృవ్లభళ కీ ధాన మగు నప్ప్వనూ ఛ్యాయము సంపూ ర్హమయినడి. క న్యేం వరం ధీమహీ ”* లిప్త పైనా
- సత్యం పరం ధీమహి” గీతాభావ పకాశవు అష్టనూ ధ్యాయము అర్దున ఉవాచ క క్రిం త(డృన్యా కి మధ్యాత్శం కిం కర పుణపోత్తమ క్ అధిసాతంచ కిం (వోక్కమథిదై వం కిముచ్య లే క్ యళో భూతి రర్నో విషయవిరతిః (శ్రీః (గుతిమతిః గుణాః సాకల్యేన (ళవతి సదా యత్ర విమలా! (వతిష్టాం సంపాప్తా భగవతి సదే తం నిరుసమం శయే కృష్ణం అక్మ్యాశ్రితమమర పూ జైళ్ళ మునిఖిం క్ 1చభావయుతు డయిన ఏ భగవాను నందు యశము ఐళ్వ ర్యము ధర్మము నివయవి రాగము శ్రీ వేదమతి యనా నారు గుణ ములు సమగ్రముగా స్వచ్భము లై. (వతిష్టను పొంది యున్నవో అట్టే యసమొనుని (శ్రీకృష్ణభగవాను5 శ్రీ లమ్మీనమ్మాన్హ్రికని 'బేవతొ సమాశాధ్యుని మునిసమాగ్చ్రితుని నే నాశయింతును, నమగ్రైశేర్చ రర్టము పీర్యము యశము (శ్రీ జ్ఞానము వై రాగ్యము అను నారు వికేమనఃులు ఛగవాను నం దుంటను ;పామాణికులు నంశీతించిక ఆవి యిఃందు నిర్షష్టము లయిసవి, ధర్మము వీర్యముగా, విషయ విరతి వె రాగ్యముగా (శుతిమతి క్థానమః గా నిర్షిస్ట మగుటను భానించునది- స్పప్పమాంతే పదార్థా యే హరిణాస _ప్ప సూట్రితాః వృజ్తిస్థానీయ ఏ తేషామధునారభ్య తేఒష్షమః త్ సపృమాధ్యాయాంతము నంది భగవాన్ సప్త న దార్ధము లను సూ(త్యప్రా యముగా నిస్దేశించను. (కస్తుక మా సూతములకు వృత్తి స్థాసయకముగా నీ అష్టమూధ్య్యాయ ము (ప్రారం ఢముగు డున్నడెం
అస్టమాధ్యాయను 5293 పూర్వాధ్యాయాంతమునందు సార్థ్హోకమున నప్తవదార్థములు జేయ ములుగా స్తూతముగా నిర్షిష్టము లయినని. వాని సీ యష్ట్రమము వివ శించునుః
ఉపలభ్యార్జునః (ప్రశ్నవీజం కృష్ణోప దేశతః
పృచ్చతిన్మ హరిం సప్తపదా ర్హజ్హా నసిద్ధయే రి
క్లేయశ్వేనేరిళం (ఉహ్మ కిం తత్సోపాధికం త్వయా
కిం నిరుపాధికం వోదక్తం తధాధ్యాత్మం కిముచ్యతే శీ
(శో(శ్రాదికరణగ్రామః (వత్య క్ర్రైకన్య మేవ వా
తఢా కర్మ కిమ్యతో క్షం యజ్ఞరూపమధాపరం గ్
విజ్ఞానం తనుతే యజ్జం కర్మాణి తనుకేపి చ
ఇత్య(క్ర (శ్రుతివాక్యేపి ద్రైవిధ్యం కర్మణః [కుతం థి
కిం తే సర్వో త్తమస్యా(క్రాజ్ఞాతం వా స్పరషోత్తమ
ఆధిభూతపదేనో క్రం తీం కార్యం పాంచభౌతికం కక
కిం వా సమ స్తమేవోక్తం కార్యజాతం హీ మాయికం
అధిదై పమనుధ్యానం దేవతావిషయం చ కిం రి
కిం వానుస్యూతవై తన్యం సూర్యా దేర్ముండలాదిషు
(శ్రీకృష్ణోవ దేశము వలన | పశ్నబీదమును అక్టునుడు పొంది
నప్త్రవ దార్జజ్డానసిద్ధికై నారి నిట్లు అడుగుచున్నాడు. భగవన్! (బవ వేయ నుని యంటివి. ఆ (బవ్యా సోపాధికమా! నిరుపాధిక నొ? అన్సై అథ్య్యాత్ము మనగా నేమి ? అత్మ దేవాము, దీనిని ఆధికృత్య ఈ ఆధి ప్యాననున నుండునది, అథ్యాత్నను . అధ్యాక్ష మనగా శోతా దీందియనమూనానూ 1 (_సత్యక్కైతన్యమా 1 అక్లై కర్శువదమున జెస్పినది యేమీ $! ఈ కర్ణ యిజ్ఞరూవమా 1 ఇతరమా 1 “విజ్ఞాన మును యథ్ఞము విస్త్యరించ జేయును. కర్మలను విస్తరింప జేయును. ౫” అని శ్రుతి యున్నది. ఈ [కుతివాక్యము సందును కర్మ ద్వినిధముగా మండుట (వసిద్ధముగ నున్నది= సీవ్ట శేను నమానులము కదా! నీవు నన్నే ఏల (వశ్నింతువు 1 యందునా 1 పుగరహోత్తముడ వగు సీకం
క్ర గ్తాఖావ్యవళాశమ "కెలి:కునిది ఏవి యాండును 1 పురుఖోత్తమా |! నర్వోత్త, ముడ వగు సీ కిది అజ్ఞాతమా 1 అనై అథిభాతపదమున నీవు తలచినది మేమి * వృధివా్థదిసంచ భూతముల నాథారము చేసికొని వజేని కార్య మధి భూత వదమున వివతీతమా + మాయిక మయిన సర్వవిధ కార్య జాక మథఘాతేవదమున వివఖీతవమూ ? ౪గ్షు ఆధిదైవమనగా నేమి * 'జేవతావిమయ ' మయిన అనుధ్యాసమూా 1 శర్వ దై వతములలో ఆదిత్య మండలాదులలో అనుస్యూత మయిన మైతన్యమె అధి మైవమా ? ల్సి అధియజ్ఞా: కథం కోత 'జీహేస్మిన్నధుసూదన (వయాణశా లే చ శధం జ్రేయోసి నియ రాత్మభిః 'దేవతాధియక్ఞో వా పరబ హ్మాధ వేరితం థి స చ కేన (ప్రకారేణ చింతనీయో ఒధియజ్ఞకః కిం తాదా తేన కింవా సోఒత్యంతాభేదేన చింత్యతే 18 సర్వఢాపి న దేహేవ్మిన్వర్తతే వా తతో బహిః దేహే చేత్కిం స బుద్ధ్యాదిస్తద్భిన్నో వాన ఉచ్యతే క్ కరణ్మగామ వై కల్యాన్స్ఫృ త్యుకాలేఒతిదుస్సహే ॥ కధం జ్లేయోపి చిత్తస్య సమాధేరస్యసంభవాత్ 12 పీఠతతృ్మధయ సొర్వజ్యాత్యృృ పాలుళ్వాచ్చ మాం పతి కురు మే నంకయనీ ష్య సేద వం మరోరివ 1 అథి జ్ఞః యజ్ఞమధిగతః అధియజ్ఞ మనునది య్?! జీన "తాత్మకమా శి పర్మబహ్మామా ? ఆ అధిమయజ్ఞక మేఏపఫముగా చింత సీయము 1 తాదాత్మ్యనమన చిఎతసీయ మగునా 1 అక్యంతాభేద మున చింతనీకుమూా 1? ఆది యెళ్లు చింక్య మయినను జేళామున నున్నదా 1 వెలునల నున్నదా 1? ేవాముననె యుండునడి యగు "నేని అది బుద్ధ్యాదికూపమా 1? తర్భిన్నమా 1 దాని నెట్లు నిశ్చ యింన దగును ? * * ఇందియనమూకాము. లన్నియు వికలనుః అగును గావున అతికున్సహూ మగు మృతుష్థకాలమున భగవకా | సీ
అష్టమా వ్యాయమ సక్ “వెట్టు తెలికు దగుకువు 1 నీ వే విఫమున శ్జేముడ వగుదువు ! ఆ నమమయమమున చిత్తమునరకు సమాధియు నంభవింవదు గచా $! ఈ శర్వము నాకు తెలియ జెవ్చారు. నీవు సార్వజ్ఞ్యము కలవాడవు నా విషయమున కృపాలుడవు, నా నంకయమును ఛేదింపుము, నీవు మధునసూదనుడన్ర్చ, మథు నను వానివి నూదనము నాశన మొుసరిం -చికిని. మధువును వలె నా నుశయనును నళింవ జేయుము, (శ్రీభగవానువాచ 3. ఆతరం (టుళ్ళా వకమం న్వ్యభావోఒధ్యాత్మ ముచ్యతే భూత భావోద్భవకరో వినర్గః కర్శ నంజ్ఞితః ॥ (శ్న(్యక్రమానుసా రేణ భగవాను త్తరం తిలిః అనాయాసేన బోఢార్థముదాచ హరిరీశ్వరః 14 బారి యీక్యరుడు భగ్గవా౯ (వశ్నశ్రమానుసారముగా గ్త లోని మూడుక్లోోములతో అనాయాసముగా బోధ యుదయించు క్ష యాత్ర, రము నిరూపించు చున్నాడు, (పశ్నకమమున నిర్మయనుం భూచించినచో నడిగినవానికి అనాయాననువ నభీష్టసిద్ధి కలుగును ఈ మొదటి శ్లోకము నందు (వళ్నతయమునక నమాధాననుం 'నిన్ధారించెను, ద్వితీయ శ్లోకమున (వశ్న్మతయము నమాహిత -మయినది* తృతీయ శ్లోళమున న్తవు (వశ్నకు ననమాథానమః వలదు. ఇృట్లిచటి వీమయ విభాగము నిశ్చయింవ దగును, నిరుపాధిక మేవ్మాత (బహ్మ మేజస్తి వివ్షితం అనినాశ్యక్షరం _బహ్మ నర్వవ్యాపకముచ్యతే 15 సర్వస్యావ్యాకృతాంతన్య జగతో ఢారకం వరం ₹రీరేంద్రియసంఘాతే విస్రాళృనిరుపాధికం " 16 చైతన్యం స్వ్మహకాశం యత్త త్రదృ9హ్మేతి మమేరితం పతిదేహం చ తస్యైవ (ప్రత్యగాత్మతయా స్టితిః [గై స్వో భావః స్వస్వరూపం యత్సరిత్య క్ర్రైతన్య మేవ హి _ ఉచ్య తే7-ఢ్యాత్ముళచ్దేన నేంద్రియ్యగ్రామ ఇత్యయం (శ్
శ్26 గీ లాభావన కాశముం యాగహోమాదిక ర్రైవ (ప్రోక్తం తత్కంర్మకబ్దరః విసర్జ్డో దేవతో దైళాత్చురో డాశాదినస్తున? 100 సర్వభూతసముత్ప త్తికరో యాగాదికర్శ తత్ యజక్ఞాదేః కర్మణో వీజభూతాద్యృ ష్ట్యాదిక్కకమాత్ గట చరాచరాజణి భూతాని జాయం తేఒతస్తదుచ్యతే ఇచటి గ్ తాళ్లోకమున (న్నా యా అధ్యాక్మము జా కర్మ; అనువాని నిర్వచన మున్నది, ఇచట (బవ్మా మనగా నిరుపాధిక ుళ్యామె నాకు వివవీ.తముం సోపాధిక (బవ్మా వివతీ.తలము కాదు, అవినాశి ఆయరమగునది (బ్రహ్మ అది నరు వ్యావక మనదగునుః- అవ్యాకృ లౌాంత మయిన సర్వజగ మునకు నది ధారకము. వనరనుం ఈ శరీేందియసంఘాతము నందు విజ్ఞాక్స న్వభావమున ను౦ండు- నిరుపాధిక చైతన్యమే యిచట నివటీ.తము* “ఆ (బబ్మా స్వ(వకొ శము, అది (టువ్మా యని నేనంటిని. “కిం తత్ (బవ్యౌొ అనునది" నిర్ణ త మయినది. కిం అధాస్ట్రత ఫ్రం” అనునది నిర్షయింవ నలెను అతవర (శ్రవ్మాయొక్క- స్వభావము -- స్వరూవ మే 1వత్య కై బత న్యము-- 1వలి దేహమునను (బవ్మాన్వరూవమే (వత్యగాత్మగా నున్నది.- స్వోభావః స్వ స్వరావము. అది పత్యవ్రైతన్వ మే. అభాఫ్థిత్మ కజ్ద మున సిదియె ెవ్చదగినది, ఇందియుగామ మధ్యాత సశ బ్రమున జెవ్న దగ దు.న్వథావపదమునకు “స్వస్య భావః” ఆని వష్టితత్పురుమ సమా" నము తగదు. “స్వోభావః అని కర్శృధాకయ సమాసమే యుక్తము, కావున (శైువ్మాకు సంబంధించినది కాదు. (బజ్మా స్వరూవ మేం "బీవాము ననుసరించి భోకృ రూవనుగా నుండు ఆత్మయే (వత్య చ్చెలనన్టిము. అదియె అభధాస్థత్మవద్య గాద్యాము- ఇక కర్శ నిర్వ చనము. యాగవోమాది కర్ణయే కర్మ్శశబ్దనమున జెప్పదగినది* యాగ జాన హోమాత్మక మయిశ వైదిక కర్మ కర శజ్బమున వివ మేుతము. ోవినర్లః కర్మకంజ్ఞితః అని గీతావచనము* వినర్గము' "త్యాగము? 'దేవతోద్దేశమున పురోడాశాది నస్తుత్యాగము వినర్గముం
అవ్టమా ఢధ్యాయము రప -ఈ యాగాది కర్మ సర్వభూతనముత్పత్తి కరము. భవన ధక్మము కల నర్వస్థావర జంగమముల కుతృత్తిని వృద్ధిని యాగాది కర్మ నంపా దించును, శాస్ర్రవిపాత మయిన యాగచానాదికమే కర్మం బీజ భూత మయిన యజ్ఞాది కర్మ వలన వృష్టాస్థది[కమముగా చరాచర ₹కాతము లుదయించుచున్న విం శ. ఆధీభూతం తమకో భావః పుపవశ్చాథిదై వతం అశియళ్టో2_హమే వాాత "బేహే చేళాభృళాం వరః 1పాణిజాతం హి యత్కి-ంచిజ్జనినుద్వస్తు మాయికం వ్ల ఆధిభూతపదేనో శక్రం వినాశీభావ ఏవ వా పూర్ణం సర్వమనేనేజి-శయనాత్పూర్దు వేతి వా డి సూర శ్రమండలమధ్యస్థః పురువళ్చాధివై వతం సర్వప్రాణీరద్రియాజాం యః స్యాదన్నుగ్రాహకః పుమాన్ నే పారణ్యగర్భఏ వాసావాదిత్యాంత ర్గతః న్ఫృతః న వై శరీరీ [ప్రధమఃన వై పురుష ఉచ్యతే ౭థ్ ఆదికర్తా స భూతానాం బహ్మాగే సమవర్తత విష్ణ్వాథ్యా దేవతా శౌతీ నర్వయక్షాభిమానిసీ 26 సవిష్ణుళ్చాధియజ్లోహం వాసుదేవో న మళ్చరః యతో బ్రహ్మద్వయానందాదత్యంకాభేదతో హరేః నే (ప్రతిపత్తవ్య ఏవాస్మిన్ నృదేహే యజ్ఞరూపతః బుద్ధ్యాదివ్యతిరికో'స్తి విష్ణురూపతయా స్థితః 1 మనువ్యదేహే యజ్ఞస్యావస్థానం హరి జేరితం యతో మనుష్యదేహేన నిర్వర్శ్యత్వం హి కర్ముణ౭ై లక్ త్వం సర్వదేహినాం శే్టో మక్సాన్నిధ్యా[తృతికణం మయా నంభాషణా దేతద్చోధయో గ్యోపి సర్వథా లికి సర్వ దేహివరత్వం తు (ప్రసిద్ధం నృసుూూదిషు అక్జుసస్యైవ భగవత్ప9సొదాతిశయేన వై ౭0 తరువాతి (వశ్న్మ్యతయవజన కిచట నమాధాన మున్నది= లోకమున నుక్నన్తి కల వస్తుభగూత మను నే (పాణికాక మమునను
శ్2్ర గ్ తాభావ్యవకాశము అథిభూత వదమున జెన్సదగి యున్నది, ఇది యంతయు తరముం- వినాశస్వభావము కలది. ఇది అధిభాతము అను శబ్బ్వమున నికూపిత మయినదిం పురువశ్చాథిదైవతేం, పురుపవదమున జెవ్చదగినది అధి. 'మైవఠ మగును. పురుమవదనునకు రెండువిధముల యుత్పేత్తియున్న ది- “పూర్షమ నేన సర్వం” నర్వ మిాతనిచే పూర్త మయినది. కావున - పురువ వదమున జెవ్నదగును. * ఫురి శయనాత్నురువః ౫” స్పరము లందు శయసించుట వలనను పురువసదవ్యవహోర్య నుగును- నూర మండల మధ్యగతు డయిన పురుషు డధిైచై వతనము* హిరణ్యగర్భ సంజ్ఞ కలిగన సూర్యమండల మధ్యగత పురుషుడు అధిహైవతనుం పారణ్యగ ర్భుడు సర్వ(పాణుల యింద్రియనుల కను గ్రావాకుడు* హిరణ్యగర్భుడు సమస్ట్రిలింగాత్మకుడు, వ్యస్ట్రిరూవముగా నున్న హాణుల కరణాను[గ్రా హకుడు. ఆది త్యాంతర్లతు డయిన వాజే హిర అ్యాగర్భు డనిరి. అతజే (వ్రధమ శరీరి యని ఆతడు పురుషు డని భూత ముల కాత డాదికర్త యని (బ్రహ్మగా నసృష్ట్వ్యారంభమున నుండెనసి' శాస్త్రముల (వ్రతిపాదనవుః కలదు. అది త్యాద్శిదైెవతమున నధిస్టించి యుండునది అధ్గిదై వత మని వ్యవపహోరను కలదు, లక అధి యజ్ఞను" సేకూవణీంము, సర్యయజ్ఞధిపాత నర్యయజ్ఞఫల దాయకుడూ నర్వ యజ్ఞాభిమాని విష్ణుజేతకు. “శతు బీటు వు -జీవుడ జా ష్ణ [లుకు మయిన విస్ణు్ర వాసుబేవు నయిన నేను అధియజ్ఞ వదమున వ్యవవోర్యు డగునది నేన, నాకన్న_ నితరుడు కాడు. ఇట్టు వారిభగవానుని (శ్రహ్గాద్యయానందము కన్న అత్యంత మభిన్నముగా |గహింవవలెను. ఆ వాసుచేవభగవాన్ ఈ-* మనువ్య దేహా మునందు యజ్ఞరూవముగా నున్నాడు* బుణ్ధ్యాదినతి లిక్తము। నున్నాడు. మనువ్య'చేహామున యజ్ఞ ముండుటను భగ వాన్ ఇచట నీరూసించు చున్నాడు. మనువ్య బేహముచే కర్శు నిర్వ రృష్టను కా వలయును. గావున అట్లు వెవ్వుట యుక్తము: దేనా- భృళాం నర |! జీవమును ధరించిన బారలలో అద్దనా ! సీవ్వుశేష్టు-
- అస్రమాభ్యాయము ర29 డవు నా సాన్నిధ్యమున నున్నందున శేష్టుడవు- (వఠియణము నా తో నంభామణమునను. నీవు గేష్టుడవు, నర్వధా బోధ యోగు్యుడవుం మానవులలో చేవతలలో సివు (శేష్టుడవు, కొన సర్వ చేహివరుడవు, ఇట్లు భగవానుని |వసాడాతిశయమున అక్డును డిట్లు నిహూాపితు డయి నాడు అర్జునుడు భగవానుని (వసాదాతిశయమను శలవా డనుటః సర్వే (నసిద్ధమె గకచా |
శం ఆంతకాలి చ మామేవ రన్. నుమా క భే .రం
యః 1వయాతిన మద్భానం యాతినా నత నంశయః! సప్తమక్యోత్తరం (1పాహ (పశ్నస్యు భగవాన్ హరిః నమూమేన వాసుదేవం యః సగుణం వాధ నిర్గుణం గై చింతయన్ సంకతం బుద్ధ్యా త త్తక్సంస్కాంరపాటవాత్ సమ _స్రకరణ[గ్రామ వై య(గ్యసమయే మృతొ శకి స్మరన్య-లేబరం ము వ్వాఒహంమ మేతి ధియం తదో త్యక్త్వా పపాణవియోగే యః సగుణధ్యానవాన్యది క్ర తదా స దేవయానేన (ప్రయాతి మదుపాసకః మద్భావం నిర్గుణం [బహ్మ్ (బ్రహ్మలోకే విరించినా వ! సహ థోగావసానేఒసౌ ప్రాప్నోతి జ్ఞానలాభతః నిర్ణణధ్యానపకే తు (పయాతీత్యస్యదృష్టితః శిర్ న తన్య ప్రాణా ఇత్యత హ్ (బిహ్మువిదో మునేః ప్రాణస్యోత్కశిమణాభావే గత్యభావ ఉదీరితః లిక్ స సాజెదీవ మద్భానం యాతి బహ్మైవ సన్ స్వయం నాస్య సంశయః కళ్చిదృ9హ్మైవ ఇబహ్మువిద్యతః [క నపృమ వశ్నకు ఇచట భగవాన్ నమాధానము ఇమ చున్నాడు, నూనవునకు మరణ నమయము న ర్వేయ్యదియములకు వ్య(గతా సంపాదకము- అట్టి సమయమున నాడ ఆయా నంస్కా రముల సొటవము వలన బుద్ధితో గంతతము నన్ను చింతన మొన లించుచు సగుణవాసుబేవుని గాని నిర్ణుణ్యబవ్మూముగ గాని నన్నె
క్30 గీళా భావ[నకాశే ము స్మరించుచు. ేవామును అహుమమను భావమును విడనాడి, (పొల వియోగ సమాయమున నగుణధ్యానము కలతా డయిశచో నా యాపానకు డగు నాతకు 'దేవయానమున (వ వకా౫ చెంనవంచుకుః (బవ్మాలోళమున చశనను. (బహ్మలోశమున (బవ్మతో చాటున (బహ్మలోకసుఖముల ననుభవించును భోగావసానమున జ్షాననూు లఖించును, గావుననా (బ్రవ్మా భావమును పొందును. (పాణావసాణ సమయమున నిర్ణణధ్యానావలంబనమున నే యాఎడునేని సామెత్తుగా మద్భావమానే పొందును. “క లేఎరం తుక్త్యా (వ చూకిి యనుట లోక దృష్టితో నని గుర్తించునది. నిరు (బవ్యా స్మరణ మొనరించూ బానిక్తి (వాణోత్రఒమ *ము ఖేనందున గతియు లేదు పావోత్తుగా నాకిడు మ గ్భావమునే పొందును. ఈ వీిమయమున (శుకియు నిట్లూ న్నది, “. తన్య (పాణా ఉత్కా-మం9- అతన నమవలీ య తే” ఆకని (పాణము ల్యుత్క_మి)వవు, అచటనే యుండి వోచ్రను. ఇందూ నంశయ మేమియు సక్క_ర లేదు. (బవ్మావిదు క (బవ్మాయే యగు నని "వేదవాక్క మున్నది. అత్రాయమాశయో విష్టోః (పయాణజసమమయే నృణాం కఫవాతాదిడో షేజాత్యంతవ్య(గధియామపి 85 స్వం స్వరూపం హారిః సా ఇొళ్సార యత్యాత్మని స్టిఈః హరిత_క్ర్యృవిదో భ క్తాంన్తఢధాన్యక హరేర్వచః తి స్వస్థ చేష్టాశ్చ యే మర్హ్యాః స్మరంతి మమ నారద కా ష్టపాషాణతుల్యాంస్తానంతకా లే స్మరామ్యహం (ఖ్ స్టిర చేతసి సుస్వస్రే శరీరే సతి యో నరః ధాతు సొమ్మే స్థితే న్మర్తా విశ్వరూపం చ మామకం శక తతస్తం మీమమాణంతు కౌ ష్రపాషాణ సన్నిభం ఆహం స్మరామి మద్భక్తం నయామి పరమాం గతిం శవ ఇచట భగవానుని భావ మి విధముగా నున్నది- మరణ కాలా " మాసనన్న మయి నపుకు నూనవుళ కఫవాతాది దోమనులచే నల్యేర
అన్టమా భ్ స్టాియనముః క] తనము వష్మ్మగమనస్కు- లై యున్నను వారి చిత్తమున నుండి భగ వానుడు న్వభావమునున్వ వనను సాతాత్తుగా న్ధరింవ వీయును= జా 8లేత్ర సనిదు లగు భక్తుల నీ విధముగా ననుుగహించు నని యికర స్టలమునను జారివచనము కలదు, నారచా! న్యస్థ చేష్టులు స్వస్థ చిత్తలు నగు మానవులు నన్నెవరు న్మరింతురో కావ్టపాపాణ తుల్య ముగా నున్న నంతె కాలము న వారిని నేను నృరింతును, చిత్తృకు స్థిరము గా నుండగా 'ేవాము చక్కగా స్వన్థమః గా నుండగా ఖాతు సామ్య మనుకూలముగా నుండగా నన్ను స్మరించు వాడు నా విళ్య రూవమును భావించువాడు చనిపోగా కాన్టఫొపూకా నన్ని భుడు శాగా నా భక్తు డయిన అతని నేను న్ఫృరింతును. నా భక్తు డయిన
ఆళనికి వరమగతి నంపాదింతున. [వఠత్యగాత్మ "దేహమును విడ నాడు ననటచే జేహ(న్నత్యము ముద్భావము పొందుననుటచే ఈశ్వరాభిన్నత్వము న్పష్ట మయిది 6. యంయం వాపి సం న్భావం త్యజత్వం లే క బేబకం తం తమేవైతి కౌంలేయ సదా తద్భావభావితః॥ న మడ్ష్గోచర ఏవాయం నియమః కిం తు సర్వతః యం యం దేవవిశేషం వా యక్కించిద్వస్తుమ్మాతకం కతి చింతయన్నంతకాకేఒపౌ త్యజతీహ కలేబరం తం తం సంస్మర్యమాణం స భావమేవైతి నాపర౦ క్షీ పిళృ వ్య సాత్మజ త్వేనానుగాహ్యోసీతి సూచ్యతే కౌంతేయేతి పదేన్మాత స్నేహాతశయసూచనాత్ 45 వూ ర్వాభ్యాసార్డితా పుంసాం వాసనా స్మృృతికారణం సర్వదా యేన యోఒభ్యస్తో భావో 'దేవాదిగోచర 8 (4 స్మర్యమాణతయా సోంతే తం తమేవైతి నాపరం అంత కాలమున భగవానుని ధ్యానించువానికి భగవ ళ్చాప్తీ బయత మనుట నూచింవవలసి యన్నది* అఆ యంశము నిరూపీంచు +టకువై అంత కాలమున నే నివయము నేని తలచుచు (పాణములను
కళఏి3ె గ్ శాభావవ కాశేషు విడనాడునేని అ యా విమయ్మప్రాప్పి అవశన్చముగా నుంకు ననుట యిచట నికూవిత మగును. కేవలము నన్న నృరించును. నా భావ మును పొందుటయ గాదు, ఈ నియవుము నా విషమయమునసే గాదు. నర్వతః ఇట్టి నియమము కలదు. అంక కాలమున నే య్ "దేవ విశేషమును భానించినను ఏ యీ వస్తు మ్యత్రినును చింతించి నను, అట్టు భావిందుచు చింతించుచు కలేబరమును విడవాడినచో నంన్భరించు నాయా విశేషమును పాందును. ఇనరమును పొందడు= శెంతేయా! సీను నా మేనత్త కువూకడవు. నాకు అను[,గావ్యూ డవు, అని నంవోధనమువన నూచిత నుగును. దీనిచే 'న్నీవోతిశయ మును సూచిత మగును. మూనవులకు పూ ర్వాభ్యాసార్టిత మయిన వాననయీ కతి కారణ మగునుః ఎవ జే జేవాది నోచర మయిన భావమా సభ్యసించునో అంతకాలముక న్న (్రర్యమాణ మగటచే నాయా భావమునే పాందును గాని యితరమును పొందడు. మయ్యుర్చిత మనోబుద్ధి ర్యా ఇ మేవై మ్యత్యనంశయః॥
యతో ఒంకత్యాభావనా హేతుః ప్రాపై దేహాంతరస్య చ శే
తస్మాద్విష మైకాంతభావనోత్స త్రిసిద్ధయే
పూర్వమేవాదరేణ త్వం సర్వకాలేషు మాం హరిం 4$్
“* సగుణం సర్వహిందర్యసార సర్వస్వమీశ్వరం
స్మితాంకీతముఖం 'మేభశ్యామ్తం పీకాంబర౦ విభుం న!
(శ్రవక్సాంక్రికవ కస్థ కౌస్తుభాది శియోజ్ఞ్విలం
గగుడధ్వజమాథారం సర్వస్య జగతః పతిం 50
ఆనందసాందం (శ్రీకాంతం కరుణార్థరిం నిరంతకం
శంఖచ్యకగదాపద్మవనమాలావిభూషితం ః క్!
చింతయావిరతం (పేన్లూ (దవీభూతేన చేతసా
పూర్యన్మర ణాభ్యానము వలన అంతనభావన కలుగును గావున
వవ్పట వరవళు డయిన వానిక్ర ేహాఎతర్యవాప్తిలో నదియె కార్
అషస్ట్రనాధ్యాయము ర్3ఏ ౨౯లినము* కాబట్టి నా విమయ మయిన వ కాంత భావనానముత్పతి, ౨ పూర్వమే సీ వాదరమున నర్వకాలము లందును వారి సగు నన్ను ఈ విధముగా చింకనము = భావనవుు చేయుము. ఇది న'పణభధ్యాన విధి. ఇచట (న్ర్రీళృన్ణభగవానుని నశ ణధ్యానానుకూలము లగు విశే మణమను లున్నవి. వీని యర్థ మిదివరలో గళార్షనము. “సగుణం స్య "సౌందర్య సారనర్వన్యమిశ్వరం”? మొవలుగణాో శంఖచ[కగ డావవ్శ వనమాలానిభూవీతం *” వజఅజక గల నణాకుక్లోకములం ఛ్యానాను కూలములు- ఇట్టి విశేషములతో మన్న నన్ను నిరంతరము (పేమ - క్షదఏీభూత మయబున మనస్సుతో చింతింపు కుం యద్యంకఃకరణాకుద్ధివశా కం నైవ సంతతం రీజె శకోషి మామనుస్మ్మర్తుం తతః స్వాంతవిశుద్ధయే యుద్ధాదికం స్వధర్మం త్వం కురు నిష్కాముచేతసా 58 తేనాశుద్ధికయాదేవ వాసుదేవే మయీళ్వరే యేనార్పితే మనోబుర్ధీ సంకల్పాధ్యవసాయకొ ర్థీ త్వమేతాదృళో నిత్యం మచ్చింకనపరాయణః . మామేవ వాసుదేవం శ్రీపరమానందవి్యిగ్రహం ళ్ 'ావ్యన్యథత న నందేహో విద్యతే థో మనాగపి సగుణఢ్యానినొము_క్రమంత్యభావాద్య పేకణం 66 ప్ప్ర అంకఃకరణాకుద్ధి వలన నింకరనము నవ్నసు గృగణ “మొనరించుటకు శక్తు డవు కా వేని అవ్వు డంతఃకరణవికుద్ధి క్రై యాద్దా చిక మగు స్వధర్శమును నిపషా__మ వేతస్సుళో నొనరింపును. దాని బే వశుద్ధి నశిచురు. డాని వలన చాసుబేప్ర డీశ్వరు డయిన నాయందు ఇరంకల్పాత్మక మమున మనస్సును అధ్య వసానాత్నక మయిన బున్రిని “అర్పింవగలవు. నీ విజ్లు నిక్భము మ వ్పింతనవరా మజకనై న్హీశరమోా నంద విశహుడను వానసుచేవుక నయిన నన్ను పొందుదువ్ర, ఇం చల్పకఘుగా నయము నంబేవా 1 లేమ. ఇ ట్లిచబ నస *భ్యాన మెంర విందు తాంచికవరము రుముక౩కగి భావరా పీచైఎఏని వూాపతరుయిర కి.
క్34 గ్ ళాభావ్యవ కాశమా జ్ఞానినాం (భాంతిదా హేన ముక్తిః స్యాత్తక్షణే యతః సదదై్వ్వై తేఒనృతదైైతే యదన్యో వై్యైక్యపీకుణం గగ తస్యాంతకాల సద్భేదబుద్ధిరేవ న చేతరః స్రోగ ఉవవిష్టో వా రుగ్డో వా విలుఠన్ఫువి 5£ మూర్చితో వొ త్యజ త్వేష (పాణాన్రాంతిర్న సర్వథా ఇత్యు_కేరపి (ద్రష్టవ్యం థ్యాని జ్ఞాని వివేచనం 68 పూర్వము "చెప్పినది యు పానకుల సగుణ(బచ్చూచింతనము* వా రంత శాలభా వనా సావేతులుకావున నట్లు నగుణథాష్థనము నిర్ణీత మయినది నిర్ణణ్యబవ్మాజ్ఞానులకు జ్ఞాననమ కాలనూున నె ఆజ్ఞాననివృత్సి రూవ ముగు ముకి సిద్ధమె కావున వారల కంత్యభావనా సా వేత, యుండదు. ఈ యంశ మిచట [వతిపాదిత మయినది* జ్ఞానులకు ాంలిదావామున నా తణముననె ముక్తి కలుగును, నవద్వైతమూ- ఆనృత్నద్వైతము అనువాని యందు అన్యోన్య మైక్యదఠ్శనను జ్ఞాన సాధనమునగ లదు. వాస్తృవాద్వైక భావనమున ఈ చ్వైశే మవత్య మని దర్శించుటయు, ైై వే మన్ఫ తాత్మక మని భావించుచు వాస్త వాద్వైతమునె దర్శించుటయు జ్ఞాన సాధకున కున్నది. ఈ రెంకు "నేక ముగా దర్శించుట క్లానికి అంత కాలము. ఇంకియె కాని యిది యితర మగు భేదబుద్ధి కాదు, రోగరహితుడై. కాని ఉపవిష్టాడె యుండి కొని పారలాదుచు గాని ముూర్చితుడైై "కానీ క్షాని (పాణములను విడుచు గావుత., ఇందు ఆ₹ాంతి శేదు. అని యితేఠులు కొందరు నికూపించఛిరిః ఈ రీతి ననుసరించి జ్ఞాని ధ్యాని వివేచనము గుర్తించునది, ఇచటి యీ విమయమును ఇట్లు రూపాంతరమున గుర్తింవ వచ్చును, (బ్రవ్మావిదులగు యతులకు థాక్టన మానళన్రకము- చరమ అదృశ్యభావన అవిద్యామూలకము శొవున శరీరారంభ హేతు వగునుం కావున అవోర-విపోర.శయనాననాదులగు సర్వానస్టలలో నర్వాళ్మకు డయిన (బహ్ముము సందు మనోబుద్ధు లర్చింం వలెను. 1బన్యావివయముగా మనో బుద్ధుల కూర్చవలెను, ఇదంనృ త్తి మనస్స్ను
అష్టమూధ్యాయము కంక ఆఅవాంవృ త్హి బుద్ధి ఇదంవృత్తి అవాంనృత్తులకు (బ్రన్వూమె విమయ ముగా నుండవలెను, (బహ్మత్మక ముగా మనోబుద్ధులను స్టాపింవ వలెను. ఇదమర్ధమును అహమర్థముశు (బ్రహ్మముగనె యుంచపలెను- చిజాతీయవృత్తిరహీతనముగా నజూతీ కువృత్తితో ననునంథధాన మొన 5౧న వలెకు, భిన్ననృత్త్మ్యంత రాలమున్న వో చావ్యావానననశింసదు. బావ్యావానన సశింనకున్న సంపారము ,నివృత్తము. కాదు కావున "పుంఖాను పుంఖముగా అవిచ్చిన్న మయిన సద్వృత్తి తో సర్వమిదం అభాం చ (బర్మా? అనినర్వదా (ైవ్మ్చోనునంధా 5 చమొునరించవవలెను, ఇట్టు నర్వడా అనునంథాన మెొునరింవగా పూశ్హానంద్రైకరరహాన యమున స్థితి యగు (బవ్యాభావము కలుగును. మజల శరిరము కలుగదు, ఇట్లు కలుగునా 1 కలుగచా * యని సందేహము వలదు “శద్ధశ్చ్వ” భగవన్! విజాతీకు [వత్యయ రహితముగా సర్వదా సర్వము ్రువ్మా మని భావించుచో జీవిత సిద్ధి యెబ్లు కటగును? అడ్జునా! శేన్చు తృుతియుడవు. న్వజీవనసాధన మయిన యాద్ధ “మొనరింవుము = భగవన్! (శ్రహ్మోనుసంధానము యాద్ధ క్రియ అనునవి ఇంకును భిన్నములు- వీనికి | వతయ భేదము కలదు. సాధన భీేదముకలదు- శతి భేదము కలదు* ఇట్లివి వరన్చరము విరుద్ధములు- వకకాలమ?న వీని యనుషహ్రైానము శక్యము కాదు, ఆ ఆెండింటి నెక నమయమున "న శూచరింతును! అష్టనా! (బవోర్చణం (్రైవ్మా జూపిః అని పూర్వమూ ప్పిన విధమున కర్త కరణము కార్యము భోక్త భోజ్యము భోజి శము సర్వము (బ్రహ్మమే యని భావించిన సర్వము నంగతమగునుం యస్మిన్నిదం నివిధవిశ్వముజే విభూమ్ని స్వాభావికానృుతసుఖే వరివర్తి నిత్యం సార్వ జ్యముఖ్య గుణ సంఘ మహోదధి శ్రీ సేవ్యాంఘిపద్మయుగలం తనుహం ప్రపద్యే న! ఈ వివిథ విశ్వము విశిష్ట భూమాత్సక మయిన స్వాభౌవికా యృశ సుఖక్యయమాస నుయిక నర్వజ్ఞ కాది గుణ గననరానామునపవ
క్ఏ6 గ్కాభావన శాళమా సాగర మయిన భగవాను 70 దభిన్న ముగ నున్నదో అట్టి శ్రీ శేవ్యాంఘియుగలు డయిన భగవానుని (చవన్నుడనై_ జీవించును. 8. అభ్యానయోగయాశ్తేన చేతపా నాన్యగావి తా వరమం పురువం దివ్యం యాతి పాన్ధానుచింతయన్ ! సపానాముత్తరం [పోచ్య (ళ్నానామధునా హరిః భగవచ్చింతన స్ర్యైవ భగవత్చా ప్తిలతణం . వివరీతుం ఫతం చాత సమ్యుగారభతే స్ఫుటం ఇట్లు (వశ్ననవ్వ్నకమునకు నమాభానము నిరూపిత మయినది, 1వకృతము (నయాణ కాలమున భగవచ్చింతన మొనరించు వానికే భగవ్యక్పాప్టి రూవ నుయిన ఫలము కలదని న్ఫుటముగా నిరూపిం చుటళత్తై భగవాన్ ఇట్లనుచున్నాడు. వాసుదేవే విభా తుల్య(్రత్యయావృ _శ్రిలతణః 42 అభ్యాస సేన యుక్తం యచ్చేత స్తతై 9వ తత్పరం గంతుం శీలం న చాన్యక్ర చేతసోఒప్యేతి తేన చ (తి! యుక్తో యాతి పరం దివ్యం సూర్యమండలమధ్యగం శాస్త్రాచా ర్యోపదేశేన ధ్యాయన్ను త్రమపూరుషం 60% అభ్య్యానయోగ యుక్త మయిన అన్యగామి కాని మనస్సుతో దివ్య పరమ పుగుషుని చింతిన మొనరించుచు నాతనిని పొందునని గ్కామూలము. ఇానుచేవ భగవాను సందు తుల్య వత్యయావృత్తి రూవ మయిన అభ్యాగకమను యోగమున యుక్త మయిన మనస్సు వాసుబేవునం బే తశ్చంమగును, అనఫ్టత గమసనీల మా మన స్సున కుండదు. ఆట్రి మనస్సుతో సూర్యశుండల మధ్యగ తుడయిన దివ్యుడగు ఉత్తమ పుకుషుని థ్యానింవ నలను. శాస్త్రాచార్యోవ "బీాశానుసారమున ధ్యానింవ వలెను, అట్లు ధ్యానించు నాతడు దివ్యోత్తమ ఫురుషంవి పొందును. ఇచటి అభ్యానము నజూతీయ (త్యేయ వవాజామ* ఇది విజాతీయ (వత్యయముతో నుండ “రాదు. విజాతీయ (వత్మేయరహి తము కావలెను. త్యదూన మయిన
- అన్టమా ధ్యాయము రశ జఊూగము నమాధి. అట్టి యోగమున మనస్సు వ్యానృతము కావ లెను. అత్మ్మాకారవృత్తితో నుండవలెను. ఇతరవృత్సి ళూన్యముగా నుండ వలెను ఇట్టి మనస్సు అభ్యానపాటవమున అన్యగామి గాదు అన్య విషయమున నిరోధ (వయత్నము లేకున్నను (వనంంవదు. పార్గ్ధా! ఇట్టి నా చింతనము నీకు సులభము కాగలదు.
$. కవిం పురాణమనుశాసితారం
అణోర ణీయాం౦నమను న్న కేద్యః సర్యన్య థా తార నుచింత్యహావం అఆదిత్యవర్హం తమసః. వరస్తాత్ 8 పునళ్చింతయితన్యం తం గంతవ్యం చైవ పూరుషం నానావిశేషణ్జై ౩ శుద్దెః విశినష్టి హరిః స్వయం [5 ఈ గీతా శ్లోకమున గూడ చింతనీయుడు గంళవ్యుడు నయిన వరమ పూరుషుని శుద్ధము లయిన నానావికేషణములతో వారి భగవాన్ స్వయముగా వి శేమయుక్త మొనరించు చున్నాడు, రెండు శ్లోకములతో నిచట నీ యంళము విశద మగును. ఆతీతానాగళా దేశ్చ సరప్వ్యైవ చ వస్తునః నమదర్శితయా (కాంతదర్శీ నర్వజ్ఞ ఉచ్యతే 66 తవునాదితయా సర్వకార ణత్వాచ్చిరంతనం సమ స్తన్య నియంతారమాకాళా దేళ్చ సూక్మతః (7 శత్కారణతయా సూతృతరం సర్వస్య కారణం సర్వస్య ఫలజాతన్య విచ్యితత్వేన కర్మణాం 68 (పాజిభ్యః సంవివి కారమచింత్యమహిమత్వతః నాన్య చింతయితుం శక్యం రూపం,.కేనాపి తం తథా 60 ఆదిత్య 'స్యేన సర్వస్య (ప్రపంచస్యావభానక॥ [పకాశో యన్య తం తస్మాన్యోహాంధతమసః పరం (0 తమిక్థం చింతయేద్యస్తు స తం యాత్యేవ వూరుషం ఇందు వరమ పురుషునకు కొన్ని విశేమణము లున్నవి. వాసి
స్38 గ్ ళాభావ వ శాశవణ భావార్థ మో విధముగా నుండును, కవిం- (కాంతదర్శి, అరీకమునో అనాగతను ను ఇట్టి నర్వ వస్తువుకు దర్శించునట్టి సర్వజ్ఞుడు" పురాణం. అనాది యగసటనే సర్వ కారణు కగుట చే చిరంతనుడూ. అనుశాసి తారం-నర్యజగమునకు సియామకుడు. ఆణోః అణీయాంగం అణువు కన్న నణుకరుడు, సూత్మ మయిన ఆ కాశమున కన్నను త తక్కారణ మగుటచే సూత్ముతరుడు- సర్యన్య థా తారం- కర్మలు విచికము లయినందు వఎన నానా విధ మయిశ వలజాతరమును ఆ యా [ప్రాణులకు విభాగమున (వదాత-+ అచింత్యేహపం- అచింతప్హి మహిమ కలవా డగుటవే నాతని రూవము నెవకును చింతింవశక్తులూ "కారు అదిశ్యే వర్మం- ఆఏత్యువి వలె సర్య్యవవం దముశ కవ భోన కుడు- ఆదిళ్యునకు వలేగ?1ల జళదవభొనక మయిన నర్షమాూ == (వకాశము కలవాడు. సర్వజగదవభాశకు డని భావము. తనునక వరస్తాత్ - మోవోాంధతామనమున క న్న వరనుగా నుండు నాడూ అజ్ఞానాత్మక మయిన ఆంధ కొరమున కన్న వక రాత్ వరముగా నుండు వాడు. తమోవిరోధి. ఇాన్నట్లుగా భగవానుని చింతన మొన లించువాడు వరమఫూరుషుని పొందును. 10. [వయాణకాలే మనసాచలేన భక్తా యుక్తో ోగబ లేన చైవ (భువోర్శ ఖ్యే (పాణమా వేశ వై సమ్యుక్ న తం వరం పురువు ముపైతి దివఫ్రిం॥ అంకకా లేఒచలేనాంత;కర జేనానుసంస్మరేత్ ళ్ భగవద్విషయే కాతి్యపేన్లూ యుక్తః సమాధినా సమాధిజన్యసంస్కార నమూహేన యుక్క పుమాన్ 72 ఆదౌ హ్కది వశీకృత్య తతో భూమిజయ్మక్రమాత్ సుషుమ్నయోర్ధ్వగామిన్యా నాడ్యాఒచారో్యో క్తమార్గతఈః శక్ స్థ్టాపయిక్వాత్మనః (పాణమాక్షాచ్యకే సమాహితః (బ్రహ్మరంఢ్రాత్స ఉక్క౦9 మ్యోపాసక స్తం స్వచింతికం క
అష్టమాభ్యాయనుం కసం కవిం పురాణమిత్యాదిలక్షణ౦ం పురుషం పరం దో్యోతనాత్మక మీశాన మద్భుతం (పతిపద్యతే 5 భగవదనున్మరణమున (వయళశ్నాతిేక మెపు దపేపీతమో లుందు సిరూ సిత మగును, [వయాజకాలమున నుస్టిోయమగు అంతః కరణమున భగ వదన స్మరణ "“వంునరింవ వలను. అత్యంతము భగవ ద్వ్షమయ (మ కలవాడై. స్తరణ మొసరింత వలెను నమా .యాక్తు2,. సమాధి జన్య మయిన నంస్కార నమూహముతో గూడినతాడ్లై న్మరింవవలెను.. మొదట వృాదయమున వళీకరించు శ్రాని భగ వాను నచట చిక్క-ఒవట్టుకొని భూమికా జయ[క్రమమున తన [పాణమును అజ్ఞాచక్రమున (భూమధ్యమున గూర్చవలెను. ురూవదిష్ట్య మార్దానుసారను.న ఉోర్థము (ననరించు సుషున్నూూ నాడీ మార్గమున (పాణము నాక్టాచక్రమున గూర్చవలెను. అప్పూ దుపానకుడు (బవ్యారంధ్రము నుండి యా [త్క్_మింవ వలెను, అవ్వుడు "కాను చింజించిన కవింపురాణం మొదలుగా గల లవణములతో వాదు కొనిన నరమ పురుషు ద్యోతె నాత్ముక వుయిన ఈ ఇొను౨ అజాందును. 11. యదతిరం వేదవిదో వదంతి విశంతి యద్యత యో వఏీత్రరాగాః యదిచ్చంతో (బ్రహ్మచర్యం చరంతి త శ్రే వదం నంగ హేణ (వ్రవథ్యేః (సణవేనాభిధానేన వేదో క్తేన (ప్రథానత, భగవత్సరణం కార్యమిత్యాహ భగవాన్ స్వయం 78 భగవః౯ |! ధ్యాన కాలమున 'ేబేని నామమున భగవనదను న్త్రణ “చెొునరింవ వచ్చును గచా! ఆని అడ్జునుని (వళ్నమాశంకించి భగవాన్ స్వయమ గా గిట్టు గ్రూపించు చున్నాడు. వేదోక్తమగు శ్మవణనమున నే (వధానముగా భగ వత్న్మరణ మొనరింన దగును, ఇతర మం్యతమున అనున్నరణ ముచితము కాదని భావము, శీవలా
క్40 గ్ తాభావ్మవకాశేను భ్యానము కన్న (వణ ాధారమయిన యథ్యానము యకముం
ఆఅవినాశి యదోంకారాభిధం బ్రహ్మ వదంతి చ
వేదార్దకా భిదా (భాంతిం త్య,క్వా మానవిదో బుఢాః క!
యత్స్వాతై్మైక్యధియా ధీరా ని;స్పృహాయత్నతత్పరాః
విశంతి ము _క్రప్పరుషైః (పాష్యశ్వేన మఠం పదం 78
యదిచ్చంతః పరిజ్హాతుం వ్రైప్టికా (దిహ్మచారిణః
(బ్రహ్మచర్యం గురోరంతే నివాసాదిచరంత్యలం 18
సంక్షేపేణ (ప్రవక్యామి తక్తుభ్యం పదమైశ్వరం
కధం తదక్షరం జ్లేయం మాభూరిత్యాకుల_ స్వతః [6
"వేదవిదులు ఓం కారాభిధ మయిన (బైహ్మూనును అతీురమూ
అవినాశి యందురు. జేదవిదులు వేదాన్ధాభిజ్ఞులు, భీవళ్ళత మయిన (ధాంలిని విడనాడి తత్త, సవిము లయిన బుధు లది అవినాశి యందురోం “వత్యై యదతురం గాగ్జి! 'శూవ్యాణా అభివదంతి అస్థూలం ఆనణూ అన్యం అదీర్ధం'” మొదలగు వచనములచే సర్వ విశేమనణఅనూ నివర్తింప చేయుచు (వతిపాదించు చున్నారు. ఇది శీవలము[వమొణ కుశలం రయిన వారి వరిజ్ఞానము మాత మే కాదు. ముక్తులకు (పావళ్హ మగుటచే సీ తత్వ మనుభవమున గూడ నున్నది అత్మైక్యవృష్టిచే ధీకులు నిస్బృవు లయినవారు యత్నతత్సరుై స్వరావమగుటవే నమ్యుస్తర్శనమున జేరు చున్నారు. కేవలముసిద్ధు అనుధవించుటయ కాదు- సాధకుల నర్వయత్న మి తత్త, ఛమువకే యనియు నిందు (వవిపొదిత మగుచున్నది. ఈ (బన్మాతత్య్య మభిలమించుచు తద్విజ్ఞానమున్నక్షై నెఫ్టీశక(బన్మాచారులై. గురు సన్ని ధొానము నందు నిపాసాన మూవ మయిన (బవ్భాదర్యము సనుస్థించుచున్నారు. అట్టి ఆ ఐశ్యర వదమును [బవాగిత త్య్యమును అవ.రాత్మకమును నక్త నంగవాముగా నిరూపింతును, కావున నది యెట్లు తెలియ దగునని వ్యాకులుడవు కావలదు- ఓం కార మనునది (బహ్మావాచక చుం- [వతిమవలె వతీక మోవనమూ- ధారణానహీత మయిన ఓు కారోపాననము తతృలమూ
అష్టమాథ్యాయము రజక. “న్వనరూవము అపునరానృత్తి త న్గార్లము అనునవి. యథ్యాయ ఇ మాపి వర్యంత మువపాదికము లగును, 19, నర్యద్యా రాణి నంయమ్యా మనో ప్చాది నిరుధ్య నే నూన్ధ్న్యాధాయాళ్ళునః (పణ మూస్థితో యోగథారణాం | | పత్యాహృ త్యేం్యద్రియద్వారాణ్యఖిలాని వివేకతః సమ్యక్సమ స్తభో గేథ్యో దోవదృష్ట్యా విశేషతః లక వ్టైరాగ్యాభ్యానయోగేన నిర్వృ త్తికం మనో యథా భవేత్తధా న్వహృధ్ధేశే నంయమ్యాత్మిపయత్నతః 8కి (క్రీయాద్వారం తఢా ప్రాణం నర్వతో వినిగృహ్యు చ గురూపదిష్టమా'శ్టేణ తథా భూమిజయ్మక్రనూత్ 88 స్టాపయిత్వా ువోర్యధ్యే" ధార తామాక్మగోచరాం సమౌాధిలషీణం కర్తుం (వవృ త్తస్తాం నమౌస్థికః ఫ్శీ “నంగ హేణ (వవవ్యే *” అని భగవాన్ అనెను, ఆ చెప్పు ఇవలచినది సోవకరణముగా నిచట [వతిపాదిత మగునుం ఇంద్రియ జ్యారముల నన్నిటిని వివేకమున (వ త్యాహరంవ వలెను, నవి చేవ యుగా దోవదర్శనమున నర్వభోగముల నుండియా శోళాదింద్రి యవఈలను మరలింస జేకుదగును, వైరాగా శ్రభ్యానయోగమ్రుక మయనన్సును వృత్తిరహితముగా నొనర్సవలెరు. ఆ మనమును తన స్చాదయమున నతియక్నమున నియమిుంసవలెరు, మనసులో జూడ శువయచింతన మొనరింవరా కు, బహి5ం 3 శఉవలస్ధి ద్యారముల నన్ని టిని నికోధంవవలెకు (క్రియా ద్వార మశదగిన (ప్రాణమును గూడ శర్వతః న్యిగకాంవ వలెకు, పిమ్ముట-గురూనదిష్టమార్లమున భూవిం “కాజయకమమున (మావఫ్యమున [(పాణమును గూర్చవలెను. అశ్మ ఇశమాఫరయావ మమయిన్యథా5ణ మొనర్ప దగును, ఆ థారణమురకు ఇమ్యుక్ అనునరింన వలెను-ఇట్లానరించి, షప ఓమి త్యేకామరం (బవ వ్యాహరన్నామనున్శరళా ష్రైయః (వమా త్యశన్దేకాం న్వయా3 పరవూం గతిం ॥
"శ్42 గీ కాభావ్యన కాశము బ్రహ్మణో వాచకత్వా_త్తత్పఏతీకత్వాత్సముచ్చరన్ ఓమిత్యేకాకరం (బ్రహ్మ సర్వవ్యాపకమద్వయం 15 ఓమిత్యస్యార్థమీళానం మాంచ సమ్యగనుస్మరన్ నాడ్యా మూర్చన్యయా దేహం త్యజన్ధీరః సయాతి యః 86 స దేవయానమాగ్ధేణ ్రహ్మలోకముపాసకః గత్వా థోగావసానే చ మ్మద్రూపాం గతిముత్తమాం [7 ప్రాప్నోతి బ్రహ్మణా సార్దం నసంప్రా పే శ్రుతిసంచరే శం అను నకురివంయ (వవము అది (బవ్యావాచకము బహ [వతీకము దాని నుచ్చరించుచు, సర్వవ్యావక మద్వయ మమిన' (బవ్యాను కావింవ వలెకు* ఓం అను ('వణవార్థము | బహ అది నేను*- (వణవమును నన్నును సమ్యాక్ అశున్నరణ చమొనరింవ వలెను, వయార్థనష్థమగు నాడీ నకుకరించి చేపబామును విజనాడు ధీకుడు ఉపా వకుడు బేవయానమార్షమున (బ్రవ్మాలోకమును సొందును. అచట భోగము లనుభవించును. భోగావసానమున నా కూవమగు ఉత్తమ- గతిని పొందును. (వతిసంచారము. నంావ్వ్నము కాగా (వాతో ఆాటుగానుత్తమగతిని వొందును. 14, అనవుచేతానృతతం యో మూం న్ఫృరతి నిత స్రళః తస్వాహాం సులభః పార్థ నిత్యయుకన్య రఇూాగినః య ఏవం 'స్వేచ్చయా దేహం త్యక్తుం శక్నోతి నో జనః [ళో కింతు కర్మ కజేజైవ దేహం పరవశళ్చ సన్ రో గాదిఖి స్వ్యజత్యన్య కిం స్యాదిత్యుచ్యతే శుణు 8మి భగవన్ ! జనుడు స్వేచ్చగా "దేహము త్యజం చుటకు శక్తుడు కానప్పుడు, కర్శతమయముననే నరసశుడై 'దేవాము త్యజించు నేని తోగాదులచేన వకుడై బేహామువిడనాడు నీనిజత నిశీవియగును! వాయు నిరోధమున విథుర్ముడయినందున (భూనుధ్యము నందు (పాణముకు. ఉివిష్ట మొనరింపలేక - మరార్ధన్యనాడి ననునరించి స్వేచ్భగా "జీవా మును విడనాడ లేని వాసి ౫౧8 యేమి ? అని కందు జీని యిది"
అష్టమా ధ్యాయము రడ్తట కునుము* చెవ్వుదును. మదన్యవిషయే చేతో నాపి యన్య న ఏకధీః యో మాం నిరంతరం యావజ్జీవం స్బృరతి తస్య చ [8 'స్వేచ్చయా త్యజతో దేహం పరాధీినఠయాధనా సమాహితధియో నిత్యం యోగినో మత్పరస్య సః ఫిల్ అనాయాసేన లథ్యోస్మి యోఒన్యేషామతిదుర్లభః హే పార్థాతిసువేన్తై వ లభ్య స్టేహం భయం త్యజ క్రి నా కన్న నన్యవివయమున చిత్తము లే0వానికి ఆనన్యమన ఇమ్క-జై్టై యు.౧డువానికి నిరంతవకము రగావబజ్జీవము నన్ను న్నరించు ఎానికి స్వేచ్చ మా శేవామును విననాడినరువ రాధీశతయా "బేవాము తుడనాడీనను నిత్యము సమాహేతి మనస్సు_ నకు మత్పేరముగా నుండు యోగయుక్తు నకు అనాయాసము ననే నేరు లభ్యుడ నగుదును ఇత శులక నే నలభ్యుడను. పొన్హా! అతినుఖమున నే నేను నీకు లభ్యుడ సగుదును, భయమును విడనాడుము, వివయాంతత రహితముగా ఇగవడనుచింగనమే వరమగతి పాతువు, మూర్ధనస్థ్ర నాడీ వార్ష మున స్నేచ్చగా (పొణోతణమణ ముం ఏగావుక. అేకుండుగావుక 'అందత్యంతము వట్టుదల "లేదు, కేర్, నూము పేత్య పునర్జవ్ము దుఃఖాలయ మ శాశ్వతం నాప్పువంతి మహో త్యానః సంసిద్ధిం వరమూం గ ళాః॥ యస్మా దేవం తతో నిత్యం సమాహితమనా మయి అనన్యదీః స్యాదామృత్యోర్ముముకుర్మత్పరాయణః శక్ మద్భృవం వైవ్లవం త్వం |పావ్య దీరా ముముకన3 నాప్పువంతి పునర్టేహసంబంధం దుఃఖమందిరం రిక గర్భవాస భగద్వార నిర్గమాది (శమాకరం దృష్టనష్టం భ్రమాగారం జన్మదుఃథాలయం తతః కిక్ శుద్ధస క్త్వా మహాత్మానో జాతనమ్యగ్ధియో బుధాః సర్వోత్కృష్టాం విమోక్షొఖ్యాం నంపిద్ధిం యే సమాగళాః 106
సక4 గ్ ళాభావ్యవకాశము కావున నీవు నిత్యము నా విషయమున ననూ హితమనసన్కు-- డవై యుండుము. ఇట్లుండువాడు అనన్య మనస్కు. డగువాడు ముముణగు వగువాడు మృత్యువర్యంతము మత్సకాయణుడు కావ "లెను, ధీరులగు ముముమేువుళల మద్భావకుగు వైష్టవ తత్త్వమును పొంది మరల చేహనంబంధము పొందరు. దుఃఖగుందిరము చేరరు-- గర్భవానము యోనిమార్గమున వెళువడుబ మొదలుగా గల (శ్రమ నంపాదక మయిన దృష్ట నష్టమగు [భమాకరమగు జన్మ దుఃఖా లయము మహేగరు, కుద్ధసత్తు ల మవోశత్ము లై సమ్యాగ్పుద్ధి కలవ్వార్తై ఆ బుధులు సర్యోత్క్య్బృష్ట మయిన మోతయనంసిద్ధిని పొంది యా- దుఃఖమందిరమును భగాలయమును చేరరు. మూం [(పావ్య సిద్ధిలా గళాః అనుటచే ఉరానకుల (కమముక్షి సూచిత మయినదిః 16. అఆ |,బన్మాభువనాల్లో ౯ పునరావ ర్హినోర్డున మూముపేత్య తు కౌంతేయ పునర్షన్న న విద్వలే 1 భగవంతం గతానాంతు సమ్యగ్ జ్ఞానవతాం నృణాం ము క్రి తద్విమువానాం తు పునరావృ త్తిరుచ్యతే 817 (చిహ్మలోకేన సహితా లోకా యే థోగభూమయః ఆసమ్యగ్దర్శినాం సంతి పునరావర్తినో ఒభిలాః 808 కర్శభిర్నిర్శితానాం హి సాయిత్యం నాసి కరిచిత్ కనే తే ఘ్యుల్రిహ్మాలో కాదయా ధిలాః 0౯ మామనంతపదం 'పాష్య పునరావృ _త్తివర్టితం న విద్యతే పునర్హన్మ పునరావృ త్తిలకణం 148 భగవానుని పోందిన సమ్యుగ్దర్శనులగు మూనవులశ ముక్తి యున్నది. తద్విముఖులకు పునరావృత్సియె కలదు అట్టివారు మజుల జన్మింతురు- అనమ్యగ్దర్శనులకు (బజ్మా లోకముతో కూడ నన్ని లోక ములు భోగభూములుగా నున్నని అన్నియు పున రావృత్తికలవి. కర్శ సిర్మితములగు లోకముల కెన్నడున్లు స్టాయిత్వ ముండదు. బన్మా లో కాదులన్నియు కి రల గతి ములు, పున రావృత్సిరహిత మయిన.
- అష్ట మాభధ్యాయనుః కక్ అనంతవదమగూ నన్ను పొందిన వారలకు పున రావృత్తిరూవ మయిన పునర యుండదు.
