Telugu ambedkar rachanalu prasangalu v 3 - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

॥| | వ్ర . | ణి డా.బాబాపాహెబ్‌ అంబేద్కర్‌ క. ఇ ఇగ రచనలు == (ప్రనం గాలు సంపుటుం. ౩3 అము దిత రచనలు హిందూ మతం =. తాత్వికత భారతదేశం = కమ్యూనిజాసికి ముందు కావలసినవి శ్‌ ప్రాచీన భారత దేశంలో పిప్లవం - ప్రతి విప్పవం ళా యు " శ్‌ బుద్దుడూ = కారల్‌ మార్క్‌ బి శ్‌ పుస్తక ప్రణాళికలు టా ర ముం పము

డా! బాబాసోహెబ్‌ అంబే ద్కర్‌ రచనలు = ప్రసంగాలు సంపుటం = 3 (వధాన నంపొదకులు ఆచార్య పేర్వారం జగనా ధం ఉపాధ్యక్షులు, తెలుగు విశ (విద్యాలయం నంపాదకులు డా! పి.ఆపదరావు ఆచార్య రాచపాళెం చం(దశేఖర రెడ్డి శ్రీ విర్మలానంద అనువాదం ఆంధ విశ విద్యాలయం పారధ్వాం తెలుగు విశ వి దా (అయం తన్చీనల్‌ ప్రొఫెసర్‌ జయధీర్‌ తిరుమలరావు వ్రచురణ ఆంధప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం 1994

లి! కిఉకిఉకగ!+589 ఉగో8ిక0 గడిని నిషల/404ఓ0 - గిలఉషంకనగీఆ4ఉక౪ల ౪01 = 1 రి 9ం+9గాగాంగి! 0 ఉగ౧ర౮గ/0 ౧౧౮99౧ అంగాం॥96 (౧ దాం!) : ౪00/౧ సీంం0గ నో నిగ తీగ. 194 ౧౦౧16 : 2.00 ౪010౧/ [01110౧ ౫. 80/- | నింగిం|0 5610౧ ౧౩. 50/- వం గ6 శ్ర ఖ్‌ స్ప 6౧616! 806110 ల0 గికినంతనికి! ఉగ 4ఉ0 4న 6061106: [:.?. ఉంంరం ౧౦౦ /2?. ర 2 0౧౦౧౮౦ 561610 గ6ర;/ శ్‌ 5/1 111౧౧౦16౧౦౧౮౦ 60౧౪౭౧౦ ందర ! ట్‌ధాల ఠి 0 ఎట4012 0100404 చం / రయ వళ లే శ (౯ ౧౦౧౪ ౦౦౧ 06 [౧౦౦౮₹ంగ లో సి6015104, ల 191004 ౮౧%6౫|/ చ 06 0 ఓ011006 1010 ౧96౧ నిం0110 60/69౧8 ౮౦506. 60౮౪; ౬ కగగిగిం . హగ'66 61 రీయ6 ౫6౪1 [66౮/9:. 11/6౮ఆ0000.

ముందు మాటు భారత రాజ్యాంగ నిర్మాతగా, దళిత వర్గాల నాయకుడిగా, రాజనీతి కోవిదుడుగా, న్యాయశాస్త్ర పారంగతుడుగా, ప్రజాభిమానాన్ని చూరగొన్న మనీషి డాక్టర్‌ బాభా సాహెబ్‌ అంబేద్కర్‌. కుల వ్యవస్థలో కూరుకుపోయిన వారికి డా!అంబేద్కర్‌ ఒక ఆశాజ్యోతి. ఒక వ్రైతన్య కేతనం, స్వేచ్చ, స్వాతంత్ర్యం, నమానత్వం, సౌభ్రాతృత్వాల మేలు కలయికగా ఉండే సమాజం అంబేద్కర్‌ లక్ష్యం. / మవార్‌ కులంలో జన్మించిన అంబేద్కర్‌ విద్యార్థి దశ నుండే నమాజం చేత దుర్భరమై న అవమానాలను ఎదుర్కొన్నారు. దానితో చిన్నతనంలోనే ఆయన సంఘ సంస్కరణ, పీడిత జనోద్ధరణే పరమ లక్ష్యంగా ఎన్నుకొన్నారు. ఆయన ఏ వృత్తి చేపట్టినా ఆ లక్ష్యానికి దూరం కాలేదు. ఆ లక్ష్య సాధన కోసం కార్యక్రమాలను కొనసాగించారు. ఆ క్రమంలోనే రచనలు చేయడం, ప్రసంగాలు చేయడం ద్వారా ప్రచారం చేయడం వంటి ప్రధాన మార్గాలను ఎంచుకున్నారు. బలహీన వర్గాలలో చై తన్యాన్ని రగిలించి వారికి నాయకత్వం వహించి డా! అంబ్కేదర్‌ తన రాజకీయ మహా ప్రస్థానానికి శ్రీకారం చుట్టారు. బొంబాయి రాష్ట్ర శాసన సభ సభ్యత్వం, రాజనీతి శాస్త్రంలో విశేష పరిజ్ఞానం డా! ఆంబేద్కర్‌ క ్‌ షకీ ఎంతగానో దోహదం చేశాయి. ఢా! అంబేద్కర్‌ అవార్నిశలు ప్రతి దశలోనూ దళితుల అభ్యున్నతి కోసం కృషి చేశారు. రాజ్యాంగంలో దళితుల కోసం ఏర్పాటయిన ప్రత్యేక వక్కులు, వసల కోనం నిర్విరామంగా కృషీ చేసిన విషయం లోక విదితమే. దళిత జనాభ్యున్నతి కోనం ఆయన సాగించిన అవిశ్రాంత పోరాటానికి వెన్నుదన్నుగా భారత చరిత్రం శృతి స్మృతి పురాణాది (ప్రాచీన వాజ్ఞ్మయాన్ని, అందుకు సంబంధించిన ఆధార గ్రంథాల్ని క్షుణ్ణంగా ఆకళింపు చేసుకున్నారు. తాను చేపట్టిన నువాత్తర 'సంస్కరణోద్యమాన్ని శక్తివంతంగా నడిపించారు.

డా! అంబేద్కర్‌ఏ రంగంలో కృషి చేసినా రచనా వ్యాసంగాన్ని విడనాడలేదు. రాజకీయం, అర్థిక ధార్మిక విషయాలపై అసొధారణ (ప్రతిభతో ఆయన రాసీన రచనలు, చేసిన ప్రసంగాలు అంబేద్కర్‌ జ్ఞాన సంపదకు మణీహారాలు.

అమూల్యమై న అంబేద్కర్‌ రచనలు - ప్రసంగాలను "సేకరించేందుకు 1976లో మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఒక నిపుణుల సంఘాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.

ఫలితంగా డా!అంబేద్కర్‌ (గ్రంథావళిని మహారాష్ట్ర (ప్రభుత్వం 1979లో డా! బాబాసాహెట్‌ అంబేద్కర్‌ జన్మదినాన ఆంగ్లంలో వెలువరిందే భారతావనికి అందించిది.

ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం డో అంబేద్కర్‌ శత జయంతి ఉత్సవాల సందర్భంగా ఆయన రచనలు, ప్రసంగాలు తెలుగులోకి అనువదిం చాలని నిర్ణయించింది. ఈ విషయంలొ అప్పటి రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి మాన్య శ్రీ, నేదురుమల్లి జనార్ధన రెడ్డిగారి ఆసక్తీ, ఉత్సావాం అనువాద కార్యక్రమానికి (పేరకాలయినాయి. వారు నిధులను కూడా సమకూర్చినారు.

అనంత కాలంలో ముఖ్యమంత్రి మాన్యశ్రీ కోట్ల విజయ భాస్కర రెడ్డిగారు డోఅంబేద్కర్‌ రచనల అనువాద కార్యక్రమానికి మరింత చేయూత అందించినారు. అందుకు రాష్ట్ర (ప్రభుత్వానికి ధన్యవాదాలు తెలుపుతున్నాం,

ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం ఈ అనువాద కార్యక్రమ నిర్వహణకు సారథ్య సంస్థగా తెలుగు విశ్వవిద్యాలయాన్ని నియమించింది. తెలుగు శాఖలు ఉన్న కొన్ని విశ్వ విద్యాలయాలు,ఇతర ముఖ్య నంస్థలను ఈ అనువాద కార్యక్రమంలో భాగస్వాములను చేసి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం పూర్వ ఉపాధ్యక్తులు పద్మభూషణ్‌ ఆచార్య సి.వారాయణరెడ్డిగారు ఈ ప్రణాళికకు రూపకల్పన చేశారు. వారి నేతృత్వంలో అమవాద కార్య(క్రమానికి ఆరంభం జరిగిందొ

పైన పేర్కొన్న వివిధ సంస్థలు డఅంబేద్కర్‌ రచనల అనువాద కార్యక్రమాన్ని బాద్యతాయుతంగా స్వీకరించినాయి. అంతే కాదు ఆయా సంస్థలకి చెందిన వ్యక్తులే సరపాదక బాధ్యతలు నిర్వహించినారు. వివిధ రచయితలు, పండితులు చేసిన అనువాదాలో

లా

సంపాదకులు ఎంత ప్రయత్నించినప టికీ కొంత భిన్నత, అనువాద శె లీ భేదాలు చోటు చేనుకోక తప్పలేదు. ల

డోఅంబేద్కర్‌ రచనల్లో చేసిన ప్రవంగాల్లో వాడిన పదాలకి ఆయా సందర్భాల ననుసరించి కనిపించే కొన్ని అర్జాలు నేడు వాడుకలో కనిపించడం లేదు. ఆ విధంగా డోోఅంబేద్కర్‌ ఉపయోగించిన పదాలకు వివిధ శాస్త్రాలకు నంబంధించి రకరకాల అర్ధచ్చాయలు కనిపిస్తాయి. ఆంగ పదాలకు సరిసమానమైన ఒకే పారిభాషక పదం అన్నిసందర్చాల్లో అన్వయించక పోవడం మరో ఇబ్బంది. అందుకే సందర్భాన్ని అనుసరించి అర్థం చెడకుండా తెలుగులో వివిధ పదాలను వాడడం తప్పని సరిఆయింది.

డోఅంబేద్కర్‌ రచనలు - ప్రసంగాల అనువాద కార్యక్రమానికి తగిన సలహాలు సూచనలు ఇచ్చేందుకు ఒక పరిశీలన సంఘం ఏర్పాటయింది. పాార్రమెంటు మాజీ నభ్యులు శ్రీ కోట పున్నయ్య, ప్రముఖ విద్యావేత్త డోటి.వి. నారాయణ, ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ (వ్రభుత్వ న్యాయశాఖ మాజీ కార్యదర్శి శ్రీ, జె.వీరాస్వామి సభ్యులుగా ఉన్నారు. పరిశీలనా సంఘ సభ్యులు చేసిన నూచనలననుసరించి,వారి మార్గదర్శక నూ(త్రాలను దృష్టిలో ఉంచుకొని సారథ్య నంఘంగా తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం అనువాద కార్య(కనూన్ని ముందుకు నడిపిస్తున్నది. ఈ సందర్భంగా వారికి నా ప్రత్యేక ధన్యవాదాలు తెలుపుతున్నాను.

• డా!అంబేద్కర్‌ రచనలు - ప్రసంగాలు సంపుటాలను అనువదించే బాధ్యతను తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం వెంటనే వివిధ విశ్వవిద్యాలయాలకు, కాన్ని సంస్థలకూ అప్పగించింది. ఈ నందర్భంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వ విద్యాశాఖ, సాంఘిక సంక్షేమ శాఖలు ఏర్పాటు చేసిన సమావేశాలకు హాజరయి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం రిజిస్త్రార్‌ డా! తాళ్త వెంకటరెడ్డి ప్రచురణల కార్యక్రమాన్ని క్రమబద్ధం చేశారు.

డా!ీఅంబేద్కర్‌ శత జయంతి ఉత్సవాలను పురస్కరించుకొని తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం అనువదించి, ము(ద్రింపచేసిన ఏడవ సంపుటం తిరుపతిలో 14.4.1992 నాడు అవిష్కృతమై ంది.

డా!అంబేద్కర్‌ జయంతిని పురస్కరించకొని డఅంబేద్కర్‌ పీపుల్స్‌ ఎడ్యుకేషనల్‌ (స్ట్‌ వారు అనువదించిన మొదటి సంపుటం హైదరాబాదులో 14.4.1993నాడు

డోఅంబేద్కర్‌ పీపుల్స్‌ ఎడ్యుకేషనల్‌ (స్ట్‌ వారు అనువదించిన నాల్గవ సంపుటం, డోఅంబేద్కర్‌ సార్వ(్రిక విశ్వవిద్యాలయం వారు అనువదించిన ఎనిమిదో సంపుటం, శ్రీ కృష్ణదేవరాయ విశ్వ విద్యాలయం వారు అనువదించిన తొమ్మిదో సంపుటం మరియు తెలుగు విశ్వవిద్యారియంవారు అనువదించిన పదకొండవ సంపుటం హై దరాబాదులో తేదీ 25.1.1994నాడు ఆవిష్కృతప్టు నవి.

ప్రన్తుత సంపుటం డా! అంబేద్కర్‌ (గ్రంధావళిలో మూడోది. దీని అనువాదాన్ని ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం వారు నిర్వహించినారు. ఈ (గ్రంథంలో హిందూమత తత్వం, హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ - లక్షణాలు, చిహ్నాలు, తవ్వి వెలికి తీసిన భారతదేశ చరిత్ర, సంస్కర్తలూ - భవితవ్యం, బ్రావ్మాణ మత సాహిత్యం, గృవాధర్మ సూత్రాలు, భగవద్గీత వ్యాసాలు, (బ్రావ్మాణ క్షత్రియ పోరాటాలు, హద్రులు - ప్రతి విప్లవం తదితరమైన కీలకాంశాలను ఈ (గ్రంథంలో డా! అంబేద్కర్‌ విశేషణాత్మకంగా చర్చించినారు.

ఈ మూడో సంపుటం అనువాదాన్ని ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయ తెలుగు శాఖ రచయితలకు, ఆనువాదకులకు అప్పగించింది. అనువాదాన్ని సకాలంలో అప్పగించడానికి విశేషంగా తోడ్పడిన డాపల్లికొండ ఆపదరావు, శాఖాధిపతి తెలుగు శాఖ, ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం వారికి ప్రత్యేక ధన్యవాదాలు. అనువాదకులు డోక ఠెవరపు వెంకట్రామయ్య, శ్రీ బాబివర్ధన్‌ శ్రీ విజయలక్ష్మీ పరమేశ్వరరావు, శ్రీ నిర్మలానంద, ఆచార్య జి. పార్ధసారథి, ఆచార్య లకంసాని చక్రధరరావు, శ్రీ యం.వి.రమణ, డా[గణపతిరాజు అచ్యుతరామరాజు, ఆచార్య రాచపాళెం చంద్రశేఖర రెడ్డ, శ్రీ మాటూరి అప్పారావుగ్యార్లకు ధన్యవాదాలు.

ఈ సంపుటం అనువాదం ఆంగ మూలంతో సరిచూసి, కొన్ని పేజీలు అనువదించి, (ప్రూఫ్‌లు చూసి శ్రమించిన శ్రీ.కె. శ్రీనివాస్‌గారికి ప్రత్యేక ధన్యవాదాలు.

దీక్షతో, దక్షతతో త్వరితగతిని అనువాదం చేసిన రచయితలకూ, అనువాదానికి మెరుగులు దిద్దిన సం పాదకులు డపల్లికొండ ఆపదరావు, ఆచార్య రాచపాలెం చంద్రపేరరెడ్డి శ్రీ నిర్మలానంద గొరలకు నా అభినందనలు తెలియజేస్తున్నాను.

డోఅంబేద్కర్‌ రచనల అనువాద కార్యక్రమాన్ని (ప్రోత్సహించి, ఉత్సావాంతో ముందుకు నడిపిస్తున్న సాంఘిక సంక్షేమ శాఖాధికారులకీ, ఉన్నత విద్యాశాఖాధికారులకు కృతజ్ఞతలు. ఈ (గ్రంథాన్ని సకాలంలో అందంగా ముద్రించిన డేటా న్యూస్‌ ఫీచర్స్‌, హై దరాబాద్‌వారికి కృతజ్ఞతలు. ఈ సంపుటి అందరి వృదయాలను చూరగొంటుందని విశ్వసిస్తున్నాను. ఆచార్య పేర్వారం జగన్నాధం ఉపాధ్యక్షులు, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం మరియు 12-4-1994 ప్రధాన సంపాదకులు

తొలిమాట

భారత రాజ్యాంగ ప్రధాన నిర్మాత డా॥ అంబేద్కర్‌ ఒక రాజ్యాంగవేత్త గౌ, పార్లమెంటు వ్యవహర్తగా మాత్రమే. ప్రపంచానికి పరిచితుడు కాదు అయన ఒక గొప్ప పండీతుడిగా, కార్యశీలి అయిన సంస్కర్తగా విశ్వవిఖ్యాతి గాంచాడు. దళితుల నాయకుడిగా ఆయన హిందూ సమాజంలోని దమన రీతులకు వ్యతిరేకంగా ఎన్నో పోరాటాలు చేశాడు. ఆయన తన జీవితకాలమంతా స్వాతంత్ర్యం, సమానత్వం, న్యాయం, విశ్వమానవ సౌభ్రాత్రతల మాద ఆధారపడిన ఒక కొత్త సామజిక వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయటానికే కృషి చేశాడు.

వెనుకబడిన వర్గాల సమస్యల పరిష్కారానిక ఆయన చూపిన విప్లవాత్మకమైన, మానవియమైన మార్గానికి బారతీయ సమాజం ఆయనకు ఎంతో బుణపడి ఉంది.

డా అంబేద్కర్‌ జీవితకాలమంతా శ్రమించిన వెనుకబడిన వర్గల వారి సంక్రేమం కోసం మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిబద్ధమై ఉన్నది. డా| అంబేద్కర్‌ వంటి మహాపురుషుల ఆలోచనలు, బోధనలు కొత్త తరానికి ఎప్పుడూ వెలుగును అందిస్తూనే ఉంటాయి. డా|| అంబేద్కర్‌ రచనలను పూర్తిగా ప్రచురించాలనే పిథకంలో భాగంగా ఆయన అముద్రిత రచనలను మూడు. భాగాలను వరుసగా తీసుకు వస్తున్నందుకు మా ప్రభుత్వం ఎంతో గర్వపడుతున్నది, ఆనందిస్తున్నది.

ఎస్‌.బి చవాన్‌ మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి

ముందుమాట

డో అంబేడ్కర్‌ రచనలలో ఇప్పటివరకూ ముద్రితం కాని ఈ సంపుటాలకు ముందు మాట రాయవలపిందిగా నన్ను అడగటం, వాకెంతో గౌరవాన్ని ఇచ్చినట్టుగా భావిస్తున్నాను.

భారత సమాజ తత్వశాస్త్ర కోవిదులలో డో! అంబేడ్కర్‌ అత్యుత్తమ స్టావాన్ని అలంకరిస్తారు. ఆయన రచనల ద్వారా ప్రసమృుటమయ్యే ఆయన పాండితీ (ప్రకర్ష మన సాంఘిక మతవరమై న సమస్యలకు ఒక హేతుబద్ధమై న మార్గాన్ని సూచించే కాంతిరేఖలా ఉపకరిస్తుంధి.

డో అంబేడ్కర్‌ సంప్యూర్త రచనలను నంపుటాలుగా వెలువరించే పని మహార్యాష్ట్ర ప్రభుత్వం చేపట్టింది. ఈ-వని నిమిత్తమై పునర్నిర్మితమై న సంఘం ఆయన అముద్రిత రచనలను మూడు సంపుటాలుగా వెలువరించింది. భారతీయ సామాజిక, రాజకీయ పరిణామ అధ్యయనపరులు వీటికోపం ఎంతో ఆసక్తితో ఎదురు చూస్తున్నారు.

భారతీయ నమాజంలోని తాత్విక సమస్యలనూ సొంఘిక సమన్యలనూ, చర్చింద్రిన ఈ సంపుటాలు, హేతువాద (ప్రాతిపదికపై న జాతీయ సమన్యలకు పరిష్కారాన్ని కనుగొనటానికె ఆ(య్రత పడుతున్న నవయువతంానికీ, మేధావులకూ చాలా ఆసక్తిదాయకమవుతాయి.

ఈ సంపుటాలను త్వరితగతిలో తీసుకు రావటానికి చూపిన ఆపక్తికి, అంకిత భావానికి, శద్ధకు వంపొదకవర్గాన్ని అభినందించాలి.

ఆచార్య రామ్‌ మఘ విద్యాశాఖమంత్రి, మనొరాష్ట

ప్రస్తావన

ఉక్టర్‌ బాబాసాహెబ్‌ అంబేడ్కర్‌ సార్స్‌ మెటీరియల్‌ పబ్లికేషన్‌ కమిటీ పభ్యులు మహారాష్ట ప్రభుత్వం తరపున డాక్టర్‌ అంబేడ్కర్‌ ఆము(ద్రిత రచనలు ఉన్న ఈ సంపుటిని పాఠకులకు అందించటానికి సంతోషిస్తున్నారు. ఈ సంపుటం ఎన్నో విధాల ప్రాముఖ్యత కలిగినదీ, ఆసాధారణమె వదీను. మొదటగా ఈ సంపుటంలోని అంశాలు ఇంతవరకూ తెలియనివి. ఇవి డో అంబేడ్కర్‌: అముద్రిత రచనలు. ఇవి ఇంతవరకు అడ్మిని'ప్రేటర్‌ జనరల్‌ డో! అంబేడ్కర్‌ (ఆస్తి కస్టోడియన్‌) వంరక్షణలో ఉన్నాయి. ఆయన పాఠకులు, ఆయన విధేయులె న అనుయాయులు, ఈ రచనలు చదవాలని ఎంతో ఆత్రుత పడుతున్నారు. డా! అంబేడ్కర్‌ అనుయాయులు కొంతమంది ఆ రచనలు వారి ఆధీనంలో లేకపోయినా అ రచనలను ముద్రించటానికీ తమకు అనుమతి ఇవ్వవలసీందిగా కోర్టుకు కూడా వెళ్లారు. ఆ విధరిగా ఈ రచనలు ఎంతో (ప్రాముఖ్యాన్ని వంతరించుకున్నాయి. ఒక వమయంలో వీటిని నాశనం చేసేస్తారేమో, పోగెడతారేమో ఆవి భయం కూడా వేసింది.

ఈ సంపుటం ఎందుకింత (ప్రాముఖ్యత పాందిందనటానికి రెండో కారణం ఉన్నది. డో అంబేడ్కర్‌ ఐవుముఖ (ప్రజ్ఞావంతుడిగా పేరొందాడు. తత్వచింతన పెన ఈ పుటలలో అయన చేసిన వ్యాఖ్యానం, హిందూ మతాన్ని గురించిన చారిత్రక విశేషణ, ఆయన ఆళోచనపై న కొత్త వెలుగును ప్రసరింప చేస్తాయి.

మూడో అంశం ఏమంకే హిందూ మతంపై డా! అంబేడ్కర్‌ విశ్లేషణ మేధాపరమైన కవరత్తుగా ఉద్దేశించినది కాక, స్వాతంత్ర్యం, సమానత్వం, సౌభ్రాత్రత అనే మానవ విలువలు (ప్రాతిపదికగా హిందూ నమాజాన్ని పటిష్టం చెయ్యటానికి ఉద్దేశించిన ఒక నిర్దిస్టమై న మార్గం. ఈ విశేషణ అంతిమంగా పతిత జాతుల ఉద్ధరణకు, ఆ జవావళిని (ప్రధాన జన (ప్రవాహంలోకి తీసుకు వెళ్లటానికి దారి తీస్తుంది.

ఈ రచనలను ప్రచురణ కోసం ఈ సంఘానికి అప్పగించిన విషయమై ఈ సందర్భంలో కొన్ని మాటలు చెప్పటం అదవ్రస్తుతం కాదు. డ! అంబేడ్కర్‌ తన జీవితకాలంలో చాలా పున్తకాలు ప్రచురించాడు, అంతేకాదు, చాలా వాటి గురించి పథకాలు తయారు చాడు. తవ ఆత్మకథను, మహాత్మా పూలే జీవితచరిత్రనూ, భారతసేవా చరిత్రనూ రాయాలనే ఉద్దేశాన్ని కూడా వ్యక్తం చేశాడు, కాని ఆ అంశాలపై పరిశోధన పత్రాలేమీ రాసిపెట్టిన దాఖలాలు, లేవు.

1956లో ఆయన మరణానంతరం, ఆయన అముద్రిత రచనలతోపాటు అన్ని పత్రాలను ఢిల్లీ పై కోర్టు కస్టాడియన్‌ అధీనంలొకి తీసుకున్నారు. దరిమిలా, ఈ కాగితాలను మహారాస్ట్ర ప్రభుత్వ అడ్మినిప్రేటర్‌ జనరల్‌కు ఐదిలీ చేశారు. అప్పటి నుంచీ డా! అంబేడ్కర్‌ అముద్రిత రచవరి రాతప్రతులు ఉన్న పెట్టెలు ఇంకా అనేక ఇతర పత్రాలు అడ్మివిప్ర్రేటర్‌

ప్రస్తావన పతతి

వాగపూర్‌కు చెందిన ఆడ్వాకేట్‌ శ్రీ జె.బి. బాన్బోడ్‌ (3.6. 82౧0806) నాగపూర్‌లో ఉన్న బొంబాయి పై కోర్టు ధర్మాసనంలో మహారాష్ట ప్రభుత్వం మీద ఒక దావా వేశాడు. ఆ తర్వాత దానిని బొంబాయి ప్తాకోర్టుకు బదిలీ చేశారు. అర్జీదారుడు కోరినది చాలా చిన్న కోరిక, అదేమంటే డా! అంబేడ్కర్‌ అముద్రిత రచనలు జాతీయ (ప్రాముఖ్యాన్ని సంతరించుకున్నాయి కాబట్టి వాటిని ముద్రించటానికి తన్నకైె వా అనుమతి ఇవ్వాలని లేద్దా ప్రభుత్వమైనా వాటిని 'ప్రచురించాలనీ ఆయన కోరాడు. ఈ వ్యాజ్యం బొంబాయి హైకోర్టులో చాలా సంవత్సరాలు నిలిచీపోయింది.

ఈ నంఘం ఏర్పడిన తర్వాత, 1978లో శ్రీ వి. డబ్బు. మూన్‌ ప్రత్యేక అధికారిగా నియామకం అయిన తర్వాత, డా! అంబేడ్కర్‌ అముద్రిత రచనలు సేకరించి చారిత్రక (ప్రాముఖ్యం గల ఆధారాలుగా వాటిని (ప్రచురించాలని భావించటం జరిగింది. శ్రీ మూన్‌ డా! అంబేడ్కర్‌ వారసులను, అడ్మిని(స్టేటర్‌ జనరల్‌నీ న్వయంగా కలుసుకున్నారు. తమలో నహకరించవలసీందిగా శ్రీ బాన్బోడ్‌ అడ్వొకేట్‌నీ కోరడం కూడా జరిగింది.

శ్రీమతి సవిత అంబేడ్కర్‌, శ్రీ, ప్రకాష్‌ అంబేడ్కర్‌ వారి కుటుంబ సభ్యులు, అడ్వొకేట్‌ శ్రీ బాస్స్బోడ్‌్‌ ఎంతో ఆసక్తి కనపరిచి, ముద్రణకై ప్రభుత్వ పథకంతో అంగీకరించి, డా| అంబేడ్కర్‌ రచనలు ఉన్న పెట్టెలు అన్నింటినీ (ప్రభుత్వానికి అప్పగించటానికి అంగీకరించినందుకు వారిని తప్పక అభినందించాలి. చివరకు అయిదు ఇనుప పెట్టలలో ఉన్న అంబేడ్కర్‌ రచనలు అన్నింటినీ ఈ కమిటీకి అప్పగించటానికి అడ్మినిప్రేర్‌ జనరల్‌ అంగీకరించారు. దాని (ప్రకారం ఆ పెట్టెలు అన్నింటినీ ప్రభుత్వం తరపున శ్రీ వసంతమూన్‌ 18.9.1981నాడు స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ఈ అయిదు ఇనుప పెట్టలను మంత్రాలయం (సచివాలయం)లోని విద్యాశాఖలో అధికారుల గదిలో భద్రంగా ఉంచటమైంది.

డో! అంబేడ్కర్‌కు ఛాలా నన్నిహితుడీగా ఉండటం వల్ల శ్రీ, ఎం.బి. చిచ్నిస్‌ ఆయన చేతివ్రాత బాగా గుర్తు పట్టగలడు. ఆయన ఆ నమయంలో సంపాదకవర్గ అధ్యక్షుడు. ('వ్రాతవ్రతులు అందినమీదట వాటినన్నిటినీ ఆయన ఒక పక్షం రోజులు పరిశీలించి ఏవి డో అంబేడ్కర్‌ (వ్రాతప్రతులో నిర్దారణ చేశాడు. గుర్తుపట్టటం అనే (ప్రాథమిక కార్యం అయిన మీదట, వ్రాతప్రతులు చదవటం, వ్యాఖ్యానించటం, దొరికిన వాటిలో (వ్రాతప్రతులను సరి చూసుకోవటం, పాఠకులకు ఏ రూపంలో, ఏ క్రమంలో వీటిని అందించాలనే బృవత్కార్య (క్రమం మిగిలిపోయింది.

1981లో ఈ పథకం ప్రత్యేకాధికారి శ్రీ మూన్‌ పనిలోకి దిగాడు. దేనికది చేర్చి పెట్టు కోవటం, వేరు పరచి పెట్టుకోవటం అనే పని చాలా సున్నితమై నదీ, కష్టమై నదీ, చాలా సమయం పప్టేదీ అయింది. డా! అంబేడ్కర్‌ పూర్తి చేయాలని భావించిన ఎన్నో రచనలు అనంపూర్తిగా మిగిలిపోయి, వ్రాతప్రతుల రూపంలో అక్కడ కొన్ని, ఇక్కడ కొన్నిగా, చెల్లా

(వస్తానవ వం చెదరయిపోయాయి. చెల్లాచెద్దరె న భాగాలను ఒకచోట చేర్చి ఒకదానితో ఒకటి పోల్చుకొని ఒక (క్రమపద్ధతిలో చేర్చే పని చేపట్టవలసిన అవసరం ఏర్పడింది. ఎన్నో గంటలు ఈ (వ్రాతవ్రతులవే కాకుండా ఇదివరకే డా! అంబేడ్కర్‌ రచనలుగా (ప్రసిద్ధి చెందినవాటిని చదివి, ఎంపిక చేసి, తులనాత్మక పరిశీలన చేసిన మీదట మాత్రమే ఈ ్రన్తుత ఎంపిక ప్రకారం, గ్రాతవ్రతులను ఒక క్రమంలో పెట్టటానికి శ్రీ మూన్‌కు సాధ్యమైంది.

ఈ (వ్రాతవ్రతులు ఉన్న పరిస్టీతి దృష్ట్యా ఈ పని మేధోపరంగా కష్టమై నది కావటమే కాకుండా, భౌతికంగా కూడా చాలా కష్టమయింది. ఈ వ్రాతవ్రతులన్నీ 30 ఏళ్లపాటు పెట్టలో పెట్టీ మూసి ఉంచారు. వాటిని పురుగులు తినేశాయి. దాని ఫలితంగా ఈ కాగితాల నుంచి చాలా విపరీతమై న వాసన వచ్చేది. శ్రీ మూవ్‌ ఆయన సహచరులకు కొన్ని చర్మవ్యాధులు సొకి చికిత్స చేయించుకోవలసి వచ్చింది.

"రెండు నంవత్సరాలు తీవ్రంగా పరిశ్రమించిన మీదట, ఈ పత్రాలన్నీ ముద్రించవలసిన అవసరం ఉండటంవల్లి, వాటిని ఒక క్రమపద్ధతిలో అమర్చి సమర్పించవలసిన విషయమై శ్రీ మూన్‌ 17.9.83న సంపాధదకవర్గావికి ఒక వినరణాత్మకమై న నివేదికను సమర్పించారు. (ప్రమ్తత సంపుటి దాదాపు ఈ సూచనలకు అనుగుణంగానే ఉన్నది.

చాలా శ్రమతో కూడిన ఈ పనిలో స్టెనో (గ్రాఫర్లుగా పనిచేసిన శ్రీ అనిల్‌కవాలే, శ్రీ ఎల్‌.ఆర్‌. మెహెర్‌ గుమాస్తాగా ఉన్న శ్రీ ఎస్‌.ఏ. ముంగేకర్‌లు అమూల్యమైన సహాయం అందించారు.

ప్రతిపాదించిన ఏర్పాట్లను డో బాబాసాహెబ్‌ మూల రచనల (ప్రచురణ సంపాదక మండలి 23-9-1986లో జరిగిన సమావేశంలో అంగీకరించిన తర్వాత, శ్రీ మూన్‌, వారి సీబ్బంది, ప్రచురణ పనిలోకి అంటే, ప్రూఫ్‌లు దిద్దటం, షూచిక తయారు చేయటంలాంటేి వని లోకి దిగారు.

సంపాదక మండలి పరిశీలించిన పత్రాలలో అముద్రిత రచనలు 61 వరకు ఉన్నాయి. ('రిడీల్స్‌ ఇన్‌ హిందూయిజం" శీర్షికన ఉన్న 26తో కలిపి). వీటికి అదనంగా బొంబాయిలోని పీద్దార్థ కాలేజీలో లై (బ్రేరియన్‌గా పనిచేసిన శ్రీ ఎస్‌.ఎస్‌. రగ, డా! అంబేడ్కరూరి అముద్రిత వ్యాసాలు 14 పంపించారు. క్రింద ఇచ్చిన జాబితాలో శ్రీ రే అందటేపీన వ్యాసాలను "** గుర్తుతో చూపటం జరిగింది. ఈ వ్యాసాలు అన్నీ సంపూర్ణంగా లేవు. ఈ వ్యాసాలు అన్నింటిని మూడు సంపుటాలుగా కూర్చటం జరిగింది. మూడో సంపుటం ఓ. ఫిలాసఫీ ఆఫ్‌ హిందూయిజం 2. ది హిందూ సొషల్‌ అర్హర్‌ * ఇట్స్‌ ఎసెన్షియల్‌ ప్రి 8. ది హిందూ సోషల్‌ అర్జర్‌ః ఇట్స్‌ ఎప్‌

ప్రస్తావన ర్‌. ఎన్టైంట్‌. ఇండియా ఆన్‌ ఎగ్ద్యుమేషన్‌. 6. ది ఏన్షెంట్‌ రెజిమ్‌ - ది స్టేట్‌ ఆఫ్‌ ది ఆర్యన్‌ సాపైటీ 7. ఎనంకెన్‌ ప్రీస్టవుడ్‌ 8. రిఫార్మర్స్‌ అండ్‌ దెయిర్‌ ఫేట్‌ 9% _ ది డ్వి్తైన్‌ అంజ్‌ ఫాల్‌ ఆఫ్‌ బుద్ధిజం 10. ది లిటరేచర్‌ ఆఫ్‌ (బ్రావ్మాణిజం 1 ది ట్రయింఫ్‌ ఆఫ్‌ బ్రావ్మాణిజం 12. ది మోరల్స్‌ ఆఫ్‌ ది వస్‌ - మనుస్మృతి ఆర్‌ ది గాస్పెల్‌ ఆఫ్‌ కౌంటర్‌ రివల్యూషన్‌ 13. ది ఫిలసాఫిక్‌ డీఫెన్స్‌ ఆఫ్‌ కౌంటర్‌ - రివల్యూషన్‌ ః కృష్ణా అండ్‌ హిబ్‌ గీతా 14. ఎనలిటికల్‌ నోట్స్‌ ఆఫ్‌ విరాట్‌ పర్వ ఆండ్‌ ఉద్యోగపర్వ 1ర్‌. (బ్రాహ్మాణ్స్‌ వెర్సెస్‌ గ్షతియాస్‌ 16. హద్రాస్‌ ఆండ్‌ కౌంటర్‌ రివల్యూషన్‌. 17. ది వుమన్‌ అండ్‌ కౌంటర్‌ రివల్యూషన్‌ కతి. బుద్దా ఆర్‌ కార్ల్‌మార్క్స్‌ 19. స్కీమ్స్‌ ఆఫ్‌ బుక్స్‌ వాలుగో సంపుటం రిడీల్స్‌ ఇన్‌ హిందూయిజం (మొదటిదానితో కలిపీ 27 అద్యాయాలు శ్రీ, ఎస్‌.ఎస్‌. "రగే పంపించినవి). (ఈ సంపుటిని మద్రించాలనుకున్నప్పుడు 24 రిడిల్స్‌, 8 అనుబంధాలతో కలిపి మొత్తం 32 వచా ఏయి). అయిదో సంపుటం క్ష అన్‌టచబుల్స్‌ ఆల్‌ ఛిల్రిన్‌ ఆఫ్‌ ఇండియాస్‌ నెట్లో 2. దివౌస్‌ ది హిందూస్‌ హేల్‌ బిల్‌ 3 ది రాక్‌ ఆన్‌ విచ్‌ ఇటీప్‌ బిల్డ్‌ శి వై లాలెస్‌నెస్‌ ఈజ్‌ లావులొ రీ టచబుల్స్‌ వెర్సెస్‌ అన్‌టచబుల్స్‌ ఈ హిందూయిజం అండ్‌ ది లెగసీ ఆఫ్‌ (బ్రావ్మాణిజం 7 “పేరలల్‌ కేసెస్‌ 8. _సివిలెజేషన్‌ ఆర్‌ ఫెలొనీ 9. ది ఆరిజన్‌ ఆఫ్‌ అంటచబులిటీ 10... ది కర్స్‌ ఆఫ్‌ కేస్ట్‌ 11.” మ్‌ మిలియన్స్‌ టు ్రేక్షన్స్‌ 12. ది రివోల్ట్‌ ఆఫ్‌ అన్‌టచబుల్స్‌

ా 13. హెల్డ్‌ ఎట్‌ బే 14 ఎవే ప్రమ్‌ ది హిందూస్‌ 16... ఎ వార్నింగ్‌ టు ది ఆన్‌ఎచబుల్స్‌ 16. కేష్ట్‌ అండ్‌ కన్‌వర్షవ్‌ 17 శ్రీస్టీయనై జింగ్‌ ది అన్‌టచబుల్స్‌ 18. ది కండీషన్‌ ఆఫ్‌ ది కన్వర్ట్‌ 19. ఆండర్‌ ది ప్రావిడెన్స్‌ ఆఫ్‌ మిప్టర్‌ గాంధీ 20% గాంధీ అంఢ్‌ హిబ్‌ ఫాప్ట్‌ డో అంబేడ్కర్‌ అసలు రచనల ప్రచురణల విషయంలో రేగిన అన్ని అనుమానాలను తీర్చటం కోసం వ్రాత ప్రతుల విషయంలో లేవనెత్తిన అన్ని ప్రశ్నల విషయం ఈ ఉపోద్దాతంలో (ప్రస్తావించాలనుకున్నాం. డా! అంబేడ్కర్‌ (1) రిడిల్స్‌ ఆఫ్‌ హిందూయిజం, (2) ది బుద్ధా అండ్‌ కార్ట్‌ మార్క్స్‌ (39) రివల్యూషన్‌ అంట్‌ కౌంటర్‌ రివల్యూషన్‌ అనే మూడు (గ్రంథాలను పూర్తి చేశారని సాధారణంగా డో ఆంబేడ్కర్‌ అనుయాయులు విశ్వసిస్తున్నారు. “రిడిల్స్‌ ఆఫ్‌ హందూయిజం” (వ్రాతప్రతులు వేరే ఒక ఫెలులో కట్టకట్టి ఉన్నాయి. వీటిలో డా! అంబేడ్కర్‌ చేతిలో స్వయంగా చేసీన కొట్టివేతలు, చెరిపివేతలు, మార్పులు మొదలై నవి ఉన్నాయి. అదృష్టవశాత్తు ఈ పుస్తకానికి డా! ఆంబేడ్కుర్‌ రాసిన ఉపోద్దాతం కూడా లభ్యంగా ఉన్నది. అయినప్పటికి, ఈ సంపుటం తుది ప్రతి లభ్యం కాలేదని చెప్పటానికి విచారిస్తున్నాం. ఈ పుస్తకానికి ఉపోద్ధాతంలో డో ఆంబేడ్కర్‌ పెట్టిన “€డిల్స్‌ ఇన్‌ హిందూయిజం” అనే పేరును కమిటి అంగీకరించింది. “ది బుద్దా అండ్‌ కార్ట్‌మార్క్స్‌” పుస్తకం కూడా డా! అంబేడ్కర్‌ పూర్తి చేసినట్టు చెవుతారు. కాని వ్రాతప్రతులలో ఆ పుస్తకం మాకు దొరకలేదు. ఆయితే “గౌతమ ది బుద్దా అండ్‌ కార్ట్‌మార్క్స్‌” (ఏ క్రిటిక్‌ ఆండ్‌ కంపేరిటివ్‌ ప్రడీ ఆఫ్‌ దెయిర్‌ సిస్టమ్స్‌ ఆఫ్‌ ఫిలానఫీ) అవే పేరు మీద లూక్‌ (160414) రాసీనవుస్తకం (విజయ పల్లిషింగ్‌ వాస్‌, కొలంబో - ప్రచురణ సంవత్సరం పేర్కొనలేదు) సైవు ప్రతి ఒకటి అందులో ఉన్నది. అయితే బుద్ధ ఆర్‌ కార్ట్‌ మార్క్స్‌” అనే పేరు మీద డా! అంబేడ్కర్‌ రాసీన 34 పేజీల చిన్న వ్యాసం ఒకటి దొరికింది. చానిని మూడో సంపుటిలో చేరా ౦. “రివల్యూషన్‌ అండ్‌ కౌంటర్‌ రివల్యూషన్‌ అనే ఫున్తకాన్ని కూడా డా! అంబేడ్కర్‌ పూర్తి చేశారనే వ్వూసం ఉన్నది. కమిటీ వారికి అందిన పత్రాలలో ఈ (గ్రంథానికి ఆయన తయారు చేసి ముద్రించుకున్న పథకం మాత్రం దారికింది. ఒకేసారి అనేక అధ్యాయాలు రాయటం డా అంబేడ్కర్‌ మొదలుపెట్టి ఉంటారు. పెప్టెలలో చెల్లాచెదరయిన పుటలు చాలా బొరికాయి. వాటిని ఒకచోటికి చేర టం జరిగింది. ఒక పుస్తకం రాయటానికి డాక్టర్‌ అంబేడ్కర్‌ ఎంత గొప్ప మహత్తరమై న కృష్‌ చేస్తారో పాఠకులకు తెలియజేయటానికి ఉ% అంబేడ్కర్‌ అనల్లు పున్తకం రాసే విధానం అంతా తెలియ జేయాలనే కోరిక మాకు కలిగింది. ఆయనకు తనదంటూ ఒక క్రమశిక్షణ ఉండేది. (గ్రంథ

ద్రస్తానన రచనకు ఉప(క్రమించే ముందు మొత్తం పున్తకంలో ఏమేమి ఉండాలో, ఎలా ఉండాలో తయారు చేసుకొని ఉంచుకొనేవారు. ఆయనే సిద్ధం చేసుకున్నట్టి, అటువంటి పథకాలు పంపాదకమండలికి దొరికాయి. అవి ః “ఇండియా అండ్‌ కమ్యూనిజం”, “రిడిల్స్‌ ఇన్‌ హీందూయిజం”, “కెన్‌ ఐ బి ఎ హీందూ?”ొ, “రివల్యూషన్‌ అంజ్‌ కౌంటర్‌ రివల్యూషన్‌, “వాట్‌ బ్రాహ్మిణ్స్‌ హేవ్‌ డన్‌ టు అన్‌టచబుల్స్‌”, “ఎస్సేస్‌ ఆన్‌ భగవర్గీతొ, “బుద్దా అండ్‌ కార్‌ మార్క్స్‌" మొద్గలై నవి. కాని ఇందులో కొన్ని ఆసలు మొదలు పెట్టనే లేదు. మొదలు పెట్టినవి పూర్తి చేయనూ లేదు. ఒక ఉదావారణ చెప్పటం చాలా ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది. డో అంబేడ్కర్‌ “ఇండియా అండ్‌ కమ్యూనిజం” అనే పుస్తకానికి మొత్తం వివరాలు, పథకం రూపొందించుకున్నారు. వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి ః మొదటి భాగం ఆ దిట్రీరికి బిట్స్‌ ఆఫ్‌ కమ్యూనిజం ఆధ్యాయం 1 -.... ది బర్త్‌ ప్రేస్‌ ఆఫ్‌ కమ్యూనిజం అధ్యాయం2 - కమ్యూనిజం అండ్‌ డెమోక్రసీ అధ్యాయం3 - _ కమ్యూనిజం అండ్‌ సోషల్‌ అర్హర్‌ రెండో భాగం ఆ ఇండియా ఆండ్‌ ది ప్రీ రిక్విజిట్స్‌ ఆఫ్‌ కమ్యూనిజం అధ్యాయం 4 ఆ ది హిందూ సోషల్‌ ఆర్హర్‌ ఆధ్యాయం 5 ఎ ది బేసీస్‌ ఆఫ్‌ ది హిందూ సోషల్‌ ఆర్హర్‌ అధ్యాయం6 - _ ఇంపెడిమెంట్స్‌ టు కమ్యూనిజం ఎరైజింగ్‌ ఫ్రమ్‌ది సోషల్‌ ఆర్హర్‌ మూడో భాగం -.. వాట్‌ దెన్‌ షల్‌ ఉయ్‌ డు? ఆధ్యాయం 1 -. మార్క్స్‌ అండ్‌ ది యూరోపియన్‌ సోషల్‌ ఆర్డర్‌ ఆధ్యాయం2 - మను అండ్‌ ది హిందూ సోషల్‌ ఆర్హర్‌ ఈ పథకంలో వాలుగు, ఆయిదు అధ్యాయాలను మాత్రం అంటే “ది హిందూ సోషల్‌ ఆర్హరొ, “ది బేసిస్‌ ఆఫ్‌ ది హిందూ సోషల్‌ ఆర్హరొ అనే రెండింటిని మాత్రం డ! అంబేడ్కర్‌ పూర్తి చేశారు. మూడో భాగంలో ఇంకో రెండు అంశాల గురించి రాయాలని ఆయనకు అనిపించినప్పుడు ఆ రెండు అంశాలను ఆయన స్వయంగా రాసి టైపు చేసిన పేజీలో చేర్చారు. పైపు చేసి చక్కగా కట్టిపెట్టిన ఫె లులో, “కెన్‌ ఐ బి ఎ హిందూ?” అనే శీర్షికతో ఆయన పెన్సిలుతో సంతకం చేసి పెట్టుకున్న ఒక పుట కనిపీంచింది.తర్వాత పుటలో రాసి ఉన్న విషయ [క్రమపట్టిక ఇలా ఉన్నది. ఉపోద్దాతం సీంబల్స్‌ ఆఫ్‌ హిందూయిజం మొదటి భాగం = కురిం

వ్రేస్తానవ లానే రెండో భాగం -... కల్ట్‌ - వర్షిప్‌ ఆఫ్‌ డెయిటీవ్‌

మూడోభాగం - సూపర్‌మ్యాన్‌

మూడో పుటలో అంశాల ఉప శీర్షికలు ఇలా ఉన్నాయి ః

1. పీంబల్స్‌ రిప్రజింట్‌ ది పోల్‌ ఆఫ్‌ ఎ థింగ్‌

2. _ పింబల్స్‌ ఆఫ్‌ క్రిస్టియానిటీ

త. సింబల్స్‌ ఆఫ్‌ ఇస్లామ్‌

4. సింబల్స్‌ ఆఫ్‌ బైనిబిం

5. సీంబల్స్‌ ఆఫ్‌ బుద్ధిజం

6. సింబల్స్‌ ఆఫ్‌ హిందూయిజం

7. _ వాట్‌ ఆర్‌ ది సింబల్స్‌ ఆఫ్‌ హిందూయిజం ?

మూడు

1. కేస్ట్‌

2. కల్ట్‌

*1). రామా 2 కృష్ణా తి శవ త విష్ణు 5) సర్వీస్‌ ఆఫ్‌ నూపర్‌న్యూన్‌

వై విధంగా రూపొందించిన పథకంలో “సింబల్స్‌ ఆఫ్‌ హిందూయిజం” అధ్యాయం తప్ప మిగిలినవి అపంపూర్ణంగా మిగిలిపోయాయి.

“బహూశా “రిడిల్స్‌ ఇవ్‌ హిందూయిజం” అనే సంపుటి కోసం ఉద్దేశించిన “రిడిల్స్‌ ఆఫ్‌ రామా అండ్‌ కృష్ణా అనే అధ్యాయం, సంపాదక వర్గానికి దొరికింది. మొదటి పథకంలో అనుకున్న 24రిడిల్స్‌.(విక్కుముడులు) తరచూ పథకం నిర్మాణంలో మారుతూ ఉండేవి. విషయానుక్రమణిక, అధ్యాయాలు, ఫె లు కూర్చు సాసిగేది కాదు. పుస్తకం విషయమాచికలో రాముడు కృష్ణుని మీది అధ్యాయం చోటు చేసుకోలేదు. అయినప టికీ రిడిల్స్‌ ఉన్న పంపుటిలో దీనిని మేము చేర్చుతున్నాం,

డో అంబేడ్కర్‌ రచనలలో ఇంతవరకూ ప్రచురితం కాని వాటిని సక్రమమై న రీతిలో ముద్రించి సాధారణ జనావళికీ, అసక్తిగల పండితులకూ ఆందులాటులోకి తెచ్చినవుడు, మేము అందుకై పడిన [్రమ, వెచ్చించిన కాలమూ వృధాగా పోవవే విశ్వాసం మాకు ఉన్నది.

డో అంబేడ్కర్‌ సంపూర్ణ రచనలను ముద్రించటానికి ప్రభుత్వానికి అనుమతి ఇచ్చి వందుకు శ్రీమతి సవిత అంటేడ్కుర్‌: శ్రీ ప్రకాష్‌ అంబేడ్కర్‌ గార్లకూ వారి కుటుంది

(బ్రేస్తావన

సభ్యులకూ మేము కృతజ్ఞతలు తెలియజేసుకుంటున్నాం. అడ్మినిప్రేటర్‌ జనరల్‌ డా! అంబేడ్కర్స్‌ ఎస్టేట్‌ క్వైడియనూ అయిన శ్రీవై.ఐ. దేశాయ్‌ (ప్రభుత్వానికి వ్రాతప్రతు అను అందజేసినందుకు అభినందనీయుడు. అలాగే కమిటీతో సవాకరించినందుకు అడ్యాకేట్‌ శ్రీ జె.బి. లాన్బోడ్‌ కూడా అభినందనీయుడే. ఆరోగ్యం సరిగా లేకపోయినా సమయాన్ని (శ్రమను వెచ్చించి సలహాలు ఇచ్చినందుకు కీర్తిశేషులు శ్రీ ఎం.ది. చిచ్నిస్‌గారికి కృతజ్ఞతలు తెలియజేస్తున్నాం.

(వ్రాతప్రతులు అన్నింటినీ ముద్రించటానికి నిర్ణయం తీసుకున్నందుకు మహారా(్ట ముఖ్యమంత్రి, గౌరవనీయులు, శ్రీ, శంకర్‌రావు చవాన్‌, విద్యాశాఖామంతత్రి ప్రాఫెసర్‌ రామ్‌మెఘే, విద్యాశాఖ సహాయమంత్రి కుమారి చంద్రికా కేనియాలకు కృతజ్ఞతలు తెలియజేస్తున్నాం. ఎంతో చొరవ తీనుకొని, సలహాలు అందిస్తూ కమిటీ సమన్యలను పరిష్కరించటంలో అమూల్యమైన ప్రయత్నాలు చేసిన కమిటీ ఉపాధ్యక్షులు ఎం.ఎల్‌.సి. శ్రీ ఆర్‌.ఎస్‌. గవాయ్‌కు ధన్యవాదాలు తెలియజేస్తున్నాం. మహారా(ష్ట ప్రభుత్వ విద్యాశాఖ కార్యదర్శి శ్రీ మధుసూదన్‌ కొల్పాట్‌కర్‌కు వారి అమూల్యమై న సలహాలకు ధన్యవాదాలు. విద్యాశాఖ డై రెక్టర్‌ శ్రీ ఆర్‌.ఎస్‌. జంభూలే, జాయింట్‌ డై రెక్టర్‌ శ, ఎస్‌.ఏ. దేవ్‌కర్‌, అసిస్టెంట్‌ పెక్రటరీ శ్రీ జె.చి. కుల్‌క్లి, డిప్యూటీ డై రెక్టర్‌ శ్ర, ఎం.ఎం. అవాతే, సూపరింటెండెంట్‌ శ్రీ, ఎం. మే(మ్రాం గార్లకు, (ప్రచురణ కార్యక్రమంలో అత్యంత శ్రద్ధాసక్తులు కనపరిచిన విద్యాశాఖ ఉద్యోగులందరికీ ధన్యవాదాలు.

కమిటి నభ్యులై న డా! పి.టి. బౌరాలే, శ్రీ, ఎస్‌.ఎస్‌. రెగే, డా! ది.డి. ఫాడ్కే, శ్రీ దయా పవార్‌లు ఎన్నోసార్లు సమావేశమై ఈ సంపుటం సంపాదకత్వంలో అమూల్యమై న సలహాలు అందించినందుకు ప్రత్యేకంగా పేర్కొనవలసి ఉన్నది. వారి సహాయానికి ప్రగాఢమైన అభినందనలు తెలియజేస్తున్నాం.

కమిటి నభ్యులైన శ్రీ ఎస్‌.ఎస్‌. రెగే తన వద్ద ఎన్నో ఏళ్లుగా ఉండిపోయిన డా! అంబేడ్కర్‌ 14 వ్యాసాలను మాకు దయతో అందజేశారు. ఈ మూడు సంపుటాలలో కూర్చిన విషయాలకు ఆ వ్యాసాలు వన్నె తెచ్చాయి. వారి దయకు కమిటీ సభ్యులు ఎంతో రుణపడి ఉన్నారు.

ముద్రణ పనిని ఎంతో జూగ్రత్తతోనూ, చిత్తశుద్దితోనూ నిర్వహించిన ము(ద్రణశాఖ

తై ర్రర్‌ శ్రీ జి.డి. ధోండ్‌ మేనేజర్లు శ్రీ పి.ఎస్‌. మోరే, శ్రీ పూర్కార్‌, డిప్యూటీ మేనేజర్‌ శ్రీ ఆర్‌.జె. మవాటేకర్‌, ఆవరేటర్‌ ఫిల్మ్‌ సెట్టర్‌ శ్రీ, బె. ఎప్‌. నగ్వేకర్‌ గారలు, ప్రింటింగ్‌ అండ్‌ స్టేషనరీ శాఖ సిబ్బంది అందరూ అభినందనీయులు. వంపాదకులు డాక్టర్‌ బాబాపోహెబ్‌ అంబేడ్కర్‌ పోర్స్‌ బొంబాయి, మెటీరియల్‌ పల్లికేషన్‌ కమిటీ 2 అక్టోబరు, 1987 మహారాష్ట్ర అమవాదం ః బొజ్జా తారకం

విషయసూచిక ముందునూట 7౪ తాలిమాట ౫ ప్రస్తావన వ మొదటి భాగం అధ్యాయం - 1 ః హిందూమతం తాత్వికత 2 రెండవ భాగం భారతదేశం-కమ్యూనిజానికి ముందు కావలసినవి అధ్యాయం = 2 $ హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ మూట నూత్రాలు 109 అధ్యాయం-=3౩ ః; హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ ః దాని ప్రత్యేక లక్షణాలు 13] అధ్యాయం=4 హిందూ మత చిహ్నాలు కత్త8 మూడవ భాగం ప్రాచీన భారతదేశంలో విప్టవం = ప్రతి విప్ణవం అధ్యాయం-=5 £ః తవ్వి వెలికితీసిన ప్రాచీన భారతదేశ చరిత 167 అధ్యాయం=6 $ ప్రాచీన యుగం - ఆర్యుల సమాజ స్టితిగతులు 169 అధ్యాయం=7 ; పొరోహీత్య పతనం క75 అఆధ్యాయం-8 సంస్కర్తలూవారి భవితవ్యం కే8ి5్‌ అధ్యాయం-=9 ః బౌద్ద మతక్షీణంత 1! పతనం 1! 268 అధ్యాయం = 10 బ్రావ్మాణ మత సాహిత్యం 278 అధ్యాయం - 11 బ్రావ్మాణ మత విజయం 309 అధ్యాయం-= 12 ; గృవా ధర్మ సూత్రాలు 386 అధ్యాపం = 13 భగవద్గీత గురించి వ్యాసాలు తేలికే అధ్యాయం = ]14 $ విరా, ఉద్యోగ పరా లు-వి్తేషణాంశాలు త్త అధ్యాయం- 15 బ్రాహ్మణ క్షతియ పోరాటాలు 460 అధ్యాయం - 16 $ శఖ్యూదులు - ప్రతి విష్టవం 483 అధ్యాయం-= 17 1 స్త్రీలు - వ్రతి విప్లవం 498 నాలుగో భాగం అధ్యాయం - 18 $ బుద్దుడు - కారల్‌ మార్క్స్‌ 511 అయిదో భాగం అధ్యాయం = 19 $ పుస్తకాల ప్రణాళికలు 539

మొదటి భాగం హిందూమతం -- తాత్వికత (“హిందూమతం - తాత్వికత” అనే వ్యాసం రాతప్రతి చక్కగా వైండం చేసింది మాకు లభించింది. దానికది సమగ్రమైన వ్యాసం. ఈ అధ్యాయమంతా అంబేద్కర్‌ తయారు చేసుకున్న బృహత్‌ ప్రణాళికలో ఒక భాగం. మూలప్రతి పుల్‌ష్కేప్‌లో 169 పేజీల టైప్‌చేసిన వ్యాసం - సంపాదకులు)

డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు యం లారా అధ్యాయం--1 క్రి అజా హిందూవుతం-తాత్వకత

హిందూమత తాత్వికత ఏమిటి? దాని తార్కిక క్రనుంలో వుట్టే ఓ ముఖ్యమైన ప్రక్ష ఇది. దాని తార్కిక క్రమాన్ని అలా వుంచినాా మున పరిగణనలోనుంచి తొలగించటానికి వీలు లేనంతటి ముఖ్యమైన విషయం ఇది. ఇది తెలియకుండా హిందూమత లక్ష్యాలు, ఆదర్శాలు అర్హం చేసుకోవటం ఎవరికీ సాధ్యం కాదు. ఖ

ఈ విధమైన పరిశీలన-ముందుగా అందుకు సంబంధించిన నిర్దిష్టమైన కొన్ని పరిభా షల నిర్వచనాలు; విషయానికి సంబంధించిన నేసథ్యం తెలియకుండా చేయలేమనేది స్పష్టంగా గ్రహించనలసిన అంశం.

మొట్టమొదట ఆసలు ఈ ప్రతిపాదిత శీర్షికవల్ల మువకు అర్ధమవుతున్నదేమిటి? హిందూ మత తాత్వికత ఆనే ఈ శీర్షిక మత తాల్వికతి అనే దానితో పోల్చి చూస్తే సమానమైన స్వభావం కలిగినటువంటిదేనా? ఈ విషయంలో అవుననో కాదనో ఖచ్చితంగా విలబడాలవి నాకుంది. కొనీ వాస్తవావికి అది నాకు సాధ్యం కాలేదు! నేను ఈ అంశం మీద ఎంతో విషయాన్ని చదివాను-అయివా నుతతాల్వికత అంటే ఏమిటో ప్తష్టమైన భావన ఒకటి ఇంకా ఏరడలేదని

జ్ర వేను అంగీకరిస్తున్నాను. బహుశా. ఇది రెండు వాస్తవాల నల్ల కావచ్చు. మొదటిది-మతం అనేది ఖచ్చితంగా నిర్ధారితమైతే-ఇక తత్వం అనే దాంట్లో చేర్చవలసినదేమీ మిగలదు. రెండ వది-తత్వం, మతం విరుద్ధమైనవిగా భావిస్తున్నారు కొందరు. వాస్తవంగా తత్వవేత్త, వేదాంతి, వ్యతిరేకులు కారనీ వారికి సంబంధించిన ఈ కథ వల్ల తెలుస్తోంది. ఒకప్పడు ఒక తత్వవేత్త, వేదాంతి వివాదంలో పడ్డారు “చీకటి గదిలో ఆక్కడ లేవి వల్ల పిల్లి కోసం వెతుకులాడే య అంధుని వంటివాడు తాత్వకుడు” అని వేదాంతి ఆరోపించాడు. దానిక్సనూధానంగా *రీకటి గదిలో అక్కడలేని నల్లపిల్లికోసం వెతుకులాడటమే కాకుండా, నేను చూచాను అని ప్రకటించే అంధువి వంటివాడు వేదాంత అన్నాడం తాత్వికుడు. డాని వాస్తవ నిర్వచన క్షేత్ర పరిధిననుస చ్చై--, రించి నో ప్రదిన్థతకు బ్ర వ్తటటువంటి మతతత్వం అవే శీర్షికను స్వీకరించటానికి మైన అభిప్రాయం నేను ప్రొఫెసర్‌ సింగిల్‌-

పరిశీలనలో చూశాము.2. న గ్రా ఫసర్‌ ప్రింగిల్‌-పాటిజన్‌

ఆదేమిటంటే?

త్‌మ్‌త్రత్ర ్ల

త్వం అంటే ఏమిటో-మవం సాధారణంగా భావించే అర్జాన్ని గురించి నాలుగు

హిందూముతం-తాల్వికత 2 - న ప ప క మాటలు ముందుగా చెన్పకోవటం ఉపయోగకరమే! తత్వం అనేది విషయాలకు సంబంధించిన సమగ్రమయిన దృష్టిగా చాలా కాలం క్రితమే ప్లేటో వివరించాడు. ఖచ్చితంగా చెప్పాలంటే విషయాలను పమష్టిగా చూడటానికి ఇది. ఒక ప్రయత్నం. పమస్త ప్రాపంచిక లక్షణాల్లి దృష్టిలో పెట్టుకుని-ఒక విషయంలోని అనేక భాగాలు ఒకదావితో మరొకటి ఏవిధంగా పరస్పరం సంబంధం కలిగి ఉన్నాయో ఆవగాహన చేసుకోవటం. ఈ విధంగా నూత్రమే నునం ఆయా అంశాల మధ్య ఒక సనున్వయ దృష్టిని సాధించుకోగలం. అంతేకాదు ప్రపంచ విధానం, ప్రపంచ నేపథ్యం, స్వభావానికి సంబంధించి అంతిమ విర్ణయాలు చేయటావికి ఏదేని ప్రత్యేక శ్రేణిలోవి వాస్తవాల ప్రాముఖ్యాన్ని సరిగా అంచవా వేయగలం. దీనినిబట్టి మతతత్వమైనా, కళాతత్వమైనా, వ్యాయ(శాస్త్ర) తత్వమైనా-మొత్తం మీద అమభవానికి సంబంధించిన ఏ ప్రత్యేకమైన శాఖ యొక్క తత్వమైనా-మనిషి మీద, అతను జీవించిన ప్రపంచం మీద ఆ అనుభవం ప్రసరింపచేసే ప్రభావాన్ని విశ్తేషణాత్మకంగానూ, వివరణాత్మకంగానూ ప్రదర్శించటమునేది స్పష్టం. ఇంకా ఎప్పెడైతే మనం కేంద్రీకరించిన వాస్తవాలు విశ్వజనీనాలవుతాయో, వాటి స్వభావం దృష్ట్యా గుర్తించదగినవి అవుతాయో, మతం తాలూకు, చరిత్ర మూలంగా బహీరంగపరచబడినవేవో, మనిషి మత సంబంధమైన అనుభవాల తత్వం-మన సామాన్య తాత్విక నిర్ణయాలపై నిర్థారితమైన ప్రభావాన్ని చూపినవే తప్ప మరేమీ కాదు. నిజావికి చాలామంది రచయితలు ఈ ప్రత్యేకమైన చర్చను చాలా సామాన్యమైన అంశంలో బలవంతంగా కలిపేశారు. మతతాత్వికత వ్యవహరించవలసి వచ్చే వాస్తవాలు మతచరిత్ర (ఆ నూటకు సర్వసమ గ్రమైవ అర్ధంలోనే) ముంచే పరఫరా అవుతాయి. *టీలే పేర్కొన్నట్లు “ప్రపంచంలోని వాగరక్క అవాగరక సమాజాల్లోని-మతాలన్షీ అవి వేడు ఉన్నా లేకున్నా-ఏ విధంగా చూచినప్పటికీ అవన్నీ ఒకానొక మానసిక లేక చారిత్రక ప్రవృత్తుల భిన్మరూపాలు అనేది ప్రత్యక్ష వాస్తవం. ఈ వాస్త వాలే మతతాత్వికతకు సంబంధించిన సమాచార సంపుటి. వాటంతట అని తత్వాన్ని లేక “టీలో ఉపయోగించిన మతం తాలూకు “శాస్త్రాన్ని” నిరూపించలేదు. ఇప్పడంన్న మతాలన్షింటి గురించి చాలా సూక్ష్మంగా విచారించినట్టయితే-వాటి సిద్ధాంతాలు, ఇతిహాసాలు, ఆచారాలు, అవి రూపొందించే అనుష్టాన పద్ధతులు, వాటిననుసరించి వున్న విషయాల విర్వహణం, ఆయా మతాల పుట్టుక, వికాసం, శిధిలాల ఆనవాళ్ళు మొదలైనవన్హీ నేను వివిధ మతశాస్త్ర గ్రంథాల మంచి సేకరించినవే! చారిత్రక లిథిత ప్రమాణాలు ఎంత పమగ్రమైనవైవప్పటికీ- అవి సరిపోయేటంరటిని నూత్రం కాదు. శుద్ధ చరిత్ర తత్వశాస్తుం కాదు. మతతత్వాన్లి సమగ్రంగా సాధించాలంటే-లభిస్తున్న ప్రత్యక్ష ప్రమాణాల నుంచి మనం నూనవ స్వభావంలోనే మౌలికంగా గుర్తించగలిగివ కొన్ని సానూన్య సూత్రాల్చి కనుక్కోగలగాలి. ఆ సూత్రాలతో కింది స్థాయి నుండి ఉన్నత స్థాయికి-ఆపైన సమగ్ర స్టాయికి వికసించిన దశలలోని పరిణామాల జడల్ని పట్టవచ్చు. అంతేకాదు మానవ వాగరికరలలటో ఇతర ప్రధానమైన అంశాలతో వాటికున్న గాఢమైన పంబంధాన్షి గుర్తించవచ్చు” ఇదే గనుక నుతం తత్వమైతే-నముతం తాలూకు అనేక ప్రత్యక్ష అంశాల్డుండి ఒక సామావ్య సూత్రాష్టి కముక్కునే అదనవు లక్ష్యంతో కూడిన ఛులనాత్మక నుతం (కంపారిటిన్‌ రెలిజియన్‌)

శ డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-వ్రసంగాలు అనే ప్రత్యక శాఖకున్న భిన్నమైన (వేరొక) పేరుగా కేవలం ఇది నాకు కన్తిస్తున్సది. ఆటువంటి పరిశీలన పరిధి విలున ఏమైనప్పటికీ ప్రొఫెసర్‌ ద్రింగల్‌-పాటిజన్‌ మరం తాలూకు తత్వం అనేదాన్ని ఏ అర్థంలో, ఏ ఉద్దేశ్యంలో వాడాడో దానికి విరుద్ధమైన అర్ధం, ఉద్దేశంలోనే నేను వాడురున్నాను. నేను తత్వం ఆనే పదాన్ని దానికున్న రెండు రకాలైన అర్జాల్లో ఉపయోగిస్తున్నాను. పోక్రటీప్‌ (ప్రతిపాదించిన) తత్వం, ప్లేటో (ఫ్రలిపాదించిను తర్వం అని ప్రజలన్ష్నపుడు-ఆ క్కడ తర్వమనే పదానికి ఉపదేశమవే అర్ధం. ఇక రెండో అర్థంలో- తత్వమంటే-విషయాల మీద, సంఘటనల మీద విర్ణయాలను-తీర్దులను ప్రకటించేటప్తడు ఉపయోగించే విమర్శనాత్మక హేతువు. ఈ రెండవ అర్ధం వునాది మీద ఆధారవడి నుతం తాలూకు తర్వం అంటే నా ఉద్దేశంలో అది కేనలం వర్ణనాత్మకమైన శాస్త్రం కాదు. నేను దాన్టి ఆటు వర్ణనాత్మకంగామ, ఇటు ప్రమాణాత్మక శాస్తుంగాను రెండం విధాలుగా గుర్తిస్తున్నాను. మతానికీ పంబంధించిన బోధనలు గురించి ప్రస్తావించేటప్తడు-నుతం తాలూకు తత్వం అనేది-వర్ణవాత్మక శాస్త్రమే, ఆ ఉపదేశాల (బోధవల) మీద నిరయాత్మకమైన తీర్దులను చేపేటప్పడు అది (ఉపయోగిం చుకునేే. అనుసంధావించుకునే వినర్శనార్మక హేతువుల కారణంగా అది ప్రమాణాత్మక శాస్తం ఆనబడురోంది. దీనివల్ల హిందూ మతతత్వం అనే దాని పరిశీలనలో నేను దేవికి ప్రాధాన్యతవిస్తానో స్పష్టమవుతోంది కదా! ప్తన్టంగా చెప్పాలంటే నేము-హిందూ నుతాన్షి-లది జీవిత మార్గంలో ఎంతవరకూ విలువైందో-నిర్దారించటానికీ విచారణలో పెడుతున్నాను. ఇక్కడ ఒక అంశానికి సంబంధించిన విషయం తేటతెల్లమైంది. ఇంకా విశదం కావలసిన భాగం చురొకటి ఉంది. ఆది సంబంధిత వాస్తవాల విర్తారణను, వేము ఉపయోగించబోయే పారిభాషిక పదాలను విర్వచనాలను కలిగి ఉంటుంది. ౭ మతం తాలూకు తత్వవు పరిశీలన అనేది మూడు దృక్కోణాల విర్ణారణలతో కూడి నటువంటిదని నాకు తోస్తోంది. నేను వీటివి ప్రత్యేకించి దృక్కోణాలు అవి ఎందుకంటున్నానంటే పిద్ధమైన వస్తున్సలో నిక్షిస్తమైన అజ్ఞాత పరిణామాలతో పోలి ఉండటం వలనే మతం యొక్క తత్వానికి సంబంధించిన నిర్ధారణ విజయవంతం కావాలంటే ఈ దృక్కోణాలను నిర్వచించి విర్ధారించుకోనలపిన అవసరం ఎవరికైనా ఉంది. వరకలవ ప ఫో మతం మొదటిది. అందునలన నుతంతో ఇతర అంశాల త్త వాదోపవాదాలను వివారించుకోటావికి ఆసలు మతం అంటే క చేసుకున్నదేమిటో ముందుగా ఎవరైనా విర్వచించుకోవలసిన అవసరం ఉంది. మతం షూ ప్రవ విర్వచనం ఒకటి స్టప్టంగా ఇంతవరకు లేదు. కాబట్టి మత కో వ్యవహరించే ఆవకాశం తు ఎషయమే. ఈ వమవ్య మీద విశాలమైన ప్రాతిపది వా అంతట మూ న న = అందువల్ల నుతానికి సంబంధించిన చర్చలో, ఆ మాటను ఒకానొక సంతృప్తికరమైన అర్థంలో వ్రయోగిస్తున్నాను.

హిందూమతం-తాల్వికత' ర్‌

స సస న ఆ

నేము వేదాంతం అనే అర్ధంలో మతం అనే నదాన్ని వాడుతున్నాను. ఇది బహుళా నిర్వచన పరిధిలో సమర్ధమైనది కాకపోవచ్చు. ఎందుకంటే వేదాంతం అనేక రకాలుగా ఉన్ల టువంటిది. వాటిల్లో నేను. దేన్లి విర్దేశిస్తున్నానో ఆది ప్రత్యేకించి చెబుతున్నాను. చారిత్రకంగా చూస్తే ప్రాచీన కాలం నుంచీ రెండు రకాలైన వేదాంత దృక్షధాలు ఉన్నాయి. అవి పౌరాణిక వేదాంతం, సాంఘిక (01711) వేదాంతం అనేవి. వీటిని వేర్పరచిన గ్రీకులు ఈ రెండింటికి వేర్వేరు. విషయాలను కేటాయించారు. పౌరాణిక వేదాంతమంటే వాళ్ళ దృష్టిలో-దేవుళ్ళకు సంబంధించిన గాధలు, వారి ప్రవర్తనలు, లేక ప్రస్తుత కాల్పనిక సాహిత్యంలో ఆ విషయాలు ప్రసక్తమైన అంశాలు. సాంఘిక వేదాంతమంటే (వాళ్ళ దృష్టిలో) వివిధ దేశీయాలైన విందులు, ఉపదేశాలు వీటికి పంబంధించిన సంపూర్ణజ్ఞానం, ఇంకా కర్మకాండలకు సంబంధించిన సము చితమైన నిషయాలు అని అర్ధం, వేదాంతమనే పదానికున్న ఈ రెండం రకాలైన అర్థాల్లో ఏ అర్ధంలోనూ నేమ దాన్షి వాడటం లేదు. నా ఉద్దేశంలో వేదాంతనుంటే సహజ వేదాంతళాస్త్రుమనే ౧4కు గాతాంపండం3ి సహజ సిద్ధాంతంలో ఒక భాగమైన దేవుడు, ఆ దేవుడికి సంబంధించిన సిద్ధాంతం అనే అర్ధంలో ఈ పదాన్ని వాడుతున్నాను. సాంప్రదాయకంగా అర్ధం చేసుకున్నంత మేరకు సహజ వేదాంతం మూడు పసిద్దాంతాల్ని ప్రతిసాదిస్తోంది. అవి గ్ర దేవుడున్నాడు. అతడు మనం దేన్నైతే విశ్వం లేక ప్రకృతి అని పిలుస్తున్నామో దానికి కర్త. (2) అతడం ఈ ప్రకృతి ఏర్పడటానీకే కారణమైన సమస్త సంఘటనలను నియంత్రిస్తూ వాటి మీద అధికారం కలిగినవాడు. (3) భగవంతుడు తన సార్వభౌమాధికార సంబంధమైన వైతిక శాసవాలతో మానవ జాతి మీద అధికారం చెలాయిస్తాడం.

ఇదేకాక “బహిర్గత వేదాంతం” (౫4౨ ౮౦౬060 అనే పేరుగల నురొక వేదాంతశాస్త్రుం కూడా ఉన్నదని నాకు తెలుసు. ఇది దైవిక వాస్తవాన్ని ఆప్రయర్హంగా నెల్లడిచేస్తూ సహజ వేదాంత శాస్త్రం కంటే ప్రత్యేకత కలిగిఉంది. కావీ ఈ ప్రత్యేకత-ప్రత్యేకంగా గుర్తించద గిందికాదు. ఆది సహజ వేదాంత శాస్తుం ప్రతిపాదించిన ఫలితాన్హి ఏవిధమైన మార్లు లేకుండా యధాతధంగా ఆమోదించి ప్వీకరించడం కావచ్చు. లేక ఏరకమైన ఆసరాలేని మానవ ప్రయత్నం సాధించుకున్న అదనపు జ్ఞానాని కేవలం ఆ సహజ వేదాంతశాస్తానికి జోడించడం కావచ్చు లేక ఇది *వాప్తవ ప్రకటనం యొక్క వెలుగులో (జ్ఞానంలో) సహజ వేదాంతానికీ సంబంధించిన అన్ని వాస్తవాలు విశాలమైన, గంభీరమైన అర్ధంతో సహజ వేదాంతంగా రూపాంతరం చెందటం కావచ్చు” అని పేర్కొనడం జరిగింది. అసలైన సహజ వేదాంతళాస్తుం, సిసలైన బహిర్గత వేదాంతశాస్త్రం అనేవి పరస్తరం వ్యతిరేకాలుగా నిలుస్తున్నా- ఆ ఆసలు సిసలతా నిర్ధారణ సాధ్యం కానివి కాబట్టి సురక్షితంగా వాటి వ్యతిరేకతను మినహాయించవచ్చు.

1. భగవంతుని అస్తిత్వం 2. విశ్వంమీద భగనంతుని ఆధిసత్యం 3. మానవాళిమీద భగవంతుని వైతికళాసవాధిసర్యం ఆనే మూడు పిద్దాంతాలను (వాదాలను) పరిగణనలోనికి తీసుకొని నేను నుతం అనేదానిని- మానవులు వైతిక క్రమంలో జీవించే సాంఘిక వ్యవస్థ లక్ష్యంగా కలిగినటువంటి దైవిక ఆధిపత్యం తాలూకు ఆదర్శవంతమైన ప్రణాళికమ ప్రతిసాదిం

6 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు

చేటటువంటిదని నేను. భావిస్తున్నాను. నుతం అనేదాన్ని నేను అర్ధం చేసుకున విధానం ఇది. ఈ చర్చలో మతం ఆనే పదాన్ని నేను ఈ ఆర్ధంలోనే వాడుతున్నాను.

మతం ఆనే దావికీ పంబంధించిన ఆదర్శ ప్రణాళికను స్వీకరించేది-రెండవద్భక్కోణం. ఏ సంఘానికి సంబంధించిన నుతంలోవైనా విర్ధారితమైన, స్థిరమైన, ప్రబలమైన అంశాలన్నీ నిరూపించటం, అనవసరమైన లక్షణాలనుంచి అవసర లక్షణాలను వేరుచేయడం అనేది ఎంతో కష్పమైన విషయం. పంభావ్యమైన సమస్త అంశాల్నిబట్టి ఆవిధమైన శ్లీష్షళకు కారణం ప్రొఫెసర్‌ రాబర్ట్‌సన్‌ స్మిత్‌ చెప్పినట్లుగా ఇదిర్‌ *లవేక్ష శతాబ్దాల కాలగమనంలో మతం తాలూకు సాంప్ర దాయకమైన వాడుకలు క్రమబద్ధంగా వికపించాయి. ఈ వికాసం మూనవుల ఆలోచనలకు, అలవాట్లకు. ప్రతిబింబమైన నారి మూనపిక్క వైతిక అభివృద్ధిరూపమైన వివిధ దశల ప్రత్యేక లక్షణం. దేనతల _ లక్షణాలకు సంబంధించిన ఏ భానన అయినా బహుశా- సంస్కృతి లోని ప్రతిదశలోనూ శుద్ధ అనాగరికమైన దానినుండి అభివృద్ధి చెందునటువంటి ప్రాచీనుల పరంపరలనుండి ఏవైతే పారంపర్యంగా, తదనంతరం మూర్త్యారాధవాన్షి గ్రహిస్తుందో- అది అన్ని ఆంశాలతోకూడిన వివిధ జటిలమైన కర్మకాండలకు, ఆచారన్యవహారాలకు సంబంధించిన సమస్త భాగాల్ని భరించగలిగి ఉంటుంది. భూమి ఉపరితలం ఏవిధంగా అయితే ఒక పారమీద మరొకపార లేదా కొత్త పాత పొరలు పక్కపక్కన పంరక్షితాలనటం వలన భూమి చరిత్ర ఏర్పడిందో- అదేవిధంగా మత సంస్థలలో విలీనమైనటువంటినైన వవజాతి మత సంబంధమైన

ఆలోచన కూడా వివిధ పారలతో కూడిన చరిత్ర కలిగివటువంటిదే!

భారతదేశంలో కూడా ఇదే జరిగింది. భారతదేశంలో మతం అభివృద్ధి చెందిన క్రమం సరించి చెబుతూ. మూక్ట్‌ముల్లర్‌ అన్హమాటలివి;

“ఆతి నిరాడంబరమైన శ్రైశవ ప్రార్ధనల గశల మంచి, అత్యంత ఉన్నతమయిన అధి భౌరిక వైరాగ్య దశకీ-మతం క్రమంగా ఎదిగిన వైనాన్లి మనం చూడవచ్చు. అధిక సంఖ్యా కమైన వేద బుక్కుల్లో. మనం శైశవదశను గుర్తించవచ్చు. బ్రాహ్మణాలలోను-వాటి యజ్ఞ సంబంధమైన, కుటుంబ సంబంధమైన వైతిక సంబంధమైన అముశాసనాలలోనూ-తీరికలేవ్‌ మనిషి లక్షణాన్షీ; ఉపనిషత్తులలో వైదికనుత వృద్ధాప్యాన్ని (పరిపక్వతను) చూడవచ్చు” భారతీయ మేధను చారితక అభినృద్ధిక్రమంలో మనం అర్ధం చేసుకుంటే- పరిసక్వతచెందిన బ్రాహ్మణాల కాలానికీ చేరుకున్న వెంటనే భారతీయుల శుద్ధశైశవిక ప్రార్ధవల్ని తోసివేశారని తెలుస్తుంది. అంతేకాదు, ఎప్పడైతే బలుల నిరర్ధకత; ప్రాచీన దేవతల వాస్తవ స్వభావం తెలిసివచ్చిందో “వాటి స్థానంలో మరింత ఉన్నతమైన ఉపనిషత్తుల నుళం చొచ్చుకునచ్చింది. కాగా పై మూడం వరి యవన నరించివ భావనలు భారతజాతి బాల్యం, యౌవన వృద్ధాప్య దశకు మూడింటికి శ్చ సరన టీ మ్‌ దశలూ ప్రతివ్యక్తి తాలూకు జీవత దశలు రార్మక ప్పృతల వలు ప్రమదం జరిగింది. కేవలం ఇందుమూలంగానే పవిత్ర

భావనలలోవి వివిధ దశలను వమోదు చేయడమే క్షాక్త పరస్పర

హిందూమళం-తాత్వికత ఠా న రప న వ్యతిరేకమైన సిద్ధాంతాలతో విండి వున్నాయని మనం చెప్పగలుగుతువ్నాంగ నిశ్చిత (051/౫) మరాల విషయంలో ఈ క్లిష్ష= ఆంత గొప్పదేమీ కాదు. నిశ్చిత మతాల ప్రధాన లక్షణదేమిటంటే- అవి ప్రతి తరంలోనూ తము ప్రభావాన్ని నిశ్శబ్దంగా ప్రస రింపచేసిన అచేతన శక్తుల క్రియాఫలితమైన వురారన ముతాల్లాగా అభివృద్ధి చెందినటువంటివి కావు. దైన వాక్కు ప్రతినిధులుగా నువో మత ప్రారంభకులు చేసిన బోధనలలో ఈ నిశ్చిత మతాలు మూలాన్ని వెదుక్కుంటాయి. గుర్తిస్తాయి. పచేరనాగత వ్మృతిలో వున్న సూత్రాల ఫలితంగా ఏర్పడినటువంటివి కాబట్టి నిశ్చిత మతాల తత్వాన్ని కనుక్కోవడం తేలిక, వివరించడం కూడా సులభం. జూడాయిజమ్‌, క్రైస్తవం, ఇస్లాంల లాగానే హిందూమతం కూడా ప్రధానంగా విశ్చితమతం. దీవి దైవిక ఆధిపర్య ప్రణాలిక గురించి వెరికే ఆవపరం ఎవరికీ లేదు. ఇది అలిభిత రాజ్యాంగం వంటిది కాదు. హిందూమత దైవిక ఆధివత్యప్రణాళిక ఆంతా ఒక ' లిఖిత రాజ్యాంగం (గ్రంథంలో)గా రూపొందింది. ఎవరైనా దావిగురించి తెలుసుకోవాలంటే అది “మమనస్మృతి"గా మనచేత పిలవబడే వవిత్రగ్రంథంలో స్పష్టమైన రూవంలో కన్లిస్తుంది, ఈ చునుస్కృతి హిందువుల ముత, ఆచారవ్యనహారాలను, సాంఘిక జీవిత నియమాలను నూక్ష్మాతి సూక్ష్మంగా వివరించే పవిత్ర స్మృతి గ్రంథం. హిందూ మతతల్వాన్ని గర్భీకరించుకున్న ఈ గ్రంథం, క్రైస్తవులకు బైబిల్‌ ఎలాంటిదో- హిందువులకు అలాంటిది. మతం మూడోకోణం- ఏ మతాన్ని అయితే తీసుకున్నామోకి ఈ నుతం తాలూకు దైవిక ఆధిపత్యంయొక్క ఆదర్శనంతమైన ప్రణాళిక విలువని నిర్ణయించడానికి దాని గీటురాయిమీద పెట్టడం. మతాన్లి ఆలాంటి పరీక్షకు గురిచేయవలసిందే! అయితే ఎలాంటి గీటురాయిరో డాని పరీక్షించాలి? అదిగవక తేలితే అప్పడది (మత) ఆదర్శాన్ని నిర్వచించేదవుతుంది. మరతార్విక్ష తకున్న మూడు కోణాల్లో ఈ మూడో కోణాన్షి నిర్ణయించడం, నిర్వచించడం అనేది ఎంతో కష్టంరో కూడిన పని, మతతాల్వికత మీద ఎంతో విషయం రాసివున్నప్పటికీ దురద్భష్టవశాత్తు ఈ ప్రశ్షవేయ టంగావ్కి దానిమీద ఆలోచించడంగాని జరగలేదు. ఈ పనుస్యతో వ్యవహరించగల సంతృప్తికర విధానం కనుక్కోనటం జరగలేదు. అందుకే ఈ విషయాన్ని నిర్ణయించటంలో ఎవరి మార్గానికి వారివి _వదిలివేయనలసిందే! అసలు ఏ ఉద్యనుం తాలూకు లేక సంస్థ తాలూకు తత్వం తెలుసుకోవాలని ఎవరు అనుకున్నా వారు ఆ ఉద్యమం లేక ఆ సంస్థలో సంభవించిన విప్లవాన్ని ముందుగా తెలుసుకోవటం మంచిదని ఈ విషయంలో వాకుగా నేను అనుకుంటున్నాను. విష్ణవం ఎవేది తత్వానికి తల్లిలాంటిది, తల్లిలాంటిది కాకపోతే కనీసం వెలుగునిచ్చే దీనం వంటిది. మతం కూడా ఈ సూత్రానికి అరీతం ఏమీకాదు. అందునల్ల నుతం తాలూకు తర్వాన్ని విర్ణయించే గీటురాయిని ఎంచుకునే ఉత్తమ మార్గాన్ని విశ్చయించుకోవటానికి ఆ మతంలో సంభవించిన విప్ణనాల్ని ఆధ్యయనం చేయటం. స్పష్టమైన పద్ధతి అని వాకు అనిపిస్తోంది. నేము చెప్పి చేయబోయే వద్దతి ఇదే.

గ డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు క చరిత్రతో పరిచయం ఉన్ల విద్యార్థులంతా ఒక మత నిష్ణనంతో పరిచయం ఉన్షవారే! ఆ వినవం మతస్థితికీ దొవి అధికార విస్తృతికీ సంబంధించివటువంటిది. మతం-మావవ జ్ఞావానీకి. సంబంధంచిన సమస్త క్షేత్రాల్ని ఆక్రమించి; (తిరుగు లేవిదిగా చెలామణి అయిన కాలం. ఒకటుంది). అది. ఖగోళ శాస్తాన్షి తనలో కలిపేసుకుని విశ్వావికి సంబంధించిన ఒక పిద్ధాంతాన్ని ప్రబోధించింది. దాని ప్రకారం విశ్వం నుధ్య భాగంలో భూమి నిలకడగా ఉండగా, సూర్యుడు, చంద్రుడు, (గ్రహాలు, విర్షిష్ణ నక్షత్రాల సముదాయం అన్షీ కూడా వాటివాటి కక్ష్యలలో భూమి చుట్టూ తిరుగుత్తున్నాయని చెప్పింది. అది జీవశాస్తాన్హి భూవిజ్ఞాన శాస్త్రాన్ని (కూడా తనలో కలువుకుని-ఈ భూమి మీద జీవుల సృష్టి హఠాత్తుగా ఒక్కసారే జరిగిందని; సృష్టి జరిగినప్పటి మంచీ, ఆతరువాత కూడా అది అదువులోనే ఉన్లదవీ, అది దివ్య శరీరాలను (1+ల్యూ/ కంటం), అన్లి రకాల జంతువుల్ని, వృక్షాల్డి కలిగి ఉందవీ ప్తష్షంగా ప్రతిపాదించింది. ఇంకా వైద్యశాస్తం కూడా తన పరిధిలోనిదేనని నుతం వాదించింది. దాని ప్రకారం వ్యాధి అవేది తస్త్పచేసిన దానికి శిక్షగా భగవంతుని పరీక్ష కావచ్చు లేకుంటే దయ్యాల (పైతాను) నయినా కానచ్చు. ఆ వ్యాధిని సాధువుల (బుషుల) జోక్యంతో వారిని ప్రత్యక్షంగా కలవటం ద్వారాగాని, వారి (ఆయా సాధువుల) పవిత్ర స్మారక అవశేషాలను దర్శించటం ద్వారాగానీ, ప్రార్ధనల ద్వారాగానీ, తీర్థయాత్రల వలవగానీ, (దయ్యాల వలన వ్యాధి కలిగినన్సడం) ఆసహ్యం కలిగించే అ దయ్యాల్ని (ఆ వ్యాధిగ్రస్తువిలో కనపడకుండా దాక్కున్నటు నంటివి) వదలగొట్టటావికి చదివే మంత్రాల వల్లగానీ నయం చేయనచ్చు. అంతేకాదు (జంతు) శరీర ధర్మశాస్తుం, మనస్తత్వశాస్తాలు కూడా తన పరిధిలోవినేనని-శరీరం ఆత్మ అనేవి రెండూ వేర్వేరు పదార్జాలనీ మతం వాదించింది. ఇంతటి. విశాలమైన మత సామ్రాజ్యం దశలు దశలుగా క్రమేసి వాశనం అయింది. కోసర్డ్మికస్‌ సిద్ధాంత విప్లవం ఖగోళ శాస్త్రానికి-యతాధిపత్యం నుంచి స్వేచ్చను ప్రస్తావించింది. డార్విన్‌ సిద్ధాంత విప్లవం జీవశాస్తావికీ, భూగర్భ విజ్ఞాన శాస్త్రానికి మత బంధాల్డుంచి స్వేచ్చ కల్పించింది. వైద్యశాప్తుం మీద భూత్రం మత ధర్మశాస్తానికున్ను పట్టు ఇప్పటికి గూడా ఇంకా పూర్తిగా నాశనం కాలేదు. వైద్య సనుష్యల్లో మతం జోక్యం. ఇంకా కొనసాగుతూనే ఉంది. కుటుంబ వియంత్రణ, గర్భస్రావం, (లోసం గల వ్యక్తులకు చేపే) సంతావ నిరోధక శస్త్ర చికిత్స మొదలైన విషయాలకు సంబంధించిన అభిప్రాయాలపై ఇంకా మత సంబంధమెన పిడివాద ద్రభావం కొనసాగుతూనే ఉంది. ముతగతమైన చిక్కు సమస్యల ముండి నునస్తత్వశాస్త్రం కూడా వూర్తిగా బయటపడలేదు. అయితే వీటన్టింటి కంటే డార్విన్‌ సిద్దాంతం మతాధిపత్యం మీద కొట్టిన దెబ్బతో దాని వ్రమేయం విధ్వంసమవటమే కాదు, అది కోల్లోయిన తన సామ్రాజ్యాన్ని (మతం) తిరిగి పొందటానికి ఎలాంటి తీవ్ర ప్రయత్నం కూడా చేయలేకపోయింది. ఇమెన మత సామ్రాజ్యం విధ్వంసం కావటనువేది గొప్ప విష్ణవంగా పరిగణించటం చాలా సహ సై క్‌ నాలుగు నందల సంవత్సరాలుగా నుతం మీద శాస్తుజ్ఞానం సాగించిన యుద్చా క 1 తంది. ఈ రెండింటి మధ్య వరుపగా జరిగిన అవేక యుద్దాలలో శాస్త్రీయ ల్‌ మ్షి గా అణగార్చిందంటే, దావి ప్రేరణతో ఆ విప్లవ ప్రకాశంవల్ల ప్రభావితం

హిందూనుతం-తొత్వికత త్రి క న ప క శ కొనివారు లేరన్షంతగా.

ఈ మతతి (మీద వచ్చిన) విప్షనం ఒక గొప్ప దీవెన అనటంలో సందేహం లేదు. ఇది ఆలోచనా స్వేచ్చను స్థాపించింది. కత్రన మీద అధికారాన్ని తానే గ్రహించటంలోనూ, ఒకవ్తడు అంధ విశ్వాసాలకు లోవైన ప్రపంచాన్ని (వాటి నుంచి తప్పించి) తనదైన ప్రపంచాన్ని ఏర్పాటు చేసుకోవటంలోము, పూర్వం ఉన్ల భయాన్ని విర్భ్యయంగా ఎదుర్కోవటంలోనుు తన కోసం ధైర్యంగా విలబడటంలోను, నిరాటంక శీయావసను వ తంత్రమైన ఆలోచనా క్తే కలిమి ఈ మరం (మద వచ్చివ) విన్లవం వంఘక గూ ఇచ్చింది. క నిర్మాణంలో మత ప్రమేయం లేవి వద్ధతిని శాస్త్రువేర్తలు ఆహ్వానించటమే కాదు. సాధ్యమైనంత మేరకు సంస్కృతి నుంచి మతం వేరవడం మొదలయింది. "అంతేకాదు మరానుయాయులైన వురుషులు, స్త్రీలు కూడా ముతధర్మశాస్తుం ప్రబోధించిన విషయాల్లి అనవసరాలని ఖావించే ఫ్టితికి రావటమే కాకుండా, అవి మత జీవనానికి ఆటంకాలు కల్పించేటటువంటివేనని, మడం తాలూకు అనాగరిక పెరుగుదల మంచి ఈ విధమైన దారి వేసుకోవటం ఆస్వానించదగిన వద్ధతేనవి అనుకోవటం జరిగింది.

కాని మతం తాలూకు తత్వం మీద తీర్తుము ఇవ్వటానికి అవసరమైన ఆదర్శం కోసం మనం మతంలో వచ్చిన ఇంకొక భిన్నమైన విస్షవం వైవు చూపు మరల్బవలసి ఉంటుంది. ఆ వి్లం మనిషికీ మనిషికి, సంఘానికీ మనిషికి, దేవునికీ మనిషికి మధ్య వున్ల సంబంధాల్ని నిర్ణయించే ప్రబలమైన సూత్రాల స్వరూపాన్లి సారాన్ని తాకేటటువంటిది. ఆటవిక సమాజాన్ని వాగరిక సమాజంతో విభజించే వైవిధ్యాలను పరిశీలిస్తే ఆ విష్ణనం ఎంత గొప్పదో అర్ధమవుతుంది. ఈ నిధమైన నుత విప్లవాన్ని గురించి బక పద్ధతి ప్రకారం పరిశీలన ఇప్పటిదాకా జరగకపోనటం విచిత్రమైన విషయం. మిగిలిన వాటికంటే ఈ విప్తనం ఎంతో గొప్పది. రీక్షణమై నది. కొద్ది మంది మాత్రమే గుర్తించివట్లుగా-ఆటవిక సమాజాన్లి నాగరిక పమాజాన్షి తీసుకుని చూస్తే ముత స్వభావంలో సంపూర్థమైన మార్తు జరిగినట్లు తెలుస్తోంది, ఆటవిక సమాజాన్లి నాగరిక సమాజంతో సోల్చటంతో ప్రారంభిద్దాం: ఆటవిక పమాజంలోని మతంలో రెండం అంశాలు కనిపిస్తాయి. మొదటిది-ఆచారాలు, కర్మకాండలు నిర్వహించటం, ఇంద్రజాలాన్షి ఆభ్యసించటం, నిషిద్దాన్ని (టాబూ) పాటించటం, గణ చిహ్నాన్ని (టో టెమ్‌) ఆరాధించటం-లఅనే వాటికి సంబంధించింది. ఇక గమనించాల్సిన రెండో ఆంశం ఏమిటంటే-ఆచారాలు, కర్మకాండలు నిషిద్ధం, గణచిహ్హ్మం, ఆరాధన మొదలైనవన్షీ ఒక ప్రత్యేక సందర్భంతో ముడిపడి స్పష్టం కానడం. ఈ సందర్భాలన్నీ ప్రధానంగా మానవ జీవిత పంక్షోభాల్ని (సంకటాల్ని) ప్రతిబింబించేవే.. జననం, తొలి కానువ్హు యౌవన దశను చేరుకో వటం, రజవ్వల కావటం, వివాహం, రోగగ్రప్తమవటం, మరణం, యుద్ధం అనేవి సాధారణమైన

10 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు కే యయ స సందర్భాలు. ఇవీ కూడా ఆచారాలు, కర్మకాండలు, ఇంద్రజాలాన్ని ప్రదర్శించటం, విషిద్దాని వూజించటం కోసం నిర్దేశించిన సందర్భాలే.

మఠం వుట్టుక్క చరిత్ర వీటిని ఆభ్యపించే నిద్యార్థులు-ఇంద్రజాలం, నిషిద్ధం, గణచిష్నాం వాటితో అనుబంధాన్షి పొందిన ఆచారాలి, కర్మకాండల్ని ప్రస్తావిస్తూ ఏ విధంగాను సంబంధం లేకుండానే వీటితో బాంధవ్యాన్ని కలిగి ఉన్న ఆయా పందర్భాల్ని భావిస్తూ మతం పుట్టుక, సారం వివరించటానికి వెతుకులాడతారు. దాని సర్యనసానంగా మనకు ఇంద్రజాలం నుంచి గావ, గణచిహ్న ఆరాధవో మంచి గాని ఉత్త్పన్మమయినది మఠం అని నివరించే సిద్ధాంతాలూ పుట్టాయి. దీనికంటే పారపాటు మరొకటి లేదు. ఆటవిక సమాజం ఇంద్రజాలాన్ని సాధన చేయటం, విషిద్దాన్ని నమ్మటం, గణచిహ్నాన్ని ఆరాధించటం వాస్తవమైన విషయమే! అయితే ఇవే మతాన్ని నిర్మించాయవికానీ ముత మూలాలకు ఆధారాలనిగానీ చెపడం తవ ఆ ఊహని గ్రహించటం వల్ల ప్రధాన విషయ ష్టాయికి అవుబంధ విషయ స్థితిని చేర్చటమే! మానవుని ఉనికికి సంబంధించిన మౌలిక పత్యాలైన జీవనం, నురణం, వుట్టుక్క పెళ్ళి మొదలియినవి ఆటవిక మతంలోని ప్రధాన అంశాలు. ఇంద్రజాలం, నిషిద్ధం, గణ చివ్నారాధన మొదలైన -ఇంశాలు అనుబంధాలు. ఇంద్రజాలం, నిషిద్ధం, గణ చివ్నారాధన (జడ) వూజావాదం మొదలగునవి పాధ్యాలు కావు. ఆవి కేనలం సాధనాలు మాగ్రమే. జీవితం, జీవిత రక్షణ అనేవి సాధ్యాలు. జీవితాన్షి పదిలసరచుకోవటానికి, జీవితానికి హాని కలుగచేసే దుష్టశక్తుల ప్రభావం నుంచి రక్షించుకోవటానికి మాత్రమే ఆటవిక సమాజంలో ఇంద్రజాలం, నిషిద్ధం మొదలయినవి ఆశ్రయం పొందాయే కావి వీటికోసం అవి ఎంతమాత్రం కావు. ఈ విధంగా ఆటవిక సమాజంలో మతం జీవితానికీ, జీవిత భద్రతకు సంబంధించినదని ఆర్గం అవుతుంది. కాగా ఈ రకమైన జీవిత విధాన క్రమణికలలో మతమూలాలు, మతసారం ఆటపవీక సమాజంలో రూవుదిద్దుకున్నాయి. జీవితం, జీవితరక్షణ ఆటవిక సమాజానికి పంబంధించిన అతి గొప విషయాలు. వే వారి మరావికీ పునాదులు, జీవితమూ, జీవిత సరిరక్షణా ఆటవిక సమౌజంలో ఎంత కేంద్ర అంశాలంటే, వాటిని ప్రభావితం చేసిన ప్రతిదీ మత విషయంలో భాగమైంది. ఆటవిక సమాజానికి చెందిన ఉత్స్పవాలు కేవలం జననం, పురుషత్వం యౌవన దశ వినాహం, రోగగ్రస్తత, మరణం, యుద్ధాలకు నూత్రమే సంబంధించినవి కావు. ఆసారావికి సంబంధించినవి కూడా, గ్రామీణ ప్రజలకు గొరైలు, పశువుల మందలు సవిత్రమైనవి కావటానికి కారణం ఇదే. వ్యవసాయదారు లలో వ స. కోతల సమయంలోను పంటల పెరుగుదలకు, పరిరక్షణకు ఉత్పవాలు జరసటం అవాయు టో త్యాలు, అస్తవ్యస్త పరిస్థితులు సంభవించినపుడం ఎందుకు జోడిస్తున్నారు? ఇం, జాలం విషిద న దుఖకినకి ఈ మత ఉత్చచాల్సి వల ప్రయమైవమే స్ట న 70 షెద్దం, గ్‌ చిన్నోరాధన వంటివి ఆటవికులకు ఎందు విధానం జీవిత పరిరక్షణ వ్రధావ మాం ॥ గభావాన్న చూవుతున్నాయి. కనుక జీవిత మతానికి జీవితం వ్యర్‌యలీ టి సర్దరచుకునందు వల్ల ఆటవిక సమాజంలోని సమాజంలోని మతం జీవిత రృవీకరణంతో ంద్రం. స్రాఫెసర్‌ “క్రోలో చెప్పినట్టుగా ఆధునిక

ప్రారంభమై జీవిత పంరక్షణతో అంరం అవుతుంది.

హిందూమతం-తాలత్వికత 11

పన త

జీవితంలోను, జీవిత పరిరక్షణలోను ఆటవిక సమాజ నుతం ఇమిడి వుంది. ఆటవిక మతాల విషయంలో ఏదైతే వాస్తవమో, అన్ని మతాల విషయంలోనూ అదే వాస్తవం. ఎందుకంటే ఆ వాస్తవమే మత సారాంశం కూడా. ఈనాటి సమాజంలో దీని తాలూకు వేదాంత సంస్కరణల కారణంగా, ఆ ముత మౌలికాంశం ఎక్కడో కావీ రానంత అడుగున పడిపోయింది. అంతే కాదు అసలు దాని గురించి ఎప్పడో నుర్చిపోవటం కాడా జరిగిందన్నది వాస్తవం-అయితే ఆ జీవితం, జీవిత సరిరక్షణ అవేవి మతాన్ని నిర్మించిన ప్రముఖమైన అంశాలని ఈనాటి సమాజాన్ని పరిశీలించి చూసినా తెలుస్తుంది. ప్రొఫెసర్‌ శ్రౌలే ఈవాటి సమాజంలోని మవిషి మత జీవితాన్ని గురించి మాట్లాడుతూ ఇలా చెప్తాడు.

“మానవుని మతం అతని వృత్తిలో గాని సామాజిక కార్యకలాపాల్లో గావి, శాస్త్ర కళా సందర్భాల్లో గావి ప్రవేశించదు. ఆచరణార్మకంగా దాని (మతం) ప్రధాన హక్కులన్నీ లౌకిక విషయాలను విడిచిపెట్టినావారంలో ఒక్కరోజు (ప్రార్ధన చేపే ఆదివారంనాడు) మాత్రమే పరి ష్కారమవుతాయి. వాస్తవంగా మానవుని జీవితం రెండు భాగాలుగా ఉంటుంది. కానీ మఠంతో పంబంధించివ అర్ధభాగం మాత్రమే ఆది మూలమైంది. జీవితాన్ని గురించిన అతి ముఖ్య సమన్యలైన చావు, పుట్టుకలకు సంబంధించిన తీవ ఆలోచనలు-స్టూలంగా చెప్తాలంంటే పూజా పువస్కారాలకు కేటాయించిన వారంలోవి కొస విశ్రామదినం (ఆదివారం), ఆరోజు (ప్రార్ధన చేసే అలవాటు, లభిస్తున్న ఆహారానికి భగవంతునికి కృతజ్ఞతలు తెల్దడం వ్యక్తావ్యక్తంలో చావు పుట్టు కలకు చెందిన భావనలు, నీటి కొనసాగింపైన పెళ్ళి ఇవన్షీ ముతానుసారంగా ఆచరించటం, ఎక్కడైతే చర్యలు, ఆనందం సంస్కారం పొందుతాయో అవన్నీ ఒక ఉపమానపూర్వకంగా చెప్పేటటువంటివి. మతభావవ పొంగిపారలి బయటకు వచ్చినటువంటినీను.”

ఈ వివరణలో చెప్పిన వర్తమాన సమాజంలోని మనిషి మత సంబంధాన్లి ఆటవిక సమా జంతో పోల్చి చూపినవుడం సిడ్ధాంతంలోను, ఆచరణలోను-లఅటు ఆటవిక సమాజం గురించి చెప్పేటప్పడు గాని ఇటు నాగరిక సమాజాన్ని గూర్చి చెప్పేటవ్హడు గాని మతం అనేది రెండింటి లోను అనివార్యంగా పమానం కాదన్హుదాన్లి ఎవరు నిరాకరించగలరు?

కాబట్టి ఆధునిక, నాగరిక సనూజాలు ఒక అంశంలో ఏకాభిప్రాయాన్ని పొందుతాయని ప్తప్పమవుతోంది. ఈ రెండింటిలో మతానికి చెందిన ప్రధాన ప్రయోజనాలైన-వ్యక్తులు వైయక్తికంగా రక్షణ పొందడం, తద్వారా జాతి విలిచే జీవిఠ విధానం-ఇవి సమానమని తెలుస్తోంది. ఈ విషయాల్లో ఆ రెండింటి మధ్య వాస్తవంగా తేడా లేదు. కానీ ఆవి నురో రెండు ప్రధానమైన అంశాలలో విభేదిస్తున్నాయి.

మొదటిది-ఆటవిక సమూజంలో భగవంతునికి పంబంధించిన భావన ఏదీ లేకపోవటం. మరావిక్సి నీతికి మధ్య ఖచ్చితమైన హద్దు లేకపోవటం రెండవ అంశం. ఆటవిక సమాజంలో భగవంతుడు లేని మతం ఉంటుంది. ఆ సమాజంలో వీతి కూడా ఉంది. కాని ఆది మరానికీ

12 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు రా లోబడక ప్ప్వతంత్రంగా ఉండేది,

ఎన్హడు ఎక్కడ భగవద్భావవమ మతంతో ముడివేయటం జరిగిందో చెప్పటం సాధ్యం కాదు. భగద్భానన అనేది సమాజంలో ఒక గొప్ప వ్యక్తిని వూజించటం-అఆనే దావిలోంచి ప్రారంభ మయి ఉండవచ్చు. ఆ గొప్ప వ్యక్తి లేక వాయకుడం ఆస్తికత్వ భావావికి తద్వారా దానిలో జీవించే భగవంతుని పట్ట వమ్మకావికీ ఎదిగి ఉండవచ్చు. జీవుల్ని ఎనరు సృష్టించారు అనే సమస్య తాలూకు శుద్ధతాళ్విక మీమాంస నుంచి భగవంతుడం అనే భానన ఏర్పడి ఉండవచ్చు. నిశ్వాన్ని సృష్టించే శిల్పి భగవంతుడనీ” -శ్రుతులతో సంబంధము లేకుండా దేవుడున్నాడని మాత్రం నమ్మే పిద్ధాంతానికి (డేయజమ్‌) ఇదే ఊతమిచ్చింది. ఏ విధంగా చూసినా భగవంతుడు అనే భావన నుఠంతో అభిన్షమైంది కాదు. నుతంలో అది ఏ విధంగా చొరబడిందవేది వివరించటమే కష్టం. మతం, నీతి ఈ రెండింటి మధ్య ఉన్ల సంబంధాన్ని వురస్కరించుకొని ఈ మాత్రమైనా నమ్మ కంగా చెప్పగలం. భగవంతుడు మతం వీటి మధ్య సంబంధం పూర్తిగా లఅభిన్నం కాకపోయినా; మతం వీతి వీటి మధ్య మాత్రం లభిన్షత ఉంది. మతం, నైతికత రెండూ కూడా పుట్టుక పెళ్ళి జీనిరం, మరణం మొదలైన మానవువి అస్తిత్వం తాలూకు నౌలికాంశాలతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి. మతం ఈ జీవన విధావాలకు సంస్కారం కలిగించగా, నీతి వీటి భద్రతకు సూత్రాలను సమకూర్చింది. మౌలిక జీవిత సత్యాలకు మతం సనిభ్రత కలిగించటంతో జీవిత విధానాలు, వీటితో సాటు సమాజం చేత వాటి పరిరక్షణ కోసం నిర్దేశితాలైన సూద్రాలు కూడా పవిశ్రీకరణాన్లి పొందుతాయి. ఈ కోణం నుంచి చూచినపుడు మతం, నీతి వీటి మధ్య సంబంధం ఎందుకు ఏర్పడిందో తేలిగ్గా వివరించనచ్చు. ముతానిక్కి భగవంతునికి నుధ్య ఉన్న సంబంధం కంటె ఈ పంబంధం మరింత సన్షిహితమైంది. సహజమైంది. అయితే మతానికి వీలికి మధ్య ఇలాంటి ఏకీభానం ఎప్పడు ఏర్పడిందో ఖచ్చితంగా చెప్పటం నూత్రం అంత తేలిగ్లా సాధ్యమయ్యే విషయం కాదు. వ్‌ స్ట

పైదావిలాగే ప్రధానమైన రెండం విషయాలలో నాగరిక సనూజంలోని నుతం ఆటవిక సమాజంతో. విభేదిస్తుందన్న వాస్తవం కన్పిస్తోంది. నాగరిక సమాజంలో భగవంతుడు ముత ప్రణాళికలో భాగంగా వచ్చినవాడు. వారిక్‌ సమాజంలో నీతిని మతం సవిశ్రీకరించింది.

నేను చెన్నున్న మత విప్లవంలో మొదటి దశ ఇది. మతం అభివృద్ది చెందే దశలో కలిగిన ఆర్యావ్యకాలైన ఈ రెండు విషయాలతో ఈ నుత విప్ణవం అంతమయిందవి భావించలేం! తాల ప అట ద న మరికాన మూర్తులకు లోనయ్యాయి. నుత విష్ణవం వాగరిక సమాజం, వురాతన అధునిక నా అ పెద్దదంటే, దీనివల్ల వమాజం తాలూకు మతాస్ట నమ నాళ విడిపోయింది. అందువల్ల వాగరిక వురారన సమాజ. మతాష్ట ప లీ ప్పడు ఆధునిక సమాజావికి వ్యతిరేకమయివన

ప్లవలపిన అవసరం కలుగుతోంది.

హిందూమతం-తాత్వికత 13 " న ప వాగరిక నమాజాన్ని ఆటవిక సమాజంతో విభజించిన మత విన్లవం కంటె ఆధునిక సమాజాన్ని పురాతన సమాజంతో విడదీసిన నుత విప్లవం మహత్తరమైంది. భగవంతుడు, సంఘం, మవిషి వీటి మధ్య ఉన్న అనుబంధానికీ సంబంధించిన భావనల్లో. తీసుకొచ్చిన వైరుధ్యాలు ఈ మత విప్లవ కోణాల్లో చాలా స్పష్పమైనటునంటివి. మొదటి విభేదం సంఘం ఏర్పడే విధావానికీ సంబంధించింది. ప్రతి మనిషీ తన యిష్టాయిష్ట్రాలతో ప్రమేయం లేకుండా కేవలం తన వుట్టుకను బట్టీ. పెరుగుదలను బట్టి 'సహజంగా ఏర్పడ్డ సంఘం” అవి దేన్ని అంటున్నామో దాంట్లో సభ్యుడు. దానివల్ల అతడు ఒక ప్రత్యేకమైన కుటుంబానికీ, దేశానికీ చెందుతాడు. ఈ సభ్యత్వం కాలానుక్రమణికలో అతను నిర్వర్తించాల్చిన కొన్ని ప్రత్యేక బాధ్యతల్ని విధుల్ని ఆసాదిస్తుంది. అవి అనుసరించకపోతే సాంఘిక శిక్షల్ని విధిస్తుంది. ఆదే సమయంలో కొన్లి సాంఘిక హక్కుల్ని, ప్రయోజనాల్ని కూడా అతనికి పంక్రమింపచేస్తుంది. కానీ ప్రొఫెసర్‌ స్మిత్‌ మాటల్లో: 8 “పహజం” అనే మాటకున్ల నేటి ఖచ్చితమైన అర్థంలో పురాతన ప్రపంచానికి చెందిన గిరిజన లేక జాతీయ సంఘాలు లేవు. ఆ సనూజాల్లో భగవంతునికి మనిషితో సనూనమైన స్థానం, భాగస్వామ్యం ఉండేవి. ఇది ప్రధానమైన వ్యత్యాసం. మనిషి వుట్టిన పరిధిలో మాత్రమే కుటుంబ బాంధవ్యాలు, సహ పొరసత్వం సంక్రమించటమే కాదు, ఏ సమాజంలో అయితే వుడతాడో ఆ సనూజంలోని మనుషుల్లాగే పభ్యులుగా ఆ ప్రాచీన సంఘ సభ్యుల ఆలోచనలలో నిలిచి పోయిన ఆయా కుటుంబాలకు చెందిన దేనతలు; 'దేశావికి చెందిన దేవతలు వీరితో కూడా విడదీయరాని సంబంధం ఏర్పడుతుంది. వురాతన కాలానికీ చెందిన దేవతలు వారి ఆరాధకుల మధ్య సంబంధం కూడా మానవ సంబంధాలకు సంబంధించిన భాషలనే (ఆయా బాంధవ్య మాూచక పదాల ద్వారానే) ఆ పదాలకున్న శాబ్చికార్థంలోనే వ్యక్తం చేయటం జరుగుతుండే కావి ఆలంకారిక పద్ధతిలో కాదు. భగవంతుడ్ని *ఠండ్రి' అని అంటే ఆరాధకులు ఆతని సంతానమని ఆర్ధం. ఆ భగవంతుడు ఆరాధకులతో ఒకరిపట్ల మరొకరు విర్వహించే పరస్తర కుటుంబ విధుల మూలంగా ఒక “సహజ” కుటుంబం ఏర్పడుతుంది. లేకపోతే భగవంతుణ్హి రాజుగా పిలిస్తే ఆరాధకులు తమంతట తొము తమవి అతని సేవకులుగా పిలుచుకుంటారు. దేశ సార్వభౌమాధికారం వాస్తవంగా ఆ భగవంతుడి చేతిలోనే ఉందని భావిస్తారు. దానినిబట్టి రాజ్య నిర్వాహకులు. ప్రధానమైన అన్షి (రాజ్య వ్యవహార) నిషయాల్లోను భగవంతుడి విర్ణయాలను సూచనలను పొందే అవకాశం ఉంది. అంతేకాదు అత్యంత భ్తీశ్రద్ధలతో, వినయ విధేయతలతో రాజుగా ఆ భగవంతుడి సామీస్యాన్ని చేరుకోటానికి కూడా ఆవకాశం కల్పించటం జరిగింది. ఈ విధంగా మనిషి వుట్టుకతో తన తోటి వ్యక్తులతో ఎలాటి నిర్ణీత బాంధవ్యాన్ని పొందుతాడో, భగవంతునితోను అలాంటి సంబంధాన్హే పొందుతాడు. సమాజంలో సభ్యుడుగా మవిషికున్హు స్థాయిని బట్టి ఆతవికెలాంటి ప్రవర్తనా నియమావళి విధించటం జరిగిందో ఆ ప్రవర్తన నియమావళిలో భగవత్సంబంధమైనదండా అతని ముతమే! అమవిత్య జీవితానికీ మత

14 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు

కే రల వ్యవస్థకి మధ్య ఏ విధమైన వ్యత్యావం లేదు. ప్రతి సామాజిక చర్య సాటి నునిషినో ఎలాంటి సంబంధాన్షి కలిగి ఉంటుందో భగవంతుడితోను అలాంటి సంబంధాన్నే కలిగి వుంటుంది. సంఘ విర్మాణం.. కేవలం నునుషులతోనే జరుగదు. దేవుడు నునిషితో జరుగుతుంది.”

ఈ విధంగా ప్రాదీన పమాజంలో సాంఘిక, రాజకీయ, మత వ్యవస్థలు-మనిషి అతనితో పాటు. దేవుడు వీటితో ఏర్పడతాయి. భగవంతుడు, భక్తులు వారి మధ్య వున్హ బాంధవ్యం వునాదుల మీద నుతం రూపుదిద్దుకుంది. ఆధునిక సమాజం భగవంతుణ్ణి సమాజం నుంచి వేరు చేపింది. మరో మాటలో చెప్పాలంటే కేవలం మనుషులతోటే సమాజం ఏర్పడింది.

దేవుడికీ పనూజావికీ మధ్య ఉన్న సంబంధం విషయంలో పురాతన, ఆధునిక సమాజాల మధ్య ఉన్ల తేడా రెండవది. ప్రాచీవ ప్రపంచంలో నివిధ జాతుల వారు “అనేక దేవతల ఉనికిని విశ్వసించారు. తను దేవుళ్ళును, తము శత్రువుల దేవుళ్ళను కూడా నారు విశ్వసించారు. అయితే, తమకు మేలు చేయలేని, తము నైవేద్యాన్ని స్వీకరించని కొత్త దేవుళ్ళను నాళ్ళు ఆరాధించేవారు కొదు... ప్రతి తెగకీ స్వంత దేవుడు, బహుశా దేవుడూ దేనతా వుండేవారు. వారికీ ఇతరుల దేవుళ్ళుకీ ఏ సంబంధమూ వుండేది కాదు.”9

పురాతన సమాజంలోని దేవుడు ప్రత్యేకించి ఒక్కొక్క తెగకు చెందిన వాడం. అంటే ఆ ఒక తెగకు నూత్రమే ఆ దేవుని మీద పర్వాధికారాలు ఉంటాయి. “వివిధ దేవతారాధకుల మధ్య. జరిగే ఆంతఃకలహాలు యుద్దాలు, వాటిల్లో ఆ దేవుళ్ళు విర్వహించే పాత్రను బట్టి నిర్ణయించవచ్చు. అక్కడ భగవంతుని శత్రువులమ, అతవి ప్రజల శత్రువులను ఒక్కటిగానే పరిగణిస్తారు. *పాత విబంధని గ్రంథం ప్రకారం భగవంతుడైన యెహోవా శత్రువులు వేరె వ్వరో కాదు. ఇజ్రాయిలు. శత్రువులే, యుద్ధంలో ప్రతి దేవుడు తన ప్రజలకు విజయం లభించేందుకు పోరాడుతాడు, మొవాబుకి చెమోషు ద్వారా విజయం లభించింది. అస్సిర్‌ అస్పిరియాకు విజయం ఇచ్చాడు. యుద్ధ సమయంలో భక్తుల తరఫున దేవుళ్ళు పోరాడడం (0) అటుంచితే కొన్టిసార్లు యుద్ధ భూమిలోకి దేవృళ్ళ చిహ్నాలు (బొమ్మలు) తీసుకురావడం, వాటి స్ఫూర్తితో పోరాడటం ప్రాచీన యుద్ధ సమయంలో కూడా ఇలాంటి దైవ చిహ్హాలే దర్శనమివ్వడం ఇందుకు ఉదాహరణం. (ఇజ్రాయిలు) దేవుడి చివ్నాన్ని యుద్ధ భూమిలో చూసిన పాలస్తీనీ యులు “నునల్ని వారి _అనుషానం నుంచి విముక్తం చేయగలిగిన దేవతలు శిబిరానికి వచ్చారు. ఎందుకంటే బాల్‌పెరాజమ్‌లో డేవిడ్‌ నారిని ఓడించినవ్పడు కొల్లగొట్టిన వాటిలో రణరంగానికి తీసుకువెళ్ళిన వారి విగ్రహాలు కూడా ఉన్నాయి.”-అఆవి అన్న మూటలు దీవికి నిదర్శనాలు. అంతేకాదు ఫిలిప్‌ మాసిడోన్‌తో కార్తగీవియన్లు సంధి చేసుకుంటూ “యుద్ధ రంగంలో దేవతలు ర్‌ ల్‌ వహిం గారు అన్నారు. 'పైన్యాధిపతి శిబిరానికి ప్రక్కనా-సరాజయం పొందిన వజూ 'పన్టద్రై 0 ఎదురుగానూ-ఉన్హ శిబిరంలోవి దేవతా ప్రతినులే యుద్ధ కవి “మోరాడ్‌! వచిరిక టలన్ష వాళ్ళ అభిప్రాయం. ఈ విధంగానే ఒక ఆరబ్బీయుడైన

వ్యతిరకంగా యాగూత్‌ (యుద్దావిక్త) వెళ్ళాడు" అని అన్నాడు. అంటే యాగూత్‌

హిందూమతం-తాత్వికత కెర్‌ ప్రతిమమ రణభూమికి తీపికెళ్ళారవి అర్థం.

దీనివల్ల భగవంతునికీ, వివిధ జూతులకీ మధ్య ఉన్న సంఘీభావం ఎలాంటిదో తేటతెల్ల మవృతుంది.

కాబట్టి, భగవంతునిక్సీ, అతని భక్తులకీ నుధ్య ఉన్న సంఘీభావసూత్రం కారణంగా, రాజ కీయ వ్యవస్థ లక్షణమైన విర్ణిష్ణకత్వం (ాజాటంేఖాహ్య) మతరంగంలో ప్రత్యక్షం కాక తప్పలేదు. ఇదే నిధంగా ఒక (ప్రత్యేకమైన తెగకు చెందిన దేవుడు తాము ఏ తెగకు చెందిన వాడో ఆ తెగకు మాత్రమే సంబంధించినవాడవుతాడం. వాళ్ళకు మాత్రమే ఉపయోగపడతాడం. అంతేకాదు ఆ తెగకు శత్రువులైన వారికి తాను (దేవుడు) కూడా శత్రువు అవుతాడు. ఇంకా ఆ తెగకు ఎవరైనా ఆసరిచితులౌతారోో వారికి తానూ ఆపరిచితుడే!”10

దేవుడికి సమాజావికీ, సమాజానికీ దేవుడికీ మధ్య విడదీయరాని సంబంధం ఏర్పడింది. స్థూలంగా చెప్తాలంటే దేవుడం తనను ఆరాధించే ఒక్క తెగకు మాద్రమే దేవుడయ్యాడు. అలాగే తెగలు కూడా తాము. నిలుపుకున్న దేవుడికి సంబధించిన ప్రత్యేక తెగలు ఆయ్యాయి.

ఈ వాదానికి పర్యవసానాలు రెండు. దేవుడనే వాడం ఒక్కడేనవీ, ,అంటే ఆ దేవుడు అందరికీ సంబంధించిన వాడే అనే ఆలోచన కూడా చేయలేదు. అంతేకాదు మానవత్వం అనేది ఒకటి ఉందనీ అది మానవాళి అంతటికీ పమానమేనవీ ఊహామాగ్రంగానైనా పురాతన సమాజం తలంచలేదు.

భగవంతుణ్ణి తండ్రిగా భావించే విషయానికి సంబంధించిన తేడా పురాతన, ఆధునిక సమాజాల భేదాల్లో మూడవది. వురాతన సమాజంలో భగవంతుడు ప్రజల తండ్రి, కాని ఆలా తండ్రిగా భావించటం భౌతికపరంగా మాడా!

ఉకైస్తవేతర మతాల్లో దేవుణ్ణి తండ్రిగా భావించడం అనేది భౌతిక(పరుమైందే. ఉదాహర ణకు కుమ్మరి కుండలను చేసినట్టుగా నుట్టితో దేవుడు మనుషుల్ని చేస్తాడనే భానవ గ్రీకుల్లో సాపేక్షంగా కొత్తదే. కాని ప్రాచీనుల అభిప్రాయం దీనికి భిన్నమైంది. వారి ప్రకారం ఆయా తెగల్లోని మానవులందరికీ దేవుడొకడున్నాడు. ఆ దేవుడూ, మానవుల పూర్వీకులూ-భూమికి శిశువులు, దేవుడికీ మనిషికీ కూడా తల్లి భూమే కాబట్టి మానవులంతా ఆతని వంశీకులే లేక అతని గోత్రీకులే.. ప్రాచీవ పెమైటులకు కూడా ఈ అభిసాయం పరిచితమైనదేనని బైబిలు నల్ల తెలుస్తోంది. నీవే వా తండ్రివి అని వారి నంశపితతోనూ, నీవే నాకు జన్మనిచ్చావు అవి ఓ రాతితోనూ విగ్రహారాధకులు అన్షట్లుగా జెర్మియా అభివర్ణించాడు. మోయాబైట్టను చెమోసు కొడంకులు, కూతుళ్ళుగా పాత నిబంధనలో సంఖ్యాకాండం 21న అధ్యాయం 29వ చరణంలో పేర్కొనడం జరిగింది. ఆంతేకాదు దావికి మరికొంత తర్వాత కాలంలో మలాచీ ప్రవక్త శ్రైస్తవేతర

16 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు స్త్రీని “అన్యదేశవు భగవంతుని కూతురుగా పిలిచాడు. ఈ వదబంధాలు ఇజ్రాయేలీయుల పొరుగువారు, క్రైస్తవేతరులు తనును గూర్చి తెలువుకునేటవ్లడం వాడిన భాషలోనిననటంలో సందేహం లేదు. సిరియాలోను, పాలస్త్రీనాలోము ఒక్కో తెగా లేక తెగల సమూహం ఒక స్వతంత్ర ప్రజా సమూహం. అలాంటి ప్రతీ సమూహంలోని వారు తనుకు తండ్రిగా ఒక గొప్ప వ్యక్తిని పేర్కొంటారు. అంతేకాదు గ్టీకుల లాగానే వీరు కూడా తమ జాతికి చెందిన ఆ తండ్రి లేక మూల పురుషుణ్ణి సాధారణంగా తను జాతి దేవుడుగా గుర్తించి సూచిస్తారు. ఆదికాండంలో అనేక జాతుల పారంపర్య చరిత్రలలో అవేక దేవతల పేర్లు కవిపిస్తాయనే ఆధునిక పరిశోధకుల నిర్ధారణతో ఇది సరిపోతుంది. ఉదాహరణకు ఎడమైట్ల వంశ మూల పురుషుడు ఈడమ్‌ని హీబ్రూలు యాకోబు సోదరుడైన ఏశువుగా గుర్తించారు. కాని ర్రైస్తవేతరులకు మార్రం అతనొక దేవుడే. థియోపోరస్‌ సొంత పేరు ఓబెడిడంగా కన్పిస్తుంది. *“ఈడమ్‌ ఆరాధకుడంొ అని దీనికి అర్ధం ఇక ఫానీషియప్‌ మరియు బాబిలోనియన్‌ జగత్సృష్టి (మూల) శాప్తు విస్త్రత అంశాల మూలాల్లోకి వెళితే గిరిజన (పురాతన) మతంగా ఉన్నవుడు దానిలో ఒకానొక ప్రత్యేకమైన సజాతీయుల వ్యక్తిగత దేవుళ్ళు పంబంధం కన్పిస్తుంది. కాలం మలుపులో ఆ సంబంధం కనునురుగై క్రమేణా దాన్ని మర్చిపోవటం జరిగింది. కానీ ఇప్పటికి దావి స్థూల రూసంలో మనుష్యులందరూ డేవువి బిడ్డలే అని అనుకోవటం ఉంది. ఆ భావనకు ఈ సంబంధమే మూలం. పొనీషియన్లు జగన ఎపీ మూల శాస్తుమైన ఫెలోబాల్లియప్‌లో ఇది చాలా గందరగోళ స్థితిలో కన్పిస్తుంది. దీనికి కారణం గ్రంధకర్తల “యూహిమెరిజమే.” అంటే జాతికి గొప్ప మేలును కూర్చే దైవీకరణం చెందిన మనిషికంటి దేవతలు భిన్నులు కారు అని చెప్పే పిద్ధాంతమిది. ఇంకొక విషయం, బెరొసస్‌ భద్రపరచిన ఛాల్లియవ్‌ ఇతిహాసంలో మరీ మొరటుగా “మనుషులు దేవతల రక్త'మనే నమ్మకం వ్యక్తీకరించటం జరీగింది. ఇది మరీ ఆంత పురాతనం కాదు. దాంట్లో జంతువులు, మనుషులు కూడా శిరచ్చేదం చేసిన దేవత రక్తంతో (బంక) మట్టిని కలపగా రూపషొందివట్లు చెప్పటం జరిగింది.]1 మనుషుల దేవతల రక్త సంబంధ భావనలో ఒక ప్రధానమైన ఫలితముంది. వురాతవ ప్రపంచానికి దేవుడు మానవమాత్రుడే, అందువల్ల పంపూర్ణ శక్తి సామర్యాలు, సంవూర్తమెన మంచితనం కలిగినవాడు కాదు, భగవంతుడు మనిషి శారీరక స్వభావాషి పంచుకున్హపాదం కొనటం చేత సాధారణ జీవితంలో మనిషి బాధకు లోనయ్యే. ఆవేశాలు అశకతలతో పాటు సంతోషం మొదలైన ఆవేళ విషయాలు మనిషికిలాగా భగవంతుడికి సహజాలయ్యాయి. వురాతవ ప్రవంచంలోవి. దేవుడికి మనిషికి లాగానే కోరికలు ఉండేవి. మనిషికిలాగానే ఆకలి ఉండేది. అంతేకాదు. మవిషికిలాగా. ఆ దేవుడు. తరచు. సంతోషంలో మునిగితేలేవాడ ఆరాధకులు తాము దుర్వృుత్తులకు లోను కాకుండేటట్ట్లు చూడమని భగవంతుణ్ణి వేడుకువేనారు. అధునిక సమాజంలో దైనిక పితృత్వ భావన నుంచి పహ పిళ్చత్వ భాననలోవి భౌతి కాంశ పూర్తిగా విడిపోయింది. దాని సానంలో భగవంతువి పతిచి హి , క ప్రతిబింబంగా మానవుడు స్పషస్టి అయ్యాడన్హు భావన వచ్చింది; అతనిక భగవంతువి బెరసవుత్రుడు కాడు, భగవంతుణ్ని తండ్రిగా భావించే విషయావికి సంబంధించిన భానవలోని ఈ మార్డును, దాని వైతిక దృష్టికోణం నుంచి

హిందూమతం-తాలత్వికత శ చూడటం జరిగి, విశ్వానికి అధిసతైన భగవంతుని స్వభావంలో బ్రహ్మాండమైన మార్తును తెచ్చింది. శారీరక సంబంధమైన వునాదితో భగవంతుడు పరివూర్ణంగా మంచివాడు కాన్సీ, సంవూర్ణంగా శక్తి సామర్థ్యాలు కలవాడు కావీ కాడు. పాసరహితుడైన (శుద్దాత్ముడైన) దేవు డంండాలవని కోరుకున్న ప్రపంచం పాసరహితత్వాన్ని ఒక స్థిరమైన సిద్ధాంతంగా నొక్కి చెప్పలేదు. మనిషితోటి భగవంతుడికి శారీరక సంబంధం ఎప్పడైతే విచ్చిన్హమైందో, అన్హడే ఆది నూటికి నూరుపాళ్ళు మంచిని పరిపూర్ణ శక్తి సామర్థ్యాల్డి కలిగినవాడు భగవంతుడు అనే భావన ఫఏర్హడటావికి అవకాశం కల్పించింది.

జాతి సంబంధంగా ఏదైనా మార్తు జరిగినవుడు మతం విర్వహించే పాత్రకు సంబంధిం చింది వాల్గ్లవ విభేదాంశం.

పాచీన సమాజంలో జాతి సంబంధి మారు అనేది ఎవడూ మతం నూరును అను

(& [్‌ జో అ సరించి మాత్రమే ఉండేది. ప్రాచీన ప్రపంచంలో “జాతిని నూర్చుకోకుండా ఏ వ్యక్తికి మతాన్ని మార్చుకోవటం సాధ్యం కాదు. ఒక తెగ మొత్తం మరో (కొత్త) తెగలో పూర్తిగా కలిసిపోయిన నడు మాత్రమే నుతాన్ని మార్చుకోగలరు. రాజకీయమైన బంధాలలాగానే మతాలు కూడా తండ్రి నుంచి కొడుక్కి సంక్రమిస్తాయి. దానివల్ల మనిషి తన ఇస్టస్రకారం కొత్త దేవుణ్ణి ఎంచుకునే అవకాశం లేదు. తండ్రి దేవుడే తనకు ఏకైక దేవుడు. అతనితో మాత్రమే స్పేహ సంబంధాల్లి ఏర్పరచుకోవాలి. అతనికే శ్రద్ధాంజలి ఘటించాలి. తన రక్త సంబంధాన్షి తెంచుకొని మరొక మాతనమైన పౌర మత జీవనాలు కలిగిన తెగతో కలిసిపోయినపుడం మాత్రమే అతని జాతి దేవుళ్ళలో మార్తు సంభవిస్తుంది.”

ర చాలీ

(మరో) సమాజంలో కలిసిపోవాలంటీ మతం మార్తు ఎంత అనివార్యమైన కారణమో తెలియజేసే దృష్టాంతం పాత నిబంధన గ్రంథంలో (బైచిల్‌-014%జణుం9ట నోము రూత్‌ల మధ్య జరిగిన సంవాదంలో స్పష్టంగా కన్పిస్తోంది.

“వీ సోదరి ఆమె ప్రజల దగ్గరికి ఆమె దేవతల దగ్గరికి తిరిగి వెళ్ళింది” అని రూత్‌తో నోమ అనెను. “నీ పోదరి ప్రజలు వా ప్రజలు. నీ దేవత నా దేవత.” అని రూత్‌ సమాధానమిచ్చెను.

(ప్రానీన ప్రపంచంలో జాతిని నూర్చుకోనటం అనేది మతం మార్చుకోవటంతో ముడిపడి వుందని దీనివల్ల ప్తష్టమవుతోంది. సంఘంలో కలనటం ఆంటే నుతపరమైన కలయికే.

ఆధునిక సమాజంలో సహజపిళ్ళత్వ భావన యొక్క భౌతిక పునాది నుంచి దైవిక పీళ్చత్వ భావన వూర్తిగా దూరమయింది.

ఆధునిక సమాజంలోని వ్యక్తి వేరీ పసనూజంలో కలియాలంటె తన మతాన్ని నదిలిపెట్టన

18 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు వసరం లేదు. అలాగే ఆ సమాజ మతాన్ని ప్వీకరించవలపిన అవసరం కూడా లేదు. ఆధునిక వరిభాషలోని 'పొరసత్వ ప్రదావం' అవేది దీవికి పరైవ ఉదాహరణ. దీవిలో ఒక దేశానికీ చెందిన పౌరుడు ఆ దేశ సొరసత్వాన్లి వదులుకొని మరో కొత్త దేశ పౌరసత్వాన్ని పొందు తాడు, అయితే ఆ నూతన పౌరసత్వాన్ని పొందేటన్తడు తన మతం కూడా నూర్చుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. సాంఘికంగా మరో తెగలో ఏకీకరణం చెందటం అనే “పౌరసత్వ ప్రదానం" (దేశీయకరణం)లో మతపరమైన ఏకీకరణ జరగవలపిన అవసరం లేదు.

వురాతన సమాజం నుంచి ఆధువిక సమాజాన్ని నేరు చేసే అంశాలలో ఆధునిక సమాజం కేవలం మూనవ ప్రమేయం మాత్రమే కలది అని చెప్పటం సమంజసం కాదు. వివిధ దేవతలను కొలిచే దేనతారాధకులు ఆధునిక పమాజం అనటం సబబు,

మతంలో భాగమైన దైనతత్వ పంబంధ జ్ఞాన ఆవశ్యకత ఐదవ భేదానికి సంబంధించింది.

ప్రాచీన దృష్టి రీత్యా దేవుళ్ళేమిటనేది మత సంబంధనుయిన పక్షే కాదు, ఊహకు సంబంధించినది; దేవుడు ఏ నియమాల ప్రకారం వర్తిస్తాడో తను ఆరాధకులు తమ ప్రవర్తనను ఎలా రూపొందించుకోవాలని అతను ఆశిస్తాడో ఆ వియానులతో ఆచరణాత్మక పరిచయం ఉండడం మళానికి అవసరమైన విషయం. ౧ రాజులు అధ్యాయం 17లోని 26 చరణం చెబుతున్న “దేవుని మర్యాదో అంటే పైన చెప్పిన ప్రవర్తనే. ఇజ్రాయేల్‌ దేశంలో ప్రవక్తలు దైవ ఆధిసత్యపు జ్ఞాన సూత్రాలు వియనూలను. గురించి చెప్టేటప్తడు మత సారాంశంగా-పమగ్రంగా మతమంటి “యెహోవా గురించిన జ్ఞానమూ భయము” అన్నారు. అనగా యెహోవా విర్లేశించిన జ్ఞానమూ దానివి వినయ _నిరేయతలతో ఆదరించే ఒద్దిక ఆవి చెప్తారు. మతకల్పనలన్షింటే గురించి కలిగే ఎలాంటి పందేహానికైనా ఫాదరీల నిబంధవ గ్రంథం (300% 01 కెంయేఆ12:66) భక్తి పట్ట సరైన దృష్టి కలిగి వుండడమే సమాధానమని గట్టిగా చెబుతోంది. అంటే “భగవంతునికి భయపడటం, అతని ఆజ్ఞలను (హిజ్‌ కమాండ్‌ మెంట్స్‌) శిరసానహించడం” ఈ విషయంలో మనిషి ఎలాంటి చర్చలకు దిగరాదవి సాధారణ సూత్రం. ఈ సలహాను రచయిత సోల్మన్‌ ముఖతః అనిపిస్తాడు. ఇదే మతంపై ప్రాచీన దృక్షథాన్షి సూచిస్తుంది. దురదృష్టవశాత్తు ఈ దృక్షథం ఆధువిక కాలంలో విస్తృతమైంది.”

మతంలో విశ్వాసానికున్న స్థానానికి సంబంధించి ఉన్న విభేదమే ఆరవ ఆంశం. ప్రాచీన వమాణంలో. “ఇచ్చితంగా టే కర్మకాండలు ఆచార వ్యవవారాలే ఆ ప్రాచీన మతాల ఆ దీ గక. జో ల గ వ అచరడాత్మక అన్వయం కలిగిన విశ్వాస వ్యవస్థ కాదు. ధించిన వ్యవ ౮కి న్‌ లైర్యావికి ప్రతీకగా పాటించే సాంప్రదాయక ఆచరణలకు సంబం

స్థం ఎ కార్యకలాపాలకు సరైన కారణం లేకపోతే ఆ చేసే మనుషులు వి దించటం జరగలేదు. దావికి విరుద్ధంగా ముందు

హిందూమతం-తాత్వికత 19

న యాసను న ఆచరణ, ఆమీదట సూభ్రకల్దన జరిగింది. మనుషులు సాధారణంగా ప్రవర్తన నియమాలను ఏర్పరచుకొవే ముందే వాటివి జీవితంలో ఆచరించటం ససాజం. రాజకీయ సంస్థలు రాజకీయ సిద్దాంతాలకన్ల ప్రాచీనమైనవి. ఆదే విధంగా మత సంస్థలు నుత సిద్ధాంతాలకంటె ప్రాచీన తరమైనవి. ఈ పోలిక కేవలం అకారణమైనదేమీ కాదు. వాస్తవానికి వురాతన సమాజంలో మత రాజకీయ సంస్థల మధ్య సంబంధం పాపేక్షక్రముయినడదే. ప్రతీ దశలోను ఆచరణకీ వియమానికీ అత్యంత ప్రాధాన్యత ఆసాదించటం జరిగింది. అయితే నియమం మొదట స్థిరీకరణ పొందివప్పటి మంచీ, ఆది తర్వాత తరం వారికీ మార్గదర్శకం కావటం అనేది ఒక ప్రాచీన కధగా వ్యాఖ్యానాన్ని పొందింది. ఒకసారి స్థిరీకరణ పొందిన మార్గదర్శక సూత్రం అధికారికమౌతుంది. ఇక దాని విజా విజాల నిరూపణకు ఎలాంటి సాక్ష్యమూ అవసరం లేదు. సంఘ నియమాలన్షీ మార్గదర్శక సూత్రాల మీద ఏర్పడినవే. సంఘ వ్యవస్థ విచ్చిన్నం కాకుండా ఉండటం చేత ఒకసారి రూపొందించిన నియమాలు చిరకాలం ప్రజలు అమసరించటం జరిగిందనటం సరైన కారణమవుతుంది.

మతంలో వ్యక్తిగత విశ్వాసానికున్న స్థానం ఏడవ అంశానికి సంబంధించని వ్యత్వాసం. పురాతన పమాజంలో- *క్రనుం తప్పకుండా మమషులు ఎక్కడయితే ఆచారాలను పాటిస్తారో అలాంటి సమాజంలో-వుట్టివట్టి, అప్రయళ్డుంగా సభ్యుడయినట్టి, మానవ్చని వ్యవస్థీకృత సాంఘిక జీవన విధానంలో మతం ఒక భాగం. మనుషులకు సమాజం పట్ల ఎలాంటి ఆచరణలు రూవు దిద్దుకున్నాయో ఆదే విధంగా దేవునికీ ఆతని ఆరాధనకీ సంబంధించిన విషయాలు ఏర్పడ్డాయి. వీటిని గురించిన ఊహలు గానీ కారణాలు గాని వెలికేటవ్హడు ఆ సాంప్రదాయక ఆచరణలు అనేవి స్థిరమైన విషయాలు అనే విశ్చితాభిస్రాయంతోనే మొదలుపెట్టాలే కాని వాటివి తోసిరా జనే ఏ ఇతర కారణాల్ని అంగీకరించకూడదు. ఆధునికులమైన మనకు పై వాటన్నింటి కంటే హేతువూర్వకమైన నమ్మకావిక్సీ వ్యక్తిగత విశ్వాసానికీ సంబంధించినది మతం. కానీ ప్రాచీనులకు మాత్రం అది (మతం) వ్యక్తి సంఘ జీవితంలో ఒక భాగం. అది కొన్ని నిర్హీత బంధవాలకు పరిమితమయినది. దాన్ని నిరాకరించడావికి కానీ, విమర్శించడానికి కానీ అతని స్వేచ్చ లేదు. దాన్షి విధిగా అర్ధం చేసుకొనవలసిన అవసరం కూడా అతనికి లేదు. మత నిబద్దత లేకపోవడం రాజ్యం దృష్టిలో నేరం. ఎందుకంటే, పవిత్ర సంప్రదాయం భగ్షమైతే, సామాజిక వృువాదులు కుంగిపోతే వైవామగ్రహం కోల్లోతారు కాబట్టి. అలాకాక అతడు ఎంత కాలమయితే విర్దేశించిన ఆచారాల్డి చక్కగా సాటిస్తాడో అంతకాలం అతణ్ని పనిత్రునిగా గుర్తించడం జరుగుతుంది. అంతేకాదు, అతని హృదయంలో ఆసలు ఈ మతం అనేది ఏ విధంగా వేళ్ళూనిందో ఎన్వరూ ప్ర్తించరు. అది అతని హేతువును ఎలా ప్రభావితం చేసిందో అడగరు. రాజకీయ విధుల్లో వలెనే దానిలో ఒక భాగముయిన మతం కూడా నునిషి బాహ్య ప్రవర్తనకు సంబంధించిన కొన్ని విర్షిష్ట వియనూల ఆచరణను పంవూర్ణంగా ఇముడ్చుకొన్నట్టిది.

శ

దేవునికీ-సమాజానికీ, మనిషికీ మధ్య పంబంధం; భగవత్సంబంధమైన విషయంలో సమా

జావిక్సీ మనిషికీ మధ్య వును సంబంధ వ్యత్యాసమే ఎనిమిదవ అంశం.

20 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు 20 రాలను

దేవునిక్సీ సమాజానికీ మధ్య వున్న వ్యత్యాపం గురించి ముందు చెన్పక్షుందాం. ఈ విషయంలో మూడు అంశాలను గుర్తించాల్సి వుంటుంది.

వురాతన ప్రసంచవు విశ్వాసం-

“భౌతిక పరిస్థితి కన్నా ఎక్కువగా దేన్టీ ఆశించకపోనటం. భౌతిక జీవితాన్ని వరంగా పొందడం, ఆధ్యాత్మిక విషయాల్షి కాకుండా ఐహిక విషయాలు మొదలగునవి.”

దేవుళ్ళు నుంచి ఆశించే మంచి విషయాలు-వురాతన సమాజాలు కోరేవీ-తమ దేవుళ్ళ నుంచి పొందాలని ఆశించేవీ-ప్రధానంగా యీ క్రింది అంశాలు.

“వబ్బడి ముబ్బడిగా తమకి నంటలు పండడం, శత్రువుల నుంచి రక్షణలో సహాయం; పాధారణంగా ఎదురయ్యే కష్టాల్లో ఆశరీరవాణ్సి పోదెల సలహాలు.”

వురాతన ప్రపంచంలో- “మతం అనేది వ్యక్తిమయినది కాదు. తెగకీ సంబంధించిన విషయం. దేనత యొక్క శాశ్వతమైన్క తిరుగులేని అభయహస్తం లభించేది వ్యక్తికి కాదు పమాజానిక్షే”

తర్వాత భగవంతునిక్తీ మనిషికీ మధ్య సంబంధంలోని వ్యత్యానం గురించి చూద్దాం.

ఏ దేవతలనైతే వ్యక్తి విగ్రహారాధన (=వూజ) చేస్తాడో ఆ దేవతలు ద్ధీర్హదష్టితో ఆ వ్యక్తి సంక్షేమం చూడాలవే వియనుం లేదు. అది ఆసలు వాళ్ళ పనికాదు కూడా. వ్యక్తులు తమ వ్యక్తిగత జీవిత విషయాలను కూడా దేవుళ్ళ ముందు వుంచడం సహజం. తను కోర్కెలు తీర్చమని ప్రార్ధనల ద్వారా, మొక్కుల ద్వారా ఆ దేవతల ప్రత్యేక దీవెనలు కోరడం కూడా జరుగుతుంది. కాని యిది రాజు నుంచి ఒక ప్రత్యేక వరాన్ని కోరినట్టే కోర్తారు. లేకపోతే తండ్రి నుంచి కొదుకు వరాన్ని అర్ధించినట్లే అర్ధిస్తారు. ఈ అర్ధించడంలో తాము కోరిందంతా పొందాలన్ష లక్ష్యం వాళ్ళకుండదు. 'దేవతలు యిచ్చే యీ నరాలన్నీ కూడా ఆ తెగ నాయకువిగా దేవుడు. చేసిన సముచితమైన చర్య కాక వ్యక్తిగత అభిమానంతో చేసినట్లుగానే భావించడం జరుగుతుంది న్‌

“దేనతలు మనిషి పౌర జీవితాన్ని జాగ్రత్తగా పర్యవేక్షిస్తూ ఉంటారు. నారు అతనికి లౌకిక ప్రయోజనాల్లో అతని నంతు ప్రయోజనం అశవికి కల్పిస్తారు. ఇబ్బడిముబ్బడిగా వార్షిక వంట్ట రాక సంటర్నీ, జాతీయ శాంతినీ, శత్రువులపై విజయాన్షీ మొదలైన వాటినన్షింటేవీ కలుగ వర్డు కానీ ప్రతి వ్యక్తీ ఆంతరంగిక ఆవసరావికే ఆ దేవతలు సహాయం చేస్తారన్న మ్ముకం లేదు. మొత్తం తెగ ప్రయోజనాలకు భినంగా ఉండే ఏ విషయంలోనూ పవాయం

హిందూనుతం-తాలత్వికత 2 లభించదు. ఆర్షదువల్ల ఇరగటావికి అవకాశం వున్న అవసరాలూ కోరికలూ గురించి నముతం వెరనేర్చగలిగిందీ; నెరవేర్చలేవిదీ అవే విషయాల పరిధి ఉందన్నది స్పష్టం.”

మనషి పట్ట దేవుడు, సంఘం వీటి దృష్టి గురించి వృన్ల వ్యత్యాసమే తర్వాత విషయం. ప్రాచీన ద్రపంచంలో సంఘం వ్యక్తిగత సంక్షేమం అనే విషయాన్ని ఉసేక్షించింది. దేవుడు సంఘానికి మాత్రమే బద్భుడు అనడంలో సందేహం లేదు. కావీ-

“దేవుడికీ, ఆతని ఆరాధకులకూ మధ్య వున్న ఒస్షందం-ఆ తెగలోని-ప్రతి వ్యక్తి ఆంత రంగిక భద్రతా విషయాల పట్ల ఆ దేనత శ్రద్ధ వహించాలి అనే నియమావికి సంబంధించిన తిరుగులేని ప్రతిజ్ఞ ఏమీ కాదు”

నే

ఉభ్బవంతువి నుంచి ఆశించే ప్రయోజనాలన్షీ కూడా సార్వజనీన లక్షణాన్ని కలిగి తెగ మొత్తానికి వర్తించేనయి ఉంటాయి-ముఖ్యంగా ఫలప్రదమైన బుతువులు, పంటల అధిక దిగు బడి, యుద్దాలలో విజయం మొదలయినటువంటి ప్రయోజనాలు. తెగ ఎంత కాలం అభివృద్ది పథంలో ఉంటుందో అంతకాలం ఆ తెగ దైవ కటాక్షావికి పాత్రమవుతూనే ఉంటుంది అనేదీ వాస్తవం.”

దీవికి విరుద్ధంగా ప్రాచీన ప్రసంచం మనిషి బాధ పట్ల ప్రదర్శించిన దృష్టికి ఉదాహరణమిది.

“బాధలు పడేవాడు దుస్టుడు. భగవంతుని దృష్టిలో అసహ్యానికి లోవైనవాడం. ఉత్సవ వినోద దివాల్లో దేవుడి ఎదుట సమానేశనుయ్యే (ఆనందదాయకమైన, సంపద్వంతమైన) సమూ హంలో అటువంటి మనిషికి పానం లేదు”

ఈ దృష్టి ఆధారంగా కుస్టు రోగిని, వ్యసనసరుణ్హి నుతం నుంచి వెలివేశారు. సాంఘిక జీవిత ప్రయోజనాల పరిధి నుంచి కూడా వీరిని వెలివేయటం జరిగింది. ఆంతేకాదు దేవాల యంలోనికి వీరు పెట్టే వైవేద్యాలను తీసుకురానీయకపోనడం కూడా జరిగింది.

వ్యక్తికీ వ్యక్తికీ, వ్యక్తికీ పంఘానికీ మధ్య వున్న సంఘర్షణ విషయంలో భగనంతువికేమీ వంబంధం లేదు. ప్రాచీవ ప్రపంచంలో-

“*న్రూవవుల కార్యకలాపాలను సరిష్కరించటంలోవే (భగవంతుడు) ఎన్హడూ నిమస్షమై వుంటాడని అనుకోవటం తన్హ విత్య వ్యవహారాల్లో తములో తాము సహకరించుకోనటం మానవుల కర్తవ్యం. ఆయినా మనిషికి దేవుడు ఎల్లప్తడూ చేరువలోనే వుంటాడనీ, అవసరంలో ఆదుకుంటాడవీ, సామాజిక బుజునర్తనం క్రమాన్ని శ్రా ్‌ే ససాడనీ ఒక అనూహ్యమైన. వైతికభావన మనస్సు మారుమూల ర్ర్తమ: పషప్పటిక్‌. క బలం

ళ్‌ ఈ. ఇ ణ్‌ 6 ధరా?

22 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు

22 రా యినదే డూ కూడా తాను చేసిన నేరాలు ఉపేక్షిసూ తనమ

వాస్తవంగా ఆవిశ్చితమయినదే. దుస్టుడెన్స, క్షీస్తూ

తాను పొగడుకోనటానికి కొరణం ఈ విధమైన అనిశ్చితత్వమే.”

ప్రానీవ ప్రపంచంలో మనిషి భగవంతుణ్మి-తన పట్ల ధర్మబద్దుడై ఉండనుని అడగడు.

“ప్రార సంబంధమయినటువంటి. లేక దుష్టముయినటునంటి విషయాల్లో వ్యక్తిగత జీన నాన్ని గురించి తక్కువగాను, తెగ విషయం ఎక్కువగాను ఆలోచించటం అనేది ప్రాచీన ప్రపంచవు అలవాటు. ఒకవేళ తన విషయంలో ఏదైనా యిబ్బంది ఎదురైనా దాన్ని తప్పగ్గా ఎనరూ భావించేవారు కాదు. దేవుడు జాతికంతటికీ, తెగకంతటికీ దేవుడు. ఆ భగవంతుడికి తెగలో పభ్యుడయిన వ్రతి వ్యక్తి తాలూకు పంక్షేమాన్షి గురించి తెలుసు.”

శ్రీగతమైన దుర వురాతన వ్రపంచంలోని మనిషి భావించిన తీరు యిది. వ్యగతమై దృష్టస్షి ( మనిషి అతని దేవుని ఎదుట సంతోష హృదయంతో ఉంటాడు. అంతేకాదు:

“భగవంతుని ఎదుట సంతోషించటంలో మనిషి తన రక్త సంబంధీకుల, పారుగువారి; దేశష్టుల ఆనందంలో కూడా సాలుపంచుకుంటాడు. భగనంతుని ఆరాధించటం అనే పవిత్ర చర్య ద్వారా తనవి భగనంతునిలో ఐక్యం చేపే బంధాన్షి, తన కుటుంబంతోటి బంధాన్ని కూడా పాంఘిక్క, జాతీయ ప్రయోజనాల దృష్ట్యా వునరుద్ధరించుకుంటాడు.”

ప్రాదీన ప్రసంచంలో మనిషి తనను సృష్టించిన ఆ దేవుడు తన పట్ట న్యాయ బద్ధతతో వుండాలని ఆశించడం జరిగింది.

నుతంలో వచ్చిన నురో రకమైన విప్లవం ఇది.

ఈ విధంగా మత సంబంధమయిన విప్లవాలు రెండున్నాయి. ఒకటి-బాహ్య విపవము, మరొకటి ఆంతరిక నిసనము. లస

ప్ల బావ్యా విప్లనము. మతాధికార పరిరక్షణ క్షేత్రానికి సంబం "ధించినది. మానన వపనూజం మీ ్ట్‌ 1

జం బుద భగవంతుని ఆధిపత్యానికి సంబంధించిన ప్రణాళిక విషయమై ముతంలో సంభవించే మాూరులమ గురించి ప్రస్తానించేది ఆంతరిక విష్ణ్షనము. బాహ్య

విప్లవం వాస్తవంగా నమత సంబంధవ్లే క వ్‌ నం వాస్త బంధమైైన విప్లవం కానే కాదు. తనది చెందవి ప్రాంతంలో ఆధివత్యాన్ని సంతరించుకొని ప్రాదేశిక (అధికార) పరిధిని కల్లించుకున్న మతం మీద శాస్త్ర ఎజ్నవం పాగించిన విష్ణవంి ఈ బాహ్య విప్లవం. ఆంతరిక విప్లవం నూత్రమే వాస్తవమైన క (ఫ్రెంచి విప్లవం, రష్యా విషం వంటి రాజకీయ విప్ణవాలతో దీన్ని పోల్చవచ్చు. మ టా0ంగం మార్తుని లోబరుచుకున్హట్టిది. ఈ విస్షనం వలన భగవంతుని ఆధిపత్య రాం న కన్ను సవరించటం, వువర్నిర్మించటం జరిగింది. వురాతన దెవిక ఆధిపత్య వ్ర షయంలో ఈ ఆంతరిక విప్లవం ఎంత లోతయిన, విస్తారమైన మార్దుల్ని తెచ్చిందో

హిందూనముతం-తాత్వికత 23 తేలికగా గ్రహించవచ్చు. ఈ విప్లవం వల్ల భగవంతుడు తెగలోని పభ్యునిగా తన ఉవికీని కోల్లోయాడు. అప్పట్టించీ ఆతడు విష్పక్షపాతి అయ్యాడు. భగవంతుడు మనిషికి తండ్రి అనే భౌతికపరమైన శబ్బార్ధం కూడా దీవితో అంతరించింది. అతడు విశ్వానికి పష్టికర్త అయ్యాడు. భగవంతుని తోటి మనిషికున్న రక్త పంబంధం ఎవ్హడయితే తెగిపోయిందో, అప్పటి మంచి భగ వంతుడు నుంచివాడన్హు అభిప్రాయానికి అవకాశం ఏర్పడింది. ఈ విస్తవం నల్ల మనిషి కేవలం భగవంతుణ్జి గుడ్డిగా ఆరాధించే స్థాయికి దిగిపోయి, అతని ఆజ్ఞలను తు.చ. తప్పక అనుసరించటమే. కాని తాను చేయగలిగింది ఏమీ లేదనే స్థితికి దిగజారాడు. అస్పట్టించి మనిషి భగవంతుని ఆజ్ఞలు దృఢంగా నమ్మటమే కాక వాటివి పరిరక్షించుకోవలసిన బాధ్యత గల_ వాడయ్యాడు. ఈ విప్లవం వల్ణ భగవంతుడం నంఘరక్షకుడుగా, సంఘ శ్రేయోళిలాషిగా తన ఉనికిని కోల్లోయాడు. అంతేకాదు దైవిక వ్యవస్థకి కేంద్ర బిందువుగా తన అస్తిత్వాన్ని కోల్లోయాడం. ఈ దైవిక న్యవస్థలో కేంద్ర బిందువులుగా మనిష్కి సంఘం తను స్థానాల్ని మార్చుకున్నాయి. ఇప్పడు నునిషి వాటికి కేంద్ర స్టానంలోవికి వచ్చాడు. దైవిక ఆధిపత్యానికి సంబంధించిన మతపరమైన ఆదేశిక సూత్రాలపై వచ్చిన ఈ విప్పవాన్లి విశ్లేషించటం వల్ల ఒక ప్రధావ ప్రయోజనం వుంది. మతతత్వాన్ని విలువ కట్టటానికి అవసరమైన ఆదర్శాలను కనుక్కోనటమే దాని ప్రయోజనం. అసహనంతో సాఠకులు ఈ ఆదర్శాలు ఎక్కడున్నాయి. అవేమిటి? అని నూశ్రం నన్ను ప్రన్షించవద్దు. ముందు రాబోయే చర్చల్లో పాఠకులు ఆలాంటి ప్రత్యేకమైన డీ ర్‌ ఫేకతో చూడలేకపోవచ్చు కన పద్‌ ఒన్న ఏది

వా ర్ట వీ

తన్స అని నిర్ణయించటానికి అవసరమైన ఆదర్శాల చుట్టూ ఈ ముతసరనుయిన విప్లవం తిరుగుతుందవే విషయం గుర్తించకపోరు. ఆలా గుర్తించలేకపోతే, నేను ఈ చర్చ మొత్తంలో అంతర్లీనముయి వున్న విషయాన్ని వెల్లడి చేస్తాను. దైవిక ఆధిపత్యానికి సంబంధించి అంగీకరించిన మత సంబంధమైన ఆదర్శాల విషయంలో విభేదాలు ఆధారంగా వురాతన ఆధునిక సమాజాల మధ్య వున్హ తేడాను గురించిన పరిశీలవతో మనం ప్రారంభిద్దాం. విప్లవానికి ఒక చివరన నుత సంబంధమైన ఆదర్శాలతో ప్రాచీన సనూజం ఉంది. ఆ కొస సమాజమే. ఈ నిప్లనానికి రెండన చివర ఆధునిక సమాజం, దాని మత సంబంధమైన ఆదర్శాలతో వుంది. ఈ అంచు వ్యక్తి ఈ వాస్తవాని ఒక ప్రమాణంగా రూపొందించదలచుకుంటే వురాతన సమాజంలో తప్తో ఒప్తో నిర్ణయించటానికీ-ప్రయోజనం-ఆ ప్రమాణానికి గీటురాయి. అలాగే ఆధునిక సమాజంలో ఏది తప్పో ఏది ఒప్తో నిర్ణయించటానికి ప్రమాణం లేక గీటురాయి-న్యాయం. అందువల్ల సమాజంలోని మత సంస్థలో వచ్చిన విప్లవం వాస్తనంగా విప్లవం కాదు. ఎందుకనంటే కేంద్ర బిందువు సమాజం నుంచి వ్యక్తికి మారింది కాబట్టి. ఇది కేవలం ప్రమాణం (ఆదర్శం)లో వచ్చిన విప్లవం మాత్రమే.

వేము సూచించిన ఈ ఆదర్శాలను లేక ప్రమాణాలను కొందరు సందేహించవచ్చు. ఎందువల్లవంటే-వాటివి (ఆ ప్రమాణాలను) ఏర్పరచటానికి నేను అనుసరించిన పద్ధతి కొత్తది కాబట్టి. కావీ వా మవసుకి మాత్రం నుతతత్వం మీద తీర్తు ఇవ్వడావికి నేను రూపొందించిన ఈ ప్రమాణాలు (లేక ఆదర్శాలు) వాస్తవమయినవే (సరయినవే)నవి అనిపిస్తోంది. ప్రజలు- మానవువి ప్రవర్తవలో ఏది ఒప్తో, ఏది తప్తో విర్ణయించగలిగిన ప్రమాణం ఒకటి ఏర్పరచటమనేది

24 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రపంగాలు జ ్హయనస న వియమాల్లో మొదటి స్టానావికి చెందినటునంటిది. ప్రస్తుత సామాజిక అభిప్రాయాల ప్రకారం వైతిక పత్తృవర్తవను ఏది విరూసిస్తుందో, ఆ ప్రమాణం ద్వితీయ స్థానానికి చెందినటువంటిది. ఈ రెందు కారణాల దృష్ట్యా మాత్రమే ఆ ప్రమాణాలు సరైననిగా కవిపిస్తాయి. ఏది ఒప్తో, ఏది తప్తో నిరూసించగలిగిన సామర్థ్యాన్ని ఆని మనకు కలిగిస్తాయి. వాటిని స్వీకరించిన సమాజానికి అవి ఎంతగానో తగి ఉంటాయి. సమాజమే అంతిను లక్ష్యంగా కలిగిన వురాతన సమాజానికి ప్రయోజనమే తగినటువంటి గీటురాయి. వైతిక ప్రవర్తనకు సామాజిక ప్రయోజనం కొంతమేరక యినా ఉండకసోదు. వ్యక్తే ఆంతిమ లక్ష్యంగా కలిగిన ఆధునిక సమాజానికి న్యాయం అనేది తగినటువంటి. గీటురాయి. ఇక్కడ కూడా వైతిక పత్తవర్తన వ్యక్తికి న్యాయం _చేకూరడం విషయంలో కొంత పాత్ర నహించవచ్చు. ఆయితే ఈ రెండు ప్రమాణాల్లో ఏది నైతిక నిలువలను బట్టి ఉన్నతమైనది అనే విషయంలో వివాదం ఉంది. అయితే ఇవి ఆసలు ప్రమాణాలే కావనే తీవ్రమైన అభిప్రాయ భేదం ఉందని మాత్రం నేను అనుకోను. ఈ నియమాలే గనక పర్వశ్రే స్థమైనటువంటివి అని గనక అమకోకసోయేటట్లయితే-నా సమాధానం ఇది. మత తాత్వికత మీద తీర్లు ఇవ్వడానికి ఆది (ఆ ప్రమాణం) తప్పకుండా దైన సంబంధి కావాలి. అంతేకాదు అది భూమికి సంబంధించింది కూడా కొవాలి. ఏది ఏమయినా హిందూ మత తాత్వికతను వరీక్షించటావికి నేను ప్రతిపాదించి-అనునర్తింపచేసే- ప్రమూణాలు మాత్రం ఇవే! క్ష

ఇదంతా సెద్ద డొంకతిరుగుడు వ్యవహారం. కావీ ప్రధావ ప్రశ్నను గురించిన విచారణలో ప్రాథమికమైన ఈ విషయమంతా అనసరమైనదే. ఏది ఏమయినవపటిక్సీ ఒక విషయాన్లి గురిం చిన విచారణ స్రారంభనుయినపుడు ్రతి వ్యక్తికీ ఎదురయ్యే తొలి కష్టం యిదే. హిందువు అనేవాడు ఎవడూ కూడా ఈ విధమైన విచారణను ఎదుర్కోటావికి పిదంగా లేడు. అతడు సాధారణంగా మతం ఏమాత్రం ప్రాముఖ్యం లేనిదే అని మొదట వాదిస్తాడు. లేకపోతే అన్ని నుతాలు నుంచినే అనే తులనాత్మక మత పరిశీలనం ముద్రను వేసుకొని, దాని నీడను ఆశ్రయం పొందడానికీ ప్రయత్నిస్తాడు. ఈ రెండు అభిప్రాయాలు కూడా తవు అభిప్రాయాలే! ఏమాత్రం సనుర్ధనీయాలు కావు. వ్‌ న

ఒక పాంఘిక శక్తిగా మళాన్ని అలక్ష్యం చేయలేం, ముతం-చరిత్ర అవేవి అనుక్షణం ఒకడానికీ ఒకటి తాకే పడుగు పేకల వంటివి అవి హెర్చర్డ్‌ పెన్సర్‌ మతాన్ని గూర్చి నిర్వచిస్తూ అన్నాడు. ఇది ఏ సమజంలోవైన వాస్తవమే. కావి నుతం, 'భారతదేశచరిత్ర అనే పడుగుము ర్రతిచోటా తాక్షే సేక్స మాత్రమే కాదు. హిందువు మవస్సుము తీర్చిదిద్దిన పడుగూ సేకా-రెండూ అదే. హిందువు జీవితాన్ని ప్రతిక్షణం నియంత్రించిన సాధవం అది. జేవిత కాలంలో వ్యక్తి ఎలా ర్రవర్తించాలి అనేది చెప్పటమే కాదు, చనిపోయిన తర్వాత అతని శరీరాన్ని ఎలా పారవేయాలో కూడా అదేశించిందే మతం. అతను ఎన్పడు ఎలా లైంగిక కార్యకలాపాల్లో పాలొనాలో కూడా నిర్దేశించింది. పిల్లవాడి పుట్టుకలో ఎలా జాతక కర్షలు విరహించాలో కైపంద" ఎరా చేయాలో పంది వ పాట కర్మ ర్వహించా చెప్పింది. వామకరణం

ప స్వప్రాశన ఎలా నిర్వహించాలో ఆదేశించింది. “అతడు ఏ వృత్తిని

హిందూమతం-తాల్వికత 2ర్‌

అవలబించాలో, ఏ స్త్రీవి పెండ్లాడాలో కూడా చెస్టింది.. అంతేకాదు అది అతను ఎనరితో కలిపి భుజించాలో, ఎలాంటి ఆహారాన్లి తినాలో, ఏ కూరగాయలు వండుకుతినాలో, ఏవి తివకూడదో అధికారికంగా (శాపసనరూపంలో) చెప్పింది. దైనందిన జీవితాన్ని ఎలా గడపాలో, ఎన్నిసార్లు భుజించాలో, రోజులో ఎన్నిసార్లు ప్రార్ధవ చేయాలో కూడా నిక్టీశించింది. హిందువు జీవితంలో మతంచేత ఆజ్ఞాసించబడని లేక మతస్రమేయంలేని ఏ కార్యకలాసమూ లేదు. ఇది ఒక విష్ణాక్షికమైన విషయమవి భావించి విద్యావంతులయిన హిందువు పైతం వాటిపట్ల ఆసక్తిని ప్రదర్శించడం ఆశ్చర్యాన్ని కలిగిస్తుంది.

అదలావుంచితే ముతం ఒక సాంఘికశక్తి. నేనింతకుముందే సూచించినట్లుగా దైవిక ఆధిసత్య ప్రణాళికకు మూలంగా మతం విలబడుతుంది. ఆ ప్రణాళిక సమాజం అనుసరిం చటావికి తగిన ఆదర్శంగా మారింది. నిర్మితమైనదన్హు అర్ధంలో ఆదర్శం వేడు తన ఉనికిని కోల్లోయిందని అనవచ్చు. అది వునికిలో లేనప్పటికీ, అది వాస్తవమే. ఆదర్శంగా దానికి వూర్తి శక్తి వున్షది. ప్రతి ఆదర్భ్శంలోనూ ఆ శక్తి అంతర్లీనంగా కనిపిస్తుంది. మత ప్రాధాన్యాన్ని నిరాకరించే వాళ్ళందరూ కూడా దీన్ని నుర్చిపోనడమే కాదు. మత ఆదర్శం వెనుక దానిలో కలి సిపోయి, వనిచేపే శక్తిసామర్థ్యాలన్లీ, జనామోదాన్నీ గుర్తించటంలో కూడా విఫలురవుతున్నారు. ఇలా జరగడానికి వాస్తవావిక ఆదర్శానికీ మధ్య నన్హ్న తేడాని గుర్తించటంలో పొరపాటు పడటమే. ఆ ఆదర్శమనేది నుతపరనుయినదా లేక మతరహితమయివదా అవే నిషయం వాళ్ళు సరిగణించడంలేదు. కానీ ఈ రెండం ఆదర్శాల ప్రమాణాన్ని వాని సాపేక్షక శక్తికి సంబంధించిన మరో పరీక్ష ద్వారా విరూపించనచ్చు. మనిషి ఆచరణాత్మక సహజ ప్రవృత్తుల మీద ఆధిపత్యం వెరపే విషయాన్ని గుర్తించటమే ఆ సరీక్ష ఈ ఆదర్శం అనేది అత్యంత ప్రావీనమయిన దానికి సంబంధించినది. కాని మనిషి ఆచరణాత్మక సహజ ప్రవృత్తులు తక్షణ వర్తమావావికి సంబం ధించినవి. ఈ విధంగా ఈ రెండింటినీ, అనగా మనిషి ఆచరణాత్మక సహజాతాల్లి, సుదూర ఆదర్శాలకు ఎదురుగా విలబెట్టినప్తడం ఈ రెండింటిమధ్యా భేదం గ్రహించటంలో పారపాటుపడే అవకాశం లేదు. ఒకదానివాకటి వ్యతిరేకిస్తున్నా, మనిషి ఆచరణాత్మకమయిన సహజాతాలు విర్దేశిత మత సంబంధమయివ ఆదర్శాలకు లొంగి ్రనర్తిస్తున్నాయి. ఇదే సమయంలో మతర హిత ఆదర్శాలతో విఖేదిస్తున్హ మవిషి పహజాత ఆదర్శాలు వాటికిలొంగి ప్రనర్తించకపోనటం కనిపిస్తుంది. దానికర్థం ఏమిటంటే- మానవజాతి మీద ఐహిక ప్రయోజనాలతో సంబంధం లేకుండా మత ఆదర్శాలు పట్టుని కలిగివున్నాయనే. సెక్యులర్‌ ఆదర్శాల విషయంలో ఇలా చెప్పలేం, భౌతిక ప్రయోజనాలు కలిగించే శక్తి మీదనే దాని సామర్ధ్యం ఆధారపడి వుంటుంది. మానవజాతి మీద ఈ రెండు ఆదర్శాల శక్తి, సామర్థ్యాలమధ్య వున్న తేడాను యిది స్పష్టం చేస్తోంది. మత ఆదర్శం మీద ఎంతకాలనుయితే ప్రభానం చూపించే నమ్మకం వుంటుందో అంతకాలనూ అది పనిచేస్తూనే వుంటుంది. మతాన్ని విస్మరించడం అంటే విద్యుత్‌ తంత్రిని అలక్ష్యం చేయడమే. (౫౦ 11019 2406102 18 ఓ0 10076 & 1/6 ఇటాం)

అన్ని మతాలూ సత్యమైనవ్యే మంచినే అనుకోనడం పొరపాటు విశ్వాసాన్ని కలిగి వుండడమే. తులవాత్మక మత అధ్యయవం అవేదానివల్ల ఈ విశ్వాసం ఏర్పడిందని చెప్పడానికీ

26 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు క జ నయనవనన క విచారిస్తున్నాను. నూననజాతికి ఈ తులనాత్మక పరిశీలనం చేసిన ఒక మహోసకారం ఒకటి ఉంది. ఇది తాను చెప్పేదే వాస్తవావికి మంచి అని చెప్పే వ్యక్త (7౯7౭2160) మతాల హక్కుని, అణచివేతను బద్దలుకొట్టింది. కేనలం అకారణమైన వూర్వాభిప్రాయాలమీద నిలబడినటువం టివైన వాస్తవ కృత్రినము మతాల మధ్యవున్ణ అస్థిరమైన భేదాన్ని ఈ తులనాత్మక నుతం విరాకరించడం ఒక నుంచి విషయమైతే, మతాన్ని గురించి కొన్ని తప్పడు అభిప్రాయాలి ఏర్పరచడం మాత్రం శోచనీయమైన విషయం. నేను ఇంతకు ముందు చెప్పినట్లుగా అన్జి మతాలు పమానంగా మంచివే వాటిమధ్య. భేదం పాటించవలసిన ఆనసరం లేదనేది అవి వ్యక్తం చేసిన అభిప్రాయాలలో అత్యంత భయంకరమైనటునంటి అభిప్రాయం. దీనికంటే సెద్దతప్త మరొకటి లేదు. అన్ని సామాజక ప్రభావాల్లాగే వ్యవస్థల్లాగే మతం ఒక పంస్థ. లేక ప్రభావితాంశం. అది తన గుప్పిట్లోవి సమాజానికి మంచీ చేయవచ్చు లేక అసకారం కలుగచేయవచ్చు. ప్రొఫపర్‌ టీలే 'పేర్కొన్నట్లు!2 మతం- “*నూనవజాతి చరిత్రలో అత్యంత బలమైన చాలకశక్తి కలది. అది జాతులను ఏర్పరచింది. ఛిన్నాభిన్నం చేపింది. సాన్రూజ్యాలు ఏకం చేసింది. విడగొట్టింది. అత్యంత క్రూరమైన ఆటవిక వనులు చేయించింది. ఆచారాల పిచ్చిని కలుగజే

• పింది. ప్రశంసనీయమైన శౌర్యపరాక్రమ చర్యలకు ప్పందననిచ్చింది. వైరాగ్యాన్ని, ప్రార్ధనాతత్యాని కలిగించింది. సైశాచికమైన యుద్ధాలకు మూలమయింది. విష్ణాలకూ, వినాశనావికీ హేతున యింది. జాతులకు స్వేచ్చ, సంతోషం, శాంతి యిస్తూనా మరోవైపు క్రూర ప్రభుత్వాలకు మద్దతును ఇచ్చింది. ఒక్కో పర్యాయం సంకెళ్ళను తెగగొట్టింది. మరోసారి కొత్తవయిన, మేధోవంతమయిన వాగరికతల అస్తిత్వావికీ, వ్యాస్తికీ హేతునయింది. మరొకసారి కళలు,

శాస్తుజ్ఞానం, అభ్యుదయానికి ఆద్దుకట్టయింది.” మతంమూలంగా ఏర్పడిన ఇటువంటి ఆశ్చర్యకరమైన వైరుధ్యాల వెనుకవున్న శక్తిని చూసి కూడా, దాని నిర్మాణాన్ని సరిశీలించకుండాన్సే చాలానుంచిదవీ, ఉత్తమ ఆదర్శాలు కలిగినటు వంటిదవీ అంటున్నారు. దైనిక ఆధిపత్య ప్రణాలిక కలిగివున్షటువనంటి ఏమతాన్ని తీసుకున్నా, అది కలిగిపున్న సామాజిక ఆదర్శం మీడే ఏ విషయమైవా ఆధారపడి ఉంటుంది. తులనాత్మక మతసరిశీలనా శాస్త్రం స్వీకరించనటువంటి పళ్ల ఇది... తులనాత్మక నుతం ఎక్కడయితే అంతనువుతుందో అక్కడ ఆరంభనుయ్యే. విషయం ఇది. మతాలు ఎన్నో వున్నా అవన్నీ చుంచినేనంటూ హిందువు తప్పించుకుంటున్నాడు. కానీ ఆది వాస్తనం కాదు. హిందువులో చాలామంది హిందూనుతతాల్వికతకు సంబంధించిన యిలాంటి విచారణను భూస్తాపీతం సేయరా స పనారు. ఏమయినప్పటికీ దాన్నుంచి తప్పించుకోలేరు. నారు దాన్ని ఎదుర్కొని 1 కక!

వ్యాయవ కే ప్రసమికొర్దాం. హిందూ మతతాత్వికతను విర్ణయించడానికి ఇటు అమవర్తింపచేయదలచుకువాను అటు ప్రయోజన సంబంధమైన పరీక్షను రెండింటినీ కూడా శె వను మొదట వ్యాయపంబంధమైన పరీక్షను అనువర్తిస్తాను. ఆది

హిందూమతం-తాత్వికత క్‌ .అనకానవా నాకనా నునన తానును తానాకు తను నాలాలు ోనా్ట్తనాలననాలా నను ననననుతొనానా మానాలు. చేయడానికి ముందు, అసలు న్యాయసంబంధ సూత్రమంటే నేను ఏమనుకుంటున్నానో దాన్ని ఫెన 13

వివరిస్తాను. ప్రొఫెసర్‌ బేర్గాన్‌ 13 కంటే ఎవరూ దీనిని చక్కగా వ్యాఖ్యానించలేదు. ఆతని వ్యాఖ్యానం ప్రకారం- న్యాయసంబంధమైన సూత్రమంటే-నైతిక వ్యవస్థకు మూఆమయిన ఇతర అన్మి సూత్రాల సంక్షేసరూసమైన సూత్రం. ధర్మం ఎప్పడూ పమానత్వభావనవి, “నప్టపరిహారో పరిమాణాన్ని కాపాడుతుంది. న్యాయం సమానత్వాన్ని సూచిస్తుంది. సమానత్వానికున్హు విలువను బట్టి చూప్తే- అది వియమాలు, నిబంధనలు, హక్కులు, అధికారాలు వీటికి సంబంధించినది. మానవులందరూ. సమానులే అవేది సాధారణ సారాంశం. ఆ సారాంశం అందరికీ ఒకేరకమైన ప్రాథమిక హక్కులను, సమానమైన స్వేచ్చను-అధికారాన్ని కల్పిస్తోంది

సంగ్రహంగా న్యాయనునేది స్వేచ్చ, సమానత్వం, సౌభ్రాత్రాలకున్న మారుపేరు. ఈ అర్హంలోనే నేను న్యాయనునే 14 పదాన్ని హిందూమతాన్ని విమర్శించటానికి గీటురాయిగా

ల

వాడుతున్నాను,

ఈ విలువల్లో దేన్ని హిందూమతం గుర్తించింది? వరుసగా ఒక ప్రళ్నీ తరువాత మరొ

క ట్‌

ప్రక్షను పరిశీలిద్దాం

1. హిందూనుతం సనూనత్వాన్ని గుర్తించిందా?

ఈ ప్రక్ష ఎవరికైవా తక్షణమే కులవ్యస్టని గుర్తుకుతెస్తుంది. కులవ్యవస్థలో గుర్తించదగిన

యమ్‌ క. వాలీ వ! నాటీ అంశం. ఒకటి ఏమిటంటే- ఒకే సమతలంమీద భిన్షకులాలు (అడ్డంగా) సమాంతరస్థితిలో ఒకదాని పక్కన మరొకటి వున్నవి కావు. మరి సమతలంమీద నిలువుగా ఒకదానిమీద మరొకటి వున్షటువంటివి. కులప్పప్టికి మనువు బాధ్యుడు కాకపోవచ్చు. మనువు నర్ణ పవిత్రత గురించి బోధించాడు. వర్ణమే కులానికి మూలమని ఇంతకుముందే వేను విరూపించాను. కులవ్యవస్థకు కారకుడం లేకపోయినా మనువు ఆ (కులశబ్ద) అర్ధంలో మూలవురుషుడే! కులవ్యవస్థకు ఇక్‌

సంబంధించి నునువు తప్ప ఉన్నా లేకున్నా కులాల మధ్య అంచస్తుల్ని ఏర్తాటుచేపే వర్గాల్ని కల్పించే సిద్దాంతాల్చి వ్యాప్తిలోకి తీసుకురావటావికి మాత్రం కారకుడనడంలో సందేహం లేదు. తని ఇ తీ

మనువు ప్రణాళికలో బ్రాహ్మణుడం పై తరగతికి చెందిననాడం. అతని దిగుననాడు క్షత్రియుడు. అతని తరువాతవాడం వైశ్యుడు. ఆతని క్రీందినాడు శూద్రుడు. నీరందరికంటే అడుగు తరగతికి చెందుతాడు అతిశూద్రుడు (అస్పృశ్యుడుు, ఈ తరగతి నిభజన, పద్ధతి అసమానతా సిద్దాంతాన్ని ప్రతిపాదించే నురో సూక్ష్మమార్గం. కాబట్టి హిందూనుతం సనూన త్వాన్ని గుర్తించలేదని చెప్పటం. వాస్తనం అవుతుంది. రాజాస్థానాలలో జరిగే ఉత్సవాల్లో పాల్గొనే వ్యక్తుల స్థానాలు నిర్ణయించటానికి చేసిన అధికార సూత్రం వంటిది ఇది ఏమాత్రం కాదు. మరి అన్ని ప్రదేశాల్లో, అన్జి కాలాల్లో, సమస్త ప్రయోజనాలకు అనుగుణంగా శాశ్వతంగా ఆయా తరగతుల మధ్య ఒక విర్ణీతమైన సాంఘిక సంబంధం కొనసాగటానికి చేసిన ఏర్పాటు మాత్రమే.

28 డా. బాబాపాహైబ్‌ రచవలు-వ్రసంగాలు 28 లా జీవితంలో ప్రతిపన్షివేశంలో మమువు జీవిత ప్రధానశక్తులనుధ్య ప్రవేశ పెట్టిన ఈ అసమానతను బ్రదర్శించటానికి చాలా సమయం అవసరం. కానీ బావిసత్వం, వివాహం, న్యాయసూత్రాల వనీయమం మొదలైన కొన్టింటిని మాత్రమే గ్రహించి, నేము ఈ అసనూనతను మనువు ఏవిధంగా కల్తించాడో ఉదాహరణ వూర్వకంగా వివరిస్తాను,

మనువు బావిపత్వాస్టి నిధించాడు 15 క్రానీ దాన్షతడం కేవలం శూడ్రులకే పరిమితం చేశాడు. అగ్రవర్ణాలు మూడింటికి-శూద్రుల్ని మూత్రమే. బావిపలుగా రూపొందించాడం. కానీ ఆనాడు అగ్రవర్ణాలవారు శూద్రులకు బానిసలు కారు.

మమనవ- ప్రబోధించిన ధర్మశాస్త మూత్రాలకు విరుద్ధంగా శూద్రులే కాకుండా, ఇతర మూడు నర్జ్ణాల నారు కూడా బావిసలుగా (నమాజ) ఆచరణలో ఉన్హట్లు స్పష్టమైన ఆధారాలు వృవ్నాయి. ఈ పద్ధతి ఉన్షదని గుర్తించిన (మనువుకు తర్వాత కాలం వాడైన నారదుడు ఒక కొత్త శాసన సూత్రాని చేశాడు. 16 నారదుడుచేసిన ఆ కొత్త సూత్రం ఈ క్రిందిది.

“క్కృడైత్రే. ఒక వర్గానికి చెందిన వ్యక్తి తన ప్రత్యేక విధుల్ని ఉల్లంఘిస్తాడో, ఆక్కడ తస్ట చతుర్వర్థాలకు సంబంధించిన బానిసత్వం విలోము పద్ధతిలో ఆజ్ఞాసించడం జరగలేదు. ఆ ఉద్దేశ్యంలో బానిసత్వం భార్య వరిస్థితితో పోలిక కలిగినటువంటిది” (5-39)

బానినత్వాన్ని విధించడం దుష్టమైనదే! కానీ బావిపత్వరి మాత్రాన్షి దానంతట దాన్ని స్వేచ్చగా. విడిచిపెట్టి ఉంటే, తప్పకుండా దావి మూలంగా కవీపం ఒక్క ప్రయోజనకరమైన ఫలితమైనా ఉండేది. దానికి చదును చేసే శక్తి ఉంది. వర్ణవ్యవస్థ తాలూకు వునాది నాశనమయి ఉండేది. దావివల్ల బ్రాహ్మణుడు అస్పృశ్యువికి బానిస అయి ఉండేవాడు. అస్పృశ్యుడు బ్రాహ్మ ణువికి యజమాని కాగలిగేవాడం. విర్భంధరహిత బానినత్వం పమానసూత్రంగా కనిష్తుండగా, దాన్ని రూవుమానటానికి ఒక ప్రయత్హం జరిగింది. కాబట్టి బావిసత్వాన్ని గుర్తించడంలో మనువు అతని అనుయాయులు వర్ణ విధావానికి వ్యతిరేకంగా, విలోమపద్ధతిలో మాత్రం బావి సత్వం ఉండకూడదని స్పష్టంగా నిర్దేశించారు. అంటే ఒక బ్రాహ్మణునికి నురో బ్రాహ్మణుడు బానిన కావచ్చు. కానీ అతను మరొక నరానికి అంటే క్షత్రియ, వైళ్య, శూద్ర లేక ఆతిశూద్ర వర్ణాలకుచెందిన వారికి బావిస కారాదు. పైపెచ్చు బ్రాహ్మణుడు మాత్రం మిగిలిన నాలుగు వర్ణాల వారిని బానిసలుగా చేసుకోవచ్చు. శ్షత్రియువికి క్షత్రియుడు, వైశ్యుడు, శూద్రుడు, అతిశూద్రుడు. వీరిలో ఎవరైనా బానిస కావచ్చు. కానీ బ్రాహ్మణుడు మూత్రం బానిస కాడు. న్‌ కాదు. శూద్రుడు సూరి అలిశూద్రుడ్డి' నూత్రమే బానిసలు చేసుకోవచ్చు. అతి బదుకు అరిహాద్దుడ్తి బావివలు. చేమకోవ్చు. కానీ బ్రొవ్మాల్క క్షత్రియ, వూ భూద్రులు

హిందూముతం-లాల్వికఠ 29

లతా

ఇక వినాహు విషయంలో మనువు అభిప్రాయాలు చూద్దాం. వివిధ వర్ణాల మధ్య జరిగే వర్ణాంతర. వివాహం విషయంలో ఆతడు విధించిన నియమాలు ఈక్రీంద పేర్కొంటున్నాను. మనువు ఈవిధంగా చెప్తాడం

“ద్విజులు. (బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్యులు) ముందుగా తమ నర్జావికి చెందిన స్త్రీని మాత్రమే వివాహం చేసుకోవాలి. కానీ కాముం (కోరికతో తిరిగి ఇంకొక వివాహం చేసు కోవాలంటే అనులోమక్రమంలో ఇతర స్త్రీలను కూడా మీద చెప్పబోయే క్రమంలో వివాహం చేసుకోవచ్చు” (3-12) జా

అబ్రూద్ర స్తీ విక్కతయే శూద్రునకు భార్య. ఆమె, వైశ్యస్త్రీ ఇద్దరు వ్లష్యునకు భార్యలు. వారిద్దరు, క్షత్రియ స్త్రీ క్షత్రియునకు భార్యలు. వారుముగ్గురు, బ్రావ్మాణ ప్లు బ్రాహ్మణనకు భార్యలు కావచ్చు” (3-13)

మునువు వర్ణాంతర వివాహాస్టి వ్యతిరేకించకపోలేదు. ప్రతివర్ణంవాళ్ళు, తమ వర్ణంలోని వాళ్ళను మాత్రమే వివాహం చేసుకోవాలనేది అతను విధించిన నియనుం, కానీ వర్ణాంతర వివాహాన్లి తాను. చెప్పిన పద్ధతిలో తప్త మరోరకంగా అంగీకరించడు. కానీ ఇక్కడ కూడా అతడు. వర్ణాల మధ్య ప్రతిపాదించిన అసమానతా సూత్రానికి హాని కలుగకుండా మాత్రమే అంగీకరించాడం. బావిసత్వంలాగానే వర్ణాంతర నివాహామ్షి కూడా అనులోను క్రమంలోనే కాని విలోమ క్రమపద్ధతిలో అంగీకరించలేదు. బ్రాహ్మణుడు వర్ణాంతర నివాహం చేసుకునేటప్తడు, తనకంటే క్రింది. తరగతిలోని ఏ ్త్రీవి ఆయినా వివాహం చేసుకోవచ్చు. క్షత్రియుడు తనకంటే శ్రిందవైన వైశ్య, శూద్ర వర్ణాలకు చెందిన ప్తీలను వివాహం చేసుకోటావికి స్వేచ్చ వుంది. అంతేకాని తనకంటే ఉన్లత వర్గమైన బ్రాహ్మణస్త్రీవి మాత్రం చేసుకోరాదు. వైశ్యుడు తనకంటే తక్కువైన శూద్రస్తీవి వివాహం చేసుకోవచ్చు. కాని తనకంటే పైనర్ణం వారైన బ్రాహ్మణ, క్షర్రియ స్త్రీలను నినాహం చేసుకోకూడదు.

ఈ భేదభావం ఎందుకు? దీవికి ఒక్కటే సమాధానం. నుమవుకు తన ప్రధాన లక్ష్యమైన అసమానతా సూత్రాన్జి రక్షించుకోవాలవనే తాసత్రయం తప్ప వేరొకటి కాదు.

ఇక న్యాయశాస్తు నియమాన్ని తీసుకుందాం. న్యాయశాస్త్ర నియనుం అంటే-చట్టం దృష్ట్యా సమావమనేది సులభంగా అర్ధమయ్యే. విషయం. ఈ విషయాన్ని గురించి నునువు ఏంచెప్తాడో తెలుసుకోవాలని ఆసక్తీ కలిగివటువంటివారికోసం, అతని సూర్రాలలోవి విషయాన్ని తేలిగ్గా ఆర్ధమయ్యేండుకు వీలుగా వివిధ శీర్షికల శ్రీంద అమర్చి ఈ దిగువన పొందుపరుస్తున్నాను.

సాక్షుల గురించి: మనువు ప్రకారం వారు ఈ క్రింది విధంగా ప్రమాణం చేయాలి.

30 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు త లా

“దేన్సు బ్రాహ్మణుల వగవాల సమక్షంలో ఉత్తర దిక్కుగా అయినా, తూర్తుదిక్కుగా అయినా నిలబడి బ్రాహ్మణుడు మొదలైన సాక్షులను, తొనును శుచులై-న్యాయాధిసతి ఉద యంవూట. సత్యాన్హి చెప్పమని అడగాలి” (8-87)

“కేవలం చైన్లు అనే పదంతో బ్రాహ్మణుద్డి, “విజాన్ని చెప్పమని” క్రత్రియుద్ది, “అబద్ధమాడితే గోవుల్లి, ధావ్యాన్షి, బంగారామ్లి దొంగిలించినపుడు కలిగే పాపంలాంటి పాసం కలుగుతుందని వైళ్యుడ్ది, 'అబద్ధమాడితే సకల పాసాలు నీకు కలుగుతాయని" శూద్రుడికీ చెప్పి. సాక్ష్యం చెప్పమువాలి” (8-88)

“(అబద్ధం చెబితే) పత్యం (ఫలం) నశిస్తుందని (బ్రాహ్మణువిచేత, వాహవాలుు ఆయు ధాలు. వశిస్తాయని క్షత్రియునిచేత, గోవులు, ధాన్యం, బంగారం పోతాయని వైశ్యునిచేర, సకలసాసాలు కలుగుతాయవి శూద్రువి చేతను- వారి వారి శిరస్పులపై తాకి చేరు వేరుగా ప్రమాణం చేయించాలో (8-13)

మనువు అబద్ధవు సాక్ష్యాలు ఇచ్చేవారిని గురించి కూడా చెప్తాడు. అతని ఉద్దేశ్యం ప్రకారం అబద్ధపు సాక్ష్యం చెప్పడం వేరం. దాన్ని ఇలా చెబుతాడు.

“పత్యరూపమైన ధర్మం నశించకుండా ఉండటానికీ అసత్యరూపమైన అధర్మాన్ని వారిం చడానిక్సీ కూట (అబద్ద) సాక్ష్యం విషయమై వూర్వులెన మునులచేత నిక్రీతరములెనవి ఈ

ఛా త్మ జు ఫ్ర లా ఓ శిక్షలు” (8-122)

“అలాంటి అబద్ధం సాక్ష్యం చెలితే క్షత్రియుడు మొదలైన మూడు వర్ణాల "వారికి మొదట తగిన శిక్ష విధించి ఆపైన దేశబహిష్కారం చేయాలి. బ్రాహ్మణులవైతే శిక్షలేకుండా దేశం మంచి బయటకు సాగవంపాలొ (8-123)

కొనీ మమువృు ఈ విషయంలోనూ ఒక మినహాయింపును కలించాడు.

లి

“లనేకమంది. భార్యలు కలవాడా “నీమీద మాగర్రమే (ప్రేమ సుమా" అని ఒక స్త్రీ విషయంలో అన్నా! వివాహ సమయంలో *మరియొకతెవెవరినీ "వివాహమాడను' అని అన్నా, గోవులకు ఆహారం పంపాదించే విషయంలోను, అస్టిహోర్రం కార్యం విషయంలోనూ, ప్రాణా పాయ పాపాన్ని తప్పించే విషయంలోనూ బ్రాహ్మణుడు ఎలాంటి శపథం (ఒట్టు పెట్టుకున్నా) చేసి వలేదుో ఆఅ ట

వా తప్పలేదు (8-12) వివ అతిముఖ్యమైన శిక్షార్హనేరం (క్రిమినల్‌ అ ఫెన్స్‌) చేసన ఆయా వ్యక్తుల కార్యకలాపాల షయానికి సంబంధించి మమవుచేసిన అధికార శాసనాన్ని ఉదాహరణ పూర్వకంగా ప్రస్తావిస్తాను.

హిందూమతం-తార్వికత తే పరువు నస్టం విషయమైన నేరానికి పంబంధించి మనువు చెప్పినదాన్ని చూద్దాం.

“బాహ్మణునవి నీవు దొంగనని తూలనాడిన క్షత్రియుడికి నూరుపణాలు శిక్షగా విధించాలి. ఈపనే చేస్తే వైళ్యువికి నూటయాలైగాని, రెండం వందలుగాని పణాలు జరిమానాగా విధించాలి. అదే శూద్రుడైైతే వధించడానికి అతడు అర్హుడు” (8267)

“క్షల్రియుడ్ది పైనచెప్టినట్లు ఆక్షేసించిన (బ్రాహ్మణునికి యాభై పణాలు దండనగా విధిం

అ ప భా ఆ లా చాలి. వైశ్యుని ఆక్షేసిప్తే ఇరవై అయిదు పణాలు, శూద్రువి ఆక్షేపిస్తే పన్నైండం పణాలు దండనగా విధించాలోొ (86-268)

అవమానించే నేరాన్ని తీసుకుందాం. దీన్నిగురించి మనువు ఇలా చెప్తాడం.

“శూద్రుడు బ్రహ్మ అధమ స్థానం నుంచి వుట్టిన ఏకజన్ముడు, అధముడు కాబట్టి- బ్రాహ్మణుని పాపవు తిట్లు తిడితే అతని నాలుకను కోయించాలి” (8-270)

“బ్రాహ్మణులను “ఒరీ! దేవదత్తుడా!, “బ్రాహ్మణాధముడా! అని అహంకారంతో పేరు, జాతి ఎత్తి ఎవడైతే (శూద్రుడు) తిడతాడో వాడి నోటిలో ఎర్రగా కాల్చిన పది అంగుళాల పైబడిన ఇనుప శీలను దిగనొాటించాలిొ (868-271) లై ట్‌

“ఏదోవిధంగా ధర్మస్వరూపాన్ని కొద్దిగా తెలుసుకున్న శూద్రుడు- బ్రాహ్మణునికి గనుక ధర్మాన్హి ఉపదేశిప్తే- వాడి నోటిలోను, చెవులలోను మరిగించిన చమురును రాజు పోయించాలి (86-272)

తిట్టిన నేరాన్లి తీసుకుందాం. దావివి గూర్చి మనువు ఈ విధంగా చెపాడు.

లు జె

“బ్రాహ్మణులకు, క్షత్రియులకు మధ్య తిట్టుకోవడం సంభవిస్తే దండశాస్తుం తెలిసిన రాజు బ్రాహ్మణునకు దయతోకూడిన అతి తక్కువ జరిమానాను, క్షత్రియునికి నిక్షలలో మధ్యస్థ మ్టైన శిక్షను విధించాలోొ (68-276)

“వైశ్యుడు, శూద్రుడు పరస్పరం తిట్టుకుంటే- బ్రాహ్మణ క్షత్రియులకులాగానే శూద్రుని తిట్టిన వైళ్యునకు తొలి (రకం) తప్పకు విధించే శిక్షను, వైశ్యుని లిట్టిన శూద్రునకు (మలిరకం) తప్పు విధించేశిక్షనము ఆమలు పరచాలి (అంటే దీనికి ముందు బ్రాహ్మణుల్ని (బూతులు) తిట్టిన శూద్రునకు నాలుక కోయడం శిక్షగా చెప్పడం జరిగిందన్దమాట) (8-277)

కొట్టిన వేరాన్టి ఆచరించిన వారివి గురించి నునువు చెప్పిన శక్షలివి:

32 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు తర ా

“ఖ్రాద్రుడు ఏ శరీర భాగంతో అయితే బ్రాహ్మణుడి కొడతాడో రాజు శూద్రుని ఆ అనయనవాన్ని ఖండింపచేయాలి. లేదా, కొట్టిన గాయానికి తగిన విష్పర్తిలో కత్తిరించాలి అవి ధర్మశాపనం” (8-279)

*చెయ్యెత్తిగావీ, కర్రతోగానీ కొడితే చేతిని నరకడం, కాలెత్తి తంతే పాదాన్ని ఖండించడం శిక్షా శూద్రుడికి విధించాలి” (8-280)

అహంకారాన్షి ప్రదర్శించే వేరం విషయమై మనువు అన్న మాటలివి:

ఉట్రాహ్మణునితో పరిసమావంగా ఒకే ఆసనంలో కూర్చోటావికి ప్రయత్నించిన శూద్రుడ్డి కటి ప్రదేశంలో తస్తలోహంతో కాల్తించి, దేశ బహిష్కారం చేయాలి, లేదా వాడి సిర్రనయినా కోయించాలి" (8-281)

“బ్రాహ్మణుడి అవనూనించటానికి శూద్రుడు గర్వంతో అతని మీద ఉమ్మివేస్తే రెండు 'పెదవుల్లి మీద ఉచ్చపోస్తే లింగాన్షి, యాద్బచ్చికంగా కాకుండా ఆవమావించడానికే బ్రాహ్మణుని మీద సిత్తితే గుదాన్ని కోయించాలి" (8-282)

“బ్రాహ్మణున్ని బాధించడానికి అతని జుట్టు, పాదాలు, గడ్డం, వృషణాన్ని ఎవడైతే గర్వించి పట్టుకుంటాడో, ఏవిధమైన పంకోచం లేకుండా వాడిచేతులు వరికినేయాలి” (8-283)

వ్యభిచారం విషయమై మనువు చెప్పిన శిక్షలివిః

“బ్రాహ్మణ ప్రీతో శూద్రుడు విజంగా వ్యభిచరిస్తే వాడికి మరణశిక్ష విధించాలి. వాలుగు వర్ణాల వారి భార్యలు జాగ్రత్తగా అదుపాజ్ఞలలో ఉంచి ప్రత్యేకంగా రక్షింపదగినవారు” (8-36569)

“ప్రత్తమజాతి (బ్రావ్మాణ, శ్రత్రియ వైశ్య జాతుల) కన్యను, అధమజాతి వురుషుడం (భాద్రుడు) అనుభవిస్తే (ఆలాంటి వేరం చేసిన) వాడికి మర్మావయవాన్నైవా కోయించాలి లేదా మరణశిక్షయివా విధించాలి. కానీ వజాతికీ చెందిన కన్యవే గనుక పాొందితే- ఆమె తండ్రి కోరితే శుల్కాన్ని చెల్లించి ఆతడే పెళ్ళిచేసుకోవచ్చు” (8-366)

“భర మొదలైన వారిచే పంరక్రితయివా, కాకున్నా బ్రాహ్మణస్తీని శూద్రుడు పొందితే

నక ఫ్‌ కి రి విధించవలసిన శిక్షలు ఇవి. సంరక్షిత కాని ప్త్రీవి పొందితే మర్మావయన కం అతని ధవాన్ని మొత్తం తీసుకోనడం చేయాలి. రక్షిత అయిన ్త్రీవి పొందితే ఆతవి పర్వస్వాన్ని తీసుకోవడంతోపాటు అతని వధించాలొ (౩3-374)

హిందూమతం-తాత్వికత 33 లా

“వైశ్యుడు. రక్షిత ఆయిన బ్రాహ్మణ స్త్రీని పొందినట్టెతే ఒక సంవత్సరం కారాగార వాసం విధించటమే. కాకుండా, ఆతని పంపద మొత్తం స్వాధీనం చేసుకోవాలి. క్షల్రియుడం రక్షిత ఆయిన. స్త్రీని సొందిత్వే వేయి పణాలు జరిమానా వుచ్చుకుని, గాడిద మూత్రంతో తలగారిగించాలొ (3-375)

“అరక్షిత అయిన బ్రాహ్మణ స్త్రీవి వైశ్య, క్షత్రియులు పొందినట్లయితే వైశ్యునికి ఐదువం దలుమూ, క్షత్రియునికి వేయి పణాలున్నూ రాజు దండనగా విధించాలి" (3౩-876)

“ఆవైళ్య క్షత్రియులిద్దరూ రక్షిత అయినటువంటి, మంచి గుణాలు కలిగినటువంటి బ్రాహ్మణ స్త్రీని పాందినట్టెతే శూద్రునకులాగా వధించాలి, లేక వైశ్యుని ఎర్రదర్భలచేతనూ, క్షత్రియుని మామూలు రెల్లుగడ్డిచేతను చుట్టి కాల్ఫేయాలి.. (8-377)

క్‌ క బ్య

రక్షిత క్షత్రియ స్త్రీని వైశ్యుడంను, గుప్ర వైశ్య స్తుని క్షత్రియుడు పొందినట్టెతే వారిరువు

రికి- గుప్త బ్రాహ్మణ స్త్రీని పొందిన వైశ్యునకు ఐదు వందలును, క్షత్రియునికి వెయ్యి పణాలును విధించినట్ట్లు- దండన విధించాలి” (8-382)

ఆక్పానీ రక్షిత వైళ్య, క్షత్రియ స్త్రీలను పొందిన బ్రాహ్మణునకును వెయ్యి పణాలు దండనగా విధించాలి. అలాగే రక్షిత శూద్ర స్త్రీవి పొందిన క్షత్రియ, వైశ్యులకు ఘౌడా వేయి సణాలు శిక్షగా “విధించాలి (8-383)

“అరక్షిత క్షత్రియ స్త్రీని పొందిన వైశ్యునకు అయిదువందల పణాలు డండనగా నిధిం చాలి. ఒక క్షత్రియుడు గనుక అలాంటి హ్హ్రీని పొందినట్లయితే మూగ్రంతో ముండనం చేయించాలి. లేకపోతే ఐదువందల పణాలు దండనగావైనా చెల్లించాలి” (8-384)

జబ్రాహ్మణుడు అరక్షిత క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్ర స్త్రీలను పొందినట్టెతే అయిదు వందల పణాల దండవకు అర్హుడౌతాడు. చండాల స్త్రీని పొందినట్లయితే వేయిపణాల శిక్షకు అర్హుడ

జౌ లొ శు బౌ వుతాడు” (868-385)

ఇక నేరాలకు విధించే శిక్షల విషయానికొస్తే- మనువు ప్రణాళిక ఈ విషయంలో ఇంకా ఎన్నో కొత్త సంగతుల్ని వెల్లడి చేస్తోంది. ఈ కింది అధికార శాసనాల్ని గనునించండి

*చ్రంపివేపేంత శిక్ష నేయవలపసి వస్తే బ్రాహ్మణునకు కేవలం తలగొరిగించి నదలినేయాలి. శ్రత్రియుడం మొదలగు ఇతర వర్ణాల వారి విషయంలోనైతే చెప్పిన విధంగానే మరణశిక్ష అమలు జరపాలి” (8-379)

34 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు

“బ్రాహ్మణుడు ఎంత పాపకార్యాన్ని ఆచరించినా అరడు చంసదగవివాడు. ఆతడు సంపాదించుకుని, దౌచుకున్హ ధనాన్షి మొత్తం ఆతడికే వదలివేసి, శారీరకంగా ఆతనికి ఎలాంటి బాధ కలుగజేయకుండా దేశం మంచి బయటకు సాగనంపాలో (8-380)

“ప్రమాదవశాత్తు కాకుండ బుద్దివూర్వకంగానే బ్రాహ్మణుడం ఉత్తను క్షత్రియుడ్డి గనుక చంపివట్లయితే, దావికీ ప్రాయశ్చిత్తంగా బ్రహ్మహత్య ప్రాయశ్చిత్తంలో నాలుగవ భాగం (మూడు సంవత్సరాలు) శిక్షగా విధించాలి. మంచివాడైన వైశ్యువి చంసినట్టయితే ఎవిమిదవ భాగం (పద్దె నిమిది నెలలు, తన విధ్యుక్త ధర్మాలను సక్రనుంగా నిర్వహించే శూద్రుడ్డి చంపితే పదహారన భాగం (తొమ్మిది వెలలు) శిక్షగా విధించాలోొ (11-127)

“కానీ బుద్ధివూర్వకంగానే బ్రాహ్మణుడు క్షత్రియుడ్ది గమక చంపినట్టెతే ఆ దోషాన్నుంచి పవిత్రుడవడంకోసం. వేయి. ఆవులను, ఒక ఎద్దును ఉత్తను బ్రాహ్మణునకు దానం ఇవ్వాలో (11-128

ఉల్రేళ్ళసన్రే (పైనచెప్పిన నేరం చేసిన బ్రాహ్మణుడు) మరొక బ్రాహ్మణునికి మూడు సంవత్స రాలు నునసావాచా కర్మణా పేవచేసి ప్రాయశ్చిత్తం తీర్చుకోవాలి. క్షురకర్మ చేయించుకోకుండా, గ్రామావికి వెలువల, చెట్టునీడలో జీవిస్తూ కాలం గడపాలొ (11-120)

“బుద్ధిపూర్వకంగా కాకుండా యాద్బచ్చికంగా వైశ్యుడ్డి బ్రాహ్మణుడు చంసినట్టయితే బ్రాహ్మణుడు ప్రాయశ్చిత్తాన్ని ఒక సంవత్సరం ఆచరించాలి. లేదా నూరు ఆవుల్జిి ఒక ఎద్దును మరొక బ్రాహ్మణునకు ఇవ్వాలి” (11-130) ౭

“బుద్ధిపూర్వకంగా కాకుండా యాదృచ్చికంగా శూద్రుడ్డి గనుక బ్రాహ్మణుడు చంపేట్ల

లా యితే అతడు ప్రాయశ్చిత్తాన్ని ఆరువెలలు ఆచరించాలి. లేదా పది తెల్లని ఆవుల్లి, ఒక ఎద్దుని బ్రాహ్మణునకు ఇవ్వాలి” (11-131) ం యూ హ్‌ చంపడంకంటే గొప్పపాపం భూమిమీద ఇంకోటి లేదు. కాబట్టి రాజు (ి డా ఎలాంటి నమయంలోవైవా బ్రాహ్మణుడ్ది చంపే విషయాన్ని ఆలోచించకూడదు. ఓ 'నడేశా్ట వ మొటికి ఇలాంటి వేరాలను చేసేవారిని గుర్తించి- రాజు- ఆనేరం జరిగిన ధక ం నై విర్ధారించుకుని వేరం చేసివవాడి శక్తిసామర్థ్యాలన్సు వాడు చేసిన తప్దను న్న తర్వాత వాడి తాహతునుబట్టి శిక్షనేయాలి” (8-126) ఉస ప్రయంభున మనువు- క్షత్రియుడు మొదలైన మూడు వర్ణాల వారిని శిక్షించే వది

హిందూమతం-తాత్వికత 85 నలా. స్థానాలను చెప్తాడు. బ్రాహ్మణుడైతే (ఈశిక్షలన్నిటి నుంచి మినహాయించి) అతడ్జి ఎలాంటి ₹థీరబాధలకు గురిచేయకుండా దేశం మంచి బయటకు సాగనంపాలోొ (8-124)

*న్సర్మాంగం, పొట్ట, వాలుక, చేతులు, కళ్ళు, కాళ్ళు, ముక్కు, చెవులు, సంపద, శరీరం- మొదలైన ఈ వది ఆవయవాల్లో దేనిచేత నేరం చేస్తాడో అన్హడది శిక్షించదగింది. నేరం నురీ పెద్దదైతే వధించాలో. (8-125)

న్యాయశాస్త్ర విషయకంగా హిందూ, హిందూయేతర శిక్షా విధానంలో ఎంత ఆళ్ళ ర్యకరమైన విధానం? శిక్షాస్మృతి విషయకంగా హిందూమతంలో ఎంతటి తీవ అసమానత వ్యాయంకోసమే విర్దేశించిన ఏ శిక్షాస్టృతిలో అయినా మనకు కన్లించే ముఖ్యమైన అంశాలు రెండు. మొదటిది వేరాన్షి నిర్వచించేది కాగా, రెండోది నేరాన్ని నిర్ధారించి డానికి సమంజసమైన విక్షను విధించి, దాన్ని ఎలాంటి సక్షసాతంలేకుండా ఆందరికీ సమానంగా అమలుచేపేది. కానీ నునుస్కృరిలో నునకు కన్లించేదేమిటి? విచక్షణ లేకుండా మూర్ధంగా శిక్షలు విధించడం అనేది- మనుస్మృతిలో కొట్టాచ్చినట్టు కన్గించే మొదటి ఆంశం. ఉదాహరణకు నేరంలో సాలుసంచు కున్న అంగాన్ని శిక్షించడం మూర్పత్వావికి మచ్చుతునక. పొట్టు నాలుక, ముక్కు, చెవులు, మర్మాంగం ఇవస్హీ నువిషి ఆలోచన అదుపాజ్ఞల్లోనే కానీ వాటంతటవే స్వంతగా నేరాలు చేయడంలేదుకదా! మరి అలాంటవుడు నేరాలకు బాధ్యులు అవే అన్నట్టు వాటికే శిక్షలు వేయడం విచక్షణా రాహిత్యం కాదా? నేరానికి తగినట్లుగా కాకుండా అమానుషంగా శిక్షించడం మనుస్మృతిలో కన్పించే మరో ప్రధానమైన అంశం. ఒకే నేరం చేసిన వ్యక్తులకు, వారి వారి వర్గాన్నిబట్టి రకరకాల శిక్షలు వేయడం మనుస్మృతిలో కన్దించే ఆసమానతకు పరాకాష్ట ఈ అసమానతను నునువు ప్రదర్శించడంలో కేవలం నేరస్తుల్డి శిక్షించటమే ప్రధాన ధ్యేయం కాదు. వ్యాయంకోసం న్యాయస్థానానికి వచ్చే ప్రజల మధ్య వుట్టుకనుబట్టి తాను ఏర్పరచిన అంతరాల్ని అంటే వర్ణవ్యవస్థలోవి అపమానతలను. శాశ్వచంగా నిలబెట్టాలన్నదే నునువు దృఢసంకల్పం,

సాంఘిక అసమానతలను పెంపొందించడంలో నునువు నిర్వహించిన భూమికను తెలిపే ఉదంతాలను మాత్రమే ఇప్పటిదాకా వేను ప్రస్తావించాను. అంతేకాదు మతపరమైన ఆసమాన తను పెంపొందించడంలో కూడా మనువు ప్రధానపాత్రనే విర్వహించాడు. దావికి పంబంధించిన అంశాల్ని ఇస్పడు ప్రస్తావిస్తాను. ఆ అంశాలన్నీ అనుష్టావాలకు, ఆశ్రను ధర్మాలకు సంబంధించినవి.

ర్రైస్తవుల్లాగావే హిందునులక్కొడా పంస్కారాల్లో నమ్మకం ఎక్కువ. కాకపోతే ఒక ముఖ్యమైన తేడా ఉంది, సంస్కారాలకు ఎంతో ప్రాధాన్యమిచ్చే రోమన్‌ కాథలిక్కులు కూడా చాలానుంది హిందువులు పాటించే ఈ అసంఖ్యాకమైన సంస్కారాల్ని చూచి ఆశ్చర్యపోవడం లేకపోలేదు. మనిషి జీవితంలోవి ప్రధానమైన సంఘటనలు, జీవిత (బాల్య, యౌవన, వృద్దాప్య) దశలు మూడింటికి సంబంధించిన సంస్కారాలు మొదట్లో నలభైవరకు ఉండేవి. ఆ తర్వాత వాటి సంఖ్య ఇరవైకి ఆ మీదట వదహారుకి తగ్గింది. 17 హిందువులు ఆచరించే ఈ పదహారు

లి 36 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రపంగాలు తి లా సంప్కారాలు నాటి నుంచి వేటిదాకా శాశ్వతంగా విలిచిపోయాయి.

ఈ సంస్కారాల మూలంగా అసనూనత ఎలా నచ్చింది అనే విషయం తెలుపుకోవా లంటే, ఆ వియమాలేమిటో పారకుడం ముందుగా తెలుసుకోవాలి. వాటిగురించి నేను ఇవ్పడుం వివరిస్తాను. అయితేఅనిటేనీ కూలంకషంగా వివరించడం అసాధ్యం. కవీసం కొన్నింటినయివా వివరించగలిగితే వేను వా పనిలో సఫలీకృతుడ్హి అయినట్లే. పంధ్యానందనం, గాయత్రి, దైనిక యజ్ఞాలు అనే మూడు ప్రధాన అంశాల్ని గురించి వివరిస్తాను.

[ !

మొదటిది సంధ్యావందనం. యజ్లోసనీతం వేసుకున్న (ఉసనయనం జరిగి) వాడికే ఈ సంధ్యావందనాన్ని ఆచరించే అర్హత వుంటుంది. ఈ సంస్కారాన్ని పొందటానికి ఉండవలసిన అర్హతల గురించి మమవు విధించిన ప్రధానమైన నియనూలు ఇనీఐ

ఉత్రల్లి గర్భంలో పడిన వాటి నుంచి ఎనిమిదో సంవత్సరంలో బ్రాహ్మణునికి, పదకొండో ఏడ క్షత్రియునికి, పన్నెండో ఏట వైశ్యునికి తండ్రి ఉపనయనం జరిపించాలి.” (2-36)

“వేదజ్ఞానాన్ని అతమగానీ, అతని తండ్రిగానీ కోరేటట్టయితే ఉసనయనావికి విధించిన వయస్సు రానప్పటికీ బ్రాహ్మణునికి అయిదన యేట, అధికారాన్లి (బలాన్ని) కోరుకున్న క్షత్రియు వికి ఆరవయేట, వ్యాపారాభివృద్దిని కోరీ వైశ్యువికి ఎనిమిదవ యేట ఉపనయనం చేయించాలి (2-37)

“ఉపనయనానికి కనిష్ట వయస్సులో పడలింవు ఉన్నా గరిష్ట వయస్సు విషయంలో ఖచ్చితమైన పరిమితి ఉంది. బ్రాహ్మణునికి సదహారు సంవత్సరాల లోవు, క్షత్రియువికి ఇరవై గడు లాం లోవ్ఫ, వైళ్యునికి 24 పం.ల లోవ విధిగా ఉపనయనం చేయించాలి”

2-38

౪ జ ప్‌ మొదలైన మూడు వర్ణాల వారికి పైన చెప్పిన విధంగా ఉపనయనం వక స (ోంటే పదహారు ఇరవైరెండు, ఇరవైనాలుగు సంవత్సరాల కాలపరిమితి దాటిపోతే)

పగా ప్రత్యులు, కులబహిష్కారులు, గాయత్రి వతితులు అయి పె మోస్తారు” (2-38) ఎహీష్కా యత్రి అయి పెద్దలచేత నిందలు

“కామవశులైన తలిదండ్రుల కలయికవలన కలిగిన గర్భంమ వుట్టుక కాదు" (20 శ్ఞంమంచి వుట్టిన వుట్టుక అసలైన

జష్తే తెలిషీ కంగా కలిగించే న వధ్యుక్తవ్రకారంగా, గాయత్రీ దేవత నుంత్రోపదేశపూర్వ

జన్మ ఏదైతే ఉందో, అదే నిజమైన జన్మ అది వయస్సుతోగావి మరణంతోగావి

హిందూమతం-తాత్వికత వ్‌ లల తలా సంబంధంలేవిది” (2-148)

*మ్పైదటి జన్మ సహజమైంది. తల్లివలన కలిగేది. రెండవజన్మ ఉపనయనం వలన కలిగేది, మూడవది యజ్ఞదీక్ష వలనకలిగేది. ద్విజులు ఆవేవారికి వేదం ప్రకారం కలుగుతున్హు జన్మలు ఇవి” (2-169)

“ట్ర మూడు జన్మల్లోనూ ఉపనయనంవల్లా యజ్ఞదీక్షనల్లా కలిగే జన్మ బ్రహ్మజన్మ ఈ జన్మలో గాయత్రి ఆతని తల్లి. ఆచార్యుడు తండ్రి” (2-170)

ఇక గాయత్రి విషయానికి వద్దాం. ఒక ప్రత్యేకమైవ, శక్తివంతమైన ప్రార్ధనా పూర్వకమైనది ఆ మంత్రం. అదేమిటో మమవు వివరించాడు.

“ఆక్రార్య ఉకార, నుకార వర్ణాలను, భూః, భువః, నునః (లేక భూమి, ఆకాశం, స్వర్గం) అవనే మూడు నిగూఢ శబ్దాలను బుగ్వేద యజుర్వేద, పామవేదాల మంచి మూడు వరుసగా తీసుకుని కలిపి బ్రహ్మ ఈ మంత్రాన్ని సృజించాడు

*ఆందరికంటే ఉన్నతుడు, సృష్టికర్త ఆయిన బ్రహ్మ ఈ మూడు సాల నుంచి “తత్‌ అవే శబ్దం మొదటిగా కలిగిన మూడం పాదాలు సావిత్రి లేక గాయత్రిని పిదికాడంో (2-77)

“నేదవేత్త ఆయిన ద్విజుడు ఈ ఓంకారమును, మూడు పాదాలు కలిగిన సావిత్రిని వ్యాహృతియుక్తంగా ఉదయ, సాయం సంధ్యలలో క్రమం తప్పకుండా జపిస్తే మూడం పాలను పఠించిన వుణ్యఫలం కలుగుతుంది” (2-78)

“ఓంకారం, వ్యాహృతి (త్రిపాద), గాయత్రి- ఈ మూడింటివి జవావాసంలేని ప్రదేశంలో (వదీతీరంలోగావి, ఆరణ్యంలోగావి) సంధ్యాకాలంలో ప్రతివూట ఒక వేయి చొవ్హన బ్రాహ్మ ణుడు ఒక నెలరోజులపాటు జసిస్తే పాముకుబుసం నదలినట్టు ఎంతటి వేరం నుంచి ఆయినా విముక్తుడు అవుతాడం (2-79)

“బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైళ్యులలో ఎవరైతే తను తము సంధ్యోపాసానాది కర్మల సను యంలో ఈ గాయత్రీ జపాన్లి విడిచిపెడతారో, వారు పెద్దలచేత నిందితులవుతారు” (2-80)

*ఓంక్రారం, తరువాత వచ్చే మూడు వ్యాహృతులు, తరునాత మూడు పాదాల గాయత్రి కలిసీ వేదాల ముఖం లేదా ప్రధానాంశంగా పరిగణించాలి.” (2-81)

అప్‌ భ్రాహ్మణుడైతే నూడం సంవత్సరాలు ్రతిరోజు క్రమంతప్పకుండా ఈ ఓంకార

38 డా. బాబాసాహైబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు క యా. తితో కూడినటువంటి గాయత్రిని జసిస్తాడోో అతను పరమాత్మలో లీనమవుతాడం. వ్యాహ్య [ గో స్యరూపావ్హి పొందు వోయురూవుడై అంతటా. వ్యాపించిన వాడవుతాడు. కామచారుడై బ్రహ్మస్వరూపాన్టి లం తాడు” (2-82)

*ల్టంకారం (పరబ్రహ్మం పొందడావికీ కారణం కాబట్టి అదే) పరబ్రహ్మకి చిహ్నం. (దావి ఆర్లమైనటునంటి) పరబ్రహ్మ భానవచేత ప్రాణాయామంతో. నునస్పు భగవంతునిమీద లస్షం చేయడం. ఉన్నతమైన భక్తీ. అయితే గాయత్రి జపం కంటే ఉన్నతంలేదు. మౌనం కంటే సత్యనచనం ఉత్కృష్తం” (2-83)

“వేదాల్లో చెప్టిన యజ్ఞాలూ, హోమాలూ అన్షీ ఆంతరించిపోతాయి. కానీ *ఓం'కారం మాత్రం. నిలిచి వుంటుంది. అందుకే. అది అక్షరం. ఓంకారం శాశ్వతమెందుకంటే. అది దైవానికి, బ్రహ్మావికి గుర్తు” (2-84)

“యజ్ఞయాగాది. క్రతువుల కంటే బ్రహ్మనామాన్ని జపించడం సదిరెట్టు మేలు. ఇవి రెండూ ఏకమయినా గాయత్రి జపంతో కూడిన యజ్ఞుష్టి ఆచరించినపుడు కలిగే ఫలితంలోని పదహారవ వంతుతో అయినా సరిపోవు” (2-85)

జక ఇస్పడం దైవిక యజ్ఞాల గురించి చూద్దాం.

“తెలియకుండా చేసిన త్త నిష్కు బ్రతికోపం, వరసక్రమంలో చెప్పిన ప్రదేశాల్లో స్థహస్టులు పంచమహాయజ్ఞాలను. ప్రతిరోజూ చేయదగినవిగా మనువ్చ మొదలైన మహద్గులు నిర్ణయిం చారు* (3-69) ” క

*(ఆధ్యయనం) బ్రహ్మయజ్ఞం, (వీటిచే. తర్షణం) పితృయజ్ఞం, (హోమం) దేవయజ్ఞం, (బలి) భూతయజ్ఞం, (ఆతిధివూజ) మనుష్య యజ్ఞం- ఇవీ నంచమహాయజ్ఞులు” (3-70)

“ఈ సంచనముహాయజ్ఞాల్ని శక్త్యానుసారంగా- వదలకుండా ఎవడు చేస్తాడో వాడు స్టీరంగా ఇంటిలోవృన్నా సూనాదోషాన్ని (పొయ్యి, సన్నైకల్డు, పొత్తరం; చీవురు మొదలైన గృహోపకరణాలు,

రోలు, రోకలి, వీళ్ళలిందె- ఈ బదింటినీ వివియోగించినవుడం కలిగే దోషం) పొందడు" (3-71) | ఇక ఆశ్రను ధర్మాల విషయానికి వద్దాం. హిందూమత తత్వంలో “ఆశ్రమ. ధర్మాల మం ఒక ప్రత్యేకమైన లక్షణం. (హిందూనుతంలో తప్ప) ఏ ముత బోధనలలో కూడా నికి స్థానం కన్దించదు. ఆశ్రమ ధర్మాల పిద్ద్ధాంతం ప్రకారం జీవితాన్ని నాలుగు దశలుగా విళజచారు. బ్రహ్మచర్య, గృహస్థ వావప్రస్థృ పవ్యాస ఆశ్రమాలు అవి. బ్రహ్మచర్య జీవి తంల్‌ మవిషి అవివాహిశుడుగా వృండి తవ కాలాన్షంతా' చదువుక్కి జ్ఞాన సముపార్దనకు

హిందూనుతం-తాత్వికత 39

వినియోగించాలి. ఈ దశ తరునాత దశలో అతడు గృహస్థాశ్రమంలో వ్రనేశిస్తాడు. ఈ ఆశ్రమంలో వివాహం చేసుకుంటాడు. కుటుంబాన్ని వృద్ధిచేసుకుంటాడం, లౌకిక కార్యకలాపాల్లో పాల్గొంటాడు. దానితర్వాత మూడవదైన వావప్రస్థ ఆశ్రమంలో ప్రవేశిస్తాడు. “వానప్రస్థుడుగా అరణ్యాల్లో మునిగా నివసిస్తాడు. మునిగా జీవించివా కుటుంబ బంధాల్ని నదులుకోనడంగావీ, లౌకిక కార్యకలాపాల్లో పాల్గోకపోవడంగావి వుండదు. అయినా విధిగా కొనసాగుతాడు. ఇక నాల్గవద్సీ చివరిదీ అయిన “సవ్యాసాశ్రమం'. ప్రాపంచిక బంధాలన్షింటిని వదలివేసి భగవంతుని తెల్పుకోవడంలో జీవితాన్ని గడిపే దశ యిది. బ్రహ్మచర్య గృహష్టాశ్రమాలు ఎవరికైనా ఉండేవే, చివరి రెండం వానప్రస్థ, పవ్యాపాశ్రమాలు మాత్రం కోరినవారు స్వీకరించవచ్చు. వీటి విషయంలో విర్హంధం ఏమీ లేదు. ఈ ఆశ్రమ ధర్మాలననుసరించి నునువు చెప్టిన విషయాలు ఇవి.

*మనువు విర్రేశించిన సూత్రాల క్రమంలో గృహస్థాశ్రమ ధర్మాలను నిర్వహించిన తర్వాత ముందు. చెప్పబోయేవిధంగా ఇంద్రియాలను జయించి యదార్ధంగా వానప్రస్థాశ్రముంలో ప్రవేశించి ఆ ధర్మాలను ఆచరించాలో. (6-1)

ఉస్ఫహస్టాశ్రమంలో ఉండి తన శరీరం వదలడం, తల వెరియడం, మొదలైన వృద్దాన్య లక్షణాలు ప్రారంభం కాగానే తన సంతానానికి సంతానం పుట్టిన తర్వాత ఆరణ్యాన్మి ఆశ్రయిం చాలి. (6-2)

“వ్యవసాయం ద్వారా పండించిన ఆహార ధాన్యాలు మాత్రం వదలిపెట్టి తనపర్వస్వాన్లి “పరిత్యజించి అతడు భార్యమ, పుత్రుల సంరక్షణకు అప్పగించిగాన్కీ ఆమెతోనేగాని ఆరణ్యాలను ఆశ్రయించాలి”. (6-3)

*కఈ మూడవ దశయైన వావప్రస్థాశ్రమంలో (పవాజసిద్ధమైన) మరణం సంభవించకుండా జయప్రదంగా గనక ముగించుకుంటే ఆయుసష్యంలో నాలుగవపాలు అనగా మిగిలిన జీవితకా లంలో సర్వసంగాలను విడచి సవ్యసించాలి. (6-33)

స్తష్టంగా కవిపించకపోతున్నప్పటికి ఈ సూత్రాల్లో ఆసమానత చక్కగా చోటుచేపుకుంద

య న! య వేది వాస్తవం. ఈ పంస్కారాలు, ఆశ్రమధర్మాలు అన్లీ మాడా ద్విజులకే మనువు పరిమితం చేశాడని మనం గుర్తించవచ్చును. ఈ ఆశ్రమ ధర్మాల ఫలితాల్నించి శూద్రుల్ని మినహాయిం చాడు మనువు.]8 వీటిని శూద్రులు ఆచరించడంలో మనువుకు అభ్యంతరం లేదు కానీ ఆయా క్రతువుల్ని ఆచరించేటప్తడు పవిత్ర మంత్రాల్ని శూద్రులు చదవటాన్లి మాత్రం మనువు అద్దుకుంటాడం. ఈ విషయాన్ని గురించి మనువు ఇలా చెప్తాడు.

“ఏ శూద్రులైతే వాళ్ళ వాళ్ళు ధర్మాల్సి తెలిసికొన్న వారై ధర్మప్రాప్తిని కోరుతూ పై మూడం వర్ణాల గృహస్థుల సంస్కారాల్డి ఆచరిస్తూ క్రేనలం భక్తి నమస్కార నుంత్రాలతో పంచయజ్ఞ

శం డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు

కన వయ సన మొదలైన ధర్మాల్ని ఆచరిస్తారో వారు పాపానికి దూరం అవుతారు. లోకంలో తగిన విధంగా ప్రశంసాపాత్రులవుతారు.” (10-127)

ఈ విషయంలో స్త్రీలను గూర్చి మమవు అన మాటల్లి గమనించండి.

*యజ్ఞోసవీతం. మినహా పైన చెప్పిన సంస్కారాలన్నీ (జాతకకర్మాది క్రీయాకలాపాలు కూడా) ఆయా విర్దేశిత వయసులలో సమగ్రంగా ఆదేక్రమంలో స్త్రీకి వేదమంత్రాలు ఏవీ లేకుండా శరీర సంస్కారార్థమంత్రకంగా చేయాలి”. (2-66)

ఆయా సంస్కారాల ఫలితాల్డించి శూద్రుల్హి మనువు ఏ కారణంచేత దూరం చేశాడు? శూద్రులు సన్యాసాశ్రమం తీసుకోకుండా ఏ కారణంచేత నునువు నిషేధించాడో ఎంతకీ అంతుతెలియని చిక్కుప్రళ్ల, ఆసలు సన్యాసి ఆంటే అర్ధం లౌకిక వ్యవహారాలనింటినీ వదిలివేసి నవాడవి. న్యాయశాస్త్ర పరిభాషలో చెప్పాలంటే సవ్యాసి అంటే సంఘం దృష్టిలో మరణించినవాడు అవి అర్ధం. దాన్జిబట్టి ఎవడైతే ఒకడం సన్యాసి అవుతాడో ఆక్షణం నుంచి అతడు నురణించి నట్టు లెక్క, అతని సమస్తం వారసుల పరమైనట్లే, శూద్రుడు గమక సన్యాసి అయితే, వెంటనే జరిగీ పని ఇది ఒక్కటే. ఆలాంటి పరిణామం ఒక్క శూద్రుడ్ది మాత్రం తప్ప మరెన్యరినీ బాధించదు కదా! మరి అలాంటప్తడు ఈ విషేధం ఎందుకోసముని? ఈ అంశం ఎంతో ప్రాధాన్యత కలిగినటువంటిది. ఆందునల్ల నేను మమవు సూత్రాన్నే ఉదహరించి సంస్కారాల, నన్యాసాశ్రమ ప్రాధాన్యతను, సార్ధకతను వివరిస్తాను. ఈ విషయానికి సంబంధించి మనుధర్మ శాస్త్రంలోని ఈ క్రీంది సూత్రాలను వర్యాలోకనం చేద్దాం.

“వేదమూలాలు-శుభప్రదాలు అయిన మంత్ర కర్మలచే ద్విజులకు గర్భాదానం మొద లైన సంస్కారాలు ఈ లోకంలోము, 'పైలోకంలోను కూడా పాపాని వశింపచేసేవి కాబట్లి చేయదగినవి”. (2-26) ల

“వేదాధ్యయనం చేతమ, మధుమాంసాల్ని విసర్రించడం చేతనూ ప్రొద్దుటివూట, సాయం

జ యల తవువూట హోమాల చేతను, వేదవతంచేతమ (బ్రహ్మచర్య. దశలో దేవ బుషి పిత్చతర్హణ రూపమైన విధిచేతను, గృవాష్టాశ్రమంలో వుత్రోత్తాదనం. చేతనూ, దేవయజ్ఞం మొదలైన పంచ యజ్ఞాల చేతను, అగ్జిష్టోమం మొదలైన వానిచేళను బ్రహ్మస్రాస్తి కలిగేదాక శరీరావృతమైన ఆత్మ విర్వహిస్తుంది. కర్మయుక్తమైన (బ్రహ్మజ్ఞానం వలననే ద్విజుడు ముక్తుడగుతాడం”, (2-28) సంస్కారాల ఆశయం-వ్రధానోద్దేశం ఇదే. పన్యాసానికి సంబంధించిన వధాన ఉదేశా లక్ష్యాన్ని సూచించి కూడా మనువు వివరిస్తాడం. ర్రరాన్‌ ఉబ్షకాల్ని “అతను (సన్యాసి) ఈ రీతిగ క్రమంగా భవబంధాలను వదిలి సెట్టి రాగద్వేషాలను

హిందూముతం-తాత్వికత వ!

విడిచిపెట్టి బ్రహ్మయందు మాత్రమే మనష్పును విలిపి శాంతిని పొందుతాడు”. (6-81)

*పన్యపించిన ద్విజుడు పైన చెప్పిన కర్మలన్లీ అనుస్టించిన తర్వాత, ఇహలోకంలో పాపా లన్షింటిని కడిగివేసుకుని తర్వాత బ్రహ్మ సాన్టిధ్యాన్షి చేరుకుంటాడంొ (6-85)

మనువు వివరించిన ఈ సూత్రాలవల్ల ఒక విషయం మాత్రం స్పస్టంగా తెలుస్తోంది. సంస్కారాలు అన్నింటిని సక్రనుంగా విర్వహిస్తే శరీరము సవిత్రమవడమే. గాకుండా దేవుని సాన్నిధ్యం చేరటానికి అర్హత సంపాదించు కుంటుంది. అలాగే సన్యాసంలోని ప్రధాన ఉద్దేశం కూడ దేవుని సాన్నిధ్యం చేరటమే. అయితే సంస్కారాలు నిర్వహించుట, పన్యాసాశ్రమం చేస ట్టడం కేవలం ఉన్నత వర్గాలకు మాత్రమే ఉన్న హక్కులు. శూద్రులకు వీటిని పొందే హక్కు లేదు. ఎందుకని? శూద్రుడి శరీరానికి పవిత్రత ఆక్కరలేదా? అతని ఆత్మకీ శుద్ధి అవసరం లేదా? భగవంతుడ్డి చేరుకోవాలనే ఆశ శూద్రుడికి ఉండదా? ఈ ప్రశ్నలకు మనువు అపుడే సమాధానం చెప్పి ఉండేవాడు. నురి ఇలాంటి నిర్ణయాలను మరి ఎందుకు ప్రతిపాదించాడు. పాంఘిక అసమానతల పట్ట మనువుకి ్రగిఛమైన నమ్మకం ఉంది. ముత సంబంధమైన సమానత ఎంత ప్రమాదకరమైనదో అతనికి తెలుసు. దేవుడి ముందు నేను అందరితో సనూను త్హైనన్హడు, భూమి మీద ఈ తేడా ఏమిటి? బహుశా! ఈ ప్రశ్హే మనువుని భయకంపితుడ్డి చేసి ఉండవచ్చు. మత సనూనత్వాన్షి అంగీకరిస్తే సాంఘిక సమానత్వాన్ని ఆమోదించ వలసి వస్తుంది కనుక మత సమానత్వాన్ని విరాకరించడమే మంచిదనుకున్నాడు. మనువు,

ఈ విధంగా సాంఘిక ఆసమూనత, మత అసమానత హిందూ తత్వశాస్త్రంలో నిక్షిప్తం కావడాన్ని గుర్తించవచ్చు.

పొసం నుంచి తానంతట తాను సవిత్రుడవటాన్ని అద్దుకోవటానికి భగవంతుడి సాన్షిధ్య మును చేరడాన్ని నివారించడానికి! హేతువాది అయిన ఎవరికైనా ఈ నియమాలు అససవ్యంగా కన్దిస్తాయి. అంతేకాదు సిచ్చినాడి మాటల్లా అన్లిస్తాయి. హిందూనుతం సమానత్వానికి బద్ధ వ్యతిరేకి ఆవ్సీ మవిష్ని వ్యక్తిత్వానికి అనసరమైన పవిత్రగుణాన్ని కూడా ఇది విరాకరిస్తుందని చెప్పటావికి ఇంతకంటే రుజువేమి కావాలి?

ఇంతటితోనే ఆగకుండా, మానవ వ్యక్తిత్వాన్ని గుర్తించకపోనటమేకాక, మరిన్హో నీచాలకు మునువు పాల్పడ్డాడు. ఈ విషయానికి సంబంధించి హిందూమత తత్వ లక్షణాలలో రెండింటి గురించి మాత్రమే వేమ చర్చిస్తాను.

కులవ్యవస్థమ గురించి ఆధ్యయనం చేసిన వారు ఎవరైనా సరే ఆసలు దీని ఆనిర్భానం ఏమిటి అవే విషయం పట్ల ఆసక్తి చూపడం సహజం. కలవ్యవస్థకు మూర్గదర్శకుడైన మనువు ఏయేకులం ఎలా వుట్టిందో వివరించటానికి చాలా తంటాలు పడవలసి వచ్చింది. ఈ కుల

ఉం డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు-ప్రసంగాలు వయస సపనస స వునాదులవమసరించి మనువు ఇచ్చిన వినరణలు ఏమిటి? అతని నినరణ చాలా తేలికైనది. ప్రధాన వర్గాలు నాలుగు మినహా మిగతావన్నీ (బ్రహ్మ) పాదాలనుంచి వుట్టివవే, ఈ నాలుగు ప్రధాన వర్జాల్లోని స్త్రీ వురుషులు విచక్షణా రహితంగా వ్యభిచరించడం వల్ల పుట్టిన పంకరజాతి వారే వీరు. చతుర్వర్థాలకు చెందిన స్త్రీ వురుషులలో వైతికత లోపించడం, సశ్ళీలత లేకపోవడం కారణంగా అసంఖ్యాకమైన ప్రజలతో లెక్కలేనన్ని కులాలు వుట్టుకొచ్చాయా!ీ చతుర్వర్థాల ప్రీ వురుషుల మీద తాను ఎలాంటి దారుణమైన విందారోసణ చేస్తున్నాడో ఊహించకుండా మనువు ఇటువంటి ప్రతిపాదన చేశాడు. ఛండాలురు అంటే అంటరాని వారంతా బ్రాహ్మణ స్త్రీకి శూద్ర వురుషుడికి వుట్టినవారే అయితే (బ్రాహ్మణ స్త్రీలంతా తప్పకుండా వేశ్యలు, పడువుగత్తెలు ఆయి వుండాలి. శూద్ర వురుషులందరూ బరితెగించి వారితో వ్యభిచరించి వుండాలి. చతుర్వర్థాలను విశ్లేషించే పిచ్చిలో కావాలనే చారిత్రక వాస్తవాలను వ్రీకరించాడు మనువు. దానికి సంబంధిం చిన రెండు ఉదంతాలను చెబుతాను. 'మగధి *వైదేహికి కులాల వుట్టు వూర్చోత్తరాల గురించి మనువు చెప్పిన దాని ప్రముఖ వ్యాకర్త ఆయిన పాణివి చెప్పినదావితో సరిపోల్చితే ఎంత వ్యత్యాసముందో తెలుస్తుంది. వైశ్య పురుషుడు క్షత్రియ స్త్రీల శారీరక సంగమం వల్ల మగర కులం వుట్టిందవి మనువు చెబుతాడం. అలాగే వైశ్య వురుషుడు బ్రాహ్మణ ప్రీతో సంగమిస్తే పుట్టిన వారు. వైదేహిక కులస్థులు ఆవి అంటాడు. మరి సాణిని ఏమన్నాడో చూద్దాం. మగధ దేశంలో నివశించే వాడు మాగధుడవుతాడని పాణిని చెపాడు. ఆలాగే విదేహ దేశంలో నివసించే వాడు వైదేహకుడు. ఎంత తేడా! ఎంత కిరాతకం! పాణిని కాలం క్రీపూ 300 పంవత్సరాలకు పూర్వం కాగాా మనువు జీవించిన కాలం క్రీశ 200 ప్రాంతం. పాణిని కాలం వాటికి ఏ కళంకం లేనివాళ్ళు, మనువృచేతిలో ఇంత కళంకాన్లి ఎందుకు పొాందవలపి వచ్చింది? సమాధానం ఒక్కటే. వాళ్ళను దిగజార్చటం అనే లక్ష్యానికి మమవ్ఫ లొంగిపోయాడు కాబటే! ఆయితే మనువు ఎందుకు లొంగిపోయాడు అనే దానికీ ఇపటికీ సమాధానం అంతుపటడు. 19 కొట్టొచ్చినట్టు కన్గించే క్రూరత్వం మరొకటుంది.. ఏ దేశంలో అయినా మతం నూవన వికాసావికి, బెన్షత్యానికి అకుంఠిత దీక్షతో కృషి చేస్తుంటే ఒక్క హిందూ మతం మాత్రం శీంచపరచటావిక్తి, దిగజార్భడావికి నడుం కట్టినదవిపిస్తోంది.

(హిందూ) బిడ్డకు పేరు పెట్టే విషయంలో హిందూమతం వారసత్వంగా సంపాదించు కున్ల దిగజారుడు లక్షణాన్ని వివరించే మరో ఉదంతాన్ని ఇక్కడ వేను చెప్పదలుచుకున్నాను. ఉతమ టు వాలని తరగతులుగా విభజించవచ్చు. 1. కుటుంబ వారు చేసే వృత్తుల్నిబట్టి (గంటే టీ పన లట వక్షరాస్నైబట్టి 4 వారు వానుకరణం.. చేసారు. 'లౌక్రికపర చేస లౌకీక వషయాస్టిబట్టి హిందువులు శిశువులకు అనంద లన లం నష వ్‌ డా స డు, బ్రావ్మాణుని పేరులో రెండవ భాగం వైజ్యువిపేరపో- నక వల్‌ 0డాలి. అలా క్షత్రియువి పేరులో రెండవ భాగం రక్షణమ, పం త గ అభివృద్ధిని శూద్రుని పేరులో రెండవభాగం సేవము స్తురింస

ట్రాహ్మణులకు శర్మ (ఆనందం) లేక దేవన (దేవుడు), క్షత్రియులకు

హిందూమతం-తాత్వికత ప! రాజు (అధికారం) లేక వర్మ (కవచం), వైశ్యులకు గుప్త (బహుమతులు) లేక దత్త (దాత), శూద్రువకు దాసుడు (సేవ) అనేవి పేరులో రెండవ భాగంగా స్థిరపడిపోయాయి. ఆయా వర్ణాల పేర్లకు పంబంధించి మొదటి భాగం గురించి కూడా మనువు వివరించాడు. దాని ప్రకారం బ్రావ్మాణుల "పేరులోని మొదటిభాగం శుభసూచకంగామాూ, క్షత్రియుల "పేరులోని మొదటిభాగం అధికారాన్హి, వైశ్యుల పేరులోని మొదటి భాగం సంపదను సూచించేదై వుండాలి. కాని శూద్రుని పేరులోని మొదటి భాగానికి ఎలాంటి ప్రత్యేకత లేకపోగా, అది చులకన భావాన్ని కలిగించేదిగా ఉండాలని మునువు విర్దేశించాడు. మమవు ప్రతిపాదించిన ఈ తత్వం మింగుడు పడవని వాళ్ళెవరైనా వుంటే అలా-టి వారి సందేహాన్ని తీర్చేందుకు మనుస్మృతిలోని మాటల్ని ఇక్కడ ఉదహరిస్తాను. వామకరణోత్సవానికీ సంబంధించి మనువు ఇలా చెప్తాడు.

“పుట్టినరోజు మొదలుకొని పదోరోజునగానీ, వన్నెండోరోజునగాని తండ్రే స్వయంగాగానీ, లేక ఇతరుల చేతవైనాగావీ నామకరణం చేయించాలి. అయితే శుభనక్షత్రం, ముహూర్తం, తిధి వగైరాలను మర్చిపోకూడదు”. (2-30)

“బ్రాహ్మణులకు (పేరులోని మొదటిభాగం) శుభపూచకంగానూ, క్షత్రియులకు అధికార నూచకంగానూ, వైశ్యులకు పంపద సూచకంగామా, శూద్రులకు పేనక భావాన్ని సూచించేదిగానూ ఉండాలి”. (2-31)

“(పేరులోని రెండవభాగం) బ్రాహ్మణులకైతే శుభాని; సంతోషాన్నీ క్షత్రియులకు రక్ష ణను, వైశ్యులకు సంపదను, శూద్రులకు 'పేవము సూచించేవిగా ఉండాలి”. (2-32)

మంచి అర్జావిచ్చే పేరును శూద్రునకు పెట్టటాన్కి నునువు ఏమాత్రం పహించలేకపో యాడు. వృత్తిరీత్యా కీంచపరచటమేకాక పేరులో సైతం వారిపట్ల నునువు చులకన భావాన్ని ప్రదర్శించాడు.

సాంఘిక సమానత్వాన్షి, మత సమానత్వాన్ని కాలరాయటంలో హిందూనుత వ్యవస్థ ఎంత కర్కశంగా ప్రవర్తించిందో తెలియడానికి ఇంతకంటే వేరేమీ ఉదాహరణలు అక్కరలేదనుకుంటాను.

వొందూనుతం స్పేబ్ధును గుర్గించిందా?ి అట

విజముయివ స్వేచ్చ కొన్టి సామాజిక పరిస్థితులతో జతమాడి ఉంటుంది.20

మొట్టమొదట అసలు పొంఘిక సనూనత్వం అనేది ఉండాలి. *నిశేషాధికారం సాంఘిక చర్యమ దాన్షి పొందిన వారికి అనుగుణంగా నములచుతుంది. పౌరుల సాంఘిక హక్కులు అంతే సమప్రాధాన్యం కలవి. వారి స్వేచ్చను వినియోగించుకుంటానికి అవి ఎక్కువ సమ

నూ డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు ర్ధంగా ఉపయోగపడతాయి... స్వే అవేది దాని పతాకస్థాయికి చేరుకోవాలంటే, సమానత్వం ఉండటం ఎంతో అనసరం.”

ఇక రెండోది ఆర్థిక పరమయినది. మరో విధంగా చెప్పాలంటే ఆర్థికపరమైన (రక్షణ) స్వేచ్చ. తనకు వచ్చిన ఎలాంటి వృత్తివైనా (ఉద్యోగాన్షి) ఎన్నుకొనడావికి మానవుడు వ్వతంత్రుడు. ఉద్యోగానికి భద్రత లేనన్హడు తాను ఎన్నుకున్న వృత్తి బానసత్వంకన్నా భరించరానిదవుతుంది. అప్పడం తనమీద తనకు నమ్మకం వశిస్తుంది. జీవితంలో సుఖసంతోషాలకు గండి వడుతుంది. కనుక ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యంలేని (రక్షణ) “స్వేచ్చ ఉన్నా లేనట్లే. అన్హడు స్వేచ్చ తాలూకు ముఖ్య ఉద్దేశావికి మువ్వ వాటిల్లుతుంది. ఆది వాముకః స్వేచ్చ అవుతుంది.

చి జో ల

ఇక మూడోది- చాలా ముఖ్యమయినట్టిది. విజ్ఞానం, సంపద అందరికీ అందుబాటులో ఉండాలి. సంక్లీష్టమైన ప్రపంచంలో నునిషి ఎంత బాధ్యతతో బ్రతుకుతున్షప్పటిక్సీ అనేక సంకట పరిస్థితులను ఎదుర్కొనక తప్పడంలేదు. వీటి నుంచి బయటపడే మార్గం- “స్వేచ్చకు ఎలాంటి భంగం కలుగకుండా- తావే కనుగొనాలి,

“లాంటి పరిస్థితులలో మనిషి మానసికంగా ఎదిగి జ్ఞానాన్ని పంపాదించుకోని పక్షంలో ఇచ్చిన. స్వేచ్చను వినియోగించుకోవడం కష్టసాధ్యమవుతుంది. దీనికి ముఖ్యమయింది విద్యా హక్కు. దీని ప్రాధమిక వాక్కుగా నులచుకున్షవుడం స్వేచ్చను ఎలా వివియోగించుకోవాలో దానంతట అదే బోధపడుతుంది. జ్ఞానాన్హుంచి ఏ మనిషినయితే దూరం చేస్తామో, అతన్ని తనకంటే “అదృస్టవంతులైవి ఇతరులకు తప్పనిసరిగా బానిసను చేస్తున్నట్లే లెక్క. జ్ఞాన సము పార్థన మంచి దూరం చేయటమంటే అమకున్హ్న లక్ష్యాన్ని చేరటానికి అవసరమైన స్వేచ్చను, తత్పంబంధమైన శక్తిని, నిరాకరించటంతో పమానమైనదే.. ఒక అజ్ఞానియైన మనిషికి స్వేచ్చను ఇచ్చినా అతడు సుఖ, సంతోషాలతో జీనిస్తాడన్న భరోపా లేదు”

ఈ నియమాన్ని హిందూమతం ఎంతవరకు వెరవేర్చింది? హిందూమతం సమానత్వాన్ని ఏవిధంగా నిరాకరించిందో ఇప్పటికే స్పప్టమైపోతోంది. ఆది హక్కుల్ని కాలరాసి, అసమానత్వానవికి పట్టం కట్టింది. ఈ విధంగా హిందూ మతంలో స్వేచ్చకు అవసరమైన ప్రాధమిక నియనుం కమమరుగయిందని వెల్లడయింది.

వ ఆర్థికపరమైన స్వేచ్చ (రక్షణ)కు సంబంధించి హిందూమతంలో మూడు విషయాలు

వ్ర్రైతూయి. ఇష్టమైన వృత్తిని విరాకరించటం హిందూమతం చేసిన మొదటి వియమం.

అట టోముందే అతడు ఏ వృత్తి చేయాలో నిర్ణయించి ఉంటుందన్ష్నది మనువు ప్రణా వక వైన వృత్తి చేసుకోవటానికి హిందూమతం ఏమాత్రం అనుమతించలేదు.

అభీష్టానికి, సామర్ధ్యానికి ఎలాంటి పంబంధం లేకుండానే మనిషి వృత్తి అతడం

విర్ణయించటం వింత్‌గాలేదూ? నవి వృత్తి వుట్టకముందే

హిందూమతం-తాత్వికత డేర్‌ ఇక రెండవ విషయం- మావవులు అనుకున్న లక్ష్యాలను చేరడంలో హిందూనుళం అవలంబించిన పాత్రకి పంబంధించింది. బలవంతాన ఇతరులు సూచించిన గమ్యాలకు చేరుకో వడం ఇక్కడ నునం గమనిస్తాం. ఆగ్రవర్ణాలకుచెందిన వారికి సేనలు చెయ్యటానికే శూద్రులు వుట్టారు అని మనువు చెప్పడం దీవికి ఉదాహరణ. సేవ చెయ్యడాన్ని ఆదర్శంగా పెట్టుకోమని మనువు శూడద్రుడికి ఉద్బోధిస్తాడు. మనువు ఉద్దేశించిన ఈ క్రీంద నియమాన్ని గమనించండి.

“బ్రాహ్మణులకు పేన చెయ్యటం ద్వారా జీవనం గడవనన్హడు శూద్రుడు క్షత్రియుత్నెవా, వైళ్యుత్నెనా ఆశ్రయించి వారికి సేవ చెయ్యడంద్వారా జీవనం సాధించాలి (10-121)

“శూద్రుడు బ్రావ్మణునికే పేవ చెయ్యాలి..”. (10-122)

శూద్రుడు ఎవరెవరికి ఏమేమి సేనలు చేయాలో నిర్ణయించడంతోనే మనువు ఆగిపో లేదు. మరో ఆడుగు ముందుకేసే, శూద్రుడు తనకప్పగించిన సనుల నుండి తస్పించుకోకుండా ఉండేందుకు కూడా పకడ్బందీ ఏర్పాట్లు చేశాడు, శూద్రుడికి అప్పగించిన పనులను అతడు

ఇక్‌ పక్రమంగా _ విర్వర్తించేలా చేపే బాధ్యతను మనువు క్షత్రియుడికి అప్పగించాడు.

“రాజనేవొడు వైళ్యువి వ్యాపారం చేయనున, సొమ్మును వడ్డీలకు తిస్తమవి, వ్యవసాయం చేయమని, పశువుల్ని కాయమని ఆదేశించాలి. అలాగే ద్విజునికి శూద్రుడు ఎల్లస్తడూ సేవ చేయాలని కూడా రాజు ఆదేశించాలి. (8-410)

“ఎవరిచేత వారి పనులు నిర్వర్తింప చేయటంలో రాజు ఆత్యంత జాగ్రత్తగా వ్యవహరిం చాలి. విఘా వెయ్యాలి. పైన చెప్పిన విధుల్ని ఆయా వర్గాల వారు సక్రమంగా నిర్వహించవి పక్షంలో ప్రపంచమంతా సంద్యింలో పడిపోతుంది". (8-418)

అప్పగించిన వనులు చేయకపోవడం నేరంగా భావించి వ్యాయసరంగా రాజు వారివి శిక్షించాలి.

“అప్పగించిన పనిని తండ్రికాని, గురువుకాని స్టేహితుడుకాని, తల్లికావి, భార్యకాని, కొడుకుకాని, కుటుంబ వురోహితుడు కావి విర్వర్తించని పక్షంలో రాజు వారివి కూడా నిక్షిం చాలి.” (86-335)

“తక్కువ వర్షములో వుట్టిన వాడు తప్త్పదేస్తే ఒక పణం జరిమానా వసూలు చేయాలి. అదే రాజు నేరం చేస్తే వెయ్యి పణాలు జరినూనా చెల్లించాలి. ఇలా వసూలు చేసిన సొమ్మును వూజారులైవ బ్రాహ్మణులకు దానంగా ఇవ్వాలి లేదా గంగలోవైనా కలపాలి. ఇది చాలా పవిత్రమైన శాసనం”. (8-336)

శం డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రపంగాలు తర

నునువు రూపొందించిన ఈ నియమాలు రెండు రకాల విశేషాన్లి కలిగి వున్నాయి. ఒకటి. భక్తి విశ్వాసాలకు సంబంధించినది, మరోకటి ఆర్థికపరమైన అంశం. భక్తి ముసుగులో బావిపత్వ బోధన చేసారు. బానిపత్వం అనే దానికున్న చట్టపరమైన ఆర్ధం గురించేకాని, దావి అంతరార్హం చాలామందికి తెలియదు. దాని అంతరార్థాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకొని “ఇతరుల ప్రయో జనాలకు అనుగుణంగా ఎవరి ప్రవర్తన అయితే నియంత్రణ అవుతుందో అటువంటి న్యక్తి బానిపొ అని ప్లేటో నిర్వచించాడు. ఈ అర్ధంలో బానిస తనకు తామ లక్ష్యం కాదు. అతడు ఇతరులు. కోరుకునే లక్ష్యాన్ని వూరించే సాధనం మాత్రమే. ఈ విధంగా అర్ధం చేసుకుంటే శూద్రుడు బావిపే. ఆర్టిక విలువలకున్ల ప్రత్యేకత దృష్ట్యా శూద్రుడి ఆర్థిక స్వాచంత్రాలమ విషేధించే వియమాలివి. శూద్రుడు పేవించాల్సిందేనని మనువు పేర్కొన్నాడు. దాంట్లో ఫిర్యాదు చేయవలసిన అంశం ఏమీ లేదు. కానీ దాంట్లో వున్న తప్పంతా అతన్ని ఇతరులకు 'పీవ చేయమనటంలోనే వుంది. అతన్ని తనకు తాను సేవ చేసుకోనునటం లేదు. అంటే దాని అర్ధం అతడికీ గవక ఆర్ధిక ప్వాతంత్ర్యం లభిస్తే ఆ తరువాత ఇక శ్రమవడనలసిన అవసరం లేదు. అతడు జీవితాంతం ఆర్థికపరంగా ఇతరులమీద ఆధారపడి జీవించాల్సిందే. దీనిని గురించి నునువు ఇలా చెప్తాడు,

“మిగిలిన మూడు వర్ణాలను సంవూర్ణంగా సీవించటమే శూద్రువికి వృత్తి అని దేవుడు విర్దీశించాడు”, (1-91)

శూద్రుడు సంపదను కూడబెట్టుకోటావికి హిందూనుతం ఏమాత్రం అనకాశం కల్పించక పోవడం మూడవ అంశం. మిగిలిన మూడు అగ్రవర్ణాలు శూద్రుని సేవకునిగా నియమించు కువ్చసడు, వారు అతనికి చెల్లించనలసిన జీతభత్యాల విషయమై నునువు చాలా ఖచ్చితమైన సూచనల్ని చేశాడు. జీతభత్యాల విషయాన్ని చర్చిస్తూ మనువు చెప్పిన మాటలు ఇవి

“ఈ మూడు అగ్రవర్గాల వారు ఆతనికి (శూద్రునికి) తమ కుటుంబ సోషణకు పోను మిగిలిన పంపదలో- ఆ శూద్రువి శక్తిసామర్థ్యాలు, పనిపాటును, అతను పోషించవలసిన కుటుంబ సభ్యుల సంఖ్యను దృష్టిలో పెట్టుకొని అతనికి జీతభత్యాలు చెల్లించాలో. (10-124)

“తాము తినగా మిగిలిన ఆహార పదార్భాల్ని మాత్రమే శూద్రువికి ఇన్వాలి. తమ పాతబ ట్టల్షిః తాము తినని ఆహార ధాన్యాల్చి సాతబడిపోయిన గ్థహోపకరణాల్ని అతనికి ఇవ్వాలి” (10-125)

జీరభధ్యాల విషయమై మనువు చేసిన సూత్రాలివి. ఇది కనీస జీతభత్యాల పరిధిలోకాదు. గరిష్ట పరిధిలోదే. శూద్రుడు ధనాస్టి సంసాదించుకొనడావికి కానీ, భూడబెటుకొనడావికి కానీ ఆర్థిక స్వావలంబనను సాధించుకుంటానికి కానీ అవకాశం లేకుండా ఆ శూద్రుడ్డించి ఎలాంటి భయం. లేకుండా వృంటానికి వీలుగా రూపొందించివ అత్యంత కఠోర శాసనమిది. శూద్రుడు

హిందూమతం-తాత్వికత త్త? ఆస్తిని ఘూడబెట్టుకుంటాన్షి సంవూర్ణంగా నిషేధించడం ద్వారా నునువు అతడి బెన్షత్యానికి ఏమాత్రం అవకాశం లేకుండా చేశాడు. ఆజ్ఞావూర్వకంగా మనువు యిట్లా చెప్తాడు. జా ణి జి

“శూద్రుడు డబ్బు సంపాదించటానికి పమర్భుడయినప్పటికీీ అతను సంపదను కూడబె ట్టకూడదు. కారణమేమిటంటే- డబ్బుము సంపాదించిన శూద్రుడు బ్రాహ్మణున్ని బాధిస్తాడు. (10-129)

ఈ విధంగా హిందూమతంలో ఇప్పమొచ్చిన వృత్తిని స్వీకరించడానికి అనకాశం లేదు. దానిలో ఆర్థిక స్వాతంత్రంగానీ, ఆర్థిక భద్రతగావీ లేవు. ఆర్థికపరంగా చెప్పాలంటే శూద్రుడి సీతి దైవాధీనమే! ళా య్‌

జ్ఞాన విస్తరణకు రెండు అముకూల పరిస్థితులు తప్పనిసరిగా వుండాలి. విద్యాలయాల వ్యవస్థ (నియత విద్య) వుండాలి. అక్షరాస్యత వుండాలి. ఇవి రెండూ లేకుండా జ్ఞానన్యాస్తి అసాధ్యం. విద్యాలయాల వ్యవస్థ లేకుండా పంక్షిష్ట సమాజంలోని సమస్త వనరులనూ, విజ యాలమ ప్రసారం చేయడం కుదరదు. నియత విద్య గనక లేకపోయినట్టయితే ఏదయినా ఒక విషయానికీ సంబంధించిన, సంవుటీకరించబడిన ఆలోచనలూ, అనుభవాలూ యునతకు అందుబాటులో లేకుండా పోతాయి. ఇతరుల వద్ద ఒక అనియత పద్దతిలో కాకుండా శిక్షణ పొందితే ఇలాంటి జ్ఞాన నముపార్ణనకు అవకాశం వుండదు. నియత విద్య లేకపోయినట్టయితే ఎవరికీ నూతనమైన జ్ఞానం కలిగే అవకాశం లేదు. ఆతని తెలివితేటలు విస్తరించవు. తన దైనందిన పవిపాటులకే సరిమితమయ్యే అవివేక బానిస అయిపోతాడు. కానీ ఈ వియత అవేది- పాఠశాలలు, వుస్తకాలు విధానపూర్వకమయిన విషయాలు అంటే చదువులు మొదలైన వాటితో ముడిపడినటువంటిది. అక్షరజ్ఞానం, చదవటం, వ్రాయటం తెలియనివాడు ఈ సంస్థల నలన లాభం ఎలా పొందగలడు? చదవటం, వ్రాయటం- వీటికి సంబంధించిన ప్రావీణ్యం- అనగా అక్షరజ్ఞానం, వియత విద్య- ఇవి ఒకరి మంచి మరొకరికి సంక్రమించవలసినవి, ఇవి రెండూ లేకుండా జ్ఞాన విస్తరణ అనేది సాధ్యం కాదు.

ఈ విషయంలో హిందూమతం నీంచేసీిందో చూద్దాం!

హిందూమతంలో నియత విద్యకు సంబంధించిన భానన చాలా సంకుచిత పరిధి కలది. నియత విద్య కేవలం వేదాలను చదువుకోడానికి నూత్రమే పరిమితం. అది చాలా సహజం. ఎందుకనంటే- వేదాలను మించిన జ్ఞానం మరెక్కడా లేదని హిందువుల విశ్వాసం. ఈ కారణం చేతనే నియత విద్యను వేదాధ్యయనావికి సరిమితం చేశారు. అంచేకాదు- పర్యవసానంగా వేదాలను చదునృకొనటానికి స్థాపించిన పాఠశాలల్లో మాత్రమే చదువుకోడాన్ని హిందువులకు తప్పనిసరి విధిగా గుర్తించడం జరిగింది. ఈ పాఠశాలలు కేవలం బ్రాహ్మణులకు మాత్రమే ఉపకరించాయి. వర్తకుల జీవితానికీ వివిధ వృత్తుల పనివారికీ సంబంధించిన కళలూ శాస్త్రాలు

48 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-వ్రసంగాలు యకక య చదువుకోటానికి వీలైన పాఠశాలలను ప్రారంభించటంలో ప్రభుత్వం ఏమాత్రం బాధ్యత వహిం చలేదు. ప్రభుత్వ విరాదరణకు గురైన ఆ కళలూ, శాస్త్రాలు కాలక్రమేణా వాటంతట అవే నశించాయి.

ప్రతివారు- తాము పొంప్రదాయికంగా ఫ్‌ వృత్తిని అమపరించేవారో, ఆ పనిచేసే విధావాన్షి వారసత్వంగా తర్వాత తరాలకు నేర్పేవారు. ఒక వైళ్ళ యువకుడు తన వృత్తికి సంబంధించిన ప్రాథమిక పరిజ్ఞాన సంబంధమయిన వ్యాపార భౌగోళిక శాస్తమూ గణి తమూ, కొన్లి భాషలను నేర్చుకోవడంతోపాటుగా వ్యాపారావికి సంబంధించిన మెలకువలు కూడా తెలుసుకోనలపిన అవసరం వుంది. శూద్ర కులానికి చెందిన వివిధ చేతివృత్తుల వారు కూడా తను పిల్లలకీ ఈ విధంగానే ఆయా వృత్తుల్జి కళల్నీ నేర్పించారు. విద్య కుటుంబ సంబంధమయింది.. విద్య ఆచరణాత్మకముయింది. అదే కేవలం ఒక ప్రత్యేక వస్తువుని తయారుచేసే వైవుణ్యాన్ని మాత్రమే. పెంచింది. కొత్త జ్ఞానానికి ఆవకాశం ఇవ్వలేదు. పరిధిని విస్పృతం చెయ్యలేదు. ఫలితంగా ఆచరణాత్మక విద్య మూస పద్ధతిలో, సమాజం నుంచి సంబంధం లేని ఏకాశితనంలో వ్యవహరించడాన్ని వేర్పింది. పరిస్థితులలో మార్తు వస్తే ఆ విద్య ఎందుకూ కొరాగానిదయ్యేది. విరక్షరాస్యత హిందూ మతావికి పరంపరాగతమైనది. పరోక్షంగానే అయినా, అది హిందూనుతంలో అవిభాజ్యభాగం, ఈ విధానాన్ని మనం అర్ధం చేసుకోవాలంటే వేదాల బోధనకు, అధ్యయనానికీ సంబంధించి నునువు రూపొందించిన సూత్రాల పట్ట నున దృష్టివి లస్షం చేయాలి. “ఆతను (బ్రహ్మ) (బ్రాహ్మణులకు వేదాలను చదవటం, బోధించడం వృత్తిగా విర్దేశించాడంో. (1-88)

“అతమ (బ్రహ్మ) క్షత్రియుణ్ని వేదం చదవమని ఆదేశించాడు”. (1-89)

“ఆతను (బ్రహ్మ) వైశ్యుణ్ని వేదం .... చదవమని ఆదేశించాడు”. (1-90)

*పవడైతే వేదాన్ని ఆభ్యాసంగా చదువుకుంటున్నటువంటి వాడి దగ్గర వినిగావీ, లేదా వేరొకవికి పాఠం చెబుతున్నవ్హడు గాని ఆ చదివేవారుగావీ, చెప్పేవారుగానీ అనుజ్ఞ లేకుండా

ణి ఖా

వేదాన్ని వేర్చుకుంటాడో నాదు డాన్ని (వేదాన్ని) దొంగిలించినవాడు అవుతాడు. అందునల్ల నరకాన్ని పొందుతాడు", (1-116) ల

“శూద్రుల సమక్షంలో అతడు (ద్విజుడు) వేదాన్ని ఎన్సడూ చదవకూడదు” (1-99)

“స్త్రీలకు వేదపాఠాల ప్రమేయం అవపరం లేదు”. (9-18) వాడ బర అనుచితంగా (టాద్రులకు, హ్లీలకు) వేదాన్ని బోధిస్తే త్త చేసిన నాడవు

ఆ వరానికి శిక్ష బార్లీ తింటూ మాత్రమే ఒక సంవత్సరం బతకాలి” (11-199)

హిందూమతం-తాత్వికత శం

ఈ సూత్రాల్లోముఖ్యమైన అంశాలు మూడు వున్నాయి. బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్యులు వేదాలను చదువవచ్చు. వీరిలో బ్రాహ్మణులకు మాత్రమే వేదాలను బోధించే అధికారం వుంది. కానీ శూద్రుని విషయంలోనికి వస్తే అతడు వేదాన్ని చదవటాన్మి మాత్రమే కాదు, చదువుతుంటే వినటానికి కూడా అనుమతించబడలేదు.

