Telugu chethana varthanam - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

జి చెతనావరం౦ అాణామ (వచన కవితా సంకలనం ) సంపత్కుమార చే. నరసింహారెడ్డి “పేర్వారం జగన్నాథం నుష్రసన్న వంపాదకుతు కోవెల సంసత్కుమారోబార్యులు క0ల న్యకుర్‌ట గ సాహితీ బంధు బృందం శ క, 6/714 లమష్యర్‌ బజోడు టీ "హనుమకొండ వరంగల్లు = 1,

45111608 0. 6 ౧౪24సఉ 4 నికత సిన్‌ - ₹010016 11 ఇవి 22901087 0 6010602 [ల6 ₹౪ల56 0667 ఠా 9200 026000ుజారు ఆ పతకం కాంగేరే? ఇ. ఏ2బ్రఏ2డే కడు, 8202520202 ంకకలే 32 వ. 8290ఫైఎరయుు2ణంయ32 విళవ1పనిండే 90 జరు పేజండే డట న. 5/7 14 12022 అ2222 | 2౧2౧౫౯ పయం2మకంఏ6ేజ, అజయ ంైతికాపే 2 మండ ౧0 2220 060 ఇ | ఒం ఖ ం “ఎం కట ల కణ యటం: 254 200. 1970 వైగంల య. క్‌ గ ల్‌ “ల్‌ తంథొల ౫౦ గళ్ళ ' క్‌ి లై న ౧07జా కేట్‌ 36012 ₹0ట్యా8 6౦. 10౯ ౧౮916: ల అట గ్‌ 2ంరేమే2. 3202342602 వ2రపీ2ట పంబ్రం12ిళలిట్సు పే? రేలజ026ే విట టి త్యజా2 వటకు ౪2206212

మనలోమాట మూడు నంవత్సరాల (క్రితం మేము వికటించిన “చేత నావర్త౦ి (మొదటి భాగం) ఆధువికాంధి సాహిత్య వ్రవంచంలో అపూర్వ వంచలనం కలిగించింది. మాఠన కవికాళకానికి వైతాళిక గితిగా పాపాతీ లోకం గుర్తించింది. అభివ్యక్తిలో ఆలోచనో రోరణీలో కొత్తమలుపు విచ్చింది. ఆటవిక మనస్తత్వంతో అశ్రీలాన్ని వరించిన ఆరాజక శకులు ఆత్మావలోకనం చేసికొని ఉత్తమ వంస్తారాన్ని 'పెంపొందించుకునే అనకాళాన్ని శల్చించింది. పాపాత్య విలువల్ని కాపొడీందిం సాహిత్యంలో సువ్యవస్టమ కాపాడే సంయత్నంలో మేమీ వ్రచురణ కార్యకంమానికి పూనుకున్నాము. మా కార్యక్రమంలో భాగంగానే మళ్లీ “చేతనావర్తం” కవుల రెండవ శవితా వంకలనం పిచురిస్తున్నాము. పాపాఠత్య ఏిపాసువుల ఆదరాభిమానాలు సదా లభిస్తాయని ఆశిస్తున్నాము. మా కోరికను మన్నించి తమ రచనలతో ఆలంకరించడమేకాక ఈ సంకలన సంపాద కత్వ వాధ్యత వపాంచిన (శ్రీ కోవెల వంవత్కుమారాబార్యులకూ..... మిగిలిన కప్పులు (ఫీ మే వరపింహారెడ్డి, శ్రీ పేర్వారం జగన్నాథం, శ్రీ మప్రనన్న గారలకూ.. ముఖవక్రంపై ఆతీర రచన చేసిన కళాకారుడూ, కప్సే శ్రీ శీలా వీర్రాజుకూ.... నుద్భణలో మాకెంతో తోడ్పడి'ఉచికత సలహాల విచ్చిన... “యువభారతి? థ్రీ వి, విశ్వవాధంకూ... "అందంగా ఆలవ్యం కాకుండా ముదింంచి యిచ్చిన విజయ పై స్‌ అధిపతులు (ఫ్రీ వళ్ల తామకోటార్యకూ.... దాని సీబ్బందికీ మా హృదయ పూర్వకాభినందనాలు, త్వరలో డాక్టర్‌ మాదిరాజు రంగారాపు “” ముకళాలు._ఉష అగమవనం * (వచన కవితా నంపుటి) డాక్టర్‌ కోవెల నువ్రనన్నాచార్యుల “పాహిత్య వివేచన” (ఆధునిక సాహిత్య వ్యాసములు) స్పిచురింపటోతున్నామని తెలుపుటకు సంతోషిస్తున్నాము, హనుమకొండ [క (| మి 25.8.1970 గాబటాత్‌ ఒందు జందం;

0 కప్స్‌ సాహితీ బంధు బృందం లే "ఖా ల క ళ్‌ ఇ న్‌ మసం సక ఛి లభికొడు; యునకవుల కఫితా నంకభవనం మధురవేదన: ((ఇండకావ్య నంవుటి) ఛిలుకమళ్టి రామానుజాచార్యులు ఛేతనావర్త౦; (వచన కవితా వంకలనం _ మొదటి భాగం) కవులు: సుషినన్న, "పేర్వారం జగన్నాథం | వంపత్కు.మారు వే. నరసింహారెడ్డి, నంపాదషడు: డాళ్టర్‌ కోవెల సువక్తినవ్నా చార్యులు, వెల: మూతు రూపాయలు, ఇంగద్రద్యుమ్న్మయము; (సొడ వబంగము గంగరాజు కేళవరావు నంపాదకుడు పేర్వారం జగన్నాథం, వెల లలు గషూపాయల్ను యుగసం'కేత౦: (వచన కవికా నంపుటి) డా్టర్‌ వూదిరాజు రంగారావు వెల: మూడు రూపాయలు త్వరలో రానున్న ప్రచురణలు: డాక్టర్‌ మాచిరాజు రంగారావు టో ముక్తకాలు = ఉష ఆగమనం” డాక్టర్‌ కోవెల సునవన్నాచార్యులు __.. “ పాహిత్య వివేచన * ప్రతులకు: ఆంధ సారస్వత పరిషత్తు,

అను కర్రి ముణీక సంపత్కుమార వర్తమావవృత్తం లి ఆంతర్వలయం క్త ప్వాలివందవ 6 కత్తి విడిచి పాం ణా ఆ వేళావికి అకళ్యర్థ వ 9 ఆక్మా్యశయం 12 వమరైక కుటుంబకుడు కతి అవర్వసవృత్తి క ఒకమాట 6 వమాజం ఎక్కడా కన్పించలేదు ఖం ఆకల వితుకు £ం వే. వరసింహారెక్డి కాలాన్ని కత్తిరించి చూడకు యు ఆకలి ఒక్క. పే నత్యలి తై పిచ్చిగుండె లలి పిరికిగా చానకు రికీ వడచివచ్చివ నముర౦9 86 శ? గ ! కవిత్వం వా ఊసిరి ఉం పిళాళ్లమీద మవ్వు కే యుద్దం. పూర్తికాలేదు కక ఎత్తివట్టిన పిడికిలిలో వి రహన్యం కేడి చేదు మ్యాతలు శం మానో వర్విండటి. - ర్‌

'సీర్వారం జగన్నాథం కీ రెరిగివాత 60 కనకపు పింహాననమున ర! గుడినే మింగిన వానికీ ర4 ఇది రహదారి కాగు 68 టొంబై తమాషా 67 లొటాఫ్‌ సిలదిస్‌ 01 ఇక్కడే నున మంఠా గ్గ విను కణీక ళ్‌ భవిష్యన్లీత 78 ఉగాది పాట ణా సుప్రసన్న మాతృ దర్శన ప! ఠన్నీ్లు 84 ఓ నా దేశమూ 85 యుగపద మ్‌ రెండు వకులు 88 కొత (పతీక్ష 00 ఎట్జం పీడకల |! వీవు ఫి మథనం థర రెక్కలు కట్టుతవత్చంతి రేపు 06 వనిలిక ఇద్ద 08 అ వేళ 100 అనంత (వభాతళ కోవకి 108

దేశకాల నమాజాల ఇతిపుటి

అన్నిటికీ శకేంది మైన వ్యకి

అనంత వై విధ్యంగల మనఃపివృత్తి

అవ్ని దశల్లోనూ మానవ నసమ;గ వికాసం

ఆధువిక భావ వ్లైఈవ్య విన్యాసం

వివాదాడంబరాలు లేవి విధానం

ఇజాల విషవలయం చీల్చివచ్చే విజం

ఉభయంలోనూ ఏర్పడే పొమీచీన్యం--

ఆవేళాన్ని అనౌవిత్యంపాలు కానీయసి ఆలోచన

అవ్యావహారిక కమ విరాకరించిన వివేచన

అంతర్చహిరంగ నమన్వయాల సమాలోచన

భావం,

దావి అభివ్యక్తి, లోవి వైవిధ్యం,

సాధవాల పమ్యక్పమ్మేళనం

జాచిత్య భావనా పంధానం-

ఆనంద భావన, అనుభూతి పిసారణ

అనంత జగవై ైశన్యావగా హన--

నా కవితకు 'ప్రేరణాలు

నృందనలో దోహాడాలుం సంపత్కుువూార

జాతి క్ష నావి ఈత. లభవిష్యదాశలతోనే బతి కేవాళ్లను బతుకనీ నా- గతం పరిష్వంగంలోనే కరిగేవాళ్లను కఠుగనీ వ ఉభయులనూ ఊ హాన్మృతులతో ఊ రేగనీ ర్త ముందూ వెనుకలుగా ముచ్చటగా మురువనీ డై (వజ్వలద్వరచూనపరిణా హం గురించటావికి విళమన్నగ్నజీవితసాంగిత్యం గణించటానికి మవన్కరించనివాళ్లతో పెట్టుకుంటే కుదురదు _ నమస్కరించి వాళ్లను దూరంగానే తిరుగవీ ఎక్కడో ఎప్పుడో ఎన్నడో ఆవిర్భవించినకాలం ఎందుకో ఎంతవరకో ఇట్లా ఉరుకుతున్నకాలం జీజ్ఞాసువుల అసువుల్ని కడముట్టించిన కాలం అయినా జిజాసకు కాలదోషం పట్టించని మూలం అనాద్యనంతోహా సంకలితమైన ఈకాలం ఉవన్మతోద్విగ్నంగా (వవహిసున్న మహానది ముంచే తరంగ మొక్క టెరే తేల్చేది మరోటి తరంగతరంగావికీ చెన్పరానంత తారతన్యుం మొత్తంమీద కొలం ఆనాద్యనంతం కావచ్చు కానీ, వై యక్తి కజీవితాన మ్మాతం సాద్యంతం తొలిఊర్భున మొదలై, మలిఊర్చువ చివర్తై విట్టూర్చుల గట్లమీంచి తొందరగా పోతున్నది కణక్షణాని కనవరతం గతాన్ని పెంచుతూ తణంకణం భవిష్యత్చరిధివి కుదించుతూ ఏమ్మాతం కన్పించని వర్ష్వమాన వలయాలను దిళుక్కి కల్పిస్తూ కొలం (పవపహిస్తూ ఉన్నది ఒక్కొక్కటిగా కొలతరంగం కూర్చిన వలయం వలయం వలయం మీద మొలచిన అనుభవం (వత్యనుభళపస్వరూపంలో సవాలక్ష వై విధ్యం మూ ళయ మోదా మోదాభయ్య పవపహ్హాకాకలనం కు

జే అనుభవనంకన్నా అనుభేనా భయావహళి -

త ఆనుభవంకన్నా అనముభవన్మృతి ముదావహం

నో '(పత్యక్షీ వతిమానచచడ్యే అనుభవం కన్న

వ ఊజోచ్మ బ్రలియుగళావి కే ఎందుకో జనభలో బలం

ళం

ఆశీ ఊ హాన్మృతులు పెంచి, అమభవాల్ని కుదించి

2 వేగంగా పరుగెకటం బాగా ఆలవామైవ జనం ఏ మోడు తట్టుళున్నా, చ్స దుకు గుచ్చుకున్న అమాంతం కుచిలపతటం, హోాహాకశించటబం ఉద్యేగాన్నీ ఉదేకాన్నీ మొహాన పూనుకొని ఆలోచనాలోచనాలు గట్టిగా మూసుకొని చిచ్చృళవశ్తమామ్మవ్యగహ్మపప్పతికంగౌ అస్యళంలోకి దూసుకుపోవబం చ్యితం వర్తమానజ్ఞానశిఖర్యాగం వై విటారుగా నిలదిడి భూత భవిష్యతుల్ని సమిక్షించటావికి మారుగా గతంనుంచి ధపిష్యతు చొచే ఉబలాటులు భవిష్యత్తునుంచి గళంచూచే బంజొటులు కాపీ, వీళ్లందర్నీ విదిలిస్తూ విజృంభిసున్న వరమానానుఖవం పరమవనగ్ననత్యమైంది దాన్నీ నిదానంగో థై ర్యోంగా స్వీకరించని సాడు హంంతో నవాచోగం కుదిరే వీలు లేదు అంతీర్దలయం ఈ నర్మ ఉఎగుకం చివ్వుడు గ!

నా దానికి _దాక్షగుత్తి అందిం జెప్పుడు ?

ఇ నగముూచాశా మె్సై కిన ఊడాతో

న క్ష౩ం మృిశారతిగా ఊవెశి సెళ్ళనాని

ఎగాదిగా తలెతి ముందకు చూపే వే ఎక్కంనప్పటన్నే ఎదురుంగొ మెట్లు త్‌ జా ఆఅఆమెటకు కొటకొనన ఒక సుందరి (వ గ ను ఊహాంచల వాంఛాగణ పాటచ్చరి బ్నిం ఊహకన్నా ఎతుగా పెరిగిన అందం 2 అవ్యకళలోకి దూసుకుపోయింది మోవాంకన్నా మతుచిమ్మే ఆశను అననుభూత భవిష్యతు పెంచింది “పెరుగుదలకు హద్దంటూ ఎక్కడుంది ? చివరకు ఒకేసారి నెతిన్నే భూలుతుంది. ఆఅనుభవానికందిన భవిష్యతు ఎప్పుడూ దూరపుకొండ తాలేదు (పవహిస్తున్న కాలావికే తణమూ ఆవకట్టవేయటం జరుగవే ఠేదు (పవాాజలం యావతూ నమ్ముదంపాలు ఆగవట్టి క్షణం కీణం భూతంపాలు భూకాన్ని గూర్చిన భయం అసలే లేదు వరమానాని కేమో విలుకడే లేదు ముందున్న పండుగ న్వరూవ మేమిటో ఏ పంచాంగమూ తెలుపనే తెలువదు పంచధా (పపంబానికి లొంగే మవస్సు చివరకు తనకుతానే ఒక రహసమ్ను భయంకన్నా ఛయళలకళంగా అలమేన అవ్యక మహాంధకార సొంళతలో మూలకొదిగి మిణుళు మిణుక్కు. మనే ఆళావీపశిభాత్నీ వత ఎంతపాటిది ? ఈ గుడ్డి గుడ్డి దీని మాయవంటేడి అ వ్యకావ్యశాల్ని కంగాపులగం తేస్తుంతి, గ్‌

ళ్‌ విరుపపదంగా ఆశించటం తప్పుగాదు త ఆళించిందాన్ని భవిష్యతు వమ్ముచేస్త. ఖా అందులోనూ, ఈ వరమానసంవర్తంలో జ్‌ అసలేమ్మాతమూ తప్పుబట్ట వీల్లేదు త్త ఈ నక్క ఏంత ఎగిరినా ఎగురవచ్చు డి దానీ కా (దాక్షగుతి ఆందకవే పోవచ్చు. సా 3భినందన ఆలోచనాలోచనకొచప్యాతల్లో స్వార్డ్‌ మధ్యుదవ౦ పొంగుతున్నప్పుడు ఇంకా ఓర్చు నాలో చావకుండా కొనూపిరిగా బతికిసున్నంచుకు నన్ను నే నలినందించుకోవాలె భావనాగతానందగిరి శిఖరాలు విన్సందిగ్భంగా చిట్లిపోతున్నప్పుడు ఆళ కింకా నమాధి కట్టకుండా అజ్బాఠ భవిష్యతులో చూసున్నందుకు నన్ను నేను మెచ్చుకోవాలి, ఉద్వేగోగదేకొల నందడి ఇండ్ల, ల్లో దుర్నాయకత్వం నివసిసున్నప్పుడు ఇంకా మరో కొత ఇంటికోనం తెగని (పయత్న౦ చేస్తున్నందుకు నన్ను నేమ గౌరవించుకోవాలె, ఈ ఊహల చిట్టడవుల దారుల్లో త ఈహాో విషాహులు తోకలపె విలబ్బున్నప్పుడు క్‌

ఇంకా అనుభవాని కెదురు చూన్తూ శ

ఆరాటం పడుతూనే ఉన్నంగుకు ళ

నన్ను నేను సుతించుకోవాలె లే వ

అళయాల శవాలకు వాహనాలు ళం

అధికంగా తయారు చేస్తున్నప్పుడు మ్‌

వడిలి కుళ్లిపోతున్న బళుక్కు తె

ఇంకా ఈరోద కాలియ్య నందుకు

వన్ను నేను కీర్తించుకోవాలె

కతి విడిచి సాం

న!

నేల విడిచి సాం చేసుంటీనే

నివ్వెరటోతున్న జనం

కతివిడీచి సాం చేయటాన్ని

తటుకోగముతుందా ?

ళు న.

నేల విడిచినా కతి ఉండనే ఉంటుంది

ఉంటుంది కౌదిట్టి సామని తెలుసుంది

పాముక్కావలసింది (పధానం రత్తిగదా?

కత్తి లేందే పాొమముకొనటం ఎట్లా?

కవిపించని కతితో

అనిపించని సాముతో

విశ్వాసం మొగంవిండ గాట్లు

వివేకం ఒంటినవిండ గాయాలు

ఎక్కడాలేని ఏదో మహా భయం కు

ఖే ఆలోచనకూడా విడాపలిచ్చినాంక త పూర్తిగా చతికిలపడి పోయింది. వా ఇజ్‌ వ వివేకాని కెవరు దగ్గరికొచ్చినా రం క్‌దలరాని మెదలరావి జడుపు క థై ర్యంకహాడా వదిలిపోయినాంక 2 ఐబలుకే బిజార్న పడిపోయింది. నమ్మకం వివేకం పరస్పరం ఒకదా ర్నాకట్‌ వెక్కి రించుకుంటూ ఎడగా పెడగా ముక్కుకు సూటిగా ఆగమ్యంగా ముందుకు దేకుతున్నయ్‌, ఎడ పెడల సిద్ధాంతాల వట్లాతంచి అనుభవాన్ని మరి కాదనట మెట్లా ఇ సిద్ధాంత రాద్ధాంతాల సుడిగాడ్చుల్లో శ్వాసాడుతుందవి మ్మాత్ర మేంగుకు ? ఎంతో ఇదిగా దాచుకున్న గొడుక్కు అవసరం వచ్చేప్పటి కన్నీ తొట్లు ఆకొళంలో చుక్కల ఆందాశ్నాట్లా ఉంచి ఎండా వాన్లో కలిగే అనుభవాన్ని చూడాలె గో వేగదా అవి దండం పెట్రబోతే ఉన్న ఫ్రే ఉండి ఎగిరి మిదపడుతుంది తడిదే గదా అవి గుడ్డ మీడేశుకుం'టే ఆం౦చంటినంత మేరా కోతకోసుంది _ అందుకనే ఏమ్మాతం అలవాటు పడని జనం కతి విడిచి సాం చేయటాన్ని వ ఏమ్మాతం ఈట్టుకోలేదు, వి మి టి

గ ఆఅవెళానికి అభ్యర్థన చే గో ళ మాటలక్రేమీ లోటు లేదు_ నా లక్షలా కోట్లూ చెప్పవచ్చు వ వాటితో కోటలూ కట్టవచ్చు త్తం మూటలూ పంచవచ్చు. ల అంతమ్మాశాని కే మినస్సుక్రేన గాయం మాకం మానదు ఆణీగిఉన్న ఆవేశం బిగిసిన కట్లను తెంచుకోక ఆగదు అడది తప్పదు ఆది తగ్గదు అఆమభవించినవాణీ ఆదేమ్మాతమూ హోరుకోనియ్యదు. ఆయినా వరే, అనుభవాన్ని కాదనటం కాదుగాని, గట్లుతెగిన ఆవేశం: ఒక్క తీణం ఆగు, ఆటూ పోటూ చూనుకొవి ముందుకు పొగు. ఆయోమయాన్ని సృష్టించటం కొందరి కలవాటు ఉన్నపాటుగా కష్లమూసి నడువటం గాలివాటు ఆళలతో నువ్వడుగుపెట్టింది వట్టి శారడవి అంతూ పొంతూ కనిపించని అయోమయసప్ప ఏడివి తొ దూరకూడవి కాకులు మ్మొ అందులోకి దూరినయ్‌ ది

కే చేరకూడని లీమలు శ ఆందులోకి చేరినయ్‌ నా అవి ఆగలేగు. న! వాటినెనరూ ఆపబేదు ర్త ఆపకాళాన్నెప్పుడూ ఆవి వదులచేద్దు 2 అయితే కానియ్‌గాని, కొకుల కొకొలెందుకూ సవికీరావ్లు చీమలు పెట్టిన పుట్టలు గ ట్టైక్కించవు తలెతితే చాలు ఆవి పొడుసయ్‌ కాలు కదిపితే చాలు, ఇవి కరుపయ్‌ వాటి అరుపుల్లో అపహ్మకుతులు. వీటి పుట్టలో పాములు _ ఆలోచన కక్కండ ఆస్కారంలేదు ఆర్భాటాని కక్కుడ పరిష్కారంలేదు. ఆవిష్కృత విధానాల సంధొనాలకు ఆక్క డేమ్మాతం సమభారం లేదు. ఎ ఈ దారెక్కడికి పోతుంది ? చెప్పేవాడు లేడు వా ఈ మళ్ళల్లో నడువటమెటా ? చూపేవాడు లేడు. / పైగా న మరులతీగె తొక్కినట్లున్నవ్‌ తిరిగినచో చ్నే తిరుగుతున్నవ్‌ ఈ చీకటిలో ఎత్తొంపులు తెలువవ్‌ జారినచో బ్న మళ్లామళ్లా జారుతున్నవ్‌ వ కూలుతున్నవ్‌, ని సోలుకున్నవ్‌

తీగలతో కంసలతో తుష్పలతో శి రాళ్లతో రవ్చలతో ముస్పులతో త్య ఈదారి మళ్లా మొదటికే వస్తున్నది నా వడక అనననరాయానసం పెంచుతున్నది చ త్తం అందుకే ఒక ఆల్యరన _ స్‌ క్లో శ అఆయోమయపుటడవిలోంచి ఛా ఇవకలికి ఆందర్నీ కలునుకో, మెలుసుకో ఆలోచవ అందించిన వృష్టత్వం పుచ్చుకో ఆయానం తీర్చుకో కాలు మార్చుకో. వదిలేసిన ఈ వంతెన కూలింది మరి లాభంలేచు. గట్టిదిగా కొతది విర్మించుకో. వ! నూ ఇప్పటికే ఈ వాహనం విరిగింది ఆసలు పవికిరాదు ఇంకోదా న్నెన్నుకో, తెచ్చుకో, ఆడదారూ దిడిదారూ వ! య్‌ 9 ఈ“ అన్నిటివీ వదిలిపెట్టు మడ్జివాళ్ల నూ వెడ్డివాళ్ల నూ దూరంగా విపిరికొట్టు. విరుషంగా విరిషంగొ బి అబ ఏర్పడ పీ లక్ష్యంవెపు యై మ్‌నా వేరుగా నిటారుగా విర్వ్వంద్వంగా ముందుకు సడువు కాలం ఎప్పుడూ ఎక్కడా శా "పెటలేదు గడువు గి న! సాధ్యం ఎప్పుడూ ఆఅపాధ్యంకాదు కొం గమ్యం ఎప్పుడూ అగమ్యంకాదు. థు

శ ఆత్మాశియం

త

తా ఎవరేసున్నా అనవీ, ఆనకపోనీ._

వ మళ్లీ ఇక్కడికి రాకుండా తప్పలేదు

త్త్తఆ ఇసష్టముండవీ, ఉండకపోనీ_

| మళ్లీ వేషం వయకుండా కుదురలేదు వీవికీ కారణం లేకపోలేదు ఉబ్బు ముందరగావే తీసుకున్నానాయె ఆంతా జీర్ణమైపోయిం తరువాత తిరినీ ఇయ్యటం ఎట్లాగూ: కుదర్ధాయె వాదెందుకని ఊరుకుంటాడు ? చచ్చినట్టు వేషంకట్టి తీర్చుకోమంటాడు. వచ్చినపని త్వరగా పూర్తిచేసి పోదామని పటాక్షేపంగా రంయ్లుమని (పవేశించాను రణరంగంలాఉవ్న రంగంమీదికీ_ చెరచెరలాడే తెరల ముందరికి_ ఎంతకాలమైందో, అలవాటు తప్పింది అభినయం ఆందేప్పటికి అర్ధగం టైంది నాటక మేదో, కథేరో తెలసుకోకుండా తెరచీల్చుకొని ఊడిపడటం దోషంకాదా మరిః ఏవేవో మౌట్లాడుతుం పే ఎవరో నర్దళున్నారు పక్క తెరమంచెవరో అన్నీ అందిస్తున్నారు ఏదో కథ, ఆర్థమయితున్నట్టుగావే ఉంది ఏదో బాణీలో పాట పలుకుతూనే ఉంది అయినా, పక్కవాద్యాల కమరటంలేదు ఏ కాశమూ వరీగ్గా వపడటందబేదు.

వ

నెల పాగవీస్తున్నకొట్తీ రాగం సాగుతూనే ఉంది

థు ఆంగరాగమంటూ ఒంటికి పడుతూనే ఉంది

౯ (వేక్షటల్లో, ోతల్లో విరుద్ద భావాలు జం ఎవరి భావాచేమయితే ఎవరికేం ? త్‌ ఎవరేమైతేనేం ౭ ఎట్లా ఏడి సేనేం ళ్‌ జా అడమంటున్నవాడు తలూపితే చాలు వ" అంతకన్నా _పస్తుతం కావలసింది లేదు. కం వాదెప్పుడు తెర దించుతాడో తెలువదు 2 ఏ ఘట్టంలో మరి ఈ నాటకం ముగుస్తుందో ? అనుక్షీణం అయిపోయిందనే అనిపిసుంది అయితే ఇదే మొదలంటాడు వాడు. మూడుకాన్తీ ఏడుకానీ, మువృమ్యేడుకావీ రంగంమీదశచా ఉంది, పారిపో వీల్లేదు, వసుధైక కుటుంబకుడు వ్యకికీ వ్యక్తికీ మధ్యగల సంబంధాన్ని విర్గాకిణ్యంగా విచ్చిన్నం చేస్తూ వసురైక కుటుంది సంయోజనకు నగర్వంగా పాటువడుతున్నా, పాటులో అటూపోటూ అట్లాఉంచి అనుకీణం ఆగకుండా అరుస్తున్నా, పవచారం చేస్తున్నా. నాకు తెలుసు, ఇడి ఆదర్శం మ్యూత మేనని. నాకు తెలుసు, ఇది ఆచరణలో అనంభవమనవి, వ్‌ అయినా, ఇది వేల యేండ్ల వినాదమవీ, డ్‌ ఆందుకనే, అందర్నీ అద్భుతంగా ఆకర్షించే, మూ ఐంగారుగుడ్ల వాతవీ తు

ల! చొలా చాలామందితోబాటు నాకూ తెలుపు,

తం అదొక మోహమవీ తెలుసు.