క నవ్మానయుగ వర్యంత మజా ర్యదృవ్యణో విద ః రాశిం యగనవా| సాంతాం 'లేఒహోరాశ విదో జరాః! లోకాః కాలపరిచ్చిన్నతయా నర్వే వినశ్వరాః మ్మనక్చా స్తివ్యతి రేకేణ సుఖం నేత్యాహ మాధవః 101 లోకము లన్నియు కాల పరిచ్చిన్నము లగుటచే వినశ్య రములు, నా (పౌప్పీ లేక సుఖము "లేదని మాధవ భగచాను డను చున్నాడు. సహస్రాణి యుగాన్యేవ యస్య పర్యవసానకం తద్దినం (బహ్మణః (సష్షుస్తొవతీ రాతిరిష్యతే 102 'ప్రజాపతేర్షినం రాత్రిం విదుర్యే యోగినో జనాః ఆహోర్యాత్రవిద స్తే స్యుర్నేతరే స్వల్పదర్శిన౩ 108 వేయి యుగముల వర్యవసానను సృష్టి కర్నయగు బహ కొక్క వగలా- రాలిము వేయి యుగముల సర్యవసానము కలది. ఇచటి యుగ శబ్దనుూ చతుర్యుగ వరము, “చతుర్యుగ నవానం తు (బన్యాణో దినముచ్యు లే” అని పురాణవచనము- బవ్ముకు నంబంధించిన దినమును రాళిని తెలిసిన యోగి జనులే. అహో రాశ్రవిదు లగుదురు కాని న్వల్పదర్శను లహోర్మాత దర్శనులుకారు- (బ్రవ్మాలోక మా నళ్యలోకము- సర్వలోకముల కది యాచ్చైః స్టా మున నోన్నది- అందుండు వారు వేయి మహాయగముల వరస్థం తము సూర్యుని దర్శింతురు. వారి జ్మాగదవన్దయు నంతగనుందును, అనంత రమంతి కాలము వారిరాతి వారిసుషుప్పి. వారసుడు నూళున్రిని మయాడరు. ఇట్టి పురాణవాదము భావనీయము, 18. అవ్య శ్రాద్వ్యక_ యః సర్వాః (వభవంత్యవారాగ మే రాాత్యాగ మే (వలీయంతే త శ్రైవావ్యక్తనం జ్ఞ శే! ప్వము ్రేరహోరా ఖై 9 పతమాసాదిసంఖ్యయా
516 గ తాభావన కాశమయు
పూర్ణం వర్షశతం (న్టుః పరమాయురితీరితం 1606
తస్య కాలపరిచ్చిన్నతయాఒనిత్యత్వమీ9కం
యేఒర్వానగ్దనృలయాన్సంతి కుత సేషాం సివా గతిః కైన
ణి వావ ళు
తల్లోక్యప్రా_ప్రపర్యం తేత్యాహ సర్వజగద్దురు3
స్వాపావస్టావిధేర స్య (పోక్తేహావ్య క్రశబ్దికః 106
విదేః భజోధనమయే స్వాపావస్టాత్మన స్తతః
శరీర విషయాద్యాత్మవ్య క్రయో థోగభూమయః 107
వ్యనహారతమ త్వేన (ప్రభవంక్యహవాగ మే
స్వాపకాలే విధేర్యాశ్ర్యాగమే తతై 9వ కారణే [085
అవ్య క్రసంజ్ఞకే సర్వా లీయంతే వ్య్కక్త్రయ సదా
ఇట్లు (బళ్ముమొక్క- అహో రా తము లున్నవి, వతళూరాడి
గణననున వర్ష ఫశముం పూర్మము కాగా (టవ్మా వరమా యువు పూర్మ మగును. ఇదిము కాల పరిచ్చిన్న మయినందున అనిత్వనుూం కావున అ లోకము నుండి పునరావృత్తి చుక మే, నక్యలోళనమూ తరువాతి లోకము లన్నియు (బహ్మాయొక్క_. వగటి కాలముననే వరిచ్చిన్నములు కావున అత్యంత మవిత్యములం, అ లోకములనుండి పునరావృత్తి యుండునని వేరుగా చెప్పనక్కర అేదు. ఆ లోక్ ముల జన్మలయముకు స్థికగతి లేకీలేమ. తల్లోగప్రాప్కి పరస్రంత మే వాని స్థితి యని నర్య జగద్దుకుు విదబ నివాసం బెరకు, ఇచట చైనం దిన నృష్టి (పలమయములు చెక్పూట కువ(కవింంచెకు, అందు ఆకో శవాదు లున్నవి, కాన ఇచటి అవ్వక శబ్దరుంన అ వ్యాకృ తావస్థ నికూపిక మసటలేదు. (టకా్య్హ్రమొగ్క ప్వాఫావన్గ యే. అవక వబ్ద్బమున (గాన్య్యాకు. అవారాగమముర _ వగలు రాగా (బక్క (వబోధ6మయమున ప్వాపావస్థా రూవ మమిన అవ్యక్తము నుండ్ వ్యక్తృయః = శరీర వివయాది రూవము లయిన భోగభూములో (వభవించు చున్నవి, అకారాళను షన వ్యవదో 3 నమస్ధ్థ్రముల 1 -చున్నపి. రా_ళత్యాగ మే యూ (ువ్మా వ్వంక్క స్వావ కాలము నందం
అషప్టమా ధాస్యయవం ర్4 పూలత్వము నిరూపించిన వ్యక్తయః -_ వ్యక్తు లన్ని యు అచటనే శారణరూవ మయిన ఆవన్రిక్తము నందు లీనము లగుచున్నవి. [వజా వతి యందు లీనము €గుచున్నవిం 119. భూత గావః న వవాయం భూత్వా భూ త్వా(వలీయ తే. రా ళ్యాగ మే2_వళ।; పార్ధ (వభవత్యవా రాగ మే! పఏవమాకువినా౭ క్వేప్యస్య నాస్తి పరికయః 11 సంసారదీర్హరోగస్య పంచక్తే ౩ైః స్పృనః పున జాయమానస్య తతై౦షాం సంసారే (భమకాం నృణాం 110 అస్వాశం[త్ర్యాజ్ఞరామృ త్యుజ న్నాదిదుఃఖచ్యక ఈ కదాపి న్నాస్టి విశ్రాంతిరితి వైరాగ్యసిద్ధయే శే! అకృతాభ్యాగ మో దోషః కృతనాశస్తధాపరః స్యాద్యదాదిమతీ సృష్టిర్జాయమానా వినశ్వరా కేకకి బంధ మోక్షవ్యవస్థాయాః సొధకం శాన్తమప్యధ నిష్ఫలం స్యాగ్యదా నృష్టిరాదిమ క్యేవ సంమతా 119 ఏతద్దోషాపనుత్ర్యర్థం (ప్రాహైవం శ్రీరమాపతిః వగలు పుట్టుట రాతి నశించుట యను విధానమున సీ ,ఐంసార మాశువీనాశము కలదయినను ఒకపుడు నినృ్నత్త్న మగు నన్నది లేదు. నంసారమునకు పరితయము కలుగు నని "లేదు.నంసార “దీర్ధరోగము వంచ గ్లేశనములతో నున్నది. నేశకర్శాదులచే నవక ముగా నున్నది. పునః పునః వం చన్లేళములతో నుక్పన్నమగు స్స సంసారమున సర్మిభమించు మానవులకు స్వాతం్యత్యమా "లేము, జరా చురణ జనన చక నంచారమున మానవు లుందురుః ఇట్టి వ్కళల న్సటికిని వె రాగ్య సిద్ధిన్షై తగిన వ శాంతి లేనే లేదు... ఉండనే యుండదు, ఇట్టి యా నంసారమునకు నివృత్తి యొట్టు? క్షేకక ర్నాదక్రన .శుడ్రై మరల మరల పుట్టుచునే యుండును. పుట్టి పుట్టి మరల శ్లేకాది వళశనుననే గతించును. కట్లు సంసారమున వరి[భ్రమించు మానవు బకు స్వాతంథత్య మెక్కడిది! వా రవశు లగుచున్నారు, జన్మ కుర
ఛడ్త8 గ్ తాభావవకాశమం ఇఅాది దుఃఖవబంధ నంబంఫమున నే యుందురు. ఇట్టుండగా అకృుతా భ్యాగమ మన్న దోవమము కృతనాశ మన్న దోనమూ కలుగు -చున్నది- ఈ నృష్ట్వి పుష్టునది నశించునది మయ%పనేని బంధమోను వ్యవస్థా నంపాదక మ% శాస్ర్రఘును నిమృలమే యగును. ఈ స్ప యిట్లాది కలది యయినచో నిక శాన్త్య మే౨౫ ఇట్టి దోమ నితొ రణమూసక్వై ,ల్రీ రమావలతి యిట్లు వలంకుచున్నాడు. భూత్మగామో య ఏవాసీత్పూర్వకల్పే స ఏవ హి 116 చరాచరాత్మకో నాన్నో భూత్వా భూత్వా థభలీయతే నిశాగమే దినాదౌ చ స ఏవాయం [పజాయతే 113 స్వావిద్యాదిపరాధీనో భూత్యగా మో హ్యనేకధా అవిద్యాదిక్తేశ మూలకర్భాశయవశాదయం 116 భూత్యగామః పరాయత్తో జాయతే లీయతే పునః స ఏవేతి విాగాదిసిద్దయే హరిణోచ్య తే ఓ|ీల్ స్థావర జంగమాత్మక మమున యూ భూత నముదాయమూా పూర్వ కల్చ్పమఃన డౌట్లు ఏ విధమున నున్నదో ఆ భూత నము దాయా మో కల్పమున నా విధముగనే యుక్పన్న మసచున్నది. అం9 యా కాని కల్ప కల్పమునను వేరు వేరుగా జన్మింపదు- ఆ చరాచరో రక భూత(గ్రామమే భూత్వా ఘాత్యా పుట్టి పుట్టి రాతి రాగా 1+వరిన మగుచున్నడి- దినారంభములో నా భూత్మ్యగామమే పుట్టా చున్నది*- తన అవిద్యాది పరాధీనమై యీ భూత(గ్రామ మనేక విధ ముల ఇఆవిచ్యాది నేశవమనాలకము లయిన కర్మ్మాక చుముల వశమున నున్నద్రై వరాయత్త మగుచున్నది- పుబ్బు చున్నది. లయించూ చున్నది. ఈ పుబ్టుటపు గిట్టుబలు ళఈూసవునస విరాగాదులక శార్చు నని వా భళవాక అరుదున్నాడు. ఇక సీ నుసారమూ చాలునని విరక్నుడైై భగవదనురక్తుడై జ్ఞాన బున కంసారోవరమమూ నంపాదింవ వలెనని భావము 20 వరస్తృహ్శాత్తు భావోన్నో౬ఒన్యక్యో2 గ క్రాత్వనాతే నః
అన్టమాధ్యాయనూ కక9 యః న నర్వేమ భూ లేషం నళ్వత్సు న వినళ్యతి ॥ ఏవం క్షేశవకాం జన్మమృ త్యుచ్యశే (పవ్నర్తనం భగవద్భ క్రిహీనానాం వ్యాథ్యాతమధునా తుయే 118 భగవద్భ కక్రనిష్టాసే యం టప్రాప్యాస్నిన్ భవాంబుధా న పతంత్రి విముక్తాస్తం స్వరూపం దర్శయత్యజః కై19ై ఇట్ల వళులగు వారలకు శ్లేళము కలవారలకు జన్మృమృ క్యు చక్ర శ్షవవర్హననః నికూపిత ముయినది- భగవదృక్తిరహితుల కుత్పత్తి వినాళ (వదర్శనను మే (బన్మాభునన పర్యంతము లోకము లన్నియా “పునరావృత్తి 6ల వని సూచిత మయినది, భగవద్భక్తి నిస్టులగ వారు -ఈ భవసొాగరము నందు వతితులు కారు. వారు విముక్తు లగుదురుం అని అట్టి స్వయమానమును ఇచట భగవాన్ నిహమావించు చున్నాడు. ఆస్మాచ్చరాచరస్థూలజగ్గ ద్ధేతోర్వి ధేః సరః వ్యతిరికోఒధవా రేఫ హేత్తుకూతో విభేఠపి 120 న తస్య (ప్రతిమా స్త్రీతి (శత్యాత్యం కవిలక్షణః అవి కృ ఇం(ద్రియాతీతో రూపస్పర్శాదివర్డి ] వైప అధ్య స్టేషు చ సర్వేషు కార్యేష్వనుగతోఒక్షరః నిత్యో య ఈదృళో భావో నళ్యత్స్వవ్యలేషు చ 12జ్ భూశ్తేషు జాయమానేషు న నళ్యతి న జాయతే (సష్షురిరణ్యగర్భస్య కార్యస్యా(శ్రాఖిమానినః 1208 తదుత్చ త్తివినాశాభ్యాం యు క్తే సో నాశజన్ననీ అధిష్టానష్య సత్యస్య్యావ్య క్తస్యాకృృతిమస్య చ క్షేర్లశీ పర మేళశ్వరస్య వష్టోర్నా_స్టి జన్నాదివికియా ఈ చరాచరస్థూల్యవవంచమునకు కారణభూతనుుగా అవ్యక్ష యనునది కలడు. అన్నక్తృవమునకు హిరణ్యగర్భుడని జ్తేకుం ఆంతకన్న నతిరిక్తృముగా అధనా (_శేస్టముగా హిరిణ్యగ ర్భువకును పేశువ్రుగా "జెప్పదగినది యొ!టి కలదు. “ న తన్య |వతిమాస్తి ౫ డానికిసద్భశ మేదియ లేదని కు యమదుర్నది. ఈ తత్త్య్య మళత్యంతము విల
శ్క$0 గ్ తాభావ్యవశాశమా తణము. రూపాదెరహిత మగుటచే చతురాదులకు గోచరము కాదుం అవ్యక్తము ఇంద్రియ తీతవు: రూ వన్చర్భాడి వర్షిత కా. అధ్యస్తృములు- కళ్చిలములగు నర్వ కార్యము బందును అనుగశముగా నున్నది. అతు రము నిత్యము- నర్వ్యభూతములు సకించుచున్నను అది నశింవదు. నర్వభూతము లుదయించు చున్న నది యుదయింవదు. కార్య త్వాభి మూనమున నున్న హారణ్య భర్ఫునకు జగదుత్నత్తి వినాశములచే నుత్పత్తివినాశము లాంకుట యు క్తృమె., అధిసఘ్టైానము సత్యము అవ్య _కృము అకృతిమ మయిన వర మేశ్వరు డని విష్ణు వని యనదగిన ఆ తత్త్వ్యమునకు జన్మాదివిక్రియ లేదు, గీకలో నున్న భావ వదమాను భగవరక్పరముగా భాపింవ వలెను. 21. అవ్యక్తోఒతర ఇత్యుకృన్తమాహ ః పరమాం గతిం యం (పావ్య న నివర్తంతే తద్ధామ వరమం మమ యో భావ ఇహ చావ్య క్త ఇత్యకర ఈరితః 12 తముత్ప_్రివినాళశాభ్యాం శూన్యమానందమన్యయం పురుషార్ధన్య విశ్రాంతిం తం [పాహుః పరమాం గతిం 126 శ్రతయః స్మృృతయశ్ర్రైవ పురుషాన్న పరం త్వితి యం భావం (ప్రాప్య భూయో నో నివర్తుంతేఒత జన్ఫనే [12౯ తత్స్వరూపం పరం విష్టోర్మమ సర్వో త్తమో_త్సమం జఅతోహమేవ వేదా ంతిగ మ్యోస్మి పరమా గతిః కై2ఢి- ఇచట అవ్యక్త మని అత్సర మని నిళూపీత మయిన భెవమూ- “ఉత్ప్సల్తి వినాశళూన్య మమబిన అవ్యయానంద మని పరమపురుపార్థ న్మికాంతిస్థాన మని వరమగతి యని (శ్రుతులు, నృతులు నిరూపించు చున్నవి. ఈ భావమును పొందినవారు మరల ఇన్నిందుటన్వై నివ. త్త్తులు శారు. ఇటునుండి నురలరు, ఈ సర్యో త్తమోత్తమ మయిన. న్వర్మోము విష్ణుభగవానుడ నయిన నా స్వరూవమె. జీనె వేదాంగ _ తెము్యుడను, నేనె వరమగతి. = 22. పుఠకువః స వరః పార్థ భక్త్యా లభ్య న్య్వననష్థాయా
అషన్టమాథ్యాయము ర్! యస్యాంతస్టాని భూ తాని యేన నర్యమిదం తరం త(శ్రాపౌ సాధనం ముఖ్యం మమ భక్తరితీర్యతే సర్వోత్క్య్బష్షః స పురుషః సరమాత్మాహమేవ చ 120 యేమలకణయా భక్త్యా జ్ఞానలకుణయైవ వా లథ్యోస్మి నాన్యథా కర్మకోటిఖిః సందిత్రైరప్ 180 వక్షవ్యః న చ కోస్తీత్యాకాంచియామాహ మాపతిః యస్యాధిష్టానభూతస్యాంతర్వ ర్రీన్యభిలాన్యపి [81 భూతాని కల్పికాన్యేన యేన విశ్వమిదం తతం ఆకాశేనేవ కుంభాది సోహమేవ మహేశ్వరః 1ఓలై మానవు డనన్యచేతస్కు- డై నికంశకము నన్ను స్మరించు నేని , ఆతనికి నేను సులభుడ నవి పూర్వము. చెప్పిన భ క్షి యోగమును త త్చాప్తుపాయమును ఇంమ భగవాన్ నిరూవించుచున్నాడు*, ఈ నిరలిశయ వరమ ఫుకమ(కొప్కిలో ముఖ్యసాఫనము నాభక్ని యని యిచట (వతి పాద్యము. సక్వోత్క్యృష్టు డయిన ఆ పురువుకు వర మాత్శ- నేనే వరమాక్శను నేను _వేరుభక్తి చే లభ్యుడ న గుదునుం జ్ఞానలయణభ _క్కిచే నయిన నేను లభ్యుడ నగదుకు, వేరొక నిధమున నంచితేను లయిన కర్యకోబులచే సయిన నేను లభ్య్నుడను గాను ఆ పురుషు జెవశో చెస్పవంయు నన్న ఆకాంతే గో మాసతి యిట్లు వూ చున్నాడు, ఆత డధిష్రానభూ కుడుం కల్పితము లయిన సర్వ భూతము లాతేని యంకరముస-లోవల నున్నవి, ఆతనిచేసీ విశ్వ చం తయు నభివ్యాస్యమై యున్నది* అకాశముచే కుంభాదులన్నియా వ్యావృము లయినట్టుగా విశ్వ ముఖి వాస్టిస్న ము- అతడను నేనె మహే వ్యారుడను= విల, యశ కా లేత్వనావృ త్మిమావృత్తిం చె వయోగినః [వయాతా యాంతి తం కాలం వతయ్యూమి భరతర్ష భ॥ వణవే (బ్రహ్మబుద్ధీనాం (పకృతానాం చ యోగినాం తేషాం కాలాంతరే ము క్రిభాజాం హ్మా ప్తయేఒధునా [8కి వక ౧ ఈ
క్క్లె గ్తాళభావవకాశము వ క్రవ్య-ఉత్తిరో మార్గో య్యతేత్యాదిగిర్వాస్సుటం ఉత్తరస్తుతయే చా పితృయాన్యదర్థనం 186 యస్మిన్ మార్లే మృతా యాంతి యోగినో హ్యపునర్భవం యష్మిన్యాంతి పునర్జన్మ కర్మిణ_సమహం బువే 186-
ఈ మూదడుక్లోకముల భావమును గుర్తించుటకు ముందుగా మధుసూదనసరన్వతీ గూథార్ధదీపికా భావము నిట్లు గుర్తించుట యావళ్యకము- నగుణబహా్చేపానకులుతత్పదమును చేరి మరలతిరిగి రారు. వారుకమను క్రి పొందుదురు. తల్లోకభోగమునకు పూర్వము నమ్యుస్టర్శకము కలుగని వారలకు మార్దాపేమేయున్నది. కానినమ్యా
€ం గృదర్శనము కలవారలకు మారావే యుండదు. కావున ఉపాన' కులకు తల్లోకపా_ప్తివై చేవయానమార్ల్గము నిరూపిత మగుచున్నదిం వీతృయాన నూగర్లము గూడ ఇచట ఉపనన్టిస్త మగును, కాని అది" "చేవయానమార్షస్తుతిశేయని (గ్రాన్యాను,
(ైాణోశ్కటమణానంతరము యోగులు ధ్యాతలు కర్టులనాచ రించువారు యన్మి? కాలే _ కాలాభిమాని ేవతోవలమీ-ల మయిన వ మార్గమున [వయాణ మొనరించిన వారై అనావృత్తిని” ఆ వృత్సిని పొందుదురో ఆ మార్గమును చెవ్వదు నని మూలము, "బీవయాన మౌార్గనున (వయాణ మొసరించిన ఇ్యాయిసః- ఛ్యాతలు అనావృత్తిని పొందుదురు. పితృయాన మార్గమున పోవు కర్శతులు అవృత్సిని పొందుదురు. “ఆ (బవ్యా భువనాల్లోకాఃపు నరావర్మినః” అని యిదినరల్లో జెప్చిస వాక్యమున ేవయాన నూర్గమున పెడ లిన వారును పునరావృత్తి కలవారనియే యున్నది- అయినను అచటి అభ్మిపాయ మి విథమగ (గ్రావ్యూము పిర్సయాన మర్ల మన వెడలిన వారు పునరావర్వ్ననము పొందుదురు. అంబెవరును (మము_క్రి భాజనులు కారు. జేవయాస మార్గమున వెడలినవారు కొంద రావర్హనము పొందుదురు, (వతీకోపాసకు లట్టి వారు- నారు ఈ టిల్లోక వర్యంతము గమన మొనరించి హిరణ్యగర్భ వర్య్రంత ము
- న .వమాభధా్యాయము ర్5్తి అమానవ. పురుషులు తీసుకొని పోయినను భోగాంతమున నివర్త చము పొందుదురు వంచాగ్నివిద్యా ద్యుపానకలు నిట్టివారె. ఆయి నను దబారా ద్యుపానకల్గు భోగాంతమున ఆవర్తనము పొందరు కనుము కిని పొందుధ'రు. కావున వితృయాన మౌాగర్గము నియత ముగా పునరావర్తన విచచ్చునదియే కావ్రన నికృష్టము ఈ జీవ యాన మార్గ మనావృత్రి ఫలకము కావున అలివశసృ్మము,. కొంద వావృత్తి కలవారయినను అనావృత్తి ఫలకత్వ మా మౌాగ్లముక -నుండుటచే దీని స్తుతించుట యుక్తృ్రమే యగును. కాలాభిమాన చేన ఉతవలటథీ.త మయిన ేవయానము పిరృయానము ఇర్వుదు నను వూలార్థ మిక్లు (గాభ్భాము.
ఇక భావవకాశన శ్లోకభావ మిట్లు (గావ్యాము. “యత శాలి శ్లోకమున నిది స్ఫుట మగున. [వణనమున (బవ్మాబుద్ధి కలవారు రొరాగులు, కాలాంతరమున ముక్తి భాబను లగుదురు. వార -ఖకు (బవ్మా (పౌస్తికైఉత్వర "మార్గము = 'ేవయానము. 'దెప్పదగి యున్నది. ఆ మార్గ స్తుతిైై పితృయాన (వదర్శన మున్నది ఉత్తర మార్గమున మరణించిన యోగులు పునరావృత్తి పొందరు. వత్స యాసమున మరణించిన నవారు అనగా క ర్మాచరణులు పునరావృత్తి కలవానై నురల జన్మింతురు, దాని నిచట నిహాపింతు నని భగవ చ్యచనము- ఈ ేవాముననే అత ్రఫాయోశ్కారము ఫొందినచార లకు గత్యు_క్కాంతులు "లేవు గావున సీ మూర్ల కథనము వారలకు గాదు, |నణవావిష్ట మతులకు నగుణో పానకులకు (కమనూుక్షి -భాజనుల కీ మార్గ కధన మనుట యింతటి కధనమువ న్వష్రము. వ్వ, అగ్ని ర్ట్యోతిరవాః శుక్లః పుణ్మాసా ఉత్తరాయణ ౦ త్యత (వయాతా గచ్చంతి (ైహ్మ్మబవ్మావిదో జనాః! అగ్నిర్ట్యోతిరితీహోర్చిరు క్తా కాలాభిమానినీ దేవతా యది వా తే ద్వే దేవతే [క్రుతిసమ్మతే 186 తఢాహర్దేవతా తద్వత్ శుక్ల పజొభిమానిసీ
కరక గ్తాభావవశాశను
ఉతరాయణషజ్బాసాఖిమానిన్యేవ దేవతా 152
అగ్న్య్యాద్యా దేవతాః సర్వా యోగినః కాలకో హృుతాన్
(పపాపయంతి పరం (బహ్ము మార్షభూతాః క్రమేణ తాః 188
తస్మిన్నార్ధే మృతా యాంతి (బహో్కోపాసనతత్పరాః
కమేణ నిర్గుణం బిహ్మ యక గత్వాన శోచ్యుతే కకథీ
సమ్యగ్గర్థననిష్టానాం వ్రైవ స్యాతాముభే గతీ
సద్యః (పాణపరిత్యాగాన్నోకభావాం మహాత్మనాం క్షేశ(
ఉపానకులకు దేవయానమార్ల వించటని గ్లిస్ట మగును అగ్ని
ర్థో్టలిః అనుటచే అర్చి నికూపితము, దానిచే అరక్బరభిమానిని "దేవత. కాలాభివూనిని జేనవత నికూపీతము ఇద్దరు దేవత లిచటా (శకి నమ్మశముగా జెవ్చదగిన వాే, అనై అవాన్దేవత శుక్షవయోభి మానిని దేవత ఉత్తరాయణ మణ్యాసాభిమానిని జీవ అయా వదములచే జెన్సదగి యున్నారు. అగ్మ్న్యాది బేవశ లందరు. కాలో పాకమున మరణించిన ఊమూగులను మార్గ భూతముగా నున్నవాంర్తై (శమముగా వరం బక్యాను పొందింవ చేయుదుకు.. ఆ మొర్గమున మరణించిన | ఇపో పానన తత్పరులు [కమముగా నిర్షుణ (బవామునూ పొందుదురు. అచట చేశగా శోళము పొందుట లేను. సమ్యుగ్దర్శన నిష్టులు మోావ.భాజను లయిన మహోక్ములుం వాకల క్రీ ఏద గతులును లేవు. సద్యః (పౌణవరి త్యాగము మోనమునే పొంద దురు, "బేవయానము పితృయానను వారల కక్కర అేదు
ఈ "బేనయాననూస్త నికమూపణమున అగ్న్యాది. బేవతలా కొందరే, నిగ్షిష్టు లయినారు, వేవమున నికూవీతు లయిన అనక "జేవరలకు నిది యువలకీ+ము. ఇచట అర్చిరహాః శుక్సు వయీత్తరా యణ దేవతలే యున్నారు- సంవత్సర ేవత యు గ్రహింవ దగినది నంవత్పరానంకరము ేవలోక జేవశ వా ము జీవత ఆదిత్వ "జీవత 4€గావ్య్యూ లగుదుకు, ఆ పిమ్ముట చంద - విద్యుత్ -- వరుణ - ఇంద - వ్రజావతి'ేవత లిచట నిగ్జిస్టాలు కాకున్నను (గహింనన లెను-
అన్బమా ధ్యాయము కకక ౨5. భూమో రాత్రి స్తృధా కృష్ణః మణ్మాసా దథీ.ణాయనం త్యృత చాందమనం జ్యో౭ర్యోగీ | పావ్య నివర్త లే! తధాధూమాదిశట్ దై శృ లత్యంతే "దేవతా యతః మార్షభూతా మృతాంస్తాంస్తాన్నా్రాసయంతి చ కర్శిణః కశ! తన్మిన్నార్లే మృతా యాంతి వలం చాంద్రమనం జనాః క ర్మిణః కరసంసిడ్ధిం (పాష్య భుక్త్వా పతంత్యధః 112 పితృ దేవై కభోగ్యత్వం యస్మాచ్చం్యద్రమస స్తతః లోకం చార్గద్రమసం గత్వా కర్మిజోధః పతంత్యమీ క43ి ఇచట గూడ ధూమాది శబ్బములచే తత్తదభిమూని బేవతలు -లవీ.తు లగుదురు. ధూమ వదమున ధూమాభిమానిని జేవత రాతి వదనున రా(్యభిమానిని దేవర, కృష్ణపదమున కృష్ణవకోభి మూనిని "దేవత, మణ్గాసా దమీణాయనం అనుటచే దటీ.ణాయనాఖి చూనిని దేవత లత మగును. ఇదియు (కుత్యుక్తమం లయిన అన్వ -జీవతల కువలతణను, ఇచట ధూమ -- రాతి - కృష్ణ వత్ -దతి. శ₹శాయన బేవతలు. నిర్ధిక్లు లయిఛారుం -విత్చలోక' = ఆకాశ = చంద “జీనవశలను గుర్తించ వలెను. ఈ వితృయాన మాన్నర్తి మార్గము- వీనికన్న అనావృత్రిమార్లమయిన దేవమయూనముత్త్యమనుని ఇ వను- 26. కుక్షకృష్ణే గతీ హ్యూలే జగతః శాళ్యలీ మతే వకయా యాత్యెనావ్యతిమనస్టియా వర్తతే పునః! అర్బ్చిరాదిగతిః శక్తా ధీప్రకాశ మయత్వతః ధూమాదికగతిః కృష్ణా జ్ఞానహీనతయా తమః [శీ శాస్త్రజస్వొపి సర్యన్య విద్వాకర్శాధికారిణః ఏపే నతి న ఆబాదీజగకో మతే 115 సంసాఠస్యాస్యనాదితాాదనాదిత్వం తయోర్ఫుతం శుక్స యా యాత్యనావృ త్తిం కృష్ణయావర్తతే పునః 44 ఈ నిరూవీంచిన రెండు నూగ్గమ. లిందువనంచ్యాతను లగు చయన్నవి. అర్బిరాదిగతి శుక్సుమార్లము. ఇది శాన [వకాశమయము-
656 గీతాభావనకాశము ధూమాది గతి కృన్ణ మార్గము: ఇది జ్ఞానహీన మగుటచే త మ వరార్ల్గము. *ా శ్రుజ్ఞునకు విద్యాక రా ఇథి శారి యగు వానికిని ర "రండు మూర్లములు (వసిద్ధములు, అనాదులు. ఈ జగనుు నంసొ మనాది గావున నివియు ననామలు- శుక్టమార్లమున అనావృత్తిని పొందును. కృళ్ణమూార్ల్షమున మజల అవృత్నివి పౌంయరు,. ఒకో నొకడు శుక్లమార్గమున (వ యాణించి మరల జన్మింవకు: కృష్ణ కార్య మున (నయాణ మెొనరించు చారందకు పున రావర్వనము పొంద్ దురు. మటల జన్నాది సంసారమున కావర్తనము పొందుదురు. త స్మాత్స ర్వేషం కాలేషు యోగ యాక్లో భవాక్టున॥
తతైఏకా కమమోకఇెయ సంసొరాయాపరా స్పా
ఇత్యేవం ధ్యాననిష్టో హి నిళ్చిన్వవై్నైవ ముహ్యతి లే
యోగస్యాపునరావృ త్రిఫలత్వాదేన సర్వదా
నిరంతరం సమాథానం చిత్తం కురు విముక్తయే [ల్
కుక్టగతి యూశ్రయింన దగిన దని సూచించుటకు తద్వి
క్లాన మిచట టవ్రస్తుతే మగు చున్నడి. శుక్పు గతి ఫలము మో నను కృష్ణుగతి ఫలము బంధము. ఇట్లీ రెండుగతుల స్వరూనమును. ఫలి మును కారణమును తెలిసిన నివ్యాంసునకు |వమాదవ ముండదని యిందు సూచిత మగును. ఒకగతి కమమోమేమున కగును- మారో యొకటి సంసారమున కగును, ఏరి నిష్హు గుర్తించి ఖ్యావనిష్టం డగ వాడు వాస్థమోాపహాము పొందడు. కవూగ మపున రావృత్తి ఫలకే మమిశందుక విముక్తికై నిరంతరము చిత్తరము నమూహాత మసన స్లొనరింపుము. * ధ్యాననిస్టుకు ధూ కూదిమార్ల |పొవక మగు కేవల కర కర్శవ్యముగా ని గృయి ఎవడు, నర్య కాల బు లందునుకనూహిక చిత్తమున యోళ యాక్పుడ వగు మని ఆడ్జునున కువ బేశ నుం
లిక. వేజేషు యజ్జేషు తవస్సు వైవ
చానేషం యత్వుణస్ర్రఫలం 'వదిష్టం।
అష్టమాభ్యాయనూ క5్7 అ త్యేతి తత్రర్యమిదం విదిత్వా మూగ వరం స్థానముమై తి చాద్యం॥ పునః శద్ధావివృద్ధ్యర్థం యోగం స్తత రమాపతి; "వేదో క్షవతనందో హైః అధ్ తేష్వాగ మేను చ 149 సాంగోపాంగేమ యజ్రేమ (శద్ధయానుష్టితేషు చ శాస) శేషు సుత స్తేష్ తవవైకాగ్యయా దియా 160 దేశే పొతే చ కాలే చ తులాసురుషకాదిమ సమ్మ్యూక తేషు యత్పుణ్యం ఫలం స్వర్షాదికం స్మృతం 151 (శతా స్కృతౌ పురాణే వా తత్సిర్వమతిగచ్చుతి " యోగి సమ్యుగిదం స ్మసశ్నద్వారేణ కీీర్రితం 2 జాతా సమ్వుగనుషానపర్యంతమవధార్య చ కక. హ్ లవ్ ఫ్రగయిప్ట షీ ల్ ధా్యానని హో హ్యనుష్టాయ కష్టం వైప్టవం పదం 158 సర్వాధిఘ్రాసమానందం సుళ్ళేన వతిపద్యతే సయ త్వేనాతో త సత్య - మజుల శద్ధావృద్ధి నంపాదవమునకైై యోగ మిందు సుత యగుచున్న దిః (శ్రురమావతి రూ యోగము నిందు స్పురించుచు న్నాడు" -వేదోక్తృములయిన [వతముల నమూకాముల, ననుసరించుచు .సొంగోపొంగనఃగా వేవముల నధ్య్న్యయన మొనరింవగా గల్మున్యు భలము, అంగో పొంగనహిత మాగానుష్రాన. ఫలము. ఛాస్త్రోక్తవ అయిన తవస్సులను వ కాగమనస్క-త్యమున చక్కగా తపింవగా గలుగు ఫలము. బేశోచికముగా పాాతోచిళముగా కాలోచితముగా శులాపురువ కాదుల ననుకకిరచి దానము లొనరింథగా గలుగు ఫలము (చుతిలో నృృతిలో పురాణనులో నికూపితమై యున్నది. అట్టి వాని వలన పుణ్యము కలుగుట నన్హాదిక ఫల ముండుట కీర్హిత మయినదిం 'ఊమళాగి యగు వాడీ సర్యవు శ్యవ ఎముబ నన్నిటిని అతికమించు వాడ నంను, ఈ యం*ళ మంతయు సప్ప ప్రశ్న ద్వారమున చక్కగా కీరిత వుయినది, చక్యాగా దీని నంతను గుర్తించి అనుషఫానవర్యంత మవ
క్0 గీ తాధావ్యవకాశము ధారణ మె నరించి చక్కగా యోగానుఘైన మొనరించి (పకృష్ణ- మగు వైష్టవవదనును స ర్వాథిఫ్టాన వముయిన అనందమునుసుఖము గా పొందగలడు. ఇల్లీ యధ్యాయము నందు భ్యయముగా నిశ్చికమయిన తల్చెడార్థము యధాతధముగా నిర్మీత మయినది. దర్భవవిత్ర పాణిత్వ్యము (పాజ్ముఖళ్వము గుర్వధీనల్వేము మొద లగు వేజాధ్యయననమయమున వేదో క్క వతనులు, యోగి ధ్యాన నిష్టుడై ఆయా ఫలముల నతి కమించుటయ. గాదు. సర్వ్యోత్కలృష్ట- మయిన ఐశ్వరస్థానమును సర్వ కారణమగు (బన్మాను పొందునసి" రల౫౦దు లా వ్యాము. యో వేదాం తేఒక్షరాళ్ళా బిహుసుకృతవతాం థ్యేయ ఆనందకం౦ందః (యేన్షూ లభ్యో య ఆరాచ్చరమచరమిదం కల్పితం యత డామ్ని యం ప్రాప్యావృ శ్రిహన్యో నివనతి పరమే "స్వే మహిమ్మా్య్యాత్మనిష్షః తం (శ్రీకృష్ణం ముకుందం స్మితమధురముఖం సర్వదా నంశయేఒహం 15 'చేదాంతమున అతరాత కు డయిన (శ్రీశష్తుడు అనందకం౦ంద రూపుడు బమాుసుకృత మొనరిం చిన జారలకు భ్యేయనముగనున్నాడు. ఆతడు చేమలభ్యుడు. చరముచర మయిన ఈ జగమంఠతయు నాతసి- "కేజనున కల్పితము. యోగనిష్టు డాళృష్ణుని పొంది వృత్తిళూన్యుడై. వరమ మయిన స్వమహిమ యంటే (వతివ్యితు డగును. అట్టి (శ్రీకృః షాని ముకుందుని సిత మధురముఖుసి న్త్యము "జీ నాశ్రయించును. ఇతి భావ్యప్రకా శీ శ్రీసదానందవిదాకృతే ్రిహ్మఢ్యాన్మ పథానోయమష్టమః పూర్త్ణకాం గతః 186 (శ్రీ నదానంద విరచిత మయిన గీతాభావ వకా శమునందు (బ్రహ్మథ్యాన (వధానమగుఅష్టమా ఖాస్థయము నంపూర్మ మయినది. “ నత్యం వరం ధీమహి ౫ ఎ కస్రమ్తైలా-
- సత్యం పరం ధీమహి” గీతాభావపకాశవు నవమాధ్యాయ మం
శ్రా గవానువాచ
- ఇదం తు తే గువ్యూత రుం (వవమ్యోకున్టనసూయ వే జ్ఞానం విజ్ఞాననహితం యద్ జ్జుత్యా మోత్యనే=.శుభాత్. క్ష పరదిహ్మానందే సకలసురవంద్యే నస్వరసతః కతద్వంద్వే మందాకృ తిదనుజకందాంకుర హరే శ్రియః కందే నందాకృజ ఉదితచం[దస్మితముఖే ముకుండే స్పందో మే భవతు మనసో దృంద్వవిర తేః క్షీ నా మనస్సుకు ద్వంద్వవినాశమున మకఘందభగ వాను నందు శరృందము కలుగు గావుత, ముకుందుడు వర(బవ్మునందకూపు డుం శకలచేవతల కభివంద్యుడు= స్వరనతః ద్య్వంద్యభావను లేల అద్య య రూపుడు, మందు లయిన దానవులను బారించిన వాడు (శ్రీం -దుడు. నందనందనుడు. చం్యదసుణదర మయిన ముఖను కలవాడు ఇట్టి ముకుందవివయమున నా మనసు న్పందించు గావున పూర్వాఢ్యాయే హ్ మూర్ధన్యనాడీద్వారేణ యోగినః అక్షరాత్మని గోవిందే ధ్యాననిష్టాం గతస్య వై య యోగేన స్వేచ్చ యోక్కా౨ంకప్రాణస్యార్చిర్మువాధ్వనా టఅహ్మళోకం (వయాతన్య త్య జోధోదయేన చ ! కల్ప్చాంతే (బహ్మసంప్రా ప్తిర్వాాఖ్యాలా [క్రమము కతా తథశ్రానేన వ్రకారేణ ముక్రిః స్యాన్నాన్యధాత్వితి శీ శంకాయాం హరిణా (పోక్తా సొజెన్ముక్తిః స్వవేదినః అనన్యచేతాః సతతం యో మాం స్మరతి నిత్యశః క్
క్60 గ్కాళావవకాశమా తస్యాహం సులభ_స్ట్వేవం భగవత్త _త్వవోథత3 ఆనన్యా భక్తిరేవాపస్తి ముఖ్యా హేతుః పరా గతేః ళ్ పురుషః స పరః పార్ష భక్త్యాలభ్య స్తనన్యయా ఇత్యసాఢారణో హేతురు క్రాఒనన్యరతి రా 7 అతః సా భక్తిరధునా భగవత్త త్వధీయుతా వర్ష్యతే నవ మేఒథ్యాయే తస్యా మాహాత్మ్య మేవ చ శ ఆప్షమే ధ్యేయరూపన్య (బిహ్మణః సన్నిరూపణాత్ గతి స్త్పద్యానని షస్య (శ్రమముక్షి రుదాహృతా లి నవమే ద్ఞాననిష్టస్య క్లేయ్యబహ్మనిరూపణాక్ ఉచ్యతే గతిరిక్యేవం తత్సుత్యర్హమిహాదరాత్ కథో శ్లోక్యతయమువాచేశో భగవాన్ హరిరవ్యయః పూర్వాథధ్యాయనున నీయంశము నిరూపిత మయినది. మూగి “సాధకుడు. వ్యాదయ .. కంఠ -(భూమధ్యాది థారణానహితముగా- నర్వేం|దియడ్యార సంయమ మొసరించి మూర్ధన్య నాడీ ద్వారమున. స్వేద ఛగౌ (పొముల నుత్కునింవ జేయవలయును. అట్టివానికి ఆర్చి రాదినూర్లమున (బహలోకము లభించును. అచట సమ్యర్దర్షగ ముదయించును, క ల్పాంతమునందు వర(బహ్యపావ్హీరూవ మ్తుగు- (ఛ్రమముకి కలుగును. అని. అచట ఇట్టున్న నే ముక్తి లభించునా ₹ వేరొక విథమున లభ్లింవడా * అని యాశంకించి * అనన్య చే తాః నఠతంయో మూం న్మరతి నిత్యశ్య తస్వావాం సులభలటి అసన్య- మనస్కుడై నిత్యము నిరంతరము నన్ను న్మృరించు వానికి జీను స్వల- భుడను మొదలుగా గల (గ్రళధమున భగవత్తత్న్య వీజ్ఞానమున నె- సా తోన్నోతీము నిరూపితమయినది. అచట అనన్యభ క్తి అసాఖారణ పేతు వని ్మవ్రతిపాదిత మయినది* * ఫుఠువః న వరః పార్ధ! భక లభ్యస్యనన్యయా” అని, కాగాపూర్యో క్క యోగనార్షమున యోగ ఛారణా పూర్వక మయిన (వౌణోతణమణము అర్చిరాదిమూర్ణ గమ నము మొదలగు కాలవీలంబ మున్నది. ఇట్టి కాలవిలంబము లేకుండ.
ఇ నవమాథ్యాయనుః 56 2 ఇనే సామొన్మోత్మపావ్మికై భగవత్త తత్వము తద్భక్షిని విస్తరముగా జ్ఞావనము చేయుట కీ ఫవమాధ్యాయ "మారంభివ దగి యాన్నదిం అన్టమా ధ్యాయము నందు 'భ్యయ[బవ్యా నిమావణమున్న భ్య్యాననిష్టు నకు గలుగు గతి నిరూవితము, ఈనవమమున ్జే మ్యబహ్యహాపసల ఊన్న "= క్షూననిష్థాడగు వాసికి గలుగు గతి నిరూపితము కానున్నది. చెవ్ప దలచిన జ్ఞానము యొక్క- స్తులిక్షై నుాడుశ్లోకము లున్నవి-
ఇట్లున్న గూధార్ధ మిట్లు [వకాశిత మయినది, పూర్వా
ఛ్యాయమున యోగికి మూర్ధన్య నాడీ ద్యారముగా అత,కగోవిందు బందు ఛాఫ్టననిన్హ యు స్వేచ్చాయోగమున (పాముల ను(త్క-మింవ "జేయగా అర్చిరాడినూర్లమున (బక్చాలోక్కప్తాన్మియు. ఆచట జ్ఞాన ముదయింసగా కల్పాంతమున (వ్మాళర్యపొప్హి యు వ్యాఖ్యాత నుయి వది- అం దిళ్లు ముక్తి కలుగునా 1 వేరొక విధమున కలుగడా 1 అను శంకలో తన్ను గుర్పించిననె సామోెన్యు క్రి యని వహారియర నెను. త ఆన్దన్య బే తాః ౫ అను గీతాశ్లోకమున భగవత్తత ్యజోఛభనమున నిది శ్పష్ట మయినది. _నరాగలికి అనన్యభక్తీియే ముఖ్య హేతువు భగ ఇాను నం దనన్యరతియె అసాథారణహేశతువు, కావున ఈ నవనుము వందు భగ వత్త త్త ధీయుత మయిన అ భక్తి వర్శిత మగును- భక్తి మా హోత్యమును వర్మితమగను, అస్టమాధాన్రియమున భ్యేయబవా సిరూవణమున ఛాస్ట్రననిష్టునకు గ్లుగు (శమము క్తి యున్నది* ఈ _ననమము నందు. జ్ఞాననిష్టపకు ఛేయస్రువ్నాః రూవణ మున్నది* ఆ “శ్రేయస్తుత్ని3ె ఇం జూోదకముగా ౨గత్రవ్యయ భగ వాన్ శ్లోక్కతయముకు వలుకుచున్నాడు"
ఇద౦ [పొగ్నుహుఢా బఘ్రోక్తం' వక్యమాణమహాభునా |!
శద్దసమాణక్ 0 బాసర (బప్టైతతే, వో గోచరం
తు నోక్రధ్యాపికేకి జ్ఞాన్ వే మక్ మపర్చేచ్యతే 12
సమ్యగ్జ్ఞానమిది౦ సాజిన్యోకసిరపా-పసాఫస్ట్ం
గోపనీయతమం' చాతిరహా స్య 'శ్వేన నంముతం, 11
62 గీ తాభావ నవకాశమా
బ్రహ్మానుళకవపర్యంతం తుభ్యం గుహ్యామపీదృశం
అహం శిష్యగుణాధిక్యాత్స్రవక్యామ్యనసూయవే కక్
"స్వెశ్వర్యవ్యావనేనాయం సదా క్భానం వశంససి
మద్యగే ఇత్యసూయా తచ్చూన్యాయార్హవళాలినే 115
యత్సాాస్య మోకత్య'సే సద్యోఒకుభాక్సంసొర బంధనాత్
ఇది యిదివరలో ననేక విధముల నిమూపిత మే, మరల చెన్న నున్న దిదియే- ఈ జ్షానము శబ్బ(వమాణకవం (బక్నాకత్వ్య విమ యకము. “ఇదం తు” అని గీతలో “తు” కలను. భెప్పిన ధ్యాన మున కన్న జ్దనమున గల చెలతుణ్యము నిది నూచించును, ఈ నమ్యక్ జ్ఞానము పామోన్నోతయ నంగపాప్తి సాధనము* ఇది ఆక్యం తము గోవనీయము- అతిరవాన్యము. అతి గుళ్యూ మయినను బజ్మో నుభవ పర్యంకను అసూయా రహితుడ వయిన నీకు నిహావింతునుం శిక్షష్థడ వయిన నీ గుణాధిక్యమున నిహూపింతును. గుణము లందు దోమదృష్టి అసూయ. అది సీు లేకు, “నా యెదుట సీవు స్ (వభౌవ (పఖ్యావనమున నిత్యము నిన్ను (వశంసించు. కొందువో అనెడు అసూయ నీకు లేదు. ని చార్జవశాలివి. ఈ 'చెవ్వునది న్వుః పొంది ఆశుభ నంసార బంధము నుండి వెంటనే ముష్తడవు ఆ గలవు, లి రాజఫిద్యా రాజపఉహ్యూం వవితమివకుత్తృమం 1దక్యతావగ మం థర్మం సుసుఖం కర్త మన్యయం॥
పుస _న్తదాథిముభ్యాయ తదొజ్ఞానం స్తైతి మాధనః కథ
రాజా హ్ సర్వవిద్యానాం నర్వావిద్యావినాశకం
దీప్య తేఒతిళయేనేయం (బళ్మావిద్యా యకస్తతః శ
రహస్యానాం సమస్తానాం రాజా గుహ్యశిరోమణీః
అనంతజన్ససదర్శెః సాధ్యత్వేనాతిదు రభం కేక్
కోటిజన్మారీకానేకీ:టీనాంీ పాక ర శ్రణొం
తద్దేతోరప్యవిద్యాయాః సద్య కృేదకభావతః శక్
నవమా ధ్యాయము క568 పావనం పావనావాం చ స ర్వేషామిదము త్తేమం నాతీందియే ధర్మ ఇవ కస్యావ్యతా_స్టి సంశయః లి న్వరూపాతృలళళ్చాస్య (ప్రత్యకత్వాదితీర్య తే మానం 1వ్రత్యతమేవాస్నిన్ సొడీ(ప్రత్యతతా యత; ల్లో త్యకోఒనగ మోఒ'స్యేతి సాక్ష్యపత్యకుతా ఫలాడత్ నూనం కరణన్యుత్పత్త్యా కర్మవ్యుత్సత్తితః ఫలం లలి ఆర్జోఒవగ మళద్దస్యాధ్యిపేతః (ీరమాపతేః మయేదం విదితం తస్మాన్నష్టమ్యత నుమాధునా ర్ట అజ్ఞానమితి సర్వ సాకివత్యత ఇవ్యతే కోటిజన్ఫార్డితై: పుడ్యైః (పావ్యత్వాద్ధర్మ్యముచ్య తే బై గురూపదిష్టమా గ్లేణ కర్తుం శక్యం సుఖేన తక్ అనాయాసేన సాధ్యం సదళయ్యం ఫలతో నుహత్ న! సర్వోత్క్య్బృస్టతయా జ్జానం శ్రవ్రేయం సర్వధా తఠఈః మజణల త దాళీముఖ్యమునక్రై మాధవ భగవాకా ఆ జ్ఞాన మును (నశంన చేయాచున్నాడు. ఇది రాజ3ద్యు విద్ధాలన్నిటికి ఇరొజుం నర్వావిద్యా ఏనాశకము. అతిశయనుగా నీ (బవ్నావిద్య శురాజ మాన మబటచే గూడ రాజవిద్య- ఇది రాజగువాన్టిము.- రజాన్యము లయిన సర్వ విదగ్ధలకు నిది (కేస్టము. ఇది గుళ్యా శిగోషణి అనంత జన్నలలోని నద్ధర్మముల భే నిడి సాధ్య మగుట వలన సామాన్యముగా నిది దుర్తభము- కోటి జన్మలలో _ నార్టిం చిన అనేక కోటి పాపకర్శలకు తస్ధేతు వయిన అవిద్యరు నిది “వెంటనే భీదకము, పౌొననములలో నిది పావనము అన్నిటిలో నిది యుత్తృమము, ఆతీం|దియ మగు ధగ్ముమున సంశయ ముండ వచ్చునుం శాని యిందు నంశయ ముండదు. ఇది యందరకు న్వయాన మగూట వలన సలతః (వతష్థ్రతము కావున నెననికిని నంశయ ముండదు, ఇది సాతీ. (వతృతను కావున (పత్యతమె వనూణము= (వళ్యమో ౩వగను నును గీతావదమానకు “వళ్యమం అవగమః మానం” అని
క్6క గ్ ళాభావనకాశమా వుష్టిత్చతి, భావనీయము. అవగమ్యు తే అనే ఇత్యవగమః౫ అను కరణ వ్యుత్పత్తి చే వమా: మని “అవళమ్యతే ఫలం ప్రావ్య లే” ఇత్యవగమః అను కర్మ్శవ్యుక్పత్తిచే ఫల ముని యర్థము లభించును. అవగమ శబ్దమున కిట్టి యర్థము శ్రీ నమావరి కభీష్టము. “నీను దీని తెలిసిళొంటిని. శాన నిపుడు వా అజ్ఞానము నశిం దినది” ఆని యంతట సాతమ (వశ్యమ్ మభీవ్టము గా నున్నది. కోటిజన్నావర్టి త పుణ్ధములచే నిది _పావ్య మగుట వలన ధళ్మ్యృము నగును, గసుహావ దిష్ట మార్గమున సుఖముగా నాచరివ శక్య మపరు. గావున అశాయానముగా సాధ్య మగుకుం గావున అతయ్య ఫం (నదమా గావున సర్వోత్కృష్ట ము గావున సీ జ్ఞానము సర్వవిధ ముల (శజ్లే యను అని ఆత్మజ్ఞాన [చశంన భావసీచయునుం = 8, అ్మశద్ధధానాః పురుషో: ధర్శస్యాగ్య నరంతవ అపావ్య మాం నివర్హం తే మృశ్వురుసాక సర్ష్శని॥ ఆత్మజ్ఞానాఖ్యధర్మన్య స్వరూపే సాధనే ఫలే 86 న్నాస్టికా ఆ్యసమౌత్వాదిళశంకయా పాపకారిణః ఆసురీం సంపదం రూఢా వేదనూనవిరోధినః నే మళత్రా ప్తిసాధనం భేదళ_క్రిమప్యనవాప్య చ తే మాం కూనూనమ్యప్రావ్య సంసారే మృత్యుసంయుతే 2కే నారకీ యాతనాడొ చ (భమంత్యాకల్పమాసురాః ఆతస్టే మనుజాకారా వానరా గర్జథాశ్ళ వా వీ” ఉపేక్యైః సర్వదా సద్భిరితి హోర్దం రమాసశేం ఈ జాననివ్ట సుశరమయిన చో సక్యోత్కృష్ట వురిునచో అందరు నేల (వవర్తించుట "లేదు. అుదకు (వవర్తించివచో నొక డును నంనారి యుండెవ వాడు కాడు గదా! అను నంశమున నిది "చెవ్సనలసి యున్నది ఆత్మజ్ఞానమను ధర్మము రయొక్కు న్వయాస మునను సాధననునను ఫబమునను శాస్ర్ర్యవతిపాదిక మయిననూ: ద్ధలేని వారుందుకు చేదవికోఖ, కుకూతు దర్శనముల చే దూపి
నవమాధ్యాయను క్65్ "ళాంతఃకరణు లై (పామాణ్యము తలచరు. అవనూ త్యాదిశంక చే నాస్పికులై పానకారు లగుచున్నారు, వేవ్యవమాణ విరోధుల ఆనుర నంవద ననుసరించి యందుకు. మ త్పాప్కి సాధన నుయిన 'భీవ భక్షిని గూడ పొందలేఃు- భూమాత్మక మయిన నన్ను పాంశ లేక మృమ్యుకంయుత మయిన సంప్తారమునందు నారకీయ యాతన లందును కల్పాంశము [భమించు వా రగుదుకు. కావున అట్టివారు మనుజాకారు లయిన వానరులు గర్షభులు ఇట్టి వారిని నల్చురు ములు సర్వదా జిచేవీంవ నలెనని క్రీ రమావతి కొక్క జూద (యము నందలి భావము. న్యమతి గల్పిక మయిన ఉపాయనమున థొందరు యతన మొకరంతుకుం. గాని ఇాన్ర్ర్య విహితోపాయనము "లే నందున నన్ను పొంవక పోచఛ్రటయ గాక మ్యం్పాస్తి సాధన యును గూడ పొంద లీరు. వారు మృత్యునుసారమార్ల ములో నృుతప యక్ష మయిక నంపార మార్గమున జనన మరణ (వ్రబంఫమున శహాడిన వారై తిర్యగాది యోనులలో సంచరించుచు (భమింతురు, 4, నుయా తశ మిదం గర్వం జ% దవ్యకృమూర్తినా మళ్ళాని నక్వభూ తాని 'న వానాం 'తేమ్యవస్థితః।
స్తుత్యాదినో న్ముఫీకృ త్య జ్ఞానం వ్యాఖ్యాతుమీశ్వరః 86
సమ్యగారభతే వేదసిద్ధాంతం చాద్భుతోపమం
భూతభౌతిక త ద్రేతురూవం దృశ్యమిదం జగత్ వ!
మయాధిష్టానరూ పేణ వ్యాప్తం సచ్చిన్మయాత్మనా
కధం వ్యాప్తం త్వయా సర్వం పరిచ్చిన్నేన హీతి చేక్ 8ఖి
మైవం నర్వేర్యద్రియాతీతన్వ్యప్రకా శై కమూ ర్రినా
మయా వ్యా్తమిదం సర్వమపరిచ్భిన్న దేహినా వక్
సంతీవాంత్రస్ఫురంతీవ నుద్రూపేణ స్టికాని థోః
మక్ట్సాని సర్వభూతాని జంగమాని స్థిరాణి చ వక
తేష్వధ్య-స్టేషు భూతేషు న్లైవాహం సమవస్టిఈః
(దిహ్మాదిసర్వభూతాని స్వార్మవంత్యాత్మనా మయా శక
క66 గీ కాభావవ కాశవమం
స్థితాని మయ్యథధిష్టానే స త్తాస్ఫూర్హిపదే హరౌ
ఆకాళాదపి సూతృత్వాదసంసర్గితయా2-కలః కిల్
ఆధేయకత్వేన భూతేషు న చాహం తేవ్వవస్థితః
నాధ్య స్తగుణడోషాభ్యాం లేపోధిష్టానగోప్యణుః 87
రజ్ఞుఖండే తదజ్ఞానాధ్య స్తెః సర్పాదిభిర్యఢా 88
(వ్రకిపాదింద దలచిన జ్ఞానము యొక్క- స్పుతిచే (కోత నభి'
ముఖు నొనరించి క్షానమును వ్యాఖ్యానించి నిదూపించుటక్తై భగ బాన్ అఆరంభించు చున్నాడు- రెండు శ్లోకము లిచట జ్ఞానము వతిపాదించుట కున్నవి, అద్భుత మంయిశ -వేదసిద్ధాంత మిట (వతి పాదిత మగును. ఈ నర్వజగ ము నాచే నభివ్యాప్తము. అన్నియు నా యందు గలవు, నేను వాని యందుండను- అని గీతామూబము* ఖాత భాతిక తస్టేతు రూవ మయిన ఈ జగ మంతయు నచ్చిన్ను యూత్మగా అధిష్టాన రూవముగా నున్న నాచే నభివ్యాప్తముగా నున్నది- సీవు సరిచ్చిన్నుడవు, సీచే నిది జ్యాప్త్వ మగుట యొట్లు' ఆని యనవలదు. స శ్వేరద్రియముల కతీత మయిశ (వకాశైక మూర్తి నగు నేను అపరిచ్చిన్న చేళూనున నుండు నేను ఈ సర్వము వ్యాపించి యుంటిని, అడ్జునా! నారూవమున నున్ననౌో యందున్న ఈ పి జంగ మాత్మశము లయిన భూతము లన్న్్యయా* నాలో నున్నట్లు అంతఃస్ఫురణను పొందుచున్నట్లుగా నున్నవి. అభథ్యస్తము లగు సీ భూతవు లందు నే నాస్ట్రితుడను గాను. | బవ్మోదా నర్వభూతములును' అత్మగా నే నుండుటచే అత్మ గలవి యగు చున్నవి ఆధిసపానముగా నున్న నాయందు కూడి యున్నవి, నేను ఆకా శము కన్నను సూత్ముముగా నున్నందున ఎట్టి సంసర్గము "లీనం. చున అశలుడను. నే ని భూతము లం దాఖభేచుముగ లేను, అధ్యస,. వస్తువు నందలి గుణదోవమములచే అధిఘైనగతముగా నణువుగా ఇశయిన లేవను. బేదుం రజ్ఞుఖండము నందు అజ్ఞానాధ్యన్తము లయిన- సర్పాదులచే "ట్టి విశేష మణువుగా నయిన నుండదు. అన్తే
నవమా ధాస్రయమః క్(67 గైవక్ళతమున గూడ భౌసింవ వలెను. ఇపహా భగవతి శుద్దే నూయికం విశ్వ మేతత్ (భవతి నహి జొతు న్పృష్టమీషద్విభూమ్ని క్వచిదసి గగనే నో సీలిమాన్పర్శగంధో గుణ ఇవ భుజగాద్యారో పితం చాపి త్యత ల$ శుద్ర్ధభగ వాను నం దీ మూయిక మయిన విశ్వ మనభాసిందు చున్నది కాని వర మేశ్యరునందు ఈ నిశ్య మెవ్పూడును న్పర్శకలది -కాదు, ఆఅకాశము నం "బెట్టి నీలిమ యు నుండదుం న్పర్శ్మయు నుండదుం 1ౌదునందు అఆకోవీత మయిన భుజగా దిశంబంధ మేమిమయము నుండదుం శుక్తిక యంకయు రజత మనభాసించుకు గాని రజకము నంద శుక్తిక ఊఆరవభాసింపదుం $. నచ మన్చ్సాం భూతాని వళస్థి మే యోగ మైశళ్యరం భూతభృన్న న్న] భూతస్లో మమా తా భూతభావనః ॥ మయ్యధ్యసాని భూతాని న సంతి మయి వస్తుతః దివిష్టేబర్కే యఢాధ్య స్తం జలకంపాదికం నహి ల! హిత్వా త్వం (ప్రాకృతీం బుద్ధిం యపభావం మే వతలోకయ ఆధేయోహం న కస్యాపి నాధారః కన్యచిక్రథా శీ తఢాప్యహం సమ స్రేషు నమస్తాని మయీతి చ .. భూతానీహా సి మాయేయం మహతీ క్యైశ్వరం మమ శక్ యతో భూతాని సర్వాణి సర్వోపాదానభావతః బిభర్తి ారయత్యేష పోవయశీతి భూతభృత్ శ్రి ఉతాదయతి భూతాని క రృత్వాద్భూతభావనః మమాత్మాఒభిన్న హేతూపాదానభూతోపి వస్తుతః శీ చిదానందఘనో ఒనంగస్వరూసత్వాన్న భూతగః వస్తుతో భూతసంబంధరీ నా స్వేవాత్మా మమేతిచ శీర్ రాహోః 45 ఇతీవ్యాత షష్టీ కల్చ్పనయేరిళా భగవాన్ లోకదృష్ట్యా వారో ప్యాశ్రాహంకృతింతనొ శకి
శ్68 గ భానవ లాశవజ మమా త్మేత్యాహ భగవద్భాష్యకా రై రితీరితం నాయం దధ్యనస్తమా లయిన భూతములు వస్తుతః నాయందూ "లేవు. అకాశము నం దున్న సూర్వునందు జలము నందున్న కం- పాదు లుండవు* నీవు (వాకృత బుద్ధిని విడనాడి నా [వఫెవమున దర్శిం+ పుము-. నేను దేనికి నాధేమముగా నుండను. వ వస్తువ్రున కాఖథార ముగ గాడ నుండను. అయినను సర్వవస్తువు ఆఅందుందును. నా" యందు నర్వవస్తువు లుండును, ఇది యొక మహామాయ, ఇదినా" (వభావను.- నేను భూతభృత్ సర్వభూత ముల నుపొాదానభూతము ౫ నుండి భరించుట ధరించుట వోషించుట లున్నందున భూరభ్ళత్తగు- దును- నేను భూత భావనుడను. శర్తగా నుండి నర్యభూలేమఃల నుత్చా= దింతును. వాన్నవముగా అభిన్న హేతూ సాదానభాతుడ నంినను చిదానందఘనుడను గావున అనంగన్వరూపుడను గావున" భూతగతు- డను గాను. నా యాత్మ భూతములకు సంబంధించి లేము. 'నమఆత్మ” అనుట “రావో, తిం1” అనుటంవలె, వస్ట్రీనంబ్లంధమున అనుగత మ. నంగత మగును, రాహువు ఊమొక్కట శిరము: శిరోరూ పుడె ,రాహూువు? అయినను రాహువు యొక్క_ శిరమున! యనుట, కొవచ్తారికము- అనై (వకృతమున గూడ శ్యముడే ఆళ్ళ 'యమినను శృష్ణునికేత్మ అను సల గంధమును సంగత న, భానింపద్లేను, "ఇగ చానుడు. "లోక దృష్ట్టునూ' సారమున ేవాము్యూర్ల దహం.తి. కూర్చులొని హ్ ముకూళ్ళా ?? అసి" గరయనె నని శంకర భగవ బ్య్భావ్యన్లైరులు. నిర్తూపించిరి. 6. యధా కాళ స్థితో నిత్యం యాయ. 1 -నర్జర్మళ్లనో "మహాన్ తథా నర్వాాణి భజాతాది య జ్ఞ్య్యాసీత్యువధారయ ఆఢారా ధేయభాన౦ (శ్రీభ్రద నావాహ గసర్వగళి శ యథఢాసంగ స;ఖభావేటి. శ్ క ధీతఈంంన (8 సదా ల సనమ శ్ ఈదృళోపి న వై వ్యోన్నూ సహ సంసృజ్యతే కదా 46
- సవమాభ్యాయమః ర్(9ి తధై వానంగచిద్రూపస్వభావే మయి సర్వగే సంశ్తేషమంతరేజై వ సర్వగాని మహాంత్యపి లి ఆకాళాదీని భూతాని స్థితా పీత్యనఢారయ నర్వగతు డయిన (శ్రీళగవాన్ అనంతిష్టములకును ఆఖథారా భథయభావమును దృష్టాంతమ.న (వబోధించుటక్షై యిట్లకుచున్నాడు- ఆకాళ మనంగస్వభావ మయినను నిత్సము వాయు వచట నున్నది. శరణా చలశన్వభావ వయినను వరివమూ*మున మపహోన్ అయినను అకాశముస్ నున్నరి, వాయు విట్లున్నను ఆకాశవంతో సెన్నడను పంనృష్టము గాదు. అశ్లు నిర్వగతుడు అనంగ చిిదూవన్వభావుడు నయిన నా యందు సంశ్లేష మేమూ(తేకు లేకండగ నే చాల గొవ్ప వయినను సర్వగతము లయినను ఆకా శాదిభూత ము లన్నియు నున్న వని యవథధరింపుము, ఏవర్శించి నిశ్చయింపుముం
- సర్వభూతాని కౌంలేయ (పకృతిం యాంఠి మామిశాం కల్పయయే పునస్తాని కల్పాడా విన్ఫృజామ్యువాం |] 8, [వకృతిం స్వామవష్ట్రభ్య విస్బృజామి పునః పునః భూతా(గామవిమం కృత్సేమపశం [వకృ లేర్వశాత్. | ఏవం నృష్టా స్ధితౌ సంగాభావము క్త్వా నిఖిలై ర్షడెః ర్ అసంగత్వమ ధేదాసీం [పలయే ప్రాహ చాత్మనః లడ్షే సర్వాణ్ భూతాని మచ్చ క్రి క్వేన కల్పితాం ర్ి (పకృతిం యాంతి మాయాశ్యాం లీయంతే త్మ వ్వై యతః సర్గకాలే విభాగేన ప్పనస్తాని వ్యనజ్మ్యహం [8 సర్యజం నర్యశ కిళ్చావిభాగత్యం గతాన్వపి కిం వు శ్రేజేరన్యేయం నృప్తిర్నో భోగీసిద్దయే ,ల్కీ జాని లట 9 సామీచిన్నాకరూపక్వాద్భో కృృత్వం ని తస్య వై అతపీన న మోకొర్టా బంధాభావతయేశితుః క్ న వాప్యన్యో స్తీ థో కత తదన్యన్నా స్తి చేతనం జీవరూపేణ తస్ట్యైవ సర్వత్ర స్టితభావతః [8
క్70 గీతాఖభానవకాశమా అచితో నాస్తి భో క్రృత్వమిత్యాద్యనుపప త్తితః సృ ష్రేర్మాయామయత్వం యే సాధయంతో[త్ర వాదినః 67 (పతికూలా న చాస్మాకం సిరాకార్యాన తేకిల ఇత్యభి,పేత్య మిధ్యాత్వం జగతో మాయికస్య చ ఢ్క వక్త్షుమారభతే (శ్రీశ స్రిథిః ల్లోక్రైరుదారగీః ఉక్పత్తి కాలమున గాని స్ట కాలమున గాన్ కల్పిత (వవ౭ంన ముతో అశంగాత్మకు నం్ణేమ ఇ అేకపోవు: నిహాకిత మ మినది- నిఖలజడనదార్ధ లతో నంగాభానము నిహూాపించి (వలయ కాలమాన [వనంచముతో నాత్మకు రంబంఫ 0 అలేకవోవ్రంరు భగ తాకా నిచకూ పించుచున్నాడు. వలయరమయమున నర్వభూశములం నా శక్తిగా కల్పిత మయిన (పకృతిని జేకుదున్నవి, మాకు ఆకు ఆ |వకృ్ళజలో లయను పొందుచున్నవి, నృష్టి కాలమున నా భూకమంల నన్నిటి౨ విభాగమున వ్యక్త మొనరింతును. నర్యజ్ఞుడను సర్వశ కృికుడ నయ నందునఅపవిఛాగమున నున్న వానిని /౧సాడ విభాగమున నాౌవిమ్య- రింతును. వర మేశ్వరుని యీ నృష్టి యొదులకు 1? స నినిత్తముగో సీ నృష్టి కలిగినది! వరమే శ్యరుని యా రృష్టి స్యభోగ పిద్ధి కందుమాళ్ వర మేశ్వరుడు సావీ. చిర్మాతహాపు డబముశందున ఆకనికి భోక్క, త్వము లేదు. వర మేశ్యరుదును భోకత్యము కలవా డగు నేనో నంసా౨్రయె యను గావున ఈశ్గరత్య మన1 వాఘాకము గలం గుకు వరమేశ్వరునకు బఎఫధమె లే రంకున రృష్టి వెదామ్య్యా మిరు టమయు నుగతము కాము. ఇకట పా? భోకృళు లేప చేరో చేశతనమిచటలేము, వర మేళ్యరుడె యుకట జీరహారవున నున్నాడు- అుతకన్నసన్యచేతనమి దట లేము చేశకము కారి 3చిక్తు కు భోక్తత్య మువవన్నము కాదు. ఇట్టి యనుశసత్తు లన్నియు నృష్టి మాయా మరు ను౨ సాధించునవి యగును. నృష్టి కిట్టు వూ యా శయ కరము సాధి్శ)ిచువాకు నూ కిచట [వతికూలుకు కారు. కాన వాకు మాక నిరా కార్యులు కారు- ఇట్లు నూయిళను యిన జ ము నకుమిధాస్థ్రత్యే నూ:
నవమా ధ్యాయము ర్71 నిరదూపించుటవై భగచా౯ా మూడుళ్లోకములాతంభించు చున్నాడుం (ప్రకృతిం స్వామనిర్వాజ్యాం మాయాం స్వస్మిన్ _పకల్పితాం స్వన త్తాస్ఫూర్హిదానేన దృఢీకృత్యాహమీళశ్వరః మాయాయాః (ప్రకృతే నృస్యాః (వభావాదభిలం జగర్ (0 స్వావిద్యాదిపరాధీనం (ప్రమాజై:ః సన్నిధాపితం భూతభౌాతికసంఘం చ మాయావీన పునః పునః 1 వివిధం న్వప్నదృగ్వచ్చ సంకల్పేన నృజామ్యహం అనిర్వాచ్యు మయిన మాయా(వకృతి నా యంబే (వశల్పి తను, ఆ మాయ సనవష్టంభించి న్వనత్నచే న్వన్ఫూర్సిచే దృ 'వెంనరింతును. ఈశ్వరుడ నయిన నేనా ఆ మాయా(వశృతి (వభావ మున ఈ నర్వజగమః ను వరాథీన మొనరింతును. ఆవిద్య = అస్నిత- రాగ - ద్వేమ--అఖిని వేశ- అవరణ._వి వేవ _. శక్తి వభావమున అవశ మొనరింతును. నర్వ్మవమాణకులచే నన్ని భావితి మొనరింతును. -ఈ ల౪౩ాదిభూతనముదాయమును మాయావి వలె నంకల్పమూ[త మున నృజింతును- వివిధముగా నృజింతును న్యవ్న[దష్టు చ్వవ్నవవం చమును వలె వివిధ మొనరి-ంరును. గగన పవన తేజో వారి మహో వినర్తా భగవత ఇతి సిద్ధం సర్వవేదాంతజాలే న పి తృణమపి విష్టోర్భిన్నస శ్రాం లభేత విధిశతమపి తద్వనై్న్నైన విష్ణోర్విథిన్నం (80 గగనాదు లయిదు భూతములు భగవానుని వివములు ఈ అరంశనము నర్వ 'వేచాంత నవరాహను నందును (వసిద్ధముగా నున్నది. గరిక వరక యయినను విష్ణు భగవానుని కన్న భిన్నముగా శత్తను పొంద నేకదు, అశ్లై విధిశత మయినను విష్ణువు కన్న శుఖిన్నము కాదుం 9, నబచమూం తాని కర్మాణి నిబధ్నంతి ధనంజయ ఉదానీనన దాసీనమనక్నం తేషు కర్మను!