మనువు తర్వాత వచ్చిన సూత్రకర్తలు కూడా శూద్రులు వేదాలను చదవడం నేరమవి చెప్పటమే. కాకుండా దానికి ఎన్నో కఠిన శిక్షలు విధించారు. ఉదాహరణకి గౌతముడు చెపి మూటలివి:-

“వల్లెనేయటం కోసం డఉద్దేశవూర్వకంగా శూద్రుడు వేదాలను సఠించేటన్నడుం గనుక వింటే అతని చెవులలో కరిగించిన సీసం లేక లక్కను పోయాలి. వేదాన్ని ఉచ్చరిస్తే, అతని నాలుకను కోసివేయాలి. వేదాన్ని పంవూర్ణంగా ఆపోశనం పడితే అతని శరీరమును ముక్కలుగా నరికీవేయాలి”. (12-4) కాత్యాయనుడు కూడా పై విధంగానే చెప్తాడు.

జన సామాన్యాన్ని విద్యావంతులను చేయడంలో వైఫల్యానికి ప్రాచీన ప్రసంచాన్లి మొత్తంగా తప్త్పపట్టవచ్చు. కానీ ఏ సమూజం కూడా దాని ముతానికీ సంబంధించిన గ్రంథాలను ఆ సంఘం ప్రజలు చదవకుండా చేసిన వేరానికి పాల్పడలేదు. అడ్డుకోలేదు. సామాన్యుడు జ్ఞాన సముపార్దన చేయటం అనేది శిక్షించదగిన నేరం అవి ప్రకటించడానికి ప్రయత్నించిన సమాజం ఏదీ లేదు. కానీ దైవదత్త సూత్రాలను చెబుతున్నానన్హ ఒక్క మమవు మాత్రమే సామాన్య మానవునికి జ్ఞాన సముపార్హన హక్కుని నిరాకరించాడం. న్‌ జ

కానీ నేము ఈ విషయాన్ని ఇంకా విస్తరించదలుచుకోలేదు. జన సామూన్యం వేదాలను చదవకూడదవి. విషేధించడం వల్ల ఆది నిరక్షరాస్యతను ఎలా పెంచిందో, లౌకిక జీవితాన్ని నిర్లక్ష్యం చేసిందో ఇప్పడు చెబుతాము. సమాధానం చాలా సులువైదే. వేదాలను చదనటా నికి హక్కులేవివారికి వాటితో అవసరం లేదు. ఈవిధంగా చదవటం, రాయటం అనేవి వేదాధ్యయనంతో అనుకోకుండా ముడిపడి వున్నాయి. ఫలితంగా వేదాలను అధ్యయనంచేయటం, బోధించటం- అనే విషయాలకు సంబంధించిన హక్కులు, నిషేధాలు, చదవటం, వ్రాయటం, బోధించడం- అనే. విషయాలను కళలకు విస్తరించడం జరిగింది. వేదాల్ని చదవటావ్కి అర్హత

వౌ వున్ల వారికి మాత్రమే వ్రాయటం, చదవటం అనే హక్కులు లభించాయి. వేదాల్ని చదవటానికి అర్హతలేని వారికి చదవటం, వ్రాయటానికి దూరం చేయబడ్డారు. కాబట్టి చదవటం, రాయటం అవేటునంటి అగ్రవర్ణాల వారి హక్కుగానూ, విరక్షరాస్యత నిన్ను వర్ణాల తలరాతగామా మమధర్మ సూత్రాలు విర్దేశించాయని తెలుస్తోంది.

50 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు-ప్రసంగాలు రి లా

మనువు సామాన్య బ్రజానీకాన్ని చదువు సంధ్యల్లో నిషేధించడం ద్వారా, వారి అజ్ఞానా వికి ఏవిధంగా కారణభూతుడయ్యాడో తెలపడానికి ఈ విశ్లేషణ ఒక మెట్టుమాత్రమే.

ఈ విధంగా హిందూమతం జ్ఞాన వ్యాప్తిని ప్రోత్సహించకపోవడం ద్వారా వారి సానూన్య ప్రజల జీవితాల్లో కారు చీకట్లను నింపింది.

ఈ విషయాలన్నిటినీ పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, హిందూ నుతం స్వేచ్చ అభివృద్ధి చెందే అన్ని పరిస్థితుల వ్యతిరేకించింది. అంటే స్వేచ్ళవే నిరాకరించింది.

క

హిందూమతం బొభ్రాతృత్వాన్లి గుర్తించిందా?

పాధారణంగా సమాజంలో కనిసీంచే శక్తులు రెండు. వ్యక్తివాదమూ, సౌభ్రాతృత్వం. న్యక్తినాదం ఎన్హడూ వుండేది. ప్రతిన్యక్తీ యిలా అంటాడు. *వేనూ నా పొరునునాళ్లూ సోద రులవుతానూ? దాయాదులమా? నేను వారి సంరక్షకుల్లా? వేమ వాళ్ళకోసం మంచెందుకు చేయాలి” యిలాంటి. ప్రళ్టలతో వ్యక్తిగత ప్రయోజనాలను దృష్టిలో పెట్టుకొని తననే తనకి లక్ష్యంగా చేసుకొని సంఘంలో కలవని, ఒక్కొక్కన్తడు సంఘానికి వ్యతిరేకమైన దృష్టిని అభివృద్ధి చేసుకుంటాడు, న్యక్తివాదావికి విరుద్ధమయిన లక్షణాలు కలిగింది సౌభ్రాత్భత్వం. పహభావనకు మరొకపేరే పొభ్రాత్భత్వం. ఇతరుల మంచిలోనే తననితాను గుర్తించుకునే అభిప్రాయాన్షి కలిగిన వ్యక్తి సౌభ్రాతృత్వం కలిగి వుంటాడు. అప్పడు మన ఉనికికి అనవసరమైన భౌతిక పరిస్థితుల లాగానే, ఇతరుల మంచి వ్యక్తికి పహజమైనదిగాను అవపరమయినదిగాను తయారవుతుంది. పొభ్రాత్చత్వానికి సంబందించిన ఈ భావం వుండటం వల్లనే తనలాగే సంతోషం కోపం వ్యక్తి పాకులాడే ప్రతి పహజీవివీ, తనకి శతృవుగానే. భావిస్తాడు, వాళ్ళు లక్ష్య సాధనలో వాళ్ళని ఓడించి తద్వారా తన లక్ష్యసాధనలో తాను గెలుపొందాలవి చూస్తాడు. వ్యక్తి వాదం ఆరాచ కత్వాన్ని సృష్టిస్తుంది. మూనవుల మధ్య వైతిక విధావాన్ని పెంపొందించి, దాన్ని రక్షించేది ఒక్క సొభ్రాతృత్వమే. ఈ విషయంలో ఏ విధమైన సందేహమూ లేదు,

సౌభ్రాతృత్వానికి సంబంధించిన సహవేదవాభానం అపలు ఎలా పుడుతుంది? ఈభావం సహజసిద్ధమేనవి చెయప్‌, మిల్‌ అంటాడు,

సాంఘిక వ్యవస్థ అవేది నూనవుడికి ఎంతో సహజమైనది, చాలా అవసరమైనది. అంతే కాదు- మనిషికి బాగా అలవాటయినటువంటిది. ఏవో కొన్ని అపాధారణ పరిస్షితులో తప లేక

ల న!

వచ్చికముయిన ఏనో కొన్ని వైరాగ్యం వల్ల కానీ మనిషి దానిలో సభ్యుడు కాష్‌ండో పోలాడు. సంఘంతో మవిషికున్న అనుబంధం రోజురోజుకి బలపడుతుంది. దీవిమూలంగా మూనవజాతి

హిందూమతం-తాత్వికత ర్‌1

ఆటవిక స్వేచ్భాదశ నుంచి బయటపడుతుంది. కాబట్టి సనూజ స్థితికి అవసరమైన ఏ పరిస్థితి అయినా, మనిషి వుట్టిన, మనిషి గమ్యుముయిన సంఘ పరిస్థితులకు సంబంధించిన భావనలతో అత్యంత ఆవిభాజ్యమయివ సంబంధం ఏర్పడుతుంది.

ఇక మానవులు సభ్యులయిన ఈసమాజంలో, యజమానీ, సేవకుడూ సంబంధాలు మినహాయిస్తే అందరి ప్రయోజనాలను పరిగణవలోవికి తీసుకుంటేనే తప్ప మరేవిధంగా ఇతర విర్ణయాలు సాధ్యం కాదు. అందరి ప్రయోజనాలూ సమానంగా గౌరవింపబడినప్తడుం మాత్రమే పమామల మధ్య సమాజం అస్తిత్వాన్ని కలిగివుంటుంది. అందువల్ల నాగరికతకీ సంబందించిన అని దశల్లోమా, పర్వంపహా చక్రవర్తిమినహా ర్థ్‌వ్యీ పమానుడే. ఎవరో ఒకరితో ప్రతివ్యక్తి ఈ నియనూలకు అనుగుణంగా పహజీవనం చేయకతస్పదు. మరే యుగంలోవైనా దీవిలో (ఆ వనియమబద్ధ జీవన విధానంలో) సంఘ పరంగా కొంత అభివృద్ధి కవిపించిందేకానీ, ఎవ్వరితోనూ, మరేయితర నియనూలతోవైనా శాశ్వతంగా జీవించడం అసాధ్యమయినది. ఈవిధంగా ప్రజలు ఇతర ప్రజల ప్రయోజనాలను గుర్తించడం ద్వారా మాత్రమే అభివృద్ధి చెందడం సాధ్యమయింది.

ఈ సోదరభావం హిందువులలో ఎక్కడయినా కనిపిస్తుందా? ఈ క్రింది వాస్తవాలు ఈ ్రన్షకు సంబంధించి ఎన్నో విషయాలను తెలియజేస్తాయి. మనల్ని పట్టి విలబెట్టే మొట్ట మొదటి వాస్తవం- కులాల పంఖ్య. ఆ కులాల సంఖ్యను యింతవరకూ ఎవరూ ఖచ్చితంగా లెక్కించలేకపోయారు. కానీ, వాటి సంఖ్య రెండువేల పైనే వుంటుందని అంచనా వేశారు. అవి మూడువేలు కౌవచ్చు. ఈ వాస్తవానికి సంబంధించిన ఆలోచనా ఆంశాల్లో ఇది ఒక్కటే కాదు. మరికొన్ని వున్నాయి. కులాలు ఉసకులాలుగా విభజింపబడ్డాయి. వాటి సంఖ్య ఆసం ఖ్యాకం. బ్రాహ్మణ కులం మొత్తం జనసంఖ్య కోటిన్షర. కావీ ఆ బ్రాహ్మణ కులంలో 1886 ఉపశాఖలు, శాఖలున్నాయి. ఒక్క పంజాబు రాస్త్రుంలోనే సారస్వత (బ్రాహ్మణుల్లో 469 ఉపకు లాలున్నాయి. అలాగే పంజాబులోని కాయస్టులలో 590 ఉపకులాలున్నాయి. సాంఘిక జీనవామ్మి చిన్స చిన్న ముక్కలుగా విడగొట్టే యిలాంటి అసంఖ్యాక ఉపకులాల సంఖ్యను ఎవరైవా ప్త్తంగా గమవించవచ్చు.

కులాలు ఆసంఖాక్యమైన చిన్న చిన్న ముక్కలుగా విడిపోనటమనేది మూడవ ఆంశం. ఉపకులాలు కేవలం వంద కుటుంబాలు మాత్రమే కలిగినటువంటివి. వాళ్ళు ఎంతగా అంత స్పంబంధాలు కలిగి వుంటారంటే సగోత్ర సంబంధ వియమాలను అతిక్రమించకుండా తమ కులంలోనే వివాహం చేసుకోవడం వాళ్ళకి చాలా కష్టం.

ఎటునంటి అల్ద కారణాలతో ఈ శాభోపశాఖలు ఏర్పడ్డాయో గమవించడం ఆవసరం,

అలాగే కులాల వ్యవస్థలోని ఆంత్త న్రార్త అంశం. కులాలన్నీ

చెలస రూపొందోంచుకు రృచశష్యూడ ని వో టే అంచెల స్వభావాన్ని రూపొందిం హ్‌ లెదు... ఒక కుజ న్నిటికంటే. ప్రథమ గం ఒక ఇటిన

ర్‌2 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు ప్త సనన స్తానంలో వుంటుంది. ఆది ఉన్నతమైనది. మరొకటి అల్పమైనది, ఇది అన్నిటికంటే నిమ్హుమయి నది ఈ రెండింటికీ మధ్య కొన్టింటికంటే పైన, కొన్నింటికంటే దిగువన నురికొన్లి కులాలు వున్నాయి. ఈ కుల వ్యనస్థ కులాల నుధ్య హెచ్చుతగ్గులను నిరూపించే పద్ధతికి చెందింది. దీని ప్రకారం ఉన్నత, అట్టడుగు కులాలు తప్ప మిగిలిన కులాలు అన్షీ మరికొన్ని ఇతర కులాల కంటె అరిక్యాస్టి కలిగి ఉన్నవే. ఆధిక్యాన్హి ఆగ్రష్థావాన్ని ఎలా నిర్ణయించారు? ఆధిక్యం, నిమ్నుత్వం, అవిధేయత్వం రెండు వియమాల'ప్రై విర్భయం అవుతాయి. అవిః

1. మతపరమైన కర్మకాండలతో ముడిపడినటువంటివి, 2 సహసంక్తి భోజనానికి సంబంధించివటువంటివి.

హెచ్చుతగ్గుల నియమాల ్రాతిసదికగా నుతం మూడు మూర్గాల్లో తన ప్రణాళికను ఏర్పరచుకున్షది. మొదటిమార్గం నుత సంబంధమయిన కర్మకాండలకు సంబంధించినది. రెండ వది నుత కర్మకాండలతో జతపడిన నుంత్రోచ్చారణకు పంబంధించినది. మూడవది పురోహితుని ప్టానానికి సంబంధించినది.

అగ్ర ప్థావావికి సంబంధించిన కర్మకాండలతో స్రారంభిద్దాం. హిందూ ధర్మ శాస్తాలు 168 మతపరనుయిన కర్మకాండల్లి నిర్దేశించాయి. ఆ పదహారూ హిందూమత సంబంధి కర్మ కాండలే అయినప్పటికీ ప్రతి హిందువూ ఆ పదహారింటివీ ఆచరించడావికి హక్కును కోరలేడు. కొద్ది మందికి నూత్రమే వాటిని నిర్వహించగల హక్కు వుంది. కొంతమందికి కొన్ని ప్రత్యే కమైన కర్మకాండలను విర్వహించడానికి అనుమతించడం జరిగింది. కొంతమందికి కొని ప్రత్యేకమైన కర్మకాండల్ని నిర్వహించడానికి అవకాశం లేదు. ఉదాహరణకు ఉపనయనం లేక జందెం. వేసుకుంటారు. కొన్ని కులాలకు ఈ హక్కు లేదు. ఈ కర్మకాండలను నిర్వహించే హక్కుకి సంబంధించిన ప్రమాణాలే ఈ విఖేదాల్ని ఏర్పరిచాయి. కొన్ని కర్మకాండల్లి ఆచరించడా వికి లర్షతఉన్న కులం, కొన్నిటిని మూత్రమే ఆచరించటానికి అర్హతవున్న కులం కంటే స్తాయిలో ఉన్షతమవుతుంది. లి

కులాలు హెచ్చు తగ్గులు నిర్ణయించడానికి మరొక్ష ప్రధాన ఆధారం మంత్రాలు. వీటి విషయం చూద్దాం. హిందూమతం ప్రకారం ఒకే కర్మకాండ రెండం రకాలుగా ఆచరించడం శవిపిస్తుంది.. 1. వేదంలో చెప్పిన విధంగా ఆచరించడం, 2. వురాణంలో చెపినవిధంగా ఆచరించడం, వేదంలో చెప్పిన విధానంలో కర్మకాండల్ని విర్వహించడమంటే వేద మంత్రాలతో విర్వహించడమనే అర్ధం. పురాణంలో. చెప్పిన విధంగా కర్మకాండలు నిర్వహించడమంటే వురా ణాల్లోని మంత్రాలతో కర్మకాండల్ని నిర్వహించటమనే అర్ధం. హిందూమత గ్రంథాలు రెండు' విం వేదాలు, ణా పద్ధెనిమిది పురాణాలు. ఇవన్లీ కూడా సవిత్ర నుత గ్రంథాలుగా

ందుతున్నా, అస్టిటికీ పమానమైవ సవిత్రతలేదు. వేదాలకు అత్యంత ఉన్నతమయిన

హిందూముతం-తాత్వికత ర్‌3 న యస యస పవిత్రత వుంది. వురాణాలకు అతి తక్కువ పనిత్రత వుంది. ఈ నుంత్రాలు ఈవిధంగా సౌంఘిక ప్రామాణికతకు అవకాశం యిచ్చాయవేది స్పష్టం. వేదంలో చెప్పిన విధంగా కర్మకాండల్ని నిర్వహించడం అనేది స్రతి కులానికీ ఉన్నహకమ్కు అనే విషయం గుర్తించ తగింది. మూడు కులాలకు పదహారు కర్మకాండల్లో ఒకటిని నిర్వహించటానికి హక్కు వుంది. అయితే ఆవిర్వ హణలో ఒక కులానికీ వేదంలో చెప్పినవిధంగా, నురొక కులానికి వురాణంలో చెప్పిన విధంగా మాత్రమే నిర్వహించే అధికారం వుంది. తము కర్మకాండల్లో ఒక కులం ప్రయోగించదగిన మంత్ర. విషయంలో వూర్వ రివాజు ఆలాగే కొనసాగుతుంది. వేద మంత్రాలను ఉపయోగించే కులం ఉన్నతమైన కులంగాను, వురాణంలో చెప్పిన మంత్రాలు ఉపయోగించే కులం దావికంటే తళ్కువదిగానూ నిర్ణయించడం జరిగింది. మతంతో ముడినడిన వురోహితుణ్మి రెండన ఆధారంగా తీసుకుందాం. తమ కర్మకాం డలను నిర్వహించి వాటి వూర్తి ప్రయోజనాల్ని పొందాలంటే హిందూమతం ప్రధాన సాధనం వురోహితుడే. మత గ్రంథాల చేత నియమితుడైన వురోహితుడు బ్రాహ్మణుడు. కాబట్టి బ్రాహ్మ ణుడం తప్పవిసరైనవాడు. కానీ మత కర్మకాండలను నిర్వహించడానికి కులంతో సంబంధం లేకుండా బ్రావ్మాణుడు పాల్గొవటాన్షి పవిత్ర గ్రంథాలు అంగీకరించలేదు. ఏకుల ఆహ్వానాన్ని అంగీకరించాలి, ఏకుల ఆహ్వానాన్ని తిరప్కరించాలి అను విషయం బ్రాహ్మణుని నిర్ణయానికి సంబంధించినదే. అతడు ఏ కుల కర్మకాండలను పర్యవేక్షించాలి. వేటిని మానాలి. ఎస్తడో స్థిరపడిన ఆచారావికి సంబంధించినది ఈ నాస్తవమే-కులాల మధ్య ఏది ముందు ఏది వెనుక అవే విషయాని నిర్ణయించడానికి ఆధారనౌతుంది. బ్రాహ్మణుడు మతోత్చవాలను నిర్వహించని కులం కంటే విర్వహించే కులం ఉన్నతమైనదిగా గుర్తించడం జరిగింది. కులాల హెచ్చుతన్గుల విషయంలో రెండవ ఆధారం సహసంక్తి భోజవానికీ సంబం ధించినది.. వివాహ నియమాలు ససనపంక్తి భోజనాల వియమాలంతగా అంతరాల వ్యవస్థకు తావివ్వలేదు. కులాంతర వివాహం కులాంతర భోజనం- వీటి నిషేధించే నియమాల మధ్య తేడా ఉండటమే దీవికి కారణం. ఆ వ్యత్యాసం స్తప్పమైనదే. కులాంతర వివాహానికి నిషేధం గౌరవించతగిందే కాదు తప్పవిపరిగా పాటించనలసింది కూడా. కానీ కులాంతర సహపంక్తి భోజవాలు విషేధించడం వల్ల అనేక కష్టాలు మొదలయ్యాయి. అన్జి పరిస్థితుల్లోను, అన్ని ప్రదేశాల్లోను. దీన్ని ఖచ్చితంగా పాటించడం కుదరదు. నునిషి ఒక ప్రాంతం ముంచి మరో ప్రాంతానికి వలస వెళ్ళడం సహజం. వెళ్ళిన ప్రతి ప్రదేశంలోను తన కులంవార్డి వెతికి పట్టుకో నడం సాధ్యం కాకపోవచ్చు. ఒక్కో పర్యాయం కొత్త వ్యక్తుల మధ్య అతడు గడపవలపిన పరిసితి న వావ లగ శారేదర తయో వప కాని ఆహార. నిషయేం అలా కాదు. వెంటనే గ్రహించక (తినక) తప్పదు. తన కులం వ్యక్తి దొరికేవరకు వివాహం చేసుకోనని ఎవరైనా నిరీక్షించనచ్చు. కావీ భోజనం విషయంలో ఆలా సాధ్యం కాదు గదా. అతడం తప్పకుండా ఎక్కడో ఒకచోట, ఎవరో ఒకరి ద్వారా ఆహారాన్ని ప్వీకరించాల్సిందే. అలా ఆహారాన్ని స్వీకరిస్తే ఏ కులం నుంచి ఆహారాన్ని స్వీకరించాలనే ప్రళ్ష తలెత్తుతుంది. తన కులం కంటే తక్కున కులం ముంచి స్వీకరించకూడదు అన్నది నియనుం. ఇలా ఒక కులం

రశ డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రపంగాలు రా ముంచి మాత్రమే ఆహారాన్షి స్వీకరించవచ్చునని, మరొక కులం నుంచి ప్వీకరించకూడదని నిర్ణయించే ఈనియనుం ఎలా వచ్చిందో కనుక్కునే మార్గం ఏదీ లేదు. ఎంతోకాలం నుంచి ఆచరణలో వృన్ల రివాజు కారణంగా ప్రతి హిందువుకీి తాను ఏ కులం మంచి ఆహారం ప్వీకరించవచ్చు, ఏ కులం నుంచి ప్వీకరించగూడదు అన్న విషయం తెలుసు. బ్రాహ్మణుడు ఆమపరించివ వియమాన్షిబట్టీ ప్రధావంగా ఈ విషయం నిర్ణయింపబడింది. బ్రాహ్మణుడు ఆహారాన్నిస్వీకరించడం లేక మానివేయడం అనేదాస్టిబట్టి కులాల 'హెచ్చుతగ్గుల్లి నిర్ణయించడం జరిగింది. బ్రాహ్మణుడు ఆహారాస్టి నీటిని స్వీకరించే విషయమై ఎన్నో నియమాలున్నాయి. ఈ సందర్భంగా వాటిని చూద్దాం. 1. ఆతడు కొంతమంది నుంచి నీరు మాత్రమే స్వీకరించవచ్చు. ఇతరుల నుంచి తీసుకోకూడదు. 2. వీటితో వండిన ఆహారాన్షి ఏకులం ఇచ్చినా బ్రాహ్మణుడు తీసుకోకూడదు. 3. నూవెతో చేసిన ఆహార పదార్దాలను బ్రాహ్మణుడు కొన్లి కులాల నుంచి స్వీకరించవచ్చు. అంతేకాదు ఆ ఆహారం, నీరు తీసుకోటానికి ఉపయోగించే పాత్రల విషయంలో ఎన్నో నియమాలున్నాయి. బ్రావ్మాణుడు ఆహారాన్నిగావి, వీటివి గావీ మట్టితో చేసిన పాత్రద్వారా కొన్ని కులాల నుంచి ప్వీకరించవచ్చు. కొని కులాల నుంచి కేవలం లోహపాత్రలద్వారానో, మిగిలిన వారి మంచి గాజు పాత్రల ద్వారావో ఆహారాన్ని స్వీకరించవచ్చు. అతడం ఆహారాన్ని స్వీకరించని కులం కంటే నూనెతో వంటకాలను స్వీకరించే కులం ఉన్నతమైనది. అలాగే మట్టి పాత్రలో తీసుకున్న కులం ఉన్నతమైనది, వీటిని తీసుకోని కులం కంటే తీసుకున్న కులం ఉన్నతమైనది. అలాగే మట్టిపాత్రలో వీటిని తీసుకున్న కులం కంటే పాత్రలో తీసుకున్న కులం ఉన్నతమైంది. ఈ రెండు కులాలు కూడా గాజు పాత్రతో తీసుకున్న కులం కంటే ఉన్హ్నతమైనవి. గాజు కళంకంలేని పదార్ధం (నిక్షేపం) కాబట్టి బ్రాహ్మణుడు తక్కువ కులాల నుంచి కూడా గాజుపాత్రల్లో వీటిని స్వీకరించవచ్చు. కానీ ఇతర లోహాలు కళంకాన్ని కలుగజేస్తాయి. పాత్ర అంటు లేక శుద్ధా. ఆ పాద్ధను ఉపయోగించే వ్యక్తి స్థాయికి సంబంధించినటువంటిది. ఆ ష్థాయి వీటిని పాత్రద్వారా స్వీకరించే బ్రాహ్మణుని యిష్టాయిష్టాలమీద ఆధారపడి ఉంటుంది. హిందూమతంలోని కులాల అఆగపీఠాధిప వస్తలో కులం సానా యింతే. కొష్టి అంశలు ఇవి 'గ్రబఠాధిపత్య వ్యవస్థ స్థానామ్టి, స్థాయివి విర్ణ కుల వ్యవస్థలోని ఆంతరిక వ్యవస్థ ఒకానొక సామాజిక మనస్తత్వం ఏర్పడటానికి కారణ మయింది ఆనే విషయం గుర్తించతగినటువంటిది. సాంఘిక హోదాకి సంబంధించి వివిధకులాల మధ్య శత్రుత్వ భావనను కలుగచేయడం దానిలోని మొదటి విషయం. కులాల మధ్య అస హ్యకరయిన ఆరోహణా క్రమాన్ని (క్రిందనుంచి పైకి) అవమానకరమైన అవరోహణా శ్రమాన్ని (పైనుంచి క్రిందికి) కల్గించడం రెండో విషయం. లె భారతద అనహ్యాంచుకునే అవమావపర్చుకునే ఈ విధమయిన సామాజిక నువప్తత్వాన్ని పించవచ్యు లే గ చో ంభ్యాకమైన సామెతలతో ఉదాహరణ పూర్వకముగా. విరూ వచ్చేవి నేను పేకరించివది, కొన్ని సామెతలు ఇవి

హిందూమతం-తాళ్వికత ర్‌ర్‌

(ఈ సామెతలు రాత వ్‌తిలో లేవు, సం..)

ఈవిధమైన అసహ్యం, అవమానం కేవలం పామెతల్లోనే కాదు, హిందూ సాహిత్యంలో కూడా వీటిని చూడొచ్చు. సవ్యోద్రి ఖండం అనుపేరుగల ధర్మ గ్రంథాన్హి ఈ పందర్భంలో వేము ఉదహరిస్తాను.

హిందూ పవిత్ర వాజ్మయంలో భాగమైన వురాణాల్లో ఇది ఒకటి. కానీ ఇతర వురా ణాల్గోవి విషయం కంటే దీనిలో విషయం పూర్తిగా భిన్నమైంది. -ఇది నినిధ కులాల పుట్టు వూర్వోత్తరాలను గురించి చర్చిస్తుంది. ఆ విధంగా నిరూపించేటప్తడు ఇతర కులాలకు ఉన్నత మూలాల్చి బ్రాహ్మణ కులానికి అసహ్యకరమైన పుట్టుకను కట్టబెట్టింది. ఇది నునువుపై తీర్చు కున్న ప్రతీకారమే. ఒక జాతిగా బ్రాహ్మణులను నీచంగా అధిక్షేపించిన రచన యిది. దీన్ని (సహ్యాద్రి ఖండాన్ని) నాశనం చేయ్యమని సహజంగానే పీషాలు ఆదేశించారు. ఆ సర్వనాశనం నుంచి కొన్ని ప్రతులు బతికి బయటపడ్డాయి. నేను వేయబోయే ప్రళ్షకు ముందుగా ఇంకొక్క వాస్తవాన్ని మీముందుంచుతాను.

ఈవాటి హిందువులు సాధారణంగా మూర్క్సిజానికి బద్ద వ్యతిరేకులు. వర్గపోరాట సిద్దాం తాన్నిచూసి వారు భయభ్రాంతులవుతున్నారు. కానీ భారతదేశం వర్గ సంఘర్షణల నిలయమే కాదు, పోరాటాల భూమి కూడా.

అలాంటి వర్గపోరాటాల్లో అత్యంత తీవ్రమైనది బ్రాహ్మణులకు క్షత్రియులకు మధ్య జరి గినటువంటిది. ఈ రెండు వర్ణాల మధ్య జరిగిన వర్గ పోరాటాన్ని (ప్రాచీన భారతీయ సారస్వతం చక్కగా చిత్రించింది.

మొట్టమొదట నమోదయిన సంఘర్షణ బ్రాహ్మణులకు, (క్షత్రియులకు) క్షత్రియుడైన వేమడికి మధ్య జరిగినటువంటిది. అత్రి వంశానికి చెందిన అంగుడికి, మృత్యువు కుమార్తె ఆయిన సునీతకు పుట్టిన వాడు వేనుడు. తొత అయిన కాలువి (మృత్యువు) వల్ల సంక్రమించిన అవగుణాలతో వేనుడు తన విధులను తోసిరాజని కామ ప్రభావంతో మోహావేశుడై జీవించాడు, వేదవిహిత కర్మల్ని నిరాకరించి ఆరాచకత్వాన్ని ఆశ్రయించి, మతాతీతమైన జీనన విధానాన్ని నెలకొల్హాడం వేనుడు. అతవి పాలవలో వేదాధ్యయనం నషట్కారం లోపించాయి. యజ్ఞాలు మొదలైన కర్మల వల్ల లభించే హవిస్సులు ్రోలటానికి దేవతలకు అవకాశం లేకపోయింది. “నేనే హోతను! నేనే భోక్తను! ఈ బలులు, హవిస్సులు నాకే చెందాలి” అవి వేనుడు ఆజ్ఞాపించాడు. తనకులేని అధికారాలను తానే ప్రకటించుకొవి ధర్మాన్ని అతిక్రమించి ప్రవర్తిస్తున్న వేనుని దగ్గరకు మరీచి నాయకత్వంలో బుషులంతా వెళ్ళారు. నేనునితో మరీచి “ఓ వేవా! అధర్మాన్ని ఆచరిం చకు. కొన్టేళ్ళ పట్టే యజ్ఞాన్నాకదాన్ని విర్వహించ తలపెట్టాం. నువ్వు ప్రజాపతి అత్రి వంశంలో వుట్టిన వాడివి. ప్రజా సంరక్షణకోసం జీవితం నివియోగం కావాలి. ఈ కార్య నిర్వహణలో

56 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు ర్‌ డా నీవూ పాలు పంచుకోవాలి” అన్నాడు. ఏది నుంచో ఏది చెడో గ్రహించలేని మూర్చుడైన వేనుడం హేళవగా వారితో ధర్మ నిర్దేశం చేయగలవాడు వాకంటే మరొకడు ఎవడున్నాడు? ఎవడి ఆజ్జలో నేనెందుకు పాటించాలి? జ్ఞాన సంపత్తిలో, సంసార నిర్వహణల్లో, శమదమాదుల్లో, దృఢత్వంలో, సత్యపాలనలో నాతో పమానమైన వాడు భూమ్మీద వేరొకడం ఉన్నాడా? పర్వష్పష్టి చైతన్యానికీ, సమస్త ధర్మాలకీ మూలకారకుణ్హి. నేనే నన్హు విషయం తెలుసుకోలేకపోతున్నారు. నేనే గనక తలచుకుంటే 'భూమివి తలక్రిందులు చేయగలను. జలప్రళయాన్ని కల్పించగలను. భూన్యూకాశాలను మూసివేయగలను'- ఆవి అన్నాడు. అహంకారంతో కన్దుమిన్హుగానకుండా విర్రవీగే వేనువి మాటలకు కోపగించుకున్న తపస్పంపన్నులైన ఆ మహర్షులు అతణ్జి పట్టుకుని అతని ఎడను తొడపై రుద్దారు. అన్నడు ఆ తొడలోంచి నల్లని శరీర వర్ణంతో ఒక పొట్టివాడు పుట్టాడు. వాడు భయంభయంగా చేతులు జోడించి నిలబడ్డాడు. అప్పడు అత్రి వాడితో “కూర్చో! (విషాడా) వేముని కల్మషంలోంచి వుట్టిన నీవు విషాద జాతికీ మూలవురుషుడివి అవుతావు. అంతేకాదు ““ధివరి (జాలరు)లకు మూలనృరుషుగివి అవుతావు. ఆదే విధంగా వింధ్య సర్వతస్రాంతాల్లో నివసించే అధర్మాభిమామలైన “*తుఖారులు” తుంబురులు నేనుని నుంచి వుట్టారు. ఆ తర్వాత శక్తి సామర్ధ్యాలున్న ఆ బుషులు ఆగ్రహానేశాలతో నిస్త వుట్టించటానికి అరణి చెక్కను రుద్దినట్టుగా వేనుని కుడిచేతివి రుద్దారు. వేనుని శరీరం నుంచి ప్రతిస్టర్దిగా అగ్జి తేజస్సుతో పృధువు జన్మించాడు.”

ఉనేువి కొడుకు (పృధువు) చేతులు జోడించి మహర్వులతో ఇలా అన్నాడు. మహర్షు లారా! ప్రకృతి సిద్ధంగా విధినిర్వహణకు సంబంధించిన నియమోల గురించి నాకు తెలిపింది చాలా స్వల్తం. నేను వాటిని ఎలా అమలు చేయాలో వాస్తవంగా చెప్పండి. సందేహించకండి! మీరు నేను ఆచరించవలసిన విధులుగా వేటిని నిరేశిస్తారో తు.చ తప్పకుండా ఆచరిస్తానో అప్పడ్తుం దేవతలు, మహర్షులు ఇలా అన్నారు. *ఏ విధి అయితే ఆజాపించడం జరిగిందో వీ యిష్టానిష్టాలతో సంబంధం లేకుండా దానివి సంకోచం లేకుండా విర్వహంచు. అన్ని ప్రాణుల్లీ సమానంగా చూడు. కామం, క్రోధం, తృన్లు ఆహంకారం నీటికి దూరంగా వుండు. ధర్మ మార్గం మంచి ఎవడైతే భ్రస్టుడౌతాడో వాణి నీ విధినిర్వహణలో భాగంగా భుజబలంతో అణచివేయి. మనో వాక్కాయ కర్మలతో వీ రాజ్యంలోని బ్రాహ్మణులను (వేదాల్ని) అనుక్షణం కాపాడు. శిక్షల లనుంచి బ్రాహ్మణుల్ని మినహాయిస్తానని ప్రమాణం చేయి. అలాగే వర్త సంకరం కాకుండా చూస్తానని ఒట్టుపెట్ట” బుషుల వేతృత్వంలోవి దేవతలతో అప్పడు నేనునో వుత్రుడు ఇలా అన్నాడు. “నహర్షులారా! దేవతలారా! నా గౌరవాన్లి అందుకోండి. వేదంలో చెపిన 'నిధం గానే వేమ. అచరిస్తాను జ్ఞానవిధి శుద్రుడు అతని వురోహితుడు అయ్యాడు. వాలఫీల్యులు, పారస్వత్యులు అతని అమాత్యులయ్యారు. మహర్షి వూజ్యుడు అగు గార్లుడు అతని ఆసాన కార్తాంతికుడు (జ్యోతిష్కుడు) అయ్యాడు” జె గ్‌ ఇ

(బ్రాహ్మణులకు, క్షత్రియరాజు పురూరవుడికి మధ్య జరిగిన పోరాటం- నమోదైన రెండన వృత్తాంతం. మహాభారతంలో ఆదిపర్యంలో దీవి సంగ్రహ ప్రస్తావన కవ్దిస్తోంది.

హిందూమతం-తాల్వికత ర్‌7

“బ్బభ్రకు పుట్టిన రాజు వ్వరూరవుడు. ఆ చక్రవర్తి భూమండలం మొత్తాన్ని, సదమూడు ద్వీపాలను, తన శౌర్యశక్తితో జయించి పాలించాడు. ఆ వురూరన చక్రవర్తి మదంతో కన్నుకానని వాడై, బ్రాహ్మణులతో సంఘర్షణకు దిగాడు. బ్రాహ్మణులు అరచిగీపెట్టినా నూనక వారి ధనాన్ని కొల్లగొట్టాడు. నగానట్రా దోచుకున్నాడు. అప్పడం సకత్కునూరుడు బ్రహ్మలోకం నుంచి న్చి వురూరవువికి హితబోధ చేశాడు. అయితే వురూరవుడు దానిని ఖాతరు చేయలేదు. అన్హడం మునులకు తీవ్ర ఆగ్రహం కలిగి, రాజు ఉన్మత్తుడైపోగలడని శపించారు. ఈ విరాట్లురుషుడు (పురూరవుడం) ఊర్వశితో కలిసి అప్పటి వరకు గంధర్వలోకంలో వున్న అనిని పవిత్ర కర్మకాం డలు నిర్వహించడానికి భూమికి తీసుకొని వచ్చాడు. అతడు (పురూరవుడు) దానిని మూడు భాగాలుగా చేశాడు, అవే త్రేతాగ్టులు” ॥

నమోదైన మూడవ సంఘర్షణ బ్రాహ్మణులకు, నహుష మహారాజుకు మధ్య జరిగిన సంఘర్షణకు సంబంధించినటువంటిది. మహాభారతం ఉద్యోగపర్వంలో ఈ కథ పూర్తి వివరము లతో ఉంది. ఆ కథ ఇది.

“ఆవిధంగా దేవతల రాబైన ఇంద్రుడం- వృత్తాసురుని సంహరించిన తర్వాత (వృత్తుడం బ్రాహ్మణుడుగా పరిగణింపబడడం చేత) బ్రహ్మహత్యా సాతకం చుట్టుకుంటుందేమోనని భయ వడి. దూరంగా పారిపోయి, ఒక నీటి నుడుగులో దాక్కున్నాడు. అర్భాంతరంగా ఇంద్రుడు మాయం కావడంతో క్రతుకృత్యాలకు తీవ్ర నిఘాతమేర్హడింది. అధికార కార్యకలాపాలు స్తంభిం చిపోయాయి. తీవ సందిగ్ధంలో పడిన బుషులు, దేవతలు మానవుడైన నహుషుని ఇంద్ర సింహాసనం అధిష్టించాల్చిందిగా కోరారు. మొదట్లో ఇప్టపడకపోయినప్పటికీ, అధికారమనవేసరికి ఆశపడి వదలలేక మనసు మార్చుకున్నాడు. ఇంద్రపదవి చేపట్టాడు. అప్పటిదాకా ఎంతో గౌర వంతో నుంచిగా బ్రతికిన నహుషుడికి అనుకోకుండా లభించిన ఈ అధికారం అహంకారాన్ని పెంచింది. విలాసాలు పెరిగిపోయాయి. యాదృచ్చికంగా ఒకసారి ఇంద్రుని భార్య అయిన ఇంద్రాణిని చూడడంతో నహుషువి కన్ను ఆమెమీద పడింది. ఎలాగైనా ఆమెను ఆముభవించా అన్న కోరిక పెరిగింది. దీనికి భయపడిన ఇంద్రాణి దేవతా సంరక్షకుడైన అంగిరస బృహప్తతివి శరణు కోరింది. సర వురుషువి భార్యను కోరడం నుహా సాతకమని నహుషునికీ బృహప్పతి వచ్చచెప్పడావికి ప్రయత్నించాడు. దానిని పెడచెవివి పెట్టి నహుషుడు ఈ నిషయంలో నేను ఇంద్రుడంత నీచుణ్ని కాను" అని తన చర్యను సమర్థించుకున్నాడం”

బృహప్తతితో వహుషువి వాదన ఇంకా ఈ విధంగా సాగింది. *పరను పవిత్రుడైన గౌత ముని భార్య అహల్యను ఇంద్రుడు చెరచినవుడు ఇంద్రుణ్హి మీరెందుకు వారించలేకపోయారు, . తాను చూచిన ఏ. స్త్రీని అయినా ఇంద్రుడు నదిలాడా? ఈ విషయంలో ఇంద్రుడంతటి ఆటరికాడు మరొకడు వున్నాడా? మోసాలు చేయడంలోను, ఎత్తులు వేయడంలోను ఇంద్రుడు వంటి జిత్తులమారి ఇంకొకడున్నాడా? ఎందుకు దేనతలు ఇంద్రుడి ఆగడాలను సహించారు” అని నహషుడు అడిగాడం. దావితో దేవతలు ఇంద్రాణిని తీసుకు రావడానికి వెళ్ళారు. బృహస్తతి

58 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రపంగాలు ర్‌ నా మాత్రం పట్టు విడువలేదు. ఆతని సలహాతో ఇంద్రాణి తను భర్తను వెతకడానికి వెళుతున్నానని, నహుషుని కొంత గడువు అడిగింది. ఆమె అభ్యర్థనను నహుషుడు అంగీకరించాడు. విశాదేవి పహాయంతో తన భర్తను వెదకడావికి ఇంద్రాణి బయలుదేరింది. హిమాలయాల సమీపంలోని ఒక సరోవరంలో పద్మాలనూటున జిత్తులనూరి ఇంద్రుడు దాక్కొని ఉండటం ఇంద్రాణి చూసింది. నహుషుని కోర్కె గురించి భర్తకు వివరించింది. ఆతని శక్తియుక్తులు ఉపయో గించి నహుషుని బారి మంచి తవను రక్షించమని భర్తయైన ఇంద్రుడ్డి ఇంద్రాణి అర్ధించింది. అయితే ఇంద్రువినుంచి ఎలాంటి. అనుకూల ప్రతిస్పందన లభించలేదు. తొలుత కొంతసేవు ఆలోచించిన తర్వాత ఇంద్రుడు నహుషుని బారి నుంచి ఇంద్రాణి బయటపడేందుకు ఒక పరోక్ష వ్యూహానికి సంబంధించిన సలహా ఇచ్చాడు. బుషులు మోస్తుండగా దేవతావాహనమైన నల్లకీలో తనను చేరితే సంగమానికి ఏనిధమైన అభ్యంతరం వుండదని నహుషునికి ఇంద్రాణి చెపటం ఈ వ్యూహం. దీవికంగీకరించిన ఇంద్రాణి వహుషునితో-సర్వేశ్వరా! మీ మీద నాకున్న (ప్రేమను మాటల్లో వర్ణించలేము. ఇంతవరమ. ఇతరులెవ్వరికీ లభించవి మహాదవకాశం మీకు లభించబోతుంది. సప్త బుషులే పల్లకీలో మిమ్మల్ని మోసుకొచ్చి వాకు జతచేయడం.... ఓ ఆ ఊహే నాకు అమితానందాన్ని కలిగిస్తుంది... ఇలా సాగుతున్న ఇంద్రాణి పలుకులు నహుషువి మైమరసించాయి. తన కోరిక ఫలిస్తున్నందుకు తనను తాను అభినందించుకొవి నహుషుడు స్వగతంలో ఇలా అనుకున్నాడు. మహర్షుల చేతనే వల్లకీ మోయించబోయే. పరాక్రమశాలి, నహుషా! వీ ధీరత్వం ఎంత గొప్పది. గతం, నర్తమూనం, భవిష్యత్తు అంతా నీదే ప్రపంచమంతా వీమీదే ఆధారపడి వుంది. నువ్వు ఆగ్రహిస్తే ప్రపంచమే లేదు. దేవి ఇంద్రాణీ! సందేహం లేకుండా వీ కోరిక తీరుస్తాను. సప్త బుషులు బ్రహ్మర్షులు వల్లకీలో నన్ను మోసుకొస్తారు. వేచి ఉండు. అందాల రాశీ! అద్బప్టదేవతా! వా భాగ్యరాశ్‌” ఈ కథ ఇంకా ఇలా కొనసాగింది. మదాంధుడు, దుండగుడు కామంతో కళ్ళు మూసుకుపోయిన వాడు, గుణహీనుడు అయిన నహుషుడు మహాత్ములైన మునీశ్వరుల్డి తన పల్లకీ మోయనలసిందిగా ఆజ్ఞాపించాడు. ఇంద్రాణి తిరిగి బృహస్పతి వద్దకుపోయి తన ఆందోళన వ్యక్తం చేయగా, బృహస్పతి సమెతో వహుషువికీ తగిన శాస్తి తప్పక జరుగుతుందని హామీ ఇచ్చాడు. అహంకారంతో విర్రవీగిన నహుషువి పతవం తప్పదని అందుకు తాను ఎలాంటి త్యాగానికైనా సిద్ధపడతాననీ చెప్పడంతోపాటు ఇంద్రుడు దాగి ఉన్న రహస్య స్థావరాన్ని మాడా త్వరలో తెలుసుకోగలుగుతానవి ఇంద్రాణికి ఊరడింవుగా బృహస్తతి చెప్తాడం, తరువాత ఇంద్రుని జాడ తెలుసుకోవడం కోసం అస్టివి పంపించడం, అగ్జితో కలిసి ఇంద్రుడురానడం జరిగాయి. ఇంద్రుడొచ్చాక అతనులేని సమయంలో ఏయే పంఘటనలు జరిగాయో, ముఖ్యంగా వహుషుని వృత్తాంతం వగెరాలను- దేవతలు ఇలా వివరించారు. నహుషుని ఎలా పతనమొందించాలా అవి కుబేరుడు, యముడు, సోముడం వరులులతో ఇంద్రుడు మంత్రాలోచన చేస్తూ ఉండగా అగస్త్య మహాముని అక్కడకు వచ్చాడం. శత్రువైన నహుషుడు. పతనం చెందాడని చెప్పి ఇంద్రుల్మి అభినందించాడు. నహుషుడు చివరకు ఎలా పదవీభ్రష్టుడై వతనం చెందాడో ఈవిధంగా తెలిపాడు, ట్‌ లి, ఒక ధర్మ పందేహాన్షి తీర్చమవి ఇలా అడిగారు

హిందూమతం-తాళత్వికత 59

*వాపవా (నహుషా)! అసుర విజేతా! రాజును ఆహుతి చేసపినవుడు పఠించే బ్రాహ్మణాలు నీ అభిప్రాయంలో ప్రామాణికమైనవి అవునా? కాదా?” గర్వాంధుడైన నహుషుడు "కాదు" అవి సమాధానమిచ్చాడు. అన్హడు బుషీశ్వరులు *ఓయీ! అధర్మపరుడా! నీవు ధర్మాన్ని పాధించలేవు, మహర్షుల దివ్యవాణి నుండి వెలువడిన ఆ పాఠాలను మువీశ్వరులమైన మేము ప్రామాణికాలుగా గ్రహిస్తాము” అని అన్నారు. ఈ విషయమై నహుషుడికీ బుషులకూ తీవ్ర వివాదం జరిగింది. ఆగ్రహించిన వహుషుడు నన్ను (అగస్తువి) తలపై కాలితో తన్నాడు. దానితో నహుషుడి యశస్సు, వుణ్యము తత్సలితంగా అభ్యుదయం నశించిపోయాయి. దానితో ఆతడు భయకం పితుడై ఉండగా నేను కోపంతో ఇలా అన్నాను “నీవు మూఢుడవై వూర్వ మహర్షులు కూర్చిన పవిత్ర గ్రంథాలను అగౌరవపరిచావ. నీ పాదంతో తాడించావు. బ్రహ్మ సన్నిభులైన మహర్షులను వాహకులుగా చేశావు. కనుక కాంతి విహీనుడవై వుణ్యం కోల్లోయి దిని నుంచి భునిమీడ పడి- పదివేల పంవత్సరాలు ఘోర సర్తమై పడివుండు. ఆ తరువాత మరల వీకు స్వర్గ ప్రాప్తి కలుగుతుంది. అలా ఆ మూర్ధ నహుషుడు స్వర్గలోకం మంచీ దేవతాధివత్యం నుంచీ భ్రస్టుడై భూమిమీద కూలిపోయాడు. బ్రాహ్మణ శత్రువు సరాభూతుడైనాడు. “కనుక ఇంద్రా! ఇక అభ్యుదయం పొందగలము, ముల్లోకాలను స్వాధీనపరచుకొని లోకులను కాపాడు. శచీపతీ! ఇంద్రియ విగ్రహం సాధించి శత్రుజయం పొంది మహర్షుల దీవెనలతో లోకపాలవచేయి.ొ

ఇక నాల్గన వృత్తాంతం నిమిరాజుకు, బ్రాహ్మణులకు నుధ్య జరిగినటువంటిది. ఆ సంఘర్షణకు సంబంధించిన కథనాన్ని విష్ణు వురాణం ఈ విధంగా వివరించింది.

వేల సంవత్సరాలు కొనసాగే ఒక యజ్ఞాన్షి చేయటానికి పదార్థాలన్షీ సమకూర్చుకొని బ్రన్మార్షి వశిష్టుని “మోతి (యజ్ఞ విర్వాహకుడుగా పిలిచాడు నిమి. అంతకు పూర్వమే ఐదువందల సంవత్సరాలు పట్టే యజ్ఞాన్ని ఇంద్రునికి నిర్వహించడావికి ఒవ్హకున్నానన్సీ అందువల్ల ముందుగా దానివి వూర్తిచేసి తర్వాత వస్తానని వశిష్టుడు చెప్తాడు. దానికి నిమి ఏమీ బదులి వ్వలేదు. వశిష్ణుడు దానిని అంగీకారంగా భావించి వెళ్ళిపోయాడు. అతను తిరిగి వచ్చేటప్పటికి విమి గౌతముడు మొదలైన వాళ్ళతో యాగకార్యం చేయించుకోవడం వశిస్థుడం చూశాడు. (గౌతముడు కూడా పిశిష్టువినలె ఒక బ్రాహ్మణ బుషి తాను తిరిగి వచ్చిన తరువాత యజ్ఞాన్ని వూర్తిచేస్తానవి మాట ఇచ్చివప్పటికీ దావిని త్రోసినేసి గౌతముడు హోతగా యజ్ఞాన్ని నిర్వహించడం వశిష్ణువికి తీవ్రమైన ఆగ్రహం కలిగించింది. ఆ సమయంలో నిమి వనిద్రిస్తున్నాడం. దీన్ని అనమానంగా భావించిన వశిష్ణుడు విమిని *అశరీరుడం' (విదేహుడం)వు కన్ముని శపిం చాడం. ఈలోవు నిద్రనుంచి మేల్కొన్లు విమి వశిష్థుని శాసం గురించి తెలుసుకొని ఎలాంటి హెచ్చరిక చేయకుండానే శపించడాని తీవ్రంగా పరిగణించి అలాంటి శాపాన్ని తాను వశిష్టవికీ ఇచ్చి మరణించాడం. గౌతముడం నిమి శరీరాన్ని (నూనెలో) చెడకుండా భద్రపరిచి యజ్ఞాన్ని వూర్తికావించాడు. యజ్ఞం నిరంతరం సహావిర్భాగాన్ని అందుకోనడావికి వచ్చిన దేవతలు నిమివి తిరిగి బ్రతికించడానికి మక్కువచూపారు. కాని నిమి అందుకు అంగీకరించలేదు. అయితే అతని కోరిక మేరకు దేవతలు అతని ప్రాణం కన్నులలో నిలిపారు. ఫలితంగా అప్పటి నుంచి ప్రాణులు ఎప్పడు కళ్ళుమూపి. తెరవడం సంభవించింది.” (విమిషము-రెప్పసాటు)

60 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు-ప్రసంగాలు 6 పా

బ్రాహ్మణులకు సుముఖ మహారాజుకు మధ్య జరిగిన సంఘర్షణను నుమవు పేర్కొ వ్నాడు. కాని దీనికి సంబంధించిన వినరాలేమీ లభించడంలేదు.

బ్రాహ్మణులకు క్షత్రియులైన రాజులకు మధ్య జరిగిన సంఘర్షణలకు పంబంధించిన వృత్తాంతాలు. ఇని. బ్రాహ్మణులు-క్షత్రియులు రెండు జాతులుగా పోరాడుకోలేదవి వీటినిబట్టి ఊహించకూడదు. ఎందుకంటే రాజులతో జరిగిన పోరాటంకంటే భిన్నమైన ఈ రెండు వర్గాల సంఘర్గణను సందేహానికి ఆస్కారం లేని విస్తారమైన చారిత్రక ఆధారాతో నిరూపించడం జరిగిందే. దీవికి పంబంధించిన మూడు ఉదాహరణలు ఇస్తున్నాను.

మొదటిది ఇద్దరు వ్యక్తుల మధ్య ఆంటే క్షత్రియుడయిన విశ్వామిత్రునికి బ్రాహ్మణుడైన వశిష్టవికి మధ్య జరిగినటువంటిది. క్షత్రియుడు బ్రహ్మర్షి పదవిని పొందాలని ఆశించటంలో వీరిద్దరినుధ్య సంఘర్షణ తలయెత్తింది. ఈ కథ రామాయణంలో ఈ క్రింది విధంగా కన్షిస్తోంది:

“విశ్వామిత్రుని వంశవృక్షం చాలా పెద్దది. ప్రజాపతి కొదుకు కుశుడు. అతని కువూ రుడు కుశనాభుడం. ఇతని కొడుకు గాధి. గాధి కొడుకే విశ్వామిత్రుడు. ఆ విశ్వామిత్రుడం వేలకువేల సంనత్సరాలు రాజ్యాన్ని పరిసాలించాదు. ఒకసారి అతను భూ ప్రదక్షిణ చేస్తుండగా వశిష్ణుని ఆశ్రమం కన్షించింది. ప్రశాంత వాతావరణం, శాంతం మూర్తీభవించిన మహ ర్గులు, పవ్యాసులు. భక్తులతో కళకళలాడుతున్న ఆశ్రను ప్రాంగణంలో విశ్వామిత్రుడు అడంగు పెట్టాడు. వశిష్టుడు అతని పరివారం విశ్వామిత్రుణ్ని ఎంతో సాదరంగా ఆహ్వానించారు. బ్రహ్మ వుత్రుడైన వశిష్టుడు విశ్వామిత్రువికి ప్రత్యేక మర్యాదలు చేయించాడు. న్యుష్టాన్న భోజనావికి అవసరమైన అని తిను బండారాలమ సమకూర్చిన కామధేనువు (ఆవు)'పై విశ్వామిత్రుని కన్ను వడింది. లక్ష (మామూలు) ఆవులను యిస్తానన్షప్పటికి వశిష్టుడు కానుధేనువును ఇవ్వడానికి అంగీకరించలేదు. దానికి విశ్వామిత్రుడం కామధేనువు రచ్చంలాంటిది. రత్హాలన్షీ రాజులసొత్తు కనుక రేనువును పొందే హక్కు తనకుందని వాదనకు దిగాడం. కామధేమవుకు ఖరీదు కటడం వళిప్ణుల్నే బాధించింది, విశ్వామిత్రుడు ఎన్నో రకాలుగా బేరసారాలు చేసాడు. అయితే లినేమీ ఫలించలేదు. అతనికి కోపం తారాష్ట్రాయికి చేరింది. కృతఘ్నుడుగా వ్యవహరించాడు. బలవం తంగా కామధేనువును తోలుకు పోయాడు, కానీ కామధేనువు కటు తెంచుకొని పారిపోయి తిరిగి వశిష్టుని ఆశ్రమావికి చేరింది. తనము త్యజించడానికే వూమకోస్నాడవీ (ఆకామధేనువు) నళిష్టుణ్మి నిందించింది. “విమ్మ వదిలించుకోనాలన్ష ఉద్దేశం నాలో ఏమాత్రం లేదు. కావీ ఏం చేయను. విశ్వామిత్రుడు క్షత్రియుడు, కనుక వాకంటే. శక్తిమంతుడు” అని నశిష్థుడు ధ్ధేనవుతో చెప్తాడు. అవుడు కామధేనువు కల్పించుకుని *బ్రాహ్మణులకంటే. శక్తి మంతులెన్వరూ లేరు. వారి శక్తి అనంతమైనది. దైవజ్ఞమయింది. క్షత్రియులు వీరి ముందు. దిగదుడువు. సక గోళ చ్టలనట్టి బ్రాహ్మణుల బలం, విశ్వామిత్రుడం వీరుడు కావచ్చు. కానీ మీకంటే ఏనా స వీ శక్త అవూర్వమైంది. వన్హు ఉపయోగించండి. బ్రాహ్మణీక సర్వశక్తుల్నీ

సమిత్రుణ్హి పీచమణిసిస్తామ” అని శపథంచేపి తన (కామధేనువు) శక్తివి

హిందూమతం-తాత్వికత 61 నినియోగింఛడం ప్రారంభించింది. అది తవ శరీరం నుంచి వందముంది మల్గులను సృష్టించి విశ్వామిత్రువిపైకే ఉసిగొల్పింది. వారు విశ్వామిత్రుని దుంసనాశనానికి ఒడికట్టారు. అయితే అతవి ధాటికి విలువలేక మరణించారు. వివిధ ఆయుధాలను ధరించిన శకులను యవనులను కామధేమవు ఆ తరువాత సృష్టించి విశ్వామిత్రువిపైకి పంపింది. విశ్వామిత్రుని ప్లైన్యాన్ని వారు తుదముట్టించారు. వారిని కూడా విశ్వామిత్రుడు మట్టికరిపించాడు. ఈసారి యుద్ధకళలో ఆరి తేరిన వివిధ తెగల బలశాలురను కామధేనువు సృష్టించింది. వారంతా మూకుమ్మడిగా దాడిచేసి విశ్వామిత్రుని సర్వ సైవ్యాలయిన కాల్బలం, ఆశ్వబలం, గజబలం మొదలైన వాటిని వాశనం చేశారు. విశ్వోమిత్రుని సంతతి ఆయిన వందమంది నశిష్ణుని ఆశ్రమంపై దాడిచేసి హింసకు వూనుకున్నారు. వశిష్టుని నుహినుతో వారంతా నూడి మసైపోయారు. దీంతో చలించిన విశ్వామిత్రుడు మిగిలిన తన కుమారుల్లో ఒకనికి రాజ్యభారం అప్పగించి హిమాలయాలకు తపస్సు చేసుకోవడానికి వెళ్ళాడు. మహాదేవుని అనుగ్రహం నలన ఎలాంటి వాడినవైనా జయిం చగలిగిన శస్త్ర అస్త్ర విద్యలను నేర్చుకోనడంతోపాటు మహాదేవుని మండి అపూర్వ శక్తికలిగిన ఆయుధాలను పొందాడు. నేరుగా వశిష్టుని ఆశ్రమానికి వచ్చి దావివి సర్వవాశనం చేశాడు. అక్కడ జీవిస్తున్న వారిని సారద్రోలాడు. తీవ్ర ఆగ్రహం చెందివ వశిష్టుడు తన బ్రాహ్మణీక శక్తితో విశ్వామిత్రుణ్హి శసించబోయాడు. విశ్వామిత్రుడు కూడా తన ఆయుధాన్ని వేశాడు. బ్రాహ్మణశక్తి ముందు ఎలాంటి ఆయుధం పవిచేయదనవి వశిష్టుడు చెప్పడం, దానిని విశ్వాముత్రుడు హేళన చేయడం, వారిరువురు తమ తమ బలాబలాలు ప్రదర్శించడం అనివార్యమయ్యింది, నివ్తను వీరు ఆర్సినట్లు క్షత్రియ శక్తిని బ్రాహ్మణ మహిమ ఓడిస్తుందని వశిష్టుడు అన్నాడు, తపస్సు ఫలితంగా తనకు లభించిన శక్తి ఆధారంగా శివుడు, విష్ణువు, కాలము, వరుణుడు, బ్రహ్మ మొదలగు శక్తుల్ని విశ్వావిత్రుడం వశిస్టునిపైకి వదిలాడు. అయితే ఆత్యంత మహిమో పేతము, శక్తసంపన్నము అయిన బ్రహ్మాస్తాన్లి వశిష్టుని పైకి వదిలాడు. దాన్హి కూడా వశిష్టుడు ఎదు ర్కొన్నాడు. అంతే కాదు తన విశ్వరూపంతో వశిష్టుడు విశ్వామిద్రువి గడగడలాడించాడు. యముని వజ్రాయుధాన్ని సృష్టించి విశ్వామిత్రునిపైకి విసిరాడు వశిష్టుడు. గగ్గోలు. పెట్టాడం ఏశ్వామిత్రుడు. బ్రాహ్మణ శక్తిముందు క్షత్రియ శక్తి దిగదుడుపేనవి అంగీకరించే స్థితికి వచ్చాడం. బాహ్మణ్య మహిమ ధాటికి ఎంతో శక్తివంతమైన ఆయుధాలు ఘాడా నాశననుయ్యాయి కడా! అవి ఆశ్చర్యపోయాడు.

విశా వికీ ఏమీ పాలుపోలేదు. యాలుగా, రెండు మారాలు కనిపిం చాయి. మందా ఒకటి కళ, హల శైలివి అభివృద్ది చేయడం మరోటి, రెండో మార్గమే ఎన్నుకోక తప్పింది కాదు. ఈ స్థితికి కారకుడైన వశిష్థువిపై కారాలు నూరాడం. తవ విస్టహాయతమ విందించుకున్నాడు. తాము తీసుకున్హ నిర్ణయాన్ని అమలు పరిచే కార్యంలో భాగంగా పతీసమేతుడై దక్షిణాదిని పర్యటించాడు. వెయ్యేళ్ళు గడిచాక బ్రహ్మ ప్రత్యక్షమై రాజర్షి హోదాను ఆతవికీ ప్రసాదింవాడం. తాను ఇంతవరకు కరోరంగా చేసిన తపప్పుకు ఇదేనా ఫలరి ఆవి విశ్వామిత్రుడు నిరుత్సాహుడయ్యాడం. ఎంతో దుఃఖించాడు.”

ఈ వ్యక్తుల మధ్య లేదా వీరి పేర్లనే కలిగిన మరొకరి మధ్య వేరొక విషయమై జరిగిన

62 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు రా వంఘర్షణ నమోదై కన్పిస్తోంది.

*క్ష్యాకు వంశంలో పుట్టిన త్రిశంకుడనే రాజుకు బొందితో స్వర్గానికి పోవాలనే కోరిక వుట్టింది. అందుకోసం ఏదైనా యజ్ఞం చేయాలవి అనుకొని వశిష్ట మునిని పిలిసించి తన కోరిక తెలిపాడు. వశిస్టుడం అది శక్యం కాదవి చెప్పి మందలించాడు. వశిష్టమహర్షి నిరాకరించి వందునల్ల త్రిశంకుడు బయలుదేరి దక్షిణదిక్కుగా ప్రయాణించి తపోదీస్తులతో వెలుగొందుతున్న వశిష్టుని కుమారులు నూర్గురము చూశాడం అత్యంత వినయ విధేయతలతో వారికి నమ స్కారములు చేప నూ ఇక్ష్వాకు నంశీయులందరికి వురోహితులు మీరే * నేనొక యజ్ఞాన్లి శలపెట్టాను. మీ తండ్రి వశిష్టుడం అది శక్యం కాదన్నారు. మీరు గురువుత్రులు, నాయ జ్ఞాని మీరే చేయించాలి. వన్ను అనుగ్రహించండి. నేను బొందితో స్వర్గానికి పోతే చాలు అని అన్నాడు, వారి నుంచి కూడా త్రిశంకుడు అదేవిధమైన ప్రతిఘటనమ ఎదుర్కొన్నాడు. “మూర్భుడా! ఇక్ష్వాకులకు వశిష్ట మహర్షి వురోహితుడు.మీకు ఆయన పరమ గురువు. ఆయన సత్య ప్రతిశ్రవుడం. ముల్లోకాల్లోను యజ్ఞాలు చేయించటానికి ఆయన ఒక్కడే సమర్భుడం. ఆయన *క్సాదు అన్హ తరువాత మరొకరిని వీవు ఆశ్రయించడం ఏమిటి ఆయన మాటలకు వీవు కాదుగదా మేము కూడా అతిక్రమించకూడదు. ఆయన ఆశక్యం అన్న తరువాత యజ్ఞాన్ని మేము. చేయించగలముని ఎలా అనుకున్నావు? మేము ఆయనను అవమావిస్తామా? రాజా! నీకు మతి పోయింది. వెంటనే తిరిగి ఇంటికి వెళ్ళిపో” అని అన్నారు వశిష్టుని కువూరులు. వాళ్ళ మందలింవులకు త్రిశంకుడు-గురువులు నన్ను తిరస్కరించారు. గురువుత్రులు మీరు కూడా తిరస్కరిస్తున్నారు. ఇక మీ పెద్దరికానికి ఇంతటితో స్వస్తి నేను ఇక మరో పురోహితుణ్ణి చూసుకొంటాము-అని ధిక్కరించాడు. ఇది అవమానంగా తోచింది. వశిష్టుని కువూరులకు ఘోరంగా తోచింది. అందులోను వశిష్ట మహర్షి ఆంతటివాణ్డు నదులుకుంటాను అని అనటంతో కోపంతో మండిపడి త్రిశంకును ఛండాలుడవు కమ్మని శపించారు. తెల్లవారేసరికి త్రిశంకువువికి ఛండాల రూపం వచ్చింది.

ఎంతో బాధతో శ్రిశంకుడు (దక్షిణ దిశలో వివశిష్తున్న) విశ్వామిత్రుడి దగ్గరకు వెళ్ళాడం, సదాచార సంపెమ్మడైన ్రిశంకువి స్థితికి జాలిపడి విశ్వామిత్రుడు “నేను నిన్న కాసాడుతాను యజ్ఞం చేయిస్తాను. నీ గురువులు వివ్హు ఏ ఛండాల రూపం పొందమని శపించారో ఆ ఛండాల రూపంతోనే నీవు స్వర్గానికి పోయేటట్లు చేస్తాను. శరణం ఇవ్వగల విశ్వామిత్రుడి దగ్గ రకు చేరావు కాబట్టి స్వర్ణం వీచెంత చిక్కింది అనే అనుకోవచ్చు అన్నాడు. యజ్ఞ విర్వహణావికీ అవసరమయ్యే పకల పంభారాలను సమకార్చమని ఆజ్ఞాసించాడం. యజ్ఞానికి విశ్వామిత్రుడు క లో పాటు మహర్యలందరివీ ఆహ్వానించాడు. బుషులను ఆహ్వావించటా ఆజ్ఞ ప్రకారం పనస గ ల్‌ తరిగి వచ్చి తమగురువుతో ఇలా అన్నాడు. “స్వామీ మీ నరు కొడచేలు సం హ్యలులు వచ్చి వున్నారు. మహోదయుడి (వశిష్టుడ్రుని ఆతని

త్రం మము పిలువగానే కోపంతో నుండిపడి 'యజం చేసేవాడు బ్రందాలుదు. వ్రామేదు కర్రియుడు. ఆ యజ్ఞ హవిస్సును దేవతలు ఎలా భక్షిస్తారు? స్రమిత్రుడి సం భుజించే బ్రాహ్మణోత్తములు ప్వర్గానికి ఎలా వెళ్ళు గలు

హిందూమతం-తాత్వికత 63 యస నపసస సన గుతారు అని కళ్ళు ఎర్ర చేస్తూ విష్టారోక్తులు ఆడారు” అని చెప్తారు. విశ్వామిత్రుడికి కోవం వచ్చింది. “వశిమ్టుని కుమారులు బూడిదైపోవాలి. హీన కులస్తులుగా ఏడు వందల జన్మలెత్తాలి. ముహోదయుడు (వశిష్టుడు) విషాదుడు (కిరాతకుడుగా మారాలొ అని శపించాడు, ఈ విధంగా విశ్వామిత్రుడు వాశిష్టులను శపించి తన శాపం అప్పడే ఫలితాన్నిచ్చిందవి తెలిసికొని అక్కడ అస్తడు సమావేశమైన ముసహర్జులతో ల్రిశంకుడి వృత్తాంతం చెప్పి దాని కోసం నేను యజ్ఞం చేయదలచానని చెప్పాడు. కోపంలో అన్నిహోత్రుని వంటివాడు ఆయిన విశ్వామిత్రునికి బుషులందరూ భయపడి అతను చెప్పినట్టు చేయటానికి తీర్మానించు కున్నారు. ఆ మహా యజ్ఞానికి విశ్వామిత్రుడు యాజకుడు, నుంత్ర కోవిదులు అయిన -చారంతా. బుల్విజులు అందరూ కలసి యజ్ఞాన్ని యథావిధంగా నిర్వహించారు. వారి వారి హనిర్భాగాలను తీసుకొని పోవడానికి విశ్వామిత్రుడు దేవతలనందర్నీ చాలా సేవు ఆహ్వానించాడు.కాని ఒక్కరూ రాలేదు. ఆస్పడు విశ్వామిత్రుడు కోపావేశంతో ప్రనము (హోమంచేపేచెట్టు) చేత్తో వట్టుకొవి ఓ త్రిశంకా! ఈ యజ్ఞం విష్పలం అయిపోతే పోవీ! ఇక వా ప్రభావాన్ని చూపిస్తాను. బొందితో పోవడావిళి ఎవ్వరికీ “సేలుకొని ప్వర్గావికి నిన్ను ఇప్పడే పంపిస్తాను అంటూ అనాస్వార్దిత శసస్స్ఫుకు ప్రభావం ఉన్నట్లయితే ఈ త్రిశంకు మహారాజు ఇన్హడే ప్వర్గావికి వెళ్ళిపోవాలొ అని ప్రతిజ్ఞ చేశాడు. అస్తడు అక్కడ ఉన్న వాళ్ళందరూ చూస్తుండగానే శ్రిశంకు మహారాజు స్వర్గానికి వెళ్ళిపోయాడు.

స్వర్గానికి చేరిన (త్రిశంకువుతో దేవేంద్రుడు “త్రిశంకూ!. వీవు గురుశాపోపహతుడవు. నీవు ఈ దేవలోకంలో ఉండటానికి వీలులేదు. మళ్ళీ భూమి మీద తల కీందులుగా పడిపో అవి ఆజ్ఞాసించాడు. అవుడు త్రిశంకుడు భూమి మీద తలకిందులుగా పడిపోతూ *మహా మువీ! రక్షించు, రక్షించు" అంటూ కేకలు పెట్టాడు. ఆ కేకలు విశ్వామిత్రుడు. విన్నాడు. ఆతవికీ కోసం కట్టలు తెంచుకుంది. *నిలు అక్కడే విలు! అని అంటూ తన తపోబలంతో ఆ _ల్రిశంకువును నేలమీద పడకుండా అంతరిక్షంలోనే విలిపివేశాడం. మహర్షుల మధ్యలో ఉన్న విశ్వామిత్రుడు అన్హడు రెండవ బ్రహ్మ వలె అంతరిక్షంలో త్రిశంకువు ఉన్న దిక్కులో మరో స్వర్గాన్ని సృష్టించటానికి వూనుకున్నాడం. అప్పటికపడే దక్షిణ దిక్కున వేరే సస్తర్గులనూ, వక్షత్రాలమా సృష్టించాడు. ఆయన కోపం అంతటితో ఆగలేదు. మరొక ఇంద్రుణ్ని సృష్టించడమా లేక ఇంద్రుణ్హే లేకుండా చేయటమా అవి ఆలోచిస్తూ తక్కిన దేవతలను సృష్టించడానికి వూను కొన్నాడం. దాంతో రుషులు దేవతలు అసురులందరూ భయభ్రాంతులై విశ్వామిత్రుడి దగ్గరకు పరిగెత్తుకు వచ్చారు. ఆచనికోపాన్ని ఉపశమింస చేస్తూ “ఓ మహానుభావా! తమకు తెలియంది ఏమీలేదు. బ్రశంకు ముహారాజు గురుశాప గతుడు. కాబట్టి దేవలోకంలోనికి రాదగిన వాడు కాడు” అని చెస్తారు. ఓ దేవతలారా! వేను ఈ త్రిశంకువును దేహంతో స్వర్గానికి పంపిస్తాను,అని ప్రతిజ్ఞ చేశాను. నా ప్రతిజ్ఞ వ్యర్థంకారాదు. మీరు ఉంటూ ఉన్న స్వర్గంలో ఈ త్రిశంకువు ఉండటానికి మీరు వీలు కాదు అవి అంటువ్నారు. కనుక ఇపుడు ఈయన ఉన్ల ప్రదేశం స్వర్గం కావాలి. నేను సృష్టించిన ఈ నక్షత్రాలు మొదలైనవన్షీ సుస్థిరంగా ఉండాలి. ఇందుకు మీరు ఒప్తకోవాలి అని అన్నాడు. అందుకు దేవతలందరూ అంగీకరించి *మహామునీ మీరు సృష్టించిన వక్షత్రాలు అన్షీ జ్యోతిర్మండలానికి వెలువల శాశ్వతంగా ప్రకాశిస్తూ ఉంటాయి. త్రిశంకుడు గురు శాసోపహతుడు కనుక వీటి నడుము తలక్రిందులుగా ఉంటాడు. అయినప్పటికీ దేవ

64 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు నా సమానుడుగా తేజరిల్లుతూ ఉంటాడు. ఈ ఇక్ష్వాకువు కృతార్ణుడయి స్వర్గలోకంలో ఉన్నవాడివలె కీర్తితో ప్రకాశిస్తూ ఉంటే ఈ జ్యోతులు అనీ ఆయనను అనుసరించుకొని ద్రటాయి" అని చెప్పి. విశ్వామిత్రుణ్తి స్తోత్రించారు. అందుకు విశ్వామిత్రుడు అంగీకరించాడు. ఆ యజ్ఞం సరిసమాప్తమయి పోయింది. దేవతలూ, మహర్షులూ ఎవరి దోవన వాళ్ళు

• వెళ్ళి పోయారు. తర్వాత విశ్వామిత్రుడం, ఆ తపోవనంలో ఉన్నవారు ఆందరితోనూ తాను దక్షిణ దిశకు. వచ్చిన తరువాత తన తపస్సుకు గొప్ప విఫ్ణమేర్పడిందనీ, ఇంకొక దిక్కుకు పోయి తసస్సు చేసుకోనడం మంచిది అవీ పడమటి దిక్కున విశాలమయిన తపోవనాలున్నాయనవీ అక్కడ పుష్కర తీర్థాన సుఖంగా తపస్సు చేసుకోవచ్చునవీ. చెప్పి అనుచరులు అందరితోనూ ప్రయాణనుయి. పడమటి. దిక్కుగా సాగిపోయినాడు. ఫలమూలాలను మాత్రమే ఆహారంగా చేసుకొని మహోగ్రంగానూ ఆవివార్యంగానూ విశ్వామిత్రుడు తిరిగి తపస్సు ప్రారంభించాడం. ఇక్కడ నురలా కథవావికి అడ్డంకి వచ్చింది. మరొక కథ మొదలైంది. అది అంబరీషుడి కథ. అంబరీషుడం అయోధ్య రాజు. రానూయణం ప్రకారం ఆతను ఇక్ష్వాకునికి ఇరవై ఎనిమిదో తరం వాదు. త్రిశంకుడు ఇరవైరెండో తరంవాడు. త్రిశంకుడికీ, అంబరీషుడికీ ఇద్దరికీ కూడా సము కాలికుడై విశ్వామిత్రుడు ఎప్పడూలేనంతగా దేదీప్యమానంగా వెలుగొందాడు. ఆ కథ ప్రకారం- అంబరీషుడు ఒక యజ్ఞం చేయడం ఆరంభించాడు. ఆ యజ్ఞం జరుగుతుండగా దేవేంద్రుడు యజ్ఞపశువును దొంగిలించుకునిపోయాడు, ఆ పశువు కనబడకుండా పోయినందువల్ల వృురోహి ఈుడు *“ఓరాజా! వీవు పరాకుగా ఉన్నందువల్ల వీ యజ్ఞ పశువును ఎవరో ఎత్తుకొవిపోయారు. ఈ దోషం నిన్న నాశనం చేసివేస్తుంది. ఇందుకు ప్రాయశ్చిత్తం చాలా కష్టమయింది. కాబట్టి యజ్ఞకర్మమ ఆరంభంచే పేలోపల యజ్ఞ వశువువి కావ్కీ ఆ పశువు దొరక్కపోయినట్టెతే ఒక నార పశువును కానీ వెంటనే పట్టుకొవిరా అవ్నాడు ఆ రాజర్షి. అంబరీషుడు యజ్ఞ పశువుకోసం ఎంతగా వెతికినా ఫలితంలేకపోయింది. చివరకు అతడు బ్బేగతుంగము అనే పర్పోత ప్రదేశంలో భార్యాపుత్రులతో ఉంటున్లు భృగు వంశజుడం, బ్రాహ్మణుడైన బుచీక మహర్షిని చూశాడు. అంబ రీషుడు బుచీకువి ఆతని ముగ్గురు కునూరుల్లో ఒకరిని యజ్ఞపశువుగా తకు విక్రయించమని అడిగాడు. ఇందుకు ఒక లక్షగోవులను ఇస్తాను అన్నారు. “రాజా నీవు ఏమి ఇచ్చినా వా పెద్ద కుమూరుణ్ని అమ్మను" అన్నాడం బుచీకుడు. అతని భార్య అది వివి *ఓ రాజా! మహాభాగుడు వా పెనిమిటి. పెద్ద సిల్లవాణ్హి అమ్మను అన్నాడు. కడగొట్టువాణ్ని అమ్మటావికి నేను ఒప్పకోము, ఎందుకంటే సాధారణంగా తండ్రికి పెద్దపిల్లవాడంటే ఇష్టముంటుంది. తల్లికి కడపటివాడిమీద మోజు ఉంటుంది. అందువల్ల పసివాణ్డి నేను అట్టిపెట్టుకుంటాను" లది. తల్లిదండ్రులు చెప్తున్న వావిని నింటూ ఉన్న నడిమి వాడం శునళ్ళేనుడు “రాజా! అట్లయితే మధ్యవాణ్మి నన్ను న! ఎంచుకోవచ్చు. కాబట్టి లక్షనోవులము నా తండ్రికి ఇచ్చినేసి తాము నన్ను చ్చ అన్నాదు. అందుకు అంబరీషుడు ఎంతో సంతోషించి లక్ష గోవులు, కోటి బంగారు రత్న ఆభరణాలు ఇంకా అసంఖ్యాకంగా ధనరాశులు బుచీకుడికి ఇచ్చి తక్షణమే శునళ్ళేవునితో తన యజ్ఞానికి బయలుదేరాడు. అలా వెళుతూ వారు వుష్కరతీరం చేరారు. అక్కడ ఇతర బుషులతో కలపి తపస్సు చేస్తున్న విశ్వామిశ్రుణ్హి చూసి శునశ్శేవుడు అతనిని

హిందూమతం-తాత్వికత 65 శరణుజొచ్చాడు. తన నిస్సహాయ స్థితిని తెలిపి రక్షించమని కోరాడు. విశ్వామిత్రుడు అతన్ని ఆదరంగా ఓదార్చి అతనిని బదులుగా తన కుమారుల్లో ఒకరిని బలిసశువుగా పోవలసిందని ఆదేశించాడు. అందుకు మధుష్యంధుడు మొదలైన ఆ రాజర్షి కుమారులు. నిరాకరించి సాభిమావంగానూ, పరిహాసంగామా “ప్రభూ! తమ స్వంత బిడ్డలను వదలిపెట్టి పరాయి పిల్లవాణ్డి కొపాడటావికి ప్రయత్షించడం- మధురమైన ఆహారాన్ని వదిలి స్వీయ మాంసాని ఆహారంగా పొందడావికీ తాపత్రయపడడంలాగా అవిపిస్తోంది. ఇది మాకు అధర్మంగా తోస్తోంది" అన్నారు.

కొడుకులు. అన్న మాటలకు విశ్వామిత్రునికి కోపం వచ్చింది. కళ్ళు ఎర్రజేసి 'తండ్రికి ఎదురు చెప్పకూడదు అనే భయం లేకపోవడమేకాకుండా ధర్మరహితంగానూ, దయాహీనంగానూ మాట్లాడారు. మీరు కూడా వాశిష్ణుల నలె ముష్టికులు అయిపోయి కుక్కనూంసం తింటూ ఈ భూమిమీద వేల ఏళ్ళు జీవించండి" ఆని శపించాడు. అవ్తడు విశ్వామిడ్రుడు శునళ్ళేవుణ్డి ఉద్దేశించి *ఓ శువళ్ళ్శేసా! నిన్న పవిత్ర రజ్డువుతో కట్టివేసి రక్తమాల్యాను లేపనాలతో అలంకరించి క్రతువులో యూపస్తంభావికి కట్టివేసినవుడు అస్నివి ఉద్దేశించి ఈ గాధలను పరించు. నీ కోరిక వెరవేరుతుంది' అని చెప్పి ఆ రెండు దివ్యమంత్రాలు (గాధలు) శునళ్ళేవుడికి ఉపదేశించాడు. తరువాత శునళ్ళేవుడు అంబరీషునితో గమ్యుం చేరుకున్నాడు, శునళ్ళేపునికి ఒంటివిండా గంధం పూశారు. రక్తమూల్యాంబరాలతో అలంకరించారు. అచల నిష్టతో శునళ్ళేవుడు విశ్యామిత్రుడు ఉపదేశించిన రెండు మంత్రాలూ జపించడం మొదలుపెట్టాడు, ఇంద్రో పేంద్రులు ఆ సూక్తు లతో పంతృప్తులయ్యారు. సహసస్రాక్షుడు (ఇంద్రుడు) శువళ్ళేపుడికి దీర్హాయువ్యువి ప్రసాదించాడు. అంబరీషుడు కూడా యజ్ఞఫలంగా ఎంతో ఫలితాన్షి పొందాడు. పుష్కర తీరంలోనే ఈలోపు విశ్వామిత్రుడు వేల సంవత్సరములు తస్దసు చేశాడు. తపోవతం అయిసోతున్లు సమయంలో బ్రహ్మదేవుడు దేవతలను వెంటబెట్టుకుని వచ్చి విశ్వామిత్రుణ్హి చూచి “వీళ్ళు శుభం కలుగుతుంది. ఇంతవరకూ. నీవుచేసిన శుభకర్మలకు నిన్న ఒక బుషిగా పరిగణిస్తున్నాను' అంటూ పరినా రంతో ఆంతర్జానముయ్యాడం. నిశ్వామిత్రుడు ఆసంతృన్నడయ్యాడు. మళ్ళీ తపస్సు చేయడం ప్రారంభించాడు. ఎంతోకాలం అలా గడిచిపోయింది. ఒకనాడు ఆ వుష్కర తీర్ధంలో మేనక అవే అప్పరస జలకమాడడానికి వచ్చింది. మేఘంలో మెరువు మాదిరిగా ఆమె విశ్వామిత్రుడు కన్నులలో మెరిసింది. ముగ్ధుడైన విశ్వామిత్రుడు ఆమె అప్రతిమాన సౌందర్యానికి పరవశుడ యిపోయాడు. ఆమెను తన సహచరిణిగా ఉండడానికి తన ఆశ్రమానికి ఆహ్వావించాడం. ఇట్టే పది సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి. ఆ పది సంవత్సరాలు విశ్యామిత్రుడు తపసు, వదిలిపెటి ఆమె నన దాస్యం చేశాడు, వల్వా ష్నేయ్‌ అలోచిదీవ పాగాడం అది అంతా దేవతలు తన తసస్సు చెడగొట్టడానికి పన్నిన పన్నాగం అవి తెలుసుకున్నాడు, మోహానికి లొంగిపోయినందువల్ల పది పంవత్సరాలూ ఒక ఆహోరాత్రంగా గడిచిపోయాయి కదా అవి విచారించాడు. వా కామాతురత నలన అంతటి విఘ్మం జరిగిపోయిందే ఆవి వశ్చాత్తాపపడ్డాడు. దుఃఖంతో కుమిలిపోతూ నిట్టూర్డులు విడస్తూ నేనకవంక చూచాడు. మేనక భయంతో గడగడ వణికిపోయింది. విశ్వామిత్రుడు ఆమెకు తియ్యటి మాటలు చెప్పి ఇక అక్కడ ఉండకుండా ఉత్తర దిక్కుగా బయలుదేరి సాగిపోయాడు. ఆవిధంగా మేనకను వదిలించుకొని విశ్వామిత్రుడు హిమవత్తర్వత పార్య్వములో కౌశికీనదీ తీరానికి వెళ్ళాడు. ఇంద్రియాలను

66 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు రే లా జయించాలనే దృఢసంకల్పంతో దారుణమైన తపస్సు ప్రారంభించాడు. వేల సంవత్సరాలు గడిచి పోయాయి. బ్రహ్మ ప్రత్యక్షమయ్యాడు. ఆతవితో ఇలా అన్నాడు నీ తపస్సుకు మెచ్చుకున్నాను. ఇక ఇంతటి మందీ నిన్ను మహర్షిగా భావిస్తాను అన్నాడు. విశ్వామిత్రుడు అననత వదనుడై నమస్కరించి “స్వామీ! వేము మహర్షిని అయినాను అని తాము అంటున్నారు. అయితే నేను జితేంద్రియుణ్ని ఆయివట్టు తాము అంగీకరిస్తారాప అని బ్రహ్మ దేవుణ్ని ప్రశ్నించాడు. “నీవు జీతేంద్రియుడవు కాలేదు. ఇంకా సాధనచేయాలోొ అంటూ బ్రహ్మదేవుడు దేవతలందరితో కలిసీ అంతర్భావమయ్యాడు. విశ్వామిత్రుడు అంతట మళ్ళీ తపస్సు చేయటం ఆరంభించాడు. ఈసారి ఆతడు రెండం చేతులూ పైకిఎత్తి ఏ ఊతం లేకుండా. విలుచువి వాయుభక్షణ చేస్తూ. వేసవి ఎండలో నాలుగుదిక్కులా అగ్జిహోత్రాలుంచుకుని, వానాకాలంలో అనాచ్చాదిత ప్రదేశంలో ఉండీ, చలికాలంలో జలనుధ్యంలో వుండీ మహాతీవ్రంగా తపస్సు చేయసాగాడు, చాలాకాలం. అలా జరిగిపోయింది. విశ్వామిత్రుడి ఈ మహోగ్ర తపస్పుకీ, ఆతడు సాధిస్తున్న శక్తి సామర్థ్యాలకూ దేవతలు, దేవేంద్రుడు కలవరపడిపోయారు. వారు సరాసరి రంభను రావించారు. దేవేంద్రుడు రంభతో నీ సౌందర్యంతో విశ్వామిత్రుణ్ని వ్యామోహంలో ముంచు. అతడు వీ వలలో తగుల్కొవేటట్టు చేయి. వీ అధీనుణ్డి చేసుకో అని అన్నాడు. రంభ “విశ్వామిత్రుడు నునా కోసిస్టి నేను ఏమీ చేయకపోయినా ఘోరంగా శపిస్తాడు. నాకు భయం వేస్తుంది. నన్ను ఆనుగ్రహించండి అని గజగజా వణికిపోతూ ప్రాధేయపడింది. కానీ ఇంద్రుడు “ రంభా! భయవడవద్దు. వీకు మేలు జరుగుతుంది. వేను చెప్పినట్టు చేయి. వేవూ, మన్మథుడు నీవెంట వస్తాము, నీవు చక్కగా పింగారించుకొవి వీ శృంగార చేష్తలతో విశ్వామిత్రుడి తపస్సు చెడగొట్టనచ్చు. వీవు ఈ పని ఇట్టే సాధించగలవు" ఆని అనేక పర్యాయాలుచెప్పి రంభను సనూ ధాన పరిచాడు. రంభ విశ్వామిత్రుణి నరులు కొలపడానికి జగన్మోహివిగా "అలంకరించుకొని చిరుదరహాసంతో బయలుదేరింది. విశ్వామిత్రుడు రంభను చూడానే క్రోధ పరవశుడయిసోయి. “ఓసి దౌర్భాగ్యురాలా!

నేను క్రోదాధులు జయించనలెననుకుంటున్న వన్న మరులుకొలడానికీ వచ్చావా! నీవు శిలవు అయిసో! నేయి సంవత్సరాలు శిలనయి పడివుండు” అవి ఇపేంచాడం. విశ్వామిత్రుడి శాప వాక్కులు చెవుల సడగానే దేవేంద్రుడు, మన్మధుడు అక్కడనుండి పారిపోయారు. రంభ అప్పటిక వ్త్‌డే రాయి అయిపోయింది. కామాన్ని జయించినా, క్రోధాన్ని జయించలేనందుకు విశ్వామిత్రుడు ఎంతో విచారించాడు. ఆలోపం వల్ల తపోబలం కొంత శగ్గిపోతూ ఉంది అని గమవించాడు. అరిషడ్వార్గాన్ని జయించలేకపోయినందుకు వ్యధ చెందాడు. "ఎవరు ఏమిచేసినా కోపపడకూడదు ఉంటే చవము కదమ్‌ న పూనా ఏ క్త ,. బ్రహ్మర్షి అయ్యేటంత వరకున్నూ అన్నం తినకుండా,

ళ్ఫు తాగకుండా చివరకు ఊపిరి ఆయినా విడువకుండా తపస్సు చేయాలి అని సంకలిం చుకున్నాడు. ఇక ఆ హిమవత్తర్వత ప్రాంతాన్ని వదిలి తూర్తు దిక్కుగా బయలుదేరివెళ్ళాడం. అక్కడ నిరుపమానమైన మౌన ద్రతాన్ని అవలంబించాడు. అప్రతిమూనము, పరను దుష్కరము, మహోగ్రము అయిన తవస్పు చేయడం ప్రారంభించాడు. తపస్వీకుల చరిత్రలోనే అరుదైన

హిందూముతం-తాత్వికత 67 నక సస న తపస్సు అది. కోపాన్టి దరిచేరవీయకుండా ఎన్జి విఘ్హాలు వచ్చినా ఏమాత్రం చలించకుండా మానుమాదిరిగా పాతుకొనిపోయాడం. ఈవిధంగా వియనుబద్ధుడయి ఏ అంతరాయానికీ లొంగ కుండా బహుకాలం తపస్సు చేశాడు. నంవూర్ణత్వాన్ని సాధించాడు. కోపాన్ని జయించాడు. అతని తపోవ్రతం వూర్తి అయింది! ఆ సమయంలో ఒకరోజు విశ్వామిత్రుడు భోజనం చేయబోతుం డగా దేవేంద్రుడు బ్రాహ్మణవేషంతో వచ్చి అన్నం పెట్టమని యాచించాడు. కీక్కురునునకుండా విష్ప్టంకోచంగా ఆ బ్రాహ్మణుడికి పిద్ధాన్షం పెట్టాడు విశ్వామిత్రుడు. ఆ బ్రాహ్మణుడు ఆ అన్హుం ఏ కొంచెం కూడా మిగల్చకుండా అంతా తినినేశాడం. విశ్వామిత్రుడు తాను. పెట్టుకున్న ఒట్టువల్ల ఈషణ్మాత్రం కూడా చలించలేదు. విశ్వామిత్రుడు మళ్ళీ ఊపిరి బిగబట్టి మహోగ్టంగా తపస్సు, చేయటం ప్రారంభించాడు. చాలాకాలం గతించింది. అయినా తవస్పు చాలించలేదు. అవ్సడు అతని శిరస్సులోంచి పొగలూ, మంటలూ బయలుదేరాయి. అవి ముల్లోకాల్లో వ్యాపిం చాయి. జగత్తంతా ద్ధనుయిపోయేటట్లు తోచింది. ఆయవ తపోగ్టికి దేన, దానన, యక్ష రాక్షస, గరుడు గంధర్వులు అందరూ విశ్చేష్పులయిపోయారు. దేవతలందరూ బ్రహ్మదేవుడితో ఉట్ల దేనా! మేము విశ్వామిత్రుణ్డి అనేక విధాల ప్రలోభపెట్టాము. కోపం తెప్పించడావికి ఎన్నో ప్రయత్నాలుచేశాము. ఇంకా ఏమేమో చేశాము. ఏమి చేసినప్పటికీ ఆయన తపస్సు తరిగిపోలేదు. పైగా వృద్ధిపొందింది. ఇనవ్దడు ఆయనలో ఏ దోషమూ కన్పించటంలేదు. అందువల్ల ఆయన మనాసారా కోరుతున్న కోరికము తాము చెల్లించి తీరాలి. అలా చేయకపోతే విశ్వామిత్రుడి తపో్ష్మికి. ముల్లోకాలు భస్మీపటలం అయిపోతాయి. ఇప్పటికే దిక్కులన్నీ కలనరవడిపోయాయి. సముద్రాలన్షీ అల్లకల్లోలం అయ్యాయి. పర్వతాలు అనీ కదలిపోతున్నాయి. భూమి అంతా వణికి పోతుంది. గాలి ఎడాపెడా కొడుతూ ఉంది. సూర్యరశ్మి మందగించింది. జనులు కర్మశూ న్యులు అయిపోయారు. ఏంచేయాలో ఎవరికీ తోచటంలేదు. అందరికీ మౌఢ్యం వచ్చినట్టుగా ఉంది. ఓ దేవా! విశ్వామిత్రుడు అమిత తేజోవంతుడు. ఇన్సడం అస్టిహోత్రుడులా ఉన్నాడు. ఈ లోకాలను నాశనం చేయాలి అనే బుగి ఆయనకు ఇంకా వుట్టలేదు, తాము ఉ పేక్షించేట్టయితే ఆయన ప్రళయ కాలాస్టితో ముల్లోకాలన్నూ దహించివేస్తాడు. దేనరాజ్యం ఏలవలెను అని కూడా అనుకుంటాడు. అందువల్ల తాము ఇస్తడు ఆయన కోరికను చెల్లించటమే తరుణో పాయం” అన్నారు. అంతట బ్రహ్మదేవుడు దేవతలు అందరితోనూ కలిసి విశ్వామిత్రుని దగ్గరకు పోయి “ఓ బ్రహ్మర్షీ” అని మవసారా సంబోధించి “నీకు స్వాగతం” నీ తపస్సుకు నేము అందరము సంతోషించాము. నీవు ఇవ్పడు బ్రాహ్మణుడవు అయ్యావు. “ఓ బ్రహ్మర్షి! వీకు నేనూ. మరుద్గణాలు దీర్హాయుసు ఇస్తున్నాం. ఇక వీవు ప్వస్థచిత్తుడవు కా! సుఖంగా ఉండం” అన్నాడు. విశ్వామిత్రుడు పంతోషంతో బ్రహ్మదేవుడిక్సీ మిగతా దేవతలకూ నమస్కారం చేసి “ల దేవా! నాకు బ్రహ్మణత్వమూ, దీర్చాయుర్దాయమూ అనుగ్రహించివందుకు కృతజ్ఞుడను. అయితే ఓంకారమూ, వషట్కారమూ, వేదాలూ నా స్వాధీనం కావడమే కాకుండా నేను పొటిని ఇతరులకు ఉపదేశం చేపే అధికారము వాకు దయచేయండి. ఓ దేవా! ఇంతకన్నా ముఖ్యం అయిన కోరిక మరి ఒకటి వుంది. వశిష్ట మహర్షి శ్రత్రవేదవిధులలోనూ, (బ్రహ్మవేద విధులలోనూ మహానుహుదు. ఆయన నన్ను “బ్రహ్మర్షి అనాలి ఇదే వా ప్రధానమయిన కోరిక. తాము ఈ కోరికను వెరవేర్భకపోతే నేను తృప్తిపడను” అన్నాడు. అంతట దేవతలు అందరూ పోయి వశిష్ట మహర్షిని తీసుకొని వచ్చారు. ఆయన విశ్వామిత్రుడితో సఖ్యపడి “బ్రహ్మదేవుడూ, దేవతలా

68 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు-ప్రసంగాలు

6కి లా ఛెస్పిట్లు. వీవు బ్రవ్మారివి. బ్రహ్మర్షికి ఉండే అధికారాలు అన్నీ నీకూ ఉంటాయి” అని చెన్వాదం, బ్రహ్మదేవుడూ, దేవతలూ వెళ్ళిపోయారు. విశ్వామిత్రుడు వశిష్ట నుహర్షివి పూజించి సత్కరించి వీడ్కోలు చెప్పి పంపాడు,

క్షత్రియులు బ్రాహ్మణుని నధించిన వృత్తాంతానికి సంబంధించినది రెండో సంఘటన. మహాభారతం ఆదిపర్వంలో ఈ నృత్తాంతం ఈ క్రిందివిధంగా వుంది.

“పూర్వం కృతనీర్యుడనే రాజు ఉండేవాడు. వేదవిదులైన భ్బేగునంశీయులు ఆతవి వరో హితులు. రాజు వీరికి ఉదారంగా గో, ధన సంపదలమ ఇచ్చాడు. ఆ రాజు స్వర్గస్థుడైన తరునాత అతని నంశజులకు ధనం కానలసి నచ్చింది. భృగువుల సంపన్నత వారు ఎరిగినదే కనుక వెళ్ళి వారిని. ధనం అడిగారు రాజులకు భయపడి కొందరు భ్చగువులు తమ ధనాని భూమిలో పాతిసెట్టారు. కొందరు బ్రాహ్మణులకు పంచి ఇచ్చారు. కొందరు ఆ రాజులకు అడగగానే ధవనం ఇచ్చివేశారు. అయితే ఒక క్షత్రియుడు భూమి తవ్వుతుండగా ఒకానొక భృగుని ఇంట్లో ధవం పాతర కనబడింది. తమకు అడిగినప్పడు ఇవ్వకుండా ధనం దాచి పెట్టారని రాజులకు ఆగ్రహం వచ్చి భృగువులనందరివీ- గర్భస్థ శిశువులతో సహా సంహరించారు. పతులను కోల్లోయిన స్టీలు హిమవత్తర్వత సీమకు పారిపోయారు. వారిలో ఒక స్త్రీ తన గర్భష్థ శిశువును తన తొడలో దాచి సంరక్షించినది. ఈ విషయం తెలుసుకున్న క్రత్రియులు వెంటాడి ఆ శిశువును సంహరించే ప్రయత్నం చేశారు. ఆ శిశువు కాంతివిరజిమ్మి ఆ క్షత్రియులను అంధులను చేపింది. కొంతకాలం పాటు అంధులై ఆ పర్వత సీమలో దిక్కుమొక్కులేకుండా సంచరించి, వారు ఆ తల్లి శిశువు నద్దకు వెళ్ళి శరణు వేడుకొని తమకు తిరిగి చూవు ప్రసాదించనుని ప్రార్ధించారు. వేదవేదాంగాలను తనలో విక్షిస్తం చేసుకొని తమకు ఆ శక్తితో వారిని అంధులు గావించిన తన బిడ్జి బెర్వునికే ఆ సామర్ధ్యం వున్నదని ఆ తల్లి చెప్పింది. వారు జెర్వునే ప్రార్ధించి చూపు పొందారు. అయితే. బెర్వుడు తన బంధువర్గాన్ని సంహరించిన క్షత్రియులపై ప్రతీకొరం తీర్చుకోవడానికి సంకల్పించి తపశ్చర్యకు వూనుకున్నాడు. ఆ తపస్సుకు దేవతలు, రాక్షసులు, మునులు అంతా భీతచిత్తులైవారు. అవడం అతనికి అతని సిళ్ళదేనతలు ప్రత్యక్షమై తమకు శ్షత్రియులపై కక్ష తీర్చుకునే కోరిక లేదవి, తము దౌర్బల్యం చేతకాక వృద్దాప్యంలో క్షత్రియుల చేత మరణం పొందాలని తాము కోరుకోవడంచేతవే ఆటా జరిగిందవి ప్త చేశారు. క్షత్రియు లకు కోపం. తెప్పించడం కోసమే అట్లా నిధులు దాచిపెట్టామవి వారు నచ్చజెపారు. ఆత్మహత్య మహాపాతకం గనుక తాము చావు విమిత్తం క్షత్రియులను ప్రేరేపించామని వారు వివరించారు. అందుచేత కోపం నిగ్రహించుకోనుని వారు. బెర్వుని కోరారు. “క్షల్రియులనుగావి, ఏడం లోకాలనుగాని వాశనం చేపే ప్రయత్నం మానుకో. నీ తపశ్చర్యము వమ్ముగావించే ప్రయత్నాన్ని విగ్రహించుకోమని వారు చెప్తారు. కాని లెర్వుడం “ఏమీ లేకుండా తన కోపాన్టి మరల్బుకోలేనవి కీ ఒకనోటిక వో ద్రపరించకపోతే అది తన్నే నాశనంచేస్తుందని అంటూ తమ టీల తీ నకు క్షే వ్యాను రుద్ధము, అకర్తవ్యము” అని వాదించాడు. ఎట్టాగ్లెతేనేం ఆది బాట స్య న్‌్‌ వి న్ని సముద్రంలోకి విసరినేయనుని సూచించారు. అక్కడ

ర్షిస్తూ ఉంటుందని, ఆవిధంగా అతని కోరిక వెరనేరగలదవి వారు చెప్తారు.

హిందూమతం-తాత్వికత 69 ఆ కోపాస్టి వేదవిదులు ఎరిగిన హయ శిరస్సు, నిత్యమూ అది జలాన్ని త్రాగివేస్తూ ఉంటుంది” మూడన వృత్తాంతం బ్రాహ్మణులచేత క్షత్రియులు వధింపబడిన సంఘటనకు సంబంధిం చివది. మహాభారతంలో ఈ కథ అవేక స్థలాలలో కనిపిస్తుంది.

“వేయి. బాహువులు కలిగి దేదీప్యమానంగా వెలుగొందే బలనంతుడైన కృతవీర్యుడు మహిన్మతీ నగరంలో నివసిస్తూ ప్రపంచ మంతటికీ ప్రభువై నరిపాలిస్తున్నాడు. అవక్ర సరాక్రను శాలియైన ఈ హైెహయుడు ఖండాలు సముద్రాలతో కూడిన చోట సముద్ర సరివేస్తితమైన భూమి నంతటివీ తిరుగు లేకుండా పాలిస్తున్నాడు. మహర్షి దత్తాత్రేయుని ద్వారా అతడు అనేక వరాలు పొందాడు. తన వేయి బాహువులతో భూమి మొత్తాన్షి జయించటానికి యుద్దాలు చేశాడు. ఆరాజ్య గర్వంతో, మదంతో, నీతి, న్యాయ, ధర్మ నూర్గాలను విసర్దించాడు. మహాత్ముల ప్రవచనాల్లి తిరస్కరించాడు” అప్పడు దేదీప్యమానంగా వెలుగొందుతున్న సూర్యునిలా దివ్య రథాన్ని అధిరోహించి బలగర్వంతో అర్జునుడు ఇలా అన్నాడం. శార్యంలోనూ వీర్యంలోనూ థైర్యసాహసాల్లోనూ, శక్తి పామర్థ్యాల్లోనూ నన్ను మించిన వారెన్వరున్నారు.... ఇలా అర్జుమని ప్రసంగం కొనసాగుతుండగా ఆకాశం నుండి ఆకాశవాణి “ఓ మూర్చుడా! క్షత్రియుల కంటే బ్రాహ్మణులు ఎప్పడూ అధికులే, బ్రాహ్మణుల సహాయం లేకుండానే క్షత్రియులు రాజ్యాస్టేలుతు న్నారాకొ దానికి అర్జునుడు “నేను అనుగ్రహిస్తే భూలోక కోటిని సృష్టించగలను. ఆగ్రహిస్తే వాటిని పంహరించగలను. బ్రాహ్మణులు క్షత్రియులను ఆశ్రయిస్తూ జీవిస్తున్నారు. కానీ క్షత్రియులు బ్రాహ్మణులను ఆశ్రయిస్తూ జీవిస్తున్నారా” అలా బ్రతకటం లేదు. కాబట్టి బ్రాహ్మణుడు నాకంటే అధికుడు కాడు. బ్రాహ్మణులందర్జ్మీ నాశనం చేయాలనుకుంటున్నాను. వేదాలను సాకుగా చూపి క్షత్రియులమ బ్రాహ్మణులు కాల్చుకు తింటున్నారు. ప్రజలను రక్షించాల్సిన బాధ్యత రాజులది. కానీ బ్రాహ్మణులది కాదు కదా! క్రత్రయులు లేనవుడం బ్రాహ్మణులకు జీవాధారమే లేనవుడు వాళ్ళు గొప్పవాళ్ళు ఎలా అవుతారు. ఈముల్లోకాల్లో నునిషిగానీ దేవుడుగానీ వన్హైదరించలేడం. వా రాజ్యాధికారాన్ని ప్రశ్షించేవాడు లేడం. అందుకే బ్రాహ్మణులందరి కంటే నేనే గొప్పవాణ్ణే ఆంటూ దుయ్యబట్టసాగాడు. ఆవేశంతో ఉబికి వచ్చే అర్జునువి మాటల్లి విన్హ నాయువు వచ్చి యిలా అన్నాడు. రాజా! ఇలాంటి పాపవు ఆలోచనల్ని మానివేయి. బ్రాహ్మణులను పూజించు. వాళ్ళపట్ట తప్పలు చేసిన వాళ్ళు రాజ్యాన్జి కోల్లోతారు. నాళ్ళెంతో శక్తివంతులు. వాళ్ళు నిన్ను జయిస్తారు. దేశం నుంచి భ్రస్టులను చేయగలరని అవగా ఇంతకీ నీనెవరివని అర్జునుడడిగాడం. నేను దేవతను. . . వాపేరు వాయువు. వీ క్షేమం కోరి వచ్చాను, అని చెప్తాడు. అర్జునునకు కోపం ముంచుకొచ్చింది. మళ్ళీ బ్రాహ్మణులను నిందించటం మొదలు పెట్టాడం. (బ్రాహ్మణుల వట్ట వీ విశ్వాసానికి నా జోహార్లు బ్రాహ్మణులు కూడా అన్లి జీవరాసుల్లాగానే జవ్మించలేదా? వాళ్ళు గొప్పకనం ఏమిటో చెన్స వాళ్ళేమైవా విష్హు నీరు, గాలి సూర్యుడు, ఆకాశం లాంటి అతీత శక్తుల” అంటూ ఆగ్రహంతో పలికాడు,

బ్రాహ్మణ బుషి అయిన జమనుదగ్శి కుమారుడు సరశురామునితో ఈ రాజు సంఘర్షిం

70 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు 70 లాలా చాడు ఈ సంఘర్షణ వృత్తాంతం ఈ క్రింది విధంగా కన్లిస్తోంది.

“ఆ కాలంలో కన్యాకుబ్దాన్ని పరిపాలిస్తున్న గాధికీ సత్యవతి అనే కుమార్తె ఉన్నది. ఆమెను బుచికుడనే బుషి పెండ్దాడటం వారికి జమదగ్ని వుట్టడం అదంతా కూడా పైన చెప్పిన విధంగా సమానంగానే ఉన్నది. రేణుక, జనుదగ్నులకు ఐదుగురు కుమారులు. వారిలో చిన్నవాడైన పరశురాముడు జగత్తుపిద్ధుడు. తండ్రి ఆదేశాన్ని ఆముసరించి అతడు అపవిత్ర వాంఛ వలన పాలివ్రత్య మహిమ కోల్లోయిన తల్లివి సంహరించాడు. అంతకు ముందు ఆతవి అన్నలు తండ్రి ఆనతిని కాదని బుద్దిహీనులుగా శన్తులైనారు. సరశురాముని అభ్యర్థనపై అతని తండ్రి తల్లిని వువర్జీవితురాలిని చేశాడు. ఆతని అన్నలను తిరిగి యధా వ్రకారంగా మార్చాడు. సరశురామునికి మాళ్ళహత్యా పాతకం ఆంటకుండామ అవక్ర పరాక్రమంతో ద్దీర్హకాలం జీవించేటట్లుగాను తండ్రి వరమిచ్చాడు. ఈ ఘట్టం మంచి పరశురాముని కథ అర్జునునితో (కార్తవీర్యుని) ముడి పడుతుంది. ఓసారి అర్జుమడం జనుదగ్శి ఆశ్రమావికీ వచ్చి జమదస్ణి పల్నిచేత అతిధి సత్కారం. పొందాడు అయితే అతడు జనుదస్ఞ వోనుధేనువు దూడను జలత్కారంగా గ్రహించి ఆశ్రమ వృక్షాలను. నరికివేసి ఆసాత్రను విరూపించు. కొన్నాడు. ఈ పంగతి తెలిసి పరశురాముడు ఆగ్రహోదగ్రుడై అర్జునుని వేయి హస్తములను నరికి సంహరించాడు. అర్జునుని కునూరుడు వ్రతీకారంగా పరశురాముడు దగ్గర లేవవుడు జమదగ్జిని సంహరించాడం.

ఆశ్రమానికి తిరిగి వచ్చిన పరశురాముడు తండ్రి అంత్యక్రియలు ముగించి, భూమిపై క్షత్రియ జాతి అనేది లేకుండా నాశనం చేస్తానని ప్రతిజ్ఞ పూవాడం. దానికణుగుణంగావే తన ఆయుధాలతో అర్జునుని కునూరులను, మనుమలను, అందరివీ సంహరించాడు. ఆ విధంగా ఇరవై ఒక్క పర్యాయాలు దండెత్తి భూమిపైన క్షత్రియుడనే వాడ లేకుండా చేసి వారి రక్తంతో శమంత సంచకమవే ఐదు రక్తపుటేర్లను నిర్మించాడు. ఆ విధంగా పరశురాముడు భృగు వంశజులైన పిచ్చ దేవతలను సంతృప్తిపరచగా అతని మాతా మహులైన రిచకుడు ప్రత్యక్షమై తనంత తాను పరశురాముణ్ణి సంభోదించి చెప్తాడం. ఈ పరశురాముడు ఒక గొప్ప యాగం చేసి ఇంద్రుణ్ణి సంతృప్తి పరచటమే కాకుండా రాజ్యాన్షంతటివీ యజ్ఞ విర్వాహకులైన పురోహితులకు

దానం చేశాడు. ఆ బలవంతుడైన కౌళ్యవుడవే పదిచారల 'హేడవు తొమ్మిది బారల ఎత్తు కలిగిన ఒక దైన పీఠాన్ని కూడా అతదు ఇచ్చి వేశాడు. అతని అనుమతితో దీన్ని బ్రాహ్మణులు తనులో తాము పంచుకొన్నారు. ఖాండవ వనాలు అనేపేరు అపటిమంచే పుట్టింది. కాళ్యపుడికీ భూమి అంతటినీ దానం చేసిన తర్వాత పరశురాముడు మహేంద్రగిరికి “ళ్ళి పోయాడం. పరశురాముడికి క్షత్రియులకు నుధ్య ఏర్పడిన వైరం పరశురాముడు తన బలపరాక్రమాలతో భూమి నంతటివీ జయించేటట్టుచేసింది”.

వేర్వేరు ప్రాంతాలను పరిసాలిస్తున్న- కాన్మీరీయులు, దరదులు, కుంతీయులు, క్షుద్ర కులు, మాళవులు, అంగులు, వంగులు, కళింగులు, వైదేహులలో తాద్రులివ్తులు, నూర్తీకవతులు, శివులు-ఇంకా ఇతర రాజమ్యులు అయిన క్షభ్రియులు పరశురామువిచే హతులైనట్లు మహాభా

హిందూముతం-తాత్వికత క! రతాంతర్గత ద్రోణ వర్వం పేర్కొన్నది.

బ్రాహ్మణుల చేత క్షత్రియ నంశ నిర్మూలనం జరిగిన తరువాత, తిరిగి క్షత్రియ జాతి ఎలా పవునరుద్ధరించబడినది ఈ కథలో భాగంగానే వివరించటం జరిగింది. డావి ప్రకారం-

“ఇరవై ఒక్కపార్లు క్షత్రియుల్ని భూమి మీద తుడిచి పెట్టిన తరువాత జమదగ్శి కువూరు డైన పరశురాముడు కులపర్వతమైన మహేంద్రగిరి మీద తపస్సు చేసుకోవటానికి వెళ్ళిపోయాడు. పరశురామునిచే చంపబడిన క్షత్రియ రాజుల నితంతువులైన భార్యలు బ్రాహ్మణులను ఆశ్రయించి సంతానం కోసం ప్రార్ధించారు. కుల పురోహితులు నిష్కాముకులై (వారి కోర్కె తీర్చటావికి మాత్రమే) బుతు సమయాల్లో ఆక్షల్రియ హీలతో కలిశారు. వారు గర్భవతులయ్యారు. ధైర్య పాహసోపేతులైన క్షత్రియ. బాలురు, బాలికలు వుట్టారు. ఈ విధంగా క్షత్రియ స్త్రీల కార ఇంగా తిరిగి అభివృద్ధి చెందింది. అప్పటి నుంచి బ్రాహ్మణేతర కులాలు నాలుగు బ్రాహ్మణుల కన్నాతక్కువ స్థానాన్ని పొందాయి.”

హిందూదేశంలో తప్ప నురే దేశంలోను యింతటి భయంకరమైన వర్గ యుద్ధాలు జరిగిన దాఖలాలు లేవు. ఇరవై ఒక్కసార్లు క్షత్రియులను చంపి క్షత్రియ వితంతువులకు బ్రాహ్మణుల ద్వారావే తిరిగి పంతానం కల్పించి, ఆ విధంగా భారతదేశంలో క్షత్రియ కులాన్లి వునః సృష్టించి నట్లు చెప్పిన్నయీ కథంతా బ్రాహ్మణుడైన పరశురాముని గర్వాన్షి కీర్తించే ప్రయత్నమే.

ఈ వర్గ పోరాటం కేవలం ప్రాచీన చరిత్రము సంబంధించిన విషయం నూత్రమే కాదు. ఇది అప్పటి నుంచీ యిప్పటి దాకా కొవసాగుతూ వస్తున్నదే. మహారాష్ట్రలో మరాఠీ రాజు పరిపాలవా కాలంలో దీవి ఉనికిని ఎంతో చక్కగా గుర్తించనచ్చు. నురాఠీ సాన్రూజ్యాన్ని అది (వర్గపోరాటం) వాశవం చేసింది. అస్తడవ్హడే వుట్టి వెంటనే అంతరించిపోతూ, తాత్కిలిక

భావాన్షి చూపించ్చే భిన్న జాతుల ప్రజల మధ్య శాశ్వత అఘాతాన్లి ఏరరచలేనటువంటి ధ్రభావాన్ని , న్హ ద్రజల మధ్య శాళ్వ ర్త సామాన్య యుద్ధం వంటిది కావేకావు ఈ వర్గపోరాటాలు. భారతదేశంలో సంభవించిన ఈ వర్ణ పోరాటాలు ఒక ప్రత్యేక లక్షణాన్జి కలిగినటువంటివి. ఇవి మెల్లమెల్లగా చాపశ్రీంద నీరులా తమ పని తాము కొనపాగించాయి. జీవితంలో చిన్హ మొలకలాంటివయిన యివి, హిందువులకు బుద్ధి కుశలతగా రూపొందాయి.

అవి ఆరోగ్యాన్నీ, నడనడినీ సూచన ప్రాయంగా తెలియజీసేవి అనే అర్ధంలో ఈ వాస్త వాలను నిరాకరించలేము. ఇవి హిందువుల మధ్య సౌభ్రాత్చత్వం వుందని సూచిస్తున్నాయా? ఈ వాస్తవాల. వెలుగులో నిర్ధారకమైన సమాధానాన్ని ఇన్వటం అసాధ్యమని నేను గాఢంగా నమ్ముతున్నాను. హిందువులలో సౌభ్రాతృత్వం లోసపించడానికి కారణం ఏమిటని వ్యాఖ్యావింప గలం? దీవికి హిందూమతం, దొవి తత్వం కారణాలు. మిల్‌ పేర్కొన్నట్టు సౌభ్రాతృత్వం సహజమైనటువంటిది. కానీ ఈ మొక్క సారవంతమైన నేల పెరగటానికి అవసరమైన

7 డా. బాబాపాహెైబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు

ర క య పరిసితులు ఉనవుడు నూత్రమే. పెరుగుతుంది. మనమందరం దేవుని బిడ్డలమవో, ప్రతి వ్యక్‌ జేనితమూ ఇతరులతో ముడిపడి వుందవో బోధించడం ద్వారా సౌభ్రాల్భత్వ భావన ఏరడదు. అటునంటి సెంటిమెంటు కలిగించడం కష్టం. సౌభ్రాత్భత్వభావన పెంపొందే అవకాశం శ్రీలక జీవిత రంగాలలో భాగస్వాములుగా వుండడంలో ఉంటుంది. జననాలు, మరణాలు, పెళ్ళిళ్ళు ఆహార న్యనహారాల సుఖదుఃఖాలను పంచుకోగలిగి వుండాలి. పై రకమైన పహజీననం పౌభ్రాళ్ళత్వ భాననను పెంచుతుంది. సామూహిక భావనను కలిగించే ప్రధాన అంశం సహభోజనమేనని ప్రొఫెసర్‌ స్మిత్‌ చెప్పింది నిజం.

*న్సుత జీనితావికే వురాతన ఆదర్శం- త్యాగాల మంచి సమకూర్చుకున్హ్న ఆహారం అన్నది వరైన వ్యక్తీకరణం. కారణం- ఆది కేవలం సాంఘిక చర్యే కాదు. దేవుడు, అతని ఆరాధకులు కూడా సంయుక్తంగా దీనిలో భాగస్వాములు. కానీ ఇంతకు ముందే చెప్పినట్టుగా దీవినలన ఒక మువిషితో కలిసి భుజించడం, తాగడం అవేవి సోదర భావాల్ని నిర్చారించడానికీ, పరస్తరం సామాజిక బాధ్యతలను నిర్వర్తించటానికీ "ఒక గుర్తు. దేవృవికి వైవేద్యం పెట్టిన ఆహార సేవనం ప్రత్యక్షంగా ఒక అంశాన్టి వ్యక్తీకరిస్తుంది. భగవంతుడు, ఆతని ఆరాధకులు- ఇరువురూ కూడా ఒక కంచంలోనే భుజించే భోక్తలు అనేది ఆ విషయం. వారికున్న పరస్తర బాంధవ్యంలోని ప్రతి విషయంలోనూ యిది కలగలిసీపోయి.. కనిపిస్తుంది. ఎనరైతే భోజనం దగ్గర కలిసి కూర్చుంటారో, సాంఘిక విషయాల్లో వారంతా కలిపి మెలపే యుంటారు. అలా కలిసి భుజిం చనటునంటి వాళ్ళు ఒకరితోనొకరు అలీనంగా వుంటారు. వీరి మధ్య నుత పసహభావంగానీ, సాంఘిక బాధ్యతలపట్ల పరస్పర సహకారంగావీ వుండవు.”22

కీలక జీవన రంగాలతో ముడివడివున్న సంతోష్క విషాదాలమ హిందువులు సంచుకో నడంలేదు. ప్రతిదీ విడివిడిగా జరువుకునేద్సే కొందరికే ప్రత్యేకమైవనదే తన జీనిత కాలమంతా కూడా హిందువు ఎవరినీ కలువుకోకుండా ప్రత్యకంగావే వుంటాడు. భారతదేశావికొచ్చిన ఏ విదేశీయుడూ హిందూ పానీ (హిందువులకోపం వున్హ వీరు), ముసల్మాన్‌ పానీ ఆని అరవటం నినడం. కానీ బ్రాహ్మణుల కాఫీ హోటళ్ళు, బ్రాహ్మణుల భోజన శాలలూ మాత్రం చూస్తాడం, వీటిల్లోకి బ్రాహ్మణేతరులైన హిందువులు ప్రవేశించడానికి అవకాశం లేదు. అంతేకాదు ఆతడు (ఆ విదేశీయుడు) బ్రాహ్మణ ప్రసూతి గృహాలు, మరాఠీల ప్రమాతి గృహాలు, భాటియాల ప్రసూతి గృహాలు చూస్తాడు. కానీ ఈ ముగ్గురూ హిందువులే. బ్రాహ్మణుడి ఇంట్లో ఎవరైనా

పుట్టినవుడం బ్రాహ్మణేతరులెనరినీ ఆహ్వానించరు. ఆహ్వావించాలవే ఆలోచన కాడా వుండదు. బ్రాహ్మణుడి. ఇంట్లో వివాహం ఏదైనా జరిగినా బ్రాహ్మణేతరుడెవ్వరూ ఆహ్వానించబడడుం. అంతేకాదు. అతమ ఆ కార్యశ్రనముంలో పాలుపంచుకోనాలని కూడా అమకోడు. అలాగే బ్రాహ్మ ణుడం ఎవరైనా చనిపోయినపుడు బ్రాహ్మణేతరుడెనరూ శవయాత్రలోగానీ, శ్రాద్దకర్మల్లోగానీ పాలు వంచుకుంటావికీ ఆవ్వావించబడరు. అలా పాల్గొవడావికి వీళ్ళు (బ్రావ్మాణేతరులు) యిష్టపడరు కూడా. బ్రాహ్మణుని ఇంట్లో ఉత్సవం ఏదైవా జరిగినపుడు బ్రాహ్మణేతరుడు దావిలో పాల్గొనడానికి ఆహ్వావించబడడు. అలా తమను పిలవకపోవటం తపవి బ్రాహ్మణేతరుడం భావించడం కూడా. ఒక కులానికి మరొక కులంతో వ్రమేయం లేదు. చివరికి దాతృ్ఫత్వం కూడా

హిందూమతం-తాళ్వికత 73 కులపరమైనదే. ప్రజలందరికీ ప్రయోజనకరమైనది- అనే అర్ధంలో “సార్వజనీన దాతృత్వం” అనేది హిందువుల్లో లేదు. బ్రాహ్మణ దాతృత్వం బ్రాహ్మణుల కోసమే. ఆ (బ్రాహ్మణుల్లో కూడా యిది శాఖా పరిమితమే. ఉదాహరణకి చిత్రవన బ్రాహ్మణ దాత్భత్వం చిత్త్సవన బ్రాహ్మణుల కోసమే. దేశాష్ట్ర బ్రాహ్మాణ దాత్చత్వం కేవలం దేశాష్త బ్రాహ్మణులకు మాత్రమే చెందింది. కర్హాడ బ్రాహ్మణ దాత్చత్వం కర్పాడ బ్రాహ్మణులకు మాత్రమే చెందింది. అలాగే సారస్వత బ్రాహ్మణ దాతృత్వం వుంది. దానిలో కుదాల్‌ దేశ్‌కార్‌ బ్రాహ్మణ దాతృత్వం ఒక భాగం. హిందూ దాతృ్భత్వంలో అందర్జీ కలువుకోలేవి అసహ్యాన్ని కలిగించే ఈ విడి విడితనాన్లి ఎవరైనా గమనించవచ్చు. హిందు దాళ్ళత్వం లేక హిందువుల మధ్య దాతృత్వం అనేది వాస్తవంగా లేనేలేదు. బ్రతికున్నప్తడం ఎవ్సడూ ఘూడా ఒక హిందువు మరొక హిందువుృతో పంచుకునేది ఏమీ లేదు. చివరికి చనిపోయినవుడు కూడా హిందువులు ఎవరికి వారు ప్రత్యేకమైవవారే. మరొకరిలో కలనని నారే. చనిపోయిన వారి శవాలను కొందరు వూడ్చి పెడ్డారు. నురికొందరు దహనం చేస్తారు. కానీ వూద్చిపెట్టేవాళ్లు కూడా ఒకే స్మశానాన్లి పంచుకోరు. ప్రతి వాళ్ళూ వూద్చిపెట్టే తనువాళ్ళ కోసం స్మశానంలో తగిన ప్రదేశాన్ని ఎంచుకుంటారు. తగులబెట్టే వాళ్ళు అందరూ ఒకేచోట తగులబెట్టరు. ఆవిధంగా గమక వారు చేయవలపి వస్తే ప్రతి వాళ్లకూ ఒక ప్రత్యేకమైన దహనవాటిక వుంటుంది.

హిందువులకు ఈ సౌభాతృ్ళత్వ భావవ పరాయిది అనటంలో ఆశ్చర్యం ఏమైనా వుందా? జీవితానికి సంబంధించిన ఆనంద విషాదాలను సంచుకోవటాన్ని హిందువులు ఎందుకు విరాక రించారు? అన్హది అన్నింటికంటే పెద్ద ప్రళ్ల. దీనికి వేరేగా ఏమీ చెప్పవలసింది లేదు. కేవలం అతవి మతం పంచుకోవద్దవి చెప్పింది. అందువల్లనే ఆతను నిరాకరించాడు. ఈ అంతిమ నిర్ణయం ఆశ్చర్యాన్ని ఏమీ కలిగించదు. మరి హిందూమతం డేని బోధించింది? ఆది నర్గాంతర భోజనాల్లి వద్దని చెప్పింది. వర్ణాంతర వివాహాన్ని చేసుకోవద్దంది. కలిసి మెలసి ఉండవద్దని కూడా చెప్పేంది. దాని బోధనల సారాంశం మొత్తం యిదే కాదు. హిందువులలో వేర్తాటుతవాన్నీ, వేరెవ్వరితోనూ కలియని లక్షణం నిరూపించటానికి యిస్పటివరకు నేను పేర్కొన్న అంశాలన్నీ పిగ్గుచేటు కలిగించేవి. ఇవన్షీ హిందూనుతం తాలూకు తత్యం నుంచి ప్రత్యక్షంగా బయటపడివటువంటిది. పొభ్రాళ్ళత్వాన్షి పరాసరి నిరాకరించుటకు హిందూనుత తత్వం,

న్యాయ నిర్ణయం కోణం నుంచి హిందూనుత తత్వానికి సంబంధించిన ఈ సంగ్రవా విశే షణ వల్ల హిందూమతం ఏవిధంగా సమానత్వానికి శత్రువోో స్వేచ్చకు విరోధి, సొభాతృత్వానికి వ్రత్యర్జో స్పష్టంగా అర్ధమవుతుంది.

పౌభ్రాళ్చత్వం, స్వేచ్చ అనేవి వాస్తవికంగా ఉత్తన్న భావాలు. సమూనత్వం, మనిషి వ్యక్తి త్వాన్షి గౌరవించడం యివి రెండూ ప్రాథమికమైన, మౌలికమైన భావాలు. ఈ రెండు మౌలిక భావాల నుంచే సౌభ్రాతృత్వం, ప్వేచ్చలు పువాదులు కలిగియున్నాయి. ఇంకా లోతుకు వెళ్ళి చూస్తే సమానత్వం అన్హది మూల భావన అనీ, మానన వ్యక్తిత్వాన్ని గౌరవించడం అనేది దావి ప్రతిబింబమవీ చెప్పవచ్చు. కాబట్టి ఎక్కడైతే సమానత్వం విరాకరించబడుతుందో అక;.డ

౯ డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు 2 లా ప్రతిదీ విరాకరణకు_ గురవుతుందని మవం తెలుసుకోవచ్చు. ఇంకో మాటలో చెప్పాలంటే హిందూనుతంలో సమానత్వం లేదని. చెప్పటమే. నావరకు నాకు చాలు. ఇప్పటివరకు నేను విరూసించిన పద్ధతిలో ఎవరూ హిందూనుతాని విశ్లేషించలేదు. హిందూమతం, పొభ్రాత్భత్వాన్ని, దీవితోపాటు స్వేచ్చకు బద్ధ వ్యతిరేకి అనే ఊహకు వదిలివేయడం సహజమైన పని అని నేను భావించడంలేదు.

లార్డ్‌ ఆక్షన్‌ లోతుగా చేపిన పరిశీలనతో మరొక చివరి పరిశీలనాంశంతో ఈ చర్చను నేను ముగించదలచుకున్నాను. ఆక్షన్‌ నుహాశయుడు చారిత్రక పరిస్థితుల కారణంగా ఆసనూ నత్వం. పెరిగిందని అన్నాడం. లార్డ్‌ ఆక్టవ్‌ తన పరిశీలనా సనుయంలో హిందూ నుతామ్మి పరిగణనలోకి తీసుకోలేదనుకోవాలి. ఆసమావత అదేది ఒక మత సిద్ధాంతంగా స్వీకరించబడింది. ఒక సనిత్రమైన పిడివాదంగా బోధించబడింది. ఇది ఒక అధికారిక నుత విశ్వాసం. దీన్ని బహిరంగంగా పాటించడానికి ఎవరూ సిగ్గుపడలేదు. అసమానత్వం అనేది హిందువులకు ఒక జీవితమార్గం. మత పీద్ధాంతంగా దైవదత్తమైనది. జీవిత నూర్గావికి పంబంధించిందిగా ఈ నిర్దేశం హిందూ సమాజంలో ఒక అనతార తత్వాన్లి సంతరించుకుంది. ఆది హిందూ సమాజంలో వ్రజల ఆలోచనలకూ, కార్యకలాసాలకూ ఆకారమివ్వటమే గాకుండా రూపుదిద్దింది. వాస్తనంగా హిందూ మతావికీ అసమానత ఆత్మ

హిందూనుత తత్వాన్ని ప్రయోజనాంశం దృష్ట్యా యిక పరిశ్‌లిస్తాను.

హిందూమతాన్ని ఈ కోణం నుంచి పరీశించటంలో యింతటిదీర్రతా, వివులతా అవసరం లేదు. మిల్‌ సూచించినట్లుగా “వ్యాయమూ, ప్రయోజనమూ- వీటి మ్‌ధ్య శతృత్వావికి ఆవళ్య కత లేదు. నురొకనిధంగా చెప్పాలంటే- వ్యక్తిపట్ట ఏదైతే వ్యాయబద్ధంకాదో, అది సమాజానికి ప్రయోజనకారి కానేకాదు. దాన్ని అలా వుంచితే కుల పర్యవసావాలు మన ముందు ప్రకాశిస్తూ కనిపిస్తాయి.”

మతాదర్శం అనేది నాస్తనంగా ఆదర్శం కాదు. ఆ ఆదర్శం అభ్యాసంలో ఉండాలి. అంటే ఏ కొంత మేరకయివా నాస్తనం కావాలి. కాబట్టి హిందువులు చాతుర్వర్ణ వ్యవస్థను అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో పాటించారు. జర్మన్‌ తత్వవేత్త అయిన నీషే “ఆదర్శాన్ని వాస్తవీకరిందు. వాస్తవాన్ని ఆదర్శీకరించు” అన్న మాటలను హిందువులు చక్కగా పాటించారు.

ఆదర్శం తాలూకు విలువను దాని ఫలితాన్షిబట్టి పరీక్షించబడుతుంది. అనుభనమేగనక గీటురాయి. అయ్యేటట్టయితే చాతుర్వర్ణ సిద్ధాంతానికి సంబంధించిన ఆదర్శం మూడు రకా లుగా ఖండించదగినదౌతుంది. కేనలం సాంఘిక సంస్థకు చెందిన రూపంగా యిది మొదట ఛందము బో వవుతుంది ఇది వ్రబ్నాదకుల సంస్థగా ఆపఖ్యాతిని పొందుతుంది. సంపిణీ వ్యవస్థకు ఆద్య ఏధానమే న్నే 7 ఇ దారుణంగా విఫలమయింది. సంస్థకు సంబంధించిన

య్యేటట్టయితే, .హిందూమతం. ఒక ఉమ్మడి ఐక్య సంఘటవమ

హిందూముతం-తాళ్వికత 75 ఎందుకు రూపొందించలేకపోయింది? ఇది గనక ఉత్పత్తి నిధానానికి సంబంధించిన ఆదర్శ రూపమేగనక అయ్యేటట్లయితే ఈసాంకేతిక విధానం ఆది మానవుని పాయి మంచి ఎందుకు ముందడుగు వేయలేదు? సంసిణీ విధావావికీి సంబంధించిన ఆదర్శవంతమైన వ్యాకులసరచే అనమానత్వాన్ని ఎలా సృష్టించింది? ఆంతులేవి పంవదు దుర్భర దారిద్ర్యం ఎలా ప్రక్క ప్రక్కనే ఉండగలిగేయి?

కానీ ఈ విషయాన్ని సంక్షిస్తంగా కొట్టి పారవేయాలని నేను ఆనుకోవడం లేదు. ఎందుకంటే చాలామంది హిందువులు తమ సంస్థకు గొప్ప సాంఘిక ప్రయోజనం వుండాలని కోరుకుంటారని వాకు తెలుసు. అంతేకాదు ఆ మత వ్యనస్తను ముక్కలు చేయటమే కాకుండా, దానికి దైవిక ఆమోద ముద్రను కల్పించిన మనువు ఆటోచనా శీలతను, తెలివితేటల్లీ ప్రశంసిస్తారనీ కూడా తెలుసు,

మతావికి సంబంధించి ఈ అభిప్రాయం మతంలోని వేర్వేరు అంశాలను ప్రత్యేకంగా తీసు కోవడం నల్ల ఏర్పడినటువంటిది. అలాకాకుండా ఎవరైనా ఆ విషయాలన్నింటినీ ఒక సమూహంగా తీసుకోనలసిన ఆవసరం వుంది. మతం తాలూకు ఫలితమైన సాంఘిక ప్రయోజనం, లేక ఆప్రయోజనం మతం యొక్క వేర్వేరు ఆంశాలను కలిపి నిర్ధారించుకొని వాటి సంయోగంలోవే నాటివి విమర్శించవలపి వుంటుంది. సమస్యను ఎదుర్కొనే ఈ సద్ధతిని అనుసరించే ఈ క్రింది నిర్దారణలు చేయవచ్చు.

1. శ్రమించే వాళ్ళను కులం వేరు చేసింది. 2. కులం- శ్రమ ముంచి అభిప్టాన్ని విడగొట్టింది. 3. కులం- శారీరక శ్రమకు, తెలివితేటలకూ సంబంధాన్ని రూవుమాపింది. 4. కులం- వ్యక్తి బలమైన అభీష్టాన్ని నెరవేర్చుకొనేే హక్కుని విరాకరించడంద్వారా బలహీనపర్చింది. ర. కులం- సమీకరణను అడ్డుకుంది. కుల వ్యవస్థ కేవలం శ్రను నిభజనే కాదు. అది శ్రామికుల విభజన కూడా. నాగరిక సమాజం విష్పందేహంగా శ్రమ విభజనను ఆశించేదే. కానీ ఏ వాగరిక సమాజంలో కూడా శ్రమ విభజనతో పాటు ఇంతటి అడ్డుగోడల అసహజ శ్రామిక విభజన కవిసించదు. కుల వ్యవస్థ క్రేనలం శ్రామికుల విభజన మాత్రమే కాదు - శ్రామికుల విభజన, శ్రను విభజన వూర్తిగా భిన్నమైనది - అది శ్రామికుల విభజవను హెచ్చుతగ్గులలో చేసే విభజన కనిపించదు. శ్రమ విభజనతో వూర్తిగా వ్యతిరేకించేటటువంటిదైనా శ్రమజీవుల విభజన-కులవి ధానం- ఎప్పడూ కాజాలదు. శ్రామిక జీవులవిభజన అనేది వారిని ఒకరిమీద ఒకరిని ఉంచే శ్రామిక విధావానికి సంబంధించిన వంశపారంపర్య లక్షణానికి చెందింది. ఈ దేశంలో తప్ప మరే దేశంలోనూ. ఒకరిమీద ఒకరు విలచే శ్రేణీ విధావానికి సంబంధించిన శ్రామికుల విభజన పద్ధతిలేదు. కుల వ్యవస్థపైని ఈ దృష్టి గురించి వినుర్శలో మూడో అంశం-ఈ శ్రమ విభజన అప్రయత్నంగా జరిగిందీ కాదు, సహజ అభిరుచులపై ఆధారపడిందీ కాదు. పాంఘిక, వ్యక్తిగత పామర్థ్యాలు వ్యక్తి తన శక్తీ సానుర్ధ్యాలను పెంచుకుని, తాను ఎంచుకున్న పద్ధతిలో జీవితాన్ని గడపడానికి వ్యక్తికి ఆఅనకాశం కలిగిస్తాయి. ఈ సూగ్రాన్మి కులవ్యవస్థలో అతిశ్రమించడం జరిగింది.

76 డొ. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు-వ్రసంగాలు తా పహణజ సామర్ధ్యం మూలంగా వ్యక్తి వృత్తిని ఎంచుకోవటం కాకుండా ముందే నిర్ణయించబడిన పద్ధతిలో. వ్యక్తులకు ఆయా వృత్తులు నిరేశించడం జరిగింది. ఈ నిర్ణయం తల్లిదండ్రుల సామాజిక స్థానాన్టిబట్టి విర్దేశించడం ద్వారా కులవ్యవస్థ ఈ సూత్రాన్ని అతిక్రమించింది. కుల వ్యవస్థ ఫలితంగా వ్యక్తులు వృత్తులమ స్వీకరించడంలో అంతరాలను కల్పించే ఈ విధా నాన్ని మరొక దృష్టితో చూస్తే ఆది హానికరమైనదిగా స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. పరిశ్రమ రంగం అనేది ఎన్తడూ స్టిరమైంది కాదు. అదివేగంగా, ఆశ్చర్యకరంగా మూర్తును పొందుతుంది. ఆ మార్తుల్నిబట్టే ప్రతివ్యక్తి తవ వృత్తుల్ని మార్చుకోటానిక్ల స్వేచ్చ లేకపోతే అభడిక బతుకుతెరువు సాధించుకోవడం అసాధ్యం. వంశపారంపర్యంగా చేపట్టనలసిన వృత్తులు తట్ట, నురే ఇతర వృత్తిని హిందువు చేపట్టడానికి కుల వ్యవస్థ అంగీకరించదు. ఆకలితో ములమల నూడి చావవైనా చావాలేగావి, హిందువు ఎన్సడూ కులపరంగా తన కులానికి నిరేశించిన వృత్తిని తప్ప మరో వృత్తిని చేపట్టటానికీ లేక పోవటమే, ఈ దేశంలో నిరుద్యోగ పమస్య తీవ్రంగా ప్రబలటానికి ప్రత్యక్ష కారణం. శ్రమ విభజన రూపాన్ని బట్టి కులవ్యవస్థ మరో లోపానికి గురిఅయింది. కులవ్యవస్థ ప్రతిపాదించిన శ్రమ విభజన వ్యక్తీ ఇష్టానికి పంబంధించిన వృత్తిని స్వీకరించటం అవే దావిమీద ఆధారసడినటువంటిది కాదు. వ్యక్తి గతమైన అభిరుచి, అభిరుచివి బట్టి చేపట్టాల్సిన వృత్తికి దీవితో సంబంధం లేదు. ఆదిముందే నిర్ణయం జరిగిపోయేటటువంటి అంధనిశ్వాపం మీద ఆధారపడినటువంటిది. సామాజిక సామర్థ్యాన్ని పరిగణనలోనికి తీసుకొని చూస్తే ఒక విషయం మనం గుర్తించక తప్పదు. పారిశ్రామిక వ్యవస్థకు సంబంధించిన అతి పెద్ద దుర్మార్గం పేదరికమూ కాదూ, దానికి అనుబంధంగా వచ్చే కష్టాలూ కావ, చాలామంది మానపిక అనుబంధం లేవి వృత్తులలో కొవసాగడమే. అటువంటి. వృత్తులు ఎప్పడూ ఏహ్యభావాన్ని, దురాలోచనలను, వని ఎగవేత ధోరణివి కలిగిస్తాయి. హిందువుల చేత హీన వృత్తులుగా పరిగణింపబడుతున్న కారణాన అనేక వృత్తుల్లో వున్నవారికి విరక్తి కలుగుతుంది. హిందూమతం తనుపై వేసిన ముద్రకు లోబడి ఆయా కులవృత్తుల్లో కొనసాగుతున్నవారికి వాటి నుంచి తప్పించుకుపోవాలని నిరంతరం అవిపిస్తుంటుంది. క్‌ ఇక అది చేసిన రెండవ మోపం ఏమిటంటే శ్రమను నుంచి ప్రతిభను నేరు చేసింది. శ్రమ _పట్లతిరస్కారాన్ని పృష్టించింది. కుల వ్యవస్థా పిద్దాంతం బ్రాహ్మణుడికి తన తెలివి తేటల్ని అభివృద్ధి చేసుకోటానికి అంగీకారాన్ని తెలిపిందే కాని ఆతను శ్రమించటావికి ఆమో రాసి తెలుపలేదు. వని చేయటానికే నిర్దేశించబడిన శూద్రుడు, తన తెలివితేటల్ని అభివృద్ధి సుకోవటావికి ఆమోదించబడలేదు. దీని భయంకర పరిణామాల్లి ఆర్‌.సి దత్తాగారు చాలా చక్కగా ప్రదర్శించారు. (రాత ప్రతిలో ఉటంకింవు లేదు. పం..) వంవద లో ముమనున్ని నిర్వీర్యులి చేసింది. ఆది ఒక విరీవం చేపే ప్రక్రీయ. విద్య, అలుక వదనే బ్వచ్చ సంపన్నునిగా, సంవూర్ణ మావవుడిగా ఎదగటావికీ అవంచే నా తే వధువు, శ్రమ వ్యర్థం. చదువు లేకుండా సంసద వుంటే, . అవ్య్యకం. పరి ఆ ప్రతిదీ ప్రతి ఒక్కరికీ అవసరం. నునిషి ఎదుగుదలకు అవి

హిందూమతం-తాల్వికత 77

బ్రాహ్మణుడు జ్ఞానసముపార్హన చేయాలి, క్షత్రియుడు ఆయుధాలు ధరించాలి, వైశ్యులు వ్యాపారం చేయాలి, శూద్రుడు సేన చేయాలి-అన్హ దాని కుటుంబంలో నూదిరి పరస్పరం ఆధారసడడంగా చెబుతుంటారు. మూడు వర్ణాలు శూద్రునికి సాయం చేస్తుండగా అతను సంపదను ఆర్దించడొనికి చదువుతో రాతతో పవి పడినన్తడం బ్రాహ్మణుని వద్దకు వెళ్ళే నీలుం డగా శూద్రుడు చదువుకోవాల్సిన బాధ ఏముంది? రక్షించడానికి క్షత్రియుడుండగా శూద్రుడు పాయుధుడు కావడావికి ఎందుకు ప్రయత్నించాలి. ఈ ప్రళ్లలు అడిగేవారి ప్రకారం చాతుర్వర్ణ పిద్ధాంతం. అంటే శూద్రుడికి తక్కిన మూడు వర్ణాలవారూ. రక్షక్రులు, చాతుర్వర్ణ ఒక పీదాసాదా, ఆకర్షణీయమైన సిద్ధాంతం. చాతుర్వర్థంలో అంతరార్ధం ఆదే అని ఒన్హక్షున్నా, ఆ న్యవస్థ లోపరహితమూ కాదు, కుట్ర ప్వభావం లేవిదీ కాదని తెలుస్తుంది.

బ్రావ్మాణులు. జ్ఞాన సముపార్దనలోనూ, వైశ్యులు ఆర్థిక సంస్పల నిర్వహణలోనూ, క్షత్రియులు సమర్ద్హులైన సైనికులు అవటం అనే తమకు నిర్దేశించిన విధుల్లో విఫలమై వుంటే ఏమీ జరిగివుండేదో వారు తమ విధుల్ని సక్రమంగా నిర్వర్తించారు అనుకుందాం. కాని దానికీ వూర్తి విరుద్ధంగా పరస్తరంగావీ, లేక శూద్రుడికి గానీ తము బాధ్యతలను అంటగడితే? ఈ మూడు వర్ణాల వాళ్ళూ శూద్రుడికి సహకారాన్ని, న్యాయమైన పద్దతిలో అందించటానికి విరాకరించినా లేక మూడు నర్ధ్ణాలనాళ్ళూ కలిసికట్టుగా ఆతణ్జి అధఃపాతాళానికి తొక్కితే ఏమవుతుంది? అస్తడం శూద్రుడి ప్రయోజనాలను రక్షించే నాధుడెవ్వరు? ఈ విషయానికీ సంబంధించి వైశ్యుడు, క్షత్రియుడు, శూద్రుని అజ్ఞానాన్ని ఆసరాగా తీసుకొని లబ్ధి పొందు తుంటే జ్ఞానబోధ చేయవలసిన బ్రాహ్మణుడు ఏం క్షేస్తాడం? బ్రాహ్మణుడు గావ్సీ వైశ్యుడంగానీ వీరిలో ఎవరైనా శూద్రుణ్హి దోచుకుంటూ వున్హవ్లడం అతన్ని రక్షించవలసిన వాడు క్షవ్రియుడేనా? శూద్రుని స్వేచ్చను పరిరక్షించే నాడెవరు? ఒక వర్గం మీద నురొక వర్గం పరస్పరం ఆధారపడి జీవించటం అనేది తప్పవిసరి. కనీసం కొన్ని సందర్భాల్లో ఆయినా పరప్తరం కాని పద్ధతిలో ఒక నర్గం మీద మరొక వర్గం ఆధారపడి జీవించటం సమ్మతించవచ్చు. అయినా జీవనాధార మైన అవసరాల కోసం ఒక వ్యక్తి మరొక వ్యక్తి మీద ఆధారసడేటట్టు ఎందుకు చేయాలి? చదువు అందరీకీ ఆవపరమే. రక్షణ, సాధవాలు ప్రతివాడికీ ఆవసరమే. ప్రతివ్యక్తి ఆత్మరక్షణావికి ఇవి తిరుగులేని అవసరాలు, చదువు, సంధ్యలు లేనివాడూ, నిరాయుధుడు ఆయిన పారుగు వ్యక్తికి సాయుధుడు, విద్యావంతుడూ సాయం చేస్తాడని ఏలా అనుకోగలం? అసలు మొత్తం పిద్ద్ధాంతమే అర్ధరహితమైంది. తమను ఇబ్బంది పెట్టే యిలాంటి ప్రశ్షలను చాతుర్వర్థ్యాని సమర్థించే ఏ వ్యక్తీ పట్టించుకోడు. అయినాఈ ప్రశ్హలు ఆత్యంత పందర్భోచితమైవవే. చారుత్వర్ణ వ్యవస్థ అంతరార్థం, నినిధ వర్ణాల నుధ్య సంరక్షక సంరక్ష్య భావం అని ఒస్తక్షుని చూస్తే పంరక్షీంచనలసిన వాడు సంరక్షితువి పట్ట ఆచరించే దుష్కృత్యాల నుంచి కాసాడటానికి ఎలాంటి అవకాశమూ లేదని అంగీకరించక తప్పదు.చాతుర్వర్థ్య వ్యవస్థకు మూలాధారమైన పోస్య, పోషక భావమే నిజమైన అంతరార్ధం గనక ఆయ్యేటట్లయితే, అది. ఆచరణలో యజ మాని -పేవకుడు సంబంధంకంటే భిన్షమయినది కాదు. వారి పరస్పర పంబంధాల్లో సంతృప్తి లేకపోయినప్పటికీ బ్రాహ్మణ; క్షత్రియ, వైశ్య వర్ణాలు మూడూ కార్య నిర్వహణలో రాజీ వడి సములు సాధించుకుంటాయి. బ్రాహ్మణుడు క్షత్రియుణ్ని పాగుడుతాడు.వీల్ళిద్దరూ కలిసి,

78 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు

28 నా వైళ్యుల్నీ తన కాళ్ళమీద తామ విలబడేటట్లు చేస్తారు. కానీ ఆ ముగ్గురు కలిసి శూద్రుణ్జి అధఃపాతాళానికి శ్రొక్కటావికి నిర్ణయించుకుంటారు. శూద్రుడం సంపాదించటానికి గానీ పంపాదించి కూడబెట్టడావికి గానీ, ఆంగీకరించబడలేదు. కారణం మిగిలిన మూడు వర్ణాల వారికంటే స్వతంత్రతను పొందుతాడనే భయం. అతడం జ్ఞానం సముసార్దించడం నిషధించారు. కారణం జ్ఞానవంతుడు గనక అయ్యేటట్లయితే తవ ప్రయోజనాలను పరిరక్షించుకొనే విషయంలో అత్యంత జాగరూకుడై. వుంటాడనే భయం. ఈ కారణం చేత శూద్రులు ైవర్ణకుల చేత ఎలా. చూడబడ్డారో మనుధర్మ సూత్రాలు సొక్ష్యమిస్తాయి. పాంఘిక హక్కులను గురించి చేసిన ధర్మసూత్ర గ్రంథాల్లో మనుధర్మ సూత్రాన్ని మించివ సూత్ర గ్రంథం మరొకటి లేదు, సాంఘిక దురవ్యాయానికి సంబంధించిన ఏ వుదాహరణయినా ఈ మునుధర్మశాస్తుం ముందు వెలవెల పోతుంది. తనుని బాధలకు గురిచేసిన ఈ సాంఫిక దురన్యాయాన్ని యింతకాలం అశేష ప్రజానీకం ఎలా ఓర్చుకోగలిగింది? ప్రపంచంలోని ఎన్నో యితర దేశాల్లో సాంఘిక విప్లవాలు జరిగాయి. మరి భారతదేశంలో అటువంటి సాంఘిక విప్లవం ఎందుకు రాలేదన్హ ప్రళ్త నన్నైన్తడూ బాధిస్తుంటుంది. దీనికి ఒకే ఒక్క జనాబును నేమ ఇవ్వగలను. క్రూరమైన విధానమైన చాతుర్వర్ణ్య వ్యవస్త హిందువులలోని క్రింది తరగతి ప్రజలు ఏవిధమైన ప్రత్యక్ష చర్య తీసుకోటానికి వీలు లేకుండా చేసింది. వాళ్లు ఆయుధాలు ధరించడానికి వీలులేదు. ఆయుధం ధరించలేని నాడం ఎలా తిరగబడగలడు? వాళ్లందరూ వ్యవసాయదార్హు లేక వ్యన సాయదార్జుగా చేయబడినవాళ్ళు. వారు తమ వాగలి కర్రులము కత్తులుగా చేసుకోటానికి అనునుతించబడింది. వాళ్ళకు బాయ్‌నెట్లు లేవు. అందువల్ల వ్యవసాయాన్ని వృత్తిగా ఎంచు కొన్లు ప్రతివానిమీద పెత్తనాన్ని మిగలిన వాళ్ళు చెలాయించారు. చాతుర్వర్ణ వ్యవస్థ కారణంగా వాళ్ళు విద్యావంతులు కాలేకపోయారు. వాళ్ల విముక్తి నూర్గాన్ని గురించి ఆలోచించడం గానీ లేక తెలుసుకోవటం కానీ నాళ్ళు చేయలేదు. వాళ్ళు అధములుగా నిరసనకు గురి అయ్యారు. విముక్తి మార్గం వాళ్ళకు తెలియకపోవనటం చేత; తస్టించుకోటానికి సాధనాలు దొరక్క, తప్పించుకోటానికి వీలులేని విధివిజితంగా శాశ్వత బానిసత్వంతో సనూధాన పడ్డారు. ఆఖరికి యూరప్‌లో కూడా బలవంతులు దోపిడితో బలహీనుల్ని పీల్చిపిప్పిచేయలేదు. నాశనం చేయలేదు. భారతదేశంలో హిందువులు విప్పిన్గుగా ఆచరించినంతగాా యూరప్‌లో దోపిడీలో బలహీనుల్లి విష్టపాయుల్ని చేయటానికి బలవంతులు ఎన్హడూ ప్రయత్నించక పోవటం విశేషం. అయినా ఇండియాలో ఎవ్లడూ లేనంతగా, యూరప్‌లో బలవంతుల, బలహీనుల మధ్య పామాజిక సమరం అత్యంత హింసాత్మకంగా పెచ్చరిల్లుతోంది. అయినా బలహీనవర్గాలకి యూరప్‌లో మిలటరీ సేవకు. స్వేచ్చ వుంది. అదే వారి శారీరక ఆయుధం. ఓటు హక్కు వుంది. అదే వారి రాజకీయ ఆయుధం. చదువుకొనే పదుపాయం వుంది. ఆదే వారి వైతిక ఆయుధం. బలహీనవర్గాల విముక్తికి అవసరమైన ఈ మూడు ఆయుధాలను యూరప్‌లో బలవంతులు బలహీనులకు ఎవడూ. కూడా దక్కకుండా చేయక పోవడం గమనించిదగ్గ విశేషం, ఈ ఆయుధాల్ని భారతదేశం సామాన్య జనానీకావికీ దక్కకుండా చాతుర్వర్ల వ్యవస్త చేసింది... చాతుర్వర్థ్య వ్యవస్టలో మినహా మరే సాంఘిక వ్యవస్థలోనూ ఇటువంటి శ్రేణ్ళత్‌ అపమానతా విధానాల్ని మనం చూడం. ప్రజల్లోవి అర్హవంతమైన శ్రీయాశీలతను మొద్దుపరిచింది. స్తంభింపచేపింది. అంతేకాదు అంగవైకల్యానికి గురిచేసింది, ఈ చాతుర్వర్ణ వ్వవస్థ "నేము చెప్పే

హిందూమతం-తాత్వికత 79 లలా ఈ విషయం అతిశయోక్తి కాదు. చరిత్రలో దీనికి ఎంతో గొప్ప సాక్ష్యం ఉంది. భారతదేశ చరిత్రలో ఒకేఒక్క సమయంలో స్వేచ్చ, గొప్పతనం, తేజస్సు ఉన్నాయి. అ సమయం మౌర్యుల వరిసాలనా కాలం. ఇక మిగిలిన కొాలనుంతా దేశం ఆసజయాలతో బాధసడుతూ, అంధకారంలో మునిగిపోయింది. కానీ చాతుర్యర్థ్య వ్యవస్థ సంపూర్ణంగా విర్మూలించబడినటువంటి, జనసా మాన్యం సమీకృతమై దేశానికి శూద్రులే సాలకులయినటువంటి సమయం మౌర్యుల పరిపాలనా కాలం. అసజయాలతోము, అంధకారంలోనూ మునిగిపోయన కాలనుంతా చాతుర్వర్థ్య వ్యవస్థ దేదీప్యమావంగా వెలుగొందిన కాలం. భారతదేశంలో అత్యధిక ప్రజానీకం మీద తన ప్రభావాన్ని వెరసిన కాలం అది.

వర్ణం ప్రజల ఏకీకరణాన్ని నివారించింది. ఏదైనా విపత్తు వచ్చినపుడు దాన్నుంచి రక్షించు కోవటానికి సమాజ సభ్యులంతా ఒకటవటానికి దావికున్హు పర్వావకాశాన్ని వినియోగించుకోవలసిన అవసరం వుంటుంది. ప్రతి ఒక్కడం యుద్ధం చేయాలి. ప్రతి వ్యక్తి పైనికుడం కానాలి. వర్ణవ్యవస్థ సిద్ధాంతం మూలంగా ఇది సాధ్యమయ్యే నిషయమేనా? కాదు అని ప్తష్టం. భారతదేశ చరిత్రలో నిరంతరాయంగా అపజయాల _ దురదృష్టానికి కారణం నర్ణం(వర్ణవ్యవస్థ్ర. నర్ణం ప్రజలు మొత్తం సమైక్యంగా విలవటాని వివారించింది. లేకపోతే ప్రజల పమైక్యతా పరిధి చాలా పరిమిత లక్షణం కలది. కేవలం క్షత్రియులు మాత్రమే పోరాడాలని భావించారు. మిగిలిన బ్రాహ్మ ణులు, వైశ్యులు ఆయుధాలు చేపట్టనీలులేదు. సమాజంలో అత్యధిక సంఖ్యాకులైన శూద్రులు ఆయుధ రహితులు. దాని ఫలితంగా విదేశీయులైన శత్రువులు అలసంఖ్యాకులైన క్షత్రియు సులభంగా జయించటం, దేశం యావత్తూ వారికి కంటక కూ నాలి దానికి ప్రతిఘటన ఏర్పడలేదు. అసలు ప్రతిఘటించటానికి తగిన సామార్ధ్యం కూడా లేదు. భారతదేశంలో జరిగిన యుద్దాలన్నీ అధిక భాగం కేవలం ఒక ప్రదేశంలో మాత్రమే జరిగినటు వంటివి. లేక ఒక సైనిక పటాలం పోరాడివటువంటివి. దీనికి కారణం ఏమిటంటే వాప్తవంగా ఒక ప్రదేశంలో క్షత్రియులు ఓడిపోతే ఇక సమస్తం కోల్తోయినట్లే. ఎందువల్ల? ఏముంది దీనికి సమూధావం చాలా సులభమైంది. భారతదేశంలో ప్రజలంతా సమైక్యమయ్యే అవకాశం లేకపోవటమే! ప్రజల మవఃప్రవృత్తిలో (వర్ణవ్యవస్థ) సిద్దాంతం బలంగా వేరూని విలిచిపోవటమే,.

ఈ నిర్ణయాలు సరైనవైనప్తడం సమాజాన్ని ముక్కలు చెక్కలుగా చేసిందీ, ఇస్పమైన పవిచేయటాన్ని నివారించిందీ, శ్రనమునుంచి. తెలివితేటల్ని వేరు చేసిందీ, జీనితానికి ప్రాణతుల్య మైన అభీష్ట హక్కుల్డుంచి సరిహరించిందీ, విపత్కర పమయాల్లో ఒకే తాటిమీద సమాజం విలబడేటట్టు చేపే పమైక్య భావాన్ని అద్దుకుందీ, అయినా (హిందూనుత) ఈ తత్వం సామాజిక ప్రయోజన సరీక్షను పంతృప్తి పరచగలిగింది అని ఎలా అనగలం)

|

కాబట్టి హిందూనుత తత్వం అటు సామాజిక ప్రయోజన పరీక్షనుగాని, ఇటు వ్యక్తిగత

మైన న్యాయం అనే పరీక్షనుగానీ- మొత్తంమీద రెండింటిని సంతృప్తి సరచలేకపోయింది.

80 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు కా

నా విశ్లేషణా ఫలితం విపరీతమైంది. అందువల్ల అది చాలామందిని ఆశ్చర్యానికి గురి చేయవచ్చు. ఆశ్చర్యపోయిన కొంతమంది, నా విర్ణయాలు చాలావరకు విపరీతమైనవి కాబట్టి, నేను చేసిన. హిందూమత తత్వ విశ్లేషణలో ఏదో లోపం ఉందని కూడా అనవచ్చు. ఈ ఆక్షేపణాన్ని నేను ఎదుర్కోక తప్పదు. నొ విశ్లేషణను ఎవరైతే తిరస్కరిస్తున్నారో, వాళ్ళు నా విశ్లేషణ వివరీతమైందని ఎందుకనుకుంటున్నారంటే, హిందూనుత తత్వంలో గర్హితమైన ప్రధాన భావాన్ని నాళ్ళు గ్రహించలేకపోనటం మూలంగానే. ఆ వాస్తనాస్టి వాళ్ళు గ్రహించగలిగితే నా ప్రతిపాదనలకు వాళ్చేమీ ఆశ్చర్యపోరు.

ఇది చాలా ముఖ్యమైన నిషయం. ఇక ఉపోద్దాతం ఆపేస్తాను. ఇంతకు ముందుచేసివ ముత వివ్లన విశ్లేషణ వల్ల మనకొక విషయం స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. మానవ సమాజానికి సంబంధించిన దైవిక ఆధిపత్య రూపాలైన మతాదర్శాలు రెండు రకాలు. మొదటి దానిలో సమాజం కేంద్రమైతే రెండవదానిలో వ్యక్తి కేంద్ర బిందువుగా వుంటాడు. మొదటి దావికి ఏది మంచి ఏది చెడం అనేదే సరియైన పరీక్షగా మొదటి విశ్లేషణ చూవుతోంది. అంటే మొదటిదైన ప్రయోజనానికి సరీక్ష వైతిక విధానం. రెండవదానికి పరీక్ష న్యాయం. ఇక ఇప్పడు హిందూమత తత్వం అటు ప్రయోజనానికి పంబంధించిన సరీక్షకుగావీ, ఇటు న్యాయానికి సంబంధించిన పరీక్షక్రుగానీ సమాధానం ఈయలేక పోవటానికి కారణం ఏమిటంటే - మానవ సనూజంపై దైవిక ఆధిపత్యానికి సంబంధించిన హిందూమత ఆదర్శం ప్రత్యేకమైనది, దేనితోనూ పోల్చడావికి వీలులేవిది. ఆది ఒకే ఒక ప్రత్యేకమైన వర్గానికి మాత్రమే పరిమిత మైనటునంటిది. వ్యక్తి కేంద్రంగా లేనటువంటి ఆదర్శం అది. వ్యక్తిగావి పంఘంక్షావీ కేంద్రం కావటువంటి ఆదర్శం అది. కేంద్రమైన ఆనర్గం బ్రాహ్మణులుగా పిలవబడే అధిమావవులకు చెందినటువంటిది. ప్రబల మైవ వినాశనకరమైన ఆ వాస్తనాన్టి నునసులో పెట్టుకున్న ఎవరికైనా - హిందూమత తత్వంలో వ్యక్తీగత న్యాయం సాంఘిక ప్రయోజనం ఎందుకు కన్షించదో తేలిగ్గా అర్ధంకాగలదు. హిందూ మఠ తళ్యం మొత్తంగా ఒక విభిన్నమైన పిద్ధాంతాన్ని కలిగినటువంటిదిగా కన్పిస్తోంది. ఏది మంచి, ఏదిచెడు అనే వ్రళ్లకి హిందూమతం ఇచ్చే జవాబు గమవించదగినటువంటిది. ఆ నుంచి అన్హదిగావీ, సరైనది అన్నదిగావి ఆధినూనవులు అనబడే బ్రాహ్మణుల ప్రయోజనాలను కాపాడేట టువంటిడి మాత్రమే. ఏదైనా విషయం అద్ధమవడం అంటే కనుగొనబడడమేనని ఆస్కార్‌వైల్డ్‌ అంటాడు. అయితే తన ఆంతర్యం కనుక్కోబడుతున్నదని మనువు భయపడటంగానీ, సిగ వడటంగావీ చేయలేదు. వాస్తవానికి అది కనుగొనబడుతుందిలెన్ముని మనువు వూరుకోలేదు. అధిమావవులు ఎనరో, ఆ అధిమానవుల ప్రయోజనాలను కాపాడేది ఏదైతే వుందో ఆది మాత్రమే మంచిది అనీ అదే సర్రెనది అనీ మనువు ఎంతో దర్హంగా, తిరిగితిరిగి నొక్కి వక్కాణిస్తాడం. మనవ చెప్పిన ఆమాటలివిగో ఉదహరిస్తున్నాను చూడండిః క హ్‌ న్రర్నఆధికడవటం వల్లనూ, బ్రహ్మ (శ్రేష్టువయనమైన) ముఖం నుంచి వుట్టటం

ల్లమా, స్కార విశేషం వల్లనూ, తత్తద్వర్గాము సారంగా కర్మలూ, వృత్తులూ

ఉపదేశించటానికి బ్రాహ్మణుడే ప్రభువగుచున్నాడు”, (0-8) క

హిందూమతం-తాత్వికత 81 న పసన తాను చెప్పిన హేతువుల్ని ఇంకా స్పష్టంగా విశదీకరిస్తూ విలక్షణమైన పద్ధతిలో మనువు ఇంకా ఈ విధంగా చెప్తాడు.

“బ్రహ్మ (ప్రజాపతి భగవంతుడు) ముఖం నుంచి వుట్టటం వల్లనూ, క్షత్రియాదుల కంటి ముందు వుట్టటం వల్లనూ, వేదాన్ని ధరించటం వల్లనూ, యీజగత్తు కంతటికీ ధర్మానుశాసనం వల్ల బ్రాహ్మణుడు ప్రభువు” (1-93)

*ప్వాయంభువు (భగవంతుడం- బ్రహ్మ) తపస్సు చేసి, బ్రాహ్మణుడి ద్వారా దేవతలకు, సిత్ళదేవతలకు హవ్యకన్యాలను నడపటావికీ ఈ సనుస్త విశ్వం యొక్క రక్షణకోసం బ్రాహ్మ ణుణి ముందుగా స్పజించాడు”(1-94)

మ!

“ప్ట్‌ బ్రాహ్మణుని యొక్క ముఖం ద్వారా హవ్యాలను దేవతలూ, కవ్యాలను పిళ్ళదే

వతలూ. _ ఎల్లన్తడును భక్షింతురో ఆ బ్రాహ్మయిని కంటే అధికమైన భూతం మరేది ఉంది? హ్మణుడందరి కంటే అధికుడని అరం. (1-95) బ్రావ్మణుడ క్‌

“ప్టావర జంగమ భూతాలలో ప్రాణులు శ్రేష్టాలు. ప్రాణులలో బుద్ధిచేత జీవించునవి అనగా అనుకూలమైన స్థలాలకు సోనడము, ప్రతికూలమైన స్థలాలను విడవడము అనే లక్ష ణాలున్న పశువులు మొదలైనవి శ్రేస్తములు. వాటికంటే మనుష్యులు శ్రేష్టులు. మనుష్యులలో బ్రాహ్మణులు స్వర్గాస వర్గాధికార యోగ్యులగుట వల్ల ఉత్తములని చెప్పబడిరి.” (1-96)

మనువు పేర్కొన్న కారణాలను అలా వుంచగా, బ్రహ్మముఖం నుంచి వుట్టాడు కాబట్టి

హ్మణుడు మొదటి తరగతికి చెందుతాడు. ఆశ్రమం కారణంగానే ఆతడి ద్వారానే దేవతలకు, బ్రా! ఆ క పితృదేవతలకు హవ్యకవ్యాలు అందించ బడతాయి. బ్రాహ్మణుల ఆధిక్యానికి మునువు మరొక కారణాన్లి పేర్కొన్నాడు. ఆతని మూటలివి.

“బ్రాహ్మణుని వుట్టుకే నాశరహితమగు ధర్మం యొక్క (వేదము యొక్క) మూర్తి, ఎందుకంటే అతడు పవిత్ర ధర్మాన్ని పరిపూర్తి చేయుటకే పుట్టినవాడు. అందువలన ఆతడు బ్రహ్మ ( భగవంతుని) లాంటి వాడవుతున్నాడు” (1-98)

ఉప్పర భూతముల ధర్మమును ధనరాశిని రక్షించటానికి ఈశ్వరుడు భూమిలో బ్రాహ్మ ణుడై. జవ్మిస్తున్నాడు.”(1-99)

మనువు ఈ క్రింది విధంగా చెప్పి తన మాటను పూర్తి చేస్తున్నాడం.

“ప్రపంచంలో ఏదయితే ఉందో అది అంతా బ్రాహ్మణుని ఆస్తే. బ్రహ్మముఖం ముంచి

82 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు లా వుట్టటం వలనను, శ్రేస్టత్వం నలననూ సర్వం గ్రహించటానికి ఆతడం వాస్తవంగా అర్హుడవుచు వ్నాడు” (1-100)

మనువు ఇలా నిర్దేశించాడు.

“రాజు ప్రొద్దుటే లేచి మూడు వేదాలలోను, వీతి శాస్తుంలోనుపండితులైన వృద్ధులైన విద్వాంసులను వూజించాలి. వారి ప్రజ్ఞలకు లోబడి ప్రవర్తించాలి. (7-37)

“ప్రతి రోజూ వేదార్ధ వేత్తలునమ, నయస్సుచేతను, తపస్పుచేతను వృద్దులును, శౌచా చార. సంవన్నులు అయిన బ్రాహ్మణులను సేవించాలి. ఆవిధంగా వృద్ధులను సేవించు వానిని రాక్షసులు కూడా ఎల్లన్తడూ వూజిసారు” (7-38)

కొన =

“ధనాగారం వట్టిపోనటం చేత గొప్ప ఆపద పొందినప్పటికీ, రాజు బ్రాహ్మణులకు కోసం తెప్టించకూడదు. ఆ బ్రాహ్మణులు కోపించినట్టెతే శాసాభిచారాలతో పబలవాహనుడయిన రొజును వశింపజేస్తారు. అది యుక్తమే కదా” (9-313)

చివరగా మనువు ఇంకా ఇలా చెప్తాడం.

“బ్రాహ్మణుడు (ఇక్కడనుంచి) (ఈ (ప్రపంచానికి) సృష్టికర్తగా ప్రకటింపబడినాడు. అతడు శిక్షకుడు, అతడు గురువు, (అంతేకాదు) సకల భూతములకు మేలును కలుగ చేయువాడు. అతవికి అనిష్టంగ ఎవరూ ఏమీ వలుకరాదు. అతని వట్ట ఎవరూ విందా వాక్యములు వలుకరాదు.” (11-35)

ఏది పరైనదీ, ఏది మంచిది అనే విషయమై అధిమానన సిద్దాంతాన్ని ముగించి, వూర్తి చేయటానికి శ ఖ్‌ జై న్‌

నికి ముందు మనువు పేర్కొన్న రెండు విషయాల్ని నేను ఉదాహరిస్తున్నాను.

*ఆ శూద్రుడు స్వర్గ ప్రాప్తికీగానిి ఇహపరములు రెంటికి గావీ (బ్రాహ్మణుని సేవించాలి. దానివల్ల ఆతడు బ్రాహ్మణ సేవకుడని పిలువబడతాడు, దానినల్ల ఆతడు తన జీవిత లక్ష్యాలను సొధించు. కుంటాడు” (10-122)

జ తయో ఇతర కర్మం కంటే బ్రాహ్మణ సేన ప్రకృష్ణమని కర్మ శాస్త్రంలో చెప్పబడింది. కంటే వేరు విధంగా ఏమిచేసివా ఆతవికది నిష్టలమవుతుంది.” (10-123)

మమవు ఇంకా ఇలా చెప్తాడు

న! శూద్రుడు ధవాష్టి కూడబెట్టటానికి సమర్థుడైనప్పటికీ అతదం కూడబెట్టగూడదు. ఆ

హిందూమళతం-తాత్వికత 83 విధంగా ఆతడు డబ్బును కూడబెట్టివట్టెతే, దావి మూలంగా బ్రాహ్మణుడికి బాధ కలిగిస్తాడు" (10-129)

మనువు 'పైవ పేర్కొన రెండం విషయాలు హిందూనుత తత్వ సారాన్ని హృదయాన్ని ఆవిష్కరిస్తాయి. అధిమానవువికి హిందూమతం పరను ప్రామాణిక గ్రంథం (6ఉంఖులు, అది అధిమానవునికి నూత్రమే ఏది మంచో బోధిస్తుంది. ఆ అధినూననవడికి సంబంధించి దాన్మినూ త్రము వైతికంగా సరైందవీ, వైతికంగా శ్రేస్తరుయిందవీ చెబుతుంది.

దీనితో పమాంతరనుయిన తత్వం మురెక్కడయినా ఉందా? దాన్ని సూచించటానికి నేను అషహ్యించు కుంటాము. కానీ అది చాలా ప్పప్పమయింది. హిందూనుత తత్వంతో సమాంతరమైన దొన్లి నునం. నీషేలో చూడగలం. ఈ విధమైన సూచనపట్ల హిందువులు ఆగ్రహోదగ్రులు కావచ్చు. ఆది. సహజం కూడా! ఎందుకంటే నీషే తత్వం గొస్త అసవాదుకు గురయింది కాబట్టి. అదెన్షడూ వేరులు వాటుకోలేదు. నీషే మాటల్లోనే ఆతను “రాజవంశ భూస్వామ్య తలత్వవేత్తగాను, ఒక్కోసారి. విదూషకుడిగాను, ఒక్కొక్కప్తడం జాలి పడవలసిన వాడిగాను, మరొకప్తడంు నూనవత్వం లేని మనిషిగా సనూజం నుంచి బహిష్క ఎరుడయ్యేవాడంొ అధికారవాంఛ, హింస, ఆధ్యాత్మిక విలునల విరాకరణ, అధిమవూనవుడు, యజ్ఞం, బానిసత్వం, సామాన్యుణ్లి తక్కువ చేసి చూడటం అనేవి నీషే దార్భవికతలోని విషయాలుగా గుర్తించవచ్చు. ఈ విధమైన తన ఉన్నత లక్షణాలతో కూడిన తత్వబోధనల ద్వారా నీషే తన తరం నాటి ప్రజల్లో అసహ్యభావం, భయానక వాతావరణాన్ని సృష్టించాడు. ప్రజలు అతని బోధనల నుంచి తప్పించుకోలేక పోయినా, అతణ్ణి వూర్తిగా నిరాదరించేవారు. ఆ పరిస్థితులలో నీషే తనకు తొనుగా తనను చనిపోయిన వ్యక్తులలో కలువుకొని ఎంతో తృప్తిని పొందాడు. శతాబ్దాల తర్వాతవైవా తనని, తన బెన్షత్యాన్ని ప్రశంసించే ప్రజలు తప్పక ఉంటారని నీషే భవిష్యద్దర్శనం చేశాడు. అయితే ఈ విషయంలో కూడా దురద్భస్ణ వశాత్తు వీషే తీవ ఆశాభంగానికి గురి అయ్యాడు. నీషే అనంతర కాలంలో అతని దార్శనికత ప్రజల్లో గుర్తింపు పొందటానికి బదు లుగా, అతని సమకాలీన ప్రజలలో ఏవిధంగా భయాన్ని, అసహ్యాన్ని కలిగించిందో అలాంటి భావాన్నే పెంపొందించింది. వీషే దార్యనికత నాజిజాన్ని సృష్టించగల సామర్ధ్యం గలదన్హ కళ్ళు తెరిపించే మాటే దీనికి మూలకారణం, అటువంటి. దార్శనిక నిర్మాణాన్ని నీషే స్టేహితులే తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు.23 అధిమానవుడిని ఉన్నతస్థితి కల్పించే నిషయాని అనువర్తింపచేసే నీషే దార్భనికతను గుర్తించటం అంత కష్టమైన విషయం ఏమీకాదు. నాజీలు చేసింది మాడా ఇదే

• ఏది ఏమైనా నాజీలు తను మూలాన్ని నీషేలో చూడగలిగారు. అతణ్ణి తము ఆధ్యాత్మికపితగా గౌరవించారు. నీషే బప్ట్‌ సైజు ఫోటోగ్రాఫ్‌వి పక్కవ పెట్టుకుని హిట్టర్‌ తనంతతాము ఒక ఫోటో తీయించుకున్నాడం. తామ గురువుగా భావించే నీషే రాత ప్రతులనన్నింటిని స్వాధీనం చేసికొని, తన అధీనంలో పెట్టుకున్నాడు. నాజీజన్‌ ఉత్సవాల్లో, “నూతన జర్మనీ విశ్వాసంగా నీషే రచనల్లో మంచి ఏరితీసిన భాగాలను ఉద్బోధించేనారు. వీషే పమీస బంధువులు కూడా వీషేను నాజీలు తనము ఆధ్యాత్మిక వంశపారంపర్య కర్తగా ప్రకటించు. కోవటాన్ని నిరాకరించలేదు. వీషే

రత డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు-వ్రసంగాలు కే లా దగ్గర బంధువైన రిచర్డ్‌ డిహ్లర్‌ నీషే ఆలోచవలకు క్రియారూసం హిట్లరని ఆమోదయోగ్యంగా పలికాడు అంతే కాదు నాజీలు గద్దె ఎక్కటానికి _ఆవసరమైన భావజాలాన్ని అందించిన అత్యున్నత మార్గదర్శి నీషేనే. జరాతుష్ట్రుడు ముందే పేర్కొన్న *“అధిమూనవునో ఆవతరణాన్ని తామ తన సోదరునిలో చూడగలిగానవీ, వ్యూర్‌హర్‌ తన సోదరుడికి సవ్మానాన్షి దయతో ప్రసాదించినందుకు పంతసిస్తూ, తన మరణానికి కొద్దిరోజుల ముందు వీషే చెల్లెలు అతణ్ణి (వ్యూర్‌హర్‌)వి అభినందించింది.

ఎవరి పేరు ఎవరి దార్భవికత ప్రజల్లో భయాన్ని, అసహ్యాన్ని కలిగించి ఉద్రేకపరచాయో, ఆ నీషేని మనువుతో సమానంగా గుర్తించటం హిందువుల మనసుల్లో ఆశ్చర్యానికి ఆగ్ర హాన్టి కలిగించటానికి కారణనువుతుందనటంలో సందేహం లేదు. తన దార్శనిక సిద్ధాంతంలో మనువు ప్రణాళికను మాత్రమే తాను ఆనుపరిస్తున్నానని నీషే తనంత తానుగా బహిరంగంగా ప్రకటించుకున్నాడు. తన 'యాంటెైస్ట' అన్న గ్రంథంలో వీషే ఏమీ చెప్తాడో గమనించండి.

“ఆప్రలు విషయం ఏమిటంటే అసత్యాలు ఏస్టాయి. దాటి దుష్కార్యాలు చేస్తాయన్షది సమస్య. వాస్తవానికి, క్రైస్తవంలో *పవిత్రి లక్ష్యాలు పూర్తిగా లోపించాయి. అది ఉపయోగించే పాధవాలను గురించే నా వ్యతిరేకత అంతా. దీవి లక్ష్యాలన్షీ కేవలం చెడ్డ లక్ష్యాలే. జీవితాని విషముయం చేయడం, త్యజించడం, శరీరాన్డి దూషించడం వగైరాలు ఇందులో ఉన్నాయి. తనకు తాము తనను తక్కువగా చూసుకోవడం, పాపం చేస్తానేమో నన్న భయంతో మనిషి తనను తాము మలినం కానడం క్రైస్తవంలో ఉంది, అందుకే డొవిలో పేర్కొన్న సాధనాలను (మార్గాలను) చెడ్డవిగా వేను. పేర్కొన్నాను. ఆయితే నునుధర్మ శాస్త్రం చదివినప్తడు వా ఆలోచనలు దీనికి విరుద్దంగా ఉన్నాయి. అంతటి గొప్ప గ్రంథాన్ని మేధలోంచి పుట్టుకొచ్చిన మహా ప్రభంజనాన్ని బైలిల్‌తో సమానంగా సరిపోల్బడం ఆత్మవంచనే అవుతుంది. అయితే అందులో తాత్త్విక భావన ఎందుకు. దాగివుందో ప్రతి ఒక్కరూ గ్రహించి చెప్పవచ్చు. యూదు వాసన గల “రాబివిజం, అంధ విశ్వాసాల వడపోత కార్యక్రమంతో పాటు, మనస్తత్వ శాస్తుజులకు సహితం అంతు. చిక్కని చెడును పసిగట్టడం నంటి ఎన్నో విషయాలు దానిలో ఉన్నాయి. మరచిపోలేని మరో ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే - ఇది బైబిల్‌కంటే మౌలికంగా ఛిన్నమైనటువంటిది. దీవిద్వారా కులీనవర్గం, శత్వవేత్తలు, యుద్ధవీరులు ప్రజాసమూహాల్ని రక్షించి పర్యవేక్షిస్తుంటారు. ఇది గొప్ప విలువలకు ప్రతిరూవం. ఇది జీవితం సట్ల గొప్ప ఆనందాతిరేకమైన భావాన్ని కలిగిస్తుంది. గ్రంథం అంతటా మేధ సూర్యకాంతిలా ప్రస్థుటంగా "కనిపిస్తుంది. క్రస్తవం హేయమైన రీతిలో దూషించిన సంతానోత్తత్తి, ప్తీలు, పెళ్ళి వంటి విషయాలపై ఈ గ్రంథం ఆరాధనాభావాన్హీ (ట్రమను, నమ్మకాస్హీ ప్రదర్శించింది. “*నిశ్ళంఖలతను వివారించడావికీ ప్రతి వురుషునికీ సొంత భార్య వుండాలి, ప్రతి స్త్రీకీ పొంత భర్త వుండాలి. దహించుకుపోవడం కంటె సెల్ఫి నయం” వంట అపర మైన మాటలుస్ట పుష్టి ఎవరైనా స్రజాకూ, స్త్రీలకూ ఎలా అందివ్వగలరు? అవుతున్షప్తడ్రం ట్రపలూ వుండడ వా ా?. నిని క క సున్చితంగ్య కరుణపూరితంగా చెప్పిన త వ ట్‌ వట గురించి

బన గ్రంథం మరొకటి వాకు తెలియదు; ఈ వృద్ధ మునులకు,

హిందూమతం-తాత్వికత 85 నప స సన్యాసులకు స్త్రీలంటే అమితమైన ధీరోదాత్త ప్రేమ. “స్త్రీల నోరూ, కన్య వక్షస్థలం, శిశువుల ప్రార్ధన, యజ్ఞధూమం ఎల్లన్షడూ ప్వచ్చమైనవిా అని మనువు ఒక సందర్భంలో అంటాడు సూర్యకాంతి గోఛాయ్య ఆకాశగంగ, అస్తి కన్యశ్వాస నంటి స్వచ్చమైనవి ఏవీలేవని మనువు నురో సందర్భంలో ఆంటాడు. *నూనవ శరీరంలో నాభికి ఎగువన ఉన్నవన్నీ స్వచ్చమైనవి, నాభికి దిగువవన్హీ _మలినమైనవి. కన్య విషయంలో నూత్రనే శరీరమంతా స్వచ్ళమైనది”-బహుళా అంతిమంగా ఇదొక పవిత్ర అబద్ధం కావచ్చు.

జరాతుష్ట్రుడు అనేది మనువుకు మరో (కొత్త) పేరు అనడంలో సందేహం ఏమైనా ఉందా? *జరాతుస్తు ఉవాచొ (268 వంంబుంం 2బాంయుయూటల) అనేది మను ష్మృతికి పాఠాం తరం అని అనడంలో పందేహం ఏమైనా ఉందా?

ఒకవేళ మనువు నీషేల మధ్య వ్యత్యాసం ఏదేనా ఉంటే అది ఇది-ఇప్తడున్న మూనన జాలితో పోల్చిచూస్తే (అంతకంటె ఉన్నతమైన) అధినూనవజాతికి చెందిన ఒక నూతన జాతిని రూపొందించాలనేది వీషే అభీష్టం. నీషే ఇలా చెస్తే, దీనికి వ్యతిరేకంగా మమవు అధిమానవుల నుముకునే ఒక వర్గం అక్రమ హోదాను కాపాడే విషయంలో ఎన్నో జాగరూకతలు తీసుకున్నాడు, నీషే పేర్కొన్న అధిమానవులు వారి యోగ్యత వల్ల అధిమానవులు అయినవారు. కానీ నునువు పేర్కొన్న ఆధిమావవులు వారి వుట్టుక కారణంగా అధిమానవులు. నీషే యదార్ధంగా నిరాసక్త తత్వవేత్త. దీనికి విరుద్ధంగా - ఏ వర్గమైతే యోగ్యతను కోల్లోయినప్పటికీ 'అధిమూనవ' బిరుదాన్ని కోల్లోదో అలాంటి సమూహంలో వుట్టిన వర్గం వారి ప్రయోజనాల్ని కాసాడటనువనే తత్త్వాస్టే ప్రధాన ధ్యేయంగా పెట్టుకుని వారి తరపున *గుత్తకు తీసుకొని కూలిపనిచేసే' కూలీ లాంటివాడం ముమవుం

మనుధర్మ శాస్త్రంలోని సూత్రాలను పోల్చి చూడండి

*బాహ్మణుడు పైవ పేర్కొన్న విధుల ప్రకారం జీవించలేకపోతే అతడు సైనికునిగా

ట్రాన్మా! వై ర్ల స్త పై జీవించవచ్చు. ఎందుకంటే ఆ వృత్తి తరువాత శ్రేణిది కనుక” (10-81)

“ఒకవేళ అతడు వురోహితుడంగా, పైనికుడుగా (అంటేపైన చెప్పిన రెండం వృత్తుల ద్వారా) జీవించలేని పక్షాన, వ్యాపారస్తువిగా (వ్యాపారిగా) జీవించవచ్చు. ఆతడే భూమిని దున్జి, పశువులను కాయవచ్చు.” (30-82)

మమువు దీన్ని ఇంకా ఇలా చెప్తాడు

“నేదిక యందు ఆహితమైవ, అవాహితమైన అగ్హియెట్టు మహాదేవతో అట్లే మూర్చుడ్రైనా విద్వాంసుడైనా బ్రాహ్మణుడు ప్రకృష్ణమైన దేవత అవి తెలుసుకోవాలి” (9-317)

86 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రపంగాలు కాడా “క్ర విధంగా, బ్రాహ్మణుడు తనంతట తామ ఎంతటి నీచమైన వృత్తిని చేపట్టినను, అతదు అస్మి రకాలా వూజ్యుడే. ఎందువల్ల నంటే వారిలో ప్రతివాడు ఒక దేవతే కాబట్టి” (93-318) నీషేతో సరిపోల్చి చూసినన్తడు అధిమానవుని విషయంలో నునువు తత్వం భ్రష్టమైన, హీనమైనదీను. అందువల్ల వీషే దార్మవికత కంటే కూడా మనువు తాత్వికత మరింత ఆసహ్య మైంది. సిగ్గుచేటు కలిగించేది. హిందూమత తత్వం ఎందుకు ఆటు న్యాయ సంబంధమైన పరీక్షనుగావి, ప్రయోజన పంబంధమైన పరీక్షను గాని సంతృప్తి పరచ లేక పోయిందో ఇది వివరిస్తుంది. హిందూమతం సామాన్యుడి పట్ట ఏవిధమైన ఆసక్తిని ప్రదర్శించలేదు. ఆది సమాజం మొత్తాన్ని కూడా దృష్టిలో పెట్టుకోలేదు. దావి కేంద్ర బిందువు ఒక వర్గ ప్రయోజనమే. దావి తత్వానికి సంబంధించినంత వరకు అది ఆ వర్గం వారి హక్కులకు అండగా నిలిచి అది కాపాడటావికి కంకణం కట్టుకుంది. ఈ కారణం చేతనే హిందు మతతత్వంలో సామాన్య ప్రజల ప్రయోజనాలు గాని సంఘ ప్రయోజనాలు గావి విరాకరింప బడటం జరిగింది. అది అధిమానవుల ప్రయోజనాన్ని కాసాడటావికి జను పంఘ ప్రయోజవామి కాలరాసింది. బలిపెట్టింది. ఇలాంటి మతంతో మవిషికి పనేమిటి? మతంగా పాజిటివిజమ్‌ యోగ్యతలను గురించి మాట్లాడుతూ బల్‌ఫోర్‌ ప్రత్యక్షయిక దర్శనవాదుల్ని కొన్ని ప్రశ్షలడిగాడు. ఆ ప్రశ్నలకున్న విశిష్ణత దృష్టిలో పెట్టుకొని వీటిని నురలా మనం. వేసుకుందాం, ఎంతో సందర్భోచితంగా ఆతడిలా అడుగుతాడు, ఉవిత్య జీవన అవసరాల కోసం, చిన్నచిన్న ప్రయోజనాల కోసం తలమునకలై నిరంతర పోరాటం చేసే. జనావళి హెచ్చు అంధకారంలో వుంది. _ప్రత్యక్షయిక దర్శనవాదం (ఇ౦90005%0 వారికేం చెబుతుంది? “మానవత” అనే మహా వాటకంలో తాము ధరించవలసిన పాత్రల గురించి పట్టించుకునే విరామం కానీ తీరికగావీ లేవి వారికి *మానవతి వ్రయోజనాలేమిటో, ప్రాముఖ్యం ఏమిటో తెలుసుకోలేని వారికి పాజిటివిజమ్‌ ఏం చెబుతుంది? ప్వర్గలోకాలను సృష్టించిన భగవంతుని ద్బష్టిలో ఏ మానవుడూ అప్రధామడు కాదనీ అపార శక్తి పామర్థ్యాలు లేవివాడం కాదవ్సీ బలహీనుడు కాదనీ, మానవుని చర్యలకు భౌతిక ప్రపంచం వినాశనానంతరం కూడా పర్యవసానాలుంటాయవీ చెపగలరా? అణగారినవారికి ఓదారునూ, బలహీనులకు బలాన్టీ పావులకు క్షమాసణలనూ, అలపిసాలసిన వారికి విశ్రాంతినీ పాజిటివ్‌జమ్‌ ఇవ్వగలదా?” ఇదే ప్రస్ష మనువు విషయంలో కూడా అడగవచ్చు.

హిందూముతం-తాళ్వికత 87 ప్రతి ప్రన్టకూ అవునవే సమాధానం రావాలి.

సూక్ష్మంగా చెప్తాలంటే హిందూమత తత్వం ఎలాంటిదంటే దాన్నైనడూ నమూనవత్వంగల మతంగా పిలవ లేనటువంటిది. బెల్‌ఫోర్‌ మాటల్డి వాడటానికి కారణం ఇదే. హిందూమతం అదెంతగా (జనంలోకి) చొచ్చుకు పోయినప్పటికీ, మామూలు మానవత్వ అంతరాంతర జీవితాన్ని చిట్టెం కట్టించ లేక పోయింది. వాస్తనంగా అది ఏమైనా చేసిందంటే - దాన్ని స్తంభింన చేసింది. హిందూమతంలో సాధారణ నూనన హృదయాలకు వష్టి (జవసత్వాలు) లేదు. (లీవు) మామూలు మానవుడి బాధలకు ఏమాత్రం పరిష్కారం (సుఖం) లేదు. పాధారణ మానవ బలహీనతలకు ఆపరా లేదు. ఆది మనుషులను అంధకారంలో, అంధకారం నుంచే వుట్టేన మొరటు ప్రాకృతిక శక్తులము ముఖాముఖీగా విలబెట్టింది. ఆ శక్తులతో వారు ఎన్నో విరర్ధక పోరాటాలు చేశారు. బలి అయ్యారు. అత్యంత మొరటు మతరాహిత్యం కంటె ఇది తక్కువ క్రూరత్వం కాదు. హిందూమతం భగవంతునితో నునుషుల సమస్త సంబంధాలను తెంచివేసింది.

హీందూమత తత్వం అలాంటిది. ఆది ఆధినూనవుల స్వర్ణం. సామావ్యమాన్‌వునికి అధోలోకం.

హిందూమత తత్వంపై నేను వెలిబుచ్చిన అభిప్రాయాలపై వేర్వేరు కోణాల నుంచి ఆక్షే వణలు వస్తాయని నాకు తెలుసు. ఇవి ప్రస్తుతం చెలామణీలో ఉన్న అభిప్రాయాలకు విరుద్ధంగా ఉన్నందున విమర్శ తప్పదు. అవేక వైవులముంచి ఆ దాడి జరుగనచ్చు.

హిందూమత (ప్రామాణిక) గ్రంథంగా మనస్మతిని గ్రహించటం నేను చేసిన తప్పవి కొందరు అంటారు. హిందూమతానికి వాస్తవంగా పరము (్రానూణిక గ్రంథాలు వేదాలు, భగవద్గీత అవి వారి అభిప్రాయం,

ఏ సవాతన హిందువుకు కూడా హిందూ ముత ప్రామాణిక గ్రంథంగా మనుష్కృతివి తోసిరాజవే ధైర్యం ఉందని నేననుకోను. ఆర్య సామాజికుల లాంటి కొందరు హిందూ పంప్కర ణఅవాద తెగలు మాత్రమే అలాంటి అభిప్రాయాన్ని ప్రకటించటం జరిగింది. కానీ ఈ అభిప్రాయం వాస్తవాన్ది దర్శించినటునంటిది కాదు. ఈ అభిప్రాయాన్ని ఖండించాలంటే, హిందువులలో వ్మ్రతులు ఎలా ష్థావాని స్థాయిని సంపసాదించాయో బహుశా వివరించవలసిన2ే* అవసరం ఉందనముకుంటాను.

అపలు స్మృతులు వాస్తనంగా వేద వేత్తలైన పండితులచే ఆమోదించబడి, సిఫార్పు చేయబడివ సామాజిక సంప్రదాయాలు, ఆచారాలు, నుత సంప్రదాయాలకు చెందిన సూత్రాల సంగ్రహం. ఈ వేద విద్వాంసుల జ్ఞాసకంలోనే ఈ సూత్రాలు చాలా కాలం ఉండి పోయాయి. అందువలననే అవి స్కృతులని పిలువబడినవి. అనగా గుర్తుంచుకొను విషయాలు. దీనికి

88 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు 8కి నాలా విరుద్ధమైనవి శ్రుతులు. అనగా వేదమాత్రాలు, వినదగిన విషయాలు. స్కృతులలోని సూత్రాలు కూర్చబడిన తొలిదశలో వేదాల సూత్రాలతో పోల్చి చూస్తే అవి తక్కువ విలువగలనే. వినికిడిని, కేవలం గుర్తుంచుకోటాన్నీ రెండింటిని పోల్చి చూప్తే వాటి వాటి శ్రేప్టత్వం, వాటికున్న అధికారం, అవి మానవుల్ని నిబద్ధుల్ని చేపే విధానం వీటినిబట్టి ఏర్పడివ సహజ ఫలితమని. తెలుస్తోంది. ఈ రెండు రకాలైన ధర్మశాస్త్ర వాజ్యయంలో ఈవిధమైన విభేదం ఏర్పడటావికి మరో కారణం కూడా వుంది. ఇది ఆయా గ్రంథాల రచయితల హోదా మీద ఆధారపడినటువంటిది. వేదాల కర్తలు బుషులు. సృవికర్తలు కేవలం విద్వాంసులు. శేనల విద్వాంసులకంటే బుషులు హోదాలోను, పావిత్య్రంలోను ఉన్నతులు. దీవి ఫలితంగా ష్కృతులకంటే వేదాలు అధికారికాలు, ప్రామాణికాలు ఆయ్యాయి. దీవిముంచి ఏర్పడ్డ పర్యవసానం హిందూ ధర్మశాస్త ప్రణాళికలో చక్కగావ్యక్తం చేయబ డింది. దానిప్రకారం ఒకే విషయం మీద రెండువేదాలలోవి స్తూర్రాలకు వైరుధ్యం ఏర్పడితే ఒక దానిలోని సూత్రాన్ని ప్రామాణికంగా గ్రహించడానికి అనుమతించబడింది. అంతేకాని వేదాలు వర్తించడం లేదు అని భావించకూడదు. డానికి బదులుగా స్మృతి శ్రుతులలోని సూత్రాల మధ్య వైరుధ్యమేర్షడితే స్మృతిసూత్రాలు శ్రుతి సూత్రాలకంటే ప్రామాణికంగా తక్కువైనని కాబట్టి శ్రుతి సూత్రమే. నిలుస్తుంది. కావీ స్రాఫెసర్‌ అల్లేకర్‌ పేర్కొన్నట్లుగా “కాలాంతరంలో వేదాలకు ఎలాంటి ప్రామాణికత ఉందో, అలాంటి ప్రాముఖ్యత ష్కృతులకు కూడా కల్పించబడింది. ఈ వ్రయోజనాన్లి సాధించడానికి అనేక రకాలైన పద్ధతులు ఆవలంభింపబడినని. నానిలో మొదటగా స్మృతికర్తల స్థాయి బుషుల స్థాయికి ఉన్నతీకరించబడింది. తొలితరం ధర్మశాస్తుకర్తలైన గౌతను బోధాయనులకు బుషుల హోదా ఇవ్వడం ఎన్నడూ జరగలేదు. కానీ మనువు, యాజ్ఞ వల్క్యులు బుషులుగా పరిగణింపబడ్డారు. ఈ ప్రక్రియ వల్ల స్మృతుల స్థాయిని వేదాల స్థాయితో సనూనం చేయటం జరిగింది. స్కృతులను శ్రుతుల జ్ఞాసకాల రికార్డుగా పరిగణించడం రెండన ప్రక్రియ. ఈ విధంగా స్మృతి - శ్రుతి కంటే వూర్తిగా భిన్నమైంది అనే విషయానికి బదులుగా, శ్రుతి నుంచి అది విడదీయరానిది, దీనిలోవి భాగమైన సన్నిహిత సంబంధం కలదిగా గుర్తించబడింది. దీని ఫలితంగా శ్రుతి, స్మృతి సూత్రాల ప్రామాణికత విషయంలో సంపూర్ణమైన మార్దు వచ్చింది. వాస్తవంగా మొదట్లో శ్రుతి, ష్కృతి సూత్రాల విషయంలో వివాదం స్‌ర్తడితే గులి సూత్రాలకు చెల్లుబాటు వుండేది. ఇప్పడు స్మృతి సూత్రాలకు కూడా సమాన వలువ వర్పడింది. ఈ కొత్త విబంధన కుమారిలభట్టు ప్రతిపాదించింది. అతడు తన పూర్వ మీమాంసా సూత్ర వ్యాఖ్యానంలో శ్రుతులు ఎంతటి ప్రామాణికాలో, స్కృతులు కూడా అంతటి ప్రామాణికాలే అవే ఆభిప్రాయాన్జి వ్యక్తం చేశాడం. వంపు వేదమార్ధాలకే వాస్తవంగా మొదట్లో విబద్ధమై వృన్నవ్తడం, వేదాలకు న్‌ పై స్‌ రా సరించటం, ఆచరించటం జరగలేదు. కానీ ఈ కొత్త విబంధన సోత్రాస్టి మార్చివేసింది. దీవి ప్రకారం సమాజం అటు శ్రుతి గాని ఇటు స్మృతిగానీ

హిందూమతం-లతాత్వికత 89 దేన్నైనా అనుసరించ వచ్చు. రెండింటిలో ఏ ఒక్కదాని ప్రకారం అయినా ఆచరించవచ్చు. కానీ తర్వాత కాలంలో రెండింటిలో ఒకదాన్ని ఎంచుకునే ఈ విధానానికి కూడా తిలోదకాలివ్వబ డ్డాయి. శ్రుతుల ఆధ్యయనం ఎంత తప్పనిసరో, అలాగే సృతులను చదవటం కూడా అంతటి తప్పనిసరి స్థితి ఎస్తడైతే చేయబడిందో, దాని ఫలితంగా ఈ పరిస్థితి ఏర్పడింది.

ఈ ప్రక్రీయంతా గ్రమక్రమంగా జరిగింది. మొదటగా, బ్రాహ్మణునకు శ్రుతులు స్మృతులు రెంద్ధూ రెండం. కళ్ళుగా చెప్పబడినవి. ఈ రెండింటిలో దేన్ని నిరాకరించినా అతడు “ఏకాక్షి (ఒంటి కంటివాడు) అవుతాడు. ఆ తర్వాత శ్రుతి, ష్మృతి రెండింటిని కలపి చదవటం వల్లే బ్రాహ్మణ్యం సాధ్యమనవే సిద్ధాంతం వ్యాప్తిలోకి వచ్చింది. చివరగా కేవలం స్కృత్యధ్యయనమే గుర్తింపబడినది. స్కృతివి ధిక్కరించటం పానం గాను, అలా చేసిన వాడు దోషిగాను ప్రకటించ బడటమే కాదు ఆ సాస ఫలితంగా ఇరవై ఒక్క పర్యాయాలు సశుజన్మ ఎత్తుతాడని నిరసించారు.

హిందూమతానికి స్మృతులు ఎలా మూలాధారాలుగా గుర్తించబడినవో ఈ క్రమం తెలి యచేస్తుంది. స్మృతులను గురించి ప్రాఫెపర్‌ ఆల్టేకర్‌ చెప్పినదాన్ని ఉటంకించడంలో సందేహం అక్కరలేదు. “ఆధునిక హిందూమతాభివృద్ధిని రూపు దిద్దటంలో - ముఖ్యంగా అనేకానేక సామాజిక, మతసంస్థల ఆచారాల లక్షణాలను నిర్ణయించటంలో స్మృతులు విర్వహించిన పొత్ర మహత్తరమైంది.”

కాబట్టి ముమస్మృతి హిందూ మత తాత్వికతను కలిగివుంది ఆని నేను గ్రహించటంలో తప్ప ఏమీ లేదు.

ష్కృతులకు వేదాల స్థాయి కల్పించే పనిని ప్వీకరించటానికి నూటికి మారుపాళ్ళు బ్రాహ్మ

ణుల స్వార్ధమే కారణం. వర్షసిద్దాంతం, బ్రాహ్మణుల ఆధిక్యతా సిద్దాంతం, వాళ్ళ హక్కులు, వాళ్ళ విశేషాధికారాలు, వైశ్యులు, క్షత్రియులు బ్రాహ్మణులకు లోబడినవారు అనే సిద్దాంతం, శూద్రులకు అధమస్థాయిని నిర్దేశించిన సిద్ధాంతం మొదలైన నన్లీ ష్కృతుల విశ్చంఖలమైన, విలాసవంతమైన పెరుగుదలలో ఒదిగిసోయాయి. స్కృతుల తత్వం ఇది ఎప్పడైతే అయిందో, బ్రాహ్మణులు స్కృతులకు వేదాలకున్హ అధికారాన్ని స్థాయిని కల్పించటానికి సహజంగానే అత్యధి కాపక్తీని ప్రదర్శించటం జరిగింది. దాని నల్ల కలిగిన అఆంతిను ఫలితం ఏమిటంటే బ్రాహ్మణుల ప్రయోజనాలు సొంతంగా వెరవేరటం, దీవితో దేశం యావత్తు పతనమవటం సంభవించింది. పవాతన, పవిత్ర హిందువు ఆచరించే దాన్షి సమ్మతిస్తూ - స్మృతులు హిందూమత తత్వాన్ని కలిగిలేవననే అనుకుందాం. కానీ ఆదే (పైన స్కృతులు ఏమి చెబుతున్నాయని అనుకున్నామో అదే) వేదాలు, భగవద్గీతలలో కూడా ఆదే మవం చూడగలం, అలాంటప్తడు అవి కలిగించేప్ర యోజనంలో తేడా ఏముందనేది ప్రశ్షం

980 డా. బాబాపాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు ననన

స్మృతుల్మి కాక వేదాల్డి లేక భగవర్గీతను పరిశీలిస్తే ఎవరికైనా 'పై విషయంలో అభిప్రా యళేదం కలుగుతుందని నేను అనుకోను.

మౌలికంగా స్మృతులు ఏమి చెపస్తాయో, వాటి కంటే వేదాలు ఏమైవా భిన్నంగా బోధిం చాయా? ష్మృతి నిర్దేశాల కంటే భగవద్గీత విర్దేశాలు వ్యతిరేకంగా ఏమైనా ఉన్నాయా? కొన్ని ఉదాహరణలు. వరిశ్‌లిస్తే ఈ విషయం తేటతెల్ల మవుతుంది.

వురుష నూక్తంగా గుర్తింపబడిన వేద భాగంలో చాతుర్వర్థ్య సిద్దాంతానికి ప్రాణ ప్రతిస్త జరిగిందనేది విర్వివాదమైన అంశం. ఈ వురుష సూక్తం మౌలికంగా రెండు ఆదర్శాలను గుర్తిం చింది. ఒక ఆదర్శంగా సమాజాన్ని వాలుగు వర్ణాలుగా విభజించటాన్ని అది ప్రతిపాదించింది. అంతే కాదు ఈ వాలుగు వర్ణాల మధ్య సంబంధం సమానత్వంతో కూడింది కాదని కూడా అది. గుర్తించింది.

భగవద్గీత ఏమి బోధించింది అనే దాంట్లో కూడా ఏవిధమైన నాద వివాదాలు లేవు. భగవద్గీతలో కృష్ణుడు (ఆర్జుమువికి) బోధించిన ఈ నాలుగు ళ్టేకాలలో దాని సారాంశమంతా ఇమిడి వున్నది,

1. వాచేత చాతుర్వర్థ్య వ్యవస్థ (బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్ర వర్గాలవే వాలుగు వర్ణాలతో నమాజం నాలుగు వర్గాలుగా విభజింప బడిన విధానము) - గుణకర్మ విభాగాలచొవ్హన పృజీంసబడినది. వారికి వుట్టుకను బట్టి ఆయా వృత్తులు నిర్దేశం. బడినవి. ఈ చాతుర్వర్దాలకు కర్తను నేనే.” (భగవద్టీత - అధ్యా,4 ల్లే13) ఓ * ఇతర వర్ణం యొక్క వృత్తిని ఆచరించటం తేలిక అయిననూ, తన వర్తం వృత్తిని

ంచటంలో సామర్ధ్యం లేకపోయినప్పటికీ టేది ఈ ఆచరి, మర్ధ్యం లేకపోయినప్పటికీ,దాన్నే ఆచరించటం శ్రేష్టమైనటునంటిది. తన వృత్తినే ఆచరించేటన్హడు మరణమైనా మేలే, ప్వప్వు వర్ధాశ్రమ వ్యతిరిక్త పరధర్మము నరకపతనాది భయాన్ని పొందించునటువంటిది.(భగవ్ద్రీత - 6.3 - ళ్లా3క) 3, “కర్మనందు ఆనక్తులైన చదువుకోవి వారిక్తి చదువుకున్నవాడం బుద్ధిభేదము కలిగింపకూ డదు. మరి ఏమిచేయాలంటే తాను వూవికతో తన వర్ణమునకు నిర్దిష్తమైవ వృత్తిని చేస్తూ, వారిచేత కూడా వారి వారి వృత్తులను చేయించవలెను.” (భవగద్గీత-3-26) ౪ ఎవరు ప్రకృతి గుణంచేత మోహమునొందినవారై ఫలం కోసం ఆ గుణాల యొక్క కర్మలం బాస పుగులవుతారో అట్టి అవిద్యావంతులైన మందబుద్ధ్దులకు చదువుకున్నవాడం బుద్ది భేదం రాదు. అంటే వారి వారి వృత్తులనుంచి వైదొలగించి వేరొక వృత్తులు ఆచరించేటట్లు

చేయరాదు” (భగవద్గీత అధ్యా-౩-ళ్ఞో-29) నక్త ణ

హిందూమతం-తాత్వికత 91 లతా 4. “ఓ అర్జునా! ఎవడైతే మళతవిధులకు, వృత్తులకు (అంటే చాతుర్వర్థ మతానికి) పతనం ఏర్పడుతుందో, అప్పడు నన్ను నేను సృష్టించుకుంటాను. దాని పతనానికి ఎవరు కారకులో వారిని శిక్షించి దానిని వునరుద్ధరిస్తాను.” (భగవద్గీత అధ్యా-4 ల్లే-7,8)

భగవద్గీత పరిస్థితి ఇది. మనుస్కృతికి దీవికి వున్న భేదం ఏమిటి? సారాంశంలో గీత మమధర్మశాస్తునే. ఎవరైతే మనుధర్మశాస్తావికి దూరంగా పోరిపోయి గీత దగ్గర ఆశ్రయం పొందుతారో, వారికి గీతను. గురించి తెలియదనే అర్హం. అంతేకాదు నునుష్పృతి గీతతో ఆత్మీయ సంబంధం కలదనీ, గీత హృదయం అదే అని న పరిగణించడానికి సిద్ధంగా లేరన్హ మాట.

వేదాలు, భగవద్గీత చెప్పినవాటిని, హిందూ నుతతాత్వికతను వివరించడానికి నేను పాఠ్య ప్రమాణంగా గ్రహించిన మనుస్కృతిలోవి అంశాలను పోల్చి చూడండి. ఏమి తేడా కనిపిస్తుంది. ఒకే ఒక తేడా ఏమిటంటే, వేదాలు, భగవద్గీత సూల సిద్ధాంతాన్ని చెబితే స్మృతులు ఆ సిద్దాంతానికి ప్రత్యేక వివరణలు ఇచ్చాయి. సారొంశంలో మాత్రం స్మృతులు, వేదాలు, భగవద్గీత ఒకే అల్లికలోవివి, వాటిలోని అంతస్ఫూత్రం ఒకటే. అన్నీ ఒకే నస్తుంలోని దారాలు.

ఇందుకు కారణం స్పష్టమే. ఉపనిషత్తులు మినహా తక్కిన హిందూ మత సాహిత్య పర్వస్వానికి రచయితలైన బ్రాహ్మణులు స్కృతులలో రూపొందించిన స్వీయ పిద్ధాంతాలను గీతలో వేదాలలో చొప్టించడానవికి శ్రద్ధాసక్తులు ప్రదర్శించారు. కాబట్టి వాటిలో ఏదో ఒకదా నిని ఎత్తిచూపడం, వంచుకోనడంలో ప్రయోజనం ఏమీలేదు. హిందూమత ప్రమాణ గ్రంధంగా మనుస్మృతిని తీసుకున్నా, వేదాలను తీసుకున్నా, భగవద్గీతను తీసుకున్నా మతతాథ్వికత ఒకటే అవుతుంది.

ఇక రెండవ అభ్యంతరం ఏమిటంటే మనుస్మృతి వీతి సూత్రాలను ప్రబోధించే గ్రంధమే కాని వైతిక నియమాల ఆమశాసనం కాదనీ, ఆందువల్ల హిందూ మతతత్వం మీద నేను ప్రకటించిన విషయంలో కేవలం న్యాయపరమైన (14్వజ్రతాల్విక విషయమేకానీ, హిందూ మత వైతికతత్వ విషయం లేదనేది.

ఈ అభ్యంతరానికి నా సమాధానం చాలా తేలికైనది. హిందూ ముతంలో న్యాయసరమైన తత్వావికీ, వైతిక తత్వ విషయానికి మధ్య ఏ విధమైన భేదం లేదవేది నాకున్న అభిప్రాయం. అది ఎందువల్లనంటే హిందూమతంలో న్యాయబద్ధతకి, నీతికి మధ్య ఛేదం ఏమీ లేదు. ఏదైతే న్యాయబద్ధమైనదో అది తప్పకుండా వీతి అవుతుంది (హిందూమతంలో).

వా వాదనకి సహాయంగా సాక్ష్యాన్హి ఎంతో ప్రదర్శించవలసిన ఆవసరం ఏమాద్రం లేదు. బుగ్వేదంలోనిధర్మ” శబ్బానికున్న అర్జాన్నే తీసుకుందాం.25 ఈ ధర్మశబ్దం బుగ్వేదంలో యాభై

త్రి డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు క యయ స ఎవిమిదిసార్లు ప్రయోగించబడింది. ఇది ఆరు వేర్వేరు అర్జాల్లో ప్రయుక్తమైంది. 1ప్రాచీన ఆచారం. 2. నీయమాలు. 3. సనూజంలో శాంతి భద్రతలను పరిరక్షించటానికి చేపే అన్షి రకాలైన ఏర్పాట్లు 4. ప్రకృతి ధర్మం. ర. పదార్ధ గుణం. 6. నుంచి చెడుల కర్తన్యం- అనేవి ఆరు ఆరు రకాలైన అర్థాలు. ఈ విధంగా మొత్తంమీద ధర్మ శబ్దం మొదటినుంచి హిందూ మతంలో రెండురకాల అర్ధాలను సూచిస్తోంది. దీవి ప్రకారం ధర్మ శబ్దానికి నియమం (12ఇ), నీతి (1021), అనే అర్థాలు రెండూ వున్నాయి. హిందూ నుత తత్వంలో న్యాయపరమైన తత్వానిక్కీ వైతిక తత్వానికీ మధ్య ఛేదం లేకుండా పోవటానికి ఇది ఒక కారణం.

ఇది హిందువులకు వైతిక అనుశాసన గ్రంధం లేదని చెప్పటం కాదు. వాళ్ళకు అలాంటి దున్షదనేది ఖచ్చితం. కానీ, ప్రవర్తనకు పంబంధించిన ఏ ధోరణిని, స్వభావాన్ని హిందూ స్మృతి ధార్మికశాస్తుం నీతిగా పరిగణిస్తుందో ప్రశ్మించడం ఆత్యంత సముచితం,

హిందువు దేన్ని నీతిగా భావిస్తాడో దానితాలుకా (వ్యక్తి)నడవడికి సంబంధించిన 26 ఒక్త భానం ఏర్పడటానికి ముందు ఆసలు మూడు స్టాయిలకు చెందిన (వ్యక్తి;నడవడిక ఉందనీ ఈ మూడు ఆత్యంత విశిష్టమైనవననీ గుర్తించి, ఆ గుర్తింపుతో వా వివరణ ప్రారంభిస్తాను. 1. స్వాభావిక ప్రవృత్తి నలన నడవడిక. 2. సామాజీక నియమాల వల్ల నియంత్రించబడిన నడవడిక. తె. వ్యక్తి ఆత్మవివేకం వల్ల రూపుదిద్దుకున్న నడనడిక- అనేవి ఆమూడో స్తాయిలలోని ప్రనర్తనా విధానాలు, మొదటిస్థాయిలోవి వడవదిని-వైతిక నడవడిక (ప్రవర్తవుఅని మనం పిలవం. ఆది అనైతికం కాకపోయినా, అది కేవలం నీతితో సంబంధం లేనటువంటిది. ఆ నడవడి ప్రయోజనరీత్యా వైతికం కావి, ఫలితంలో మాత్రం విలువైన శక్తుల అదుపులో ఉంటుంది. ఆ శక్తులు జీవసంబంధమైనవి కావచ్చు. సామాజిక సరమైనవి కావచ్చు. లేక మానసికమైనది కావచ్చు. వీటికీ ఒక ప్రయోజనం ఉంటుంది. ఆ ప్రయోజనం ఆకలి తీర్చుకోవటం కావచ్చు. శతృవు మీద ఆయుధాన్ని సృష్టించడం (ప్రయోగించడం) కావచ్చు. కానీ వీటి అంతిము లక్ష్యం మాత్రం మన శారీరక లేక స్వాభావిక ప్రవృత్తి వల్ల సాధించుకున్నదే అయివుంటుంది. కానీ ఇది ఎంతకాలం అనివార్యమైన లక్ష్యంగా అంగీకరించబడుతుందో, ఇతరులతో పోల్చబడదో, వెలకట్టబడదో సంబంధించదో- అంతకాలం దీన్ని ఖచ్చితంగా వీతిబద్రమ్రైందేవని చెపలేం. ఇక నడవడికి సంబంధించిన రెండవస్థాయి విష్పందేహంగా సామాజికమైండే. ఎక్కడైతే మనషులు సమూహాలుగా నివపిస్తారో, అక్కడల్లా ఆయా సమూహాల్లో అందరికీ సమానమయివటువంటి కొన్ని జనజీవిత పద్దతులకు (105 ఇ౭3)అమగుణంగా ప్రవర్తించక తప్పదు. అక్కడ ఆమో దించబడిన జీవిత ప్రవర్తనా సద్ధతులుంటాయి. అవి ఆ సమూహానికంతటికీ సమానం. ఇవన్నీ ఒకతరం నుంచి మరో తరానికి పంక్రమించేటటువంటివి. ఇలా అందరూ ఆమోదించిన ప్రవర్తనా పద్ధతుల్నే ఆ పమూహానికి సంబంధించిన నీతులు అంటారు. వీటిని పాటించే సమూహానికీ సంబంధించిన సంక్షేమం వీటిని ఆచరించడంలోనే వృందవి భావిస్తారు. ఆ సమూహాంలోవి ప్రతివ్యక్తి వీటిని విధిగా పాటించాలి. వీటికి విరుద్ధంగా ఎవరైనా ప్రవర్తిస్తే, అతడు ఆ పమూహం ఆమోదాన్ని క్లో ల్లోయినట్టుగా భావించబడతాడు. ఖచ్చితంగా చెపాలంటే ఈ నడవడిని మనం వీతి అనలేం. ఎందువల్లనంటే సమాజం చేత విర్లేశించబడిన “ముచే అంతిమ లక్ష్యం. ఆదే

హిందూవుతం-తాత్వికత 03 ప్రమాణం కాబట్టి. దాన్నే వైతిక నడవడిక (ప్రవర్తన) అంటున్నామంటే, డానికి కారణం అది సమాజానికి సంబంధింఎన నీతులతో రూఢి చెందింది కనుక. దీన్ని వైతిక ఆచారాత్మకత (01300మబ్వు మంజకలం). అనవచ్చు. ఇక మూడనస్తాయికి చెందిన నడవడి- ఇది ఒక్కటే వాస్తవంగా సంవూర్ణంగా వైతికమయినటువంటిది. ఎందుకనంటే దీనిలో నూత్రమే వ్యక్తి సరైన పద్ధతిని గుర్తిస్తాడు. మంచిని 'ఎంచుకుంటాడం.. దాన్ని నెరవేర్చటానికి హృదయపూర్వకంగా తనంతటతామ స్వేచ్చగా అంకీతమవుతాడు. సమాజంచేత ఆమోదించబడిన దాన్ని అనివా ర్యంగా తానూ ఆమోదించి, ప్రవర్తించడం. అతడు అంతినము లక్ష్యాన్ని గుర్తించి, ఎంచుకుంటాడు. వ్యక్తిగతంగా తను దానికి బాధ్యుడు అవుతాడు. అతనిది *“ఆలోచవాత్మక నైతికత” (౭66076 మెం). గ

హిందూ వైతికత (ఈ మూడుస్తాయిల్లో) ఏస్టాయిలో కనబడుతుంది? మూడవ స్టాయిలో లేదనేది స్పష్టం. దీనర్ధం ఏముంటీో హిందువు వామాజికుడే.. కానీ వైతిక శబ్దానికున్హ ఖచ్చితమైన అర్ధంలో వైతికుడు కాడు. అతనే సమాజంలో వివస్తున్నాడో, ఆ సమాజ అభీష్టం ప్రకారం నడిచే ఒక పరికరం మాద్రమే అతడు. ఆ సమాజంతో విభేదించడానికి భయపడని స్వేచ్చా ప్రతివిధి కాడు అతడు. ఆ నడవడి ప్రయోజనరీత్యా నైతికం కాని, ఫలితంలో మాడ్రం విలువైన శక్తుల అదుపులో ఉంటుంది. పాపం పట్ట ఆతవికున్న అభిప్రాయాలు అతని వైతికరహిత నడవడికి తిరుగులేని సాక్ష్యాలు. వైష్ణవ కూటాలు తొమ్మిది రకాలుగా పాపాల్డి విభజించి, వాటి పట్టికల్ని పాందుపరిచాయి. టబ

1. ఘోర పాపాలు: అతిసాతకా వావి(వరుస)కాని వారితో చేసే ఒక రకమైన వ్యభిచార రూపాలివి. నీటి ప్రాయశ్చిత్తం ఆడికి ఆహుతి చేయటమే(తగులబెట్టటమే).
2. గొప్ప పాపాలు: మనోసాతకా బ్రాహ్మణుని వధించడం, మత్తుపానీయాలను తాగటం, బ్రాహ్మణుని బంగారం అపహరించటం, గురుసలితో లైంగిక సంబంధం, ఇలాంటి పాపాలు చేసిన వారితో పంబంధం సెట్టు కోనడం మొదలైనవి.
3. ఒకే రకమైన అల్పపాపాలు: అనుపాతకా- ఇతర తరగతులకు చెందిన కొంతమం దివి చంపటం, అబద్ధవు సాక్ష్యం ఇవ్వటం, స్టేహితుని చంపటం, బ్రాహ్మణుని భూముల్చి, ఆస్తుల్జి కాజేయటం, కొన్ని రకాలైన నావి తప్పిన వ్యభిచారాలు, దీనితోపాటు పరస్త్రీ సంగమం మొదలైనవన్షీ దీనిలోకి వస్తాయి.
4. అల్పపాపాలు: ఉవపాతకా ఆపత్య ప్రకటన్క కొన్ని ప్రత్యేకమైన ముత నిధుల్ని నిర్వర్త చకపోవటం, పరస్త్రీ సంగమం, చట్టసమ్మతం కాని వృర్తులు స్వీకరించటం, చ్యేష్టుడికి పెళ్ళి కాకుండానే పోదరుడు పెళ్ళి చేసుకోనటం మొదలైనవి నేరాలు, భగవంతుడికి, పిత్చ దేవతలకు

94 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-వ్రసంగాలు త తవతక పపకి హన్యకవ్యాలు పమర్షించకపోనటం, వాస్తికత మొదలైనవి. క్‌. వర్ణాన్నికోల్తేయే పాపాలు: జాతిభంశకారా బ్రాహ్మణునికి శారీరక వేదన కలిగిం యై చడం, వాసన చూడగూడని వాటిని వాసన చూడటం, కపట ప్రవర్తన,కొన్ని ఆస్వాభావిక నేరాలు. 6. వర్షసంకరానికి తోసివేపే పాపాలు: వంకరీకరణ- పెంవుడు జంతువుల్ని లేక మూర జంతువుల్ని చంపటం, క్‌ ] శ్‌ టే 7. భిక్షా స్వీకరణకు ఆయోగ్యుణ్లి చేసే పాపాలు: అప్మారీకరణ- వింద్యులైన(హే యమైన) వ్యక్తుల్నుంచి బహుమానాల్చి, భిక్షను స్వీకరించటం, వ్యాపారం , వడ్డీకి డబ్బులిన్వడం, అబద్ధమాడటం, శూద్రుడికి సేవచేయడం, ఛి

8, అపవిత్రతను కలుగచేసే దోషాలు: మలవూవా- పక్షుల్ని చంసటం, ఉభయచచర( భూమిమీద, వీళ్లలోనూ, ఉండే)జీవుల్ని చంపటం, జలచరాల్డి క్రిమి కీటకాదుల్ని వధించడం, జాజికాయల్లి తివడం లేక మత్తు పానీయాల ప్రభావాన్ని చూసే వృక్షాల ఫలాల్డి తినడం. 9. ఇతర పాపాలు; వ్రళ్నర్ణకా పైన పేర్కొన్నవి కానివి మిగిలినవి.

పాపాలకు సంబంధించిన ఈ పట్టిక నమగ్ధం కాదు. అయినా సుద్దీర్వమైన, వివరణాత్మ కమైన ఈ పట్టికలో సాపానికి సంబంధించి హిందూ దృక్షధాన్షి ప్రదర్శించడం సమర్ధమైనదనే చెప్పవచ్చు. తనకు నిర్దేశించిన ప్రవర్తనా విధానం నుంచి వ్యక్తి పతనమవటాన్షి మొదట ఇది సూచిస్తుంది. ఇక రెండో విషయం. ఆతడు ఏవిధంగా భ్రస్లుపడతాడో, అపవిత్రుడు అవుతాడో ఇది తెలియచేస్తుంది. పాఠక శబ్ద ధాతువుకున్న అర్ధం ఇదే, దీవి అర్ధం “పతనంి(పడిపోవుట) అంటే. అశౌచము (అపవిత్రుడగుట)ఈ రెండు అల్భాల్లో దేంట్లోవైనా హిందూ అభిప్రాయంతో పాసనుంటే అదొక ఆత్మ సంబంధమైన వ్యాధి. మొదటి అర్ధంలో బహిరంగ ప్రవర్తనకు (నడవడి) సంబంధించిన నియమాన్ని అతిక్రమించటం, ఇక రెండవ అర్ధంలో అపవిత్రమైన శరీరాన్ని శుద్ది చేయటం, లేక పవిశ్రీకరించడం. అది తీరయాత్రల ద్వారాగానీ లేక యజ్ఞయాగాది క్రతువుల ద్వారాగాని, దేనికదికాని, రెండింటివీ కలిసి "కానీ చేయవచ్చు. కానీ ఆ పవిత్రత ఎన్ప్సడూ. చెడు ఆలోచనలకు, ప్రయోజనాలకు సంబంధించిన ఆధ్యాత్మిక అపవిత్రత మాత్రం కాదు

హిందువుయొక్క వైతికత అనేది కేవలం సామాజికమవి ఇది నిరూసిసోంది. ఆంటే అతవి నైతిక స్థాయి కేవలం సంప్రదాయ బద్ధమైనదీ, ఆచరణాత్మకమైనదీ ఆవి అర్హం. ఆవైతిక సదాచారంతో రెండు దుర్గుణాలు ఉన్నాయి. ఉద్దేశం పట్ల చిత్తశుద్ధి సవిత్రతతో అది ఎల్లప్తడూ

హిందూమరం-తాత్వికత 05 కూడి ఉంటుందని హామీ లేకపోవటం మొదటిది. దీనికి ఒకే ఒక్క కారణం ఉంది. అది ఏమిటంటే ఎప్పడైతే వైతికత వ్యక్తి భావనలోకి, ప్రయోజనం యొక్క ఆంతరాంచాల్లోకి చొచ్చుకొని పోరుందో అప్పడు మూవవ ప్రవర్తనలో స్టానం లేకుండా కపటం అండరించిపోడుంది. ఇక రెండవది - వైఠరిక సదాచారత అనేది ఒక లంగరు. ఒక గాలం. అది సగటు మానవుని గట్టిగా పట్టుకొంటుంది. ముందుకెళుున్న మనిషిని పట్టి వెనక్కి లాగుతుంది. వైలిక స్తబ్బ్ఞరకున్న ఒకే ఒక్క మారుపేరు వైతిక సదాచారత. ఎక్కడైతే వైతికత కేవలం వైదిక సదాచారంగా వుంటుందో, ఆక్కడ సమస్త విషయాల్లోనూ ఇది వాస్తవం. కానీ హిందువుల వైతక సదా చారతలో దేవికదే ఒక ప్రత్యేకమైనటువంటి దుర్లక్షణం వుంది. వైతిక సదాచారం అనేది పర్రవర్తనకు సంబంధించినటువంటిది. సత్రవర్తన అంటే మరేమిటో కాదు. సాధారణ లేక ప్రజాసామాన్య దృష్టితో చూచివప్పుడం ఏదైతే మంచి అనిపించుకుంటుందో అదే. కానీ హిందూ మతంలో సర్హ్రృవర్తన బ్రాహ్మణులను గౌరవించడంతోను, వాళ్లకు మంచి చేయటంతోను, వాళ్ళకు సంభాననలు ఇవ్వటంతోనూ ముడిపడినటువంటిది. హైందవనీతి శాస్త్రం అంటే ఆధిమానవ ఆరాధనే.

హిందూమత తత్వాన్ని గ్రహించటానికి మూలంగా హైందవ వీతి శాస్త్రాన్ని వేమ తీసుకుంటే అది ఏవిధమైన తేడాను కలిగిస్తుంది? హిందూ మతానికి సంబంధించిన విద్యార్ధులు అనేక మంది ఒక విషయాన్లి మరచిపోతున్నారు. అదేమిటంటే హిందూమతంలోని ధర్మ శాస్తావికి (12౪) మతానికి మధ్య భేదం లేదు కాబట్టి ధర్మ శాస్తానికీ , నీరిశాస్తావికి మధ్య భేదం లేదనుకుంటారు. ఇవి రెండూ కూడా ఒకే విషయానికీ నంబంధించినటువంటివి. అవేమిటంటే అగ్రవర్ణాల హిందువుల ప్రయోజనాలను నెరవేర్చడానికి నిన్ను తరగతులకు చెందిన హిందువుల ప్రవర్తనా విధానాన్ని నియంత్రించటమే.

హైందవ తత్వానికి వాస్తవ మూలాలైన ఉపనిషర్తులను పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా,మొ త్తంమీద హిందూ మతానికి పంబంధించిన అసత్య చిర్రాన్ని ప్రదర్శిస్తున్నారనేది నామీద వాళ్ళు చేసే మూడో ఆక్షేపణ.

వేను ఉపనిషత్తులను పరిగణనలోకి తీసుకోకపోవటమనేది వాస్తవం, దాన్ని ఆంగీకరిస్తు

0 న్నాను. కానీ అలాతీసుకోకపోవటానికి కారణముంది. అది చాలామంచి కారణమని నేను నమ్మటంచేత ఆ విధంగా చేశాను. హిందూమత తత్వంతోటి నాకు ప్రమేయముంది. హైందవ పాండం తోటి నాకు సంబంధం లేదు. అదే గనక నావిషయమై ఉంటే ఉపనిషర్తులను పరిశీలించ వలసిన ఆవసరం తప్పని సరిగా కలిగేది. ఆయినా ఉపనిషర్తులను విడిచిపెట్టకుండా కలి లజ

వీటివి కూడా పరిశీలించటం చేస్తున్నాను. ఎందుకంటే నేను హిందూ మతతత్వం ఏదని ఇప్పటి నరకూ విరూపించావో ఉపనిషత్తుల తత్వం కూడా అడే కాబట్టి.

ఉపనిషత్తుల తత్వాన్టి చాలా కొద్ది మాటల్లో పేర్కొనవచ్చు. హక్స్‌లీ ఉపనిషర్తుల

906 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు కాలా తత్వాన్షి మొత్తొన్ని చాలా సంగ్రహంగా చెప్తాడు.27 అతను ఆవిషయాన్ని చెప్పేటప్త్పడు ఉపవి షత్వం అంగీకరించిన విషయాన్షి ఇలా చెప్తాడు. “పదార్ధానికి కానీ మనస్సుకి గానీ సంబంధించిన అనిత్య ధోరణులలో ఒక “శాశ్వత పత్యం", సారమూ వుంటాయి, విశ్వసారమే బ్రహ్మ, వ్యక్తిసారం ఆత్మ అనుభూతులు, ఆలోచవలు, ఆకాంక్షలు, సుఖ దుఃఖాల వంటి మాయలో బ్రహ్మ మంచి ఆత్మ వేరయింది. ఆదే జీవితం సట్ల ్రమమ సృష్టిస్తున్నది. ఆ భ్రమనే సత్యమనుకువి ఆత్మ ఎప్పడూ కోర్కెల సంకెళ్ళలో మగ్గుతూ వుంటుంది, వేదనల కొరడా దెబ్బలు తింటుంటుంది” ఉపనిషత్తుల ఈ తత్వంతో ఏమిటి ప్రయోజనం? బ్రతకటం కోసం చేసే పోరాటా నుంచి విరమించుకొని, ఆత్మహననంతో కోరికలను నశింపచేసికొవి, భోగపరాజ్ముఖుడై కఠోర నియమాలతో సన్యాసాశ్రమూన్షి స్వీకరించముంటుంది ఉపనిషతత్వం. ఒకానొక జీవన పద్ధతిగా ఆ ఉపనిషతత్వం హక్స్‌లీ ఖండనకు గురయింది. తీవ్రమైన పదజాలంతో అతడిలా ఖండింవాడు.28 ఉ్యరీర్రాన్ని మరణకారకం చేసుకోవటంలో తసస్వులైన భారతీయసన్యాసులు ఎక్కినన్ని శిఖరాలు, సాధించటానికి నురెవరూ కూడా ప్రయత్నించలేక పోయారు. అనంతర కాలంలో ఏ సన్యాపిత్వం కూడా మనిషి మనసును వైతన్య రహితమైన ఇంచుమించు నిద్రలో నడిచే స్థితికి కుదించడంతో వాళ్ళను చేరుకోలేక పోయింది. దావికంటగట్టబడిన పవిత్రతతో , పిచ్చితో కలల్లో తేలిపోయే ప్రమాదకర స్థితిలోనే వాళ్లు జీనించారు”. కానీ హరదయాళ్‌ ఉపనిషతత్వాన్ని తిరస్కరించిన విధానం సరిపోల్చి చూస్తే పై ఖండన ఏమంత గొప్పది కాదనిపిస్తుది.20 “దేన్ని తెలుసుకోవటం ద్వారా సమస్తం తెలుస్తుందో దాన్ని విశదపరచడం జరుగుతుందని మున ఉపనిషత్తులు ప్రకటించుకుంటాయి. ఆ సంవూర్ణత్వాన్ని గురించిన అన్వేషణ అంతటికీ మూలం కృత్రిమమైన భారతీయ ఆధ్యాత్మిక విద్యే. ఆ సిద్దాంత గ్రంథాలన్నీ పూర్తిగా అసం గతమైన ఊహలతో, ఆశ్చర్యకరమైన కల్పనలతో, అధ్వాన్నమైన ఆలోచనలతో విండి వున్నాయి. అవి నిరర్ధకమైనటువంటివి కాబట్టి వాటినుంచి నేర్చుకునే దేమీ లేదు. మనం పాత జాడల్లోనే సంచరిస్తున్నాం. ఆ పాత గ్రంధాల్నే పరిష్కరిస్తున్నాం, వువఃపరిష్కస్తున్నామేకాని ఐరోపా సామాజిక ఆలోచనా విధానాన్ని తెలియజేసే ప్రామాణిక గ్రంథాలను మన భాషలోనికి ఆనువదించకోలేక పోచున్నాం. (ఫ్రెడరిక్‌ హారిసన్‌, బ్రూయెక్స్‌, బేబిల్‌, అనతోల్‌ ఫ్రాన్స్‌ హార్వే, హాకెల్‌, గిడ్జింగ్స్‌, మార్షల్‌ మొదలైన వారు తను జీవితకాలాన్ని వెచ్చించి డన్స్‌, స్కాటప్‌, థామప్‌ ఎక్వినాస్‌ విషయాల'పై సిద్ధాంత గ్రంథాల్ని రూవు దిద్దించుకున్నా, లేక బియోవుల్త్‌ కవిత్వం, పాంటాటన్‌ సూత్రాలలోని గొప్పతవాన్ని చర్చించుకున్నా యూరప్‌ ఎలా ఉండేది? * హైందవ పండితులు, పట్టభద్రులు, జీర్ణమైన, శిథిలమైన,వురాతనమైన వాటిపట్ల మక్కున ప్రదర్శించే ఒకానొకోచాదస్తం' (కబు1బితో బాధపడుతున్నారు. ఇదేవిధంగా అభ్యుదయవాదుల చేత స్తాపించబడిన ఒక విద్యా సంస్థ సంప్కృత వ్యాకరణం ద్వారా పాలు, షడ్దర్శనాలు బోధించడరో ద్వారా ఉన్నత స్థితికి

హిందూమతం-తాళ్వికత 97 తీసుకెళ్ళడానికి ప్రయత్హించడమా! జ్ఞానావ్వేషణలో ఎంతటి మిధ్యాస్రయత్నం! ఇది ఎలాంటిదంటే ఒకానొక బాటసారి మంచివీటికోసం వెతుకుతూ ఎడారిగుండా మరణ సముద్రవు తీరానికి ప్రయాణించడంవంటిదేకదా! భారతదేశ యునకులారా! జ్ఞానంకోసం' దుర్గంధపూరిత తోలుకా గితాల్లోని మీ ఆధ్యాత్మిక గ్రంథాల్లోకి చూడనద్దు. అక్కడ ఏమీలేదు. ఉన్నదంతా అంతులేని మూటల గారడీల వర్తులాలే. జీవితాన్ని గురించిగావీ, దానిసనుస్యల గురించిగానీ మీరు అర్ధం చేసుకోవాలంటే. రూసో, వాల్లేర్స్‌ను, ప్లేటో, అరిస్టాటిల్‌లను, హోకెల్‌, స్పెన్సర్లను, మార్క్స్‌, టాల్‌స్టాయ్‌లను; రస్కిన్‌ కాస్ట్రైలను ఇంకా ఇతర ఐరోపా నేధావుల్ని చదవండి.”

కావీ ఈ తిరస్కారాన్ని అలా పక్కన పెడతాం. ఒక సామాజిక రాజకీయ విధానంగా ఉపవిషతత్త్యం హిందూమతం మీద ఏమైనా ద్రభావాన్ని ప్రసరింపచేసిందా? అది ప్రభావశూన్య ప్రయోజన రహితమైన కల్పనా శకలంగా మారిపోయి హిందువుల నైతిక, సామాజిక వ్యవస్థల మీడ ఏవిధమైన ప్రభావాన్టి ప్రసరింపచేయలేదవేదాంట్లో సందేహం ఏనూత్రం లేదు.

దురదృష్టకరమైన ఈ ఫలితానికి కారణాన్లి వెతకటం ఇక్కడ అసంగతం కాదనుకుం టాను. ఒక కారణం మూత్రం చాలా స్పష్టమైంది. ఉపనిషతత్వం అసంపూర్ణంగా మిగిలిపోయింది. అందువల్ల అది ఇవ్వవలసిన ఫలితాన్ని అందించలేకపోయింది. ఉపనిషత్తుల కీలక సూత్రం ఏమిటని ఎవరైవా అడిగితే ఈవిధంగా స్తష్పంగా చెప్పవచ్చు. ప్రొఫెసర్‌ మాక్స్‌ముల్లర్‌ మాటల్లోఏ0 ఉపనిషత్తుల కీలక సూత్రం “నిన్ను వీవు తెలుసుకో” అవేది. *నిన్ను నీవు తెలుసుకో” అవే ఉపనిషస్పూత్రానికి అర్ధం 'సత్యాన్హి నీవు తెలుసుకో అనేది: అంటే అర్ధం- *వీలో అడుగున దాగివున్న నీదైన అహరకారాన్ని కనుక్కో. శాశ్వతమైనది, అద్వితీయమైనదీ, సమస్త విశ్వంలో అంతర్గతంగా ఉన్నదీ ఏదయితే ఉందో దాన్జి కనుక్కో. దానిగురించి సంపూర్ణంగా తెలుసుకోగల

అవే ఆత్మ బ్రహ్మలు, అవి రెండూ ఒక్కటేనన్నది సత్యం. అదే గొప్ప పత్యం. ఆ పత్యాన్ని ఉపవిషత్తులు తాము కనుగొన్నామని చెబుతున్నాయి. అవి మనిషిని ఆ సత్యాన్ని తెలుసుకోముంటున్నాయి. ఉసవిషత్తుల తత్వం నిష్ప్రయోజనం ఎందుకైందనే దానికి కారణాలు అవేకం వున్నాయి. వాటివి ఇంకోచోట చర్చిస్తాను. ఇక్కడ వాటిల్లోని ఒకే. ఒక్క కారణాన్ని వినరిస్తాను. ఉపనిషత్తులను కూర్చిన తాత్వికులు క్రేనలం సత్యాన్ని తెలుసుకోవడంతో సరిపోదు అని గుర్తించలేకపోయారు. ప్రతి ఒక్కడూ. సత్యాన్హి (ప్రేమించడం నేర్చుకోవాలి. మతానికి తత్వశాస్తావికి మధ్య. వున్ల తేడా రెండం రకాలు. తత్వం అనేది సత్యాన్ని తెలుసుకోవడానికి సంబంధించినది. మతం పత్యాన్ని (్రేమించటంతో సంబంధం కలిగినటువంటిది. తత్వం స్థిరమైంది. నుతం గతిశీలకమైంది. ఈ తేడొలు ఒకే విషయంయొక్క రెండు అంశాలకు సంబంధించివటువంటివి. తత్వం ఎందుకు. స్థిరమైనది ఆయిదంటే ఆది కేవలం సత్యాన్షి తెలుసుకోవడంతో మాత్రమే పంబంధం కలిగివుంది కాబట్టి ముళం ఎందుకు గతిశీలత కలిగినది అయిందంటే సత్యాన్ని (ప్రేమించడం దాని విషయమయింది కాబట్టి. మాన్స్‌ ప్లామెన్‌ దీన్ని ఎంతో చక్కగా ఇలా చెప్తాడు.వే! *మతమేగనుక గతిశీలం కాకపోయి, ఆది మనలో ఒక విషయ”

098 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు-ప్రసంగాలు కత నాలా సంబంధించిన. ప్రేమ భావాన్లే గనక 'పెంచకపోతే గనుక మతం అనే ఒకావొక విషయం లేకుంటేనే బాగుండేది. ఎందుకంటే ముతం సత్యంయొక్క జ్ఞానాన్ని కలుగజేస్తుంది. ఆ సత్యానికి పంబంధించిన జ్ఞానమే గనుక మతంతో మన ప్రేమ భావంతో కలిసి వుండకపోతే అసలు జ్ఞానం చూడలేవి స్థితి ఏర్పడి వుండేదేమో! ఒక్క రాక్షసుడే సత్యాన్ని కేవలం అసహ్యించుకుంటావికీ లి

చూస్తాడు, మనం శిఖర స్థానాస్టి _ వీలయినంత అధికంగా ప్రేమించాలి. ఎప్పడంటే దాన్ని మనం చూసినప్తడం' అన్నాడు టెన్టిసన్‌. ఆది ఆచరణీయం కాదు. వూర్తిగా వస్తుగతంగా చూస్తే దాని చూసీ అసహ్యించుకోనడం స్రారంభిస్తాం...” మనం దావికి భయపడతాం. ఉన్నత స్థాం దావి దూరం నల్దా, భిన్నత్వం వల్లా భయ పెడుతుంది.

సర్వోత్కృష్టమైన పాంతాలన్షింటి గతీ ఇదే. జీవిత విధానం మీద వీటి ప్రభావం ఏమీ వుండదు. బ్లేక్‌ చెప్పినట్టు “ముతం రాజకీయం. రాజకీయమంటే సోదరభావం. తత్వం తప్పకుండా మతంగా నూరాలి. ఆదొక వ్యవహార నీతి కావాలి. ఆది కేవలం ఆధ్యాత్మిక విద్యగా మిగిలిపోకూడదు.” ప్లామెన్‌ చెప్పినట్టుగా- “మతం ఆధ్యాత్మిక విద్య అయి, మరేంకాకుండా పోత్తే ఒక్క విషయం మాత్రం ఖచ్చితంగా చెప్పగలిగేవాళ్ళం. అది ఎప్పడూ సామామ్యడూ, వినముడూ అయిన మనిషితో సంబంధం కలిగి వుండేది కాదు”

మతాన్ని వూర్తిగా ఆధ్యాత్మిక పరిధిలో ఉంచడం అర్ధరహితం. రాజకీయాలతో నేరుగా మౌలికంగా ప్రభావం చూసని మతవిశ్వాసం ఖచ్చితంగా మూర్ధత్వం,. అటువంటి విశ్వాసం వల్ల యథాస్థితిలో మూర్తు కాల్క స్థల ప్రపంచంలో యథాఫ్థితి అంటూ వుండదు”

ఈ ప్రధాన కారణాల చేత ఉపనిషత్‌ తత్వం విస్తుయోజనముని నిరూపితమైంది.

హైందవ నీతి శాస్తుమూ, ఉపవిషత్‌ తత్వమూ మనువు ప్రవచించిన హిందూనుతత త్వాన్ని ఆవగింజంత కూడా సాధువును చేయలేవన్నది విర్వివాదమైంది. అవి మతం పేరిట చునువు చెప్పన. దాన్షి తుడిచినేయడంలో అసమర్ధమూ, వనిస్పహాయమూ ఆయ్యాయి. నాటి నిమిత్తం లేకుండానే “హిందూ ముతమా! ఆసమానత్వమే నీ పేర” అని ఆనవచ్చు.

అసమానత్వథ హిందూమతం ఆత్మ హిందూమతం నీతి సామాజికమైవది మాత్రమే. అది అవైతికమూ, అమానుషమూ అవి కవీసంగా చెప్పవచ్చు. ఈ నీతి లేకసోనడం, నూన వత్వం లేకపోవడం, నీతిబాహ్యంగాను, అమామషం అయినదిగాను, అపఖ్యాతి పరమైనదిగాను చెప్పవచ్చు. ఈ విధంగానే హిందూమతం మారింది. వీటిపట్ల అనుమానం వ్యక్తంచేసేవారు కావి హిందూసమాజంలోని సాంఘిక పమ్మిశ్రితాన్షి ఖచ్చితంగా పరిశీలించి పరీక్షచేసి అందులోని కొని అంశాలను గురించి పర్యాలోచించాలి. కొన్ని నివరాలమ తెలుసుకుందాము:

హిందూమతం-తాత్వికత 99 మొదటిడి- ఆదిమ తెగల గురించి. నారు ఏవిధంగా నాగరికతను కలిగియున్నారనేది. ఆదిను మానవ నాగరికతనుంచి, ఆటవిక నాగరికతదాకా, ఆటవిక నాగరికతనుంచి ఆధునిక నాగరికతదాకా మానవుని వురోగతి అంతా నూనవ వాగరికతా చరిత్రలో విభాగమే. అంతేగాక నూతన విషయాలను కనుక్కోవడం, ఏదైనా కళలో విజ్ఞానం సంపాదించాలనే తాపత్రయం మొదలైనవి మానవుడు ఒక దశనుండి వేరొకదశకు మార్తుచెందురున్న స్థితిని తెలియజేస్తాయి. ఇవి మనిషిని తన అభివృద్ధి పథంలో ఉన్నతశిఖరాలు అధిరోహింపచేస్తాయి.

మానవ పురోభివృద్ధి దృష్ట్యా చూచినట్టెతే మనిషిని జంతువు నుండి వేరుచేసింది చక్కగా మాట్లాడగలగడం అవే కళ అవి చెప్పవచ్చు... ఇది ఆదిము మానవుని మొదటిదశని తెలి యచేస్తుంది. ఆదిము నూనవుని మధ్యకాలము అతను నిప్తము తయారుచేయడం. దానిని ఉపయోగించుకోవడం తెలిసిన నాటితో ప్రారంభమవుతుంది. ఈ అద్భుతమైన విషయాన్ని కను క్కోవడం మనిషిని తన ఆలవాట్లలోనునియమాలలోను ఒక నూతన పంథా శ్రొక్కడానికి సహకరించింది. మనిషి తన అడవి నివాసాన్ని విడిచి వివిధ ప్రదేశాలలో సంచరించడమే కాక్క, శీతల ప్రదేశాలలోకి వెళ్ళి మాంసం, చేసలు మొదలైన వాటితో కూడిన అనేక ఆహార పదార్థాలను సేకరించుకోగలిగాడం. ఆ తరువాత అతడు నిల్లుని, విల్లంబులను కనుగొన్నాడు. ఇది. ఆదిమూనవుని గొప్పసాధనే కాకుండా అది ఆదిమానవ వాగరికత అత్యధిక స్థాయిని “, తెలియజేస్తుంది. ఇది విజంగా మానవుని ఒక అద్భుతమైన సాధన. ఈ ఆయుధంతో జ్లోరు వేగంగా పరుగెత్తే జంతువులను పైతం చంపి వశం చేసుకోవడమేకాకుండా, దాన్ని ఆత్మరక్షణార్ధం కూడా ఉపయోగించుకున్నారు.

ఇక మట్టిపాత్రను కనుక్కోవడమవేది ఆదిమనూనవ నాగరికఠమంచి ఆటవిక నాగరికత దశకు నునిషి పరిణామాన్ని తెలియచేస్తుంది. అప్రటివరకు అగ్మిశక్తిని తట్టుకునే పాత్రలను తయారుచేసుకోలేకపోయాడు మానవుడు. పాత్రలు లేకుండా ఆతడు వందుకోవడంగానీ, నిలు వనచేయడంగానీ చేయలేడు. అందునల్ల ఈ మట్టిపాత్రలు కముక్కోవడమనేది నాగరికతను గొప్పగా ప్రభావితంచేసే అంశం. ఈ ఆటవిక నాగరికతా మధ్యకాలం మనిషి క్రూర జంతువులను మచ్చిక చేయడంతో ప్రారంభమైంది. ఆతడం ఈ జంతువులను తన ఆవసరాలకు ఉపయోగించుకోవడం తెలుసుకున్నాడు. ఇపుడం మనిషి మందల కాపరిగా మారాడు. గతంలో అతడు జంతువు లమ వేటాడి ఆహారం పముపార్హన చేయవలసి వచ్చేది. ఇవుడు ఆ అవసరం లేకపోయింది. సర్వకాలాలలోనూ పాలను పొందడం వల్ల ఇవి ఆతని ఆహార పదార్థాలలో ఒక ముఖ్యమైన భాగమైనాయి. అంతేగాక గతంలో ఆతను ప్రవేశించలేవి ప్రదేశాలలో ఇపుడు గుర్రాలు, ఒంటెల సహాయంతో సునాయాసంగా సంచరించడమేగాక సుదూర ప్రాంతాలకు పయవించగలుగుతు న్నాడు. ఈ జంతువులు వాణిజ్య వ్యాపారాలకు ఉపయోగపడ్డాయి. వీటిద్వారా సరుకులను సరఫరా చేయడమేగాకుండా, ఆలోచనలను సుదూర ప్రాండాలకు (వార్తలను) చేరవేయడానికి ఉపయోగపడ్డాయి.

100 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు 100 లా

ఆ తరవాత ఇనుమును మలచడం అవే కళను కనుక్కోవడం జరిగింది. ఇది ఆటనిక నాగరికత. అత్యధిక అభివృద్ధి స్థాయిని సూచిస్తుంది. దీవితో మవిషి “పరికరాలను తయారుచేసే ప్రాణొగా మారాడు. దీవితో అతడు చెక్కలను, రాళ్ళను మనువుచేసి నగిషీలు చెక్కడమే గాక గృహవిర్మాణంలోను, వంతెనల విర్మాణంలోను ఉపయోగించాడు. దీవితో ఆటవిక నూనవ నాగరికత అభివృద్ధి ముగిసింది.

ఆటవిక మావవ నాగరికతను ఆధునిక వాగరికత నుధ్య భేదాన్లి మనుషులు ఒకరి భానాలను ఒకరు ప్తష్టంగా బొమ్మ గుర్తుల ద్వారా సూచించడం అనే కళను కనుక్కోవడంతో గుర్తించవచ్చు. ఇదే రాసే కళ అవి చెప్పవచ్చు. తద్వారా మనిషి గతంలో దూరాన్షి పొందినట్లుగా ఇవుడు ఈ కళద్వారా కాలాన్ని జయించాడు. ఇపుడు అతడు తన ఆలోచనలను, కార్యకలా సాలమ చక్కగా లిథితరూపంలో పొందుపరచగలుగుతున్నాడు. అందువల్ల అతని విజ్ఞానము, అతవి ఆశయాలు అతనిలో దాగివున్న కళలు, వైతికపరమైన భావాలు, తనతరంవారేగాక, భావితరాల నారు కూడా చదువుకునేందుకు వీలుగా పొందుపరచగలిగాడు. నేడుమానవ చరిత్ర చాలాభద్రంగామా, జాగ్రత్తగానూ వున్నది. ఇది అతవి వురోగతిలో అత్యున్నత ప్థాయి. ఈ ప్థాయివి చేరుకోవడంతోనే నాగరికత ప్రారంభనుయింది.

ఇక్కడ ఒక క్షణం ఆగి ఆదిను తెగలవారు ఏవిధమైన నాగరికతలో ఉన్నారో ప్రశ్నించు కుందాం,

“ఆదిమ తెగలు అన్న మాట ఆ పేరుతో పిలువబడున్హు ప్రజల స్థితిగతులను వ్యక్తం చేపేది,32 వారు విడివిడిగా ఉన్న వూరిగుడిపెలలో వివసీంచేవారు. అడవి ఫలాలను, విత్తనా లను, కందమూలాలను ఆహారంగా సేకరిస్తారు. చేపలను పట్టడం, వేటాడటం మొదలగునవి కూడా తముఆహార సేకరణలో అనుకరిస్తారు. దాని సాంఘీక్క. ఆర్దిక వ్యవస్టలో వ్యయసా యావికున్హ ప్రాముఖ్యము తక్కువ. వారి ఆహార పదార్థాల పంపిల్‌ చాలా 'సనిశ్చితంగాను, అస్థిరంగాను ఉండటం వల్ల గత్యంతరంలేని పరిస్థితుల్లో వారు అర్ధాకలితో జీవనాన్ని గడుపుతారు. వస్తుధారణ విషయంలో నారు ఎంతో పాదువును పాటిస్తారు. ఆ పొదుపు ఎంతవరకంటే దాదాపు నగ్నంగా ఉండే పరిస్టితిలో వారు ఉంటారు. ఉదాహరణకు *బొండాపారజా” అనే తెగ ఉంది. వారిలో స్త్రీలు చిన్న ఫకలను ధరించేవారు. ఇది చిన్న పరికిణిగా ఉపయోగపడుతుంది. ఈ _ వస్తుధారణ అస్సాంలోని మామ్‌జాక్‌ నాగా జాతి వారు ధరించే వస్తుధారణను పోలి ఉంటుంది. ఈ పరికిణీ చినరకు ఎడనువైవు తొడపైభాగంపై కలిసీ కలవకుండా వుంటుంది. ఈ పరికిణీలు ఆడవిమంచి (చెట్లముండి) తీసిన ఒక రకమైన నూలుతో తయారుచేస్తారు. వాటిని వారే ఇండ్లలో తామే నేసుకుంటారు. అఆవేగాక బాలికలు వూసలతోను, తాటి ఆకులతోను

న జడ పిన్నులను ధరిస్తారు. అంతేగాక వివిధ రకాలైన పూసలతో చేసిన కంఠాభరణాలను రర ఈ విరమైన అలంకరణ కోమేజవ్‌ తెగల స్త్రీల ఆలంకరణను పోలి ఉంటుంది. పులు ఏమి ధరించరు. స్త్రీలు తము శిరోజాలమ పూర్తిగా తీసివేస్తారు. వీరిలో.నిజామ్‌

హిందూమతం-తాళత్వికత 101 న త సప స సంస్థానంలోని, ఫరీదాబాద్‌ (ప్రాంతంలో నివసించే చెంచుతెగలవారి గృహాలు శంఖు ఆకారంలో ఉంటాయి. వెదురు బొంగులను ఏటవాలుగా చేర్చి వాటిపైన చొప్తను పలుచని పొరగా కప్పి చిన్న చిన్న గుడిపెలము విర్మించుకుంటారు. వాస్తవానికి భౌతికపరమైన విషయాలలో వారిది పరిమిత జీవనం. చాలీచాలని దుస్తులు ధరిస్తారు. వురుషులు సాధారణంగా ఒక లంగోటా, చిన్నవస్తోన్ని ధరించేవారు. ఇక స్త్రీలు చిన్న రవికెను పరికిణీని వాడతారు. అవిగాక కొని వంటపాత్రలు, ఆహారపదార్థాలు ఉంచుకునే ఒకటి రెండు బుట్టలు కలిగి ఉంటారు. వారు వివసించే గ్రామంలోనే కొద్దిపాటి వ్యవసాయం చేస్తూ పశువులను, మేకలను కలిగి వుంటారు. అంతేగాక మొరియా అనే మరొక తెగవారు సాధారణంగా వనడుమునుంచి క్రిందకు వేళ్ళాడే ఒకే. ఒక వస్వాన్లి ధరిస్తారు. వారు పూసలతో చేపిన వెళ్లెస్‌లను ధరిస్తారు. అంతేగాక నృత్యం చేపే సమయంలో కోడిపుంజు ఈకలను, వెనులి పింఛాలను ధరిస్తారు. చాలామంది బాలికలు తమశరీరంపై రకరకాల రంగులతో పచ్చబొట్టు పెట్టుకువి, వింతైన వేషధారణ చేసుకుంటారు. ప్రత్యేకంగా వారి ముఖాలపై రకరకాల డిజైన్లలో ఈ పచ్చబొట్లు పెట్టుకుంటారు. ఈవిధమైన వేషధారణ నారి నారి అభిరుచులపై ఆధారపడివుంటుంది. ఈ రంగులను ముళ్ళతోను, నూదులతోను చేసుకుంటారు. వారు జడలలో ఆడనవికోడిపుంజు ఈకలను పెట్టుకునేవారు. ఇంకా చెక్కలతోమ, తగరంతోను, ఇత్తడితోను చేసిన దువ్వెనలను వారు తలపై ధరిస్తారు.

ఈ ఆదిను తెగలవారికీ ఏవిధమైన ఆహారం తీసుకోవడానికి సంశయం లేదు. చివరికి క్రీమి శీటకాదులము కూడా భుజిస్తారు. వాప్తవానికీ వారు ఆహారంగా ప్వీకరించవి జంతునూంసం లేదని చెప్పవచ్చు. మాంసాహారం వీరికి ఎంత ప్రీతి ఆంటే- ఏదైనా న్ఫుగం సహజంగా మర ణీంచినా లేదా వాలుగు అయిదు రోజుల క్రీతం పులి తిని విడిచిన జంతుమాంసాన్ని కూడా వారువిస్పందేహంగా ప్వీకరించేవారు.

ఆ తరువాత ప్రజలు ఎనరంటే నేరాలు చేపే తెగలు, ఈ నేరాలు చేసే తెగలవారు ఆదిమతెగవారినలె అరణ్యాలలో నివసించకుండా, మైదానాలలోను, ప్రపంచం నుధ్యలోమ, లేదా కొద్దిగా దగ్గరలోను నివసించేవారు. హోలియాస్‌ తన 'ది క్రిమినల్‌ ట్రైబ్స్‌ ఆఫ్‌ ది యునైటెడ్‌ ప్రావిన్సెస' ఆనే గ్రంథంలో నారి కార్యకలాపాలను గురించి చక్కటి వివరణ ఇచ్చాడు. నారు తమ జీనవోపాధికి వేరాలపైన మాత్రమే ఆధారసడేవారు. కాకపోతే కొద్దిమంది వ్యవసాయం చేపట్టినా, ఇది వారి. వాస్తన కార్యకలాపాలను కప్పిపుచ్చుకోవడానికి వాడుకునే సాధనమే. వీరి అకృత్యాల్షీ పాధారణంగా హింసతో కూడిన దొంగతనాలు, దోపిడీలు ముఖ్యమైనవి. అయితే వీరు సంస్థాగతంగా ఈ పనులు చేయడం వలవ వారి పరిధిలోకి రాని తప్పంటూ ఉంటేది కాదు. ఏదైనా దోపిడీ చేయాలని నిశ్చయించుకున్నపుడం ముందుగా కొంతమంది గూఢచారుల లాంటి వారెళ్ళి ముందుగా దోపిడీకి ఆనుమూలమైన గ్రామాన్ని, అందులో ఒకటి రెండు ఇళ్ళను ఎంపికచేసీవారు. అంతేగాక ఆ గ్రామంలోని ప్రజల అలవాట్లు ఆచార వ్యవహారాలు పరిశీలించి ఒకవేళ దోపిడీ సమయంలో వారికి సహాయం అవసరమైతే అవి ఎంతదూరం' నుండి అందడానికి ఆస్కారం ఉన్లదీ, ఆసలు గ్రామంలో ఎంతమంది ప్రజల్తుణళణపరుగ ఎస్లై వారక్షయుధాలు ఉన్నాయి అవేవి లెక్కలు వేస్తారు. సాధారణంగా గ్ల పం తట నో ఈ

దాళరిఎ 5

102 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-వ్రసంగాలు తయ స విధంగా గూఢచారులు అందజేసిన సమాచారం ఆధారంగా ఆ గ్రామంలో కొని ప్రదేశాలలో అక్కడక్కడ తమ నుమషులను తుసాకులతో ఉంచేవారు. వీరు సమయంచూసి తుపాకి పేల్చ డంతో ప్రధాన సమూహం ఒకటి హరాత్తుగా గ్రామంలోవి ముందుగా ఎంచుకున్హ గృహాన్షి లేదా గ్భహాలను దోచుకునేవారు. ఈ సమూహంలో సాధారణంగా 30 లేదా 40మంది ఉంటారు.

అయితే ఈ నేరాలు వారి సాధారణ జీవితంలో ఏవిధంగా ప్రముఖపాత్ర నిర్వహిస్తు న్నాయో పరిశీలించవలసిన ఆవశ్యకత ఉన్నది. వారు వారి పిల్లలకు నడవటం, మాట్లాడటం, వచ్చిన. వెంటనే ఈ నేరవృత్తిలో ప్రవేశపెడతారు. ఈవిధంగా బాలురని ప్రవేశపెట్టడం ఒక తెలివైనచర్య. కారణం ఏదైనా చిన్న దొంగతనంతో ఆ బాలుడు పట్టుపడితే శారీరక బాధలకు గురి అవుతాడు కాన్సీ పెద్దవారిలా పోలీప్‌ నిర్బంధంలోకి వెళ్లటం జరుగదు. వారి స్త్రీలు కూడా ఇందులో ప్రముఖ పాత్ర నిర్వహిస్తారు. వారు ఈ నేరాలలో ప్రత్యక్షంగా పాలు సంచుకోకపో యినా వారికి కూడా రకరకాల బాధ్యతలు ఉంటాయి. సాధారణంగా ఈ స్త్రీలు దోపిడి ధనాన్ని అమ్మటంలోను సరైన పద్ధతిలో ఉవయోగించడంలోను ఎంతో యుక్తిగా వ్యవహరించడంలోమ పాలుపంచుకుంటారు.

ఒక్కొక్కసారి. పిండారీలు, ధగ్గులవలె వీరుకూడా క్రమబద్ధమైన సమాఖ్యలుగా ఏర్పడ తారు. సిండారీలు సాయుధులైన దారిదోపిడీదారులు. వీరిది 20,000 అంతకు పైచిలుకు చక్కవి. గుర్రాలను కలిగివున్న ఒక బహిరంగ పాయుధ సంస్థ. వీరందరూ ఒక దోపిడీ వాయ కుని ఆధ్వర్యంలో వుండేవారు. ఇలాంటి వారిలో చిట్టూ ఒకడు. ఇతనొక్కడి ఆధ్వర్యంలోనే మంచి. కాల్బలం, తుపాకీ పసైవ్యమేగాక అయిదువేల దాకా సమర్ధమైన గుగ్రాలున్హ్ను పదివేల గుర్రవుదండు ఉండేది. క్రమబద్దంకావి సైనిక న్యవస్థ కావటంచేత నష్టపోయిన సైనికులను వునర్షియమించుకోడానికి పేండారీలకు ఏవిధమైన మిలటరీ సథకాలుగానీ కార్యక్రమాలుగావీ లేవు. పిండారీలకు అధికార సంబంధ విషయాలపై ఆసక్తి లేదు. వారి ప్రధాన ఉద్దేశం ధనాన్ని కొల్లగొట్టడం, లేదా ధవాన్షి పంపాదించటం మాత్రమే. పాధారణంగా దోపిడీ కొల్లగొట్టడం అవేది వారి వృత్తి. వారు ఏ పాలకులని గుర్తించేవారు కాదు. వారు ఎనరికీ బాధ్యత వహించరు. వారు ఎవరికీ విధేయులు కారు. ఎవరినీ గౌరవించేవారు కారు. చిన్హ పెద్ద, ధనిక్క పేద తారతమ్య బేధం లేకుండా విర్భ్యయంగామా, పశ్చాత్తాపరహితంగానూ దోచుకునేవారు.

ధగ్గులుతతె పంస్థాగతమైన, వృత్తిపరమైన హంతకులు. వీరు 10 నుంచి 100 మంది దాకా మారువేషాలలో మొత్తం దేశంలో పంచరించేవారు. వారు ధనికనరాల వారికి పథికులుగా వవిచేస్తూ వారితో కలిసి పనిచేస్తూ వారితో కలసి ప్రయాణం చేసి చక్కవి "అవకాశం వచ్చినవుడు శ్తేటురుమాలుతోగాని, ఉరి తాడుతోగాని మెడచుట్టూ బిగించి చంపి వారి ధనాన్షి దోచుకువి శపోళ్టీ పాతిపెట్టేవారు. ఈ విధానం ఆంతా ప్రాచీన కాలంలో పటిష్టంగా విర్ణయింపబడివట్టుగానే "బద్ద ప్రత్యేకమైన మత కర్మకాండలు జరిపివ పిదప చేసేవారు. ఈ కర్మకొండలో వారు వారి పంబ్నార్దనని భగవంతునికి అంకితమిచ్చి, చక్కెరను వైవేద్యం పెట్టేవారు. హిందూ నిలయదేవత

హిందూమతం-తాత్వికత 103 అయిన కౌళిమాత వారి ప్రధాన ఆరాధ్య దేవత. ఈ ధనసంపాదన కోసం చేసిన హత్యను వారు తము మత ధర్మంగా భావించేవారు. మరియు పవిత్రమై, గౌరవప్రదమైన వృత్తిగా పరిగణించేవారు. వాస్తవావికి వారికి ఏవిధమైన తప్ప చేస్తున్నానునే భావంగావీ వైతిక విలువలు దెబ్బతింటాయవే. భయంకానీ కలిగేవి కావు. అంతేగాక వారు ఎవరి ఆజ్ఞ మేరకు ఎనరి గౌరవార్థం అయితే ఈ కార్యక్రమాలు చేస్తున్నారో ఆ దేవతయొక్క ఉద్దేశాన్ని లేక ఇష్టాన్లి కొన్టి శ్రష్టమైన శకునాల ద్వారా షూచించేనారు. ఈ శకునాల ఆధారంగా లేదా ఈ ఆజ్ఞల మేలకు నారు ఒక్కొక్కసారి కొన్ని వందలమైళ్ళు వారు ఎంచుకున్న ప్రయాణీకునితో సహా ప్రయాణంచేస్రి అవకాశం రాగానే కార్యక్రమాన్ని ముగించి, ఆ ధనాన్ని దోచుకుని, ఇష్టదేవతకు కర్మకాండలు చేసి, వారి ధనంలో కొంతభాగాన్ని దేవతకు సమర్షించేవారు. ధగ్గులకు కూడా అఆపభ్రంశమైన సొంత భాష వుండేది. అంతేగాక వారి బృందసభ్యుల్చి గుర్తుపట్టేవిధంగా కొన్ని చిహ్హాలను కలిగివుండేవారు. వారిలో కొందరు ఆశక్తతవల్లగానీ, వయషుమీరటంనల్లగానీ వేర కార్యకలాసాలలో చురుకుగా పాల్గొనలేనిపక్షంలో వారు కాసలాదారులుగా, గూఢచారు లుగా వైద్యులుగా, ఆహారపదార్ధాలు అందించేవారుగా పనిచేపేవారు. వారు కొన్లి శతాబ్దాలుగా తమ వృత్తిని నిర్వహించడావికి గల కారణం వారి పటిష్టమైన సంస్థాగతమైన కార్యనిర్వహణ, గూఢచారి వ్యవస్థ ఆయుధాలతోకూడిన భద్రత కలిగి వుండటం, అన్నిటినీ మించి వారు చేపే హత్యలను మతం ముసుగులో కస్తకోవడం మొదలగు కారణాల వల్ల నిరాటంకంగా చేయగలుగుతున్నారు. అయితే అసాధారణమైన నిజం ఏమంటే ఆనాటి హిందూ, ముస్లిం పాలకులిరువురూ ఈ ధగ్గుల వృత్తిని సామాన్య వృత్తిగా పరిగణించారు. ఈ ధగ్గులు ప్రభుత్వానికి పన్ను చెల్లించేవారు. ప్రభుత్వం కూడా వీరిపట్ట శ్రద్ధ వహించేది.

బ్రిటిష్‌వారు వచ్చేవరకు కూడా వీరిని ఆణచడావికీ ఏవిధమైన చర్యలు తీసుకోబడలేదు. కానీ 1835 నాటికి 382 మంది ఉరితీయబడ్డారు. 986 మంది యావజ్జీన కారాగారశిక్షకు గురయ్యారు. ఆ తరువాత 1879 వాటికి 344 మంది ధగ్గులు నమోదు చేయబడ్డారు. అంతేగాక 1904లో కేంద్ర వేరపరిశోధక శాఖవారు చేపట్టేనరకు భారత ప్రభుత్వ ధగ్గు మరియు దోపిడిదొంగల వివారణ శాఖ పవిచేసింది. అయితే సంస్టాగతమైన తెగలుగా లేకుండా వేరం చేయడం అసాధ్యమైనా, వేరమే వారి ప్రధాన వృత్తి అయింది.

ఈ రెండం తరగతులతోపాటు మూడవ తరగతి కూడా ఉన్నారు. వారే అస్పృశ్యులు లేదా అంటరానివారు.