వా గగవంలో గంధర్వవగరాన్ని

రం ఊహామనోహర౦గా విరూపిస్తూ

న ఆశయాల వవవరాం కందిస్తూ

2 అవసరాలను సొమ్ము చేసుకుంటూ సాగే ఎన్నో ఏండ్ల (వయళ్నం._ దేశ దేశాల సలిపాత వర్శిశను_ బహువాళ్లుగా తెలుసు. మనుషులెందరో మనస్సు లన్నవీ, మనస్సులెన్నో మోవోలింకా అన్ననీ ఒక్షాక్కు మోహం పది మొగాలదనీ ఏకంకాని ఆవేకంనముంచి ఏకం రాదని మూకఉమ్మడిలో కాకిగోల తప్పదనీ సాకర్యాలకు కైంకర్యం చాలదనీ తెలునం దెవరికి ? అశలనూ అందాలనూ అలవాట్లనూః ఆన౦దాలనూ ఒక భారీ వర్మిశమగా పెంపొందించి నజాకత్తుగా పీసాల్లో అందిసే అనుభవించే కండ్ల పారవళ్యం ఓః _ఆదో స్వర్గావికి సామరవ్యం, అందరికీ తెలువులుండవచ్చు. అయితేమ్మాూత మేంలాభం ? కొందరికే అవనరమైన తెలివంటుంది

వ ఆందరూ వడువగలవాళశ్లే. మళి,

ణా అయికే ఏ దార్నపడితె అ దార్న-

అ కొందరే నడిపించగలరు,

ఆందోళన కెప్పుడూ అంతం ఉండదు ల! అలజడి కేనాడూ అఖరు లేదు. ళ్‌ ఏదో ఒక ఆశ, ఏదో ఒక ఆళయం నా శృపిలోంచి అకతృప్తి, అందులోంచీ అదే, వ రెండు మూడొందలేళ్ల చర్మితకో లెక్కకాదు, శం కాల్గ్యపవాహంలో ఒక బిందువు 2 ఏరో ఆసావల్యం, ఎప్పుడూ మిగిలిన ఆళ,

ఎప్పటికప్పుడూ కొత్త ఆదర్శాన్ని

ఏ నాటీ కానాటీకీ కొత్త ఆశయాన్ని,

అందమైన ఆశలతో అలంకరించి

మరింత ఆందంగా మాటల్లో వదర్శించి

అజ్ఞానం పునాదిమీద

అమాయికత్వం సొధంలోపల

(పజ్జ సుఖంగా జీవిసుంది.

గాలివా అప్పుడూ ఒకేతీరుగా ఉండదు

కాలిబా బన్నడూ ఒకేరీతిగా ఉండడు

పతి నదికి పొంగుడూ వంగుడూ తప్పడు

ఒడ్డు కోతలూ ఇనుక మేటలూ తస్పవు

అందరికీ అన్నీ ఎన్నడూ ఒకటి కౌవు

కొందరికి కొన్ని ఎన్సుడూ ఉండపు

ఏ రీతికీ ఎప్పుడూ కొందరు తప్పరు

కొమ్మలడ్డంగా చాచిన పెద్ద చెట్లకింద

చట్టంగా కమ్ముకున్న ఆకుల నీడలో

చిన్న చిన్న మొక్కలు పెరగిపు

ఏ మొక్కకూ పెరిగే కాంత్‌ లేదని

అనుకొవటం మరీ అనహజం

ఎంత చెట్టూ ఎప్పుడో కూలుతుండి

ఏదో మొక్క మళ్లీ చెట్టయితుంది.

జ ఆకలీ ఆద్భాదనా ఆశ్రయం టి ఆ మూడూ అమరినాంక ఆధీకారం జ్ర అధికారం మరోరకం ఆ8ిలి ము

ల! తీరిన ఆక్షళ్నికీ శ్రీరమి ఆకలి న! ధవనం కామం కీగ్షి అల వగె కా న్యా విశ్వరూప ఫంఠర్శన్నం, ష పరషమవథ పోపానహం శ్‌ అదృష్టం అవకాశం మల్లుప్తు తీసుకునేది స పార్ట కాళ కకం మెత్తన ఏగో ఒకసారి మ్మాతమే మరి ఆదృష్టాన్నప్పుతే గుంజి కొది ఆవకొళాన్నస్తుతే అందుకొని చెటు హలగావే: మొక్క. పెరుగుతుంది హోహీవంమ్లద స్తో స్తావర కడుతుంది. వరిణామం విజాన్నిక్ర కాల్చదర్మంగ్తద్గా ॥ ధర్మం తప్పటం కార్మిక ఇన్ని గాద్దు 'ప్ఫుకి లక్షణమూ కాడు. అందుకే కువచ్చు, వేల వేళీండ్రమీద్ళ ఏ సితికీ గఢికీ విలుకడ. తేమ. గతీ ప్రతీ తలానికి హద్దువేజు ఎప్పటి కచ్చటి కే“దానిా ఉపయోగం, అందుకే కొలంన్తల్మై ఇన్రంతమ్లైన్న నర్వధా ఏన్నాడలై నష్టలంకొని వసుధైక కుట్టుంబి సం్రయోజనకు నగర్వంగా షాటుపడుతునా పిద్ధాంత వమేయాల హలేకీస అమక్షణం ఆగకుగడా అర్షస్థున్నా (పటోరిస్తున్నా. ఖ్‌ ద్‌ వ్మో క

ట్లో ళీ ఆవ్‌ర్హ్‌ ప ర్తి వ్యృశ్తీ క్‌ కమ్మని నిజో్వను కలత స్యిదిగో మాటిస్త జే మేల్హాన్నాకూడా మజ్బిను నదల్నియ్యని ఖే కలలకేం__బహ్మోంతఈంగ శింటున్నాను సైశి

డో

అసాధ్యాన్ని సాధష్థంగా (వతారిస్తూ అనంతకొలం చర్విత గతుల్ని మరిపించే ఆశయాలకేం_అనంతంగా (వవచిస్తున్నాను, క్షణం క్షణంపొంగే విషాదాన్ని వినరిస్తూ ఆళలకేం._.ఆనందావరధిగా ఆశిసున్నామ. ఆచరణలో రణాలను రెచ్నగొట్టుకూ (బశుపతున్న కాలానికి _భమకలిగించే ఊహలకేం_అద్భుతంగా ఊసపాస్తున్నాన్ను. -

న్‌ న = అడుగడుగునా వికుటితమయ్యే జీపీళలో జీవికాల గోతులు లోకులూో "పోటీలో మంచుగోడల పై గీసిన తన్నిచ్వికోలో భవిష్యత్తందకుండా అల్లిన సొలిగోస్ల అందులో (పవేశించు రకలేకోలజీపేటో ఆఖరుకావి బతుకుతో అంతశికోవి చింతటో నమూహంమీద సరచుకొవ్న్ల, మోహకాంగూర్ని, 'ప్నహంతో పోషించే,ఆహం విసాంగాలూ వాటిక వాగాలంతో "పెరుగుతున్న వాంఛా వృక్షలూ

జా జీ

శ శు స్మ వక్‌ చూచే కంటికికస్టణాఅ క్ష కల ఆకోరేడిస జీ గుట్టరాళ్లమ వగిల్చికా చెట్లసుడో శ్రే మళ్లీ అవే పకులకి-వళ్లీ ఆభ +గూన్ల డీ

వే నడిచే నడక కెక్కడా అవీ అంతమూలేదు త అరణ్యాల్ని చీలుస్తూ సాగుతున్న బాటల్లో తా మళ్లీ అవేముండ్లు, మ శీ ఆ వేగండ్లు వేం వ. క్త ఈ క్షణం మీదపరచిన ఊహలతో వ కాలానంత పరిణాహాన్ని గుర్తించకుండా బతికే మనిషికి భవిష్యత్తు భూన్యం. ఒక వూట అరె, అఆదేంయాటః: అయిందావికీ కాండానీకీ ఆంకా భవిష్యతుమీదికి తోసేస్‌ చేతుల్చలుపుకొని కూచొనిటం పేకై తే చేతగావచ్చుగాని, ఐతుకుతో బాధలతో (వతిదినం వతిపూటా ఉపళిక్షణం పతిలిపా ఘర్షణపడే వయస్సుకు అమర్షపొందే మనస్సుకు అ దెంతన్నూతమూ కుదర్దు, వ్‌ భవిష్యత్తు నంకతట్లా ఉంచు జె. అదెప్పుడో వచ్చిచూోపే పరిష్కారం వి ((విజంగా వరిష్కారం చూప్పతుందా? ) గ చాని నంస్తారం ఆట్లా ఉంచు, న్ని తరువాత చూస్తాం దావినంగతిం

కాసే ఇప్పుడు జే క్షణక్షణమూ విజ్మంభిస్తున్న ళ వర్తమానం వేవేలుగా కల్పిస్తున్న ణా ఆవర్తాల అమయోమయంలోంచి వ బయటపడే దారిచూడు ల్తం ఎప్పుడో, 2 రేపు ర్మాతివేసే నాటకంకోనం

ఇప్పట్నుంచే ఇవాళ పొద్దుట్నుంచే

బిరుసు వెం్టటుకలు కతిరించి

బంక వీసా ల్నతికించుకొనటం

అతి జ్మాగతపరుకికి

అరువాచ్చిన ఆహ్షాదం కావచ్చుగాని

అప్పటిదాకా చర్మం బిగుస్తుం కే

ఇప్పట్ను౦చే అనుభవించే అవస్థ

ఏమొరిగిందవి ఓర్చుకొనటం

ఆవనరాన్ని మింగిన అనవనరాలను పెంచి

ఎందుకో ఎమో ఎవరివోనమో

అనలేమోకూడా తెలువకుండానే

గుడ్డెద్దు చేలోపడటం

చేనికే కాదు, ఎద్దుక్కూడా చెడే

ఆందబోమేదేదో తినటోవటం తప్ప

శివవలపింది తినటం కొాదుమరి.

చేతిలో నీళ్లు పారబోసి

మబ్బు నీళ్ష్లకెదురు చూసే ఏ గాలికైనా మబ్బు చెదిరిపోవచ్చు.

శేపందబోయమేదీ,

అదెంత అద్భుతమైం దెకేనేం, కం ఇవ్వాల్టీ అవసరాన్నిమ్మాతం తీర్చదు, డొ మాటలు లక్షచెప్పు, మ్మ చద్దన్నం తిన్నమ్మకు 'మొగుణాకలి తెలువచు గ

జి ఇవ్వాల్లిని నిప్పి ఫియంగా పదిలేస్తే త శేపు న్మకియం కాటోదు. ళా భవిష్యతు వరమౌనమైతుంది గావి. వరమానం భవిష్యతెన్నడూ కాదు. తొ లో ైై డి సమాజం ఎక్షిడా కన్నించలెదు ఉ దేకాలతో' ప్యా్యదోగాలతో నిండి ఉద్వేగాలతో విర్వేదాలతో ఎండి ఆవేళాలూ ఆ(క్రోశా లాష్యపవహించ? మోసాలూ త్యకోళశారూ పొంగిపారగా ఏకాండ్యభ్రాంతి నర్వ(తా కల్పిస్తూ ముక్కలుగా చెక్కలుగా విరిగిపోయి ఆతుకులుగా గతుకులుగా తయారైన అళి విశాలమైన ఈ దేశంలో (వతివాడి నాల్క చివరొ నొట్యంచేసే (వతివాడి గుండెలపై కుంపటి పెస్లే న్వరూప స్వభావ _పభావాలతో కరాళ భయంకర (పపృతితో విర్వచింపబడుతున్న _విరూసించబడుళున్న సమాజాన్ని చూడాల్ననవి దానితో ఒకసారి మాట్లాడాల్నవి అడుగడుగునా వెతుకుతున్నా 1 అందర్నీ అడుగుతున్నా. ఇ అయ్యా ః "జ క ఎక్కడండీ సమాజం ? వె ఏదండీ దాని చిరునామా.

ఏ మహోన్నత పింహాననం పై కూర్చుండి వేం ఈ దేశాన్నది పాలిస్తున్నది ? తం అనంఠంగా బారిసున్నరి ఠి నౌం వ్‌ ఏ సులీర్ష హస్తాన్ని _పసారించి త్తం "స్వేచ్చను బిగిస్తున్నది ౯ ణ్‌ కాంక్షను విరుస్తున్నది ? " ఏ (పగాఢ లోహవదమట్టనతో ఆత్మ నణుస్తున్నది ఏ కరాళాగ్నేయద్భష్టిపాఠంతో లబ్‌ ఆనందాన్ని కాలుస్తున్నది ళి అభ్యుదయాన్ని కూలుస్తున్నది ఠి" లేళ మనసుల్ని కమిలిస్తూ పాత మనువుల్ని వెలిగిస్తున్నది ? న్‌! మాజీ మనువుల ఊహల తీరుల్లో గాజు కన్నులు దాచిన చూపుల్లో ఈమ మనస్సులో విండిన కాలుష్యానికి పార్వజవీనత కల్పించే యళ్నాల్లో మాట వినకుండా ముందుకురుకుకున్న అల్లరి చిల్లరి దుందుడుకు పిల్లగాణ్డీ ఆ పేందుపు భయాన్ని కల్పించేందుకు ఉరుకుడు వియమించేందుకు ఇ బూచివి చూపే మనసత్వాల్లో రణ నామ్‌ న! వు ఘూ వై యక్షి కాధికార దార్జ్యావికి ఎ జన శి తు పారంపలీ భావలోభావికి _ ౮? శ వర్కా "ల. వలం వనుకూర్చుకునే ఊహల్లో _ అగండరకి వాం షే 4 న. శ

! తలలు పండినా మనస్సు పండని

గ! ఫలించని కలల్లో ఐలం చాలని

గ చాలీ చాలవి ఇరుకు బతుకుల్లో

క చీలిన బతుకుల గతుకుల్లో

తటి

లో అందరి తాపాలకూ లక్ష్యమైన

2 అందరి కోపాలకూ గురైన సమాజాన్ని చూడాల్నని దావితో ఒకసారి మాట్లాడాల్నని విసుగు లేకుండా తీరగుతున్నా విరామం లేకుండా వెతుకుతున్నా వరన్సరం నేరారాపణ నహజమై ఆంతర్యంలో అలుముకొన్న భయాన్ని తన చుట్టూతా పరుచుకొంటున్న వరన్పరం అవగాహన విహృతమై ఆంఠతర్యంలో 'పెరిగిన అవిష్హానికి ఆందలి భాగస్వామ్యం కోయితున్న తృష్ణా విక్సిష్వమాణ భావాల్లో రుష్యన్మనుష్యభంమకృదూపాల్లో అవి వేపిన షూర్షాల్లో అఖండ కాలాన్నాసరాగా తీసుకొవ్మి అలనటా సొలసటా అణచుకొని ఆగకపండా వెతుకుతున్నా. తి వమ్మకంగా దొరికిన చిరునామాను

అ వమ్ముకోవిపోయి చూసుగదా_

ర చూస్తున్న నే నొకజ్జేతప్ప

వై ఆలోచిస్తువవాజ్డి తన్న

రెం కోవిపించిందొకే ఒక్క శూన్యం

గ పించోనవంమాట దేవుడెరుగు

చివరకు చ్మితాననమైనా కవ్చించలేదు, జై

ఆందాజాగనై నా రూపు కట్టించుకునేందుకు ళ్‌

అస్ఫుటంగానై నా రేభాచితం గీసేందుకు వా

ఏ ఒక్క ఆధారమూ కన్చిళచలేదు వ

చిరాగ్గా గిరుక్కున ఎవక్కు తిరిగి నే

ముందుకడుగు సేసుగదా_

నమ్మకంగా చిరుసామా నందించిన

నమ్మకందార్ల జిడ్డు 'మొవోలపై

తుడిచినా పోవి మట్టిమొహాల పై

నంతలో కొనుక్కొచ్చిన చిరునవ్వులు

చౌకగా వంపొదించిన ఇకీలింతలు

చీకటి బజార్లో సాదించిన ఆతి పొదుస్నైన ఓదార్చులు

వాజ్డ్‌ వీజ్ణీ నెత్తి కొట్టిన సామభూతులు

తప్పనిసరి విట్టూడ్చులు (వక్క తిరి%ి కన్నిల్చులు,

బిగిసిన మొవోన్ని మీరింళ విగించి

గుండే గొంతూ పెకిల్చి తీసిన

మాటల్ని మొదోవ గొట్టి

జారవేసిన జద్బిలనూ దిగాలుపడ్డ కిన్నులనో

అట్లనే తెరిచిన నోళ్లనూ

అమాంతం కదిలిన వాళ్ళనూ

తప్పుకొంటూ తప్పించుకొంటూ

అమనుకోనంత వేగంగా, మరడారి-బేరలిగ్గా ___

ల!

కానుతప్ప మిగతా నర్వమూ

ధర్మేతరమూ, దర్చికక్రార్యమూ

చనువశిల్పమూ అన్నఊహ ఖా గక

అధికారమూ (పతీకారమూ ళ్‌

ఆత్మ సుప్టితికవసరమూూ తప్పనినరీ అన్న భావం _ శె

ఆలళ్యమైన సాహస్తాన్ని అ నన్యర్రా దర్శించినప్పుడు మూ

పురివిచ్చిన అసూయ _ డు శ

తే ఒకందుకు పంచిపెట్టితే మరొకందుకు వంచుకొనే

గ్‌ ఆలోచనా సంక్లిష్టత

తొ

వ అంతరాంతరాల్లో దాగిన

ళం మనస్సుకేమ్మాతం అందని భవిష్యత్తుపై భయం _

గ వ్యక్తి పరిమితం కావలసిన నమ్మకాలు పరిధినిమించి బావలు కలిగించే కరుడుగట్టిన అక్టానం ఆనందాన్ని దాచిపెట్టుకొనటంలో హద్దుమీరిన ఆశ. లోకొవికి రకరకాల వేషారేషి అందర్నీ కర్షించి బిగించాల్నివి విజృంభించే మోహం డబ్బుతోపే నమస్తాన్ని బంధించి ఆరచేత వైకుంఠం నెలకొల్బాల్నవి తరవడీంగే తృష్ణ కూలిపోయే తరాల ఆంతరాల్ని బ9ంహీన హసా౨తో ఆపాచ్నాని వికంతర యళశ్నం న ఏం చేయా్నో తోచక

గా

దేన్నీ పట్టించుకోని గాఢ నిష్కిఫియత _ అనేకానేక రీతులుగా విజృంభించి వై యక్తికొవర్త ప్రవృత్తులు ణి అన్నిటినీ బేరీజు వేసి చూనుం జే ఎక్కడా కవ్చించలేదు నమాజం, వమాజం పేర భయంతప్ప _ ఎక్కడా రూపుకట్టలేమ వమాజ౦ వమాజంపేర భారం తవ్చ _

న!

ణా గాలిసీ ధూళివీ పోగుచేవీ

వె గగనంలో గారడీ తప్ప,

స్‌

నా మాటలతో మప్పిదాలతో

ణ జ్యాగత్తగా మిన్నెతుగా కట్టిన

ణు కమకట్టు మేడ తప్పు

అరై ర్యాన్ని దాచుకుంటూ వే

పాళవికతను మూసుకుంటూ త్‌

మనుష్యశ్వావ్ని (వరర్శించే వా

అకార వికారాలు తప్ప, వ

పమాజం ఎక్కడా కన్పించలేదు, త్త

ఆత్యవనరాల కందకుండాపోయి జై

ఎక్కడో కేయ్యదీకృతమైతున్న వేళ _

అనుబంధా అనటే మిగులకుండా

బతుక్కు బతుక్కూ మిన్నెతుగ

కంచుగోడలు కడుతున్న సమయాన _

అహం చూపందకుండా పెరిగిపోయి

అడందిరం అవకాళనుంకా నిండీ

జడలు విచ్చి నాట్యం చేస్తున్నప్పుడు జూ

వట్టి వ్యుత్సత్యర్థంతో ళప్ప

నమాజం ఎక్కడా కన్చించలేదు.

మనిషివి మనీషిగా రూపొందించి

మమతా వనమతా పెంపొందించే

మహాయత్న యజ్ఞంలో జవ్మించే నమాజం

గజం గజానికి కతులు మొలువగా

హాహాకారాలు చెలరేగగా

అసమత్వం విషమత్వం గోతులు తీయగా

అడుగడుగునా విప్పులు చెరుగగా

బళికుండటం అస౦థభవం.

ఆఅందుశే,

వమాజం ఎక్కడా కన్చించలేడు. ఇ ళ తై న! శ్ర

న ఆశల బతుకు నా ఎవరో అన్నారని కాదుగాఫి, కే ఆశల వఐతుకెంతో ఆందమైంద్‌ం ల అందులో ఎంతో ఆహ్లాదముంది షె అందుకే అంతగా ఆకర్షక మైంది. దినదినావికీ తణక్షణాపికీ ఇంతగా ఇంతింతగా కుఎచించుక పోతున్న భవిష్యత్సరిధి అంచులమీద కురుసున్న ఆశారోచిర్వర్షంలో బంగారం దితుకు సండ్కించటం ఎవరికిమ్మాళ మావందం కాదు: అనంతమైన మానవ నంఖ్యతో అనంత మైతున్న కాల కళకలాలను ఇరుకైన పిడికిట్లో దిగిద్దామని మొతానికి ఒకేరూసం చూదామని అముకొవటంలో ఆందివచ్చే ఆహ్లాదంలో ఆకర్షణమ్మాత మేం తజ్కవ అత్యున్నత జీవితి శిఖరాలకు అకాశం రత్నకిరీటాన్నలర క రిసే యు ఆఅంతర్చహిరంగ నృత్య దూహాకిరికిణులు గంధర్వాధర్వ గానానూవ్శ్నపమాణులు ఆవంద విద్యుడొఖా సహపొన్ని విలువెత్తునా అపాద శీర్షమూ (_పనరిస్తే _ అప్పుడు, వ అనందానికి అంతుండదు శ్ర వితుక్కు పొంతుండదు. గ్‌ త క

నిజమే. కవిత్వం ఇట్లాగే ఉండాలని విర్ణయించే అధికారం ఎవరికీలేదు. అయితే కాలంతోపాటు సమాజమూ, సాహిత్య న్వరూ పమూ మారినయ్‌. వచన కవిత ఈనాటి కవితా బాహిర స్వరూపం. నేనూ అదే ఎన్నుకున్నాను

వమాజం, సమాజంలోని మండుకున్న నమస్యలు ఈనాటి వస్తువు, కవి నంఘంలోని ఏ యితర వ్యక్తికన్నా [గొవవాడేంకాదుం నమస్యల్నించి పారిపోయే కవివి సమాజం క్షమించదు, ఒక విధంగా నేడు కవియైనవావికి సాంఘిక చైతన్యం, లాజకీయ _చెరన్యం విధిగా ఉండవలసిన గుణాలు, దేశాన్నిగూర్చి. నమాజాన్ని గూర్చిన వాస్త విక దృష్టి కావల్సిన మరో (ప్రధాన గుణం, నేను నా దేశాన్ని ఆఖం డంగా తప్ప చూడలేను. ఇక్కడ వేర్వేరు జాతులు లేవు, భారతజాతి ఒక్క- కే, ఇక్కడ పేరుకున్న అవ్యవస్థను, రా జుకొంటున్న ఆరాజక తను, కుళ్ల రాజకీయాలను. కులగో, కాల మూఢవిశ్వాపసాల గోడలము, ఆకలివీ, ఆంకకన్న భయంకరమైన అవమానాన్నీ తొంలగించుకోవా లని నా ఆవేదన నా కవిత దావిక్రై సాహసాన్ని రగిలించి, నమా జాన్ని సంఘటితం చెయ్యాలనే తపన

ఆనువిత్యమూ చూన్తున్న సంఘటనలు నా గుందెము కలత "పెడితే, కదిలిన్నే కలిగిన ఆవేశాన్ని కొంత సంయమనం చేసుకుని కనితగా మలచడానికి |[సయక్నం చేశానుం

వే, నరసింహారెడ్డి

ల! కాలాన్ని కత్తిరించి చూడకు వాటి ళ్‌ కాలాన్ని కత్తిరించి చూడకు నా భూతం భూతం కాదు భయవడకు వ గతంలోకి తొంగి చూడొచ్చుం త్తం 2 వర్వమాన శేయ్యదంమీద నిలబడి భవిష్యతు జరీఅంచు అందుకోవచ్చు సీ చూపుకి ఒక్క ముఖం కొదు శత నహవని మువాలుండాలి, గతం ఆద్వి అది పునాది వర్తమాన భవనంమీద విలజడ్త నువ్వు అదిగో ఆ చీకటీ మబ్బలవెనకి నిలిచి చూస్తున్న ఉషాయోష పాపజ'పై సింధూరం తీర్చాలి, కొలావికిగండ్లు పెట్టి చూడరాదు అది నిరంతర ప్రవాహం దేశాన్ని విభజించి భజించరాడు అది అఖండ స్వరూపం జీవితం దేశకాలాల నహగామి, వేరు చెయ్యరాదు అది (ఠివేణీ నంగమం. కాలాన ఈది ఈది వచ్చే ఈదేశం నీది, ఈ (బతుకు వీది సీ దేశాన్ని నువ్వు కాపాడుకోవాలి వీ బతుకు నువ్వు (దితకాలి ! ఇప్పుడు దేశావికి స్వాస్య్యం లేదు ర ఓవితుక్కి (దిళుకుతెరుపు లేదు, వై తొ తెల్లగా నన్వగల్లటం ఇక్కడి చీకటి వర్యేకత మ్మ్‌ వల్వముసుగు కష్పుక మూల్లటం ఇక్క డి వెలుకు రుగ్మత ది ళం ళా యు కి

చే అహంకొరో సాక్షా మూర్తులు త" అవివేక కిరీటధారులు ” షో. ణా వ కౌాలన్వలభావం గురుతించవివాష రత గత చర్మిత గమవించవివారు. త్తం 2 చెవ్పడావికి పిగ్గెంధుకు వాళ్లీ దేశం నేతలు. స్వార్దం వాళ్ల మనో కథసాకథ మౌఢ్యం వారి నడును "వాఠధి- గుండెను రెండుగా జీల్చిఫ్‌ట్లు.. అఖండ దేశాన్ని అండింింది చాలక ఇరుగు పరుగులకు ఇంళొ

• రూదానం? చేస్తునే ఉన్నారుల అభిమానం విడిచి, అవమానాన్ని తురాయిగా తురుముకొంటున్నారు, అయోమయపు గందరగోకాన్నే చైతన్యంగా (భమవడమంటున్నార్చు ఇదీ... వేడు దేశం .... గోడు. ఆఅంతమ్మ్నాకాన నీళనసడరాదు అంతటితో అఖిపోలేద్ను _ భూతం వర్తమానం భవివ్యతు చైతన్య కాలపు కణిక రూపాలు ఏ ఒక్క అరలోనో (బఛికేవాడు ఎప్పుడూ సుఠవడలేడుం క్‌ వర్తమానల దుస్తరి విష్తావర్త మో వ్పె అయినా అబే నర్వమ్వుం కొడు

గతం నావికాదు నేన్నణ తే

అది అనుభవాల అస్తి త

గతాన్ని న్వగతంగా చేనుక్ష శా

భావిక్లి స్వాగతం ఫలకాలి ర వ

అవమానాన్ని ఆఅనవరతం కః

అలాగే గళాన ధరించరాదు

ఆఅఆవనరం వసుండి, అప్పుడు

గరళంగా విరజిమ్మాలి.

