Analysis: andhra-sahithya-charithraa_0

Method: Non-LLM (Frequency keywords + LexRank + Unicode heuristics)
Source: https://sundarayya.org/andhra-sahithya-charithraa_0
Date: 2026-08-11 10:32
Chunks: 54

---

Book Overview

Book: andhra-sahithya-charithraa_0
Source: https://sundarayya.org/andhra-sahithya-charithraa_0
Total OCR chunks analysed: 54

---

OCR Quality Summary

Average Telugu script coverage across all chunks: 96%

---

Telugu Vocabulary — Top Keywords (YAKE)

Keywords extracted statistically — most distinctive terms per chunk.

• సాహిత్య
• వారి
• వారు
• తెలుగు
• ఆంధ్ర
• ముద్రణ
• యుగము
• పింగళి
• అకాడమి
• చరితను
• కుమారులకు
• హైదరాబాదు
• ఆకాడమీ
• అకాడమీ
• అనేక
• లక్ష్మీకాంతం
• చరిత్ర
• రామాయణము
• పురాణము
• ద్వితీయ
• తృతీయ
• శ్రీ
• తొలిపలుకు
• మూడివసారిగా
• గ్రంథాన్ని
• విద్యార్థులకు
• సంతసించుచున్నది
• కలిగించిన
• ధన్యవాదాలు
• దేవులపల్లి

---

Per-Chunk Details

Chunk 1 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0001-0010.txt

OCR Score: 90% Telugu coverage
Characters: 5488

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [11, 12, 16, 17, 18]...

Key Terms:

• సాహిత్య
• వారి
• వారు
• తెలుగు
• ఆంధ్ర
• ముద్రణ
• యుగము
• పింగళి
• అకాడమి
• చరితను
• కుమారులకు
• హైదరాబాదు
• ఆకాడమీ
• అకాడమీ
• అనేక
• లక్ష్మీకాంతం
• చరిత్ర
• రామాయణము
• పురాణము
• ద్వితీయ
• తృతీయ
• శ్రీ
• తొలిపలుకు
• మూడివసారిగా
• గ్రంథాన్ని
• విద్యార్థులకు
• సంతసించుచున్నది
• కలిగించిన
• ధన్యవాదాలు
• దేవులపల్లి

Extractive Summary:

క మ ర. న గా మా ఛల్‌ / ల జ 1 వ్‌ పో రూ.100 [౧ ఆరలక6ష” 1 లన్‌. | 1 ఉ సారతరార్శధ్ర వాజ్మయ విశాల జగత్పరిణామ కారణో చార కవీంద్ర కౌవ్య పురుషార్థ నిరూపిత తత్తదాత్మ సం స్కార విలోక దర్చణ ముఖమ్మిది, యీ చరితమ్ము సాహితీ 'మేరువులౌ బుధోత్రముల మెప్పు గడించెను మున్నె నీ కృపన్‌, ఇది జనించిన నలుబది యేంగ్లనుండి సరన సాహిత్య విజ్ఞాన సత్రమనుచు ఆ(శయింపని తెలుగు విద్యార్ధి లేడు చొచ్చి చూడసి తెల్లు వ్యాసుండు లేడు న.

---

Chunk 2 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0011-0020.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 15091

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [72, 86, 137, 139, 140]

Key Terms:

• వాజ్మయ
• కొన్ని
• యుండును
• చరిత
• కావ్య
• పేరుమీద
• కాదు
• కాని
• జీవిత
• కవుల
• కావున
• రెండు
• గంథము
• యొక్క
• వచ్చును
• అతని
• వారి
• కాలమున
• విభాగములు
• విజయము
• నోటితో
• వాక్యములు
• యనగా
• కూర్చు
• మనకు
• విజ్ఞాన
• అక్కరకు
• వ్యాకరణ
• లేకున్నను
• వారు

Extractive Summary:

ఇక సమబుద్లులెన విమర్శకులు, వాజ్మయ శబ్దార్లమలై న రచనలకు కొన్ని లక్షణములను నిర్దేశించి వాదిలో ఏ యొక్కటియున్నను ఆ రచనను వాబ్బయమం.గానే స్వీకరింపవలెనని నిద్ధాంతీకరించిరి. ఈ ఆత్మీయతమ్ముద గలవన్నియు కావ్యములు అవి పెరు షేయములు ($౪0)6611౪6 *౯1ల౧|5), ఆ మ్ముదలేవన్నియు కొస్త్రములు, అవి అపౌరుషేయములు (09166 ౪6 ౪౧161౧69) ఆ యుగ కర్టల పేరుమీద వాజ్మయ చర్మితను విభాగముచేయుట నమంజపమైన పద్ధతి, రాజవంశముల పేరుమీదకు, దేశ విభాగముల పేరు మీదను, మరికొన్ని ప్రమాణములమీదను ఈ విభాగములు చేయవచ్చును గాన్ని, మవోకవుల పేరుమీదనే ఆ యుగమలను విళజించి విలచుట న్యాయముం

---

Chunk 3 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0021-0030.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 16615

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [4, 6, 8, 10, 12]...

Key Terms:

• తెలు
• యుగము
• వారు
• తెలుంగు
• వారి
• సంస్కృత
• క్రీ
• రెండు
• ప్రాకృత
• శాసనము
• నేటి
• తెలుగు
• వజకు
• కొంత
• తాము
• కాలమున
• భాషా
• తెనుగు
• తెను
• విమ్మట
• అనగా
• కాదు
• ప్రజలు
• వచ్చిన
• కవిత్వము
• ఆనాటి
• రాజులు
• భాషలో
• పాటు
• రాజభాషగా

Extractive Summary:

మజియు ఈ రెంటిలో ఆంధము అనునది మొదట రాజవంళపరముగ వమ్మట ఆ రాజవంళముచే పరిపొలింపబడిన దేశపరముగ, ఆపె ఆ దేళ (ప్రజల శాషాపరముగ (పయోగింపదిడి యుండెను. యుశములు గడచినకొలది ఈ న్యాయము తారుకూరై రాజులనుబట్టి దేశమునక్కు దేశము అనుబట్టి పజలకు (కొత్ర పేర్లు సర్యకమించుచుండును, కనుక చర్చిత నిర్దేశంప లేని ఒక కాలమున ఒక తెలు౯గుసంఘము తమలో తాము మాట్లాడుకొన్న భావ తెలు(గుభాష యైనది, ఆనాడు వారు నివసించిన ఆ కొద్దిపాటి (ప్రదేశమే ఆ నాటి తెలు(గుదేశము, కాల్గకమమున ఆ (ప్రజలసంఖ్యయు ఆ భూభాగము యొక్క వైశాల్యమును ఆ భాషయొక్క వి_సృృతియు పెరిగి నేది ఆంధ్యపదే శము, ఆంధజుతి, ఆంధభాషగా పరిణమించినవిం కాంబట్టి తెలుగుభాషను మాట్లాడిన మనజాతి కూటస్టులు అని చెప్పదగిన అఆ చిన్న పంఘము మాట్లాడు కొన్నభాషలో ఏ సహ్మసాంళమో, నేడు మనము వ్యవహరించుభాషలో మిగిలి యున్నదిగాని ఆ నాటిభాషయే ఈనాటిభాష గాదు, అట్లే మన కూటస్టులు నివ సించిన భూభాగము నేటి ఆంధ్యపదేశములో యేమూలనో యెక్కడనో ఉఊండునుగాని నేటి ఆం్యధదేశ మంతయు అది కాదు. పిమ్మట కొంత కాలమునకు (పజొభావ, తక్కిన రెండు భాషల సహాయమున పెంపొంది కావ్యరచనకు అను మైన శబ్ద సంపన్నతను సేకరించుకొన్నప్పుడు ఆ లిపి పజా సారస్వత సాధన ముగ నుపయోగపడును, ఈ ధర్మము ఇంచుమించు లోకములోని అన్ని భాష లకును సాధారణమే.

---

Chunk 4 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0031-0040.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 15766

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• తెలు
• కొన్ని
• సంస్కృత
• నన్నయకు
• అట్టి
• రెండు
• కావున
• పదములు
• కాని
• కవులు
• సంస్కృతము
• పదార్థములకు
• లేని
• భాషా
• తెలుగు
• కొందరు
• భారతము
• గంథములు
• దేశీయ
• కాదు
• కన్నడ
• తత్సమ
• అనెడి
• తెలుంగు
• దావిడ
• ఆర్య
• కొంత
• అందలి
• మొదటి
• ఇట్టి

Extractive Summary:

కావున జ్రైనమకాఖిమానముగల ఒక సర్వదేవుడు నన్నయకు తరువాత ఏ శతాబ్టిలోనై నను ఆ పురాణము (వాసి యుండవచ్చును. ఈ సద్య్మము యొక్క తాత్పర్యమిది = పద్మములకు విరోధియైన చంద్రుడు నుందరముఖులైన ఆ ప్తరస్త్రీల ఈ రెండు జాతులకము సమానధర్మము గానము, లవణబద్ధమైన కాస్తా సారముగ పాొడెడి సంగితములో ఆనందదాయకమైన ఏ కళాంళము కలదో శాస్త్రబద్ధము కానట్టి సంగీతములోను ఆనందదాయకమైన అట్టి కళాంళమే కలదు- అదియే గానమనగం అనను మార్గసంగీతములో గానగర్భితమైన ఆ గేయము లవణయు క్రమైన ఒక రాగమునకు ఒక తాళమునకు అనుబంధింప బడియుండును, ఆ గేయమును ఆ రాగలక్షణము చెడకుండ స్వర(పధానముగ పాడుదురు.

---

Chunk 5 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0041-0050.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 15878

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [87, 88, 106, 107, 136]

Key Terms:

• భారతము
• దేశి
• ఉత్తమ
• నన్నయ
• వారు
• నృత్యము
• అనగా
• సంస్కృత
• భారత
• నృత్య
• అనెడి
• దానిని
• కవిత్వము
• తెలుగు
• గాని
• రాజు
• గనుక
• కావున
• యుండును
• నృత్తము
• కలదు
• ఆతడు
• అన్ని
• యనియు
• చాళుక్యరాజు
• పూర్వమే
• కాని
• భారతమే
• మరియు
• యుండవచ్చును

Extractive Summary:

ఆ పాట కలిగించిన ఆనురంజన ఫలమే ఈ అనందము. ఈ పాట యదుకుల కాంభోజి రాగమున పాడుచున్నామనిగాన్ని దాని లక్షణ మిడియని గొని ఆ భజనవరు లెకుగరు ఎరుగనక్కరను లేదు. ఈ గాత విక్షేప విద్య ఆళలయాన్విత ముగ నుండుటయేగొక, శబ్దార్థ నూచకమగరు ఉండవలెననెడి యాళతో మాన వుడు కల్పించిన ప్రకియాంతరము నృత్యము నోటితో గీతము పాడుచు ఆ గీత మునందలి భావమునకు ఆనుగుణము!

---

Chunk 6 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0051-0060.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 15991

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [51, 175, 178, 179]

Key Terms:

• నన్నయ
• భారత
• గంథము
• భారతము
• యుండును
• కొన్ని
• వారి
• దానిని
• తెని
• చేసిన
• వారు
• గనుకను
• నారాయణభట్టు
• అనెడి
• అనేక
• మరియు
• తెలు
• ఎక్కువ
• వేదములు
• అందు
• నన్నయభట్టు
• కావున
• శ్లోక
• మతము
• వ్యాసుడు
• పేరు
• మూడు
• చెప్పుదురు
• కాని
• మనకు

Extractive Summary:

ఆపై ఆయన భారతమను రచించుట, ఆ పునారిమీద విజ్ఞాన నొధమును నిర్మించుట, కురు పాండవ చరితను నిమి_త్తమాతమగ (గ్రహించి ఆ మవికవి భారతములో ధర్మశాస్త్ర వాక్యములను ఆగమ శాత్పర్యములను ఉపనిషదహన్యములను ఐతి వోనిక గాథలను పురాణ చర్నితలను రాజువంళ్‌ వర్జ్ణనలనుం అడీ ఇదీ అననేల మన (ప్రాలీన సంస్కృతి సారమంతయు రాశీభూతముచేసి ఏకత నిఐంధించెనుం మీదు మిక్కిలి సర్వోవనిషత్‌ సారమైన భగవద్గీతను అండు నిబంధించి, ఉపనిషదర్ధములకు స్థిరమైన వసతి కల్సిండెను. ఈ మహారచనవల్ల చినికి జీర్ణించి పోవుచుండిన భారతీయత ఆరోగ్య వంతమై నూతన యౌవసమతో వసంతోద్యానమువలె కలకలలాడబొచ్చెనుం ఆ కల్పవాటికలో లభింపని నత్పదార్థములేదు. అదీగాక కొన్నియెడల ధరాళచే ఆస్థానక వులు తాము రచించిన _గంథములకు రాజుల కేర్షు పెట్టట ఉండవచ్చునుగాని, “రాజే తాను రచించిన (గంథమునకు ఆస్థాన కవి పేరు పట్టుట విపరీతకార్యము మరియు కౌద్దిగనో గొప్పగనో [గంథరచనా సందర్భమున నారాయణభట్ట తనకు చేసిన సాయమునకు నన్నయ ఎంత కృత జ్ఞతాపూర్వకముగ?ా అతని౨ నుతించెకో చూవిన మనము అన్యకరృక (గంథము నకు తనపేరు సెట్టుకానుటకు సమ్మతించెనని నమ్మజాలము ఈ కానన కర్తకు రాజరాజును స్తుతించుటే (ప్రధాన ప్రయోజనము గనుక భారత రచనా పోత్సా హము ఆ(పశంసకు ఒక వన్నెపెట్టమ గనుకను, అతడు భారతపసక్హి తెచ్చెనేగాని, భారతకర్త రాజరాజు అని స్థావించుటకు కొదు- ఇంతకు ఈ కాసన శ్లోకములో కియాపదపయోగము దుష్టమగుట దప్ప వేరు విశేషము లేదు.

---

Chunk 7 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0061-0070.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 14229

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [147, 169, 175, 176]

Key Terms:

• నన్నయ
• గాని
• సరణి
• సంస్కృత
• రెండు
• శైలి
• వాటి
• యుండును
• మాకు
• తెలు
• పద్యములు
• విడిచి
• కాని
• పదము
• వ్యక్తము
• మంతయు
• చెప్పబడిన
• లేకుండ
• దానిని
• ఉదంకుని
• అయినను
• చేయబడినది
• లేదు
• కావున
• మూలమున
• నున్నది
• నాలుగు
• లేని
• కలవి
• డయ్యెడున్‌

Extractive Summary:

ఇవియును కథా వళమున విడిచి పెట్టరాని క్లోకములని భావించుటచేతనే ఆయన వాటిని తెనిగించె నని యనుకొనవలిను ఆ ళ్లోకములుు పద్యములు ఇవి : ల్లో ఆహంతం బాగ్నిహో.తం శ్రే; సూర్యశ్చా_స్తంగతః వలో ఆగోపాళ్చాగతా గావః కచస్తాత న దృళ్యతేః శ వ్యక్తం హతో మృతో వాపీ! ఏ కార్య్మమునందై నను ఈ మూడువర్గముల గుణములు నందర్భ మునుబట్టి సమ్మిశితములై యుండుట నిజమే, అయిన _పధానముగా ఒక్కొక కవికి ఒక్కౌాక్క- శ్రైలి ఆత్మధర్మమై నెగడుచుండుట అంతకంటెను నిజము ఆ శలినిబట్టియే ఆతని స్వభావము ఖాడ వ్యక్త మగుచుండును. ఇతఃపూర్వము ఉదంకుని చర్మితలో ఉదాహరించిన నాగరాజ స్తుతిపూర్వుళము లైన పద్యములు మరల ఒకమాటు చదివిచూదినచో ఈ అర్థయుకక్రికి చక్కని దృష్టాంత మేర్పడును, ఆ నాలుగుపద్యములలో ఉన్న రహస్య మేమనగా :-= మొదటి పద్యము అనంతునిస్తుతి.