అస్పృశ్యుల క్రీంద మరికొందరు ఉన్నారు. *వారు దగ్గరకు చేరకూడని వారు. అప్పృ ఖ్యులు తాకితేనే ఆది కాలుష్యానికి కారణనువుతుంది. కానీ దగ్గరకు చేరకూడనివారు కొద్ది దూరంలోనికి వస్తేనే కాలుష్యాన్హి మలివాన్హి కలుగచేస్తారు. ఉదాహరణకు నయదిస్‌ అనే జాతివారు. వీరు హిందువులలో అట్టడుగు కులానికి చెందిన వారు. వీరు శునక భక్షకులు, వీరు దావం అడిగే విషయంలో చాలా పట్టుదలతో వుంటారు. ఎవరైవా నడుస్తున్నా, పడవ

104 డా, బాబాపాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు ప్రయాణం చేస్తున్నా వీలైనంత దూరంలో వుండేవారు. ఏదైనా వారికి ఇవ్వాలంటే ఆ వస్తువు శ్రీందపడవేసి ఆ వేసిన వ్యక్తి కొద్దిదూరం నెళ్ళాక్క ఇతడు భయంతో దానిని గ్రహించేవాడం, థర్‌ప్పవ్‌ వీరిగురించి చెబుతూ “నేను ఎవరినైతే (వయాదిప్‌) సరీక్షించానో వారు వంతెనలకు త 4 మైళ్ళు దూరంలో నినసిస్తున్నా వారి ఆనవిత్రత కారణంగా, వారు సాంప్రదాయకంగా మోసుకొమ్తున్న కాలుష్యం కారణంగా నదిపై విర్మించబడిన వంతెనలపై నడవకుండా చుట్టు తిరిగి వారు తను ప్రదేశాలకు చేరుకునేవారు” ఈ విషయాని థర్‌స్టన్‌ ఫోరనాస్‌లో పరిశీలించడం జరిగింది. ఈ దగ్గరకు చేరకూడవి వారి క్రింద “చూడకూడని వారు కొందరున్నారు. మద్రాస్‌ ప్రెసిడెన్సీలోని తిరునల్వేలి జిల్లాలో “వురదావన్షన్‌ అనే “చూడకూడని” వారు (జాతి) ఉన్నారు. *వారు పగలువూట బయటతిరగరాదు. ఎందుకంటే వారివి చూడటమే జ్‌ చ క అపవిత్రత. కాలుస్య హేతువు. ఈ దురద్భష్తనంతులైన ప్రజలు తప్పనిసరి సరిస్థితులలో రాత్రి వూట చేసే కార్యక్రమాలమచేపట్టవలపి వచ్చింది. వారు చీకటిసడిన తర్వాత తమ గృహం విడిచిపెట్టి, దొడ్డిదారివెంట వెళ్ళేనారు. రాత్రివేళ పంచరించే వీటి కుక్కలవలె, దున్ములగొండివలె కీ స వీరు గబగబ వెళ్ళవలసిన దుర్గతి వట్టింది. మొత్తం ఈ తరగతుల జనాభాను లెక్కిద్దాం. ఆదిమ తెగలు 2 కోట్ల 50 లక్షలు, నేరాలు చేపే తెగలు 45 లక్షలు, అస్పృశ్యులు ర్‌ కోట్టు. ఇవి మొత్తం కలిపితే 7 కోట్ల 95 లక్షలు. ఇవుడం ఒక పళ్ల ప్టేం! ఇంతనుంది. ప్రజలు ఏవిధంగా హిందూమతంలో సామాజికంగా, నైతికంగా ఆధ్యాత్మికంగా, భౌతికంగా దిగజారిన వాతావరణంలో ఉంచబడ్డారు. హిందువులు తమ నాగరికత అన్షి వాగరికతలకన్నా ప్రాచీనమైనదవ్కీ తము మతం అన్ని మతాలలోనవికి గొప్పదవి చెబుతారు. ఆదేగనుక విజమైతే హిందూనుతం ఎలా చర్గాల అభివృద్ధిలో, వారిలో మానసిక వికాసం తీసుకురావడంలో, వారికీ ఆశలు వురికొలడంలో విఫలమైంది? న్‌! న్‌్‌ లక్షలకు లక్షలు ప్రజలు తను జీవనోపాధికై అవమానకరమైన. నేరాలు చేస్తూ ఉంటే ఎలా చేతులు ముడుచుకొని విలబడగలిగింది? ఏమిటి దీవికి సమాధానం? దీవికి సమాధానం ఒక్కటే. అదేమంటే- హిందూమతం కాలుష్యం అనే భయంలో మునిగిపోయింది. దీనివి శుభ్రపరిచి సవిత్రపరిచే శక్తిలేదు. దీవికి పేవచేయాలనే (ప్రేరేపణ కూడాలేదు. ఎందుకంటే దీవి వైజమే ఆమామషమైనది. నీతి బాహ్యమైనది. దీవిని ఒక మతంగా పిలవడం తప్పడం భావన, ఎందుకంటే దీని తత్వం మతం ప్రాతినిధ్యం వహించే ్రతి దావికీ వ్యతిరేకమైనది. అనువాదం: డొక క 0: డాక్టర్‌ కఠెవరవు వెం ట్రామయ్య డా. పి.ఆపదరావు

హీందూవముతం-తాత్వికిత- , 105 అథఃసూచికలు

1. మన్రో “ఎన్‌పైక్లోపేడియా ఆఫ్‌ ఇడ్యుక్షేషన్‌'లో “ఫిలాసఫీ అన్న వ్యాసం చూడండి.

2 ది ఫిలావఫీ ఆఫ్‌ రిలిజియన్‌ ఆక్ట్‌ఫర్డ్‌ ప్రచురణ, 1-2 పేజీలు.

3. సహజ పాంతళాస్త్రుం (2/ఇయఖే గౌయేం)0బ) ఒక ప్రత్యేక అధ్యయన విభాగం. ప్లేటోలోవే దానికి మూలాలున్నాయి. చూడండి - ప్లేటో వ్యాయసూత్రాలు.

4 ఎబటీలర్‌ *ది ఫెయిత్‌ ఆఫ్‌ ఏ మోరలిప్ట్‌ పేజి. 10.

5. *ది రిలిజియన్‌ ఆఫ్‌ ది సెమైట్స్‌” (1927)

6. మత తాత్వికతకు సంబంధించివ విద్యార్థులు మొదటి రెండం కోణాల ఆధ్యయ నొన్ది నూత్రమే నుతతాత్విక రంగంలో చేర్చాలని భావిస్తున్నట్టున్నారు. మత తాత్వికత రంగ అధ్యయనంలో మూడో కోణం అధ్యయనం జూడా అవసరనూ? వారు గుర్తిస్తున్నట్టు లేదు. డి.ఎప్‌.అడమస్‌ “ హేస్టింస్స్‌ ఎన్‌పైక్షోపేడియా ఆఫ్‌ రిలిజియన్‌ అండ్‌ ఎథిక్స్‌” (పం. 12, సే. 393)లో పాంతశాస్త్రుంపై రాసిన వ్యాపం చూడండి. ఈ అభిప్రాయంతో నాకు ఏకీభావం లేదు. నేము మతతాత్వికతను ప్రానూణిక అధ్యయనంగాను నర్ణవాత్మక ఆధ్యయనంగాను పరిగణించడం ఇందుకు కారణం కావచ్చు. సాధారణ నుతతాత్వికత అంటూ ఉంటుందని నేను అనుకోను, ప్రతి మతానికీ ఓ నిర్దిష్ణ తొత్వికత ఉంటుందవి నా విశ్వాసం. నా వరకు నాకు నుత తాల్వికత అంటూ ఏదీ లేదు. ఒక మతానికీ చెందిన తాత్వికత మాత్రమే వుంది.

7. ఈ రెండు దిశల నుంచి దైవభానన రూపొందిందని హిందూ మతం చక్కగా చూపింది. దేవుడిగా ఇంద్రుడు, దేవుడిగా బ్రహ్మ అనే భావనలను పోల్చి చూడండి.

8. ష్మిత్‌, ది రిలిజియన్‌ ఆఫ్‌ సెమైట్స్‌.

9. ష్మిత్‌ - పైదే -

10. స్మిల్‌ - 'పైదే -

11 స్మిత్‌ - పైదే -

12. క్రోలీ ఉటంకించివది. ట్రీ ఆఫ్‌ లైఫ్‌, పేజీ 5.

1౫3. టు మొరాలిటీప్‌.

106 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు

14. వ్యాయభావనకు ముంచి వివరణ కోసం చూడండి. జె.ఎస్‌.మిల్‌ - యుటిలిట్‌రి యలిజమ్‌.

15. మనువు ఏడు రకాల బానిసలను గుర్తించాడు. (8-415). వారదుడు 15 రకాల బానిసలను గుర్తించాడు. (5-25)

16. మనువుతో సమానాధికారం కలిగిన యజ్ఞనల్కు్యుడు కూడా. ఇదే నియమం విధించాడు. (2-183)

17. ఈ కీందివి పదహారు సంస్కారాలు:

18. అలాగే స్త్రీలు కూడా.

19. “కులంపై మనువు - ఒక ప్రవేశిక అన్న నా వ్యాసం చూడండి. (మాకు లభించిన కాయితాలలో ఈ వ్యాసం లేదు. సం..)

క్‌ శ్క్త జా

20. లస్కీ లిబ్టీ విన్‌ మోడర్డ్‌ ప్లేట్‌ చూడండి.

21. ఇదీ త్రిశంకుని కథ. పైన హరి వంశం నుంచి ఉటంకించిన దాని కంటె ఇది భిన్షంగా కవిసిస్తుంది. అయిత్తే వశిష్ట విశ్వామిత్రుల ఘర్షణ స్వభావాన్ని ఇది మరింత నిశితంగా చూపిస్తుంది.

22 ది రిలిజియన్‌ ఆఫ్‌ పెమైట్స్‌ -పే. 269,

23 ఎపి. నికోలస్‌ “ఫ్రమ్‌ వీషే డౌన్‌ టు హిటర్‌” 1938,

ళా

24. గది పొజిషన్‌ ఆఫ్‌ స్మృతిప్‌ యాజ్‌ ఎ సోర్స్‌ ఆఫ్‌ ధర్మో కాణీ స్మారక పంచికలో ప్రాఫైెపర్‌ అల్జేకర్‌ రాసిన ఆపక్తీదాయకమైన వ్యాసం చూడండి. పే. 18-25.

25. తరువాత చెప్పబోయేదంతా ఈ నిషయం పై యశ్వంత్‌ రామకృష్ణ డాతే *స్వాధ్యాయి అనే మరాఠీ పంచిక (నె 7-8 ప్రథమ వంవత్చరం పేజీలు 18-21) రాసిన వ్యాసం నుంచి గ్రహించినవి.

26. వైతిక మాత్రాలపై తమ సంపుటలలోవి క్రాలీ టుస్త్‌స్‌ల విశ్రేషణలకు కవిక్కర్‌ వూర్తిగా అమసరిస్తున్నాడు. ణ

హిందూముళర-తాల్వకతి 107 27. ఎవల్యూషన్‌ అండ్‌ ఎథిక్స్‌ పే-63. 28. - పైదే - పే-64. 29. మోడర్డ్‌ రివ్యూ జులై, 1912. 30. హిబ్బర్ట్‌ లెక్బర్స్‌ 1878 పే - 317. 31 కది వెమిపిప్‌ ఆఫ్‌ ఇన్‌ ఫెక్చువల్‌ రిలిజియన్‌-అడెల్టి, జనవరి 1941. 32. ఈ సమాచారం, ఇతర సమాచారం 1931 జనాభా లెక్కల సంవుటి మొదటి భాగం నుంచి తీసుకొన్లవి. 33. ఎవ్‌పైక్లోపేడియా బ్రిటానికా 11వ ఎడిషన్స్‌ నం. 26, పే. 896.

రెండవ భాగం భారతదేశం-కమ్యూనిజానికి ముందు కావలసినవి [హిందూ సామాజిక న్యనస్థ్ర నుండి ఒకటవ రెండవ అధ్యాయాలను ఇక్కడ తిరిగి ఇమ్తున్నాం.. ఇది “భారతదేశం - కమ్యూనిజం అన్హ గ్రంథంలో భాగంగా కనబడుతున్లది. టైప్‌చేపిన ప్రతిలో తొలి వుటలో విషయసూచిక ఉంది. అందులో డా. అంబేద్కర్‌ “భారతదేశం

• కమ్యూవిజలి అవనే గ్రంథాస్మి మూడు భాగాలు చేపినట్లుంది. మొదటి భాగం పేరు, ఉజ్హమ్మ్యూవిజానికి ముందు కావలసినవి”. ఈ భాగంలో మూడు అధ్యాయాలు ఉండవలసింది. అయితే డొ. అంబేద్కర్‌ కాగితాలలో అవి కనిపించలేదు. రెండో భాగానికి సంబంధించిన వాలుగో అధ్యాయానికి శీర్తిక ఉంది - “హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ - గట్టి బౌండ్‌వేసి ఉంది. ఇస్‌ థి ట్‌ ఈ అధ్యాయంలో రెండు ఉప శీర్షికలున్నాయి. పే హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ - దొవి ముఖ్యమైన సీద్ధాంతొలు ౫. హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ - దాని ప్రత్యేక ధోరణులు - ఈ పుస్తకంలో విషయ మాచికలో పేర్కొన్నట్లు ఇతర అధ్యాయాలు లభించలేదు. మొత్తంమీద ట్టిప్‌. చేసిన 63 కాగితాలు వుల్‌స్కేప్‌ పైజులో లభించాయి. -పంపాదకులు] .

అధ్యాయం - 2 హిందూసామాజిక వ్యవస్త థి మూలసూత్రాలు

హిందూ పామాజిక న్యనస్థ లక్షణం ఏమిటి? అది స్వేచ్చా సామాజిక వ్యవస్థా? ఈ ట్రశ్లకు ననూధానం చెప్పాలంటే స్వేచ్చా సామాజిక వ్యనస్థ అంటే ఏమిటో తెలుసుకోనడం అవసరం. ఫ్రెంచి విప్లనకాలం మంచి స్వేచ్చా సామాజిక వ్యవస్థ యొక్క సారభూత గుణాల మీద అభిప్రాయ భేదాలు లేవు. ఆ గుణాలు ఎన్నో ఉండొచ్చు, కాని ప్రాథమికమైనవి మాత్రం రెండు. స్థూలంగా అని రెండు. మొదటిది వ్యక్తి వ్యక్తి కోసమే, సమాజ లక్ష్యం-గమ్యం వ్యక్తి అభివృద్ధి వ్యక్తిత్వ వికాపం. సమాజం వ్యక్తికన్నా మించింది కాదు. వ్యక్తి పమాజావికి ఒదిగి ఉండవలసి వస్తే ఆది అతని నుంచికి, అవసరావికి నూత్రమే.

రెండోది సామాజికుల మధ్య సహజీనన నియనూలను స్వేచ్చ సమానత్వం సౌభ్రాత్చత్వం అనే వాటి మీద ద్నషస్తి పెట్టుకొవి చూడాలి.

స్వేచ్చా సామాజక వ్యవస్థకు ఈ రెండూ ఎందుకు అవసరమైన ప్రాథమిక విషయాల య్యాయి?

అన్జి సామాజిక ఆవపరాలకు వ్యక్తి నూర్గం కాకుండా లక్ష్యం ఎందుకయ్యాడు? ఈ ప్రక్లకు సమాధానం చెప్పకోడానికి, నూనవ వ్యక్తి అంటే ఏమిటో క్లుప్తంగా తెలుసుండడం అవసరం. మానన న్యక్తి హక్కుల్ని కాపాడడానికి నునం మన విలువైన పంపదలను, జీవితాలను ఎందుకు త్యాగం చెయ్యాలి? ఈ ప్రళ్షకు ప్రొఫెసర్‌ జాక్యూస్‌ మూరిటైన్‌ చెప్పిన సమాధానం కన్నా మంచి. సమాధానం లేదు. “స్వతంత్ర పాధవి1 అనే వ్యాసంలో స్రాఫెపర్‌ మారిటైన్‌ ఇలా అన్నారు; “మానవుడు అంటే ఖచ్చితంగా మన ఉద్దేశం ఏమిటి? మానవుడం ఒక మనిషి (వర్షన్‌) అనుకున్హన్తడం, అతడం ఒక అణువు, ఒక గడ్డిపోచ, ఒక పక్షి లేక ఒక ఏనుగు లాగా, కేవలం ఒక విడి ప్రాణి (ఇండివిజునల్‌) మాత్రమే కాదు. మనిషి తన మేధతో తన సంకల్పంతో తనంతతాను విలబడే వ్యక్తీ. అతడం కేవలం ఖభౌతికరూసంలో మాత్రమే ఉండడు. ఆతడు జ్ఞానం ద్వారా (ప్రేమ ద్వారా ఆధ్యాత్మికోన్నత ఉనికివి పంపాదించాడు. అందువల్ల, ఒకరకంగా, అతడం తనలో తానే ఒక విశ్వం, ఒక సూక్ష్మ ప్రపంచం. అందులో ఈ నుహా విశ్వం జ్ఞానం చేత ఆనరింపబడి తవ సమగ్రతను సంతరించుకొంది. (ప్రేమ ద్వారా ఆతడు తనను తామ ఇతరులకు ఇచ్చుకోగలడం. ఈ సంబంధానికి భౌతిక ప్రపంచంలో సమానమైనది లేదు.

110 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు ళా మానన న్యక్తికి ఈ విశిష్తతలుండటానికి కారణం ఆత్మ (స్పిరిట్‌): అంతిమ విశ్లేషణలో మనిషి అంటే దివ్యాని చేత చలనం చైతన్యం పొందిన ఈ నశ్వర మాంస రూపం, ఈ ఎముకల గూడు మాత్చ గర్భం మంచి మట్టిలో కలిసీదాకా జీవించడానికి కాలాతీతంగా మరణరహితంగా మనగలిగే ఆత్మే మూలాధారం. ఆత్మ (స్పిరిట్‌) వ్యక్తిత్వానికి మూలం. వ్యక్తిత్వ భావన అలా పంపూర్ణతను, స్వతంత్రతను. కలువుకుంటుంది. ఒక వ్యక్తి ఎంత దరిద్రుడైనా, చితికిపోయినా, అతడొక సంవూర్జుడు. స్వతంత్రంగా మనగలిగే వ్యక్తి మనిషి ఒక వ్యక్తి ఆనడం అతడు ఒక అంశం కాదు, అంతకుమించిన సంవూర్ణుడు అవడమే దాసునికన్నా మించిన స్వతంత్రుడు అనడమే. అతడు పదార్థంలో ఆతి సూక్ష్మమైన భాగం. అదే సమయంలో ఒక విశ్వం, పరమ సృష్టి ముందు ఒక బిక్షువు వరను సృష్టి ముందు విలువగల నశ్వరమాంసం, స్వర్గం ప్రవేశించే వూచికవుల్లు. వ్యక్తి దేవుని స్వరూపం అన్షవుడు అక్కడ నుతభాననలోని అర్ధం ఇదే. ఇది ఆధ్యాత్మిక మర్మం. వ్యక్తీ విలువ అతని బెన్షత్యం, గౌరవం హక్కులు అవేవి సృష్టికర్త ముద్రాంకితాలైన వవిత్ర క్రమానికి చెందినవి.

సమానత్వం ఎందుకు తప్పనిసరి అంశం? “రాజకీయ భానవ యొక్క స్వాతంత్ర్యం” అనే వ్యాసంలో ఆచార్య బియర్‌ ఈ విషయాని బాగా చర్చించారు. ఆతని వాక్యాలను ఉదహరించడం కన్నా నేనేమీ చెయ్యను. ఆయన ఇలా అన్నారు.

“సమానత్వం (ఈక్వాలిటీ) అనే పదం దురదృష్టకరం, దాని కన్నా మంచి పదం లేదు. నమానత్వం అంటే *పరిమాణంలో, మొత్తంలో, పంఖ్యలో, స్థాయిలో, విలువలో, గుణంలో అలాంటిదే” అని అర్థం. భౌతిక్క గణిత శాస్త్రాలలో ఈ పదం సరిపోతుంది. కాని మనుషుల నిషయంలో సరిపోదు. ఈ విషయంలో లోతులకు వెళ్ళినవాళ్ళు నూనవులకు సమానమైన ప్రాథమిక లక్షణాలను వ్యక్తులు విభిన్న స్థాయిల్లో కలిగుంటారవి చెప్తారు. ఈ రచయితలు, దేశ కాలాలకు చెందిన బాహిరమైన ఆచారాలను మానవజాతి నుంచి విడదీసినప్తడం విశ్వజనీన లక్షణాలు బహిర్గతం అవుతాయంటారు. ఈ లక్షణాలు ఆదిము గుణాల నండి, జీవపరమైన అవసరాల నండి, ఏనున్నా ఆవండి ఫరవాలేదు - అవి ఉంటాయన్హ విషయాన్ని మాత్రం ఎవరూ కాదనలేరు. భౌతిక శక్తిలో కళా వైవుణ్యంలో సంపదలో మానసిక శక్తిలో అసమావతల్ని పేర్కొనడం చాలా సులభం, కాని ఇది కూడా మనమిచ్చే ప్రాధావ్యాన్ని బట్టి ఉంటుంది. చివ రగా మనుషులందరిలోనూ ప్రాథమిక లక్షణాలున్నాయన్న సత్యం నిలుస్తుంది. వాటి ప్వభావం, ప్వరూపం 'వైతిక సమానతి అనే మాటలో చెప్పబడ్డాయి.”

వీతి (మోరల్‌) శబ్బ్దాపకి ఎక్కువ ప్రాముఖ్యముంది. అవాది కాలం మంచీ, భౌతికశక్తిలో, సామర్భ్యాలలో, సంపదలో మనుషులు సమానం కాదన్హ పర్వసానూన్య వాస్తవాన్ని వల్తించడం విమర్శకులకు ఫాషన్‌గా ఉంది. వారి విమర్శ విర్లేతుకమూ, అసంబదమూ. వైతిక పమానతకు చెందిన హేతుబద్ధ ప్రతిపాదకులెవరూ మానవుల మధ్య అసమావత్‌ ఉండడాన్ని కాదనలేదు. అయితే వారు ఆ ఆపమానతలకు వియంతృత్వమో, వ్యవష్థాగత విధులో కారణంగా చెప్తి

హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ-దావి మూలసూత్రాలు 111 వుండవచ్చు. స్వాతంత్ర్య ప్రకటన మనుషులంతా సమానులవి చెప్పదు. వారు సమానంగా పుట్టారని మాత్రమే చెబుతుంది.

సారాంశంలో “నైతిక సమానతి అనే ప్రయోగం వైతిక విలువల్చి, విలువుకోవలసిన నమ్మకాన్ని గౌరవించాల్సిన హక్కులకు గుర్తింవును సూచిస్తుంది. దీని విలువను గణితశా ప్తుంలో సమస్యను ఆవిష్కరించినట్ట్లు ఆవిష్కరించలేము. భౌతిక శక్తిలో, సామర్థ్యాలలో, కృషిలో, సంపదలో అసమానతలను వ్యతిరేకించాలి. గొప్ప భౌతికశక్తి ఆది గొప్పది కాబట్టి అది మనుషుల్లి చంపే, తినే అణిచివేసే హక్కు గలదనే వాదం తిరస్కరింపబడింది. సామర్థ్యాలకు సంపదకు వైతిక సమానతాదర్శం హక్కును నిరాకరిస్తుంది. కొందరు తనమును తొము అధిక బలశాలురమవీ, ప్రతిభావంతులనువీ, సంవన్ద్హులమనీ ఆమకువి బలహీనులకు అన్ని వైతిక హక్కు లను విరాకరించవచ్చు. అటువంటి సందర్భాలలో ప్రభుత్వమూ, సంసదా అధిక బలశాలుర చేతికి పోతుంది. నీత్కీ ప్రతిభ అప్పడం క్రూరులను సేవించాల్చి వస్తుంది; గ్రీకు బానిసలు రోమన్‌ ఆక్రమణదారులను సేవించినట్టుగా. వైతిక పమానతా దర్శం గురించి వ్యతిరీకంగా చిట్టచివరి మాట వెలువడినప్తడు, ఇంకా అందులో ఏదో వృందవి అంతా ఒప్పక్షుంటార్కు. సైకీ నిరసించినా ఆచరణలో పాటిస్తారు. మానన వ్యక్తిత్వాలకు గౌరవం లేవి సనూజం బందిపోటు ముఠా లాంటిది.

సౌభ్రాతృత్వం ఎందుకు తప్పనిసరి?

సౌభ్రాతృత్వం మమషుల్ని గౌరవించడానికి ప్రేమించడానికి ఇతరులతో కలిసి ఉండానున్ల కోరికకు. వ్యక్తి చేసుకున రూవకల్తనకు పేరు. దానిని పాల్‌ బాగా చెప్తాడు. 'మానవ జాతుల న్నిటిదీ ఒకటే రక్తం. యూదులూ లేదు గ్రీకు లేదు, సంకెల లేదు, స్వతంత్రం లేదు, ఆడ లేదు మగలేదు, జీసస్‌ క్రీస్తుకు అందరూ ఒక్కటే స్లైమౌత్‌లో ప్రవేశిస్తూ పిలగ్రిం ఫాదర్స్‌ కూడా ఇలాగే చెప్తారు. “మేమందరమూ పవిత్ర దేవుని ఒప్పందంలో ఒక శరీరంగా కుట్టబడివాం.... ఒకరి మంచికోసం ఇంకొకరు "పెంచుకున్న ఆదరణ గుణం ఇందుకాధారం. సౌభాత్ళత్వం అంటే పై మాటల సారాంశం. సౌభ్రాతృత్వం సామాజికాంశాలను గట్టిపరుస్తుంది. ప్రతి వ్యక్తికీ ఇతరుల పంక్షేమాన్ని గురించి ఆలోచించే వ్యక్తిగత ఆసక్తిని పెంచుతుంది. ఆతని అనుభూతులు వారి శ్రేయస్సులో ఏకీభవం పొందేట్టు, కవీసం దాని గురించి అధికంగా శ్రద్ద కనబరచేట్టు చేస్తుంది. సౌభ్రాత్భత్వ భావనతో నిండిన వాడికీ ఇతరుల శ్రేయస్సు తాను శ్రద్ధ తీసుకోవలసిందిగా కవిపిస్తుంది. ఇతరుల శ్రేయస్సును పట్టించుకోవడం: మన భౌతిక ఉవికికీ సంబంధించిన ఇతర పరిస్టితులలాగే ఆత్యంత సహజంగ్యా అవసరంగా కవిపిస్తుంది. ఇతరులతో సంపూర్ణ సహానుభూతి పొందలేవిచోట వారి సాధారణ ప్రవర్తనలో ఏకత కనిపించడం అసాధ్యం. సామాజిక భావనలు 'పెంపొందని మనునిషి తోటివారిని ప్రత్యర్ధులుగా చూస్తాడు. ఇతరులను జయించి తనకోసం తాము గెలుపొందాలనుకుంటాడు.

112 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు 32 నాలా స్వేచ్చ అంటే ఏమిటి? స్వేచ్చా సామాజిక వ్యవస్థలో అదెందుకు ఆవసరం? స్వేచ్చ రెండు రకాలు, 1. సాంఘిక స్వేచ్చ, 2. రాజకీయ ప్వేచ్చం స్తాంఘిక స్వేచ్చ అంటే 1. కదలిక స్వేచ్చ. సరైన చట్ట పద్ధతి లేకుండా అరెస్ట్‌ కావడం మంచి స్వేచ్చకు ఇది మరో పేరు. 2. వాక్స్యాతంత్ర్యం (ఆలోచనలో, అధ్యయనంలో, రచనలో, చర్యలో స్వేచ్చ.) 3 ఆచరణ స్వేచ్చ మొదటి రకం స్వేచ్చ ప్రాథమికమైనది. ప్రాథమికం మాత్రమే కాదు, అత్యవసరం కూడా. దాని... విలునము గురించి ఎలాంటి సందేహమూ అక్కరలేదు. రెండో రకం స్వేచ్చ భావ స్వాతంత్ర్యం. ఇది అనేక కారణాల వల్ల ముఖ్యమైంది. సాంఘిక రాజకీయ నైతిక మేధోభివ్చద్ధికి ఇది అవసరమైన నియమం, ఇది ఎక్కడ ఉండదో అక్కడ అంతా యాంత్రికం అవుతుంది. సృజనాత్మక నీరుగారిపోతుంది. అవుతుంది. ఆచరణ స్వాతంత్ర్యం అంటే ఒక వ్యక్తి తనకు వచ్చిన సవిచేయటం. ఇది కేవలం పంప్రదాయం కాదు. ఆది వాస్తవంగా ఉండాలి. విర్షిష్టమైన వనులు చెయ్యడానికి గట్టి అధికారం ఉండడం అని దావి అర్ధం. స్వతంత్రం ఉపయోగపడనప్తడు స్వతంత్రం రానట్టే లెక్క. విజమైన ఆచరణ స్వాతంత్ర్యం దోపిడి విర్మూలించబడిన చోట, ఒక నర్గం మరో వర్గాన్ని ఆణచినేయని చోట నిరుద్యోగం లేనిచోట, దారిద్ర్యం లేనిచోట, వ్యక్త ఆచరణల వల్ల ఉద్యోగ భద్రత ఉన్నచోట, ఇంటి భద్రత, ఆహార భద్రత ఉన్నచోట ఉంటుంది. చట్ట నిర్మాణంలో, ప్రభుత్వ స్థాపనలో, విర్మూలనలో వ్యక్తికి భాగస్వామ్యం ఉండడమే రాజకీయ స్వేచ్చ. మనుషులకు జీవించే హక్కు, స్వేచ్చకలిగి వుండే హక్కు, సంతోషించే హక్కు నంటి పరాధీనం కాని హక్కులు పొందడం కోసమే ప్రభుత్వాలు స్థాపించబడ్డాయి. అందువల్ల ఎవరి హక్కుల్ని తాను రక్షించవలసి ఉన్నదో వాళ్ళలోంచి అధికారం పొందాలి. వ్రభుత్వాధికారం, పాలితుల ఆమోదం పొందాలన్షప్తడు అర్ధం ఇదే. రాజకీయ స్వాతంత్ర్యం మానవ వ్యక్తిత్వం సనూనత్వం అనే సూత్రం నుంచి కోత వేయడమే. అంటే అర్ధం మొత్తం రాజకీయాధికారం ప్రజల నుంచే. సమకూరుతుంది కముక, ప్రజలు వారే విర్ణయించుకున్న లక్ష్య పాధవల కోపం సమష్టీ ప్వంత జీవితాలమ విర్దేశించి, వియంత్రించగలరు. స్వేచ్చా సామాజిక వ్యవస్థ యొక్క ఈ రెండు సూత్రాలు పరప్పరం సంబంధం గలవి. విడదీయడానికి సాధ్యం కానివి. ఒకసారి మొదటి దానిని ఆమోదించామంటే రెండోది సహజం గానే దానినమసరిస్తుంది. ఒకసారి మానవ వ్యక్తిత్వం యొక్క పవిత్రతను ఆమోదించామంటే, ఆ వ్యక్తిత్వాభివృద్దికీ తగిన వాతావరణంగా స్వేచ్చ సమానత్త వే నో స స్వం నాభాత్చచ్వం ఆఎ పూ కూడా ఆమోదించి తీరాలి. శ సొగ్రాత్చత్వ రాష

హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ-దాని మూలసూత్రాలు 113 హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ ఈ సూత్రాలను ఎంతవరకు గుర్తిస్తుంది? లోతుగా పరిశీ లించడం అవసరం. ఎందుకంటే ఈ అంశాలను అది గుర్తించినప్తడే అది స్వేచ్చా సామాజిక వ్యవస్థ అనే పేరుకు పాత్రమౌతుంది.

హిందూ సానూజిక వ్యవస్థ వ్యక్తిని గుర్తిస్తుందా? అది వ్యక్తి ప్రత్యేకతను-విశిష్టతను, అతని వైతిక బాధ్యతను గుర్తిస్తుందా? అది వ్యక్తీ యొక్క ప్వతంత్రమైన ఉనికిని అశక్తతలకు మాత్రమే గాక రాజ్యాన్జి ప్రశ్నించే హక్కులు గలవావిగా గుర్తిస్తుందా! ఈ అంశం మీద చర్చను

జీ, యహోవా ఎజెకీల్‌కు చెప్పిన వాక్యాలతో ప్రారంభించవచ్చు.

*న్రాడండి! అన్లి ఆత్మలూ వానే. తండ్రి ఆత్మలాగే కునూరుని ఆత్మ కూడా వాదే. పాపాత్మ నశిస్తుంది..... తండ్రి చేసిన పాపాన్షి కొడుకు మొయ్యడు, కొడంకు చేసిన పాపాన్ని తండ్రి. మొయ్యడు. వుణ్యాత్ముల పుణ్యం అతనిమీద ఉంటుంది; పాపాత్ముల సాపం కూడా అలాగే”

ఇక్కడ వ్యక్తి అతవి వైతిక బాధ్యతల విశిష్ణక ప్రశంసింపబడింది. హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ వ్యక్తిని పాంఘిక ప్రయోజనానికి కేంద్రంగా గుర్తించదు. అందుక్కారణం, హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ ప్రధానంగా వ్యక్తుల మీద కాక వర్గం లేక వర్ణం మీద ఆధారపడటమే. ఈ వ్యనస్థ మౌలికంగా నాలుగు వర్ణాలను గుర్తించింది. 1. బ్రాహ్మణులు 2. క్షత్రియులు కె. వైశ్యులు 4. శూద్రులు. ఇన్సడు ఈ వ్యవస్థలో నాలుగు వర్ణాలున్నాయి. అయిదో వర్ణం వాళ్ళు పంచనములు లేక అప్పృశ్యులు అవి పిలవబడుతున్నారు. హిందూ సమాజంలో వ్యక్తిగా బ్రాహ్మణుడు, వ్యక్తిగా క్షత్రియుడు, వ్యక్తిగా వైశ్యుడు, వ్యక్తిగా శూద్రులు, వ్యక్తిగా పంచముడు ఒక విభాగం - యూనిట్‌ - కాదు. వినాహానికి వారసత్వానికి తప్ప ఇంక దేనికీ కుటుంబం కూడా హిందూ సామాజిక వ్యవస్థలో ఒక విభాగంగా గుర్తింపబడలేదు. ఈ సమాజంలో విభాగం ఆ యూవిట్‌ వర్గమే లేక వర్ణమే. వర్గానికి హిందూ సాంకేతికపదం వర్ణం. హిందూ సామాజిక వ్యవస్థలో వ్యక్తిగత ప్రతిభకు గాని వ్యక్తిగత న్యాయానికి గాని స్థానం లేదు, అవకాశం లేదు. ఒక వ్యక్తికి ఒక గౌరవం ఉందంటే ఆది ఆతనివల్ల రాలేదు, అతని వర్ణం నల్లనే, ఆ గౌరవాన్ని అతడు అనుభవిస్తున్నాడంటే అతడం ఆ వర్ణానికి చెందడం వల్లనే. ఇందుకు భిన్నంగా ఒకడం కష్టాల్లో వున్నాడంటే కారణం అతని ప్రవర్తనకు తగిన శాస్తి జరగడం నల్ల కాదు. అశక్తత అనేది అతని కులం మీద రుద్దబడిన ఆశక్తత. అఆతడం ఆందులో ఉన్నాడంటే, ఆతను ఆ కులానికి చెందినవాడం కాబట్టే.

హిందూ సామాజిక వ్యవప్ల పౌభ్రాత్బత్వాన్ని గుర్తిస్తుందా? హిందువుల క్రస్తవులలాగే

114 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు క యయ ననన మవామ్ముదీయులలాగే తాము దేవుని చేత స్నష్టింపబడ్డామని నమ్ముతారు. అయితే క్రైస్తవులు మహమ్మదీయులు దీనిని సమగ్రమైన సత్యంగా ఒవ్పకుంటుండగా హిందువులు దీనిని నత్యంలో ఒక భాగంగా మాత్రమే నమ్ముతారు. మానవులు దేవువిచేత సృష్టింపబడ్డారవేది ఒకటో భాగం. దేవుడు తన దివ్య శరీరంలోని విభిన్న భాగాల నుంచి విభిన్న రకాల నునుషులను వృష్టించా డన్షది రెండో భాగం, హిందువులు ఒకటో భాగం కన్నా రెండో భాగం ఆతి ముఖ్యమైందిగా ఆతి ప్రాథమికమైందిగా భావిస్తారు.

భగనంతుని శరీరంలో విభిన్హ భాగాల నుంచి నునుషులు సృష్టింపబడ్డారనే సిద్ధాంతం మీద హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ ఆధారపడింది కాబట్టే అందులో పాల్‌, పీలిగ్రిం ఫాద ర్స్‌ల అభిప్రాయాలకు పానం లేదు. బ్రాహ్మణుడు ముఖం నుంచి, క్షత్రియుడు భుజం మంచి వుట్టారు గాబట్టి బ్రావ్మాణుడు క్షత్రియువికి సోదరుడం కాదు. క్షత్రియుడు చేతుల లోంచి, వైశ్యుడు తొడలలోంచి పుట్టారు గవక క్షత్రియుడు వైళ్యువికి సోదరుడం కాడు. ఎవడూ ఎవడికీ సోదరుడు కాదు కాబట్ట, ఎవదూ ఇంకొకడిని భరించడు.

భగవంతుని శరీరంలోని విళిన్హ భాగాలలోంచి నిభిన్హు వర్ణాలు పుట్టాయనే సిద్ధాంతం

ఆయా నర్గాల వాళ్ళు విడిగా ప్రత్యేకంగా ఉండాలనే విశ్వాసొని కలిగించింది. ఈ విశ్వాసమే హిందువులో తాను సాటి హీందువుల నుంచి భిన్నంగా విడిగా ప్రత్యేకంగా ఉండాలనే సహనము కలిగించింది. విభిన్న వర్ణాల వాళ్ళు జరుపుకొనే ఉపనయనోత్బవానికీ పంబంధించి మనువు చెప్పిన నియమాలను పోల్చి చూడండి.

2-36: బ్రాహ్మణునికి ఏడోయేట, శ్తత్రియువికి వదోయేట, వైశ్యువికి నదకొండో యేట ఉపవయనం చెయ్యాలి.

2-41: ట్రావ్మాణ బ్రహ్మచారులు జింక తోలును, క్షత్రియ బ్రహ్మచారులు రురుమృగ చర్మాన్లి, వైశ్య బ్రహ్మచారులు గొరై తోలును ఉత్తరీయాలుగా ధరించాలి అలాగే వాళ్ళు క్రమంగా నారబట్టలను, పట్టుబట్టలము, ఉని బట్టలను కట్టుకోవాలి,

॥ 2-42 బ్రాహ్మణ బ్రహ్మచారి ముంజ కసువుతో పేనిన, మన్దగా ఉన్న మూడం ఎనికలు గల మొలతాడును, క్షత్రియ బ్రహ్మచారి ముర్వ గడ్డితో పేనిన మొలతాడును, వ్య బ్రహ్మచారి జనవనారతో సేనిన మొలతాడును కట్టుకోవాలి,

2-43 ముంజ కుద మొదలైనవి. దొరకనస్తడు కుశ రెల్లు తుంగలతో పేనిన మూడుముళ్ళు మొలతాడును పై క్రమంలోనే ధరించాలి.

హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ-దాని మూలసూత్రాలు 115 44: క

2-44: బ్రాహ్మణులు ప్రత్తి నూలుతో పేవిన యజ్ఞోసనీతాన్షి ధరించాలి. క్షత్రియులు జనపనారతోమ, వైశ్యులు ఊలుతోము సేవిన యజ్ఞోపనీతాలను ధరించాలి. యజ్ఞోపవీతాన్ని మూడు పేటలతో కుడివైపుగా చుట్టాలి.

2-45: బ్రాహ్మణుడు మారేడు వేప మోదుగు కొయ్యను దండంగా ధరించాలి. క్రత్రి యుడు మర్రి వేస చండ్ర కొయ్యను, వైశ్యుడు జువ్వి లేక మేడి కొయ్యను దండంగా ధరించాలి.

2-46: వీళ్ళు వరుసగా తమ దండాలను తల వెంట్రుకల దాకా, నొసటి దాకా, ముక్కు వరకు ఉండేట్లు ధరించాలి.

2-48: ఆ దండాన్లి ధరించి సూర్యుని ఆరాధించి అస్మికి ప్రదక్షిణం చేసి భిక్షాటన చెయ్యాలి.

2-49: ఉపనీతుడైన బ్రాహ్మణుడు “భవతి భిక్షాందేహి' అని 'భవతి శబ్దాన్ని ముందు పలికి భిక్షాటన చెయ్యాలి. క్షత్రియుడు “భిక్షాం భవతి దేహి" అని “భవతి శబ్దాన్ని మధ్యలో పలిక్సీ వైశ్యుడు "భిక్షాం దేహి భవతి అవి *భనతి శబ్దాన్ని చివరలో పలికి భిక్షాటన చెయ్యాలి.

ఇవి చదివిన తర్వాత ఈ భేదాలకు కారణమేమిటి అవి ఎవరైనా అడగవచ్చు. ఈ వియనూలు. విద్యార్థులకు లేక బ్రహ్మచారులనబడుతూ దాధ్యయవంలోకి ప్రవేశించే వాళ్ళకు వర్తిస్తాయి. ఇక్కడ ఈ భేదాలెందుకు? బ్రాహ్మణ బాలుని ఉపనయనం నయస్సు క్షత్రియ వైశ్య బాలుర ఉపనయనం నయస్పుళన్నా భిన్నంగా ఎందుకుండాలి? వాళ్ళు ధరించే బట్టల్లో ఎందుకు. తేడాలుండాలి? యజ్ఞోసవీతాలు నేసే పదార్థంలో పైతం ఎందుకు భేదముండాలి౨ వాళ్ళు ధరించే దండాల కొయ్యలు వివిధ రకాల చెట్లకు చెందినవిగా ఎందుకుండాలి? అవి రకరకాల పొడవుల్లో ఎందుకుండాలి? భిక్షం అడిగే క్రనుంలో “భవతి శబ్దం ఒక్కొక్కరు ఒక్కొక్కచోట పెట్టి ఎందుకు పలకాలి? ఈ భేదాలు అవసరం లేనివి అనుకూలమైనవి కూడా కాదు. సమాధానం ఒక్కటే: తాను తనసాటి వాళ్ళ నుండి భిన్నంగా ఉండాలనే హిందూ

త్త న ఒకి, స్పృహే. ఈ ప్పహ తాము దేవుని శరీరంలోని విభిన్హ భాగాల నుంచి పృష్టింపబడ్డానునే ప్రజల విశ్వాసం ఫలితమే.

ఏదైనా భేదం కవిపిస్తే దావివి తొలగించుకోకుండా పెంచుకోవడం, దావిని గుర్తించడం, పెద్దది చేసుకోవడం కూడా ఈ విశ్వాసం ఫలితంగా కలిగిన స్పృహే. ఒక కులం ఉంటే దానిని ఒక ప్రత్యేకమైన తలపాగా ద్వారా ఒక ప్రత్యేకమైన పేరుతో సూచించాలి.ఒక తెగ ఉంటే, దానికి దాని శిరోవస్తుముండాలి. భారతదేశంలో 92 తెగలున్నాయి. ప్రతిదీ తనదైన గుర్తు కలిగుంది.. 92 తెగలలో ఒక్కోదానికి - ఇంకో దావికన్నా భిన్నమైన గుర్తును కనిపెటడం

యూ క. లు

116 డొ. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు

క నా పెద్ద వ్యవహారం. ఇది అసాధ్యం గనక ఎంత నేర్తు గలవాడినైనా ఈ సని నుండి విరమింపజేసి ఉంటుంది. అయినపటికీ హిందువులు ఈ భేదాలను ఎలా ఏర్పరచుకున్నారో ఎంతగా వాటిని పొటించారో (హిందూ దేవతానళి' అనే మూర్‌ గ్రంధంలోని చిత్రాలను చూప్తే తెలుస్తుంది.

ఈ ఏకాంత స్పృహకు, వేర్దాటు స్పృహకు విస్తారమైన రూసకల్దనే వర్ణ - కుల - వ్యవస్థ ఒకే కులం ఎప్పడూ ఉండజాలదవి అర్ధం చేసుకోవచ్చు. కులం ఎన్హడూ బహువచనంలో ఉంటుంది. కులాలు ఉంటాయి. ఒక కులం అవేది ఉండదు. కులాలు ఒకటికన్నా ఎక్కువ ఉండాలని సూత్రప్రాయంగా అంగీకరించినా అవి ఎన్జి ఉండాలి? మొదట అవి వాలుగే. ఈరోజు ఎన్ని ఉన్నాయి? 2000 కన్నా తక్కువ ఉండవని అంచనా. బహుశా 3000 ఉంటాయి. దాంట్లో ఆందోళన కలిగించే ఆంశం ఇదొక్కటే కాదు. ఇంకా వేరే ఉన్నాయి. కులాలు ఉప కులాలుగా విభజింపబడ్డాయి. అని లెక్కలేనన్ని. బ్రాహ్మణుల జవాభా సుమారు ఒక కోటిన్నర. అయితే బ్రాహ్మణుల్లో 1886 ఉప కులాలున్నాయి. ఒక్క పంజాబులోనే సారస్వత బ్రాహ్మణులు 469 ఉస కులాలుగా విడిపోయారు. పంజాబ్‌ కాయస్థులు 890 ఉస కులాలుగా విడిపోయారు. సామాజిక జీవితం ఇలా ఆసంఖ్యాకమైన చిన్న చిన్న చీలికలయ్యే క్రమం ఇంకా చూపవచ్చు. ఈ చీలిక విధానం సామాజిక జీవితాన్ని అసాధ్యం చేసింది. ఈ విభజన శ్రమం ఒక చిన్న విభాగం విధి విషేధాలు పాటిస్తూ వివాహ పంబంధాలు చేసుకోవడొన్షి అసాధ్యం చేపింది. బవియాల్లో 100 కుటుంబాలకు మించని ఉప కులాలున్నాయి. వాటి మధ్య చాలా ఆంతర సంబంధముంది. కాని జ్ఞాతి నియమాలను అతిక్రమించకుండా వాళ్ళు పరప్పరం పెళ్ళి జరువ్ఫకోవడం కష్టం.

కులాలను ఉప కులాలుగా విభజించడానికి చిన్న సాకు చాలు అన్హది గుర్తుంచుకోవాలి. స్థలం మారడం, వృత్తి మారడం, సాంఘికాచారాలు మారడం, అపవిత్రత వల్ల మారడం, సంపద 'పెరగడం వల్ల మారడం, గొడన వల్ల వచ్చిన మార్తులు, మతం మారడం వల్ల వచ్చిన మార్తులు

• ఇవి కులాల్ని ఉప కులాలుగా విభాగించాయి. హిందువుల్లోని ఈ ధోరణిని వివరించడానికి బ్లంట్‌ అనేక పందర్భాలు ఉదహరించాడు. అన్లిటివీ ఇక్కడ సేళ్ళానడం సాధ్యంకాదు. చిన్న గొడవలు ఒక కులాన్టి ఉస కులాలుగా ఎలా చీల్చాయో చూసించే అంశాన్ని ఉదహరిస్తాను. బ్లంట్‌ ఇచ్చిన ఉదాహరణ! ఉలక్ష్మోలో *ఖటికి అవే ఒక ఉపకులం ఉంది. అందులో మూడు గ్రూవులు ఉన్నాయి. అవి మావిక్‌వూర్‌, జైస్వాల, దల్మన్‌లు. వాళ్ళు అంతర్‌ వివాహాలు చేసు కున్నారు, పహ భోజనాలు. చేశారు. వాళ్ళు నాయకులైన చౌధరిల అధ్యక్షతలో పంచాయతీలు చేసుకున్నారు. ఇరవైయ్యేళ్ళు క్రితం ఒక్కో గ్రూప్‌కి ఒక్కో చౌధరి ఉండేవాడు. ఇవు జైస్వాలకు ముగ్గురు, మానిక్‌పూర్‌కు ఇద్దరు ఉన్నారు. గొడవ ఇలా వచ్చింది. మొదట కామె వీధిలో వంద్లు అమ్ముతుండేది. ఆమె సోదరులు ఆ పని మానుకోమవి చెపారు, అది వాళ్ళ కుల గౌరవానికి అవమానం తెస్తుందన్ల ఉద్దేశంతో. అంగట్లో మాత్రమే ఆమ్ముకోమన్నారు. ఆమె, ఆమె భర్త పపేమిరా అన్నారు. చివరికి వాళ్ళ గ్రూపు వాళ్ళు ఏకపక్షంగా ఆమె భర్తను కులం మంచి బహిష్కరించారు. దాల్ము గ్రూపు వాళ్ళు, దావిని వ్యతిరేకిస్తూ ఆ భర్తను కులంలో కలుపుకున్నారు. కుల బహిష్కారానికి విరుగుడుగా ఎవలై రూపాయిలు కట్టించుకున్నారు.

హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ-దావి మూలసూత్రాలు 117 తర్వాత ఒకొయన్ని ఆయన గ్రూపు వాల్లే కుల బహిష్కారం చేశారు. కేసు విచారణలో ఉండగా, జైస్వాల చౌధురి పొరపాయిన అతవిని భోజనానికి పిలిచారు. అవ్హడం, మూడు గ్రూపుల వాళ్ళు మాట్టాడుకొవి చౌధురికి 30 రూపాయిలు అపరాధం వేశారు. చివరికి ఆపరాధాలు సోగైనాయి. ఒక 'కథి విర్వహించాలని తీర్మానించారు. దాల్ము చౌధురి తనవంతు డబ్బు ఇస్తానన్నాడు, కావి మణిపూర్‌ చౌధురి (ఉమ్మడిగా విధి పెట్టుకొన్ల వ్యక్తి ఇందుకు నిరాకరించాడు. ఆ కథా కార్యశ్రమావికి దాల్ము గ్రూవు వాళ్ళు వస్తారని ఆయన అలా చేశారు. ఈ దశలో ఈ అంశం కోర్టుకెక్కింది. ఈలోపల మూడు గ్రూపులు తమలో తాము వివాహాలు చేసుకోవడం మానేశాయి. ఒక ఉప కులం మూడు విభాగాలైంది. ఒకదానికొకటి ప్రత్యర్థులైనాయి.

ఒక కులంలో, కొంతమంది కలిపి ఏదైనా ఒక కొత్త పూజా విధానాన్ని, ఇతరులు ఆమోదించవి దానిని, అనుసరించారంటే వాళ్ళు ఒక ప్రత్యేకమైన ఉప కులంగా నిడిపోతున్నారని అమకుంటాం. అలాంటి ఉప కులాలు అరుదు, ఇది అతడు ఎవరితో కూర్చొని ఏమి తింటాడు, ఎవరివి పెళ్ళాడతాడు అనే దానిమీద చూపించే సహనంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. తెలి మలంలో మహావీరులు, పాంచి ప్రియులు అవే ఉప కులాలను, బర్దై భంగి, కదేరలలో కొరి, నామక్షలిలము మనం చూడవచ్చు.

ఈ కులాలు ఒకదాని పట్ట ఇంకొకటి ఎలా ప్రవర్తిస్తాయి? నాళ్ళను నడిపించే సూత్రం “దూరంగా ఉండి *వాళ్ళను పెళ్ళి చేసుకోవద్దు, “వాళ్ళతో కలిసి తినొద్దు, 'తొకవద్దు. బ్లంట్‌ దావివి చక్కగా వివరించాడు.

“ఒక హిందువు తనొక్కడే గాని, తన కులం వాళ్ళతో కలిసిగావి అన్నం తినడానికీ కూర్చుంటాడం.. స్త్రీలు మగవాళ్ళతో కలిసి తినకూడదు. వాళ్ల యజనూనులు తిండి పూర్తి చేపేదొకా వాళ్ళు ఆగుతారు. భోజనంగాని అందులో భాగంగాని కచ్చాగా ఉంటే (సామాన్యంగా అలాగే ఉంటుంది, భోజనంలో ఎక్కువగా చపాతీ ఉంటుంది) ఆమంత్రణరక్షా విధులు నిర్వ హించి అతను భోజనం చెయ్యాలి. నంట చేసుకువేచోట - చుల్లాలో నలుచదరంగా గుర్తు వేయబడ్డ “చౌకొలో అతడ కూర్చోవాలి.ఎవరైనా కొత్తవారి వీడ ఆ చౌకం మీద పడితే అందులో వండిన భోజనమంతా. కలుషితమైనట్లే. దాన్ని విధిగా పారెయ్యాలి. ప్రయాణపు విడిదిలో హిందూ సేవకులు ప్రతి ఒక్కరు విడివిడిగా ఇతరులతో కలనకుండా తన చౌకాలోనే తొనేర్హరచుకున్న పొయ్యి మీదే వండుకుంటూ. విడిగా తింటూ ఉండడాన్హి చూడవచ్చు...

“మెత్తంమీద వీళ్ళుము తీసుకోడానికి కూడా, పక్కా భోజనం తీసుకోడానికి సంబంధిం చివ నియమాలే నర్తిస్తాయి. అయితే మరికొండ సడలింవువకు ఎక్కువ ఆవకాశం ఉంటుంది. సమస్య అంతా వీళ్ళు పట్టుకునే పాత్రకు సంబంధించిందే. ఒక ఆగ్రవర్ధప్థుడు తనకోసం తన లోటాలో ఒక నిమ్మ వర్ణస్థుడం నీళ్ళు తీసుకొనిరానడాన్ని అంగీకరిస్తాడు గాని ఆ నివ్హనర్ణం వావి లోటాలోనీళ్ళు తాగడానికి మాత్రం అంగీకరించడు; లేడా అగవర్థంవారు అప్పృశ్యులకు

118 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు లా తప్త ఎవరికైనా తన లోటాతో వీళ్ళుపోస్తాడం. అయితే రైల్వే స్టేషన్లలో ప్రయాణికులకు. వీళ్ళు అరెదించడానికి నియమించబడ్డ వాళ్ళందరూ బర్జాయి. బర్కి బర్గుంజ, హల్వాయి, కహార్క నాయీ. కులాల వాళ్ళే ఇంకా పై కులాల నుంచి కూడా ఉన్నారు.

ఇంకా పొగ తాగడానికి సంబంధించిన నియనూలు కరినంగా ఉన్నాయి. సాధారణంగా ఒకడు ఇంకొకరితో కలిసి హుక్కా పీల్చడం అలవాటు, అయితే తన కులం వాడితోనే కలిసి పీల్ఫాలి. కారణం సామాన్యమే. ఇతరులతో కలిపి పొగ పీల్చడమంటే, తన హుక్కాను ఇతరులకివ్వడమనే. ఈ నియమం చాలా కరినమైంది. జాట్‌లు, అహిర్‌లు, గుజార్‌లు కలిసి కూర్చొని పొగతాగడం వల్ల వాళ్ళందరూ దగ్గర సంబంధం కలవారే అనే అభిప్రాయానికి అవకాశం. వచ్చింది. కొన్ని కులాలు, ఉదాహరణకు కాయస్టులు, మరో విధంగా హుక్కా పీలుస్తారు. గొట్టాన్ని నోట్లో పెట్టుకోకుండానే హుక్కా గొట్టం చుట్టూ చేతులు మూసి పట్టుకువి మామూలుగా పొగ తాగుతున్నట్లే తాగుతారు. ఈ రెంటికి మధ్య తేడా పాటిస్తారు. పాత్రల్ని గురించి చెప్పాల్సిన వనిలేదు. ఎలాంటి పాత్రలు తయారు చెయ్యాలి అన్న విషయాన్ని గురించి, వియమాలు ఉన్నాయి. అని ఎక్కువ మత సంబంధమైనవి. సామాజికాలు కావు. హిందువులు ఇత్తడి, కంచు పాత్రలు వాడాలి. కంచు పాత్రలకు ఎక్కునగా చిన్షచిన్ష మాట్లు వేసి ఉంటారు. (ఒకవేళ అవి వాడడానికి వీల్లేకుండా మైల అయితే వాటిని కరిగించి మార్డు చేసుకోవడమే మార్గాంతరం) ఈ _శుద్ధతకు సంబంధించిన భానవే ప్రతి వాడూ తవకంటూ కొన్ని పాత్రలను ప్రత్యేకంగా పెట్టుకునే స్థితిని కల్పించింది. కనీస నక్షంగా త్రాగడావికి ఒక లోటా, వండుకోడావికీ ఒక బట్టా తినడావికీి ఒక కంచం ఉండాలి. ఇంకాస్త పై వాళ్ళయితే ఒక చెంచా, ఒక చెంబు పెట్టుకుంటారు. ఏవైనా. విశేష పందర్భాల్లో అయితే కులస్టులు తాము సేకరించుకున్హ అన్జిరకాల పెద్ద పాత్రల్ని ఆ గృహస్టుకిస్తారు. ఈ పాత్రల్ని ఆసరాధ దండాల మీద వచ్చే డబ్బుతోనో, అందరికీ చెందిన ఆస్తి మీద నచ్చే ఆదాయంతోనో పంపాదిస్తారు.”3

ఇలాంటి సెంటిమెంట్ల మీద ఆధారపడిన సామాజీక వ్యవస్థలో ఏమి సౌభ్రాత్చత్వం ఉంటుంది? సౌభ్రాత్భత్వ స్ఫూర్తితో పవి చెయ్యడం కాక్క కులాల నుధ్య సంబంధాలు సోదర హత్యా రూపంలో ఉన్నాయి. వర్గ స్పృహ్మ వర్గ సంఘర్షణ, వర్గ పోరాటం కార్ల్‌ మార్క్స్‌ రచనల ద్వారా వెల్లడైన సిద్ధాంతాలనుకుంటాం. కానీ అది పూర్తిగా పొరపాటు. వర్గ చైతన్యాన్షీ వర్గ పోరాటాన్టీ, చవిచూపిన నేల భారతదేశం. నిజానికీ భారతదేశం, బ్రాహ్మణులకు క్షత్రియులకు మధ్య వర్గ పోరాటం జరిగిన నేల!ీ ఈ పోరాటం కొన్ని తరాల కాలం కొనసాగింది. చాలా ఘోరంగా జరిగింది. ఆది తీవ్రమై పరస్పరం సమూలంగా నాశనం చేసుకునేదాకా పోయింది. వ సోదర హత్యా స్ఫూర్తి పౌభ్రాతృత్వ స్ఫూర్తికి స్థానమిచ్చిందని భావించలేం. అదే వేర్తాటు స్పృహ హిందూ సామాజిక వ్యవస్థలో కొనసాగుతున్నది, క్రింది విషయాని చూడండి.

ప్రతి కులమూ ఒక ప్రత్యేక మూలాన్ని పేర్కొంటుంది. కొందరు ఒక బుషినో లేక ఒక

హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ-దాని మూలసూత్రాలు 119 వాయకునో తమ మూల వురుషుడుగా పేర్కొంటారు. అయితే ఒక్కో దాంట్లో ఒక్కో బుస్కి ఒక్కో నాయకుడు ఉంటారు. ఇతరులు తమ మూల వురుషులుగా పేర్కొన్న బుషులతో వాయకులతో వీళ్ళకు సంబంధముండడు. ప్రతి కులమూ మరో కులంకన్నా ఉన్నతమైన స్థానాన్ని స్థాపించుకోనడంలో విమగ్జమై ఉంటుంది. సహపంక్తి వివాహ బంధ వియమాలు దానివి బాగా వివరిస్తాయి. బ్లంట్‌ ఇలా చెప్తాడు.

“వంట చేయడంలో, భోజనం 'పెట్టేవాడి కులంకన్నా వంట చేసే వాడి కులం ఏదన్షదే ప్రమాణం కావడం గమనించదగ్గ విషయం. అగ్ర కుల హిందువు. ఏ కులానికి చెందిన వ్యక్తి ఇంటిలోవైనా పర్కే అతడెంత తక్కువ కులం నాడైనాసర్వే భోజనం చేస్తాడు - అయితే ఆ వంట చేసినవాడు తగిన కులం వాడు కావాలి. హిందువు నీళ్ళతో నండిన కచ్చా తిండికి, నెయ్యితో చేసిన పక్కా తిండికి మధ్య భేదం చూస్తాడు. ఈ భేద దృష్తి నెయ్యి ఆసనిత్రత నుండి కాపాడుతుందవనే సూత్రం మీద ఏర్పడుతుంది. అన్ని ఆహార పదార్దాల లక్ష్యమూ ఆ రక్షణీ కాబట్టి, ఈ కల్పన ఒక హిందువు కచ్చా తిండి పట్ల కన్నా సక్కా తిండి పట్ల తక్కువ జాగ్రత్తగా ఉండగలడు. నియమాలను సడలించుకోగలడు. సమాన కులాలతో, అధిక కులాలరో వివాహ బంధ వియమం (హైపర్‌గమీ) గురించి చెబుతూ బ్లంట్‌ ఇలా ఆంటాడు.6

“హ్బైపర్‌గమీ అనే ఆచారం చాలా కులాల నివాసాల నియమాల్లో ముఖ్యమైన మార్తులు తీసుకొస్తుంది. ఆది అమల్లో ఉన్హవ్తడు తెగకు వెలుసల వివాహాలు చేసుకునే గ్రూవులు వాటి సాంఘిక హోదాకు అనుగుణంగా విశ్లేషింపబడ్డాయి. ఒకసారి ఉన్నత స్థాయి గల గ్రూవు ఒక తెగ అమ్మాయిని స్వీకరిస్తే ఆ తెగవారు తర్వాత తక్కువ స్టాయిగల గ్రూవుల వాళ్ళకు అమ్మాయిని ఇవ్వరు. ఈ నియమం రాజవుత్రులలో బలంగా ఉంది. అవేక ఇతర కులాలు కూడా దాన్ని పాటిస్తాయి. హిందువులందరిలోనూ హైపర్‌ గమీ కనిపిస్తుంది.

సనూనులతో, అధికులతో మూత్రమే సహపంక్తి భోజనం చేయాలని, వివాహ బంధం ఏర్పరచుకోవాలన్ష్న నియమాల వెనుక ఉద్దేశం ఏమిటి? ఎక్కువ తక్కువ అనే స్పృహ తప్త మరేమీ కాదు. ఈ స్పృహతో అన్ని కులాలూ పీడింపబడ్డాయి. దీని నుంచి తప్పించుకున్న కులం లేదు. హిందూ సామాజిక వ్యనస్థ ఒక నిచ్చెనలాంటిది. ఒక కులం మీద మరో కులం ఉంటూ కులద్వేషంలో ఆరోహణ, తిరస్కారంలో ఆవరోహణ ప్రతిచింబిస్తుంటుంది.

ఈ స్పూర్తి ఒక కులం వాళ్ళు మరో కులం వాళ్ళను ఎగతాళి చేయడం కోసం కల్పించిన సామెతలలో కనబడుతుంది. నిన్ను కుల రచయితలు అగ కులాలకు బూతు మూలాన్ని పేర్కొంటూ రచనలు చెయ్యడానికి దారి తీయించింది. ఇందుకు సహ్యాద్రి ఖండం మంచి ఉదా హరణ. హిందూ మత సాహిత్యంలో ఇది ఒకానొక పురాణం. ఇది సంప్రదాయ వురాణాలకన్నా భిన్నమైన శైలిలో రాయబడింది. ఇది విభిన్మ కులాల మూలాన్ని గురించి చర్చిస్తుంది. ఇది బ్రాహ్మణులకు రోతగా ఉండే మూలాన్జి చెబుతుంది. ఇతర కులాలకు ఉన్నతమైన మూలాలను

120 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు 12 లా సేర్కొంటుంది.

హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ సమావత్వాని గుర్తిప్తుందా? లేదనే సమాధానం. హిందూ సానూజిక వ్యవస్థకు మానవులందరూ పమానంగా వుట్టారవే పిద్ధాంతం నచ్చదు. ఆధ్యాత్మిక దృష్టితో ఈ సిద్ధాంతం తప్పడు పిద్ధాంతనుంటుంది. హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ ప్రకారం మానవు లందరూ ప్రజాపతిసంతానమే అయినప్పటికీ, ఆందరూ పమానులు మాత్రం కారు. బ్రాహ్మణులు ముఖం నుండి వుట్టారు. క్షత్రియులు భుజం మండి పుట్టారు. వైశ్యులు తొడల నుండి వుట్టారు. శూద్రులు సాదాల మండి పుట్టారు. వాళ్ళు వుట్టిన అవయవాలకు సమాన విలువ లేదు కాబట్టీ వాటిలోంచి వుట్టినవాళ్ళు సమానం కాదు. జీవళాస్తు దృష్ట్యా హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ ఈ సిద్ధాంతాన్టి వాస్తవ దృక్షధంతో నిర్మించబడిందా అని పరిశీలించడానికి వూనుకోలే దనిసిస్తుంది. ఇది వాస్తవం కాకపోతే; అంటే మనుషులు ప్రవర్తనలో సమానం కారు - అంటే మేలు. మరో రకంగా ఇది నాస్తవమైతే అంటే నునుషులందరూ పమావమే అంటే ఆ సిద్ధాంతం ఘోరమైంది. హిందూ సామాజిక న్యనస్థ ఆ సిద్ధాంతాన్ని వాస్తవంగా చూడడంలో నిర్హక్ష్యంగా ఉంది. దానిని వైతికసూత్రంగా చూడడంలో కూడా నిర్షక్ష్యంగానే ఉంది. వ్యక్తులు శక్తిలో, ప్రవర్త నతో ఎంత విభిన్నంగా ఉన్దప్పటికీ మమషులు అనబడతారు, గౌరవానికి తగినవారు, సామాజిక క్షేనుం అందరి శక్తుల్మీ సమానంగా వాడుకునే రీతిలో వ్యవస్థను విర్మించినప్తడే సాధ్యమౌతుంది అన్న అంశాన్ని గుర్తించడానికి తిరస్కరిస్తుంది. పరిస్థితుల సమానత్వాన్ని, సంస్థల సమావచ్వాన్షి జీవన విధాన సమానత్వాన్ని అది అనుమతించదు. సమానత్వ భాననకే ఆది వ్యతిరేకం.

క11

హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ సమానత్వ సౌభ్రాత్చత్వాల మీద ఆధారపడలేదు గవక, దానికి ఆధారభూతమైన సూత్రాలేవిి ఈ ప్రశ్నకు ఒకేఒక్క సనమూధానముంది. వాటిని కొందరు మాత్రమే అర్ధం చేసుకోవచ్చు గాక; హిందూ సమాజంపై నాటి ప్రభావం, వాటి ప్వభావం విస్టందేహమైనవి. హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ మూడు సూత్రాల మీద విలుస్తుంది. వాటిలో మొదటిదీ ముఖ్యమైనది ఆంతరాలతో కూడిన అసమానత,

అంతరాలతో కూడిన అసమానత అన్నది ప్రాథమిక సూత్రం - ఇది నిర్వివాదం. వాలుగు వర్గాలూ సమాన స్థాయిలో ఉండ, విభిస్ణ ప్థాయిల్లో ఉంటాయి. విభిన్హ స్టాయిల్లో ఉండటమే కాదు, అవి అసమాన ష్థాయిల్లో కూడా ఉన్నాయి. మనువు ప్రణాళికలో బ్రాహ్మణుడు మొదటి వరసలో ఉంటాడు. అతని కింద క్షత్రియుడు, క్షత్రియుని. కింద వైశ్యుడు, వైళ్యువి కింద శూద్రుడు, శూద్రువి కింద అతి శూద్రుడు లేక అస్పృశ్యుడు విలుస్తారు. వర్గాలలో ఈ అగ్రగామి ర్టముం కేవలం వరంవరాగతం కాదు. ఇది ఆధ్యాత్మికం, వైతికం, చట్ట సమ్మతం. ఆంతరాలతో

'త్రావికి నర్తించవి జీవిత సారం లేదు.

హిందూ సామాజిక వ్యవస్ట-దాని మూలసూత్రాలు 121 ఇ ల య యన దీనికి సంబంధించి మనుష్కృతిలో కుప్పలుతెప్పలుగా వివరణలున్నాయి. నేను నాలు గింటిని. తీసుకొని దీనిని రుజువు చేస్తాను. అవి బానిసస్మృతి, వివాహస్మృతి, శిక్షాస్మృతి సంస్కారాల ష్కృతి, పవ్యాసి స్మృతి. హీందూష్కృతి బానిపత్వాన్ని చట్ట సమ్మతమైన అంశంగా గుర్తించింది. మనుస్మృతి ఏడు రకాల బావిసల్ని గుర్తించింది. సంఖ్యకు సంబంధించిన భేదాలు, వాళ్ళు ఏ వర్ణంలోకి వస్తారు అన్హది ప్రధానం కాదు. ముఖ్యమైంది ఎవరు ఎవరిని బావిసగా చేస్తారో తెలుసుకోవడం. దావిని గురించి వారదస్మృతి, యజ్ఞనల్క్య స్మృతి వివరిస్తాయి. నారదస్మృతి 5.39. “చాతుర్వర్థ్య వ్యవస్థకు భిన్నంగా బానిసత్వం ఉండదు, ఒక వ్యక్తి తన కుల ధర్మాన్హి అతిక్రమిస్తే తప్ప బావిపత్వం (ఆ ద్నష్టితో) భార్యాస్థితికి సమానం, యాజ్ఞవల్క్య స్మృతి 6.183(2): బావిపత్వం వర్ణాల అవరోహణ క్రమంలో ఉంటుంది. ఆరోహణ క్రమంలో కాదు. బానిసత్వాన్ని గుర్తించడమే ఘోరం. అయితే ఆ బానిసత్వ నియమూన్నైనా దావంతట ఆది రూపాన్ని తీసుకునేట్టు వదిలిపెట్టి ఉంటే, దానివల్ల ఒక ప్రయోజనం ఒనగూడి ఉండేది. అది బలమైన శక్తిగా ఉండేది. కులం పునాది నాశనమయ్యుండేది. దీని ద్వారా, బ్రాహ్మణుడు అప్పృశ్యువికి బానిస అయ్యేనాడు, అప్పృశ్యుడు బ్రాహ్మణునికి యజమాని అయ్యేవాడం. సార్వత్రిక బానిసత్వం ఒక సమానత్వ సూత్రంగా ఉండేది. దావిని రద్దు చేయడానికి ప్రయత్నం జరిగింది. అందుకే మనువు, ఆతవి వారసులు బానిసత్వాన్ని సక్రమమైందిగా గుర్తిసూనే, వర్ణ వ్యవస్థలో ఆది విలోమ పద్ధతిలో వుండరాదని శాసించారు. అంటే ఒక బ్రాహ్మణుడు మరో బ్రాహ్మణుడికి బావిస కావచ్చు. కాని ఆతడు నురో వర్గానికి చెందిన వ్యక్తిని అంటే క్షత్రియ, వైళ్య, శూద్ర అతి శూద్రులకు - బానిస కాకూడదని అర్ధం. బ్రాహ్మణుడు మాత్రం నాలుగు వర్ణాలలో ఎవరివైనా బానిసగా చేసుకోవచ్చు. క్షత్రియుడు బ్రాహ్మణుని తప్ప క్షత్రియ వైశ్య శూద్ర ఆతి శూద్రులలో ఎవరివైనా బానిసగా చేసుకోవచ్చు. వైశ్యుడు వైళ్య శూద్ర అతిశూద్రులలో ఎవరివైనా బావిపగా చేసుకోవచ్చు, బ్రాహ్మణ, క్షత్రియులను మాత్రం చేసుకోరాదు. ఒక శూద్రుడు మరో శూద్రుని, మరో అతిశూడ్రుని బానిసగా చేసుకోవచ్చు, బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్యులను మాత్రం చేసుకోరాదు. ఆతిశూద్రుడు పై నాలుగు వర్ణాలను వదిలేసి తనలాంటి మరో అతి శూద్రువి బానిసగా చేసుకోవచ్చు. వివాహ స్మృతిలో కూడా ఇలాంటి అంతరంతో కూడిన అసమావతా సూత్రం ఉంది. మమవు అంటాడు; 3-12: ద్విజన్ములు -- బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్యులు - మొదటి పెళ్ళి చేసుకునేటప్తడ్రం తనుతమ వర్ణంలోని కన్యనే చేసుకోవాలి. నుళ్ళీ పెళ్ళి చేసుకోవలసి వస్తే ఈ క్రింది. విధంగా నతోవ. నిమణంణ చేషకో గాని

122 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు యక

3-13: శూద్రువికి శూద్ర కన్యయే తగింది. వైళ్యునికి శూద్ర కన్య, వైశ్య కన్య తగిన వాళ్ళు క్షత్రియునికి ఆ యిద్దరూ, క్షత్రియ కన్య తగిన వారు. బ్రాహ్మణువికి ఆ ముగ్గురూ, బ్రాహ్మణ కన్య తగిననాళ్ళు.

మనువు వర్ణాంతర నివాహావికి వ్యతిరేకే. ఏ వర్ణంవాళ్ళు ఆ నర్ణంలోనే పెళ్ళి చేసుకోవాలి అన్నది ఆయన మతం. అయితే నిర్దిష్ణ నర్జావికి వెలిగా జరిగే పెళ్ళిని ఆయన గుర్తిస్తారు. దాంట్లో , కూడా ఆయన వర్ణాల అసమానతకు భంగం కలక్కుండా జాగ్రత్తపడతాడు. బానిసత్వంలాగీ ఆంతర నివాహాన్ని అనుమతించినా అది విలోను క్రమంలో కాదు. బ్రాహ్మణుడు ఇతర వర్ణాల వారివి పెళ్ళాడదల్బుకుంటే క్రింది వర్గాలలో ఏ వర్గంలోవైనా పెళ్ళాడవచ్చు. క్షత్రియుడు తన క్రింది. చెండు. వర్ణాలలో స్త్రీలను. పెళ్ళాడవచ్చు, కాని తనకన్నా పైన ఉన్న బ్రాహ్మణ స్త్రీని మాత్రం పెళ్ళాడరాదు. వైశ్యుడు తన క్రింది వర్గానికి చెందిన శూద్ర స్త్రీని పెళ్ళాడవచ్చు, తన పై వర్ణాలకు చెందిన బ్రాహ్మణ క్షత్రియ స్త్రీలను పెళ్ళ్చడకూడదు.

మూడోది శిక్షాస్మృతికి సంబంధించి నునువు ఇచ్చిన వివరణ. మొదట సాక్షృులకు సంబంధించినది. మనువు ప్రకారం సాక్ష్యులు ఇలా ప్రమాణం చెయ్యాలి.

8-87: వ్యాయమూర్తి. తాను పరిశుద్దుడై దేవ బ్రాహ్మణుల సమక్షంలో సాక్షులను తూర్తుముఖంగా గాన్ని ఉత్తర ముఖంగా గాని విలబెట్టి ఉదయం వూట విచారించాలి.

8-88: బ్రాహ్మణుని “చెప్ప అంటూ మొదలుబెట్టాలి. క్షత్రియుని “సత్యం చెప్పి, ఆంటూ మొదలుబెట్టాలి. వైశ్యుని 'అబడ్దాలాడితే గోవులు విత్తవాలు, బంగారు దొంగిలించిన పాసం చుట్టుకుంటుంది" అని అంటూ, శూద్రువి “ఆబద్ధాలాడితే కులభ్రష్టత్వం కలిగించే సకల పాపాలూ చుట్టుకుంటోయనవి బెదిరిస్తూ మొదలుబెట్టాలి.

మనువు వేరాలకు చెప్పిన శిక్షలను చూడండి. సరువు వష్టావికి వేసే శిక్షతో ప్రారంభిద్దాం.

8-267: సి

శ బ్రావ్మణుని అమఖ్యాతి పాల్టేసిన క్షత్రియునికి మూరు రూకల శిక్ష నెయ్యాలి. అలాగే. బ్రాహ్మణుని అపఖ్యాతి పాల్టేసిన వైశ్యునికి నూట యలై రూకలుగాని రెండు వందల రూకలు గావి జరినూ, ం

నా వేయాలి. శూద్రునికి దేహశుద్ధి చెయ్యాలి.

88-268: క్షత్రియువి అపభ్యాతిపాల్టేసిన బ్రాహ్మణువి యాభై రూకలు, వైళ్యునికి ఇరవై అయిదు రూకలు, శూద్రువికి పన్నెండు రూకలు శిక్ష విధించాలి.

అవమానానికి మనువు చెప్పిన శిక్షల్లి చూద్దాం:

హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ-దాని మూలసూత్రాలు 123 ననా మప

8-270: శూదుడు ద్విజులము దారుణంగా విందిస్తే అతని నాలుక తెగకొయ్యాలి.

8-2712 వ్యక్తిపేరుు వర్గం పేరు పెట్టి వీచంగా ఓ దేవదత్తా! నీచ బ్రాహ్మణా! అని దూషిస్తే దూషించిన వ్యక్తి వాలుక మీద పది అంగుళాల పొడవుండి ఎర్రగా కాగిన ఇనప కమ్మిని పెట్టీ కాల్చాలి.

8-2722 ఎలానో కొంత ధర్మం వేర్చుకుని బ్రాహ్మణులకు ధర్మాలను బోధించడం మొదలుబెట్టే శూద్రునికి రాజు ఆతని చెవిలో నోట్లో బాగా కాచిన నూనె పోయించాలి.

68-276; బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు సరప్పరం తిట్టుకున్షప్తడం రాజు బ్రాహ్మణునికి తక్కువ రకం శిక్ష క్షత్రయునికి నముధ్య రకం శిక్ష వెయ్యాలి.

8-277: వైశ్యులు శూద్రులు పరస్షరం తిట్టుకున్నప్తడు కూడా రాజు వాళ్ళ నర్ణక్రమామ్మి బట్టి శిక్ష విధించాలి. శూద్రునికి నాలుక కోపే. శిక్షకు ఇక్కడ మినహాయింపు. ఇది విశ్చిత వియమదంి.

దాడి నేరానికి మనువు విధిస్తున్న శిక్షలు ఇవి;

8-279: శూద్రుడు ఏ ఆవయవంతో ద్విజులను తాకుతాడో ఆ ఆవయవాన్ని ఛేదించా లని మనువు చెప్పాడు.

అహంకారానికి మనువు విధించే శిక్షలు:

8-281: బ్రాహ్మణునితో సమానంగా ఆసనం మీద కూర్చున్న శూద్రుని నడుముమీద కర్రుతో వాతవేపి తరమాలి. లేదా ప్రాణం పోకుండా పిరుదుము గాయం చెయ్యాలి.

8-282: గర్వంతో బ్రాహ్మణుని ముఖం మీద ఉమ్మివేపిన శూద్రుని రెండు పెదాలను రాజు కత్తిరించాలి. అతడు బ్రాహ్మణుని మీద మూత్ర విసర్హన చేస్తే అతని పురుషాంగాన్ని త్రైలియకుండా గాని గర్వంతో గాని బ్రాహ్మణుని మీదికి అపాన వాయువును వదిలితే అతవి గుదాన్జి కోపివెయ్యాలి.

8-283: గర్వంతో బ్రాహ్మణువి జుట్టు పట్టుకున్న శూద్రుని చేతులను వరికివెయ్యాలి. అలాగే. కాళ్ళు పట్టుకున్నా గడ్డం పట్టుకున్నా, మెడ పట్టుకున్నా, నృషణం పట్టుకున్నా రెండు చేతులను నరికెయ్యాలి.

124 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు చే లా వ్యభిచారానికి నునువు విధించిన శిక్షలు:

8-359: బ్రాహ్మణుడు కావివాడం వ్యభిచారానికి పూముకుంటీ అతడు మరణదండనకు

క్రో అర్హుడు. చతుర్వర్థాల వాళ్ళు తమ భార్యలను జాగ్రత్తగా కాపాడుకవాలి.

8-366: శూద్రుడు ఉన్నత జాతి స్త్రీని అనుభవిస్తే అతడం చంపదగినవాడు. అతడం తన కులం స్త్రీవి ఆనుభవిస్తే ఆమె తండ్రి అనుమతి మీద ఓలిని ఇచ్చి ఆమెను పెళ్ళి చేసుకోవాలి.

8-3742 భర్త చేత రక్షింపబడుతున్న బ్రాహ్మణ స్త్రీని గావి, రక్షింపబడని స్త్రీని గాని శూద్రుడు అనుభవిస్తే శిక్ష ఇలా ఉంటుంది. రక్షిత ఆయిన స్త్రీని అనుభవిస్తే శరీరాన్ని నరికి ధనమంతటినీ తీసుకోవాలి. అరక్షితను అనుభవిస్తే అంగచ్చేదం చేపి ధనాన్ని తీసేసుకోవాలి,

8-3752 రక్షిత అయిన బ్రాహ్మణ స్త్రీని వైశ్యుడు అనుభవిస్తే అతనిని ఒక సంవత్సరం కారాగారంలో పెట్టి ఆతని ధవాన్ని తీసుకోవాలి. అదే పని క్షత్రియుడు చేస్తే వెయ్యి రూకలు అపరాధం నేసి, గాడద మూత్రంతో తలగొరిగించాలి.

8-376: రక్షణలో లేని బ్రాహ్మణ స్త్రీని వైశ్యుడు అనుభవిస్తే జయిదు వందల రూకలు, క్ష్రబ్రియులు వెయ్యి రూకలు చెల్లించాలి,

88-377: భర్త సంరక్షణలో ఉన్ల బ్రాహ్మణి మాత్రమే గాక్క ఆమె ఒక మహానుభావుని భార్య అయితే. ఆమెను ఆనుభనించిన వైళ్య క్షత్రియులను శూద్రునిలాగే శిక్షించాలి లేదా ఎండు గడ్డితో కాల్చి చంపాలి.

5202 రక్షణలో ఉన్న క్షత్రియ పీవి వైశ్యుడు అనుభవించినా రక్షణలో ఉన్న వైశ్య సుని క్షత్రియుడు అనుభవించినా రక్షణలో లేవి బ్రాహ్మణ స్త్రీని అనుభవించినపుడు వేసే శిక్షమ ఆ యిద్దరికీ వెయ్యాలి,

౭8-383: అయితే రక్షణలో ఉన్న క్షత్రియ వైశ్య స్త్రీలను బ్రాహ్మణుడు అనుభవిస్తే అతనికి వెయ్యి రూకల శిక్ష వెయ్యాలి. రక్షణలో ఉన్న శూద్ర ఫ్త్రీని క్షత్రియ వైశ్యులు అనుభవించివవ్లడు వెయ్యి రూకలు శిక్ష వెయ్యాలి.

8-3842 రక్షణలో లేవి క్షత్రియ స్త్రీని అనుభవించిన వైశ్యునికి అయిదు. వందల రూకలు. రక్షణలో లేని వైళ్య స్త్రీని అమభవించిన క్షత్రియునికి గాడిద మూత్రం పోసి ముండనం

హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ-దావి మూలసూత్రాలు 125 లతలు చెయ్యించాలి. లేదా అయిదు వందల రూకలు శిక్ష వెయ్యాలి.

హిందూ హైందవేతర నేర శిక్షా విధానాల నుధ్య గల భేదం ఎంత విచిత్రమైంది! శిక్షా విధానాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకొని చూస్తే హిందూ నుతంలో ఎంత అసమానత రాజ్యమేలుతున్నదో! శిక్షాస్మృతిలో వ్యాయద్భష్టితో చూచినప్తడం రెండంశాలు కనిపిస్తాయి. 1. నేరాన్ని విర్వచించే భాగం. 2. అందుకు తగిన శిక్షను చెప్పే భాగం - వేరస్తులందరూ సమాన శిక్షకు పాత్రలని చెప్పే వియనుం. నునుష్కృతిలో నునం చూపేదేమిటి? మొదటిది, హేతుబద్ధం కాని శిక్ష నేరానికీ శిక్షగా కడుపు, నాలుక, ముక్కు వంటి అవయవాల మీద ద్బష్టి కేంద్రికరింపబడింది. అప్పటికి ఆ అవయవావికే ఏదో అలాంటి ఆభిప్రాయమున్నట్లు. మమవు శిక్షాస్మృతిలో రెండో లక్షణం శిక్ష నేరానికి తగినట్లుగా గాక అమానుషంగా ఉండడం. అయితే ఆ స్మరిలో కొట్టొచ్చినట్టు వస్జంగా కనిపించే లక్షణం ఒకే నేరానికి వేపే శిక్షలో ఆసమానత్వం. వేరస్థువి శిక్షించడానికే గాక మర్యాదను రక్షించడానికి, న్యాయం కోసం వ్యాయస్థానావికి వచ్చే వాళ్ళ నీచత్వాన్ని కాపాడడానికి కూడా అసమానత్వం రూపొందించబడింది. మరో రకంగా తన ప్రణాళికకు పునాది అయిన పాంఘిక అసమావతను కాపాడడమే ఆయన లక్ష్యం,

అంతరాలతో కూడిన ఆసమానత్వ సిద్ధాంతం ఆర్థిక రంగంలోకి కూడా తీసుకొని పోబ డింది. “సామర్థ్యానికి తగిన పవి, అవసరాలకు తగిన ప్రతిఫలం” అన్నది హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ సూత్రం కాదు. హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ సూత్రం ఇందుకు. విరుద్ధం - “ఒకని అవసరానికి తగిన సని; అంతస్థుకు తగిన ప్రతిఫలం” అన్హది. ఉదాహరణకు ఒక అధికారి కరువుపీడిత ప్రజలకు తిండి గింజలు పంచుతున్నాడనుకుందాం. అతడు ఉన్నత కులంలో వుట్టిన వానికి అధమ కులంలో పుట్టిన వానికన్నా ఎక్కున పెడతాడు. అలాగే ఒక అధికారి పన్నులు విధిస్తున్నాడనముకుందాం; అతను ఆగవర్షంలో వుట్టినవారికి నిమ్మ వర్గాల వారి కంటె తక్కువ పన్ను విధించవలసి వస్తుంది. హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ సమాన అవసరం, సమాన కృషి సమాన వైవుణ్యం అన్నని శ్రమ ఫలితావికీ ఆధారం కావాలని గుర్తించదు. జీవిత పంక్షేము వినిమయంలో ఉన్హతులుగా పరిగణింపబడే వాళ్ళు, ఉత్తనుమైన వాటిని, అధిక సంఖ్యలో పొందాలి, అధములనబడే వాళ్ళు తక్కువగా వవికిమాలిన వాటిని స్వీకరించాలి అన్నది హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ యొక్క ఉద్దేశం.

హిందూ సామాజీక వ్యవస్థ అంతరాలతో కూడిన ఆసమానతొ సూత్రం మీద విర్మించబ డిందనడావికీ ఇంక ఎక్కువ ఆధారాలు చూపనక్కర లేదు. ఇది అన్ని సామాజిక రంగాలలోనూ వ్యాపించింది. సాంఘిక జీవితంలోని ప్రతి పార్యమూ పమానత్వం ఆనే ఆసాయం నుంచి తపించబడింది. అ

హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ ఆధారపడిన రెండో సూత్రం ఒక్కో నర్జానికీ/కులావికీ వృత్తిని స్థీరీకరించడం, దావివి అలాగే కొవపాగించి వంశపారంపర్య లక్షణాన్ని పెంచడం, చతుర్వర్థాల

126 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-వ్రపంగాలు 120 లాలా వారి. వృత్తులను గురించి మమవు చెప్టింది ఇదిః

1-87: తేజోనంతుడైన బ్రహ్మ విశ్వ సంరక్షణ కోసం వేర్వేరు వృత్తులను ముఖం, భుజాలు, తొడలు, పాదాల నుండి వుట్టివ వాళ్ళకు (నరపగా బ్రాహ్మణ క్షత్రియ వైళ్య శూద్రులకు) ఏర్పరిచారు.

1-88: బ్రాహ్మణులు వేదాలను అధ్యయనం చెయ్యడం, బోధించడం; తమ కోసమూ, ఇతరుల కోసమూ యజ్ఞం చెయ్యడం. ఇతరులకు భిక్ష పెట్టడం, తాము స్వీకరించడం చెయ్యాలి.

1-89: ప్రజా పంరక్షణం, దానం చెయ్యడం, యాగాలు చెయ్యడం, వేదాధ్యయనం చెయ్యడం, నిషయాపక్తికి దూరంగా ఉండడం క్షత్రియువి వృత్తి,

1-90; నోపంరక్షణం, యాగ విర్వహణ, వేదాధ్యయనం, విషయాసక్తికి దూరంగా ఉండడం వైశ్యుని వృత్తి.

1-91: శూద్రువికి దేవుడు ఒకే వృత్తి వియమించాడు. అది పై మూడు వర్ణాల వారికీ సేన చెయ్యడం.

ఈ వృత్తులకు సంబంధించిన నియమాలను మనువు విస్తరించి చెప్తాడు.

1-88: స్వయంభున మనువు బ్రాహ్మణులకు పెట్టిన విధులు - వేదాధ్యయనం, బోధవ, యజ్ఞ నిర్వహణ, ఇతరులకు యజ్ఞ నిర్వహణలో సహాయపడటం, కలిగిన వాళ్ళెతే భిక్ష పెట్టడం, లేవి వాళ్చెతే భిక్ష స్వీకరించడం.

1-89: ప్రజా పంరక్షణం, దానం, యాగ విర్వహణం, వేదాధ్యయనం, విషయాసక్తికి దూరం కావడం, ఇవి స్తూలంగా క్షత్రియుని విధులు.

ఇ

1-90: నో సంరక్షణం, యాగ విర్వహణం, వేదాధ్యయనం, వ్యాపారం, వడ్డీ వ్యాపారం, వ్యవసాయం. వైశ్యువి విధులు,

1-91; శూద్రువికి దేవుడు ఒక్కడే విధిని నియమించాడు. అది పై మూడు నరాల వారికీ సేవ చెయ్యడం. /

10-74: బ్రాహ్మణులు బ్రవ్మాప్రాప్తి కోపం అనుష్టాన విరతులై షట్కర్మలను శాస్త్రోక్తంగా

హిందూ సానూజిక వ్యవస్థ-దాని మూలసూత్రాలు 127 న ప ప వక య హస. విర్వహిస్తారు. అవి

10-75: వేదాధ్యయవం, వాటిని ఇతరులకు బోధించడం, యజ్ఞం చెయ్యడం, ఇందులో ఇతరులకు సహాయం చెయ్యడం, చాలినంత ఉంటే ఇతరులకు దావం చెయ్యడం, పేదలైతే దానాన్ని స్వీకరించడం, ఇని ఆరు ప్రథమ జమ్మల కర్తవ్యాలు.

10-76: ఈ ఆరింటిలో మూడు బ్రాహ్మణులకు జీవవాధారాలు. అవి ఇతరులకు యజ్ఞ విర్వహణలో సహాయం చెయ్యడం, వేదాలను బోధించడం, స్వచ్చమైవ వారి నుండి దానం తీసుకోనడం.

10-77: పై ఆరింటిలో మూడు బ్రాహ్మణుని నుండి క్షత్రియుని దగ్గరకి పోవు - అవి వేదబోధన, యాగ నిర్వహణలో సహాయం, దాన ప్వీకరణం.

10-78: పై మూడూ వైశ్యునికి కూడా చెందవు. వాటిని మనువు అతనికి కూడా వియమించలేదు.

10-79: క్షత్రియువి జీవికకు అస్తు శస్తుధారణలను నియమించాడం. వైళ్యునికి నర్తకం, "సేద్యం, పశుపాలన - ఇన జీననధర్మాలు. నచ్చే జన్మకోసం దానం ఆధ్యయనం, యాగం ధర్మాలు.

ప్రతి వ్యక్తీ తవకు నియమించిన విధిని తన వర్గానికి తగినట్లు విర్వహించాలి. ఇందులో వ్యక్తికి వృత్తిని ఎన్నుకునే ఆవకాశం లేదు, వ్యక్తిగత అభిరుచికి ప్థావం లేదు. హిందూ సామాజిక వ్యవస్థలో వ్యక్తీ పూర్వీకుల వృత్తికి కట్టుబడి ఉండవలసిందే. ఇది అతిక్రమించలేవి కఠిన వియమం, తప్పించుకోలేరు.

కి

వృత్తిని నియమించడంతో ఈ సూత్రం ఆగదు. గౌరవ దృష్టితో ఆవేక వృత్తులకు స్థాయిని విర్ణయిస్తుంది. మమవు ఇలా చెబుతాడు:

10-80: “జీవిక కోసం చెప్పే అనేక వృత్తుల్లో బ్రాహ్మణ క్షత్రియ వైశ్యులకు క్రమంగా వేదబోధవ, ప్రజా సంరక్షణ, వర్తకం ప్రశంసాత్వమైనవి.”

హిందూ సామాజిక వ్యనస్థ ఆధారపడిన మూడో సూత్రం ప్రజలను వారివారి వర్గాలలో ఇరికించటం. హీందూ సామాజిక వ్యవస్థ నర్గాలను/కులాలమ గుర్తిస్తుందనడంలో విచిత్రంగాని ప్రత్యేకతగానీ లేవు. ప్రతిచోటా వర్గాలు ఉన్నాయి, అని లేకుండా ఏ సమాజమూ లేదు.

128 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రపంగాలు తక క ప కుటుంబాలు, కూటములు, సమూహాలు, రాజకీయ పార్టీలు, జాతులు, వేర కార్యక్రమాల్లో మునిగే ముఠాలు, వ్యాపార సంస్థలు ప్రపంచంలో అన్ని సమాజాల్లోనూ ఉన్నాయి. స్వేచ్చా పొంఘిక వ్యవస్థ కూడా. ఇవి లేకుండా ఉండదు. స్వేచ్చా సాంఘిక వ్యవస్థ లక్ష్యం ఏమిటంటే, ఏకాకితనాన్ని, వేర్తాటుతనాన్లి - వర్గాల చేత ఆదర్శంగా భానిసంబడివదావిని - నిరోధిస్తుంది. వర్గాలు ఏకాకితవాన్లి, వేర్దాటుతనాన్ని ఆచరించకపోతే అవి పరస్పరం అసామాజికంగా నూత్రమే ఉన్హట్లు లెక్క. ఏకాకితనం, వేర్తాటుతనం అనేవి వాటిని సంఘ వ్యతిరేకమూ, పరస్తర ప్రతి కూలమూ చేస్తాయి. ఏకాకితవం వర్గస్త ఎహలో మూర్ధర్వం పెంచుతుంది. సంఘ జీవితాన్ని పంస్టీకరిస్తుంది. వర్గాలలో స్వార్థ ఆదర్శాలను పైచేయి చేస్తుంది. ఏకాకిఠనం జీవితాన్ని స్తజ్దంగా చేస్తుంది. కలిగివ వారికి, లేని వారికి యజమామల సేవకులకు ఆగాధం పెంచుతుంది. ఏకా శితవం వేర్తాటుతనం అనేని స్వేచ్చా సాంఘిక వ్యవస్థకు ప్రతికూలం గనక అందులో. వర్గాలకు అంతగా తావు ఉండదు. స్వేచ్చా సాంఘిక వ్యవస్థ సామాజిక రంగంలోని అన్ని రంగాలనూ నిర్వహించడానికి ప్రయర్నిస్తుంది. ఇది ఎప్పడు సాధ్యమౌతుందంటే వర్గాలు సార్వజనీన ప్రయోజ నాలను బాధ్యతలను వ్యయాలకు విస్తారంగా పంచుకొనే స్వేచ్చ ఉన్నప్తడం, ఉమ్మడి విలువలు అధికంగా ఉన్నప్పడు, ప్వీకరించడావికీ, ఇవ్వడానికి సమానావకాశం ఉన్నప్తడం నూద్రమే. ఆలాంటి సాంఘిక ఒప్పందం ఆచారాన్ని రద్దు చేస్తుంది, చెయ్యాలి. చురుకైన విస్తారమైన నూవసిక జీవితాస్టిస్తుంది. మానసిక దృక్తధాల వునర్జిర్మాణాన్ని డిమాండ్‌ చేస్తుంది. హిందూ సామాజిక వ్యవస్థలో కొట్టొచ్చినట్టు కనిపించేదేమిటంటే, హిందూ సమాజంలోని ఛిన్న వర్గాలు స్వేచ్చగా పరస్పరం _ ఇచ్చివుచ్చుకోవడాన్ని పరస్పరం కలిసిమెలిసి ఉండడాన్ని నిషేధించడం, సహపంక్తి భోజనాల మీద, భిన్న వర్గాల మధ్య వివాహాల మీద ఆంక్ష ఉంది. అయితే మనువు సామాన్య సామాజిక సహ జీవనాన్ని నిషేధించే దాకా పోతాడు. ఆయన ఇలా అన్నాడు.

4-2443 అగ్రస్థానాన్షి కాపాడుకోవాలముకునే వ్యక్తి అలాటి ఉత్తములతోనే సంబంధం పెట్టుకోవాల్సి అధములతో కాదు.

4-2452: బ్రాహ్మణుడు ఉత్తమోత్తములతో పంబంధల పెట్టుకోవడం వల్ల ఉత్తమత్వాన్ని పొందుతాడు. అలాకాక అధములతో సంబంధం పెట్టుకుంటే శూద్రత్వాన్ని పొందుతాడు.

4-79: ఘోర నేరాలకు సాల్బడిన కుల భ్రష్టులతో, చండాలురతో, బానిసలతో, మూర్చు లతో, ధన మదాంధులతో, చాకలి వారితో + వీచజాతులతో అంత్యవాసులతో అతడు ఒకేచోట ఒకే చెట్టు నీడలో కూడా కలిసి ఉండరాదు. అక్‌ సామాజిక వ్యవస్థ సొల్రాత్సత్వాన్ని వ్యతిఠేకిప్తుంది. సమానత్వ సూత్రాని అది ముంద మాలా సన్ని బ్ర క్తంచక పోవడమే గాక అసమానత్వాన్ని అధికార సీద్దాంతం వృత్త జి పి వంగ న వృత్తి స్వేచ్చ లేనేలేదు. ప్రతి ఒక్కడికీ ముందే నిర్ణయించబడిన

ల ఇంది. య్యవలసిందల్లా డానిని కొనసాగించడమే. వాక్సా వ్రతంత్ర్యం ఉంది.

కి వ న హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ-దాని మూలసూత్రాలు 129 అయితే సామాజిక వ్యవస్థకు అనుకూలంగా ఉన్న వాళ్ళకే ఉంది. ఆ స్వాతంత్ర్యం నోల్టేర్‌ చెప్పిన స్వాతంత్ర్యం కాదు. “నువ్వు చెప్పేదావిని నేను వూర్తిగా వ్యతిరేకిస్తాను. అయితే నీకున్ల చెప్పే హక్కును ఊపిరి ఉన్నంతవరకు సమర్దిస్తాన” అవి వోల్టేర్‌ అంటాడు, లి ఛీ లబ

తర్కం, గతితర్కం గురించి నునువు చెప్పే దాంట్లో ఆయన అభిప్రాయాలు స్పష్టంగా ఉన్నాయి,

4.29-30: మంచి ఆపవం, శయ్యలతో కందమూల ఫలాలతో తన ఇంటికి నచ్చిన అతిథిని శక్తికొలది గౌరవించలేని గృహస్థుని ఇంటిలో అతిథి ఉండరాదు. శాస్త్ర విరుద్ధంగా వృత్తులమ చేపట్టేన వారిని పిల్లి కొంగలలాగా జీవించే వాళ్ళను, వేదాలకు వ్యతిరేకంగా వాదించేవాళ్ళును గౌరవించరాదు.

2-10: శ్రుతి అంటే వేదం. ష్కృతి లంటే ధర్మశాస్త్రం. ఆ రెంటిచేత ధర్మం వెలుగొం దుతుంది కాబట్టి వాటిలోని విషయాన్ని గురించి ప్రశ్నించరాదు.

2-11: వ్రమాణాలైన శ్రుతి సృతులను హేతువుతో తర్కవాదంతో చర్చించి విమర్శించిన ద్విజుని వాస్తికుడుగా, వేద దూషకుడుగా లెక్కగట్టి బహిష్కరించాలి.

2-12: వేదం, స్మృతి, సదాచారం, ఆత్మానందం - ఇవి నాలుగు ధర్మానికి లక్షణాలుగా చెప్తబడాయి.

న

ఇందుకు కారణాలను కూడా మనువు పేర్కొన్నాడం:

2-6: ధర్మానికి మూలం వేదం. తర్వాత ఆచారాలు, వేద పండితుల ధర్మవర్తన, మహాత్ముల వాడుకలు, చివరగా ఆత్మపంత్భప్తి పవిత్ర ధర్మానికి మూలాధారాలు.

2-7: మనువు ఎవరికి ఏ ధర్మం చెప్పినా అదంతా వేదంలో చెప్పబడిందే, మనువు పర్వజ్ఞాన ప్వురూపుడు.

ఈ స్వతంత్రంలో గతి తార్కికులక్క, తార్కికులకు సాంఘిక ధర్మాన్ని విమర్శించే స్వతంత్రం లేదు. ఆంటే ప్వతంత్రమే లేదని అర్ధం.

ల్ల య ల, న క్త

కార్యాచరణ సంగతి ఏమిటి? హిందూ పామాజిక వ్యవస్థలో ఆ స్వేచ్చ లేదు. వ్యక్తికి

స్వతంత్రాన్ని ఇవ్వదు ఆ న్యవస్థ. అదే వృత్తిని విర్ణయిస్తుంది. అదే ఆతని హోదాను నిర్ణయి

130 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు వ క స్తుంది. వ్యక్తికి మిగిలిందల్లా ఈ నియమాలలో స్టీరపడటమే.

రాజకీయ. స్వేచ్చ కూడా ఇంతే. హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ ప్రజలు ఎన్నుకున్న ప్రతి విధుల చేత ఏర్పాటు చేయబడ్డ ప్రాతినిధ్య ప్రభుత్వం ఉండవలసిన అవసరాన్ని గుర్తించదు. ప్రజలు చట్టంచేత పాలించబడాలవి, చట్టాన్ని ప్రజా ప్రతినిధులు విర్మిస్తారని ప్రాతివిధ్య ప్రభుత్వం విశ్వసిస్తుంది. హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ ఈ సిద్ధాంతంలోని మొదటి భాగమైన - ప్రజలు చట్టంచేత పాలింపబడాలి అన్ష దాసి గుర్తిస్తుంది. రెండో భాగమైన చట్టాన్ని ప్రజా ప్రతివిధులు విర్మిస్తారన్హ దాస్టి తిరస్కరిస్తుంది. హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ సిద్ధాంతం ఏమిటంటే, ప్రజలను పాలించే చట్టం, ఇదినరకే తయారు చెయ్యబడింది. అది వేదాల్లో ఉంది అన్హది. దావికీ కొంత కలపడానికి గాని తీపివేయడానికి గాని ఎవరికీ హక్కు లేదు. చట్టాన్లి నిర్మించే స్వేచ్చ ప్రభుత్వాన్షి నిర్మించే, నిర్మూలించే స్వేచ్చ రాజకీయ స్వేచ్చ అనబడుతుంది. ఆది హిందూ పామాజిక వ్యవస్త్పలో లేదు.

థి

తాత్తర్యం ఏమిటంటే, హిందూ సొమూజిక వ్యవస్థ నరాల మీద ఆధారపడిన వ్యవస్త. బి నే లి ఇ వ్యక్తి మీద ఆధారపడిన వ్యవస్థ కాదు. ఇందులో వర్గాల నుధ్య స్థాయీ భేదం - ఎక్కువ తక్కువ ఉంటుంది. విధులు, హోదాలు ముందే విర్ణయించబడి ఉంటాయి. ఇదొక మార్తుకు అనకాశం లేని వ్యఎస్థ. వ్యక్తి స్థానంలో ఎన్ని మార్పులు వచ్చినా ఆతడి వర్గం ద్వారా వచ్చిన సాంఘిక సోదా ఏ విధంగానూ నూరదు. ఏ పరిస్థితిలోనూ మొదటివాడు చివరివాడం కాడ,

చివరివాడు మొదటివాడూ కాడు, అనువాదం: రాచపాళెం చంద్రశేఖర్‌రెడ్డి

ఎఅథస్ఫూచికలు:

1. రూల్‌నందకిషవ్‌ - స్వాతంత్ర్యమూ దాని అర్థమూ - వు, 214.

2. ఉత్తర భారతదేశంలో కుల వ్యవస్థ. వు, 51-56,

3 ఉత్తర భారతదేశంలో పంక్తి భోజన వషయంగా కచ్చా ఆహారంలోనే విషేధం ఉంటుంది. దక్షిణదేశంలో పక్కా భోజనంతో కలిపి వూర్తి నిషేధాన్ని పాటిస్తారు. కచ్చా అంటే వీటితో నండింది. పక్కా అంటే నేతితో వండింది.

4. ఉత్తర భారతదేశంలో కుల వ్యవప్ట. వు 89-90.

5. -పెదే- ఠి

6.- పస.

హిందూ సామాజిక వ్యనస్థః దాని ప్రత్యేక లక్షణాలు 131 అధ్యాయం - 3

కి బ్య

హిందూ నామూజిక వ్యవస్త; దాని

థి ప్రత్యేక లక్షణాలు: ఆఖ్మే

ఇప్పటిదాకా సాగిన చర్చలన్నీ హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ మూలహూత్రాలను వర్ణించడం వరకే. సరిమితనుయ్యాయి. దాని మూలసూత్రాలను అటుంచితే, హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ కొన్ని ప్రత్యేక లక్షణాలను కలిగి ఉంది. వీటికి కూడా మూలసూత్రాలంత ప్రాముఖ్యం ఉంది. హిందూ పామాజిక వ్యవస్థ గురించి జరిగే ఏ అధ్యయనం అయినా దావి ప్రత్యేక లక్షణాల ప్రస్తావన తేకుంటే అది సమగ్రమయివ ఆధ్యయవం ఆవిపించుకోదు. డాన్టి పరయినడనీ అనలేం.

అసలీ ప్రత్యేక లక్షణాలు ఏమిటి? హిందూ సామాజిక వ్యవస్థకున్న ప్రత్యేక లక్షణాలు మూడు. ఈ మూడింటిలో మొదటిదీ, అతి ముఖ్యమైందీ “అధిమానవుణ్లి (94*యి&2) ఆరాధించడం: *నీషే (1620ల) సువార్త (ప్రబోధాని) కార్యరూపంలో పెట్టడం మినహా, ఈ విషయంలో హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ ప్రత్యేకత ఏమీ లేదు. నీషే మాడా తామ ప్రతిపాదించిన “అధిమానవారాధన సిద్దాంతం" తన స్వంతమని ఎక్కడా చెప్తకోలేదు. దాన్ని తాను “మనుష్కృతి” నుంచి స్వీకరించినట్లుగా నీషే ఒన్తకున్నాడు. 'యాంటీ క్రైస్ట్‌ అనే తన సిద్ధాంత గ్రంథంలో నీషే యిలా వివరించాడు.

*ఏ లక్ష్య సాధన కోపం అసత్యాలను ప్రచారం చేస్తారన్నది అసలు ప్రళ్త. వాప్తవమేమి టంటే-శ్రైస్తవంలో-పవిత్ర లక్ష్యాలు అనేని వూర్తిగా లుస్తాలు. అది అనుసరించే సాధనాల మీదే నా అసమ్మతంతా,. దావి లక్ష్యాలు అత్యంత చెడ్డవి-జీవితాన్ని విషముయం చేయడం, త్యజించడం, శరీరాన్ని దూషించడం మొదలైనవి ఇందులో ఉన్నాయి. తనను తాను తక్కువగా చూనుకోవటం, ఆత్మవింద్యు పాపం చేస్తానేమోనన్న భయంతో మనిషి తనక్షు తానే మలినం కావడం-శ్రైస్తవంలో ఉంది. అందుకే దీవిలో పేర్కొన్లు మార్గాలు (సాధవాలు) కూడా చెడ్డనని నేను పేర్కోనటం జరిగింది. ఆయితే మునుధర్మశాస్తుం చదివినప్పడు నా ఆలోచనలు దీనికి విరుద్ధంగా ఉన్నాయి. అంతటే గొప్ప గ్రంథామ్టి, రచనని బైబిలుతో సరిసమానంగా పోల్చడం ఆత్మనంచనే అవుతుంది. అయితే ఆందులో విఖార్హయిన తాత్వికచింతన ఎందుకు దాగి వుందో ప్రతి ఒక్కరు ఇట్టే గ్రహించి చెప్పొచ్చు పాపదుర్గంధ భూయిష్టమైన యూదు “*రాబినిజం'- అంధ విశ్వాసాల వడపోత కార్యక్రమంతో పాటు-మవస్తత్వ శాస్త్రజ్ఞులకు కూడా ఆసక్తికరమైన ఎన్నో నిషయాలు దాన్లో ఉన్నాయి. ఇక మరచిపోలేవి మరో ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే-మౌలికంగా ఇది టైవిలీ కంటె భిన్షమైనటువనంటిది. దీని (నునుస్కృతి) ద్వారా కులీనవర్గాలు, తత్వవేత్తలు, యుద్ధనీ

132 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు చా రులు, జన పొమాన్యాన్లి రక్షిస్తుంటారు. మార్గదర్శకం వహిస్తుంటారు. ఇది గొప్ప విలువలకు ప్రతిరూపం. ఇది జీనితం పట్ల గొప్ప ఆనందాతిరేకమైన భావాన్ని కలిగిస్తుంది. ఈ గ్రంథంలో తవ గురించిన విజయోత్సాహం, జీవితం గురించిన విజయోత్సాహం విండి వున్నాయి. పుస్తకమంతటా సూర్యకాంతి ధగధగమంటుంది.. జ్రైస్తనంలో చెప్పలేనంతగా వెకిలిగా ప్రస్తావించే సంతోనత్తత్తి, ముగువ, వివాహం మొదలైన విషయాలను. ఇక్కడ చిత్తశుద్ధితోను, అత్యంత గౌరవంతోను, ఆత్మవిశ్వాసంతోను చిరించడం జరిగింది. “వ్యభిచారం మంచి బయటపడటానికి మగాడికి భార్య ఆవసరం. వ్రతి స్త్రీకి పొంత భర్త ఉండటం సమంజసం వంటి దుష్టోక్తులున్హు గ్రంథాన్ని స్త్రీల చేతిలో, పిల్లల చేతిలో ఎలా ఉంచడం? దహించుకుపోవడం కంటె పెళ్ళి మేలు కదా! కన్యామాత అనే భావనతో దగాపడ్డ తరువాత, అంటే మనిషి మూలమే క్రైస్తవీకరణం చెందిన తరునాత థైస్తవుడిగా వుండడం మర్యాదైన పనేనా?

వీషే పట్ట అతని దేశ ప్రజలకే ఏమాత్రం గౌరవం కావ్కీ అతని పట్ల ఏ విధమైన నమ్మకం కానీ లేవు ఆయితే ఆయన తన మాటల్లోనే “అప్తడప్తడం రాజవంశ భూస్వామ్యత త్వవేత్తగాము, కొన్ని సందర్భాల్లో విదూషకుడుగాను, ఒక్కోసారి తనమీద తావే జాలిపడంతూ మానవత్వం లేని మనిషిగాను, నురొకప్పడంు సమాజం నుంచి బహిష్కృతుడైన వ్యక్తిగాను” జీవిం చాడు. శక్తికి మూలం దృఢచిత్తం-లనేదాన్ని నీషే తత్వంగా అభివర్ణించవచ్చు. తద్వారా అరి మానవుణ్షి లక్ష్యంగా పెట్టుకొని తదమగుణంగా విశ్చంఖభిలత సృష్టించడం, ఆధ్యాత్మిక విలువల్ని బానిసత్వాన్ని నిరాకరించడం, సామాన్యుణ్ని తక్కువచేసి. చూపడం అనేవి తర్వాత సంభవించే విషయాలు. ఈ విధమైన తన విలక్షణ లక్షణాలతో కూడిన తత్వపోధనల ద్వారా తన కాలంవాటి ప్రజల్లో ఆసహ్యభావం, భయానక వాతావరణాన్ని సృష్టించాడు. అంతేకాదు తన అనంతరకాల ప్రజల మనసుల్లో కూడా అలాంటి భావాన్హే రగుల్కొల్హాడు. ప్రజలు అతణ్నుంచి తప్పించుకోలేకపోయినాా ఆతణ్హి వూర్తిగా విరాదరించేవారు. ఆ పరిస్థితుల్లో వీషే తనకు తానుగా-తనమ చవిపోయిన వ్యక్తుల్లో కలిపి ప్రకటించుకొని, ఎంతో తృప్తిని పొందాడు. శతాబ్దాల తర్వాతైనా తనను, తన బెన్నత్యాన్ని గుర్తించి, ప్రశంసించే ప్రజలు తప్పక ఉంటారని (పుడ్తారవి) నీషే భవిస్యద్దర్శనం చేశాడు. కానీ నీషే అనంతర కాలంలో ఆతని “దార్మనికతి ప్రజల్లో గుర్తింపు పొందటానికి బదులుగా? సమకాలీన ప్రజల్లో ఓ విధమైన భయాన్ని, అసహ్య భావాన్ని కలిగించిందో, (ఆయన అనంతరకాల ప్రజల్లో) అదే రకమైన భయాన్ని, అపహ్యభావాన్ని కలిగించింది. క్షుద్ర స్వభావం కలిగిన వీషే దార్భవికతను గుర్తించిన కొందరు, హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ అధినూనవ ఆరాధన మీడ ఆధారపడి వుందన్హ విషయాని నమ్మటానికి ఏమాత్రం వంసిద్ధులు కాలేకపోళున్నారు.

అసలు ఈ విషయంశో మనుస్మృతి ఏమి చెబుతుందో చూదాం. హిందూ సామాజిక వ్యవస్థలో బ్రాహ్మణుని ప్థానం గురించి మనుస్మృతి చెప్టిన మాటల్ని గమనించండి.

“బ్రాహ్మణుడు ప్రజాసతి (బ్రహ్మ) నోట (ముఖం) ముంచి వుట్టటం వల్లను, ముందుగా

హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ: దాని ప్రత్యేక లక్షణాలు 133 వుట్టడం వల్లను, వేద జ్ఞానం పుష్కలంగా ఉండటం చేతనము ఈ సృష్టికంతటిేవీ తానే (బ్రావ్మ ణుడు) దేవుడయ్యే హక్కును పొందాడు.” (1-93)

“ర ప్రపంచాన్ష్నండా రక్షించడం కోసమూ; దేవరలక్షీ, పిర్భదేవతలకీ సంధానకర్తగా వుండ డానికీ (బ్రహ్మ ఎంతో తప్పసు చేసి ఆ బ్రాహ్మణుణ్ని ముందుగా తన ముఖం నుంచి సృష్టించాడు" (౧1-94)

కడ్రేవత్రల్పు, పిర్భదేవతలు సంర్భప్తి చెందే విధంగా ఏ బ్రాహ్మణుడైతే యజ్ఞయాగాది క్రతువులు. నిర్వహిస్తాడో, ఆ బ్రాహ్మణుని కంటె గొప్పదైన జీని సృష్టిలో మరొకటి లేదు." (అంటే బ్రాహ్మణుడు అందరికంటె గొప్పవాడని అర్ధం.) (1-95)

“సృష్టించిన జీవులలో అన్నింటికంటే గొప్పవి చరాలు అని చెప్పకోవచ్చు. చరాలు తెలివి తేటల ద్వారా జీవించేవవి చెప్పవచ్చు. నీటిలో మూనవజాతి తెలివైనది. ఆ మానవ జాతిలో తెలివైన వాళ్ళు బ్రాహ్మణులు” (1-90)

మనువు చెప్పిన ఈ కారణాలే కాకుండా, బ్రాహ్మణుడు ప్రథమ శ్రేణికి చెందినవాడు, ఎందుకంటే అతడు దేవుని ముఖం నుంచి ఉద్సవించాడు. ఆతని ముఖతః దేవృనికి, పితదే

ల్బ వతలకు హ కవ్వాలు అందుతాయి. (బాహ్మణుని గొపతనావికీ ఇంకో కారణాన్సి మను, వ్య కవ్యా బ్రాహ్మణుని గొప్ప వు ఇలా చెబుతాడు.

“బ్రాహ్మణుల వుట్టుకే పవిత్ర న్యాయం (వేదం) ద్వారా జరిగింది. అరడు ఆ పవిత్ర వ్యాయ ఉద్ధరణకై శాశ్వత అవతారంగా విలిచి బ్రహ్మ (దైవ) స్వరూప్పుడవుతున్నాడు.” (1-98)

“బ్రాహ్మణుడు భూమి వీద అందరికంటె గొప్పవాడుగా, జీవరాశులన్షిటికీ యజమానిగా, వ్యాయరక్షక్రుడిగా పుడతాడు.” (1-99)

ఈ విషయాన్నే ముగింపుగా ఇలా చెప్తాడు మనువు:

“బ్రాహ్మణుడు తన పొంఠ ఆహారాన్ని భుజిస్తూ, తన సొంత బట్టలే కట్టుకుంటూ, తన పొంత ధనవాన్నే దానం చేస్తాడు. మిగిలిన వారంతా ఆతని దానగుణం ఆసరాతో జీవిస్తారు” (1-106)

ఎందుకంటే మనువు ఉద్దేశం ప్రకారం:

“ప్రపంచంలో ఏది ఉన్నా అదంతా బ్రాహ్మణుని ఆస్తే. వాస్తవానికి తన వుట్టుక గొప్పతనం వల్ల ఆతడు వీటన్నిటికీ అర్హుడవుతున్నాడు.” (1-100)

134 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు

దేవుడు కావటం వల్ల బ్రాహ్మణుడు న్యాయానికీ, రాజుకీ ఆతీతుడం. మనువు నిర్దేశించిన ప్రకారం:

“రాజు ఉదయాన్నే లేచి మూడు సవిత్ర జ్ఞానాలలో (వేదాలలో), రాజనీతి శాస్త్రంలో వండితులైన బ్రాహ్మణులను వూజించి వారి సలహాలను పాటించాలి.” (7-37)

ఉవేద్రవేత్తలైన, సవిత్రులైన వృద్ధ బ్రాహ్మణుల్ని ప్రతిరోజూ వూజించాలి” (7-38)

చివరకు మమవు ఏమంటాడంటే:

*(ఇందుమూలంగా) బ్రాహ్మణుడు (ప్రపంచ) సృష్టికర్త. శిక్షించేవాడు. గురువు. అందు వల్లనే సమస్త జీవరాశులకు అతడొక పోషకుడు. (కాబట్టి అతనిని ఏ వ్యక్తీ అమంగళమైన దురుసు వదజాలంతో దూషించరాదు” (11-35)

నునువు యీ విధంగా శాసించాడు,

“పుట్టుకలో అగ్రగణ్యుడు, ప్పష్టీలో నొప్పవాడం, శాస్త్రాలలో క్షుఖ్లజ్ఞానం కలవాడు. నుహి మోపేతమైన జంధ్యం ధరించేవాడు అయిన బ్రాహ్మణుడు అన్ని వర్గాల ప్రజలకు ప్రభువు (0-3)

బ్రాహ్మణుడు లేదా ఆధిమానవుడం హిందూ సామూజిక వ్యవస్థలో కొన్టి మినహా యింవులకు హక్కుదారుడం. వాటిల్లో మొదటిది; ఆతడు ఒకవేళ హత్యచేసివా, ఆతన్ని ఉరితీయకూడదు.! ఈ విషయానికి సంబంధించి మనువు ఇలా అంటాడు:

“ఇతర వర్గాలకు వ్యభిచారం నేరానికి శిక్ష ఉరితీయటమే అయినప్పటికీ ఆ నేరమే బ్రాహ్మణుడు గమక చేస్తే అతనికి గుండం గీయించి (తలనీలాలు తీయించి? పరాభవించాలి. (8-379)

“ట్రావ్మాణుడు ఎన్ని నేరాలు చేసినా పరే రాజు అతడిని చంపకూడదు. రాజు బ్రాహ్మణుని ఆస్తికి శరీరానికి ఎటువంటి హావీ తలపెట్టకుండా అతనివి రాజ్య బహిష్కరణ చేయనచ్చుో (8-380)

తే “బ్రావ్మాణుడు కావాలనే ఒక ఉత్తముడయిన క్షత్రియుణ్ని చంపితే, ఒక వూజారివి వై ప మిదవ వంతు అయిన శూ చంపితే వదహారన వంతు భరణం చెల్లించాలి.” (10-127) రుని

“బ్రావ్మాణుడు క్షల్రియుణ్మి అనుకోకుండా చంపితే ఆతడు తన మతాచార విధుల్తి

హిందూ సామాజిక వ్యవస్థః డాని ప్రత్యేక లక్షణాలు 135 సర్వం పాటించిన తర్వాత వూజారులకు ఒక ఎద్దును వెయ్యి గోవులను దానంగా ఇవ్వాలి.” (11-128)

ర్రేద్రా బ్రాహ్మణుడు బ్రాహ్మణుణ్హి చంపితే ఆతడం తన పంచేంద్రియాలను, కార్య నిర్వహణేంద్రియాలమ కష్టపెడుతూ, మూడు సంవత్సరాలు ప్రాయశ్చిత్తం చేసుకోవాలి. ఆ కాలంలో ఆతడు క్షురకర్మను చేయించుకోకుండా, ఊరికి దూరంగా మర్ధి చెట్టు కింద, ఆ చెట్టు వూడలవే ఇల్లుగా భావించి నివసించాలి.”(1-129)

“ఆత్రము అనుకోకుండా ? క వై్యోత్తముణ్జి గనక చంపితే ఒక సంవత్సరం ప్రాయశ్చిత్తం అనుభవించాలి. లేదా వూజారులకు నంద గోవులను, ఒక ఎద్దును దానంగా ఇవ్వాలి.” (11-130)

*భ్రిక్రన్సు అనుకోకుండా ఒక శూద్రుని గవక చంపితే, ఆరు నెలలు ప్రాయశ్చిత్తం అను భవించాలి. లేడా పూజారులకు పది తెల్ల గోవులము ఒక ఎద్దును దానంగా ఇవ్వాలి" (11-131)

“బ్రాహ్మణుని చంపటం కంటె ఘోరమైన నేరం ఈ భూమి మీద లేదు. కనుకనే రాజు ఒక పురోహితువి చంపాలనే ఆలోచనైనా కనీసం తన మనసులోనికి రానివృకూడదు. (8-13)

“రాజు ఒకే రకమైన నేరాన్ని పరిశీలించి, స్థలం, సమయం, వేరష్టునికి భరణం చెల్లించే ప్టోమత లేదా శిక్షననుభవించే ఉద్దేశాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకొని శిక్షార్హులు మత్రమే శిక్షించాలి.” (68-126)

*వ్వయంభువు మనువు (మూనవ్వుని శరీరంలో) పది నిక్షా-స్థలాలమ పేర్కొన్నాడు. ఆవి మూదు... దిగువ తరగతుల వారికే కాని బ్రాహ్మణుడు ఏ స్థలంలోను తన దేహానికి హాని కలగకుండా రాజ్యం నుంచి వెళ్ళిపోనచ్చును.” (8-124)

మమష్కృతి బ్రాహ్మణునికి మరికొన్ని మినహాయింపులను ఇచ్చింది. వినాహం నిష యంలో అఆతడం తన తరగతి స్త్రీని వివాహం ఆడటమే కాకుండా దిగువ తరగతులలో ఏ

క్‌ జ లీ రతి వర్ణానికి చెందిన స్త్రీవైనా వివాహం చేసుకోవచ్చు.2 దిగువన నర్హం స్త్రీకి కావ, ఆమె వల్ల కలిగిన సంతానానికి కానీ ఆతడు తన ప్రతిష్టనూ, ఆస్తివీ ఇవ్వవలసిన బాధ్యత లేదు. వేరపుడ్డి వ్యాయస్థావంతో పవి లేకుండా అతడు శిక్షించవచ్చు.3 ఆతడు మత కార్య నిర్వహణకు సంబం ధించి భరణము. చెల్లించకుండా, వ్యాయస్థానంతో పవి లేకుండా సామాన్య వ్యక్తి (ఖూద్రువి) ఆస్తిని తీపేసుకోవచ్చు. అతడు నిక్షిస్తమై వున్న ధవాన్ని (సంపదవి) కనిపెడితే రాజుకి వాటా ఇవ్వకుండా మొత్తం వుంచేసుకోవచ్చు.5 ఎందుకంటె ఆతడు అందరికీ యజమాని కాబట్టి. ఇంకెవ్వరైవా నిక్షిప్తమై వున్న ధనాని (పంపదవి) కవిపెడితే బ్రాహ్మణుడు సగం వాటాకు అరుడు.6 ద్ద రోగంతో వ్యూతి చెందిన రాజు ఖజానాలో చట్టపరమైన జరిమావాల డ్వారా, టి! కూడిన పామ్ముకు బ్రాహ్మణుడు అర్హుడు.” పన్ను చెల్లింపుల మంచి అతన్ని మినహాయించారు.8ి

136 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు ఆతడు తనను అనుదిన ఆహార, క్షుద్భాధలకూ దూరంగా వుంచమని రాజుని కోరవచ్చు9 అతని ఆస్తీ చట్టానికి అతీతం.10 కనుక వారసులు లేకపోయినా అతని ఆస్తి ప్రభుత్వపరం కాదు. హిందూ సాంఘిక వ్యవస్థలో బాధల్లో వున్ల అధిమానవుడు ఉద్యోగ నియమనిబంధనలకు బద్గుడు కాడు.

ఛి

మనువు ఇంకా ఇలా అంటాడు.

“బ్రాహ్మణుడు పైన చెప్పిన విధుల ప్రకారం జీనించలేకపోతే అతడు (క్షత్రియుడంగా) 'పైవికుడుగా జీవించవచ్చు. ఎందుకంటే ఆ వృత్తి తరవాతి శ్రేణిది.” (10-81

“లకనేళ అతడం వురోహితుడుగా, పైనికుడుగా కూడా జీవించలేని పక్షాన వ్యాపారస్తు దుగా జీవించవచ్చు ఆతడే భూమిని దున్ని పశువులను కాయనచ్చుో (10-82)

“కానీ బ్రాహ్మణ, క్షత్రియులు, వైశ్యువి కార్యాలు నిర్వర్తిస్తూ జీవిస్తే వీలైనంతవరకు పశు వులను కొాయడంతో జీవనం సాగించాలి, భూమివి దున్హటావికి దూరంగా ఉండాలి. ఎందుకంటే ఈ పవి బాధాకరమైనది, ఎద్దులు మొదలైన ఇతర ప్రాణుల శ్రమపై ఆధారపడివది కాబట్టి” (10-83)

“కొందరి ఉద్దేశంలో వ్యవసాయం చాలా గొప్పది, కానీ ప్రాజ్ఞుల దృష్టిలో ఆది విందిం చదగింది. ఎందుచేతనంటే. ఇనుము చెక్కలతో చేపిన గొడ్డలి వాగలి వంటి పరికరములు భూమినే కాదు, అందులో నివసించే జీవులను కూడా గాయపరుస్తాయి.” (10-84)

“హర్షించదగ్గ జీవనోపాధి లేని పక్షాన, ప్రశంసార్హమైన ఉద్యోగాలు చెయ్యలేని వక్షాన వారు వ్యాపారస్తులు అమ్మే పరుకులు అమ్మి ధనార్జన చేయవచ్చు, పరిహార్యమైనదాన్ని పరిస రించనచ్చు" (10-86)

“ఆనదల్లో ఉన్న జ్రాహ్మణుడు ఎవరినుంచైనా ఎలాంటి బహుమతివైవా స్వీకరించవచ్చు. ఎందుకంటే ఏ వవిత్ర చట్టం కూడా పంపూర్ణ పవిత్రతను మలివపరచటం చూడం” (10-102) తట బాలను బోధించి, బలి వూజలు చేసి, బహుమతులు స్వీకరించి జీవించలేని వురోహి

ధారణంగా వ్యతిరేక పదతులో ఆవ ్ట ఎయిత్‌ వ్య ద్ధతుల్స్‌ ఆవద్ధర్మం సాటించినా వారు ఏ పాపమూ చెయ్యనట్టే.

వారు అస్మి, నీరంత పవిత్రులు.” (10-103) లేదు శధిమానవుని హక్కులకు, సామాన్య వ్యక్తి వట్టి ఆతడికుండే బాధ్యతలకు సామ్యం . అ నవువికి సామాన్య వ్యక్తి పట్ల ఆపలు బాధ్యతే లేదు. అతడికి పామాన్య వ్యక్తి

హిందూ సామాజిక న్యనస్థః దాని ప్రత్యేక లక్షణాలు 137 బాగు కోపం దానం చేపే అవసరం లేదు. దానం పొందటం కేవలం అధిమానవుని హక్కు. ఇంకే వ్యక్తికా దానం పొందటం పాపం. తన వద్ద చాకిరి చెయ్యటానికే జన్మించిన పామాన్య వ్యక్తి (శూద్రుడ్సుకి మంచి యజమావిగా వుండాల్చిన బాధ్యత ఆధిమానవువికి లేదు. సరికదా మంచి భోజనం, నస్తాలు, వసతి కల్పించాల్చిన అవసరం కూడా లేదు, ఈ విషయంలో అతని విధులు మనువు ఈ విధంగా పేర్కొన్నాడు,

*జ్రాద్రుని సవితవాన్షి బట్టి, కష్టపడే గుణాన్ని బట్టి అతడి కుటుంబ సంఖ్యను బట్టీ బ్రాహ్మణులు వారి కుటుంబ ఆస్తీలోంచి ఆ శూద్రువికి సరైన మనోవర్తిని కేటాయించాలి. (10-124)

*మిగిలిపోయిన ఆహారం, పాత దుస్తులు, తాలూ తస్తా ధాన్యం, పాత నృహోపకరణాలు అతవికి ఇవ్వాలి” (10-125)

సామాన్య వ్యక్తీ పైకి రావటమనేది ఆధిమానవుడి గొప్పతనానికి విరుద్ధం. అధిమానవుణ్ణి సంతోషంగా, క్షేమంగా ఉంచటం కోపం హిందూ సాంఘిక వ్యవస్థ ప్రత్యేకమైన శ్రద్ధ వహించి సామాన్య వ్యక్తిని విరంతరం అధోగతిలో ఉంచింది.

ఆ

మనువు శూద్రుణ్ని సేవ తప్ప ఇంకేమీ చేయవద్దంటాడు.

“శూద్రుడు బ్రాహ్మయివికి సేవ చెయ్యాలి” (10-122)

ఆక్‌

“బ్రాహ్మణుని సేవించటం నల్ల శూద్రునికి జీవనోపాధి లభించకపోతే ఆతడు క్షత్రియు లకు లేదా ధనవంతులైన వైశ్యులకు పేవ చెయ్యాలి.” (10-121)

“దేవుడు శూద్రువికి ఒక్తే ఒక వృత్తి చేయటానికి అర్హత కల్పించాడు. అదేనుంటే పై మూడం. కులాలకు వినమ్రతతో పేవలు చెయ్యటమే.” (1-91)

ఆదే ఎందుకు? కారణం చెప్పడానికి నునువు వెనుకాడలేదు. (అతడు ఇచ్చిన వివరణ ఇది.)

*జక్తి ఉన్నప్పటికీ శూద్రుడం అతిగా ధనార్దన చెయ్యకూడదు. ఎందుకంటే అతడు ధన వంతుడైతే గర్విస్టిగా మారి, తన బలం నల్ల నిర్లక్ష్యం వల్ల బ్రాహ్మణులకు పైతం బాధ కలిగిస్తాడు.” (10-129)

సామాన్య వ్యక్తి జ్ఞాన సముపార్దన చేయటానికి అర్హుడం గాడు. దీనికి సంబంధించి మమవృు విర్దేశం ఇలా ఉంది.

138 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు-ప్రసంగాలు

*బ్రాహ్మణులకు ఆతడు. (సృష్టికర్త) వేద బోధన, వేదాధ్యయనం అనే బాధ్యతలను అప్పగించాడు.” (1-88)

“క్షత్రయునికి అతడు (సృష్టికర్త) వేదాధ్యయనం చేయమని శాసించాడు.” (1-89)

వేద విజ్ఞానాన్ని గురువు ఆమమతి లేకుండా ఎవరైవా ఆర్టిప్తే వారు ధర్మశాస్త్రాలు దొంగిలించిన నేరస్తులై బాధల కొలిమిలో మునిగిపోతారు” (2-116)

“ఆతను (ద్విజుడు) శూద్రుల సమక్షంలో ఎన్హడూ వేదాన్ని చదువకూడదు.” (4-99)

“స్త్రీలక్తు వేదంతో ఎలాంటి సంబంధమూ లేదు.” (9-18)

యు

“ఎవరైనా (ద్విజుడు) బ్రాహ్మణుడు (సారపాటున) వేదం ఎవరికైనా (అంటే శూద్రులకు, స్త్రీలకు) నినిసిస్తే ఆతడు పాపం చేసినట్టు. ఆతడు ఈ నేరావికి ప్రాయశ్చితంగా సంవత్సరం పాటు బార్లీ తాగి బతకాలి” (93-199)

గ్రంథాలలో మూడు వేర్వేరు విషయాలున్నాయి. బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు

• వీరికి వేదాల్ని చదివే హక్కు ఉంది. కాని శూద్రువి విషయంలో అతడు వేదాలు చదువనూకూడదు, చదువుతుండగా వినమూకూడదు. (39-199)

మనువు వారసులు శూద్రుడు వేదాధ్యయనం చేస్తే దాన్ని ఒక నేరంగా గుర్తించి కఠిన మైన జరివూనా విధించారు. ఉదాహరణకి గౌతముడు ఇలా అన్నాడు.

“శాద్రుడు మననం (నేర్చుకునే) చేసీ ఉడ్గేశంతో వేదం వింటే అతడి చెవిలో పీసం

స్తీ న్‌, ణి

పాయ్యాలి, ఆతడు వేదాన్ని ఉచ్చరిస్తే (పలికితే ఆతడి నాలుక కత్తిరించేయాలి, ఆతడు వేదంలో పాండిత్యం సంపాదిప్తే అతడి దేహాన్ని ముక్క ముక్కలుగా నరికేయాలి” (3-4)

కాత్యాయనుడు కూడా ఇడే ధోరణిలో ఉన్నాడు.

సామావ్య వ్యక్తి (శూద్రుడి)కీ ఉపనయనం చేముకునే అరత లేదు. ద్వితీయ జన్నే వ్యక్తి

జా

ధర్మార్ధ స్పూర్తికి ప్రతీక,

పామావ్య వ్యక్తికి హుందాతనం ఉట్టిపడే పేరు పెట్టుకొనే హక్కు కూడా లేదు. నునువు ఇలా అంటాడు. ఎ

“వామకరణ మహోత్సవం (బిడ్డకు పేరుపెట్టే ఆచారం) ఏడవ రోజునో పన్నెండో రోజునో (పుట్టిన తరువాత) అద్భష్టకరమైన తిధిన మంచి ముహూర్తంలో శుభలస్జం చూసి తండ్రి చెయ్యాలి. లేదా జరిపించాలి” (2-30)

/'్రావ్మాణువి పేరులో (మొదటి భాగం) శుభాన్ని సూచించాలి. క్షత్రియువి. పేరు అధికారానికి పంబంధించిందై వుండాలి. వైశ్యుని పేరు ధనాన్ని నూచించితే శూద్రువి పేరు విరపనను సూచించాలి. (కలిగించాలి) (2-31

హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ: దాని ప్రత్యేక లక్షణాలు 139

“బ్రాహ్మణువి పేరులో (రెండవ భాగం) ఆనందాన్షి, క్షత్రియుని పేరులో రెండవ భాగం రక్షకత్వ (పదాన్ని), వైశ్యుని పేరులో రెండవ భాగం పంపన్హ్నతమ, శూద్రుని 'పేీరులో రెండవ భాగం సేవను సూచించేదిగా ఉండాలొ (2-32)

శూద్రుడు మహత్తరమైన పేరు పెట్టుకోవడం అధిమానవుడు (బ్రాహ్మణుడు) సహిం చలేడు. వాస్తవ జీవితంలోనూ, పేరులోను కూడా అసహ్యావికి గురి కావాలన్నది మనువు అభీష్టం.

హిందువు జీవితాన్ని కొన్ని దశలుగా విభజించడం జరిగింది. మొదటి దశ బ్రహ్మచర్యం, అంటే విద్యార్థి దశ. రెండో దశ గృహస్థాశ్రమం, అంటే వైవాహిక జీవితం. మూడోది వానప్రస్థం, అంటే ప్రాపంచిక (భౌతిక) జీవితం పట్ల నిర్లిప్తంగా, విరాసక్తంగా వుండడం. నాల్గవది సన్యాసం, అంటే సమస్త ప్రాపంచిక విషయాల మండీ, వేరుపడిపోవడం అంటే ఒక విధంగా పౌరన్ఫుతికి దగ్గరగా వుండటం, సామాన్య వ్యక్తికి సన్యాసం పుచ్చుకొనే హక్కు విరాకరించబడింది. కారణాన్ని అర్ధం చేసుకోవడం పెద్ద కష్టమేం కాదు. ఇది ఖచ్చితంగా అధిమానవుని బాగు కోపమేను, శూద్రుడు సవ్యాపైతే ఆధిమానవునికి సేవలు చేయడం మానుకుంటాడు. అంతేకాదు, పవ్వాపైన శూద్రుడు దేవుడి వద్దకు లేదా బ్రహ్మ వద్దకు చేరితే అది అధిమానవుని ప్రత్యేకాధికారం మీద దండెత్తినట్లే గదా!

త్‌ కి

మనువు ప్రస్తావనలను బట్టి చూస్తే హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ బాహాటంగా, స్పష్టంగా అధిమానవుని బాగు కోసమే ఉన్నది అన్న విషయం ప్తష్టం. ప్రతిదీ అధిమానవుని కోసమే విర్దేశిం సబడింది. అధిమానవుడు బ్రాహ్మణుడు. సామాన్యుడు శూద్రుడు. అధిమానవునికి హక్కులే కావి విధులు లేవు. అన్హీ ఆధిమానవువి చెప్తదేతల్లోవే వుంటాయి. ప్రతీది ఆతని బాగును దృష్టిలో పెట్టుకొనే చేయాలి. మరో కోణంలో సామాన్య వ్యక్తికి పతనం కనిపిస్తోంది. ఆధిమాన వువితో పోలిస్తే సామాన్య వ్యక్తికి ప్రాణ, స్వేచ్చ, అస్తి సుఖసౌఖ్యాలకు సంబంధించిన హక్కులు లేవు. అధిమూనవుని మానప్రాణాలను కాపాడటానికీ శూద్రుడు సర్వం త్యాగం చేయడానికి పంపిద్ధంగా ఉండాలి. హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ ప్రకారం అటువంటి త్యాగం సామాన్య వ్యక్తి స్వచ్చందంగా చేయాలి. నిజానికి హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ శూద్రుడివి ఆధిమానవుని పట్ల త్యాగపూరితంగా వుండేటట్లు తీర్చిదిద్దుతుంది.

జరాతుష్ట్రుడు అవేది మనువుకు మరో (క్రొత్త) పేరు అనడంలో సందేహం ఏమైనా ఉందా? “జరాతుప్టుడం ఉవాచో (౬౩ 50ఖం6 2226టటలు అనేది నమునుష్మృతికి పారాం తరం అని అనడంలో ఆనునూనం ఏమైనా వుందా?

ఒకవేళ మనువు నీషేల మధ్య వ్యత్యాసం ఏదైనా వుంటే అది ఇది. ఇప్పడంన్న మూనవ జాతితో పోల్చిచూస్తే (అంతకంటే ఉన్ష్నఠమైన) అధిమానవ జారికి చెందిన ఒక మూతన జాతిని రూపొందించాలవి వీషే విజంగా కాంక్షించాడు. వీషే అలా చెప్తే, దానికి వ్యతిరేకంగా

140 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు చలల నునువు అధిమానవులమనుకొవి విర్రవీగే వర్గం వారి హోదాకు పంబంధించిన దురహంకారాన్ని కాపాడే. విషయంలో జాగ్రత్తలు తీసుకొన్నాడు. నీషే అన్ను 'ఆధిమావవుడు'-ఆతని యోగ్యత కారణంగా ఆధిమానవుడైనటువంటివాడు. మనువు పేర్కొన్న ఆధిమానవుడు ఆతని పుట్టుక కారణంగా అధిమానవుడు ఆయినటునంటివాడు. నీషే చిత్తశుద్ధిగల నిరాసక్త వేదాంతి. కాగా దీవికి భిన్నంగా, ఏ వర్గమైతే యోగ్యతను కోల్లోయినప్పటికీ 'అధిమానవి బిరుదాన్ని కోల్లోదో, అలాంటి సమూహాంలో పుట్టిన వర్గం వారి ప్రయోజనాల్ని కాసాడటమవే తత్వాస్షే ప్రధానంగా పెట్టుకొని వారి తరపున సవిచేపిన కూలీ లాంటినాడం-మనువు. మమ ధర్మశాస్తుంలోని ఈ మాటల్ని పోల్చి చూడండి.11

“బ్రాహ్మణుడు. పైన పేర్కొన్న విధుల ప్రకారం జీవించలేకపోతే ఆతడు పైనికుడిగా (క్రత్రియుడిగా) జీవించవచ్చు. ఎందుకంటే ఆ వృత్తి (తన వృత్తి కంటే) తర్వాత శ్రేణిలోది కాబట్టి” (10-81)

*లక్రవేళ అతడు పురోహితుడుగా, 'పైవికుడంగా-జీవించలేని పక్షాన వ్యాపారస్తునిగా జీనిం చనచ్చు. అతడే భూమిని దున్హి పశువులను కాయవచ్చు.ో (10-82)

“మూర్భుడైనా, విద్వాంసుడైనా బ్రాహ్మణుడు-వేదికయందు ఆహితమైన ఆస్హి ఏవిధంగా మహాదేవతో ఆవిధంగా ప్రకృష్టమైన దేవత (9-317)

“ఆ బ్రాహ్మణులు తనుకుద్దిష్టాలైన కార్యాలే కాక్క ఇతర తక్కువ కార్యాలు కూడా చేస్తుంటారు. అయినప్పటికీ పరదేవతారూపులు కాబట్టి వాళ్ళు మిక్కిలి పూజ్యులే! ఏవిధంగా అంటే తేజస్వి అయిన అస్టి శ్మశానంలో శనాన్ని దహిస్తున్నప్పటికీ, పవిత్ర యజ్ఞయాగాదులకు ఉపయుక్తమౌతున్లట్లే” (9-319)

నీషే పొగడ్తకు మమష్మృతి అవర్లమైవది. ఎందుకంటే నీషే ఉద్దేశంలో “కులీమలు, తత్వవేత్తలు, సైనికులు ఈ ముగ్గురు సామావ్య ప్రజానీకాన్ని కాపాడుతూ, మార్గదర్శకులుగా వ్యవహరిస్తారు.” కాబట్టి నీషే మనున్కృతి పట్ల ప్రకటించిన అభిప్రాయం నిస్పందేహంగా తప్పడం అఛిస్టాయమే. లేదా అతడు నునుష్మృతిని సరిగా చదవవైవా చదివి వృుండకపోనచ్చు. ఎందు

మునుషృతిలో అధిమానవుడికి సానూన్య మూనవుడిపై హక్కులు మాత్రమే ఉన్నాయి. కానీ ఆ సామాన్యుని వట్ట ఏ విధమైన విధులూ లేవు.

న! జ

అధినూనవుని విషయంలో నుమువ్ఫ హీనమైన, నీచమైన దృక్తథాష్షి నీషే తత్వంతో పోల్చిచూస్తే మనువు దృక్షధం మరింతఅనహ్యమైందని, నీచమైందని అర్ధమౌతుంది. ఈ సామా జక వ్యవస్థనే హిందువులు వెలకట్టలేవి ముత్యంగా పరిగణిస్తే శ్రీ గాంధీ దీన్లి ప్రసంచావికి హిందువులులిచ్చిన బహునూనంగా సమర్డించడావికి గర్విస్తున్నారు.

హిందూ సామాజిక వ్యవస్థమ కొనసాగించడావికి ఉపయోగించిన వ్రజ్రీయ ప్రత్యేకంగా

హిందూ సామాజిక వ్యవస్థః దాని ప్రత్యేక లక్షణాలు 14] పేర్కోవలపిన మరో అంశం. ఈ ప్రక్రియ రెండంచెలది.

• ఈ సామాజిక వ్యవస్థను కొనసాగించే బాధ్యత రాజు భుజస్కంధాలపై వుంచడమే దీవిలో మొదటి అంశం. మునువు ఈ విషయాన్లి చాలా సూటిగా చెప్తాడు.

రాజు ప్రతి వైశ్యుడివీ వ్యాపారం, లేదా వడ్డీ వ్యాపారం చేయమని లేదా వ్యవసాయం చేయమని, లేదా పశువులను పెంచమని ఆజ్ఞాపించాలి. ఆలానే పేవకుల తరగతికి చెందిన ప్రతీ వ్యక్తినీ (శూద్రువీ) ద్విజులకు సేవ చెయ్యనువి ఆజ్బ్ఞాపించాలి” (8-410)

“రాజు పరిశీలవాత్మక దృక్షధంతో వ్యాపారుల్లి, కార్మికుల్ని; వారివారి వృత్తి ధర్మాల్డి పాటించేటట్టు చెయ్యాలి. ఎందుకంటే అటువంటి వ్యక్తులు తను పనులను విస్మరిస్తే ప్రపంచం గందరగోళంలో పడిపోతుంది. (8-418)

ఈ విషయంలో రాజుకి బాధ్యత అప్షచెప్తడంతోనే నునువు ఆగలేదు. వ్యవస్థను నిర్వ హించి, కాపాడడంలో రాజు తన విధివి విరంతరం వెరవేర్యాలని ఆతను ఆశించాడు. ఆందుకే రాజు విషయమై మనువు మరో రెండు నియమాలు చేశాడు. మొదటిది-కొనసాగుతున్న వ్యవ స్థను అలాగే నడసడంలో రాజు విఫలమైతే అతడి సామాన్యుడిలావే శిక్షించాలి. ఇది మనువు చెప్పిన క్రింది ఉదాహరణల ద్వారా సులువుగా అర్ధమవుతోంది.

“*రండైనా, తల్లెనా, స్టేహితుడైనా, భార్య అయినా, కొడంకైనా, ఇంటి వూజారైనా వారి విధుల్ని ఖచ్చితంగా విర్వర్తించకపోతే వారిని రాజు శిక్షించాలి." (8-335)

కింది తరగతి వ్యక్తి తప్ప చేస్తే ఒక పణం జరిమానా వేస్తే అదే రాజు చేస్తే అతనికి వెయ్యి పణాలు జరిమానా విధించాలి. ఇవి ఆతను వురోహితులకైనా ఇవ్వవచ్చు లేడా నదిలో పారేయవచ్చు. ఇది పవిత్ర నియమం.” (8-36)

రాజు విషయంలో మనువు విధించిన రెండో వియమం:

*క్రావసాగుతున్లు వ్యవస్థను రాజు పట్టించుకోకసోయినా లేదా వ్యవస్థకు వ్యతిరేకంగా వున్నా ఆ రాజు మీద బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులకు ఆయుధ విప్లవం జరిపే హక్కు ఉంది” అన్నాడు,

విద్ధి నిర్వహణను ఎనరైనా బలనంతంగా ఆవుచేసినా, కష్టకాలంలోమా, విపత్తు సంభ వించినన్సడంను ద్విజులు ఆయుధాలు చేపట్టవచ్చు.” (86-348)

142 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు చలా

తిరుగుబాటు. చేపే హక్కు పైతరగతులు మూడింటికే తప్ప శూద్రువికి ఇవ్వలేదు మనువు. ఇది చాలా సహజం, ఎందుకంటె పైనున్న మూడు తరగతుల వారే ఈ వ్యవస్థ కొనసాగింపు వల్ల లాభం పొందుతారు. ఒకవేళ క్షత్రియులు రాజుతో కున్ముక్కయి వ్యవస్థను నాశనం చేస్తే ఏం చేయాలి? అవ్హడు అందరివీ, ప్రత్యేకించి క్షబ్రయుల్ని శిక్షించే ఆధికారం మనువు బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చాడు.

“చట్టం చక్కగా తెలిసిన బ్రాహ్మణుడు ఏ గాయం తగిలినా రాజుకి ఫిర్యాదు చెయ్య వలసిన. పనిలేదు. ఎందుకంటె ఆతడు ప్వశక్తితోవే అతనికి గాయం చేసిన వారికి బుద్ధి చెప్పగలడు.” (11-31)

“తన మీద తాను ఆధారపడే ఆ బ్రాహ్మణుని స్వశక్తి రాజ్యాధికారం కంటె గొప్పది. ఎందుకంటె రాజ్యాధికారం ఇతర వ్యక్తులపై ఆధారపడి చెలాయించేది. అందుచేతనే స్వశక్తితోనే బ్రాహ్మణుడు తన శత్రువులను విర్చంధించగలడు. (11-32)

“*ఆధర్వణుని ద్వారా అంగీరసునికి బోధించబడిన శక్తివంతమైన మంత్రాల్ని బ్రాహ్మణుడు విస్టంకోచంగా ప్రయోగించవచ్చు. ఎందుకంటె వాక్కే అతని ఆయుధం. దానితోనే ఆతను తనను అణగదొక్కే వారివి నాశనం చెయ్యగలడు. (11-33)

“బ్రాహ్మణ వర్గంపై కఠినంగా చెయ్యెత్తే సైనికుణ్ని పురోహితుడు తనకు తానే శిక్షించాలి. ఎందుకంటే నిజానికి బ్రాహ్మణుని నుంచే సైనికుడు ఉద్భవిస్తాడు కనుక.” (11-320)

ఆయుధాలు చేసట్టవిదే బ్రాహ్మణులు క్షత్రియుల్ని ఎలా శిక్షిస్తారు? నమునువుకీది తెలుసు, అందుకే క్షత్రియుల్ని శిక్షించడానికీ బ్రాహ్మణులకు ఆయుధాలు చేపట్టే హక్కు కల్పించాడు.

• సైన్యాన్ని ఆదేశించడావికి, రాజ్యాధికారాన్షి చెలాయించడానికి శిక్షించే అధికారం కోపం అన్ని దేశాల (జాళులపై) మీద సార్వభౌమాధికారావికి వేదశాస్తుం క్షుణ్ణంగా అవగాహన చేసుకున్న వాడే అర్హుడు. అంటే బ్రాహ్మణుడు మాత్రమే అర్హుడు.” (12-100)

ఆచరణలో వున్న సామాజిక వ్యవస్థ కొనసాగింవునకు రెండవ ప్రక్రియ మొదటిదానికంటి ఛిన్షమైనటువంటిది. విజం చెప్పాలంటే హిందూ సామాజిక వ్యవస్థలో ఇది ఒక ప్రత్యేకాంశం, ం

ఆచరణలో వున్న సామాజిక వ్యవస్థకు వ్యతిరేకంగా దాడి జరుగకుండా, దాన్నే కాసా డుకుంటానికి చేసిన ప్రయత్నం సందర్భంగా మనం మూడు విషయాలు గుర్తుంచుకోవాలి. విష్ణవం ఒక్కసారి పెల్దుబుకటానికి కారణాలు ఇవి. 1 ఆశ్రమం జరుగుతోందన్న తెలివిడి. ఓ అక్రమం వల్ల దుఃఖసడుతువ్నామని తెలుసుకొనే పామర్ధ్యం. ౩. ఆయుధాల లభ్యత.

హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ: దాని ప్రత్యేక లక్షణాలు 143 ఇక విప్పవామి ఆణచివేయడావికి రెండు మార్గాలున్నాయి. ఒకటి అసలు విష్ణవం తలెత్తకుండా చూడటం. రెండు ఒకవేళ వచ్చినా డాన్ని అణచివేయడం. ఈ రెండు విషయాలు అంటే విప్లవం రాకుండా చూడటం సాధ్యమా లేక దాన్ని ఆణచివేయడం మూత్రమే ఏకైక మూర్గమా అవేది విప్లవం 'పెల్లుబుకటానికి కారణమైన పైన పేర్కొన్ల మూడ అంశాల నియంత్రణ మీద ఆధారపడి వుంటుంది.

ఎప్పిడైతే పామాజిక వ్యవస్థ సామాన్య న్యక్తికి అభివృద్ధి చెందే అవకాళాన విద్యా హక్కునూ ఆయుధాలు చేపట్టే హక్కునూ ఇవ్వదో, అప్పడు ఆ సామాజిక వ్యవస్థ మీద విప్లవం వచ్చే అవకాశం ఉండదు. అందువల్ల సామాన్య జనులకు అవి అందకుండా చేసి, విప్లవం వచ్చే స్థితి లేవి స్థాయిని కల్పించి, తన్హుతాను పరిరక్షించుకుంటుంది. అదే సామాజిక వ్యవస్థ విద్యా హక్కునూ, ఆయుధాలు చేపట్టే హక్కునూ కల్పిస్తే బాధలకు గురైన వారి నుంచి విప్లవాన్ని ఆసడం సాధ్యం కాదు. ఒకవేళ విష్ణవమే గమక సంభవిస్తే ఆ విప్లవాన్ని బలంతో, బీభరత్సంతో ఆణిచినేయడం ఒక్కటే మిగిలిన మార్గం. హిందూ సాంఘిక వ్యవస్థ మొదటి పద్ధతిని అవలంబించింది. కింది తరగతుల సామాజిక స్థాయిని, రానున్హ అన్ని తరాలకు ఖరాలు చేసింది. వారి ఆర్ధిక స్థాయిని కూడా స్థిరంగా నిర్జారించింది. రెండింటి మధ్య పెద్ద వ్యత్యాసం లేకపోవడంతో ఫిర్యాదు తలెత్తే అవకాశం లేదు. కింది తరగతులకు విద్యార్లతను కల్పించలేదు. ఫలితంగా కింది స్థాయి వర్గంలో తమకు అన్యాయం జరుగుతోందనే కారణంతో ఫిర్యాదు చేయగల చైతన్యం వారిలో లేదు. ఒకవేళ వారిలో ఆ చైతన్యం వున్నా తమ ఆ నివ్దు స్థాయికి ఎవ్వరూ బాధ్యులు కారనే ఆలోచన పాతుకొనిపోయి ఉంది. ఆది తలరాత ఫలితనుని అనుకొన్నారు. ఉపద్రవం కలుగుతోందవి ఊహించివా, ఆ ఉపద్రవానికీ కారణమైన దాన్ని గుర్తించే చైతన్యం కలిగినా కింద తరగతుల నారు హిందూ సామాజిక వ్యవస్థపై తిరుగుబాటు చేయలేదు. ఎందుకంటే ఆ వ్యనస్థ వారికి ఆయుధాలు పట్టే హక్కు ఇవ్వలేదు. ఆఖరికి మహమ్మదీయులు, నాజీలు నంటివారి సామాజిక వ్యవస్థలు కూడా దీవికి విరుద్ధంగా ప్రవర్తించాయి. వారు అందరికీ సమాన అవకాశాలు కల్పించారు. విద్యను పొందే ప్వేచ్చము ఇచ్చారు. ఆయుధాలు పట్టే హక్కుని కూడా ఇచ్చారు. ఆయితే విప్లవం ఏదైనా వస్తే మాత్రం బలం ద్వారా, హింసాయుత సద్ధతుల ద్వారా ఆణచివేపే మార్గావికి వూనుకొన్నారు. అవకాశాన్ని వినియోగించుకొనే స్వేచ్చ విజ్ఞానాన్ని ఆర్జించే స్వేచ్చ, ఆయుధాల్ని పట్టే స్వేచ్చలను నిరాకరించటం చాలా క్రూరాతిక్రూరమైన అక్రమం. దీవి ఫలితాలు మనువు మనిషిని విశ్చిత్తికి, నిర్వీర్యతకు గురిచేశాడు. హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ ఇలా చేయటాన్ని సిగ్గుగా ఏనాడూ భావించలేదు. ఏది ఏమైనప్పటికీ హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ దీని ద్వారా రెండు విషయాల్ని సాధించింది. ఆచరణలోని ఆ సామాజిక వ్యవస్థ ఆత్యంత పిగ్లుచేటు పద్ధతులే అయిన, సమర్ధమైన పద్ధతుల్ని కనుగొన్షది. ఇది మొదటి అంశం. పౌరుషాన్ని ఆతి ఘోరంగా ధ్వంసం చేపే మార్గాలు ఉపయోగించినప్పటికీ; ఆ వ్యవస్థ' హిందువుల్ని ఎంతో గొప్ప శాంతస్వరూపవులు అవి కీర్తించేటట్టు చేయటం రెండో అంశం. నాజీలు హిందువుల వద్ద _వేర్చుకోనలపింది చాలా ఉంది. సామాన్య ప్రజానీకాన్ని అణచివేసే నైపుణ్యం నాజీలు హిందువుల దగ్గర వుణికిపుచ్చుకొని ఉండి వుంటే; నారు 'జూప్‌' (౮౭౫5) మీద క్రూరంగా వ్యవహరించి వారిని మసిచేసి వుండేవారు. కారు. హిందువుల దగ్గరే గనుక వారు నేర్చుకొని

కేడడ డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు క క స ఉంటే ఆ పద్దతుల్లో “జ్యూపోలను తేలిగ్గా వాశనం చేయటమే కాదు; ప్రపంచమంతటిలోనూ వరముశాంతమూర్తులు తామేనని వెల్లడించుకొనేవారు.

ఇక హిందూ సామాజిక వ్యవస్థలో మూడో ప్రత్యేకాంశం ఏమిటంటే-ఆ వ్యవస్థమ దేవుడే నిర్మించి ఇచ్చాడనేది. అందువల్లే ఆది సవిత్రం; ఇతరులెన్వరూ దాని సమీపానికి కూడా చేరరానిదీ; మార్దుకు, విమర్శకు అరీతమయింది అనే భావనను కల్పించిందది. హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ తాలూకు దైవత్వ లక్షణాలపై ఎనరి మనసులోవైవా అనుమానం ఉంటే; ఆ అనుమానాన్టి భగవద్గీత, మనస్మృతులలోని ఈ దిగువ క్లోక భాగాలు వివృత్తి చేస్తాయి. హిందూ దేవుళ్ళలో ఒకడైన శ్రీకృష్ణుడు పలికిన (భగవత్‌) గీతాసారం ఇదీ:

“న్లాక్షై నేనే గుణాల్ని బట్టి, కార్య నిర్వహణను బట్టి ఈ చతుర్వర్ణములను (బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్ర వర్ణాలమ) సృష్టించాను. దీన్షి తయారుచేసిన వాడను నేనే” (4-13)

“జ వ్రరాంతపా! ప్రకృతిగతమైన వ్యక్తి గుణాల్ని బట్టి బ్రాహ్మణులకు (పురోహితులు), క్షత్రియులకు (యోధులు), వైశ్యులకు (వ్యాపారులు). శూద్రులకు (సేవకులు) విధులు విర యించడం జరిగింది. బ్రాహ్మణువికి సహజమైన విధులు శాంతి, ఆత్మ విగ్రహం, మతాచార విరాడంబరత, శుభ్రత, వినముత్య ముక్కుసూటిగా పోవడం (మానవత్వం), జ్ఞానం (ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానం), విజ్ఞానం (రాజనీత్సి, ఆస్తిక్య-బుద్ధి (దేపటిపై నమ్మకం) మొదలైనవి. ఇక క్షత్రియువి పహజమైన విధులు (కర్మలు) ఏనంటే శౌర్యం, తేజస్సు, ధైర్యం, ఏకాగ్రత, వెన్ను చూపవితత్వం, బెదార్యం, అధికార విర్వహణం (ప్రజల మీద), గోరక్ష (గోవులను కాపాడటం) మొదలైనవి. “వాణిజ్యం (అంటే వ్యాపారం) వైశ్యుని సహజ విధి. అలాగే శూద్రుడి సహజ విధి సేవ” (18: 44-44)

కృష్ణుడు హిందూ సమాజ వ్యవస్థపై విమర్శలను అనుమతించలేదు. ఆతనిలా అన్నాడా:

“జ్ఞాని (పండితుడు) అయినవాడు కర్మలలో ఆసక్తులైన అజ్ఞానులకు ఆ కర్మల వట్ల వైముఖ్యాన్ని కలిగించకూడదు, మరేం చెయ్యాలంటే తాను వూవికత్‌ ఆయా కర్మలను ఆచ రిస్తూ వారిచేత కూడా (వారివారికి విర్దేశింపబడిన) కర్మలను చేయిస్తుండాలి. ...పరిపూర్త జానవంతుడు అజానుల విశాసాలను చెదరగొ * (3- శ ణ క్‌ గ శ్వ ట్టకూడదు” (3-26)

ఒకవేళ హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ గనక కుప్తకూలిపోతే, దాన్ని పంప్కరించే బాధ్యతమ కృష్ణుడు ప్రజలకు ఇవ్వదలచుకోలేదు. ఆ పనివి తనక్తే వదలి పెట్టమన్నాడు. భగవద్గీతలో -కృమ్ణువి హితబోధలో దీవికి చక్కని పాక్ష్యం లభిస్తోంది. కృష్ణుని మాటలివి; స్ట

జ్జ 1

భరతా! ఎప్పడైతే ధర్మానికి హాని కలుగుతుందో, అధర్మానికి వృద్ధి ఏర్ణడంతుందో

హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ: దాని ప్రత్యేక లక్షణాలు 145 ఆప్తడల్లా నన్ను వేను సృష్టించుకుంటాను. (వా అంతట నేనే వుడతానము) దుష్టశిక్షణ, శిష్టరక్షణ కోపం ప్రతి యుగంలోను వేను అవతరిస్తున్నాను” (4-7 8)

ఇది హిందూ సామాజిక వ్యవస్థలోని విశేషాంశమే కాదు. విలక్షణమైన అంశం కూడా! దైన నివేదవాల్ని పరిశీలిస్తే-సమాజం నిశ్చల పదార్థాలకు కూడా పట్టాభిషేకం చేసి, అవి సవిత్ర మనవి ప్రజలలో మతపరమైన నమ్మకం కలిగించిన ఉదాహరణలు ఉన్నాయి. రాళ్ళను, నదులను, చెట్లను-దేవుళ్ళుగాము, దేవతలుగాను మలచిన సందర్భాలు ఎన్నో ఉన్నాయి. అలాగే సంఘం జీవరాశులకూ పట్టం కట్టి అవి వనిత్రమని ప్రజలలో మతపరమైన నమ్మకం కలిగించిన ఉదా హరణలు మాడా ఉన్నాయి. కానీ ఒక ప్రత్యేకమైన సామాజిక వ్యవస్థకు మతం ద్వారా పట్టం గట్టి దాన్టి పవిత్రం చేసిన ఉదాహరణలు మాత్రం మచ్చుకైనా గ్‌ా ఆటవిక (పురాతన) ప్రసంచావికి తెగల పంబంధమైన వ్యవస్థ, గిరిజన వ్యవస్థ ఉండేవి. కానీ తెగల సంబంధమైన వ్యవస్థ గిరిజన వ్యవస్థలు కేవలం సమాజ వ్యవస్థలు మాత్రమే. కానీ అని ఎప్పడూ మతం చేత భగవత్కార్యావిక్షై వివేదింపబడలేదు. పవిత్రం చేయబడలేదు. మార్తుకి అతీతంగా ఉండలేదు. ఈజిన్హు, పెర్షియా, రోమ్‌, గ్రీసు వంటి ప్రాచీవ దేశాల్లో ప్రతిదానికీ దావిదైన పామాజిక న్యవస్థ ఉండేది. ఆ వ్యవస్థలో కొందరు స్వతంత్రులు, కొందరు బావినలు. కొందరు పౌరులు. కొందరు పరాయిలు. కొందరు స్వజాతీయులు. మరికొందరు తదితరులు. ఈ భిన్న తరగతుల ప్రజలతో కూడిన వ్యవస్థ కూడా సామాజిక వ్యవస్థ మాత్రమే! అయివా అది మతంచేత భగవంతునికి నివేదించబడలేదు. పవిత్రీకృతం చేయబడలేదు. మార్ప్తుకి ఆతీతంగా ఉండలేదు. అధువిక ప్రపంచ దేశాల్లో కూడా వాటివాటికి సంబంధించిన వ్యవస్థలు ఉన్నాయి. కొన్నిట్లో ప్రజాస్వామ్యం, కొన్నిట్లో ఫాసిజమ్‌. కొన్నిట్లో వాజిజమ్‌, ఇంకొన్నిట్లో బోల్షివిజం ఉన్నాయి. కానీ వీటిల్లో కూడా వ్యవస్థలు కేవలం సామాజిక వ్యవస్థలే. అయినా అవి మతంచేత భగవత్కార్యానికి నినేదించటం గాని, పవిశ్రీకృతం చేయబడటం కాని జరుగలేదు. అంతేకాదు మార్డుకి అతీతమైనవి ఏమీ కావు అవి.

ఏ దేశంలో కూడా సమాజం బ్రతుకుతెరువైవ తన వృత్తుల్ని మతపరంగా పవిశ్రీకృతం చేయలేదు. ఆర్థిక వ్యవహారం మచావికి దూరంగానే తన ఉనికిని కాపాడుకుంది. ఆటవిక సమాజానికీ మతం లేకపోలేదు. కానీ అక్కడ వేట ఒక వృత్తిగా మతంచేత పవిశ్రీకృతం చేయబడలేదు. అలాగే వ్యవపాయాన్ని ఒక వృత్తిగా ఎప్పడూ, ఎక్కడా మతవరంగా పవిద్రీక్సతం చేయటం జరగలేదు. లార్డ్స్‌, విలన్స్‌, సర్ప్‌ల వంటి శ్రేణులుగా విభజితమైన వ్యూడలిజం కూడా సమాజపరమైవదే. కానీ దావిలో పవిత్రత ఏదీ లేదు.

మనిషిక్సీ మనిషికీ మధ్య సంబంధాలను సామాజిక వ్యవస్థలో మతపరంగా పవిశ్రీకృతం చేయటం; మార్తులకు అతీతం చేయటం చేసినవారు ప్రసంచం మొత్తంమీద హిందువులు ఒక్కరే. శ్రామికునికీ, శ్రామికునికీ మధ్య సంబంధాలను ఆర్ధిక వ్యనస్థలో మతపరంగా పువీతం చేయటం; శాశ్వతంగా మార్తుకి అతీతం చేయటం చేసిన వారు కూడా ప్రపంచం మొత్తం మీద హిందువులు ఒక్కరే!

146 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు క య స కాబట్టి హిందువులకు పవిత్రమైన, మతపరమైన వియమావళి ఉందంటే పరిపోదు. పార్మీయులక్కు యూదులకు, క్రైస్తవులకు, మహమ్మదీయులకు కూడా సవిర్రమైన నియమావళి ఉంది. వారు నమ్మకాలనీ, ఆచారాలనీ మతసరంగా పవిత్రం చేస్తారు. కానీ వారో ప్రత్యేకమైన పామాజిక చట్రామ్మి గానీ ఏ ఇద్దరి వ్యక్తుల నడంమ పంబంధాలను గావీ మతపరంగా పవిత్రం చేయలేదు. మార్తుకి అతీతమైవదిగా కూడా చేయలేదు. ఈ విషయంలోనూ హిందువులు ఒంటరులే! ఇదే హిందూ పామాజిక వ్యవస్థకి కట్టినేపే శక్తిని కాలం ఆటుపోట్లకి లొంగకుండా అతీతంగా విలబడే మహత్తర శక్తిని ఇచ్చింది. పనాతన హిందువులు దీన్ని (ఇప్పటివరకు చేసినడాన్ని) హిందూ సామాజిక వ్యవస్థకి ఒప్టే చక్కని, పరైన వర్ణన అని అంగీకరించి తీరుతారు. అయితే సంస్కర్త మాత్రమే దీన్ని వ్యతిరేకించే అవకాశం ఉంది. బైటివు వారి రాకతో ఇప్పడిక ఆది గత చరిర్రగా మారిపోయిందని అతను అనచ్చు. ఆ అభిప్రాయావికి కలవరపడనలసిన పనిలేదు. ఎందుకంటే, అందులో అతను 'పన్హలో కాలు" వేస్తున్నాడం. సమూహాలుగా అంతరించిపోయిన వ్యవస్థలు అలవాట్ల రూపంలో బతికే వుంటాయని ఆ అభిప్రాయం విష్మరిస్తోంది. హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ హిందువులకు అలవాటుగా మారిందన్లు, ఆ వ్యవస్థ నూటికి నూరు పాళ్ళు అనులులో ఉన్నంత ఆలవాటుగా మారిందన్న - వాస్తవాన్ని ఎవరూ కాదనలేరు. అనువాదకులు: బాబి వర్ధన్‌ డా. పిఆపదరావు ఏఅథస్పూచికలు:

1. ఈ మినహాయింపు బ్రిటిష్‌ ప్రభుత్వంచేత 1837 వరకు కొనసాగించబడింది. 1837లో 'పీనల్‌ లా" సవరించబడింది. దావి ప్రకారం హత్య చేసిన బ్రాహ్మణునకు మొట్టమొద టగా మరణశిక్ష విధించటం జరిగింది. “ఇండియన్‌ స్టేట్స్‌'లో ఇంకా ఈ మివనహాయింవు ఉంది. ట్రావెన్‌కోర్‌ (త్రివేండ్రం)లో దివానుగా ఉన్న బ్రాహ్మణుడొకడు ఈ ప్రత్యేకా ధికారం కొనసాగించనందుకు-అంటే ఉరిశిక్షకు వ్యతిరేకంగా-అమచితమైన బహిరంగ వినుర్శ చేశాడు, బ్రాహ్మణులమ ఉరితీయటానికి బదులుగా (ఆ రాజ్యంలో) అపలు ఉరిశిక్షనే రద్దు చేశాడు అతడు.

ణల

2. నునుధర్మ శాస్త్రం: ౩-12, 13 జ్లీ. ఈ విశేషాధికారం భారతదేశంలో కోర్తులచేత గుర్తింపబడింది. బ

త. మము. 11-31 ఈ విశేషాధికారం రద్దు చేయబడింది.

హిందూ సామాజీక వ్యవస్థ: డాని ప్రత్యేక లక్షణాలు కేశ?

4, నును. 11-32. ఈ విశేషాధికారం ఇన్సడం లేదు.

ర్‌. మను. 8-37

6. మను. 8-38

7. మను. 89-323

8. మను. 27-133

9. మను. 7-134

10. మను, 9-189

11. బ్రాహ్మణుల్ని ఖచ్చితంగా వర్ణించాలంటే అధిమానవుడు కంటే కూడా ఆతడు అతి గొప్పవాడు. అతనికంటే దిగువున, ఆట్టడంగువాడైన సామాన్యుని (శూద్రుని) పైన క్షత్రి యులు, వైశ్యులు ఉన్నారు. క్షత్రియులు, వైశ్యులు అధికులే కాని అధిమానవులు కారు. అందువల్ల. *అధినూనవు'డన్హ ఈ పరిభాషను నూర్చవలసిన ఆవశ్యకత లేదు.

148 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు శ4తి అధ్వాయం చా ద్వే హిందూ మత చిహ్మాలు

[ఈ శీర్షికతో 37 పేజీలున్నాయి. ఈ అధ్యాయం అసంపూర్ణంగా కనిపిస్తోంది. అయితే ఇది మౌలిక ప్రణాళికలోని ఏడన టాసిక్‌కు పంబంధించినదిగా తెలుస్తోంది. *భారతదేశం-క మ్యూనిజం” అన్న న్యాసం కాయితాలకు కలిపి ఈ పేజీలు ఒక రిజిష్టర్‌గా జతచేసి వున్నాయి. టైప్‌ చేపిన ఈ ప్రతిని డాక్టర్‌ ఆంబేద్కర్‌ రాపివ విషయసూచికతో సహా ఇక్కడ పొందుపరుస్తు న్నాము,

ఉనేను హిందువును కాగలనాొ అన్హ శీర్షికతో రాయదలచిన పుస్తకానికి సంబంధించిన ప్రణాళిక ఫోటో కాపీని మూల ప్రతి (చిరుగు పట్టినది) ముంచి ముద్రిస్తున్నాము. -పంపాదకులు)

హిందూ సామాజిక వ్యవస్థలో ప్రత్యేకత ఏదయినా వున్నదా? పరిశోధకులు జరిపివ పరిశోధనల గురించి ఆవగాహన లవి; వాస్తవాన్ని గుర్తించలేని హిందూ మతస్థుడం, హిందూ సనూజంలో యే విధమైన ప్రత్యేకత, అసహజత గల అంశాలు లేవవి చెబుతాడు. అలా చెప్పడం సహజమే! బయటి ప్రపంచాన్ని పట్టించుకోకుండా గిరిగీసుకొవి బ్రతికే మనుష్యులు వారవలంబించే పద్ధతుల ప్రత్యేకతలను గుర్తించి చైతన్యాన్ని కలిగి వుండటం చాలా అరుదు. తరతరాల నుండి కూడా వ్యక్తులు తనుకంటూ ఒక పేరును పెట్టుకోవడం నిరంతరాయంగా చేస్తూనే వున్నారు. కానీ హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ హైందవేతరుల చేత, నిదేశీయుల చేత ఎలా చూడబడింది?. హ్టైందన విధానం హిందువులకు కన్దించినట్టుగా ఒక సహజమైనదిగా, ప్రకృతిపిద్ధమైవదిగా యితరులకు కన్షించిందా?

శ్రీ. వూ. సుమారు 305 సం. కాలంలో చంద్రగుప్త మౌర్యుని ఆస్టావానికి. విచ్చేసిన గ్రీకు రాజు. సెల్యూకసు నికేటరు తాలూకు భారత రాయబారి మెగస్తనీసు హిందూ సామాజిక వ్యవస్థను సాధారణత లోసించిన ఒక విచిత్రమైన పద్ధతిగా భావించాడు. అందుకే ఆతడం హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ తాలూకు ప్రత్యేక లక్షణాలను వర్ణించటానికి అంతటి శ్రద్ధమ కవబరిచినాడు. ఆతడం తన గ్రంధంలో ఆవాటి స్థితిని యీ విధంగా పొందుపరిచాడు.

“భారతదేశ జవాభా ఏడం భాగాలుగా విభజింపబడింది. తత్వవేత్తలు మొదటి తరగతికి చెందుతారు, నీరు సంఖ్యాపరంగా సమాజంలో చాలా తక్కువగా వున్నారు. పూజా వునస్కా రాలు ఇతర ఆధ్యాత్మిక తంతులు చేసే వ్యక్తులు వీరు. వీరి సేవలను నివియోగించుకోవాలంటే కొంత మూల్యాన్ని చెల్లించాలి. రాజులు బహిరంగంగా వీరి సేవలను తమ కొలువులో ఒక విలక్షణమైన పద్ధతిలో వుపయోగించుకొంటారు. నూతవ సంవత్సరం మొదటిలో యీ తత్వవేత్తలు సామూహికంగా ప్రధాన ద్వారాల వద్ద రాజుకు ఎదురుగా గుమిగూడి సాహిత్య

హిందూ నుత చిహ్నాలు 49 రచనల గురించి పొడి పంటల అభివృద్ది గురించి ఉపయోగకరమైన సలహాలను ప్రకటిస్తారు. వీరిలో యెవరైనా మూడుసార్లు తప్పడు సమాచారం యిచ్చినట్టుగా కనుగొనబడితే అతడం తన శేష జీవిత పర్యంతం యెటువంటి సలహాలూ యివ్వరాదవే విషేధం విధించబడుతుంది. శ్రేష్టమైన సలహాలు యిళ్చివవారు శిస్తులు, తదితర చెల్లింవుల ముండి మినహాయింపబడతారు. రెండవ తరగతికి చెందినవారు వ్యవసాయదార్లు, మొత్తం జనాభాలో వీరు ఎక్కువ సంఖ్యలో ఉంటారు. సాధు స్వభావులైన వీరు యుద్దాలు చేసే శాఖ నుండి మినహాయింపబడి వుంటారు. ఎటువంటి భయఖభీతులు లేకుండా భూములను నిరంతరాయంగా సాగుచేస్తూ ఉంటారు. అల జదులు, ఆందోళనల్లో పాలుపంచుకోవడావికి గాని మరియే యితర ప్రయోజనార్ధం గాని వీరు పట్టణాలకు. వెళ్ళరు. ఆందువలన దేశంలో ఒకే ప్రాంతంలో ఒకే సమయంలో కొంతమంది వ్యక్తులు అస్తుశస్తాలు చేతబూని తమ ప్రాణాలు యెదురొడ్డి యుద్దాలు చేస్తూ వుండగా వారి సమీపంలో గల మరికొందరు వ్యక్తులు పూర్తి రక్షణతో భూమిని సాగు చేసుకొనడం జరుగుతూ వుంటుంది. భూమి మొత్తం రాజు సొత్తు కాగా, కరకులు ఉత్తత్తిలో నాలుగవ వంతును తాము పొందే షరతుమీద యీ భూనిని పాగు చేస్తురటారు. క్ట

వశువుల కావరులూ వేటగాళ్ళూ మూడవ తరగతికి చెందినవారు. నేటాడడానికి, వశు వలను పెంచడానికి, ఒట్టిపోయిన పశువులను అమ్మడానికి, కీరాయికీ యివ్వడానికి గావియీ తరగతి వారు మాత్రమే అనుమతింపబడతారు. స్రూరమృగాల మండి, పొలాల్లో వాటిన విత్తనాలము వాశనం చేసే పశు పక్ష్యాదుల నుండి భూమిని పరిరక్షించి దావికి పరిహారంగా కొంత ధావ్యాన్షి రాజు నుండి వీరు పొందుతారు. వీళ్ళు సంచార జీవనాన్లి గడువుతూ గుడారాల్లో నివసిస్తుంటారు.

వర్తక పనులు చేసేవారూ వస్తువులనమ్ముకొవే వారు, శారీరక శ్రను చేపే పనివారు వీరితో మాడుకొన్నదే నాలుగవ తరగతి. నీరు ప్రభుత్వానికి శిప్తులు చెల్లిస్తూ, కొన్నిప్రత్యేకమైన సేవలు చేస్తూ. వుంటారు వీరు, అస్తు శస్తాలను తయారు చేసేవారుగా, ఓడలను తయారు చేపేవారుగా కేవలం రాజు కోసం మాత్రమే పనులు చేసేవారుగా వీరి జీతాలను, ఆహార వదార్జాలను రాజు. నెలవు నుండే సరఫరా చేస్తారు. సైనికులకు ఆయుధాలను సైన్యాధికారి ఆందజేస్తాడు. వావికాధిపతి ప్రయాణీకులకు వాణిజ్యవేత్తలకు ఓడలను అద్దెకు సరఫరా చేస్తాడు.

పోరు సలిపేవారు ఐదన తరగతికి చెందినవారు, వీరు యుద్దావసరాలు లేనపుడం ్రాగుడుకు, సోమరితనానికీ తను సనుయాన్హంతా వివియోగిస్తారు. వీరి పోషణ ఖర్చునంతటివీ రాజే భరిస్తాడు కాబట్టి వీరు యెన్తడు పిలుపు నస్తే ఆస్పడం యుద్ధ భూమికి తరలి వెళ్ళడానికి నర్వదా పిద్ధంగా వుంటారు.

ఆరన తరగతికి చెందినవారు సంచాలకులు లేదా పర్యవేక్షకులు. వీరు దేశంలో జరుగు తున్షదంతా తవిఖీ చేస్తూ రాజుకు రహస్య నివేదికలను సనుర్హిస్తుంటారు. వీరిలో కొందరికి నగర

150 డొ. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు శల పర్యవేక్షణ అప్తగించబడిత్తే మరికొంత మందికి సైనిక పర్యవేక్షణాభారం అప్పగించబడంతుంది. నగర రహష్య తవిఖీగారులు తము అనుచరులుగా నగరంలో ఉన్న వారివి నియమించుకోగా, సైనిక రహస్య తనిఖీదారులు తము అనుచరులుగా సైన్యంలో వున్హ వారినే వియమించుకొం టా రు విశ్వాపపాతులైన నారు మాత్రమే యీ వియమకాలకు టారు. అత్యధిక సామర్ధ్యం గలవా ససపాత్రులై త్ర అర్హులు, జౌ

పాలనాధికారులు, వ్యాయాధీశులు ఏడవ తరగతి చెందినవారు. ప్రభుత్వంలోని న్యాయ స్థానాలూ, ప్రజా పరిపాలవకు సంబంధించిన-ఆత్యుష్ణత పదవులు వీరి హస్తగతమై వుంటాయి.

ఒక కులం నారు యింకొక కులం వారిని నివాహమాడటానికి, ఒకరి వృత్తిని లేదా వ్యాపారాన్ని యింకొకరితో బదలాయించుకోవడానిక్సి ఒకటికి మించి యెక్కువ వ్యాపారాలను చేయడావికి వీలులేదు. కేనలం తత్వవేత్తలు మాత్రమే వారి యొక్క విశిషక వలన యీ ఆంక్షల నుండి మినహాయింపు పొందుతారు.

డీ శ. సుమారు 1030 కాలంలో తన భారతదేశ సర్యటనా విశేషాలతో అల్బెరూనీ అనే చరిత్రకారుడిని సైతం హిందూ సామాజిక వ్యవస్థలోని ఆసాధారణత ఆకట్టుకుని ఉంటుంది. అందుకే ఆయన కూడా తన పరిశీలనలలో డాని గురించి విస్మరించలేదు. ఆయన చెప్పింది ఇదిః

హిందువులు తమ కులాలమ వర్ణాలుగా పిలుచుకొంటారు. అంటే రంగులు, వంశసా రంపర్యరీత్యా వాటిని జాతకాలు లేదా జన్మలు అవి పిలుచుకుంటారు. తొలుత యీ కులాలు కేవలం నాలుగు మాత్రమే. అని-

క మొదటి ఉన్నత కులం బ్రాహ్మణులు. వారు బ్రహ్మముఖం మండి వుట్టారని హిందూ గ్రంథాలు చెవుతున్నాయి. ప్రకృతి శక్తికి ఒక ప్రతినామమే బ్రహ్మ శరీరంలో ముఖం ఉషస్పత భాగం. బ్రాహ్మణులు మొత్తం మానవులలో ఉన్నతులు, కాబట్టే వారిది ఉత్తను జన్మగా హిందువులు పరిగణిస్తున్నారు.

క తరువాతి కులం క్షత్రియులు. వీరు బ్రహ్మ భుజాలు చేతుల నుండి సృష్టింపబడిన వారుగా చెప్పకొంటున్నారు. వీరి స్థాయి బ్రాహ్మణువికంటె చెప్తోతగినంత తక్కువేమీ కాదు.

ల బ్రహ్మ తొడల నుండి సృష్టింపబడిన వైశ్యులు మూడవ కోవకు చెందుతారు.

[7 బ్రహ్మ పాదాల మండి సృష్టింపబడిన శూద్రులు వాలుగన కులం,

హిందూ మత చిహ్నాలు 151

నక స క త్త

ఈ చివరి రెండు కులాల మధ్యా చెప్పకోదగినంత అంతరమేమీ లేదు. వీరు ఒకే నగరాలలో, గ్రామాలలో, యిండ్లలో కలిసిమెలపి జీవనం సాగిస్తుంటారు.

శూద్రుల తరువాత అంత్యజులు ఆనబడే వారున్నారు. నీరు ఏ కులంతోనూ కలు వకుండా, నలు రకాలైన పేవలు చేస్తూ, కేవలం కొన్టి వృత్తులకూ పనులకూ మాత్రమే పరిమితమై వున్నారు. వారిలో చాకలి, చెస్తలు కుట్టేనాడు, నేత పవిగాడు మినహా మిగిలిన నారు. స్వేచ్చగా వరస్తరం యిచ్చివుచ్చుకువి వివాహాలు చేసుకొనే ఎనిమిది తరగతుల వారు సమాజంలో వున్నారు. ఈ ఎనిమిది శ్రేణులూ ఎవరంటే-బట్టలుతికే వారు, చెప్పలు కుట్టేవారు, బుట్టలు కవచాలు తయారు చేసేవారు, వావికులు, జాలర్జు, క్రూర మృగాలను వక్షృలను వేటాడే కీరాతకులు మరియు నేతగాళ్ళు, మొదట చెప్పబడిన నాలుగు అగ్రకులాల వారూ యీ ఎనిమిది శ్రేణుల వారితో కలిసి ఒకే ప్రదేశంలో సయితం నివపించరు. ఈ శ్రేణులలోని చారు పై నాలుగు కులాల వారు నివసించే గ్రామాలకూ పట్టణాలకు దగ్గరగా వివసిస్తుంటారు గావ, వాటికి వెలుపల మాత్రమే నివసిస్తుంటారు.

హాద్సీ డోనూ లేక డొంబా, కండాల, బద్ధతావు అనబడే వారు ఏ కులానికీ శ్రేణికీ చెందకుండా విడిగా వుంచబడ్డారు. గ్రామాలను శుభ్రంగా వుంచడం లాంటి నీచమైన పనులు వారికి అస్పగించబడినాయి. వీరంతా వేర్వేరు వృత్తుల నవలంబించినప్పటికీ, ఒకే తరగతికి చెందినవారుగా పరిగణింపబడ్డారు. వాస్తవానికి వారు ఆధర్మబద్దంగా జన్మించిన సంతావంగా పరిగణింపబడ్డారు. వారు శూద్రకులానికి చెందిన తండ్రికి, బ్రాహ్మణ కులానికి చెందిన తల్లికీ వుట్టివ సంకర జాతివారుగా వెలివేయబడి కీించపరచబడ్డారు.

జీవన విధానాన్ని బట్టి, వృత్తిని బట్టి అగ్ర కులాలకు చెందిన ప్రతి వ్యక్తికీ హిందువులు వామధేయాలను పేర్కొనడం జరిగింది. ఇంటి వట్టునే వుండి తన పనిని చేసినంత వరకు మాత్రమే బ్రాహ్మణుడు బ్రాహ్మణుడుగా పిలువబడ్డాడు. ఒక అగ్నిహోత్రాన్ని సేవించినవాడు “ఇష్టిన్‌”గా పిలువబడ్డాడు. మూడు అగ్మిహోత్రాలను పేవిస్తే “*లస్టిహాత్రిన్‌ొగా, అగ్జిహోత్రంతో పాటుగా యితర రకమైన అఆర్భన కూడా చేపేవాడైతే “దీక్షితొగా పిలువబడ్డాడు. ఈ విధానం కేవలం బ్రాహ్మణ కులంలోనే గాకుండా మిగతా కులాలకు కూడా అన్వయించబడింది. ఈ చతుర్వర్థాల అడుగున వున్న తరగతులలో *హాది” తరగతికి చెందినవారు అపరిశుభ్రమైన వాటికీ దూరంగా వుండడం నల్ల వారు కాస్త మెరుగైన వారుగా చూడబడేవారు. తరువాత బూర వూదుతూ పాటలు పాడే *డోమా (డొంబా్రా” తరగతికి చెందినవారు. తరువాతి రెండం తరగతుల వారు వధకులు (మమష్యులను చంపేనారు) గాను మరియు వ్యాయస్తానాలు విధించిన మరణ శిక్షలము అమలుచేసే కసాయివారుగానూ ఉంచబడ్డారు. అందరికండే నీవ మైన “బద్ధన్‌తన్‌ అనబడే నారు చనిపోయిన పశు మూంసాన్టీ కుక్కతో సహా యితర నీచ మృగాల నూంసాన్షీ భక్షీస్తారు.

1652 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు క క స

నాలుగు అగ్రకులాలవారు భోజన సమయంలో మాత్రం ఒక కులపు వారితో మరొక కులపు వ్యక్తి సహపంక్తీవి కూర్చోవడం నిషిద్ధం. అంతేగాకుండా (బ్రాహ్మణవర్గంలో పరస్పర విరో ధులుగా వున్న యిద్దరు వ్యక్తులు ప్రక్కప్రక్కవే ఆసనాలను కలిగి వుంటే వారిరువురి మధ్య చెక్కతో గాని, గుడ్డతో గాని యతర పద్ధతిలో గావి విభజన చేసుకొంటారు. వారిరువురి మధ్య ఒక రేఖ (గీత) గీయబడితే వారు విభక్తమైవట్టుగా పరిగణింపబడతారు. ఒకరు తిని విడిచిన భోజవాన్జి మరొకరు తినడం నిషిద్ధం కాబట్టి ప్రతి వ్యక్తీ యెవరి భోజనాన్ని నారు కలిగి వుండాలి. ఒకవేళ ఒకే బృందంలోని వేర్వేరు వ్యక్తులు ఒకే పళ్ళెంలో భుజించవలసి వస్తే ముందు తిన్షవాడి పళ్ళెంలో మిగిలిన అన్నం తరువాతి వాడికి నిషిద్ధం.”

హిందూ పామాజిక వ్యవస్థలోవి అపహజమైన అంశాలను కేవలం పొందుపరచడంలోనే ఆల్బెరూనీ చరిత్రకారుడు సంతృప్తి చెందలేదు. అతడు ఇంకా ఇలా కూడా చెప్తాడు.

“హిందువులలో యీ రకమైన అసాధారణతలు పెచ్చుపెరిగిపోయి. వున్నాయి కాని మరొకవైవు మవ మహమ్మదీయులలో మనుషులందరూ సమానంగా పరిగణింపబడతారు. కేనలం సవిత్ర కార్య నిర్వహణలో మాత్రమే విభజన వుంటుంది. హిందూ మహమ్మదీయుల మధ్య ఒక అనగాహన _ కుదరడానికి, ఒకే పద్ధతికి వారు రావడానికి యివి అడ్డంకులుగా వున్నాయి”

1500 సం. నుండి 1571 సం. వరకు భారతదేశంలోని పోర్చుగీసు ప్రభుత్వంలో అధికారిగా పవిచేసిన పోర్చుగల్‌ దేశీయుడైన “*డూర్‌ టే బార్భోసొ హిందూ సమాజంపై తవ పరిశీనలను వమోదు చేశాడు, ఆయనను ఆకట్టుకున్న అంశాలు ఇవి. గుజరాత్‌ రాజ్యం గురించి చెబుతూ ఆయన ఇలా అన్నాడం:ః

“ఇంతకు ముందు గుజరాతు “మూరులో హస్తగతమైంది. 'హీదెనో కులానికి చెందిన వారు అక్కడ నివపించే వారు. వారిని మూరులు “రెస్‌ బుటోలు" గఖ్యంజట)గా పిలిచేవారు. వారు ఆ రోజుల్లో యోధులుగా, భూమి పరిరక్షకులుగా వుండి యుద్దాలు చేస్తూ వుండేవారు. వీరు. నొరైలను, చేపలను చంపి తినడమే కాక్క అన్ని రకాలైన ఆహారాన్ని భుజించేవారు. వర్వతాలపై గల గ్రామాల్లో నివసిస్తూ, గుజరాతు రాజుకు విధేయత చూపించకుండా రాజుకు వ్యతిరేకంగా పోరాడడం దినచర్యగా పెట్టుకునేవారు. మంచి గుట్తవు రౌతులు, విలుకాండ్లు మరియు యితర ఆయుధాలను వువయోగించడంలో ఆరితేరిన వారవడంతో వారికి ప్రత్యర్థిగా రాజు కొనసాగలేకపోయాడు. మూరులపై కూడా వారు నిరంతరం పోరాడేవారు. వారిక్‌ ఏ రాజూ లేడు ఏ వ్రభువూ లేడు. హీదెన్లలో “బవియవీలు"గా పిలువబడే వర్తక వ్యాపారాల్లో ఆరితేరిన వారు గుజరాతు రాజ్యంలో ఉన్నారు. నీరు మూరులతో కలిసి వివపిసూ వారితో వరక వ్యాపార సంబంధాలు పెట్టుకొన్నారు. వీరు మాంసాన్ని గావి, చేపలను గాని, సే యితర జేవ మున్హ పదార్థాన్ని గాని భుజించరు. నారు దేనివీ వధించరు. జంతువధను చూడడాన్మి సహితం

హిందూ మత చిహ్నాలు 153 యిష్టపడరు. ఈ విధంగా వారు దాన్ని కరివంగా పాటిస్తూ భగవతారాధనము కొనసాగిప్తూ వున్నారు. మూరులు చాలా తరచుగా ప్రాణంతో వున్హ క్రిమి కీటకాలమ, పక్షులమ, బవియవీల వద్దకు తేవడం, వారి ఎదుటే వాటిని చంపబోతున్నట్టు చేయడం, బవియవీలు వాటివి చంవ కుండా వుండేందుకై ఆధిక ధరకు కొనుగోలు చేసి పిన్ముట వాటివి స్వేచ్చగా వదిలివేయడము జరుగుతుండేది. రాజుగావీ, గవర్నరుగావీ యే వ్యక్తికైనా మరణ శిక్ష విధిప్తే అపరాధ రుసుమును కట్టి ఆ వ్యక్తివి విడిసించే పద్ధతి గనక్ష వుంటే బవియవీలు చాలామంది కూడి, డబ్బు వపూలు చేసుకొవి ఆ ఆపరారధివి నురణశిక్ష నుండి తప్పించి విడుదల చేయించడం జరిగేది. చాలామంది బిక్షగాళ్ణైన మూరులు రాళ్ళతో తమను తాము గాయపరచుకొని వస్తే బవియవీలు వారికి చాలా యెక్కువగా బిక్షలు వేసి శాంతిగా బ్రతకమవి కోరూరు. మరికొంతమంది కత్తులతో తనును తాముగా గాయపరచుకొవి వస్తే వారికి వీరు పెద్ద యెత్తున బిక్షలు వేషి చంపుకోకుండా వుండమని కోరేవారు. ఇంకొందరు బవియవీల వాకిలి వద్దకు వెళ్ళి ఎలుకలమా పాములనూ చంవుతామని. చెప్తే, అలా చేయకుండా వుండావికై వారికి యెక్కువ డబ్బును ముట్టజెప్టేవారు. ఈ విధంగా మూరుల చేత బనియవీలు ఎంతో స్తురింపబడ్డారు. వారు నడిచే దారిలో చీమలబారు కన్లించినా, వెనుదిరిగి యింకొక దారి మండి వెళ్ళిపోయేవారు. వారి యింటిలో ఉదయసూర్యుని వెలుతురు. తప్పించ్చి రాత్రి సమయాలలో సైతం దీపాలమ కూడా వెలిగించేవారు కొరు. చిన్హ ఈగలు, దోమల వంటివి ఆ దీపాలవద్ద మాడిపోరాయేమోవవి వారి భయం. ఆత్యవసరాన్ని బట్టీ దీపాన్ని వెలిగించవలసి వస్తే యే వురుగూ ఆందులో చారబడటావికి వీలు లేకుండా గుడ్డతో గాన్కి కాగితంలో గాని దాన్ని కప్తేపేవారు. వారికి పేలు పడితే వాటివి చంపే వారుకాదు. వాటి నల్ల బాధ యెొక్కువైతే తమ హేదెన్‌లలోనే వియమనవి వ్రలతో పవిత్ర జీవితం గడుపుతున్లు సవ్యాసుల వంటి కొంతమంది వ్యక్తులమ రప్పించేవారు. ఆ భక్తులు ఈ పేలన్షీ యేరి తమ తలల్లో వేసుకొని, తద్వారా తాము దేవుని పేవ చేస్తున్నట్లుగా భావించేవారు. ఈ విధంగా ప్రతి బవియనీయుడూ జీవహింస చేయరాదనే సూద్రాన్డి చాలా ఆత్మనిగ్రహంతో పాటించేవారు. గాని వీరు మరొకప్రక్క అధిక వడ్డీ వ్యాపారస్తులుగాను, తవ్తడం తూనికలు కొలతల వస్తువులు, నాణెములు చేపే వారుగాను, పెద్ద ఆబడ్డాలకోరులు గామ వుండేవారు. హీదెను గోధును రంగు శరీర ఛాయతో యెత్తరులుగా, చూపరులుగా, వాజూకు గల వారిగా వుండి మితాహారులై వుండే వారు. పాలు, వెన్ష పంచదార, వరి మరియు బహు విధానాలైన ఆహార పదార్హాల్షి భుజించేవారు. పండ్లు, కూరగాయలు, ఆకుకూరలమ యెక్కువగా వాడేవారు, వారెక్కడ నివసిస్తే అక్కడ పళ్ళు తోటలు, వీళ్ళు చెరువులు యేర్తాటు చేసుకొవి, స్త్రీ వురుషులందరూ రోజుకు రెండుసార్లు స్నానం చేసేవారు. స్నానం చేస్తే ఆ గంట వరకూ చేపిన పాపాలన్షటికీ ప్రక్షాళన జరిగివట్టుగా వారు చెపుతారు. ఈ వఐవియవీలు ప్త్రీలవలె పొడవైన జుట్టును పెంచుకొని దానివి దువ్వి, వెత్తిపై ముడివేపి, దానిపై తలపాగా చుట్టి, జుట్టులో పువ్వులను యితర సునాసవలు కలిగిన వస్తువులను ఆలంకరించుకొంటూ తలపాగా యెప్త్పడూ వుండేటట్టు చూసుకొంటారు.

వారు తెల్ల చందనం, కుంకును వువ్వు, యితర సుగంధ లేసనాలను వంటికి రాసుకు

1654 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు

రే వేవారు. వారు చాలా శృంగారప్రియులు. చాలా ఆకర్షణీయంగా పొడవైన నేత్క పట్టు అంగీలు, ఆడంబరంగా కనిపించే పవితనంతో కూడిన వాడియైన బూట్టు ధరించేవారు; కొందరు పట్టుతో నేసిన షార్ట్‌కోట్‌లు) బంగారు వెండి దారాల కలనేత వస్తాలు ధరించేవారు. బంగారు, వెండి ఆలంకారాలున్న చిన్న కత్తులు తప్ప మరే ఆయుధం ధరించేవారు కాదు. ఎందుకంటే వారు ఆయుధాలమ ఉపయోగించేవారు కాదు. రెండో కారణం, మూరులే వారిని రక్షిస్తారు.

*హీదెన్షలో బ్రాహ్మణీయులుగా పిలువబడే యింకొక తరగతి వారున్నారు. వారు వురో

హితులుగా వుంటూ; ఎంతో ఆదాయాస్షి తెచ్చిపెట్టే తము ప్రార్ధనా గృహాలనూ, పెద్ద 'పైజులో వుండే విగ్రహాల ఆరాధనమూ విర్వహిస్తుండేవారు. వీరిలో చాలామంది యాచకవ్చత్తి ద్వారా కూడా జీవించేవారు. వారి గృహాలలో చెక్కతో, రాళ్ళతో రాగితో చేసిన భగవంతుని విగ్రహా లుంటాయి. ఈ గృహాలలోనూ, సన్యాసుల ఆశ్రమాలలోనూ విగ్రహ వూజా వునస్కారాలను చాలా పెద్ద యెత్తున జరిపేవారు. క్రొవ్వాత్తులు, నూనె దీపాలూ, గంటలతో ఆలంకరించుతారు. ఈ బ్రాహ్మణులకు; హీదెన్లకు డ్రైస్తవ శ్రిమూర్తి (11007 1110 భావనతో పోలికలున్నాయి. పనిత్రత్రయం నుధ్య సంబంధాన్ని వారింతో గౌరనిస్తారు. విజమైన దేవునిగా భావించి ఎవరివి శ్షనూసణ కోరతారో ఆ దేవునికి ప్రార్హవలు చేస్తారు. అతడే సమస్త సృష్టికర్త. అతడే ముగ్గురు, ఆతడే ఏకైక దేవుడు. ఆతనికింద ఇంకా అనేక మంది దేవుళ్ళున్నారని వాళ్ళుంటారు. ఆ దేవుళ్ళని కూడా నారు నమ్ముతారు. ఈ బ్రాహ్మణులు, హీదెన్లు, మన చర్చిలను యెక్కడ చూస్తే అక్కడ వాటిలో ప్రవేశించి, ప్రార్ధనలు చేసి మన విగ్రహాలను పూజించి ఈ విషయాల గురించి తమకు తెలిసినట్టు, శాంతా, మరియల గురించి ప్రన్నిస్తుంటారు. చర్చి ఆంటే మన వలెనే గౌరవిస్తారు. మనకా వారికీ మధ్య చాలా తక్కున బేధాలున్నట్లు వారు చెబుతారు. వీరు చంపబడిన దానిని తినరు, దేనినీ చంపరు. స్నానము చేయడమే పెద్ద సంస్కారంగా భావిస్తారు. ఆ స్నాన కార్యక్రమం వల్లే వారు పరిరక్షించబడుతున్నట్టుగా వారి అభిప్రాయం.”

కాలికట్‌ రాజ్యం గురించి మాట్లాడుతూ బార్బోసా యీ క్రింది విధంగా చెబుతాడం-

*ఈ కాలికట్‌ రాజ్యంలో బ్రాహ్మణీయులుగా పిలువబడే ఒక కులస్టులున్నారు. నునలో క్రరీలున్నట్లుగా వీరు వురోహితులు”

“వారందరూ ఒకే భాష మాట్లాడతారు. బ్రాహ్మణునికి జన్మించవి వాడు బ్రావ్మాణుడు కొదు-వారికి యేడేళ్ళు నయసులో వారి భుజాల మీదుగా రెండు వేళ్ళ వెడల్తు గల వెంట్రుకలతో కూడుకొన్న, వూర్తిగా శుద్ధి చేయబడని ఒక అడవి మృగం చర్మాన్ని శరీరంపై ధరిస్తారు. దావినే ఉక్టివమెర్గమ్‌” ఆంటారు. ఆది ఆడని గాడిదలా కన్పిస్తుంది. అవి ధరించిన తర్వాత యేడేళ్ళపాటు తాంబూల సేవనం చేయరు. అతనికి పద్నాలుగేళ్ళ విండిన తర్వాత బ్రాహ్మణుడిగా చేస్తారు. అన్సడం యీ చర్మవు పట్టీని తీసివేసి దావి స్థానంలో మూడం వరుసల దారాన్ని ధరింపజే స్తారు, దానినతను జీవితాంతం, బ్రావ్మాణగుర్లుగా ధరించే వుంటాడు. ఈ కార్యక్రమాన్ని నునం మతాధికారి మొదటి ప్రవచనం సందర్భంగా చేపినట్టు ఒక పవిత్ర సంస్కారంగా విర్విర్తిస్తారు.

హిందూ మత చిహ్నాలు కర్‌ర్‌ న క స కక క ఆతర్వాత అతను తాంగాలసేవనం చేయవచ్చు. గావి, నూంసం, చేసలను తినరాదు. వీరు భారతీయులలో. చాలా గౌరవసాత్రులు. ఏ కారణావికి గూడా వారికీ మరణశిక్ష వుండదు. వీరి కుటుంబ పెద్దకు మాత్రమే కొద్దిగా శిక్షించే అధికారం వుంటుంది. వీరూ మనలాగే ఒకేసారి వివాహం చేసుకొంటారు. పెద్ద కుమారుడివి మాత్రమే నినాహం చేసుకోగా మిగతా పోదరులంతా జీవితాంతం అవివాహితులుగా వుండపోవలసిందే. పెద్ద కుమారుడు కుటుంబ ఆస్తికి అధికారిగా పరిగణిస్తారు. ఈ బ్రాహ్మణుడు తన భార్యను చక్కగా రక్షించుకొంటూ, గౌరవప్రదంగా చూస్తూ వారితో యితర వురుషులు శయనించకుండా చూస్తాడు. భార్య చనిపోతే మరల వివాహం చేసుకోరు. భర్తకు భార్య ద్రోహం చేస్తే విషాన్నిచ్చి చంపుతారు, బ్రహ్మచారులుగా మిగిలిన సోదరులు వాయర్‌ ష్త్రీలతో శయనిస్తారు. ఆ స్త్రీలు బ్రాహ్మాణుల సంపర్కాన్ని గౌరవప్రదంగా భావిస్తారు. ఏ స్త్రీ కూడా వారిని చిరష్కరించదు. తమకన్హ పెద్ద వయసు సీతో వారు శయనించరు. వీరు తమ స్వగ్భవాలలో పట్టణాలలో నివసిస్తూ ప్రార్హవా నృహాల్లో పౌరోహిత్యం చేస్తూ, రోజుకు కొన్ని గంటలు భగవత్‌ ధ్యానంలో గడుపుతారు.”

“కొంతమంది బ్రాహ్మణులు ఒక ఆయుధ ప్రయోగంలో తప్పించి మిగతా అన్లి రకాలుగా రాజును. సేవిస్తారు. స్వంత బంధువర్గమో బ్రాహ్మణులో తప్ప రాజుకు భోజనం తయారు చేపేందుకు ఇతరులు అర్హులు కారు. ఇతర దేశాలకు వస్తువులు, ఉత్తరాలూ, డబ్బూ ఆందించే దూతలుగా వీరు పంసబడతారు. నీరెక్కడికి వెళ్ళినా యెవరూ ఎట్టి హానీ చేయరు. రాజులు యుద్దాలలో ఉన్నవ్తడు కూడా వీరికీ ప్రమాదం లేదు. పూజా వునస్కారాలలో విద్వాంసులైన యీ బ్రాహ్మణులు సలు గ్రంథాలను కలిగి వుండి, రాజుల మండి గౌరవాన్షి పొందుతారు.”

“నేము చాలాచోట్ల నాయర్ల గురించి మాట్టాడినప్పటికీ, వారెటువంటి మనుషులో యింత వరకు చెప్పలేదు. మీరు తెలుపుకోవలపిందేమిటంటే వాయర్లనబడే కులం మలబారు ప్రాంతంలో వుంది. వీరు శీలనంతులు. యుదాలలో పాల్గొనడం తప్పించివీరికి వేరే విధులు లేవ. వీరెక్కడిక్తి వెళ్ళి. ఆయుధాలను వెంట రైముకుపోతోరు. కొందరు కత్తులు, డాలులు, మరికొందరు విల్లంబులు, యింకొందరు యీటెలు ధరిస్తారు. వీరు రాజుతోను, యితర గొప్ప ప్రభువులతోను కలిపి జీవిస్తూ వారి నుండి భృతిని పొందుతుంటారు. నాయర్ల వంశస్తుడైలే తప్ప నాయరు కాలేదు. మచ్చలేవి శీలాన్ని కలిగి వున్న వీరు తక్కువ కులం వారిని తాకరు. నాయర్లు కానినారి యిండ్లలో తివరు, తాగరు. వీరు జీవితాంతం వివాహం చేసుకోకుండా వుంటారు. వారి అక్కచెల్లెళ్ళు కుమారులే (మేనల్లుళ్ళు) వారికి వారసులు, నాయరు స్త్రీలు చాలా ప్వతంత్రులుగా వుంటారు. తమకు నచ్చిన వాయరులతో గావి, బ్రాహ్మణువిలో గాని వివాహం చేసుకుంటారు. ప్రాణాంతకమైన పరిస్థితిలో 'పైతం తక్కున కుల పురుషునితో శయనించరు. నీరికి 12 సంవ త్సరాల వయసు నచ్చివస్తడం వారి తల్లులు పెద్ద పంబరాన్షి చేస్తారు. కుమార్తెకు ఆ వయసు వచ్చినదని గ్రహించిన నెంటనే తల్లి తన కుమార్తెను గౌరవప్రదమైనదిగా గుర్తించమవి తమ బంధుమిత్రులమ కోరుతుంది. బంధుమిత్రులలో ఒక వ్యక్తిని తమ కుమార్తెకు నినాహనూడనువి అడుగుతుంది. ఆ వ్యక్తి దావికి ఇప్పపడి, వాగ్దావం చేసి అరకాసు బంగారంతో ఓ పొడవైన నగ తయారు చేసి దాని మధ్య రంధ్రం గుండా తెల్ల పట్టుదారాన్హి కడతారు. ఒక నిర్ణీత

156 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు

15 లాలా దినాన బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరింపబడిన కుమార్తెతో సంగీ గానాల ఆవందోత్సాహాల సమానేశాన్ని తల్లి ఏర్పాటు చేయిస్తుంది. అప్పడు ఆ బంధుమిత్ర వర్గానికి చెందివ వ్యక్తి వచ్చి కొంత తంతు 'తరువొత తాను తయారు చేయించిన ఆభరణాన్షి తెచ్చి బాలిక మెడలో పడేటట్లుగా విసురుతొడం. అస్తడామె తన జీవితాంతం దానిని భరిస్తుంది లేదా తన ఇష్టప్రకారం తన విర్ణయాన్షి తెలియజేస్తుంది. ఆమె బంధువర్గంలోవి వాడయితే ఆమెతో శయనించకుండానే నిష్ఫ్రమిస్తాడం. ఆతను బంధువర్గంలోని వాడు కాకపోతే ఇష్టపడితే ఆమెతో శయవించవచ్చు. తపనిసరిగా శయవించాలని లేదు. అప్పటి నుండి తల్లి నాయరు యువకులను వెదుక్కుంటూ వెళ్ళి తన కుమార్తె కవ్యత్వాన్లి తీసుకోవలసిందిగా కోరుతుంది. ఒక స్త్రీ కన్యత్వాన్ని తీసుకోవడం అవమావంగా, తపిదంగా నారు. భావిస్తారు. ఒకసారి ఒక వ్యక్తితో శయనించిన స్త్రీ మాత్రం పురుషుని సాంగత్యానికి సరిపడినదిగా భావిస్తారు. ఆ తరువాత తల్లి మళ్ళీ బయలుదేరి మిగతా వాయరు యువకులను తన కుమార్తెను ఉంపుడంకత్తెగా రీసుకోమని కోరుతుల. అప్పడం ముగ్గురు నలుగురు వాయకులు ఆమెతో శారీరక సంబంధం పెట్టుకోవడానికి ఒఫ్టకుని ఆమెతో శయనించినందుకు గాను ప్రతి ఒక్కరు రోజుకు కొంత చొప్పన చెల్లిస్తారు. ఆమెకు ఎంత ఎక్కువ మంది ప్రియులు ఉంటే అంత ఎక్కువ గౌరవం దక్కుతుంది. వారిలో ప్రతి ఒక్కరు ఒక్కొక్కరోజు ఒకరోజు మధ్యాహ్నం ముండి రెండవరోజు మధ్యాహ్నం వరకు అమెతో కలిసి ఉంటారు. ఆ విధంగా వారి మధ్య ఎటువంటి తగాదాలు, గొడవలు లేకుండా వివపిస్తుంటారు. ఆందులో ఎవరైనా ఆమెను విడిచిపెట్టి ఇంకొకరిని ప్వీకరించాలంటే. లేదా ఆమె. అతనిని విడిచిసెట్టాలంటే ఆలాగువే చేయవచ్చు. ఆతను వెళ్ళిపోవచ్చు లేదా రాజీ చేసుకోవచ్చు. వారికి గనుక సంతానం గలిగితే వారు ఏ పురుషుని పిల్లలుగాను గుర్తింపబడరు. తను పోలికలున్షప్పటికి పురుషులు వారిని తమ సంతానంగా పరిగణించరు. వారి ఆసప్తిపాస్తులకు వారసులు కారు. నేను ముందుగా చెప్పినట్టుగా అక్కచెల్లెళ్ళు కుమారులు (మేనల్టుళ్ళు) నాయర్హ ఆస్తులకు వారసులు. ఎందుకంటే, పిల్లలను పెంచి పోషించే బాధ్యతతో సేవా కార్యక్రమాలలో వెనుకబడరాదు అనే ఉద్దేశంతోనే నాయరు రాజులు ఈ పద్ధతివి ప్రవేశపెట్టారని చెబుతారు

“ర్య మలబారు రాజ్యంలో “చియాబేరులు”గా పిలువబడే అక్కడి వాస్తవ్యులు అయిన భారతీయ. నర్తకులున్నారు. సముద్ర నౌకా కేంద్రాలలో రహదారులలో ఎక్కడైతే వర్తకం లాభ సాటిగా ఉంటుందో అక్కడ వారు ఉంటారు. మొత్తం మిరియాలు, అల్లం నాయర్జ్లు నుండి, వ్యవసాయదారుల నుండి వీరు పోగు చేసుకుంటారు. అప్పడవ్వడు కొత్త పంటలను తమ్‌ దగ్గర గల ప్రత్తి ఉత్పత్తులను ఇచ్చి మార్షిడి పద్ధతి ద్వారా కొనుగోలు చేసి సముద్ర వౌకా కేంద్రాలలో ఉంచుతారు. తరువాత అదే సరుకును ఎక్కువ డబ్బుకు అమ్ముకొని లాభాలు సంపాదిస్తారు. వీరు నివసించే ప్రాంతంలో వీరిని ఆ దేశవు రాజు పైతం విచారించడానికీ వీలులేదు.”

*ఈ గడ్డపైనే 'కుయావెమ్‌' అనే మరొక కులం వుంది. వారు నాయర్త నుండి వేరు కాదు గానీ వీరు చేసిన ఒక తవ్హనల్ల వారికి వేరు కావల్సి వచ్చింది. కుండలు చేయడం మరియు. రాజుల గృహాలకు దేనాలయల 'పైకప్పక్తు పెంకుల బదులుగా ఇటుకలు తయారు చేయడం వీరి వృత్తి ఇవి తప్పించి మిగిలిన ఇండ్లన్నీ కొమ్మలతో కప్పబడి వుంటాయి. వారికి

హిందూ మత చివ్నోలు 157 న స నస దేవతా విగ్రహాలు, ఆరా వవాలయాలు విడిగా వుంటాయి,

“హీదెన్షలో “మెయవటోలు'గా పిలువబడే ఇంకొక కులముంది. రాజుల, బ్రాహ్మణుల, వాయర్ల బట్టలు వుతకడం వీరి వృత్తి. అదే వారి జీవిక. ఇంకొక వృత్తిని వీరు చేపట్టరు.”

న! బు న! జ్‌ లు

“వీరికంటే 'కేలటిప్‌' అనబడే తక్కువ కులముంది. వీరు నేత సని చేస్తారు. నూలు, పట్టు వస్త్రాలను వేయడం తప్ప వీరికి ఇంకొక ఆదాయమార్గం లేదు. వీరు తక్కువ కులా నికి చెందినవారు కావడం వల్ల ఆర్థిక స్తోమత తక్కువగా వుండడం వల్పా వీరు నిమ్మ కులాలవారి వస్త్రాలనే తయారుచేస్తారు. వీరు మిగిలిన కులాల మండి విడిగా వుంటూ ప్రత్యేక ఆరాధవాలయాలమ కలిగి వుంటారు

“పైన పేర్కొన్న కులాలు మాత్రమేగాక పదకొండం మంది ఇతరులున్నారు. నీరితో అన్యకులాల వారు కలువరు. ప్రాణం పోరున్నా సర్వే వీరిని ఎవ్వరూ కనీసం తాకరు. వారిలో వారికి కూడా సంకరం లేకుండా అవేక తేడాలున్నాయి. వారిలో శ్రేష్ణులైన వారిని 'తుయూలు అంటారు. తాటి తోవులకు కాపలా కాపి, వాటి పండ్లమ సేకరించి, వాటిని తమ మూవులపై మోసి జీవిక సంపాదిస్తారు. ఎందుకంటే ఇక్కడ బరువులు మోపే జంతువులు లేవు.

“ఇంతకంటే ఇంకా అధనుంగా పరిగణింపబడే *మానెన్‌' లేదా *ముంకు” అవి పిలువబడే కులం ఇంకొకటుంది. వీరు ఎవరితోనూ కలిసి జీవించరు. వీరెవరినీ తాకరు, వీరినెవరూ తాకరు. సామాన్య ప్రజల బట్టలు వుతఠకడం - చాపలు తయారు చేయడం నీరి వృత్తి. ఇరరులు ఆ వృత్తుల నుంచి విషేధంచబడ్డారు. వీరికి వుట్టిన మగ పంతానం తప్పకుండా వీరి వృత్తివే ఆవలంబించాలి. వీరి ఆరాధనా పద్ధతులు వేరుగా వుంటాయి.

వీరికంటే యింకా అట్టడుగున 4కేవాక్వాలు' అనే ఇంకొక కులముంది. బకిల్స్‌, గొడం గులు తయారు. చేయడం వీరి వృత్తి. ఖగోళ అధ్యయనం కోసం వీరు చదువుకుంటారు. నీరు గొప్ప జ్యోతిష్యులు కూడా. నీరు జరుగబోయే విషయాలను చెప్పగలగడం వల్ల కొందరు రాజులు వీరిని తమ సంరక్షణలో ఉంచుకుంటారు.

“ఆగెరలు” అనబడే మరొక తక్కువ కులం యీ హీదెన్షలో వుంది. వీరు వడ్రంగులు, తాపీ పనివాళ్ళు, ఆభరణాలు, లోహపు పవిముట్టు, బంగారు వగలు చేపేవారుగా ఉంటారు. వీరంతా ఒకే వంశ వృక్షానికి చెంది వుంటారు. కానీ కులాలు వేరు. వీరు కొలిచే దేవుళ్ళు దేవతల బొమ్మలు మిగిలిన కులాలకంటే వేరుగా ఉంటాయి. వీరు వివాహాలు చేసుకుంటారు. వీరి మగ సంతతి ఆస్తికి వారసులై తండ్రి చేపే పనివి నేర్చుకుంటారు.

*ర్ర దేశంలో యింకా నీచమైన దశలో వున్హది 'మొగెరలు ఆనే కులం. ఇది దాదాపు

158 డా. బాబాసొహెబ్‌ రచనలు-వ్రసంగాలు నా *“తుయాలి నలెవే ఉంటుంది. కొనీ వారు పరస్తరం ఒక తాకరు. వీరు ప్రభుత్వానికి చెందిన బరువుల మోతపని చేస్తారు. రాజుల రవాణాకు వీరే మోతగాళ్ళు. జనాభారీత్యా చాలా తక్కువ సంఖ్యలో ఉన్న ప్రత్యక కలం ఇది. వీరికి వివాహ చట్టమంటూ ఏదీ లేదు. వీరిలో ఎక్కువ మంది సముద్రంపై తను జీవనోపాధిని పొందుతుంటారు. కొంతనుంది నావికులుగా, మరికొంత మంది జాలర్జుగా ఉంటారు. వీరికీ విగ్రహాలు ఉండను. వీరు వాయర్లకు బానిసలు కూడా

“మాంకర్టుగా పిలువబడే ఇంకొక ఆద్రమ కులం నంది. చేపలు పట్టడం తప్ప యింకొక పని చేయని జాలర్లుగాను, సముద్రంహై మూరులీ మరియు యితర హీదెన్ల నౌకలలో పని చేయువారుగాను వుండే నిపుణులైన పముద్రీకులు వీరు. వీరు చాలా మొరటునాళ్ళు, సిగ్గూ లజ్ఞా లేవి దొంగలు. వీరిలో వివాహ వ్యవస్థ ఉంది. వీరికి వీరి నుగ సంతానం వార సులు. వీరి స్త్రీలు పర్చీలములేని వారై వుండి, ఎనరితోవైనా తప్పలేవట్లుగావే శయనిస్తారు. వీరు ఆరాధనాలయాలను ప్రత్యేకంగా కలిని ఉంటారు.”

“ద నులబారు ప్రాంతంలోనే “వెటూమలు'గా పిలువబడే ఇంకొక తక్కువ కులముంది. ఉన్పను తయారు చేస్తారు. వరి సంట పండిస్తారు. ఇవి తప్ప వీరికి వేరే జీవనాధారం .లేదు.”

“మర్యాదస్తులు నడవని చోట్ల రహదారికి దూరంగా ఉన్న పొలాల్లో వీరి ఇండ్లుంటాయి. వీరికి తమ స్వంత దేవాలయాలుంటాయి. రాజుకు, నాయర్హకు బావిపలుగా వుంటూ, పేదరి కంలో మ్రగ్గుతూంటారు. నీరు నాయర్లకు దూరంగా నడవాలి, దూరంగా విలబడి మాట్టాడాలి. వీరు ఏ యితర కులంతోమూ కలిసీ వుండడానికి అనకాశం లేదు”

“హీదెన్షలో ఇంకా నివు స్థానంలో *పానీనులు” అని పిలువబడే మోటు మనుషులతో కూడిన కులం ఒకటుంది. వీరు నుంత్రగాళ్ళుగా వుంటారు. వీరికి ఏ జీవవాధారమూ లేదు."

ఉర్రెవాలీములు' అనబడే యింకొక విమ్మ కులం మిక్కిలి బీద దశలో వుంది. వీరు వంట చెరకును గడ్డిని పట్టణాలకు తీసుకుని వెళతారు. వీరు ఎవరినీ తాకరాదు. ఎంతటి ప్రాణాంతకమైన పరిస్థితుల్లోనూ. నీరిని ఎవరూ తాకరు. వీరు మర్మాంగాలను చాలీచాలని మురికి గుడ్డలతోమ, శరీరంలో ఎక్కువ భాగాన్మి చెట్ల ఆకులతోను కప్తకువి అర్హనస్నంగా పంచరి మ్తంటారు. వీరి స్త్రీలు తలఫ్కు మెడక్కు చేతులకు, కాళ్ళకు ఆభరణాలను ధక్‌స్తారు. చెవులకు ఇత్తడి రింగులు ధరిస్తారు.”

“హీదెన్షలో మరొక వీచకులంగా, సంఘ బహిష్కృతులుగా శాపగ్రస్తులుగా బ్రతికే ళసొల్రి యప్‌ అనే కులం ఉంది. పొలాల్లోను, ఇతర ఖాలీ ప్రదేశాల్లోను ఇతర కులాల వారు నివసించడానికి అసహ్యవనడే స్థలాలలోను వీళ్ళు మరుగునపడి సుడొరాలు వేసుకుని వివసిస్తుం

హిందూ మత చివ్నోలు 159 టారు. గేదెలు, ఎడ్లతోమ భూమిని దున్నుతారు. నాయర్లతోను వాలా దూరం నుంచి త్‌స్ద మాట్లాడే అర్హత లేదు. దారుల వెంట నడిచేటన్సడంు తాము వస్తున్నట్లుగా సంకెతాలు ఇప్తూ, తమమ వెళ్ళిపోనివ్వవలసిందిగా పెద్దగా కేకలు వేస్తుంటారు. ఆ కేకలు వివి దారిపై వడిచే ఇతరులు ఆ దారిని నిడిచిపెట్టి మురలిపోతారు. ఏ స్తీ గావీ, వురుషుడంగావీ వీరిని తాకితే ఆ స్త్రీ వురుషముల బంధువర్గం వెనువెంటవే వారిని చంపేస్తుంది. ప్రతీకారంగా వారు పోలియస్‌ వారిని ఊచకోత కోస్తారు”

ఆుప్టరీనులుగా పిలువబడే ఇంకా అట్టడుగున గల కులం ఒకటుంది. నీరు మిగతా కులాల _ వారికందరికి దూరంగా ఎడారి ప్రదేశాలలో నివసిస్తుంటారు. వారు. ఇతరులతో గాని, ఇతరులు. వారితోగాని కలిసి ఉండరు. నీరు దయ్యాలకంటే చెడ్డనారుగా, శిక్షార్తులుగొ వరిగణించబడతారు. వీరిని చూడడమే చాలా అపరిశుభ్రమైన పవిగా, వెలినేయబడదగిన పనిగా లెక్కిస్తారు. వీరు చెట్ల బెరడంలను, వేర్లను భుజిస్తారు. తమ శరీర మధ్య భాగాన్ని ఆకులలో కవ్హకుంటారు. వీరు అడవి జంతువుల మాంసం సైతం తింటారు”

జద్రవత్రో కహీదెన్హోలో గల మొత్తం పద్దెనిమిది కులాలకు గల వ్యత్యాసం ముగుస్తుంది. ప్రతి కులం ఇతర కులావికి వేరుగా, ఒకరినొకరు తాకడానికి వీలు కాకుండా, వారి మధ్య వైవాహిక పంబంధ, బాంధవ్యాలు లేకుండా ఉంటారు. ఈ పద్దెనిమిది కులాల వారు కూడా, మలబారు. వాప్తవ్యులే. వీరుకాక్క మలబారు ప్రాంతానికి బయట ప్రదేశాల మండి వచ్చిన వర్తక వాణిజ్ఞాదారులు పాంత వాస్తవ్యులు నలెనే గృహాలను, ఆస్తిసాస్తులను సంసాదించుకొని, తము వ్వంత ఆచారాలను సాటిస్తు నివసిస్తుంటారు.

ఈ విదేశీయులు ఎవరూ కులం గురించిన వర్తి వివరణతో కూడిన చిత్రాన్ని అందిం చలేకపోయారు. ఎందుకవేది నునం అవగతం చేసుకోవచ్చు. విదేశీయునికి హిందూ మతస్తుని వ్వంత జీవితం చారరావిది. ఆతమ అందులోకి వెళ్ళలేడం. భారతదేశపు సానూజీక చలన వ్రజ్రీయ,. దావి (ప్రేరక శక్తుల పాత్ర వ్యాయశాస్త్రు గ్రంథంలోని ఏదో న్యాయసూభ్రం ద్వారా కాకుండా ప్లావికత్క పద్దోప్తదతో కూడిన సాంప్రదాయం ద్వారానే అధికంగానే సాగుతుంది. కాకపోతే కులం అవేది విదేశీయువికీ హిందూ సమాజంలోని ఏకైక అసాధారణ లక్షణంగా గోచరిస్తున్హుడి. లేకపోతే వీరు తాము భారతదేశాస్షి సందర్శించినస్తడం దావి ఉవికీని గ్రంథస్తం చేషేవారు కారు.

ఈ విధంగా కులం, హిందూ సొమూజీక వ్యవస్థలో ఒక ప్రత్యేక అంశంగా ఉంటూ, హిందువులను మనిలిన నారి నుండి నేరు చేస్తున్నది. ఈలం అనేది సెరిగే వ్యవస్థగా ఉంటూ వచ్చింది. అస్ట సమయాల్లోను. ఇది ఒక్కలాగే వుండదు. మెగస్తనీసు వ్రాతలలో ఉన్న కులం తాలూళు. రూపురేఖలు, పోర్చుగీసు ఆల్‌టెరూవికీ కనిపించే కులం సోకడలు, *జల్‌బెరూని” పోర్చునీసు వారికి వివరించిన హిందూ కల సద్ధతులు ఒకీ రకంగా లేవు, కాని కులాన్హి అర్ధం

160 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు తక పయ స చేసుకోనాలంటే కుల స్వభానాని గురించి ఈ విదేశీయులు చెప్పేదానికంటే నురింత ఖచ్చితమైన అవగాహన కలిగి వుండనలసిన ఆవసరం ఉంది.

కులం గురించిన చర్చలో ముందుకు పోవాలంటే నుందు మనకు హిందూ సామా జక వ్యవస్థ గురించి కొంత ప్రాథమిక అవగాహన ఉండాలి. హిందూ సమాజంలో నాలుగు తరగతులు లేదా వర్ణాలున్నాయన్న అంశంతో హిందూ పామాజిక వ్యవస్థ తాలూకు ప్రాథమిక అవ గాహన మొదలగుతుంది. ఈ నాలుగు తరగతులు- 1) విద్యావంతులు, వురోహితులు అయిన బ్రాహ్మణులు. 2) పైనికవర్గంగా యుండే.. క్షత్రియులు. 3) న్యాపారవేత్తలయిన వైశ్యులు. 4) 'పీవకవర్గం అయిన శూద్రులు. కొంతకాలం. వరకు వీరు తరగతులు (18ఆ)గా ఉండేవారు. కాలక్రమంలో ఈ తరగతులు (వర్గాలు) కులాలుగా (జాళులు) మారి నాలుగు కులాలు క్రమేపి వాలుగు వేల కులాలయ్యాయి. ఈ విధంగా ఆధునిక కుల వ్యవస్థ ఆవిర్భావం ప్రాచీన కాలవు వర్త వ్యవస్త తాలూకు పరిణామమే! ణ్‌ థి

కుల వ్యవస్థ్ర్య వర్ణ వ్యనస్థ యొక్క పరిణాను రూపం అనడం విస్పందేహం. కానీ వర్ణ వ్యవస్థను ఆధ్యయనం చేయడం ద్వారా కుల వ్యవస్థను గురించి తెలుసుకోలేము. కులం అనేదాన్ని నర్ణం కంటే వేరుగా ఆధ్యయనం చేయాలి.

ఒక పురాతన అజ్టేయనాది తన పిద్దాంచాన్ని ఈ క్రింది మాటలలో కుపంగా చెపాడం-

నే ఛి ళ్‌ జి

“నాకు తెలిసివ ఒకేఒక విషయమేమిటంటే నాకేమి తెలియదని. ఆది కూడా నాకు

తెలుసునని లి వేను నిక్కచ్చిగా చెప్పలేను.

సంజాబులోని కులం గురించి సర్‌ డెన్టిల్‌ ఇబ్బెట్‌సన్‌ మాట్లాడుతూ. పైన పేర్కొన్న అజ్జేయవాది. భావాలు ఖచ్చితంగా కులం గురించిన తన మనోభావాలకు సరిపోతాయి అని అన్నాడు, స్థానిక పరిస్థితులు బట్టే కుల విషయాలలో వైవిధ్యం కనబడుతూ వుంటుంది. కులం గురించి ఏ రకమైన విషయ ప్రకటన చేయాలన్న ఆది మిక్కిలి కష్టతరమైన పని అనేది నిజమే! ఒక ప్రాంతంలోని ఒక కులానికి చెందిన విషయం మరొక ప్రాంతంలో గల ఆదే కులానికీ అన్వయించడం పొరబాటు అవుతుంది.

కులానికి చెందిన సారభూతమైన, ప్రాథమికమైన లక్షణాలను; మౌలికం కాని, బాహ్య యాల మండి వేరు చేయడం పెద్ద కష్టమేమి కాదనేది నిజం. దీవిని నిర్ధారించుకొనే సులభ మార్గ మిటంటే-ఒక వ్యక్తివి ఒక కులానికి చెందకుండా వెలివేయడానికి గల కారణాలు ఏమిటి

ప్రల్హించుకుంటే సరిపోతుంది. ఒక వ్యక్తి కులం నుండి బహిష్కృతం కావడానికి ఈ

హిందూ మత చిహ్నాలు 161 శ్రీంది. కారణాలను “భట్టాచార్య వివరించాడు. అవి- 1) క్రైస్తవ మతాన్లి లేదా ఇస్లాం మతాన్ని స్వీకరించడం. 2) అమెరికా లేదా ఐరోపా వెళ్లడం. 3) వితంతువును నివాహనూ డటం. 4) సవిద్ధ యజ్ఞోపవీతాన్ని బహిరంగంగా విసిరివేయటం, ర్‌) ఎద్దు నూంసం, సంది మాంసం, ఇతర హీన మృగాల మాంసం భుజించడం. 60) మహమ్మదీయులు, క్రైస్తవులు, అధమ కులస్తులయిన హిందువులు వండిన భోజనాన్ని ఆరగించడం. 7) తక్కువ కులాలకు చెందిన శూద్రుల గృహాలలో పవి చేయడం. 8) అవినీతకర కారణాలకు ప్త్రీ ఇల్లు విడిచివెళ్ళడం. 9) వితంతువు గర్భవతి కావడం. ఇంతేకాదు, ఇంకా అతి ముఖ్యమైన మూడు కారణాల వల్ల కుల బహిష్కరణకుగురి కావడం జరుగుతుంది. ఆవి- 10) ఇతర కులస్తులను వినాహమాడటం. 11) ఇతర కులస్తులతో కలిసి భోజనం చేయడం. 12) కులవృత్తిని మార్చుకోవడం. భట్టాచార్య చెప్పిన విషయాలలో గల లోసమేమిటంటే ఆతి మౌలిక అంశాలకు, మౌలికం కాని అంశాలకు తేడా గుర్తించకపోవడం.

ఒక వ్యక్తి కుల బహిష్కరణకు గురి అయితే అతనికి శిక్ష ఏమిటంటే? బంధుమిత్రులు, సహచరులు అతని ఆతిథ్యాన్ని స్వీకరించడానికి తిరస్కరిస్తారు. వారి ఇండ్లలో జరిగే విందు వినోదాలకు ఇతడిని ఆహ్వానించరు. అతని సంతానంతో వైవాహిక బాంధవ్యాలు ఎవరూ పెట్టుకోరు. ఆతవి వివాహిత కుమార్తెలు సహితం ఆతవితో తెగతెంపులు చేసుకోకపోతే వారు కూడా బహిష్కరణకు గురి అవుతారు. వురోహితులు, మంగలి చాకలి సేవలు చేయడానికి విరాకరిస్తారు. సహచరులందరు అన్ని సంబంధ బాంధవ్యాలను తెంచుకుంటారు. కనీసం ఈ గృహస్తు ఇంటిలో జరిగే అంత్యక్రియలకు సైతం ఎవరూ హాజరు కారు. కొన్లి సందర్భాలలో దేవాలయ ప్రవేశాన్ని, స్మశానాలలో దహన సంస్కార అనునుతివి కూడా ఈ బహిష్కుతులకు నిషేధించడం జరుగుతంది,

ఈ కుల బహిష్కారానికి చూపే కారణాలు కులం యొక్క నియమనిబంధనలు తెలి యచేస్తున్నాయి. ఈ నిబంధనలన్నీ ప్రాథమిక విబంధవలేమీ కావు. మౌలికం కాని నిబంధనలు కూడా వీటిలో వున్నాయి. ఆ నిబంధనలు లేకుండా కూడా కులం మనుగడ సాగించగలదు. ఒక ప్రశ్న ద్వారా ఏ విబంధనలు మౌలికమో ఏవి కావో మనం నిర్ధారించవచ్చు. కులాన్ని కోల్లోయిన హిందువు మల్లీ తిరిగి ఎప్పడం ఆ కులాన్ని పొందగలుగుతాడు? అవేదే ఆ ప్రళ్ల. కులం నుండి బహిష్కతుడు అయిన హిందువు ప్రాయశ్చిత్త కర్మ ద్వారా తాను చేసిన చెడంలన్షింటిని ప్రక్షాళనం చేసుకొని తిరిగి తనసాటి హిందువులలో కలనడం నీలుపడుతుంది. ఈ ప్రాయశ్చిత్తం గురించి కొన్ని అంశాలను మనం గుర్తుంచుకోవాలి. మొదటిదేమిటంటే- ప్రాయశ్చిత్తావికి వోచుకోవి కొన్ని కులతస్తలు ఉన్నాయి. రెండవది-ఈ ప్రాయశ్చిత్తం ఒక్కొక్క వేరానికి ఒక్కొక్క విధంగా వుంటుంది. కొన్లి వేరాలకు ఇది చాలా చిన్న శిక్షలను విధిస్తూ, మరికొన్లి వేరాలకు కఠిన శిక్షలను విధిస్తుంది.

ప్రాయశ్చిత్తం ఉందా? లేదా? అనేది ప్రాధాన్యత గల అంశం కాబట్టి దాన్ని ముందుగా

162 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు లా క్షుణ్ణంగా అర్ధం చేసుకోవాలి. ప్రాయశ్చిత్తం లేదు అంటే ఎవరైనా, ఏ తన్పనైనా చేసి తప్పించు కోవచ్చు అవి అర్ధం కాదు. అతడు చేసిన వేరావికీ శిక్ష అనేది కొలబద్ద కాదనీ, ఆ వేరానికి ఒకసారి బహిష్యూతుడయ్యే వ్యక్తి తిరిగి కులంతో కలనడావికి వీలు లేని నేరస్తుడు అనే అర్ధం వస్తుంది. అతనికీ కులంలోవికి వునః ప్రవేశం అసంభనం. ఒక నేరానికి ప్రాయశ్చిత్తం ఉందంటే ఆ నేరం క్షమించదగివ నేరం అవి అర్ధం. ఆ నేరస్తుడం నిర్ధారించబడిన ప్రాయశ్చిత్త కర్మ చేపి తన కులంలోనికి వునః ప్రవేశిస్తాడం.

రెండు రకాలైన వేరాలు క్షమార్హం కానివిగా చెప్పబడ్డాయి. అవి- 1) హిందూమతం ముండి ఇతర నుతంలోనికి నూరడం. 2) వేరే కులానికి గాని, మతానికి గాని చెందిన వ్యక్తిని వివాహమాడటం, ఈ రెండు కారణాల వలన కులం నుండి బహిష్కరింపబడిన వ్యక్తి శాశ్వతంగా తన కులాన్ని కోల్లోతాడం,

ఇతర అపరాధాలన్నిటిలోను కఠిన ప్రాయశ్చిత్తం గల నేరాలు రెండు. 1) ఇతర కులానికి చెందిన లేదా ఇతర మతానికి చెందిన వారితో సహసంక్తీ భోజనం చేయడం. 2) తను కులవృత్తి కాని ఇతర వృత్తిని స్వీకరించడం. ఇవిగాక మిగిలిన అపరాధాలకు ప్రాయశ్చిత్తం అనేది, అతి తేలికగా వామమాత్రమైన జరిమానా రూపంలో వుంటుంది.

ప్రాఠమిక కుల నిబంధనలేమిటి? కులముంటే ఏఏ ఆంశాలు చోటు చేసుకుంటాయి. అనే ప్రశ్షలకు ఖచ్చితమైన జవాబులు, ప్రాయశ్చిత్తానికి చెందిన నియమ విబంధనలలోనే లభ్యమ వుతాయి. ఏఏ అపరాధాలకు ప్రాయశ్చిత్తం కఠినంగా ఉంటుందో అవి కులానికి ఆత్మ (500) వంటివి. అంతేకాదు, ఏఏ అపరాధాలకు (ప్రాయశ్చిత్తం, తేలికగా, నానుమౌత్రంగా ఉంటుందో అవి కులం తాలూకు దేహం (థెంథ్సి) వంటివి. కాబట్టి కులానికి నాలుగు ప్రాధమిక నిబంధనలు ఉన్నాయని మనం నిస్పందేహంగా చెప్పవచ్చు. 1) హిందూమతం మీద నమ్మకం. 2) వివాహం, త) ఆవారం. 4) వృత్తి. వీటికి సంబంధించిన నిబంధవలను పాటించే సామాజికులయిన వ్యక్తుల సమూహమే కులం అని కులాన్లి నిర్వచించవచ్చు. ఈ కుల నిర్వచనానికి ఒకే పేరుతో గుర్తింవు పొందిన సామాజిక సమూవాం అనే మరొక లక్షణాన్ని కూడా నునం చేర్చుకోవచ్చు.

వివాహానికి సంబంధించిన నిబంధనలు, కుల పంకరం కారాదని నొక్కి వక్కాణేస్తు న్నాయి. అన్య కులాల మధ్య వివాహాలు జరుగరాదు అవే భావమే కులమనే భవన నిర్మాణానికీ వువాది,

అహార నియమాలను చూస్తే ఒక కులానికీ చెందినవారు ఇతర కులస్తుల ముండి ఆహారాన్టి. తీసుకోరాదు, సహపంక్తిలో భుజించరాదు. దీవి ఆరమేమిటంటే-పరపర వివాహ బాంధవ్యాలు కలవారు మాత్రమే కలిపి భుజించడానిశి వీలుటుంది. పరపసర వైవాహిక సంబంధాలు లేనివారు. కలిసి భోజనం చేయడానికి వీలులేదు. మరోవిధంగా చెప్తాలంటే కులం

,... హిందూ మత చిహ్నాలు 163 అవేది పంకరం కావి ఒక' ప్వచ్చమైన సమూహ ప్రమాణం (00%0బ ర1ఫిగా ఉండాలి. వృత్తికి సంబంధించిన రంగాన్ని చూస్తే ప్రతి వ్యక్తి తన కుల పూర్వీకులు ఏ వృత్తివైతే స్వీకరించారో దానినే స్వీకరించడం ఆచారం. ఒకవేళ వారి కులానికి వృత్తే లేకపోతే తన తండ్రి స్వీకరించిన వృత్తిని స్వీకరించి తీరాలి. ఒక వ్యక్తి తాలూకు అంతస్తు (హోదా) అతనికి వంశపారంపర్యంగా వస్తుంది. ఇది మార్చడానికి వీలు కానిది. ఎందుకంటే వ్యక్తి వోదా ఆతను జన్మించిన కులాన్మి బట్టి ఉంటుంది. తన తల్లితండల కులంతోనే ప్రతి వ్యక్తి ముద్ర వేయబడరారు. ఏ హిందువూ తన కులాన్షి మార్చుకోలేడం కాబట్టి ఆతవి హోదాను కూడా మార్చుకోలేడు. ప్రతి హిందువు, ఒక కులంలో వుట్టి ఆ కుల సభ్యుడిగావే తనువు చాలిస్తాడు. హిందువు కులాన్హి కోల్లోతే హోదాను కూడా కోల్లోతాడు. ఒక కొత్త లేదా భిన్నమైన లేదా మెరుగైన హోదాను హిందూ మతస్తుడు ఆర్టించలేడు, కులమంతటికి కలపి ఒకే పేరు ఉండడానికి గల ప్రాధాన్యం ఏమిటి? సమాజంలో ఉండే వ్యక్తుల పమూహాలు కొన్టి వ్యవస్థీకృతం అయినవి గాను, మరికొన్ని వ్యవస్థీకృతం కాని విగాను ఉంటాయి. ఎవ్హడైనా ఒక గుంవు లేదా సమూహంలోకీ ఇతర గుంవుల సభ్యులు ప్రవేశించడావికి, దానివి వదిలివెళ్ళిపోవడావికి కొన్ని సాంఘిక కట్టుబాట్లు వియమవనిబంధనలు, హక్కులు, విధులు వుంటే, అన్తడ్డా గుంవు లేదా సమూహాన్ని వ్యవస్థీకృతమైనవిగా గ్రహించాలి. ఈ సమూహం లేదా గుంవులోనికి ప్రవేశించేనారు దాని తాలూకు ఆశయాలేమిటి అనేదాని మీద వూర్తి అవగాహన కలిగి వుంటారు. కొన్ని గుంపులు లేదా సమూహాలలోనికి వ్యక్తులు వారి యిష్పాయిస్టాలతో నిమిత్తం లేకుండా ప్రవేశించి ఆ ఆచార కట్టుబాట్లకు తను వియంత్రణ లేకుండానే బద్దులైపోతూ వుంటారు. కులం అనేది కట్టుదిట్టంగా వ్యవస్థీకృతం చేయబడిన సామాజికుల గుంవు లేదా సమూ హనమవి నిర్వచించక తప్పదు. ఇది ఎటుపడితే అటు కొట్టుకుపోయే నియంత్రణ లేవిదికాదు. కులం. వ్యక్తుల యిష్టంతో నిమిత్తం లేకుండా ఏర్పడే సమూహం. హిందువు కులంలో వుట్టి కులంలోనే చనిపోతాడు. హిందువు కులం లేకుండా ఉండడం. తన నియంత్రణ ఏనూత్రం లేకుండా, వుట్టుక నుండి చావు వరకూ పాంఘిక వియమాలతో కట్టిపడేసినా అతడు కులం మండి తప్పించుకోలేడు. ప్రతి కులావికీ వేర్వేదు పేర్లు ఉండడం అనేదాని ప్రాముఖ్యం ఏమిటంటే తద్వారా కులం వ్యవస్థీకృతంగామ, వ్యక్తుల యిష్ట్రానికి అతీతంగాను తయారవుతుంది. ప్రతి కులానికీ ప్రత్యేకమైన, విశిష్టమైన పేరు ఉండడం వల్ల ఆ కులం నిరంతరమైన ఉనికి గల సమూహం గానూ, ప్రత్యేక అస్తిత్వం గల దావిగానూ గుర్తింవును కోరుతుంది. వేర్వేరు కులాలకు వేర్వేరు

164 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు పేర్దుండడావికి గల ప్రాధావ్యాన్ని గురించి కులం గురించి రాసే రచయితలు సరిగా ఆవగాహన లేదు. ఈ అవగాహనా లోసంవల్ల _ కులం తాలూకు విలక్షణమైన లక్షణాలను వారు సరిగా చూడలేకపోతున్నారు. ప్రతి సమాజంలోనూ కొన్ని సామాజిక గుంపులు లేదా సమూహాలు తవక వుంటూనే వుంటాయి. చాలా దేశాల్లో గల చాలా సమూహాలు భారరదేశంలో గల వివిధ కులాలతో సారూప్యం గలవిగా, వాటితో సమానమైనదిగా చెప్పకోవచ్చు. కుమ్మర్జు చాకళ్ళు సండిరుల వంటి సమూహాలు అన్జిచోట్ల ఉన్నాయి. కాకపోతే ఇతర దేశాల్లో ఆ గుంపులు వ్యవస్ట్రీక్కతం కాకుండా వ్యక్తుల ఇచ్చపై ఆధారపడి వున్నాయి. కానీ, భారతదేశంలో ఇని వ్యవస్థ కృఠం ఆయి, వ్యక్తుల ఇప్టాయిష్టాలతో ప్రమేయం లేకుండా ఉన్నాయి. ఇతర దేశాల్లో వాటికీ పేర్లు లేవు, భారతదేశంలో వాటికి పేర్లు పెట్టబడి వున్నాయి. కులావికి పెట్టబడిన ఆ పేరు వల్లనే దానికీ స్థిరత్వం, శాశ్వతత్వం, వ్యక్తిత్వం ఆలవడినాయి. ఆ పేరువలనే ఏ వ్యక్తి ఏ సమూహానికి చెందినవాడో తెలుస్తుంది. కొన్ని సందర్భాలలో కులం పేరు అందులో జన్మించిన వ్యక్తుల ఇంటి పేరుగా వుంటుంది. ఆ పేరు వల్లనే తన వియమనిబంధనలను అమలులో పెట్టుకోవడం కులానికి సులభతరమవుతుంది. రెందు రకాలుగా ఇది సులభతరమవుతుంది. కులం సేరు ఇంటి పేరుగా ఉండడం వల్ల వారికి వ్యతిరేకంగా పొరపాటున ఇతర కులాలకు చెందినవారిగా భావించి నేరాలు జరుగవు. రెండవది, కులం పేరు తెలియడం వల్ల అపరాధి కులం గుర్తింపబడి, ఆ కుల వియమాల ప్రకారం శిక్షింప బడడం సులువుగా జరుగుతుంది. కులమంటే ఇదీ అర్ధం. ఇక కుల వ్యవస్థ నిషయావికొద్దాం. కుల వ్యవస్థ గురించి తెలుసుకోవడమంటే వివిధ కులాల మధ్య వున్న సంబంధాలను తెలుసుకోవడం. కుల సమా హారంగా చూప్తే కుల వ్యవస్థ చూసేవారికి ఒక్కసారిగా అనేక లక్షణాలను ప్రదర్శిస్తుంది. ఆ వ్యవస్థను ఏర్పరచిన విభిన్న కులాల మధ్య సన్షిహిత సంబంధం లేదన్నది మొదటి అంశం, (కులాల సమాహారంగా చూస్తు కులవ్యవస్థ ప్రకటించే లక్షణాలు పరిశీలకులను దిగ్భ్రాంతులను చేస్తాయి. వ్యవస్థ ఏర్పడడానికి అవసరమైన అంతస్పంబంధాలు వివిధ కులాల మధ్య లేవవేది ప్రథమ అంశం. కుల వ్యవస్థ గురించి ఇంతకు ముందు చెప్పవి లక్షణాన్ని వక్కాణించడం ప్రస్తుతానికి ఆవసరం. ఆదేమిటంటే- కులం అనేది వర్గ భావనకు భిన్నమైనదీ, వ్యతిరేకమైనదీ అయినప్పటికీ కుల వ్యవస్థ - కులం కంటి వేరుగా - పైన చెప్పిన అంచెల స్థాయికి వర్గ వ్యవస్థ భిన్షమైనదని గుర్తిస్తుంది. హిందువులు అనేక కులాలుగా విభజించబడ్డట్టే, కులాలు కూడా వివిధ వర్గాల కులాలుగా విభజించబడ్డాయి. హిందువు కుల పృహ కలవాడు. వర్గ ప్పృహ కూడా కలవాడు. అతను కుల స్పృహ కలవాడా? వర్గ స్పృవా కలవాడా? అనేది ఆతనికి దేనితో ఘర్షణ ఏర్పడుతుంది అనే దావిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అతను తలపడవలసపి వచ్చే కులం ళన వర్గానికే చెందినది అయితే అతను కుల స్పృహ కలిగి ఉంటాడు. ఒకవేళ ఆ కులం తన వర్తానికీ వెలుసలిది అయితే వర్గ స్పృహ కలిగి ఉంటాడు. ఈ అంశానికి సాక్ష్యాధారాలు కావలసిన వారు మద్రాసులోమాూ, బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీలోనూ జరిగిన బ్రాహ్మణేతర ఉద్యమాలను అధ్యయనం చేయవచ్చు. హిందూ కుల సరిహద్దు, వర్గ హద్దులంత నిజమనీ, కుల స్పృహ కూడా వర్గ స్పృహ అంత వాస్తవనునీ నిస్సందేహంగా అవగతమవృతుంది.) ప్రతి కులం విభిన్షంగా, ప్రత్యేకంగా ఉంటుంది. తన ఆంతరంగిక విషయాలను విర్ణయించుకోవడంలోను, కుల విబంధనలను

హిందూ మత చివ్వోలు 165 న అమలు పెట్టడంలోను సర్వ స్వతంత్రమయిన సార్వభౌమాధికారాన్షి కులం కల్లి వుంటుంది. కులాలలో సామీష్యం ఉన్నా, పరస్పరం చొచ్చుకుపోవడానికి వీలులేదు. ఇక రెండవ అంశం. ఒక కులం ఇంకొక కులంతో ఎటువంటి సంబంధం పెట్టుకుంటూ వుంటుంది. అనేది. కులాల క్రమం విట్టనిలువుగా ఎగుడుదిగుడులతో వుండేదే కానీ సమతలంలో పక్కపక్కన ఉండేది కాదు.

కులం, కుల వ్యవస్థ అంటే ఇద్వి హిందూ "సామాజిక వ్యవస్థ గూర్చి తెల్పుకోవాలంటే ఈ విషయ జ్ఞానమే సరిపోతుందా అనేది ప్రళ్ష. హిందూ సామాజిక వ్యవస్థ గురించి ఒక జడ ఆవగాహన సరిపోతుందంటే ఈ విధంగానే కులం కుల న్యవస్థ గూర్చి తెలుసుకువి ఊరుకుంటే. చాలు. హిందువులు కులాలవారిగా విభజింపబడ్డారని, కులాలు ఒక వ్యవస్థను తయారు చేశాయని ఆందులో హెచ్చుతగ్గులతో అగ్ర, నీచ స్థాయిలలో ఆంతరాల మెట్ట మీద కులాలు అమర్చబడినాయి. అనీ వాటన్షిటే మధ్య విట్టనిలువు టెన్నిస్‌ బంతుల మూలలో దారం వలె వ్యవస్థ అవే అంచస్పూత్రం ఉన్నదని తెలుసుకుని, గుర్తుంచుకొని బాధపడనలసిన ఆవసరం లేదు. కొని, కులాన్ని ఒక లక్షణం కల చలనశీలమైన ధోరణిగా చూడాలనుకుంటే మాత్రం ఈ ఆధ్యయనం మాత్రం సరిపోదు, ఆచరణలో కులం. చేస్తున్న వనులను విశితంగా తెలుసుకోవాలంటే కుల వ్యవస్థతో పాటు “వర్గ - కులవ్యవస్థో అనే అంశాన్ని ఆధ్యయనం చేయడం అనపరం.

కులానికి, వర్గానికి (౮449 ఒం4ే (జ) మధ్య గల సంబంధం ఏమిటన్నది ప్రస్తుతం వివాదాంశం, కొంత నుంది కులానికి నరానికి తేడా లేదని, రెందూ ఒకటేనని చెబుతారు. మరి కొంతమంది కులం-వర్గం భావనలు ప్రాథమికంగా పరస్పరం వ్యతిరేకం అయినవని చెబుతారు. కులం అనే అంశాన్ని ఈ కోణం నుండి పరిశీలించడం ముందుముందు జరుగుతుంది.

ఈ అధ్యయనం వలన వర్గ సరిహద్దుల వలెనే కులానికి సయితం కొన్లి సరిహద్దులున్నా యవి, వర్గ చైతన్యంలానే కుల చైతన్యం అనేది ఉందనే వాస్తవాలు తెలుస్తాయి. వర్ణ వ్యవస్థ పరిణామమే కులం అని చెప్పబడింది. ఇది అర్ధరహితనుని తరువాత వివరిస్తాను. వర్ణం యొక్క విప్తితరూసమే కులం. వర్గానికి వ్యతిరేక నూర్గంలో వచ్చిన పరిణామం కులం. ఎప్పడయితే కులం వూర్తిగా వికృతమైందో పట్టిందో అవ్రడు వర్ణ వ్యవస్థ నుంచి వర్గ వ్యవస్థను ఆరువుకు తెచ్చుకుంది. విజావికి కులవ్యవస్థ నర్ణ వ్యవస్థలోని వర్గ- నిభజనమ చాలా దగ్గరిగా ఆమసరించింది.

ఈ దృక్కోణం ముంచి కులవ్యవస్థమ చూస్తే కులాల దిన్ములతో ఏర్పడిన కుల పిరమిడ్‌ను నర్గ అంతరాలు ఎలా చీలికలతో విభజించాయో అర్ధమవుతుంది. ప్రాచీన చతుర్వర్ణనా వ్యవస్థలో కనిపించే విభజన రేఖ మొదటి చీలికలో గోచరమనుతుంది. వురాతన చతుర్వర్థాల పద్ధతి మొదటి మూడం వర్ణాలయిన బ్రాహ్మణ, క్రత్రియ, వైశ్యులకు, నాలుగవ వర్ణముయిన శూద్రులకు మధ్య ఒక భేదాన్ని సృష్టించింది. మొదట ముగ్గురు కూడా రెండం జన్మలు గల వర్గాలు

166 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు చా వచ్చిన అసంఖ్యాకమైన కులాలను బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య వర్గం మండి వచ్చిన కులాలకు భిన్హంగా నిలబెట్టారు. అదే నేటి వర్గ విభజనకు పునాది అయ్యింది. ఈ విభజన రేఖే ఉన్నత కులాలు అధమ కలాలు అనే మాటలుగా వ్యక్తం చేయబడుతుంది. ఉన్నత వర్గావికి చెందిన కులాలు, అధను వర్గానికి చెందిన కులాలు అనే పదాలే ఈ విధంగా కుదించబడినాయని చెప్పొచ్చు.

ఈ మొదటి విభజన రేఖ తరువాత, రెండన విభజన రేఖ ఉంది. ఇది ఆధమ వర్గాల కులాలకు అడుగువ ప్రయాణం చేస్తుంది. ఈ రేఖ చతుర్వర్థాల మండి పుట్టిన కులాలన్షింటివి పైన పెట్టి మిగిలిపోయిన కొన్ని కులాలను అట్టడుగున చూపిస్తుంది. వాటివి *తక్కిన కులాలు అని పేర్కొంటాను. ఈ వర్గ విభజన రేఖ కూడా వాస్తనమైదే, ఇది చతుర్వర్థ వ్యవస్థ తాలూకు ప్రాధమిక సూత్రాన్లి సాటిస్తుంది. చతుర్వర్థ వ్యవస్థ పైన పేర్కొన్న విధంగా మొదటి మూడం వర్ణాలను ఉన్నతంగా వుంచి మొత్తం నాలుగు నర్జాల మధ్య ఒక విభజన చేసింది. కావి ఈ రెండన విభజన రేఖ నాలుగు వర్ణాలలో ఉన్న వారికి వారికి చెందకుండా బయట ఉన్హవారికి ప్రప్రమయిన అంతరాన్ని చూపించింది. ఈ భేదాన్ని వెలిబుచ్చడానికి ఒక పరిభాష ఉంది. చతుర్వర్థాల లోసల గల ఉన్నతులయినా, అధములయినా, బ్రాహ్మణులయినా, శూద్రులయివా వర్ణమున్న “సవర్ణలు”గా. పిలువబడ్డారు. చతుర్వర్థాలకు చెందనినారు. నర్ణము లేవి “ఆవ ర్లులు"గా చెప్పబడ్డారు. ఈ విధంగా చతుర్వర్థాల వారు “సవర్ణ హిందువులు” అవి ఇంగ్లీషులో అర్చులీన హిందువులు" (౮518 మముశిట)గా. పిలువబడ్డారు. మిగిలిన వారు *ఆవర్గులుగా, ఇంగ్లీషులో “క్సలీనేతర హిందువులు” (02-024 0600)గా పిలువబడ్డారు.

కుల వ్యవస్థమ గురించి వ్రాయబడినదంతా సవర్ణ హిందువుల మధ్య గల కుల వ్యవస్థ పొరాంశమే. అవర్జుల గురించి చెప్పబడింది చాలా తక్కువ. అవర్ష హిందువులంతా ఎవరుకీ హిందూ సమాజంలో వారి పరిస్థితి ఏమిటి? వారు పవర్డ హిందువులతో ఏ విధమయిన సంబంధం కలిగి వున్నారు? అనే ప్రళ్షలకు ఇంతవరకు ఎటువంటి ప్రాధాన్యం ఇవ్వబడలేదు. ఈ ప్రశ్నలకు జవాబు లేనిదే హిందువులు నిర్మించిన సామాజిక చిత్రం యొక్క యదార్ధ రూపాన్ని చూడలేమని నేను ఖచ్చితంగా చెప్పగలను. పవర్హ హిందువులకు మధ్య ఉన్న వర్గ ఆగాధాన్ని వదిలినేయటం అంటే మంద్రగత్తెలు మరుగుజ్ఞులు లేకుండా గ్రిమ్‌ ఫెయిరీ కథ

(జీ చెప్టినట్టే అవుతుంది. అవర హిందువులు మూడు... అసంవూర్ణం అనువాదం: శ్రీ విజయలక్ష్మి పరమేశ్వరరావ్‌

మూడో భాగం ప్రాచీన భారతదేశంలో విప్ణవం-ప్రతివిప్లవం య గా

“ప్రాచీన భారతదేశంలో విప్లవం - బ్రతివిప్రవం” అను పేరుతో నమగ్ర గ్రంథాన్హే రాయా లని డక్టర్‌ బి.ఆర్‌. అంబేద్కర్‌ అనుకున్హారు. ఆ వుస్తకంలోని విషయాల పట్టికను వున్తకాల బ్రణాళిక అధ్యాయంలో అచ్చయినాయి. ఈ విస్తృత శీర్ధిక కీంద మొత్తం వీడు. వుస్తకాలు రాయాలని ఆయన మొదట నంకల్లించారు. కొన్లి అధ్యాయాలను, కొన్లి పేజీలను మాత్రమే కమిటీ కనుగొనగలిగింది.. ఆ అధ్యాయాలు కూడా అనంవ్రూర్థం. అనంవ్వూర్థమే అయినప్పటికీ లభ్బామవుతున్ల భాగాల “ప్రాచీన భారతదేశంలో విస్షవం - ప్రతివి్థనంను ఈ నంవుటంలో ఖాగంగా అందించాలని కమిటీ నర్థయించింది. బౌద్ధం అవతరణను డాక్టర్‌ అంబేద్కర్‌ వి వంగా. నరిగణించారు. బ్రావ్మాణులు నిర్చహించిన వ్రతినివ్షవం బౌద్ధమత క్షీణతకు - వతనానికీ కారణన్హైంది.

ఈ శర్థిక కీంద ఈ కీంది అధ్యాయాలను చేర్చాము.

శ్‌ తన్టా తీసిన ప్రాచీన భారతం

2. ప్రాచీన శకం - ఆర్జుల నమాజుం స్థితిగతులు

3. వౌరోహిత్య నతనం

శ. నంన్కర్హలు - వారి భవితవ్యం

ర్‌ బౌద్దమత క్షీణత వతనం

(|!

6 బ్రావ్మాణమత సాహిత్యం

7 బ్రావ్మాణమత విజయం

& గ్ధవాధర్శన్యూతాలు - మనున్ముతి లేదా వ్రతివిప్షవ వవ్యిత్ర గ్రంథం

8 వ్రతివిప్రవానికీ తాత్పుక నమర్థన (వ్రన్లుడు, ఆతని గీత

20, విరాట ఉద్యోగ వర్వాల వ్ల్లేషణ

42, బ్రావ్మాణులు క్ష్రతియుల పోరాటాలు

22. శూదులు - వ్రలివిప్టవం

శతా వ్ద్రీలు - ద్రతివిన్షవం

వుస్తకాల ప్రణాళికలో అన్హు ఆఖరి అధ్యాయంలోని ప్రతిపాదిత ప్రణాళికతో ఈ అధ్యా యాలను పాఠకులు వోల్చి చూడవచ్చు.

-సంపాదకులు

అధ్యాయం -ర5 సినపొచీ దే తవ్వి వెలికితీసినప్రాచీన భారతదేశచరిత్ర

(ఈ అధ్యాయానికి సంబంధించి రెండు టైవు చేసిన కాపీలు మాకు లభించాయి. ఆ రెండింటిలో కూడా డా. బాబాసాహెబ్‌ అంబేద్కర్‌ తన ప్వదస్తూరితో కొన్ని మార్పులూ, చేర్తులు చేశారు. వాటివి ఆద్యంతం పరిశీలించిన మీదట, రెండో పారాంతరాన్లి ఈ సంకలనంలో చేర్చాలని ఒక నిర్ణయానికి వచ్చాము. మాకు లభ్యమయిన వ్యాసం మూడు 'పేజీలే వుంది. డా. అంబేద్కర్‌ రాయతల పెట్టిన పెద్ద వ్యాసావికిది బహుశా ఉపోర్దాతం కావచ్చు. -సంసాదకులు)

భారతదేశ ప్రాచీవ చరిత్రలో అధిక భాగం అసలు చరిత్రే అనిపించుకోదు. అలాగని ప్రాచీవ భారతావికి చరిత్రే లేదవి కాదు. చాలా వుంది. కానీ ఆది తన స్వభావాన్ని కోల్లోయింది. దాన్జి ఆడవాళ్ళు పిల్లలూ ఆనందించే వుక్కటి ఖరాణంగా మార్చివేశారు. ఇది ఉద్దేశపూర్వకంగా బ్రాహ్మణీయ రచయితలు చేసిన సనే. ఉదాహరణకి “దేవి అనే నదాన్నే తీసుకుందాం. ఆ పదానికి అర్ధం ఏమిటి? “జనవిశేషు అనే పదం మూనవ సనూజంలోని ఓ వ్యక్తి అవే భావాన్ని మూచిస్తుందా? అదేదో మూనవతాతీత శక్తి అనిపించేలా చేస్తుంది. ఈ విధంగా కొద్దో గొప్తో ఉన్న సారగర్భిత చరిత్రని కాస్తా పిండి పారవేయడం జరిగింది.

4దేవి అనే పదంతో పాటుగా స్మరణకు వచ్చేవే యక్షృ గణ, గంధర్వ, కీన్నైర అనే పదాలు కూడా. ఇంతకీ వీళ్లెవరు? రామాయణ, మహాభారతాలను చదివిన మీదట ఆ గ్రంథాల్లో చిత్రించిన పాత్రలు దిగంత పర్యంతం వ్యాపించిన కాల్తనిక వ్యక్తులవ్వీ విజ జీవితంలో యిలాంటి వ్యక్తులు అసలు లేరవి మనకి అనిపిస్తుంది,

కావి వాస్తవావికీ, యక్షులు, గణులుు గంధర్వులు, కిన్నైరలు ఘొడా మూనవ సంతతికీ చెందినవారు. వీరంతొ దేనతలకు సేవ చేస్తూ వచ్చారు. యక్షులు దేవతల ప్రాసాదాలకు కాపలా కాసేవారు. గణులు దేవతల అంగరక్షకులు. గంధర్వులు ఆటలతో, పాటలతో దేవతల మన మలు రంజింపజేసేవారు. కిన్నైరలు కూడా దైవసేవ చేపేవారు. వేటికీ కిన్నెర పంతతి వారు హిమాచలప్రదేశ్‌లో నివసిస్తున్నారు.

*ఆప్తురొ అనే పదాన్నే తీసుకుందాం. రామాయణ మహాభారతాల్లో యిచ్చిన వర్ణనలు బట్టి. అసురులు మానవ జాతికి చెందినవారు కారనిపిస్తుంది. ఒక ఆసురుడు పది బళ్ల ఆహారాన్ని తినేస్తాడు. వారిది భయంకరమైన రూపం. ఇక నిద్రపోతే, ఆరు వెలలకి గాని లేవడు. పది వోర్డుంటాయి. రాక్షసుడెనరు? అతను కూడా మానన సంతతి నాడు కాడనట్టు చిత్రీకరించారు. ఆకారంలో, ఆహారం తీసుకొనే సామర్థ్యంలో, తదితర అలవాట్లమ బట్టి

168 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు లలా కూడా అతను అసురుల కోవకు చెందుతాడు.

వాగులను గురించి కూడా ఎన్నో ఉదాహరణలు యివ్వబడ్డాయి. ఇంతకీ నాగా అంటే ఎవరు? నాగా అంటే పర్గావికీ గావ్సీ పాముకి గావీ ప్రాతినిధ్యం వహించేవాడు. ఇది వాస్తవమా? జినో, కాదోగావి అలానే చెప్తారు. నిజమే కాబోలు" అని హిందువులు నమ్మారు. అందువల్ల ప్రావీవ భారతదేశ చరిత్రను తవ్వి వెలికి తీయక తప్పదు. అలా చేయకపోతే ప్రాచీవ భారతానికి అసలు. చరిత్రే మిగలదు. బ్రాహ్మణ రచయితలు వీరావేశంతో గుట్టగా పోపి వుంచిన చరిత్ర శిధిలాల మంచి బౌద్ధ వాజ్మయ సహాయంతో ఈ చరిత్రను నెలికి తీయవచ్చును.

ఆ శిధిలాలను తొలగించి, వాటి క్రింద అణగిపడి వున్హ పదార్హాన్ని చాలా ప్తష్టంగా, సలక్షణంగా చూడడానికి బౌద్ధ సాహిత్యం చాలావరకు సాయపడుతుంది.

చాలామంది దేవతలు బుద్దుని నద్దకు వెళ్ళి, తము అనుమానాలను నివృత్తి చెయ్యమనీ, తమని కష్టాల మంచి గట్టెక్కించమని ఆయనమ వేడుకుంటారు. దేవతలు నూనవమార్రులు కాకపోతే ఇదంతా ఎలా సాధ్యపడుతుంది.

చిక్కుముడి లాంటి నాగాల సమస్యపై బౌద్ధమత వాజ్మయం విస్తృతంగా వెలుగుని ప్రసరిస్తుంది. యోనిజులైన నాగులకూ, గుడ్డు నుంచి జమ్మించిన వాగులకూ మధ్య గల తేడాను గుర్తింపచేయడం ద్వారా బౌద్ద వాజ్మయం స్పష్టం చేస్తోంది. మౌలికంగా మానవ సమాజానికీ చెందిన వారన్హ అర్హంలో నిలుస్తుంది.