విన్న నువ్వు తన్న అన్నం

నేడు రక్తంగా, శక్తిగా మారాలి,

వకించి విణంగా మారిందా

అవళ్యం దాన్ని తొలగించాలి,

నేడు నువ్వు పాడేపాట “రేపు” కు వినిపించాలి

వేడు ముప్పు వేసే వాట రేవుకు నడిపించాలి,

జారవిడుచుకున్న ఉదయం మన బాల్యం

తిరిగిరాదు విజమే. కావి

అది మన హృదయంలో మెదలుతూనే ఉంటుంది.

అంతేకాదు, రేప మన పాపల రూవంలో

మళ్లీ ఉదయిస్తుంది.

నిన్నటి ఉదయం మళ్లీ వచ్చిన ఫే.

వేటి దేశం మళ్లీ అలండనువుకుండి,

కాలాన్ని కత్తిరించి చూడకు

దేశాన్ని విభజించి భజించకు

వేన్గంః కాన్త హుషారు “సేవించు యు

విన్న జారవిడుచుకున్న ఉదయాన్ని

వేడు నంపొదించుకోన్లాల్మి న్‌ న్‌ క టే

అగ చే ఆకలి ఒక్కటే సత్యం త్‌ నా ఆకలికి తెలుగు బాగావచ్చు వ తమిళ కన్నడాల్లో ధారాళంగా మాట్లాడుతుంది ర్త్తం మళయాళం చెంగాళీల్లో మంచిదిట్ట 2 పాంటీ మొదలు ఉత్తరహిందూస్థాన భాషలన్నీ ఆకలికి కరతలామలకాలు అంతేకాదు, వరమాన, వర్ధమాన దేశాల నాగరిక భాషలూ ఇంకా లిపి నేర్చుకోలేవి అనాగరిక భాషలూ అన్నీ ఆకలికి ఉల్జంగా వచ్చును. ఆకలికి అన్ని భౌషలూ తెలుసును, ఐనా ఆకలికపలేభాషారాదు. అకలి లోపలి _పేవుల్లో క్షదులుంది అన్నిభాషల ఎదలూ పెదలూ మాట్లాడతాయి. ఆకలికి రూవంలేదు అనేక రూపాల్లో కవవడుతుంది. ఆకలికి వేషభాషల సరిధులు లేన క్లే దేశాల నరిహద్దులూ లేవు, ఆకలి జాతీయమైంది అంతర్జాతీయ మైంది, ఆకలికి తులగో(కాల్లేవు ఇజాల భేషశాల్లేవు ఆకలి విశ్వజనీనమైంది. ఆకలిని నిర్వచించడం ఆసాధ్యం అది అనుభవై క వేద్యం యో కు అకలి నత్యంవంటిది వై కవవడకుండా జ్వలిస్తుంది, శెం కదాచిత్‌ స్ఫురీనుంది వనత్యం తు అనునిత్యం బ్వలిసుంది ఆకలి,

తి తి పిచ్చి గుండె | ఇక లాభంలేదు చ్చ ఈ గుండెకు బుదిరాదు. క్ష ధి త్తం అప్పుడే అనుకున్నాను వె అంత అమాయకంగా నక్వే ళకసకు ఈ అవస తప్పదని, పు అరరే । ఈ గుండెమీడ ఎన్ని రాళ రాపీళు _ లా ణా ఎన్ని ముష్ల 1 ఎన్ని కోతలు. ఎక్కడో హక్కులకోనం పోరాడే ఉద్యమం గుండెమీద (పేలిన్‌ గుండు తనలోంచే దూసుకు పోతుంది ఎక్కడో పిలనమీద మానవతను కటివేపి కొటిన (పతి మేకూ ళా ట్‌ వీలువునా తనలో కే దిగుతుంది. ఇప్పుడీ యెరమ చూద్దునుగదా ఎంత భయంకరంగా ఉందని | రక్కెన గోళ్ల వో రక్కి, నొక్కితే ఈకళ౦ం వమనం చేసున్న శశివలె ... ప౦్రభాతాన పరచుకున్న వంవ్యమ ఎవడో కపిగా పిసికి వేసినట్లు ఒడలంతా తానేయై వెడి ప్రే ఇంతకన్నా ఏమపుతుంది మరి? మై బుతుచ్యకం వ్యకంలా మూ ఈ గుండెను నమిలింది థ్‌ ఖో

ళో ఎండ తన వేడి మొలలతో గుచ్చి ... తౌ చలి తన పలిగోళ్లతో గిచ్చి ... జో జడివాన పిడుగుల వడగళ్లు కురిసి... జ్‌ కం ఇంతగా పచ్చిపుండయిన తనకు ణ్‌ ఇప్పటికయినా బుద్ధి రావద్దూ 8 ఇంకా ఈ మనువ్యులమీద భవిష్యత్తుమీద ఆళ అందరకూ వరిమ ళాల చల్లదనం పంచేందుకు తానో మంచిగంధం ప్వాత నౌతానవి. మానవతా నరసిలో తానో సీఠాబమై నవ్వుతానవని ఇక్‌ చెప్పీ లాభం లేచు ఈ గుండెకు బుద్ధిరాదు ఇంకా ఇది సచ్చిగుండె వట్టి పిచ్చిగుండె, పిరికిగా చావకు శీలీః; ఇదేం చావు; * పిరికి దావ), మురికి దావ ! పై పుండాకోర్‌ భూకాలకు జా భయంగా వడ్డించే అ పిండాహడు చావు ణీ దండుగ చావు,

వ్ల ఒరేయ్‌ | వ్వ కోరికల ఊరేగింపులకు వెదరి, త. గుండె చెదరి శా ఉరేసుకుంటున్న (బూట్‌: వ్వ నువ్వం'ే రొత త్త

"| డె

పారేసుకున్న కలల్ని ఏరుకునేందుకు పూలతోటనుకుని విష్పుల పొలంలో కాలిపోతున్న పూల్‌; మవ్వంపే జుగువ్ప అరిగించుకోలేని కష్టాల్ని కరిగించే మందుగా విషాన్ని సేవిస్తున్న ఇడియట్‌ ॥ మవ్వంపే వెగటు బతుకుమంచి బార్యతల్నించి పారిపోతున్న చవటా। విమ్న కమించలేను ఆఅరేః మవ్వు మనిషివి పుట్టుకతోవే వీ గుందెలో విరిసిన చై శన్యం పీకు వరం పీ డాపూ, (దితుహ వీ ఒక్కడ పొత్తుకాడు వంఘపరం, అడంగా, జళుకునించి ఎడంగా ఉండటం పీకు తగదు, అది బతుకుకాదు

శు పీకు తెలియదా : వై పి వరాల్లో విద్యుత్తు ఉంది ణి

లే ఫీ ఎముకల్లో చెకిముకి ఉంది

త్‌ పణుకుకొదు

నో లే

వ్‌ |

ర్తం ఎదలో ఓ మూలవడుకున్న

ర ధైర్యాన్ని న్నిదలేపు

ఎ వడలి చల్లబడిపోతున్న సంకల్పాన్ని మళ్లీ వెచ్చగా కౌప్ప కదులు. మప్వు చూడాల్సింది పడమటికి కాదు శూర్పుక్కు వా నై పుకు అగ

నడచి వచ్చిన సముద*ం వీలందొంత కఫ్పుకున్న నమ్ముధం. విన్న నా దరికి వచ్చింది, తన బతుకు బరుపు చెప్పుకుందామనో_ తనకు బతుకు తెరువు చెస్ప్టుమందామనో అడలుతూ వచ్చింది కడలి బెదరుతూ వచ్చింది ఉదరి

ము _

కే ఉనికి ఉబికి వచ్చే దుఃఖాన్ని

ఆ ఊపిరితోపొటు బిగపట్టివట్లురది'

చె తడబడింది గొంతు నుడివడింి మేమ,

ఆవేశపడి ఏడో అరవటోయింది వే

విలువువా నీరయిపోయింది తాను. టీ

పీలం బొంత కప్పుకున్న సముద్రం జో

విన్న నా దరికి వచ్చిండి, న తే లం

ఎదురుగా వచ్చిన నముదంిం కేసి జ్జ"

తదేకంగా చూశాను. ళ్‌

దుస్తుల్నించిన ఆంతస్సులోకి

ఓడలిపైన ముడుతల మండి

కనపడవి నుడులలోకి

ఎక్స్‌-రే కళ్లతో చూకాఘ.

కన్చుకున్న వీళి దుప్పటి కింద

చిరిగి మావిన చొక్కా, చూళాన్లు

చిరిగిన చొక్కా కింద

వగిలిన గుండె చుళ్లావ-

అక్కడ చూళాను వేను

ఈవి చూడలేని దృశ్యాల్ని

ఆక్కడ విన్నాను నేన్ను

చెవి వినలేని ధ్వవ్నల్ని

6పిదిలిన ఎదలోంచి చూశాను

ఎదుగుతున్న వ్యశ్తాళూదశాల్ని

లోతుగా చీల్చక సాగుతున్న

లోయల గాయాల్ని.

అడుగునుంచి కాల్చి వేమున్న

ఆకలి బగనాత్ని పెగల్ని

క9మ్ముళు వస్తున్న పొగల్ని,

అక్కడ వివ్నావ్నేను ము

అప్పుడే పట్ధి నమసిపోతున్న వై

విష్పులాంటేి వివ్షవ రవాల్ని " వ్‌

రణందేవి విరకుణలేని త్‌

ప! రణగొణ ధ్వముల్ని

క. రాగంగా సాగి రాలేవి

ణా స్వరాల సముదాయాన్ని.

శ

ళం వా ముందున్న నముద౦ం కేసి న్‌్‌ నిశితంగా మరోసారి చూశామ.

2 వాళ్లెవళ్లో మనుష్యులు కొవివాళ్లు ప్రాంవంటి తన మేలి జీవనంలో ఐలుపైన వర్వతాన్ని దించి మధించి మాలిన్యపరు ప్రే నహించిన ఈ సముద్రం వాశేసి వీనంగా చూపింది. ఇన్సడీ నముుదం ఎంఈ అసహ్యంగా ఉంది ॥ అంతటా పరుచుకున్న “అప్పులు శాండవిస్తున్న “మిత్తి ఊరకే సీన్ల నములుతూ ఉన్న నము దాన్ని చూశాను ఇప్పుడు తన జీవనం ఉనన ఆఅస్వాద్యం కాదు ఇప్పుడు తవకుప్పొంగటం తెలియదు అది సాధ్యం కొదు చెలియలికట్ట మీరడం కావాల్సింది కోరడం రాదే, అందుకే నేమ థరించలేక పోయాను.

ము కఠినంగా కవరి కనరినా

షై కళ్ల ముండనించి వెళ్లి పొమ్మన్నామ,

వె ళ్‌ ళా

వి లోలోవల గుడుసుక్లపడే సమ్ముదం

మి ఏదో గొణుక్కుంటూ వణుక్కుంటూ

గ వెళ పోయింది,

చా కనుకొలపల్లోంచి జ్‌

రెండు కన్నీటి విందువులు రాలి త

“పెదాల మీద పడినయ్‌. ణ్‌

ఎంత ఉప్పగా ఉన్నయ్‌ కన్నీళ్ల. న్‌ా త్తం శె

ఖం!

మీర్నమ్మరు గావీ

మీలో ఒక్కొక్కడూ

మోకాల్లో నందేహ పర్వతం _

ఇరుకున్న జాందివంఠుడు

మీకు తెలియదుగానీ

మీలో వంతి వాడూ

అరచేత్తో వంజీవ వర్వతత

“పెకలించి తేగల నమర్జుడు,

మీ చూప్పలు వంగి

మీ మూప్పలు వంగి

మీరిలా ప౦ళ్నార్ధకం వలె విలిచి బోవడం

మీరు వీపులమీద మోపే

ఈకరకాల బరువుల్లో కాదు,

మీ మెదళ్లలో బలంగా పాదుకొన్న

వానీిన భావాల బరువుకు యు

మీ కండలకేమి? వై

కొండల్నే పిండి కొడతాయి తొ

మీ గుండెలకేమి మ్య్‌

తుపాకి గుండ్లను తిప్పి కొడతాయి, ది

ఖ్‌? మకేం దేదు. ! మీ మవస్సు కేవళ్ళి దులపండి -జూలు నా మీరు నిటారుగా విలబడంతీ, చాలు త ౫ ఆప్పుడు మీరు_ త్తం ఆశ్చర్యార్హకాలై నడుస్తారు, డై కవిత్వం నా ఊసిరి అవునూ వేను కవివి కవిత్వం నా ఊపిర్‌, మనిషి కోనం, దేళం కోనం చిందిన రక్తచందనం కవితో స్వేదం కవిత కోంధం కలిత మండే విజం కవిత , మండే గుండె కపిత జ్వాలా చంతువుకై జారిన కన్నీరు కవితం ఉర్సాహం౦ కవిత ఉదయం కనళ వ్వచ్ళమైన స్వేచ్చ కవీతే ణా చైతన్యం కవిళం ల పిరికి నాకు ళతుంవు సై ఇరుకు నాకు క్యకుస్ప

వంఘర్షణ కవిత వే

పాహన వంరుకణ కవిత ళ్‌

వనంచలనం కవిత కా

చమాజ నంఘటనం కవిత క

అవునూ లం

నేమ కవిని శ

కవిత్వం వా ఊపిరి,

నీ కాళ మీద నువ్వు....

లా

చాలు

ఇరవై రెండేబ్ల

ఎన్నాళ్లిలా?

కాలుతున్న గుండెలమీద కుంపట్లు టోర్తి ౦చుకువి

కూలుతున్న గుడి సేలవలె ఏటవాలుగా పడుకువి

ఊదారంగు కళల్ని తింటూ

ఉదాసీనత ఏ౦పుకుంటావు.

వున్నా యోగివికావు

విరాగివి కొనేకావు,

ఈషణతఏయంలో ఏదీ చావని

వల్లకొటి వై రాగ్యరి 'పేది శ

సీ మవస్సు కోరికలకు దాది. అ లె

నువ్వు గ

ఒకి సగటు మనిషివి ణ్‌

ఇంకా ఎదగని మనస్సువి టి

ఖీ పీ లోవల ళ సగం శిళుపు శౌ సగం పళువు. న! సీ కళ్లకు దూరపు చూపులేదు త్తం సీ చూపులకు దూరాలోచన లేదు, డి పీ జ్ఞాపకాలు చిన్నవి పీ వ్యాపకాలు చిన్నవి, కళ్లకు గంతలతో మెల్ల మువ్వలతో గుండంగా తిరిగే గానుగెద్దు వతు గమ్యం లేంది వీ బుడిబుడి వితుకు. బొడాంయి తఖ్లు మీడ. పొవ్తాగా కూచున్న వేఠలకు వీ బతుకునాడి తెలుసు పీ విట్టూర్చు వాడి తెలును వాటి వేడి తెలుసు. నిన్ను ఆకట్టుకుని చిటికెలో సీ ఆట కట్టించడం తెలుము తన గున్సిట్‌ కోటలో గుట్టుగా నలిపేయడం తెలుసు. సీకు తెలియకుండానే పీవంటి యాభయికోట్ట్ల నగటు మమవుల ఆకలితో అనంతృష్షితో వేడెక్కిన విట్టూర్చులు కాడులా పెనవేసుకుని తను గద్దెపీ న వాటి పునాదుల్నీ ల శదిలిస్తననీ తెలును. లె రెం ఆందుకే ముందు జాగరగా రు అ అనుమానం వచ్చినపుడల్లా

గదైైమీద కులికే పీఠిరీ గద్దలూ ల! వాటి మూతుల్ని నాకే రోతిరి గద్దలూ_ ళ ణా అక్కడికక్కడే క్‌ విష వలయాల్నీ త్తం కని వలల్నీ పన్ని_ డె కులం పేర మళం పేర భాష పేర, పాంంతం "సీర విన్ను విభజించి, చించి వీ కళ్లలో దుమ్ము చల్లి వీ గాయమ్మిద కౌరం చల్లి- రేచుల్లాగ కాాచుల్లాగ లేపుతారు, సే 'రేపుళారు పీలో పళువువి. ఆ ఊపుకై పులో ఉన్మత్తుడెన నువ్వు పీ జుత్తు నువ్వే 'పెరుక్కుని సీ నాలుక నువ్వే కొరుక్కుని పీ వేప్ల నువ్వే వరుక్కుని చప్పగా కూలదిడీ పోతావు, నిజాన్ని ఏద్బిరంగా చూడలేని నీ కనుల్ని నగం తెరచి విరీహగా మళ్లీ మూపస్తావు, ల! గడ్డమీద కాచుపన్న దొంగల్ని అ ఒడ్డుమీద కూచున్న కొంగల్ని లై కావలివాళ్లని మూ కొవాల్సిన వాళ్ల పీ ణా

జే విన్ను పీపే మోసగిసొవు

క సీది పిరికితనం ౨ ఆది లోవం

నా సీ ఉపేశ మహా పాసం.

వ

[6 ఇలా ఎన్నాళ్ల ! సీ క్రాళ్లమీద నుప్వు విలదిడు పీ లోపాల మీద మవ్వు కలజడు ఎత్తయన సీ భుజాల మీద ఎత్తుకో జాధ్యతిల ఐరువు పీ ఆలోచనల చూప్పిల మండి కొత్త తరానికీ ద్వారానికి తెరువు ఒట్లు । నీకన్న దిలనంతుడెవడూ లేడు.

వ!

చరితం బావి నుండి గుఇపొలం చేదుకో సాహవం నీ ప్రేయసి, గుండెల్లో పొదవుకో. యుద్ధం-పూర్తి కాలేదు మంచిదే మింటిలో మంటలాగడం

న్‌ మంచిదే

ల ఎగసే జ్వాలలాగి పోయివయ్‌

లై పెగలు పోలేదు పొగలు పోలేదు.

నౌ

లు మింటిలో మంటలాగికేయేమి

గ్‌ శంటిలో మంటలణగాలి

త మంటలాగి పోనటం కాదు ఖే మంటలారి పోవాలి. ల!

చా అయినా వ్‌ ॥ మంచిదే తం మంటలాగి పోవడం మంచిగే. న్‌ నా గుండెలో చిచ్చు రగిల్చికే వాడు ఆ మంటలు కంటి మండి మింటిదాకా జ్వాలలై అలుముకొని ఉంటే మంచిడే ఆ మంటలాగిపోవడం మంచిడే. కాని పైపె లేపనాలతో లోపలి తావం అరదు చూటలు మారటం కాదు మనసులు మారాలి, పైపై పొగలు పోవటం కాదు లోపలి పగలు పోవాలి ఆందుకే యుద్ధం పూర్తి కాలేదు పిద్దంగా ఉండు. తల్లివి చేరిన &దేళ్లన్లు లేళ్లము మళ్లీ తోడేళ్లకు వెయ్యకు ,_ ముళ్లీ మళ్లీ పడ్డగో తలోనే పడి తల్లికి తాపం కలిగించకుం

న! తల్లి నుదుటి కాశ్మీర కుంకును అ విండుగా ఉండాలి ౯. హుందాగా, అందంగ్గా వెలగాలి ణా కన్నళల్లి ముణత తీర్చాలి. దు

జి అది విధి _ అందుకే త యుద్దం పూర్తి కారేదు జో పిర్దంగా ఉండు. ల కాల్పులాగిపోవడం మంచిదే 2 కొస్త విశారంతి తీసుకో... ఈసారి యుర్ధంలో ఏదో ఓకటి తేలిపోవాలి కొటి వేతలూ తుడుప్పలూ లేవి వరికొత్త కొవ్యం రావాలి. ఎత్తిపట్టిన పిడికిలిలోని రహస్యం వౌొడా॥ వట్టి పిచ్చివాడు వాణీ గూర్చి వ్యాభ్యావిం చలేను వరీసాను విను । శా మధ్యాహ్నంలోకి నడుస్తున్న ఉదయంలాగ శళ్లలోంచి విస్పులు చెరుగుకుంటూ ముళ్ళ కంచెల్లోంచి, లాళ్లలోంచి రస్పల్లోంచి, గా వల్లెలలోంచ్చి పట్టణాల్లోంచి అ నడుస్తాడు నమన్యల శె జ్వాలా తోరణాల్లోకి ౪౮ నాడు నడిచిన చోటల్లా నా అడుగు జాడలు మెళుస్తాయిం

వాడీ మాటలూ, చేతలూ శ

వాడిగా, వింతగా ఉంటాయి. ళ్‌ జా

కాలి కమిరి కంపుకొడుతున్న, ఈ క

గాలివి అమాంతం మింగి ళం

కొత్తగాలి వింపుతావంటాడు. గ్‌

నమాజప్పస్తకంలో కొన్ని

పుటల్ని మారుసానంటాడు

శతుంవు ఏ రూపంలో ఉన్నా

పుట మారుస్తానంటాడు,

చీకటి నల్లగావే కాదు

ఎరంగా, వచ్చగా కవిపిసూ

ఎన్నో రంగులో ఉంటుందంటాడు,

టి

మురకచూసి ముక్కు విరుసాడు

ముసుగుల్ని చీలుసావంటాడు,

మణికాంతుల హరిణాన్ని చూసి

మారీచుడా ః గురు వట్టానంటాడు.

టోరా వడుకున్న వాణీ

ర ణి

పూస దబొక్కలమీద తన్ని

గల్లా పట్టుక ఊపి లేప్‌

కళ్లలోకి వేడి చూపు జౌొన్సి

నూటీగా సూర్యుణ్డీ చూపి

చకచకా సాగిపోతాడు.