---

Chunk 8 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0071-0080.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 14690

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [47, 50, 79, 305]

Key Terms:

• నన్నయ
• నన్నయకు
• కాని
• రెండు
• పద్యము
• వేములవాడ
• అతడు
• భారత
• గంథము
• భారతము
• రాఘవ
• పేరు
• భీమకవి
• భీమన
• కలదు
• మూడు
• రచనకు
• ననియు
• కింది
• దానిని
• లక్షణ
• నిర్ధారణ
• ఫీమన
• ఖీమన
• భారతమున
• వాటిలో
• పూర్వ
• యుండును
• భారతమును
• అదీగాక

Extractive Summary:

నన్నయ భారతము (వాయు దినములలోనే ఆధ ర్వూణుడు ఒక భారతమును వాసి తీసికొనివచ్చి చూపగా నన్నయ అనూయడే దానిని తగులబెట్టించెనని ఆ పుక్కిటిపురాణముమయొక్క సారము, ఈ పాపపు కథ కల్పించినవానికి వచ్చిన పుణ్య మెట్టీదో వానికే ఎరుక. 68 బడిన కళీంగ గంగు ఆ కళీంగారీశుడే ఆగుననియు అప్పుడు ఇతర వికల్పము లేవియు లేకుండ భీమన కళింగగంగు సమకాలికుడని నిర్ధారణ చేయవచ్చు ననియు శ్రీ జయంతి రామయ్య పంతులు కవి జన్మాశయ వీఠికలో ఒక సూచన బేసెవ ఈ నూచనలో 'తెలుంగాధీశ” సమాసము తప్పమట ఒప్పుకొన దగినది కాదు. ఆయన తన సిద్ధాంత మున కాధారముగా కవి జన్నాశయ తాళపత (పతులలో ఒక దానియందు గల ఈ (కింది పద్య మాధారముగా చూపెను.

---

Chunk 9 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0081-0090.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 13924

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [14, 24, 29, 286, 293]...

Key Terms:

• నన్నెచోడుడు
• గాని
• అతని
• శ్రీ
• అతడు
• రామకృష్ణకవి
• నన్నెచోడుని
• శాసనము
• నన్నయ
• “డు”
• చోడబల్లి
• మల్లిదేవుడు
• అనెడి
• పేరు
• దేవుడు
• థ్రీ
• సిద్ధాంతము
• కాదు
• కావున
• గొని
• లేవు
• మొదటి
• ఆతడు
• రెండు
• భాషా
• ప్రాచీనత
• మూడు
• విశేషములు
• రెండవ
• నాటికి

Extractive Summary:

అంతేకాదు, ఈ కవి ఆ ఆచార్యుని ఇన్ట దైవముగా, జీవితేశ్వరునిగా ఆరాధించిన శిష్యుడు. వీచుపల్లి కాననము :- ఈ శాసనములో చో డబల్లిదేవుడు అనెడి ఒకరాజు 909 వ సంవత్సరములో కృష్ణాతీరమున విశ్వరాథ దేవాలయమునకు భూదాన మిచ్చినట్లు ఉన్నదటం ఇట్టి విశేష రూపములు నన్నయ భారతములో గాని తరువాతి (గంథ ములలోగాని కానరాకపోవుటకు కారణము నన్నయ నాటికి తెలుగుభాష అన్ని విధముల నుపరిష్కృతమై నియతిచెందినదనియు నన్నెచోడుని నాటికి అట్టి సంస్కారము జరుగలేదనియు ఆనాటి తెలుంగు సోదర భాషలైన (దావిడ కన్నడములతో పూర్రిగా విడివడిపోక ఆ భాషల పదములను, ఆర్థములను కొంతవరకు వాడుకొనుచున్న కాలములో ఈ _గంథము పుట్టినదనియ ఆయన వ్యాఖ్యానించెము.

---

Chunk 10 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0091-0100.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 14663

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [136, 192, 271]

Key Terms:

• తిక్కన
• అట్టి
• దేశి
• నన్నెచోడుని
• సంస్కృత
• నన్నయ
• కొన్ని
• శ్రీ
• కాదు
• మార్గ
• మాండలిక
• తెలు
• వ్యక్తము
• జాను
• అతడు
• కొంత
• ఎక్కువ
• అనగా
• యుద్ధ
• కాని
• కవుల
• వాటి
• రామకృష్ణకవి
• పాల్కురికి
• అర్థము
• సర్వ
• పదములనే
• తెను
• కారణము
• కవులకు

Extractive Summary:

దేశికవితాదీక వహించిన ఈ కవి తరువోజాది ఇతర దేశి చృందములను ఆదరించి మధ్యాక్కరను కన్నెత్తి చూడక పోవుటకు కారణము ఆ వృ త్తమునెడ కవులకు అస్థ్‌ పూర్రిగా తగ్గిపో యిన కాల్యవభావమై యుండును. మరియు ట్రీ శ్రీపాద లక్మీపతికాస్త్ర ఈ కవి తిక్కనకు తరువాతివాడని వేరొళ సిద్ధాంతము చేసెను నిరపవాదముగ సత్య నిరూపణము చేయలేని ఈ ఆరగొర శాసనములను నిరాకరించి, తిక్కన రచనలలోని పోలి కలు కొన్ని - ముఖ్యముగా యుద్ధ వర్ణనలు - కుమారసంభవమున కొనవచ్చు చుండుటచేత నన్నెచోడుడు తిక్కన తరువాతివాడ్షై యుండునని శ్రీ లక్ష్మీపతి సిద్ధాంత సారము.ఇరువురి గలథములయందు కానవచ్చే ఆ పోలికలు తిక్కునయే నన్నెచోడుని అనుక రించుటవల్ల తటస్థించి యుండునని పై సిద్ధాంతమునకు (పతి వాదము కలదు. ఈ పరిష్కృృతిరూపములు మూలమున నున్నవేకాని కల్పితములు కొ వని మన మనుకొనవచ్చును సత్యాన్వేషణ తత్పరములై న ఇట్టి పరిశోధనల వల్లనే నన్నెచోడుని కుమారసంభవము ఆ నాటికంటె నేటికి కొంత సుబోధముగ నున్నది.

---

Chunk 11 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0101-0110.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14383

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [50, 215]

Key Terms:

• తెను
• ఆశ్వాసము
• కాళిదాసు
• కాదు
• వస్తు
• శివుడు
• అచ్చ
• కొన్ని
• కావున
• అతని
• దానిని
• గాని
• జాను
• సంస్కృత
• పోల్చి
• సర్వ
• కావ్య
• ఆతడు
• కుమార
• రెండు
• అనెడి
• కుమారుని
• ఎక్కువ
• కథను
• నన్నె
• సతీదేవి
• బసవా
• రచనా
• గంథము
• గంథమున

Extractive Summary:

ఆ “రువునకు తన కుమారసంభవ వస్తుకవితను రవికి దీపమున అర్భ లిచ్చు వగిది సమర్పించెనటం అనగా ఈ (గంథము వస్తుక విరాబంధుర మని మన మమకొనవలెను. కావున ఈ రెండు కొరికలమ బట్టి అభిజ్ఞాన శాకుంతలమునందు (పధానకథ యైన శకుంతలా దుష్యంతుల చాంపత్యగాథ వస్తువు అయినజ్రే ఆ నాటకముశందలి జాలరి వృత్తాంతము గాని, దుర్వాసళ్ళాస వృత్తాంతము గాని, దుష్యంతుని మృగానుసరణముగాని వస్తువులే యగును. ఆ కవికులగురువే కుమారసంభవము (వాసీయుండనిదో ఈ కథ గణపతి సంభవ కథవలెనే పురాణములలోనే యుండిపోయెడిది.

---

Chunk 12 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0111-0120.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 13040

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [7, 319]

Key Terms:

• ఇతడు
• చేసిన
• కాదు
• జంగమ
• కొన్ని
• పదములు
• నన్నె
• మును
• శివుని
• నవీన
• కాళిదాను
• కావ్య
• చూడుడు
• చోడుడు
• గొని
• వాటిలో
• మొదలైన
• కాని
• ఇట్టి
• సంస్కృత
• ఇతని
• నాటి
• కలదు
• పండితారాధ్యుడు
• పేరు
• సోమనాథుడు
• పండితారాధ్య
• తుమ్మెదా
• కవిత్వమునకు
• అలంకరణ

Extractive Summary:

కుమారసంభవకథ గల (పాచీన పురాణములు చూచినపుడు ఆ రచన ఆర్ష మనియు, దానితో పోల్చినపుడు కాళిదానురచన ప్రైజెప్పిన లక్షణములను బట్టేయే కొంతవరకు లౌకిక మనియు స్పష్ట మగును ఆ కాళిదానునితో ఈ నన్నెచోడుని పోల్చి చూచినచో ఈ తెనుంగు కవిత్వము లొక్రికము = ఆ కాళిదాస కవిత్వము ఆర్షము అనివీంచును. 108 గా వసంతుండు నూళు/డై పూంవుదేర నెరయః గుసుమాయుధంబులు నినివి తెచ్చెం రథమునకు చ కాలు ఇరును, కాడి మొదలైన ఎన్ని అవయవము లుండునో అన్నిటికి అన్ని రకముల పువ్వులు సంపాదించి ఆ రథశిర్మాణము చేసిన ఈ శిల్పి నేర్పు ఎంతయో కొనియాడ దగినది. (వియురాండు భావివియోగభారమమ సహింపలేక (పియులకన్న ముందే వాణములు వీడుట మొదలై న వీరళ్ళంగార కృత్యము లన్నియు శ్యతియకులజుడుషు, యుద్ధవిశారదుడును ఆయిన ఈ కవికి సౌచాదనుభూతములై యుండును మరి రాజసేవకులకు పసిడిరాసులు బోని జీతము లిచ్చుటయు, యుద్ధ భటులలో ముక్కడిమూకలకు జొన్నలు గొలుచుటయు ఆ నాటి యాచారము కాటోలు | కం “*భావజవిభు( డలి కక పిక 'సేవకతతి కెడరు దీర జీతము సేయం గా వెఠి.టోనిన పసిండుల (ప్రోవులు నాం దమ్ము లెలమి( బూచె బెడంగై చం మునుమిడీ వైరివాహినుల ముట్టి పడల్వడ వేసి గట్టి క్రై పున ఐయికెత్తు వాహకుల పొంకమరం దలకౌంత గోసిము న్కొనివడి వాలు పందలకు గోపుల నూరెల దోలి మార్చు పే ర్చన బతికెత్తి కేల్లలన జొన్నలు గొన్న మిుణంబు నీ/గుదున్‌.” రాజు ఒక ఆసాధారణ కార్యనిర్వహణమున క్రై ఒక సేవకుని నియో గించినపుడు ఆతనికి సక్కారపూర్వకముగ తాంబూల మొసంగుటయు ఆతడు దానిని అంగీకారసూచకముగ (గహించుటయు ఆ నాటి రాజసేవామర్యాదలలో ఒక దిలయై యుండును.

---

Chunk 13 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0121-0130.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 13032

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [7, 10, 15]

Key Terms:

• గాని
• సోమనాథుడు
• గాదు
• కాదు
• తెలు
• బసవని
• లేదు
• మొదలైన
• కావున
• సంస్కృత
• ఇతని
• శివుని
• మునకు
• పాల్కురికి
• కొన్ని
• కలదు
• స్థితి
• సర్వ
• శివా
• కవికి
• అయితే
• తెలుంగు
• రచనకు
• దేశీయత
• పండితుని
• గూర్చి
• అతని
• భక్తిని
• రెండు
• కాగా

Extractive Summary:

దక్షాధ్వర ధ్వంసము (ప్రళయ వక్షనము గల తాండవము మొదలయిన కొన్ని శైవలీలలను, అద్వైత అండనము జగత్క _ర్భృత్వ విచా రము పశుపతి శబ్బసమడ్డనము మొదలైన కొన్ని కాస్త్రమీమాంసలను, శివదీషీ తులు పాటింపవలసిన ఆచార ప్యవవారములను పురాతన భక్తుల మహిమలను గూర్చి విదీకరించుచు తన భక్తితో మేళవించి చాసేన కౌన్ని పద్యముల సంపు టిగా మాతమే ఈ [(గంథమును (గహించుట లెస్స, ఇందులో తన భక్తిని ఈశ్వరునికి నివేదించిన పద్యములు తప్ప తక్కీనభాగములో కావ్యమునకు యోగ్యమైన కవితాపదార్థ మేమియు లేదు. ఈ తైవాచార్యుడు రూడ ఆ పద్ధతినే కొంతవరకు అవలంబించి వాదము నడపి యంతతో తృ వ్రీపడక దూషణమునకు వూనుకొనెను. కోపావేశము భక్షాావేశముకంటె తీష్ఞైతర మైనదిః తన పండీత బీరుదమునకు కళంకము తెచ్చెడి ఇట్టి వాదము చేయరాదని ఆ యు[దేకములో అతడు మరచి పోయెను కాటోలు, ఈ అన్మదేవతా దూషణము దకషాధ్వరధన్యంనములో, గణ విహారములలో కూడ ఎక్కువ కానవచ్చును.

---

Chunk 14 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0131-0140.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 15518

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [44, 59, 75, 76, 77]...

Key Terms:

• సోమనాథుడు
• కావున
• సోమనాథుని
• యుండును
• పురాణము
• బసవని
• అతని
• ఇంకొక
• తెలు
• చేసిన
• పాల్కురికి
• తిక్కన
• కూడలి
• వాక్యములో
• దానిని
• గాని
• వృషాధిప
• కరస్థలి
• గలదు
• తరువాతి
• తిక్కనకు
• ఇందు
• నేర్చిన
• మును
• చేసెను
• మతము
• మొదలగు
• కేవల
• ఆనాడు
• అతడు

Extractive Summary:

సోమనాథయ్యగారు వండితారాధ్యునకు శిష్యు(డ్లై సోమనాథునకు హిల్రైష్‌ యగు టయు ఐనవేశ్వరుని తండియైన మండిగ మాదిరాజుగారికి శిమ్యడగు గొబ్బూరి సంగనామాత్యుడు ఈ (గింథమునకు (శోతయగుటయు నిజమే గనుక వారికి సమకాలికుడగు సోమనాథు(డు ఆ పండెండన శళతాబ్దిలోనివాడు గాక మరె ప్పటి వాడగును? పమనాల్గవ శతా బ్టైలో శీమిన అను కన్నడకవి ఈ గంథముకు ఆ భాపకు అలంకారము” ఏల అనువదించుకొనవలెను ? కావున ఈ పురాణము ఆ రెంషిటికంటె పూర్వరచన, "మును బసవపురాణమున నెన్న(బడిన "పెనుపారుజనులకు పెంపుడు కొడుక బసవని పుతుండ, బసవగో[ తుండ” (పండితా.