భ్౨2 గ్తాభావవ భాశమః భూతవర్షమిమం కృత్స్నం తారతమ్యాన్వితం సృజన్ న తత్క_రృత్వసంబంధం భజామీక్యాహ మాపతిః ఢ్రిక్ ఈ సర్వభూత వర్షమును తారతమ్యాన్నితము గా నృజింతును. అయినను తత్మ-ర్హృత్వే సంబంధ మేమియు పొందను. అని మూావతొ యిచట నిన్దేళించు చున్నాడు. సృష్టిస్టితలయాథ్యాని [క్రియమాజాని మాయయా మాయావినేవ కర్మాణి కాని స్వప్నదృశేవ చ 65 విగ్రహాను.గహాభ్యాం వాన నిబధ్నంతి మాం హరిం మిఢ్యాత్వాన్నైన కుర్వంతి పుణ్యపాపాదిభాగినం (6 ఉపేళకో యథా కళ్ళిద్దయోర్వివదమానయోః జయాజయాద్యసంసర్గీ తత్రా స్టే నిర్వికారధీః ళల నిర్వికారతయా తద్వదాసీనం నిరహం కృతిం శ్రేషు కర్మసు తస్మాన్మాం న నిబధ్నంతి తాని వై 6జీ ఆన్యస్యాపి ఫలాసంగాభావో నిరభిమానికా సర్వకర్మన్వదింధస్య కారణం హంరిణేరితం. కలో నృష్ట్వి స్ధితి లయము వమూయా కార్యము ల౩. మూయానిగా జీను వాని నిర్మింతును. స్వపవ్నదష్టు నస్వన్నము వలె సిర్మింతును- ఆ సృష్ట్యాదులు నన్ను బంధింనవ్రు, అవి యన్నియు మిధా్యా_పాయా ములు, కావున నిగవోను గహమఘులతో నన్ను పుల్య పాపొడొ ఛాజను నొనరింవ జూలవు. ఇద్దరు వివదించు నపుడః - ఉజత్కు డగూ వాడు వారి జమయావదయాదులతో నంగర్గవం కలవాడు కాదు. అచటా నిర్వికార బుద్ధితో నుండును. అక నేను నిర్వికార ముగా నుందును* నిరవాం శారమున నందును, ఆ కర్శ లన్నిటిలో జీ నట్లుందును కావున నా కర్ణులు నన్ను బంధిచు నవి కా జాలవు ఇక్లై జ్ఞాన నిఘ్ట కలవానికి?ి ఫలకంగముం లేక పోవుట నిరభివమూనిత అనుణహ్ య్ కర్మలందు గాని బంధము లేవండుబపలో కారణ మగునని వారకి ఇభగవాకా సీరూంం0ంచెకు.
సవనాధ్యాయనుం క్75 10, మయాధ్యతేణ (వళ్ళతిః సూయతే సచరాచరం హేశునానేన కౌంలేయ జగది్యవరివ ర్త తేః భూత్యగ్రామం సృజామీకి తధోదాసీనవఠ్ స్టితిః ఇత్యన్యోన్యవిరుద్ధం స్యాదిత్యాశంక్యాహ మాధవః 76 భగవన్ |! భూత నమకావామురు నృజించు చున్నాా నంటినిం శీ నుదానీనుని వలె నుందు నంటివి ఈ మూట లన్యోనస్థము విరుద్ధ ములుగా నున్నవి అని అర్జునుని యమాళంక నూహించి మాధపు డీట్లనును, శంకావరినోుమునకై మూయా మయత్వమూు నిట్లు విశద మొనరించు చున్నాడు, మయా దృజ్మాాతరూ పేజాధ్యకేణావిక్రియాత్మనా నియంత్రా (్రకృతిర్శాయా భానకేనావథాసితా క! స శ్ర్వాదిఖిర నిర్వాచ్యోక్సాదయత్యఖిలం జగత్ మాయ్యావినా శ్రిత్తా మాయా యఢోధ్య స్థం గణాదికం 72 సృజత్యహం తధాధ్య_స్ట్రం సృజామీదం చరాచరం న త్వహం సర్వకార్యాత్మా మాయాభాననమంతరా ?8 వ్యాపారాంతరమవ్య్యత విదథధే వ్మిక్రియాతిగః అనేనాధ్యకభావేన 'నిమి_క్తేన చరాచరం 74 జననాదివినాశాంతం వికార మనుయాక్యదః అతోహం భాసకత్వాఖ్యవ్యాపారేణ సృజామి తత్ 15 తావతా నూర్యవన్నా స్త్రి కర్పృత్వం మమ సర్వథా ఉదా సీనవదాసీనమిత్యు క్షేర్న విరుద్ధకా 76 “ అస్య ద్వ్వైక్షేయదజాలన్య యదుపాదాసకొరణం అజ్ఞానం తద్దుష్మాశ్రిత్య (హ్మకారణముచ్యతే ళా క్ అ వప్రూర్వానపరం (బహ్మ తన్య కార్యం న కారణం అధిష్టానత్వమా, కేణ కారణం బ్రహ్మ గీయతే ళ్రి ఇత్యు క్తేరపి హేతుక్వం మాయయా నళు వస్తుతః (వృ త్షిః నర్వజగతీః చిదధీనా సదైవ హి 74 అత న్తదుభయం న్పైవ విరుద్ధం స్యాత్చరస్పరం
క్ గ్ తాఖావవకాశను అషప్టనా! నేను దృజ్యా్యత రూపుడేను. లఅధ్యతుడను , అవి (శ్రియాత్ముడను. నితంతను మాూాయాభానకుడను. నేను (వక్ళతి నవభాసింవ జేసితిని. సత్త్వాది గుణములతో నుండు నట్లొనరించికిని. అనిర్వాచ్య యయిన యీ (వకృతి నర్వజ *ము నుత్చాదించు చున్నది. మాయావిసి ఆ(శయించి యున్నట్ట్లుగా నున్న మాయా సగజతురగాదికమును నిర్మించు చున్నట్లు నేనధ్యస్త్త మయిన .-ఈ చరా చర జగమును నృజంతును. మూయావభాననము లేక నేను సర్వ కా ర్యాత్ళకు డనుగా నుఠడను. మూయా వికారము నతిక్రమించి “నేను వ్యాపా రాంతర మొనరింవను. ఈ యధ్యతుత్యము నిమిత్త ముగా సీ చరాచరము జననాది వినాశాంత మయిన వికారము సనుభవించు చున్నది. కావున నేను భానకళ్య వ్యాపారముననే జగము సృజింతును. భానకత్య మున్నంత మాత్రమున సూర్యునక్రు వలె కరృత్వము నా కేమియు నంభవింవదు. కావున “ఉదాసీన వదాసీనం” అను వచనము నకు విరుద్ధత "లేదు. ఈ టై లే్యద్ర జాలమున కుపాడాన కారణ మయిన అజ్ఞానము నాశ్రయించి (బవ్మూ కారణ మగుచున్నది+ 1బహ్మ అపూర్వము అనవరము, (వ్యాక పూర్వ 'మేమియు లేదు,వర మమియు లేదుః ఇట్టి (బవ్యకు కార్యము "లేదు. కారణము లేదు, (శైవ్మా అధిష్టాన మగుటచే కారణమాందురు అని అభియుక్తుల యక్షి యున్నది. ఈ వఛచనమునను (ువ్యాకు కారణా త్యము మాయచే గలిగినదియే కాని వస్తుతః "లేదుః నర్వజగమా నకు నంజబజంధించిన (చనృత్తి యంతయు చిదధీనము, నిత్య మది: యట్టిడి. కావున మొదట నికూపించిన యుభయము వరన్పరము-
విరుద్ధము కాదు. 41+ అవజూనంతి వూం మూఢా మానుపీ. తనుమా (న్ర్రితం పరత భావముజానంతో నువు భూతమ ేశ్వరం |
ఏవం నిత్యవివద్దం మామానందఘనమద్వయం 8ట
నవమా ధ్యాయము క్'75 ని త్యము క్షస్వభావం' తమాత్నాసం సర్వ దేహినాం పర మేశ్వరోయం సాక్షొదిత్యేవం దృఢనిశ్చయాక్ శ్రి! నాదియంకేఒధవా మూఢా నిందం త్యేవావివేకిసం తేషాం సూ చయకీళోపి హ్యావజ్ఞాకారణం (భమం ఓలి మనుష్య క్వేన తద్భుఢ్యా థానమానో నిజేచ్చయా మూర్తిం గృహీతవంతం మాం స్వళ క్తానుగహాయ చ [క్రి తథఢావ్యవహరంతం చ నృవాటకతయాద్భుతం మనుష్యోయమితి (ధాంత్యావృతాంతకర ణాః శరాః ర్క (ప్రకృష్ణం వాస్తవం తతృమజానంతో మమేశితుః | బహ్మాదినర్వభూతా నాం మహాంతం పర మేశ్వరం రక్ ఇక్టం మాం న్యాదియంతే వా నిందం త్యేవావివేకినః తస్యానురూప మేవా్లి మూఢత్వ స్యేతి చ ధ్వనిః 8కి ఇట్లు నిత్యవిశుద్ధుడను ఆనందఘనుడను_ అద్వయుడను. నిత్య యు కృన్వథావుకను నర్వ్యబేహఃల కాత్మ అయిన నన్ను ఈతడు సామౌత్పర మేళ్వరు డని దృఢనిశృ్చయమున కొంద రాదరింద జూలరు. ఆదరింనక పోవుటయ కాక అవివేకులు మూశణ్డు లయిన వాకునిం చెంతురు, అట్టి వారల అవజ్ఞూ కారణ మయిన (భమనరు భగవాన్ ఈ కుధముగా సూచించుచున్నాడు- మనమ్యుడనుగా మనుమ్యభావమున నా యిజ్భానుసారమున నేను భాసించుచు నాభ క్రానుగ సామునశై చ్నార్తిస్వీకరిం ది యున్న నర్ను అద్భుతముగా నరనాటక న్యవవోర -యొనరించు నన్ను భాంతిచే నమానృ తాంతఃకరణు లయిన శకులు యనుష్యు డని యందురు. ఈశ్యరుడ నయిన నాయొక్క [1వకృష్ణ మయిన వాన్త్నవత త్త్మేమును గుర్తింవరు, [బవ దినర్వభూ త ములకు సనెయామకు డయిన నర మేళశ్యరుడని గుర్తింవరుః ఆదరింప రు ఆ అవి -వేకలునన్న నిందింతుకు. అట్లు జారు నిందించుఏ బారి ఆవి వేకము నకు అనురూవముగ నెయాన్నదని యిందు ధ్వని, 12. మోఫఘాకా మోఘక$ ర్మాణో మోఘబజ్ఞానా.విచేత నః
క76 గతా భావవకాశమా రాతసీమాసురీం చైవ (వకృతిం మోహీనీం (న్హితాః 1 తే శ్రీనారయణావజ్ఞా సిందనోద్భూతపాతశై వ్యిభాంతబుద్ధయో నిక్యం నిరయార్హా ఇతీర్యతే న! ఫలం దాన్యంతి కర్మాణి వినై వేశ్వరమ్యత నః ఇత్యేవం నివృలై వాళా యేషాం తే వ్యర్థజీవనాః 608 ఆత ఈశ్వర వె ముక్యాచ్చ9ఏమన్మూశ్రాత్మకాని చ అగ్నిహోళ్రాది కర్మాణి యేషాం తే వ్యర్థ చేష్టికాః 8 తదైవ నిష్ఫలం తేషాం క్షానం ఛాంతం కుతర్యుజం ఈశనిందాదిజైః పాపైః (పతిబద్ధధియో యతః 80 మదవక్ఞావళా _శ్రే చ రాతసీం తామసీం జనాః వృథా వాంసా వృథా 'ద్వేష్మసప్రధానామాసురీం తథా ర్ట్సే శాస్త్రనింద్య కుభోగాది రాగలోభాది కారిణీం మోపాొసీం కాస్తజక్ఞాన భ్రంశహేతుం సమ్మా!తాః రై (ప్రకృతిం దుఃస్వభావాథ్యాం నిరయార్హా_స్రతళ్చ తే (శ్రినా రాయణుని తిరస్కారమున నముత్పన్నను లయిన పాతకములచే వారు నిత్యము నిరయార్ద లె-నర కార్డు "లెకుగుదురసా యిచట నికూపిత మగును. మాకు మే మాచరిందిన కర్మలే ఫలము సేగలవుం ఈశ్వరు డక్క_ర లేదుం ఈశ్వరా కేతు. అక్కర లేకుండగ నె చూ కర్శలె మాకు ఫలముల సీయ గలవని తలచువారు మోఘా కులు. చార్థియాశనిమృల ము. చారు వ్యర్ధజీవనులు= ఈశ్వరవై ముఖ్య మున్నందున వా రాచరించిన అగ్నిహో_తాదికర్మ లన్నియు (శ్రమా మా తాత్మకములు. వారు మోఘక ర్మాణః వ్యర్థ చేస్టితులు, చారి" జ్ఞానమును నివ్ఫృలము. అది (భాంతినహితము, అది కుల్సిత తర్క. జనస్ట్రము. వారి బుద్ధివ్నత్తులన్ని యః ఈశ్యరుని నిండాదిజన్యము లయిన -"పొవములచే (వలిబద్ధము లగుచున్నవి. న న్నవ ఖై మొనరించి నందూ వలన వారు 'రాకనీవకృతీని అసుర్మీవకృతిని పొందిన వారయినారుం
- నవమౌాభ్యాయము క్?7 బృధా హింసా (వధవ మయిన [వకృతిని వృథా జ్వేవ (వథాన మయిన (వకృతిని రాతసీ [వకృతిని తామన్మీ పకృతిని మోహినీ 1వకృళిని పొందిన వారయినారు. ఇాన్ర్రనింద్యము లయిన కుభోగా దులను రాగలోభా దులను సంపాదించు (వకృతి నాశయించిన జార లుంనారు= శాస్ర్రుబన్య మయిన జ్ఞానమును భంశ మొనరిం చు మోహినీ వకృతిని దుస్స్వభా వాత్మక మవుయిన [వకృళిని అనునరించిన వారయినారు* ఇట్టి వారందరు నిరయాద్డ లె యగదురుం కామ(కోధ అోభాత్భృక వ్యిన నరక ద్వారమాను వొౌందిన చారు గావున నిరం శరము నరకయూాతనమునె అనుభవించు వారగుదురు, కావున భన వానని అవజ్ఞచేయుట నిందచేయుట యుక్తము కాదని తాత్పర్యము.
క్షేఫ. మవోత్మానస్తు మాం పార్ధ -చెవీం (వకృతిమా (శ్రితాః భజంత్యనవ ప్థమనసో క్షా భూళాదిమవ్యయం || ఫలాళా కర్మ చ జ్ఞాన మైహికాముష్మికార్థదం కి భగవద్య్విముఖానాం స్యాన్నిష్ఫృలం మూఢ చేతసాం అతం సర్వపుమ ర్టేభ్యో వాహ్యాః శోచ్యాస్త పవ చ క్శీ వరాకా ఇతి సంప్రోక్తమిదానీం"కే త ఉత్తమాః భగవచ్చరణాయే స్యుః పురుషా ర్లైకభాగినః కక్ అశోచ్యాస్పంతి శిష్టాస్త ఇత్యాహ భగ వాన్సయం భగవద్విమ ఖులగు వారలకు ఫలకామన త్మత్పయు క్క మయిన నిళ్యనై వి. తికక ర్మానుషానము తర్చయుక్త వుయిన శాస్త్రీయ కక్ఞానము నివృలను. + వారందరు మూఢ చేశసులు, కావున నర్వపురు పార్ధముల నుండియు బాతు (భష్టులె ళోచ్యులెయగుదురు. వారం చకు వరాకులు కోచసీయు లని నిరూపిత మయినది* కాగా ఉత్తము “లెవరు 1 భగవచ్చురణము పొందిన వారె ఉత్తములు, నాలె పురుషా "జై కభాజనులు, వా రళోచ్యులు, శిష్టులు నగుదు రని భగవాన్ యమ్ న్వయముగా నిచట ఇవెచ్పును,
ళ78 గ్ తాభావ్యవశాళమం బహంజన్మార్టితై: పువై క ర్వేషాం ధీస్సంస్క్య్బుకా భవేత్ లికి కామైర నవిభూతా స్తే మహాత్మానో గుణాకరా? అభయం స_్వసంకుద్ధిరిక్యాద్మిపకృతిం గ్రాతాః 31 అత ఏవ న చాన్యస్మిన్ననో యేషాం హి గోచరే శ్రీమాం సర్వజగ స్ధేకుమవినాః?నమీశ్వరం 8కి జ్ఞాత్వాచార్యోపది షన 'సేవంతే వై దికాధ్వనా బవాుజన్మార్టితము లయిన పుణసములచే నంక్క్చతనమయిన చితృము కలవారు, కారుములచే తివర్క్చ్చుంి పాొంననివావు నర్యగుగా ములకు స్థానముగా నుందురు, వాకు మహోమ్మ ౦. అభయము సత్త నంశుద్ధి మొదలయిన విశేషములు కల [వకృతి నా(శయించి యాం దుః. కావువనె వారి మశస్సు ఇకరతిమయ పున (దరరఎవదు. వారు నర్వజగ త్కారణము ఆనినాళ్లి ఈశ్యరుడ నయిన నన్ను క్షానమున "కెలిసిలొని కాస్త్రాచార్యోవదిష్టు మయిన వైదికమార్గమున సేవింతురూ పూర్వము అఆసుకనంవత్సి కల అని ద్య్వాంసుల గతి నిహూపితమూ ఇచట యైవసంవత్త్వి కల విద్వాంసు ౨ గతి నిచూవిత మయునది. 1ఓ. నతతం కీర్హయంతో మాం యతంతశ్చ దృఢ(వ తాః నమస్యంతశ్చ మాం భన్తాషై నిర్వయుక్తా ఉపానతే ॥ తే చ కేన (పకారేణ భజంతీత్యుచ్యుతేఒధునా కక ఉపసృత్య గురుం (దిహ్మనిష్టం 'వేదాంతసద్దిరాం పిదారేణ తథఢోంకారజపోపనిషదికణె * క్ష0ళ్ వేదాంశ్యపతిపాద్యం మాం కి రయంతోఒద్వయం సదా వేదాంఠశ్రవణేనై తే నిశ్చిన్వంతో హి మేతి దిక్ కీ! యకంకో మననం నిత్యం న్త్తరై్రః శుకమాదూత్ కుర్వుంతః సంయుకాా కాంతిదాంతికెంత్యాదిసాధ నై: క62 చాల బితుమశక్యాన్యహింసాసళ్యముథాని చ (వశాని ప్రతిపక్షైశ్చ యేషాం తే దృఢనంయకాః శతక కాయేన మనసా వాచా నమస్కుర్వంత ఆదరాత్ మాం సదా వాసుదేవం శ్రీభగవంతం కృషావిధిం 10
నవవకాధ్యాయము ర్79 ఇవ్షదెవతరూపేణ గురురూపేణ చ స్టితం భ క్త మద్విషయేణాతిపేన్దూ యుక్తాః సదైవ మాం 105 ఉపాసతే సజాతీయ్యవత్యయేన నిరంకరం విజాతీయం తిరస్కృృత్య నిదిధ్యాసనతత్పరా8 1/6 ఇతి సాధనపొ ష్కల్యే సతి వేదాంతవాక్యజం 1ఐ హ్చైక్యగోచరం జ్ఞానం సాకిక్కారాత్మకం ఫలం శ(7 భవ త్యేవ తత సద్యోము కక్తిరిత్యాశయో హెరేః వా శే విధమున భజింతురో యిచట నినూవిత మగును. వారు మొదట (గ్రవ్మానిష్టు డయిన గురువును కజేవింతురుు ఇది ఇశమూవనదనము పిమ్మట "*చాంత వాక్యమ ల విచారణ మొన రింతురు. ఓం కార జవ మె నరింతురు. ఉవనిమవత్చారాయణ మా-చ౭8౦శురు., వేదాంత [వఠిపాద్భుడు ఆద్యయుడు నయిన నన్ను కీర్పింతురు. "వేచాంక (ఛవణమ: న నన్నే దిక్కుగా నిశ్చయింతుకుం నత్తర్క. సహితముగా నాదరిమ.గా వినిన దానిని నిత్యము యెల్నిం చయుచు మనన మొనరింతురు.. శాంతి బాంతి వాంతి. మొవలగు సాధనవుల ,.కూడినవ్నార్తె ఆహీంన నత్యము మొదలగు (వరము లను విఘ్నవమలచే చలింవ చేయ శక్యములు కానీ నాని నాచ 80తురు. దృథఢనంయవము కలనా రగదురు. కాయేన మనసా బాా ఆదరను.న నమన్కంరి.తురు. ఇన్నదెవతరూవనముగా గురు రూనముగా నున్న నన్ను, వాసుబేవుడు స్రీ భగవానుడు కృపా విధి అయిన నన్ను నమస్మ_-రింతురు. మద్విమయ మయిన (పేమ భక్తితో గూడిన వానరై నిళ్యేము నన్నుపాసింతురు. విజాతీయ 1నత్యయము. తిరన్మంరంచి |తోసి పుచ్చి నజూతీయ (వళ్యయముతో నిరంతరముగా నన్నుపా గించురు. న ధిాధ్యాసన తత్ప్సరు లగుదురు, ఇట్లు సాధన పౌమ్మ ల్యముండగా వేదాంత వాక్య జనస్ట్రము 1బహ్లైళ్య గోచరము సావొ త్కా రాత్మకము నయిన జ్ఞాన ఫలను: తలుగును, అడియీ సద్యోమ. కి యని భగవానుని భానము.
క్8ి0 గీ కాభానవకాశము ఈ (వకఘుట్ట మంతయు సాధన వర మగ'పటచే భావ్మవ కాకన మనకు మరాల నుయిన (శ్రీ పభుసూవనకరన్వతీ వచనముల గూడ ఛావించుట సాఫకల కువకాగ5కనము పుశరుక్త క బురరు పాఫతో ల్లారమున కిది సనాకారము *+నంపాదింప గలము. గుహూప కదశమూ “వేదడాంక వాక విచావము (వావ జపము. ఉరనివచానర్యన మూ "వెంంవలస చాఎచే నన్ను సర్యోపనిష తృక9ిపావరి (ళా స్యయావ ముగా కీర్పన మొ :రితు ప. కీర్తన మనగా వే వాత కాస్త్రాధ్య మక రూవ మముశ (శ్రవణ వ్యాపారము శనన్ను విష కుకుగా జేకళొతుటం యతంతః గురునన్నిధిలో గాని యికర స్థబమువ గాని వేదాంత ముల కవిరుద్ద మయిన నత్త ర్కా_నునంధానమున ఆ పామా.3స్థకం కో రహితముగా గురూపదిష్ట మయిన నా నస్వమావమురు థఛాకణమూ వేయాటకు ంయతన చొనరిం చుట, (శవణము చే నిర్ధాంకమఐంన అర్ధ మును బాధిచుశంకలను పోగొట్ట గలిగిన తర్క_యుక్స్తుల నను 36థో సనించుట యను మననమున వరాయణులు కాదగురుం దృఢ(వ ఆః క (వతి వతులచే చలింత జేయుట కశక్యము లయిశ అహింన-నర్ స్టమా ఆస్తేయనః -- (బన్మచర్యము - ఆవర్శిగహము మొవలగు (వ్రత ములు కల వారు కావలెను, అనగా శమ దమాది సాధననంవన్నిలో కౌదగు నని భావము. ఈ అహింసాకులు సార్వభా మములు- యేస్త మూఢ వితీ. పృ స్థితులలో గూడ భావికగా వ జాం యంము గాని ఏ ేశము నందు గాని, ఏ శాలను నందు గాని, యజ్ఞాది (ప మోడా నము నందు గాని హింస నొనరింవ నసి సామాన్యము క [వవ ర్తించూ వా రగుట యుక్తళు, దీనిని మహా వతవుందురు. నమర్యంత:- నళలా కల్యాణ గుణ నిధాశముడ నయివ నన్ను ఇవ్ట జేవతా రూవముశ గురు రూవమున నున్న నస్ను [తికరణనముల నమస్కరించుట సమౌ న్యంతశ్చ అని మూలమున “చ” కార ముండుటచే [శవము - కీర్త నమన రగా ము- పాద సేవనము = అర్భనము-నందన ము- చాసస్టము-- నఖ్ధము-- అత్మ వి వేవనముం నసినూచించిన విధమున వంవన నవాచరోొ
నవమాధ్యాయనుం క్రి1 తము ఆయిన (కవణాదులును సూ దితముగ్దేలగును. అర్బవము పాద “శీవసము నను నని గురు రూఫు డయిన ,భగచాను నందు సుకరమె* ఇట్లు శమ దవమాది సాధన నంవన్నులు వేడాంత |శవణ మనన -వరాయణునైై వరమేశ్యరు నందు వరము గురువు నందు |చేమతో “నమస్కా-రాదులతో (వవర్తించుచు వీఘ్న రహితముగా వరిపూర్మ్మ ఇర్వ సాధన నంవన్ను ల్రై నర్నుపా సింతురు. విజాతీయ (వత్యయానం తరిత సజాతీయ [వకస్ట్రమ ్యవవానామున (శవణ మననముల యుత్తగ “కాలమున గలుగు నిధిాధ్యా6రనమున నన్నుఉపాసింతురు. ఇట్టిసాథధన ఇఅామ్మల్య మున్నవూడు “ఆభాంహ్మోన 4” తనుజ్ఞానము సర్యశేం కా శ్రలం కాన్స్ఫృష్ట్రమై సర్వ సాఫస ఫలణభూతముగా భాసించును, తన యుత్పత్ని మాత్రమున సే దీపము చీకటిని బోగొట్టిన విధమున అజ్ఞా శవమును తే త్కా-ర్వమును ఇశీంపజే మును, కావున నిది నిరకేయమూ ఈనె సామోన్మోమే హేతువు, ఇందు భూవిశా జయ క్రమము గాస్ భూమధ్యమున (ప్రాణ (వవేశము గాని మాస్ధన్య నాడీ జార్ధరమున క్షపాణో(తః-మణము గాని అర్చిరాది మార్గమున (బక్మలోక గమ వమా గాని తద్భోగాంత కాల సీలంబముకాని య ేతీ.తవమక వాదు, శావుననె “ోగువ్యాతమం (పవమ్యూరి” యనుట యాక్త్యము, ఇల్లీ -చట భగవానుని యభిపాయము గంభీరముగా నున్నది. 16. జ్ఞాన యజ్ఞేన చావ్యనేన్టి యజంతో మా ముపొసళలే వక ల్మ్యేన వృథ కేన బహాథా;విశ్వతో ముఖం భగవద్గోచరం జ్ఞానం (మారూపం (ప్రదర్శ్య+చ 168 తశాతమధియాం (్రహోోపాసన్నాదిహు ధోచ్యతే జ్ఞాన యక్హేన వేదో కాహంగహోపాననేనక్షిద [08 త్వం వాహామస్మి భగవో దేవ తే+-హమితీరి తే జ్జానం తదేవ గోవింద యజనం తేన తత్పరాః $10 ఉపాస్యోపానకా భేద చింతా రూపేణ నిస్పృహాః మా మేవ భేద వ్యావృ క్త్యా చింతయంత్యు త్తమా జనాః 111
క్82 గ్తాభావ్మవ కాశేషా అన్యే భేదేన వేవో క్రాదిత్యో దబిహ్మేి తత్పరాః ఫతీకోపాననేనై తే మధ్యమా మా ముపానతే 112 ఉభయథత్రాక్షమా కాంచి దుపాసీనాశ్చు దేవతాం అన్యే కర్మాణి కుర్వాణాః (ప్రకారైై రృహుఖి స్సదా 111 మా మేవోపానతే విశ్వమాపం సర్వ గతం హరిం ఇంత వరకు నిహమూపించిన (శ్రవణ మనన నిధిధాష్రసనా2_వమ- రలు కొందరు నన్నుపా సి,తురు. వా రుత్తములు, మధ్యములు. మందులు నని మరాడు విధముల నుందుకుం వారును స్వాను రూవ ముగా నన్నుపాసింతురు. భగవ ద్లోచర మగు (వమా రూవ ముగు జ్ఞానమును (వదర్శించి అందతుుము లగు వారి (బహోగ్హపాసన మనేక వపిథవముల నుండుట యిందు (వదర్శిక మగు చున్నది పూర్వోక్త సాధనా2నమద్ధలు జ్ఞున యజ్ఞమున సన్నుపా సింతురుం ఇచటి జ్ఞాన యజ్ఞము వేదోక్త మయిన అవాంగహో పాననము? “త్వం వా అవామస్మి భగవో చేబ తే ఆవాం వై త్యమసి”? భగ వన్ సీవే నేను ేవ నేను నీ నంబంధి, నేసే సీవు అను వేదోక్త మయిన అవాంగ హో పాసనమా క్లానము. అది వర మేళశ్యర యజన రూవ మయినందున యజ్ఞహుం,. ఇది గోవింద యజనము- ఈ జ్ఞాన యబ్ధ్ఞముస తత్ప్చ్సరుర్తై ఉపాస్యోసాసకుల అభేన చింతా రూస మున సిన్స్ఫృవానై భేద జ్యాపర్వనమున నన్నే చింతనము చేను దురు, ఇట్టి ఏరు ఉత్త్పమోాపొనకులు,. కొందరు మధ్యములు- ఉపా పోస్ట పానకుల భేదమున ఉపాసింతురు, “ఆదిత్యో హ్మే క్యా దేశః?” అను వేదోక్త మగు (వతీకోవాననా రూన మగు జ్ఞాన యిజ్హమున- నన్ను పాసింతురు.. వీరు మధ్యములు. అకాం[నహోపాననమున గాని (వతీకోపాననమున గాని అనమద్ధలగు కొందరు 'మందులు వేసి. "జీవత నుపాసింతురుః సర్వదా బహు (వారముల కర్మల నాచ ఓంతురు, ఇట్లూన రించుచు బహు [(నకారవముల విశ్వరూపుడ నయిన వన్ను ఉపాసించు చున్నారు. ఇందు ఉత్తరోత్తృరులకు పూర్వ
నవమౌా ఫ్యాయనుం కరక ఇప్రూర్య భూమి లభించును. 16. అపహాం [కతు రవం యజ్ఞః స్య భావా మవామావధం మంతోనా మవామేవాబిక్ర్ మకామగ్ని రహ హుతం। బహూుధోపానతే చేతృ్మధం త్వా మేవ తత్పరాః 114 "సీవంతి ఇత్య'పేకొయాం (పాహస్వస్యాభిలాకృతాం వారు బహుధా ఉపాసించు వారయినచో నిన్నే తత్పకులై -శీవించు. చున్నా రనుట యువవన్నము కాగలదా! అనెడు శంకా నమాూాధానముగా భగచవా౯ లా నఖిలాక్ష్మకు డఉటను నాలు“ శ్లోకములతో నిహూవీంచు చున్నాడు. [శౌతోధ్వరో ఒగ్నిష్టోమాదిః చతుః స్మార్డ్తు యజ్ఞకః కేర్ (ప్రసిద్గో వైశ్వ దేవాదిర్దహా యజ్ఞతయానృతౌ పితృథ్యో దీయమానం చ యదన్నం తత్స దేరితం 116 ప్రాణిభిర్భుజ్యమానం వ్వా భేషజం వావధం స్కృతం యాజ్యా పురోను వాక్యాది మంత్రో యేనాధ్వరే హవిః క్షే? దేవేధ్యో దీయతేఒథాజ్యం ఘృతం సర్వోపలకణం అగ్ని రాహవసీయాది రవిః (మేపణాశయః 118 హుతం హవన మిత్యేతతృర్వం విష్ణు రహం హరిః పతదే కైక విజ్ఞాన మపి విష్ణో రుపాననం 118 క్రియా కారక ముఖ్యం యళ్సర్వం నా స్తి హరేః పృథక్ -వేవోళ్లు మగు అగ్నిష్టోకూది మరూగము (కతువ్ర. స్మార్త యగునది యడ్ఞ్ఞము, (వశిద్ధ యమున వై శ్యచేవానెకము. ఇది మనో యజ్ఞ మని నతు లనినవి- పిక్చి చేవతల కిచ్చు అన్నము నకు స్యథాం. అని పేరు. ఓటమి (వభవ మయిన అన్నము నరర్థవాణులం ుజంచు నవి చెచుధము, వైవ్యమున కువ రుక్న మస భేరజ మేసి జొమథ మసన, యాళ్యా పుళోరు వా క్యాదికము మంత్రము, ఈ: వంత మువ్చఎంది దేవకలపు హూ)ను నిమ్తుపం ఆజ మరునది భ్ళుశకముంు నెయ్యి. శర్యరా 1 వవాన్థము౨ కి శూపలమణా నుం
కరక గ్ తాభావ్యవకాశను అన్ని వా3ిస్సు లను ఆజ్య వదమున జెప్ప దగును. | కేశాగ్నులలో నొకటి యగు ఆహావనీయాగ్ని యిదట అగ్ని- బావిః [వమేవణ మున కది యాశయము- హుత మనగా హవనము* వావిః (వమ. వము, ఈ సర్వము పిష్ణువు- నేనే శర్వ నహం వర మేశ్వరః వీనిలో 'నేవ్లైక జ్ఞానమును భగవ దుపాననమే కగు నని సూచించుటకు. (వల్యేశము అపాం వదము (నయుక్త మయినది. [క్రియా కారఠ సల జాతీ మగనది యేది యయినను భగవ దతిరిక్త్కము కాదసి? సముదాయార్థము. 17. పితావహా మన్మ జగతో నమూతా ధాతా పితకాముజాః "వేద్యం వవితమోంకార బుక్సామ యజులీవ చ ॥ సర్వస్య (ప్రాణి జాతస్య పితాస్య జగతోస్మ్వహం 120 జనయిత్రీ తథా కర్మఫలదాతా పితామహః వేదితవ్యం పవ్విక్రం చ శుద్ధిహేతురహం హరిః కప జ్ఞానసాధనమోంకారో నియకాకరపాదబుకొ్ సామ గితివిశిష్టా సా యజుర్హ్యనియతాకరం 12న ఏత త్త్రివిధమ(తో క్రం శౌతకరో్శోపయోగి చ అధర్వాంగిరసోప్య(ల్ర బాద హ్యం తేఒహమస్మి తే 128 నగ్వవిధ్యపాణి జాతము కల జగమునకు జీను జనకుడను- జనయి।తిని. తండి తల్లి ననుట, కర్మఫల డాగ శీను, ధాఠతా- పోమయితను శేను- పితామహుడు. వీతుః పిత నేను. "వేదన్టిం వేది తవన్నమగు వస్తువు తెలియ దగిన వస్తువు నీను, వవిత్రం పూజ్య లే అనేన ఫూజాసాధన మగు పావనము శుద్ధి హీకు వయినగం గాస్నాన గాయ।తీజపాదికము నేను వేడితవ్యమగు (బవ్మావిషయమనున 'వేవన- సాధనము క్షానసాధన మగు ఓంకారము నేను, నియళతాతరపాద. ములు గల బుక్ బుగ్వేవము నేను, గీతివిశిష్ట మయిన బుబ్బుం- ము సామ అడి నేను, గీతిరహితము అనియతాయర మగు యుజూ “శ్వేదము "నేను: జుక్సానమయజూరూవముగా తినిధముగా నున్న
డ్రి సవమా ధ్యాయము వ మంతజూత మిచట శర్మోవయోగి యగునది నివీరూరముం అధర్యా తక మలయి.న మంతజాతము కూడ నేనే అని చ శారము వలన న్పస్ట్ర మగును. ఇశిహోన పురాణాదికము కూడ ఇచట నం గ్రావ్యా మని కొందరి నూదచనము-
- గ౭ిర్భక్తా (వభుస్వాతీ నివానః శరణం సువ్చాత్ (వభవః (వలయః స్దానం నిధానం బీజ మవ్య యం!
గతిః కర్ణఫలం భర్తా పోష్టా శోభనసాధవై. 8
(పళుః స్వామీ మదీయోయమితి స్వీకార నమ్ముఖః 24
సాక్షీ శుభాశుభ్యదష్టా నర్వేషాం (ప్రాణినాం నదా
థోగస్టానం నివానః స్యాచ్చరణం చా ర్రిహృత్సతాం 125
సుహృత్ప్ర9త్యుపకారాన పేశస్సన్నుపకారకః
ఉత్పత్తిః స్థితిరంతో వా (త్రయః (సష్టాదయోధవా 121
కాలాంతరోపథోగార్హ వస్త్వాధారో నిధానకం
నిధిర్వా పద్ముశంభథాదిర్సీజముక్ప త్తికారణం 127
అనాద్యనంత మేవాహం సర్వం మత్తః పృధజ్నచ
ళ్ ట్రా గమృతే ఇ€*” పొందదగినది కర్మఫలము గతి నేనే,
భర్తృ పోవకుడు సుఖసాధనదాత నేవే. (వభువు స్వానిం పీడు నా బా దనసి స్వీకె రించు నాతడు న్వీ కారనమ్ముఖుడు. నేనే, సావీ. సర్వ [వాణులకు నుభాకుభ (దన్ట నేనే. భోగస్థానమును నివాశ మందుకు, అది నేనే, మంచివారల యారి, బూరించుణాడు శరణము. శరణము -జీనేం (వత్యువ శారాజీేయో రహితముగా ఉవ కారకు డగు వాడ సున్భాల్ నేన, (వభవము ఉక్పత్సి (వలయము వికాశము స్థానము కశ్చి, ఈ మూడును నేను, (నష్ట నంవార్త ఆధారము నేను, నిధా ము శీను. కాలాంతేరోవ ఫోగార్ద్హ్హము లయిన వస్తువులకు ఆధా రముగా నుండునది నిధానము* అది నేనే, నూయ్మహావము లయిన నర్వ వనసువులకు నిధాన నధికరణముగా నుండును. శంఖవద్భాది శిథియు నీధానను అది నేనే. ఉత్పర్ని కారణము బీజము, నేనే,
586 గ్కాథావ్యవశాశమ అనాది అనంతరము నగునది అవ్య ము అది నేనే. నర్వము నేన్కే నాకన్న "వేరుగా నేదియు లేదు. 19. త పామ్యువామహాం వర్ష ౦ సనిగృష్తోమున్రత్సృజూవిం చ్ ఆవమ్బతలేం చైవ వమృత్యుళ్చ నదసచ్చానా మడ్డున! ఆదిత్యః సంన్తపామీదం తతస్తాపవళాదహం (12&ీ వర్షం పూర్వరసం భూ మేరాకర్షామ్యర్యణరళ్శిభిః శై ఇిదష్టాసు మాసేషు నిగృహీతం రనం పున 126 శై ఛిచ్చళుర్లు మాసేష వృష్ట్యా భూమౌ కీపామ్యహం 'దేవానామమృతం సర్వప్రాణ్నాం జీవనం చ వా కిలో ము ర్త్యానాం మృత్యురధవా వినాశ సర్వదేహినాం అదిష్టాసతయా యత్సదసదధ్య_స్హమ_స్రి యక్ శ0ఓ ఏతత్సర్వమహం మత్తః పృధజైన్ననాస్టి కించన సర్వాత్ళానం విదిత్వా మాం స్వాధికారానుసారత; [ఏడ్ ఏవం పకారై రృహుభిర్మామేవోపాన తే బుధాః నే నాదిత్యుడనై. యీ లోకము తవీంవ చేయుదును, తాన వశమున కొన్ని సూర్య కిరణములచే వర్షమును పూర్వ వృష్టిరూప మనస రనమును భూమి నుండి యాకగర్షి తను. ఎనిమిది మాశనూ లలో కొన్ని కఠరణములచే నిళ్ళహీత వుయిన రకనును మజలా నాలుగ మానములలో గొన్ని కిరణవులచే వర్ష ణమున భూమి యం దుంకును, జేవకల కృతము నేరం సర్వ _పాను౨కు జీవ నము నేను, మానవులకు వమృత్యుష్పను నేరు. సర్వ జీవులకు ఏవ్నొ శము నేను. అధ్యన్న మయిన సవ్వసువు కారి అనద్వస్తువు గౌనొ "నేనె అభథ్నిపానముగా నున్నందున సర్వము నేనే, నాకన్న వేకుగా నేదియు లేను. గర్వములకు సర్నాత్మా గుర్పంని స్వాధికారాను . సారముగా ఇట్లనే? వకారముఏ బునులం నన్న పొసించు చున్నాతో లి0, ్రవిడ్యా మూం సోనుపాః పూతపాపాః య్యల్తెరిస్ట్యా న్వర్గఠం పార్ట కుం శ్రే
నవవమా ధాయమా 587 కే పుణ్యమాసాద్య సుశేంద లోకం ఆశ్నంతి డివ్యాన్ దివి "చీవభోగా వః ఏక త్వేన సృధ_క్ష్వేస ఐబహుత్వేస ిఢా జనాః [19 నిష్కామాః సముపాసీనా భగవంతమధోక జం ధీళుద్యా తఈ_త్వటోధా ప్తిద్వారా ముచ్యంత సవ తే 1వ శ్రీ వ అటి అటి యే సకామాః కధంచిన్న భగవంతముపాసతే కింతు కావ్యాని కర్మాణ్యనుతిైంతి స్వకామకః 1865 తే న తశుద్వథావేన త త్యజాన పరాబజ్బుకాః పునః పున ర్షరామ్యత్యు[పబంధేనైవ సర్వథా 186 సంసారదుఃఖభాజ స్యురత్యాహ భగవాన్స్వయం భగవాను. నుపాసించువారు వకళ్వేన వృధశ్త్వేన బహు 'శ్వేన నడు విధముల నుందరు. వారు నిప్కాముల్రై అధథోతజ భగవాను నుపాననము చేయదురుం ధీశుద్ధి చ్వారా శత్యబోధము కలుగగా మోత్ము పొందుదరు నకాములగు కొందరు భగ వాను నే విధమగను ఉవాసింనరు. స్వ న్య శానమూనుసారమున కామ్య కర్మల నాచరింతురు. వాంట్టి యనుప్యానముతో నుందురు. గావున నత్త్య నంశుద్ధి కలణారు కాజాలరు, కాన తత్వ జ్ఞాన వరా య్సుఖు లగుదురు, పునః పునః జనన మరణ (వబంధమున నే నంసార దుఖభాజను లగుదురు. అశు నీ విషయమును భగవాన్ స్వయ ముగ నిరూపించు చున్నాడు. తిస్రో విద్యా బుగాద్యా హి హొతశ్రాదిజ్తాన హేతవః 101 ఖ్ ల్ వో సంతి యేషాం తివిద్యా స్తే తై 9విద్యాః స్వార్ధతద్ధితాత్ తిసో విద్యా విదంతీతి యాజ్జికా వాధ్వరైః చమాత్ పేలిక అగ్నిష్టోమాదిలి స్తే నూం వస్వాద్యాత్భానమీశ్వర౦ తధా త్వేనాప్యజాన౦తః పూజయిత్వా హి వస్తుతః [0 అభిమత్య హత్వా సోమం పిబంతీతి చ సోమపాః శేనైవ ధ్వస్తన్వర్గాపి (గ్రతిబ ౦ధకకల్మషాః 140
కరర గ్ తాభావవకాశమం న్వర్షతిం ప్రార్థయంతే తేనతు ధీళుస్టమాకులాః కే స్వపుణ్యఫలం ప్రాప్య లధ్ధ్వా స్థానం శత్మకతో౩ 141 దేవదేహోపథోగ్యాంశ్చ కామానశ్నంతి నాకగాన్ లే విద్యాః మా బు స్వేద యజ ్వేద సామచవేవ వ్న్వలం మూడు [క్రమముగా వౌతజ్ఞానము అభ్యర్యవ జ్ఞానరూ క్రాద్ధాత జ్ఞానము సంపాదించువవిగా నున్నవి. ఇట్టి మూకడు విదగ్ధలు కల వాకు (తివిద్యులు. స్వార్ధరున తద్ధిత (వత్వ్యయము చేర్చగా తివి ద్యులె అ విద్యు లన దగుదుకు, మూక విద్యలను లెలికిన వాకు 'వేద్మతయ విదులును తై?ఏద్యు లగుదుర, వీకు అన్నిష్టోమాని శతువులచే కమముగా సవన (త్రయము నందు వకు - రుద - ఆదిత్యమావముగానున్న నన్నట్టు తెలియకనే పూజింతుకు, సోమపొః --సోమపాన మొనరింతురు. అభిమవణ మొనరించి పళోమ మొన రించి యజ్ఞావశేషు మయిన నవల్సీకూవ మ'ఏ సోవమను. పొనమూ వేయుదురు. ఆ సోనుపానముననె పూకపాపులు న్వర్షభోగ వతి బంధక మయిన పావము సళిఎచిన చా రగుదరు, న్నర్లతిని కొంమీ౮ తురు, కాని వ్యాకులపాటు కలవారై ధీఘుద్ధి నభిలమింవరు. వారూ తమ పుశ్య ఫబము పొందుదు3. ఇందస్థాశమును పొందు నురూ న్వర్ష గతము లయిన దేవజేవామున నువసోగరము లగు కామమూ లను పొంకుకురు. మూ శవ్సుల కలధల్గము లయిశ ేవభోగములను పొందుదురు. వీరు భగవదిగరోధులం కారు. భగవద్భక్తు లుకు కారా “క్రీ మిం దాది జీవధక్తులు. ౨1. లేతం భుక్త్యా న్యర్లలోకం విశాల) శీణే పుణే మర్ష్యలోకళం విశంతి వ్వం 'త్రీయీధర్మమను పవన్నా గతా గతం కావుకామూా లధంతే 1 విస్టీర్హం న్వర్గలోకం తే భుక్త్వా రంభామృతాదినా స్ష(2 స్వప్నాఖేనైవ భోగేన ఉజే పుజ్యే సతీష్టదే
నవమాధ్యాయము రంక తద్దేహనాశతో భూయో దేహ్యగహణసిద్దయే [కీ$ి పునర్గర్భ నివాసొదియాకనాం కౌ విశంతిచ ఏవం తే వైదికం కర్మ జ్యోతిష్టోమాదికం పునః క్షేశ్రథీ కృత్వా తేన సనం స్వర్గం మర్యలోకం పునళ్చ తే ఇత్హం గతాగతం థోగకాముకా_పసే నిరంతరం కేశఫ్ లభంతే సంసృతొ దుఃఖం లభంతే వైన నిర్వృతిం శామ్యు పుశ్యమున సంప్రాప్త మయిన విస్తీర్ణ మగు న్వర్ల లోక సుఖమును రంభౌనంభోగమున అమృత సేవనిమున ఇంక నితర ఖథానముల _సననుధవింతురు. స్యప్నాభిన్న మమున భోగమున -ననభనింతురు. అనంతర మిస్ట్య్యవద కుయిన భోగము శీ.ణపాయము -కోగా. బేన లోకమున నంపాస్త మయిన ేవబేబాము. నశిం శగా. మరల దేవ్యాగపహాణ సిద్ధి భూలోకము చేగుదురు. : పునః ర్భనివాసాది యాతన ననుధవింతురు, మజల జోలిష్టోవూధిక మయిన వైదిక కర్శనాచరంతురు. ఆ కర్మచే గుకల న్వర్గము ఇచేరు దురు. మరల మర్త్యలోకమున శేతెంతురు. ఇట్లు "భోగ కాముకులు గతాగత మొనరింతురు, నిరంతరము నంసారమునో దుఃఖమును ఫొందుదుకు: ఏ మొతము నిర్యృకిని సుఖమును పొందరు. వార “లకు గర్భవా సాది మూాతనా (వవాహము నిరంతర ముండును, జనన చరణ (వవాహమున కాముకులు మస్న లగుదురు. అంతయు క ర్మాధీనము. ప్వాతం్యళ్యము లేకు, బలిం అన క్యాశ్చింత యంతో మాం యే జనాః వకుష్టపానతే "లేహూం నిత్యాభియుకానాం యోగ మే నుం వవోమ్యునాం 9 ఇక్టం సకామతాదుఃఖం విచార్యాగమయు క్రిభిః [146 నిష్కామాః సంత ఉత్కృష్టా మాం భజంతీతి కథ్యతే న కా రుత్వము వలని దుఃఖ ముంకుటను అగమములచే యుక్తు అచే విచాెంచి నికూపించి నిప్కాాములు నత్పురుషు సు ఉత్క్చష్ణులు వర్ను భజిుతు రని మును నిహాపిత మసచమున్నదిః నాధక్తుా నౌ
కం0 గీ చాభావ వ శాశమూ (వసాదమున కృ తార్డు లగదు రనియా నిందు నిరూపిత మగును= భేదదృగ్గోచరా యేషాం న్నాస్తి తే థోగనిస్పహాః 1 అహమేవాస్మి భగవాన్వాపు దేవోఖిలాక్మకః మ,త్తః కించిక్సృథధక్ నా స్త్రీత్యేవం పత్యంచమద్వయం 14] జ్ఞాత్వాళ్మ తేన మాం విష్ణుం చింతకయంతో నిరంతరం యే జనాః శాంతిదాంత్యాదిసంపన్నాః సర్వతోధియా 118 పశ్యంతి మదఖేదేన కృళకృత్యాస్త పఏవహి అనన్నాః = భేదద్శష్టి విషయము లేనివారు, సర్యామ్యైతీదర్శ. నులు, భోగనిన్న్సృవా లు, నన్ను చింతన చునరిం చుచు నుసాసిళ" తురు. నేనె భగవానుడను వాసుబేవ్రడను అఖిలాత్శకుడను. నా కతి ర్హిక్షముగా నేదియు లేదు- అని సమ్ను గుర్తించి నా రాయణుడనయిన నన్ను తమఆఅత్మయసి జనులు సాధన చతుష్టయశంనన్ను ల. అద్వయ" రూపుడు (వత్య్యహాపుడు ఆయిన నన్ను చింతింతురు నిరంతర మాత్మగా నన్ను చింతింతురు, వారుశాంతి దాంత్యాది నంవన్నులం* అంకట అనవచ్చిస్నరూసముగా నన్ను భావింతురు. మదభిన్న భౌవ' మున చింతింతుకు. అట్టి ఇాగరె కృత కృత్యులు. ఆదై తత _త్వ్వనిష్టానాం నిష్కానూనాం త్వదాక్మనాం ళో వేషామయశమానానాం యోగకేమా కధం స్వయం స్యాతామిక్య్యక భగవానాహ యోగవిదాం గతిః ఓ అనై రే తిత్త్యనిష్టంలం నిపూ ములు త్వ డాత్మకులు నయిన జా రే యత్న మొనరింనకుండు వారలకు యోగ తేమములు స్వయ ముగా నెట్లు కలుగును అను విషయమున ఇూగవిదులకు గతియగు' భగవాన్ ఇట్లు వలుకుచున్నాడు. ఆదరేణ సదా ధ్యానే వ్యాప్పతానాం మహాత్మనాం తేషామానచ్భకాం యోగక్షేమం సంపాపయాన్యుహం 1520 సర్వేషాం యద్యపీశోయం యోగక్షేమం వహత్యపి తథాపి యత్నముక్పాద్య తద్వారా వహతీశ్వర౩ 18
నవమాధా్యా యము ర్9క అన్యేషాం క్లానినాం న్వీశోఒనుత్చా ద్యేచ్భాకృతీ స్వయం నహాతీతి విశ్చేష్టో స్పి జానీ త్వాత్మేతి వాక్యతః న! ఆదరముగా నన్ను ఛార్టవించుటళో నానక్షులై. యుండుముహో త్సులకు వీవిధరు”స (వయత్న మునరింవవి వారలకు నేన యూగ మేమములను'సంపాదింవ జేయుదును- అందరకు వర మేశ్యరుజె యోగ తే మములను' వకించును. అయిన నిచట నొక విశేవము కలదు ఇళ కులకు యత్నము కలుగ జేకి తద్ద్వ్యారమున యోగ నేమములను ఈశ్వరుడు కలుగ జే మును. జ్ఞునుల విషయమున వేరు, శ్రానులకు ఇిచ్చాయశ్నవమ ల కలిగింపకయె షర మేశ్వరుడు యోగ చేమ ములను గలుగ జేయును* “జ్ఞాని వా అత్య అని పూర్వ వం దెప్పిన వాక్యము వలన నిచట నీవిశే వకు కలవి భావింవవలెను* 28. యేవ్యన్య చేవతాభన్తా యజంతే కద్ధమయా న్వితాః "లేపి మూమేవ కౌంతేయ యజంత్య విధిపూర్వకం | నన్వన్యేపి త్వమేవేళో దేవా స్త్వ త్తః వృధబ్న తే తద్భక్తా అసి సేవంతే త్వామే వేత్య్యత కా విదా 1565 యేన తే సంనృతిం యాంతి త్వదృక్తా నేతి తద్వద ఆఅన్యదేవాన్యజం తే యే ఫలార్జం భేదదర్శినః 158 ఆ స్పికా స్టేసి మామేవ యజంత్యజ్ఞానపూర్వకం సర్వాత్మ త్వేన మామీశ మజ్జాత్వా భేదవ_త్రయా 167 కల్పయిత్వా చ వస్త్వాదీన్ యజంతీత్యాశయో హరేః భగవళకా |! అన్నచేవతలు కూడ సీవేకడా ! సీకన్న నెవ ఈును చేకుగా అపేరుకదా! అన్న చేవ తా భక్తులు కూడ నిన్నె సేవిం శురుకచా ! కాగా అన్య దేవతా ధక్షు లు సంసారము పొందుదురని శృ భక్తులు గంసారము పొంవరని భేదము ఇెవ్వూకేల! ఈ విషయనుః శుశదనుం చేముఘు. అక్య చేరతలను యజి౦చువారు సలముకొరక్షై యజంతుకు, భన దృష్టితో నుందురు. వారును అస్పికులే- నన్నే యజశింతుకు అజ్ఞాన పూర్వశముగా యజింతురు. నేను సర్వా
శ్92 గ్తాభావవకాశము త్దకుడనయిన _ వరమేశ్వరుడ నని గుర్తింవక భీదదృక్టితో వస్తారా దులను కల్పించు కొని యజంతుకు. అవిధిపూర్వకము” యజిం తరు. మోయమ్ము పావక విధి రహీతముగా యజింతురు.. గావున పునరావర్తనమను పొందుదురు. నంసారమును పొందుదు రని థగ వానుని యూశయము. విడ. అపాం హి నర్వ యజ్ఞానాం భోనకా చ (వభు నేవ చ న తు మామభిజానంతి త ల్నేనాతశ్చ్యవంకి తే 1 అహం విష్ణుః సమస్తానాం యజ్ఞానామాశ్రయః వభుః 168 మత్స్వామికా హి యకాప్టే యజ్ఞో క్రా మహేశ్వరః తథా తేమోం న జానంతి యథావచ్చాస్తగోచరం [80 అత పే తత్ఫలం భుక్త్వా పతంత్యస్యాం కుసంనృతౌ యే తు నర్వేశ్వరం తత్తదేవతాన్వపి మాం హరిం 140 (పపళ్యంతో యజంతే తే ముకక్తిభాజః ళనైళ్ళనైః నేను విష్ణువు- సర్వయణ్ఞముల 'కాశయము (వభువును యథ. వుల కన్నిటికి నేనె స్వామి. యజథజ్ఞఫోక్త మహేశ్యరు డను నేనెం- ఇట్లుగా ఇాస్ర్రృనోచరముగు నన్ను చారట్లు గుర్తింవరు.. కొవున ఫల మనుభవించి యా కుశంసారమున వడుచున్నారు. ఆ యా బేవ. తలలో ౫'హాడ స ర్వేశ్వరుడ నయిననేస యున్నానని దర్శించి యజిం" చవారు శనైః శనైః నెమ్మది నెమ్మదిగా ము క్రిభాజను లగుదురుం ఏ5. యాంతి "చేవవళా దేవాన్ పితరాన్యాంతి పితృృవ తాః భూతాని యాంతి భూ లేజ్యా యాంతి మచ్యాజినోపీ మోం!' అనావృ్తి ఫలాభా వేస్యన్యదై వత యాౌబినాం (1 (భువా త్యద్రఫలావా ప్రిరిత్యేవం భగ వాన్వదన్ భగవద్యాజినాం తేభ్యో వై లకణ్యం వదత్యలం 12 వసురు[దాదయో దేవాస్తత్సంబంధివతం హి తక్ పూజనం చాపి యేషాం తే వస్వాదీనేవ యాంతి వై [45 అగ్నిషా త్రాదిపిత్రాణాం యే (శాద్దారిిర రృకాః
“రు నవనూథ్యాయమూు క్98 తానేవ యాంతి పిత్తూం స్తే రాజసా న్తత్సరాయణాః 11కీక యక్షో రక్షో గణాదీనాం భూతానాం పూజకాశ్చ తాన్ యాంక్యేవం భగవద్భక్రా మాం విష్ణుం వర మేశ్వరం 106 సదా పూజయితుం శీలం యేషాం మద్యాజినశ్చ తే య్ దేవతాసు సర్వాసు భగవద్భావ దర్శినః 188 శే మత్స్పరాయణా యాంతి మామేవ పర మేశ్వరం ఆహో సమానేప్యాయాసే త్య క్వాన్యాం తుదదేవతాం 107 మామేవ వాసుదేవాఖ్యం భగవంతం భజంతిన మదజ్హానాదతీవాల్పఫ లభాజో భవంతి తే 168 అజ్జానాం మందథాగ్యానా మహో దువై౯వసంభవం ఇత్యభిప్రాయ ఈశసం్ర కృపాన్టేర్ణగతాం గురోః 1649
అన్య దై నతు లను యజిం చు చారల కనావృత్తి ఫ లముండదుం నంసారమెయుండును. అయినను తు(ద్రఫల (గ్ర వారలకు నిశ్చయ ముగా నుండును. అని భగవాక౯ వెవుచు భగవద్య్గజన మొన!6చు. చారలకు అన్య బేనతా యాజసల కన్న _వైలథణన్రై ముండుట నిందు సూచించుచున్నాడు. అవిథి పూర్వకముగా యజన మొన 80చువారు మూడు విధము ఆ నుందురు, అంతక రణో పాధికము లయిన మూడు గుణముల భేదమువలనవారును మూడు విధముల నుందురుం శొందిరు. సార్హ్యికలు, 'దేన్నవతులు, వసురుదాది త్యాది దేవతలకు నంబంధించిన ఒలి నివేదనము (వదథీణము (వహ్వీభావము మొద లయిన ఓధమున వారు పూజన మొనరి-తురు. వా రా ేవతలను పొందుదురు. రాజనులు వితృ్మనతుల్కు అగ్నివ్వశ్రాది పితృ చేవకలకు (నాది నిధానములతో వారు ఫూజ లొనరింతురు, వారు వితృ “జీవులను పొందుదురు. కొందఠు తావసులు. భూత వతులు, యత్తు లను రతీస్పులను వినాయకులను వమాతృః॥ ణనములను పూజింతుకు, వా రా భాలములనె పొందుదురు. భగ వద్భక్సు లగువారు విష్ణు వర మేశ్యరుడినగు నన్ను యజింతొరు. నన్నె నిత్యము ఫూ జించుశీలము
క్[శ్వ గ్ తాభావవకాశమం వారల కుండును. నర్వ చేవతలలో భగవద్భావమునె దర్శింతుకు, వారు" మతల్ప్సరాయణులం. వర మేశ్యరుక నయిన నన్నే వాకు పొందుదురు. పూజన మొనరించుట యను నాయాక మంతట నమూన మే. అయి నను ఇతర యుద ేవతలను విడనాడి వాసుజీవ భగవానుడ నయిన నన్ను వారు భజించుట లేదు. నా తత్త్మ్యము నరిగా "తెలియ నందున చా రట్లొనరింవరు. కావున చా రల్పఫల భాజను లగు చున్నారు, అజ్ఞులు వాంచ భాగ్యులు నయిన చారి దురదృదవ్హ్ను మేకన దగును. జగద్గుకువు కృపాసింథువు నయిన భగవానుని అభిప్రాయ మో నిధముగ నున్నదని గుర్తించ వలెను. 26, వతం పువ్చం ఫలం తోయం యో ము భక్త్యా (వయచ్భతి! తదహం భక్ష్యుపన్భాత మళశ్నామి (టయ తాత్మనః॥ అనావృ _ర్రిఫలావాప్కై కార్యా భ్తిర్న కేవలం (శ్రీహరేః కింత్వనాయాసారాధ్యత్వాదపి సజ్జనెః 810 ప్యకం పువ్చం ఫలం తోయం ఆన్యద్వా వస్తు కించన యదనాయాసలభ్యం యః కళ్ళనాపి నృదేహరృథా క? అనంతై శ్వర్యపతయే మహ్యం (్రీవిన్షవే సుఢీః వాసు దేవాళ్చరం నొప్పి కించనేతి మనీషయా కేల వ్రీశ్యా భృత్యన దేవాసా వీశ్వరాయార్పయత్యతః మత్స శ్త్వానాస్పద [దవ్యాలావాక్సర్వస్య వ స్తునః 2/5 మయార్జికతయా సర్వం మదియం మేఒర్పయక్యయం ప్రీశ్యా (పయచ్చ్భతి _స్తన్య శుద్ధళుదేర్మహోత్మన, 17ట్ పుష్పపషత్రాది తతృల్గువ _స్వహం పర మేశ్యర, స్వీకృ త్యాశనవత్చీ్రత్యా తృప్యాపి 1 పతిభుగ్ధ రిః 115 యస్ఫాత్సమర్చితం క! మత్స్వీకారేఒస్టి కారణం (్రీదామ వాహ్మజానీత తండులాశనవద్యతఈః శక పరితోషనిమి త్రం మేభ కిరేవ న చెళవం అతో డేవాంతరం హిత్వా మామేవ నరకం యజేత్ కే?