ఎవరై వా అపి

ఏమిటిది? అంపే క్‌

'మేల్కొల్పడావికే తాను పుట్టానంటాడు. ం య్‌

గోవుల వద్దకూ, గొర్రెల వద్దకూ వెళ్లి ఏ

.! మిమ్మల్ని చంపుక తినేవాడు త మీకు పాలకుడు కొడంటాడు. నా వ్‌ నువ్వు తిరుగుబాటుదారునా 1 అంటే ర్త క్ష విరగబడి నవ్వుతాడు 2 స్వేచ్చ నీహా, నామా అందరికీ జన్మహక్క౦టాడు, కన్నీరూ, నెత్తురూ, స్వేదం కలిపి కొత టానిక్‌ తయారు చేశానంటాడు. వాటి పరన్పర పరిణామ దళల్ని గూర్చి వరిశోరించొనంటాడు కుబ్దంగాం శాను చావును కొవలించుకు నడుకుంళే తన వేడిని భరించలేక పళిపోయిందంటాడు. దేశ మే కామ, తానే దేశమంటాడు లోకం తిన యిల్లంటాడు, ఎత్తిసట్టిన పిడికిలో ఏం దాచి ఉంచాడో తెలీక బాంబుందంటారు కొందర్భు. కాదు ఫిట్బంటారు కొందరు. ఆదేనీ కాదని వాకు తెలుసు ఆ రహన్యం నీకు చెప్పదలచురోలేదు, "పెద్దలలో కొందరికి వాడం'ీ భయం న రాగానే కసురుకుంటారు లి పక్కలో బల్లెం చూసినట్లు రై పక్కకి తప్పుకుంటారు, ఎ వి పిలలకి వాడం పే వెలం ళా ఫా మ లాగానే ముసురుకుంటారు. తి అందర్నీ కూడగటుకువి ల

ఆలా మైదానంలోకి వెడతాడు శ్రే

అక్కడేం చెబుకాడో తెలియదు కాని, ళ్‌ జా

ఎత్తిపట్టిన పిడికిక్లతో, పిల్లలంతా వ

ఎదురుగా వస్తూ కవిపిస్తారూ ర్త డ్డ

చేదు మాతిలు

గుడ్డివావి చేతిలో రాయి

తప్పిదారి తగులుందేమో

శాకాల్పినవాడీ తలకు

ఇక్కడ మన “వీరయివకులుి

విపిరే రాళ్ల మాతం

మాటిగా తోడేళ్ల గుండెల్లో కే కాచు

తోడేళ్ల గాలి పొలిమేరశ్రై నా

పోవడం లేదు,

అ

ఏది ఏమైనా

మవ్వు నిజం,

పీ అడుగులకింది వేల విజంం

పీ ఆలూ, పిల్లలూ _ అంకా నిజం

మీ కడుపుల్లో మండే క్‌

ఆకలి వీజం, అ

వట్టి పిద్ధాంకాల గాలి కబుర్లతో కై

ఆ ఆకలి ఆరక పోవడం __ మండే నిజం, ళొ మి

ఠి ది

క! ఈ దేశంలో ఎప్పుడూ క్య పేదల గుడిసెరే కాలిపోశాయి. ణ్భా కడుప్పలో మండే అకలి నంటలు వ కనుల్లోంచి ఎగిసి కం కప్పులంటుకుంటాయేవెని 1. డ్షా ఈ ళల చూస్తున్నాను గదా ఇక్క దెనడూ సుఖంగా ఉన్నట్టు తోచదు వితివాడు విడిచే వేడి విశ్వాసాన్ని పట్టి ఆణువణువూ శోధిపే అంతటా పరుచుకొన్న రంగు రంగుల అసకల్వేపే కనపడుతున్నది. జాతక చకా9ిల మీదా జగన్నాథ రథచకలా పెటా వైర) నమ్మకంతో దిక్కులు చూన్తూ- వ్రభుత్వ రథచక్రాల క0దో వడి చితికి పోశూందొ జనఖిః ఇంతకీ ఇది చెప్పు నమాజం కోనం నువ్వు పారించిన పరమార౦ ఏమిటి ? న్‌ పీ క్రియాశీల సంకల్పం, ఎవ్నుడుం జె ఎక్కడ ఏ రూప్పవ ఫలించింది ? అ ఇదీ చెప్పు ” ॥ సమాజం మోజువర్మీ సీ మెడలో శ్‌ గుదిబండయ వేేలాడం దేప్పుడు గ! ఛ్‌ ళ్‌ ఎజాద్రి

ల శ మావో నవ్విండట జీ అహో ( తో మావో నివ్విండట ళ్తక ఆహో స్త్‌ చూవో నవ్విండట శ్‌ చొమ్మరాటలో మగా డెత్తిపట్టిన గడకొన మీడ మొగ్గవాలిన సానిడావి నడుంలో? ఇండియా నర్యాాళ వాలీ: ఎగసిన ఆళ్చర్యళు కొనమీట మొగ్గరేళాయట కనుబొమలు, మానో నవ్విండట చిన్నగా, చిన్నెర్లో చిరుకత్తి తకుకువలె. లేవండి లేవండి కొలవండి కొలవండి అవ్ని కోణాల నుండి వర్వే చేయండి ఎప్పుడు ఏ పెదవి మండిషాతః ఎక్కడి అగి వీయారవీ రెడ్‌ సమాట్‌ మానో వైళల్నీ పైల్నీ యా స్నావ్స్‌ తియ్యక. కై

నర్వ వేగిరం రండి, వవ్వు తడి భం “శ “కర్‌ ఇగిరి పోకముందే ళా గంధాఆయం టీ తీ ణం ఒం చ ॥ ల

ఖీ నవ్వులో చిక్కివ రహస్యాల్ని క! దక్కి ౦చుకోండి జా దాచుకోండి. వ్‌ క్త నవ్యమైన ఈ డ్డి వవ్వు పృనాది మీద ఇస్ల కట్టండి గున కట్టండి, మన విడేశీ నచివాలయ మహా వీరులారా! ఇంత విజయం సాధించిన మీరు సంతసాన సండగ చేసుకోండి. అంనాడు లక్మణుడ్నవ్వితే అందరూ భుజాలు తడుముకున్నారట కళ్లని గుండెల్లోకి దింపి గాలించారట కారణాల్ని, ఇంతకీ మావో ఎందుకు నవ్విండు వప్పండి, చెవ్చండి ఈ చిక్కు వివ్పండిం ఇక్కడ కను పంపిన లెడీమేద్‌ భావాలు తొడుక్కొని పొజ్‌ మాస్టర్స్‌ వాయిస్‌ వివి లేగిన విజ భకుల్ని చూకా ? ఏమీ చెయ్యరేక పడుకున్న యౌ ఈ వహాజడా ప్రభుత్వాన్ని చూోళా? న్స కె టు

గతంలోంచి అవుభవాల్ని పిండి, వర్తమాన విషవలయాల్ని ఛేదించి, భవిష్యదాశాంచలాలవై పు చేతులుచాచి, మనిషిలో విగూ ఢంగా ఉన్న మానవళను జాగృతం చేనే పియత్నమే ఈ కవిత, అవినీతి అన్యాయం అంాచకంవంటి అంటురోగాలతో బాధపడు తున్న జననందోహానికి విద్యుత్తులా నరవరంలోకి ప్రాకి హృదయ [పవెళవంచేసి మవిషిలోవి మంచితనానికి నీరాజనం పట్టి మవిషిపై మవిషికి రోసా కలిగించడం దీవి లత్యం, రంగురంగుల బురభాలతో నంగనాచి కుఠర్కాలతో వైళాచిక వికటాట్టహాసొలతో మవిషివి మరింఠ పాళవిక దుస్టితికి దిగజార్బ్చే కుహనా సంస్తాడాలతో విండిన జీవిత కళ్మలాన్ని విచ్చిన్నంచేసి గుండె గుండెకు వంతెనకట్టి మనిషి మనిషినీ జ్యోతిర్లోళంలా వెలిగించడం దీని ధ్యేయం, వ్‌ ఎర్వారం జగన్నాథం

వృషథ పురాణం రే థీ యంఠంబగు ఇండియా దేశాన నా ఆంగ్ల భూవవుల రాజ్యం ముగిశాక వ చిత్తఖద్ధి లేని శివపూజ జే సిటి ర్త వృషభరాజు కథిను విన్నవింతు. 2 కుకవివింద

అషాదళపురాణాల పీదవ

అతిరే "చెస్టగా వెలువడింది

వ్యాస వాల్మీకి కాళిదాసాదులు

"అన్‌ పర్సెంట్‌ రిచ9ంచ్‌ మెంట్‌లో

ఊడిపోయిన ఉద్యోగస్టులు

పాయ్కార్కి పోమగ(రిినాఫవి

బనవపురాణం కన్నా

అన్నింటిలో ఇదే మిన్న.

అవతారిక

పూర్వం పరమేశ్వరునికి

వాహావంగా ఉన్న వృెషభరాజం

పాములతో పగబూని= వాటితో నరిపడక

వీనజనోద్ధరణకోవం కంకణం కట్టుకొని

హిమాలయాల్లో తలకిందులుగా

భగీరథతపస్సు జేసి

ఆదనంగా కొవ్నికొమ్ములు 'మొలిపించుకొవి

అవతరించింది భూలోకంలో

పాముల్ని వంటచెరకులుగా వాడుదామని

పందెంలో జన మేజయుజ్జ జయించాలని

భూమిపై కాలు మోపీందో లేదో యా అంగ వంగ కళింగ దేళాలన్నీ ఖై తిరిగివచ్చి ఆంగబలాన్ని చేకూర్చి ఐ భరతవర్షే భరతఅండే దు

ళీ మేరోర్ట కీజదిగ్భాగావికి

గ వట్టం కట్టుకుందామవి తలపోసి

ణా వికృమార్కువి సింహాసనం

వ ఉజ్జయివిలో వంపావించి

త్తం ఎక్కి=డానికీ వెళ్ల గా

2౭ ముష్పదిరెండు సాలభంజికలూ

ఎ ఫష్కున వవ్వాయి. అర్లెంటుగా దేశాన్ని కుదువబెబ్టే న్యూయార్కు= నుంచి నెమలిసింహాననం " మాస్కో నుంచి రత్నరాజితకిరీటం మేడిన్‌ ఇంగ్లాండు మేజోజ్లు విమానంలో తెప్పించి _ వీనజనుల పాలిటి కామదేనువులా పోజు పెట్టి పట్టాభిషేకం చేసుకుంటే సింహళార్జ్దూలము తేభాదులు శిస్యత్వం స్వీకరిందాయి - ఆనాటి నభ అచ్చంగా కణ్వాశరిమంలా విరాజిల్లింది. మరునాడు (పొద్దు పొడవకముందే 'వై కాళికులు విదుర రేవగ్గా బుద్ధగయలో బౌద్ధమతం న్వీకరించి అళోకవమాట్టు నమాధిపై పూలగుచ్ళం నమర్చించి రాజధావికి తఈరలివసూ దారిలో కమపడ్డ గోవుల్ని వధ్యశాలకు వంపంది ఇదేమంపే._ *మవకు శివిచకంవర్తిలాంటి వ్పభువులు

టో ఆదర్శం మమా అన్నది,

లై శ

అ వదరు వృషభరాజం

శ వరిపాంన పాగించింది లగాయతు

పామాన్యుడు._ అంతకన్నా తక్కువవాడు వ్‌ వస్వలున్న దినం లేదు క పాం అంతకన్నా లేదు వా లంచాల్ని ఎరువులుగా పోసీ క విషముష్ట్రకాయలు వండించేవాన్ల త్తం నూటికి తొంబదిఠొమ్మిది పాప ల్లి పండిన వరుకునంకా అంగట్లో పోవి

తువికిపండ్లని నమ్మించి

పెరుగుతున్న జనాభా నమన్యమ

వరిష్కురిసారు షావుకొర్లు

గర్భధారణ మూడుపాళ్ల

ఈతన్నాళః ముష్పదిపావ్ల

మంతిిపదవులు వాలుగుపాన్ల

వాయకోదరయం నలుబదిపాట్ల

ఆదేశంలో రోగాలు తన్ప

వమ్మె చేయని వస్తువే లేదు

కృష్ణపక్షంనాటి చందుండు

ఏడువలేక నవ్వుకునే దరిద్రుడు

ఇదీ మన భారత దేశం

ఏనాటి పుణ్యమో ఏ యోశదబలమో

జునియించినాడ వీ భరత దేశాన,

కభాపారంభం౦

ఆ దేళంలో మాడమూల కుగాంమంలో

ఉన్నవి రెండే రెండు మేడలు

అని సౌొధసుధాధవళిత

పారేయరుగ్మండలాలు.

ఒకటి ఊరి కరణంగారిడి

పూర్వాళంమంలో వారు

పక్కా రజాకారు ళా విమతం వారొక మంత్రిగారికి జావమరడి తై వారి పెద్దకుమారుడు ల్‌ ఖాబీబోర్లు కధ్యతుడు తు

జ చిన్నవాడు మాఠంం

గా లండన్‌లో చదివొచ్చి

జా రాజకీయాలు నేర్చుకున్నాడు

వ వీళ్లంతా నిండిన చెరువులోకి

ఠం కప్పలు చేరినట్లుగా

2 కళాల సమయంలో తన్ప గ్రొమంలో ఎన్నడూ కవిషించరు ఆరువెల్ల కొక్క మాడ విలునకుండా వచ్చే అతిభులు ప్రజల కష్టాల్ని దిస్తాల్లో కుట్టి పట్నం చేరుకుంటారు. మరోమేడ వంచాయతీటోర్లు 'పెసిడెంటుగారిది శా పూర్వాళంమంలో వారు శరణంగారికి సేరిదాది రోజులు మారినాయన్న వార్త ఎక్కడో ఎవడో అనగా విని దేశం పర్యటించేందుకు వృషభం వబయలుదేరిందని తెలిపికొవి హతాత్తుగా దుసుల్ని మార్చేపి ఎన్నడో నాయనమ్మ చేయించుకున్న పాఠరాట్నం దుమ్ము దులిపి గోడగడియారం (పక్కన నలుగురూ చూపేట్టు వెంలాడనీపి

యా ఇంటిముందు క'ప్రేసిన బక్కెద్దుల్ని

నై గంగిరెద్దుల్లా అలంకరించి

వ వినవాః బనవాః వృషాధిపాః అంటూ

వి ప్వాగతం పలికివాడు

మి ఆనాటినుంచే అతవి జాతకంలో

ది న్వర్హయుగం ప్రారంభం.

అ గామానవికి పెంసిడెంటుగారి శ

పుణ్యమా అవి విద్యుత్తు వచ్చినా త్‌

కాలిపోయిన బతుకు బల్బులు జా

వసేమిరా వెలగడం లేదు. వ త్తం

ఆ గ్రామంలో అనగనగా క్‌!

ఓక్క సన్నకారు రైతు

విండుబండిని లాగే దిక్కెద్దులాగా

వంసారం ఈడుసున్నాడు

నప్పృంనకుని నంసారంలా

వ్యవసాయం సాగిస్తున్నాడు

పొొద్ద పమానం మోటకొట్టినా

జానెడు పొలానికి సీన్ల పారడంలేడు

గిలకిమీంచి దండెడ సాగక

మాటిమాటికీ నందెన పడుతున్నది

కాక ముత్తాతలనాటి దూపకుబుక్తీవి

ఈన్నుకపోయింది కావలికుక్క

పొలంలో చల్లిన మొలకగింజల్ని

ఎన్నడో ఏరుక బుక్క నాయి కొంగలు

చేతి కందవచ్చిన జొన్నచేనులో

విలవిలాతులు తినిపోయె అంతకంత.

మహాకవి పోతన్న రైతు కుటుంబంవాడు

మన మంతు9లందరూ అదే కోనవాట్ల

ఆకాళవాణీలో ప్రత్యేకంగా

రైతు నంక్షేమంకోనం సృసారం జరుగుతున్నది

అరికోత్పతి సాధించాలని వాడవాడలా

గోడగోడకు వరిచారం పాగుతున్నడి టూ

మధ్యాహ్నలోజనానికి బికల్లో లె

మక్కజొన్నపిండి నప్లై చేయబడుతున్నది క్‌

రైతు దేళానికి వెన్నెముక వంటివాడు మ్య

రైతుకు వృషభం జీవగర౦లాంటిది టి

చే అట్టి వృషభం దేశాన్ని పరిపాచిస్తున్నది త అట్టి వృషథానికి చేతులెత్తి కై మోడ్చులిత్తు న బనవాః దబసవాః బసవా! వృషాధిపాః వ దిగిరాకు దిగిరాకు దివినుండి భువికి కం డై కీలెరిగి వాత నతినతిగా మాట్లాడకు అది పిరికివాని లతీణం _ వనంగినంగి నలాములు కొట్టకు ఆది దావిన లక్షణం అనవనరంగా గొంతు చించుకోకు =--ఆది సిచ్చివాని లక్షీణం " కొటారుకొమ్మలపై గంతులు వేయకు ఎ= ఆది జంతు లక్షణం. విటారుగా నిల్చుండీ నడువు చల్లకు వచ్చి ముంత దాచకు దేవు డెదురై వాతల వంచకు. దేజెమొగంతో కాలం గడుపకు కడుష్పనొప్పితో షాధపషడుతూ కాలుకు మందు పూయకు. ప్లాటుఫారం మీదికి వచ్చిన అ (పతి ర్రైలుదిండి ఎక్క దగింది' కాచు ర దిక్కులు తెలియకపోతే వై ఎన్‌ క్వైరీ ఆఫీసులో అడుగు

ఆదరాబాదరాగా ముల్లెశూట వదిలేషి జి గూడ్చుబండిలో మాతం ఎక్కటం త జో ఎవడో కామరోగపీడిళుడు పంపిన న మాయలేడి వెంట పరుగెతకు త్తు వారణావతంలో కిట్టించిన గ లాకిగ్భహంలో వివపించకు ఐదూ్లినా ఇవ్వ నన్నప్పుడు ఎందుల కింకా నంధిజేూలు కందమూలాలు తినుకుంటూ కాలషేపం ఎన్నాట్లః గాంధారేయుణ్తీ కూల్చడానికి గాండీవిసెతం పవికిరాడు- పవనతనూజు డె నానరే కీలెరిగి కొట్టంది. లాభం రేడు తక్కు వేమి మనకూ రాముం డొక్క డుండువరకూ. ఇస కనకపు సింహాసనమున ,., ఈ కుక్కు విన్నటిదాకా ఎక్కడెక్కండో తిరిగి ఏమేమో తిన్నది అ ఎదురై న వాడీనల్లా కరచింది క ఎగదిడీ ఒళ్ల కా గీకింది తై కు 'సెంటపన్నల్లో పొర్లాడి కళ బురదగుంటల్లో మునముగులాడి " టి

శ అసహ్యానికి మారుపేరుగా

త అనారోగ్యానికి ఆటిపట్టుగా

ణా నర్వరోగాలకు సజీవమూ ర్రిగా

న దుర్గంధానికి దానకర్తగా

త్తం కసిరికొట్టినా కదలకుండా

ణి మన ఇంటిముండే కూలబడీంది. వందిరిగుంజకు కన్లేసీన యజమాని కంట్లో కారంచల్లి గొలునుతో నహా ఉడాయించింది దొంగచాటుగా తోటికుక్కలతో కలిపి పొరుగింటి వాళ్ల ఇంట్లోనే కాదు యజమాని వంటింట్లోనూ జొరఐడీ వంటకాలు పొడు చేసింది పసిపిల్లల చేతుల్లో రొజ్టముక్కంల్ని అమాంతంగా అందుకు పోయింది. రెండు రోజుల్నుంచీ వన్తురిడి "రెండు మెతుకులు ఆడుక్కాచ్చుకొని నోట్లో వేసుకోటోతున్న బిచ్చకతె బేతిలోని కఐళం కాజేసింది ఒంటికంతకీ జానెడు గోచిపేగు తవ్ప కస్పుకోడానికి మరేవీ లేక చళితో పోరాటం చేసి చేసి చివరికి తానే ఓడిపోయి పుట్‌ పాత్‌ పై వడుకున్న మూడుకాక్ష మువనలివావి ఆ కావ గోచిపేగూ కరచుకపోయిందిం

జ ఆలాగవి ఇదేమీ పిచ్చికుక్క కాదు

ఆ మదంబట్టి తిన్నదరక్క

కళ బాగా రక్తం త్రాగేందుకు మరిగి

నై వచ్చిమాంనం తప్ప మరేవీ రుచింవక

శం పట్టణంలో స్వైరవిహారం చేపి

మ్‌ సుఅరోగాల్ని కొమక్కోటచ్చుకుంది.

ఇవాళ అడే కుక్క జీ తోటికుక్కలకో పోబ్లాడ్‌ శ అవన్నీ తలా వోరేక్ళ కట్‌ జ్నా ఉన్న పండ్రన్నీ ఊశీపోగా. వ యజమానిహడాో ఇంటినుండి గెంటి వయగా ర్త ఒంటిపై జింకచర్మాం కష్పుకొవి ల్లి జీవనకారుణ్యనంఘంలో

ఇటీవలే నభ్యత్వం పుచ్చుకొవ

మానవతావాదం గూర్చీ

మాక్ళ దేశగారవాన్ని గూర్చీ

ఉపన్యపిస్తున్నది

ముఖ్యంగా కుక్కకాటుతో

బాధపడుతున్న వాళ్లషు, చూపి

కిబ్నీశ్లే కొరుషున్నది

అ నేరమంకా

తోటికుక్కలపై తోన్తున్నది

కుండలు భాళీ ఆవడాని క్కారణం

కుండలకు చిల్లులు పడడమే అంటున్నది

కుమ్మరివానికి కండలు

చేయరాలే దంటుస్పది

ఏమేమో అంటున్నది

అవిద్ధా లెనెన్నో చెలుకున్నది

శారి చెట్లు ఎండు శేక్కినో వంకే

దురై గడ్డికోనం ఆంటున్నది

తగుదువమ్మా *ఖుట్లూ కుచ్చి

కవకప్పు సింహాననం పై కూ డృున్నదిశ్‌

ఓ; వా అన్నలూ తమ్మ్యులూూః

కుక్కతోక పట్టుకొని అ గోదావరి వీదటోకం్యకి కళ వశ్రేట్లో ముంచేసి అది మాత0ం వై ఆవలి తీరీర ేరుకుళటింది మూ కుక్కు జిళ్వానంశల జంచుసన్నమాడి మ్‌

జ అన్నీ కుక్కులకూ వ ర్తించదు - కళ వీన్ని మాతం ఇంటిముందుకి రానివ్వకండి జా ఇంటి క్రావలా ఉండదు సరీకదా జ్‌ తిన్నింటే వాసొలు లెక్ష "పెడుతుంది త్తం ఇక దీవికి కొలంకూడా మూడింది 2 మువ్సిపొలిటీవాళ్ల కవ్పగించండి అందుకే అన్నారు పెద్దలు కుక్ష కాటుకు చెవ్చుదెబ్బం ఇక ముందెప్పుడూ విశ్వానంలేవి కుక్తల్ని పెంచుకొని గురుం పెట్టి విదురపోకండి చుట్టూ దొంగలున్నారు జాగ౦ర్త భః లీఃః “పెంచిసవాళ్లను కరీచే కుక దొంగలు వడితే మొరగఫి కుక అదేం కుకుం గుడినే మింగినవానికి. ... దిగాలువేడ్‌ చూసావెందుకు తమ్ముడూ? మన కన్నళల్లి సేనాడు వెన్నులో పట్టింది రాచపుండు అ వాటువైద్యులూ నర్మవచిపులూ సవికిరారు" క ఏదోవిధంగా తగివచికిత్స చేయంది శై ఇంతలో ఈ వ్రణం మావిపోదు, అ మన నెత్తిమీద ఏల్నాటిళవి కూర్చున్నవ్పుడు గ్‌ మన ఇంట్లో భూతాలు కాపరం సెట్టిసప్పుడు

ఏ గదిలో వేసి తలుపు మూపిషా తి

దయ్యాల ఇంట్లో బిడ్డలాగరు త్‌

గుడినే మింగినవావికి జా

లుళ్లో లింగంవో లెక్రాః త త్త్తల-

వడ్డించేవాడు మనవాడు కానవ్పుడు 2

ఏ వరునలో కూర్చున్నా ఆకలి తీరదు

ఆంగట్లో అన్నీ ఉన్నా

అల్లుడినోట్లో శవ ఉన్నట్లు ॥

ఏమైంది మన దేళావి కీవాడు

వుచ్చిణుక0లై వాయి కందుణ

మంతివదవి లేవప్పుడ ళా

వృద్ధవారీ సతివ0కా,

ారడీవాడు చూపించే మామిడి చెట్టు

వూూలు పూయదు = కాయలు కాయడు

ఎవ్వడికీ పీడ విన్వదు

చివరకు తనకు తానే నిలువడు.

శాగుకున్నది విషమే అయినప్పుడు

ళంగు గూర్చి మనకు పట్టిం పెండుకు

ఈ నాటకమే బాగులేదం టే

మరో లీర కడుతా నన్నట్లు,

రంగు మార్చడం ఎవగిక్తావాలి

అంతరంగంలో మార్పు రోవాలి

జిల్లేడు చెట్టకొమ్మల్ని కోయడం కాడు అ

నమూలంగా పెరికి వేయాలి ళ్‌

వెన్నలాంటి దున్తుల్ని తొడుగడం కాదు తే

వెన్నెల్లా వికుకడం మన క్రావాలి గక

న్లో ఇది రహభటారి కౌదు లే ఇది రహదాళి కాదు జ ఇక్కడ దొంగ లున్నారు జాగ్రత్త ళం అంతే కాగు 'వివేర్‌ ఆఫ్‌ ది డాగ్స్‌” 2 ఇట దొంగలకు కుళ్లి రహా న నహజీవన మెట్టువం ఈ పాంంఠమంకా వర్పమాదాలపుట్ధ అడుగడుగునా పల్లేరు కోయలగుట్ట వాగులూ వరదలతో విలడిన ఛొంక పిశాచాలు పిచ్చివాళ్లు పేర్చుకున్న కంన్న ఇంళళూ నీవు చేరాల్పిన అనందనిలయం ఈదోరొమేదనే రేడు: ఎవడో దారిదోపిడిగాడు కిరాయదుసుల్లో దర్జాగా దొర వేషం వేసక। నిగ కద్చాశ మోసాల గరంమపాల శివిమంచి జేబులోని వైకం కాస్తా కొస్టేని తప్పుదారి పట్టించి వ్వాక్షు ఎక్స డో ఈ పొదల్లోనే దాగుడుమూత లొరుకున్నాడే ముల్టూ వెదకి మట్టపెట్దాలి. వోట్ట ప్‌ట్ట లేవంది జొన్నచేనుద్యూఢ మోసాన్ని పెట్టవిడిగా వెట్టి బ౦తుకుతున్న జూదథలకు వీ వాక పాచికలా తయారుకాక్ష్ను అ గాలిపటంలా అకనంలో ఏహాగ్షినూ ళ్‌ క్‌ గమ్యం లేకుండా వ౦తుకషు. స వై అక్‌ పిచ్చివాడు తోలుతున్న మోటార్డుకారులా. తా విండు ప్రాణాలు తీయకు టి

జేయిజారి కెం0దపడిస్‌ జ్ర

పాదరసం బిందువులా టీ

సీకు నీవు చిట్లిపోకు జి

సుశిక్షళుడై న వైవికుడు వదలిన బ్‌

తుపాకిగుండులా ప్ణయాణించు, త్త ర

బదొంబె తమాషా

య్‌

డేళదయంపే మట్టి కాడు

దేశమంళకే మనిషి భళూడా కాదు

దేళశమంటకే నీవు కాదుఎ నేను కొదు

దేశమంటే మన నెతిమీది నేతలు

ఏడేశ మేగినా ఎదెందు వెతికినా

లేరురా ఇటువంటి నేత లింకెందు

అయోధ్యా మభఖురా మాయా

అందర్‌ పే డేలో మవ అలిండీయా

అదిగో ఆ పొదల్లో నివసిస్తున్నది

వన్నెండు తలల నాగుబాము

రావణ పరది9హ్మకు

అది పువర్దన్మ రూపం శ్‌

కె లాసాధిపతివి మెప్పించి

కరంతో చావనివరం పొందింది క్‌

ఎప్పుడు కాటేస్తుందో కాని అ

చపే కూడా తెలియదు, ఈ"

వె ఉగం పేనువి కొడుకు ఉల్తాసి కంనుండు వ శే కట్టుకున్న ఆరోంతస్తుల మేడ రూడు తీ

ళీ ఇప్పు డందులో కత్తుల కార్టానా పెట్టి గ్‌ ఆయన తాలూకా పేంఠాత్మ విచసిన్తున్నది జా కత్తులంకే కత్తులు కౌవవి క శేనెబూసిన కరులవి న! చెతురుచుక్కు రాలకుండా డె కుతుకలు కోపేప్తాయి మేడ పైభాగంలో అద్దెకున్నవాళ్లు గోపాయీల రూపంలో గోమాంసభకీకులు విందులతో వినోదాలతో మహాననంలో తీరికే ఉండదు. ఇది పారణ్యాక్ష్‌ హిరణ్యకశిపులు జంటగా కట్టించిన భజనమందిరం అదేం పాపమో కొని వెళ్లిననాదెనడూ తిరిగి రోనడం లేదు భకులపాలళిటి కదే సుమా సాలీడు కట్టివట్టి గోడు. ॥ అల్లదేః రంగతుంగకరంగములతో వై తరణీనది పవపొస్తున్నది మన కీరిశేవుల చీము నెతురు ఇందులోనే పోకుకున్నడి న్‌ బొందితో క్రైలానం చేరడానికి ఓవర్‌ విడి వేంజంచినాడు యమధర్మరాజు దేశ సేవకై శ౦మదానం చేపీనవాళ్ల వరానరిగా దాటుతున్నారు. అ ॥| డేళదేశాల ఇంజనీర్లతో నలహేతించి వై దేళభక్తకంట్రాక్టర్లతో పవి సోగంచి వి విహవాోని కడ్డంగా పొరజెష్ట పూడ కట్టీఠచి వి వంటపొలాలకు కొలువలు 'శీయించనాడు మి 'పైరువంటలు వమృద్ధిగా వండుతున్నట్లు తి వం్పిజానంబంధశాఖ వర్పికటించింది

వర్షాళావడకున్నా ఇక పరఠవాలేవవి శి

అకొాళ వాణిలో వార్త వివిసింటినది న! ణా

అమకోకుండా వచ్చిన ఈదురుగాలికి గ.