ఛి కూ

అసురులు భయంకర ప్వరూవం గలవారు కారు. వారు కూడా *జన విశేషి మానవమా త్రులే. అసురులు, సృష్టికర్త ప్రజాపతి సంతతికి చెందిన వారని శతపథ బ్రాహ్మణం చెబుతోంది. అలాంటి వారు దుష్టశక్తులుగా ఎలా మార్తు చెందారో మనకు తెలియదు. ధరిర్రిపై సట్టు పాధించడం కోసం అసురులు దేవరలతో యుద్దానికి తలపడ్డారవీ, ఆ యుద్ధంలో సురులు విజయులై అసురులు ప్రాణాలు కోల్లోయారనే వాస్తవం రికార్డు చేయబడుతుంది. ఆందునల్ల అసురులు దైఠ్యాకారులు కారని, మానవులేనని స్పష్టమవుతోంది.

ఈ విధంగా చరిడ్ర శిథిలాలమ తొలగించి చూడడం వల్ల, ప్రానీన భారతదేశ చరిత్రము మనం సరికొత్త వెలుగులో దర్శించగలం,

ఆమవాదం: నిర్మలానంద

అధ్యాయం 6 ఇగ ప్రాచినయుగం-ఆర్యుల సమాజ ర్తి ఎతిగతులు క [3] టైవు చేసిన పూర్తి పేజీలకి ఓ టాగ్‌ తగిలించి, ఫైలులో గుత్తనం గుచ్చి వుందీ వ్యాసం. చివర రాసిన వాక్యాన్ని బట్టి ఈ అధ్యాయం పంపూర్ణం కాదవి అర్ధమవుతోంది. -పంపాదకులు] బౌద్ధమతం ఒక విప్ణవం. ఫ్రెంచి విప్లవనుంతటి మహత్తరమైనది. మత విప్ణనంగా ప్రారం భమయినాా ఆ ష్టాయిని అధిగమించి, సాంఘిక్క రాజకీయ విష్ణవంగా అది అభివ్ఫద్ధి చెందినది. వ్వభావరీత్యా ఈ విష్ణుం ఎంత లోతైవదో, ఎంత గంభిరమయినదో తెలుసుకోవాలంటే, విప్ణవావికి వూర్వం నెలకొని వున్హ సాంఘిక పరిస్థితులను తెలుసుకోనడం అవసరం, ఫ్రెంచి విప్లవ పరిభాషలో చెప్పాలంటే-భారతదేశంలో ప్రాచీన పరిపాలనా వ్యవస్థ చిత్రాన్ని కరతలామలకం చేసుకోవాలి. తన ప్రబోధాల ద్వారా బుద్ధుడం ఆనాటి సమాజంలో తెచ్చిన మహత్తర పంస్కరణ ఎలాంటిదో అర్ధం కావాలంటే ముందుగా బుద్ధుడు తన జీవిత లక్ష్యాన్షి ప్రారంభించిన నాటి ఆర్య వాగరికత ఎంత సతవావస్థలో వుండో తెలుసుకోనడం చాలా అనవసరం, బుద్ధుని కాలంలో ఆర్యుల సమాజం సాంఘిక్క మత్క ఆధ్యాత్మిక జారత్వంలో తలము నకలై వుంది, ఆనాడు నెలకొని వున్న సాంఘిక దురాచారాలలో జూదం గురించి ప్రత్యేకంగా పేర్కొ వాలి. తాగుడుకి నుల్లెనే జూదం కూడా ఆర్యుల్లోకి విసృతంగా వ్యాపించి వుంది, ప్రతి రాజ్యంలోను రాజ ప్రసాదానికి ఆనుకొని ఒక జూద గృహం కూడా వృండేది. తనతో ఆడటానికి ప్రతిరోజు ఒక గజ జూదగాణ్నే రాజు తవ కొలువులో వియమించే వాడు. విరాటరాజు కొలువులో జూద వివుణునిగా కంకుభట్టు వుండేవాడు. రాజులకు జూదం కేవలం వినోదం కోసం కాదు. ఎక్కువ మొత్తాలను సందెంగా కాపేనారు. తము రాజ్యాలనూ, ఆశ్రితులనూ, బంధువులనూ, బావిసలనూ, సేవకులనూ!1 సయితం పణంగా పెట్టేవారు. నల మహారాజు పషక్కరునితో ఆడిన జూదంలో-తనవీ, తన భార్య దమయంతినీ మినహాయించి- మిగతా నర్వప్వమూ ఒడ్డి ఓడిపోయాడు. చివరకి నలుడు భార్యతో అడవికేగి, బిచ్చమెత్తుకొని

170 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు ప తా బతికాడు. కొందరు రాజులు జూదం ఆడటంలో నలుణ్హీ తలదన్నేశారు.2 పాండవ ప్రథముడు ధర్మరాజు కౌరవులతో జూదం ఆడి, అందులో తమ పర్వస్వాన్నీ-తమ్ముళ్లవ్కీ తనవ్కీ తమ భార్య ద్రౌపదినీ పణంగా పెట్టివ విషయం నుహాభారతం చెబుతోంది. జూదం ఆడటాన్షి ఆర్యులు గౌరనసూచకమైనదిగా భావించేనారు. ఎవరి మంచైనా జూదానికి ఆస్వానం వస్తే దాన్ని తమ గౌరవానికీ, హోదాకీ ఒక సవాలుగా తీపుకొనేవారు. ముందుగానే ఎంత హెచ్చరించినప్పటికీ, ధర్మరాజు జూదంలో ఆతి ఘోరమైన పరిస్థితుల్ని ఎదుర్కొన్నాడం. దీనికి ఆయన చెప్పిన పాకు ఏమిటంటే-జూదం ఆడటావికీ రమ్మని తనకి ఆహ్వానం వచ్చిందనీ, గౌరవ వ్యక్తిగా తాను ఆ ఆహ్వానాన్ని విరాకరించలేకపోయాననీ, జూదనునే యీ వ్యసనం ఒక్క రాజులకే పరిమితం కాకుండా, సామాన్యుల్లోకి సయితం అంటున్యాధిలా వ్యాపించిపోయింది.. ఒక నిరుపేద ఆర్యుడు జూదంలో ఎలా సర్వవాశనమ యిందీ బుగ్వేదం వినరంగా నర్లిస్తుంది. కౌటిల్యువి కాలంలో జూదం బాగా ప్రాచుర్యం పొందిన ఒక అలవాటు, రాజు నుంచి లైసెన్సు పొంది నెలకొల్దబడిన జూదగ్భహాల ముంచి ఖజావాకీ సాలీనా పెద్ద మొత్తంలో ఆదాయం లభిస్తుండేది, తాగుడు మరొక దురాచారం. ఆర్యుల్లో ఈ వ్యామోహం మోతాదుని మించి వుండేది.

మద్యం రెండు రకాలు సోము, సుర. సోమరసం యజ్ఞకాలంలో సేవించేది. ఆదిలో బ్రావ్మా ణులకా క్షర్రియులక్యూ వైశ్యులకు మాత్రమే సోమపానం అనుతింసబడింది. కాలక్రమంలో బ్రాహ్మణులూ. క్షత్రియులకూ పరిమితం చేయబడింది. వైశ్యులు ఈ అనుమతి నుంచి తస్పించబడ్డారు. శూద్రులు అసలు రుచి చూపే ప్రసక్తే లేదు. ఈ రసం ఎలా తయారు చేస్తారో అన్నది ఒక రహస్యం. ఆ రహస్యం బ్రాహ్మణులకే తెలుసుండేది. సుర అందరి కోసమూ. అన్నివర్గాల వారూ దాన్హి తాగేవారు. బ్రాహ్మణులు సయితం మినహాయింపు కాదు. అసురుల వురోహితుడు-శుక్రాచార్యుడు ఒకసారి. సురని చిత్తుగా తాగేశాడు. దేవతలు చంపిన అసురులను బతికించడానికి ఉద్దేశించబడిన నృత సంజీవనీ అనే మంత్రాన్ని ఆ తాగిన మైకంలో శుక్రాచార్యుడు కచువికి ఉపదేశించాడం. కచుడు. దేవ పురోహితుడు బృహస్పతి కొడుకు. ఒక సందర్భంలో కృష్ణుడూ, అర్హునుడూ చిత్తుగా. సుర సేవించారని మహాభారతరి చెబుతోంది. పై ఉదాహరణలను బట్ట, ఆర్యోత్తములు పయితం ఈ తాగుడు వ్యసనానికి అతీతులు కారవీ, వారు తాగడం మొదలుసెడితే, సీకల దాకా తాగేస్తారనీ మనకి అర్వమవుతోంది. అన్నిటికన్నా పిగ్గుతో తలవంచుకోవలసిన విషయమేమిటంటే-ఆర్య స్త్రీలు కూడా ఈ తాగుడు వ్యసవానికీ బాగా అలవాటు వడిపోనడం. ఒక ఉదాహరణ యిస్తాను. విరాట. రాజు భార్య సుధేష్ణ తన వరిచారిక 'పైరంధ్రితో యిలా అంటుందిాకాళ్ళూ. చేతులూ తెగ పీక్కుపోతున్నాయి. మవ్వు తమ్ముడు కీచకుని రాజ ప్రసాదానికి వెళ్ళి తొందరగా సురని తీసుకురా” అంటూ _వురమాయిస్తుంది. ఈ దురలవాటు రాణులకే పరిమితం కాదు. అన్ని వర్గాల స్త్రీలలోనూ సాధారణమైన అలవాసుయిపోయింది. బ్రాహ్మణ స్త్రీలు సయితం యిందుకు మినహాయింవు కాదు. నుద్యం అన్నా; నృత్యం అన్నా ఆర్య స్త్రీలకెంత ఆపేక్షో కౌశీతకి గృహ్యమాత్రం (1-11-12 యిలా కన క ష్‌ న రాత్రి వైధవ్యం య్‌ స పు

ప్రాచీనయుగం-ఆర్యుల సమాజ స్థితిగతులు [171 న య క న మద్యం సేవించి సుష్టిగా విందు ఆరగించి-నలుగురు గానీ ఎవమండుగురు గానీ నాలుగు పర్యాయాలు నృత్యం చేయాలి”

ఆర్యావర్తంలోని మధ్య ప్రాంతంలో శ్రీ. శ ఏడు ఎనిమిది శతాబ్దాల పర్యంతం మత్తెక్కించే మద్యాన్ని సానంచేసి, నిమ్మవర్గాల పీలే కాకుండా, బ్రాహ్మణ స్త్రీలు కూడా బాగా వ్యపవానికి లోవవుతుండేవారన్ష విషయాన్ని కుమారిల భట్టు న్రాపిన “తంత్ర వార్తికంొ (1 (మ, 4] యిలా తెలియజేస్తోంది. “ఆధునిక కాల వ్యక్తుల్లో ఆహిచ్చత్ర, మధుర. దేశాల బ్రాహ్మణ స్త్రీలు తాగుడు వ్యసవావికీ బావిసలు కావడం మేం గమవించాంొ పండ్ల మంచి గాని వూల నుంచి గావి (మాధవి) మురిగిన బెల్లం నుంచిగాని (గౌడి-ధాన్యం (సుర) మంచిగావిా-తయారు. చేసిన సురను బ్రాహ్మణులు సేవించడాన్జి కుమారిలుడు ఖండించాడు. ఆయన క్షత్రియ, వైశ్య స్త్రీ పురుషుల విషయం పట్టించుకోలేదు.

నేటి ఆర్య సంతతి వారసులు, ఆవాటి ఆర్యుల సమాజంలో నెలకొని వున్హ నీతి బాహ్యముయిన లైంగిక అనాచారాలను గురించి తెలుసుకొని దిగ్భ్రమ చెంది వుంటారు, బుద్దుని కాలావికీ ముందునాటి ఆర్యులలో-నేడు మవకీ మల్లెవే లైంగిక వాంఛల్చీ, వైవాహిక సంబం ధాలను నియంత్రించే వైతిక పూత్రాలు వుండేవి కావు.

“ఆర్యుల పౌరాణిక కథల ప్రకారం బ్రహ్మ సృష్టికర్త. ఆయనకు ముగ్గురు కొడంకులూ, ఒక కుమార్తె. వారిలో ఒక కొడుకు పేరు దక్షుడు. తన చెల్లెలినే అతను వివాహం చేసుకున్నాడు. వారిద్దరికీ ఆడ సంతతి కలిగింది. వారిలో కొందర్ని దక్షుడు బ్రహ్మకుమారుడైన " మరీచి కొడుకు కాళ్యవువిక్సీ మరికొందరు కవ్యల్లి బ్రహ్మ మూడో కొడుకు ధర్మునికీ యిచ్చి పెళ్లి చేశాడు.”*ే

ళా =క్తీ బుగ్వేదంలో అన్నాచెల్లెళ్ళకీ సంబంధించిన ఒక ఉపాఖ్యా నం వుంది. అన్న పేరు యము చెల్లెలు యమి. యమి; యముని తన శరీర నాంఛ తీర్చమని అడుగుతుంది. అందుకు యముడు నిరాకరిస్తాడు. యమి మండిపడుతుంది.5

తండ్రే కూతురి చేసుకునే ఆచారం వుంది. ఈడొచ్చిన తన కూతురు సుత్రుసని, తండ్రి వశిష్ణుడం వినాహం చేసుకుంటాడు6. నుమవు కూతురు "ఇలనూ””, జహ్హు తన కూతురు “జహ్నవికిని సూర్యుడు తన కూతురు “ఉషుకిని వినాహం చేసుకుంటారు.

ఆర్యుల్లో బహు భర్హ్చృత్వం వుండేది. ఆదీ పాధారణమైనది కాదు. దగ్గర రక్త సంబంధీ

న! కులే ఒక్తే ప్త్రీతో సంగమించే అలవాటు వంది. దహవ్రచేతని, ఆతని కునూరుడు పోముడూ, ఇరువురూ సోముని కుమార్తె మరీషతో శరీర వాంఛ తీర్చుకుంటారు.10

172 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు లాలా

మనుమరాలిని తాత కళ్యాణం చేసుకునే సందర్భాలు కూడా కద్దు. తండ్రి బ్రహ్మకి11 దక్షుడు తన కుమార్తెనిచ్చి నివాహం జరిపించాడు. వారికి వుట్టిన వాడే నారదుడు. దౌహిత్రుడు తన 27 మంది కుమార్తెలనూ తండ్రి సోమునికి సమాగమం గ్రజననం కోసం కట్టబెట్టాడు.12

నలుగురు. చూస్తుండగానే ఆరుబయట ఆర్యులు స్త్రీలతో సమాగమం చేయడానికి వెనకాడేనారు. కారు. బుషులు చేసే మతపరముయిన కొన్లి కర్మకాండలను “నందేవ్యవ్రతా'లు అంటారు. ఈ కర్మకాండలను యజ్ఞభూమిలోవే విర్వర్తిస్తూ ఉండాలి. ఎవరైనా స్త్రీ యజ్ఞనేదిక దగ్గరకు వచ్చి తన లైంగిక కోర్కె తీర్చమని బుషిని కోరితే ఆయన అదే సమయంలో, అదేచోట ఆరుబయట ఆమె కోర్కెను లీర్చేవాడు. ఇలాంటి సంఘటనలెన్నో చూపించవచ్చు బుషి పరాశరుడు, సత్యవతితో జరిపిన తంతు అదే. అలాగే ద్దీర్హతాస విషయం కూడా. ఇలాంటి ఆచారం వుందని చెప్పడానికి 'అయోవి" అనే పదాన్హే వుదాహరణగా చూపించవచ్చు. “అయోని అనే పదానికి 'సాసం కాని గర్భధారణ” అనే అర్ధం వున్హట్టు చెప్పబడంతోంది. విజానికి ఆ పదానికి అసలు అర్ధం వేరు. ఆదేమిటంటే-మోవి అంటే ఇల్లు ఆని అర్ధం. అలాగే అయోవిజ అంటే ఇంటి వెలుసల గర్భంలో పడింది అవి ఆర్థం. అంటే ఆరుబయట జీవం పోసుకున్నదని. ఈ సని తప్పేమీ కాదని చెప్పడానికి పీత, ద్రౌపది-ఇద్దరూ అయోనిజలు అనే వాస్తవామ్షి మనం ఇక్కడ గుర్తు చేసుకోవాలి. ఇవి (ఆరుబయట పసంగమాలు) ఎంత పర్వసాధారణమయినవో తెలియజెప్పడానికి నుతపరమయిన ఆదేశాలు జారీ చేయక తప్పని పరిస్థితి ఎదురు కావడం మనం గమవిస్తాం.13

తమ స్త్రీలను కొంతకాలంపాటు యితరులకు అద్దెకిచ్చుకోవడం ఆర్యుల్లో వాడంకలో వుండేది. మాధవి కథ ఇందుకొక ఉదాహరణ.!** యయాతిరాజు తన కూతురు మాధవిని గురువు గాలవువికి పమర్హిస్తాడు. గాలవుడం మాధవివి ముగ్గురు వేర్వేరు రాజులకు విర్లీత కాలంపాటు అద్దెకిస్తాడు, ఆ కాల వ్యవధి ముగిశాక, గాలవుడం తిరిగి ఆమెను విశ్వామిత్రుని కిచ్చి వివాహం. చేస్తాడ. విశ్వామిత్రుని ద్వారా ఒక కొడుకు పుట్టేదాకా మాధవి ఆతని వద్దనే వుంటుంది, ఆతర్వాత గాలవుడం ఆమెన్కు యయాతికి తిరిగి యిచ్చివేస్తాడు.

ఈ విధంగా ఆర్యుల్లో తను స్త్రీలను తాత్కాలికంగా మరొకరికి అద్దెకిచ్చే ఆచారంతో పాటుగానే మరొక ఆచారం కూడా వుంది. అది-సంతానోతత్తి కోసం కూడా శ్రేష్టలయిన ఆర్యులకు తమ స్త్రీలను యివ్వడం. కుటుంబాస్టి వృద్ధి చేయడమంటే-ఆర్యుల దృష్టిలో పిల్లల్ని కవి, వంశాన్ని ఉద్ధరించడం. ఆర్యుల్లో ఒక ప్రత్యేక వర్గం దేవతలు. వారు సయితం ఆర్యులే. అయితే వారు. శ్రేస్టగుయిన హోదా కలిగిన పరాక్రమవంతులు. ఉత్తము సంతానం పొందడం కోసం ఆర్యులు తము భార్యలను దేనవర్గావికి చెందిన ఎవరితోనైనా లైంగిక సంబంధం పెట్టుకోవడాన్టి ప్రోత్సహించేవారు. ఈ ఆచారం ఎంత విప్పృతంగా సాగుతుండేదంటే-ఆర్య స్తులను ల్యర్యంగా పొందడం దేవతలు తను స్వతస్పిద్ధమైన హక్కుగా భావించపాగారు. తాము దేవతలకు అర్వంగా పమర్తించడం నుంచి విముక్తి సొండే పర్యంతం ఆర్య స్త్రీలకు వివాహాలు

ప్రాదచీనయుగం-ఆర్యుల సమాజ స్థితిగతులు 173 జరిగేవి కావు, ఆ ప్రక్రియని అవధానం అనేవారు, ప్రతి హిందూ వివాహంలోనూ 'లజ హూనుం” చేస్తూ వుంటారు. అశ్వలాయనుని గృహ్యహాత్రాల్లో దీని గురించి చాలా వివరంగా చెప్పబడింది. ఇది దేవతలు లైంగిక పట్టు నుంచీ హక్కు నుంచీ ఆర్య స్త్రీలు విముక్తి పొంద డానికి సంబంధించిన చర్య యొక్క అవశీషం. లజహోమంలో చేపే అవధానం మరేమీ కాదు. వధువుపై దేవతల హక్కుకి తాజాగా వెలకట్టి దాన్ని దేవరలకి సమర్తించుకోవడం. హిందూ వివావోల్లో విర్వర్తించే *సప్తపడిని ప్రధానమయిన కర్మకాండగా గుర్తిస్తారు. ఇది చెయ్యకుండా ఆ వివాహం వ్యాయసమ్మతమైనదవి అవిపించుకోదు. కారణం ఈ ప్రక్రియ ద్వారా ఆర్య స్త్రీలపై దేవతలకి వున్న లైంగిక హక్కుని పరిసమాప్తి చేయడం. సస్తసది అంటే వధువుతో కలిసి వరుడు ఏడడుగులు వేయడం, ఇంతకీ వివాహంలో దీని ఆవసరం ఏమొచ్చింది? వివాహంలో తనుకి పమర్దించే నష్టపరిహారం వల్ల ఒకవేళ తాము సంతృప్తి చెందకపోతే, వధూవరులు ఏడో అడుగు వేసేలోగానే దేవతలు ఆమెపై హక్కుని వునరుద్ధరించుకోవచ్చు. ఇది దీవి అంతరార్థం. ఏడో అడుగు వేసేసిన తర్వాత, అమెపై గల దేవతల హక్కు పరిసమాస్తమువుతుంది. ఆంతట నరుడు వధువుని తనతో తీసుకొవివెళ్లి భార్యాభర్తలుగా చక్కగా కావురం చేసుకుంటారు. ఆతర్వాత దేనతలు ఆ కాపురంలో విఘాతం కల్గించడం గానీ ఆ భార్యపై అత్యాచాగం జరపడం గానీ చేయరు.

పవిత్రత, సచ్ళీలత అనేవి కన్యలకి వుండాలనే నియమం లేదు. ఎలాంటి వివాహ బంధమూ లేకుండా కూడా కన్య ఎవరితోనైనా శరీర సంబంధం పెట్టుకోవచ్చు. పిల్లల్ని కనవచ్చు. దీవికి ఆధారం కన్య అనే పదమే. దాని మూలార్ధం బాలిక అని. “కామ్‌” అవే మూలపదం నుంచి కన్య అనే పదం వచ్చింది. కన్య అంటే యధేచ్చగా ఏ మగ్గాడికైనా తనను తాను సమర్హించుకునేది అని ఆర్థం. క్రమబద్ధమైన ఏ వివాహమూ లేకుండా తమని తాము ఏ వురుషునికైవా అర్హించుకొని, పిల్లల్లి కవవచ్చును. కుంతి, మత్స్యగంధుల గాధలు ఇందుకు ఉదాహరణలుగా చెప్పకోవచ్చును. పాండురాజుతో వివాహానికీ ముందే కుంతికి వివిధ వురుషుల మంచి సంతానం కలిగింది. మత్స్యగంధి, భీష్ముని తండ్రి శంతమవితో పెళ్ళికాక ముందే వరాశరువితో శరీర సంబంధం పెట్టుకుంది. ఆర్యుల్లో పశుప్రవృత్తి ప్రబలంగానే వుండేది. దాముడనే బుసి ఆడలేడితో శరీర సుఖం ఆమభవించడం కథగా ప్రసిద్ధం. సూర్యుడు ఆడ గుర్రంతో మదవకేళి జరవడమూ మనకి తెలిసినదే. అన్షిటికన్నా నికృష్ణమైనది అశ్వమేధయాగంలో సట్టపురాణితో మగ గుర్రం చేసే లైంగిక శ్రీయ. (అసంపూర్ణం) అనువాదం - విర్మలానంద ఏఅథస్త్పూచికలు:

కే74 డా, బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు

1. మహాభారతం-ఆరణ్యసర్వం.
2. మహాభారతం- సభాపర్వం. ర మహాభారతం-ఆరణ్యపసర్వం 15వ అధ్యాయరి. త్తే నుహాభారతం-ఆదిపర్వం. ఆది. 66 ర్‌. రుగ్వేదం.
3. హరివంశం. అధ్యా... 1
4. అదే, అధ్యా... ౫ 8 అదే, అధ్యా... 2007 9, యాష్కువి విరుక్తము- అధ్యా... ₹ ఖండం ₹*71
5. హరివంశం, అధ్యా... 11
6. అదే. అధ్యా... 10
7. అదే.
8. మహాభారతం, ఆదిసర్వం అధ్యా... 193
9. అదే, ఉద్యోగపర్వం అధ్యాయం 106-123

అధ్యాయం ఆజా ల్లీ త్ర పౌరోహిత్య పతనం [ప్రాచీన యుగం-పరిపాలని అనే ఫైలులో మూడన అధ్యాయంగా నమోదు అయిన ఈ వ్యాపం టైవు చేసిన 16 పుల్‌స్కేస్‌ పేజీల్లో వుంది. ఈ ఆధ్యాయం కూడా అసంపూర్తిగా కవిపిస్తోంది. -పంపాదకులు] ప్రాచీనాచార్యుల సమాజంలో బ్రాహ్మణులు పొరోహిత్య వృత్తిని గుత్తాధిపత్యం చేసుకు న్నారు. బ్రాహ్మణుడు తప్ప మరొకరెవరూ పురోహితుడు కావడానికి అర్హుడు కాడం. మతరక్షకులైన బ్రాహ్మణులు వైతిక్కు ధార్మిక విషయాల్లో ప్రజలకు దారి చూపేవారు. తమ ప్రవర్తన ద్వారా వారు ప్రజలకు ఉన్నత ప్రమాణాలు స్పష్టించాల్సి వుంది. ఆయితే వాస్తనానికి ఆ ప్రమాణాలకి అనుగుణంగా బ్రాహ్మణులు జీవించారా? దురదృష్టవశాత్తూ మనకి లభించిన ఆధారాలస్టీ మాడా వైతిక పతనంలో బ్రాహ్మణులు పరాకాష్టకు చేరుకున్హట్టు విరూసిస్తున్నాయి. ఒక శ్రోత్రియ బ్రాహ్మణుడు వారానికి సరిపడా సంభారాలూ, ఆహార సామాగ్గికన్నా ఎక్కున తన దగ్గర విలువ వుంచుకోరాదనేది ఒక నియమం. కాని ఒక పథకం ప్రకారం ఈ నియమాన్ని ఉల్లంఘిస్తూ వస్తూ ఇబ్బడిముబ్బడిగా సరుకులనూ, సంభారాలనూ-అనగా తిను బండారాలనూ, మద్యాలనూ, నస్తాలమా, వంట పాత్రలనూ, పరుచుకొనే సక్కలనూ, సుగంధ ద్రవ్యాలనూ మొదలైన వాటిని నిలువ చేసుకొని ఉసయోగించే దురలవాటు శ్రోత్రియ బ్రాహ్మ ణులకు వుండేది. (1) వేశ్యా వృత్యాలు (వక్కమ్‌) (2) పాటలు పాడడం (గీతమ్‌) (3) వాద్య పంగీతం (వాదితమ్‌) (4) తిరునాళ్ళలో వినోద ప్రదర్శవ (పెఖ్ళమ్‌) (6) వీరగాథల గానం (అక్థవమ్‌) (6) చేతి పంగీతం (పాణిపరమ్‌) (7) కావ్యగానం (వేతల్స్‌) (89 టముకు కొట్టడం (కుంభతూనమ్‌) (9) తిరణాల వేషాలు (శోభనగర్కమ్‌) (10) కాండలవాళ్ల విన్వాస ప్రదర్శన (కండల-నంశ-ధోపవమ్‌)

176 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు క తమకు సు సన (11) ఏనుగుల, ఎద్దుల, మేకల పొట్టేళ్ళు వుంజుల, కోలంకీ పిట్టల పందాలు. (12) బాణాకర్రలూ, ముష్టి నుల్ల యుద్దాల పోటీలు. (13-16) ఉత్తుత్తి పోరాటాలు, హాజరు పట్టీలూ, సైవిక వివ్యాసాలూ, సమీక్షలూ. (బ్రాహ్మణులు క్రీడలూ, వినోద ప్రదర్శనలూ చూడ్డానికి బాగా అలవాటు పడిపోయారు. అవేమిటంటే:

(1) బోర్డుల మీద ఎనిమిదిగాని పదిగాని చతురస్రాకారవు వరుసల్లో క్రీడలు.

(బ అవే క్రీడలమ గాలిలో బోర్టులున్నట్టుగా వూహించుకొని ఆడేది.

(3) వేల మీడ గీసిన గుండ్రని చక్రాల మీద ముంచి ముందుకి సాగిపోవడం- ఒక్కొక్క అడుగే జరుపుకుంటూ ముందుకు నడవడం,

(4) ఒక పోగు మంచి గావి లేక గుంవు మంచి గాని ఒక్కొక్క నస్తువునో, నునిషినో గోటితో వేరు చేయడం, తిరిగి యథాస్థానంలో చేర్చడం. ఈ పనిని పోగుని/గుంవుని కదవకుండానే చేయాలి. అలా కదిపితే ఆట ఓడినట్టే లెక్క,

(5) పాచికల ఆట.

(6) పెద్ద కర్రతో చిన్న కర్రవి కొట్టడం (నోటీ బిళ్ళ)

(7) చాచిన వేళ్లని లక్కలోగాని, ఎరువు అద్దకం రంగులో గావ, పిండి కలిపిన వీళ్ళలో గావి ముంచుతూ, చేతిని నేలమీద, లేదా గోడమీద చరుస్తూ “ఇదేమి అవుతుంది” అంటూ కేకలు వేస్తూ కావలసిన ఏనుగులూ, గుర్రాలూ మొదలయిన వాటి ఆకారాలను చూపించడం,

(8 బంతుల ఆటలు.

(9) ఆకులతో చేసిన బొమ్మ పిల్లన గ్రోవివి ఊదడం.

(10) బొమ్మవాగళ్లతో భూమిని దున్హడం.

(11) గాలిలోకి ఎగిరి పిల్లిమొగ్గలు వేయడం.

(12) తాటి ఆకులతో రూపొందించిన బొమ్మ గాలి యంత్రాలతో ఆడుకోవడం.

(13) కమ్మ రేకులతో చేసిన కొలపాత్రలతో వినోదించడం.

[415 బుల్లి బుల్లి బళ్ళల్వో విల్లులతో ఆడుకోవడం.

(16) గాలిలోగావి, నేస్తగాని వీవు మీదగావి వేలితో రాపే పదాలను చటుక్కున పోల్చుకోవడం.

(17) స్నేహితుడి మనసులో మదిలో ఆలోచనలేమిటో ఇట్టే పసికట్టెయ్యడం.

(18) అంగ విహీనులను అనుకరిస్తూ ధ్వవ్యమకరణం చేయడం.

పౌరోహిత్య పతనం 177 బ్రాహ్మణులు ఎత్తయిన, పొడవైవ మంచాల మీద వడుకోనడానికి అలవాటు వడిపో యారు. అవి; (1) అటూ ఇటూ కదిలించడానికి అఆనువయివ మంచాలు-ఎత్తయినవీ ఆరడుగులు పొడవు గలవీము. (అపంది) (2) ఆనుకొనే పక్కల మీద జంతువుల బొన్ము చెక్కడాలతో ఆసనాలు (ఫల్లంకొ) (3) పొడుగుపాటి గొరై బొచ్చు మీద మేక వెంట్రుకలతో దిండ్లు (గానకొ) (4) వివిధ రంగుల గుడ్డలు అతికించి వగటివూట మంచాలమీద పరచే దుప్పట్లు (కిత్తక) (56) తెల్ల దుప్పట్లు (పటిక) (6 వువ్వులు ఎంబ్రాయిడరీ చేసిన పలంగు పోషులు (పాటలిక) (7) కాటన్‌ వూలుతో నింపిన జమిలి దుప్పట్లు (తూలిక) (9 వులులు, సింహాలు మొదలయిన బొన్ములు ఎంబ్రాయిడరీ చేపిన పలంగుపోషులు (విక టికు) (9) రెండువైవులా మృదువైన బొచ్చుతోగల చర్మం (ఫర్‌) అమర్చిన రగ్గులు (ఉద్దాలొం) (10) ఒకేవైవు మృదువైన బొచ్చు చర్మంతో (ఫర్‌) అమర్చిన రగ్గులు (ఏకాంతలోమి) (11) రత్నాలు ఎంబ్రాయిడరీ చేసిన సలంగుపోషులు (కర్తిస్టమ్‌) (12) పిల్కు పలంగు పోషులు (కోసెయ్యమ్‌) (13) పదహారుగురు. నర్తకులు నృత్యం చేయడానికి అనువుగా పెద్దపెద్ద రళ్న కంబళులు (కుట్టకమ్‌) (14-16) ఏనుగుల, ల, రథాల రగ్గులు, గుర్టా (17) జింక చర్మాలు కట్టిన రగ్గులు (అఆగినపావేని) (18) సాదా జింక చర్మాల రగ్గులు. (19) పై ఆచ్చాదనాలు గల రత్న కంబళులు (పొత్తరక్కడమ్‌) (20) కాళ్ళూ తలా ఆవించే దగ్గర ఎర్రగుడ్డ తలగడలతో సోఫాలు. బ్రాహ్మణులు ఆందంగా అలంకరించుకోవడావికి అలవాటు పడిపోయారు. అదెలా ఆంటే- సుగంధవు పొడులను ఒంటికి వూసుకొవి, ఒళ్ళంతా రుద్ది స్నానం చేయడం. మల్లయో ధువికీ మల్లేనే శరీర ఆనయవాలమ దుడ్డు కర్రలతో మోదుకొవడం. అద్దాలూ, ఆంజనాలూ, గులాబీ పొడి, పరిమళ ద్రవ్యాలూ, కంకణాలూ, వెక్లిపులూ, చేతి కర్రలూ, బెషధాలు విలువ చేసుకొనేందుకు వేరుగా గొట్టాల ఆకారాల్లో డబ్బాలూూ పొడుగుపాటి సన్నని కత్తులూ, ఎండ పొడ తగలకుండా టోపీలూ, బుటాలు కుట్టిన కాలి చెప్పలూ, తలపాగాలూ, తలకు మూలలూ,

178 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-వ్రసంగాలు

క్త య సప ప స

అడవి ఎద్దు తోకలతో చేపిన వింజామరలూ, జాలరులు అమర్చిన పొడంగుపాటి ధవళ వస్తాలూ. బ్రాహ్మణులు చౌకలారు సంభాషణలకి అలవాటు పడిపోయారవడానికి ఈ క్రింది ఉదా

హరణలు చాలు,

రాజుల, దొంగల, మంత్రుల కథలూ, యుద్దాల, లీభత్సాల, పోరాటాల కథలూ, తిండి, మందులూ, వస్తాలూ, పక్కలూ, పోరాటాలు, సుగంధ (ద్రవ్యాలు గురించిన చర్చలూ, సంబం ధాలూ, వాహనాలూ, గ్రామాలూ పట్టణాలూ, నగరాలూ, దేశాల గురించి, స్త్రీలను గురించి, వీరులను గురించి నీధి మొగని లేక వీల్గాటి రేవు దగ్గర విలబడి చెప్పే పోచికోలు కబుర్లూ దెయ్యాల కథలూ, కుచ్చుటప్తాలు కొట్టడం, సముద్రం, వేలల ప్పష్టి గురించి గాలి పోగుచేసి మాట్టాడడం, దేవుడు ఉన్నదీ లేవిదీ చర్చ-అస్తినాస్తి విచికిత్స చేయడం,

బ్రాహ్మణులు వాగ్వివాదానికి దారితీసే పదజాలం అలవాటు చేసుకున్నారు:

ఉవాక్టు మల్లేనే మువ్వు ఈ సిద్దాంతాన్నీ, క్రమశిక్షణనీ అర్థం చేసుకోవు

“ఈ సిద్ధాంతాలూ, క్రమశిక్షణా వీకెళా అర్ధమవుతాయిగో

ఉనీన్సన్హీ తప్పడు అభిప్రాయాలే. నేను మాత్రం సరైన త్రోవలో వృవ్నాముో

*నేన్సు విషయాన్ని సూటిగా చెబుతాను. నువ్వలా చెప్పలేవు

“నీను వెనకది ముందూ, ముందుది వెనకా చేస్తూ వుంటావు

ఉబన్నాళ్లుగా నీవు ఆలోచిస్తున్నదంతా తల్లక్రీందులయ్యింది

“నీవు విసిరిన సవాలువి ఆందుకున్నాం.”

అవీవ్ఫ చేపింది తప్పని తేలిపోయింది.”

జన్రీ అభిప్రాయాలను తేటతెల్లం చేసుకోవడానికి పని ప్రారంభించు.”

*వీలర్వుతే దూరంగా వుండు”

“బ్రాహ్మణులు సందేశవాహకులుగా కార్యార్ధమై చిన్నచిన్న ప్రయాణాలు చేయడానికీ, నుధ్యవర్తిత్వం వెరపడానికీ అక్కడకెళ్ళు. ఇక్కడకిరా. ఇది నీతో తీసుకెళ్ళు. అక్కణ్ణించి దాన్ని తీసుకెళ్ళు అంటూ యువకులతో పరాచికాలు ఆడడానికీ, రాజులపై మంత్రులపై, క్షత్రియు లప్రై బ్రాహ్మణులపై వేళాకోళం ఆడడానికీ అలవాటు పడిపోయారు.

“బ్రాహ్మణులు మోపగాళ్లూ, పోనురిపోతుల్హా డబ్బుకి మంత్రాలు చదివేవారు పవిత్రమ యిన మాటలతో ప్రార్ధన చేపేవారు. జ్యోతిష్యం చెప్పేవారు. దయ్యాలను వదిలించే మంత్రగాళ్లు

సౌరోహిత్య వతనం 179 ను తన తిండిగింజలను పోగు చేయాలని చేపేవారు.

ఈ దిగువ క్షుద్ర కళల ద్వారా తన్హడు పద్ధతుల ద్వారా బ్రాహ్మణులు బతుకుతెరువు చూసుకొవేవారు. భుక్తి గడుపుకొనేవారు. (1) జ్యోతిషం చెప్పడం-ఎక్కున కాలం బతుకుతారనీ, మంచి భవిష్యత్తు వుందనీ చెప్పడం (పిల్లాడి చేతి రేఖలు చూచి, కాళ్లు చూసి చెప్పడం) (2) శకునాలూ, లక్షణాల గురించి చెప్పడం. (3) పిడుగుపాటు గురించీ, ఆకాశానికి సంబంధించిన ప్రమాదాలను గురించి శకునం చెప్పడం. (4) కలలను విశ్లేషించి, జరగబోయేదాన్ని చెప్పడం. (5) శరీరం మీది వుట్టునుచ్చలను చూసి జరగబోయే మంచి చెడ్డలను గురించి చెప్పడం. (6) చిట్టెలుకలు గుడ్డని కొరికి చేసిన గుర్తులను చూపి శకునాలు చెప్పడం, (7) అస్లిలో ఆజ్యం పోయడం. (8) తెద్దుతో వైవేద్యం సమర్దించడం. (9-13) దేవునికి పొట్టు గింజలనీ, పొట్టుకీ ధావ్యానికీ మధ్య సింధూరం, ఉడికించడానికి సిద్ధంగా వున్న పొట్టున్‌ బియ్యం, నెయ్యివ్కీ మావెనీ సమర్తించడం. (14) ఆవగింజల్ని నోటిలో నేసుకొవి అసిలో వూపెయ్యడం ద్వారా బలి సమర్గించడం. (156) కుడి మోకాలి ముంచి రక్తం తీసి దేవునికి బలి యివ్వడం. (16) వేళ్ల కణువులు చూసి మంత్రం చదువుతూ, దైన ప్రార్ధన చేస్తూ ఒక మనిషి అద్బష్ట వంతునిగా వుట్టిందీ, లేనిదీ చెప్పడం. (17) గృహ విర్మాణావికీ, విహార స్థలావికీ స్థలం మంచిదో, కాదో నిర్ణయించడం. (18) వాడంకలో వున్ష ధర్మసూత్రం గురించి సలహా యివ్వడం. (19) ష్మశానంలో పిశాచాల్లి గొయ్యి తీసి పాతి పెట్టడం. (20) దయ్యాలను భూస్టాపితం చెయ్యడం. (20 ముట్టి యింట్లో వివసిస్తున్నవుడు, దావికి సంబంధించిన మంత్రాలు తెలిపీ వుండటం. (22) పాముల మంత్రాలు తెలిసి వుండటం. (23) విషం పిండడంలో నేర్తు కలిగి వుండడం. (24) తేళ్ల వృత్తి. (25) ఎలుకలను పట్టే నేర్తు కలిగి వుండడం.

180 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు క స పన (26% పక్షుల వృత్తి. (27) కోళ్ల వృత్తి. (28) మనిషి యింకా ఎంత కాలం (ఎన్జి,సం.రాలు) బతికి వుండేదీ జ్యోతిష్యం చెప్పడం. (29) బాణం ములుకుల గాయాలకు మంత్రాలు నేయడం. (30) జంతు చక్రం. బ్రాహ్మణులు క్షుద్ర కళల ద్వరా తప్పడం పద్దతుల ద్వారా బతుకుతెరువు చూసుకొని, భుక్తి గడిపేవారు. ఆదేమిటంటే- ఈ క్రింది విషయాలను గురించి మంచి చెడ్డలు తెలుసుకొనే జ్లానం, వాటిని కలిగి వున్న వారికి వాటి మూలంగా కలిగే అద్బ్భష్టం. పొందే ఆరోగ్యం గురించి చే జానం కలిగి వుండడం. ఎ జొ మణులూ, కర్రలూ, దుష్తులూ కత్తులూ కటారులూ, బాణాలూ, విల్టూ, ఇతర ఆయు | ధాలూూ స్త్రీలూ, పురుషులూ, మగపిల్లలూ ఆడపిల్లలూ, మగ బావిపలూ, ఆడ బానిపలూ, ఏమగులూ, గుర్రాలూ, గేదెలూ, ఎద్దులూ, మేకలూ, గొరైలూ, కోళ్ళూ కోలంకి పిట్టలూ, చేప పిల్లలూ, తాబేళ్లూ తదితర జంతువులు, క్షుద్ర కళల ద్వారానూ, జ్యోతిస్యం, పోది వంటి తవ్హడు పద్ధతుల ద్వారానూ బ్రాహ్మ ణులు బ్రతుకు తెరువు చూసుకొనేవారు. భుక్తి గడువుకొవేవారు. ఆదేమిటంటే- సేవా నాయకులు సాగిసోతారు. స్థానిక నాయకులు దాడి చేస్తారు, శత్రువులు వెనక్కి తిరుగుతారు. శత్రు సేనా నాయకులు దాడి చేస్తారు నున సైన్యాలు వెనక్కి తగ్గుతాయి. ష్టానిక నాయకులు యుద్ధంలో విజయం సాధిస్తారు. నునం ఓటమి చవిచూస్తాం. విదేశీ పేవా నాయకులు గెలుస్తారు నమునం ఓడిపోతాం. ఆ విధంగా విజయం యిటువైవూ, ఓటమి అటువైవూ, విశ్వాపపాత్రులు ఏర్టాటు చేసిన ఆహారం తింటూ బ్రాహ్మణులు తన్సడు పద్దతుల ద్వారా ధవార్హన చేస్తారు. క్షుద్ర కళల ఆలంబవగా-భవిస్యత్తు గురించి జ్యోతిష్యం చెబుతూ- క (1) చంద్ర గ్రూణం గురించి చెప్పడం,

పొరోహిత్య పతవం 181 నప కస (2) మార్య గ్రహణం గురించి చెప్పడం. (3) వక్షత్ర గ్రహణం గురించి చెప్పడం, (4) సూర్యుడు గావ్సి చంద్రుడంగాని గతి తస్తారని చెప్పడం. (5) సూర్యుడు గావి, చంద్రుడగాని తమతమ గతిలోకి తిరిగివచ్చి చేరడం గురించి. చెప్పడం, (6) వక్షత్రాలు గతి తప్పతాయని చెప్పడం. (7) గతితప్పిన వక్షత్రాలు తిరిగి గతిలోకి చేరడం గురించి తెలియజేయడం. (8 అడవి అంటుకుపోతుందని చెప్పడం. లా (9) ఉల్క పతనం గురించి చెప్పడం. (10) భూకంపం గురించి చెప్పడం. (11) భగవంతుడు పిడుగులు కురిపిస్తాడని చెప్పడం. (12-15) సూర్యువి- వి నక్ష్తతాల, ఉదయం, వ్రకాశం, అభివుద్ది కాంతి తగ్గడం. ర్యు క్షత్రా న వృద్ధి || ఈ ప్రతి ఒక్కడావి గురించి పదిహేమ ద్రిస్విషయాలూ, ఫలానా ఫలానా వాటి ఫలితమనవి జోస్యం చెప్పడం. బ్రాహ్మణులు తస్పడు శ్రోవలను అనుసరించి క్షుద్రకళలను ఆరాధించి జీవితాన్ని వెళ్ల మార్చుకోసాగారు. ఉదాహరణకి-

• కుంభవృష్టి కురుస్తుందని జ్యోతిష్యం చెప్పడం. ఆ వర్షం తక్కున పడుతుందని జ్యోతిష్యం చెప్పడం.
• పంటలు బాగా సండుతాయని జ్యోతిష్యం చెప్పడం, ఒ ఆహార కొరత ఏర్పడంతుందవి జోతిష్యం చెప్పడం.
• మఖిశాంతులను గురించి జ్యోతిష్యం చెప్పడం,
• అరాచకత్వం ఏర్పడుతుందని జ్యోతిష్యం చెస్టడం, _ అంటురోగాలు చెలరేగుతాయని జ్యోతిష్యం చెప్పడం,
• ఆరోగ్యకరమయిన బుతువు గురించి చెప్పడం. = వేళ్లమీద లెక్కకట్టి చెప్పడం. న! య్‌ న!
• వేళ్ళు ఉపయోగించకుండా లెక్కగట్టడం, _ పపెదపెద సంఖ్యలను కూడిక చేయడం, ౧ ౧
• వీరగాధల్లీ, కవితల్నీ రచించడం.

182 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు లా

• తర్కించడం, కుతర్కర చేయడం. విశ్వాపపాత్రులు. ఏర్పాటు చేసిన తిండి తింటూ కూడా, తప్పడు త్రోవలో క్షుద్రకళల పహాయంతో డబ్బు గడించడం. అదెలాగంటే: (1) పెళ్లి కోపం పెళ్లికూతురుని గానీ పెళ్లి కొడుకును గానీ యింటికి తీసుకురావడానికి మంచి ముహూర్తం చూడడం. (2) పెళ్లి కూతురునిగాన్సీ పెళ్లి కొడుకునుగానీ యింట్లోంచి తీసుకువెళ్లడావికి మంచి ముహూర్తం చూడడం. (3 శాంతి ఒప్పందం చేసుకోవడానికి మంచి ముహూర్తం విర్ణయించడం (లేదా శాంతిని నెలకొల్పడానికి నుంత్రాలు ఉపయోగించడం) (4) దండయాత్ర చేయడానికి ముంచి ముహూర్తం విర్ణయించడం (లేదా విభేదాలు సృష్టిం చడావికీ మంత్రాలు చదవడం) (6) లన్హలు తీసుకోవడానికి మంచి రోజులు చూడడం. (సాచికలను విజయవంతంగా వేయ డానికి మంత్రాలు చదవడం.) (6%) డబ్బుమ ఖర్చు పెట్టడానికి నుంచి ముహూర్తం చూడడం. (పాచికలు వేపే ప్రత్యర్థికి దురద్బష్టం వెంటాడడం కోసం మంత్రాలు చదవడం.) (7) అద్భష్టనంచులు కావడానికి మంత్రాలు చదనడం, (8) దురద్భృష్పవంతుల్లి చేయడానికీ మంత్రాలు జపించడం. (9) కడువు తీపేయడానవికి మంత్రాలు చదవడం. (10) మనిషి దవడలు కట్టిపడేయడానికి మంత్రం చదవడం. (11) మవిషి చేతుల్ని కట్టిపడెయ్యడావికీ మంత్రం ప్రయోగించడం. (12) మూగతనం తెప్పించడానికి మంత్రం ప్రయోగించడం. (129) చెవుడు తెప్టించడావికి మంత్రం ప్రయోగించడం, (14 అంజనం వేసి దేవుడు మాట్లాడుతున్నట్లుగా సమాధానాలు. చెప్పించడం. (15) ఆడపిల్ల సహాయంతో దేవుడు మాట్టాడుతున్నట్లుగా సమాధావాలు చెప్పించడం. (16) దేవుణ్నించి నేరుగా పనూధానాలు చెప్పించడం, (17) మార్యుణ్హీ ఆరాధించడం. (18) రైవాన్లి వూజీంచడం, (19) మనిషి నోట్లోంచి మంటలు వుట్టించడం,

సౌరోహిత్య పతనం 183 (20) అద్బష్ట దేనతని-సిరిని ఆనాహన చేయడం. బ్రాహ్మణులు తన్హడు తోవలు తొక్కి క్షుద్ర కళల ద్వారా బతుకు తెరువు సంపాయిం

చుకునేనారు. అవి ఎలాంటివంటే-

(1) "నాకీ పని చేసి పెడితే, “నీకీ ముడువులు చెల్లించుకుంటావని దేవునికి మొక్కుకోనడం. (2 అలాంటి ముడుపు చెల్లించుకోవడం.

(3) శవాన్ని సాతిపెడుతున్హపుడు మంత్రాలను పదేపదే ఉచ్చరించడం...

(4) వుంపత్వం కలిగించడం.

(5) ఓ మవిషిని నవుంసకుడుగా శపించడం.

(6) వివాసాలకు అద్బ్భస్టం కలిగించే స్థలాలను నిర్ణయించడం.

(7) స్థలాలను సవిశ్రం చేయడం.

(8) వూజా విధానంలో నోటిని కడుగుకోవడం.

(9) వూజ కోసం స్నానం చేయడం.

(10) బలులు యివ్వడం.

(11-14) వాంతులకూూ, విరేచనాలకూ మందులు యివ్వడం, (15) తలభారం తగ్గడానికి పాధవం చేయించడం. (మందులిచ్చి తుమ్ములు తెప్పించడం.) (16) చెవుల్లో మానె పోయడం. (యెరగడానికి గానీ చెవి కురుపులు నూనడానికీగానీ) (17) కళ్లను. తృప్తిపరచడానికి (మందు నూవె చుక్కను కళ్లలో వేసి), కళ్లకీ ఉపశమనం కలిగించడం.

(18) ముక్కు వుటాల ద్వారా మందుని లోపలికి ఎక్కించడం.

(19) కళ్లకి అంజనం పెట్టడం.

(20) కళ్లకి లేపనం పెట్టడం.

(21) కళ్ల వైద్యువిగా (ప్ర్తోసు చేయడం.

(22) శల్య చికిత్సకువిగా ప్రాక్టీసు చేయడరి.

184 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు (23) పిల్లల వైద్యునిగా స్ర్తీసు చేయడం. (24) మూలికలనూ, జొెషధాలనూ యివ్వడం. (25) మందులను మార్చిమార్చి యివ్వడం. (అసంపూర్ణం) అనువాదం: నిర్మలానంద, డా. పి.ఆపదరావు

అధ్యాయం - 8

ఇఒగ్య కో

సంస్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం

వాది

[ఇది టైవు చేపే, బైండం చేసిన 87 పేజీల వ్యాసం. 'అంబత్త సుత్తి వ్రాతప్రతిలో 69వ పేజీలో మొదలవుతుంది. 70వ పేజీ తర్వాత పేజీలకు *ఎ నుంచి “జడ్‌ వరకు వెంబర్లకి బదులు అక్షరాలు వేసి వున్నాయి. తిరిగి 71న పేజీ ముంచి 'లోహిక్క షుత్తి మొదలవుతుంది. -వంపాదకులు]

క ఆర్యుల సమాజం, ||| బుద్ధుడు-పంఘ పంప్కరణ 0!

క్ష

తన కాలంనాటి హిందూ సమాజం గురించి ముచ్చటిస్తూ సర్‌ టి.మాధవరావు యిలా అన్నారు: *రాజకీయ అనాచారాల వల్ల ప్వల్పంగా మాత్రమే కష్టపడుతూ; స్వయంకృత; స్వయం ఆమోదిత, వివారణీయ దురాచారాల వ్‌ల్ల అధికంగా దెబ్బతిన్హ సమాజం హిందూ సమాజం. హిందూ సనూజం తప్త అన్యం లేదని ఆలోచిస్తున్న కొద్దీ, పరిశీలిస్తున్న కొద్దీ, జీవిస్తున్న కొద్దీ ప్రతి ఒక్కరూ అభిిపాయపడతారు.

ఈ. వ్యక్తం చేసిన అభిప్రాయం ఎలాంటి అతిశయోక్తి లేకుండా, విర్దుష్టంగా వుండి, హిందూ సమాజంలో సాంఘిక సంస్కరణలు చేయాల్చిన ఆవశ్యకతను ఎత్తి చూపుతోంది.

తొలి పంఘ సంస్కర్త సంస్కర్తలందరిలోనూ. ఆత్యుత్తముడం గౌతను బుద్ధుడం. భారతదేశంలో ఏ సాంఘిక చరిత్ర అయినా ఆయనతో ప్రారంభించాల్సిందే. అలానే వంప్కరణోద్యమంలో ఆయన సాధించిన ఘన విజయాలను గుర్తించ నిరాకరిస్తే, ఆ చరిత్ర వరివూర్తి కాదు.

“గౌతమి యింటి పేరుగల సిద్దార్టుడు, శ్రీవూ. 563లో ఉత్తర భారతంలో, నేపాలుకి సరిహద్దులో వున్హ కపిల వస్తులో శాక్య తెగలో పుట్టాడు. బుద్ధుడు రాకుమారుడని సాంప్ర దాయం చెబుతోంది. అతను రాకుమారునికి ఆవసరముయిన విద్యను అభ్యసించి, వివాహం చేసుకొని ఒక కొడుకువి కన్నాడం. వాడం ఆర్యుల సమాజంలో వెలకొవి వున్న క్రౌర్యాన్హీ గొప్ప దుఃఖాన్హీ చూపి భరించలేక తన ఇరవై తొమ్మిదో ఏట సంసారాన్ని పరిత్యజించి, సల్యావ్వేషణ,

186 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు వన పసం ప విముక్తి సాధన కోసం యింటి నుంచి బయలుదేరాడు. తాను సన్యాసిగా మూరి, ఇద్దరు ఉత్తమ ఆచార్యుల వద్ద అధ్యయనానికి చేరి నారి బోధనలు తనకి సంతృప్తి కలిగించకపోవడం వల్ల, వారిని విడచి తాపసిగా నూరిపోయాడు. అది కూడా న్యర్హమని గ్రహించి, దాన్నీ విడచి పెట్టేశాడు. తీవ్రంగా ఆలోచించగా, ఆలోచించగా తనకి కలిగిన జ్ఞానోదయం వల్ల సూల్రీకరించి, తనదైన ఒక *“ధమ్మా'వి (ధర్మాన్ని) కనుగొన్నాడు. ఇది జరిగింది ముప్పయ్‌ ఐదో ఏట. ఎనలై ఏళ్ల జీవితంలో మిగిలిన కాలాన్షి తన ధమ్మాన్హి న్యాపింసచేయడానికీ, బౌద్ధ ిక్షువులకు ఒక సంఘాస్షి నిర్మించి, వ్యవస్థను కల్పించడానికీ కృషి చేశాడు. శ్రీ.వూ. 483 సం.రంలో కుపివారా అనేచోట విశ్వాసపాత్రులయివ అనుచరులు చుట్టూ వుండగా బుద్ధుడు చవిపోయాడం. జ్ఞానోదయం కలిగిన తర్వాత తన సందేశాన్ని ప్రజల్లో వ్యాపింపజేసేందుకు, బుద్ధుడు తన యావత్‌ కాలాన్షీ వినియోగించాడు. ఏసుక్రీస్తు ఏ విధంగా అయితే గంటల తరబడి ఒంటరిగా ప్రార్ధన చేసేవాడో, ఆదేవిధంగా బుద్దుడు తామ కూడా ఒంటరి ధ్యానంలో ఒకవేవు కాలం గడంపుతూ, స్వీయ ఆధ్యాత్మిక చైతన్య దీపానికి చమురు అందిస్తూనే వేరొక వంక అధిక పంఖ్యలో గుమిగూడే బౌద్ధ భిక్షువులకు వుపదేశాలు యిస్తూ బాగా పరిణతి చెందిన వారికీ ఆంతరిక అభివృద్ధి కోసం సూక్ష్మాంశాల మీద సూచనలిస్తూ, పంఘ కార్యకలాపాలను విర్దేశి స్తూవే, క్రమశిక్షణను భంగం కలిగించిన భిక్షువులను చీనాట్లు వేస్తూ, విశ్వాపపాత్రుల ప్రతిభను స్థీరీకరిస్తూ, ప్రతివిధి వర్గాలకు సాదరంగా ఆహ్వానం పలుకుతూ, ప్రత్యర్థి మేధోజీవులతో శాస్త్ర చర్చలు పొగిస్తూ బాధాతనుల్ని ఓదార్చి, ఊరడింసచేస్తూ, రాజులను, రైతులను, బ్రాహ్మణులను, వెలినేయబడ్డ నారిన్సీ ధనికులను, పేదలను-అన్ని రకాల వారినీ సమానంగా కలుష్తూ రెండు విధాల తన కాలాన్ని వివియోగించేనాడం, సత్రాల నిర్వాహకులూ, పావులు ఇరువురకూ ఆయన మిత్రుడే. ఎంతోమంది. వేశ్యలు ఆయనను దర్శించి ఆయన నుంచి జాలినీ, సామభూతినీ పొంది, తను వృత్తిలోని వైచ్యాన్ని గుర్తించి, అంతిమంగా ఆ *“భగవాన్‌ోవి శరణుజొచ్చేవారు. అలాంటి జీనితం నుండి వైవిధ్యవూరితమయిన వైతిక విలువలూ, సామాజిక గుణాలూ, ప్రజా స్వామిక భావాలూ కులీన కలువుగోరుతనమూ సంయోగం కావడం అరుదైన విషయం. ఆయన ప్రవచనాలను చదువుతున్న వారెనరూ గౌతముడం ఒక కులీన కుటుంబంలో వుట్టి, పెరిగాడనే విషయాన్ని ఎన్నటికీ మరచిపోలేరు. ఆయన బ్రాహ్మణులతో, వురోహితులతోనే గాకుండా యువ రాజులతో, మంత్రులతో, రాజులతో సమానస్థాయిలో ధారాళంగా సంభాషించేవాడు. ఆయన బయట విందులారగించేనాడు. ఎన్నో బతిహ్యాలు ఎరిగినవాడు. సరసోక్తులు విసరడంలో కడుదిట్ట. ప్రతి ఇల్లూ, ప్రతి గుమ్మం ఆయన రాకకోసం ఆత్రంగా ఎదురుచూసేని. ఒక విశిష్ట బ్రాహ్మణుడు యీ కింది పదాల్లో బుద్ధుని న్యక్తి చిత్రాన్ని బొమ్మ కట్టించాడు:

*బరు వంశాలనేవు మంచి చూసినా వూజ్య గౌతమువిది ఉత్తమమైన వుట్టుక.. విశు ర్ధ్‌మైన వంశానుక్రనుం... ఎంతో సొగసరి. చూపరులకు కనువిందు కలిగించే స్తురద్రూషి. (రణ, విశ్వాసం కలిగించే స్వభావం. గొప్ప అందంతో కూడిన వర్చపష్పు, చక్కని శరీరే ఛాయ. అందమైన పాన్టిధ్యం. కాజనం ఉట్టిపడే ఆ చూవులు. ఎన్నో అర్హతలను పంతరించుకున్ల

సంస్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 187 యదార్థమూర్తిత్సం. మూర్తీభవించిన మంచితనం. సద్గుణరాశి. నీనులవిందు చేసే కంఠస్వరం, నాగరకమైన సంబోధన. ఆవేశంగాన్కీ లాలసగావీ లవలేశమయివా కానరావి వ్యక్తిత్వం. చపలత్వం ఆయన మనసుకు అంటదు. నచ్చిన వారందరికీ చిరువవ్వుతో స్వాగతం పలుకుతాడం. అనుకూల స్వభావం, ఎంత తీవ్ర విమర్శనయినా తేలికగా తీసుకోగలగడం, సమద్నష్టీ ఏమాత్రం ఆహంకారం లేకపోవడం-ఆయన లక్షణాలు.

కానీ తవ కాలంవాటి ఇండియాలో ఏదయితే అత్యధికులకు నచ్చిందో, యుగయుగాలుగా ఇండియాలో. కూడా ఆదే అత్యధికులకు వచ్చిన విషయాన్ని ఆ బ్రాహ్మణడు యీ దిగున మాటల్లో బొమ్మ కట్టించాడు:

“నొప్ప వంశానికి చెందిన తన బంధువులన్తూ దగ్గర వారినీ విడచి భూమ్మీదనూ, భూమి లోపలనూ పాతిపెట్టిన అపారమయిన ధనరాశుల్నీ, బంగారాన్నీ విడచి, భిక్షువు గౌతముడు మతపరమైన జీవితంలోకి వెల్లిపోయాడం. వాస్తవానికి తాను యువకునిగా వుండగానే, తలమీద ఒక వెంట్రుకయినా తెల్లపడకుండావే, అందాలు సంతరించుకుంటున్న ఆరంభ వయస్కతలోనే, ఆయన గృహస్తు జీవితం నుంచి గృహరహిత (సంఘ జీవనం) స్థితిలోకి వెళ్లిపోయాడు.”

*ఆయనలాంటి జీవితం గడిపే వారికి మనసుకీ హత్తుకుపోయే సుగుణాలూ, సాను భూలీ, దయార్హు హృదయంతో పాటుగానే దృఢచిత్తం, గుండె నిబ్బరం కూడా అవపరమే. అవసరం వస్తే, బౌద్ధ సంఘానికి హాని కలిగించే వారితో చాలా నెమ్మదిగా, నిదానంగా సంబం ధాలు తెంచేసుకోవాలి. ఒకవేవు తాను భౌతిక వ్యధను సనుద్భష్టితో అనుభవిస్తూనే, వేరొకవేవు ఆధ్యాత్మిక ఆనందాన్లి వదులుకోరాదు. దానికి ఎంతయినా గుండె ధైర్యం అవసరం. ఆయనలో అది వుష్కలంగానే వుంది. ఉదాహరణకి-దేనదత్తుడం ఎన్నో ప్రయత్నాలు చేసి బుద్ధుణ్మి హత మార్చాలని చూపినవుడు బుద్ధుడు అవలంబించిన ప్రశాంత వైఖరి, “నిన్ను చంసేస్తా'నని చేసిన బెదిరింపు హెచ్చరికలను లెక్కచేయకుండా కోసల రాజ్యంలో క్రూరుడైన బందిపోటు దొంగతో ఆయన సంభాషణ జరిపిన తీరు, ఆ బందిపోటు అంటేనే ఆ గ్రామీణ ప్రాంతమంతా గజగజ వణికిపోతూంటేే అతణ్హి విరాయుధుడై, బుద్ధుడు ఒంటరిగా గుహలో కలియడం, రాజ్యంలో ఒక ప్రమాదకారిగా తయారైన ఆ బందిపోటుమ చివరికి బౌద్ధ సంఘంలో ప్రశాంతమయిన ఓ పభ్యువిగా మార్చినేయడం-ఇవన్లీ బుద్ధుడు చేపిన పనులు. బాధగానీ, ప్రనూదంగానీ, ఆఅవనూ నంగావీ ఆయన్ని తన ఆధ్యాత్మిక ప్రశాంతి నుంచి వైదొలగించలేవు. తనని విందించినవాణ్డి, తాము తిరిగి అతణ్హి అలా చేయలేదు. తన ఓదార్లూ సహాయ సహకారాలూ, ఊరడింపు కానలసిన వారికి వాటివి అందించడంలో ఆయనలో ఆర్హ్రుత లోపించలేదు.”

బుద్ధుడు అందరికీ ప్రీతిపాత్రుడం. ప్రజలు అదేపనిగా ఆయన గురించి చెప్పడం గానీ, తనంత తాను చెపడం గానీ ఏమిటంటే*ఆవేకమంది మంచి కోసం, అనేకమంది ఆనందం కోపం, దేవతల, మౌవవుల ప్రయోజనం కోవం, వారి మంచికోసం, వారి ఆనందం కోసం,

188 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-వ్రసంగాలు లాలా ప్రపంచం మీద వుండే సంనేదనతో తాను ఈ ప్రపంచంలో ఆడుగుపెట్టా'డవి.

ఆయన ఆర్యుల సమాజంపై చెరగవి ముద్రవేశాడం. ఆయన పేరుప్రఖ్యాతులు భారత

దేశం ఎల్లలుదాటినా, ఇతర దేశాలకు వెళ్ళిపోయినా ఆయన బోధనల ముద్ర ఇంకా భారతదేశం మీద మిగిలే వుంది.

ఆయన మతం (బౌద్ధం) దశదిశలా దావాస్తిలా వ్యాపించింది. అతి శీఘ్రంగానే ఆ మతం యావత్‌ భారతదేశవు మతంగా మారిపోయింది. అది ఒక్క భారతదేశానికి మాత్రమే పరి మితమయిపోలేదు. ఆనాటి పరిచిత ప్రపంచవు నలుమూలలకీ ఆ నుతం చేరిపోయింది. అన్ని జాతులూ ఆ మతాన్ని ఆమోదించాయి. అవ్లన్లు పయితం ఒకనాటి బౌడ్డానై ఆవలంబించిన వారేను. ఆసియా దేశాలకే ఆది పరిమితం కాలేదు. బౌద్ధం 'సిల్టిక్‌' (05210) బ్రిటవ్‌ దేశవు మతనువని నిరూపించేందుకు ఆధారాలున్నాయి. [9 వింగజేత శవ4జయ0216, “30903524 మయా 3ంటూా, 912466 & 509, పెంపతింం, 1928, ౨91౦13.) బౌద్ధ

౮ ముతం ఈ విధంగా వేగవంతంగా వ్యాపించడానికి కారణం ఏమిటి? ఈ అంశంమీద ప్రా. హాప్కిన్స్‌ చెప్పింది ఉదహరించదగ్గది. ఆయన యిలా చెప్తాడు:

“బౌద్ధ మతం తన జీవన గమనాన్ని ఆరంభించిన ఆదిలోనే, అది త్వరితగతిని వ్యాప్తి చెందడానికి కారణం-ఆ బోధనలు చేసిన పరిస్థితులూ, శక్తినంతనుయిన స్టాసకుని ప్రాపకం దానికీ లభించడం, క్రేనలం వ్యక్తిగానే బుద్ధుడు మానవుల్ని నశపర్చుకున్నాడు; ఆయన ప్రబోధం ప్రజల్లో ఉత్పకతను రగిలించింది. కులీనవర్గం బుద్ధుణ్మి ఆమోదించడానికి అతను కులీనుడం కావడమే మూల కారణం; ఆయనలోవి ఆకర్షణ శక్తి ప్రజలకు ఆయన్ని ఓ ఆరాధనా చిహ్మం చేసింది. (బౌద్ధం) ప్రతి పేజీ మంచీ, ఆ మత బోధకుని, హృదయ విజేత యొక్క శక్తినం తముయిన ఆకర్షణీయనుయిన వ్యక్తిత్వం లేచి విలబడింది. ఏ వ్యక్తీ ఏ కాలంలోనూ అలా దైవరహితువిగా డేవించనూ లేదు, దైవ సమానువిగా బతకనూ లేదు. తనకి తానుగా దైనత్వ మేదీ ఆపాదించుకోకుండాన్సే భవిష్యత్‌ బ్రహ్మానందాన్ని తృణీకరిస్తూ, అయివా ఎలాంటి ఆశగానీ, భయం గానీ లేకుండా ఆ ప్రబోధ నాయకుడం ఈ మూర్ధ ప్రపంచామి ఒకవేవు (ప్రేమిస్తూ, వేరొక వంక అలక్ష్యం చేస్తూ, ప్రశంసిస్తూ, దాన్ని ఆరాధిస్తూ ఆ విశ్వభ్రాత ప్రజల మధ్య ప్‌ డాంబికాలూ లేకుండా, ప్రశాంతంగా తిరుగసాగాడు; తనవి వ్యతిరేకించే వారిని సున్నితమయిన వక్రోక్తితో జయిస్తూనే ప్రతి వారికీ యజమావిగాా అందరికీ పన్షిహిత మిత్రునిగా, గాంభీర్యమైవ, మధురమైన కంఠంతో జవ సమూహాల ఎదుట పమావేశాల్లో, పభల్లో మాట్లాడేవాడు. ఆయవ గొంతు ఒక వైశిష్ట్యాన్ని ప్రతిధ్వవిస్తూ వాగ్ధాటి గలద్యి ఆయన విషయాన్ని వినరించే పద్ధతి శ్రోతని నమ్మిస్తుంది. ఆయన దృక్కులు చూపరుల పృాదయాలను యిట్టే జయిస్తాయి. పరంస రాగతంగా చూస్తే ఒక వ్యక్తిని (మత) నాయకునిగా చేయడమే గాకుడా, తవ అమచరుల వృాదయాల్లో ఆయన్లి ఒక దేవునిగా కొలనటానికి ఆ వ్యక్తిత్వం ప్రధావ కారణం-అవిపిస్తుంది. అలాంటి వ్యక్తి ఉపదేశిస్తున్నవుడు, అతవికి ఎక్కడికక్కడ శ్రోతలు ఏర్పడిపోతారు. ఆయన ఏం

సంస్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 189 చెప్తాడన్హది ప్రధానం కాదు. కారణం-ఆయన గతిశీలతను ప్రభావితం చేస్తాడు; వినేవాణ్ణి యిట్టే ఆకర్షించుకొవి, తనవేవుకి తిప్పక్షుంటాడు, కావీ, ఆ వ్యక్తిత్వానికి అదనంగా, దాన్ని చుట్టు ముట్టి ఇతరుల మనసుల్లో సంచరించే, సంచలించే భావాలేమిటంటే-ఈ మనిషి చేసిన ప్రబోధం వైవిధ్యపూరితమైనదే గాకుండా, తను విముక్తి నూర్గానికి యితను ఆశాజ్యోతి కూడాను; అతవి నూటల్లో వారు మొదటిసారిగా సత్యాన్ని కనుగొంటారు. ఆ సత్యం బావిసలను, స్వేచ్చా జీవులుగా మారుస్తుంది; వర్గాల మధ్య సోదరభావాన్ని నెలకొల్లుతుంద్వి వాటి మంచి హృదయం ముంచి హృదయానికి మెరుపు పద్భశవేగంతో విద్యుత్తు ప్రవహించడం చూడగలగడం కష్టమేమీ కాదు. అలాంటి ఒక వ్యక్తి బుద్ధుడు; అలాంటిది ఆతని బోధనల సారాంశం; అలాంటి అనినార్యమయిన వేగంతో బౌద్ధమత విస్తరణ సాగి, బౌద్ధ ప్రజల పురాతన వైతిక చైతన్యంపై మాతన నుత విశ్వాసం గంభీరమైన ప్రభావాన్ని పడవేసింది"

తన ఉపదేశాల ద్వారా ఆయన సమాజంలో తీసుకువచ్చిన గొస్త సంస్కరణని అర్ధం చేసుకోవాలంటే, ముందుగా-బుద్ధుడు తన జీవిత ఆశయాన్ని ప్రచారంలో పెట్టిన కాలంలో భ్రష్టుపట్టిన ఆర్యుల వాగరికత గురించి కొంత తెలుసుకోవడం ఎంతయినా ఆవసరం,

బుద్ధుని కాలంనాటి ఆర్యుల సమాజం-సాంఘికంగా, మతపరంగా, ఆధ్యాత్మికంగా విక్చ ప్రమైన జారత్వంలోకి పీకల దాకా కూరుకుపోయి వుంది.

కొన్ని సాంఘిక దురాచారాలను ఉదహరించే సందర్భంలో జూదం మీదికి దృష్టివి విలు వుదాం. తాగుడు వ్యసనంగా ఎలాగో అలాగే జూదం కూడా ఆర్యుల్లో విస్తృతంగా వ్యాప్తిలో వుంది.

ప్రతి రాజ్యంలోనూ రాజ ప్రాసాదానవికి ఆనుకొని ఒక జూదగ్భహం, తనతో ఆడటానికి ఒక గజ జూదగాణ్డి రాజు తన కొలువులో వియమించడం-ఇవీ ఆవాటి అలవాట్లు. కంకు భట్టు విరాటరాజు కొలువులో జూదనివుణుడుగా వుండేవాడు. జూదం రాజులకు వినోదం కోసమే. కాదు. ఎక్కున మొత్తాలలో పందెం కాసేవారు. తమ రాజ్యాలనూ, ఆశ్రితులనూ, బంధువులనూ, బావిసలనూ, సేవకులను సైతం పణంగా పెట్టేవారు. నలమహారాజు సష్కురు వితో ఆడిన జూదంలో-తననీ, తన భార్య దమయంతినీ మినహా-మిగతా పర్వస్వాన్షీ ఒడ్డి, ఓడిపోయాడు. చివరికి నలుడు (భార్యతో) ఆడవికేగి బిచ్చమెత్తుకొని బతికాడు. కొందరు రాజులు జూదంలో నలుణ్లే తలదనేరు. పాండవ ప్రథముడు, ధర్మజుడా (కౌరవులతో) ఆడిన జూదంలో తమ్ముళ్లనీ, తననీ, తమ భార్య ద్రౌపదినీ-తను సర్వస్వాన్నీ పణంగా పెట్టిన విషయం మహాభారతం చెబుతోంది.2 జూదం ఆడటాని ఆర్యులు గౌరనసూచికమైనదిగా భావించేవారు. ఎవరిముంచయినా జూదానికి ఆవ్వోనం నస్తే దాన్జి వారు తను గౌరవావిక్సీ హోదాకి ఒక సవాలుగా తీసుకొనేవారు. ముందుగా ఆడవద్దవి ఎంత హెచ్చరించివప్తటికీ, ధర్మరాజు జూదంలో అతి ఘోరమైన పరిస్థితుల్ని ఎదుర్కొన్నాడు. దొవికి ఆయన చెప్పిన పాకఘూ+జూదం ఆడటా

1900 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు క సనక న నికి తనని రమ్మవి ఆహ్వానం వచ్చిందనీ, *గౌరననీయుడైన వ్యక్తిగా ఆ ఆహ్వానాన్ని తాను విరాకరించలేకపోయా"ననీ.

జూదనునే యీ వ్యసనం ఒక్క రాజులకే పరిమితం కాదు. సామాన్యుల్లోకి సయితం యిది అంటువ్యాధిలా వ్యాపించిపోయింది. ఒక పేద ఆర్యుడు జూదంలో ఎలా తను సర్వవాశనమయిందీ బుగ్వేదం సనినరంగా వర్గిస్తోంది. కౌటిల్యుని కాలంలో జూదం బాగా ప్రాచుర్యం పొందిన ఒక అలవాటు, రాజు నుంచి లైసెన్సు పొంది వెలకొల్లిన జూదగ్భవాల మంచి రాజు కోశావికి సాలీవా పెద్ద మొత్తంలో ఆదాయం లభిస్తూ వుండేది.

తాగుడు మరొక దుర్వ్యసనం. ఆర్యుల్లో యిది మోతాదువి మించి వుండేది. మద్యం రెండు రకాలు-సోము, సుర. సోమరసం యజ్ఞం సమయంలో పేవించేది. ఆదిలో బ్రాహ్మణు లకూ, క్షత్రియులకూ, వైశ్యులకు మాత్రమే అనుమతింపబడిన సోమరపం, కాలక్రమేణా వైశ్యులమ మివహాయించి, బ్రాహ్మణులకూ, క్షత్రియులకు పరిమితం చేయబడింది. శూద్రులు పోమరసాన్లి ఆసలు రుచి చూపే ప్రసక్తే లేదు. ఈ రసం తయారీ ఒక రహస్యం. ఆది బ్రాహ్మణులకే తెలుసుండేది. సుర అందరి కోపమూను. దాస్టి అన్నివర్గాల నారూ తాగేవారు. బ్రాహ్మణులు సయితం ఇందుకు మినహాయింపు కాదు. అసురుల పురోహితుడు శుక్రాచార్యుడుతె ఒకసారి చిత్తుగా నురము సేవించాడు. దేవతలు చంపే అసురులను బతికించడం కోపం ఉద్దేశించబడిన “మృత సంజీవివి మంత్రాన్ని ఆ తాగిన మైకంలో శుక్రాచార్యుడు కచునికి ఉపదేశించాడు. కచుడు దేవ పురోహితుడు బృహప్పతి కొడుకు. ఒకానొక సందర్భంలో కృష్ణుడు, అర్జునుడు చిత్తుగా సురాపానం చేసేరని మహాభారతం చెబుతోంది. పై ఉదాహరణలను బట్టి మనకి అర్ధమయేదేమిటంటే-ఆర్యుల్లో ఉత్తములు సయితం ఈ తాగుడు వ్యసనానికి 'అలితులు కారనీ తాగడం మొదలుపెడితే నారు పీకలదాకా తాగేపే ారనీను, ఆర్య స్త్రీలు కూడా ఈ వ్యసనానికి బాగా అలవాటుపడిపోవడం, అన్నిటికన్నా సిగ్గుతో తలవంచుకోనలపిన విషయం. ఒక ఉదాహరణ యిస్తాను. విరాట రాజు భార్య సుధేష్ణ్టో తన పరిచారిక పైరంధ్రితో- “కాళ్లు చేతులూ తెగ పీకుతున్నాయి. తమ్ముడు. కీచకుని రాజ ప్రాసాదావికి వెళ్ళి, తొందరగా సురవి తీసుకురా” అని వురమాయిస్తుంది. ఈ దురలవాటు కేవలం రాణుల వరకే పరిమితం కాదు. అసి వర్గాల స్త్రీలలోమూ ఇది సర్వసాధారణమైన అలవాటు అయిసోయిందిర్‌, (బ్రాహ్మణ స్త్రీలు సయితం యిందుకు మినహాయింపు కాదు. ఆర్యావర్తంలోని మధ్య ప్రాంతంలో క్రీ.శ. ఏడం ఎనిమిది శతాబ్ధాల పర్యంతం మత్తెక్కించే మద్యాన్షి నిమ్మవర్థాల స్త్రీలే కాకుండా, బ్రాహ్మణ జులు కూడా. సవిస్తూ వుండేవారన్న విషయాన్ని కుమారిలభట్టు రాసిన “ంత్రవార్తిక [1 (మట అవే గ్రంథం యిలా చెబుతోంది: *ఆధునిక కాలవు వ్యక్తుల్లో అహిచ్చత్ర, మధుర దేశాల బ్రాహ్మణ స్త్రీలు. తాగుడు వ్యసనానికి బానిసలు కావడం మేం గమనించాం.” పండ్ల మంచి గానీ వూల నుంచి గావీ (మాధవి), మురిగిన బెలం నుంచి గావీ (గాడి, ధాన్యం (సుర) నుంచి తయారుచేసిన మరను గానీ బ్రాహ్మణులు 'సేవించడాన్ని మాత్రమే కుమారిలభట్టు ఖండించాడు. ఆయన క్షత్రియ, వైశ్య స్త్రీ వురుషుల విషయం గురించి పట్టించుకోలేదు

పంస్కర్తలూ = వారి భవితవ్యం కం] నం తన కహాని మద్యం అన్నా, వృత్యం అన్నా ఆర్య స్త్రీలకు ఎంత ఆపేక్షో, కౌశితకి గృహ్యసూత్రం 1. 11-12, యిలా చెబుతోంది; “వివాహాల ముందురోజు రాత్రి మద్యం తాగి, విందు ఆరగించి-నలుగురు గావ్సీ ఎనిమిది ముంది గానీ వువిప్తీలు వాలుగు పర్యాయాలు నృత్యం చేయాలి” త్త

ఇహ ఆర్యుల సమాజం విషయావికీ వస్త, అది ప్త్తంగా వర్గపోరాటం, వర్గన్యూనత్వం. ఆర్యుల సమాజం నాలుగు వర్గాలను గుర్తించింది- అవి: బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వ్య్యోః శూద్రులు. ఈ వర్గీకరణ కింది నుంచి మీది వరకూ దొంతర్జుగా సాగడమే గాకుండా, సాంఘిక సంబంధాలకి సంబంధించి, ఇవి వేటికవే సమానంగా వున్నాయి. ఈ వర్గీకరణ విలువుగా జక దానిమీద వేరొకటి వుంది. ఒకదాని మీద వేరొకటి గానీ, ఒకదావి కింద మరొకటి గానీ వుండటం వల్ల ఈ నాలుగు వర్గాల మధ్య ఈర్ష్యాసూయలు శత్రుత్వావికి కూడా దారితీశాయి. ఈ శర్రుత్వం, ప్రత్యేకించి- వున్నత వర్గాలయిన బ్రాహ్మణ, క్షత్రియుల మధ్య మనకీ మరింత ప్తష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఆ రెండు వర్గాల నుధ్య తరచూ తీవ్రమైన వర్గ పోరాటాలు సాగేవి. ఏ మూర్క్సిస్తయినా ఆ వర్ణనని చదవడానికి ఆవందపడతాడు. దురద్భస్తవశాత్తు బ్రాహ్మణ, క్షల్రియుల నుధ్య సాగిన ఈ వర్గ పోరాటాల వివరణాత్మక చరిత్ర ఎక్కడా (రాసి) లేదు. ఏవో కొన్ని సంఘటనలు మాత్రమే వమోదు అయ్యాయి. వేనుడూ, పురూరవుడూ, నహుషుడూ, సుదాసుడూ, సుముఖుడూ, నిమి-వీరు బ్రాహ్మణులతో పోరాటం చేపిన కొంతనుంది క్షత్రియ రాజులు. ఈ సంఘర్షణలకు దారితీసిన కారణాలు వేర్వేరు.

వేనుడికీ, బ్రాహ్మణులకూ. వచ్చిన తగాదా ఏమిటంటీ-రాజు ఆదేశించి బ్రాహ్మణులను భగవంతునికి బదులుగా తననే పూజించమని చెప్పవచ్చా? లేదా? అలాగే యజ్ఞయాగాదుల విషయంలో కూడాను. వురూరవువికీ, బ్రాహ్మణులకీ మధ్య జరిగిన గొడవకి కారణం ఏమి టంటే-క్షత్రియ రాజు బ్రాహ్మణుని ఆస్తిని జన చేయవచ్చునా? కూడదా? అవి. ఇహ నహుషునికే, బ్రాహ్మణులకీ మధ్య సనుస్య-క్షత్రియరాజు బ్రాహ్మణున్ని 'పీవకువిగా పవి చేయము నవచ్చా? కూడదా? నిమికీ, బ్రాహ్మాణులకీ మధ్య లేచిన జగడం-రాజు యజ్ఞం చేస్తున్నవుడు తను నంశ వురోహితుణ్నే పెట్టుకోవాలా? అలా అవసరం లేగా? అవి. ఆలాగే సుదాసునికీ, బ్రాహ్మణులకీ మధ్య సంఘర్షణకి మూల కారణం-రాజు యజ్ఞానికి కేవలం బ్రాహ్మాణుస్లే వురోహితువిగా పెట్టుకోవాలా? అక్కర్లేదా? అని.

రెండు వర్గాల మధ్య తలెత్తిన ఈ సమస్యలు ఎంత క్రీలకమైనవో నునకి అర్ధమవుతుంది. అందువల్ల నీరి మధ్య రగిలిన పోరాటం హోరాహోరీగా సాగిందంటే ఆశ్చర్యపోవలసివ పనిలేదు. ఈ పోరాటాలు ఆడపాతడపా సాగే మత కలహాలు వంటివి కానేకావు. ఇవి వర్గాలను నిర్మూలించడానికి ఉద్దేశించబడ్డ యుద్దాలు. పరశురాముడు ఇరవై ఒక్కసార్లు దండెత్తివెల్లి, ప్రతి క్షత్రియుణ్లీ వూచకోత కోసి వచ్చాడు.

ఒకవేవున ఈ రెండం వర్గాలూ ఒకరిమీద ఒకరి ఆధిసత్యం కోసం తమలో తామే

192 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రపంగాలు కొట్లాడుకుంటూనే ఆదే షసముయంలో ఇద్దరూ ఏకమై వైశ్యుల్నీ, శూద్రుల్నీ అణిచిపెట్టి వుంచసా గారు. వైశ్యులు పొడి ఆవులాంటి వారు. వారు పన్నులు కట్టడానికే వున్నారు. ఇహ శూద్రులు కాయకష్టం చేపే మృగాలు. ఈ ఇరువర్గాల వారూ బ్రాహ్మణ, క్షత్రియుల జీవితాలను సుఖ మయం చేయడానిక్సీ వారికి పేరు ప్రఖ్యాతులు తెచ్చి పెట్టడానికీ విర్దేశింపబడ్డారు. అంతేకాని, శూద్రులకు ఎలాంటి హక్కూ లేదు. తమపై వర్ణాల వారి జీవితాలను సుగమం చేయడానికే వారు ఉద్లేశింపబడారు.

ణ 6

చివరి రెండు వర్ణాల క్రింద కూడా మరికొన్ని వర్ణాల వారు వున్నారు. నారు-చండాలురూ, ప్వప్పకులు, వారు అస్పృశ్యులు కాకపోయినా వర్ణభ్రస్టులేను. వారు సామాజిక, ధర్మసూత్రాల పరిధుల్లోకి రారు. వారికి హక్కులు లేవు; అవకాశాలు అంతకన్నా లేవు. ఆర్యుల సమాజం ద్వారా తిరప్క్పృతులు.

ఆనాటి ఆర్యుల సమాజంలో నెలకొని వుండిన వీతిబాహ్యమైన లైంగిక ఆనాచారాలను గురించి తెలుసుకొని నేటి ఆర్య సంతతి వారు దిస్ధ్యమ చెందవచ్చు. బుద్ధుని కాలానికి ముందు వాటి ఆర్యుల సమాజంలో నేటి మనకీ ముల్లేనే లైంగిక వాంఛల్చీ వైవాహిక సంబంధాలను వియంత్రించే నైతిక సూత్రాలు లేవు.

ఆర్యుల పౌరాణిక కథల ప్రకారం సృష్టికి కర్త బ్రహ్మ ఆయనకి ముగ్గురు కొడుకులూ, బక కునూర్తె. వారిలో ఒక కొడుకు పేరు దక్షుడు. అతను స్వయాన తన చెల్లెలినే వివాహం చేసుకుంటాడు. వారిద్దరికీ ఆడ సంతానం కలిగింది. ఆ ఆడ సంతానంలో కొందర్షి దక్షుడు (బ్రహ్మ మరొక కొడుకు), మరీచి కొడుకు కాళ్యవునికీ, మరికొందరి బ్రహ్మ మూడో కొడుకు ధర్మునికికి యిచ్చి పెళ్లి చేశాడు.

రుగ్వేదంలో అన్నాచెల్లెళ్ళకి సంబంధించిన ఒక ఉపాఖ్యానం వుంది. అన్న పేరు యమ చెల్లెలు యమి. యమి యమని తన శరీరనాంఛ తీర్చమని అడుగుతుంది. అందుకు యమ విరాకరిస్తాడు. యమి అతనిపై మండివడుతుంది.”

తండ్రే తన కూతుర్ని పెళ్లి చేసుకొనే ఆచారం వుంది. ఈడొచ్చిన తన కూతురు పత్రు పని తండ్రి వశిష్టుడు వివాహం చేసుకుంటాడుం.8 మనువు తన కూతురు ఇలనూ,9 జాహ్జ తన ఘాతురు జాహ్ననవివీ,10 సూర్యుడు తవ కూతురు ఉషనీ1! వివాహాలు చేసుకుంటారు. ఆర్యుల్లో బహు భర్త్రృత్వం ప్రచలితమై ఉండేది, అదీ సాధారణమైన బహు భర్శృత్వం కాదు. దగ్గర రక్త పంబంధీకులే ఒకే స్త్రీతో సంగమించే ఆచారం వుంది. దహవ్రచేతనీ, అతని కొడంకు సోముడుం-ఇరువురూ పోమువి కుమార్తె మారీషే2తో శరీరవాంఛలు తీర్చుకున్నారు.

సంస్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 193 య స మనుమరాలితో, తాత కళ్యాణం చేసుకొవే ఆచారం కద్దు. తండ్రి బ్రహ్మకి!13 దక్షుడు తన కూతురునిచ్చి వివాహం చేస్తాడు. వారికి పుట్టినవాడే నారదుడు. దౌహిత్రుడు తన 27 మంది కుమార్తెలనూ తండ్రి సోమువికిచ్చి సంగమం కోసం, ప్రజననం కోసం కట్టబెడతాడుం.]4 ఆరుబయటను బాహాటంగా నలుగురూ చూస్తూండగానే ఆర్యులు స్త్రీలతో సంగమించ డావికి వెనకాడేవారు కారు. బుషులు చేపే కొని మతపరమైన కర్మకాందల్లి యజ్ఞ భూమిలోనే విర్వహిస్తూ వుండాలి. అలాంటపుడు ఎవరైనా స్త్రీ యజ్ఞవేదిక దగ్గరకు వచ్చి తన లైంగిక వాంఛను త్తీర్చమవి బుషిని కోరితే ఆయన అదే సమయంలో, అదేచోట ఆరుబయట ఆమె కోర్కెను తీర్చేవాడు. ఇలాంటి సంఘటనలను ఎన్నయినా చూపించవచ్చు. బుషి పరాశరుడు, సత్యవతితో జరిపిన తంతు అదే. అలాగే ద్ధీర్ధతవుని వ్యవహారం కూడా. ఇలాంటి ఆచారం పర్వసాధారణం అని చెప్పడానికి 'ఆయోనిజి అనే సదాన్లి ఉదాహరణగా మనం తీసుకోవచ్చు. “అయోనిజి అవే వదానికి *పాసం కాని గర్భధారణ” అవే అర్ధం వున్హట్టు చెప్పడం జరుగుతోంది. నిజానికి ఆ వదావికీ ఆసలు అర్ధం వేరీ వుంది. ఆదేమిటంటే-'మోవి” అంటే ఇల్లు అని ఒక అర్ధం వుంది. అలాగే 'అయోవిజి అంటే 'ఇంటి బయట గర్భప్రవేశం చేసినది” అని అర్ధం. అంటే ఆరుబయట కడుపులో సడిందవి అర్ధం ఈ సని తప్తేమీ కాదవి చెప్పడానికి పీత ద్రౌపది-ఇద్దరూ అయోవిజలే అనే వాస్తవాన్ని నమునం ఇక్కడ గుర్తుంచుకోవాలి. ఇవి (ఆరుబయట సంగమాలు) ఎంత పర్వసాధారణమయినవో నుతపరమయిన ఆదేశాలు జారీ చేయక తప్పని పరిస్టితి రావడమే తెలియచెబుతోంది.15 తమ స్త్రీలను కొంతకాలంపాటు ఇతరులకు అద్దెకు ఇచ్చుకోవడం ఆర్యుల్లో వున్హ ఆచారం. మాధవి కథ1€ ఇందుకొక ఉదాహరణ. యయాతి రాజు తన కూతురు మాధవివి ఆచార్య గాలవువికి పమర్దిస్తాడు. గాలవడు నూధవిని ముగ్గురు వేర్వేరు రాజులకు నిర్హీత కాలంపాటు అద్దెకు ఇచ్చివేస్తాడు. ఆ కాల వ్యవధి ముగిసిన వెంటనే, గాలవుడు తిరిగి విశ్వామిత్రునికిచ్చి వివాహం జరిపిస్తాడు. విశ్వామిత్రుని ద్వారా తనకి ఒక కొడుకు వుట్టేదాకా మాధవి ఆతని వద్దనే వుంటుంది. ఆతర్వాత గాలవుడం ఆమెను యయాతి రాజుకి తిరిగి యిచ్చివేస్తాడు. ఈవిధంగా ఆర్యుల్లో తను స్త్రీలను తాత్కాలికంగా మరొకరికి అద్దెకీచ్చే ఆచారంతో పాటుగావే మరొక ఆచారం కూడా వుంది. అది-సంతానోత్తత్తి కోపం కూడా శ్రేస్పులయిన ఆర్యులకు తను. స్త్రీలను అప్పగించడం. కుటుంబాన్ని అభివృద్ధి చేయడనంటే-ఆర్యుల దృష్టిలో పిల్లల్లి కని పెంచి, వంశాన్జి ఉద్దరించడమే. ఆర్యుల్లో ఒక ప్రత్యేక వర్గమే దేవతలు. నారు సయితం ఆర్యులే. అయితే వారు శ్రేష్టమైన హోదా కలిగిన పరాక్రమవంతులు. ఉత్తమ సంతానం పొందడం కోసం ఆర్యులు తను భార్యలను దేవవర్గావికి చెందిన పురుషులతో లైంగిక సంబంధం పెట్టుకోవడాన్లి ప్రోత్సహించేవారు. ఈ ఆచారం ఎంత విస్త ఎతంగా సాగుతూండేదంటే- ఆర్య స్త్రీలను వివాహానికి ముందుగా అనుభవించడం దేవతలు తమ చిరానుభన హక్కుగా భావించే

194 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు వారు. దేవతలు ఈ హక్కు నుంచి తాము విముక్తి పొందే పర్యంతం, ఆసలు ఆర్య స్త్రీలకు వివాహాలు జరిగేవి కొవు. ఆ ప్రక్రియను “అవధానం” అనేవారు. ప్రతి హిందూ వివాహంలోనూ “లజహోమంి చేస్తూ వుంటారు. అశ్వలాయనుని గృహ్య సూత్రాల్లో ఈ లజహోమం గురించి చాలా వినరంగా చెప్పడం జరిగింది. ఇది దేవతల లైంగిక పట్టు మంచ్కీ హక్కు నుంచీ ఆర్య స్త్రీలు విముక్తి పొందడానికి సంబంధించిన చర్య యొక్క అవశేషం. ఈ అవధానం మరేమీ కాదు. వధువుపై దేవతలకి తాజాగా వెలకట్టి, దాన్ని వారికి సమర్దించుకోవడం. హిందూ వివాహాల్లో నిర్వహించే *సప్తపది'వి ప్రధానమయిన కర్మకాండగా గుర్తిస్తారు ఆర్యులు. ఇది చెయ్యకుండా ఆ నినాహం న్యాయసమ్మతమైనది ఆవిపించుకోదు. కారణం-ఈ ప్రక్రియ ద్వారా ఆర్య స్త్రీలపై దేనతలకి వున్న లైంగిక హక్కుని పరిసమాప్తి చేయడం జరుగుతుంది. సప్తపది అంటే వధువుతో కలిపి వరుడు ఏడడుగులు వేయడం. ఇంతకీ వివాహంలో దీవి అవసరం ఏమొచ్చింది? వివాహంలో తనుకి సమర్దించే నప్ట సరిహారం నల్ల ఒకవేళ తాము సంతృప్తి చెందకపోతే దేవతలు వధూవరులు ఏడో అడుగు వేపేలోగానే పెళ్లిళాతురుపై తనము హక్కును వునరుద్ధరించుకోవచ్చు. ఇది దీవి అంతరార్థం. ఏడో అడుగువేపిన తర్వాత దేనతలకు ఆమెపై గల హక్కు పరిసమాస్తమవుతుంది. తర్వాత వరుడు నధువువి తనతో తీసుకువెల్లి, ఆమెతో చక్కగా కావురం చేసుకోవచ్చు. ఆతర్వాత దేవతలు ఆ కావురంలో విఘాతం కలిగించడం గౌవ్సీ ఆ భార్యపై అత్యాచారం జరుపడం గానీ చేయరాదు.

కన్యలకీ శీలం, పనిత్రత వుండాలనే నియనుం ఎక్కడా లేదు. ఎలాంటి నినాహ సంబం ధమూ లేకుండా కూడా కన్య ఎవరితోనైనా శరీర సంబంధం పెట్టుకోవచ్చు; అలాగే ఆ వ్యక్తితో ఆమె పిల్లల్ని మాడా కనవచ్చు. దీనికి ఆధారం *కన్య” ఆనే పదమే, *కామ్‌' అనే మూలపదం నుంచి 'కన్య' అనే పదం వచ్చింది. కన్య ఆంటే యధేచ్చగా ఏ మగాడికైవా తనని తాను సమర్దించుకొనేది అవి. వారు సక్రమమయిన వివాహం ఆవసరం లేకుండా తమని తొము ఏ పురుషువికైనా అర్దించుకొవి, సిల్లల్లి కనవచ్చు. కుంతి, మతళత్స్యగంధుల గాధలు ఇందుకు ఉదాహరణలు. పాండు రాజుతో వివాహానికి ముందుగానే కుంతికి వివిధ పురుషుల నుంచి సంతానం కలిగింది. భీష్ముని తండ్రి శంతనునితో పెళ్లి కాకముందే మత్స్య గంధి వరాశరునితో శరీర సంబంధం పెట్టుకుంది.

ఆర్యుల్లో పశు ప్రవృత్తి ప్రబలంగానే వుండేది. దాముడనే బుషి ఆడలేడితో]17 రీర సుఖం అనుభవించడం కథగా ప్రసిద్ధం. సూర్యుడు ఆడ గుర్రంతో నుదనకేళి జరపడమూ మనకు తెలిసిందే.18 అన్నిటికన్నా నికృతమైనది అశ్వమేధయాగంలో వట్లపురాణితో మగ గుర్రం చేపే లైంగిక శ్రియ. ల్‌

ఆర్యుల మత విధానంలో యజ్ఞం లేక బలిహోముం ఒక భాగం. ఈ యజ్ఞయాగా దుల ప్రయోజనం దేవతల దృష్టిలో ప్రవేశించడానికే కాకుండా, దేవతలను వమ కనిసన్షల్లో వృంచుకోవడావికి ఒక మార్గం. సాంప్రదాయకంగా యజ్ఞాలు మొత్తం ఇరవై ఒక్కటి. వాటివ్‌

పంస్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 195 మళ్లీ మూడు వర్గాలుగా, ఒక్కో వర్గం క్రింద ఏడేసి యజ్ఞాలు చొప్పన విభజించుకోవచ్చు. మొదటి వర్గం యజ్ఞాల్లో వెన్ట పాలు, ధాన్యం; రెండో నర్గం యజ్ఞాల్లో సోమరసం, మూడో వర్గం యజ్ఞాల్లో పశువులను బలి యిస్తారు. నుళ్లీ యజ్ఞం రెండేసి రకాలుగా వుంటుంది. ఒకటి: తక్కున కాల వ్యవధిలో చేసేది; రెండోది ఏడాదిపాటో, యింకా ఎక్కువ కాలంపాటో చేపేది. రెండోదాన్ని *సత్తా” అని పిలుస్తారు. ఈ యజ్ఞం చేసేవాడు శాశ్వతంగా వుణ్యాన్ని పొందుతాడని ఒక వాదం వుంది. ఈ యజ్ఞం చేయడం నల్ల వ్యక్తి స్వత్వమే కాదు, పిత్చదేవతలు పయితం ప్రయోజనం పొందుతారు. ఈ యజ్ఞంలో సమర్హించే హవ్యకవ్యాల వల్ల పిళ్చదేనతలు సంతోషించడమే గాకుండా, వారి భూవసతి పెరిగి, వారిని ఉత్తము లోకాలకి పంసడం జరుగుతుంది.!19

ఈ యజ్ఞం చేయడం వల్ల ప్రయోజనం కేవలం వ్వర్ణసుఖం ప్రాస్తించడం మాత్రమే కాదు, గొప్ప యజ్ఞాల్లో ఎక్కున భాగం ఈ భూమ్మీదే మంచి ఫలితాల్లి పొందడం కోపం, అంతిము ఫలం పొందకుండానే యజ్ఞం చేయాలనడం వూహకందని విషయం. బ్రాహ్మణీయ భారతదేశానికి కృతజ్ఞతలు చెప్పకొవే అలవాటు లేదు. సాధారణంగా ఏ లబ్బివి ఆశించి, దేవత్వాని ఉద్దేశించి యజ్ఞం చేస్తారో, ఆ లబ్దే యజ్ఞపరిహార బహునుతి. యజ్ఞం యీ దిగువ మాటలతో ప్రారంభమవుతుంది. “తాను యీ శ్లోకంతో దేవునికి యజ్ఞం చేస్తున్నాడు: “నీవు వాకు యిస్తే, (అన్హడు) నేను నీకు ననుర్హిస్తాను; నీవు నాకు ప్రసాదిస్తే నేను నీకు ప్రసాదిస్తాను”

యజ్ఞ తంతంతా భక్తీపూరిత భయ'ప్రేరకం. అందులో ఉచ్చరించే ప్రతి వదంలోనూ వర్యనపొనం నుంచి రాబోయే ఫలితం వుట్టిపడుతుంది. అంతేకాదు. నూటల వుచ్చారణ లేక ప్వరం పయితం. విధి నకమయినది. యజ్ఞ తంతులో ఎక్కువ భాగం కేవలం *హూ! యాయా మంత్రకాలిగ్‌ వంటిదేగావి, ప్రాముఖ్యత వున్హదని చెబుతున్హట్టుగా ఏమీ కాదన్హ విషయం యజ్ఞం విర్వహించే వురోహితులకి తెలుసన్న స్తష్తముయిన సూచనలున్నాయి.

చేయించే ప్రతి యజ్ఞానికీ వురోహితునికి సంభావన లభిస్తుంది. సంభానవకి సంబంధించి నిబంధనలు చాలా ఖచ్చితంగా వుంటాయి. నాటివని యజ్ఞం చేసేవాని ముందు పెట్టేవారు సయితం. విస్పిగ్గుగావే వ్యవహరిస్తారు. పురోహితుడు యజ్ఞాన్ని సంభావన కోసమే చేయిస్తాడం. ఆ పంభావవలో తవకి ఏమేమే లభించాలో చాలా జాగ్రత్తగానే రూపొందిస్తాడు. విలువయిన వారాలూ ఆవులూ, గుర్రాలూ లేక బంగారం-ఇవీ సంభాననలో భాగంగా వుంటాయి. యజ్ఞం రూపాన్జి పురోహితులు చాలా సకదృందీగానే రూపొందిస్తారు. యజ్ఞం తంతు జరిగే క్రమంలో ప్రతి నందర్భలోనూ ఏ సంభావన ఎంత కావాలో అడిగి తీసుకుంటారు పురోహితులు. ఎనరి ప్రయోజనం కోసనుయితే ఈ యజ్ఞం జరుగుతుందో, అతనికి యీ యజ్ఞం ఖర్భ్చు తలకి మించిన బరునే అవుతుంది. ఈ యజ్ఞం ఎంత ఎక్కువ ఖర్చుతో కూడుకున్నదో చెప్పడానికి ఒక ఉదాహరణ యిస్తాను. ఒక పందర్భంలో యజ్ఞం సంభానన వెయ్యి. ఆవులని చెప్తారు. ఈ పేరాసతో, వురోహితుడెంత వరకూ వెళ్తాడంటే, తనకి వెయ్యి ఆవులు సంభావనగా యిచ్చి

196 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు నందునల్ల యజ్ఞకర్త స్వర్గంలో సుఖాలన్నీ పొందుతాడని ఘోషిస్తాడు. తమ యిరుగుపొరుగు ప్వర్ణోక దేవుళ్లకీ చేసిన సహాయానికి దేవుళ్ళు ప్రతిఫలాన్ని కోరతారవి ప్రతి కథలోమా చెప్తే పురోహితునికి కూడా ఆ సని చేయడానికీ హక్కుంది గదా.

యజ్ఞంలో ప్రధానంగా యిచ్చేది జంతు బలి. అది ఖర్చుతో కూడుకున్నదే గాకుండా ఆటనికనుయినది. కూడా. ఆర్యుల ముతంలో యజ్ఞబలులు యివ్వడానికి ఐదు రకాల పేర్లు చెప్తారు. ఆ జాబితాలో మనిషి మొట్టమొదటివాడు. వరబలి అన్నిటికన్నా ఎక్కున ఖర్చుతో కూడుకున్నది. ఈ బలికి సంబంధించిన నిబంధవేమిటంటే-యజ్ఞంలో సంహరించాల్చిన వ్యక్తి వురోహితుడు గావ, బావిసగావీ కారాదు. అతను విధిగా క్షత్రియుడో, వైళ్యుడో ఆయి వుండాలి. ఆ కాలాన్షనుసరించి యజ్ఞంలో బలి యిచ్చే మనిషికి కట్టిన ఖరీదు వెయ్యి ఆవులు. వెయ్యి ఆవులిచ్చి ఆ నునిషిని కొనాలి. ఈ వరమేధం ఎక్కువ ఖర్చుతో కూడుకున్షదీ, అవాగ రికమయినదే కాకుండా, (రాజ్యంలో ప్రజలు) తిరుగుబాటు చేసే అవకాశం కూడా వుంది. ఎందుకంటే-వరబలి యిచ్చేవారు యజ్ఞంలో భాగంగా తాను ఆతణ్జీ చంపడమే. కాకుండా ఆ చంపిన వాని మాంసం కూడా తినాలి. మనిషి తర్వాత రెండో ప్రాధాన్యం గుర్రంది. ఇది కూడా ఖరీదయిన యజ్ఞమే. కారణం-భారతదేశాన్హి జయించడానికి ఆర్యులకు గుర్రాల ఆనశ్యకత ఎంతయినా వుంది. అందువల్ల గుర్రం అరుదయిన జంతువే కాకుండా, ఎంతో అవసరమయినది కూడా. పైగా, సైనిక (ప్రాధావ్యం గల శక్తివంతమయిన జంతువుని యజ్ఞ బలి వశువుగా వుపయోగించడానికీ ఆర్యులుయిష్టపడరు. యిందులోనూ. తిరుగుబాటు చేయడానికీ ఆస్కారమున్న అంశం ఒకటి వంది. అశ్వాన్ని యజ్ఞంలో బలి యిచ్చే ముందు, ఆ గుర్రం, యజ్ఞం చేసే న్యక్తి భార్యతో పంభోగం చేయడం ఒక నియమం.

ఇహ యజ్ఞంలో సాధారణంగా బలి యిశచ్చేవి పశువులు. వీటివి ప్రజలు వ్యవపాయవు వవిలో వుసయోగిస్తూ వుంటారు. అవి ప్రధానంగా ఆవులూ, ఎద్దులూను.

యజ్ఞాలు ఖర్చుతో కూడుకున్నవి. వాటిని నిర్వహించడావికి అయ్యే ఖర్చును దృష్టిలో వుంచుకుంటే, అవి ఏనాడో మూతబడేవి. కావి అలా జరగలేదు. దావికి కారణం-యజాలు చేయడం వ్రూర్తిగా మావెయ్యడమంటే అర్ధం, బ్రాహ్మణునికి సంభావన లభించే మూర్గం మూసు కుపోవడమే. అది బ్రాహ్మణునికి నష్టమే కదా! యజ్ఞం ఆపేస్తే బ్రాహ్మణువికి యజ్ఞ సంభావన దొరకదు. అతను ఆకలితో ఆలమటిస్తాడు. ఆందువల్ల ఖరీదయిన యజ్బ పశువులకి ప్రత్యా మ్నూయాన్షి బ్రాహ్మణులు ఆలోచించారు. నరమేధంలో బ్రాహ్మణులు మవేషిని బలి పెట్టడానికి బదులుగా ఎండుగడ్డి, లోహం, మట్టితో చేసిన మనిషి బొమ్మ దేన్షయినా వుపయోగించవచ్చునని పవరణని పెట్టారు. ఆంతేగావి, నరమేధాన్ని వూర్తిగా ఎత్తివేయలేదు వారు. కారణం-వారికి వచ్చే యజ్ఞ సంభావన పోతుంది గనుక, ఎన్హడో గావి నరమేధం చేస్తూ వుండటం వల్ల, దానికి ద్రత్యామ్నాయంగా యజ్ఞంలో జంతుబలి ముందుకొచ్చింది. జన సానూన్యావికీ బెంతుబలి కూడా ఖర్చుతో కూడుకున్నదే. ఇక్కడ కూడా జంతుబలితో కూడిన యజ్ఞాన్ని ఆసివేయడానవికీ

సంస్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 197 బ్రాహ్మణులు పొడి పశువులకు బదులుగా చిన్హచిన్న జంతువులను సూచించారు. మనిషి గుర్రం తర్వాత పాడి పశువులే ప్రాధావ్యాన్షి సంతరించుకోవడం వల్లనే ఈ సూచన. అంతేకాదు. ఈ ప్రతిపాదనలన్నీ యజ్ఞాన్హి కొనసాగించడం కోపం, తద్వారా బ్రాహ్మణుడు యజ్ఞ సంభావన పొందడం కోసం. ఆ సంభావన అతవికి బతుకు తెరువుకి మార్గం గనుక యజ్ఞాలను కొవసాగించేందుకు మార్గాన్ని సుగమం చేసి, యజ్ఞంలో కేవలం అనం సమర్హించడానికి కూడా బ్రాహ్మణులు అంగీకరించారు.

ఆర్యుల యజ్ఞాల్లో ప్రత్యాళ్నూయాలను అమలుచేసి యజ్ఞం తక్కువ భీతి గొల్తేదిగా తయారు. చేయబడిందని ఎవరూ వూహించరాదు. ప్రత్యామ్నాయాలను ప్రవేశపెట్టడం వల్ల ఎక్కువ ఖరీదు, ఎక్కువ పైశాచికముయిన వాటికి బదులుగా తక్కువ ఖరీదు, సాధు జంతువుల బలి ఏర్తాటయిందని అనుకోరాదు. జరిగిందంతా ఏమిటంటే-యజ్ఞకర్త శక్తి సామర్థ్యాల మేరకు యజ్ఞంలో దేవతలకు సమర్హించేవి మారాయి. యజ్ఞకర్త పేదవాడయితే అతను యజ్ఞంలో నమర్హించేది వండిన అన్హమే. అదే అతను ధవికుడయితే ఆ సమర్హించేవి మనిష్కి గుర్రం, ఆవు, లేక ఎద్దు-ఏదైనాము. ప్రత్యామ్నాయ పద్ధతి వల్ల ప్రయోజనం ఏమిటంటే-యజ్ఞం చేయడం అందరిక్తీ అన్నివర్గాల వారికీ అందుబాటులోకి వచ్చింది. తద్వారా బ్రాహ్మణులు ఎక్కువ ప్రయోజనం పొందడానికి వుపయోగింపబడింది. ఇంత జరిగినా యజ్ఞ సశువుని చంపే పద్ధతికి చరమగీతం. పాడటం జరగలేదు. వాస్తవావికి యజ్ఞంలో జంతు బలులు నేలాది యజ్ఞకర్తలు చేస్తూనే వచ్చారు. యజ్ఞం క్రనుంగా పశువుల మారణహోముంగా తయారయింది. యిందులో కసాయివాని పాత్ర బ్రాహ్మణుడు విర్వర్తించేవాడం. బౌద్ధవాజ్బ్యయంలో ఎదురయ్యే యజ్ఞాలకు సంబంధించిన ఉల్లేఖలను బట్టి అమాయక జంతువుల వధ ఏ స్థాయిలో జరిగేదీ మనకి ఒక అవగాహన కలుగుతుంది. “సుత్తానిపత్‌ అనే బౌద్ధ గ్రంథంలో కోసలరాజు పసేనది నిర్వహించిన యజ్ఞం గురించిన వివరం వుంది. యజ్ఞనేదిక దగ్గర ఐదు నందలు దుక్కిటెద్దులూ, ఐదు నందల _ వృషభాలూ, ఐదు వందలు ఆవులూ, ఐదు వందలు గొర్రె పిల్లలూ, ఐదు నందలు మేకలూ గుంజలకీ కట్టేసి వున్నాయి. యజ్ఞవేదిక దగ్గర పని వురనూయించిన రాజభటులూ, సేవకులూ యజ్ఞం చేయిస్తున్న బ్రాహ్మణ పురోహితుల ఆదేశాల ప్రకారం కళ్ళలో వీళ్ళు కుక్కుకుంటూ తమకి. చెప్పిన పనిని చేస్తూ పోతున్నారు. యజ్ఞం చేయడంలో భయంకరనుయిన మారణసహోనుం, రక్తసాతమూ వుంటాయి. వాటితో పాటుగా అదొక ఆనందోత్సవం కూడాను. వేవుడు మాంసంతో పాటు రకరకాల మద్యాలు. బ్రాహ్మణులకు సోనుంతో సాటు సుర కూడా. మిగతా వారికి కావలసినంత సురాసానీయం. ప్రతి యజ్ఞంలోమూ విధిగా జూదం వుండాల్సిందేను. అన్నిటికన్నా ఆసాధారణమయిన విషయం ఏమిటంటే-జూదంతో పాటు పక్కపక్కవే బాహాటంగా రతికేళి జరపడం. యజ్ఞం ఒక విధంగా వ్యభిచారావికి ఆటసట్టయింది. అందులో ముత అంశమేదీ మిగలలేదు.

198 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు

ఆర్యుల మత విధానంలో సాటించాల్చిన నిధి పరంపర ఎంతో వుంది. అయితే ఈ విధుల ఆంతర్యం వుత్తమునుయిన, వాస్తవ జీవితాన్ని పొందాలనే తపన ఎంతమాత్రమూ కొదు. ధర్మం గురించిన ఆరాటం అంతకన్నా లేదు. వారి మతంలో ఎటువంటి ఆధ్యాత్మిక ఆంశమూ లేదు. వేయేల-బుగ్వేద సూక్తాలను తీసుకున్నా-ఆర్యుల మతంలో ధార్మిక ప్రాతిపదిక లోపించడం నునం స్పష్టంగా చూస్తాం. ఆర్యులు తము దేవృళ్ళుని ఉద్దేశించి చేసిన ప్రార్ధనలు సూక్తాలు, ఆ సూక్తాల్గొ దేవుళ్ళని ఏం అడుగుతారు ఆర్యులు? చెడు ఆకర్షణల మంచి తమని తప్టించమనవి కోరుతారా? లేక దుర్చుద్ధి మంచి తమకి విమోచనం ప్రసాదించమని దేవుణ్ణి ప్రార్ధిస్తారా? పాపాలను క్షమించనుని అడుగుతారా? బుగ్వేదంలోని అధిక భాగం సూక్తాలు ఇంద్రుణ్నే ప్రశంసిస్తూ చెప్పినవి, తను శత్రువుల్ని నాశవం చేసినందుకు ఆర్యులు ఇంద్రుణ్జి ప్రశంసించారు. ఆసురుడయిన కృష్ణుని (భగవద్గీత కృష్ణుడు కాదు) గర్భిణీ భార్యలందర్జీ చంపివే పినందుకు ఇంద్రుణ్ని పొగిడారు. అసురుల వందలాది గ్రామాలను పర్వనాశవం చేసినందుకు, వారు. ఇంద్రుణ్డి పొగిడారు. లక్షల సంఖ్యలో దస్యుల్హి వూచకోత కోసినందుకు ఇంద్రుణ్మి వారు మెచ్చుకున్నారు. ఆవార్యుల ఆహార పదార్థాలనూ, వారి సిరిపంపద తాము అనుభవించడం కోసం ఆనార్యుల్లి సర్వనాశనం చేసెయ్యమని వారు ఇంద్రుణ్జి ప్రార్ధించారు. వాటిలో ధార్మిక, ఉన్హ్నత స్థాయి భావాలు వుండకపోవడం ఆటుంచండి. బుగ్వేద సూక్తాలలో దుష్పభానాలూ, దుర్మార్గ ప్రయోజనాలు నిండి వున్నాయి. ఆర్యుల మతం ఎన్నడూ సదాచార జీవితం గురించి పట్టించుకున్న దాఖలాలు లేవు,

వంప్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 199

ఇవీ బుద్ధుడు వుట్టేనాటి ఆర్యుల సమాజ స్థితిగతులు. ఆర్యుల సమాజాన్ని మూర్చ డావికి _శ్రమించడంలో సంఘ సంస్కర్తగా బుద్ధునికి సంబంధించి రెండు ప్రాసంగిక ప్రళ్షలు ఉదయిస్తాయి. ఒకటి-బుద్ధున్ని సంఘ సంస్కరణలో ప్రధాన లక్ష్యాలేమిటి?. రెండు-సంఘ సంస్కరణోద్యమంలో ఆయన ఏమేరకు విజయం సాధించాడం?

మొదటి వ్రశ్షనే తీసుకుందాం.

ప్రజలచేత వుత్తనునుయిన, పరిశుద్ధమయిన జీనితాన్ని ఆచరింపచేయడానికి, కేవలం ఉపదేశం యివ్వడమే సరిపోదనీ ఆ విధమయిన జీవితాన్ని తామ ఆచరించి చూపడమే వుత్తను మనవి బుద్ధుడు భావించాడు. అందువల్ల ఆయన చేసిన ఆతి ముఖ్యమైన పని ఏమిటంటే-తాను ఆ జీవితాన్ని గడిపి, దాన్ని అందరికీ ఒక నమూనాగా వుపయోగపడేలా చేశాడు. “బ్రహ్మజల సుత్త చదివితే ఆయన గడిపిన విష్కళంకమైన జీవితం ఎంతటిదో మనకి అర్ధమవుతుంది. యీ కింద యిస్తున్హ సూత్రంలో బుద్ధుడు గడిపిన పరిశుద్ధ జీవితంతో పాటు, ఆర్యుల్లో అత్యుత్తములయిన బ్రాహ్మణులు ఎంతటి భ్రస్పుపట్టిన జీవితం గడిపిందీ మనకి తెలుస్తుంది:

'(బవ్మా జలనుత్త అలీ 1 ఈ విధంగా నేను విన్నాము. ఒకనాడు భగవానుడు రాజగ్ఫహం, నలందాల నుధ్య వున్హ రాజమార్గంలో సుమారు ఐదు నందల నుంది బౌద్ధ బిక్షువులతో కలిపి బయలుదేరాడు. అదే మూర్గం వెంట సుప్పియ అవే సన్యాసి, తన యువ శిష్యుడు బ్రహ్మదత్తువితో కలిపి అదే నూర్గం వెంట వెళ్తున్నాడు. సుస్టియ ఎన్నో విధాలుగా బుద్ధుణ్జీ, బౌద్ధ ధర్మాన్నీ, బౌద్ద సంఘాన్నీ నిందిస్తూ మాట్లాడాడు. అయితే ఆతని శిష్యుడు బ్రహ్మదత్తుడు మాత్రం బుద్ధుల్చే, ధర్మాన్షీ, పంఘాన్షీ ప్రశంసిస్తూ పరివరి విధాల మాట్లాడాడు. ఈ విధంగా ఆ గురుశిష్యులిద్దరి మధ్యా ఆభిప్రాయాలు వైరుధ్యపూరితంగా వుంటూ, ఒక దాన్నాకటి. విబేధిస్తున్నాయి. బుద్ధుడూ అతని అనుచరగణం ముందు సాగిపోతుంటే, ఆ గురుశిష్యులిద్దరూ వారిని అనుపరించారు. 2. భగవానుడూ, ఆయన అనుచర భిక్షుగణమూ ఆ రాత్రికి ఆంబలత్తికలోని రాజు విశ్రాంతి గృహంలో విడిది చేశారు. అదేవిధంగా సన్యాసి సుప్పియా, ఆయన శిష్యుడు బ్రహ్మదత్తుడూ అదే విశ్రాంతి గ్టహంలో విశ్రమించారు. ఇవా అక్కడ సయితం వీరిద్దరూ (సుప్పియా, బ్రహ్మదత్తుడూ) గతంలాగే అదే చర్యమ మళ్లీ కొవసాగించారు. “ లా

8 తెల్లవారుతూండగా విద్రలేచిన బౌద్ధ భిక్షువులు చాలామంది మండపంలో జనుయ్యారు. వారి మధ్య సంభాషణ యిలా జరిగిందిః “ఎంత అద్బుతమైన విషయం యిది, సోదరులారా!

200 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు నా ఎంత వింత! అన్హీ తెలిసిన, దర్శిస్తున్న భగవామడు, ఆర్హతుడు, బుద్ధుడు, అత్యుర్తముడు-ను నుష్యుల అభిప్రాయాలు ఎన్లి రకాలుగా వున్నాయో చాలా స్పస్టంగా అర్ధం చేసుకొని వుంటాడు! చూశారా? సవ్యాసి సుప్టియ ఎన్నెన్ని విధాలుగా బుద్ద్ధుణ్డీ, ధర్మాన్నీ, సంఘాన్షీ నిందించిందీ, ఆయన శిష్యుడు బ్రహ్మదత్తుడు వారివ్కీ వాటినీ ఏ విధంగా పరిపరివిధాల ప్రశంసిస్తూ మాట్లా డిందీ చూశారు గదా! ఈ విధంగా గురుశిష్యులయిన వారిద్దరి మధ్యా అభిప్రాయాలు ఒక దాన్నాకటి విభేదించుకొంటూ, వైరుధ్యవూరితంగా వున్నాయి. భగవామణ్మీ, ఆయన లిక్షుగణాన్నీ అనుసరిస్తూ, వారిద్దరూ ఒక్కొక్క అడుగే ముందుకు పాగారులొ శు ఇహ ఇన్పడం సుస్పియ, బ్రహ్మదత్తుల వాదనివాదాల్లోని వైరుధ్యాన్ని గుర్తించిన భగవానుడు మండపంలోకి వెల్లి తన కోసం నేలమీద పరచి వుంచిన చాపమీద సుఖాపీనుడయ్యాడు. అలా కూచున్నాక ఆయనిలా అడిగాదు-ోఇక్కడ కూచుని మీరు మూట్లాడుతున్నదేమిటి? మీ ఇద్దరి మధ్యా సాగుతున్న సంభాషణ ఏ ఆంశం మీద” అని, ఆయనకి వారంతా వివరం చెప్తారు. ఆయన మళ్ళీ యిలా అన్నాడు. 5. “*పోదరులారా! ఇతరులు వా గురించి గానీ, ధర్మం గురించి గావీీ పంఘం గురించి గానీ వ్యతిరేకంగా మాట్టాడదలచినపుడు, దీని మూలంగా మీ ఇద్దరి మనసుల్లోనూ ద్వేషం చెలరేగడం గావీ, ఒళ్ళు మండటం గావీ, మీలో మీకు అయిష్టం కలగడం గానీ జరుగరాదు. మీరు, యీ కారణంగా క్రోధంతో మానసికంగా గాయపడితే అది మీరు ఆత్మని జయించే మార్గంలో ఒక అడ్డంకిగా నిలుస్తుంది. మనకి ఇతరులు వ్యతిరేకంగానే మూట్టాడారనుకోండి. వారి మాటలకీ మీరు, మండిపడి ఆసహ్యించుకున్నారమకోండి. అప్పడు వారి సంభాషణ ఏమేరకు సరిగ్గా పాగిందీ. లేనిదీ మీరెలా నిర్ణయిస్తారు?”

“ఆది ఆలాకాదు, ప్రభూత

“క్రాన్సీ ఇతరులు నన్ను నిందిస్తూ మాట్లాడివా ఆదే విధంగా ధర్మం గురించీ, సంఘం గురించీ మాట్లాడినా. అతను మాట్లాడిన ప్రతి మాటా ఎలా అసత్యమో విడదీసి చూపించి, అది ఎంత తప్తో నిర్ధారించి యిలా చెస్తాలి. *“ఈ కారణం వల్లగానీ ఆ హేతువు వల్లగానీ ఇది వాస్తవం కాదు. ఆది అలాకాదు. అలాంటిది మూలో కవిపించదు. అది మూలో లేదు ఇలా” 6, “కానీ అదే సందర్భంలో, సోదరులారా! ఇతరులు నమ్మ వ్రశంపిస్తూ నూట్లాడినా, ధర్మం గురించీ సంఘం గురించీ ప్రశంసిస్తూ, మాట్లాడినా అందుకోసం మీరు సంతోషేపడిపోరాదు. ఆనందంతో ఉళ్చితబ్బిబ్బయిపోరాదు. వూవాల్లో తేలిపోరాదు. మీరలా ప్రవర్తిస్తే అది కూడా ' ఆత్మవి జయించడానికి అది మీకు ఒక అడ్డంకి అవుతుంది. ఇతరులు నన్నూ, ధర్మాన్డీ పంఘాన్షీ పొగుడుతూ మాట్టాడివవుడు, ఏది వాస్తవంగా సరైనదో మీరు అంగీకరిస్తూ, యిలా చెప్పాలిః ఈ కారణం వల్లు లేక ఆ కారణం వల్ల ఇది యదార్థం. అది అవును. అలాంటి

సంస్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 201

అంశం మాలో వృంది. ఆది మాలో వుంది” ళ్‌ 71 మతం మార్చుకోవి వ్యక్తి తధాగతుణ్ది వ్రశంపిస్తున్నవుడం, అల్ద విషయాలను గురించీ, తక్కువ విలువగల అంశాలను గురించీ కేవలం వైతిక ప్రవర్తన గురించీ మాట్లాడుతాడు, ఆతను పొగిడే అల్ద విషయాలూ, విలున తక్కువ గల అంశాలూ, కేవలం. నైలిక ప్రవర్తనా ఏమిటి?

(4) (నైతిక ప్రవర్తనలు, ఒకటవ భాగం) 8 “జీవరాశులను చంపడం ఆసేసి సన్యాసి గౌతముడు జీవితాన్ని నాశనం చేయాలనే ఆలోచన మంచి విరమించుకున్నాడు. దుడ్డు కర్రనూ, కత్తినీ పక్కని పడేశాడు. అస్త్రసన్యాసం చేశాడం. తనలోని కరుకుతవానికీ సిగ్గుపడ్డాడు. గుండెవిండా కరుణవీ, గయనీ వింపుకున్నాడు. కరుణా మయుడుగా మారిపోయి, అని ప్రాణుల ఎడల దయ చూపించాడు.” నుతం నూర్చుకోని వ్యక్తి తధాగతుణ్హి మెచ్చుకొవనే తీరు యిది.

లేక అతనిలా మాట్లాడతాడు: “తాను యివ్వవిదాన్ని తామ తీసుకోవడం మాని సన్యాసి గౌతముడు తనది కానిదాన్ని పరిగ్రహించకుండా దూరంగా వృవ్వాదజాకొానుయిచిన వాటిని మాత్రమే ఆయన లీసుకుంటూ, కానుకల కోసం డస రూము సా ఉప అతను నిజాయితీతో, హృదయ వైర్మల్యంతో గడిపాడు” భా ర క్‌

నల 0౮ ౧. ర్రర్రిడి క లేదా అతనిలా చెప్పినా చెప్పవచ్చు: లో స్‌ ర బి ఖా స్కై న నో నన్మక్షా దత

“అపరిశుద్దతమ పక్కకి నెట్టేసి, సన్యాసి అయిన గాడమడు మలయళ అతను నీచమైన దురఖ్యాసానికి-సంభోగ క్రియకి దూరంగా... చాలా దూరంగా వున్నాడు 9. లేక యిలా కూడా చెప్పవచ్చు: *ఆబద్ధం మాటల్లి సక్కవ పెట్టేసి, సన్యాపీ ఆయిన గౌతముడు అసత్యం నుంచి దూరంగా వున్నాడు. ఎన్నడూ తోవ తప్పని, విశ్వాససాడ్రమయిన,

జ శ్‌ ణ్గ

నమ్మదగిన పత్యం మంచి ఆతను సత్యం మాట్లాడాడు. ఆతమ ప్రపంచానికిచ్చిన నూట తప్పలేదు.

లేక యిలా కూడా చెప్పవచ్చు: “దూషించడం మానేస్తి సన్యాసి అయిన గౌళముడం దూషణకీ, అపవాదులకూ దూరంగా జీవించాడం. ఇక్కడ నిన్న విషయాన్ని మరొకచోట చెప్తే వాడు కాదు. అలా చేస్తే యిక్కడినాళ్ళతో ఆనవపరంగా తగువు వస్తుంది; నురొకచోట విన్నదొన్ని యిక్కడ చెప్పేవాడు కాదు-ఆక్కడి నాళ్లతో జగడం రాకుండా వుండేందుకు గాను. ఆవిధంగా ఆతను. విడిపోయిన వారిని ఒక తాటిమీదకి తెచ్చే సంధాతగా, మిర్రుల్ని ప్రోత్సహించేవాడుగా,

202 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు త ను పస స శాంలిదూడగా, శాంతిప్రియునిగా, శాంఠరికోసం తహరహలాడేవాడుగా, శాంతికి దోహదపడే వక్తగా జీవించేవాడు.”

లేక యిలా కూడా అని వుంటాడు. “మాటల్లో మొరటుతనాన్లి త్యజించి, సన్యాపి అయిన గౌతముడు పరుషమైన భాష నొడకుండా, దావికి దూరంగా బడికేడు. అనింద్యమ యిని వినసొంసయిన, ముద్దొచ్చే హృదయాన్ని హర్తుకొనే, వాగరికముయిన, ప్రజలకి ఆహ్లాదం కలిగించే ఆత్మీయమయివ మాటలనే అతను మాట్టాడేవాడుగో

లేక ఆతవిలా చెప్పి వుంటాడు. *విస్పారమయిన మాటల్ని పక్కకి వెట్టేసి, పన్యాపి అయిన గౌతముడు తుచ్చనముయిన సంభాషణలకు దూరంగా వున్నాడు. సకాలంలో అతను వాస్తవాల ఆధారంగా, అర్ధవండంగా మతం గురించీ సంఘ క్రమశిక్షణ గురించీ మాట్ట్లాడురాడు. సరైన సమయంలో మనసులో బొమ్మ కట్టించే రీతిలో, ప్తషంగా నిర్దేశించుకొని, విషయానికి కట్టుబడి, గుండెల్లో సదిలవరుచుకొనే విధంగా అతను మాట్లాడుతాడు.” 10. లేక ఆతను యిలా కూడా చెప్పి వుంటాడు: “సన్యాసి అయిన గౌతముడు విత్తనాలక్తీ, చెట్లకీ వోని కలిగించని విధంగా జాగ్రత్తపడ్డాడు.

అతను రోజుకి ఒకే పూట భోజనం చేస్తాడు. రార్రికి భుజించడు. కాలం గడచిపోయేక (మధ్యాహ్నం తర్వాత) అతను అన్హం తినడం మానివేశాడు.

తిరునాళ్లలో ప్రదర్శించే వేశ్యల నృత్యాలనూ, గావాన్షీ, సంగీతాన్నీ కనడానికీ, వినడానికీ, (ప్రేక్షకునిగా అతను వెళ్ళడు.

అతను దండలు వేసుకోడు. సెంట్లు వూసుకోడు. లేపనాలు రాసుకోడు.

అతను పొడువైన, ఉన్నరమైన పడకల్లి వుసయోగించడు.

ఆతను వెండివ్కీ బంగారాన్నీ స్వీకరించడు.

అతను వండని వంటని స్వీకరించడు.

అతను పచ్చి మాంసం స్వీకరించడం లేదు.

అతను స్త్రీలనూ, బాలికల్నీ స్వీకరించడం లేదు.

ఆతను వెట్టి స్త్రీ పురుషుల్ని స్వీకరించడం లేదు.

అతను గౌర్రెల్టీ మేకల్షీ ప్వీకరించడం లేదు.

ఆతను కోళ్ళనీ, పందుల్నీ గ్రహించడం లేదు.

అతను ఏనుగుల్చీ గొడ్డవీ, ఆడ మగ గుర్రాల్నీ గ్రహించడం లేదు.

పంప్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 203 “అతనో న్యలా్తోనుననానపాన నాన వనాల నావా. ఆతమ పంట చేలనీ, బంజరు భూముర్లీ గ్రహించడం లేదు. అతను మధ్యవర్తిగా, లేక సందేహవావాకువిగా వ్యవహరించడం లేదు. అతను (వస్తువుల్ని) అమ్ముడం గాన్సీ కొనడం గానీ చేయడం లేదు. అతను కొలతల, కంచు తూకాలలో మోసం చేయడు. కుటిల మార్గాల్లో లంచాలు చేపట్టడం, మోసం చెయ్యడం, దగా చేయడం ఆతనికి కలా లు అలవాటు లేదు. ఒక నునిషిని గాయపర్చడం, హత్యలు చేయడం, వెట్టి చేయించడం, దారి దోపిడీ చేయడం, బందిపోటుతనం, హింసించడం అఆరను చేయడు. “ఇలాంటి విషయాలే సోదరులారా! నముతం నూర్చుకోని వ్యక్తి తథాగతుణ్ని గురించి ప్రశంసిస్తూ మాట్లాడి వుంటాడు.” శస ౫ “కులశీల” (నడవడికకి సంబంధించి చిన చిన్న పేరాలు) ఇక్కడితో సమాస్తి స 11. లేక అతనిలా చెబుతాడు: “విశ్వాసపార్రులు సమర్షించే ఆహారం మీద బతుకుతున్న కొందరు సవ్యాసులూ, బ్రాహ్మణులూ నిలువచేసిన పదార్థాలను వుపయోగించే దురలవాటుకీ అలవాటుపడ్డారు. ఆవి-వస్తువులూ, భోజన పదార్థాలూ, పానీయాలూ, బట్టలూ, ఉపకరణలూ, సక్కలూూ. పరిమళ ద్రవ్యాలూ, కూరలూ, పంభారాలు-కావీ పవ్యాసి అయిన గౌతముడు మాత్రం విలున వుంచిన పదార్థాలను ఉపయోగించడం లేదు" 12... లేక అతనిలా ఆంటాడం: *విశ్వాసపార్రులు సమర్హించే ఆహారం మీద బతుకుతున్న కొందరు సన్యాసుల, బ్రాహ్మణులూ విలువచేసే పదార్థాలు వుపయోగించే దురలవాటు సాగిం చారు. అవి- వస్తువులూ, భోజన పదార్థాలూ, పావీయాలూ, బట్టలూ, ఉపకరణాలూ, పక్కలూ, పరిమళ ద్రవ్యాలూ, కూరలూ, సంభారాలూ- కానీ సన్యాసి అయిన గౌతముడు మాత్రం విలువ వుంచే పదార్థాలను వృుపయోగించడావికి దూరంగా వుంటాడు 13. అతను యిలా అయినా అని వుంటాడు: “విశ్వాససాత్రులు పెట్టే భోజనం తింటూ, కొందరు పవ్యాసులూ, బ్రాహ్మణులూ వినోద ప్రదర్శనలు తిలకించడానికి వెళ్తున్నారు. అవేమిటంటే; (1) వేళ్ళల వృత్యాలు (వక్కమ్‌) (2) పాటలు పాడడం (గీతమ్‌)

204 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు న య క్త ప

(3) వాద్య పంగీతం (వాదితమ్‌)

(4) తిరువాళ్ళలో వినోద ప్రదర్శనలు (షెఖమ్‌)

(5) వీరగాధల గానం (ఆక్రనమ్‌)

(6) చేతితో సృజించే సంగీతం (పాణిపేరమ్‌)

(7) కొవ్యగానం (వేతల)

(8 టముకు కొట్టడం (కుంభ తూనమ్‌)

(9) తిరణాల వేషాలు (శోభనగర్కమ్‌)

(10) కాండలవాళ్ల దొమ్మరి ప్రదర్శన (కాండల-వంశ-ధోపనమ్‌)

(11) ఏమగుల, గుర్రాల, ఎద్దుల, మేకల, పొట్టేళ్ళ, పుంజుల కోలంకి పిట్టల పందేలు.

(12) బాణాకర్రల, ముష్టి మల్లయుద్దాల పోటీలు

(13-16) కృత్రిమ పోరాటాలూ, హాజరు పట్టీలూ, 'సైనిక విన్యాసాలూ, సమీక్షలు. పవ్యాపి అయిన గౌతముడు యిలాంటి వినోద ప్రదర్శనలు తిలకించడానికి వెళ్లడం లేదు. 14. లేక ఆరవిలా చెప్పి వుండవచ్చు: *విశ్వాసపార్రులు సమర్షించే ఆహారం మీద బళుకే సన్యాసులూ, బ్రాహ్మణులూ క్రీడలూ, వినోద ప్రదర్శనలూ చూడ్డానికి ఆలనాటు పడిపోయారు. అఆవేమిటంటే-

(1) బోర్డుల మీద ఎవిమిదిగావి, పదిగావి చతురస్రాకారపు వరుసల్లో క్రీడలు.

(2) అవే క్రీడలు గాలిలో బోర్జులున్నట్టుగా వూహించుకొని ఆడటం.

(3) వేల మీద గీసిన గుండ్రని చక్రాల మీద మంచి ఒక్కొక్క అడుగే జరుపుకుంటూ ముందుకు సాగిపోవడం.

(4) ఒక పోగు పోసిన రాశి మంచి గానీ లేక గుంపు నుంచి గానీ ఒక్కొక్క వష్తువువో, లేక మనవిషినో గోటితో వేరు చేయడం, తిరిగి మరొక రాశిగా పోయడం లేక గుంపుగా వుంచడం. ఈ పనిని (పోగువి, గుంపుని) కదపకుండానే చేయాలి. అలా కదిపిన పక్షంలో ఆట ఓడినట్టే లెక్క

(6) పాచికల ఆట.

(7) చాచివ వేళ్లని లక్కలోగాని ఎరువు అద్దకం రంగులోగావి, పిండి కలిసిన నీళ్ళలో గానీ ముంచుతూ, చేతిని నేలమీద లేదా గోడమీద చరుప్తూ “ఇదేమి అవుతుంది” అంటూ కేకలు వేస్తూ కావలసిన ఏనుగులు, గుర్రాలు మొదలయిన వాటి ఆకారాలను చూసించడం.

సంప్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 205 (8 బంతుల ఆట. (9) ఆకులతో చేసిన బొమ్మ పిల్లనగ్రోవిని ఊదడం, (10) బొమ్మ వాగళ్లతో భూమివి దున్మడం. (11) గాలిలోకి ఎగిరి పిల్లిమొగ్గలు వేయడం, (12) తాటాకు కమ్మలతో రూపొందించిన బొమ్మ గాలి యండ్రాలతో ఆడుకోవడం, (13) కమ్మ రేకులతో చేసిన కొలపార్రలతో వినోదించడం. (14-15) బుల్సిబుల్లి బళ్ళతో, విల్తులతో ఆడుకోవడం రాసే పదాలను ఇట్లే పోల్యుకోవడం. ల్లిబుల్లి బళ్ళుతా విల్లు ట్ట పోల్చు (17) స్నేహితుని నునసులో మెదిలే ఆలోచనలేమిటో చటుక్కున పసికట్టెయ్యడం. (18) అంగ విహీమలమ అనుకరిస్తూ, ధ్వవ్యమకరణ చేయడం. సన్యాసి అయిన గౌతముడు ఇలాంటి క్రీడలకూ, నినోద ప్రదర్శవలకూ దూరంగా _ వుంటాడు “165. లేక ఆతనిలా అయినా అని వుండనచ్చుః *విశ్వాసపాత్రులు పెట్టే తిండి తింటూ కొందరు. సన్యాసులూ, బ్రాహ్మణులూ ఎత్తయిన, పొడవుపాటి నుంచాల మీద పడుకోవడావికీ అలవాటు వడిపోయారు; అవి- (1) ఆటూ ఇటూ కదిలించడానికి వీలయిన మంచాలు-ఎత్తయినవీ, ఆరడుగులు పొడవు గలనీను (ఆసంది) (2) ఆనుకొనే పక్కల మీద జంతువుల బొమ్మ చెక్కడాలతో ఆసనాలు (పల్లంకొ) (3 పొడవుపాటి గొరై బొచ్చు మీద మేక వెంట్రుకలతో దిండ్లు (గావకొ (4) రకరకాల రంగు గుడ్డలు అతికించి, మంచాల మీద పరచే దుప్పట్లు (కిత్తక) (6) తెల్లని దుప్పట్టు (పాటిక) (6) పువ్వుల ఎంబ్రాయిడరీ చేసిన పలంగు పోషులు (పాటాలిక) (7) కాటన్‌ వూలుతో నింపిన జలిమి దుప్పట్లు (తూలిక) (8) వులులుు, పింవోలు మొదలయిన బొమ్మలు ఎంబ్రాయిడరీ చేసిన పలంగు పోషులు (వికటిక) (9) రెండువేవులా మృదువైన బొచ్చుగల చర్మంతో (ఫర్‌) ఆమర్చిన రగ్గులు (ఉద్దాలోమి) (10) ఒకేవేపు మృదువైన బొచ్చుల చర్మంతో ఆమర్చిన రగ్గులు (ఏకంతలోమి) (11) రత్నాలు ఎంబ్రాయిడరీ చేసిన పలంగు పోషులు (కత్తిస్పమ్‌) (12) పిల్కు పలంగు పోషులు (కోసెయ్యమ్‌)

206 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రపంగాలు నా (13) 16గురు నర్తకిలు వృత్యం చేయడానికి వీలుగా పెద్దపెద్ద రత్న కంబళులు (కుట్టకమ్‌) (14-16) ఏనుగుల, గుర్రాల, రథాల రగ్గులు. (17) జింక చర్మాలు కట్టిన రగ్గులు (అగివ పావేని) (18) సాదా జింక చర్మాల రగ్గులు. (19) పై ఆచ్చాదనలు గల రత్న కంబళులు (పౌత్తరక్షడమ్‌) (20) ఎర్రగుడ్డ తలగడలతో సోఫాలు. 16. లేక అతనిలా అయినా అని వుంటాడు: “నిశ్వాసపార్రులు సమకూర్చే తిండి తింటూ, కొందరు. పవ్యాసులూ, బ్రాహ్మణులూ అందంగా అలంకరించుకోవడావికి అలవాటు పడిపో యారు. అదెలా అంటే- పుగంధ రజాలను ఒంటికి వూసుకొని ఒళ్ళంరా రుద్ది స్దానం చేయడం, మల్లయో ధులకు మల్లేనే శరీర అవయవాలను దుడ్డు కర్రలతో మోదుకోవడం. అద్దాలు, అంజనాలు హారాలు, గులాల పొడి, పరిమళ ద్రవ్యాలు, కంకణాలు, వెళ్లిసులు, చేతి కర్రలు, లెషధాలు విలువ చేసుకొనేందుకు వేరుగా గొట్టాల ఆకారాల్లో డబ్బాలూ, పొడుగుపాటి సన్హవి కత్తులూ, ఎండపొడ తగలకుండా టోపీలూ, బుటాలు కుట్టిన కాలి చెప్తలూ, తలపాగాలూ, రుమాళ్ళూూ అడవి ఎద్దు తోకలతో చేసివ వింజామరలూ, జాలర్లు అమర్చిన పొడుగుపాటి ధవళ వస్త్రాలు. పవ్యాసీ ఆయిన గౌతముడు తనని తాను ఆందంగా అఆలంకరించుకొనే సాధనాలకు దూరంగా. వున్నాడు” 17. లేక ఇలా కూడా అతమ అనవచ్చు: “విశ్వాసపాత్రులు సమకూర్చీ తిండిని తివి, కొందరు పన్యాసులూ, బ్రాహ్మణులూ చౌకబారు పంభాషణలకి అలనాటు సడిపోతూ వచ్చారు. అవి-రా జుల, దొంగల, మంత్రుల కథలు, యుద్దాలు, లీభత్స్చాల, పోరాటాల కథలు, తిండి, మధువులు, వస్త్రాలు, పక్కలు హారాల్కు సుగంధ ద్రవ్యాలు గురించిన చర్చలు, సంబంధాలు, వాహనాలు, గ్రామాలు, పట్టణాలు, నగరాలు, దేశాల గురించి, స్త్రీలను గురించి, వీరులను గురించి. వీధి మొగవి లేక నీళ్ళాటి రేవు దగ్గర నిలబడి చెప్పే పోచికోలు కబుర్లు దెయ్యాల కథలు, కుచ్చుటప్తాలు కొట్టడం, సముద్రం, భూమి సృష్టి గురించి గాలిపోగు చేసి మాట్లాడడం, దేవుడం ఉన్నదీ లేనిదీ ఆవే చర్చ-అస్తి నాస్తి విచికిత్చ చేయడం, పవ్యాసి అయివ గౌతముడు యిలాంటి చౌకబారు సంభాషణల జోలికి పోకుండా, వాటికీ దూరంగా వున్నాడు"

పంస్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 207

18. లేక యిలా అయినా ఆతను అని వుంటాడు: “విశ్వాసపాడ్రులు సమకూర్చిన తిండి తింటూ, కొందరు సన్యాసులు, బ్రాహ్మణులు వాగ్వివాదానికి దారితీసే పదజాలం అలవాటు చేసుకున్నారు. అవెలాంటివంటే-

“వాకు మల్లేవే మవ్వు సిద్ధాంలాన్నీ, క్రమశిక్షణనీ అర్ధం చేసుకోవు.

“ర పిద్ద్ధాంతమూ, క్రమశిక్షణా నీకెలా అర్ధమువుతాయిగా

ఉవీవన్లీ తప్పడం అభిప్రాయాలే. నేను నూత్రం సరైన పంథాలో వున్నాను”

ఉన్పేన్సు విషయాన్ని సూటిగా చెబుతాను. నువ్వలా చెప్పలేవుగో

ఉన్సువ్యు వెనకది ముందూ, ముందుది వెనకా చేస్తూ వుంటావు

జబన్నాళ్ళగా నువ్వు ఆలోచిస్తున్హదంతా తల్లక్రిందులయ్యింది.”

“*న్సువ్వు విసిరిన సవాలుని అందుకున్నాను”

అమ్సవ్యు తప్పని తేలిపోయింది.”

న!

జవ్పీ అభిప్రాయాలు తేటతెల్లం చేయడం కోసం పని ప్రారంభించు.”

“క్రూరంగా వుండు, వీలయితే”

పన్యాసి ఆయిన గౌతముడు యిలాంటి ఆనవపర వాగ్వినాదాల్లోకి తలదూర్చలేదు.”

భా

19. లేక యిలా అయినా ఆతను అని వుంటాడు: “*విశ్వాసపార్రులు సమకూర్చిన తిండి తింటూ కొందరు సన్యాసులూ, బ్రాహ్మణులు పందేహవాహకులుగా, కార్యార్ధులై చిన్నచిన్న దగ్గర ప్రయాణాలు చేయడానికీ నుధ్యవర్తిర్వం నెరపడానికీ, రాజుల, నుంక్రుల, క్షర్రియుల్క బ్రాహ్మణుల మీద చతురోక్తులు విసరడావికీ అలవాటు పడిపోయారు, యిలా చెబురూ: “అక్క డికి వెళ్లు. ఇక్కడికి రా. ఇది నీతో తీసుకువెళ్ళు. అక్కడ్డించి దాన్ని తీసుకురా. అంటూ యువకులతో వేళాకోళమాడడానికీ అలవాటుపట్టారు.

పన్యాసి ఆయిన గౌతముడు యిలాంటి సేవక పనులు చేయకుండా జాగ్రర్తపడ్డాడు.” 20. లేదా యిలా కూడా అవి వుంటాడు ఆతను; *విశ్వాసపాత్రులు పెట్టే తిండి తింటూ, కొందరు. సవ్యాపులూ, బ్రాహ్మణులూ మోసగాళ్ళుగౌ, సోమరిపోరులుగా (డబ్బుకీ మంత్రాలు చదివేవారు), దైవజ్ఞులుగా, భూరమంత్రాలు చెప్పేవారుగా-నిరంతరమూ ధనార్జన మీద దృష్టినీ, యావవీ పెంచుకున్నారు.

పవ్యాపి అయిన గౌతముడం యిలాంటి వంచనకీ, పద్ధతికీ దూరంగా వున్నాడంగ

208 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు క్ర క (మజ్జిమ శీల (నడవడికపై సుద్దీర్హ పేరాలు) యిక్కడితో పమాప్తి.] 21. లేక అతవిలా అవి వుంటాడు: “విశ్వాసపాత్రులు సమకూర్చిన పెట్టిన తిండి తింటూ, కొందరు బ్రాహ్మణులూ సవ్యాసులూ బతుకుతెరువు కోసం యీ దిగువ క్షుద్రకళలు చేపడతారు; (1) హస్త సాముద్రికం చెప్పటం-ఎక్కున కాలం బరుకుతారనో, మీకు మంచి భవిస్యత్తు వుందనో చెప్పడం, వగయిరా (లేక వీటికి వూర్తిగా భిన్నంగా చెప్పడం) పిల్లాడి హస్తదే ఖలు, కాళ్లపై గుర్తులు చూసి చెప్పడం. (2) శకునాలూ లక్షణాలూ గురించి చెప్పడం. (3) పిడుగుపాటు, తదితర ఆకాశ ప్రమాదాల గురించి శకునం చెప్పడం. (4) కలలను విశ్లేషించి, జరగబోయేదాన్లి గురించి చెప్పడం. (5) శరీరం మీద వున్లు వుట్టుమచ్చలను చూసి అదృష్టం గురించి చెప్పడం. (0) చిట్టెలుకలు గుడ్డ కొరికీ చేసిన గుర్తులను బట్టి శకునాలు చెప్పడం. (7) అస్టిలో ఆజ్యం పోయడం. (8) తెడ్డుతో నైవేద్యం స్రమర్తించడం. -13) దేవునికి ధాన్యానికీ, వూల్‌కీ మధ్య సింధూరం, ఉడికించడానికి సిద్ధంగా వున్న పొట్టు తోవి బియ్యం, నెయ్యినీ, మానెవీ పమర్సించడం. (14) ఆవగింజల్ని నోట్లో వేసుకొని, అగ్జిలో వమనం చేయడం ద్వారా బలి సమర్దించడం. (15) బలి యిస్తున్న దానికి గుర్తుగా దేవువికి ఒక వ్యక్తి కుడి మోకాలి నుంచి రక్తం తీయడం. (16) వేళ్ల గణవులు చూసి మంత్రం చదువుతూ దైవ ప్రార్ధన చేస్తూ ఒక మనిషి అద్బష్టవం తునిగా పుట్టిందీ లేనిందీ విర్ణయించి చెప్పడం. (17) గృహా విర్మాణానికీ, విహార స్థలానికి ఒక స్థలం నుంచిదో కాదో నిర్ణయించడం. (18) వాడంకలో వృన్ణ ధర్మహాత్రం గురించి సలహా యివ్వడం. (19) శ్మశానంలో పిశాచాల్డి గొయ్యి తీసి పాతిపెట్టడం. (20) దద్యూల్ని భూస్థాపితం చెయ్యడం, (21) మట్టీ యింట్లో నివశిస్తున్నవుడు, అప్పడం ఉపయోగించే మంత్రాలు తెలిపి వుండడం, (22) పాముల మంత్రాలు తెలిసి వుండడం. (23) విషం పిండడంలో వేర్తు కలిగి వుండడం, (24) తేళ్ళ వృత్తి (25) ఎలుకలను పట్టే వేర్తు కలిగి వుండడం.

సంస్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 209 (26) పక్షుల వృత్తి (27) కోళ్ళ వృత్తి (28) మనిషి ఆయుస్సు యింకా ఎంతో జ్యోతిష్యం చెప్తడం. స్‌ ఐె (29) బాణం ములుకుల గాయాలకు మంత్రం వేయడం, (30) జంతు చక్రం.

గౌతముడు యిలాంటి క్షుద్ర కళలకు దూరంగా వుంటాడు.” -

22. లేక అతవిలా అవి వుంటాడు: “విశ్వాసపాత్రులు సమకూర్చే తిండి తింటూ, కొందరు వ వ చ్త్‌ సన్యాసులూ, బ్రాహ్మణులూ తప్పడు పద్ధతుల ద్వారా క్షుద్రవిద్యల ద్వారా జీవిరం గడిపేవారు.

ఆ క్షుద్ర కళలెలాంటి వంటే-

ఈ క్రీంది విషయాలను గురించి మంచి, చెడ్డ గుణాలను తెలుసుకొనే జ్ఞానం: పుట్టు మచ్చలు కలిగి వున్న వారికి వాటి మూలంగా కలిగే అద్బష్టం, పొందే ఆరోగ్యం గురించి చెప్పే జ్ఞానం కలిగి వుండడం: మణులూ, కర్రలూ, దుస్తులూ, కత్తులూ, కటారువా, బాణాలూ, విల్లూ, ఇతర ఆయుధాలూ, స్త్రీలూ, వురుషులూ, నుగపిల్లలూ, గుర్రాలూ, గేదెలూ, ఎద్దులూ, మేకలూ, గొరైలూ, కోళ్ళూ, కోలంకి పిట్టలూ చేప పిల్లలూ, తాబేళ్లూ తదితర జంతువులు.

సన్యాసి అయిన గౌతముడు యిలాంటి క్షుద్ర కళలకు దూరంగా వున్నాడుో 23. లేక అతనిలా అయినా అని వుంటాడం: *నిశ్వాసపాత్రులు సమకూర్చే తిండి తింటూ, కొందరు. సన్యాసులూ, బ్రాహ్మణులూ తన్హడు పద్ధతుల ద్వారా ధనార్జన చేస్తారు. క్షుద్రకళల ఆలంబనగా భవిష్యత్తు గురించి జ్యోతిష్యం, పోదె వంటివి చేస్తారు. ఆ తప్తం పద్ధతుల్లో ఇవి కొన్ని;

సేవా నాయకులు సైనిక కవాతుతో సాగిపోతారు.

ష్టావిక వాయకులు దాడి చేస్తారు, శత్రువులు వెనక్కి తిరుగుతారు.

శత్రు సేవా నాయకులు దాడి చేస్తారు, మన సైన్యాలు వెనక్కి తగ్గుతారు.

స్థానిక వాయకులు యుద్ధంలో విజయం పాధిస్తారు, నునం ఓటమి చవిచూస్తాం.

విదేశీ సేనావాయకులు మనపై విజయం సాధిస్తారు మనం ఓడిపోతాం.

ఆవిధంగా విజయం యిటువైవూ, ఓటమి అఆటువైవూ.

పన్యాపి అయిన గౌతముడు యిటువంటి క్షుద్రకళలకి దూరంగా వున్నాడు”

210 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు కకక తన ప 24. లేక ఆతను యిలా అయినా అని వుంటాడు: “విశ్వాసపాత్రులు సనుకూర్చే తిండి తింటూ, కొందరు సవ్యాసులూ, బ్రాహ్మణులూ తస్తడం పద్ధతుల ద్వారా ధనార్జన చేస్తారు. క్షుద్ర కళల ఆలంబనగౌ, భవిష్యత్తు గురించి జ్యోతిష్యం చెబుతారు?

(1) చంద్రగ్రహణం గురించి చెప్పడం.

(2) సూర్యగ్రహణం గురించి చెప్పడం.

(3) నక్షత్ర గ్రహణం సరించి చెప్పడం.

(4) సూర్యుడు గానీ, చంద్రుడుగానీ గతి తప్పారని చెప్పడం.

(5) సూర్యుడు గానీ, చంద్రుడు గానీ తమతమ గళుల్లోకి తిరిగి వచ్చి చేరడం గురించి

చెపడర. న!

(6 నక్షత్రాలు గతులు తన్హతాయని చెప్పడం.

(7) గతి తప్పిన నక్షత్రాలు తిరిగి గతిలోకి చేరడం గురించి తెలియజేయడం.

(8 ఉల్క వతనం గురించి చెప్పడం.

(9 ఆడవి ఆంటుకుపోతుందని చెప్పడం,

(10) భూకంపం వస్తుందవి చెప్పడం.

(11) భగవంతుడు పిడుగులు కురిపిస్తాడవి చెప్పడం.

(12-15) సూర్యువి, చంద్రుని, నక్షత్రాల, ఉదయం, వెలుగు అభివృద్ధి, కాంతి తగ్గడం-ఈ ప్రతి ఒక్కదావి గురించీ పదిహేను దృగ్విషయాలు ఫలానా ఫలానా వాటి ఫలితనుని జ్యోతిష్యం చెప్పడం. సన్యాసి అయిన గౌతముడు యిలాంటి క్షుద్ర కళలకు దూరంగా వున్నాడు

25. లేక ఆతవిలా ఆయినా చెపి వుంటాడం: “విశ్వాససాత్రులు సమకూర్చే తిండి తింటూ, కొందరు సన్యాసులూ, బ్రాహ్మణులూ క్షుద్రకళలను ఆరాధించి జీవితాల్ని వెళ్లవూర్చుకోసాగారు. ఉదాహరణకు- = కృ స ంభవృష్టి కురుస్తుందని జ్యోతిష్యం చెప్పడం.

• వర్షపాతం తక్కువగా వృంటుందని జ్యోతివ్యం చెప్పడం.
• పంటలు వుష్కలంగా పందుతాయని జ్యోతిష్యం చెప్తడం. న!
• ఆహార కొరత ఏర్పడుతుందని జ్యోతిష్యం చెప్పడం. న! న! =. = మఖశాంతులతో తులతూగుతూ వృంటారవి జ్యోతిష్యం చెప్పడం.

పంస్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం ర! లు శ అరాజకత్వం ఏర్పడుతుందని జ్యోతిష్యం చెప్పడం. -. అంటువ్యాధులు చెలరేగుతాయని జ్యోతిష్యం చెప్పడం. జా 1 ఆరోగ్యకరమయిన బుతువు గురించి జ్యోతిష్యం చెప్పడం. -. వేళ్లమీద లెక్క కట్టి చెప్తడం. ళా ప! న! -. వేళమీద లెక్కించకుండానే చెపడం. యణ అవి

• పెద్రపెద్ర పంఖ్యలను కూడిక చేయడం. ౧ ౧
• వీరగాధర్లీ, కవితల్లీ రచించడం.
• తర్కించడం, కుతర్కం చేయడం. పవ్యాసి అయిన గౌతముడు యిలాంటి క్షుద్ర కళలకు దూరంగా వున్నాడు”

26. లేక అతనిలా ఆయినా అని వుంటాడు: “*విశ్వాసపాత్రులు సమకూర్చిన తిండి తింటూ, కొందరు సన్యాసులూ, బ్రాహ్మణులూ తప్పడు తోవ తొక్కి, క్షుద్రకళల సహాయంతో డబ్బు గడించడం సాగించారు. అవెలాగంటే- (0) పెళ్లి కోపం పెళ్లికూతురుని. గావీీ పెల్లి కొడుకుని గావీ యింటికి తీసుకురావడానికి మంచి ముహూర్తం చూడడం. (2 పెళ్లికోసం పెళ్లి కూతురుని గానీ పెళ్లి కొడుకుని గానీ యింట్లోంచి తీసుకువెళ్లడం గురించి మంచి ముహూర్తం చూడడం. (23 శాంతి ఒప్పందం చేసుకోవడానికి మంచి ముహూర్తం నిర్ణయించడం (లేదా శాంతిని వెలకొల్ప్దడం కోసం మంత్రాలు ఉపయోగించడం) (4) దండయాత్ర చేయడానికి మంచి మునూర్తం నిర్ణయించడం (లేదా విభేదాలు స్పష్ణిం చడావికి నుంత్రాలు చదవడం) (5) అవ్హలు తీసుకోనడావికి నుంచి రోజు చూడడం (పాచికలను విజయవంతంగా వేయడా వికీ మంత్రాలు చదవడం) (6) డబ్బుని ఖర్చు పెట్టడానికి మంచి ముహూర్తం చూడడం (సాచికలు వేసే ప్రత్యర్థికి దురదృష్టం వెంటాడటం కోసం మంత్రాలు చదవడం) (౮7) అద్బష్టవంతులు కావడానికి మంత్రాలు చదవడం. (8) దురద్బష్టనంతుల్ని చేయడానికి మంత్రాలు చదవడం. (9) కడువు తీపేయించడానికి మంత్రాలు చదవడం. (10) మనిషికి దవడ కట్టి వడేయడానికీ మంత్రాలు చదవడం, (11) మనిషికి మూగతనం తెస్టించడానికీ మంత్రం ప్రయోగించడం,

212 డొ. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు క క పసం స (12) మనిషి చేతుల్ని కట్టి పడెయ్యడానికి మంద్రం ప్రయోగించడం, (13) మనిషికి చెవుడు తెప్టించడానికీ మంద్రం చదవడం. (14) మాయాదర్హణం సహాయంతో దేవుడు మాట్టాడుతున్నట్టుగా సమాధానాలు. చెప్పించడం, (15) ఆడపిల్ల సహాయంతో దేవుడు మూట్టాడంతున్నట్టుగా సమాధానాలు చెప్పించడం, (16) దేవుణ్నించి సమాధానాలు చెప్పించడం. (17) షాూర్యుణ్హి ఆరాధించడం. (18) భగవంతుణ్ని పూజించడం. (19) మనిషి నోట్లోంచి మంటలు పుట్టించడం. (20) అద్బష్ట దేవతని-సిరిని ఆవాహన చెయ్యడం. సన్యాసి ఆయిన గౌతముడం యిటువంటి క్షుద్రకళల నుంచి దూరంగా వున్నాడు.” లేక అతనిలా అయినా అని వుంటాడు: “విశ్వాపపాత్రులు సమకూర్చిన తిండి తింటూ కొందరు. సన్యాసులు, బ్రాహ్మణులు తప్పడు తోవలు తొక్కి, క్షుద్రకళల ద్వారా బతుకు తెరువు సంపాయించుకుంటారు. అవి ఎలాటివంటీ- (1) 'వాకీ వని చేసిపెడితే, నీకీ ముడుపులు సమర్దించుకుంటావని దేవునికి మొక్కుకోవడం. (2) అలాంటి ముడుపులు చెల్లించడం. (3) శవాలను పాతిపెడుతున్నవుడు మంత్రాలు పదేపదే చదవడం. (4) పుంసత్వం కలిగించడం, (5) ఒక మనిషి నవుంసకునిగా మార్చివేయడం. (9) వివేశాలకు అద్బ్భష్టం కలిగించే స్థలాలను నిర్ణయించడం. (07) స్థలాలను పవిత్రం చేయడం. (8) వూజా విధావంలో భాగంగా నోటిని కడుగుకోవడం. (9) వూజ కోసం స్నానం చేయడం. (10) బలులు యివ్వడం. (11-14) వాంచులకూ, విరేచనాలకూ ముందులు యివ్వడం, _(15) తలభారం తగ్గడావికి సాధనం చేయించడం (మందులు యిచ్చి తుమ్ములు తెప్పించడం) (16) చెవుల్లో నూనె పోయడం (పెరగడానికి గానీ లేదా చెవి కురుపులు మానడానవికీ గానీ) (17) కళ్లమ తృష్తీపరచడానికి (మందు నూనె చుక్కలను కళ్ళలో వేపి) కళ్లకి ఉపశమనం

పంస్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 213

కలిగించడలు) (18) ముక్కు పుటాల ద్వారా మందుని లోపలికి ఎక్కించడం. (19) కళ్ళకి అంజనం పెట్టడం. (20) కళ్ళకి లేపనం పెట్టడం. (21) కళ్ళ వైద్యువిగా ప్రాక్టీసు చేయడం. (22) శల్య చికిత్సకువిగా (ప్రక్షీసు చేయడం.

కి, త్‌ (23) పిల్లల వైద్యునిగా ప్ర్తీసు చేయడం. (24) మూలికలనూూ కెషధాలనూ యివ్వడం. (25) మందులను మార్చి మార్చి యివ్వడం,

సన్యాసీ అయిన గౌతముడు యిటువంటి క్షుద్ర కళలకు దూరంగా వున్నాడుగో

గ! | లి ఇ

సోదరులారా! తథాగతుణ్మి ప్రశంసించే పందర్భంలో మతం మార్చుకోవి వ్యక్తి చెప్పే స్వల్ప విషయాలు సదాచారానికి సంబంధించిన అల్ప విషయాలూను.

క వడవడికకి సంబంధించిన ద్ధీర్షమయివ పేరా యిక్కడితో సమాప్తం. 1!

వాస్తవానికి యిది ఒక వ్యక్తి ఆచరించాల్సిన వైతిక జీవితానికి సర్వోత్కృస్ష ప్రమాణం. వైతిక జీవితం గురించి ఆది ఎంత ఉత్కృస్ణ ప్రమాణనుంటే ఆకాలంనాటి ఆర్యుల సనూజం అలాంటిదాన్ని బొత్తిగా ఎరుగదు.

బుద్ధుడు ఒక ఆదర్శ ఉదాహరణగా తాను పనిత్ర జీవితం గడనడంతోనే తన సని అయిపోలేదన్సీ సమాజంలోని సాధారణ స్తీ పురుషుల వ్యక్తిత్వాలను కూడా మలచడానికి సయితం కంకణం కట్టుకున్నాడు. వారు ఆచరించడం కోసం జ్ఞానస్నావం అవే ఒక ప్రక్రియను ప్రవేశపెట్టాడు. ఇలాంటిది ఆర్యుల సమాజానికి పూర్తిగా తెలియదు. బుద్ధుడు విధించిన కొన్ని వైతిక సూత్రాలను ఆచరించడం ద్వారా జ్ఞానస్నానం చేసి, ఒక వ్యక్తి బౌద్ధ మతంలోకీ మారిపోవచ్చు. ఈ సూత్రాలు “పంచశీలలు” లేక ఐదు విధులుగా ప్రసిద్ధం. అవి ఏమిటంటే- (1) జీవనహింప చేయరాదు (2) దొంగతనం చేయరాదు (3) అబద్ధం ఆడరాదు (4)

214 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు తా వ్యభిచారం చేయరాదు (5) మద్యం సేవించరాదు. ఈ ఐదు విధులూ జన సామావ్యావికీ విర్దీశించినవి. ఇహ బౌద్ధ భిక్షువులు కోపం అదనంగా ఐదు విధులు ఆదేశించడం జరిగింది. (6) నిషిద్ధ వేళల్లో భుజించరాదు (7) వృత్యం చేయరాదు (8) దండలమా అత్తరవులమా హారాల్డీ వుసయోగించరాడు. (9) ఎత్తయిన లేదా విశాలమైన పరుపులు వాడరాదు (10) ఎన్నడూ డబ్బును తీసుకోరాదు.

స్త్రీ వురుషుల ఆలోచవలనూ, ఆచరణనూ క్రమబద్ధం చేయడానికి ఉద్దేశించబడిన ఈ శీలాలు లేక విధులు నైతిక నియమాలుగా ఏర్పడినాయి.

ఈ అన్లిటికీ ఆతి ముఖ్యమైనది జీవహింస జీయరాదనే విధి. ఈ విధి అంటే-కేవలం ఒక జీవి ప్రాణం తీయకుండా ఉండటంతో పరిపోదవి బుద్ధుడు చాలా శ్రద్ధ తీసుకొని ప్త్టం చేశాడు అంతేకాదు. ఈ నిధిని బాగా ఆర్ధం చేసుకోవాలని కూడా ఆయన యిలా నొక్కి చెప్తాడు-ఊపిరి. పీల్చే ప్రతి ప్రాణి ఎడలా వాస్తవమయిన సానుభూత్సి సద్భావం (ప్రేమ కలిగి వుండటం... == =

అనే నిశ్చయాత్మక విషయాలను ఆయన యితర విధులకు కూడా విస్తరింపజేశాడం. బౌద్ధం. స్వీకరించని సన్యాసి బోధవలను గురించి, ఒకనాడు లౌకిక అనుచరుడు బుద్ధునితో యిలా. చెబుతాడుచోచెడ్డ పనులు చేయరాదు, చెడ్డ మాటలు చెప్పరాదు. చెడ్డ ఆలోచనలు చేయరాదు. చెడు జీవితం గడసరాదు. ఇవి ఆత్యుత్తముు ఆదర్శం అని. తన అనుచరుడు చెప్పినదాని మీడ బుద్ధుని వ్యాఖ్య ఎంతో అర్ధవంతనుయినది- “ఆనే విజమైతే, పాలు కుడిచే ప్రతి పసిపాప ఆ ఆదర్శాన్ని సాధించి వుండేది గదా! ..... జీవితమంటేనే మంచిచెడ్డలతో ఘూడుకున్లు జ్ఞానం అని అర్ధం. ఆతర్వాతనే మంచి వాటితో చెడ్డ పనులనూ, చెడ్డ మూటలనూ, చెడ్డ ఆలోచనలనూ చెడ్డ జీవితాన్నీ మార్దు చేసుకోవాలి, ఇది పుద్దీర్షమయివ, ద్బఢ విశ్చయంతో కూడిన సంకల్పం వల్ల మాత్రమే సాధ్యమవుతుంది... .

బుద్ధువి బోధనలు కేవలం కొన్నిటిని వ్యతిరేకించే భావాలు మాత్రమే కావు. అవి కొన్నిటిని ప్రతిపాదించేవీ విర్మాణాత్మకమయినవీను. తాను నిర్దేశించిన విధులను ఒక వ్యక్తి ఆచరించటం తోనే బుద్ధుడు తృప్తి పడలేదు. యితరులు కూడా వాటివి అనుసరించేలా స్రోత్సహించమని ఆయన నొక్కి చెప్పేవాడు. ఉదాహరణకు *అగుత్తర వికాయిలో బుద్దుడం చెప్పిందాన్హే తీసు కుందాం. ఆయన మంచినాడికీ, చాలా మంచివాడికీ మధ్య గల తేడాని ఎత్తి చూపించుతాడం. చంపడం, దొంగతనం చేయడం, వ్యభిచరించడం, అబద్ధం చెప్పడం, మద్యం 'పివించడం-ఇనేవీ చేయనివాణ్ని మనం మంచివాడు అంటాం; తాను చెడ్డపనులు చేయకుండా వుండటమే గాకుండా, యితరులు కూడా అలా వడుచుకొనేలా చేపేవాణ్ళి చాలా మంచివాడు అంటారి..

పంస్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 216 న య క బౌద్ధ మతంలోని రెండు ప్రధానమైన నీతి సూత్రాలు-ప్రేమా, జ్ఞానం,

(ప్రేమని ఒక సద్గుణంగా ఆచరించమని ఎంత బలంగా ఉపదేశించాడో, బుద్ధుని మాట ల్లోనే చెప్తాలంటే, “ఒక తల్లి ఒక్కగానొక్క తన స్వంత బిడ్డను రక్షించుకోవడం కోపం, తన ప్రాణాలకు సయితం ఎలా తెగించుతుందో, అడే విధంగా అని జీవరాశుల ఎడలా ప్రతి ఒక్కరూ. అపరిమితముయిన (ప్రేమ విండివు హృదయం కలిగి వుండేలా కృషి చేయాలి. అతను ప్రపంచం ఎడల మంచి అభిప్రాయాన్ని కలిగి వుండేలా కృషి చేయాలి. పగ ద్వేషాలు లేని క్రింద, మీద విరాఘాటంగా ఎల్లలు లేని (ప్రేమించే) హృదయం కావాలి, ఈ విధంగా జీనించడం, ప్రపంచంలో అత్యుత్తమంగా జీవించడం” అంటూ ప్రబోధించాడు బుద్దుడకో

తి ఖణ

“*విశ్వకరుణ, వ్యధార్ధ జీవుల ఎడల సానుభూతి, వినేకనంతనుయిన జీవితం తాలూకు వ్రతిరూపాన్టీ సద్భానంతో దర్శించడం-ఈ విషయాలు తథాగతువి (బుద్ధుని) వ్యక్తిత్వాన్ని పట్టి యిస్తాయి. కారణం-అలాంటి మానవవుత్రులు బనుకొద్దినుందే వుంటారు. తన దృక్కోణాన్ని తన అనుచరులకు వివరించటంలో అత్యున్షత స్థాయిలో ఆయన విజయం పాధించాడే!

తాము (ప్రేమ సిద్ధాంతాన్ని ఎంత దృఢంగా ఆధారం చేసుకున్నాడో, అదే విధంగా జ్ఞాన సిద్ధాంతాన్ని కూడా చేసుకున్నాడం బుద్ధుడు. వైతిక జీవితం జ్ఞానంతో ఆరంభముయి, వివేకంతో ముగుస్తుందని ఆయన అభిప్రాయం. ఆయన *ఈ ప్రపంచాన్ని రక్షించడానికి అవతరించాడు. తన ఆశయసాధన అజ్ఞానాన్షి నాశనం చేయడం, జ్ఞానాన్జీ నాస్తవ జీవిత విలువగా, వివేకంతో జీవించడంగా అభివృద్ధి సరచడం.” ప్రజల్డి పరిరక్షించే శక్తిని తనకి బుద్ధుడు ఆపాదించుకోలేదు. ఆ సనిని ప్రజలే తనుంతతాము చేసుకోవాలి. జ్ఞానం ద్వారా మూశ్రమే ఆ పరిరక్షణమార్గం సుగమమవుతుంది. జ్ఞానం గురించి ఆయన అంతలా వొక్కిచెప్తాడు. జ్ఞానం లేని వైతికత సదాచారం ప్రయోజనకారి కాగలవవి ఆయన భావించలేదు,

మూడు విషయాలకు వ్యతిరేకంగా బుద్ధుడు పెద్దఎత్తున ప్రచార కార్యక్రమాన్ని చేపట్టాడం. ఆయన వేద వ్రనూణాన్ని విరాకరించాడు...... రెండోది-యజ్ఞాన్లి నముతరూనంగా నిరాకరించాడు. యజ్ఞం పట్ట తన అభిప్రాయాలే మిటో, బుద్ధుడు “జాతకనూలోలో ఒకే కథలో చాలా ప్తష్టంగావే చెన్షడం జరిగింది. యజం క బ్ధం కథ క్షీ

పరిశుద్ధమయిన సృాదయాలు గలవారు దుష్టుల ప్రేరణకు లోవయి ప్రవర్తించరు. ఇది

216 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు లా తెలిసి, పవిత్ర హృదయాన్ని స్రోత్సహించాలి. దాన్జి యీ ్రీంది కథ ద్వారా ప్రబోధించడం జరిగింది.

ప్రాచీవ కాలంలో వంశపారంపర్య హక్కుగా లభించడం నల్ల బోధిసత్వుడు రాజయ్యాడు. తన ప్రతిభ ద్వారా ఆయన ఆ స్టానానికీ చేరుకున్నాడు. ప్రజల్ని చక్కగా పరిపాలించాడు. దేశంలో శాంతిభద్రతలు నెలకొన్నాయి. శత్రువుల బెడదలేదు. ఆయన సార్వభౌనుత్వానికి విశ్వవ్యాపితంగా గుర్తింపు లభించింది. రాజ్యంలో ఏ వుపద్రవమూ, విపత్తులూ లేవు. అలాగే విదేశాలతో సత్సంబంధాలు వెలకొవి వున్నాయి. సానుంతులు ప్రభువు ఆదేశాల్చి శిరసావహిస్తూ వస్తున్నారు.

1. రాగద్వేషాలనే శత్రువులను జయించడం వల్ల నింద్యమైన భోగాలను ఆయన కోరుకోలేదు. అందువల్ల తన ప్రజలు సుఖాలు అనుభవించడానికి చక్రవర్తి విండం మనసుతో నిరంతరం కృషి చేసేవాడు. తాను చేపే సనులన్నిటికీ ప్రయోజనం పన్మార్గం (ధర్మం) గనుక్క చక్రవర్తి ఒక మునిలా ప్రవర్తించేవాడు,

2. చక్రవర్తికి మానవాళి స్వభావం తెలిసి వుండటం వల్ల, ఆత్యుత్తముడయిన చక్రవర్తి ప్రవర్తనను అనుకరించడావికి ప్రజలు ఉన్నత విలువలను ఆపాదించారు. అందునల్ల తన ప్రజలకు ముక్తి ప్రాప్తింపచేయాలనే సదుద్దేశంతో, చక్రనర్తి ప్రత్యేక శ్రద్ధ వహించి తాను చేయాల్సిన మత కర్మకాండలను చేసేవాడు.

3. ఆయన దానధర్మాలు చేయడం, నైతిక మాత్రాలమ (శీల) తు.చ. తప్పకుండా పాటించడం, ఓర్లునీ, సహనాన్షీ బాగా అలవరచుకోవడం, ప్రాణుల శ్రేయస్సు కోసం నిరంతరం సాటుపడటం పాగించాడం తన ప్రజల సుఖ సంతోషాల కోసం విరంతరం ఆలోచిస్తూ, తదనుగుణంగా ముఖంలో భావాలను వ్యక్తం చేస్తూ తవ కాలాన్ని నెల్లిబుచ్చేవాడం. ఆయన మూర్తీభవించిన ధర్మదేవతలా వుండేవాడు.

ఆ రాజ్యంలో ఒకసారేం జరిగిందంటే-రాజు తన భుజభలంతో దేశాన్లి రక్షిస్తున్నా, దేశ ప్రజలు. చేసిన అపరాధం వల్లనో, దేవతలు శీతకన్ను నేయడం వల్లనో రాజ్యంలో చాలా మండలాల్లో వర్షాలు వడక, కరువు విలయచళాండనం చేసి, దేశానికి విపత్తు తెచ్చిపెట్టింది. రాజు, తానుగావ్కి తన దేశ ప్రజలుగావి ధర్మాన్టి తప్పడం వల్ల, ఈ ఆపద వచ్చిందని వూర్తిగా నమ్మి విరంతరం తన ఆలోచనల్లో ప్రజల శ్రేయస్పునే కాంక్షిస్తూ వుండటం వల్ల, వారి కడగళ్లను మనసుకి పట్టించుకొని మత _ విషయాల్లో జ్ఞానులయిన వారి పలహావి రాజు కోరుతాడు. దేశాన్హి చుట్టుముట్టి వున్న ఈ ఆపద నుంచి బయటవడే మార్గం ఏమిటని బ్రాహ్మణుల్లో పెద్దలనూ, తన వంశ వురోషి నే ప్‌

ద్దలనూ, 0శ పురోహితుల్డీ, మంత్రుల్లీ సలహా అడిగాడు రాజు, దేశంలో కఘంభనృష్టి కురియడం కోసం రాజు వేదసమ్ముతమైన, యజ్ఞం చేయాలవీ, భయంకరమైన బలిని యివ్వాలని

వంస్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 217

న నయ యస స అందులో కొన్ని వందల ళీవాలను వధించాలనీ చెబుతారు బ్రాహ్మణులు. కానీ యజ్ఞంలో వధించాల్చిన జీవాలను గురించి విన్షతర్వాత, వహజంగానే ఆయనలో వున్న జాలిగుణం తన అంతరంగంలో వారి పలహాని ఆమోదించకుండా చేసింది. అయితే సభ్యతను దృష్టిలో వుంచుకొవి, కరుకు మాటలతో వారి ప్రతిపాదనవి నిరాకరించి, నారి మనసుని గాయపర్భడం యిష్టం లేక, రాజు విషయాని మూర్చి ఇతర విషయాల మీదకి చర్చని మరల్చాడు. అయితే ఆయన ఆంతర్యాన్ని అర్థం చేసుకోలేనివారు కావడం వల్ల వారు మత సంబంధనుయిన విషయాలమ చర్చించే సందర్భం దొరికినంతవే ఆయనపై యజ్ఞం చేయమని వత్తిడి చేస్తారు. 4. “వివధ రాచకార్యాలను సకాలంలో నిర్వహించడంలో ఏమరుపాటు చేయకుండా మీరు నిరం తరమూ శ్రద్ద తీసుకుంటారు. భూమిపై అధికారం సంపాయించడం కోపం, దాన్ని పాలించడం కోసం నీర్డేశింపబడ్డనే రాచకార్యాలు. మీరు చేపే ఈ కార్యాల క్రమమంతా, ధర్మ విధులకి అనుగుణంగానే వుంటోంది.” ర. “(అన్ది విషయాల్లోనూ) ఎంతో తెలివిగా వ్యవహరిస్తూ, త్రికాన్ని (ధర్మాన్లి, అర్జాన్నీ, కామాన్షీ) ఎంతో శ్రద్ధగా అనుస్టించే మీరు-బాణాన్షి చేతబట్టి, మీ ప్రజల శ్రేయస్సును కాపాడే మీరు-దేన ప్రసంచావికి వారధి ఆవదగిన 'యజ్ఞాని నిర్వహించే విషయంలో ఎందుకంత అలక్ష్యంగా, దాదావు మందకొడిగా వ్యవహరిస్తున్నారు”గొ 6. “మీ ఆజ్ఞలు విజయానికి తిరుగులేని కొలమానంగా భావించి, మీ సామంతులు కూడా వాటిని పేనకుల వలె శిరసావహిస్తారు. ఇవ్హడం కాలం ఆపన్నమయింది. శత్రువుల్ని నాశనం చేపే ఓ రాజా! ఉజ్వల కీర్తిని సంపాయించడం కోపం, యజ్ఞం చేసి, అత్యుత్తమ ఆశీష్పులను పొందండి. 7, 8. “ధర్మ గుణాన్లి ఒక అలవాటుగా మలచుకోవడం ద్వారా, సత్త్రువర్తన అనే కట్టుబాటుని తు.చ. తప్పకుండా ఆచరించడం ద్వారా దీక్షితునికి కావలసిన పవిత్రత నీలో వెలకొని వుంది. అయినప్పటికీ, వేద విషయకముయిన యజ్ఞాలను చేసి, దేవతల రుణం తీర్చుకోవడమే మీకు ఉచితమయిన నవి. లోసరహితమైన యజ్ఞం చేయడంవల్ల సంతృప్తి చెందిన దేవతలు, ఫలితంగా వర్షాన్ని తిరిగి యిచ్చి (వంవుతారు) వేస్తారు. బాగా ఆలోచించి మీ ప్రజల, మీ యొక్క ర్జేయస్సువి దృష్టిలో వుంచుకొని యజ్ఞం చేయడానికి మీ ఆమోదం తెలియజేయండి. ఆది మీ ర్తిని రెండింతలు చేస్తుంది.”

దానిమీద రాజు యిలా ఆలోచించాడు: *వాస్తవావికి అలాంటి వాయకులమ విశ్వసిం చడం వల్ల నా స్వీయరక్షణ ఎంతో బలహీనంగా వుంది. చట్టాన్ని విశ్వాససాత్రంగా నమ్ముతూ, దాన్ని అభిమావిస్తూ, ఇతరుల మాటలమ నమ్ముతుండటం నల్ల నాలోని సున్హిత హృదయాన్ని సమూలంగా వాశనం చేసుకోవాలి. ఇది మున్మూటికీ నిజం.”

218 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రపంగాలు నా 9. “ఉత్తమ ఆశ్రయదాతలుగా పేరు పొందిన వ్యక్తులు, వ్యాయసమ్మరంగా వాదిప్తూవే, హావి ఇ ళ్ళ త్రీ ష్‌ కలిగిస్తారు. అయ్యో! వాళ్లు చూపెట్టే తప్పడు తోవవి అనుసరించిన వ్యక్తి తొందర్లోనే దుష్టశక్తుల |! బారిసడి, కష్టాల్లో చిక్కుకుపోతాడు. 10. వాస్తవానికి ధర్మశీలతకీ, జంతువులకి హాని చేయడానికీ మధ్య ఏమిటి పంబంధం? దేవలోకంలో వా నివాపానిశీ లేక దేవతల అనుగ్రవోనవికీ జంతువుల బలులకీ ఏమిటి లంక? 11, 12. అక్కడికి ఆ పవిత్ర మండ్రాలకేవో గాయపరచగల ములుకులు కలిగి వున్నట్టుగా, నిర్ణీత నుంత్రాలను చదువుతూ జంతువును వధిస్తారు. అది స్వర్గానికి వెడుతుందవి, అందు కోసమే దాన్ని చంపుతారని చెబుతారు, ఆ నిధంగా దానికి న్యాయబద్ధరను ఆపాదిస్తారు. ఆయినా అది పచ్చి అబద్ధం. ఇతరులు చేసినదానికి యింకో లోకంలో ఒక వ్యక్తి ఎలా ఫలితం అనుభవిస్తాడో? అదెలా సాధ్యమో? అర్ధం కాదు. తామ చెడ్డ పనులు చేయకపోవడం వల్ల పాందకపోయినా, మంచిని చేయడానికి తనని తాను అంకితం చేసుకోకపోయినా, తన చర్యల కారణంగా కాకుండా, యజ్ఞంలో వధించబడడం వల్ల, యజ్ఞపశువు స్వర్గంలోకి ఎలా ప్రవేశిస్తుంది? 13. యజ్ఞంలో చంపిన పశువు నిజంగా స్వర్గానికి వెళ్తున్నపుడు, బ్రాహ్మణులు తమంత తాముగా ముందుకొచ్చి యజ్ఞానికి బలి సశువులుగా మారగలరని మనం ఆశించవచ్చా? ఇలాంటి ఆచారం వాళ్ళలో (బ్రాహ్మణులలో) మనకి ఎక్కడా కనిపించదు? లలాంటప్తడు యీ ఉచిత సలహాలిచ్చే వారి సలహాలను మవస్టూర్తిగా ఎవరు అంగీకరిస్తారు? 14. ఇహ స్వర్గంలో, అందగత్తెలయిన అస్సరసలు అసాధారణమయిన సువాసనలు వెదజల్లుతూ, రుచికరమయివ, మిక్కిలి గొప్పదయిన;, ఆతి శక్తివంతమయిన అమృతాన్ని పంచిపెడుతుంటే దాన్జి వదిలి, యజ్ఞంలో తమకి సమర్సించే యజ్ఞపశువుని విందారగిస్తారా? కో లె జా అక

“అందువల్ల, అలా... అలా చేయడానికి యిదే సరైన అదను.” ఇలా ఒక నిర్ణయానికి వచ్చిన రాజు యజ్ఞం చేయడానికి ఆత్భత వున్నట్టు నటిస్తాడం. బ్రాహ్మణుల సూచనలను ఆమోదిస్తూ రాజు వారితో యిలా అన్నాడం: “వాస్తవానికి జాగ్రత్త రక్షణ పొందుతున్న నేను- ఎంతో తృప్తి చెందుతున్న నేను-మీ బోటి గొప్పవారి ఉచిత పలహాలు పొందుతున్న నేను-సుఖ సంతోషాలు పొందగావికి అత్భతపడంతున్నాను! అందువల్ల వెయ్యి మందితో కూడిన నరమేధం (వురుషమేధం) వేను చేస్తాను. అందుకు ఆవసరమయిన వస్తువులన్నిటికీ వా రాజోద్యోగులు తమతమ పరిధుల్లో తీసుకురావాలని ఆజ్ఞాపిస్తున్నాను. సల్రానికి అవసరమయిన భవవాల విర్మాణావిక్సీ గుడారాలు వేయడావికీ అనువయిన ఫలం కోసం పరిశీలన జరగాలి. తర్వాత, రాశులూూ ముహూర్తాలూ, చాంద్ర మానంలో మంచి రోజులూ పరిశ్‌లించి, యజ్ఞానికి (జ్యోతి వులు) మంచి ముహూర్తాన్ని నిర్ణయించాలి.” దావికి పురోహితుడు యిలా జవామ్‌ చెపాడం: గ. న! కార్యక్రనూన్హ విజయనంతంగా. విర్వహించేందుకు ప్రభువులు ప్రతి యజ్ఞం చివర్డ ఆవభ్ళత

సంస్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 2109

(అంతిమ స్నానం) చే.కూల్చి వుంటుంది. ఆతర్వాత ప్రభువులు క్రమానుగతంగా మిగిలిన వాటిని పరిపూర్తి చేయవచ్చు. వురుష మేధావికి అవసరమయ్యే వెయ్యి మంది మనుషుల్లీ బలవంతంగా ఒక్కసారిగా పట్టుకున్నపుడు, ప్రజలు తప్పక మిమ్మల్ని ఆక్షేపిస్తారు. ఈ కారణంగా పెద్దఎత్తున ఆందోళన చెలరేగవచ్చుో. రాజ పురోహితుడు చెప్పిన ఈ మాటలు (మిగతా) బ్రాహ్మణులందరూ ఆమోదించారు. ఆతర్వాత రాజు యిలా అన్నాడు: “*ప్రూజ్యులారా! వ్రజల కోపతాపాలమా, తీవ ఆగ్రహాన్టీ మీరు పట్టించుకోవలసిన పనిలేదు. ప్రజల్లో చెలరేగిన ఎలాంటి ఆందోళనవయినా నివారించటానికి అవసరమైన చర్యలన్నీ మేం తీసుకుంటాం.”

ఆరర్వాత పట్టణ పౌరులతోనూ, భూకామందులరోనూ ఒక సమావేశం ఏర్తాటుచేపి, రాజువారిని ఉద్దేశించి యిలా చెప్తాడుః “వెయ్యి నుందితో కూడిన ఒక నరమేధాన్షి చేయాలని సంకల్పించాము, కావి మూ దృష్టిలో విజాయితీ గల వారెవ్వరూ బలి యివ్వడానికి అర్హులు కారు. దాన్ని దృష్టిలో వుంచుకొన్సే మీకో సలవో యివ్వదలచాము. రాజేచ్చవి తృణీకరించి, వైతిక ప్రవర్తనా పరిధుల్డి అతిక్రమించే వారు మీలో ఎవరున్నా, వారిని గురించి తెలుసుకొని, ఆలాంటివాళ్ళి తన కుటుంబానికే మచ్చగా ఈ దేశానికే ప్రమాదకారిగా భావించి ఆతణ్డి యజ్ఞంలో వధించడం కోసం పట్టి బంధించి తీసుకురమ్మని ఆజ్ఞాసించాము. మా ఈ నిర్ణయాన్ని అమలుపరిచేందుకు ఏ దోషనూ లేని చురుకైన గూఢచారులనము నియమించాము. వారు విద్రపోతున్న బాధ్యతారాహిత్యాన్ని కదిపి, కుదిపి మిమ్మల్ని నిశితంగా పరిశీలించి, మీ నడవడిక గురించి మాకు నివేదిస్తారు.”

ఆతర్వాత సమావేశానికి హాజరయిన వారిలో ప్రముఖులు, రెండు చేతులనూ కట్టుకొని, వాటిని తము నొపటికి ఆనిస్తూ యిలా మనవి చేశారు: 15, 16 “ప్రభూ! తమ ప్రజల క్షేమం కోసమే తను చర్యలన్హీ అయినపుడు ఆ విషయంలో తమని తన్స పట్టాల్చిన ఆవపరం ఏమిటి? చివరికి ఆ బ్రహ్మ (దేవుడు) కూడా తమ చర్యని హర్షిస్తాడు. ప్రభూ! నీతి నియమాల్లో నిష్ణారులైన తమరు మా అత్యున్నత అధికారి కూడాను. అందువల్ల _ ప్రభువులకు సంతోషం కలిగించే ఏ అంశదముయినా, నూకు కూడా పంతోషమే. వాప్తనావికి మూ ఆనందం, మనూ మంచి తప్ప మరేదీ ప్రభువులకు అనందం కలిగించదు.”

ఆతర్వాత పట్టణ గ్రామీణ ప్రాంత ప్రముఖులు యీ నిషయంలో ప్రభువుల ఆదేశాన్ని శిరసావహించారు; రాజాజ్ఞ పట్టణల్లోనూ, దేశవ్యాపితంగానూ నిస్పృతంగా ప్రచారం చేయబ డింది. దుష్ణుల్ని పట్టుకోవడం జరుగుతుందని ప్రభుత్వాధికారులు తను ముఖకవలికల ద్వారా ప్రజల్ని హెచ్చరించారు. ఈ క్రింది విధంగా ప్రతిరోజూ ప్రతిచోటా టముకు ద్వారా చాటింపు చేయడం జరిగింది: 17. ప్రజా రక్షకులయిన ప్రభువులు నిరంతరం నిజాయితీని, సర్త్యనర్తవనీ ఆలవరచుకొనే-ఒక్క

220 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు మాటలో చెప్తాలంటే-సదాచారం గల ప్రతి ఒక్కరి రక్షణ బాధ్యతమా తామే చేపడరారు. అదే ఆ సమయంలో తమ ప్రజల ప్రయోజనం కోపం రాజాగారు నరమేధ యజ్ఞం చేయరలపెట్టారు. చెడు నడతలోనే ఆనందం పొందే వారి నుంచి వేల పంఖ్యలో బలికోపం మమషుల్ని ఎంపిక చేయడం జరుగురుంది. 18. “అందువల్ల యిటుపైన ఎవరైనా నీతికి లోబడకుండా చెడ్డగా ప్రవర్తిస్తే, ఆతను ప్రభువు ఆజ్ఞను ధిక్కరించినట్టు భావించడం జరుగుతుంది. ఆది ప్రభువుల దృష్టికి సామంతులు తీసుకురావడం జరుగుతుంది. తన స్వంత చర్యల మూలంగానే అలాంటివారిని యజ్ఞానికి బలిపశువుగా వృువయోగించడావికి ప్రభువుల ముందు హాజరుసరచటం జరుగురుంది. అతని శరీరాన్హి యజ్ఞ స్తంభావికి కట్టివేసినపుడు బాధతో శుష్కించిపోరున్న అతణ్ని ప్రజలు. రిలకిస్తారు” నరమేధం కోపం దుష్టులను రాజు చాలా పకడ్చందీగా వెతికిస్తున్నాడని రాజ్యంలోని ప్రజలందరికీ తెలిసిపోయింది-ప్రజలు రోజురోజూ భయోర్లాతం కలిగించే రాజాజ్జను. ప్రకటన రూపంలో వింటూనే వున్నారు. దుష్టుల్ని వెతికి పట్టుకొనేందుకు రాజు వియమించిన సేవకులు ప్రతిరోజూ ఎస్పడు పడితే అస్తడు, ఎక్కడబడితే అక్కడ ప్రజలకి కనిపిస్తున్నారు. ప్రజలు చెడు ప్రవర్తనకి పూర్తిగా స్వస్తి చెప్పి నీతిసూడ్రాలను తు.చ. తప్పకుండా పాటిస్తూ తమని తాము అదుపులో పెట్టుకోవడం చేయసాగారు. వారు ఎగ, ద్వేషం రగిలే ప్రతి సందర్భాన్షీ విసర్జించారు, తమ మధ్య తలెత్తే జగడాలనూ జట్టీలమూ, అభిప్రాయ ఛేదాలనూ పరిష్కరించుకొన్నారు, పరస్తరం (ప్రేమ, గౌరవం పెంపొందించుకున్నారు. తల్లిదండ్రులు, ఉపాధ్యాయులు చెప్పిందాన్మి ఎంతో వినయవిధేయతలతో పాటించడం, సాధారణ స్వేచ్భాభావనవి యితరులరో కలిసి పంచు కోవడం, సరులను ఆదరించడం, మంచి ప్రవర్తన నమ్రత గలిగి వుండటం-వారిలో వెలకొని మ లతీ్‌షష వున్నాయి. ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే, వారు కృతయుగంలో జీవిస్తున్నట్టుగా జీవిస్తున్నారు. 19, చనిపోతామవే భయం నుంచి వారిలో మరో ప్రపంచం గురించిన ఆలోచనలు చెలరేగాయి; తమ కుటుంబ గౌరవానికి మచ్చ రానీయకుండా జాగ్రత్తపడాలనే భావన వల్ల, తమ. పేరు ప్రఖ్యాతులమ జాగ్రత్తగా కాపాడుకోసాగారు. వారి హృదయాల్లోవి గొప్ప పవిత్ర గుణం, వారిలోని మానాభిమావాలకు బలం చేకూర్చింది. ఈ భావాలిలా వ్యాప్తిలో వుండటం మూలాన దేశ ప్రజలు తొందర్లోనే మచ్చలేని ప్రవర్తన గలవారుగా గుర్తింపు పొందారు. 20. ఎప్పటికన్నా ఎక్కువగా దేశ ప్రజల్లోని ప్రతివారూ నీతిగా ప్రవర్తించాలని బలంగా. విర్ణయిం చుకున్నా, రాజుగారి భటులు మార్రం దుమ్టులమ గుర్తించడంలో జాగరూకత వహించసాగారు. ఇది కూడా నిజాయితీతనం మంచి ప్రజలు తప్తనోకుండా సహకరించింది. 21. వేగుల ద్వారా తన రాజ్యంలోని పరిస్థితిని తెలుసుకున్న రాజు ఎంతో పంతోషించాదు. ఈ శుభవార్తమ మోసుకువచ్చినందుకు వార్తాహరులకు విలువైన కానుకలము బహూకరించి,

సంప్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 221

తో ణః మంత్రులతో సంతోషంగా యిలా చెప్పకొచ్చాడు రాజుః 22-24: “మా ప్రజల పరిరక్షణమే మూకు ముఖ్యం అని, మీకు తెలుసు. ఇవుడం యజ్ఞం కోసం కేటాయించిన ధనాని మూ ప్రజలు యజ్ఞ బహుమతులుగా పొందడానికి లర్హర సంపాయించుకున్నారు. అందువల్ల సరైనదని భావించిన విధంగా, యజ్ఞాన్ని నిర్వహించాలని మేం అభిప్రాయం పడుతున్నాము. వారి ఆనందానికీ ఇంధనం అయిన డబ్బుని, కావలసిన ప్రతివారూ మా దగ్గరకొచ్చి, స్వీకరించమనండి. ఈ విధంగా మన దేశాన్ని పట్టి పీడిస్తున్న దుఃఖాన్హీ బీదరికాన్షీ ఆతి తొందర్లోనే పారదోలివేయగలం. మా కోపాన్ని రెచ్చగొట్టడం ద్వారా, మా ప్రజల కష్టాలు మా మనసులో జ్వాలగా మండుతూ, మా పనిలో విరంతరం గొప పహచరులుగా వుంటున్నాయి. నిజానికి మా ప్రజలను పరిరక్షించాలనే ప్రగాఢమయిన మనో విశ్చయం మాలో కలిగిన ప్రతిసారీ మీ నించి గొప్ప సహకారం సొందుతూ వచ్చాము”

రాజాజ్ఞను శిరసావహించి, నుంత్రులు వెంటనే దాన్ని అమలు చేయసాగారు. అన్షి గ్రామాల్లోనూ, సట్నాల్గోనూ, ఆంగళ్ళలోనూ, అదేవిధంగా రహదారుల పక్కన వున్హ లన్షి వూళ్ల లోమా ధర్మశాలలు నిర్మించమని మంత్రులు ఆజ్ఞలు జారీచేశారు. ఆ నిర్మాణం పూర్తికాగానే, దేశంలో వున్న బిచ్చగాళ్ళందర్హీ ఆ ధర్మశాలలోకి చేర్చి, రాజు ఆజ్ఞ ప్రకారం వారికీ ప్రతిరోజూ బహుమతులు యిప్తూ వచ్చారు. 25. ఆవిధంగా దేశంలోంచి పేదరికం తొలగిపోయింది, రాజు అందించిన డబ్బుతో ప్రజానీకం రకరకాల అందమైన దుస్తులతో, నగలతో అలంకరించుకొని పండుగ రోజుల్లి గుర్తు చేస్తున్నారు 26. చెరువులో లేచిన చిన్నచిన్న కెరటూల వల్ల కమలాల పూలరజం ఏ విధంగానైతే ఎక్కువ వీటి ఉపరితలం మీద వ్యాపిస్తుందో, ఆదే విధంగా బహుమురులు పొందిన ప్రజలు ఆనందంతో రాజు దాత్ఫత్వాన్లి కీర్తిని పొగుడుతూ, వాటిని అన్లి దిక్కులభూ వ్యాపింపచేయసాగారు. 27. తమ పాలకుని వివేకవంతమైవన చర్యల వల్ల, మొత్తం ప్రజలందరూ సన్మార్గంలో నడుచు కోవడంతో, ప్రజల శ్రేయస్సుకు ఆ సుగుణాలు సహకరించి, నుహమ్మారి మొదలగు రోగాలు తమ పట్టువి కోల్లోయి, తెరమరుగయినాయి. 28. కొత్త రాజ్యాన్టి చేపట్టిన రాజులు చట్టబద్ధమయిన అంశాలము ఆమోదించినట్టుగాన్నే క్రమం తప్పకుండా ఒకదాని తర్వాత ఒకటి చొప్పన రుదువులు వచ్చి ప్రజలందర్షీ ఉల్లాసంలో ఉప్తాంగేలా ముంచెత్తసాగాయి. ఆరర్వాత భూదేవి ఇబ్బడి, ముబ్బడిగా వివిధ రకాల ధాన్యాల పంటలను యిస్తోంది. చెరువుల్లోనూ, కాలవల్లోనూ స్వచ్చమయివ, వీలం రంగు వీరూ-వీటి మీద తేలియాడే కలున పువ్వులూ,

222 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు 29. మానవాళిని ఎలాంటి ఆంటురోగాలూ బాధించలేదు; ఎన్నడూ లేవి విధంగా మందులుగా వుసయోగించిన నవమూలికలు ఆమోఘంగా గుణం చూపాయి; రుతు పవనాలు సకాలంలో సక్రమంగా వీచాయి; గ్రహాలు శుభప్రదమయిన మార్గాల వెంట పయనించాయి. 30. ప్రమాదకరంగా తల్లశ్రీందులు చేసే పరిస్థితులు యింట్కా ఇతర దేశాల నుంచీ కానరావు. ఆందునల్ల భయపడాల్సిన పనిలేదు. ఆ దేశ ప్రజలు నిరంతరం రుజుప్రవర్తవతో, సంయమ వంతో, పత్త్రవర్తనవీ, నమ్రతవీ ఆలవరచుకొని, కృతయుగం నాటి విశేష ప్రయోజవాలను పోలిన ప్రయోజనాలను పొందారు. '

తన అధికారంతో అప్పడు రొజు తన పద్దతిలో యజ్ఞాన్ని న్యాయం (విధుల) ప్రకారం విర్వహించి, పేద ప్రజల కష్టాలనూ, మహమ్మారులనూ రూప్పుమాపాడా. దేశంలో సుఖశాంతు లతో సమ్బద్ధితో వర్ధిల్లే ప్రజలు చూపరులకు ఆనందం కలిగిస్తున్నారు. అదే విధంగా తమ ప్రభువుని ఆశీర్వదించడంలో ప్రజలు ఎన్హడూ అలసిపోవడం లేదు, డస్పిపోవడం లేదు. ఆ విధంగా ఆ రాజు కీర్తి అన్షి దిశలకూ వ్యాపించసాగింది.

ఒకనాదు, (నిజమైన) నమ్మకాన్ని యిష్టపడిన ఒక అర్యున్షడ రాజోద్యోగి రాజుతో యిలా అన్నాడు: “నిజంగా చెబుతున్నాను, ప్రభూ! విజంగా[ ౩1. “ప్రభువులు ఎల్లప్తడూ అత్యున్నత అధమ, మధ్యమ తరహా-యిలా అన్హిరకాలయిన వ్యవహారాలూ నిర్వర్తిస్తూండటం వల్ల ఎంతటి తెలివిగల వారినయినా జ్ఞానంతో అధిగమించ గలరులి

“ప్రభువులు జంతుబలి అనే నిందనీయమయిన పాపం నుంచి బయటపడి, సరైన పద్ధ తిలో యజ్ఞం చేయడం వల్ల తమ ప్రజలు సుఖసంతోషాలు యీ లోకంలోనూ, పరలోకంలోమా తమకు లభిస్తాయి. ప్రజలు ధర్మబద్ధంగా సర్త్రృవర్తనను అలవరచుకోవడం వల్ల, వారి కష్టాలు గట్టెక్కాయి; పేదరికం వల్ల అనుభవించిన బాధలు కూడా తొలగిపోయాయి. -వేయేల” తమ ప్రజలు ఎంతో సుఖసంతోషాలతో వున్నారు. ౩32. *ళమ అవయవాల మీద కప్పి వున్న నల్లని జింక చర్మం వున్నమి చంద్రుని మొహం మీద మచ్చను గుర్తు తెస్తోంది. అలాగే (యజ్ఞ) దీక్షవల్ల తమ మీద విధించుకున్న నిగ్రహం తమ ప్రవర్తన, నడవడికలోని సహజ సౌందర్యానికి ఆటంకం కాలేదు. దీక్షికునిగా తమ తల మీద ధరించిన వస్త్రం రాజఛత్ర కాంతులతో కలిసి మెరిసిపోలుంది. చివరకి, తమ విశాల హృదయంతో, ఇంద్రుని గర్వాన్ని అణచివేసి, అధిగమించారు.

సంస్కర్తలూ - వారి భవిరవ్యం 223 33. “నిజానికి, ఓ వివేకవంతుడయిన రాజా! కొంత మంచి జరుగుతుందనే ఆశతో యజ్ఞం చేయాలవి కోరేవారి కోసం, ప్రాణం వున్న జీవాలకు హాని చేయడం నికృష్ణమైన చర్య. దానికి భిన్నంగా-తమ కీర్తికి స్కృతి చిహ్హామయిన తమ యజ్ఞం, చక్కటి తమ ప్రవర్తనకీ, ఆవగుణాల ఎడల తమ విరక్తికీ అమగుణంగానే వుంది. 34. “ఆహా! తమలో రక్షకుణి పొందిన తమ ప్రజలు ఎండగా ఆవందిస్తారో! ఏ తండ్రి కూడా (తమలాగా) తన పిల్లలకి ఉత్తమ సంరక్షకుడు కాజాలడు.” మరొకరు యిలొ అన్హారుః 35. “ధవవంతులు దానగుణాన్ని ఎందుకు అలవరుచుకుంటారంటే, ఆ సుగిణం పెంపొందించు కోవడరలో వారికి ఆకాంక్షలున్నాయి కనుక; నుంచిపేరు తెచ్చుకునే కోరికరోనో, మరణానంఠరం స్వర్గానికి పోవాలన్ష ఆశతోనో సర్త్రువర్తవము ఆలవరుచుకోవచ్చు. ఇతరుల క్షేమం కోసం నువ్వు చూపిన వేర్తులో ఆ రెండు లక్షణాలూ లేవు. వీ వంటి వేర్పు జ్ఞానమూ, సౌశీల్యమూ సాధించిన వారిలో మార్రమే సాధ్యం.” ఆవిధంగా స్వచ్చమైన హృదయం గలవారు కుటిలుల ప్రేరణకు లొంగరవి తెలుస్తోంది. దీన్ని తెలిసి, హృదయ వైర్మల్యం ఆనలరచుకోవాలి.” శీ ః [రాజకుమారులకు చెప్పే ఆధ్యాత్మిక పారాల్గో, యివి కూడా చెప్తాలి:) టీ క్రీ తన ప్రజల మంచి ఆశించిన వ్యక్త, తప్పదు శ్రమించడం,

అది చెప్తుంది సుఖసంతోషాలు, ముక్తి శీర్తి.

ఇది తప్ప రాజులకు పరమార్ధం లేదు”

ఈ దిగువ విషయాన్ని కూడా బోధించాలి: “భౌతిక సంసద కోసం పాటుపడే (రాజ కుమారుడు) మత బోధనల కమగుణంగా వ్యవహరించాలి. ప్రజల ముత నడవడికలో భాగమైన చింతన అభ్యున్నతికి మూలాధారంగా వుంటుంది”

ఆతర్వాత యీ విషయాన్లి కూడా బోధించాలి: “*జండ్రువులకు హాని చేయడం వల్ల బ్రహ్మానందం కలుగదు. కావి దార్భత్వం, ఆత్మ విగ్రహం, ఇంద్రియ నిగ్రహం-యిలాంటివే మరికొన్నిటికి ఆ శక్తి వుంది అందుచేత (బ్రహ్మానందానికి తఈపించేవారు నీత్కి ధర్మం, సవ్మార్గావికి తనును తాము అంకితం. చేసుకోవాలి.” తధాగరుని గురించి వ్యాఖ్యానించి చెప్పినపుడు కూడాోతాను యింకా గత జన్మల్లోనే వున్నపుడు కూడా, ఈ విధంగా ప్రసంచ ప్రయోజనాల

224 డొ. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు ఇ; కి న్‌

వేపు ప్రభువు తమ మొగ్గువి చూపించారు.

యజ్ఞంపై మరొక శక్తీినంతముయిన దాడి 'కుతదంత సుత్త ప్రవచనాల్లో మనకి కనిపి స్తుంది. ఆది యిలా వృుందిః

తవడు యజమూ-న్వనదీనూ టో వా బా

1. ఈ విధంగా విన్నాను నేను. ఐదు వందల మంది భిక్షుక మహాగణంతో కలిసి ఒకనాడు భగ వామడు మగధ దేశం పర్యటించి, ఆ దేశంలో కనునుత అనే బ్రాహ్మణ గ్రామం చేరుకువారు. ఆ కనుమతలో వారు 'అంబలత్తికి ఆవే విహార స్థలంలో బపచేశారు,

అదే సమయంలో బ్రాహ్మణుడయిన కుతదందుడు కనుమతలో నివశించేవాడు. మగ ధరాజయిన సేనియ బింబిసారుడు కనునుత గ్రామాన్ని కుఠదందునికి ఉన్నతనుయిన రాజ బహుమతిగా ఆ గ్రామం మీడ పంపూర్ణ అధికారాలతో యిచ్చివేశాడు. కనుముత గ్రామం సజీవంగా కళకళలాడుతూ, పమ్యద్ధిగా గడ్డిభూములతో, వవసీమతో, వీటిరో, ధనధాన్యాలతో తులతూగుతూండేది,

అదే సమయంలో బ్రాహ్మణ కుతదందుడి తరపున ఒక గొప్ప యజ్ఞం చేయడానికి రంగం పిద్ధమయింది. ఒక వంద ఎద్దులూ, నంద కోడెగిత్తలూ, వంద ఆవుపడ్డలూ, వంద మేకలూ, వంద గొ - స స

'రైపోతులూ-వీటన్నిటినీ వధించడం కోసం యజ్ఞ స్తంభం దగ్గరకి వాటిని చేర్చారు. 2. అప్హడు బ్రాహ్మణులూ, కనువముత గ్రాము గృహస్టులూ *సమాన గౌతముడు వస్తారని తెలుసుకున్నారు. వారు గుంవులు గుంవులుగా కనువమత మంచి అఆంబలకత్తికకి బయలుదేరారు. తె. అప్పడే బ్రాహ్మణ కుతదంతుడు తన నుధ్యాహ్నపు విశ్రాంతి కోసం యింటి మిద్దెపై భాగం మీదకి వెళ్తా వ వ వొ

సైడు. గుంపులు గుంపులుగా గ్రామ ప్రజలు ఈ విధంగా ప్రయాణమవుతూ వుండడం చూసి “కారణం ఏమిటవి ద్వార పాలకుణ్ని అడిగాడు. ఆతను కుతదంతువికి వివరించాడు. 4, అందుమీదట కుతదంతుడు యిలా ఆలోచించాడు: *మూడింతల వద్ధరితో, వదహారు వుపకరణాల సాధవాలతో విజయవంతంగా యజ్ఞం చేయడం గురించి సమాన గౌతమువికీ బాగా తెలుసునని విన్నాను. ఇప్పుడు నాకు ఈ విషయాలేమీ తెలియకపోయినా, యజ్ఞాన్ని చేయతల పెట్టాను. అందువల్ల సమాన గౌతముని దగ్గరకు వెళ్లి దాన్ని (యజ్ఞం) గురించి అడిగి గ ళా వా

తెలుసుకోవడం మంచిది.

సంప్కర్తలూ - వారి భవిరవ్వం 225

తాను కూడా భగవానుడివి కలుస్తానని, తాను వచ్చే దాకా వుండమని చెప్పి కుతదం తుడు తన ద్వారపాలకుని ద్వారా బ్రాహ్మణులకీ, గృహస్థులకూ కబురుపెట్టాడు. 5. కానీ అదే సమయంలో చాలామంది బ్రాహ్మణులు ఆ గొప్ప యజ్ఞంలో పాల్గొనడానికి కనుమతకి వచ్చారు. వచ్చేక విషయం తెలుసుకున్న బ్రాహ్మణులు కుఠదండుని దగ్గరకి వెళ్లి (భగవామడి దగ్గరకు) వెళ్లవద్దనీ పోనదండునికి చెప్పిన కారణాలనే యితనికీ చెప్తారు. కాని సోనదండుడు_ చెప్పిన విధంగానే కుతదంతుడు కూడా బ్రాహ్మణులకు జవాబు చెస్తాడం, అతని సమాధానానికి తృప్తి చెందిన ఆ బ్రాహ్మణులు, అతనితో కలిసి భగవాన్‌ని చూడ్డానికి బయలుదేరారు. 9. భగవానుడు ఆసనం మీద కౌచొని వుండగా, బ్రాహ్మణ కుతదంతుడు తాను విన్షదంతా ఆయనకి వివేదించి మూడు పద్ధతుల్లో, పదహారు రకాల వుపకరణలతో కూడిన యజ్ఞాన్ని విజయనంతంగా ఎలా నిర్వహించాలో వినరించనుని ఆయని వేడుకుంటాడు అతను.

“అయితే పర్కే ఓ బ్రాహ్మణా! చెవి యొగ్గి శ్రద్ధగా విను. చెబుతాను.

4 అభి

*నుంచిది. సెలవియ్యండి, భగవావ్‌!”” అవ్నాడంు పమాధానంగా కుఠదంతుడు. అంతట

భగవాన్‌ యిలా చెప్తాడం: 10. *ఓ బ్రాహ్మణా! చాలాకాలం శ్రీందట మంచి బలళాలీ, గొప్ప సిరిసంపదలతో, ఆస్తితో, బంగారం వెండీ నిల్వలతో, వినోదానికి అవసరమయిన హంగులతో, ధన ధాన్యాలతో, సమ్భ ద్ధయిన ధనాగారంతో, ధాన్యవు కొట్లతో మహాజిత ఆవే రాజు పరిపాలించేవాడు. ఒకనాడు మహావిజిత ఏకాంతంలో ధ్యానంలో వుండగా, ఒక ఆలోచన వచ్చి ఆతణ్హి కలవరపరచింది. ఆ ఆలోచనేమిటంటే- *ఒక మనిషి అనుభవించడానికి ఆవపరమైన అన్షి మంచి వస్తువులూ మా దగ్గర యిబ్బడిముబ్బడిగా వున్నాయి. మా భుజబలంతో జయించి రాజ్యాన్ని విస్తరింపచేశా, చాలా కాలందాకా సుఖశాంతులతో, ధనధాన్యాలతో తులతూగటం కోపం మేమొక యజ్ఞం చేస్తే బావుంటుంది.

ఈ ఆలోచన రాగానే వెంటనే తవ బ్రాహ్మణ పురోహిరుణ్జి పిలిపించి, తాను ఏమి ఆలోచించివదీ పూసగుచ్చినట్టు చెప్పి *చివర్షి యిలా అన్నాడు రాజు మహావిజితః “ఓ బ్రాహ్మణా! పూజ్యులు యిష్టపడితేనే మేమొక గొప్ప యాగాన్ని చేయతల సెట్టాం. చాలా కాలందాకా మా క్షీమం కోపం, సుఖశాంతులు కోసం ఆ యజ్ఞాన్షి ఎలా చెయ్యాలో మాకు నిర్దేశించండి””

త, న్‌ = ఊట | 11 ఆతర్వాత రాజ వురోహిరుడైన బ్రాహ్మణుడు రాజుతో యిలా చెప్తాడు: “ప్రభూ! రాజ్యం

226 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు తా దోపిడీలకు, దౌర్దవ్యాలకూ విలయముయింది. ఇతర రాజ్యాల్లోవి బందిపోట్టు మన గ్రామాలపై, పట్టణాలపై పడి య్యిళ్లను దోచుకుపోతున్నారు. రోడ్ల మీద ప్రయాణం చేయాలంటేనే రక్షణ లేవి పరిస్తితి ఏర్పడింది. దేశం దుర్భర పరిస్థితిలో వున్న సమయంలో ప్రభువులు ప్రజలపై కొత్త పమ్మల భారం మోపాలని చూడడం, వాస్తవానికి ప్రభువుల తప్పగా ప్రవర్తిస్తున్నారనే చెప్తాలి. కాని ఒకవేళ ప్రభువులు మరోలా అనుకోవచ్చుమేము అలజడులను బలంగా అణచివేసి, దోషులను దేశం మంచి బహిష్కరించి గానీ, జరిమానాలు, చెరసాలలూ, ఉరికొయ్యలూ శిక్షలుగా విధించిగానీ యీ దుర్మార్గుల ఆట కట్టించగలం! అని. ప్రభువులు వారి అలజడులమా, ఆగడాలనూ సమర్ధవంతంగా ఎదుర్కొని, వాటిని ఆంరమొందించవచ్చు. కావి శిక్షల ముంచి తప్పించుకున్న గజదొంగలు రాజ్యంలో యింకా అలజడిని సృష్టిస్తూ వుండవచ్చు. ఈ అళాంతినీ, ఈ వ్యవస్థవీ వూర్తిగా తొలగించడావికి ఆముసరించాల్స్చిన ఒక వద్ధతి వుంది. అదేమిటంటే- రాజ్యంలో పశువుల్నీ సంట పొలాల్షీ ఎవరైతే శ్రద్ధగా చూసుకుంటారో, వారికి ప్రభువులు ఆహారం, సంటలు సండించుకోవడానికి విత్తనాలు సరఫరా చేయించాలి. అలాగే రాజ్యంలో శ్రద్ధగా వర్తకం చేసుకొనేవారికి ప్రభువులు పెట్టుబడి యివ్వాలి. రాజ్యంలో ప్రభుర్వోగాల్లి శ్రద్దగా చూసుకొనేవారికి, ప్రభువులు వేతనాలు సక్రమంగా యిచ్చి, వారికి ఆహారం సరఫరా చేయించాలి. ఆయా వ్యక్తులు తమతమ స్వంత వ్యాపారాలను చేసుకుంటారు అప్పడం. యిక వారు రాజ్యాన్షి యిబ్బందులపాలు చెయ్యరు. జు విధంగా ప్రభుత్వ ఆదాయం బాగా పెరుగు తుంది; దేశం సుఖశాంతులతో వర్ధిల్లురూ, ఏ అలజడులూ లేకుండా ప్రశాంతంగా వుంటుంది; దేశ ప్రజానీకం ఒకరంటే నేరొకరికి ఆర్మీయతతో, ఆభిమానంతో సంతోషంగా వుంటారు; తను పిల్లల్లి కేరింతలు కొట్టిస్తూ తలుపులకు గడియపెట్టకుండా, బార్జా తెరిచి వుంచుతారు.

“అప్పడు రాజు మహావిజిత రాజ పురోహితుడు చెప్పిన విషయాన్ని ఆమోదించి, దాన్ని అమలుసరిచాడు, ఇహ ఆ వ్యక్తులు తమతమ వ్యాపారాలను సక్రమంగా చేసుకుంటూ రాజ్యాన్ని యిబ్బందిపాలు చేయడం లేదిప్తడు. ఆతర్వాత ప్రభుత్వ ఆదాయం బాగా పెరిగింది. దేశంలో ఏ అలజడులూ లేకుండా ప్రశాంతంగా వుంది. దేశ ప్రజావీకం ఒకరంటే వేరొకరికి ఎంతో ఆల్మీయతతో, అభినూనంతో, సంతోషంతో వృండసాగారుు తమ పిల్లల్ని కేరింతలు కొట్టిస్తూ; తలుపులకు గడియ పెట్టకుండా, బార్జా తెరిచి వుంచపాగారు.ో 12. అందునల్ల మహావిజడ రాజు తన రాజ పురోహితుణ్లి పిలిపించి యిలా చెప్తాడు: ఉడ్రేంలో పూర్వపు ఆలజడులూ, అశాంతీ ముగిసీ ఒక కొలిక్కి వచ్చి దేశం ప్రశాంచంగా వుంది, చిరకాలందాకా మూ క్షేమం, నూ బాగుకోపం, వూజ్యుడా! మేం గొప యజ్ఞం చేయళల సెట్టాం. అది చేపే విధం ఎలాగో సలవో యివ్వండి.” క

ఉన్సేం గొప్ప యజ్ఞం తలపెట్టాం. చాలాకాలం దాకా నూ క్షేమం, నూ బాగుకోసం ఈ యజ్ఞం చేయడానికి పూజ్యులు అనుమతించండి.” అవి చెప్పి రాజు తన రాజ్యంలోని గ్రామాల్లోనూ పట్టణాల్లోనూ వివసించే అందరు క్షత్రియులకూ సామంతులకూ, రైతులకూ,

పంప్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 227 ఆలాగే గ్రామాల్లోమా, పట్టణాల్లోనూ నివసించే ముంత్రులకూ, రాజాధికారులకూ, అదే విధంగా గ్రామాల్లో గావీ, వట్నాల్లో గానీ వివసించే బ్రాహ్మణులకూ, యింకా గ్రామాల్లో గావీ, పట్టాల్లోగానీ వివసించే స్థితిపరులైన స్థహస్తులకూ ఆహ్వానాలు నంపించాలి.”

“తర్వాత మహానిజత రాజు యిలా చెప్తాడంోఓ బ్రాహ్మణా! మీరు చెప్పినట్టే చేస్తాను.” అవి రాజ పురోహితుని మాటలి ఆమోదించి, అలాగే చేశాడు రాజు. క్షత్రియులూ, మంత్రులూ, బ్రాహ్మణులూ, గృహస్తులూ- ఒకే విధమయిన జవాబు యిచ్చారు: “ఓ రాజా! ఇదే అదను, ప్రభువులు యజ్ఞం చేయండి” అంటూ.

ఆ విధంగా ఆమోదంతో పసహచరులయిన ఆ వాలుగు వర్గాల వారూ రాజుగారు తలపెట్టే యజ్గానికి అవసరమైన ఉపకరణలు పమకూర్చిపెట్టడానికి సిద్దంగా వున్నారు.

న! జా క్ల బి అ (| లి 13. ఈ శ్రింద చెప్పిన ఎనిమిది విధాల్లోనూ మహానిజిత రాజు సన్ఫుద్ధి కలిగి వున్నాడు:

“ఆయన యిటు కల్లి వంక్క అటు తండ్రి నంక-రెండువనేవులా, ఏడు తరాల్లో పరి శుద్ధముయిన పంతతి. ఆయనకి ఎలాంటి కళంకమూ లేదు. పుట్టుకకు సంబంధించి ప్‌ అవలక్షణమూ లేదు”

*ఆయవ పాగపైన వాడు, స్థురద్రూపి, చూడగానే విశ్వాసం కలిగించే గొప్ప అందంగా వుండే వర్చస్సు, కాంతులీనే శరీరఛాయ, చక్కవి సాన్నిధ్యం, రాజసం వుట్టిసడే వ్యక్తిత్వం.”

*ఆయవ పంపన్నుడు, గొప్ప సిరి పంపదలతో, పెద్దపెద్ద ఆహ్తులతో, బంగారం, వెండి విల్వలతో, ఖభోగవిలాపాలకు అవసరమయిన అన్షి హంగులతో, ధనాగారాలతో, ధాన్యాగారాలతో ధాన్యరాశులు నిండి అలరారుతున్నాడుం”

“క్రమశిక్షణ కలిగి, విశ్వాసపాత్రమయిన, ఏమగులు, అశ్వాలు, రధాలు, విలుకాండ్రూ-యీ చతురంగ బలాల పైవ్యాన్ని ఆదేశించే ఆయన సర్వశక్తిమంతుడు. ఆయన తన కీర్తితోనే తన శత్రువుల్ని దగ్ధం చేసేస్తాడవి అనిపిస్తుంది.

“ఆయన ఆస్తీకుడు, దయార్ద్ర హృదయుడు, ఉత్తముడయిన దాత, వపంతంలో నుయ్యిలా. సమానులూ ((బౌద్భులూ, బ్రాహ్మణులూ, బాటసారులూ, బిచ్చగాళ్ళూ, దరఖాస్తు దారులూ కావలసినంత పొందనచ్చు-సర్వవేళలా తెరిచివుండే ఆయన భవనం నుంచి

228 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు “చెప్పేది విని ఆయన అర్ధం చేసుకొని, వినరించగలడం. ఈ సూక్తికి యిలాంటి ఆర్భా న! లున్నాయి. దావికీ ఆలాంటి అర్ధాలున్నాయి” ఆంటూ. ఉజ్రుయన వివేకవంతుడు, (ప్రావీణ్యం గలవాడు, మేధావి, భూత, భవిష్యత్‌ వర్తమావాలను గురించి. ఆలోచించగల సమర్ధుడు “తన ఎనిమిది సానుర్ధ్యాలను కూడా, ఉపకరణలతో సహా ఉపయోగించి ఆయన యజ్ఞం చేయగలడో 14. “రాజ వురోహితుడైన బ్రాహ్మణునికి యీ దిగువ నాలుగు విధాలయిన సామర్థ్యాలున్నాయి.” *ఆయనది ఉత్తమ వుట్టుక్క, యిటు తల్లివంక గానీ అటు తండ్రివంక గానీ ఏడం తరాల్గోనూ. పవిత్రమైన సంతానం. ఎలాంటి కళంకమూ, ఆవలక్షణమూ లేని పుట్టుక మంత్రాలు ఆయనకు కంఠతా నచ్చు. పదేపదే వునశ్చరణ చేయగల విద్యార్థి. మూడు వేదాలలో పండితుడు. మంత్రానుక్రమణికను, కర్మకాండను, ఉచ్చారణ విధానాన్లీ వ్యాఖ్యానాలనీ నాల్గవదిగా వురాణాలను ఐదవదిగా చదివినవాడు. సలుకుబడిలోనూ, వ్యాకరణంలోనూ దిట్ట. లోకాయతవంలోమా, మహాత్ముల శరీరంలోవి ముప్దె చిహ్నాలను గుర్తించడంలోనూ నిష్ణాతుడు. “ఆయన సదాచార సంపన్నుడు, పదాచారంలో స్థిరపడ్డవాడు, గొప్పగా ఎదిగిన సుగుణాల రాశి” “ఆయన ప్రతిభావంతుడు, ప్రావీణ్యుడు, వివేకవంతుడు; పాకశాస్త్ర ప్రావీణ్యంలో వ్రధ ముడో, ద్వితీయుడో” “ఈ విధంగా ఆయనకున్న నాలుగు పామర్థ్యాలూూ ఉసకరణలతో పహా-ఆ యజ్ఞానికి వుపకరిస్తాయి.” 15, ఆతర్వాత, ఓ బ్రాహ్మణా! ఆచార్యా! యజ్ఞం ప్రారంభం కావడానికి ముందుగానే, మవహావిజిత రాజుకి ఆ మూడు పద్ధతుల గురించీ వివరించండి:

, ట్వ గొప్ప యజ్ఞాన్ని ప్రారంభించడానికి ముందుగా ప్రభువయిన రాజు, *“అయ్యో! ఇందు వల్ల పిరిపంపదల్లో కొంతభాగం ఖర్చయిపోయిందే' అవి బాధ పడతాడా? ఆలాంటి ఆలోచన ప్రభువుకి రాకుండు గాకీ ఆ గొప్ప యజ్ఞాన్ని ఆర్హణ చేస్తూ, ప్రభువయిన రాజు యిలా మనసులో _బాధరాదు: 'అయ్యో! యిందులో వా సిరి సంపదల్లో కొంత భాగం ఖర్చయి పోయిందేగొో అని ప్రభువయివ రాజు యిలా మనసులో ఎంతమాత్రమూ చింతించరాదు.

సంప్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 229 తండ సస ఉఆ్రయ్యో! యిందులో సిరిసంపదల్లో కొంతభాగం ఖర్చయిపోయిందే” అంటూ ప్రభువయిన రాజు గొప్ప యజ్ఞాన్ని అర్హణ చేశాక్క నునసులో చింతించరాదు.

*ఆ విధంగా యజ్ఞం ప్రారంభించడానికి ముందు, రాజు పురోహితుడయిన ఆచార్యా! మూడు. పద్ధతులను మహావిజత రాజుకు వివరించండి!” 16. *ఓ బ్రాహ్మణుడా! యజ్ఞంలో ఎల్గొనేవారిక్సి, యజ్ఞం చేసిన తర్వాత కలుగబోయే పది విధాలయిన పరితాసం గురించి అంతకు ముందే రాజ వురోహితుడు యిలా చెప్తాడం: వీవు చేయబోయే యజ్ఞాన్ని చూడ్డానికి, ప్రభూ! రకరకాల వ్యక్తులు వస్తారు. జీవరాశుల ప్రాణాలు తీపేవారూ, అలా చేయనివారూ-తొము యివ్వని వాటిని తీసుకోజూచేవారూ, అలా చేయని నారూ-అబద్దాలు చెప్పేవారూ, అలా చెప్పనివారూ-అకారణంగా ఆసనిందలు వనేసేవారూ, అలా చేయనినారూ-మొరటుగా మాట్ట్లాడేవారూ, అలా చేయవనినారూ-పోచికోలు కబుర్లు చెప్పేవాళ్లూ, అలా చెప్పవి వారూ-ఏదో ఆశించేనారూ, అలా చేయని నారూ-పగవీ, ద్వేషాన్నీ రగిలించేవారూ, అలా చేయనివారూ-తప్తడు ఆభిప్రాయాలు కలవారూ, పదభిప్రాయాలు కలవారూ - ఇలా వివరించిన వారిలో చెడుగు చేసేవారిని, అలాగే వుండనివ్వండి. మంచి చేసేవారి కోసం, ప్రభూ! కర్మకాండలు ఏరాటు ండి, వభూ! వారి కోసం మన మనుషులు పంతోషపడనిన్వండి. మ్‌ మున ముల సీందవివ్వండి” వ 17. “ఆతర్వాత, ఓ బ్రాహ్మణా! ఆచార్యవర్యా! ప్రభువు యజ్ఞం నిర్వహిస్తూ వుండగా ఆయన హృదయం పదహారు విధాలుగా ఆనేశం పొందుతుంది. ఉద్వేగం పొందుతుంది. ప్రేరణ పొందుతుంది, ఆదేశితనువుతుంది: “యజ్ఞం చేస్తున్న రాజు గురించి యిలా చెప్పే వారెవరయివా వున్నారా: *నుహా విజితరాజు తన ప్రజల్లో నాలుగు వర్గాల వారిని ఆహ్వానించకుండా, ఎనిమిది స్వంత పామర్భ్యాలూ, దావాలూ లేకుండా, నాలుగు పామర్థ్యాలూ గల బ్రాహ్మణుని సహకారం తీసుకోకుండా యజ్ఞం చేస్తున్నాడు.” అని ఎవరయినా అంటే, నారు నిజాన్షి మూట్లాడటం లేదని చెప్తాలి. యజ్ఞం చేయడావికి వాలుగు వర్గాల ప్రజల ఆమోదాన్మి పొందిన రాజుకి ఎనిమిది సామర్థ్యాలున్నాయి, ఆయన వురోహితునికి నాలుగు స్వంత గుణాలున్నాయి. ఇహ పదహారు షరతులు గురించి-ప్రతి షరతూ నెరవేర్చడం జరుగుతుందని రాజు నిశ్చితంగా వుండవచ్చు. ఆయన యజ్ఞం చేస్తి సంతోషం ఆనుభవించి, నమునసులో ప్రశాంతంగా వుండవచ్చు." 18. “ఆతర్వాత, ఓ బ్రాహ్మణా! ఆ యజ్ఞంలో ఏ రకమయిన ఎద్దుల్డిగానీ, మేకల్షిగావీ, కోళ్లనిగాన్సీ బలిసిన పశువుల్నిగానీ, ఏ యితర జీనరాసుల్లి గానీ చంపడం జరగలేదు. అక్కడ యజ్ఞ స్తంభంగా పాతడం కోపం ఏ చెట్టునీ నరికివేయడం జరగలేదు. యజ్ఞ స్థలంలో చల్లటం కోసం దర్భగడ్డిని కొడవలితో కోయడం జరగలేదు. అక్కడ సని చేయడానికి నియోగించిన బానిసలనూూ వార్తాహరులమా సేవకులనూ ఇనుసచున్వలతో గానీ భయంవల్ల గానీ తరిమి వేయడం జరగలేదు. లేదా కళ్లలో వీళ్లు కుక్కుకుంటూ, వారు పని చేయనూలేదు. యజ్ఞం

230 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు

సమలలో సహాయం చేయడావికి ఎంపిక చేసిన వారు ఆయా పనుల్లో సహాయం చేశారు. అలా ఎంపిక చేయని వారు పహాయం సనులు చేయలేదు. అలాగే వమలు చేయడానికి ఎంపిక చేసిన ప్రతివారూ, ఆయా పనులు చేశారు. అలా ఎంపిక చేయవివారు వెళ్లిపోయారు అక్కడమంచి. యజ్ఞంలో నెయ్యి, నూనె, వెన్డు, పాలు, తేనె పంచదార బలిగా వుపయోగించడం జరిగింది.”

19. ఆతర్వాత, ఓ బ్రావ్మాణా! క్షత్రియ పామంతఠతులూ, మంత్రులూ, రాజాధికారులూ, స్థాయి గలిగిన బ్రాహ్మణులూ, స్లోమత గలిగిన గృహమ్టులూ-వారు గ్రామీణులయినా, వట్టణవాసుల యినా తమతో డబ్బు తీసుకెళ్లి మహావిజితరాజుతో యిలా చెప్తారు-ోతండ్రీ! ప్రభువులకు అక్కరకు వస్తుందని దండిగా డబ్బుని తీసుకొచ్చాం. మా చేతుల మీదుగా యిచ్చే యీ డబ్బువి ఏలిన వారు స్వీకరించాలి!”

“మిత్రులారా! నా దగ్గర చాలినంత డబ్బుంది. వసూలు చేసిన పన్నులే బోలెడువ్హాయి. అందువల్ల మీరు తెచ్చిన డబ్బు మీ దగ్గరే వుంచుకొని, ఇక్కడ నుంచి కానలసినంత డబ్బును మీరు తీసుకెళ్లండి!”

ఈ విధంగా తాము ఇవ్వజూపిన డబ్బువి రాజు విరాకరించగా, వాళ్లు ఒక పక్కకి వెళ్లి తనులో తాయి యిలా చర్చించుకున్నారూోోమునం తెచ్చిన డబ్బుని ఎనరి యిళ్తకి వాళ్లు తిరిగి తీసుకుపోవడం వుచితం కాదు. మహా విజితరాజుగారు పెద్దఎత్తున యజ్ఞం చేస్తున్నారు. యజ్ఞానంతర కార్యక్రనుం మనం చేపడితే బావుంటుంది గదా? ఏవంటారు?”

20. “రాజు చేస్తున్న యజ్ఞవాటికకి తూర్పు దిశగా క్షత్రియులు నిరంతరం దానాలు చేయడం

మొదలు పెట్టారు. అలాగే ఆధికారులు దక్షిణం వేవున, బ్రాహ్మణులు పళశ్చిను దిశగా, గృహస్థులు

ఉత్తరం వేవుగా దానధర్మాలు నిరంతరం చేయడం సాగించారు. దానం చేస్తున్న వస్తువులు

గానీ బహుమతి ఇస్తున్న పదతిగానీ-మహావిజిత రాజు చేస్తున్న మహా యజ్ఞానికి అనుగుణంగానే జ వ్‌ తక్‌ జు

*జువిధంగాా ఓ బ్రాహ్మణా! యజ్ఞానికి నాలుగు విధాలుగా సహకారం లభిస్తోంది. మహా విజితరాజుకీ ఎనిమిది స్వంత పామర్థ్యాలున్నాయి, యజ్ఞం నిర్వహించే రాజ వురోహితువికి నాలుగు సుగుణాలున్నాయి. యజ్ఞం మూడు విధాలుగా ఆర్దించడం జరుగుతుంది. దీసే ఓ బ్రాహ్మణా! యజ్ఞాన్ని ఒక ఉత్పవంగ్కా మూడు రకాల పద్దతులో, పదహారు విధాల సామగ్రితో

గ వ్‌ విర్వహించడం అంటారు” 21. అతను యీ విధంగా మాట్లాడగా ఆ బ్రాహ్మణులు పెద్ద పెట్టు గొంతెత్తి అరున్తూ యిలా చెప్తారు-*ఎంత దివ్యంగా వుందీ" 9త సంచంగా వుంది ఆ;

ప్రా దివ్యంగా వుందీ యజ్ఞం, వెరవేర్చిన తీరు ఎంత స్వచ్యంగా వుందిగొ అని. కాని

సంప్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 231 బ్రాహ్మణ కుతదంతుడు అక్కడ మౌనంగా కూచున్నాడు,

అంతట కుతదంతుణ్జి ఆ బ్రాహ్మణులు యిలా అడిగారు: *సమాన గౌతముడి మంచి మాటల్ని మీరు ఎందుకు ఆమోదించరాదు”” అని.

“నేను ఆమోదించకమానను. సనూన గౌతముడు అంత చక్కగా మాట్లాడిన మాటల్ని బాగా మాట్లాడారని ఆమోదించవి వారి తలకాయ, విజావికి, రెండుగా పగిలిపోతుంది” కాని సమావ గౌతముడు చెబుతాడని నేము అనుకోను యిలాః “అలా నేను విన్నాను” అని, లేదా కడ్షదిత్రమని భావించను" అవి, కావి యిలాగే అంటాడుోలన్తడ్రు యిలా వుందో, లేదా, “ఈ విధంగా వుండింది అనడు” అని. అందునల్ల నేము యిలా అనుకున్నాను, “నిశ్చయంగా సమాన గౌతముడే అవ్త్హడు మహావిజిత రాజయి వుంటాడు లేదా యజ్ఞానికి సహకరించిన రాజ పురోహితుడయిన బ్రాహ్మణుడయినా అయి వుంటాడు. అలాంటి యజ్ఞాన్ని చేసిన వారూ, లేదా దాన్ని చేయడానికి ప్రోత్సహించిన వారూ, చనిపోయిన తర్వాత శరీరం వనిచ్చిన్నమయిపోయాక, ప్వర్గంలో ఒకానొక స్థాయి ఆనందం పొందినట్టుగొ, వూజ్యుడయిన గౌతముడు అంగీకరిస్తాడాి

“ఎట బ్రాహ్మణా! వీవన్షది నిజమే. ఒన్దకుంటాను. అస్పడు నేనే ఆ బ్రాహ్మణ పురోహితు విగా ఆ యజ్ఞాన్లి చేయించాను”

22. “ఓ గౌతమా! ఎక్కువ ఫలితాల్లి ఇచ్చి, ఎక్కువ ప్రయోజనకారి అయి, తక్కున శ్రమతో, ల! తక్కువ కస్పంతో విర్వర్తించే మరొక యజ్ఞమనేదయినా వృందా?

“జ! వుంది బ్రాహ్మణాకొ

*ఓ గౌత్రమా! అదేమిటిొ

న!

నిత్యం సమర్థులయిన పన్యాసులకు దానంగా యివ్వడం కోపం శాశ్వత బహుమతులు యింట్లో వుంచాలి.” 23. “ఓ గౌతమా! అలా చేయడావికి కారణం ఏమిటి? ప్రత్యేకించి సమర్భులయిన పన్యాసులకు విత్యం దానాలు ఎందుకు చేయాలి? వాటిని ఎందుకు కుటుంబాల్లో వుంచాలి? ఇతర యజ్ఞా లకన్నా తక్కువ శ్రమతో, తక్కువ కష్టంతో, అతిగొప్ప ఫలితాలనూ, అతిగొప్ప ప్రయోజనాలనూ పొందేందుకు మూడు పద్ధతుల్లో, పదహారు రకాలుగా చేసే మరో యజ్ఞమేదయివా వుండదా?

“ఓయీ బ్రాహ్మణా! నువ్వు చెప్పే యజ్ఞానికి అర్హతుడం (బుద్ధుడు) పోలేదు, దానివల్ల అర్హత గల మార్గంలో ప్రవేశించడమూ జరగదు. ఎందుకో తెలుపా? అందులో దుడ్డు కర్రలతో మోదడం నుంటుంది, గొంతులు పట్టుకోనడం వుంటుంది. అలాంటివి ఏవీలేవి? మొదట

232 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు రకం యజ్ఞం చేసేవారి దగ్గరకి వెళ్తారు. ఆందునల్ల విత్యదానాలు రెండో రకమయిన యజ్బాని వీ గ్‌ న! న!

మించినది 24. “ఓ గౌతమా! తక్కున శ్రమ, తక్కున కష్టంతో అతి గొన్స ఫలితం, అతి గొప్ప ప్రయోజనం పొందేందుకు ఈ రెండింటికన్నా నురో యజ్ఞం ఏదయినా వుందా?

కట్లు! వ్ధంద్రి, ఓ బ్రాహ్మణా! వుంది

*ఓ గౌత్రమా! అదేమిటిగొ

కవాల్పుగు దిక్కుల్లోనూ సంఘం తరఫున నివాస స్థలం (విహారం) విర్మించండి”" 25. *ఓ గౌతమా! తక్కువ శ్రమ, తక్కువ కష్టంతో, ఆతి గొప్ప ఫలితం, ఆతి గొప్ప ప్రయోజనం పొందేందుకు ఈ మూడింటికన్నా యితర యజ్ఞం ఏదయినా వుందా

“ఆ! వంది! ఓ బ్రాహ్మణా! వుంది!

“ఆదేమిట్కి ఓ గౌతమా?ౌ

*ృవరైతే పృాదయంలో విశ్వాసంతో బుద్ధుణ్మి పత్యాన్షీ, సంఘాన్ని మార్గదర్శిగా ఎంచు కొంటాడో, అతను అలా ఎంచుకోవడం బాహాటంగా చేపే దానధర్మాలకన్నా, నిత్యం వేసే ఛిక్షకన్నా విహారాన్ని బహూకరించడం కన్నా ఉత్తనముముయిన యజ్ఞం చేసినట్టవుతుంది.” 26. “ఓ గౌతమా! తక్కువ శ్రమంత్నో తక్కువ కష్టంతో అతిగొప ఫలితం, ఆతిగొప ప్రయోజనం పొందేందుకు పైన చెపే నాలుగు యజాలక స్ట్‌ మయిన మజం | క్‌ గ

వి బ్ద స్దాలకన్నా స్ద్‌ జం ఎదయివా వృందా.

“ఒక మునిషి మనసులో విశ్వాసంతో ధర్మ సూత్రాలను ఆచరించే బాధ్యత తీసుకుంటాడో ప్రాణవోని తల పెట్టకుండా? తాను యివ్వవి దాన్ని తీసుకోకుండా; కామ ప్రవృత్తికి దూరంగా, చెడు ప్రవర్తన చేయకుండా; ఆబద్ధం చెప్పకుండా, వెరైక్కించే ఘాట్టైన మత్తు పానీయాలకు దూరంగా, బాధ్యతారాహిత్యానికి దూరంగా వృంటాడో-ఆదే బాహాటంగా చేసే దానధర్మాలకన్నా, నిరంతర ్షాదానం కన్నా విహారదానం కన్నా మార్గదర్శకత్వాన్ని ఆమోదించడం కన్నా ఉత్తమనుయిన

జం.

సంప్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 233 పసం నస కస 27. “ఓ గౌతమా! తక్కున శ్రనుతో, తక్కువ కష్టంతో అతిగొన్ష ఫలితం, అతిగొప్ప ప్రయోజనం పొందే ఈ ఐదు యజ్ఞాలకన్నా ఉత్తనుముయిన యజ్ఞం ఏదయివా వుందా?

ట్టి న్భృంద్రి బ్రాహ్మణా! వుంది

“అదేమిటి గౌతమాగొ

[సమాధానం తొలి ఘవపై 'సమాన ఫాలెసుత్త 40-75 దాకా-గ్రంథంలో 62 నుంచి 74 (పాఠం నుంచి)పేజీల దాకా-ఆతి ద్దీర్మమయిన ఉల్లేఖన యీ క్రింది విధంగా వుంది]

1. బుద్ధుని ఆవిర్భావానికి సంబంధించిన ఉపోర్జాతం పేరాలు, ఆయన బోధనలు,

చివరిగా ఆయన మహాభివిష్పృమణం.

2. శీభలాలు (చిరు వైతికాంశాలు)

3. విశ్వాసానికి సంబంధించిన 'సీరా.

4. “ఇంద్రియాల ద్వారాన్ని కాపలా కాయడం గురించిన పేరా.

ర్‌. *వివేకం, ఆత్మనిగ్రహం కలిగి వుండడం" గురించిన పేరా.

6. ఆత్మ సంళృప్తికీ సంబంధించిన 'ీరా.

7. ఏకాంతనాసావికీ పంబంధించిన పేరా.

8. ఐదు అడ్డంకులకు సంబంధించివ పేరా.

9. తొలి ఘనకీ సంబంధించిన వర్ణన,

! కీ

ఓ బ్రాహ్మణా! ఇది తక్కువ జము తక్కున కష్టంతో అతిగొప్ప ఫలితం, అతిగొప్ప ప్రయోజనం కలిగించే గత యజ్ఞాలస్టిటికన్నా మించిన యజ్ఞం.”

[వరుపగా ఇది రెండవ, మూడవ, నాలుగన ఘవాలుగా (సమనోఫాల సుత్తలు-77-82 వరకూ) జ్ఞానంనల్ల కలిగిన అంతర్హృష్టి-(అదే, 83 84), తర్వాత (నేరుగా ఉదహరించకుండా 85-96లు రెండింటినీ కలువుకొని) ఆపవల వాశనానికి సంబంధించివ జ్ఞానం, ఎంతో హాని కలిగించే మత్తు పానీయాలు లేక నరదలుగా చెప్పడం జరిగింది. (అదే, 97-98)]

జల బ్రాహ్మణా! మనిషి నిర్వహించ యింతకన్నా ఉన్నతమయివ, మధురమయిన యజ్ఞం మరొకటి లేదు.

234 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు 28. ఆయనిలా మాట్లాడిన తర్వాత బ్రాహ్మణ కుతదంతుడం భగవానువితో యిలా అన్నాడు: “అత్యద్భుతం, ఓ గౌతమా! నీ ముఖతః వెలువడిన నలుకులు, అత్యద్భుతం! కిందకి విసిరేసిన దాన్హి మనిషి తిరిగి దాని స్థానంలో వుంచినట్టుగా, లేక దాగివున్న డాన్ని వెలికితీసి నట్టుగా, తోవ తప్పినవానికి సరైన తోవమ చూపించివట్టుగా, కారుచీకటిలోకి కాంతివుంజాన్ని తెచ్చి, కళ్ళున్న వారికీ బయట వస్తువులు కనిపింపజేసినట్టుగా-సరిగ్లా అదేవిధంగా పూజ్యులైన గౌతమువి ద్వారా వాకు సత్యం ఎన్నో విధాలుగా దర్శనం యిప్పించడం జరిగింది. వేను-నేను కూడా పూజ్యులైన గౌతమునీ ఆయన సిద్దాంతాన్నీ, సంఘాన్నీ వా మార్గదర్శకులుగా ప్వీకరిం చాను. పూజ్యులయిన భగవానుడు తమ అనుచరునిగా ప్వీకరించుగాక! వేడు లగాయితూ వా బొందిలో ప్రాణమున్హంతదాకా ఆయనే నాకు మార్గదర్శి. ఓ గౌతమా! నేను నాదగ్గర వున్హ ఏడు వందలు ఎద్దులనూ, ఏడు వందలు కోడె గిత్తలమూ, ఏడు వందల తువ్వాయిలనూ, ఏడం వందలు మేకలనూ, ఏడు వందలు పొట్టేళ్ళవూ యధేచ్చగా, స్వేచ్చగా సంచరించమనవి విడచి పెట్టేస్తాను. వాటికీ ప్రాణదానం చేస్తాను. అని కడుపారా పచ్చగడ్డిని మేసి, కావలసినంత ప్వచ్చమయిన నీటిని తాగుగాక! చల్లగాలిలో అవి తిరుగాడు గాక” 29. అప్పడు భగవానుడు బ్రాహ్మణ కుతదంతువికి సంఘ పద్ధతి ప్రకారం ప్రవచించాడు-కుత దంతునితో జెదార్యం గురించీ, ప్రమాదం గురించీ, ఆహంకారం గురించీ, కామప్రవృత్తి గురించీ, వరిత్యాగం యొక్క ప్రయోజనాలను గురించీ. బ్రాహ్మణ కుతదంతువిలో సంపిద్ధత ఏర్పడిందవీ, ఆతను మెత్తబడ్డాడనీ బౌద్ధ నుతమంటే వ్యతిరేకత అతని మనసులోంచి తొలగిపోయిందవీ, పైగా దాన్హి పైకెత్తుతున్నదనీ హృదయంలో బౌడ్డాన్ని వూర్తిగా విశ్వపసిస్తున్నాడనీ తెలుసుకున్నాక బుద్ధుడు తన సిద్ధాంతం మాత్రమే లోకంలో విజయవంతమనవుతుందవి చాటి చెప్తాడు; అనగా దుఃఖ సిద్ధాంతం, దాని మూలం, డావి విదానం, దాని మార్గం. ఉతకడం వల్ల మరకలనీ పోయి, బట్ట శుభ్రపడి, కలంకారీ అద్దకానికీ పిద్ధంగా వున్నట్టుగా బ్రాహ్మణ కుతదంతుడు అక్కడ కూచున్నా, సత్యాన్ని పొందడానికీ ఆతనికి మచ్చలేని, స్వచ్చమైన కళ్ళున్నాయి. ప్రారంభం ఏ విధంగానైనా, దావి విచ్చిత్తి కూడా దావికి సహజనుని ఆయన తెలుసుకున్నాడు, 30. ఆతర్వాత సత్యాన్ని దర్శించిన బ్రాహ్మణ కుత దంతుడు దానిపై అధికారం సంసాయిం చాడు దాన్ని క్షుణ్జంగా అర్ధం చేసుకున్నాడు, దాని లోతుల్ని తరచి చూశాడు. పందేహామ్షి అధిగమించి నివృత్తిని సాధించిన తామ కలవరపడే పరిస్టితిపై వూర్తిగా ఆదువువి సాధించి,

• గురుబోధలను గురించిన జ్ఞానం కోసం ఎవరిమీద తీధారపడడావికి యిస్ట్రంలేవి తాను భగనానుణ్హీ ఉద్దేశించి యిలా అన్నాడు: “పూజ్య. గౌతములు రేపటి తము భోజవాన్హి వాతో కలిసి భుజించే అనుజ దయ చేయించాలి. ఆంతేకాదు. తనుతో తను పంఘ పభ్యులను కూడా తీసుకురావాలి” గా

పంస్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం జ£3ెర్‌

తన ఆమోదాన్ని మౌనంగా వ్యక్తం చేశాడం భగవానుడు. అంతలో తథాగతుని ప్వీకృతిని గ్రహించిన బ్రాహ్మణ కుతదంతుడు, తన ఆసనం మంచిలేచ్మి కుడివేవుగా బయటికి నడిచి వెళ్లిపోయాడు. సూర్యోదయం అవుతూండగా ఆతమ యజ్ఞంకోపం తవ్విన గోతి దగ్గరే క్షీరాన్నాన్నీ, పాయసాన్నీ వండించి, భగవాన్‌కీ తెలీచేశాడు-*భోజనావికీ వేళయింది, గౌతమా! అంతా సిద్ధంగా వుంది.” ఉదయమే. దుస్తులు ధరించిన భగవాముడు బ్రాహ్మణ కఘుతదంతుని పలుకులు వివి, పాడుగుపాటి అంగీవి కూడా మీదను వేసుకొని, ఛిక్షా పాత్రను చేతిలోకి తీసుకొని, భిక్షువులు తనవి అనుసరించగా, యజ్ఞవేదిక దగ్గరకు వెళ్లి, తనకోసం ఏర్గాటు చేసిన ఆపనంమీద కూచు న్నాడు. బ్రాహ్మణ కుతదంతుడం తన చేత్తో బుద్దువిక్కీ భిక్షువులకూ క్షీరావ్నాన్నీ, పాయసాన్నీ తృప్తిగా తినేదాకా వడ్డించాడు. భగవామడు భోజనం ముగించుకొని, చేతులనూ, భిక్షాపాత్రనీ కడుక్కున్నాడు. ఆతర్వాత బ్రాహ్మణ కుతదంతుడు బుద్ధుని ఆసనానికి కాస్త తక్కువ ఎత్తులో వున్న ఆసవం మీద కూచున్నాడు. ఆతను అలా కూచున్ష తర్వాత భగవానుడు బ్రాహ్మణ కుతదంతునికీ మనసుకి హత్తుకునేలా నుత ప్రవచనం చేశాడు. బ్రాహ్మణ కుతదంతుడు ఎంతగానో ఆనందపడ్డాడు. ఆతర్వాత బుద్ధుడు తవ ఆసనం మీదనుంచి లేచి అక్కడనుంచి విష్ట్రమించాడు.

(కుతదంత షుత్త ముగిసింది)

236 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు శ

మూడోది-బుద్ధుడు కుల వ్యవస్థను వూర్తిగా విరపించాడు. ఈనాడు ఉన్న రూసంలో ఆనాడు కుల వ్యవస్థ లేదు. సహవంక్తి భోజనాలపై, అంతర్గత వివాహాలపై విషేధం ఆనాడు అమలులో లేదు. పరిస్థితులు కూడా యిన్హడున్నంత కఠినంగా ఆనాడు లేవు. కానీ కుల వ్యవస్థకి ఆధారమైన అసమానత్వం అనే సూత్రం మాత్రం వేరూనుకొని నాడు స్థిరపడింది. ఈ సూత్రానికి వ్యతిరేకంగానే బుద్ధుడు పటిషుయిన రీరిలో, తీవ్రమయిన పోరాటం సాగించాడు. బ్రాహ్మణాధిక్యతను బుద్దుడు ఎంత బలంగా వ్యతిరేకించింద్కీ అందుకు ఆయన పెట్టే తర్కం ఎంత నమ్మదగేదిగా వుండేద్కీ ఆయన. చేసిన ప్రవచనాలమ బట్టి నునం అర్ధం చేసుకోవచ్చు. ఆ ప్రవచనాలను అన్నిటిలోనూ ఎక్కున (ప్రాముఖ్యాన్ని సంతరించుకున్నది 'అంబత్త సుత్తగా పీరు పొందింది.

అంబత్త నుత్త

[ఒక బ్రాహ్మణ యువకుని దురుపుతనమూ, ఒక వృద్ధుని విశ్వాసమూ]

1. నేనిలా విన్నాము. ఒకనాడు భగవానుడు, ఐదు వందల మంది బౌద్ధ భిక్షువుల మహాగణంతో కలసి కోసల దేశం పర్యటన చేస్తూ చివరికి *ఇక్కనంకలి అనే బ్రాహ్మణ గ్రామం చేరుకున్నాడు. *ఇక్కనంకలి వనంలో బపచేశాడు.

కోసల రాజు పసేనద్కి తన రాజ్యంలోని గ్రామమయిన ఉక్కత్తను పొక్కర్శది అవే బ్రాహ్మణునికి దానంగా ఇచ్చాడు. రాజుకి కోసల దేశం మీద ఎలాంటి హక్కులయితే ఉన్నాయో పొక్కర్శదికి ఉక్కత్త గ్రామం మీద కూడా అలాంటి హక్కులనే ధారాదత్తం చేశాడు. ఆ ఉక్కత్త గ్రామంలో _ జీవితం తొణికిసలాడుతోంది.. పశువులు మేయడావికి చాలినంత చీళ్లున్నాయి. ఉద్యానవనం వుంది. ధావ్యరాశులకు లోటు లేదు. 2 బ్రాహ్మణుడు పాొక్కర్శది ఒక వార్త విన్నాడు. అదేమిటంటే-శాక్య తెగవాదూ, మత జీనితాన్ని వరించడం కోపం శాక్యరాజ కుటుంబం విడిచి బయటికి వచ్చినవాడూ అయిన సమాన గౌతముడు పెద్దఎత్తున తన బౌద్ద సంఘావికి చెందిన భిక్షువులతో కలపి “ఇక్కనంకలో గ్రామానికి వచ్చాడవీ, “ఇ్కనంకలి వనంలో బన చేశాడని చెపగా విన్నాడు. వూజ్యుడు గౌతముని గురించి ఇతర దేశాల్లో చాలా నొప్పగా చెప్తకుంటున్నారు, "యిలాః *భ్గవావుడు ఆర్హతుడు. బ్ఞనోదయం పొందినవాడు. అపారమయివ జ్ఞానాన్టీ మంచితనాన్ని సంతరించుకున్నాడు. వివిధ

కాలకు పంబంధించిన విజ్ఞానం తెలిపిన ఆనందమయుడు. మార్గదర్శాన్ని ఆకాంక్షించే

మర్త్యులకు మార్గదర్శిగా అతస్హైవరూ ఆధిగమించలేరు. దేవతలకూ, మానవులకూ ఆయన

శాన ననన కలని

సంస్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 237 ఆచార్యుడు, వుణ్య పురుషుడు. ఒక బుద్ధుడు. దేవుళ్లకి 'పైనగల ఊర్ధ్వ లోకాలను కలువు కొవి తాను స్వయంగా ఈ విశ్వాన్హి ముఖాముఖంగా ఎరిగినవాడు, చూసినవాడు. అలాగే బ్రాహ్మణులనూ, పితృదేవలనూ- మునులతో, బ్రాహ్మణులతో, రాజులతో, ప్రజలతో కూడిన క్రింద లోకం-యివన్షీ తెలిసినవాదూ, తనకి తెలిసిన జ్ఞానాన్ని ఆందరికీ సంచి పెట్టేవాడు. సత్యం మూలంలో సుందరముయినది, అభివృద్ధిలో సుందరమయినది, సిద్ధిలో సుందరమయినది-అని ప్రకటించాడు ఆయన. సారాంశంలో అక్షరశః పరిశుద్ధతతో, పరివూర్ణతతో కూడిన ఉన్నత జీవితాన్ని గురించి ఆయన ఎరుకపరుస్తాడు.”

“అలాంటి అర్హుడయిన భగవాన్‌ని దర్శిస్తూ వుండటం ఎంతో ఉత్తమం.”

3. ఆరోజుల్లో ఆచార్య పొక్కరసది దగ్గర బ్రాహ్మణ యువకుడు అంబత్తుడు శిష్యుడుగా వుండే వాడు. తాత్విక పద్యాలను కంఠతాపెట్టి అంబత్తుడు వల్లె వేయసాగాడు. మూడు పాలనూ, వాటి సూచీ సట్టీలతో, కర్మకాండ ప్రక్రియతో, స్వరయుక్తంగా వ్యాఖ్యానంతో (వాల్లోదిగా), జాతీ యాలతో, వ్యాకరణంతో సవా ఐతిహ్యాలను (ఐదవదిగా) నేర్చుకొని, లోకాయత కుతర్కంలో వైవుణ్యతను సంపాదించి, ఒక గొప్ప వ్యక్తి శరీరంపై చిహ్హాలనూ, గుర్తులనూ పోల్చుకోవడంలో- మూడు రెట్ట వైదిక జ్ఞానాన్ని వివరించే, వ్యాఖ్యానించే పద్ధతిలో తన ఆచార్యునికి మల్లేనే ఘనాపాఠిగా గుర్తింపు పొంది, తన గురించి తానిలా చెప్తకుంటాడం: “నాకు. తెలిసింది వీకు తెలుసు, నీకు తెలిసిందే నాకూ తెలుసు అని.

4. ఆచార్య పొక్కరసది శిష్యుడు ఆంబత్తునికి ఈ భోగట్టాని చెబుడూ, యిలా శెలవిచ్చాడు- “ఇలారా, ప్రియ అంబత్తా! సనాను (బౌద్ధ గౌతముని దగ్గరకెళ్లి పరదేశాల్లో ఆతణ్హి గురించి గొప్పగా ప్రచారం జరుగుతున్హదంతా వాస్తవం అవువో, కాదో, వారు చెబుతున్నట్టుగా పనామ గౌతమునిలో వున్నదీ లేవిదీ తెలుసుకురాకి

ర్‌. “కావి ఆది నిజమవునో కాదో నేనెలా తెలుసుకొనేది ఆర్యా?”

*గ్గాప్ట వ్యక్తి శరీరంపై వుండే ముప్పయ్‌ రెండు చిహ్నాలను గురించి, ఆంబత్తా! మన రుక్కుల్లో వివరించడం జరిగింది. ఆ చిహ్హాలు గనక ఆతని శరీరం మీద వుంటే, అతను రెండింటిలోనూ ఏదో ఒకటి అవుతాడు. ఆంత తప్ప మరేమీ కాడు. గ్థహస్టుగానే వుంటే, అతను ప్రపంచ పార్వభౌమారధికారిగా, వ్యాయబుద్ధి గల రాజుగా వాలుగు మహాసముద్రాల తీరాల పర్యంతం వ్యాపించే అతవి అధికారం ఒక విజేతగా, ఒక ప్రజా రక్షకునిగా ఏడం రాజ కోశాగారాలను కలిగి వుంటాడు. ఆయన కలిగి వుండే ఆ ఏడు కోశాగారాలూ ఏమంటే-చక్రం, ఏమగులు, గుర్రాలు, మణులు-మాణిక్యాలు, స్త్రీలు, కోశాధికారి ఏడువాడుగా పలహాకారుడు. శత్రు. పైన్యాల్ని చిత్తుగా ఓడించగలిగిన బలాఢ్యులయిన నీరులైన వెయ్యి నుంది కొడంకు లుంటారు అతనికీ. సముద్రం నుంచి సముద్రం దాకా గల భూఖండంలో పూర్తిగా ప్రాబల్యం కలిగి కత్తి ధర్మదండం అవసరం లేకుండా వ్యాయముద్ధితో చక్కగా. పరిపాలన సాగిస్తాడు. కావి అతమ అదే స్టహష్థు జీవితం నుంచి బయటపడి, గృహం వుండని స్థితికి (సంఘ

238 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రపంగాలు

జీవితానికి) చేరుకుంటే, ఆతను ప్రపంచం కళ్ల నుంచి (కవటమవే) ముసుగు తొలగించే

బుద్దుడయిపోతాడు. ఇన్పడం, ఆంబత్తా! వేము రుక్కులవిచ్చేవాణ్డి, నువ్వు వాటిని నా నుంచి

అందుకునేవాడివి.”

6. *చాలా మంచిది ఆర్యాగో అవి అంబత్తుడు జవాబు చెప్పి ఆసనం మీదమంచి లేచి, పొక్క

రసది ఆచార్యనర్యులకు నమస్కరించి, గుర్రాలు పూన్చిన రథం ఎక్కి, బ్రాహ్మణ యువకులతో

కలిసి ఇక్కనంకల ననం వేపుగా సాగిపోయాడు. రహదారి వున్నంతదాకా రథంమీద పయనించి,

ఆతర్వాత రథం దిగి, వనంలోకి కాలి నడకన చేరాడు.

7. ఆ సమయంలో అక్కడ బౌద్ధ భిక్షువులు ఆరుబయట అటూ ఇటూ పవచార్జు చేస్తున్నారు.

అంబత్తుడు వారి దగ్గరికి వెళ్ళి యిలా అన్నాడు: “వూజ్యులయిన గౌతములు ఎక్కడున్నారు? ణి

వారి దర్శనార్థం మేం వచ్చేం.

8. బౌద్ధ భిక్షువులు యిలా తలపోసారు: “బాహ్మణ యువకుడు, సువ్రసిద్ధ వంశానికీ

చెందినవాడం, ఒక సుప్రసిద్ధ బ్రాహ్మణుడు సొక్కరసది శిష్యుడు. అలాంటి యితనితో సంభా

షించడానికి భగవామనికి ఎలాంటి అభ్యంతరమూ వుండదు.” యిలా ఆలోచించి అంబత్తునితో

యిలా చెస్తారు: “తలువు మూపీన గదిలో గౌతములు బసచేసి వున్నారు. మెల్లగా నరండాలోకి

వడుచుకుంటూ వెళ్లి చిన్నగా దగ్గి తలువు తట్టండి. భగవాన్‌ తలుపు తీస్తారు”

9. ఆతర్వాత అంబత్తుడం వారు చెప్పినట్టే చేస్తాడు, భగవానుడు తలువు తెరుస్తాడు. అంబ

త్తుడూ, మిగతా బ్రాహ్మణ యువకులూ గదిలోకి ప్రవేశిస్తారు. వారంతా భగవావ్‌వి వినమంగా

నమస్కరించి అభినందనలు అందుకొని ఆసనాల మీద కూచున్నారు. కాని అంబళ్తుడు

మూత్రం పచార్లు చేస్తూ, మధ్యమధ్య ప్రయత్నవూర్వకంగా మర్యాద కోసం ఏదో మాట్లాడుతూ,

ఆందోళనవడుతూ నిలుచునే వువ్నాడు భగవాన్‌ అక్కడ కాచొవి వుండగా.

10. భగవానుడు అతవితో యిలా అన్నాదు: *నేవిలా కూచొని వుండగా, అంబత్తా! ఇదేనా వరస?

వయసులో సండిన గురువులతో, మీ గురువుఖఖు గురువులతో, వయోవ్చద్దులతో ఇలాగేనా

మాట్లాడుతారు? ఇవ్సడం నువ్వు కొంత సేవ) విలబడటం, కొంతపేవు పచార్లు శేయడం-యిలా

చేయడం ఏం బాగుందీ-నేను కూచావి వుండగా.”

1 గలా కాదు, గౌతనూ! బ్రాహ్మణుడు నడుస్తూ వుండగా తను కూడా ఆయనతోసాటే

నడుస్తూ మూట్టాడటం షరైవది. అలాగే బ్రాహ్మణుడు నిలబడితే తనూ నిలబడటం, అతను

కూచున్నాకనే తనూ కూచోవడం, బ్రాహ్మణుడు విశ్రాంతి తీసుకున్నాకనే ఛాను విశ్రాంతి తీసు

కోవాలి. అయితే యిప్పదు మీతో మాట్టాడంతున్నట్టుగావే, కపట సవ్యాసులతో, కర్రిమొద్దు

పంప్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 230 నలా దాసులతో మా బంధువు కాలికింద పడివుండే భ్రష్టులతో ఇలాగే మాట్లాడురానుల

“క్షావ్సీ అంబత్తా! యిక్కడికి వచ్చిన వెంటనే ఏదో ప్రత్షించబోయేవు? అప్పటి వీ

లె

మనసులోని అభిప్రాయం వైపుకి నీ దృష్టిని మరలు. తవ సంవ్కృతి ఎడల ఎంతో అభిమానం వున్న బ్రాహ్మణ యువకుడు అంబత్తునికి ఈ మొరటుతనం ఎలా అల్ఫింది? బహుశా శిక్షణ లోపం కావచ్చు” 12, తన గురించి మొరటు అనే పదం వాడినందుకు భగవానుడొపై చిగ్రెర్తుకొచ్చింది. కోపం ముంచుకొచ్చింది. తనంటే భగవానుడు విసుగు చెందాడనే ఆలోచన మనసులో మెదలగానే, తను ఆయన్ని తిరస్కారంతో ఎగతాళి చేస్తూ, అవమానించే వుద్దేశంతో యిలా అన్నాడు: “గౌతనూ! మీ. శాక్య తెగ కరుకుది. మొరటుతనం, యిట్టే కోసం తెచ్చుకొనేది మీ శాక్య తెగ. ఆది ఉగ్రమైనది కూడా. పేవకులు, కేవలం సేవకులు. వాళ్లు బ్రాహ్మణులను గౌరవించరు, వారికీ (బ్రాహ్మణులకు) విలువ యిచ్చి, వారిని గొప్పగా ఎంచరు. అలాగే వారికి సంభావనలు సమర్షించుకోవడం గాన్సీ మర్యాద చేయడంగానీ చేయరు. అదీ, గౌతమా! అది బెచిత్యమూ కాదు యుక్తమూ కాదు”

ఆ విధంగా బ్రాహ్మణ యునకుడు అంబత్తుడు తొట్టతొలిసారిగా శాక్యులమీద దాసులవి ఆరోపణ చేశాడు. 13. “కావి, అయితే అంబత్తా! శాక్యులు వీకెలా మవసు వొప్పించారుో

*గాత్రమా! ఒకసారి నాపని మీదనో, ఆచార్యులు పొక్కరసది వారి పవిమీదనో నేము కసిలవస్తుకి వెళ్ళాను. వెళ్లి తిన్నగా శాక్యుల సమావేశ నుందిరంలో ప్రవేశించాను. అవ్హడు శాక్య యువకులూ, వృద్ధులూ ఉన్నతాసనాల మీద కూచొని, నన్ను చూసి ఎగతాళి చేస్తూ, పూటిపోటి. మాటలు ఆడుతూ మెల్లగా ఒకర్నొకరు చేతులతో తట్టి సంజ్ఞలు చేసుకుంటూ సగలబడి వవ్వుతున్నారు. నిజావికి వారి సూటిపోటి మాటలకీ, ఎగతాళికీ మూలం నేవే కాబోలు అనిసించింది. వారిలో ఏ ఒక్కరూ నన్ను ఆసనం చూపించి కూచోమన్హ్న పాపాన పోలేదు. అది, గౌతమా! జెచిత్యమూ కాదు; యుక్తమూ కాదు. శాక్యులు సేవకులు, కేవలం సేవకులు. వాళ్ళు బ్రాహ్మణులను గౌరవించరు. వారికి విలుననిచ్చి, వారిని గొప్పగా భావించరు. వారికి (బ్రావ్మాణులకు) సంభావనలు సమర్దించుకోనడం గానీ, మర్యాదలు చేయడంగానీ చేయరు.”