నవమా ధ్యాయము క్05 శీవలము అనావృత్తి ఫలప్రాపి, వై. భక్షి ననుసరింత వలయు జనుటయీ కాదు. (శ్రీవారి అనాయాసమున ఆరాథ్యు డగుట వల నను నజ్జనులు భక్తి ననునరించుట యుక్తము, నృతము పువ్సృము ఫలము తోయను ఇంక నితరమగునది యే బేని కాని అవాయాగన లభ్య మగు దానిని నరేహాధారి యెవజేని అనం ఖై శ్వర్య వతి న్రీ విష్ణు వయిన నాకు “వాసుబేవుని కన్న వరము లేకు” అను బుద్ధితో (గ్రీకితో భృత్యుని వలె సమర్పించునేని నా నత్త్యరహిత మగు [దవ్వమే లేనందున సర్వవస్తువు నా యార్జిత మే యమయినందున నా వస్తువునే నాకు (వీకితో నమర్చిందు నేని శుద్ధ బుద్ధి మజోత్ముడు వగు నాతని నతి పుష్పాడిక వస్తుకల్పమే యయినను నే నశనము వలె (వీతితో స్వీకరించి సంతుష్టి పొందుదును. వారి. ప్రీతిని భుజించు వాడు కదా? గీశలొని అశనవదముూ సీ కారార్థమున లత్మ శకము, (వీత్యతికశయమను గోచరించును. బేవతేలు తినరు | తాగరు, మాచి తృప్పి పొందుదు రని [శుతి*న సహా వై దేవతా అశ్నంతి న విబంటి వత చేవానృుశం దృష్ట్యా తృవ్యంతి” ఇద్బినది అల్పము కచా! తృప్ని యొట్లు! ఆది భక్స్యువహ్భాతము. [వీకి దత్తము (వీతితో నిచ్చుట నాకు తృప్పి.గన్రీదాముడు కుచేలుడు (లాహ్మణుడు వ్రీకితో వటుకులు తెచ్చెను. వానిని భుజిచితిని, నా వరితోవ నిమిత్తము భక్షి యే కాని వైభవము కాదు. విత్తవైభనము కన్న చిత్తవై భవ మానశళ్యకము. కావున 'జేవాంతరముల విడిచి నన్ను సేవించవలెను 27. యత్క_గోపి. యదశ్నాపి యజ్ఞవోపి. దడాసి యత్ యత్త్తృవస్నసి కాం కజేయ తత్కు_రువ్వు మదర్చణం! యత్కరోషి స్వతః (ప్రాప్తం యదళ్నాసి న్వతృప్పయే [గౌతం వా స్మార్తమధవా యజ్జుహోషి విధేర్చలాత్ 11/8 అతిధ్మిబాహ్మణాదిథ్యో హేమాన్నాది దదాసి యక్ చాంద్రాయణాదికం దోషళాంత్య్యై చరసి యత్తపః క? ఉచ్చ౦ఖల(ప్రవృ శ్తేర్వా నిరాసాయాత్మసంయమం
596 గ్ తాభావ్యవశాళి సం లౌకికం వైదికం (ప్రాణిన్వభానొద్వా కరోషి యక్ [88 మమయ్యుర్పికం యా తక్సా్యాత్కురువ్వ త్వం తధా సదా సమకృక గతం నర్వం సమర్పణ ఫలం యకః 181 ఇక్యాక్మ నేప దేన్యాక హరికా దర్శికం స్ఫుట ఆవళ్యం భావినాం సర్వకర్మకాం పర మేశ్వరే 18 (ప్రీక్యా సమక్పణ) నిత్యం భజనం మే మమేశతం న తు క్వదిక్తదర్దేసి కర్తవ్యా వ్యాసృతిః పృధక్ 105 ఇత్యేవం వాశముదేవర్య]శ్రీహరేరశయ! పరః భళవవృజన మెళ్లొనరంద. వలెకు! ఇళ్లారరింం వలెరు. యక,-కోషి- చేం నావంంతునో! వాస్త ఘు లేపక్మశు న్వ్యతః [పాప్తము రాళపావ్వము నగు దాం చే9 నాచరితువో దాన్. నా యర్పణ మొసశరింపుకు, సీ గమనాగమ రాదు నన్నిటి నా కర్చింపుము. యవళ్నాసి- సీ తృప్తి కొరకు గాని కర్మ సిద్ధి కొజిన గాని తిను డానిని మవర్పణ ెంంరరింపుకం.. చుప్పుకోమె. కొస అలనఃన నిక్యము నిర్వర్తించు (ెశస్మార్త హో కుమురు నాశర్పిం ॥ తృేవత్యసి- (వకిరువ కృరనుం అన్ఞాక పొవని ృక్వి (పానూదిక పొవనివృత్తికి ఆచరించు చాందా మశాదికనుం ఉచ్చ? ఖం వృత్తిని రాశమువనైై శీ ముం నదియ హల నీ కువ) ద్యు వలో మును నిత్యనై బుత్తి క కర్మలకు లౌకిక చై ది కర్మలకు (పాశీళ్యభోన మున నాచరెంచువాఎని వారుంవన్చేకము లకర ట్లా దరింపుము. కురు మ్వయని ఆక్షనేవద ముడుటచే”ో సరన రున్పణఫలకు శమర్పక గత మెో ఎని ధగవాకా స్ఫుటముళ నూ దిం చెరు. అవళ్యం భావి గర్వ్య కర్మలను (వీతితో భగవానునుము కమం వముటయె వి 3స్థధజన మూ. ఇవియే నేను చెప్పినది, అంకులకై వేకగా చ్యాపార మేమి యూ లేదు ఇల్లి దట ఇాసు దేవ భగ వానుని భావము గుర్తింవ వలెను = 23. కు గా సభ్ర$లై కే$3 మోహమ్కేసే 1 ఏ3ఫనై 8
నవనూభ్యాయము ర్97 నన్యానయో గయు శ్రా త్భా విమకో మామువై వ్వసి భజన స్యేదృశ స్యేశః ఫలమాహ జగద్దురుః కేగికీ ఏవం పిద్ధేఒప్యనాయాసా న్మదృజనే నతీష్టదే ఇష్టాని షే ఫలే యేషాం కైస్వం కర్మాఖ్యబంధనై:ః 188 మోక్యుసే న తు సంసర్గం (పప్రాష్ఫ్యసీశసమర్పణాత్ సన్యాసో మయి గోవిందే సర్వకర్మనమర్పణం 186 ధీశోధకతయా యోగ సేన యుక్తన్నమాపాతః శోధితో యోగ్యతాం నీత ఆత్మా యస్యాంతరం మనః 187 జీవన్నేన విము కస్సన్నజ్ఞానానృ తిబాధనాత్ సాకొెత్కృరాత్మత_త్వస్సన్నాం కై వల్యపదాభిధం 188 పతి తేఒస్మిన్ శరీరే త్వం కేయా(త్పార బ్ధికర్మణః ఉపై ష్యస్యధునా బహ్మరూపః సన్నేవ మద్వపుః 18 సర్వోపాధినివృ త్త్యా "స్వే మహిమ్న్యేవ (వ్రతిష్టితః భవిష్యసీతి తాత్సర్యం (్రీమద్శగవతో హరేః న! ఇట్టి భజనమున కది ఫల నాని జగద్గురువు థెవ్వు చున్నాడు, ఇర్వకర్శ "న మర్చణ రూవ మమయిున నా భజన మీ విధముగా ననా యాన సిద్ధము. ఇది యిన్షఫల| వదము ఇక నీవు శుకాఘభ ఫఐమాల విచ్చు ఇష్పానిష్ట ఫలములు గల కర్శబంఫనముల నుండి విముక్తుడవు “కాగలవు, నర్య మిాశ్వరార్పిక మొనరించి నందున సీవ్రు నంనక్షము చశంసారమును సొందవు. గోవిందుడ నయిబ నా యందు నర్యక ర్మమ రృణమే సన్వానము, ఈ సకుర్ప+ మొక యోగము. ఇది. ధీశోధ శము, ఇట్టి యోగమున కూడు కొనిన నాడు థీకూక్తుడూ. యుక్తు కనగా నన్తూహెతు మం తోధికుడు, యోగ్యతను పౌండినవాము.. ఇట్టి యోగ్యత ఆ అత్మ ఒ అంతరన - మనస్సు కలవాడు ధీయాుక్తా శ్నుకు. అట్టివాడు .. (బతికి యుండకనే ముకు డగును. జీవన్ముక్తు డగును. అట్లు జీవన్ముక్తుచై అజ్ఞానావరణము బాధిత మయినందున ఆళ్మశతృ్యమును సాథయెత్క_రించు కొనును, అట్టినాడ్రై శకైవళ్యకూు
ర98 గీ లాభావ్యవ కాళము పొందును. వ్రైవల్య పదమున జెప్పదగిన వన్ను పొందును. ఈ కరీ రము పోయిన వీమ్మట (ప్రారభ్ధకర్మ్శ్మ మయము పొందినందువలన (బహ రూపుడవై. నారూవము కల వాడవై నన్ను పొందుదువు. సరోర్ప పాధులు నివృత్తము లయినందు వలన స్యమహిమ (వతివ్యితుడ వగు దువ. నన్యాన యోగయుశ్రూత్ముడు జీవన్ముక్తువై భగవద్భావమునే పొందునని ,ల్రీవారిభగ వానుని తాత్పర్యము. (పారబ్దకర్శ త్తుయువమో వలన చేవాము పోగా విజేవా శకైనలన్టము పొంచుదువు. ఇవూడునూ నా కూపుడ్నవై సక్యోపాధి నివృత్తిచే శూయిక భేదవ్యవహోర వివ యుడవు శావని భగ వానుని భావము ౨9. నమోజూం నర్వ భూ లేము న మే బ్వేష్యోస్తి న (వియః యే భజంతితు మాం భక్త్యా మయి తే లేష చావ్యనాం అనుగృహ్హాసి భక్తాం శ్చేన్నాభక్తాం స్వం తతః కధం రాగ ద్వేషాదివ_శ్త్వేన సర్వేళోసీతి చేచ్చుణు ॥ 181 భగవన్ | సీవు నీ భక్తుల నమ్మగహింతువు, అభక్తుల ననూ
[గ్రహీంవవు, అయినచో రాగ జ్యేహానులు నీకు నున్నశ్లు యగునో- ఇక నీవు నర్విశ్వరుడ వగుట యెట్లు! అని యందువేని యిది" సినుము.
సర్వప్రాణిమ తుల్యోహం సచ్చిదానందరూపతః
ఆంతర్యామితియా తద్వన్న కళ్ళ్నిద్వ్వేషగోచరః 18ల
(ప్రియో వా మే పకాశస్య సావ్మిత్రైస్యేవ కశ్చన
కధం ఫలేస్తి వైషమ్యం స్వభక్తాథ కయో సదా 1 0ఫ
సేవంతేయే తుమాం భక్త్యా సర్వకర్మార్పణాఖ్యయం
స్వభావాత్సంతి త త్ష్వైకా కార వృ త్యాతిశుద్దయా
అహమప్యతికుద్ధాయాం సద్ధీవృత్తౌ నిరంతరం 100
(ళివింబతయా తేషు నర్త ఏవ స్వభావతః
యధాగ్నిర్నాపనయతి దూరస్తానాం నృణాం తమః 188
నవమాభ్యాయనమూా క99 శతం వాతేనన ద్వేష్యా అగ్నే స్యుర్దూర గామినః శీతం తమోఒపనయతి నమీపమువసర్పతాం 17 తేన తేన (పియాస్తస్య తద్వత్క-ల్పతరో రపి స్వస్వకామానుసారేణ విచితఫలదాయినః 168 తధ్రైవ భ_క్యభక్తిభ్యాం విచితఫలదాయినః న వైషమ్యుంన న్వైర్హృణ్యం భవేత్సర్వసనమన్య మే 189 నచ్చిదానంద కూపుడను గావున నేను నర్వ (పాణులందును నమానుడను. ఆంత రామి నగుటచే నా శెవడునా "బ్వేమనోచరుడు శాకు, గగన మండలనున భాసించు సూర్య కాంతికి వలె "జ్యీవవిమ యుడు లేడుం తి విమయుడు అేడు, సీభక్తాభక్పుల ఫసఎముచ వైమమ్య మేల కలిగినద్! సర్వకర్శ నమనృణాత్ముక మయిన భక్తితో నన్ను సేవించు చారు చిత్తశుద్ధితో. ఆత బోధముతో చిద్ధనుడ నయిన నా యంబె (వవర్తి ౧తురు. చారి స్వభావ నహజముగ అతి శుద్ధ మయిన తత్వ్వైకా కారవృత్తితో నుందుకు, నేశును అతి విశుద్ధ మయిన నత్పు శరుషుల ధీ నృత్తిలో (వతిబింబయావముగా నుంచును, అగ్నిదూర యున నున్నవారి చీకటిని బోగొట్టదు. వా) శీత కును బోగొట్టను. అంత మాత్రమున అగ్నికి దూరగాము లయిన వారు జ్వేష్యులు శారు. సమావమున నున్న వారలకు అగ్ని శీశ్రము పోగొట్టును, చీక శిని బోగొస్టును- ఆంలేమా(త నున వారగ్నికి హేమ విషమయులు “వారు, ఆశు కల్పవృ శమునకును నమిోవమునందున్న వారెనమ్వై (వీతి “గాని దూరమున నున్నవారిమై బ్వేషము గాని యుండదు. ఇట్టి ఇవన్నియు తవు శమ కామానుసొారమున విచి.త సఫల విం చ్చునని శగావ్య్యాము. అటులే భఛభగవానుకు కూడ భక్యభక్తు లచే విచ్మిత ఫల చాయి యని యగహించినచో సర్వనమాడ నగు నాకు మ్రైవమమస్థ్రమః వై ర్రఎణ్య మేవియు లేము భక్కులు నిప్కొా-మకర్మల చే శకోథి కాంత! శరణు లగుదురు, నరున్తరజన్త్నమోమలము నిరన్వ్న మగునుః నత్తోో 1 చేకవుూ న నంతఃకరణ మతి స్వ చృమగూను అట్టివారి అతిన్యచ్భాంతః
600 గ్ తాభావవ కాశనణ కరణమున భగవానుడు వతిబించించి యాండును- స్వచ్చడ్రదృమూ నంజంధించి యుండుడాని యూకారము గ్రహించుట దాని న్వభ” వము న్య చ్చదవ్య నం బద్ధ మయిన వస్తుశ్రునకును స్వ చృమున [వతి ఫలించుట స్వ భావము= అన్వ చృద్రవస్టిము నంబంధించి యుఠలిడుడాని యా కారమును [గహింపదు. అది చాని నస్వభానమా' సవితృ |వకాళ మంతట నుండునది యయినను శ్వచ్భదర్సణాదులంచే యఖభిన్యక. మగును. అన్యచ్చఘటాదుంం దభివ్యక_ము శాదు* అందున నే దర్ప, ఇమున ననురక్న మని ఘటవున జ్వేమయాక్షృమని యనరు. భగ వాను డంతట సము డయినను న్వచ్చభక్షృ చిత్తమున నభివసక్తు డగును. అన్వచ్చాభిక్ప చిత్త మున ననభివ్యక్పు డగునని [గపా౦వా దగును. ౪0. అపి చేత్చుదురాచారో భజతే మూనమనన్యభాౌక్ సాధురేవ న మంతవ్శః నమ్యాన్య్థివసితోహి నః
మద్భృ క్రేరేవ మాహాత్మ్యం యత్సమేప్ మయీశ్వరే
ఆపాదయతి వై షమ్మ్యం శృణు త్వం తత్సమాహితః £౯
ఆతీవ కుత్సితాచారో ఒజామిలాదిరిన్యాపియః
కుతశ్శిద్భాగ్యవశత స్సేవతే మామనన్యభాక్ £[ 8
స (ప్రాగసాధుర ష్యేష మంతన్యః సాధురేవ హి
సాధునిశ్చయవాన్యస్మాళ్చర్సివృ త్తం సమ్యగీశ్వరే న.
నముడ నయిన నా తందును చై మమ్ము మూ వాదించు టబ
యున్నది. నా భక్షి మహిమయే యగును. అడ్జునా! నీవు సమాహితు డవై యిది వినును, అజూమిలాదు లత్యంత ము కత్సితాబారు లహ యులు, అయినను అజామిలుడు వవో భాగ్యవశమున అనన్యముగా నన్నీ సేవించు నాడయినాడు, ఆతడు పూక చుసాధు వే యయినను' భగవానుడ నయిన నాయందు చక్కగా (వవర్నించి నందున సాథూ వని సాధు నిశళ్చయమ్ను కలవాడని భావింవ వలెను, వర మేళ్వర భ్దా వనమున నే కృ తార్థుడ నగుదు ఇన్ని నిశ్చయము అవళ్యకము-
- నవమాధ్యాయమూు 601 వేం ష్మీవం భవతి ధర్మాత్మా శశ్వచ్భాంతిం నిగచ్చ్భతి కాంలేయ (వళిజానీహి స మే భక్త: (వణశ్యలి! స సమ్యజ్నిశ్చయాదస్మాన్మత్ప0సాడోన్ముఖో జనః సుధురాచారతాం హిత్వా తథా పూ ర్వార్టితానఘాన్ న! మశ్సేవనమహిమ్నైవ శ్మీఘం ధర్మానుగాంతర! భూతా సమ్యక్సదాచారః శాంతిం వై తృష్ట్యనామికాం 1 (ప్రాప్నోతి నితరాం త్యత మన్వీఢా న్రైకదద్భుతం 'మదృ క్తేరీదృళం యస్మాన్మాహాత్మ్యం నిశ్చితం మహత్ 208 అతో విస్రతిపన్నానాం త్వం పురస్తాదప్ స్వయం సావజం చ సగర్యం చ (పతిజాం కురు సర్వధా [01 మమ శ్రీవాసుదేవన్య భక్లోఒనన్యర తిస్సదా (ప్రాణసంకటమాపన్నో దురాచారోపి దుర్గభం ల్లి? వస్తు (ప్రార్భయమానోపి మూడోప్యళరణోపి సన్ న (ప్రణశ్యతి కం క్వేష కృతార్జో భవతి న్వయం 208 (ఫ్రహ్లాదాజామికో త్రానపాదహస్త్యాదయో యధా న వాసుదేవభ క్తానామకుభం విద్యతే క్వచిత్ 209 ఇత్యాదిశా స్ర్మప్రామాణ్యాద్తిత్యర్ధః శ్రీహ రేర్గిరాం ఇట్టి గాఢ నిశ్చయము వలన జనడు నా యను[గహోభినుఖు డగును, ఆతడు దురావారమును విడనాడి పూ ర్వార్డితము లయిన పౌవములను విడిచి నా శేవన మహిమ వలన శీఘ్రముగా నంకరంగ యును మద్ధ ర్మానుగత ను చేసుకొన గలడు, సమ్యుక్సృదాచారుడగును- చశృష్టారాపాత్యమను శాంతిని పొందును, ఇది యత్యంత మక్ఫుత మని తేలచకుము ఇది నా భక్తి మాహాత్మ్యము. కావున వివతివన్ను అయిన వారినమోననుున సీవు న్యయమనూ గా సానజ్ఞముగా నగ ర్వముగా కళ నర్వధా (వతిజై వేయుము. శ్రీ వాసు బేవుని భక్తుడు సర్వదా ఆన న్యానక్తు డై భిక్కు డగునేని బాణ నంకటనుః పొందినను దురాచారు చశయినను దుర్హభవ సువును (పౌన్టించు నాడయినను మూఢుడయినను
602 గీ తాభాన్యవ కాళము ఆకరణు డయినను (వశాశము పొందడు, కృ తాద్ధు డెగును, (వశ్లో దుడు అజామిలుడ్డు ,ధువుడు గ జేంద్రుడు మొదలగు వా రించు నిదర్శ, వము “ద వానుబేవ భక్తానామళుధం విద్యతే క్వచిత్” వాను చేద భక్తుల కశుధ షువింయు లేదని ఇత్ర నామాణ్యము కలదు. ఇట్ల చట భగవానుని భాపూస్ధము ఎను భౌావిిచుట యుక్తము. 38. మూం హీ పార్ధ వ్యప్మాశిక్య యేపి స్యుః; సావయోనయః (శ్రియో ైశ్యాన్నథా ళూచాస్షేకి యాంతి వరాం గతిం! పవమాగంకుకైర్డో షె: మష్టానామపి సంకృ తే 218 భగవద్భ క్రిమాహాత్మ్యాన్నిస్తారమవిధాయ చ ఇదానీం జాతిదో షేణ దుష్టానామపి కధ్యత్రే &1£ యేమాం శరణమాగతు తిర్యంచో వాంత్యజా జనాః తథా స్త్ర యోపి నికృష్ణా వై శ్యాః కృష్యాదికత్పరాః 212 శూూదాళ్ళ జాతితో 'వేదాధ్యయనాదేరభావత; మోజెియోగ్యాస్త ఏతేపి సర్వే యాంతి పరాం గతిం శిక్ష! అగంతుక దోవములచే దుష్టు లముశ చాకలపరు భగవద్భక్షి మాహాక్మ్యము వలన శంపారము నుడి విముక్ని కలుగు నివూావీత మయినది. (వస్తుతము జాతిదోపు దుష్టులను వారలకు నంసార నిస్తా రము నిరూపిత మగును, సాశరణము పొందిన తిర్వక్కు_లు గాని అంతక జలు గాని నికృష్టు లయిన (స్రీలు కాని కృృష్యూది తత్ప్సరు లయిన వైశ్యులు గాని జూవితః "వే ఇ-ధ్య కునాదులు జేనందున మోయ్ యోగ్యు అయిన ఈూ్యలు గాని సక్యులు ఉత్తమగతిని పొంచుదురుం యస్యాంఘ్రమాశ్రితవతాం భవపాశహాని; యస్యాం ఘిపద్మవిముఖా జనిమృత్యుభాటః యన్నామశోధకమనంకభవో న్ముఖానాం పాపే మసామపి స మే శరణం ముకుందః 216 (శ్రీభగ జూనుని వాదమాశేయించిన వారలకు నంసార పాళమమూ నశిచచుకు. కృచ్టపానవిములు ౧ డరర ప? 8 పం పొంయమస కృళ్ణు
నవమా ధ్యాయము 608 నామము నానాజన్మాభినుఖు లయిన అత్య-త పొ పాత్ములకను శోధ కము, అట్టి ముకుంద భగ చానుడు నాకు శరణ మవుగావుత.
- కిం పున్యర్కాన్మాణాః పుణ్యాభ కారా జర్జ్ట యస్తృథా అనిత్యమసుఖం లోశమిమం 'పావ్య భజన్వ మూం॥ (బాహ్మణా యే నదాచారాన్నదై వోత్తమయోనయః తథా రాజర్షయః పుణ్యః సూత్మవస్తు వివేకినః లి!ల్ మదృ క్తా యాంతి మోతీం తే కిమువాచ్యమిహోస్టి భోః మద్భ కేరీదృళో మహిమా=ఒ తో ఒతియత్నతః ల|(ి నర దేహమిమం (ప్రాప్య పుముషాధై ౯కసాధనం కణభంగుర గర్భాంతర్వానదుఃకాదిఖి ర్హతం ల? నశ్యత్యయం న యావ్నత్వం తావచ్చీీఘం భజస్వ మాం అని క్యత్వాదనానందరూపళ్వాచ్చాన్య కించన 218 విలంబం మాకురు త్వం ఖో భోగార్థం నూ సృహాం కురు దుర్లభం పాష్య వ్యిపత్వం నృపత్వం వాపియో నరః లిఫి శరణం నెతి గోవిందం దుదై౯వేనవైష వంచితః ఆత సం పారరాజరి ర్యామేవ శరణం కురు £0 ఆవ్ ధి షె నోచే త్తే జన్మసాఫల్యం కధమిత్యాశయో హారేః నదాభారు లుత్తమ జన్ములు (ావ్యాణులు కాని పుళ్యా శః జ న! శై కర్ములు సూత, శ్రవసు వివేకులు నయిన రాజద్టలు గాని మద్భక్తు లై “చోవెను. పొందుదురని వేరుగా నిచూసివ వలనా? నాభ క్తి మహిమ యింతటిది, కావున ఆతియత్నమున పురుషాథైె ౯క సాధన మగు నరజేహవును పొంది, తుణభంగుర మయిన గర్భాంత ర్వాస దుఃఖాదులచే బాత్యపాయ మయిన ఈ బేవామురకు పొంది యిది నళిం వక పూర్వమే శీఘ్రముగా నన్ను భజింపుము. ఈ శరీర మనిల్యేము అనానంద రూవను కావున నిలంబ మొసరింవకుము. భోగనులక్రై శ్చృవా “పెట్టుకో నకము* వ్నత్వము దుర్తభనుః నృవత్వనూ దుర్గ ఛము- అట్టి దొర్ద్హభ జన్న పొందియు నూనవుడు దుదైగాన పశమున
౯౦ గీ తాభావన కాళ ఈం వంచితుడై గోవిందుని శరణు పొందజాలడు. కావుర పొన్దా! న్ప్ట రాజ ర్షివి, నన్నే శరణముగా వేసికొనునముం కాకున్నచో అష్టకా! సీజన్మ సాఫల్య మెట్లు కలుగు నని భగ వానువి భావము, 88. మన్న వా భవ మద్భక్ష్లో మదాసష్టకీ మాం నమస్కు_రు మా మేవై మ్యసి యుశ్హైవమా త్మానం మత్పరాయణః! భజన్మపకారం శ్రీళో దర్శయన్నాపూ సద్వచః 221 మనో మబీిశ్వరే యన్య సత్వం మద్భ క్త ఏవ నన్ మద్యాజీ సతతం భూక్వా మామేవ త్వం నమక్కుకు 222 మనోవాక్కాయ నద్భావై:ః పకార్రె రేఫరేవ చ మదేకళరణో భూక్యా సమాధాయ మనో మయి 22కీ మామేవ స్వషపకాళం త్వం సచ్చిదానందవ్విగహాం సర్వో పొధివినిర్ము క్రమభయం (ప్రాప్స్యసి స్వయం 226 భగవక్ భజన (వకారము నిందునగవ్శ్శిం చుచు క్నాడః, నద్య చనములకో నిచావించు చున్నాడు-మ మ్మ కా, ఈశ్యసడ నుర నొ యంజే మనసు కలకాడవు నా భక్తుడవ్చు నికంంఠతకషము నన్నే యడన వెంనఏం చు వానవునై నీవు నక్నీనరు5,_3ఏప్రుము. మరోనా కాయా ముఎతో నరుక్క_ఏంపుము, ఈ0 ధా; కలతో మదే[శరణుడవె నొ య౫దు మరసుకు కమాహిశ వం$)౦చి న్య్యవ గాసకు నద్చిదొ నంద విగచామ సక్య్వో పాధివిని స్ట క్తుకధ మయాపుకై న నర్ను న్స్ ముగా పొందు నువు. యవ్వద్యా రాజపిద్యా (తీభువనవిషృతో య్య భూతేః, కణాంళకో యస్మిన్ న్యస్తాంతవావ్నా త్యజకి జడరతిం దు?ఖవాం (భాంతిమూలాం దుస్టాదారోపి యన్య (ప్రధికసుయళసో భ క్రిలేశేన సాధుః తం భూమానం విుద్దం విధీహరళరణం కృష్ణ మేవాశ్రయామి 225 కృష్ణుని విదస రాజవిద్య, క్చృష్షుని ఐశ్వర్య లేశనుః భువనదత్ర మ మున వ్యాపించి యున్నది. కృష్ణుశం దంక రాశ్శను చేృ్చేన వాదూ (ాంతి మూలకము దొఃఖ్యవదము నయిన జకవస్తుళ్చు లందభికతిస విశ
నవమాధ్యాయను 605 నాడును. పఖ్యాత యశసు, డయిన కృష్ట నందలి భక్తి లేకకఘున చుస్టాచారుడును శిష్టాజారుడై. సాధు వగుకు, ఆ కృష్ణుని భూమూ శృసన్నివికుద్ధువి (ైక్యాకు శిపనకు శరణ మయిన కృష్ణుని జ్ నాశ యించతును.
ఇడి భావస్రకాశే శ్రీసదానందవిదాకృ తే తదశ్థే జ్ఞేయక్యాప్రో_క్రిర్నువమః పూర్ణతాం గతః 220 (శ్రీ సదానంద వికచిక మయిన గీఠతాభావ [వకా శమునందు జేయ (బహవా స్రనిచూవణాత్య క్ మయిన నవమాథా్యాయము నంఫూర్మ మయమిునదిః కళ్ నత్యం వరం ధీమహీ ఎవత్తి స్రైమమోనా
“సత్యం పరం ధీమహి” గితాభావపకాశవు దశమాథ్యాయు ముం (శ్రా గవానా వాచ!
- భూయ వవ మహాబాహో కృణు మే వరమం వచః యళశ్తే౭వాం (ఫీయ నూణాయ వళయ్యూమి హిత కాన్యుయా? సవి్విక్రం శ్రీకఘూమిం సకలగుణలక్ష్మ్మీనిధినిధిం సవిక్రంతస్ట్యేయం విమలమతి సేవ్యం గతిగతిం ధరాథీశాధీశం నిఖిలజగదీశం [కతుపతిం విధీశేశం శ్రీళశం భజ జన ముళుందం [క్రుతిపదం జ్ ఓ జనుడా! సీవుః వేద వేద్యు డయిన మూుకుందుని భజింపును* వని(త్రుదు (శ్రీస్థానము సకల గుణ శోధానిధి నిధి సూర్యమండలాంతే స్థ్వేయము వి ళులమతి సేవ్యుడు గతిగతి భూవభువ్రలకు (నభువు నిఖిల జగదీశ్వరుడు (క్రతువతి (బర్మాశివుల కీకుడు ,స్ర్రీశుడు నయినముకుంద- భగవానుని జేవింపునము. స్పమాద్శికయేణో క్రం సోపాధినిరుపాధికం శ్రీమద్భగవత_స్త త్వం తత్పడార్థస్య ధీకృతే క్ సవిశేషస్య తస్య పాగ్బ్యానోపాయా విభూతయః నిర్విశేషన్య తప్ర్యైవ జ్ఞానోపాయా స్తధేరితాః త్ అ ధేదానీం పునస్తాసాం వ కృవ్యో వి న్తరో యతః దుర్విజ్రేయం సరం తత్త్వం శ్రీమదృగవతో హరేః 4 అతో జ్ఞానాయత _కీక్వం తద్ధ్యానాయ విభఖభూతయః దశ మే సంపప్రవత్యంతే ముముక్షూణాం హితాయ చ 6 (ప్రోశ్సాహయి తుమ [తాదౌ ోతారం హరిరదివీత్ పునరప్యత కృణు మే (ప్రకృష్ణం వచ ఆదరాత్ &
దశ మాధ్యాయము 607 య_్రుభ్యం (ప్రీయమాణాయ సుధాపానాదివార్డున టీకిం ప్రాప్పవకే నిక్యం మద్వాక్యాదత ఉత్తమం 7 వక్యామ్యహం పరో హ్యా ప్ర స్తవాభీష్టాభివాంఛయా (శ్రీ మద్భుగ వా నుని తత్త్వము నవృమాష్టరు నవమాధ్య్యాయ ములలో సోపాధికముగా నిరుపాధికముగా నిహాపిత కుయినది, తత్త యిసి మహోవాక్యము లోని తత్ప దార విజ్ఞానమునవై. భగవత్తత్య మట్లు నిరూపిత మయినది. నవిజేనకుగు తత్చ దార్థమునకు నంబం థించిన ఛ్యానోపాయము లగు విభూతులును పూర్వము (వతిపాది “తనము లయినవి, నిర్వి శేమత గృ డార్థ మునకు సంబంధించిన జ్ఞానోపాయ ఎములును నిహావితేనము లయినవి, వకృత మిచట ఆ విభూతుల విస్త రము నిచూఫింన వలసి యున్నది, శ్రుళగ వానుని వరతత్ర్త్మ్యమా. దుర్శి ప్రేయము కజా! ఈ దశమాథ్యాయను నందు క్షూశమునకు భగవ త్త ముఖ నము నకుభగ వద్వి భూతులు విన్తరముగా (వతిపాదితము "అగును, ఇవి ముముయువులకు హిళము నంపాదింవ గలవు, మొదట శృశోతను ,పోత్సానా పెట్టటక్షై భనవాన్ ఇట్లు వలిశను. అడ్డునా! మజలనాయా (వకృష్ట వచననును వినుము, ఆదరముగా వినుముం సుధాపసొనమున వలె నా వచనమున (పీ8ిని పొందు సీస వరమాఘ్న డన్వై నీ అభీప్టాభివాంఛతో దీనిని చెవ్వు మన్నాను. వ. న మే విదుః సురగణాః [వభవంన మహార్షయః అపవామాదడిర్హి జీవానాం మహార్షీ ణాంచ నర్వశః॥ కుతః పూర్వో క్రమేవ త్వం పునర్వళ్యుసి చేచ్చుణు శ్ర నావా విభూతిఖిర్దివ్యమావిర్భావం ఏలక్షణం స శ్యకాద్యాః సురగణాః న భృగ్వాద్యా మహర్షయః న! సర్వక్హా అపి మే విష్ణోః సఖొవం తే విదుః పరం యత స్తేషాం హి దేవానాం మహర్షీజాం చ సర్వశః 10 ఉత్పాదకతయా బుద్ధిపేరక త్వేన సర్వధా ఆహమాదిర్జ్దగ త్కంర్తా నాకో జానంతి మక్కలాం: క్ష
608 గ్జాభావ| నగ ారము భగవ౯ా! పూర్వ మనేకశ వళ్యాయము లనేక విధవజల నీ విషయము "ఇెప్పితివి. మరల 'జెవ్వూదు వేమి! ౪ందువా?నిను ము. ఇం దాదా -జీవతలు. కాని భృగ్వాది మవాక్డులు కాని నా _వభుళ క్యతిశయ రూవమగు (వ్రభవమును నానా నిభూతులతో నున్న విలతణ మగు ఆపిర్భానమ. ను "ఆలియ జూలరు. వారు సర్వజ్ఞు లయినను వ్ళ్ణు వయిన నా వర్మవభావమును బెలియజాలరు. అ చజవరలకును ఆ మవ్తార్టుల- కఈను ఉద్చాదకుడనుగా బుద్ధివేరకడనుగా నున్నవాడను నేనే, నేనే జారల కుపాదాన కారణము- నిమిత్త కారణమును. నే నాది బేవుడను.. "నేను జగత్కర్హను, కావున వారు నాకలామూ త్రము నయిన 'దెలియా "లేరు. 8. మో మామజనునాదిం చ వేత్తి లోకమ హేశ్వరం అసంమూఢః న మన్త్వ్యేష నర్వపామైః (వమ. చ్య తే మహాఫవలతయా కళ్ళీదేవ జానాతి సజ్జనః శ్రీమద్భృగవతో దివ్యం (భావం హర్యను.గహాత్ (ప్లూ సర్వహేతుకయా యన్య నాస్త్యాదిః కారణం హరే; అనాదిత్వేన జన్మాదిళూన్యం లోకన్య సర్వతః /8' మహాంతమీశ్వరం యో మాం వేత్తిమ నేమ మధ్యతః ఉత్తమః స చ దేవాదావఢ్యా సేన వివర్డికః 16 ముచ్యతే కిల్చిషైః సర్వైః బుద్ధిపూర్వకృతై రపి (శ్రీముద్భుగచానుని దివ్వ్ఫవభావము మహాఫలకూనవవణ. నజ్జను డొకడు మాత మే హారిభగవాను ననుగవామున "తెలియును. వారి నర్వ హేతువు. అతని కాది లేదు, శారణము లేదు. అనాది యగు టచే జన్నాదిరహితుడు , సర్వలోకమునకు మవోను డీశ్వరుడు. ఇట్లు మానవులలో నన్ను జెలియువాడుేబాదులలో ఉత్తముడు అథ్య్యాసన రహితుడు. పూర్వకృతములు బుద్ధిక్సతము లయిన నర్వ పావములచే నాతడు విముక్తు డగును. పావకర్శ నాశమున జ్జాన నముదయిం చును= ముక్కు డగును.
గగ్స దశమాధ్యాయమః 609 జు బుద్ధిజ్ఞా౯నమళ మోోోవాః తవా నత్యం దమః శమః నుఖం దుఃఖం భవో2ఒ భావో భయం చాభయమేవ చ! క. అహింసా సమతా తున్టీ న్రవో జానం యశో౭యళః భవంతి భావనా భూతానాం నుత్త వవ వృధగ్విథాః॥ సర్వలోకమ హేశత్వం దర్శయక్యాత్మనో హరిః ర్ అంతఃకరణసామర్ధ్యం సూక్మెద్యర్థావబోధనే బుద్దిజ్ఞాణనం తధాత్మాదిపదా ర్థేవ్వత్యభిక్షతా 16 ఉపస్టితేషు కార్యేషు బోద్ధవ్యేష చ తక్షణే అవ్యాకులకయా సమ్మ్యకృ9వృ త్తిర్యా వివేకతః |! అన మ్మోహః కమా నిందా తాడనాదౌ సమత్వధీః [ప్రమాణేనావబుద్ధస్య తధో్షిః సత్యమర్ధతః కేసి దమః స్యాత్స్వస్వవిషయే దాహ్యేయ్యదియనివర్తనం జమోంతఃకరణే శాంతిశ్చి త్తస్యాహ్రాదనం సుఖ౦ 1 దుఃఖం చిత్తన్య సంతాపో జన్మనాళౌ భవాభవొ భయం శ్రాసోఒభయం తస్మాద్విపరీకముదాహృతం £0 ఆహి ౦స్మాపాణిపీడాయా సీవృ త్తిః సమకా మునేః చి్తన్య ద్వేషరాగాదిళూన్యావస్టా (ప్రకీర్తితా ౭ తుష్టిర్భోగేషు లబ్బేష సదాలం (ప్రత్యయో ధియః తపః శాస్త్రీయమా గ్లేణ శరీ రేరదియశోవణం వబ యధా శక్తి స్వవిత్తానాం దానం పాకే సమర్పణం యశో ధరో శ్రద్భవా కీర్తిరకీ ర్రిః స్యాదధర్మజా 2ఖి ప్తే బుద్ధ్యాదయో భావా కార్యభేదాః సహేతుకా౩ ధర్మాధర్మాదిహేతూనాం వై చ్విత్యేణ పృధగ్విధాః వ్థీ సర్వేషాం [పాణినాం మత్తో భవంతి సర మేశ్వరాథ్ తస్మాల్లోకమహేశళ్యం కిం వాచ్యం (శ్రీహరేర్మమ వ్ భగవన్! తన నర్యలోక మ హేశ్వరత్యము నిచట విన్నర మగా నిరూపించు చున్నాడు. ఇచటి గీ అాళ్లోక ద్యయమున ఇరువది శాపముల నామ నంకేత నున్నది, వానిని మణ వరీతతో గుర్పిం
610 గ్శాభావ్యవ శాల ము
చుట అవశస్టకము (1 బుద్ధి- అంతఃకరణము రయొక్కం సూతయ్ర్ధ బోధనమున అంతఃకరళలమున కున్న సా ముర్థ్య్యృమూ బుద్ధి" (2) జ్ఞూననుూ- ఆత్మాది వదార్థము లం దభిజ్ఞత యుండు బరు జన వుని కేకు. ఆత్మా నాత్మ నర్వవ దాన్ధానబోధము జ్ఞానము. (్ర) అరం మోూవా [= బోద్ధ
వర్షములు కర్తవ్యము ౫ నయిన కార్యములు నం(్రావ్యములు కాగా అ వ్యాకులముగా నుండి విపేకమున [వపర్తించుట అశ వో్ళూహాము. (4) తయేము-నిందించినరు లాగినను కొట్టికను తిట్టి ను నిర్వి కారచిత్తత సమత్వ బుద్ధి తుము యగును. (క) నత్యము-వనోూ*మున గుర్తిం
చిన పీమకుమును ఆ విధముగనె చెపూట- (6) దమము- తమ తమి విషయముల నుండి బాహ్యేం్యదియములను నివర్హింప చేయటా దమము* (7) శమకు-లఆ యా విషయము నుండి ఆంతఃకర నూని నివర్తింప చేకూట అంతరంగమునక గలుగు కాంకి శకము మగునూ+ (8 సుఖను-చిత్త మున కాన్తోదనము కలుగుట నుఖము, అనుకూలా "వేదరీయను సుఖము. (9)దుఃఖము-చిత్త కంతావము దుఃఖనము+ (వతి కూల 'వేదనీయనుం దుఃఖము. (10) భవము ఉత్పడ్తి. (11) ఆభ వము-నాశము: భనము భావమః అభావము అను విధమున వదమూ లను భాపింవగా భావము నత్త, అభావము అనత్త యని [గావ్యామూ. (12) భయము-[(తానమ. (189 అభయము -తదెసరీశ ము* గక) అకాం క. పాణిపీడా నివృత్తి. (5) కను క_ చిత్తచూవళ రాళజ్యే
సూది రహిత మయిన అవస్థం (16) తుష్టి భో భముంలో న నరక
ఛాలు నన్న భావమా ఫోగములలభింవగా భో ఇరు భవమునగ లుగు అలం [వత మము, (£7) తవము -ఛాస్ర్రీ కు మారారు సారమూర
శరీ శయ్య డియములను కోవ్ంవ చేయుట, (18) చానము- తగిన జే పున, తగిన కాలమున (శద్దతో యధాశక్తి" వస్తువులను తగిన వారలకు సమర్పించుట, (69) ఆమశము- థక్మ నిమిత్త మగు లోక
దశమా ధ్యాయము 611 ఇజ్ఞాభూ రూవ మయిస (పసిద్ధి- (20) అఆయశకము- అధర్మ నిమిత్త ముయిన లోకనింజారూన మగు (వసిద్ధి- ఈ బుద్ధ్యాది గఇావముబు శార్యవిశేనము లు స కారణకములు, నానావిధములు* ధర్మా ధర్మాది సాధన వై చిిత్యేమ న అనేక విధములుగా నున్నవి. ఈ భావము లన్న్యు సర్యపాణులకు వరమేశకుడ నయిన నా వలననే గలుగు చున్నవి* కావున లోకమ హేశత్వమును 'వీరుగా చెవృనక్క-ర లేదని భావము, ఇవి యితీరముల నలన గలుగ వని ఛావ్యాము:
- మవార్డ్ష యః నవ్వ పూ్వే చ త్వారో మనవన్నథా మద్భానా నూనసా జాతా యేషాం లోక ఇమూాః [వజాః వేద వేదార్థ్యద్రష్టారః సర్వజ్జా యే మహర్షయః నర్గాద్యకాలే నంభూతా౩ సంవ్రదాయ్య్మసవ ర్త కాః 2 సావర్జా మనవ స్రద్వచ్చత్వారో యది వా౭-పరే స _ప్రకృగ్వాదయ స్టేభ్యః యధమాః సనకాదయ; క స్వాయంభువాదయ స్తద్వన్మనవో యే చతుర్షశ మయీశే భావనా యేషాం మచ్చింతనపరా హ్-తే వికి మద్భావనా వళాదావిర్శూత మజ్ఞానళ_క్రయః సంకల్పాదేన సంభూతా న తు యోనిసముద్భవాః లి అతో విశుద్ధజన్మళ్వాక్సర్వ(ప్రాణివరా మతొః ప్రాదుర్భూశా హి సర్గాదొ మత్తో విశ్వసృ గొత్మనః శ0 యేషాం స్ప మహర్షీణాం మనూనాంచ తద్దైవ చ చతుర్దాం సనకాదీనామస్మింల్లో కే చ జన్మనా శ! విద్యయా చ (ప్రజాః సర్వాః (భాహ్మణాద్యా ఇమౌః కీల "వేద వేదార్థ (దష్షాలు సర్వజ్ఞ లయిన మవార్డులు నృృష్ట్యారంభ శాలమున నావిర్శవించిరి. వీరు నర్యపదాయ (వవర్ష్మకులు- భృగ్యాదు -లేడుగుగు, భృగువు _ మరీచి - అత్రి - పులన్య- పులవా = (కతువు ో వీ ఇల్ల, వసిష్టుడు. అను నేడుగురు నవ్వ్నబచ్ములని (వసిద్ధిని పొందిరి, సావక్డు అని (పసిద్ధు లయిన నలుగురు మనువులునున్వర్గాదన కాలావిద్భూతులు
612 గీ తాభావవ కాదేగూు "వేరొక విథమున గాడ నిది భావీీ మయము:భృగ్యా ఏ మవాషప్టలకన్నను యొదట సనకాది మవార్దులు నలువ్రరు స్వాయం భువాదు లయిన చతుర్షశ మనువులు, వీకందరు ఈశ్యకుక నయి 5 నాయందు భావన శఅవారు- మద్చింకన పకులు. నా భావనా వశముక నౌ జ్ఞాన కక్తులు కలవా రయినారు. వీకందరు నంకల్నరుకనే నంభవించి) యోస నంభూతోలు. కారు, కావున విశుద్ధ జక్ములు, సర్గ పౌణి (కేసులు. పారణ్న్మ గర్భ రూపుడ నయిన నానుండియీ నర్తావీలో జన్మించిరి. నప్త్ర కుజార్డులు చతుక్టశ మకవు౨౩ శనకాదులు ఈ గోక నముంనజన్మించి తమ జన్ఫచే విద్య చే (చబావ్యా”ది నర్వ్య(_వజలునయిం చుటక హేతున్రు అయి ఇటు పీకు పీ8కి సంబంధిచిన వారు ఆుందరుళు నా విఖూ తులుః ఈచ రాచరాత్మక మయిన విశ్వవిశ్వము విభూతిరూవమని య్ టహింన దచగునుం 7. వీతాం విభూతిం యోగం చ మమ యో వేత్తి తత్మ్యతః సోఒవికంజేన ఊూ₹7ేన యాబ్య లే న్యాత గంశయః! ఏవముక్త్వా భగవతః (ప్రభావం స విశేషత, త తద్ జ్ఞానఫలమాహాత ఖగ వాన్సాత్వతాం పతిః విస్తారసంజికా మేతాం విభూతిం పూర్వకీ ర్తితాం 8కి యోగం చ సర మైశ్వర్యం సర్వసామర్థ్యమమ్భృతం యఢావన్మమ యో వేత్తి హోఒక్యంకాదలితేన చ తథ సమ్యాగ్థీస్టైక్యరూ పేణ యుజ్యతే సక్చమాధినా న కళ్చిళ్సృరతిబంధోత) శంకనీయః కదాచన ళి5్ సోరాఫకు కున భగవారుు [పభౌర మిప్లు రరూకిత రయం నది. తద్ ష్ఞైాంఫల మిందు చె్పవనును. ఇలు భశవాఠుని నవి కేమ (వభావము నిహపతము కాగా సార్వ్యతాం వశి యప భగవాకా జ్ఞానపం విద్యు చెప్పుచున్నాడు. పూఎ్యకీర్నిత మయిన విస్తార విభూ తిని, బుద్ధాష్టిది *వ్యార్యా ఏ రావ చుమున విఘూతిని వివిధమాాాగా తత్త(దూపమున నున్న చానిని. తత్తదర్ధ విరా సామన్థ్థ్థ రూక
దళమాధ్యాయనూ 615 మద్భుత మగు వరమైశ్యర్య లతణ మయిన యోగమును అత్యంత మచల మయిన నమ్యగ్థీస్థయిర్య రూవ మస సనత్సళూధితో తెలియు వానికి ఎట్టి (వతి బంధము కలుగదు. విఘ్నము కలుగున నియెవ్వడును శంకింం నక్కరళేదు. విభూతిని యోగమును గుర్తించు వానికి "యోగ ననూధి అవశ్యముగా కలుశను.
58, అజాం సర్యస్య (వభవో మత్తః నర్గం [వవర్త తే ఇతి మతా భజంతే మాం బువా భావశమన్వి తాః॥ అహం (శ్రీవాసుదేవోన్య నర్వస్య జగతః |,పభుః ఉపాదానం నిమిత్తంచ మత్తః సర్వలయస్టికీ త్రిక మ యాంతర్యామిజా సర్వశ క్తీనా సర్వవేదినా (థేర్యమాణం జగత్సర్వం స్వన్వకార్యే (ప్రవత్తతే రిక ఇత్యేవం సద్వివేకేన జ్ఞాతత్తత్త్వాః సదా బుఢాః (పేక్టూ వాస్తవతత్తై్యైక్యబోధేనై వ సమన్వితాః శం భజంతే మాం పఠానందఘనం థశ్రీపర మేళ్వరం ఓక అట్టి విభూతి యోగముల జ్ఞానము 5 అవికంద యోగ (ప్రాప్తి కలుగుట గీకలోని నాలుగు శ్లోకములలో విశద మగుకు, నేను శ్రీ వాసు దేవుడను ఈ నర్వజగమునపు (వభువ్రర్తు, నేనేఉప్రాదాన కార ఇాఘుం నేనె నిమిత్మ కారణము, నా వలననే నర్వలయస్థిత్తులు కలు శమ నేనంత ర్యామి "= నుందును. నర్వశక్షికుడను. సర్వ విదుక్షను, నేను _జేరణ మొసరింవగా సీ జగము నరము న్యన్య కార్భ్మమున (వవ న్చైంచును. ఈ విధముగా బుధులు సద్యివేశమున తత్త జ్ఞానము కల ఇారగుదురు, (చేమ నహత్నులై వాస్తవ త్ష్వైక్యు విజ్ఞానము కల ఇారై, వరానంవ ఘకుకుసర మెళ్యరు ఈ నయిన కన్ని భజింతంకుం యష్మిన్నిదం జగదశేషమ శేష హేకౌ మాయావిలాస పరిభావిక మచ్చవోధే కాల్మతయేఒర్క-మరుభూజ లవన్మృ షెన మాభాతి తత్ర రమళాం హృదయం హరౌొ మే 6
614 గ తాభానపకాళము అఆళేవ హేతువు అచ ఛటోధమలి న కృష్ణ భగచానునందు ఈ అజశీవజగము మాకమూవిలాన వరిభావితమై కాల్యతయనునను మరు భూమి జలము వలె అసత్యముగా నున్నదో ఆ కృవ్ణ భగ వానునందు నా వృాదయము రమించా గావుతే, 9. మచ్చిత్తా మద్లత వాణా బోధయంత: వరిస్పరం కధయంతశ్చ మాం నిత్యం తుమ్యంతి చ రమంతి చ! వివృణోతి త మేవేశో భజనం ేమపూర్వకం యేషాం మయీళ%్విరే చిత్రం మద్గతేంద్రియవృ త్రయః శీ1 మద్గతం జీవనం దేషాం మదృజనోన్ముఖాశ్చ యే మామేవ సత్సభాయాం యే [కుతిభిర్యు క్తిభిస్పదా 42 తత్త్వజిజ్ఞాసుకధయా శ్ఞాపయంతః పరస్పరం స్వః మ్యేభ్యశ్చ మామేవోపదిశంతో నిరంతరం శీలి. ఇత్యేవం మక్పర్యపేన్లూ భజనేవైైన సర్వదా సంతోషం పాప్నువంత్యంతః (పా_ప్రప్రాప్యతయాదరాత్ కక సంతో షేణఐ రమంతేచ మ క్చేమవివశీకృతాః (పియన్య సంగ మేనై వానుభవంతి సుఖం పరం 45 అత్యుత్తమసుఖస్తా_ప్రిః సంతోషాదేవ నాన్యధా (ను పూర్వక మయిన భజన మో విధముగ నుఠడునని భగ వాః సివరించు చున్నాడు, ఈశ్వరుడ సయిన వాయంటే చిత్త్మముం దుట, ఇంద్రియ వృత్తు లన్నియు నాయం దుండుట్ర జీవనమంతి యు మద్దతముగా నుండుట నా భఛజనోన్ముఖులగుట, సత్సభలో నన్నే (శుతులతో యక్పులతో త త్వజిజ్ఞాసువుల కధతో వరస్పరమూు జ్ఞావన మొసరిరచుట, తేమ శిష్యులకు నిరంతరము నన్నే యువ బేశించుట,. అను నీవిధముగా నా యందలి పరమ (_పేమతో భజవమున నర్వదా నంతోవము పొందుదురు, 1వావ్యము (పాప్త మయినందు వలన ఆదర మున నంకఃరంతోషము పొందుదురు. నా (మచే వివళుళై నంతో' వనమున రమింతురుః (వియని నంగమముమవే వలె వరనుసుఖ మను భి
దశమా ధ్యాయము 615 :శుంతురు. కంతోవముననె అత్యుత్తమ సుఖ్యప్రాప్హి కలుగును గాని “వేరొక విధమున కలుగదు. “నంతోపావరు త్తమః సుఖలాభః” అని యోగ సూత్రము కలదు చిత్తార్పణము చావా్థకరణార్చణము జీవ నార్చణము ఈ వివానమున ముఖఫ్థముగా భఛావసీయ ములు , 10. శేసూం నతత యుక్తానాం భజతాం ,వ్రీతి ఫూర్వకం దదామి బుద్ధి యోగం తం యేన మూమున యూంతి లే॥ యధో క్షేన (పకా రేణ భజంతే నూంయ ఉత్తమాః య! తేషామేకా(గబుద్దీనాం సతతం పర మేశ్వరే లాథాద్యనభిసంథాయ 1 పీతి వూర్వక మేవ హి న! భజతాం సేవమానానాం బుద్దియోగం పురేరితం మ_త్రత్యవిషయం సమ్యగ్దర్థనం తం దదామ్యహం 48 యేస తే బుద్దియో గేన మామజం పర మేశ్వరం ఆక్మత్వేనోపయాంత్యేతే యే పురో క్రాశ్చ మ్యద్రతాః 4కి ముముమయువుల భజినవ కారము (శవం భీవరున (శావణ భద యమున నుండుట నిరూపిత మమినదిః (వస్తుత మకు్కుగహా (వ కారము శవతిపాదిత మగును, ఈ జెప్పిన నన్ను భజం చునుత్తృములకు సీ కాగ బుద్ధులగు వారలకు లాభాదుల నఖిలంపింపక యే ,వ్రీతి పూక్వక ముగా జీవించు వారలకు పూర్వము చెప్పీన నా తత్త్వ వివయ మగు సమ్యు బ్రర్శనాత్మక బుద్ధి యోగమును [వసాడెంతుశు, ఆ బుద్ధి యోగమున వారు నన్ను అత్మగా పొందుదుకు, పూర్వము ఇప్పిన నా యండా శనక్తులగు వా రందరును నన్నాత్శగా చేరుదురు. యస్యావతార చరిక (కవణాది శుద్ద స్వాంకా వివేకవిరతి సభృతీన్ గుజాంశ్చ (ప్రాప్యాత్మబోధమవధీరిత బంధపాశా ముక్తా స్తమీశ్వరమహం హరిమాశయే౦తః న! భగవానుని అవతాకచ3తము ,శరణ మనకాదుచే పరిశుద్ధ న స్వాంతులై పివే?ము ఏ శొాగము మొ లప గు *ములకు పొంది ఆక్శ్మ
616 గీ తాభాననశాశను జనము" పొంది నసంసారబంధ పాశమలను పోగొట్టుకొని ముక్తులగు- దుం ఆ యీశ్వరుని భగవానుని వారివి అంతరంగమున. నే నాగ య౫౦చును 11. లేపా మేవానుళంపాద్ధ మహామజ్ఞానజం రమః నాశయా మ్య్యూత్మ భావస్థో జ్ఞానదీ సేన ధాన్య తా| దీయమానన్య యోగన్య (బహ్మ(ప్రాపా ఫలం హరిః సుఖకోఢధాయ సం(ప్రావా వ్యాపారం మధ్యవదర్తినం ర్ తేషామేన కధం (శ్రేయో భవేదిత్యనుకంపయా ఆకై శ్రకాకారధీవృత్తొ విషయత్వేన సంస్థిత, గవి స్వ(ప్రకొళచిదా సందాద్వయాత్మా నిరామయ;ః ధీసరిణామరూ పేణ జ్ఞానదీపేన భాన్వతా . చై తన్యాథాన యు_క్రేన్యాప్రతిబ ద్ధేన సర్వతః అజ్రానహేతుకం ధ్వాంతం మిఢ్యాపత్యయలక్షణం 660 శ్వా త ధైత్వక్ఞాననా శేన నాశయామి స్వగోచరం యధా నివ రపియే హి దీపేన తిమిరేఒభిజే క్ళ్ చీపోత్పత్తిం వినా వాన్య కర్మాభ్యాసాద్య పేకణం తధా జ్ఞానేన చాజ్జానే నాశనీయేఒత్య న ర దే కరి క్షానోత్చ క్రీం వినా నాన్యత్యంర్మాభ్యాసాద్య పేతణం ॥ స్వచ్శేన క్లానదీపేన వి వేకప్రత్యయాత్మనా ర్ హరిభక్రిపసాదా కృస్వచ్భ స్నేహయుతేన ఆ మ్మక్సేమాభినివేశానుకూలవాతేరితేన చ కి (బహ్మచర్యాదినంస్కార యు_క్మప్రజ్ఞానువ రినా విర_క్రపురుషస్యాంతకరణాఢార శోనినా [0 రాగ ద్వేషాద్యనంన్నృ వ్రచి క్తనద్మస్టికేన చ శక్యాగ్య ధ్యానజనిత సమ్యగ్దర్శన థాన్యతా $0 నాశికం మోసహతిమిరం సమూలం సవిలానకం యేషాం తే బంధనిర్ముకాః సాతొత్చ్యుః పురుషో త్రమాః క్ (గ్రవ్మ్యపాప్లి రూవ మయిన. ఫలనిమయనున ఛభగవాను &
- దడశమాధ్యాయముం 617 దలచిన బుద్ధి యోగమునకు మధ్యలో నుండు వ్యాపార మిచట సుఖ బోధమునకై నిరూ?త మగును, వారలకు |శేయ మెట్లు కలుగు నని అనుకంవ అనుగ్రహము సన్వై “నేను వారి అత భానము నందుండి జన దీవము చే అజ్ఞనాంఫ కార మును నశింవ జేయుదునని గ్ తాద్ధముం చార లకు | జేయ మెట్లు కలుగు నన్న అనుకంవతో వారి అత్యైకాశార ధీవృ్ఫత్తిలో విషయముగా నుండి స్వవ కాశ చిదానందాద్వయా త్మ కడ నయిననేను నిరామయడ్మి నయిన నేను ధీపరిణశామరూ వళుయిన యకాళించు జ్ఞానదీపముచే అజ్ఞాన హేతుక మయిన అంధకారమును నళీంవ జేయుదును. వారి ధీపరిణామరూవ మయిన క్షానదీవము మవైత నాన్టభాస య _క్తమై సర్వతః అడ్డు లేన్నిదై అ్యవతిబద్ధ మగును. వారి యజ్ఞానము మిధ్యాాపత్యయరూ నము. అట్టి అజ్ఞానము నళింనజే కు. దును* చీకళ్లిని పోగొట్ట వలసి యున్నమ్రడు దీపోత్పేత్తియె కావల యును* అదిలేక అన్యక ర్భ్మా భ్యాసాద్య పేతు. యుక్తము కాదు. అనర్ధ్ [వద మయిన అజ్ఞానము జ్ఞానమా చేపోవలసీ యున్న్హూడు జ్ఞానోత్పర్సి వినాఅన్యనిధములగు నే ర్యా భ్యాసాదుల య వేమేణముయాు క్ర ము కాదు, ఈ జ్ఞానదీవము న్వ్యచ్చమ.: వివేకవతస్రయరూవము. వారిభ _కివసా జాత్మిక వాయిన స్వచ్చమగు స్ననాము-నూనతో నుండును. నా
(మా శినివేశ వను అనుకూల వాయవుతో నుండును. (బవ్గాచ ర్యాది నసంస్కారయ. క్ర మయిన (వజ యన వక్తితో నుందునుం విర_క్తపురుషుని అంతఃశకరణమె యా దీపాధారము. రాగ జ్వేహాదుల న్పర్శ లేని చిత్త మను భవనమున నుండును , ఐకా[గ్యధ్యాశమున గలిగిన నమ్యాగ్థర్శ :వ కాశ నుండుము, ఇట్టి జ్ఞానదీనముచే విలాన నహిళే మయిన మోహళశిమిరము నవమూూలము నినొశిత మగును ఇట్లు శాగా సాధకులు బంధనిర్యుక్తు లై. సాతాత్చురుహోత్తము. లగుదురు. నర్యవిధ్యభమయె ఉపాడానమ్యుగా నున్న అజ్ఞానము జ్ఞాననివర్తష్థరుం ఉఊపేయను. ఉపాధాననాశనున నివృత్త మగును. అంధకారము
618 గ ఆాభావ్యన కాళము వోవుటకు దీవమె కావలయును, దీవము లేక ఇకరములగు వరల కావలయు నవి లేవు, ఉన్న వస్తునె అభివ్య క్ష మగురు, అను ఫస్ మున కత్పద్లైి యుండదు, క్షానమున నజ్ఞానము పోవలసి యం శ్రానోత్సత్సి వినా అన్య కర్భా ఫారము అ పేమీశ మగున 3 జా” టి యర్షము రూవకాలంకారమ-న నూచిత మగును. “ోఛాన్వ అనుటవే త్మీసవననాదులవంటి అరంభావనాదుల (వతిబంధక। మూ లేద్ సూచిత ముఫను. క్షూనముసకు దీనముతో సాధ స్మ్యము న్యనిమ ల వరణ నివ ర్తశత్యమంరు న్యన్యనహో 'మున _ ఇశరనజాతీ భువ అపేతు కేకపోవుటను తన యాుత్పత్సై కన్న నితరనవా కారుల ఈసీ "లేకపోన్రట ప సూదిం దునని రూవ కౌలం కారబీజమురు భావిం దునదొ+ అడ్జున ఉవాచ ॥ 12. వరం (ుహ్మ వరం ధామ వరితం వరమం భవాకా పురువం శాశ్వతం దివ్టిమూది బేనమజం విభుం! మేసి, ఆహుస్త్యాం బుమయన్ప్స క్వి దేవర్షి ర్నారదన్నధా ఆసితో "-జేవలో వ్యానః న్వయం చైవ |బఏీపి మే॥ ఏవం భగవతో యోగం వికూతిం చాద్భుతోపమాం క టొక్వార్దున ఉవాచేదం పర మోక్కంరితో పాత్రా పరం వశ్శిద్వ్యయానందం పకం ధామాశ్రయో మహః 'వ్రకృష్ణం పావనం యస్మాద్భవానేవ పరం పదం ళ్ పురుషం పరమాత్మానం సర్వవైకరనం యకః దివి వ్యోమ్ని భవం సర్వ(ప్రపంచాతీకమర్భుకం శే నమ న్తకారణం దేవం న్వజ్యోతిర్ద్యోతనాత్మకం ఆతన జనైః శూన్యం విభుం సర్వగతం (ధ్రువం (్ కధయంతి వసిష్టాద్యా బుషయస్త్వాం విదాం వరాః దేవర్షి ర్నారగో లోకశాస్త్రివ్యాహొతదర్శన, శక ఆసీతో దేవలో ధౌమ్య జేష్షద్రాశా తరైవచ వ్యాసళ్చ భగవాన్ కృష్ణద్యైపాయన వ్రద్రారథిః క్
దశనూధ్యాయనుం పికేపి మహ్యం త్వామాహు। పూరోో క్షగుణసంయుతం కిమ నైర్వ _కృలిస్సాతెత్స్వయ మేవ (బపీషి మే (8 నారదా దేర్విశిస్టత్వాదృషి త్వేపి పృధక్ స్పృతిః భగవానుని ఊకూగమును విభూతిని అద్భుతోవమమగు డానిని విసి అక్షునుడు భగ వాను నందు వరమోత్క- ౦8తుడై యిట్లు వలి ఇను. భగవ౯కా |! నీవు వరం[బహ్యావు ఆద్వయా నందు వు వరంధాముడవు జబారవి, (వకృన్చనూ పావనము నయిన వువాస్సువు, వరంవదుడేవు. పురువవదవా చ్యుడవు _ పరమా తవు నర్వ దావక రసుడవ్హం ఆశాళ యుంన [వకాశ్ంచు దివ్యుడ వు+ సర్వవపంభా తీతుడవు. నమన్త కార ఇఇవమవు, జేవుడివు- నస్వజో్య్చలివి దోన్టక నాళ్యైకుడవు. కావుననె జన శూన్యుడ వని విభువు పన్ సర్వగె తుడవసి 1శ్రువుడవని అభిజ్ఞకేష్టులు వసిఘైదిబుషంలు వమూదురుం.లోక ఇాస్తావ్యావాతదర్శనుడు బేవర్షి నార దుడు అసితుడు థాము్ఫని 'జ్యస్టడ్ర్రాతి "-జీవలుడు భగదా౯ా కృష్ణద్వె పాయనుడు నాకు నిన్ను ఈ విధముగా జెప్పిరి, ఇతరవ్యక్రు లేల? సిజె న్యయము గా వూచున్నావు- నార డాదులును బుముతేి అయినను విశిష్టాలయినందున వేరు వేకుగా నిరూపితులయినారు* 14 నర్వ మేలేదృతం మన్యే యనా్యాం వదసి శీళవ న హా తే భగవకొ వ్యక్తిం విదున్చేవా న డానవాః॥ సర్వమేత_క్ర్వయో కం యదృషిభిశ్ళ యదీరితం €9 సత్యమేవ హ్యహం మన్యే యన్మాం ఛతివదస్యజ నమే పామాణ్యశంకా ప్తి కుత్రాప్ త్వదుదీరితే 10 విధిశావప్యను(గ్రాహొౌ కిముజ్ఞాతం తవ వథో సరైఇశ్వర్యాదిసంపన్న౦ (పభావం తే సురా అపి .. జ్ఞానాతశయసంపన్నా న విచుర్చాపి దానవాః సవా మహ ర్ల్షయశ్రైవ తత్సర్వం తత్షిధెవ హ్ శబ భగవన్ ! పీవు చెప్పినది సర్వము నలేష్టమ- బుషలు చెప్పినది ఇరత్యమని యే నేను తలంతును, నన్ను ద్రేశించి నీవు వలికిన దంతయు
శ20 గ్ శాభావవ కాశము నక్వము- నీవు చెప్పిన దానిలో నాకంమను అపా మాణ్యశంక లేము- విఫ్ిశులును నీ కను(గావ్యూలు వభూ! నీకు తెలియనిది ఏమి కలదుశ సర్వేశ్వర త్వాదులకో నున్న ని (చ భళావమును క్లానాతిశయరంపనన్న్ని లయినను దేవతలా దానవులు మహర్షులు నెననును ెలియజాలరు* అది యంతయు సట్టి దె. కేక్, న్వయ మేవాత్మనా తానం వేస్థం త్యం పుసపోత్తమ భూత భావన భూ లేశ చేవదేవ జగత్ప తే! యత_స్త్వ్వమేషాం సర్వేషాం పితాఒచింత్యగతిః (ప్రభుః స్వయమేవోపదేశాగిమంతరేణ త్వమేవ చ 15 (పక్యశ్త్వేన నస్వరూపేజాత్మానం నిరుపాధికం జానాన్యవిషయ తేన తథా సోపాధికం స్వయం ఇక జానాసి నాపరః కళ్ళ్చిత్ధ్వం జ్ఞాతుం పురుషో_త్రమం 18౯ సమర్జోసి యతన్సర్వే పురుషా_స్వదపేకయా అపకృష్ణా అత_స్టేషామళక్యం జ్ఞానమస్తి తే 16 సర్వభూతపితా సర్ఫోత్స్చాదక త్వేన సమ్మతః పితాపి కళ్చిన్నైవే ష్షే త్వం తు సర్వనియామకః ౭ నియంతా కళ్చిన్నారాధ్య స్వం త్వారాధ్యో దివౌకసాం ఆరాధ్యోపి న క ల్చిత్స్యాత్చాలయితృతయా పతిః 78 త్వంతు వేద్యపణేతృత్యాద్ధితా దేరుప దేశతః పతిః సర్వస్య జగతో రక్షకత్వేస సమ్మతః క! సరైరేతాదృ 2 రేవ విశిష్ణ స్వం విశేషణై। సర్వేషాం జనకః స్వామీ గురూ రాజా మహేశ్వరః | కిం వాచ్యు౦ శే జగత్స్వామిన్ పురుషౌత్కలృ ష్యమద్భుతం వ! నీవు వారల కందకకు అది బేవ్రడవు. పితవు, అచింఠ్యగతింె. సీవ్ర స్వయనుగ నే నిన్ను తెలియుదువు, అన్యుల యువజేశ మక్కంర "'అే కుండగనే సీవుసి స్వరూవమున నిన్ను తెలియుదువు. విరుపాధిక
దళమాధ్యాయను 621 గూవమును బెలియుదువు. సోపాధిక కూవమును చెలియునువు, నికు పాధిక రూవమును అవిమయ మగుటచే (వత్య/హావమున ెలియా .చుళ్టం సోపాధిక రూవమును నికతిశయ జ్ఞానైశ్వేర్యాది శక్తి యాక్తు డవు. గావున బెలియదువు. ఇతరుడు నిన్ను చెలియ జూలడు, ఇత రులు ెలిసిొనుట కశక్తులయినచో నేనెట్లు తెలియదు ననుట శాదని అడ్జునుకన దలచి (వేమోక్క_ంకుడైై బహుధా సంబోధనము వేయుచున్నాడు. హే పుకుషోత్మమా! నీ కన్న నితరు లందరు పుకు 'యంలు అవకృష్ణులు, కావున తెలియ లేరు నర్యోతృముడవు కావున “"తలియుదువు., ఈ పురుహోత్తమత్యమును నాలుగు నంబోధనములు చవ్యక్త్హ్యము చేయుచున్నవి. భూతభావనా! నర్వ భూత ముల సీవ్రు భావిం తవు, ఉళ్చాదింతువు సర్వభూతవితవు: తండ్రియు నొకట నమద్ధడు కాడు భూలేశా! నర్వభూతి నియంలతవు. నియంతయు ఆ రాథ్యుడు -శ్రాజూలడు. జేవీ బేనా! శిర్యారాధ్యులయిన జీవతలకును సీ వోరో భుఫ్రిడవుః అోథ్యుడును పాలయిత్ కాడు- జగత్పతే! హితాహితోవ -బీశ్క వేద్యవలేతవు. సర్వజ మునకు పౌలయికవు- ఇట్టి నిశేవమములు శల నీవు అందరకు వీత. అందరకు గురుశ్చ అందరకు కాజు కావున వుర్వ [వశారముల సర్వుల కా రాధ్యుడవు, పురుపోత్తముడవుం
- వసే మర్ష నకం నివాళి వ్యర్మభాతయః రి కా ౦ న_(౬౦ వ్వావ్వు తివ్టుసి జ. ల్ హి సల్వేషామళ్యే స్తే వేలు, జాతవ్యాళ్వుప్యవళ్యం మే తస్మాద్యాభిత్విభూతీభిః 88 | సర్వాన్ లోకానిమాన్ వ్యాస్య త్ష్షసి త్వం తవైవ తా దివ్యా క్లావమోేక్యా హ్ యస్మా తస్మా_్వ మేవ చ రక్ సర్వజ్ఞః సర్వశ క్తీశ్చ వక్తుమర్హ స్య శేషతః భగవన్! సీ విణూ ఏలు ఇకరులకు బెలి ముశకద్ధి ముం శారు. అవి యవక్య్థషుగా నావీ తేగికు దగినవి. ఆ లభూకులతో నీవి చర్వలోకములరు వ్యాశీంచి యున్నావు, ఆ వివాతులు నీవి, అవిదివ్య
హు. గ్తాభావ్యనకాశము ములు, తెలియ శక్యములం శావు- కావున సర్వజ్ఞుడు నర్వశక్రి కుడ: వగు వాని నశేవముగా ెవూటకు నమర్థుడవు. వానిని నాకు దెలియ "జవను" ఉవ చేళింపును* 17 కథం వి ద్యామవాం యోగి౯ త్వాం నదా వరిచించయ౯ శీషు శేషం చ భావేవు చింత్యోసి ఛగ వన్మయా! హే నిరతిశ యైళ్వర్యశ క్రిశాలిన్ జగద్గురో ట్ల అతిస్టూలమతిస్త్వాహం దేవాద్వ్యైరపి సర్వథా ఆశక్యం సంపరిజ్ఞాతుం జానీయాం కధమీదృశం 8కు సదా ధ్యాయం_స్టధా కేష కేషు చిజ్జడవస్తుషు త్వద్విభూతిస్వరూ పేషు చింత్యోసి భగవన్మయా 84 ఓ నిరతిశమైశ్వర్యశ క్షిశాలీ! జగద్ద్డునూ ! భగవన్! నే నతి- స్ఫూలమతిని, మందమతిని. చవాదులు గూడ బెలియ శక్యము కాని యా శేత్త వము నెట్లు 'చెలికగలను? సర్వదా ధ్య్యానించియు నిన్నెట్లా "ఇెలియ గలను! నీ విభూతులలో నిన్ను ఛ్యానించిన అెలియవచ్చునో' శకగవన్ | వయ్ వేతనాచేతననదార్థములలో స్స విభూతిన్వకమూవ ముగా నున్న వానిలో నిన్నేవిధముగా చింఠింతును. ఛ్యానింతునుం- మేర విన్న రేణాత్మనో మయో గం విభూతిం చ జనార్షన భూయః కధయ? తృప్టి రి శృణ్వతో నాస్కి మేఒమృతం ॥ ఆత్మనస్తవ యోగం త్వం సార్యజ్ఞాదినిరంకుళశం ఐశ్వర్యాచిశయం తద్వద్విభూతిం ధ్యానగోచరాం [ల నంక్షేపేణ పురా (పోక్తాం స్ప్పమే నవమే త్వయా పున ర్టేవేళ కధయ వి స్తరేజాధునా స్ఫుటం [8 యాచ్యసే త్వం జనైః సర్వైః థోగ మోక్షృప్రయోజనం అతో మమాపి యాద్దేయం సర్వదై వోచికా త్వయి 80 కధనం పునరుక్తస్య కిమర్ధం యాచసే శృణు త్వద్వాక్యమమృతం యస్మాత్ శోంతేణ పిబతో మమ (ఢి నా స్త్యలం(ప్రత్యయేనేచ్చావిచ్చి త్తి స్వాదువత్చరం మాధుర్యాతిశయాదేన త్వద్వాక్యమితి నేరితం లిపి
దశమాభ్యాయమనూ 628 ఉత్క-ంరాతిశయేనో క్తమమృతం చేతి కేవలం భగవక౯్ | సీకు నంబంథించిన ఆ యోగమునకు నర్వజ్ఞత్యనర్య శ్ఞక్రి తాాది రూవ మయిన నిరంకుశముః నయిన ఐళ్య ర్యాతశయనును “ఛ్యానగోచరమస నీ విభూతిని నప్త్వమ నవమా- భా్థయములలో నం ేవముగా సిమూవించిన డానినినస్తుతము విస్తరముగా స్ఫుటముగా “వెనూము. జనులందరు భోగ మోయ(వ యోజన మభిలవి.0తొరు, అభ్యు ఉచవయనము నిశేయరము కాందీ.ంతుకు. అందులక్రై నిర్ను యాచిం “తరు. కావువ జేవేళా! నాకును ఈ యూచన ముదితేమె మసన శచా! పునరుక్త పా చు మమున కధనమే లయాచింతు వందు వేమో? “ఇగ పక్ష వినును. సీ తా క్యా మృతమును ఇవులతో ఆావునాకు ఇక ఇ్రాలు నన్న ఇచ్చావి చ్భిత్తి అేదు, నీ వాక్య మమృశవమః వలె నద మున వదమున స్వాదువు స్వాదువుగా నుందునుః అర్జునవచన ములలో “త్వ ద్యాక్యం అని లేదు, “అమృతం అనియే యాున్నది* అందువలన శమూాధు ర్యాతిక యానుభవము చే ఉత్కంఠాతిశయము న్యక్త మగునుం (శ్రీభగవానువాచ 19. నాంత లే కధయిప్యామి దివ్యాహోస తృవిభూతయః (పాథాన్యకః కురుశేవ్ట నాన్న $ంతో విస్తరన్య మేః పర మోత్కంఠితం పార్టం విినంభమి తుమీశ్వరః ఫిడై 1పోక్తవానుత్తరం సమ్యుక్కరుణానిధిరాదరాత్ హంతేత్యనుమతౌ డ్జేయం య_త్ర్వ్రయా ప్రార్థితం క్ల 08 తత్క-రిష్యామి మాభూ_స్వం వ్యాకులోనుమతి_స్ట్వియం ఇత్య స్థనం నమాళ్వాన్య కర్తుమారభతే హి తక్ లీక. మమాసాథఢారణా దివ్యాః (సిద్దా యా విభూకయః అశక్యా విన్తరాద్వక్తుం నాస్త్యంతో విస్టరస్య న్ [5 అతః (ప్రధానభూతాస్తా విభూతీః కాశ్చిదేవ హి తుభ్యం సంకధయిష్యామి కురు శేహ్టో యతో భవాన్ రిట్ పొర్ధుడు వరమోశ్క.68తు డయివాక్షని విశ్వసింప “జే ముటకు
624 గ్తాభావవ కాశము భగవాన్ ఉత్తర మిట్లుచెప్పెను. కరుణానిధి భగవా౯ ఆదరముగా' నృమక్సవాథానము చెవ్వూట కువకమించెను, “* వాంత ౫” యనుట అనుమతి సూచించుట. అడ్జువా! సీవు (వార్ధించిన డానినొనరింతును. వ్యాకులుడవు శావలదు. ఇదిగో నా అంగీ కారము అని భగజణా౯ా అద్దునునో దార్చి విభూతి కధన మారంభించెకు, అర్జునా! నావిభూతు లసాభారణములు దిన్నములు (వసిద్ధములు- వినకముగా జెన్సుట భకమ్గుం కాడు. నా విస్తరమున కంతము లేదు, కావున వధాన భూతములయిన విభూతుల కొన్నిటిని సనీకాజకు చెప్పెదను, నీవు కురు? (శేస్టుడవు కడా | శాప్పెదను. 20. అవామా త్మా గుడా శే సర్వ్యభూ'తాశయః స్థితః అపహామాదిశ్చ మధ్యం చ భూతానామంత వవ చ।
త(్రాదౌ చింకనీయం యన్ముఖ్యం తతృ్రఎధమం శృణు
హృథ్ధేశే సర్వభూతానాం అంతర్యామితయా స్టిఈ ర?