అన్‌ప్తాన్‌గా వీచిన వకమటి గాడ్చుకు త్తం

తెప్పలా కేలిపోతున్నది ప్రొజెక్ట జి

కుప్పలా కూలిపోతున్నది ఓవర్‌ మిడ్డి

బొందితో కై లానం జేరడావిక

షార్ట్‌ కట్‌ టిట్‌ మెంట్‌ జరుగుకున్నచి

ఊరనో ఆడవినో ఉదకమధ్యంబునో

శ్రీమద్రమారనుణ గోవింద

అందుకే మనసా

హరిపాదము లాళ 9యింవుమాః

ఆది బుద్ద దేవువి "పేరుతో

కట్టించిన ఢర్మానువతి

శంపిటకొల్ని వల్లిస్తూ

తిరుగుతుంటాడు బొౌరంగజేబు

అక్కడి కాతడే ముఖ్యధన్వంతరి

ఆయుర్వేదంతో వట్టాపుచ్చుకొవి

ఆలోపతిక్‌ వాడుతుంటాడు

ఆపరేషన్‌ మధ్యలో ఆ'సేపి

నంకాననిరోదక నమన్యపై

నహజీవన పిద్ధాంతం పై

రాసిన గ్రంథాలే టోలెడు

ఇటీవలే విదేశాలు తిరిగి తిరిగి

ఉన్మాదం తెచ్చుకున్నాడు

యాభై కోట్ల జనాభాకు పైగా అ

పిస్తుతం చికిత్స పొందుకున్నడి కళ

ఇరువ దేండ్లు గతించినా తె

ఏ ఒక్కడూ లై టవడలేదు శౌ

విర్వాణపదవిని చేరడానికి మాఠ9ిం మె

ఏ మాత0వేసినా పవిచేస్తున్నడి టి

జే ధర్మం శరణం గచ్యామ్‌

! సంఘం శరణం *వ్చామిం

ఖా

నా అదేసుమాః ః

త్తం గాంద్‌గారు నాటిన వటవృక్షం

2 గబ్బిలాల్లా వేంలాడుతున్నవాళ్లు లంకొనగరావికి నరమాంసం ఎగుమతచేసే లిమి జెడ్‌ కం పెనీవాళ్లు తడిగుడ్డలతో గొంతులు కోయడం వాళ్లకు మాళఠ్రుమే తెణసు వావి ఊడల నీడల్లో దంత కుతూ వృక్షమూలాన్ని కొరుక్కు తింటు న్నవాళ్లు అదేదో పే9డ్‌మార్కుం వాళ్లు ఒక్కొక్కడూ పృెషభామురుణ్ణీ తలదన్నినవాడు ఆమూలుగుతున్నది మరేదో అనుకోకు అది గాందీగారి పవితాంత్మి. ఓయీ పేేక్షకుడా! వీళ్లంతా భిన్నభిన్నరూపాల్లో ఉన్నా న్వభావతః ఒకే జాతివాకు "| అకారవికారాల్లో హెచ్చుతగ్గులున్నా ఒకే చెట్టు కక్క మూ తిపిందెలు ఒకే గిన్‌రూంలో వేషాలు కట్టి గయోపాఖ్యానం నటిస్తున్నవాళ్లు ఈ మాయావాగురలో చిక్కితివా వంటింటి కుందేలు సీగతీ దేశమును ద్వేషించుమన్నా మంచియన్నది మించవీకన్న్యా

జ.

లై

బొటాఫ్‌ సిలబస్‌ వే

ఇదేదో వీడకలలా కనిపిసున్నది వా

ఇక్కాడంకా విర్మామష్యుంగా ఉన్నది వ

గుణింతం తప్పిన లెక్కలా తికమక పెడుతున్నది ర్త

గుడుగుడుగుంచం గుండేరాగం ఇదిం ౭

ఏ దిక్కు నుండి ఏ వేషంలో

రావణుడు వస్తాడో శి

చుట్టూ గుట్టలు గుట్టలుగా పుట్టలు

ఏ పుట్టలో ఏ పాముందో?

పాపం! ఇవన్నీ ఒకప్పుడు

చీమలు పెట్టిన పొట్టలు

ఎప్పుడూ ఇంతే ఈ లోకంలో

తేనెతెబల్ని ఎవడో కాదేసినట్లు

అంతేలె తమ్ముడూ ః వీపని

బూరుగుపండుకు నక్క ఆళ పడినట్టు

సీపు శాాగుళకున్న టానిక్‌లో

విబమిన్లు లేవు సరికదా

ఎన్నడో దాని గడుపు దాటింది

ఇప్పుడది హాలాహలంతో సరి,

ఎలుకల బాధ భరించలేక

పిల్లిని "పెంచితే లాభమేముంది కనుక

పొడిని కాపాడలేక

నెతిమీద మరో కొత్త సమస్య

ఇక్కడ దేపుణికూడా నమ్మేదిలేదు

నమ్మక్‌ హరాంలో వాడు మొదటిరకం

చొటాఫ్‌ సిలబస్‌. ళ్సై న!

బాబూ! ఈ పద్మవ్యూహంలోకి క

తొందరపడి దూసుకపోకు టి

జే తిరిగిరావడం తెలియనప్పుడు

ట్‌ "ఆందులో కాలిడనే వద్దు

బి నూతపడిన వొణే లేపేవాళ్ల వాస్తి

వ నూరు రాళ్ల వేసవాశ్లే జాస్తి

రం జూదంలో ళకువిగా డున్నంత కాలం

౭ ఇక్కడ నీ పాచిక చేవీ పారవు అదిగో! ఉత్తరాన గోగ్రహణం జరిగింది ఉతరుడు రథందూకి పరుగెత్సతున్నాడు ఉత్తర బొమ్మపొత్తిక లడిగింది ఉత చేతుల్తో తిరిగి నశరం చేరకు అర్ధాంగి అవమానంతో కుములుకున్నది అజ్ఞాతవాసం నేటితో ఐపోయింది ఇంకా ఈ బృహన్నల వేషం ఎన్నాన్ల ఈ ఏరాటరాజు కొలువు చాలించు ఇక్కడే మనమంతా.... ఇక్క డే సామాన్యుడు ఎండమావుల్లో సీళ్లు తోడడావికి విమానంలో పరుగెత్తుకున్నాడు.

జె

ట్రై న! క్క డే

నెం విరు పేదవాడు

కు పొరబడుతున్నాడు

ఆకలిమంటల్ని ఆర్బడావికి ఖీ

అగ్నిమావకదళాన్ని వీలుస్తున్నాడు. తో

ఇక్క డే ౮

నవయువకుడు ళం

పప్పులో కాలు వేన్తున్నాడు (న

బం వ్య్మారాక్షీసికి పూలమాలరిలు వేపి

బ్రహ్మాస్త్రం పి్చుక పై వదులుచున్నాడు.

ఇక్క డే

విజ్ఞాన నంపన్నుడు

విశాంంతి తీసుకుంటున్నాడు

యుద్ది పైవాడికి తాకట్టు పెట్టి

బురదగుంటలో అభ్యంజనం చేసివచ్చి

పడకగదిలో పగటి కలలు కంటున్నాడు,

ఇ కం డే

గట్టుపై హర్చున్నవాడు

మేల్కొంటున్నాడు

ఎరమచూపి చేపల

ప్రాణాల్‌ బలిగాంటున్నాడు.

ఇక్కడే

ఇక్క డే

మనమంతా

జవనమంశా ఇ ట్రై మూ త్‌

శే నిప్పుకణిక ల! ణా జీవితం ఆనే పెరుగుకుండలో వ ఆనుభవాల కవ్వాన్నివేసి త్తం మేధస్పూ న హృదయమూ అన్న 2 రెండుచివరలున్న త్రాడుచుట్టి ఓపిగ్గా ఈంచ్చలేవివాడు ననినీతాన్ని పిండలెడు సరికదా “పెరుగుకుండము పగులగొడుతాడు. మేధస్పుకీ హృదయానికీ నడుమ అంతరగం కించిత్తు ఈ రండు చివరలూ కవ్వావ్ని గట్టిగా చుట్టుకొని విరీత పరిధిని దాటకుండా టండను తాకకుండా విడిగా (తిప్పగలిగినప్పుడు నవనీతం పుట్టుకొస్తుంది పాలు పితుకలేనివాళ్ల "పెరుగు చిలుక లేనివాళ్లు విరాటపర్వంలో ఉత్తరునివంటివాళ్లు కాకు టే _ కునికిపొట్టపడే ముసలి డీపొలు జీవితం ముళ్లక౦ప_కరక్కాయ అంటూ భయప డేవాళ్ళ చరిత్రలో గులకరాళ్ళు మి త్ర మౌః జె ఆకాశంలో క9మ్మిన చలిమబ్బులు కై ఈ దేళం నరివాద్దు దాటిపోలేదు నొ మధ్యాహ్నం కావచ్చినా ఇంకొ అ ని ఇంట్లో విష్పురాజుకోలేదు ణ్‌ అన్నీ చలిబొగ్గులు

విన్న వీవు షిండినషాలు లే

ఇవాళ చలికి తోడుకోలేద్లు త

ఇప్పుడవి. ణా

అటు పాలూఎ ఇటు షెరుగూ కాలిస్టీడి వ్‌

వృధాగా పొడిళవుము నిందించటోకు త్తం

అందులో ఒక్క నివ్చుక్షణీక వేఫి డ్డ

మరికొంతకాలం ఓవీక పట్టం

అ

భవిష్య ద్గీత

నన్నెవ్వరూ మందలించకండి

గుణింతం తవ్పు పోతుంది

వే నీలోకం భవిష్యతుపై

జ్యోతిష్యం చెవ్పటోతున్నాను

భూతకాలాన్ని పజానమక్షంలో నిలబెట్టి

బహిరంగ వ్యాయవిచారణ చేయిస్తున్నాను

భూతంలా పీడించింది

మనిషికీ మవిషికీ మధ్య

అడ్డుగోడ లుంటాథస్‌

అక్షరాభ్యాసంతో కే నేర్చింది

మనిషికీ మనిషికీ మధ్య

దూరాన్ని పెంచడమే కాడు

జీవితం భారంగా తయారుచేసింది, జె క్రై

ఈ వర్షమానంకూడా మనత్ని బి

నమ్మించి దోజా చేషింది డుం

జే పిచ్చెక్కిన కుక్కతో పసిపిల్లవాడు ళ్‌ వయ్యాటలాడి వట్లుండి ణా సీతిమంతుడితో రంకులాడి క కవ్వించి కలహం పెట్టుకున్నట్లుంది ళ్తం కారుచీకట్లో శాాగుటోతువాడు నడుపుతున్న ౭ (టేబల్లేని మోటారుకారులో వయాణంలా ఉంది వర్తమానం శికుపాలుని కన్నతలి కోరుకున్న మూరు తప్పులూ వేటితో సరి, ఈ వర్తమానానికి పోకిన టగహదోష దృష్టిదోషాలకు గట్టిమందే కవి పెడుతున్నాము పామాన్యుడి వెన్నెముకతో తయారుచేస్తున్నామ నరికొత్త వజాాయుధం, అదేమిటి వీభశ్చా ॥ అలా వణకిపోతున్నాన్‌ నిన్నవేకదా ఉత్తరువితో ఏమేమో పలికినావ్‌. ఈ (శాగుబోతువాడి సారామత్తు పూర్తిగా దిగిపోవివ్వండి ఈ చలిజ్వరం కొస్తా వదలవివ్వండి ఈ రాతి) ఇలాగే గడువనివ్వండి రేపు బుతువవనాలు మవవై పే వీది అమృతవర్షం కురున్తుంది చె రేవు మవింటికే ఉజ్ఞ్వరి భవిష్యతు క్రై నడుచుకుంటూ వస్తుంది అ రేపు వాగులూ వరదలూ తగినాక ల ఈ నేలంశా నమతంంగా మారుతుంది

రేవు నష్మగహాలన్నీ కలిపి శ

అనుకూల కత్యలో (వవేశిస్తాయి అక్ర

అంతవరకూ గుడ్‌ నెట్‌ 9 చా వ

ల్త్తతి

డె

ఉగాదిపాట

మనిషిలో మానవత వికసించడం

ఉగాదికి నంకేతం

మవిషిలో మంచితనం చిగురించడం

వనంతానికి సూచితం

మానవతను మట్ట్‌లో పారేసి

మంచితనాన్ని మరుభూమిలో పాొతేపి

అభ్యుదయం తెస్తామనడం

అకపాన్ని కోస్తామనడం

ఓవజావంచనకు మెత్తని మార్గం

వానలేకుండా వట్టి పిడుగులు రాలడం,

వానా వాదాలు కలగాపులగంచేసి

రంగువీళ్లలో ఉప్పువీళ్ల కొన్ని కలిపి

అత్తరు పన్నీరు కొంత పె పెన పూసి

కొత టానిక్కు తయారు చేశామంటే

ఇంకా నమ్మడానికి మా తరంళకొదు లి

బహురూపుల వేషాలని తెలిసింది వేడు కై

దయచేసి మీ మందులనంచి కిట్టి పెట్టండి ఏ

మ్‌ కుష్టుకోగంతో ఎవర్నీ వాధ పెట్టకండీం తు

ర! మంచికై నా చెడుకైశా

త్‌ మానవుడే కేం్యధమించవు

_నా ఒకే కేయ్యదంనుండి పుళ్జీన తరంగశను

తీ కొలనంతా వ్యాపించినట్లు

త్ను మనవిషిలోనే మంచితనం పుట్టి

ల వమాజాన్ని అవరించాలి మనిషిలోవే మానవత వికపించి వరినరాల్లో వరిమళం గుదాళించాలి (వతిమవిషీ విరబూసిన వృక్షంలా వ9కృతిలో రాండవించాలి ప్రతికంఠ౦ కోయిఅపా అగా జీవనమాధుర్యం వినిపించాలి అనాడు మవ కుగాది అదే భవితవ్యానికి పునాది.

త

క్పై

వ

ని

న!

ఈనాటి దారిద్య్యింనుండీ దుఃఖంనుండీ

పిడివాదంనుండీ, చీకటినుండీ, దోపిడినుండీ

అజ్ఞావంముండీ మృత్యువునుండీ

విముక్తికోసం...

దిగివచ్చిన న్వర్గ్షంకోనం

మానవుడు సాగించే సర్వతోముఖ పొయశ్నాలల్లో

ఉన్నత మనస్సుగుంచి ప్రసరించే వెలుగుల్ని

వదిలవరచేది కవిత్వం,

ఒకజాతి కఏత్వం ఆ జాళి సమష్టి చైతన్య

పురోగమవానికి సూచిక.

జీవితంలోని సుఖదుఃథాల నడుమ వాటి కతీతంగా

పాజెత్కరించే తీయని వేళ కవిత __

కవి వేదనానుభవం వై యక్రికం,

నహృదయుని ఆనుభవం సామాబీకం-ా

శద్ద్షావికి నియత మైన అర్బం,

కవిత్వానీకి అర్థం అనంత ముఖ౦ఎ-

వ్యక్తి సమాజంగా, అతని మనస్సు సామాజిక

చై తన్యంగా రూపొందుతుంది కవిత్వంలో,

ఇదీ నేను కవిత్వాన్నిగూర్చి అనుక నేది, సుపిసన్న

ఖీ ఆద మాతృ ధర్శన క తలీ ఎక్కడున్నావు ఎన్నాళ్లెంది వినుచూసి ణా కానవచ్చావు నా నాల్క కవితామృళ రనవిందువు ఠఠ చిల్కరించిస వేళ, మనోజ్ఞ పీలాంభోదళ కలంలా మింట లే ఆనంఠత భాన్యసోతస్సు ఆత్మలో వర్షింపజేస్తూ... ఆళకు తొలిగూపానివి అనంతయా[క్రలో వెన్నెలబీపానివి కన్నతల్లివి రామునికి, కృష్ణునికి, బుగునికి, కంకర్షువిక్న మరచిపోయిన నేవు._.ఇతిహోపాల గర్భాల చీకట్లు చీల్చి వెదుక్కుంటున్నాన్సు, శల్లీ । నివ్ను విశ్వరూపాన్ని చూపనుని ఇరవై నవంకాలముందు . ఈవు కావవచ్చిన ఉగాది సామాన్యమైన ఉపషస్సుకాగు...ప్వాతర్శత్య భామవి కల్సి కోట్లాది శ్రమ్ముల గుండెల్లో కోట్ల పద్మాల విప్పార విరిషిన మింటి కొనలనరక్షు ఎగిరిన ఫావురాలు వేలు, విశ్వమంత ఆవందకువోజ్ఞ కళ్యాణ వేగికగా ఊహించి 'దేళ దేశాలకూ స్నేహ మరుర ఖావధూతికల పంపించి కలవా తమస్సు అందింది కాంతి అర్జాన్ని రుళపించి వాడు ఎంత ఎత్మైనవాళ్లం.. వొకే ఆశ్చర్యంగా ఉన్నది. కావి తల్నీ ; ఎంశలో విజణ కజగామాదింధి త్యాగంచేసివ తరం వెనుదిరిగి సతివలాన్ని కోరింది విణాళికల పక్రాలషీద శఖువి పాచికృలు గలగలలాకే శాజకీయ బారిత్సలకోనం రాజ్యాలు ఏర్పడ్డాయి. వరాయి స్రభువుల పాదాలకు పాలిష్‌ చేపినవాళ్ళు పాలకవర్గం 'మేలిముమగులో' వలికారు చిలుకల వలుకులు వి ఎన్నికల మార్కెటు తెనిదారు ఎన్ని వోళ్లైనా కొన్నారు గా వదవులు వంషుకొవ్నారు సెదవ్నణు చప్పరించాడు. క్రై మ్‌ వరాయిరాజ్యం పోంజనా పరాయిభాన షాలిసూ మేన్నంది. ణ్‌ వుజలక్పూ పాలకుంకూ మధ్య భాష ఇవుఫతెరగానే ఉంది థె

బే విద్య ఎరుకకొదు._భాషా, వేషమూ దర్పమూ, డాబూ

ళ్‌ ఎవరినో “* కోట్‌ ” చేయడం, మెదడుని కిరాయకు ఇవ్వడం,

ణా

• లత్ష్యంలేవి దేళశంగతి ఆరిక ఆవిశ్చితసితి

వ క్ష ల ఈ

కం ఎంతకాలం ఇలా పెచిపుండమం౦టావు ళలీ

గ రోజుకో కొతగమ్యం సూచించింది అధికారం రోజుకో కొత వేషం తాల్చింది వేతలవర్గం, ఎక్కడ వెగుక్కోను విన్ను కర్షకుల పొలాలలోనా ?

జ నగరం మోజులోపడి బిడ్డలు నాగలి వదలి వస్తున్నారు ఎక్కడ వెదుక్కోను నిన్ను కార్మికుల ఫ్యాక్టరీలలోనా ? నవి వదలి వాళ్ల రాజకీయ పార్టీల షాలదిడ్డారు. పోమరితనమనే నర్పంనీడ ఉద్యోగివర్గం వదంపోతున్నది డేళం నంపదలో చాలభాగం-జోగుతూ మింగేస్తున్నది. తల్లీ । కరువులు రావడం తవ్పదు, కడుపులు మాడటం తప్పదు దూరంగా విల్చున్న సూర్యుడు అసహ్యంగా చూడటం తప్పదు శతువు అవరించినవేళ అఆపాంపా రథం భూమిలో కుర9ంగింది ఎవడికి వాడు తన పనినిమానేపి ఎదుటివాళ్లను విమర్శిస్తున్నాడు నన్ను నేను మరచిపోయాను, ఎవరినోచూచి వేషం వేస్తున్నాను అమ్మాః ఎప్పుడు విముక్తి నాకు ఈ సంకుచిత కృతిమ పరిథధిమండి “పిరికితనం మురికీతనం దుడుకుతనం దేశం ఏలుతున్నప్పుడు ఆ ధర్మ వివర్మ విధర్ముల ఆటలు సాగుతున్న వేళ ఈ దేశం నాదనడం తన్ను మనం ఒకేలా ఉండాలనడం తప్పు దివ్వంగాఉంది ఈ లో

ఎంత సంగా కికరాజ్య వ్యవస్ధ వికసించిన వద్మంలా పరమ సుందరమెన ఈ భూమి వికుంచిత భావరేఖలతో చింపిన వినరిలా ఉంది

వి టోమల్లో పులుల్ని విరిమీద వదలి వేస్తున్నారు

న్‌ చేనుల్ని కంచెలు మేస్తున్నపి. చేతన కల్గోలపడుతున్నది.

వై వై అ

కం నులళంగా కొటీశ్వరులయ్యే లాటరీలం'టీ మాకిష్షం

ప! తు రోజూ జీఠకాలు పెరగాలి, ఎప్పుడూ వెలవులే రావాలి

వవిచేయడం మాకు నామర్దా, బాకాలు కొట్టడం నర్హా టి ఆఅంతన్వరూపమిది మాది అమ్మా, జొలినడకు మామీద." ! ఫ్‌

పామ శిఖర్యాగంసుండి కన్యాకుమారి నడిమి మేర జె

వెదికాను నీకోనం తల్లీ వేయికళ్లతో వేను ర్‌ం

గుళ్లలో, బళ్లలో, పాలకుల గుండెల్లో కానరాలేదు స్ట్‌

వివణిలో, కవివాణిలో, జనమత౦లో జ్యాగత్తలో లేవు.

వరుడి గుండెల అడుగున నలిగిపోయే మానవత్వపు నడి

కడ కెక్కడో ఎక్కడో కదలుతూవుంది, ఆటోట

కలతవడిన అంథోధి కమనీయ తరంగ నంటోళ

ఆచట సీ పిలుపు, వీ తలపు, అమ్మ రూపాలు వేర్వేరు. -

గోదావరి పొంగినవేళ, వీహారుభూమి వండనివేళ

కోయినాభూమి వణకినవేళ కోటి ఆతవాదాల నడుమ

అమ్మ విశ్వరూవం దర్శించి, అవునునే బ్రదికి వున్నానని

నమ్న నే చూచుకోవాలని, నాలోన నిన్ను నిల్పాలని

పసిపావ కళ్ళల్లో వెలిగే భావిన్వర్గ రమణీయ న్వవ్న..

యువకుల హృదయాల్లో వెలిగే ఉద్ధకాగ్ని శిభాంగ్న

కల్చన, కమనీయ తేజస్సు_కొనివింపజేస్తుంది విన్ను

ఆత్మలో వెలిగే జ్యోతి ఎప్పడూ ఆరిపోకుండా" చూడు.

అప్పుచేసి పప్పుకూడు అనే తత్వం ఆవరించకుంచా చూడు

హిరణ్యావుడిలా దేశాన్ని చాపచుట్టి చంకబెట్టడం మాన్చించు

క్యాగంలో పొందర్యం చూపించు, ఆదర్శాల పూలవాన కురిపించు

ఆఅంతరాత్మకూ అలోచనకూ మధ్య ఆవరణ కుడ్యాన్ని చేదించు

మమ్ము మాకు చూపించు మాకొక చర్విక నిర్మించు

తల్లీ । ఈ నేల సవతిచోట చైతన్య న్పందం కల్పింటు న్‌

ఒంటరిళఠనంలో వితిగుండె వీ కోనం విలపిస్తున్నది త్తి

తల్లీ వెంటనేవచ్చి మాలో ప్రణ విష్ఫూర్తి కల్గించు, న్‌ ఛి జో ల రా జ

జీవించదు గతకొలం, సొషొత్కరించదు భవిష్యత్తు మా

వర్తమానం వెల్గెకుంది, వెల్లుతో వెల్లడం మేలు తు

! అనంతక్షాఖ మూర్తిని సీవ్వు ఆయినా వేగు నంజీననివి ల! పరిగెత్తే ఉలషాశానివ్ని ప్పప్పల్ల నహన్రదళ వద్మానివి ! థ్‌ నం జి కన్నీళ్లు కశడనము రేండు వ్మషిఎగిడా ఎన్వడోో యుగాలనుంధీ నోట్లో నాలుక కాదు కన్తీ కోట్లో పెన్ను కాదు గన్ను వీధిలో కాటోోటాలంబలధాలి 'మేధలో చీకట్ల చౌళట్ల గోతి యుగానక్షౌక్కం వూతన గూవుం తరావికొక కొత్త అభిశాసల ఆకాశం అతగుకన్న పొత్దది పాచికల సజ్టిలవుల పెట్టుది గృఠ్తు గుడు గుంచం గుండే రాగం తిన వోవిలో తాను పాడిందే థ్రీ రాగం జావిముంగు ్యఫ్రనవిచు తేక క్‌ బావివెన్సుక్ల బవపనిచం కాదు కై దళావతారాళు చూడలేదు కొని జా ఈ నాడు (వత్యతుంగా చూన్తున్నాము గ్‌ పానం: ఇన్ని ఆనరాకాల్ళోనూ వధఖవి లశ్మ్మీ గ్‌ శన్నీన్ల_. కన్నీళ్ల. క-..క్నీ.క్స్త

డేళంకం పే తాను గొవ్ప-_ఆహారపష్నకొరత లేదు జ!

యోగుల్లో తాము పెబ్ళ...భార్యతో ఎన్సుడ్లూ పోట్లాట ళ్‌

ఈవను గూర్చి ఎవ్వరేమన్నా విమర్శించినా = తౌ

శఈనకు పట్టదు, తన గుండెలకు గిట్టదు. వ ళల

ఇలాగే వ్యర్రమైంది కన్నీరు

సీళ్లులేవి మఊ జయినే

అయ్యో: జీవవది ఒకట్‌ ఉండేసి.

ఓ నా దేశవూ।

ఓ నా దేశమా।

ఎందుకు నపాస్తున్నావు నీవు ?

అకమపణ్ణీ, అనావక్తుణీ,. వంకయాక్ముణ్ణి

ఫిరికివాణ్డి, మురికివాణ్ణీ, పీడకలలు క్రనేవాజ్ణీ

పదిమంది తినవలసిన అన్నాన్ని పొఠర పెస్రేవాజ్డీ

పసిపావల పెదాలపై చీరునవ్వుల్ని

బ్యాంకుల్లో చాచే సేవాజ్జి._.