---

Chunk 15 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0141-0150.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 14478

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [161]

Key Terms:

• సోమనాథుడు
• బసవా
• శతకము
• పండితారాధ్య
• పండితుడు
• కాని
• పండితుని
• శివత
• వృషాధిపా
• ఆతని
• బ్రహ్మయ్య
• రాజు
• పండితు
• బసవన్న
• గాని
• శివుని
• భక్తుని
• రారా
• భక్తుల
• దానిని
• బహ్మయ్య
• చరిత్ర
• శిష్యుని
• మల్లికార్జున
• పెక్కు
• ద్వి
• వృషాధిప
• పద్యమొకటియు
• యగును
• ముగా

Extractive Summary:

ఆ సమాసములు, ఆ శ్లేషలు దుఃఖపరవళయైన తల్లినోట వలికింపదగినవి కావు మజి ఈ పురాణమున న్థూలముగ బనవని జీవిత చరితయు తన్మహీ మలుము, కొందరు భక్తుల గాథఒను మా్యతమే కానవచ్చునుగాని అనలు బసవే శ్వరుడు పతిపాదించిన వీరశ్రైపవమత స్వరూపమిట్టిదని స్పష్టముగ గానరాదు* అతని మహిమలును, ఆ భక్తుల నడవడియు మ్మాతమే తన్మత స్వరూపమని తృ వ్రీపడుట మళ్మవవ్నర్తకునకున్తు తన్మతమునకును నపచారము చేసినట్ట 1 మం వీరశైవ సం్యపదాయమును గురించి తెలిసికొనగోరువారికి ఈ (గ్రంథము అంతగా నుపకరింపదు., పండితారాధ్య చరిత రెండవ రృతి: బసవ పురాణానంతరము నుమారు పది సంవత్సరములకు ఇది (వాయబడి యుండును. పర్వతము ఒక లింగాకారముగా కానవచ్చుటచే ఆ లింగమూర్తిని తన పాదములతో మెట్టుట మహాపాతక మను భయముచే తన ప్రతినిధిగా శిష్యుని బంపినట్ట ఈ గగంథమున( జెప్పబడి యున్నది. ఆ (గామముననే మరికొన్ని నాళ్ళుండి శివసాయిజ్యము పొందెనట, ఇందలి _పధానకథ యిది ఈ కథాంళములే శివత _త్ర్ర్వసార్నపకరణమున సంగ హముగా చెప్పబడినవి.

---

Chunk 16 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0151-0160.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 12729

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [54]

Key Terms:

• ఈతని
• కాని
• సోమనాథుని
• జాను
• గంథము
• క్రి
• గాని
• కేవల
• వారి
• ఇతడు
• అధిక
• శివళ
• పాటు
• లేవు
• వీరికి
• తెను
• భాషయు
• యున్నది
• సోమన
• ద్విపద
• వాక్యమును
• వాక్య
• ధర్మమును
• లక్షణము
• మును
• చేయు
• గంథములకు
• కావ్యములు
• అతడు
• పరము

Extractive Summary:

ఆ వర్ణనలు చదువువపుడు ఆ మూరులు పాఠకునకు (పక్యక దర్శన మొసగుచుండును, ఇది స్వభావ కవు అప సర్వసాధారణమైన లక్షణము స్వభావ పదర్శనము వలన మనస్సునకు ఇంపు కలిగేమాట నిజమే కా౦, కవిత్వ ధర్మము మనస్సునకు ఇంపు నింపుటయు వాస్తవిక లోకమును (పదగ్శించుటయు మ్యాతమేకాదు. ఎంత (పయత్నించియ ఆ పరుగుము ఈతడు నిలుపలేడు ఈతని యనావళ్యకములు ననుచితములు నయిన వాక్యములకు, వర్ణనలకు, కథాంశములకు ఈ యవళత్వమే కారణము. సబీందు నిర్చిందుపానము, వైరి సమానము, క్ర్వార్ధక ఇకార సంధి, శాంత్మపాసము మొదలైన లక్షణ విరుద్ధ (పయోగములు ఈతని రచనలో కుప్పతిప్పలుగా కానవచ్చును, ఇవి [న కవులందరకును సాధారణ పంప దాయమని కొంద రందురుగాని ఆ పాపమును ఉమ్మడిగా వారందరికి అంట గట్టుటకంటె తమనాటి వ్యావహారికభాషకు అతిదూరము తొలగి పోకుండ కావ్యములు (వాసీన ద్విపదకవులలో 'పెక్కుమండి లక్షణమే ఆది అనుకొనుట మంచిదని నా యభథిపాయము.

---

Chunk 17 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0161-0170.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 13934

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [106]

Key Terms:

• కాని
• గాని
• వారు
• తిక్కన
• పాల్కురికి
• కాకతీయ
• తరువాత
• ద్వారా
• రంగనాథ
• అయినను
• వారి
• రాజు
• కాదు
• రామాయణమును
• రామాయణ
• రంగనాథుడు
• రంగన
• సోమనాథుని
• రాజులు
• కారు
• అనగా
• ఆతని
• అట్టి
• శతాబ్ది
• కొందరు
• లేదు
• పుట్టిన
• తప్ప
• ప్రజలకు
• దాని

Extractive Summary:

మరియు కొందరు లాక్షణికులు ఈ రామాయణమునుండి లవ్యములు ఉదాహరించుచు “రంగనాథ రామాయణమునుండి అని కొందరుకు, “రంగనాథుని రామాయణము నుండి” యని మరికొందరును [వాసిరట కాని ఆ లాక్షణికులు (గ్రంథము పుట్టిన విదప 4, ర శతాబ్దుల తరువాతివారు. ఆ పంక్షులకు శ్రీ శ₹లదర్శన ముచే జ్ఞాననేత్యము ఉదయించె ననియో, జన్మసావల్య మైనదనియో ఆర్థముగాని పోయిన కన్నలు వచ్చె ననెడి అర్థము పొసగదు, ఈ కన్నుల కధను ఎవరో కల్పించి దానిని సఎర్థించుటకు గంఠాదిని ఈ వద్యమును (ాసిరిం కం థ్రీ పార్వలీశు చూడక పాపాత్ముడ నగుచు బోవ పథమున చక్షుల్‌ దీపించు దృష్టీ దౌలగిన శ్రీపతి నడుగంగ చెప్పె వు కదర్తనుగాన్‌. మరి కైవుడైన ఆ చకపాణి రంగన ఈ (గంథమును వానె ననుట ఎట్లు పొసగును ?

---

Chunk 18 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0171-0180.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 12561

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [104, 106, 113, 115, 116]...

Key Terms:

• రామాయణ
• పేరు
• రామాయణము
• బుద్ధారెడ్డి
• నేను
• రంగనాథ
• బుద్ధ
• రామాయణంబు
• ద్విపద
• తండి
• యుండవచ్చును
• మరియు
• లలిత
• వాల్మీకి
• యనగా
• రచించిన
• దానికి
• సంవత్సరము
• రంగనాథుడు
• యుండును
• వారికిని
• కర్త
• భూపతి
• గాని
• ప్రాంతమున
• పూర్వ
• మగుట
• కొన్ని
• మొప్ప
• శబ్దార్థ

Extractive Summary:

1945వ సంవత్సరములో ఆంధ విశ్వవిద్యాలయ _పచురణముగా నా పీరికతో ఈ రామాయణము [పకటింపబఐడిన తరువాత శ్రీ రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణ శర్మగారు నా పీఠికను విమర్శించుచు 18148 సంవత్సరము మేనెల భారతిలో ఒక వ్యాసము వానిరి. ఈ కళాసనము [కీ శ. 1880 [ప్రాంతమున పుట్టిన భాస్కర రామాయణమునకు చాల సన్నిహిశముగా నుండును ఆ పద్య రామాయణము ఈ ద్విపద రామాయణ మును ఆనసరించినట్లు గుర్తులనేకములు కలవు.

---

Chunk 19 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0181-0190.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 13181

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• రావణుని
• ద్విపద
• యుద్ధకాండము
• యింతి
• రామాయణ
• కాదు
• దాని
• వాల్మీకి
• నీవు
• రావణుడు
• వృత్తాంతము
• కాలనేమి
• లేడు
• వాటిలో
• బుద్ధారెడ్డి
• బుద్దారెడ్డి
• వారు
• ఒకచో
• కవులు
• గాథలు
• చెప్పుట
• కొన్ని
• విని
• కలవు
• బాలకాండము
• రాముని
• వెదురు
• ఆతని
• చూచి
• హనుమంతుడు

Extractive Summary:

ఒకచో కథ తగ్గించుట, ఒకచో పెంచుట, ఒకచో వదలు) యను పద్ధతి దాని యంమను కలదుగాన్ని ఆది మూలభిన్నమసి చెప్పదగిన ప్వతంగత కిల్చన కాదు; ఆది రచనాసరి?8 అమమాలముగా వేసికొన్న యను వాదమార్గము, భారతము స్వతం్యతానువాదమే యైనను, ఆ కవులు మూల ఖిన్నకథాకల్పనలు చేయలేదు, బుద్దారెడ్డి ఆట్టిఏ చేయుటకు వెనుదీయళలేదు ఆంధపురాణేతిహాన కర్తలలో ఇంత 'స్వేచ్భగా నూతన గాథాకల్పన చేసిన కవి యింకొకడు లేడు ఈ రామాయణమునకు విశిష్టత నాపాదించిన ఆంశమే మూల ఖిన్న గాథా కల్పనలు. వాటిలో ఒక్కొాక్క కాండలో గల చిన్న అంశములు ఈ [కింద చెప్పబడుచున్నవిం (1) ఇందుడు గౌతమాశమము చెంత కోడియె కూసి ఆ బుషిని ఆకాలమున నదీస్నానమునకు వెళ్ళునట్లు చేయట | (బాలకాండము) కిరుణారశ భరితమును అనతి విస్ఫృతమును ఆయిన ఈ చిన్నకథ హర్ప్చణఖా ప్రవేశమునకు ఉపపత్తిని కలిగించి సార్ధకమయ్యెను పరివోన పాతమైన ఆ రాక్షస న్త్రీ చరితము ఈ కథ వలన శోచనీయమును దయనీయ మును అయ్యను.

---

Chunk 20 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0191-0200.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 14416

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [219, 220, 238, 249, 252]...

Key Terms:

• తిక్కన
• సంస్కృత
• వాల్మీకి
• గాని
• కవులు
• మంతి
• కాలమున
• యుండును
• తెలుగు
• మొదలగు
• రాముని
• కొని
• కావ్య
• ఆతని
• వచ్చు
• ఇంచుమించు
• మొనర్చి
• భారత
• యనియు
• నెల్లూరి
• వారిని
• అట్టి
• మనుమసిద్ధి
• మనుమసిద్ధికి
• కాదు
• కవులును
• కవుల
• ఇంకొక
• కలదు
• వాల్మీకమున

Extractive Summary:

కాని దాని సందర్భము వేరు, “యన్య విక్రమ మాసాద్య రాక్షసా నిధనం గెతాః తం మన్యే రాఘవం వీరమ్‌ వారాయణ మనామయమ్‌.” ఎవని వ్నికమమచే ఈ రాక్షసు లందరు నిహఠులైరో వీరుడైన ఆ రాఘవుని నేను అనామయుడైన నారాయణుడే అమకొందును. ఈ సారస్వతకృషిలో ఒక భాగమే ఆయన కవులవలన కృతి స్వీకారము పొంది. ఆ క్లోకమిది ; “లిక్కయజ్వ కవేన్సూ క్రిః కౌముదీవ కలానిధేః న తృషైః కవిలి వ్ర్వైరం చకోరై రివ సేవ్యతే ” కవులు కిళానిధిమైన తిక్కన సోమయాజికవి యొక్క భాషణమును దవ్పీ గొన్న చకోరములు కళానిధియొక్క కౌముదిని వలె నిరాతంకముగ ఆస్వా దింతురుం ల ఈ (పళంనకు వివయళభూత మైనది తిక్కనార్యుని సంస్కృత కావ్య రచన అమబకు సందేహపడ నక్కారలేదు అట్టుగాక గంగాదేవి ఆయన భారత ముశే అట్టు కొరియాగెనని తలంప వచ్చునుగాని సంస్కృత కవముతి సంస్పృత కావ్యమన సంస్కృత పూర్వ కవి స్తుతిచేయు సందర్భమున సంస్కృత కవియైన తిక్కననే స్తుతియించి యుండెననుకొనుట లెస్స.

---

Chunk 21 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0201-0210.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 15068

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [43, 100, 200, 320, 321]

Key Terms:

• తిక్కన
• రాముని
• కాదు
• రామాయణ
• రచించి
• యుండును
• నిర్వచనోత్తర
• రామాయణము
• కొన్ని
• సంస్కృత
• మును
• ద్విపద
• ముగా
• ఆతని
• రాముడు
• వాక్య
• కలవు
• మాటలు
• కేతన
• ములు
• మనుమసిద్ధి
• ననుట
• కృతి
• దానిని
• కాని
• కాదని
• వాల్మీకి
• రామునకు
• దుఃఖ
• రచనా

Extractive Summary:

1905 నిర్వచనోత్తర రామాయణము రామాయణ రచనా కతళూహలమ గల తిక్కన _వధాన కథాళ్మకమైన పూర్వభాగమును వదలిపెట్టి ఉత్సరకాండను చేపట్టనేల * తిక్కనార్యుడు లావి లోకమునకు కళిగెడి ఈ ళంకను నిష్ఫత్తి చేయగల వాక్యమొక్కటియు ఆ ఉగంథావతారికలో పలుకలేడు. ఈ కావ్యమునకు గర్భస్థా“యమును రామునిజ్లీవితమునకు _పళయమును ఆయిన ఈ ఘట్టములో తిక్కన (ప్రదర్శించిన ప్మాతానుగుణమైన భావములు, తదనురూపమైన వాక్యములు నర్వతోమఖమైన ఆయన నాటకీయ (పతిభకు పరమ దృష్టాంతముగ వెలుగొందు చుండును మేరుధీర్డుడైన రాముడు “*అయ్యంగనకును నాకును నిదియ విధి ఆనుమానింపకుడు నిశ్ళయంబగు చోటన్‌” అని తన తమ్ములకు ఆదేశించు నపుడు ఆయన తెగువ అనుల్ల ఘ నీయమైన రాజకాననముగ శిరసావహింప దగివదని వ్యక్తమగుటయేకాక సీతొ రాముల పుట్టుకయే దుఃఖ సంవేదన కొజక అని ఆయన భావించినట్టు కూడ విదితమగును భవభూతి నాటకములో “దుఃఖ సంవేదనాయైవ రామేచెతన్య మాగతమ్‌” అని రాముడనెను. ఇంకొక కవియైనచో ఈ ఘట్టము నింత గంఖీరముగ రచింపలేడు, లవ్ముణుడు సీ5ను వనమునకు తోడ్కొని పోవు సమయమున రాముడు న్వయ ముగా ఆటకు వచ్చి దహించుకొని పోవుచున్న తన హృదయ తాపముగు మాటలలోగాని, చేష్ణ్టలలోగాని ఇంచుకయు వ్యక్తము కానీయకుండ ఆమెను రథ మెక్రించి తువ వీడ్కోలు నాఫంగెను.. ఆతని ధ్రెళ్యమునకు ఆశ్చర్యపడుచు ఈ దురంత కార్యమెటుగని ఆ ముద్దరాలి అమాయకత్వమునకు దుఃఖ పడుచు చెంత నిల్నియున్న లత్మణుని మొగమున అతని మనోభావసము వ్యిక్తమయ్యె నట.

---

Chunk 22 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0211-0220.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 14803

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [148, 184]

Key Terms:

• తిక్కన
• భారతము
• కాని
• చేసిన
• కాదు
• లేదు
• రామాయణము
• భారత
• కావున
• ఆమెను
• తగును
• రెండు
• పూర్వము
• గంథము
• వాడు
• వాని
• ఒకటి
• సీతా
• దాంపత్య
• పద్యమును
• నాకు
• తుది
• అట్టి
• దాని
• రామాయణమున
• నిర్వచనోత్తర
• భారతమున
• రచనా
• కాలము
• రచించి

Extractive Summary:

ఈ ఘట్టమున ఆ రెండుప్మాతల నంవాదమును నడపుటలో తిక్కన చూవిన నైపుణి యటుండగ్యా జుగుప్పావహ మైన రావణుడు చేసిన పనిని “ఎంగిలి చేయట” అని వాయుట బంగరు కిరీటమునకు రత్నము పొదుగుట వంటిది. రంభ “నీకు కోడలగదయ్య తొలంగు తొలంగు” అనుట ఆ _పౌఠాప్పరసకే తగును, “పో పో మతిలేదు సీకనుట ఈ మునికన్యకే తగును. ఆ సంయోగ వర్ణనమే సంక్షి వ్రమగునేని, బెట్టిదమైన ఈ వియోగమునందలి విషాదభారము సువ్య క్రము కాదు అట్టి భావభరమును మోయదగినది ఆ వివోర వర్ణనా విసృృలియే !