(ప్రత్యగాత్మాత్మనావై వ పరానందఘనో ఒచ్యుతః
త్వయైవ వాసుదేవోహం ధ్యేయో నిత్యం జితాలస 1 (8
చేరనానాం సమస్తానాం యతోహం జన్నకారణం
మధ్యే స్థితిర్షయోంతే చ మతో భిన్నం న కించన 08"
సర్యచేతనవర్షాణాం జన్నస్థితిలయాత్మనా
తత్కార ణాత్మనా వాహమేవ ధ్యేయ ఇతీరిత్య 1(6"
అర్జునా! అందు మొదట చింతంవ దగినమాఖ్యమును వినుము,
నర్వభూతములు జ్యాద్దేశమునందు అంతర్యామిగా నుందును, వ్రత గాత్ముగా నుందును. వై తన్యానంద ఘనముగా నుంకును. నీకు నేను. (శ్రీ వాను బేవుడనుగా భ్యేయుడుగా నుందును. గుడాశేశా! స్పడ్లక్ట గుడాక = నిద్ర, నీవు నిద్రవై అధికా౭వి. నిడ్రమ జయించికివి, సీస. జితాలసుడవు, కావున ధ్యాననమర్ధడవు, ఇట్లు థ్యాననమర్థుడ వై ఈ నీకూకించు థాష్టనము లొనరింపునుం చేతసముల కొన్నిటికి నేను జన్మ 'కా;ణను. అడిలో జన్మ, మధ్యలో స్థిటి" అంతమున లయను. నా-
- దశమాథ్యాయనఃః శ్రి25్ కన్నభిన్న మేడియు లేదు. సర్వ చేతన వక్షములకు జన్మ స్థితి లయరూవ ముగా తత్కారణ రూవముగా నేనే యన్నాను, ఛ్యయముగా యన్నాను.
- ఆదిత్యానామవాం విష్ణుః జబ్యోశ పాం రవికంశునూన్ మరీచిరరు తామస్ని నత తాణామవాం శనీ!
త్యక్రాస క్షైర్బుధై చ్చింత్యో యేషు కాంశ్చవదామ్యహం
ఆదిత్యానాం ద్వాదళాొనాం మధ్యేఒహం విష్టసంజ్హితః 1(1
ఆదిత్యో వామనో వాపి షష్టీ నిర్ధారణేఒఖిలా
ఆక (ప్రాయేణ సందింధే క్వచిదేవేతి సం్యగహః 1 (2
రామాదయోవతారాస్తు సమ స్రైశ్వర్యశాలినః
తేన తేన స్వరూపేణాప్యత ధ్యానవివక్షయా 108
స్వయం మహేశ్వరాః సాఇ్షెళ్చర్యంతే తే విథూతిషు
వృష్టీనాం వాసు దేవోస్మీత్య్యత స్వస్యాపి కాజ్లి౯ణః [01
భ్రీవిష్ణోస్టేన రూపేణ సమ్యగ్ధ్యానవివక్షయా
దర్శితత్వా ర్త ధెవ్యాగే వత్యతేత్వతతక్రచ 16
1వకాశకానాం మధ్యే-హం ర విర్విశ్వవకాశకః
మరుకాం న్తసపానాం మరీచిర్షామతోన్న్యహం 106
నకశ్రాధిపతిశ్చం్యదో నక్మత్రాణామహం హరిం
ఇటుపై ఆధ్యాయ నమాప్పి వటుక్షు ఫూర్వము ఎప్పిన ఆంత
రా్య్థమ్యాది స్భూతి ధ్యానాళర్హులకు బాహ్యథా్యానము లొనరింస దగిన వని నూచించట భాసస్టిమం ఆం దన మర్దు లగు బుకులకు చింత సియవము6గు వానిని నిరూ పింతును ద్వాద శాదిత్యుల మధ్యలో నీళు విష్ణువు ఆను నంథ్లై కలవాడ జయికిని, ఉ్యాద శాదిత్యుల జరు లీవిధ యుగ నున్నవి విష్ణు జా శ్ర అర్వ్యమ _ ధాత -_ త్యన-పూన.- కువస్వాక్ నివిత = మిత్ర -వరుణ- అంశ భగ కూనములుః వేరొక విధమున గూడి ఈ జేరు లున్నవి, అరుణ _ సూర్యు - భాను తవర
- చందమ - మిత = హి5కణ్యపీర్య వి అర్యమ -_ గభసి-దివా
636 గీ తాభావ్యవ కాకము
కర _ విష్ణు రూవనుులు, విష్ణ వదమునకు వామనుడు వామనాన తార మనియు నర్థము. వామన సంజ్ఞ కల అదిత్యుడనని భావు, “ అది 'త్యానాం” అను షష్టి విదక్షి నిద్ధారణార్ధమున నున్నది. సామాన్య ముగానీ స్థలములలో వస్టా విధక్షి నంబంధార్థమున నుండుట క్యాచి త్క ము, రామాద్యవ తారములు నమశ్తఐశ్వర్య శోధ కలవి. ధ్యాన మునవ్షై యా యా న్వరూపమున నిస్చేశ ముండును. ఆ యా విభూతో లలో మహేశ్వరులను సామయోత్తుగా నిన్దేశిం చుట ఛ్యానవివతేళో నసి ్రహింన వలెను. “వృన్టీనాం వాసు బేవోస్ని” ఆరు స్థంమున కృష్ణభగ వానుని (గబాగణాము నున్నది. శ్రీ విష్ణువు నా రూవముగా ఖాష్టనిలో చుట యిచటి వివన్, ఇళ్లు యా యా స్థలము లందు థ్యానవివమే యుండుట (వదర్శిత మగును,
(వకాశకములగు వాని చుధ్యలో నేను నిశ్వవ్యాపి- (వ్రకాకే కడ నయిన రవి రూపుడను, నలుబది తొమ్మిది నంఖ్యగఅ వొయావ్త లలో "నేను మకీచి నామమున నున్నాను- అవసా - [వవవా - వివవో వరావవా - ఉద్వణా - నంనవా -నరివవా నామమున మరుద్దణములూ కలవు, (వ ల్యే మపి నప్ప్మ విధనుల కాగా వీకోన వంచాక "బ్ఫ్ ములు వాయువునకు గలనని (గాహ్యాము. నమ్మ్యత్రములలో నేను నత (కధినతి యగు చంగద్రుడను.
జి. "జీచానాం సామ 'వేవోస్మి జ్ వా నామళ్ళి చాగవ। ఇ[దెియాణాం మన క్చాష్మ్మి భూ తానామస్మి చేశనా! మధ్యే చతుర్దాం వేదానాం సామ వేదోస్మ్యహం హరిః (8 రుద్రాదిత్యాది దేవానాం మధ్యేహం పొకళాసనః ఏకాదశేంద్రియాకాం చ మనోహం తత్సర్సిన ర్తకం [8 కార్యకారణనంఘాతే చిదభివ్యంజికా ధియః వృషత్తిః సమస్తభూతానాం చేతనానామహం హరిః 1699 నాలుగు వేదములలో నేను సాము వేదనను. సావన వేదరు గాన మాధుర్యమున నత్యంతను రమణీ యను సా = జ్వక్; అవనస్తం
దశమా ధ్యాయము 697 శేతరూవ మయిన స్వరము. "₹ండింటి మిధునము సామ. ఈది -త్యాది 'జేవులలో వానవుడు. బే వేందుడ. సర్వదేవాథివతిని నేనేం ఏకాదశేం[దియములలో వాని ,వవర్హక మయిన మనస్సును నేను, -కారస్థ కారణ సనంఘాతము నందు చిదభివ్యంజక మయిన ధీ వృత్తి ఇేతనా వదమున జెస్పదగినది. చేతనము లయిన నర్వ భూతములలో జీను చేతనా రూవముగ నున్నాను-
- రుద్రాణాం శంకర శ్చాస్మి విల్తేశో యషరతసాం వసూనాం పావక శ్చాస్మి మేరుః శిఖరిణామనాం! య ఏకాదళర్ముదాణాం శంకరః సోన్మ్యహం హరిః యకెణాం రక్షసాం మధ్యే కుబేరోహం ధనాధిపః 110 వసూనామగ్నిరష్టానాం మథ్యే ధ్యేయోహమీశ్యరః 'మేరుః +ఖరిణాం మధ్యే దేవతానాం నివానభూః 111 వీశాదళ ఠకుదులలో 'నేనుళంకరుడను, వీరభ్యద -ళంభు-గిరిజి = అజ -వకపాత్ - అహిర్చుడ్న్మ్య - వినాకి - భవాసీశ - శకపాలి- చెక్పతి _ స్థాణు -రుద్రనాములు- వీకలో శంభునాము ౫. శంకరుడు, ఆతయులలో రతనులలో థనాధిపు డయిన కుబేరుడను నేనే, అన్ట శసువులలో అగ్ని పవేరుగలవాడను నేనే భ్యేయముగ నున్నాను. పర్వ తములలో ేవతలకు నిజాన భూవు యయిన మేరువు నేనే.
- పురోధసాం చ నుఖ్యం నూం విద్ధి పార్ధ బృళాస్పతిం శీనానీనామహాం న్క-ందః నరసామస్మి సౌాగరః॥ రాజ్ఞాం పురోధసాం మధ్యే శక్రాచార్యో బృహస్పతిః దేవ'సేనాపతిః స్కందః సేనానీనామహం బలీ క12ి సాగరః సరసాం మధ్యే నిర్మితానాం చ దైవతైః రాజుల పురోహితులలో ేవేంద గురువునయిన బృళాన్నతిని "జీనే. సేనానులలో బలవంతుడనయింన 'బేవసేనావతి యయిన న్మ_ంంద "జీవడను నేనే, _దెవత నిర్మితేము లయిన సరస్సులలో నగర పత నిర్చిత మయిన సాగరము నేనే అట్టుగా 'భ్యేయడను నేనే,
4ఈ28 గీ్జాభావ| కశాళ దూ విక్, మహార్షీ ణాం భృగురవాం గి రామ స్న్యేక మతరం యిజ్ఞానాం జ కయజ్ఞోసి స్టావ రాణా హూవాలయః! మహరక్షీణాం మహాతేజా భృగురస్కి విదాం వర 116 వాచాం పదాత్మనాం మ ధ్యేఒక్షర మోంకార ఈశ్వర జపయజ్డోస్మి యక్షానాం శోధకః 1పాజ్యహం౦సక;। [1 అహం స్థితిమకాం మధ్యే 'ధ్యేయక్వేన హినూలయ: విడాంకర! తేలివిగల వారలలో కేష్టుడా! అన్టుగా! మకాళ్తు లలో మహా తేజసు,.. డయిన ఛృసువునుకనె. వచా కనకము లమున వాక్కు.లలో ఆతుర మమున ఓం కారము నేనె. యజ్ఞ ములలో న్ు జవయజ్ఞ్ఞహూ పుకను. జ ఫయ్ఞ్ఞ ము శోధము (పాణికాంసార హార మః, స్థితి గల స్థావరము లమిున వర్వత ల గో హిమాలయను నేను- భయము "౯ నుంటిని. లెగ్ అశ్వత్ధః సర్యవృయో.శాం జేపర్షీ శాం చ నారవః గంధ ర్వాణాం చి(3రథః సిద్ధానాం కపీలో మునిః | జం ఉమై"[శవనము శ్వానాం విద్ధి మా కుమృతోదృవ3 ఐళావతం గ చేం్యదాతాం నరాణాం చ నరాధివం॥ పిస్పలః సర్వవృకిణాం మధ్యే ధ్యేయోహమాదరాత్ 116 మం్యత్రదర్శికయా దేవాః సంతో యే చర్షితాం గతాః తే చ దేవర్ష్ణయః తేషాం నారదోస్మి సుహృత్సతాం: 116 గావధర్శుపిశిష్టానాం మధ్యే చ్నికర ధోస్మ్యహం జన్మనైవ మహాంతో యే ధర్మజ్టానాదిథిర్లతాః న! సిద్ధక్వం కపిల_సేషాం సిద్ధానాం ధ్యేయ ఈశ్వరః ఉద్బైఃశవసమశ్వానాం మౌం జాసీకా సుధోద్భవం 188 ఐరానతమిరావత్యా అపత్యం హప్తినాం వగం సుధామధనజం విద్ధి మామేవ ధ్యేయమీశ్యరం 119 నృణాం మధ్యె నృపం విద్ధి నూమేన జగతః పతిం నర్వవృతమః లలో అశ్వత్థవృమ.ము అదర మున ధ్యానిం వదగినడి
దశమాధ్యాయను 6లో -జీనె. మంథదదన్షల్తె జీవులె., బుపి.శ్యము పొంది దేవర లయిన వాకలలో నతాం నుక్ళాత్ అయిన నారదుడను నేనె, గానధళ్శ విశిష్ట లయిన ౫ ంధర్యులలో,_ చి తరధుడను నేనె. అశ్వమఃలలో సుధా “'నముత్పన్న మయిన ఉ్పైః(శ్రవనమును నేనె. గజములలో ఇరావతి “"అపత్య మీయిన ఐరావడ వాను భఛ్మదగ జమును "నేన సుధామధనో తన్న మయిన ఐరావత గజకూను 'భ్యే కుముగానున్న నన్నుగా ఇ్రావింపుము, నరులలో నరాధిపుకను జేనె. నరాథపుని జగ తాం వతి ఇఎయయిన నన్నుగా భావింపుము, వరి. ఆఅముధానోమవాం వం భేనూనామస్మి కామధుక్ [(వజన శ్చాస్ని కందర్చః స ర్పాణామస్మి వానుకిః ॥ అయుఢానామహం వ్మజం దథ్ చేరస్థిసంభవం 128 సర్వకా మైకదోగ్టీణాం వసిష్రస్యాస్మి కామధుక్ (పజొజనమితా కామో ధర్మ హేతురహం, హతిః 128 వాసుకిః నర్పరాజోహాం సర్పాణామస్మి ఢార్మికః అఆయాధములలో వము నేనె- అది దధీదిమబార్షి అస్థింంభ వము- నర్వ కామమఃల నిచ్చువానిలో అనగా ధేనువులలో నమ్యద .మధథనోద్భవ యయిన 'వసిష్టుని కామ భేరువును నేనె. కామములలో క్షవజినన మొనరించు కందర్పుడను కాముడన్నునేనె* ధ ర్శహేతువగు "కామము నేనె, నర్చముల ౯ో ధా క్నికుడు నర్పదాజు అయినవాసుకి నేనె. ౨9. అనంత జాసి నాగానాం వరుణో యావసానుళూం పితళొశామర్యమా చాస్మి యమః శసంయవుతానుళాం | అనంకో నాగరాజోహం నాగానాం భగవత్కలా . కలై జలేశ్వరాణాం వరుణో, రాజాహం నర్వయాదసాం ఆర్యమా పికృరాజోహం పిఠ్రాణాం నర్వథో గదః 128 యమోహం ధర్భరాణా ఖ్యః సంయమనం (వ్రకుక్వతాం నాగముఎలో ఆనంతు కకు నాగరాజునునే ఏ, అరంచుప భగ ద్వి నూ 3. నర్వజ ) జమున) శధిపుప, జ లేశ్యర్యవభ వమిన
680 గ్తాభావవశాశము నరుణుడను నేనె. పీతృజేవతలలో ఆర్యము డను సర్వభోగ |వదుడ గు వితృరాజును నేన నసంయ మన మొనరించు వారలలో ధర్శ్మరాజను- యముడను నేనె. ర0, (వస్లోద శ్చాస్ని చై త్యానాం కాలః కలయతామవాం౦ మృగాణాం చ మృగేందోవాం వైన కేయశ్చ వవీణాం 8 దితివంశోద్భవానాం చ (సహ్ష్లీదోస్న్మి సతాం వర శ26 గణనం కుర్వతాం మధ్యే కాలోహం౦ సర్వవిశ్వగః మృగాణాం మృగరాజోహం పకిణాం వినతాసుతః 1265 నఆాంవర |! అద్దునా 1 దితివంశమున జన్మించిన వారలలో నేను (పన్షోదుడను, గణన మొనరించువారి మధ్యలో సర్వవిశ్వవ్యాప. మగు కాలమును. మృగములలో మృగశాజును- వయములలో గరూ తృంతుడను. గరుడుడను. $1. నవనః వపతామస్ని రామః శనశ్ర్రృభృశామహం రుపూూణాం మకర క్చాస్మి (పోత సామస్ని జావ్నావీ ! పవనః పావయిత్తూణాం సరంప్రాణక లేశ్వర 8 శసా9స్తథారిణాం మథ్యే రామో దాశరధిర్విభుః 12€ సర్వర ఊఈకులధ్వంసీ మహావీరో హమీశ్వర ॥ సాజిద్ధి స్వస్వరూపస్యానేన రూపేణ దేవానాం 127 చింతనార్థం దాశరథేః పాఠో జ్లేయో విభూతిషు 125 నవతాం - పావన మెొంనరించువారిలో "వేగము గల చాలిలో నేను వవన రూపుడను, యాద్ధనిపుణు లయిన శ(స్ర్రధారులలో నేను జాశళరభధీని.విభు వయిన (శ్రీరాముడను. (శ్రీరాముడు సర్వరతః కుల మును నాశన మొనరించినవాడు, మహోపీకుడు, ఈ (శ్రీరామరూవ మునసామోత్స్వన్వరూవమును "బీవాథారులుచింతన 'మొనరించుట్నశే. విభూతులలో (క్ర్రీరామపాఠ మున్నదని (గహింవవలెను. “వృష్టీనాం వాసు జేవోస్మి ” అనుటలో వలె నిచట భావమును [గ్రహింవవలెను- ధనుష్పాణీ రక్షఃకులవనదవాగ్నిర్హ్విజగ తిః
నవమాధ్యాయనఃః 6981 థ్తాపీ సంళి ష్ష్రో జనకతనయాబాహు లతయా శరచ్చంద్రాకారం స్పితమధుర వక్తా9౦మృ తరుహం దథానో ధ్యేయోసౌ రఘుకులర విర్షత్మణ సఖః క209 శరాయోకులనాశకుడు డ్వ్యొాజులకు గతి ధనుప్పాణి వతావి నీతా కేంగితుడు శారద చం[దా కారమగు స్టిళలవరనరుం ధ90ంచిన లయ్మణ నఖుడు రఘువంశ వకాశుకు థ్యానింపదగిన వాడు. కృతజ్ఞో మేధావీ నృతి ధృతి నిధిః శాంతి జలధిః కృపావింధుర్వీరో నిరవధి సుథాకార పదదః (ప్రభుర్గావణ్యాబ్దిః దళరధకుమారో ఒత్యభయదః సదా థ్యేయోహీక్టం రఘుకులహిమాంకుః న్వహృదయే 180 కృతజ్ఞాది విశేమణ ములతో విశిష్ట డయిన రరుకులచందుడు షఇస్వహృాదయమనున నర్వదా భ్యయుడవుగావుక+ అ నేకమత్స్యజాతీనాం మకరాఖ్యోహమీశ్వరః చలజ్జలానాం వేగేస గంగాహం సరితాం వరా 19% అనేక మత్ప్ట జాతులలో నేను మకరమను మత్స్యజూతి కుళీవు రూపుడను, వేగమున (వవహిందు నదులలో నేను గంగా చశదిని, ఫలి, నర్షాణామాదిరంతశ్చ మథ్యం చై చామహూడున అధ్యాక సన డ్యా నిద్యానాం ఇజాదః 1వపదతామహాం౦॥ జన్మ స్టితిలయాః సర్వనృష్టీనామహమర్దున శి న! నీ ణే జీవాధిష్టిళభూతానాం పూర్వము క్రముష్యకమే 188 అఢ్యాత్మ విద్యావిద్యానాం 'మోక్షహేతురహాం౦ పహారిః వాదజల్పవితండానాం మథ్యే వాదోహమీశ్వరః 88 త్మ త_త్ర్వబుళుత్సోర్వా శిష్యదై శకయో స్తథా (సమాజేన చ తర్కేణ సాధనే దూషణాత్మకః కేశిశీ త తనిరయపరంంతః పకతీద్యయపరిగహః వాదః స్యాచ్భాప్రసిద్ధాంతనిర్ణయే "'హీతురు తమః 185
ఈ382 గ్తాభావ్యక కాళము విజిగిషుకథే జల్బ్పవితండే [భాంతిళశాలినాం జయాజయఫలే లోక్యసతిష్టామాతహేతు కే 1౯ యతైకేన స్వకః పతః థ్యాప్యతే దూవ్య తేఒన్యతః సా వితండా కథా జ్రేయా లౌకికీ చాతురీ కలా 1387 స్వవతీః వ్యాప్య తే జిల్పే ఉభాభ్యా మేవ యు క్రిఖిః దూష్యతే పరపత్షశ్చ విశ్రేషోయం తయోర్హ్వ్యయోః కక్ నర్తాణారి ఆచేతన నృష్టులకు ఆది అంతము మధ్యము ఉత్పత్తి స్థికలయములు నేనే, జీవాఎస్టములయిన భూతనులు చేతన ములుగా (వసిద్ధవులు-వాన అద్యంతీ మధ్య ములునే నే యనిపూర్యమూ నిరూపిత మయినది, ఇచట అచేత సనృష్టి విమయమని భేదము గుర్పింప- వలెను, విద్యలలో అధ్యాత్మ విదస్ధను నేనే. ఇదిమోతు. 'హేతువయిన ఆత్మ తేత్త విద్య (వనవదతాం-వవాద మొనరించు వాఠలకు గంబం ధించిన కధాభేదవణలగు వాద -_ జల్బ - వితండములలో ఇాదమును- నే, తత్త్వ బుభుత్సువులగు “వీతరాగులకు గాని గురు శివ్యులకో గాని వమాణమును తేర్మంము ననుసరించి తత్త్వ నిర్ణయ వర్యంతే మయిన వతద్వయ వర్మి గహమును వాదమందురు. ఇది శాన్ర్రుపిద్ధాంత నిర్ణంయమున రుత్నమ హేరువు. జల్బము వితండము అనునవి విజిగీషు' వులకు సంబంధించిన విశేమములు. ఇవి (భాంతి శీలుకకు నంబంధించి నప. జభరూాజ మములు వీని ఫలములు, ఇవి లోక్శవతి హ్రైమా్యత హేతు! వులు. ఒకడు తన వతు.నము స్థాపింవగా "వేరొకడు దానిని ఖండించును, ఇట్టిది వితండకథ, ఇది లౌకిక మయిన చాతురి కల జల్పమూులో నిద్ద ఈును తము వశమును (వఖ్యావనము చేయుదురు? ఇద్దరును వరవతు మును దూషింతుకు: యక్తుల ఫనునరించి ఖండింతురు. ఇది వీని తశేవమూ, ఏ8, అత.రాణామకారోస్మి ద్వంద్యః సామాసిక న్య చ్ అహా మేవాతయః కాలో ఛాతాజాూం విశ్వతో ముఖ! వర్ణానాం సర్వవ్యాగూపతయాకారః కు తేర్మ్శతః
80 డళశమాభ్యాయనూ 688 సమాసస్య నమూహేహం ద్వంద్వోస్మ్యుతయతో వరః 182] కాలోహం పర మేశాఖ్య:ః కాలకాలోఒతయః వరః తయీ కాలాభిమాసీ యః పూర్వోక్షః స విలకణః 148 ఢాకాహం సర్వతః పూర్ణః [పాణికర్ముఫలప్రదః 141
అకారాది మకారాంత వర్షము అన్నిటిలో అశారమును నేను. డ్రి చ్హాద్రో టై శరం వాక్ ” అసి (కి కలను, అకారవముు గను మయమనుట (వ సిద్ధము: నవమానముల నమూపాములో నేశు ద్వంద్యనమా చనమును. ద్వంద్వ ముభయవదాద్ధవధాన ము. అవ్యయీ భావన మానము పూర్వవదా ర్థ్మ్యవధానమః, బహు (వీహిసమానమాన్యవ దార్ధ్యవధానము త్వంచ్వేతర నమానము లన్నియు ఉధయవ దార్ధ సామ్యము లేనం ఊఈన అవకృవ్టములు త్సృయించు కాలాభికూవి, అతుయ వర మేశ్వరు డను నేనె. నేనె కాలనుసకను కాలము, “కాలః కలయ తామవహాం” అను స్థలమున తుయించు కాలము నిరూపీరము- ఇచటీయయి కాలము: నకను (వనర్తకుడు శాలకాలుడు భగవానుడు. కాలచ[శమును జగ చృశమును యుగచ[క్రమును "భగవాన్ (ప్రవర్తింప జేయు సని భార తమున గలదు, నేను థాత. సర్వతః పూర్ణుడను. (వౌణికర్ము ఫ్ శ్రివదడను- 84. మృత్యుః నర్వవార శ్చాహాముద్భవళ్ళ గ్ భవిమ్యతాం క్ గ్ర తిః వాక నారీణాం స్పృతిశ్మేధా ధృతిః తనూ 1
సంహారకారిణాం మధ్యే మృత్యుః సర్వహరో హ్యహం
భావికల్యాణరూపాణాం సముక్కర్షోఒహమేవ చ క్4ల
కీర్తి! సద్ధర్శుతః క్యాతెం (భీర్జర్మార్ధాదినంపదా
వాగ్వాణీ నంస్కృృకా సర్వపదార్థానాం (ప్రకాశికా 48
నృతిశ్చిరా నుభూతార్థన్మర జే శక్తిరద్భుతా
మేఢా హ్యనేక్యగంథా ర్థధారణా శక్తిరాంతరీ 14
అవసాదేపి దేహాదిసంఘాతో త్తంఖికా ధృతిః
తనూ హర్షవిషాదాదిహేతా ధీర్నిర్వికారతా 15
634 గీ్తాధావవ కాశము ధర్మపత్ని ఇనూ ముఖ్యా నారీణామహమేవ చ యాసామాభాసమాత్రస్య సంబంఛేనాప్ జంతవ9 148 ఆద 'రవ్యాః నమ స్తేషు సంతి లోకేషు సాధవః నంహార వెంసరించు జారలలో సర్యహర మృత్యువును నేసు భావిశల్యాణ రూవములు?ా నుండు వానికి ఉద్భవః ఎ ఉత్కంర్షమూ నేనే. క్ర్రీలలో కీక్షి- స్రీ: వాక్ రతి = మేధ _ ధృతి - యళ అను సెక ధక్మ వత్నులు నేనే. ఇంకు ఖాన్మిక త్వాది నిమిత్తమంః ఇది కీర్పి, నానాదిడ్లేశీయ సర్వలోక జ్ఞాన విషయతఆా వాక మనది ఖార్చటె. ధర్మార్ధ కామ నంపత్తి స్రీ, శరీర శోభ కాంతి యనునసి ము (శ్రీకద చాచ్యములు, వామ్ము సరన్వతి కర్యార్ధ్థ ,వకాశక మయిన నంక్కృృత వాణి, మూన్త్య్యూదులును ఇచట (గ్రావ్యాములు, చిశాను భూతములను వానిని న్మృరించు శక్తి స్మృతి, అనేక (గంధార్థధారణ శెక్షిని మేధ అంకురు, ఇది అంతరము. అఆవసావ మున్నను శరీ లేం (1దియ నంఘూతమును ఉత్తంభింన చేయుశకిిని ధృతిఅందురు. ఉచ్చుం ఖల (వవృత్తి వలన చాపలము కలిగి కన్వూడు తేన్నివర్హన శక్రియా ధృతి యగును. పార్టవిపాదములలో నిర్వికార చిత్తృత మమ, ఇతి అభాన మాసత్రముగా నంబంధిచి యున్నను జను లావర పొత్రంగూ దురు= నర్వలోకము లందును సాధుష్రులు గలకు- శ్రీ లందఠిలో నిస్ యుండగా ఉత్తమళత్వము (వసిద్ధమే ఈ కీరా ములు నా విభారిలు* నన్ను ఆ విధఘున నుపాసింవ వలెను. విగ, బృహళత్చామ తధా సామ్నాం గాయత్రీ చృందపామతారా భూర్దాణాం మూగ్లశీర్లోవా మృతూనాం కసుమాకరణి వేదానాం సామ వేదోస్మీత్యు కం తత్రాపరాభిదా క! సామ్నాం బుగతరారూఢ గీతిభేదా కృనామహం బృహత్సామాతిర్మాతే తత్పృష్షం స్తోత్రం మహత్తరం గే(త్ | సర్వేశ్వర తయేం్యద్రస్య స్తుతిరూపమితోప్యహం గాయ్యతీ వా ఇదం సర్వమిక్యాదౌొ (హ్మారూవక॥ 148
దళశమాధ్యాయము 63
ఛాందోగ్యే సంస్తుతా సమ్యక్ తధా శఠపధ్యక్రుతొ
మథ్యే ఛందోజళిష్టానాం నియకాతరభాగృచాం 180 సర్వాత్ళత్వేన నిర్జీతా గాయ్మతీఛందసామహం
మాసానాం మార్షశీర్ణోహం సుఖహేతుతయా వరః 181 నాతిశళంం న చాత్యుష్టం యస్మిన్ ధాన్యాదిశాలిని
పుష్పాణామాకరో యస్మాద్చాంహ్మణా నామృ తుర్యత౩ 102 రమణీయవనసంతోసానృతూ నామహమిత్యత।
“వేదానాం సామవేదోస్మి” అని పూర్వము నికూపిత మయి ఇది. అందు వేరొక విశేవమిచట ఓరూపిత మగువ, బుగతరమూ ఖందు కూడు కొనిన గీ3 విశేషమును సామ మందురు. సామ'చేదము లలో రధంతేరాది సామమ.అనేకములు కలవు, వానిలో బృహాత్సాను మొకటి. అలతిర్మాతయాగమున దీని వినియో గ నుండును నర్వేశ్వరు డయిన ఇందునిస్తుతి రదూవనూ, ఇన్ మవాత్తరమయిన వృష్టస్తోత ము -జీను యీ జృవాత్సామ రూ పుడను, ఛందశ్సులలో నేను గాయత్రీ రూవము;, నియతాతరము లయిన పాదములు గలవి, అట్టి ఛువ నులు బుక్కులు, ఆ ఛందస్సు లనేశములుస్నవి, వానిలో గాయత్రీ చృందస్సు ద్విజాతులకు ర్వ్తీయ జన్మ శంతువుం (పాతస్సవన మా “మొదలగు మూడు నవనము లందును గాయి వ్యాపించి ఆరుండును.: కకగ్గాయ్ర త్రీ వా ఇదం నర్వం” అను భాందోగ్టి (శుకిలో గాయి 1బవ్మారూ వముగా కీర్టీత మయినది. *గాయ[ ఆణి వై సర్వాణి సవ నాసి అని శతవధ [కైావ్మాణమున నున్నది. కావున ఛందస్పులలో నర్వాత్మరూవముగా (వఖా్యాత మయిన గాయ్శలిని నేనే. మానము లలో మాగ్షళీర్ణ మానమును నేనె. అఆ నూనము సుఖ హేతువు,
"శేవ్యము- అతిశీతము కాదు+ అత్యువ్షము కాదు. ధాన్యాది. సంపద చఈూ మానమున బహులముగా నుండును. బుతువు అన్నిటిలో కసు మాశర మయిన వనంత బుతువును నేనే. ఇది (. వ్మాణ బుఠువు, శమణ్యము. “వనం తే (గావ్యాణమ: వననసయీత+ వనం కే (వ్రావ్వాణో
636 గ్తాఖభావ్యవళాశము ౭ఒన్నీనాదథీత. వసంలే వసంతే జ్యోతిషా య జేత- వగంతో వై (చావ్వాణన్యర్తులొ అని వరం కము కాస్త (వసిద్ధ మైనది 36, ద్య్యూతం ఛలయతామస్ని లేజస్తేజల్వనామవాం జయోస్మి వ్యవసా యోస్మి సత్త్వం సత్వ్వవ తామహాం! ద్యూతం ఛలస్య క_ర్ష్త్రాణాం యక్సరంసొపహారకృత్ ]8్రికి ఆతీవో(గ[పభావానాం తేజ స్తేజసి్యినామహం జేకాణామహముత్కర్షలక్షణో జయ ఏవచ 164 శళంత్ళలోద్య మోఒహం చ జనానాం వ్యవసొయినాం సా త్త్యికానామహం స్తం భర్మ్శుజ్ఞానాదిలక్షణం 55 ఛలము కవటము వరపంచనను ఆచ3౦ంచు వారలకు గంబం థించిన పొాచికలాకుట మొదలగునది ద్యూత ము* సారికలతో నాటా లాడుట ద్యూతము. అది నసర్వస్వాపహోరకము- అట్టి ద్య్యూకమురూ నేనా ఆత్యంత ముగన్వ్యభావము కల తేజస్యులలో "లేజము, నేనె" జయిం చుజారలలో ఉత్క-ర్ష లమయణ మయిన జయముకు నేనె న్యన సాయ మొనరించు జకులలో శళ్యతృలోద్యమ ము శనం వ్యవసాయ ముద్యనుమునే నె. సాత్తికులలో ధర్నజ్ఞానాదిలశణ నయిన సత్త్వమా నేనె సాత్ర్వికుల సత్త్యగుణము నేనె అనుట. 087. నృష్టీవాం వాసు జేవోస్మి పొండవానాం ధనంజయః ముసీనామవ్యవాం వాష్టసః కప్ నాముశనా కవిః! వృష్టీనాం తృక్సఖః సాకొదాాసు దేవోహమన్యయః సాజెచ్భీంవాసు దేవస్య మహామాయావినో హరేః గ్రక్రథ్, విభూతిమ థ్యే (్రీళన్య పాఠో ఢ్యానార్థ ఇష్యతే వసు దేవసుతతే్యన చిదా నందఘనాత్మనః ఓక్ | వృష్పీవంశము వారలలో సామోత్ నీకఖుడ నయిన నేరుణాసు "దేవరా పుడను. అవ్యయాడను- ఇచట మహావూయానియయినసాయ్ చ్యాసు జేవుని విభాతులలో పఠించుట ఇా్యా నార్థమని గు ర్తించవలెనుం వసుేవనుకుడుగా చిదానందభఘనుకుగా నున్నది నేనె
దళశనూధ్యాయము 687 సుర(ప్రార్ట్యోద్భూతిః యదుకులపయోధౌ రసమయః సమౌహ్షాదాహ్లాదో భ్రమతిమిర విధ్యంసకర జః భృశం శృంగారాదౌ పరిమితగ తిః న్యచ్భ్చవలయో హృదాకాశే ధ్యేయోఒద్భుతవపురయం కృ ప్త ఉడువః 168
యాదవవంళ మను సాగరమున రనమవరుముగా నున్న కృష్ణు కను ఉకువము నా స్యాదయా కాశము నందు అద్భుత "జేవామున "భ్యయమగు గావుత*'యదుకలమున కృష్ణావిర్భావమును బేవతలు (ప్రార్ధించిరి. ఆసహ్లోదమున కాస్తోదము. (భమళిమిరనాశకుడు శృంగా -రవర్వత వివోకి గతి సుందరుడు, స్వచ్చ గోపీ వఅయాడు, నాచిత్త శుహాోార మొనరించు గానవుతే. పాండవానాం త్యమేవాస్మి మది్విభూతి ర్రనంజయః మునీనాం సరంవేదార్థాభిజ్ఞానాం బొదరాయణ। 1! కవీనామన్మ్యహం శ్కుకః సుసూత్మెర్ధవివేకినాం పాండవులలో సీవు ధనంజయాడను నా నిభూతి. త్వమేవావాం శర్వ వే దాన్ధాభిజ్ఞు లయిన మునులలో కాదరాయణుకను నేనె. సుఘా న్ ద్ధని వేళము కలవారలలో కావ్యదర్శులలో (ాంతదర్శులలోశళుక్రు యను నేనె 8కి. దండో దమయ తామస్శి సీతిరస్మి జిగీవ తోం మౌనం _చెవాస్ని గుహ్వానౌం జూనం జూనవతా నీహూం॥ దాంతిపాడురదాకేశానాం నేడో దమయళామహం 168 సీతిరవ్మి, జయేప్సూనాం జయోపాయ్యప్రకాశకః వాచంయమత్త్యం గోప్యానామభ్మిపాయస్య గూఢతా న! నిదిధ్యాసన మేవాత. మొనం వా గుహ్యమన్మ్యహం అజ్ఞాననాశకం (ిహ్మ జ్జానం క్ఞానవతామహం [142 దమన మొశరించు వొగలలో నేశు దండముకు అడాంతు అను ఉత్పధమున (ప్రవర్తించు వారలను కుంచి నూర్గమున (పవర్తించు ఇారని దమన మొర5రిందు వారంనుకు, జయాభిలావు కల వారలకు
6386 గ్ాభావ వకాశము జయోపాకుము [వకాశింవ చేయు నీకిని నేన. గుబార్టము= లో జ్ఞునము నేనే. గువ్యూమా గోవ్యముః: మానము వా చంయమత్వము. అభ్యిపాయగూాఢత. సన్యాస్మశవణ మనన పూర్వకముగా ,అర్భు నిధా ఛ్యాసన మే మానను, అవ నేను. జ్ఞాన వంచులలో అజ్ఞాన నాశక తుయిన జ్జానము [ బహ్మజ్ఞానము నేనె క్షానులకు [శవణ మనన నిఫి ఛ్యానన ముల వరిపాకవంచే గలుగు అద్వితీయాత, శ సావొళత్కార రూవ మయిన జ్ఞానము "నేనె. ఇది నర్వ విధాజ్ఞాన నిరోథి యనుటు విశదనుు, 89, యచ్చాపి నర్వభూ తానాం వీజం తదజా మడ్డున న తదస్తి వినా యత్కాస్ట్రత్ నుయా భూతం చరాచరం! మాయోపాధీకచై తన్యం పీజం యత్సర్వదేహినాం తదహంన సృధజ్మ త్తః కించిద_స్టి చరాచరం 18 మదాత్మనా ఈఠం సర్వం చరాచరమిదం జగత్ నర్వభాతవః లకు సర్వ చేహులకు ఉత్పత్తి కారణ మయిన బీజము నమూ యోపాధిక వైశన్యము. అది నేనే. నాకన్న వేరుగా నే చరాచరమును లేదు. చ రాచ రాత్మక మయిన ఈ జగ మంలతీయా నా రూవమున నభివ్యాప్వమై యున్నది. నేకు లేకున్న నిరాత్మశమైో శూన్యమనుగును. 40. నాంతోస్తి మనవు దివ్యానాం విభూతీనాం వరంతవప ఏవ. తూన్రైశతః (పోళ్లో విభా కేర్విస్తరో మయా॥ ఇయళత్తా నాస్తి దివ్యానాం విభూతీనాం మమేశితుః 166 సర్వజ్జేనాపి వక్తుం వా క్లాతుం వా నైవ శక్యతే ఇయత్తా మద్విభూతీనాం అనంతానాం కథంచన 146 విభూ తేరేష విస్తారః ప్రోక్త స్తే చై కదేశత, శ(6 వర మేశ్వరుడ నయిన నా దివ్య విభూతుఆకు ఇయత్త వరిమిఠి "లేదు, సర్వజ్ఞుడు కూడ చెవుటకు గాని తెలి కుటకు గాని సమసష్థ్రడు జాడు, నా పిభూతు లనంత ములు ఎట్టును వరివితి కూర్చు జూలరు-
దశమా ధ్యాయనూ 689 ఈ నిగూతి విస్తర మేకబేళాను సారమున నికూపీక మని గుర్తింవ యగును శ్తీషేం యదసద్విభూతి మత్సత్త్య్యం (థీ) ముదూర్చిత మేవ చా తత్త'బేవావగచ్చ త్యం మమ లేచోంశ నంభవం। సం్యగహీతుమనుక్తా హి విభూతీరీశితుర్హ రేః సమ్యగ్బ్భోధాయ తదిదముప లక్షణముచ్య తే 1607 లోకే విభూతియుక్తం యద్యశ్రాణి(శ్రీ యుతం భవేత్ బలాద్ద్యైశ్యర్యయు క్రం వా తత్తత్సర్వం మదంశజం 18 జొనీపా త్వంన మకోన్యత్కి-ంచిద్వ స్తంస్తిణాగతం భగచానుని దివ విభూతులు చెప్పనివి యెన్ని యో గలవు ఎఆనుక్త్వ నంగహాణమునన్తై ఈమ్య్ధగ్విబోధమున క్రై యిది యువలత.ణ యుగ నిరూపితమగును, లోకమున విభూతియుక్తృనుగు సర్య(్యప్రాణి యు (శ్రీయుత మగునది గాని బల్మాద్వైశ్వర్యయుక్త మగునది గాని షర్యము నా యంశ నంభన మనియే తెలియును. జగద్దతముగా నా శన్నృ నతిరిక్కమగు వస్తు వేదియు లేదు. సర్వము నా లేజోంశ సంభ శమేం ఈ లోకవజన గాని వరలోకమునగానిన త్త్యమాగాని ద్రవ్యను “గాని శేతనము కాని, అచేశనము కాసి (న భావనవ్చద్ధి ధననమృద్ధి పుణకర్మ నమ్మద్ధి విద్యా సమృద్ధి తవః సమ్మిద్ధి శెర్యరై_ ర్యా దార్య శను ననూది నద్దుణ సమృద్ధి జ్ఞాన నమృద్ధి గోచరించినచో, ఓీజఃం శేజః . తరః _ బల _ పౌరువ.- సార = ఆశార == చార్థ్య-ఉత్సా జాములతో మహత్తరముగా నూళ్తితమై గోచరించునేన, ,న్రీ - ష్రద్టా _ అమ్మీ = కాంకి నరన్వ్యతీ - బుద్ధి కీర్తి జా నతి యు క్ర్హ యుగా నోచరించు నేని అది సర్వము నా ఇక్షి నంభూతము* కలానం నొత మయిన విభూతి విశేష మని గుర్తింపుము. 42. అధతా బహునై లేన 80 కాలేన తవార్డున విష్ణ భ్యాహామిదం కృత్స్న మేకాంశేన స్టితో జగత్ | (శ్రీభగవాన్విభూతిం స్వాము క్వావయవళోఒధునా 163
640 గీ తాభావ వశాశము సాకల్యే వై కళామాహ కరుణామృతసాగర:ః జ్దానేన సవిశేషేజ కం తే స్యాదేవమాదినా 11€ వ్యా పైక దేశమా్యకే= జగత్సర్వమహం౦ స్థితః కిమనేన పరిచ్చిన్నదర్శనేన తవార్డున [1 మద్భృష్టిం కురు సర్వత సర్వానర్ద చయంకం౦ పాదోస్య విశ్వాభూతా నీత్యాదిశుత్యాహమీశ్వరః 172. ఏక ఏవ వినిర్హీ ఈ తంత్వంమాం విద్ధి సరంథా 179 (శ్రుభగవా౯ా కరుణామృశ సాగ రుడు ఇంతవజకు తన విభూతిని అవయవ త్మకనుంగా నిమూపీంచి (ప్రస్తుతము నమ్మగముగా ఏకత్వేము. నికూపించుబక్షై యిట్లు నలుకుచున్నాడు, అర్జునా || ఇట్టి సవికేమ జ్ఞానమున ఏకు గలుగు (వయోజన మేమి కలదు ? ఈ జగము నర తను వక చేశమా[ఠరముగా నేను వ్యాపించి యున్నాను* ఈ నరి* చ్చిన్నదర్శనమున నేమి (వయోజనము 1 అంతట నర్వానర్ధ్థయయం- కరి ఆయిన నా దృష్టి నవలంచింపుము. “పాదోఒస్య విశ్వ భూలాని (శిపాదస్యాళ్ళుతం దివి” అని కుతి యున్నది కడా! అందు నేనొ క్కఒడనె నిర్మీతుడ నయిళిని. అట్లచట నిరీతుడను నేనె యనినీవు లెలిసి కొనుము, యపై ్యశంర్యాదిభావం మునిదివిజగణానైవ జానంతి సర్వే య ప్యేక్షెమా(క్రసిద్ధం చరమచరమిదం సృజ్యజాలం సహేై, యస్యాంతో నాసి భూతేరతిగహనగ తేరంళశతో యేన సర్వం విశ్వం వ్యాప్తం తమీళం సకలసురపతిం కృష్ణమాద్యం నతోస్మి పటి (శ్రీభగ వానుని విభూతి తత్త వ్రమును మునులు గాని డివిజలు గాని తెలికు జాలరు, జీవరషాత మయిన ఈ సృజ్యజాలను చర మచర మగుసది సర్వము భగవానుని నంకల్పనమూతముననె సిద్ధ మగుచున్నది, అతిగహన మయిన భగవానుని వీఖభూరతి కంతమన్నది "లేదు. భగఇాకా వ్ కాఎశమున సీవిశ్య్వమంత యు వ్యాపించియున్నాడు- నకల సురవతి యయిన (ఫ్రీఎష్టళగ నానుని నమన్కఒరింతును.
8 దశమాధ్యాయము రత్త1ే యం యోగినో విగతథోగభరాభిలాషాః శాంఠతాః సమాధినిరకా విగతై షణొంకాః పాణాన్నియమ్మ్య హృదిసొఖ్యపదం విశుద్ధం ఢ్యాయంతి తం యధుపతిం హృది చింతయామి 15 ఊూగు. లందరు భగవానుని భోగ కాంతెరహితుళలై శాం తుల నమా ధినిరత్నులె వవణారహితులై (ప్రాణాముల నియమించి జ్బాదయమూున విళుద్ధానందధానమము గా ఛ్యానింతురు, అఆ యదునతి భగవానుని వృాదయమున చింతన మొనరింతును, ఇతి భావప్రకాశే ్రీసదానందవిదాకృ తే తదర థ్యేయనిష్టాఖ్యో దళవః పూరళాం గతః 78 ధి 0 వ! శ్రి నదానంద విరచిత మయిన గీతాఖభావ (వకా శమునందు ధ్మేయనివ్ట జరు గల దశమా ఇాస్రయము నంపూర్ష మయినది. కళ నత్యం వరం ధీమహీ ” శస్త్ర పమ
“ సత్యం పరం ధీమహి” అగా గీతాభావపకాశము వఏకాదశొ ధ్యాయము అర్జున ఉవాచ
- మదన్ముగహోయ వరమం గువ్యామ థ్యాళ్మనంజ్ఞత యత్శ్యయోక్ర్యం వచస్తేన మోహోయం విగతోనునుక మహాభాగై శనేశ్రియే చిదణు మకరందే షువతిదే విధీశాద్యాస్వాద్యే ఒంకుళయనపుచిహ్నే రతిపదే ల్ జ్ షే శ్ మనో భృంగో మే శ్రీహరిపదసరోచే ప్రవిశతు (శ్రీనా3 ఛభగచానుని పాదపద్శము నందు నా మనోభృంగనూ (వవేంచు. గాన్టత, పౌదవద్శ వికేవణము లెట్లున్నవి, లవ్మీ నివ సము నకల ముకులకు సం సేవ్యము సుఖనిధానము నుహాధాగర్దమూ కోల వొరిే ఛార్చనించదగినది. చిదణు వః రందము సుమతి వదనము (బివి | దుల కాస్వాద్యము అంకుశచమూ తువమ్ము అళు సాము దిక చిన్నూ ములు కలది _పేమభక్తి వ్రవము ఇట్టి పద వద్శగముకు నా నీకో భృంగము చేరుగావ్రళ, న పూర్వాధ్యాయే వికూతీః స్వాః ప్రో క్ష్వాంచే పో కవానితి విష్టభ్యాహమిదం కృత్చ్న మేకాంశేన పిత్తో జగథ ఇతి విళ్వాత్మకం దాసం [శుళ్వా భగబేతేరికం తశ్చాఇొత్కర్తుకామః నన్బూరో కవ్వభినందత్తి శ్ర అర్జునో భగనద్భ _క్రీవిపద్ధాంతర్మనాయతః మమ శోకనివృ _కక్ర్టం వొక్టం గోవ్యం త్వమేరీతం
వ కాద కాధ్యాయమూ 648 ఆత్మానాత్మ ఏ వేక్లై కవిషయం సంశయాపహం క్ తేన మోహో వినష్టో మే దేహాద్యధ్యాసలతణః అళోచ్యానన్వశోచ స్వ మిత్యార భ్యవివేచనం ॥? షష్టాధ్యాయాంత మేవో క్షం త్వంపదార్హనస్య ముఖ్యతః తేన హంతా హమేతేషాం హన్యంతే తే మయేతి చ జ మోహో నష్టోఒ్యకియం (త్వా స్వాత్మానమజరామరం తథైవస_ప్తమాఢ్యాయా దారఠ్య దళశమాంతతః 8 తత్పదార్డో వినిర్జీ తః ్రీహరేర్వచసా యతః కృష్ణపాదారవిందే యన్మానసం షట్పదాయతే క
మాయా దురత్యయా తీర్చా లేనేత్చం తేన నిశ్చితం శ్రు భగవాక ఫూ ర్వాధొష్ట్రయమున ₹న విభూతులను జెప్పి చివరి భాగములో 2ట్లనెను. “విష్టభ్య్థవా మిదం గృత్స్న మేళాం జ్ స్టితో జగత్ ) నే నేశాంశమున సీసర్యజగ ము ధరించి యుంజినిం ఆని ఇచట భగజానుడు తన వి జాాత్మక మయిన చమూవకును జెవుటు ఇని ఆ విశ్వరూవమును సామోొత్కం-రించు కొనవలెనని అర్జునుడు పూర్వము ఇప్పిన దానిని అభినందించు చున్నాడు. అర్జనుడు భవగ చదృక్షిచే విశుద్ధ మయిన అంతఃకరణమా కలవాడు కావున ఇట్ల ఇినం దించెను, భగవద్భావాభినందశమాన కట్టినా జే సమర్దుడు. భఛభగనళా! నా శోకనివృత్తి కె గోవ్యమగు వాకష్ట్రమును నీవుప -జేశించితివి, నీవు చెప్పినది సర్వథా ఉత్క్బృన్ట ఫల మయిన మోతు యుననే వర్యవసానము పొందును. ఆత్మానాత్మ విచేచదనము ముఖరి విషయము, ఆది సంశయ నాశకము. కావున జేహోదుల అభ్యాన ఈూవ వయిన నా మోబాము నశించినది ఆశోచాస్టనన్వ్నకోచన్వ్వం చందలుగా వప్పాధాన్రారు వరష్ట్రంత ము ముఖ్యమా గా త్వం వడచార్థ ఐ-చేచనము సూచిత మయినది దానిచే “నేను బూంతనని పిరుభూంత వ్యులని” మోనాము సశించినదిం అజరామరము అ్మకియ ముయిన స్వాత్మను గుర్తింవగా వరాహము పోయినది. అ మ్రైనసప్తమా ధా్యాయ ముం
గ్ తాభాదవకాశము నుండి దశమాధ్యాయ వర్యంఠతము తత్ వదార్థము నిర్జీక మయినదిం ఈ యంశము భగవానుని చాకస్థమున నిర్తీత నుగుటను ఆక్హునుడూ గుర్తించెను, అర్జునుని మూననము కృన్నపాదార విందమున వట్పద మయినది. తరింవ శకస్టము కానివూయ నాతడు తరం చెను. కావున నాతడా విధముగా నిశ్చయిం చెను, లి భవావ్యయా హి భూతానాం (శ్రుతౌా విన్నరశో మయా త్వత్తః శవమల వ ఆయ మహో ష్య మపి చాద్భుఠం! ॥ భూతానాం జన్మవిలయే వి _స్తరాదృవతః (శ్రుతొ పద్శప్యకవిశాలాక్ష తవైశ్వర్య,మపి శ్రుతం క్ విశ్వసృష్ట్యాది కర్ష్శృత్వే ప్యవికారిత్వ మాత్మనః కుభాదేః కారయితృ త్వే ఒప్య వైషమ్యం మహేళితుః విచితఫలదాతృ త్వే వ్యాదాసీన్య మ సంగళా ఏడీ ఇత్యాది తవ మాహాత్మ్య మషతయం చ శ్రుతం మయా భూతముల జన్మ విలంకుముబను గూడ నీ నుండ్ వికృ్వరమాగా వింటిని. వద్దవ(త విశాలాతమా! స్ప మైశ్వర్య కురు గూడ వింటేని, సీవు విశ్వరృష్ట్యాది కర్షృత్వమున్నను అవి కారిగానుండుటను శుభాడ్ 'కారయితృత్వ మున్నను మైమమ్యుము లేకుండుటను, విచ్శిత ఫళొ దాక వయినను ఉదాసీనముగా అసంగముగా నుందుటను ఈ మొద లగు నడి నర్వను వింటిని, అమయ శుయిన సీమా వోక్మ్యమును గూడ పింటినిం నద్వాళ్ళతను సోపాధిక నికపాధిక న్యయావమును వింటేనిం 8, వవ మేత దస్టిధాద్ధత్య్య మా తక్మానం వర మేశ్యర [దస్టా మిచ్భామి తే మూవ మైఫ్యరం పుత్ర! యధా యేన (పకారేఎ పర మేశ్వరమాపతే క్తకే సోపాధికాత్మనా తద్య న్నిరుపాధికరూపతః పర మైశ్వర్యసంపన్నం స్వాళ్మానం కధయశ్యలం న ఏవమేవెత ద సీహ నా సిళంకా మనాగసపి యద్యష్యేం వతధాస్య'్రాహం కృతార్జీ బుకభూషయా 14
వీ కాదశాధ్యాయము 645 (దష్హుమిచ్చామి తే రూవం జ్ఞానెశ్వర్యాదినంయుకం సర్యశ క్యాస్పదం (శ్రీమత్సర మేళశ్వరమద్భుతం [6 త్వద్వాక్యేనా స్త్యవిశ్వాసో దిదృషెముహతీ చ మే ఆంతర్యామితయా వేత్సి పురుషోత్తమ చాంతరం క్ష భగవక్ |! వరమేళశ్యర! సోపాథికముగా నిుపాధికముగా నే "యీ వధముగా నీవు వర మైశ్యగ్య స౦ంకన్న మయిన నీ తత్త్యమును “జెనవ్వుచున్నావో అవి అంతకు నను, అం దావంతయు కళంక లేదుం ఇది యిన్షు, అమినను నేను కృ తాకను, సీజ్ఞానెశ్య కొస్టిది సంయుత శమయిన నర్వశ క్ష్యాశ్చద మయిన ్ర్రీమ క్పార మీశ్యరమద్భుతమునయిన సీ రూవమును మూడ దలచు చున్నాను. సీ వాళ్ళము నం దని క్యా "నను లేదు. నాకు దిదృతు అధికముగా నున్నది. పురుషోత్తమా క వంత కాస్ట్రమివి, నా అంతర మెరుగుదున్చు, ౩ జీ మన్యసే యిది త చ్చశ్యం మయా (దస్టు మితి (వభో ఆమో గేశ్యర తతో మే త్వం దర్శయా త్మానమవ్యయం॥ సృషిసితిలయాదిభ్యః వభుః (భవతీహ్ల యః హే । ప్రధో : సకలస్యామిన్ । రూపం యత్త తృవెశ్వరం ఓక మయార్జునేన శక్యం చేద్దప్తుం చింతయసీశ్వర హే; యోగేశ్యర : సశ్యేషాం యోగివాం సీదిశాలినాం [9 యోగానాం చాపి స రే్యేషామీశ్యరో సి రమాపళీ ॥ తదీయేచ్భావళా దేవ మహ్యమత్యర్థినే వధో 1 28 ఆత్మానమైశ్యరం రూసమకయం కరుణానిధే : చాక్షుషజ్డాన విషయీకారయ త్వమిహాధునా వక (వఖా! నకల స్వామీ! సర్వము నీ వలన గలుగ్గుకు నృష్టి సైతి లయాదుల వలన నీవు నర్వ సమస్థ్ర క్ర, స్స పార మేశ్యర రూవ మును ఈ అడ్డునుదు చూచుట కర్ష్ము డగునా? భగవకా! ఈవిమయ మాలోచింపుకు. యో'గేక్యర! సిద్ధిగల శర్వ యో సలకు యోగము అకు నీ ఏీశ్వరుడవు, అతస్థంఠ మర్టించు నాకు నీ అకషయ మయిన
ఈక6 గ్తాఖావ వళాళముం ఐశ్వర కూవమును ఇవ్వడు నా కంటికి కనబడునట్లుగా నొనరింపుమూ- (శ్రీ భగవానువాచ! 5, వళ్య మే పార్ధ రూపాణి శతకోధ కహ్మనశః నానావిధాని దిజ్యాని నానావన్షాకృతీని చ! 6. నశ్యాది తాన్ వసూన్ ర్యుజానశ్విన" మరుత న్తధా బహబాన్యదృష్ట పూర్వాణి వ శ్యాశ్చ ర్యాణి భారత! ఏవమత్యంతభ క్తేన టప్రార్దితో హరిరబవీత్ ఆఅక్యద్భుతాని రూపాణి దర్శయిష్యామి సర్వశః శద సావధానో థ వేత్యేనమాథిముఖ్యాయ తస్య చ పకేత్య స్యేరితావృ త్తిర్యత ల్లోకచతుష్టయే 2 అనంతాని స్వరూపాణి దివ్యాన్యత్యద్భుతాని మే తధథానేక(ప్రకారాణి [దష్తుమరో భవార్తున 2ట ళా య్ మ! వర్ణా నానావిధా యేషాం నీలపీతారుకాదయః తఢావయనసంస్థానభేదో యేషామనేకధా 2 తాని మే పశ్యరూపాణి సావధానేన చేతసా ప శ్యేత్యు క్వ్యాంశతో ద్వాభ్యాం తాన్యన్ముకా మతీశ్వర: వక్ పశ్య త్వం ద్వాదళాదిత్యాన్వసూనష్టాశ్వినావుభా రుద్రా నేకాదతై కోనపంచాళన్మరుత సధా 27 తథఢాన్యానపి దేవాం స్వం (ద్రమమరో శ్రవారున వావి హహ జ బహూని (పాగదృష్టాని త్వయా వాన్యేన కేనచిక్ 2కి అత్యద్భుతై కరూపాణి పశ్యభారతభూషణ అత్యంత భక్తు డయిన అర్జును డిట్లు (డొర్టింవగా. భగవాఃా ఈ విధముగా బలికెను. అడ్జునా! అక్యద్భుతము లయిన రూవము లను (వద్శింతును, నీవ్ర సావధానముగా నుండుము, అని అర్జునుని: యాభిముఖ్య మునవై “ోవళ్య! చూడుమని శ్లోక చతుష్టయమునందూ అయిదు వర్యాయములు “వళ్య౫ (నవయోగిం ఇను, అతనా! అనంత రూవనులను దినముల నద్భుతేములను అనేకవశారముఆగు న్వరూన ములను సీవు చదూచట కర్ష్ముడవు క్యూ ఇందు నీల వీతారుణాదు
వీ కాద శాధ్యాయము 647 “అయిన నానావిథము ల): వర్షములు కలన్ఫుః ఇం దనేశభా అవరువ శంస్థాన భీద మున్నది. ఆ నా రూనములను సావధాన మనన్ము=డవై. దర్శింపుము, ఇచట భగవాన్ “వళన్షి” యని వలి$ రండు శ్లోకము లతో ేశము?గా అంశముగా సను[కమించు చున్నాడు. అర్టునా! ద్యాదశా దిశ్యులను చమూడుమూా, అష్ట వసువులను చూడుము, అశ్వినీ “దేవతల నిద్దరిని మాడుముం వ కాదళ రదులను చమూడుము+ నలు బది తొమ్మిది మరుత్తులను చూడుము, అ్యక్లే యిశ్సైఇతర చేవతలను గూడ నీవు దర్శించుట కర్షుడవు కావగౌను- ఇందనేకమ. లను _ నీవు కచరాడి లేదు. ఇతరు "లెవ్వరును చూడలేదు. భారత భూవణ! అత్య మయృుతము లయిన ముఖ్య రూవముల దర్శింపుము. అష్టనుడు నీ రూన మును చూడదలచితి ననెను, నిన్ను చూపు మనెను. నీ ఐశ్వరథ్టయాన మును చూపుమనెను. భగవాన్! అట్లు చూనవక తన వైన్ళవ రూన మయుకు చూవక ఆది త్యాడులను జూ పెన, ఇట్లు చూపుటయుక మూ! యాక్తృ మే అవ్యక్రాది స్వృంబవర్థంతము మ్రూలకూత్ము కారణ రూవ యమున వ్యష్టి సమస్టీరూవము న నున్న దంఠతయా భగవానుని రూనమే. బహుధా నిశ్వతోముఖం అని తోనే యనెను. కేవలముకంఖ చ( కాది నహి తేమే భగవానుని రూవము కాదు. ఆరూవము కూడ (పొక్క తమే కావున నించే చేరును, కావున అర్జుకనకును న ర్యార్ముశము - నర్వ కారణము సర్వోత్తవు నుయిన రూవము మూడవలెనని కాంత్కు, ఆ శాంతతో నడిగెను. భగచాకా అక్ష చూపెను, ఇం దయు కము "లేదుం - "7. ఇమహైశచ్చం జ౫ త్కృృత్స్నం వశ్యాద్య నచరాచరం మమ దేహే గుడాశేగ య చ్చాన్యద్ద్రష్టుమి చృసి!