ఓ నా దేశమాః

శిధిలనం దేశమా

ఎలా భరిస్తున్నాపవు సీవు? వి

ఈమ్తుల గొంతులు కోస్తి అన్నల ఇక్త్స తగలబెట్టి క

హృదయాన్ని చంపేసి రోజుకో నినాదాన్ని వృష్టించేవాణీ కై

పాలిచ్చే కొమ ధేమవు కాళ్ళు ఖండింప నెంచినవాజ్జే ఓ

కణకజమూ రూష్ణ్రన్తూర్చే ద్యుళ్నావన్లుణ్ణ ళు

జీ కణకణమూ విషం కక్కే కర్కో టకుణ్డీ త హిరణ్యకశిపునితో పొత్తైవ పృహాదుడ్డే... ణా క ఓ నా దేశమా: తం హతాత్మవిద్యోతమా ॥ గా పరపంత్యయనేయ బుద్దితో జాతీయ పా్రొణళక్తికి దోహం చే పవాడీని ఈన ముఖాన పొడుచుకువచ్చిన కోరల పై తన కీర్తి చెక్కి౦చుకునేవాణ్జీ విచ్చుకునే స్వాతంతర్యి శతప్మకాన్ని రెక్కలు రెక్కలుగా చీల్చి పంచుకునే వాణి ఎలా ఓరుస్తున్నావు ణి ఓ నా డేశమా। ఇళిహాన వీర్త విశ్వాసమా । బ్లాకుముసీనము్యుదంలోంచి ధనవిందువులు కొన్ని విదలించి కద్దని తలదన్నిన వేషం వేసిన వాళి ఎన్నికల్లో సీతిధనుస్సును విరిచేసి ఆధికారం సీతను చేబట్టిన ్రీరామతందుజ్ఞి భీముడి రూపంలో ఉన్న కీచకుజ్జి ఆత్మద్వారాన నదా దర్శిదుడై న యాళకుణ్ణి ఎందుకు పాలిన్తున్నావు ? తి శ యుగపద వై ౪ భ్రానన దీనం _ అనుభవం దావి పీడ కు జీవితం కలగలసిన వెలుగుల చీళట్లవాడ

జ్ఞాపకం వెచ్చవిచలి తీయని ఆకలి క వెన్నెలతో నవ్విస్తూ చేతులకందని జావిలీ ళ్‌ జ యౌవనం విరిసే అందమైన కలల నరన్సు క వింబించు ఎదో ఇం(దధనువు బహువర శదిల రోచిన్వు . ణి క్త కోరిక మనస్సుకూ ఇం్యదియాలకూ కట్టిన గొలుసు క్తి ముడి వినృబోయివప్పుడల్లా మరోముడి పయడం తెలుసు, హృదయంలో నాదం పలికేవేళ ప్రతివాడూ త్యాగరాజు ఎక్కడో అరుదుగా వ్యక్తం కొవడంలోనే నరస్వతీదేని మోజు జీవితం కావ్యానికి రసధ్వని త్యాగం అనౌచిత్యం ఎవ్వరితోనూ సంచుకోవి వైయక్తిక భోగం (బతుకులో అందమైన వెన్నెల పండుగలా వచ్చేది (పేయపి (శాగెయ్‌, (వేమపాయసాన్ని ఏండ్లదోసిళ్లలో నిండుగా పోసి తీరికగతం, కోరిక అనాగత౦ వర్తమానం తీరని కోరికల స్వగతం ఆఅనందలోకొల చేర్చేడి ఒక్క అందమైన కవితా విమానం భావనా దర్శిదులు వీళ్ళు; తీరుబడీలేదు అస్తమానం ఎప్పుడూ కరిగిపోవికల పొౌందర్యానుభవ౦ పసివాక్కులు చెప్పలేవు దీన్ని తిలిపేది హృదయం త్యాగం హృదయంలో మండే జీవజ్వాల రాగం మవస్సులో విరబూపే పూవులమాల నంగీఠం జీవన (గీష్మంలో వెలసిన ఆనండ (వవ ఓ కవిత అందులోని పృపాపాలికల సొగపై న (శన - త్త భావాలు మారిపోవచ్చు (పతీకలు జారిపోవచ్చు న్‌ కళాపొందర్య భూమిలో ఎప్పుడూ విత్యవసంత మే విచ్చు జె ఎవడూ నర్తమానుడు కాడు చరితంలోకి జారకతన్నడు ప్‌. మ్మార్కై్రైనా శంకరు దైనా చివరకు మహాత్మాగాంధీమైనా తు

ఛి ఆకులు రాలిపోవచ్చు మోళడు చివురించక తప్పడు క ఎవడూ దూరంచేసివా ఫీ పునరుష్కీలసం తప్పదు నః ఈళ్వరుడికి సంకేక౭ి వెలుగు తీయనకు సంకేతం కెలుకు క్ష లి "ర0డు పక్షులు స్‌ో ఖవరల్‌ ఎన్నికల్లో ఓడిన శెండోతరగతి రాజరీభ వేత్తలలో_ ఎగరడావికి రెండు 'రెక్కలూ, పొడవడానికి ముక్కు లూ, కష్పుకోడానికి అందమైన చిపురొకురి గుంప్పలూ, వవులు రెండు... ప్రత్యర్థి సతుల వేషాలతో. చంద౦అరడంలా తెల్లనిది ఓపక్షి రెళడోది"నల్లది కోకీంలా తీయగా ఫలుతుడుంది తెల్లడి శెండోడి అమశళరిసుంది ఆదిమయుగంలోని హైళుమార్యంలేవి సంకల వంకీర్ష పౌఠడర్యం శ్రెల్లనిచి అధునాతన కాలంలోని "అవ్యక్త గ కూన్యభాదథ మోమూన్సి చబవిది న రెండు ఖివ్యుతత్యాలదు గూర్చి వాదించి, ఉపన్యష్టించి క్త గొంళు చించి ఒకర్నొకరు మింగేద్దామసి వ హఠాత్తుగా వంధి చేసుకున్నట్టు కలిశాయ, ని మి తెల్లస&ి శ్లోట్లో- జాగులివాము కోరలున్నా కచిషించపు ఎ వల్లపశీ 'కఠిళ్లో క్మశానత్ర్వాలాదీప్తులు శనిఫ్రాప్రవి

శెండూ ఒకేష్తారి బయద్దేరిచా, ఒకేడోట కూర్చున్నా క్షే ఎప్పుడూ కలిసుండవు, శాంతంగా వుండవు ళ్‌ గగవ మందరాంచల సీలరేలల నొదిగినా ఖా సితవ& మనన్సులో కదలాడు మురికికాలవలు వ మబ్బుకన్నెల కొంగులు కదలాడి వృృశించినా కం వేలమీద జడంగా విలచే దున్నపోతులమీదనే దృష్టి జే ఎన్ని శిలరాలు అధిరోపించినవ్చుడు కూడా

ఎవరో లాగేస్తున్నారవి భయం

తనరెక్కలమీదే తనకు అనుమానం

వల్లపక్షివేమో ? ఎక్కడికి లామ్బు.ఫోతాయోనవి,

వల్లపకి చిన్నతనం ఎగిరింది, చిన్నది

కొని చిన్నెల కిమ్నల అమ్నలకోనం

కన్నుల్లో కావలా కాసేది.విష్ఫృలంగా

హద్దులమ అంచనా వేసుకున్నా...అందర్నీ

హద్దులుపెస్లే దానిలా “పోజు” పెస్లేది,

యౌవనాన్ని మతక్కేట్లు తాగి

టోర్లవడేది పకాపకా నవ్వేది

వానాగడి తినేది అయినా శాను

వియకాహారివలె ఉపన్యపించేది

ఎలుగా ఎగన్తేకపోయినా ఈత్తుగా కూర్చుండి

ఎప్పుడూ సూర్యమండలాచ్నిగూర్చే చెప్పేదిం

ఆందర్శ్నీ మెప్పించడానికి

వల్లటీలు కొట్టేది అందంగా

పోయివచ్చే టొల్లిగద్దకల్లా

వంగివంగి నమస్కారాలు చేసేది

పీవే గరుడాళ్వారువవి_

వడమరగా ఎగిరి కొంతదూరం

ఎవరికీ తెలియకండా తూర్పుగా శికగుతుండి తెల్లవక్షి క్‌ దారిపట్టింపులేదు వల్లసకికి క్ష ఏది వీలై తే అది, అదే కొత్త ఫాషన్‌ క్‌ ఈ మనుగడ చెట్టుమీద రెండూ శి గూ్లకట్టాయి స్లాస్థిక్కలలో_స్టిక్కంతో &

ళీ... రెక్కలు తీసి గూల్లో పెట్టుకు చూచుకున్నాయి

త ఒకదాన్నాకటి..ఆదర్శంలో

ణు రెండూ బింబ ప్పితివింబాలే.

జ

త్తం

డై కొత్త ప9తీక

అజాత కొత్తగీఠ మేదో రాద్దానుని వెదుకుతున్నాను కొత్త ప్రతీకకోనం భాగ్యనగర వీధుల్తో_.పదిమంది ప్రణల ముఖాల్లో అభాగ్యులు విభుత్వ భృళ్యుల గుండెల్లో భయంభయంగా వణుకుతూ తొంగిచూసే మృత్యువు కోర_వి ద్వేషాసిధార " వతిథలించే క కళ్లు ” పాలబూతునుండి వచ్చే వన్నెండేక్త అక్కకోనం _ ఆతంంగా ఎదురుచూ'పే పపిపాపల ఆకలికి జవాబుగా... అందుకో_ఇందుకో_ ఎందుకో ఆరోజు పాలనరఫరా లేదని ఆకొళ వాణీ “శుభవార్త ॥ ప్రసవిన్తున్న విడ్త దక్కేేట్టు లేదని బయల్దేరిన తల్లి ఎక్కిన రైలు వట్టాలు ఆందోళనల పువాహాన కొట్టుకుపోయి అడవిలో ఆగిపోయిన “ వుయాణ లగ్నం మంచివీళ్లవిదులు నగర పాలకులు తొ దంచే ఉపన్యాసాలు సెంచే సన్నులు చాలక న * కాలుతున్న ఇల్లు" కలవాడు ఎటూతోచక

వరుగెత్సగా అడ్డం పడేసిన ఖ్‌

వీధిలోని * తెగిన 'పెలీపోము తీగణ ” ణో శౌ

శ్యామరూప్యకార్భవావరులు చ

వదా శ్వేతాంబర కిరీటులు త్రూ

చాయకులకు పాలిసే దాలు

ఇటు ప్రజా పేనాపతిత్వం

అటు పెంచిన ధరల ఎశ్రైవ శిఖరాలవైన

4€ ఇష్ట దేవతా సాళిత్కారం”

కొన్ని అప్పుడే విచ్చుకొన్న పూలు

వలిగిపోవచ్చు_వాడి పోవచ్చు.పేలిపోవచ్చు

వేతకోటుమీది నకిలీ గులావి పువ్వు

ఎప్పుడూ "* అనాఘాాతం”

చుట్టూ ఇన్ని ప్రతీకలు

కోరుతున్నాయి లక్ష (గంథం టికలు

షె

ఎట్టిని పీడకల'

సీరవ సీలాకాశాంచలాలలో ఒదిగి

పారవపక్షంచలాలలో కరిగి ”

వలకరించే పరీమళంలా

పులకరించే స్నేహవలయంలా

పాగిపోయే *' తీయని వెన్నెల త్‌

ఒక్కసారి తకళతళలాడింది. శొం ఖై

హతాత్తుగా మనస్సులో ఏదో మెరిసి ఖి

ఒక్కపారి వెనక్కి. చూపింది ళ్‌

ఉలిక్కి. పడ్డది టి

జై దూరాలలో ఒక అలికిడీ..ప్‌లుపు శ్వ వివిపించవి..కవిపించని కప్నీటి తఈవు కు అఆ దూరాల శ ఊహల కల్లోల తీరాన కళ అణగిఉన్న సంతృప్తి చలువరాళ్లమెట్లు కరిగించి ఖ్లై ఎగిరిపడే కోర్కెల చిరుచేపల మిలమిలలు కలిగించి వసిపావల చిరునవ్వులనంటి కలువపూలు విరియించి ళల్లగా కరిగిపోవలసిన తాను ఒక్కసారి వెనక్కి= చూపింది ఉలిక్కి వడ్డది. తలుచుకుంటేనే భయం గతోం ఎజ్జవి పీడకల తూరుపు గుండెల్ను పొడిచిన్‌ ఆళాంతీ ఆవరించిన కరాళ నంధ్య. గాలిలా (వనరించే తన్నూ కాన్లతగిలించి కుంటుమన్నస్పుడు... సంగీకంలా మెరపే తన్ను ఎక్కడికక్కడే ఎండిన పలుకులుగా విరిచినప్పుడు. పలుకు పారవశ్యంలో ఆనంద లోకాలను వృృశించే తన్ను మద్యమత్తుల ఉన్మత్రాలావనలా మార్చజూచినప్పుడు ఎంత నణకీ పోయింది ఎంతగా కలత పొందిందిం ఆ నంధ్య మేల్కొన్న శ్మశానంలా ఉంది ఆకల సేంతపిశాచ లోకాలోకంలా ఉంది వగా, కసీ, అసూయా, పోమరితనమూ అధికార దాహమూ నజీవంగా రూపెతగాం అనుకున్నారేమో. అందాన్ని హత్య చేద్దామవీ, హౌం అకర్నే అందంగా చెలామణి చజేదామని. శే ఛి గ మొగాలులేనివాళ్ల._.గొంతుల్లో తు పోసుకున్న రక్తాన్ని చేతులతో గలగలలాడిస్తూ

తన మొగాన పూసామవీ ఖీ

తమతోపాటు వికృతంగా గెంతాలనీ గ

కోరివ కబంధులు వౌ

అగన్మోహివి నారాయణీవి ఆవరించిన క

ఆందవికొరు లైన ఆసురగణంలా నో

చుట్టూ గలగలలాడివప్పుడు

తాను బ్రతికి ఐయటపడతానవు కోలేదు.

ఆ ళ్యశానంలో చంటదుడూ

రకం ఒంటీవిండా పులుముకొవి

తన్ను కాను కొంతకొంత కతిరించుకొని

ఆకలి తీర్చుకునేవాడు.

ప్రాణభయంతో విష్క బిక్క మంటున్న నక్షత్రాలు

దూరంగా, రూరంగా ...

ఆంటీ అంటకుండా_సాకిమ్మాతంగా విల్చి

చవనాతనత్వాన్ని చాపే యోగులు,

అవును! తనకు గుర్తులేదు నరిగ్గా ఎలా జరిగింగో

ఏడో అపూర్వమైన ఇం్యదజాలం

ఆ మృత్యుసర్రవ వేదికమీద

చీకటి తెర కప్పడం

వంక కళ్మలమైన లోకంనుండి

మానన నరోవర తీరానికి పరుగున వచ్చే

రాజహంవలాొ.

ఆ ఇం్యదజాలం వెంటబడీ

తాను చల్లగా మెల్లగా దాటివచ్చింది

వచ్చపచ్చవి మైదానాలలోకి, వంటపొలాలలోకి

మానవుని భవిష్యదాళా న్వర్షకిరణాల పరిధిలోకి లు

మధుమయ ఫణీతుల మార్గంలోకి ఠొం

రాబోయే విండైవ జీవితంలోకి తె

నమగ౦ మానివుడిలోకి. మూ తు

వ్ర

4 నీవు

న్‌ ఆఖరికి ఇంతచేసే నువ్వా ? అప్పుడే అనుకున్నాను.

జ రోళాచేస్తావు తప్పదని, దూరాన్ని వమ్మకూడదన్ని

క్రం ఈ దారులన్నీ సొగివచ్చింది ఇందుకా? ఇక్క దేముంది ?

వ ఏదో స్ఫురించడంలేదు, ఎక్కడో చూచివట్లుంది. నేను బయర్దే రేముందు 'సీవు కదా పల్క రెంచానే విద్యలో మేలుకొల్పావు, కలల్లో రంగులు చిల్కావ్సు భయపడితే వెన్నుతట్టావు, బాటలో పాటపొడావు అడుగడుక్కు. గమ్యాబ్నగూర్చి ఆతురత కల్గించినావు. నడువగా నడువగా కొండల్లో నా కాబ తోరిగిపోయోయి వలుకగా పలుకగా కడళ్ళ్లలో నా నాభ్క రాలిపోయింది చూడగా చూడగా నా కళ్లు వెలుగులో కరిగిపోయాయి గాలిలో శేలిపోతున్నాను గుండెలో -ఘాడుతున్నాను. కలకలలాడాయి హంసలు మోననవరన్సుము చా'పివ్పుడు విరిసిండి వినువీధి గంథీరవిళద్ధ శంఖనాదము అదుగో సూర్యుడూ చం్య్యరుడూ కలపి ఆడుకొనేచోటు పైన వెన్నెలగొడుగు, చాలు... కా స్పేప్ప విశరమిస్తామ. అలసి వరవళమైన నాకు ఏమిటో తెలియడంలేదు పీవు నేనూ తప్ప వేరు ఎవ్వరూ ఇక్షడలేరు సీవు ఒక అద్దావి వేమ్మో సీలోవ వావీడ చూడు ఇలాగే ఉండివుంటాప్క పుడమి పైెపుట్టకముందు.

తొం

ఖై

వా

స్త్ర

స్స్‌

న! వుథనం౦ ష్‌ క వన్న (పతిభలించే ఆకొాళతలాన ఇ ఎన్నో సీలిమబ్బులు ఇర్యదధనువులు వ్ష నన్ను (కిందకులాగే భూమండలాన కం ఏన్నో నావంటి నీడలు పెరుగుతున్న జాడలు, వే ప్రాణవీవం వెలుగవి ఈ రాతి కరీరం వంధ్యా క్మశానావికి లాక్కుపోయేది యెవరు ? వంకల్ప కూపంలో మేల్తాని ఉన్నాను ఎంతదాకా వేచేది? పాంజిం ఎప్పుడు మొలిచేది ౯ రావచ్చు చీకట్ల మునురు పోవచ్చు వెన్నెలల విసురు వెలుగుతుంది మనస్సులో నిత్యమైన ఆత్మపరీమళరూప సౌందర్య రేఖ ఏదో వెతుక్టుంటున్నాము ఎన్నియుగాలు దాఅనో వావాక్ట, నా అభివ్యక్తి, నా నొళ్న శబ్దచిత్రాలు రోజుకో అనతారమెత్తగా నాకు నాకే ఆళ్చర్యమై ఏదో వెదుక్కుంటున్నామ...ఎద చెన్నవేలేదు .దాన్ని జడజగతులో అవ్వుడు చైతన్యజ్వుల వెంక్కవోతే _ ఎంత (పశాంతంగా ఉండేది స్పకృతి ఆవిక్నళ రూపాన్స ఈచేతన వెల్లుతూ వెలిస్తూ ఎంత గగ్గోలు పరుస్తుంది ? ఇదిగో మానవులు వీళ్లు _. వగం దైత్యులు నగం వేల్చులు ఈ సీమ అనాద్యవంళ విరంకరాన్నికుండంలా ఉంది జ్వాలలు వెల్లిపోతున్నవి..ఇంరచం బూది -అపుకున్నది త్యాగంలా పరిణమించే _పేమలాగా ప్వార్షంగా గడ్డకి పే కొమంలాగాం శం ఠి 9 టి కై ద్యావా వృథ్వీ సంగమ బిందువును శే అటువగ౦ం ఇటునగం వ్యాపిస్తామ థు

ళ్‌ ఒకవై పు ఆనంద జీవుల అవరోహణ ళీ మరోవైపు మృత్యుతస్తుల అధిరోహణ. న జ్‌ త్తం డౌ '₹క్కలు కటుకు వచ్చింది రేపు టి రెక్కలు కట్టకు వచ్చింది శేపు_నన్ను వ్విద లేపింది సువ)భాత రోచిస్సు కిరీటంగా స్ఫుట పౌందర్య పరిధి విహారాకాశంగా వరబుర్ధ చైతన్య మూరివి పది అడుగులు వెయనేలేదు దూరాన మధురాహ్వాన దూతిక పల్కారింప్పు చిరునవ్వు, దారి న్వచృమైన దర్పణ౦లా ఉంది అందమైన పాలవాగులా ఉంది సూర్యకిరణ మాలలు వతిఫలించిన తళతళలాడే వెండికొండ పొమవులా ఉండి పౌ పీడ దారిలో కనవఐడి వాలోవి వ్యక్తిలా తోచింది మొగరలోలేని కోరలూ బారలూ" పిగతో ముడుచుకొన్న నరాలు ఖం కాలు సాగగా సాగగా కై కరిగిపోయింది వా వీడ త వాలోన నాకు తోచింది ' ప విచ్చిన వేయిరేకుల తమ్మి.

చరిహద్దులు లేవి దేశం అవకాశం లో

అశాందర్య నృృష్టి లేని సామాజిక విశ్వానం తీ

ఆంతరంగానికీ బహిరంగావిళీ మ్య న్‌

వ్యష్టికీ నమప్టికీ మధ్య వ

ఇక్కడ చీకటి;గోఢలు లేన్న క

ఇ౦కౌ_ 2

గాజుతెరలై నా రేవు.

అక్కడనుండి సాగిపోతున్నాను

నేనె అహ్వాన గీతికమ

గతకాలం సాకారం పొంది

కనులకు కన్పించింది అఖండ విరహితంగా

ఎవరో పాడుతున్నారు

ఈ నుదీర్త గికాన్ని

అనంత అయానుబంకంగా

గీతంలో వలుకదు సాహిత్య ఠళహెలీవీ

రాగాలు న్వరాలు అపూర్వ (శుకాలు న్‌

హృదయాలను విశ్వచేతన లోతులమండ్‌

తోడి తెస్తున్నవి

అపూర్వ విద్యుత్‌ నృర్శవంటి' ఈ గీళం

అనలు నంగీత మో _ శాడో- ఏమో?

ఎవరు వీవు కాలాన్ని పొడుతున్నోపు?

పుదూరావ కల్లోల ఘోసషమై ముఠయు'

మరింపదడు కీరసాగరానీవో చీప్రు

గత కాలం పలికిస్తున్నావు

వంతత చంచంబమెన

వ్యక్రా వ్యక మైన

ఈ విందువుపైన విలబడ్డ నేను

• రేపు * గా మారిపోతున్నాషు తం

పీవూ * వేను * కాగూడద్యూ లై పీ డ్‌

*1 _ పగిలిన అదం ళ్‌ ౧ ణా విళ్శబ్దద్వారాలు తెరుచుకునే వేళ వ చీకటి పులి ఆకలితో విహరించే వేళ త్తం వ్యిదావిహంగం రెక్కలుదాచి సాగిపోయే వేళ 2 (వబుద్ధమైన గుహాంతరాళాన జారిపడింది నా చేతిలోఉన్న అద్దం, అద్దం _ ముక్కలై, చెక్కలై కతిరించిన ఆకాశ శకలాల్లాగా. (వయోగళాలలో గాజు పెన్రైల్లో దాచిన అమూల్యమైన చం్యదళీలా అండాలలాగా... ఒక్కో అఖండం ఒక్కో రహవ్యం వెలికి తెచ్చినట్లు ఒక్కో, శకలం ఒక్కో చర్మితకు వ్యాఖ్య చేపినట్లు._ వేనేమో అళ్చర్యంతో దూరంగా బిక్కువిష్క మంటూ తొంగిచూసేందుకు నందేహంతో శకలీకృతళ్యమైన ఆదర్శాన్ని పైకెత్తి ఓకసారి నా మొగం నేను చూచుకుంపే భగ్నమై న ఆదర్శాల శిథిలాల్లో ఇవిగో ) వేలరూపాలు._రూపాంతరాలు మవోకవి రచనకు కాలాంతరాన కల్గిన వికృకాలై న పాఠాంతరాలవలె మృత్యు వేళ వ్మృతివథాన ఈఏప్వుకువచ్చే పూర్వజన్మ పరంపరల తీరుగా తొం “ది మానపవుడినుండి నేటి ఆధునిక మానపుడిదాకో గ అనంశతావతారాలు... ణా జయవిజయుల రూపాంతరాలు . వి జడత్వనమాధిలో మేల్కొన్న భూతాలు మి చరిత్రలో కదలాడే నియంతల 'ప్రేతాలు ణా అత్మహంతలు...అంక శై ైతన్య వికారాలు,

అంత అద్దాన్ని దూరంగా విపిరేని ట్ట

వరుగెతాను రోడ్డుమీదికి దాహం దాహం అంటూ త

అచ్చశ్వాన్నీ అమృళాన్నీ పిపొపిమ్తూ జా వ

రోడ్డు వెనక్కి పోతున్నది 2

వా కాలికింంది భూమి కదలిపోతూ._

ఎప్పుడూ ఏదో మారిపోతూవే ఉంది

చాన్ని గూర్చిన అజ్ఞానం _- మరో పేరు రయం

చావిపైన ఆళ మరో పేరు విశ్వానం

నేను విలచేఉన్నామ కదలకుండా

కాని వివర్తమానమైన పథాన నేన

ఎప్పుడూ ముందుకే పోతున్నాను

చీకటికొవి వేకువకొవి వేళ

దివ్యశకుంతం పల్కారించిన లీల

మృదువైన వంగీఠంలాంటి చల్లదనం

వ౦కృతిదేవి చెంగుల్లో పవమానించే వేళ

దగ్గరగా కావవచ్చింది ఒక చెరుపు

చైఠన్యం బూడుకొన్న చెలమ

ఠళయంతో కదలాడవి తరంగాలు

వాటిల్లో పఠిఫలించే ఆకాళళకలాలు

అచ్చం నేను పారేసుకున్న అద్దంలా ఉండిం

నగం మువిగి నగం తేలిన

ఫణాలపై మణులు కనిపిస్తున్నవి...