---

Chunk 23 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0221-0230.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 14753

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [50, 138, 153, 219, 247]

Key Terms:

• తిక్కన
• లేదు
• దానిని
• భారత
• భాగములను
• కాదు
• భారతమున
• చేసిన
• భాగము
• దాని
• పద్యము
• వరకు
• కింది
• ఇంకొక
• అనేక
• హరిహరనాథుడు
• భారతము
• యుద్ధ
• తెలు
• ఆధ్యాత్మిక
• కొన్నింటిని
• భగవద్గీత
• గాని
• పద్యములు
• శ్రీకృష్ణుని
• విశ్వరూప
• అర్జునునకు
• అర్థము
• ఉపదేశము
• కిము

Extractive Summary:

ఈ సంకటావస్థను దాటుటకే ఆయన అ ఘట్టములలో కొన్నింటిని పరిత్యజించి, కొన్నింటిని సంగహించి భారత సరస్వతీ భుజములనుండి ఆ బరువు నెంత తగ్గింపద గునో ఆఅంతదనుక తగ్గించి ఆమె [క్రీడను సుకర మొనర్చెను. ఈ ఆత్మ వ్యవస్థానమే లేనిచో ఆయన భారతమను తెలుగులో “వినిర్మించుట” సాధ్యమయ్యెడిదే కాదు, నీరసములును శుద్ధ ళాన్త్ర విషయికనులును ఆయిన ఆ భాగములను కూడ ఆయన సముచిత శబ్ద ఘటిత చాక్య విన్యాసములతో పూరించి రసహీనతను తొలగించెను. ఈ లోటును గుర్తించియే కవి బహ్మ పె పద్యములో ఆ ఉపపత్తిని కలిగించెను.

---

Chunk 24 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0231-0240.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 15485

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [12, 95, 263, 325]

Key Terms:

• తిక్కన
• గాని
• అనగా
• అట్టి
• మూడు
• నాటకీయ
• సంవాద
• రూపమున
• కొన్ని
• కాదు
• నాటక
• కాని
• రచనలో
• అర్థము
• వైద్యుడు
• భారతము
• కవిచే
• యొక్క
• దానిని
• చూడుడు
• ముగా
• భేదము
• కొంత
• వాటి
• ఇట్టి
• లక్షణములు
• అసలు
• సిద్ధాంతము
• వారు
• మరియు

Extractive Summary:

అతడైనను సందర్భము పొనగినపుడే నాటకీయపద్ధతి ననునరించును గాని గంథమంతయు ఆసరణినే నడ పజాలడుం ఈ లక్షణములనుబట్టి తిక్కన పురాణమనిపించు కొనదగిన భారతమును కావ్యలకణళోలిక వైన పబంధనుగా నొనర్బుటయే గాక, ఆ పబంధమును నాటకీయముగా గూడ సంతరించెనని సహృదయలకు విదితము కాక మానదు. ఆ ఆడగిందుట [కౌర్యరహితముగ జరుగవలెనని ఇంకొక సంకేత వాక్యము చేర్చబడ్డది ఈ రెండు వాక్యములకు నడుమ ఒకదాని నొకటి పూర్వ వక్షము చేయుచు మూడు వాక్యమలున్నవి. లితి0 శబ్దముగాని భబ్బాతిశాయియైన అర్ధముగాని ఎచ్చటనులేదు ఇట్టీవే ఆయన కెలికి గల లవణములు ఈ లియే బుద్ధిగమ్మమని చెప్పదగినది.

---

Chunk 25 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0241-0250.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 15052

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• తిక్కన
• దానిని
• కాని
• కావున
• కేతన
• వర్ణించుట
• యుండును
• అనగా
• కాదు
• ఇంకొక
• సంబంధించినది
• తనకు
• భారతమున
• కొన్ని
• మూర్తి
• నన్నయ
• తక్కిన
• మనియు
• ముగా
• కలదు
• ఇట్టి
• దాని
• అట్టి
• వ్యక్తము
• భాషా
• నెల్లూరు
• చరిత
• విధముల
• సందేశము
• చేసిన

Extractive Summary:

ఒక ఉదాహరణము చూడుడు (దౌపది కీచకు నింటికి సురను తేటోవు సందర్భమున ఆమెకు కలి*న భయ సందేహములలో ఎట్టీ భావాంతరములు కలవో అవన్నియు ధాయానూ త భేదము గల (కియలలో వ్యక్తము చేయు ఈ [కిందిపద్యము చూడుడుం ఆః “తలకు పుట్టె గొంకు కొలదికి మీరె వె న్చాటు దోచె ముట్టుపాటు దొడరె వెజగుపాటు దనికె నెజనాడె నొవ్వునె వ్వగలు వగలు నీనె దిగులు వొదివె” రావణునిచేత అవమానితయైన రంభయొక్క చిత్తవె కల్యమును వర్ణించిన పద్య మిటువంటిదే. “అయితే ఆ భారతము తన సందేళశద్యోతనార్థము ఆయన స్వతం (తముగా (వాసిన _గగంథము కాదు; అది వ్యాసకృతము అందలి ధర్మోపదేశము వ్యాసుడు చేసినట్టిదే కాని తిక్కన చేసినట్టిడి కాదు” అశ్క “భారత సందేళశమే తిక్క ననెరవీన ఆ గుర్వుతము ఏవిధమైనదో చెప్పలేముగాని ఆయన పరిచయము వలన కేతన కవిత్వకళలోను, సాహిత్యములోను, అనేక కాస్త్రములలోను పెక్కు రహస్యములు _గహించి తన (వతిభకు మెరుగులు దిద్దుకొని తనకు కలిగిన ఆ మేలునకు శిమ్యడనని చెవ్పీకొని యుండును, శ్మకూష అనగా నట్టిదే

---

Chunk 26 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0251-0260.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 13704

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [210, 216, 220]

Key Terms:

• కేతన
• తిక్కన
• రామాయణము
• దండి
• కావున
• లేదు
• గాని
• కుమారులు
• రాజు
• పూర్వ
• ఆతడు
• కలదు
• ఉత్తర
• బుద్ధారెడ్డి
• నిర్వచనో
• దానిని
• యొక్క
• చరిత
• ఇంకొక
• రెండు
• కొన్ని
• నలువురు
• కుమారుని
• చేసి
• జరిగిన
• రాజవాహనుడు
• చేసిన
• వారి
• యుండును
• అతని

Extractive Summary:

ఇది కేవలము కల్పితము కాదనియు, ఇందలి కథా సణాళక కథాసరిత్సాగరములోని మృగాంకడత్తుని చరిత వణాళికను బోలి యున్నదనియు ఈ కథలలో కొన్ని అందలి కథలతో సంప్రదించుచుండు ననియు ఫ్రీ వేదము వేంకటరాయళాన్త్ర వారు ఒకచో ననిరి ఆ పోలిక లున్నను దిండి రచనావిధాన మంతయు స్వతం (తమే ! ఈ శబ్దములను యథాతథమగా (పయోగించిననే తప్ప ఆ ఉజ్జలత తెనుగునరాము. మరి ఆ తండి ఈ కాండమును కూడ తానే రచింపక కుమారు లకు పదలిపెట్టనేల ?

---

Chunk 27 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0261-0270.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 13901

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [132, 270, 286, 288]

Key Terms:

• రాజు
• కళావతి
• కాని
• సర్వేశ్వరా
• మారన
• అన్నమయ్య
• కొన్ని
• కలవు
• యుండును
• ఇందు
• కథలు
• శతకము
• ఇతడు
• కింది
• తిక్కన
• ననియు
• రాణి
• రాణిగారి
• ఆతడు
• దర్శించి
• యనియు
• కావున
• ములలో
• కావ్యమునకు
• ఆతని
• డనియు
• ఎన్ని
• వృత్తాంతమంతయు
• అతని
• వలదు

Extractive Summary:

ఈ కావ్యమునకు రాజశేఖరుని విద్ధసాలభంజిక యను సంస్కృతనాటిక మూలమని ఒక వదంతి కలదు ఆ నాటికలోని కథ ఈ కావ్యమునకు ఇంచుక ఆధారభూతమే కాని మాతృక కాదు- నాటక పాతల పేర్ణలో మా్యతము ఒకటి రెండు ఇందు స్వీకరింపబడినవి. ఇందు ఆ రెండవపెండ్లి పరిహరింవబడీనదిం ఇట్ట భేదము లింకను కొన్ని కలవు రాజశేఖరునినలెనే మంచనకూడ ఏ కథా సరిత్సాగరము నుండియో ఈ కథను (గహించియుండవచ్చును. ఈ “కేయూరబాహు చరితము రెండవది, ఆ కథలు సాహస కథలు; ఈ కథలు నీతి కథలు.

---

Chunk 28 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0271-0280.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 15424

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• పద్యము
• పురాణములలో
• పురాణ
• శతకము
• మార్కండేయ
• మారన
• సుమతి
• కొన్ని
• పురాణము
• జైమిని
• వారు
• గురించి
• అతడు
• గాని
• యుండును
• వారి
• యనియు
• తాను
• చేసి
• ఇతడు
• బట్టి
• ములో
• మరియు
• అందు
• మహర్షి
• ఎవరు
• తల్లి
• మరుత్తుడు
• వైళాలి
• సమయమున

Extractive Summary:

కౌళికనామముగాని గౌతమ నామముగాని పలు పురాణములలో పలుచోట్ల వచ్చినపుడు, ఆ కౌశికుడు విళ్వా మిితుడే యనియు, ఆ గౌతముడు ఆహల్యా ళర్తయే యనియు అనుకొనరాదుం వారు [కమబుగా కౌశిక గోోత సంజనితులో లేక గౌతమ గోత నంజనితులో అయిన మునులని (గవాంపవలయును, ఈ సం పదాయమును బిబి, ఈ పురాణ మున మార్కండేయుని సందర్శించిన ముని వ్యాసశిష్యుడ్రైన జైమిని కాడని యనుకొనవలయికు ఈ జైమిని తన ధర్మ సందేహములు తీర్పుమని మార్కండేయుని ఆర్థిం వగా ఆ మహర్షి కాను సవన దీవీతుడై యుండుటచే ఆ సందేహము నివృతి చేయ గల ధర్మపక్షుల యొద్దకు జైమినిని పొమ్మని యాదేశించి ఆ పతుల వృత్తం తము డైమినికి తెల్పును. ఎవడేని ఒకకవి శివదేవయ్యను సంభోధించు ఈ శత కమును |వాసియుండవచ్చును ఆసలు ఇటువంటి పద్యములు నూరు (వాసి ఆ కవి గాని శివదేవయ్యగాని శతకముగా రూపొందించిరని చెప్పుటయు కష్టిమే మరియు శివదేనయ్యయే ఈ పద్యమునకుగాని లేదా సంపూర్ణ శతకము నకుగాని క రయే ఆనుకొన్నచో ఆత్మసంబోధనలో ధీమణీ యనెడి ఆత్మ [(వళంసా వాచకిమైన శబ్దమును _పయోగించియండునా యనినా నండదేహముం అధక్వ-ఐడు:-- ఇతడీ యుగమువాడేనని తలపపడుచున్నది* ఇతనిని గురించి నన్నయ ,పకరణమున కొంత [వాసితిని.

---

Chunk 29 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0281-0290.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 15026

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [3, 14, 56, 67]

Key Terms:

• ఎజ్జన
• కావున
• రెండు
• రచనా
• రామాయణము
• నృసింహ
• ఢిల్లీ
• సుల్తాను
• వారి
• కాని
• వేమారెడ్డి
• తిక్కన
• మరియు
• నన్నయ
• రామాయణ
• యుగము
• కాకతీయ
• పత్యేక
• కలదు
• గాని
• భారత
• మొదటి
• కాలము
• వచ్చి
• కొంత
• పోలయ
• అనెడి
• కాదని
• కొన్ని
• పూర్వము

Extractive Summary:

(పోలయ వేమారెడ్డి తమ్ముడయిన మల్లారెడ్డి ఎజ్జా_పెగ్గ్ధడకు తొలుత పరిచితుడై ఆ కవీశ్వరుని తన అన్నగారికి ఎరిగించి ఆశయ మివ్పింపగా, వేమారెడ్డి ఆయనచే రామాయణము చెప్పించుకొని కృతిపతిత్వము వలన ఖ్యాతి నొంది ఆంతతో తనివి చెందక హరివంశమును రచింపుమని అర్థించెనట. దానిని స్పృశించుట అవభ మనెడు ఖీతి కలదన్నమాట తిక్కనగారు ఆ భా1మును ఏ ఉద్దేశముతో వదలి పెట్టినను-తన ఉద్దేశము నాయన లోకులకు చెపవ్పీయుంతడు.. లోకము మ్యాతము ఆ భాగమునకు గల అశుభత్వశంకనే ఆయన కాపాదించి యుండును, ళకునములను, న్వపష్నములన్సు దీవనలను, ళాపములను కులా శభ నూచకములుగా నమ్మెడి ఆ కాలమున మంచికో చెడ్డకో అట్టి విశ్వాసము గల యింట జనించిన ఎల్జాపెగ్లడ కఏిత్వము నేర్చితిని గదాయని చేసేతల ఆరణ్య వర్వభాగమును మొడటి రచనగా స్వీకరించెనని యనుకొనుట అవివేకము, మరియు ఒక వంక నన్నయ భారతము, ఇంకొకవంక తిక్కన భారతమురన తరంగితము లైన మవోసనము[దముల వలె మద్దోషించుచుండగా నడుమ నొక జలసంధిని తవ్వి రెండు సముద్రములను వకార్డవముగా రూపొందించుటకు సిద్ధ హస్తుడు కాక పూర్వము ఏ యువకుడు సాహసించును ? విన యసుందరముగా వ క్రముచేసి యుండటచేత ఈ పురాణమే ఆయన తన పేకుమీవ వెలయించిన [వథమరచనయైయుండు నని ఒక యుక్తిని చెప్పువారు కొందరు కలరు ఈ యుక్తిలో సారములేదు ఎట్లనగా ఆ అనతారికలోనే తన కాతగార్లైన ఎజపోతసూరి తనను గుజించి చేసిన [పశంసములో కం॥ “గురు భజన పరాయణు(డవు సరస బహుపురాణ ధర్మళాస్త్ర కథావి స్తర వేదివి విలయోదయ భరితు(డ వతులానుభావభవ్యు(డవు మహిన్‌.

---

Chunk 30 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0291-0300.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 13786

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [114]

Key Terms:

• నన్నయ
• కొన్ని
• పద్య
• తిక్కన
• యుండును
• ఎజ్జన
• పద్యము
• భాస్కర
• రామాయణ
• పద్యములు
• రెండు
• రామాయణము
• కావున
• వేంకటకవి
• ఎజ్జిన
• కాని
• మును
• మూడు
• పర్వములు
• లేదు
• భాగము
• గాని
• కాదు
• రచించి
• నన్నయను
• యనియు
• నన్నయయే
• కర్ణ
• ముదం
• సందర్భముననో

Extractive Summary:

అని భారతకర్తలుగా (పస్తుతించి ఆ వరుశలో ఎత్తాపెగ్గడ పేరై నను తడవలేదు, క పైని పేర్ళొన్న ఆ యుక్తులు ఈ [కింది విధమున వరుసగా పూర్వ పతము చేయబడినవి. ఇది కవిలోక సహజమైన హృదయ దౌర్భల్యము*, ఆ శీర్షికవలెనే ఈ పద్యములును కొన్ని వాతప్రతు లలో లేకపోవుటకు కాకణము.అఆవి కథాభాగమునకు సంబంధించినవికావు గనుక, [పతులు వాసికొను వాయసకాండు వానిని వదలి యుండవచ్చును. తెలులగు భాషపైతము ఈ నిద్ధాతమునకు విధేయముగానే పరిణ మించెను, నన్నయ కాలమునాటి కొన్ని విశేష్కముల్సు విశేషణములుు [కియలు మొదలైన శబ్దములు ఎట్టా వెగ్గడ కాలమునాటికి మార్చుజెంది ఆ మారిన రూప ములే ఆరణ్య పర్వశేషమున (ప్రయుక్తములై కానబడుచుండుటచే.