ఈ విధంగా బ్రా్మాణ యువకుడం ఆంబత్తుడం రెండోసారి కూడా శాళఘ్యలము సేవకులని ఎద్దేవా. చేశాడు. 14. “అంబత్తా! బుల్లి కోలంకి పిట్ట ఎంత పెంకిదయినా, తనకేం కావాలో తన స్వంత

240 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు-ప్రపంగాలు

గూడులో. గాని చెప్పదు. ఆక్కడ శాక్యులు కపిలవస్తులో తమతను స్వగ్భహాల్లో వుంటున్నారు. ఆంత స్వల్ప విషయం గురించి తప్తపట్టడం నీకు తగదు”

15... నాలుగు శ్రేణులున్నాయి. గద్సా గౌతమా! కులీనులూ, బ్రాహ్మణులూ, వర్తకులూ, శ్రనుజీవులు- ఈ నాలుగు మూడు శ్రేణులు-కులీనులూ, వర్తకులూ, శ్రమజీవులు-వాస్తవానికి బ్రాహ్మణులకు సేవకులు. అందువల్ల; గౌతమా! అది జెచిత్యమూ కాదు, యుక్తమూ కాదు. శాక్యులు సేవకులు, కేవలం సేవకులు. వాళ్ళు బ్రాహ్మణులను గౌరవించరు; వారికీ విలువవిచ్చి వారివి గొప్పగా భావించరు. వారికీ సంభావనలను సమర్దించుకోవడం గావీ మర్యాదలు చేయడం గానీ చేయరు.

ఈ విధంగా బ్రాహ్మణ యువకుడు అంబత్తుడం మూడోసారి ఘూడా శాక్యులను పేవకు లని ఎద్దేవా చేశాడు.

16. అప్పడం గౌతముడు యిలా ఆలోచించసాగాడం: *ఈ అంబత్తుడు శాక్యులను సేవకుల (

స్థాయికి దించి చూపడానికి ప్రయత్చిస్తున్నాడు. అతణ్జి మరి నీ వంశవృక్షం ఏదని తిరగేసి

అడిగితేగ”-గౌతముడం అంబత్తునితో యిలా అన్నాడు:

*నురయితే, అంబత్తా! నువ్వే వంశానికి చెందుతావు?”

“అవును, కానీ! మీ ప్రాచీన నామం, వంశవృక్షం ఆలోచిస్తే అంబత్తా! మీ తండ్రి వంక్క తల్లి వంక చూస్తే శాక్యులు ఒకనాడం మీ యజమానులుగా కనిపిస్తారు. నువ్వు వారి దాసీ కన్యల్లో ఒకదాని పంతతి. కానీ వారి వంశమూలానికి పోతే శాక్యులు ఒక్కక రాజ సంతతి వారులొ

“చాలాకాలం క్రీతం, ఆంబత్తా! ఒక్కక రాజు తన తదనంతరం తన పింహాపనావికి వారసునిగా పెద్ద కువూరులనందర్షీ తప్పించి తన ముద్దుల రాణి కొడుకుకి కట్టబెట్టడం కోసం ప్రయత్నిస్తాడు, ఒక్క ముఖ, కరండ, హత్తినిక్క సినిపుర-ఈ నలుగురు పెద్ద కొడుకులనూ దేశం నుంచి బహిష్కరించాడు రాజు. ఇలా దేశ బహిష్కృ్రతులయిన రాజకుమూరులు హిమా లయ పర్వతాలకు వెళ్ళి, ఆ సానువుల్లో పరస్ఫు ఒడ్డున వివాపం ఏర్పరచుకున్నారు. ఆ ఒడ్డున శక్తివంతముయిన ఒక సింధూరవు వృక్షం పెరిగింది. తమ వంశవురక్తం ఎక్కడ కలుషితం అయిపోతుందో అన్న భయంతో వారు తమ సొంత అక్కచెల్లెళ్లవే వివాహాలు చేసుకున్నారు.”

ఒక్కక రాజు తన మంత్రులను సిలిపించి ఒకరోజున అడిగాడు: *ఆమ్రాత్యులారా! (వా) పిల్లలు ఎక్కడున్నారు?”

నంస్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 241 న తపన కస నన

“తండ్రీ! హిమాలయ పర్వతపు సామవుల్లో ఒక సరస్సు ఒడ్డున ఒక శక్తివంతమయిన పింధూరవు (శాకో) వృక్షం పెరిగింది. అదిగో, అక్కడ నివసిస్తున్నారు వాళ్ళు. తమ వంశరక్తం ఎక్కడ కలుషితం అయిపోతుందో అన్ష భయంవల్ల వారు తను సొంత చెల్లెళ్ళనే (పకహి) పెళ్లిళ్లు చేసుకుంటున్నారు.”

“అది విన్న ఒక్కొక రాజు ఆనుందానందభరితుడయ్యాడం: 'సింధూర' (శాక్య) వృక్ష హృదయాలు, ఆ యువకులు! బానుంది. తను వంశాన్ని తాము కాపాడంతున్నారు. (సరము శాక్య్రకో జా

*ఆదీ విషయం, అంబత్తా! వారికి 'శాక్యు'లవి పేరు రావడానికి కారణం. ఒక్కక రాజు దగ్గర *దిశు అనే ఒక దాసీకన్య వుండేది. ఆమె ఒక వల్లవి శిశువువి కన్హది. ఈ భూమిమీద పడీవడగావేే ఆ వల్లవి శిశువు యిలా అంది: “నన్ను కడుగు, అమ్మా! నన్ను స్నానం చేయించు, అమ్మా! నన్ను విముక్తి చెయ్‌ ఈ మురికి మంచి, అన్మూ! వీకు వుపయోగసడేందుకు గాను”

కవ్పన్తడం, ఇప్పటిలాగానే, అంబత్తా! జనం దయ్యాలను *దయ్యా”లనే వారు. అందువల్ల అవ్హడం దయ్యాలను వాళ్ళు *నల్ల అని పిలిచేనారు (కవ్ద! వాళ్ళున్నారు యిలా, *వుట్టగావే వీడం మాట్లాడాడు! నల్లనివాడు పుట్టాడు. దయ్యం వుట్టాడుకొ అదీ అంబత్తా! కన యనులోకుదురు". అతనే (ఆ పసివాడే) క్షన్ల యనులకు మూల వురుషుడు. ఆ విధంగా, ఆంబత్తా! మీ తండ్రి తరఫువి మీ తల్లి తరపున మీ ప్రాచీన నామాన్షీ వంశ వృక్షాన్ని గురించీ తెలుసుకోవాలంటే, శాక్యులు ఒకన్హడం మీకు యజమానులూ, మీరు ఒక దాసీకన్యకి వుట్టినవారూ అవి తెలుస్తుంది. 17. భగవాన్‌ అలా చెప్పిన పిదప, బ్రాహ్మణ యువకులు ఆయనతో యిలా అన్నారు: *వూజ్య గౌతమా! వివయ విధేయతలు గల ఆంబత్తుడం తాము దాసపీకవ్య సంతతి ఆవే దూషణను తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తున్నాడం. గౌతమా! ఆతను మంచి కుటుంబంలో పుట్టాడం. అతను పా అమ క్షుణ్ణంగా చదువుకున్నాడు. చక్కగా వల్లెవేస్తాడు, సండితుడు. ఈ విషయాల్లో వూజ్య గౌతములకు సమాధానం యిన్వగల సనుర్ధుడుం 18. అంతట భగవానుడం వారికి యిలా చెస్తాడం: “నిజం కానచ్చు. నేను చెప్పిన దానికి భిన్హంగా ఆలోచిస్తుంటే, చర్చను కొనపాగించే బాధ్యత మీది. కానీ మీరు చెబుతున్నట్టుగా అంబత్తుడంు మాట్లాడవివ్వండి”

19, “మేం అలా భావించడం లేదు. మేం మౌనం వహిస్తాం. అతమ ఈ విషయాల్లో వూజ్య గౌతములకు సమాధానాలు యిన్వగలుగుతాడం.”

242 డా. బాబాపాహెబ్‌ రచవలు-ప్రపంగాలు 20. ఆతర్వాత గౌతముడు అంబత్తునితో యిలా అన్నాడు: “అప్పడు తర్వాతి వ్రశ్న వుద యిస్తూంది, అంబత్తా! చాలా యుక్తమయిన ప్రళ్ల. నీకు యిష్టం లేకపోయినా, నువ్వు జవాబు చెప్టితీరాలి. నువ్వు సూటిగా పమాధానం చెప్పకపోయినా, దాన్హిదాటి మరొక ప్రక్షకి పోయినా, పే మౌనం వహించినా, లేక వెళ్లిపోయినా, వీతల తక్షణం ముక్కలయిపోతుంది. వృద్ధ బ్రాహ్మణులూ, ఏళ్లలోకి ఎదిగిన చనిపోయినవారూ మీ గురువులుగావీ వారి గురు వుగానీ మాటల సందర్భంలో కృవ్మయమలు "కుదురు ఎన్సడు మొదలయిందీ, వారి మూల వురుషుడెనరు? చెప్తకున్హన్తడం నువ్వు వివ్నావాగొ

భగవాన్‌ యిలా మాట్లాడుతూ వుండగా అంబత్తుడు మౌనం నహించాడం, భగవాన్‌ అదే ప్రన్షని మల్లీ ఆడిగాడు. అయినా అంబత్తుడు నోరు మెదపలేదు. అస్తడం నుల్లీ భగవాన్‌ అతనితో యిలా చెప్తాడు: “సమాధానం చెన్స అంబత్తా! మౌనానికీది సమయం కాదు. అతడెవరైవా, అంబత్తా! మూడవసారి కూడా తథాగతుడు నేసిన ప్రత్షకు పహేతుకముయిన జవాబు యివ్వవి సక్షంలో, ఆతని తల తక్షణం తువాతునకలయిపోవు గాక 21. అప్పడు పిడుగును ధరించిన దయ్యం ఆకాశంలో అంబత్తుని తలవీదనే నిలిచి వుంది. దావి చేతిలో మండుతున్హు కళ్లు మిరుమిట్లు గొలిపే వెలుగు విరజిమ్మే శక్తివంతముయిన యినుప కడ్డీని చేతబూని వుంది. జవాబు చెప్పకపోత్తే చక్షణం అతని తలమ ముక్కలు చేసేసేలా వుంది. గౌతముడు. పిడంగును చేతబూనిన దయ్యాన్నీ, అంబత్తున్నీ చూశాడు. విషయం గ్రహించిన అంబత్తుడు బిత్తరపోయాడు, గజగజ వణికీపోయాడు, ఆందోళన చెందాడు, భగవానువి పాదాల మీదపడి, తన క్షీమాన్టీ రక్షణవీ, పహాయాన్నీ అర్థిస్తూ యిలా అనవ్నాడం: “భగవాన్‌! ఏం అన్నారు? మరోసారి చెపండి!”

వె

“అంబత్తా! ఏమమకుంటున్నావు? వృద్ధ బ్రాహ్మణులూ, ఏళ్లకి ఎదిగి చవిపోయినవారూ, మీ గురువులు గావ్కీ వారి గురువులు గావీ మాటల పందర్భంలో క్షన్ణయనుల కుదురు ఎస్తడం మొదలయిందీ, వారి మూల వురుషుడెనరు? అవి చెప్పకుంటుండగా ఇవన్టీ ఏమి విన్నావు?”

“ఇప్పడే గౌతనూ! వేము విన్నది. వూజ్య గౌతములు కూడా సెలవిచ్చారు. అదే క్తన్హయ నుల కదురు, అతనే వారి మూల వురుషుడం” 22. అంబత్తుడు అలా చెప్పిన మరుక్షణమే తతినూ (బ్రాహ్మణ యువకుల్లో కలకలం బయలుడదే

లా

రింది. వారు కోపంతో వూగిపోతూ పెడబొబ్బలు పెట్టారు. వానా హంగామా చేశారు. చివరికి యిలా అన్నారు; “ట్రా్మాణ అఆంబత్తుడు జాతి తక్కువవాడు; వాళ్లది మంచి వంశం కాదు; అతను దాపీకన్య వంశం వాడు. శాక్యులు ఒకప్పటి ఆతని యజమానులు. వ్యాయ సమ్మతంగా మాట్టాడిన సమాన గౌతమువి నమ్మదగిన వ్యక్తి కాడని మేం అనుకోవడం లేదు”

సంప్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 243 తలు 23. భగవాన్‌ యిలా ఆలోచించాడంః అంబత్తున్ని దాసీకన్య వంశానికి చెందినవావిగాా తక్కువ భావించడంలో ఈ బ్రాహ్మణ యువకులు చాలా దూరమే వెళ్ళారు. ముందు వీళ్ల నిందల నుంచి అతవి (అంబత్తుణ్మి) విముక్తం చేయాలి! ఆయన వాళ్లతో యిలా అన్నాడు: “అంబత్తుడం, తాను దిగివచ్చాడవి చెప్పి, అతణ్మి తీవ్రంగా అవమానించకండి. ఆ కన్హుడు గొప్పజ్ఞాని. ఆతను డెక్కన్‌కీ

టి ఇ ఎలా వెళ్లి ఆక్కడ మంత్రాలు నేర్చుకొని ఒక్కకువి రాజ్యంలోకి వచ్చి రాకుమార్తె “మద్దరూపి'ని పెల్లి చేయమని రాజుని ఆడుగుతాడు. అతనికిరాజు యిలా జవాబు చెబుతాడు: “విశ్చయంగా వీడం-నా దాసీ కొడుకేను. వా కూతుర్చి పెళ్ళాడుతాడట. హూ! అని మండిపడుతూ, విల్లుకి అంబుని సంధించాడు. కావి, రాజు ఆంబువి విల్లు మంచి సంధించి విడునమాలేకపోయాడం. అలా అవి సంధించిన నారిని వెనక్కి తీసుకోమాలేకపోయాడు.

ఆతర్వాత మంత్రులూ సభాసదులూ మువి క్తన్హమవి దగ్గరకి నెల్లి వేడుకుంటారు-ో*

! రాజుని సురక్షితంగా వెళ్ళునివ్వండి... రాజువి సురక్రితంగా నెలిపోనివ;౦డి.” అవి

డు ళ్ఫువివ్వ కు కాల్వ వేడుకున్నారు.

“పరే! రాజుకే హానీ జరుగదు. కావీ ఆతను అంబుని అధోముఖంగా విడిచిపెడితే, రాజు రాజ్యం విస్తరించినంతమేరకూ భూమి ఎండిసోతుంది.” అన్నాడు ముని క్తన్లనుడు.

“హామీ! రాజువి గా విచిచిపెట్టండి. అలాగీ రా కూడా

గ] ట్జ జ్యా

“రాజుకి హావి జరుగదు అలాగే అతని రాజ్యానికి కూడా. కావి ఆ సంధించిన బాణం నుంచి అంబుని ఊర్ధ్వ్యముఖంగా విడిచిపెడితే దేవుడు ఏడేళ్ల డాకా వర్షాలు కురిపించడుం-ఆ తవి (రాజు) రాజ్యం విస్తరించినంత మేరకు”

“స్వామీ! రాజువి క్షేమంగా వెళ్ళునివ్వండి. అలాగే రాజ్యాన్షి కూడా; దేవుడం నర్షాన్షి కురవనివ్వండి.”

“రాజుకెలాంటి హానీ జరుగదు; అలాగే అతని రాజ్యానికి కూడా. దేవుడు కూడా వర్షం కురిసిస్తాడు. అయితే రాజు సంధించిన తన బాణాన్లి తన పెద్ద కొడుకు మీదకి విడునమునండి. రాజకుమారువికి ఎలాంటి ప్రమాదమూ జరుగదు. అలాగే అతవి వెండ్రుక సయితం తెగదు”

“ఆతర్వాత, బ్రాహ్మణులారా! మంత్రులు విషయాన్ని తమ రాజు ఒక్కకునికి విన్నవించి, యిలా చెప్తారు: “రాజును తన పెద్ద కొడుకువేవు బాణాన్జి ఎక్కు పెట్టమునండి, అతనికెలాంటి

లి హావీ జరుగదు. అతను భయభ్రాంతుడం కాడు” రాజు అలాగే చేసాడు. ఎలాంటి నస్తమూ జరగలేదు. కానీ ఆ గుణపాఠం వల్ల రాజు భయభ్రాంతుడయి, రాకునూర్తె మద్దరూసివి క్త్ల

2ైశశీ డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు లతా మువికిచ్చి పెల్లి చేశాడు, (బ్రావ్మాణుల్లారా! దాపీకవ్యా వారపత్వం కారణంగా మీరు అంబత్తుణ్జి తీవ్రంగా అధిక్షేసించరాదు. కృన్హనుడు మహిమ గల మౌని ళ్‌ 24. ఆతర్వాత ఆంబత్తునితో భగవానుడిలా చెస్తాడంః *న్సున్వేం అనుకుంటున్నావు, అంబత్తా! ఒక క్షత్రియ యువకునికి ఒక బ్రాహ్మణ కన్యతో శరీర సంబంధం ఏర్షడి, ఒక కొడుకు వుట్టాడనుకుందాం. క్షత్రియ యువకుని నల్ల బ్రాహ్మణ కన్యకు పుట్టిన కొడుకుకి బ్రాహ్మణుల మంచి (గౌరన సూచకంగా) ఒక ఆసనం, మంచినీరు లభిస్తాయా”” ఉత్రస్టక లభిస్తాయి, గౌతమా! క్తానీ బ్రాహ్మణుల తద్దినం భోజనాల్లోనూ ఆతన్ని సహపంక్తిలో .కూచోనిచ్చి, క్షీరాన్నాన్నీ లేదా దేవుడికి సమర్షించే వైవేద్యాన్టీ ఒకరికి బహుమతిగా పంపించే ఆహారాన్షీ ఆతవికి 'సెడతారా?ొ జట్టు! తప్పక్క గౌతమాంి ఉల్బ్రాన్లీ బ్రాహ్మణులు అతనికి జ్లేకాలమ వేర్తుతారా”ొ “తప్పక గౌతమాొ “బ్రావ్మాణుల భార్యలను అతడు చూడనచ్చాగొ కక్రానీ క్షత్రియులు అతణ్ణి క్షత్రియ సంస్కారం చేయించడానికి సమ్మతిస్తారాగ” “బస్పక్రోరు గౌతమాలొ *కారణం- ఆతమ తల్లినంక సరిశుద్ధుడు కాడు గనుక” ఏర. “అయితే నున్వేం అనుకుంటున్నావు, ఆంబత్తా! ఉదాహరణకు ఓ బ్రాహ్మణ యునకునికి క్షత్రియ కన్యతో శరీర సంబంధం ఏర్పడి, వారికి ఆ అనుబంధం వల్ల ఒక కొడుకు. వుట్టాడ నుకుందాం. అనడు బ్రాహ్మణ యునకునివల్ల క్షత్రియ కవ్యకు పుట్టిన కొడుకుకి కూచోడానికి ఆసనం, మంచివీరూ (గౌరవసూచకంగా) బ్రాహ్మణులు యిస్తారాగొ *ఆ యిస్తారు గౌతమాకో కత్చ్రాన్సీ బ్రాహ్మణుల శ్రాద్ధ భోజనాల్లో అతణ్హి సహపంక్తిని కూచోనిస్తారా? పాలతో వడి కించిన భోజనాన్ని లేడా దేవృవికి అర్హించే వైనేద్యాన్షీ ఒకరికి బహుమతిగా పంపే ఆహారాన్షీ అతనికి పేడారా? /

సంస్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 245 నననొడనొవననునడాత్తనన్తాతనకలున్టానానాననాలాలు ఆోబ్టు| తవ్షక పెడతారు గౌతమా.”

టర్ప్యాన్టీ బ్రాహ్మణులు అతనికి ళ్జీకాలు వేర్తుతారా?”

ఉనేర్లుతారు, గౌతమా.”

“కానీ క్షత్రియులు అతణ్డి క్షత్రియ సంస్కారం చేయించడానికి ఒన్హకుంటారాో

“*లప్పకోరు గౌతమాగొ

“ఎందుకు ఒన్హకోరుొ

“ఆతను తండ్రి వంక వరిశుద్ధుడు కాడు గనక”

26. “ఆయితే అంబత్తా!. స్త్రీలను స్త్రీలతో, వురుషులను వురుషులతో పరిపోల్బవచ్చునా? క్షత్రియులు ఉన్హతులు, బ్రాహ్మణులు అధములు అనవచ్చా”

“ఆయితే అంబత్తా! నువ్వేం అనుకుంటున్నావు? ఏదో ఒకనేరం చేయడం వల్ల బ్రాహ్మ ణులందరూ ఒక బ్రాహ్మణున్లి-తల మన్హగా గొరిగించి అతని తలపై బూడిదను గుమ్మరించి, తమ దేశం నుంచీ, తన పట్టం నుంచీ బహిష్కరించాలమకోండి. అవ్హడం అతవికి బ్రాహ్మణులు తమ మధ్య ఆసనం వేస్తారా? తాగడానికి నుంచినీరు యిస్తారాగ””

“*క్తప్రూ! యివ్వరు, గౌతమూాకో

“బ్రాహ్మణుల తద్దినం భోజవాల్లో అతణ్డీ పహపసంక్తిలో కూచోవిస్తారా? పాలతో ఉడికిం చిన అన్నాన్షీ లేదా దేవునికి సమర్హించే వైవేద్యాన్షీ, ఒకరికి బహుమతిగా పంపించే భోజవాన్షీ అతవికి పెడతరాళొ

అద్మమ్ల్రూ]! పెట్టరు, గౌతమా!

“బ్రాహ్మణులు అతనికి ళ్లేకాలు నేర్తుతారా?”

అనేర్దర్సు గౌతమాంి

“శ్రమ భార్యల మొహాల్ని అతణ్హీ చూడనిస్తారాగ

*డ్తిహూ! చూడవివ్వరు, గౌతమాగో

*క్రాన్సీ నువ్వేం ఆనుకుంటున్నావు, అంబత్తా? అదే విధంగా క్షత్రియులంతా కలిసి ఒక క్రత్రియుణ్ని న్యాయరక్షణ ముంచి తొలగించి, ఆతణ్జీ దేశం నుంచి గాన్సీ పట్టం నుంచి గానీ బహిష్కరిస్తే, అతనికి బ్రాహ్మణులు ఆసవమూ, మంచివీరూ యిస్తారాగొ

246 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు-ప్రపంగాలు

“ఆ! తప్పక యిస్తారు, గౌతమా!

*త్రమ తద్దినం భోజనాల్లో అతణ్డీ సహసంక్తి భోజీజెం చేయవిస్తారా? క్షీరాన్నాన్టీ, లేదా దేవునికి సమర్హించే వైవేద్యాన్హీ ఒకరికి బహుమతిగా పంపే ఆహారాన్షీ అతనికి పెడతారా?”

బట్టు! 'పెడత్రారు, గౌతమా!”

ఉబ్రద్రవిక్తి బ్రాహ్మణులు జ్లకాల్ని వేర్తుతారాగి

“వేర్దుతారు. గౌతమాు

“తమ భార్యల మొహాల్ని అతణ్మి "చూడవిస్తారాగొ

“*చ్రూడవిస్తారు గౌతనూ.”

“కానీ దానివల్ల, అంబత్తా! క్షత్రియుడు అట్టడుగు పదచ్యుతికి లోనయి, గుండం మన్నగా గొరిగించబడి, తలమీద బూడిద గుమ్మరించి, దేశం మంచీ వట్టాల నుంచీ బహి ష్కరించివేస్తారు. ఆ విధంగా, క్షత్రియుడం అధమస్థాయిలో ్రస్టుడయివా, క్షత్రియులు ఎన్నటికీ ఉన్షతులే, బ్రాహ్మణులు అధములే.”

28. “అంతేకాదు. బ్రాహ్మణ దేవుళ్ళలో ఒకరయిన సనను కుమారుడు యీ దిగువన పద్యం చెబుతాడు;

ళప్రంశ వృక్షంపై విశ్వాసమున్హ

వారందరిలోనూ

క్షత్రియుడు అత్యుత్తముడం

వివేకంలోమూ, వ్యాయంలోమా

దేవుళ్ళలోనూ మమషులలోనూ

వరిపూర్జుడతనే!”

ఉఇప్పడ్డ్‌ పద్యాన్షీ ఆంబత్తా! బ్రావ్మాణ సనామ కుమారుడు చక్కగా పాడాడు, చెడ్డగా కాదు. పద్యం భావంతో తొణికిపలాడుతోంది, ఉత్తివే కాదు. దాన్జి నేమ కూడా ఆమోదిస్తున్నాను.”

“వేను కూడా” అన్నాడు అంబత్తుడం.

“వంశవృక్షం పై విశ్వాసమున్న

వారందరిలోమూ

సంస్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 2త్త7 లలల నతని క్షత్రియుడు అత్యత్తముడు

వివేకంలోనూ వ్యాయంలోనూ

దేవుళ్ళులోనూ మనుషులలోనూ

పరిపూర్ణుడతనే

[సూక్త పఠవార్థం ప్రధమ భాగం ఇక్కడ ముగుస్తుంది.] ప

1. “కానీ గౌతమా! ఆ పద్యంలో చెప్పిన న్యాయమంటే, వివేకమంటే ఏమిటి” న!

“అంబత్తా! సర్వోత్కృష్టమైన జ్ఞానంలో, వ్యాయంలో జన్మ గురించి గానీ, వంశపారం ర్యత గురించి గానీ *నేవెంత యోగ్యణ్బో, నువ్వు ఘాడా అంతే” “నేను యోగ్యుడయినంతగా మవ్వు కావు వంటి అహంభావం గురించిన ప్రస్తావన గానీ కానరాదు: పెళ్లి చేసుకోవడం గురించి, పిల్లను యివ్వడం _ గురించిన చర్చ యిలాంటి నిషీమూలను గురించి వ్రస్తావన చేయబడింది. అంబత్తా! ఎవరైతే వుట్టుక్క వంశపారంపర్యత లేక సాంఘిక హోదాకీ సంబం ధించి అహంభావం, లేక పెళ్లి. మూలంగా ఏర్పడ్డ పంబంధం గురించిన భావబంధం, కలిగి వుంటారో వారు ఉత్తను జ్ఞావావిక్తీ వ్యాయానికే దూరమవుతారు. అలాంటి బంధాలన్నిటినీ వదిలించుకుంటేవే తప్ప ఒక వ్యక్తి జ్ఞానంలో, ప్రవర్తనలో ఉత్కృష్ట పరిపూర్ణతను అనుభవానికి తెచ్చుకోలేడు.

2. “కానీ గౌతమూ! ఆ ప్రవర్తన ఎలాంటిది? ఆ జ్ఞానం ఎలాంటిది? [ఇక్కడ *“వైతికత' (శీల) అనే శీర్షికను అమసరించాలి.]

ఉపోర్జాతం పేరాలు *'సమావపాలు'కి సంబంధించి (4.342, మూలం పేజీలు 62,63)

బుద్ధుని దర్శనం గురించీ, ఆయన ప్రపంచ సరిత్యాగం గురించీ-ఆతర్వాత ఇని,

1. మూలంలోవి శీలలు, పై పేజీలు 4-12 (8-27). కేవలం స్థాయిలోనే వ్యత్యాసం వుంటుంది. మరలమరల వచ్చే ప్రకరణం మొత్తంగా, ప్రతి ఉసనాక్యం షరతు చివరా, యిలా పాగుతుంది-*ఇది ఆయనలో వైతికతగా పరిగణింపబడింది.”

ఆతర్వాత “ఫ్రనర్తని (కరుణ) అనే శీర్షిక క్రింద-

2. “విశ్వాసం” గురించిన పేరా మూలం 63లో 69వ పేజీ, ఇక నుంచి ముందుకు

పొగే పల్లవి: ఇది ఆయనలో వైతికతగా పరిగణింసబడింది.

౩. “ఇంద్రియాలకు ద్వారబంధం” గురించిన పేరా, 64, మూలం పేజీ 70:

248 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు

4. “ఆప్రమత్తత-నిగ్రహము” గురించిన పేరా 65, మూలం పేజీ 70.

ర్‌. *పంతృప్త” గురించిన పేరా 66, మూలం పేజీ 71.

6. *ఏకాంతవాసం” గురించిన పేరా, 67 మూలం పేజీ 71.

7. “ఐదు అడ్డంకులు” గురించిన పేరాలు, 68-74, మూలం పేజీలు 71-72,

8. “*వాలుగు ఆనంద పారవశ్య ధ్యానాలు” గురించిన పేరాలు, 73-76, మూలం

పేజీలు 75-82. ఇక్కడ ప్రతిదాని చివరా పల్లవి (“మునుపటి దానికన్నా ఉన్నతం,

శ్రేష్టం”) అనేదాన్షి భిక్షమవి ఉత్తను జీవిత ఫలంగా గాకుండా, ఉత్తను ప్రనర్తనాఫలంగా చదవాలి. జ వివేకంధ్ర (విగ్గ

9. “జ్ఞానం నుంచి ఏర్పడే ఆంతర్‌ దృష్టో (వానదళ్ళనమ్‌) గురించిన పేరాలు. 83,

84, మూలం పేజీ 76. ఇక్కడ నుంచీ మొదలయ్యే పల్లవి: *ఇది ఆతవిలో జ్ఞానంగా

లెక్కింపబడుతుంది, అది మునుపటి దానికన్నా ఉన్నతమైనదీ, ఆతి తీయవిదీను”

10. *మనోచిత్రంా గురించిన పేరాలు, 85, 86, మూలం పేజీ 77.

11. “మార్మిక బహుమతులు” (ఇద్ధి గురించిన పేరాలు, 87, 88, మూలం పేజీ 77.

12. “దివ్యకర్ణం (దిబ్బసోత) 89, 90 మూలం పేజీ 79.

13. “ఇతరుల హృదయాలను అవగాహన చేసుకొనే జ్ఞానం” (కొత్త వరియ-నానమ్‌)

గురించిన పేరాలు, 91, 92 మూలం పేజీ 79.

14. “తన గత జన్మలను గురించిన జ్ఞాపకం (వబ్బె-వివాస-అమప్పతి-నామ) గురించిన

పేరాలు, 93, 94 - మూలం పేజీ 79.

15. “*దివ్యచక్షువు” (దిబ్బకక్కు) గురించిన పేరా, 95, 96 - మూలం పేజీ 82.

16. “ప్రాణాంతక వరదల నాశనం” (ఆశవనం ఖయననమ్‌) గురించిన పేరాలు, 97

98 - మూలం పేజీ 83.

“అలాంటి మనిష్కి అంబత్తా! జ్ఞానంలో నిక్కచ్చి ప్రవర్తనలో నిక్కచ్చి. జ్ఞావంలో, ప్రవర్తనలో నిక్కచ్చిగా వుంటాడు. ఇంతకన్నా ఉన్హతమూ, మధురతరమూ అయిన నిక్కచ్చితనం జ్ఞానంలో, ప్రవర్తనలో వుండదు.

3. *ఇస్తడుు అంబర్తా! జ్ఞానంలో, మంచితనంలో సర్వత్క ప్త పరిపూర్ణతకి మాడా నాలుగు

పంసప్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 249 నల య స బెజ్జాలున్నాయి. అవేమిటి?”

“ఒకవేళ అంబత్తా! ఏ పన్యాపి గావీ, బ్రాహ్మణుడు. గానీ, జ్ఞానంలో, ప్రవర్తనలో క్షుణ్నంగా సర్వోత్కృష్ట పరివూర్హతను సాధించకుండానే తన భుజం మీద కాడిని వుంచుకొని (అగ్గివుల్లలనూ, నీళ్ల కుండమా సూదులనూ తతమ్మా సన్యాసి ఉపయోగించే సరంజామాను మోసుకెళ్లడం) తనలో తాను యిలా అనుకుంటూ, అడవిలోకి వెళ్లిపోవాలి-*ఇహమీదట తనులో తాము వృక్షాల నుంచి కిందపడే ఫలాలనే భుజించేవాళ్లలో నేనూ ఒకల్బవుతాను. అప్పడం, జ్ఞానాన్టీ ధర్మాన్లి పాధించిన తనకి తాను సేవకుడు కావడానికి మాత్రమే అతను అర్హుడవుతాడం.”

“మల్లీ, అంబత్తా! ఒకవేళ ఏ సన్యాసి గానీ, బ్రాహ్మణుడుగానీ జ్ఞానంలో, ప్రవర్తనలో క్షుల్హంగా సర్యోత్క ఎప్త పరివూర్ణతను సాధించకుండానే తమంత తాముగా వేలను రాలే పండ్లను మాత్రమే తింటూ బతుకకుండ్వా చేతిలో బొరిగె, గంప సట్టుకొవి యిలా అనుకుంటూ అడవి లోకి ప్రవేశించాలా*యినా మీద నేను కందమూలాలూ, పళ్లూ నూత్రమే తిని బతికే వాళ్లలో ఒకల్నవుతానుో అప్పడు, వాస్తవంగా, జ్ఞానాన్షీ, ధర్మాన్షీ సాధించిన తన హిడానుసేవకువిగా కావడానికి మాత్రమే ఆతను ఆర్హుడవుతాడు.”

“మళ్లీ అంబత్తా! ఒకవేళ ఏ సవ్యాసిగానీ, బ్రాహ్మణుడు గానీ జ్ఞానంలో, ప్రవర్తనలో మవ్వు క్షుణ్నంగా పర్వోత్కృష్ట పరిపూర్ణతను సాధించకుండానే, తమంతతాముగా నేలనురాలిన వండ్లను మాత్రమే 'తింటూ బరకకుండావే, కందమూలాలూ, వళ్లు మాత్రమే తిని బతకకుం డానే ఒక పట్టణం, లేక పల్లెటూరు పొలిమేరల్లో ఒక అస్హి దైవఫీరాన్ని నెలకొల్పి అక్కడ వివపిస్తూ, అస్టిదేవువికి పేవచేస్తూ వుండాలి. అప్తిడు, వాస్తవంగా జ్ఞానాన్నీ, ధర్మాన్ని సాధించిన తవకీతాను సేవకునిగా కావడానికీ మాత్రమే అతను ఆర్హుడవుతాడు.”

“మల్లీ, అంబత్తా! ఒకవేళ ఏ పవ్యాపి గానీ, బ్రాహ్మణుడు గానీ జ్ఞానంలో, ప్రవర్తనలో మవ్వు క్షుల్జంగా సర్వోత్క్బష్ట్థ పరివూర్గతను సాధించకుండానే తనంతతానుగా నేలమీద రాలిన వండ్లను మాత్రమే తింటూ, బతకకుండగానే, అగ్జిదేవువికి పేన చేస్తూ బతకకుండానే నాలుగు రోడ్ల కూడలిలో వాలుగు ద్వారాలు గల ధర్మసత్రాన్ని నిర్మించి, అక్కడ్డే నివసిస్తూ, తనకి తాను యిలా చెనకోవాలిాో*ోతామ ఎవరైనా-సవ్యాసి ఆయినా, బ్రాహ్మణుడు అయినా-ఈ నాలుగు

శ] న్‌.

తోవలలో ఏ తోవనుంచి నడచివచ్చివా అతనిని నా శక్త్యనుసారం, వా ఆర్హతమేరకు. సేన చేస్తామ-ఆంతట, వాస్తవంగా, ధర్మాన్జి సాధించిన తనకి తాను సేవకునిగా కావడావికీ మాత్రమే ఆతమ అర్హుడవుతాడు.”

“లంబత్తా! జ్ఞానంలో, ధర్మంలో సర్యోత్కృష్త పరిపూర్ణతను. పాధించడంలో యివే వాలుగు బెజ్జాలు”

4. “నీ గురించి మన్వేం అనుకుంటున్నావు, అంబత్తా?. ఒకే ఆచార్యుని దగ్గరు చదివే తరగతి విద్యార్ధుల్లో ఒకనిగా, జ్ఞానంలో, ప్రవర్తనలో ఈ ఉత్కష్త పరిపూర్ణతను నీకు బోధించడం జరిగిందా”

250 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు లా

“ఆ్రద్రి. కాదు, గౌతమా! వేను నేర్చుకున్నది అత్యల్పమని వీ ముందు బహిరంగంగా ఒస్పక్షుంటున్నాను.

ఈ వినేకమూ, ప్రవర్తనా ఎంత ఉన్నతమైనవి? నేను వాటిలో శిక్షణ పొందడమే? ఎంతమాట జ్ఞానంలో, మంచితనంలో సర్యోత్కృసప్త పరిపూర్ణతను సాధించలేకపోయినా, కాడిని భుజాన్ని పెట్టుకొని 'తనుంత తాముగా వేలమీద రాలిన పళ్లు భుజిస్తూ మాత్రమే బళుకుతాననీ సంతోషంగా ఒట్టు పెట్టుకొవి, అడవిలోకి దూసుకుపోవడానికీ నువ్వు శిక్షణ పొందావా?

“ఆది కూడా లేదు, గౌతమనూ౫ో

“ఆయితే నువ్వేం అనుకుంటున్నావు, అంబత్తా? జ్ఞానంలో, మంచితనంలో క్షుణ్నంగా నువ్వు సర్వోత్కృప్ట పరిపూర్ణతను సాధించలేకపోయినా, నేల మీద రాలిన పళ్లు భుజిస్తూ బతకగలిగే స్థితికి నువ్వు చేరుకోలేకపోయినా, బొరిగె గంప చేతిలోకి తీసుకొని, "కంద మూలాలన్తూ సళ్లను మాత్రమే తిని బతుకుతానవి పంతోషంగా ఒట్టు పెట్టుకొని అడవిలోకి దూసుకుపోవడానికి శిక్షణ పొందేవా నువ్వు?”

“*ఆద్రి కూడా లేదు, గౌతమాలి

“ఆయితే మవ్వేం అనుకుంటున్నావు, అంబత్తా? జ్ఞానంలో, మంచితనంలో క్షుణ్నంగా నువ్వు _సర్వోత్కస్త పరిపూర్ణతను సాధించలేకపోయినా, వేలను రాలిన పళ్లను భుజిస్తూ బతకగలిగే స్థితికి నువ్వు రాలేకపోయినాా కంద మూలాలు, పళ్ళు తింటూ బతికే స్థితికి చేరుకోలేకపోయినా, ఏదో ఒక గ్రామంలో లేక పట్టణం పొలిమేరలో ఒక అస్టిదైన పీరాన్ని నెలకొల్పి అక్కడే వివపిప్తూ సంతోషంగా అస్మి దేవుణ్ని పేవించడంలో శిక్షణ పొందావా?

“ఆది కూడా లేదు, గౌతమా

“లయితే నువ్వేం అమకంటున్నావు, అంబత్తా? జ్ఞానంలో, మంచితనంతో క్షుర్హాంగా నువ్వు పర్వోత్కృష్ణ పరివూర్ణతను సాధించలేకపోయివ్యా వేలను రాలిన వళ్లు భుజిస్తూ బతకగ లిగే స్థితికి మవ్వు యింకా చేరుకోలేకపోయినా, కందలమూలాల్తూ పళ్ళూ తింటూనే బతకగలిగే స్టితికీ నువ్వు చేరుకోలేకపోయినా, అస్షిదేవుణి సేవిస్తూ బతకగలిగే స్థితి నువ్వు లేకపోయినా, నాలుగు రోడ్ల కూడలిలో నాలుగు ద్వారాలు గల ధర్మపత్రాన్ని కట్టించి, అక్కడవే మువ్వు నివసిస్తూ ఆ నాలుగు మార్గాలలో ఏ నూర్గం వెంట ఎవరు వస్తున్నా, నీ సామర్ధ్యం మేరకు, వీ శక్త్యానుసారం వారిని వినోదింపచేస్తానవి సంతోషంగా ఒట్టుపెట్టుకొనేలాగా మవ్వు శిక్షణ

ఐత టట టి న] పొందావా?

“ఆది కూడా లేదు, గౌతమా!”

“అలాగయితే అంబత్తా! విద్యార్థిగా నువ్వు ఉత్కష్ణ జ్ఞానంలోమా, వడతలోనూ అవ వరనుయిన శిక్షణ పొందడంలో నిఫలమవడమే గాకుండా, బెజ్జాల్లో ఏ ఒక్కడావి గురించి

పంస్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 251

న సయ పకన కూడా తెలుసుకోలేకపో నూవ. ఫలితంగా నీకు పరివూర్ణత సిద్ధించలేదు. మీ గురువు-బ్రాహ్మణ పొక్కరసది కూడా-నీకు ఇలా చెప్తారు. “ఎవరీ కవట సన్యాసులు. దాష్య కర్రిమొద్దులు, మా బంధువుల కాలికింద చెత్తలాంటి వారు. మూడు పాలను బెపోసన పట్టిన బ్రాహ్మణులతో సమా వంగా ప్రావీణ్యత సంపాయించుకుని గొప్పలు చెబుతారాశ్‌ ఆయన స్వయానా నిర్వర్తించాల్సిన కొద్దిపాటి బాధ్యతల్లో ఏ ఒక్కడాన్నీ కూడా పరివూర్తి చేయనే లేదు. (అదే పెద్దవాటి విర్హక్ష్యావికి దారి తీస్తుంది.) చూశావా, అంబత్తా! మీ గురువు బ్రాహ్మణ పొక్కరసది గారు నీకు ఎంత తీవ్రమయిన వోని చేశారో?”

6. “అంబత్తా! బ్రాహ్మణ పొక్కరసది కోపల వరేశుడు వసేనది నుంచి అగ్రహారం పొందిన వాడు. అయినా రాజు అతడ్ని తన సముఖావికీి రావడానికీ అనుమతించడం లేదు. అతనితో సంప్రదించాల్సి వచ్చినపుడు రాజు తెరవెనుక నుంచే మాట్లాడుతున్నాడు-ఇదెట్టా అంబత్తా! ఏ రాజు నుంచయితే అతను న్యాయ సమ్మతమయిన జీవనళితిని పొందుతున్నాడో, ఆ కోసలరాజు సపేనదే అతన్ని తన ఎదుట చూడ్డానికీ యిష్టపడటం లేదు. చూశావా, అంబత్తా! మీ గురువు, బ్రాహ్మణ పొక్కరసది గారు యీ విధంగా నీకెంత శీవ్రమయిన వోని చేశారోగొ
7. “అంబత్తా! ఇప్పడు మవ్వేం అనుకుంటున్నావు? ఒకరాజు ఏనుగు మెడ మీదనో, గుర్రం వడుం మీదనో, తన రథం మీదనో విల్చువి, దేశానికి సంబంధించి కొన్ని ముఖ్యమయిన విషయాలు ముఖ్యులతోనో, యువరాజులతో చర్చించాలనుకో, ఆయన ఆచోటు నుంచి వెళ్ళి పోయాక్క ఒక సేవకుడో (శూద్రుడు), 'సేవకువి దాపుడో ముందుకొచ్చి. అక్కడ నిలబడి, విషయాన్ని చర్చించాలి నచ్చినవుడం యిలా చెబుతాడు. “ఇలా ఇలా సెలవిచ్చారు పసేనది నుహారాజావారు” అవి. రాజు ఎలా మాట్లాడుతారో, అలాగే అతవిలా చెబుతాడు లేదా రాజు ఎలా చర్చించారో, అలాగే చర్చిస్తాడు. అలా మాట్లాడినంత మాత్రాన ఆతను రాజుగావి, రాజ్యాధికారి గావి ఆయిపోడు గదా?”

కక్షాడ్ర్యు గౌతమా!”

8. కానీ అదే విధంగా, అంబత్తా! బ్రాహ్మణులు ఆ ప్రాచీన కథలు (బుషులు), రుక్కులను రచించారు. సదాల ఆ ప్రాచీన రూపాన్ని ఆ రుక్కులను పప్వరంగా పాడేవారు, పఠించేనారు. వాటివి ఈనాటి బ్రాహ్మణులు నుల్ఫీ సప్వరంగా పఠిస్తున్నారు, అభ్యసిస్తున్నారు. ఉదాత్త స్వరం గాని చేస్తున్నారు. ఆనాటికి అత్తక, నానుక్క నానువేద, యమతగ్గి, అంగీరస్క భరద్వాజ, నపెత్త (వళిష్తు, వెస్పమిత్త (విశ్వామిత్ర, కపష్టప (కశ్యప), భగం (భృగు)లకు మల్లేనే! నువ్వు కూడా అనొచ్చు. *విద్యారిగా వాకు వారి రుక్తు.లు కంఠతా వచ్యు”ొనవి. ఆ కారణంగా ను బుషికీ జు! బ్‌ స్థాయికి దమ? అలాంటి వట్టేతులడు తావు లేదు. ప 9, ఇస్తడేం ఆలోచిస్తున్నావు, అంబత్తా! బ్రాహ్మణులు, ఏళ్ళు పైబడిన వారు, నీ గురుదే వులు, వారి గురువులు మాట్లాడుకుంటుండగా ఏమి విన్నావు? ఎవరి రుక్కులనయితే నీవు వఠిస్తున్నావో, నూటిమాటికీ చదువుతున్నావో-ఆ ప్రాచీవ బుషులు, తల వెంట్రుకలకు, గెడ్డా లకు-పుగంధ తైలం రాసుకుని, నున్హగా దువ్వుకొని, మనోహరాలు చేసుకొని ధవళ వస్తాలు

“252 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రపంగాలు వేసుకొని, సంపూర్ణంగా సంచేంద్రియాల ఆనందాన్ని వీలాగా, వీ గురువులాగా అమభవించారనా?

“ఆది కాదు గౌతమాలొ

“లేళ వారు (ప్రాచీన బుషులు) వీ లాగా నీ గురువు లాగా అన్జిరకాల రాయిరప్పలను ఏరివేసి (రసాలను), బియ్యాన్ని ఉడికించి అందులో రకరకాల కూరలను, రసాలను వేసుకొవి తినేవారాగొ

“లది కాదు, గౌతమాగొ

“నడుము చుట్టూ వడ్డాణాలూ కుచ్చుల ఆభరణాలతో సింగారించుకుని వీ కోపం, వీ *ఏరువు కోసం ఎదురు చూసినట్టు వారి కోసం కూడా ఎదురు చూసీవారాగ

*రేళ్త నీలాగా వీ గురువులాగా వారు పొడుగుపాటి కొరడాలను, ములుకోలను చేతబట్టి నుర్రాలు వూన్చిన రథాలెక్కి షికారుకు వెళ్ళేవారాణో

*రేద్సు గౌతమాగొ

*పహారాలు, కందకాలు, ద్వారబంధాలు, పాయుధ రక్షకులున్న పట్టణాలలో వీలాగా, వీ గురువులాగా వుండేవారా?”

*లేదు గౌతమాగొ 10. “అయితే అవ్హడం అంబత్తా! మీ గురువుగానిి నువ్వుగావి బుషులు కాదు గదా! బుషులు. జీవించే పరిస్థితుల్లో నువ్వు జీవించటం లేదు కదా! కానీ ఏదిఏమైనా ఆంబత్తా! వా గురించి నీకు ఎలాంటి అనుమావం వృన్నా, ఎలాంటి సందేహం వున్నా, వన్న అడుగవచ్చు వీ సందేహాలకు వివరణ ఇవ్వడం ద్వారా వాటివి నివృత్తి చేస్తాను.” 11. అంతట తథాగతుడు తన గది నుంచి ముందుకెళ్ళి అక్కడ ముందుకీ వెనక్కీ పచార్లు చేయసాగాడు. అంబత్తుడు గౌతముణ్హి అనుసరించసాగాడు. అలా వచార్జు చేస్తూనే అంబత్తుడం ఆయన (బుద్దుడి) శరీరం మీద మహా వురుషుడికి ఉండాల్సిన ముప్పయ్‌. రెండం గుర్తులూ ఉన్నాయో లేదో అని చూశాడు. రెండు గుర్తులు తప్ప-మిగతా అన్నిటివీ ఆతడం కనుగొన్నాడు. ఆ రెండూ కూడా-మరుగు చేయబడ్డ అవయవం ఒకటి. ఇక కవిసించని (నోటిలోని) నాలుక రెండోది. నాలుక పొడవు ఎంతన్నది తెలియలేదు. వీటికి సంబంధించే అంబత్తునికి సంశయం, అనుమానం, అతనికి తృస్తీ కలగటం లేదు. వరిగ్గా విర్ధారించుకోలేకపోతున్నాడు. 12. అంబత్తుడు సంశయంలో కొట్టుమిట్టాడుతున్న విషయం గురించి తథాగతుడికి తెలును, తన అద్భుత శక్తుల్జి ఉపయోగించాడు అతదు. బట్టల్లో కప్పనలసిన అనయవనం తొడుగుతో బయటికి వచ్చింది. తథాగతుడం నాలుకను చాపి చుట్టూ తిప్పాడు. ఆయన దానితో తన రెండు చెవులపై చిన్నగా తాడించాడు. అలాగే మళ్లీ ప్పృశించి రెండు నాసికా రంధ్రాలమా ఏ 'శింపచేశాడు. మొతం తన నొసటివంతటిని (తన) నాలుకతో తఠాగతుడు కపినేశాడం.

సంస్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 253

అంతట బ్రాహ్మణ యువకుడు అంబత్తుడు యిలా ఆలోచించసాగాడు. “పూజ్య గౌతము డికి మహా పురుషుని శరీరం మీద వుండాల్సిన ముస్పయ్‌ రెండు చిహ్హాలు (కనిపించలేదనుకున్లు రెండింటితో సవా కలిపి) ఉన్నాయి. ఆంబత్తుడు తథాగతునితో ఇలా చెప్తాడు. “ఇహ గౌతమా! మనం సంతోషంగా విడిపోదాం. చాలా పని తొందర్లో వున్నాన్నేను. పని చేసుకోవాలి.”

“ఆలానే అంబత్తా! ఉచితమైనట్టు చేయి”

అంతట అంబత్తుడు గుర్రాలు వూవ్చిన రథం ఎక్కి, వెళ్ళిపోయాడు. 13. ఇవు అక్కడ బ్రాహ్మణ వి క్కరసది, ఉక్కత గ్రామం నుంచి తవ బ్రాహ్మణ అనుచర వర్గంతో బయలుదేరి విహార స్థలానికి వచ్చి సుఖాసీముడై, పనిమీద వెళ్ళిన శిష్యుడు ఇంకా ఎందుకు తిరిగి రాలేదా అని ఎదురుచూడసాగాడు. రహదారి వున్నంతమేరకు అంబత్తుని రథం వచ్చింది. ఆతర్వాత ఆతను రథం దిగి, కాలి నడకన పొక్కరపదివి చేరి వమపష్కరించి, సవినయంగా తనూ ఒక ఆసవం మీద కూర్చున్నాడు. శిష్యుడు కూర్చున్నాక, గురువు యిలా ప్రష్షించాడుః 14. “సరే అంబత్తా! తథాగతుణ్డి చూశావాణొ

“ఆవును గురువుగారూ, మేము ఆయన్ని చూశాము!”

“ఆంతా చెన్తకుంటున్నట్టుగా వూజ్య గౌతముడు అలాగే ఉన్నాడా? లేదా? చూసి చెప్పమ న్నాను గదాగో

“ఆయన అలాగే వున్నాడు గురువుగారూ, బయట అంతా చెప్పకుంటున్నట్టుగానే ఉన్నాడు, తర్భిన్నంగా మూత్రం లేరు. నుహా పురుషునికి వుండాల్సిన ముస్టయ్‌ రెండు చిప్నాలు ఆయన వొంటిమీద వున్నాయి. కొన్ని మాత్రమే కాదు. అన్ని చిహ్నాలూ పూర్తిగా వున్నాయి.”

“*ఆంబత్తా! సమాన గౌతమునితో నువ్వు ఏమయినా మాట్లాడానాగొ

“చిత్తం గురుదేవా, మాట్లాడాను.”

*పంభాషణ ఎలా పాగిందిగొ

ఆతర్వాత అంబత్తుడు తనకీ, తథాగతునికీ మధ్య జరిగిన సంభాషణంతా గురువు

స పకొ, పొక్కరసదితో వూసగుచ్చినట్టుగా చెప్పకొచ్చాడు. 15. అంబత్తుడు అలా చెప్తాడో లేదో పొక్కరసది చర్రునలేచిపోయాడు ఆంత ఎత్తును “వా! మూర్చుడా! తెలివితక్కువ దద్దమ్మా! ఆహా! మన మూడు ల్లోనూ గొప్ప సండితుడినే! మనిషి చవిపోయాక్క ఆ శరీరం విచ్చేదమయిపోయి, మరో జన్నెత్తి భయంకరమైన సరిస్థితిలో, |

దుఃఖంలో దైన్యంలో కొట్టుమిట్టాడుతాడవి నాళ్ళు చెబుతారు! నువ్వు వక్కాణించిన వీ అహం కార వాక్కుల అర్ధం ఏమిటి?ి-గౌతముడి సిద్ధాంతాలు కాకపోతే? ఏమి సండితుడండి! ఏమి

254 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు మంద బుద్ధండీ! విజంగానే మన మూడు వేదాల్లోనూ ప్రవీణుడండీ!...” ఆంటూ అసహనంతో మండిపోతూ, పొక్కరసది. తన శిష్యుడు ఆంబత్తుణ్హి కాలితో ఒక్క తన్ను తన్నాడు. ఆ దెబ్బతో అంబత్తుడు దొర్జుకుపోయాడు. వెంటనే స్వయంగా తావే బయలుదేరి వెళ్ళి ఎలాగోలా తథాగతుణ్హి చూడాలని విశ్చయించుకున్నాడు. 16 కానీ అక్కడున్న ఆతవి బ్రాహ్మణ అమచరవర్గం యిలా చెప్తారు: “అయ్యా! బాగా పొద్దుపోయింది. సమాన గౌతముణ్జీ ఈ వేళప్తడం కలియటం కుదరవిది. పూజ్య పొక్కరసదులు రేపు వెళ్తే బాగుంటుంది

అంతట పొక్కరసది తమ ప్వగ్భహంలోనే పరమాన్నాన్లి, పాయసాన్ని తయారు చేయించి, వాటివి బళ్ళమీదకెత్తించి, మండుతున్న కాగడాల వెలుగులో ఉక్కత్తకు బయలుదేరాడు. ఆ గ్రామం. చేరుకొని తను రథం మీద వెళ్ళగలిగినంత మేర ఇఖనంఖల వనంలో వెళ్ళి; ఆతర్వాత పొక్కరసది కాలి నడకన సాగి, తథాగతుణ్హి కలుసుకొన్నాడు. తనూ, తథాగతుడం ఒకరికొ కరు శుభాకాంక్షలు, అభినందనలు వంటి మర్యాద సూచకాలను తెలుపుకొన్నారు. ఆతర్వాత పొక్కరసది ఒకపక్కమున్న ఆసనం మీద కూచొవి, తథాగతువి ఇలా అడిగాడు. 17. “మా విద్యార్థి, బ్రాహ్మణ యునకుడు అంబత్తుడు ఇక్కడకు వచ్చాడా

“ఆ! బ్రాహ్మణుడా! తను వచ్చాడు”

“గౌతమా! మీరు అతనితో ఏనుయినా మాట్లాడారా”

ట్‌ శీ ణి

ఆ బ్రాహ్మణుడా మాట్టాడాను.

“అతనితో మీరొనర్చిన జ్ఞాన సంభాషణ ఏమిటి?” 18. అంతట తనకు, అంబత్తునకు నడుమ జరిగిన సంభాషణ అంతటినీ తథాగతుడు బ్రాహ్మణ పొక్కరసదికి వివరంగా పూసగుచ్చినట్లు చెప్తకొచ్చాడు. ఆలా ఆయన చెప్పిన తర్వాత పొక్కరపది తథాగతునితో యిలా అన్నాడు: “అతను యువకుడూ, తెలివితక్కువ వాదం, గౌతమా! ఆ బ్రాహ్మణ యువకుడు అంబత్తుణ్హి క్షమించు, గౌతమా!”

“బ్రాహ్మణుడా! బ్రాహ్మణ యువకుడు అంబత్తుణ్త్హి సుఖంగా ఉండవియ్యిం” 19. బ్రాహ్మణ పొక్కరపది, తథాగతుని శరీరం మీద మహా వురుషునికి ఉండాల్చిన ముస్తయ్‌

జ

రెండు చివ్మోల్ని లెక్కించపాగాడం. ఆతను అనీ లెక్క పెట్టగలిగాడం గానీ-రెండుమాత్రం కన్గిం చలేదు, ఆ రెండింటిలోను బట్టల మాటున ఒకటి, ఇక రెండోది సుద్దీర్షముయిన నాలుక. ఈ రెండిటి గురించి ఇంకా అతని అనునూన నివృత్తి కాలేదు. అందువల్ల ఒక సంపూర్ణ నిర్ణయా

పంస్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 8255 వికి రాలేకపోయాడం. కానీ, తథాగతుడు ఆ రెండింటిని కూడా పొక్కరసిద్దికి- అంబత్తునికి చూపించినట్టుగానే చూపించాడు. తథాగతునికి ఒక మహా వురుసుునికి ఉండాల్సిన ముస్టయ్‌ రెండు చిహ్నాలు వున్నాయని పొక్కరసది గ్రహించాడు. కొన్ని మాత్రమే కాదు. అన్హీ వున్నాయి. తర్వాత ఆతను తథాగతుని యిలా అడిగాడు. “పూజ్య గౌతములుు, వారి సంఘ భిక్షువులూ రేవు నాతో భోజనం చేయడానికి అనుజ్ఞ దయచేస్తారాగ,. అతని అభ్యర్థనను తథాగతుడు మౌనంగా అంగీకరించాడు.

20. ఆతర్వాత బ్రాహ్మణ పొక్కకసది, పూజ్య గౌతముడు తన అభ్యర్థనను అంగీకరించడం చూస్తి (మర్నాడు) భోజనం చేపే వేళకి యిలా అన్నాడుః “వూజ్య గౌతమా! వేళయింది. భోజనం సిద్ధంగా వుంది.” పొద్దున్నే దుస్తులు వేసుకున్న తథాగతుడు, నాటికితోడు సైన వేసుకొనే అంగారఖాను కూడా వేసుకొని చేత భిక్షాపాత్రను పట్టుకొని, ఇతర భిక్షువులతో కలపి పొక్కరసది ఇంటికి వెళ్ళాడు. వెళ్ళి తవకోపం ఏర్పాటు చేసిన ఆసనం మీద కూర్చున్నాడు. తథాగతువికి పొక్కరసది తానే వడ్డన చేశాడు. పరమాన్నాన్నీ, పాయసాన్షి-ఇహ వద్దు అన్హదాకా అతను వడ్డన చేప్తూనే ఉన్నాడు. అలాగే బ్రాహ్మణ యువకులు భిక్షువులకు వడ్డన చేశారు. తథాగతుడు భోజనం ముగించి, భిక్షాపార్రను, చేతివీ కుడుక్కున్నాడు. పొక్కరసది తథాగతువి పక్కని దిగువ ఆసనం మీద కూర్చున్నాడు.

21 ఆయన అలా కూచున్నాక;, తథాగతుడు మెల్లమెల్లగా బోధన చేశాడు. అంటే, ఆయన ఆతవికి బెదార్యం గురించీ, బుజువర్తన గురించీ, ప్వర్గం గురించీ భయాని గురించీ, ఆహంకారాన్షి గురించీ, తుచ్చముయిన కామువాంఛల గురించి, పరిత్యాగంలోనవి ప్రయోజనాలను గురించీ బోధించాడు. ఎన్తడయితే బ్రాహ్మణ పొక్కరసది తన బోధనలు గ్రహించటానికి పర్వపన్నడ్దుడయివాడనీ, వాటితో మెత్తబడ్డాడనీ, అభిమానాన్ని త్యజించాడవ్కీ తనమీద మనసులో పూర్తిగా విశ్వాసం కలిగి వున్నాడని తెలుసుకున్నాడో బౌద్ధులు తాము నిజయం సాధించిన సిద్దాంతాన్ని బుద్దుడు ఆతనికి ప్రబోధించాడు. ఆదే-కరుణ సిద్ధాంతం. దాని మూలాన్ని పరి సమాస్తిని దాని విధానాన్ని వివరించాడు. ఏ విధంగా అయితే వస్తొన్హి మరకలు లేకుండా ఉతికి సరిశుభ్రమయిన తర్వాత అద్దకం వేయడానికి సిద్ధం చేస్తారో, బ్రాహ్మణ పొక్కరపది సత్యం కోసం మచ్చలేని మనస్థితివి అక్కడ కూచునే పొందాడు. ఆతనికి తెలుసు: దేనికయితే ప్రారంభం వుంటుందో, స్వాభానికంగా దానిలోనే విచ్చిత్తి కూడా వుంటుందని.

22. ఆతర్వాత బ్రాహ్మణ పొక్కరసది సత్యాన్ని దర్శించాడు. దానిలో ప్రావీణ్యాన్ని సంపాదిం చాడు. అవగతం చేసుకొన్నాడు. దీని లోతుల్లోకి వెళ్ళిపోయాడు. సంశయాన్ని అధిగమించాడం. కలవరాన్ని కాలరాపి, పంవూర్ణ ఆత్మనిశ్వాసాన్ని పొందాడు. గురువు ప్రబోధవల జ్ఞానం కోసం ఎవరిమీద ఆధారవడలేదు. తథాగతువితో ఆతడిలా అన్నాడు:

256 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు

“అత్యద్భుతం గౌతమా! (వీ ముఖతః విన్హ మాటలు) అత్యద్భుతం. విసరివేసిన దాన్ని తీసుకురావటానికి గానీ లేక దాచిపెట్టినదాన్షి వెలికి తీయటావికీగానీ, లేదా పదభ్రస్టునికి సరైన మార్గాన్ని చూపించటానికి గౌనీ లేదా అంధకారంలోకి వెలుగును తీసుకురానటావికి గావీ, తద్వారా కళ్ళున్ష్నవారు బాహ్యరూపాల్లి దర్శించటానికి గానీ-ఎనరో ఒకరిని ఎలా వియమించాలో ఇదీ అలాగే. కానచ్చు. ప్రభువు గౌతముడు సత్యాన్షి నాకు ఎన్నో రకాలుగా తెలిపాడు. ఇహ నేము, గౌతనూ! నా భార్యాసుతులతో పహా, వూజ్య గౌతములను వా వథ విర్దేశకులుగా ఆశ్రయించాను. పత్యాన్నీ; సంఘాన్నీ ఆశ్రయించాం. వూజ్యులైన గౌతములు నన్ను వారి శిష్యునిగా, అంతేవాసిగా స్వీకరించాలి. నేను నేటి లగాయితూ, ఈ బొందిలో ప్రాణం వున్నంతదాకొ, మిమ్మల్నే వా గురువులుగా ఎంచుకొన్నాను. పూజ్య గౌతములు ఉక్కత్త గ్రామంలో తమ శిష్యుల్ది, ఇతర కుటుంబాన్ని దర్శిస్తున్నట్టుగానే, నన్ను కూడా చూడవలసిందిగా కోరుతున్నాను. అక్కడ ఎవరైతే బ్రాహ్మణులు, నారి భార్యలు వూజ్య గౌతములను భక్తితో కొలుస్తారో, వారి సమక్షంలో లేచి విలుచుంటారో, ఆసనం చూపించుతారో, లేక మంచివీరు సమర్సిస్తారో, లేక వారితో ఆనందం అనుభవిస్తారో, అటువంటి వారికి ఆది వారి శ్రేయస్సుకి హేతువవుతుందిల

ఖలీ! బ్రాహ్మణుడా! నీవు చెప్పింది బాగుంది!

(అంబత్త సుత్త పరిసమాప్తం)

సంప్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 257 న న కనీ క్ట!

కులాన్ని వ్యతిరేకించే సందర్భంలో, బుద్ధుడు తానేమయితే వ్రబోధించాడో, దాన్నే ఆయన

ఆమలుసరచాడు. ఆర్యుల సమాజం దేన్నయితే చేయడానికి నిరాకరించిందో, దాన్ల్నే ఆయన

చేశాడు. ఆర్యుల సమాజంలో శూద్రుడు లేదా కడజాతి వ్యక్తి బ్రాహ్మణుడు ఎన్నటికీ కాలేడు.

కానీ బుద్దుడు కులానికి వ్యతిరేకంగా ప్రబోధించడమే కాకుండా, శూద్రుడిక్సీ కడజాతి వాడికీ

'భిక్కు" (భిక్షువు) స్థాయి కల్పించాడు. బ్రాహ్మణ నుతం (బ్రాహ్మివిజం)లో బ్రాహ్మణుని స్థాయి

ఎటువంటిదో, బౌద్ధమతంలో భిక్కుల స్థానమూ ఆంతే! రేప్‌ డేవిస్‌ ఇలా స్పష్టంగా చెబుతున్నారు: (డా. అంబేడ్కర్‌ యిక్కడ కొటేషన్‌ ఇవ్వడం మర్చిపోయారు-సంపాదకులు)

మొదటి విషయం, తన సంఘం విషయంలో, దానిపై ఆయనకి సంపూర్ణమయిన పట్టు వుంది-వుట్టుక్క వృత్తి, సామాజిక ష్టాయికి సంబంధించి అన్ని అనుకూలతలను, ప్రతికూలతలను పూర్తిగా యింక ఏ ఆలోచనా లేకుండా పరిగణనలోకి తీసుకోవడం మానేసి; సాంఘిక అపవిత్రత, విధి విహితాల నుంచి ఎదురయ్యే అన్ని అడ్డంకుల్నీ, అన్ర్హతలను తుడిదిపెట్టాడం బుద్ధుడు.

బౌద్ధ సంఘంలోని ముఖ్యమయిన వారిలో ఒకడు, గౌతముడు తన తర్వాత పంఘ సూత్రాల్లో అతి ముఖ్యమయిన అధికారిగా పేర్కొన్హవాడు, ఆయిన ఉపాలి పూర్వాశ్రమంలో మంగలివాడు. హిందూ సమాజంలో తృణీకారానికి గుిఅయిన వృత్తుల్లో అది ఒకటి. అలాగే సునీత. గిరిజన తెగల్లో ఆతి తక్కువదైన *పుక్కుసి తెగకు చెందినవాడు. ఇతడు రాసిన పద్యాలు “దేరి గాధిలలో చేర్చడానికి ఎంపిక చేయబడ్డాయి. సాంప్రదాయాన్ని సవాల్‌చేసిన పతి బెప్తవాని కొడుకు. ఆ కులం నిమ్మకులం. క్రూరమయిన వృత్తి కావటం చేత అది ఏవగింపుకీ గురయింది. ఇక నందుడు గోపాలుడు, ఇద్దరు పంతకోలు-ఓ మంచి కుటుంబంలోని యువతి, ఒక దాసుడు పెళ్ళి చేసుకోవడం వల్ల పుట్టారు. (మనువు నిర్దేశించిన వియమం 31 ప్రకారం ఆ ఇద్దరు కూడా కులభ్రమ్టులే గదాల్‌ కాప లేళ్ళవి పట్టేవాని కూతురు. వున్హ్క పున్నిక-ఈ ఇద్దరూ దాసీకన్యలు, సుమంగళ మాత రెల్లుతో పవిచేపే శ్రామికుల కూతురూ, తల్లీ కూడా. శుభ కన్మురివాని కూతురు. మౌలిక బౌద్ధ గ్రంథాలు వెలుగులోకి వచ్చేకొద్దీ మరిన్ని పేర్లను మనం. చెప్పవచ్చు. ఇనేకాక మరికొన్ని ఇతర పేర్లు కూడా తెలుస్తాయి.

*'ఆ! ఇప్పటిదాకా చెప్పిన సంఖ్య చాలా స్వల్తం” అని తిరస్కారసూచకంగా నవ్వేయడం లోనూ ఆదంతా పైపై ప్రదర్శన కొరకే అనడంలోనూ చారిత్రక దృష్టి ఆంతగా కనిపించదు. మొత్తం జవాభాలో అణగారిన జాతులవారు, సిప్తాల శాతంతో పోలిస్తే బౌద్ధ సంఘంలో కడజాతి వారి సంఖ్య అధిక నిప్పత్తిలోనే వుంటుంది. ధేరిగాథలో పేర్కొన్హ ధేరీలలో 60 నుంది సాంఘిక స్థాయి మనక తెలుసు. వారిలో పైన చెప్పిన అయిదుగురు అట్టడుగు కులాల వారు. అంటే

258 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు లాలా మొత్తం సంఖ్యలో 8 1/2 శాతం మంది వునాది వర్గంలో నుంచి వచ్చినవారు. జనాభాలో వారి శాతంతో పోల్చి చూస్తే ఈ విస్పత్తి సుమారుగా సరిపోతుంది.

ఏవిధంగా అయితే బుద్ధుడు శూద్రులను, కడజాతి మనుషులను బౌద్ధ మతంలో అత్యు న్షత స్థాయికి-ఆంటే భిక్కులుగా చేయడం ద్వారా-వారి పొంఘిక స్థాయికి పెంచాడో, అదే విధంగా హ్ర్రీల స్థాయిని కూడా పెంచాడు. ఆర్యుల సమాజంలో శూద్రులు ఏ స్థానంలో అయితే. వుంచబడ్డారో, స్త్రీలు కూడా అదే ష్థానంలో వుంచబడ్డారు. ఆర్య సాహిత్యమంతటా కూడా శూద్రులు, స్తీలుఒకే స్థాయికి చెందినవారుగా పేర్కోబడ్డారు. (ఆర్య సమాజంలో) పన్యసించడం ఒక్కటే మోక్షానికి తెరచిన మూర్గం. కానీ శూద్రులు, స్త్రీలు సన్యపించటానికి ఆనకాశం లేదు. అంటే వీరు మోక్ష పరిధికి లోబడిన వారు కాదన్నమాట. శూద్రుల విషయంలో లాగానే, బుద్దుడు స్త్రీల విషయంలో కూడా ఆర్యులు పెట్టుకొన్న నియమాల నడ్డి విరగ్గొట్టాడం. బౌద్ధ మతంలో ఏ విధంగా అయితే శూద్రుడు భిక్కు కాగలుగుతున్నాడో, అదే విధంగా స్తీ పరివ్రాజిక/భిక్కిణి కాగలిగింది.. ఇది స్త్రీకి ఆత్యున్హత స్థాయి కల్తించినటువంటిది. ఆనాటి ఆర్యుల సనూజం దృష్టిలో ఇది ఊహకయినా అందని విషయం.

బుద్ధుడు, ఆర్యుల సమాజ నాయకులతో పోరాడిన నురొక ఆంళం-హిందూ గురువుల నీతిసూత్రాలు, నారి బోధనలూను. జ్ఞానార్జన, విద్య-ఈ రెండు బ్రాహ్మణుల, క్షత్రియుల, వైశ్యుల హక్కుభుక్తాలు అనేది; శూద్రులు విద్య నేర్చుకోడావికి అర్హులు కారనేది పాతుకుపోయి వున్లు అభిప్రాయం. తాము స్త్రీలకూ, బ్రాహ్మణులు కాని పురుషులకూ విద్యను బోధిప్తే-సామాజిక వ్యవస్థకు అంత మువ్స ఏర్పడుతుందని నారు ఒత్తి చెప్తారు. ఈ ఆర్యుల సిద్ధాంతాన్ని బుద్ధుడు పూర్తిగా నిరాకరించాడు. ఈ సమస్య మీద ర్రైస్‌ డేవిస్‌ యిలా నొక్కి చెప్తారు. “ప్రతి ఒక్కరూ విద్యను అభ్యసించడానికి అవకాశం యివ్వాలి. శక్తి-సామర్జ్యాలున్న ప్రతివారికీ బోధించడానికి అనకాశం. కల్పించాలి. అతను విద్యను బోధిస్తే ఎలాంటి మినహాయింవులూ లేకుండా, ఎవర్డీ శ్రోసిరాజనకుండా-ఆది ఆందరికీ బోధించాలి.” ఈ పందర్భంలో బుద్ధువికీ బ్రాహ్మణ లోహిక్కునికీ మధ్య. జరిగిన సంవాదాన్ని ఉదహరించి చూసడం ఆవసరం. అది '“లోహిక్క సుత్తిగా ప్రపిద్ధం.

లోహిక్క సుత్త (బోధించడంలోవి వైతిక సూత్రాలకు సంబంధించిన కొన్ని అంశాలు)

1. నేనిలా విన్నాను. తథాగభుడు ఒకనాడు ఐదు నందల మంది భిక్కు బృందంతో కలసి కోసల మండలాలను పర్యటిస్తూ చివరికి సాలవాటిక (గ్రామం అంతా సాలన్ఫక్షాల వరుసతో చుట్టి వున్హట్టిది) చేరుకున్నాడు. ఆకాలంలో సాలవాటికలో బ్రాహ్మణ లోహిక్కుడు స్టిర నివాసం ఏర్పరచుకొని వుంటున్నాడు. ఆ గ్రానుం సమ్మద్ధిగా పచ్చిక లీళ్ళూ, నవాలు, ధనధావ్యోలతో తుల తూగుతోంది. కోసలరాజు వసేనది సాలవాటికము రాజ బహుమతిగా సమస్త హక్కుభుక్తాలతో

పంస్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 259

లోహిక్కువికి యిచ్చివేశాడు, 2 ఒకనాడు బ్రాహ్మణ లోహిక్కుని నునసులో ఒక దుర్భుద్ధి పుట్టింది-తానొక ఆలోచనను ఎందుకు ఆచరణలో పెట్టకూడదు అవి: ఆ ఆలోచన ఏమిటంటే-ఒకవేళ పమామనికి గానీ, బ్రాహ్మణునికి గావీ జ్ఞానం కలిగితే ఆప్పడతను ఆ నిషయం గురించి ఎవరికీ తెలియచేయాల్సిన పవిలేదు. దేనికోసం ఒక మనిషి మరో మనిషిని ఏమైనా చేస్తాడ? ఆ విషయం గురించి ఇతరులకు చెప్పడమంటే అర్ధం-పాత బంధాన్లి తెంచుకొని, కొత్త బంధంతో యిరుక్కోవడమన్న్హ మాట. అలాంటిదే యిది కూడా! (ఇతరులకు తెలియచెప్తాలన్న అభిలాష కూడా? అది ఒక రకమైన మోహం కూడా! అసలు దేనికోసం ఒక మవిషి మరో నువిషికోసం ఏదైనా చేస్తాడు?”

ఇప్పడం బ్రాహ్మణ లోహిక్కుడం ఈ వార్తలమ విన్నాడు: శాక్య (మహారాజుల కొడుకు, శాక్య వంశాన్ని కాదని నుత జీవితాన్ని వరించిన సమాన గౌతముడు కోపల నుండలాలను పర్యటిస్తూ, బౌద్ధ భిక్కుల బృందంతో సాలవాటికకు చేరుకున్నాడట. ఆ వూజ్య గౌతముని గురించి ఇతర ప్రాంతాల్లో గొప్పగా చెప్పకుంటున్నారట. ఆ వూజ్యాడు ఆర్హతుడట. మహాజ్ఞానట. జ్ఞానంలో, మంచితవంలో, ఆయనకు ఆయవే సాటట. లోకాలకు సంబంధించిన జ్ఞానంతో సంతోషంగా వుంటాడట. మార్గదర్శకులైన వ్యక్తులలో ఆయనకు సొటి రాగలిగినవారు మరొకరు లేరట. దేవతలకీ, మనుషులకీ బోధకుడట. ఆతము బుద్దుడట, పరమ వూజనీయుడట. దేవుళ్ళకీ, బ్రాహ్మాణులకూ, మారులకీ 'సైనున్ల (ఊర్ధ వ) లోకాలతో పాటు, సమానులతోనూ, బ్రాహ్మణులతోనూ, రాజులతో, ప్రజలతోనూ కలిసి వున్న ఈ విశ్వాన్ని-ఎదురెదురుగా. చూస్తు నట్టుగా తాముగా క్షుల్లంగా ఎరుగుము. తవకీ తెలిపిన జ్జానాన్షి ఇతరులకు పంచుచాడు. సత్యం-మూలంలో సుందరమైంది. అభివృద్ది క్రమంలో సుందరమైంది. సిద్ధిలో సుందరమైంది- అని మవసా వాచా ఆయన ప్రకటించాడు. పరిపూర్ణతలో, పరిశుద్ధతలో ఆయన ఉన్నత జీవితం గురించి అందరికీ తెలియచేశాడు, ఆ అర్హతుల్లో (యోగ్యుణ్షి) దర్శించడం మంచిది. 4. బ్రాహ్మాణ లోహిక్కుడు అన్హడు ముంగలివొడైన భేషికువితో యిలా అన్నాడు. ఇలారా, ఖేషికా! మనవ్వు చాలా మంచివాడివి. సమాన గౌతముడు ఎక్కడున్నాడో అక్కడికి వెళ్ళు. వెళ్ళి ఆయన అనారోగ్యాన్ని నేను విచారించానవి చెప్త జబ్బు తగ్గిందా స్వస్థతగా వుందా అని వా పేరు మీద అడుగు. ఆయనకు తీరిక వుందో లేదో కమక్కో! తీరిక లేకపోతే ఎన్సడం తీరికవుతుందో అడుగు. ఇవన్టీ తెలుసుకొని యిలా మాట్లాడం: “పూజ్యులు గౌతములూ, మీర్కు మీ భిక్కు బృందం రేపటి భోజనాన్లి బ్రాహ్మణ లోహిక్కుని యింట భుజించాలి.” ర్‌. “మంచిది దొరా” అన్నాడు మంగలి ఛేషికుడు. అతడం లోహిక్కుడం చెప్పిన పనిని చేయ డానికి ఒప్పకున్నాడు. తనని ఆజ్ఞాపించిన విధంగా ఆతను ఆచరించాడు. తథాగతుడు అతని అలరవకి నానణాణ నే ఎలక్‌ నాలాల. వవంలం వేలా అం

260 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు లా 6. తథాగతుడు తన అభ్యర్థనకి ఆమోదం తెలియజేశాడవి గ్రహించగాన్సే (ఆసనం మీద నుంచి లేచి) బ్రాహ్మణ లోహిక్కుని దగ్గరకు వచ్చి యీ విధంగా చెప్తాడం భేషికుడు: “అయ్య గారూ! తమరు ఆజాసించివట్టుగానే మీ పేరు మీద మహాత్ముణ్హి భోజనానికి రమ్మన్నాను. ఆ జ ణా అయ్యగారు ఒప్లేసుకొన్హారు.” 7. ఆరోజు రాత్రి గడిచింది. అంతట ఉదయాన్నే లేచి బ్రాహ్మణ లోహిక్కుడం పరమాన్నాన్నీ పాయసాన్నీ వండించాడు. ఆతర్వాత ఛేషికుడ్డి పిలిచి యిలా చెప్తాడం: “భేషికా! ఇలారా! చాలా మంచివాడివి నువ్వు. సమాన గౌతముడు ఎక్కడున్నాడో చూసి అక్కడకు వెళ్ళు... వెళ్ళి భోజనాలు చేపే వేళలయిందని తెలియచేయి. 'గౌతమూ! త్వరగా రండి. భోజనం సిద్ధంగా వృంది' అని పిలువు

జ! సో క్‌ లి, సీ,

ఆలాగే అయ్యగారూ!” అవి బ్రాహ్మణ లోహిక్కుడు చెప్పినదాన్ని ఛేషిక్కుడు అంగీకరిం చాడు. ఆయన అజ్ఞాసించినట్టుగానే భేషిక్కుడు ఆచరించాడు,

ప్రొద్దుటే తగిన దుస్తులు ధరించిన తథాగతుడు, భిక్షాపాత్రతో, బౌద్ధ భిక్షువులతో సాల వాటికకు బయలుదేరాడు.

8 ఆయన ముందు సాగుతుండగా, మంగలి భేషికుడు అడుగులో అడుగు చేసుకుంటూ, ఆయనవి ఆనుసరించాడు. అతడు తథాగతునితో ఇలా చెప్తాడు:

*ప్రభూ! ఈ దిగువ చెప్పే కుత్చితపు అభిప్రాయం లోహిక్కునిలో వుంది. ఉదాహరణకు ఒక సమానుడో లేక బ్రాహ్మణుడో ఒకమేరకు జ్ఞానోదయం పొందాడనుకొందాం. డాన్ని గురించి అతడు. వేరే ఎవ్వరికీ ఈ విషయం గురించి చెప్పడం. కారణం-ఒక నునిషి మరో మనిషి కోసం ఏం చెయ్యగలడు? ఇతరులకు చెప్పడం అంటే అర్ధం ఒక పాఠ బంధం నుంచి వెలువడిన వ్యక్తి, మరో కొత్త బంధంలో చిక్కుకుపోవడం లాంటిది. అలాంటిదేననుకుంటాను, ఇది కూడా! (ఇతరులకు చెప్పాలనే కోర్కె), ఇది ఒకరకమైన మోహం.” ప్రభూ! తథాగతులు ఆయన (లోహిక్కువి) మనసులోని భ్రాంతిని తొలగించగలిగితే చాలా బాగుంటుంది. ఎందుకోపం ఒక మనిషి మరో మనిషి కోసం ఏదైనా చేయగలుగుతాడు”ో

“ఆదే మంచిదనుకుంటాను, భేషికా! ఆదే మంచిదనుకుంటాను.

9. తథాగతుడం బ్రాహ్మణ లోహిక్కుని యింటికి వెళ్ళి తనకోసం ఏర్తాటు చేసిన ఆసనం మీద కూర్చున్నాడు. బ్రాహ్మణ లోహిక్కుడు-బుద్దుడిక్సీ బౌద్ద భిక్కువులుకీ-పరమాన్నాన్నీ పాయసాన్ని తృప్తిగా వడ్డించాడం. "ఇక్ష తినలేం. వద్దు, వద్దు అన్నదాకా వడ్డిస్తూనే వున్నాడు. తథాగతుడు

సంస్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 261 భోజనం చేయడం ముగించి భిక్షాపాత్రవీ, చేతుల్నీ కడుకున్నాడు. ఆతర్వాత బ్రాహ్మణ లోహిక్కుడం తక్కున ఎత్తు వున్న ఆసనాన్ని తెచ్చుకొవి తథాగతునికి దగ్గరగా వేసుకొవి, దానిమీద ఆసీనుడయ్యాడం. అలా కూచున్ష అతనితో తథాగతుడు ఇలా మాట్లాడాడు:

*లోహిక్కా! వాళ్ళు చెప్పేది విజమేవా? ఈ శ్రింద చెప్పే కుత్చితమయిన అభిప్రాయం వీ మనసులో వుట్టిందేనా (పైన ఉదహరించిన అభిప్రాయాన్ని ఆయన చెప్తాడు)?”

“ఆది విజనే గౌతమాం 10. *లోహిక్కా! ఇప్తడేం అనుకుంటున్నావు? సాలవాటికలో నీవు స్టీరపడ్డట్టేనానో

“జు! స్టిరసడ్తట్లే గౌతమాో

థ ఉట

“లయితే లోహిక్కా! మాటవరసకీ యివ్తడం ఒకరు ఇలా అన్నారనుకో! “బ్రాహ్మణ లోహిక్కుడికి సాలనాటిక రాజ్యంగా వుంది. ఈ సాలవాటిక నుంచి వచ్చే ఆదోయాన్షీ ఫల పాయాన్షీ అంతటినీ ఇతరులకు చిల్లిగవ్వ కూడా ఇవ్వకుండా ఆయనవే ఆమభవించనీయండి.! ఈ రకంగా మాట్టాడటం మీమీద ఆధారపడి బతికేనాళ్ళు వింటే ప్రమాదం. అవువంటావా? కాదంటావా?

*గ్గాత్రనూ! అలా అనేవాడు ప్రమాదక్షారియైన వ్యక్తేగ

*ఆ రకంగా ప్రమాదాన్ని సృష్టించేవాడు వారి మంచినీ, క్షేమాన్నీ కోరేవాడం అవుతాడా? అవ్వడాో

“*ఆలాంటివాడం వారి క్షేమూన్లి గురించి ఆలోచించడం, గౌతనమూగో

“వారి క్షేమాన్ని పరిగణనలోనికి తీసుకోని వాని మనసు, వారిసట్ల ప్రేమతో స్థిరంగా వుంటుందా? విద్వేషంతో విండి వుంటుందా”

*విద్వేషంతో విండి వుంటుంది గౌతనూ!”

“కానీ. ఒకరి మనసు విద్వేషంతో స్థిరంగా వుంటే, అది అవారోగ్యకరమయిన సిద్ధాంత మవృతుందా? ఆరోగ్యకరమైనదవుతుందాగొ

2062 డొ. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు-ప్రపంగాలు

*ఆవారోగ్యకరమైవన పిద్ధాంతం అవుతుంది. గౌతమాకొ

ఉఇప్పడు, ఒక మనిషి అనారోగ్యకరమైన సిద్దాంతాన్ని కలిగి వుంటే, లోహిక్కా! తనకి వచ్చే రెండం జన్మల్లోనూ, ఒకదాన్ని ప్రాయశ్చిత్తంతో గడిపేలా గావీ; లేక పశువుగా వునర్జవ్మ ఎత్తేలా గానీ వుంటుందని ప్రకటిస్తున్నాను.” 11. “ఇప్పడేం ఆలోచిస్తున్నావు. లోహిక్కా? కోసల నరేశుడు పసేనది ఆధీనంలో కాశీ కోసల-రెండు పట్టాలు ఉన్నాయి గదా!

“ఆవును, వున్నాయి. విజనే గౌతమాి

*ఆప్పడం లోహిక్కా! మాట వరుసకి ఒకరు ఇలా అన్నారనుకోండి: 'కోపలరాజు పపేనది అధీనంలో కాశీ కోపల-రెండు సట్టాలు ఉన్నాయి. ఇతరులెవరికీ ఏమీ పంచకుండా, ఆయవనే కాశీ నుంచీ, కోసల నుంచి వచ్చే ఆదాయాన్ని, ఫలసాయాన్ని పూర్తిగా అనుభవించనీయమనండి. వసేనది రాజు మీద ఆధారసడి బలికేవారు వివేలా పై మాటలు అనేవాడు ప్రమాదకారి కదూ? మీకూ, ఇతరులకూ కూడా!”

“అవును గౌతమూ! అతను ప్రమాదం కలిగించే వ్యక్తే మరి!

“అలా ప్రమాదం కలిగించే ఆలోచనలు కలిగిన వ్యక్తి వారి గురించి సానుభూతితో వుండగలడా? వృుండలేడా?”

“ఆతను వారి క్షేమం గురించి ఆలోచించడు, గౌతమా!”

“వారి క్షేమం గురించి ఆలోచించని వావి మవసు నారి ఎడల (ప్రేమతో, దృఢంగా వుంటుందా? విద్వేషంతో వుంటుందా”

ఉవిద్వేషంతోనే వుంటుంది. గౌతమా!గ”

“ఒకరి మనసు ద్వేషంతో నిండిపోయి వుంటే, ఆది అనారోగ్యకరమయిన సిద్దాంతనూ? ఆరోగ్యకరమైవదా?” అ

“ఆది అవారోగ్యకరమయిన సిద్ధాంతమే, గౌతమా!

పంస్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 263 య య *ఆవారోగ్యకరమయిన సిద్ధాంతాన్ని గలిగిన మనిషి రాబోయే రెండు జన్మల్లోనూ ఒకటి-అ తను ఆ జన్మలో ప్రాయశ్చిత్తంతో గడపడం గాన్కీ పశువుగా వునర్హన్మ ఎత్తడం గావీ చేయాల్సిందే.” 12 & 14, “అయితే అవ్హడం లోహిక్కా! సాలవాటికము సొంతం చేసుకున్న మీరు, ఎవరికీ చిల్లిగవ్వ కూడా యివ్వకుండా, దావి మీద వచ్చే ఆదాయమంలా, ఫల సాయమంతా, ఒక్కరే అనుభవించమని, ఎవరయినా అంటే; కాశీ కోసల-ఈ రెండు నగరాల మీద అధికారం వును కోసల రాజు పపేనది, ఆ రెండింటి మీద వచ్చే ఆదాయాన్ని, ఫలసాయాన్నీ ఆంతా తనే అనుభవించమన్నీ ఒక్క చిల్లిగవ్వ కూడా ఎవరికి యివ్వనవసరం లేదనీ ఎవరైనా అంటే; అలా ఆవేవాడు మీమీద ఆధారపడి బతికేవారికి ప్రమాదం తెచ్చి పెడుతున్నాడనీ, లేదా రాజు మీద ఆధారపడి జీవించే మీకు, ఇతరులకు కూడా అలా చేస్తున్నాడనీ మీరు అంగీకరిస్తారు. ఆ విధంగా ఇతరులకు ్రమాదం తెచ్చి పెట్టేవాడు, వారిపై సానుభూతి లేవివాడు. సానుభూతి లేవి మనిషి మవసు శతృత్వంతో నిండిపోతుంది. ఆలా శతృత్వంతో నిండిన మనసు అవారోగ్యకర పిద్ధాంతం అవుతుంది. 13 & 15. *లోహిక్కా ఆదే విధంగా *ఒక సమానుడు కానీ, బ్రాహ్మణుడు కానీ ఒకానొక ఉన్నత నూనసిక స్థితికి చేరితే దాని గురించి అతనెవరికీ చెప్పకూడదు. దేవికోసం ఒకరు మరొకరికి ఏదైనా శ్లీయాలి? అనుకుంటాడం. ఇతరులకు చెప్పడం అంటే - పాత బంధనాలను నదిలించుకున్ల్న తాను మరో కొత్త బంధంలోకి ప్రవేశించడమే కదా, అందుకని ఇతరులకు వెల్లడించాలనే కోరిక కూడా ఒక రకం మోహమే అంటాను” అని ఎవరైనా అన్నారనుకో. అలా అనేవాడు *సత్యాన్లి సాధించిన వాడు" రూపొందించిన పిద్దాంతాన్టీ క్రమశిక్షణనీ స్వయంగా చేపట్టిన తక్కిన వారి దారిలో అవరోధాలు కల్లిస్తున్నాడన్ద మాట. వారు దీక్ష పొందే ఫలాని మరొక్క జన్మ పొందే ఫలాన్హి, జన్మరాహిత్య ఫలాన్ని, ఆర్హతత్వం పొందే ఫలాన్ని కూడా వారు పొందకుండా, తమ సద్వర్తన ద్వారా స్వర్గంలో బ్రహ్మానంద స్థితిలో పునర్హన్మను వారు సాధించ కుండా అద్దుపడంతున్నారన్న నూట. వారికి అలా అద్దు పడుతున్నాడంటే వారి క్షేమం గురించి అతనికి సానుభూతి లేదన్న మాట. వారి క్షేమం గురించి పట్టని ఆతను నునసు శక్రుత్వంతో నిండిపోతుంది. మవసు శత్రుత్వంతో నిండిపోయాక, అతనిదిక వసలేని సిద్ధాంతం. అవసవ్య మైన పిద్ధాంతాలున్లు మనిషికి వచ్చే రెండు జన్మల్లోను ఒకదానిలో ప్రాయశ్చిత్తమో, జంతుజన్మో కలుగుతుందని ప్రకటిస్తున్నాను లోహిక్కా! 16. లోహిక్కా!్‌ ఈ ప్రపంచంలో విందింపదగిన మూడు రకాలయిన గురువులు ఉన్నారు. అలాంటివారిని ఎవరు నిందించివా, వారికి పెట్టే చివాట్టు-వాస్తవాలు నిజం మీద ఆధారపడి వుండాలి గావ, అనుచితమైనవిగా వుండరాదు. ఆ మూడు రకాలు ఏమిటి? *లోహిక్కా! మొదటి రకం గురువు వుంటాడు. ఏ *సనూని స్థితిని సాధించడం కోపం అయితే ఇల్లు వాకిలీ వదలిపెట్టేసి బయటికి వచ్చేస్తాడో; ఇల్లులేని జీవితం గడువుతాడో,

264 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు

దాన్నే అతడు సాధించలేడం. తాను దాని సాధించకుండానే, శిష్యులకు సిద్దాంతాన్ని (ధమ్మ) ఇలా బోధిస్తుంటాడు: *ఇది నీకు మంచిది, దీవివల్ల నీకు ఆనందం కలుగుళుంది” ఆ శ్రోతలు ఆతము చెప్పేదేమీ వినరు; ఆతమ చెప్పే విషయానికి చెవి ఒగ్గి వినరు. అది వినడం వల్ల కలిగిన జ్ఞానంతో వారివారి సృాదయాల్లో స్థిరత్వం ఏర్పడదు; గురువు చెప్పే బోధనలను పట్టించుకోకుండా ఎవరి తోనను వారు వెళతారు. ఈ వాస్తనాలన్నిటినీ గమనంలోకి తిసుకొవి, ఆ గురువువి మందలించాలి. ఆంతేకాదు. ఇలాంటి మాటల్లి కూడా జోడించాలి: *రీ పొన్ముంటున్నా ఆ స్త్రీ వెంటబడే వాడిలాగానూ, మొహం తిప్పకుంటున్నా కావులించుకోవాలవి చూసేవాడిలాగాను వున్నావు. ఆటువంటి కామమే ఇది. (శిష్యులు నమ్మకున్నా, ఎనరూ వినకున్నా బోధకువి నలె డాబు కొట్టడం) కూడా. అయితే, దేనికోసం ఎవరైనా ఇంకొకరికి ఏదైవా చేస్తారు”

*లోహికా! ఇతను ప్రపంచంలో నిందార్హుడయిన మొదటి రకం గురువు. ఇలాంటివాణ్డీ

వనరు. విందించినాా ఆ చీవాట్లు వాస్తవాల మీద, సత్యం మీద ఆధారపడి వ్యాయోచితంగా వుండాలి. అనుచితంగా వుండరాదు. 17 ఇహ లోహిక్కా! రెండో రకం గురువు గురించి చెబుతాను విను. ఇతను *సమానువి ష్టాయికీ చేరుకోడు. విజావికి దానికోసమే గ్థహస్థాశ్రమ జీవితాన్ని త్యజించి, గ్థహష్టాశ్రమం కాని వేరొక జీవిలాన్ని ఎంచుకొంటాడు. తాను సాధించవలసినదాన్ని సాధించకుండాక్ష తన పిద్ధాంతాన్ని శిష్యులకు బోధిస్తుంటాడు. అతను ఇంకా ఇలా చెబుతాడు. “ఇది నీకు మంచిది; దొనినల్ల నీకు ఆనందం కలుగుతుంది” అవి అంటుంటాడు. అతను చెప్పినదాన్ని అతవి శిష్యులు వింటారు. తమ చెవులు బి మరీ శ్రద్ధగా వింటారు. ఆతను చెప్టిందాన్ని వివి అవగాహన చేసుకొని తనముతమ హృదయాల్లో దృఢమయిన అభిప్రాయాన్ని ఏర్పరచుకుంటారు. గురుబోధవల మంచి. వేరు కాకుండా తమకి తోచిన తోనను కూడా వారు ఆనుసరించరు. ఈ వాస్తవాలను ఆధారంగా. చేసుకుని ఆ గురువును చివాట్లు పెట్టాలి. ఇంకా ఇలా చెప్తాలిః “నువ్వు ఎలాంటి వాడినంటే-తన స్వంత పొలాన్ని గురించి పట్టించుకోకుండా, పక్కవాడి పొలంలో పెరిగిపోయి వున్న కలువు మొక్కల్చి ఏరి సారెయ్యడావికి ఆలోచిస్తూ వుండే వ్యక్తి లాంటివాడివి. ఇదే నీ కోరిక. (నీకు నీవు బోధించుకోకుండా, ఇతరులకు బోధిస్తూ పోతుంటావు వీవు) ఎందుకోసం, అనడు. ఒక మనిషి కోసం మరో మనిషి చేయగలడు?”

“లోహిక్కా!. ప్రపంచంలో మందలించదగ్గ వారిలో ఈ రకం గురువు రెండో కోవకి చెందుతాడు. అలాంటివాణ్డి ఎన్వరు విందించదలచినా, వాస్తవాల్కు సత్యం మీద ఆధారపడే అతల్ని విందించాలి తస్దృ అనుచితంగా మాత్రం కాదు.

18. ఇహ మూడో రకం గురువుంటాడు. ఇతను తాను దేని గురించయితే యింటిని విడిచిపెట్టి గృహస్థాశ్రమం కావి జీవితాన్ని ఎంచుకుంటాడో, ఆ 'సమూనువి సాయి ఆశయాన్ని సాధిస్తాడు. దాన్టి సాధించిన తమ్మ తన శిష్యులకు పిద్దాంతాన్టి బోధిస్తాడు మేలా: “ఇది నీకు మంచిది

సంస్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 265 దీవివల్ల వీకు ఆనందం కలుగుతుంది” అంటూ. కానీ ఆ శిష్యులు ఆతమ చెప్పింది వినరు. ఆతను చెపేదానికి చెవులొగ్గరు. (ఏ కాస్తో విన్నా) ఆ విన్హదాన్నుంచి ఏర్పడ్డ అవగాహనతో వారి హృదయాల్లో స్థిరమయిన అభిప్రాయం ఏర్పడదు. గురువు చెప్పిన తోవను కాకుండా, వారు తమ తోవను తాము తొక్కుతారు.

19. ఈ వాస్తవాల్ని ఎత్తిచూపిస్తూ, అటువంటి గురువును యిలా మందలించాలి. “నీవెలాంటి వాడివంటే, పాత బంధాల్ని వూర్తిగా తెంచేసుకొవి, కొత్త బంధంలో చిక్కుకునే వాడివి. వీ ధోరణి అలాగే ఉంది. (మనవ్వు బోధించటావికి పూర్తిగా శిక్షణ పొందకుండానే నువ్వు బోధిస్తూపోతువ్నావు.) ఆయితే ఎందుకోసం, ఒక నునిషి నురో మనిషి కోసం చేస్తాడం? *లోహిక్కా! ఈ ప్రపంచంలో విందించతగ్గ మూడో కోవకి చెందిన గురువు ఇతను. అతణ్ని ఎవరు మందలించినా అవి వాస్తవాల మీద, సత్యం మీద ఆధారపడి మూత్రమే ఉండాలి. అసంగతంగా మాత్రం వుండరాదు”
20. “ఆతను (తథాగతుడు) ఎవడైతే అలా మాట్టాడాతో ఆ లోహిక్క బ్రాహ్మణుడు ఆ మహాత్మునితో ఇలా అన్నాడు: “గౌతమా! అలా అయితే ఈ ప్రసంచంలో నిందకు గురికాని గురువు ఎవరైవా ఉన్నాడా” “లేకే వున్నాడు. లోహిక్కా! ఈ ప్రపంచంలో విందకు గురికాని గురువున్నాడం.” “ఆయితే గౌతమా! ఆతవెలాంటి గురువు (“పమన్హ-ఫాలిలో పొందుపరచిన నిధంగొ వినరణ సమాధానం ఈ క్రింది విధంగా వుంది.)
21. తథాగతుని (సత్యం జయించినవాని)ి ఆవిర్భావం, బోధనలు, శిష్యువితో ఆయన సంవాదం, గృహస్థాశ్రమం కావి స్టితివి ఆయవ వరించడం. 2 తాను ఆచరిస్తున్న శుద్ధ వైతిక ప్రవర్తన యొక్క చిన్షచిన్న వివరాలు. 8 తన ఆచరణ నుంచి వృాదయంలో ఏర్పడ్డ ఆత్మ విశ్వాసం, 4, తన ఇంద్రియాల ద్వారాలను కావలా కాయటానికి సంబంధించిన పేరాగ్రాఫ్‌.

266 డా. బాబాపాహెబ్‌ రచవలు-ప్రపంగాలు ర. “జాగరూకత-ఆత్మ విగ్రహం జాగరూకత గురించిన పేరాగ్రాఫ్‌. 6. నిరాడంబర జీవిత విధానం, ఉన్హుదావితోవే సంళృస్తి చెందడం గురించిన పేరాగ్రాఫ్‌. 7. నిముక్తీ సులభంగా వచ్చే కోపం, సోమరితనం, ఆందోళవ, విభ్రాంతి-నీటిని గురించివ పేరాగ్రాఫ్‌లు. & విముక్తి ఫలితంగా శరీరమంతటా ఆలముకొన్న ఉల్లాసం, ప్రశాంతతను గురించిన. పేరా గ్రాఫ్‌లు. 9, చతుర్విధ ఘనాలకు సంబంధించిన పేరాగ్రాఫ్‌లు. 10. జ్ఞానం వల్ల కలిగే అఆంతర్హృష్టి (ప్రథమ మార్గం గురించిన జ్ఞానం) గురించిన 'పేరాగ్రాఫ్‌లు. 11 నాలుగు ఉదాత్త పత్యాల గ్రహింవు-కామం, భ్రమలు, ఆడంబరాలు, అజ్ఞానం-యీ మత్తుల నశింవు, అర్హత పిద్ధి-వీటికి సంబంధించిన పేరాగ్రాఫ్‌లు. ముక్తాయింవుగా చివరి పేరాః “గురువు ఎవరైనా లోహిక్కా! అతవి క్రీంద శిష్యుడు పై విధంగా విలక్షణతను సాధిం చడం-ప్రపంచంలో గురువుగా విందకు ఆస్కారం లేవివాడవుృతాడు. లోహిక్కా! అలాంటి వ్యక్తీని ఎవరు నిందించినా ఆ నింద ఆనౌచిత్యంతో కూదుకొన్నదవుతుంది. అది వాస్తవాల మీద పత్యం మీద ఆధారపడి వుండదు. 78. ఆయన యిలా చెప్పిన తర్వాతబ్రాహ్మణుడయిన లోహిక్కుడు గౌతమువితో ఇలా అన్నాడుః “గౌతమా! ఒక నునిషి పాసమోచన లోకవు అపాయకరమైన విట్రాయి అంచుమీద వడ బోతుంటే, అతని జుట్టుని అందిపుచ్చుకొని పట్టితెచ్చి గట్టి నేల మీద జాగ్రత్తగా వుంచినట్టుగా పావమోచన లోకంలో వడబోతున్హు నన్ను ఎత్తి తెచ్చి వేలమీద నిలబెట్టావు! ఆత్యద్భుతాలు, గౌతమా! మీ నోటి మంచి వెలువడ్డ మాటలు అత్యద్భుతాలు. ఏ విధంగా ఆయితే నేల మీద పడేపిన వాటిని తెచ్చి నిలబెడతారో. దాచేసిన దాన్జి ఎలాగయితే. వెలుగులోకి తెస్తారో, దారితప్పిన వారికి పరైన తోవ ఎలా చూపిస్తారో, చీకటి మూగివచోట వెలుగు ప్రసరింపచేస్తే బాహ్య వస్తువులను చూడ్డం ఎలా సాధ్యమువుతుందో, అదేవిధంగా పూజ్యగౌతమువి ద్వారా వత్యం నాకు అనేక రూపాల్లో దర్శవం ఇచ్చింది. నేను... నేను కూడా వూజ్య గౌతముణ్డీ,

పంప్కర్తలూ - వారి భవితవ్యం 267

నయ య జో

“వన్ను తను శిష్యునిగా ప్వీకరించనుని కోరుతున్నాము. వేటి నుంచి నేను నాలో ప్రాణం వున్నంతవరకు ఆయన్ని వా గురువుగానే ఎంచుకొంటానుో

అనువాదం: విర్మలానంద, డా. పి.ఆపదరావు ఏఅథస్పూచికలు:

1. మహాభారతం. అరణ్యపర్వం,.
2. -అదే- సభాపర్వం.
3. మహాభారతం.
4. మహాభారతం, విరాట సర్వం. అధ్యా. 15. శ్లో 10. ర్‌. మత్తు కలిగించే సురను తాగడం బ్రాహ్మణ క్పైలలో,(వివ్ను వర్ణాల స్త్రీల సంగతి చెప్పనక్కరలేదవు మధ్య ఆర్యానర్త,ంలో శ్రీశ. ఏడెనిమిది శతాబ్దాల దాకా ఉన్నట్టు కుమారుభట్టు “తంత్ర వార్తికం" | (యు వల్ల స్పష్టమవుతోంది. “నేటి కాలవు నునుషులలో అహిచ్చత్ర, మధుర దేశాల బ్రాహ్మణ స్త్రీలు సురాపావానికి అలవాటుపడిపోయారు.” అని అందులో వుంది. కుమారిలభట్టు ధాన్యాల నుంచి తీసిన 'సురిను కాక, శల నుంచి తీసిన మాధవ, మొలాసిస్‌ మంచి తీసిన ట్రీడ' పానీయం విషయంలో బ్రాహ్మణ స్త్రీలను మాత్రమే తన్హసట్టాడు. క్షత్రియ, వైశ్య స్త్రీలను తప్పపట్టలేదు. 6, మహాభారతం. ఆదిపర్వం, అధ్యా, 66. రౌ బుగ్వేదం
5. హరివంశం. అధ్యా. 2,
6. లదే. అధ్యా. 10.
7. అదే. అధ్యా. 27. 11, యాస్క్‌. విరుక్త, అధ్యా. 5. కాండ. 6
8. హరివంశం. అధ్యా. 2 13 అదే 14 అదే కర్‌. మహాభారతం, ఆదిపర్వం. అధ్యా. 193.
9. అదే. ఉద్యోగపర్వం. అధ్యా, 106-123.
10. మహాభారతం. అధ్యాయం 1-118.
11. -అదే- అధ్యాయం. 66,
12. '“రెలిజియన్స్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా అనే హాప్కిన్స్‌ గ్రంథం నుంచి గ్రహించడం జరిగింది.
13. సుత్త విపాత. 21 ప్రాట్‌ - బుద్ధిజమ్‌. పే. 49.

అధ్యాయం - 9 బౌద్దమత క్షీణత! పతనం! శో ఆళ్ళ

(ోవిన్లవం-ప్రతి విష్ణవం” అన్న నిమర్శనాత్మక రచనలో భాగంగా “బౌద్ధమతం క్షీణత- వతవంగను డాక్టర్‌ బి.ఆర్‌. అంబేద్కర్‌ రాశారు. మా దగ్గరున్హ కాగితాలలో ఈ భాగానికి చెందినవి అయిదు పేజీలు మాత్రమే కవిపించాయి. అవి కూడా సరిచూసినని కాదు. ఈ వ్యాసాన్జి మేం శ్రీ ఎస్‌.ఎప్‌.రేజ్‌ నుంచి అందుకున్నాం. దావిలో డాక్టర్‌ అంబేద్కర్‌ దస్తూరితో చేసిన సనరణలున్నాయి, ఆ వద్ధెనిమిది పేజీల టైప్‌ చేసిన వ్యాసాన్ని ఇక్కడ అందిస్తున్నాం -పంపాదకులు]

బౌద్ధనముతం భారతదేశం మంచి అదృశ్యం కానడం ఎందరినో ఆశ్చర్యపరచినా, అది అంతుబట్టని విషయంగానే మిగిలిపోయింది. దీన్హి గురించి అనుక్షణం ఆలోచించే వాళ్ళకయితే ఇది విచారాన్ని మిగిలించే విషయమే. బౌద్ధమతం భారతదేశం నుంచి అదృశ్యం కానడం ఈ విషయంపై ఆసక్తి ఉన్న వారందరికీ అత్యాశ్చర్యకరమైన విషయమే కాదు, విచారకరం కూడా, కావ, చైనా, బర్మా, జపాన్‌ సయాం, సిలోన్స్‌ ఇండోచైనా వంటి దేశాల్లో బౌద్ధం దేదీస్యమానంగా వెలుగొందుతోంది. ఒక్క ఖ్యారతదేశంలో నూత్రమే అది అంతరించిపోయింది. బౌద్ధమతం మన దేశం ముంచి నానమురూపాలు లేకుండాపోవడమే కాదు. చాలామంది హిందువులు బుద్ధుడి పేరే మరచిపోయినట్లు అనిపిస్తోంది. అదెలా సంభవమైంది? ఇది చాలా ముఖ్యమైన వ్రళ్న. సంతృప్తి కరమైన సమాధానం లేకపోవడమే కాదు, అందుకోసం ఎవరూ వప్రయత్మం కూడా చేయలేదు. ఈ విషయంలో ఒక ముఖ్యమైన తేడాను గుర్తించడంలో విఫలనువుతుంటారు. అదేమిటంటే బౌద్ధమత శ్షీణతకూ, పతనానికీ ఉన్న తేడా. ఈ భేదాన్ని గుర్తించడం ఎందువల్ల అనసరమంటే, బౌద్ధనుత పతనం కారణాలు వేరు. దాని క్షీణతకు కారణాలు వేరు. పతనం సంభవించడావికీ చాలా స్పష్టమైన కారణాలున్నాయి కానీ, క్షీణతకు మాత్రం అంత ఖచ్చితమైన కారణాలు లేవు.

ముసల్మానుల ముట్టడితో బౌద్ధమతం వశించడం ఆరంభించిందనటంలో ఎలాంటి వందేహం లేదు. “బట్‌” (3౪0కు శత్రువుగా ఇస్లామ్‌ ఆవతరించింది. “బట్‌” అనే ఆరబ్‌ పదావికి అర్ధం “విగ్రహం” అని. 'బట్‌ొ సదం మూలమేమిటో చాలామందికి తెలియదు కానీ అది నిజానికి బుద్ధునికి అరబిక్‌ అపభ్రంశరూనం.' ఆ పదం వ్యుత్తత్తి సూచిస్తున్నదేమిటంటే మునల్మా మల దృష్టిలో విగ్రహారాధన అంటే బౌద్ధమతమే. ఆ రెండూ ఓకటే. అందునల్ల వారి విగ్రహ విధ్వంసనం బౌద్ధమత విధ్వంసనంగా పరిణమించింది. బౌద్ధమతాన్ని ఇస్లామ్‌ భారతదేశంలోనే కాదు, అవలెక్కడ వుంటే అక్కడ నాశనం చేసింది. ఇస్లామ్‌ అనతరణకు ముండు బౌద్దం బాక్ర్రీయా, పార్థియా, త్త్‌నస్తా్‌ గాంధార, చైనీయ, తుర్కిస్తాన్‌లోనూ, దాదావు ఆసియా అంతటా విస్తరించి వుండేది! ఈ దేశాలన్నిటా ఇస్లామ్‌ బౌద్దాన్టి నాశనం చేసింది.

బౌద్ధమత క్షీణత! పతనంగ్లీ 269

ష్మిర్‌ అవే సరిశోధకుడు2 చెప్పినట్టు “ముసల్మాను దురాక్రమణదారులు అనేకచోట్ల పాగిం చివ తీవ్రమైన మారణకాండ సాంప్రదాయ హైందవ వివక్షను మించినటువంటిది. అంతేకాదు, అది (భారతదేశంలోని) అనేక ప్రాంతాల్లో బౌద్ధం అదృశ్యం కావడానికి ప్రధాన కారణం.” అయితే ఈ వాక్యాల్డి అందరూ విశ్వసించలేరేమో! ఎందుకంటే ఈ వివరణ సమగ్రంగా లేదు. బౌద్ధమతంతో పాటు బ్రాహ్మణ ముతంపై మీద కూడా మునల్మానులు దాడి జరిపారు. అలాంటప్తడు బౌద్ధం మాత్రం అంతరించి బ్రాహ్మణ మతం ఎలా బతికి బట్టగట్టింది? ఈ వాదన బాగానే వున్నా ప్రై సిద్ధాంతాన్ని వూర్వసక్షం చేయలేడు. బ్రాహ్మణనుతం బతికి బట్టకట్టిందని అంగీకరించినంత మాత్రాన, బౌద్ధం వతవావికి ఇస్లామ్‌ ఖడ్గం కారణం కాదన్హట్టు కాదు. అంటే, ఇస్లామ్‌ దాడిని బ్రాహ్మణమతం తట్టుకోవడానికీ, బౌద్ధం తట్టుకోలేకపోవడానికీ కారణమైన కొని పరిస్థితులున్నాయని అర్ధం. బ్రాహ్మణ నుతం విషయంలో అద్బష్టవశాత్తు, బౌద్ధం విషయంలో దురద్బష్తవశాత్తూ అదే వాస్తవం.

ముస్లింల దురాశ్రమణ దాడుల ముందు బ్రోహ్మణ మతం నిలదొక్కుకోవడానికి, బౌద్ద మతం బలి కావడానికి అనుకూలమైన ప్రత్యేక పరిస్థితులు నిశితంగా పరిశీలిస్తే మూడు ప్రధావాంశాలు ప్రస్తుటంగా మనకు కన్పిస్తాయి. ముస్లింల దురాశ్రమణలు, దాడులు జరి గిన కాలంలో బ్రాహ్మణ మతానికి రాజ్య మద్దతు ఎక్కునగా ఉండేది. బౌద్దమతావికి ఆ సౌకర్యం లేకుండాపోయింది. నురింత ముఖ్యమైన వాస్తవమేమిటంటే, విగ్రహారాధన నిర్మూలన మతంగా ప్రారంభమైన ఇస్లామ్‌లో ఆ వేడి తగ్గి శాంతించేదాకా బ్రాహ్మణమతానికి రాజ్యమద్దతు కొనసాగుతూ. వచ్చింది. రెండవది ఇస్లామ్‌ ఖడ్గం ముందు బౌద్ధ గురువులు నిలబడలేక పోయారు. బ్రాహ్మణ మతం విషయంలో మత పెద్దలను ఇస్లామ్‌ విర్మూలించలేకపోయింది. మూడోది-భారతదేశంలోవి బ్రాహ్మణవాద పాలకుల వేధింవులకు తట్టుకోలేక సామాన్య బౌద్ధ మతానలంబకులంతా బౌద్దాన్జి వదిలి ఇస్లామ్‌ను ఆశ్రయించారు.

పైన చెప్పిన అన్జి పరిస్థితులూ చరిత్రలో ఆధారాలున్నాయి. ముస్లిముల అధీనంలోకి వచ్చిన మొదటి భారతీయ స్రాంతం సింద్‌. దానికో శూద్రరాజు ఉండేవాడు. కానీ ఓ బ్రాహ్మ ణుడం ఆతనిని గద్దె దింపి తన ఏలుబడిలోకీ తీసుకున్నాడు. సహజంగానే ఆతని సాలన బ్రాహ్మణ మతాన్ని బలపరిచింది. ఇబ్నె కాసిమ్‌ క్రీస్తుశకం 712లో పింద్‌ము ఆక్రమించుకునప్తడుం అక్కడి రాజు దాహిర్‌. అతను బ్రాహ్మణ వంశ పాలకుడు.

తాను చూసినప్తడు పంజాబ్‌ను ఓ క్షత్రియ బౌద్ధ రాజనంశం పాలిస్తోందని హువాన్‌ త్పాంగ్‌ రాశాడు. క్రీస్తుశకం 880 వరకు పంజాబ్‌ను ఆ వంశనే సాలించింది. ఆ ఏడాదే “లల్లియ” అవే ర్థాహ్మణ 'పేవాపతి గద్దెను చేజిక్కించుకుని బ్రాహ్మణ షాహి సాలనను స్రారం భించాడం. 880+మంచి 1021 వరకు ఆ వంశమే సాలించింది. సబుక్తగిన్‌ మొహమ్మద్‌లతో ఆరంభమైన ముసల్మానుల నంజాబు దండయాత్రల కాలంలో స్థానిక పాలకులు బ్రాహ్మణ నుతా వికి చెందిన జయపాలుడం (960-980), ఆనందపాలుడం (980-1000), త్రిలోచనపాలుడం

270 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు (1000-1021).

ఇక మధ్య భారతంలో మహ్మద్‌తో ప్రారంభనుయిన దురాక్రమణల పర్వం షాబుద్దీవ్‌ ఘోరీ దాకా కొనసాగింది. అప్పట్లో నుధ్యభారతం వివిధ సామ్రూజ్యాలుగా విడిపోయి వుంది. గులోహితులు మేవాడ్‌ని పాలిస్తే (ఇప్పటి ఉదయవార్‌) సంబార్‌ స్టాంతాప్హి (ఇప్పడు బుంది, కోట, సిరోహిగా విడివడి వుంది). చౌవోమలు; కనోజ్‌వి ప్రతిహారుచ, ధార్‌వి-పర్మార్లు, చేదివి కలచూరీలు, అన్విల్‌వాడ్‌ను చౌడులు, బుందేల్‌ ఖండ్‌ను చెండెల్లాలు వరిపాలించారు. ఇప్పడం ఈ ప్రాంతాలస్ట్టీ రాజపుత్రుల ఆధీనంలోకి వచ్చాయి. అయితే (బ్రాహ్మణీకానికి వత్తాసుపలిక్తే శక్తిగా ఆతర్వాత రాజపుత్రులు ఎలా రూపొందగలిగారో ఆనే ఆంశం అంతుబట్టవి విషయం. అది తర్వాత చర్చిస్తాను.

దురాక్రమణల కాలంలోనే బెంగాల్‌ తూర్పు పశ్చిమ రాజ్యాలుగా రెండు సామ్రాజ్యాలుగా చీలిపోయింది. పశ్చిమ బెంగాల్‌ ను పాలరాజ వంశం వారు, తూర్తు బెంగాల్‌ను పేవ వంశం వారు సాలించేవారు.

పాలులు క్షత్రియులు. వారు బౌద్దులు. కానీ వైద్యశే చెప్పినట్టు వారి బౌద్ధం ఆరంభ దశకే పరిమితమో లేదా నామమాత్రమో, సేన రాజుల విషయంలో భిన్నాళిప్రాయాలున్నాయి. వారు క్షత్రియుల సైనిక వృత్తిని స్వీకరించిన బ్రాహ్మణులని డాక్టర్‌ భండార్కర్‌ అంటారు. వైద్య వారు ఆర్య క్షత్రియులో చంద్ర నంశానికి చెందిన రాజపుత్రులో అంటారు. ఏది ఏమయినా రాజవుత్రులనలెనే సేన రాజులు కూడా సాంప్రదాయ నుతావికి గట్టి సమర్ధకులు.ర్‌

“దక్షిణాదిన నర్మదా ప్రాంతం ముస్లిముల ఆక్రమణకారులలో అప్పట్లో నాలుగు సామ్రా జ్యాల కింద పాలించబడేది. 1. ముస్లిముల ఆక్రమణ కాలంలో 2, పశ్చిమ చాళుక్యుల చేత, అలాగే 3. పశ్చిమ తీరంలో కొంకణి ప్రాంతంలోవి పిలాహార సామ్రాజ్యం 4. తూర్పు తీరంలోని త్రికళింగుల గాంగ సామ్రాజ్యం. ఇవన్షీ ముస్లింల ఆక్రమణ కాలమైన క్రీశ 1000-1200 కాలంలోనే వృద్ధి చెందాయి. ఆయితే వీటి కింద ఉన్న కొని సామంత రాజ్యాలు 12వ శతా బ్రంనాటికి ఎదిగి 13వ శతాబ్దానికల్లా విముక్తి పొంది, సర్వ స్వతంత్రాలయ్యాయి. అవి. 1, యాదవులు పాలించిన దేవగిరి. 2. కాకరీయుల ఓరుగల్లు. 3. హోయసలుల హతళేలీడం. 4. పాండ్యుల ముధుర. ర్‌. చేరుల తిరువనంతవురం.

పైన చెపిన నంశీయులందరు సనాతన టబ్రాహ్మణీకాన్ని అనుసరించిన వాళ్సే.

భారతదేశం పై ముస్లిముల ఆక్రమణలు శ్రీస్తుకకం 1001లో ప్రారంభమయ్యాయి. ఈ ఆక్రమణల ఆఖరి విడత క్రీస్తుశకం 1296లో అల్లావుద్దీన్‌ ఫిల్టీ దేవగెరివి ఆక్రమించడంతో దక్షిణా

బౌద్ధమత క్షీణత! సతనంక్షీ 271 దికి చేరుకుంది. విజానికి ముస్టిమ్‌ ఆక్రమణల సర్వం 1296లో ముగిసిపోలేదు. ఓడిపోయినా కూడా తలెత్తుతున్లు స్థానిక పాలకులతో ముస్లిము ఆక్రమణదారుల యుద్దాలు కొనసాగుతూనే నచ్చాయి. ఇక్కడ గుర్తుపెట్టుకోనలసిన అంశం ఏమిటంటే, ముస్లిం ఆక్రమణ యుద్దాలు సాగిన మూడు వందల సంవత్సరాలూ భారతదేశమంతా సాంప్రదాయ బ్రాహ్మణ నుతానలంబకులైన రాజులే పాలించారు. ముస్లిమ్‌ ఆక్రమణదారుల చేతిలో దెబ్బమీద దెబ్బతిన్న బ్రాహ్మణ మతం స్థానిక పాలకుల నుద్దతు కోసం ప్రయత్హించి పొందగలిగింది. ముస్లిం ఆక్రమణదారుల చేతిలో అటునంటి దాడికే గురయిన బౌద్ధానికి మాత్రం ఏ ఆశా లేదు. బౌడ్దానిది ఆరణ్య రోదనే అయింది. స్థానిక పాలకుల పరోక్ష విధ్వంసంలోనూ, ముస్లిం పాలకుల ప్రత్యక్ష ధ్వంసంలోనూ అది వామరూపాలు లేకుండా పోయింది. నలంద, విశ్రమశిల్క జగద్దల, నదంతపురి వంటి బౌద్ధ విశ్వ విద్యాలయాలను పైతం మునల్మానులు విడిచిపెట్టలేదు. దేశమంతా విస్తరించి వున్హ బౌద్ధ ఆరామాలను కూడా ముస్లింలు నేలమట్టం గావించడంతో-బౌద్ధ భిక్షువులు వలపపోవటం మొదలయింది. పొరుగు దేశాలయిన నేపాల్‌, టిబెట్‌లకు వేల సంఖ్యలో బౌద్ధ భిక్షువులు తరలివెళ్ళారు. ఈ క్రమంలోనే ఎందరో భిక్షువులు ముస్పిం సేనానుల కీరాతకాలకు బలయ్యారు. బౌద్ధ ిక్షుగణాని ముస్లిం ఆక్రమణదారులు ఎలా అంతమొందించిందీ వూపగుచ్చినట్ట్లు ముస్లీం అధికారులే గ్రంథస్థం చేసారు. శ్రీ.శ. 1197 కాలంలో జరిగిన బీహార్‌ దురాక్రమణలో ముసల్మాన్‌ జనరల్‌ ఒకడు బౌద్ధ భిక్షువుల్లి ఎలా ఊచకోత కోశాడో వినరిస్తూ విన్సెంట్‌ స్మిత్‌ ఇలా వివరించాడం-6

ఉబ్రప్పేళ్త పర్యాయాలు బీహార్‌ పై బందిపోటు దాడులు చేసిన ఆ ముసల్మాను సైన్యాధికారి హఠాత్తుగా రాజధానిని పట్టుకున్నాడు. ్రీస్తుశకం 1243లో జరిగిన ఆ దాడి నుంచి బతికి బయటపడ్డ ఒక వ్యక్తిని దాదావు పమకాలికుడైన ఓ చరిత్రకారుడు కలుసుకుని వివరాలు సేకరించాడు. బీహారు కోటను పట్టుకున్నది కేవలం 200 ముంది ఉన్న అఆశ్వికుల దళం, చారు. వెనుక ద్వారాన్ని ఛేదించుకుని వెళ్ళి కోటను పట్టుకున్నారు. పెద్దఎత్తున లూటీ చేశారు. ముండనం చేయించుకున్న బ్రాహ్మణులను - అంటే బౌద్ధ భిక్షువులము ఊచకోత కోశారు. ఆ మారణకాండ ఏ ష్థాయిలో జరిగిందంటే, బౌడ్డారామాల గ్రంథాలయాల్లోని పుప్తకాలలోవి అంశాలను వివరించే సనుర్భుడం కావాలని విజేత కోరితే వాటిని చదిని చెప్పగల వారెవరూ మిగలలేదు. ఆ కోట, ఆ వగరం అంతా కలిపి ఓ కళాశాల అట. హిందీలో కళాశాలను విహారమంటారు.”

బౌద్ధ భిక్షువులపై ఇస్లామిక్‌ ఆక్రమణదారులు సాగించిన మారణకాండ ఆ స్థాయిలో జరిగింది. గొడ్డలివేటు వేర్లపైనే వడింది. బౌద్ధ భిక్షుగణాన్ని వధించడం ద్వారా ఇస్లామ్‌ బౌద్దాస్టే చంపేసింది. మరే భావజాలంలాగేే మతం కూడా ప్రచారం మీదే బతుకుతుంది. ప్రచారం లేకపోతే నుతం విఫలం అన్ఫతుంది. ఎంత ద్వేషించదగింది అయినా పూజారి వర్గం అనేది నుత ప్రచారాన్ని కొనసాగించడానికి అనపరం. ఎందుకంటే ప్రచారం ద్వారానే మతం నిలబడుతుంది. వూజారి వర్గం లేకుండా మతం అంతరించిపోతుంది. ఇస్టామిక్‌. ఖడ్గం

272 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు

బౌద్ధ మతానికి వూణారి వర్గం అవదగ్గ భిక్షువుల పై విరుచుకునడింది. ఫలితంగా బౌద్దం వశించిపోయింది. లేదొ. విదేశాలకు వలస వెళ్ళింది. బౌద్ధ జ్యోతిని నిలబెట్టడానికి ఎవరూ మిగలలేదు.

బ్రావ్మాణ వూజారి వర్గం విషయంలో కూడా అదే జరిగి వుండవచ్చు కదా అని అనవచ్చు. ఆ ప్టాయిలో నూత్రం కాదు కానీ జరిగే వుండవచ్చు. కావీ బౌద్ధ, బ్రాహ్మాణ మతాల నిర్మాణంలో తేడా వుంది. ఆ తేడా ఎంత పెద్దదంటే ఇస్లామ్‌ దాడికి బ్రాహ్మణ మతం తట్టుకుని, బౌద్ధం తట్టుకోలేకపోవడావికి ఆ తేడాలోనే మొత్తం కారణం వుంది. ఆ తేడా రెండు మతాల వూజారి వర్గం నిర్మాణంలో ఉంది,

బ్రాహ్మణ నుత వూజారి గణ నిర్మాణం చాలా విస్తృతమైనది. దీని గురించిన స్తప్రమైన, ప్లస్తమైన వర్ణనమ “ఇండియన్‌ ఆంటిక్వారీ' అన్న గ్రంథంలో కీర్తిశేషులు శ్రీ రామకృష్ణ భండార్కర్‌ అందించారు.”

*ప్రతి బ్రాహ్మణ కుటుంబమూ ఒక వ్రత్యేక వేదాన్లి, అందులోని ఓ ప్రత్యేక శాఖను అధ్యయనం చేస్తుంది. ఆ వేదానికి అనుబంధంగా ఉన్న సూత్రాలలో చెప్పినట్టు ఆ కుటుంబా నికి సంబంధించిన క్రతువులో కర్మలూ విర్వహించబడతాయి. అధ్యయవం అంటే, ఆ ప్రత్యేక వేదంలోని భాగాలను కంతలూ పట్టడమే. ఉత్తర భారతంలో అధిక వ్యాప్తిలో ఉన్న వేదం శ్వేత యజుర్వేదం. శాఖ మధ్యాందిన. నారణాసిలో తప్ప ఈ అధ్యయనం మిగతాచోట అంతరించి పోయింది. వారణాసిలో బ్రాహ్మణులు దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల మంచి వచ్చి స్థిరపడ్డారు. గుజరాత్‌లో ఆది కొంత మిగిలి వుంది. అయితే మరాఠా ప్రాంతంలో ఎక్కువే. తెలంగాణాలోని బ్రాహ్మణుల్లో అధికులు ఇంకా ఈ అధ్యయనానికి జీవితాన్లి వెచ్చిస్తుంటారు. వీరిలో చాలా మంది దక్షీణత కోసం దేశంలోని వలుమూలలకూ వెడతారు. ఆయా ప్రాంతాల ష్టానికులు కృష్ణయజుర్వేదాన్లి, ఆపస్తంబ శాఖ సూత్రాల్ని వల్లె వేయించుకుని తను స్తోనుతుకు తగ్గట్టు సంభావనలిస్తారు. బొంబాయికి తెలంగాణా బ్రాహ్మణుడు వచ్చి నన్ను దక్షిణ ఆడక్కుండా వారం కూడా గడవదు, ప్రతిసారీ వేను వారిచేత వల్లె వేయించుకుని, నా దగ్గరున్న అచ్చు ప్రతులలో పరిపోల్చుతుంటాను,

వృత్తిరీత్యా ప్రతి వేద శాఖకీ చెందిన బ్రాహ్మణులు రెండం తరగతులుగా ఉంటారు. గ్భెవాస్టులు, భిక్షుకులు, మొదటి రకంవారు లౌకిక వ్యాపకాల్లో వుంటారు. రెండో రకం నారు వవిత్ర గ్రంథాల అధ్యయనావికీ, మతకర్మల ఆచరణకీ సమయం వెచ్చిస్తారు.

పై రెండు రకాల వారూ రోజూ సంధ్యావందనం చేయాలి. ఈ సంధ్యానందనం వేదానికో రకంగా ఉంటుంది. కానీ *తత్‌ వవితుర్‌ వరేణ్యం" అనే గాయత్రి మంత్రం నూత్రం ఐదుసార్టోో ఇరవై ఎనిమిది సార్గో నూటా ఎనిమిది సార్గో జపించడం అందం వర్తించేదే.

బౌద్ధమత క్షీణత! సతనంక్షీ 273 వంధ్యావందనంలో ప్రధాన భాగం అదే.

“అదికాక, చాలామంది బ్రహ్మయజ్ఞం కూడా రోజూ చేస్తారు. కొన్ని సందర్భాలలో అందరూ దాన్ని చేస్తారు. ఇందుకు రుగ్వేదంలోని ప్రథమ మండలంలోని ప్రథమ రుక్కు, ఐతరేయ బ్రాహ్మణంలోని ప్రారంభ వాక్యాలు, ఐతరేయ ఆరణ్యకంలోని ఐదు భాగాలు, యజుప్‌-సంహిత, పొమ-సంహిత, అధర్వ సంహిత, ఆశ్వలాయన కల్గసూత్రాలు, నిరుక్తం, ఖండాలు, నిఘం టువ్యు జ్యోతిష్యం, శిక్ష పాణిని యజ్ఞనల్క్యం స్మృతి, నమహాభారతం, కనదసూత్రాలు, జైమిని సూత్రాలు బాదరాయణ సూత్రాలు వల్లించాలిం

ఇక్కడ గుర్తుంచుకోవలసిన అంశం అధికారికంగా భిక్షుకువికీ 8 గ్భహప్టునికీ భేదం లేదు. బ్రాహ్మణ మతంలో ఇద్దరూ పురోహితులే. భిక్షుకువితో సమానంగా గ్థహష్టువికి కూడా పొరోహిత్య అర్హత ఉన్హది. ఒక గృహస్థుడు పౌరోహిత్యం స్వీకరించలేదంటే కారణం, అతను మంత్రాలలో పండితుడు కాకపోవడమో, తంతులు తెలియకపోవడమో, మరేదైనా ఆకర్షణీయ మైన వృత్తిలో వుండడమో అయి వుంటుంది. బ్రాహ్మణ మత వ్యవస్థలో కులబహిష్కారం పొందని ప్రతి బ్రాహ్మణుడూ పొరోహిత్యానికి అర్హుడే. భిక్షుకుడు వాస్తవంగా వురోహితుడు. గృహస్థుడు పురోహితుడు కాగలిగిన అర్హుడు. బ్రాహ్మణ వురోహిత గణంలో బ్రాహ్మణులందరూ చేరడావికి అర్హులే. వురోహితువిగా వ్యవహరించడానికి బ్రాహ్మణునికి ప్రత్యేకమైన శిక్షణ గానీ, తంతు గానీ ఆనపరం లేదు. పూజా వునస్కారాలు జరసగలగడమే చాలు. బ్రాహ్మణ మతంలో పౌరోహిత్యం ఎన్నటికీ అంతరించదు. ప్రతి బ్రాహ్మణుదూ పురోహితుడు కాగలిగినవాడే కాబట్టి అవసరమైనప్తడల్లా కొత్తవారు చేరుతుంటారు. దానికి అంతులేదు (గ1౦76 18 ౨02102 €0 8609 టం ఇబంలి )109 296 ౯౦౯౩) బౌద్ధమతంలో ఇది సాధ్యపడదు. మతాచార్యునిగా వ్యవహ రించాలంటే, ఆ హోదా అంతకుముందే సొందినవారి ద్వారా విర్తీత తతంగం జరగవలసి వుంటుంది. బౌద్ధ నుతాచార్యుల ఊచకోత తరువాత ఆచార్యత్వ ప్రదానం అసాధ్యం కావడంతో, ఆ మతంలోని మతాచార్య గణం దాదావు అంతరించిపోయింది. బౌడ్డాచార్యుల ప్థానాలను భర్తీ చేయడానికి ప్రయత్సమైతే జరిగింది. ఎక్కడి నుంచి వీలైతే అక్కడి మంచి వారిని తీసుకోనలపి నచ్చింది. వారు ఖచ్చితంగా తగినవారు కాదు. హరప్రసాద్‌ శాస్త్రి వ్రకారం.9-

“భిక్షువుల కొరత బౌద్ద నుతాచార్య వర్గం కూర్తులో పెద్ద మార్తు తెచ్చింది. గృహస్థ మతాచార్యులైన ఆర్యలు లిక్షుకుల స్థానం తీసుకుని బౌద్భుల మతావపరాలమ వెరవేర్చసాగారు. కొన్ని తతంగాల ద్వారా వారు భిక్షుకుల ధార్మిక హోదాను పొందగలిగారు. (ఉపోర్దాతం 197, తటాకార గువ్హువి ఆది కర్మాచరణనమ ఉటంకిస్తూ : 149, 1207-1208 పేజీలు) వారు ధార్మిక కార్యక్రమాలను విర్వహిప్తూవేే తాపీ సని, శిల్దం, కంసాలి, నడ్రంగి, వూత పనుల ద్వారా జీవిక సాధించేవారు. ఈ చేతినృత్తుల ధర్మాచార్యులు తరునాత కాలంలో భిక్షువుల సంఖ్యను మించిపోయారు. ప్రజల ధార్మిక నూర్గదర్శులయ్యారు. అయితే, వారి జీనన వృత్తుల కారణంగా అధ్యయవావికీ, ధ్యానానికీ, ఇతర ఆధ్యాత్మిక కృషికి సనుయం లేకపోయింది. పతనావస్థలో

274 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు ఉన్న బౌడ్డాన్హీ ఉద్దరించడాన్లి గానీ పంప్కరణల ద్వారా పతవాన్షి ఆపడాస్టి గానీ వారి నుంచి ఆశించలేములో

నూతన బౌద్ధ ధర్మాచార్యులు నోదాలో గానీ అధ్యయనంలో గానీ - కపటంలోనూ, సాండిత్యంలో గానీ సమర్థులైన ప్రత్యర్థి బ్రాహ్మణులతో సరితూగలేకపోయారు.!0

(బ్రాహ్మణ మతం పతనం నుంచి నిలదొక్కుకోవడానికి, బౌద్ధం విలదొక్కుకోలేకపోవడావికీ బౌద్ధం కంటి బ్రాహ్మణమతంలో స్వభావసిద్ధంగా గొప్పతనం వుండడం కారణం కాదు. వారివారి సౌరోహిత్యగణం ప్రత్యేక స్వభావాలలో ఆ కారణం వుంది. బౌద్ధం తన సౌరోహిత్యగణం మరణించడం వల్ల, దానివి తిరిగి పృష్టించలేకపోవడం వల్ల మరణించింది. బ్రాహ్మణ మతం దెబ్బతిన్నా చావు దెబ్బ తినలేదు. చనిపోయిన ప్రతి బ్రాహ్మణ పురోహితుని స్టానాన్హీ మరో బ్రాహ్మణుడు వూరించాడు.

బౌద్ధ మతావలంబకులు ఇస్లాంలోకి పరివర్తన చెందడం బౌద్ధం సతనానికి కారణమన్న దొవిలో సందేహం ఏమీ లేదు.

ఆలహాభాద్‌లో 1938లో జరిగిన ఇండియన్‌ హిస్టరీ కాంగ్రెస్‌లో మధ్యయుగాల, రాజవుత్ర విభాగంలో అధ్యక్షోసవ్యాసం చేస్తూ ప్రొఫెసర్‌ సురేంద్రనాథ్‌ సేన్‌ భారతీయ మధ్యయుగాల చరి త్రకు సంబంధించి అపరిష్కృత సమస్యలను రెండింటిని సరిగ్గా పేర్కొన్నారు. అని: రాజపుత్రుల మూలం, భారతదేశంలోని వినిధ ప్రాంతాలలో ముస్లిముల ఉనికికి కారణం. ఈ రెంటికీ వేటికీ సంతృప్తీకరమైన సనూధానాలు లేవు. రెండో సమస్యను ప్రస్తావిస్తూ ఆయవ ఇలా చెప్తారు:

“ఒక సమస్యను చర్చించడానికి నన్ను అనునుతించండి. అదేమీ పూర్తిగా వురావస్తు నంబంధమైన ప్రళ్ళీ కాదు. భారతదేశంలో ముస్లిమ్‌ జనాభా వివిధ ప్రాంతాలలో ఉండడానికి పరైన వినరణ లభించాల్సి వుంది. ఇస్లాము దురాక్రమణ మార్గంలో పయనించిందనవి, గెలుచుకున్హ రాజ్యాల ప్రజలను బలవంతంగా ముతంలో చేర్చుకుందవి సాధారణంగా అనుకుంటాము. సరి వాద్దు రాష్టంలో, పంజాబ్‌లో ముస్లిముల ఆధిక్యం ఆ అభిప్రాయానికి మద్దతునిస్తున్నాయి. కానీ, ఈ సిద్ధాంతం తూర్ప్తు బెంగాల్‌లో ముస్లిములు అధిక మెజారిటీలో వుండడాన్ని వివరించలేదు. కుషాణుల కాలంలో వాయవ్య సరిహద్దు రాసుంలో టర్కిష్‌ ప్రజలు వుండి వుంటారు, ఆక్ర మణదారులతో ఉన్న జాతి సారూప్యం వల్ల వారు సులువుగా ఇస్టామ్‌లోకి పరివర్తన చెందారవి అనుకోవచ్చు. కానీ తూర్తు బెంగాల్‌లోని ముస్లిములకు జాతిపరంగా టర్కిష్‌లతో, ఆప్ట్‌ లతో సారూస్యం లేదు. మరి అక్కడి హిందువుల మత మారిడికి మురేవో కారణాలు వుండి వుండాలి.”11 జ

బౌద్దమత క్షీణత! సతనం॥ 275 ఠా ఆజ

ఆ కారణాలు ఏమై వుంటాయి? ముస్లిముల దురాక్రమణలలో కనిపించే ఈ కారణాలను ప్రొఫెసర్‌ పేన్‌ స్పష్టంగా చూపించారు. సూటి సాక్ష్యం అనదగ్గ పింద్‌ ఉదాహరణను ఆయన ఇలా వినరించాడు:]2

జనర్‌వాముని ప్రకారం సింద్‌లోని బౌద్ధులు బ్రాహ్మణ పాలకుల చేతిలో అన్టిరకాల అవమానాలను చవిచూశారు. ఆరబ్బులు వారి దేశంపై దాడికి దిగినస్పడం బౌద్దులు వారికీ నునస్టూర్తిగా మద్దతు ఇచ్చారు. దాహిర్‌ హతుడై, అక్కడ ముస్లిం ప్రభుత్వం ఏర్పడ్డ తరువాత బౌద్ధులకు విరాశే ఎదురైంది. బౌద్దుల విషయంలో అరబ్బులు యుద్ధ. పూర్వ స్థితిని వునరు ద్ధరించడానికి మాత్రమే స్థిరపడ్డారు. హిందువులకు మాత్రం ప్రాధాన్యస్థాయి. కల్పించారు. ఈ స్థితిలో బౌద్భ్దులకు ఇస్లామ్‌ను స్వీకరించడం తప్త గత్యంతరం లేకపోయింది. ఎందుకంటే ముత మార్పిడి చేసుకున్నవారు పాలకులతో సమాన సౌకర్యాలకు అర్హులు. కాబట్టి సింద్‌ బౌద్ధులు పెద్ద

ఫ్యలో ఇస్లామ్‌లోకి వెళ్ళారు.” జ క ప్రొఫెసర్‌ సేన్‌ చెప్పిన ఈ ముఖ్యమైన వివరాలు చూడండి:

*ముప్లిములు ఇప్పడు అధికంగా వివపించే పంజాబ్‌, కాశ్మీర్‌, బీహార్‌ షరీఫ్‌ పరిసరాలు, వాయవ్య. బెంగాల్‌ అన్హీ కూడా ముస్లిముల రాకపూర్వం బౌద్ధ మత కేంద్రాలు కావడం యాద్చచ్చికం కానేరదు. రాజకీయ లాభానికి బౌద్ధులు హిందువులకంటె సులువుగా లొంగిపో యారనడం న్యాయంకాదు. రాజకీయ హోదా మెరుగుపరుచుకొనే అవకాశాల కోసమే మత మార్తిడి చేసుకున్నారనడమూ పరికాదు.”

లి

భారతదేశంలోని బౌద్ధులు బౌడ్దాన్ని త్యజించి ఇస్లామ్‌ను స్వీకరించడానికి దారితీసిన “కారణాలపై దురద్బస్తనశాత్తూ పరిశోధన జరగలేదు. కాబట్టి, ఆ నుత మార్చిడులకు బ్రాహ్మణ రాజుల వేధింవు ఎంత వరకు కారణమో చెప్పలేము. అయితే అదే ప్రధాన కారణమవడానికీ సూచనలు లేకపోలేదు. బౌద్భులను వేధింపులకు గురిచేసిన ఇద్దరు రాజుల గురించి నునకు ఆధారాలున్నాయి.

మొదట చెప్పవలసింది మిహిరకులువి గురించి. అతను హూణుడు, హూణులు శ్రీ్త శకం 455లో భారతదేశంపై దండెత్తి వచ్చి, సంజాబ్‌లో వేడు సియాల్‌కోట్‌గా పిలుస్తున్న

$ శ్‌ సాకలము రాజధానిగా రాజ్యం ఏర్పరుచుకున్నారు. మిహిరకోలుడు శ్రీస్తుకకం 528 ప్రాంతాల్లో రాజ్యం చేశాడు. విన్సెంట్‌ స్మిత్‌ చెప్పినట్టు:

“మ్మిహిరకులుడు రక్తపీసాసి అయిన నియంత అని అందరూ అంగీకరిష్తారు. “భారతదే శవు అత్తిల్‌ అయిన మిహిరకులుడం హూణ స్వభావంగా చరిత్రకారులు చెప్పిన క్రూరత్వంతో మితిమీరి వ్యవహరించాడు”

276 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు

మిహిరకులుదు, ష్మిత్‌ భాషలో14; “శాంతియుత బౌద్ధ జవగణంపై తీవ్ర శత్రుత్వాన్ని చూపి స్థూపాలను విహారాలను కూలదసి దోచుకున్నాడు.”

రెండనవాడం తూర్పు భారతీయ రాజైన శశాంకుడు. ఏడో శతాబ్దం ప్రథమ దశాబ్దంలో పాలించిన ఈ రాజు హర్షునితో యుద్ధంలో ఓడిపోయాడు. విన్సెంట్‌ ష్మిత్‌ మాటల్లో!15; “హర్షుని పోదరుని ఘాతకు హంతకుడైవ శశాంకుడం బహుశా గుస్త వంశీకుడు. ఆవాంఛకుడైవ అతడం బౌద్దాస్టి ద్వేషించి దాన్ని రూపుమూపడానికి శాయశక్తులా ప్రయత్నించాడం. అశోకుడు భక్తిశ్రద్ధలతో పోషించిన బుద్ధ గయలోని బోధి వృక్షాన్షి పెరికివేపి తగులబెట్టించాడు. పాటలీవుత్రంలో బుద్దుని పాదముద్రల శిలను పగులగొట్టాడు. విహారాలను ధ్వంసం చెశాడం. భిక్షువులను తరిమివేశాడు. నేపాలీ పర్వతాల దాకా ఈ హింసాకాండను కొనసాగించాడు

సినటు:]

ఏడో శతాబ్దం భారతదేశంలో నుత వేధింపుల శతాబ్దంలాగా తోస్తుంది. స్మిత్‌ చెప్టినట్టు:16

“ఏడో శతాబ్దంలో దక్షిణ భారతదేశంలో పోదర నుతమైన వైనంపై భయానకమైన దాడులు జరిగాయి”

ముస్లీం ఆక్రమణ కాలావికీ సమీపంగా వస్తే వేధింపులే మత మార్షిడులకు కారణమని పింద్‌ వంఘటన విస్పందేహంగా చెబుతుంది. ఈ వేధింపులు ముస్పింల ఆక్రమణల వరకు

భా

కొనసాగాయి. వాడం ఉత్తరాది రాజులంతా బౌద్ధ వ్యతిరేకులైన బ్రాహ్మణులో, రాజవుత్రులో శానడం కారణం కావచ్చు. 12వ శతాబ్దంలో ఘూడా జైనులపై దాడులు జరిగాయనడావికి తగిన చరిత్రకాధారాలున్నాయి. 1174-76 ప్రాంతంలో రాజ్యావికి వచ్చిన గుజరాతీ శైన రాజు అజయ దేవుడు జైనులపై నిర్ధాక్షిణ్యమైన అణచివేత సాగించి, వారి నాయకుడిని హింపించి చంపాడని స్మిల్‌ పేర్కొన్నాడు. “తీవ్ర అణచివేతకు సంబంధించి అనేక ఇతర ముస్రసిద్ధ ఉదాహరణలు కూడా చెప్పవచ్చు” ఆని ఆయన అన్నాడు.

కాబట్టి బ్రాహ్మణ మత నిరంకుశత్వాన్నించి తప్పించుకోవడానికి" మార్గంగా బౌద్భులు ఇష్లా మ్‌ము ఆశ్రయించడం వల్లనే బౌద్ధం వతనమైందన్ష విర్థారణకు విప్రతిపత్తి ఏదీ లేదు. చూపిన సాక్ష్యాలు నిర్ధారణమ బలసరచకపోయినా, కనీసం ఆ నిర్ధారణకు పంభాన్యతను కలిగిస్తాయి. బౌద్దమత పతనం అనర్థమే అయిత్తే అది బ్రాహ్మణమతం జబ్బలు చరుచుకోవలసిన అవర్హమే.

అమవాదం: బాబివర్ధన్‌

బౌద్ధమత క్షీణత! పతవంకీ 277

;అథస్ఫూచికలు;

1. ఆధునిక పరిశోధకులు యూరప్‌లో బౌద్దం వ్యాపించిందనీ; బ్రిటన్‌లో '3ెల్‌'లు ఒకప్పడు చౌద్దులవీ ఆధునిక పరిశోధకులు అంటున్నారు. చూ. “బుద్ధిజమ్‌ ఇన్‌ ప్రి-క్రీప్టియవ్‌ బిటన్‌"-డోవాల్డ్‌ ఎ.మెకంజి. లై ఎర్లీ హిప్పరీ ఆఫ్‌ ఇండియా. (1924). వుటలు (9 త. కనోజ్‌ ఏమీ మిగల్లేదు. ప్పధ్వీరాజు సాహసోపేతంగా ఎదుర్కొన్నా మహమ్మద్‌ దాన్జి వూర్తిగా ధ్వంసం చేశాడు. శ హిప్తరీ ఆఫ్‌ మిడీవల్‌ ఇండియా. వాల్యూ. 1 పే. 42.
2. హిప్టరీ ఆఫ్‌ మిడీవల్‌ ఇండియా. వాల్యూ. 1 అధ్యా. 10.
3. ఎర్లీ హిప్టరీ ఆఫ్‌ ఇండియా. (1924). పే. 419-420.
4. ఇండియన్‌ ఆంటిక్వరి. 1874. పే. 132. మాక్స్‌ ముల్లర్‌ చేత ఉటంకించబడింది. 'హిబ్బర్డ్‌ లెక్సర్స్‌' (1878) పే. 162-164. 8 (బ్రా్మాణులలోని) ఛిక్షుకులు తిరిగి ఉపశాఖలుగా విభజింపబడ్డారు. (1) వైదికులు (2) యాజ్జికులు (9 శ్రోత్రియులు. (40) అస్జిహోర్రులు. వైదికులు ఆంటే సాల్చి వల్లెవేసి, తప్పల్లే కుండా అప్పగించగలిగినవారు. యాజ్జికులు గొప్పగొప్ప క్రరువుల్ని నిర్వహించటంలో నిపుణులు, శ్రోత్రియులు త్రేతాగ్టుల్లి ఆరాధించేవారు. పక్షానికొక సర్యాయం “ఇప్టి' క్రతువుల నిర్వహించే వారు అలాగే నాలుగు మాసాలకొకసారి చతుర్మాస్య వ్రతాన్షి నిర్వహించేవాళ్ళు అస్మిహోత్రులు.
5. వరేంద్రనాథ్‌లా అభిప్రాయాల సారాంశం ఇది. చూ. హరప్రసాద్‌ శాస్తి మెమోరియల్‌ వాల్వూమ్‌. పే. ౩303-64.
6. బౌద్ధ సన్యాసులు ఆరామాల్ని వదిలిపెట్టగూడదు. మత ప్రచారానికే వూర్తిగా ఆంకితం కావాలి. దానికి కారణం హరిప్రసాద్‌ శాస్త్రి పేర్కొన్నట్లుగా ఇది “*బౌద్దుల సంఖ్య తగ్గిపోవటం

న! ళా నీ

వల్ల బౌద్ధ పన్యాసులు భిక్షను పొందటం ఎంతో కష్టమయింది. ఒక భిక్షువు-ముగ్గురు గృహ స్టుల నుంచి మాత్రమే భిక్ష స్వీకరించవచ్చు. అదీ నెలలో ఒక ఇంటి నుంచి ఒక పర్యాయం మాత్రమే. అంటే ఒక బౌద్ధ పవ్యాసి జీవితం సాగిపోవాలంటే తొంభై మంది గ్థహస్టులు కనీసం ఉండాలన్న నూట.”-చూ. 'హరప్రసాద్‌ శాస్త్రి మెమోరియల్‌. వాల్యూమ్‌. పే. 362. 11. ఎర్జీ కెరీర్‌ ఆఫ్‌ కనోజి ఆన్‌గ్రియా అండ్‌ అదర్‌ పేపర్స్‌. పే. 188-189 12. ఎర్జీ కెరీర్‌ ఆఫ్‌ కనోజి ఆన్‌గ్రియా అండ్‌ అదర్‌ పేపర్స్‌. వు. 188-189, 13. ర్డీ హిస్టరీ ఆఫ్‌ ఇండియా. (1924). పే. 336 14, ఎర్లీ హిస్టరీ ఆఫ్‌ ఇండియా. (1924). పే. 337 15. ఎర్లీ హిప్టరీ ఆఫ్‌ ఇండియా. (1924). పే. 360 16. ఎర్లీ హిస్టరీ ఆఫ్‌ ఇండియా. (1924). పుట. అధస్పూచిక పే. 214.

అధ్యాయం - 10 క్రి బ్రాహ్మణమత నాహిత్యం

[ఈ వ్యాసం తాలూకు చెల్లాచెదరైన సేజ్‌ల్మి మేము చూడటం తటస్థించింది. పేజీలకు 6 మంచి 14; 17 ముంచి 39-వంబర్లు ఉన్నాయి. “బౌద్ధమత పతవం, పరాజయంి (06.4116 ఇు6 జ 05440190) అనే వ్యాసం కొవపాగింపు ఈ పేజీలు కావచ్చు. వీటిల్లో కొన్షి పేజీలు (టైపు చేసిన) మొదటి పేజీలు, నురికొన్ని కార్చవ్‌ కాపీలు. వేదాంత సూద్రాలు. భగవర్గీతలోవి విషయాలకు సంబంధించిన 14 పేజీల విషయం ఉంది. (1) బౌద్ధమత వనతనం పరాజయం (2) బ్రాహ్మణ నుత సాహిత్యం (3) వేదాంత సూత్రాలు, భగవద్గీత అనే పేర్లతో మూడం అధ్యాయాలు ఉన్నాయి. ఈ భాగంలో ఆదే సేరుతో ఉన్ల వ్యాసాలకంటే అవి ఆకృతిలోను విషయంలోను భిన్షమైవటువంటివి-సంపాదకులు]

కే

వుష్యమిత్రువి కాలంలో రాజకీయ ఘన విజయాన్ని సాధించిన తర్వాత పెంపొందిన బ్రావ్మాణమత సాహిర్యం నుంచి హేతువులనందించే వాస్తవాలను సమీకరించాలి.

(1) మనుస్మృతి (2) గీత (3) శంకరాచార్య వేదాంతం (4) మహాభారతం (5) రామాయణం (6) వురాణాలు. అనే ఆరు రకాలుగా ఈ పాహిత్యాన్హి విభజించవచ్చు. ఈ సాహిత్యాన్ని ఏశ్లేషించడంలో బౌద్ధ మత క్షీణతకు దారితీసిన హేతువును లేదా హేతువులను సూచించగలిగిన వాస్తవాలను మాత్రమే వెల్లడించాలనుకుంటున్నాను.

దీనిలో ఆసాధారణమైనది లేదా అవ్యాయమైనది ఏమీ లేదు. ప్రజా జీవితం ప్రతిబింబించే దర్హణమే సాహిత్యం అని కదా చెబుతారు!

ఒక విషయాన్ని ప్పస్టం చేయదలుచుకున్నాను. అది ఈ (బ్రాహ్మణ మత) సాహిత్యాన కాలానికి సంబంధించింది. పుష్యమిత్రువి విప్లవం తర్వాతే ఈ 'పైన నూచించిన సాహిత్యం వెలువడిందనే విషయాన్ని చాలామంది అంగీకరింరు. ఛాందసులైవా కాకున్నా చదువుకున్నా, చదువుకోకపోయినా చాలామంది హిందువులు తము సవిత్ర సాహిత్యం అత్యంత ప్రాచీన కాలా నికి చెందిందనే ప్రగాఢ విశ్వాసంతో ఉన్నారు. తను వవిత్ర సాహిత్యం అత్యంత ప్రాచీన కాలానికీ చెందిందనే నమ్మకం హిందూ విశ్వాసంలో భాగంగా కనిపిస్తుంది.

బ్రాహ్మాణమత సాహిత్యం 279

యన న

మనువు కాలానికీ సంబంధించి క్రీవూ. 185 తర్వాత అంటే వుష్యమిత్రుని విన్షవం తర్వాత మనుస్మృతిని సుమతి భార్గవుడే రచించాడని తెల్లటానికి ఉన్న ఆధారాలను ఇదివరకే

ట్ర గ్గ ల్ద

ఇచ్చాము. ఈ విషయాన్ని గురించి ఇంతకు మించి చెప్పవలసిందేమీ లేదు.

భగవద్గీత రచవా. కాలానికి సంబంధించి అభిప్రాయ ఛేదాలున్నాయి.

ఎంత వూర్వమో చెప్పలేకపోయినప్పటికీ శ్రీవూ. 3న శతాబ్దావికి వూర్వమే. భగవద్గీత ఉన్నదని శ్రీ తెలంగ్‌ భావించారు.

శ్రీ తిలక్‌-----

ప్రారంభంలో ఉన్న భగవద్గీత కంటే వేడున్హు గీత భిన్నమైనదని ప్రొఫెసర్‌ గార్బ్‌! అభి ప్రాయపడ్డారు. ఆదిలో ఉన్న భగవద్గీత నునకు యథాతథంగా అందకుండా కొన్ని అనసరమైన మూర్తులకు లోనయిందనే అభిప్రాయంతో పలువురు హిందూ దేశేతర భారత చరిత్రకారులు ఏకీభవిస్తున్నారవి వారు ప్రొఫెసర్‌ గార్బ్‌ సమ్మతిస్తున్నారు. ప్రొఫెసర్‌ గార్‌ అభిప్రాయ ప్రకారం భగవద్గీత మూలానికి పంబంధించని 146 శ్లోకాలు నేటి గీతలో ఉన్నాయి. గీతారచనా కాలం “స్రీశు 2వ శతాబ్బావి కంటె పూర్వమై ఉండదని” ప్రొఫెసర్‌ గార్బ్‌ అభిప్రాయం,

బాలాదిత్య మహారాజు కాలంలో భగవద్గీత రచన సాగిందని ప్రొఫెసర్‌ కోశాంబి దృఢా భిప్రాయం, ఆంధ్ర వంశ రాజులను... పంవత్చరంలో ఓడించిన గుప్త వంశానికి చెందినవాడు బాలాదిత్యుడు. క్రీ.శ. 467లో బాలాదిత్యుడు సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. కోశాంబి గీతరచనకు సంబంధించి ఆంత తరువాతి కాలాన్ని చెప్పడావికి రెండం కారణాలున్నాయి. శ్రీశ. 788వ పంవత్సరంలో జన్మించి క్రీ.శ. 820వ పంవత్సరంలో మరణించిన శంకరాచార్యులు భగవద్గీతకు భాష్యాన్హి రచించేవరకు గీత “వెల్లడి కాని సంకలనమే”. శంకరాచార్యుని కాలావికి 50 సంవత్సరాల ముందే శాంత రక్షితుడు రచించిన తత్వ సంగ్రహంలో భగవద్గీత ప్రస్తావన ఎక్కడా లేదు. ఆయన చెప్పిన రెండో కారణం ఇది. వసు బంధువు విజ్ఞానవాద పిద్దాంత ప్రవర్హకుడం. వసుబంధ విజ్ఞానవాద విమర్శ బ్రహ్మసూత్ర భాష్యంలో ఉంది. గీతలో బ్రహ్మసూత్ర భాస్య ప్రస్తానన ఉంది.2 కాబట్టి భగవర్గీత వసుబంధు బ్రహ్మసూత్ర భాష్యాలకు తర్వాతిది. గుప్త రాజయిన బలాదిత్యుని గురువు వసుబంధువు. కాబట్టి బలాదిత్యువి పరిపాలనా కాలంలో కాని, ఆతని ఆనంతర కాలంలో కాని భగవద్గీత రచన జరిగి ఉండాలి.

శంకరాచార్యుని కాలం గురించి ఇంతకంటే అధికంగా చెప్పవలసింది ఏమీ లేదు. ఆయన ఎప్పడు వుట్టాడు, ఎంతకాలం జీవించాడు, ఏయే రచనలు చేసాడు-అఆవనే విషయాల్ని గురించి భిన్నాభిప్రాయం లేదు. అయితే జీవితం గురించి మాత్రం కొంత చెప్పవలసి ఉంది. కానీ

280 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు విషయాన్ని మరోచోట ప్రస్తావిస్తాను.

మహాభారత రచనాకాల నిర్ణయం చేయటం దాదాపు ఆసాధ్యం. ఆయితే దాని రచనా కొల నిర్ణయ ప్రయత్నాన్ని మాత్రం కొంతవరకు చేయవచ్చు. మహాభారతం మూడం దళల్లో సంకలితం అయింది. ప్రతి సంపాదకుడు గ్రంథ శీర్షికను, విషయాన్ని మార్చివేశాడం. మొదట్లో ఇది “జయ” అవే. పేరుతో ప్రఖ్యాతమయింది. ఈ అసలు పేరు మూడో కూర్తులో కూడా గ్రంథాదిలోను, గ్రంథాంతంలోను ఉంది. *జయి అనే పేరుతో విదితముయిన మూల గ్రంథాన్ని వ్యాసుడు రచించాడు. దాని రెండవ కూర్తులో అది భారతమనే పేరును సంతరించుకుంది. దీని సంపాదకుడు వైశంపాయనుడు. ఇదొక్కటే భారతావికి ద్వితీయ రూపం కాదు. వైశంపాయ నునితో పాటు వ్యాసునికి ఇంకా సుమంత, జైమిని, పైల, శకులనే నలుగురు శిష్యులున్నారు. వారందరూ వ్యాసువి దగ్గర చడువుకున్షవారే. ఒక్కొక్కరు ఒక్కో రూపంలో భారరాన్ని వెలువ రించారు. ఈ విధంగా భారరానికి ఇంకా వాలుగు కూర్తులున్నాయి. వైంశంపాయనుడు మొత్తాన్ని కూర్చి తన కూర్తును తీసుకువచ్చాడు. మూడో సంపాదకుడు సౌతి. వైళంపాయనువి భారత ప్రతికి ఆయను కొత్తరూపాని ఇచ్చాడు. చివరి సౌతి పారానికి 'మహాభారడ'మనే పేరు వచ్చింది. పరిమాణంలోను కథావిషయంలోను కూడా ఈ గ్రంథం బాగా పెరిగింది. వ్యాసుని *జయి 8,800 శ్లోకాలు మించని చిన్ని కథ, వైశంపాయనుని. చేతిలో ఇది 24000 శ్లోకాల గ్రంధంగా పెరిగింది. దీన్ని సొతి 96,836 శ్లోకాల మహా గ్రంధంగా విస్తరించాడు. కథా విషయానికీ సంబం ధించినంత నరకూ వ్యాసుని *జయి కౌరవ పాండవుల యుద్ధ సంబంధిత కథకు మూర్రమే పరిమితం. వైశంపాయనుని చేతిలో ఇది ఇనుమడించింది. మూలకథకు ధర్మోపదేశం తోడ యింది. తొలుత కేవలం చారిత్రక గ్రంథమయినా భారతం సాంఘిక, నైతిక, నుత నియమాలను బోధించే ధర్మోపదేశ గ్రంథంగా నూరింది. తుది పంపాదకుడయిన సౌరి. దీన్ని ఒక జనగాధా సర్వస్వంగా తీర్చిదిద్దాడు. భారతంలో లేవి, జనశ్రులిలో ఉన్న చిన్హ చిన్ని కధలను, చారిత్రక గాథలను కనుమరుగు కాకుండా ఉండటానికి లేదా ఒకేచోట సమీకృతం కావటానికి పౌతి వీటన్నిటిని ఒక చోటకు తెచ్చారు. విద్యకు, జ్ఞానానికి కాణాచిగా భారతాన్ని తీర్చిదిద్దాలని సొతి అంతము లక్ష్యం. రాజనీతి భూగోళం, ధనుర్విద్య మొదలైన అన్ని ఆంశాలను చేర్చటానికి ఇదే కారణం. చెప్పినదాన్ని తిరిగి తిరిగి చెప్పటాన్ని గమనించినప్తడు భారతం సౌతి చేతిలో “ముహభారతంిగా ఎలా మారిందో స్పష్టమవుతుంది.

ఇక దీని రచనా కాలం గురించి చూద్దాం. కౌరవ పాండవుల మధ్య జరిగిన యుద్దం చాలా ప్రాచీనమయినది అనే విషయంలో సందేహమేమీ లేదు. అంతమాత్రావ భారత రచేసా కాలం ఘాడా దీనంత ప్రాచీననుయిందే అని భావించనవసరం లేదు, అలాగని సమకాలీనము యిందని కూడా అనలేం, ఏ కూర్తు ఏ కాలంలో జరిగింది అనే విషయాన్ని రూఢి పరచడం కూడా కష్టమే. ఈ రచనా కాలానికి పంబంధించి ప్రొఫెసర్‌ హాస్కిన్‌తె చెప్పినదాన్ని ప్రస్తావించటం వమంజపం. “టూకీగా చెప్పాలంటే మొత్తం మహాభారత రచన కశ 200-400 మధ్య జరిగి వుండవచ్చు. ఏదేమైనప్పటికీ, తర్వాత కాలంలో చేరినవి అని ఇచ్చితంగా తెలిసిన వాటిని

బ్రాహ్మణమత సాహిత్యం 281 దృష్టిలో ఉంచుకోకుంగాను ఆతర్వాత కాలంలో చేరిన వేర్వేరు రచయితల లేఖనాల్లి లెక్కలోకి తీసుకోకుండాను ఈ. నిర్ణయం చేశాను”

కానీ ఇంకా తర్వాతి కాలాన్ని సూచించే ఇతర ఆధారాలున్నాయి.

హూణుల ప్రసక్తి నుహాభారతంలో ఉంది. క్రీశ. 455 సంవత్సరంలో లేదా ఆ ప్రాంతాలలో హూణులతో యుద్ధం చేసి వారిని ఓడించినవాడు స్కందగువ్పుడు. అయినప్పటికీ హూణుల దండయాత్రలు క్రీ.శ, 528 వరకు కొవసాగాయి. కాబట్టి ప్కందగున్తుని కాలంలో గాని, ఆతర్వాత గాని మహాభారత రచన జరిగిందనేది స్పష్టం, శ్‌

ఈ కాలం కంటే కూడా తర్వాత జరిగిందనటానికి దాఖలాలున్నాయి. మహాభారతంలో మ్లేచ్చుల లేదా మహన్మదీయుల ప్రస్తావన ఉంది. నుహాభారతం అరణ్యపర్వంలోని 190వ ఆధ్యాయంలోని 29వ శ్లోకంలో గ్రంథకర్త “ప్రపంచమంతా మహమ్మదీయమయమౌతుందనీ” యజ్ఞాలు, కర్మకాండలు, ఆచార సంపర్కాలుు, విధులు మొదలగు వాటికీ కాలం చెల్లుతుందని తెలిపాడు. మహమ్మదీయుల ప్రస్తావనకు ఇది ప్రత్యక్ష సాక్ష్యం. జరిగిన విషయాల్ని మూత్రమే చెప్పడం వురాణ లక్షణం. భారత పురాణం-మహమ్మదీయుల దండయాత్ర జరగబోయే విష యంగా-భారతంలో-చెప్పినప్పటికీ, ఇది జరిగిన విషయాన్ని గూర్చి చెప్పినటునంటిదేనని స్పస్టం. కాబట్టి మహమ్మదీయుల దండయాత్రల తర్వాతే మహాభారత రచన జరిగిందనటానికి ఈ ఖ్లేకమే సరైన ఆధారం.

ఈ నిర్ధారణ బలపరచటానికి మరికొన్ని ఆధారాలు లేకపోలేదు. అదే అధ్యాయం ర9న జ్జేకంలో “వ్ఫషలుల బాధలు భరించలేని బ్రాహ్మణులు తనును రక్షించే వాధుడే లేడవి అంటూ పిచ్చెత్తినట్లు పరుగెత్తుతారు-అవని వుంది.

తి ధ్యా వాని ఈ క్లేకంలోవి వృషలులు బౌద్ద మతస్థులు కావేకారు. బ్రాహ్మణులు ఏ కాలంలోనైనా ణి యా స్‌ షం పీడితులైనట్లు సాక్ష్యం ఏమాత్రం లేదు. మరో మాటలో చెప్తాలంటే బౌద్దుల కాలంలో బ్రాహ్మ ణులు బౌద్ధ చిక్షువులతో మానంగా స్వేచ్చ అనుభవించేవారు. “సంస్కృతి హీనులు అని అర్ధం ఉన్న వృషలులు ప్రస్తావన మహమ్మదీయ దురాక్రమణదారులకే సంబంధించినదయి ఉండాలి.

అరణ్య పర్వంలోని అదే అధ్యాయంలో మరికొన్ని ళ్టుకాలున్నాయి. అవి 65, 66, 67 క్లోకాలు. ఈ క్లోకాలలో “సమాజం విచ్చిన్షమౌతుంది. ఏడుకలను (200౮145) ప్రజలు వూజి స్తారు. దేవుళ్ళను బహిష్కరిస్తారు. ద్విజులను శూద్రులు సేనించరు. ప్రపంచమంతా ఏడుకల మయమవుతుంది. అదే యుగాంతం” అని పేర్కొనడం జరిగింది.

ఇంతకీ నీడుక పదానికి అర్ధమేమిటి? కొందరు బౌద్ధ వైత్యమని దీనికి అర్ధం చెస్తారు. కావీ దీన్ని కోశాంచే అంగీకరించడు. బౌద్ధ సాహిత్యంలో కానీ, వైదిక నాజ్యయంలో కాని

282 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-వ్రసంగాలు “ఏడుక' శబ్దం చైత్యం ఆనే అర్ధంలో పైగా నుహేశ్వర భట్టు వ్యాఖ్యావించినట్టు అమరకోశం ఏడుకకు బలం కోసం చెక్క నిర్మాణం కలిగిన గోడ అని అర్ధం చెప్పింది. *ఏదుకా' అనే దాన్షి మహమ్మదీయులు ప్రార్ధనలు చేపే “ఈద్గా'యేనని కోశాంబి భావించారు. ఈ వ్యాఖ్యే వాస్తవమైతే ఆ మహాభారత భాగాలు నుహన్ముదు గోరీ దండయాత్ర తరువాతి రచనలనేది స్పష్టమవుతుంది. ఇబవ్‌ కాశిమ్‌ ఆధిపత్యంలో శ్రీశ, 712లో మహమ్మదీయుల మొదటి దండయాత్ర జరిగింది. ఉత్తర భారతదేశంలోని కొన్ని పట్టణాలను స్వాధీనం చేసుకొన్నా, అతడు పెద్దగా విధ్వంసకాండకు వూనుకోలేదు. ఆతర్వాత దండయాత్ర చేసిన గజనీ ముహమ్మద్‌ గుళ్ళూ గోపురాలను, బౌద్దారామాల్లి ధ్వంసం చేయడంతో పాటు రెండు నుతాలకు చెందిన పూజారుల్లి ఊచకోత కోశాడు. మపీదులను లేదా ఈద్‌గార్హను విర్మించే కార్యక్రమాన్ని ఆతడు చేపట్టలేదు. మహన్ముద్‌ గోరీ ఈ పవిచేశాడు. కాబట్టి క్రీ.శ, 1200 దాకా మహాభారత రచన పూర్తి కాలేదని తెలుస్తుంది.

మహాభారతంలాగానే రామాయణం రచన కూడా మూడు. దళల్లో జరిగివట్లు కనిపి స్తోంది. మహాభారతంలో రామాయణానికి సంబంధించిన రెండు రకాల ప్రస్తావనలున్నాయి. రచయిత ప్రసక్తి లేకుండా ఒక సందర్భంలో రానూయణ ప్రస్తావన మహాభారతంలో ఉంది. ఇంకో సందర్భంలో వాల్మీకారామాయణ రచయిత అనే ప్రస్తావన ఉంది. కావీ ఇన్హడున్లు రామాయణం మాత్రం వాల్మీకి రచించినది కాదు.5 సివి. వైద్యగారిక్‌ అభిప్రాయంలో-

“పరిశోధకుడం, ప్రామాణిక వ్యాఖ్యాత అయిన కటకుడం ఆమోదిస్తునప్పటిక్సీ ఇవుడున్హ రానూయణం వాల్మీకి రచించిన అనలు రామాయణం కానేకాదు. రానూయణాన్ని గాఢంగా ఆరాధించే అతి ఛాందసులు గూడా ఈ సత్యాన్ని కాదనలేరు. జిజ్ఞాసతో చదివే ఏ పారకుడైనా రామాయణంలోని ద్వెధీభావాల్ని ఇట్టే గ్రహించగలడు. బెంగాలీ లేదా గుజరాతీ భాషలలోని రామాయణ గ్రంథాల్లోని అధిక పాఠాలు, అసందర్భ విషయాలు, ఆన్వయరాహిత్య ళ్జోకాలు దీనికి ప్రబల నిదర్శనం. వాల్మీకి రచించిన రామాయణం ఆతర్వాత ఎన్నో మార్తులకు లోవయి, ఇప్పటి రూపాన్షి సంతరించుకున్నట్ట్లుగా ఎవరన్నా అంగీకరిస్తారు.”

భారతంలో లాగానే రామాయణంలో కూడా కథాంశం రానురాను అభివృద్ధి చెందింది. మొదట అది (రోమాయణం) రామువి భార్య సీతను రావణుడం ఎత్తుకుపోయిన కారణంగా ఏర్పడ్డ రామాయణ యుద్ధ కథ మాత్రమే. రెండో మార్తులో అది ధర్మోపదేశంతో కూడిన కధ అయింది. కేవలం చారిత్రక గ్రంథస్థాయి నుంచి రామాయణం సాంఘిక వైతిక ధార్మిక విధులను ప్రబోధించటం లక్ష్యమైన ధర్మోపదేశ గ్రంథంగా మారింది. రామాయణం మూడో కూర్లు సంతరించుకున్నవుడు మహాభారతంలాగానే ప్రాచీన కథా, జ్ఞాన, తత్వ, కళా, శాస్త్రాల పమావారం అయింది.

రామాయణ రచనా కాలానికీ సంబంధించి ఒకటి మాత్రం ఖాయం. రాముని ఉదంతం

బ్రాహ్మాణమత సాహిత్యం 283 న యక క పాండవుల వృత్తాంతం కంటె ప్రాదీనమైనది. కావి మహాభారత రచనతో సాటు రామాయణ రచన కూడా పమానవేగంతో కొనసాగింది. రామాయణంలోని కొన్ని భాగాలు మహాభారతం కంటే ప్రాచీనమైతే కావచ్చు కానీ మహాభారత రచన వూర్తయిన తర్వాతనే రానూయణంలోని చాలా భాగాల రచన సాగిందవడం విస్పందేహంల? (అసంవూర్ణం)

1. భగవద్గీత 2) వేదాంత మోత్రాలు 3) నుహాభారతం 4) రామాయణం ర్‌) వురాణాలు అనే వాబ్బయం నుంచి నేను చెప్పదలచుకున్న విషయాలను వెల్లడిస్తాను. బౌద్దమత పతనానికి హేతువుగా హేతువులుగా పనికినచ్చే వాస్తవాలను మాత్రమే ఈ వాజ్మయ విశ్లీణలో వెలడిప్తాను.

గే కసా.

ఈ సాహిత్యంలోని విషయాన్ని పరిశీలించే ముందు ఈ సాహిత్యం పుట్టిన కాలాన్ని గూర్చి ముందుగా స్రస్తానిస్తాను. వుష్యమిత్రువి విప్లవానంతరం ఈ సాహిత్యం ఆవిర్భవించిందనే విషయాన్ని అందరూ అంగీకరించరు. ఛాందసులైనా కాకువ్నా, జ్ఞానులైవా అజ్ఞానులైనా హిందు వులు తమ వవిత్ర మత సాహిత్యం ఆత్యంత ప్రాచీన కాలానికి చెందివదవే ప్రగాఢ విశ్వాసంతో ఉన్నారు. నిజానికి తమ పవిత్ర సాహిత్యం ఆత్యంత ప్రాచీనమని నమ్మవలసిన అవసరం హిందూ విశ్వాసంలో భాగంగా కనిపిస్తోంది.

(1) భగవర్గీత

భగవద్దీతతో ప్రారంభిద్దాం. దీవి రచనా కాలం వివాదాప్తదం. శ్రీ.పూ. 200 సంవత్సరం గీతారచనా కాలానికి అంతినూవధి అని తెలంగ్‌కి భావించారు. “ప్రస్తుత భగవద్గీత రచనా కాలం శకయుగం ప్రారంభం కావడానికి వూర్వం 500 సంవత్సరాలకు మించద"”ని కీర్తికేషులు తిలక్‌ విశ్వసించారు. అంటే ప్రస్తుత గీత రచనా కాలం సుమారు... గీతరచనా కాలం శ్రీశ 200 నుండి 400 సంవత్సరాల మధ్య కాలమై ఉండాలని ప్రొఫెసర్‌ గార్బ్‌10 భావించారు. తిరుగులేని భోగట్టాతో కోశాంబి ఇంకో ద్భక్తధాన్లి వెల్లడించారు.

గుప్త బలాదిత్యుని సరిసాలనా కాలంలో భగవద్గీత రచింపబడిందని ప్రొఫెసర్‌ కోశాంబి దృఢాళిప్రాయం. బలాదిత్య మహారాజు ఆంధ్ర వంశాన్ని... పంవత్చరంలో ఓడించిన గుప్త వంశానికి చెందినవాడు. క్రీ.శ. 467లో బలాదిత్యుడు పింహాపవాని అధిష్టించాడు. గీత రచనా కాలమింత అర్వాచీనమని. చెప్పటానికి ఆతనికి రెండు కారణాలున్నాయి. శ్రీశ. 788లో జన్మించి

284 డా. బాబాపాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు క్రీశ. 820లో మరణించిన శంకరాచార్యుడు భగవద్గీతకు భాష్యాన్లి రచించేదాకా, అది (భగవద్గీత) తెలియవిదే. శంకరాచార్యుల కాలానికీ 50 సంవత్సరాల ముందే శాంతరక్షితుడు రచించిన తత్వసంగ్రహంలో దీని ప్రస్తావన విస్పందేహంగా లేదు. ఆయన చెప్పిన రెండో కారణం-వసు బంధువు విజ్ఞానవాద సిద్ధాంత ప్రవక్తకుడు. శంకరుని బ్రహ్మసూత్ర భాష్యంలో వసుబంధు విజ్ఞానవాదావికీ సంబంధించిన విమర్శ ఉంది. భగవద్గీతలో బ్రహ్మసూత్ర భాష్య ప్రస్తావన ఉంది.గే కాబట్టే గీత వసు బంధువుకు, బ్రహ్మసూత్ర భాష్యావికి తర్వాతినై ఉండాలి, నసుబంధువు గుప్త రాజయిన బలాదిత్యుని గురువు కాబట్టి బలాదిత్యువి పరిపాలనా కాలం అంటే శ్రీశ. 467 ప్రాంతంలో లేదా ఆతర్వాత కాలంలో భగవద్గీత రచన జరిగి ఉండాలి లేదా కనీసం కొన్ని భాగాలు ఆ కాలంలో ఆసలు కూర్తుకు చేర్చబడి ఉండాలి.

భగవద్గీత రచనా కాలం గురించి అభిప్రాయభేదం ఉన్నా భగవద్గీత నలు కూర్తులకు లోవైందనే విషయంలో మూత్రం అభిప్రాయభేదం లేదు. భగవద్గీత మనకు మౌలిక రూపంలో రాలేదని, పలువురు సంపాదకుల చేతులలో కాలక్రమేణా పలు మార్తులకు చేర్దులకు లోనైందని అందరూ. విశ్వసిస్తున్నారు. ఈ మార్తులు చేసిన సంపాదకులందరూ సమాన శక్తిసామర్థ్యాలు కలవారు. కారవేది స్పష్టం. ప్రొఫెసర్‌ గార్బ్‌12 సూచించినట్లుగా

“గీత *ప్రతిభావంతుని కళాత్మక దృష్టితో నిర్మితమైన కళాప్పష్టి ఏమాత్రమూ” కానేకాదు. చాలాసార్లు తరచుగా చెప్పిందే చెప్తడం, ఆడంబరంతో కూడిన పరస్పర పదాలతో పదేపదే వివరించడం కనిపిస్తుంది. సాహిత్యపరంగా చూచినా వ్యక్తీకరణాలు అనేకం వీరికనుకూలంగా ఉపనిషద్వాబ్బయం మంచి యథాతధంగా గ్రహించడం జరిగింది, సమర్జుడైన కవి ఎప్పడు ఈ పని చేయడం. సత్త్వ, రజో, తమో గుణాల గురించి భారతీయ ఛాందసంతో వర్గీకరించడం జరిగింది. వీటి ద్వారానే కాక గీత విజమైన వృజవాత్మక తపనతో సృష్టి కాలేదనడావికి ఇంకా చాలా దాఖలాలున్నాయి...”

ఒకవైపు లెన్షత్యం, మరోవైపు అల్హత్వం, ఒకవైపు హేతువు మరోవైవు నిర్లేశఘుకత లక్షణ్నా లుగా కలిగినదని భగవద్గీతను గూర్చి హష్కిన్స్‌ అన్నాడు. “అక్కడక్కడ మెరుపులు, మార్మిక గాంభీర్యం ఉన్నప్పటికీ, భగవద్గీత ప్రస్తుత రూపంలో కవిత్వంగా మాత్రం ఆసంచ్చప్తినే కలిగిస్తుంది. పదేపదే చెప్పిందే చెవడం, పదబంధ నిర్మాణంలోనూ వాటి అర్జాలలోనూ వైరుధ్యాలుండడం చూస్తే “అది త గీతం, వెంట్రుకలు నిక్క బొడిపించే గీతం అన్న వరన ఎవరికీ ఆశర్వం కు అద్భు ట్రుకలు నిక్క న్న వర్గ శ్చర్య

పాశ్చాత్యుల దృక్తథమని దీన్ని తిరప్కరించకూడదు. భగవద్గీతా రచనలో పాలుపంచుకున్న కొందరికి వ్యాకరణ నియమాలు కూడా సరిగ్గా తెలియవనే విషయాన్ని ప్రొఫెసర్‌ రాజ్‌వాడే!3 వాదన బలపరుస్తుంది.

బ్రాహ్మణమత సాహిత్యం 285

విల్ళిన సంపాదకుల వల్ల భగవద్గీతకు వేర్వేరు ఘూర్తులేర్దడ్డాయని అందరూ అంగీకరిస్తున్న గీతలో ఏ భాగాలు అసలైనవో, ఏ భాగాలు తర్వాత కాలంలో చేర్చబడ్డాయో అనే విషయంలో వారు ఏకాభిప్రాయంతో లేరు. కీ.శే. రాజారాయ్‌ శాస్త్రి అభిప్రాయంలో భగవద్గీత మూలంలో 60 ళ్లీకాలు మాత్రమే ఉన్నాయి. భగవర్గీత మూలంలో మొదటి 11 అధ్యాయాలు నూత్రమే ఉన్నాయని, 12 మంచి 18 వరకు ఉన్న అధ్యాయాలు ఆతర్వాత చేర్చినటువంటివవి హంబోల్‌ అభిప్రాయపడ్డారు. భగవద్గీతకు ప్రాణం మొదటి 14 అధ్యాయాలేనని హాప్కిన్స్‌ అభిప్రాయం. ప్రొఫెసర్‌ రాజ్‌వాడే ఉద్దేశంలో 10, 11 అధ్యాయాలు కల్పితాలు. భగవద్గీతలో 146 ళ్లీకాలు కొత్తగా చేరిననన్కీ ఇవి భగవద్గీత మూలంలో లేవివన్సీ అంటే 1/5 వంతు గీత ఆనంతర కాలంలో కూర్చివట్టిదనీ స్రాఫెపర్‌ గార్బ్‌ అభిప్రాయం.

గీతకారువిగా ఎవర్షీ ఎక్కడా పేర్కొనలేదు. రణభూమిలో కృష్ణార్దునుల నుధ్య జరిగిన సంభాషణ గీత కృష్ణుడు తన తత్యాన్ని ప్రబోధించడం ముఖ్యాంశం. కౌరవుల తండ్రి అయిన ధృతరాష్ట్రునికి సంజయుడు కృష్ణార్దునుల సంభాషణను నివేదిస్తాడు. గీత మహాభారతంలో భాగమై ఉండాలి. పందర్భాన్షి ఆమసరించి మహాభారతంలో గీతకు పహజంగా స్థానం ఉండాల్సి ఉండగా ఆక్కడ దానికి స్థానం లేకపోవడం కన్లిస్తుంది. దానికది ఒక ప్రత్యేక స్వతంత్ర గ్రంధం. అయితే దీనిని ఎవరు రాసిందీ ఇదమిచ్చంగా లేదు. కృష్ణార్జునుల మధ్య జరిగిన సంభాషణను రృతరామ్హ్రనికి వివేదించవలసిందిగా సంజయుణ్హి వ్యాసుడు కోరినట్లుగా మనకు తెలుసు. కాబట్టి వ్యాసుడే గీతాకారుడు అవి కొందరు అనవచ్చు.

(2) వేదాంత సూత్రాలు

ఇంతకు ముందు చెప్పినట్లుగా వేదాలు, బ్రాహ్మణాలు ఆరణ్యకాలు, ఉపనిషత్తులు వైదిక వాజ్మయంలో భాగాలు. నిషయాన్నిబట్టి ఈ వాజ్ఞ్మయం రెండు రకాలు. మొదటిది కర్మకాండగా పిలిచే ముతనిధులు, ఆచార వ్యవహారాలు, సంస్కారాలకు సంబంధించిన వాబ్బ్యయం. ఇక రెండవది జ్ఞానకాండ అంటే బ్రహ్మజ్ఞానాన్ని ప్రతిపాదించే వైదిక ప్రతిపత్తి కలిగిన వాజ్మయ. వేదాలు, బ్రాహ్మణాలు ఈ వాబ్బ్యయంలో మొదటి తరగతి చెందినవి కాగా ఆరణ్యకాలు, ఉపనిషత్తులు రెండో తరగతికి చెందుతాయి.

వైదిక సాహిత్యం బృహత్తరిమాణంలో వృద్ధి పొందింది. ముఖ్య విషయమేమిటంటే అది విళ్ళ్చంఖలంగా విస్తరించింది. ఈ అస్తవ్యస్త పరిస్థితిని తొలగించి ఒక క్రమాన్షి కలిగించడావికీ ఒక సమన్వయ పద్ధతి ఆవసరం. ఈ సమన్వయావశ్యకతలోంచి మీమాంప పుట్టుకొచ్చింది. ఇది వైదిక వాజ్యయంలోని సవిత్ర మంత్రాల్లి విశదీకరించే తత్వజిజ్ఞాస శాఖగా వికసించింది. ఈ సమవ్వయావశ్యకతము గుర్తించిననారు కర్మకాండ భాగాన్ని వ్యవస్థీకరించేనారు. గాను, జ్ఞానకాండ భాగాన్ని వ్యవస్ట్రీకరించేవారు. గాను రెండు శాఖలుగా విడిపోయారు. దీవిఫలితంగా మీనూంసా శాస్త్రం పూర్వ మీనూంస అనీ, ఉత్తర మీమాంస అనీ రెండు శాఖలుగా వికసించింది. పూర్వ మీమాంన అనే పేరులో ఉన్నట్టుగానే ఇది వైదిక వాజ్యయంలోని తొలి భాగాలైన వేదాలు,

286 డా. బాబాపాహెబ్‌ రచవలు-వ్రసంగాలు

జక త కకక ప స బ్రాహ్మణాలు గురించి విశదపరుస్తుంది. అలానే ఉత్తర మీమాంస వైదిక వాబ్యయంలోవి ఉత్తర భాగాలయిన ఆరణ్యకాలను గూర్చి ఉపనిషత్తులను గూర్చి విశదపరుస్తుంది.

మీమాంస శాస్త్రానికి చెందిన ఈ రెండు శాఖల వాబ్బ్మయం అమితంగా ఉంది. వీటిలో రెండు సూత్ర నంకలవాలు మీనూంసా రంగంలో ప్రధానంగాను, ప్రముఖంగాను స్థిరవడ్డాయి. వీటిలో ఒకడాన్ని జైమిని, మరొకదాన్షి బాదరాయణుడు. రచించారని చెబుతారు. క్రైమివి పూత్రాలు కర్మకొండను,14 బాదరాయణుని సూత్రాలు జ్ఞానకాండను. వివరిస్తాయి. జైమిని, బాదరాయణులకు వూర్వం ఈ విషయంపై గ్రంథాలు రచించిన మరికొందరు రచయితలు ఉన్నారనటంలో సందేహం లేదు. ఏమైనస్పటికి మీమాంస శాస్తావికీ సంబంధించిన. రెండు శాఖల్లోనూ జైమిని బాదరాయణుల మాత్ర గ్రంధాలు ప్రామాణికాలుగా మిగిలాయి.

ఈ రెండింటిలో ఉన్న సూత్రాలు మీమాంస అవే జిజ్ఞాసా శాఖకు చెందినవైనప్త్పటికీ బ్రైమినీ సూత్రాల్లి మీనమూంస సూత్రాలన్నీ15 బాదరాయణ సూత్రాల్ని వేదాంత సూత్రాలనీ పిలుస్తారు. వేదం యొక్క అంతం వేదాంతం లేదా ఉపనిషత్తులతో కూడిన వేదాల చివరి అధ్యాయం వేదాంతం. ఎందుకంటే *వేదాల అంతిమ లక్ష్యాన్నా ఉపనిషత్తుల్లో పొందుపరిచారు. వాటిని వ్యవస్థీకరించి సమన్వయవరచే బాదరాయణ సూర్రాలు వేదాంత సూద్రాలు16 లేదా సంజయుణ్ణే నివేదించమని కోఎన వేదచరమాధ్యాయంలోని సిద్ధాంతాలు వేదాంతసూత్రాలు. ఇదే వేదాంత సూత్రాల మూలం,

అసలీ బాదరాయణుడెనరు? ఆతడీ సూర్రాలను ఎప్పడు రచించాడు? బాదరాయణువి "పేరు తప్ప మరేమి తెలియదు. ఇది సూత్రకర్త ఆసలు పేరేనో కాదో కూడా నిశ్చయంగా తెలి యదు. బాదరాయణ సూత్రాల ప్రధాన వ్యాఖ్యాతల నుధ్య కూడా సూత్రకర్తృత్వం విషయంలో చెప్పడగినంత గందరగోళం ఉంది. సూత్రకర్త బాదరాయణుడని కొందరు చెప్తారు. మరికొందరు వ్యాముడవి చెప్తారు. ఇంకొందరైతే ఇద్దరూ ఒక్కరేనవి చెప్తారు. మొత్తంమీద పాత్రాల రచయిత విషయంలో ఇటువంటి బలమైన విరుద్ధాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి.

జటిలమైన ఈ సూత్రాలను అతడెందుకు రచించాడు? వైదిక వాజ్బ్మయంలోని కర్మకాండ భాగాన్ని క్రమబద్దీకరించే పనికి బ్రాహ్మణులు వూమకున్నారంటే మనం అర్ధం చేసుకోవచ్చు. బ్రాహ్మణులు కర్మకాండలో తలమునకలైననారు. వైదిక వాబ్మయంలోని కర్మకాండ భాగాన్ని క్రమబద్ధీకరించటంలోనే వారి ఉనికి బతుకు తెరువులు ఆధారపడి ఉన్నాయి. వైదిక వాజయం లోని 'జ్ఞానకాండి భాగంలో వారికే ఆసక్తీ లేదు. అలాంటన్హడు దాని ఎందుకు వ్యవస్ట్రీకరించే అవసరం వాళ్ళకొచ్చింది? అనలా ప్రశ్నే ఇంత దాకా తలెత్తలేదు. కాని, ఈ పళ్ల ఎంత ముఖ్యమైందో, సమాధానం కూడా అంతే విలువైంది. ఈ వ్రక్త ఎందుకు ముఖ్యమైందో, సమాధానమేమిటో నేము తర్వాత చర్చిస్తాను.

బ్రాహ్మాణమత పాహిత్యం 287

వేదాంత సూత్రాలకు సంబంధించి ఇంకా రెండు ప్రళ్లలున్నాయి. మొదటిది - ఇది వ్వభావాన్లి బట్టి మత పంబంధమైన గ్రంథమా? లేక వేదాంతపరమైన గ్రంథమా? లేక షువ్యవస్తి తమైన ఆధ్యాత్మికతను శుద్ధ వేదాంతాన్ని ముడివేసి దాన్ని ప్రమూదరహితంగా “మార్చే వ్రయత్నమానీ రెండో పళ్ల వేదాంత సూత్రాల వ్యాఖ్యానాలకు సంబంధించింది. ఈ సూత్రాలకు సంబంధించి మొత్తం అయిదు వ్యాఖ్యావాలున్నాయి. మేధా సంపత్తి కలిగివ అయిదుగురు ఆచార్యులు ఈ వ్యాఖ్యానకర్తలు. వారు (1) శంకరాచార్యుడు (క్రీశ. 788 నుండి శ్రీశ. 820 వరకు) (2) రామానుజాచార్యుడం (క్రీశ. 1017 మండి క్రీశ. 1137 వరకు) (3) వింబార్కా చార్యుడు (క్రీ.శ. 1162లో మరణించాడు) (4) మాధ్వాచార్యుడు (శ్రీశ 1197 నుండి 1276 వరకు) (5) వల్లభాచార్యుడం (క్రీశ 1417లో జన్మించాడు). ఈ అయిదుగురు ఆచా ర్యులు ఒకే ఆంశాన్లి భిన్న రీతులలో వ్యాఖ్యానించటంతో వేదాంతసూత్రాలకన్హ వ్యాఖ్యానాలు అధిక ప్రాముఖ్యం సంతరించుకున్నాయి. అయిదుగురూ ఆయదు ఆలోచనా ధోరణులను ఈ సూత్రాలలో అన్వేషించారు. శంకరాచార్యుల ప్రకారం వేదాంత సూత్రాలు పంపూర్ణ అద్వెతాన్ని బోధిస్తాయి. రామానుజాచార్యువి ప్రకారం విశిష్టాద్వెతాన్లి, నింబార్కుని ప్రకారం ద్వెతాద్వెతం, మధ్వాచార్యుని ప్రకారం ద్వెతాన్షి, వల్లభాచార్భువి ప్రకారం శుద్దాద్వెతాన్ని వేదాంత సూత్రాలు బోధిస్తున్నాయి. ఈ సదాల అర్జాల్మి ఇక్కడ చర్చించను. సూత్ర సంకలనం ఒకటే అయిన రచన అయిదు భిన్న అన్వయాల కారణంగా అయిదు భిన్ష తాత్విక ధోరణులెందుకు ఆవిర్భవించాల వేదే నా పళ్ల. ఇది కేవలం వ్యాకరణావికి పంబంధించినదా! ఈ నిభిన్న అన్వయాల వెనుక వేరే ఉద్దేశం ఏమైనా ఉందా? అనేక వ్యాఖ్యానాలు ఉండటం వల్ల ఇంకో ప్రశ కూడా వుడం తుంది. ఈ అయిదు ిన్ష మార్గాలు పరమాత్మ, జీవాత్మలను దర్శించే వేర్వేరు వ్యాఖ్యావాలు ఆయినప్పటికీ వాస్తవావికి ఆవి రెండే. వీరిలో శంకరాచార్యుడు ఒక్కడిదే ఒక ప్రమాణమార్గం. మిగిలిన నలుగురిదీ కలిపి రెండో మార్గం. ఈ వలుగురిలో అంతర్గతంగా విభేదాలున్నా (1) జీవాత్మ పరమాత్మల ఐక్యం (2) జగత్తు మిథ్య అనే శంకరుడు ప్రబోధించిన రెండు విష యాల్ని _వ్యతిరేకించటంలో మూత్రం ఏకీభవిస్తున్నారు. ఇక్కడే మూడో ప్రళ్లీ ఉదయిస్తుంది. బాదరాయణువి వేదాంత సూత్రాలకు ఇటునంటి ఆవూర్వ దృక్తథాన్ని శంకరాచార్యుడు ఎందుకు ప్రతిపాదించాడు? ఇది సూత్రాల విమర్శనాత్మక అధ్యయన ఫలితమూ? లేక ముందే ఏర్పరచుకున్ల అభిప్రాయాన్ని సమర్థించుకోవడానికి కావలసి చేపిన అన్వయమా?

ఈ ప్రశ్హను మాత్రమే నేను లేవవెత్తుతున్నాను. దావివి ఇక్కడ చర్చించాలనుకోవడం లేదు. ఇక్కడ ఈ నాబ్మయకాలం గురించి మాత్రమే ఇక్కడ వాకు ఆవసరం. ఇది బౌడ్డావికి ముందుదా? తర్వాతిదా?

వేదాంత సూత్రాల కాల విర్ణయంలో భగవద్గీతలాగానే ఇక్కడా ఇంకో ఇబ్బంది ఎదు లైంది. అదేమిటంటే భగవర్గీతలాగావే దశలవారీగా ఇది కూడా సంస్కరణలకు లోనుకానటం. వేదాంత సూత్రాలు మూడుసార్లు కొత్త కూర్తులు పొందాయని కొందరంటారు.!6 కాబట్టి దీవి రచనా కాలానికీ సంబంధించి ఏ విషయాన్నీ నిశ్చయంగా చెప్పలేము.19 వెల్లడైన ఆభిప్రాయాలన్నీ

288 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు చు ఉజ్జాయింవుగా చెప్పినవే! సూత్రాలు కొన్ని బౌద్ధమతాన్ని పరోక్షంగా ప్రస్తావిస్తున్న కారణంగా బౌద్ధనముతం అభివృద్ధి చెందిన తర్వాతనే వేదాంతసూత్ర రచన జరిగిందనటంలో సందేహం లేదు, మనువు తన స్మృతిలో ఉదహరించిన కారణంగా అవి వేదాంత సూత్రాలు మనువు తర్వాతివి కావు. కాగా వేదాంత సూత్రాల రచన క్రీ.శ, 200ల ప్రాంతాలలో జరిగి ఉండవచ్చునని ప్రొఫెసర్‌ శ్రీత్‌ భావిమ్తుండగా, శ్రీశ. 200 శ్రీ.శ. 450 మధ్య కాలంలో-అయి. ఉండవచ్చువని ప్రొఫెసర్‌ జాకోబ్‌ విశ్వాసం. (3) మహాభారతం మహాభారత రచనా కాలాన్ని సంవత్సరం, తేదీతో పహా నిర్ణయించడం దాదావు అసాధ్యం.

అయితే స్ట్ఫూలంగా దొని రచవాకాల నిర్ణయ ప్రయత్నాన్ని మాత్రం కొంతవరకు చేయవచ్చు. మహాభారతం మూడం దశల్లో అభివృద్ధి చెందింది. ప్రతి సంపాదకుడు గ్రంథ శీర్షికను, విషయాన్ని మార్చినేశాడం. మొదట్లో ఇది (విజయం) '“జయి అనే పేరుతో ప్రఖ్యాతమైంది. ఈ ఆసలు పేరు మూడో కూర్చులో కూడా ఆద్యంతాలు రెంటిలోనూ ఉంది. 'జయి అనే పేరుతో విదితమైన మూలగ్రంథాన్ని *న్యాసుడు' రచించాడు. రెండో కూర్తులో ఇది భారతంగా వాపికె క్కింది. దీని సంపాదకుడు వైశంపాయనుడు. ఇదే భారతానికి తుదిరూవం కాదు. వ్యాసువికి వైళంపాయనునితో పాటు ఇంకా సుమంతుడు, జైమిని, పైలుడు, శకుడు అనే నలుగురు శితర శిష్యులు ఉన్నారు. వారందరూ వ్యాసుని దగ్గర చదువుకున్న వారే! ఒక్కొక్కరు. ఒక్కో రూసంలో భారతాన్ని రూపొందించారు. ఈ విధంగా భారతానికి ఇంకా నాలుగు కూరులు న్నాయి. వైశంపాయనుడు మొత్తాన్ని కూర్చి తనదైన శైలిలో వెలుగులోకి తీసుకొచ్చాడు. మూడో సంపాదకుడు పొతి, వైోంపాయనుని భారత ప్రతికి ఆయన కొత్త రూపాన్ని ఇచ్చాడు. చివరికీ సౌతీ సాఠావికి 'నుహాభారత' వాముమునే పేరు వచ్చింది. సరిమాణంలోను కథా నిషయంలోను కూడా ఈ గ్రంథం బాగా పెరిగింది. వ్యాసుని *జయ' 8,800 జ్లేకాలను మించని చిన్హ కధ. వైశంపాయమని చేతిలో ఇది 24,000 క్లోకాల గ్రంధంగా పెరిగింది... దీనివి సౌతి 96,836 ళ్లోకాల మహాగ్రంథంగా విస్తరించాడు. కథాంశావికీ పంబంధించినంత వరకు వ్యాసువి 'జయి కౌరవ పాండవ యుద్ధ కథకు మాత్రమే సరిమితం. వైశంపాయనువి చేతిలో ఇది ఇనుమడించింది. మూలకథకు ధర్మోసదేశం తోడయింది. తొలుత కేనలం చారిత్రక గ్రంథమైన భారతం మత నియమాలను బోధించే ధర్మోవదేశ గ్రంధంగా మారింది. ఆఖరి సంపాదకుడైన సొతి విజ్ఞాన సర్వవ్వంగా దీన్నితీర్చిదిద్దాడ. భారతంలో లేని, జన శ్రుతిలో వున్న చిన్షచిన్హ కథలను, చారిత్రక గాథలను కనుమరుగు కాకుండా ఉండడానికి లేదా ఒకనోట సమీకృతం కావడావికి పొతి వీటన్నిటివీ ఒకచోటికి తెచ్చాడు. విద్యకు, జ్ఞానానికి కాణాచిగా భారతాన్ని తీర్చిదిద్దాలని సౌతి ఆంతిమలక్ష్యం. రాజనీతి, భూగోళం, ధమర్విద్య మొదలైన అన్ని అంశాలను భారతంలో సౌతి చేర్చడానికి ఇదే కారణం. చెప్పనదాన్నే తిరిగి చెప్పడాన్ని గమనించినపుడు ఆయన చేతిలో భారతం మహాభారతంగా ఎలా పరిణమించిందో ప్తష్టమవుతుంది.

బ్రాహ్మణమత సాహిత్యం 289

నన క

ఇక దాని రచనా కాలం గురించి చూద్దాం. కౌరవ పాండవుల మధ్య జరిగిన యుద్ధం చాలా ప్రాచీనమైనదనే విషయంలో పందేహం లేదు. అంతమాత్రాన భారత రచవాకాలం కూడా దానంతటి ప్రాచీనమయినదే అని భావించనక్కరలేదు. అలాగని సమకాలీనముయిందని కూడా అనలేం. ఏ మార్తు ఏ కాలంలో జరిగిందో అనే విషయాన్ని రూఢిపరచడం కూడా కష్టమే. ఈ

మ వీ, 20 21,

రచనా కాలానికి సంబంధించి ప్రొఫెసర్‌ హాస్కిన్స్‌20 చెప్పిన దాన్జి ప్రస్తావించటం సనుంజనం.

“ట్రూక్షీగానే. చెప్పాలంటే. మొత్తం మహాభారత రచన క్రీ.శ, 200-400 మధ్య జరిగి వుండవచ్చు. అయితే, తర్వాత కాలంలో చేరినవే అని ఖచ్చితంగా తెలిసిన అంశాల్ని ద్బష్టిలో ఉంచుకోకుండామూ, ఆతర్వాత కాలంలో చేరిన వేర్వేరు రచయితల లేఖవాల్డి లెక్కలోకి తీను కోళకుండాను ఈ కాల నిర్ణయం చేశారు.”

మహాభారతం ఇంకా తర్వాతి కాలానికి చెందిందని ఖచ్చితంగా చెప్పటానికి తగినన్ని ఆధారాలున్నాయి.

మహాభారతంలో హూణుల ప్రపక్తి ఉంది. శ్రీశ. 45్‌5్‌న సంవత్సరం లేదా ఆ ప్రాంతా లలో హూణులతో యుద్ధం చేసి వారిని ఓడించిన వాడం స్కందగువ్నుడం. అయినప్పటికీ హూణుల దండయాత్రలు క్రీ.శ. 528 వరకూ కొనసాగాయి. కాబట్టి దండయాత్రల కాలంలో గానీ లేడా ఆతర్వాతగానీ మహాభారత రచన జరిగిందనేది స్పష్టం.

దీనికంటే కూడా ఇంకా తర్వాతి కాలానికి చెందిందని కోశాంచి21 పేర్కొన్న ఆధారా లున్నాయి. మహాభారతంలో మ్లేచ్చులు లేదా నముహమ్మదీయుల ప్రస్తావవ ఉంది. మహాభారతం ఆరణ్యపర్వం 190వ అధ్యాయం 29వ శ్లోకంలో గ్రంథకర్త “ప్రపంచమంతా మహమ్మదీయను యమౌతుందవి యజ్ఞాలు, కర్మకాండలు ఆచార సంస్కారాలు, విధులు మొదలైన వాటికి కాలం చెల్లుతుందో'-. ఆని రాశాడం. మహమ్మదీయుల స్రస్తాననకు ఇది ప్రత్యక్ష సాక్ష్యం. జరిగిన విషయాన్ని మాత్రమే చెప్పటం వురాణ లక్షణం. భారతం వురాణం. మహమ్మదీయుల దండయాత్ర జరగబోయే విషయంగా ఖారతంలో చెప్పినప్పటికీ, ఇది జరిగిన విషయాన్ని గూర్చి చెప్టినటువంటిదే అనేది స్పష్టం. కాబట్టి మహమ్మదీయులు దండయాత్ర తర్వాతే నువాభారత రచవ జరిగిందనడావికి ఈ ఫ్లోకమే ఆధారం,

ఈ విర్ణయాన్ది బలసరచడావికి మరికొన్ని ఆధారాలు కూడా లేకపోలేదు,

అదే అధ్యాయం 59వ శ్లోకంలో *వృషలుల బాధలు భరించలేక బ్రాహ్మణులు తనమును రక్షించే నాథుడే లేడా అంటూ గగ్గోలు పెడతారు అవే ప్రస్తావన ఉంది.

290 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు

ఈ క్లేకంలోని వృషలులు బౌద్ధ మతస్థులు కానేకారు. బ్రాహ్మణులు ఎప్పడైనా పీడితులై వట్లు ఏమాత్రమూ సాక్ష్యం లేదు. మరో మూటలో చెస్తాలంటే బౌద్ధుల కాలంలో బ్రాహ్మణులు బౌద్ధ లిక్షువులతో సమానంగా స్వేచ్చ అనుభవించేవారు. సంస్కృతీహినులనే అర్ధం ఉన్హు వృష లుల ప్రస్తావన మహమ్మదీయ దురాక్రమణదారులకే సంబంధించినదై ఉండాలి. అదే గవక జరిగి వుంటే మహాభారతంలో కొంత భాగం తప్పకుండా భారతదేశంలో మహమ్మదీయ దండ యాత్రలు ప్రారంభనుయిన తర్వాత రచించబడి ఉండాలి.

అరణ్య. వర్వంలో అదే అధ్యాయంలో ఇదే అభిప్రాయాన్ని బలపరిచే మరికొన్ని ళ్లీకా లున్నాయి. అవి 65, 66, 67 (గ్లోకాలు). ఈ ళ్లేకాలలో “పమాజం విచ్చిన్నం అవుతుంది. ప్రజలు ఏదుకలను వూజిస్తారు. దేవుళ్ళమ బహిష్కరిస్తారు. శూద్రులు ద్విజులను సేవించరు. ప్రపంచమంతా. ఏడుకల నుయమౌతుంది. అదే యుగాంతంో అవి పేర్కొనటం జరిగింది.

ఇంతకీ *“ఏడుక” అవే పదానికి అర్ధం ఏమిటి? *ఏడుకి పదం అస్థిక (బొమిక) అనే అర్భాన్నిస్తుందనీ, ప్రత్యేకంగా బుద్దుని అస్థికలనీ, ఆతర్వాత బుద్దుని అస్థికలను చైత్యం కలిగి ఉంటుంది కాబట్టి వైత్సామనీ కొందరు భావించారు. కానీ కోశాంబి దీన్ని అంగీకరించడు.22 బౌద్ధ సాహిత్యంలో కానీ వైదిక వాబ్బయంలో కానీ “ఏడంకి పదం వైత్యార్థంలో వాడలేదు. అమరకోశ వ్యాఖ్యాత మహేశ్వరభట్టు ప్రకారం ఏదుక పదం అర్ధం గట్టితనం కోసం చెక్క నిర్మాణంతో కలిపి కట్టిన గోడఅనే అర్జాన్నిస్తుంది. ఏడంక అవేదాన్ని నుహమ్మదీయులు నమాజు ప్రారంభించటానికి ముందు ఉచ్చరించే “ఈద్‌గా” (ఏడంక)గా కోశాంబి భావించారు. ఈ వ్యాఖ్యే వాస్తవముయితే ఆ మహాభారత భాగం మహమ్మదీయ దండయాత్రల తర్వాత ఆంటే మహమ్మద్‌ గోరీ దండయాత్రల తర్వాతి రచవ అనేది స్పష్టమవుతుంది. మొట్టమొదటి నుహన్ముదీయ దండయాత్ర ఇబన్‌ కాశిమ్‌ ఆధ్వర్యంలో శ్రీశ. 721లో జరిగింది. అతడు ఉత్తర హిందూ దేశంలోని కొన్ని పట్టణాలను స్వాధీనవరచుకొన్నాడు. కానీ దేవాలయాల, విహారాల విధ్వంసానికి ఆంతగా పాల్పడలేదు. రెండు మతాల వురోహితులను ఊచకోత కోశాడు. కానీ అతడు స్వయంగా ముపీదులను కానీ 'ఈద్‌గా” లమ కానీ కట్టించే కార్యక్రమాన్ని చేపట్టలేదు. మహమ్మద్‌ గోరీ ఆ పవిచేశాడం. కాబట్టి మహాభారత రచన క్రీశ. 1200 వరకు కొనసాగిందని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.

(రామాయణం)

మహాభారతలలాగానే రామాయణ రచవ కూడా మూడం దశల్లో జరిగిందనేది వాస్తవం మహాభారతంలో రామాయణానికి సంబంధించిన రెండం రకాల వ్రస్తావవలున్నాయి. ఒక సంద ర్భంలో రచయిత ప్రసక్తి ఏమీ లేకుండా రామాయణ ప్రస్తానన ఉంది. ఇంకో సందర్భంలో వాల్మీకి రామాయణ రచయితగా ప్రస్తావన ఉంది. కావీ ప్రస్తుతమున్న రామాయణం వాల్మీకి రచించిన రామాయణం కాదు.23 పి.వి.వైద్యపోగారి అభిప్రాయంలో-

బ్రాహ్మణమత సాహిత్యం 291

“పరిశోధకుడం, ప్రానూణిక వ్యాఖ్యాత అయిన కటకుడు ఆమోదించినప్పటికీ, ప్రస్తుత మున్న రామాయణం వాల్మీకి రచించిన అసలు రామాయణం కాదు. రామాయణాన్ని గాఢంగా ఆరాధించే ఆతి ఛాందసులు కూడా ఈ సత్యాన్లి కాదనలేరు. జీజ్ఞాసతో చదివే ఏ సాఠకు డయినా రామాయణంలోని ద్వెధీభావాన్ని ఇట్టే గ్రహించగలడు. బెంగాల్‌, లేదా బొంబాయి భాషల్లో రామాయణ. వ్రతుల్లోని అధిక పాఠాలు, అసందర్భ విషయాలు, అన్నయరాహిత్య ఖ్లేకాలు దీవికి ప్రబల విదర్శవం. వాల్మీకీ రచించిన రామాయణం ఆతర్వాత కాలంలో ఎన్నో మార్తులకు లోనై, యిప్పటి రూపాన్లి సంతరించుకున్నట్లుగా ఎవరయినా అంగీకరిస్తారు.”

మహాభారతంలాగానే రామాయణంలో కూడా కథాంశం రానురామ అభివృద్ధి చెందింది, మొదటి అది రాముని భార్య సీతను రానణుడం ఎత్తుకుపోయిన కారణంగా ఏర్పడ్డ రామరావణ యుద్ధ కథ నూత్రమే. రెండో కూర్తులో ఆది ధర్మోపదేశంతో కూడిన కళ అయింది. కేవలం చారిత్రక గ్రంథ పాయి మంచి ఆది పాంఘిక్క వైతిక, ధార్మిక విధులను వప్రబోధించటం లక్ష్యమైన ధర్మోపదేశ గ్రంథంగా మారింది. రామాయణం మూడో కూర్తు సంతరించుకున్నప్తడం మహాభారతంలాగానే కథా, జ్ఞాన, తత్వ, కళా శాస్త్రాల సమాహారం అయింది.

రామాయణ రచనా కాలానికీ సంబందించి, ఒక విషయం మూత్రం రూఢి అయింది. అది రాముని ఉదంతం, పాండవ వృత్తాంతం కంటే ్రాదీనతరమవేది. మహాభారత రచనతో పాటు రామాయణ రచన సమాన వేగంతో కొనసాగింది. రామాయణంలోని కొని భాగాలు మహాభారతం కంటే ప్రాచీనతరమైతే కావచ్చు. కానీ మహాభారత రచన పూర్తయిన తర్వాతనే రామాయణంలోని చాలా భాగాల రచన సాౌగిందనటం విస్పందేహం.25

వురాణాలు

వేడు వురాణాల26 సంఖ్య పద్దెనిమిది. అయితే, ఈ సంఖ్య ఆసలు సంఖ్య కాదు. పంప్రదాయాన్ని అనుసరించి మొదట్లో ఒకే వురాణం ఉండేదనటంలో సందేహం లేదు. ఈ వురాణం వేదాలకంటే స్రాచీనమైవదవి సంప్రదాయం చెపుతుంది. ఈ వురాణాన్లి అఆధర్వవేడం ప్రస్తావించింది. బ్రహ్మాండపురాణం తాము వేదాలకంటే పుఠరాతనమైనదాన్షని చాటుకుంది. శత పదం కోపం రాజుకు ఆ గాధలు తెలియవలసిన అనవసరం ఉంది. యజ్ఞం పదోరోజున ఆధ్యర్యువు రాజుకు వురాణాన్లి చదివి నినిపించాల్సి ఉందని బ్రాహ్మణం చెబుతుంది.

ఒకే పురాణాన్లి 18గా మార్చి కూర్చినవాడు వ్యాసుడనీ, అష్టాదశ పురాణ కర్తృత్వం ఆతనవికే ఆపాదించారు. కొత్తగా కలపడం ద్వారాను, మరికొన్నింటిని తీసివేయడం మూలంగాను వ్యాసుడు ఆ ఒక్క వురాణాన్లే పద్దెనిమిది వురాణాలుగా చేశాడు. పురాణాల పరిణామ క్రమానికి ఈ అష్టాదశ సంఖ్య రెండో దశ. పద్దెనిమిది వురాణాలలోని ప్రతి పురాణం ఆదిప్పురాణం27 అనే తొలి రూపంలో వ్యాసకృతం. అష్టాదశ పురాణాల రచన తర్వాత వ్యాసుడు వాటిని

202 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు తన శిష్యుడయిన రోము హర్షణికి బోధించాడు. రోమహర్షణి ఆ వురాణాల పాఠాన్ని తనదైన శైలిలో తన ఆరుగురు శిష్యులకు బోధించాడు. రోమహర్షణుని కూర్తు ఈ విధంగా వురాణాల్లో మూడో ఘార్తు అయింది. రోమహర్షణువి ఆరుగురు శిష్యులలో కళ్యప, సవర్షి, వైశంపాయ నులనే ముగ్గురు నురలా మూడు వేర్వేరు కూర్తులను పంతరించారు. అవి వారి పేర్లతోనే ప్రపిద్ధి పొందాయి. ఇది వురాణాల వాల్లో కూర్పు. భవిష్య వురాణం ప్రకారం విక్రమాదిత్య మహరాజు2కికి పరిపాలనా కాలంలో పురాణాల సంస్కరణ జరిగింది.

ఇక పురాణాల ఇతివృత్తాన్ని చూద్దాం. ప్రాదీవ కాలం నుంచి కూడా వురాణం జ్ఞాన విభాగంగా పేరుబడింది.. ఇతిహాసం లేదా చరిత్ర మంచి వురాణం వేరుపడటం ఇందుకు విదర్శవం. పాలకువికి సంబంధించిన గత సంఘటనల గ్రంథమే ఇలిహాపం. ప్రర్యక్షంగా చూసిన సంఘటనలను కథారూపంలో చెప్పటం ఆఖ్యానం. విన్లు విషయం గురించి చెప్పేది ఉపాఖ్యానం. ఇక గాథలంటే చనిపోయిన వూర్వీకుల గురించి ప్రకృతికీ జగత్తుకీ సంబంధించిన గీతాలాపన అని అర్ధం.

శ్రద్ధాకల్లాలకు29 సంబంధించిన ప్రానీన కర్మకాండ మూర్గమే “కల్పశుద్ధి, ఈ జ్ఞాన శాఖ లన్జిటి మంచి వురాణం విడివడింది, పురాణం 5 విషయాలకు సంబంధించింది (1) స్వర్గం (2) ప్రతిసర్గం (3) వంశం (4) మన్వంతరం (5) నంశాను చరితం. పర్గం అంటే విశ్వసృష్టి ప్రతి సర్గం విశ్వ విచ్చిత్త్యర్థాన్నిస్తుంది. వంశం వంశ శ్రమార్ద్థాన్ని ఇస్తుంది. మన్వంతరం భూమికి మూల పురుషులు లేదా చక్రవర్తులయిన 14 మంది వేర్వేరు మనువుల కాలాలనే అర్ధాన్నిస్తుంది. రాజవంశ వృత్తాంతాన్ని తెలిపేది నంశానుచరితం.

వురాణాల ఇతివృత్తంలోను; పరిధుల్లోను చెప్తకోదగినంత చేర్తు జరిగింది. మనకున్హ పురాణాలు ఈ ఐదు విషయాలకే పరిమితమై లేవు. ఈ విషయాలకు అదనంగా అవి పరిధికి మించి బాహ్యముయిన ఇతర విషయాలతో విస్తరించాయి. వీటిని భిన్హమైన లేదా ఆదనమైన విషయాలను కలిగి వున్నాయి. పురాణాల పరిధి గురించిన మౌలికాలోచనలో ఆంతగా మార్డు వచ్చింది. ఆదనవు విషయాలు ఈ క్రింది ప్రధాన విషయాంశాలను కలిగి ఉన్నాయి. క్షి ష్మృతి ధర్మం : ఇందులో

(ఏ వర్ణాశ్రమ ధర్మం (2) అర్భన (3) ఆహ్షికం (4) భాష్యభాస్యం (5) వివాహం (69 ఆశాచం (7) శ్రాద్దం (8) 'ద్రవ్యశుద్ధి (9) పాతకం (10) ప్రాయశ్చిత్తం (11) నరకం (12) కర్మ విపాకం (1౪ యుగధర్శ్మం-వీటి చర్చ | ప్రతధర్మం-పసవిత్ర వ్రతాల, పవిత్ర దినాల అనుష్టానం,

బ్రాహ్మణనుత సాహిత్యం 293 మ్‌ క్షేత్ర ధర్మం-పవిత్రస్థల వుణ్యక్షేత్ర యాత్రలు. ట్‌ దానధర్మం-పవిత్రులకు కానుకలు.

వీటికి ఆదనంగా వురాణాలలు అమితంగా పట్టించుకున్న ఉన్న మరో రెండు కొత్త విషయాలున్నాయి.

ఈ రెండు విషయాలలొ మొదటిది శాఖాపరమైన వూజ. ఒక్కో వురాణం ఒక దైనానికి సంబంధించింది. ఆ ప్రత్యేక దైనాన్లి గురించి ఆ దేవత ఆరాధన వైళిష్ట్రం గురించి ఆరాధక తెగ గురించీ మాత్రమే చెబుతాయి. ఐదు వురాణాలు30 విమ్ణు పూజను, ఎవిమిదిత! వివపూ జను ఒకటివ2 బ్రహ్మపూజను, ఒకటి3తి సూర్యారాధనను, రెండు దేవీ ఉపాసనను, ఒకటి గణేశ్చ్వరార్చనను సమర్థిస్తున్నాయి.

వురాణాలు తమ ఇతివృత్తంగా చేసుకొన్న రెండో విషయం భగవంతుడి అవతారాల చరిత్ర. ఇద్దరు దేవుళ్ళు ఏకత్వాన్నీ, దేవుడి అవతారానికి పురాణాలు భేదం చూపాయి. ఏకత్వాన్ని గుర్తించడం అంటే, రెండు 'పేర్గునప్పటికీ దేవుడొకడే అని చెప్రడం; అవతారం ఆంటే దేవుడు మవిషిగానో, జంతువుగానో మారి అద్భుతాలు చేయడం. అవతారాల చరిత్రలో విష్ణువు బాగా పవికివస్తాడు. ఎస్పటికప్తడం అవతారాలు ధరించి, అద్భుత కార్యాలు చేయడం విష్ణువులోనే కవిపిస్తుంది. వురాణాలలో ఈ అంశంపై విసృతంగా చర్చించారు.

ఈ అనేక మాతన విషయాలు చేరటం నల్ల వురాణ గాధలు గుర్తు పట్టలేనంతగా కొత్త రూవు తీసుకోవడంలో ఆశ్చర్యమేముంది?

వురాణాల కర్శృత్వం ,విషయంలో గనునించవలసిన సంగతి నురొకటి ఉంది. అది వురాణ కర్పృత్వం-ఒకరి నుంచి మరొకరికి మూరడావికి సంబంధించింది. ప్రాచీనమైన హిందూ విద్యాధికులలో రెండం రకాల వారున్నారు. తొలి భాగానికీ చెందినవారు బ్రాహ్మణులైతే, రెండో భాగానికి చెందినవారు బ్రాహ్మణేతరులైన సూతులనబడేవారు. వీరిలో ప్రతి శాఖ వారిదైన ఒక ప్రత్యేక వాజ్మయ భాగానికి అధికారులు. సూతులు వురాణాలపై గుత్తాధిసత్యం కలవారు. పురాణ రచనలో కాని, ప్రవచనంలో కాని బ్రాహ్మణులకు ఏ విధమైన ప్రమేయం లేదు. అది కేవలం సూతులకే ప్రత్యేకం. మాతులు పురాణాల రచన, ప్రవచనాల విషయంలో ప్రత్యేక కృషి చేపివప్తటికీ, వీరికి ఆ విషయంలో వంశపారంపర్యంగా విర్ణీతమైన హక్కు ఉన్నప్పటికీ బ్రాహ్మణులు కాలక్రనుంగా ఈ హక్కును తమ చేతిలో లాగేసుకుని, అప్పటిదాకా గుత్తాధిపత్యం చలాయించిన సూతుల్లి తను వృత్తి నుంచి తొలగించారు. ఈ విధంగా వురాణ కర్తృత్వంలో మార్తు వచ్చింది. సూతులకు బదులుగా బ్రాహ్మణులు అ పురాణాల రచయితలయ్యారు.34

204 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు

వురాణాలు బ్రాహ్మణుల చేతులలో పడ్డ తర్వాత బహుశా అవి కొత్త నిషయాల చేర్తునకు వీలుగా నూర్హుల్జి పొంది ఉండవచ్చు. వారి పంపాదకత్వం, పునర్జిర్మించడం అనేవి సాహసంతో కూడినవే! ఆ రెండు సనుల్లో భాగంగా వారు పురాణాల్లో కొత్త ఆధ్యాయాల్లి కూడా కల్పించారు.

. క క ఇన్ని

ఈ క్రమంలో కొన్ని వురాణాలు తమలోని ప్రాచీన విషయాలను, పాత అధ్యాయాల స్థానంలో కొత్తవి పెట్టారు, సాత పేర్లతో కొత్త ఆధ్యాయాలు రచించారు. భద్రపరచుకున్నాయి, కొన్ని పాత విషయాల్షి కోల్త్లోయాయి; మరికొన్ని కొత్త విషయాలను సంతరించుకున్నాయి. కొన్ని పూర్తిగా కొత్త గ్రంథాలయ్యాయి.

వురాణ రచవాకాల నిర్ణయం కస్తసాధ్యమైన సమన్య. బ్రాహ్మణులు రచించిన చరిత్రంతా మాడా తారీకులు లేనిదే! వురాణాలు దీవికి అపనాదం ఏమీ కావు. ఖచ్చితంగా తెలుస్తున్న తారీకుల్ని ఆధారంగా చేసుకున్న సంఘటనల సంబంధంతో, వివరమయిన సాక్ష్యంతో వురాణాల కాలాన్ని నిర్ణయించాలి. బ్రాహ్మణ వాజ్యయంలోని ఇతర భాగాల విభిన్హ వురాణాల రచవా కాలాలి పరీక్షించే ప్రయత్నం జరగలేదు. వైదిక వాజ్బయ విషయం వలె పండితులు పురాణాలపై ఏమాత్రమూ దృష్టి 'పెట్టలేదనేది నిశ్చయం. పురాణాల రచనా కాల నిర్ణయ నిషయంలో హజరా గ్రంథంలో మాత్రమే. నాకు తెలిసినంతవరకూ. కొంత ప్రయత్హం జరిగింది.ఆయన గుర్తించిన వురాణాల తేదీలను ఈ కింద పొందు పరుస్తున్నాను. ల నన ను

వురాణాలు రచనా కాలం నాననా ననున నననననాన మార్కండేయ వురాణం అలం శ్రీశ 200-600 మధ్య 2) వాయుపురాణం అలం గ్రీశ. 200-500 మధ్య 3) బ్రహ్మాండ వురాణం ఆ క్రీశ 200-500 మధ్య 4). విమ్ణ వురాణం అలల క్రీశ. 100-350 మధ్య రి. మత్స్య వురాణం అలం కొంతభాగం రమారమి శ్రీ.శ.325, ॥ కొతతభాగం క్రీ.శ. 1100లో...

6 భాగవతం అయంజ శ్రీశ. 500-600 మధ్య 7) కూర్మ వురాణం ఆటులు క్రీ.శ. 550-1000 మధ్య 8 వామన వురాణం అంటి ర్రీశ. 700-1000 మధ్య 9). లింగ వురాణం ఆటల శ్రీశ. 600-1000 మధ్య 10) వరాహ పురాణం అం శ్రీశ. 800-1500 మధ్య 1). వద్మ వురాణం అణ శ్రీశ. 600-950 మధ్య 12) _బృహన్నారదీయ వురాణం అలల శ్రీశ 8275-1000 మధ్య 13) అస్జి పురాణం న శ్రీశ 800-900 మధ్య

(బ్రాహ్మణమత సాహిర్యం 2065 వ స 140). గరుడ పురాణం వయం గ్రీశ. 8560-1000 మధ్య 15) బ్రహ్మ వురాణం న. శ్రీశ, 900-1000 మధ్య 169 ప్కంద పురాణం అలు క్రీశ. 700-తర్వాత 17) బ్రహ్మవైవర్త పురాణం అంలు శ్రీశ 700-ళఈర్వాత 18) భవిష్య పురాణం అలుల క్రీశ. 500-తర్వాత రతా

పస్తుతానికీ పురాణాలకు ఇంతకంటే ఖచ్చితమెన కాలాన్సి నిరయించలేము. ఈ రంగంలో

(6౬ [కో జా ! జరిగే. పరిశోధనల వల్ల ఈ కాల గరిష్ట కనిష్ట పరిమిరుల్లి తగ్గించవచ్చు. భేదం అనేది కొద్దిపాటి తేడా మాత్రమే. యుగాలి తారుమారు చేసేవి కావు.

వురాణ వాబ్బయ కాల నిర్ణయంలో సందేహాలన్షింటిని తొలగించి-పురాణాలు బుద్ధుని తర్వాతి కాలానికి చెందినవి అవి చెప్పటానికి ఈ చిన్న సర్వే చాలు. ఇది ఎంతో ప్రాముఖ్యం ఉను మరో నిషయాన్షి రూఢం చేస్తుంది. వుష్యమిత్రువి వాయకత్వంలో బ్రాహ్మణులు విజయం సాధించిన కాలం తర్వాత ఈ వాబ్మయం పుట్టింది. ఈ “సర్వే! మరో విషయాన్ని కూడా తెల్లు తుంది. వ్యాసుడు భారతాస్లి రచించాడు. వ్యాసుడే భగవద్గీతను చెప్తాడు. వ్యాసుడే పురాణాల్ని కూడా రచించాడు. మహాభారతం 18 పర్వాల గ్రంథంలో భగవద్గీతలో 18 అధ్యాయాలున్నాయి. వురాణాలు కూడా సద్దెనిమిదే! ఇదంతా యాద్చచ్చికమా? లేక ఉద్దేశ్యపూర్వకంగా పన్ని వన్నాగం ఫలితమా? మనం వేచి చూడాల్సిన విషయం ఇది.

నేదాంత నూతాలు

జైమిని కర్మ సూత్రాల పద్ధతిలోనే బాదరాయణుని వేదాంత సూగ్రాలు ఒక ప్రత్యేక శాఖ అధ్యయనంగా రూపొందాయి. వారివారి విషయాల్లో జ్రైమివి, బాదరాయణులు ఇద్దరూ వేర్వేరు ఆలోచనా ధోరణులకు చెందినవారే అయినా, ఒకరినొకరు సామకూలంగా స్వీకరించడం ఎలా జరిగిందన్న ప్రక్ష రావడం సహజం. లోతుగా వెడితే వాస్తవాలు వెల్లడవుతాయి. ప్రొఫెసర్‌ బేల్వాల్కర్‌35 పేర్కొన్నట్లు “వేదాంత సూగ్రాలు కర్మ సూత్రాల మూసలోనే రచించినటువంటివి. సరిభాషల్లో కావీ చర్చా పద్ధతిలో గావీ జైమివిని బాదరాయణుడు గుడ్డిగా అమపరించాడు. అతడు శ్రుతుల అర్ధ నిర్ణయం చేపేటప్తడం జైమిని వియమాల్ని ఆమోదించి ఆనుసరించాడం జైమిని ఏ అర్ధంలో ఆయితే వాడాడో ఆ అర్ధంలోనే ఆతవి పారిభాషిక సదాలవే బాదరాయణుడు ప్రయోగించాడు.

296 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు

ఇది కొద్దిపాటి ఆశ్చర్యాన్ని మాత్రమే కలిగించే విషయం. కానీ సిద్దాంతాల విషయంగా ఈ రెండు. శాఖలు ఒకరిపట్ల నురొకరు అనుసరించే దృక్షథం మాత్రం తక్కువ ఆశ్చర్యాన్ని కలిగించేది కాదు. ఒక ఉదాహరణనవిస్తున్నాను.

వేదాంత విషయంలో జైమిని అభిప్రాయావికి విదర్శవంగా బాదరాయణుడు ఈ క్రింది సూత్రాలను పేర్కొన్నాడు.36

2. (ఆత్మ) యజ్ఞకర్మలకు అనుబంధమైనటువంటిది. కాబట్టి (ఆత్మజ్ఞాన ఫలాలు) కర్తకు లభించిన ప్రశంసలు నూర్రమేనంటాడు జైమిని.

“జైమిని ప్రకారం వేదాలు ముక్తితో పాటు కొన్ని ప్రయోజనాల సాధనకు మాత్రమే కర్మల్ని విధిస్తున్నాయి. వేదాంతం ప్రతిపాదించినట్టుగా ఆత్మజ్ఞానం ఏ స్వతంత్ర ఫలితాలనూ కలిగించదు. కానీ, వేదాంతం చెప్పినట్టు కర్త ద్వారా కర్మలతో సంబంధం కలిగి వుంటుంది. శరీరం కంటె తాను భిన్నమైన వాడిననీీ మరణానంతరం ప్వీయ యజ్ఞ ఫలితాలను అనుభవించ డానికి స్వర్గానికి వెడతాననీ తెలిస్తే తప్ప యజ్ఞున్ని ఎవరూ నిర్వహించరు. ఆత్మజ్ఞానాన్ని చర్చించే వేదాంతభానం క్రతుకర్మలకు కర్త లోబడినవాడని తెలియజ్లేయడానికే ఉపయోగిస్తుంది. అయితే ఆత్మజ్ఞాన ఫలతాలుగా వేదాంత గ్రంథాలు ప్రకటించే ఫలితాలు కేవలం స్తోర్రప్రాయమే, ఆ గ్రంథాలు కూడా స్తోత్రరూపంలోనే ఆ ఫలితాలను ప్రకటిస్తాయి. శుద్ధి కార్యక్రమాల ద్వారా ఇత రాలు కూడా క్రతువులకు ఆర్హనమువుతాయనీ, అయితే ఆత్మ శరీరావంతరం కూడా జీవిస్తుందన్న జ్ఞానమే కర్తను యజ్ఞకర్మలకు అర్హుణ్తి చేస్తాయనీ జైమిని ఆంటాడు.

నఖ బాలక ఐల్‌ జు

8. (శ్రుతుల నుంచి) మనం (జ్ఞానుల) ప్రవర్తన గురించి తెలుసుకుంటాం కాబట్టి

“విదేశ దేశ రాబైన జనకుడు యజ్ఞం చేసి ఎన్నో దానాలు చేశాడు. (బృహ ౩-1-1)” *ఆర్యులారా, నేను కూడా యజ్ఞాన్ని చేయబోతున్నాను” (ఛాందో 5-11-5) ఇప్పడు జనకుడు, అశ్వపతి ఇద్దరూ ఆత్మజ్ఞానం కలిగిన వారు. ఆత్మజ్ఞానం వల్లనే ముక్తిని పాధించేటట్టయితే, వారు యజ్ఞాలు చేయనలసిన అవసరం లేదు. కానీ, ఉదాహృత గ్రంథాలు రెండూ వారు యజ్ఞాలు చేసినట్టు చెబుతున్నాయి. కాబట్టి వేదాంతులు చెపినట్లు ఆత్మజ్ఞానం వల కాక యజ్ఞకర్మల వల్లనే

లబ్ద ట్‌ ఎ ఓ ట్ర షా ల ఖు ణి ముక్తి సాధ్యమవి నిరూపణ అవృతోంది.

4. అది (ఆంటే ఆత్మజ్ఞానం యజ్ఞ కర్మలకు అధీనమై ఉంటుందని) గ్రంథాలు సూటిగా

“జ్ఞానంలో, విశ్వాసంతో ధ్యానంతో ఆచరించినలదే. అధిక శక్తివంతలొ (ఛాందో

బ్రాహ్మాణమత సాహిత్యం 207 1-1-100 యజ్ఞకర్మలో జ్ఞానం ఒక భాగమని పై ఉల్లేఖన ప్తష్టం చేస్తోంది.

ర్‌. ఆ రెండూ (జ్ఞానం, కర్మ), (ఫలితాల సాధన కోసం దేహం వదిలివెళ్ళే ఆత్మతో) కలిపి ప్రయాణిస్తాయి కాబట్టి -

“దాని జ్ఞానం, కర్మ, గతానుభవం అనుసరిస్తాయి (బృహ 4-4-2). జ్ఞానకర్తలు ఆత్మతో సహా ప్రయాణించి ప్రాస్తించనున్న ఫలానుభవాన్ని సిద్ధం చేస్తాయి. జ్ఞానం స్వతంత్రంగా ఆ ఫలానుభవాన్జి ఉత్పన్హం చేయలేదు. -ా

6. (శ్రుతులు) ఇటువంటి వాటి కోసం (వేదాలు ఉద్దేశంచాయనుకోవడం వల్ల) (కర్మను) విధిస్తున్నాయి కాబట్టి -

“ఆత్మజ్ఞాన సహితమైన వేదజ్ఞానం కల వారికి మాత్రమే కర్మను శాస్త్రాలు విధిస్తున్నాయి. కాబట్టే జ్ఞానం స్వతంత్రంగా ఏ్‌ ఫలిలాన్న ఇవ్వదు”

7. ఇక విర్ణీత సూత్రాల వల్ల -

“*కర్మలవాచరిప్తూ ఇక్కడ మనిషి నూరేళ్ళు జీవించాలని కోరుకొను గాకొ (ఈశా - 2);

“*లగ్మిహోత్రం వార్ధక్యం, మరణం పర్యంతం విలిచే యజ్ఞం. వార్ధక్యం ద్వారా లేడా మరణం ద్వారా దాని నుంచి విముక్తి పొందవచ్చు” (శత. బ్రా. 12.4-1-1) పై ఉల్లేఖనల వల్ల కూడా జ్ఞానం కర్మకు అధీనమేనని తెలుస్తుంది.

జైమినిప్రై కర్మకాండ శాస్త్రాలపై బాదరాయణువి వైఖరి ఏమిటి? బాదరాయణుని వేదాంతంపై జైమిని చేసిన విమర్శకు పైన ఉటంకించిన సూత్రాల ద్వారా బాదరాయణుడిచ్చిన సమాధానంలో ఇది ప్తష్టమవుతుంది. సమాధానం ఈ కేంది షూత్రాలలో ఉంది.37

తి. (శ్రుతులు) కర్తకంటె భిన్సనుయిన (ఉన్నతమైన ఆత్మ) ఉందవి బోధిస్తున్నాయి. (శ్రుతుల నల్ల) దాన్ని తెలుసుకోవచ్చు. అందువల్ల బాదరాయణుల ద్భక్షథం సరయినదే.

*2-7 మధ్య సూత్రాలు మీమాంసకుల ద్భక్షథాని వివరిస్తున్నాయి. అవి 8-17 మధ్య మాత్రాల్గో ఖండనకు గురయ్యాయి”

298 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు

వేదాంత గ్రంథాలు కర్త అయిన కొన్లి పరిమిరులున్న జీవార్మను గురించి కాకుండా కర్త కంటే. భిన్నమైన ఉన్నత ఆత్మ గురించి బోధిస్తాయి. ఈ విధంగా వేదాంత గ్రంధాల చేత వ్రతిపాదితమైన ఆత్మజ్ఞానం కంటె ఆ కర్త కలిగి వుండే ఆత్మజ్ఞానం భిన్నమైంది. అన్ని సరిమితుల నుంచి స్వేచ్చను పొందిన ఆత్మజ్ఞానం కర్మలకు సాయపడకపోగా కర్మలన్షింటికి కూడా చరమగీతం పాడుతుంది. “ఎవరు ఆంరటివీ పంకల్పిస్తాడో, ఎవనికి అన్నీ తెలుపునో” (ముండకో 1-1-9) *ఓ గార్గి! ఈ అక్షర ప్రశాసనంలో” (బృహ. 3-8-9) మొదలైన గ్రంథ భాగాలను బట్టి వేదాంత గ్రంథాలు ఉన్నతమైన ఆత్మ ప్రతిపాదకాలనీ స్పష్తమవుతుంది.

9. కావి శ్రుతివచనాలు ఉభయ దృక్షథాలను సమానంగా బలపరుస్తున్మాయి.

“43వ సూత్రం వెల్లడించిన ఆభిప్రాయాన్ని ఈ సూర్రం ఖండిస్తోంది. జనకాదులు జ్ఞానాన్ని పొందినప్పటికీ కర్మలాచరించటంలో తలమునకలయ్యారని అక్కడ చెప్పబడింది. జ్ఞానప్రాస్తి నొందిన వారికి కర్మ లేదనే దృక్షథాన్ని శ్రుతి ప్రమాణం సమానంగా బలపరుస్తుందని ఈ సూత్రం తెలుపుతుంది. “ఆత్మను తెలుసుకొని బ్రాహ్మణులు పుత్రేషణను, విత్తేషణను, లోకేషణము వదులుకుంటారు. పవ్యాపి జీవితాన్షి గడుపుతారు” (బృహ. 3-5-1). “యాజ్ఞవల్కు్యువి వంటి ఆత్మజ్ఞానులు కర్మలను పరిత్యజించినట్టుగా శ్రుతుల నుంచి మనం కూడా తెలుసుకుం

ణి 4 కి శీ టున్నాం.” “అన్బుతత్వ సాధనమైన ఆత్మజ్ఞానమిదే ప్రియా! అని చెప్పి యాజ్ఞవల్క్యుడు గృహాన్ని వదిలిపెట్టాడు” (బృహ. 4-5-15). జనకాదుల కర్మ నిరాసక్తమయింది కాబట్టి ఆచరణ దృష్ట్యా అది కర్మ కానట్టే కాబట్టి మీమాంసపకుల వాదం బలహీనమైనది.

10. 4వ సూత్రం సూచించిన (శ్రుతి విషయం) విశ్వ జనీనంగా సర్యమైనది కాదు.

ఈ భాగంలోని విషయం ఉద్గీతకు నూత్రమే సంబంధించింది కాబట్టి, జ్ఞానరం యజ్ఞఫల

• వృద్దికరమనే (శ్రుతి) నచనం అన్ని జ్ఞానాలకు నర్తించేటువంటిది కాదు.

11. (ఇద్దరు' వ్యక్తుల మధ్య) నూరింటిని విభజించినట్టుగానే, జ్ఞాన కర్మల మధ్య విభజన ఉంది.

ఈ సూత్రం అయిదనదైన జ్ఞాన సూత్రాన్ని ఖండిస్తోంది. “జ్ఞానం, కర్మ పూర్వ అనుభవాలు, దానిననుసరిస్తున్నాయి.” (బృహ 4-4-2) ఇక్కడ జ్ఞానకర్మలను పంచుకొనే అర్ధంలో అంటే జ్ఞానం ఒకదాన్ని, కర్మ ఇంకొకదాన్ని అనుసరిస్తాయి అవి గ్రహించాలి. నూరింటిని ఇద్దరికి ఇమ్మన్నస్తడు మనం 3ండు సమభాగాల్ని చేసి ఒక్కొక్కరికి 50 చొప్పన ఇస్తాము. అంచేకావీ రెండింటినీ కలపటం కుదరదు. ఈ వివరణ లేకుండా కూడా 5న సూర్రాన్లి తిర స్కరించవచ్చు. ఉదాహృత గ్రంథ భాగం ఆత్మమ్ముక్తి గురించి కాకుండా జవ్మాంతరాన్ని పొందిన

బ్రాహ్మణమత సాహిత్యం 299 ఆత్మకు సంబంధించిన జ్ఞానకర్మలను గురించి మాత్రమే సూచిస్తోంది. *జన్మాంతరాన్షి కోరే వ్యక్తి.” (బృహ. 4-4-6) అనే గ్రంథంలోని ముందరి భాగం జన్మాంతరాన్ని పొందే ఆత్మను పూచిస్తుందవి “కానీ ఏమీ కోరవి మనుష్యుడు (జవ్మాంతరాన్షి పొందడు) మొ. (బృహ. 4-4-6) అవి ఆత్మ విముక్తిని గురించి శ్రుతి తెలుపుతుంది.

12. వేదాల్ని ఆధ్యయనం కావించిన వారినుద్దేశించి మాత్రమే (శ్రుతులు కర్మల్ని విధిస్తు

*ఈ సూత్రం ఆరవ సూర్రాన్షి ఇండిస్తోంది. వేదాల్ని అధ్యయనం కావించిన వారు యజ్ఞాల్ని గురించి ఎరిగిన వారు కర్మకాండలను విర్వర్తించతగిన వారు. ఉపనిషర్తుల ద్వారా" లభించే ఆత్మజ్ఞానం పొందినవారికి కర్మ విధించబడలేదు. ఇట్టి జ్ఞానం కర్మకు తగనటువంటిది.

13. (జైమిని గురించి) ప్రత్యేక ప్రసక్తి లేదు. కాబట్టి (ఆది అతవికి వర్తించదు.)

ఇది 7వ సూల్రాన్లి ఖండిస్తోంది. అక్కడ ఉదాహృతమైన ఈశోననిషత్తాఠం స్టూల ప్రకటన, అది జ్ఞానికి కూడా నర్తిస్తుందనే ప్రత్యేక ప్రసక్తి అక్కడ లేదు. ఇటువంటి ప్రత్యేక వివరణ లేవి కారణంగా ఆతనిని (జ్ఞాన) ఆది బంధించదు.

14. (కర్మము చేయమని) అనుమతించడం (జ్ఞానాన్ని) పొగడటమే.

ఆత్మజ్ఞాన పంపన్నులు కర్మను చేయాలనే విధి ఈ జ్ఞాన వైభూన్లి చాటటావికే. దీనిలోని ప్రశంస ఇది; ఆత్మజ్ఞాని జీవితాంతం కర్మలమ అనుష్టించవచ్చు. కావి రఈ జ్ఞానం వల్ల అతడు కర్మఫలబద్దుడు కాడం.

15. కొందరు వారి అభీష్టానుసారం (కర్మనుష్థానం మంచి విరమించుకున్నారు.)

తవ సూత్రం జ్ఞానాంతరం కూడా జనకుడు మొదలైన వారు కర్మానుష్టానం కావించారవని చెప్పింది. కొందరు తమంత తాము అన్ని కర్మల్ని వదిలేశారని ఈ సూద్రం చెప్తోంది. జ్ఞానానం తరం ఇతరులకు ఆదర్శవంతంగా ఉండటావికిగామ కొందరు కర్మానుష్టానాన్ని ఎంచుకోవచ్చు మరికొందరు సకలకర్మల్లి పరిత్యజించవచ్చువని ఇది సూచిస్తోంది. కర్మకు సంబంధించినంతన రకు ఆత్మజ్ఞామలపై విర్చంధం లేదు.

మా యమ్‌

16, (జ్ఞానం వల్ల సకల కర్మాల్ని ఆచరించే అర్హతలు) నశిస్తాయని (శ్రుతులు చెప్పకు న్నాయి)

జ్ఞానం అజ్ఞానాన్ని దాన్టించి పుట్టిన కర్త, కర్మ ఫలం - వంటి వాటిని వశింపజేస్తుంది. “కాని ఆత్మజ్ఞానికీ ఆంతా బ్రహ్మమయమనుతుంది. అప్తడతడు వీక్షించేదేమిటి? వేటి ద్వారా...” మొ. (బృహ. 4-5-]5) ఆత్మజ్ఞానం పకల కర్రలకూ విరుద్ధం కాబట్టే ఆది (జ్ఞానం) కర్మకు ఎంతమాత్రమూ సహాయపడేది కాదు.

300 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు

న నయ సస | 17. వేదాలలో (చతుర్భాశ్రమం పేర్కొబడింది) కాబట్టి పన్యాసాశ్రమాన్ని అవలంబించిన వారికీ (సన్యాసులకు) జ్ఞానం చెందుతుంది.

“మునిగా జీవించే సన్యాసాశ్రమం లేదా చతుర్జాశ్రముం జీవిత దశలోనే జ్ఞానలబ్చి కలు గుతుందని శ్రుతులు ప్రకటిస్తున్నాయి. సన్యాసాశ్రమం ప్వీకరించిన వాడికి అతని విచక్షణను తప్ప ప్రత్యేకించి ఏ కర్మా విధించలేము. కాబట్టి జ్ఞానం కర్మకు ఏ విధంగా లోబడి ఉంటుంది? శ్రుతుల వల్ల సవ్యాసాశ్రమం అనే జీవిత దశ ఉన్షట్టుగా నునకు తెలుస్తోంది: *విధి శాఖలు మూడున్నాయి. వానిలో యజ్ఞం అధ్యయనం, దానమనేని ప్రధానమైనవి... ఇవన్నీ పుణ్య లోకాలు పొండటావికే. కాగా బ్రహ్మవిష్టుడైన వాడు మాత్రమే. అమరత్వాన్ని పొందుతాడు” (ఛాంగో2 33,1-2) *ఈ ప్రపంచాన్ని (ఆత్మను) మాత్రమే ఆకాంక్షిస్తూ సన్యాసులు ప్వగ్భహాల్ని వరిత్యజిస్తున్నారు.” (బృహ. 4-4-22) ముగన్‌ 1-2-11 చాంధో 6.10 ళ్టోకాలను కూడా చూడండి. గృహస్థుడు కాకుండా కూడా ప్రతి వ్యక్తీ ఈ (వవ్యాపి) జీవితాన్ది స్వీకరించవచ్చు మొ. జ్ఞాన స్వతందత్రతని విరూసిస్తున్నాయి.

పరస్పరం రెండం దృక్షథాలకు చెందిన ఆలోచనలను సూచించే ఇటువంటి అనేకం బాద రాయణుని సూర్రాల్లో ఉన్నాయి. కానీ ఆదొక లక్షణమనడానికీ ఒక్కటి చాలు. ఈ సంగతి గురించి ఆలోచించటం నూనేసినట్టయితే వాస్తవ స్థితి పూర్తిగా స్పష్టమౌతుంది. వేదాంతాన్ని ఒక తప్పడు శాస్త్రంగా, నలగ్యా భ్రాంతిగా, పైపైన బోధించిన అవావళ్యకమైనదిగా, అపంళృషప్తికరమైన దిగా జైమిని భావించాడు. బాదరాయణుడు ఈ దాడిని దృష్టిలో పెట్టుకొని ఏమి చేసాడ? ఆయన తన వేదాంతశాస్తాన్లి సమర్ధించుకున్నాడంు. జైమిని కర్మకాండ ఖండనం ఒక తప్పడు మతంగా బాదరాయణుడు అధిక్షేపిస్తాడని ప్రతి ఒక్కడు ఆశిస్తాడు. అయితే బాదరాయణుడు అటువంటి ధైర్యాన్షి ప్రదర్శించలేదు. దానికి భిన్నంగా బాదరాయణుడు సంజాయిషీ ధోరణి అనుసరించాడు, శ్రుతుల ఆధారంగా శ్రైమిని కర్మకాండ ఉందనీ, దాన్జి విరసించ పనిలేదని ఆయన అంగీకరించాడు. తన వేదాంత పిద్ధాంతం కూడా శ్రుతులే ఆధారంగా కలది కాబట్టి అది కూడా సత్యమేనని ఆయన నట్టుపడతారు. బాదరాయణుని ఈ దృక్తథాని వివరించటానికి కొంత విశదీకరణ ఆవసరం.

భగవద్గీత మహాభారత మహేతిహాసంలోని ఖీవ్యపర్వంలోని భాగంగా భగవద్గీత రూపొందింది. ఈ దొయాదుల ఇతిహాసం ధృతరాష్ట్ర పుత్రులు అయిన కౌరవులు పాండు తనయులైన పాండ వుల మధ్య సార్వభౌమాధికారం కోసం జరిగిన పంఘరణకు సంబంధించింది. పాండురాజు ధృతరాష్ట్రుని తమ్ముడు, కావీ రృతరామ్ట్రుడం గుడ్డివాడు కాబట్టి సీంహాసనం పాండురాజుకు లభించింది. పాండురాజు మరణానంతరం అశవి కుమారులకు ధృతరామ్హ్రవి పుత్రులకు మధ్య వారసత్వ హక్కు కోసం తగాదా ఏర్పడింది, పార్వళౌముచ్వం కోపం జరిగిన ఆ పంఘర్షణే (నేటి

బ్రాహ్మాణమత సాహిత్యం 301 వ నస స పానిపట్టు దగ్గర ఉన్ల) కురుక్షేత్ర యుద్ధంగా పరిణమించింది. ఈ యుద్ధంలో కృష్ణుడం పాండ వులమ సమర్ధించాడు. వారి మార్గదర్శకుడిగా, స్టేహితుడిగా, తాత్వికుడుగా వ్యవహరించాడం, అంచేకాదు. పాండన సోదరులలో ఒకడైన అర్జుమవికి రథసారధిగా పనిచేశాడు. పాండవుల పక్షంలో ప్రధాన యోధుడుగా పాత్ర వహించాడు. కౌరవ పాండవుల ఉభయ సేవలు రణరంగంలో యుద్ధం కోవం మొహరించాయి. కృష్ణుడు సారథి కాగా రథస్థుడైన అర్జునుడు వచ్చి సాండవ సేనాగ్ర భాగంలో తన స్ప్టానాన్ని గ్రహిస్తాడు. దృఢ ధైర్య సంపన్నుడైన అతడం కౌరవ ప్రతిపక్ష సైన్యాన్ని వీక్షిస్తాడు. సోదరులను చంవవలసి వచ్చేటటువంటి యుద్ధం; తామ గౌరవించే వారివి, తనకు అత్యంత నన్నిహితంగా ఉన్న వారిని, తామ బుణపడిన వారిని హత్య చేయవలసి వచ్చేటటువంటి భయంకర యుద్ధ బీభత్సం తలుచుకుని అర్హుముడు మాన్షడిపోయాడం. అతడు విషణ్ణుడయ్యాడు, ఆయుధాలను కిందపడవేశాడు, పోరాడ నిరాకరించాడు. కృమ్ణుడు అతనితో వాదించనారంభించాడు. పోరాడ వలపిందిగా (ప్రేరేసించాడు. ఈ వాదం అర్జున శ్రీకృష్ణ భగవానుల మధ్య ప్రశ్నోత్తర సంభాషణ రూపంలో కొనసాగింది. చివరకు అర్జునుడు పోరాడటానికి అంగీకరిస్తాడు. భగవద్గీతా ప్రారంభంలో ధృతరామ్ట్రడు సంజయుణ్లి యుద్ధం గురించి వ్రశ్శించటం మనం గమనించవచ్చు. యుద్ధం జరిగే ఆ కాలంలో జీవించి ఉన్నప్పటికీ కౌరవుల తండ్రి అయిన ధృతరాష్ట్రుడు గుడ్డివాడైన కారణంగా స్వయంగా చూడలేడం, నిషయాల్ని గ్రహించలేడు. కాబట్టి అలా అడిగాడు. జరుగుతున్న సంఘటనల వరిజ్ఞావానికీ అతడు ఇతరుల నినేదికలపై ఆధా రపడవలసి ఉంది. ధృతరామ్ట్రవికి ప్రామాణిక గాథను నివేదించటానికీ ఎవరో ఒకరిని అతడం సంపాదించుకోవటంలోని కష్టాన్ని ముందుగా ఊహించి మహాభారత కర్త అయిన వ్యాసుడు ధృతరాష్త్రు పారథి అయిన సంజయువికి ధృతరాష్ట్రునికి విశ్వసనీయ నివేదికని ఇచ్చేటట్లుగా యుద్ధక్షేత్రంలో జరుగుతున్ష దాన్షంతటివి-మనుషుల మవసులలోని భావాలను పైతం-తెలు సుకునే శక్తిని ప్రసాదించాడని చెప్పటం జరిగింది. ఈ కారణంగానే ధృతరాష్ట్రుని ప్రళ్షీలకు సంజయుడిచ్చే సమాధావంగా భగనద్గీతోదంతం కానీ వాస్తవంగా గీత అర్జునకృష్ణుల మధ్య జరిగిష్‌, వంభాషణ, కాబట్టే అది కృష్ణార్దు పంవాదమని పరైన పేరును పంతరించుకుంది. భగవర్గీత అసలు పేరైన కృష్ణార్జున పంవాదంలో యుద్ధం చేయాలా అక్కర్లేదా అనేదే అసమ్మతికి తావలమయిన ప్రధాన ప్రళ్ల. ఇతర ప్రళ్ష లేదు. ఇద్దరి మధ్య జరిగిన వాదవివాదం, చర్చకు అంశం ఆ ఏకైక ప్రక్షే. సానూన్య ప్రజానీకానికి వైతిక బోధ చేయటానికి లేదా మళ వ్యవస్తకు వంబంధించివ 'పైద్ధాంతిక విశదీకరణకు లేదా ముత విశ్వాస సంబంధమైన ధార్మిక ప్రళ్నేత్తర గ్రంథంగా వెలునరించటావికి (భగవద్గీత) శ్రీకృష్ణుడు ఉద్దేశించలేదనేది స్పష్టం. కాని మొత్తంమీద గీత ఆ రకంగానే సరిణమించింది. యుద్ధం చేయాలా అక్కర్లేదా అని విశ్చయించుకోవలపిందే అప్పటి సందర్భమైనప్పటేక్సీ, అర్జుమనికీ కృష్ణుడు చేసివ బోధనలో ఆతని మత సిద్ధాంతమే ప్రబోధితమైంది.

302 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు

మొదటగా కలిగే అఆనుమవూనం ఆసలు ఈ కృష్ణుడెనరనేది? గీత మంచే ఎంతో ఆశ్చర్యాన్ని కలిగించే అనేక సమాధానాలు ఈ స్రళ్షకు లభిస్తాయి. కృష్ణుడు మొదట వూర్తిగా మానవ వ్యక్తిత్వం కలవాడుగాా మానవమాత్రుడుగా కవ్లిస్తాడు. వృత్తిరీత్యా అతడు యోధుడు. పార్చుని రథసారథిగా ఉండే వినమ్ర విధిని 38 ఆతడు ఎన్నుకొన్నా ఆతడం గొప్ప యోధుడు. యుద్దాన్ని ఆ యుద్దాదృష్టాల్డి వి్దేశస్తూ వియంత్రిస్తూ ఆతడు మూనవ్యుని నుండి మానవాతీతువిగా ఎది గౌడు. మానవాతీతుని మండి ఆవతార వురుషునిగాా వియంతగా పెరిగాడు. పోరాడమని ఆతడు చేసిన వాదనలన్నీ అర్జునుణ్హి కదల్బలేవపుడు, అతడు అర్జునుణ్జి పోరాడవలసిందవి ఆదేశించేస్తాడు. భీతుడైన అర్జునుడు. లేచి ఆతని ఆజ్ఞల పాటిస్తాడు. అవతార స్థితి మండి దైవస్థితకీ ఆతర్వాత స్వయం ఈశ్వరుడుగా కృష్ణుడు ఎదిగాడం.

కృష్ణుని వ్యక్తిత్వం ఎలా ఎదుగుతూ వచ్చిందో ఇది తెలుపుతుంది. కానీ, నిశేషవేనుంటే అదే గీతలో కృష్ణుడు ఇతర దైవ రూపాలకు కూడా ప్రతినిధిగా కనిపిస్తాడు. గీతను మామూ లుగా చదివే వారికి కూడా కృష్ణుడు అటునంటి నాలుగు ప్రాఆవిధ్య రూపాలు ధరించాడని అర్థనువుతుంది. క్ఫన్ణుడు వానుదేవుడు: భగవద్గీత:

అధ్యా. 10.37. నేను వృష్టి నంశీయులలో వాసు దేవుడను, పాండవులలో ధమంజయు డను, మునులలో వ్యాసుడను, బుషులలో ఉశను (శుక్రాచార్యు)డను. భగవంతునిగా క్పు్ణుడుః

అధ్యా. 10.12. నీవు పరబ్రహ్మవు, సరంధాముడవు, సరమ సావముడవు. ర్ట్‌ష్ణుడు వి వతారం:

అధ్యా. 10.21. నేను ఆదిత్యులలో విష్ణువును ప్రకాశింపచేసే వాటిలో కిరణాలు కల సూర్యుడము, వాయువు (మరుత్తు)లలో మరీచిని, నక్షత్రాలలో చంద్రుడను.

అధ్యా. 11.24. ఓ విమ్ణుమూర్తీ! ఆకాశాన్ని తాకుతున్నటువంటి, ప్రకాశిస్తున్నటువంటి, పెక్కు రంగులున్నటునంటి తెరచిన వోళ్ళు కల్గినటువంటి, జలిస్తున్న విశాల నేత్రాలు కలిగివట్టి

బ్రాహ్మణమత సాహిత్యం 303 న క అము విన్ను చూచి మిక్కిలి భయపడ్డ మనసు కలవాణ్ణై రైర్యాన్టి శాంతిని పొందలేకున్నాను. అధ్యా. 11.30. ఓ విష్ణుమూర్తి! మండుతున్న నీ నోళ్ళతో జనులందర్జీ అంతటా మింగుతూ చప్పరిస్తున్నావు. నీ భయంకర కాంళులు తేజస్పులచే ప్రపంచనుంతటా వ్యాపించి మిక్కిలి తపింపచేస్తున్నాయి. అధ్యా. 10.23. రుద్రులలో నేను శంకరుణి. యక్ష రాక్షసులలో ధనాధిపతివి (కుబేరుణ్ని), వసువులలో పావకుణ్జి (ఆస్మ్మిని), పర్వతాలలో మేరువును. వ్ప్ణుడు (బవ్మాః అధ్యా. 15.15. వేను అందరి సృదయాలలో (దగ్గరగా) ఉన్నాను, నావల్ల జ్ఞాపకశక్తి జ్ఞానం, మరపు కలుగుతున్నాయి. సర్వ వేదాలచే తెలియదగ్గ వాడివి వేనే. వేదాంతాన్ని నిర్మించిప వాణ్డీ, వేదాన్ని ఎరిగిన వాణ్ణి నేనే. అధ్యా- 15.16. ప్రపంచంలో క్షరుడనీీ అక్షరుడనీ ఇద్దరు వురుషులున్నారు. అని భూతాలు (సమస్త ప్రాణుల దేనోాలు) క్షరుడనీ, కూటస్తుడు (కూటస్తుడైన జీవుడు) అక్షరుడనీ చెప్తబడుతున్నారు. అధ్యా. 15.217 ఎవడు ముల్లోకాల్లోను ప్రవేశించి (వాటివి) భరిస్తున్నాడో (అటువంటి) వాశరహితుడైన ప్రభువు, (క్షరాక్షురుల కంటే) వేరైన ఉత్తమ వురుషుడు సరమాత్మ అని చెప్పబ డుతున్నాడు. అధ్యా, 15.18. వేమ క్షర స్వరూసిని (కంటే) మించినవాణ్డి. అక్షర స్వరూవుని కంటే శ్రేస్టుళ్జి అయినందువల్ల లోకంలోను వేదాంతంలోను పురుషోత్తముడు అని ప్రసిద్ధికెక్కి ఉన్నాను. అధ్యా. 15.19. భరత వంశంలో జన్మించిన ఓ అర్జునా! ఎవడం అజ్ఞానం లేని వాడై ఈ విధంగా నన్ను వురుషోత్తమునిగా తెలుసుకుంటున్నాడో ఆతడు సమస్తం తెలిసినవాడై వూర్తి మనస్సుతో నన్ను వూజిస్తున్నాడు, తర్వాతి ప్రక్షను ఆడగండి,

304 డా. బాబాపాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు

కృష్ణుడం అర్జునునికి బోధించిన పిద్దాంతమేమిటి? కృష్ణుడు ఆర్జుమవికి బోధించిన పిద్ధాంతాన్ని జీవాత్మకు మోక్ష (సాధక) సిద్ధాంతంగా పేర్కొంటున్నారు. మోక్షానికి సంబంధించిన ప్రశ్న గురించి కృష్ణుడు వినరించవలసి ఉండగా కృష్ణుడు మూడు భిన్నమోక్ష పీద్ధాంతాలము బోధించాడు.

1. సాంఖ్య యోగంచే ప్రతిపాదితమైన ధ్యాన మార్గం ద్వారా మోక్షం సాధ్యం.

అధ్యా. 2.39. ప్పధావుత్రుడవైన ఓ అర్జునా! సాంఖ్యశాస్తుంలో చెప్పబడ్డ ఆత్మజ్ఞానం గురించి. వీకు చెప్తాను. ఎటువంటి వివేకంతో కూడిన వాడవై కర్మ బంధాన్జి వదులుతావో అటువంటి కర్మయోగ విషయంలో (చెప్పబోయే) బుద్ధిని గురించి విను.

ఇది ద్వితీయాధ్యయం 11 నుండి 16 నరకు, 18 నుండి 30 వరకు, ఉన్ల క్లోకాలలో చర్చితమైన సాంఖ్యయోగ సంనాదనలోని ముగింవు ళ్జకం, 2) కర్మమార్గం ద్వారా మోక్షం పాధ్యం.

అధ్యా. 5.2. కర్మత్యాగం కర్మయోగం అనే రెండూ మోక్షాన్లి కలిగిస్తాయి. ఆ రెండింటి లోనూ కర్మత్యాగం కంటే కర్మయోగమే శ్రేష్టమైవది. త్ర భక్తిమార్గం ద్వారా మోక్షం సాధ్యం.

అధ్యా. 9.13. ఓ వృధాపుత్రుడవైన అర్జునా! మవాత్ములైతే దివ్య వ్రకృతివి పొందిన వారై వన్ను సనుస్త ప్రాణులకు ఆదికారణునిగాము, నాశరహితునిగానూ ఎరిగి అనన్య మనస్కులై భజిన్తున్నారు.

అధ్యా. 9.14. (వారు) ఎల్లన్తడూ నన్ను కీర్తిస్తూ, దృఢ వ్రతనిష్టులై ప్రయత్నిస్తూ భక్తితో వాకు నమస్కరిస్తూ, పదా నాయందు చిత్తముంచినవారై ఉపాసిస్తున్నారు.

అధ్యా. 9.15. మరికొందరు కూడా జ్ఞానయజ్ఞంచే (అంటే అందరిలోనూ తనునే చూస్తూ) వూజిస్తున్న వారై ఏకత్వంతోనూ వృథక్త్యంతోనూ వానాత్వంతోను విశ్వరూవుడవైన నన్ను ఉపాసిస్తున్నారు.

అధ్య. 9.17. ఈ ప్రపంచానికి నేనే తండ్రివి, వేనే తల్లిని, సంరక్షకుడము, తాతను, తెలుసుకోదగ వసువును, షావన పదారావి, ఓంకారాని, బుకామయజురే?దాలి..