ఏదో మవో భుజంగం

చుట్టలు చుట్టుకుని ఉంది లోలోతుల్లో ,

చూచేందుకు సుందర నమణికాంతి వలయం కొం ీ

నఠతత్నాగద్దళలో ఈ పాను తొ

చెరువును చీకాకు వరుషుంది మ్య

విషాగ్నులను చిమ్ముతుంది విజృంభిన్తూనేఉండి డి

థ్‌ మరులుగొంటున్న లోకమా । శా ఈ కొళియుణి మరించేగి.ఏ హృాష్లీ కేళుడో న! ణి ఉం గ్‌! ళ్‌ పీపాన తీరక సరుగులు మాని ర! దేనికోన మో ఎదురు చూస్తున్నాను హో తాటి ఆలోకరమణీయ మైన అనాహత పాొగ్జిశాాకుతు. వేదిక జాజ్వల్యమాన స్‌ప్త జహ్వామూర్తి వేద మం్యకాకృత నహ్యవదళ పద్మంలా_ (పభ్య్ముపేషిత మైన సహసాంరోద్యకంలా_ ఆదిత్యుడు..దివ్యాదివ్యలోకాల-ళ్ళం ధువు, అదిగో ; అమృత జ్యోతిర్వృష్టి కురిపిస్తున్నాడు కాళియుడు అందులో విలీనమె కరిగి పోతున్నాడు. * ఆ వేళ తమో బంధురమైన కృష్ణవతెంచంంనుండ్‌ జ్యోత్సామయ ని శేణీక శుక్ల్‌వకవికే పఠిణమితచే నంధి అమావాన్య చైతన్య శ్మశానమైన శశిర భూములనుండె సైౌమ్యవాననా ఐంధురమైన వనంత లోక్షానికీ అమగమీళాజే తోవ మలుపు ఉగాడిఎ్న మా అమావానైైవా తిగాదై నా ఒక బిందువు త్య అది ఎప్పుడూ శ్రద్దిలేది.స్టిరమైండి శ్లావేశాదు

ఉషస్సుమ౦చి మరో ఉషన్నుదాకా వే దివార్మాక చ్యకం వర్శిభమిస్తూవున్నది క జడ నమ్యుదంలో చై తన్యం ప్రజ్వలించి గా మనోమయ వర్షగా రూపొందుతున్నది వ నలుపూ. ఎరుపూ_ తెలుపూ ర్తం కలగలుపుగా పుణముఖటన్న జీవుల డ్డ వంపుద్ధి నంక్షి షవిర్తక్ష్య భావనాదశ_ మవిస్పునుంచి ఎగురనీయడు_.ఆయినా ఆనూర్యా వథాన నడక సాగుతూనే ఉన్నది, సరిణామావికి మృత్యువు విరోధి జీవితంలో నజీవమైన మృత్యువు. భయం శాబోయేద్‌ నరకమో న్వర్గమో_ ఉన్న లోకం చాలు.వనగం (బతుకుతున్న కవాలప తనసలోమండి పుట్టిన లెక్కలేనన్ని రేఖలు ఆల్గుకుంటున్నాయి చుట్టూ ఆనంత వలయాలు. ఒకదావికన్నా మరోటి దూరం దూరం ఒకధానికన్నా మరొటి మరీ విశాలం. ఈ పరిరిలో రోజూ ఎదిగే లక్షీ నిందువుల్లో ఒక్కాక్కటీ తనకు కానే కేంద విందుపు తనచుట్టూ తిరుగుతున్నాయి ఈ నలయాలు. తనకొనం ఎదుగుతూంది ఈ పరిధి వలయాలను ఆవరిస్తూ ఎదుగుతారు తామై జ్యోతిర్మయ జీవులు కణకణం వలయాలమ తమలోకి కుంచించుకుంటారు తామై త మోమయ జీవులు అనుగణం. మౌ

ఈ చేతన పమష్టి అనంతంవై పుగా సునీర్హ ప్పయాచిర్త దారి తప్పడం, లక్యుం మరచిపోవడం కద్దు-_ గం ్పదరయ్య స్ప

స అ ఫా ఆఅంతస్సులో మేల్కొనే ఆవందరేల అప్పుడప్పుడూ (గంద్రాక్‌ మళ్లీ తోవలో పెడుతుంది మరోసారి హెచ్చతిస్తుంటీ ౧ ఒ డ్‌స,

వ్ర జారిపోయేది జొరిపోతూనే ఉంది ల్‌ రాలిపోయేది రాలిపోతూనే ఉంది జ కొని మిగివేవి పరివేషాలు కావు బ్‌ ఏజంగా_వీపూ, వేనూ ళం రై ఒక వ్యవస్త్పకూ పరిప్తితికీ కొదు వీవు దాసుడివి ఒక పిద్దాంతానికీ అసుబద్దతకూ కాదు నీవు పల్లకిని పీ తోవ వీడి_ఎలాగూ పాగిపోక తప్పదు వహజంగా కుబుసాలు జారిపోవాలి సరంతరంగా కాని మనస్సు బాధ పడొచ్చు జీర్ణమైన వేషం జారినప్పుడు ఏ రంగూ ఏ ఒక్కడి సొమ్మూకాదు ॥ తెలుపు అంతటిలోనూ విసరిస్తోంది కమక... మంచిళనం ఏ వ్యవస్థా గుళతశ్వభావం కాదు ఆది మనిషి ఆత్మలో వెల్లుకుంది కమక_ ఏ జండా జీవన నంపూర్ణత గ్యారంటీ చేయదు అన్నీ మృత్యువు నీడలో పుట్టాయి కముక_ నం కెళ్లలో మన యాత్ర సాగదు శదల్లేకపోవడ మే మృత్యువు, పొరలు పొరలు _కమంగా తొరగిపోయి వ్వచ్ళమైన సూర్యకిరణంలా సాగిపోయేపవు నీవు అనంతత్వద్వారాలు తప్ల్షన తెరుచుకునే వేళ మనస్సుకూ విశ్వచేతనకూ మళ్లీ ముడిపడే వేళ అచింక్య సౌందర్య జ్వాలాతోరణ వెలిగే వేళ ఎదువచూచే ఆవేళ_కప్పక సొకిత్కరిస్తుంది. మౌ జ లెం యత్‌

అనంద పిభాతం కోసం నీ లే

నా చుట్టూ ఆవరించిన వ

మ్మిదావృత వర్వ జగత్తులో రత

నేనూ ఒకడుగా... సువుప్రిహిమగిరిశిలగా 2

గడ్డకట్టిన అనంత (_పవాహంగా

కదల్తేని_.న్మృతిలేవి..కళ్లు శెకువలేవి చళలో

అవచేతనలోని పెక్సీ_ డిటెక్టివ్‌ సిపీమాలు చూస్తూన్న

ఎడతెగని ఈ రాత్రి గడుస్తున్నధిం న

వగం ఎరుక వగం నిదురగా

నగం వెలుగు సగం చీకటిగా

బంితుకు సగం మృత్యువు పగంగా

అర్హనారీశ్వర మూర్తిగా సాగే ఐబంరుకు

కి0ిమంగా చీకటిలోకి జారిపోయి

శ్మశానంలో (_పేశాణు సంచరిస్తున్నట్లు

ఆడపార్గణ దళల నంరిలో _

ఈ చీకటిముద్దలో వాకు

ఆక్షాశమూ భూమీ ఎక్క.డో కానరావు

మైనం ముద్దలో అద్దిన పైడి తంపుల్గాగా

వెనూ._ నావంటి జీవ వనమూహమూ.

వ

ఈ వై తరణిలో ఉన్న వాకు ఏనో గునగుసలు నివ్చించి

చూరంగా, దూరంగా

నక్షత్రాల తోరటాం వెనకాల

మనోమయ జీవనం వెలుపల

తీయని పిలుపులు వినబడి నూ

మగతగా న్యిదపోతున్న నన్ను ట

ఏదో రహవన్య హన్తం మూ

బురదలోంచి పైకి లాగినట్లు గురు చు

జే ఈ రీకటీ బురదలోంచి ఎదిగి

త్య విటారుగా విలదిడీన నాకు.

ణా జ్ఞానేం్యదియాలు లేకుండానే

! సర్వమూ అవగత మైనట్లు

త్తం మనస్సు _ అహమూ లోపించీ

డ్జి సర్వ చై తస్యస్పందమూ న్భురించిసట్లు నాలో మ్మిభనుం_ సంచలనం దివ్య చైతన్య తరంగ సంవలసం నాఠనం లోపించిన నాకు అన్నీ “వేపినే ఆత్మ పరీమళ స్ఫూరి. వేమ ఒక్క-ణ్ణీ నిల్చి ఉన్నాను. ఏకాకిని అణ్వాయుధాలచే వినష్టమైన భూమండలాన మిగిలిన పచ్చని గరికపోచలా... పము(దంలోంచి ఉదృవిల్తిన 1వజ్వలదృడవాగ్ని లా. ఏకొకీని. భూగోళం అట్టడుగునుండి ఆకాళం చివరరాక్షా ఆవలించి చూస్తున్నాను దిగ్విభాగంలేని_కాల గణన లేని. సూర్య చరద తేజఃస్క్ఫురణచేవి అనంత (_గవహోవ్యగ్రహ వికీర్ణ శూవ్యావకాశం చ్చైతవ్య పరిణాహ పరిణామ విళ్యరూపం, మృత్యుచ్భాయావలిత మైన ఈ త మోరాశిలోనుండి మేల్ళొావువాణి ఒక్కణీ - వకటిరుద్దైలిపోడ్‌ క పైడి ఈంప్పలు (పకాళించి ఆఅవనందలోక కవాటాలు వివృతం చేసే వేళకోవం

మూ పాడుతున్నాను ప్రబోధ సంగీతొవ్ని

టి పిలుస్తున్నాను ఆనంద స్రభాతాన్ని.

ణా

న!

గ

అనుశీలన

ఇది * చేతనావర6” కవిరా నంకలనాల (కమంలో రెండవది. విరంతరాన్వేషణ, (వయోగశీలమూ, (ప్రయోజన దృష్టీ అనరాగా ఆధువిక తెలుగు కవితా మార్గాల్లో పురోగ మిస్తున్న నలుగురు యువకవుల కవితలు ఈ సంకలవాలు. ఈ నలుగురిటీ ఒకే గొంతు కాదు. అభివ్యకిమార్గాలు కూడా ఖిన్న భిన్నమయినయి.. రీతులు వేరువేరయినయి, “6వచనపద్యం” కవితావాహికగా సామాన్య రూపంలో స్వీకరించుట మన్నదొక్క టిఠప్ప, మిగిలిని కవితా సొమ్మాగి విషయంలోనూ వై విథ్యం చాలా ఉన్నది. అయిత్తే ఈ విధ మయిన ఐహువిషయ వైవిధ్యం ఉన్నా గూడా వీరందరివీ ఏకంచేసే సూతం ఒకటి ఉన్నది. అది ఆధువిక భావచై తవ్యం, ఈ కవితా సంకలనాల్లో ఈ నలుగురూ ఒక చోటికి రావటావికి పాంధావ్యం వషాంచిన దృష్టి ఇదేం

విజావికి ఆధువిక భావచ్చై తన్యం అన్నది ఒక ప్రత్యేకమయిన నిద్దాంతంగానీ, ఈత్వంగానీ. వాదంకానీ కాదు. ఇది ఒక దృక్పథం, కవికారంగం రకరకాలయిన, బరన్సరం నమాలూ, విషమాలూ అయిన నలు నిద్దాంశాలతో వాదాలతో, తఈర్వాలతో వంకులంగా, నంకీర్ణంగా, దృశ్యమాన మయితున్నడి, ఆఅ కారణంగా ఈ ఆంకాన్ని వృష్టంగా చెప్పవళిసి వస్తున్నది.

కవిశారంగంలో పిద్దాంతాలకు స్తానం ఉండకూడదవి కానీ, లేక ఉండడవికానీ కాదు. అవీగాక వీటికి ఈనాడే మొదలేమీ కాదు. ఏనాటిముంచో పాగివస్తూనే ఉన్నయి. అలంకార, గుణ, రీతి, రన, ధ్వని... మొదలయిన పిద్దాంతాలనూ, కవిశ్శాపస్టానాలనూ ఈ నందర్భంలో గమవించనచ్చు. వీటికి నింబంధించిన వివిధ వాదోపవాదాలూ, పూర్వవకులూ, వీద్ధాంకాలు విస్పతమయివన పొహత్యమయినయి. అయిత్సే ఇవన్నీ గూడ కవితా న్వరూపమూ, అభివ్యక్తీ అనుభూతి _వసారణా, రచనా సౌందర్యమః, నంవిధాన శిల్పమూ, వంటి అచ్చమయిన కవితాంళాలనూ, కవితా పామాగింవీ, వర చూర్చాన్నీ ఆలంబనం చేసుకొవి సొగినయి. ఆంచుకనే ఈ విధమయివ పిద్ధాంశాలన్నీ కవితారంగానికి వి సృృతివీ, వికాసాన్నీ, ఉదాతతనూ, పుష్టినీ కలిగించినయి. ఆయా సిద్ధాంతాల మూలస్వభావాన్నీ, పరమార్థాన్నీ, వయోజనాన్నీ, దర్శించి కొచిత్యనంతంగా ఆమవరింపజడివ నందర్భాల్లో క్‌ వితి విశిష్ణమయిన ఫలితాలను కలిగించింది.

105

ఆధువికంగా కూడా ఈ విధావికి చెందిన వాదాలు... అచ్చంగా కవితా పరమ యిన వాదాలు కొన్ని లేకపోలేదు. ఛండోవాదం, నిసర్గవాదం వంటివాటివి ఈ నంద రృంలో గమనించవచ్చు. వీటిని గురించి, వీటి న్వరూపాన్ని గురించి తరువాత విభా రించు కోవచ్చుగాని, (వసుతం కవితా రంగంలో (వస్తుతీకరింపబడిన___ బడుతున్న వాడాలన్నీ ఇదే కోవకు చెందినంయని చెప్పటానికి వీలులేదు, వీటికి భివ్నంగా కొన్ని ఉన్నయి

సామాజికంగా, ఆరికంగా, రాజకీయంగా అనేకమయిన సిద్దాంతాలు రూపొంది ఉన్నయి, (ఇంకా రూపొంచుతున్నయి. రాజకీయమయిన వాటికి మిగిలిన వాటికన్నా, ముఖ్యంగా సామాజీకనుయిన వాటికన్నా (ప్రాధాన్యం అధికంగా ఉన్నది. వీటిలో లత్యం దృష్ష్యా కొన్ని పిద్ధాంాలు భిన్నమయికే, లత్యంలో ఏకఠ్వం ఉన్నాగూడా, ఆ లక్ష్య పాొధనకోనంగాను అనునరించే, అవలంబించే సాధనాల దృష్టితో మరికొన్ని సిద్దాంతాలు పరవ్పరం విలేదినున్నయి. ఒక దళలో ఈ విభేదింవు వ్యకి భావస్వాతం(క్యాన్ని గూడా ఏ మాత్రమూ అత్యం చేయని సితివి చేరుకుంటున్నది. అధువికంగా రాజకీయ విష యాల వరిశీలనలో వీటన్నిటికీ విడివిడిగా ఉదాహరణలు చూపవలసిన అవనరంగావీ, అగత్యంగావీ లేదు. నర్వ,క్రా _సత్యక్షమయితూనే ఉన్నయి.

అయిక్సే ఏ పిద్దాంచానికయినా నమాజం పునాది అన్న అంశం మరువటావికి వీల్లేవిషి. అన్ని సద్దాతాలూ నమాణాల్న ఆధారం చేసుకునే నిష్పన్నం కావలసి ఉంటుండి. అట్లాగే నిష్పన్నమయివట్టు అన్ని సిద్ధాంతాల విషయంలోనూ చెప్పటం జరుగుతున్నది, అయితే, ఒక్కొక్క సిద్దాంతం సమాజాన్ని ఒక్కొక్క విధంగా భావిశచటంవల్ల, దర్శించటంవల్ల, ఒకొక్క దేశాన్నీ, కొన్ని కొన్ని పరిస్టితులనూ అదారలిగా (గహించటంవల్లా. ఏర్పడుతూ ఉంటుంది. ఈ విధంగా ఏర్పడ సిద్ధాంకాలకు పార్వ్యతికిత యఖాప్రిశిలో కలుగటం కష్టసాధ్యం. అందువల్ల సమాజ వమాజాన్ని ఇట్ట వాటీవి దర్శించిన ఢీతినిబట్టి, సిద్దాంతాలు భిన్నధివ్నం కావలసి ఉంటంవ.. ష్రక్యేక నమాజం యొక్క పికుల్లోంచ్సీ గతుల్లోంచీ, ఆఅమరివు అమరుటన్న వరివ్రితుల్లోంచీ ఊహరీతుల్లోంచీ విషృన్నమయిన పిద్దాంతాలే, ఆ సమాజానికి (సయోజనకరం కొనటా వికి ఆవకొళత ఉంలుంది. అట్లా కావివక్షంలో పిద్దాంశాలు అప్తానపతితంగా, (పయో జన్‌ రహితరిగా, బలవంతంగా నెత్తిష రుద్దవలషిన రీతిగా రూపొందటంలో ఆక్చర్యం ఏమీ లేదు.

ఈ ఆంళం బట్లా ఉండగా, నమాజం పృనాదిగా ఏర్చడిన, ఏర్పడివట్లూగా చెన్న వడుళున్న అనేక సిద్ధాంకాలు, వాటి విభేదాలూ ఒక దశలో న్యక్షి కాన స్వాతం(శ్యాన్ని 106

విర్తత్యంచేసి విన్మరించిన క్లే వృవాది అయిన నమాజాన్ని గూడా విన్మరించి స్వీయ వత్యేకతను నిరూషించుకొనటావిగ్గాను వరన్సతం నంభుర్షిస్తున్నయి. వీనికి (వధావ కారణం ఆయా సిద్ధాంత భావససగల వ్యక్షుల్లో వాస్తవిక దృక్పధం తగ్గిపోయి, సిద్దాంత వ్యామోహం అధికం కావటమేనని చెప్పవలసి ఉంటుంది. ఈ విధమయిన వ్యా మోహం కారణంగా, తమ తమ సిద్ధాంతాల అమలు ఎట్లా అన్నదే ప్ణధాన మయితళున్నది తప్ప ఆయా దేశ కాల నమాజ వరిస్టితులమదిట్టి ఆయా పిద్ధాంతాం వ్యావహారికతను గూర్భి ఆలోలించే ధోరణి, ఆత్మవిమర్శ చేసుకొనే ఒరవడి నశించిపోతున్నది. ఏదో విధంగా తమ నాకర్షించిన సిద్ధాంతం యొక్క ఆఅమలుకే “అందరూ పాటుబడాలన్న ఏక పక్ష దోరణి ప్రిబలమయి, ఆ విధంగా పాటుబడవి అందరూ “శ్యకువు'లన్న తీవర్తిత పెరుగుతున్నది. సిద్దాంతవరంగా ఈ మొదలయిన అంళాలన్నీ ఇట్లా ఉండగా, ఈ రీఠతకి చెందిన రాజకీయ విద్ధాంతాలు కవితారంగంలోకి వం వేశించినయి. ఈ వి వేశించిన విద్ధాంతాలు అచ్చంగా కవితా పరమయినయవి చెప్పటావికీ వీలుగావీ, ఆగఠ్యంగానీ లేదు, కోరణం, వీటికి జన్మస్తానం కవిక్వేశరరంగం. వాటి వికానమూ, విస్పృతీ, వృద్టీ అక్కడ జరిగి నయి. ఆయినా మూడొ అవి కవిశా పిద్ధాంతాలుగా గడ్జెకట్టి శవీఠరా రంగం పై విల్చొనటం పర్తిధానంగా గమవించననినిన అంశం, - న్‌ అయితే. సిద్ధాంతాథహ్లా వాదాలకా కవిత్వంలో స్టానం లేదా అన్న ప్రళ్న కలుగవచ్చు. నమ్రాధానం, ఉన్నదనే, కాని సిద్దాంకానికి సిద్ధాంతంగ్రా మ్మాతం కొద్ద, అవి కవితామయ మయినన్పుడే స్టానం ఉండటానికి ఆవకాళర్చ ఉన్నడ్సి, “కవిశత్రామయ మెనోయ్‌ అన్నీ" ఆంటూ కుక్కంపిల్లనూ, ఆగ్గిపుల్లనూూ పబ్బులిళ్లన్తూ, ఇంకా ఆట్టాంటి వాటినే వడిలి సెట్టనస్పుడు, సిద్ధాంతాలకు, అందులోనూ నమాజం పునాడిగా ఉన్న వద్దాం కాలకు స్టాసం లేకష్తోనటం ఎట్లా? ఒక్క సిద్దాంశాలకే కొదు షర్వనృష్టీ కవితా వస్తువే కవితా విషయమే. షరతల్లా అది కవితామయం కావటమే. ఇళ్ళ దొక చిన్న అంక అన్నీ క్రవితామయమే అన్నది పాొశీకం. అన్నీ ఎప్పుడూ కవితామయం కొవు. కవి చేళ వరిగ్భహీతమయి, కవితామయేం చేయబడుకయి. తన్న; నహజంగా దేవి స్టితి దాఎదే. అందువల్ల, ఏదయినా నరే, కచితామయం కొనటం, కాకపోవనటమన్నడి కవిని విట్టి, అతవి దృష్టిని బిట్టీ, ఆతవి ఆభివ్యక్రివి చిట్టీ ఉంటుంది ఈ వివఫంగా కపిళా మయం చేయబిడినవ్చుడే ఏ సిద్ధాంతావికయినా, ఏ అంళావికయినా కవిత్వంలో స్తాసం శన, అది ఆదిగా దానికి స్థానం లేద్కు అట్లా ఉన్న చోట్ల కవిత్వపు విలువలు వడి పోవనటమూ, వట్టి సవాదాలుగా, *“్యవకటనలు 'గా మిగిలి పోవటం దాలా వందర్భాల్లో 10?

గమవింపబడుతూనే ఉల్నది.. ఆందుకనే ప్రచార కవిత, (వబోద కవిత, విజా కవిత వంటి వాటిలో కవిత గౌణమయి మిగిలినయి ప్రధానం కావటసల్ల, వాటిని ఎవరుగూడా “కవితిగా స్వీకరించటానికి సిద్దపడరు, పడటం లేదు కూడా.

ఈ కవితామయం చేయటమన్న అఆంళం ఇట్టా ఉండగా, సిద్దాంత వ్యామోహం కారణంగా కవితారంగంలో మరొక విచిత్యమయిన పరిస్టితి ఏర్పడుతున్నది. ఆది ఫలానా సిద్దాంతాన్ని మాత3మే కవితామయం చేయనలపి ఉంటుందన్నది. ఈ ఆస్టవల్ల కవుల్లో వర్షవిభజనకు పాంతిపదిక అనుకోకుండానే ఏర్పడింది. నిజానికి ఈ వర్గ విభజన కవితారంగంలో ఆచ్చంగా కవితా పరమయిన సిద్ధాంకాలాధారంగా జరిగినా బాగుండేది. దానివల్ల కవితారంగా వికి నంబంధించిన అనేకొంళశాలమ గూర్చి వ్పష్టత కలిగేది. ఆయితే, ఈ పద్ధతి వెనుకటిది, ఇప్పుడు అట్లా కాకుండా, ఆయా సిద్ధాంత లకు జన్మ హేతువులయిన రాజకీయ రంగంలో జరిగిన రీతిని ఆమనరించి, ఆయా రంగాల తీవ) పరిభాషావదాల (పయోగంతో జరుగుతున్నది. కవిత్వంరాపే (పతివాడికీ ఏదో ఒక వాదం తస్పవినరిగా ఆంటగట్టటం, ఏదో ఒక ముదం వేయటం, ఏదో ఒక వర్గంలోకి తోసివేయబం సామాన్యమయి పోయింది. ఈ పంకిియ కారణంగా కవి యొక్క కవితాన్ని గూర్చి; ఆతని రచనా శక్తిని గూర్చి, శిల్చాదులము గూర్చి ఆలో చించే అవకాశంగానీ, ఆవనరంగానీ మృగ్యమయి. పోతున్నది. అంతేకాదు, వర్గ వైషమ్యం, వర్గ పోరాటం, వర్షాలు మారటం, “బల్లలు తలకిందుల చేయటం), రంగులు మార్చటం వగైరా వగ్గెరా....ఓః, ఒక 'కేమిటిి తీగ గుంజాలెగాని, డొంకంతా కదులు ఈంది... అట్లా తయారయింది కవితా రంగం పరిప్లీతీ. అనలే ఆడోమాదిలిగా ఉన్న నమాజాన్ని మెరుగునరచటావికి బదులు, మరింత క్లిష్టంగా, నంకీర్ణంగా, నకళ్మలంగా రూపొందిస్తున్న అనుదాత్త రాజకీయాలు" కవికారంగంలో తీవ్రమయిన ఆస్టతో స్రవే శించినవ్వుడు ఈ రంగం మాతం అట్లా కాకపోవటం ఎట్లా కుదురుతుంది? వర్త మానానుభవాన్ని మాళ9ం ఎనరుగానీ కొదనటావికి వీలులేదు. దీవికంతటికీ కారణం వట్టీ సైద్దాంతిక వ్యామోహంకాక మరేమిటి? |

నిజానికి కవికూడా సమాజంలోని ఒక వ్యక్తియే కొని, తద్చిన్నుడేమీ కాదు. వ్యక్తిగా పామాణికమయిన అన్ని ఐరువులన్సూ వాధ్యతలమా మోస్తూనే ఉన్నాడు. కష్టా లనూ, నష్టాలనూ అనుభవిస్తూనే ఉన్నాడు, రాజకీయంగా, ఆర్థికంగా, పామాజికంగా అనేకమైన మార్పులనూ పోతూఉన్న వస్తూఉన్న పద్దాంతాలను దర్శిస్తూనే ఉన్నాడు. వాటి ఆమళ్లకూ, ఫలితాలకూ గురై తూనే ఉన్నాడు. పరిస్టితుల్ని ఆకళింపు చేసుకుం టూనే ఉన్నాడు. ఆలోచిస్తూనే ఉన్నాడు, విశిష్టమైన రీతిలో భావిస్తూనే ఉన్నాడు. 10%

అందువల్ల వీటన్నిటి ప్పిభావం అతనిమీద పడకుండా ఉండదు. కవిగా అతని రచనను ఈ (ప్రభావం వృర్శించకుండా ఉండదు. అయితే ఇక్కడే ఒక అంశం గమనించవనలని ఉన్నది. వ్యక్తిగా ఆతను అనుభవాలను స్వీకరిస్తున్నాడు. కవిగా వాటిని రచనల్లో పొదు గుళున్నాడు. వ్యక్తిగా స్వీకరించిసిప్పటి స్టితిక్కీ కవిగా వాటిని రచనల్లో పొదిగేప్పటి పితికి స్పష్టమైన తేడా భాసించవలపి ఉంటుంది. ఖాసిస్తుందికూడా. వ్యక్తిగా స్వీకరిం చిండి వట్టి ముడిసరుకునే. కాని కవిగా దాన్ని తిరిగీ నమాజానికి ఆందించేప్పుడు (పయోజన దృష్టితో, అవవర దృష్టితో స్రవర్తించవలసి ఉంటుంది. వట్టి ముడిసరుకు వల్లి (సమోజనంళేదు. అనుభవయోగ్యం కావలసి ఉంటుంది. కవి, కవిగా తన బాధ్య తను నిర్వర్తించవలసిన రంగం (పత్యేకంగ్గా ఉన్నది. అది నమాజంయొక్క మనో రంగం. ఆక్కడ అతని కృషి సాగవలసి ఉంటుంది. ఫలిళాలకోనం _(పయత్నించ వలసి ఉంటుంది, తవ బాధ్యతను విర్వహించవలసి ఉంటుంది, బొపారమయిన జీవిత రంగాల్లో వని చేయటానికీ, ఆంతరికమయిన మానసిక రంగంలో వనిచేయటానికీ చాలా తేడా ఉన్నది. బాహిరమయిన అనేక రంగాలలోని పలువిధాలయిన కార్య_కమాల పాఫళ్య వై ఫబ్యాల (ప్రభావం మెనోరంగంమీద ఏదోరీతిగా (వవరించ3పోదు. ఆ స్తితి లో మనోరంగాన్ని (వయోజన విరహితమయిన, లేదా, కాత్కాలికమైన ఆ వేళా చేగాలకు లొంగిపోనీయకుండా, కుంగిపోనీయకుండా, వికాసోన్ములంగా, (వయోజనకరమయిన కొరయ్యితీశ క్యున్ముఖంగా తీర్చిదిదవలసిన బాధ్యత కవిక్వానికున్నది. వరమానాన్ని విర్లత్యుం చేయకుండా ఆది పునాదిగా భూతలభవిష్యశ్తుల్ని నమాకలనం చేసుకువి, దేళ కాల, నమాజ, నంపదాయాల వనమవ్వితం చేసుకువి సమ్మగ నమాణ మనోభావ వికా పానికి (వయత్నించవలసి ఉంటుంది. అట్లాంటి స్తితిలో, కవి ఏదో ఒక సిద్దాంకాన్ని వట్టుకుని వేలాడటంలో (సయోజనం ఏమీ ఉండదు. సైద్ధాంతకమయిన వ్యామోహం పొక్షిక దృష్టివీ, వంకుచితత్వాన్నీ ఊహకు కలిగిసుందనటంలో వ్మిపతిపత్తి ఉండనవన రములేదు. ఆ వివనుయిన పాక్షిక, సంకుచిత, పరిమితోహ దృష్టితోనే ముందుకు సాగిక్రే సామాజిక మనోరంగంలో సాధించవలపిన నమ్యగ భావ వికాసానికి సందిర ధించిన బాధ్యతకు ఏ విధంగానూ వ్యాయం కలుగటానికి అవకొళంలేదు. అందుకని, ఒక సిద్ధాంవానికంటూ కట్టుదిడని ఒక విశాలమూ, విశష్తమూ అయిన దృక్పథం కవికి అవసరమయింది, ఏ సిద్ధాంతావికీ కట్టుఐబడకపోతే ' దృక్పథం ' కిలగూరగంసలా అవ్వ వ్యసంగా తయారయితుందేమోనన్న అమమానాని కాస్కారం లేకపోలేదు. కొని, ఏ పిద్దాంతానికీ కట్టుపడకపోవటమం పే, అవిళ్చిత స్థితిని పొందటమనికాదు. పాక్షికతన్తూ, నంకుచితత్వాన్నీ పొందక పోవటం, పిద్ధాంశాలకు కట్టుదడటంవల్ల వాటి ఫరిమితులకూ, లోపాలకూ కట్టుబడి న్వత్యావికి తిలోదకాలిచ్చే (పమాదం నంభవిస్తుంది. అట్లాంటిడి

109

కలుగకుంగ్గా ఉండటానిక్నీ అన్నింట్లి శ్రజ్యల పతిన్ని మ్యాత్రం ఆకళించుకోవట్నానికీ విశాలమయిన దృశ్చథం ఆవసరం.