త్వం మమాస్మిన్ శరీ రేద్య హ్యేకస్మిన్ సకలం జగతి 28
ఏకావయవరూ'పేణ ప్దితం సస్టాణుజంగమం
వర్షకోటిసహ్యసేణ (భ్రమకా తత తత యక్ 86
అశక్యం (దస్టుమద్య త్వం తత్పళ్య జితన్నిద్రక
6438 గ్తాఖావ్యన కోశము జయాజయాదికం యద్యత్సందిస్ధం (దన్టమిచ్చసి 8 పశ్య సందేహ నాశాయ తత్సర్వం మచ్చరీరగం అర్జునా ! గుడాకేకా 1 జితనిదా 1 సీవు ఇషూదూ నా ఈ ఫరీరముననె నకల జగము ఫ్టాణు జంగమాత్మక మయినగర్వము వక వయవ రూపవజన నున్న దానిని దర్శింపుము. ఆ యా స్థలము లందు వర్ష కోట్ నహా్యనము (భమించినను దర్శింసశక్యము శాని రదూవమును సీ వివుదు చరాడుము, సీకు సందిస్ధముగా నున్న జయాజయాదికము నివ చూడ దలచినది సర్వము దర్శింపుము, నీ 6కంబేపహాూ నాశనమునకు చాయి ేసాగతముగా నున్న నర్వను దర్శింపుము-* 8. నతు మాం శక్యసే దష్టమనేనైవ స్వచముపా దివ్యం దదామి లే చతుః వశ్యమే యోగమైశ్యరం 8 అనేనటప్రాకృ తేనఠత్యం నశళక్షోషి స్వచతుషా 02 దివ్వం విళశ్వాత్సకం [దషుం సరాశరణకరం౦ం హి నూం దడీమ్యప్రకోకం చీడ క్షమం వీ దర్శనే శో దివ్యేన చకుషా తేన మహామాయాశ్రయం పరం మసాసాథారణం రూపం ఫళ్య ః త్వం చాద్భుతోపమం 8ట ఈ (ప్రాకృత 'నేతములతో సీవ్రు నన్ను చూడలేవు" దిన్యమా: విశ్వాత్మశము . సర్వాశ్చరస్థకరమగు నా కూవము చరూడ జాలు" సీక్ర అ(పాకృత మయిన నేత్రము (వసాదింగును. ఆది దిన్య దర్శన మున నమర్ధము* ఆ దివ్యనేతిముతో సీ మహామాయా[శయ మయిన నా ఆసాధారణ రూవమును అద్భుతమయిన పరరూపనును దర్శింపును, నా ఐశ్వర్య యోగము దర్శింపుము. ఇచటి. యోగకు 'మోగవనూయి విజృంభిత మయినస్యరూవము. అభఘటనఘటనాసాము రము కలదిెం నంజయ ఉవాళ 9. ఏవముక్తా తతో రాజన్ మహాయో శేళ్యరో జారి: దర్శయామాన పౌర్ధాయ వరమం రూ వమైశ్వరం గ
లిక వ కాడ శా ధ్యాయము 649 సమస్తాశ్చర్యనిలయం సమ్మస్తై శ్వర్యసంయుతం భగవాన్ పప్రార్థితో రూపం దర్శయామాస జిష్టవే శి తద్దృష్ట్వా విస్మయావిష్టః విజ్ఞాపిఠవాన్ హరిం ఇతీమం౦ సర్వవృ త్రాంతం ధృతరాష్ట్ర్రనృ్నపం తి శ్రి ఉవాచ నంజయః షడ్భిః ల్లో3ై _రెశ్వర్యతత్ప ౩8 దివ్యం దదామి తే చతురేవము క్ర్వార్దునం పతి 87 నర్వోత్క్బృష్టోస్లి యో యోగః తస్యాసొ పర మేశ్వరః దివ్యచతుః (పదాయాదొ దర్శయానూస తద్వపుః శి భక్తశ్లేహరః స్వామీ దర్శనానర్హమప్యసౌ దర్శయామాస పార్భాయ దివ్యం తత్పర మేశ్వరం 8థి భఛగవా౯ అర్జనునకు నమ స్తాశ్చర్యనిలయను సన్వ్వైశ్వర్య నంయతము సయిన రూవము.ను సంపార్ధితుడై సంచగ్శింవ జేసెకుం ఆ దివ్యరూవము ను జూచి నిన యావిష్టుడె అక్టనుకు భగవాను నుద్దే వించి వ్జ్ఞాననము చేనెను. ఈ సర్వథృత్తాంతమ ను సంజయుడు ధృకి శాన్ట్ర నృపాల నకు ఐశ్వర్య తత్పరము లయిన ఆకు న్లోఠకములతో నివేదింశనో, “దివ్యం డదాపిం లే చమ అని భగచా౯ అక్టును నుద్రేశించి వలికి సర్యోత్కలృృష్ట మయిన రరూగ రూనమగు దివ్యనేేత “ుునగి తన పార మేశ్వర రూవవమును గోచరింవ జేసెను, ఛభగవా౯ భక, గ్షేశహారుడు గావున దర్శింప 'జేయ ాని దయినను దివ్య పార మేశ్వర రూవమను దగ్శిం జేసెను, రం. అనేళవక్ర్రనయనమ నేకాద్భుత దర్శనం అనేకదివాన్టభరణం దివ్యా నేకోద్య తాయ. ధం! శ. దివ్యనూ ల్యాంబర ధరం దివ్యగంధా ను లేవనం నర్వాశ్చర్య మయం "జీవ మనంఠం విశ్వతోము ఖం॥ తదేవరూపం (భ్రీవిష్టోః విశినష్టి స సంజయః యస్మిన్ వ,క్తా9ణ్యనేకాని నేశ్రాణి తత్తధా వపుః 40 అద్భుతానామనేకేషాం యస్మిన్ రూపే స్తి దర్శనం
650 గీ తాభానవకాశము యస్మిన్ దివ్యాన్యనేకాని భూషజాని చ తత్తఢా శ! యస్మిన్ దివ్యాన్యనేకాని పోద్యకాన్యాయుకాని తత్ (భియంతే యేన దివ్యాని మాల్యాని వసనాని తర్ కలై దివ్యో గంధోస్య 'తీనానులేపనం యస్యలత్తఢా అనే కాశ్చర్య పచుర మనంతం ద్యోతనాత్మకం శకి త్యద్రూపమపరిచ్చిన్నం సర్వతోముఖసంయుకం దర్శయామాన పార్ధాయేత్యనేనాన్వయ ఇష్యతే శశీ భగవాన్ (వదర్శించిన అమావమంనె నంద ము కువి కేమయుక్త ముగా నిచట నిరూపించు చున్నాడు, ఆ హమూపవమున అనీశ వవనము లున్నవి= అనే? నరము లున్నవి. ఆహా వము నందు ఆ సీకములయాన అద్భుత ముల దర్శనము కలదు. అందు దివ్యము లమిన అ నేకభూము అము లున్నవి, అచట ఉద్యతములు దివ్ఫును లగు అనేకాయాధనూ లున్నవి. దివ్య సూల్యములు దివ్యాంబరము లనేకను లందు గలవు దివ్యగంభము దివ్యా నులేవనము లుక్నవి- అనే కాశ్చర్వ (వచుళమై అనంతమై దోత ాత్మకమై అపరిద్భిన్నమై సర్వతో ముఖ కంయా ఠతమై యున్నది. ఇి రూవమును పాద్ధనకు దర్శింవ జేసె, అ౨ పూర్వవచచ ముతో నన్వ్యయము నభ్య్యూరాఎవ వలెడుం 12. డివి సూర్యన వానక్య భ'వేమ్యుళవముక్టి తా యది భాః నదృశీ సా సా ద్భాశన్నన మహోక్శ్మవః శ్రే ఆంతరిక్షే సహ్యస్రన్య సమూహన్య వివస్వతాం క యుగపచ్చోత్టితన్య స్యాత్పర్సిభా యుగపదుత్తితా 4 తదాసా విశ్వరూపన్య దీప్పిస్తుల్యా భవేన్న వా తతోసి విశ్వరూపస్య (ప్రభా సైవాతిరిచ్యతే త్రీ ఇత్యహం స్వధియా మన్యే నాస్యా స్తీహోపమైవ హి ఆ కాశి మునందు సూగ్య నవానముల అవరినిక సమవకూావానూ వక నమయముననె-యుదయించి నవ్వుకు కలు దప్పి అవిశ్యరాపుని దీప్తికరనమాన మగునో కాదో! అంతకన్నను విశ్వకూ పున (వళ అతిరిక్త
వ్ కాదశాధ్యాయను 65 పే ముగనె యుండును, అని నేనునా బుద్ధితో ఛావింతును. తశళ్సమూా వనము లేనేలేదు* 18 తృత్రైకస్థం జగర్కన్స్నుం (వవిభక్త మనేక ధా అవశ్య ద్రేవ చేవర్య కరీ పొండవన్త దా | తతై రికస్థికం నర్వం (ప్రవిభక్తం జగక్పృధక్ థై దేవపితృమనుష్యాద్నిఫకా రై ర్భిన్నమద్భుతం దృష్షవానర్జునో దేహే దేవ దేవన్య ళాజి్=ణః డిన వ! జ ళల భగవాన ని విష్వరూవము నందొక స్థలముననె బీరు వేగా వవిభక్పమయిన జగత్తు సర్వము కూడియున్నట్లుదూ చెను 'బేనపితృ మనుప్యాది [వ కారములతొ భిస్నమై యద్భుతే మై యున్న విశ్వము -జీవబేవుని ేహమునంటబి దర్శించెను. “ ఇమైకస్థం జగత్సర్వం వళాశ్ర్రద నచరాచరం అవిబమిదవరలో భగవా£౯ చెప్పిన విధమున విశ్వరూ పాశ్చర్య దర్శనావనరమున అష్టనుకు దర్శించాను. 14. ఠలతఃన విస్టయావిష్ట్రో వ్చాష్టరోమా' ధనంజ మః (చమ్యు శిరసా ేవం, కృళాంజలిక భామత ॥ ప్వం దివ్యాద్భుతం రూపం దృష్ట్వా భగవతోరునః లబ జ న విభయాంచకారాపౌ సంచచార న చక్షుషీ 4కి విసస్మార న కర్తవ్యం స్థానాన్నాపససార హ కిం తు ధీరతయా చక్రే వ్యవహారం యధోచితం గ చిత్తకోభేపి మహతి ప్రాహేత్యేవం స సంజయః త్మదూ పదర్శనాజ్ఞాతవిస్మయేనావృత స్తతః ర్ వృాష్టరోమాంచనో భూత్వా విశ్వరూపధర౦ హారిం భూమిలగ్నేన శిరసా భక్షిగ్రద్దానమన్వితః ర్ ప్రకళ్షేణ నమస్కృత్య స్వాభిమానం విహాయ చ సంపుటికృళహ స్తస్సన్నువాదానతకంధరః క్ష భగవానుని దివాస్ట్రద్భుతి మయిన రూవము నర్డునుడు చూది ఇయవడ శీదు. కళ్ళు శిష్ప "లేదు కరృవ్యము విన్శరింప లేనే, అ
659 గ్ తాభావవకాశను నస్రలము నుండి తొలగి పోలేదు ఏీకు డగుటచే కుధోచిక వ్యవవోర మాచంంచెరు. మవోచిత్త మీభమున్నను అక్జునుడిట్టు వలుకుచున్నా డని నందయు డనుచున్నాడు, అక్సూ డర్జురుకు పశ్యయార దర్శనమున విన్నయము కలుగగా విళ్శయావృతుడె రోవూాఎచము కలవాడై భక్తి శ్డ్చా నమన్నితుడై విశ్యహావ ధకుు డయిన భగవానుని భూ లగ్న శిరముతో బాగుగా నమన్కరించెరు, స్వాభిమానమును విడ నాడి చేతులు మోడ్చి మెకవంచి యిట్లు వలిశను. తద్దర్శవానంతర మరనుడు అద్భుత దర్శనమున విన్మయా విష్టు డమునాము. విర్శ కు మరునవ యలౌకిక చిక్త చరుక్కా-రవితే షకు* ఏన శయావిష్టుడె (వఖ్యాత మహో దేవాది న [గామాది |వథా వము కలనా డయినను, ధర్మజ రాదకహాయము నంమ నర్వ వీరులకు విజకుల నొన చిన వాకయ్యును (వఖాష్రశమవోవరా[కము డయ నను విశ్వరూప ధరుశకు విర్యముదై నమర్క_రించె కు, ఇచట నిన్మయ షు స్థాయి భావము అర్జున గతము. భగ వాక ఆలంబన విభావము. విశ్వేరూవ ముద్దీవన వి ధావము.ఆశకృద్దర్శనమను భానము. రోమహర్షము సాత్తి్యశ భావము.ధృతి కు9ి వ్యు విరీర్యొం దులు వ్యభిచారి భావకులు, ఏఏ నంయోళముర నవారరు లయిన సచేతో జనుల చిత్త చమత్కారము వఏపుష్ట మైవరమానం జొస్వాదో రూవనున అద్భుక రన మపట యిందు సూదిత మి ౫ంనది, అస్ట్రశ ఉశాచ! మేం వ క్యామి జేనాంస్తవ చేవ జేష్తా నర్వాం నృధా భూతవి శేషకుభఘూ౯॥ (వాహ్యాణమిోఫం కమలాననస్థం బుపీంళ్చ సర్వానురగాంళ్చ ది న్యా దర్శిశం విశ్వరూపం యచ్చీిమద్భగ వతాద్భుతం తద్ద తేనైవ దివ్యేన సర్వాదృశ్యమపీహ తక్ వక్ర అహో పశ్యామి నేేతేణ మమ భాగ్య(ప్రకర్ష కం
వశాదశా ధ్యాయము 656 ఇతి స్వానుభవం (ప్రాదుష్కుర్వన్సోం9వోచ పాండవః రిక్ శ్రీ భగవాన్ ఆద్భుత మగు విశ్వరూవమును (వదర్శిం చను. ఎవరికి చూడశక్యము కాని కూవమును భగవా౯ (వదర్శించిన దివ్య "స్మేతమున చూచెను, నా భాగ్యాతి ఫయమున నాన్మేతముతో జూచు చున్నాను, అహో! అని స్వానుభవమును (వకటించుచు. పాండవు డెట్లు వలిశెను. పశ్యామి తవ దేహేస్మిన్ విశ్వరూ పే సురానహం సమస్తానేవ వస్వాదీం_స్వద్ద శ్షేనెవ చతుషా క్6్ తథాభూతవి శేషాణాం స్టాణుజంగమరూపిణాం నానాసంస్టానయు క్రానాం సమూహ న్నే్య(కగోచరాన్ 67 చతుర్ముఖం సమస్తానామీశితారం త్వయి స్థితం భూపద్మమ ధ్యే మేర్వాఖ్యకర్ణికానననంస్టికం 8 తధై వర్షీన్వసిష్టాదిన్సృమస్తాన్మంతదర్శినః వాసుకిివభృతీన్ సర్పానివ్యాన్దివి భవాంన్లధా 09 భగవ౯ా! సీయీ విశ్శ్వమయావ ేహమునందు నేను సీ విచ్చిజ "న్మేతముతో నర్వ జేవతలను చూచుచున్నాను, ఫ్టాణు జంగ మాత్మ కము లయిన నానాశం స్థానముతో గూడి యున్న నేత గోచరముఅగు భూత విశేనముల నమాసాములను జూచు చున్నాను, సత్య నియా మకుడై నీయందున్న చతుర్ముఖువి (భూవద్మ మధ్యమునందున్న మేరు కర్ణి కాశనమున నున్న వానిని దర్శించు చున్నాను.మంక (దష్టలయిన వసిహ్రైాది నర్వబుషులను వాచుచున్నాను. వాసుకి (వళ్ళతి నర్చమః 'అన్సు చమూాచుచున్నాను, దివ్వులను దర్శించు చున్నాను* 16, అనేక బాహూదరవక్ట్ట, నేరం వశ్యామి త్వాం సర్వ్యతోఒనంతమాసం; నాంతీం న మధ్యం న ఫున న్మవాది౦ పశ్యామి విశ్వేశ్వర విశ్వరూవం! బాహవళ్చోదరాణీహ వకాాణి నయనాని చ
5 గ్ తాభానవకాకేజణ యస్యానేకాని తంత్వాహం పళ్యామి విశ్వరూపిణ౦ 6౯ సర్వ(థతానంతరూపం చాపరిచ్చిన్నం మహత్తరం నావసానం న మధ్యంతే నాదిం పళ్యామ్యహం తవ 61! హే విశ్వేశ 1 సమస్తాత్మన్ ఇత్యేవం సంభమాద్వచః అనేకము లయిన వాహువులు ఉదరములు ముఖములు నయన ములుకల విశ్వరూ పురి నిన్ను చరంాచుచున్నాను * అంతట అనంత- రూవముగా అవరిచ్భిన్నమూగా మహత్తరముగా నీ విశ్వరూవమూ- మా దుచున్నాను- ఆది మధ్యము అంతము వమియు నాకు స్హ్రోచర మగుట లేదుః హేవిశ్వేశ! హీన ర్వాళ్మే త్ అంతట సీవిశ్వ చలవ మెం 17. కిరీటినం గదినం చ[ిణం చ తేజోరాళిం సర్వతో దీప్తి మంతం వశ్యామి త్వాం దుర్నిరీయ్యం నమంతాల్ చీపానలార్క- ద్యుతి మ్మవమేయం ॥ తం (ప్రకారాంతరేణేశం విశినష్టి చిదద్వయం 62 గదాకిరీటచ(క్రాదిఢారిణం తేజసాం నిధిం సర్వతో దీప్తియుక్తం చ పళ్యామీశానమద్భుతం (0$” వినా దివ్యేన న్యేతేణ త్వామశక్యం నిరీక్షితుం సర్వతో దీప్రయోర్యహ్నిసూర్యయోరివ భాయుతం కరీ అత్యశక్యం పరిచ్భేక్తుమిత్సం చాయమియానితి అక్జునుడు _పకారాంకరమున చిదద్వయభగవానుని సవిశేమ ముగా నిరూపించుచున్నాడు. భగవన్! గచాకీరటచ( కాదిఛారి! "లేజ సాంనిధి! అంతట దీప్కియుక్సృము అద్భుతమయిన భగచానునిచూచు చున్నాను. దివష్టి నేత్రము "బ్రేక్ చూడశక్యముకాని విశ్వరావమును దివ్య నే తమున జూచు చున్నాను. అంతట[వదీప్తకుగానున్ననూ ర్యా గ్నల కాంతులతో గూడిన విశ్వరూపమూ దర్శించుచున్నాను- ఇది- యిట్టి దని భగ వాన్ ఇంతటివాడని వరిచ్చేద మొనరింపశక్యము కాసి" విశ్వరూవము చవరంాచుచున్నాను*
వ్కాద శాధ్యాయనూ 655 16. త్యమతయరం వరమం 'వేదిశవ్యం త్యమన్య విశ్యన్య వరం నిధానం త్వ్యిమవ్యయః కాశ్వతధక్షుగోపా న నాతనస్త్వం పుకుపో మతో మే ఏవం తవాాసతర్య్య్య (శ్రీ తేజ ఐశ్వర్యదర్శనాడ్ కథ ఇత్థం కాస్త్రో9త్భయా బుద్ధ్యా సమ్యగనుమినోమ్యహం త్వమకక౦ం పరమం (బ్రహ్మ వేదిశవ్యం ముముకుభిః క్ వైరాగ్యాదియుతై 8! నమ్మ గ్వేదాంకశ్రవణాదినా విశ్వస్యాస్య సమన్తస్య పరో త్కృృ ష్ట స్వమాకయః 87 అతపీవాసి నిక్యస్వ్వం శాశ్వతో ధర్మర క్షకః ధిర్మస్య నిత్యవేదేన (పతిపాద్యశయాస్య చ. న! త్వం హి పాలబికా నాశళూన్య నృస్మాచ్చిర ంతన; పరమాత్నాసి పురుషో విదితో మే పరాత్పరః 0 భగవక౯ా | నీ అ వతర్క-సై మయిన శ్రీ లేజన్సు ఐశ్యర్యమం ను వాని దర్శించి నందున శాస్త్రజన్య మయిన బుద్ధితో నిట్లభ్యూ శాంచునుం నమ్మ గ్వే దాంత శ్రవణాదికమున బె రాగ్యాది యుక్ర్త “అయిన ముముత్త్వువులకు నీవు తెలికు దగిన అతరం వరంబళ్ళూ- ఈ శర్వవిశ్వమునకు వర మోత్క్బృషస్టుడ వగు సీవు అశయను. కావుననే న్వ్ర నిత్యుడవు, శాశ్వతుకవు, ధర్మరతకుడవు' నిత్య వేదవతి పాద్య మగు నిత్యధర్భ్థమునకు సవ్ర పాలకుడవు, నాశ కూన్యుడవు శానవ్టన -చిరంతనుడను. పర మాత్నవు. వ కాత్పరుడవు, పుకుషుకవు. ఇట్లునాకు “కలిసినది 19. అనాదిమ భ్యాంత కశునంత వీర్యం అనంత చాహం శశిసూర్య న్మేతం ప శ్వామి త్యాం దీప్తహు కాశ వక్త్రం స్వలేా విశ్యమివం తవంతం ॥: ఆదిర్మధ్యం తధాంశ్రశ్చు యస్య త్తే న ప్రి కర్పిచిక్
656 గ్ళాభాన,నకాళేము అపరిచ్చిన్నవీర్యత్వాదనంతా యస్య బాహవః 18 నేేతే యస్యేందుపూర్యౌ _స్తః ప్రచండాగ్నిసమాననం స్వతేజసాభిలం విశ్వం కాపయంతమిదం తధా గ తం త్వాం పశ్యామి పశ్వేశం వ్యాప్తం యేన జగత్త్రయం
భగవన్! సీ కాది మధ్ళాంత ములెచ్చటచు లేవు. అవరిచ్చిన్న పీర్యుడవు. నీ చాహువు లనంతములు, సీ 'నే్యేశములు సూరన చందులు., నీ ఆసనము (వచండాగ్ని నమూసనము. నీ తేజస్సుచే న్స్ం నిఖల విశ్వమును ఠపింవ చేయు చున్నావు. జగ త్త్రృయ నుభివ్యాపించి యున్న నిన్నీ విధముగ చూచుచున్నాను. లి, ద్యావాన్ఫధివ్యోగ[దమంతరం ప్ వ్యాప్తం త్వయొశేన దిశళ్చ నర్యాః దృషప్ర్యాద్భూశం రూవము[గం త-వేదం లోక్యత్రయం (వవ్యధికం మహోత్నన్ ॥ విశ్వరూపభృతా వ్యా పం ద్యావాభూ మ్యోర్యదంకరం 77 దిశః సర్వా_స్ట్వయైకేన వ్యాష్తాస్తే రూపమీదృశం అతివిస్మాపకం దృష్ట్వా మహాతేజస్వత స్తవ 9 ఊ్యగ్రరూపమిదం లోక్టతయం ఖీతమతీవ చ సాధూనామభయం దేహి త్వం మహాక్మతయా హరే ః 74 విశ్వరూవము ధరించిన సీప్ట భూమ్మ కాశము ల యంతర వముంతయు వాష్ట్రపించి యుంటిపి. నర్వ దిశేల నొక్కడ పే వ్యాపించి యున్నావు. సీ రూప మిట్లు అత్యంతము విన్న్మయము గలుగ. జేయు నదిగా నున్నది. మహా తేజస్సు గలసీ యీ మహో రూవ మును చూచి లోక్యత్రయ మత్యంకము భీక భీత మగు చున్నదిం మవోత్మా! ధగవశ్ ! సాధువుల కభయ మిమ్ము. సాధువుల కభయ చాయకా! ఇకసీఠయా న్వరూవము నువళంహరింపుమని భావము! 21. అమా హి త్వాం సురనంఫఘూ విశంతి శేచిద్భి్ ఈ: (పాంజలళమో గృణంతి
8కి ఏకాద శా థధ్యాయనం? 65 ల్ గా న్వ_స్తీత్యువ్ర్వా మజార్షి సిద్ధ సంఘాః స్తువంతి త్వాం స్తుతిఖిః పుమ్క- లాభిః? అధ భూభార సంహారకారిత్యం స్వాత్మనః పరం పశ్యన్ 1పకటయంతం (శ్రీకగవంతమువాచ హ క భువో భారావతారా ర్హం దేవనంఘాః సహసళః నృరూపేజావతీర్జా యే యుధ్యమానా విశంతి త్తే 18 త్వామేవాసురసంఘాశ్న దుర్యోధనముఖా నృపాః దృశ్యంతే (పవిశంతోత థీతాః పాంజలయో విభు౦ 7 స్తువంతి త్వాం పరే శక్తాః సంతోపష్య్మక పలాయనే ఉత్పాతాదినిమి తాని హ్యపలక్య మహారజణే ?8 స్వ_స్త్యస్తు సర్వభూతేభ్య ఇక్యుచ్చార్య పునః పునః మహర్తీణాం చ సిదానాం సమూహాస్త్వాం స్తువంతి చ 79 ళ్ లె ఛి ల! అలో సుతిఖిః పరిపూరాభిర్తుణ రెశ్వర్యవోధతై ౩ అజాత ను కోకో య్ భగవాన్ శన భూభార నంహోర కా రిత్వమును (వకటము చేయుటను చఇరాచును అడ్టనుడు ఛగచాను. నిట్లను చున్నాడు, భూ ఇారమును త గ్రించుటకు "జేవ నంభుముల వాకు వేల కొలదిగా మూాన వులుగా నవితరించిరి వారందరు యుద్ధ మొసరించుచు నిన్ను జేరు చున్నారు అనుర నంభువ ల వారును దుత్యోధనాది "రాజులు 7” బన్నీంచిన వ్వార్తై యుద్ధ మెనరించుచు నిన్ను జేరుచున్నాళు. ఆరెండు జశనలలో గూడ భయవడిన కొందరు వలాయన మొనరింవ లేని వారై దోసిలి వట్టి విభు వయిన నిన్ను నవ మొనరించు చున్నారు, వలాయన మొసరించుటకు శక్సు లయిన వారును నిన్ను సో(తము సేయు చచున్నాఠు. మజణోరణాను నందు ఉత్పాతాది నివిత్తములను శరాచి “న్వన్య్య స్తు నర్వ భూ లేభ్యః”ఆని పునః పునః నలుకుచుమువా లుల నమూవానుల వారు సిద్దుల నమూజాముల వారును నిన్ను స్తవ "మొనరించు చున్నారు. వరిపూర్శము లయిన ఐశ్వర్య బోధళము: లయిన గుణముబ్ర సను.త్క-ర్ణ వతి సాదకనులయినపుమ్క_ల వాక్కు
655 గ్ తాభావ వ శాశడుం లతో నిన్ను నృవ మొసనరించు. చున్నారు ఏ2. రుగాదిత్యా వశవోయే చ సాధార్ధః విశ్వేశ్వినా మకళత శ్చోవ్మపాశ్చ గంధర్వ యయా సురపిద్ధ సంఖాః ఏతం తే శ్యాం విపి ణి తౌ ఎన న్వేః ర్యుదా వసవ ఆదిక్యాః సాధ్యా విశ్వేఒశ్చినా తథా కటి మరుతః పితరశ్ర్రైతే గంధర్వాణాం సమూహక్షొః యకషెజామసురాణాం చ సిద్ధానాం య్ (చ్రజాన్తఢా తిక త ఏకే విస్మికాః సంతస్తాదృళాద్భుకదర్థునం పళ్యంతి క్వాం మహద్భూతం విశ్వరూవమలౌకికం ఓడ అలౌకికచమళ్కారమాపద్యంతేఒధిలా అపి రుుదులు వసువ్రలు ఆదిత్యులు సాధ్యులు వి శే జీవతేలు అశ్వనీ! "జీవతలు వాయువులు వితరులు గంధర్వుల ౫ ఈకా కాము లం య నమ్యవజ ములు అసుర నంఘములు సిద్ధరమరాహాము ౫ అందరు అలొకిక చమ "తక్కారము పొందుచున్నారు అట్టి అద్భుత దర్శనమం వలన నందరు విస్మిశు లై నారు విర్శ ఈము పొందినారు. 28. రూసం మనాత్తే బహు వక్ట్ర న్మేతం మవో బావో బచుచాహయంూరు పాదం బజహూదకం బవు దంస్థ్రాక రాలు దృష్ట్వా లోకాః (వవ్యధథి కాన్నధా $*01 అడిప్రమాణం తే రూపం బహు న్నేతముభాన్వితం శక్ దబిహవో బాహవో యస్మిన్నాదాః సంతి తధోరవః ఉదరాజణీ దిహా న్యేవం బహుదంష్టాంభిరు గకం కటి తధా రూపమమీ లోకా దృష్ట్వా భీతా అహం తధా భగవన్! నీ హూవ మతి (వకూణము, బవ జతముంతో బబ ముఖములతో నున్నది, బహుచాహువులు బవు. సాదనాల జహూకువులు బహూదకచుులు కలిగి చున్నది. బవావంస్టా? విశేష
వకాదకాథా్థ్థాయము 659 ములతో గూడిన] యు[గముగా నున్నరి. ఇట్టి రూవము సీ లోకులు చూచి భీకు లయినారు. నేనునూ భీతుడ సయినాను అందరు భక వీడితు లయినారు, ఇట్లు లోఠక(శయము (వవ్యథిశ నుయినది.
వశీ, ఇ భ న్నృశం దీవ్వృము నేక వర్షం వాస్థత్రాననం ద్వ్వ విశాలనే్మేతం దృష్ట్వా హ్ తాం [నవ్యధి కాంత రాళ్మా ధృతిం న విందామి శనుం చ విష్ఞోః నథో వ్యాపినమక్యంతం (ప్రజ్వలంఠం నమంకతః ర్ నానాసంస్టాన సంయుక్తం ఖీషణం వివృతాననం దీప్త్పవిద్ర్హ న్వేతం త్వాం దృష్ట్వాభీతం మనోవమవమ 88 నాసి ధైర్యం లఖే విష్ణో 1 న ళాంతిం మనసో లఖే అకాశనున వ్యావింది యత్యంత వంకట (వజ్యలించు చున్న నానా నంస్థానము లతో నున్న భీమ+ మయిన నుఖము కెజచియున్న 1వదీప్తమాలు విదీర్ణములు నయిన నేత్రములు గల నిన్ను చూచినా మనము భీక మయినది, హే భగవ౯! ధైె ర్యము పొంద లేను, మన మునకు శాంతిని పొందలేను. (వబ్వలిత విస్తీర్ష నేత్రములు గల నిన్ను వరాడగా నా అంత రాళ్ళ (వవ్వధెత మయినది. జూడగనే భయ యుబ్ధాంతేరంగుడ నయితిని, మనః స్వాస్థ్యము లేదు, భగవన్! విష్ణో! నీవు వాస్రపనశీలుడవు. నా నునోగతిము కూడ తెలియుదువు, లఫం దంష్టా?క రాలాని చ లే ముఖాని దృష్ట్వైవ కాలానలనన్ని భాని దినోన జూనేన లభే చ శర్శు (వసీద బేవేశ జగన్నివాశ | | భయంకరాణి దంష్టాభిర్వికృతత్వాన్ముఖాని తే 87 పలయానలతుల్యాని దృ ఫ్వైవాతిభయాన్వితః వూర్వాపరవివేకేన న జానేహం దిశో భమాత్ థి న అలభేహం సుఖం స్వామిన్ త్వ దూపస్యాపి చర్శనే
660 గ్తాభావవశాశేము ఖఫసనన్నో భవ దేవేశ జగదాధార మాం శతి 8థ్ యథాహం విర్భయో థూత్వా త్వద్దర్శనపుఖం లభే భగవన్ 1 ఏ ముఖములు దంష్టాావిక ఫోన లయినందొన. భయంకరములుగా నున్నవి, [వలమజాూాగ్నినమాననము ౫౫ నున్నవిం మూడగ నెఅతిభ యాన్వితుడనయికిని (భ నుశఆ కాడనయిం3నిః పూర్వా వరవి వేకమున దిక్కులను గర్హింవ లేసనన్నాను. స్వామిక్ 1 శేరు సుఖమును పొందలేను- నీ రూవదర్శనమున గూకనాకు సుఖమ బేదూల "చీచేశక + జగచాధార | జగన్ని చాక [ నా విమయనుక 1వనన్ను డవు కమ్ము- నేను నిర్భయు డనై సీ దరృవసుఖను సౌందగలుగూ నట్టానరింపుము. సన్నను్ముగహింపుము* 26. అమా చ త్వాం ధృత రాష్ట్రన్య పు_కాః న ర్వే సో వావనిపాలనంయొః భీష్మో (దోణః మాతపుతన్త్నధానౌ నహోర్మదీమయైరపీి యోధముఖై పః! యేభ్యః పరాజయాళంకా మమాస్తే శ్రే నృపా అమీ తో దుఠ్యోధనప్రభృతయో ధృతరాష్ష్రిసుతాః శతం ల శల్యాదీనాం మహీపానాం సమూహైఫ్సహ తేఒభిలాః క్ త్వాం విశంతి తాఢా భీష్మ ద్రోణకర్ణాదయోప్యమీ ఆఅజేయక్వేన యే లోకే భూరాః సంభావితావా తే ఖు అస్మదీయైస్సహాోనే క్రైః ధృ ష్షమ్యన్నూదిఖి న్తధా యోధముక్య్యైర్విశంతి త్వామిక్య నేనాన్వయోస్య చ ఓట్ భగవకా | వీ నృ పాలనసల వలన నరాద యును కలుగునని నొ శాశంక యుంకనో వాకు దుక్య్వోధకవముఖు లయిన సూర్తుకు ధృత రాషస్ట్రసుతులు శల్యాది వహో రాజల నమూాపవహామువోగూడినవార్రై చిన్ను జేరుదున్నారు. అశ్లు భీవ్మ ద్రోణ కళ్తామలం కూడ నిన్ను "'జేకుచున్నారు. వారంవకు అజేయుఎని ఛభూరులని లోకమున నం వ్రావిఠకులు, మూవ 'క0ంబంధెుదిన ధృవ క్యు మ్మూది యెరాన్ర ము ఖై
వకాద శాధ్యాయనూ 663 అతో నిన్ను జేరుచున్నారని యన్యయ మూవ్యుము, శీవలను కొర ఇ్రుల వారె నిన్నుజేరుట శాదు. నా వారును నిన్ను జేరుచున్నారు
- పశ్చాణి లే త్వరమాణా విశంతి దంష్టాాక రాలాని భయానకాని "కేచిద్యిలగ్నా దశళనాంత వు సందృశ్యంతే చూర్షిలైకత్త మౌాంగైః తన దంష్టా౦ికరాలాని వ క్రణ్ తే త్వరాన్వితాః విశంతి భీషణాన్యేతే సర్వే దుఠో్యోధనాదయః రిక్ తత చూర్చీకృతై 1 కేచిచ్చిరో ఖిః సంయుకా భటా8 దంశాంతరేషు సంలగ్నా దృశ్యంతే శ్రే మయా స్ఫుటం 85 ఈ దుర్నోధ శాదు లందకు వేగముగా దంష్ట్రాక రాలము అయిన నీ భీమణవక్ట్ట్ర ములను [వ వేశించుచున్నారు. అచట కొందరు ఇటులు చూర్షము లయిన శిరములతో కూడిన వ్నారై దంతాంతర చజిలందు చిక్కుకొని యున్నారు. నేను స్ఫుటముగా వారలనుజూచు చున్నాను. నీవు వసాదంటచీన దివర్ధదృష్టిచే నిడి చూడ గలుగు చున్నాను. మంద దృష్టః కీ దృష్టి లేకున్నను నీ పేచ్చిన దృష్టీ వన నా కీ దృష్టి కలిగినది. ల, యధా నదీనాం బవావోంబువేగాః నముద్రమేవాభిముఖా (దవంతి తీధా తళామోా సరలోకభీళతా విశంతి వ క్ర్రైణ్యాభివిద్వలంతి! కధం తే (ప్రవిశంతీత్యేతద్ధృష్టాంతాభ్యాం నిదర్శ్యతే బహుమార్ష ప్రవృ త్తానాం నదీనాం దిహవోస్యపాం య! 'వేగవంక$ ఫవాహా వై సము (దాఖిముా యథా సముద్రం (ప్రవిళంత్యేవం నృణార్ పీరా మహ త్తరాః క్ ఫీష్మదోణాదయస్సర్వే తవ వక్త్రాణి సర్వతం (ప్రవిశంతి జ్వలం త్యేతే మహోాకాలేన యోజితాః (8
- గ్ తాభావ్యవళాశవణ చా రెట్లు (వవేశిందు చున్నా రనునది ౨౦డు దృష్టాంతమూ లచే నిదర్శిత మగు చున్నది* నానా మార్గములలో (వసర్షించిన- నదులవేశళనము కఠ జల్మవవావా కులు నము్యదాభి ముఖను బేయుగును. సము[ద్రమునే (పవేశించు చున్నవి, అళ్లు మాశవులలో మవాత్తరు' లయిన ఛీవ్మ(దోణాటి వీకుు లందరు మహోాకాలమున నాయోజితుల్రై (వజ్వలించు చున్న న్నీ ముఖములను (న వేళించు మున్నారు= అతఆబు'వేగ ములు ననుదము చేరు దున్నవి, నరలోక వీరులు నిన్ను చేరు చున్నారు, 29, యధా (వదీవ్వం జ్యలనం నతంగాః విశ_.తి నాళాయ నమృద్ధ వేగాః। తరైవ నాశాయ విశంతి లోళాః ఈతవాపి వశ్చ్రాణి స మృద్ధ వేగాః) యథా పతంగా ఉద్భూతవేగా స్టే బుద్ధిపూర్వకం విశంత్యగ్నిం జ్వలంతం చ స్యనాశాయ తధైవ శ్రే 8[్ దురో్యోధనాదయస్సర్వే వేగవంతో ముఖాని తే మరణాయ విళంతీమే బుద్ధిపూర్వం (ప్రవాహతః 100: మిడుతేలు. వేగముతో న్వవ్ శమునన్షై మండు నగ్నిని. బుద్ధిపూర్వకము గా ద్ర వేశించునట్లు దుఠోష్టధనాదు లందరుబేగముగ ల వారె తమ మకణమున3ు (వవాళారూపముగా సీ ముఖము (వవే శించు చున్నారు. అవశముగా (వ వేశిచుటలో నదీిచేగము దృష్టాం తముగా నిరూపిత మయినది. బుద్ధిపూర్వక దృష్టాంతములో మిడుళలే ల దృష్టాంతము (వదర్శిత మయినది
- లేలివ్యాసే గనమానః నమంతాత్ లో కాన్సమ గా న్వదగనై ర్థ్యలద్భిః కేజోభిరాపూర్వ జగశ్సచు[గ్రం భానన్తవో గాః వతవంతి విష్ణో ॥ నృపాణాం యోద్ధుకామానాం (శ్రీమదృగవతో ముఖే
వ్ కాదళా ఖభ్యాయమా 668 (న వేశ్యసకారం (ప్రోచ్య తదా భగవతో హరేః 191 తద్భాసాం సం్యపవృ తేశ్చ సకారం (పాహ పాండవః ఆస్వాదయసి తాన్ఫరాభన్దుక్యోధనముఖాన్ నృపాన్ 102 నమానోఒకివేగేన విశతస్త్వాం సమంతతః ఆంతఃప వేశయన్వకై98 వజ్వలద్భిః సమంతతః 108 సమస్తం జగదాపూర్య తేజోథిస్సర్వత_స్త్పవ దీష్ణయ స్తీనవహ్న్యాభాః సంతాపం జనయంత్యమూః [64 యాద్ద మొనరింవ దలదిన రాజులు భగవస్ముఖను (వవేశిం చుట నికూపీంచికనమ యమున భగవ క్పెవృత్తిని త క్కా_ంతి! వవృత్తిని చర్యోధనాది రాజుల నందరిరి నీవా పొర్గిదించు చున్నావు, "వేగముగా శిన్ను (వ వేశించువారి నంతట నీవు (గసించుచు మోండునట్టి ముఖ యులతో వారల సంతట లోనికి వేర్చుచున్నావు, నీ కేజన్నులతో శరర్వజగమును నిండింవ బేఫితిపి. తీవాగ్ని కాంతిగల నీ దీప్తులు నంతా వము కలిగించు చున్నని. నీ [వచండ వధానములు తావను కూర్చు -చున్నవిం 81, అఆఖాన్టహి మేకో భఛవాను[గకూవః నమోస్తు లే చేవ వర (వనీద విజ్ఞాతుమిచ్భామి భవంకమాద్యం న హీ (వజూనావి తవ (వవృత్తిం ॥ కో భవాన్యుగ రూప _స్ట్యం మహ్యం కధయ సద్దుకో అతఏవ సమస్తుభ్యమస్తు సర్వేశ్వరాయ చ 106 (వనన్నో భవ భక్తాయాను(గ్రా వహ్యోయాదివై వత భవంతం క్లాతుమిచ్బామి సర్వహేతుం విశేషతః 108 తవ చేష్టాం న జానామి యస్మాత్తవ సథాప్ సన్ భగవన్ | నీ వెవరు! ఉగరూపుకవు, నద్దుకో |! నాకది. -చెవ్వును, నశే్యశ్యరునకు సీకు నమస్కారము, (వనర్నుడవు కమ్ము
క్6క్ష గ్ ళాభావ్నవకాశేము అదిదైవత! నేను భక్తుడను. అను,గాహ్యుడను. సర్వ హేతువయిన నిన్ను నవిశేషముగా 'బెలియదలచుచున్నాను* నేను నీజఖుడనయిననుూ సీ చేసష్టను బెలియకున్నాను, కావుననె నీ వవరవో బెలియ దలచు చున్నాను, (శ్రీ భగచా నువాచ। ఏ2. కాలోస్మి లో కమీయకృషత్చవృద్ధో లోశానృమావార్తుమివా (వవృత్తః బుతేపి త్యాన భవిమ్యంతి న్వే ఆీ౭-పస్థి ౮: (వత్య్వసీశేషు యోధాః! ఏవం సంటప్రార్షితో విస్తుర్తిషునాతిిపియేణ సః 107 ధం అజణ స్వయం యశ్చ యదా చ (ప్రవృత్తిస్త త్రిధిర్వదన్ ఉవాచ పర మైశ్వర్యనిధిః (శ్రీభగ వానితి 116 జిష్టంవు విష్ణువు నిట్లు నం్యపార్ధన మొనరింవగా అతివీయుడు కించి నాడసి ఇా నెవరో తన (వవృత్తి యెందు కొరకో మూడు శ్లోకములతో పరమైశ్యరనిధి శ్రీ భగవా౯ా కట్లు వలుకుచున్నాడు=- కాలోహం సర్వసంహ రా [క్రియాళ క్ట్యుపబృంహితః సర్వేశ్వరో భవామీహేదాసీం వృద్దిం గతః పరాం 188 లోకాన్దుర్వ్యోధనాదీంళ్చ సర్వాన్ఫృక్షయితుం హ్యహం (ప్రవృత్తోస్మి జగక్కర్తా పాతా సంహారకృద్విభుః 118 మత్చ్రవృ_్రిం వినా హ్యేవం కధం స్యాదితిచేచ్చుణు నేను సర్వ సంవోరకు డయిన కాలరూపుడను. [కియాశక్తి చే నమువబ్భృంభిత మయిన స్వభావము కలవాడను. న ర్యేశ్వరుడనుం వువ్వూడు నిరతిశయాభివృద్ధి పొందిన నాడను. ఈదుర్యోధనాది లోకులు నందరిని భజ్సీంచుటకు (వవృత్తుడ నయితిని ఈ జగమునకు కర్తను 'పౌొలయితను, నంజోరకుడను. విభువును. నా |నవృత్సి లేక యిది మొుట్లగుకందువా+! పినుము, త్వామర్జునం వినా భూరం త్వద్వ్యాపారం వినాపి తే [12
వ్ర వ కాద శాధ్యాయనా 685 మద్వ్యాపారేణ కద్దేన భీష్మ్మదోణాదయోఒఖిలాః వినంత్య స్వ్యత్య జేయత్వాల్లో కే సంభావితా అసి 119 య్ చాప్యవస్టితా ఆన్యే (వశిపకచమూషు థోః యోద్ద్ధార సే మయా సరే హతక్వాదేన సంతి నో 18 వ్యాపార న్తవ త్మకస్యాదకించిక్కర ఏవ తే శూరుడ నయిన నీవు జేక వోయిననుసీ వాష్ట్రపారము. లేక ఉోయినను కేవలము నా వ్యాపౌరమ.ననె ఆ భీష్మ (దోణాదులంవరు లోకమున అజేయులని నంభావితు లయినను నశింతురు. ఓీయా! ఈ శ్యతుచేనలలో నున్న యిలర యోద్దలుకూడ నాచేనందరు వాకు అయిన నాలె, ఇందు సీవాష్టనారమకిం విత్సర ము, నేనుమహామృతుస వుగా రాగా నెనకు (బలి కుడ రు అందరు నశింతురు, 39. తస్మాత్త్వను తిన్య యళకో లభన్వ జత్వా శ్మతూన్ భుంతయ్య రాజ్యం నమ్భుద్ధం మమ్మైువె లే నిజాతాః పూర్వమేవ నిమిత్త మూత్రం భన సవర్టపాచిన్ ॥ త్యదాఖ్యపారం వినాప్యేతే మమైవ నిహతా యతః 114 తస్మా త్తం థవ యుద్ధాయ సముద్యుకోోత శేవలం ఖీష్మాదయో మహాళశూరా అజేయా ఆమరైరపి 1 అర్జునేన జితా ఇర్జం అభస్య త్యం యశోఒమల౦ / జితా శ్యతూననాయాసాద్భుంకే్య రాజ్యమకంటకం శం మటైైవెతే హళకాః పూరం నిమిత్తం కేవలం భవ రథాన్న పాతిఠా స్తే త్వద్యశోలాభాయ కేవలం 117 శరాన్యామేన సంథాతుం శీలం యన్య తవేతి నః త్వద్వ్యాపారో త్తం శస్మాన్మయైవె తేషు తద్రధాథ్ 118 పాత్యమానేష క_ర్భృత్యం కల్పయిష్యంతి తే త్యయి ఫ్సీ వ్యాపారనూ "తేకుండగ నే వీరందరు నా చేనిహతులు కావున క నిభట యః ద్ధమునకు శీవలము నవృత్తుడవు కమ్ము. “భీష్మూదులు
668 గ్తాఖభావవకాశము మహాకూరులు అమరులకు నజేయులు, అయినను అర్జునుడు వ్రల జయించినాడు*ి అని వివలమగు యశమును పొందుము, అనాయా నముగా శత్రువులను జముంచి అకంటశ మయిన రాజ్యము ననుళభ వింపుము, నాచే వీరందరూ పూర్వమే నిహతులు, సీవు శ్రీవలమూ నిమిత్తము కన్ను. కేవలము నీ యశోలాధమునళ్తై నేను వారిని రధమునుండి వడ వేమ లేదూ నవ్యసాదీ! వారువాప్తముర గూక కరముల నంధిచు స్వభావము నకు గలదు నీ బాణచాఫ్ట్రహ రాడంక రము నేనె పవీరలను రధమునుండి వడచేరుగా నీవే వావి రధవమాల నుండి కూబ వేసికినని జకులు సీయంచే కర్ష ఏల్వేమురు కల్పింప గలరుం స్వ్ర లేకున్నను ఏకుకు వావ గారు, సీక్ర యుస్ధమువస లెహ్మాః కక్ష. (ద్రోణం చ్ భీన్ముం చ్ జయ ద్రధం చ కర్శం తధా౭ఒన్యానపి ఆయూాథవఏీ రా౯। మాయా వాతాంస్త్య్యం జహిామా వ్యధిషఫ్రాః య ద్ధ్యశ్య జేతాసి రణే నవ త్నాళా! ధను ర్వేదాదాన్యో మమ గురురయం (దోజ ఉచితైః 118 స్వయం దివై ర్ పైంగ్యుత ఇహా విజేతుం న సుశకః తఢా భీష్మో వీరో రణభువి గతో ఒత్యంతసుబలో 110 న జేళుం శక్యోఒభూమ్యధి పరళశురామేణచ పు5ా భగవకా! ఈ (వోశా వా ప్యకు శాప ధరు ల్వే కా దామ్యుకం గుకువు. న్వయముగా తగిన దివ్యా శ్ర కుతో నున్నవాడు. జయింం చు టకు శక్యము కొను, అట్టు భీమ్ముడు వీళడు. యాస్థ నూ క నల్యేం తవ మవోబలు డని [వఖ్యాతు డయినాడు, పూర్వము నరక రాముడును భీష్మని జయించుటకు శక్తుడు కాలేక పోయినాడూ నేను భీమ్మని జయింవ గలనా? (దోణుని జయింన బేకుం భీష్ముని జయింన "లేను తవా జయ్యద్రధో యక్య పికోంగే తపప్ స్టికః పిక్
వీశాదశాభా్యాయము 667 యః శిరో మమ ప్యతస్య పృధివ్యాం పాతయిష్యతి పతిష్యతి స్వయం తస్య శిర శ్చేతి వినిశ్చయః .! తథా కర్గోపి సంపన్నఃశ క్ర్యా వాసవద్నత్తయా ఏకాతిపీర ఘాతిన్యా మోఘీక ర్లుమశక్యయా 129 స్యయంచ సూర్యపుతో _స్టిదివ్యాస్తబలసం యుత; తథాన్యేపి వహాశూరా అశ్వద్దామకృపాదయః / సర్యధా దుర్దయాః సంతి తేషు సత్సు కధం జయః ॥ కధం నిష్కంటకం రాజ్యం యళో ల ష్ఫ్యేఒధవా కధం ॥ల్ల) ఇత్యర్జునస్యాళశయం శ్రీశోఒభిలక్యాహో కరం వచః జయ[దధుడ కూడ అహ్లే- ఆతనికండి మవోగ తవస్సులో మన్నాడు, “వా కువమూరుని తను భూమిపై వకవేసనవాని శల'సాడ భూమివైన పడును.” అన్న నిళ్చ లుముళో నున్నాడు... కర్టుకు గూడ నంలే- ఆతనికి ేవే్య్యుడు సంపన్న మసకక్షి నిచ్చినాడు. ఆది యేక వీరభూతిసీక క్రి, దాని వ్యర్థ మొనంళంవ శక్యము శాదా. ఆ కళ్లుడు న్యయముగా సూర్యపు తుడు. దివారన్ర్ర బలమున నున్న చాడు. చంపుట శక ఫ్రమా? ఇంకను అశ్యళ్హాను నా కృ పాచార్య "చయందఅగుమహాళూరు లున్నారు, వార ందరునట్టివా రే, వీరందరుసర్వథా దుర్దయాలు. తాత జీవించి యుండగా విజయ మెట్లు గలుసను ? శాజ్యము నిమ్మ టక మెట్టగును! యశము నే విఫకుగా బొంద గలను! ఈ విధముగా సదథ్ధనునాశయము గుర్తించి భగ వాన్ ఈ విధ ముగా నుత్తరిము వలకును. (దోజం భీష్మం తధా కర్ణం జయ్యద్రధ మఢాపరాన్ 126 యోధపీరాం స్త్వృదాశంకాగోచరానఖిలా నిమాన్ కాలాతృ్మనామయేశేన హతాం _న్హ్యం జహి సంగరే 157 హతానాం హవనే కోవా తవ పార్ధపరిశ్రమః యథా బోధ(ప్రతాపేన ధ్వ స్తం విశ్వం న హేతుకం 125 త _త్యమస్యాది వాగ్డనధీర్హిన_సి ప్రమాత్మికా తధా త్వం మత్ప్రకాపేన విధ్వస్తం శక్రుపై నికం 1£9
668 గ్ళాఖావవకాశము జహి వైర్యం సమాథ్రిత్య న తే తద్ధననే శ్రమః శక్యామ్యహం కధం త్వేవం పీడాం మాగా భవోదృవాం 18టి యుద్ధ్యస్వ త్వం భయం త్యక్త్యా జేవ్యస్యేవ రణే రిపూన్ తస్మాత్కు-తో సి న్వస్య త్వం మాళంకిష్టా। పరాజయం 191 పాపం వధ నిమిత్తం వా శ్రీహరేరయమాశయః ద్రోణుని భీమ్మని కర్ణుని జయ్మదధు౨ి ఇంక నితరు ఆయిన 'యోథ ఏవీకులను సీశంకాగోచరు లమున బారి నంన)ని కాల రూన ముగా నేను బూతనూర్చికిని, నీవు యాద్ధము ౯ వాఏని జ ముఏంపునుంం జాతులను వానన మొనరించుటలో వానా! నీకు వరిశమ మేనుః' న్నది! బోధ [వతావమున విశ్వ మంతయు న హేనుకముగా ధ్యస్త మయినది. తత్త్యమస్యాది వాక్య జన్వ మోమున (వమాత్మక క్రానము నర్యమును నాశనము చేయును. ఆన్లు నీవు నా (నవతావమున థ్వనసృ మ మిన శ్యత్రుసై న్యమును స్థయిర్య మవలంబిం ది హత మొనరింపు + నీకు ఆ వాననమున (శనుము లేదు. నేనె్టు నమన్ధుడ నగుము నన్న భయ నంభూతే భుయిన వీకను చంవకుకు, నీవు భయమును విడ నాడి యుద్ధ మొనరింపుశు,. జమిుువ కలవు. కావ్రన ఏదో కారణ మున సీకు నీవు పరాజయముళు శంక్రింసకు ఏ3, వధ నిమిత్తక మయిన పావమును భావింపకము. అని యిచట భగ వానుని యాశయముూం నంజయ ఉవాచ! 8క్. వీత చ్చృ త్వా వచనం శే?వనవై కృ తాంజలి శ్యేవమాన; కిరీటీ, నమన్కృు త్యా భూయ వీవానాకృష్లుం నగద్దదం భీత భీతః (పణ మర! హతే భీష్మే తధా (దోణే కర్లే చ వినిపాతితే శః జయ్యద్రధ్మపభృతిషు హతేషు జయశంసెషు హతో దుర్యోధనో సూనం తైర్వినా స నిరాశ్రయః శీకిత్ ఇక్యంకర నుసంథాయ ధృతరాష్టోో నృపో యదీ
వ కాద కాధ్యాయనూ 669 స్వజయాశాం పరీత్యజగ్థ నంధిం కుర్యా త్తతః స్వయం 14 ఉభయేషాం భ వేచ్యాంతరిత్యభ్మిపాయవాం స్తతః కింవృ _త్తృమిత్య'పేఇియా మువాబేతి న నసంజయః [క్ భీష్ముము జారుడు కాగా |దోణుడు వడిపోగా కర్త్రగును విని -పాలితుడుకాగా జయము ఆశరసిం చుజయ్మదధాదులు వాతులుకాగా జారు. లేక దుక్యోధకుడు నిరాశయ డై వతు డయినన్లు యని -లోవల నను కొని ధృత శాష్ట్ర మహో రాజు తాము జయింతు వన్న ఆశ విడనాడి నంధి మయొనరించు నేమో? అశ్ల యయిన కౌరవులకు -పొండవులకు ఉభయ వర్ణముల వారికిని కాంతి కలుగును. ఇట్టి యఖి శపాయమను కల ధృత రాష్ట్రము “ఆ ఫిమ్యాట నేమి జరిగినది” అని యను సన్న యమపేకఓలో నంజము డీవిధముగా జెవ్వుచున్నాడు. పూర్వోక్తం వచ ఆకర్ష్య కేశవస్య మహేశితుః ఇంక్టదద _త్తకిరీ కేన యుక్ష్తోసౌ శూరన _త్తమః 188 నివాచకవచాదీనాం రణే సంహారకోఒర్జునః కృతాంజలిః కంపమానః పరమాళ్చర్యదర్శనాత్ న! నమస్కృత్య పునః కృష్ణం భక్తక్షేశాపహం విభుం పాహన గద్గదం వాక్యం శ్రవణేఒతిసుథావహం 108 హర్షేణ చ యేనా కుపూర్ణాడి క్వే సతి స్వయం కథఫరుద్దగలత్వేన వికారో యో గిరాం వేక్ 148 మందత్యసప్రకంపత్వ రూపః సోయంహి గద్దదః తద్యుక్తం వచనప్రాహాత్యంతలీతశ్చ సంస్తధా కేరి 1పాజ్న్వమస్కృృత్య భూమోపి (పణమ్యానతకంధరః శేశవుడు మ హేశ్యరుడు శయిన భగ వానుని పూర్యోక వచ నమును. విని, ఇందు డీచ్చిన కిరీబమయూ కలవాకు ళూరనత్తృముడు. యుదమున నివాతఃవచాది జొనవీల నంజారించిన వాడ నయిన ఆడ్జుముడు అంజలి వట్టి వరమా శ్చరస్థ దర్శనమున కంపహానుడై శృన్ల భగవానుం ననుక, రిం చచు. మజల నమశ్యరించెను. భక్ష్య
670 గీ లాభాగ వ శాశమా గ్లేోములను బోగొట్టు విభువును (వభువును నమళ్ళరించి గద్గద స్వర ముతోసీ వాక్యము పలికెను, శ్రవణ సుఖావజామగు జాకము నలొ శెను. జార్ణము భయకు కలవా డయ్యును, కతని నేరము లకు- పూర్షము లయినవి- గలము* క ఫరుద్ధ మయినది. వాక్కులకు వికార ముద యించినది. గద్దద వచను డయ్యెను. మందత్యి న్యవకంవత్వ- గూప మయిన గద్దదయుక్తవణగా వచనము వలికెరు. అక్యంకభీతుడైై వలికెను. మొదట నమశ్నఒరిం చెను, ఆనత కంధకుడైయిట్లు వలికెను... ఆఅప్టన ఉవాచ 56. స్పానే వ్యాసీకేశ తన (వకీర్యా జగ (లేఎళ్యామ్య త్వనురజ్య తే న్నే రహోంసి భితాని దిశో (దవంతి నర్వే నమన్యంతి చ సిద్ధ రంఘాః | సర్వేయద్రియగజాదీళ త్వమత్యంతాద్భు తేశ్వర:ః 14వ కీర్తనేన తవాత్యంకప్రాశ_స్యశవణేన చ అహమేవ (ప్రహృష్యామి కేవలం కింతు సర్వతః 142 జగచ్చేతసమాతం హి దుష్టరకో విరోధి యత్ పకృష్ణం హర్షమాప్నోతీ త్యేవం యద్యు క్రమేవ తక్ 145 త్వద్విషయే జగత్సర్వమనుంాగముపై తి యశ్ యుక్తం తదపి తద్వచ్చ భయావిష్టాని సంతి యత్ 1(& సర్వాసు దికు రొంపి సలాయంతేఒత8 సాంప్రతం పిద్దానాం కపిలాదీనాం నమాహాస్త్వాం జగద్గురుం 145 నమన్యంతితి యత్తచ్చయు _క్మేవ జగద్దురో భే మే జ్ (పకీ ర్యేత్యన్య సర్వ త వేత్యస్య తధాన్వయః 11౬ స్థానే ఇతి పదస్యార్జో విషయే తద్విశేషణం స సర్వాత్మా సుహృత్స్వామీ హరాదివిషయే హరిః [41 హీ భ్చాపీకేళ ! నరం, దయ వ్యావ ౨4 | నర్వేండియ [వవ్నర్రక! భగవన్ ! నర్వేం [ద్రియ గణాధీశ | సీవళ్యంతము అద్భుతే శ్వరుడవు. నీ కీరనమున
వ్ శాదశాధ్యాయను 671 అత్యంత (పాశన్త (శవణమున నేశు శూ(తమె నంతుష్టుడ నగుట కాదు. దువ్టరట్ విరోధి యయిన చేతనాత్నక వనుయిన జగమంతట ఉవకృష్ణమయిన వార్ష ముపొందుచున్నది. కనునది 'ఫానే” యుక్త మెం సే నిమయనున చేతన జగము వార్త్రము ఫౌందుబ యుక్తము ఈ జగమానర్వ మనురాగము పొందుటయు రూుక్తృమె అమైశర్వదిక్కుం లలో రతుస్పులు భఛయావిన్టములై వలాయన వెయునరిం చు చున్నవి. ఇదియు నీ నిమయను:న యుక్తమి* కపిలాది సిద్దుల నమూనానములును జగధ్ధురు నగు నిర్ను నమన్మ_[0ంచు చున్నవి. జగద్దునూ | ఇదియు సీ విమయమున యుక్తము, గీతలో గపకీర్త్యాతవొనీ (పకీర్శనముచే నని యన్వయము. స్టానే వ 'మునకు త్యద్యిమయే అనుటలో వితే శచణముగా నన్యయము* సర్వాక్మ సువ్చాశ్ స్వామి యగు భగవాన్ యార్తాది నిమయుకని భావముః “స్థానే వృామీ కేశ)” యను నీళ్లోశము రమ్ీఖ్ను మంథముగా కంక ఇాన్ర్ర మున (వసిద్ధ మ్ల.