బ్రాహ్మణముత పాహిత్యం 305 కక న అధ్యా. 9.22. ఏ జనులు మమేకమై నన్హు గూర్చి ధ్యానిస్తున్నారో, ఎల్లవుడు (నాయందే) నిష్ట కలిగి యున్లు (అట్టి) వారి యోగక్షేమాలను నేనే వహిస్తున్నాను. దృష్టిని అరికట్టే భగవద్గీతకు పంబంధించిన రెండు ఇతర ఆకర్షక ముఖ్య లక్షణాలున్నాయి. (9) వేదాల వైదిక విధుల యజ్ఞయాగాదుల లఘూకరణ భావన (భగవద్గీతలో) ఉంది. అధ్యా 2.42-42: ఓ పార్థా! నుఖాలపై, అధికారంపై తీవ్రమైన అమరక్తి కలిగిన వారికీ, అవివేకుల తియ్యటి మాటలకు విచక్షణ కోల్లోయే వారికీ, కోరికలతో నిండిపోయి, స్వర్గాన్ని తమ పరమ లక్ష్యంగా భావించే వారికీ, వేదాలలోని స్తోత్రపాఠాలలో మైమరచిపోతూ వాటిలో మరేమీ లేదని ప్రకటించే వారికీ మనో విశ్చయం అలవడదు. క్రతువుల ద్యారా ఆనందాన్నీ అధికారాన్నీ సాధించవచ్చువనే వాదనలతో వారి మాటలు ఉద్వేగంగా ఉంటాయి. వాంఛలతో ఆచరించిన కర్మల కారణంగా వారు నుళ్ళీ మళ్ళీ జన్మలెత్తుతూ వుంటారు. అధ్యా- 2.45. ఓ అర్జువా! వేదాలు త్రిగుణాత్మక విషయాలను తెలిపేవి. నీవు త్రిగుణాల మంచి ముక్తుడవు కా! ద్వంద్వాలు లేని వాడవు, విరంతర శుద్ధతత్వాన్షి ఆశ్రయించిన వాడవ్యు ఆర్హన సంరక్షణల దృష్టి లేని వాడవు, ఆత్మజ్ఞానివికా. అధ్యా. 2.46. అంతటా వరద ఉన్నన్తడం జలాశయానికి (వీటివల్ల) ఎంత ప్రయోజనమో ఆత్మ జ్ఞాన సంపన్హుడైన బ్రాహ్మణునకు అన్లి వేదాలలోని ప్రయోజవం ఆమాగ్రమే, అధ్యా. 9.21. (వ్వర్గాభిలాషులైన) వారు విశాల స్వర్గలోకాన్టి అనుభవించి పుణ్యం క్షీణం కాగా మర్త్య లోకాన్ని (నురల) ప్రవేశిస్తున్నారు. ఈ ప్రకారంగా మూడు వేదాలలో చెప్పబడ్డ కర్మల్ని సకామంగా అనుష్టించేటటునంటి నారు (విరంతరం) వష్తూపోతూ ఉంటారు. (ఆసంపూర్ణం) అనువాదం; డా. పి.ఆపదరావు, ఆచార్య లకంపావి చర్రధరరావు.

306 డా. బాబాపాహెబ్‌ రచనలు-ప్రపంగాలు ఏఅథస్త్పూచికలు:

1. చూ. అతని “ఇంట్రడక్షన్‌ టు భగవద్గీత ఇంగ్లీషు అనువాదం, -స్రాఫెసర్‌ ఉట్లీగార్‌.

2. గీత ఆధ్యాయ మ. ళ్లు 4,

3. ప్రొఫెసర్‌ హాప్‌కిన్స్‌. “ది గ్రేట్‌ ఎపిక్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా” పే. 389,

4. హిందీ సంస్కృతీ ఆనీ అహింస. పే. 156.

ర్‌, ప్రొఫెసర్‌ హాప్‌కిన్స్‌. “ది గ్రేట్‌ ఎపిక్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా” పే. 62.

6. “ది రిడిల్‌ ఆఫ్‌ ది రామాయణ”. అధ్యా. 11. పే. 6.

7. చూ. అనుబంధం. 8. ప్రొఫెసర్‌ హాప్కిన్స్‌-ోది గ్రేట్‌ ఎపిక్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా. ఈ రెండు

ఇతిహాసాలలోని సమాంతర విషయాల వివరణ దావిలో వంది.

8. “పేక్రడ్‌ బుక్స్‌ ఆఫ్‌ ది ఈస్ట్‌ గ్రంథ మాలికలో అతని భగవద్గీత అనువాదం పీరిక

9. “గీతా రహష్య” (ఇంగ్లీషు అనువాదం). వాల్యూమ్‌. 1. పే. 800. తిలక్‌ అభిప్రాయంలో

మూల గీత రచనా కాలం ఎన్నో శతాబ్దాలకు ముందు.

10. ప్రొఫెసర్‌ ఉట్లీకర్‌ భగవద్గీత ఆంగ్లానమువాద పీఠిక,

11. గీత. అధ్యాయ. ౫00. బ్లే, 4

12. గీత. అధ్యాయ ౫0౫. వు. 3.

13. భండార్కర్‌ మెమోరియల్‌ వాల్యూమ్‌.

14. వాస్తవంగా వైదిక వాబ్యయంలోని కర్మకాండ భాగ క్రనుబద్దీకరణం రెండం రకాలైన గ్రంథాల

రచనకు అవకాశం కల్పించింది. అవి (1) కల్పసూత్రాలు. డ్తి పూర్వమీమాంస మాత్రాలు.

మొదటివి బ్రాహ్మణాలలో పేర్కొనబడిన కర్మకాండల లఘు వివరణతో కూడినవి. ఇక రెండవ

గ్రంథాలైన వూర్వ మీమాంస పూత్రాలు. కల్గసూత్రల కర్త సాధారణ సిద్ధాంతాలను అనుసరిస్తూ,

వాటిని వివులంగా న్యాఖ్యావిస్తాయి. వేదవిహితంగా ఆ సూత్రాలను పాటించవలసిన తీరును

వివరిస్తాయి.

15. ఇవి వూర్వ మీమాంస లేక కర్మ మీనూంస అవి కూడా పీలనబడతాయి.

16. వీటికి ఇంకా ఇతర పేర్లు అవేకం ఉన్నాయి. ఉత్తర మీమాంప, బ్రహ్మ సూత్రాలు, శారీరక

సూడ్రాలు లేక శారీరక మీమాంస సూత్రాలు అనే పేర్లని.

17, కాణే ఇలా చెప్తాడు “జైమిని గురించి తెలిసింది దాదావు ఏమీలేదు. జైమిని రచనలుగా

ఒక బ్రాహ్మణం, ఒక శ్రౌత సూత్రం, ఒక సూత్రం కన్దిస్తాయి. కానీ ఇవి పూర్వ మీనూంస

స్థాపకుడివే అని చెప్పటం కష్టం. ఆశ్వలాయన గ్టహ్య సూత్రంలో-తర్హణలో- జైమిని-సుమంత,

వోోంపాయమలతో కనబడతాడం. భాగవత వురాణంలో చ్రైమీని సుమంతువి గురువుగా? సామ

వేద ప్రచారకుడుగా 'పేర్కొనబడ్డాడం. మీనూంసా కర్త అయిన జైమిని ఒక ఏమగుచేత తొక్కి

బ్రాహ్మణనుత సాహిత్యం 307 నతన త చంపబడ్డాడని పంచతంత్రం చెబుతోంది-*ఎ బ్రీఫ్‌ స్కెద్‌ ఆఫ్‌ ది పూర్వ మీనూంస సిస్టమ్‌'-పే. 12 18. చూ. బెల్వాల్కర్‌: బాసు మల్లిన్‌ లెక్చర్‌ ఆవ్‌ వేదాంత లెక్చర్‌, 177 19. చూ. రాధాకృష్ణన్‌: ఇండియన్‌ ఫిలాసఫీ. వాల్యూమ్‌. 1. పే, 430. దీవిలో ఈ విషయానికీ సంబంధించి పాక్ష్యాలన్షీ పేకరించి ఒక్కచోట ప్రదర్శించబడ్డాయి.

20. ప్రొఫెసర్‌ వాస్కిన్స్‌. *ది గ్రేట్‌ ఎసిక్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా.” పే. 389,

21. హిందీ సంస్కృతీ అవి అహింసా. (మరాఠీ). న్‌

22. హాప్కిన్‌. *ది గ్రీట్‌ ఎపిక్‌ ఆఫ్‌ ఇండియాలొ పే. 62

23. “ది రిడిల్‌ ఆఫ్‌ ది రామాయణ”. అధ్యా. ₹. పే, 6.

24. చూ. అముబంధం-4 ప్రొఫెసర్‌ వోష్కిన్స్‌ “ది గ్రేట్‌ ఎపిక్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా”-ఈ రెండు ఇతిహాసాలలోవి సమాంతర విషయాల వివరణ దీనిలో వుంది.

25. వేను పురాణాల గురించి "చేసిన వివరణ అండా కాలే *వురాణ నిరీక్షణ” (మరారీ); ప్క్చిగర్‌ “ఏన్ఫియంట్‌ ఇండియన్‌ హిస్టారికల్‌ ట్రెడిషన్‌ ఆనే గ్రంథాల మంచి 'పీకరించినటువంటిది.

26. ఆది వురాణమనేది ఆ పేరుగల ఒక ప్రత్యేక పురాణం కాదు. అష్టాదశ పురాణాల్లో ప్రతిదావి మొదటి కూర్తును ఆ సేరుతో పిలుస్తారు.

9

27. విక్రమాదిత్యుడు ఎవరు? ఎవరు చెప్పలేరు.

28. హజారా కల్పజోక్త (కల్దశుద్ధికి బదులుగా) గురించి చెప్తాడు. దీవికి అర్ధం అనేక యుగా లుగా సంక్రమించిన విజ్ఞానమవి. చూ. క్రోవాలజీ ఆఫ్‌ వురాణాస్‌. పే, 4.

29. “కల్లి శబ్దం అనేక అర్జాల్లో ఉపయోగించబడింది. (1) శక్యమైన (2) తగిన (3) సమర్ధమైన. కల్పశబ్దం ఇంకా ఆనేక ఇతర అర్జాల్లో ప్రయోగించబడింది. (1) పవిత్ర శాపనం (2) విర్ణీత ప్రధ్యామ్నాయం. (3) మతాచార విధులను నిర్వహణతో సిద్దించేది. (4) విశ్వ ప్రళయం. యుగాంతం. (5) బ్రహ్మయుగంలో ఒకరోజు. (6) రోగికి వైద్య చికిత్స. (7) వేదషడంగాలలో ఒకటి-మతాచార విధులు, కర్మకాండలు, యజ్ఞయాగాది విధులు విధించబడినటువంటిది,

30. (1) విమ్ల (2) భాగవత (3) వారద (4) వామన (5) గరుడ వురాణాలు.

31. (19) శవ (2) బ్రహ్మ (3) లింగ (4) వరాహ (5) స్కాంద (6) మర్చ్య (7) కూర్మ (8) బ్రహ్మాండ వురాణాలు.

32. పద్మ పురాణం. తత. అస్లి పురాణం.

33. పారీగర్‌.

లబ 15. బాసుమల్లిక్‌ లెకర్చ్‌. పే. 152.

308 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు

36. స్వామి వీరేశ్వరానంద- బ్రహ్మ సూత్రాలు (ఆద్వెడాశ్రమ ప్రతి. 1936) పేజీలు 408-411.

37. స్వామి వీరేశ్వరానంద- బ్రహ్మసూత్రాలు. పేజీలు 411-416.

38. కౌరవుల నాయకుడు దుర్యోధనుడు. అతనికీ కృష్ణునికి మధ్య జరిగిన ఒప్పందం ఫలిత మిది. వాస్తవంగా యుద్దానికి ముందు దుర్యోధనుడు కృష్ణుని దగ్గరకు వెళ్ళు కౌరవుల తరపున చేయనని కోరాడు. కృష్ణుడు తనను గానీ; లేక యాదవ సైన్యాన్ని గానీ కోరుకోనున్నాడం. దుర్యోధనుడు యాదవ సైవ్యాన్ని కోరుకున్నాడు. ఈ కారణం చేత కృష్ణుడు యాదవ పైవ్యం విరోధులుగా పోరాడుకోనటం జరిగింది.

అధ్యాయం - 11 బ్రాహ్మణ మత విజయం : రాజహత్య లేదా ప్రతివిప్లవావిర్భావం యా [ఈ శీర్షికన ట్రైప్‌ చేసిన పేజీలు మూడు మాత్రమే నూకు లభించాయి. అద్బస్తవశాత్తు శ్రీ యస్‌యస్‌.రెజ్‌ దగ్గర ఈ వ్యాసం ప్రతి లభించింది. అయితే ఆయన అందచేసిన వ్యాసంలో అక్కడక్కడా కొన్ని పేజీలు (మూడు నుంచి ఏడు, తొమ్మిది నుంచి పదిహేడు పేజీలు) లేవనే విషయం తెలిసింది. దొరకని వుటలతో కూడా కలిపి ఈ వ్యాపం మొత్తం తొంభై రెండం టైప్‌డ్‌ పేజీలు. రెజ్‌ ఇచ్చిన వ్యాసం ప్రతి “బాహ్మణ నుత విజయం” అనే. శీర్షికతో ఉంది. కానీ మా వద్ద ఉన్న పేజీల్లోని మొదటి పేజీలో “రాజహత్య లేక ప్రతివిప్షవావిర్భావం” అని ఉంది. మా ప్రతిలో ఈ విషయాన్ని పదకొండం అధ్యాయాలుగా విభజించినట్లు ఉంది. కానీ రెజ్‌ ఇచ్చిన ప్రతిలో ఆ ప్రస్తావన లేదు. శ్‌ర్షిక, అధ్యాయాలు-రెండూ డా. అంబేద్కర్‌ ప్వీయ దస్తూరీతోవే ఉన్నాయి. అందుకే ఈ ముద్రణలో వాటిని యధాతథంగా ఉంచాము. అనుకోకుండా, 9 నుంచి 17 వరకు ఉన్న సేజీలు ఇంకో ఫైలులో కన్లించాయి. ఆ పేజీలన్షిటినీ ఈ వ్యాసంలో సరైన స్థానంలో పొందుపరచి, ప్రకటిస్తున్నాం. 4 నుంచి 7 దాకా ఉండాల్సిన పేజీలు తప్ప మిగిలిన వ్యాసనుంతా సమగ్రమైందే. -పంసొదకులు.] క న్‌ బౌద్ధమతంపై బ్రాహ్మణుల తిరుగుబాటు,

£ బ్రా్మాణమత దూత (ప్రవర్తకుడు) మనువు.

ల. బ్రాహ్మణముతం - బ్రావ్మాణుల పరిసాలన హక్కు - రాజహత్య హక్కు.

క బ్రాహ్మాణముతం - బ్రాహ్మణుల విశేష వాక్కులు,

+. బ్రాహ్మణమతం - కులాల వ్పష్టి

౪ బ్రాహ్మణమతం - భ్రావ్మాణేతరుల న్యూవీకరణ, ౪1. బ్రాహ్మణనుతం - శూద్రుల అణచివేత. శ బ్రాహ్మణనుతం - స్త్రీల ఆణచివేత.

లం బ్రాహ్మణమతం - సాంఘిక వ్యవస్థా వ్యాయ బద్ధీకరణం,

ప్రొఫెసర్‌ బ్లూంఫీల్లు వైదిక మతంపై తన ప్రసంగాలను ప్రారంభిస్తూ భారతదేశం గురించి

310 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు ఇలా అంటాడం: “ఆనేకార్థాలలో హిందూదేశం మతాల భూమి. ఇది తవ వనరులతో అనేక విశిష్ట వ్యవస్థలను శాఖలను పృష్టించింది.....

ఇంకో విధంగా చెప్తాలంటే హిందూదేశం నుతాల భూమి. మతాచారాలను ఆవలంబించే విషయంలో కాని, పంప్రదాయాల్ని పాటించే విషయంలో కాని హిందూదేశంలాంటిది ప్రపంచంలో మరెక్కడా కనిపించదు.”1

ఈ సరిశీలనలో ఎంతో సత్యముంది. హిందూ దేశం పరస్పరం పొరాడుకునే మతాల భూమి అవి చెప్పి ఉంటే ఆతడు ఇంకా ప్రగాఢంగా, ఆకర్షకంగా పత్యాన్ని చెప్పినట్టుండేది. వాస్తవానికి హిందూదేశ చరిత్రలో మతం తన పాత్రను నిర్వహించినంత గొప్పగా మరే దేశరలోమ మతం ఆదేశ చరిత్రలో ఇంత ప్రధానమైన పాత్రమ నిర్వహించలేదు. హిందూదేశ చరిత్ర బౌద్ధ మత బ్రాహ్మణ మతాల మధ్య జరిగిన ప్రాణాంతక పరప్పర సంఘర్షణల చరిత్ర మాత్రమే, ఎన్వరూ వెంటనే అంగీకరించలేనంతగా ఈ పత్యం ఉ పేక్షకు గురయింది. ఇటువంటి సూచనను నిరాకరించే వ్యక్తులకు విజంగానే కొదవలేదు.

కాబట్టి హిందూదేశ చరిత్రకు సంబంధించిన ముఖ్య వాస్తవాలను సంగ్రహంగా నన్ను చెప్పనివ్వండి. ఎందుకంటే అది (చరిత్ర) బ్రాహ్మణ మత, బౌద్ధ మతాల మధ్య ఆధిక్యం కోపం జరిగిన సంఘర్షణల చరిత్ర మాత్రమే అని హిందూదేశ చరిత్రను అర్ధం చేసుకొనే శక్తిగల ప్రతి ఒక్కరూ తెలుసుకోవలసి ఉంది. ఇది చాలా ముఖ్యం.

భారతదేశాన్ని జయించిన స్వగ్భహంగా చేసుకొని నుత సంస్కృతిని స్టాపించుకున్న ఆర్యుల రాకతో భారత హిందూ దేశ చరిత్ర ప్రారంభమైనట్టుగా చెప్తారు. ఆర్యుల గుణగ ణాలు, సంప్కృతి, మతం, సంఘ వ్యవస్థ ఎంత గొప్పవైనప్పటికీ, వారి రాజకీయ చరిత్రను గురించి మనకు తెలిసింది తక్కువే, ఆక్యీతరులపై ఆర్యులు చెప్పక్షునే చెప్పక్తునే ఆధిక్యంతో నిమిత్తం లేకుండా, చరిత్ర ఆధారంగా ఆర్యుల రాజకీయ సాఫల్యాలను గురించి తెలిసింది చాలా తక్కువే, బలాఢ్యులయిన నాగాలని వ్యనహరించబడే ఆర్యేతర ప్రజల ఆధిక్యంతో భారతదేశ చరిత్ర ప్రారంభమవుతుంది. వీరిని ఆర్యులు జయించలేకపోయారు. వీరితో ఆర్యులు సంధి చేసుకోవలసి నచ్చింది. దానితో వారిని ఆర్యులు తమతో సమూనులుగా గుర్తించవలసిన అగత్యం ఏర్పడింది. స్రాచీన కాలంలో రాజకీయ రంగంలో భారతదేశం ఏమాత్రం. పేరు ప్రఖ్యాతులు, వైభవం గడించినా ఆ ప్రతిష్ట ఆంత వూర్తిగా ఆర్యేతర నాగాలకే దక్కుతుంది. ప్రపంచ చరిత్ర వుటలలో భారతదేశ ఘనతను, వైభవాన్ని సుస్థిరపరచిన వారు నాగాలే.

క్రీ.పూ. 642 సంవత్సరంలో. బీహారులో మగధ స్థాపన భారతదేశ రాజకీయ చరిత్రలో తొలి మైలురాయిగా చెప్పవచ్చు. శిశువాగ2 పేరుతో ప్రసిద్ధుడైన మగధ రాజ్యస్టాపకుడు ఆర్యేతర వాగజాతికి చెందినవాడు. ౭

బ్రాహ్మణ మత విజయం త]

న స

మగధ సామ్రాజ్యం ప్రారంభంలో చిన్లదే అయివా ఆతర్వాత సమర్ధులైన. శికువాగ వంశీయులు దాన్ని బాగా అభివృద్ధి చేశారు. ఈ వంశంలోని ఐదవ తరం వాడయిన బింబి పారుని హయాంలో ఈ రాజ్యం సామ్రాజ్యమైంది; మగధ సామ్రాజ్యంగా పేరు ప్రఖ్యాతుల్ని పొందింది. శిశు వాగవంశీకుల పాలన క్రీ.పూ. 413 దాకా కొనసాగింది. ఆ సంవత్సరంలో శిశువనాగవంశ చక్రవర్తి మహావందుడు నుహా సాహసికుడైన నందుని చేతిలో మరణించాడు, నందుడు మగధ సింహాసనాన్ని ఆక్రమించి నంద వంశాన్ని స్థాపించాడం. వంద వంశం మగధ సామ్రాజ్యాన్షి క్రీ.పూ. 322 దాకా పరిపాలించింది. మౌర్య వంశ స్థాపకుడైన చంద్రగుప్తుడు చివరి నందరాజును సదవీచ్యుతుణ్హి కావించాడు. చంద్రగున్నడు శిశువాగ వంశంలో చివరి పాలక చక్రవర్తి కుటుంబావికి చెందిననాడం. చంద్రగుప్తుడు సాధించిన విన్లవం వాస్తవంగా మగధ నాగ సామ్రాజ్య వువస్థాసన అని చెప్పవచ్చును.

తమకు వారసత్వంగా సంక్రమించిన మగధ సామ్రాజ్య సరిహద్దులను మౌర్యులు తమ విజయాల వల్ల అధికంగా విస్తరించారు. ఆశోకుని (పరిపాలనా కాలంలో అతని) ఆధీనంలోని పామ్రాజ్యమెంత వృద్ధి పొందిందంటే ఆ సామ్రాజ్యం దానికున్న పేరుతో కాక మరో పేరుతో ప్రసిద్ధమైంది. అదే మౌర్య సామ్రాజ్యం లేదా అశోకుని రాజ్యంగా పేరు పొందింది. ఇక్కడి మండి-రాత ప్రతిలో * ముండి 7 డాకా ఉన్ల వుటలు లభించలేదు. నం,

ఆవాడున్హ ఆనేక మతాలలో ఒకటిగా అది వుండిపోలేదు. ఆకోకుడు దాన్లి రాజ్యమ తంగా చేశాడు. ఇది బ్రాహ్మణ మతావికి తీవ విఘాతమే. అశోక సామ్రాజ్యంలో బ్రాహ్మణులకు రాజ్యపోషణ కరువైంది. వారిని ద్వితీయ శ్రేణి పొరులుగా చూడ్డంతో, తీవ్ర నిరాదరణకు గురయ్యారు. బ్రాహ్మణమతంలో ప్రధానమైన జంతుబలుల నిషేధంతో బ్రాహ్మణుల అణ చివేతకు శ్రీకారం చుట్టటం జరిగిందని చెప్పవచ్చు. యజ్ఞావరణ వృత్తిని కూడా వారు కోల్తోయారు. ఈ యజ్ఞాలు తరచుగా చేయటం నల్ల కూడా బ్రాహ్మణులకు సంభావన బాగా ముట్టేది. కాబట్టి నౌర్య సామ్రూజ్యం ఆంతమటయ్యేదాకా అంటే దాదావు 140 పంవత్సరాలపాటు బ్రాహ్మణులు అణచివేతకు గురయివ వర్గాలుగా బ్రతికారు.3 బౌద్ధ రాజ్యంపై. తిరుగుబాటు ఒక్కటే పీడితులైన ఆ బ్రాహ్మణులకు మిగిలిన ఏకైక మోక్షమార్గం. నూర్య పాలనపై తిరు గుబాటు జెండామ. ఎగరవేయటానికి వుష్యమిత్రునకు ప్రత్యేక కారణముంది. వుష్యమిత్రుడు శుంగ గోన్రీకుడు. శుంగులు పశుబలులము, సోమయాగాలను చేపే సామవేది బ్రాహ్మణులు.క కాబట్టి అశోకుని శిలా శాసనంలో ప్రకటించిన విధంగా మౌర్య సామ్రూజ్యమంతటా జంతుబలుల విషేధం వల్ల శుంగులు తీవ్రంగా బాధపడటం సహజం కూడా. సామవేది (బాహ్మణుడయిన వుష్యమిత్రుడం బ్రాహ్మణుల హీనస్థిలికి కారణమైన బౌద్ధరాజ్య నాశనం ద్వారా బ్రాహ్మణుల హీనస్థితికీ మంగళం పాడాలన్సి5 బ్రాహ్మణ మతాన్ని ఆచరించేటందుకుగాను వారికీ స్వేచ్చను ప్రసాదించాలని ప్రథమంగా వాంఛించాడనటంలో ఆశ్చర్యం లేదు.

అప్పటిదాకా రాజ్యమతం హోదాలో ఉన్ల బౌద్ధమతాన్లి నాశనం చేయటం, బ్రాహ్మణులమ

212 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు

భారతదేశ సార్వభౌమ పరిపాలకులుగా రూపొందించటం పుష్యమిత్రుని రాజహత్యల లక్ష్యం.

రాజ్య రాజకీయ శక్తి వెనుక ఉండగా బ్రాహ్మణమతం బౌద్ధమతంపై విజయం సాధించగలుగు కి

తుంది. దీన్హి రెండు ఇతర పరిస్థితులు నిర్భారిస్తున్నాయి.

మొదటిది పుష్యమిత్రుని ప్రవర్తనకు సంబంధించింది,

పృష్యమిత్రుడు సింహాసనం ఆదిష్టించిన తర్వాత అశ్వమేధ యజ్ఞం నిర్వహించాడనటా వికి సాక్ష్యముంది. అశ్వమేధ యజ్ఞం పర్వోన్షత సార్వభౌముడు మాగ్రమే విర్వహించవలసిన వైదిక విధి. ఈ విషయంలో విన్సెంట్‌ స్మిత్‌ పరిశీలన ఇది.

బౌద్దమత ప్రధాన లక్షణమైనటువంటిది. అశోకుని శాసనాలలో నిర్దేశింపబడంనటువంటిది అయిన చ్వవకారుణ్య పవిత్ర భావన-బ్రాహ్మణ ప్రభువులకు అత్యావళ్యకమైనటువంటిదీ మోక్ష నూర్గంగా సనాత్మణబ్రాహ్మణులు భావించేది అయిన జంతుబలి నిషేధానికి కారణమయింది. దీనికి వ్యతిరేకంగా బ్రాహ్మణుల ప్రతిస్పందన వుష్యమిత్రువి అశ్వమేథ యజ్ఞంలో తొలిసారి కని స్తుంది. ఆదే 500 సంవత్సరాల తర్వాత తిరిగి సముద్రగుప్తుడు అతని వారసుల హయాంలో పరాకాస్ట్రకు చేరింది.

సింహాసనాన్ని అధిరోహించిన తర్వాత వుష్యమిర్రుడు బౌద్ధ మతస్తులకు, బౌద్ధమతానికి వ్యతిరేకంగా తీవ్ర హింసాత్మక దాడి ఆరంభించాడనటానికి సాక్ష్యముంది.

వుష్యమిత్రుని బౌద్ధమత హింస ఎంత నిర్ణయగా ఉండో బౌద్ద సవ్యాసులకు వ్యతిరేకంగో అతడు వేయించిన దండోరా పట్ల ఆర్ధమవుతుంది. ఒక్కో బౌద్ధ భిక్షువు తలకు 100 బంగారు

6 కా వాణాలను వెలకట్టటంళి వుష్యమిత్రుని బౌద్ధమత న్యరిరేకఠకు పరాకా షు

పుష్యమిత్రుని హాయంలోని బౌద్ధ మతస్థుల(పై జరిగిన) హింసను గూర్చి తెలువుతూ డాక్టర్‌ హరిప్రపాద్‌ శాస్త్రిగారు ఈ విధంగా సేర్కొన్నారు.”

“*ఛాందసులు, పరనుత సహనం లేవివారు ఆయిన శుంగుల సామ్రాజ్య పాలవలో బౌద్ధ మతస్తుల స్థితి ఎలా వుండేదో ఊహించుకోవచ్చు. చాలామంది బౌద్ధ భిక్షువులు ఇప్పటికీ వుష్యమిత్రుడంటే చాలు మండిపడతారు. తిట్టడావికి తప్ప ఆపేరు ఉచ్చరించరవేది చైనా పండితుల వల్ల తెలిసింది

బ్రాహ్మణ మత విజయం 313 ల!

వుస్య మిత్రుని విష్ణవం కేవలం రాజకీయ సరమైనది కాదు. అదే నిజమైతే అతడు అంత క్రూరంగా బౌద్ధ భిక్షువుల్ని హతమార్చవలసిన ఆవసరం లేదు. హిందూమత వినాశనానికి ఒకవుడం గజనీ అవలంబించిన క్రూర పద్ధతులకు ఇది ఏమాత్రం తీసిపోలేదు. దీన్నిబట్టి బౌద్ధమత నాశనమే పుస్యమిత్రుని ప్రధాన ధ్యేయంగా చెప్పవచ్చు.

మౌర్యులకు వ్యలిరేకంగా పుస్యమిత్రుడు నేసిన విప్లవం-మనుస్కృతీకి శాసవసరూపం కల్పించటం ద్వారా-బ్రాహ్మణవురాన్లి స్థాపించటావికి మార్గాన్ని సుగమం చేసింది. ఇంతకంటె సాక్ష్యం మరేం కావాలి.

మనుస్మృతి దైవికమయిందవి చాలామంది చెప్తారు. స్వయంభువు [సృష్టికర్త] మమవ్చుకే చెబితే మనువు మానవులకు వెల్లడించాడట.. దాన్నే “మనుస్మృతి” అన్నారు. ఈ వషయం మనుస్కృతిలోవే స్పష్టంగా ఉంది. ఇలాంటి ప్రతిపాదన చేయటానికి వెనుక ఉన్న కారణాలను గురించి ఎవరు పట్టించుకోకపోవటం ఎంతో ఆశ్చర్యాన్ని కలిగిస్తుంది. భారతదేశ చరిత్రలో మనుస్మృతి ప్రాముఖ్యాన్హి స్థితిని గురించి తెలుసుకోవటంలో చాలామంది పూర్తిగా విఫలుర య్యారనటావికి ఇది తిరుగులేని సాక్ష్యం. భారరీయు సమాజం పొందిన సాంఘిక సరివర్తనా మహా విప్లవానికి మనుస్మృతి గ్రంథరూవం (రికార్డు) ఆని చరిర్రకారులు చెప్పడం కద్దు. అయితే మనుస్మృతిలో ప్రతిపాదితమైన గ్రంథకర్తృత్వ విషయం మోసపూరితం. ఈ తప్పడు ప్రతిపా దన వల్ల వెలువడ్డ విశ్వాసాలు ఏమాద్రం సమర్ధనీయాలు కావు. ఈ నిషయంలో ఎటువంటి సందేహమూ లేదు.

మనువు అనే పేరుకు ప్రాచీన భారతదేశ చరిత్రలో గొప్ప ప్రతిష్ట ఉంది. పురాతన ప్రతిష్ట ఆసరాగా తీసుకొని నియమావళికి బెన్షత్యం కల్పించే ఉద్దేశంతో గ్రంధ కర్తృడ్వాన్ని"నునువుకు ఆపాదించారు. ఇది ప్రజలను మోసగించటానికీ చేసిన వంచన అనటం విర్వినాదాంశం. (మను) స్మృతి భృగు వంశం పేరుతో కన్దించటం ప్రాచీన పంప్రదాయానవికి నిదర్శనం. ఈ గ్రంధం అసలు పేరుకి *భృగుకృత పంహిత' “మనుధర్మ నియమావళి” అనే పేరు కూడా ఉంది. ఈ స్మృతి ప్రతి అధ్యాయావికి చివర భృగు నామాంకమై ఉంది. కాబట్టి స్మృతికర్త వంశనామం మనకు లభ్యమైంది. కానీ గ్రంధంలో రచయిత అసలుపేరు ఎక్కడా కన్లించదు. ఆదే సమయంలో ఆతని పేరు చాలా మందికి తెలుసు. శ్రీశ. 4న శతాబ్దంలో రచించిన నారద స్కృతికర్తకు మునుసష్కృతి కర్తృవామం తెలుసు. అతడే ఈ రహస్యాన్ని వెల్లదించాడం. నారద స్కృతికర్త ప్రకారం మనుష్కృతి రచించినవాడు సుమతి భార్గవుడు. *సుముతి భార్గవి ఆవేది కల్పించిన 'పేరు కాదు. మనువు ప్రత్యేక వ్యక్తి ఆని అభిప్రాయపడిన నుమస్మృతి మహా- వ్యాఖ్యాత ఆయిన మేధాతిథి౨ ప్రకారం ఘూడా మనువు “ఒకావొక వ్యక్తి. కాబట్టి నునుష్మృతి వాస్తవకర్త ఆయిన

314 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు లా సునుతి భార్గవుని కల్పితవావమం మనువు,

ఈ సుమతి భార్గవుడే ఈ నియమావళి (ష్యృతి)వి ఎప్పడు రచించాడు? దాని రచ నకు సంబంధించిన ఖచ్చితమైన తేదీని ఇవ్వటం సాధ్యం కాదు. కానీ ఏ విర్షిష్ణ కాలంలో ఆది. రచించబడిందో చెప్పవచ్చు. ప్రన్షింపవీలుకావి ప్రామాణ్యం కల సండితుల అభిప్రాయం స్థకారం-సుమతి భార్గవుడు తాను ఉద్దేశపూర్వకంగా మమస్కృతి అవి తెలిపిన వియమావలివి క్రేవూ. 170-జ్రీపూ. 150 సంవత్సరాల మధ్య. రచించాడు. పుష్యమిత్రుని_ బ్రాహ్మణీయ విప్లవం శ్రీ.పూ. 185 సంవత్సరంలో జరిగిందనే దాన్టి ఇప్పడు మన మనస్సులో పెట్టుకొంటే మౌర్యుల బౌద్ధ రాజ్యానికి వ్యతిరేకంగా బ్రాహ్మణీయ విప్లు సూత్ర ఘటితంగా నునుష్కృ తిగా పేరుగాంచిన నియమావళి పుష్యమిర్రువిచే జూరీ చేయబడినదనటంలో సందేహం లేదు.

య క్ష్‌ జై మనుస్కృతి బ్రాహ్మణ ముతాన్లి వ్యవస్థీకృతం చేసిందనీ, వుష్యమిద్రుని విప్లవం కేవలం వ్యక్తిగత సాహసకృత్యం కాదనేది నునుష్కృతికి సంబంధించిన ఈ దిగువ విశేషాలను గమనించినట్లయితే రుజువవుతుంది.

మొదటిసారిగా మనుస్మృతి పుష్యమిత్రుని పరిపాలన కాలంలో జారీ చేయబడిన న్యాయ శాస్త్ర సంబంధమైన ఒక కొత్త నియనూవళి అనేది గమనించవలసిన విషయం. మమస్కృతి రచనకు వూర్వ్యం మూనవధర్మ సూత్రమగేది ఉండేదవీ మావవ ధర్మ సూత్రాలను అనుస రించే నునుషస్మృతి తయారైందని ఇప్పడం వాడుకలో ఉన్న అభిప్రాయం. అయితే గ్రంథం జాడ ఎక్కడా లేవి కారణంగా ఈ అభిప్రాయానికి విలువ లేకుండాపోయింది. ఇప్పటి మనుస్కృతికి పూర్వం రెండ ఇతర గ్రంథాలున్నాయి. ఒకటి మానవార్థశాస్తుం లేదా మానవరాజు శాస్తం లేడా మూననరాజ ధర్మశాస్తుంగా ప్రసిద్ధికెక్కింది. రెండోది మూనవ గృహ్యసూదత్రంగా పండితులు మనుష్కృతివి పోల్చి చూచారు. ముఖ్యమైన విషయాలలో ఒక దానితో మరొకదానికి పోలికే లేదు. ఇంకో గ్రంథంలోని వియమనిబంధనలకు విరుద్ధంగా కూడా ఉన్నాయి. మూతవ రాచరికంలో అమలులోకి వచ్చే నూతన చట్టాన్ని నునుష్కృతి కలిగి ఉండేదనటానికి ఇది చాలు,

వుష్యమిత్రుని నూతన పరిపాలన కాలం బౌద్ధ మతస్థులకు వ్యతిరేకమని బౌద్ధ నుతస్థు లకు బౌద్ధ మతానికి వ్యతిరేకంగా మనుస్మృతిలో చేయబడిన స్పష్ట నిబంధనల నల్ల తెలుస్తోంది, మనుస్కృతిలోవి ఈ క్రింది విబంధనలను గమనించండి:

“ప్రాషండస్థ మానవులను రాజు దేశం మంచి పంపించేయాలిొ (9-225)

“*రకితవాదులు గూఢాచారులు రాజు రాజ్యమందున్ల వారై సర్వదా వంచనచే ధనమా కర్షిస్తూ సజ్జనులమ బాధిస్తున్నారు.” (9-226)

“వ్ఫథా జాతులకు (తము జాతి ధర్మాలను ఎక్కువగా వదలివెళ్చిన వారికి) సంకర

బ్రహ్మణ మత విజయం ౩15 న స క్‌ జాతులకు (హీన జాతి వురుషుల వల్ల ఉత్తను జాతి ప్త్రీలయందు వుట్టిన వారికి) వేద బాహ్యులయిన సవ్యాసులకు, ఆత్మహత్య చేసుకొనే వారికి ఉదక దానాది ప్రేతకృర్యం చేయన క్కరలేదు” (5-89)

క్‌ “పాషండాన్ని ఆశ్రయించిన స్త్రీలకు--- (ఉదకదానాది శ్రాడ్ధాది కర్మలు చేయనక్కర రేడు)” (5.90)

“బ్రక్రడ్రు (గృహష్టుడు) పాషండులను-లా హైతుకులను (వేద విరుద్ధ కర్మలచే తిరిగే నారు--- మాట మాత్రంగా మాడా అర్చించకూడదు.” (4.30)

“*వేదమ్లూలాలు కావి సంప్రదాయాలుకు దృష్టి కల (నీచమయిన) తత్వ వ్యవస్థలు మొదలయిన వన్నియు పరలోకంలో విష్టలాలు నరకఫలాలు” (12.95)

*వేదేశర మూలాలయిన కొన్లి శాస్త్రాలు (సిద్ధాంతాలు) పుడురున్నాయి, నశిస్తున్నాయి, ఆధువికములయిన కారణంగా అని నిష్టలాలు, అవ్చతాలు” (1290)

నునువు నిర్దేశించిన సంప్రదాయ వ్యతిరేకులు ఎనరు? మనువు కొత్త రాజును తన రాజ్యం నుంచి బహిష్కరించమన్ల వారెవరు? జీవిత కాలంలోను, మరణానంతరం కూడా గౌరవించవద్దన్న గృహప్టుడెవరు? వేద భిన్నమయిన అజాననముయమయిన, నశించేటటువంటి ఆధునిక కాలావికీ చెందినటువంటి ఈ పనికిరాని తత్వకేమిటి? మనువు పేర్కొన్న పాషం డండు బౌద్భుడు అవటంలోను, వేదాలకు భిన్నమయిన పనికిరాని తత్వశాస్తుం బౌద్ధమతం అవటంలోను సందేహం లేదు. మనుస్మృతికి ఇంకో వ్యాఖ్యాత అయిన కుల్లూకభట్టు ఈ ళ్లేకాలలో విర్దేశితులయిన పాషండులు బౌద్దులన్స, పనికిరాని తత్వం బౌద్రమతమనీ సపష్టంగా ణ ౧ ఛా భి బు వ్యాఖ్యానించాడు.

బ్రాహ్మణులకు కేటాయించిన హోదా మనుష్టృతిలో నూడో ప్రధానాంశం. మనుష్మృ తిలో బ్రాహ్మణులకు కేటాయించిన ఈ దిగువ సదుపాయాలను గమవించండిః

*(బ్రవ్మాముఖం నుంచి వుట్టటం వల్లను, ముందు పుట్టటం నల్లను, వేదాన్షి ధరిం చటం వల్లను, ఈ జగత్తంతటికి బ్రాహ్మాణుడు ప్రభువు” (1-93)

“*ధూతాలలో ప్రాణులు శ్రేష్టాలు; ప్రాణులలో బుద్ది జీవులు శ్రేష్టాలు; వాటిలో (బుద్ధి జీవులలో) మనుష్యులు (శ్రేష్టులు. మనుష్యులలో బ్రాహ్మణులు శ్రేస్టులు.” (1-96)

2316 డొ. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు

“ప్రపంచంలో ఏది ఉందో ఆదంతా బ్రాహ్మణుని ఆస్తియేే ఉన్నతమయిన పుట్టుక వల్ల ఈ సర్వాన్షి గ్రహించటానికి బ్రాహ్మణుడే అర్హుడవుతున్నాడు.” (1-100)

“బ్రాహ్మణుడు తన ఆహారాన్నే తింటున్నాడు, తన దుస్తుల్హే ధరిస్తున్నాడు, తన ధనాన్టే ఇస్తున్నాడం. ఇతర మర్త్యులందరూ బ్రాహ్మణ కారుణ్యం చేతనే మనుగడ సాగించగలుగుతు న్నారు.” (1-101)

అవిశ్చేషత్ర వల్లనూ, జన్మడ్రేష్టత వల్లను, ప్రత్యేక విషేధాచరణం వల్లను, ప్రత్యేక సంస్కార

క్ష్‌ ల! విశేషం వల్లను 'సర్సోనర్జాల వారికి బ్రాహ్మణుడు ప్రభువు. (10.3)

ఉబ్రాహ్మణుడు జగల్‌ప్రప్త శిక్షకుడు, అధ్యాపకుడు, కాబట్టి పర్వజీవులకు క్షేనూన్ని కలిగించేవాడు; ఎవడూ నానికి (బ్రాహ్మణునకు) అనిష్టముయిన పరుష వాక్కును పలుకరాదు.” (11-36)

బ్రాహ్మణులకు ఆసంతృప్తి కలిగించే రాజును మమవు ఈ క్రింది మాత్రాలలో 'హెచ్చరిం చాడు.

“ఎంతటి దుఃఖాన్ని పొందినప్పటికీ (రాజు) బ్రాహ్మణుల్లి కోపింపచేయకూడదు. వారు కోపిస్తే సబల వాహనుడయిన అతన్లి నశింపచేస్తారు.” (9-313)

మనువు ఇంకా ఈ విధంగా ప్రకటించాడం:- ఒట్టి

“ధర్మవిదుడైన బ్రాహ్మణుడు (ఆసకారాన్ని) తనకు ఎవరైనా చేస్తే రాజుకు తెలియచేయ నక్కరలేదు. వ్వశక్తి చేతనే అపకారం చేసిన వానివి ఆతడు శిక్షించగలడు" (11-31)

“ఆతని స్వశక్తి రాజశక్తీ కంటె బలవత్తరమైనది. కాబట్టి బ్రాహ్మణుడు స్వశక్తి చేతనే తన శత్రువులను శిక్షించాలి.” (11-32)

(బ్రాహ్మణుని దేన సమానుని చేయడం, ఆతవిని రాజు కంటె ఉన్నతునిగా పరిగణించడం రాజు కూడా బ్రాహ్మణుడై ఉంటే తప్ప మనువు ప్రకటించిన దృక్షథంతో పాముభూతివి కలిగి ఉంటే తప్ప-అసాధ్యమవృతుంది. వుష్యమిత్రుడు, అతని వారసులు బ్రాహ్మణ మరాన్ని ష్థాపిం చటంలో అభిరుచి కల బ్రాహ్మణులైతేనే తప్ప బ్రాహ్మణుల బెన్హచ్యాన్ని కలిగించే వాక్కులను పహించవారు కారు. వాస్తవంగా వుష్యమిత్రువి ఆజ్ఞానుసారం జరిగింది మనుష్టృతి రచవ. అది బ్రాహ్మణ మత గ్రంథంగా రూపొందింది.

బ్ర్మాణ మత విజయం త]? న న స ఈ వాస్తవాలన్నింటివి గమనిస్తే నిస్సందేహంగా తెలిపే ఆంశం: బౌద్ధమతాన్ని వాశనంచేః బ్రాహ్మణమతాన్లి పునః ప్టాపించడమే వుష్యమిత్రుని విప్లవ ఏకైక లక్షణం. భారతదేశ చరిత్ర రచన వాకు సంతృప్తికరంగా జరిగి వుంటే, నేను పైన ఉల్లేఖించిన భారత రాజకీయ చరిత్ర సారాంశం ఈ ఆధ్యాయానవికి ఆనపరమై వుండేది కాదు. కానీ, విర్మాహ మాటంగా చెప్పాలంటే ఆది నాకు తృప్తికరంగా లేదు. ఎందుకంటే చరిత్ర రచనలో ముస్లిముల దండయాత్రలకు మితిమీరిన ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. హిమపాతంవలె ముస్లిం ఆక్రమణల వెల్లువ ఎలా వచ్చి పడిందో, ప్రజలను చుట్టివేపి, పాలకులను ఎలా వదభ్రష్టం చేసిందో కుప్పలుతెప్పలుగా రాశారు. ముప్లిం ఆక్రమణల చిట్టా తప్ప మరో ముఖ్యమైన నిషయం భారతదేశ చరిర్రలో లేనట్టు చరిత్ర రచన సాగింది. పోవ్సీ ఆ సంకుచిత దృక్తథం నుంచి చూసినా, ఆధ్యయనం చేయవలసిన ఆక్రమణలు ముస్లింల ఆక్రమణలు మాత్రమే కావు. అంతకంటె ఎక్కువ (ప్రాముఖ్యం కలిగినవి కాకపోయినా, సమాన ప్రాధాన్యం కలిగిన ఆక్రమణలు ఇంకా ఉన్నాయి. హిందూ ఇండియాను ముస్లిం ఆక్రమణదారులు ఆక్రమిస్తే ఆా బౌద్ధ ఇండియాను బ్రాహ్మాణమత ఇండియా ఆక్రమిం చింది. ఈ రెండు రకాల ఆక్రమణలకు ఎన్నో పారూప్యాలున్నాయి. హిందూ ఇండియాను ఆక్రమించిన ముసల్మానులు రాజ్యకాంక్షతో తమలో తాము కలహించుకున్నారు. అరబ్బులు తుర్కులు, మంగోలులు, ఆ్యవ్టమలు ఆధిపత్యం కోసం వరస్తరం ఘర్షణసడ్డారు. అయితే, వారం దరిలోనూ ఉమ్మడి లక్షణం - విగ్రహారాధవతత్వాన్ని నాశనం చేసే ప్రయర్హ్మం. అలాగే బౌద్ధ భారతదేశాన్ని ఆక్రమించిన బ్రాహ్మణ మత ఆక్రమణదారులు రాజ్యకాంక్షతో తమలో తాము కలహించుకున్నారు. శుంగులు, కణ్వులు, ఆంధ్రులు ఆధిపత్యం కోసం సరస్తరం ఘర్షణపడ్డారు. ముస్లీం ఆక్రమణదారులందరినలె వారందరికీ కూడా ఉమ్మడి లక్ష్యం ఉంది. 68 బౌద్దాన్షి మౌర్య బౌద్ద సామ్రాజ్యాన్లి వాశనం చేయడం. హిందూ భారతదేశంపై ముస్లిం ఆశ్రమణదా రులు చేపిన ఆశ్రమణలు చరిత్రకారులు ఆధ్యయనం చేయదగ్గవే అయితే, బౌద్ధ భారతదేశంసై బ్రాహ్మణ మత ఆక్రనుణదారులు చేసిన ఆక్రమణలు కూడా లఆంచే యోగ్యతతో ఆధ్యయనం చేయదగ్గవి. బౌడ్దాన్షి నాశనం చేయడానికి బ్రాహ్మణమత ఆశక్రమణదారులు అనుసరించిన పద్ధతులు హిందూ మతాన్ని అణచివేయడానికి ముస్లిం ఆక్రమణదారులు అమసరించిన పద్దతు లకు హింసా ద్వేషాలలో ఏమాత్రం తీసిపోవు. ప్రజల సామాజిక, ఆధ్యాత్మిక జీవితంపై చిన శాశ్వత ప్రభావం తీవ్రతరమైనది. హిందూ ఇండియాపై ముస్లిం ఆక్రమణల ప్రభావం పైపైన మాత్రమే సడినది, తాత్కాలికమైనది. గుడులు మరాల వంటి హిందూమత బాహ్య చిహ్హాలనే ముస్లిం ఆక్రమణదారులు వాశవం చేశారు. వారేమీ హిందూమతాని తుడిచి పెట్టలేదు, ప్రజల ఆధ్యాత్మిక జీవనాన్ని వియంత్రించే పూత్రాలను, సిద్ధాంతాలను వాశవం చేయలేదు. బ్రాహ్మణ మత ఆక్రమణల ఫలితంగా, శతాబ్ద కాలంగా వాస్తవ, శాశ్వత ఆధ్యాత్మిక జీవవ సూర్రాలుగా బౌద్ధం ప్రచారం చేసి, జీవన విధానంగా ప్రజలు ఆమోదించిన సిద్ధాంతాలు వమూలంగా మార్తునకు లోనయ్యాయి. వానుడిని మార్చి చెబితే - ముస్లిం ఆక్రమణదారులు స్నానకుండంలో వీటిని కదిలించారు, అంతే (0౫ 56004 లుం ఇ20013 ప లం సడలి). ఆది కూడా కొద్దిపేపే, తరువాత వారు ఆ సవిలో అలసిపోయి అలాగే వదిలేశారు, వీరు తేరుకోవడానికి. హిందూత్వ

318 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు-ప్రపంగాలు సూత్రాలు ఓ శిశువు అనుకుంటే - వారు శిశువును స్నానకుండం నుంచి బయటకు విపిరేయ లేదు. (౧6/౯0 మం టం 20)/ - హఓ016 యి 9జి 00 టం వ2ం0]1063 02 పశు జక & పడప” - 04 056 040.) బ్రహ్మణ మతం బౌద్ధంతో ఘర్షణలో డాన్ని పూర్తిగా తుడిచి పెట్టింది. బౌద్ధ శిశువుతో సహా స్నానకుండాన్షి ఖాళీచేసిన బ్రాహ్మణ మతం, తవ వీటితో ఆ కుండాన్ని తిరిగి వింప్కి తన శిశువును అందులో ఉంచింది. నుహోన్నతమైన బౌద్ధ మూలం నుంచి జాలువారిన సరిమళభరితమైన, స్వచ్యమైన వీటితో పోలిస్తే. తన నీరు ఎంత మురికిగా లోతుగా వున్నా బ్రాహ్మణ ముతం లెక్క చేయలేదు. బౌద్ధ శిశువుతో పోలిస్తే తవ శిశువు ఎంత వికృతంగా, అసహ్యంగా వున్నా సట్టించుకోలేదు. దాడుల ద్వారా బౌద్దాన్ని విర్మూలించే రాజకీయాధికారాన్ని పంపాదించిన బ్రాహ్మాణమతం, ఆ సని వూర్తి చేసింది. ఇస్లాం హిందూ మతాన్ని తొలగించి ఆ స్టావాన్ని ఆక్రమించలేద్దు. ఇస్లామ్‌ తన లక్ష్యాన్షి పూర్తి చేయనేలేదు. బ్రాహ్మణమతం చేసింది. బౌద్దాన్టి మతంగా పారద్రోలి, దావి స్థానాన్ని ఆక్రమించింది.

హిందూ భారతదేశంపై ముస్లిం దండయాత్రల పర్యవసానం కంటె బౌద్ధ భారరంపై బ్రాహ్మణ మత దండయాత్రలు భారతీయ చరిత్రకారునికి అత్యధిక ప్రాముఖ్యం కలిగినవి. అయినా, మౌర్యులు నిర్మించిన బౌద్ధ భారతాన్ని పతనం చేసిన శక్తుల గురించి చరిడ్రకా రులు స్వల్పంగా మాత్రమే పట్టించుకున్నారు. పట్టించుకున్నచోట కూడా - శుంగులు, కణ్వులు, ఆంధ్రులు ఎవరు వారు మౌర్యులు నిర్మించిన బౌద్ధ భారతాన్ని ఎందుకు నాళనం చేశారు?- వంటి సహజంగా ఉత్పష్టమయ్యే ప్రశ్నలతో ఖచ్చితమైన అన్వేషణ చేయలేదు. బౌద్ధంపై విజయం తరునాత బ్రాహ్మణమతం రాజకీయ్య సాంఘిక వ్యవస్థలో తెచ్చిన మార్తులను అధ్యయనం చేసే ప్రయళత్నమూ జరగలేదు.

కొన్ని తప్పడం అభిప్రాయాల కారణంగా భారతదేశ చరిత్రకు సంబంధించిన ఈ కోణం వరిశీలన జరగలేదు. బ్రావ్మాణమతం, బౌద్ధం, వైనం వివిధ దశలు మాత్రమేనని, వాటి మధ్య ఎన్నడూ మౌలిక శత్రుత్వం ఎన్నడూ లేదని, చరిత్రలో అంతటా భారతీయ సంస్కృతి ఒకటిగానే వుండిందవీ సర్వసామాన్య అభిప్రాయం. భారత రాజకీయ చరిత్రలో జరిగిన ఘర్షణలన్నీ శుద్ధ రాజకీయమైనవనీ, రాజ వంశాల నుధ్య జరిగివవవీీ వాటికి సామాజిక, ఆధ్యాత్మిక (ప్రాముఖ్య మేమీ లేదని భావించడం మరో తప్పడు అభిప్రాయం. ఈ పారసాటు అభిప్రాయాల కారణంగానే, భారత చరిత్ర అంతా ఒక రాజ వంశం స్థానంలో నురొకటి రావడం - ఒక సాలకుని తరువాత మరో పాలకుడు వంటి వివరాల చిట్టాగా, కేవలం యాంత్రికమైనదిగా పరిణమించింది. ఆ వైఖరిని ఆ చరిత్ర రచనా పద్ధతివి పరిదిద్దాలంటే రెండు వనిర్వివాడ వాస్తవాలను గుర్తించాలి.

మొదటగా గుర్తించవలసినది - ఉమ్మడి భారతీయ సంస్కృతి అనేదేదీ ఎప్పడూ లేదనీ, చారిత్రకంగా బ్రాహ్మాణవాద భారతదేశం, బౌద్ధ భారతదేశం, హిందూ భారతదేశం అనే మూడు ఇండియాలున్నాయనీ, ప్రతిదానికీ పొంత సంస్కృతి వుందనీ మొదట గుర్తించదగిన విషయం. మహమ్మదీయ దండయాత్రలకు ముందున్హ హిందూదేశ చరిత్ర బ్రాహ్మణ, బౌద్ధ మతాల

బ్రాహ్మణ మత విజయం 319 న కన నస మధ్య జరిగిన “వైతిక సంఘర్షణ” చరిత్ర అనేది రెండోదిగా గుర్తించవలసి ఉంది. ఎవరైతే ఈ రెండు వాస్తనాలను గర్తించలో వారు హిందూదేశ వాప్తవ చరిత్రను అంతర్లీనంగా ఉన అర్జ్ధాన్హీ ప్రయోజవాన్నీ వెల్లడించే చరిత్రము రచించలేరు. రాయబడిన భారత చరిత్రకు దిద్దుబాటుగానూ దావిలో ఆంతర్లీవంగా సాగే అర్జాన్టీ ప్రయోజనాన్షీ ఆవిష్కరించడానికీ - బౌద్ద భారతంపై బ్రాహ్మణమత దండయాత్రల చరిత్రకు, బౌద్ధంపై బ్రాహ్మణమత విజయం చరిడ్రమ నేను వునర్‌ విర్మించవలసి వస్తున్నది. * కాబట్టి, వుష్యమిత్రుని విస్త్రవం బౌడ్దాని కూలదోయడానవికి బ్రాహ్మణులు నిర్వహించిన రాజకీయ నిస్లవమన్హ గుర్తింవుతో నునం ప్రారంభం కావాలి. విజయవంతమైన ఈ బ్రాహ్మణ మతం ఏమి చేసింది? ఆవి ఆసక్తి కలవారు సహజంగా అడుగుతారు. ఈ ప్రశ్నకు ఇప్పడు నేను సమాధానం చెప్తాను. ఈ విజయవంతమయిన బ్రాహ్మ ణనుత కృత్య అకృత్యాలను 7 శీర్షికలుగా విభజించవచ్చు. 1. బ్రాహ్మయునికి సరిసాలించే హక్కును, రాజహత్య కావించే హక్కును స్థాపించింది. 2. బ్రాహ్మణులను విశేషాధికారాలు కలిగిన వ్యక్తుల శ్రేణిగా మార్చింది. 3. వర్ణాన్ని కులంగా మార్చింది. 4. ఛిన్న వర్షాల మధ్య పంఘర్షణమ ఆసాంఘిక భావనను తీసుకువచ్చింది. ర్‌, శూద్రులను, స్త్రీలను తక్కువ వారుగా ముద్రవేసింది. 6. అంచెలవారీ అసమానతా వ్యవస్థను సృష్టించింది. 7. పాంప్రదాయకమైన సర్దుబాటుకు వీలైన సాంఘిక వ్యవస్థను న్యాయబద్ధమైనదిగాను, కరినమైనదిగా చేసేంది. మొదటిదానితో ప్రారంభిద్దాం. వుష్యమిత్రుడు తీసుకువచ్చిన విప్లవం తొలుత బ్రాహ్మణులకు ఇబ్బందిని సృష్టించింది. ఈ విష్ణవంతో ప్రజలు సమాధావపడలేకపోయారు. ఈ విప్లవాన్ని సూచించేటప్పడు వుష్యమిత్రువి నీచ జన్మునిగా నిందించటం ద్వొరామ, ఆతవి రాజహత్యాళ్ళత్యం అనార్యమనటం ద్వారాను, ప్రజల విరసనను బాణుడు ప్రకటించాడు. 10 వుష్యవిత్రువి చర్య అనార్యమంటే ఆర్యచట్ట విరుద్ధమని బాణుడు సరిగానే నర్ణించాడు. వుష్యమిత్రుని విప్లవ సమయానికి ఆర్య చట్టం మూడం అంశాలపై మస్తాపితమై ఉంది. అవటి ఆర్య చట్టం ప్రకటించింది. 1. రాజరికం క్షత్రియుని హక్కు ర! యా శో శి మాత్రమే. బ్రాహ్మణుడు. రాజు ఎప్పటికీ కాలేడు. 2. ఏ బ్రాహ్మణుడు ఆయుధ సంబంధిత వృత్తి చేపట్టకూడదు. 11 3. రాజు అధికారానికి వ్యతిరేకంగా జరిగే విప్లవం పాపం. విప్లవాన్ని విర్వహించటం ద్వారా వుష్యమిత్రుడు ఈ మూడు చట్టాలకు వ్యతిరేకంగా ప్రవర్తించి నేరాన్ని చేశాడు. అతడం బ్రావ్మాణుడు, అయినప్పటికీ రాజుకు వ్యతిరేకంగా తిరగబడ్డాడం. ఆయుధ పంబంధ వృత్తినవవలంబించాడు, రాజయ్యాదు. చట్టవిరుద్ధమయిన ఈ ఉల్లంఘనకు ప్రజలు సనూధావపడలేకపోయారు. పుష్యమిత్రుడు సృష్టించిన పరిస్థితిని బ్రాహ్మణులు క్రమబద్రీకరిం చుకోవలసి వచ్చింది. చట్టాన్ని మార్చటం ద్వారా బ్రాహ్మణులు దీస్టి చేశారు. చట్టంలోని ఈ మౌర్తు మనుస్మృతిలో స్పష్టంగా కవ్దిస్తోంది. స్మృతిలోని సముచితమయివ (దీనికి సంబంధించిన)

320 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు శ్లోకాల్డి ఉదహరిస్తాను. ళా ట్‌

*పేనను వడిపించటానికి (పైన్యాధిపతికి) రాజ్యం చేయటానికి సర్వభూచుండలాధిప త్యాన్మి వహించటావికి బ్రాహ్మణుడు అర్హుడు.” (12.100)

ఇక్కడ చట్టంలోని మార్పు కన్లిస్తుంది. నూతన చట్టం బ్రాహ్మణునకు పేవాపతి అయ్యే హక్కు ఉందనీ, రాజ్యాన్షి జయించే హక్కు ఉందనీ, రాజ్య పాలకుడిగా చక్రవర్తిగా, బ్రాహ్మ ణుడు అర్హుడే అవి ఈ చట్టం స్త్టం చేస్తుంది.

న! స! అన్‌

“*ధర్మవిదుడైన బ్రాహ్మణుడు తనకు జరిగిన అవకారాన్ని రాజుకు తెబ్బగూడదు. ఎందు కంటే, స్వశక్తి చేతనే తనకు అపకారం. చేసిన వాళ్ళను అతను శిక్షించవచ్చు” (11.31)

*తన మీద ఆధారపడి ఉన్న కారణంగా (బ్రాహ్మాణువి) స్వశక్తి, పరాధీనమైన రాజాధి కారం కంటె బలమైనది. కాబట్టి స్వశక్తి చేతనే బ్రాహ్మణుడు శత్రువులను నిగ్రహించవచ్చు.” 132

“బ్రావ్మాణుడు ముల్లోకాల ప్రజలను చంపినప్త్పటికీ ఉపవిషత్‌ సహితంగా బుగ్వేదం, యజుర్వేదం, సాము వేదాలలో మూదుసార్జు సరిస్తే సర్వ పాపాల మంచి విముక్తుగౌతాడం.” (11-261, 62

ఇక్కడ చట్టంలో రెండో మార్తు జరిగింది. ఇది బ్రాహ్మణునికి విస్పత అధికారాలని స్తుంది. రాజును చంపి రాజ్యాన్షి చేజిక్కించుకోవడమే కాకుండా-తన హోడాను స్థానానికి హాని కలిగించేటట్టయితే ఆలాంటి నమునుషులను మూకుమ్మడిగా హతమార్చే అధికారాన్ని బ్రాహ్మణునికి అది (స్మృతి) కల్పించింది.

“బలప్రయోగంతో నిరోధం ఏర్పడుతుందో, ఏ కాలంలో విహిత వర్ణాశ్రమ ధర్మాలకు దుష్కాలంలో మహావిపత్తు సంభవించివప్తడు అన్తడు ద్విజుడం ఆయుధాలు చేపట్టవచ్చు" (8-348)

“బ్రాహ్మణులపై సకల సందర్భాలలో దురునుగా చెయ్యెత్తే క్షత్రియుడి (సైనికుడు కానీ రాజు కాన్సీకి బ్రాహ్మణుడే శిక్ష విధించాలి. ఎందుకంటే 'సైవికుడు మౌలికంగా బ్రావ్మాణువి మంచే సంభవించాడు కాబట్ట” (9-320)

గ ఇది చట్టంలోని మూడో మార్డు. ఇది రాజుపై తిరుగుబాటు చేపే హక్కును రాజును

(బ్రావ్మాణ మత విజయం ౩321 హత్య చేపే హక్కును చట్టబద్ధం చేసింది. ఈ కొత్త చట్టాన్ని చాలా జోగ్రత్తగా రూపొందించారు. అది తిరుగుబాటు చేపే హక్కును మూడం అగ్రవర్ణాల నారికిచ్చింది. క్షత్రియులు, వైశ్యులు, విప్లవం తీసుకురావటానికి బ్రాహ్మణువితో కలవని పరిస్థితిని చూపించి, ఆ తిరగబడే హక్కును బ్రాహ్మణులకు ప్రత్యేకంగా పంక్రమింపచేసింది. తిరుగుబాటు హక్కును ఇక్కడ బాగా పరిమితం చేశారు. విభిన్న వర్ణాలకు నునువు నిర్దేశసాన వృత్తులకు రాజు విఘాతం కల్లించి వేరావికి పాల్పడినవ్హడు నూత్రమే దాన్ని ఉపయోగించాలి.

శతి తే

ఈ వ్యాయనరమైన మార్తులు ఎంతగా విస్లవాత్మకమైనవో అంతగో అవశ్యకమైనవి. తుది మౌర్య రాజుమ చంపి వుష్యమిత్రుడు పంపాదించిన స్థావాన్షి చట్టబద్ధం చేయటమూ, క్రమబద్ధం చేయటమూ వారి లక్ష్యం. ఈ న్యాయపరమైన మార్తుల ద్వారా బ్రాహ్మణుడు న్యాయసమ్మతంగా రాజు కాగలడు, వ్యాయసమ్మతంగా సాయుధుడు కాగలడు, చాతుర్వర్థ్య వ్యవస్థను వ్యతిరేకించే రాజును న్యాయసనమ్ముతంగా సింహాసనం నుంచి దించేయగలడు, లేడా హత్య చేయగలడు. బ్రాహ్మణాధికారాన్ని వ్యతిరేకించే ఏ వ్యక్తివైనా న్యాయసమ్మతంగా చంపగలడు. స్వీయ ప్రయోజన రక్షణార్ధం అవసరమయితే ఊచకోత కోపే హక్కును మనువు బ్రాహ్మణులకు ప్రసాదించాడం.

ఈ విధంగా బ్రాహ్మణనుతం బ్రాహ్మణులకు వరిసాలించే హక్కును సుస్థాపీతం చేసింది. ఈ విషయమై ఏ విధమైన సందేహానికి తగాదాకు తావు లేకుండా చేసింది. మొత్తంగా తీసుకుంటే ఇది బ్రాహ్మణులను సంతృప్తిసరచలేదు. ఇది గర్వించతగింది కావచ్చు కాని దీనివల్ల ఏ ఉపయోగమూ లేదు. బ్రాహ్మణేతరులతో పాటు సమాన హక్కులు విధులు ఉండి సామాన్య మానవుడిగా బ్రాహ్మణుడు గౌరవ పత్కారాలను పొందినట్లయితే బ్రాహ్మణ పరిపాలవకు ప్రత్యేక గుణమేమీ ఉండదు. బ్రాహ్మణుడి పరిపాలవ బ్రాహ్మణులకు ఒక వర్గంగా ప్రత్యేకాధికారులను రాయితీలను ఇవ్వకపోతే దావికి అర్ధం వుండదు. బ్రాహ్మణుల ఉన్లత ఫ్టీతిని సుర్తించనట్టెతే, వారికి ప్రత్యేక వ్రయోజవాలను ప్రపాదించకపోయివట్టెతే వాస్తవానికి _పుష్యమిత్రువి విప్ణవం విష్ణలం అయ్యేది. మనువుకు ఈ విషయం బాగా తెలుసు. దావికి అమగుణంగా బ్రాహ్మణులకు గుత్తొధికారాల్డి కట్టబెట్టాడు. వారికి కొన్షి మినహాయింపులను, విశేషాధికారాలమ. ప్రదానం చేశాడు అని మనుస్మృతి నుంచి మనం గనువించవచ్చు.

గుత్తాధికారాల్డి గురించి మొదట చూద్దాం.

బ్రావ్మాణులకు వేదం చదవటం (అధ్యయనం), వేదం చెప్పటం (అధ్యాపవం), యజ్ఞం చేయటం (యజవం), యజ్ఞం చేయించటం (యాజనం), దావం చేయటం, దావం పొందడం వంటివి (బ్రహ్మ) వియోగించాడు” (1.88)

“తను ((విధ్యుక్త) ధర్మాల్ని నిర్వర్తిస్తూ ద్విజులైన మూడం వర్ణాల వారు (వేదాలను)

322 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు ఆధ్యయనం కావించనచ్చు, కాని వారిలో బ్రాహ్మణులు (మార్రమే) వేదాలు వల్లిస్తారు. ఇతర వర్ణాల వారిద్దరు (క్షత్రియ వైళ్యులు) ఈ పని (ఆధ్యాపనం) చేయకూడదు. ఇది స్థాపితమైన వియమంం” (10-1)

“బ్రాహ్మణుడు అందరి (నిర్ణీత) జీవనోపాధి మార్గాలను యధావిధి తెలుసుకుని ఇతరు లకు ఉపదేశించాలి. తాను కూడా తదమగుణంగా నడచుకోవాలి” (10.2)

ఉ్రన విశిష్టత వల్ల శ్రేష్టత (బ్రహ్మముఖం నుంచి పుట్టటం చేత కల్గిన శ్రేష్టత) వల్ల విష్ట వియమాలు కలిగివందువల్ల, తనదైన పంస్కార విశేషం వల్ల అన్డి వర్ణాలకు బ్రాహ్మణుడు ప్రభువుల (10.3)

“బహ్మరధ్యాన నిరతులు, నిష్టా గరిష్టులు, నిధి విర్వహణలో ప్రముఖులైన బ్రాహ్మణులు (చెప్పబోయే) షట్కర్మల్ని యథాక్రమం అవలంబిస్తూ జీవితం కొనసాగించాలి” (10.74)

తి జాలీ

“*బ్టోధించడం, చదవడం, తనకోపం యజ్ఞం చేయడం, ఇతరుల కోసం యజ్ఞం చేయడం స్వీకరించడం అనే షట్కర్మలు బ్రాహ్మణుని సద్గుణాలు, దానాలు చేయడం.(10.75)

(వియోగించిను ఆరు కర్మలలో - ఇతరుల కోసం యజ్ఞం చేయడం, బోధించడం, విర్మలురైన వారి నుంచి దావాలు స్వీకరించడం - ఈ మూడూ ఆరని జీవవాధారం.

“క్యు మూడు కర్మలు అనుసరించే విషయంలో క్షత్రియులమ అనర్హులుగా చేశారుతో (10.77)

ఉద్య విషయంలో వైశ్యులు కూడా ఆనర్లులే, ఇది కరోర నియమం. ప్రజాపతి ఐన మనువు ఆ రెండు వర్ణాల వారికి (బ్రాహ్మణ, క్షవ్రియులకు) వాటివి నిర్దేశించలేదు” (10.78)

క్షత్రియువికి శస్త్రాస్తుధారణం జీవిక; వైశ్యులకు వాణిజ్యం, పశుపాలనం, వ్యవసాయం జీవిక కావీ వారి విధులు బెదార్యం, వేదాధ్యయనం, యజ్ఞాలు చేయడం (10.790)

మనువు బ్రాహ్మణుల గృత్తాధిపత్యంగా ఇక్కడ ప్రసాదించిన విషయాలు మూడు. అవి వేదాలు బోధించడం, యజ్ఞాలు చేయడం, దావాలు ప్వీకరించడం అనేవి.

ఈ కింద ఇన్వబడ్డవి బ్రాహ్మణులకు కల్పించబడ్డ రాయితీలు. ఇవి రెండు రకాలుగా ఉన్నాయి. పన్హుల విషయంలో స్వేచ్చ, నేరాలకు పంబంధించిన కొన్ని శిక్షల మంచి మినహాయింపు.

బ్రాహ్మణమత విజయం 323

*(ధ్రవాభావం చేత) మరణిస్తున్నప్పటికీ రాజు శ్రోత్రియ బ్రాహ్మణువిపై వన్న వేయకూ డదు, స్వీయ రాజ్యంలో ఏ శ్రోత్రియుడూ ఆకలితో అలమటించగూడదు. (7.133)

*ధర్మం లోపించకుండా ఉండటానికి అధర్మాన్ని నివారించటానికీ కూడ సాక్ష్య విషయమై రూపొందించిన నిర్ణీతాలైన ఈ శిక్షలను వారు (మన్వాదులు) చెప్తారు” (8.122)

ధార్మికుడైన రాజు అబద్ధపు సాక్ష్యమిచ్చే (క్షత్రియాదులయిన,) మూడు నర్జాల వారికి జరిమానా విధించి, దేశ బహిష్కారాన్టి విధించాలి. కాని బ్రాహ్మణులకు దేశ బహిష్కారాన్ని (మాత్రమే) విధించాలి" (8.123)

*సాాయంభువుని కుమారుడైన నునువు (క్తతియాది) మూడు వర్తాల వారిని శిక్షించే

క] వే ర! న]

పది స్థావాలను పేర్కొన్నాడు. బ్రాహ్మణుడు (మాత్రం) అక్షక్రుడై (దేశాండరానికి) వెళ్ళిపోవాలి. (8.124)

“ప్రాణాంతక దండన (వధ)కు బదులుగా బ్రాహ్మణునికి గుండు గీయించి శిక్షించవచ్చు. కాని ఇతర వర్ణాల వారికీ (క్షత్రియాదులకు) ప్రాణాంతక దండన తప్పదు.” (8379)

*(పాధ్యమైన) అన్ని పాపాలు చేసినప్పటికీ ఆతడు బ్రాహ్మయివి వధించకూడదు; ఆటు వంటి (ఆపరాధి) తన ఆస్తిపాస్తులతో సహా అక్షతుడిగా దేశం నుంచి వెళ్ళగొట్టాలి” (86-380)

బ్రాహ్మణులు ఘోరాసరాధాలు చేసినప్పటికీ సామాన్య నేరశిక్షా చట్టం నుంచి వారిని మినహాయించాడు మనువు. మరణ దండన విధించడానికి దోహదపడిన నేరాలు చేసినా కూడా అతడిని (బ్రాహ్మణుడు) అక్షతుడిగా ఆస్తిపాస్తులతో దేశాంతరావికి అనుమతించాలి. జరినూనాగా (ఆతవి ఆప్త) జన్హు చేయడం గానీ లేదా ఆతనికి మరణ దండన విధించటం కాని లేదు. , అత్యంత మహాపరాధం చేపిన తరువాత కూడా అతడు (బ్రాహ్మణుడు) అనుభవించేది హాబెస్‌ మాటలలో చెపాలంటే “గాలి మార్తిడో వంటి దేశ బహిష్కారం.

న! న!

బ్రాహ్మణునికి నమమను కొన్ని విశేషాధికారాలి కూడా ప్రసాదించాడం.

వ్యాయమూర్తి బ్రావ్మణుడై ఉండాలి.

“ఎప్పడు. రాజు స్వయంగా వ్యాజ్య పరిష్కారావికి హాజరు. కాడో అప్పడం ఆతను విద్వాంసుడైన బ్రాహ్మణుని ఆ కార్యానికి వియోగించాలి" (8-9)

324 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు

“ఆ బ్రాహ్మణుడు ముగ్గురు సభ్యులతో పభా ప్రవేశం చేసి సభలో కూర్చుండి లేదా విలబడి రాజ్యాల్ని పరిశీలించాలి.” (8-10)

ఇక ఇతర నిశేషాధికారాలు అర్ధిక సంబంధమైనవి.

“విద్వాంసుడైన బ్రాహ్మణుడికి గతంలో విక్షేపించిన విక్షిస్త విధి ఏదైవా కంట పడితే ఆతడు దాన్ని మొత్తంగా తీసుకోవచ్చు. కారణం అతను పర్వానికి అధిపతి” (8-37)

“ఎప్పడో భూగర్భంలో దాచిన విధిని రొజు కనుగొంటే దానిలో సగభాగాన్ని బ్రాహ్మణు లకీచ్చి మిగిలిన సగాన్టి కోశాగారంలో ఉంచాలి.” (8-38)

*(మృత్యువు ఆసన్హమౌతుంది ఆని భావించినపుడు రాజు) పన్నులు జరిమూనాల ద్వారా సంపాదించిన సర్వధవాస్షి విప్రులకు ఇచ్చి, పుత్రునికి రాజ్యమిచ్చి, యుద్ధంలో మృత్యువు పొందాలి” (90-323)

“రాజు మరణిస్తే సన్నిహితులయిన సపిండులకు (మూడు తరాల బంధువులకు) ఆస్తి సంక్రమిస్తుంది. ఆతర్వాత పకుల్యుడు ఉత్తరాధికారి లెతాడం. (ఎవ్వరూ లేనన్హడు) ఆధ్యాత్మిక ఆచార్యుడు లేదా శిష్యుడు ఉత్తరాధికారి బెతాడం.” (9-187)

“(నారనులు) ఎవరూ లేకపోతే వేదాధ్యయనం చేసిన వారు, పరిశుద్ధులు, ఇంద్రియ నిగ్రహం కలవారు అయిన బ్రాహ్మణులు మృుతుని ఆస్తిపాస్తులను ప్వీకరించాలి. అలా అయితే వ్యాయ ఉల్లంఘన జరగదు.” (9-188)

బ్రాహ్మణుల అస్తిపాస్తుల్సి రాజు ఎన్హడూ తీసుకోకూడదు. ఇది శాసన నియమం. వార మలెవరూ లేనవుడు ఇతర వర్ణాలవారి ఆస్తుల్ని తీసుకోవచ్చు.” (9-189)

ఇవి బ్రాహ్మణులకు నునువు ప్రసాదించివ కొన్ని ప్రయోజనాలు, మినహాయింవులు. విశేషాధికారాలు. బ్రాహ్మణుడు రాజు కావడానికి ఇంతకన్నా రుజువులేం కావాలి?

బ్రాహ్మణనుత సనుర్గకులు మనువు బ్రాహ్మణులపై విధించిన అశక్తతలను పేర్కొనడం ఎన్హడూ మరచిపోరు. (బ్రాహ్మణనుత నుహత్వంపై నమ్మకం ఎంత దృఢమైైనదంటే నేటికీ సళ్ళా త్తాసపడుతున్న వారు ఎవరూ లేరు) పేదరికం, పౌరోహిత్య, విద్యాదావాది సేవలను మాత్రమే బ్రాహ్మణులకు మనువు విధించాడవి చెప్పడం వారి ఉద్దేశ్యం. మమవు బ్రాహ్మణులకు కొని అశక్తతలను విధించాడనేది వాస్తవమే. కావి. తద్వారా బ్రాహ్మణులకు పేదరికమూూ, సేవలే సర

బాహ్మణమత విజయం తి2ర్‌ మాదర్శాలుగా చెప్తాడనడం నిరాధారమైన, ఉద్దేళ్ళ్యపూర్వకమైన కల్పన. అందుకు మనుస్కృతిలోనే ఆధారం లేదు.

మమవు ఈ ఆశక్తతలను విధించటంలోని వాస్తవ ఉద్దేశాల్ని గ్రహించేటప్పడం రెండు విషయాలము మవసులో వుంచుకోవాలి. సామాజీక చట్రంలో బ్రాహ్మణులకు నునువు కల్పించిన స్థానం మొదటిది. కాగా రెండోది ఆ అశక్తతల స్వభావం. బ్రాహ్మణులకు మునువు కల్పించిన ప్థానం ఆతని చేత అసందిగ్ధ శబ్బాలలో ఉద్దోషించబడింది. ఇది చాలా ప్రధానమైన విషయం కాబట్టీ గతంలో చెప్పిన ఖ్లోకాల్నే మళ్ళీ ఉటంకిస్తున్నాను.

“(బ్రహ్మ ముఖం నుంచి వుట్టటం వల్లను, (క్షత్రియాదు కంటె) ముందు పుట్టడం వల్లను, వేదాల్ని ధరించటం వల్లమ, ధర్మానుశాపవం వల్లను ఈ జగత్తంతటికి అతడు వ్‌” (1-93)

అశక్తతల స్వభావం చూడండి.

*అనాపద కాలంలో తప్ప బ్రాహ్మణుడు ఇతర భూతాలకు పీడ కలగకుండా లేదా స్వల్పపీడన కలిగేటటువంటి వృత్తినవలంబించి జీవించాలొ (6-2)

ఉజ్జీవిక్షకు పరిపోయినంతమేరకు, అతను (క్రింద చెప్పిన) అనింద్య వృత్తులను (ఆతని కులానికి నిర్దేశించినవి), (ఆమిత) కాయకష్టం లేకుండా అనుసరించి సంపదను ఆర్టించాలి” (6-3)

జ*ద్రాంగత్రనం ఆవే (విషయంలో) శూద్రునికి ఎనిమిది రెట్లుము, వైశ్యునికి పదహారు రెట్లును క్షత్రియునికి ముప్పె రెండు రెట్టును దోషం ఉంటుంది” (86-337)

ళా గ్‌ న!

*బ్రాహ్మణునికీ ఆరవైనాల్లు రెట్లు లేదా వూర్తిగా నూరు రెట్లు లేదా నూట ఇరవై ఎవిమిది రెట్లు దోషం ఎక్కువైన కొద్దీ దండన ఎక్కువగా విధించాలి (8-338)

“రక్షిత వైశ్య క్షత్రియ స్త్రీలను విషయించిన బ్రాహ్మణునికి వెయ్యి పణాల దండన విధించాలి. రక్షిత శూద్ర స్త్రీని విషయించిన క్షత్రియ వైశ్యులకును వెయ్యి సణాల దండన విధించాలి.” (86-383)

“అరక్షిత క్షత్రియ స్త్రీలను విషయించిన వైశ్యువికి 500 పణాల దండానాన్ని విధించాలి. (అదే నేరానికి) క్షత్రియుడు (గార్హభ) మూత్రంచే ముండనం సొందాలి లేదా అదే దండనను

326 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రపంగాలు (500 పణాలను) చెల్లించాలి” (8-384)

“లరక్షిత క్షత్రియ వైళ్ళ్య శూద్ర స్త్రీలను విషయించిన బ్రాహ్మణుడు 500 పణాలను దండనగా చెల్లించాలి. అతడు అంత్యజ స్త్రీని విషయిస్తే 1000 పణాలను దండనగా చెల్లిం చాలి.” (86-385)

మనువు అతవికి ప్రసాదించిన స్థానానికి నేపథ్యాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకొని ఈ అశక్తతలను పరిశీలిస్తే ఈ అశక్తతల లక్ష్యం బ్రాహ్మణుడు బాధ పడడానికి కల్తించివట్టిడి కాదని స్తస్త నువుతుంది. ఇంకో విధంగా చూచినట్లయితే తామ ఉన్నత శిఖరంలో ఉంచిన బ్రాహ్మణుడు దాని మండి పతనం పొందకుండా ఉండేటట్లు చేసి, బ్రాహ్మణేతరుల నుండి అవమానామ్షి చవిచూడకుండేటట్లు చేసి రక్షించటం నుమవు లక్ష్యమని స్పష్టమవుతుంది.

మనుస్కృతిలో వున్న ఇతర సదుపాయాల్లి బట్టి బ్రాహ్మణులకు దారిద్ర్యాన్ని, నిరాశ్ర యాన్ని కల్పించటం మనువు లక్ష్యం కాదు. బ్రాహ్మణుడు దురవస్థలో ఉన్నపుడం అతడు అవలంబించవలసిన నడవడిని గురించి మనుస్మృతిలో ఉన్న వియమాల్ని ఈ సందర్భంలో సూచించనలసి వస్తుంది.

“అనేక వృత్తులలో ప్రశస్తాలయినవి, బ్రాహ్మణునికి వేదాధ్యయనం, క్షత్రియువికి రక్షణం, వైళ్యువికి వాణిజ్యం” (10-80)

“బ్రాహ్మణుడు తనకు సంబంధించిన యధోక్త స్వకర్మల (ఆధ్యాసన యోజనాదుల) చేత జీవించలేకపోతే తనకు దగర జాతిది కాబటి క్షత్రియ కర్మ చేత జీవించాలి” (10-81)

టి న!

*(బ్రాహ్మణుడం) ళఈ రెండు వృత్తులలో జీవించలేకుంటే నురి ఏ విధంగా (జీవించాలి) అని ప్రశ్షిప్తే (సమాధానం) అతడు (బ్రాహ్మణుడు) వ్యవసాయం, గోరక్షణ నంటి వైశ్యుల వృత్తులను అనలంబించి జీవించాలి.” (10-82)

“బాహ్మణుడు లేదా క్షత్రియుడు వైశ్య వృత్తితో జీవించవలసి వస్తే వ్యవసాయాన్ని మాత్రం చర్చించాలి. ఎందుకంటే అది అనేక ప్రాణులకు హావజ కలిగిస్తుంది, పరాధీనమూ.” (10-83)

“వ్యవసాయం మంచిదని కొందరు తలుస్తున్నారు. (కాని) భూమిని దున్హేందుకు వాడే (వాగలి) దావికి అమర్చిన కర్రు భూమివి గాయపరచడంతో పాటు భూమిగత జీవుల్ని బాధి స్తుంది. కాబట్టి ఆ వృత్తి కొందరి విమర్శకు గురయింది.” (10-84)

బ్రాహ్మణమత విజయం ౩27 వాన కాకా నాననా నాకాను ాళినానననుతోకావాలలాజానూని. ఉక్రాని ప్వవృత్య భావంలో యథోక్తధర్మ వైవుణ్యం లేనప్తడం వక్ష్యమాణ నిషిద్ధ వస్తు వనర్హ్యంగా వైశ్యులు అమ్మే వస్తువులను ధవార్జన నిమిత్తం అతడం అమ్ముకోవచ్చు.” (10-85) హక్కుగా సరక్రమించిన వృత్తుల ద్వారా అభివృద్ది చెందుతున్న పుడు మాత్రమే. బ్రాహ్మణు విపై విధించిన అశక్తతలు కొనసాగుతాయి. ఆపదలో ఉన్నపుడు శక్తిసామర్థ్యాలు అద్బళ్యమైనపుడు ఆతడు బ్రాహ్మణత్వం కోల్లోకుండా తనకిష్టమైన ఏ పనినైనా చేసుకోవటానికి స్వేచ్చ ఉంది. అంతేగాకుండా. అతడు విపత్తులలో ఉన్నాడా లేదా అనే విషయాన్ని విచక్షణతో నిశ్చయించు కోవలసింది ఆ బ్రాహ్మణుడే. అంతరాత్మను సంతృప్తిపరచుకుంటూ _ విపత్తులో ఉన్నపుడు తన ఆదాయానికి ఆనుబంధంగా అందుబాటులో వృన్న ఏ ఇతర వృత్తివైనా ఆవలంబించి తన ఆదాయాన్ని వృద్ధివరుచుకుంటున్లు సమృద్ధ బ్రాహ్మణున్లి వారించే ప్రతిబంధకం ఏమీ లేదు. బ్రాహ్మణులకు భౌతికంగా లాభం కూర్చడానికీ ఉద్దేశించిన ఇతర సదుపాయాలు మను స్మృతిలో అనేకం ఉన్నాయి. అవి దక్షిణ, దావాలు. ధార్మిక కర్మకాండ జరపటానికి పిల్చినప్తడు బ్రాహ్మణుడు నిధిగా గ్రహించే రుసుం దక్షిణ. సంస్కార, ధార్మిక కర్మకాండలతో నిండి వుంది. ప్రతి బ్రాహ్మణునికి ఆదాయ ఎంత ఎక్కువో ఊహించటం కష్టసాధ్యం కాదు. అతనికిన్వవలసిన దక్షిణ నుండి బ్రాహ్మణున్ని మోసగించటావికి ఆవకాశం. ఏమీ లేదు. దక్షిణ వెనుక ఉన్ల ధార్మిక ప్పృహ వల్ల చెల్లింవు సక్రమంగా జరిగి తీరుతుంది. అయివా సరే తన రుసుమును వసూలు చేసుకునే హక్కును మనువు బ్రాహ్మణులకు ఇవ్వదలిచాడు. ట్‌ 4 (ఆదానం చేపి) సంపన్నుడైనప్పటికి ప్రజాపతి దేవతాకముయిన అశ్వాన్ని అగ్న్యాధేయ విర్వహణకు దక్షిణగా ఇవ్వని బ్రాహ్మణుడు అనాహతార్జియే బెతున్నాడు” (11-38) విశ్చ్వాపంతో జితేంద్రియుడై ఇతర వుణ్యకర్మలను అతడ చేయాలి కాని (నిర్ణయించిన వాటి కంటె) తక్కువ దక్షిణాలతో యజ్బాల్ని ఏ పరిస్థితిలోను (ఇక్కడ) చేయగూడదు.” (11-39) ఆక్సీ దక్షిణలమ ప్వల్తమొత్తంలో ఇచ్చి చేపే యజ్ఞాల నల్ల పంచేంద్రియాలు, గౌరవం, స్వర్గ సుఖం, దీర్హాయుష్టు శ్‌ర్తి సంతానం, పశు సంపద నాశనమవుతాయి కమక, తాహతు లేవి వారు (శాత) యజ్ఞం చేయకూడదు. (11-40) *త్రన దక్షిణను వసూలు చేసుకోవటావికి బ్రాహ్మణుడం అనుసరించే సద్ధతి కూడా చట్ట వరిధిలో నేరం కాదని చెప్పేంతవరకు వెళ్ళాడు నునువుగొ క్ష శీణ కోపం ప్తీలవి వి రక్షించే ఈ పరిసితు ఆత్మరక్షణార్ధమూ, దక్షిణ కోపం స్త్రీలని బ్రాహ్మణులని రక్షించేందుకూ ( సి

328 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవనలు-ప్రసంగాలు లలో) మంచికోపం హత్యకు పాల్పడినా అతడు పాపం చేపిన వాడు కాడు. (8-349)

దాన విధి బ్రాహ్మణులకు మంచి ఆదాయాన్నిచ్చే మార్గం. బ్రాహ్మణులకు దావాలు చేయనుని మనువు రాజును ఆదేశిస్తాడు.

కర్రాజ్ఞు బ్రాహ్మాణులకు ఉదారంగా దక్షిణలు ఇచ్చేందుకు రకరకాల (శ్రాత) యజ్ఞాలను చేయాలి. తాను బెన్షచ్యం పొందేందుకు వారికి భోగభాగ్యాలు కల్దించాలి” (7-79)

“(వేదాలు చదివి) గురుకులం నుంచి తిరిగి వచ్చిన బ్రాహ్మణులను సత్కరించాలి.

హ్మణులకు (దానంగా) ఇచ్చిన ధనం రాజులకు అక్రయనిధి అవి (శాపం) ఘోషిసుంది”

(7-82)

“దొంగలు కావి, శత్రువులు కావి దానివి హరించలేరు. అది నశించదు. కాబట్టి రాజు బ్రాహ్మణుల యందు అక్షయ నిధిని ఉంచాలి" (7-83)

టకాని రాజు సకల రత్నాలను కానుకలను యజ్ఞాల నిమిత్తం వేదాంగ పారాయణులైవ బ్రాహ్మణులకు ఇన్వాలిో (11-4)

మనువు రాజుకు చేసిన ఉద్బోధ బ్రాహ్మణునికి కేవలం ఆశగా మిగలటేదు. వురావస్తు శాస్త్రజ్ఞులు కనుగొన్న దానవత్ర సంఖ్య సూచించిన దావివి బట్టి ఈ ఉద్భోధను బ్రాహ్మణులు వూర్తిగా వినియోగించుకున్నారవి చరిత్ర తెలుస్తోంది. జిత్తులమారులు, సోమరిపోతులు, చురుకు దవం లేనట్టి బ్రాహ్మణులకు గ్రామం తర్వాత గ్రామాన్ని దానం ఇచ్చేటట్టుగా చేయటం ద్వారా రాజులే విధంగా బ్రాహ్మణుల వల్ల మోపపోయారో తెలుసుకుంటే మునకు ఆశ్చర్యం కల్గుతుంది. వేటి బ్రాహ్మణుల సంపదలో అధిక భాగం జిత్తులమారి ఎత్తులు వేసి మూఢులు - మత ధర్మానలంబులైన రాజులను మోసగించటం ద్వారా పొందిందే. దానం కోసం బ్రాహ్మణుడు రాజును కొల్లగొట్టటంతో మనువు తృప్తి పడలేదు. ఆయన దాని విషయంలో జన సామా వ్యాన్జి దోపిడీ చేయటానికి కూడి బ్రాహ్మణుని అనుమతించాడు. దీన్ని మనువు మూడు భిన్హ నూర్గాలలో సాధించాడు. తమ నిమిత్తం వవిత్ర విధిలో భాగంగా భావించి దావాల్డి చేయనలసిందిగామ, అదే సమయంలో బ్రాహ్మణునికిచ్చేది ఉత్తమోత్తమ దానంగా సూచిస్తూ అతడు ప్రజలకు ఉద్బోధించాడు.

“*బ్రాహ్మణేతరులకిచ్చిన దానం సాధారణ ఫలమిస్తుంది, బ్రాహ్మణ బ్రువునినకిచ్చిన దానం ద్విగుణ ఫలమిస్తుంద్కి అధీత బ్రాహ్మణువికిచ్చిన దానం శత పహ్రగుణ ఫలమిస్తుంది. వేద పారంగువికి (సొంగ వేదధ్యాయికీ) ఇచ్చిన దానం అనంత ఫలమిస్తుంది” (7-85)

బ్రాహ్మణమత విజయం 329

“గ్రహీత ప్రత్యేక విశిష్టతల ప్రకారం, (దాత) శ్రద్దాపక్తుల రీత్యా చిన్నదైనా దానం పరలో కంలో ఫలాన్షిస్తుంది” (7-86)

కొన్ని సందర్భాలలో బ్రాహ్మణునికి దానం ఇవ్వడం తన్దనిసరి అని మూడా మనువు చెబుతాడు:

సంతావార్జికి (పంతానార్ధం వివాహం చేసుకువేవాడికీ), యజ్ఞం చేయగోరేవాడికి, పాంథు విక్కీ సనుస్తం దానం చేసినవాడికి, తన గురువు కోసం, తండ్రి కోసం, తల్లి కోపం, పేద విద్యార్థి కోపం, రోగి కోసం దానం అడిగేవాడికీ.. (11-12)

“పైని చెప్పిన తొమ్మిది మందిని ధర్మారం భిక్షకోరే స్నాతక బ్రాహ్మణులుగా గుర్తించాలి. ఆ నిర్ధనులకు వారి విద్యాస్థాయికి తగ్గట్టుగా దానాలివ్వాలి.” (1-2)

“క్ర (తొమ్మిది మంది) బ్రాహ్మణ శ్రేష్టులకు సదక్షిణాన్ని పెట్టాలి. ఇతరులకు బహిర్వేది (పిద్ధమైవ) అన్నాన్లి పెట్టాలి అవి స్పష్టపరచారు.” (11-39)

ఒంటరిగా జీవిస్తున్న వేద పారాయణుడైన బ్రాహ్మణునికి యథాశక్తి ధనాన్టి ఇవ్వాలి.(ఈ విధంగా చేస్తే) మరణానంతరం (దాత) స్వర్ణ సుఖమనుభవిస్తాడు. (11-6)

భద్రత, స్థిరాదాయాలకు మూలమైన దాన నియమాన్ని మమవు చాలా తెలినితేటలతో కట్టుదిట్టలు చేసాడనటంలో పందేహం లేదు. మమవు దానాన్లి ప్రాయశ్చిత్తంతో ముడేశాడం. మనువు ప్రణాళికలో దుష్కర్మ అపరాధం కాకపోయినా పాపం లేదా పాసం+ఆపరాధం రెండూ కెతాయి. పావంగా దాని శిక్ష మత చట్టం పరిధిలోకి వస్తుంది. ఆపరాధంగా దాని శిక్ష లౌకిక చట్ట పరిధిలోకి వస్తుంది. పాపంగా దుష్కర్మ పాతకం అవుతుంది. దాని శిక్ష ప్రాయశ్చిత్తం. మనువు ప్రణాళిక ప్రకారం ప్రతి పాతకాన్షి ప్రాయశ్చిత్తం ద్వారా తొలగించుకోవచ్చు.

“విర్దేశించిన వియమాలను ఉల్లంఘించి, విందకు దారి లీపే తప్త చేసి, ఇంద్రియాలు వట్టుదప్టి భోగలాలసుడైన నరుడు ప్రాయశ్చిత్తం చేసుకోవాలి.” (11-44)

*బ్రస్సుక్తోకుండా చేసిన పొపానికే ప్రాయశ్చిత్తమని (అందరు) బుషులు చెప్పారు. అయితే శృతి నిదర్శనం వల్ల బుద్ధిపూర్వకంగా చేసిన దానికి కూడా ప్రాయశ్చిత్తముంది అని కొందరు తెలిపారు.” (11-45)

“ఆనుద్దేశవూర్వకంగా చేసిన పానం వేడాభ్యాసం నల్ల నశిస్తుంది, (మనుష్యుల) బుద్ధి |

330 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు పూర్వక కృతపాసం వేర్వేరు (ప్రత్యేక) (ప్రాయశ్చిత్తాదుల వల్ల నశిస్తుంది.” (11-40)

(మొదటి రకం) దోషా శేషాల పర్యవసానంగా మూర్చులుగా, మూగవారిగా, గుడ్డివారిగా, చెవిటివారిగా, వికారులుగా, నింద్యులుగా జన్మిస్తారు.

క్తాబట్టి కల్మషామ్టి కడిగేసుకోవడావికీ ప్రాయశ్చిత్తం ఎల్లవ్తడూ చేసుకోవాలి. ఎవరి పాపాలు ప్రాయశ్చిత్తం నల్ల నళించనో అలాంటివారు వికృత చిహ్నాలతో (మళ్ళీ) జన్మిస్తారు” (11-54)

మనువు విధించివ ప్రాయశ్చిత్తాదులు అనేకం. ఆని ఏమిటో తెలుసుకోవటం కోసం జిజ్ఞాసువులు మనుస్మృతిని సంప్రదించవచ్చు. గమనించదగ్గ విషయమేమిటంటే ఈ ప్రాయళ్ళి త్తాదులు కూడా బ్రాహ్మణునికి భౌతికంగా లాభం కలిగించే విధంగా రూపొందించడము. కొన్ని ప్రాయశ్చిత్తాలు బ్రాహ్మణునికి సామాన్య దానంగా రూపొందాయి. ఇంకొన్ని ధార్మిక సంస్కార క్రీయల్ని విధించాయి. ధార్మిక సంస్కార క్రియలు బ్రాహ్మణులు తప్ప నురెవ్వరూ చేయగూడదు కాబట్ట, ధార్మిక కర్మకాండ విర్వహణకు దక్షిణ (తప్పకుండా) ఇవ్వాలి కాబట్టి, దాన వ్యవస్థలో బ్రాహ్మణుడు మాత్రమే లాభపడతాడు,

కనుక నన్రత, దారిద్ర్య పేవా (భావా) దర్శాల్ని మమవు బ్రాహ్మణుల ముందుంచాడవి మాచించటం అసంగతం. బ్రాహ్మణులు నిశ్చయంగా మమవుము ఆ రకంగా అర్ధం చేసుకోలేదు. వాస్తవంగా వారు తాము విశేషాధికారాలు కలిగిన వర్గంగా సృజించబడ్డట్టు విశ్వసించారు. వారు నమ్మటమే కాకుండా ఇతర దిశలకు కూడా తమ విశేషాధికారాలను విస్తరించారు. ఈ విషయం తర్వాత చర్చిస్తాను. నారు తనును తాము పూర్తిగా సమర్థించుకున్నారు. మనువు భ్రాహ్మణుల్లి క! ీ కి భూసురులు'గా పేర్కొన్నాడు. వారు అలా కొవసాగేటట్టు (చట్టాన్ని) విర్మించాడం.

(బ్రాహ్మణ పరిపాలనకు, బ్రాహ్మణాధిక్యానికి వూర్తిగా ఏర్తాట్లు చేసిన మనువు తర్వాత ఆతని (బ్రాహ్మణుని) ప్రయోజనానికి ఆమగుణంగా సంఘాన్షి మార్చటానికి శ్రీకారం చుట్టాడం.

వర్గాల్ని కులాలుగా మార్చటం, బ్రాహ్మణ మతం తన విజయానంతరం మొదలు పెట్టిన తొ

లి స్వార్ధపూరిత, విసృత ప్రయత్నం. బ్రాహ్మాణమతం ఈ మార్తును తీసుకురావడానికి

తీసుకున్న చర్యలకు సంబంధించిన ఖచ్చితమైన రికార్డు మనకు లభించదు. పైపెచ్చు దానికీ విరుద్ధంగా వర్ణానికి కులానికి సంబంధించిన షు! గందరగోళవు ఆలోచన మనకు వుంది. వర్ణం, కులం ఒకటే అని కొందరు భావిస్తున్నారు. అవి వేర్వేరు అని భావించే వారు సామాజిక వ్యవస్థలో అంతర్వివాహాల విషేధం భాగమైనవుడు వర్ణం కులంగా మారిందని విశ్వసిస్తున్నట్ట్లుగా కన్షిస్తోంది. కాకపోతే ఇదంతా తవ్హ ఇది తప్పడు అభిప్రాయం ఎందుకంటే, వర్ణాన్ని కులంగా

బ్రాహ్మణనుత విజయం 331 మార్చేటప్తడు మనువెక్కడా తన గన్యూన్లి వివరించటం కావి, తన గమ్యానికి తన సాధవాలు ఏ విధంగా సంబంధించి ఉన్నాయో కాని తెలియజేయలేదు. గ్రాహ్యంగా ఉండటం ఎందుకంటే గ్రహింపబడడావికే అవేది ఆస్కార్‌ వైల్డ్‌ అభిప్రాయం. మనువుకు గ్రహింపబడాలనే ఉద్దేశం లేదు. కాబట్టి అతడు తన గమ్యాలనుు ఆగమ్యాలము సాధించటానికి గాను తాను అవలంబించిన సాధ నాలను గురించి ప్రజల ఊహకు వదిలివేసి మౌనంగా ఉన్నాడు. (ఈ) విషయం హిందువులకు చాలా ముఖ్యమైంది. ఈ విషయమై స్పష్టీకరణ ప్రయత్నం పూర్తిగా ఆవశ్యకం. భిన్ష వ్యక్తులు భిన్నభిన్హ విధాలుగా ఊహించుకొని గందరగోళంలో వడాలి అని అనుకొన్ని మనువు పన్నాగాన్ని బహిర్గతం చేయాలి. సంఘానికి వునాదిగా ఉన్న వర్ణ మౌలిక భావానము- బ్రాహ్మణ మతం ఏ విధంగా ప్రనూదకరమైన తప్పడు నులువు తిస్టిందో తెలిపి వాస్తవ విషయాల్ని వెలుగుబాటలోనికి తీసుకురావాలి.

నేను చెప్పినట్లుగా మనువు వద్ధతులు మౌనంగాను ఆంరర్లీనంగానూ ఉంటాయి. కాలా మక్రమంగా వర్ణ-కుల వరివర్తన చరిత్రను వినరంగా నునం ఇవ్వలేము కాని అద్బష్టవశాత్తు ఈ మార్పు ఏ విధంగా జరిగిందో సూచించే ప్రష్తమైన మైలురాళ్లున్నాయి.

జె కో కక గే [హో

ఈ నూర్లు ఏ విధంగా జరిగిందో వివరంగా తెలియజేయటానికి ఉపర్రమించే ముందు నర్ణం - కులాల గందరగోళాన్ని ప్తష్టం చేయనిన్వండి, ఈ రెంటి నుధ్య వున్న భేద సాద్బశ్యాలను గమనించటం ద్వారా ఈ పనివి బాగా చేయవచ్చు. నాస్తనానికి వర్ణం, కులం రెండూ ఒకే రకంగా స్టురిస్తాయి. రెండూ హోదాను, వృత్తిని స్టురింసజ్లేస్తాయి. హోదా, వృత్తి అవే రెండు భావవలు వర్ణం, కులం రెంటిలో కనిపిస్తాయి. అయితే వర్ణం, కులం ఒక ముఖ్య విశేషంలో ఛేదిస్తున్నాయి. హోదాసరంగా కానీ, వృత్తిపరంగా కానీ వర్ణం నంశపారంపర్యం కాదు. కులం మాత్రం హోదాపరంగా, వృత్తిపరంగా వంశ పారంపర్యం. తండ్రి నుంచి కొడుకుకు సంక్రమించేది.

బాహ్మణమతం వర్తాన్షి కులంగా మార్చిందని వేనంటున్నానంటే వా ఉద్దేశ్యం అది హోదామ, వృత్తివి వంశపారంపర్యం చేసిందనే.

ఈ మార్తు ఏ విధంగా కార్యరూపం దాల్చింది? ఇంతకుముందు నేను చెప్పినట్టు ఈ మార్తును వెరవేర్చుకోవటానికి బ్రాహ్మణమతం తీసుకున్న చర్యల అడుగుజాడలు లేవు కావి

అనె

ఈ కార్యం ఏ విధంగా జరిగిందో ప్తప్పం చేపే కొండ గుర్తులున్నాయి.

దశలవారీగా ఈ మూర్తు జరిగింది. వర్ణం కులంగా మార్తు పొందేటప్తడు మూడు దశల్ని కొట్టొచ్చినట్టుగా కనిపిస్తారు. మొదటి దశలో వర్ణకాలం అంటే వ్యక్తి సోదా, వృత్తి నిర్ణీత కాల వ్యవధికి సంబంధించి మాత్రమే. రెండో దశలో హోదా వృత్తులు న్యక్తీ వర్గాన్ని జీవితకాలానికి మాత్రనే ప్రమేయపరిచాయి. మూడో దశలో వర్ణం తొలూకూ హోదా వృత్తులు వంశపారంపర్యంగా వచ్చేవి అయ్యాయి. వ్యాయ భాషలో చెప్పాలంటే వర్ణం నల్ల లభించే

332 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు ఆస్తి ఆదిలో కాల పరిమితికి సంబంధించిన ఆస్తిగా ఉండేది. ఆతర్వాత అది జీవిత ఆస్తి అయింది. తుట్టతుదకు అది వర్ణం కులంగా మారటంతో సమానమయివ వారపరత్వపు ఆస్తి అయింది. నర్ణం కులంగా మారటంలోవి దశలు ఇవీ ఆవి చెప్పటానికి ధార్మివాజ్యయంలో12 నమోదైన సంప్రదాయం మంచి బోలెడంత ఆధారం లభిస్తోంది. విషయం పొందుపరిచిన ఈ సంప్రదాయాన్ని అంగీకరించకపోవటానికి కారణం ఏమీలేదు. దీనిని అనుసరించి వ్యక్తి నరాన్లి విశ్చయించే ప్రయత్నం మనువు - సప్తబుషులు అవే అధికార మండలి చేత జరిగింది. ప్రజల్లో మంచి క్షత్రియులుగ్యా వైశ్యులుగా ఎవరు తగినవారో మనువు ఎంపిక చేయగా బ్రాహ్మణులుగా తగినవారివి పప్తబుషులు ఎంపిక చేశారు. మనువు, సస్త బుషులచే బ్రాహ్మణ క్షత్రియ వైశ్యుల ఎంపిక జరిగిన తర్వాత మిగిలివవారు శూద్రులు. ఈ విధంగా నిర్ణయించిన వర్ణం ఏర్తాటు ఒక యుగం అంటే నాలుగు పంవత్సరాల పాటు కొనసాగురుంది. వాల్లో పంవత్సరంలో కొత్త ఎంపిక కోసం అదే మనువు, సప్తర్షులు అనే హోదా కల్గిన అధికారులతో కొత్త మండలి ఏేర్హాటవుతుంది. కిందటిసారి శూద్రులుగా ఉండటానికి మాత్రమే లర్హత పొందిన వారిలో కొందరు బ్రాహ్మణ క్షత్రియ వైశ్యులుగా ఎంపిక కాగా, కిందటిసారి బ్రాహ్మణ క్షత్రియ వైశ్యులుగా ఎంపికైన. మరికొందరు ఈసారి శూద్రులుగా ఉండటానికి నూత్రమే అర్హత సొందగలిగేవారు, ఈ విధంగా నరం సభ్య సిబ్బంది మారేది. సనూజ జీవితానికి అత్యవసరమయిన మానసిక శారీరికాభిరుచులకు, వృత్తులకు అనుగుణంగా ఉన్న వారివి తీసుకోవటానికి గానము ఒక పద్ధతి ప్రకారం నిర్లీత కాలవ్యవధిలో జరిపే ఎంపిక పద్ధతి ఇది. వర్ణాల వువస్సమ్మేళన కాలాన్ని వ్యుర్పత్తిపరంగా వర్ణం మార్తు అని అర్ధం వచ్చే మన్వంతరం అని వ్యక్తిగత వర్ణాన్ని స్టిరీకరించే కాల వ్యవధిని కూడా మన్వంతరం తెలుపుతోంది. మన్వంతరం అనే పదం విషయపరంగా పంపన్ష్నమైంది; ఇది వర్ణ ప్రధావాంశాలను రెంటిని స్పప్టపరుస్తుంది. మనువు సప్త బుషులు అవి వ్యవహరించే ప్వతంత్ర ప్రజా మండలి చేత వర్ణ నిర్ణయం జరుగుతుందనే డాన్లి మొదటి తెలియపరుస్తుంది. వర్ణం కాలవ్యవధికీ చెందిందవి, కొంతకాలం తరువాత మనువు! చేత మార్తు జరుగుతుందని రెండోది తెలువుతుంది. పురాణాలు తెలిపే ప్రాచీన పంప్రదాయం ప్రకారం మమవు సప్త బుషుల చేత స్థిరపరిచిన వ్యక్తి వర్ణ కాలావధి 4 సంవత్సరాలు. యుగమని దీనికి వ్యవహారం. నాలుగు పంవర్చరాల కాలావధి చివర నాల్లో సంవత్సరంలో మన్వంతరం జాబితా సనరణ జరిగేది. కొందరు తమ పాత వర్గాన్ని మార్చుకునేవారు. కొందరు అట్టి పెట్టుకొనేవారు. ఇంకొందరు కోల్లోయేవారు. మరికొందరు వర్ణాన్ని పొందేవారు.14 మూల వ్యవస్థ యుక్త వయస్కుల వర్గ నిర్ణయానికి సంబంధించింది. ఆది పూర్వ శిక్షణ'పై కాని, పక్షపాతాలవ్కి అభిరుచిని గానీ సూక్ష్మ పరిశీలన చేయడంపై కావీ ఆధారవ డలేదు. మనువు, సప్తర్షులు ముఖాముఖి సరీక్షా ముండలిగా వ్యవహరించేవారు. ఆ మౌఖిక వరీక్షలో సదరు వ్యక్తి నెగ్గుకురాగలిగిన తీరుమ బట్టి ఎంపిక జరిగేది. వర్ణ నిర్ణయం మొరటుగా గందరగోళంగా జరిగేది. ఈ వ్యవస్థ క్రమంగా కాలగర్భంలో కలసిపోయింది. డాని స్థానంలో కొత్త వ్యవస్థ ఏర్పడింది. ఆది గురుకుల వ్యనస్థగా రూపొందింది. గురుకులం అనగా ఆచార్యుడు (విడ్వాంసుడ)ని కూడా వ్యవహరించే గురువు నిర్వహించే పారశాల. ఆందరు పిల్లలు ఈ గురుకులానికి చదువుకునేందుకు వెళ్ళేవారు. విద్యా కాల వ్యవధి 12 సంవత్సరాలు. గురుకులం

బ్రాహ్మణమత విజయం 333 బాలుడి బ్రహ్మచారిగా వ్యవహరించేవారు. చదువు పూర్తయిన తర్వాత గురుకులంలో ఆచా ర్యులే విద్యార్థులకు ఉపనయనం జరిపేవారు. ఉపనయన సంస్కారం చాలా ముఖ్యమైన

త్రీ ధార్మికకాండ. అది ఆచార్యుడు విద్యార్ధి వర్ణాన్షి నిర్ణయించి దావికి అమగుణంగా లౌకిక విధి నిర్వహణ చేసేందుకు పంపే ఉత్సవం ఉపనయనం. మనువు, సప్తర్గుల విర్ణయ పద్ధతి స్థానంలో నర నిర్ణయం కోసం ఉపయోగించిన నూతన విధావం ఇది. విస్పందేహంగా ఈ నూతన విధానం పాత పద్ధతి కంటే గొప్పది. నిరాసక్తముయిన స్వతంద్రమయిన మండలి ద్వారానే నిర్ణయం జరగడం అనే పాత పద్ధతి ప్రధాన లక్షణాన్లి ఈ నూతన విధానం అట్టే పెట్టుకుంది. కాని వర్ణం అప్పగింతకు పూర్వపరంగా శిక్షణ అనేదాన్ని అది మాతన ప్రధాశ లక్షణంగా చేర్చింది. వ్యక్తిత్వాన్ని లీర్చిదిద్దటంలో మాగ్రమే శిక్షణ వ్యక్తిని నికపింపజేస్తుందనే భూమిక ఆధారంగా వ్యక్తి (, వి నై

వర్ణ్ణాన్షి విశ్చయించటంలో ఏకైక షురక్షిత మార్గం కాబట్టి అతవి వ్యక్తిద్వాన్ని తెలుసుకోనడాన్ని వర్ణ నిర్ణయంలో ఈ ప్రధాన లక్షణంగా చేర్చటం నిస్పందేహంగా గొప్ప మెరుగుడలగా చెప్పవచ్చు.

ఆచార్య గురుకుల వ్యవస్థను రంగ ప్రవేశం చేయించడంతో వర్ణ కాల వ్యవధి కూడా మార్తునకు. గురి అయింది. ఒక కాలావధికి సంబంధించిన వర్ణం జీవిత కాల పర్యంతం అయింది. కాని ఆది వంశ పారంపర్యం కాదు.

ఈ కొత్త వ్యవస్థ బ్రాహ్మణ మతానికీ మింగుడుపడలేదు. దీవికి కారణం చాలా స్పప్టమే. వ్యాప్తిలో. వున్న పద్ధతి ప్రకారం ఆచార్యుడు బ్రాహ్మణుని పుత్రుణ్ణి శూద్రుడిగా మాగ్రమే అర్హుడని ప్రకటించే అనకాశం ఉంది. బ్రాహ్మణమరం సహజంగానే దాన్ని వివారించడావికి ఆర్రత పడింది, వర్ణాన్హి వంశపారంపర్యంగా చేయటంద్వారా మాత్రమే బ్రాహ్మణ పుర్రుల్లి శూద్రులుగా ప్రకటించే బెడద మంచి రక్షించగలరు. దీన్షి పాధించటం కోసం బ్రాహ్మణ నుతం ఎంతకు తెగించిందో ఊహించడం పెద్ద కష్టమేమీ కాదు.

శిశువుల వర్ణాలను నిర్ణయించే పద్దతిలో బ్రాహ్మాణమతం మూడు విప్లవాత్మక నూర్లుల్ని

న! న! వా ణి జె చేసింది. మొదట బాలురకు శిక్షణ పూర్తయ్యాక వర్ణ నిర్ణయం చేపే గురుకుల పద్ధతి దీనితో వద్దయింది. మనువుకు గురుకులం గురించి తెలుసు. అతడు గురువాసాన్ని]5 ఆంటే గురు పర్యవేక్షణలో గురుకుల శిక్షణను నివాసాన్లి ప్రస్తావించాడు. కానీ ఉసనయన సందర్భంగా మాడ్రం దాన్ని సూచించలేదు. ఉసనయన సందర్భంగా గురువును గురించిన పరోక్ష ప్రస్తావన కూడా చేయకుండా త్యజించటం ద్వారా ఉసనయవ విర్వహణాధికారం నుంచి గురువును మమవు తొలగించాడు. గురువుకు బదులుగా ఇంటి. దగ్గర ఉపనయనాన్ని శిశువు తండ్రి విర్వహించటానికి మనువు అనుమతించాడు.!6 రెండోది - ఉపనయనం సంస్కార కర్మగా మార్చబడింది. ప్రాచీన కాలంలో విశిష్ట వర్ణ విధి ప్రావీణ్య రృవపర్రాలను పంపిణీ చేసే గురుకులంలో, విద్యార్థులకు పట్టాలను ప్రదానం చేసే గురువు నిర్వహించే ఉపనయనం

334 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు స్నాతకోత్సవం వంటిది.” మమవు చట్టంలో ఉపనయనం అత్యంత ముఖ్యమైన క్రతువు. ఒక ముఖ్యమైన వ్యవస్థ, దాని అర్జాన్నీ, ప్రయోజనాన్నీ మను చట్టం మార్చింది. మూడోది - ఉపనయనానికి శిక్షణకు వున్న సంబంధం పూర్తిగా తారుమారు అయింది. పాఠ వ్యవస్థలో ఉపనయనానికి ముందు శిక్షణ ఉండేది. బ్రాహ్మణ మరంలో శిక్షణకు పూర్వం ఉసనయనం ఉంటుంది. శిక్షణకుగాను. బిడ్డను గురు కులానికి ఉపనయనానంఠరరం!16 అంటే, తండ్రి చేత వర్ణ నిర్ణయం జరిగాక పంపవలసిందిగా మనువును విర్దేశించాడు.

ఉపనయన విర్వహణను గురువు నుంచి తండ్రికి బదలాయించటమనేది బ్రాహ్మణ మతం చేసిన ప్రధానమయిన మార్తు. దీని ఫలితంగా బ్రాహ్మణుడు తన బిడ్డకు తొనే

క్షీ

ఉపనయనం చేసే హక్కు కల్లి ఉన్న కారణంగా తన నర్జాన్షే బిడ్డకు ఇచ్చి దాన్ని వంశపారంపర్యం చేశాడు. నర్జాన్ని నిర్ణయించే అధికారాన్ని గురువు నుంచి తొలగించటం ద్వారాను, తండ్రికి అధికారాస్ట్రి సంక్రమింపజేయటం ద్వారాము భ్రాహ్మణమతం అంతినుంగా వర్ణాన్ని కులంగా మార్చింది.

వర్ణం కులంగా మార్తు పొందటం వెనుక ఇంత కథ వుంది. ఒకదాని నుండి ఇంకోదానవిలోనికి మార్లు పొందే సంధి కాలాన్ని వునర్జ్హిర్మించటం జరిగింది. ఇంతకు వూర్వమే పేర్కొన్న కారణాల వల్ల ఆశించిన విధంగా అన్షి వివరాలు ఖచ్చితంగా ఉండకపోవచ్చు. నర్ణం తన ఉనికీవి కోల్లోయి. కులం ఆవిర్భవించటానికి మధ్య వివిధ దశలు, మార్గాలు, పైన సూచించినట్టు జరిగి ఉంటుందనటంలో వాకు సందేహం లేదు.

బాహ్మణమతం వర్జాన్షి కులంగా మార్చటంలోని లక్ష్యాన్ని ఊహించటం కష్టంకాదు. ప్రాదీన కాలం మంచి బ్రాహ్మణులు అనుభవిస్తున్న ఉన్నత స్థాయివి యోగ్యతా గుణాలతో సంబంధం లేకుండా బ్రాహ్మణులకు, వారి సంతతికి విశేషాధికారంగా కట్టబెట్టడమే దీని లక్ష్యం. మరోరకంగా చెప్తాలంటేే పద్గుణాల కారణంగా బ్రాహ్మణులలో కొందరు పొందిన ఉన్ష్నత స్థాయిని - ఎంత నీచుడైనా, ఎంత పనికి మాలిన వాడైనా - ప్రతి బ్రాహ్మయినికి కట్టబెట్టి కులీనువిగా చేసి ఆతనికి ఉన్నత స్థాయి కల్పించడమే దీవి లక్ష్యం. ఎలాంటి మినహాయింపులు లేకుండా మొత్తం బ్రాహ్మణ జాతినంతటినీ ఉన్నతంగా చేపే ప్రయర్నమే ఇది.

బ్రాహ్మణమతం లక్ష్యం ఇదేనని నునువు ఆదేశాల బట్టి ప్తప్రమవుతుంది. వర్గాన్లి నంశపారంపర్యంగా చేయటం ద్వారా అజ్ఞానియైన!9 బ్రాహ్మణుడు కూడా మహా విద్వాంసుడైన బ్రాహ్మణుని స్థాయిని పొందగలడని మనువుకు తెలుసు. అజ్ఞాని అయిన బ్రాహ్మణుడు విద్వాస బ్రాహ్మణునితో సమంగా గౌరనం పొందడేమోనని మనువు భయపడ్డాడు, అందుకే మొత్తం ్రాహ్మణవర్గాన్ని కులీనం చేయ ప్రయత్షించాడు. అజ్ఞాని బ్రాహ్మణుని. గురించి నునువు అతిగా పట్టించుకున్నాడు - ఇదొక కొత్త అంశం - అజ్ఞానులు, కుటిలులు ఆయివ బ్రాహ్మణులమ అగౌరవపరచకుండా ఆతను హెచ్చరికలు చేశాడం. న

బ్రాహ్మణమత విజయం తెతెర్‌ నయన “ఏ రూపంలో ఉన్నా, అగ్మి ఏ విధంగా శక్తశాలి దైవమో - అదేవిధంగా అజ్ఞాని అయినా, విద్వాంసుడైనా బ్రాహ్మణుడు కూడా దైవశక్తి స్వరూవుడు” (9-317) అక్రాబట్టి ఎంత వీచవృత్తిలో ఉన్నా, జన్మఠః దైవ స్వరూపులైన బ్రాహ్మణులు పూజ్యుల" (9-139) మొత్తం బ్రాహ్మణ జాతినంఠటినీ కులీనం చేయాలని మనువుకు లేకపోతే ఇటువంటి హెచ్చరిక అనవసరం. ముంచి పట్ల చెడు ప్రదర్శించే కపడ గౌరవం కూడా ఇక్కడ కరువైంది. బ్రాహ్మణుడు దుస్టుడైవా పర్తే అజ్ఞాని అయినా పరే అతవిని పూజించాలని మమవు పట్టుబట్టడం కంటె వైతిక పతనం ఏముంటుంది” వర్ణం కులంగా మారటంలోనవి లక్ష్యం గురించి చాలా చర్చించాము. అయితే, ఈ మార్లు పర్యవసానాలేమిటి? ఆధ్యాత్మిక దృష్ట్యా పర్యవసానాలు, నునం స్థిరచిర్తంతో పంభావించలేనంత ప్రమాదక రమైనవి. మనుస్మృతి కారణంగా ఏర్పడ్డ బ్రాహ్మణ పురోహితుని స్థాయిన్సీ ఇంగ్లండ్‌ చర్చలో మతాధికారుల చట్టం (14౪ 0[ ఉలవ). ఫలితంగా రూపొందిన వురోహితవర్గం ప్థాయినీ పోల్చడం ద్వారా దీన్ని మెరుగుగా అర్ధం చేసుకోవచ్చు. ఇంగ్లండ్‌లోని మతాధికారులు ఇతర పౌరులవలెనే నేర శిక్షాస్మృతికి లోబడినవారు. పైగా, వారు చర్చి క్రమశిక్షణ నియమాల చట్టానికి _కూడా లోబడవలసి వుంటుంది. అర్హత సాధించకుండా మతాధికారిగా వియమతుడైతే ఆతను చర్చి క్రమశియణా నియమాల చట్టం ప్రకారం అనర్హత పొందుతాడు. ఆ అవైతికవర్తన నేరం కాకపోయినా పరే. ప్రజల ఆధ్యాత్మిక ఆవసరాలను తీర్చవలసిన మతాధికార వృత్తికి విద్వర్తు, వైతికత ఆవసరం కాబట్టి మతాధికారులపై ఈ రెండు రకాల అదుపు సమర్ధవీయంగా భావిం చారు. బ్రాహ్మణమతంలో తామ మార్రమే నుతాధికారి కాగలిగిన బ్రాహ్మణుడు జ్ఞానవంరుడు కానీ, నీతిమంతుడు కానీ కానక్కరలేదు. అయివా పరే, ప్రజల ఆధ్యాత్మక వ్యవహారాలకు గుత్తాధిపత్యం అతనిదే! దీని ఆనునుతించే మత సూత్రాల ఘనత గురించి వేరే వ్యాఖ్య అవవపరం. లౌకిక దృష్టితో చూస్తే వర్ణం కులంగా నూరినా దాని పర్యవసానాలు హిందువులలో వివాశకర ప్రవృత్తిని ప్రవేశపెట్టాయి. ప్రతిభకే ప్రాముఖ్యం లేదు. ఫుట్టుకకే పట్టం. ఏ ప్రతిభా లేకున్నా ఎంత పనికిమాలిన వాడైనా సరే ఉన్నత కులంలో పుడితే చాలు గౌరవం లభిస్తుంది. యోగ్యత విషయంలో అల్లుడైనా సరే పెద్ద కులంలో వుట్టిన వాడు - యోగ్యతలో అధికుడైన తక్కున ఘలస్టుని కంటె గొప్పవాడవుతాడు. జవ్మ పైనైనా, ప్రతిభపైవైనా బ్రాహ్మణమతంలో జన్మే వెగ్గుతుంది. ప్రతిభ స్వయంగా ఎప్పడూ గెలవదు. హోదా నుంచి ప్రతిభమ వేరుచేసిన ఘనత బ్రాహ్మణమతందే. కులీన హోదా అనే బలిపీరంపై తెలివితేటలను బలి ఇచ్చే తిరోగమన

336 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు సమాజాన్షి సృష్టించడం మరొకదావివల్ల కాదు, బౌద్ధంపై విజయం తరువాత బ్రాహ్మణనుతం చేసిన ఘన కార్యాల చిట్టాలో మూడో దావికీ వద్దాం. అది బ్రాహ్మణులను బ్రాహ్మణేతరుల నుంచి వేరు చేయడం; బ్రాహ్మణేతరులలోని భిన్న సామాజిక శ్రేణులను వేరు చేయడం, బౌద్ధ పరిపాలనలో నీరుకారిపోయే స్థితిలో ఉన్న చాతుర్వర్హ్య ప్రాచీన సంఘ వ్యవస్థను వునరుద్ధరించే ప్రయోజనంలో వుష్యమిత్రుడు బ్రాహ్మణమత విప్లవం నిర్వహించాడు. కాని ఎప్పడు బ్రాహ్మణ మతం బౌద్ధమతం పై విజయం సాధించిందో అప్పడు పార చాతుత్వర్థ్య వ్యవస్థను యథాతథంగా వునరుద్ధరించడంతో మాత్రమే సంతృప్తి పడలేదు. ప్రాక్‌ బౌద్ధ మతదినాల వాటి చతుర్వర్థ్య వ్యవస్థ చాలా సరళమయింది. బహిరంగంగా ఇది ఉండేది. వర్ణవ్యవస్తకు వివాహవ్య య ణా ధి నస్థకు సంబంధం లేక పోవటమే దీవికి కారణం. చతుర్వర్థ్యం వాలుగు విభిన్న తరగతులను గుర్తించినప్పటికీ అది వాటి నుధ్య అండర్వివాహాల (2627 221212866)ను నిషేధించ లేదు. ఒక వర్ణంలోని మగవాడు ఇంకో నర్హంలోని ఆడదానివి వ్యాయబద్ధంగా నివాహం చేసుకోవచ్చు. ఈ అభిప్రాయాన్ని పమర్థించే ఉదాహరణలు కోకొల్లలు. హిందూ పవిత్ర వాజ్మయంలో పేరు ప్రఖ్యాతులు పొందిన ప్రసిద్ధులయిన గౌరవనీయ వ్యక్తులకు సంబంధించిన కొన్ని ఉదాహరణలను క్రింద ఇస్తున్నాము. న భర్త ఆతని వర్ణం భార్య ఆమె వర్ణం నప

1. శంతనుడు క్షస్రియుడు గంగ శూద్ర, అఆవామిక
2. శంతనుడు క్షత్రియుడు మత్స్యగంధి శూద్ర-జాలరి
3. వరాశరుడు బ్రాహ్మణుడు మత్స్యగంధి శూద్ర-జాలరి 4, విశ్వామిత్రుడు క్షత్రియుడు మేనక అప్పర ర్‌ యయాతి క్షత్రియుడు దేవయాని బ్రాహ్మణి
4. యయాతి క్షత్రియుడు శర్మిష్ట ఆసురి-ఆర్యేతర
5. జరత్కారుడు బ్రాహ్మణుడు జరత్కారి నాగ ఆర్యేతర “అనినినానానాననాా ననన లనాననినాలానంనననా నినన నికొకొని లాలా ముతక నాకా నాల లకకకులతా నకనలనాలా క నననననాలా ననకనునాకా ల నునమునని. చాతుర్వర్థ్య విభజన నాలుగు వర్ణాల మధ్య అంతర్వి వాహాల్చి నిషేధించలేదనే విషయం మీద ఎనరికైవా నందేహముంటే బ్రాహ్మణోత్తముడయిన వ్యాస మహర్షి వంశ వృక్షాన్ని చూడ మనటం సబబు.

బ్రాహ్మణముత విజయం 337 నయన నయ స్వానుని వంల్టక్షం

వరుణ మిత్ర = ఊర్వశి వశిష్ట = అక్షమాల శక్తి = సరాశర = మత్స్యగంధ జ వ్యాస

బాహ్మణమరం సాశనిక కోపోద్రేకంతో విభిన్న వర్ణాల మధ్య అంతర్వివాహానికి అద్దు కట్టవేసింది. మనువు నూతన వ్యాయశాస్తాన్షి ప్రకటించాడు. ఇది ఈ క్రింది వియమాలతో ఉందిః

“ద్విజ వర్ణాల వురుషులు మొదట సవర్ణ స్త్రీలను వివాహమాడాలి.” (3-12)

ఉఖ్టూద్రుడికి శూద్ర స్త్రీ నూత్రమే భార్య కాగలదు.” (3-13)

*ఎంత కష్ట కాలంలోవైవా బ్రాహ్మణ క్షత్రియులు ప్రథమ కళగ్రంగా శూద్ర స్త్రీని పొంది నట్లు (పు౮ణ) కథల్లో మొడా ప్రస్తావించలేదు.” (3-14)

“ద్విజులు, మూర్ధత్వంతో, శూద్ర స్త్రీని వివాహం. చేసుకుంటే వారి సంతానం శూద్ర త్వాన్లి పొందుతారు.” (3-15)

“లత్రి ఉతథ్య వుత్రుడైన గౌతముల ప్రకారం శూద్ర స్త్రీని వివాహమాడినవాడు. భ్రష్టు డౌతున్నాడు. శూద్ర స్త్రీ ద్వారా మగ సంతానం కలిగి పతిరుడౌరాడని శౌనక మువి అభిమతం, కేవలం శూద్ర స్తీ నుండి నూత్రమే మగ సంతతి కలిగితే పతితుడౌతాడని బృగుమురం.” (3-16)

“బ్రాహ్మణుడు శూద్ర ప్త్రీని శయ్య మీదకు చేర్చుకుంటే నరకానికి పోరాడు. ఆమె వల్ల పుత్రుడ్డి పొందితే బ్రాహ్మాణర్వాని కోల్తోతాడు” (3-17)

“ఖ్రూద్ర స్త్రీవి వివాహమాడిన బ్రాహ్మణుడు తవ భార్య సహాయంతో క్రరువులు నిర్వహించి అర్తించే వైవేద్యాన్ని పిళ్చదేవతలు, దేవతలు ప్వీకరించరు. పైపెచ్చు అలాంటి బ్రాహ్మణులకు స్వర్గ ప్రాప్తి లభించదు.” (3-18)

338 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు లాలా

“్రాద్రహ్తీ ఆధరసానం చేపినవాడు, దాని ఊపిరి పోకినవాడు, దానియందు సంతానాన్ని కన్నవాడు ఎవడో అట్టి వాడికీ ప్రాయశ్చిత్తం లేదు.” (3-19)

బ్రాహ్మణమతం అంతర్వివాహాల నిషేధంతో తృప్తి పడలేదు. ఇంకా కొంచెము ముందుకు వెళ్ళి అంతర్భోజనాలను సైతం నిషేధించింది.

మనువు ఆహారంపైన కూడా కొన్ని విధి నిషేధాలను విధించాడు. కొన్ని ఆరోగ్య పంబం ధమయినవి. కొన్ని సాంఘికమయినవి. సాంఘికమైన వాటిలో ఈ క్రిందివి గమనించతగ్గవి:

“రాజాన్షం తేజస్సును, శూద్రాన్నం బ్రహ్మ వర్చస్త్సుము; స్వర్థకారుని అన్నం ఆయుష్షును, చర్మకారుని అన్నం శీర్తిని నశింపచేస్తాయి.” (4-218)

“వంటవాళ్ళు, చేతిన్చత్తుల నారి అన్నం సంతతిని రజకుని అన్నం బలాన్ని వశింపచే స్తాయి” (4-219)

“పైని క్రమంలోవి ఇతరుల అన్నాన్ని, తింటే చర్మాన్ని ఎముకల్లి తల వెంట్రుకల్ని తిన్మ

శి ఎ! దోషాన్టి పొందుతారని ప్రాజ్ఞులు చెబుతారు” (4-2210)

“ర చెప్పిన వారిలో ఒకవేళ ఎవరి అన్నాన్షైనా తెలియక తింటే మూడు రోజుల ఉపవాసం చేయాలి. తెలిసి తింటే తీవ ప్రాయశ్చిత్తం చేసుకోవాలి. మలమూత్రాదులను తింటే ఏ ప్రాయశ్చిత్తం చేసుకుంటారో ఆటువంటి ప్రాయశ్చిర్తాన్ని చేసుకోవాలి.” (4-22)

అంతర్వివాహాలను, అంతర్భోజనాలను నిషేధించే ప్రయత్నంలో బ్రాహ్మణదమతం పాశవిక శ్రౌర్యంతో వ్యవహరించిందని నేను చెప్తాను. ఈ నిషయంలో ఎవరికైనా పందేహముంటే వారు మనువు భాషను చూడండి.

శూద్ర స్త్రీని గూర్చి మనువు చూపే ఆసవ్యోని గమనించండి.

అలాగే శూద్రుల ఆహారాస్టి గురించి కూడా నునువు ఏమి చెప్తాడో గుర్తు పెట్టుకోండి.

న్‌ అత్‌ ఆది వీర్యం, మలం; మూత్రం నలె ఆపరిశుభ్రమైవదవి ఆతడు చెప్తున్నాడు.

ఈ రెండు చట్టాలు కుల వ్యవస్థమ రూపొందించాయి. ఆది అంతర్వివాహాల, అంతర్భో జనాల నిషేధం అనే రెండు స్తంభాలపై విలబడి వుంది. కుల వ్యవస్థకూ, అంతర్‌ వివాహాల పహఖభోజవాల విధి విషేధాలకూ ఉన్న సంబంధం గమ్యావికీ పాధనాలకూ ఉన్న పంబంధం

బ్రాహ్మణనుత విజయం 339

వంటిది. నిజానికి మరే సాథనం ద్వారానూ ఆ గమ్యం పాధ్యం కాదు.

బ్రాహ్మణమతం లక్ష్యం, ధ్యేయం కులవ్యవస్థను స్థాపించడమేనని-రఈ సాధనాల కల్పన ప్రదర్శిస్తోంది. బ్రాహ్మాణమతం అంతర్వివాహాల అంతర్భోజనాలకు వ్యతిరేకంగా విషేధాల్డి విధిం చింది. కావీ, బ్రాహ్మాణమతం పామాజిక వ్యవస్థలో ఇతర మార్తులను కూడా చేపింది. ఆమార్డుల వెనుక ఉన్న ఉద్దేశాలు నేను చెప్పినవే అయితే కనుక, కుల వ్యవస్థను శాశ్వతం చేయాలని బ్రాహ్మ ణనుతం దావికోసం వీతి వ్యాయాల విచక్షణ లేకుండా మార్గాలను తీవ్రంగా ప్రయోగించిందవి అంగీకరించాలి. బాలికా వివాహాల గురించి, వితంతువుల జీవితాల గురించి మనుష్కృలిలో చెప్పిన వియమాలను ఇక్కడ ప్రస్తావిస్తున్నాను.

స్త్రీల వివాహం గురించి నునువు విధించిన నియమాలను చూడండి.

“సముచిత సమయంలో కూతురుకి వివాహం చేయని తండ్రి వింద్యుడౌతాడు.” (9-4)

“కడు రాకున్నా అంటే-రజస్వలా వయస్సు రాకున్నా- ఉత్కష్టుడు, సురూపుడు, సహ కులస్టుడం అయివ వరుడు లభించినప్పడు తండ్రి తన కుమార్తెకు విధిగా వివాహం చేయాలి.” (9-88)

ఈ నియనుం ప్రకారం బాలికకు యుక్త వయస్సు రానస్పటికి అంటే శిశువుగా ఉన్నప్పటికి వివాహం చేయాలి-ఆని మనువు శాపిస్తున్నాడు.

ఇవ్పడు వితంతువులకు సంబంధించి మనువు ఈ కింది వియనూన్ని విధిస్తున్నాడం,

ఉ్‌బ్ధ్డ చనిపోయివట్టయితే (వితంతు స్తీ) వుష్తమూల ఫలాలచే స్వచ్చందంగా, శరీరం కృశింపజేసుకోవాలి కానీ పర పురుషుల పేరు కూడా పలుకకూడదు.” (56-157)

ఏ్‌ వితంతు స్త్రీ చనిపోయిన భర్తను ధిక్కరించి సంతాన నాంఛతో తిరిగి వివాహం చేసుకుంటుందో, ఆ స్త్రీ లోకంలో నిందురాలై పరలోకంలో (స్వర్గంలో) ష్థానాపి కోల్లోతుందినొ (5-161)

*భ్లర్తత్రో కాక వర పురుషువి వల్ల కలిగిన సంతావాన్ని ఆమె వారసులుగా పరిగణించరు. భార్య యందు వుట్టించబడే సంతానం కాబట్టి వుట్టించిన వాడికీ పంతావం చెందదు. ఉత్తవు స్త్రీకి ద్వితీయ భర్తను ఎక్కడా అనుమతించలేదు. (5-162)

840 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు

ఇదీ స్త్రీపై రుద్దిన వైధవ్య నియనుం. సతీసహగమనం గురించి కూడా ప్రస్తావన చేసి ఉండవచ్చు కానీ దీన్ని గురించి మనువు మౌనం వహించాడు.

ఆమె వేరుగా లేదా ఒంటరిగా జీవించకూడదు అని దాదావు వనునువంతటి సరమ

20

ప్రామాణికుడైన యాజ్ఞవల్క్యుడు” చెప్తాడు.

ఉభర్తను కోల్లోయినవ్హడు ఆమె (వితంతువు) తండ్రిని, తల్లిని కొడుకును, సోదరుని, అత్తను, మేవమామను విడిచి దూరముగా ఉండగూడదు. ఇట్లా ఉంటే ఆమె నిందార్డురాలు.” (86)

ఇక్కడ కూడా యాజ్ఞవల్క్యుడు వితంతువు పతి కొవాలని సూచించనేదు. బావి యాజ్ఞ వల్క్య _ ష్కృతి వ్యాఖ్యానమైన “మితాక్షరి గ్రంథాని రచించిన నిజ్ఞానేశ్వరుడు పై ఫ్లకాని వ్యాఖ్యానిస్తూ ఈ క్రింది విమర్శ చేశాడు.

“బది బ్రహ్మచర్య జీవితానికి ప్రత్యామ్నాయంగా సూచించినట్లయితే చూడండి, విష్ణుస్మృతి పాఠం211; భర్త మరణానంతరం బ్రహ్మచగ్యమాచరించాలి. లేదా భర్తతో పాటు చితిపై కెక్కాలి”

“అతని (భర్తుతో పాటు చిలిపైకెక్కితే గొప్ప ప్రయోజనం ఉంటుందోవి విజ్ఞానేశ్వరుదు22 తన అభిప్రాయంగా తెలిపాడు.

దీన్షిబట్టి వతి ఏ విధంగా కల్పించబడిందో సులభంగా స్పష్టంగా గ్రహించవచ్చు. వితంచువు వునర్వినాహం చేసుకోగూడదవేది మాత్రమే మనువు నియమం, కొని విజ్ఞానేశ్వరుని ప్రకారం స్మృతి కాలం నాటి మంచి మనువు నియమానికి భిన్న వ్యాఖ్యానం ఇవ్వడం ప్రారంభమైనట్టు కనిపిస్తుంది. ఈ నూతన అన్వయంలో నును నియమాన్ని వితంతువుకు రెండం ప్రత్యామ్నూయా లలోను ఏదో ఒకదాన్ని ఎంచుకోవలసిందిగా వ్యాఖ్యానించడం జరిగింది. (1) వీ భర్తతో పాటు చితిలో కాలు లేడా (2) అలా గనక కాలేకపోతే అవివాహితగా ఉండిపో. ఇది వూర్తిగా తప్త అన్వయం, మనువు ఈ అర్ధంలో ఎక్కడా ఆ శబ్దాలను వాడలేదు. ఎలాగో అది ఆంగీకరామి పొందింది. విష్ణుస్మృతి కాలం దాదావు క్రీశ 3.4 శతాబ్తాలు కాబట్లి సతి నియమం ఈ కాలం

౧ ల

ముంచి మొదలయిందని చెప్పవచ్చు.

ఇవి కొత్త వియమాలనేది మాత్రం విశ్చయం, బాలిక వుష్ననతి కాక పూర్వమే వివాహం జరిసించాలనే మను వియమం కొత్తదే. బౌద్ధమత వూర్వకాలానికి చెందిన బ్రాహ్మణము తంలో2* రజస్వలానంఠరం మాత్రమే కాడు యుక్త వయస్కులైన తరువాతే వారికి పెళ్ళిళ్లు చేపేనారు. ఇందుకు తగిన ఆధారముంది. అలాగ్సే భర్తను కోల్లోయిన స్త్రీ వునర్వివాహం

బ్రాహ్మణమత విజయం వై41

చేసుకోకూడదనే నియమం కూడా కొత్తదే. బౌద్ధమతం వూర్వమున్న బ్రాహ్మణమతంలో వితంతు వివాహాల విషేధం లేదు. సంస్కృత భాషలోని “పువర్భు' (రెండవ పర్యాయం వినాహమాడిన స్త్రీ); *వునర్భవి. (రెండవ భర్త) అనే శబ్దాలు వాస్తవంగా బౌద్ధవూర్వ బ్రాహ్మణమతంలో 24 ఇటువంటి. వివాహాలు సర్వసాధారణం అనే విషయాన్ని తెలియచేస్తున్నాయి. ఇక *సతికి సంబంధించిన విషయం. అది ఎపటి మంచి అమలులోకి వచ్చింది అనే విషయంలో,25 అది ప్రాచీన కాలంలోనే ఉంది అవేదావికి తగివ ఆధారాలు ఉన్నాయి. అయితే తరువాత అది అంతరించిదనడావికి కూడా ఆధారాలున్నాయి. కానీ, డాని వునరుజ్తీవనం వుస్యమిత్రువి నాయకత్వంలో బ్రాహ్మణమతం బౌద్ధంపై విజయం సాధించిన తరువాతే జరిగింది. అయిత్తే, పునరుజ్జీవనం జరిగింది మమవుకు కొద్దికాలం తరువాత.

అవలు ప్రళ్ష ఏమిటంటే-బ్రాహ్మణ మత విజయం తర్వాత ఇలాంటి మార్తులు ఎందుకు చేశారని? యుక్త వయస్సు రాకపూర్వమే లేక రజస్వల కాక పూర్వమే వినాహం చేయాలని విర్ణయించటంలో బ్రాహ్మణముతం పాధించడలచిన ప్రయోజనం ఏమిటి? భర్తను కోల్లోయిన స్త్రీ వునర్వివాహం చేసుకోరాదని; చనిపోయిన భర్త చితి పైకెక్కి అన్నిజ్వాలల్లో తననుతాను ఆహుతి చేసుకోవాలని విర్రేశించటం ద్వారా బ్రాహ్మణనుతం సొధించిందేమిటి? ఈ మార్తులకు ఎలాంటి వివరణలు ఇప్పటిదాకా లేవు. పి.వి.వైద్య మాత్రం బాల్య వివాహాల కారణాలను ప్రస్తానించారు.26 ఆయన అభిప్రాయం ప్రకారం: స్త్రీలు బౌద్ధ సన్యాసిములుగా మారకుండా ఉండటానికే" బాల్య వివాహాలు చేశారు. ఈ వినరణ నాకు సంరృ్భప్తి కలిగించలేదు. అయితే ఇక్కడ వైద్య-మనువు వివాహానికి తగిన నయస్సు విషయంలో విన్దేశించిన నియమాన్ని సరిగణనలోకి తీసుకోలేదు. ఆ వియమం ప్రకారం:

*మ్సుపై సంవత్సరాలు వయసుగల పురుషుడు, పన్నెండం సంవత్సరాల మనోహరాక్ళతి గల కన్యకమో; ఇరవై వాలుగు సంవత్సరాల నయసుగల వురుషుడు ఎనిమిది సంవత్సరాల వయస్పుగల బాలికను వివాహం చేసుకోవాలి.” (9-94)

బాల్య వినాహాలను ఎందుకు ప్రవేశపెట్టారనేది కాదు ప్రశ్న. మరి నివాహ నయస్సు విషయంలో నధూవరుల మధ్య ఇంతటి అంతరాన్హి నునును ఎందుకు విర్దేశించాడనేదే ప్రశ,

“పతిని వ్యాఖ్యావించటావికి కాణీ2” ఒక ప్రయత్నం చేశాడు. అతని వివరణ ప్రకారం వతిలో కొత్త అంశం ఏమీలేదు. ప్రనంచంలోని కొన్టి ఇతర స్రాంతాల్లోలాగానే భారతదేశంలో కూడా, ప్రాచీన కాలంలో సతి ఉంది. ఈ వివరణ కూడా సంతృప్తికరంగా లేదు. ఈ సతి ఆచారమే. భారతీయేతర ప్రపంచ దేశాల్లో ఉంటే గనక అది ఇక్కడున్హంత తీద్ర స్థాయిలో మాత్రం లేదు. క్షత్రియులలో ఇది ప్రాదీన కాలంలోనే ఉండి వుంటే-తిరిగి ఎందునల్ల ఇది వునరుద్ధరించబడింది? ఇది ఎందువల్ల పార్వజనీనం చేయబడలేదు? దీవికి సంతృప్తికరమైన వివరణ లభించదు. వారపత్వ. చట్టాల నేపథ్యంలో పతి నురించి కాణే ఇచ్చిన వివరణ నాకు

౩342 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు

సంతృప్తి కలిగించలేదు. బెంగాల్‌లో ఆమలులో ఉన్న హిందూ నారసత్వ చట్టాల ప్రకారం స్త్రీలకు ఆస్తి హక్కు ఉండడం ఆ వివరణకు కారణం కావచ్చు. ఆస్తిలో ఒక వాటాదారువి వదిలించుకోనడం కోసం భర్త తరఫు బంధువులు వితంతువుపై పతివి ఆచరించమని వత్తిడి తెస్తారు కాబట్ట, బెంగాల్‌లో సతి ఆచారం ఎందుకు విస్తృతంగా ఉందో అర్ధమవుతుంది. కానీ భారతదేశంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లో ఆ ఆచారం ఎలా తలెత్తిందో, ఎలా అమలులోకి వచ్చిందో మాత్రం ఆ వివరణ మవకు తెలియజెప్పలేదు.

ఇక విధవా వునర్వివాహ నిషేధ విషయావికి మళ్ళీ వస్తే, దావికి ఏ విధమైన విన రణా లేదు. అమలులో ఉన్ల ఆచారానికి భిన్నంగా విధవా వునర్వివాహంపై విషేధం ఎందుకు వచ్చింది? అత్యంత బాధాకరమైన జీవితాన్ని ఆమె ఎందుకు గడసనలసి వచ్చింది? ఎందువల్ల ఆమెను అనాకర్షణీయంగా చేశారు?

పతి ఆచారానికి సంబంధించి, విర్చంధ వైధవ్యం గురించి, పతి గురించి నా వివరణలో భిన్నమైనవి. వాటిని పరిశీలన కోపం సమర్షిస్తున్నాను.28

“కులం వెలునల వివాహ సంబంధాలు పెట్టుకోవడం లేదా ఆంతర్వినాహం విధానం (మొంయి్యు)పై కులంలో నూత్రమే వివాహ సంబంధాలు ఏర్పరచుకోవడం లేదా సకుల వివాహ విధానం (5240బ్రుగ'పైచేయి కావడమే కులం స్పష్షి కానీ ఈ మార్పు పులువైనదేమీ కాదు. ప్రత్యేకమైన కులంగా రూపొందాలనుకునే ఒక ఊహాజనిత సమూహాన్లి తీపుకుని, సకుల వివాహ విధానాన్ని ఆమలుసరిచేందుకు ఆ సమూహం ఏ పద్దతులు అనుసరిస్తుందో విశ్లేషిద్దాం. ఒకవేళ సకుల వివాహ విధానం కాళ్ళూనక ముందు అంతర్‌ వివాహ విధానం ఏదైనా సమూ హంలో పాతుకుపోయి ఉన్నట్టయితే, కేవలం విషేధ లాంఛనాల ద్వారా అ సమూహంలో అంతర్వివాహాన్ని నిరోధించడం సాధ్యం కాదు. పరస్పరం సన్నిహిత సంబంధాలు కలిగిన సమూ వాలలో ఒకదావితో ఒకటి సమ్మిళితమై, వారు వీరై ఒక సజాతీయ సమాజంగా రూపొందడావికి ప్రయత్నించే ధోరణి వుంటుంది. కుల వ్యవస్థానక ప్రయోజనం రీత్యా ఆ ధోరణిని బలంగా ఎదు ర్కోవాలంటే, వినాహ సంబంధాల విషయంలో ప్రజలు అతిక్రమించకూడదని ఓ లక్ష్మణరేఖను నిర్ణయించడం ఆవసరం.”

*అయిత్సే అంతర్వివాహాలను విరోధించే నిషిద్ధ రేఖను నిర్ణయించేటప్తడు సమూహం లోపల కొన్లి సమస్యలు ఎదురవుతాయి. వాటికి పరిష్కారాలు సులువుగా లభించవు. ఒక సాధారణ సమూహంలో స్త్రీ పురుషుల సంఖ్య దాదాపు సమానంగా ఉంటుంది. వారిలోని సమ చయస్కుల సంఖ్య కూడా ష్ట్ఫూలంగా సరిసమానంగానే వుంటుంది. కావ్కీ నాస్తవ సమాజాలలో ఈ సరిసమానత ఎన్సడూ ఖచ్చితంగా ఉండదు. ఒక కులంగా రూపొందాలనుకునే సమూవావిక్తి స్త్రీ వురుషుల సంఖ్యను సరిసనూనంగా ఉండేట్టు చూసుకోవడం నరమ లక్ష్యం అవుతుంది. అలా లేకపోత్తే పకుల వివాహ విధానం ఆనులు జరపడం కష్టమవుతుంది. ఆ సమూహంలోని

బ్రాహ్మణమత విజయం తెశత

సభ్యులకు సమూహంలోవే వివాహ వ్యక్తులను అందించలేకపోత్తే వారు సామూహం నిర్ణయిం చిన రేఖను అతిక్రమించి ఇష్టానుసారం ఇతరత్రా తము అభీష్టాలను నెరవేర్చుకోనచ్చు. తమ సమూహంలోనే వివాహ సంబంధాలను కల్పించేందుకు, స్త్రీ పురుషులలోని వివాహ యోగ్యులైన వారి సంఖ్యను సరిసమానంగా ఉంచడం, కులంగా ఏర్పడాలమకువే ఆ సమూహానికి అత్యన సరం. ఆలా సరిసమానంగా ఉంచడం ద్వారానే సమూహం సకుల్య నినాహ విధానం దృఢంగా ఉంటుంది్వి పంఖ్యలో ఎక్కువ తేడా వుంటే ఆ విధానం విచ్చిన్నమువుతుంది.

కులానికి సంబంధించిన ఈ సమస్య, అంతినుంగా స్త్రీ వురుషులలోవి వివాహ యోగ్య వయస్కుల సంఖ్యలో తేడాను సరిదిద్దడంగా సరిణమిస్తుంది.

ఒక జంటలోవి ఇద్దరు ఒకేసారి నురణించినస్తడు యిరునర్గాల సమతూకం కొన సాగుతుంది. అయితే ఇది. అరుదు. భార్యకంటే భర్త ముందుగా మరణించనచ్చును. దీవి పర్యవసానంగా సమూహంలో ఒక అదనవు మహిళ చేరివట్లవుతుంది. ఈ అదనపు మహిళ పమస్యను పరిష్కరించకపోయినట్టయితే, ఆమె ఆంతర్వివాహానికి పాల్పడి, సమూహానికి చెందిన సకుల వివాహ వ్యవస్థను ఛేదించే ఆవకాశం ఉంది. ఇదే విధంగా, భార్య ముందుగా మరణించి నట్లయితే సమూహంలో ఒక అదనపు పురుషుడు సమూహంలో చేరినట్లవుతుంది. ప్రారంభంలో ఈ పురుషుని యెడల సమూహంలో సానుభూతి లభించినప్పటికీ, అతని సమస్యను సరైన రీతిలో పరిష్కరించకపోయినట్లయితే కులాంతర వివాహం చేసుకుని అంతర్వివాహ చట్రాన్ని అతిక్రమించే ఆవకాశం ఉంది. ఈ విధంగా చోటు చేసుకున్న యీ ఆదనవు హీ, వురుషులి ద్దరూ సమూహానికి గుదిబండలుగా మారతారు. వీరికి సరైన భాగస్వాములను చూపించటంలో పసనూవాం విఫలమైతే వారు తము భాగస్వాములను యితర కులాల నుంచి దిగుమతి చేసుకునే అవకాశం ఉంది. ఈ ఆదవవు స్త్రీ వురుషుల సమస్యకు పరిష్కారం కనుగొనడంలో యిదివరకు ఈహా సమూహం ఏ విధంగా ప్రవర్తిస్తుందో చూద్దాం. ముందుగా ఆదనవు మహిళ విషయాన్ని తీసుకుందాం. ఆమె సమస్యను పరిష్కరించి, సకుల వినాహ విధానాన్ని కాపాడటావికి రెండు మార్గాలున్నాయి

ఉమ్స్రైద్రట్రి మార్గం: మరణించిన. భర్త చితిమంటలలో ఆమెను కూడా కాల్చి నదిలిం చుకోవటం. అయితే ఇది స్త్రీ వురుష సంఖ్యాభేదాన్ని పరిష్కరించే ఆచరణీయ పద్ధతి కాదు. కొన్ని పందర్భాలలో యీ పద్ధతి ఫలితాన్షి ఇస్తుంది. కొన్నిసార్లు ఇవ్వదు. ఇది సులభమైన పరిష్కారంగా కనిపించినప్పటికీ కఠినమైన వద్ధతి కావడం వల్ల ప్రతి అదనపు నుహిళనూ ఈ విధంగా వదిలించుకోవడం కుదరదు. అయిత్తే ఆదనవు మహిళ (విధవ) సమస్య పరిష్కారం కాకపోతే సమూహంలోనే మిగిలిపోతుంది; అన్హడు రెండు ప్రమాదాలను ఎదుర్కోవాలి. ఆమె పకుల వివాహ విబంధనలమ అతిక్రమించి కులాంతర వివాహాన్ని చేసుకునే ప్రమాదం ఉంది. లేదా తవ కులంలోని వ్యక్తినే వినాహం చేసుకోవచ్చును. తద్వారా, ఆమె ఆ కులంలోని వివాహంకావి మరో స్త్రీ వివాహ అవకాశాలకు తీవ్రమైన సోటీవిస్తుంది. ఆంటే ఏ విధంగా

రెడడ డా బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు

చూసినా సరీ ఈ అదనపు మహిళ ఒక పెద్ద సమస్యగా మిగిలిపోతుంది. ఆమెమ కాల్చివేయడం అనే పరిష్కారం ఆచరణయోగ్యం కాదు కాబట్టి సమస్యమ పరిష్కరించేందుకు మరో విరుగుడు కోపం ప్రయత్హించాలి.”

“ఆమెపై జీవితాంతం బలవంతంగా వైధవ్యాన్ని రుద్దడం అవేది రెండవ పరిష్కారం. ఫలితాలను పోల్చిచూస్తే, యీ పరిష్కారం కంటె కాల్చి చంపడమే మెరుగైనదిగా కనిపిస్తుంది. అదనవు మహిళ నల్ల ఎదురయ్యే. మొత్తం మూడు నష్టాలనూ నివారించవచ్చును. చచ్చిపోయిన స్త్రీ కులానికి లోపల గానీ వెలుపలగానీ వునర్వివాహానికి పాల్పడి సమస్యను సృష్టించలేదు. కానీ ఆచరణయోగ్యతరీత్యా విర్మంధ వైధవ్యమే గొప్పది. మానవత్వం రీత్యా కూడా మెరుగైనదైన ఈ పద్ధతి వునర్వినాహ ప్రమూదాన్షి కూడా సహగమనంవలె నివారిస్తుంది. కావీీ సమూహం వైతికతమ ఇది కాపాడలేదు. నిర్భంధ వైధవ్యంలో మగ్లే స్త్రీ భవిష్యత్తులో వ్యాయబద్ధమైన భార్య కాగల పహజ హక్కును కోల్లోయిన స్త్రీ వల్ల అవైతికనర్తనకు అవకాశం పెరుగుతుంది. అయితే ఇదేమంత అధిగమించలేని ఇబ్బంది కాదు. అటువంటి స్త్రీకి ఆకర్షణీయం కానంతగా హీనత్వాన్ని ఆసాదించనచ్చు”

“కులంగా రూపొందాలనుకున్హ నమూహంలోని అదనవు మహిళ సనుస్యకంటే అదనవు వురుషువి (విధురుడు) సమస్య మరింత జటిలమైనది. అవాది నుంచి స్త్రీ కంటే వురుషువిదే పైచేయిగా ఉంటూ నల్చింది. ప్రతీ సమూహంలోనూ వురుషువి పాత్ర ప్రబలమైనదీను, స్త్రీకంటే ఎక్కువ గౌరవాన్ని కలిగి ఉన్నదీను, సాంప్రదాయకమైన ఈ ఆధిక్యం నలన పురుషుని ప్రతి కోరికనూ సమూనాం ్రత్యేక శ్రద్ధతో పరిగణించనలసి వచ్చింది. ఇందుకు భిన్నంగా, తనపై విధించిన సామాజిక్క ఆర్ధిక నుతపరమైన నిషేధాజ్బలను స్త్రీ సులువైన ఎర కావలసి వచ్చింది. అయితే విషేధాలను రూపొందించే. వురుషుడు మాత్రం వాటికి ఎల్లప్దడూ అతీతంగానే ఉండే వాడు. ఈ రకమైన అమకూల నాతానరణం కలిగిన అదనపు పురుషునికి, అదవపు మహిళపై చూపిన వైఖరినే అవలంబించడం సాధ్యం కాదు.”

“మరణించిన భార్యతోనే భర్తను కాల్చివేయడం రెండు విధాలుగా ప్రమాదకరమైంది. మొదటిగాః అతను వురువుడు కాబట్టి ఆవిధంగా చేయడం అసంభనం. రెండవది; ఆ విధంగా అదనవు_ వురుషుడ్డి కాల్చినేసినట్టయితే కులం ఒక బలిష్టమైన వ్యక్తిని కోల్లోతుంది. ఇక ఆ సనుస్యను హాయిగా సరిష్కరించటానికి, రెండు మార్గాలున్నాయి. హాయిగా అవి ఎందుకు అంటున్నానంటే, అతను సమూహావికి ఒక అస్తి కాబట్టి”

“వమూహానికి అతని ఉనికి ఎంత అవసరమో, సకుల వివాహ విధానం కూడా అంతే అనవసరం. అందువల్ల అదనపు వృరుషుని పమస్యా పరిష్కారం యీ రెండు లక్ష్యాలను సంతృ ప్తిపరచే విధంగా ఉండాలి. వైధవ్యం పొందిన స్త్రీ విషయంలో అనుపరించిన విధానాన్ని అంటే బలవంతంగా విధురత్వాని ఆనుసరించేటట్టు చేయటం, వురుషుని విషయంలో మాడా అమలు

బ్రాహ్మణమత విజయం 34ర్‌ జరపడాని ఒక నరిష్కారంగా చూపించవచ్చు. ఈ పరిష్కారం అనులు అంత కష్టమైంది కాదు. ఎందుకంటే యిటువంటి నిర్భంధమేదీ లేకుండానే భౌతిక సుఖాలను త్యజించి, స్వచ్చందంగా బ్రహ్మచర్యాన్షి కొందరు పాటిస్తారు. నురికొందరు సన్యాసం తీసుకుంటారు. మానవ స్వభావాన్ని పరిశీలించి చూసినట్లయితే ఈ పరిష్కారం ద్వారా సమస్య సాధనను ఆశించడం చాలా కష్టం, పైగా, సమూహ కార్యకలాపాలలో ఉత్పాహంగా పాల్గొనే యీ అదనపు వురుషుడు సమూహ వైతిక విలువలకు భంగం కలిగించే అవకాశం ఉంది.

ఇంకో కోణంలోంచి చూస్తే, బ్రహ్మచర్యం పాటించటం విజయవంతమైన సందర్భాలలో సులువైనదైనప్పటికీ, కులం తాలూకు భౌతిక అభివృద్ధి దృష్ట్యా అంత ఉపయుక్తం కాదు. ఒకవేళ అతను సంపూర్ణ బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటించి, ప్రాపంచిక సుఖాలను త్యజించినా; లౌకిక వ్యక్తిగా మిగిలివా అతను సకుల వినాహ విధానానికి గాని, కులం వైతిక నిలువలకు గాని ఎటువంటి విఘాతాన్లి కలిగించడు. భౌతిక అభివృద్ధి దృష్ట్యా చూసపినవుడు, మొదటి పరిష్కారమైైన కాల్చి వేయటం ద్వారా ఎంత వప్పం జరుగుతుందో, అతను సర్వసంగ సరిత్యాగం చేసి బ్రహ్మచర్యం చేపట్టినవుడు కూడా అంతే నష్టం జరుగుతుంది. ఒక కులం సాంఘిక జీవవాన్ని సక్రమంగా, నడిపేందుకు చాలినంత సంఖ్యాబలం అనసరం. కాని ఒకవైవు బ్రహ్మచర్యాన్లి ప్రోత్సహిష్తూ, దీనివి ఆశించడం జల్లడలో నీటిని భద్రసరచడం వంటిది.”

“*ఆందునల్ల అదనపు వురుషునిపై బ్రహ్మచర్యాన్ని విధించడం అనేది సిద్ధాంతపరంగాను, ఆచరణసరంగానూ విఫలమౌతుంది. కులం ప్రయోజనాల దృష్ట్యా ఇతనివి స్థహస్టుగా ఉంచ వలసిన అవసరముంది. కాని సమస్యంతా అతనికి అదే కులంలో ఒక జీవిత భాగస్వామిని చూడటంలోనే ఉంది. స్థూలంగా చూస్తే కులంలో స్త్రీ, వురుష నిష్పత్తి సమానంగా ఉండటం వల్ల ఏ వ్యక్తికీ రెండుసార్లు నినాహం చేసుకునే అనకాశం లేదు. తన చుట్టూ గిరి గీసుకున్న కులంలో వినాహా వయస్కులైన ప్త్రీలు నినాహ నయస్కులైన పురుషులకు సరిపోయినంత మంది మాత్రమే వుంటారు. అందుచేత, యీ సమస్యను పరిష్కరించాలంటే, అతనికి తన కులంలోంచే ఇంకా వివాహ నయస్సును పొందని పసెల్ళికునూర్తెను చూసి వివాహం చేయడ మొక్కటే మార్గం. అతనివి కులంలోనే ఉంచడావికి లభ్యమయ్యే అన్ని పరిష్కారాలలో యిదే లాభదాయకమైంది. సకుల వివాహ విధానాన్ని రక్షించడంలోనూ, వైతిక విలువల పరిరక్షణలోనూ, కులం సంఖ్యాబలం తగ్గిపోకుండా వుండటంలోనూ ఈ పరిష్కారం ఉపయోగపడుతుంది.

“కులంలో స్త్రీ వురుషుల సమతూకాన్షి కాపాడటానికి యిప్పటినరకు నాలుగు నూర్గాలను పరిశీలించాం: అవి (1) మరణించిన తన భర్తతో పాటుగా, భార్యను కూడా కాల్చివేయడం. (2) వైధవ్యాన్ని బలవంతంగా పాటించేటట్లు చేయటం. (3) భార్య చనిపోయిన వురుసుడ్డి బ్రహ్మచర్యం పాటించేటట్టు చేయడం. (4) ఇంకా వివాహయోగ్యతను పొందని బాలికవిచ్చి ఆతనికి వివాహం చేయటం.

2346 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రపంగాలు

విధవా దహనం, విధురునికి బ్రహ్మచర్య విధి సకుల వివాహ విధానాన్ని పరిరక్షించడంలో ఉపయోగపడతాయనే నమ్మకం లేదని నేను పైన చెప్పినప్పటికీ, ఆ నాలుగు మార్గాలూ పాధ వాలుగా ఉపయోగిస్తాయి. ఆ సాధనాలు శక్తులుగా వెలువడితే లేదా చెలామణీలోకీ వస్తే ఒక గమ్యాన్ని సృష్టించుకుంటాయి. ఈ మార్గాలు సృష్టించే గమ్యం ఏమిటి? అవి సకుల వివాహ విధానాన్ని సృష్టించి, కొవసాగిస్తాయి. కులం గురించిన వివిధ నిర్వచనాలపై మన విశ్లేషణ ప్రకారం కులం, సకుల వివాహ విధానం రెండూ ఒకటే. అంటే, ఈ నాలుగు నూర్గాల అర్ధం కులం, కులంలో భాగం ఈ నూర్గాలు.

ఉవివిధ కులాలు ఉండే వ్యవస్థలో ఒక కులం తాలూకు అంతర్గత ప్వరూసం యీ విధంగా వుంటుందవేది నా ఉద్దేశ్యం, ఇపుడు నునం హిందూ సమాజంలోని కులాలను, వాటి పనితీరును పరిశీలిద్దాం. భారతదేశంలో కులమనేది ఆతి వురాతనమైన వ్యవస్థ అని చెస్పడా నికి, గతాన్ని తేటతెల్లం చేయడానికి ప్రయత్హించే వారి మార్గంలో ఎన్నో ఆవాంతరాలున్నాయవి ప్రత్యేకంగా చెప్పనక్కరలేదు,

చెప్పడానికి గతాన్ని తేటతెల్లం చేయడానికి ప్రయత్నించేవారి మార్గంలో ఎన్నో అవరోధాలు న్నాయని ప్రత్యేకంగా చెప్పనక్కరలేదు, ప్రామాణికమైన లేదా లిఖితమైన చరిత్ర కానీ ఆధారాలు కావీ లేవి చోట; ప్రపంచమే లను కాబట్టి ఉరిత్రరచన పిచ్చిపని అని భావించే హిందువుల నంటి వారును చోట గతాన్జి శోధించడం మరింత కష్టం. చాలాకాలం పాటు నమోదు కాకుండా ఉండి పోయినప్పటికీ; తరచు ఆచారాలు వీతి వియమాలు శిలాజాలవలె ప్వయంగా తమ చరిత్రమ నెల్లడించగలిగేవి కాకపోయినప్పటికీ సామాజిక వ్యవస్థలో మాత్రం పజీవంగా ఉంటాయి. ఇదే నిజమైతే అదవవు పురుషుడి సమస్యను, ఆదనవు ప్త్రీ సమస్యను హిందువులు పరిష్కరించుకున్లు తీరుమ శోధించగలిగితే మన ప్రయత్నానికి సాఫల్యం సిద్ధిస్తుంది.

*పైపైన పరిశీలించే వారికీ కూడా చాలా సంక్షిష్టంగా కవిపించే హిందూ సమాజంపై పమస్యమ పరిష్కరించడానికి మూడు ఆచారాలను సూచిస్తుంది. 1. పతీ సహగమనం లేదా మరణించిన భర్త చితిపై విధనను దహనం చేయడం, 2. వునర్వినానోన్ని అనునుతించకుండా నిర్చంధ వైధవ్యం. 3. బాలికా వివాహం.

ఇవికాక అదనవు పురుషుడిని సవ్యానం తీసుకువేట్టు చేపే గట్టి ప్రయత్నం కూడా ఉంది. అయితే కొన్ని సందర్భాలలో అది కేవలం మానసిక ప్రవృత్తిరీత్యా మాత్రమే తీసుకున్న నిర్ణయంగా మాత్రమే కనిపిస్తుంది. వి వత

“ర్మ ఆచారాల మూలావికి సంబంధించి, నాకు తెలిసినంతవరకు, నేటివరక్కు శాస్త్రీయ మైన వినరణ ఏదీ రాలేదు. ఈ ఆచారాలు ఎందుకు ఆమోదం పొందాయో తెలిపే తత్వశాస్తుం సమ్భద్ధిగా ఉంది, [ఎక కుమారస్వామి - (526 & అలం 01 టం కెజు4ంణు ₹0గుబు)

బ్రాహ్మణమత విజయం తడ?

• బ్రిటిష్‌ పోషియాలజికల్‌ రివ్యూ, 6న సంవుటం, 1913] అది భార్యాభర్తల మధ్య “దేశం ఆత్మల వంటి గాఢ ఐక్యతకు, *మరణాలీతమైైన అంకితభావానికీ” రుజువు; “యజమానికి ఆంకితం కావడం స్త్రీకి గౌరవప్రదం, అదే ఆమెకు శాశ్వత ప్వర్గం: ఓ మహేశ్వరా! ఆవి, “మువ్వు వా వల్ల సంతృప్తి చెందకపోతే నేను స్వర్గానికే తగినదావిని కాదు” ఆంటూ చలింపకేసే మానవీయ ఆవేశాన్ని ప్రకటించిన ఉమాదేవి మాటల్లోని పతీధర్మానికి ఆ ఆచారం నూర్తీభావం. ఇక నిర్భంధ వైధవ్యం ఎందుకు ఆమోదం పొందిందో నాకు తెలియదు, దాని సాటించేవారు చాలా మందే ఉన్నప్పటికీ, దాన్ని కీర్తించేవారవరూ నాకు తారసపడలేదు. బాలికా వివాహాన్ని స్తోత్రం చేయడం డాక్టర్‌ కేట్కర్‌లో కనిపిస్తుంది: పాణిగ్రహణం జరిగిన స్త్రీతో తప్ప పరస్త్రీతో సాన్నిహిత్యాన్ని స్త్రీ కోరుకోకూడదు. విశ్వాసంతో మెలిగే స్త్రీ వురుషులకు ఆది నియనుం. ఈ స్వచ్చత. పెళ్ళి తరువాతే కాదు, పెళ్ళికి ముందు కూడా తప్పనిసర్కి ఎందుకంటే అదొక్కడే నిజమైన శీలం. తాను వివాహం చేసుకోబోయే వురుషుడు కాక మరో పురుషునిపై ప్రేమ ఏర్పరచుకునే బాలిక శీలవతి కాదు. తానెవరిని వివాహం చేసుకోబోతున్నదో తెలియదు కనుక ఆమె ఏ పురుషునితోనూ వివాహావికి ముందు సాన్నిహిత్యం కోరుకోకూడదు. కోరుకుంటే గనుక్క ఆది పాపం. అందునల్లు బాలికతో లైంగిక భావనలు చలెత్తే వయస్సుకి ముందే, ఎవరిని ఆమె ప్రేమించాలో తెలిసిసోవడం మంచిది.” అందుకే బాలికా వివాహం.

ఉధ్ర్య వాగాడంబరమూ, పకడ్చందీ కుతర్క్మమూ ఈ ఆచారాలు ఎందువల్ల గౌరవం పాందాయో చెబుతాయి కానీ, ఎందువల్ల అవి పాటించబడ్డాయో చెప్పవు. అందుకు నా విన రణ ఏమిటంటే, వాటివి తరతరాలుగా ఆచరిస్తున్నారు కాబట్టి నాటికి గౌరవం లభించింది అవి. 18వ శతాబ్దంలో తలెత్తిన వ్యక్తివాదంతో పరిచయం వున్న నారెవరైనా వా వివర ఇతో ఏకీభవిస్తారు. అన్షివేళలా, ఉద్యమమే అత్యంత ప్రధానమైనది, ఆతరువాత చాలాకాలం దాకా తాత్వికతలు వాటి చుట్టూ సెరిగి, దావిని సమర్ధిస్తాయి, వైతికబలం ఇస్తాయి. ఈ ఆచారాలు ఎందుకు వుట్టాయన్న ప్రశ్నకు వా పమాధానం - కుల వ్యవస్థ విర్మాణానికి అవి అవసరమయ్యాయి. ముద్దతుగా తాత్విక సమర్ధనలు వాటికి జనామోదం సాధించడానికి లేదా మెరుగువూత పూయడావికి ఉద్దేశించినవి. ఎందుకంటె ఆవి అవాగరకమనవిపించేంత హీయంగౌ, దిగ్భాంతికరంగా ఉండడంతో వాటికి తీసివూత పూయవలసి వచ్చింది. ఈ ఆచారాలను ఆదర్భాలుగా చెబుతున్నప్పటికీ సారాంశంలో అవి సాధవాల స్వభావం కలిగినవి. అయిత్తే దాన్నిబట్టి వాటి నుంచి ఉత్తన్ననుయ్యే ఫలితాలను చూడ నిరాకరించకూడదు. సాధనాలను ఆదర్శీకరించడం అవసరమవీ, ఈ ప్రత్యేక సందర్భంలో ఖచ్చితమైన అనులుకోపం అలా చేసి వుండవచ్చునవి ఎవరైవా అవవచ్చు. లక్ష్య సాధవాలనే లక్ష్యంగా చెప్పడం నల్ల వాటి వాస్తవ స్వభావం మరుగుపడడం తప్ప మరో ప్రమాదం ఏమీ లేదు. ఆ స్వభావాన్ని ఆ సాధనం కోల్లోవడం జరగదు. సాధనమే లక్ష్యమన్హ పద్ధతిలో పిల్లులన్నీ కుక్కలని మీరో చట్టం జారీ చేయనచ్చు. పిల్లులను కుక్కలుగా మార్చలేవట్టే సాధనాల స్వభావాన్షి కూడా మీరు మార్చలేరు; అదేవిధంగా అవి లక్ష్యాలైవా కానివ్వండి, సాధవాలైనా కావివ్వండి, సతి, విర్చంధ వైధవ్యం, బాలికా వివాహం అనే ఆచారాలు ఒక కులంలోని అదనపు స్త్రీ, ఆదనవు పురుషుడు సమష్యమ

348 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు తా పరిష్కరించుకోనడానికి, సకుల వివాహ విధానాన్ని కాపాడుకోవడానికి మౌలికంగా ఉద్దేశించవని వేను అభిప్రాయసడడంలో తప్పలేదు. ఈ ఆచారాలు లేకుండా పకుల వివాహ విధానాన్ని కఠినంగా అములు చేయడం కుదరదు. సకుల నివాహ విధావం లేకుండా కులం కులం కాదు.”

అంతర్వివాహాలను నిషేధించడం ద్వారా బ్రాహ్మాణముతం వెలకొల్పదలచిన కుల వ్యవస్థకు సహాయపడడం తప్ప బాలికా వివాహానికి, నిర్బంధ వైధవ్యానికి, సతికి మరో ప్రయోజవం లేదవి నా అభిప్రాయం. అంతర్వివాహాలను ఆపడం కస్టం. (ప్రేమ వల్లగాని యితర అవసరాల వల్లగాని కులాంతర. వివాహాలు జరిగే ప్రమాదం ఉండటం వల్ల ఈ వియమాలను బ్రాహ్మణమతమే

షేంచింది. (బాహ్మణమతం చేసిన కొత వియమాలకు వా వినరణ ఇది. ఈ అభిప్రాయం

పృ బ్రా్మ! త్త (వై అందరికీ ఆమోదయోగ్యం కాకపోవచ్చును. వివిధ వర్గాల మధ్య జరిగే వివాహాలను విరోధిం చడానికి బ్రా్మాణమతం అందుబాటులో ఉన్న అన్ని మార్గాల ద్వారా ప్రయత్షించిందనడంలో ఏమాత్రం సందేహం లేదు.

ఈ ్రాహ్మణనుత ఆకాంక్షను నునువు నిధించిన కుల బహిష్కార శిక్ష నియమంలో చిత్రించారు.

ఒక్ష కులంచేత బహిష్కారావికీ గురైన వ్యక్తిని కులభ్రమ్టునిగా మనువు పేర్కొన్నాడు.29 మనువు ప్రకారం కులభ్రస్టుడు న్ఫుతునితో సమానం. ఆటువంటివ్యక్తి శ్రాద్ధకర్మలను కూడా జరిపించాలని అందుకు దిగువ పేర్కొన్న నద్ధతులను మనువు సూచించాడు.

కులభ్రష్థుడైన వ్యక్తి పంపిండేయులు, సనూనోదకులు, ఒక అశుభదినాన, పాయంత్రం వేళ, (గ్రామం) వెలుపల్క బంధువులు, వురోహితులు, ఆచార్యుల సమక్షంలో (ఆతవిక్సి మృతు డైనట్టు భావించి) తర్షణం విడవాలి. (11-183)

(మృత వ్యక్తికి చేసినట్టుగా) ఒక బావిప స్త్రీ వీళ్ళు కుండను కాలితో పడదోయాలి, (ఆతని పంపిషేయులు), పమావోదకులు కూడా ఒకరాత్రి ఒక పగలు మ్రైల పాటించాలి. (11-184)

అయితే, భ్రష్టత్వం చెందిన వ్యక్తి ప్రాయశ్చిత్తం ద్వారా తిరిగి కులంలోకి ప్రవేశించడాప్లి ఈ కింది నియమాలలో చెప్పినట్టు మనువు అనుమతించాడు,

ఉక్రాప్సీ ఆత్రను ప్రాయశ్చిత్తం చేసుకుంటే, వారు ఆతనితో పాటుగా పవిత్ర జలాశయంలో స్నానం చేస్తి వీళ్ళ కుండను పడదోయాలి” (11-187)

*ఆత్రమ వీళ్ళు కుండము నీటిలో విసరేసి, ఇంటికి చేరి యథావిధిగా తన విధులను

బాహ్మణమత విజయం వశం

విర్వహించుకోవచ్చును.” (11-188)

ఉబహీష్కరణకు. గురైన స్రీల విషయంలో కూడా ఇదే పద్ధతిని అనుసరించాలి. బహి ష్కరణకు గురైన వారికి బట్టలు, ఆహారం, వీరు అందించవచ్చును. అయితే వారు తను (కుటుంబానికి చెందిన) యింటికి దగ్గరలో వివపించవలసపి ఉంటుంది” (11-189)

“కులభ్రష్టులు పశ్చాత్తాసం చెందకుండా, ధిక్కార ధోరణిలో ఉంటే వారిని శిక్షించేందుకు మమవు కొన్షి వియమాలను పొందుసరచారు.

బహిష్కరణకు గురైన వ్యక్తికి నుమవు ప్వగ్భహ ప్రవేశాన్ని నిషేధించాడు.”

*(బహిష్కరణకు గురైన వారికి) బట్టలు, ఆహారం, వీరు అందించవచ్చును. ఆయితే వారు తమ (కుటుంబానికీ) చెందిన యింటికి దగ్గరలో వినసించవలసి ఉంటుంది. (11-189)

“కుక్కలకు, కులభష్ణులకు, ఛండాలురకు, పాపకర్ములకు శిక్షగా వ్యాధులు సంక్రమించిన వారికీ కాకులకు, క్రిమి కీటకాలకు (గృవాష్థుడు) కొంత ఆహారాన్ని నేలపై విడవాలి.” (3-92)

“క్సులభ్రస్టత్వామ్హి పొందిన వ్యక్తితో సాంఘిక సంపర్కాన్షి కలిగి ఉండడాన్ని ఒక సాసంగా మమవు పేర్కొన్నాడు. స్నాతకువి మనువు ఈ శ్రీంది విధంగా హెచ్చరిస్తున్నాడు:

అక్సులభ్రప్త్రత్వావికి గురైన వ్యక్తితో కలసి వుండవద్దు.” (4-79)

వారు యిచ్చిన ఆహారాన్ని తీసుకోరాదు.” (4-213)

గృవా యజనూవికి మనువు ఈ క్రింది విధంగా హితబోధ చేస్తున్నాడు:

*శ్రాద్ధకర్మలు ఆచరించేటవుడు అతనిని (గృహ యజనూవిని) అనుమతించరాదు.” (3౩-151)

*ఆదే విధంగా, తల్లిదండ్రంలను, గురువును (సరైన) కారణం లేకుండా వదలివేసిన వారివి, కులభ్రష్టత్వం పొందిన వారితో నేదం ద్వారా కావీీ వివాహం ద్వారా కానీ సంబంధం పెట్టుకున్హు వారిని కూడా అనుమతించరాదు.” (3-157)

350 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు-ప్రపంగ+లు నగును ొానానుతలనాల నపడాలాలు.

భ్రష్టత్వాన్లి పొందిన వారిరో సంబంధాలు పెట్టుకున్హు వారివి శిక్షించడం ద్వారా మనువు కులభ్రస్థుల సాంఘిక వెలివేతము ప్రమాణీకరించగలిగాడు.

“భప్టత్వాన్షి పొందిన వారితో ఒక సంవత్సరం పాటు పంబంధం కలిగి వున్న వ్యక్తి భ్రప్టత్వాన్షి పొందుతాడు. యజ్ఞంతోనూ, వేదపఠనంతోను, వివాహ సంబంధాలతోనూ సంబంధం పెట్టుకున్న వ్యక్త తన కులాన్ని తక్షణం కోల్లోతాడు. అంతేకాకుండా ఆతను వాడిన ఆసనాన్షి బండిని వాడినా, సహపంక్తీలో ఆహారం తీసుకున్నా భ్రప్టత్వం పొందుతాడు.” (11-181)

“ఇందుకు ప్రాయశ్చిత్తం చేసుకోవాలంటే, ఆ సాపానికి నిర్దేశించబడిన విధంగా చేయాలి. (11-182)

తన కుల వియమాలను ఉల్లంఘించి, భ్రస్టునిగానే ఉండిపోనాలనుకునే వారికి పరలో కంలో ఎదురయ్యే కష్టాలను మమన్ఫు వివరించాడు.

“కుల భ్రమ్టులతో సంబంధం కలిగి వున్నవారు బ్రహ్మ రాక్షసులుగా వుడతారు.” (12-60)

కులభ్రస్టుని మమువ యిక్కడితో వదలివేయలేదు. ఇంకా తీవ్రమైవ నిక్షలను విధించడా వికి వెనుకాడలేదు. కులభ్రష్టులను శిక్షించే మమష్మృతి భాగాలు ఇవి.

“*....కులభ్రమ్టులు, వాస్తికులు అయిన బ్రాహ్మణులు దేవునికి, పితృదేవతలకు అర్తించిన ప్రసాదాలలో భాగం పంచుకునేందుకు అనర్హులు.” (3౩3-150)

శక కె, [ఎజా'

(వారసత్వంగా వచ్చే ఆస్తిలో) కులభ్రష్టువికి భాగం తీసుకునే ఆర్హతలేదు.” (9-201)

కులభ్రమ్ట్రువిగా గుర్తించిన వ్యక్తి పేర, (శ్రద్దశ్రియలు ఒకసారి జరిసిన తర్వాత) అతనితో మాట్లాడటం, కూర్చోవటం, వారసత్వంగా అస్తిల భాగాన్టి ఇవ్వడం అటువంటి సంపర్కాన్టేదైవా కలిగి ఉండడం విషేధించడం జరిగింది" (11-185)

“(ఒకవేళ కుటుంబంలోని పెద్ద కుమారుడే కులభ్రష్టడ్వాన్ని పొందితే) ఇంటికి పెద్ద కుమారునిగా ఆతనికి లభ్యమయ్యే హోదా అతవి తమ్మునికి లభిస్తుంది. అంతేకాకుండా, ఆతవికీ వచ్చే ఆస్తిలో భాగం కూడా తమ్మునికే (కుల వియనుం సపాటించేవానికి) చెందుతుంది”

(11-180) - ఆదీ కులభ్రమ్టునిపై మనుచట్టం. కులభ్రష్టువికి విధించిన తీవ్రమైన యీ శిక్షల అంతర్యం

బ్రాహ్మాణమత విజయం 351 నవ ప్రష్పంగా తెలిసిపోతుంది. అతనిని అన్హి సాంఘిక కార్యకలాపాలలో పాల్గొనకుండా ఏకాకిని చేయడం ఒక లక్ష్యం. ఆస్తి వారసత్వంలో భాగం లేకుండా చేసి, వ్రతి పొర విధి నుంచి తొలగించి, ఏ పదవికీ అర్హత లేకుండా చేపి ఆ వ్యక్తిని అశక్తుడను చెయ్యడమే పై శిక్షల ఆంతర్యం. నిజానికి యిన్ని శిక్షలతో, మనువు పరిగణించి, శ్రాద్ధకర్మలు చేయమని చెప్పినట్టు భ్రష్టత్వావికీ. గురైన. వ్యక్తి నురణించిన వ్యక్తితో సమానమే. ఈ శిక్షలు కేవలం కులభ్రష్షత్వం పొందిన వ్యక్తికే కాకుండా అతనితో పంబంధం పెట్టుకోవాలనుకునే ఎవ్వరికైనా వర్తిస్తాయి. శిక్ష కులభ్రమ్టునికి మాత్రమే కాదు, కేవలం పురుషులకే పరిమితమూ కాదు. ఈ వెలికి స్త్రీపురుషులు ఇద్దరూ గురి అవుతారు. వారి సంతానం కూడా ఈ శిక్షకు గురవుతారు. కులభ్రష్టద్వాన్ని పొందక ముందు జన్మించిన పంతావావికి వారసత్వవు అస్తి లభిస్తుంది. ఎందుకంటే భ్రష్టచ్వాన్ని పొందిన న్యక్తి మరణించిన వావితో పమానం కాబట్టి, పంతానాొవికి వెంటనే అతని ఆస్తిని నారసత్వంగా పొందే అవకాశం ఉంటుంది. అలా కాకుండా బహిష్కరణకు గురైన తర్వార జన్మించిన పంతానానికి యీ పదుపాయం లభించదు. తండ్రితో పాటు ఆతన సందావం కూడా భ్రష్టర్వం పొందినట్టు పరిగణిస్తారు.

కుల భ్రష్టత్వానికి సంబంధించి మనువు తయారు చేసిన చట్టాలు నూనవత్వం, న్యాయం అవే ధర్మాలకు వ్యతిరేకంగా ఉన్నాయనే విషయం ప్తష్టంగా తెలుస్తుంది. ఇందులో పెద్దగా ఆశ్చ ర్యపడవలసిన ఆవసరం లేదవి కొందరనుకోవచ్చు. ఎందుకంటే, మతానికి సంఘం చేత సమ్మతి పొందిన భావాలకు వ్యతిరేకంగా నడిచే వారిని శిక్షించడానికి అన్ని మతాల స్కృతులలోనూ ఉన్న వియమాలకు, మనువు రాసిన నియమాలకు దగ్గరి పోలికజఉంది. ఒక్క బౌద్ధమతం తప్ప మిగిలిన అని మతాలూ వారసత్వ చట్టాలను చను నియమావళులకు విధేయతను, కట్టుబా టును సాధించడం కోపం వివియోగించాయి లేదా దుర్వినియోగం చేశాయి. క్రైస్తవ నుతానికి చెందిన ఒక వ్యక్తి 'యూదుమతం' లేదా పేగనిజంలోకో లేదా యితర మతాలలోకి మారడాన్ని కాన్‌స్టాంటిన్స్‌ వంటి చక్రవర్తులు. శిక్షలతో అడ్డగించేవారు. థియోడొవిసియప్‌, వలెంటినియస్‌ వంటి చక్రవర్తులు, మతం మారినవాడం ఇతరులను అందుకు ప్రేరేపిస్తే మరణశిక్ష కూడా విధించేవారు. క్రైస్తవ విశ్వాసాన్ని కాపాడేందుకు ఈ శిక్షల పద్ధతి యూరప్‌లోని యితర దేశాలకు కూడా విస్తరించింది.30

కులభ్రష్టర్వావికి చెందిన చట్టాన్హి ఆ దృష్తీతో చూడడం పైపై పరిశీలన అవుతుంది. అపలు “వెలి బ్రాహ్మణమత సృష్టి ఆది కులావికీ అవసరమైన ప్రమాణం. కుల వ్యవస్థను సృష్టిం చాలవి నిశ్చయించుకున్నాక బ్రాహ్మణ మతానికి యీ భ్రష్టత్వ చట్టాలు ఆవివార్యమవుతాయి. కులభ్రస్టుడ్మి శిక్షించడం ద్వారా కులవ్యవస్థ కొనసాగింపు సాధ్యమవుతుంది. రెండవదేమిటంటే క్రైస్తవ మహమ్మదీయ మతాలలో ఉన్న మతభ్రష్టతకు (12% 05 తై052ల0 బ్రాహ్మణమతంలోనవి కుల చట్టాని (2% 0[ 022119)కీ భేదం ఉంది. క్రైస్తవ మహమ్మదీయ మరభ్రష్టద్వ నియమాల ప్రకారం మత విశ్వాసం లోపించిన వారికీ, తప్పడం మతనిశ్వాసాలను ప్రచారం చేపే వారికీ మాత్రమే వెలి వర్తిస్తుంది. చట్టంతో. విశ్వాసంతో గాని, విశ్వాసం లేకపోవడం గాని ప్రధానమైన

తెర్‌2 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రపంగాలు వమస్య కాదు. అది ముఖ్యంగా కులం అనే సామాజిక సంస్థారూవం పవిత్రతతో ముడిపడి ఉంది. తాముండే కుల నియమాలకు వ్యతిరేకంగా ప్రవర్తించిన వారివి బ్రాహ్మాణమతం శిక్షిస్తుంది. ఇది చాలా ముఖ్యమైన బేధం.

ఇతర మతాలలోవి భ్రష్టత్వ నియమాలలో, ఈ బ్రాహ్మణ మతం సృష్టించిన కులభ్రష్టత్వ వియమాలమ సరిశీలిస్తే, దేవువిపై విశ్వాసం బ్రాహ్మణ మడావికే అంత ముఖ్యం కాదు. చావు తర్వాత జీవితం మీద వమ్మకం వుండటం, మంచి కార్యాలు చేయడం ద్వారా మోక్షాన్ని సాధిం చవచ్చనే వమ్మకం కలిగి వుండటం, మతప్రవక్తపై విశ్వాసం కలిగి ఉండటం అనే విషయాలను బ్రాహ్మణమతం ఆవశ్యకంగా పరిగణించదు. అయితే, వేదాలపట్ట వూజ్యభావం కలిగి ఉండడం చాలా అవపరంగా భావిస్తుంది. అదొక్కటే బ్రాహ్మాణ నుతావికి ఆవశ్యకం. అందుచేతనే కుల వియమాలమ డఉల్లంఘించడాన్ని బ్రాహ్మణమతం శిక్షిస్తుంది. మిగతా అన్నిటినీ ఆతిక్రమంచవచ్చు.

ఈ పమైక్యతా శక్తులము చూడడావికి విరాకరించని వారు కులాంతర వివాహాలను (66-గమస22ైఎ. కులాంతర పంక్తి భోజనాలమ (1964-40ఖఐ బ్రాహ్మణమతం విషేరిం చడం, సమాజాన్ని వూర్తిగా విభజించడమేనవి అంగీకరిస్తారు. ఈ విధమైవ విషేధాలు ఐక్యతకు చావు దెబ్బలాంటివి. ఇవి ఐక్య కార్యాచరణకు తీవమైన అడ్డంకులుగా తయారయ్యాయి. ముందు చెప్పబోతు పట్టు, బ్రాహ్మాణమరాని కూలదోపేందుకు బ్రాహ్మణేతర వర్గాలు. ఏకమన కుండా బ్రావ్మాణమతం సమాజాన్లి ఈ విధంగా ముక్కలు ముక్కలుగా విభజించింది. కానీ ఈ ప్రాణాంతకమైన వివ ప్రభానం కేవలం విషప్రయోగం చేసిన వాడి ఉద్దేశం పరిమితులలో ఉండిపోదు. కుల విషయంలో కూడా అదే జరిగింది. బ్రాహ్మణులపై తిరుగుబాటు చేయకుండా బ్రాహ్మణేతరులను అశక్తం చేయడం బ్రాహ్మణనుతం ఉద్దేశం, అంతేకానీ వారు ఒక జాతిగా విదేశీయులమ ఎదిరించకుండా అశ్తం చేయడం కాదు. కాన్సీ కులం నిషం వల్ల వారు బ్రాహ్మణులకు న్యతిరేకంగామ్హా విదేశీయుల విషయంలోనూ ఆశక్తులయ్యారు. మరో రకంగా చెబితే కుల న్యవస్థను. వెలకొల్లడం ద్వారా బ్రాహ్మణమతం. జాతీయత ఎదగకుండా పెద్ద అవరోధాన్షి నిలిపింది.

కుల వ్యవస్థ గురించి ఎవరేమి చెప్పినా హిందువు మాత్రం ఆందులోవి చెడును ఒన్హకోదు. ఒకరకంగా అతనిది విజం. కుటుంబంలో సభ్యుల మధ్య ప్రేమ, ఐక్యత పరప్పర సహకారం వుంటాయి. దౌంగలు కూడా పరస్పరం గౌరవించుకుంటారన్ష సంగతి మనం గుర్తుంచుకోవాలి. వారి ప్రయోజనాలు, అవవరాలు, ఒకటే కాబట్టి వారిలో లాళ్ళత్వ సంబంధాలు వుంటాయి. అయిత్తే వారికి ఇతర సమూహాలతో. విరోధాలుండవచ్చును. కాబట్టి ఒక వమాజావికి ఉండవ లపివ ప్రశంవనీయ లక్షణాలు అన్హీ కులానికి ఉన్నాయని ఎవరైనా అనవచ్చు.

కుటుంబానికి ఉన్న (ప్రేమ, ఐక్యత్క సంఘీభావం వంటి సుగుణాలన్షీ కులంలో కూడా ఉన్నాయి. దొంగలు పరప్పరం చూవుకునే గౌరవం కూడా కులంలో ఉంటుంది. ముఠాలలో ఉండే

బ్రాహ్మణమత విజయం 353 విశ్వాసం, భాత్చత్వ భావవలు కూడా ఉంటాయి. బందిపోట్లలో ఉండే ఉమ్మడి ప్రయోజనాల భావన కూడా దావిలో వుంది.

ఇలాంటి మెచ్చుకోదగిన లక్షణాలు కలిగిన కులవ్యవస్థ పై ఒక హిందువు సంతృప్తిని వ్యక్తం చేప, ఆందులోవి చెడు గుణాలను ఒవ్పకోకపోవచ్చును. జారులు తమను తాము అనుకున్నట్టు ద్రతి కులమూ తనకొక స్వతంత్ర సమాజంగా భావించడానికి వీలుంటే తప్ప కులం ఆదర్శ సామాజిక న్యవస్తా రూవం అనే పిద్ధాంతం విలవదని హిందువు మరచిపోతాడు. కానీ హిందూ సమాజం దానిలోని కుల వ్యవస్థ అన్హు పద్ధతిలో చూస్తే ఆ సిద్ధాంతం కూలిపోతుంది.

అప్పటికీ కుల వ్యవస్థ చెడ్డదని హిందువు ఒన్తకోడు. కుల వ్యవస్థలోని చెడుగులకు హిందూమళతందే. బాధ్యత ఆని ఆరోసిస్తే- *యూరోపులోని వర్ణవ్యవస్థ సంగతేమిటిగొ అని హిందువు వెంటనే గద్దిస్తాడు. గాఢ ఐక్యత డానికి తోడుగా ప్రశంసనీయ "ఉమ్మడి ప్రయోజనాల భానవ, పరప్పర సానుభూతి, ప్రజా ప్రయోజనాలపై విధేయత, సార్వజవిక సంక్షేమాల గురించిన పట్టింవు - వంటి లక్షణాలన్షీ ఉన్ల తతి, కుల ఆదర్శ ప్రసంచం ఎక్కడా ఉండదన్నంత వరకు ఆ హిందువు సవాల్‌ సరైదీ. ప్రతి పమాజంలోమా గిరిగీసుకువి ఉండేవి బయటి వారిపై అముమానంతో అసూయతో మెలిగేవి ఆయిన వరగాలు, కుటుంబాలు ఉంటాయని, బందిపోట్టు, ముఠాలు, ట్రేడ్‌ యూనియన్దు, ఉద్యోగ సంఘాలు, వ్యాపార కూటములు, వాణిజ్య మండలులుు రాజకీయ పార్టీలు అన్జి సమాజాల్లోనూ ఉంటాయని పోలిక కోసం హిందువు వాదిస్తే అనతితో పేరీ లేదు. పైన చెప్పిన వాటిలో కొన్టి ఉమ్మడి ప్రయోజనాల కోసం, ఉమ్మడిగా దోచుకోవడం కోసం ఏర్పడ్డనీ, మరికొన్ని ప్రజలకు సేవ చేయాలని ఆశిస్తూనే వారివి ఎరగా వాడంకోవడావికి సంకోచించవివీ ఉన్నాయి.

గతంలో కావీ, ప్రస్తుతం కానీ ఎక్కడైనా పరీ ఉన్న ఆనలు సమాజం ఏకశిలాసద్భశం (3026 ₹01అ9 కాదవీ వివిధ తక్షణ, ప్రత్యేక లక్ష్యాలకు కట్టుబడి. వున్న చిన్హ సమూహాల సమాహారమవి అంగీకరించవచ్చు. హిందూ కుల వ్యవస్థమ, హైందవేత్తర వర్గ వ్యవస్థకూ పోలిక తెచ్చి. ఈ విషయంలో చెప్పనలపిందింకేమి లేదన్నట్టు హిందువు తప్పించుకోలేడు. హిందువు “ఎదుర్కొనవలపిన చాలా పెద్ద ప్రళ్ష్ల మరొకటి ఉన్నది. ప్రతి సమాజంలోనూ సమూహాలున్హప్పటికీ, కొన్ని సమాజాలలో అసాంఘిక (+02-506బజ) సమూహాలు మాత్రమే; మరికొస్టి సమాజాలలో సం తిరేక (జట-వంయజీ) సమూహాలు ఉవ్యాయి. వరవ్వవస్త ఉన్న సమాజానికి కుల వ్యవస్త నా తేడా కాగా వుంది. వ వ్యవస్త రం కాగా కుల కట్‌.

గ యం ఇ

తప్పనపరిగా సంఘ వ్యతిరేకం.

కొన్ని సమాజాలలో సమూహ వ్యవస్థ కేవలం అసాంఘిక భావనను, కొన్హి సమాజాలలో సమూహ వ్యవస్థ సంఘ వ్యతిరేక భావనను కలిగించడావికి కారణం ఏమిటో తెలుసుకోవడం అవసరం. ఈ తేడాను ప్రొఫెసర్‌ జాన్‌ డెవె కంటె మించి మరెవరూ నిప్పి చెప్పలేరు. ఆ

354 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు లా సమూహాలు విడిగా వుంటాయా, సంబంధాలలో వుంటాయా; వాటి మధ్య ఇచ్చిపుచ్చుకోవడం వున్నదా-లేడా అన దానిపై ప్రతిదీ ఆధారపడి వుంటుందని ఆయన అంటారు. ఆ సమూహాల మధ్య కలిసి సనిచేయడం వుంటే, ఇచ్చిపుచ్చుకోవడం వుంటే వాటి మధ్య అసాంఘిక భావన మార్రమే ఉంటుంది. ఒకవేళ ఆ సమూహాలు విడివిడిగా వుండి, ఇచ్చివుచ్చుకోవడం లేకపోతే వారి నుధ్య సంఘ వ్యతిరీక భావన ఉంటుంది. ప్రొఫెసర్‌ డెవే మాటల్లో: వె!

*ల్లక్ష ముఠా లేదా కూటమిలోవి ఏకాకితనం, గిరి గీసుకున్నరనం దాని సంఘ వ్యతిరేక భావనను ప్రస్తుటం చేస్తాయి. ఆయితే, అదే రకమైన భావన “స్వంత” ప్రయోజనాలుండి, ఇతర సమూహాలతో సంపర్కాన్ని మాడదనుకునే సమూహం నిషయంలోనూ కనిపిస్తుంది. అంటే, విస్తృత సంబంధాల ద్వారా పురోగతిని, వునర్జిర్మాణాన్నీ కోరుకోకుండా, తనకున్న దానిని కాపా డుకోవడమే దాని ప్రయోజనం. ఇదే స్ఫూర్తిని పరస్పర పంబంధాలు లేని జాతుల మధ్య; విస్త ఎత జీవితంతో పంబంధలి లేని విషయాలన్నట్టు తమ కౌటుంబిక వ్యవహారాలను గుట్టుగా దాచుకునే కుటుంబాలలో; గృహ, సమూహ అవసరాల మంచి వేరైన పాఠశాలలో ధనికులు బీదల మధ్య; సండిరులు అపండితుల మధ్య చూడవచ్చు. పమూహంలోని జడ, స్వార్ధపూరిత లక్ష్యాల కోపం జీవితాన్ని వెసులుబాటు లేని కారిన్యంతోనూ, మూసబోసినట్టు వ్యవస్థీకరించడానికి ఈ ఏకాకితనం అనువైనదన్షది సారాంశంలో

ఆడగవలసిన ప్రశ్న - సమాజంలో సమూహాలున్నాయా లేవా అనే కాదు, ఆ సమాజం ఏకశిలా సద్భశం (క్రమం ₹సం10)గా ఉందా అవీ కాదు. వివిధ పమూహాల మధ్య పరస్తర సహకారం, సామీప్యం, సంపర్కం ఎంతమేరకు ఉంది అన్నది అడగవలసిన ప్ర్షః ఆ సమూహాల మధ్య ఉద్దేశ్యపూర్వకంగా పంచుకునే ఉమ్మడి ప్రయోజనాలు ఎన్లి వున్నాయి, ఎంత వైవిధ్యంతో

ర్త న త ణన త్త వున్నాయి? ఇతర భాగస్వామ్య రూపాలలో పరస్పర ఆచరణ ఎంత సంపూర్ణంగా, ఎంత స్వేచ్చగా వుంది? సమూహాలున్నంత నూత్రాన ఒక సమాజాన్ని సంఘటిత వ్యవస్థగా నిరాకరించవలసపివ పనిలేదు. ఆ సమూహాలు ఏకాకితనంతో వుంటే, గిరిగీసుకువి బతుకుతూ వుంటే విరాకరించ వ 9 క క్‌ కవి ట్‌, శ గ! ఇ

చ్చు. ఎందుకంటే సహకారకృషిని అసాధ్యం చేపేది ఏకాకితనం మంచి ఉత్పన్నమయ్యే పంఘ వ్యతిరేక భావన.

నర్ణాల మధ్య నేర్తాటు బ్రాహ్మణమతం సృష్టి వురారన కాలంలో నాలుగు వర్ణాల వారి మధ్య అమలులో ఉన్న అంతర్వివాహాలను, సహ పంక్తి భోజనాలను నిషేధించడం ఇంత కుముందే చర్చించాను. అయిత్సే ఈ కథలో మరోభాగం మిగిలిపోయింది. వర్ణ వ్యవస్థకు వివాహంతో నిమిత్తం లేదని నేను చెప్తాను. అంటే వివిధ వర్ణాలకు చెందిన ప్రీ వురుషులు పెళ్ళి చేసుకోవచ్చు. ఆలా చేసుకున్నారు కూడా. అంతర్‌ వర్ణ వివాహాలకు ధర్మశాస్తుం అడ్డుపడలేదు, అటువంటి వివాహాలకు సంఘనీతి ప్రరికూలం కాదు - పవర వివాహాలే జరగాలని చట్టమూ చెప్పలేదు, సంఘమూ కోరలేదు. వరుడు తక్కువ వర్షం అయినా - ఏ రకమైనది ఆయినొ

• వివిధ వర్ణాల మధ్య అన్హిరకాల వివాహాలు జరిగాయి. - అవన్హీ చెల్లుబాటు అయ్యాయి.

బ్రాహ్మణమత విజయం 2ర్‌ర్‌ న కనన న ప్రొఫెసర్‌ కాణే చెప్పినట్టు - అమలోమ, ప్రతిలోమ వివాహాల నుధ్య తారతమ్యమేమిటో తెలి యదు, అసలు అనులోమ, ప్రతిలోను అన్హ పదాలే అప్పడు ఉనికిలో లేవు. వాటిని కూడా జ క్‌ ణ్‌

బ్రాహ్మాణమతమే సృష్టించింది. ఆగ్రవర్ణ స్త్రీకి తక్కున వర్ణం వురుషువికి మధ్య వివాహాన్ని - అంటే ప్రతిలోమ వివాహాన్ని బ్రాహ్మణ మళం విలిపివేపింది. వర్ణాల మధ్య సంబంధాన్ని తెంపివేసి వాటిని ప్రత్యేక పరస్పర సంఘ వ్యతిరేక భావన కలిగిన వాటిగా మూచ్చే దిశగా తీసుకున చర్య అది. అయితే, ప్రతిలోమ వివాహం అనే అంతస్పంబంధ ద్వారం మూపివేసినప్పటికీ, మరో అంతస్పంబంధ ద్వారం అనులోను వివాహం తెరిచే వుండింది. దాన్ని మూయలేదు. శ్రేణులవారీ అసమానత్వం గురించి చర్చించిన విభాగంలో సూచించినట్టు - ఆగ్రవర్ణ పురుషువిక్తీ, నిన్నువర్జాల స్త్రీలకూ మధ్య వివాహాన్ని బ్రాహ్మణమతం కొనసాగనిచ్చింది. అనులోమ వివాహం అనే ద్వారం పెద్దగా గౌరవప్రదమైనదీ, రెండోవైపు రాకపోకలు గల ద్వారమూ కాకపోయినప్పటికీ వర్ణాలమ వూర్తిగా విడగొట్టకుండా నివారించగల అంతప్పంబంధ ద్వారంగా అది వుండింది. ఆయితే, బ్రాహ్మణనుతం ఇక్కడ కూడా హేయమైన కురంగ్రం వనన్దింది. ఆ కుతంత్రం ఎంత హేయమెనదో చూపాలంటేే శిశువు వర్షాన్ని నిరయించడానికి ఆములులో ఉండిన నియమాల

[ే న! మ! గురించి మొదట చెస్తాలి. అతి పురాతన కాలం మంచీ ఉన్న నియమం ప్రకారం సంతానం

శ

వర్ణం తండ్రి వర్ణం బట్టి నిర్ణయమవుతుంది. తల్లి వర్ధానికి ఏమీ ప్రాముఖ్యం లేదు. ఈ కింది ఉదాహరణలు దాన్ని విష్పందేహంగా విరూసిస్తాయి. శకక ననన కం వంతనన న క తండ్రిపేరు తండ్రినర్ణం తల్లిపేరు. తల్లివర్ణం సంతానంపేరు. పంఠానంవర్హం వనన నా

1. శంతనుడు. క్షర్రియుడు గంగ శూద్ర(ఆవామికుఖీష్ముడం క్షత్రియుడు
2. శంతనుడు. క్షత్రియుడు మత్స్యగంధి శూద్ర(జాలరి) విచిత్రవీర్యుడు క్షవ్రియుడు
3. పరాశరుడు బ్రాహ్మణుడు మత్స్యగంధి శూద్ర(జాలరి) కృష్ణద్వెపాయనుడు బ్రాహ్మణుడు
4. విశ్వామిత్రుడు క్షత్రియుడం మేనక (అప్పర) శకుంతల క్షత్రియుడు ర్‌ యయాతి. క్షత్రియుడం దేవయాని బ్రాహ్మణి యదు క్షర్రయుడం
5. యయాతి. క్షత్రియుడు శర్మిష్ట అసురి(ఆవార్య) ద్రుహ్య క్షప్రియుడం
6. జరత్కారుడు బ్రాహ్మణుడు జరత్కారి. నాగ(అవార్య) అనిత బ్రాహ్మణుడు నవనవ ననన య

ఈ వియమాన్ని పిళ్ళ సవర్థ్య నియమం అంటారు. అనులోను, ప్రతిలోను వివాహ విధానాలపై పిత్ళ సవర్థ్య నియనుం ప్రభావాన్ని పరిశీలించడం ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది.

ప్రతిలోమ వివావాంపై ఆ నియనుం ప్రభావం ఇలా ఉంటుంది. ఆగ్రవర స్త్రీల సంతానం వర్ణం, తంద్రులైన విమ్నవర్ణం వారి వర్జావికి దిగిపోతుంది. అనులోను వివాహంపై ఈ ప్రభావం దానికీ భిన్టంగా వుంటుంది. విమ్మవర్థాలము చెందిన తల్లుల పిల్లలు తంద్రుల ఆగ్రవర్ణానికి ఎదుగుతారు.

356 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు

ప్రతిలోమ వివాహాలను నునువు నిషేధించి తద్వారా ఆగ్రనర్ణం వారు నిన్హువర్హ స్థాయికి పతనం కాకుండా నివారించాడు. విమర్శించదగినవే అయినప్పటికీ, అనులోను వివాహం, పిత్చ పవర్థ్య వియమం కొవసాగినంత కాలం పెద్దగా వష్టం జరగలేదు. ఆ రెండూ కలిసి ఎంతో ప్రయో జనకారి ఆయిన వ్యవస్థగా ఏర్పడ్డాయి. అనులోను వివాహం వర్ణాల మధ్య ఆంతస్సంబంధాని కొనసాగించింది. పిత్ళ సవర్ష్య నియమం అగ్రనర్ణాలము. సమ్మిశ్రమంగా రూపొందేట్టు చేసింది. ఎందుకంటే వారంతా వివిధ వర్ణాలకు చెందిన తల్లుల పంతానం, వర్ణాల నుధ్య ఉన్ల ఈ ఆంతస్బంబంధ ద్వారాన్ని బ్రాహ్మాణమతం ఇక తెరిచి ఉంచాలనుకోలేదు. మూసేయాలనుకుంది. కానీ మూసివేసిన పద్ధతి ఆప్రతిష్టాకరమైనది. సూటి పద్ధతి, గౌరవప్రదమైన వద్ధతి ఆనులోమ వివాహాన్ని నిలిపివేయడం. కావీ బ్రాహ్మణ నుతం ఆ పవి చేయలేదు. ఆనులోమ వివాహాన్ని ఆది కొనసాగనిచ్చింది. పంతనం వర్ణాన్ని నిర్ణయించే నియమాన్ని మార్చింది. పిళ్ళ సవర్ధ్య నియమం ప్టావంలో, తల్లి నర్ణం ప్రకారం శిశువు వర్ణ నిర్ణయం జరిగే మాతృ సవర్థ్య వియమాన్ని ప్రవేశ పెట్టింది. ఈ మార్తులో, అంతకుముందు విధానంలో సామాజిక ఆంతప్పంబంధాల సాధనంగా ఉన్న పెళ్ళికి ఆ ప్వభావం పోయింది. విన్హువర్ణానికి చెందిన ళల్లికి పుట్టిన కారణం చేత ఆ పిల్లల బాధ్యత నుంచి అగ్రవర్ణ తండ్రులను ఆ నూర్హు తప్పించింది. అది అనులోమ వివా హాన్ని విమ్మవర్థాలకు కేవల లైంగిక వ్యవహారంగా అవమావంగా, కించవరచడంగా; ఆగ్రవర్జాలకు వివువర్ణ స్త్రీలతో చట్టబద్ధ వ్యభిచారం చేపే పదుపాయంగా మార్చింది. మరింత విశాలమైన సామాజిక దృష్టితో చూస్తే ఆ నూర్డే హిందూ సమాజానికి శాపమైన వర్ణాల వూర్తి వేర్తాటును సృష్టించింది. ఆయన పరే సాంప్రదాయ హిందువు కులవ్యవస్థ ఆదర్శ వ్యవస్థ అని ఇంకా వమ్ముతాడు. సాంప్రదాయ హిందువు గురించే ఎందుకు చెప్పోవడం? మేధావులైన రాజకీయ వాదులలోనూ, చరిత్రకారులలోనూ. అటువంటి వారున్నారు. జారీయవాదానికి కుల వ్యవస్థ అవరోధంగా ఉందవి అంటే తంగా వ్యతిరేకించే భారతీయ రాజకీయవాదులు, చరిత్రకారులు ఉన్నారనుకోండి. భారతదేశం ఒక జాతి ఆవి వాళ్ళు భావిస్తారు. భారత జాతి గురించి కాకుండా భారత ప్రజల గురించి ఎవరైనా మాట్లాడితే వాళ్ళు చాలా బాధపడతారు. ఈ వైఖరిని అర్ధం చేసుకోవచ్చు. రాజకీయవాదుల్లో, చరిత్రకారుల్లో అధికులు బ్రాహ్మణులు, తమ పూర్వీకుల అకృత్యాలను బట్టబయలు చేయడానికి గానీ, సాగించిన దుర్మార్గాలను అంగీకరించడానికి గానీ వారికి రైర్యం ఉంటుందని ఆశించలేం. “భారతదేశం ఒక జాతియా?”” అని ఎవరినైవా ఆడగండి, అందరూ ముక్త కంరంతో “అవును అంటారు. “ఎందుకు అని అడగండి. మొదటిదిగా భారతదేశం భౌగోళిక ఐక్యత ఉన్న దేశమని, రెండోదిగా మౌలిక సాంస్కృతిక ఐక్యత ఉన్న దేశమని కాబట్టి భారతదేశం ఒక జాతి అని వారు కారణాలు చెబుతారు. వాదం కోసం వాటిని ఒస్పక్షున్నా, ఈ వాస్తవాల ఆధారంగా భారతదేశం విజంగా ఒక జాతి అవి అర్ధం చెప్పడం భ్రమల్లో విహరించడమే. జాతి అంటే ఏమిటి? ఎంత స్థాయిలో భౌగోళిక ఐక్యత ఉన్నప్పటికీ ఆ భౌతిక అర్థంలో - జాతి అంటే దేశం కాదు. ఉమ్మడి భావ ఉమ్మడి మతం, లేదా ఉమ్మడి వరవర్ణం (609201 2809) వీటి నుంచి సంక్రమించిన ఉమ్మడి సంప్కృతే వల్ల పమీకృతులైన ప్రజలూ కాదు జాతి అంటే, మరొకచోట నేను చెప్పినదాన్ని ఇక్కడ ప్రస్తావిస్తున్నాను. *జారీయత ఒక ప్వీయ మానసిక భావవ (5య్యుంటాం కెళాయం!0భైయి కంయిభి.. ఆంతా ఒకటే అనే సమసి మనోభావం అది. ఆ మనోభావాన్ని వింపుకున్న వారందరూ. ఒకరివొకరు బంధువుల వలె

బ్రాహ్మణమరత విజయం 3357 భావిస్తారు. జాతీయ భానన రెండంచుల కత్తి నంటిది. ఆది ఏక కాలంలో అస్మదీయులపై మహృద్భావవను, సరాయి వారిపై తద్వ్యతిరేక భావనను కలిగిస్తుంది. అదొక “సజారి చైతన్యం" (౮009య0415ఏఆ8 ౦£23యుత). పజాతీయ పరిమితులలోవి వారివి ఆది కలుపుతుంది, సజాతీయ పరిమితికి వెలుసలి వారి నుంచి విడదీస్తుంది. తన ప్వంత సమూహావికే తాను చెంది వుండాలని, మరే ఇతర సమూహానికి చెందకూడదన్హ తపన అది. జాతీయత, జాతీయ భావన సారాంశం ఇదే. తన సజాతీయులకే తాను చెంది వుండాలన్న తపన నేను చెప్పినట్టుగా ఒక స్వీయ మానసిక భావన. ఈ సజాతీయతకే చెందాలన్షు తపనకూ ఖౌగోళ శాస్త్రావికీ సంస్కృతికీ లేదా ఆర్థిక పామాజిక ఘర్షణకూ పంబంధం లేదవేది గుర్తుంచుకోవలసిన ముఖ్య విషయం. ఛౌగోలిక ఐక్యత వుండి కూడా *ఫలావా దానికే చెందాలనే తసని వుండకపోవచ్చు. భౌగోళిక ఐక్యత లేకపోయినా *ఫలావా దావికే చెందాలనే తపని తీవ్రంగా వుండవచ్చు. సాంస్కృతిక ఐక్యత వుండి కూడా ఆ తపన లేకపోవచ్చు. ఆర్థిక సంఘర్షణలు, వర్ణ విభేదాలూ వున్హప్పటికీ ఆ ఛతపవి తీవ్రంగా వుండవచ్చు. విషయం ఏమిటంటే జారీయర అనేది ప్రాథమికంగా భౌగోలిక, సాంస్కృతిక విషయం కాదు. లేదా...

వైదిక హయాం క్షీణ కాలంలో32 శూద్రులూ స్త్రీలూ కూడా హీనస్థాయిలో ఉండే వారు. వారి స్థాయిలో గొప్ప మూర్తు తెచ్చింది బౌద్దనుత వెల్లువ క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే, బౌద్ధం హయాంలో శూద్రుడు సంపదనీ, జ్ఞానాన్షీ సంపాదించుకోగలిగేవాడు. రాజు కూడా కాగలిగే వాడు. వేదకాలంలో బ్రాహ్మణుడు ఆక్రమించిన అత్యున్షత సామాజిక స్థానాన్ని కూడా అతను అందుకోగలిగేవాడు. బౌద్ధంలోని భిక్షుక సంఘం వైదికంలోని బ్రాహ్మణ సంఘం సమానమైనవి. ఎవరి నుత వ్యవస్థల్లో వారు హోడాలోను, గౌరవంలోనూ సమాన స్థాయిలో వుండేవారు. వైదిక హయాంలో శూద్రుడు బ్రాహ్మణునిగా మారాలని ఆశించలేడు, కాపీ అతను భిక్షువుగా మారి (బ్రాహ్మణువితో సమానమైన పోదాము, గౌరవాన్డి పొందగలడు. ఎలాగంటే, వైదిక బ్రాహ్మణ సంఘంలో శూద్రువికి ప్రవేశం లేకపోగా, బౌద్ధ భిక్షుక సంఘం ఆతనికి ప్రనేశాన్నిచ్చింది. వైదిక కాలంలో బ్రాహ్మణులతో సమానస్థాయి పొందారు. మహిళల విషయంలో కూడా అటువంటి మార్డే కనిపిస్తుంది. బౌద్ధం హయాంలో స్త్రీ స్వేచ్చా జీవి అయింది. వివాహం ఆమెను బానిస చేయలేదు. బౌద్ధ వియమం ప్రకారం పెళ్ళి ఒక పరస్పర ఒడంబడిక. బౌద్ధం హయాంలో ఆమె సంపదను సమకూర్చుకోవచ్చు, జ్ఞానార్హన చేయవచ్చు, బౌద్ధ సన్యాసినుల సంఘంలో చేరి బ్రాహ్మణులతో సమస్థాయిని పొందవచ్చు. బౌద్ధ ప్రచారం వల్ల శూద్రుల, హ్త్రీల హోదా ఎంతగా పెరిగిందంటే, బౌద్దాన్ని ప్రత్యర్థులు శూద్రనముతనుని అవేవారు.

బ్రాహ్మణ మతావికి ఇదంతా ఎంతో కంటగింవుగా వుండి వుండాలి. బౌద్ధం చేసిన చైతవ్యవూరిత బోధల ఫలితంగా కలిగిన విప్లవాత్మక మార్తుల వల్ల - శూద్రులు, స్త్రీలు పొందిన ఉన్లతన్థాయివి పంపూర్ణంగా కూలదోయడంలో బ్రాహ్మణ మతం చూపి +విధ్వంసోన్మాదంలో ఆ కంటగింపు ఏ ష్టాయిలో వుందో తెలుస్తుంది.

358 డా, బాబాపాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు

ఈ నేపథ్యంలో శూద్రులకు వ్యతిరేకంగా మనువు విధించిన నియమాలలోని శ్రార్యాన్ది అమానుషత్వాన్టి చూస్తే ఎవరైవా చలించిపోతారు.. ప్రత్యేక శీర్షికల కింద వాటిని కొన్నిటిని ఉటంకిస్తాను.

బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య గృహస్టులను మనువు ఇలా ఆదేశిస్తున్నాడం:

“శూద్రులు సాలకులైన దేశంలో తము వివాసముండకుండుము గాకొ (4-61)

శూద్రుడు పాలకుడైన దేశాన్ని బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు వదిలివెళ్ళారని కాదు దీని అర్ధం. శూద్రుడు రాజైతే అతన్జి చంపాలని మాత్రమే దావి అర్ధం. శూద్రుడు రాజు కావడానికి అర్హుడిగా గుర్తింపబడకపోవడమే కాదు, అతడొక గౌరవాప్తద వ్యక్తి కూడా కాదు. నునువు ఇలా శాసిస్తాడుః

“యజ్ఞాదుల వంటి మత ప్రయోజనాల (విర్వహణ)కు శూద్రుని సంపద నుంచి బ్రాహ్మ ణుడు యాచించకూడదు (11-24)

శూద్రునితో అనిరకాల వైవాహిక సంబంధాలూ నిషిద్ధం. మూడు అగ్రవర్థాల స్త్రీతో అతవికి వివాహం నిషిద్ధం. అగ్రనర్ధాల స్త్రీతో శూద్రుడు ఏ సంబంధమూ పెట్టుకోగూడదు. ఆమెతో శూద్రుడు వ్యభిచరిప్తే మనువు ప్రకారం అది మరణశిక్ష వేయదగిన నేరం.

అగ్రకులానికి చెందిన రక్షితతెతె లేదా, అరక్షిత స్త్రీతో సంభోగించిన శూద్రుని ఈ విధంగా శిక్షించాలి; ఆమె అరక్షిత అయితే నేరం చేసిన ఆవయవాన్షి ఆతడు కోల్లోతాడు, ఆమె రక్షిత అయితే ఆతనికి మరణశిక్ష విధించాలి, అతని ఆస్తి స్వాధీనం చేసుకోవాలి. (8-374)

శూద్రుడు బానిసలాగా వుండాలని, సదవులక్కు విద్యకు, సంసదకు ఆయోగ్యుడిగా వృండాలన్ని చీదరించుకోదగ్గ వ్యక్తిగా వుండాలని ఆతను అతని ఆస్తి ఎప్పడైనా జపు చేసుకోదగ్గ విగా వుండాలని మనువు నక్కాణిస్తాడు.

పదవి గురించి మనువు నిర్దేశం:

జన్మరీత్యా మూత్రమే బ్రాహ్మణుడైన వాడు, అంటే. వేదాలను చదవన్మి వేదకర్మలను చేయని బ్రాహ్మణుడు కూడా, రాజుకోసం, న్యాయమూర్తిగా వ్యవహరించి చట్టానికి భాష్యం చెప్పవచ్చును. కానీ శూద్రుడు మాత్రం ఆ పని చేయరాదు. (అతడెంత విద్వాంసుడైనస్తటికీ) (8-20)

బాహ్మణనుత విజయం తె59

న తు

శూద్రుడు తీర్పరి అయితే చూస్తే ఊరుకునే రాజ్యం ఊబిలో దున్హవలె మునిగిపోతుంది. (8-21)

శూద్రుడు కనుక అహంకారంతో బ్రాహ్మణులకే ముతబోధ చేయ సాహసిస్తే రాజు అతని నోటిలోనూ, చెవులలనూ మరుగుతున్న నూనెను పోయించాలి. (8-272)

ప్రాచీన కాలంలో వేదాధ్యనమే విద్యగా భావింపబడేది. వేదాధ్యయనం పూక్కుకు సంబం

( ద్య శ ధించిన అంశం కాదవి, పరిమిత సపదుపాయానికి సంబంధించినదని మనువు ప్రకటిస్తాడు. శూద్రునికి నేదం చదివే హక్కును మనువు నిరాకరించాడు, దాన్హి మూడు ఆగ్రవర్ణాలకే పరి మితమైన సదుపాయంగా చేశాడు. నేదాధ్యయనానికీ శూద్రుడివి అమమతించకపోవడమే కాదు, వేదజ్ఞానం సంపాదించుకోవడానికి శూద్రునికి సహాయపడేనారికి శిక్షలము కూడా మనువు విధిం చౌడు, మనువు ఇలా శాసిస్తాడం:

“అతనెప్తడూ వేదాలను చదవకూడదు... చాద్రుల సమక్షంలో” (4-99)

ఇంకా ఇలా విర్దేశిస్తాడం:

శూద్ర. శిష్యులకు విద్యను బోధించేవాడు, శూద్రునికి శిష్యుడైనవాడు గ్రాద్ధకర్మలకు ఆహుతుడు కావడావికీ అనర్హుడు. (3౩-150)

వేదం చదివితే శూద్రునికి శిక్ష విధించే క్రార్యంలో మనువు వారసుడు మించిపోయాడం. ఉదాహరణకు - నేదాన్లి యాదృచ్చికంగా విన్న వేదంలని ఒక వదాన్నైనా ఉచ్చరించే సాహసం చేపిన శూద్రువి వనాలుకమ రాజు రెండుగా చీల్చాలవి, చెవులలో కరిగించిన పీసం పోయాలవి కాత్చాయనుడు చెప్తాడు.

ఇక పంపద విషయంలో నునువు నిరయగానూ, నిర్లజ్జగానూ ఉన్నాడు. మనుస్మృతి ప్రకారం:

సమర్ధత ఉన్నప్పటికీ శూద్రుడు అనసరావికి మించి ఆర్జించకూడదు. ఎందుకంటే,

లె

దాసుడు సంపదను కాడబెడితే గర్వియై, ఆహంకారంతోనో, ఆలక్ష్యంతోనో బ్రాహ్మణులను బాధిస్తాడు. (10-29)

పై నియామకం కంటె వియమావికి చెప్పిన కారణం భయంకరమైనది. శూద్రుడు పంపదము ఆర్టించకుండా నిరోధించేందుకు విషేధాజ్ఞ మాత్రమే చాలుళుందని నునువు నమ్మ

360 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు లా లేదు. పంపన్నుడైన శూద్రుడు బ్రాహ్మణులను బాధించడావికి ఏమాత్రం అవకాశం లేకుండా తన స్మృతిలో మమవు మరో విభాగాన్ని జోడించాడు. అందులో అతను ఇలా చెప్తాడు:

జీవిక గడవని పరిస్థితులు వస్తే శూద్రువి సామగ్రిని బ్రాహ్మణుడు విస్టంకోచంగా స్వాధీనం చేసుకోవచ్చు. (8-417)

శూద్రుని అస్తి మాత్రమే కదు, శూద్రుని శ్రమ కూడా... జన్హ చేసుకోదగినవేనని మనువు ప్రకటిస్తాడు.

శూద్రుడిని కొన్నా, కొనకపోయినా అతవిచేత బ్రాహ్మణుడు చాకీరీ చేయించుకోవచ్చును. ఎందుకంటే అరడివి సృష్టికర్త బ్రాహ్మణుని బానిసగానే సృష్టించాడు. (8-413)

వంభాషణలో కూడా శూద్రుడు బానిసతనం ప్రకటించాలని మనువు ఆశించాడు. శూద్రుడు ఎంతగా దాసభానంతో వుండాలో ఈ నును నియదూలలో చూడవచ్చు.

శూద్రుడు ద్విజుడిని దూషించి అవమానిస్తే ఆతవి నాలుక కోపేయాలి, ఎందుకంటే అతమ వీచ జన్ముడు కాబట్టి. (86-270)

ద్విజుల పేర్లను, కులాలను తిరస్కారభావంతో ఆతడు ప్రస్తావిస్తే - పది ఆంగుళాల ఇనువ చువ్వును కాల్చి నోట్లో దూర్చాలి. (8-271)

శూద్రుద్ది కేవలం బానిపగానే కాకుండా నిందార్హునిగా చేయడమే మనువు ఉద్దేశం. శూద్రువికి ఉన్నతంగా స్టురించే పేరు ఉండడాన్ని నునువు ఒప్పకోడం. ఈ రకమైన నియమా లను మనువు క్రోడీకరించి ఖచ్చితమైన బుజువులను మిగల్బకపోతే బ్రాహ్మాణమతం శూద్రులను యింత నిరయతో వెంటాడి వేధించేదని నమ్మడం కష్టమయ్యేది, వివిధ కులాలు తను సంతానానికి ఏ విధమైన పేర్షు పెట్టాలో మనువు ఎలా నిర్దేనిస్తున్నాడో గమనించండి.

“బ్రాహ్మణుని పేరులో మొదటి భాగం పవిత్రతను నిర్దేశించే విధంగాను, క్షత్రియులైతే అధికారాన్ని తెలియజేసే విధంగాను వైశ్యుల విషయంలో సంపదను సూచించే విధంగాను వుండాలి. అదే శూద్రుని విషయంలో అయితే తిరస్కారభావం కలిగించేట్టు వుండాలి.” (2-31)

జప్పీర్సులో రెండవ భాగం బ్రాహ్మణుల విషయంలో సంతోషాన్ని మాచించే విధంగాను, క్షత్రియులలో రక్షణము ప్రతిబింబించే విధంగాను, వైశ్యులలో వర్ధిల్లేతర్వాన్ని తెలియజేసే విధంగా ఉండాలి. అదే శూద్రుల దగ్గరకు నచ్చేటప్తడికి సేనను అందించే భావం కలిగి ఉండాలి”

బ్రాహ్మణమత విజయం 361

(2-32)

శూద్రుల గురించి మనువు సృష్టించిన సిద్ధాంతమే ఈ ఆమానుష వియమాలకు ప్రాతిపదిక.

తన స్మృతిలో మొదటి మంచీ దాన్ని విర్మొహమాటంగా వక్కాణిస్తున్నాడు: “అగ్ర కులా లైన బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య కులాలకు సేవ చేయడమే దేవుడు శూద్రులకు నియోగించివ ఏకైక వృత్తి" (1-91)

బావిసగా వుండటావికే శూద్రుడు వుట్టాడని చెబుతూ, ఆతని ఆ విధంగా ఉంచడానికీ చట్టాలు మమవు తయారు చేశాడు. బౌద్ధ యుగంలో శూద్రుడు తాను బ్రాహ్మణమతంలో ఎన్షటికీ చేరలేవి ష్టాయికి అంటే వ్యాయమూర్తి వూజారిి రాజు వంటి పదవులను కూడా ఆశించడానికీ ఆనకాశం ఉండింది. మనువు శూద్రుని ముందుంచిన ఆదర్శంతో పై ఆనకాశాలను

క! క్‌ పోల్చిచూస్తే బ్రాహ్మణనుతం కింద ఆతవి పరిస్థితి ఎంత దారుణంగా వుంటుందో అర్థమవుతుంది.

“(బ్రాహ్మణులకు సేవ చేసినా శూద్రుడు తన పొట్ట గడవటావికీ ఇబ్బందిపడంతూ ఉంటే), ఆతడం క్షత్రియులకు, ధనవంతుడైన వైళ్యుడంకి సేవచేసి జీవనాధారాన్ని ఏర్పాటు చేసు కోవచ్చు” (10-121)

*బహపరాల కోసమో శూద్రుడు బ్రాహ్మణులకు పేవ చేయవచ్చును. ఎందుకంటే బ్రాహ్మ ణువి సేవకునిగా గుర్తింపు పొందిన వారికి ఆన్షి రకాలైన ఫలితాలు లభిస్తాయి. (10-122)

“బ్రాహ్మణునకు సేన చేసే వృత్తే శూద్రునకు ఆత్యంత శ్రేస్టమైన వృత్తి, మిగతా ఏ వృత్తి శూద్రునకు ఫలాన్జి ఇవ్వదు.” (10-123)

“అటువంటి పేవలో ఉన్నవారికి ఆతని సామర్ధ్యం, పరిశ్రమ, అతనిపై ఆధారపడ్డవారి సంఖ్యమ బట్టి స్వంత కుటుంబం (ఆస్తి) నుంచి బ్రాహ్మణుడు అందచేయాలి.” (10-124)

అవ్విగ్గిలివ ఆహార పదార్థాలను, పాత గృహోపకరణాలను అతనికి ఇన్వాలిో (10-125)

మనువు స్త్రీకి, శూద్రువి యెడల చూపించిన ఆదరణకంటే ఎక్కువేమీ చూపలేదు. మొదలుపెట్టడమే స్త్రీ గురించి తక్కువ అభిప్రాయంతలో మొదలు పెడతాడు.

మనువు ఇలా చెన్నన్నాడు. “వురుషుడ్డి ప్రలోభానికి గురి చేయడమే పీ ప్రాథ మిక వైజం. అందుచేతనే విజ్ఞులైన పురుషులు స్త్రీల విషయంలో జాగ్రత్తగా మెసలుకుంటారు.”

362 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు కన నన స (2-213)

“మూఢులను మాత్రమే కాకుండా విద్యానంచులైన పురుషులను కూడా స్త్రీలు పెడతోన పట్టించి కోరికకు, కోపానికి బావిపగా చేయగలరు.” (2-214)

“ప్‌ ప్పరుషుడు కూడా ఏకాంతంగా ఉన్నవుడం తల్లితో గాని అక్క చెల్లెళ్ళతో గాని కూర్చుండరాదు. ఎందువలనంటే ఇంద్రియాల శక్తి విద్యావంతుడ్ది కూడా లొంగదీసుకోగలదు.” (2-215)

“ఫీలకు అందంతో గావి, వయస్వుతో గాని పనిలేదు. వురుషుడైతే (చాలును అవి ఆలో

త్తు స్సు ౩ చిస్తారు.) సొగపైవ వారినే కాక హీనులను కూడా నారు తమనుతాము ఆర్దించుకుంటారు" (9-14)

“స్త్రీలు వురుషులపై తమకుగల మోహంవల్ల, చసలచిత్తమైన స్వభానం వల్ల సహజ కాఠిన్యం వల్ల ఎంత జాగ్రత్తగా సంరక్షించివప్పటికీ తమ భర్తల నిషయంలో అవిధేయులుగా వ్రనర్తిస్తారు.” (9-16)

వారి చంచల స్వభావాని దేవుడు కూడా గుర్తించాడు. వారిని హద్దులో పెట్టేందుకు పురుషుడు తన శక్తియుక్తిలన్నిటివీ ప్రదర్శించేలా చేసేటట్లు సృష్టించాడు.” (9-16)

“*నునువు స్త్రీలకు పాన్తు ఆసనం, ఆభరణాలు, మలినమైన కోరికలు, చెడు ప్రవర్తన, క్రోధం, ద్వేషం, దుష్పువర్తన అనే గుణాలను జన్మతః వియోగించాడం” (9-17)

స్త్రీలపై మనువు చేసిన నియమాలు ఈ అభిప్రాయంతో రూపొందినవే. స్త్రీలు ఏ పరిస్థి

జ్‌ ల తిలోనూ స్వేచ్చగా ఉండరాదన్నదే మమవు చేసిన చట్టాల ఆసలు ఉద్దేశం. మనువు అభిప్రాయం ప్రకారం:

“స్టీలు పగలూ రాత్రీ (ుటుంబలోని) వురుషులపై ఆధారపడి ఉండాలి. ఒకవేళ వారు ఇంద్రియ సుఖాలకు అలవాటు పడితే అవి తమ అదువు తప్పిపోకుండొ చూడాలి.” (9-2

“స్త్రీని బాల్యంలో తండ్రి, యవ్వనంలో భర్త, వృద్దాప్యంలో కునూరుడం రక్షిస్తాడు. ఆమె ఎప్పడూ స్వేచ్చకు అర్హురాలు కాదు” (9-3)

“ఎంత చిన్హవైనప్పటికీ చెడు ప్రవృత్తుల జోలికి స్త్రీలను పోవీయకుండా జాగ్రత్తపడాలి.

బ్రావ్మాణనుత విజయం 363

ఎందుకంటే అజాగ్రత్తగా వుంటే రెండు కుటుంబాలకూ వారు దుఃఖాన్ని కలుగజేస్తారు.” (9-ర్‌)

ఉద్య విషయాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని అన్జి కులాల స్త్రీలను జాగ్రత్తగా చూడవలసిన బాధ్యత ఉంది. బలహీమలైన భర్తలు కూడా తమ భార్యలను కట్టుదిట్టంగా వుంచుకోవాలి. (9-4)

“ఖాలికగావి, యువతిగాని వృద్ధాప్యంలో ఉన్న స్త్రీ అంబనా ఆమె ఇంట్లోవైనా స్వతం

ంగా వ్యవహరించకూడదు.” (5-147)

తంగా వ్య

“బాల్యంలో తండ్రికి, యవ్వనంలో భర్తకు, భర్త చవిపోతే కుమారులకు, స్త్రీ లోబడి వుండాలి. స్త్రీ ఎన్నటికీ స్వతంత్రంగా ఉండరాదు. (5-148)

“తండ్రి నుంచిగాని, భర్త నుంచిగాని, లేదా వుత్రుల నుంచి ఆమె ఎప్పడూ విడిపోవాలనే ఉద్దేశం పెట్టుకోరాదు. ఆవిధంగా చేస్తే తన కుటుంబాని భర్త కుటుంబాన్ని ఆగౌరవపరచేటట్టు చేస్తుంది. ప్త్రీలకు విడాకుల హక్కు లేదు.” (5-149)

“వివాహం చేసుకున్హు తర్వాత భర్తతో భార్య మమేకం చెందినట్టు భావిస్తారు. అందువల్ల ఒకసారి వివాహం జరిగిన తర్వాత స్త్రీకి విడిపోయే అవకాశం లేదు.” (9-45) చాలామంది హిందువులు ఇక్కడితో ఆగిపోయి, నునువు వివొహాన్షి ఒక పవిత్రమైన బంధంగా భావించాడని అందుచేతనే ఆతడు విడాకులను అనుమతించలేదని వాదిస్తూ మను వియమాన్ని ఆదర్శించీక రించుకుంటూ ఆత్మసంతృప్తి పొందుతారు. విడాకులకు వ్యతిరేకంగా మనువు చేసిన చట్టానికి వేరే ఉద్దేశాలు వున్నాయి. ఆది ఒక పురుషుడ్డి స్త్రీకి కట్టివేపేది కాదు. ప్త్రీని పురుషుడితో కట్టినేసి వురుషుడ్ది మాత్రం స్వేచ్చగా వదలివేసింది. భార్యను వదిలివేయకుండా విరోధించడావికి మనువు ఎటువంటి ప్రయత్నం చేయలేదు. తన భార్యమ కేవలం వదలివేయడానికే కాకుండా అమ్మివేయడానికి కూడా పురుషుడికి నుమువు అవకాశం కల్పించాడు. కానీ భార్య స్వతంత్రురాలు కాకుండా మాత్రం అతను ప్రయతం చేశాడు. నునువు ఏమి చెన్తన్నాడో గమవించండి.

“ఆమ్మివేస్తే వదిలేసివా, గావి స్త్రీ ఆమె భర్త నుంచి నిముక్తి పొందలేదు.” (9-46)

దీని అర్ధం ఏమిటంటే భర్తచేత అమ్ముడుపోయిన లేదా నిరాకరణకు గురయిన స్త్రీ - ఏవాటికీ కొనుక్కున వురుషుడికైనా, తిరప్కృతమ చేరదీపే వురుషుడికైనా చట్టబద్దమైన భార్య కాలేదు. ఇది రాక్షసత్వం. తన చట్టాలలోవి వ్యాయబద్ధతను మనువు ఏనాడూ పట్టించుకోలేదు. బౌద్ధ మతంలో ఆమెకు లభించిన హక్కులన్నింటినీ స్త్రీకి లేకుండా చేయడమే నునువు ముఖ్యోద్దేశం. ఆమెకు లభించివ స్వేచ్చను. దుర్వినియోగపరచడం నల్లన్కే శూద్రులను వివా

364 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు సహనూడటానికి పిద్ధం కావడం వల్లనే, వర్ణాశ్రమ తరగతులు వాశనం ఆయ్యాయని నుమవుకు తెలుసు. ఆమెకు లభించిన అనుముల విషయంలో మనువు తీవ్రంగా స్పందించి యీ పద్ధతిని విరోధించేందుకు ఆమె స్వేచ్చను. హరించడానికి చట్టాలను చేశాడు.

ఆస్తి విషయంలో నునువు స్త్రీవి బావిస స్థాయికి చేర్చాడు.

భార్యకు, పుక్రునికీ, బావిపకీ ఎటువంటి ఆస్తీ ఉండదు. వారు పంపాదించినదంతా, వారు ఏ పురుషుడికి చెందుతారో అతనికి చెందుతుంది” (9-146)

స్త్రీ విధవరాలైనవుడు ఆమె భర్త ఉమ్మడి కుటుంబంలోని భాగస్వామ్యుడైతే భరణావ్ని ఇన్వడానిక్సీ విడిగా ఉంటే అతని ఆస్తిలోని కొంత భాగాన్ని ఆమె విర్వహణక్రై యివ్వడానికి మనువు అనుమతించాడం. అంతేకాని ఆస్తిపై స్వతంత్ర అధికారాన్ని చెలాయించే అనకాళశాన్ని మాత్రం కల్పించలేదు.

మనుస్మృతి ప్రకారం స్త్రీని భౌతికంగా శిక్షించవచ్చు. భార్యను కొట్టడానికి భర్తకు మనువు ఆనుమతిని యిచ్చాడు.

“తప్పలు. చేసిన భార్య, వుత్రుడు, బావిస్క విద్యార్థి, తమ్ముడు వంటి వారిని తాడుతో గాని వెదురుబద్దతో కొట్టవచ్చుము.” (8-299)

క్‌

ఇంకోవిధంగా చెప్పాలంటే నునువు స్త్రీని శూద్రుని స్థాయికి చేర్చాడు.

శూద్రునిలాగా స్త్రీ కూడా వేదాలు చదవకుండా విషేధం ఉంది.

ఉస్టీక్ర కూడా సంస్కారాలను విర్వహించాలి. కాని వాటిని ఆచరించేటపుడు వేద మంత్రాలు ఉండకుండా చెయ్యాలి" (2-66)

వేదాలను చదివేందుకు ఆమెకు హక్కు లేదు. అందువల్లనే ఆమె పంస్కారాలను నిర్వహించేటవుడు వేదమంత్రాలు దొర్లకుండా చేయాలనే నిబంధన వంది. స్త్రీలకు వేదాలు చదివే హక్కు లేకపోవడం ఎల్ల మతంపై నారికి పరియైన ఆవగాహన లేకపోయింది. సాపాల మంచి నిష్కృతి పొందేందుకు వేద మంత్రోచ్చారణ ఉపయోగకరం. స్త్రీలకు ఆ ఆవకాశం లేదు కాబట్టి వారు అసత్యమంత కల్మషులై ఉంటారు.

యజ్ఞాలమ. చెయ్యడం మతానికి ప్రాణప్రదాలని బ్రాహ్మణపతం చెప్తోంది. అయినప్పటికీ

బ్రాహ్మణమత విజయం 3665 న మనువు స్త్రీలకు వాటివి నిర్వహించేందుకు ఆనుమతినీయలేదు.

నునువు నిర్దేశిస్తాడం:

“వేదంలో విర్దేశించిన దైనందిన యజ్ఞాలను నిర్వహించడం స్త్రీ చేయరాదు.” (11-36)

*బక్తవేళ ఆ విధంగా చేసినట్లయితే ఆమె వరకానికి వెళ్తుంది" (11-37)

యజ్ఞకర్మలకు ఆమెను ఆశక్తురాలిని చేపేందుకుగాను. బ్రాహ్మణ పురోహితువి సేవలు ఆమెకు లభించకుండా నుమవు నిరోధించాడు.

కీ గ య

“స్త్రీ నిర్వహించిన యజ్ఞాది వూజా కార్యక్రమాలలో ఏ బ్రాహ్మణుడూ భోజనం చేయ రాదు” (4-205)

“ప్రీ విర్వహించే యజ్ఞాది వూణా కార్యక్రమాలు ఆశుభమైనవి, దైవామోదానికి అర్హత లేవివి. ఆందువల్ల వాటిని వివారించాలి” (4-206)

స్త్రీకి విజ్ఞాన సంబంధమైన జిజ్ఞాస ఉండరాదు. అదేవిధంగా స్వేచ్చాయుతమైన ఆలోచ నలు, సంకల్తాలు ఉండరాదు. సంప్రదాయానికి వ్యతిరేకమైన-బౌద్ధమతం వంటి వాటిలో ఆమె ప్రవేశింపరాదు. ఒకవేళ ఆమె అటువంటి నాటికి యింకా దాసురాలై ఉంటే మరణించిన వారి క్‌ 1 పేర ఇచ్చే తర్షణం ఆ స్త్రీకి యివ్వరాదు,

చివరగా జీవితాదర్శంగా స్త్రీ ముందు మనువు వుంచుతున్న విషయాన్ని ఆయన మాటల్లోనే చూద్దాం.

ణి చి

“తండ్రిగావి, తండ్రి అనుమతితో సహోదరుడు గాని తనకు వరుడుగా నిర్ణయించిన వ్యక్తికి ఆతను జీవించదివంతవరకు, లోబడి స్త్రీ జీవించాలి. ఆతను మరణించిన తర్వాత ఆతని ష్మృతివి ఆవమానపరచకూడదు.” (65-151)

“నుంచి గుణాలు కొరవడివప్పటికీ లేదా ఇతరత్రా సుఖాన్ని పొందే వాడైనప్పటికీ ఒక విశ్వాసపాడ్రురాలైన భార్య తన భర్తను దేవువివలె ఆరాధించాలి.” (5-154)

“త్రన భర్త సనుక్షంలో కాకుండా, స్త్రీ ఏ యజ్ఞాన్హ, వోమునీ, ఉపనాసాన్నీ చేయరాదు.

360 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు భర్త అదువు ఆజ్ఞలకు లోబడి వున స్త్రీకి కేవలం అందువల్లే స్వర్గంలో ఉన్నతమైన స్థానం లభిస్తుంది” (56-155)

మనువు స్త్రీ ముందుంచిన ఈ ఆదర్శంలోని అసలు సారాంశం ఏమిటో తెలిపే భాగాలు చూద్దాం:

*పవిత్రమైన మంత్రాల సమక్షంలో వివాహం చేసుకున్న భర్తే సుఖదుఃఖాలలోనూ. ఇహ $రలోకాలలోనూ స్త్రీకి సంతోషాన్షి కలిగించే వాడిగా ఉంటాడు.” (5-153)

ఆమె. ఎన్పడూ. చిరునవ్వులు చిందుస్తూ గృహ సంబంధమైన వ్యవహారాలలో తెలివిగా నడుచుకుంటూ, వస్తువులను శుభ్రపరచడంలో జాగ్రత్త వహిస్తూ, ఆర్థికపరమైన వ్యవహారాలను పొదుపుగా విర్వహించాలి. (565-150)

ఇదీ స్త్రీలకు హిందువులు చూపించిన ఉన్నతమైన ఆదర్శం!

బౌద్ధమత ప్రాబల్యం బాగా ఉన్న రోజుల్లో శూద్రులు, స్త్రీలు సాధించిన ఉన్హడి బ్రాహ్మ ణులకు కోపాన్ని తెప్పించడమే. కాకుండా సహింపరానిదిగా చేసింది. వారి పవిత్ర సాంఘిక వ్యవస్థను అది ఆసాంతం తలకిందులు చేసింది. మొదటిది చివరకు, చివరనుండేది మొదటికి మారింది. శూద్రుల, స్త్రీల స్థాయిని తిరిగి వెనుకటి స్థిలికి తగ్గించేందుకు బ్రాహ్మణులు రాజకీయ బలాన్ని ఘాడా ఉపయోగించారని మనువు రచించిన చట్టాలు వివరిస్తాయి. విజయం సాధిం చిన బ్రాహ్మణీకం పూర్వ ఆశయాలను అంటే బావిసత్వం వంటి వాటిని తిరిగి అమలులోకి తెచ్చేందుకు శూద్ర, స్త్రీ వర్ణాలపై విరుచుకుపడింది. శూద్రులను, స్త్రీలను బానిసవర్గాలుగా చేయడంలో సఫలమైంది. శూద్రులు మిగతా మూడు వర్ణాలకు బానిపలైత్కే స్త్రీలు వారి భర్తలకు బానిసలయ్యారు. బౌద్ధమతం'పై విజయం సాధించిన తర్వాత బ్రాహ్మణులు చేసిన అకృర్యంలో యిది అత్యంత క్రూరమైంది. వర్గాధిపత్యం కోసం అక్రమ నిజేతలు కొన్ని నర్గాలను హీనపర్బేం దుకు చేసిన ఈ అకృత్యాలకు సరితూగే చారిత్రక సంఘటన ప్రపంచంలో యింకొకటి. లేదు. , బ్రాహ్మాణమతం సాగించిన ఈ న్యూనీకరణ విశ్వరూపం ఏమిటో దురద్భష్షవశాత్తూ పూర్తిగా అర్ధం చేసుకోవడం లేదు. స్త్రీ, శూద్ర అనే రెండు చిన్నమాటల వెనక అది దాచబడింది. ఈ రెండు మాటల వెనుక ఉన్ల సంఖ్య గురించి ఆలోచిస్తే దాని విస్తృతి గురించి బోధపడంతుంది. ఈ చట్టాల ప్రభావం ఎంతమంది ప్రజలకు వర్తిస్తుంది? జవాభాలో స్త్రీలు పగభాగం ఉంటారు. మిగిలిన డొంట్లో మూడింట రెందు వంతులు శూద్రులు వుంటారు. ఈ రెండు వర్గాలు కలిస్తే జనాభాలో దాదావు 75% 'శాతం వుంటుంది. ఇంత పెద్ద మొత్తంలో వున్హ ప్రజలను బ్రాహ్మణమతం శాశ్వతమైన బావిపత్వావిక్సీ ్రష్టరకూ గురిచేసింది. ఈ భ్రప్టర్వం వల్లనే 75 శాఠం మంది ప్రజలు జీవించడానికి గల హక్కును, స్వేచ్చను, సుఖ జీవనయడ్నానకాశాలను కోల్పోయి. తద్వారా భారతదేశం మృత జాతికాకపోయినా, క్షీణ జూరిగా మారింది.

బ్రాహ్మణదుత విజయం ౩307

మనుసష్కృతి అంతటా శ్రేణీయ అసమానత (బ్ర2404 1000402160) అనే సూర్రం అంత ర్లీనంగా వుంది. జీవితంలో ఏ భాగాన్ని కూడా యీ మాద్రం లేకుండ మనువు వదలలేదు. ఈ విషయాన్ని పూర్తిగా వెల్లడి చేయాలంటే మనుస్కృతినంతటినీ యిక్కడ వుంచాలి. కానీ సామాజిక జీవిరంలో ఈ శ్రేణీయ అసమానత మనువు ఏ విధంగా విక్షేసించాడో చూపడానికి కొన్నింటిని మాడ్రం మీ ముందుంచుతాను.

వివాహ విధానాన్ని గురించి మనువు ఏం చెన్పన్నాడంటే: _

ఉఖ్రాద్రువికి శూద్ర స్త్రీ మాత్రమే భార్య కాగలదు. శూద్ర షీ, వైళ్ళ స్త్రీ మాత్రమే వైళ్యువికి భార్య కాగలదు; శూద్ర వైశ్య స్త్రీలు, క్షత్రియ స్త్రీ మాత్రమే క్షత్రియునికి భార్యలు కాగలరు. ఆ ముగ్గురూ కులకాంత బ్రాహ్మణునికి భార్యలు కాగలరు.” (3-13)

అతిథి పత్కారాల గురించి మను వియమాలు చూడండి:

“బ్రాహ్మణునికి ఇంటికీ వచ్చిన క్తత్రియుడు గానీ, వైళ్యుడుగాని శూద్రుడుగావి, న్యక్తిగత మిత్రుడగాగావి, బంధువుగాగాని, గురువుగాగావీ అతిథిగా గౌరవం పొందరు.” (3-110)

కజ్టళ్తవ్రేభ్ర బ్రాహ్మణుని యింటికి క్షత్రియుడు అతిథిగా వచ్చినట్లయితే ఆ యింట్లోని బ్రాహ్మణులందరూ భోజనం చేసినతర్వాత నారి యిష్షప్రకారం అతిథికి ఆహారాన్షి ఆందివ్వవ చును.” (3౩-111)

“శ్రూద్రుడు, వైశ్యుడు అతిథులుగా వస్తే బ్రాహ్మణుడు తన సేవకులతో కలసి భుజించే అవకాశం కల్పించి ఆదరణ చూపవచ్చునుో (3౩-112)

లి

ఒక (బ్రాహ్మణుని ఇంట్లో మరో (బ్రాహ్మణునికి మూద్రమే అతిథిగా గౌరవం పొందే ఆర్లత వుంది. ౩4 క్షత్రియుడు అతిథిగా వస్తే ఆ యింట్లోని బ్రాహ్మణులందరూ భుజించిన తర్వాత మాత్రమే అతనికి ఆహారొన్ని యిస్తారు. అడే శూద్రుని, వైశ్యువి విషయంలో అయితే వారికీ బ్రాహ్మణుని సేవకులతో మాత్రమే ఆహారాన్షి తీసుకునే ఆవకాశం ఉంది,

సంస్కారాలు విర్వహించే విషయంలో మనువు విర్దేశించిన వియమాలు పరిశీలించండి.

“పంస్కారాలను స్వీకరించే హక్కు శూద్రువికీ లేదు” (10-126)

“మిశ్రమ. వర్ణాలకు. చెందిన భార్యాభర్తలు సంస్కారాలను స్వీకరించడావికి ఆనర్జులని

3608 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు చట్టం విర్దేశిస్తుంది. ఎందుకంటే అందులో ఒకరి తల్లిదండ్రులు తక్కువ కులావికి చెందటం వల్లనూ యిది కుల నియనూలకు వ్యతిరేకంగా ఉండటం వల్లనూ యీ విధంగా నిర్దేశించడం జరిగింది.” (10-68) “శరీరాన్టి శుద్దిపరచుకోడానికి స్త్రీలు నిర్ణీత సమయాలలో నిర్దేశించిన క్రమంలో అన్హి యా ! ౧ సంస్కారాలను 35 వేదమంత్రాలు ఉచ్చరించకుండా నిర్వహించవలెము.” (2-66)

మనువు యింకా ఇలా అంటున్నాడు;

“స్టహ సంబంధమైన నియమాలను పంతృప్తికరంగా అమలుపరచిన ద్విజ స్నాతకుడు తన ఇంద్రియాలను ఆదువులో వృంచుకుంటావవి ప్రమాణం చేసి (ఈ కింది నియమాలు పాటిస్తూ) అడివిలో నివసించాలి.” (6-1)

జీవితంలో మూడవ భాగాని విజయవంతంగా పూర్తి చేసుకున్న తర్వాత ప్రాసంచిక విష యాలలో అనుబంధాన్ని త్రెంచివేసి వాల్లన భాగంలో ఘూడా పన్యాసివలె జీవితాన్ని గడపవచ్చును. (6-33)

వ్యాయంలో కూడా మనువుర శ్రేణీయ ఆసమానతను ఆమసరించాడు. పరువు నష్టం విషయంలోనూ (1601004602) నిందారోపణ (2౨30) దౌర్జన్యం (జ2౭౪10లకు సంబంధించిన చట్లాలను పరిశీలిద్దాం.

ట్‌ గ!

జక (బ్రాహ్మణునికి పరువు నస్తం కలిగించిన క్తశ్రియుడికి నూరు పణాలుు, వైశ్యుడికీ నూట యాభై నుండి రెండు వందలు, శూద్రునికి కొరడా దెబ్బలు శిక్షలుగా నిర్ణయించారు. (8-267)

“క్షర్రియుడికి పరువు నష్టం కలిగించిన బ్రాహ్మణునికి ఏఖై పణాలు, వైళ్యువికి పరువు నష్టం కలిగించిన బ్రాహ్మణుడికి ఇరవై ఐదు, శూద్రునికీ పరువు నష్టం కలిగించిన బ్రాహ్మణునికి పన్నెండు పణాలు జరిమానాగా విధించాలి.” (8-268)

“ద్విజులలో సకులాలవారిని విందించిన వారికి కూడా 12 పణాలు జరిమానా విధిం చాలి. అనఘౌడవి మాటలలో విందిస్తే ఈ జరిమానాము రెట్టింపు చేయాలి. (8-269)

“*పరస్త్టర నిందారోపణలు చేసుకున్న బ్రాహ్మణ క్షర్రియులపై రాజు వివేకంతో జరిమా నాను విధించాలి. బ్రాహ్మణువికి అత్యంత చిన్న శిక్షమ, క్షత్రియువికి మాధ్యమిక శక్షలలో కాస్త

బ్రాహ్మాణమత విజయం 369

పెద్ద శిక్ష విధించాలి" (86-276)

“వైశ్యుడు, శూద్రుని విషయంలో వారి కులాలనమసరించి శిక్షను విధించాలి. శూద్రువి వాలుకను కత్తిరించనక్కరలేదు. (8-277)

“త్రక్కున కులానికి చెందిన వ్యక్తికి చెందిన ఏ శరీర భాగం అగ్రకులాల వారివి బాధపె డ్తుందో ఆ శరీర భాగాన్ని తీసివేయాలి.” ఇదీ మనువు చేసిన ఉపదేశం. (8-279)

“చెయ్యివిగాని కర్రనుగాని ఎత్తినవాని చేయి తీసివేయాలి. కోపంలో పాదంతో ఛన్దిన వ్యక్తి పాదాన్ని వరికివేయాలి.” (8-280)

ప్రతిచోటా యీ శ్రేణీయ అసమానత అన్న సూగ్రాన్ని ఉపయోగించారు. మనువు ఈ సూత్రాన్ని ఎక్కడైతే కాలేకపోయాడో, అక్కడ ప్రభావం చూసించే విధంగా ఆతని వారసులు నిబంధనలను తయారు చేశారు. ఆంత ఎక్కువగా ఈ సూత్రం సాంఘిక వ్యవస్థలో చొప్పించారు. ఉదొహరణకు మనువు బానిపర్వాన్లి గుర్తించాడు గాని దీనికీ సంబంధించిన లావాదేవీలను శ్రేణీయ అవిధేయతా సూడ్రాల (82664 016601 1054002యఏ2602)ననుపరించి విచారించాలా వద్దా అవే విషయంలో విఫలయ్యాడు.

అంటే శ్రేణలీయ ఆసమానత అనేది బానిపర్యం విషయంలో అములు కాదనీ, ఒక

ట్‌

బ్రాహ్మణుడు శూద్రునికి బానిస కావచ్చని కానీ కాదు. యాజ్ఞవల్కుడు ఈ పందేహాని శ్రీంది మాటలలో వివృత్తి చేశాడం

వర్ణాలలో బొనిసత్వం ఆనరోహణ క్రమంలో ఉంటుంది. ఆరోహణ క్రమంలో కాదు.(16-183)

విజ్ఞానేశ్వరుడు యాజ్ఞవల్క్య స్మృతిపై వ్యాఖ్యానం చేస్తూ ఈ విషయాన్ని మరింత పష్షంగా వివరించాడు, ఎట్‌

“వర్ణాలలో బానిసత్వం అనులోమేయన పద్ధతి అంటే ఆవరోహణ క్రమంలో వుంటుంది. బ్రాహ్మణునికీ, క్షత్రియుడు మిగతా రెండు నర్గాల వారు బానిసగా వుండవచ్చు. క్షత్రియునికి , వళ్యులు, శూద్రులు: వైళ్యునికి శూద్రులు బావిసలుగా ఉండవచ్చును. ఈ విధంగా బానిసత్వం | అనేది అవరోహణ క్రమంలో ఆచరణలో ఉంటుంది.”

ఈ సమావత్వం ఆపమానత్వం అవే పరిభాషలలో బ్రాహ్మణుడు చాలా హెచ్చు ప్టాయివి

370 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు గలిగి ఉన్నాడు. అతను ఎవ్వరికీ బావిస అయ్యే యిబ్బంది లేకపోవడమే కాకుండా ఎవ్వరినైవా తనకు బానిసగా వుంచుకోగలిగిన అవకాశం ఆరనికీ వుంది. మిగతా మూడు కులాల దగ్గర బానిసగా వుండాలని శాస్త్రం విర్ణయించడం వలవ, శూద్రువి తప్త మరొకరిని తాను బానిసగా ఉంచుకోలేడు కనుక్క శూద్రుడు ఈ శ్రేణిలో చాలా తక్కువ స్థాయిని కలిగి ఉన్నాడు. క్షత్రియులకు, వైళ్యులకు కేటాయించిన స్థాయి శ్రేణీయ అసమానరను ప్రవేశపెట్టింది. క్షత్రి యుడు బ్రాహ్మణునికంటే తక్కువ స్థాయికి చెందినవాడవటం వలన అతడిని బ్రాహ్మణుని దగ్గర బావిసగా వుంచేందుకు అవకాశం వుంది. కానీ అదే సమయంలో అతను వైశ్యులు, శూద్రులుకంటే అధికుడం కాబట్టి ఆ రెండు వర్గాలవారిని తన దగ్గర బానిపలుగా చేసుకో వచ్చును. ఇదే విధంగా వైశ్యుడు, బ్రాహ్మణులు క్షరియుల కంటే తక్కువ కావడం వలన వారి వద్ద బానిసగా ఉండేటట్టుగానే శూద్రుడు కంటే అధికుడు కావడం వల్ల శూద్రుడ్డ్ని తన దగ్గర బానిసగా వుంచుకునే అవకాశం కల్పించడం జరిగింది. కనీసం శూద్రుడికంటే అధికుడు కావడం, శూద్రుడు వైళ్యుడిని బానిసగా చేసుకోలేకపోవడం, వైళ్యుడికి గర్వకారణం.

ఇటువంటి లక్షణాలు కలిగిన శ్రేణియ లసమానచా సూగ్రాన్ని బ్రాహ్మాణమరం ప్రజల వరనరాల్లోకి చొప్పించింది. సమాజాన్ని నిర్వీర్యం చేయడానికీ యింతకంటే ఏం చేయాలి? దీని ఫలితాలను స్పష్టంగా చూడలేనప్పటికీ, దీవి మూలంగానే హిందువులు ఆశక్తులయ్యా రని చెప్పడానికి పందేహించనక్కరలేదు. సామాజిక విర్మాణాన్ని ఆధ్యయనం చేస్తున్న విద్యార్దులు కేవలం సమానత్వం, అసమానత్వం అనే విషయాల మధ్య భేదాలను కనుక్కొని సంర్భప్తి చెందుతున్నారు. ఈ సమానత్వం, అసమానత్వం అవే భావనలకు అదనంగా “*శ్రేణీయ అసమా నత్వల” అనే భావనను ఎవరూ గుర్తించలేదు. అయినప్పటికీ ఆఅసమానర్వం అనేది-శ్రేణీయ అసమానత్వంలోని సగభాగమండ ప్రమాదకరమైంది కూడా కాదు. తన వినాశనానికి కావలసిన బీజాలను అసమానత్వం తనలోనే కలిగి ఉంది. ఆపమూనత్వం అనేది ఎక్కువ కాలం కొనసాగదు. స్వచ్చమైన, సాధారణమైన అసమానర్వంలో రెండు విషయాలు జరుగుతాయి. ఆది అసంతృప్తికి కారణమై విప్ణవావికి బీజం వేస్తుంది. రెండవదేమిటంటే బాధిరులందరూ ఉమ్మడి. శతృవును, ఉమ్మడి కష్ట్రాన్షీ ఎదుర్కోవడానికి ఐక్యమయ్యేందుకు దోహదపడ్డుంది. కానీ శ్రేణీయ అసమానత్వం స్వరూపం-అది సృష్టించిన పరిస్టిరులు యీ రెండింట్లో ఏది జరగటావికీ అవకాశం కల్పించదు. శ్రేణీయ అసమావత్వ వ్యవస్త లామ చేస్తున్న అన్యాయానికి వ్యతిరేకంగా అసంతృప్తిని పుట్టకుండా నిరోధిస్తుంది. అందుచేరనే అది విప్లవానికి కేంద్ర బిందువుగా మారదు. రెండోది, ఇందులో. బాధితులు శ్రదులోనూ, ఫలిరాలను పొందడంలోను కూడా అసమానులు. అంతేకాకుండా తమకు. జరుగుతున్న అవ్యాయాన్ని ఎదిరించి ఓడించడావికి అన్ని వర్గాల ఐక్యత కూడా ఇందులో సాధ్యం కాదు. ఉదాహరణకు - బ్రాహ్మణమరంలో వివాహ చట్టం పూర్తిగా అన్యాయమైనదిగా వుంది. తక్కువ కులాల నుంచి ఒక పీవి, బ్రాహ్మణువికి వివాహం చేసుకునేందుకు వీలు కల్పించి, బ్రాహ్మణ స్త్రీలను ఈ విధమైన మార్చిడికి అంగీకరించకపోవడం అవ్యాయం. కావీ యీ పరిస్థితి నాశనం చెయ్యడానికి క్షర్రియుడు వైష్యుడ, శూద్రుడు చేయిచేయి కలపరు. బ్రాహ్మణునికి లభించిన హక్కులను క్షర్రియుడు నిరపిస్తాడు. అంతేకానీ,

బ్రాహ్మణమత విజయం 371 తతత వైళ్యులు, శూద్రులతో చేతులు కలసడు. దీనికీరండు కారణాలు వున్నాయి. ఎందుకంటే బ్ర్మ ణువికి మూడు కులాల స్తులను వివాహం చేసుకునే హక్కు వుంటే క్షల్రియునికి మిగతా రెండు కులాల వారి స్త్రీలను వివాహం చేసుకోవచ్చుము. మిగరా రెండు కులాలు పడినంత బాధ క్షత్రియుడికి వుండదు, రెండవ కారణమేమిటంటే ఒకవేళ వివాహ వ్యవస్థలో ఉన్న యీ అన్యాయానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడితే తనక్కూడ బ్రాహ్మణులకు వుండే స్థాయి లభిస్తుందని క్షత్రియునికి తెలుసు. అయితే అన్నికులాల వారికీ సమాన అవకాశాలు లభించటం వలన వైశ్య, శూద్ర కులాల వారు తన కులానికి చెందిన స్త్రీలను నినాహం చేసుకోవడం ద్వారా తనతో సమాన స్థాయికి వస్తే తన స్థాయి పడిపోతుంది. వ్యవస్థల్గోని ఇతర అన్యాయాలను, తిరు గుబాటు అవకాశాలను పరిశీలించండి. 'పైన చూపినటువంటి మనస్తర్వమే తిరుగుబాటులను అసాధ్యం చేస్తుంది.

బ్రాహ్మణమతావికి దావిలోని అన్యాయాలకు వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు రాకపోవడానికి ఈ *న్రేణీయ అసమానత్వం” ఆవే సూర్రం ఒక కారణం. లూటీ వ్యవస్థకు పమర్ధనను కూడగ ట్టుకోవాలంటే, లూటీ చేపిన దాంట్లో కొంత భాగాన్షి పంచితే పరిపోరుంది. తాము చేస్తున్న అన్యాయానికి శాశ్వత ప్రాతిపదిక కల్పించి, లాభం పొందడానికి మోసంతో మనిసి సృష్టించిన వ్యవస్థ ఇది. ఇవి తాము చేస్తున్న అన్యాయమైన మార్గాలను పమర్థించడానికి ఆ ఆన్యాయంలో కొంత భాగాన్ని పాందడావికి యితరులను ఆహ్వానించడం తప్ప యింకేమి కాదు.