---

Chunk 31 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0301-0310.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 13969

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• ఆరణ్య
• నన్నయ
• ఇందు
• ఎజ్జన
• గాని
• కాలమున
• హరివంశ
• మున్నగు
• కలదు
• భవిష్య
• వచ్చి
• ముగా
• తాను
• నుండి
• అహోబల
• భాగవతమున
• ఇళ్లే
• కలవు
• పర్వ
• వాడుట
• వాడుకలోనికి
• పయోగించెనుం
• నన్నయకాలమున
• లుగా
• శేషం
• ఉపథలో
• కారము
• కొన్ని
• హరివ
• శమున

Extractive Summary:

యదువంళము ఆ వంకానుచరితములో నొకి భాగమే గనుక ్రీకృష్ణుని జననమునకు పూర్వమున గల తద్వంళచరితము సంగహముగా జెప్పబకినది ఈ (గ్రంథములో హరి యనగా శ్రీకృష్ణ డనియు అర్ధము. ఆవన్నియు సంస్కస్టమున విష్ణపర్పమునందును భవిష్మపర్వమునం దును గలవి=వ్యాసుడు భవిష్యపర్వమున చేర్చిన కృష్ణనంబంధి కథలను (హంస డిభకోపాఖ్యానము తప్ప) అటకుండి తొలగించి శ్రీకృష్ణ్టుం జీవితచర్శితలో వాటికి గల ఆ ర్లస్థానమున నిల్చెను, వాటిలో హంస డిధకోపాఖ్యానము నెందు _కో తడవలేదు మరి విష్ణు పర్వములోనిదడే ఆయిన వ్యజనాభవధ యనెడి పభా వత్మీపద్యుమ్మోపాభ్యాన ముకు కూడ మట్టలేదు. విమ్మట నృసింహమూర్తి ధ్యాన ఏిధేయలీల తేజరిల్లు వన్లోదు నూరడించి, తన బలమును సురలు మునులు అహోబల శబ్ద్బపూర్వక ముగా పశం నించిన చోటగు ఆ మహనీమితీర్ధమునకు అహోబల మనియు, తా నధివసించిన యా క్రై లమునకు గరుడ్మాది యనియు, అ సమయమున నట కవతరించిన మందాకిని భవనాశినీనది యనియు నామకరణము చేసెను.

---

Chunk 32 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0311-0320.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 14877

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [108]

Key Terms:

• కుమార
• రామాయణము
• సాహిణి
• మారన
• భాస్కరుడు
• భాస్కర
• లేదు
• రామాయణ
• భాస్కరుని
• యుద్ధకాండ
• కాని
• తిక్కన
• ఆరణ్య
• కావున
• కాదు
• హుళక్కి
• కలదు
• కనుక
• ఇంకొక
• ఆతని
• కాలమున
• యింటిపేరు
• రామాయణమును
• తాను
• రంగనాథ
• రచింప
• ఆరణ్యకాండము
• తిక్కనగారి
• మంతి
• ఆరణ్యకాండ

Extractive Summary:

రామాయణ హరివంశ రచనలచే _పబంధ పరమేళ్వర బిరుదమునకు అర్హత సంపాడించు కొన్న ళంభుదానుడు ఈ (గ్రంథ రచనచే ఆ బిరుదమును ఆధికషేపణలకు, ఆకే పణలకు అవకాశము లేనిరీతిగా నొనర్చి సార్థక బిరుదనాము డయ్యెను- వావ్‌ ట్రై పనా పైగా ఆ విశేషణములుగాన్ని ఈ విశేషణముగాని థభాస్కరునకు బీరుదములు గావు, ఇది యిటులుండ్‌ నిండు* ఇటీవల శ్రీ అనుముల సుబహ్మణ్యకాన్రిగారు కుమార ర్న్ముదదేవుని గురించి తమ బహుకాల బార్మితక పరిశోధనను పురస్క రించుకొని కుమార రుదదేవుడనగా రెండవ (పతాపరు[దుడే యనియు, ఆతడే కౌమార దళలో కుమార రుద దేవుడు అను నామనున జరగుచుండెననియు ఈ అయోధ్యాకాండ కర్త ఆ యువరాజే యనియు, సాహిణి నూరన ఆ యువ రాజుని తర్మడియే యనియు ఒక సిద్ధాంతము చేసిరి.

---

Chunk 33 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0321-0330.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 11575

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [257, 258, 260, 262, 263]...

Key Terms:

• రంగనాథ
• భాస్కర
• లేదు
• రామాయణమున
• కలదు
• రామాయణము
• హరివంశము
• నాచన
• రామాయణ
• రాముని
• సోముడు
• కవిత్వము
• ద్విపద
• రెండు
• రెండింటను
• కాని
• రామాయణములో
• విజయనగర
• తిక్కన
• భాస్కరుడు
• కలవు
• కొన్ని
• రెండిటను
• వృత్తాంతము
• గంథమును
• వెజచు
• సందర్భము
• నిది
• ఎక్కువ
• కృతి

Extractive Summary:

వీటిలో రెడ్డికాజ్క స్థాపనకు విమ్మట సుమారు పది సంవత్సరములకు వేదభాసృృక ర్తయెన విద్యారణ్య యతీం _దిల యాశీస్పులతో హరిహరరాయ బుక్కరాయలనెడు సోదరులు తుంగభ దా తీరమున విజయసగర రాజ్యమును స్టాపించిరి ఈ రాజ్యమే (కమముగా దవ్నీణ భారతము నంతటను వ్యావీంచి విజయశగర మహాస్నామాజ్య మనుపేర ళతు చుర్నిరీక్ష్యములై న తేజోబల పరాాకమములతో వర్థిల్లెను* రెడ్డిరాజ్యమునకు (పథిమాస్థాన కవి యెళ్లా(పెగ్గడ యైనట్లు, విజయ నగరాస్టానమునకు పథమకవి నాచన సోముడని చెప్పవచ్చును, కొని యెజ్జన తన రాజైన వేమారెడ్డికి [గంథమును కృతియిచ్చినట్లు నాచన సోముడు హరి హర రాయలకుగాని బుక్కరాయలకుగాని |గంథభ మేదియును కృళి యిచ్చినట్లు కానరాదు. ఐనను నర్వ సమర్థతతో అన్నగారికి కుడభుజమై రాజ్యపాలనాదికమున పాళవముతో పాల్గొౌనుచుండినవాడు గాన యువరాజు ఆ య్యగవోర (సదానము చేయుటయు ఆయన పేరుమీదనే కాననిము వేయబడుటయు న్యాయమే ఈ కాననమును బ్బ్దీ యుత్తర హరివంశ రచనా కాలమును నిర్ణమింపలేము ఈ (గంథమున కును ఆ కాసనమునకును ఏమియు సంబంధము లేదు. (బథమాళ్వానము-” నంస్కృృతమున వరివంళము భారతమునకు పూరక మైనట్లు తెలుగున తన [గంథమే తిక్కన కవికృత భారతమునకు పూరకముగా భ్రావింపబడవలెనని కవి మనోరథము, మతియు తిక్కన తన భారతమును హరిహరనాథున కర్పించినట్లే తానును ఆ దేవునికే తన (గంథమును అంకిత మిచ్చుట పై ఊహను ఐబలపరచుచున్నది అట్టితో ఈ (గ్రంథమునకు అవతారిక అనావశ్యక మని కవి భావించుట సహజమే.

---

Chunk 34 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0331-0340.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 16038

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [127, 190]

Key Terms:

• కృష్ణుడు
• యాదవ
• శ్రీకృష్ణుడు
• కృష్ణుని
• మూడు
• కృష్ణు
• సోమన
• తాను
• ద్వారకకు
• కేగి
• పోరి
• శివుడు
• శివుని
• ఉత్తర
• భాగము
• వాటిని
• కొన్ని
• కొంత
• నరకాసుర
• బాణుని
• హరివంశము
• యందలి
• రెండు
• నందలి
• ముగా
• ఎజ్జన
• కథకు
• రుక్మిణీ
• దానిని
• నరకునితో

Extractive Summary:

మున కొంతకాలము బుషులతో నిష్టకథా గోస్టిని కాలము పుచ్చుచుండగా పొందక వానుదేవుడు ద్వారకవై నాకరాతి దండెత్తి కోటను ముట్టడించుట -- సాత్యకి బలరాములు చతురంగబలములతో తలపడి ళతు.పెన్య ములతో పోరుట- పొండునకు సవోాయుడుగా వచ్చిన యేకలవ్యుడు యాదచ వైన్యమును కలగుండుపరచి దైన్యము నొందించుట-బలరాము డేక లవ్యునితోడ్య సాత్యకి పొం డునితోడను ద్వంద్వయుద్ధము చే ముట-తెల్ల వారుసరికి శ్రీకృమ్తుడు ద్వారకకువచ్చి యద్ధమ నకు దిగుట-పౌండక డు సాత్యకినివీడి _శీకృష్ణనిపైతన చ(కమును _పయోగించుట - కృష్ణుడు పయోగించిన సుదర్శనము పొండకుని శిరము _మంచుట- ఏకలవ్సుడు బలరాముని గదాపవోరమునకు తాళలేక సము (దమున బడి యీదుకొనుచు పోయణి యొక లంక+ జేరుట-ళ తునంహార మొనర్చి విజయోత్సాహముతో కృష్ణు కొలువుకీరి తన కైలాప యాతా విశేషములను యాదవుల కెజింగించుట - అంతఃపురమున కేగి రుక్మిణీ సత్యభామలతో ద్యూత (క్రీడా నుఖము ననుఠవించుట-- పౌం్యడకుని మ్మితుడ్రైన కాశీరాజు ద్వారకపై కృత్యను (వయోగింయట- ఆది మంటలు (గక్కుచు వచ్చి యాదవులను వీడిం చుట- బలరామాదు లంత।పురమున కేగి ఆ ఆపద నెజిగింపగా నాయన ద్యూత (క్రీడా నులఖము ననుభవించుచునే దాయ వచ్చినచోటికే పోగలదని ఉపేషాభాన ముతో ననుట = ఆయన వాక్షఖభావము వలన నా కృత్య ఆకాశమార్గమున మరలి పోవుచుండ కృష్ణుడు దానిపై సుదర్శనమును (సయోగించుట-కాశీనివాసి యగు నీశ్వరుడు ఆ పట్టణము వీడి కొంత దూరమున గల తాళవనమున విడి యట - కృత్య భయవిహ్వల యై పోయి తనను _పయోగించిన కాశీరాజును హంస డిభకోపాఖ్యానము (ఐదవ ఆశ్వాసము) సాళ్వ దేళశాధీశుడైన (బ్రహ్మదత్తుడను రాజునకు శివుని వరమువలన హంస చిభకులను పుత్తు9లు పుట్టుట-విష్ణుభక్తుడై న యాతని మంతికి జనార్జనుడను పుత్తుడు పుట్టట-హంసడిళకులు పెరిగి పెద్దవార్తై శివుని గురించి తప మొనర్చి శతు విజయ వరమును పొందుట-ఆ రాజముమారులు వేటకు వెళ్ళి ఆ వనములో తపస్పమాధియందున్న దుర్వాసోమునిని డుర్భాషలాడీ అవమానించి ఆశమ వన్తువులను త్వరంనమొనర్చుట- ఆ బుష్‌ వారిని ళవింపజాలియ ఈపోవ్యయ మొవర్పళేక ద్వారక కేగి తమ దుఃస్థితిని హృదయవిదారకముగా శ్రీకృష్ణున 'కెరిగించుట- కృష్ణుడు ఆ తపస్వికి మనళ్ళాంతి కలిగించి హంస డిభక చధకు పలిజ్జ బూనుట- హంసడిభకులు తండిచే రాజసూయము చేయింప (పయత్నించుట- రాజనూయము నసర్వాతిరిక్త పరాకమ సారులైన రాజులకు గాని సౌధ్యము గాదనియు వా రందులకు తగరనియు జనార్దనుడు వారించుట- చా రాతిని మాట సరకుగొనక రాజనూయమునకు వాపహ్వ్వానించు నెపముననా మంతి కుమారుని కృష్ణు నొద్దకు రాయబార మంప్కి యాదవులు తమకు కప్ప ముగా రాజసూయ వేళకు ఉప్పు తేవలయునని సందేశము వంపుట-జనార్జనుడు ఈ కారణము చేతనై నను శ్రీకృష్ణుని సందర్శించు భాగ్య మబ్బెనని సంతసించి చ్వారక కేగి హంసడిభకుల దుష్టత్వమును, వారి సందేహము శ్రీకృళ్ణున కెరి గించుట-ఆయన సాత్యకిచే హంపడిళకుల యొద్దకు (పతినందేశము( బంపుట- “హూంనకీరకుణ సాత్యకిని చూలనాడగ నాత డనివార్య శౌర్యముతో విజృంభించి పుష్కరసరస్తీంము రంగముగా యుద్ధ నిశ్చయము చేసికొని వచ్చుట-సాళ్య యాదవ బలములు ఆ సరోవరతీరమున యుద్ధమునకు తారసిల్దుట- హంస డిళకుల పక్షమున పెక్కురు దైత్యదానవ నాయకలు రణ మొనర్పవచ్చుట- విచ్మకుడను రావనుడు తొలినాడు కృష్ణు నెదిర్చి ఘోరముగా పోరి సుదర్శన చక నివాతుడగుటం మరునాటి యద్ధముకకు ఉభయ సేనలు గోపర్టన పర్వతము గెంతకు జేరుట- హంసుడు కృష్ణతో ఘోర యుద్ధము చేయగా శౌరి యాతనిని నారదుడు శ్రీకృష్ణుని కొలువున కేతెంచి అనిరుద్దుని వృత్తాంత మంతయు బెప్పుట-ఫ్రీకృష్ణుడు పద్యుమ్న ఐలరాములతో గూడి గరుడారూరుడై బాణుని పైకి వెడలుట- బాణుని పురమును పమీపింపగానే ఆ మువ్వురి ళరీరనులు బంగరువన్నె గలవి యగుట- ఐలరాముడు ఆ వింత మార్పునకు కొరణ మడు గగా కృష్ణుడు ర్యదాజ్ఞచే * శోణపురమును అగ్ను లన్నియు పరివేష్టించి యుండుననియ్కుుఆందు ఆహవసీయాగ్ని తమ్ము తారసిల వచ్చుచుండుటచే తమ శరీరచ్భాయలు మారినవనియు సమాధానము చెప్పటం గరుత్మంఈతూాశ్నర్థాక్ష గంగొ జలములను తన రెక్కలళో తెచ్చి ఆహవనీయాగ్ని నార్పుట- (బహ్మ పుత్తుంలునుు ర్ముదొనుచరులునై న పదిమంది యగ్నులను వెంటబెట్టుకొని యంగి రనుడము ముని కృష్ణుని మార్కొని పోరి యోడిపోవుట- శివుడు ్రీకృమునిపైకి శివజ్వరమును పంప్పట- కృష్ణుడు విషు జ్యరమును (పయోగించి దానిని రూపు మాపుట- శివుడు స్వయముగా యుద్దమునకు దిగి థ్రీకృష్ణునివై పాకుపతమును (పయోగించుట- కృష్ణుడు దానిని వారించి జృంభణాస్త్రమును వమయోగింపగా శివుడు సొద్ముసిలి తూలి తొంగిపోవుట- కుమారస్వామి కృష్ణు నెదుర్కొని నానాస్త్రమలు (పయోగింపగా నాయన వాటిని పతివాతము చేసి కుమారుని పార్మదోలుట- బాణుడు నర్వ రాక్షస సైన్య సమేతుడై యె త్రివచ్చి కృష్ణుని యెదుట నానావిధ పలాసములు పలుకుట-కృష్ణు డొతని నవస బాహువులలో రెండు వినా తక్కినవి ఖండించి పాణావళిష్షుని జేని పారదోలి కన్యాంతః పురము పవేశించి బద్దురెయున్న అనిరుద్ధుని విడిపించి ఉషాకన్మతో నాతరిని గరుడవాహనము.