- కస్మాచ్చలే న న మేరన్మహోత్మ౯ గరీయ జీ (బ్రవ్నాణో ప్యాదికర్రే ఆనంత ే-వేశ జగన్నివాన " త్యమతురం సదస తృత్పగం యత్ 1 అడజ్జనుడు వలుకు వీకావశ శ్లోళములలో నికి రెండవది, భగ ఇానుడు హార్షాది వివయము గా నుంకుటలో హేకు ఏచట నినా కత మగునుః హర్షాదివిషయ త్వేసి హేతునూహ జగత్పతే కస్మాద్ధేతోర్నతే తుభ్యం నమస్కుర్యుః పురేరికాః కేక్రక్ సర్వేపి హే । మహాత్మన్ । త్వం వర మోదారచిద్హ నః అపరిచ్భిన్న దేవేళ నియంకా త్వం విధేరపి 1189 శూ సమస్తాశ్రయేశాన 1 తుభ్యం కీదృగ్విధాయ చ (బ్రహ్మజోపి నియం్యక్రే తల్చీ(త్రే తీద్దైశికాయ చ 118 కిం చ ప్రతీయమానం య త్తత్సద్విధిముఖేన వై
672 గ్ కాభావ్యవకాశము నా స్తీతిభానవిషయమస త్రద్యన్ని షేధతః 15% వ్య క్రావ్యక్రం చ వా సర్వం సదసద్భ్యాం పరం తధా యదతరం పరం (బహ్మ తదపి త్వం పరాత్పర కర్రల" తతో భిన్నంనచ స్థూలం న సూతకం నాపి కారణం తమాత్మా సర్వవస్తూనాం త్వామేతై ర్లే తుభిర్విభుం 155 సర్వేలోకానమంతీతి న చిత్రం కిమపీశ్వరే జగత్పలి భగవాన్ బూార్తాది పిమయమగటలో హేతు విందూ న్నడి. పూర్వము ఇప్పిన సిస్ద సంఘముల చారందగు నిన్ను వ కారణి- మున నమస్క-[0వకు + కే'మవోత్శికా ! అవరిచ్చ్భిన్న ! జీవళ సీవ్ర వర మోచార చిద్ధనడవు- (బవ్మాకును నియా మకుడవు* హే సమస్తాాశయ! ఈశాన 1! నీవు (ుహ్యముకును వియంతవు ఆది కరవు" గ్రువ్మాకు పితివ్రు చేశికుడవు. నియంగ్భిశ్యవుం ఉన బేష్టుత్యము జనక త్వము అను వానిలో నే యొక్క-టి యయినను నమసొ-ర్య ల” (వ యోజకము. మ హోత్మత్వము అనంకత్యము జగన్ని తానత్వమూ- చెంనలగ నానాక ల్యాణ గణగణసము _ద్భితుడవు. కించ, నద్వస్తువు. విథి ముఖమున అనద్వస్తువు-నికేధముఖమున (వతీయమా నమగునుం 6 అస్తి - నాస్సి” ఆనునవి నద నత్చూచకములు: అధవా, సత్ వ్యక్నృము* అనతీ అవృక్కము. ఈ నద నత్తలకు వరమగు మాలి కారణ వముయిన అతీర వ5ం బ్రహ్మయాు నీవె. వరా త్సర! సీకన్న భిన్ననం లేదు, స్థూలము లేదు. సూతయ్మము లేదు. కారణము. బేదు-- సర్వ వస్తువు లకు సీ వాత్మ- ఈ ేతువుల ననున రించి సర్వలోక ములు నిన్ను నమసన్మ_80చు చున్నవి ఇందు చిత్రము లేదు + ఈశ్వర డవయిన సీ యందిది నంగళ మె ఓ8. త్వమాది బేవః పురువః పుఠాణ;ః త్యమన్య విశ్వస్య వరం నిధానం 'వేత్తాసి "వేద్యం చ వరంచభావు త్వయాత్రతం విశ్వమనంతరూవ ॥
రక వకాదశాథ్యాయమా 678 భ క్తు(దేకాత్పున: పొతి భగవంతముదారధిః 1! జగతః సరంహేతుత్వాదాది దేవః సనాతనః త్వమనాదిర శేషస్య అయస్థానతయాన్య చ 155 నిఢానం జగతః సకోంపాదాన త్వేన కారణం వేదిశా సర్వవిశ్వస్య వేదనార్హ ౦ త్యృమేవ చ 166 సమ స్తస్యాపి వేద్యస్య జ్ఞాతరిజ్లానరూపిణ్ కల్పితతాన్న నందింధో వాస్తవో దృశ్యసాకి జో: కర్? అవిద్యాది వినిర్ము క్షం నచ్చిదానందమద్వయం యత్పరంఢథామ విష్ణ్వాఖ్యం తత్వ మేవ సరం సదం 163 స త్రాస్ఫూరి స్వరూపేణ త్వయా, వ్యా ప్తమిదం జగత్ స్వతః స త్తాదిళూన్యం తద్విశ్వం కార్యం పి మాయికం౦ కర్0
త్వయి మాయికసంబంధాక్ట్సిత్తికా లేఒ సస్తి. సర్వగ భక్యు [చేకము న అధ్జున డు మ"లస్తుకించు చున్నాడు. భగ ఎన్ ! నీవీ జగము నకు నృష్టి ూతువు. కావున ఆది బేవుడవు, ననా లనుడవు' పురాణ పురుష్కుడవు అనాదివి. ఈ సర్వజగ మునకు స్ నిధానము లయ స్థానము. లి ధీయ లేనర్వమస్మిన్నితినిధా నం” ఇందు సర్వము నీహిలత మగన్న్వ, ?ఛా?ము, ఇట్లు గర్వ జగము నకు నృష్ట్వి
[వలయ స్థాన మగట చే సీ శ్రపా దాన కారణము, నీవు సర్వజ్ఞడవుం
నిమిత్త శ₹౭ణ రూపు డవును, సీవ్రనర్యము "ఇలియు వాడవు వేత్తవు. -వేద్యము వేదనా రము నీవె. వేదనరూవ మయిన వేదితలో వేద్యము కల్పిత $ీవయినందున వరమా ర్థముగా సంబంధము "లేదు, జ్ఞానరూప మయిన జ్ఞతలో వేయను నకు జాన్నవ నంబంధముండదు* దృశశ్రి -పాతములక, దృశ్యము సకు దృక్కు- సకు వాన్నవ నంబంఫము అము, విష్ణు సంధ్ఞై కల వరంధావము కూడ నీవ, ఆ భామము అవిద్యాది వినిర్జుక్షను:. కచ్చి జచానందము, ఆద్వయము, నత్తా స్ఫూర్తి రూవ ఛి మున సీవీ విశ్వము వ్యాపించి యన్నావు, కార్య రూన మయిన -ఈ విశ్వము స్వతఃనతాది శూన్మము, నూయికము' నర్వగ కా! భగ
ఓ? 4 గ్ తాభావవకాశము వ౯ా |! వూమిక కంబంధమున సీ దళము స్థిత కాంమంర స 1 భాసించును. ఇందు నివాపికముం లముశ 6వ్వ హేతుప్ర లచే సీవేనమ స్వా-రుప్టడవు + ఏ9. వాయుర్య మో౭_గ్నిర్వరు::శ కాంకః 1వజావళిస్త్య్యం 1వపి తావమహశ్చ నవోనమస్తే౭స్తు నవా 6క్చత్వః పునళ్చ భూయోపి నమో నమస్తే! వాయుః సర్వజగళ్చాొణో యమః పాశినియామకః 160 అగ్నిః సమ స్తదేవానాం ముఖం పాజ్యన్నపాొదకః ప్రాణాప్యాయనక ర్రాసౌ వరుజో రసపాలకః 101 శశాంక ఓషధిస్వామీ తఢా సూ్యూదయో ఒధిపాః (ప్రజావతిర్వికాట్సమ్రాట్సృష్టికర్తా చ విశ్వసృక్ లే పితామహస్య నష్తుశ్చ పిఠా త్వం జగదీశంర 3 సర్వదే వాత్మక త్వేన నమహ్కాక్య్యోసి సర్వగై 1కి యక స్తస్మాద్వరాకస్య మమాపష్యస్తు నమో నమః తుభ్యం సర్వాత్మనే భూయో భూమయోవ్యప్తు సహ్యసళః [14 న హ్యసకృత్యోభూ మోపి తుభఖ్యమస్తు నమో నను భ క్ర్యాధిక్యాన్నమస్కా_రే ప్యలంబుద్దేక భావకః 185 ఆశ్రానయా నమస్కాహావృ త్త్యాసూవ్యత ఇక్యపి భగవన్! సీవు శర్వ దేవాక్మపకన్స,నముపా _క్కుడవు,వా యాత్ర నర్య జగత్తునన | పా* చూపుడు, యముడు (వాణి నిమయామయుసకు, అగ్ని న్య 'జేశ్రలకు చు ఖము, పాస భుకఎచిశ యన్న మను నచింవ చేయ చాకు, వరుణుడు [పాణుల కాప్యాయశ కర, రశ పాల: కడు “శ శాంకుడు చందదుడు, ఓవధిస్వామిం, అశు సూర్యా దర్ధధిపులో ఉవజావతి వి టొ నమాజ్ నృృష్ట్వి కర్త విశ్య(నష్ట కి తొమహపమయమ, (నష్ట* అ నష్టవను నీవు పిత. దెళదీశ్వరుకవ్రు ఇప్లు నర్వ జే శార్మ కఈడన్చ, అం వకకు న శ ప్కార్యుడవు. వరావడ నలువ నామను నక
న్కాదకా ధ్యాయనూ 675 స్కా-రుక్టడవు, కావున నమోస్తు నమోస్తు. నమోనమః నర్య "జీవా తృకుడ వయిన నీకు నమః భూయో ననుః ఖూయోనమః నవా నళ నమోస్తు, సీకు వేయి నమస్కా-రములు, మజల ముజల వమస్కాా_ శములు. నమోనమః భ క్యాథిక్యము వలన నమప్కా-రము నందు అలంబుద్ధి లేదు. ఈ యంశము నకుసాంరా వృత్తిచే సూ చిత మగును
- నమః పురస్తావథ వృవ్టక్ స్పే న మోస్తులే సర్వత ఏవ సర్వ అనంక ఏ ర్యామితే వమ స్తం నర్వం నమాప్నోోమి తతోసి నర్వః అ్యగభాగే నమస్తుభ్యం పృష్టతోపి నమోస్తు తే 160 దికు స్టితాయ సర్వాసు సర్వరూప నమోస్తు తే అపరిచ్భిన్నవీర్య సం తధామికనరా[కమః 147 జగత్సర్వం త్వమేకేన స్యద్రూపేజాఖిలాత్మనా సమ్యాగ్వ్యాప్పోష్యతః సరంస్త్వం త్వత్తో న పృధణ్మనాక్ |ర్టీ%ి అగ భాగమున సీకు నమస్కారము. వృష్థు భాగమున నీకు నమస్కా-రము- నర్వ దిక్కులలో నున్న నగ్వ రూపా! నీకు నవ్సా సొ్యాారము, సీ వవరిచ్చిన్న పీర్యుడవు; సీ వమితీ వర్మాకముడనవు. వీర్యము శరీర బలము, విశమము శిత, శాస్ర (వయోగ కౌశలనుం భీముడు బలాథికుడు, దుర్యోధనుడు వికమాధికుడు. ఒక్కొక్కరిలో నొాకొశశాటి యే వ్యవస్థితము= భగవానునిలో నన్నియు గలవు. అనంత వీర్యామిత వృ కమ అనునది అఖండ వదముగా గూడభఖౌవింద దగును. భగవక | ఈ నర్వ జగమను అఖిలాత్భక మయిన ప్సీ మొక్క రూవముననే సమ్మర్ వాసపింది యున్నావు సర సర్వ భూపుడవు. నీ కన్న నేదియు వేరుగ లేదు, 41, నఖేతి మత్వా వనభం యదుక్త్యం “హీళ్ళన హే యాదప పీాగ్రఖేకి।
676 గీ్ళాభావవకాశము అజూనతా మహినూన) త వేదం వముయూా వమాదా (ర్పృణయేన వాపీ! శీల, య 'చ్చావవో సార్ధమసక్కతోసి వీవోరశ యాస్ట్రవన భోజ వేము వకోధ వావ్య చ్యుత తత్సమతం తశ్ష్రైమయే త్వా మహ మ్మవ మేయం॥ త్వత్ప9ిభావాపరిజ్ఞానాద్యతోహం నిత్యళో హరేః అపరాధమకార్షం య_త్హతస్తాాం కరుజాకరం కళల కారయామి (పప్రణమ్యాహ మపరాధక్షమమామితి మయా తుల్యవయాహీతి నుత్వా్వోత్కర్షకాభ్రమాథ్ 116 హే కృవ్ణ ! యాదవసఖే । చేతి మూఢేన సామ్యతః ఆఅభిభూయ యక క్షం తే మకిమానమజానతా కేక్ (ప్రసొదాచ్చిత్తవికేపాచ్చో క్షం 'స్నేహేన వా మయా యచ్చైవ పరిహాసార్థం (క్రీడాశయ్యాసనాది షమ క2 మయా త్వం పరిభూతోసి రహసి స్టిక ఏవవా యద్వా యేషాం సఫీనాం చ సమక్షం హాననంసది 110 హ్; నిర్వికార తత్సర్వమపరాధన తొసకం కఘూం త్వాం కార యేఒచింక్య్యవావాహం కృపాం కక షత అతో ఒ.చింత్య(ప్రభావేణ నిర్వికారేణ చ త్వయా అతికారుణికేనైన త్వన్మాహాత్మ్యా ప్రవేదినః గ మమాపరాథా; కంతవ్యాః శ్రీమద్భృగవకాధునా భగవ౯ా |! సీ వభావ వరిన్ధానము 'తే5వందుం నిర్య ము సేనవ రాధ మొ; ర80౨చికిని కరుణా కశక నయి॥క నిన్ను ననుక్కం ర0చి అవళఠాథ త చూవణము కోరుచున్నాను. వాతో నవమూాననయసు కలజాడ వని తలచి స్వోత్య_ర్ష (భమ వలన హేళ్ళన్ల ! హేయాదవ హేశఖ 1! అంటివి. మూశథ్దునితో సామ్యువమఃన నంటిని. సీ మహివ "అలి: (1నర్వము కూరయుఎది యేతో పలి$93,(వమా కరు వదిక్తవి వే
వశాద కాధా్యాయనూ 677 శమున న్నేవామున 'నేవియో యింటిని. ఇంకను శ్రీడా శయాఫ శనాది విధులలో వరకిహానము నకుగా నీన్ను వరిభవించితిని. కఖులను. శిడిచి సీవొక్క-డ వున్నపుడు గాని ఏవ కాంతనున నుండిగానివదియో
వలికితిని, ఆ సఖులు నవుతమున వోన నంనత్తులో సీనిఘయుందునుం ఆఅొయిననునిర్వి కారా 1 ఈ అవశాధ నవానగ్రమునుతువింపు కుం అచిం త్య్మవభావ | నిర్వికార 1 ఇట్టి నీవ్ర వరమ శారుణి కుడనగు సీను శృవజూపుము. భగవన్ [నీ మాహోల్మ్యము శలియని నాయన -రాధములను ఇవ్వుడు తుమింపుము* ఉరి. పిఠతాసి లోకన్య చళాచరన్య త్వ్యమన్య పూద్యశ్చ గురుగరియాన్' నత్వత్స్ వో స్త ఫ్రభ్యధికః కుతో న్యే లోకత యేవ్యవతిమ [వభావ ॥ అత్యచింత్య్యవభావత్యం భవంచయతి పాండవః 126 చరాచరన్య తోకన్య పితా త్వం వూజ్య ఈశ్వరః గురుః కాస్తో9ప దేష్టాసి గరీయాన్ సర్వఢాప్యసి 177 త్వత్సమో నా స్త్రి కుక్రాపి కుతః స్యాదధికో హరేః త్యత్తోన ్య స్యేశ్యర మ్యైవాభాహద(ప్రతి మైళ్వుర 118 భగవానుని అత్యంత మచింత్య 1పభావకరముశు పాండ చాడ్డు నుడు (వపంచనము చేయు చున్నాడు, భగవన్ | ఈ చరాచర లోకము నకు సీవు పిత పూజ్యుడవు. ఈశ్వరుడవు. గుకువు కాస్త్రోవ -జేష్ట్షశ్రు ఎచ్చటను క్యత్సమానుడే ల్తేడు. అధికు డెట్లుందును! ఆ వతి 'మైశ్వర | సీ కన్న వేుగా నొక ఈశ్యరుడు లేనే లేడు. "వెరొకడుం డునేని ఒకనికి సిన్బృతు యుండగా మరొళనికి నంజహీర్ష యుండును విశ్య వ్యవహారమె యాప నన్నము కాదు- కాన “జీరొకడు అేడుం జీర తస్మాశ్సామ్యు (వణిథాయ కాయం (వసాదయే శ్వా మవామిశ మోక్షం
678 గ్ తాభావ్యన శాశేను పీ లేవపుతన్య నఖేన సఖ్యుః 1వియః [వియాయార్హసి జేవసోఢు 1 తస్మా శ్వాహం నమస్కృత్య పతితాాదండవడ్డితా వప్రసాదయేఒభిలస్తుత్యం త్వామీశ్యర పదాస్పదం 1? యథా ప్యతస్య క్షమ తేహ్యాపరాధం పితా యధా సుఖ్యుః సథా పతిః సవ్యా భార్యాయాః కమ తే యధా 10 తధా మమాపరాధం త్వం సోఢుమర్హసి కేశవ అనన్యశరణత్వాచ్చ కల్యాణ గుణసాగర 11 కావున నిన్ను నేరు భూమివై దండముగా వడి నవశ్క-రించి ఈశ్వర వచా న్పదుడ వయిన నిన్ను అఖిల స్తుత్యుడ వయిన నిన్ను [వసాదయే [వనన్నుని వేసికొందును, | బలిమలాడికొందును, పుత్రుని యవరాధమును తెండి మించునట్లు నఖుని వారపాటును నఖుడూ నహించునట్టు యోగ్య భార్యా వ్యత్యాసమును భర్వనహించు నట్లూ "శీశవా! నా యవరాధమును సీవు నహింవ తమింవ కోరుదునుం కల్యాణ గుణ సాగర! శే ననన్య శరణుడన కీ తమింపుము, ఇక్టం స్తువంత మనిశం జగతామధీశః కృష్ణః కృపాజలధిరాత్మవతాం శరణ్యః స్వీయం పదం నయతి శాంతిసుఖై కథామ యస్తం భజే సతతమీళశమహం ముకుందం 18ల్ జగదధీకఘు డయిన భగ వానుడు కృష్ణుడు కృపా జ౪ధి. అత్మ వంతులకు శరణ్యుడు శ వధముగా నిరంతరము స్తుకించు వాసిని: ఫాంతి సువైకఖామ మగు తన స్థానమును పొందింవ చేయును, అన్హి యిీశుని ముకుందుని భగవానుని నేను నతతము భజింతును. శ్, అదృష్టపూర్వం హృాషితోస్టిదృష్ట్వా భయేనచ [వవధితం మనోమే లె బేసమే దగ్శ్గయ "బీవరూనం వసీద ేవేశ జగన్నివాన !
వీ కాద కాధ్యాయమూ 679 తీ6 కిరీటినం గదినం చకవాన్తం ఇచ్భామి త్వాం (దష్టాం మవాం తృభెర "తేనైవ కూవేణ చతుర్భు బేన సవ్యాక బాహో భవ విశ్వమాన్వే! అసరాధకత్షమాం పపార్ట్య పునః పప్రాగొవదర్శనం _ విశ్వరూపోపసంహార ద్వారా (ప్రార్ధయ తేఒభునా 18 కదాప్యదృష్టం పూర్వం యద్విశంరూసం మహత్తరం దృష్ట్వా హృష్టాస్మితదూపం (శ్రీమద్భగవతో హరేః 185 భీవణక్వాదృయేనై వ మనో మే వ్యాకులీకృతం అకస్తదేవ (పాచీనం మమ (ప్రాణజాదపి సియం 186 మహ్యం దర్శయ దేవేశ (పసీద జగతాం పతే (పార్టనీయం న్వరూపం తద్వివృణోతి హరేర్ణయః 18? కిరీటినం గదావంతం చ్మకహ_న్తమహం (ప్రియం పూర్వవద్ద్వష్తుమిచ్భామి త్వాం ్రియో వాసమచ్యుతం 148 చతుర్భుజేన తేనైవ రూపేణ (వకటీ భవ సహనసవాహో : విశ్వాళున్ ః: ఉపసంహృృత్య సర్వతః 189 విశ్వరూపం స్వసౌొమ్యేన రూపేణ (సకటీ భవ అర్జును డీవిధముగా అవ రాధ తవ, పార్థన 'మొగరించి వశం శూ పోవగంహార దా్యారమున నిప్పుడు పా[హావదర్శవమును పార్ధించు చున్నాడు. భగవన్ |! ఈముహత్తర మయిన విశ్యరావమువిదివరలో నెన్నడు చూడ "లీనం (శ్రుభగ కానుని ఆమావముశు జూచిజూర్న ము ఖఘౌందితిని, ఆరూనము. ధీవణ మయి నందున భయమున నా వనము తొస్ధకుల మయినది. కావున ఆ సాచీన రూవమునె చూపుకు అదియు నా (పాణను కన్న (వియము. దేవేశ ! జళళాంవలతే |! 1వశన్నుడవు కమ్ము భగవానుని (ప్రార్థసీయమగు (పాచీననూవమూను' పొద్ధ డిట్లు ఏవరించు చున్నాడు. కిరీటము గల గచా సహిక మయిన జాన్నమున చకను కల నాకు (పియ మయిన పూర్వమాన మును జూడ
680 గీ్ళాభావ్య వ కళాశేనజు నోరుదును, చతుర్భుజనులలతో నున్న రూనను. తో |వరటము కమ్ముు నవాాన కాహూ విశ్వార్మః! అంతట ఈ విస్యయావమును ఉవనంసా రించి నీ సౌమ్యు రూపమున (వకటము కమ్ము+ వసుజేవ కుచూరుడ- వుగా నోచరింపుము, అర్జునుడు భగవానుని చతుర్ఫు జూది రూవ మునే నిత్యమా దగ్శించుట దీనిచే సూచిత నుగుచున్నది. శ్రీ భగవానువాచ! 4”, మఠతూ (వనన్నేన తవార్జునేదం రూవం నగరం దర్శిత మాత్మయో గాల్ "లేజబోమయం విశ్య్వమనంత నూద్టం యన్న్మే త్వదన్యేన నదృష్ట పూర్వం ఏవం (ప్రసాదితో విష్ణుర్భీతం దృష్వ్వార్దునం ప్రియం 110 ఉపసంహృత్య త్యద్రూపమువాచాళశ్వాసయన్ గిరా మాభైషీ స్వం యకః పార్ధ (ప్రనన్నేన మయా తవ 102 విశంరూపాత్మకం శేష్టం దర్శితం కరుణావళాత్ అసాధార ణసామర్ధ్థ్యాదాత్మ మోగాభిధా తరం 1బ తేజోమయం సమస్తం యచ్చాద్యమంతవివర్జితం త్వదన్యేన న కేనాపి దృష్టపూర్వం కధంచన 10తో ఇట్లు 1పార్టివగా భగ వాళ (పియార్జునుడు భీతు డయినట్లూ గురించి ఆ విశ్వకావమును ఉపక వారి చి వాక్కుతోనో దార్చుచూ స్ట్లు వలిళను, అర్జునా! నీవు భయవడకును (వనన్నుడనయిన "నేను: కళకుణచే క్ మయిన ఈ విశ్వరూపమును (వదర్శించితిని* కోటి సూర్య (వ్రకాశము వి శ్యాత్మకము అనంతము నయిన ఈ రూవనును నా మాయా యోగ సామర్ధ్యమున భక్ర్యాగ గణ్యుడ వయిన నీను వూవితిని, ఇతరు లీ రూవమును వినినా కాని చూడలేదు, ఇతరు. ఖకు (క్రవణ విషయము. నీకు దృష్టి విమయము నయినది. కాల్యమున యశోజాా ేవికి అకూరునకు ధృత రాష్ట్ర గృహమున భీష్మూదులకు వదర్శించిన రూవ మవాంతర రూనమే. కాని ఇట్టి ఉత్తమురూనముూ
86 వ శాదశాధ్యాయమా 6081 కాదు, ఈ రూపను నర్వా(గ్యమః ఇది కేజోనుయము, కద్యము ఆంరవినర్షితము, సీ కన్న నితరు లెవ్వరు నెట్లును దీని జూడ లేషం
శరిం న వేదయజ్ఞాధ్యంయ నై ర్న ర్చ్యానెన్న చ (శీయూభిః నతపోభిరుగై 9; ఏనం రూవ శక అవాంన్నలో కే (దహ్టాంత్వద న్యేనకుకువవీర॥ ఏతన్మ్యద్రూపమైళశ్యర్యపదం దృష్ట్వా సుదుర్లభం మి కృతార్జోసి త్వమిత్యాహ తద్దారథ్యం వదన్ హరిః 104 ఆఅధ్యయనేన వేదానాం వేదార్థసువిచారణై 2 తులా పురుషాదిదా వైః (శ్రౌతకర్మవిర స్యుత [96 కృచ్చా౨దిభి స్తపోఖిర్బా దుష్కరైః దేహళోషకైః ఏవం రూపో న శక్ష్యోహం త్వదన్యేన మహీతలే 116 1దష్టం కురుకుల్మశేష్ట మదన్నుగ హమంతరా ఈ నారూవ మైశ్వర్య వ్ధానను- సుదుగ్గభమూ* దీనిని చూచి శేవ్రు కృళార్టుడవలయి తివి. అని భగవాన్ నలికి ఇది దుర్తభమని చెవ్పూ చున్నాడు వేదముల అధ్యయన నున గాని, వే దార్థముల నమ్యుగ్వి ారణములచే గాని, తులా పుర పాది దానములచే.గా ని, త కర్శలచే గాని; దుష్కురములు దేహా శోమకములు నయిన క్బ్భృ ఇాందాయణాదుల బే గాని తవములచే గాని విశ్యరూపుడ నయిన జీను గోచరము గాన. అట్టి వారల కీ రూపము ద్శొింప శక్య కు శాదు. కరు కల (శేష్ణా! సీకునా అను[గవా మున్నది. ఈ రూవ మును మాదితివి, నా అనుుగబాను లేక ఇతరులు దీని చూడ లేరు- ఉర. మూలే వ్యధామా చ వినమూఢ భావో దృష్ట్వారూవనం ఫఘోరమిాదృబ్బ మేదఎ పస్ట్రవేతి భీ (వీత మనాః పునన్న్యం త చేన వేరూవ మిదం (వవళ్య! మాతే భయనిమి త్తేయం పీడా భూన్మావిమూఢకా 1$7 ఇదర్మఘోరం మహ్యద్రూపమీదృక్ఫాతిభయంకరం దృ ష్ట్వా సర్వాళ్మకం నానాకార యుక్తం మమైళ్యరం కలి
682 గ్ తాఖావవకాశము విర్భయో భన వ్రీశాత్మా పున్నస్ట్వ్వం పశ్య మద్వపుః తదేవ చ ఘనళ్యామం చతుర్చాహుం (శ్రియోజ్వలం కశక అష్టనా! భయ నిమిత్తముగా నీక పీడ వలదు. వి మరాఢతే యా వలదు ల్వట్టి ఘోర మయిణ మవో రూవము ఇట్టి భయంకర మయిన రూవము, స ర్వాల్మేకము నానాకార యుక్తము నగు నా రూవమః చాచి నీవు భయవడకుము, నిర్భ యుడప్రు కమ్ము-న్రీ రార్ముడవై ఘన వ్యామము శ్రీ సముజ్బలము చతుర్చాహూ ఊపేకము నంంన నా రూనను చూకుము, భయ రహితముగా నంతోవమున చూదడుమూ నంజయ ఉవాచ। క్0. ఇత్టస్టనం వానుబేవ సృథధోత్యా న్యం రూనం దర్శమూమాన భూయః ఆశ్యాన యావమూన చ భీశమేనం భూత్వా పునః సౌమ్యవపు ర్మణ త్మాః ఇఠ్యేవమర్జునం (ప్రోచ్య స్వకీయం రూసమీశ్వలేః కిరీటినం గదాశంఖచక్రాదియుక మృతం 26 చతుర్భుజం చ శ్రీవక్స కౌస్తుభపభయాన్వితం వనమాలా సరీతాంగం హార కేయూకశోభికం క్షభికీ పీకాంబరధరం సర్వసౌందర్యరసవారిధీం దర్శయామాన ఖీకం తం భూత్వా సౌమ్య వపుర్హ రః 282 పునరాశ్వాసయామాస పూర్వవత్కరుకాకథః సర్వజః సర్వళ క్తిశ్చ కల్యాణగుణసాగరః కంక భగచాన్ ఈ విధముగా నర్దుకు బలికి 85ట _ గదా -- శంఖ చ్యక్రాది యు మమున అద్భుతమగు చతుక్కుజ యాతేను (శ్రీవల్స్ కాస్తుభ వభా నకున్వితము వరళూలా సకీఠము- పోర శీయకార ॥ శోభితము సీకాంబర ధ5కము నర్య సౌందరత్టి రన సాగరము నయిన న్వకీయ రూవమును గోచరింవ చేసెరు. సౌమ్య రూపు డయిన భగ ఇాః౯ా భయ వకిన అస్తు నువ పూర్వము వలె అఆశ్య సిం జీసెముం
వీశాదళాథ్యాయమాు 658 శళరణాకరుడు సర్వజ్ఞుడు సర్వశ క్రి కల్యాణ గుణ సాగరుడు భ౫చ్రా నుడు భక్తు కన్ముగహించి యోదా ర్బెను. అని నంజయ డు వచ్చెను,
అష్టున ఉవాచ క్1. దృ"స్ట్వీదం మానవ రూవం తవ సొమ్యాం జనార్టన ఇదాసీ మసి నంవృత్తః నచేతాః (వక్ళతిం గతః ॥ తతోసౌ విర్భయో భూక్వా వాక్యమాహార్డునో హరిం దృష్టైేదం సొమ్యరూపం తే వాసుదేవాభిధం పరం 104 ఇదానీం నిర్భయో భూత్వా స్వాస్థ్యం (ప్రాప్యాత్మశాం గతః అవూ డథ్డునుడు నిర్భ ముద భగచారు నర్దును డీ విధము? వలిశను, భగవన్ |! వాసు చేవ నంథ్ఞైక మఖఃన నీ యీ సౌమ్న చచావము చూచి యివమ్రుడు నిగ్భయడ నైై స్వాస్థ్యమును పొంది స్వాత్మ (వకృతిని పొందితిని. భయ కృత మయిన వ్యామోబాము "లేనందున అవ్యాకుల చిత్తు డనయితిని* స్నాస్థ్రము వపొందిలినిం (శ్రీ భగవా నువాచ! 52. సుదుర్షర్శ మిదం రూవం దృష్టవానసి యన్న మ "బ్చా అవ్యన్య రూవన్య నిత్యం దర్శన కాంవీణః॥ స్యృకృతన్య (వ్రసాదస్య దుర్తభత్వం (ప్రదర్శయన్ శ06 ఉవాచ భగవానేవం స్వభావస్థం జయం (సతి విశ్వరూపం మదీయం యక్ర్వమిదం దృష్టవానసి న్ తదత్యంతమళక్యం హీ (దష్టుం దేవవర్రైరపి దేవా స్తద్దిష్ప మిచ్ళంతీ సతతం పాత్త్వికా అపి 207 న తు త్వమివ వూర్వం తే దృష్టవ౦తః కదాచన న వైవ్యాగేపి (ద్రత్యంతి శ్రీహ రరయమాశయః (6 భగవాఖ అతా నొ; రించినఅను. గజావమాదుర్ల భ మని నూదిం చుచు న్వభావిస్సు డయిన అధథ్జను న ద్రేశించియిట్లు వలిశెనుం అడ్జునా! సీ విపుడు దర్శించిన నాయీ విశ్నరూవము "జీవవరు లకును దర్శిం చుట కళ్యంత మళక్యము, సాత్న్వికు లయినను బేవులీ పూవ
€రికి గీ్ళాధానవ కాళము మును దర్శింత వ అనని నిత్యము శాంవీ.ంచురు. నీవలె చారెన్నడునో ఈ విశ్వరూవమును జూచిన వారు కారు ఇటువై గూడ సనక నిట్టి దూవము చూడక జూంఎరని భగతారుని అశ ౩కు ఈ 58, నావాం వేడ్రైర్న్వతవసా న చానేన నచేజ్యయా శకస వవం విధో |దస్టుం దృష్ట ళానని నూు యఖాః కుత ఏతన్నదేవా సే దృష్షవంతో నవా పునః (దక్యంతీతి శృణు త్వం మద్భ క్తిర్యా (పేమలకణా న యేషాం సాసముక్పన్నా న తే తశ్రాధికారిణః , పేదైరథ్కై స్తపసాదా వైర్యజైరహం హరిః 255 (దవమమేవం విధో నాస్ని శక్యో దృష్టో యధా త్వయా ది శ్ర వ గుల న భగవక | 'జేవత లీ రూసమునేల చూక అద్య వం జూనరో అని యందుచాః వినుము. (పేకూత్మశ మయిన భక్షి వారలకు ననూ తృన్నము కాలేదు జారు (పేను భక్షిళో నధి కారులు శారు. వేదన లధ్యయక మొనరించినను తవ మాచంంచినను దానములు బేస్ నను యజ్ఞము లాచరించినను నా కూవమూ నీవు దగ్శించిన విధనుగో వాశః దగ్శింవ శక్తులు కోకు హీన జేవ యక్థాఫ్యయ న్న క అను పూర్వనం ఇస్పిన శ్లోళముశోనిది ౫ తార్థ నుయమువను వరమ నే భత్వ ఖా్యాననమునక్తై. మనుజుల నిరూపిక మమిుశది వే దాధ్యవో నాడి పుచ్యకర్శలా దరించిన తాప హక వా భఏఎజ్తేమమారరుని నయ నను దర్శింక నవస్థ ఎం శొవాం నైవం వై రిక హూ మెన్లో సంతకు! ఇట్లకుంచే మోూసీసినయ పున రలు కాయెత్మాథ నములు కాకాల వకఘుట కూదిక చయిుకది , ఫీ భన్త్యూ త్యనన్వ యా శక్తి అ మేవం విధోడ్డున క్షాతుం దష్టుం చ త క్వేన (నవేష్టుం చ వరలంకవి యది (దషస్టుమళక్య స్యం తపో వేదాధ్వరాది9: జః! కేనోపాణున తత్తర్ణి (దష్టుం శక్య్యోసి చేతి చేత్ సాధనాంఠర వ్యావృత్తైై చు శద్టోషోధ్య ఉర్హ మైః క!బ
వకాద కాధ్యాయవముం 6ంక మదేకనిషయా (పేమ భశ్ష్యైవాహం మహేశ్వరః దివ్యరూవధరో జ్ఞాతుం శక్ష్యళ్యాస్తారిన్నరో క్తీమెః 815 సాకెత్కర్తుం స్వరూపేణ వేదవాక్యీక్టయా ధియా శక్యశ్చాస్మి సదా బైపేమ భక్ష్యైవారాధితో జవైః 218 సాతెక్కారాదవిద్యాతత్కా-ర్యహాన్యా చ త_త్ధ్యత్క మత్స్వరూపతయైెవా స్తం శక్యోహం హే పరంతప 215 ఆఅనన్యమైవ భక్త్యా త్వం నదా మామాశ్రయార్జున భగవళా! నీవుకవము చే వేవమాచే అధ్య్వరాముల చే కదూచుట కశక్య్గడ వేం వ యుపాయమున నీవు దర్శింవ శక్ష్యుడ వగుదువ్రు కి ౨ఆతందు-వేని9 భ క్యాతు భక్తి చేతనే శకస్థ్రడ సగసపనుత్ర్వు ఇచటి “తు” సాధ నాంనకవును వ్యూవృత్త మునరించును*. ఇతర సాధన ములచే శ్రక్య్యుడ గాను. కేవలము ఛక్సిచే శక్యుడ నగుదును, ఇర్హై ఉత్తమ: లర్థనిర్ణయ మొనరింప వలెను, దివ్యకూన ధకుక నబ్బున్స నేరురు జేళ న్విహై రూవ మమ్తున (పేన్సు భక్తి చేకనే తెలింకుకక్త్యుడ నగదును. ఇగ్లు శార్ర)ు మున్నదిం "వేదాతక చాక జన్య మమున నిశ్చిత బుద్రె ఇదే న్యక్వరూ పమున సాంలోత్క_రింన 'జీసి కొనుటకు శక్యుడ నగుదును. “తశచాంత వాక్య జన్మ వముమిన క్షూనవిద్య అవిద్యను త త్కా-ర్యమురు ఇఉరనకాలనుుగా నభింవజే యును గావున తత్త్వతః నా న్వమావమున సే ఇజొందుటకు శక్యుడ నగుదుకు. పహేవరంతవన 1 అనన్య భక్తితో సీపు నన్ను నిత్య మూశ యింపుము. "వేదాంత వాక్య జన్య మమున శ్రవణ మనన నిఫి ధ్యారన పరిపాకమున న్యళాన సామో త్కారచుం శలుగగా అవిద్యా త శ్కా_ర్యములు నివృత్నములు కాగా తత్త (తః 1వ వేశముశకస్యమగురు. వరంతన।! అజ్ఞాన శతువును అణచి వేయగా అతస్టంత (వ వేశ యోగ్యత కలుగుట సూచిత మయినడి. న్్, మత్క-ర్మక్చత్. మత్ప్సర మః* మద్నక( క్షగవర్టిత, నిర్వైరః సర్వభూలేషు యః స మా మేతి పాండవ!
- గీతాళాస్త్రస్య "సర్వస్య సారభ్రూతో ఒర్ధ్హ ఆదరాడ్ 216
486 గ్తాభావవకాశనం నిః్నశేయసార్ధినాం సమ్యగనుష్టానాయచాధునా పుంజీకృత్వోచ్య తే (శ్రీమద్ధరిణా కరుణాన్ధినా డగ మదర్ధం కర్మ వేదో క్తం కుర్వన్యో మత్పరాయణః స్నుపాష్యత్వేన యస్యాహం నిశ్చితో నాపరో ర్థకః త్రి మదవాప్త్యాశయానళ్చ్ళ మదృ క్షం సర్వధో త్తమః మామేవ సర;ధాప్రీళ్యాసర్వోత్సాహేన సర్వదా £1టా సర్వాత్మనా యో భజతే మ్యక్చేమ్షూఒవిష్టమానసః పుశత్రవిత్తకలత్రాదొ థోగేషు స్నేహవర్డితః 2262 నర్వభూతేషు మద్భుద్ధ్యా త్య క్తశ్యతుమతిః ప్పమాన్ స్వస్యాత్యంతాపకారాది వృ త్తేష్వప్యుపకారకృత్ లిడిషే ఈద్భృశో దంభకూన్వో యో మదృకో మాముపైతి సః పరాగతిరహం తస్య హరిరేవ న చాపరా 122 ఆయమర్హ_స్త్యృయా జ్ఞాతుమిష్టోఒత సే మయోదితః నాతః పరంచ కర్తవ్యం కించిదిత్యాశయో హరేః 228 [వస్తుత విచట సర్వ గ్ా ఇాశ్ర్రమునజ సారభూత మయిన యర్థము నిశ్రేయ సార్ధల యనుష్టానమునకైై పుంజీకృతముగా నిరూ వీతము కాకున్నది. కరుణా సాగరు డయిన (శ్రీ భగవాన్ స్వయ ముగా నిట్లు సరూపించు చున్నాడు, వేదోక్త మయిన శర్మను న్వన్తా ద్యర్థము కాక మదర్ధముగ నే యాచరించుచు మత్పరాయణ్డుడె నేనే టప్యుడ నని నిశ్చయింవ వలెను, అన్యార్థమును తల సెట్టరాదు* నా (ప్రాప్తితో నుండ వలెను, నుద్భక్తు డై నర్వధా ఉ త్తము డగును- నర్వ్యో ల్సౌానామున నర్వధా సర్వదా సర్వాత్మనా నన్ను శీవించూ- లలో రాగవర్షితుడు సర్వభూతములందును నారూవ దర్శననునకతు- మతిని విడనాడిన నాడు, తవ కత్యంత మవకార మొనరించిన వారల- ఈతను ఉవకార మొనరించు వాడు, దంభ ళఈూన్యుడు నా భక్తు డగును. ఆతడు నన్నె పొందును, వారి భగవానుడ నగు నేనే సరా-
వ కాదళా ధ్యాయము 667 గతి, ఇరరగలి వానికి లేదు. అర్జునా! ఈ మహోర్ధమును నీఫ్ట తెలి దలచికివి, తావున నీకు నేను ఇప్పితిని. ఇంతకన్న కర్షవ్య మేమి యా లేదని భగవానుని యా శయముం న్వన్తాది కామన యున్నచో భ౫ వానునిక్సై కర్మ వేవ విపాత కచ్శ్మాచరణమాసపన్నము కాదు. శాన్చన “ముత్పకమః ? యనుట పు(తాదులందు రాగ మున్న నిడి మయొట్లుః కావుననే నంగవర్జితః చావ్యావస్తు స్పృహాళూ క్యుడు కావలెననుటం క్యత్రు జ్వేవ మున్న నిదె యెబ్లు! అందుననే నిర్ర్యైరః ఇట్టి వానిక్తి కర్యవ్య మన్వము లేదు,
సమ్యగ్వేదై రధీతైః శ్రుతిమతివిధినా [కత్వనుష్టానతోఒపి స్వాంతః శ్షేశెన్రపోభిర్నిజసమకనకై రృ్ర్రహ్మణేథ్యోపి దత్తైం శక్యో నైవ లోకే కధమపి దివిజై ర్రష్టుమిచ్భద్భిరీశః శక్యో యోఒనన్యభక్త్యా (వవిశతు హృదయం మే న కృష్ణః సభక్తి 125 "వేదములను నమ్య గధ్యయన మొనరించినను, వేద నమ్మాత కేధానమున (క్రత్యను పైన మొసరిం దినను, స్యాంతె న్షేశము నంపా చించు తవము లొనరించినను, న్వకీయ సువర్తాదులను (వావ్మాణు అకు చాన మయొనరించినను భగవానుడు పొంద కకస్థ్రము శాన, దివి జులు చూడ దలచినను శక్యము కొడు, జీవల మనన్య భక్తిచే భగ చాన్ దర్శింవశక్యుడగును. అట్టి కృనభగవాక్ భక్తి సహిత వీయిన నా వృాదయను (వవేశించు గావుక, ఇతి భావప్రకా శే ఛ్రీనదానందవిదాకృ తే హరీవసాదమాహాత్మ్యం పూర్తి మేకాదకో గతః 226 (శ్రీ నదానంద విరచిత మయిన గీతాభావ [వకా శమున హవ వసావ వమాహాక్మ్య్యమను వకాదళా . ఖాస్ట్రయము నంపూర్మ వుయినది. “ సత్యం వరం ధీమహి
క సత్యం పరం దీవమపొ” గీతాభావ్మపకాశవు ద్వాదశా ధ్యా యము అడ్జ్డున ఉవాచ!
- వవం నేత యుక్తా యే భక్తాస్తాం పర్వుపానతే ఏచాప్యతేర మవ్యక్షం "కేపూం శే యూోగవిత్తమాః॥ అనారౌ సంసారే జనిమృతిమయే భాంతినిదిడే నిమగ్నానాం పుంసొం క్వచిదపి సుఖం నాస్తి విమలం తపోభిర్వా దానైః కతుఖిరప్ వేదానునచనై 8 బు తే2.త్యం వ్యపేన్దూ హకిపదసరో జేచ సుఖదే 2 ఈ అనాది సంసారము జసన మరణ మయము (భాంతి నిటి డము. ఇందు మగ్ను లయిన మానవుబకు ఎచ్చటను విమల మగు నుఖము లేదు. స్వచ్చ సుఖ్యవద నుయినవారివద పద్మము నందత్యంత పేమ లేక పోయినచో తవములచే గాని దానములచే గాని క్రతువు లచే గాని వేదాను వచనమాలచేగాని పి మలసుఖము అఖింవదు. _పేమా భక్సిచే నది లభించును, ఆతోహం చే నాధ (కుతివిశదకీ ర్తేర్మధుిపో: శరణ్యం పొదాబ్దం భ్రమర ఇన శాంశ్యాదిసిలయం సదాఢ్యాతుం (పేస్టూ రతిఘతిగతీనాం నిజగృుహం ధియా యాచే జ్ఞాతుం తవ నిజవపుళ్చాద్వాయమజం జ కావున నాధా! -వేదపిశద క్రీర్హిమధురిపువు అయిన నీయొక్కం ఇాంతాాది సలయము శరణ్యను నయిన పాదాబ్దనును (భమరమూ వలె నదా (పేనుతో ధ్యానించుటకు రతి మతి గతుఅకు నిజగృహ యయిన పాద వద్దుము ధ్యానించుటకు విశద విపకముచే అద్వయ
- చ్య్వాదశాథ్యాయనంం 699 3జి మయిన సీ రూవను ెలిసిళొనటకు యాచనము చేయుదును శె మక్కర్మకృత్ మత్పర మో మదృ్శక్షో యఃస ఏతిసూం పూర్వాధ్యాయాంత ఇత్య్యత మచ్చబ్దారేజ సి సంశయః శి కిం నిరాకార మేవోక్తం వస్తు మచ్చబ్దతోధవా సాకారమితి మచ్చబ్దె ఉభయణ్థత్రాపి దృళ్యశే శీ బహూనాం జన్మనామంతే జ్ఞాన వాన్మాం (ప్రపద్యతే శక్య ఏవంవిధో (ష్టం దృష్షవానపి నూం యథా గ్ ఇత్యేవముభయోర్విష్టోరువ దేళో స్త్రి వస్తునోః తతత్రాధికారిభేదేన భవితవ్యం వ్యవస్థయా 6 తత్ర కిం చింతనీయం స్యాన్మయా వస్తు ముముకుతా సాకారం వా నిరాకారమితి సందేహళశాంకయే ళా విద్యయోరుభయోర్ణ ధ్యే కా స్యాచ్ళేన్లతరా మకా హరేరేవం బుభుత్సుస్సన్నర్జునః పరిషృచృతి క భగవన్ | “మత్క-ర్మకృత్. మత్చరమః మద్భక్షః॥! ఆతేడు చన్నె పొందునని యంటివి. పూర్వాధ్యాయాంతమున నీ వనిసమాట న అలో మచ్చ ప్రైర్ధమ. నాకు నంశయ మున్నథి;. మచ్చృబ్దమున నిళాళారవస్తువే నిరూపిత మగుచున్న డా! సాకార వస్తువే నిరూపిత మగునా! రెండర్భములందును మచ్చ్శష్లార్ధము భాసించును, "బహూనాం జన్మనా మంలే జ్ఞకవాన్మాం (వవద్యశే' అను స్థలమున నిరా కార వసేవు “భక్య వ్వం విధో,దష్టాం దృష్టృవావసి వూం యధా” అను న్ధలమున సాకార వసువు మచ్చబ్ధమున విపషఫీ.త మయివట్లు భాసిం చును+ ఇటీ ెండర్థము. అందును భగవానుని యువబేశ మున్నది ఈ రెండు నెట్టు నంగతము లగును! అధికారి భీదమున నిచట వ్యవస్థ థై యువవన్నము కావచ్చును. ముముగు వయిన నేను ఎట్టి వస్తుష్టను చింతింప వళిను? నేను సాకార ముపాసింతునా! నిరా కారముపాసిం శునా। ఈనంబేవా శాంతిత్తై సాకార నిరాకార విద్యల రెండింటిలో జీది టేవ్యతరమో "ఇెలికు దలచితిని,. ఇట్టి జిజ్ఞాసతో నర్టుకుడీ వధ
690 గ్ కాభావవకాశము ముగ వళ్నించు చున్నాడు. తన యి కారమును నిక్చయించు కొను టకు నగణ నిష్ట + విద్యా విశేవమును తెలియదలచినాడు.
మక్కర్మకృ న్మత్చరమ ఇక్య్యతో క్రప్రకారతః
సావథానతయా నిక్యం యే (ప్రవృత్తా మహోత్సవే ఖి
అనన్యశరణాః సంత _స్ట్వత్యర్మాదొ తయేరితే
త్వామేవం విశ్వరూపం ్రీభగవంకం గుణాలయం 18
వై రంత ర్యేణ సాకారం చింతయంతి విచక్షణాం
యే చ సంన్య స్తకర్మాణ స్య క్త సర్ర్యైషణా బుధాః క
పరం (బహ్మాకరం శుద్ధం నిర్ణణం విష్కలం శివం
సర్వోపాధివినిర్ముక్రం నిరాకారం నిరామయం [క
త్వాం పర్యుపాసతే నిత్యమభఖండాత్థానమవ్యయం
కే విఃష్షతరా ప్తేషాముభయేషాం హి యోగినాం కక్
మయా ముముకుణా ప్రేయం కేషామాశ్రిక్య నన్మతం
భగవన్ |! మక్కర్మ్శకృత్ మక్సరమః అను స్థలమున జెన్పిన
1వకారమున వ హోత్సవము నందు సావధాననము ౯ నితస్ధరూ (వవృ త్తులై సీవు నివాపించిన సీ కర్శాదులలో తదనుషఘ్రైాననములో నమౌాగ క్తులై అనన్య శరణులై విక్వమాపుడ వయిన గుణాలయుడ వయిన శీ భగవానుడ వమువ నిన్ను సాకారుడ వయింన నిన్న విదతుణాలో కొందఠు నిరంతరము చింతన మొనరింతురు. ఇంతకన్న వేరు విఢ మున నున్న బుథులు కొందకు కర్మల నవ్యుసించి వషణలను విడనాడి వరం బన్మూ అతరము శుద్ధము నిర *3ము నిమ్మలము శినము సరో వాధి నీనిర్డుక్తను సిరాకారనము నిరా నయము అఖం డాత్మ అన్వయ మయిన నిన్ను నితస్ట్ర ముపాసితుకు,. ఈ "రెండు విధరుల నున్న 'యోగులలో విశిష్టఠరు లగు చా రెవరు? ముదముమయు వయిన నేనూ ఎవరి నన్మతము నాశ్రయించి యుండద!సను? ;,వకార ద్వయ మున నున్న వీరిలో యోగనవిక్త ముంలం యోూళ విదుుంలో నుక్తకుం లెరు మునుతువులకుక శ శోపొన నము నిర్షుశోపాసనముడభ య మును మోమ్
ఉ్యాద శాధ్యాయము 69 1 సాధననుగా నువదిన్ట మయినది క చా! ఇందు సుశర చీది! సాయా న్నోత హేతు వేది! దాని జెవరలయునో.
(శ్రీ గవానుబాచ లిం మయ్య్యా వేశ్య మనో యీ నూం నిత్వయుక్రా ఉపానకే (శ్రద్ధయా వరయోచేతాస్తే మేయుక్తతమా మతాః( ఆఅనయోర్యోగ యోర్మధ్యే పృచ్శ్యతే సుళకోస్తి క। 14 యోగో వా పృచ్చ్యతే సాజిన్న్మోకహేతురికి కమాత్ వికల్బ్య భగవానేవం నర్వజ్ఞో భక్తవత్సళః 16 ఉత్తరం ప్రాహ సగుణ బహ్మనిష్టా ట్రశంసయా భ_క్షవర్సేలుడు సర్వజ్ఞుడు నయిన భగవా౯ అర్జునభావము విట్లువికల్పించుచున్నాడ. . అడ్జశా [1 ఈ యోగములలో సుకకము సుకర మయిన మయోగనుం నడుసు చున్నాతా 1 పామోన్నోమ హేశు వగు దాని సడుగుచున్నానా శి ఇట్లు (5 మవ గా వికల్పించి నగుణ ువ్నానిష్టానశంశ యొనరించు ము నుత్తెరము చెవూచున్నాడు. భగ వాఃా సర్వజ్ఞుడు ఆర్జురునకు సగుణవిద్యయం దే యధి కారము కలవని ౫ ర్తించి దానిని నిస్లేశించు చున్నాడు. యధాధి కారం తారత మ్యో చీళతాని చ సాధనాని, సాధనములు అథి కారోచితముగా అథి కారము చకు తగినట్టుగా తారత మ్యముతో గూడియుండుకు, కావున మొవట పాకార్యబహ్మువిద్యను (వ్రశంస వేయుచు నిట్లు సలుకుచున్నాడు. వాసుదేవే భగవతి మయీడ్యే పర మేశ్యరే 16 సగుణే (బ్రహ్మణి స్వచృమనన్యశరణం మనః (ప్రవేశ్య మన్మయం కృత్వా యే నూం యోగేశ్యరేశ్వరం 17 సర్వజ్ఞం సర్వకల్యాణసిధిం సాకారమద్భుతం సాత్టైక్యా శద్ధయో 'పేశాః నదోద్యుక్తా నిరంతరం 16 చింతయంతి త ఏతే మేఒధిమళా యోగపి త్తమాః సుళకో యోగ ఏతేషాం మత ఇత్యాశయో హరేః 19 వాసు బేవుకు వఠ మేశ్యరుకు భగవాన్ అయిన నా యందు
692 గ్శతాభావవకాశమూం నగుణబజ్యాము నందు స్వచ్చ మనన్మశరణమగు మనస్సును జేర్చి ఆ మనన్సును మన్న్మయనజగా నొనరిం వి యో ేశ్వ రేశ్యరుడ నయిన చన్ను సర్వజ్ఞ సర్వక ల్యాణ గూణనిథి యమున నన్ను సా కా రాన్ఫుతే రూ పుడ నయిన నన్ను సాత్న్యిళ (శద్ధారము పేళురై స్త్య ముదు కు లె నిరంతరము నన్ను చింతన మొ:రించుతారు వా కభిరుకులు, 'ఆయూోగవిీత్తములు. ఇట్టివికలకు ఈ మోసము సుశకము, అనిమంచటా భగవానుని భావము, ఆరురుషు వస యోగికి సాకారసాధనమూ ఆరూఢునకు నిరాకార సాధనముయు కృము. అర్జునునకు [(వధనో మతము యుక్త మని భగచాను డుత్తరనుః దెప్పెనుం 3. యేక్యతర మనిగ్దైశ్య మవ్యకం వర్యుపార తే సర్వత గ మ చింతష్థం చ కూటస్ట మచలం (థువం। డం నన్నియ మ్యేందియ (గామం నర్వ త వమ బుస్థ 5ః తే పాప్పువంతీ మామేవ నర్యభఘాత హీ చే రతాః! ద్వితీయశ్చేత్తదా తస్య వత్యమాణతయాధునా న్నాస్టి ప్రష్టవ్యతా త్యత్రేత్యాహ శ్రీమ్మదమాపతిః 2 అడ్జునా! సీ వశ్న భావము ద్వితీయ వతమునకు సరి బంధించి నే యగునేని సాయోన్నొతు, షతువగు యోగమును 'బెలియదలచి సీ నట్లు |వశ్నిం దితి వేని ఇందడు% వలసి; జేదిము అేదు. ఈ యంలే మునే శెవ్స నున్నాను. నిర్విశేషహోపాన శము సా మౌన్మోతు శృంతువగు టచే | శేష్టము. అత్యంతము (శేష్టుకు. ఇందు విష్టవ్య మే లేదు. అనా (శ్రీచుదుమా వతి భగవానుని భావము, యేఒత్షరం నిస్విశేషం మాం నిషణం పగ్యుపానతే మామేవ (ప్రాప్నువంతీతి ద్వితీయేశావ్యయో _స్త్యపి జ వైలక్షణ్యం చ పూర్వేభళ్యః * తు” శద్దేన్నాక సూద్యతే అని ర్ధేళ్యమళక్యం యవ్వ్యపదేష్టుం గిరాఒక్షరం శః యతోఒన్య క్షం గిరాం వృ_త్రిహేతుజాతిగు జోజ్చితం గుణకాతికియాయో గం ద్వారీకృత్య గిరాం యకః డత
చ్యాద ళాధ్యాయను 695 థవృ తిర్నిర్విశే షే తు న్స్తి 'కేషామభానతః కుతోజాత్యాదీరాహోత్య మిక్య(త్రాహ రమాసతిః ఓల నిర్ణణ (బమ్మా విదుల కన్న సగుణ బమ్ము విదులకు ౫౧ల యళి శయ మేవ? అనునపమీలో నాయతిశయము నీమాశీంచుటకై గీతలో “రండు న్లోశము లిచటనువ మ కృము లయి-విః వీనిలో (బ్రన్మావిదుల ఇ్మృవస్తుతి యున్నది. అత్ కాకక మున నన్ను పొసిం మువాక నన్నే “ఫొందుదు రని లెండన ళ్లోళము లోని “మాం” అను వవనముతో శన్యయ మూహి౦చు నది అతేరరు నిర్వి శేమము నిర్గణము నగు -నన్నుపాసించు వారు నన్నే పొందుదురు. పూర్యపు వాని కన్న కుర్గుణ | బహు పానన మునకు వై అత్యము కలదని గీతలోని * తు? శబ్దము సూదించును. అక్షర మనుట నిర్విశేమ్మబహ్మ మని భావన ఇదివాచక్నవీ (చావ్మాణమ న (వనిద్ధము. ఈయంక న కుర్చ్యూముననై_ యిచట విశేమానవ్తక మున్నది? అనిన్దేళ్య -ా అవ్య క్క- నర్వ్మ్యలగ- అచింత్య - కూటస్థ - అచల - [ధువ విశేవము లిచట నోన్నని. అనిన్లేశ్య మనగా మాటచే వ్యప దేశించుటకు శకస్టము. కానిది, ఇది అవన్యక్కృమూు శావుననే అవిన్తేళ్యము- అవ్వ కం '-శబ్దకుఃల (వనృత్తిలో ఖిమిత్తము లయిన జాకి గు: [కియా సంబంధ కలు లేనిది గుణమును ణాని జాతిని గాని క్రియను గాని నంబంధమును గాని ద్వారమగా -జీసిఖొని, వానిని నిమిత్తముగా 'జేషథొని శబ్దము (పవర్శించును. ఇిర్విశేమ (బ్రహ్మము నందు శబ్ద ఘునకు [వవృత్తి లేదు, ఇందు జూలిగుణ కక యా న. జంధములు లేవు. ఇందు జూత్యాది రాహిత్యమేల గలిగి వది! జాత్యాదు లేల లేవు ఈ మయమువ రమావతియిట్లను చున్నాడు. శరత్రగం అను వదన జూ త్యాది “రొహి క్ట నూచక కుం సర్వ్యకగం యకో వ్యాపి నర్వకారణమద్వయం పరిచ్శిన్నస్య కార్యస్య జాత్యాదేరో్యోగ దర్శనాత్ కఫ్ ఆపరిచ్చ్భిన్నచిద్దాతోర్నా ప్తి తద్యోగ ఇత్యతః అవచింక్యం తన్మనోవృ _శ్రేరప్యగోచరమకేరం 2
469% గ్ తాభావ్యవకాశము మాయా తక్కార్యరూపే యత్క్కూ- 'పేఒధిష్టానధావతః తిస్పత్యాధ్యాపికే నై వసంబంధేనా వికారిచ 8 కూటస్టత్వేన సర్వేషాం దోషాణాం వారణం కృతం ఆతో మాయా వికారాకా మధిష్టానతయాఒచలం [థు ఆతఏవ (ధువం నిత్యం పరిణామ వివర్షితం శుద్ధమేతాదృశం (బహ్మువేదాంతశ్రవణాదిఖిః 2ఫి ఉపాస్యార్థం యధాళాస్త్రం విషయీకృత్య సంతతం తుల్య పత్యయసంతత్యా తై లధారావదాసనం 80" యదస్త్యుపాసనం తేన నిదిధ్యాసనశంజ్ఞినా సాజెత్కురంంతి మాం (పత్యగభిన్నం చిద్హనం సుఖం 82 నరర్మ్మతగం న సర్వవ్యాపి సర్వ కారణము అద్య్వయము వరా చ్చిన్న మగు కార్యమున కే జాత్యాది యోగముండును. అవరిచ్భిన్న చిద్ధాతు వయిన అతురమునకు జా త్యాది యోగముండదు, అచింత్యం = ఆ యతరము మనోవృత్తికిని అనో చరము- శబ్దవృత్తికి గోచరమం కానట్లు మనోవృత్తి8ని అనోచరము. మనోవృత్సి నోచర మగన దియు పరిచ్చిన్న మే. యతోవా చోనివర్తంతే ఆప్రాన్య మనసా నహ” అని ఉననిమ ద్వచనము. శబ్ద వృత్తికి మనోవృత్తికి గోచరము కాకున్నచో సీ వచనము లెట్లు నంగతము లగును! . “ఠంత్యావని" మదం ఫురుమం నృచ్భామి” అనున చనమునకుతగిననిధమున “దృశ్యతే త్యగ్యయా బుద్ధా అని కుతి యున్న చే. “కాత్రు యోని త్వాత్ ున్మాసూ తమును కలదు గదా! సూత్మబుద్ధి చే నోచరించు నసి వాత్ర్రయోని యగుటచే భాసించునవి తద్య్భావముక చా! అని యెట్లూ నరిగతము లగును. ఇది భావించ దగును. కబ్దజన్య మయిన చరమ బుద్ధి వృత్తిలో అవిద్యా కన్చ్సిత నంబంథమున వరమానందబోధ రూవ. మయిన ళుద్ధ వస్తువు (వతి బింబిఠమగును .కల్పికము లయిన అవిడా్యా త త్కాారస్ట్రములు నివృతృము లయినను అట్టి చరమ బుద్ధి కా యతుర మొువవారమున వివయమమున వచ్చును. కల్పిత నముయిన అవిదాఫ్ట్రి
ద్వాద శాధ్యాయనూ 695 గరంబంథము [వతిపాదించుటకు “కూటస్థంో పద మున్నది* కూటన్షం మిధ్యాభూత మగనది నత్యముగా భాసించిన కళూటస్థము అని లోక చ్యవహారము కలదు*, కూట శాన్హావణము కూటసామ్యము అనునపి లోక వచనములు, మాయ యన దగు అజ్ఞానమును కార్య |1వవంచ ముతో. బాటుగా మిధ్యా బూత మయి”ను లోకులకు సత్యముగా భాసించుటచే “కూటము” ఆయినది, అట్టి కూటమున ఆథ్యాసిశ శంబంధమున ఆధిహైనమాగా నుండునది కావున కూటస్థమా, అజ్ఞాన తత్కా- ర్యముల కథ్మిహానమని యర్థము= ఇది యపి కారి, ఇట్లతమరమం శూటస్థ మనుటచే సర్వవిధా నువ వత్తులు దోవములు వరి వృ్చూతము “లగు చున్నిప్, కావుననే యిది '“అచలం చలనము వికారము తవ జత మచలము, మాయా వి కారముల కథిష్టాన మగుట కేన చలము నర్వ వి కారము లవిద్యా కల్పికములయినంకున తవధిషప్రానమ గుసాథీ. మైరన్యసు నిర్వి కారము* శావుననే (ధువం నిత్యకు వరిశావు సవ శైలము: ఇట్టి శుద్ధ (బప్మ్హూ నగు నన్ను కొందరుపాసింతురు. దీనిను పా కించుటక్రై వేదాంత (శ్రవణాదులచే నిరంతరము యధాశాన్ర్రృముగా విషయముగా చేసికొని యుపాసింతుకు. (శ్రవణముచే (వకూణ గత మయిన అళంభావనమును పోగొట్టువురు. మననమున (వమేయగక మయిన అనంభావనమును బోగొట్టుదురు, అన౦కరను విపరీత భావనా శివృత్సికైై ధ్యాన -మొుసరింతురు : ఈ థాస్టనము నిధి థా్య్థాననము= కుజాతీయ [వతస్టయ రహితముగా _ల్తైల ధారావ దవిచ్చిన్నముగా తుల్య (నత్యయ (వవావామున నుండుట ఉపాననమా* ఇదియే. నిధి ఛ్యాననము. డినిచే వక్యగళిన్న చిద్ధవ సుఖర్యహాపుడ నయిననన్ను సాథయెత్కరించు కొందురు,
విషయేందియసంయోగే సతి విక్షేపకారణే
కధం పునర్విజాతీయ (ప్రత్యయానాం తిరస్కృృతిః భక అత ఆహేం్యద్రియగామ ముపసంహృత్య సర్వత3
ఉ క్రా శమాదినంవ త్రిరేతేన సువిపళ్చితాం 18
696 గ్ తాభావ్యవ కాశ సతి థోగాభిలాషే స్యాదింద్రియాణాం న సంయమః కిల్ అతః సర్వ్యత్ర భోగేష తుల్యా యేషాం మతిస్పదా కూన్యాహర్షవిషాదాభ్యాం రాగ ద్యేహోక్ష్మి జామతిః క సమ్యగ్జ్జానేన తద్దేకో రజ్జానన్య వినాశనాత్ విషయేషు పురాభ్య స్తదోషదృష్షే రృలాత్స్యయం ఫట ఆభిలాషనివృ శ్రే? స్యాదియద్రియాణాం సుసంయమః ఏతేనైవ వశీకార సంజ్ఞం వై రాగ్యమీరికం / అతఏవాత్మద్భ ప్యైతే హింసాకరణవర్షితాః సర్వదా సర్యభూతానాం హితపవనరశతాబుధాః అభయం నక్వభూ తేభ్యో మత్తః స్వాహేతిమంత్రతః ఓల దక్తాయైః సర్వభూ తేథభ్యోపస్యభయాత్మకదకిణా ఏతేన కృతసన్యాసాః స్చృతౌ పిద్ధాః ప్రకీర్తితాః ల్ అభయం సరంళూతేథ్యో దత్త్వా సన్యాసమాచరేత్ సర్వసాధనసంపన్నాః సంత ఏవంవిఢాజనాః 4 (బిహ్మభూతాః సృ్యయం సాషెక్కాలేణ ఫలరూపికా మామక్షర౦ం పరంబ్రహ్మ శద్ధమేవాస్నృవంతి తే 4ఏ (పాగపి స్వాత్మభూతా మేఒవిద్యాహాన్యాద్యయే మము తిష్టంతీళ్యాశయో విష్ణోః (శ్రీమదృగవతో హరేః 42 విషయములకు ఇంద్రియములకు నంటంధముండగా విజాతీయ (చశళ్యయ తిరస్కార మేవిధముగ గలుగును! వివయేందియ ఇంరమో గము విశే కారణము ఇక విజాతీయ (వ్రత్యయ ముల తిరస్కార 'మెట్లుకలుగును ? ఈ విషయముననిది ఛావసీ మునంః ఇందియన మో హానమును సర్వతః ఉవసంవారింవగా నినయములతో నంబంధ ముం డదు గాన్టన నది యువ వన్నమగును. శమ దమూది నంవత్తియా నిందుండునని సూచితము- భోగా భిలావు యున్నచో నిందియములక న౦ంయమ ముండదు. గావున సర్వత భోగము లందు సవానమిగా మతి యుండుట అనశకము. ఆ మతి వార్ష విషాద ఛూన్యమై యరా
88 చ్వాద శాథ్యాయనాః 697
డుటయు రాగ రహిత మగటయాు నావశ్యకము. నన్యుక్ జ్ఞా వనమున రాగాది హపేతువయిన అజ్ఞానము సశించును. వివమయను లందలి యభిలావయు పూర్వము వివయను లందల వరచు కొనిన దోవు దుష్టి బలముననశ్ించును. అవుడిందియమ ఆ శంయ మమును సిద్ద మగును- గావున నర్వ(త నమ బుద్ధి కుదురును. ఇది వళీ కారనును -చరుగల _వె రాగ్యమ , కావున నీ య పానకులు ఆత్మదృష్టి కలిగ కాంపా కారణ రిహితు లగదురు, హింసా కారరాములయిన "జ్వేషూ 2వులు వా౭లక ౦డన్స*, వారు నర్వఘాత హపాతరతులణగదురు. అభయం జర్వభూ లేభ్యో వుత్త్తః స్వావో అను మంటమ శ వారు నర్వ ఘూ తమం లకు తవమువలన భయను శేకుండుసట్టు అభయమిత్తురు, వారు సర్వ భూతములకు అభయాలత్మక దవీ.ణ నిచ్చికి కావ్చన' సట్టివారు నన్య్యాన స్వీకార యమెనరించిన వారని న్న్యృతులలో (వసిద్భలం- నర్వభాతము లకు అభయమిచ్చి నన్యాన హముస్వీకరింవ వలెననుట వసి సమూ, నర్వసాథన నంవన్నులగు సిట్టిణారు (హ్యా యగుదురు. సల భబూవముగా సామా త్కా.రమున అత.రవర్యబపస్తూత్శక మయిన నన్ను ఇాందుదురు. వారంతకు పూర్వమును స్వాత్మ భాకతులం వారవిడ్యా బోని కలుగగా అద్వయ రూవ వుయిన నాయందు స్థితికలవారగుదు రని భగవాన ని భావము. ఓక (బహ్షైవ నా (బవ్యాష్యేళి: (బమావిద్. (బమ్తైన ళవలి” అని కశుతియ న్నది,“ జ్ఞుసీ త్వాాక్మైవ మే మతం” అసి గీత.