ఇస్పడం బ్రాహ్మణమతం నాటకంలో ఆఖరి అంకానికి తెరతీయడం మిగిలింది. వైదిక కాలం నుంచి చాతుర్వర్థ్య వ్యవస్థను బ్రాహ్మణమతం వారసత్వంగా పొందింది. రమ పూర్వీ కులైన ఆర్యులు సృష్టించిన ఈ చాతుర్వర్ణ్య వ్యవస్థ అద్విరీయమైనదని హిందువులంటారు. అద్వితీయం ఏమీ లేదు. ప్రాచీన ప్రపంచమంతా ఆ తప్పటుడుగు వేసింది. ఈజిప్టు పర్షియా దేశాలలో కూడా యిటువంటి వ్యవస్థ ఉండేది. ఈ వ్యవస్థ మహత్యంపై ప్లేటోకి ఎంతగా గురి కుదిరిందంటే, అన్షి సామాజిక వ్యవస్థలలో యిదే గ్రేస్టమైనదని పేర్కొన్నాడు. చాతుర్వర్హ్యం అనే భావవే లోపభూయిష్టమైంది. కొంతమంది వ్యక్తులను స్పష్తంగా నిభజించగలిగే వర్ణాలుగా కూర్చడం మనిషినీ అతవి శక్తినీ తక్కువగా అంచనా వెయ్యడదమే! ఇతరులతో పోల్చదగవి లక్షణాలు ప్రతి వ్యక్తికీ వుంటాయనీ, ప్రతి వ్యక్తికీ విశిష్ణలుంటాయనీీ ప్రాచీన ఆర్యులు, ప్లేటో తెలసుకోలేకపోయారు. మనిషిలోని ఉన్న అనంతమైన ఛిన్న (ప్రవృత్తులమ, ప్రవృత్తుల మేలుకలయికవీ వీరు గుర్తించలేకపోయారు. మనిషిలో కొన్ని వర్గీకరించదగిన సమర్ధరలు, శక్తులు వుంటాయని సామాజిక వ్యవస్థ విర్మాణానికి వీరిని వర్గాలుగా విభజించవలసి వుంటుందని వారి అభిప్రాయం. సోదాహరణంగా వీటిని తప్ప ఆని విరూపించవచ్చును. వ్యక్తులను కొన్ని స్పష్టంగా విభజించగల _ వర్గాలుగా చెయ్యడం వ్యక్తికీ సమాజానికీ అన్యాయం చెయ్యడమేనవి ఆధునిక విజ్ఞానశాస్త్రం రుజువు చేస్తోంది. సమాజాన్ని వర్ణాలుగా, వృర్తులుగా విభజించటం సమాజాభివృద్ధికై మనిషిలోని అంతర్గత శక్తులను, గుణాలను సంపూర్తిగా వినియోగించడానికి వ్యతిరేకంగా ఉంటుంది. వ్యక్తి సమాజం, భద్రరకు, రక్షణకు కూడా అడ్డంకిగా ఉంటుంది.36

2౩72 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు

ప్రాచీన హిందువులు, ప్లేటో యింకో తప్పను కూడా చేశారు. క్రిమి కీటకాదుల్లాగ మను షులలో కూడా వైవిధ్యం ఉంటుందనడంలో కొంఠ విజం లేకపోలేదు. అయితే క్రీమికీటకాలలో యీ తేడా శారీరకంగా, మానసికంగా వుంటే మనుషులలో మాత్రం కేవలం మానసికమైంది. కానీ యీ విషయాన్ని అడ్డంగా పెట్టుకుని, కొంతమంది మనుషులు కొన్లి సనులను చేయడా వికే పుట్టారని కొందరు ఆజ్ఞలు జారీచేసి యజమానులుగా, మరికొందరు ఆజ్ఞలను పాటించే విదేయులుగా బానిసలుగా జన్మించారనడం చాలా తప్ప ప్రతి వ్యక్తిలోనూ అన్ని గుణాలూ వుంటాయనేది వాస్తవం. అయితే, కొందరిలో ఒక్కొక్క గుణం ప్రస్తుటంగా కనిపించి, అదే ఏకైక గుణంగా భాసిస్తుందనుకుంట్సే ఆ వాస్తవం విలువ తగ్గిపోదు. ఒక మనిషిలో ఒక సమయంలో ఒక వ్రవృత్తి పైచేయిగా వుండగా నురొక సమయంలో దానికి భిన్నమైన ఒక్కోసారి పూర్తి వ్యతిరేకమైన ప్రవృత్తి పైచేయి కానచ్చు.. “మనుషులు - '*బానిసలి నీషే రప్పడు వాదనపై ప్రొఫెసర్‌ బెర్గ్‌సన్‌ ఇలా అన్నారు.3?

“ఇటువంటి పొరపాటు భావన విప్లవాలు జరిగేటప్పడు ఏ విధంగా తప్ప అవురుందో మనకు తెలుపు, ఆప్పటివరకు విధేయులుగానూ వినయంగానూ వున్న పౌరులు ఏదో ఒకరోజు ప్రజలకు. నాయకుల నలె ఉద్యుక్తులవుడారుల”

ప్లేటో, ఆర్యుల సిద్దాంతాలు తప్దని ముస్సోలిని, హిట్లర్‌ ఉదాహరణలు ద్వారా నిరూపి స్తాయి,

ఇదివరకే వివరించిన విధంగా వైదిక చాచుర్వర్థ్య వ్యవస్థ ఒక ఆదర్శ వ్యవస్థగా వుండ కపోగాా బ్రాహ్మాణముతం చేసిన మార్తుల వలన అధ్వాన్నమైంది. అది చేసిన ప్రతి మార్తు విస్పందేహంగా కుత్సిరమైంది. వైదికమతంలో బ్రాహ్మణులను, బౌద్ధమరంలో ఛిక్షువులను ఒకే ప్రయోజనాన్ని నెరవేర్చడానికి సృష్టించారు. సమాజానికి నాయకత్వం వహించడం, పథ నిర్దేశం చేయడం వారి కర్తవ్యంగా నిర్ణయించారు. ఒకే కర్తవ్యాన్ని నిర్వహించవలసివా బౌద్ద భిక్షువు స్థానం ఉన్నతంగా లిఫఖించడం జరిగింది. ఎందుకంటే తనకు ముందుగానీ, తర్వాతగానీ ఎవరూ గుర్తించని విషయాన్ని బుద్ధుడు గుర్తించాడు. సమాజానికి విజమైవ నాయకత్వం అందించడానికే విశ్వసనీయ మార్గదర్శిగా వుండడావికీ ఆ వ్యక్తి బౌద్ధికంగా ప్వరంత్రుడై వుండాలి, అంచేకాదు, ఆతను బౌద్ధికంగా వుండేందుకు గాను మరీ ముఖ్యంగా వ్యక్తిగత ఆస్తి లేవి వాడై వుండాలి. వ్యక్తిగత సంపదపై దృష్టివి కేంద్రీకరించిన శిష్ణుడు సమాజాన్ని సరైన మార్గంవైపు దుళ్ళించడానవికి నాయకత్వం వహించే బాధ్యతను సక్రమంగా విర్వర్తించలేడు. అందువల్లనే బుద్దుడు క్రమశి క్షణా నిబంధనలు రూపాొందించినపుడు, భిక్షువులు వ్యక్తిగతమైన సంపదను కలిగి వుండటాన్ని నిషేధించాడు. వైదిక మతంలోని బ్రాహ్మణులకు అటువంటి నిబంధన ఏమీ లేదు. వ్యక్తిగతమైన సంవదమ కలిగి వుండటానికి బ్రాహ్మణునకు సంపూర్ణ స్వేచ్చ ఉంది. ఈ భేదమే బౌద్ధ భిక్షువుల బ్రాహ్మణుల స్వభావంలో దృక్షథంలో నిలుస్తుంది. ఒక మేధావి వర్గంగా భిక్షువులు రూపొం దారు. బ్రాహ్మణులు కేవలం విద్యావంతుల వర్గంగా మాత్రమే రూపొందారు. మేధావి వర్గానికీ,

బ్రాహ్మణమత విజయం తె73

పయ విద్యావంతుల వర్గానికి చాలా భేదం వృంది. ఒక ప్రత్యేకమైన వర్గానికి గాన్సీ ప్రయోజనానికి గాని అనుబంధంగా ఉండడం నల్ల ఉత్పన్నమయ్యే పరిమితులు మేధను పెంపొందించుకున్ష ప్పటికీ మేధావి వర్గానికి ఉండవు. విద్యావంతుల వర్గం మేధావి వర్గంతో సమానం కాలేదు. ఎందుకంటే తాము అమబంధంగా ఉన్న వర్గ ప్రయోజనంతో విద్యావంతుల వర్గం నుమేకం అవుతుంది. దావివల్ల ఆ వర్గం దృక్‌ పరిధి మారన భావజాలంపై సానుభూతి పరిమితమైపోతాయి.

కాబట్టి ఆది నుంచి బ్రాహ్మణులు వూర్తి విద్యావంతుల వర్గంగా, ప్వార్ధపరులైన విజ్ఞాను లుగా రూపొందడానికి మొగ్గుచూపారు. ప్రాచీన వైదిక వ్యవస్థలో చేసిన మార్తుల వల్ల వైదిక బ్రా్మాణ వ్యవస్థలో ఈ దుర్మార్గం మరింత తీవ్రం అయింది. పరిపాలించడానికి ప్రత్యేకమైన అధికారాలు, మినహాయింవులు పొందడానికి గల హక్కులు మరింత స్వార్ధపరులుగా మారి విద్యను సమాజ ఉన్నతికి కాకుండా సమాజ అవసరాలను దెబ్బలీపే విధంగా వారి వర్గం అభివృద్ధికి ఉపయోగించాలన్లు కోరికను బ్రాహ్మణులలో పెంచాయి.

వారి విజ్ఞానాన్హి శక్తులమ. వ్రజావిహితావికి వ్యతిరేకంగా వారి ప్రత్యేక పదుపాయాలను కాపాడుకునేందుకు మాత్రమే వాడుకున్నారు. భారత నాగరికత ప్రపంచంలోకెల్లా పురాతనమైన దని చాలామంది హిందూ రచయితలు గొప్పలు చెప్తకుంటారు. అన్ని విజ్ఞాన శాఖలకూ వారి పూర్వీకులే ఆద్యులని వారు వాదిస్తారు. ప్రొఫెసర్‌ వినయ్‌కుమాూర్‌ సర్కార్‌ రచించిన “6 క03076 క2లం్రాంటు4ి 08 సు44 కండం]0వ్రి” అవే పుస్తకాన్ని గానీ, డాక్టర్‌ బ్రజేంద్రనాథ్‌ పీల్‌ రచించిన “76 031676 నయం0 0506 మరలు! ముతత అవే పుస్తకాన్లి గాని తెరచి చూడండి. వివిధ శాస్త్రాలపై వారి వూర్వీకులకు గల జ్ఞానాన్జి గురించి వారు పొందుపరచిన సమాచారం మిమ్మల్ని ముంచెత్తురుంది. ఈ పుస్తకాల ద్వారా తెలిపేదేమిటంటే, ప్రాచీన భారతీ యులకు ఖగోళ, జ్యోతిష్య, జీవ రసాయన గణిత, వైద్య, ఖవిజ, భౌతిక శాస్త్రాలలో ప్రదేశం వుందని. వారికి విమానయానంలో కూడా ప్రవేశం ఉండేదని సామాన్య స్రజలు అభిప్రాయం. ఇవన్హీ యదార్జ్ధాలు అయి వుండవచ్చు కూడా! అయితే యీ వాస్తవిక శాస్తాల(ాం31౪8 ం13969)ను. గురించి ప్రాచీన భారతీయులు ఏ విధంగా తెలుసుకోగలిగారన్షదే ప్రధానమైవ వ్రళ్ల. తాము ఆద్యులైన యీ శాస్త్ర రంగాలలో వురోగతివి సాధించడంలో వారు ఎందుకు విఫలమయ్యారు? శాస్త్ర రంగంలో పురోగతి హరార్తుగా నిలిచిపోవడం ఎంత గర్లనీయమో అంతగా ఆశ్చర్యకరం కూడా. శాప్తు రంగంలో భారతదేశం పురాతన దేశాలన్షింటిలో ప్రధమ ప్టానం సంపాదించినప్పటికీ నాగరిక జాతులలో చివరిస్థావాన్ని పొంది వుంది. శాస్త్ర అభివృద్ధిని ప్రారంభించిన ప్రజలు మార్గమధ్యంలోనే ఆసంపూర్ణ స్థితిలో ఎలా వుండిపోవలసి వచ్చింది? ప్రారీమ. భారతీయులకు ఏమి తెలుసు అన్నది కాదు ప్రక్ష, వారు ఎందుకు పై విధమైన స్థితికి చేరుకున్నారన్హ ప్రళ్షను గమనించి, సమాధానం చెప్పవలపిన అవపరం వుంది.

ఈ ప్రన్ళకు ఒకే ఒక సమాధానం వున్నది, అది కూడా చాలా తేలిక పమాధానం. ప్రాచీన భారతదేశంలో బ్రాహ్మణ వర్గం ఒక్కటే విద్యావంఠతమైన వర్గం. మిగతా అన్ని నర్గాలకంటే

374 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు క సకవు తామే అధికులనున్న వర్గం కూడా అదే. బుద్దుడు వారి వాదనను, ఆధిపత్యాన్ని తిరస్కరించి బ్రాహ్మణులపై యుద్దాన్ని ప్రకటించాడు. మేధావి వర్గం కంటె భిన్నమైన విద్యావంతుల వర్గం ఆ పరిస్థితులలో ఎలా వ్యవహరిస్తుందో బ్రాహ్మణులు అలాగే వ్యవహరించారు. శాస్త సంబంధమైన జిజ్ఞాసను. ప్రక్కకు వెట్టి, తన ఆధిపత్యాన్ని, పామాజిక్క ఆర్థిక రాజకీయ ప్రయోజనాలను కాపాడుకోవడంలో బ్రాహ్మణనర్గం పూర్తిగా విమగ్దమైపోయింది. వారు విజ్ఞాన, శాస్త్ర గ్రంథాలను రచించడం నూనవివేసి, స్మృతుల రచవను చేపట్టారు. భారతదేశంలో శాస్త్ర వురోగతి ఎందుకు నిలిచిపోయిందో. ఇక్కడ వివరణ వుంది. సామాజిక సమానత్వం అనే బౌద్ధ సిద్దాంతాన్ని తిస్పికొట్టడమే ఆధిక ప్రధానమైవదిగానూ, అధికతర నిధిగానూ బ్రాహ్మణులు భావించారు. బ్రాహ్మణులు రచించిన స్మృతులెన్ని?

స్మృతి సాహిత్యంలో క్షుణ్ణ్లమైన జ్ఞానాన్టి కలిగిన కేన్‌ వాటి సంఖ్యను 128గా నిర్ణ యించాడు. అవన్నీ ఎందుకు? స్మృతులను వ్యాయ గ్రంథాలని పిలుస్తారు. ఆ పేరు వాటి అసలు వ్వభావాన్ని కప్పివేస్తుందముకోండి. అవి నిజానికి బ్రాహ్మణుల ఆధిపత్యాన్లి, ప్రత్యేక సదుపాయాలను కాపాడీ గ్రంథాలు. శాప్తు వురోగతి కంటే, బ్రాహ్మణముత రక్షణే వాటి ప్రధాన లక్ష్యం. కేవలం తన పదుపాయాలను రక్షించుకోవడమే కాకుండా, వాటిని సభ్యతగల మనిషి సిగ్గుపడే విధంగా విస్తరించడం జరిగింది. మనువు తనుకు యిచ్చిన విశేష హక్కుల అర్ధాప్టి వారు. క్రమంగా విశాలం చేస్తూ వచ్చారు.

మనువు బ్రాహ్మణులకు దానం పొందే హక్కును యిచ్చాడు. ఈ దావం ధనరూపంలో గావిి వస్తు రూపంలో గావి వుండవచ్చును. కాలక్రమేణా స్త్రీ దావం కూడా దానంలో భాగంగా దానం పొందిన స్త్రీవి బ్రాహ్మణుడు ఉంపుడుగత్తెగా ఉంచుకోవచ్చు లేదా నరిహారంగా ధనం తీసుకుని ఆమెను విముక్తం చేయనచ్చుతెకి

మనువు బ్రాహ్మణులను భూమికి ప్రభువులుగా భూదేవులుగా గుర్తించాడు. ఈ ప్రక టనా పరిధిని విస్తరించి, యితర వర్గాల స్త్రీలతో శృంగార సంపర్కాన్లి కలిగి వుండే హక్కును కోరసాగారు. వీరి దృష్టి నుంచి రాణులు కూడా తప్పించుకొనే అవకాశం లేదు. క్రీ.శ. 1502లో భారతదేశాన్ని సందర్శించిన లుడొవికొ డి వార్తెమూ అనే విదేశీ యాత్రికుడు కాలికట్‌లోని ట్రావ్మాణుల గురించి ఈ విధంగా రాస్తున్నాడం:

“ఈ బ్రాహ్మణులు ఎవరో, తెలుసుకోనడం మంచిదీ, ఆనందకరమైనదీ. నునలో వుండే వూజారుల వలె, వీరు యిక్కడి మత విశ్వాసానికి ముఖ్యమైన వ్యక్తులని మీరు తెలుసుకోవాలి. రాజు. వివాహం చేసుకున్నవుడం ఆతవి దగ్గరున్న బ్రాహ్మణయలందరిలో గొప్పవాడినీ ఎక్కువ గౌరవం పొండేవాడినీ ఎంచి తన భార్యతో మొదటి రాత్రిని జరిపించి, ఆమెను కన్యత్వం మంచి విడిపిస్తాడం.”39

బ్రాహ్మణమత విజయం తర్‌ న నన స క ఇదేవిధంగా హామిల్దన్‌0 అవే యింకో రచయిత ఏమంటున్నాడంటే:

*పమోరిన్‌ వివాహం చేసుకుంటే, ముందుగా నంబోరి (వంబూదరి బ్రాహ్మణుడు) ఆతవి భార్యను అనుభవించిన తర్వాత, యిష్టపడితే మూడు రాత్రులు ఆమెతో పహవాపం చేపిన పిదపే తన భార్యతో కలిసి జీవించవచ్చును. ఎందుకంటే తన వివాహ ప్రథమ ఫలాలు ఆమె వూజించే దేవువికి పవిత్ర నైవేద్యాలు”

బొంబాయి ్రెసిడెన్సీలోని వైషు వూజారులు తము తెగకు చెందిన స్త్రీలకు కన్నెరికం చేపే హక్కు తనుకు వుందని అంటారు. 1869లో కరోసోండాప్‌ ముల్ది అనే వ్యక్తిపై ఆ తెగకు చెందిన ప్రధాన వూజారి నడిపిన సుప్రసిద్ధ మహారాజా విందారోపణ వ్యాజ్యంను పరిశీలిస్తే ఆ సంవత్సరం వరకూ కూడా మొదటిరాల్రికై తము హక్కును గురించి వారు అడిగే నారని తెలుస్తుంది.

మొదటిరాత్రి శృంగార సహవాసం పొందే హక్కును తక్కున వర్గాల వారిపై కూడా అమలుబరిచే అఆనకాశం వస్తే అందుకు వారు వెనుకాడలేదు. మలబారు ప్రాంతంలో అలాచే శారు. సైహ్మణులను భూసురులుగా పరిగణించేవారు. ఈ ప్రకటన పరిధిని విస్తరించి మిగతా వర్ణాల స్త్రీలతో సంకర శృంగార సంపర్కం పొందే హక్కును గలిగి వున్నామని వాదించారు. మలబారులో పరిగ్గా యిదే జరిగింది. అక్కడో! “బ్రాహ్మణ కులాల వారు నుకత్సమ్‌ అనే విధానాన్షి అనుసరించే వారు. దీని ప్రకారం బిడ్డ తండ్రికి చెందిన కుటుంబానికి చెందుతాడు. వ్యాయపరమైన, మతపరమైన విబంధనలకనుగుణంగా వారు తను కులంలోనే వివాహాలను కుదుర్చుకొనే వారు. అయితే బ్రాహ్మణులు తక్కువ కులాలకు చెందిన ప్త్రీలతో “సంబంధాలు” (ఏష20బుతు జు ౮110209) పెట్టుకోవడం కూడా అలవాటు”

అంతేకాదు. రచయిత యింకా ఏం చెనున్నాడో చూడండి:

“క “పంబంధం'లోని ఉభయులూ అవతలి వారి కుటుంబంలో పభ్యులు కాలేరు; వారి సంబంధ ఫలితంగా కలిగే సంతానం తల్లుల ధార్వాడే (కుటుంబం)కే చెందుతుంది. తండ్రి ఆస్తిలో వాటా కోసం కానీ, పోషణ భృతి కోసం కానీ అడిగే హక్కు చట్టప్రకారం సంతానానికి వుండదు.

ఈ ఆచారం మూలం గురించి ఆ రచయిత చెబుతూ, ఆ రకం వ్యవస్థ మూలాల గురించి కూడా వరిశీలన చేశాడు,

“తక్కువ. కులాల స్త్రీత్వం వ్రథను ఫలాలను భూసురులు (అంటే బ్రాహ్మణులు),

376 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రపంగాలు టీక న నక ప య కొంతవరకు క్షత్రియులు లేదా పాలకవర్గాలు భుక్తం చేసుకోవడానికీ, పాలేర్ష నవవధువులతో ప్రథమ. సమాగమం కోరే భూస్వాముల మధ్యయుగాల హక్కు (టం1 66 నం్రైాయిగలతో పోలిక కనిపిస్తుంది.”

ఐరోపాలో మధ్య యుగాలలోని “మొదటి రాత్రి హక్కుతో పోల్చడం ఈ ప్రథను ఫలాల హక్కును తక్కున చేసి చెప్పడమే అవుతుంది. దావికంటే ఇది ఎక్కునది. వివాహ సంబంధమైన బరువు బాధ్యతలేవీ లేకుండా బ్రాహ్మణుడు కేవలం తన కానుత్బష్ణను తీర్చుకోవడానికి, కేవలం వ్యభిచారం చేయడానికి నివు కులానికి చెందిన ఏ స్త్రీపైవైనా చెలాయించగల హక్కు ఇది.

ఇవీ జన సామాన్యానికి వ్యతిరేకంగా ఆధ్యాత్మిక ఉపదేశాలు ఇచ్చే బ్రాహ్మణులు కోరిన హక్కులు. పీటర్‌ సింహాసనాన్ని ఆధిరోహించివ బోర్టీప్‌ పోవులు ఎక్కునగా వ్యభిచరించిన ఆధ్యా ల్మిక ఉపదేశకులుగా చరిత్రలో స్థానం పొందారు. అయితేవారు భారతదేశంలోని బ్రాహ్మణులు చేసిన దానికంటే విజంగా ఎక్కువ చేసారా ఆని సందేహం కలుగుతుంది. బుద్ధుడు చెప్పిన మేధావి వర్గం, అంటే ఏ వర్గ ప్రయోజనాన్నీ దృష్టిలో పెట్టుకోకుండా సార్వజవీన శ్రేయస్పును పరిగణించే ప్వచ్చమైన మేధావి వర్గం ఎక్కడా వుండదు. శిప్టుల మేధోస్వేచ్చపై ఆస్తి విధించే పరిమితులను ఇటీవలి వరభూ ఎనరూ గుర్తించలేదు. అయితే, ఇతర దేశాలలో సమాజంలోని ప్రతి శ్రేణిలోనూ నిద్యావంతులైన నర్గం ఉండడం వల్ల ఆయా దేశాలలో మేధావివర్గం లేని కొర తను పూరించుకోగలిగారు. ఖచ్చితమైన మార్గదర్శకత్వం లేకున్నా సమాజంలోని భిన్హ శ్రేణులకు చెందిన విద్యావంతుల ఖిన్హ వర్గాలు వ్యక్తం చేపే అభిప్రాయ బాహుళ్యంలో భద్రత వున్షది. సమాజంలోని ఒకేఒక వర్గం మంచి వచ్చిన ఒకేఒక విద్యావంతుల వర్గం అభిప్రాయాలతో సమాజం తప్పదోవ పట్టే ప్రమాదం ఉన్హది. ఎందుకంటే ఆ వర్గం సహజంగానే దేశ ప్రయోజనాలకన్నా తన వర్గ ప్రయోజనాలనే మిన్నగా భావిస్తుంది. బ్రాహ్మణ మతం చేసిన మార్తుల వలన సురక్షితమైన ఖాయమైన విర్దేశకత్వం చేపట్టే ఒక మేధావి వర్గం ఉండే అవకాశాన్లి భారతదేశం కోల్లోయింది. ఇంకా దౌర్భాగ్యం ఏమిటంటే, పమాజంలోని భిన్న శ్రేణుల మంచి సమకారీ విద్యానంతుల వివిధ వరాలు వ్యక్తం చేసే అభిప్రాయ బాహుళ్యం వల్ల సమకూరే రక్షణను, భద్రతను హిందువులు కోల్లోయారు,

శూద్రులకు విద్యను వేర్చుకునే అవకాశాన్ని తిరస్కరించి, క్షత్రియులను 'పైనికపరమైన బాధ్యతలు కల్పించి వైశ్యులకు వ్యాపారాన్ని అందించి తనుకు మాత్రమే విద్యను పరిమితం చేసుకుని - బ్రాహ్మణులు తామొక్కరే మొత్తం సమాజాన్లి తప్పదోవ పట్టించగల, తప్పడం పథ విసేశం చేయగల విద్యావంతులుగా ఏర్పడ్డారు. వర్ణామ్హి కులంగా మార్చి మనిషి విలువను గుర్తించడానికి ఆతని పుట్టుకే ఆధారమవి ప్రకటించారు. కులం, శ్రేణీయ అసనూనత ఆవైక్యతమ, విభేదాలను సహజసిద్ధం చేశాయి.

వర్ణ వ్యవస్థ మూల లక్షణాల రూపురేఖలను సామాజిక అలవాట్లకు సంబంధించినంత

బ్రాహ్మాణమత విజయం తా? మేరకు నూర్చితే సహించదగ్గదిగా వుండేది. కానీ బ్రాహ్మాణమతం అక్కడితో తృప్తి చెందలేదు. తాను మార్చిన, వికృతం చేసిన చాతుర్వర్థ్య వ్యవస్థకు ఆది న్యాయబలాన్జి ఇవ్వాలనుకున్లది. బ్రాహ్మణమత పృష్టి ఆయిన ఈ నవీన చాతుర్వర్థ్యం వ్యక్తుల చట్టంగా, కుటుంబ చట్టంగా మనుస్మృతిలో స్థానం పొందింది. దాని విషయంలో ఎవరూ తవ్హ చేయరాదు, అగ్రకుల హోదాను తనక సంక్రమింసచేసుకోనడం గానీ అగ్ర కులస్తునిగా వ్యవహరించడం గావీ నిమ్మకులస్తుడు చేస్తే డాన్ని మనువు నేరంగా పరిగణించాడు.

“త్రక్కున కులానికి చెందిన వ్యక్తి ప్రలోభంతో ఆగ్రవర్థాల వారికి కేటాయించిన వృత్తిని చేపట్టి జీవనం కొనసాగిస్తే రాజు అతని ఆస్తులను ఆతనికి కాకుండా చేసి బహిష్కరించాలి.” (10-94)

క జ

ఉన్నత జన్మమ పొందినట్టు తప్తగ్గా చెప్తకున్నా ఒక నేరం గురించి రాజుకు సమూ చారాన్ని అందించినా గురువుపై ఆరోసణలు చేసినా అవి బ్రాహ్మణ వధతో సమానమైన ఆపరాధాలు.” (11-56)

ఇక్కడ రెండు రకాలైన ఆపరాధాలు వున్నాయి. మొదటిది ఒకరు మరొకరుగా వ్యన హరించే సాధారణ అపరాధం, (10-96) రెండవది శూద్రుడు చేపే ఆదే రకం అసరాధం. (11-56) వాటికీ శిక్షలు ఎంత తీన్రంగా ఉన్నాయో చూడండి. మొదటి ఆపరాధావికి ఆస్తిని జన్హ చెయ్యటం, బహిష్కారం శిక్షలుగా వుంటాయి. రెండవ ఆపసరాధానికి, బ్రాహ్మణ వధకు విధించే శిక్షకు సమావమైన శిక్షను విధిస్తారు.

ఒకరు మరొకరుగా వ్యవహరించే ఆసరాధం ఆధునిక న్యాయ వ్యవస్థకు తెలియందేమి కాదు. దానిని భారతీయ శిక్షాస్మృతి సెక్షన్‌ 419 ద్వారా గుర్తించింది. కానీ, ఈ ఆసరాధానికి భారతీయ శిక్షాస్మృతి. విధించిన శిక్ష ఏమిటి? జరినూనా లేక మూడు సంవత్సరాల ఖైదు లేదా రెండింటినీ విధించవచ్చును. తన చట్టాన్ని బ్రిటిష్‌వారు అంత తేలికగా తీసుకున్లుందుకు మనువు ఆత్మ ఎంతగా క్షోభిస్తుందో!

తన చట్టాన్ని అనులుపరిచేందుకు రాజుకు కొన్టి మూర్గదర్శక నియమాలను నునువు విధించాడు. మొదట రాజు నెరవేర్చవలసిన పవిత్ర బాధ్యతను గురించి నివేదిస్తున్నాడు.

“క్సులపంకరాన్ని వివారిస్తే రాజు శక్తులు పెరగడమే కాకుండా ఆతనికి ఇహసర లోకొ లలో సౌఖ్యం లభిస్తుంది.” (8-172)

| కుల సంకర చట్టాలను రాజు ఆంతరాత్మకు వూర్తిగా ఆమోదయోగ్యం కాకపోతే

378 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు వాటిని అమలు జరుసకుండా ఉపేక్షించే అవకాశం వుంది. అందుకే యీ చట్టాలను అమలు జరిపేందుకై రాజు ఏం చేయాలో మనువు చెబుతాడు.

“తవ యిష్టాయిష్టాలతో ప్రమేయం లేకుండా రాజు యముని లాగా ప్రవర్తించాలి. (8-177)

అంటే, మరణించిన వారిని విచారించే యముని లాగా రాజు నిష్పక్షపాతంగా వ్యవహరిం చాలి.

అయితే మనువు యీ విషయాన్ని రాజు పవిత్ర బాధ్యతగానే వదలివేయలేదు. దానిని రాజు విధిగా కూడా పేర్కొన్నాడు.

“వైళ్యుడి వర్తకం చేయాలని, ధనాన్షి బుణంగా బిచ్చేటట్టు చేయాలని వ్యవసాయం చేయాలని లేదా పశు సంపదను యివ్వాలని; శూద్రుడ్డి ద్విజులకు సేన చేయాలని రాజు ఆదేశాలు యివ్వాలి" (8-410)

అలా నిర్ణయించి మనువు అసలు విషయావికి వచ్చాడు.

“శూద్రుడు, వైశ్యులు వారికి కేటాయించిన విధులను నిర్వహించేటట్టు రాజు జాగ్రత్త నహించాలి. ఎందుకంటే, ఒకవేళ విధులను విస్మరిస్తే వారు యీ ప్రపంచాన్ని ఆరాచక స్థితిలోకి నెట్టివేస్తారు” (8-418)

అయితే తన విధిని రాజు పాటించకపోతే ఏం జరుగుతుంది? మనువు దృష్టిలో యీ చాతుర్వర్థ్య వ్యవస్థ ఎంత గొప్పదంటే, కర్తవ్యాన్ని నిర్వహించవి రాజు వలన తన చట్టాలకు అవరోధాలు కల్గటం మనువుకు యిష్టం లేదు. అందుకే అటువంటి రాజును సదవీచ్యుతుడ్డి చేయాలని ఒక కొత్త చట్టాన్ని రూపాందించినాడు. దీనిద్వారా బ్రాహ్మణ మతానికి, మనువుకు యీ చాతుర్వర్థ్య వ్యవస్థ ఎంత ప్రియమైనదో అర్ధమౌతుంది.

వేనింతకుముండే చెప్పినట్లుగా వైదిక మతంలోవి చాతుర్వర్ణ వ్యవస్థ కులవ్యవస్థ కంటె

ఎ గ జు 6 లి మెరుగైవదే అయినా ఆది ఒక ఆదర్శవంతమైన ఐక్య పమాజం ఏర్పడటానికి పెద్దగా సానుకూ లమైనది కాదు. చాతుర్వర్హ్య సిద్ధాంత నాలుగు వర్ణాలు వుట్టుకకు కారణమైంది. ఈ వాలుగు కులాలు సఖ్యతకు చాలా దూరంగా ఉండిపోయాయి. తరచు సుర్షణ పడేవి. వీటి మధ్య జరిగే పోరాటాలు వర్గ పోరాటాలుగా తప్ష మరో రకంగా అభివర్ణించలేనంత తీవ్ర స్థాయిలో వుండేవి. అయితే యీ ప్రాచీన చాతుర్వర్ణ్య వ్యవస్థలో రెండు రక్షక లక్షణాలు వుండేవి. వీటిని

బ్రాహ్మణమత విజయం 379 లా క బ్రాహ్మాణమతం తొలగించి-ది. అవి ఏమిటంటే, మొదటిది, వర్ణాల నుధ్య ఒంటరితనం వుండేది కాదు. ఐక్యతకు, సహజీవనావికి రెండు బలమైన బంధాలుగా వుంటే వర్ణాంతర వివాహాలు, భోజనాలు, వారిలో సమాజం పువాదులను విచ్చిన్నం చేపే పామాజిక వ్యతిరేక భావాలు అభివృద్ధి చెందే. ఆవకాశం ఏ కోశానా వుండేది కాదు. క్షర్రియులు బ్రాహ్మణులతోను; బ్రాహ్మణులు క్షత్రియులతోను పోరాటాలు చేసినా బ్రాహ్మణులకు సహాయపడేందుకు క్రత్రియులకు వ్యతిరే కంగా పోరాడిన క్షత్రియులు,42 క్షభ్రియులకు సహాయపడేందుకు బ్రాహ్మణులకు వ్యతిరేకంగా వవిచేసిన బ్రాహ్మణులు*ేతె వున్నారు.

ఇక రెండవది. ఏమిటంటే యీ చతుర్వర్థ వ్యవస్థ కేవలం పరంపరాగతంగా మూగ్రమే వుండేది. ఆది సమాజావికీ చెందిన ఒక ఆదర్శ భావన మార్రమే. అంతేకాని అది రాజచట్టం కాదు. బ్రాహ్మణ మతం వివిధ వర్ణాల మధ్య ఒంటరితనాన్ని పెంచి వాటి మధ్య శతృత్వావికీ లీజాలను. వేసింది. వరంపరాగతమైన చట్టంగా దాన్జి చేసింది. చట్టబద్ధతను. కల్పించడం ద్యారా ఈ అవ్యాయాన్షి శాశ్వచం చేసింది. వైదిక చాతుర్వర్థ్య వ్యవస్థ దుష్పమైనదే అయితే కాలగమనంలో సరిస్థితుల ప్రాబల్యంలో ఆది అంతరించి వుండేది. కానీ చట్టరూపాన్షి కల్పించడం ద్వారా బ్రాహ్మణమతం దానికి శాశ్వతత్వం ప్రసాదించింది. హిందూ సమాజానికి బ్రాహ్మణమతం చేసివ అన్యాయాలలో బహుశా ఇదే ఘోరమైనది.

శ్రేశీయ అసమానతలకు మారుపేరైన చాతుర్వర్ణ్య పరిరక్షణ విధులను బ్రాహ్మణులపై క్షత్రియులపై రాజు ఆమలుపరచనవసరం లేదు. రాజు ఈ చట్టాన్లి వైశ్యులు, శూద్రుల విష యంలో మాత్రనే అమలు చేయాలి. ఈ వ్యవస్థకు చట్టరూపం ఇవ్వాలన్న బ్రాహ్మణ నుత సంకల్ప తీవ్రత ఫలితం-తక్కువలో చెప్తాలంటే-ఎంతో పేలవంగా వుంది. చట్టబద్ధత ప్రయత్నా లతో నిమిత్తం లేకుండా వ్యవస్థ సగం చట్టబద్ధంగానూ, సగం వరంపరాగతంగానూ మారింది. వ్రైష్యులమా, శూద్రులకూ అది చట్టబద్ధం. బ్రహ్మణ క్షత్రియులకు అది సరంసరాగతం.

ఈ తేడాని పరిశీలించవలసిన ఆవసరం వుంది. వ్యవస్థకు చట్టబద్దత కల్పించడంలో బ్రాహ్మాణమతం నిజాయితీగా వ్యనహరించిండా? నాలుగు వర్గాల వారూ ఆ చట్టానికి బడద్దులై వుండాలని అనుకున్నడా? తాను చేసిన చట్టానికి బ్రాహ్మణ క్షత్రియఃయ కట్టుబడకుండా చేయ డంలో బ్రాహ్మణ మతానికి చిత్తశుద్ది లోపించిందని తెలుస్తోంది. వ్యవస్థమ ఆదర్శంగా అది వమ్మి వుంటే దాన్ని పార్వజనీనమైన కట్టుబాటుగా చేసి వుండేది.

ఈ తప్పడు ఆటలో మరింత కవటం వుంది. చట్టం పంకెళ్ళ నుంచి బ్రాహ్మణులను ఎందుకు స్వేచ్చగా వుంచారో అర్ధం చేసుకోవచ్చు. ముమవు వారివి భూదేవులని అన్నాడు. దేవుళ్ళు చట్టానికి అతీతులు. కానీ, బ్రాహ్మణుల మాదిరిగా క్షత్రియులను కూడా ఎందుకు మిన వోయించారు? క్షత్రియులు బ్రాహ్మణుల ముందు తలవంచరని అతనికి తెలుసు. అప్త్పడిక అతను హెచ్చరికలు మొదలుపెట్టాడు. క్షత్రియులు ఆహంకరిస్తే తిరుగుబాటు చేస్తే బ్రాహ్మణులు

380 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు నా వారినెలా శిక్షించవచ్చో చెబుతాడు.

బ్రాహ్మణులపై క్షత్రియులు ఏ రకంగావైనా పెత్తనం చెలాయిస్తే బ్రాహ్మణులే వారిని తగిన విధంగా విగ్రహించాలి. ఎందుకంటే క్షత్రియులు బ్రాహ్మణుల మంచి ఉద్భవించిన వారు కాబట్తి (9-320)

న!

వీటి ముంచి అస్హి వుడుతుంది. బ్రాహ్మణుల మంచి క్షత్రియులు పుడతారు. రాయి ముంచి ఇనుము వుడుతుంది. ఈ మూడింటి తీక్షణశక్తి జన్మ కారకులైన వారిపై ఏ ప్రభావమూ వేయలేదు. (9-321)

రాజు చేయవలసిన కుల వ్యవస్థా చట్టాల పాలన నుంచి క్షత్రియుడిని ఎందుకు మినహాయించడానికీ కారణం - రాజు సాయం లేకుండావే క్షత్రియులతో తామే స్వయంగా వ్యవహరించగల సమర్థులమవి బ్రాహ్మణులు భావించడమే ఆనుకోవచ్చు. సమయం అనుకూలిం చివప్తడ్త పర్యవసానాలు భయం లేకుండా క్షవ్రియులపై ఆంక్షలు విధించనచ్చునని బ్రాహ్మణులు భావించి వుంటారు. ఇదంతా నునువు ఉద్దేశించి వుండకపోవచ్చు. ప్రతీకార శపథాలు చేసి, క్షత్రియుల సహకారం గురించీ, బ్రాహ్మణ క్షత్రియుల ఉమ్మడి పొత్తు గురించీ అర్ధింవులు ఆరంభిస్తాడు. క్షత్రియులకు హెచ్చరికలు. చేసిన క్లేకం తరువాత శ్లోకంలో మనువు వారినిలా అభ్యర్థిస్తాడం:

*(ఆవ్రసానం సమీపిస్తున్నదని తెలిసిన రాజు) జరినూనాల రూపంలో సేకరించిన పొమ్మునంతా బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చి, రాజ్యాన్హి కుమారుడికి అప్పగించి, రణరంగంలో మరణాన్ని పొందాలి.” (9-323)

గద్దింవుల మంచి అర్ధింవులకి దిగడంలో ఏదో విశేషం వుంది. క్షత్రియుల పట్ల నునువు వింత ప్రవర్తనలోని అనూహ్యమైన నులువునకు అర్ధం ఏమిటి? ఈ బ్రాహ్మణ క్షత్రియ సహకారం లక్ష్యం ఏమిటి? ఎవరికీ వ్యతిరేకంగా ఈ సొత్తు? మనువు వివరించడు. ఈ చిక్కుముడిని విప్పే ముందు, ఈ ప్రళ్షకు సంతృప్తికరమైన సమాధానం చెప్పే ముందు వెయ్యి సంనత్సరాల చరిత్రనంతా చెప్తాలి.

న!

ఈ చిక్కుముడికి పరిష్కారం లభించే చిట్కా బ్రాహ్మణ క్షత్రియుల నడుమ జరిగిన వర్ణపోరాటాల చరిత్రలో వుంది.

కారల్‌ మార్క్స్‌ ఉద్బోధించిన నర్గసోరాట సిద్దాంతంపై వైముఖ్యం కలిగిన ఛాందస కి లి కి, బాందువృులుు, మార్క్‌ ఎ తన సిద్ధాంతానికి పమర్థన కసం అన్వేషించిన సాక్ష్యాధారాలు తను

గో

బ్రాహ్మణమత విజయం 381 వూర్వీకుల చరిత్రలోనే ఉన్నాయంటే దిగ్భ్రాంతి చెంది తీరుతారు. బ్రాహ్మణులకు క్షత్రియులకు వడుమ అసంఖ్యాకంగా వర్గపోరాటాలు జరిగయి కానీ ప్రాచీన హిందూ వాంగ్మయంలో కొన్ని ముఖ్యమైనవి మూత్రమే నమోదయ్యాయి.*4 బ్రాహ్మణులకు, క్షత్రియ రాజులకు మధ్య జరిగిన ఘర్షణల చరిత్ర మవ వద్ద వుంది. ఈ ఘర్షణల్లో మొదటిది వేనరాజుతో జరిగినది. రెండ వది వురూరవువితో, మూడవది నహుషునితో! వాలుగనది నిమితో, ఏడనది సుముఖువితో. బ్రాహ్మణుడైన వశిస్టువికీ, రాజుకావి సాధారణ క్షత్రియుడైన విశ్వామిత్రువిక జరిగిన ఘర్షణల చరిత్ర వుంది. భ్బేగు వంశ బ్రాహ్మణులను ఊచకోత కోసిన కార్తవీర్య క్షత్రియుల గురించి, క్షత్రియులను మొత్తంగా నిర్మూలించిన బ్రాహ్మణ పరశురామువి గురించి వివరాలున్నాయి. వారి మధ్య ఘర్షణలకు కారణమైన సమష్యలు విస్పృతమైవవి. బ్రాహ్మణ క్షత్రియుల మధ్య విరోధి ఖాననలు ఎంత తీవ్రంగా వుండేవో అవి చెబుతాయి. క్షత్రియుడికి భ్రాహ్మణుడయ్యే హక్కుందా "అను వ్రక్లపై. ఘర్షణలు జరిగాయి. బ్రాహ్మణులు అధికారావికి లోబడనలసిన వారా కాదా అన్న అంశంపైనా పోరాటాలు జరిగాయి. ఎనరు ఎనరికి అభినాదం చేయాలి, ఎవరు ఎనరికి దారి ఇవ్వాలి అన అంశాలపైనా ఘర్షణలు జరిగాయి. ఈ యుద్దాలు ఆధిసత్యం కోసం, హోదా కోసం, స్థాయి కోసం జరిగిన యుద్ధాలుేర్‌ ం

ఈ సంఘర్షణల ఫలితాలు ఎలా వుంటాయో ప్త్తమే. తాము ఎంతగా ప్రగల్భాలు పలికివప్పటికీ క్షత్రియులను అణచివేయడం సాధ్యం కాదవీ, ఎని క్షత్రియ నిర్మూలన యుద్దాలు చేసినా తగిన పంఖ్యలో వారు మిగిలే వుంటారవీ బ్రాహ్మణులకు అర్ధమైంది. సరుశురా ముడు ఊచకోత కోసిన పాత క్షత్రియుల వితంతువులకు బ్రాహ్మణుల ద్వారా జన్మించిన వారు కొత్త శ్రత్రియులవీ, మమవు కాలంనాడున్హది అసలు క్షత్రియులు కాదవీ బ్రాహ్మణులు చెప్తే మనువు ప్రస్తావించిన అసహ్యకరమైన కథను పట్టించుకోవక్కరలేదు. స్వార్ధ ప్రయోజనాల సాధనకై. బ్లాక్‌మెయిల్‌ చేయడానికి బ్రాహ్మాణమతం ఎన్నడూ సంకోచించలేదు. క్షత్రియుల'పై బ్రావ్మాణ మతం చేసిన పోరాటం మూర్చునికీ మొద్దుబలం కలవాడికీ జరిగిన పోరాటమే. చాతుర్వర్థ్యం క్రొవపాగించడావికి బ్రాహ్మణులు క్షత్రియులపై పోరాడారు. అదే చాతుర్వర్థ్యం శ్రత్రియులకు. ఖడ్డాలను ఇచ్చింది, బ్రాహ్మణులను విరాయుధులను చేసింది. ఈ పీద్దాంతం కింద భ్రాహ్మణులు క్షత్రియులతో పోరాడి ఎలా గెలనగలరు? కత్తులను ఇవ్వడం తేలికే కానీ వాటిని ఎదుర్కోనడం కష్టమని టాలీ రాండ్‌ వెపోలియన్‌కు చెప్పిన నిజాన్ని తెలుసుకోవడానికి బ్రాహ్మణులకు చాలాకాలం పట్టింది. క్షత్రియుల వద్ద ఆయుధాలున్నాయి, బ్రాహ్మణుల వద్ద లేవు; క్షత్రియులతో యుద్ధం అంటే వాళనమైపోనడమే. టబ్రా్మాణ క్షత్రియ యుద్దాల ప్రత్యక్ష వర్యవసావాలు అవి. బ్రాహ్మణులూ క్షత్రియులూ కలహిష్తూ ఉంటే వైశ్యులనూ శూద్రులనూ అదుపులో పెట్టే వాధుడు లేడం. వారు దాదాపుగా బ్రావ్మాణ క్షత్రియుల స్థాయికి దగ్గరగా సామాజిక సమానత్వ. మార్గంలో ఉన్నారు. క్షత్రియులను అణచివేసే అనకాశం అలి తక్కువ కాగా వైశ్యులు శూద్రులు మించిపోయే ప్రమాదం వాస్తవంగా, ఆత్యంత వాస్తవంగా బ్రాహ్మణ మతానికి కశిపించింది. క్షత్రియులతో పోరాడుతూ, వైళ్ళ శూద్రుల ప్రమాదాన్ని బ్రాహ్మణుడు నిర్ణక్ష్యం చేయాలా? లేక, గెలిచే ఆశలేని పోరాటాస్టి విరమించి క్షత్రియువితో మైత్రి చేసుకుని

382 డా. బాబాసాహెబ్‌ అంబేద్కర్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు బై ప్యలనుంచి హద్రుల నుంచి ముంచుకువస్తున్న ప్రమాదాన్ని అణచివేయడానికి జల్టుకట్టాలా? క్షతియులతో యుద్ధంలో ఆలసిపోయిన (బ్రాహ్మణ మతం రెండీ మార్గాన్నే ఎంచుకున్నది. వైప్యలు, హద్రులు అనే రెండు కింది వర్ణాల వారిని బానిసలు చేసుకొని దోచుకోవడం అనే కొత్త ఆదర్శం కోసం అది తన ప్రస్తుత శతువులతో స్నేహం ఆశించింది. శతపథ (బ్రావ్మాణం సంకలనం జరుగుతున్న కాలంలోనే ఎప్పుడో ఈ ఆదర్శం రూపుదీసుకుని ఉంటుంది. శతపథ బ్రాహ్మాణంలో మనం ఈ ఆదర్శం స్టీరపడిపోవడం చూస్తాం. అక్కడ వాడిన భాష, చేసిన అన్వయం ఎంత ఆకట్టుకునేలా ఉన్నాయంకే దాన్నిక్కడ యదాతథంగా ఉల్లేఖించలేకుండా ఉండలేకపోతున్నాను. శతపథ *ీ బ్రాహ్మణ రచయిత ఇలా చెప్పాడుః

“వాళ్ళపుడు యజ్ఞ పశువును (అఆహవనీయ *” దగ్గరకు) వెళ్ళేట్టు చేస్తారు. అప్పుడు మగమేక ముందు నడుస్తుంది. తరవాత గాడీద, ఆతరువాత గుజ్జం ఈ ఆహవనీయ నుంచి మరలేటప్పుడు గుణ్ణం మొదట, తరువాత గాడిద, తరువాత మగమేక వెడతాయి. గుట్లిం క్షత్రియునికి, గాడిద వైస్యునికి, శూద్రునికి $; మగ మేక (బావ్మణునికి చిహ్నాలు. అంటే క్షతియుడు ముందు నదిస్తే తక్కిన మూడు కులాలు అనుసరిస్తాయి. ఆటునుంచి ఇట్టైనా, ఇటునుంచి అటైనా గాడిద ముందు నడువదు. అలాగే బ్రాహ్మణుడు క్షతియుడు ఎప్పుడూ చై శ్యేశాద్రుల వెనుకవెళ్లరు. మంచి చెడుల సంకరం జరగకుండా వాళ్ళలా నడుస్తారు. పైగా ఆయన ఆరెండు కులాలను (వైశ్య హద్ర కులాలను) పురోహిత క్షేత కులాల నడుమ ఉంచి వారిని ఆధీనులుగా చేస్తాడు.”

దెబ్బ తీయాలనుకుంటూనే భయంతో వెనుకంజ వేయడం, ఆదేశించాలనుకుంటూనే "స్నేహం కలుపుకోవాలనుకోవడం - అనే వింత వై ఖరిని మనువు క్షత్రియుల పట్ల ప్రదర్శించడం పై ఇదే వివరణ.

(బ్రాహ్మణుల ఆధిపత్యానికి క్షత్రియుడీని లొంగదీయాలనుకోవడం వ్యర్హ ప్రయత్నమని ఈ యుద్దాలూ, రాజీయే మనువుకు నేర్పాయి. పై చేయిగా వుండడం ఆశయంగా సరే, కానీ ఆచరణాత్మక రాజకీయంగా ఆదొక అసాధ్యం.

సాధ్య విషయాల క్రీడే రాజకీయమని బిస్మార్కువలె మనువుకు కూడా తెలుసు. వై శ్యులకు హాద్రులకు వ్యతిరేకంగా బ్రాహ్మాణ క్షత్రియుల మధ్య ఉమ్మడి అవసరాన్నీ, పాత్తునీ నిర్దారించడమే సాధ్యం. మనువు అదే చేశాడు. ఇదంతా మతం పేరిట జరగడమే దయనీయం. (బ్రాహ్మాణమతం అంతరంగాన్ని, (ప్రేరక శక్తిని అధ్యయనం చేసిన వారికి ఇది ఆశ్ళర్యం కలిగించదు. ఐహిక (ప్రలోభాల రాజకీయాలను కప్పి పుచ్చేందుకు (బ్రావ్మాణ మతానికి మతం ఒక మునుగు.

అనువాదం ఆచార్య లకంసాని చక్రధరరావు డా. ఏ.ఆపదరావ్వు బాబివర్ధన్‌

బ్రాహ్మణమత విజయం 383 అథస్వ్పూచికలు:

1. ది రెలిజయన్‌ ఆఫ్‌ వేదా పే, 1
2. ఇతన్హే “శిశునాక (5150౮249 అని కూడా అంటారు. తె హరికృష్ణదేవ్‌. స్మిత్‌చేత ఉట్టంకితం. “ఎర్లీ హిప్పరీ ఆఫ్‌ ఇండియా” (1924) పే. 44. అఆథోజాపిక ] జు
3. మౌర్యుల పాలనలో బ్రాహ్మణుల ఆత్మన్యూవతాభావం మనుష్మృతిలో మమవు బ్రాహ్మణుల కోసం అడిగిన ప్రత్యేక పదుపాయి+లలో ప్రస్తుటంగా కనిపిస్తుంది. ఈ ఆత్మన్యూనతా భావం ఖ న!

వారి దీనస్థితి కారణంగా ఏర్పడి వుండాలి. 8. చూ. హరప్రసాద్‌శాప్తి: “బుద్ధిస్టిన్‌ స్తడీప్‌' (పం.లా) అధ్యా, 34. పే. 819. 6. “బర్నాఫ్‌: ఎల్‌.ఇంట్రడక్షన్‌ ఎ ఎల్‌” హిస్టరీ ఆన్‌ బుద్ధిస్మ్‌ ఇండిఎన్‌. (సెకండ్‌ ఎడిషన్‌) పే. 388 7 బుద్ధిస్టిక్‌ ప్రదీప్‌. (వం.లా) అధ్యా. 34. పే. 820. 8. ఈ విషయాన్ని గురించి చూః జైస్వాల్స్‌ వాల్యూమ్‌ ఆన్‌ మను అండ్‌ యాజ్ఞవల్క్య, 9. కామెంటరీ ఆన్‌ మను. 1.1 10. హర్షచరిత్రః స్మిత్‌ చేత ఉట్టంకితం. (1924) వు. 208. 11. ఈ శాసనం అనుల్లంఘనీయం, ఆపస్తంబ ధర్మసూత్రం ప్రకారం పరీక్షించి చూద్దామవైనా సరే బ్రాహ్మణుడు ఆయుధాన్ని చేతిలోకి తీసుకోకూడదు, బ్రాహ్మణుడైన పుష్యమిత్రుడు ఈ పని ఎలా చేశాడనేది ఆశ్చర్యకరమైన విషయం. సైనిక తెగలో సభ్యుడైనటువంటి వాడు చేయవలసిన పవి ఇది. ఈ చిక్కును హరప్రసాద్‌ శాస్త్రి చక్కగా వివరించారు. ఆయన అభిప్రాయం ప్రకారం శుంగులు (బ్రాహ్మణులే అయినప్పటిక్తీ, వారు 'పైనిక తెగకి చెందినవారే! యుద్ధవనీరులైన బ్రాహ్మణులలో, ఇద్దరు వేరుపరచదగినవారు. వారు విశ్వామిత్రులు, భరద్వాజులు. విశ్వామిత్ర బ్రాహ్మణుని భార్య గొడ్రాలు కావటం చేత; ప్రాచీన సంప్రదాయ పద్ధతైన “నియోగం ద్వారా విశ్వామిత్రులకు ఒక కుమారుని ప్రసాదించమని ఒకానొక భరద్వాజుని అర్సించటం జరిగింది. అప్పడు పుట్టినవాడే. శుంగుడు. ఆతడు గోత్రమూల వురుషుడు. ఆ గోర్రీకులు పామవేదీ యులు. శుంగులు *ద్వెయ ముప్యమ్‌" గోత్రీయులుగా పిలువబడ్డారు. ఆంటే రెండం గోత్రాల మూలంగా జన్మించినవారు అని అర్ధము. విశ్వామిత్రుడు, భరద్వాజుడు ఇద్దరు సైనిక వృత్తిని (ఆయుధ వృత్తవి) చేపట్టారు.”-చూ, “బుద్ధిస్టిక్‌ ప్లడీప్‌. (పం.ల్పా. అధ్యా. 34. పే. 820. 12. దస్తరీ? ప్రజ్ఞానేశ్వర్‌ల పరిశీలవలోవి కొన్టి ఆచూక్షీలము ఇక్కడ వేమ ప్రదర్శిస్తున్నాము. దశ్హరీ “ధర్మ రహస్యం”; ప్రజ్ఞావేశ్వర్‌ “చాతుర్వర్థ్య' గ్రంథాలు ఎంతో విలువైనవి. అవి వాటికి సంబం ధించినంతవరకు ఆత్యంత మౌలికమైనవి. వాటిలోని విషయం వాళ్ళు సూచించిన మార్గంలో మరింత పరిశీలించవలసినటువంటిది.

"84 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రనంగాలు కకక ఆ కకక 13. దీవివల్ల ఎవరికైనా *'సునుతి భార్గవుడు” తన ధర్మశాస్త్రాన్ని *నమును ధర్మశాప్తుంగా ఎందుకు పేర్కొన్నాడో ప్తష్టంగా అర్ధనువుతుంది. ప్రాచీన ధర్మస్రవక్త నునువు అధికారాన్ని, గౌరవాన్నీ దీనికి అంటగట్టాలమకున్నాడు అతడు, ఎం 14. వేదాలలోని కొన్ని మంత్రాలు ఎలా శూద్ర కృతాలయ్యాయో చెప్పటావికి ఇదొక్కటే సిద్ధాంతం. అయితే దీన్ని దృష్టిలో పెట్టుకున్న ఎవరికైనా శూద్రులు వేద మంత్రాలను వల్లె వేయటం గానీ వినటం గానీ చేయరాదని మమవు ఎందుకు నిషేధించాడవేటి విడవని చిక్కు ప్రక్షం 15. మమధర్శ్మశాస్త్రుం. 2-67. మనువు ఎక్కడా 16. మను. 2-36, 37. 17. ఈ విషయాని గూర్చి చూడండి. ప్రజ్ఞానేశ్వర్‌ యతి *“ఉపసనయనం” మీద రాసిన చిన్న పుస్తకం, 18. మనుధర్మః 2-69. 19. వర్ల సిద్ధాంతంలో అజ్ఞాని అయిన బ్రాహ్మణుడు లేడు. వర్తం-కులం అయినవడం మాత్రమే ఛి వ టీ మ! జ అజ్ఞాన బ్రాహ్మణుడు వుండ్సే చేయబడే అవకాశం కలుగుతుంది. అప్పడు కేవలం వుట్టుక వలన నూత్రమే ఒకడు బ్రాహ్మణుడు అవుతాడు. 20. యాజ్ఞవల్క్య స్మృతి కాలం శ్రీశ. 150-200 సం.ల మధ్య కాలం కానచ్చు. 21. విష్ణుష్మృతి. అధ్యా 25. పే. 14. 22. ఇతడం తవ మితాక్షరిని క్రీశ. 1070-1100 మధ్య కాలంలో రచించాడు. 23. చూ. కాణే. *హిన్టరీ ఆఫ్‌ ధర్మశాస్త. పార్ట్‌ 1. పే. 1. 24 చూ. కాణే. కహిస్టరీ ఆఫ్‌ ధర్మశాస్త. వాల్యూమ్‌ పార్ట్‌ £ అధ్యాయం 1 25. *“వతివి గురించి లభించే సమాచారం అంతా “కాణీ చేత సేకరించబడింది. చూ. “హిస్టరీ ఆఫ్‌ ధర్మశాస్త” వాల్యూ 1 పార్ట్‌ 1 పేజీలు 617-636. 26. హిస్టరీ ఆఫ్‌ ఇండియా. వాల్యూ ౫ 27. హిస్టరీ ఆఫ్‌ ధర్మశాస్త 28 ఈ విషయానికీ సంబంధించిన నమూచారం వా ఉకాస్ట్స్‌ ఇన్‌ ఇండియా” వ్యాసంలో చూడనచ్చు. “ఇండియన్‌ యాంటిక్వరీ” మే. 1917 సంచికలో ప్రచురితమైంది అది. 29. కులభ్రమస్టులు అప్పృశ్యులకంటే భిన్నమైననారు. దాని తరునాత వినరిస్తాను. తె0. మ ప్రీఫెన్స్‌ కామెంటరీస్‌ ఆన్‌ ది లాన్‌ ఆఫ్‌ ఇంగ్లాండ్‌. (15వ ముద్రణ) వాల్యూ 4. బు ( 31. డెమోక్రసీ అండ్‌ ఎడ్యుకేషన్‌ పే. 99,

బ్రాహ్మణమత విజయం 385 32. పతనకాలం నుంచి అంటే బ్రాహ్మణులు తాము ఆధిక్యం కోసం చాతుర్వర్థ్య వ్యవస్థ సమతుల్యాన్ని చెడగొడంతున్న కాలం నుంచి అవి. 33. ((పం)రక్షితి అంటే బంధువుల రక్షణలో ఉన్నది. “అరక్షిత అంటే ఒంటరిగా జీవించేది. 34. “అతిథి అవే మాటమ. నునువు ఒక పారిభాషిక వదంగా వాడాడు. అతని అర్ధంలో ఒకరాత్రి ఉండే భ్రాహ్మణుదు-అతిథి. చూ. నునుధర్మ, ౩3-102 ౩ స్త్రీలకు నిషేధించిన ఒక్క ఉపనయనం తప్ప తె8. ఇంకా ఈ విషయావికి సంబంధించిన ఇతర సనూచారానికి చూ. వా వ్యాసం “ఎన్లిలేషన్‌ ఆఫ్‌ కాస్ట్‌” (“కుల విర్మూలవి) 87. “టు సోర్చెప్‌ ఆఫ్‌ మోరాలిటీ” (వాల్డ్‌ పే. 267. 38. ధనామ్ణి చెల్లించినా దానం ద్వారా పొందిన స్త్రీని వదిలివేయడానికి ఇష్టపడని బ్రాహ్మణుని ఉదంతాన్లి చదివినట్టు నాకు బాగా జ్ఞాపకం, 89. ది ట్రావెల్స్‌ ఆఫ్‌ ఎడోవికో డివార్తిమూ.” (వల్లిష్‌డ్‌ బై వాకీత్‌ సొసైటీ). పే. 141. వార్తినూ ఇంకా ఇలా అంటాడం. “బ్రాహ్మణుడం ఈ కార్యాన్ని నిర్వహించటానికి ఇష్టంతో స్వచ్ళందంగా వెళ్తాడని అమకోకండి. రాజు ఆతనికి నాలుగు వందలు లేక బందు వందలు రూపాయిలు (దుకత్‌లు) దీవి కోసం చెల్లించేవాడం.” 40. *ఎ న్యూ ఎకౌంట్‌ ఆఫ్‌ ఈష్ట్‌ ఇండీస్‌” (1744) వాల్యూ, ప పే. 310. 41. గజెటర్‌ ఆఫ్‌ మలబార్‌ అండ్‌ అంజెంగో డిస్ట్రిక్ట్‌: పి.ఎ.ఇన్నెప్‌. వాల్యూ 1 పీ 95. 42. క్షత్రియులపై వరశురాముడుం ఎందుకు యుద్ధం చేశాడో నేను వ్యాఖ్యావించిన తీరు ఇది. 43. బ్రాహ్మణులకు, బ్రావ్మణ నుతానికి వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటుగా వచ్చింది బౌద్ధనుతం, అయినా బుద్దుని బౌద్ధమతానికి తొలి అనుచరులు చాలానుంది బ్రాహ్మణులే, 44. ఈ రికార్హంతా పేకరించనవాడు ప్రొఫెసర్‌ మూర్‌.*ఒరిజినల్‌ శాన్‌ష్క్రీట్‌ టెక్స్‌” వాల్యూ.1 శర. చూ. వోహ్కిన్స్‌: హిస్టరీ ఆఫ్‌ ది రూలింగ్‌ రేపెస్‌. 46. ఎబ్జ్‌లింగ్‌: శతపథ బ్రావ్మణ, పార్ట్‌ 21 "పేజీలు. 226-27 47. ఆహాననీయ.

అధ్యాయం - 12 గృహధ ర్మ సూత్రాలు

[ఇది ఆరవై ఒక్క పేజీల టైవు చేసిన వ్యాపం. ఇది రెండో ప్రతి అయినా డా. అంబేద్కర్‌ స్వయంగా చేసిన దిద్దుబాట్లూ సవరణలూ ఇందులో ఉన్నాయి. నాటన్టిటితో సహా ఆ రచనను ఈ దిగువవిస్తున్నాము. విడిగా నురొక ఫైలు కూడా లభించింది. దాని పేరు “మనుస్మృతి లేదా వ్రతివిప్లవ ప్రామాణిక గ్రంధం” (2శజడుటయిలడ! ౦౩ ఓం 6౦08ల 0[60001టా- 2౮౦11601) ఆ కొపీలో మనుస్మృతిపై వివిధ వర్గీకరణల క్రింద డా. అంబేద్కర్‌ వోట్టు తీసుకొన్నారు. ఆ నోట్సు అంళటినీ స్థహధర్మ సూత్రాలు (16 3401213 02 లం 10136) అనే ఈ వ్యాసంలో అంబేద్కర్‌ పొందుపరిచారు. అందునల్ల మూకు లభించిన ఆ రెండో వ్యాసాన్ని మల్లీ ప్రచురించడం చర్వితచర్వణం అవుతుంది గనుక డాన్ని నిడిగా ప్రచురించడం లేదు. -సంపాదకులు.)

!

హిందువుల ధర్మాలను, మత విశ్వాసాలను “ష్మృతులు” విర్దేశిస్తున్నాయి. ఇవన్నీ హిందు వుల సవిత్ర సాహిత్యంలో ఒక భాగం, హిందూ మతాన్నీ, వీతులనూ అర్ధం చేసుకోవాలంటే, ముందు. మనం స్కృతులను ఆశ్రయించాలి. సంఖ్యలో స్మృతులు చాలానే వున్నాయి. సాంప్రదాయంగా. వస్తున్ల ఆంచవా ప్రకారం మొత్తం ష్కృతుల సంఖ్య 108. ఎక్కువ సంఖ్యలో వున్సంత మాత్రాన అని నున సమస్యమ జటిలం చేయలేవు. అధిక పంఖ్యలో వున్నా అవి సారాంశంలో ఒకదానితో వేరొకటి నిభేదించవు. ప్రతి ష్కృతిలోనూ చెప్పిందే మళ్ళీ చెప్పడం వల్లనూ, వాటన్షింటినీ ఒకే సాధారణ మూలాధారం నుంచి గ్రహించడం వల్లనూ, వాటిని చద వడం బాగా విసుగు పుట్టిస్తుంది. అదే-ఆ మూలమే-మనుస్మృతి. అదే మావవధర్మ శాస్తుంగా గూడా పేరు పొందింది, మిగతా ష్మృతులన్షీ నునుష్కృతికి విశ్వసనీయమైన వునరుక్తులుగా చెప్పకోవచ్చు. అందుచేత హిందువుల వైతిక ప్రమాణాలను గురించీ, మతోద్దేశాల నురించీ స్పష్టమైన అవగాహనకు రావాలంటే ఒక్క మమసృతిని అధ్యయనం చేస్తే సరిపోతుంది.

మనువ్మ్యృతివీ ఇతర స్మృతులను కూడా వ్యాయసూత్రాల సంహితలుగా చెప్పవచ్చు. ఇవన్షీ వీతిసూత్రాల గ్రంథాలు కావు. మత గ్రంథాలు అంతకన్నా కావు. కానీ వ్యాయసూత్రాల గ్రంథాలను తీసుకొని దాని నీతి సూత్రాల గ్రంథంగా, మత గ్రంథంగా భావించడం అంటే దాని అర్ధం వీతిసూత్రాలనూ, మతాన్హీ వ్యాయనిబంధనలనూ ఒకటిగా బ్రమింపజేయడం.

గ్థహధర్మ సూత్రాలు 387

ఆధునిక కాలంలోనే తొలిసారి న్యాయశాస్త్రం మతం నుంచి వేరు చేయబడింది. ప్రాదీన సమాజాలన్నింటా వ్యాయశాస్తుమూ, నుతమూ ఒకటే. ప్రా మాక్స్‌ ముల్లర్‌! ఇలా ఎత్తి చూపారుః

ఉవ్యాయశాస్త్రుం సహజంగావే సమాజానికి వునాదిగానూ, జాతిని (౧40%) ఏకమాత్రంతో బంధించేదిగానూ కనిపిస్తుంది. న్యాయశాస్తుమే-కనీపం ప్రాచీన వ్యాయశాస్తుం-ప్రానూణికతనూ, శక్తినీ జీవశక్తీనీ మతం మంచే గ్రహించిందన్న విషయం సమాజ ఉపరితలంకంటే కాస్త లోతుగా చూస్తే అర్ధమవుతుంది... వ్యాయ నిబంధనలను రూపొందించేవారు ఇతర "సాధారణ ప్రజావీకం కంటే కాస్త ఎక్కువ దేవునితో సాన్నిహిత్యం కలిగి ఉంటారని ఎన్నో జాతుల, దేశాల ప్రాచీన సంప్రాదాయాలలో బలమైన విశ్వాసం వుంది. డయోడరిప్‌ పెక్యులప్‌లోని ఓ సుప్రసిద్ధ ఉల్లేఖన ప్రకారం ఈజిప్షియన్లు తను వ్యాయసూత్రాలను మెర్విప్‌, హెర్మెస్‌ దేవత నుంచి అందుకున్నాడని వమ్ముతారు. మినోస్‌, న్యాయసూల్రాలను జియస్‌ (205) నుంచి అందుకున్నాడని శ్రీటన్లు (6౭11229), లైకుర్గప్‌, ఆపోలోన్‌ ముంచి పొందాడని లాపిడెమోనియన్లు నమ్ముతారు. ఏరియన్‌ల ప్రకారం, వారి వ్యాయ ప్రదాత జరాళుస్త్రు, వ్యాయసూత్రాలను పదాత్మ (6004 50110 ముంచి అందుకున్నాడు. స్టో (31069) ప్రకారం, జమోలిక్చీప్‌, 'హెస్టియా దేవత ముంచి వ్యాయసూత్రాలను పొందాడు. యూదుల నమ్మకంలో మోసెప్‌ న్యాయసూత్రాలమ ఇయాప్‌ దైవం (10418) ముంచి విన్నాడంయ”

ఒక దైవిక ప్రభావంగా భావించబడిన మతం, ప్రాచీన కాలంలోని అన్లి జీవిత సంబం ధాలక్షీ అన్ని సానూజిక సంస్థలకీ ఆలంబనగా, సమర్ధవగా ఉండేదన్హ విషయాని సర్‌ హెన్రీ మెయిన్స్‌2 చెప్పినంత బలంగా చెప్పిన వారెవరూ లేరు. ఆయవ మాటల్లో మతం;

*ఆవాటి ప్రధాన సామాజిక సంస్థలన్నిటినీ-ఆంటే రాజ్యాన్షీ, తెగన్కీ కుటుంబాన్హీ - వవిశ్రీకరించి, కలిపి వుంచవలసిన మానవాతీత అధికారం.”

చాలాకాలం తర్వాత వ్యాయసూత్రాలు మతం నుంచి వూర్తిగా తెగతెంవులు చేసుకునేన రకూ నుతం యొక్క నూననతీత ఆధిపత్యం నుంచి న్యాయసూత్రాలు తప్పించుకోలేకపోయాయి. కావీ అస్తడు కూడా అవి, నూనన చరిత్ర ప్రారంభంలో నాటికి మతంతో ఉండిన సంబంధం తాలూకు ఛాయలను వూర్తిగా వదిలించుకోలేకపోయాయి.

ఇన్సడు - ఆధునిక కాలంలో మాత్రం మతానికీ పద్వర్తవా వియమావలి (2016)కీ ప్తప్టమైన వ్యత్యావం పాటించబడుతోంది. మతనూ, నైతిక సూత్రాలూ (07బ వగుయ్ర1ఆ) కలగలిసిపోయి. వున్నాయి. వైతికతా (3401౯21సృ0, పద్వర్తనా వియమావలీ - ఈ రెండూ ఆచరణకు సంబంధించినవి. సద్వర్తనా నియమాల సమస్య కేనలం నుంచిని అర్ధం చేసుకోవడమే కాక దానివి సాధించడం అన్సీ సరైనదావిని శాస్త్రీయ వునాది మీద నిలబెట్టడం కాక దానివి

388 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు ఆచరించడం అసలు సమస్య అవీ, ప్రా, జాక్ట్‌ నొక్కి చెబుతాడం. వైతికత అంటే కేనల ముంచి చెడంల్ని విర్వచించడావికి సంబంధించినది. అందుకే స్రా. జాక్స్‌ పరిగా చెప్పివట్టు:

“అన్వయించడం గురించి ఎలాంటి శ్రద్ధ తీసుకోకుండా వైతికత గురించి మనం అధ్య యనం చేయడానికి వూముకోవడం అంటే నునం మాట్ట్లాడంకునేది నైతికత గురించి కాదని వేననుకోవలపి వస్తుంది. అన్వయించేంతవరకూ, వైతికత గురించిన ప్రశ్తే ఉత్పన్నం కాదు. దాని ఆచరణకు కావలసిన బలమైన ్రేరణలను జోడిస్తేనే తప్ప వైతిక సూత్రాలను ప్రపంచం మీదికి విడుదల చేయడం నల్ల ఏ ప్రయోజనమూ ఉండదు. అరిస్టాటిల్‌ ఎత్తి చూపినట్టు మంచి జీవితం గడపడం కస్తంతో కూడుకున్లు వని. కేనలం ఉనికిలో వున్న సంప్రదాయాలను అనుసరించడమే మంచి జీవితం అనుకున్నా కూడా అది కష్టమే. అలాంటన్తడం ఉత్తను జీవితం నమకాలీన ప్రమాణాలను అధిగమించవలపిన అనపరాన్లి నొక్కి చెబుతున్నప్తడం అసారమైన శక్తీ సామర్థ్యాలను వెచ్చించకుండా దాన్హి సాధించడం ఎలా సాధ్యం? మనుషులు సరైన పనులే ఎందుకు చెయ్యాలి - అనే అంశంపై కేవలం సమచారాన్లి ఇవ్వడం, చెడంగు చేయాలనే వారి మనః ప్రవృత్తి ముందు నిష్పయోజనమవుతుంది. ఆది ఉత్తను జీవితాన్నైదుర్కొవే కష్టాలకూ, కడగళ్లకూ సాటిరాదు.”

ఏదో ఒక ప్రేరక శక్తి ముందుకు వస్తే తప్ప వైతికత ప్తబ్బుగా వుండిసోతుంది. వైతికతకు (ప్రేరణ అందించేది నుతమేనన్హ విషయంలో ఎలాంటి సందేహమూ లేదు. మళ్ళీ ప్రిన్సిపాల్‌ జాక్ట్స్‌ మాట్టలో చెబితే నుతం, ఒక చోదకశక్తిగా పవి చేస్తూ...

ఉక్షిత్తము. జీవితాన్ని - దాని సులభతర' రూపంలోవైనా - గడపడంలో ఎదురయ్యే కష్టాలను అధిగమించేటంత శక్తివంతమైనటువంటినీ, వైతిక ఆదర్శవు ఆవిచ్భిన్హమైన అభివ్చద్ధికి తగినటునంటివో అయిన (ప్రేరణలను సృష్టిస్తుంది.

ప్రేరక శక్తిగా మతం, వైతికోద్దేశాన్ని సరిసరి విధాలుగా బలోపేతం చేస్తుంది. ఒకొక్క సౌరి ఆది (మతం) చనిపోయిన తర్వాత పొందబోయే నరాలూ, శిక్షలూ ఆధారంగా పనిచేసే విషేధాల రూపంలోనూ, వేరొకసారి దేవుని ఆదేశాలుగామా వైతిక మాత్రాల్ని మన ముందుంచు తుంది. ఇంకొకసారి ఆ సూత్రాలకు నవిత్రభ కల్పించి, వాటికి మన స్వంత ఇచ్చతో విధేయత చూపేలా చేస్తుంది. అయితే ఇనన్లీ మతం ద్వారా వృత్తన్హమైన ప్రేరకశక్తి వైతిక జీవితాచరణను విలబెట్టడానికి అనుసరించే విభిన్న మార్గాలు మాత్రమే. వైతికతను నడిపే చోదకశక్తి మాత్రమే

పద్వర్తనా నియమాలూ, వైతికతా - ఇని విధులయితే, మనుష్మృతి ప్రనర్తనా నియమాల గ్రంథమనడానికి ఎలాంటి సందేహమూ లేడు, మనుస్మృతిని ఆధ్యయనం చేస్తే ప్రధానంగా దానిలో ముందుకొచ్చే అంశం విధులమ గురించేనవి ఎవరైనా అంగీకరిస్తారు. ఒక హీందువు అనుసరించాల్సిన నిధులను మొదటిసారిగా వ్యనస్థీకరించిన వాడూ, సూత్రబద్ధం చేపినవాడూ

గృహధర్మ సూత్రాలు 389 ననా హా మనువు. ఆతడు వర్ణాశ్రమ ధర్మాలనూ, సాధారణ ధర్మాలనూ విడదీశాడు. నర్జాశ్రమ ధర్మాలనేని జీవితంలో ఒకరి స్టానామ్హి బట్టి - అంటే ఆ వ్యక్తి వర్ణం లేదా కులం ద్వారా, ఆశ్రమం లేదా విర్తిష్ణ జీవిత దశను బట్టీ నిర్ణయించిన స్థానం ప్రకారం - నిర్వహించనలసిన ప్రత్యేక విధులు. సాధారణ ధర్మాలంటే ఒక వ్యక్తి నయసు, కులం, విశ్వాసాలతో పనిలేకుండా నిర్వహించే విధులు. అంటే - ఒక ప్రత్యేకమయిన తెగకు లేదా ఒక సాంఘిక వర్గానికి లేదా ప్రత్యేకమయిన స్థితికి లేదా వయసుకు చెందినవాడని కాకుండా మనిష్కి మనిషిగా అనివార్యంగా నిర్వహించాల్సిన విధులు. మొత్తం గ్రంథమంతా విధులు తప్త మరి దేని గురించీ చర్చించలేదు.

ఈ విధంగా మనుస్మృతి వ్యాయసూత్రాలూ, మతనూ, వీటి నూద్రాలు - ఇవన్నీ ఒకటిగా కలగలిపిపోయిన గ్రంథం. ఆది మవిషి విధులమ చర్చిస్తుంది కాబట్టి వీతిశాస్తుం. అది కులం గురించి చెబుతుంది కాబట్టి ఆది మతం-ఎందుకంటే హిందూ మతానికి ఆత్మకులమే. అది న్యాయస్కృతి (127). ఎందుకంటే విధులు చేయడంలో లోపం జరిగితే ఏయే శిక్షలు విధించాలో ఆది నిర్రేశిస్తుంది. ఈ దృష్టితో చూస్తే హిందువుల వైతిక ప్రమాణాలనూ, మత భావాలనూ విర్ధారించడానికి మనుస్మృతి దగ్గరకు వెళ్ళడంలో తప్పలేదు.

మనుస్మృతి మత గ్రంథం అనే విషయం అంత స్పష్టంగా కనబడకపోవచ్చు. కారణం - హిందూ నుతమనేది చాలా భ్రమ గొల్దే సదం. నివిధ రచయితలు డాన్లి వివిధ రకాలుగా నిర్వచించారు.

పర్‌ డి. ఇబ్బెట్సన్‌* హిందూ మతాన్లి ఇలా విర్వచించాడు. జక్బలం ఆనే సాంఘీక వ్యవస్థ ద్వారా పరిరక్షించబడే బ్రాహ్మణుల వారసత్వ సౌరోహిత్య అధికారం ద్వారా పనిచేసే మతం. ఆది భారతదేశవు స్టావిక మతం యొక్క అన్ని ఛాయలనీ, మత ముఖడ్వాన్లీ కలువు కుని; దిగుముతి అయిన విదేశీ మతొలయిన గ్రైస్తవం, ఇస్టాంలమా, అర్వాచీన బౌద్ధ శాఖలకూ ఖచ్చితంగా భిన్నంగా ఉండి, సిక్కు నుతంతో పందేహాస్తదమైన తేడానూ, జైన మతంతో నురింత సందేహాస్తదమైన తేడాను కలిగి వుంటుంది

పర్‌ జె.ఎ.బైన్స్‌5్‌ హిందూ మతాన్లి ఇలా నిర్వచించాడు:

“పిక్కులూ, జైమలూ, బౌద్దులూ, అతీత శక్తుల్లి వమ్మే నారూ కాకుండా; విదేశీ మతాల యిన ఇస్లాం, మజ్ఞాయిజం, క్రైస్తవం, హిబూయిజంలలో దేనిలోనూ చేరకుండా మిగిలిన అధిక సంఖ్యాక భారతీయుల మతంగ

పర్‌ ఎడ్వర్డ్‌ గెయిట్‌6 దృష్టిలో హిందూమతం ఇలా వుందిః

ఉవివిధ మత విశ్వాసాల, సిద్దాంతాల సంక్షిప్పమైన కలయిక ఫకేశ్వరవాదుల్నీ, బహుదేవతా

390 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు

రాధకుల్నీ, పర్వేశ్వరనాదుల్ని. శివుడ అనే గొప్ప దేవుణీ, నిష్ణువునీ, లేదా వారి భార్యల్నీ వూజించేవారినీ, ఆలాగే ఆమ్మ దేవతలనూ చెట్ల రాళ్ల నదుల, ప్రవాహాల ఆత్మలనూ గ్రాను దేవతలనూ కొలిచేవారిని, క్షుద్రదేవతని ప్రపన్షం చేసుకొనేందుకు రక్తబలులను యిచ్చేవారిన్సీ జీవహింస చేయకపోవడమే. గాకుండా 'బలి' అనే పదాన్ని సయితం ఉపయోగించని వారినీ ప్రార్ధనలూ, నుంత్రాలూ చదవడం ప్రధానంగా గల కర్మకాండలు చేసేవారినీ, మతం పేరిట చెప్ప నలవిగాని లైంగికమైన, హింసొత్మఃమైన వూజలు చేపే వారినీ అందరివీ తన వీడన చేర్చుకున్నటు వంటిది.”

ఈ వర్ణన వూర్తిదే ఆయినా, మొత్తం పంక్షిష్ణకను వివరించడంలో అసంపూర్ణమే! ఈ పట్టి కకు ఆవులను పూజించే వారినీ, ఆవు మాంసం తినే వారినీ; ప్రకృతి శక్తుల్ని ఆరాధించేవారూ, ఏకేశ్వర ఆరాధన చేసే వారినీ; విగ్రహాలనూూ, రాక్షసులనూ, దయ్యాలనూ, పిళ్ళదేవతలనూ, పాధువులన్తూ సన్యాసులన్తూ, వీరులనూ పూజించే వాళ్లనూ కూడా చేర్చాల్సి వుంటుంది.

హిందూ నుతం అంటే ఏమిటి? అనే సాధారణ ప్రళ్షకి ముగ్గురు జనాభా గణాంక అధికారులు యిచ్చిన పమాధానాలు ఇలా వున్నాయి. ఇతరులకు కూడా ఈ ప్రళ్షకి జవాబు చెప్పడం తక్కువ కష్టంగా కనిపించలేదు. సర్‌ ఎ.ల్యాల్‌ (28) ఈ ప్రక్త్షకేం జవాబు చెప్తాడో కాస్త చూద్దాం.” కేంబ్రిడ్జ్‌ విశ్వ విద్యాలయంలో 1891లో యిచ్చిన 'రేడే ఉపన్యాసంలో యిలా అన్నాడు.

“ఇప్పడు నన్నైవరయినా హిందూ మతాన్ని నిర్వచించనుని అడిగితే సరైన సమాధానం యివ్వలేను. మహత్తరమైన చారిత్రక ముతాలను గురించి వివరించినట్టుగా, సంగ్రహంగా దాని ప్రధాన సిద్ధాంతాన్ని బట్టీ, మత విశ్వాసానికి సంబంధించిన మౌలిక విషయాలను బట్టీ విర్వచిం చజాలను, హిందూ అనే పేరు కేనలం ముతసరవముయిన పేరు మాత్రమే కాదు. ఒక దేశాన్ని కూడా సూచిస్తుందా పేరు. అంతేకాదు-కొంతవరకు ఒక జాతిని కూడా. అదే మనం ఒక క్రైస్తవుని గురించి గానీ ఒక మహనమ్మదీయుని గురించి గానీ ఒక బౌద్దుని గురించి గానీ చెన్పకున్నవుడు, విస్పృతార్ధంలో - ప్రత్యేకంగా ఒక తెగ లేక ఒక స్థలం కాకుండా - ఒక ప్రత్యేక నుత సమూహం అనే అర్ధంలో వాడతాం. ఆదే మనం ఒక రస్యన్‌ గురించి గావీ, పర్షియన్‌ గురించి గావీ చెబుతున్నవుడు మత సాంప్రదాయం గురించి కాకుండా, ఒక దేశాన్ని మూచిన్తున్నాం లేక ఒక వంశాన్ని తెలువుతున్నాం. కావీ ఒక వ్యక్తి తాను హిందువునని చెబిత్తే అతమ ఈ మూడింటినీ ఉద్దేశిస్తున్నాడు - మతం, వంశం, దేశం

హిందూ మతాన్లి ఒక ముతంగా ఏవరిస్తూ సర్‌ ఆల్ప్రెడ్‌ ల్యాల్‌ యిలా అన్నాడు.

“హిందూ మతమంటే బ్రాహ్మణీయ బోధనల ద్వారా వ్రచారనుయ్యే బ్రాహ్మణుల పవిత్ర

గృవాధర్మ సూత్రాలు 391 నన న రంథాల్క, ఆ దేశాల ద్వారా నిర్దేశించబడే మూఢ వమ్మకాలూ, హక్కులూ, వూజలూ, విశ్వా పాలూ, పంప్రదాయాలూ ఒక పద్ధతి లేకుండా కలగలిపిపోయి ఉండే చిక్కుమడుల సమాహారం

చివరగా ఒక హిందువయిన శ్రీ జి.పి.పేన్‌ ఇచ్చిన విర్వచనాన్ని ఇక్కడ చేరుస్తున్నాను. శ్రీ సేన్‌ కేవలం హిందువు మాత్రమే కాదు, హిందూ నురం గురించి అధ్యయనం చేసే విద్యార్థి కూడా. “హిందూ మతాధ్యయనావికి ప్రవేశిక (2టాంయింయండ 40 లం వలుత్వి? 01 థయయి అవే వుస్తకంలో ఆయన ఇలా. రాశారు:

“హిందూ మతం అంటే హిందువులు - లేక హిందూ సమాజంలో అత్యధికులు - ఆచరించేది.”

మరి ఎన్ని భేదాలున్నా హిందువులందరూ తమంతట తాముగా విధేయత కలిగి కట్టుబడి వుండే ఏ పిద్దాంతమూ హిందూ మతంలో లేదా అంటే ఒక సూత్రం ఉందనిపిస్తుంది. అదే కుల నియమం. హిందూ మతానికి సంబంధించిన మౌలికమైనదేమిటన్హు విషయంలో అభిప్రాయ ఛేదాలెన్షయినా ఉండవచ్చును. కావీ హిందూమతంలో కుల నియమం ఒక ప్రధానమయిన, విడదీయరాని అంశం అఆనడావికీ ఎటువంటి సందేహమూ లేదు. ప్రతి హిందువుకీ - చట్టల ముందు తాను హిందువును కానని చెప్పినా, తాను హిందువునని సగర్వంగా చెప్పినా - ప్రతి హిందువృకీ కులం వుంది. ఒక హిందువు హిందూ నురంలో వుట్టినట్టే ఒక కులంలోనూ వుడతాడు. ఏదో ఒక కులంలో పవుట్టకపోతే అతను హిందూ మతంలో పుట్టడం కుదరదు. కులమూ, హిందూ మతమూ విడదీయరావివి. ప్రా. మాక్స్‌ ముల్లర్‌ 8 చెప్పినట్టు:

న! న! క!

“ఏ వాదనా కదిలించలేని శిలనంటి కుల వ్యనస్థపై ఆధునిక హిందూ మతం నిలిచి వుంది”

ఈ చర్చ వల్ల తేలేదేమిటంటే మనువు, కుల వియమాలనే విర్దేశించాడు కాబట్టీ; హిందూ మతం - దాని ఆంతస్పారంలో - కుల వియమావళే కాబట్టీ నునుష్మృతిని హిందువుల నుత గ్రంథంగా ఆమోదించాలి.

తక డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు వవ కవన సస న కక్‌

హిందువులు పాటించడానికీ, ఆచరించడానికీ మనువు విర్దేశించిన ప్రవర్తనా నియమాలూ, మత నియమాలూ ఏమటి?

మొదట మనువు హిందువులను నాలుగు వర్ణాలుగా విభజించాడు. ఆయన అలా హిందువులము విభజించడమే గాకుండా, వాటి హెచ్చుతగ్గులను నిర్దేశించాడు. ఆయన విర్దేశిం చిన ప్రణాళిక యిలా వుంది.

“గప్ప వాడవుట వల్లనూ, శ్రేస్రముయిన పుట్టుక వల్లనూ, కొని వియము నిషేధాలను అనుసరించడం వల్లనా, నిర్దిష్టమైన కర్మకాండ వల్లనూ, బ్రాహ్మణుడే (అన్ని) వర్ణాలకు ప్రభువు. (10-3౩)

మనువు తన కాణాలను వివరిస్తూ అత్యంత స్వాభావికంగా ఇలా చెప్తాడం:

“బ్రాహ్మణుడు (ప్రజానతి అంటే భగవంతుని) వోటి నుంచి వుట్టుటవల్లనూ, తాను (క్షత్రియాదుల కన్నా) ముందు పుట్టుట వల్లనూ వేదమును కలిగి వుండుట వల్లనూ, ధర్మశా సనము వల్లనూ ఆతడం పృష్టికంతటికీ ప్రభువయివున్నాడు.” (1-93)

“బ్రహ్మ (ప్వయంభువు అయిన) తపస్సు చేసి, తన నోటి నుంచి తొలిసారిగా అతణ్జి (బ్రాహ్మణున్ని) పుట్టించెను. తద్వారా అతను దేవుళ్లకు హవ్యములనూూ, పిత్చదేవతలకు కవ్య ములనూ అందజేస్తూ ఈ ప్రపంచాన్ని రక్షించుము” (1-94)

“వష్టిలో ఏ జీవి అతణ్లి (బ్రాహ్మణున్ని) అధిగమించగలదు? అతని నోటి ద్వారా విరంతరమూ దేవతలు హవ్యములనూ, సిత్చ దేవతలు కన్యములనూ తింటూ వుంటారు" (1-96)

“ప్ఫష్టిలో ప్రాణులు శ్రేష్టములు. ప్రాణుల్లో బుద్ధిగల జీవులు శ్రేష్టములు. బుద్దిగల జీవుల్లో మనుషులు గ్రేష్టులు, మముషులందరిలోమూ బ్రాహ్మణులు గ్రేష్టులు, అత్యుత్తములు.” (1-96)

ఉద్వ్యేడ్రు అతణ్నీ తన నోటి నుంచి పుట్టించడం వల్లనూ, దేవతలకూ, పిత్భృదేవతలకూ, హవిస్సులూ, కవ్యనులూ తీసుకుపోవుట వల్లనూ బ్రాహ్మణులు సృష్టిలో గొప్పవాళ్ళు ఆవడంతో పాటు బ్రాహ్మణుల ఆధిక్యతకు మనువు మరొక కారణం చెబుతున్నాడు అది: “బ్రాహ్మణుని

వుట్టుకే వాశనం లేవి సవిత్ర ధర్మం (వేదం) యొక్క అవతారం. ఎందుకంటే అతను ధర్మం ఆచరించడావికీ, బ్రహ్మలో ఐక్యంకావడావికీ జన్మిస్తాడు.” (1-98)

సృహధర్మ సూత్రాలు 393

“బ్రాహ్మణుడు. సృష్టిలో అత్యుత్తమునిగా, నర్వసప్రాణి కోటికి ప్రభువుగా న్యాయమనే కోశాగారాన్లి రక్షించడానికి వుట్టాడు” (1-99)

మనువు ఈ క్రింది విధంగా చెబుతూ ముగించాడు:

“బ్రాహ్మణుడు తన తిండినే తింటాడు. తవ ఆహార్యాన్నే ధరిస్తాడు. తన ముష్టే ఇస్తాడు. ఇతర జీవులన్నీ బ్రాహ్మణుని కెదార్యం నల్ల బ్రతుకుతున్నాయి.” (1-101)

ఎందుకంటే మమవృు దృష్టిలో:

*ప్రపంచంలో వున్నదంతా బ్రాహ్మణుని ఆస్తే. తన వుట్టుకలోని ఆధిక్యం నల్ల బ్రావ్మా ణుడు నాటన్షిటినీ అనుభవించడానికి అర్హుడు. (1-100)

మనువు ద్నస్తిలో సృష్టికంతటికీ బ్రాహ్మణుడే ప్రభువని చెప్పడం వాస్తవాన్లి తక్కువచేసి చెప్పడమే అవుతుంది. ఎందుకంటే మనువు యీ క్రీంది విధంగా 'హెచ్చరించాడం:

*ఆగ్జి (ఆది) యజ్ఞవేదిక యందు ఉపయోగపడినా, ఉపయోగపడకపోయినా - ఎలా మహాదేవత అవుతుందో ఆడేవిధంగా మూర్చుడయివా విద్యావంతుడయినా బ్రాహ్మణుడం కూడా గొప్ప దేవుడని గ్రహించాలి.” (9-317)

“ఈ విధంగా, బ్రాహ్మణులు అన్ని (రకాలయిన) వికృష్ణ వృత్తులు చేసినప్పటికీ, వారిలో (ప్రతి ఒక్కరూ) మహా దేవతలే.” (9-319)

దేవుడు కావడం వల్ల బ్రాహ్మయిడు వ్యాయానికీ, రాజుకీ అతీతుడు. నునువు నిర్దేశం ప్రకారం:

“రాజు ఉదయమే లేచి-మూడం శాస్తాలనూ చదినిన, (రాజ్యతంత్రం) తెలిసిన-బ్రాహ్మ ణులను వూజించి, వారిచ్చే సలహాలను, సూచనలనూ అనుసరించు గాక” (7-37)

“తను (రాజు) ప్రతి రోజూ వేదం తెలిపిన, పవిత్ర వృద్ధ బ్రాహ్మణులను వూజీంచు గాక (7-38)

చివరిగా మమవ్ఫ యిలా అన్నాడు.

394 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు

త కనన జబ్రాహ్మణుణ్హే (దీని ద్వారా) పృష్టికర్తగా, దండనకర్తగా, బోధకునిగా (అందువల్ల యావ

క్లే రాశులమా) హితునిగా ప్రకటించడమైనది. ఆతన్నితో ఎవరు కూడా అనుర్యాదకరంగా గావీ,

కఠినంగా గానీ మాట్టాడకుందురు. గాక” (11-35)

మనుస్కృతిలో వివిధ వర్ణాల వారికి సంబంధించి వివిధ వృత్తులు చెప్పబడి వున్నాయి. వాటివి వారు తు,చు తప్పకుండా అనుపరిష్తూ వుండాలి.

“వేదాలను చదవమనీ, వాటిని (యితరులకు) బోధించమనీ, యజ్ఞం చేయమనీ అది చేసేవారికి సహకరించమవీ, ధవికులైతే దానమివ్వమనీ, డబ్బు లేకపోతే బహుమతులు స్వీకరిం మనీ అతడు (స్వయంభు నునువు) బ్రాహ్మణునికి విధులను కేటాయించాడు.” (1-88)

“ప్రజలను రక్షించడం, దానధర్మాలు చేయడం, యజ్ఞం, వేదపఠవం చేయడం, ఇంద్రియ సుఖాలను అమభవించాలనే కోర్కెను తిరస్కరించడం-క్లుప్తంగా ఒక క్షత్రియుడు చేయాల్సిన పనులు ఇవీ.” (1-89)

“*ప్పళ్టుపోషణ, దొనం, యజ్ఞం, శ్రుతులను చదపడం; వర్తకం, వడ్డీ వ్యాపారం, వ్యన పాయం చేయడం, ఇని వైశ్యునికి నిర్ణయించిన లేదా అనుమతించిన పనులు. (1-90)

“బ్రహ్మ, శూద్రునికి ఆదేశించిన ప్రధానమయిన వి యేమిటంటే-ఎలాంటి ఈర్ష్య అసూయలకు. లోను కాకుండా పైమదహరించిన మూడు వర్గాల వారికీ నారివారి అర్హతలను బట్టి వారి గొప్పతనావికి భంగం కలుగకుండా సేవ చేస్తూ వుండడం.” (1-91)

“బ్రావ్మాత్త్యం సాధించాలనే ఉద్దేశ్యం వున్నటువంటి, తమ విధులమ నిష్టతో నిర్వర్తించే టటువంటి, బ్రాహ్మణులు, ఈ దిగువ ఆరు కర్మలూ వరుసగా చేస్తూ వుండాలి” (10-74)

“త్రాము. వేదాలను చదవడం, ఇతరులను చదవమని బోధించడం, తాము యజ్ఞం చేయడం, ఇతరులు చేపే యజ్ఞానికి పహాయ సహకారాలు అందించడం, తము దగ్గర ధనం వుంటే బీదలకి ధర్మం చేయడం, తాము బీదవారయితే వుణ్యాత్ముల నుంచి దానం పట్టడం-ఈ ఆరు పనులూ ప్రథమజులైన బ్రాహ్మణులు చేయాల్సినవి” (10-75)

ఉక్షాన్సి బ్రాహ్మణులు చేసే ఆరు సనుల్లో మూడం-యజ్ఞం చేసేందుకు సహకరించడం, వేదాల్ని బోధించడం, పరిశుద్ధుడైన దాత నుండి దానాలు సట్టడం-అతని బ్రతుకు తెరువుకి సంబంధించినవి” (10-76)

గ్థహధర్మ సూత్రాలు 395

“బ్రాహ్మణుడు చేయాల్సిన మూడు విధులూ బ్రాహ్మణువికే పరిమితం. అవి క్షత్రియునికి సంబంధించినవి కావు. ఆవి: వేదాలి బోధించుట, యజ్ఞాలను చేయించడం, మూడోది-డానాలు పట్టడం (10-77)

టి

“మానవులందరికీ ప్రభువయిన నునువు యోధ, వ్యాపార నర్గాలకు వీటిని నిర్దేశించలేదు. కాబట్టి ఆ మూడు సనులూ (మార్చరావి ఆఅమశాసనం ద్వారా) వైశ్యునకు కూడా నిషిద్ధం” (10-78

“క్షత్రియులకు మాశ్రమే పరిమితమయిన బ్రతుకు తెరువు అస్తాలనూ, శస్తాలనూ ధరించడం. సరకులు అమ్మడం, పశుపాలవ, వ్యవసాయం చేయడము, వైశ్యులకు వరిమితం. కావీ మెరుగైన నురు జన్మ కోసం క్షత్రియ వైశ్యులకిరువురికీ దానధర్మాలు చేయడం, చదవడం, యజ్ఞాలు చేయటం నిధులుగా నిర్దేశింపబడ్డాయి.” (10-79)

హోడావీ, వృత్తినీ నిర్ణయించడమే గాకుండా, మనువు కొన్లి వర్ణాలకు ప్రత్యేక అధికా రాలు, మరికొన్నింటిపై శిక్షలూ విధించాడు.

ప్రత్యేక అధికారాలలో వివాహాలకు సంబంధించిన కొన్నిటి గురించి ముందుగా చెన్స కొందాం. మనువు యిలా చెప్తాడు:

*క్రాలి వివాహంలో ద్విజులు, తమ వర్గానికి చెందిన స్త్రీనే చేసుకోవడం వుత్తమం. కాని ఆతర్వాత కూడా మళ్లీ పెళ్లి చేసుకోవాలనే బలనుయిన కోరిక కలిగితే వరుస క్రమంలో తక్కువ వర్గాలకి చెందిన స్త్రీలను చేసుకోవచ్చును.” (3-12)

“క్త శూద్ర స్త్రీ శూద్రువికే భార్య కావాలి. తమా (శూద్ర ప్రీ) వైశ్య స్త్రీ వైళ్యువకూ, ఈ ఇద్దరూ (శూద్ర వైళ్య స్రీలు) క్షత్రియ స్తీ క్షత్రియునకూ అ ముగ్గురూ బ్రాహ్మణ స్రీ, బ్రాహ్మణునకు, భార్యలు కావచ్చును” (3-13)

ఇహ వృత్తులకు సంబంధించిన ప్రత్యేక పొకర్యాల గురించి మాట్లాడుకుందాం. ఒకవ్యక్తి ఆనదలో చిక్కుకున్నవుడు, దురవస్థలో వుమ్లవుడు ఏం చేయాలి? అన్న విషయం గురించి మనువు చర్చించేటవుడం ఈ సౌకర్యాలు మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి:

“అయినా ఒక (బ్రాహ్మణుడు జీననోపాధి కోసం పైమదహరించిన పనుల ద్వారా సాగిం చలేనవుడు, ఒక యోధువిగా పనిచేస్తూ బ్రతుకవచ్చును. కారణం-అఆది అతని అంతస్తులో రెండోది” (10-81)

2396 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు

“ఆ రెండు వృత్తుల (బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ) వల్లనూ, జీవనం గడననపుడు ఏం చేయాలి? అని ప్రశ్నిస్తే, దానికీ ఇవ్వాల్చిన జవాబు వైశ్య వృత్తి చేపట్టి వ్యవసాయం చేయడం. పశువల్డి కాయడం అనిో (10-82)

“బ్రావ్మాణ క్షత్రియులు, వైళ్య వృత్తిని చేసుకొని పొట్ట పోసుకొంటూ కూడా, వీలయినంత వరకూ. కొన్ని సనులను చేయకుండా జాగ్రత్తపడాలి. వీలయితే పేద్యం చేయడానికి దూరంగా ఉండాలి. కారణం-వాటి వల్ల వివేకంగల ప్రాణులకు చాలా కష్టం కలగడమే కాక వాటిలో ఎద్దులవంటి ఇతరుల కష్టం మీద ఆధారపడవలసి వుంటుంది.” (10-83)

“సేద్యం ఉత్తమమని కొందరి అభిప్రాయం. కాని ఇనుప కర్రుగల నాగలితో దున్నడం వల్లు ఆది భూమినే గాకుండా, భూమిలోని వివసించే జీవరాశులను సయితం గాయపరుస్తుంది. అందువలన ఉదార స్వభావం గలవారు ఈ వృత్తిని నిందిస్తూ వుంటారు” (10-84)

“గౌరవప్రదమైనంత ఆర్జన లేవి కారణంగా వారు (బ్రాహ్మణ, క్షత్రియులు) తమ మంచి నుంచి వృత్తులను అనుసరించలేకపోతే వారు వ్యాపారులుగా సాధారణంగా అమ్మే నస్తువులను

• అమ్మకూడని వస్తువులను మినహాయించి - అమ్ముతూ ధనార్హన చేయవచ్చు” (10-85)

“లన్ని రకాల మద్యాలను, వండిన అన్నాన్ని, నువ్వులనూ, రాళ్లనూ, ఉప్పనూ, పశువు లనూ, మమషులనూ వారు అమ్మకూడదు” (10-86)

“ఎర్రని నేత వస్తాలమూ, వార, పట్టు, ఊలు వస్తాలను-అవి ఎరువు రంగుని కాకున్నా కూడా-సళ్లనూ, మూలికలనూూ మందుల కోసం వృపయోగించే మొక్కలనూ (అమ్మకూడదు).” (10-87)

“నీటిని, ఇనుమును, విషాన్టీ నూంసాన్టీ పోమ (రసానికి ఉపయోగడమే) మొక్కలనీ, అన్ని రకాలయిన పరిమళ ద్రవ్యాలనూ, సాలవ్సీ తేనెనీ, మజ్జిగమూ, వేతివ్కీ మవ్యుల నూనె, మైనం, బెల్లం, దర్భ గడ్డినీ (అమ్మకూడదు)."” (10-88)

“లేడి వంటి అన్ని ఆడవి జంతువులనూ, కోరలు గల క్రూర మృగాలనూ, పక్షులనూ, చేప లనూ మత్తెక్కించే ముద్యాలనూ, నీలి మందువీ- లక్కనూూ, ఒంటి గట్టలు గల జంతువులనూ (అమ్మరాదు. (10-89)

ఉక్తానీ బ్రాహ్మణ రైతు తాను పండించిన నువ్వులను వాటిని ఎక్కువ ధరకు అమ్మాలనే ఆసేక్షతో ఎక్కున కాలం విలువ వుంచకుండా-సందిన వెంటనే ధర్మ కార్యాలకు అమ్మన

గృహధర్మ సూత్రాలు 397 చ్చును” (10-90)

“న్సువ్వులను తినడానికీ, అభిషేకానికీ దానాలకీ కాకుండా, ఇతర పనులకు వునయో గిప్తే-ఆతను తన తల్లిదండ్రులతో పాటు కుక్క అశుద్ధంలో పురుగులై వుడతాడు.” (10-91)

*మాంసాన్షీ లక్కవీ, ఉప్పనీ అమ్మడం వల్ల బ్రాహ్మణుడు తక్షణం పతితుడవుతాడం; అదే పాలను వరుసగా మూడు రోజుల పాటు అమ్మితే ఆతను శూద్రుని స్థాయికి వపతనమువుతాడు” (10-92)

“ఏడం రోజులపాటు తనంతతానుగా ఇతర విషిద్ధ అమ్మకవు సరుకులను ఆతను (బ్రాహ్మణుడు) అమ్మకం చేస్తే ఒక వైశ్యుని స్వభావాన్ని పొందుతాడు” (10-93)

“ద్రన పదార్థాలను ఇతర ద్రవ పదార్థాలకి బదులుగా నూర్తిడి చేసుచ్చును. కాని ద్రవంశో ఉవ్హని మార్తిడి చేయరాదు. అలాగే వండిన అన్నాన్ని ధాన్యంతోనూ, నువ్వులను పొట్టుగల ధాన్యం తోనూ, సమతూకానికి కానీ, కోలతకి గానీ మారకానికీ యిచ్చిపుచ్చుకోవడం చేయవచ్చును. (10-94)

“కష్టాల్లో వున్న బ్రాహ్మణుడం ఎవరి నుంచయినా దానాలు పొందవచ్చును. ఎందుకంటే ఏ పూత్రప్రకారమైనా సరే విక్కమయిన పనిత్రత కళంకితమవుతుందని చూపలేము.” (10-102)

“వేదాలను విశ్లేషిస్తున్నప్తడం గానీ, యజ్ఞాలకు పౌరోహిత్యం వహిస్తున్నవుడం గానీ, దావాలు సడంతున్నవుడు గానీ, కష్టాలలో ఉన్న వురోహితులు చేపే సాధారణంగా ఆమోదయోగ్యంకాని వనములు చేస్తున్నప్రడం గావీ బ్రాహ్మణులు చేసేదేదీ పావం కాదు. కారణం వారు నిప్తలాగా వీరులాగా ప్వచ్చమయివ వారు (10-103)

మనువు ఇతర నర్జాల నారు ఆత్యవపర పరిస్థితిలో ఏమి చేయనచ్చునో చెప్పినదాన్ని దీనితో పోల్చి చూడండి. నునువు ఇలా అన్నాడు:

*ఆధమశ్రేణికి చెందిన ఒక వ్యక్త, దురాశకు లోనయి, ఉత్తమ శ్రేణి వారు చేసే పనులు చేస్తూ జీవిస్తున్నవుడం, రాజు తక్షణం ఆతని ధనమంతటినీ గుంజుకొని, ఆతణ్డి దేశ బహిష్కరణ చేయాలి.” (10-96)

*ప్ప్యధర్మాన్హి లోపభూయిప్షంగా నిర్వర్తించినా ఆది ఇతరుల ధర్మాన్షి చక్కగా విర్వర్తిం చడం కంటే ఉత్తమమైటే. ఎందుకంటే ఇతరుల ధర్మాన్ని విర్వర్తించే వారు వెంటనే స్వధర్మాన్ని

398 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రపంగాలు లు కోల్లోతారు.” (10-97)

త్త త్త

“ప్పువ్చత్తి చేయడం వల్ల జీవనం గడవనప్తడు వైశ్యుడు శూద్రుల సేనక వృత్తి చేసేందుకు దిగజారవచ్చును. ఆయితే శూద్రుడు చేసే చేయకూడని పమలు చేయకుండా జాగ్రత్త పడాలి. పరిస్థితి మెరుగుసడినవుడు వైశ్యుడు శూద్ర వృత్తిని విడిచిపెట్టాలి” (10-98)

“ద్విజుల సేవచేసే వృత్తి దొరకక, తన భార్య, కొడుకు ఆకలితో ఆలనుటించిపోతున్నవు స్థితిలో శూద్రుడు ఏదైనా చేతివృత్తి చేసుకొని బతుకవచ్చుో (10-99)

“బ్రాహ్మణునికి సేవ చేయడం వల్ల శూద్రునికి జీవవం గడువనపవుడం, ఆతను క్రత్రియుణ్ని గావిి ఆ అనకాశం దొరకక పోతే ధనవంతుడయిన వైళ్యుణ్మి గావి సేవించి ట్రతుకవచ్చుము.” (10-121)

జషాద్రుడు ప్వర్గం చేరుకోవాలని గావీ ఈ జన్మనూ, వచ్చే జన్మనూ బాగుచేసుకోనా లవి గావీ బ్రాహ్మణుణ్ణి ఆశ్రయిస్తే అతని సేవక నానూనికి బ్రాహ్మణ శబ్దం జోడించబడడం (బ్రావ్మాణుని సేవకుడు) ద్వారా అతనికి తప్పక విజయం కలుగుతుంది.” (10-122)

“బ్రాహ్మలయునికి సేన చేయడమే శూద్రునికి ఆత్యుత్తమమయిన సని. దానితో పోల్చితే మరే ఇతర సనులైవా విష్టలమైనవి” (10-123)

“శూద్రునికి తమ స్థితిని బట్టి, ఆతని సామర్థ్యామి బట్టి అతను చేపే కష్టాన్ని బట్టి అతనిమీద ఆధారపడిన వారి సంఖ్యను బట్టి సరిపోయేంత భుక్తి బ్రాహ్మణులు కల్పించాలి.” (10-124)

“బ్రాహ్మణులు తాము తినగా మిగిలిన అన్నాన్నీ, తనయోగించిన దుస్తులనూ, ధాన్య ములో ఏరివేసిన చోళ్లు మొదలయిన వాటివీ పాతబడిపోయిన తము యింటి సామామలమ శూద్రులకు యివ్వాలి.” (10-125)

“శూద్రుడం వెల్లుల్లి వంటి విషిద్ధమైన కూరగాయలు తినడంలో తప్పలేదు. అతడు పవిత్ర కర్మలు చేయరాదు. అస్నిహోత్ర సంస్కారం వంటి మతకర్మలతో శూద్రులకు ఎలాంటి సంబంధమూ లేదు. అయితే తన విధ్యుక్త ధర్మంగా బలిగా అర్హించడం పై నిషేధం లేదు.” (10-124)

“ఖ్రాద్రులు సయితం తాము చేయవలపిన విధులన్షీ చేయాలనే ఆతురతతో ఉండి తన

గ్థవాధర్మ సూత్రాలు 399 నప నతన నలు. ధర్మాన్హి తెలుసుకొని ఉంటే గృహస్థ సంస్కారాలు నిర్వహించడంలో (మిగతా మూడం వర్ణాల) ఉత్తముల ఆచరణలనమపరించవచ్చు. కానీ ప్రార్ధవలు, కీర్తనలు త్త మరే ఇతర పవిత్ర మంత్రా లమా వాడరాదు. అటువంటి వారికి ఏ పాసమూ రాకపోగా వారు ప్రశంసాపాత్రులవుతారు. (10-127)

“థూద్రువిగా, ఒకరిని కష్టపెట్టకుండా, ద్విజుల పట్ల ఆచరించాల్చిన విధులను తు.చ తప్పకుండా ఆచరించడం వల్ల కూడా తాను ఏ విందలూ పడకుండా ఇహపరములు రెంటి లోనూ ప్రశంపలు పొందుతాడు” (10-128)

“శూద్రుడు తన అవసరానికి మించి సంపద పోగు చేయరాదు. సేవక వృత్తి చేసేవాడు గనక్క అట్లా అత్యధిక ధనం సంచయం చేస్తే వాడు తలకి పొగరెక్కి, అహంకారంతో లేక అశ్రద్ధ చేయడం ద్వారా బ్రాహ్మణుల మవసులను బాధపెడతాడు.” (10-129)

ఈ నిషయాన్లి ఆయన (మనువు) ఇలా ముగించాడుః

*ఈ విధంగా నాలుగు వర్ణాలు వారికీ ఆవదలో చేయదగిన వివిధ ఆపద్ధర్మాలను వూర్తిగా ప్రకటించడమైనది.. వీటిని చక్కగా ఆచరించడం ద్వారానే వీరు ఉత్తము సౌఖ్యాలను పొందుతారు.” (10-130)

కొందరికి (కొన్ని వర్గాల వారికి) లభించిన ఈ సౌకర్యాలు సాంఘికమైనవి మాత్రమే కొవ్వు ఆర్ధికసరమయివవి కూడా. నునువు ఇలా అంటాడు.

ఉర్పిక్కుడ లభించిన విధి వాద అవి విజం చెస్టిన వ్యక్తి మంచి, రాజు-దావివి సంరక్షించి నందుకు గాను ఆ పొమ్ము నుంచి ఆరవ భాగాన్జి గాని, పన్నైండన భాగాన్ని గాని తీసుకోవచ్చుో (8-35)

“తనది కానిదాన్ని (నిధిని) తనదని అబద్ధం చెప్టినట్టయితే రాజు ఆళని ఆస్తిలో ఎవిమిదో వంతు శిక్షగా వపూలు చేయవచ్చు. లేదా తానిలా అబద్ధం చెప్పి పొందిన వస్తువుల విలువను న్యాయంగా లెక్కకట్టి అందులో కొంతభాగం అతన్నుంచి రాజు తీసుకోవచ్చు” (8-30)

“విద్యావంతుడయిన బ్రాహ్మణుడు, తనకి భూమిలో ఎనరో పాతిపెట్టిన నిధి లభిస్తే దానిలో ఎలాంటి తగ్గింవూ | కేక మొత్తాన్ని తీసుకోవచ్చు. కారణం- బ్రాహ్మణుడు సర్వానికీ ప్రభువు గనక” (8-37)

“క్రావీ భూమిలో విక్షిస్తనుయి వున్న విధిని ఇతరులు (బ్రాహ్మణేతరులు) గావీ, రాజుగానీ

4౦00 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు

కన కక కన ప కమగొన్నట్టయితే, అందులో పగభాగాన్ని బ్రాహ్మణులకు పంచియిచ్చి మిగతా సగభాగాన్హి రాజు కోశాగారానికి జను కట్టించవచ్చు” (8-38)

“ఎంతకీ నయంకాని రోగం నల్ల రాజు చావుకి దగ్గరయినపుడు, తన సిరిసంపదల మ్హింటినీ వురోహితులకు వంచిపెట్టి రాజ్యాన్ని కొడుకుకి కట్టబెట్టి తాము యుద్ధం చేస్తూ ప్రాణత్యాగం చేయవచ్చు. ఒకవేళ యుద్ధం లేకపోతే ఆహారం తీసుకోవడంమానివేసి చావుని వరించనచ్చు.” (9-323)

*రాజు-నస్తువుల కొనుగోలు, అమ్మకం ధరలను తెలుసుకొని నరుకు ఎంత దూరం ముంచి తెచ్చిందీ, దారి భత్యానికి ఆయిన ఖర్చు, రక్షణకీ ఆయిన ఖర్చు, నికర లాభమెంతో తెలుసుకొని, అన్ముకవు సరుకు మీద వర్తముల మంచి పనులు వసూలు చేయవచ్చు. (7-127)

“ఆన్ని అంశాలను క్షుణ్ణంగా పరిశీలించిన తర్వాత, రాజు తన రాజ్యంలో శ్రమం తప్పకుండా ఈ పన్నులు నసూలు చేయాలి. అయితే తను వివిధ విధులను నిర్వర్తించినందుకు గాను రాజూ, నర్తకుడూ ఎవరికి రావలసిన పరిహారాన్ని వారు పొందవచ్చు” (7-128)

“జలగ రక్తాన్ట్సీ గిత్త తల్లిపాలనీ, తేనెటీగ తేవెనీ ఎలా కొద్దికొద్దిగా తీసుకొంటాయో, అదే విధంగా రాజు తన రాజ్యం నుంచి వార్తిక సన్నులు వసూలు చేయాలి” (7-129)

టె

“ప్రతి ఏడాదీ మూలం కన్నా ఎక్కువయిన పశుధవామ్హించీ, మణుల నుంచీ, బంగారం నుంచీ వెండి మంచీ ఏభయ్యో వంతూ, ధాన్యం నుంచి ఎనిమిదో వంతూ లేదా ఆరోవంతూ లేదా పన్నెండో వంతూ రాజు (పన్నుగా) వసూలు చేయవచ్చు. అయితే భూసారాన్షి బట్టీ పండించడానికి అయిన కూలిని బట్టి యీ వంతుని విర్ణయించాలి.” (7-130)

“వక్షాలు, మాంసం, తేవె. వెయ్యి, పరిమళ ద్రవ్యాలు, బెషధ పదార్థాలు, మదిరలు, వుష్టాలు మూలికలు, నళ్లు-ఏటికేడాది వీటిపై జరిగే అభివృద్ధిలో ఆరోవనంతును కూడా నసూలు చేయనచ్చు. (7-131)

*ఏర్సుకొని వచ్చిన విస్తరాకుల మీదు కుండల్లో వుంచే మూలికలు మీద, గడ్డి మీద, చర్మంతో లేదా వెదురుతో చేపిన పాత్ర మీద, మట్టికుండల మీద, రాతితో చేపిన అని వస్తువుల మీద పన్నులను రాజు (పైవిధంగావే) నసూలు చేయవచ్చు. (27-132)

“రాజు ఆర్థికలోపం నల్ల చస్తున్నప్పటికీ వేద పండితుడైన బ్రాహ్మణుని నుంచి పన్ను నసూలు చేయరాదు. ఆ రాజ్యంలో వివపించే శ్రోవ్రియ బ్రాహ్మణులకు ఆకలి బాధ కలుగవీ

నృవధర్మ మాత్రాలు 401 యరాదు” (7-133)

“ఏ రాజు రాజ్యంలో అయితే శ్రోత్రియ బ్రాహ్మణుడు ఆకలితో ఆలమటిస్తాడో అవల్‌ కాలంలోనే ఆ రాజ్యం కరువు వాతను పడుతుంది" (7-134)

“*త్రవ రాజ్యంలో చిన్నచిన్న వర్తకాలు చేసుకొని జీవించే సంచార బడుగు వ్యాసారస్తుల నుంచి వార్షిక పన్హు రూపేణా రాజు బసు స్వల్పంగా పన్ను విధించవచ్చు.” (7-137)

*క్రాయకష్టంతో బతికే చేతివృత్తుల వారు, శిల్తులు, పేవలు చేసేవారి నుంచి రాజు ప్రతి నెలా ఒకరోజు పాటు వెట్టి చాకిరీ చేయించుకోవచ్చు” (7-138)

“గ్రుడ్డివాడు, పిచ్చివాడు, కుంటివాడు, డెబ్బయి ఏళ్లపైబడివ ముసలివాడు, పండితు లైన పురోహితులకు గొప్పగా ప్రయోజనం చేకూర్చేవాడం వీరెదరినీ పన్నులు కట్టమని ఏరాజూ విర్చంధించరాదు.” (8-394)

“యుద్ధం, ఆక్రమణల వంటి అత్యవసర పరిస్థితులలో, ప్రజలను తన శాయశక్తులా రక్షించేటటువంటి రాజు సంటలో నాలుగోవంతు పన్ను తీసుకున్నా ఆది పాపం కాదు” (10-118)

*రాజు చేయాల్చిన ప్రత్యేకమయిన పని యుద్ధంలో విజయం సాధించడము. ఎట్టి పరిస్థితిలోనూ, రాజు యుద్ధ భూమిలో వెనుకంజ వేయరాదు. ఆయుధాలు ఉపయోగించి వ్రైళ్యులనూ, స్థహస్థులను రక్షిస్తూ, అలా వారిని పరిరక్షించేందుకు మూల్యం రూపంలో రాజు వ్యాయమయిన పన్ను వసూలు చేయనచ్చు” (10-119)

“రాజ్యం పౌభాగ్యవంతంగా వున్నపుడు నర్తక వ్యాసార వర్గాల నుంచి, పండివ పంటలలో సన్నైెండో వంతు; వ్యక్తిగత లాభాలలో ఏభయ్యో నంతు నన్నుగా వసూలు చేయవచ్చు. అదే రాజ్యం క్లిష్ట పరిస్థితిలో వున్నపుడు పండిన పంటలో ఎవిమిదవ వంతు, లేక మధ్యస్థంగా ఆరవ వంతు, గొస్త ఆసదడ సంభవించినవుడు వాల్లో వంతు దాకా పన్నుగా నసూలు చేయవచ్చు. కానీ పెట్టుబడి మీద, యితర చరాస్తుల మీద వచ్చే లాభాల్లో ఇరవయ్యో భాగమే ఆత్యధిక పన్ను వసూలు చేయాలి. ఇంక శ్రామికులు, చేతివృత్తుల వారు, మెకొవిక్కులు, తాము గ్రమచేసి రాజుకు సహాయపడాలి. కానీ ఎన్నడూ సన్నుకట్టరు. (10-120)

“లైరసపుత్రుడు మొదలయిన సగోత్రులను సపిండులు ఆంటారు. చనిపోయిన వారి ఆస్తిని పపిండులలో సన్షిహితుడైన వురుషుడుగానీ, ప్త్రీగావీ పొందాలి. వారు లేకపోతే

402 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-వ్రసంగాలు

చనిపోయిన వారి ఆస్తి ఆధమం నంశపారంపర్యంగా చెందవలసిన వారికి దక్కాలి. ఆతర్వాత ససిండులు, వారి సంతతి లేక దొయాదులు వారసులవుతారు, లేదా గురువుగారు లేదా శిష్యుడు లేదా సహాధ్యాయులు ఆ ఆస్తిని తీసుకోవాలి” (10-187)

“పై చెప్పిన నారెనరూ లేకుండా వున్నట్లయితే, మూడు నేదాలనూ అధ్యయనం చేసి శారీరకంగానూ, మానసికంగానూ, సవిత్రులయిని ఇంద్రియోద్రేకాలను జయించిన బ్రాహ్మణులు ఆ మృతుని ఆస్తిని పొందాలి. చవిపోయినవారికీి ఆ బ్రాహ్మణులు పిండదానాలు చేయాలి.

|! ఆ: అలా చేయడం వల్ల శ్రాద్ధం వంటి విషయాల్లో ధర్మహావి జరగదు” (98-188)

*వవిపోయిన బ్రాహ్మణునికి వారసులు లేకపోయినా, ఆ ఆస్తిని రాజు ఎన్నడూ ఊసు కోరాదు. ఇది. ఒక శాశ్వత పూత్రం. కాని వారసులు లేవి ఇతర వర్ణాల మృతుల ఆస్తుల్ని గాజు కోశాగారంలో కలిపేసుకోవచ్చును.” (93-189)

వినిధ వర్ణాల మధ్య పరస్పర సంబంధాలలో అనుసరించాల్సిన వియమ విబంధనలను గురించి- మనువు కొన్టి సూత్రాలను విర్చేశించాడు. అవి హిందూ గృహ్యధర్మసూత్రాలలో ముఖ్య మైన భాగం.

మునువు యిలా విధిస్తున్నాడం:

“ఉత్తను జన్మ వల్లనూ, ఉన్నతమైన జన్మ మూలం వల్లనూ, ధర్మ శాస్త్రాల పట్ట సరైన జ్ఞానం అధికంగా ఉండడం వల్లనూ యజ్ఞోసవీతవు విశిష్టత వల్లనూ బ్రాహ్మణుడు అన్ని నర్గా లకూ ప్రభువు” (10-౩3)

*ఆక్మి-అది (యజ్ఞ వేదిక యందు) వుపయోగపడినా, ఉసయోగపడకపోయినా-ఎలా మహాదేవత అవ్ఫతుందో, అదే విధంగా మూర్థుడయినా, విద్యావంచుడయినా బ్రాహ్మణుడు కూడా గొప్ప దేవుడని గ్రహించాలి.” (9-317)

“ఈ విధంగ్భా బ్రాహ్మణులు అన్నిరకాలయిన నికృష్ణముయిన వృత్తులు చేప్పట్టినప్పటికీ, వారిలో ప్రతి ఒక్కరూ నముహోన్నత దేవతయే. కాబట్టి వారిని తప్పక గౌరవించాలి.” (9-319)

“క్రమం తప్పకుండా తమతను విధులను నిర్వర్తించే అన్ని వర్ణాలనీ, తొలి వర్షం (బ్రాహ్మణ) నుంచి సాక్షా (శూద్ర) దాకా అందర్జ్మీ సరిరక్షించేందుకు రాజు సృష్టింపబడినాడం”

-35

నృహధర్మ సూత్రాలు 403

*త్తత్తములయిన మంత్రుల సహాయ సహకారాలతో ప్రజలను రక్షించడానికి రాజు చేయాల్సిన డావిని (క్రంగా ధర్మసందేశం ప్రకారము వేను చెబుతున్నాను” (7-36)

“రాజు ఉదయాన్నే లేచి మూడు వేదొాలనూ చదివిన, రాజ్యతంత్రము బాగా తెలిసిన

హ్మణులము వూజించి, వారిచ్చే సలహాలనూ, సూచనలనూ అనుసరించాలి” (7-37) బ్రాహ్మ

“ధర్మ విష్ట్ర గల, వృద్ధులయిన, ధర్మశాస్త్ర గ్రంధాలను అధ్యయనం చేసిన, పవిత్రముల యిన శరీరమూ, మనపూ గల బ్రాహ్మణులను రాజు విరంతరమూ గౌరవించాలి. వృద్ధులను గౌరవించే వారిని క్రూరమయిన రాక్షసులు సయితం నిత్యమూ సగౌరవంగా చూస్తారుగొ (7-38)

జ్రప్రి త్వీవమైవ ఆర్థిక లేమి కారణంగా కూడా రాజు బ్రాహ్మణుల ఆస్తులను స్వాధీనం చేసుకొని వారికి కోపం. తెప్టించరాదు. బ్రాహ్మణులకు కోసం వస్తే నారు వెంటనే యజ్ఞం చేసి పబలనాహనుడైన రాజును కూడా శపించి నాశనం చేయగలరు” (9-313)

రాజకీయ జీవితంలో పంబంధాలు యిలా ఉన్నాయి. వివిధ వర్ణాల వారి మధ్య వుండాల్చిన పాధారణ సాంఘిక పంబంధాలను గురించి, మనువు ఈ దిగువ సూత్రాలను రూపొందించాడంః

“న్ఫహస్టు యింట్లో ఐదు వధ్య స్థావాలు, లేక చిన్న చిన్న జీవులను చంపే ఆవ కాశం ఉన్హచోట్టు ఉన్నాయి. అవి-పాొయ్యి, పన్నైకల్లు, చీవురు, రుబ్బురోలు, నీళ్లకుండ. వీటిని వుపయోగించడం ద్వారా గృహస్థు పాపాలకు బద్భుడవుతున్నాడు.” (3-68)

ఉన్ఫహస్టు యింట్లో ఆయాచోట్ట అజ్ఞానంతో చేపిన పాపాలకు ప్రాయశ్చిత్తంగా ప్రతిరోజూ ఐదు సంస్కార కర్మలు చేయాలని నుహర్షులు నిర్ణయించారు.” (3-69)

*వేద్రాల బోధవు అధ్యయనం, వేదకర్మ లేక బ్రహ్మకర్మ; పిండ, జల ప్రదానాలు సిత్చకర్మం హోమము దేవకర్మ జీవులకు తిండి పెట్టడం భూతకర్మ అతిథి వూజ మనుష్య కర్మ (3-70)

“క్ర ఐదు సంస్కార కర్మలమ తమ సామర్థ్యాన్ని బట్టి ఎవరైతే చేస్తారో, వారికి ఇంట్లో వివపిస్తున్నందువల్ల కలిగే సూవదోషాలు ఆంటవు” డ్‌-71)

*దేృ్రళలందరికీ యింట్లో ముట్టించిన అసి మీద అన్నం వండి, హోమం చేసి, రోజూ

404 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు బ్రాహ్మణుడు ఈ దిగువన విధంగా దేవతలకు వైవేద్యం పెట్టాలి” (3-84)

ఈ విధంగా దేవతలకు ఆహారాన్ని అర్హించిన తర్వాత మమవు యిలా ఆదేశిస్తున్నాడు.

“కుక్కలకు; జాతిభ్రస్టులకు, కుక్క మాంసం తినేవారికి; బోదకాలు, క్షయ రోగాలతో శిక్షించబడే -పావులకు, కాకులు, పాముల నంటి సాకుడం జంతువులకు పెట్టవలసిన అన్నాన్ని కొద్ది కొద్దిగా బ్రాహ్మణుడు నేల మీద పడవేస్తూ వుండాలి.” (3-92)

ఆతిధ్యానికి సంబంధించిన వియమాలను యింటి యజమాని ఎలా నిర్వర్తించాలో మమవృ యిలా చెబుతాడు:

“ఒకరి యింటికి వచ్చి ఒకే రాత్రి వుండే బ్రాహ్మణుల్ని ఆతిథంటారు. అతను చాలా ప్వల్దు కాలమే. వివసిస్తాడు. తిథంతా, ఆంటే చాంద్ర దినం అంతా, పూర్తిగా వుండడం” (3౩-102)

“విజమైన జ్ఞానమూ, పనిత్ర తలతో జ్వలించే బ్రాహ్మణుని జిహ్వాస్మికి అర్దించిన నైవేద్యం, గృహస్టును. తీవ్ర వ్యధ మంచీ భయంకరమైన పాసం నుంచీ కూడా విముక్తి చేస్తుంది.” (3-98

“ఆత్యుత్తను అతిథికి శ్రేస్రుయిన స్థాయిలోనూ, అట్టడుగు వ్యక్తికి నికృష్వముయిన రీతి లోనూ, పవమాన పాయి వ్యక్తికి సమాన స్థాయిలోనూ, వారివారి అర్హతలను. బట్టి వారికి ఆసనాలు, విశ్రాంతి తీసుకొనేందుకు మంచాలు, సరువులు చూపించి వారు యింట్లో వున్నంత కాలమూ గౌరవించి, వారు వెళ్లిపోయేటవ్హడు ఉచితరీతిన సాగవంసవలెను.” (3-107)

“బ్రాహ్మణుని యింట ఓ క్షత్రియుడు నిర్దేశిత అతిథి గాడం; అలాగే వైళ్యుడూ, శూద్రనర్థానికి చెందినవాడు కూడా. అలాగే ఆతని (బ్రాహ్మణుని) ఆత్మీయ మిత్రుడు, రక్త పంబంధీకుడూ ఆతిథులు కారు. అలాగే అధ్యాసకుడు కూడా కాడు.” (3-110)

“*క్సావి ఒక్తవేళ ఆతని (బ్రాహ్మణుని) యింటికి క్షత్రియుడు అతిథిగా వస్తే బ్రాహ్మణులు భోజనం చేపిన తర్వాతనే క్షత్రియునికి కావలపిన విధంగా ఆహారము వండించి పెట్టాలి” (3౩-111)

“బ్రాహ్మణుని యింటికి వైళ్యుడూ, శూద్రుడూ అతిథులుగా వప్తే, తన దాత్చత్వ గుణం చూపి. అతను వారికి తప్పక తిండిపెట్టాలి. అయితే తన యింటి వౌకరులతో పాటు మాత్రమే

గ్థహధర్మ సూత్రాలు 405 పెట్టాలి" (3-12)

ఒక వర్ణానికీ మరొక వర్గానికీ మధ్య పాంఘిక హోదాకి సంబంధించి నునువు ఎంతో ఆసక్తికరమయిన కొన్లి ఆదేశాలను కొన్షి ఇచ్చాడు. ఆయన రూపొందించిన సమీకరణం యిలా వుంది.

ఉప్రదేళ్ల బ్రాహ్మణుణ్నీ, నూరేళ్ల క్షత్రియుణ్హీ, తండ్రీ కొడుకుల్లా భావించాలి. ఆ యిద్దరి లోమా బ్రాహ్మణ బాలుణ్హి తండ్రిగానే గౌరవించాలి.” (2-135)

*ధపం, బంధుత్వం, వయోధిక్యత, వైతిక ప్రవర్తన, చివరగా వేదార్ధతత్వ జ్ఞానం-యివన్షీ మనుషుల్లి గౌరవనీయుల్ని చేస్తాయి. కావి పైన ఉదహరించిన వాటన్షిటిలోనూ చివరి అంశం అత్యంత గౌరవాస్తదమైనది.” (2-136)

“రాలి మూడం ఉత్తను (బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య) వర్ణాలకు చెందిన ఏ వ్యక్తయినా పైన చెప్పిన ఐదు అర్హతల్లోమూ-ఎక్కువ అర్హతలూ, స్థాయి సంపాదించితే ఆత్యుత్తమ గౌరవామ్మి పొందుతాడు. అలాగ్‌ పదప దశాబ్దంలోకి అడుగు పెట్టిన శూద్రుడు కూడా.” (2-137)

*రథ్రం మీద వేచ్చేవారికీ, తొంలై ఏళ్లు పైబడిన నానికీ, రోగిస్టికీ బరువు మోస్తున్న వావికీ, స్త్రీకీ, గురువు యింటి నుంచి తిరిగి వస్తున్న వురోహితునిక్కీ రాజుక్సీ పెళ్ళి కొడంక్కీ వక్కకు తొలిగి దారినివ్వాలి.” (2-138)

ఉపైన చెప్పిన వారంతా ఒకేసారి ఎదురైతే, యింటికి తిరిగి వస్తున్న పవురోహితుద్ది, రాజువీ మిగిలిన వారికన్నా ఎక్కువగా గౌరవించాలి. ఆ యిద్దరిలోనూ యింటికి తిరిగి వస్తున్న వురోహితుడు రాజుకన్నా ఎక్కువ గౌరవనీయుడు.” (2-139)

సాంఘిక హోదాకి సంబంధించిన నూత్రాలమ ఉదహరిస్తున్నవుడం, అభినందనకు సంబం ధించిన నియనూలను గురించి ప్రత్యేకంగా చెప్పకోవాలిః

*పెద్దవాళ్లని చూడగానే లేచి నమస్కరించే స్వభావం, వారి పట్ల అచంచలమైన గౌరనం వున యువకునికి నాలుగు విధాల అభివృద్ధి కలుగుతుంది. అని ఆయుస్సు, విద్య, పేరువ్రఖ్యా ఈులు, బలం.” (2-221)

*వముస్కారము" అన్షు వెంటనే బ్రాహ్మణుడం పెద్దవారితో యిలా అవాలి.-*ఫలానా పేరు గల నేను...” అని తన పేరు చెప్పకోవాలి. (2-122)

406 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు

“కొందరు సంస్కృత భాష తెలియనివారు తన పేరు యొక్క ప్రాముఖ్యాన్షి గుర్తించ కపోతే వారితో విజ్ఞుడు యిలా చెబుతాడు.-ఆంటున్హది నేన” అని అన్షి వర్ణాల స్త్రీలను అదేవిధంగా అతడు సంబోధిస్తాడు.” (2-123)

అదేవిధంగా ఆతడం అన్ని వర్ణాల స్త్రీలమూ పంబోధిస్తాడం.

“అభివాదం చేసి తన సేరు చెప్పిన తర్వాత “భో ఆంటూ శబ్దం చేయాలి. విజ్ఞుల అభిప్రాయంలో *భో' ధాతువుకు పూర్తి 'జీరుతో సమాన లక్షణాలున్నాయి.” (2-124)

“బక బ్రహ్మణుడు, తనకు చేసిన నమస్కారానికి మూరుగాయిలా చెప్తాలి: “ఆయుష్మా న్ఫవ పొమ్య" అని ఆశీర్వదించాలి. అతవి పేరుకు చినర అచ్చును ద్దీర్హంగా వుచ్చరించాలి. ఆ పేరు హలంత సదనుయితే ఆ పాల్లు అక్షరావికి ముందున్న అచ్చును దీర్తంగా మూడు

ష్‌ స్‌ ఖు మాతల కాలం పాటు పలుకవలెను.(2-125)

“అభివాదానికి ప్రత్యభివాదం చేయడం తెలియని బ్రాహ్మణుడం శూద్రువితో సనూనము. అందువల్ల అతనికీ విద్యావంతుడం అభినాదము చేయరాదు.” (2-126)

“విద్యావంతుడు, ఛనను కలిసిన వురోహితుణ్హి “మీ భక్తి అభివృద్ధి చెందుతుందా” అనీ, క్షత్రయుణ్హి (యుద్ధంలో) మీరు గాయపడలేదు గదా? అవీ, వైళ్యుణి “మీ అస్తి భద్రమే గదా” అవీ; శూద్రుణ్మి 'ఆరోగ్యంగానే వున్నావు గదా" అవీ ప్రశ్నించాలి. వారిని వరుసగా కుశలమా, అనామయమా, క్షీమనూ, అనారోగ్యము లేదు గదా! అని ఆడుగవలెను.” (2-127)

మతం గురించి, మత సంస్కారాలను గురించీ యజ్ఞం గురించి మమవు నిర్దేశించిన వియనమూలు. గుర్తు సెట్లుకోదగవి.

అలీ లు టీ

మత సంస్కారం గురించి, యజ్ఞాలను గురించి మనువు యీ క్రింది విధంగా ఆదేశాలు జారీ చేశాడు.

*సృహష్తుడు ఐదు ప్రదేశాలలో వధ చేసాడు. లేక చినుచి, లమ చంవుతాడు.

స్ట్‌ న క న్షచిన్లు జంతువు ఆ ప్రదేశాలు ఏవంటే-ఆతని పొయ్యి, పన్నైకల్లు, చీవురుకట్ట, రోలు, రోకల్సి వీళ్ళ బిందె-అవేవి. వీటిని ఉపయోగించేటవ్హడు పాసంచేత బద్భుడు అవుతాడు.” (3-68)

*పై వాటివల్ల కలిగే పాపాన్షి తొలగించుకోవడానికి గృహస్థులు వరుసగా పంచ సంస్కార

కర్మలు ప్రతిరోజూ ఆచరించాలని గొప్పవారైన బుషులు విర్దేశించారు.” (3-69)

గ్థహధర్మ సూత్రాలు 407 నహ

“వేదాల్ని చదవటం, చెప్పటం-వేద (బ్రాహ్మం) కర్మ. పిండమూ వీటితో చర్హణాన్ని నదలటం పిచ్చకర్మ హోముం చేయటం దేవకర్మ ధాన్యాన్షి గావి లేక ఇతర తినే పదార్దాలు జంతువులకు ఇవ్వటం భూతకర్మ. ఆతిథివూజు మనుష్య కర్మ ఇవీ పంచయజ్ఞాలు.” (3-70)

“పంచ సంస్కార కర్మ శ్రమం తప్పకుండా రోజూ ఎవరి శక్త్యనుసారం వారు ఆచరిం చాలి. వీటిని విడువకుండా ఎవడైతే చేస్తాడో ఆతడు ఇంట్లో వున్న సూనదోషాల్లి పొందడు.” (3-71)

దీని తర్వాత-ఆందరూ ఈ కర్మల ఫలాన్ని పొందటానికి అర్హులు కారవ్వీ వీటివి ఆచ రించటానికి ఆందరికీ హక్కు లేదని మనువు చెబుతాడు

ఈ సంస్కార కర్మలు చేయటంలో శూద్రుల, స్త్రీల స్థితిని మనువు ఇలా నిర్వచిస్తాడం. నుమవు ద్నష్టి ప్రకారం స్త్రీలు:

“స్త్రీల శరీరాలు పరిపూర్ణతను సంతరించుకోవాలి. అంటే జంధ్యం మినహా అనే పంప్కారం స్త్రీలకు కూడా అదే వయసులో, ఆదే క్రమంలో నిర్వహించాలి. అయితే స్త్రీలకు వాటిని నిర్వహించేటప్తడు వేదమంత్రాలు చదవవలసిన ఆవపరం లేదు” (2-60)

శూద్రుల విషయంలో, మనువు యిలా చెప్తాడు:

“శూద్రులు పయితం తాము చేయనలసిన విధులను తెలుసుకొని వూర్తిగా వాటిని ఆచరిస్తూనే, గ్థవాస్ట పంస్కారాలు విర్వహించడంలో (మిగతా మూడు వర్ణాల) ఉత్తముల ఆచరణను. అనుసరించవచ్చు. ఏ సవిత్ర మంత్రాలూ వాడకుండా కేవలం స్రార్ధనలూ, కీర్తనల తోనే వారు. ఈ కర్మలు చేయాలి. ఆందులో ఎలాంటి పాపమూ లేదు. పైగా వారు (ఆ శూద్రులు) ప్రశంసాపాత్రులవుతారు.

ఒక వ్యక్తికి జంధ్యం వేపే కర్మకాండ, అలి ముఖ్యమైన మత సంస్కారం.

“గర్భాష్టకమనగా, ఏడన సంవత్సరంలో బ్రాహ్మణునికీ, పదకొండవ సంవత్సరంలో క్షత్రి యువిక్తీ పన్నెండవ సంవత్సరంలో వైళ్యునికీ, తండ్రి ఉపనయనం చేయాలి.” (2-36)

“తన కొడుకు బ్రహ్మజ్ఞానం పొందాలని కోరే బ్రాహ్మణుడు బాలుని అయిదవ ఏట; తన కొడుకు శక్తివంతుడు కావాలవి కోరే క్షత్రియుడు బాలుని ఆరన ఏట; తన పుత్రుణ్ణి వర్తకంలోకి దింపాలనుకునే _ వైశ్యుడం పిల్లవాని ఎనిమిదవ ఏట కూడా ఉసనయనం చేయించవచ్చుగొ

408 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-వ్రసంగాలు (2-37)

“బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్యులకు వరుసగా పదహారు, ఇరవై రెండు, ఇరవై నాలుగేళ్లు దాటకుండానే గాయత్రీ మంత్రం ఉపదేశించాలి” (2-38)

“ఆతర్వాత, ఉపవయవం కావి పై మూడు నరాల భాలకులు *“న్రత్యులు" లేక వర్లభ్రష్టు లవుతారు. “గాయత్రికి దూరమై విజ్ఞుల విందలకు గురియౌతారు.” (2-39)

“ాయత్రి ఒక మంత్రం. దాని ప్రాధావ్యాన్ని మనవ యిలా చెబుతాడం

“బ్రహ్మ మూడం వేదాల అకార, ఓకార్య నుకారాలను పితికాడం. అవి కలిసి ఓంకారను య్యాయి. వాటితోపాటు “భూః భునః సువఃొ అంటే భూమి, ఆకాశం, స్వర్గం చేరాయి. (2-70)

*మూడం వేదాల మంచీ, పరమ స్థానంలో సృష్టికర్త ఆయిన బ్రహ్మ 'తత్‌' అనే సదం మొదలుగాగల పావిత్రి లేక గాయత్రి నుంత్రం మూడు పాడాలనూ కూడా సితికేడం. (2-77)

*ట్టంక్రారయుక్త త్రిపద గాయల్రివి ఉభయ పంధ్యల్లోనూ జపించే వేదాధ్యాయి. అయిన వురోహితువికి మూడం వేదాలు పఠించడం వల్ల కలిగే వుణ్యఫలం లభిస్తుంది.” (2-78)

“వెయ్యి. పర్యాయాలు చొప్పన ఆ మూడింటినీ (ఓం, వ్యాహృతి, గాయత్రి) జపించే ద్విజుడం వెలరోజులపాటు అలా జపిస్తే, పాము కుబుసం విడిచినట్టుగా, మహాపాపం నుంచి వయితం. విముక్తుడవుతాడు” (2-79)

“బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్యులు గనుక సకాలంలో సంధ్య వార్చడం, గాయత్రిని జపించడం విడిచినట్టెతే పజ్జనుల విందకు గురవుతారు” (2-80)

*ఓంక్రారము మొదలైన వ్యావృత్తులు మూడు, మూడు పాదాలు గల గాయత్రి వేదావికి ముఖం వంటిది లేక వేదం తాలూకు ప్రధాన భాగం” (2-81)

*మూడ సంనత్సరములసాటు ప్రతిరోజూ క్రమం తప్పకుండా ఎవరైతే ప్రణవ వ్యాహృ తితో కూడిన గాయత్రిని జసిస్తాడో, అతను పరబ్రహ్మకు చేరునవుతాడు. వాయు సమానమైన చలనం, కానుచారుడైన బ్రహ్మ స్వరూవం పొందుతాడు.” (2-82)

“స్వరూపం ఓంకొరం వరమూత్మ, వరమాత్మ మీద నునసును నిలిపిన స్థాగాయానుం ముక్తి హేతువు. అయితే ఏదీ కూడా గాయత్రి కంటే గొప్పది కాదు. నొవంకంటే సత్యవచనం ఉత్కుస్ణంొ (2-83)

*నేదవిహితయైన యాగాలూ, వోనూలూ అన్షీ స్వరూవం చేతనూ, ఫలం చేతనూ నశించును. అలా నాశనం కానిది *ఓం" కారం. అందుకే దానిని అక్షరం (నాశనం లేవిది) అంటారు. అది భగవంతునికి చిప్నాం. అతమ పసర్వజీనరాశులకూ ప్రభువు.”(2-84)

గ్భోహధర్మ మాత్రాలు శీ09

“దేవువి వామాన్ని మాటిమాటికీ ఉచ్చరించడం యజ్ఞాన్ని పదిపార్డు చేయడం, కన్నా వుత్తమమైవది. ఏ మనిషి దానిని వినకపోతే వందసార్లు చేయడంకన్నా శ్రేష్టం. అదీ కేవలం మనసులోనే జపిస్తే వెయ్యి. యజ్ఞాలకంటే వుత్తనుంగ” (2-85)

“ప్రవ్యంగా. చేసిన నాలుగు గృహ కర్మలూ కలిసి కూడా గాయత్రిని జపించడనునే యజ్ఞంలోని పదహారన భాగంతో సమానం కావుో (2-86)

ఉపనయనం నూతన జన్మతో సమానం.

“త్రల్లిదండ్రంలు తను నరస్తర ఆనందం కోసం కలియడం వల్ల తొల్లి గర్భంలో పడడం ద్వారా పొందేది కేవలం మానవ జన్మ మాత్రమేనవి తెలుసుకోవాలి”. (2-147)

కక్టావి వేదజ్ఞాని అయిన ప్రధానాచార్యుడు దైననూత “గాయల్ర ద్వారా ప్రసాదించేది విజముయిన జన్మ, ఆజన్మ జరా, మరణాలకు ఆతీతమయినది.” (2-148)

“ద్విజువికి మొదటి జన్మ తల్లి నల్ల, రెండవది ఉపనయనం వల్ల, మూడవది యజ్ఞదీక్ష వల్లనూ. కలుగుతాయి. ఇది వేద విహితము.” (2-169)

జవ్టీట్రిల్రో పవిత్రమయివది, మౌంజీబంధం, జంధ్యముల ద్వారా గుర్తించబడే ఉపనయనం, ఈ జన్మకి తల్లి గాయత్రి; తండ్రి ఆచార్యుడు” (2-170)

ఈ సంస్కారాన్ని శూద్రులకూ, స్త్రీలమూ మనువు అనుమతించలేదు:

జక్రావీ ఏవడైతే (బ్రాహ్మణుడు) సాయం స్రాతస్పంధ్యల్లో చేయాల్సిన జసాల్ని ఆచరించడో అతడు శూద్రువిలా ద్విజుల కర్మలన్షిటివి కోల్లోతాడు” (2-103)

విద్యకీ, జ్ఞానానికీ సంబంధించి సూత్రాలను మనువు నిరేశించడం మర్చిపోలేదు. మనువు పార్వజనిక విద్య గురించి వన్నైత్తి మాట్లాడలేదు. ఆయన దాని (సార్వజనిక విద్య) ప్రయోజనాన్ని గుర్తించడం గానీ, దాన్లి అమలు చేయాలని రాజుకి గాని, రాజ్యానికి గాని బాధ్యతగా విర్తే శించాలని గాని గుర్తించలేదు. సవిత్రమయివ మత సాహిత్యం (అంటే వేదాల ఆధ్యయనాన్ని గురించి మాత్రమే మనువు పట్టించుకున్నాడం.

వేదం గురువు వద్ద ఆయన అనుమతితో నేర్చుకోవాలి. వేదాలను సొంతంగా (గురువు వవోాయం లేకుండా) చదవడం గాని, అధ్యయనం చేయటం గావి చేయకూడదు. అలా చేస్తే .అది దొంగతనం అవుతుంది.

*గ్సర్రువు అనునుతి తీసుకోకుండా వేద జ్ఞానం సంపాయించడం, వేదాన్ని దొంగిలించిన దోషంగా భావించాలి. అతము వరకహింస అనుభవిస్తాడు” (2-110)

410 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు

“స్త్రీలకు వేద మంత్రాలతో ఎలాంటి పంబంధం లేదు. ఆ విధంగా శాస్త్రాన్ని నిర్ణయిం చడం జరిగింది. నుంత్రయుక్త పంస్కారం, పాపం పోగొట్టే మంత్రాల జ్ఞానం లేకపోవడం వల్ల సావులయిన స్త్రీలు అసత్యంతో సమానమైన హీనులు. ఇది తిరుగులేవి పత్యం. (9-18)

“వేదాధ్యాత వేదాన్ని సస్వరంగ్కా వర్ణాలను స్పష్టంగా వుచ్చరించకుండా చదువరాదు; శూద్రువి సమక్షంలో ఘూడా వేదం చదునకూడదు. అలాగే రాత్రి చరమ ఆయామంలో వేదాధ్యయనం మొదలుపెడితే ఆలసిపోయివా ఘాడా ఆపి విద్రపోరాదు.” (4-99)

ఈ నిషేధం వ్రాత్యులకూ అంటే మూడు ఉన్నత వర్ణాల నుంచి కుల బహిష్కరణకి గురి అయిన వారికీ వర్తిస్తుంది. మనువు యిలా చెబుతున్నాడు.

“*ఆపవిత్రులయి, వ్రాత్యులయిన వారితో ఏ బ్రాహ్మణుడు కూడా దురవస్థలో టరు కుతెరువు కోసమయినా, భౌతిక సంబంధమున్ననూ బాంధవ్యం వల్ల గాని, వేదాధ్యయనం చేయరాదు. (2-40)

అయోగ్యుల కోపం వేదబోధ, యజం చేయడం మనువు నిషేధించాడు.

“వేదం రావివాడు యజ్ఞం చేసినా? స్త్రీగానీ నవుంనకుడు గానీ యజ్ఞం చేసినా? వురో హితుడు ఆ యాగం ముగిపిన తర్వాత బలిని భుజించడం గానీ, వేదమంగ్రాలు చదవడం గావీ చేయరాదు (4-205)

“యజ్ఞంలో ఆయాజకులు నేసే హవిస్సు సజ్జనులకు దురద్బ్భష్ట్రాన్షీ, దేవతలకు అఆయిష్ట్ర తనీ కలిగిస్తుంది గనుక వారిచేత హోమాలు వగయిరాలు చేయించకూడదు.” (4-206)

“వర్ద బహిష్క్టతులు చేసే యజ్ఞాన్ని విర్వహించడం, ముక్కూ మొహం తెలియని వానికి దహనక్రియలు చేయడము ఒక అమాయకుణ్జి నాశనం చేయడానికీ కర్మకాండలు నిర్వ ర్తించడం, అహింస అనే పేరుగల అపవిత్ర యజ్ఞాన్ని విర్వహించడం నంటి పాపాలు చేసినవాడు మూడు ప్రాజాపత్య తపస్సుల ద్వారా (ప్రాయశ్చిత్తం చేసుకోవచ్చును.” (10-198)

చట్టం ముందు సమావత్వం గురించి చూద్దాం. సాక్షులుగా వచ్చిన వారు మనువు నిర్దేశించిన ప్రకారం ఈ ్రింది విధంగా ప్రమాణ స్వీకారం చెయ్యాలి.

“వ్యాయాధిపతి ఉదయమే తాను స్నానాధికాలు ముగించుకొని శుచిగా వుండి, శుచిగా వున ద్విజుణ్ణి పిలిచి దేవని చిష్నామయిన విగ్రహం ఎదుట బ్రాహ్మణుల సమక్షంలో అతవి

గృహధర్మ సూత్రాలు త] సాక్ష్యం వివాలి. పాక్షి ఉత్తరానికో, తూర్తుకో తిరిగి ఉండాలి. ఆవిధంగా పత్యాని నిర్జారించి తీర్తు వివిసించాలి” (8-87)

జచెప్టామవి బ్రాహ్మణుణ్హి, “నిజం పలుక'మవి క్షత్రియుణ్డి, అబద్ధం చెబితే పాడి ఆవువీ, ధాన్యాన్షీ బంగారాన్ని దొంగిలించిన పాపం చుట్టుకఘుంటుందవి వైశ్యుణ్ని, అబద్ధం చెబితే అన్ని పాపాలు వీకే చుట్టుకుంటాయని శూద్రుణ్మి (న్యాయాధికారి) అడగాలి” (8-88)

“పత్యం మీద ఒట్టు వేసి చెప్టో అని వురోహితుణ్జీ, తన గుర్రంమీద లేడా ఏనుగు మీద లేదా ఆయుధాల మీద ఒట్టువేసి చెన్స అవి క్షత్రియుణ్జీ, తన పొడి సశువుల మీద, ధాన్యం మీద, బంగారము మీద ఒట్టు పెట్టమని వైశ్యుణ్నీ, అబద్ర సాక్ష్యం చెబితే అమ్మి పాపాలూ

ట్‌ లు కె గో ఆనీ తనకే చుట్టుకొనుగాక అవి శ్రామికుణ్ణ్లి ఒట్టు పెట్టించాలి న్యాయాధిపతి.” (8-113) తప్పడు సాక్ష్యం యిచ్చేనారితో ఎలా వ్యవహరించాలో మనువు నిర్రేశించాడు. తన్నడు ణో ఆ య ఖో సాక్ష్యం చెప్పడం నేరం అంటాడు మమవు, ఇంకా యిలా చెబుతాడు.

“న్యాయం చేకూర్చడంలో అపజయాన్ని నివారించేందుకు గానూ, వ్యాయ విచారణలో గతిరోధాన్షి తొలగించేందుకుగాను, తప్పడు పొక్ష్యాలు చెప్పేవారికి ప్రాచీన రుషులు ఈ శిక్షలు విర్దేశించారు.” (8-122)

“క్షత్రియులు వారికంటే క్రింద ఉన్న మూడు నరాల వారికీ తప్పడం సాక్ష్యం యిస్తే రాజు ముందుగా జరిమానా విధించి, ఆతర్వాత వారిని దేశం నుంచి బహిష్కరించనలెను, అదే బ్రాహ్మణుడయితే క్షేలం దేశం నుంచి వెళ్లగొట్టవలెను.” (8-123)

కావి మమవు ఒక మినహాయింవునిచ్చాడు.

“స్త్రీలతో సరపనూడుతున్నపవుడూ, వివాహ ప్రస్తావన తెచ్చినవుడూ, గడ్డినిగానీ, పళ్లనిగావీ ఆవు మేసేసినవుడూ, యజ్ఞం చేయడానికి చెక్కలు తీసుకు వెళ్లివవుడూ, బ్రాహ్మణున్లి రక్షిస్తానని చెప్పినపుడూ, తేలికయిన ఒట్టు పెట్టుకోవడం తీవ్రమయిన నేరం.” (8-112) '

వ్యాజ్యాలలో పక్షాలుగా ఉండే వివిధ వర్ణాల వారి సాపేక్ష స్థితులను గురించి కొన్ని వేరాలను చర్చిస్తూ మమవు వివరించాడం.

పరువువష్టం అనే నేరాన్షే తీసుకుందాం. మనువు యిలా అంటాడంః

శే2 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు-ప్రపంగాలు

“క్షత్రియుడు బ్రాహ్మణునికి మానహోని కలిగిస్తే అతనికి నంద పణాలు జరిమానా, అలాగే వైశ్యువికైతే నూట యాభై వణాలు లేక రెండం నందల సణాలు, అదే నేరం ఒక కర్మకారుడు గానీ, శూద్రుడు గానీ చేప్తే కొరడా దెబ్బలు కొట్టవలెము” (8-267)

“బ్రాహ్మణుడు క్షత్రియుల్నే దూషించి మానహాని కలిగిస్తే, ఆతనికి యాలై పణాలు, అదే వైశ్యుని తీవ్రంగా అవనూనిస్తే పాతిక పణాలు, శూద్రుణ్ణయితే వన్నెండం వణాలు దండనగా విధించాలి.” (8-268)

. ఇహ అవమావపరచడమవే నేరం గురించి-నుమువు ఇలా అంటాడు

*ఖ్రాద్రుడు ద్విజుణ్జి పాపవు తిట్లు తిట్టి అవమానిస్తే శూద్రుని నాలుకను చీరెయ్యాలి. కారణం వాణు బ్రహ్మసాదం నుంచి పుట్టినవాదు-అధముడం గమక” (8-270) ,

*ఖ్రాద్రుడు బ్రాహ్మణాదులను “ఓరీ దేవదత్తా! బ్రాహ్మణాధముడాకొ అనే దూషణలోవలె తిరస్కారంతో పేరు, జాతి ఎత్తిగవక తిడితే వాడి నోటిలో యెర్రగా కాల్చిన పది అంగుళాల ఇనున చువ్వను దూర్చాలి" (8-271)

“తనకి కొద్దిగా ధర్మం గురించి తెలుసునన్న అహంకారంతో శూద్రుడు ఏఏ విధులు బ్రాహ్మణులు చెయ్యాలో వారికీ ఉపదేశిస్తే దానికి దండనగా రాజు వేడివేడి నూనెను ఆ శూద్రుని నోట్లోనూ, చెవుల్లోమా పోయించెయ్యాలి.” (8-272)

దూషించడమనే నేరం గురించి మనువు ఇలా అన్నాడు

*బ్రాహ్మణుడూ, క్షత్రియుడూ పరస్పరం తిట్టుకొన్నవుడం, దండ శాస్తుజ్ఞుడయిన రాజు అతి వ్వల్గ దండన బ్రాహ్మణునికీ; క్షత్రియునకు మధ్యముంగా వున్న దండన విధించాలి" (68-276)

“వైశ్యుడూ, శూద్రుడూ, తిట్టుకుంటే, బ్రావ్మాణ క్షత్రియులకిచ్చిన దండన ముల్లేనే వారి వారి వర్ణ స్థాయిని బట్టి దండన విధించాలి. శూద్రువికి వాలుక తెగగోయనవసరము లేదు./ ఇది. నిర్ధారిత దండన” (8-277)

దౌర్జన్య నేరావికి మమవ్ఫు విధించిన శిక్షలు ఇవిః

“శూద్రుడు ఏ అవయనంతో అగ్రవర్ణాల నారిని కొడతాడో, ఆ అవయనాన్లి రాజు

స్థహధర్మ మాత్రాలు 413 లా గాయం పరిస్థితిని బట్టి చీల్చడం గావి, కోపి వేయించడం గానీ చేయాలి. ఇది నునుశాసనంగ (8-279)

ఉత్రాద్రుడు చెయ్యెత్తిగావి, కరైత్తిగావి కొడితే ఆ చేతిని నరికిచీయించడమూ, కాలెత్తి తంతే ఆ కాలు తీయించివయడమూ రాజు చేయాలి” (8-280)

అహంకార నేరావికి శిక్ష మనువు యిలా చెబుతున్నాడు

“పాగరుబోతు తనంతో శూద్రుడు ఆగ్రవర్ణాల వారితో పాటుగా ఒక ఆసనం మీద కూర్చుంటే ఆతని వీవుపై కాలుతున్హ లోహంతో వాతలు వేసి ఆతణ్హి దేశం నుంచి బహిష్క రించాలి. లేదా రాజు ఆ శూద్రువి పిర్ర కోయించాలి-నాడు చావకుండే విధంగాల (8-281)

ఉఖ్రాద్రుడు గర్వంతో ఆగ్రవర్డులపై ఉమ్మివేప్తే-ఆతని రెండం పెదాలూ, ఉచ్చపోప్తే-ఆతవి జననాంగాన్నీ, వారివైవుగా అపానవాయువు వదిలితే అతని ముడ్డినీ రాజు కోయించాలి” (8-282)

*గర్వ్వంతో బ్రాహ్మణుల్ని బాధించాలని శూద్రుడు అతని జుట్టునీ, పాదాలనూ, గెడ్డాన్టీ గొంతునీ, వృషణాలను పట్టుకుంటే, వెనకా ముందూ ఆలోచించకుండా రాజు ఆలాచేసిన శూద్రుని చేతులమ కోయించాలి.” (8-283)

వ్యభిచార నేరం విషయంలో మనువు యిలా చెప్తాడంః

క్రూద్రుడు బ్రాహ్మణుని భార్యతో వ్యభిచరిస్తే, అతను మృత్యు దండనికి అర్హుడు. నాలుగు వర్ణాలవారి భార్యలూ ఎక్కునగా రక్షింపతగినవారు.” (8-369)

“ష్షత్తముజాతి కన్యతో అధమజాతి వురుషుడు శృంగారం జరిపితే, పద్ధతిననుసరించి అతనికి శిక్ష విధించాలి. కాని అదే పజాతీయమైన కవ్యమ పొందితే ఆమె తండ్రి యిష్టపడితే శుల్కం యిచ్చి ఆమెను పెల్లి చేసుకోవచ్చును.” (8-360)

(ఆమె యింట్లో కుటుంబ రక్షణలో వున్హ లేక లేని బ్రాహ్మణ స్త్రీతో బాద్రుడం వ్యభచరించతే శూద్రుమ్హి యిలా. శిక్షించాలి). “ఆమె. రక్షణలో లేకపోతే ఆతవి జననాంగ ఛేదవనమూ, ఆతని యానదాస్తీ జన్హు చేయడం జరుగుతుంది. అదే రక్షణలో వున్న బ్రాహ్మణ స్త్రీ ఆయితే సర్వస్వమూ, ఆతని జీవితం పయితం సోగొట్టుకుంటాడు.” (8-374)

414 డా. బాబాపాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు న

“రక్షణలో వున్న బ్రాహ్మణ స్త్రీతో వైశ్యుడు వ్యభిచరిస్తే, ఆతని యావడదప్తినీ స్వాధీనం చేసుకోవడమే, గాఘండగా ఆతనికి ఒక ఏడాదిపాటు కారాగారవాస శిక్ష విధించడం జరుగు తుంది. ఆదే. క్షత్రియుడయితేే. అతనికి వేయి వణాలు జరిమాన్సా మీదుమిక్కిలి గాడిద ఉచ్చపోసి అతవి తల గొరిగించడమూ శిక్ష (8-375)

“కాని, భర్త రక్షితకావి పురోహతువి భార్యతో వైశ్యుడుగావి, క్షత్రియుడంగాని వ్యభిచ రించెనేని రాజు వైళ్యునికి అయిదు వందల పణాలూ, శ్షలియువికి వెయ్యి పణాలు దండన విధించాలిో (86-370)

*ఆ ఇద్దరు, రక్షణలో వున్న సుగుణవతి అయిన బ్రాహ్మణ స్త్రీతో విషయవాంఛలు తీర్చుకుంటే ఆ ఇద్దరికీ శూద్రువికిచ్చే శిక్షలాంటి శిక్ష విధించాలి. లేదా రెల్టుగడ్డితో తగలబెట్టి అయినా మరణదండన విధించాలి" (68-377)

“రక్షణలో వున్న క్షత్రియతో వైశ్యుడు లేదా వైళ్ళ స్త్రీతో క్షత్రియుడు. శరీర సుఖం అనుభవిస్తే ఇద్దరికీ రక్షణలేని బ్రాహ్మణ స్త్రీ విషయంలో విధించిన శిక్షే వీరికీ విధించాలి.” (86-382)

“కావి ఒక బ్రాహ్మణుడు రక్షణలో వున్న రెండు వర్గాల (క్షత్రియ, వైళ్య) స్త్రీలతో వ్యభిచారం చేస్తే అతనికి వెయ్యి పణాలు శిక్ష విధించాలి. ఆడే రక్షణలో వున్న శూద్ర స్త్రీతో క్షత్రయుడుగాన్సీ వైశ్యుడుగావీ శరీర సుఖం అనుభవిస్తే వారికి కూడా చెరో వెయ్యి. పణాలు జరిమూనా విధించాలి” (86-383)

“రక్షణలో లేవి క్షత్రియ స్త్రీతో వైశ్యుడు సంయోగం చేస్తే అతనికి జరిమానా ఐదు వందల పణాలుు, కాని అదే తప్పని ఒక క్షత్రియుడు చేస్తే ఉచ్చపోపి బుర్ర గొరిగించడం గానీ, అదే. జరిమూనా కట్టడంగానీ చేయాలి. (86-384)

“ఒక బ్రాహ్మణుడు అరక్షిత క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్ర స్త్రీలతో సంయోగం చేస్తే ఐదేసి వందల పణాలు చొన్నన జరిమానా, చండాలప్త్రీతో వ్యభిచరిప్తే వెయ్యి పణాలు జరినూనా కట్టాలి.” (68-385)

వివిధ నేరాలకి దండన పద్ధతిలో మమవు పథకంలో ఈ అంశం మీద చాలా ఆసక్తిర మయిన వెలుతురు ప్రసరిస్తోంది. ఈ దిగువ అత్యవసర ఆదేశాలను పరిశీలించాలి;

“*న్యభిచార నేరం చేపిన వురోహిత వర్గంలోని వారిక్సి మరణ దండనకి బదులుగా

నృహధర్మ సూత్రాలు డేర్‌ న వ స అవమూవకరమయిన శిరోముండన దండన విధించడం జరుగుతుంది. ఇదే ఇతర వర్ణాల వారికీ విధించే శిక్ష నురణ దండన వరకూ సాగుతుంది.” (868-379)

అబ్రాహ్మణుడం ఎని పాపాలు చేసినా రాజు అతడ్డి చంసరాదు. అతణ్ని రాజు తన రాజ్యం నుంచి బహిష్కరించవచ్చు. అయితే బ్రాహ్మణుని యావడాప్తీ భద్రంగా వుంచాలి. ఆతని శరీరాన్ని ఏమీ చేయరాదు.” (8-380)

*క్షద్దేశపూరకంగా యోగ్భుడయిన క్షత్రియుణ్జి చంపితే, దీనికి ప్రాయశ్చిత్తం, బ్రాహ్మణున్ని చంపితే చేసే ప్రాయశ్చిత్తంలో నాల్గవ వంతు. అదే వైశ్యుణ్హయితేే ఎవిమిదో వంతు ప్రాయశ్చిర్తం, తన ధర్మం సరిగా చేసుకొవే శూద్రుణ్మి చంపితే పదహారవ భాగం ప్రాయశ్చిత్త దండన” (11-127)

కక్తావీ ఒక్త బ్రాహ్మణుడు ఎలాంటి ఉద్దేశమూ లేకుండా క్షత్రియుణ్ని చంపితే, శుద్ధికి అతమ మత సంస్కారాలను ముగించి, ఉత్తను బ్రాహ్మణునికి ఒక ఎద్దునీ, వేయి అవుల్లీ దానంగా యివ్వాలి” (11-128)

“ల్రేక్త బ్రాహ్మణుని చంపినందులకు మూడం ఏళ్లపాటు జ్ఞాన, కర్మేంద్రియాలను బంధించి గెడ్డాలనూ, మీసాలమా పెంచి, గ్రామానికి దూరంగా, ఓ చెట్టు క్రింద బ్రహ్మహత్యా ప్రాయశ్చిత్తం ఆాచరించి శుద్ధ పొందవచ్చు.” (11-129)

“ఆత్రను మంచి వడనడి గల వైశ్యుత్తే ఎలాంటి దుర్భుద్ధి లేకుండా చంపితే, ఆ ప్రాయశ్చిత్తం ఒక సంవత్సరంపాటు ఆచరించనచ్చు. లేదా పురోహితులకు నూరు గోవులనూ, ఒక ఎద్దునూ. దానంగా యివ్వాలి.” (11-130)

“ఆడే యాదృచ్చికంగా ఒక శూద్రుణ్హి చంపితే, ఆ ప్రాయల్చిత్త వ్రతం పూర్తిగా ఆరు మాసాలు చేయాలి. లేదా పది తెల్దావులనూ ఒక ఎద్దునూ పురోహితులకు దానంగా యివ్వాలి.” (11-131)

“బ్రాహ్మణుని చంపడం కన్నా ఘోరమైన నేరం ఈ భూమి మీద మరొకటి లేదు. గనుక రాజు, బ్రాహ్మణున్ని చంపాలన్న ఆలోచనని సయితం మవసులోకి రానీయరాదు.” (8-381)

*లక్షే నేరం ఎన్లిసార్లు పునరావృతం అవుతోంది? ఏ చోట్లో? ఏ కాలంలో? నేరస్తుడు శిక్ష అనుభవించే శక్తి కలవాడా? విధించిన జరిమానా కట్టే సామర్ధ్యం ఆతనికుందా? నేరం ఏమిటి?) మొదలయిన అంశాలను పరిశీలించి రాజు శిక్షకు అర్హమైన వారిని దండించాలి.”

శం డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు (8-12)

“స్వయంభూ. నునువు క్షత్రియుడు మొదలైన మూడు వర్ణాల నారికినీ పది శిక్షించే ష్థావాలను నిర్దేశించాడు. కావి బ్రాహ్మణుడు నూగ్రం వాటిలో ఏ నేరంలోమూ, శరీరానికీ హాని జరుగకుండా, దేళాన్షి విడిచివెళ్లిపోవాలి.” (868-124)

*(ఆ శికించే స్థానాలు) జననాంగం, కడుపు, వాలుక్క రెండం చేడులూ రెండు కొళ్లూ కళ్లూ ముఘ్కా, రెండు. చెవులూ ధనమూ తీవ్రమయిన నేరంలో మొత్తం శరీర మంచాను" (38-126)

మత పంస్కార కర్మల, యజ్ఞ హోమాదుల నిర్వహణలో హక్కులు బాధ్యతల విష యంలో మనువు వెలిబుచ్చిన అభిప్రాయాలు గమనంలోకి లీసుకోదగ్గవి.

“వేదాధ్యయనం చేతనూ, మడ నియమాలమ తు.చ. తప్పకుండా పాటించడం వల్లనూ, హోమాల్లో బలిపిండదానాల చేతనూ, త్రయీవిద్య చేరనూ, దేవు పిర్చ తర్హణలు చేతమా, వుత్రోర్తాదన చేతనూ, పంచ కర్మల చేరనూ, అగ్జిష్టోయాది యజ్ఞాల చేతనూ, దివ్య స్థితికి యోగ్యమయివదిగా మూనవ శరీరం చేయబడంటోంది.” (2-28)

ఉస్థహష్టు యింట్లో ఆయాచోట్ట అజ్ఞానంతో చేసిన పాపాలకు ప్రాయశ్చిత్తంగా మహర్షులు ప్రతిరోజూ ఐదు సంస్కార కర్మలు చేయాలని నిర్ణయించారు.” (3-69)

“బోధన అధ్యయనం వేదం లేక బ్రహ్మ సంస్కారం. పిండమూ, జలమూ, పితృ పంస్కారం, హోమం దేవన పంస్కారం. బలి భూత సంస్కారం. అతిథి పూజ మనుష్య పంస్కారం” (3-70)

“ర్మ బదు మహాయజ్ఞాలనూ తన సామర్థ్యాన్ల బట్టి ఎవరైతే చేస్తారో, అతనికి ఇంట్లో నివసిస్తున్న సూన దోషాలు అంటవు” (3-71)

ఇలాంటివీ మనువు ఆదేశాలు. ప్రతి అంశాన్నీ నివరించడానికి ధర్మ సూత్రాలెన్షడూ సమగ్రంగా ఉండవు. వివాదాసప్త్పదనుయిన ప్రక్షలు ఎప్పడూ లేస్తూనే వుంటాయి. వాటివి గురించిన సృహ మనువుకి వుంది. అలాంటి సంభావ్యతలకి ఆవకాశం కల్టిస్తూ వచ్చాడు మనువు.

“కొస్టి ప్రల్యేకముయిన కేసులు ఏ సామాన్య విధుల పరిధిలోకీ రావప్తడ్రు;, వ్యాయామ్లి పొందడం ఎలా? అని ఎవరైనా వ్‌న్షిస్తే, దానికి సమాధానం యిది:

గ్థహధర్మ నూత్రాలు శ?

“ఇష్ట బ్రాహ్మణులు ప్రతిపాదించినది తిరుగులేకుండా న్యాయమవుతుంది.” (12-108)

“విష్ణ బ్రాహ్మణులు ఎవరంటే ఎవరైతే వేదం నుంచే ప్రత్యక్ష ప్రనూణం నివేదించగ లరో, వారు వ్యాయహూత్రాలు ఆజ్ఞాసించినట్టుగా వేదాలనూ, వాటి విస్తరించిన శాఖలనూ, లేక వేదాంగాలనూ మీమాంసలనూ, న్యాయ ధర్మ శాస్త్ర, వురాణాలము అధ్యయనం చేసేవారు” (12-109)

“నేదాలమూ, సూత్రాలను క్షుణ్ణంగా తెలిపిన పురోహితుడు ఒక్కరయినా, ఎక్కువ మంది లేనప్హడం ఆయన నిర్ణయాన్ని ఆత్యుత్తను నియమంగా ధర్మశాసనంగా ఎంచాలి. పవిత్ర గ్రంధాల జ్ఞానం లేని వేలాది మంది అభిప్రాయాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకోరాదు” (12-113)

మనుధర్మ సూత్రాలు శాశ్వతనుయినవి. అందువల్ల వాటిలో మార్తు ఎలా చేయాలనే ప్రళ్లను పరిశీలించే సమస్యే ఉదయించదు. ఈ వ్యనస్థను ఎలా స్థిరపరచి, కానసాగించాలన్లుదే మనువు ఆలోచించాల్చిన అంశం. ఈ ప్రయోజనాన్ని దృష్టిలో వుంచుకొనే ధర్మసూత్రాల్లో చాలా విబంధవలము ఆయన వుంచాడు.

సాంఘిక సూత్రాలకు సంబంధించినంతవరకూ వాటివి పరిరక్షించి, నిర్వహించే బాధ్య తను మనువు రాజుకి అప్పగించాడు,

ఉవైళ్య వర్గానికి చెందిన ప్రతి ఒక్కరివీ, వారు వాణిజ్యం చేయాలనీ లేక డబ్బు వడ్డీలకు తిప్తచూ వుండాలని, లేక వ్యవసాయం చేయాలనీ, లేక పశుపోషణ చేయాలనీ రాజు ఆజ్ఞాపీంచాలి. అలాగే శూద్రులలో ప్రతి ఒక్కరూ ద్విజుల సేవ చేప్తూ వుండాలని నిర్దేశించాలి రాజు” (8-410)

“ఎంతో జాగ్రత్తగా ప్రయాపపడి. రాజు వైళ్యులనూ, శూద్రులనూ, వారికీ నిర్దేశించిన విధులను తు.చ. తప్పకుండా విర్వర్తించుతూ వుండేటట్లు చూడాలి. లేకపోతే వారు విధుల్లి వదిలేసి ప్రపంచాన్ని గందరగోళంలోనికి వెట్టేస్తారు.” (8-418)

ఈ వ్యవస్థ నిర్వహణలో ఎదురయ్యే వైఫల్యాలకు బాధ్యుడు దేశపాలకుడు. ధర్మహాత్రాల ప్రకారం ఆయన శిక్షకు సాత్రుడు.

“క్రమ తమ విధుల్లో ఎలాంటి వూగిసలాట లేకుండా స్థిరంగా పనులు చేసుకోకపోతే, తండ్రివయినా, గురువునయినా, స్టేహితుడనయినొ, తల్లినయినా, భార్యనయివా, కొడుకయినా, కుటుంబ వురోహితుడైవా వారివి రాజు శిక్షించాల్సిందే.” (86-335)

418 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు నలా

*నిమ్హువర్ణంలో వుట్టి ఒకడు చేసిన తప్పక ఒక పణం అపరాధ రుసుమయితే, అదే తప్త రాజు చేస్తే ఆయన చెల్లించాల్సిన జరినూనా వెయ్యి పణాలు. రాజు ఆ దండన రుసుమువి బ్రాహ్మణులకు యిచ్చివేయడం గానీ, నదిలో పారనెయ్యడం గాని చెయ్యాలి. అది ఓ పవిత్రమైన ధర్మసూత్రం.” (8-336)

ఈ వ్యవస్థని స్టిరీకరించి, దాన్ని కొవసాగించడంలో రాజు విఫలమయితే, ఆతను రాజ్యాన్ని పరిపాలించే హక్కుని కోల్లోతాడు, అలాంటి రాజుపై తిరుగుబాటు చేసే హక్కును మనువు కలించాడు.

న!

“తమ. తమ విధులను బలవంతంగా అడ్డుకున్ల పక్షంలో ద్విజులు ఆయుధాలు చేపట్టవచ్చు. అలాగే ఏదైవా దుష్టకాలంలో ఆసద నచ్చి వచ్చినప్పడు కూడా చేయవచ్చును. (86-348)

తిరుగుబాటు చేపే హక్కు మూడు ఉన్హత వర్ణాల వారికీ యివ్వడం జరుగుతుంది తప్ప శూద్రులకు ఆ హక్కు లేదు. ఆది చాలా సహజం కూడా. ఈ వ్యవస్థ (వర్ణ వ్యవస్థ కొనసాగడం వల్ల ప్రయోజనం పొందేది ఆ మూడు ఉన్నత నర్గాల వారే. కాని ఒకడీళ క్షత్రియులు రాజుతో చేతులు కలిపి ఈ వ్యనస్థని నాశనం చేస్తే, అప్పడేం చెయ్యాలి? అందర్జీ, మరీ ప్రత్యేకించి క్షత్రియులను శిక్షించే ఆధికారం మనువు బ్రాహ్మణులకిచ్చాడు.

“తనకెవడయినా చేసిన తీవ్రమయిన ఆపరాధాన్ని అన్జి ధర్మసూత్రాలు ఎరిగిన బ్రాహ్మ ణుడు రాజుకి ఫిర్యాదు చేయాల్సిన అవసరం లేదు. తన స్వశక్తితో 'పైతం బ్రాహ్మణుడు తనకు అసకారం చేసిన వారివి శిక్షించవచ్చు.” (11-31)

“రాజు సామర్ధ్యం పరులపై ఆధారపడినటువంటిది గనుక బ్రాహ్మణుని స్వశక్తీ బలవత్త రమయినది. అందువల్ల స్వశక్తితో బ్రాహ్మణుడు శత్రువులను ఢీకొనవచ్చు” (11-32)

“ోబ్పక్రడ్రు (బ్రాహ్మణుడు) అధర్వణువి ద్వారా ఆంగీరసువికివ్వబడిన శక్తివంతమయిన మంత్రాలను నిస్సందేహంగా ఉపయోగించనచ్చు. బ్రాహ్మణుని ఆయుధం వాక్కు గనుక ఆ వాక్కును ఉపయోగించి అతడు శత్భవాశనం చేయవచ్చును.” (11-33)

“బ్రాహ్మణ వర్గంపై అన్ని సందర్భాల్లోనూ, కత్తి గట్టే రాజుపై వురోహితుడే శాసకుడవు తాడు. ఎందుకంటే బ్రహ్మ బాహువుల నుంచి పుట్టిన క్షత్రియుడు బ్రహ్మ సంభూతుడవుతొడు” (9-320)

గ్థహధర్మ సూత్రాలు శ9

బ్రాహ్మణులు ఆయుధాలు చేపట్టకపోతే, క్షత్రియులను శిక్షించేదెలా? మనువుకీ విషయం బాగా. తెలుసు. అందుకే బ్రాహ్మణులు క్షత్రియుల్డి శిక్షించేందుకు ఆయుధాలు ధరించేందుకు ఆయన అమమతిచ్చాడు.

*వేదశాస్తాన్ని క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేసినవాడే పేనలను వడిపించగలడు. రాజ్యం పరిపాలించగలడు. శిక్షాధికారమూ, పర్వభూమండలాధిపత్యం-ఇవన్హీ చేయగలడు. (12-100)

చాతుర్వర్థ్య వ్యవస్థని కొనసాగించడంలో మనువుకి ఎంత ఫ్టిరమయిన ఆసక్తి ఉందంటే, అందుకోసం ఆ వ్యవస్థలో మౌలిక మార్తు తీసుకురావడానికి వెనుకాడడం ఆయన. బ్రాహ్మ ణుల్డి ఆయుధాలు అందుకోనునడం-నునువు ముందున్న ధర్మసూత్రాలతో పోల్చి చూస్తే-ఒక మౌలికనుయిన మార్త. బ్రాహ్మణుడు ఆయుధాలను ముట్టుకోవడం ఖండితంగా నిషిద్ధం. మనువృకన్నా ముందున్న ఆపస్తంబుని ధర్మసూత్రాల్లో, ఈ దిగువనముదహరించిన సూత్రం పొందుపరచి వుందిః

క 10, 29, 6. *ఏ బ్రాహ్మణుడు కూడా ఆయుధాన్ని చేపట్టకూడదు-దాన్షి పరీక్షించా అవే జిజ్ఞాపతోవైనా సరే చేపట్టమాడదు.”

మమవుకి తర్వాతి వాడయిన బోధాయనుడు మనువు సూత్రాన్ని మెరుగుపరచి, తన వ్యాయ సూత్రాల్లో యిలా పొందుపరచాడు.

₹. 24, 18. “గోవులమా, (బ్రాహ్మణులనూ రక్షించేందుకూ, లేదా వర్ణ సంకరం చెలరేగివవుడూ బ్రాహ్మణులూ వైశ్యులు (కూడా) ఆయుధాలు చేపట్టాలి.”

అనువాదం: నిర్మలానంద, డా. పి.ఆపదరావు.

420 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు అథస్త్పూచికలు:

1. సైన్స్‌ ఆఫ్‌ రెలిజయన్‌. పే, 150-151

2. ఏన్సియంట్‌ లా. పే. 6.

3 “మోరల్స్‌ అండ్‌ రెలిజియన్‌, హిబ్బర్స్‌ జర్షల్‌. వాల్యూమ్‌. ౫౦ పే. 615-021.

4. పంజాబ్‌ సెన్సప్‌-188]. పేరా 214.

ర. సెన్సప్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా. రిపోర్ట్‌ 1881. పే. 158.

6. పెన్సప్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా. రిపోర్ట్‌ 1911. పే. 114,

7. ఏషియాటిక్‌ స్పడీప్‌. వాల్యూమ్‌ 1. పే. 287-288.

8 సైన్స్‌ ఆఫ్‌ రెలిజియన్‌ పే. 28,

అధ్యాయం ఊా 113 భగవదీత గురించి వ్యానాలు గట్టీ.

[భగవద్గీత గురించి వ్యాసాలు తాలూకు మొదటి పేజీ అంబేద్కర్‌ పంతకంతో ఉంది. తరువాత నలభై రెండు పేజీలలో విరాట, ఉద్యోగ పర్వాల మీద వోట్టూ, అందుకు సంబంధించిన విషయాల మీద పట్టికతో సహా వివరణలు ఉన్నాయి. విషయసూచిక కూడా ఈ (ప్రణాళికలోనే ముద్రించడం జరిగింది. “ప్రతి విప్లవానికి తాత్విక సమర్ధన: కృష్ణుడం-ఆయన గీత్‌ అన్న వ్యాసం రెండు టైవు కాపీలు ఆ ైల్‌లోనే ఉన్నాయి. ఆయితే ఈ వ్యాపం ఆఖరి వాక్యం మాత్రం ఆపంపూర్తిగావే వదిలివేయటం జరిగింది. ఈ వ్యాపం నలభై టైపు చేపివ పేజీల్లో వుంది. విరాట, ఉద్యోగ పర్వాలకు పంబంధించి రాపిన వోట్టు తదుపరి అధ్యాయాల్లో ముద్రించడమైంది. -పంపాదకులు.]

ప్రాచీన భారతీయ వాజ్మయంలో భగవద్గీతకు ఉన్న స్థానం ఏమిటి? క్రైస్తవ మతా వికి బైబిలు ఎలా ప్రామాణిక గ్రంథమో హిందూ మతానికి భగవద్గీత మాడా అలాంటిదేనా? హిందువులు భగవద్గీతను ఒక పవిత్ర ప్రమాణ గ్రంథంగా గౌరవిస్తున్నారు. అదే పరమ వ్రనూణ గ్రంథమయిత్తే అది వాస్తవంగా బోధిస్తున్నదేమిటి?. ఆది ఏ పిడ్ధాంతానికి ప్రాతిపదికగా ప్రమా ణీకంగా విలుస్తుంది? ఈ ప్రశ్షలకు విషయ పరిజ్ఞానం గల మేధావుల నుండి లభించిన సమాధావాలము. చూస్తుంటే, ఆశ్చర్యంగా ఉంటుంది. బోట్‌లింక్‌! ఇలా అంటాడు:

ఉగ్గ త్రల్రో ఎన్నో ఉన్హతమైన చక్కటి భావాలున్నాయి. వాటి పక్కనే కొన్టి బలహీనమైన విషయాలూ, పరస్పర వైరుధ్యాలూ, (అయినా వీటిని అంతగా పట్టించుకోనవసరం లేదంటూ కొట్టి పారేయడానికి ప్రయత్నించారు గీతా భాష్యకారులు.) చర్విత చర్వణాలూ, ఆతిశయోక్తులూ, అసంగతాలూ, జుగుష్పాకరమైన విషయాలు కూడా చోటు చేసుకున్నాయి.

భగవద్గీతను గూర్చి హాప్‌కిన్స్‌2 భావం ఇలా ఉందిః

“పవిత్రతలో, అదేవిధంగా అర్ధరహితమైన విషయాల్లో, తార్కికతలో, తర్కరాహిత్యంలో, భగవద్గీతకు హైందన వాజ్మయంలో ఒక విశిష్టమైన ఉన్హుత స్థానం ఉంది. ఇందులో ఆదిమ తాత్విక భావాల్చి అస్తవ్యస్తంగా కూర్చటం జరిగింది

చివరగా హాప్‌కిన్స్‌ ఇలా నిర్జారిస్తాడుం:

“అక్కడక్కడా బలమైవ వ్యక్తీకరణా సంగీతపరమైన బెన్షత్యమూ కనిసించినా - భగవ ర్గీత ఇప్పడున్న స్థితిలో కవిత్వ గ్రంథంగా పంతృప్తికరంగా లేదు. ఒకే విషయాన్ని పదే పదే

422 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు

చెప్పడం, పరిభాషా నిర్మాణంలోనూ, అర్ధవివరణలోనూ వైరుధ్యాలు అసంఖ్యాకంగా వున్నాయి. ఆది “ఆద్భుత గీతమవ్వీ రోమాంచ అనుభూతిని కలిగిస్తుంద'వీ కనిపించే అభివర్ణనలు ఎనరినీ ఆశ్చర్యపరచవు”.

హాల్డ్‌మన్‌3 ఇలొ అంటాదుః

*(భగవర్గీతలో) మన ముందున్నది సర్వేశ్వర భావనకు వైష్ణవరూపం”

గార్బ్‌డే పరిశీలన ఇలా ఉంది:

“ఆ కావ్యం ప్వభానం రచన ప్రణాళికాపరంగానూ, రచనపరంగానూ ప్రధానంగా ఆస్తిక త్వమే. కృష్ణుడనే దైవ వ్యక్తి మానవ వాయకుని రూసంలో సాక్షాత్కరించి తన పిద్దాంతాన్ని శ్రోతకు వివరిస్తాడు, ఆదేశిస్తాడు. ఆతని విధులను, తనపై ప్రేమపూర్వక విశ్వాసం ప్రకటించి శరణువేడాల్చిన అనసరాస్టి నిర్దేశిస్తాడం.... గీతా కావ్యమంతా నిండిన ఆ దేవుడితో పాటు, సాధ్యమైనంతనరకు సాకారంగా గోచరించే ఆ దేవుడితో పాటు-పక్కనే నిర్వికార విర్వికల్పమైవ, పేకైకమైన బ్రహ్మం కూడా అత్యున్హత పిద్ధాంతంగా కావ్యంలో తరచు సాక్షాత్కరిస్తుంటుంది. తానే ఏకైక అత్యున్షత దైవాన్ననీీ ఈ ప్రపంచాన్హీ సకల జీనరాశులనూ సృష్టించి పాలిష్తున్నది తావేననీ కృష్ణుడు అంటాడు; మరోసారి వేదాంత సూత్రమైన బ్రహ్మంను, నూయను చెబు తాడు, ప్రాపంచిక భ్రమల నుంచి నిముక్తమై బ్రహ్మంగా మూరడమే మానవుడు సాధించవలసిన ఉన్నత లక్ష్యమని ప్రవచిస్తాడు. దైవ ఆస్తికత, సర్వేశ్చరవాద పిద్దాంతాలైన ఈ రెండూ ఈ కావ్యంలో ఒకదానిలో ఒకటి కలిసిపోయి, ఒకదాన్ని ఒకటి అనుసరిస్తూ, ఒక్కోసారి పరస్పర పంబంధం లేకుండానో, పైపై సంబంధంతోనో కనిపిస్తాయి. అలాగని ఒకదాన్ని తక్కువ, సామాన్య సిద్దాంతమనీ (గీతాపేజీ. 9% మరొకటి ఉన్నతమైన, జ్ఞాన పిద్దాంతమనీ కావ్యంలో కూడా ఎక్కడా వ్యక్తం చేయలేదు. సత్యజ్ఞానానికి ఆస్తికత ప్రాథమిక దశ అని కానీ, దానికీది ప్రతీక ఆని గానీ వేదాంతంలో చెప్పిన పర్వేశ్వరవాదమే (అంతిను) సత్యమని కానీ ఎక్కడా లేదు; కానీ ఆ రెండు విశ్వాసాలకూ ఏ తేడా లేదన్హట్టుగా గీత వ్యవహరించింది.”

తెలంగ్‌5్‌ ఇలా అన్నారు.

“గీభలో ఒకదావితో ఒకటి సులువుగా పొంతన కుదరని భాగాలు అనేకం ఉన్నాయి; వాటికి సొత్తు కుదిర్చే ప్రయత్మమేదీ జరగలేదు. ఉదహరణకు ఏడో అధ్యాయంలోని పదహారో ్గకం చూడండి. కృష్ణుడు తన భక్తులను. నాలుగు తరగతులుగా విభజించాడు. అందులో ఒకటి “జ్ఞానులొది.. వారివి తొమగానే గుర్తించాడు. బహుశా ఇంతకన్నా ఎక్కువ గౌరనాన్లి అభివ్యక్తం చేయడం కష్టమేనేమో! అయితే మరోచోట తద్విరుద్ధ భావ ప్రకటన జరిగింది.

భగవర్గీత గురించి వ్యాసాలు 423 ఆరవ అధ్యాయం 46వ ళ్లోకంలో భక్తుడు ఆయివవాడు ముక్కు మూసుకుని తపస్సు చేసేవారి కంటే, జ్ఞానవంతుల కంటే కూడా శ్రేస్టుయివ వాడివి చెప్పటం జరిగింది. పైన పేర్కొన జ్ఞానవంతులంటే శాస్తాదులలో పాండిత్యం సంపాదించిన వారని భాష్యం చెప్పి భాస్యకారులు తమ మార్మిక జ్ఞాన పక్షసాతాన్ని ప్రదర్శించారు. ఇది తప్పనిసరిగా నిరాకరించవలసిన భాష్యమే మీకాదు. కావ్కీ ఇక్కడ ఈ సందర్భంలో చేసిన మాటల గారడీని నేను అంగీకరించలేను. పైగా 4వ అధ్యాయం 39వ శ్లోకం (పేజీలు 62, 63) పిండితార్ధం జ్ఞానం అనేది భక్తికంటె ఉన్నతమైనదన్హట్ట్లు భక్తీసోపానంతో చేరుకోదగిన ఉన్నత స్థితి అన్నట్లు కవిపిస్తుంది. మళ్ళా మరోచోట (12న అధ్యాయం 12న శ్లోకం) జ్ఞానం కంటే ధ్యానమే శ్రేస్తమైనది అని చెప్పాడం. ఇది కూడా 17న అధ్యాయం, 16న ళ్లేకంలో చెప్పినదానికి పూర్తి విరుద్ధంగా ఉంది. ఐదన అధ్యాయం 15వ శ్లోకంలో *పరమాత్మ ఎవరి పాపము గాని వుణ్యముగాని ప్వీకరించడు అని చెబుతూనే మరోచోట కృష్ణుడు తనవి తాను “ప్రభువునవ్వీ అని యజ్ఞాలకు తసస్సులకు స్వీకర్తనని. చెప్తకుంటాడం “ఇక్కడొక ప్రళ్ష ఉదయిస్తుంది. తానుగా దేన్నీ అందివుచ్చుకోని పరనూత్ముడం, వాటికి ఎలా కర్తకాగలడు”ొ అని. 10వ అధ్యాయం 29న శ్లోకంలో 'నాకెనరూ ఇష్టులు లేరు, ఆయిస్టులూ లేరు' అంటాడు కృ్లుడు. ఈ ప్రకటనకు పూర్తి భిన్హమైనది పన్నెండో అధ్యాయం చినర్లో కనిపిస్తూంది. అక్కడ విస్తారంగా చెప్పిన శ్లోకాలలో కృష్ణువి బోధనల సారం 'ఫలావా వారు ఇష్టులవి. ఆ షుళ్టోకాలలోనే, భగవద్గీతమ ముగిస్తూ కృష్ణుడు అర్జునుడు తనకు “ఇప్టుడొని చెబుతాడు. అదే విధంగా గీతా రహస్యాన్ని వ్రచారం చేపే భక్తుడు తనకు 'ఇప్టుడని కృష్ణుడంటాడు.6 తనకెనరూ ఇస్టులూ, అయిస్టులు లేరవి-చెప్లే కృష్ణుని మాటలకీ, ఆయనే 16వ అధ్యాయం, 18వ ళ్లోకంలో చెప్పిన దానికి తరువాత చెప్పిన క్లోకాలకీ మధ్య పొంతన ఎలా పొసగుతుంది? “రాక్షసులను వర్లిస్తున్నవడు వారి గురించి ఏమాత్రం వినసొంపైన మాటల్లో చెప్పడం జరగలేదు. ఒకవైవున ఖచ్చితంగా చెబుతున్నాడాడఅలాంటి వారిని నేను నరకకూపం లోకి విపిరేస్తాను. అన్హడం వారు కష్టాల్లోకీ కడగళ్ళలోకీ, నికృష్ణమైన పరిస్థితుల్లోకి వెళ్ళిపోతారు" అని. ఈ వ్యక్తులు కృస్ణునికి “ప్రియులూ, ఆప్రియులూ కానివారి" కోవలోశీ రాలేకపోయారు. నా దృష్టిలో ఇవన్షీ గీతలో ఉన్న వాస్తవమైన ఆసంగతాలూ, ఆసంబడ్దాలూ. అయితే, యివేవీ వివరించలేవి అంశాలేమీ కావు. ప్రొఫెపర్‌ మాక్స్‌ ముల్లర్‌ చెప్పినట్టు, ఇవి ఒక సమగ్ర, సునిర్మిత తాత్విక వ్యవస్థను వివరించే మేధనుకాక, సత్యంపై ఊహాగానాలు చేపే మానసిక స్థితిని న్యక్తం చేస్తున్నాయి. అసలు ఇటువంటి అసంగతాలు చోటుచేసుకున్నట్టు గీతారచయితకు తెలిసినట్టే లేదు. వివిధ భాగాల సందర్భాలను గనునిస్తే చర్చిస్తున్న ప్రత్యేకాంశాన్ని ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావిస్తూ అక్కడో అర్ధ సత్యం, ఇక్కడో అర్ధ సత్యం వెల్లడిస్తునట్టు అనిపిస్తుంది; పొంతనలేనట్టు స్పష్టంగా తెలిసిపోతున్ను ఈ అరకొర సత్యాలను ఒక సనుగ్ర పత్యంగా అనుసంధానం చేసి, తద్వారా అపంగతాలనము తొలగించాలనే ప్రయత్నమే జరగలేదు.”

గీత మీద ఇంత దాకా చెప్పినవి ఆధునిక పండితులవబడే వారి భావాలు. ఇక సనాతన నండితుల అభిప్రాయాలను సరికిప్తే వారిలో కూడా వివిధ అభిప్రాయాలు కనిపిస్తాయి. “భగవద్గీత ఒక ప్రత్యేక పక్షావికి చెందిన గ్రంథం కాదిన్షవి ఒక అభిప్రాయం. అది (1)

న! డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-వ్రసంగాలు కర్మమార్గాన్హీ (2) భక్తిమార్గాన్నీ, (3) జ్ఞానమారానీ సమానంగా గౌరవిస్తుంది. మోక్షసాధనకు ఈ మూడూ సనర్ధమైనవని భావిస్తుందవీ చెప్పే పండితులు గీతలోని 18 అధ్యాయాలనూ విదర్శవంగా చూపిస్తారు. మొదటి ఆరు ఆధ్యాయాలూ జ్ఞానమార్గాన్నీీ ఏడు ముంచి పన్నెండు అధ్యాయాల దాకా కర్మమార్గాన్నీ, సన్నైెండు నుంచి పద్ధెనిమిది అధ్యాయాలు ఖక్తిమార్గాన్నీ బోధిస్తాయవి, మూడం మోక్షసద్ధతులనూ ఉన్నతంగా చూపిస్తుందనడానికి ఇదే విదర్శనమనీ వారు అంటారు.

పై పండితుల అభిప్రాయానికి భిన్నమైనది శంకరాచార్య, తిలక్‌ల అభిప్రాయం. ఈ ఇద్దరూ సాంప్రదాయ రచయితల కోవలోకి వచ్చేవారు. మోక్షానికి జ్ఞానమార్గమే ఏకైక సత్యమా ర్గమవి శంకరాచార్యులు భావిస్తారు. తిలక్‌? ఇతర పండితుల ఏ అభిప్రాయాన్లీ ఆమోదించరు. గీత అనేక ఆసంగతాల వుట్ట అవే అభిప్రాయాన్లి ఆయన తిరస్కరిస్తారు. భగవద్గీత మూదు మోక్షనూర్లాలనీ గుర్తిస్తుందన్న పండితుల అభిప్రాయాన్ని ఆయన ఒస్తకోరు. శంకరాచార్యుని వలెనే ఆయన కూడా గీత ఒక ప్రత్యేక పిద్దాంతాన్ని బోధిస్తుందని వొక్కి చెబుతాడు. అయితే తిలక్‌ దృష్టిలో గీత శంకరాచార్యుని చెప్పినట్టు జ్ఞానమార్గాన్షి కాక కర్మమార్గాన్ని బోధిస్తుంది.

• భగవద్గీత బోధించే సందేశం గురించిన నినిధాభిప్రాయాలుండడం ఆత్యాశ్చర్యకరం. పండి తుల మధ్య ఇంత భిన్నాభిప్రాయం ఎందుకుందని ఆడగవలసి వస్తుంది. ధమ్మ వదం వలె భగవత్‌గీత కూడా ఒక మత ప్రముఖ గ్రంథంగా భావించి వారు దానిలోని పందేశాన్ని అన్వేషించే ప్రయత్నం చేశారు. నా అభిప్రాయంలో దాన్ని ప్రమాణ గ్రంథంగా భావించడమే సొరసాటు.

భగవద్గీత వరమ _ప్రానూణిక గ్రంథం కాదు కాబట్టి, అందులో గ్రహించాల్చిన సందే శమేమీ లేదు. సందేశం కోసం వెతుకులాట వృధా ప్రయాపే అవుతుంది. అయితే గీత పరము ప్రామాణికం కానవ్హడం మరి దానిలో ఉన్నదేమిటి? అవే ప్రళ్ల వుట్టవచ్చు. దావికి సమాధానం-భగనద్గీత ఒక నుత గ్రంథమూ. కాదు. ఒక తాత్విక సిద్దాంతాన్ని ప్రబోధించే చిన్న వుస్తకమూ కాదు. తాత్విక ఆధారాలతో అనుల్లంఘనీయమైన కొన్షి మత సూత్రాలను (ంఘుజ) సమర్ధించుకోవడం మాత్రమే గీత చేస్తున్న సని. ఆ కారణంగా ఎవరయినా. దాన్ని నుత గ్రంథనుని గానీ, తత్వశాస్త్ర గ్రంథనుని గావి పీలవదల్చుకుంటే, అలాగే సిల్చుకుంటూ నిరభ్యంతరంగా వారికి వారే పంతోషపడవచ్చు. నిజానికి గీత ఆ రెండింటిలో ఏదీ కాదు. మతాన్ని సమర్థించడావికి గీత తాత్వికతమ ఆసరాగా తీసుకుంటుంది. ఇలా నేము అభిప్రాయ ప్రకటన చేసినంత మాత్రాన నా ప్రత్యర్థులు తృప్తిపడరు. నా పరిశోధవాంశాన్ని సహేతుకమైన దృష్టాంతాలతో రుజువు చేయనుని వారు నన్ను కోరతారు. అయితే. అదేమంత కష్టమైన పవి కాదు. నిజానికి అది చాలా షులువైన పని.

మొట్టమొదటిసారి భగవద్గీత చదవగానే కనిపించేది యుద్ధ సమర్థన. ఆస్తుల కోపం మమషుల్ని చంపడం, అందుకోసమే యుద్ధం చేయవలసి రావడం తవకు ఇష్టం లేవిపని అవి

భగవద్గీత గురించి వ్యాసాలు ఉ2ర్‌

అర్జునుడు తన వ్యతిరేకతను ప్రకటిస్తాడు కూడా, కానీ యుద్ధం చేయడాన్ని; అందుకోసం మను” షుల్చి చంపడాన్లి తన తాత్విక ధోరణిలో సమర్ధిస్తాడు కృష్ణుడు. ఇలా యుద్దాన్ని సమర్ధించడం 2వ అధ్యాయంలో 11 నుండి 28 వరకూ వున్న శ్లోకాల్లో కనిపిస్తుంది. గీతలో ఈ తాత్విక సమర్ధన రెండు రకాలైన వాదనతో కొనసాగుతుంది. మొదటి వాదన ఏమిటంటే ప్రపంచంలో పర్వమూ వాశవమయ్యేద్వే మనుష్యుడు కూడా మరణించేవాడేనని. సర్వమూ అంతం కాక తప్పడు. జీవికి చావు తప్పదు. అందుచేత మనిషి సహజంగా మరణిస్తాడా? లేక మరొకరి చేత చంపబడతాడా? అన్హు విచికిత్స ఎందుకు కలగాలి? జీవితం అశాశ్వతం. కనీరు కార్చడం దేవికి చావు తప్పనవుడు? అడి ఎలా జరిగితే మూత్రం కలత దేనికి? యుద్దాన్ని సమర్ధిస్తూ చెప్పిన రెండో వాదం - శరీరమూ ఆత్మ ఒకటేననుకోవడం పొరపాటు. అవి రెండూ వేరు. ఆ రెందూ వేర్వేరు మాత్రమే కాదు, శరీరం నశిస్తుంది, ఆత్మ శాశ్వతమూ, నాశనరహితమూ, మరణం సంభవించినప్తడ్రు మరణించేది శరీరమే, ఆత్మకు మరణంలేదు. ఈ ఆత్మను ఏ ఆయుధమూ ఛేదింవలేదు. అగ్జి దహించలేదు. గాలి ఎండబెట్టలేదు. మవిషి చనిపోయాడంటే ఆతని ఆత్మ మరణించిందనుకోవడం తన అతని శరీరమే చనిపోతుంది. చినిగిపోయిన పాత బట్టల్డి విడిచేసి మనిషి కొత్తబట్టలు వేసుకున్నట్టుగా ఆత్మ పాఠ శరీరాన్ని వదలి కొత్త శరీరాన్ని ఆశ్రయిస్తుంది. ఆత్మ ఎన్నటికీ చంపబడదు కాబట్టి మనిషిని చంపడం అనేది ఆందోళన కలిగించే విషయం కానేకాదు. అందువల్ల యుద్దాలూ, చంపడాలూ, అనేవి శోకాన్లి గావీ, సిగ్గుని గానీ పశ్చాత్తాపాన్ని గానీ కలిగించేవి కాదు. ఇలా సాగింది భగవద్గీతలో వాదన.

భగవద్గీత తాత్విక సమర్ధన ఇవ్వజూసిన మరో నుత సూత్రం చాతుర్వర్ధ్య పిద్దాంతం. భగవంతుడే ముమషులను నాలుగు వర్ణాలుగా విభజించాడనీ, అందువల్ల ఆ విభజన పనిత్ర మైనదనీ భగవద్గీత నిస్సందేహంగా పేర్కొంటుంది. అయితే చాతుర్వర్థ్యం చెల్లుబాటు ఆ పవిత్రత పైవే ఆధారపడిలేదు. చాతుర్వర్థ్య సిద్ధాంతాన్ని స్వాభావిక గుణాలతో ఆఅమపంధించడం ద్వారా తాత్విక వువాదిని గీత కల్పిస్తుంది. మనిషి వర్ణ నిర్ధారణ విచక్షణారహితంగా జరిగేది కాదవీ, స్వాభావిక అంతర్గత గుణాలపై ఆధారపడి జరిగిందనీ భగవద్గీత చెబుతుంది.

భగవర్గీత తాత్వికంగా సమర్థించే మూడో మతసూత్రం కర్మనూర్గం. కర్మమార్గం అంటే భగనద్గీత అర్ధం యజ్ఞాల నంటి కర్మలను మోక్షమార్గంగా అమసరించడం. గీత అంతటా కర్మనూర్గాన్ని ప్రత్యేక (ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం, ఆకాశానికెత్తడం జరిగింది. కర్మయోగం చుట్టూ పేరుకుపోయిన వికృతాలను తొలగించడం ద్వారా దాన్జి సమర్థించే ప్రయత్నం గీత చేసింది. కర్మయోగం పైన చేరిన మొదటి వ్రణం గుడ్డినమ్ముకం, కర్మయోగానికి “*బుద్ధియోగాన్ని'9 అత్య వపర షరతుగా చేయడం ద్వారా గీత అంధ విశ్వాసాన్ని తొలగించే ప్రయత్నం చేసింది. స్థిత ప్రజ్ఞత్వం అలవడితే కర్మకాండలను అనుసరించడంలో ఏదోషమూ వుండదని చెప్పింది. కర్మకాం డలపై పెరిగిన మరో వికృతత్వం కర్మలనుభవించడావికి (ప్రేరేపించే స్వార్ధం. కరై౦ ఫలితాలపై అనాసక్తి ఫ్థితప్రజ్ఞత్వం ఆలవడి, కర్మ ఫలితంపై అనాసక్తితో ఉన్హవ్తడం కర్మకాండలో త ప్తేముంది? గ్‌త కర్మమార్గాన్ని సమర్థించే ధోరణి ఇది!1. మరికొన్టి మత పవిత్ర సూత్రాలను లీసుకువి గీత

426 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు వాటిని ఎలా తాత్వికంగా పమర్థించిందో చెప్పవచ్చుకావీ, భగవద్గీతపై ఓ గ్రంథం రాయదలచు కున్హవారు ఆ పని చేయాలి. ప్రాచీన భారత సాహిత్యంలో భగవద్గీత ప్థావాన్ని నిర్ధారించే ప్రధాన వ్రయోజనంతో రాస్తున్న ఈ అధ్యాయం సరిధికి మించిన పవి అది. ఆందువల్ల నేను నా ప్రతిపాదనమ పోదాహరణం చేయడం కోసం కొన్ని ముఖ్య మత పవిత్ర సూత్రాలను మాత్రమే ఎంచుకున్నాను.

నా ప్రతిపాదనకు సంబంధించి రెండు ప్రళ్షలు ఖచ్చితంగా తలెత్తుతాయి. భగవద్గీత తాత్విక సనుర్ధన ఇవ్వజూపిన ఈ మత సూత్రాలు ఎవరిని? గీత వాటినెందుకు సమర్థించనలసి వచ్చింది?

మొదటి ప్రళ్లీకు సమాధానం- గీత సమర్థన ఇవ్వజూసిన ఈ మత మాత్రాలు ప్రతివిస్షవా నివి. జైమిని పూర్వ మీనూంస అనబడే ప్రతివిప్ణవ పవిత్ర గ్రంథంలోనివి. దీన్షి ఆంగీకరించడానికి ఏ ఇబ్బందీ ఉండనక్కరలేదు. ఉంటే గింటే 'కర్మయోగం'కు ఆపాదించిన తప్పడు అర్ధం కార ణంగానే చాలామంది గీతా భాస్యకారులు “కర్మయోగిమ క్రీయగానూ “జ్ఞానయోగాన్ని' జ్ఞానం గానూ అనువదించుకుని, భగవద్గీత జ్ఞానానికీ క్రియకీ సారూప్య. వైరుధ్యాల సాధారణ వివేచన చేసిందన్నట్టు చర్చిస్తూ పోయారు.

ఇది శుద్ధ తన్హ “జ్ఞానమా? లేక కర్మా” వంటి సాధారణ, తాత్విక చర్చతో గీతకు సంబంధం లేదు. వాస్తవానికి గీత విర్షిప్త (ిజటయబ) అంశాలకు సంబంధించిందే తప్త సాధా రణ (ఉజలాజ) అంశాలకు కాదు. కర్మయోగం అంటే గీత చెప్పే ఆరం ఏమిటంటి- జైమిని కర్మకాండలలోని విశ్వాసాలూ; అలాగే జ్ఞానయోగం లేదా జ్ఞానం పంటీ బాదరాయణ బ్రహ్మ సూత్రాలలో ఉన్ల మత విశ్వాసాలు. గీత చెబుతున్న కర్మ సాధారణ పరిభాషలోని క్రీయాశీలతో, నిష్ట్రియాపరతో కాదని, శాంతివాదమో శక్తీవాదమో (౧౮6యిరు 07 లంంగ్హోంయి) కాదని; ఆది మత కర్మను వాటి ఆచరణను సేర్కొంటున్హదవని గీతము చదివిన వారెవరూ కాదనలేరు. ఆతి స్వల్ప విషయాల్లో తలెత్తిన వివాదం మీడ తయారుచేసిన పార్టీ కరపత్రాన్టి, ఉన్నతమైన తాత్విక అంశాలతో కూడిన ఒక సిద్ధాంత గ్రంథంగా రూపొందించినట్టు; కర్మ జ్ఞానం-అనే పదాలకు అర్థాలను ఉన్నతీకరించి తెచ్చారు. తొలుత పాధారణార్ధంలోకి దేశభక్తుల ఈ పన్నుగడకి, తిలక్‌నే ఎక్కువగా. విందించాలి. ఫలితంగా - భగవద్గీత ఒక పర్వ స్వతంత్ర స్వయం సంపూర్ణ గ్రంథమని, అంతకు ముందున్న సాహిత్యంలో దావికటువంటి సంబంధమూ లేదనీ నమ్మేటట్టు ఆ తప్పడు అర్జాన్నే నమ్మాలనుకుంటే, గీతలోని కర్మయోగం జైమిని చెప్పిన కర్మకాండలోని నుత మాత్ర పంవుటీ తప్ప మరొకటి కాదని జైమిని చెప్టివవాటినే మెరుగునరచి దృఢసరచాలని గీత ప్రయత్నించిందని ఒప్పకోవాలి.

ఇక రెండవ ప్రస్తకు వద్దాం. గ్రతి విప్లవవు మత సూత్రసంవుటిని భగవద్గీత ఎందుకు పమర్థించవలసి నచ్చింది? దీవికి సనూధానం నాకు ప్పష్టంగానే ఉంది. బౌద్ధం దాడి మండి

భగవద్గీత గురించి వ్యాసాలు శంై7 నప వాటిని రక్షించడానికీ భగవద్గీత అవతరించింది. బుద్ధుడు అహింసాతత్వాన్ని బోధించాడు. ఆయన బోధించడమే కాదు. బ్రాహ్మణులు తప్ప జవావళి అంతా ఆయన బోధనను ఒక జీవిత విధావంగా అంగీకరించింది. నారు హింసాతత్వం మీద వైముఖ్యం ఏర్పరచుకున్నారు. బుద్ధుడు చాతుర్వర్థ్యానికి వ్యతిరేకంగా ప్రబోధించాడు. చాతుర్వర్థ్య సిద్ధాంతం పై దాడిచేస్తూ ఆయన కొన్ని తీవ్రాతి తీవ్రమైన ఉపమానాలను ప్రయోగించాడు. చాతుర్వర్థ్యం చట్రం విరిగిపోయింది. చాతుర్వర్థ్య వ్యవస్థ తలకిందులైంది. శూద్రులు, స్రీలు పన్యాసులు కాగలిగారు. ఆ వోదానే ప్రతివిప్ణవం శూద్రులకు, ప్తీలకు విరాకరించింది. బుద్ధుడు కర్మకాండను, యజ్ఞాలను ఖండిం చాడు. హింసాత్మకమైనవన్హ కారణంతో ఆయన వాటిని ఖండించాడు. స్వార్ధ ప్రతిఫలాపేక్ష ఉన్హ్నందున కూడా ఆయన యజ్ఞాన్హి, కర్మలను వ్యతిరేకించాడు. ఈ దాడిని ప్రతివిప్లవకారుల జవాబు ఏమిటి? ఇదొక్కటే- ఇవన్షీ వేదశాసనాలు, వేదాలు అనుల్లంఘనీయమైనవి కాబట్టి మత సూత్రాలను ఫ్రల్శించరాదు. భారతదేశ చరిత్రలో అత్యంత జ్ఞాననంతమైన, హేతువా దకాలమైన బౌద్ధయుగంలో ఇటువంటి నిరంకుశ, నిర్దేతుక, అవివేక వునాదులపై విలబడిన మత సూల్రాలు నిలబడడం ఆసాధ్యం. అహింసా సిద్ధాంతాన్ని వ్రజలు నమ్మడమే కాకుండా, దాన్షి జీనన సూత్రంగా తీర్చిదిద్దుకున్నారు. చంపడం క్షత్రియ విధి అని వేదం చెప్పింది కాబట్టి ఏ పానమూ అంటకుండా క్షత్రియుడు హత్య చేయనచ్చునన్హ్న నూత్రాన్లి వారు ఎలా అంగీకరించగలరు? సాంఘిక సమావత్వ ప్రబోధాన్షి ఆమోదించిన ప్రజలు, వ్యక్తి యోగ్యతల ఆధారంగా సమాజ వునర్‌ నిర్మాణం చేస్తున్న ప్రజలు - చాతుర్వర్థ్య శ్రేశీయ సిద్దాంతాన్ని వుట్టక ఆధారంగా మనుషులమ వేరుచేయడాన్ని వేదాలు చెప్తాయన్ల మాత్రాన ఎలా అంగీకరిం చగలరు? సమాజంలోని దుఃఖావికంతటికీ తృన్హ లేక లోభమే కారణమన్హ బుద్ధుని పిద్దాంతాన్ని అంగీకరించిన ప్రజలు యజ్ఞాలు చేసి వరాలు పొందమని పనిగట్టుకుని పిలిచే మరాన్ని-దాని వెనుక వేదాధికారం ఉన్నంత నూత్రాన - వారెలా ఆమోదించగలరు? బౌద్దం చేసిన తీవ్రమైన దాడికి జైమిని వ్రతివిస్తవ సూత్రాలు వేళ్ళు కదిలిపోయాయనడంలో, భగవడ్డ్‌త నుంచి దొరికిన మద్దతు కనుక లభించకపోయివుంటే అవి కుప్తకూలిపోయేవనడంలో పందేహంలేదు. ప్రతివిష్లవ సూత్రాలకు భగవద్గీత అందించిన తాత్విక సమర్ధన ఏరకంగానూ దృఢమైనది కాదు. క్షత్రియుని హసనవిధికి భగవద్గీత ఇచ్చిన తాత్విక సమర్ధన ఎంత నుర్యాదగా చెప్పివా సిల్లతవంగా వుంది. వాతమయ్యేది. శరీరమే. కానీ ఆత్మ కాదని కాబట్టి హత్య హత్య కాదని చెప్పడం వంటి హత్యా సమర్థన మనమెక్కడా వినం. గీత్తలోవి రోమాంచకారి అయిన సిద్ధాంతాలని కొందరు చెప్పేవాటిలో ఇది కూడా ఒకటి. హత్యానేరంలో ముద్దాయి. పక్షాన కృష్ణుడు న్యాయవాదిగా వాదిస్తూ భగవద్గీతలోని వాదాన్లి డిఫెన్సుగా పెడితే అతన్షి పిచ్చాసుపత్రికి సంపడం ఖాయం, చాతుర్వర్థ్యావికే భగవద్గీత ఇచ్చిన సనుర్ధన కూడా అంతే పిల్లతనంగా వుంటుంది. కృష్ణుడు దాన్ని సాంఖ్యంలోని గుణ సిద్ధాంతం ఆధారంగా సమర్థిస్తాడు. కానీ, తద్వారా తానెంత అవినే కావికి లోనయ్యాడో కృమ్ణుడం గుర్తించివట్టులేదు. చాతుర్వర్థ్యంలో వర్ణాలు నాలుగు. సాంఖ్యం ప్రకారం గుణాలు మూడే. మూడు వర్ణాలకు మించి అంగీకరించని తత్వం ఆధారంగా చారు ర్వర్శ్య వ్యవస్త ? ప్రతివివవ లను సమర్పించడానికి భగవ సిన న వము నన వర వివేచనకు అది యోగ్యమైనది కాదు. పోత్తే గీత పహాయం లేకపోతే “ప్రతివిప్లవం దాని మూలసూత్రాలలోని మూర్థత్వం కారణంగా

428 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు-ప్రపంగాలు ఆంతరించిపోయేదనడం కూడా వనిస్సందేహమే. విప్లవకారులకు భగవద్గీత నిర్వహించిన పాత్ర కపటంగా కవిపించవచ్చుగానీ, ప్రతివిప్లవావికి అదే కొత్త ఊపిరిపోపింది. ప్రతివిప్షవం నేటికీ సజీ వంగా ఉన్నదంటే కారణం, దానికి భగవద్గీత అందించిన తాత్విక సమర్ధనలోవి పట్టు మాత్రమే. అయిత్సే భగవద్గీత వేదానికీ యజ్ఞానికీ వ్యతిరేకమైనదనుకుంటే పెద్దపారపాటు అవుతుంది. వేదాలకీ, శాస్త్రాల అధికారావికి భగవద్గీత వ్యతిరేకం కాదని గీతలోని ఇతర భాగాల్లో మనకు ప్తష్టమవుతుంది. (16వ ఆధ్యాయం 23, 24; 17వ ఆధ్యాయం 11, 13, 24). అలాగే యజ్ఞాల పవిభ్రతకూ అది వ్యతిరేకం కాదు. (3వ ఆధ్యాయం 9-15) ఆ రెంటి ఘనతనూ అది గుర్తిస్తుంది. కాబట్టి, జైమిని పూర్వ మీమాంసకూ భగవద్గీతా తేడా ఏమీ లేదు. ఒకవేళ తేడా ఏమైవా వున్నదంటే-అఆది- జైమిని పూర్వమీమాంస కను భగవద్గీత దృఢమైన మద్దతు ఇవ్వడం. దృఢమైన దెందుకంటె ప్రతివిప్లవ సిద్ధాంతాలకు గతంలో లేని తాత్విక ప్రాతిపదికను, తద్వారా ఒక శాశ్వత ప్రాతిపదికను గీత ఇవ్వాలనుకుంది. జైమిని వూర్వమీమాంసకన్న దృఢమైన మద్దతు ప్రతివిస్షన ప్రధాన సిద్ధాంతమైన చాచుర్వర్థ్యావికి గీత ఇచ్చిన తాత్విక సమర్థనలో ఉంది. చాతుర్వర్థ్యాని రక్షించడం, దాని అమలును సాధించడం- ఇదే భగవర్గీత ఆత్మ. చాతుర్వర్థ్యం గుణకర్మ విభజన మీద ఆధారపడి ఉందని చెప్పిన కృష్ణుడు, అక్కడితో ఆగిపోలేదు. ఇంకా ముందుకెళ్ళి, రెండం ఆజ్ఞలు కూడా జారీచేశాడు. మొదటి ఆజ్ఞ 3వ ఆధ్యాయం 26వ ఖ్లీకంలో ఉంది. జ్ఞాని అయినవాడు చాతుర్వర్ణ్య నియమానుసరణంలో సవా కర్మకాండము ఆచరించే ఆజ్ఞానుల మనసుల్లో సందేహ బీజాలను వాటకూడదు. దానినే ఇంకా కొంచెం వివరంగా చెప్తాలంటే-కర్మకాండ సిద్ధాంతం మీద, దానిలోవి అంశాలమీద తిరుగుబాటు చేపే విధంగా వ్యక్తుల్ని _ప్రోత్సహించకూడదు. రెండో ఆజ్ఞ 18వ అధ్యాయంలో 41-48 శ్లోకాలలో వుంది. ఎవరి వర్గానికి విర్దేశించిన విధులను వారు కేయాలి. ఇతర విధులు చేయరాదు. మవిషి కేవలం తనని కొలచినంత మాత్రాన ఆతవికి ముక్తి లభించదు. భక్తితోపాటు, నిర్దేశించిన కర్మలకు వంబంధించిన విధులను భక్తుడు ఆచరించడం ద్వారా మాత్రమే ఆతనికి విముక్తి కలుగుతుంది. మాక్ష్మంగా చెప్తాలంటే, భక్తుడయిన శూద్రుడు ఎంత గొప్పవాడైన తన వర్గానికి విర్తీశించిన కర్మని అతిక్రమిస్తే ఆతవికి నిముక్తి లభించదు. అంటే శూద్రుడు ఉన్నత కులాల వారికి పేవలు చేప్తూనే బ్రతకాలి. ఆ సేవలోనే కన్ను మూయాలి. నా ప్రతిపాదవలోని రెండో అంశం ఏమిటంటే- జైమిని వూర్వమీమాంసలోని సిద్ధాంతాలకు కొత్త సమర్ధనలు ఇవ్వడమే గీత ప్రధాన ఉద్దేశం. గీతలోవి ఆ భాగాల మేరకైనా వూర్వమీమూంస ప్రకటితమైన తరవాత రాయబడినది. ఇక మూడో అంశం బౌద్ధంలోని విప్లవాత్మక, హేతువాద ఆలోచవల కారణంగానే ప్రతి వివ్లవ సిద్ధాంతాలను భగవద్గీత తాత్విక సమర్ధన కల్పించడం ఆవపరమైంది.

ఇపుడు నా సిద్ధాంత వ్యాస సన్యత మీద ఉత్పన్నం కాబోయే ఆక్షేపణలపై వా దృష్టిని పారిస్తాను. బౌద్ధమతం, చ్రైమినీ వూర్వ మీమాంస. ఈ రెండింటి తర్వాతే భగవద్గీత ఆవి ర్భృవించిందన్న నా వూహకి ఆధారం లేదంటారు. ఎంతో నుంది భారతీయ పండితులు వెలిబుచ్చిన అభిప్రాయాలకు నా సిద్దాంతం వ్యతిరేకంగా ఉంటుందని వాకు తెలుసు. అయితే ఆ పండితులంతా బౌద్ధమతం, జైమివి వూర్వ మీమాంసల కంటే కూడా ఎంతో ముందుగా

భగవద్గీత గురించి వ్యాసాలు శ2ం్ర

స భగవద్గీత వుట్టిందని చెప్పడానికి ప్రయత్హం చేస్తున్నారు. మూనవ జీవితాన్ని తీర్చిదిద్దడానికి, భగ వద్గీత అందించివ పందేశం ఏమిటి? అన్నది వారికి అప్రస్తుతం. ప్రత్యేకించి తెలంగ్స్‌ తిలక్‌ల ఆలోచనా సరళి గూడా యిదే.

ప్రొఫెసర్‌ గార్బ్‌12 యిలా వ్యాఖ్యావించారుః “ఎంత జ్ఞాని అయివా పరే ప్రతి హిందువుకీ ఉన్దట్టే - తెలంగ్‌కు కూడా భగవద్గీత అత్యంత పొరాతన్యం మీద విశ్వాసలేశం వునది. అటువంటివి బలంగా ఉన్హప్తడం బలమైన నినుర్మ ఆంచరిస్తుంది.”

గార్బ్‌ మాటల్లో: “గీతావిర్భానానికి ఒక తేదీ నిర్ణయించడం చాలా కష్టనుని ఈ సము స్యను పరిష్కరించాలని ప్రయత్సించిన ప్రతివారూ గుర్తించారు. భగనద్గీత మూలప్రతి కాలాన్టీ దావి సవరణల కాలాన్నీ రెంటినీ విర్ణయించాలంటే సమస్య మరింత పెరుగుతుంది. ఈ విషయంలో ఖచ్చితమైన విర్ధారణలకు మనం రాలేమవి చూచాయగా మాత్రమే చెప్పగలమనవీ నేను భావిస్తున్నాను.”

ఏమిటా ఉజ్జాయింవు తేదీలు? అవి నా ప్రతిపాదనకు అనుకూలంగానే ఉన్నాయి. వ్యతి రేకంగా ఏమీ కనబడలేదు. బౌద్ధమతం, జైమిని వూర్వ మీమాంస తర్వాతవే, గీత వచ్చిందన్ష నా నాదనకు గీతలోమంచే ప్రత్యక్ష ఆధారాలు చూపగలను.

మూడో అధ్యాయం, 9-13 శ్లోకాలకు ఒక ప్రత్యేకత ఉంది. గీతలో జైమిని 'పేరుగావి, ఆయన మీమాంప గురించిగావి, ఎక్కడా వ్రస్తానన లేకపోవడం నిజమే. కానీ 3వ అధ్యాయం 9-18 ల్లోకాలను గమనిస్తే జైమిని వూర్వ మీమాంసలో కూర్చిన సిద్దాంతాలవే భగవర్గీత కూడా చర్చించిందన్న విషయంలో సందేహం వుందా? భగవద్గీత ప్రాచీనమైనదని విశ్వసించే తిలక్‌13 కూడా ఒక సందర్భంలో వూర్వ మీమాంస పిద్ధాంతాలను గీతలో పరిశీలించడం జరిగిందని అంగీకరించక తప్పలేదు. ఈ వాదవనే మరోరకంగా చెప్పవచ్చు. జైమివి స్వచ్చమైన సామాన్యమైన కర్మయోగాన్లి బోధించాడు. భగవద్గీత కూడా అనాసక్తి కర్మ గురించి బోధిస్తుంది. కర్మయోగాన్ని గీత సవరించడమే గాకుండా, స్వర్భమైన సాధారణ కర్మయోగం మీద తీవ్రమైన వదజాలంతో దాడి చేసింది గూడ.34 ఒకవేళ గీతే గనక జైమినికంటె ముందువుట్టి ఉంటుందనుకుంటే గీతకారుడు. చేసిన విమర్శకు జైమిని జవాబు. చెప్పి ఉండేవాడు కదా! కావీ గీతలో చెప్పిన అనాసక్తియోగం గురించి జైమిని ఎక్కడా ప్రస్తావించలేదు. ఎందుచేత? దీనికి జనాబు గీతలో జరిగిన సనరణ జైమిని తర్వాతనే నచ్చిందిగావి ముందుగా మాత్రం కాదు అని అనిపిస్తుంది. అంటే జైమిని వూర్వ మీమాంస తరువాతే భగవద్గీత రూపొందింది.

జైమిని వూర్వమీమాంస గురించి గీత సూటిగా ప్రస్తావించకపోయినా బాదరాయణ బ్రహ్మ సూత్రాల గురించి15 మాత్రం ప్రస్తావించింది. ఈ విధంగా గీతలో బ్రహ్మసూత్రాల ప్రస్తావన తేవడం చాలా ముఖ్యమైన అంశం. ఎందుకంటే బ్రహ్మసూత్రాల తర్వాతనే గీత వచ్చిందన్న

430 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు విషయానికీ అది ప్రత్యక్ష తార్కాణం.

బ్రహ్మసూత్రాల పేరుతో మనకు లభ్యమవుతున్న వాటినే ప్రస్తావించడం జరిగిందని తిలక్‌!ళ అంగీకరిస్తారు. కానీ ఈ _ విషయంపై తెలంగ్‌1” యథాలాపంగా చర్చిస్తూ భగవద్గీ తలో చెపిన “బహ్మసూత్రాలు, ప్రస్తుతం ఆ పేరుతో లభ్యమవుతున్తవి వేర్వేరు అన్నారు. ఆ అసాధారణ అరే ప్రా మనక న్‌ ఆధారాలనేమీ ఇలు రు న సాహిత్యంపై వెబర్‌!18 రాసిన గ్రంథంలో ఇచ్చిన అక్షజ్తాసిక లోని ఊహాగానాన్షి మూత్రం తెలంగ్‌ పేర్కొన్నాడం. భగవద్గీతలో జ అనన నిరిష్ణ గ్రంథ మన కాక్క ప్లూల పగ

౧ (నో ఎబ డీ ప్రస్తావితమైనవి కావచ్చ”ని వెబర్‌ ఆ అథోజ్ఞాపికలో అన్నారు. ఈ విషయంలో తెలంగ్‌ వైఖరికి ఆయనకు ఏదో ఉద్దేశ్యాలు అంటగట్టడం వ్యాయం కాదు. బ్రహ్మసూత్రాల సంపుటీకరణ కాలాన్ని క్రీస్తు శకం 500గా వింటర్‌విజ్‌ ఆధారంతో వెబర్‌ నిర్ధారించడం తెలిసి కూడా తెలంగ్‌19 గీతలో బ్రహ్మ్తూత్రాల ప్రస్తావన గురించి అంగీకరించడానికి సిద్ధపడలేకపోయారని చెప్పడంలో అన్యాయం ఏమీలేదు. వెబర్‌ నిర్ధారణను గుర్తించితే తెలంగ్‌ భగవద్గీత పొరతన్య సిద్ధాంతం నిలబడేది కాదు. కాబట్టి- జైమివి వూర్వ మీమాంస కంటె బాదరాయణ బ్రహ్మసూత్రాల కంటె తరువాతి కాలంలో గీత రూపొందిందనడావికి తగిన అంతర్గత సాధ్యం వుంది.

భగవద్గీత బౌద్ధం కంటె ముందే వచ్చిందా? ఈ వ్రళ్లను తెలంగ్‌ వేశారు.

“మనమిస్తడు మరో ఆంశాన్లి చూద్దాం. శాక్యముని మహత్తర సంస్కరణ విషయంలో గీత వైఖరి ఏమిటి? ఈ ప్రశ్న ఆత్యంత ఆసక్తికరమైనది. మరీ ముఖ్యంగా - మా అనవా దంలోవి అధోజ్ఞాపికలలో బౌద్ధ పిద్ద్ధాంతాలకు, గీతా సిద్ధాంతాలకూ. చూపించిన గమనార్హమైన పోలికల రీత్యా ఈ ప్రక్ష ఆసక్తిడాయకమైనది. అయితే? ఈ (ప్రశ్షకు సమాధానమివ్వడావికి అనసరమైన సామాగ్రి దొరకకపోవడం విచారకరం. విజావిక, ప్రొఫెసర్‌ విల్చన్‌ గీతలో బౌద్ధం ప్రస్తానన ఉందని భావించారు.20 క్షావీ ఆయన అభిప్రాయం బౌద్దులకు, చార్వాకులకు, భౌతి కవాదులకు మధ్య గందరగోళసడడం మంచి ఏర్పడింది.21 ఆ ప్రస్తావన లోపం వల్ల, గీతలో బౌద్దం ప్రస్తావన లేకపోవడం పై ఆధారపడి అసంృప్తికర ప్రతికూలవాదన తప్త ఖఇచ్చితమై నదేదీ మనకు కనిసించదు. గీతలోని కొంత భాగావికీ, బౌద్దానికీ ఉమ్మడి భూమిక ఉన్హదని నేను ఇతరత్రా సూచించాను.22 ' అనేకమంది వూర్వీక సిద్దాంతకర్తలు గీతలో ప్రత్యక్షంగానో, నరోక్షంగానో ప్రస్తావించబడ్డారు. అయినప్పటికీ ఆ వాదన సాకు సంతృప్తికరంగా లేదు.- అయితే, ఈ సమస్యకు సంబంధించిన వాస్తవాలపైని ఒక దృక్షథంతో, ఇక్కడ ప్రస్తావిస్తున్న “ప్రతికూల వాదని ద్వారా పాధించే నిర్ధారణలు పరిపోలుతున్నట్టు నాకు, తోస్తున్నది. బ్రాహ్మాణనుతంపై బుద్దుని నిరసన వేదాల _ వాస్తనాధికారం, కులభేదాల వాస్తవ దృష్టి అనే వ్రధానాంశాలపై ఆధారపడినట్టుంది. వురాతన బ్రాహ్మణ మతంలోవి ఒక్క ముఖాన్ని మినహాయిస్తే సిద్ధాంత రూపకల్పనలోని వ్రధానాంశాలలో బౌద్ధం భిన్షమైనదికాదు.23 కావలిస్తే, మేము సూచించిన అనేక ఉమ్మడి అంశాలను చూడవచ్చు. సర్వే ఈ రెండు ఆంశాల విషయంలోనూ బుద్ధుడు

భగవద్గీత గురించి వ్యాసాలు శ్ర]

వెళ్ళినంత దూరం వెళ్ళకపోయినప్పటికీ గీత తన రూపకల్పన కాలం నాటి అభిప్రాయాలకు విరపననే మూర్తీభవించింది. బౌద్ధంవలె గీత వేదాలను పూర్తిగా తిరప్కరించదు, వాటివి సక్కకు వెడుతుంది. అది కులావికి తక్కువ అసమర్థనీయ ప్రాతిపదికను కల్పించింది. ఈ వాస్తవాల పహేతుక సిద్ధాంతంగా ఈ రెండు ప్రతిపాదనలలో ఒకటి విలబడింది. సమకాలీన నుతం కేంద్రాన్ని కుదిపివేసిన ఆధ్యాత్మిక సంచలనం విషయంలో గీత, బౌద్ధం రెండూ బాహ్యంగా ఒకేరకంగా ఉన్నాయి. గీత ప్రారంభమైనది, సంచలనశీలం విషయంలో తక్కువ స్థాయిలో వుంది. రెండో ప్రతిపాదన: బ్రాహ్మణ మతంలోని బలహీన అంగాల విసర్జన జరుగుతుంది కాబట్టీ ఆత్యంత బలహీనమైన అంశాల ఆధారంగా బ్రాహ్మణమతాన్ని పునరుజ్జీవింప చేయడానికి గీత అవతరించిందని బౌద్దం చెప్పనారంభించింది. రెండో ప్రత్యామ్నాయ ప్రతిపాదనను నేను ఆమోదించను, ఎందుకంటే ఛాందసవాదే అయినప్పటికీ; ఆవివేకంగా ఆరాధించబడ్డ దోర్దాటనల అధికారాన్హు గీతా రచయిత తగ్గించాడు. ప్రాచీన 'హ్పైండన వ్యవస్థపై బలమైన దాడి చేయడంలో రాజీసడిన సూచన గీతలో వాకెక్కడా కవిపించలేదు. అంతేకాదు, ఇలా చేయడం ద్వారా గీతా రచయిత తన పూర్వీకులు ఏంచేశారో, సమకాలీనులు ఏం చేస్తున్నారో దాన్నే చేశాడు. అదేమి టంటే-ముందుకు వచ్చిన ప్రతికూల వాదన ఫలితాలను బలపరిచే యత్నం చేయడం. ఆత్యున్హత ఆధ్యాత్మిక విషయాల పై జరిగిన ఆలోచనా వీడ ఫలితమే బౌద్ధంగా నాకు స్పష్టమవుతోంది. ఆ గ్రీడలోనే తీవ్రతలేవితన ప్రతిఫలనమే ఉపనిషత్తులు, గీత.”24

ఈ భాగాన్ని నేను పూర్తిగా ఎందుకు ఉదహరించానంటే ఆది హిందూ సండితులందరూ చెప్పే మూపపద్దతిలోనే వుంది కాబట్టి భగవద్గీత ఏ మేరకయినా, బౌద్ధనముతంతో ప్రభావితం ఆయిందన్హ అంశాన్ని అంగీకరించడానికి హిందూ నండితులలో ప్రతివారు విముఖులే. అలాగే గీత బౌద్ధం నుండి ఏదైనా ఎరువు తెచ్చుకున్నదన్హ విషయాన్ని ఖండించడానికి వారెప్తడూ పిద్ధమే. ప్రొఫెసర్‌ రాధాకృష్ణన్‌, తిలక్‌ల వైఖరి గూడా ఇదే. బౌద్ధ మతానికీ భగవర్గీతకూ ఎక్క డైవా భాన సాద్బశ్యాలున్నట్టయితే, వాటివి అంగీకరించక శప్పకపోతే వాటివి ఉపనిషత్తుల్లోంచి ఎరువు తెచ్చుకున్హట్టు వాదిస్తారు. ఏ విధంగానూ బౌద్ధమతానికి గొప్పదనాన్ని ఆపాదించడానికీ అంగీకరించకపోవటం, ప్రతి విస్లనకారుల కుటిల స్వభావం లక్ష్మణం.

ఈ అభిప్రాయాలలోని అసంబద్ధత్వం భగవద్గీతనూ, బౌద్ధసూత్రాలను తులనాత్మకంగా అధ్యయనం చేపిన వారికెవరికైవా దిగ్ధ్యమ కలిగించకమానవు. గీత సాంఖ్య వేదాంతంతో నిండిం దన్హనూటే నిజమయితే బౌద్ధభావాలవుట్ట అన్నది అంతకంటే వచ్చి నిజం,2* రెండింటి మధ్యా ఉన్న సారూస్యత భావాలలోవే కాకుండా, భాషలో గూడా ఉంది. కొన్ని దృష్టాంతాల ద్వారా ఇదెంత నిజమో చూడగలం,2ర5

భగవద్గీత బ్రహ్మా నిర్వాణం26 గురించి చర్చిస్తుంది. మనిషి బ్రహ్మతో ఏకం కావడానికి అత్యవసరమైన చర్యలమ విర్దేశిస్తుంది. భగవద్గీత ప్రకారం నిర్వాణం అంటే. 1) శ్రద్ధ (తనలో విశ్వాసం) 2) వ్యవపాయం (దృఢ పంకల్పం) 3) ష్మృతి (అంతిను లక్ష్యాన్ని స్మరించుకోవడం)

432 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు నక వక పు 4) సమాధి (గాఢంగా ధ్యానించడం) 5) వ్రజ (అంతర్హ ఎపి లేక విజమైవ జ్ఞానం) గీతలోకి ఈ విర్వాణ సిద్దాంతం ఎక్కడ నుంచి వచ్చింది? ఉపవిషత్తు గూడా “నిర్వాణి అవే పదాన్షి ఎక్కడా ఉపయోగించలేదు. ఈ భాననంతా ప్రత్యేకించి బౌద్ధానికి చెందినది. బౌద్ధంలో మండే దీనిని ఎరువు తెచ్చుకోవడం జరిగింది. ఈ విషయంలో ఎనరికయినా ఏమైనా సందేహముంటే, భగవద్దీ తలో ఉదహరించిన బ్రహ్మవిర్వాణాన్లి 'మహా వరి-నిబ్బాన సుత్త (మహాపరి నిర్వాణ సూత్రం)లో గల విర్వాణం గురించిన బౌద్ధ భావనతో సరిపోల్చి చూచుకోవచ్చు.. ఈ భావన, గీతలో ఛొస్పించిన బ్రహ్మ-విర్వాణ భావనా ఒకటేనన్హ విషయం నునకు అర్ధమవుతుంది. విర్వాణ అన్హు పదాన్ని బౌద్ధంలోంచి తస్కరించిన విషయాన్ని దాచిపెట్టడానికే *నిర్వాణ”కు బదులుగా బ్రహ్మ విర్వాణ అనే భావనను గీత ఎరువు తెచ్చుకోవడం వాస్తవం కాదా?

మరో దృష్టాంతం ఇస్తున్నాను. 7వ అధ్యాయం 13-20 ళ్లకాల్లో కృష్ణుడికి ఎవరు ప్రియమైన వారన్హ విషయంపై చర్చ ఉంది. “ఎవరికైతే జ్ఞానముందో వారికీ లేదా, ఎవరైతే కర్మలనాచరిస్తారో వారికి, ఈ రెండూ కాకుంటే ఎవరైతే భ్తీతో కొలుస్తారో వారికి?” కృష్ణుడిలా అంటాడు: *భక్తుడైతే తనకి ప్రియమైన వాడని "కానీ అతనికి భక్తులకుండాల్చిన లక్షణాలు ఉండాలం'టాడు. నిజమైన భక్తుడి శీలం ఎలా వుండాలి? భక్తుడి లక్షణాలను కృష్ణుడిలా చెబుతాడం: ఈ క్రీంది అంశాలను అభ్యసించేవారే విజమైన భక్తులు. 1. మైత్రి (ప్రేమవూర్వకమైన దయ) 2. కరుణ 3. ముదిత (సామభూతితో కూడిన ఆనందం) 4. ఉపేక్ష అసలైన భక్తుడికి ఉండాల్సిన లర్హతల గురించిన విషయాలను భగవద్గీత ఎక్కడి మండి సేకరించింది? మళ్ళీ ఇక్కడ కూడా నాటికాధారం బౌద్ధమతమే. రుజువులు కావాలంటే మానసిక శిక్షణ పొందగో రేవారికి ఏ భావనలు (మనో వైఖరులు) ఉండాలో బుద్ధుడం చెప్పిన మహాపదసుత్త,27 తెవిజ్ఞ సుత్త2కీ లత్రో పోల్చి చూడవచ్చు. మొత్తం భావజాలమంతా బౌద్ధం నుంచి తెచ్చుకున్నదేనవీ, అది కూడా ముక్కస్యనుక్క ఎరువు తెచ్చుకున్నదని తెలుస్తుంది.

మూడన దృష్టాంతం పరిశీలిద్దాం. భగవద్గీత 13వ ఆధ్యాయంలో క్షేతం-క్షేతజ్ఞుడు అనే విషయం చర్చించటం జరిగింది. ఆ అఆధ్యాయంలోనే 7 నుండి 11 వరకూ వున్హ ళ్లోకాల్లో “ఏది జ్ఞానం? ఏది అజ్ఞానం” అనే విషయాన్ని కృష్ణుడం నిర్దేశించిన విధానం అతవి భాషలో ఇది: “తన్నుతాను పొగడుకొనకుండటం, డంబము లేకుండటం, వరప్రాణుల్ని హింసింవకసో వటం, లేదా విరపాయకరతత్వం, క్షమాగుణం, రుజునర్తనం కలిగి ఉండటం, (నిజాయితీ కలిగి వుండడం), గురుసేవ చేయడం, నిర్మలత్వం కలిగి ఉండటం, ఫ్టిరత్వం కలిగి ఉండటం, ఇంద్రియ నిగ్రహం, ఆత్మనిగ్రహం, అహంకారం లేకుండటం, వుట్టుక్క చావు, వృద్ధావ్యం, రోగం అనేవాటివలన కలిగే దుఃఖాని దోషాన్ని మూటమాటకీ స్మరించడం, కొడుకు, భార్య, యిల్లు మున్హగు వానియందు అసక్తి లేకుండటం, ఆంగీకారయోగ్య, అనంగీకారయోగ్య అంశాలపై సమభావం, నా ఎడల తదేక ధ్యానంతో కూడిన తిరుగులేని అంకితభావం, ఏకాంత ప్రదేశ గమవం (ఏకాంతంలో ధ్యానం, ఏకాగ్రత), ప్రాపంచిక వ్యక్తుల పట్ట విముఖత, ఆత్మజ్ఞానం గురించిన విరంతర చింతన (సాంఖ్య) తత్వజ్ఞాన వాస్తవార్థాన్షి అవగతం చేసుకోవడం; ఇదీ

భగవద్గీత గురించి వ్యాసాలు ఉ4తెతి

న క “జ్ఞానం”; దీవికి వ్యతిరేకమైనదంతా “అజ్ఞానం”.

బౌద్ధ ప్రవచవాలు తెలిసిన వారెనరైనా గీతలోని పై బ్లోకాల్లో బౌద్దముత ప్రధాన సిద్దాం తాల్లోని వల్‌ మాటా, ప్రతి పలుకూ, మక్కీకి మక్కీ కాపీ కాదనగలరా!

పదమూడో అధ్యాయం ర్‌, 6, 18, 19 ళ్లేకాల్లో భగవర్గీత వివిధ శీర్షికల శీంద కర్మలకు సరికొత్త ఆలంకారిక వ్యాఖ్యానం ఇచ్చింది. ఆ శీర్షికలు 1. యజ్ఞాలు 2. దానాలు 3 ఆపస్సులు 4. ఆహారం 5. స్వాద్యాయం (వేదాధ్యయనం). పాత భావాలను ఇచ్చిన ఈ కొత్త వ్యాఖ్యానాలకు మూలమెక్కడ? న్యుజ్జిన నికాయ 1, 286 సుత్త 16లో బుద్ధుడు చెప్పిన వాటితో సరిపోల్చండి. గీత పదమూడో అధ్యాయం 5, 6, 18 19 జ్జీకాల్లో కృష్ణుడం చెప్పింది బుద్ధుని మాటలను యధాతథంగా దింపడం కాదా?

నేను ఎంపిక చేసిన సైద్దాంతిక ప్రాముఖ్యం కలిగిన దృష్టాంతాలలో ఇవి కొన్ని మాత్రమే. ఈ విషయంలో నురింత ఆసక్తి కలిగినవారు తెలాంగ్‌ తన భగవద్గీత ప్రచురణలో ఇచ్చిన పాదసూచికల ఆధారంగా గీత, బౌద్ధంల నుధ్య పోలికలను గమనించి తము జిజ్ఞాసను తృప్తిపరుచుకోవచ్చు. అయిత్సే భగనర్గీత బౌద్ధ భావాల వల్ల ఎంతగా ప్రభావితమైందో, బౌద్ధం నుంచి గీత ఎంతగా. ఎరువు తెచ్చుకుందో చెప్పడానికి నేను ఇచ్చిన ఉదాహరణలు చాలును. పారాంశమేమిటంటే - బౌద్ధసూత్రాల నమూనాలో భగవద్గీతను ఉద్దేశ్యపూర్వకంగా రూపొం దించారు. బౌద్ధసూత్రాలు సంభాషణలు. భగవద్గీత కూడా అంతే. బుద్ధుని మతం స్త్రీలకు శూద్రులకు ముక్తిని ఇవ్వజూసింది. కృష్ణుడం కూడా హ్త్రీలకు శూద్రులకు ముక్తివివ్వడావికి ముందుకు నస్తాడు. “బుద్ధువికీ, ధర్మానికి, సంఘానికి శరణం వేడుతామ” అంటారు బౌద్ధులు, “అని ధర్మాలను సరిత్యజించి వన్హే శరణువేడు” అంటాడు కృష్ణుడు. బౌద్దానికీ, భగవద్గీతకూ నుధ్య ఉన్షదానికి ఇంతకుమించిన దృష్టాంతం ఛో

పూర్వ మీమాంస, బౌద్ధమతాల తర్వాతనే గీత వెలువడిందని (దృష్టాంతాల ద్వారా) వేమ. నిరూపించాను. వేము ఇంతటితో ముగించవచ్చు. కాని అలా ముగించలేననిపిస్తుంది. వా ప్రతిపాదవకి వ్యతిరేకంగా మిగిలిపోయిన ఒకే ఒక్క వాదవకి కూడా జవాబు చెప్పాల్సి ఉంది. అదే తిలక్‌ వాదన. అదొక తెలివైన నాదన. భగనర్గీతకీ బౌద్ధ మతానికీ మధ్య భావాలలో పదప్రయోగంలో కూడా సారూప్యతలున్నాయని తిలక్‌ గుర్తిస్తాడు. బౌద్దమతం భగవద్గీతకన్నా ముందుగానే వచ్చిన కారణంగా పారాంశంలో బౌద్ధమతం దాత అయితే గీత గ్రహీత అని చెప్పవచ్చు. ఇంత స్పష్టమైన నిర్థారణ తిలక్‌కు రుచించలేదు. ఆ మూటకొప్తే ప్రతి విష్ణ్షన సమర్ధకులకెవరికీ వచ్చలేదు. విప్లవానికి ప్రతి విన్లవం రుణపడి ఉన్నట్టు చూపడం వారికి ఇష్టం లేదు. ఆవి తమ ప్రతిష్ణకి సంబంధించిన సమస్యగా భావిస్తున్నారు. ఈ సనుస్య

క! డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు

నుండి బయటపడడానికి తిలక్‌ ఒక మార్గాన్ని సూచించాడు. హీనయాన బౌద్దానికీ, మహాయాన బౌద్దావికీ మధ్య గల తేడాను ఆయన చూపిస్తాడు. మహాయాన బౌద్ధం, భగవద్గీత తర్వాతవే వచ్చిందంటాడు. ఒకవేళ గీతక్తూ బౌద్ధ మతానికీ మధ్య సాద్బశ్యాలుంటే అని గీత నుండి మహాయానవాదం స్వీకరించినవేనంటాడు తిలక్‌. దీనివల్ల రెండు ప్రళ్లీలుత్సన్షమవుతాయి. మహాయాన బౌద్ధం పుట్టుక ఏ కాలంలో జరిగింది? అలాగే భగవద్గీత రచనాకాలం ఏది? తిలక్‌ వాదన సూక్ష్మమయినదీ తెలివయిందీ గూడా. కొవీ అందులో పసలేదు. అసలు ఆ వాదన అతని స్వంతం కాదు. వింటర్షిట్ట్‌ (10౧౭గ౭)29 కర్ట్‌ (యు,30 వారి గ్రంథాల్లో పాదసూచికల్లో చేసిన యధాలాప వ్యాఖ్యల మీద ఆధారపడ్డది. ఈ యిద్దరు కూడా మహాయాన బౌద్బానిక్సీ భగవద్గీతకీ మధ్య కొన్టి సారూప్యతలున్నాయనీ, మహాయానబౌద్ధం గీత నుండే కొన్ని భావాలు ఎరువు తెచ్చుకున్నదనీ చెప్తారు. ఈ అభిప్రాయాల వెనుక వింటర్షిట్ట్‌ గావ్సీ కెర్‌ గావీీ తిలక్‌ గావీ ప్రత్యేక పరిశోధనలు చేపినట్టు రుజవులు ఏమీలేవు. వీళ్ళందరూ భగవద్గీత మహాయాన బౌద్ధం ముందే వచ్చిందన్న ఊహలో కొట్టుకుపోయేవారే.

ఈ కారణంగా భగవద్గీత రచనా కాలాన్ని పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది-ము ఖ్యంగా తిలక్‌ 31 ప్రతిపాదించిన వాదం దృష్టిలో ఉంచుకొని, భగవర్గీత మహా భారతంలో ఒక భాగమేనవీ, ఈ రెండింటినీ రచించింది వ్యాసుడనే రచయిత ఒక్కడేననీ అందుచేత మహాభారత రచనా కాలమే భగవద్గీత రచవా కాలం గూడానని తిలక్‌ అభిప్రాయంగా కద్దిస్తుంది. మహాభారతంలోని కథలు, చంద్రగుప్త మౌర్యుడి కాలంలో గ్రీకు రాయబారిగా వున్న మొగప్తనీ పుకు బాగా తెలుసు గనుక; మొగస్తనీసు క్రీ.పూ. 300 పంవత్సరాల వాడు భారతదేశంలో ఉన్హవాడం గనుక, మహాభారతాన్ని శకయుగానికి 500 సంవత్సరాలకు ముందే రాసి ఉన్హట్ల్టు తిలక్‌ వాదం. శకయుగం క్రీస్తు శకానికి 78 సంవత్సరాల తర్వాత ప్రారంభమవుతుంది. ఈ ఆధారంతో భగవద్గీత శ్రీ.వూ. 422 సంవత్సరానికి ముందే. రచించి వుండాలి. ప్రస్తుత గీతారచనా కాలం విషయంలో యిదీ తిలక్‌ వాదం. మూల భగవద్గీత మహాభారతం కన్నా కొన్ని శతాబ్దాలకు ముందే రచింపబడి ఉంటుందని ఆయన అంటాడు. గీతలో చెప్పిన సంప్రదాయాన్ని మనం నమ్మితే భగవద్గీతలోని మతాన్ని అతి ప్రాచీన కాలంలోనే నారాయణుడు నరుడికి బోధించినాడు. మహాభారత రచనా కాలం గురించి తిలక్‌ సిద్ధాంతం నిలబడదు. గీత యావత్తు మహాభారతం యావత్తు ఒకేసారి, ఒకే వ్యక్తి చేతనే రాయబడినట్టుగా ఆ వాదం భావిస్తుంది. ఇలాంటి ఊహకు పంప్రదాయంలో గాని ఆ రెండు గ్రంథాలలో ఆంతరంగికంగా గానీ రుజువులేమీ లేవు. ఈ చర్యను మహాభారతానికి పరిమితం చేస్తే తిలక్‌ భావన ప్రచారంలోనున్లు భారతీయ సంప్రదాయాలకు విరుద్ధంగా ఉంది. ఈ పంప్రదాయం ప్రకారం మహాభారత రచన మూడు దశలుగా జరిగింది. (1) జయము (2) భారతము (3) మహాభారతము. ఒక్కో భాగాన్ని ఒక్కో రచయిత రాసినట్టు తెలుస్తోంది. ఈ _ సంప్రదాయాన్ననుసరించిి ప్రధమ భారతానికి వ్యాసుడు గ్రంథకర్త. దాన్నే *“జయిమని కూడా. పిలుస్తారు. రెండోద యిన భారతం-దీన్హి వైశంపాయనుడం, మూడవదైవ *మహా భారరాన్ని' సౌతి రచించారు. ఈ సంప్రదాయాన్హి మహాభారతంలోని ఆంతరంగిక రుజువులతో ప్రొఫెసర్‌ హాప్‌కిన్స్‌ పరిశోధనలు

భగవద్గీత గురించి వ్యాసాలు 435 నయ క విరూపించాయి. ప్రొఫెసర్‌ హాప్‌కిన్స్‌ె2 ప్రకారం ఈ నుహాభారత రచనలో ఛాలా దశలున్నాయి. ప్రొఫెసర్‌ వాప్‌కిన్స్‌ మొడ.3 దశలో ఆది మహాభారత యుద్ధంలో పాల్గొన్న యువకుల గాధల్సు వాటకాలతో కూడిన *పాండు ఇతివోసం'.3క అందులో ఉపదేశాల సుద్దీర్హ భాగాలు చేరలేదు.

ఈ మహాభారతం క్రీ.పూ. 400-200ల మధ్య కాలంలోదని హాప్‌కీన్స్‌ అభిప్రాయం, రెండన దశలో ఉపదేశాల్డి పౌరాణిక విషయాల్ని జోడించి ఇతివాసాన్ని వునర్జిర్మించారు. ఇది గ్రీస్తువూర్వం 200 - శ్రీ.4, 200 పంవత్సరాల మధ్య కాలంలో జరిగింది. మూడవ దశలో (1) మొదటి గ్రంథం ఉపోర్దాతంతో కలిపి రెండవ దశ చివరి కాలంలో, చివరి రెండు వున్తకాలు తొలి గ్రంథానికి చేర్చటం జరిగింది. (2) పెరిగిపోయిన అనుశానన వర్వాన్హి శాంతివర్వం మండి వేరు చేస్తి దావివొక వ్రత్యేక గ్రంథంగా గుర్తించారు. ఇది క్రీశ. 200-400 మధ్య కాలంలో జరిగింది. ఈ మూడు దశలకూ క్రీశ. 400 వంవత్సరాల మండి అవ్హడప్తడూ వివులీకరణలు విస్తరణలు చేస్తుపోవడాన్ని నాలుగో దశగా లేక చివరిదశగా చెప్తాడు హాప్‌కిన్స్‌. పాణినీయంలో,3* గృహ్యసూత్రాలలోతెక్‌ మహాభారత వ్రస్తావన గురించి తిలక్‌ చేసిన వాదనలను ముందే ఊహించి హాప్‌కిన్స్‌ నాటి గురించి చర్చించాడు. హాప్‌కిన్స్‌ పరిశీలించవి కొత్త ఆధారా లను రెండింటిని మాత్రమే తిలక్‌ చూపించగలిగారు. అందులో ఒకటి, చంద్రగుస్త మౌర్యువి కొలువులో గ్రీకు రాయబారిగా మెగస్తనీసుతక్‌ నమోదు. చేపిన వివరాలు, మరొకటి శ్రవణా రాశితో మొదలయ్యే ఉత్తరాయణం గురించి ఆది పర్వంలో ఉన్న ఖగోళశాస్త్ర ఆధారం.37 తిలక్‌ వాదిస్తున్న మెగస్తనీసు నుండి వచ్చినవంటూ చెబుతున్న వాస్తవాలను నిరాకరించాల్చిన అవసరం లేదు. దాని మూలంగా క్రీ.పూ. 300 సంవత్సరంలో కృష్ణు ఉపాసన శౌరసేన జాతి జమలలో ప్రారంభమయిందన్హ విషయం ధృవపడుతుంది. అయితే అప్పటికే మహాభారతం వెలుగులోకి వచ్చిందన్లు వాస్తవాన్ని ఇదెలా రుజువు చేస్తుంది? అలా చేయలేదు. పైగా ఈ మొగప్తవీసు చెప్పిన కధలు, ఇతిహాసాలు, మహాభారతం నుండే గ్రహించటం జరిగిందని రుజువు కూడా చేయజాలదు. ఈ గాథలూ, ఇతిహాసాలూ, ఆవాటి ప్రజల వాలుకల మీద నానుతున్హ వీరగాధలేవని ఆవే మహాభారత రచయిళతకీ, మొగస్తనీసుకీ కథల గనులుగా ఉపయోగపడ్డాయన్హ అభిప్రాయాన్ని ఖండించజాలదు కూడా.

తిలక్‌ చెప్పిన ఖనోళ శాస్త్ర పంబంధమైన రుజువు కూడా పరియైనదే కావచ్చు. *అను గ్‌తిలో విశ్వామిత్రుడు నక్షత్ర ముండల పరిగణనలో శ్రావణ నక్షత్రము (మహాభారతం. అశ్వ 44.2, ఆది. 71.34)తో ప్రారంభించాడవే విషయం ఆయన పరిగానే చెప్తాడు.3కి అవ్తడం ఉత్తరాయనం శ్రవణ రాశి ప్రారంభమవుతోందన్న వ్యాఖ్యాతలు వివరించారు. మిగిలిన వ్యాఖ్యా వాలు సరియైనవి కావు. వేదాంగ జ్యోతిష్య కాలంలో ఉత్తరాయణ సూర్యుడు ధనిష్ట రాశిలో ఉన్ష్నవుడు శకయుగం 1500 పంవచ్చరాలకు వూర్వం ఖగోళ శాసప్తు సంబంధమైన పరిగణన ప్రకారం పూర్యుడు ధవిష్త రాశిలో ఉన్నపుడు ఉత్తరాయణం ప్రారంభం కావాలి. ఖగోళ గణన ప్రకారం ఉత్తరాయణం ఒక రాశి ముందుగా ప్రారంభం కావాలంటే వెయ్యి సంవత్సరాలు పదుతుంది. ఆ లెక్కన శ్రవణరాశిలో ఉత్తరాయణ ఆరంభం శకయుగం పూర్వం 500

436 డొ. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు పంవత్సరాలకు జరిగి వుండాలి. మహాభారతం ఒకే రచయిత చేత, ఒకేసారి, ఒకే గ్రంథంగా రచింపబడి వుంటే ఈ నిర్ధారణ సరిఆయినది అయ్యేది. కావీ అందుకు ఆధారమేద్‌ లేదు. దాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకొని పరిశీలిస్తే తిలక్‌ ఖగోళ శాస్త సంబంధమైన రుజువు మహాభారతకాల నిర్ణయావికి ఉపకరించే ఆవకాశం లేదు. అయితే. ఖగోళశాస్త్ర విషయం నుహాభారతం మొత్తం రచనా కాలాన్షి కాక్క దావిలో ఒక భాగమైన ఆదిపర్వం రచవాకాల నిర్ణయానికి మాత్రమే తోడ్డడుతుంది. ఈ కారణాలనల్ల తిలక్‌ మహాభారతం కూర్తుకు సంబంధించని కాల నిర్ణయ పిద్ధాంతం కుప్పకూలిపోతుంది. వాస్తవానికి అనేక ద్చీర్హ విరామాలతో కూర్చబడిన ధారావాహిక కధా రూపమైన మహాభారత రచనా కాలాన్మి నిర్ణయించడానికి పూమకోవడమనవేది ఓ వ్యర్థ ప్రయత్నం. మహాభారతాన్ని క్రీ.వూ. 400 క్రీ.శ. 400 సంవత్సరాల మధ్య కూర్చడం జరిగిందని ఎవరయినా ఒక నిర్ణయానికి రావచ్చు. కానీ ఇంత విశాల పరిధి తిలక్‌ ఆశించిన ప్రయోజనానికి వనికిరాదు. ఈ కాల పరిమితి కూడా స్వల్పమైనదేనవి కొందరి విద్వాంసుల అభిప్రాయం. నుహా భారతం అరణ్య (నన) పర్వం 190వ అధ్యాయంలోని ఎడుకలు (94183) అనే పదానికి బౌద్ధ స్థూపాలు అని తప్పడు అర్ధం ఇచ్చారు.35 క్రావీ వాస్తవానికి మహమ్మదీయు ముట్టడిదారులు మతాంతరీకరణ పొందిన ముస్లిముల కోసం కట్టిన ఇద్‌గహా (16620జ)లను సూచిస్తాయని ఒక చాదముంది. ఈ వినరణమే గనక వాస్తవమైతే మహాభారతంలోని కొన్ని భాగాల్ని మహమ్మద్‌ ఘోరీ దండయాత్రల తరువాత కూర్చి ఉంటారని అవగతమవుతుంది.

ఇక యిప్పడం భగవద్గీత రచవా కాలానికీ సంబంధించిన తిలక్‌ సిద్దాంతాన్ని పరిశీలిస్తాను. వాస్తవంగా అతని సిద్ధాంతం నెనుక రెండు ప్రతిపాదనలున్నాయి. భగవర్షీత, మహాభారతంలో భాగమవేది ఏకకాలంలో ఒకే వ్యక్తి రచించాడనేది మొదటి ప్రతిపాదన. తొలిసారి రాసిన నాటి నుంచి నేటివరకు ఆదే గీత ప్రచారంలో ఉందని రెండో ప్రతిపాదన చేయటం జరిగింది. గందరగోళం లేకుండా వుండడం కోసం, ఈ రెండు ప్రతిపాదనలనూ విడివిడిగా పరిశీలిస్తాను.

రచనకి సంబంధించి మహాభారతంతో గీతము కలపడంలో తిలక్‌ ఉద్దేశం స్పష్టంగానే వుంది, తనకు తెలుసుననుకున్న మహాభారత రచనా కాలం సహాయంతో తనకి తెలియని గీత రచనా కాలాన్షి నిరయించాలనుకుంటున్నాడు తిలక్‌. మహాభారతంతో గీతకి ముఖ్యమైన సంబంధం ఉన్నట్టుగా తిలక్‌ చేపే ప్రతిపాదనకి మూలమైన ఆధారం దురదృష్టవశాత్తూ చాలా బలహీవమైన భాగం. తిలక్‌ ప్రకారం గీత మహాభారతంలో ఒక భాగం అవి అంగీకరించడానికీ గల కారణం ఆ రెండింటి రచయిత వ్యాసుడేనన్న అభిప్రాయం. దీన్లి ఆమోదించడమంటే, ఒక కాల్సనిక విషయాని వాస్తవంగా ఆమోదించడమే అవుతుంది. అంటే వ్యాసుణ్ణి గుర్తించదగ్గ ఒక ఫలానా వ్యక్తిగా అనుకోవడం, మనకు మహాభారత రచయిత వ్యాసుడ్చే పురాణాల కర్త వ్యాసుడ్వే భగవద్గీతా రచయిత వ్యాసుడే బ్రహ్మసూత్రకారుడూ వ్యాసుడే. పై రచనలన్నీ శడాబ్దాల ద్దీర్హ విరామం కలిగిన కాలంలో రచించబడినవి కాబట్టి వాటి రచయిత ఒక్కడే అవి ఒప్తకోలేము. కొందరు సనాతన రచయితలు, తన ఉనికిని మరుగుపరచుకొంటూ మంచి ప్రాచుర్యం సంపాదించడం కోపమని వ్యాసుడు వంటి గౌరవనీయ వ్యక్తి పేరును తమ రచనలకు మారు

భగవద్గీత గురించి వ్యాసాలు డ7

పేరుగా, కలం పేరుగా తగిలించుకోవడం పరిపాటి. గీతా రచయిత వ్యాసుడే ఆయితే అతడు మరో వ్యాసుడై ఉండాలి. మహాభారతమూ, గీత గ్రంధ రచనా, ఏకకాలంలో జరిగాయని చెప్పే తిలక్‌ వాదాన్ని వ్యతిరేకించే వాదన మరొకటి కూడా వుంది. ముహాభారతం 18 వర్వాల గ్రంథం. పురాణాలు కూడా పద్దెనిమిదే, చిత్రమయిన విషయమేమిటంటే భగవద్గీతలో సైతం 18 ఆధ్యాయాలే ఉన్నాయి. అందుచేత సహజంగానే ఒక ప్రళ్ష ఉదయిస్తుంది. ఈ రకమైన సాదృళ్యం ఎందుకొచ్చిందని, దావికి సమాధానం-ప్రాదీన భారరీయ రచయితలు కొన్టి పేర్షకూ కొన్ని సంఖ్యలకూ గొప పవిశత వారు. అందుకు వ్వాసువి పేరూ, 18వ సంఖ్వా ఉదాహరణగా తీసుకోవచ్చు. కర్‌ నలా 18 అధ్యాయాలు నిర్ణయించడం నక కనిపించిన దావికంటే, కొంచెం ఎక్కువే గుర్తింవువి సంతరించుకుంది. 18 సంఖ్యను పవిద్రమైనదిగా, మహాభారతం నిర్ణయించిందా? లేక గీత విర్ణయించిందా. మహాభారతం నిర్ణయించి వుంటే గీత తర్వాత రాసిన రచన అయి వుండాలి. అదే గీత అయి వుంటే దావితర్వాత మహాభారత రచన జరిగి ఉండాలి. రెండింటిలో ఏదైనా, ఈ రెండు రచనలు ఏక కాలంలో రాసినవి కావు.