---

Chunk 35 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0341-0350.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 14336

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [149, 179]

Key Terms:

• సోమన
• కాని
• లేదు
• వారి
• ఎజ్జన
• మనెడి
• సోముని
• దాని
• అట్టి
• సాహిత్య
• వాటిని
• గాని
• ఇతడు
• రసపోషణ
• కావ్య
• ముగా
• రాయబారమునకు
• కొందరు
• వచ్చిన
• కృష్ణుడు
• పార్వతీ
• ఈతడు
• వాడుట
• వంటిది
• ఘట్టములలో
• యనెడి
• ఘట్టములను
• సారస్వతము
• ఘట్టములు
• సార్థకము

Extractive Summary:

హంసడిభకోపాఖ్యానము వీరరస (పథానమైన యొక [వత్యేక కావ్య ముగా పేర్కొనదగిన ఉపాఖ్యానము.ోతిక్కనగారి యుద్ధవర్దనలకు +పశిత్భాయ లుగా యద్ధవర్దనలు చేయుటలో సోముడు మిక్కిలి సమర్దుడు” అను పళ స్తికే ఈ [గంథమందలి యుద్ధవర్జన లన్నియు తార్కా ణములే యగునుగాని, ఈఉపా ఖ్యాసమునందలి వర్ణనలలో ఆ ఛాయలు _వన్ఫుటములుగా నుండును. జానవద టీవితమునుండి ఈ యర్థాంతర న్యాసమునకు తిగిన సామ గిని గైకొనుట బాల సౌ నుగానున్నది*కాని ఆ చాక్యా ర్థము మండలాంతర వాసులకు అర్ధముకాదు. నాచన సోముడు హరివంళ మనెడి సారస్వతము నుండి సాహిత్య ఘట్టములను కొన్నింటిని వేరు చేసి ఆ కథ లను వైన పేరొ...న్న సామగ్రితో రసపోషణము చేయుటచే నతనికి సాహిత్య రసపోషణ సంవిధాన చకవరర్తి యనెడి బిరుదు వచ్చినది ఖారతాది పూర్వ రచ నల మార్గముమండి విడివడి యితడు రసపోషణ సామ్మగితో ఒక పురాణ భాగ మును నూత్నపద్ధతిలో రచించుటచేతనే నవీనగుణ సనాథు డయ్యెను- కేవలరస పోషణ (ప్రయత్నమే అ నవీనగుణముం ఆ ధోరణికి విషయ (ప్రధానముల్ను విజ్ఞాన దానమాత _పయోజనములు నైన ఘట్టములు పనికిరావు.

---

Chunk 36 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0351-0360.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 14794

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [162, 163, 167, 175, 176]...

Key Terms:

• రెడ్డి
• పెదకోమటి
• అతని
• కాలము
• కాటయ
• కలదు
• వరకు
• ఆతని
• జూచిన
• కుమారగిరి
• పాదముల
• యనియు
• పద్యము
• గద్య
• కాని
• శ్రీనాథుని
• ఇతడు
• ఇతని
• అనంతరము
• నుండి
• వేముడు
• ఈతని
• వేముని
• తాను
• గురించి
• పద్య
• సంస్కృతమున
• కలవు
• తెలుగు
• కావచ్చును

Extractive Summary:

సంస్కృతమున గూడ ఈ జాతి అండకావ్యములు కలవు అవి కేవలము ఇష్టదేవతా స్తోశములేకాక, రాజుల శతు విజయాది మహాకార్యముల వర్ణనలు కలవియె యుండినట్లు వాజయములో నూచనలు కలవు కాళిదాసు రఘువంశము నందు “జయోదాహరణం బాహో్యోర్గావయామాన కిన్నరాన్‌”' (రఘు వం-$-70) రఘుమహారాజు జై తయా త చేసిన సందర్భమున ఉళ్వవ సంకేతులను జయిం పగా ఆ జయోదాహరణమును కిన్నరులు గానము చేసిరట. దీనినిబట్టి అమరేశ్వరుడు తిక్కన యుగమునకును శ్రీనాథుని యుగము నకును మద్యకాలమువాడు కాదగునను ఊహచే ఈ యుగము వాడుగా పేర్కొం దురు ఇతడు “విికమసేనము” ఆను ఒక మహాకావ్యము [వాసెనట ఆ (గంథ మిప్పుడు లభ్యవుకామ. అంతలో ఆ రాజ్యమును నిలుపుకొనదగిన సమధ్ధుడు లేకపోవుటచే కొల కాలము నామమా (కావశేషమై యుండి తుదకు గజపతుల హ_స్టగత మయ్యెను, అల్లాడరెడ్డి కుమారులలో మూడవవాడై న దొడ్డారెడ్డిక్కి నిశ్ళంక కొమ్మన తాను రచించిన శివలీలావిలాసమును కృతి యిచ్చెను శ్రీనాథుని జీవిత కాలము థ్రీనాథుని జన్మకాలము !

---

Chunk 37 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0361-0370.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 13482

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [167]

Key Terms:

• నలుని
• కావ్యమునకు
• కాని
• యుండును
• థ్రీనాథుడు
• లేదు
• శృంగార
• దేమి
• సంస్కృత
• కథను
• నైషధము
• దీనికి
• మూలము
• కావ్యమును
• వన్నె
• అట్టి
• కాడు
• శ్రీనాథుని
• పండితారాధ్య
• శ్రీనాథుడు
• దాని
• పేరుగల
• చెప్పలేము
• గనుక
• రాజు
• పేరు
• గంథమును
• క్రింది
• నంతకు
• నైషధ

Extractive Summary:

ఆ ఖాగమే ఈ కావ్యమునకు ఆయువుపట్టు. ఏమైననేమి, థ్రీనాథుని శృంగార నైషధము శ్రీహర్డ్షుని నైషకీయ చరితముకంటె రనవత్తర ముగా నున్నదనియు ఆ గుణాధిక్యమునకు కారణము ఆనువాద్‌ పద్ధతి యనియు సరసులున, ఉభయభాషాకోవిదులను అయిన విద్వాంసులు _త్రికరణకద్ధిగా నంగీకరించిరి, ఉదాహరణములు |, అనుచితార్థములు వ్‌ దమయంతికడ హంస చేసిన నలవర్ణనల సందర్భమున ఈ క్రింది నాలుగు శ్లోకము.ను థ్రీనాథుడు ముట్టలేదు. ఈ జాతిలోనిదే రంభనుగూర్చి చెప్పబడిన శ్లోకము, ఆమె దేవలోక శ్రీ యైనను వేశ్యయే గొవున ఆ ళ్లోకమను తెనిగించుటలో ఏమియు దోషము లేదు.

---

Chunk 38 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0371-0380.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 11119

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• గాని
• రెండు
• శ్లోకములు
• కింది
• కొన్ని
• యివి
• అట్టి
• శ్రీనాథుడు
• లేని
• తెనిగించెను
• వదలి
• అస్తి
• మాకు
• కీర్తి
• రాజు
• కలడు
• కల్గినటువంటియు
• అతని
• భవ్య
• ఆతని
• థ్రీనాథు
• మొదటి
• శ్లోకమును
• వాటిలో
• దమయంతి
• గనుక
• కోకిల
• తుహి
• మూలము
• మూలమున

Extractive Summary:

మాటలలో భేదముతస్ప ఈ రెండు క్లోకములలోను అర్ధము ఒకటియే అందుచే శ్రీనాథుడు మొదటిదానిపవదలి రెండవదానినే “తపనీయదండై కధవళా తప తితోద్దండతేజః కీర్తిమండలుండు” అని ఒక సీసపాదములో తెనిగిందెను, (ఆ) ఈ ళ్లోకములు నలుని ముఖసౌందర్మమును వర్ణించుశవి : 1. “స్వుకేళిలేళస్మిత నినితేన్దురో నిజాంశద్భృ క్రరిత పద్మ సంపదః అకద్వయీ జిత్వరనున్ద5ా న్తరే న శన్ముఖన్య (ప్రతిమా చరాచఠే (మందస్మిత రేశముచే జయింవబడిన చందుడు కల్గినటువంటియు, కన్గవ దే తిరస్క రింపబడిన పద్మసంపద కల్గినటువంటియు, అతని ముఖమునకు ఆ రెండింటిని మించిన ఆన్మసుందరవస్తువు లేని ఈ చరాచరమునందు. మొత్తము పద్యము సగభాగము నకు మూలము ఆభారమనియు ళక్కిన సగము మూలముతో సరితూగళల సొంత కల్పనమనియు విదితమ గును, 1 అందును, గితపద్యము ఈ సీసవద్యము నకు రత్నకిరీటము వంటిది థ్రీనాళునకు" సీసపద్యమునందు ఎక్కువ మక్కువ కాటోలు,అందుచేతనే సందర్భము హొసగినపుడెల్ల మూలములో లేకున్నను సొంతకల్పనతో ఆ పద్య మలు వాయను, వాటిలో ఈ [కింది ఉదాహరణములు పూర్వోదాహృతమైన “అస్సి వామ్యభార' మనెడు గీతపద్యము పైని గల సీనపాదములు నాలుగును న్వతల్మతములు= రతివర న: ళ్‌ సీ పతిపాణిపల్లవచ్యుత సీవిఐంధన వ్య_,గ వాలావా స్త వనరుహూ౦బు ధవకృళాధరబింబ దశనక్షతివ్యథా భుగ్నలీలావకీ (ళూలతంబు ధరణినాయక భుజూాపరిరంభ మండలీ గాఢవీకిత వధూ ఘనకుచంబు వరనథాంకుర మృదువ్యాపార పులకిత సీఠజాఉ నితంబోరు యుగళి... హరిస్తుతి: జయ భూర్మువస్వ న్రీజగదేకనాయక 1 జయ సర్వదేవతాసార్వభౌమ జయ పూర్వగీర్వాణ స.

---

Chunk 39 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0381-0390.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 15450

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [116, 118]

Key Terms:

• గాని
• శ్రీనాథుడు
• కాని
• యుండును
• కాదు
• హరవిలాసము
• శ్రీనాథుని
• కలదు
• అట్టి
• సంచారము
• మూడు
• కాలమున
• కొందరు
• స్వతం
• కాలము
• లేదు
• భీమరాజు
• వేరు
• పద్ధతి
• కావున
• వచ్చును
• కొండవీటి
• గంథములు
• కేగి
• దర్శించి
• చేయు
• ఘట్టము
• దానిని
• పద్యములలో
• లేని

Extractive Summary:

మూలమున నర్వ విద్యాస్వరూవిణి రమైన ఆ దేపతామూల్తిని శ్రీ హర్షుడు ఏయే విశేషణములతో వర్ణంచెరో ఆ విశే షణములతోనే [శ్రీనాథుడు దేవీపరముగ దండకమునురచించి ఫీమరాజుచే నుతింపో జేసెను, (బాహ్మీద_త్త వర్య్రసాదుడగు ఈ కవిరాజు భీమరాజు స్తుతి రూపముగా (వాహ్మిని దండక రూపమున నోరార స్తుతించు నవకాశమును కల్పించుకొనెను ఈ స్తుతిలో ఇంకొక విశేషము కలదు. సర్వత ఆ పోలిక లేదని కవి (వాసికొన్న వాక్యములలోనే కలదు ఈ (గంథమున కవి పెట్టుకొన్న పరమ లవ్యము యథామూలానువాదము కానే కాదు. అయినను థ్రీనాథుడు హర విలాన రచనాకాలమున కాంచికి బోయినపుడు ఆ రమణీమణులను దర్శించి ఆనందముతో ఆ పద్యమును వాసికొనియ.ండ ననియు దానిని అ పనక్రమైనను కొశీఖండమున జోనివియుండు ననియు (పభాకరళాన్త్రగారు ఆఖీ హాయపడిరిం ఈ అభ్హిపాయము సమంజసమే యని సరనులకు దోచకపోదు.

---

Chunk 40 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0391-0400.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 15403

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [184]

Key Terms:

• గాని
• కావున
• శ్రీనాథుని
• హేళన
• కలవు
• ఆతడు
• వీధి
• యుండును
• పురాణము
• వారి
• కలదు
• శ్రీనాథుడు
• గంథము
• పద్యములు
• కాదు
• కొన్ని
• డయ్యెను
• దీనిని
• పాటు
• దానిని
• కాళిని
• వ్యాసుడు
• పాసితి
• గోదావరీ
• పురమునకు
• దేవుని
• రెండవ
• ఆతనికి
• లక్షణ
• రావిపాటి

Extractive Summary:

ఏమనగా చార్నితకముగా ఒక వేయి సంవత్సరము లకు ఇటీవల వె:సిన క్షేతముల వృత్తాంతములు కూడ ఎన్నడో ద్వాపరయుగ మున వ్యానుడు రచ్చించెననీ చెప్పబడు స్కాందపురాజమున వర్ణితములై ఉండు టచే ఆ కేతములు వెలసినవిమ్మటనే వాటి మావోత్మ్య మా పురాణముల కెక్కి యుండునని వారి యనుమానము, ఈ లీమేశ్వరపురాణమును గురించి కూడ పరి శోధకుల కట్టి శంకయే కలదు దానికి కారణ మూపింపలేము* అది లలింపనినాడు ఆ పట్టణమున కాలయాపన చేయట తగదని ఆతడు (కొత్త భూములు వెదకికొనుచు పోయిఉండును ఆ సంచారములో మొదట ఆతనికి ఆశయమిచ్చినవాడు వల్ణభామాత్యుడు, ఈ అమాత్యుడు కడపజిల్లాలో మోపూరు పట్టణమున విజయనగరమువారి పాలనలో ఉన్నత పదవియందుండెను. పట్టణమును (ప్రత్యక్షముగా దర్శించియుండు ననటకు సందేహములేదు లేకున్న ఆ వీధులు, విపణులు, జాతులు నాతులు, దేనరలు దేవుళ్ళు వంటపూట ఇండ్లు, వేశ్యవాటములు సాక్షాత్కరింవజేయుట పొసగదు ఈ (గంథమే లేనిచో మనకు కాకతీయసాామాజ్య రాజధాని నాగరికతను చదువుకొనియైనము కన్నీరునించుచు ఆనందించెడి భా గ్యముండెడిది కాదు, అయితే ఈగంథము చితించిన నాగరికత, ఆ రాజధానీ నగరమందలి నరనమానవ సంఘమునకు సంబంధించినదికాదు.