కొన్నాళ్ల కింద, మార్క్సిజం పునాదిగా కవిత్వం రాస్తేనే, మార్క్సిజాన్ని కవితా మయం చేసేనే, ఆది *_పగతివాద * కవిత్వమయితుందనీ, లేకపోతే ఆది" సమాజ పురోగతికి ఉపయోగపడే థవిత్వం కాదనీ పచారం సాగింది. కొని ఆ (_పచారం ఇన్సుడు వెనుకబట్టింది. అవాడా (ప్రచారాన్ని బలసరచినవారే, ఈనాడు * _పగతివాద * కవిత్వం కానటానికి మార్క్సిజంయొక్క. అవసరం మ్మాతమే లేదనీ _ అంజే ఓపగతివాదకవి మార్క్సిస్టు కానక్కరలేదనీ విశయాన్ని (పకటిస్తున్నారు. మార్క్సి జావికి పర్యాయపద మై కవితా రంగంలో వ్యవహరింపబడ్డ * ప్రిగతివాడ " పదాన్ని తత్చూర్వం రూఢార్జాన్ని వదలి, యౌగికమైన అర్ధంలో, సమాజ పురోగతి మూలక మన్న అభిప్రాయంలో ఉపయోగిస్తున్నారు. దీనివల్ల, ఏడో ఒక సిద్ధాంకావికి కట్టుబడి ఉండటం కొకుండా సొమాజికమైన ఆధునిక భావ చై తన్యావికి సంబంధించి విశాల దృక్పథం అవసరమన్న అభ్యిపాయానికి అనుభవనంమీద గమవింప్ప వచ్చిందటి న్స్టం,

ఆధువిక విజ్ఞాన శాస్త్రం భౌతికంగా, చూననికంగా ఇంకా అమేక విధాలుగా రకరకాలియిన అద్భుత రహస్యాలను వెల్లడించింది. నికడం దేసింది ఇంకాఆ దిక లోనే పులోగమిడ్తున్నది. ,అపూర్వమెన, ఆధునికమైన ఒకానొక వై శవ్యం వగివ్యావ మైంది, ఇక్కడ స్టూలింగా డెండు త్రోవలు కానవస్తున్నివి. ఒకటి వ్యక్తి సమాజంతో నుంచి ఉపసంహరించుకుని తవ లోలోశుల్లోకి కుడించుకు పోవడం. లెండోద్‌ .వ్యశ్తి తన్ను తాను పోగొట్టుకుంటూ ననూజంలో .లీనమవడం. వెండూ .ఒకవిధంగా పొడీక రోరణులే. వ్యక్తీ సంఘమూ._ దెండూ.వమ్యగంగా వికసించవలఅసిం దే.

భనస్సులో వి అవచేతన స్టితికి దిగిపోయి సామాజికమైన నై తన్యానికి దూరంగా వ్యవహరించడమూ, వ్యక్తిత్వం కోల్నోయి సామాజికమైన భౌతిక వమన్యలతోనే నత మఘతం కావడమూ మానిన్లని విండ్రై నష్మరోగమలవికి దారిని చూపవు.

ఆధునీక భావచై తన్యం._. వ్యక్తికీ నమాజానికీ మధ్య విరోధాన్ని పరిహరించి 'పిక కాలంలో రెంటి ఎదుగుదలకూ కారణమైన దృక్పథం. ఇక్కడ వ్యకి పమాజంగా చినరించుకాడు కొని దావిలొ లీనమైపోడు, నమాజానికి వ్యక్తి సంకిపరూవం కావి చానిమండి పొతిపోయిన చినంకాదు.. అంధునల్ల ఈ నెండు శ్రోవల్లోనూ వ్యష్తికీ, వమష్టికి మధ్య అవివాభానం .ఆధారాధేయభావం. ఏర్పడి ఉన్నది. గెండూ .చెండుగా కె10

కావనసున్నా మనోరంగంతో ఇఏ ఓక (పవావాన్స దళాలేదాలుగానూ, షరిణాను వినర్త ర్లూప్రాలుగానూ గోచరిస్తని,

అందువల్ల ఆధునిక దృక్పథం ఆ ఒకవైపు యథారానికి కాసీ, రెండోవైపు కల్పనకుకొనీ పూర్తిగా మొగ్గదు. కల్చన భవిష్యపథవిర్తేశానికీ, యథార్దం వర్తమాన కిస ప్రితివి నిద్దష్టంగా రూసించుకోవడావికీ తోడ్పడుతవి. ఈ రెంటికీ గత చర్మికా హేతువాదమూ ఆనరగా ఉంటవి.

కవిథ్వంఎఆలారే మిగతా క్షళలూ నూవవుడికి అపూర్వమైన నరాలు, ఇవి మానవుణ్ణి మవోమయ దళలోమంచి ఆతి మవోమథు దళాసీమల్లోక్సి తీసుకు పోతవి, వ్యక్తి, సమాజమూ_ఇవి దేశకాల పరిస్తితులకు దూరంగా ఎత్తుగా పెరిగేట్లుచేని ఆక్కడ ఆపూర్వమయిన ఆనందానుథవాన్ని కలిగింప జేనవి.

కవిత్వానికి నంబంధించిన వన్తునిర్దేళకాలై న పిద్ధాంభాలు ఇవన్నీ ఇక్కడ నిద ర్రకములౌతవి సాధారణీకరణంవర్ఞ ఈ ఆంతసుకు ఎదిగి ఇక్కడ రసాొనందం అను భూతమవుతున్నది.

ఈ విధమయిన ఆశుభూతికి నంలందించినంతవరకు కవిత్వం_ కవిత్వ మేకాడు 'ఏే కళశయినా సామూహికంగా అనుభవించినాగూడా, ఆనుభూతి వీషయకంగొ వ్యక్తికే ప్రాధాన్యం. వేరువేరు వ్యక్రుల అనుభూతిలో కొంతవరకు ఒక్టొక్సన్సుడు సామ్యం కొంఠ కనిపించవచ్చు. ఆంతమ్మాతాన ఆది వై యకికం కాకుండా సామూహికమనవి చెప్పటానికి వీలులేదు. అనుభూతి దళలలో వై యక్రికమయిన నంస్తారాన్నిబట్టి, తరాల ఫ్రీతినిబట్టి అనంతమయిన వైవిధ్యం కలుగుతుంది. ఈ ఆంళాన్ని గమనిరిచకుండా ప్‌ర్వ్యతా ఒశేసితి ఉండాల్నవిగాపీ, ఉంటుందనిగావీ అనమకొనటర" మనొోలక్షణాన్ని గుర్తించకపోవటావికి సూచకం. కళలు సామాజీక థోగనస్తుపులనటంలో, సమాజుం లోని వ్యకులందరి చిత్తవృత్తులకూ (పవ్మత్తులకూ నంబిందించిందీ, చెందిందనటం ఉద్దిష్టమయింది.

అపరిష్కృతమయ్యిన ఆనేక ధ్వవుల్ని వింటూ ఉండటం వహజంగా జరుగు శూనే ఉంటుంది. ఇట్లాంటి సంచర్భాళ్లో ఆయా ధ్వనుల విమకలినల్ల నంగీతాని విన్న వృటి అనుభూతి కలుగదు. కలుగుతుందని ఒకవేళ అనుకున్నాగూడా, ఆది ఆరోపిత మయింగేకప్ప, వహజమయిందికాదు. ఈ సహజత్వం పరిష్కృత ధ్వవిల్లోనే ఉన్నది, ఆదే పంగీకమంికిన్నది.

[11

అట్లాగే అనేకమయిన మాటలు వింటున్నచోటా, చదువుతున్నచోటా కవిత్వాను భూతి కలుగదు. (పత్యేకమయిన రీతిలో అభివ్యక్తి ఉక్తివ్నై లకణ్యం మొదలయినవి ఉన్నచోటనే ఈ విధమయిన అనుభూతి కలుగటానికి వీలయితుంది. వీన్ని కలిగిం చటం కోనమే కవిత్వానికి ఆనేకమయివ సాధనాలు అవపరమయితున్నయి. వీటన్నిటి పుపరిష్కృత, సమాకలిత (పమోగంలోనే * కవిత్వం" ఉద్భుద్ధమయిళువ్నది. ఆప్పుడే, అది చైతన్య పపారకం, ఆనందానుభూతి (పసారకం కావటానికి వీలు కలు గుతుంది. అయితే ఈ సాధనాల ఉపయోగంలోనూ పొర్వకాలికంగా ఏకరూపత ఉటుందనే నియమం ఏమీలేదు. అవసరాన్నిబట్టి గణనీయమయిన మార్చులు వహానే ఉండటం నహజం. ఈ మార్చులను గూర్చిన అంశాలే కవిశా వాదాలనటం జరుగు తుంది.

ఈ కోనకు చెందినవాటిలో ఆధువికంగా ఛందోవాదం, నిసర్షవాదం (_పధానంగా గమవించవలసిన వాదాలు,

వచన గేయం, వచన గీతం, వచన కవిత, న్వచ్చంద కవిత ఇత్యాదిగా రక రకాలుగా అనిశ్చిత దృష్టితో వ్యవహరింపబడుతూ, కవితా వాపాకగా ఉపయోగింపదిడు తున్న ఛందోరూపం * వచన పద్యం ”. ఇది ఆరువికంగా ఛాందసికమయిన అన్వేష ఇలో రూపగతంగా వచ్చిన) నిష్పన్నమయిన ఒక మార్చుగా గమనింపబడతగిందిం వీనికన్నాముందు ఛందస్సులో జరిగిన మార్చులకన్నా ఇది మరింత విసృత రీతిలో జరిగిందిం

వచనం నుంచి పద్యాన్ని విభేదింపచేసేది, దావి పాదదిద్ధత. వద్యానికి సంవిం ధించిన ఇతర విషయాలనేకం ఏట్లా ఉన్నా, అది “వద్యం” కావటానికి దాని పాదదిద్ధత ప్రధాన లక్షణం. పాదదిద్ధంగా ఉండాలన్నదే పిధానం తప్ప పాద సమత్వంగావీ, పాద సంఖ్యా వియమంగానీ కొవు అట్లాగే యతిషార్సిసలు గూడా కొవు. యతి లేని (త్రిపది, షడ్సదివంటి సద్యాల్లో) పాంనలేవి (సీన, గితాదులలోో పాదాలను వెనుకటి ఛందో విధానంలోనూ గమవించవచ్చు. ఆందువల్ల, పందధానమయిన పాదదిర్ధతమ చూత్ళం స్వీకరించి మిగిలిన ఆంశాలవ్నిటివీ బచ్చికం చేయటం; ఒక డళలో విరాక రించటం- *'వచన పద్యం'*లో _వధానంగా గమనించనలసి ఉంటుంది. మరొకటి. ఆధు వికంగా విరాడూరినంలో వ్యాపించి చంత్యేక ఏధమైన వ్రియోణనాలను సాధిస్తున్నది, అయితే నహజంగా పద్యంలోలేని కొన్ని గుణాలు నచనంలోనూ, వచనంలోలేని గుణాలు పద్యంలోనూ సాహిత్యపరంగా ఉన్నయి. ఈ ఉభయ గుణాలను ఏకత0 చమాకలనతి [13

చేసే ఆకాంకలో, [పయోగవాద కవుల (వ్రభుత్న 6లో ళ్డః వచన పద్య* రూవం విస్పన్నమయింది,

అయితే ఈనాడు కవిత్వమంతా ఈ ఛందో రూపంలోనే వెలువడాల్ననటం ? ఛందోవాదం

షా9చీనకాలంలో క్షేమేం్యడుడు ఈ రకమయిన ఛండోవాదాన్ని చేవథీయటం జరుగకపోలేదు. ఫలావా రకమయిన భావాన్ని థలానా ఛందస్సులోవే న్యకీ కరించా ల్నవి కొన్ని సూచనలు, నియమాలు చేయటం జరిగింది. కావి దాన్లికి పాటింపు లేక పోయింది. కారణం భానావికీ, ళండో రూపావికీ అవినాభావ నంబంధమంటూ ఏమీ లేక పోవడమే. దానికి ఉదాహరణలు కోకొల్లులు. పాంిచీన కొన్య విషయంలో అట్లా ఉంచి, ఈ శతాదింలోనే చూచినా, “ప్రబంధ కవిత* వెలువడ్త ఛరిదోరూపాల్ని “భావ కవితో స్వీకరిరచంది. అయినా, ఆది భోవకవిత్వమే అయింది తప్ప (వబంన కోవిత్వం కాలేదు. అట్లాగే భావకవిత్వవాపాకగా సాగిన గేయాన్ని ' పగతివాదో కవిత” స్వీక రీంచీంది. వద్యాన్నీ స్వీకరించింది. (గేయం కూడా పద్యమే ఆయినా, దాని గొన యౌగ్యకా ప్రాధాన్యాన్ని నూచించటానికి గ్లేయ'మన్న వ్యవహారం వీరివిగా కలిగింది.) అీథీలోనూ, దాశరథిలోనూ వీటికి ఉదాహరణలు బహుళంగా చూడవచ్చు. ఇల్లో స్వీకరించినా గూడా, *ఈ'” కవిత *ఈ' కవితే అయింది తప్ప భావకవిత కాలేదు. అందునల్ల 5వికా వాహక అయిన శందో రూపొవికే, కవితా వసుపుకూ, భావానికీ అవినాభావ సంబంధం చెప్పటానికి వీలుకుదురదు. గాంంధిక భాషను వినర్థించినృ ప్లే ఈ గేయాన్ని గూడా మన కవులేస్పుడు వదులారో, అది కూడా దూరం లేదు అన్న అభిప్రాయంతో, అవేదనవడి వచన పద్యాన్ని పర్నిధానీకరించిన కవృలు ఈ నాటిక గేయాన్ని పూరిగా వదులక పోవటం గూడా ఈ అంశాన్ని స్ఫురింప జేస్తుంది, వచన పద్యం ఈనాడు పారచుర్యంల్నో ఉండటానికి కారణాలు వేరు ఆ ప్రాచుర్యం దృష్ట్యా ఈ అవినాభావ నంవింధాన్ని సమ్రించే పర్పియత్నం కగురదు.

ఇటీనల కవితా రంగంలోకి న్రి వేశిస్తున్న వారు. అంతకు ముంధు వారి విషయం అట్లా ఉండగా_వచన పద్యాన్ని న్వీకరించి ఆరంభదళనుంచే (పయోగిస్తున్నారు* చీదికి పధానకారణం వారు కవిశరంగంలో (పవేశించేవ్పటికి అందివచ్చిన రూవంఆది, ఇళరరూపాలున్నాగూడా, వీరిని ఉర్తేజితుల్ని చేసిన కవులు ఆ రూపాన్ని (పధాఫ్లీకర్తిం చటంకూడా మరొక కారణం, కవితా చర్మితలో పకాలాన చూచినా ఈ ఆంకాలు (వస్ఫుటంగా కవివ్నవ్తయి,

కే?

ఈ వచనపద్య (ప్రాచుర్యానికి ఆధునికంగా మరో రెండు కారణాలున్నయి. ఒకటీ: వ్యావహారిక భాషకు ఈ రూవంలో అధికమయిన అమరిక ఉండటం. “వ్యావ హారిక” మని స్థూలంగా అనటమే తప్ప; ఇందులోనూ అనేక భేదాలూ, రీతులూ ఉండనే ఉన్నయి. ఎన్నిఉన్నా వ్యావహారికం వ్యావహారికమే. రెండవది: ఈ రూపం ఆతి సులభంగా భాసించటం. భాసించటమే తప్ప, క్లిషత అనుభవంలో తెలునుంది, వచన పద్యాన్ని ఆటు “వచనంగా గావీ, ఇటు “పద్యం'గా గావి జారిపోకుండా చూచు కొనటం ఆఅ క్లిష్టత. జారుపాటులు జరిగిన నందర్భాల్లో గూడా, అది వచన పద్యం గానే పలుచోట వ్యవహరింనదిడటం స్టూల దృష్టితో జరుగుతూనే ఉన్నది. ఇది కూడా దాని ప్రాచుర్యానికి కొంతి దోహదకరమే గడా మరి;

ఈ అన్నింటి దృష్ట్యా ఆధుపికంగా కవిత్వాని కంతకూ “వచన పద్యమే పర మార్ధమన్న దృష్టితోగాక, ఆధువికంగా విష్పన్నమయిన ఒకొనొక పత్యేక లక్షణాలు గల ఛందోరూపం అని మ్యాతమే చూడవలసి ఉంటుంది. అయితే, ఈ వాదంవల్ల జరి. గిన (పయోజనసం మాతం ఒకటి _పకఠ్యేకంగా గమవించవలసి ఉన్నది. ఆది అతి పా౦ిథమిక దళలోఉన్న * వచన సద్యం ” కొద్దికాలంలోనే పరిపక్వ దళకు చేరుకుంటూ ఉండటం ఛందో విషయికంగా ఈ వాదం (పయోజనం ఇది. ॥

_... ఇది ఛందోవిషయం కాగా, అనలు ఛందస్పే_ఛందస్పే కాదు, ఆలంకొరాలూ, సమాసాలూ మొదలయిన యనేకం._వద్దనటం, కవిత్వానికి ఇసిన్నీ అవవనరమనటం, కవిత్వమన్నది “అచ్చంగా” ఉండాల్ననటం “విసర్గవాదం”.

కవిత్వానికి ఛందన్సక్కరలేదు, అలంకారాలక్క రలేదు, సమాసాలక్కరలేదు అంటూ * అక్కరలేని " రోరణ్‌ సాగితే, చివరకు అక్కరయ్యేదేదో న్పష్టం కాకుండా పోతుంది. ఏది అక్కర ఉన్నాలేక పోయిన్సా అఖిన్యక్తి తప్పనిసరి ఆయిన భాషను మాతం కాదనటానికి వీలులేచు. - సాహిత్యంలోని అనేక విధమయిన స్రకింయలు ఈ అభివ్యంజనా రీతిలోప్‌ వై విధ్యం వల్లనే మరికొన్ని లక్షణాలను నంతరించుకొవి ఏర్పడిన యనటంలో విష౦త్తిపత్తికీ తావులేదు. ఆ స్రితిలో కవిత్వానికి నంవింధించిన అభివ్యక్తి, దానికి చెందిన ఉక్తి వైచిత్రి పత్యేక విధంగా ఉండటం సహజమే, ఈ ఉకి వెచ్చితి మంచే అలంకారాలు. నిష్పృన్నమయితున్నయి. వదాలను నమీకరించీ భావానికి విన్ఫతి కలిగించటంలో వమాసాలు అమరుతున్నయి వదాల కూర్చులో, వాటి విరుపులలో ఛాందసికతకు తావు ఏర్పడుళున్నది. లోక వ్యవహారంలో ఇవన్నీ ఉండనే ఉన్నయి. అయితే, ఒకప్పుడు అతిపరిమితమయిన వ్యావహారిక దళలోని' భోష, కచికి 14"

ఇరుకయి పోతూఉంటుంది, భావాభివ్యక్తికి వదాలూ, అభివ్యంజనరీతీ చొలదనిపిస్తుంది. ఆ పితిలో కొత్త వదాలను సమీకరించుకొనటమూ, కల్పించు కొవటమూ, అభి వ్య కిలో నూత్నత్వాన్ని ఆపాదించటావికి కొత్తదారుల అన్వేషణా అవసరమయి తుంటుంది. ఈ అవనరమే భాషకూ, అభిన్యంజవా రీతికీ విస్ఫృతీ వికానం కలిగిస్తూ ఉంటుంది.

అయితే, ఈ అలంకారాలూ మొదలయినయన్నీ, వాటికోనం అవిగాక అనుభూతి వ్రిసారణ రచన ద్వారా “రుగటావికి తగిన రీతిలొనే ప్పియుక్తం కావలసి ఉంటుంది. అట్లా కాకుండా, సాధ్యం మీదకన్నా సాధనం మీద మోహం పెరిగినప్పుడు వీట్‌ పృయోజనం దాదాపుగా ఉండదనే చెప్పవలసి ఉంటుంది. అయితే ఈ వ్యామోహం పెరిగిన చోట్లు లేకపోలేదు. అవి ఉన్న కొరణంగానే, వాటికి వ్యతిరేక దిశలో, తీవ ప్రాయిలో ఈ “విసర్గవాదం' విస్పన్నమయి. ఆక్కరలేని దోరణీవి ఆవలంవించటం జరిగిందీ. ఈ వినర్గవాదం ఈ ఆంకాన్ని స్పష్టంగా వ్యక్తీకరించివా, లేకున్నా, ఆనవర మయివ ఈ ఛందోఒలంకారాదులన్నీ ఉచిత రీతిలో మ్యాతమే (పయోగించటం ముఖ్యం అన్న ఆంకాన్ని లత్యం చేసుకొన్నదవి చెనృవలసి ఉంటుంది. ఈ వాదం బాహిరంగా అన్నిటినీ కాదన్నట్లు భొసించినా పృయోజవ దృష్టినీ, బొచిత్య దృష్టివీ ఈ సాధనాల విషయంలో ఆవనరంగా భావిసుంది.

ఇవన్నీ ఇట్లా ఉంచి, ఒకసారి సింహావలోకవచేస్తే, ఆధువిక భావచైతన్యం ఏక సూత౦ంకాగా, విరంతరావ్వేషణ, ప్రుయోగశీలమూ, వయోజన దృష్టి అవరాగా, బొచిత్యం తోడుగా ఆధువిక తెలుగు కవితా నూర్గాల్లో పురోగమిస్తున్న నలుగురు యున కవుల కవితా సంకలనం ఇది.

ఈ నంకలనంలోనవి కనితలన్నింటిలో వ్పష్టంగానూ, అంళఠర్వాపావిగానూ కాలం యొక్క- అఖిండత్వ భావన కనిపిస్తుంది. కాలం అవాద్యనంతమూ అఖండమూ అయినా వ్యావహారిక సౌలభ్యం దృష్ట్యా ఆది భూత వర్తమాన. భవిష్యత్తులుగా విభక్త మయింది. సామాన్యంగా భూత భనిష్యద్వర్తమానాలంటారు. భూత భవిష్యతుల నమా కలనం వర్తమానంలో అన్నస్ఫూర్తి ఉన్నది. వ్యక్తి వర్తమానంలో జీవిస్తున్నాడు. భూత కొలపు వారనత్వంతో భవిష్యత్తును అనందనుయం చేసుకోవటావికి గాను వర్తమానాన్ని వేదికగా చేసుకొవ, దీనితో ఘర్షణ పడుతూ, పంస్త రించుకుంటూ తన భవిష్యదూహకు వువాది సిద్ధం చేసుకుంటున్నాడు. అందుకని నర్ష్వమాన రూవం వృష్టంగా ఈ నంకఠల వంలో డర్శన మిస్తుంది.

కేర్‌

కొలమూ, దేశమూ, సమాజమూ ఇవి మూడూ ఓళ నంపుటి. ఈ మూడింటినీ ఏక సంపుటిగా దర్శ్నించినవ్వుడే ఇడి సాధ్యమయితుంది. ఈ విధమయిన వమగం్ని భావన ఈ నంకలనంలో అంతర్వాపొనిగా ప్రస్ఫుటమయితుంటుంది. ఈ ఆంళాలు కారణంగా సంకలనం మొతంలోనూ, ఆయా కవుల ఖండికలను వక మొతంగా థ్లిసు కున్నా గూడా ఓక వ్రధానమయిన భావాన్ని కేందంంగా తీసుకున్న ఏకత్వం లశీతమయితుంది. జగిక్యాల, ఓడర12/0, == సంపత్క్యుూమారాచార్నులు. సి వెళ్ళిన ల స / ణ్‌ గే థాఆ రి” శ న! జ వ్‌ ం వ. క స్మ దొవాలిదుం.. యయా 116