ర్ం శ్షేళోఒధికతర స్వేపా మవ్య కాన కృచేత పాం
అవ్య కా పా గ లిక్టఖం "బేవావద్భిరవావ్య'లే
కి మాధిక్యం తదా తేషామేతేభ్యః పూర్వయోగినాం ఇత్య(త్రాహ జగన్నాధః సర్వనిష్థాస్పదాస్పదం (త్రి ఈ నిరాశారోపానకుల కన్న పూర్వ యోగు లయిన సాకారో వానికుల కాఢక్య మేమి! అను వివయము జగన్నాధ భగవాన్ నర్వ
698 గీ్తాభావ్యవ కాశనూ నిఘ్రైాన్స దాన్సదమునునిరూపిం చుచు న్నాడు-ళర్వని ప్రఅకుస్థానముల స్తాన ముగా నెన్నదగిన నిపయము నికూపించు చున్నాదడు* పూ ర్వేషామపి భోగేభ్య ఆహృత్య సగుణే హరౌ మనః (ఫవేశేతత్కంర్మ పరత్వే చ నిరంతరం శశీ పరడ్రద్ధాని్యకత్వేచ తేషాం క్షేళోఒధికోస్త్యపి పరం తు నిర్ష్ణణ(బిహ్మచింతనా నక్తచేతసాం శీర్ ఆయాసోఒతిశయే నాసి హేతుమ్యశ్రాహమాపతిః యతో ఒకరాత్మకం (బ్రహ్మ గంకవ్యం తతృలాత్మకం ఖీక్ర్ దుఃఖం యధా తధావైవ కృచ్చేజై తదవాప్యతే సర్వసాధనసంపనై్నైరపి దేహాభిమానిభిః టీ? అతోఒతరధియాం దేహాభఖిమానత్యాగ హేతుకః వేదాంత శ్రవజాదై్యైశ్చ సందేహాపనయాక్మకః శక్ క్లేశోఒధికతరః (పోక్తం పూరాాపేకో విపశ్చితాం యద్య ప్యేకభలం తేషాముభయేషాం తధాపితు శక సగుణ్మబహ్మవిష్టానాం సుకరోపాయతో హరేః పదం (ప్రాస్షవతాం 2ష్టం సంమకం తదపేకయా కం యధా (బ్రహ్మవిదాం తత్ర సాతెత్కా-రేణ ముక్తతా తథా సగుణనిష్టానామీశ్వరారాధనేన చ క్ నిర_స్ట్యప్రతిబంఢానాం వినాచార్యోప దేశనం శ్రవణా 'దేర్వినా వృత్తి మీశ్వరానుగ హేణ చ థల త_త్ధ్వజ్ఞానోదయేనైన సకార్యాజ్ఞానబాధనాత్ పహ్ల్హాదాదివదేతేషాం కైవల్యం భవతి స్వయం రే. (దిహ్మలోకగతానాం వా థో గై శ్వర్యావసానతః భవేశ్రై గ్రావల్యసంసిద్ధిర్భ్రహ్మ విద్యాఫలం పరం క! సా కాతోపాసకలకనన శ్లేశ మధికముగనే యున్నది" వారు భోగముల నుండి మనసును మరలింవ వలెను. సాకార తారిధగవాన నందు మనసును [వవే?ింవ జేరు వలెకు, తత్కర్మ రతులును గావ "లెను. నిరంతరము తత్క_ర్ము వరాయణులు గావ లెను-పర్మకద్దాన్వితో
జ్వాద శాధ్యాయము 699 అంను గావలెను. ఇట్లు వారలకను ్లేశ మధికముగా నున్నది, అయి వను. నిర్గుణ (బ్రళ్మూ చింతనానక్త చేతసులకు న్లేశ మత్యధికముగా నున్నది. ఇందు పేతువును భగవా౯ా ఇట్లు చెవ్వు చున్నాడు, ఫలా త్న మయిన ఆతర్యబహ్ము వారలకు పొంవదగి యున్నడి- డావిని అత్యంతము దుఃఖనమున అత్యంతము శ్లేమున (పవమాన హన వారు ఇూందుదుకు. జేహాలిమానులు నర్య సాధన సంవన్ను లయినను
శ్రీ థిక్యమా ననే పొందవలెను, అతయర [బహ పొనకులు జీవోల మూనను త్యజిం చుటకు వేజాంత (శవణాదులచే నసంచేవాములను జోగొట్టు కొనుటకు పూర్వ్యయోగుల కన్న నఫధికతరముగా నేము వొంద వలసి యున్నది మరియు * సాకాకోపానకులకు సిరా కారో పానకులకు ఫల మొళ్కటియే అయినను నగుణ్యబన్మా సిషు అకు ఉపాయము సుళర మయిశందున విష్ణువదము పొందు వారలక్తు విర్దణబహోు పనకుఆ రన్న (వత కల దనుట నమ్మతమంః (బహ ఇదులకు తత్త్వ సామో త్కారముననే ముక్తృత యున్నట్లు నగుణ వ్యా నిష్టులకు ఈశ్వ రా రాధనము న. (వతిజబంధము లన్నియు నిరన్తము అగును, ఆచార్యోవ బేశము లేకున్నను [కవణాదులు లేకున్నను ఈశ్వ శాను[గ్రవాముననే తత్త జ్ఞాన మదంయించును. న్వశార్య సహిత ముగా అజ్ఞానము వాధితి మగును, (వహ్లాచాదులకు వల సాశారో సపనకులకును స్వయముగా చైవల్బము కలుగున;। (బ్రహ్మలోక గతు లయిన సాశకారొవానకులకు భోగ. శర్యర్యావసానమున ఉత్తమమయిన ుహ్నా విద్యా ఫల రూ వమ్ము వైవల్యనంసిద్ధి యున్నది. ఏ, యేతు సర్వాణి కరా శో మంయి.గ౦న్యన్యమక్నరాః అనన్వే నైవ యోగేన మాం ధ్యాయంత ఉపానతే 7, శేపాముకూం సమ ద్ధర్తా మృత్యు సంసార సాగరాత్. భవామి న చిరాత్పార్ధ మమ్య్యూ వేశిత చేతసాం యోగినాముభయేషాం (ప్రాబ్బాముషూణాం విభజ్య వై నిష్టోక్తాతళ్ళలం మోక్ష సద్యః కాలాంశరే స్మృతః [ఫ్
670 గీతాఖావవకాశవు ఇదానీం భదక్తిరసికా థోగ మోకిది నిన్ఫృహోః | యే నంతి విరలాః కృష్ణ పాదపద్భరస్మగ హో॥ తేషా మనిచ్చతా మప్యాశ్వహం మోక్షపదే పరే రః సతాం ధారయితేత్యాహ (పేమభట్తి (పియో హరిః ఇంకకు పూర్వ (గ్రంధములో నుముతఖవు లయిన ద్వివివ "యోగులకు విభజించి నిష్ధ. నికాపిత మయినది. నిక్ణణబవ్యూ విద్యా నిష్ట సగుణ (బహ్యా విదాసనిష“. నివావిత మోబివది. ఆ రెండింటేని ఫలము మోతను. సద్యోముక్షి క్రమముక్తి కూదితరుఐంవదిం (వస్తు తను పేక భక్తి (పియా డయిన భగజాక్ ఈనిషపయము సూచింవ నున్నాడు, భక్షి రసికులు కొందరు భోగ చోూయావ నిన్ఫృవాూల లఅరయుందును. అట్టి జారు కృష్ణ పొదవద్భ రర్మ్గ్గచాంలు వీకతముళొ నున్నారు, చారు మోతు మిభిలపి.ంవ కున్నను నేరు వోకనవవనరూన వారిని ధంతునని భగవాన్ అనుచున్నాడః. ఇచట ఏ విషయము థావసీమయముం ఫల మొక విఫనుళొ నుండగా శ్లేశముల్చముగా నున్నందున ఉత్క_ర్షము, నేన మఫకమూుగా నుండగా నికర్షము కలుగ వచ్చును. కాని యీ ెండింటికి ఫల మొంక టి్గా గోచరింవదు. నిర్తుణ (వ్మా విచుఎంక్త్ష గలుపు సలవు "వేళ నససుణ (బైవ్యా విదులకు గలుగు ఫఏము చే, అవిద్యా తతర ములు నివృత్తకులు కాగా నిర్విశేవమ వకళూా రంవబోధ (టబవానావహ త్వమునిర్లుణ బ్రహ్మాపదుల ఫలము, న షణ 'ైుహ్మవిముల స అధిస్రైన్యవ మ్ యు౦కడద్సు, కావున అవిద్యా నివృత్తి యుండదు, చాకు కారష్ట(బవ్గూ అతోకము చేరుకుకు, ఆచి మైస్యేస్య ఏళశీష లు వాస ఫలను- ఇట్లు పీరలళ ఫల భీవనున్నది. ఫలాథిక్యమయున క ఆ యా సాథికష్హై నుండ వచ్చును, అది సూస్గనత నాపాడ్రింవదు, చవగా ఫై కమున స్ ల్పత్వ జహుత్వములచే ఉత్కర్ష్య న్క్రర్ష్మ నిర్దయము యుక్త ముగ చదు, అని యిపటి యాకం"కా పొరను. కౌచ యయా మయాశంక యాదిళకము కాదు. నగుశో పొర కచ చే
కర్వ(వతిబంధములు నశించి పోవును, గుమూవచేశనము లేకున్నను శవ అము మననము నిది ధ్యాననము అను వాని ఆవృత్తి శైశవ లేకున్నను ఈశ్వర (వసాద నవాకృత ముగా “వేదాంత తాక్యజన్య్థజ్ఞానము ఖ్యయ మూవిర్భవించును. చానిచే తత్వజ్ఞూన ముదయించును. ఆతత స్ జూస్ ్ ళ్న అత్తో
మున అవిద్యాత త్కా ర్యములు నివృత్తము లగును (బవ్యాలానమున ఖభోగముకలుగును, భోగాంతమున స్ర్షుణ (బహ్మావిద్యా సల మయిన వరమ శవ్తేపల్య మువవన్నమగును. కావున పూర్వము నికూకిం చిన న్లేశను. లేకున్నను సగుణ (బహ్మువిదులకు భగవ్యత్పసాదనున ఇఖగవాన్ నిరూపించు చున్నాడు.
యద్యపీశో_స్తి నర్వేషాం మోకదాతా జనార్దనః
తఢాప్ యక్నముత్పాద్య ముముకుత్వం చ యోగినాం 3
మోజే ఢధారయితా సమీ జ్ఞానద్వారాధికారిణాం
నిష్కామానాం తు భక్తానాం కృష్ణపాదానురాగిజొం 5కి
న ముముకి బుభుకే స్తః పహ్ల్హాదేన తధేకితం
జనార్షను డీశుడయిన భగవానుడే ఆఅంవరకురు మోక చాత,
అయినను మో గులకు యత్నను ము ముతృత్వేము కలుగ జేసి అధి శారు లయిన వారలకు జ్ఞానమిచ్చి ఆస్వామి వారలను మోవవమాన లగ్న చిత్తుల నొనరిం చును, కృష్ణ పాదానురాగము గలిగిననిప్కా వు. భక్తు లకు మువమలతు యుండదు, బుభుశ్షయు నుండదు. [వన్లోదుడ్తనిన కుధననున ఇారలకు భోగ మోటతుములం డాన కి ముండదుం (వన్లోమ వీవిధముగ నీవిమయము వలికినాడు.
“నాధ యోనిసహపేసు యేష యేషు (వ్రజామ్యహం 60
జేష తేవ్వచ్యుతాభ_కి స్వయ్యచ్యుత సదాస్తు మే
యా ప్రీతిరవివేకానాం విషయేష్వనపాయిసి 01
త్వామనుస్మరతః సొ మే హృదయాన్నాపసర్పతు"
నాధ |! నేను జన్మ 6వానము ఎ పౌందినకు ఆజ కలన్నిటినో
4702 గ్ కాళభావవశాశము అచ్యుత ,. అచ్యుత మబిన భక్తినాకు నిత్యము కలుగు గావుతేం అవి'వేకులకు వివయములందు లొలగి పోని అన పాయిని యయిన ఏీ (వీరి యుండునో నిన్నను న్నరించు నాకు అట్టి అన పాయిని (వీరికలుగు- గావుత, అప్రీకి నాకళ్చాదయమునుండి తొలగి పోకుండు గావుత అని.
అత సేథో్యోప్వ చ్చద; న్యయం మోక్షం జనారనః 82
దదాతీతి వీట వీ సూచ్యతే ల
యే ళు సర్వాణి కర్మాణి “హసుదేవేమయీళంరే 8౯
సమర్చ్యాత్యంత మ్యక్చేమ్హా మక్పరాస్సంత ఆదరాడ్
నాన్యదాలందినం యస్య భగవంతం విహాయ మాం 8ఈ
తేన భక్త్యాఖ్యయోగేన వాసుదేవం రనూపతిం
మామేవ సర్వసొందర్య సారనసర్యన్యమీశ్వరం (5
చింతయంతః సదానందం విషయీకర్తుముద్యతాః
చిత్తవృ త్ష్యైకసంతత్యా తిష్రంత్యాంతరగే మయి (౮6
తేషామేకా(గభావేన మయ్యావేశిక చేతసాం
మిధ్యాజ్ఞానం చ తత్యార్యం మృత్యుః త్మ్వద్రూపసాగరాత్ కఫ
అనాయాసేన సర్వార్థ్య ళుద్ధే (బిహ్మణి చిద్హ నే
సర్వబాధావధౌా త_్ర్యజ్ఞానదా నేన సత్వరం (౮
అహం ధారయితా పార్ట తప్భిన్నేవై క జన్మని
కావుస అట్టి వారలకు బుభుమో మును యౌోరహితులకు ఇవష్టమూ
"లేకున్నను భగనాన్ స్వయముగా మోకవించ్చును, ఈ యంశము “యేతునర్వాణిక రాణి” అను గీతాన్లోకను లోని “తు శబ్దము చే సూచిత మగుచున్నది* వాసుజేవుడ నయిన నాయందు నరర్శశర్శ లను సమర్పించి అత్యంతము నా యందలి (ఉమతో ఆదరముతో మళశ్ప్సేరాయణులె యగుదురోో భగవానుని విడిచిఇత రాలంబన మేమి యానుండదో, అట్టి అనన్య యోగమున న యుందురో వారలకు శుద్ధ్యబవ్మా శ్రము నందు ధారగాము నంపాదింతును. భక్తియోగమున వాను ేవ్రడు రనూవతి యయిన నన్ను సర్వ సౌందర్య సారనర్వన్వ
ద్వాద శాఢ్యాయను 705 కమూ పుడ నయిన నన్ను చింకన మొవరించుచు నికంంతక మానంద మునె విషయముగా జేసికొనుట కుదము?ంళు క, అంక ర్యామిగా _నున్న నాణయందు చిత్తరృత్తైక సంతతితో నుందురు. వారలకు వకా [గభావమున నాయందావిప్ట మూనసులకు మృత్యు నంపారసాగర మ నుండి వివోచనను నంవాదింతునుం ఆఫాగరమునుండి సముద్ధరణము నరంంపాదింతును- మిధ్యాజ్ఞానము త త్కార్యమరునది యె మృత్యువు త।|దూవసాగరమునుండి అనాయానముగా నర్వోత్తి రురు మిశచిస్థృ న 'శుద్ధ్యబవ్శాము నందు సర్వ చా ధారహి మయిన [బవ్మామునందు ఆ జాన యంచబే నత్యరముగా తత్తజ్ఞానమిచ్చి నేను భారయితే నగుదు గుం త అనన్య యోగము వకాంత భక్షి యోగము, ఇది యోగ శవూధి, ఈ అనన్య చఊూూగమున భగవానుని థ్యానించుబ యిచట శశ్రలదుః భ్యేయ మయిన భగవానుని రూవ మో విధముగా నుండుట జరనరతీ వచనము* *మూం భగవంతం బాఫ బేవం నకల సౌందర్థ్థ -సార్నిఖానం ఆనంద ఘన విగవాం ద్విభుజం చతుర్భుఖం వా నమస్త ఉఊనమనో మోహిసీం మురలీం అతికునోవారై!ః నప్పభిఃస్య రై 15 పూర యంతం వా? దరకమల శామోవకీ రధాంగశంగి పాణినల్గవంవా నర జశింహరాఘవాది రూవం వా యభథాదర్శిశ విశ్వరూ సం జా ఛాఫ్టయంత ఉపాన లే” యస్యాతి సౌష్టవ గుణామృతసార వార్థేః హెందర్యసారరసికాః (ప్రశ మేస్యనీప్పాః లోకాన్పునంతి కృపయాం(ఘ్రర జోథిరద్దా తం వాసుదేవముసయామి సాం శరణ్యంక్షే 70 అతి సౌన్టువను కల గుంకముల మృతే సారసాగర ] నుమున ఛగబానుని సౌంవర్య సారమువ రసికులయిన నారు చోయేమునందును. శాంగకకలవారు. కాకు. నావ తమి పొద వళాగముల జే దయతో లోకములను వవి[త మొశరింతుకు+ అట్టి క తాం శరణుస్థరి వాసు "జీవ ఛభగతానుని నేను శరణు సౌంబెదను!
704 గీళాభ వ నశాశము 8 మాయ్యేప మక అధర్మ మాయి బుద్ధిం ని-ేశయ నివసిమ్యసి మమ్మ్యేవ ఆత ఊర్ధ్వం న నంశయః (ప్రదింధేనేయకా హ్యేవం నగుజణోపాననాం హరిః ॥ స్తుత్వేదావీం విధ_శ్రీక మ్మే వేత్యాదినా స్ఫుటం భగవాన్ ఇంకగా నగుణోపాననను ను (వశంసించి వ్రస్తులే మిచట “మమ్యేవ” న్లోఠళముతో స్ఫుటముగా నా నగుణోపానవమాను త త్సాధనాతి శేకమును నిభూపషించు చున్నాడు, మయ్యేవ సగుజే విష్టి నంకల్పా ద్యాత్మకం మనః 72 స్టాపయ త్వం తధా బుద్ధిం నిళ్చయైకస్వరూపిణీం విషయాంతర సంత్యాగాన్మామీశ మనుచెంతయ ఏవం చింతయక స్టే యకృలం స్యాచ్చణు తత్స్సుటం 70 నివత్స్యసి మయి ధ్యేయే లబ్ధజ్ఞానో మదాత్మనా ఏత ద్దేహిలయాదూర్హ్వం నాత్ర శంకా సి కాచన 16 సగుణ రూపుడు విష్ణు వయిన"నాయం జీ నంకల్పా ఉ్యాలైక మయిన మనసును నీవు స్థావింపుము:- అశ్హు నిశ్చమైక న్యగూవమగు" బుద్ధిని నేర్పును. విమయాంతరమును బాగుగాత్యజించి యాక్వకుడ- సయిన నన్నను చింతనము చేయుము, ఇట్లు చింతన మొనరించు నీకు గలుగు ఫలమును స్ఫుటముగా వినుము. నా రూవమున నీవు జ్రామూ' పొందియిీి "చేజూలయా నసంతరము ధ్యేయము గా నున్న నాయందు నివసింవ గలవు, ఇంచేమియు శంక వలదు, (ిహ్మాదయోషి సకతం (తకిసారవిజా యస్మినతా హ్యవగణయ్య ప్రదం న్వేకీయం. పద్మా రతా కమలనద్మ విహాయ య్యత థ్రీశం తమేవ మనసా ప్రర్రిమ్తాక్రయామి 75 'వేవసారవిదు లయిన (బహ్ళ్ళదుఖును నిరంతరము తనువదనూ వరిగశ్చిర్షళ్ర ఇభగవానునం దానక్తు లగుచున్నారు, వద్దా జేవి కనుల కద్శమును విడనాడి భగవానునం డానక్షమైై యున్నది* ఆ వారిభగ
89 చ్య్వాదశళాధ్యాయమా "705 భానుని (క్ర్రిశ భగవానుని మనసుతో నే న్యాశయింతును, చింకన “చెొంనరించును. థా్య్యానింతును.
- అధ చిత్తం నమాభాతుం న శక్స్నోప్ మయి స్థిరం
అభా్యానయో న తతో మౌామి చ్భాప్తుం ధనంజయం ॥ ఇదానీం సగుణ(బహ్ముధఢ్యానాళ క్రా నృణాం హరిః అశ క్రితారతమ్యేన విధ క్తే సాధన్మకయం 76 1వతిమాదౌ హారిధ్యానాభ్యానః స్యాత్స్రధమం నృణాం తదళక్తా నృభిః కార్యో ధరో భాగవతః సదా ఇ? సర్వకర్మృభలత్యాగః తదశళ క్తౌ చ సాధనం అళక్తి తారతమ్యేన సాధన్యతయముచ్యాతే ?8 వదు కృరీత్యా చిత్తం చేన్న తంం స్టాపయితుం కమ3 మయీశ్వ'రే వాసుదేవే నిశ్చలం తరి సర్వదా గిరి ఆహృత్య నర్వతో వాహ్యా దేకస్మిన్నవలంబనే చేతసః స్టాపనం భూయో భూయోభ్యాసః న ఉచ్యతే [00 తత్చూర్యకనమాధిర్య స్టేన మాం ప్రాప్త్పమీశ్వరం యతస్వ (శ్రతిమాదౌ త్వం చిత్తం కురు సమాహితం శి నసణ (ుక్కాధ్యాన "మయుసరిం చుటలో త్తి "లేనపుడు నూన. ఇల కశక "తరత మ్యుమున సాఫన (శ్రయమును భగవాన్ యిచట విరూపించు చన్నాడు, (వతినూ దుఖలో హరిధ్యానాభ్యానము నమూన వులకు [వధవమసాథనము*+ఇట్టి ధా వ్రనా భ్యౌానమున వక్తి "లేకున్న చో మానవులు భాగవకధకుము ననుశరింవవలెను, ఈ భాగవత ధర్మాకు. స్టైననుము “ఐండవ సాధవముం అందును శకి లేకున్న చో సర్వ్యకర్శపుల “త్యాగము మూడవసాధనముు. అశక్తి తారతీమ్యు మున నిట్లు సాధనత యము నిర్షిస్ట మయినది* నేను చెప్పిన విధముగా సీవు చిత్తమును స్థాసించుటకు సమ ర్ధ్రకవు శావిచో ఈశ్వరవాసు బేవుడ నయిన నా శకకందు మనసును కూర్పుము- నిశ్చల మగుశట్టుగా కూర్చ్పుము- నర్వ విధ ాఖా స్రవస్తువుల నుండి మననును మరలించి ఒకే యవలంబనము:
706 గ్ళాభావ్యన కాశ ను వందు మనసును కూక్పుట భూయోభూ కః మజలమజల కూర్చుట మంచి యభ్యానము-= ఇట్టి యభాారపూర్వక మయిన నభమూాధియోగ మున నన్ను వొందుటకు యత్నింపుముం (వతి కవూదులలో చిత్తనూ నమూాహిత మయొనరి) చుటన యకింపుము- 10, అభ్యా ఓేవ్యన మర్గో 8 ముత్కేర్చుపర మో భవ మదర్ధమపి క ర్మాణి కర్యన్సిద్ధి నవావ్సష్టపి! తశ్రాసి యద్యశక్షోసి తదా మర్చ్రతిసాధనం మక్కీ ర్తనం మ్యచ్భవణం మదర్చేక్యాది కర్మ యక్ కై ధరోళ్టై భాగవతః న స్యా త్రస్మిన్నేకరతో భవ ఏవం భాగవతా స్టర్మాన్కురంన్నిష్కామ చేతసా శక్ స _త్హ్రృకుద్ధ్యాత్మవిజ్ఞానోత్స త్తిద్వారేణ మక్చరాం సిద్ధిం (పావ్స్యసి సచ్చాంతిం (బ్రహ్మభావై కలక్షజాం న! అక్ట్ యభ్యాకము నందుకు అశక్తుడ నయినచో మర్సీతి సాధన వుయిన మతీ,ర్న్శననుం మ_చృవాణము మదర్చ మెదలగు కర్మల నాచరింపు ము, అది భాగవత ధర్మయు. ఆ బొగవతే ధర్శమాున వక రతుడవు కమ్ము, ఇట్లు నిష్కామ బుద్ధితో భాశవక ధక్మనూల నాభరించు దు సత్త్యకుద్ధి కలుగ గా ఆత్మ విష్థాసోత్పత్తి జ్యారమున వుక్పర మయిన సిద్ధిని పొంద గలవు, (బళ్మూ భావాక్మక వమయాన నచ్చాంకిని పొందగలవు, (శ్రవణ ము కీర్శన ము ర్మరణము పాన సీన నము అర్బ్చనము వందనము చాష్టము సఖ్య కమి ఆక్క నివేదనము ఆను నవి భౌగవక ధర్మము ౫గా నున్నవి. ఏ కావసస్థకంవార షం వతావళి (వకము నావశంకీర్తనము. మొవలకు నవి ఖు భాగవత ధక కులం మందిక నిర్మాణము తులపీపుప్పాదె తాటికా కరణపు మదిర మార్షన లేననములు దీన్యవకాశనము తులసీ పుప్పాజణారణకణ మరార్శిస్నావన -- ఉవగ్గర్త్సన - గంధ - పువ్పు - భూర -_దీవ - చె చేద్యార్సణ - దదవీణ - వదుప్కాార స్తు కాస్టదులు కు జాన త థ్ ములు.
ద్వ్యాదశాధ్యాయమా 707 క, అధై తదవ్యశక్షోసి కర్తుం మవ్యోగమా శ్రితః నర్వశర్థ ఫల త్యాగం తతః కురు య తాత్మచా౯॥ విషయా(క్రాంతచి త్తత్యాద్యద్యశకోసి కర్మ తత్ కర్తుం తర్హ్య్యథిలం కర్మ సమర్చ్య జగదీశ్వరే న మయి మచ్చ్ళరణో భూక్వా వివేకీ నంయశేంద్రియః నర్వకర్మఫలాసంగ౦ం త్యజ త్వం ముష్తిసిద్ధయే 8ఖి విషయా, కాంతచిత్త త వలస భాగ వత ధర్మ కర్ణుములన గూడ ఆచరించుట కనమర్ధ్భడ వయినచో నీవు నికంంకర మాచరించు నర కర్మలను జగ దీశ్వరుడ నంజని నా యందు నమ్వ్పించి నా శరణము పొంది వివేకివ్లై ఇంద్రియనంయమము కలవాడ వై ముక్తి సిద్ధికై నర్వ శర్మ ఫలానంగమును తర్ధిజింపుము. సర్వకర్శసమర్పణము ాగముం వర మేశ్వరాజ్ఞను సారము కేనుకర్మ్శల నాచరింవవలయును, దృష్టమోా అదృష్టమో అయిన ఫలము వర మేళ్యరాఫ్రీనమన్న భావమున నుండ దగును, ఇట్టానరించినను మ్మృత్చపాదమున కృ తార్ధడవు కాగలవు 12. యో హ్ా క్షానమభ్యాసాత్. క్షానాధ్య్యానం విశివృతే థ్యానాత్క ర్న ఇల త్యాగ స్యాగా చ్భాంతికనంతేరం॥ ఇదానీం సాధనస్యాాత విధేః పర్యవసానతః సర్వకర్శఫలత్యాగమిమం ప్రాతి హరిః న్వయం (7 జ్ఞానార్థశ్రవణాభ్యాసాత్ జ్ఞానం (శేష్షతరం కవే్ నిష్పన్నే [శుతియు క్రిభ్యాం తతో థ్యానం విశిష్యతే 88 నిదిధ్యానననంజ్జం యత్హ క్వ్వజ్ఞానెకకారణం తతోప్యజ్ఞకృ ఈ కర్శఫలత్యాగో విశిష్యతే 80 ఇత్యేవం స్తూయతే తస్మాత్సహేతోన్సంసృ తేః కేయః తర్ణణే శాంతిసిద్ధిర్న కాలాంశరమపేకకే (08 యదా సర్వే ప్రముచ్యంతే కానూ యేస్య హృది స్థితాః అధ మర్తోఒమృతో భవత్యథత ,దిహ్మ నమళ్నుతే ]! ప్రజహాతి యదా కామానిక్యాదౌ చ గుళౌ స్మృతొ
708 గ్తాభావవ కారము సర్వకామపరిళ్యాగో మోకహేశుకయా మకః 8జీ నర్వకర్మఫలళ్యాగః కామకత్యాగత్వ సామ్యతః ॥తీ స్తూయతే కేవలం యస్మాావోచనార్థా త్యయం స్తుతిః ఇచట సాధనవిధానము వర్యవసానము పొంజినందుక సర్ప శర్గుఫల త్యాగమును భగవాన్ (వశంసించుదున్నాడు. జ్ఞాన స్ శొరకయిన (శవణా ధ్యాసమున కన్న జ్ఞానము (శేమ్రరరము. వేవళేటై ముచే యుక్తిచే కలిగిన అత్మవిశ్చుయను క్షానము,జ్ఞానమె యభధ్ర సము కన్న (శేవ్రము- (శవణమనవనులచే గలిగిన జ్ఞానమున కన్న నిదిధ్యాసనకావ మయిన ధాఫ్టినము (శేరు. ఈ ధ్యానమె లేలే శ్ష్రానమునకు ముఖ్య కారణను. అంతకన్నను అనభిజ్ఞు డొనరించిన కర్శఫల తాగము విశిష్షమ- ఇట్లిది (నస్తుత మయినది? దీవి వలన నహేతుక మయిన సంపారము నశించును. ఆ శణముకన శెంకి సిద్ధ పగును, శాంకిపిద్ధికై కాలాఎత రా పీకు కంర లేదొ (శు9లో న్మృతిలో సర్వ శామవ రి త్యాగ ము మోతుహేతువని యంగీకృత మయా నది “యదా స్వే (వముచ్యం తే” అరకు (శు 3 వాక్యములో (వజ హో8 యదా కామాక[కా అను న్సృతి వాక్యవులగో పవృ్చాదయగరమూ లయిన కామన లన్నియొ (వవిము_క్తము లయినస్రూకు మత్త డమ న (బవ్మను పొందునని = వాని భావు. కావుళ్యాగసా మిక్సి ప స బత్యాగము స్తుత మయినది. ఇట్టి యూ స్తుతి పధ (వరోచనము ఆనక్తి కలిగింపగలదు, ఇళ్లు వరోచనూు కరై_ స్తుతి మొన రించుట కలదు. (ా యధాగ_స్యేన పీతః పాగ్భ్రాహ్మణే నాబ్దిరిత్యత3 (ాహ్మడా థాహ్మాణక్వేన స్తూయం తేఒద్యతనా అపి ళ్ళశీ తిఢ్యాశాపి పరిత్యాగ సొమౌన్యాత్తూయ తే "హి సః తదేవం దుష్కర త్వేనా కకోషపాపునక్రో వరం 1! సగుణోపాసనం ప్రోక్తం సుకరత్వాది హేతునా ఆశ కితార తమ్యానువా దేన భగవాన్ స్వయం ళ్క్
చ్వాద కాథధ్యాయనః కం విదధొ సాధనాన్యథక దృష్టా మందాధీకారిణుః పూర్వము | భావ్యాణు డగ స్తుడు నముద్రము (తాగెనని నేటో ఇృయావ్యాణులు కూడ (ఆావ్మాణళత్వ సామ్యామున (వశంసా నృదు అగు -కాప్ం చిననీ జీటి టావ్శాణువాను (శావ్మాలణత్వ సామాన్యమునఅవరి -“మేయ వరాఠశమ నహితు లనియు [వశంసలు పొందుదురు, ఆటులే యిచట గూడ పరిత్యాగ సామాన్థమన రర్య కర్ణ ఫల త్యాగము గృవస్తుత మయినది. అవమీరో పాననము దువ్క-ర మయినందున నగణో పాననము (ఆేష్ట మయినదని సుర త్యాది హేతువు ననుసరించి నికూ పిత మయినది. అశక్షిి "కారతమ్యుము ననునరించి భగవానుడు న్యయ యముగా మంచాధి కారులను జూచి సాధనముల నిచట నిహమూపించెనుం కధం ను నాము మదృక్తా భూత్వా మందాధికారిణః కలె విశేయుః ఫలభూతాయాం విద్యాయామకురాత్మనః ఇత్యభిప్రాయ ఈశస్య తదుక్తం సాంపదాయికైః భై నిరిిశేషం పతం ఛహ్మ సాక్షిత్క- ర్థుమనీశ్యరా8 యే మందా స్తే-నుకంప్యంతే సవిశేషనిరూవథై 8 19 వశీకృ తే మన స్యేషాం సగుణ(ిహ్మశీలనాత్ తదేవావిర్భ వేశ్సాజెదుపేష్యోపాధికల్పనం 100 ఆఅకరోపానకా స్తస్మాద్వస్తుతో యో గవి త్తమౌః ధియోపా జ్ఞానినోత్యర్థనుహం సచ మమ (ప్రియః 101 ఉదారాః సర్వ ఏవైతే జాసి త్వాతైన్రైవ మే మకం ఇత్వాదొ జ్ఞానిప్రాశ_స్త్యమత్యంతం హరిజేరితం 102 తేషామేవ త్వయా జ్రానం సమౌసాద్యాధికాతితాం సదానునర జీయం చేత్యోశయః (శ్రీహ రేరయం 188 “నా భక్తులు మంజ్లాథ కారుల్లై అమతర్తాత్మ ఫల మయిన విద్యలో నెట్లు వవేశీకుకు! ఫల భూత మయిన విద్యలో (పవేకిం చుటకు ఉత్తవూఫి కారు లర్ష్ములు, మందాఫెకారు లెట్టు వ వే?
తాగ) గీ తాభావ వ కా శన -తుకు?? ఇట్టి యభ్మిపాయ మిచట భగవానునకు గలదని సొంట[వదాయా కలు నిరూపించిరి. నిర్విశేమ వర |బనబ్యాము సాయెత్కరించు కొనుటా కసమర్థు లయిన మందాధికారులను నవిశీవమ నిమావణములదే అను కంవతో భగవానుడు సరిశీలించు చున్నాడు వారిపై జూలివడి భగ వానుడు దయ చూపుచున్నా డు ఇట్టిమంచాథి కారులునగుణ (బవ్గామూ నను శీలన మొసరింవగా మనను వశీశృతీ మగును, అపుడా వర [బవ్మాము ఉపాథి కల్పనను లేసండగ నే సాయోత్క-రించును. భౌసిం చును. వీరల కన్న అతేకోపానకు లగువారు వాన్తముగా యోగ విత్తిములు- ఈ యంశము గీతలో నిదివజలో సూచిక నుయినది-' అతేరో పానకు డగు జ్ఞాని! "నే నత్యేంఠము (వియాడను. అభీష్టుడను " ఆకడును నాకు ప్రియుడు, ఆర్తాది భక్తు లందరు ఉదారు లే, అయి వను కాని నా అత్మ. అసి యిది వరలో భగవానుడు అక్యంతనూ' జ్ఞుని (పాశస్తృమును నిరూపించచెను, అర్జునా! నీవు అవరో పాన లయిన జ్ఞానుల, నిరాకారోపానకల నిర్ణణబహ్మోపానక లజ్ఞాన మను నరింన వలెను. తగిన ఉత్తమాథి కారిత్వోముకు నంపొదించి నర్వదొ ఆ జ్ఞానము ననునరింపుము. అని మిచట భగనాను౦ అఆకయమునూ గుర్తింవ వలసి యున్నది. 18. అ జ్వేష్టా సర్వభూ తానాఐ మక, కరుణ వవ చ నిర్మవెోా సనిరహూం కార నమదుఃఖనసుఖః తుమి |
ఆధ తత్వవిదాం ధర్మజాతం మోక్టైకసాధనం 104
ముముక్షూణాం హితార్థాయ హరిణాతోపదిళ్య తే
పశ్యన్సర్వాణి భూతాని స్వాత్మ క్వేనాకేరాత్మవి్ 19
దుఃఖ హేతావపి న్వన్య (ప్రతికూలధి మోజి ఈ
న ద్యేష్టా సర్యభూతానాం కింతు మెబ్రీయతోఒఖిలే 18
దుఃఖి తేషు దయావాంశ్చ సర్వభూతాభయప్రదః
దేహే దేహోపకరణే మమేతి (ప్రత్యయోక్ష్యి తః (7
ఆనై్వైతాత్మావటో ధేన నిష్కా9ంతోఒహం కృ తేర్చులాత్
ద్వాద శాధ్యాయను లస రాగ ద్వేషవిహీ నత్వాద్యన్య దుఃఖసుఖే నమే ఆకృష్ణస్తాడితో వాన్యైర్నిర్వికారమనాః క్షమీ 108 మందాధి కారులకు దుమ్క.రనువి ఆయమకోపానన కొంత శా నిం వైతీ్ మయినది. వారలకుసుకరమ౦ నగుణో పొసనము శక్తి తాత శు .మున నితరసాధనములు (వతిపొదితను లబినవి. సగుణో పాన నన్తుతికై, 'అతరోపాసన నింద యున్న దే కాని యవి శీర మని కాదు. నింద “నిందక్టికు నిందించుటకు గాదని విభేకుము స్తుకంచుటకె యనిన్యాయ మున్నది. కావున అతరోపానసలె [వశన్తృలేములు వారి జ్ఞానము శధర్శ్యజూతము అనునరణీయ మగును ఇ నిచట న్లోళనన్హకముక అతరోపాశకుల (వస్తుతి |వతిపాదిక మగును. తత్త్వ విదుల ధర్శజాతము మొవ్రేక సాధనము, _ముముక్ు: వుల హీతమునక్షై భగవాళ్ ఆ ధర్మజాత మాను నిసేశించు చున్నాడు. ఆతు రాత్మ నిదుడ: నర్వభూతములను స్వాత్మగా దర్శించుట, దుఃఖ -ఫ-తు వున్నను (వలికూల థావను 'శేక్షండుట అవళ్యకము, ఏ భూత యును బ్వేసీంవని వాము అఖిలమునందు మైీయుతు డగువాడు, చుఃఖతుల విమయమున దయగలవాడు, నర్వభూ కాభయ [వదుడు, ' జీవామున గాని జేవోవకరణమున గాని “బవ నావగియను ఛానమా "లేనినాడు అద్ర కా త్మావ బోధనముబే అవాంకృతి మలము నుండ్ విడిబడిన వాడు కాగ జ్యేవవిహీను. డెయినందున సుఖ దుఃఖము౨ను నమవముగా భావించు. వాడు ఇగరులు లొగినను తాడన మొనరించి నను నిర్వికార మనన్కు- డై తమా మాక్తుడై. యుండువాడును న్వై మ న కర్మ యోగమున నన్ను సేవిచుబాడు సొకుప్రియుకు 14. నంతుష్టః నతతం యోగీ త తాత్మా దృఢనిశ్చయః మ య్యర్సిత మనో బుద్ధిక్యో మవృ్ళకః న మే (వియః! పాప్తాలం,పత్యయో లాభాలాభయో న్పర్యదా వశీ సమాహితమనా దాంతళలీరేర్మద్రియ ఆత్మని 189
గా గ్ కాభావ, నకాశనుం అచాల్యో నిశ్చయో యన్య వాదిభిశ్చ కుతార్కి= కైః గ: నమర్చికాంతఃకరణో వాసుదేవే పరే మయి [ ఈదృశో మత్స్వరూపోసౌ మద్భృక్తోతిప్రియో మమ శరీర స్ధిరివై లభించినళు లభింవకున్నను గుణ నహీతము లర చిననుగుణరహితము లభించినను భోజవా చ్భాదనాదు ెట్టినయిన ని ఇాలునని నంతుసష్టుడు, నిత్యము యోగి నమాహార మనన్కు-డు ఆలే (వణ మయిన మనను గలవాడు, శరీరేందియ నమూావానునో నంయత మొసనరించిన వాడు కుతార్కికు లగు వాదు అెంతగ వాది?" చినను దృఢథు డవీ చాల్యుడు నగు వాడు స్ట్ (వజ్ఞుదు వాసు 'బేవుడ జయి.న నాయందు మనోబుద్ధుల నమర్చించిన వాడు మరఠ్స్యకూ పుడు” మద్భక్తుడః, అతడు నా కత్యెంతము [పియుడు, శుద్దాతుర 1బహ్కూ విదుడు నదాత్ముడు నా కిష్టుడు, బానర్షామర్ష భ యాద్యేగై ర్నుకోయఃన చ మే |వియః! సంతప్యతే న యః కళ్చిదసి (ట్రహ్మవిడో యతః నయః సంకప్యతే దుష్టజనాదప్యద్వయాత్మవిత్ 112 (ప్రియలాభే మనోవృ త్రి; సుకాభివ్యంజికా సియా రోమాంచన్నాక్రుపాతాది హేతు; సా హరశదితా [118 ఇష్టమా తేఒసహిస్టుత్యమమ ర్షళ్చ భయే ఖ్ధా చిత్తవ్యాకులతో ద్వేగ ఇత్యేకై ర్భాఫింతిహేతుకై ॥ 11కీ స్వయమేవ పరిత్య క్రస్థ త్వదర్శి సమే [ప్రియః శ (ట్రహ్మావిదుని వలన నెవకును గం3పుకు కారుండకవలిను ఈ అద్వయాత్సవిదుడు దుష్టజనుని వలన సడ కంతపుదు కాకుండ జాజటి వలెను, వార్చామర్ష భయో డ్వేగ రహితుడ్తు శానలెను, ఇవ్టము లభిం 'చినవ్వుడు సుఖాభివ్యంజక మయిన మనోనృత్తి చార ము, ఇది రోమూాం అటి యై చనము అశ్రుపాతము మొదలగు వానిని గలుగ జేయును. ఇష్టమా వకు విభూతవుం కలిగిన నును ఆసహిష్ణుత్వము అమరక్ష మగును.
భయము (వనిద్ధమ* చిత్తవా క్రో లత ఉబ్వే” మ, ఇట్టి వన్నియా శాంతి హేతువులు. వీనిచే న్యయము గా పరిత్యక్త్తు డు తత్త్యదర్శి నాకు [వియుడు, 16. అన వేతుః కుచిర్ప్వత. ఉచానీనో గతివ్యధః నచ్వారంభవరి త్యాగ్ "యా మద్భుక్రః శ మే (వీయః | నినృహః సర్వథో గేషుబాహ్యూభ్యంతర కౌచవాన్ ఉపస్థితేషము కార్యేషు నద్యో జ్ఞాతుం కమోర్ధత; 116 కన్యచినై్నైవ మిత్రాదేః పతం భజతి నిర్భయ: దుర్ద నైస్తాడ్యమానో పి యోజఒనుకృన్నవ్యధోఒధవా 17 ఇహామ్యు(త్రార్ధకర్మాణి త్య క్తుం శీలంపిా యన్య నః సర్వ భోగము లంద ను నిన్నృహుడు కావో భ్యంతర కౌచము కలచాడు జ్ఞాలేన్భములు కర్శవ్యములు నంపావ్నమః లయినపు౪ళః తెలి చఈరుట కాచరించుటకు నమార్జుడు. వ్ మి(_ళాదులవతుతును వహింవక ఉదానీనుడుగా నూండుషాడు నిర్భయాుడు, దుర్దసులు తాడన మొ; ఠిం చ్నను వ్యధ ేనివాడు ఇనా వ తార్ట కర్మలను విడనాడు న్యభావ ము కలవాడు సగువాడు నిత్యము తత్వదర్శనడు నా భక్తుడు “ భగవా చుడ నయిన నాకు [వీయుడు, 17. యో-'న వృామ్యతి న ్వేస్ట్రి న శోళతి న శ్రాంకత్రి శుభా ళుభవరి త్యాగ్ భక్తి మాన్నఃన మే [వియః! న హృష్యతీప్టసం పతా తప్యతే న వివర్యయే న శోచతీష్టనాశే యో న్నాప్రా _స్తమభికాంకత్రి [0 పుణ్యపాపే పరిత్యక్తుం శీలం యన్యస మే (ప్రియః ఇష్ట నంవత్తిలో వాక్షము పొందడు, అనిష్ట (పాప్పిలో విపూ అనాతె దము పొందడు* ఇష్ట నాశమున శో! ము పొందడు. లభింవని దానినీ కాంతీంవదు.. శుభమకుభ మనదగినది పుణ్యపావములను పరికష్ష జం-చచు శీలము ననె యుందున్ను” అట్టివాడు భక మాన్ బ్ఞానవా౯ భగ ఇళ అయిన నౌ కలేడు (వియడు. .
711 గ్ఠాఖావ, నకాశేజూ 18, సమః శతొొ మిక చ తశా మాా?ాపమొన యోః శీతోననుఖదు: భేషు సమః సంగ మవివర్డితః | 19. తుల్యనించా స్తుతిర్మానీ సంతుష్టో యేన కేన చిత్ ఆనిశేరః స్రామతిః భక్తి మాన్నే (ఎమో నరః | శతౌ మిత్రే చ పూజాయాం సమః పరిళవే చ యః శీతోష్టాదావసహ్యేపి స మోఒధ్యాసవివర్ణిఈ [21 తుల్యే నిందాస్తుతీ గోవగుణకీ ర్తనలక్షణే యస్య సంయకవాజ్మానీ సంతుష్టో యేన కేనచిక్ 128 శరీరయ్యాత్రామా డ్రా శ్రే ప్రాప్తేపి విగతన్పృహః శూన్యో నియతవాసేన స్టిరా యస్యాద్వయే మతిః &8కి ఈదృశో భ_క్రిమాంస్త త్వదర్శీ నిక్యం మమ (ప్రియః పునః పునరుపాదానం భ క్తే స్టేనేతి గమ్మతే కీసర పుష్కలం కారణం మోకే భగవద్భ క్రిరేవ హి పూర్వమునిరూపించిన వాని యిదివిన్వరణము-శతువ్రునందం మితునందు పూజలో వరిధపముోో నము, నహీంవ శక్యము కొని శీతోస్టాదములలో గూడళముడు, ఆధ్యానవివర్టి శ కు దోమను +కీర్వ న రూవము*యిన నిండాస్తుతులలో సముడు. హాకృంయ రుదుకల వాడూ మౌని. వీవి లభి;చిరరు నంకుష్తుకు. కేవలళరీక యూూతకు లభిఃచిక చాఎయందుకు నృృహారహీకుకు, నిరుక వయున నిజేవనసిచారముూ "లేనివాడు. అద్య మాత్మ రుందు స్థ్రకమతి యసదాప ఛభక్తిమూక్ జా థి న శైననార, ఈ $డు సికవైకు తీత్త్య్యవర్శరుకు. చాస పైరుకు దక్పిశ దానినే మజ) కుజ జెక్పుబ హే వపు ర్య యం భక్తి రుఫొచాగ మొరరిచుబ నరూాకుకున భగవవృ క్రియే. పుష్కల కారణ చని యవశత కుగుకు, ఇచటిధ క్వినుక్య కుం (టై ళ్మనిష్టూ వర మువిపర్పిండ చగునుం £0. యీళతు థ ర్మ్యామ్బళే విదం యథోక్తం వర్యు పాన తే (శద్ధధానా మత్పరమా భన్రాస్తేఒఫీవ మే (విరుగాః | అద్వేష్టృశాది చిహ్నాని జీవన్ము కృశరీరిణాం
డ్యాదళాభ్యాయనూ 715 న్వభావభూళానీమాని తదుక్తం వాార్ధికే స్ఫుటం 128 = శత్పన్నాత్మావటోధస్య హ్యద్వేవృశ్వాదయో గుణాః ఆఅయత్నతో భవంత్యేవ న తు సాధనరూపిణఃొ 12 సంపాద్యమానం యత్నేన ధర్యజాతమిదం సతః విర క్రస్యాత్మజిజ్ఞాసోర్ముముక్షోర్యోకసాధనం 128 ఇళ్యుపపాదయన్నీళ ఉపనంహరతీహ తత్ జీవన్శృ క్క శరీరులకః ఆద్వేమృ త్వాదులు చివ్నాములు స్వభావ మూవములు, ఆమరోపానకాదులకు ఈ ధర్మజాత మంతయు లమణ భూతము న్వకథావః ధను. ఈ విషయము స్ఫుటముగా వార్హికమున నిరూపిత మయినది “ఆత్యావవోధ ముద ౫ంచిన వాని కీ అబే "త్వాది గుణము లన్నియు ఆయత్నముననే గలుగును. అవీ సాధన కగూవనులు గావు ” అని వార్తిక వార్త. ఈ యంళకమే పూర్వము సై (వథ్ఞై లత.ణ రూవమాగా నికూవితి మయినది: ఈధర్మబాతెము యత్న పూర్వకముగా నంవాదిత మగునేని విరక్తు డాత్మ జిజ్ఞాసు వయిన నుముయువునకు మోతసాథధన మగును, భగవాన్ ఈ ఆరంశము నువపాదించుచు నమూావ్త మొెనరించుచున్నాడు* య్ సన్ముముకవో ధర్ముజాతం సర్వం మయేరితం మోక్షహేతుకయా స్వాద్యామృతవత్పర్యుపాన తే 158 యత్నేన శ్రద్ధమోపేశా అనుతిస్టంతి మక్సరాః ఆస్టితా ఉత్తమాం భక్తిం (బి హ్ళైక్యక్షానలతణాం 101 భగవాన్వాసుదేవోహం యేషాం 'ప్రాసష్యృతయా మతః భ క్తాస్తే-త్యంతమన్నిష్టై మమాత్యంత పియాస్సదా 189 యస్మాద్ధర్శమిమం సమ్యగనుతిష్టన్న్రియో హరేః తిస్మాన్ముముకుణా యత్నాతృంపాద్యః [శద్దయైవ సః 1838 నన్యాసు లయిన మముయువులు నేను నిరూపించిన యిీాధక్మ జాతనును ధర్మామృళము ధర్య్యామృత మనుట ధర్హు రూవమగు ఆఅమృలళేము:. అమృతత్వసాధన మగుటచే అమృతము, అమృతము చలె ఆస్వాద్య మగును గావునను అమృతను.-ధర్శయాత నుధర్మ్య ము ధర్మ సాధనము ధర్మ్యము, తదూప మగు అమృఠ మ.ధ ర్య్యామృత ను
716 గ్ తాభావ, క శోశేమూు దీరిని మోశతహేశు వరి ఉపాసిం చు వాసు ఆ ర్నాద్యామృతముగా నుపాసించు వారు అత్యంత యత్నమున నముధిక శద్ధ కోను పాసించు వారు మతృ్సరాయణులై అనుష్టించు వారు ట్ర) మ్రైక్యజ్ఞాన కూవమగు ఉత్తమ భక్తిని అనునరిందచిన వనారకసుదుకు. వాసు జేవధగ కానుడనగు "నేను వారలకు పాప్యుడను, నా రత్యం3ము చున్నిష్టు కలవారు, నా కత్యంతము నిత్యము ప్రియులు, ఈ థక్శముశు చాగుగా ననువ్వ్యీం తురుః, గావున భగవనానునక్తు ప్రియులు, కావున ముముడేఖవులా న గానీ ధర్మమున యత్నమున నంపాదింవ వలసి యున్నది+ తదేవం సగుజ్యబ హ్మోభిడ్యానపరిపాకతః 1బహ్మానునంఢానస్యా ద్వేష్ప్రృక్వాదియుకస్య చ $కిథ ముముక్షోర్థాననంసిద్ధ్యై శ్రవణాద్యనుకివ్షకః త_క్ర్వసా ఇత్క తేర్కోకసంసిస్టర స్త్రి నిరంకుళా 1శీథ్ త ద్ధేత్యుశ్రతివాక్యార్థాన్వయయో గ్యో ముముక్షుఖిః తత్పదార్జోనునం ధేయ ఇకి సిద్ధం హ్ మధ్య మే 126 భక్రియోగ్యప్రథఢానోయం మధ్యమ, పూర్తతాం గత ఆందువలన సగుణబ్రహ్మోభిధాస్ర్ర నవరి పాకము వలన నికు పాధిక (బహ్మోను 0థానము కలుగుకు. అ జ్యేష్ట క్వాదిధక్శ యభుయ డంిన ముఖ్యాధి కారికి [శవణనునన నిదిధ్యానన ములను మరలముకల అవృత్తే ెెొుసరు చుదానిక వే నాంకవా కాస్టర్ద తత్త్యసాయా త్కారయు కలు గును నిరంకుశము గా మోోూయనంసిస్థియు. కలుగును అందు కూన నమువ మహావా శ్యాన్ధాన్య య యోళ్ళు నుమున తకృదార్థ మును నంధేయమసకు. ఈ యంకనము మధ్యాశుమట _ శుక నిర్మీశ చనం నది భక్తి యోూగ బభానమంన మథ్య మమట కః ఫపూర్షమ యునదిం యో (బి హ్మాళ్మాకవాఖ్యః శమదమనిర తై ర్నిత్యమవ్యాత్మవిద్భిః ధ్యేయోప్యత్యం కసూక్మ స్తనుయుగ మతిభి ప్రష్కరారాధవో థై భక్రిర్యస్యోదితాంతర్హ్భృది సపది జవాన్నోచయేద్భాంంతిజన్యాత్ దేహాద్యఢ్యాసపాళాత్స చ వసతు మత్తౌ కృష్ణ ఏవేళ్ళరో మే క్్త్
ద్వాద శాధ్యాయముు 715 అధ్యాత్మ విధుఎగువారు నిత్యఘ్నూ శమవను నిరతుశై అతర వ్యాను ధాష్ట్రనింవ వలెను, ఉపాసింవవలెను, ఇది యతస్టంతము సూత్మము, అముతులగు అజ్ఞులా రాధింవ శక్యనుం కాదు. అంతర్హ్భృద యమున భక్తియుదయింపగా నది జసుఐను (భాంతిజన్య మయిన "జేవోద్యధ్యాన పాశము నుండి విమోచింప. జేయును, అట్టి అతర (వా కృప భగవానుడు నా బుద్ధిలో నివసించుగానవుత ఇతి భావ్యపకాశే శ్రీనదానందవిదాకృ తే యుగ్మోపాసావివేకోయం ద్వాదశ: పూర్ణ్తాం గతః 1 188 (శ్రీ సదానంద వికచిత మయిన గీతాభావ (వకాశము నందుయః గో పాననావి వేకము నగుణనిర్లుణో పొసనా వివేకమను పేరు గల చ్యాదశా ఇాషస్ట్రయము సంపూర్ష్మ మయినది ః నత్యం వరంధీమహి న య. (శీక్ళ ష్హ్టస్థ వః శంక సత్యం జానం విశుద్ధం సరము ఇవప్పర్నిత్యము క్రన్వభావం స్వాధ్యస్తాక్షాసళ క్రిం ప్రవిశతి కలయా (విహ్మ యద్వేదవేద్యం ఆం౦తర్యామీడి గీతం శతపధవచనై _స్తన్మహో ఒనంకమీడ్యం (శ్రేమక్క్బష్టావిదానం విఫలభభయహరం నంశ్రయేఒహం హృదిస్టం ॥ 1 అ ద్వైతటోఢాబ్దస హ్యన్రరళ్ళి; శాం తేర్తతాయాః కిల కల్పవృషః నంహార సంతాపవినాశచం[ద్రః కృషః సదాహ్లాదకరో మమాస్తు ॥| లై మేఘళ్యా మోఒవదాతః స్మితమధుకముస్తోరవేతై )కపాణీః _ వీళత్చో; సమ్ముఖేఒజ; [శు3సురభిప మోదోహనార్దం (్రవృత్తః లోకొనుద్ధ ర్లుకామః (క్రుకివిశదయశాభ _క్థీవళ్యోఒమలాత్మా న్వామీ సర్వన్య కృష్ణో వనతూమణు మఠొ (బహ్మావిద్యాశ్రితోజనొ ॥ క
వి
పీతం వాసో దఢానం విజయరధగతం (బహ్మురుద్రాదీవంద్యం భూ మేర్భారం జిహీర్తుం నవజలదరుచం శంఖచ కాబ్దిహ స్తం పార్ధవ్యాజేన టోకం నిగమమతసృతా యోజయంతం మహేశం థఢ్యాయేన్నిత్యం సుసేవ్యం సుజనమతిగృహం కృష్ణమానందకందం 1 € బంధో చృేద్యాళ్మటోధం తదనుమతిమలోచ్చే దనార్హం స్వధర్మం తజాం శుదిం తతోదావిలకరణఫలం జాననిషాం పరేషాం
ణి ధి ట్లో జో 9 ౬ యో భక్తాయ (ప్రియాయావదదమలయళా, శ్రీపతిర్ప ర్మగోప్తా స్ శ్రీకృష్ణోఒఖిలన్య (భమతిమిరహరో భాతు భాస్వాన్మమాంతః! ౪ మహీభారోద్ధారం సుజనపరివారం పురగురుం
గుణాఢారం సారం నిరవధివిహారం రసరసం
పర్యపేమాగార్మ వజభ్తువ్నిసుచారం కలపదం
హరిం వారం వారం'హ్మాదీి గళముదారం సుకలయే 8 యం యోగీ శ్రద్ధధానః [కతుభిరపి యజంళ్చి త్తకుద్ ధ్రైతి మోక్షం సాంథ్యో యన్నిష్టయాప్తాపరిమికపదధీర్శజ్ఞతి స్వే సుఖాబ్ధా యత్స్బృత్యా కామళ్ళతుం హ్యపనయతి సుధీః సాక్షీణం నంవివిచ్య సౌంతే తం దీనబంధుం గురుమతిసుహృదం సంస్థితం కృష్ణమీడే ॥ యమారాథ్యానంతం రవిమనుముఖా (హ్మపదవీం
విదిత్వాతై 9లోక్యే సుజనమణితామా పుర మితాం -గ్రోతీనాం సిద్ధాంతం (స్రధితమహిమా దేశికవపుః
స్వభ క్రాయాహేళశ సమహమమలం నొమి శతళ, ॥ 8 స్వస్మిన్నిశత్వటోధాద్యగవతి సుతానొ భ క్తిరాపాదితాద్దా
ధీహేతుః కర్మనిష్టా (క్రతుఖిరపి తథా జాననిషోతమోకా
సత్యం (బ హైక్యళక్వం [పతిపదముపీతం “వృశ్యమిధ్యాత్యమేవం
యేన ్రీశాంిధామ్నూ తమిహమురరిపుం కృష్ణమేవావలంబే ॥ క ఆశీయో వాసం బృ౦ందావనకృతనివాసం [చుతిపదం
కలావాసావాసం సురనర సుఖావాసజలధిం
మహోల్లాసోల్లాసం సుజనహది వాసం గుణనిధిం
(పతిశ్వాసం వందే నిరవధి విలానం మధురిపుం ॥ |ల్ వికవధి సుఖవార్థిం కాంతికాం్నాశ్రితం శ్రీ
ఫముఖగుణనివానం నర్వయజేజ్యమూ _ర్తిం
సకలసుహృ్మదమీళశం నర్వవేధోంతభూమిం
యదుపతిమభివందే భాంతివిచ్శేదహేతుం ౫ |ప
8 ఫష్కాామః కర్మయోగః। నవదిరతికరా యేఒన్యపాదారవిందే జ్డానం వైరాగ్యయుక్తం భవతి చ సులభం యన్య భక్త్యా నరాణాం కామ్మక్రోధౌ నిరస్య స్టిరమ౭ిరమి తే లభ్యతే యక్చఏసాదాత్ తం స్వారాజ్ర్యైకహేతుం నవజలదరుచం కృష్ణమేవానతోస్మి ॥ 12 వదం ధ్యాయన్ ఢ్యాయన్ సుజనమునివంద్య౦ మధురిపోో + గుణాన్ స్మారం స్మారం భవజలధిపారం గవముమయకః రసం పాయం పాయం యదువతిగిరాం వేదశికసాం మతిర్భూయో భూయో మమ హరిపదాట్టే (వ్రవిశతు ॥ క్రి యోగో జ్ఞానం చ కర్మ (క్రుతివిశదవలం యస్య భక్త్యా జనానాం [బహ్మాదీసొం నియంతా విజయరధగతో యంతృరూపేజ యోధూత్ యోగి ధ్యేయన్వరూపో నిరవధినుఖదో (ిహ్మువిద్యాగురుర్య్యు శృష్టోసౌ భక్తివళ్యో వసతు మమ హృది స్వాత్మకూతో 'మమాద్ధా ॥ 14 ఘనశ్యామం వామం సతతమభిరామం టతుపతిం టి యో ఢామాకామం విమలసుఖరామం ముసిగతిం సు దామాద్యారామం విధిహరలలామం (కుతిమతిం (శ యే రామారామం భగవతి విరామం (వజరతిం కక్ యో మాయావీ మహేశః (ప్రకటితిమపామా వేదసిద్ధాంకగితో యో ఠక్రార్ధం న్వరూపం సుఠనరవనజం 'స్వేచ్చయా ధత్స ఈళ యస్యాంఘద్వంద్వమీడ్యం జనిమ్యతిజలధిం సంకర ౦త్యా[శ8ా యే తం శ్రీకృష్ణం హృదిస్ట్థం సతతమిహ ముదా నం్యశయేఒహం సుభ క్యా ః 18 మాయా యస్యాతిగూఢా (పచురగుణయుకా సర్వనంసార హేతు, నోతర్తం తైః సుశక్యా హరిపదశరణం య్ వపన్నాన భక్త్యా యత్పాదాంభోరుహాంతర్భ్ర్యమర ఇవ జనః సంప్రవిశ్యాతిరత్యా మగ్న న్తతై9వ నిత్యం తమిహమురరిపుం కృష్ణమీశం ప్రవద్యే ॥ 17 యళో భూతిర్హర్మో విషయవిరతిః (శ్రీః (శతిమకిః గుణాః సాకల్యేన (ప్రభవతి సదా య్యత్రవిమలాః సతిస్టాం సంప్రాపా భగవతి పదే తం నిరుపషమం ఇశయే కృష్ణం ల క్యా (శ్రికమమర పూ త్యైళ్ళ మునిభిః ॥ 18 యో వేదాం కేఒక్షరాత్మా బహంసుకృతవతాం ధ్యేయ ఆశందకందః 1పేన్టూ లథో్యో య ఆరాచ్చరమచరమిదం కల్పితం యష్ష శామ్ని యం (పాప్యావృ త్రిహన్యో నివనతి పరమే స్వే మహిమ్మ్యాకృని షః తం (్రీకృన్ణం ముకుందం స్పితమధభురనుఖం సర్వదా సం శ్రయేజహాం॥ 189
టీ పర్మబహ్మానండే సకలసురవంద్యే న్వరనతః కృతద్యంద్వే మందాకృతి దచనుజక౦దాంకుక హూదే ఆయః కందే నందాత్మజ ఉదికచం్యదస్కితముఖే జు ముకుందే స్పందో మే భవతు మనసో ద్వంద్వవిర తే! ॥ యద్విద్యా రాజవిద్యా ఇతిభువనవినృతో యక్య భూతే; కణాంతో యస్మిన్ న్యస్తాంతిరాత్మా త్యృజతి జడరడిం దుఃఖదాం (ఛాంతిమూబా౭ దుష్టాబారోపి యస్య పధితసుయశసో భకక్తిలేశేన సాధుః 21 తం భూమానం విళుద్దం విధిహరశరణం కృషవేంవ్నాశయామి ౪ న! పమ్మితం శ్రీభూమిం సకలగుణలక్ష్మీనిధివిధిం సవ్మికంత స్మ్యాయం విమలమతి'సేవ్యం గతిగతిం ధంాదీశాధీళశం నిభిలజగదీశం [కతుపడిం విధీశేశం (శ్రీం భజ జన ముకుందం తశుతిపదం ॥ 2౭2 య సై్యైశ్యర్యాదిభాపం మువిదివిజగణానై వ జానంతి సర్వే య స్యే కెమ్మాతసిద్ధం చరమచరమిదం నృజ్యజాలం సహేశ్రైః యస్యాంతో న్నాస్త్ భూతే రతిగహనగ తేరంకతో యేన నర్వం , విశ్యం వ్యావ్తం తమీళం సకలసురపతిం కృషమాద్యం నతోస్మి క 25 జాని లు యం యోగినో విగతథోగభరావిలాషా, శాంతాః నసమాధిసికళా విగతై షణాంకాః 'పాజాన్నియమ్యు హృదిపౌఖ్యపదం విళుదం ధ్యాయంతి తం యదుపతిం హృది చింతయామి ॥ 26 సదా లమ్మ్మ్యావాసే సకలమునివంద్యే సుఖనిధా మహాభాగ ్యాశ్ర్యైేయే చిదణు మకరందే సుమతిడే విధీళాదా విస్వా దేష్ట-౦కుకయవసుచిహ్నే కత్తిపదే మనో ఖభృంగో ము శ్రుీహరిపదసరో జే పవిశతు పే సమ్యుగ్యేవై రధీతైః | శుతిమతివిధినా (త్వనుషానతో౬సి స్వాంతః శ్లేశై _స్తపోభిర్నిజసమకనకై ర్భా9హ్మజేభ్యోపి దత్తైః శక్రో నైవ లోకే కధమసి దివితై రో౦ష్టుమిచ్చోది ర్ం శద్రో యో-నన్యభ క్త్యా (వవిశతు పహ్యాదయత్తి వ్జీ స కృ షః నభ కిః॥ 26 జో ణా జ్ _._బనాడౌ సంసారే జనిహృతిభయే (బ్రాంతి నిపడే టల... ఉనై. ర్మ్యడునిరపి వేడానువచ న లె బు చే త్యసోత్యు కా సతిపదనరో జే్వే స్ఖచే న ల న టి నల... ప్ప గ్ మాం. ఎర రేసీ
మా ళఈ ర్క రచనలు నాట్యవేదము 1, ఓ నృ త్తరత్నాపళి 1, ౬ శృంగార్నసకాశము భావ్మపకాశము రసభారతి నాటకమీనూంన లకతజణాలంకొరము కావ్య్యవకాశ ము రసగంగాధరమణి అలంకారసూతము కొచిత్యవిచారచర్చ ధ్వనిసారము నవరసగంగాధరము ఆంధ్ర్యపతావర్యుద్రీయము సటస్యూతమ్ సహవృాదయాలోకలోచనమ్ పీకావలి వో క్త్ జీవితము మహిమదర్పణమను గిళానూ(తననలి మాధవగీళ గిఠాధభావ్యవకాశము దేవీకథ థ్రీ సక్యోపదేశము
మూల్యము : దు. 15-00 . లూ దందిండం 2069960606 6 6699969966 రో2 దది 909 260292 09909౬ 56 అర న వక సుధామాధటథు
- పరమదునోజ్జమై, పరమపావనమై, సరమార్హమై, పరా వ. వ న సనన పన సక ంం త్పరమయి, వేదవేద్యమయి, భక్తులపాలిటి పారిజాత మై, ళా వగు అధ్య అస్య అమ్మ క స జ త ళ్ అలన ల జ్జ ల ఏ మహామవాన్సు _ నవభావఏత భారతి (పాక్తపస్సు (శ్రా వకదుంయు సత్యసాయి భగవానుడు మాకు (పసన్ను( డమ్యెడుల.
- ఆధ్తల నొడ్డు( జేర్చు(గ, భవారుల మార్గము దిద్రితిర్సంగా, ధూట్తల బుది మార్చంగ నితోఒధిక ద్రైరాము దూకుం గూర్చంగ్యా మూరి ధరించు ధర్మపథమో యనసా త్వక్ చప రియె ॥ అవాలి అా=వి అలాట్ రాయా వర్తిలు పుటప ర్తి భగవానుండు మామ (పసన్ను( డయ్యెడున్. కి. ఆయళ భక్తి మొక్కైద మహామహిమోప్ట్యల సత్యవవ్మ శం స్పాయికి, లోక రత్షణ విధాయికి, భక్తమనన్సరోరుహ
- నాయికీ, వీన హీన జనతా ఫలదాయికి, తల్లి గుండెలో హాయికి, సటస రి కలళాంబుధి శాయికి ౩ సత్యసాయికిన్ ! ' 0 ఎం ఉ 4 చారుతరంబు “సతు” (పచారమకే : సరమార్జి “ధర్మ” మా + చారమబపే : నితాంతమగు “'శాంతి"”" న్వభావమకే & ప్రసన్న గం థీర శుచిస్కితంబయిన “పేమ” స్వరూపమే 1 “అహింస”యే హారమకే : (పళాంతి నిలయం వివి స్వామికి ఆలయంబటే £1 $.. అవిరళ సత్యసంగర విహార మహారథి, దీనహీన, మొ " నవుల సముదరించు కరుణారసవారధి, (_సత్యుషఃస్ఫుర యి న్నవనళినేక్షణమ్ముల సనాతనిసారథి “సత్యసాయి” “మా ధవ సువచః పయోనిధి”” సదా వెలు(గున్ “వల్తపషతళాయిత్హై” ల" న ? జ్ |. | ౯ ' ౩జీ గ్గ , కళ్లు ఇ! 140 | జ్ న వు న మలు ౨అడిధలద లం ంచిలది లద 6666 లలందిలిఠి దిందలద6 దిలరిలల దధి ందిలిదిల దిదిలి ది 6 దల