---

Chunk 41 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0401-0410.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 13847

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• కాని
• కావున
• కాశిని
• కలవు
• గుణనిధి
• వీథి
• శ్రీనాథుని
• వచ్చి
• వింధ్యపర్వత
• బాయుట
• మయూరుని
• శ్లోకములు
• వాడు
• కుమారుని
• సార్థకము
• చేసికొనెను
• జీవితమును
• చేయుట
• ఇందలి
• యనెడి
• దాని
• మొదలైన
• ఆలంబన
• అట్టి
• వ్యాయోగము
• కలదు
• కాదు
• లక్షణము
• వినుకొండ
• గద్య

Extractive Summary:

895 అగస్త్యుడు నానాతీర్థములు సేవించుచు స్వామిమలతీర్ధమున కుమారస్వామిని దర్శింపగా కుమారస్వామి ఆగస్త్యునకు కాశీక్షేతమునందలి నానాతీర్థ ఘట్టము లను, దేవతలను వివరించి చెప్పుట గల భాగమే కాశీఖండ మనెడి ఈ _గంథ నామమును సార్థకము చేయుచున్నది ఆ కథనములోని భాగమే వ్యాసుడు కాశిని బాయుట యనెడి ఉపకథ. ఈ మహోపప్పవమును గూర్చి దేవ తలు _బహ్మతో మొరవెట్టుకొని, ఆయన ఉపదేశాముసారము కాశిలోనున్న అగ స్తుని వేడుకొన టోయిరి-బృహస్పతి, ఆ [వశయమును లోపాముదదా సహితుడై యున్న ఆగస్యునకు విన్నవింపగా, ఆ బువి లోకరవ ణార్థము, తదాపన్నివా రణ కార్యమునకు పూనుకొనెను. స్కాంద పురాణమునందలి ఈ ఘట్టము న పత్కివతాధర్మోపదేశముకలదు గనుక (శ్రీనాథుడు దానినే అనునరించెను.

---

Chunk 42 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0411-0420.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 15538

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [235]

Key Terms:

• భాగమునకు
• పేరు
• యనెడు
• శ్రీనాథుని
• కృతి
• అతనికి
• కలదు
• గంథమున
• నున్నది
• దానిని
• వారి
• గాని
• యుద్ధము
• నలగాముని
• నలగాము
• గుణనిధి
• ఆతని
• శ్రీనాథునకు
• చేయుట
• చెప్పలేము
• కాని
• కలహము
• అతడు
• తనకు
• వచ్చిన
• తుదకు
• కొన్ని
• మంతి
• పల్నాటి
• అనుగురాజు

Extractive Summary:

రెండవభాగము ఆబువషి స్వామిమలక్షే తమున కుమారస్వామిని దర్శించి ఆయన వల కాశీమహ_త్హ్వ్రమును వినుట, వ్యాసుడు కాశివిబాయుట యనెడు వృత్తాంతము ఈ రెండవ భాగములోనిదే కావున, ఆగస్తుడు కాకినిబాయుట యనెడు కథ (గంథారంభమునను, వ్యానుడు కాశినిబాయుట యనెడు కథ [గంభాంతమునను నిఐంధింప బడినవి ఇరువురి మహర్షల వృత్తాంత కథనముచే కాశీఐండము, పావనారంభథమున, పొవనాంతముకు ఆచుచున్నది అంతేగాక మమతాశూక్ము లును, నిస్ప్సృహులును (ణహ్మస్వరూపులును ఆమిన ఆ మహర్షలే కాశీవియోగ బాధను సహింపలేక వ్యథనొంచుట నలన తళ్లేత మహిమ వర్జనాతీతమని, న్ఫురింప చేయుటయే ఈ గంథము యొక్క పరమ(పయోజనముం ఇంత పుణ్యము అంత మహాపాతకికి లభించుటకు కార ణము శివర్శాతినాడు అబుద్ధిపూర్వకముగానే జాగరముండి శివలింగ దర్శనము చేయుట - ఇదియే [వథానకథ, కొని చివరిదగు అయిదవ ఆశ్వాసమున ఈ ఇతీ వృత్తము పౌరాణిక పద్ధతిని మటికొంత పెంచబడికది యముడు నిరర్ధకమైన తన ధర్మరాజపదవికి చింతిల్లి కైలాసమునకు బోయి శివునితో మొజపెట్టు కొనగా ఆ మహాదేవుడు సుకుమారునకు శివర్యాతినాడు లభించిన పుణ్యవళమున పర్వపాపపరివార మయ్యెనని, నచ్చజెప్పి పంపెను ఈ ఉపనంహార భాగము లేకున్నను [(వథాశమైన సుకుమోరుని కథకు గాని, శివరాత్రి మావోత్మ్య నిరూప చెప్పుటకు గాని, చమవుటకు గాని వినుటకు గాసి రోత పుట్టించెడి ఆ కథాభాగము ఈ (గంథమున దుర్వాసన లీనుచున్నది.

---

Chunk 43 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0421-0430.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 12617

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• పేరు
• యుద్ధ
• పలనాటి
• జరిగిన
• యుద్ధము
• కాని
• కాదు
• వాసిన
• వాసిరో
• అతడు
• త్తము
• పదము
• ఇట్టి
• ములు
• వెంటనే
• వాసి
• పాడి
• పదముగా
• ఆతడు
• ఘట్టమును
• నున్న
• విరుగు
• కొండయ
• శ్రీనాథుని
• కలదు
• శ్రీనాథుడు
• సంగీత
• ఆతని
• మాతము
• విధముగా

Extractive Summary:

రెండవది బౌబ్బిలికథ మొద లైన చర్మితలను పదములుగా (ాసీశ రచయితలు ఈ పలనాటీ పదములను వ్రాసిన కవులతో సాటి రాగల కవితావజ్ఞ కలవారు కాకపోవుట, ఆ కథలు పాడుచుండగా వినుచున్నంతవరకే హృదయావర్ణకనులుగా నుండును గాని, చదువ బూనగొ ఠిచనస అంతగా రుచించదు పలనాటిచరితను వీచ్చుకుంట్లు పాడునపుడు కలిగెడి భావ్నోదేకము మాట అటుండగా, (గంధము చేతబట్టి చదువుట మొదలిడినచో (పొఢపద్య కావ్యోచితము లైన పెక్కు సొగసులు రసభావ స్పోరకిము ల్లై నవి అసకృత్తుగా (వ్రత్యవ మగును. అయితే ఈ కథకు అక్షరరూపము కల్పించిన ఆదికవి యెవడో చెప్ప లేము ఏమనగా సాంఘికములుగు, చార్మితకములు నయిన ఇట్టి దేళోప్యద్రవ ములు జరిగిన వెంటనే భావావేశముగల ఒక పుష్టకవి, వాటిని ఒక పాటగా పొడును ఆంతేగాని ఆ వృతాంతము జరిగిన కొన్నియేండ్త వరకు యే పండిత కవి పుట్టుకకోసమో ఆ కథలు వేచియుండవు. ఇప్పుడు లభ్యము ఈ భాగములు ఆ కథ జరిగినవెంటనే ,వాసిన కవుల పాటలను ఆధారముజేసికొని కాల్యకమమున కావ్యశోభలతో అందముగా పెంపొందింపబడినవే కాని, ఆ మూం స్వరూపములు మాతము కావు.

---

Chunk 44 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0431-0440.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 13649

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [238, 239]

Key Terms:

• శ్రీనాథుడు
• కాదు
• గడపని
• యుండును
• వేరు
• కవిత్వము
• కలదు
• మీకు
• పలనాటి
• కడపని
• అదియే
• మూడు
• కవిత్వ
• పానుగంటి
• మిది
• కథను
• ముగా
• దానికి
• కనుక
• తాను
• ప్రాధాన్యమిచ్చి
• పంక్తులు
• శివకేశవుల
• పద్యము
• ఇంకొక
• కేవల
• శ్రీనాథుని
• వీరచరి
• కాని
• సిద్ధాంతము

Extractive Summary:

ఆ వాక్య మిది; ఎబ్షదియు నొక్క సజీవ ద్యూతంబ, ఈ దురోదర క్రీడా వివారంబు నాదరింపవలయు. అ్రీ నాథుడు ఆంతకుముందే ఈ కథను (పజలు పాడుకౌనుచు వినుచు తన్మయు లగుట కన్నులార జూచెను ; దానిని అజ్హే (ప్రజలు పాడుకొని అనందింపవలెనని తలంచి పద్యకావ్యమున కల్టీ యోగ్యత లేదు కనుక, తాను గూడ ఆ కథను పదరూపమున సంతరించి యుండును. ఏ వాబ్మ యమునం ద్రై నను ఈ పదకవిత్తమే వద్య్మకవిత్వముకంటె ముందు పుట్టి పెరుగు ననుట ఐహు పండితాంగీకృత మైన సిద్ధాంతము, చి తవిచితకార్య కమనీయ వర్వతారణ్యమయ మైన (పకృతిలో పుట్ట పెరిగిన పాకృతజీవి యగు ప్రాక్తన మానవుని హృదయమన సంతోషమయమో, దుఃఖమయమో యగు ఓకా నొక భావము జనించి పరవకుని చేయగా, అతని నోటివెంట అ_పతర్కితముగా, ఒక పాట వ్యకమై యుండుననియు, ఆ వెళపూరితుడై ఆత డా పాటను, చిందులు (తొక్కుచు పాడియుండు ననియు, అడుచు పాడిన అ పాటకు ఆట-పాట' లేక “నృత్హ్రగీతము' (82 126=642066) అని వేరు పెట్టవచ్చు ననియు, అదియే కవి ఈ్వమునికు శ్రీకారమని ఈ సిద్ధాంతము అనియు 104160౧ అను ఆంగ్ల విమర్శ కుడు ఒక సిద్ధాంతము నెలకొల్పెను

---

Chunk 45 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0441-0450.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 15850

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• శ్రీనాథుడు
• కాని
• కాదు
• లేదు
• అతని
• కన్నడ
• దేశి
• గాని
• శైలి
• నిజము
• వారి
• ఎవరును
• మార్గ
• రెండు
• సంగీతము
• చేయు
• అతడు
• శ్రీనాథుని
• కొని
• కవిత్వ
• రెండును
• తెనుగు
• ఆతని
• యాతని
• వాని
• శైలిని
• కవిత్వంబు
• “తల్లీ
• బట్టియు
• తెలుగు

Extractive Summary:

ఆతని వాక్యములకు జిగియు బిగువును రెండును గలవు, ఈ జిగి బిగువుల కల్మి న్నేపకరణమైనను వెలితిలేక-పండిన వరిచేను గాలికి బోలె గూగు చుండును, ఆ తూగు ఒక ముఖమునకు వంగ టేకాక ఉభయ ముఖముల నడ చుట యగుటచే సమత యనెడు గుణ మృపయత్న సిద్ధిమయినది. ఆ ఆనుభవము పత్యకృముగా లలీంపని కొందరకు మాన సికముగా నైనమ కలిగితీరును ఈ ప్రాపంచిక యాతన నమభవించు కవులు నిర్మించుకొను స్వర్గ మదియే, కావున శ్రీనాథు డనుభవరసికుడై న కవి. ఈ విర ముగా మజికొన్ని విధమలుగా ఆ మహాపురుషని జీవిత మారాటి రాజులయు, మంతులయు, సంవన్నులయు జీవితములతో పడుగు పేకిగా నల్లుకాని ఏ పోగును విడదీయరానిదిగా నన్నది

---

Chunk 46 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0451-0460.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 15119

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• పోతన
• భాగవత
• భాగవతము
• కాని
• దానిని
• రెండు
• లేదు
• స్కంధములు
• కాదు
• తాను
• మూలము
• మరియు
• రామాయణ
• పూర్తి
• అట్టి
• పాటు
• భాగవతమున
• కావున
• సింగయ
• కాదనియు
• దేవీ
• నారయ
• తప్ప
• అనెడి
• మంతయు
• ఎనిమిది
• కొన్ని
• స్కంధము
• విమ్మట
• యుండును

Extractive Summary:

ఆ తత్పన్నతకు కారణముగా రెండు కథలు కల్పింపబడినవి మొదటిది సర్వజ్ఞ సింగభూపాలుడు ఈ _గంథమునకు కృతిపతి కాగోరి తన కంకిత మీయుమని పోతన నర్థిచి నిరాకృతుడ్షై అక్కసుచే ఆ గంథమును నేలలో పూడ్చిపెట్టించెనటం. దనివిలేదు* థ్రీకృష్ణచరి.త గల ఆ దళషస్కంధము ఈ పురాణ! ఈ రచనలో పోతనకు తోడ్పడిన మువ్వురు కవులలో వెలిగందల నారయ తుది రెండు సృంధములను మమారు 180 గద్యపద్య్మములలో సంగహపటజిచి నామ మాతముగ [గంథ పరిపూ రర్రికేసనిన వాడనివించుకొనెను పోతన ఈ సంక్షిపతను ఎట్లు సహించెనో ఊహింపలేము, దళమస్ట_౦ధము ముగియనప్పటికే పోతనకు తన జీవితము ముగియునట్టి నూచనలు కన్పించు టచే (గంథ పరిపూర్తి కాలేదనెడి ఆయన మనోవ్యధను తీర్చుటక్షై నారయ ఆనతీకాలములో ఆ కార్యము నెరవేర్చి ళాంతిగొల్పి యుండును, అంతేగాని పోతన తానై మునుముందే గంగన నీంగనలతో పాటు నారయకు 11, 19 స్కంధములు పంచియిచ్చి ఉండడు ఏషునగా భాగవత దేవాలయమునకు పూను కొన్న మవోశిల్సి ఆమల్పంఘనీయమైన కారణము తటస్థించిననే తప్ప శిఖరా రోహణ కార్యమును ఇతరుల పరము చేసీ తాను దూరముగా తొలగియుండడు, నిర్వహణా“ందము ఆరంభోత్సాహము కంటె పెద్దది

---

Chunk 47 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0461-0470.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 15104

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [200, 214]

Key Terms:

• పోతన
• దండకము
• తిక్కన
• కాని
• కలదు
• భాగవత
• కాదు
• అనగా
• పద్యములు
• కారణము
• కొన్ని
• మగును
• కవితా
• భక్తి
• శృంగార
• కవులలో
• కవులు
• ఆతని
• రావు
• సింగ
• దండక
• యుండవచ్చును
• గలవు
• వీరభ
• శివనిందా
• శివనింద
• కావు
• భారతములో
• నున్న
• నుండి

Extractive Summary:

అని ఆత్మ తత్వము నుపదేశించుటేకాక, ఆ పైని శరీరానిత్యమును గూర్చి యజ్ఞోపాఖ్యానమనెకి ఒక ఐతిహ్యామును ఉదావారించును, ఈ పలుకులు నిత్యా నిత్య వివేక కలిమిచే పరమ భాగవతో లత్తమడ్రైన (పహ్లాదుని నానాబాధలు పెట్టి హింసించిన హిరణ్యకశపుని కోట వెలువడ దగినవి కావు. స్వాభావికశల్చి ఆ అతీగమమ లవ్యముగా నుంచుకొని మానవు నక్కడకు గొంపోవుచు,ు ఈ వాస్తవ జగత్తు కూడ చూపుచుండునుం అనగా పత్యష జగత్తును పతివలింపజేయుచునే ఆదర్శ జగత్తు సృష్టింపగల డన్నమాట. మజి ఈ భాగవతమననే ఆ ధక్షాధ్వర ద్వంసము సనే నందికేవడు వేవములను, దేవతలను అతిపరుషముగా దూవ్నించేను.శివనిందా పాపమువంటిదే ఈ వేదనిందా పాపముకూడ వీరభ దవిజయ రచనతో శివ నిందా పాపముపోవుట నిజమేని మరి ఈ వేదనిందా పాపము పోవుటకు పోతన

---

Chunk 48 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0471-0480.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 14818

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [22, 160, 166, 167, 305]

Key Terms:

• జక్కన
• అనెడి
• కథలు
• రాజు
• చేసిన
• ఆతని
• ధర్మ
• విషయము
• చరిత
• కలదు
• నలుగురు
• తాను
• యనియు
• కొంత
• ములు
• గంథమున
• కాలములో
• కావున
• సమకాలికుడు
• ఇందలి
• వాటిలో
• గంథము
• దాని
• యువతికిని
• కాని
• అట్టి
• యొక్క
• ఇందు
• సంస్కృత
• యనెడి

Extractive Summary:

అయితే దళకుమారచర్శితతో ఆ సావాస కార్యములు నాయకునితో పాటు అతని మ్మితులుకూడ నెరవేర్చినవి ఈ (గంథమున ఆ సెహసము అన్నియు నాయక కృతములే. ఆ తిక్షన కుమారుడే ఈ అనంతుడు. ఆయనను.మెవ్ప్చించి సత్కారములు పొందుటకు నలుఎక్కులనుండియు కవుల్హు పండితులు ధారానగరమునకు తీర్థయాాత చేసెడివారట కవిత్వముగాని పాండి త్యముగాని లేకపోయినను ఉదరపోషణక్రై యాచించుటకు వెళ్ళిన నిర్భాగ్యుడు సయితము ఆ చ(క్రవర్తి ముఖమును దర్శించిన వెంటనే వానినోట కవిక్శాసవంతి వెల్లివిరిసి _పవహించెడదట _ ఒక కవిత్వకళనే కాక ఆ మవిరాజు విగహ శిల్చాదులైన ఇతర కళలను వర్థిల్ల జేసెనట ।; ఆయనను గురించి చేసెడి ఈ వర్ణనలలో కొంత ఆతిశయో క్తి యున్నను ఆయన మవాికవి యనియు, మహి కవి పోషకుడనియు, వదాన్యుడనియు, సరసవృద యుడనియు నిస్సంకోచ ముగ అంగీకరించి తీరవలయును.

---

Chunk 49 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0481-0490.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 15195

OCR Issues:

• No notable OCR issues detected

Key Terms:

• గౌరన
• కాని
• ఆతని
• ద్విపద
• లేదు
• రాజు
• తాను
• మార్కండేయ
• పద్య
• లోకమున
• హరిళ్చం
• కుమారుని
• మాతృ
• కథలో
• దాని
• కలదు
• సామాన్య
• యొక్కయు
• యుండి
• కొంత
• తరువాత
• కావ్యమును
• రెండు
• పాల్కురికి
• వారి
• హరిళ్చందుని
• కథను
• మీననాథు
• సిద్ధుడు
• ఆతనికి

Extractive Summary:

తక్కిన ఎనమండుగురు ఆతని శిష్య లగుటచేత వారును ౩ వసిద్ధులుగానే లోకో మున కొనియాడబడుచున్నారు మీననాథుండు:.. ఈ సిద్ధనక్రే మత్స్యేం్యదు డని మరియొక నామము కోలదు శివుని తేజమును ధరించిన ఒక చేపకు పుట్టుటచేత అతినికి మీననాథుడని పేరు వచ్చెను జననవేళనే పార్వతీపరమేశ్వరులు ఆ శశుపును తమ పుత్తునిగా స్వీకరించిరి పరమేశ్వరుడు ఆతనికి అధ్యాత్మవిద్యమ యోగమార్గమున నుపడే శించి ఆ విద్యలను లోకమున (ప్రచారము గావింపుమని దీవించి పంవినై చెను, ఆ సిద్ధుడు నానా దేళశనులు సంచరించుచు రాజమహేందుడను రాజు పాలించు చున్న మాళవదేశమునకు రాజధాని యెన మాంధాతృ నగరమునకు సమీపమున నున్న ఓక కొండగ హలో తపస్సు, చేయుచుండెను. రచియింతు .... .... అని తన కథకు మూలము బుగ్వేద మని చెప్పుకొనెను అనగా బుగ్వేద (బాహ్మణమైన ఐతరేయ మనియే అర్ధము, కాని, ఆ [బాహ్మణమునందలి కథ కును, ఈ గౌరన కథకును హరిశ్చరదనామ సాదృళ్యముతప్ప వేరొక పొత్తే మియు లేదు. (ఈ నరమేధమునకు విశ్వామితుడే ఆధ్వర్యవము నెరపె ననియు కునశ్శేపుని నిరపరాధ నిస్స్పవాయత్వమునకు వశచి ఆయనచే ఆ విల్ల వానికి స్తుతి పూర్వకమైన వరుణ మంత మువదేశించెననియు డానిని జవిందియే ఆ విల్లవాడు వరుణు ననుగ్రహముచే పాళవిముక్తుడయ్యెననియు.

---

Chunk 50 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0491-0500.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 14266

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [292]

Key Terms:

• గౌరన
• దుగ్గన
• కొంత
• రెండు
• తండి
• గురించియు
• దానిని
• భాగము
• కాని
• అతడు
• అట్టి
• మరియు
• ఇతడు
• యముడు
• మూడు
• యముని
• ఉద్దాలకుడు
• లేదు
• కలవు
• మొదటి
• రెండవ
• శ్రీనాథుని
• మును
• అయ్యెను
• యుండునని
• కాంచీ
• గంగయామాత్యుని
• చేసెను
• గంగయా
• విజయనగర

Extractive Summary:

నవనాథచర్మిితలో (తిలోక నుందరియైన రాజకుమ్హా_ర్డెను కామించి నానావిధములై న పావచేష్టలు చేసిన మర్కటరూవవంచక పురోహతుడు ఆ యువతి సౌందర్యకాంతి పటలము దిగమింగజూచెడి మసిబొగ్గువలె పరమ వాస్యాస్పదమకుటయే గాక గర్లణీయ మును అయ్యెను. రెండవ దానిని ఆ కృతిపతి యొం్కు సెదతంగడి కుమారుడైన గంగయా మాళత్యున కంకితము చేసెను ఈ గంగయామాత్యుడు ఉదయగిరి రాజగు బసవరాజు నొద్ద మంత్రిగా నుండెను. నై షరమునకు శ్రీనాథుడు శృంగార నైషధమని పేరు పెట్టినట్లుగా ఇతడు తన [గంథమునకు శ్కంగార కాకుంతలమని పేరు పెట్టుటలోనే ఆ శిష్య త్వము వ క్రమగుచున్నది శాకుంతలము ఈ శృంగార ళాకుంతలమునకు భ్రాకతములోని దుష్యంత చరితము కొంతయు కాళదానుని నాటకము కొంతయు మూలములు, ఈ రెండు మూల ములకంటె భిన్నముగా గవి స్వయముగా కల్పించిన _పకరణములును కొన్ని కలవు, ఈ విషయ మీ [గంథముననే కృతిపతిమైన చిల్లర వెన్నయామాత్యు డన్నట్లుగా కలదు.

---

Chunk 51 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0501-0510.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 12262

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [214]

Key Terms:

• జైమిని
• కొన్ని
• నాటకమున
• వీరన
• భారత
• ఇతడు
• నున్నది
• చేసిన
• కలదు
• నారాయణకవి
• భారతమున
• కాని
• వాని
• కాదు
• లేదు
• సంస్కృత
• తెనిగించి
• ఆతడు
• నారాయణ
• పంచతం
• శైలిలో
• శైలి
• మొదలగు
• కాళిదాసు
• నాటకమునుండి
• చెప్ప
• యనియు
• నడుమ
• కలవు
• విపులముగా

Extractive Summary:

ఈ మవోధర్మములను పరామ శ్మించు నుద్దేశముతోనే ఆ జగదేకకవి భారతకథకు భిన్నముగా ఒక (పణాళికను నిర్మించుకొౌనెను. పినవీకన భారతానుసారిగా కథను ముగెంచుటదే ఈ (ప్రబంధము నాటకి మహ త్త్వమును కోల్పోయినది నాటకమునుండి గహిం చిన పందర్భములలో నక్కడక్కడ సంస్కృత శ్లో:ములను కొన్నింటిని చక్కగా తెనిగించెను ఆ తెనిగింపు ఇంచుమించు శ్రీనాథుని అనువాద పస్ధతిలో నున్నది. ఇతడు తన పంచతంతము తెలుగులో భారతము వలె _పసిద్ధమై తాను తిక్కన యంత వాడుగా కీర్తి సంపాదింపవలెనను ఆకాంక్ష కలవాడు ఈ విషయమున నీతడు నాచన సోమనాథు ననుసరించెను.

---

Chunk 52 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0511-0520.txt

OCR Score: 96% Telugu coverage
Characters: 14082

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [8, 11, 247]

Key Terms:

• నంది
• పాల్కురికి
• నాటక
• రెండు
• కవులు
• మును
• ఇతడు
• పటోధ
• నాటకము
• ఒకటి
• కాని
• పిడుపర్తి
• సోమనాథుని
• వాడు
• యొక్క
• కృతి
• కృతిపతి
• కావున
• తుళువ
• తండి
• కలవు
• విజయనగర
• దీనికి
• తెనుగున
• లేదు
• నాటకమును
• ఆనాడు
• వలెనే
• గాని
• తప్ప

Extractive Summary:

ఆ నిమ్మయ్య గారు [కీ ఈ* 1440 పాంతము వాడు కాబట్టి ఇతడు కూడ ఆ (ప్రాంతము వాడే యె యు-డుననుట నిజము. _వబంధమునకు అవళ్యకములైన వర్ణనలు మాతము న్వతం_తములై నవి అచ్చ టచ్చట ఒకటి రెండు కలవు, వాటిలో ముఖ్యమైనది చిదానందకగర వర్ణనము, వేదాంత రాజ్క్మమునకు రాజ ధాస్‌ యగు ఆ నగరమునకు ఆ పేరు పెట్టిన ఈ కవుల యొక్క కల్పనాళక్తి (వళంనింప దిగను. ఈ వృఠా ను మేలయనియే ఈ కృతిక ర్రలునుు ఆ కృతిపతియును భాఎంచి యుందురు.

---

Chunk 53 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0521-0530.txt

OCR Score: 97% Telugu coverage
Characters: 13465

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [10, 11, 37, 206, 229]...

Key Terms:

• గోపరాజు
• కాని
• జక్కన
• ప్రబంధ
• సంస్కృత
• కాలమున
• అతడు
• గంథము
• ఇతడు
• పేరు
• కాలము
• ముగా
• ఆతని
• యుండును
• ఆతడు
• కొంత
• కావున
• కమలాకరుడు
• సాధకుడు
• అంతలో
• యుగము
• శ్రీనాథుని
• తుది
• కాబట్టి
• ములో
• గోపరాజునకు
• కొందరు
• కంటె
• తనకు
• చరిత

Extractive Summary:

18 కాదు కొబట్టి వినవీరన కంటె కొంచెము అనంతర కాలము వాడైన ఈగోప రాజు 1500 పాంతమున ఈ ద్వాాతింశిక రచించి యుండును ఇది ఇట్టుండ గోపరాజు [గంథావతారికలో చేసిన తన వంశావతార వర్ణనను బట్టీ ఆతడు 15 వ శతాబ్ది మధ్యకాలమువాగ్హై యుండునని చర్మిత పరిశోధకులు ఊహపడిరిం కాని విన వీరన ఆ శతాబ్ది తుది వాడగుటచేత ఆతనిని స్తుతించిన గోపరాజు ఆ ళతాబ్ది మధ్యకాలము వాడై యుండుట పొసగదు. వంళావతార పద్యములను వ్యావ్యానించుటలో న్కు తరములను లెక్కి ంచుటలోను తరముల కాలపరిమితిని నిర్ణయించుటలోను చరిత పరిశోధకులకు ఏకాభి పాయముండదు ఆ దారితక సాక్ష్యము కంటె ఈ సారస్వత సాక్ష్యమే ఐలవత్ర్త్రం మనుఓటలో తప్పులేదు ఆ వంశావతార వర్ణన బట్టియే కొందరు చారితకులు గోవరాజు పదునైదవ శతాబ్దిలో తుది దళకము వాడై యుండవచ్చుననియు నిర్ణయించిరి, ఈభేదము నకు కారణము తరమునకు ఇన్ని సంవత్పరములు అని నిష్కర్షగా ఎవరుకు చెప్పలేకపోవుటి, అది [బహ్మ కూడ చెప్పదగినదికాదుం ద్వా (తింశ€క5క ఆంగ్లభాషలో సంధియుగ మనగా ఇట్టిది , కొన్ని ఉత్తిమ లశణములతో ఒక మహా యుగము కంత కాలము నడచి ఆగిపోయిన పిమ్మట మరికొంతకాలమునకు మరికొన్ని ఉత్తమలభిన్న లవణములతో ఇంకొక మవాయుగము ఆవిర్భవింపనుండగా ఆ రెంటికి నడుమ చెప్పదగిన స్వతం్యత లక్షణము లేవియు లేక అవ్యవస్టిత ముగ, అ్యపధానముగ ఉండెడి కాలవ్యవధికి గీ 0 7౧8౧9 6౦౧ అని పేరు ల్రీనాథయుగముము మన వాజ్మయ చర్చితలో ఆవ్యనస్థితమని అప్రధాన మని గాని తలంచుట వివేక లక్షణము గాదు కావున ఈ యుగమును ఆ అర్థమున సంధియుగ మనరాదు

---

Chunk 54 — andhra-sahithya-charithraa_0_pages0531-0538.txt

OCR Score: 95% Telugu coverage
Characters: 10690

OCR Issues:

• ASCII junk on lines: [73, 88, 103, 124, 142]...

Key Terms:

• రాజు
• ఆతని
• విజయ
• రెండు
• తాను
• విజయనగర
• రాజ్యము
• సాళువ
• పేరు
• రెండవ
• రాయల
• చరిత
• చరితలో
• కలదు
• సంవత్సరములో
• మొదలు
• రాయలు
• వరకును
• సారస్వత
• మును
• యుగమునకు
• అనంతయ్య
• యుగము
• గజపతుల
• నరసరాయలు
• పెనుగొండ
• వరకు
• రాజ్యమును
• అనంతరము
• కొడుకు

Extractive Summary:

(పౌఢదేనరాయని ముత్యాలకాలలో శ్రీనాథుడు పొండిన కనకాఖిషేకము ఆంధసరస్వతీ విజయ సగర ప్రవేశమునకు మంగళాచరణ మయ్యెను ఈ యగాంతమునాటికి ఆ దేవి నంది మల్లియ ఘంట సింగయ వరాహపురాణ రూపమున విజయనగ రాస్ట్రానమున నుస్థిర సింహాసన మధివ్ఫించినది. అతడు ఆ వైభవము ననుభవించినడి ఆరు సంవత్సరాలు మాతమే- ఆతని స్వామిదోహమును సహింపని దుర్గాధిపతులు చాలమంది తిరుగుబాటు చేసిరి ఆతని అనంతరము మన వాజ్మయ చరితలో ఈ యుగమునకు యుగపురుషుడై న కృష్ణదేవరాయలు విజయనగర సా మాజ్యారి వతియై తన పూర్వతరములవారు కాంచిన స్వప్నము లెల్ల నిజములుచేని శతు దుర్శిరీక్షమైన (ప్రతాపముతో కటకము మొదలు కన్యాకుమారము వరకుగల దక్షిణభారత భూఖాగమునంతను తన యేలుబడిలోనికితెచ్చి తనది రామరాజ్యము అనిపించెను. ఆపై కృష్ణదేవరాయని అల్లుడైన ఆర్వీటి రామ రాజు (ఇతనికే ఆశియ రామరాజు అని పేరు) కృష్ణదేవవాయని ఇంకొక తిమ్ముడైన శ్రీరంగరాయల కొడుకు సదాశివరాయలు అను నాతనిని రాజునుచేసి లాను ఆ యువకునకు ఆంగరక్షకుడుగా సామాజ్యమునకు పాలకుడుగా బితీ నంవ త్సరమలు వీరవివిరములో మామగారికి సాటిరాగలవాడసివించుకొని 1585 వ సంవత్సరములో రాశస తంగడి (తళ్ళికోట యుద్ధమున ఒక స్వామి (దోహి చేతిలో హతుడయ్యెను.

---