ఈ పరిశీలనలు తిలక్‌ చేసిన తొలి ప్రతిపాదనను ఖండించడంలో కీలకమైనవి కావు, అయితే ఒకటి మూత్రం నా దృష్టిలో కీలకమైందే. మహాభారతంలోనూ, గీతలోనూ కృష్ణుని సాపే శ్షమయిన పాత్ర గురించి చెపుతాను. మహాభారతంలో ఎక్కడా కృష్ణుణి అందరూ ఆమోదించిన దేవునిగా చిశ్రీకరించలేదు. ఆయనకి కనీసం ప్రముఖ స్థానం ఇవ్వడానికి సైతం మహాభారతంలో ప్రజలు పిద్ధంగా లేరు. రాజసూయయాగంలో, ధర్మరాజు అతిథులను గౌరవించే పందర్భంలో కృష్ణునికి ప్రాధాన్యం ఇన్వడలచినపుడు కృష్ణునికి దగ్గర బంధువైన శిశుపాలుడు అందుకు వ్యతిరేకిస్తూ కృష్ణుణ్తి నిందిస్తాడు. శిశుపాలుడు కృష్ణుణ్మి తక్కువ జాతిలో వుట్టినవాడవి గేలి చేయడమే కాకుండా, వైతికంగా పతవమయిన వాడనీ, యుద్ధంలో విజయం కోసం వియమాల నతిక్రమించిన కుట్రదారుడంటూ విందిస్తాడు. ద్వేషపూరితంగా కనిపిస్తున్నప్పటికీ అవన్నీ కృష్ణుడి విషయంలో నాస్తవాలే. ఉదాహరణకు ఉద్యోగ పర్వంలో దుర్యోధముడు కృష్ణుని మొహం మీదే ఆయన చేసిన తప్పడం నమలన్నీ ఎత్తిచూపిస్తూ, నిందించడం జరిగింది. వీటనింటివీ స్వర్గంలోంచి. వింటున్న దేవతలు దుర్యోధనుడన్హ్న మాటలన్షీ నిజమేనని అంగీకరసూచకంగా వూలవాన కురిపిస్తారు, ఇదిలా ఉండగా మరోప్రక్క భగవద్గీత కృష్ణుణ్జి సర్వశక్తి పంపన్నువిగా సర్వవ్యాప్తమైన దేవునిగా స్వచ్చమైన ప్రీతిపాత్రమైన మూర్తీభవించిన సచ్చీలునిగా చిత్రీకరిస్తుంది. ఒకే వ్యక్తి వ్యక్తిత్వం గురించి ఒకే రచయిత రెండు రచనలలో ఏకకాలంలో రెండు సరస్తర విరుద్ధమయిన భిన్నమైన ఆంచనాలను రాయడం జరిగి ఉండదు. భగవద్గీత రచనా కాలాన్ని బౌద్దమత ఆవిర్భావం కంటే ముందుంచాలవే ఆత్భతతో ఆతి ముఖ్యమైన ఈ పరిశీలవాంశాలను తిలక్‌ గమవించలేదు.

ఇక తిలక్‌ రెండవ ప్రతిపాదనాంశం కూడా బలంగా లేదు. భగవర్గీత రచనా కాలాన్ని విర్ణయించే ప్రయత్నం చేయడం ఎండమావుల వెంట పడడం కాక మరొకటి కాదు. ఆ ప్రయళ్టం విఫలం కాక తప్పదు. ఎందుకంటే భగవద్గీత ఒకే రచయిత రాసిన ఒకే పుస్తకం

438 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు కాదు గమక అది వివిధ కాలాల్లో విభిన్న రచయితలు రాసిన రచనల సమూహం,

ఈ మార్గాన్హే పయనించి ఈ ద్భక్తధంతోనే విషయాలను వరిశీలించాల్సిన ఆవశ్యకతను గుర్తించిన. పండితుడు స్రాఫెసర్‌ గార్బె ఒక్కడే. భగవద్గీత గురించి ప్రొఫెసర్‌ గార్చె వాదం ఏమిటంటే ఆది రెండు భాగాలు. ఒకటి మూలం. దానికి మరొకటి చేర్చబడింది. అదే ప్రక్షిప్తం. ఈ అళ్ళిప్రాయంతో నేను ఏకీభవించలేకపోతున్నాను. ఈ విషయంలో నా పరిశీలన వ్రకారం భగ వద్గీత నాలుగు విడిభాగాలనేది. ఇదే వా అంతిను నిర్ణయం. ఆ భాగాలు ఎంత విలక్షణమైనవంటే ఈనాటి గీతా గ్రంథాన్ని తీసుకుని చూసినా పరే వాటివి సులువుగా గుర్తించవచ్చు.

(0 అర్జునుడు యుద్ధం చేయడానికి ఎలా విరాకరించిండీ, యుద్ధంలో పాల్గొనమవి కృష్ణుడే తవవి ఎలా బలనంతం చేసిందీ, చివరికి అర్జునుడు ఎలా ఒప్పక్షున్నదీ-వగ్రైరా-ఈ వీరుని కథా గీతాల రూపంలో కని పాడడం జరిగింది. అది ఒక కాల్దవిక గాథే తప్ప అందులో ఒక మత నిషయం గాని తాత్విక విషయం గాని ఏమీలేదు.

మూలగీతలో ఉన్న భాగాలు మొదటి రెండు అధ్యాయలలోని... జ్జీకాలు; 11 అధ్యా యంలోవి 32-33 శ్లోకాలలో కృష్ణుడు తన వాదనను ముగిస్తాడు. వా చేతిలో పరికరంగా వుండు. నేను చెప్పింది ఆచరించు, యుద్ధం వల్ల పాపం చెడం అంటుతాయని భయపడకు. వేను చెస్పనట్టు చేయి, అవివేకుడివి కాకు...”

అర్జునుడి చేత యుద్ధం చేయించడానికి కృమ్ణుడు చేసిన వాదం ఇది. చెదిరింపుతో ఘౌడిన ఈ విర్మంధనాదమే అర్జునుణ్ని తలవంచేలా చేసింది. అర్జ్హునుడు కాదంటే తాను సశుబలం ఉపయోగించక తప్పదని, కృష్ణుడు బహుశా బెదిరించి ఉండవచ్చు. కూడా. కృష్ణువి విశ్వరూప ప్రదర్శన ఒక విధంగా ఈ సశుబల ప్రదర్శనను మరో విధంగా చెప్పడమే. ఈ వాదాన్మి అమసరిస్తే భగవద్గీతలో విశ్వరూప వ్యవహారం గూడా మూలగీతలో ఒక భాగమే.

(ఏ మూలగీతకు తొలి అతుకు తనని తాను భగవత్‌ స్వరూవువిగా మత దేవునిగా

వ శ్‌ కృష్ణుడు. చెప్తకువే భాగం. ఈ భాగం ప్రస్తుత గీతలో భక్తియోగం గురించి చెప్టే.. జ్లేకాల్లో భాగంగా వు్యంది.

(ఏ వూర్వ మీమూంన సిద్ధాంతాలకు సమర్ధనగా సాంఖ్య, వేదాంత తత్వాలను పరిచయం చేపే భాగాలు మూల భగవద్గీతకు చేరిన రెండో ఆతుకు. ఈ భాగాలు మునువు లేవు. కృష్ణ భక్తితత్వంతో కలగలిసిన చారిత్రక కథాగేయంగా మాత్రమే గీత మొదట వుండేది. భగవద్గీతలోని తత్వశాస్త్ర భాగాలు తరువాత చేర్చినవి. మూల పంభాషణ, వాటి క్రమం ఆధారంగా ఈ చేర్తులను సులువుగా విరూసించవచ్చు.

భగవర్గీత గురించి వ్యాసాలు శ39ి లా ఒకటవ అధ్యాయం 20-47 జ్లీకాలలో అర్జుమడు సమవ్యల గురించీ చెబుతాడు రెండవ అధ్యాయంలో కృమ్ణుడం, అర్జునుడు లేవనెత్తిన సమష్యలకు పమాధానం చెప్పే వ్రయర్హం చేస్తాడు. ఇవస్టీ వాద ప్రతిపాదనల రూపంలో ఉన్నాయి. కృష్ణుడు చేసిన తొలివాదం 2, 3 ళ్లోకాల్లో ఉంది. అఆర్జుమనితో అతవి ప్రవర్తన గర్హనీయంగా ఉందని ఆర్యునికి తగవి విధంగా ఉందవి, పౌరుషహీనంగా వీ ప్టాయికి తగనిదిగా వుందని కృష్ణుడు అంటా. 4 క్‌ ళ్లేకాల్లో అర్జుమడు యిలా సమాధావమిస్తాడు. “అత్యుత్తమ గౌరవాన్హుందుకోవలపిన వూజ్యులు ఛీమ్మణ్జ; ద్రోణున్ల ఎలా చంపేది? వీరిని చంపడానికి బదులు ఆడుక్కుతింటే నయం కదూ! వా వూర్వుల్డి, పెద్దల్ని చంపగా లభించే రాజ్య సింహాపవం వాకెందుకు? నేననుభవించలేము” మళ్లీ 6 మండి 8 శ్లోకాల్లో అర్జునుడిలా చెబుతాడు “మనం కౌరవులను జయించడం మంచిదా? లేక కౌరవుల చేతిలో ఓడిపోవడమా” ఈ రెండింటిలోనూ ఏది ప్రశంపవీయమైనదిొ అర్జునుని ప్రశ్షకు కృమ్ణుడిచ్చిన సమాధావం 11 ముండి 39 వరకు వున్న జ్లకాల్లో ఉంది. (ఏ) దుఃఖం పహేతుకం కాదు. ఎందుకంటే అన్నీ వాశరహితమైనవి. చెడిపోవివి. (1) ఆత్మ ఆశాశ్వతమైవప్పడం మవిషి హతుడవుతాడన్హుది తప్పడం అభిప్రాయం. (13) మవ్యు పోరాడాలి! ఎందుకంటే యుద్ధం చేయడం క్షల్రియ ధర్మం గమక!

గీతలో ఈ సంభాషణ చదివిన వారికెనరికైవా ఈ శ్రీంది అంశాలు, దృష్టిలోకి వస్తాయి.

1. అర్జుమడు లేవనెత్తిన ప్రశ్హలు తాల్వికమైనవి కావు. అవి ప్రాపంచిక మానవుడు చేపిన ప్రాపంచిక ప్రల్షలు. సహజమైన ప్రశ్నలు.

2 కొంతమేరకు. కృమ్ణుడం వాటిని సహజమైన ప్రస్షలుగా ఎంచి వాటికి అదేరీతిలో పమాధానం కూడా ఇస్తాడం.

3. ఆతరువాత సంభాషణ కొంత మలుపు తిరుగుతుంది. తాను యుద్ధం చేయనవి ఖచ్చితంగా చెబుతూనే, అర్జునుడు ధోరణి మార్చి “తాను కౌరవులను చంపడమా? కౌరవుల చేతిలో చవిపోవడమా? అంటూ తన అనుమానాన్లి వ్యక్తం చేశాడు అర్జునుడు. అర్జునుడు చెప్పి వదావికి పొంతన లేకుండా, ఉద్దేశపూర్వకంగా, తప్తోవ పట్టించి యుద్దానికి తాత్విక సమర్ధన ఇవ్వటం కోసం కృష్ణువకు కల్పించిన అవకాశం.

శ) 31 మండి 38 శ్లోకాల్లో కృష్ణుడి ఆ వ్రస్తమ స్వాభానికమైనదావిగా తీసుకుని, యుద్ధం క్షత్రియ ధర్మం గనుక యుద్ధం చేయడం వీ బాధ్యత అని చెబురాడు కృష్ణుడు

వేదాంతతత్వాన్ని గీతలో ప్రవెశపెట్టడం, ఆది తదనంతర కాలంనాటి ప్రక్షిప్తం పర్తి ఆస హజమవ్కీ సొంఖ్య వేదాంతాన్ని ప్రవేశ పెట్టడం స్పష్టంగానే ఉంది. పాధారణంగా అర్జునుడం

శతం డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు

నవవ క క ప స వెయ్యని ప్రక్షని కృష్ణుడు సమాధానమిస్తాడు. ఎన్సడైనా ప్రళ్షకి సమాధానంగా చెప్తే ఆ ప్రక్షకు యుద్ధంతో ఏ విధమైన సంబంధం వుండదు. ఈ విషయం భగవర్గీతలోవి వేదాంత భాగాలు మూలగీతలోనివి కానని సూచిస్తుంది. కాలక్రమంలో అవి చేర్చబడివాయి. ఆ భాగాలకు పరియైన స్థానం కల్పించడానికి ఏ ప్రక వేస్తే అనుకున్న సమాధానం వస్తుందో ఆ ప్రళ్లను అర్జునుని నోట అదగేంచారు. అంతేకానీ అర్జునుడడిగిన ఆ ప్రళ్షలకు యుద్ధ సంబంధ లౌకిక సమస్యలకు సంబంధం ఏమాత్రం లేదు.

(0 మూల భగవద్గీతకు వేసిన మూడన మాసిక కృష్ణుణ్హి ఈశ్వర స్థాయి ముంచి, పరమేశ్వర స్థాయికి ఉద్ధరించిన శ్ఞోకాలున్ను భాగం. ఈ అతుకు 10వ అధ్యాయంలో 15వ అధ్యాయంలో కృష్ణుడు చెప్పి అంశాలను బట్టి తేలికగా గుర్తించవచ్చు.

(ఇక్కడ ఆ ళ్లేకాలు ఉదహరింపబడలేదు.)

వేను ముందే చెప్పినట్లుగా భగవద్గీత రచవా కాలాన్షి ఖచ్చితంగా విరయించాలనుకోనడం మూర్ధత్వం అవుతుంది. అలా చేయడంలో ఏమైనా విలువ వుందవి భావిస్తే అటువంటి ప్రయర్హం భగవద్గీతకు చేర్చిన ప్రతి అతుకు చేర్చిన కాలాన్ని వేరుగా విర్ణయించవలపి వుంటుంది. ఈ మార్గంలో పయనిస్తే. నేను చెప్పిన “జయ'మని పిలువబడ్డ మహాభారత ప్రథమ ప్రతిలో మూల భగవర్గీత భాగం అయి వుండవచ్చు. కృష్ణుడు కేవలం గిరిజన తెగల దేవుడిగా6 మెగస్తనీసు కాలం తర్వాత నూత్రమే కృష్ణుడు రశ్వరువిగా చిత్రించబడిన మొదటి అతుకు చేరింది. అయితే అది ఎంతకాలం తర్వాత అనేది మార్రం చెప్పటావికి సాధ్యం కానిది. అయితే చాలాకాలం తర్వాతనే అవి మాత్రం ఖచ్చితంగా చెప్పగలం. బ్రాహ్మణులు, మొదటి కృష్ణతత్వావికి మిత్రులు కారన్హది ఇక్కడ తప్పకుండా. గుర్తించుకోవలసిన అంశం. వాప్తవావికీ వారు దానికి వ్యతిరేకులు కూడా.4] బ్రాహ్మణులు కృష్ణ భక్తులుగా రాజీ పడిన కాలానికి కొద్దిగా ముందు మాత్రమే ఇది జరిగి వుంటుంది.42

ఇంతకుముందే చెప్పిన కారణం వల్ల, సాంఖ్య, వేదాంత ప్రస్తావన ఉన్ల భాగాలు జైమిని, బాదరాయణ సూత్రాల తరువాతి కాలంలో మూల గీతకు రెండో అతుకుగా చేరి వుండాలి. ఈ సూత్రాల కాలాన్ని ప్రాఫెపర్‌ జాకొచి*త జాగ్రత్తగా పరిశీలించారు. క్రీస్తు శకం 200-450 సంవళ్సరాల మధ్య కాలంలో వాటి రూవకల్పన జరిగి వుంటుందని ఆయన నిర్ధారణ.

గుప్తరాజుల పరిపాలన కాలంలో, కృష్ణుడు పరమేశ్వర స్థానానికి ఎదిగిన మూడన అతుకు, మూలభగవర్గీతలో చేరి వుంటుంది. దావికి కారణం స్పష్టం. గువ్తల శత్రువులైన శకులు “మహదేవుణ్ని' తమ ఇలవేల్తుగా ఆరాధించారు. ఆ కారణం చేత గుప్తులు వ్యలిదేకంగా *నసుదేవ కృష్ణుణ్ణి తమ ఇలవేల్తుగా రూపొందించుకున్నారు. మతం ఒక వ్యాపారమైన బ్రాహ్మణులు ఎన్నడూ ఒక దేవుడికి అంకితం కాలేదు. పాలక తెగ వూజించే దేవుడినే వారు ఇలవేల్లుగా

భగవద్గీత గురించి వ్యాపాలు తశ]

కూడా కొలుస్తూ వారి ప్రభువుల్ని సంతోషసరచడావికీ ఆ దేవుణ్ని ఉన్నతమైన, శక్తివంతమైన పరమేశ్వరునిగా విరూవంచారు. ఇదే సరియైన వివరణ అయినట్టయితే-ఈ అతుకును మూల భగవద్గీతకు క్రీశ 400-464 మధ్య కాలంలో తగిలించి వుండాలి.

భగవద్గీతను బౌద్ధమతావికన్నా ముందుగా విలబెట్టే ఆలోచన, సఫలం కాలేదవి రుజు వయింది. అలాంటి ఆలోచన బుద్ధుడన్నా ఆతని విస్తవతత్వ బోధన అన్నా ఆంతరాల్లో ఒక విధమైన వ్యతిరేక భావాల్డి పెంచుకున్ల్న వారి ఇచ్చాపూర్వక ఆలోచన మాత్రమే. దీన్ని చరిత్ర ఆమోదించదు. ఏది ఏముయివా 'పైద్ధాంతిక నిలువలు గల ఆ గీతాభావాలు, కాలానికి సంబం ధించి, బౌద్ద సూత్రాలకు, జైమిని బాదరాయణ సూత్రాలకు చాలాతర్వాత వచ్చినవన్లీ నిషయాన్ని చరిత్ర ఖచ్చిరంగా చాలా అసాధారణంగా నిరూపిస్తుంది.

భగవద్గీత హీనయాన బౌద్ధం కవ్నా తర్వాతదే కాదు. మహాయాన బౌద్ధం కన్నా కూడా తర్వాతదేనని ఈ కాల చర్చ రుజువు చేస్తుంది. మహాయాన బౌద్ధం, తర్వాత పుట్టిందవి వక్ష అభిప్రాయం ఉంది. దానిప్రకారం బౌద్ధ పంఘాల్లో తలెత్తిన సమస్యలను పరిష్కరిం చడావికి కనిష్కుడు క్రీ.శ. 100వ సంవత్సరంలో ఏర్పాటుచేసిన మూడవ బౌద్ధ మహాసభ తర్వాత మహాయానం ఉనికిలోకి వచ్చిందవి భావించబడురుంది. ఇవి శుద్ధ తప్పుశేశే ఆ బౌద్ధ మహాపభ తర్వాత ఓ కొత్త బౌద్ధ తెగపుట్టుకొచ్చిందనడం సరికాదు. ఆతి ప్రాచీనమైన సమూహాలను దుయ్యబట్టడావికి కొత్త పేర్గు ఉనికిలోకి నచ్చాయి. మహాసాంఘిక అనే బౌద్ధ సమూహావికి కేవలం మరోపేరు మహాయానమని కిమూరా నిరూసిస్తాడు. ఈ మహా సాంఘికుల సమూహం పైన చెప్పినదానికన్నా చాలా ముందు నుంచే ఉంటున్నది. పరంపరను విశ్వసిస్తే ఈ సమూహం (మహా సాంఘికులు) బుద్ధువి మహసరివిర్వాణం ఆనంతరం 236 ఏళ్ళ తర్వాఠ సాటలీవుత్రంలో జరిగిన తొలి బౌద్ధ మహాసభ కాలం నాటికే వున్నారు. అంటే ఢ్రీపూ. 307లో45్‌ బౌద్ధ సమూహాల సూత్రాలను పరిష్కరించడానికి తొలి నుహాసభ జరిగింది. ఈ మహాపభ బౌద్దులలోని థేరవాద సమూహంపై ధ్వజమెత్తింది. థేరదాద తెగనే తదనంతర కాలంలో హీవయావంగా ముద్రవేశారు. (అంటే హీనమార్గాలి అనుసరిస్తున్న వారని ఆర్హం) మహా సాంఘిములుు నుహాయానులుగ్గా, 'పేరుమూరుడున్లు తరుణంలో భగవద్గీత ఆనవాలే లేదు.

ఇదిగాక అసలు భగవద్గీత నుండి మహాయాన బౌద్దులు ఎరువు తీసుకున్నదేమిటి? వాస్తవానికి వారు భగవద్గీత నుండి ఎరువు తీసుకోడానికేముంది? కీమురా చెప్పినట్టుగా బౌద్ద మతానికి చెందిన అన్ని శాఖల్లోని సిద్ధాంతాల్ని మూడు విధాలుగా నిభజింపవచ్చు. (1) విశం ఉవికిని గూర్చి చర్చించేది (2) బుద్ధరత్వం గురించి చర్చించేది (3) మానవ జీవిత భావన

_గూర్చి చర్చించేవి. నుహాయానం వాటికి మినహాయింపు కాదు. బుద్ధతత్వం విషయంలో తప్త

మహాయామలు, భగవద్గీతను ఏ రకంగానూ ఉపయోగించుకునే ఆవకాశం లేదు. మిగిలిన సిద్దాంతాల విషయంలో ఈ రెండింటి దృక్షధంలో ఎంతో భేదం వుంది. ఆ ఒక్క విషయంలో కూడా కాల అంతరం రీత్యా ఆ అవకాశం లేదు.

తడై డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు లతల

భగవర్గీత చాలా పురాతనమైనది, బౌద్ధం కంటె ముందు పుట్టింది. కాబట్టి దాన్లి జైమివి వూర్వ మీమాంపతో ముడిపెట్టకూడదవి - ప్రతి విప్లవ సిద్ధాంతాలకు తాత్విక సమర్ధన ఇచ్చే ప్రయత్నంగా దాన్షి భానించకూడదన్న వాదం - నా ప్రతిపాదనకు వ్యతిరేకంగా నిలబెట్టే ఏక్రైక మార్గం. ఆ వాదాన్ని పైన జరిగిన చర్చ వూర్తిగా కూల్చివేపింది.

మొత్తంమీడ నా ప్రతిపాదన త్రిముఖమైంది. మరో విధంగా చెప్పాలంటే ఇది మూడు భాగాలు కలది. మొదటిది మౌలికంగా భగవర్గీత ప్రరతీఘాత విస్తవావికి ప్రామాణిక గ్రంథమైన జైమిని పూర్వ మీమాంస తరగతికి సంబంధించిన ప్రతీఘాత విప్ణవ గ్రంధం, భగవద్గీత ద్వితియా ధ్యాయంలోని 40-46 వరమా ఉన్న శ్ఞేకాలను బట్టి కొందరు రచయితలు ఒక అభిప్రాయాస్ని

పిసున్నారు. దానిబటి భగవదీతాాాాాాాాాాాాాా

విశ్వసిస్తున్నారు. దాన్నిబట్ట గ

(మాకు లభించిన లన్మి పత్రుల్లో ఈ వ్యాసం ఇలాగే పైన పేర్కొన్న వాక్యంతోనే అసంపూర్తిగా ముగిసింది.) '

అనువాదం: యం.వి.రమణ

భగవద్గీత గురించి వ్యాసాలు ఉడత నక ;అథస్పూచికలు:

1. భగవద్గీత (ఇండియన్‌ ఆంటీక్వర్కీ 1918 సస్లిమెంట్‌)కు తన పరిచయ వాక్యాలలో గౌర్బ్‌ ఉటంకించారు.
2. రిలీజియన్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా 390-400 పేజీలు.
3. గార్బ్‌ ఉటంకించారు.
4. భగవర్గీతకు ముందు మాట. ర్‌. భగవద్గీత (ఎప్‌.ఇ.బి) ముందు నూట. పే, 11 6& జ్ఞాని తనకు “ఇస్టుడని కృష్ణుడు చెపిన 7 అధ్యాయం 17 ళ్గేకం చూడండి.
5. గీతా రహస్యం (రెండో ఎడిషన్‌) సంపుటి ౫, 7 అధ్యాయం 8 భగవద్గీత 4-13 9, భగవద్గీత 2-39-53
6. భగవద్గీత 2-47
7. భగవద్గీత 2-48లో ఇది చక్కగా క్రోడీకరించబడింది.
8. పరిచయం (ఇండియన్‌ ఆంటిక్పరీ సప్లిమెంట్‌) పే. 30.
9. గీతా రహస్యం 2 సం. 916-922
10. భగవద్గీత 2-(42-46) - 17-206 1ర్‌. భగవద్గీత 13-44
11. గీతారహప్య 2 - పే, 749
12. భగవద్గీత (ఎప్‌.బి.ఇ) పరిచయం. పే, 31
13. హిస్టరీ ఆఫ్‌ ఇండియన్‌ లిట్‌రేచర్‌. పే. 242.
14. బ్రహ్మసూత్రాలు చాలా ప్రాచీన గ్రంథమని తన అభిస్రాయం కాబట్టి కూడా తిలక్‌ ఈ ప్రస్తాననను సులువుగా స్వీకరించి వుంటాడు. చూ. గీతా రహవ్య - 2వ సం,
15. ఎప్పేప్‌ ఆఫ్‌ సాంస్క్రిట్‌ లిటరేచర్‌ పం ౩ - పే. 1560. 212 నూ గీతా గేయ గ్రంథం పరిచయ వ్యాసంలో ఈ అంశంపై చేసిన నూ వ్యాఖ్యలను చూడండి. పే. 1
16. ఆంగ్ల నేయాల్లోవి గీతకు ముందు మూట.
17. మాక్ట్‌ముల్లర్‌ హిబ్బర్ట్‌ లెక్బర్స్‌ పే. 137, వెబెట్స్‌ ఇండియన్‌ లిటరేచర్‌ పే 288-289, ర్రెప్‌ డేవిడ్చ్‌ బౌద్ధంపై రాసిన చిన్న గ్రంథం పే - 151. డేవిడ్‌ పుస్తకంలో 83 పేజీ కూడా చూడండి.

ఉడత డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు లా 24. వెబర్‌ - హిస్టరీ ఆఫ్‌ ఇండియన్‌ లిటరేచర్‌ పే. 285. డేవిడ్‌-బుద్దిజమ్‌ పే. 74లో ఆత్మ ఉనికిని స్పృశించే ఓ ప్రమాణ బౌద్ధ గ్రంథం నుంచి ఉల్లేఖవ వుంది. దాన్నీ, గీతలోని సంబంధిత సిద్దాంతాన్నీ పోల్చి చూడండి. ఇంద్రియ జ్ఞానాన్హీ ఆత్మవీ ఒకటిగా చూడడాన్ని రెండూ వ్యరిరేకీస్తాయి. ఇంద్రియాల కంటె ఆత్మ భిన్నమైవదవి గీత అంటుంది. బౌద్ధం దామ్మి కూడా వ్యతిరేకించి ఇంద్రియ జ్ఞానం తప్ప మరేదీ లేదంటుంది. జా న!

25. భగవద్గీత (ఎప్‌.డి. బుధిరాజా, ఎం.ఎం.ఎల్‌.ఎల్‌.బి, చీఫ్‌ జడ్జి కాళ్మీర్స్‌లో ఈ విషయాన్ని చూడండి. గౌతమా, బౌద్ధానికి ఉన్న పాఠ సొద్భశ్యాల గురించి రచయిత ఆడుగడుగునా పాచిస్తాడు.
26. మాక్స్‌ ముల్లర్‌ - మహా పరినిబ్బాణ సుత్త - పే- 63.

ఛా ననా 27. మహాసదన సుత్త. 28. తెవిజ్జ సుత్త

ఖు వాటి

29. హిస్టరీ ఆఫ్‌ ఇండియన్‌ లిటరేచర్‌ (ఆంగ్లానువాదం) ౧౦. 2, పే. 229 పాదసూచిక,
30. మామ్యవల్‌ ఆఫ్‌ ఇండియవ్‌ బుద్ధిజమ్‌ ఫే. 122 - పాదసూచిక.
31. గీతా రహప్య సం. 2 - పే. 791-800 32 ద గ్రేట్‌ ఎపిక్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా పే. 598 33 ద గ్రేట్‌ ఎపిక్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా పే. 398
32. ద గ్రేట్‌ ఎపిక్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా పే. 395
33. ద గ్రేట్‌ ఎపిక్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా పే. 395 36, గీతారహస్య 2 - పే. 70
34. గీతారహస్య 2 - పే. 789
35. గీతా రహస్య 2 - పే. 789
36. ధర్మానంద్‌ కోశాంచి - హిందీ సంస్కృతి అవి ఆహింసా (మరాఠీ) పే. 156. 40, 'శైవిజమ్‌ అండ్‌ వైష్ణవిజమ్‌'లో డాక్టర్‌ భండార్కర్‌ ఇలా అంటారు. “ప్రథమ మౌర్య పాలకుని కాలం నాటికే వాసుదేన కృష్ణ ఆరాధన ఉండి వుంటే గమక మౌర్య వంశపాలన కంటె చాలా కాలం ముందే ఆది ఆవిర్భవించి వుండాలి” ఇది తిరుగులేవి ప్రకటన. ఆయితే, గిరిజన దేవుడైన కృష్ణుడికీ, విశ్వీకరించిన ఈశ్వర కృష్ణునికీ తేడా చూడాలని నా అభిప్రాయం. మొదటి రకం కృష్ణుని విషయంలో డాక్టర్‌ భండార్కర్‌ చెప్పే తేదీ సరైనది కావచ్చు. కానీ రెండో కృష్ణుని విషయంలో కాదు. గీతలో మనం చూస్తున్నది రెండో కృష్ణుడిని. త, శ్యామ్‌శాస్త్రి మెమోరియల్‌ వాల్యూమ్‌ చూడండి.
37. కృష్ణతత్వానికి వ్యతిరేకత శంకరాచార్యుని నంటి ఆనంతర కాలం వ్యక్తి కూడా ప్రకటించాడు.

భగవద్గీత గురించి వ్యాసాలు 445 43. బ్రహ్మ వేదాంత సూత్రాల కాలం - అమెరికన్‌ ఓరియంటల్‌ సొపైటీ జర్హల్‌, నం - 31, 1911. 44. ఈ విషయంపై పంవూర్ణ నివరాల కోసం చూడండి: ఎ హిస్టారికల్‌ ప్తడీ ఆఫ్‌ ది టర్మ్స్‌ హీవయావ్‌ అండ్‌ మహాయాన్‌ అండ్‌ ద ఆరిజన్‌ ఆఫ్‌ మహాయాన బుద్ధిజమ్‌ - ర్యుకన్‌ కేముర, కలకత్తా యూవివర్చిటీ, 1927. 4ర్‌. బుద్ధుని నిర్మాణ సంవత్సరం శ్రీస్తువూర్వం 543గా తీసుకుంటే ఇది వర్తిస్తుంది. శ్రీవూ. శక్‌3ను తీసుకుంటే ఇది క్రీస్తువూర్వం 217 అవుతుంది.

అధ్యాయం - 14 విరాట, ఉద్యోగపర్వాలు-విశ్లేప రాటు ఉ ఫగపర్వాలు షణాంశాలు గా విరాటపర్వం;

1. పాండవుల ఉనికిని వెతకడానికి కౌరవులు సంసించిన గూఢచారులు, దుర్యోధనుని వద్దకు వచ్చి, తాము పాండవులను కనుగొనలేకపోయామని చెప్తారు. ఏం చేయాలో పెలవిమ్మని ఆతనిని అడుగుతారు. -విరాట పర్వం-ఆధ్యాయం-25.

2. దుర్యోధమడం తన సలహాదారులను పంప్రదిస్తాడు. వేరే చారులను సంపించముని కర్ణుడు అంటాడు. పాండవులు సముద్రాలు దాటి నెళ్ళిపోయి వుండవచ్చునవీ, అయినా వారివి వెదికించమని దుశ్శాసనుడు చెప్తాడు. - పైదే- ఆధ్యాయం-26.

౩. పాండవులు ఓడిపోవడంగాని, వారిని నిర్మూలించటం గాని సాధ్యం కాకపోవచ్చునం టాడు ద్రోణుడు. వారు తాపసులుగా ఉంటున్నారేమోననీ, అందువల్ల సిద్ధుల్టీ, బ్రాహ్మణుల చారులముగా సంసమవి చెప్తాడు. -పైదే- అధ్యాయం - 27.

4 ద్రోణుని భీష్ముడు సనుర్ధిస్తాడు. -పైదే- అధ్యాయం - 28,

ర్‌. కృపాచార్యుడు భీష్ముని సమర్ధిస్తూ, పాండవులు గొప్ప శత్రువులు- వివేకవంతులు చిన్న శత్రువులవైనా అలక్ష్యం చేయరు. వాళ్ళు అజ్ఞాతానంలో ఉంటూ ఉండగానే యిప్త ట్టుంచీ మవ్వు సైన్యాన్ని సమమార్చుకోవాలి, లని కూడా అంటాడు. -పైదే- అధ్యాయం - 29,

6. అన్హడు త్రిగర్హ్త దేశపు రాజైన సుశర్మ వేరీ విషయాన్ని లేవనెల్తాడం. “విరాటరాజు సేనావతి ఆయిన కీచకుడం చనిపోయాడవి వేను విన్నాను. విరాటరాజు నునకు పెద్దగా ప్రమాదం కలిగించేవాడే, కీచకుడు నురణించడం నలన విరాటుడు చాలా బలహీనుడైపోతాడు. వీరాటరా జ్యంపై దండయాత్ర ఎందుకు చేయకూడదు? ఇదే చాలా అనుకూలమైన సమయం” అన్నాదు. కర్ణుడు కూడ సుశర్మను సచుర్ధించాడం. 'సాండవుల గురించి ఎందుకు చింత? ఈ పాండవులు సంపదనీ, సైన్యాన్ని పోగొట్టుకొని భ్రష్టలయ్యారు.. వాళ్ళ గురించి పట్టించుకోనడమెందులకు? ఈపాటికి వాళ్ళు చనిపోయారేమో కూడా. వాళ్ళని వెతికించడం మానివేసి సుశర్మ సూచించిన ప్రణాళికను పాటించుదాం? అన్నాడు. -పైదే- అధ్యాయం - 30.

7. విరాట రాజ్యంపై సుశర్మ దండయాత్ర. విరాటరాజు గోవులను సుశర్మ తరలించుకు పోతాడు. పశువుల కాసరులు విరాటరాజుకీ విషయం చెప్పి సుశర్మను వెంట తరిమి గోవులను రక్షించనువి చెప్తారు. -అదే- అధ్యాయం 31.

8. విరటుడు యుద్దానికి పిద్ధనువుతాడం. ఈలోగా విరటువి తమ్ముడు శతానీకుడు

విరాట, ఉద్యోగ పర్వాలు-విశ్లేషణాంశాలు తశ? ఒక్కడే వెళ్ళడం కంటె తనతోపాటు కంకు (పహదేవుడు), బల్లవ (యుధిస్టర), శాంతిపాల (భీముడు), గ్రాంధికు (నకులు)లను కూడా సుశర్మపై యుద్దానికి సాయం వెళ్ళమని సలహా ఇస్తాడు. విరటుడందుకు అంగీకరిస్తాడు. అందరూ వెళ్తారు. -అదే- అధ్యాయం - 31

9. సుశర్మ విరుల మధ్య యుద్ధం. -లదే- అధ్యాయం 32.

10. యుధిస్టిరుడు విరటుని రక్షిస్తాడు. -అదే- ఆధ్యాయం - 31.

11. వారి రాజు క్షేమంగానే ఉన్నాడని విరాటవగరిలో చాటింవు. =జదే- ఆధ్యాయం - రెడు

కౌరవుల విరాటనగర ప్రవేశం

12, సుశర్మ మీదికి విరాటరాజు యుద్దానికి వెళ్ళిన సమయంలోవే-భీష్ట ద్రోణ, ర్త కును అశ్చుల్దాము. శకుని దుళ్థానన వివింశతి విర్వర్ధు చితసేను దుర్ముఖ, దుళ్ళలురు యితర వీరులతో దుర్యోధనుడు విరాటనగరిలో ప్రవేశించి విరటుని గోవులను పట్టుకొని తోలుకుపోళారు. పశువుల కాపరులు విరాణరాజు పౌధంలోకి వచ్చి ఆ నార్త చెబుతారు. -అదే- అధ్యాయం 35,

13. ఉత్తరుడు తామ అర్జునువి కంటె గొప్ప వీరుడిననీ, వాళ్ళు వని పట్టగలననీ ప్రగల్భాలు పలకడం మొదలుపెడతాడు. కాని తనకు సారథిగా ఉండదగ్గవాడు లేడన్హదే లోటు అంటాడు. బ్రౌవది వెళ్ళి బ్బువాన్షల ఒకప్పడు ఆర్జుమని సారధి అవి చెబుతుంది. అడన్హైందుకు అడక్కూడదు అంటుంది. తనకా సాహసం లేదనీ, ద్రౌపదినే వెళ్ళి కోరమనీ ఆమెను అర్ధిస్తాడం. మీ చెల్లెలు మనోరమను ఎందుకు ఆడగరాదు-అంటుంది ద్రౌపది. అలా ఉత్తరుడు బృహన్నలను తీసుకొని రమ్మని మవోరమతో చెబుతాడు. -ఆదే- అధ్యాయం - 36.

14. మనోరమ బృహన్నలను తన సోదరుల వద్దకు తీసుకువెళ్తుంది. ఉత్తరుడు అతనిని తన పారథిగా ఉండమవి ఒప్పిస్తాడు. బృహన్హుల అందుకు ఒస్తకొని ఉత్తరువి రధాన్ని కౌరవుల ఎదుటకు తోలుకొని వెళ్తాడు. -ఆదే- అధ్యాయం - 37.

15. కౌరన పైన్యాన్ని చూడగానే, ఉత్తరుడు రథం విడిచి సారిపోసాగాడు. అర్జునుడు అతనివి ఆపేడు.. కౌరవులిది చూచి అతడు అర్జునుడై ఉంటాడని అనుమూనింపసాగారు. అర్జునుడు ఉత్తరువికి భయపడనద్దని చెబుతాడు. -అదే- అధ్యాయం - 38.

16. అర్జునుడు తన రథాన్షి జమ్మి చెట్టు నద్దకు తోలుకొని వెళ్తాడు. ఇది చూచి ద్రోణుడు అతడు అర్జునుడే ఆయి వుండాలని అంటాడు. అది వినగానే కౌరవులు ఎంతో వ్యాకులపాటు. చెందారు. ద్రోణుడన్హడే వాస్తనమైతే ఆది మనకు మంచిదే అని దుర్యోధ మడన్నాడు. ఎందువల్లనంటే పదమూడవ ఏడుకు ముందుగానే పాండవుల్లి కనుక్కున్నట్లు అవుతుంది. కనుక వాళ్ళు మళ్ళీ పనైండేళ్ళు వనవాసం అనుభవించవలసి ఉంటుంది. -ఆదే- అధ్యాయం - 39.

శర డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రపంగాలు న న న

17. అర్జునుడు ఆ జమ్మి చెట్టునెక్కి అస్త్రాలను దింపమని ఉత్తరుని కోరతాడు. -అదే- అధ్యాయం - 40.

[8. ఆ జమ్మి చెట్టుపై వున్న శనం గురించి ఉత్తరుని సందేవాలు.-అదే-ఆధ్యాయం41.

19. అస్త్రాలను చూచి ఉత్తరుడు పొందిన ఉద్వేకం. -ఆదే- అధ్యాయం - 42.

20. అర్జునుడు ఆ అస్త్రాలను వివరించాడు. -అదే- అధ్యాయం - 43.

21. పాండవుల ఉనికిగురించి ఉత్తరుడు భోగట్టా చేస్తాడం.-ఆదే-అధ్యాయం-44,

22. చెట్టుపై మండి ఉత్తరుడు దిగడం. -ఆదే- అధ్యాయం 45,

23. వానరం గుర్తుతో ఉన్న రథం. అతను ఆర్జునుడేనని ద్రోణుడు విర్ధారణకు వస్తాడం, కౌరన సైన్యాలకు కొన్టి ఆసశకునాలు కనిపిస్తాయి. -అఆదే- అధ్యాయం - 46.

24. అతను అర్జునుడేనని ద్రోణుడన్హ నూటలకు భయపడిన సైన్యాన్ని దుర్యోధనుడు ఉల్సాహపరుస్తాడం, కర్గుడు ద్రోణుని అననూనపరచి అతనిని సర్వ 'పైవ్యాధ్యక్ష వదవి నుండి తొలగించాలని సూచిస్తాడు. -అదే- అధ్యాయం - 47,

2కి. కర్ణుని ప్రగల్భాలు, అర్జుమని ఓడిస్తానన్న ప్రతిజ్ఞా -ఆదే- అధ్యాయం - 48.

26. డరిబములాడవద్దనీ ప్రగల్భాలు వలకవద్దవీ కృపాచార్యుడు కర్లుని మందలించడం-

౧ చి మ! యుద్ధం చెడ్డదవి శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి. -అఆదే- అధ్యాయం - 49,

27. ద్రోణుని అనమానించినందుకు కర్ణుని దుర్యోధనుడ్డి, అశ్వత్భాను తూలనాడడం, -అదే- అధ్యాయం - 50.

28. ద్రోణుని గురించి చెడ్డగా మాట్టాడినందుకు కర్ణుణ్హీ దుర్యోధనుడ్డీ అశ్వత్థామ దూషిస్తాడు. *నేము కేవలం మాతమాత్రుడిని కదా" అంటాడు కర్ణుడు. కాని రాముడు వాలిపట్ల ట్రవర్తించినంత దుర్మార్గంగానే అర్హునుడు కూడా వ్యవహరించాడు. -అదే- అధ్యాయం - 50.

29. భీష్య ద్రోణ కృవులు అశ్వత్భామను శాంతసరచేరు. దుర్యోధమడు, కర్షుడూ ద్రోణునికి క్షమాపణ చెన్పకుంటారు. -అదే- అధ్యాయం - 51.

30. పాండవులు తమ పదమూడేళ్ళనూ వూర్తి గావించారని భీష్ముడు నిర్జారిస్తాడం. -అదే- అధ్యాయం - 52.

త]. అర్జునుడు కౌరవ సైన్యాన్ని ఓడిస్తాడు. -ఆదే- అధ్యాయం - 53

తె2. అర్జునుడం కర్ణఖ్రాత నోదించాడు. అర్జునుడు కర్ణుని ఓడించాడు. కర్ణుడు పారి పోయాడు, -అదే- ఆధ్యాయం - 54.

విరాట, ఉద్యోగ సర్వాలు-విశ్లేషణాంశాలు 449 నన పకన పస క 33. అర్హుముడు కౌరవ సైన్యాన్ని నాశనం చేసి కృపాచార్యుని రథాన్ని విరగగొడతాడు.* -అదే- అధ్యాయం - 55. త4. అర్జునునికీ కౌరవ 'సైవ్యానికీ జరుగుతున్న సమరాష్టి చూడడానికి వ్వర్ణ్గం నుండి దేవతలు బయటకు వస్తారు. -ఆదే- ఆధ్యాయం - 856. 35. కృషపాచార్యార్టునుల మధ్య జరిగిన యుద్ధం. కృపాచార్యుడు పారిపోవడం. -అదే- అధ్యాయం - 557, 36. ద్రోణార్జుముల మధ్య జరిగిన యుద్ధం. ద్రోణుడు పారిపోవడం -అదే- అధ్యాయం

• 58, ౩7. అశ్వత్భామార్దునుల నుధ్య యుద్ధం. -అదే- ఆధ్యాయం - 59, ౩8. కర్ణార్డునుల మధ్య యుద్ధం, కర్టుని ఓటమి. -అదే- అధ్యాయం - 60.

39. ఖీష్మునిపై అర్జునుడు తలపడడం. -అదే- ఆధ్యాయం - 61.
40. కౌరవ పైవ్యాన్లి అర్జునుడు హతమార్చడం. -ఆదే- అధ్యాయం - 62.
41. భీష్ముని ఓటమి, రణరంగం నుండి అతను పారిపోవడం.-అదే-అధ్యాయం-64,
42. కౌరన సైన్యం మూర్భపోవడం- భీష్ముడు వారివి తిరిగి యిళ్ళకు పొమ్మని చెప్పడం, -అదే- అధ్యాయం - 66.
43. అర్జునునికి కౌరవ సైన్యం లొంగిపోయి శరణు వేడటం. ఉత్తరుడూ, అర్జునుడూ విరట నగరికి తిరిగి వెళ్ళడం. -అదే- అధ్యాయం - 67.
44. విరటుడు తవ రాజధావికీ చేరుకోగా వ్రజలాతవివి సత్కరించడం. -అదే- అధ్యాయం - 68. కర్‌. పాండవులు కొలువు కూటమికి ప్రవేశించడం. -ఆదే- అధ్యాయం - 69.
45. విరటునికి తవ తక్కిన పోదరులను అర్జునుడం సరిచయం చేయడం. -అదే- అధ్యాయం - 71.
46. అర్జుమువి కుమారునిక్షీ, విరటుని కూతురికీ వివాహం -అదే- అధ్యాయం - 72
47. ఆ సిన్ముట పాండవులు విరాటనగరం విడిచి ఉనస్లాన్యంలో వినపించడం. -ఆదే- అధ్యాయం - 72.
48. ఆ పిమ్మట అర్జుమడు తవ కుమారుడు అభిమన్యునీ, నసుదేవునీ, యాదవునీ అవ్ఫతదేశం మంచి రప్పించడం -అదే- అధ్యాయం - 72.

450 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు

50. కాశీరాజు, శల్యుడు మొదలగు యుధిష్టిర మిత్రులు రెండు ఆక్షాహిణుల సైన్యంతో వస్తారు. అలాగే యజ్ఞపేన ద్రుపదరాజులు ఒక అక్షాహిణి వస్తారు. ద్రుపదుని అందరూ కొడు కులూ అజింక్య, శిఖండి, ధృష్టద్యుమ్నుడు కూడా వస్తారు. -అదే- అధ్యాయం - 72,

ఉద్యోగపర్వం

1. అభిమన్యుని వివాహం అయిన తర్వాత యాదవులూ, పాండవులు విరటుని సభలో సమావేశమయ్యారు. కృష్ణుడు భనిస్యత్‌ కార్యక్రమం గురించి వారితో ప్రసంగిస్తాడు. కౌరన సాండ వులిద్దరికీ శ్రేయప్కరమైవదావివి మనం చేయాలి. ధర్మరాజు దేనికైనా ఒప్తకుంటాడు-ఒక్క గ్రామం యిచ్చినా పరీ-ధర్మానికీ కట్టుబడి-అఆతనికి దుర్యోధనుని సమస్త రాజ్యం యిచ్చివా, దానిని వుచ్చుకోడు. ఇంతవరకూ పాండవులు నీతిని పాటించారు. కాని కౌరవులు అవినీతికీ పాల్పడితే కౌరవులను చంపడావికి వారు సంకోచించరు. పాండవుల సంఖ్య తక్కునని ఎనరూ జంకనలసిన అనసరం లేదు. వాళ్ళు సహాయానికి రావడానికి వారికెందరో స్టేహితులున్నారు. కౌరవుల ఉద్దేశాలేమిటో కనుక్కోడానికి ప్రయత్నించాలి. దుర్యోధనుని వద్దకు ఒక రాయబారివి పంపి, రాజ్యంలోని ఒక భాగాన్ని పాండవులకిమ్మని చెప్పించాలని వా సూచన. -ఉద్యోగపర్వం- అధ్యాయం - 1

2. బలరాముడా కృష్ణుని సూచనను ఆమోదిస్తూ శకుని చేతుల్లో ఓడిపోతుండడం తెలిసి కూడా (ద్యూతమాడడం) ధర్మరాజు చేసిన తప్పని చెపుతాడు. ఆందుచేత కౌరవులతో పోరు సల్పకుండా సంధి ద్వారా సాధ్యమైనంత రాజ్యం పుచ్చుకోమంటాడు. -అఆదే- అధ్యాయం - 3

౩. పాత్యకి లేచి బలరామువి వైఖరిని ఖండిస్తాడు. -అదే- అధ్యాయం - 3.

4, ద్రుపదుడు సాత్యకిని బలపరుస్తాడు. ద్రుపదుడు తన పురోహితుని రాయబారిగా పంపడానికి అంగీకరిస్తాడు. -అఆదే- అధ్యాయం - 4.

ర్‌. కృష్ణుడు ద్రుపదుని సమర్ధించి ద్వారకకు వెళ్తాడు. ద్రుపద విరాటులు ఆహ్వానించిన రాజులు వస్తారు. అదేవిధంగా దుర్యోధనుడు పిలిపించిన రాజులు వస్తారు. -అదే- అధ్యాయం

6. సభలో ఎలా మాట్లాడాలో, ఎలా వ్యవహరించాలో తన పురోహితునికి ద్రుపదుడు బోధపరుస్తాడు,

7... అర్జునుడదూ దుర్యోధనుడూ యుద్ధంలో సహాయాన్ని అర్జించడానికి ద్వారకకు వెళ్లారు. యిద్దరి పాయం చేస్తావవి ఆయన అన్నాడు-ఒకవికి నా సైన్యాన్ని యివ్వగలను

విరాట, ఉద్యోగ వర్వాలు-విళ్లేషణాంశాలు 4ర్‌1 ఒకనికి నేనొక్కడినే సాయం రాగలను. మీకేది కావాలో కోరుకోండి. దుర్యోధనుడం సైన్యాన్ని కోరుకున్నాడు-ఆర్జునుడు కృష్ణుని కోరుకున్నాడు. -అదే- అధ్యాయం - 7.

8. శల్యుడు పెద్ద సైన్యంతో పాండవుల వద్దకు వస్తాడు. దుర్యోధనుడతనివి తక్కువగా తలచేదు. శల్యుడు పాండవుల్ని కలియడం. పాండవులు యుద్ధంలో కర్ణుని విరుత్సాహపరచమని శల్యుని కోరుట. శల్యుని సమ్మతి -అదే- అధ్యాయం - 8.

0, అధ్యాయం ం్రి అప్రస్తుతం 10. అధ్యాయం 10 అప్రస్తుతం కం అధ్యాయం ! అప్రస్తుతం కేపై ఆధ్యాయం 12 ఆప్రస్తుతం 13. ఆధ్యాయం 13 అప్రస్తుతం క్షేడ్స అధ్యాయం కడ అప్రస్తుతం కేర్‌ అధ్యాయం కేర్‌ అప్రస్తుతం 16. అధ్యాయం 16 అప్రస్తుతం కాం అధ్యాయం క అప్రస్తుతం క8. ఆధ్యాయం 18 అప్రస్తుతం 9. అధ్యాయం సాత్యకి తన సైన్యంతో పాండవుల వద్దకు వస్తాడు.

భగదత్తుడం దుర్యోధనుని వద్దకు నెళ్తాడు.

20. అధ్యాయం - 20 - ద్రుపద వురోహితుడు కౌరవ సభలో వ్రవేశిస్తాడు. పాండ వులు తమకు జరిగిన ఎగ్గులు పైచి కౌరవులతో సఖ్యానికి సిద్దంగా వున్నారని వురోహితుడం చెప్తాడు. పాండవులకు పెద్ద 'పైవ్యం వున్లప్పటికీ పంధి చేసుకోడాన్డీ కోరుకుంటున్నాదవీ చెప్తాడు.

21. అధ్యాయం 21-భీష్ముడం వురోహితువి పమర్థిస్తాడు. కర్ణుడు అభ్యంతరం చెస్తాడం. భీష్ముడూ, కర్డుడూ కలహించుకుంటారు. తమ తరపున సంజయుని రాయబారానికి పంపమని ధృతరాష్ట్రుడు మూచిస్తాడు.

22. అధ్యాయం 22-ధృతరాష్ట్రుడం పాండవులకు తన ఆశీస్పులందచేయనునీ, ఏది ఉత్తమమనీ, యిద్దరికీ వైరం పెంచకుండా వుండేదనీ ఆ పరిస్థితులలో తనకు తోస్తే ఆ ప్రకారం చెప్పమువీ సంజయుని పంపిస్తాడం.

23. అధ్యాయం 23-సంజయుడు పాండవుల కడకు నెళ్ళుట.

24. అధ్యాయం 24-పంజయ, యుధిస్టిరుల సంవాదము.

25. అధ్యాయం 25-సంజయుడు యుద్దాన్లి నిరసించుట.

26. అధ్యాయం 26-ధర్నరాజంటాడం “కౌరవులు మా ఇంద్రప్రప్ట రాజ్యాస్టిప్తే చాలు

ఉర్‌2 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు నయ నేను సంధికి యిష్టపడతాను”

27. అధ్యాయం 27-గురుజనాన్లి చంసి రాజ్యాన్ని పాఠదడం అధర్మం. యుద్ధం లేకుండా కౌరవులు రాజ్యాన్ని యిన్వనిరాకరిస్తే వృష్టి అంధక రాజ్యంలో అడుక్కొని బ్రతకడం మేలు.

28. అధ్యాయం 28-అంటాడం ధర్మరాజు “మేము ధర్మం తప్పి పంచరించామని గావ సంచరిస్తున్నానువి గాని నీవు తలిస్తే మమ్ము నిందించూసంజయుడు ప్వధర్మమో సానుమో కోరుకుంటున్నానంటాడు.

29. అధ్యాయం 29-యుద్ధం ఎందుకు వ్యాయసమ్మతమో కృష్ణుడు సంజయువికి చెప్పి ఈన అభిప్రాయాలను వెళ్ళి ధృతరాష్ట్రునికి చెప్తుంటాడు.

30. అధ్యాయం 30-సంజయుడు కౌరవుల వద్దకు తిరిగి వెళ్ళి ఇంద్రప్రస్తాన్షి తిరిగి పాండవులకు ఇచ్చినేయడమో, యుద్ధానికి సిద్ధం కావడమో చేయాలని దుర్యోధమవీళో చెప్తాడు.

31. అధ్యాయం 31-బ్రతికీ యితరులను బ్రతకవిన్వమని చెప్తాడు, ఇంద్రప్రస్థాన్హి యివ్వు లేకపోతే అయిదూళ్ళిమ్మని చెప్తాడు.

32. అధ్యాయం 32-ఆ రాత్రి సంజయుడు ధృతరాష్ట్రుని కలిసీ, ధర్మరాజు సందేశాన్ని నీకు ఉదయాన్నే చెప్తాను అంటాడు.

33. అధ్యాయం 33-రృతరాష్ట్రుడు ఆత్రుతతో, సంజయుడు తెచ్చిన సందేశాన్ని వెంటనే తెలుసుకొనగోరతాడు. కనుక వెంటనే సంజయువి రప్టించుకుంటాడు. సంజయుడా సందేశాన్ని తెలిపి రాజ్యంలోని భాగం వారికిచ్చివేసి వివాదాన్ని పరిష్కరించుకోముంటాడు,

తశ. అధ్యాయం 34-ధృతరాష్ట్రుడం విదురుని పిలిపించుకొని అతని పలహాము అడుగు తాడు. అతని సలవో పాండవులకు వారి రాజ్యభాగాన్లి యిన్ముని.

తెర అధ్యాయం 3ర5-అప్రస్తుతం.

36. అధ్యాయం 36-అవ్రస్తుతం-రెండం సక్షాల వారికీ మైత్రి కూర్చమని ధృతరామ్ట్రుడం విదురువికి చెబుతాడు.

37. అధ్యాయం 37-అవ్రస్తుతం.

౩38. అధ్యాయం 38-ఆప్రస్తుతం.

39. అధ్యాయం 39-దుర్యోధనుడు చెడ్డవాడైనస్పటికీ ఆతనిని వేను విడిచి పెట్టుకోలేనవి ధృతరాష్ట్రుడు విదురునితో చెప్తాడు.

40. ఆధ్యాయం 40-చతుర్వర్థాలమ విదురుడు వివరిస్తాడు.

విరాట, ఉద్యాన పర్వాలు-విశ్లేషణాంశాలు ఉర్‌3

నట కపుప

41. అధ్యాయం 41-ధృతరాష్ట్రుడు. బ్రహ్మ గురించి విదురుని అడుగుతాడు. నేను శూద్రుణ్త, కాబట్టి నేను చెప్పలేనంటాడు. అన్హడు పనత్సుజాతుదు వస్తాడం.

42. అధ్యాయం 42-బ్రహ్మ విద్య గురించి సనత్సుజాత ధృతరాస్ట్రులకు జరిగిన పంభాషణ.

43. అధ్యాయం 43-అఆదే విషయంపై సనత్చుజాత ధృతరాష్ట్రుల వంవాదం.

44. అధ్యాయం 44-బ్రవ్మా విద్య గురించి సనత్సుజాతుడు చెబుతాడు.

45. అధ్యాయం శ4ర్‌-ననత్సుజాతుడు యోగాన్ని బోధిస్తాడు.

46. అధ్యాయం 46-ఆత్మ నిషయంపై సవత్పుజాతుడు.

47. అధ్యాయం 47-సంజయుడు తెచ్చిన సందేశాన్ని వినడానికి కౌరవులు సభకు వస్తారు.

48. ఆధ్యాయం 48-సంజయుడుం నందేశాన్ని చెప్పడం. (ప్రత్యేకించి అర్జునుడు చెప్పిన పందేశభాగం?)

49. అధ్యాయం 49-భీష్కుడం అర్జునునీ, కృమ్ణునీ పొగడడం. కర్దునికి కోసం వస్తుంది. ద్రోణుడు భీష్ముని సమర్ధించి, సంధి చేసుకొమ్మని సలహా యిస్తాడం.

50. అధ్యాయం 50-పాండవుల పక్షాన వున్న వారెవరు, వారి బలమెంత అవి సంజ యువి ధృతరాష్ట్రడు ఆడుగుతాడు. సంజయుడు కోపంగా సమాధానం చెబుతాడు.

51. అధ్యాయం ర1-భీష్ముని (బల) సరాక్రమాలను తలచుకొని ధృతరాష్ట్రుడు విట్టూ రుష్తాడం

52 అధ్యాయం ర52-అర్జునుని (బల) వరాక్రమాన్షి తలచుకొని ధృతరాష్ట్రుడు విట్టూ ర్చుతాడం

ర53. అధ్యాయం ర53-ధర్మరాజు, అతని మిత్రుల బలవరాశ్రమాలను తలచుకుంటాడం. పాండవులతో సంధి చేసుకొమ్మని తన కునూరులతో చెప్తాడు.

ర54. అధ్యాయం 54-కౌరవుల ఓటమిని (పరాజయాన్ని) సంజయుడు ఊహిస్తాడం.

ర్‌5్‌. అధ్యాయం 55-మున సైన్యం వారి సైన్యం కంటె పెద్ద కనుక పాండవులు నునల్లి జయించలేరని దుర్యోధనుడంటాడు.

56. అధ్యాయం 56-పాండవుల పైన్య వ్యూహరచనా విధానాన్ని సంజయుడు నర్లిస్తాడం.

57. అధ్యాయం ర7-కౌరవవీరుల్లి ఎలా హతమార్చాలని పాండవులు వ్యూహాం పన్హేరో

డర్‌4 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు నప య సంజయుడు వర్షిస్తాడు. సాండవులకంటె పెద్ద 'సైన్యమున్ష్న కౌరవులను వాళ్ళు ఓడించగలరన్హ భయం తనకు లేదవి దుర్యోధనుడు చెబుతాడు.

58. అధ్యాయం 58-పోరు వద్దవి దుర్యోధనునితో ధృతరాష్ట్రుడం చెబుతాడు. యుద్ధం నుండి తొలగేది లేదని దుర్యోధనుడు ప్రతిజ్ఞ (శసధం) చేస్తాడు. ధృతరాష్ట్రుడు దుఃఖిస్తాడు.

59. అధ్యాయం 659-కృష్ణార్దునులు ఏం మాట్లాడుకున్నారో తనకు చెప్పనుని ధృతరా మ్ట్రుడం సంజయుని అడుగుతాడు.

60. అధ్యాయం 60-దేనతలు పాండవులకు సహాయపడతారనీ కౌరవుల్ని నాశనం చేస్తారనీ దుర్యోధనునితో ధృతరామ్హ్రడంటాడు.

61. అధ్యాయం 61-తనకా భయం లేదంటాడు దుర్యోధనుడు.

62. అధ్యాయం 62-తానొక్కడే అర్జుమణ్ని చంసగల సమర్థుణ్జవి కర్ణుడంటాడు.

63. అధ్యాయం 63-కర్లువిపై విశ్వాపంతోనే తాను పోరాడుతున్నాననీ, భీష్మ ద్రోణాదు లను నమ్ముకొని కాదనీ, దుర్యోధనుడంటాడు.

64. అధ్భాయం 64-విరోధాన్ని విడిచిపెట్టమని విదురుడు దుర్యోధనునికి చెప్తాడు.

65. అధ్యాయం €65-ధృతరాస్ట్రుడు దుర్యోధనువి మందలిస్తాడు.

66. అధ్యాయం 66-అర్జునుని సందేశాన్ని సంజయుడు ధృతరాష్ట్రావికి చెప్తాడు.

67. అధ్యాయం 67-కౌరన సభలో కొలువు తీర్చిన రాజులు తనుతము నివాసాలకు తిరిగి వెల్తారు-వ్యాసుడూ గాంధారీ విదురునితో వస్తారు. కృష్ణార్ణుముల నిజ స్వరూపాల గురించి తనకు తెలిసిందంతా ధృతరాష్ట్రునికి చెప్పమువి పంజయునితో వ్యాసుడు. చెప్తాడు.

68. అధ్యాయం 68-కృష్ణుని గురించి సంజయుడు ధృతరాష్ట్రునికి చెప్తాడం.

69. అధ్యాయం 69-కృష్ణువి శరణు వేడుమవి దుర్యోధమనితో ధృతరామ్ట్రడు చెప్తాడు. దుర్యోధనుని తిరస్కారం, గాంధారి దుర్యోధనుని మందలిస్తుంది.

70. అధ్యాయం 70-కృష్ణునికి గల వేర్వేరు పేర్లు? అవి ఎలా వచ్చాయి-వివరణ.

71. అధ్యాయం 71-దృతరాష్ట్రుడు కృష్ణునికి లొంగిపోవడం.

72. అధ్యాయం 72-యుధిస్టిర కృష్ణుల పంభాషణ:

ఛృతరాష్ట్రువిపై ఆధారపడవద్దని సంజయుడు తవతో చెప్పినట్టు యుధిష్టిరుడు చెప్తాడు. ఆస్తియొక్క ప్రాముఖ్యాన్ని యుధిస్టీరుడుగ్గడిస్తాడు. క్షాత్ర ధర్మం దావివి పాటించవలసిన ఆవళ్య కత గురించి చెప్తాడు. కృష్ణుడు కౌరవుల వద్దకు వెళ్తానని అంటాడు. యుధిష్టిరువికి ఆ ఉద్దేశం

విరాట, ఉద్యోగ వర్వాలు-విశ్లేషణాంశాలు డర్‌ర్‌ నచ్చలేదు. అయినా నీవేది తలపోస్తే ఆదే ఉత్తమమైనది అంటాడు.

73. అధ్యాయం 73-కృమ్ణుడు తన మనసులోని మర్మాన్ని ధర్మరాజుకు చెబుతాడం. పాండవులతో మెత్తవి మాటలు మాట్లాడకు అని ధర్మరాజుతో కృ్ణుడంటాడు. కౌరవులతో నీవు సంధి చేసుకోకూడదనటావికి బోలెడు కారణాలున్నాయి. వారు ద్రౌపదివి సరాభవించిన తీరును నొక్కి చెబుతాడు. అందుచేత *ఓ ధర్మరాజా! వాళ్ళవి చంపడానికి వెమదీయకు”-ఆంటాడం.

74. అధ్యాయం 74-కౌరవులతో మెత్తగా మాట్లాడమని కృష్ణునితో భీముడంటాడు.

75. అధ్యాయం 75-భీముని కృమ్ణుడెగతాళి చేస్తాడు.

76. అధ్యాయం 76-యుద్ధం చేయటానికి భీముడు నిశ్చయించుకుంటాడం.

77. అధ్యాయం 77-దైవ, పొరుషాల మధ్య గల భేదాన్ని కృమ్ణుడు భీమునికి చెప్తాడు.

78. అధ్యాయం 78-శమాన్లి పాటించమని అర్జునుడు కృష్ణునితో చెప్తాడు-ఆది తప్పితే యుద్దం గురించి యోచించవచ్చును అంటాడు,

ల

79. అధ్యాయం 79-అర్జునువితో కృమ్ణుని మాటలు-శాంతియుతంగా పరిష్కారాన్ని రాబట్టటానికి ప్రయత్నిస్తాను. అది సాధ్యపడకపోతే యుద్దానికి సిద్దంగా ఉండం. అయిదూళ్ళిస్తే ఒవ్పకుంటావనే ధర్మజుని అంగీకారాన్ని దుర్యోధమనికీ వేమ తెలియజెస్పను,

80. ఆధ్యాయం 80-ఏది తనకు ఉత్తనుమో దానిని చేయనుని కృమ్ణవితో వకులుడు చెప్తాడం.

81. అధ్యాయం 81-పహదేవుడు కృమ్ణుని కలిసి కౌరవులతో యుద్దం వచ్చేటట్లు చేయ మంటాడు. అక్కడ సమావేశమైన వీరులందరూ సహదేవుని అభిప్రాయాన్నే ఆమోదిస్తున్నారని సాత్యకి. చెప్తాడు.

82. అధ్యాయం 82-ద్రౌపది కృష్ణుని కలుసుకొవి, దుర్యోధమడు శిక్షింపబడే వరకూ తాను ప్వస్థపడలేనని చెబుతుంది. కృష్ణుడామెకు వాగ్దానం చేస్తాడు.

83. అధ్యాయం 83-అర్జున శ్రీకృష్ణుల మలి సమావేశం. శనుం గురించి తీవ్ర యత్నాలు చేస్తాడు అర్జునుడు-కుంతిని అమనయించమని కృష్ణునితో యుధిస్టిరుడు చెబుతాడం. కృష్ణుడం బయలుదేరుతాడు.

84. అధ్యాయం 84-హాప్తినావురం వెళ్ళే మూర్గంలో కృమ్ణువికి కన్పించిన శుభాశుభ శకువాలు.

85. అధ్యాయం 8&5-కృష్ణువి హస్తినావుర ప్రయాణంలో విశ్రాంతికి దుర్యోధనుడు ష్టావరాలు.. ఏర్తాటు చేస్తాడు. కృష్ణుడు హస్తివావురం ప్రవేశించడం.

456 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-వ్రసంగాలు

86. అధ్యాయం 86-కృష్ణుని పత్కరించడానికి ఏ కానుకలు సమర్దించాలో విదురువికి ధృతరాష్ట్రుడు చెస్తాడం.

87. అధ్యాయం 87-పాండవుల ముండి కృష్ణుని నేరు చేయడం తనకు సాధ్యం కాదవి విదురుడు ధృతరాష్ట్రునితో చెస్తాడం.

88. అధ్యాయం 88-కృష్ణుని వూజించడానికీ యిది సమయం కాదని ఆంటాడు. పాండవులతో సంధి చేసుకోమని దుర్యోధనువితో భీష్ముడు చెప్తాడు. కృష్ణుని బాధింపతలపోస్తాడం దుర్యోధనుడు. భీష్ముడు అతనిని తీవ్రంగా ప్రతిఘటిస్తాడం.

89. అధ్యాయం 89-కృష్ణుని హప్తివావుర ప్రవేశం-ధృతరాష్ట్రునితో సమావేశం. విదురు నితో విడిది.

90. అధ్యాయం 90-కుంతీకృష్ణుల పమావేశం-కుంతి. విచారం. కృష్ణుడామెను ఓదా రృడం. (1) రాజ్యం కోసం సంగ్రామం చేయమని నా కుమారులతో చెను (2) ద్రౌపదికి వా సానుభూతిని చెప్ప అవి కృష్ణునితో కుంతి అన్నది.

91. అధ్యాయం 91-కౌరవులు నిందుకు కృష్ణునాహ్వానిస్తారు. కృష్ణుడు తిరస్కరిస్తాడు విదురుని యింటికి భోజవావికీ కృష్ణుడం వెళ్తాడు.

92. అధ్యాయం 92-కౌరవల వద్దకు ఆతను వెళ్ళడం తనకు నచ్చదని కృష్ణునితో విదురుడంటాడు.

93. అధ్యాయం 93-కౌరవులందరూ కలిసినా తనకు హావి చేయలేరని విదురునితో కృష్ణుడు. చెప్తాడు. శనుం వుణ్య కారకం కాబట్టి మాత్రమే తాను వచ్చానని చెప్తాడు.

94, ఆధ్యాయం 94-కౌరన సభా మందిరాన్ని కృష్ణుడు ప్రవేశిస్తాడు.

95. అధ్యాయం 95-కృన్ణ రాయబారము. సంధికైనా సరే సమరానికైనా సరే పాండ వులు సంసిద్ధమేవని కృష్ణుడం సభలో ప్రకటిస్తాడు వారి అర్ధరాజ్యం వారికిన్వండి-ఆంటాడు.

96. అధ్యాయం 96-దర్హం (ఆహభావం) చెడ్డదవి జమదగ్శి ఒక కథ చెప్తాడు

97. అధ్యాయం 97-నుండి 105-మాతలీ ఆఖ్యానం.

98. అధ్యాయం 106-దుర్యోధమవికి వారదుని హితవు.

99. అధ్యాయం 106-123-గాలవాఖ్యానం.

100. ఆధ్యాయం 124-దుర్యోధనువికి హితవు చెప్పనుని కృష్ణుని ధృతరాష్ట్రుడర్ధించుట.

101. అధ్యాయం 125-దుర్యోధమనవికి భీమ్మవి హితవు. ద్రోణుని సనుర్ధన. దుర్యోధనుని విదురుడు విందించుట. ధృతరాష్ట్రుని హితవు

విరాట, ఉద్యోగ పర్వాలు-విశ్లేషణాంశాలు ఉర్‌?

102 అధ్యాయం 126-భీష్మద్రోణులు రెండవసారి దుర్యోధనునికి హితవు చెన్పట.

103 అధ్యాయం 127-పాండవులకు ఏమీ యివ్వవవి దుర్యోధమడు ప్రకటిస్తాడం

104. అధ్యాయం 128-కృష్ణుడంు దుర్యోధనువి విందించుట, దుర్యోధనుని సభా విష్క్ర మణ. దుశ్శాసనుని ప్రసంగం. భీష్మునికి కృమ్ణువి హెచ్చరిక

105. అధ్యాయం 129-గాంధారిని సభలోవికి తీనుకొని రమ్మని విదురువి ధృతరా ప్ట్రోడాదేశించటం. - దుర్యోధనుడు తిరిగి వస్తాడం పాండవులకు అర్ధరాజ్యమిమ్మని గాంధారి ఆతవివి ఆడుగుతుంది.

104 అధ్యాయం 130-దుర్యోధనుడు నభను విడిచి వెడతాడు. కృమ్ణుని చంపే ఆలోచవ. ఆరహస్య మంత్రాంగం గురించి ధృతరాష్ట్రూనికి సాత్యకి తెలియసరచటం. శ్రీకృష్ణుని ప్రసంగం. ధృతరాష్ట్రుడు దుర్యోధమువి పభకు తిరిగి పిలిపించటం. హెచ్చరించటం. విదురుడా ఈవివి అభిశంసించటం.

105. అధ్యాయం 131-భగవానుని విశ్వరూవదర్శనము. ధృతరాష్ట్రునికి దిన్య చక్షువులు రావడం. కృష్ణుడు సభను విడిచి కుంతి వద్దకు నెళ్ళుడం.

106. అధ్యాయం 132-పభలో ఏమి జరిగినదో కుంతికి కృన్ణుడం చెబుతాడు. క్రతి యులకు యుద్ధం పహజమవి కుంతి అతనితో చెబుతుంది. అంతకు మించిన ధర్మం లేదు అంటుంది.

107. అధ్యాయం 133-తానన్హ అంశానికి బలాని చేకూర్చేందుకు విదుల కథను కృష్ణునకు కుంతి చెబుతాడం.

108. అధ్యాయం 134-విదుల గాధ

109. అధ్యాయం 135-విదుల గాధ.

110. అధ్యాయం 136-విదుల గాధు

111. అధ్యాయం 137-కుంతి తన కునూరులకిచ్చిన సందేశం. కర్టువికి కృష్ణుని సలవో. ఉవన్లాన్య నగరికి తిరుగు ప్రయాణం.

112. అధ్యాయం 138-భీష్మదోణులు దుర్యోధమవికిచ్చిన హితవు,

113. అధ్యాయం 139-భీష్మువి సంతానము. ద్రోణుడు నుళ్ఫీ దుర్యోధనువికి హితవు చెప్పడం.

ఫి

114. అధ్యాయం 140-రృతరాష్త్రు పంజయుల సంభాషణ. కర్ణునికి కృష్ణుడం సలహా

ఇవ్వడం.

458 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు-ప్రసంగాలు

115. అధ్యాయం 14]-కృష్ణునికి కర్డువి సమాధావము,

116. అధ్యాయం. 142-పాండవులు గెలిచి తీరతారని కర్టువికి కృష్ణుడం నొక్కి చెబుతాడు.

117. అధ్యాయం 143-కర్డువికి ఆసశకునాలు కస్షించడం. పాండవులను కడతేర్చడానికి దృఢ విశ్చయానికీ రానడం-ఇంటికీ పోవడం.

118 అధ్యాయం 144-విదుర ప్రథల సంభాషణ, దుర్యోధనుడు యుద్దానికే విశ్చయించుకున్నట్టు తెలుస్తుంది. కుంతి సంతాపము. కర్ణువి పుట్టుక గురించి ఆశవికీ చెప్తాలనుకుంటుండది. నదీ తీరావికి కుంతి వెళ్తుంది.

119. ఆధ్యాయం ]45-కర్ణుని కుంతి కలుసుకొని ఆతని జనవం గురించి తెలిపి పాండవులతో కలిసిపొమ్ముని కోరడం.

120. అధ్యాయం 146-కుంతి సూచనను సూర్యుడు సమర్ధిస్తాడు. కర్టుని తిరస్కారం. ఆర్హునువి తస పాండవులనందరిని రక్రీస్తానవి వాగానం చేయటం,

న! లె నా. ౧

121. అధ్యాయం 147-కృమ్లుడం పాండవులను కలిసికొవడం. కౌరవ సభలో ఏమి జరిగినదీ చెప్పమని యుధిష్టిరుడడుగుతాడం,

122 అధ్యాయం 147, 148, 149, 150-కృష్ణుడం సర్వ వృత్తాంతాన్ని చెప్పటం.

123. అధ్యాయం 151-పాండవ 'సైవ్యావికి సేనాపతి నియామకం. సాండవసేన కురుక్షే త్రంలో ప్రవేశించటం.

124. అధ్యాయం 152- పైవ్యానికి సంభారాలు అందించడానికి చేసిన ఏర్పాట్ల వర్ణనం.

125. ఆధ్యాయం 153-కౌరవ పక్షంలో సన్నాహం, మన సైన్యం రేవు వేకువనే కురుక్షే త్రమును ప్రవేశించాలి.

126. అధ్యాయం 154-యుద్దానికి వెళ్ళడం వల్ల ధర్మ భ్రమ్టుడనవుతానేమోనని ధర్మజుని భీతి కృష్ణుడతవిని సమాధావపరిచాడం. నీవు యుద్దం చేయాలి ఆవి అర్జునుడన్నాడు.

థల జ ఆ జ్తీ

127. అధ్యాయం 155-దుర్యోధనువి సేవా వర్ణన.

128. అధ్యాయం 156-కౌరవ సేనకు భీష్ముని సేనాపతివి చేసారు. కర్ణుడలిగేడం భీమ్మడు. గతించే వరకూ తాను యుద్ధం విశ్చయానిక్షి వచ్చాడు. కౌరవ సైన్యం కురుక్షేత్రంలో ప్రవేశించింది.

129. అధ్యాయం 157-కృష్ణుడు పాండవ సేనాధిపతి కావడం, సః 130. అధ్యాయం-కౌరవ నాశనం వాకిస్తం లేదని చెప్పి బలరాముడు తీర్ధయాత్రకు

వడం.

విరాట, ఉద్యోగ పర్వాలు-విశ్లేషణాంశాలు 4ర5్‌9 131. అధ్యాయం 158-అర్జుమనికీ ఆక్కరలేక దుర్యోధమనికీ ఆక్కరలేక రుక్మి యింటికి మరలడం, 132. అధ్యాయం 159-పంజయ ధృతరాష్ట్ర పంవాదం, సంజయుడు ధృతరామ్హని విందించుట. 133. అధ్యాయం 160-హిరణ్యవతీ నదీ తీరాన పాండన 'సైన్యం-దుర్యోధనుడు పాండవులకు. పరుషంగా సందేశాలు పంపడం-కృష్ణుడం సత్తువ ఉంటే యుద్ధం చేయమనడం. 134. అధ్యాయం 161-ఉలూక సందేశం. 135. అధ్యాయం 162-కోపగించిన పాండవులు-కుపిత సందేశాలు పంపటం. రేవు ఉదయమే యుద్ధమవి ప్రకటించటం. అనువాదం: “కళాప్రవూర్ణ డా. గణపతిరాజు ఆచ్యుతరామరాజు, ణ డా. పి.ఆపదరావు,

అధ్యాయం - 15 బ్రాహ్మణ క్షత్రియ పోరాటాలు

[ఈ రాత ప్రతిలో టైవు చేపిన వలభైమూడం వ్రూర్తి పేజీలు ఉన్నాయి. విడిగా వున పేజీలనన్షింటిని గుదిగుచ్చారు. దీని మూల శీర్షిక “బ్రాహ్మణులూ, క్షత్రియులూ-ప్రతి నిస్షవంో కాని, దీనిని డాక్టర్‌ ఆంబేద్కర్‌ స్వదస్తూరీతో “బ్రాహ్మణ క్షత్రియ పోరాటాలు” అవి పనరించారు. ఈ వ్యాసం సంవూర్ణమేననిపిస్తోంది -పంపాదకులు.]

హిందువుల సవిత్ర గ్రంథాలలో బ్రాహ్మణులకు క్షత్రియులకు మధ్య సంఘర్షణలే కాదు వెత్తుటేర్లు పారిన యుద్దాలు కూడా జరిగాయని తెలియజేపే ఉదంతాలు కోకొల్లలు,

అలాంటి వాటిలో మనకు తెలుస్తున్న మొదటి నివాదం వేనరాజుది. నేనుడు క్షత్రియుడు. రాజు, బ్రాహ్మణులతో అతవి సంఘర్షణకు సస్రానూణికంగా ఎన్నో గ్రంథాలలో ప్రస్తావించటం జరిగింది. ఈ క్రింది వృత్తాంతం హరినంశంలోనిది,

శక్తి సామర్థ్యాల్లో ఆత్రేయుని పోలిన ఆతవి నంశం నాడే అయిన అంగుడం అనే ధర్మ రక్షకుడైన ప్రజాపతి (జీవులకు ప్రభువు) వుండేవాడు. న్ఫుత్యువు కుమార్తె ఆయిన సునీత అతని భార్య. వీరి కుమూరుడే ప్రజాపతి అయిన వేమడు. అతడు విధి నిర్వహణలో విర్ణక్ష్యం చూసేవాడు + తవ తోక అయిన కాలుని (న్చుత్యువు) వల్ల సంక్రమించిన ఆవలక్షణాలతో వేనుడు తన నిధులను తోసిరాజని, కామప్రభావంతో మోహావేశుడై జీనించాడం. వేదనిహిత కర్మల్చి విరాకరించి, అరాచకత్వాన్ని ఆశ్రయించి, మతరహితమైన వర్తనను నెలకొల్పాడు వేనుడు. అతడి పాలనలో వేదాధ్యయనం, నషట్కారం లోపించాయి. యజ్ఞాలు మొదలైన కర్మలనల్ల లభించే హవిస్సులు తాగటానికి దేనతలకు అవకాశం లేకపోయింది.

“బలిగానీ, హనవిస్పుగానీ వివేదించమూడదు'-అన్నది వేనుని కఠోర శాసనం. “నేనే హోతను నేనే భోక్తను! ఈ బలులూ-హవిస్పులూ వాకే చెందేవి” అని పోగాలం సమీపించిన వేనుడం ఆజ్ఞాపించాడు. తవకులేని అధికారాలను తనకు తానే ప్రకటించుకొని, ధర్మాన్టి అతిక్రమించి ప్రవర్తిస్తున్న వేనుని దగ్గరకు మరీచి నాయకత్వంలో బుషులంతా వెళ్ళారు. వేనునితో మరీచి “ఓ వేనా! అధర్మాన్ని ఆచరించకు. కొన్నేళ్ళు పట్టే యజ్ఞాన్ని ఒకదాన్ని విర్వహించతల పెట్టాం. నువ్వు ప్రజానతి అత్రివంశంలో వుట్టినవాడిని. ప్రజా సంరక్షణ కోసం నీ జీవితం వినియోగం కావాలి. ఈ కార్య నిర్వహణలో నీవూ పాలువంచుకోవాలిొ” అన్నాడు. ఏది మంచో, ఏది చెడో గ్రహించలేని మూర్చుడైన. వేనుడు హేళనగా. వారితో “ధర్మ నిర్దేశం చేయగలవాడు నాకంటే

బ్రాహ్మణ క్షతియ పోరాటాలు శ్వ]

న య కు మరొకడం ఎవడున్నాడు ఎవడి ఆజ్జల్మో నేనెందుకు పాటించాలి? జ్ఞాన సంవత్తిలో, సంస్కార నిర్వహణల్లో, శమదయాదుల్లో, సత్యపాలనలో వాతో నమానమైనవాడు భూమ్మీద వేరొకడు ఉన్నాడా? మీరంతా ఒక భ్రమతో జ్ఞానశూమ్యలై-సర్వసృష్టి చైతన్యానికీ పమస్త ధర్మాలకీ మూల కారకుణ్మీ వేనేనన్న విషయం తెలుసుకోలేకపోతున్నారు. నేనే గనక తలచుకుంటే భూమిని తలక్రిందులు చేయగలను. జలప్రళయాన్షి కల్తించగలను. భూన్యుకాశాలను మూసివేయగలమ-- అని అంటే నమ్మటావికి సందేహించకండి”-అన్నాడు. అహంకారంతో కన్నూమిన్నూ కానకుండ విర్రవీగే వేమని మాటలకు కోపగించుకున్న ఆతపస్య వుణ్యులైన మహర్షులు అతణ్జి పట్టుకొని తను ఎడను తొడపై వేపి రుద్దారు. అప్పడా తొడలోంచి నల్లని రంగుతో ఒక పొట్టివాడు వుట్టాడు. వాడు భయం భయంగా చేతలు జోడించి నిలబడ్డాడు. అప్పడు అల్రివాడితో “కూర్చో! (నిషిదాఫ” అన్నాడం. నేనుని కల్మషంలోంచి వుట్టిన అతను విషాద జాతికి మూల వురుషుడయ్యాడం. అంతేకాదు '“ధినరిల (జాలరుల)కు మూల వురుషుడయ్యాడు.”

ఇక రెండోది వురూరవువికీ సంబంధించినది. ఇళకు కువూరుడు, వైవస్వత మనువుకు మననడు అయిన వురూరవుడం క్షత్రియుల్లో మరో ముఖ్యమైన రాజు, ఇతడు బ్రాహ్మణులతో పడిన ఘర్షణకు సంబంధించి భారతం ఆదిపర్వంలో పేర్కొన్న అంశాల గురించి వ్రస్తావిద్దాం.

“2న్పునకు తెలిసి తల్లిగాను, తండ్రిగాను కూడ తానే ప్రపిద్దికెక్కిన ఇళకు జన్మించిన మేధాని వురూరవుడు. దాదావు పదమూడు ద్వీపాలను దేదీప్యమానంగా పరిపాలించాడు, ఎంతో ప్రతిభావంతుడైన అతని కొలువులో నువ మేధావులు కొందరు ఉండేవారు. ఈ అధికార మదంతో వురూరవుడు బ్రాహ్మణులతో ఘర్షణకు దిగేవాడం. ఎంత ఆరచి గీపెట్టివా వదలకుండా హింసించి వాళ్ళు నగానట్రా దోచుకువేవాడు. సవత్కునూరుడు రంగప్రవేశం బేస్కి వురూరవుణ్మి బ్రహ్మలోకం మంచి హెచ్చరించాడు. అయితే వురూరవుడు దీన్ని లెక్క చేయలేదు. చివరకు బుషులే దిగివచ్చి శపించటంతో అందాక అధికార గర్వంతో విర్రవీగిన వురూరవ చక్రవర్తి ఆంతరించకతప్పలేదు.”

బ్రాహ్మణుల మీద కత్తికట్టిన క్షత్రియ రాజుల్లో మూడవ వాడు వహుషుడం. వురూరవుని మనవడితడు. మహాభారతంలో రెండంచోట్ల ఇతని ప్రస్తావన వస్తుంది. అరణ్య పర్వంలో ఒకసారి, ఉద్యోగవర్వంలో మరోసార్కి నహషుని కథ ఉంది. ఉద్యోగ పర్వంలోంచి గ్రహించిన కథను ఇక్కడ చూద్దాం.

ఉతెఆవిధంగా వృత్తాసురుణ్హే వధించిన తరునాత ఇంద్రుడు బ్రహ్మహత్యా పాతకం చుట్టు కుంటుందేమోనని (వృత్తుని బ్రాహ్మణునిగా పరిగణించారు) భయపడి పారిపోయి నీటిలో దాక్కు వ్నాడు. అర్భాంతరంగా ఇంద్రుడు మాయం కావటంతో తీవ్ర విఘాతమేర్పడింది. దేవు భూలోకాల వ్యవహారాలన్షిటికీ బుషులు, దేవతలు నహుషువి ఇంద్రసీంహాసనం అధిష్టించాల్చిందిగా కోరారు. మొదట్లో ఇస్తపడకపోయివప్పటికీ వచ్చచెప్తేసరికి నహుషుడం మనసు నూర్చుకున్నాడంు. ఇంద్ర

తీ౮2 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రపంగాలు

పదవి చేపట్టాడు. అప్పటిదాకా ఎంతో గౌరవంతో మంచిగా బ్రతికిన వహుషుడు భోగభాగ్యాల మోహంలో పడిపోయాడు. యాద్బచ్చికంగా ఒకసారి ఇంద్రుని భార్య ఆయిన ఇంద్రాణిని చూడ టంతో నహుషువి కన్లు ఆమె మీద పడింది. ఎలాగైెవా ఆమెను పొందాలనుకున్నాడు. దీనికి భయపడిన ఇంద్రాణి దేవతా పంరక్షకుడైన ఆంగీరస బృహస్తతి శరణు కోరింది. ఇది తెలిసిన నహషునికి ఆగ్రహం కలిగింది. పరపురుషుని భార్యను కోరటం మహాపారకం అని నహుషునికి దేవతలు నచ్చచెప్పటానికి ప్రయత్షించారు. దానిని పెడచెవివి పెట్టి వహుషుడు ఇంద్రుడంత వీచుణ్మి కాను అని వ్యభిచార కుతంర్రాలలో తామ వాదించాడు.

బృహప్తతితో వహుషుని వాదన ఇంకా ఇలా కొనసాగింది. *“పరవు పవిడ్రుడైన గౌతమువి భార్య అహల్యను ఇంద్రుడు చెరచినస్తడం ఇంద్రుణ్ణి మీరు ఎందుకు వారించలేకపోయారు? గతంలో ఇంద్రుడు ఎన్నో హీనమైన, అధర్మ వర్తనాలకీ, మోసాలకీ పాల్పడ్డాడం. అప్పడతనిని మీరెందుకు వారించలేదు?” దీనితో దేవతలు ఇంద్రాణిని తీసుకొని రావటానికి వెళ్ళారు. బృహస్పతి మాత్రం పట్టు విడువలేదు. ఆతని పలహారో ఇంద్రాణి నహుషుని కొంత గడువు అడిగింది. తన భర్తను వెదకటానికి వెళుున్నానవీ, ఒకవేళ ఆరడు కన్గించకపోతే నీ కోరికను తీరుస్తాను అన్నది. ఆమె అభ్యర్థనను నహుషుడు అంగీకరించాడు. విశాదేవి (ఉపక్రుతి, రహస్య భేది సహాయంతో తన భర్తను వెదకటానికి ఇంద్రాణి బయలుదేరింది. హిమాలయాల ఉత్తరాన సముద్ర మధ్య భూఖండంలోవి ఒక పరోవరంలో ఒక రామరరూడులో సూక్ష్మరూపంలో ఇంద్రుడు దాక్కొని ఉండటం ఇంద్రాణి చూచింది. నహుషుని దురాలోచన గురించి భర్తకు వివరించింది. అతవి శక్తియుక్తులు ఉపయోగించి వహుషువిబారి నుంచి తనను రక్షించమని తన ఆధిపడ్యాన్ని వెలకొల్పమవి ఇంద్రాణి అర్థించింది. వహషుడు మహా బలశాలి అంటూ వెంటనే రంగప్రవేశం చేయడానికి ఇంద్రుడు నిరాకరించాడు. అయిచే వహషుని పదభ్రష్టుని చేయడానికి ఓ ఉపాయాన్ని ఇంద్రాణికి సూచించాడు. “రుషులు మోసే దివ్య వాహనంలో నన్ను దర్శిస్తే కోరిక తీరుస్తాను” అవి వహషువితో చెప్పమని ఆమెకు ఇంద్రుడు సలహా ఇచ్చాడు.

*ట దేవతల రాజా! విష్ణువు కావీీ రుద్రుడు కానీ, అసురులు గావ, రాక్షసులు కానీ మున్నైన్నడూ ఎరుగని వాహనంలో నిన్న చూడాలని వుంది. మహా రుషులందరూ కలిసి విన్ను పల్లకీలో మోయాలి, అది నాకు ఆనందదాయకం. నహషుడు ఈ విన్నపాన్ని సానుకూలంగా ఆలకీంచాడు. ఆ సందేశానికి సనూధానమిస్తూ రనను తానే ఇలా అభినందించుకున్నాడు.

“మహర్షుల చేతనే సల్లకి మోయించబోయే పరాక్రమశాలి! నహుషా! నీ ధీరత్వం ఎంత గొప్పది. గతం వర్తమావం, భవిష్యత్‌ ఆంతా నీదే! ప్రపంచం అందా వీ మీదే ఆధారపడి ఉంది. నువ్వు ఆగ్రహిస్తే ప్రపంచమే లేదు... దేవీ ఇంద్రాణీ! సందేహం లేకుండా వీ కోరిక తీరుస్తాను. సప్తర్గులు, బ్రహ్మర్హులు పల్లకిలో నన్ను మోసుకొస్తారు. వేచి ఉండు. అండాల రాశీ! వా అద్భప్ట దేవలొ! నా భాగ్యరాన్‌ంయం ఇంకా ఇలా కొనసాగింది. *ఈ విధంగా మదాంధుడు, దురాచారుడు కామంతో కళ్ళు మూసుకుపోయిననాడు, గుణహీనుడు అయిన నహుషుడు

బ్రాహ్మణ క్షత్రియ పోరాటాలు 463 ప క స మహాత్ములైన మనవీశ్వరుల్ని తన పల్లకి మోయవలసిందిగా ఆజ్ఞాపించాడు.” ఇంద్రాణి తిరిగి బృహస్పతి దగ్గరకు వెళ్ళింది. బృహస్పతి ఆమెతో-నహషునికి తగిన శాస్తి తప్పక జరుగుతుందని హామీ యిచ్చాడు. అహంకారంతో విర్రవీగిన నహుషుని పతనం కోసం, ఇంద్రుడు దాగివున్లు రహస్య స్థావరం తెలుసుకోవడం ఓ యజ్ఞం చేస్తానవి చెప్తాడు ఆ తరువాత ఇంద్రుని జాడ తెలుసుకోవటం కోపం లఅగ్షివి పంపించటం, అగ్జితో కలపి ఇంద్రుడు రావటం జరుగుతాయి. ఇంద్రుడు వచ్చాక ఆతమ లేవి సమయంలో ఏయే సంఘటనలు జరిగాయో బృహస్పతి వివరించాడు. ఇంద్రుడు, కుబేరుడు, యముడు, సోముడు, వరుణులరో సమావేశమై వహషుని పతనానికి పన్నాగం పన్నుతుండగా అగస్తుడు అక్కడికి వచ్చాడు. శత్రువైన నహషుడు పతనం చెందినందుకు ఇంద్రుణ్ని అభినందించి, నహుషుడు చివరకు ఎలా పఠనం చెందినదీ, పదవీ భ్రష్టుడైవదీ చెప్పటం ప్రారంభించాడు:

మదాంధుడు మహాపాపి ఆయిన నహుషువి-మహామమహులైన దేవర్షులు విష్కల్మషులైన బ్రహ్మర్షులు, పల్లకీ మీద మోసుకెళుతున్న సందర్భంలో ఒక ధర్మ సందేహాన్ని తీర్చమని ఇలా అడిగారు. “ఓ రాజా! వాసవా! (వహుషా) అపమావ విజేతా! గోవధా సమయంలో బ్రాహ్మణులు పఠించే మంత్రాలు వీకు ప్రమాణాలా? కానా” మూఢ చేతస్కుడై, అజ్ఞానం చేత “కావు” అని సమాధానం యిచ్చాడు నహుషుడు. అవుడు బుషీశ్చ్వరులు “నీవు అధర్మ ప్రవర్తనుడవు. నీవు ధర్మాన్లి చేరుకోలేవు. వూర్వ మహామునీశ్వరులే ఇని ప్రమాణాలని మాకు చెప్తారు"-అని అన్నారు. అప్పడు వహుషునికీ బుషులకు వివాదం జరిగింది. ఆగ్రహించిన వహుషుడు మను లతో వినాదపడుతూ, నన్ను కాలితో తన్నాడు. దావితో నహుషుడి తేజప్పు సమస్తం వశించింది. ప్రాభవం బూడిద అయిపోయింది. వెంటవే భయంతో కలవరపడిపోయాడు. నేను “మూర్చుడా? నీవు పరమ వూజ్యమైను ప్రాచీనమునులు పొందుపరిచిన బ్రహ్మర్షులు అనుష్టించే వేదాన్ని అధ ర్మనర్తనతో విందించావు. పైగా నా ఛలపై కాలితో తన్నావు. బ్రహ్మసమానులైన నుహర్జుల చేత వల్లకి మోయించుకువ్నావు. కాల నీవు తక్షణమే ఇంద్రపద భ్రష్టుడవై సదివేల సంవత్సరాలు ఘోరసర్దమై భూమి మీద పడి /ఉండు. ఆ తరువాత మరల వీకు స్వర్గప్రాప్తి కలుగుతుంది అవి శపించాను. వెంటనే ఆ మూర్ధ నహుషుడు స్వర్గలోకం నుండి తలక్రిందలుగా భూతలంపై పడిపోయాడం” అని సంతోషంగా ఆగస్తుడు ఆ తరువాత కధ ఇలా చెప్తాడు. “కనుక ఇంద్రా! ఇవ్పుడు బావ్మాణులకు శత్రువైవ వఫుషుడు వాశనం అయ్యాడు మవమిక వర్ధిల్లుతాం. కాబట్టి మూడు లోకాల్డి నీ ఆధీనంలోకి తెచ్చుకో. ముల్లోకాల జనుల్ని రక్షించేందుకు కంకణం కట్టుకో! ఓ శచీపతీ! ఇంద్రియాలను జయించు. శత్రువులను నిర్మూలించు. బుషులచేత ఆశీష్పులు, మన్హవలు పొందు” అవి అఆగన్త్యుడు ఆ కథమ ముగించాడు.

ఇక నాలుగవది నిమిరాజ వృత్తాంతం. ఇక్ష్వాకువి కుమారులలో విమి ఒకడు. బ్రాహ్మ ణులతో అతని సంఘర్షణకు సంబంధించిన వివరాలు విష్ణు పురాణంలో కవిపిస్తాయి. దావి ప్రకారం:

464 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు |

జకేవెయ్యు సంవత్సరాలు కొనసాగే ఒక యజ్ఞాన్హి చెయ్యటావికై బ్రహ్మర్షి వశిష్టుణ్ణి (వోత) యజ్ఞ విర్వాహకుడుగా పిలిచాడం నిమి. అంతకు వూర్వమే 500 పం.లు పట్టే యజ్ఞాన్ని ఇంద్రువికి విర్వహించటానికి ఒవ్హక్షున్నానన్సీ అందువల్ల ముందుగా దాన్ని పూర్తిచేసి తరువాత వస్తానని వశిమ్ణుడం చెప్తాడు. దావికి నిమి ఏమీ బదులీయలేదు. ఆతను ఒప్తక్షున్నాడని భావించి వశిష్తుడు వెళ్ళిపోయాడు. ఆతము తిరిగి వచ్చేటప్పటికి మరో బ్రహ్మర్షి అయిన గౌతముడు హోతగా యజ్ఞం జరుగుతుండడాన్ని చూచాడు, తన ఉద్దేశ్యాన్షి తెలియచేయకుండా నిర్లక్ష్యం చేసినందుకు ఆగ్రహించి వశిష్టుడు విమిని *ఆశరీరుడవు” (విదేహుడవు) కమ్మని శపించాడు. ఈలోవు విద్ర మంచి మేల్కొన్ట నిమి ఎలాంటి హెచ్చరిక చేయకుండానే శపించినందుకు వశిష్టునికి ప్రతిశానం ఇచ్చి మరణించాడు. నిమి శరీరం భద్రపరచబడింది. యజ్ఞానంతరం హవి స్పును అందుకోవటానికి వచ్చిన దేవతలు, వురోహితుల కోరికపై నిమిని తిరిగి బ్రతికించటానికి ఒన్తకున్నారు. కాని నిమి అందుకు అంగీకరించలేదు. అతని కోరిక మేరకు ఆతనికి అన్లి జీవుల కళ్ళలో నివసించే విధంగా నరమిచ్చారు-దేవతలు. ఫలితంగా అప్పటి నుంచి కళ్ళు ఎవుడూ మూసుకొని తెరచుకుంటూ ఉండటం సంభవించింది. (“నిమిష అంటే రెప్పపాటు.”)”

ఐదవ వృత్తాంతం వశిష్ట విశ్వామిత్రులకు సంబంధించినది, వశిష్టుడు బ్రాహ్మణ వూజారి. విశ్వామిత్రుడు క్షత్రియుడు. బ్రహ్మర్షి కావాలనేది విశ్వామిత్రువి ప్రగాఢ వాంఛ. ఆ కోరిక అతనికి ఎందుకు కలిగిందో తెలిపే వృత్తాంతాన్ని మనం రామాయణంలో చూడవచ్చు.

“ర్‌విశ్వామిత్రువి వంశవృక్షం చాలా పెద్దది. ప్రజాపతి కొడుకు కుశుడు. అతని కుమా రుడు కుశనాభుడు. ఈతని కొడుకు గాధి. గాధి కొడుకే విశ్వామిత్రుడు. విశ్వామిత్రుడు వేలకు వేల సంనత్సరాలు రాజ్యాన్ని పరిపాలించాడు. ఒకసారి ఆతను భూవ్రదక్షిణ చేస్తుండగా వళిష్టువి ఆశ్రమం కన్పించింది. ప్రశాంత వాతానరణం. శాంతం మూర్తీభవించిన మహర్షులు, సన్యా సులు, భక్తులతో కళకళలాడుతున్న ఆ ఆశ్రమ ప్రాంగణంలో విశ్వామిత్రుడు ఆడుగు పెట్టాడం. మొదట తిరస్కరించివాా తన పరివారంతో బాటు ఆ బ్రహ్మవుత్రువి ఆతిథ్యం స్వీకరించడావికి విశ్వామిత్రుడు అంగీకరించాడం. ఆందరికీ షడ్రసోపేతమైన భోజనాలను ప్రసాదించిన వశిష్టుని ధేనువుపై విశ్వామిత్రుడి కన్నువడింది. లక్ష గోవులను ఇస్తానన్నప్పటికీ వశిష్టుడం కామధేనువును ఇన్వడావికి అంగీకరించలేదు. దానికి విశ్వామిత్రుడు “కామధేనువు రత్షం లాంటిది. దేశంలో ఉన్ల నుణులన్షీ రాజు పొత్తే కనుక ధేనువును పొందే హక్కు తనకుంద”ని వాదనకు దిగాడం. వశిస్టుడం ఒప్తక్రోకపోతే విశ్వామిత్రుడు తన ధరను విపరీతంగా పెంచాడు. ఫలితం లేకపోయే సరికి అతని కోపం తారాస్థాయిని చేరింది. ఉచ్చ, నీచాలు మరిచి, కృతఘ్యుడై బలవంతాన 'ధేమవును హరించబోయాడు. ఆ పవిత్రమైన ఆవు కట్లు తెంచుకొని వశిష్టుని వద్దకు వర్చి తనను త్యజించినందుకు వశిస్టుర్లి నిందించింది. అవ్హడు వశిష్టుడం “నిను వదిలి పెట్టాలన్న కోర్కె చాకే మాత్రమూ లేదు. కానీ ఏం చేయమ? విశ్వామిత్రుడు శక్తినంతుడు” అన్నాడు. అన్హడా ఖేమవు “ఎవరూ క్షత్రియుణ్లి శక్తినంతునిగా పరిగణించరు. బ్రాహ్మణుల కంటే శక్తివంతులెనరూ లేరు వారి శక్తి అనంతమైనది దైవదత్తమైనది. క్షత్రియుల శక్తి కంటె ఉన్సతమయినది. వీ

బ్రాహ్మణ క్షత్రియ పోరాటాలు 465 నను బలం అపరిమితం. విశ్వామిత్రుడు వీరుడు కావచ్చు గానీ మీకంటే శక్తివంతుడు కాడు. మీ శక్తి అచేయమైనది. నన్ను ఆజ్ఞాసించండి మీ బ్రావ్మాణీయ శక్తులతో మీరు సాధించిన నేను గర్వంతో విర్రవీగుతున్న విశ్వామిత్రువి పొగరు అణుస్తాను” అని శపథం చేపింది. తన శరీరం మంచి వంద మంది పస్గావులను స్నష్టించింది. వారు విశ్వామిత్రుని సేనను చెల్లాచెదరు చేసివా అతని ధాటికి తట్టుకోలేక మరణించారు. అప్పడు వివిధ ఆయుధాలు ధరించిన యవనుల్ని, శకుల్ని సృష్టించి విశ్వామిత్రుని పైకి పంపింది కామధేనువు. విశ్వామిత్రుని సైన్యాన్ని వీరు నాశనం చేశారు. అయితే అతని ధాటికి తట్టుకోలేక మరణించారు. ఈసారి యుద్ధ కళలో ఆరితేరిన వివిధ తెగల బలశాలురమ కానుధేనువు సృష్టించింది. నారు విశ్వామిత్రుని కాల్చలాన్షీ అశ్వబలాన్నీ గజబలాన్షీ - మొత్తం 'పైవ్యాని సంహరించారు. అస్పడు విశ్వామిత్రుని నూరుగురు పుత్రులు వశిష్టుని ఆశ్రమంపై దండెత్తి ధ్వంసం చేశారు. కానీ వారంతా వశిష్టుని మంత్ర మహిమకు నూడి మపై పోయారు. దీంతో చలించిన విశ్వామిత్రుడు తన కుమారుల్లో ఒకరికి రాజ్యభారామ్హి అప్పగించి, హినూలయాలకు వెళ్ళి తపస్సు చేశాడు, మహాదేవుని అనుగ్రహం వల్ల ఎలాంటి వారినైనా ఓడించగల అన్లి శస్త్ర విద్యలనూ నేర్చుకోవడంతో పాటు ఆ దేవదేవుని మంచి అవూర్వ శక్తి గల అస్త్రాలమ పొందాడు. వేరుగా వశిష్టుని ఆశ్రమానికి వచ్చి దాన్గి వర్వవాశనం చేశాడు. అక్కడి ఆశ్రమవాసులను తరినూడు. తీవ్ర ఆగ్రహంతో వశిష్టుడు తన బ్రహ్మ దండాన్నైత్తాడం. విశ్వామిత్రుడు తన అస్తాన్నెత్తి శత్రువును సవాలు చేశాడు. అతవి పరాక్రమం చూపసనుని చెబుతూ వళిష్ణుడం “బ్రాహ్మణ శక్తితో, క్షత్రియువి శక్తికి పోలిక ఎక్కడ? దివ్యమైన వా శక్తిని చూడు, క్షత్రియాధనూొ అవి, విశ్వామిత్రుని గర్వాన్షి అణుస్తానవి ప్రకటిం చాడు. విప్తమ నీరు ఆర్దినట్టు విశ్వామిత్రుడి శస్తాన్ని బ్రహ్మదండం ఓడించింది. బ్రహ్మసాశం, కాలసాశం, వరుణపాశం, విష్ణుచక్రం, శివువి త్రిశూలం వంటి ఆనేక దివ్యాస్తాలను విశ్వామిత్రుడు ప్రయోగించాడు. బ్రవ్మాపుత్రుడైన వశిమ్టుదం వాటన్నిటివీ తన దండంలో లీనం చేశాడం. ఆఖరికి విశ్వామిత్రుడు నుహా శక్తి సంపన్హనముయిన బ్రహ్మాస్తాన్లి వశిమ్ణుని పైకి వదిలాడు. దాన్ని కూడా వశిష్టుడు ఎదుర్కొన్నాడు. అప్తడు వళిమ్ణుడు ఉగ్రరూపం దాల్చాడు. “ఆయన నన రంధ్రాల మండీ అగ్నిజ్వాలలు ఎగిశాయి. అతవి చేతిలోని బ్రహ్మదండం పొగలేవి జ్వాలవలె యముని మరియొక రాజదండము వలె మెరిసింది” అయితే అతవి శత్రువు ఓటమిని చాటుతూ, మునులు నచ్చజెప్పగా వశిష్టుడు ప్రతీకార వాంఛను నిడిచిపెట్టాడం. “క్షత్రియ శక్తి సిగ్గుపడాలి. బ్రాహ్మణ ఇ్తే నిజమైన శక్త. ఒకే ఒక బ్రహ్మదండం నా అస్తు శస్తాలన్నింటినీ నాశనం చేసింది” అవి విశ్వామిత్రుడు కుమిలిపోయాడు.

విశ్వామిత్రువికి ఏమీ పాలుపోలేదు. రెండు ప్రత్యామ్నాయాలు కవిపించాయి. ఒకటి ఓటమివి అంగీకరించడం. మరొకటి, తాను కూడా బ్రాహ్మణత్వాన్ని సాధించడం. రెండో మార్గాన్ని ఎమ్మకున్నాడం విశ్వామిత్రుడు. “నేను ఇంద్రియాలనూ, బుద్దినీ నియంత్రించి, నియనుబద్ధమైన జప్ప తపాదులతో బ్రాహ్మణస్థాయిని అందుకోవాలి.” తీవమైన విసుగుతో, భయంతో, మూలు గుతూ, తవ శత్రువుపై తీవ్రమైన కోపంతో దక్షిణావికి వెళ్ళి తవ నిర్ణయాన్ని అములుచేశాడం. ఒక వెయ్యి సంవత్సరాల క్రీతం బ్రహ్మ ప్రత్యక్షమై అతనికి రాజర్షిత్వాన్ని ప్రసాదించాడు. ఆతర్వాత

466 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు-ప్రపంగాలు న న క తన తసోబలం వల్ల విశ్వామిత్రుడు బ్రహ్మర్షి అయ్యాడు.

విశ్వామిత్రునికి, వశిస్టునికీ మధ్య వివాదానికి మరో కారణం వున్నట్లు తెలుస్తోంది.

ఇక్ష్వాకువి వంశం వాడైన సుదాసుని రాజ్యపాలన కాలంలో ఈ గొడవ మొదలైంది. వశమ్హుడుం సదాసునికీ కుల వురోహితుడు. ఇదమిద్ధంగా తెలియవి కారణం వల్ల పుదాసుడు, విశ్వామిగ్రుణ్ణి తన పురోహితువిగా నియమించాడు. ఇది వళిష్త్ర విశ్వామిత్రుల నుధ్య ఘర్షణకు దారితీసింది. అది చాలాకాలం కొనసాగింది.

వీరిద్దరి ఘర్షణ చిత్రమైన నులువులు తిరిగింది. విశ్వామిత్రుడు ఎవరితోనైనా ఘర్షణ పడితే ఆక్కడల్లా వశిష్టుడు రంగప్రవేశం చేపి వ్యతిరేక వర్గంలో చేరేవాడు. అలాగే విశ్వామిత్రు దూమ. ఈ విధంగా ఇద్దరూ ఒకరినొకరు దెబ్బ తీసుకునేవారు.

శంకుగా పేరు పొందిన సత్యనతుని వుతాంతం ఇందులో మొదటిది. హరివంశంలోవి త్యన్రతుని వృత్తా కథ ఇలా సాగుతుంది.

“రిశిష్ణుడు రాజు (నత్యవ్రతువి తండ్రితో తనకున్ష గురుశిష్య సంబంధాన్ని వురప్క రించుకొని - ఆయోధ్యమ, దేశాన్ని ఆంతఃవురాన్ని తన ఆజ్ఞలలో నడిపేవాడు.

అయితే సత్యన్రతునికి మూర్ధత్వం వల్లనో లేక విధివశం వల్లనో వశిస్టునిపై చెప్పలేని కోవం.

(సకారణంగానే) తండ్రి తనమ పదవీచ్యుతుణ్జి చేసి ఇంటి నుంచి వెళ్ళగొడుతున్ల సమయంలో అక్కడే ఉన్న వశిస్టుడు కనీసం పల్లెత్తు నూట కూడా అనలేదు. సరికదా, తన మౌనంతో ఈ చర్యను సమర్థించాడు. అందువల్ల పత్యవ్రతునికి వశిష్టుడంటే నల్లనూలిన కోపం. *పస్తపది వూర్తయినన్హడ్రే వివాహం జరిగినట్టు లెక్క, కానీ ఏడవ అడుగు వేయక ముందే. నేను ఆ కన్యను ఎత్తుకొచ్చాను ధర్మసూక్ష్మాలు. తెలిసిన వశిష్టుడు కూడా ఈ నిషయాన్ది గుర్తించి నన్ను సమర్థించడం లేదు.” ఆవిధంగా జబెచిత్యాన్లి దృష్టిలో ఉంచుకుని ప్రవర్తించిన వశిస్టునిపై సత్యవ్రతుడు నునసులో కోపాన్టి సెంచుకున్నాడం. తన తండ్రి తన మీద విధించిన మౌన తపస్ఫు సవ్యతను కూడా ఆతను అర్ధం చేసుకోలేదు... ఆ తపప్సు వూర్తయ్యాక తాను తిరిగి తన కుటుంబంలో తన స్టావాన్షి పొందానని అతను భావించాడు. కానీ పత్యవ్రతుణ్ణి పక్కకు నెట్టి తన కుమారుణ్ణి రాజుగా వియమించడాన్లి వశిష్ణుడం ఆపలేదు. పరాక్రమవంతుడైన సత్యవ్రతుడు వన్నెందం సంవత్సరాల తవప్పు ముగించి ఆకలితో కళ్ళు తెరిచేసరికి కామితార్థాలను తీర్చే వశిష్టుని పాడి అవు కనిపించింది. ఆకలివల్హా మైకంవల్హా అలసటవల్గా ఆగ్రహంతోమా సత్యవ్రతుడు దశ కర్మలనూ విస్మరించి ఆ, గోవును వధించి.

బ్రాహ్మణ క్షత్రియ పోరాటాలు వ్ర?

ఆ మాంసాన్ని తినడమే కాక విశ్వామిత్రుని వుత్రులచే కూడా తినిపించాడు. ఇది తెలిసి వశి స్టుడు ఆగ్రహించాడు. మూడు పాసాలు చేసిన కారణంగా త్రిశంకు నామాన్ని సత్యన్రతునిపై విధించాడం. దేశ సంచారం నుంచి తిరిగి వచ్చివ విశ్వామిత్రుడు తాను లేవిరోజుల్లో ఎన్నో కష్టాలు పడి తన భార్యాబిడ్డలను పోషించిన పత్యన్రతునికి కృతజ్ఞతతో ఒక వరమిస్తానన్నాడు. బొందితోనే స్వర్గానికళ్ళే వరం కోరాడు త్రిశంకు. పన్నైండు సంవత్సరాలు కరువు అనంతరం, తండ్రి సామ్రాజ్యానికి పత్యవ్రతుణ్జి రాజుగా చేశాడు విశ్వామిత్రుడు. అతని తరపున యి విర్వహించాడు. దేవతల్నుంచ్చి వశిష్టుని” మంచి ఎంత వ్యతిరేకత ఎదురయినప్పటికీ బొందితోనే (రాజును పత్యవ్రతుణ్ణి స్వర్గానికి పంపించాడం.”

2. హరివంశంలో చెప్పబడిన కధ ఇదిః

ఉరిజర్రిగివ దుర్మార్గానికి ఫలితంగా ఆ రాజ్యంలో పన్నైండు సంవత్సరాల సాటు ఇంద్రుడు నర్షాలు కురిపించలేదు. ఆ సమయంలో విశ్వామిద్రుడు తన భార్యాబిడ్డలను వదలి, తపస్సు చేసుకోవటావికి పముద్ర తీరానికి వెళ్ళిపోయాడు. దుర్భర దారిద్రొన్షి భరించలేని ఆతని భార్య వంద గోవులకు తన రెండన కునూరుని అమ్ముటావికి ప్రయత్నిస్తున సందర్భంలో సత్యవ్రతుడు ఆమె ప్రయత్నాన్షి విరమింపచేసి, ఆడవి జంతువుల మాంసంతో వారిని పన్హైండం సంవర్సరాల పాటు పోషించాడు, సత్యవ్రతుడు ఆ పన్నైండం సంవత్సరాలు తండ్రి ఆదేశం మేరకు మౌన తపస్సు చేపి శుద్ధుడయ్యాడు.”

వశిష్ణుడం విశ్వామిత్రుడం ప్రత్యర్థులుగా కనిపించే మరో వృత్తాంతం కూడా ఉంది. అది శ్రశంకు. కుమారుడైన హరిశ్చంద్రుని కథ. విష్ణు మార్కండేయ పురాణాల్లో ఈ కథ వుంది. ఆ కథ ఇలా సాగుతుంది.

ఉక సందర్భంలో హారిశ్చంద్రుడం వేటకు వెళ్లాడు. అతడం వేటాడుతున్నప్తడు స్తీ ఆర్తవాదాలు వివిపించాయి. ఆ ఆర్తనాదాలు, తమను ఇందకు ముందు ఎవ్వరూ పాధించనంత స్థాయిలో విశ్వామిత్రుడు వశం చేసుకుంటున్నాడని కొని తంత్రశక్తులు చేస్తున్సు హాహాకారాలు, విఘ్నేశ్వరుడి. వల్ల ్రేరేపితుడై,. బలహీనులకు అండగా రాజు ఉండాలనే క్షత్రియ ధర్మాన్షి అనుసరించి. హరిశ్ళంద్రుడం విశ్వామిత్రుడి దగ్గరకెళ్ళి ఇలా అన్నాడు. “దేదీష్యమైన శక్తీతోను, అస్తితుల్యమైన పరాశ్రమంతోను అందరికి ప్రభువునైన నేవిక్కడ ఉండగానే గుడ్డలో అ్జిని మూటగట్టడావికి ప్రయత్షిస్తున్తదెనరు? వాడికి ఈరోజుతో మూకలు చెల్లాయి. నా అమ్ములపాడి మంచి భూన్యూకాశాలు మిరుమిట్లు గొలిపేలా నా ధనుస్సు నుంచి వచ్చిన బాణాలు నాడి సర్వాంగాలనూ తూట్టు పొడుస్తాయి” అన్నాడు. విశ్వామిత్రుడు హరిశ్చంద్రుని మూటలు వివి రెచ్చి పోయాడు. ఆతవి కోపంలో ఆ తంత్ర శక్తులన్నీ వెంటనే నశించాయి. ఇది చూచి ఆశ్వత్థనృక్షం ఆకుల్లాగా హారిశ్ళంద్రుడు గజగజా వణికిపోయాడు. వినయంగా లర్జుకైన బ్రాహ్మణులకు, పేద లకు దానధర్మాలు చేయడం, దుర్చలులను రక్షించడం, శత్రువుల యుద్ధం చేయడం వంటి

468 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రపంగాలు

రాజధర్మాలను అనుసరించి నేను అలా అన్నాను అని హరిశ్చంద్రుడు అన్నాడు. ఆ నూటలు విన్హ విశ్వామిత్రుడు బ్రాహ్మణునకు దానం ఇస్తావన్నావు కాబట్టి వాకూ దావం ఇవ్వు అన్నాడు. అప్పడు రాజైన హరిశ్చంద్రుడు విశ్వామిత్రువితో ఏది అడిగినా ఇవ్వడావికి నేను పిద్ధమేవన్నాడం. బంగారము, భార్య, శరీరం, సామ్రాజ్యం, యావదాస్తి ఏదైవా కోరమన్నాడు. అయితే అందుకు విశ్వామిత్రుడు రాజసూయయాగం నిర్వహించేందుకు అవసరమైంది కోరాడు. మొత్తం భూమం డలమే నాసరం కావాలన్న నరం లాంటి కోరికి కోరాడు. దానికి ఒవ్హక్షుని ఇంకా కోరుకొమ్మని రాజు అడగగా హరిశ్చంద్రుడు ఆతని భార్యా బిడ్డలు, పుణ్య సంపదా తప్ప మొత్తం సామ్రాజ్యాన్ని కోరాడు. దానికి హరిశ్చంద్రుడు ఎంతో ఆవందంగా అంగీకరించాడు. అప్పడు విశ్వామిత్రుడు హరిశ్చంద్రుని ఒంటిపైనున్ష ఆభరణాలనన్నింటివీ వొలివి ఇన్వమన్నాడం. నార బట్టలు ధరించి భార్యాబిడ్డలతో రాజ్యాన్ని వదిలిపొమ్మన్నాడు. అలాగేచేపి హరిశ్చంద్రుడు అడవులకు బయల్లేరి వెళ్తుండగా విశ్వామిత్రుడు నురల అడ్డగించి యజ్ఞానికి అవసరమైన ధనం చెల్లించనున్నాడు. తాను, తన భార్యాబిడ్డల శరీరాలు తప్ప తన దగ్గర ఏమీ లేదని హరిశ్చంద్రుడు అన్నాడు. కానీ విశ్వామిత్రుడు ఇచ్చిన వాగ్దానం తీర్చవలసిందేనవి అవ్నాడం. “బ్రాహ్మణులకు. ఇచ్చిన మాట తప్పడం వినాశనానికి దారి తీస్తుందో అని హెచ్చరించాడు. విశ్వామిత్రుని శాపానికి హరిశ్చంద్రుడు భయపడి ఇస్తానన్న పైకాన్మి నెల రోజులలో చెల్లిస్తానని గడువు తీసుకున్నాడు, కష్టమంటే ఏమిటో తెలియకుండా, సకల సౌకర్యాలతో గడిపిన చంద్రమతివి, బిడ్డను తీసుకొని ప్రజలు, సిబ్బంది నద్దునద్దని విలసిస్తూ వేడుకున్నా వినకుండా బయలుదేరాడు. తన ప్రజలు తనపై (ప్రేమతో రాజ్యాన్జి వదిలినందుకు విష్ణూరాలు ఆడుతుంటే వింటూ వెమ్మదిగా ప్రయా ణిస్తున్న హరిశ్చంద్రుని ఆలస్యానికీ, సంకోచానికీ ఆగ్రహించిన విశ్వామిత్రుడు దూషించడమే కాక్క భర్త ఆసరాతో కాళ్ఫీడ్భుకుంటూ. నడుస్తున్న చంద్రనుతిని తన దండంతో కొట్టాడు. అప్పడం హరిశ్చంద్రుడు భార్యాబిడ్డలతో వారణాసికి - అది శివుని ప్రత్యేక క్షేత్రం కనుక మానవుల ఆప్తి కాదనే ఉద్దేశ్యంతో బయలుదేరాడు. కావీ అక్కడ విశ్వామిత్రుడు ఎదురై ఇచ్చిన గడువు వూర్తి కాక ముందే తన డబ్బు చెల్లించనువి అడిగాడు. పరిస్థితిని అర్ధం చేసుకున్న హరిశ్చంద్రుని భార్య శ్రైవ (చంద్రమతి) తనను అమ్మివేసి విశ్వామిత్రుని బాకీ తీర్చమని దుఃఖంతో ప్రాధేయపడింది. ఈ ప్రతిపాదన విన హరిశ్చంద్రుడు మూర్చపోయాడు. కొంతసేపటికి తెప్పరిల్లి దుఃఖంతో కుమిలిపోయాడు. మరలా మూర్చపోయాడు. భర్త పరిస్థితిని భరించలేని చంద్రనుతి కూడా మూర్భపోయింది. భార్యాభర్తలిద్దరూ అపస్మారక స్థితిలో ఉండగా, తీవ్రమైన ఆకలితో బాధవడుతున్న వారి కునూరుడు (లోహితాస్యుడు) భోజనం కోసం ఆక్రందనలు చేయటం మొదలుపెట్టాడు. “నాన్నా! ఆకలవుతుంది. అన్మూ! తినటానికి ఏమైనా 'పెట్టన్మూ. అక లితో, దాహంతో నా వాలుక పిడచకట్టుకపోతుందమ్మా” అంటూ ఏడుస్తున్న సమయంలో విశ్వామిత్రుడు అక్కడికి తిరిగి వచ్చాడు. మొహమ్మీద వీళ్ళుజల్లి హరిశ్చంద్రుని మూర్చ నుండి లేప్కి తక్షణమే తన బాకీ తీర్చమని అడిగాడు. ఈ మాట విని హరిశ్చంద్రుడు మళ్ళీ మూర పోయాడు. నుళ్ళీ విశ్వామిత్రుడు అతనికి స్పృహ తెప్పించాడు. సూర్యస్తమయమటయ్యేలోగా బా

తీర్చని పక్షంలో శసిస్తానని బెదిరించాడు-నిశ్వామిత్రుడు. భయపడిన చంద్రనుతి అభ్యర్థన మీద హరిశ్చంద్రుడు చంద్రమతిని అమ్మడానికి ఒస్పక్షున్నాడం. *నా నోటి వెంట అటునంటి మాట వప్తే, ఏ దేవతలు నన్ను క్షమిస్తారు? అంతకంటే అమానుషం ఏముంటుంది?” అవ్నాడు. కావీ తప్పక

బ్రాహ్మణ క్షత్రియ పోరాటాలు ఉగ్ర

నప య క భార్యమ విక్రయించే పనిమీద నగరంలోకీ వెళ్ళాడు. తననుతాను నిందించుకుంటూ తన రాణిని బావిసగా అమ్మకానికి పెట్టాడు. ధనవంతుడైన బ్రాహ్మణుడొకడు-తన యింటివని చేయటానికి తగిన వెల ఇచ్చి చంద్రమతిని కొముక్కోటానికి ముందుకొచ్చాడు. కొన్నదే తడవుగా ఆమెను బరబరా ఈద్భుకెళ్ళటం ప్రారంభించాడు. అది చూసిన లోహితుడు భోరున విలపిప్తూ “అమ్మా! అమ్మా!” అంటూ వనెంటపడసాగాడు. బ్రాహ్మణుడరడ్డి కసరివిసరి కొట్లాడం. *అమ్మా! అమ్మా అంట లోహితుడు ఇంకా వెంటఎకీసాగే కం చంద్రమతి సదయచూపడి ప! ఈ సనిదావి మీద దయ చూపండి. వీడు లేకుండా నేను బ్రతకలేను. మీరు నన్ను కొనుక్కున్హ మాట. వాస్తవమే! కానీ పసిబిడ్డను వదిలేస్తే అంతకంటే వన్హకొన్న ఉపయోగం ఉండదు. ఆవు వెంట దూడలాగ నన్నూ, వాడ్డి కలవండి.” అంటూ దుఃఖంతో ప్రాధేయపడింది. బ్రాహ్మణుడు అంగీకరించాడు. బిడ్డకు కూడా వెలకట్టాడు.

డబ్బిచ్చి చంద్రమతిని, లోహితుడ్ది బ్రాహ్మణుడు. తీసుకువెళ్ళిన నురుక్షణమే విశ్వామి త్రుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. తన బాకీ తీర్చమన్నాడు, సజల నయనాలతో-ఉన్హ సొమ్మంతా హరిశ్చంద్రుడు విశ్వామిత్రుని చేతిలో పోసాడు. ఆ సొమ్మును అతి తక్కువగా భావించిన విశ్వ మిత్రుడు కోపంతో ఊగిపోయి. “ఉచ్చనీచాలు తెలియని ఓ క్షల్రియుడా! బ్రహ్మర్షినయివ నేమ చేసే యజ్ఞానికి ఇంత తక్కువ సొమ్మువిప్తే ఇప్పడే నా నూనవాతీత తపళ్ళక్తినీ, నిష్కళంకమైన వా బ్రాహ్మణత్వవు భయంకర ప్రభావాన్షీ వా పవిత్ర జ్ఞానాన్హీ చూవురాను” అన్నాడు. దీనితో ఆందో ళన చెందిన హారిశ్చంద్రుడు మరింత సొమ్ము ఇస్తానవి వాగ్దానం చేశాడు. బాకీ తీర్చేందుకు హరిశ్చంద్రువికి అరవూట _ గడువిచ్చాడు విశ్వామిత్రుడు. ఎంతో గొప్పగా బ్రతికిన హరిశ్చంద్ర మహారాజు కడం దీన పరిస్థితికి దిగజారి చివరకి తవనుతాము అమ్ముకోవడానికి కూడా సిద్ధపడ్డాడు. ఆతని త్యాగాన్ని చూచివ ధర్మదేవత మారువేషంలో దుష్పుడూ, దుర్మార్గుడూ ఆయిన ఛండాలుని రూసంలో వచ్చి ఎంత వెల ఇచ్చి ఆయినా హరిశ్చంద్రుర్ని కొంటావన్నాడం, హరిశ్చంద్రుడు ససేమిరా ఒస్తకోలేదు. ఛండాలుడుగా అమ్ముడుపోయే కంటే విశ్వామిత్ర శాపార్మిలో దహించుకుపోవటమే మంచిదవ్నాడు హరిశ్చంద్రుడు. అది విని విశ్వామిర్రుడు ఛండా లుడు అంత సొమ్మునిస్తానంటే వీవు ఎందుకు అంగీకరించవు? అని అడిగాడు. ఇది చాలా వీచమైన పని అని, సూర్య వంశావికే అఆనమానమవి హరిశ్చంద్రుడు. చెప్పడంతో విశ్వామిత్రుడు మరింత మండిపడ్డాడు. చండాలునికే అమ్ముదుపోయి తన అప్ప తీర్చని పక్షంలో శాపానికి గురి కావలసి ఉంటుందని మళ్ళీ బెదిరించాడు. ఈ హైన్యతను తప్పించనునీ, కావాలంటే ఇవ్వవలసిన ధవానికి బదులు తాను విశ్వామిత్రుని బానిసగా ఉంటావని హరిశ్చంద్రుడు వేడుకున్నాడం, అన్నాడం. ఇదే ఆదనుగా తీసుకొని *నువ్వు ఇవుడు నా బానిసవు. కోటి రూపాయలకు విన నేను. ఛండాలునికి అన్ముతున్నాను” అని విశ్వామిత్రుడు ప్రకటించాడు.

ఛండాలుడు అమితానందం పొందాడు. విశ్వామిత్రునికి సొమ్ము చెల్లించి దీనస్థితిలో ఉన్జ హరిశ్చంద్రుణ్ణి కట్టివేసి, కొట్టుకుంటూ తీసుకువెళ్ళాడు. ఛండాలుడు హరిశ్చంద్రుణ్హి. స్మశా నంలో కాపలా ఉండి సుంకం వసూలు చేయటం, శనాల మీద కప్పిన వస్తాలమ హరించడం

470 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు చేయనున్నాడు. వాటి ముండి వచ్చే ఆదాయంలో ఒక కాసు మాత్రమే తీపుకొని మిగతాది ఛండాలునకు ఇవ్వడమనేది నియమం. ఈ నీచ వృత్తిలో గడిపిన సంవత్సరకాలం హరిశ్చంద్రువికి వందేళ్ళుగా అనిపించింది. ఇలా ఉండగా ఒకరోజు హరిశ్చంద్రుడు ఆ ష్మశానంలో నిద్రిస్తున్నాడు. కలలో తన జీవితం కళ్ళు ముందు మెదిలింది. మేల్కొనేసరికి చంద్రమతి పాముకాటుకు మరణించిన కొడూకుని దహనం చేయటానికి తీసుకువచ్చింది. బాధలతో-కాలం తీసుకువచ్చిన మార్తులతో-మొదటి భార్యాభర్తలిద్దరూ ఒకరినొకరు గుర్తించుకోలేదు. ఆమె రోదనా ప్వరం వల్ల ఎదురుగా ఉన్లుది తన భార్య అని తెలుసుకున్లు హరిశ్చంద్రుడు మూర్భపోయాదు. చంద్రమతిది కూడా. అదే పరిస్థితి. మూర నుండి తేరుకున్నారు ఇద్దరు. ఉన్హ ఒక్కగావొక్క కొడుకు మరణించినందువల్ల హరిశ్చంద్రుడూ; వుత్ర మరణాన్ని కూడా నురపించే భర్త దుస్థితి వల్ల చంద్రమతీ దుఃఖ సముద్రంలో మునిగిపోయారు. భర్త అక్కున చేరి “నాథా! ఇది కలా విజనూం లేక నేనే అలా ఆలోచిస్తున్నానా? నేను చూస్తున్నది నిజమైతే ధర్మావికి ద్రోహం జరిగినట్లే! ధర్మాన్టి ఆచరించే నాళ్ళకు శిక్ష ఇంత తీనంగా ఉంటుందా” అని శోకంతో నిట్టూర్లు విడిచింది. యజనూని అనుజ్ఞ లేకుండా ఏ పని చేయటం ఇప్పంలేని హరిశ్చంద్రుడం వుత్రశోకభారంతో అన్నిటికీ తెగించి కొడుకు చితిపై ప్రాణ త్యాగానికి సిద్ధపడ్డాడు. “నేను దానధర్మాలను.. చేసిన వాడనే అయితే, యజ్ఞ యాగాదులమ విర్వహించిన వాడనే అయితే మరో లోకంలో అయినా భార్యాబిడ్డలను కలుసుకొందునుగాకొ అని తనకుతాను సముదాయించుకున్నాడం. చంద్రమతి కూడా భర్త నూర్గం అనుసరించడావికే విశ్చయించుకుంది. ఇద్దరూ కలసి కుమారుడైన లోహితా స్యువి మృతదేహాన్ని చితిమీదకు చేర్చి పరమాత్మ అయిన నారాయణ కృష్ణుని ధ్యానిస్తూ వుండగా విశ్వామిత్రునితో పాటు ధర్మదేవత నాయకత్వంలో దేవతలందరూ ప్రత్యక్షమయ్యారు. తన ప్రయత్నాన్ని మానుకొమ్మని ధర్మదేవత హరిశ్చంద్రుణ్ణి కోరాడు, తాము నిర్వహించిన పత్కార్యాల ఫలితంగా హరిశ్చంద్రుడు, అతని భార్యాబిడ్డలు జయించారని ఇంద్రుడు ప్రకటించాడు. ఆకాశం నుండి అమ్బతం, పూలవర్షం కురిసింది. చితిమీది లోహితాస్యుడు జీవితాన్నీ యవ్వనాన్నీ పొందాడు. రాజుకు రాణికి అపురూస ఆభరణాలు అలంకరణలుగా వచ్చాయి. అభినందనల మాలలు మెళ్ళో పడ్డాయి. ఆమితానందంతో ఇద్దరూ బిడ్డను కౌగిలించుకున్నారు. అయితే హరి శృంద్రుడు తన యజమాని ఛండాలువి అనుమతి లేవిదే తాను స్వర్గావికి రాలేనని ఆతను తనవి కొనుక్కున్నాడని చెప్తాడు, అవుడం ధర్మదేవత తావే ఛండాలువి రూపంలో వచ్చి నిజాయితీని పరీక్షించానని చెప్పడంతో హరిశ్చంద్రుడు ఒక షరతుతో స్వర్గానికి వెళ్ళడానికి ఒప్పకున్నాడు. తన ధర్మ నిర్వహణలో తన ప్రజలు పాలుపంచుకున్నారవి, వారిని కూడా తనతో కనీసం ఒక్క రోజుకయినా వచ్చేందుకు అనుమతిస్తేనే తామ స్వర్గానికి వస్తానని హరిశ్చంద్రుడం అన్నాడు, అందుకు ఇంద్రుడు ఒవ్హకున్నాడు. తర్వాత విశ్వామిత్రుడు లోహితాస్యుడ్డై పట్టాభిషిక్తుడ్దా చేశాడం. పతీ పరినార సమేతంగా హరిశ్చంద్రుడు ప్వర్గానికి వెళ్ళాడు.

సుఖాంతముయిందవి భావిస్తున్న సమయంలో పన్నెండేళ్ళ పాటు గంగలో వివాపమేర్తరచు కొని దూరంగా ఉన్న వశిష్టునికి ఈ సంగతి తెలిపింది. హరిశ్చంద్రువి కుల గురువైన వశిష్టుడం ఇవుడిది తెలుసుకొని తీవ్రంగా మండిసద్డాడం, బ్రాహ్మణులంటే ఎనలేని గౌరవం, దేవతల పట్ట

బ్రాహ్మణ క్షత్రియ పోరాటాలు శ71

వల్లమాలిన భక్తి విశ్వాసం కలిగిన మచ్చలేని మహారాజైన హరిశ్చంద్రుని పట్ల ఇంత అమానుషంగా ప్రవర్తించిన విశ్వామిత్రుని మీద పట్టరాని కోపం వళ్చింది. తన నూర్లురు పుత్రుల్నీ నధించినప్తడు కూడా విశ్వామిత్రునిపై తనకింత ఆగ్రహం కలగలేదని వశిమ్ణుడం ప్రకటించాడు. “దీనితో ఆ దుష్టుడు, బ్రాహ్మణ శత్రువు నా శాపంతో జ్ఞానం గల జీవుల సమూహం నుంచి వెలివేయబడి, వివేకశూన్యుడై కొంగగా మారిపోవు గాకొ ఆని శసించాడు. విశ్వామిత్రుడు కూడా వశిమ్ణుణ్డి “ఆరి జాతికి చెందిన పక్షిగా మారిపోతానవి ప్రతిశాపమిచ్చాడు. రెండు వేల యోజనాల (18 వేల మైళ్ళ) ఎత్తున్హు ఆరి, 3090 యోజనాల భయంకర రూసంలో బకము తీవ్రంగా పోరాడుకోనడం మొదలుపెట్టాయి. పొడవాటి రెక్కలతో ఒకదానికొకటి ఢీకొనడంతో మొదలయ్యింది పోరు. ఆరి తన గోళ్ళకు పని కల్పించింది. వాతావరణం భీకరంగా తయారయ్యింది. గోళ్ళు తాకీడికి కొండలు బ్రద్ధలౌతున్నాయి. రెక్కల కదలిక సుడిగాలిని సృష్టిస్తోంది. భూమి కంపించిపోయింది. నముద్రాలు పొంగిపార్గాయి. భూమి తన ఆధారాల నుండి తప్పి పాతాళంలోకి జారిపోయింది. ఈ విపత్తును పసిగట్టిన బ్రహ్మ సకల దేవతలు వెంటరాగా పోరాట స్థలానికి చేరుకున్నాడు. విశ్వ క్షేమాన్జి కోరి పోరు విరమించుకోవలపిందిగా నిశ్వామిత్ర వశిష్టులను ఆదేశించాడు. అయినా వారిద్దరూ బ్రహ్మ జారీచేసిన హుకుంను లెక్క చేయలేదు. పోరాటం ఆపలేదు. వారిద్దరికీ సహజ రూపాలను తెప్పించడం ద్వారా ఈ సోరుకు అడ్డుకట్టవేశాడం-బ్రహ్మ, శాంతించి రాజీ పడమని పలహా ఇచ్చాడు.

విశ్వామిత్ర, వశిష్టుల మధ్య శతృత్వం తిరిగి అయోధ్య రాజైన అంబరీషుని నృత్తాంతంలో కవిపిస్తుంది.9

ఒకస్తడం అంబరీషుడం యజ్ఞం చేమ్తుండగా ఇంద్రుడు యజ్ఞపశువును అపహరించుకు పోయాడు. ఈ ద్చుర్జటనకు కారణం రాజు పరిపాలనలో లోసమేనవీ, ఒక నర పశువుని తెచ్చి యాగం పూర్తి చేయకపోతే మహా ప్రాయశ్చిత్తం అవసరమవుతుందనీ యాజకుడు చెప్తాడు నరమేధం చేయటానికి అవసరమైన మనిషి కోసం తిరిగి తిరిగి అంబరీషుడు చివరకు భృగు నంశానికి చెందిన బ్రహ్మర్షి రుచికుడి దగ్గరకు వచ్చి ఆతని కుమారులలో ఒకరిని యజ్ఞపశువుగా అమ్మమని కోరాడు. అందుకు ప్రతిగా లక్ష గోవులను ఇస్తానన్నాడు. పెద్ద కొడుకును అన్మునని రుచికుడు అన్నాడు, చివరి కొడుకును అన్మునని ఆయన భార్య అంది. “పెద్ద కునూరుని మీద తండ్రికి, చిన కునూరుని మీద తల్లికి (ప్రేమ ఉండటం సహజం” అని కూడా అంది. ఆ నూటలు విన్న రెండవ కొడుకు శునళ్ళేవుడు, ఆలాంటన్తడు లానే విక్రయించబడనలసిన వాల్ణవీ, ఇస్తానన్న డబ్బు ఇచ్చి తనము తీసుకువెళ్ళుమని అంబరీషుణ్నే కోరాడు. లక్ష గోవుల్ని, కోటి బంగారు వాణాల్ని, చెల్లించి శునళ్ళేవుణ్తే తీసుకుని అంబరీషుడు బయలుదేరాడు. వుష్కర సమీపంలో బుషులతో కలపి తపస్సు చేసుకుంటున్హ్న మేనమూమ విశ్వామిత్రుల్ని చూడగానే శునళ్ళేపునికి దుఃఖం ముంచుకొచ్చింది. అతని అక్కున చేరాడు. తన నిస్సహాయ అనాథ స్థితిని తెలియచేసి రక్షించమని వేడుకున్నాడు. విశ్వామిత్రుడు అతవి మాటలకు జూలిపడ్డాడం. శునళ్ళేపుణ్మి ఓదార్చి, తన కుమారులను సిలిచి వారిలో ఒకడ్డి అంబరీషుని వెంట యాగపశు

త్తం డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు న కక వుగా వెళ్ళునుని ఆజ్ఞాపించాడు. విశ్వామిత్రువి ఆజ్ఞను మధుచ్చందసుడం తదితర వుత్రులు తిరస్కరించి పొగరుగా, వెక్కిరింతగా “ఇతరుల బిడ్డలమ రక్షించడానికి, సొంత కొడుకులను బలియిచ్చేవాళ్ళు లోకంలో ఎవరైవా ఉంటారా? ఎవరి మాంసాన్ని వారు తినేటంతటి తన్తగ్గా దీన్ని మేము పరిగణిస్తున్నాంగ” అని అన్నారు. తన ఆజ్ఞ తిరస్కరించటంతో విశ్వామిత్రుడు తీవ ఆగ్రహం చెందిాగవశిస్టుని కొడుకుల్లాగా కుక్కమాంసం తినే వీచ జాతుల్లో. మీరూ పుడతారు. ఈ శాపం వెయ్యేళ్ళు ఉంటుంది. అని శపించాడు. అటుతర్వాత శునళ్ళేపువితో నిశ్వామిత్రుడిలా అన్నాడు. “అంబరీషుని యజ్ఞవాటికలో యూపస్తంభానికి తాళ్ళతో బంధించి ఎర్రపూలమాలను మెడకు అలంకరించి, బలికి నిన్ను సిద్ధం చేస్తున్నువుడం అఆస్టిని స్తుతిస్తూ నీవు ఈ రెండం శ్లోకాలను సరించు. నీకు జయం కలుగుతుంది” విశ్వామిత్రుడి నుంచి జ్లకాల్డి గ్రహించిన శునళ్ళేపుడు అంబరీషునితో తను గమ్యానికి బయలుదేరాడు, యజ్ఞ ప్రదేశంలో శునళ్ళేవుణ్ణి యూపస్తంభానికీ కట్టివేసి, ఎర్రపూల మాలతో అలంకరించి బలి యివ్వడానికి సమాయత్తమనవుతున్న సమయంలో శునళ్ళేపుడు ఇంద్రుడు విస్ణువునూ అందమైన క్లోకాలతో స్తుతించాడు. సంతోషించి ప్రత్యక్షమై శువళ్ళేవుడికి దీర్చాయువు ప్రసాదించాడు.”

వళిష్ణ విశ్వామిత్రులు శత్రువులుగా కవిసించే ఆఖరి వృత్తాంతం కల్మషపాదుడిది. మహా భారతం ఆదిపర్వంలో ఈ వృత్తాంతం ఉంది.

410కల్మషపాదుడు ఇక్ష్వాకు వంశానికి చెందినరాజు, విశ్వామిత్రుడు కల్మషపాదువి యాజకత్వం ఆసేక్షించాడు. కానీ రాజు వశిష్ణుణ్ని ఎన్నుకున్నాడు. ఇలా ఉండగా, ఒకరోజు రాజు వేటకు. వెళ్ళాడు. అసంఖ్యాకంగా జంతువుల్ని వేటాడి అలసిపోయాడు. ఆకలి దాహం వేశాయి. వశిష్టుని నూరుగురు కుమారుల్లో పెద్దవాడైన. శక్తి కల్మషపాదునికి ఎదురయ్యాడు. అలా తనకు ఎదురుగా వస్తున్న శక్తిని కల్మషపాదుడు అహంకారంతో రాజాభిమావంతో తనదారికి అడ్డుతొలగమని అన్నాడు. ఆందుకు శక్తి *రాజా! ఈ నగ్రోన వాది. బ్రాహ్మణులు ఎవరైనా ఎదురు వస్తే రాజులు భక్తితో వమపష్కరించి, వారికి త్రోన యిచ్చి, తాము తొలగిపోవడం చిరకాల న్యాయం. అవి బదులిచ్చాడు. ఇద్దరూ ఎవరికివారు దారి నుంచి తొలగకుండా ఉన్నారు. అప్పడు కల్మషపాదుడు కోవం తెచ్చుకొని తన చేతి చెర్నాకోలతో శక్టిని కొట్టాడు దెబ్బతిన్ట అందరి మునుల్లాగానే, శక్తి కూడ ఆగ్రహంతో ఆతన్లి నరమాంస భక్షకుడవు కమ్మని శపించాడు. కల్మషపాదుడికీ యాజకత్వం విషయంలో వశిష్త్ర విశ్వామిత్రుల నుధ్య వైరం నెలకొని ఉన్న సనుయంలో ఇది జరిగింది. కల్మషసాదుడంు తన శత్రువైన వశిష్టుని కుమారుడితో గొడవసడంతున్నవుడు-అద్భశ్య రూపంలో అనుసరిస్తూ ఆనకాశం కోసం కాచుకుని ఉన్నాడం విశ్వామిత్రుడు. రాజు శక్తిని క్షమాభిక్ష ప్రసాదించనుని వేడుకున్నాడు. అలాంటి పరిష్కారం జరగడం ఇష్టంలేని విశ్వామిత్రుడు ఒక రాక్షసుణ్మి కల్మషపాదుడి దేహంలో ప్రవేశించమని ఆజ్ఞా పించాడు. బ్రహ్మర్షి శావప్రభావం వల్ల విశ్వామిత్రుడి ఆజ్ఞనల్ల ఆ రాక్షసుడు కల్మషసాదువిలో ప్రవేశించాడు. తన అభీస్పం వెరవేరిన విశ్వామిత్రుడు దేశాన్ని వదలి వెళ్ళిపోయాడు. ఒకవాడం ఆకలితో ఉన్న ఒక బ్రావ్మాణుడు రాజుని కలుసుకోవడం జరిగింది. రాజాజ్ఞ మేరకు అతవి

బ్రాహ్మణ క్షత్రియ పోరాటాలు తా నం నంటవోడు (వేరే ఏమీ దొరక్క) నర మాంపం వండి ఆ బ్రాహ్మణునికి భోజనం పెట్టాడు. దాంతో ఆగ్రహించిన బ్రాహ్మణుడు నరమాంస భఖిక్షకుడివవుతావవి కల్మషపాదుణ్ణి శపించాడు. ఈ విధంగా శక్తి ద్వారా ఆ బ్రాహ్మణ శావం నిజమైంది. కల్మషపాదుడి నరభక్షణకు శక్తే మొదటి సమిధ అయ్యాడు. ఈ నిధంగా కల్మషపాదుడు విశ్వామిత్రుడి వల్ల ప్రభావితుడై రాక్షసుడిగా వంచరిస్తూ వశిష్టుని మిగిలిన కునూరులను కూడా - అడవిలో సింహం చిన్న జంతువల్లి తిన్నట్టు - తివేశాడం. విశ్వామిత్రుడు తన మార్గురు కుమారులీ చంపించాడవి తెలుసుకున్న నశిస్టుడు - కుల పరతవం భూభారాన్ని మోసినట్టు - పుత్రశోకాన్ని భరిస్తూ కూడా ఆత్మహత్య గురించి ఆలోచించాడు తప్ప కౌశికులను నాశనం చేపే ప్రతిక్రియ తలపెట్టలేదు. వశిష్టుడు మేరు పర్వం పై నుంచి కింద ఉన్న బండరాయిపైకి దూకాడు. కానీ ఆ మహర్షి దూదిమీడ పడ్డట్టు ఆ బండరాయి మీద పడ్డాడు. ఆయన మండుతున్న అగ్జిలో దూకితే ఆది ఆయనను కాల్చ్బకపోగా చల్లగా మారింది. ఆ రుషి వుంగవుడు మెడకు పెద్దరాయి కట్టుకుని సముద్రంలో దూకితే అలలు ఆయన్ని ఒడ్డుకు నెట్టేశాయి. చేపేది లేక వశిష్టుడు తన ఆశ్రమానికి తిరిగి వెళ్ళి అక్కడ విర్దనత్వాని, ఖాళీని భరించలేక తిరిగివచ్చాడు. వానాకాలంలో పాంగి, గట్లపై వున్న చెట్లను పెకిలించుకుంటూ ప్రవహిస్తున్న ఒక నదిని చూసి, గట్టి తాళ్ళతో తనను తాను బంధించుకువి ఆ వదిలో దూకాడు. ఆ నది ఆ మహామువి తపో మహిమకు భయపడి అలలతో ఆయన బంధాలను (పాశాలను) విప్పి ఒడ్డుకు చేర్చింది. అందుకని దావికి *విసాళి అవే పేరు వచ్చింది. మరో నదిలో పడి ప్రాణాలు తీసుకోవడానికి వశిష్టుడు ప్రయత్నించగా అది అగ్జి వంటి ఆతని తేజస్పుకు భయసడి నూరుపాయలై శీలి ప్రవహించింది. అప్పటి నుంచీ దానికి *శతద్రు' (సట్లెజ్‌) ఆవే పేరు వచ్చింది. విఫలుడైన వశిష్టుడు తనకు ఇక చావరాదని విశ్చయించుకుని, తన ఆశ్రమానికి తిరిగి వెళ్ళిపోయాడం.” ఇని వశిస్త్ర విశ్వామిత్రుల శతృర్వానికి సంబంధించిన కొని ఉదాహరణలు నూత్రమే. వారి శతృత్వం ఎంత తీవ్రమైవదంటే, ఒకసారి విశ్వామిత్రుడు వశిష్టుణ్ణి హత్య చేయడానికి ప్రయత్షంచాడు. మహాభారతంలోని శల్య పర్వంలో దీనికి సంబంధించిన కథ వుంది. మహాభారత కర్త ఆ కథను ఇలా చెప్తాడు. ఉ|1ప్రవస్పు విషయంలో ప్రారంభమైన విరోధం వశిష్ట విశ్వామిత్రుల నుధ్య శతృత్వానికి దారితీసింది. వశిష్ట మహర్షి ఆశ్రమం ప్ధాణు తీర్ధంలో ఉంది. దానికి తూర్తున (కొంత దూరంలో) విశ్వామిత్రుని ఆశ్రమముంది. వీళ్ళెద్దరు తమతమ తపస్పుల గొప్ప్టదవాన్లి ఒకరికొకరు ప్రదర్శించుకోటావికి ఎన్హడూ ప్రయత్నిస్తూ ఉండేవారు. కానీ వశిష్టుని గొప్పతనాన్ని చూస్తే విశ్వామిత్రువికి తీవ్రమైన ఆసూయ. నశిమ్ణుణ్ణే ఏం చేద్దానూ అనేది ఆతని నిరంతర ఆలోచన. ఈ విషయానికి సంబంధించి ధర్మ పరాయణుడైన (1) అతని మనసులో ఒక ఆలోచన సాగింది. “వదీమతల్లి అయిన సరస్వతి మంత్రోచ్చారణలో అసమానుడయిన వశిష్టుని తన ప్రవాహపు అలఅమీద నా నద్దకు శీఘ్రంగా మోపుకువస్తుంది. ఆ బ్రాహ్మణశ్రేష్టుడు వచ్చీరావటంతోనే

డ74 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు తప్పకుండా ఆతి చంపినేయాలోొ ఈ ఆలోచనలు మనసులోకి వచ్చిన మరుక్షణమే క్రోధంతో ఆతని కళ్ళు ఎర్రబడ్డాయి. మనసులోనే సరస్వతిని సిలిచాడం. ఈ విషయాన్ని తెలుసుకున పరస్వతి విశ్వామిత్రుని ఆగ్రహం గురించి శక్తియుక్తుల గురించి ముందే తెలిసినటువంటిది కాబట్టి ఆందోళనతో వణికిపోయింది. పాలిపోయిన ముఖంతో చేతులు జోడించి భర్తనెవరో నరికివేస్తే భోరున విలపించే భార్యలా విశ్వామిత్రుని ఎదుట విలబడింది. ఉవేన్సు మీక్షు ఏం చేయాలి నుహర్షొ అని అడిగింది. ముక్కోపి అయిన విశ్వామిత్రుడు తన గంభీర స్వరంతో *వశిష్టుని వేగిరమే ఈడ్బుకొవిరా. అతణ్మి నేను చంపివేయాలి” అన్నాడు. సద్మాక్షీ దేవత అయిన ఆ సరప్పతి చేతులు జోడించి, సుడిగాలికి కదిలిపోయే లతలా వణికిపోతూ, మౌనంగా నిలు చుండిపోయింది...... ఆమె పరిస్థితిని పూర్తిగా గమనించినస్పటికి విశ్వామిర్రుడు మళ్ళీ తన ఆదేశాన్ని వునరుద్దాటించాడు. ఏం చేయాలో సరస్వతికి తోచలేదు. తను చేయబోతుంది ఎంత పాపకార్యమో కూడా ఆమెకు తెలుసు, ఇద్దరూ మహర్షులే. శక్తివంరులే. ఎవరిని వొప్పిం చినా. శాపం తప్పదు. గర్యంతరం లేక వశిష్టుని దగ్గరకు వెళ్ళి ఆరని శత్రువైన విశ్వామిత్రుని ఆళాన్ని తెలియచేసింది. సాలిపోయిన వదనంతో, ఆర్భత, ఆందోళనలతో ఉన్న ఆమె పరిస్థితిని గమనించిన వశిష్టుడు ఈ విధంగా అన్నాడు. “నదీ దేవలా! వనీకప్పగించిన పవి వీవు చేయి. నిరభ్యంతరంగా నన్ను తీసికెళ్ళు లేకుంటే విశ్వామిత్రుడు నిన్ను శపిస్తాడు.” అన్నాడు. ఎంతో దయార్ద్ర హృదయంతో వశిష్టుడు అన్న ఈ మాటలు సరస్వరికి ఊరట కలిగించాయి. ఇంతటి మహనీయుణ్హీ ఎలాగయినా రక్షించాలి అన్న విర్ణయావికి వచ్చింది. నా మేలు కోరిన వారి క్షేమం కోరటం నా విధి అని తలంచింది. తన (నది) ఒడ్డున యజ్ఞం చేస్తున్లు విశ్వామిత్రుణ్ని చూచింది. అదే వశిస్టుల్ని తీసుకెళ్ళ్చటావికి తగిన అదవవి తలంచి గట్టులు పొంగి ప్రవహించింది. ఆ ప్రవహ వేగంలో మిత్రవరణుల కునూరుడైన వశిష్టుని దిగువ భాగానికి మోసుకుపోయింది. మార్గమధ్యంలో వశిష్టుడు నదీదేవతను ఉద్దేశించి “౬ సరస్వతీ! బ్రహ్మ సరోవరం నుండి వుట్టినదానా! సప్తలోకాల్ని ఆద్భుత ప్రవాహంతో పునీతం చేస్తున్హదానా! ఆకాశంలో కొలువుండి, వీటితో మేఘాన్ని నింపవుతున్హదావా! సమస్త జల స్వరూపిణీ! వీ మహిమ అమోఘం” నీనే పోషణ. వీవే వెలుగు. నీవే కీర్తి. నీవే సర్వోత్తమరావు. నీవే జ్ఞానం, నీవే కాంతి. వీవే చతుర్విధ రూపమై అన్లి జీవులలో ఉన్నావు” అని స్తుతించాడు...

వశిష్టుడు దగ్గరకు రావడం చూపిన విశ్వామిత్రుడు ఆతన్ని వధించడానికి ఆయుధం కోసం వెతికాడు. బ్రహ్మహత్య జరగవచ్చువవే భయంతో సరస్వతి అతన్ని చూర్తుకు తీసుకునె ల్చింది. ఆవిధంగా ఇద్దరు మునుల ఆజ్ఞల్నీ పాటిస్తూనే విశ్వామిత్రుని తప్పించుకుని వెళ్ళింది. ఆది చూసిన విశ్వామిత్రుడు ఆసహనంతో, కోపంతో “ఓ మహానదీ! నన్న తప్పించుకుని వెనక్కు తిరిగావు గనుక రాక్షసులు మాత్రమే మునగడానికి పనికొచ్చే విధంగా నెత్తుటేరువైపోతావుకో అని శపించాడు ఆవిధంగా శాపానికి గురైన సరస్వతి నెర్తుటి (తో కలసివ) ప్రవాహమై ఏడాదిపాటు ప్రవహించింది. ఆది రాక్షసులకు యాత్రాస్థలమయింది. వెత్తుటేరుని చూసిన రాక్ష సులు సరమానంద భరితులయ్యారు. పగలబడినవ్వారు. గంతులేశారు. స్వర్గాన్ని జయించినంత సంబరపడ్డారు. ఆ సందర్భంలో అక్కడకు వచ్చిన కొందరు బుషులు ఈ రక్తపుటేరును చూపి

బ్రావ్మాణ క్షత్రియ పోరాటాలు శ7ర్‌ ప స భయ భాంతులయ్యారు. పరప్పతిని రక్షించి ఆమెకు తిరిగి వూర్వరూపం తేవడావికి అనేక ప్రయాసలు పడ్డారు. ఇప్పటివరకు వివరించిన వృత్తాంతాలన్షీ కేవలం ఒక బ్రాహ్మణుడికి, ఒక క్షత్రియుడికి మధ్య జరిగిన వ్యక్తిగత సంఘర్షణలకు సంబంధించినవి. ఇకమీదట చెప్పబోయేవి వర్గ లేక కులపరంగా బ్రాహ్మణులకు, క్షబ్రయులకు మధ్య జరిగినటువంటిని. ఇవి కేవలం ఘర్షణలు కావు. వాటిని గుంవుల మధ్య పోరాటాలు (౮0౫మబుఖీ 106) అనడం కూడా పరికాదు. ఇనన్లీ మూలాన్ని శాఖల్ని కూడా వాశనం చేయాలనే వ్రస్తుట లక్ష్యంతో ఒక వర్గంమీద మరో వర్ణం సాగించిన యుద్దాలు. అలా నాశనం చేసుకోవాలనే ఉద్దేశంతో సాగిన రెండు యుద్ధాల ప్రస్తావన మహాభారతంలో ఉంది. భార్గవ కుల బ్రాహ్మణుల మీద హైహయవంశ క్షత్రియులు సాగించిన పోరాటం మొదటిది. ఇది హైహయరాజు కృరవీర్యుని పరిపాలనా కాలంలో జరిగింది. మహాభారతం ఆదిపర్వంలో ఆ యుద్ధ వర్ణన ఈ క్రింది విధంగా ఉందిః *2ప్రూర్వ్యం కృతవీర్యుడనే పేరుగల రాజు ఒకడుండేనాడు. వేదవిదుడైన భృగుడు అతని వూజారిగా పనిచేసి ఆయన దాత్బత్వం వల్ల విశేషమైన ధనధాన్యాలను ఆర్జించాడు. అతను మరణించిన తరువాత ఆ కృతవీర్యువి వంశీయులు ధవాభావావికి గురై భృగు వంశయుల దగ్గర ధవం అపారంగా ఉందని తెలిసినవారు, వారి వద్దకు వచ్చి ధవాన్ని యాచించారు. అప్పడు కొందరు భార్గవులు ఆ రాజధనాన్ని భూమిలో పాతిపెట్టారు. మరికొందరు క్షత్రియులకు భయపడి బ్రాహ్మణులకు దానం చేశారు. ఇంకొందరు వాళ్ళు అడిగినంత మేరకు తాము దాచుకున్హ ధనం తిరిగి వారికే ఇచ్చివేశారు. ఇది జరిగిన తర్వాత క్షత్రియుడొకడు భూమిని తవ్వుతుండగా ఒక భృగువు ఇంటిలో దాచిపెట్టిన ధనం బయటపడింది. క్షత్రియులందరూ గుమికూడి ఆ విధిని చూచారు. అవుడు రాజులు ఆగ్రహం చెంది భృగు వంశీయులందరివీ, గర్భస్థ శిశువుతో సహా వధించారు. వితంతువులైన ఆ భార్గవ నంశస్తీలు భయపడి హిమాలయ సర్వత ప్రాంతాలకు పారిపోయారు. వారిలో ఒకామె తవ గర్భంలో ఉన్న శిశువును తీస్కి తన తొడలో దాచుకొన్షది. ఒక బ్రాహ్మణి ద్వారా ఈ విషయం తెలుసుకున్న క్షత్రియులు ఆ పిండాన్షి చంసబోయారు. కానీ ఆది తన తల్లి తొడ నుండి మహత్తరమైన తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ బయటకు వచ్చాడు. ఆమెము వెంటాడుతున్లు రాజులు-కనులు మిరుమిట్లు గొలిపే ఆ పిల్లవాడి ప్రకాశావికి గుడ్డివాళ్ళయ్యారు. అవుడు వాళ్ళకి ఎటు పోవడావికీ దిక్కుతోచక, ఆ భార్గవ హ్లీని చూవు ప్రసాదించమని అనేక రకాలుగా వేడుకున్నారు. అవుడు ఆ భార్గవ స్త్రీ ఆ రాజులతో వాల్లు వేదాలు, ఆరు వేదాంగాలు కలిగిన తన అద్భుత పుత్రుడు కెర్వుడే (తన బంధువుల హత్యకు ప్రతీకారంగా) వారి దృష్టిని హరించాడనీ, ఆతడే దావిని తిరిగి ఇవ్వగలడనవీ చెప్పింది. అలాగే ఆ రాజులు వేడుకోగా జెర్వుడు వారికి ద్బష్టి ప్రసాదించాడు. కానీ భృగువుల హత్యకు ప్రతిగా సర్వ పప్రాణులనీ నాశనం చేయదలచి బెర్వుడు ఘోరమైన తపస్సు మొదలుపెట్టాడు. ఆ తపో ప్రభావం దేవ దానవులన్కీ మానవులనీ భయపెట్టింది. అయితే జెర్వుని పిత్చ దేవతలు ప్రత్యక్షమై ఆతని ప్రయత్నాన్షి మాన్షించబోయారు. అందుకోసం

శ్త76 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు నన తమకు క్షత్రియులపై ప్రతీకారం తీర్చుకోవాలనే కోరిక లేదని చెప్తారు: “భృనువులు అశక్తత చేత క్షత్రియుల హత్యాకాండను సహించలేదు. వయోభారంతో కుంగిపోవడం వల్ల మేమే వారి చేతిలో వధించబడాలని కోరుకున్నాం. క్షత్రియులను రెచ్చగొట్టాలముకున్హు వారు ద్వేషాన్ని పెంచే ఉద్దేశ్యంతోనే ఒక భృగువు ఇంట్లో ధవాని పాతిపెట్టారు. స్వర్గ కాంక్ష గల మాకు ఆ ధనంతో ఏమి సని”? తనుకు ఆత్మహత్యా పాతకం రాకుండా వుండేందుకే ఈ పవి చేశానుని చెపుతూ వారు జెర్వుణ్లి తన ఆగ్రహాన్ని నిగ్రహించుకొమ్మనీ, అతడం తల పెట్టేన పాపకార్యాన్ని ఆసమనీ కోరారు. “క్షత్రియులన్సీ సప్తలోకాలనీ నాశనం చేయకు వుల్రా. నీ తపశ్శక్తివి విశ్శేషం చేసే నీ క్రోధాన్ని ఆణచుకో” అని చెప్తారు. కానీ తన ప్రతిజ్ఞని నెరవేర్చకుండా ఉండలేవవీీ తన క్రోధాన్ని ఏదో ఒక దానిపై తీర్చుకోకపోతే అది తననే దహించివేస్తుందవీ లి జ్‌, జ డగ బో

అన్నాడు. పిత్ళదేవతలు చెప్పే దయాగుణాని తిరప్కరిస్తూ అతను న్యాయం, అవసరం, విధుల ఆధారంగా నాదించాడు. అయితే చివరకు పితృదేవతలు చెప్పినట్టుగా క్రోధాన్ని సముద్రంలో వదిలి పెట్టడానికి అంగీకరించాడు. వారి సలహా ప్రకారం అది తన ప్రతాపాన్ని జల ధాతువుపై చూవుతుంది గనుక లెర్వుని ప్రతిజ్ఞ వెరవేరుతుంది.”

రెండవ వర్గ యుద్ధం కూడా నిర్మూలనాత్మకమైన యుద్ధమే. ఇది భార్గవ బ్రాహ్మణులు హైహయ వంశ క్షత్రియుల మీద ప్రకటించినటువంటిది. దీనిలో భార్గవ బ్రాహ్మణుల నాయ కుడు. సరశురాముడు. పరశురాముని జన్మ వృత్తాంతం విష్ణు పురాణంలో ఈ విధంగా ఉంది.

“1వెగ్తాధి కూతురు. సత్యవతి. ఆమె భృగు వంశానికి చెందిన వృద్ధ బ్రాహ్మణుడు రుచికుని పెళ్ళాడింది. తన భార్యకు ఉత్తమ బ్రాహ్మణ లక్షణాలతో కొడుకు పుట్టాలని, రుచికుడు ఆమెకోసం (బియ్యం, బార్లీ, పన్తు వెన్టు పాలతో చేపిన) *చారు" అనే భోజన వదార్జాన్ని తినటానికి తయారుచేసి ఇచ్చాడు. అలాంటిదే మరొకటి వీర్యవంతుడైన యోధుడు పుట్టాలని అత్తగారికి (సత్యవతి తల్లిక్సి మూడా తయారు చేసి ఇచ్చాడు. సత్యవతి తల్లి తను, తన కుమార్తె ఆ తినుబండారాల్ని పరస్పరం నూర్చుకొని తినేటట్లు తన కుమార్తెను ఒప్పించింది. ఆవిధంగా నూర్చుకొొని తిన్నారు. ఇంటికి తిరిగివచ్చిన రుచికుడు జరిగిన పంగతి తెలుసుకొవి భార్యపై మండిపడ్డాడు. మూలంలో ఉన్న నూటల్డే ఉదహథిస్తే అతను ఇలా అన్నాడం:

“పాపాత్మురాలా! నువ్వు చేసిన సని ఎంత అనౌచిత్యమైంది? నీ దారుణ లూపాన్ని చూడటానికి కూడా వేను ఆసహ్యించుకుంటున్నాను. నువ్వు తప్పకుండా మీ అమ్మకి తయా రుచేసి ఇచ్చిన *చారుని తిని ఉంటావు. ఇది తప్పు దాంట్లో వేను ధీరత్వం, పౌరుషం, బలపరాక్రమాలు మొదలైన గుణాలన్నీ ఉండేటట్లు నిక్షపించాను. నీకు ఇచ్చిన దాంట్లో జ్ఞానం, శమదమాలు మొదలైన ఉత్తమ బ్రాహ్మణ లక్షణాలు ఉండేటట్లు నిక్రేసించాను. నా అభీష్టానికి వ్యతిరేకంగా నువ్వు వ్యవహరించావు. దావివల్ల క్షత్రియుని భయంకరమైన యోధత్వం కలిగిన, హింసాత్మక జీవితం గడిపే కొడుకు వుడతాడు. మీ అమ్మకు పుట్టే పిల్లవాడు శాంతి స్వరూవు

బ్రాహ్మణ క్షత్రియ పోరాటాలు శ77 నన యాన న నన దైన బ్రాహ్మణోచితమైన ప్రవర్తన గలవాడు పుడతాడు.” ఈ మాటలు విన సత్యవతి తన భర్త పాదాలమీద వడి “స్వామీ! నేను అజ్ఞానంతో అలా ప్రవర్తించాను. నా మీద దయచూపండి. మీరు వర్ణించి చెప్పినటువంటి పుత్రుడు నాకు వద్దు. మీకు దయ వుంటే, ఆ లక్షణాలున్ల మనవళల్డి ప్రసాదించండి” అంది- పర్యవసానంగా ఆమె జమదస్ణికి జన్మనిర్చింది. ఆమె తల్లికి విశ్వామిత్రుడు వుట్టాడు. సత్యవతి కౌశిక నదిగా మూరిపోయింది. ఇక్ష్వాకు వంశానికి చెందిన రేణు కూతురు రేణుకను జమదస్ల పెండ్లాడాడు వీరి కొడుకే సరశురాముడు. మహాభారతం వేనపర్వంలో సరశురామువి కుటుంబ చరిత్రకు నెంబంధించిన ఇతర విషయాలు మరికొన్ని లభిస్తాయి: ఉ14ర్రేల్పక్త జమదగ్గులకు ఐదుగురు కొడంకులు, వారిలో చిన్నవాడైన పరశురాముడు జగత్పుపిద్ధుడు. (వర వురుషువితో మాట్లాడటం వల్ల పవిత్రతను కోల్లోయిన) రేణుకను చంపివే యమని జమదస్తి తవ కుమూరులను ఆదేశించాడు. మార్చహత్య మహా సాతకమని మొదటి నలుగురు కునూరులు అందుకు తిరస్కరించి తండ్రి శాపం వల్ల తార్కిక జ్ఞానాన్హి కోల్లో యారు... కడవటి వాడైన పరశురాముడు ఆ పనిని తాను చేసి తండ్రి మాటను గౌరవించాడు. శాసావికి గురైన నలుగురు ల తర్క జావాన్లి;, భార్వ రేణుక ప్రాణాన్సీ పరశురాముని కోరిక మేరకు జమద్ణి కనక న ఉ.. వం దీర్హాయుమ్లువీ ప్రసాదించాడు. న హైహయ వంశానికి చెందిన కార్తవీర్యుని కుమారుడైన అర్జుమని హయాంలో రెండవ వర్గ పోరాటం జరిగింది. ఇది రెండు దశలుగా జరగటం వల్ల, దీన్షి రెండు భాగాలుగా అధ్య యనం చేస్తే సరిగా అర్ధమవుతుంది. బ్రాహ్మణులు తనును ప్రత్యేక వ్యక్తులుగా గుర్తించాలని తమకు విస్తృతాధికారమివ్వాలని కోరడంతో, రాజైన ఆర్జుముడు వారిని నీచంగా నిందించడంతో సమస్య ప్రారంభమౌతుంది. ఈ నృత్తాంతం నుహాభారతంలోని అమశాపన పర్వంలో ఉంది. “15కు విధంగా దేదీస్యమానంగా వెలుగుతున్న సూర్యునిలా-దివ్యరథాన్ని ప్రవేశించి, బల గర్వంతో అర్జునుడు ఇలా అన్నాడు. “శౌర్యంలోనూ వీరంలోనూ, రైర్యసాహసాల్లోనూ, శక్త ప్రాబల్యాల్లోనూ నన్ను మించిన వారెవరున్నారు...” ఇలా అర్జునుని ప్రసంగం కొనసాగుచుం డగా ఆకాశం నుండి ఆకాశవాణి “ఓయీ! మూర్భుడా! క్షత్రియులకంటే బ్రాహ్మణులెపుడూ అధికులేవని వీకు తెలియదు. బ్రాహ్మణుల సహాయంతోనే క్షత్రియులు రాజ్యాన్నేలుతున్నారు.” దానికి ఆర్జుమడు “వేము అనుగ్రహిస్తే భూతకోటిని సృష్టించగలను. ఆగ్రహిస్తే వాటివి సంహ రించగలను. నునోవాక్కర్మలలో ఏ బ్రాహ్మణుడూ నన్ను మించిన వాడు కాదు, బ్రాహ్మణులు గొప్పవారవనీ, క్షత్రియులు గొప్పవారవీ - రెండు వాదనలున్నాయి. రెంటినీ వాటి ఆధారాలతో మీరు చెప్తారు. కానీ వాటి మధ్య ఒక తేడా ఉన్లది. బ్రాహ్మణులు క్షత్రియులను ఆశ్రయించి జీవిస్తున్నారు. కానీ క్షత్రియులు బ్రాహ్మణులనాశ్రయించి అలా బ్రతకటం లేదు. వేదాలను

శ78 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు

పాకుగా చూపి, క్షత్రియుల మీదపడి బ్రాహ్మణులు బతుకుతున్నారు. ప్రజల రక్షణ చేయాల్సిన ధర్మం క్షత్రియులలో వుంది తప్ప బ్రాహ్మణులలో లేదు. క్షత్రియుడు లేనవుడు, బ్రాహ్మణులకు జీవాధారమే లేదు. అలాంటప్తడు వాళ్ళు గొప్పవాళ్ళు ఎలా అవుతారు. తనును తాము గొప్ప వాళ్ళుగా భావించే ఈ బిచ్చమెత్తుకునే సర్వజేవుల ప్రభువుల్జి వేను నా శ్రీంద అధీమలుగా ఉంచుకుంటాను. ఆకాశం మంచి ఆ గాయత్రి అనే ఆడది సరిగ్గానే చెప్పింది. దొంగ వేషాలు వేపే దుష్ట బ్రాహ్మణులందర్జీ నేను అణచేస్తాను. ఈ ముల్లోకాల్లో మనిషి గానీ దేవుడుగానీ నన్నైదిరించలేడు. వా రాజ్యాధికారాన్ని ప్రత్షించేవాడు లేడు. ఆందుకే బ్రాహ్మణులందరికంటే నేనే గొప్పవాణ్మి” అని సమాధానం చెప్తాడు,

అర్జుమని మాటలు విన్హ వాయువు వచ్చి యిలా అన్నాదు.

*16ర్రాజ్ఞ ఇలాంటి పాపవు ఆలోచనలు మానివేయి. బ్రాహ్మణులమ. వూజించు. వాళ్ళపట్ల _ తవ్పలు చేసినవాళ్లు రాజ్యాన్ని కోల్లోతారు. వాళ్లెంతో. శక్తినంతులు. వాళ్లు నిన్ను జయస్తారు. దేశం నుంచి భ్రస్టుని చేయగలరు” ఆని అవగా “ఇంతకీ నీవెనరిని అర్జునుడడిగాడు. “వేమ దేవదూతను.... వా పేరు నాయువు. నీ క్షేమం కోరి నేము వచ్చాను అని చెప్తాడు. అర్జునుడు “లాహ్మణుల పట్ట చాలా భక్తి చూపుతున్నావు గాని, బ్రాహ్మణులు కూడా అన్ని జీవరాసుల్లానే జన్మించలేదా? వాళ్ల గొవ్దతనం ఏమిటో చెను వాల్లేమైనా వివ్లూ, నీరూ, గాలి, మార్యుడు, అకాశంలాంటి అతీత శక్తుల” అంటూ ఆగ్రహంతో పలికాడు.

అన్తడు వాయువు బ్రాహ్మణులు ఏ విధంగా గొప్టవారో తెలియచేపే అవేక ఉదంతాలము వినరించాడు.1” తర్వాత అర్జునుడు బ్రాహ్మణుల పట్ల తన శత్రుత్వాన్షి మానేసి వారితో స్టేహం కట్టాడు. ఆమశాసన సర్వంలో ఇలా ఉంది.

వేను ఎల్లన్తడూ బ్రావ్మాణుల కోసమే జీవిస్తానము. వారికి ఎవ్హదూ. భక్తితో సాష్టాంగ ప్రణామం చేస్తాను. (బ్రాహ్మణుడైన) దత్తాత్రేయుని దయనల్లనే. నేనింత శక్తి సామర్థ్యాలను, ప్రతిష్టమూ పొందగలిగాను. వుణ్యమార్గాన్ని అనురించాము”

ఇక రెండవ దశలో సరశురాముడు రంగప్రనేశం చేస్తాడ. ఇతడం క్షత్రియులను విర్మూ లనం చేసే దృష్టాంతం (శాంతి నర్వరిలో ఇలా ఉందిః

“8 వినయం, పవిత్రత దయ, దాన మొదలైన గుణాలు మూర్తీభవించిన సాహసో 'పేతుడైన కార్తనీర్యార్టునుడం, శాపం గురించి అనలు పట్టించుకోలేదు. కానీ అహంకారులు, క్రూరులు, అయిన కార్తవీర్యుని కుమారుల వల్ల ఆ శానం అతని మరణానికి దారితీసింది. కార్తనీర్యువికి తెలియకుండా, జమదడ్జి ఆశ్రమానికి వెళ్లి జమదగ్శి ధేనువు అపహరించుకొ

బ్రాహ్మణ క్షత్రియ పోరాటాలు న!

ల న య స క నిపోయారు. ఆ కారణం నల్ల పరశురాముడాగ్రహంతో కార్తవీర్యుని వేయి. చేతులను తన గండ్రగొడ్డలితో నరికాడు. ఆ కక్షతో కార్తవీర్యుని కొడుకు జమదస్ణిని చంపాడు. పరశురాముడు తండ్రి మరణానికి ఆగ్రహించి భూమి మీద వున్న రాజులందర్హి చంపివేస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేస్తాడు, కార్తవీర్యువి. వుత్రులు, నునుములతో పొట్టు వేలాది హైహయుల్లి వధించి, భూమిని నెత్తుటి ముద్దగా చేశాడు. ఈ విధంగా క్షత్రియులందర్లీ హతమార్చిన సరశురామువిలో కరుణ కలుగగా అరణ్యాలకు వెళ్లిపోయాడ. ఇలా వేల నంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి, ఒకనాడు విశ్వామిత్రువి పౌత్రుడు రైభ్యుని కొడుళు అయిన పరానశుడు వచ్చి “ప్రవర్ధనుడు, మరికొంతనుంది అయోధ్య నగరంలో యాయతి చేస్తున్ల యజ్ఞం దగ్గర బ్రాహ్మణులకు వ్యతిరేకంగా పమావేశమయ్యారు. వాళ్లు క్షత్రియులు కారా? క్షత్రియులకు భయపడి ఇక్కడకు వచ్చి దాక్కున్నావా? భూమంతా మళ్ళీ. వేలకు వేలు క్షత్రియులతో నిండిపోయింది. ఇదేనా ప్రతిజ్ఞ చెల్లించటం” ఆవి అందరి ముందు గేలిచేసి రెచ్చకొట్టాడు. ముక్కోపి అయిన సరశురాముడు ఈ మాటలు విని మహా క్రోధంతో తిరిగి ఆయుధాలు చేపట్టాడు. ఇంతకుముందు. అతడు వదలిపెట్టిన క్షత్రియులు అప్పటికి బాగా బలవంతులైన రాజులయ్యారు. వారందర్ని పరశురాముడు చంపాడు. వారి పిల్లలనూ, అప్పటికి పుట్టని అసంఖ్యాక గర్భస్థ శికువులను వారు వుట్టగానే సంహరించాడు అయివా కొందరు తల్లులు తమ పిల్లల్లి జాగ్రత్తగా కాపాడుకున్నారు.”

ఆతర్వాత క్షత్రియుల చరిత్ర తెలుసుకోవాలనే ఆసక్తి ఉన్న వారికీ “ఆదిపర్వం” నుంచి ఈ క్రింద ఉదహరించిన పంక్తులు ఉపకరిస్తాయి.

*19క్షత్రియుడనేవాణ్తి భూమ్మీద లేకుండా చేయడానికి ఇలా ఇరవై ఒక్క పర్యాయాలు వెలికీనెతికి క్షత్రియులను సంహరించిన తర్వాత జమదస్తి కునూరుడైన నరశురాముడు కుల వర్వతమైన మహేంద్రగిరి మీద తపస్సు చేసుకోడానికి నెళ్లిపోయాడం. పరశురాముడు క్షత్రియుల్ని వంహరించిన తర్వాత వితంతువులైన వారి భార్యలు బ్రాహ్మణుల దగ్గరకు వచ్చి సంతానం కోసం ప్రార్ధించారు. కుల వురోహితులు నిష్కాముకులై బుతు సమయాల్లో ఆ క్షత్రియ స్రులతో కలియగా వారు గర్భవతులయ్యారు. ఛైర్యసాహసో పేతులైన క్షత్రియ బాలురు, బాలికలు వుట్టారు. ఈ విధంగా క్షత్రియ జాతి ధర్మబద్ధమైన బ్రాహ్మణులకూ క్షత్రియ స్తీలకూకూ వుట్టి పెరిగింది. అన్హడు బ్రాహ్మణులకన్నా తక్కువైన నాలుగు కులాలు బయలుదేరాయి.”

బ్రాహ్మణ క్షత్రియ శత్రుత్వావికి పంబంధించిన ఈ ఉదాహరణలతో పాటు ఒకరికొకరు చేసుకున్న హెచ్చరికల సవాళ్ళూ, తిట్లూ ఉన్నాయి. ఇరుషక్రాలూ ఎంత నేడిమీద ఉన్నాయో వీటి నించి తెలుసుకోవచ్చు. తవ రధానికి గుర్రాలకు బదులు బ్రాహ్మణుల్ని వూన్చి, లాగించిన రాజు-నిమి-ప్రవర్తన బ్రావ్మాణుల్జి అవమానించాలనే క్షత్రియుల ప్టీర విశ్చయాన్ని చూపిస్తుంది. బ్రాహ్మణుల్ని కించపరచాలనే కార్తనీర్యార్చుని నిశ్చయం, బ్రాహ్మణులకు ఆతమ చేసిన సవాళ్ళు చూస్తే తెలుస్తుంది. తమ పరంగా బ్రాహ్మణులూ ఆలప్యం చేయకుండా ఈ సవాళ్ళమ ప్వీకరించి ట్రావ్మాణులను రెచ్చగొట్టవద్దవి ప్రతి సవాలు చేశారు. కార్య నీర్యార్టునుని పవాలు తర్వాత

480 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-వ్రసంగాలు బ్రాహ్మణుల రాయబారిగా వచ్చిన వాయువు చెప్టే మాటల్లో ఇది ప్తప్టమవృుతుంది. బ్రాహ్మణులపై క్షత్రియుల ఆధినత్యాన్ని నిరూపించేందుకు *విమి అవే రాజు గుట్టాలకు బదులుగా బ్రాహ్మణులను వూన్చి రథాన్హి నడిపించాడు. రొజ్యంపై బ్రాహ్మణుల ప్రాబల్యాన్ని తగ్గించేందుకు వారిపై కార్తవీర్యార్దునుడం ధ్వజమెత్తి సనాలు చేసిన సంగతి యీ సందర్భంగా ఉదహరించవచ్చు. తమపై క్షత్రియులు జరువుతున్న ఈ దాడిని త్రిప్పికొట్టే విషయంలో బ్రాహ్మ ణులు నెనుకపడలేదు. తను అహాన్ని దెబ్బతీస్తే జరిగే పరిణామాలను వివరిస్తూ వారు ప్పప్పమైన సందేశాన్ని అందించడానికి నాయువును అర్జునుని దగ్గరకు రాయబారిగా సంపాదు. బ్రహ్మర్షి అయిన కశ మూత్ర విసర్జన ద్వారా సముద్రపు నీటిని ఉప్పగా మార్చిన వైవాని, బ్రాహ్మణుల వల్ల దండకీయులు వదవీచ్యుతులైన విధాన్షి వాయువు యీ పందర్భంగా గుర్తు చేస్తాడు. జెర్వుడవే ఒంటరి బ్రాహ్మణుడు తాళజేష క్షత్రియులను సర్వనాశనం చేపిన విధానాన్ని కూడా వాయువు అర్జునునికి తెలియజేస్తాడం. క్షత్రియులకంటే మాత్రమే కాదు, దేవతలకంటే కూడా బ్రాహ్మణులే శక్తీ పంసన్నులు అని చెవ్లూ దీనికి బుజువుగా కొన్లి ఉదాహరణలను వాయువు తెలియజేేస్తాడం. సోనుదేవువి కూతురు, ఆంగీరస పంతతికి చెందిన ఉతత్యునికి భార్య అయిన భద్రను వరుణ దేవుడు బలవంతంగా తీసుకువెల్లినవుడు ఉతత్యువి శాపం వల్ల భూమి ఎండిపోగా వరుణుడు భద్రను తిరిగి ఆయనకు అప్పగించిన దృష్టాంతాన్లి వాయువు అర్జునువకు వివులీకరిస్తాడం. ఒకసారి దానవుల చేతిలో ఓడిపోయిన దేవతలు తమ బలుల్ని పొందలేక తనుకున్హ గౌరవాన్షి పోగొట్టుకుని భూమి మీదకు వచ్చి బ్రాహ్మణుడైన అగస్త్యుని శరణు వేడగా అగస్తుడు జ్వాలలను సృష్టించి దానవులను ప్వర్గం నుంచీ భూమి నుంచీ వెళ్ళగొట్టి, దక్షిణం వైవుకు తరిమి దేవతలను వారి రాజ్యంలో పునః వ్రతిస్టించిన వైనాన్ని కూడా వాయులవు వివిపిస్తాడం. యజ్ఞాన్ని నిర్వహిస్తున్న ఆదిత్యులను పంహరించడావికి కొన్ని వేల సంఖ్యలో ఖలీ ములు అనే దానవ సంతతి దాడి చేసినవుడు, ఆదిత్యులు రక్షణకై ఇంద్రుని ఆశ్రయించగా దైత్యుల దాడిని ఎదుర్కొంటున్న ఇంద్రుడు వారికి రక్షణ కల్పించడంలో విస్టహాయుడై వశిష్టుని ఆశ్రయించినప్తడం వశిష్టుడు దానవులను విలువువా దహించి, వాశవం చేసినట్టు అర్జునునికి వాయువు చెప్తాడు దానవులు దేవతలతో యుద్ధం చేసి వారి చుట్టూ గాఢాంధకారాన్ని కల్తించి విర్దాక్షి్య్యంగా చంవుతున్నపుడం దేవతలు బ్రాహ్మణుడైన అత్రిని ఆశ్రయించగా, అత్రి చంద్రుని రూపం దాల్చి సూర్యుని చుట్టూ ఉన్న పొరలను విడదీసి దానవుల బారి నుంచి దేవతలను రక్షించిన వైనాన్ని కూడా వాయువు అర్జునువికి విశదీకరిస్తాడు. బ్రాహ్మణుల శక్తి సామర్థ్యాలను వివరించే సందర్భంలో చివరిగా చ్యవనుడనే బ్రాహ్మణునకు ఇంద్రునికి మధ్య జరిగిన వివాదామ్షి వాయువు యిలా వివరిస్తాడు. అశ్వనీ దేవతలకు సముచిత స్టానాన్హి ఇన్వనుని, యిందుకు గుర్తుగా వీరితో పాటు సోనురసాన్ని సేవించనలసిందిగా చ్యవనుడు ఇంద్రుని ఆడిగినవుడు ఇంద్రుడు అందుకు నిరాకరిస్తాడు. దీవికి ప్రతిగా చ్యవనుడు, భూమిని, స్వర్గాన్ని ఆదువులోకి తీసుకొని, మాదుడనే రాక్షసుణ్ణి సృష్టించి ఇంద్రునితో సహా దేవతలనందరినీ రాక్షసుల నోటిలో బంధించి ఇంద్రుద్ది వివకుణ్జ చేసి తవ సూచనను పాటించేటట్టు చేస్తాడు.

బ్రాహ్మణ క్షత్రియ పోరాటాలు న! వాయువు కేవలం బ్రాహ్మణుల విజయాల గురించి మాత్రమే చెప్పి ఊరుకోడు. బ్రాహ్మణ శక్తివి గురించి చెప్పే వ్రతి దృష్టాంతం చివరా *ఆతని (ఆ కథలో నాయకుడైన బ్రాహ్మణువి) కంటే గొప్పవాడైన క్షత్రియుణ్లి చూపించగలవా” అనో, “అతనికంటే గొప్పవాడైన క్షత్రియుడున్నా డేమో. నీవే చెప్ప చూద్దాం” అనో “*అత్రిని మించిన క్షత్రియుడుంటే చెవ్తై అనో అడుగుతూ ణ్‌ వుంటాడు

ఆప్రాఖ్యాన్ని కాంక్షించే ఏ వ్యక్తి కూడా క్షవ్రియుణ్హి, పరాన్న, బ్రాహ్మణ పండితుణ్ణి వారెంత బలహీనులైవా తక్కువచేసి చూడకూడదు.” (4-135)

“ఎందుకంటే వారిని అగౌరన పరచిన వారివి పై ముగ్గురు పర్వవాశనం చేయగలరు. అందువల్ల విజ్ఞత కలిగిన ఏ వ్యక్తీ పై ముగ్గురినీ తక్కువ చేయరాదు.” (4-136)

ణి జా క్‌ టి

“బ్రాహ్మణుల సహాయం లేకుండా క్షత్రియులుకాని, క్షత్రియుల సహాయం లేకుండా బ్రాహ్మణులు కాని, సుఖసౌఖ్యాలు పొందలేరు. ఐకమత్యం ద్వారా బ్రావ్మాణులు, క్షత్రియులు ఇహ, పరలోకాలలో సుఖ సౌఖ్యాలను పొందగలరు” (10-322)

బ్రావ్మాణ క్షత్రియుల మధ్య పయోధ్య కుదర్చడానికి మనువు చేపిన స్పష్టమైన ప్రయ త్నమిది. బ్రాహ్మణులూ, క్షత్రియులూ ఎవరికి వ్యతిరేకంగా ఏకం కావాలని నునువు కోరిక? ఈ ఐక్యత గతంలో జరిగిన వాటిని క్షమించి మరిచిపోయే వ్రయత్నమా లేక ఏదైనా తవ్హడం ప్రయోజనాల కోసం జరిగిన కుట్రా యుగాల శత్రుత్వాన్లి నురచి క్షత్రియులతో చేతులు కలసమవి బ్రాహ్మణులకు బోధించేందుకు మనువును వెట్టిన వరిస్థితులేవి? ఆ పరిస్థితులేనో చాలా కఠీనమైనవీ, పీకల మీదకు వచ్చివవీ అయి వుండాలి. ఎందుకంటే వారిరువురి మధ్యా వయోధ్యకు ఏ మార్గమూ మిగిలి లేదు. క్షత్రియులందరూ తమకూ క్షత్రియ విధవలకూ వుట్టిన అక్రమ సంతావమేనవి బహిరంగంగా చెప్పి బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులందరినీ దారుణంగా ఆవమావించి వారి అహాన్హి గాయపరిచారు. క్తత్రియుల భావాలను గాయపరిచే మరొక పవి బ్రాహ్మణులు చేశారు. అదేమిటంటే క్షత్రియులకంటే బ్రాహ్మణులే యుద్ధ విద్యలలో ఉత్తములవే ఒవ్పదలను. క్షవ్రియుల నుంచే రొబట్టడం. వాళ్ళు భీష్ముని చేత ఇలా చెప్పించారు?

*20 బ్రహ్మణుల శక్తి దేవతలనే నాశనం చేయగలదు. ఆ జ్ఞానులు నుల్లోకాలనూ చూడగలరు; తాము గంధం వూసుకున్నామా, మురికితో వికారంగా ఉన్నామా అవేది నారికి పట్టదు. తిన్నా, ఉపవాసమున్నా; పట్టుబట్టలు కట్టుకున్నా. గోవె గుడ్డలో, తోళ్ళో కన్హకున్నా వారికీ ఒకటే. నారు పాధారణమైన వాటిని దివ్యమైనవిగానూ, దివ్యమైన వాటిని సాధారణ మైవవిగానూ మార్చగలరు. ఆగ్రహిస్తే దిక్తాలకులతో సహా కొత్త లోకాల్ని సృష్టించగలరు. వారు దేవతలకే దేవుళ్ళు. కారణావికే కారకులు. అజ్ఞాని ఆయిన బ్రాహ్మణుడు దేవుడు. జ్ఞాని అయిన బ్రాహ్మణుడు వూర్ణసాగరం వలె అంతకంటె గొప్ప దేవుడు”

482 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు

న కక య ఇంతా జరిగాక హఠాత్తుగా బ్రాహ్మణులు దిగి వచ్చి, క్షత్రియుల మద్దతు పొందడానికీ

పాకులాడడం ఎందుకు జరిగిందనేది అంతుబట్టని సమస్య. ఈ చిక్కు ప్రశ్తేకు పరిష్కారమేది?

అనువాదం: డా. పి.ఆపదరావు, బాబివర్ధన్‌, ఏఅథస్త్ఫూచికలు:

1. ముయి. వాల్యూమ్‌ ఓ పేజీలు. 302-303

2. ముయి. వాల్యూమ్‌ ౨. పేజీలు. 307.

3. ముయి. వాల్యూమ్‌ 1. పేజీలు. 310-313.

4. ముయి. వాల్యూమ్‌ 1. పేజీలు. 316.

ర్‌. ముయి. వాల్యూమ్‌ 1. పేజీలు. 397-400.

6. ముయి. వాల్యూమ్‌ . పేజీలు. 377-378.

7. హరి వంశంలో ఇంకోచోట ఈ వృత్తాంతం మరో రకంగా ఉందిః సత్యవ్రతుడు అంతకు

ముందే. పెళ్ళయిన (వివాహిత అయిన) యువతిని బలాత్కరంగా భార్యగా తెచ్చుకొన్నాడు.

6 యిం. చి:

ఇతర గో కూడా సేర్కొన్నాయి” రల శై

8. ముయి. వాల్యూమ్‌ 1. పేజీలు, 376-377.

9. ముయి. వాల్యూమ్‌ 1. పేజీలు. 405-407.

10. ముయి. వాల్యూమ్‌ 1 పేజీలు. 415-417.

11. ముయి. వాల్యూమ్‌ 1. పేజీలు. 420-422.

12. ముయి. వాల్యూమ్‌ 1 పేజీలు, 448-449.

13. ముయి. వాల్యూమ్‌ 1. పేజీలు. 349-350.

14. ముయి. వాల్యూమ్‌ 1 పేజీలు. 450.

15. ముయి. వాల్యూమ్‌ 1. పేజీలు. 4ర5్‌4.

16. ముయి. వాల్యూమ్‌ ]. పేజీలు. 454.

17, ముయి. వాల్యూమ్‌ ]. పేజీలు. 473.

18. ముయి. నాల్యూమ్‌ 1. పేజీలు. 454-4ర్‌ర5్‌,

19, ముయి. వాల్యూమ్‌ ]. పేజీలు. 451-452.

20. ముయి, వాల్యూమ్‌ క. పేజీలు. 473-474.

అధ్యాయం - 16 (4 శూద్రులు ా ప్రతి విపవం గా

[ఇది ఇరవై ఒక్క పుల్‌స్కేప్‌ పేజీల టైవుచేసిన రాతవ్రతి. మొదటి పేజీ పై భాగంలోను, తర్వాత పేజీలోను ఈ న్యాన శీర్షిక “శూద్రులు-విప్లవం” అనే ఉంది. విడివిడి సేజీలుగా వున్హు ఇవన్హీ ఒక టాన్‌కి గుచ్చి వున్నాయి. దురదృస్తవశాత్తు ఈ వ్యాసంలో ఇరవైఒక్క పేజీలే ఉన్నాయి. మిగిలిన వ్యాన భాగంలోవి పేజీలు పోయినట్టున్నాయి. -పంపాదకులు]

శూద్రుల స్థాయి గురించి మనువు నిర్దేశించిన మాత్రాలు చదవటావికి ఎంతో ఆన శ్రీని కలిగిస్తాయి. దావికి కారణం చాలా సానూన్యమైంది. అవి హిందువుల నునస్తత్వాన్ని తీర్చిదిద్దాయి. హిందూ సమాజంలో నేడే కాదు, అన్ని కాలాల్లోనూ సమాజంలో అత్యధిక సంఖ్యాకులైన ఈ శూద్రుల పట్ల హిందువుల ద్భక్తధాన్ని అది విర్ణయించటం కూడా నున ఆసక్తికి మరో ప్రబలమైన కారణం. నునువు శూద్రులకు నిర్ణయించిన పాయిని పాఠకులు ప్తష్టంగా అర్ధం చేసుకొనేందుకు నీలుగా ఆ నిబంధనల్చీ, సూత్రాల్లి వేర్వేరు శీర్షికల్లో ఈ దిగువున ఉదహరిస్తున్నాను.

బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య జాతులకు చెందిన సృహష్థులకు ఈ క్రింది వియమాల్లి మనువు విధించాడు.

*క్రూద్రుడు గౌరవ ప్రదమైన వ్యక్తికాడు. కావున ళూద్రుడు నరిసాలించే దేశంలో పై మూడం వర్ణాల వారు నివసించరాదు.” (4-61)

*నుతవరమైన యజ్ఞయాగాదులకు పౌరోహిత్యం వెరసినప్పటికీ, శూద్రుని నుండి ఏవిధ మైన ఫలితాన్హి యాచించరాదు” (11-24)

శూద్రులతో వివాహ సంబంధాలు నిషేధం, మూడు శక్తులకు చెందిన ఏ స్త్రీతోనయినా సరే శూద్రువి వివాహం నిషిద్ధం. అగ్రకులావిశి చెందిన స్త్రీలతో లైంగిక సంబంధం పెట్టుకుంటే శూద్రువికి ఉరిశిక్ష విధించాలని మనువు ప్రకటించాడు (11-24).

“అరక్షిత అయిన లేదా రక్షిత అయి వున్లు!ే అగ్రకుల స్త్రీవి సంభోగిస్తే-శూద్రుణ్జి యీ శ్రీంది విధంగా శిక్షించాలి.

శరత డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు

ఆమె అరక్షిత ఆయితే శూద్రుని మర్మాంగాన్ని ఛేదించాలి. ఇతరుల సంరక్షణలో వృన్నదైతే శూద్రుని సంహరించి అతని ఆస్తిపాస్తుల్ని స్వాధీనం చేసుకోవాలి.” (8-374)

అధికార పదవులకు సంబంధించి మనువు ఈ క్రింది నిషేధాజ్ఞల్ని రూపొందించాడు.

“వేదంలో నిర్దేశించిన, విద్యను, విజ్ఞానాన్ని సముపార్చించకపోయినా అందుకు సంబం ధించిన క్రతువులు వగైరా విర్వర్తించలేకపోయినా పుట్టుకతో బ్రాహ్మణుడైతే చాలు. అనగా బ్రాహ్మణుడై. పుడితే చాలు-అతణ్హి చట్టాన్ని వ్యాఖ్యానించనుని రాజు కోరవచ్చు. కాని శూద్రు డుగా జన్మించిన. నాడు ఎంతటి పాండిత సటిమ కల్లి వున్నప్పటికీ అందుకు అర్హుడు కాడు. తీర్లు చెప్టే వ్యాయాధిపతి కాకూడందు.” (8-20)

“ఖూద్రుడు ధర్మశాస్త్రాలను వ్యాఖ్యానిస్తే తెలిసి ఉపేక్షించే రాజు రాజ్యం ఊబిలో కూరు కుపోయిన దున్నపోతులా అడుగంటిపోతుంది” (8-21)

“ఖ్రాద్రుడెనరైవా సాగరుమోతుతనంతో బ్రాహ్మణునికి ధర్మబోధ చేయదలిస్తే రాజు ఉపే క్షీంచక ఆ శూద్రువి నోటిలోను చెవుల్లోను సలసలా కాగుతున్న మానె పోయించాలి.” (8-272)

విజ్ఞానార్దనకు, జ్ఞానావికి పంబంధించి యీ దిగువ విధంగా నిర్దేశించాడు.

“శూద్ర విద్యార్థులకు విద్యను బోధించేవాడం, శూద్రుడు గురువుగా విద్యనభ్యసించేవాడం ఇందుకు శూద్రులను ప్రోత్సహించి ఆహ్వానించేవాడం ఆ విద్యలకు అనర్జ్హుడౌతాడు.” (3-156) “శూద్రుల సమక్షంలో బ్రాహ్మణులు ఎన్నడూ వేదాన్టి పఠించరాదు. (4-99)

మనువు తరువాత వచ్చినవారు శూద్రులు వేదాలు చదివితే విధించే శిక్షను నురీ విపరీతం జేశారు. శూద్రుడు పారపాటుగావైనా, చాటుగావైనా, వేదాలు విన్నా, వేదవాక్యం ఉచ్చరించ సాహసించినా వాని వాలుకను చీల్చి వాని చెవుల్లో కరిగే పీసొన్లి పోయాలి, అవి కాత్యాయనుడు విర్లేశించాడు.

చి

శూద్రుల అస్తి హక్కుకు సంబంధించి మమవు ఈ విధంగా విర్రేశించాడం.

సంపాదనను కూడబెట్టుకొనే శక్తి సామర్ధ్యాలు కలిగి వునప్పటికీ శూద్రుడు ఆ పనిని చేయకూడదు. సంపద గర్వాన్లి పెంచుతుంది. బ్రాహ్మణులను నిర్లక్ష్యం చేసి కించపరిచే స్థితికి ఎదగొచ్చు. అందుచేత అతడు దైనందిన అవసరాలకు మించి సంపాయించరాదు. (10-129)

శూద్రులు - ప్రతి విప్లవం 485

తన ఆనసరాలను తీర్చుకొనే స్థితిలో లేవప్పడు ఏ పంకోచం లేకుండా బ్రాహ్మణుడ శూద్రువి ఆస్తిని స్వాధీనం చేసుకోవచ్చు. (8-417)

శూద్రుడు ఒక వృత్తిని మాత్రమే చేయాలని, ఈ నియనమాన్షి ఎంతనూత్రం ఉల్లంఘించ రాదని మనువు శాసించాడు.

భగవంతుడు శూద్రునికి ఒకే ఒక వృత్తిని కేటాయించాడు. అది బ్రాహ్మణ క్షత్రియ వైశ్యకులాల వారివి విధేయంగా సేవిం“డం. (1-91) -

శూద్రుడు (బ్రాహ్మణులను సేవించి జీవితానసరాలు తీర్చుకోలేకపోతే) క్షత్రియుణ్జి లేదా సంపన్నుడైన వైశ్యుణ్నీ సేవించి, తన ఖ్బీతిని సంపాదించుకోవాలి. (10-121)

ఇహపరలోక సుఖాల కోసం శూద్రుడు బ్రాహ్మణ పేవకుడుగా బతకాలి. అలా అయితే తాను ఆశించినవి పొందగలుగుతాడు. (10-122)

బ్రాహ్మడికి సేవ చేయడమే శూద్రువి ఉత్కృష్టమైన వృత్తి. మరేదైనా అతవికి విష్టలం. (10-123)

శూద్రుల సేనక వృత్తిని ఘూడొ మనువు స్వేచ్చాయుత ఒడంబడికగా వదలలేదు. సేవిం చడానికి విరాకరించే శూద్రుని ఎలా శిక్షించాలో కూడా చెప్తాడం.

బచ్మాణునికీ సేవ చేయడానికే భగవంతుడు శూద్రుణ్ణి సృష్టించాడు. కాబట్టి శూద్రుణ్నే బావిపగా కొనుక్కోకపోయివా తన సేనకోసం శూద్రుణ్మి ఒత్తిడి చేయవచ్చు. (8-413)

శూద్రుడు చేపే కష్టానికి ఫలితాన్ని ఆతని పనితనాన్ని బట్ట, శ్రమను బట్టి అతడం పోషించవలసిన కుటుంబ సభ్యులను బట్టి తన కుటుంబ ఆస్తి మంచి చెల్లించాలి. (10-124)

తాము తినగా మిగిలిన ఆహారాన్లి, పాత గృహోవకరణాల్లి శూద్రునికివ్వాలి. (10-125)

శూద్రుడు పై వర్ణాల వారికి బావిసగా మాటల్లోను చేతల్లోను విధేయుడిగా వుండాలి.

తామ వీచజమ్మడు కాబట్టి ద్విజులమ అవమానిస్తే వాని నాలుకను కత్తిరించాలి. (8-270)

శ86 డా. బాబాపాహెట్‌ రచవలు-ప్రపంగాలు

ద్విజుల్జి కులం పేరుతో దూషించిన శూద్రుని నోటిలో బాగా కాలుతున్ల పది అంగుళాల మేకును దూర్చాలి. (868-271)

మనువు అంతటితో తృప్తిసడలేదు. శూద్రుల పేర్టు, ఇంటి పేర్లు బావిపభావాన్ని సూచిం చేదిగా వుండాలన్నాడు. (8-271)

బ్రాహ్మణుల పేర్ల ముందు శుభ సూచకాలు, క్షత్రియుల పేర్ల ముందు శౌర్య సూచ

జ్శీ స!

కాలు, వైశ్యుల పేర్ల ముందు ఐశ్వర్య సూచకాలు వుండాలి. శూద్రుని విషయంలో అధమ వీచ సూచకాలు వుండాలని నిర్దేశించాడు. (11-31)

బ్రాహ్మణుని. పేరులోని రెండో భాగం శుభాన్ని క్షత్రియువి పేరులో శక్తినీ బలాన్సీ, వైళ్యువి పేరులో సంపదమా, శూద్రువి పేరులో మూత్రం సేవాతత్వాన్లి, బావిస భావాన్ది పూచించేదిగా వుండాలి. (11-32)

మమవు ముందు శూద్రుల పరిస్థితి ఏమిటి? ఆర్యులు అనుభవించే మత సాంఘిక హక్కులు గౌరవాలకు అర్హతలేని పరాయినారిగా, అనార్యులుగా మనువు పరిగణించాడం. శూద్రులు అనార్యులనే దాన్షి విస్టంకోచంగా జనులందరూ ఆమోదిస్తూ వచ్చారు. కాని ప్రాచీవ ఆర్య వాజయంలో ఇందుకు ఆధారాలేమి లేవు.

ఆర్యుల వురాతన వాజ్మయం చదివితే మొట్టమొదటి ఆర్యులలో బ్రాహ్మణ క్షత్రియ వైళ్ళ శూద్ర అవే నాలుగు వర్ణాలు వుండేవి. ఈ విభజనే కాక (1) అసుర (2) సురలు లేక దేవతలు (3) యక్షులు (4) గంధర్వులు (5) కిన్నైరలు (6) చారణులు (7) అశ్వినులు (8) విషాదులు కూడ కనిపిస్తారు. నిషాదులు అనాగరికులు. ఆత్యంత ప్రాచీనులైన ఆటవికులు, గంధర్వులు యక్షులు, కిన్నైరలు, అశ్వినులు వృత్తిపరమైన వర్గాలుగ ఆకనిపిస్తారు. అంతేగాని వర్గాలు కావు. దైళ్యులు, దొనవులు, దమ్యలు, కాలంజనులు, కాలెయ్యులు, కాలిందులు, వాగులు, నివాత కవచులు, పొలోమలు, వనిశాచులు, రాక్షసులు వంటి పేర్ణతో పిలువబడే వర్గాలన్టింటినీ కలిసి ఆసురులు అనే జాతి సంబంధమైన పేరుపెట్టారు. అసురుల్లాగే సురలు దేవతలు కూడ వివిధ తెగల కూటమి కావచ్చేమో మనకు తెలియదు. దేవతల జాతికి చెందిన వాయకులు మాత్రమే మనకు తెలుసు. బ్రహ్మ విష్ణు రుద్రు సూర్య, ఇంద్ర, నరుణ, సోమ మొదలగు వారు.

పాయణాచార్యుడు చేసిన కొన్ని అసంబద్ధ, అవివేక వ్యాఖ్యలు ఆర్యులు అసురులు, దేవతలు, వారి మధ్యనున్హు సంబంధ బాంధవ్యాల గురించి మేధావులకు కూడ కొన్ని వింత వమ్మకాలు కలిగించాయి. అసురులు అవేనారు అసలు మానవులే కారని నిశాచరులవి ఆర్యుల్డి

శూద్రులు - ప్రతి విప్లవం 487

న న పీడించే దయ్యాలు, భూతాలు, పిశాచాలని నన్ముకం ఏర్పడ్డది. సురలు, దేవతలు వ్రక్ళతి శక్తుల దైవిక ప్రతీకలనీ; ఆర్యుల శరీరం రంగు గొప్పదని పొడవైన ముక్కులు కలిగి వుంటారని, చాలా వర్ణాహంకారం కలిగిన వారనీ వమ్మకం ఏర్పడ్డది. శూద్రులకు మరోపేరు దస్యులు, భారతదేశంలో ఆదిమవాసులు శూద్రులు అని చెప్పడం జరిగింది. వీరు నల్లనివారు, చప్పిడి ముక్కులు కలిగి వుంటారని చెప్తారు. భారతదేశంపై దండెత్తి వచ్చిన ఆర్యులు వారిని జయించి వారిని దస్యులుగా పిలిచారని ఒక భావవ. దన్యు అవే మూటలో పుట్టినదే దాప2 శబ్దం.

ఈ నమ్మకాలకు ఆధారమేదీ లేదు. ఆర్యుల్హాగే సురల్కు అనురలు కూడ మానవజాతికి చెందినవారే. అసురులు సురలు కూడా ఒక తండ్రి బిడ్డలే. ఆ తండ్రి పేరు కాశ్యపుడు. అసలు కథ ఏమిటంటే “దక్ష ప్రజాపతికి 60 మంది కుమార్తెలు. వారిలో సదమూడు నుందిని కాళ్యవుడికిచ్చి పెళ్లి చేశాడు. వారిలో దితి, అదితి అనేనారు యిద్దరు. దితి పంతానాన్ని అసురులుగాను, అదితి సంతాన్షి సురలుగాను పిలిచేవారు. ప్రపంచాధిపత్యం కోసం యిరువురూ ఘోర యుద్దాలు చేశారు. ఇది పురాణగాథ అనడంలో సందేహం లేదు. అయినా వురాణాలు

• అతిశయోక్తులతో చెప్పిన చరిత్ర అయినప్పటికీ - అవి కూడా చరిత్రే.

ఆర్యులు ఒక జాతికాదు. వివిధ ప్రజల కలయిక. వారిని కలిపిన శక్తి ఏమిటంటే ఆర్య సంస్కృతిగా పిలవబడిన సంస్కృతిని కొనసాగించాలనే ఆసక్తి. ఆర్య పంప్కృతివి ఆమోదించిన ప్రతి వ్యక్తి ఆర్యుడే. వారు ఒక జాతికి చెందిన వారు కానందున ఒక ప్రత్యేకమైన రంగు, శారరీక లక్షణాలు వారికీ లేవు. ఆర్యులు తనమును తాము వేర్తరచుకోటానికి వారికంటె భిన్నమైన నల్లరంగు వున్న లేక చప్పిడి ముక్కు వున్న ప్రజలు ఎవరూ లేరు. ఆర్యులకూ, దస్యులకూ నుధ్య విభజనకూ శత్రుత్వానిక్సీ రంగుపై ఆధారపడిన దురూహలు కారణమనుకోనడం దస్యుల గురించి వాడే వర్ణ అనాస అనే పదాలను తస్తగ్గా అర్ధం చేసుకోవడం వల్ల జరిగిన పొరపాటు. వర్ణ అంటే రంగు అవీ, అనాప అంటే ముక్కు లేకపోవడమనీ అర్ధం చెవుతున్నారు. ఈ రెండూ తప్పడు అర్భాలు. వర్ణ అంటే కులం లేక సమూహం. అవాసమ అన్‌-ఆప్‌గా అర్ధం చేసుకుంటే సంస్కరించబడవని భాష ఆర్యులకు రంగుపై ఆధారపడిన ద్వేషభావం ఉందనీ, అదే వారి సామాజిక వ్యవస్థను విర్ణయించిందనీ ఆనడం శుద్ధ అర్ధంలేని మాట. వ్రసంచంలో రంగుపై ఆధారపడిన ద్వేషభావాలు లేవి ప్రజలు ఆర్యులే. ఇందుకు కారణం, తమను తాము వేరుగా గుర్తించుకోవడానికి వారందరికీ ఒకే ప్రధానమైన రంగు లేకపోవడం.

దస్యులు జాతిని బట్టి ఆర్యేతరులు ఆనడం తన్హ దస్యులు భారతావనిలో ఆర్యులకు ముందు నివసించిన స్థానిక జాతులు కారు. ఆర్య పమాజంలోని వారే. ఆర్య సంస్కృతిలో ముఖ్య భాగమైన కొన్ని వూజా విధానాల్ని, నమ్మకాల్డి అంగీకరించనందువల్ల ఆర్య అనే బిరు దును కోల్లోయారు. దస్యులు ఆర్యేతరులనే నమ్ముకం ఆధారరహితం. బుగ్వేదం (1-49)లో ఇంద్రుడు యిలా అన్నాడు. “నేము కవి అనే మానవుణ్ణి వా నజ్రాయుధంతో సంహరించాను. కువను ఉపాయాలతో సంరక్షించాను. సుస్టను చంపడానికి వజ్రాయుధం చేబట్టాను. దన్ఫులకు

488 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-వ్రసంగాలు ఆర్భు నానుధేయం లేకుండా చేశాను”

దస్సులు కూడా ఆర్యులేనన్న వాదనను బలసరచడానికీ ఈ ఇంద్రుని మాటలకు మించిన ఖచ్చితమైన సాక్ష్యం అక్కరలేదు. మరింత ముందుకు వెళ్ళి, మెరుగైన ఆధారం కావాలంటే ఇంద్రుడు తను చేసిన అత్యాచారాలకు ఫలితంగా అభిశంసనను ఎదుర్కొన్న సందర్భాన్ని చూడ వచ్చు. ఇంద్రుడు అభిశంసన ఎదుర్కొనడానికి కారణమైన అఆత్యాచారాలలో వృత్తుని సంహారం ఒకటి. వృత్తుడు దప్పుల వాయకుడుం. దప్పులు ఆర్యులు కాకపోతే, ఇంద్రునిపై అటువంటి ఆరోపణ చేయడం అపాధ్యం.

ఆర్యుల దండయాత్రలో శూద్రులు ఓడిపోయి వారికి లొంగిపోయారన్నది లోపభూయి ప్రమైవది. ఆర్యులు భారతదేశం ఆవలి ముండి వచ్చి అవాదిగా వినపిస్తున్న వారిని ఓడించి ఆక్రమించుకొవ్నారనడావికి సరైన బుజువు కానరాదు. ఆర్యులకి భారతదేశమే పుట్టిల్లు ఆనడావికీ అవేక ఆధారాలున్నాయి. ఇక రెండో విషయం: ఆర్యులకు దస్యులకు మధ్య యుద్దాలు జరిగినట్టు ఎక్కడా ఆధారాలు లేవు. పైగా దస్యులకూ, శూద్రులకు ఏమీ పంబంధం లేదు. మూడో విషయం ఆర్యులు చాలా బలవంతులనీ, యుద్ధ తంత్రంలో ఆరితేరిన వారనీ నమ్మడం కష్టం. దేవతలకూ, ఆర్యులకూ గల సంబంధాలను గురించిన చరిత్ర చదివిన వారికి ఫ్యూడల్‌ వ్యవస్థలో ప్రభువులకూ, వారి అర్ధబానిస-రైతులకూ (17101603) మధ్య ఉన్న సంబంధాలు వీళ్ళు మధ్య కూడా ఉన్నాయని తెలుస్తుంది. దేవతలు ప్రభువులూ, ఆర్యులు వరి అర్ధ బానిస రైతులు. వారు చేపే అనేకానేక యజ్ఞాలు, తద్వారా సమర్తించుకునే బలులూ దేనతలకు ఆర్యులు సమర్షించిన ఫ్యూడల్‌ సుంకాలనిపిస్తాయి. ఆర్యులు డీవతలకు బానిపలుగా ఉండడావికి కారణం, వాళ్ళు దేవతల సహాయం లేకుండా అసురుల దండయాత్రల్ని ఎదుర్కోలేకపోనడమే కారణం. అంతటి బలహీనులయివ ఆర్యులు శూద్రులను జయించారనుకోనడం వట్టి భ్రమ. చివరిగా అసలు శూద్రుల్ని జయించాల్సిన ఆనసరం లేదు. ఆర్య పంప్కృతివి పాటించే వారు ఆర్యులనే అసలు అర్ధంలో శూద్రులు కూడా ఆర్యులే. శూద్రులు నల్ల రంగుతో, చప్పిడి ముక్కు కలిగి ఉండేవారవీ, ఆర్యుల చేత ఓడిపోయి వారికి బానిసలయ్యారనీ ఎవరూ, ఎక్కడా, ఎప్పడూ పేర్కొనలేదు. దస్యులూ, శూద్రులూ ఒకరేనని భావించడం తప్త వాళ్ళంతా ప్రజలుగా ఒకటీ కావచ్చు కానీ సొంప్కృతికంగా భిన్హమైన వారు. ఆర్య సంస్కృతిని వ్యతిరేకించి, దానిపై తిరుగుబాటు చేశారు అనే అర్ధంలో దస్యుల్ని ఆర్యేతరులుగా పరిగణించవచ్చు. శూద్రులు ఇందుకు ఖిన్షమైన వారు. వారు ఆర్యులే. అంటే ఆర్యుల జీవన విధనాన్షి వమ్మి ఆచరించేవారు కాబట్టి శూద్రులు ఆర్యులుగా పరిగణిపబడ్డారు. కౌటిల్యుడు అర్ధశాస్తుం రాసిన కాలం నాటికీ కూడా శూద్రుల్చి ఆర్యులుగానే వ్యవహరించేవారు.

ఆర్య సమాజంలో శూద్రుడు విడదీయరాని, సహజమైన, విలునగల సభ్యుడనే విషయం, యజుర్వేదంలోని 4 ఒక ప్రార్ధవవల్ల తెలుస్తుంది. యజ్ఞం చేసేవాడు ఇలా అంటాడు

శూద్రులు - ప్రతి విప్లవం 489 ననన తన క అట దేవతలారా! మా పవిత్ర వూజారులకు తేజాన్నివ్వండి. మూ వ్రభువులలో తేజాన్ని వింపండి. వైశ్యులు, శూద్రులలో తేజాన్ని వింపండి. తద్వారా వాకూ తేజస్పునివ్వండి.” ఇది చాలా ముఖ్యమైన ప్రార్ధన. ఎందుకంటే ఇది, శూద్రుడు కూడా ఆర్యుల సనూ జంలో గౌరవ స్టానాన్ని కలిగి ఉండేవాడని రుజువు చేస్తుంది. రాజుకు వట్టాభి షేకం జరిగేటప్పడు బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్యులతో పాటు శూద్రులూ ఆహ్వానింపబడేవారన్హ సంగతి నుహాభారతంలోని యుధిష్టిరుని పట్టాభిషేక వర్ణన మంచి తెలు స్తుంది. బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైళ్యులతో పాటు శూద్రులు కూడా రాజును సంప్రోక్షిస్తారు. వీల కంరుడవే ప్రాచీన రచయిత పట్టాభిషేకం గురించి చెవుతూ, “బ్రాహ్మణ, క్షభ్రియ, వైళ్ళ కులాలకు చెందివ నలుగురు ప్రధానమంత్రులూ రాజును సంస్రోక్షించిన వారిలో ఉన్నారు. అనంతరం అంతకంటే కింది కులాల నాయకులు రాజును పవిత్ర జలాలతో సంహ్రోక్షించారు. అనంతరం బ్రాహ్మణులు స్తోత్ర పాఠాలు ప్రారంభించారు. వేదయుగం తర్వాత మనువుకు ముందు కాలంలో రతులు అని పిలువబడే ప్రజా ప్రతినిధుల నముదాయం ఒకటి వుండేది. రాజును పట్టాభిషిక్తుణ్డి చేపే సందర్భంలో వారికి చాలా ప్రాముఖ్యత వుండేది. పార్వభౌమత్వావికి చిహ్నంగ రత్లుం నారి వద్దనుండడం వల్ల, వారు అంత ప్రాముఖ్యత సంతరించుకొన్నారు. ఆ రత్నాన్షి రాజుకు సమర్షించడం వల్ల ఆయనకు పార్వభౌమత్వం ప్రాప్తిస్తుంది. తరువాత రాజు ప్రతి “రచ్షి? యింటికి వెళ్ళి వారికీ సంభావనలిచ్చేవాడు. ఆ రత్హిలు సముదాయంలో శూద్రుడు కూడా ఒకడనేది ముఖ్యమైన విషయం. వురాతవ కాలంలోని జానపద, పౌర అనే శాసన సభలు రెండింటిలోను శూద్రులు సభ్యులుగా వుండి, బ్రాహ్మణుల మండి కూడ గౌరవం పొందే అర్హత కలిగి వుండేవారు. వూర్వవు ఆర్య సమాజంలో శూద్రులు ఉన్నత రాజకీయ ష్టాయిని పొందారన్ష్నది తిరు గులేవి పత్యం. వారు మంత్రి పదవులు అధిష్టించారు. ఇందుకు మహాభారతం సాక్షి తన జ్ఞాపకాలను బట్టి మహాభారత రచయిత రాసిన సమాచారం ప్రకారం వివిధ వర్గాలకు చెందిన మంత్రుల పట్టికలోక్‌ అప్పటి 37 మంది మంత్రుల్లో నలుగురు బ్రాహ్మణులు, ఎవిమిది నుంది క్షత్రియులు, ఇరవై ఒక్క మంది వైశ్యులు, ముగ్గురు శూద్రులు, ఒక సూతుడు వుండేవారవి బాశారు. శూద్రులు మంత్రులు కావడంతో తృప్తిసడలేదు. వారు రాజులయ్యారు. మనువు అభి ప్రాయాలకు. భిన్నంగా శూద్రుడు రాజు కావడం బుగ్వేదంలోని శూద్రుల గాథలు వరిశ్‌లిస్తే

490 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రసంగాలు ప్రస్తుటంగా గోచరిస్తాయి. సుదాసుడి పాలన గురించి ప్రస్తావవ వప్తేగిప్తే ఆయన కొలువులో వుదోహితులుగా వుండేందుకు వశిష్ట విశ్వామిత్రుల మధ్య జరిగిన తీవ్రమైన పోటీ పందర్భంలో వస్తుంది. అంతవరకు రాజు కొలువులో వశిష్థుడం పురోహితుడుగా వున్నాడు. రాజుకు వురోహి తుడుగా వుండేందుకు ఒక్క బ్రాహ్మణునికి మాత్రమే హక్కు వుందని ఆయన వాదించాడు. క్షత్రియులు కూడా ఇందుకు అర్జులేనని విశ్వామిత్రుడు వాదించాడు. విశ్వామిత్రుడే గెలిచి సుదాసుడికి పురోహితుడయ్యాడు,

యిది చాలా. గుర్తుంచుకోదగ్గ ఉదాహరణని చెప్పకోవచ్చు. శాశ్వతంగా బ్రాహ్మణుల్డి తొలగించకపోయినా పౌరోహిత్యం కేవలం బ్రాహ్మణుల సొత్తు మాత్రమే కాదని తేలింది. ప్రాచీన పాహిత్యంలో దొరికే సాంఘిక చరిత్రకు సంబంధించిన కథల్లో ఇది ఉత్తమమైనదని విస్పందేహంగా చెప్పవచ్చు. కానీ దురదృష్టవశాత్తూ దీన్నైవరూ జాగ్రత్తగా పట్టించుకోలేదు. ఆపల్గీ సుదాసుడెవరని కూడా ఎవరూ ప్రన్షించలేదు. సుదాసుడు కాశీని ఆనగా వారణాసిని ఏలివ దివోదాసు కుమారు డైన పైజననుడి కుమారుడు. సుదాసుని నర్ణమేమిటి?ి సుదాసుడు శూద్రరాజు అనే యదార్డాన్ని నమ్మేవారు తక్కువ. పైజననుడు శూద్రుడని చెప్పిన మహాభారతము శాంతి సర్వములోని ప్రస్తావన ద్వారా. దీనిని రూఢి సరచుకోవచ్చు.6 ఇందువల్ల ఆర్య సమాజములో శూద్రులు కూడా పరిపాలకులుగా వున్నారని వారికి సేవ చేయడానికి ఏ విధమైన సంకోచము లేకుండా, ఆవమానమని భావించకుండా వారికి వైదిక కర్మలు, వూజలు వంటి సేనలు చేయడానికి పోటీ పడ్డారని తేటతెల్లనువుతుంది.

తర్వాతి కాలంలో కూడ శూద్రరాజులు లేరనడావికి వీలులేదు. మమవృకు ముందు రాజ్యమేలిన రెండు వంశాలు ఘాడ శూద్రులదేనవి చరిత్ర చెబుతుంది. శ్రీ.వూ. 413 ముండి 322 7 వరకు రాజ్యమేలిన నందులు; వారి ఆనంతరం క్రీ.పూ. 322 నుండి 1836 నరకు సరిపాలించిన మౌర్యులు కూడ శూద్రులే భారతదేశానికి చక్రవర్తి కానడమే కాక, శూద్రులు నిర్మించిన సామ్రాజ్యానికి చక్రవర్తి అయిన అశోకుని చూపించడం కంటే శూద్రులనుభవించిన బెన్టత్యావికి ప్రబల సాక్ష్యం మరేముంటుంది?

శూద్రులకు వేదాల్ని చదివే హక్కు గురించి ఛాందోగ్యోపవిషత్తులోని ఒక ప్రస్తానన (5-1-2) మంచి తెలుసుకోవచ్చు. అందులో జనక్రుతి ఆనే శూద్రునికి రైక్వ అనే మత బోధకుడు వేద విద్యను గడిసాడన్న కథ వుంది. ఈ కథ నిజమైతే దాని ఆధారంగా ఆ కాలవు శూద్రులు వేదాధ్యయనం చేయడానికి యే విధమైన నిషేధాలు లేవు అని తెలుస్తుంది.

వేదాధ్యయనం చేయడమే కాకుండా బుషుల స్థాయికి చేరిన వారు కూడా శూద్రులలో వున్నారు. వారు. నేడాలలోని కొన్ని శ్లోకాలమ కూడా రచించారు. బుషి కవష అల్యూషి బుగ్వేదంలోని దశమ వ్కందంలో అనేక బ్లేకాలు రచించినట్లు ఆయన గాథ వల్ల నునకు విశదమవుతుంది.10

శూద్రులు - ప్రతి విప్లవం న!

నన హు

వేదవిహిత కర్మలూ, యజ్ఞాలూ చేపే అర్హత శూద్రులకుందా అనే విషయంలో ఈ వివరాలమ. చెప్పవచ్చు. వూర్వ మిమూంన రచయిత జైమిని వ్రకారం11 వైదిక వూజలు క్రతువులు చేయడానికి శూద్రుల కుండే ఆధ్యాత్మిక అర్హతల గురించి బదరి అవే ప్రాచీన బోధకుడు ఉద్బోధించివట్లు తెలుస్తుంది. వైదిక యజ్ఞాలకు కావలసిన మూడు అగ్బుల్జి శూద్రుడు సంస్రోదించనచ్చునని చెప్పె సిద్ధాంతాలు కూడా ఉన్నాయని భరద్వాజ శ్రాత సూత్రం (5-28) 'అంగీకరిస్తున్నది. వైదిక కర్మకాండ జరిపేందుకు శూద్రులు కూడ అర్హులేనన్లు వైదిక గ్రంధాలు వ్నాయవి కాత్యాయన శ్రౌత సూత్రం (1&5) వ్యాఖ్యాత అంగీకరించాడు. యజ్ఞాలు జరిపి బలులు యిచ్చేటవ్పడు పాటించవలసిన ఒక వియమాన్ని శతసథ బ్రావ్మాణం (1-14-12) చెప్పింది. *హవిష్కత్‌' అవగా క్రతువొనరించే వ్యక్తిని కార్యక్రముం ఆరంభించవలసిందిగా కోరే విధానం పిలువు గురించిన వియమమది. ఆ నియమం ప్రకారం:

“ఈ పిలువుకు మూడు రూపాలున్నాయి. బ్రాహ్మణుడినయితే “ఇటు దయచేయండి” (ఏహి) అనీ, వైశ్యుడినయితే *చేరుకోండి" (అగాహి) అవీ, క్రత్రియుణ్ణి “ఇటు త్వరగా రండి" (ఆదర్వ) అవీ, శూద్రుణ్ణి “ఇటు నరుగెత్తు" (అధవ) అనీ పిలవాలి”

శతనథ బ్రాహ్మణంలో12 శూద్రుడు సోనుయాగం చేయవచ్చునని, దివ్యపానీయమైన పోమరసం గ్రోలవచ్చువనే ఆధారం వుంది. పోమయాగంలో శూద్రులకు పాలుమూత్రం త్రాగు తారవే శపథం (పాయోద్ధతు సాధనంలో తిరిగిన మజ్జిగ నీళ్ళను (మస్తు) చేర్చడం జరిగింది, శతవథ బ్రాహ్మణంలోనే! ఇంకోచోట ఇలా చెప్పబడింది.

*సోమరసాన్ని యిష్టపడని వారు నాలుగు కులాల్లో బ్రావ్మాణ, రాజన్య, వైళ్య, శూద్ర ఎవరూ లేరు. ఆలా యిషస్టసడని యెడల ఏదో ఒక ప్రాయశ్చిత్తం చేసుకోవాలి.”

అంటే పోమరసాన్షి తాగడం శూద్రులకు కూడా ఆమోదయోగ్యమే కాక తప్పనిసరి కూడా. అశ్వినుల కథలో1* శూద్రులకు పోమరసం త్రాగే ఆర్హత వున్నట్టు ప్తప్టంగా వుంది. సుకన్య స్నానమాడి, నగ్జంగా ఉన్నవుడు అశ్వినులు చూడ్డం జరిగింది. ఆమె యవ్వనంలో వుంది. చాలా అందమైనది. ఆమెలోని ఆకర్షణకు వారు ముగ్దులై, ఇలా అన్నారు. “నూలో ఒకరిని వీ భర్తగా స్వీకరించు. నీ యన్వనా్టి ఇలా వృధా చేయడం తగదు.” (ఆమె అప్పటికే వినాహిత, చావుబతుకుల్లో వున్లు చ్యవనుడవే వృద్ధ బుషికి భార్య,

వేను వా భర్తకే విధేయురాలిగా వుంటాను" అని ఆమె వారి కోరికను విరాకరిస్తుంది.

“నేము ప్రఖ్యాత దేవ వైద్యులం. నీ భర్తకు యవ్వనం అందం ప్రతిపాదిస్తాము. మా కోర్కెను. తీర్చమ”వి ఆమెను ఒత్తిడి చేసారు. బేరం సాగించారు. ఆమె వెళ్ళి భర్తకు యీ విషయం వివరిస్తే ఆయన అందుకు అనునుతించాడు. అశ్వినులు చ్యవనునికి అందం,

402 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-వ్రపంగాలు యవ్వనం ప్రసాదించారు. ఆశ్వినులు శూద్రులు కావడం నల్ల దేవతలు గ్రోలే పోనురసం 'సీవించడానికీ ఇంద్రుడు అభ్యంతరం పెట్టాడు. చ్యవమడం ఇంద్రుణ్జీ ఒప్పించి ఆశ్విమలకు సోమరపం ఇప్పించాడు.

శూద్రులు నిజంగా ఈ కథల్లో చెప్పిన వైదిక కర్మల్ని చేస్తూ వుండి వుండకపోతే ఈ ఏరొటకు ఆరం లేదు. అశ్వమేథం!5 అనే వైదిక యజంలో ఒక శూద్ర స్త్రీ పాలు పంచుకున్హట్టు

ఎర నా! కూ ఖా న!

చూపడానికి ఆధారం వుంది.

ఉపనయనం, యజ్ఞోసవీతాలకు శూద్రులు పట్ల ప్తప్రమైన విషేధం లేదు. సంస్కార గణపతిలో ఉపనయనానికిశూద్రుడం అర్హుడనే ప్రకటన వుంది.16

వౌ

క్రింది వర్గాలకు చెందిన వారయినప్పటికీ, మనువుకు ముందు. కాలంలో శూద్రులు అన్ని పొర స్వేచ్చల్సీ అమభవించారనడం అతిశయోక్తి కాదు. కౌటిల్యుని అర్ధశాస్త్రం ప్రకారము

*బావిపగా వుట్టవి యుక్తవయస్సు రాని, వుట్టుకతో ఆర్యుడైన శూద్రుణ్ణి బానిసగా తాకట్టు పెట్టడం గాని అమ్మడం గావి చేపే వారికీ, రెండు పణాల జరిమానా విధించాలి”

*బ్లావిసకు యివ్వవలపివ ధవాన్షి యివ్వకుండా, ఆర్యునిగా అతవికుండే హక్కుల్లి హరిం చినా బావిసగా చేసినందుకు విధించే శిక్షలో సగం విధించాలి.”

బాకీ తీర్చిన తరువాత కూడా కారణం లేకుండా బానిసగా ఉంచినందుకు 12 వణాలు జరిమానా విధించాలి. కారణం లేకుండా బానిసను బంధిస్తే (పమైోధవ్చ కారణాత్‌) కూడా అదే శిక్ష

బానిసగా అమ్ముడుపోయిన వ్యక్తి పంతావం ఆర్యులే. బానిస తన యజనూని పనికీ కట్టుబడి ఉండాలి కావీ అతడు తన తండ్రి ఆస్తిని నారసత్వంగా పొందడానికీ అర్హులే.”

మమవు శూద్రుణ్ని ఎందుకు అణచివేశాడు!

ఇది చాలా క్లిష్టమైన చిక్కు వ్రళ్న. ఆర్యులు ఇతరుల్ని తము సంస్కృతి పరిధిలోకి తెచ్చి తమలో చేర్చుకోవడానికి కృషి చేశారు. ఆర్యేతరులందర్ని, పెద్ద సంఖ్యలో సెద్దఎత్తున మార్చుకొ నేందుకు “వ్రత్యస్తోమ' ఆవే మతపరమైన ఉత్చవాల్లి ఏర్పాటుచేసి, వాటివి పెంపొందించారు. ఈ ఉత్సవాలు గురించి మహామహోపాధ్యాయ హరప్రసాద శాస్త్రి యిలా రాశారు.

శూద్రులు - ప్రతి విష్ణవం 4093 వంచ వింశ బ్రాహ్మణంలో చెప్పిన వ్రత్యులను శుద్ధి చేసే క్రతువు ఇతర వైదిక క్రతువుల కంటే కనీసం ఒక అంశంలో భిన్నమైనది. యితర క్రతువుల్లో భార్యాభర్తలు మాత్రమే యజ్ఞశా లలో ఉంటే యీ దవ్రత్యస్తోమలో నూత్రం వేల సంఖ్యలో వుండేవారు. మేధావి, శక్తివంతుడం లేక ధనవంతుడం అయిన వ్యక్తి గృహపతిగా లేక పిత్రాధికారిగా వుండి, మిగిలినవారు అతణ్డి అనుపరించేవారు. గృహవతి ఇతరులకంటే ఎక్కువ రుసుం లేదా దక్షిణ చెల్లించనలసి వుండేది.

*ల్మది వేలాది మంది వ్రత్యులను రుషుల ననూజంలోకి చేర్చుకోవడానికి వుసయోగించిన సాధననుని నేను భావిస్తున్నాను. వేలాది వ్రత్యులను ఆర్య సమాజంలోనికి చేర్చుకోవడానిక్కి తరచూ యీ వుత్సవాల్డి నిర్వహించేవారు. సంచార జాతులుగా వున్హ వ్రత్యులను స్థిర వివాపాల్లోవికి, అధికారికంగా చేర్చుకొనేటనడు, ఆంతవరకు వారనుభనిస్తున్న ఆస్తిపాస్తుల్సి, స్టిరనాసాలకు. తెచ్చుకోవడానికి వీలులేదు. ఆస్తిపాస్తుల్ని అక్కడ వ్రత్యులుగా మిగిలిపోయిన వారికి గాని మగధ దేశ బ్రాహ్మణులుగా భావిస్తున్హు వారికీ గాని విడిచిరావాలి. ఇంతకు ముందే వేను వివరించినట్టుగాా మగధ దేశంలో ఆర్యులచేత తక్కువగా చూడబడే వారు ఎక్కువ సంఖ్యలో వుండేవారు”

“వ్రత్యులు. ఆర్యులతో బాటు స్థిరవాసాల్లో చేరగానే, వారికి ఆర్యులతో పాటు సమా వగౌరనం లభించేది. వారు వండిన వంటకాన్ని రుషులు భుజించేవారు. రుషుల వంటకాల్డి ద్రత్యులు. తినేవారు. వారు వేదాలు నేర్చుకోవడానికి, బోధించడానికి అవకాశం ఉండేది. ఆర్యులు, పామ, బుగ్వేద యజుర్వేదాల్డి వారికి వేర్పించేవారు. తాము యజ్ఞాలు. చేసుకోవచ్చు. ఇతరులకోసం చేయవచ్చు. అంటీ అందరితో సమానంగా చూడబడేవారు. సమాన స్థాయి పొంద డమే కాక బుషులతో బాటు ఆత్యున్హత గౌరవార్థం పొందే అవకాశం వారికుంటేది. సామలవే కాక రుక్కుల్ని కూడా వారికి నెల్లడించేవారు. వునీతుడైన కౌశీతకి అనే వ్రత్యుడ్డి బుగ్వేద బ్రాహ్మణాల్డనింటిని, సంగ్రహించేందుకు పంకలనం చేసేందుకు కూడా ఆనుమతించారు. ఇప్పటికీ ఆ సంహితను అతని పేరుతో పిలుస్తారు”

ఇస్పపడిన ఆర్యేతరుల్ని తమలో కలువుకోవడనే కాకుండా; తమ వూజల్చి, క్రతువుల్ని, పద్ధతుల్ని, విధానాల్ని, చతుర్వర్థ సిద్దాంతాన్ని వ్యతిరేకించే ఆసురులను కూడా తము సంస్కృతి లోనికి తెచ్చుకోవడానికి శతవిధాలా ప్రయత్హించేవారు. వురాణగాథల ప్రకారం వేదాల్ని అసురులు దొంగిలించినట్లుగా ద్రాయబడింది. హిరణ్య కళ్యవుడనే అసురుడం తన కుమారుడు ్రహ్లాదుణ్ణి ఆర్య సంస్కృతిని అనుసరించకుండా విరోధించడం; విష్ణుమూర్తి నరపింహావతారమెత్తి అతన్ని సంహరించడం-ఈ కథ ఈ విషయాన్ని నిరూపిస్తుంది.

ఇని అనార్యులను ఆర్యులుగా కలువుకోవడావికి, మూర్చడావికి ఉదాహరణలు. మరి తర్వాత ఆర్యులుశూద్రుల వట్ల వ్యతిరేకతను ఎందుకు ప్రదర్శించారు? నిముక్తులుగా ఆర్యులుగా పరిగణింపబడ్డ శూద్రులు హక్కులు కోల్లోయి తిరిగా ఆర్యేతరులుగా ఎలా మారారు?

క! డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు న న

విషాదుల సట్ట ఆర్యులు వ్యవహరించిన తీరుతెన్నులు ఈ చిక్కు ప్రస్తకు సమాధా వమిస్తాయి. ప్రాచీవ సంస్కృతి సాహిత్యంలో అయిదు తెగల గురించిన ప్రస్తావవలు చాలా వున్నాయి. అవి సంచ-కిష్పాయ, పంచ-క్షితాయ, పంచ-క్షితాస మనుష్య, పచాచర్మనాయు పచచ-జనా పంచి-జన్య అంటే పంచాభూను, సంచజాతులు.]” వాటి అర్జాల విషయంలో ఏకాభిప్రాయం లేదు. బుగ్వేద ఖాష్యకారుడైన శాయనాచార్యుడు అది చతుర్వర్జాలకు, నిషాదు లకు వర్తిస్తాయని చెప్తాడు. విన్గు వురాణంలోని విషాదుల కధ యీ విధంగా వుంది.

7. “మృత్యు (మరణం) మొదటి కుమార్తె సునీతను అంగ కిచ్చి వివాహం చేశాడు. వారికి. వేనుడు జన్మించాడు.”

& “మ్బత్యు కుమార్తె సునీతకు వుట్టిన వేనుడు తన పితామహుని దుర్చుద్ధిన, దుర్గు శాలను అన్షింటివి పుణికి వుచ్చుకొన్నాడం”

9. మహామునులు నేనువి పట్టాభిషిక్తుల్డి చేసినవుడు అతడిలా ప్రకటించమని (తన అనుచరుల్ని) ఆదేశించాడు. “ప్రజలు యజ్ఞయాగాదులు చేయరాదు. నైవేద్యాలు బహునుతులు యివ్వరాదు. వీటనన్నింటిని అందుకోవడావికి వెరెన్వరూ. కాక నేనే అర్హుణ్జి. ఎల్లవడూ ఈ

టౌ గబ వూజల్ని నేనే అందుకుంటాను.”

10. బుషులందరూ ఆతి వినయంతో భక్తి ప్రపత్తులతో సరళమైన భాషలో యిలా మనని చేసుకున్నారు.

11. ఓ రాజా! మా మనవి ఆలకీించండి.

12. దేవతలకు అధినేత రాజు ఆయిన హరిని మవం, విత్యం వూజిస్తూ క్రతువులతో ఆయన్ని ఆరాధించాలి. అందువల్ల వీకు నీ రాజ్యానికి నీ ప్రజలకు కూడ పత్తలితం, ప్రయోజనం కలుగుతుంది. ప్రజలు చేపే పూజలలో నీకు కూడ భాగం వుంటుంది. న్‌ు ఆ హరి ఆశీస్సులు వల్ల శుభం కలుగుతుంది.

13. మేము చేపే యజ్ఞయాగాదుల వల్ల మన ఆరాధ్య దైనమైన విష్ణువు ప్రసన్నుడై కోరికలస్షింటిని నెరవేరుస్తాడు. వూజ్యవీయుజైన హరి తనము ఖక్తి ప్రవృత్తులతో వూజీంచే రాజ్యం కలిగిన రాజును అనుగ్రహించి అన్లింటివి ప్రసాదిస్తాడం.” అందుకు వేమడు కివిసిి ఈ విధంగా అన్నాడు- “నాకంటె గొప్ప వారెవరున్నారు. నాకంటె వూజార్జులెన్వరు? పూజవీయుడవి మీరం దరూ పొగిడే ఆ హరి ఎవరు? బ్రన్మ జనార్దన, రుద్ర, ఇంద్ర వాయు, యమ, రవి అగ్జి వరుణ, ధాత్రి, వుష్లభూమి, చంద్రుడు లాంటి ఆళశీస్పులందజేయగలిగి, శపించగల వారంతా

శూద్రులు - ప్రతి విస్షవం ఉ్వీర్రిగ్‌్‌ రాజులో నిబిడీకృతమై వున్నారు. వారందరి. ప్రతిరూపమే యీ రాజు, ఈ యదార్జాన్షి గ్రహించి మీరందరూ నా ఆజ్ఞ ప్రకారం ప్రవర్తించాలి. కావున ఓ బ్రాహ్మణులారా! మీరు హరికి వూజలు యజ్ఞాలు చేయుటగావి బలులు, కానుకలు వమర్షించుట గాని చేయరాదు

14 భర్తల పట్ల భార్యలు ఏవిధంగా వినయవిధేయతలు కలిగి వుండి భక్తీప్రవృత్తులతోను గౌరవంతోను మెలుగుతారో అదేవిధంగా మీరు కూడ్వా నా ఆజ్ఞల్ని శిరసావహించి నుసలుకోవాలి

అందుకు వారు ఈ విధంగా హితవు పలికారు- *ఘనుడైన ఓ మహరాజా! ఈ స్పష్టి సమస్తం, బలికి ప్రతిరూవం కాబట్టి వూజలు చేయడానికీ మాకు అనునుతి నిచ్చి మతం వాశవం కాకుండా కాపాడండి.”

కర్‌ “మతం వాశవం అయితే దానిలో పాటు సృష్టే వాశనం అవృతుంది” అని బుషులందరూ ఎన్నో విధాల ఎంతగా మొరపెట్టి మందలించి పదేపదే వేడుకొన్హప్పటికి నేనుడం అంగీకరించలేదు. అన్సడు మునులందరూ. సహనం కోల్లోయి, వట్టరాని కోపంతో ఉద్రేకంతో “ట్ర పాపాత్ముణ్న కడతేర్చండి” అని ఒకరితో ఒకరు అరిచారు,

16 “నీచమైన దిగజారిన జీవితాన్ని గడపడమే కాకుండా యజ్ఞ వురుషుని, ఆది మధ్యాంతర రహితుడు అయిన భగనంతుని దూషించటానికి సాహసించిన యీతడీ భూమిని పాలించే అర్హతను పోగొట్టుకున్నాడు" అంటు దర్భగడ్డితో మంత్రాలమచ్చరించి పాపం ఫలాన్ని అప్పటికే అనుభవిస్తున్న నేముణ్జి శసించారు.

క్‌ రు.

ఆతర్వాత కొంత కాలావికీ ముమలు తమ చుట్టు క్రమ్మిన ధూళి చూచి అదేమిటని అక్కడి ప్రజల్ని అడిగారు.

17. బ్రజలిలా చెప్తారు. *రాజు లేవి యీ రాజ్యంలో అరాజకం పెరిగి ప్రజలు చోరులుగా మూరి యితరుల ఆస్తుల్జి దోచుకుంటున్నారు.

18. “ఇతరుల ఆస్తిపాస్తుల్ని దోచుకోవటాన్కి దొంగలు తీసే ఉరుకులు పరుగుల వల్ల దుమ్ము దునూరం లేచి అలా అందర్హి క్రమ్ముకుందని చెప్తారు. అన్హడం నునులందరు కూడబలుక్కొని సంతానహీనుడైన రాజుకు వుత్ర సంతావం కోసం రాజు ఊరువుల్ని (తొడల్ని) బలంగా రుద్దారు. అలా చేయడం వల్ల చప్పిడి ముక్కుతో చాలా పొట్టిగా కర్రి మొద్దులాను

యం ళల ఇవి ల! చి ఉన్హ ఒక శిశువు ఉద్భవించాడు.

19, ఏమీ తోచవి ఆ వ్యక్తి “నన్హేం చేయనుంటారని అడిగాడు “ోవిషిదా! అంటే

త్తే౮ డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు కూర్చొని ఉండు” అని. ఆజ్ఞాపించారు ముమలు. ఆ కారణంగా ఆతడు విషాదుడయ్యాడు.

20. ఆతడి సంతానం మూలంగా దుర్మార్గాలకు దుష్ట కార్యాలకు ప్రపిద్ధి చెందిన నిషాదులై వింధ్య వర్యత శ్రేణుల్లో విస్తరించారు.

21. ఈ విధంగా రాజుకు పాస నిముక్తి కలిగింది. నేనుడి సాపం నుంచి నిషాదులు వుట్టుకొచ్చారు.

ఇది నిషాదుల వుట్టుక గురించిన వురాణగాధ. ఇందులో చారిత్రక అంశాలు కూడ ఇమిడి వున్నాయి. విషాదులు ఆదిమవాసులుగా ఆటవీ తెగవారుగా, తక్కువ జాతివారుగా, దుష్టులు ఆంటే ఆర్య సంస్కృతిని ఎదిరించిన వారుగ్యా వింధ్య పర్వత అడవుల్లో వివపించే అవాగరికులుగా. చిత్రించబడ్డారు. ఆర్య సమాజంతో వారివి ముడి పెట్టేందుకు పుక్కిటి పురాణం ఆల్లబడింది. వారివి ఆర్య సమాజంలో చేర్చుకొనకపోయినప్పటికీ ఆర్యుల ఆధీనంలో ఇనుర్చడా వికి యీ అభూత కల్పనలు చేశారు. ఆతర్వాత నిషాదులను నీచమైన, అనాగరిక, విదేశీ తెగగా చూడడం గానీ ఏరకమైన పరిమితులూ విధించడం గానీ జరగలేదు. అలాంటప్తడు, ఆర్యులు వాగరికులు, తమలోని వారూ ఆయిన శూద్రుల మీద ఆంక్షలు ఎందుకు విధించారు? అన్హది శేష ప్రే.

అనువాదం: మాటూరి అప్హారావు.

శూద్రులు - వ్రతి విప్లవం 497 ఏఅథస్వ్పూచికలు:

1. రక్షితలు అంటే బంధువుల సంరక్షణలో ఉన్నవారు. ఆరక్షితలు అంటే ఒంటరిగా జీవించేవారు.
2. *విరుక్తం” ప్రకారం దాస అంటీ నాశనం చేయుట అవి అర్థం. ౩. ఈ విషయం పంవూర్హంగా తెలుసుకోవాలంటే-దీన్టి గురించి పమగ్ధ చర్చ చేశారు సత్వలేకర్‌ గారు. చూ. వురుషార్ధు వాల్యూ 13. పే. (౨).
3. శుక్త యజుర్వేద. పే. 200. క!
4. వైళశ్వాల్‌ - హిందూ పోలిటీ, పార్ట్‌ ౫. పే. 148.
5. ముయిర్‌ శాంప్క్రీట్‌ టెక్ట్స్‌, వాల్యూ 1. పే. 366. 7 రాత ప్రతిలో కాలాలు లేవు. అందువల్ల సంపాదకుల చేత కాలాలు పొందుపరచబడ్డాయి. 8 రాతప్రతిలో కాలాలు లేవు. అందువల్ల సంపాదకుల చేత కాలాలు పొందుపరచబడ్డాయి.
6. ఐతరేయ బ్రాహ్మణ. వాల్యూ. 7. పే 112.
7. మాక్చ్‌ ముల్లర్‌: ఏన్సియంట్‌ శాంస్క్రీట్‌ లిటరేచర్‌. 1860. పే. 58.
8. చూ. కాణే: హిస్టరీ ఆఫ్‌ ధర్మశాస్తాష్‌.
9. కాణే చేత ఉదాహృరం: హిస్టరీ ఆఫ్‌ ధర్మశాస్తు.
10. ముయిర్‌ చేత ఉదాహృతం: శాంస్క్రీట్‌ టెక్ట్స్‌ 1. పే. 367.
11. వి. ఫాప్‌బాయిల్‌: ఇండియన్‌ మైథాలజీ, పేజీలు: 128-134.
12. జైశ్వాల్‌: ఇండియన్‌ పోలిట్‌ పార్ట్‌ 1. పే, 17. 11 మాక్స్‌ ముల్లర్‌ *ప్‌న్చియంట్‌ శాంప్క్రీట్‌ లిటరేచర్‌” (18600) పే. 207లో ఈ విషయం ప్రస్తావించమడింది.
13. డా. అంబేద్కర్‌ ఆధారం చూపించలేదు. - పంపాదకులు.

అధ్యాయం - 17

క్ర్‌ బ్య బ్య

బంలు - ప్రతి విపవం

వావి, య

['స్తీలూ-ప్రతి విష్ణవం' అనే శీర్షికతో ఒక కాపీ వుంది. ఇదే విషయంతో “స్త్రీ గురించిన చిక్కు ప్రశ” అనే శీర్షికతో మరో కాపీ కూడా వుంది. “హిందూమతాన్ని గురించి అవే సంపుటంలో కంటే ఈ సంపుటంలోనే ఈ వ్యాసం ఉండటం సముచితం అవి పంపాదకనర్గం భావించింది.]

శూద్రుల పట్ల ప్రదర్శించిన దాని కంటే, స్త్రీల పట్ట మనువు మరింత మృదుత్వాన్ని ప్రదర్శించాడవి చెప్పడం కష్టం. స్త్రీల పట్ట చాలా చులకన ద్నష్టితో మొదలుపెట్టి నునువు ఈ విధంగా చాటిచెప్పాడు:

“ఈ ప్రపంచంలోని పురుషులను వశపరుచుకోవడమే స్త్రీల స్వాభావిక లక్షణం. అందు చేతనే విద్వాంసులు స్త్రీల సహవాసంలో ఏమరుపాటుతో ప్రవర్తించరు.” (2-213)

“ఎందుకంటే మూఢులైన పురుషడినే గాక తెలివితేటలు కలిగిన వాడిని 'పైతం కోరిక లక్కు, కోపతాపాలకు దాసుణ్ని చేయగలరు స్త్రీలు” (2-214)

“ఇంద్రియాలు శక్తివంతమైైనవీ, విద్వాంసుడి మీద కూడ అజమాయిషీ చేయగలవీ కాబట్టి వురుషుడు తల్లితోగావి, సోదరితోగాని, కుమార్తెతో గావి ఏకాంతంగా ఉండరాదు.” (2-215)

“వురుషుల రూసలానణ్యాలను గానీ నయనును గానీ స్త్రీలు పట్టించుకోరు. రూససి అయినా, కురూపీ అయినా కేవలం పురుషుడైతే చాలు ఆతనికి తనమును తాము అర్హించుకుం టారు.” (9-14)

“ఈ లోకంలో భర్తలు ఎంత జాగ్రత్తగా సంరక్షించినప్త్పటికీ స్త్రీలు వురుషుల పట్ట వ్యామోహం కలిగిన నారవటం చేతను చంచల స్వభావులు అయి వుండటం చేతనూ, స్వాభివకంగా హృదయం లేవి వారవటటం చేతనూ, తము భర్తల పట్ట అవిధేయులుగా ఉంటారు.” (9-15)

“షష్టి సమయంలో సృష్టికర్త స్త్రీలను చంచల న్వభావులుగా వృష్టించాడు. అందుచేత

స్త్రీలూ - వ్రతి విష్ణవం 499 వురుషులు ప్త్రీలము ఎంత తమకు ఓర్సయివా రక్షించాలి.” (9-16)

“శయ్య. పీఠం ఆభరణాలు, అపవిత్రమైన వాంఛలు, కోపము, ద్రోహముద్ధి, చెడు వడత-వాటివి (వారివి పృష్టించినవుడే) మమవు స్త్రీలను కేటాయించాడు (9-17)

పైన ఆపాదించిన లక్షణాలకు అనుగుణంగా, స్త్రీలకు వ్యతిరేకంగా ఉండే న్యాయసూత్రా లను రూపొందించాడు నునువు. ఎటువంటి పరిస్థితులలోవైనా స్త్రీలు స్వేచ్చగా ఉండరాదన్హది మనువు ఉద్దేశం. అతని వ్రకారం-

“రాత్రింబవళ్ళు స్త్రీలు వురుషులపై ఆధారపడి ఉండాలి. లైంగిక సుఖాలకు ప్త్రీలు ఉపయుక్తులౌతున్నవుడు వారు వురుషువి చెప్పచేతలలో ఉండాల్సిందే” (9-2)

“ప్వుతంత్రంగా జీవించడానికి స్తీ అర్హురాలు కాదు. బాల్యంలో తండ్రి పంరక్షణలోను, యౌవనంలో భర్త సంరక్షణలోను, వృద్ధాప్యంలో కుమారువి సంరక్షణలోను స్త్రీ ఉండాలి” (9-3)

ఉవెడ్రు వాంఛలక్కు అవి ఎంత స్వల్పమైనవైనప్పటికీ ఆకర్షితురాలు కాకుండా, స్త్రీలను ప్రత్యేకంగా కాపాడాలి. ఆ విధమైన అప్రమత్తత లేకపోతే స్త్రీలు దుఃఖాన్జి కలుగచేస్తారు.” (9-5)

*ఏ్‌ క్షులానికి చెందిననాడైనా, శారీరకంగా బలహీనుడైనా భార్యలను ఆదుపాజ్ఞలలో పెట్టుకోడావికి భర్త కృషి చేయాలి.” (9-6

వారి స్వగ్భహాలలో పైతం బాలిక అయినా, యువతి అయివా, ముదుపలి అయినా ప్రీ ప్వతంత్రంగా ఏ పనీ చేయకూడదు.” (4-147)

“స్త్రీ జీవితంలో ఎన్హడూ స్వతంత్రురాలిగా ఉండకూడదు. బాల్యంలో తండ్రికి యౌవ నంలో భర్తకు వైధవ్యం ప్రాప్తిస్తే వుత్రులము లోబడి ఉండాలి.” (5-148)

*ర్రండ్రి మంచి గానీ, భర్త మంచి గానీ వుత్రుల నుంచి గానీ విడిపోయి. వేరుగా వివపించాలవి స్త్రీ కోరుకోకూడదు. వారివి వదలిపెట్టినట్లయితే ఆమె (పుట్టిన, మెట్టేవ) రెండు కుటుంబాలకూ చెడ్డపేరు తెస్తుంది.” (5-149)

స్త్రీకి భర్త నుంచి విడాకులు కోరీ హక్కు లేదు. అంటే “భార్యతో కలపి భర్త ఒకే

500 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు న ప స వ్యక్తిగా పరిగణితుడవుతాడు. స్త్రీకి వివాహమైన తరువాత విడిపోవటావికి వీలులేదు.” (9-45) చాలామంది హిందువులు ఇక్కడే ఆగి మునువు పెలవిచ్చిన ఈ అంశాన్ని ఒక ఆద రృవంతమైన విషయంగా _ చెప్పుతారు. నివాహాన్షి ఒక సనిత్ర బంధంగా భావించబట్టే మనువు విడాకులను అనుమతించలేదనే భావనతో తము అంతరాత్మల్ని సంత్చప్తిసరుచుకుంటారు. కావీ, ఇది చాలా సత్యదూరమ్టైన భావవ. ఎందుకనగా మనువు విడాకులను అనుమతించని న్యాయ సూత్రాన్ని వేరే ఉద్దేశ్యంతో రూపొందించాడు. వురుషుడిని స్త్రీతో కలిపే బంధం కాదిది. స్త్రీని పురుషునితో కలిపి బంధిస్తూ పురుషుడిని మాత్రం విళ్ళంఖలమైన స్వేచ్చతో వదలివేయడానికి తయారు చేసిన “న్యాయి సూత్రమిది. స్త్రీని విడచిపెట్టడంలో పురుషుడిని నునువు ఏమాత్రం అరికట్టలేదు. స్త్రీని త్యజించ డానికి మాత్రమే గాకుండా ఆమెను అమ్ముకోవడానికి పైతం వురుషుడికీ ఆముమతి ఇచ్చాడు, ల కేవలం భార్య స్వతంత్రురాలు కావడాన్ని మాత్రమే మనువు అరికట్టాడు. మనువు ఏం చెప్పాడో చూడండి; “వేరొకరికి నికయించటం వలనగానీ, విడిచిపెట్టటం జరిగినంత నూత్రాన గావీ, భార్యకు భర్త నుండి విడుదల లభించదు” (9-46) దీని అర్ధమేమిటంటే-భర్త విక్రయించిన లేదా వదిలివేసిన భార్య ఆమెను కొముక్కొన్న వ్యక్తికి లేదా పొందిన వ్యక్తికి వ్యాయబద్ధమైన భార్య కాజాలదు. ఇది దారుణం కాక మరే మిటి? బౌద్ధమత సూత్రాలు అమలులోకి రానటం వల్ల స్త్రీలు పొందిన స్వేచ్చను పోగొట్టడానికి మాత్రమే కృతవిశ్చయుడైన మనువు ఈ విషయంలో వ్యాయాన్యాయాల గురించి ఏమాత్రం బాధపడలేదు, స్త్రీ తవ స్వేచ్చను దుర్వినియోగం చేసుకొనడం నల్లా శూద్రువి సైతం వివా వామాడడావికి ఇష్టపడటం వల్లా వర్ణ వ్యవస్థలోని హెచ్చుతగ్గుల వద్ధతి నాశనమవుతున్హదని మనువు గ్రహించాడం. దీని పట్ల ఆగ్రహంతో, డాని ఆపడావికి ఆమె స్వేచ్చను ఆరికట్టాడు. ి. క్‌ ఆస్తిహక్కు విషయంలో కూడా నునువు స్త్రీని (భార్యమ) బానిస స్థాయికి దిగజార్బాడు “భార్య, కుమారుడు, బానిప-ఈ ముగ్గురికీ స్వంత ఆస్తి ఆవేది ఉండరాదు. (వారు సంపాదించిన ఆస్తి కూడా) నారు ఏ వ్యరుషువికి చెందుతారో, ఆ వురుషువికే చెందు తుంది.”(9-416) స్త్రీకి వైధవ్యం ప్రాప్తించినవుడు మాత్రం ఆమె మునోనర్తివి పొందనచ్చునన్నాడు- మనువు. భర్త ఉన్ముడి కుటుంబంలో సభ్యుడై ఉండగా చనిపోతే భార్యకు మనోవర్తి వస్తుంది. ఒకవేళ

ప్తీలూ - ప్రతి విప్లవం 501 భర్త ఉమ్మడి కుటుంబం మండి విడిపోయాక చవిపోచే ఆతని ఆప్తిలో కొంతమాత్రమే “వితంతు ఆప్తిగా ఆమెకు సంక్రమిస్తుంది. ఏదిఏమైవా, ఆస్తిపై వితంతువుకు పూర్తి హక్కులను మాత్రం మనువు అనుమతించలేదు.

మనుధర్మ సూత్రాల ప్రకారం స్త్రీ శిక్షకు బద్దురాలుగా వియంత్రితమైంది. భర్తకు భార్యమ కొట్టడావికి హక్కు వుంది.

“భార్య, కుమారుడు, బానివ, విద్యార్ధి, తమ్ముడు-వీరు తప్ప చేస్తే పురుషుడు తాడుతో గాని, వెదురుబద్ధతో గాని కొట్టవచ్చును.” (8-299) ఇక మిగతా విషయాలలో మనువు స్త్రీని శూద్రుని స్థాయికి దిగజార్భాడు. శూద్రువిలాగా స్త్రీ కూడా వేదాలను చదనడావికి అర్జ్హురాలు కాదు.

“స్త్రీలు పైతం వూబా వునస్కారాలను, సంస్కారాలను చేయడం అవసరమే. వారు వాటివి విధిగా పాటించి తీరాలి. కానీ వాటివి పాటించే సమయంలో వారు వేద నుంత్రాలను మాత్రం పఠించకూడదు.” (2-66)

స్త్రీలకు వేదాలను చదివే హక్కు లేదు. అందుచేతనే వారు చేపే వూజా వునస్కారాలలో వేద మంత్రోచ్చారణ ఉండదు. వేదాలను గురించి తెలుసుకునే హక్కు లేదు కాబట్టి మతం గురించిన జ్ఞానం స్త్రీలకు లేదు. పాప ప్రక్షాళనకు వేదమంత్ర పఠనం ఉపయోగపడంతుంది. వేదమంత్ర పఠనావికి స్త్రీలు అనర్హులు. కాబట్టి నారు ఆపత్యంలాగా శుచిలేని వారై ఉంటారు.” (9-18)

యజ్ఞయాగాలు చేయటమే. నుతం తాలూకు ఆత్మ అవి బ్రాహ్మణ్యం చెబుతుండగా మమవు స్త్రీ మాత్రం క్రతువులను చేయటానికి ఆనర్ద్హురాలు అని చెప్తాడు. మనువు ప్రకారం-

జి క్ట న

వేదాలలో చెప్పినటువంటి నిత్యక్రతువులను స్త్రీ నిర్వర్తించరాదు.” (11-36)

“ఆలా చేస్తే ఆమె నరకానికి పోతుంది.” (11-37)

అలాంటి క్రతువులను నిర్వర్తించటంలో స్త్రీవి ఆశక్తురాలుగా చేయటం కోసం ఆమెకు ల్రావ్మాణ వూజారుల సహాయం, సేనలు అందకుండా మనువు నివారించాడం,

“సీలు నిర్వర్తించే యజ్ఞం దగ్గర ఇచ్చేటటువంటి ఆహార పదార్భాల్ని బ్రాహ్మణుడు భుజిం చకూడదు” (4-205)

502 డా. బాబాపాహెబ్‌ రచవలు-వ్రసంగాలు

“స్టీలు చేసిన యజ్ఞాలు అపవిత్రమై, దేవతల ప్వీకారావికి అర్హమవుతాయి. అందుచేత, ఆలాంటి వాటిని విర్వర్తించటం మామకోవాలి.” (4-206)

జ్ఞానవికాన. కారకాలు, స్వేచ్చాయుత ఉద్దేశాలు, ఆలోచనా స్వాతంత్ర్యాలు. స్త్రీలకు ఉండకూడదు. బౌద్ధ ధర్మం లాంటి అవ్య మతాలలో ప్ట్రీలు చేరకూడదు. ఒకవేళ ఆ పద్ధతిలోనే ఆమె చివరివరకూ కొనసాగితే ఆమెకు మరణానంతరం అందరికీ ఇచ్చేటటువంటి తర్పణాలు ఇవ్వకూడదు.

స్త్రీల జీవితాదర్శాన్ని గురించి మమవు ఆఖరుగా ఏం చెప్తాడో ఆయన మాటల్లోనే చూద్దాం:

!

“తండ్రి లేదా తండ్రి అనునుతితో సోదరుడు స్త్రీని ఎవనికైతే ఇస్తారో నానికే ఆమె వాని జీవితాంతం నిధేయురాలై ఉండాలి. వావి మరణానంతరం వాని స్మృతులను ఆమె అవమానించరాదు” (5-151)

“భర్త తిరుగుబోతు అయినా, అవినీతిపరుడయినా, బయటి సుఖాలను వెడుక్కువే వాడయినా, ఎంత చెడ్డ లక్షణాలను కలిగివటునంటి వాడైనా విశ్వాసం వున్న భార్య మాత్రం అతవివి దైనంగా ఎల్లవేళలా ఆరాధించి తీరాలి” (5-1564)

“యజ్ఞాలను గావి, ప్రమాణాలను గాని, ఉపవాసాన్ని గానీ భర్తతో కలసి మాత్రమే భార్య నిర్వహించాలి. భర్త పట్ల భార్య చూపించే విధేయతవల్ల మాత్రమే ఆమె ప్వర్గంలో ప్రవేశాన్ని పొందుతుంది” (5-155,)

ఆతర్వాత స్త్రీలకు మనువు నిక్తేశించే ఆదర్శాల మౌలిక అంశాల్ని చెప్పే శ్లోకాలు వస్తాయి

పవ మంత్రోచ్చారణతో వివాహమడిన భర్తే ఇవాపర లోకాల్గోను, అన్ని కాలాల్లోను ఖార్య సంతోషానికి మూలాధారం.” (5-153)

“స్త్రీ అన్నివేళలా సంతోషంగా ఉండాలి. గృహ నిర్వహణలో తెలివితేటలను కలిగి ఉండి పాత్రలను శుభ్రం చేయటంలో శ్రద్ధ చూపి, ఖర్చు పెట్టటంలో జాగ్రత్త వహించాలి” (65-150)

నునువు నిర్ణయించిన స్త్రీల హోదాను, మనువుకు వూర్వమున్హ స్త్రీల సామాజిక వోదాతో పోల్చిచూద్దాం.

హ్తీలూ - వ్రతి వవ్లవం క్‌ి

హ్రీ కూడా ఉపవయవావికి అర్హురాలేవవి బ్రహ్మచర్యం ముగిసిన తరువాత లాలిక వివాహోవికి అర్వుధాలని అధర్వవేదం చెప్పింది. _శ్రాత మాత్రాలలో పప్షంనా. చెడాస్టై బట్టి వేదాలమ వేర్చుకోవడావిక్సి చదవడానికి వేద మంత్రాలమ. వల్లె వేయడానికి స్రీలు కూడా అర్జులేవవి. తేటతెల్లమవుతుంది. స్త్రీలు గురుకులంలో వ్రవేశించ్చి వేదాలలోని వలు శాఖలను విద్యార్థిమలకు. వేదాలమ. బోధించే ఉపాధ్యాయిమలుగా. ఉండేవారమి వరంజలి మవోభాష్యం తెలియజేస్తోంది. మతం, పాంతం, తత్వం మొదలైన అతి క్రిపమైవ విషయాలపై వుడుషులచో పులభకు. మధ్య, యాజ్ఞవల్కు్యువకు. గార్డికి మధ్య, మైచ్రేయికి యాజ్ఞవల్భూ్యూవకు మర్యు శంకరాచార్యువకు విద్యాధరికి మధ్య జరిగివ బహిరంగ వాదోవవాదాలకు పంబంరించిన. కకల మూలంగా మమవుకు వూర్వం భారతీయ స్త్రీలు విద్యాభ్యాపారులలో మంచి ప్రాభవ పఫ్రితికి చేరగలిగేవారవి ప్తవ్హమవుతోంది.

మమవుకు వూర్వం భారతీయ హ్లీలు అత్యధిక గౌరవామ్షి పాందావరవడం విర్వివా దాంశం. ప్రారీన భారతదేశంలో రాజుల పట్టాభిషేక సమయాలలో వ్రధాన భూమిక పోషించే రత్ములలో రాణి కూడా ఒకతె. పట్టాభిషిన్తుడైన రాజు రాణికి వంభావవలిచ్చేవాదలు. !రాజు కేవలం పట్టమహిషి అయిన రాణివి మాత్రమే గాక తక్కువ కులాలకు చెందిన శన ఇతర భార్యలను 'పైతం వూజించేవాడు. 2అదే విధంగా పట్టాభిషేక కార్యక్రమం ముగిసిన వెంటవే గురుముఖ్యుల స్తీ జవాలము రాజు వందనమాచరించే వాడం.3ే

కౌటిల్యుని కాలంలో పన్నెండు సంవత్సరాలు విండిన హ్లీలమ, పదహారు పంవచ్చరాలు విండిన వురుషులమ యౌవనవంతులైవట్లుగా పరిగణించేవారు. యౌవవవంతులయ్యే వయషే వివాహా వయసు కూడా. రజస్వల అయిన తర్వాతే హ్రీ వివాహయోగ్యురాలుగా పరిగణవలో వికి వస్తుందని బోధాయమని “గృహ్య మాత్రాలు” చెబుతువ్నాయి. కవివాహ వమయంలో గమక వధువు బహిష్టయితే చేయవలసిన ఒక ప్రత్యేక కర్మకాండమ బోరాయమడు విర్రేశించాడు.

కౌటిల్యుని ప్రకారం వివాహావికి అంగీకారాన్హి తెలిపే వయమ్స గురించి ఎటువంటి వ్యాయహాత్రం లేదు. ఎందువల్లనంటే వివావోలు పరిణత దశమ దాటివ తరువాతనే జరిగేవి. కాగా పెళ్ళికూతురు. లేదా పెళ్ళి కొడంకు వివాహానికి ముందు తాము ఇతరులతో లైంగిక పంబంధాల్ని కలిగి ఉన్నదీ లేవిదీ వెల్లడించకుండా. చేసుకువే వివానోల్ని గురించీ రజప్వుల అయిన స్త్రీకి ఉండదగిన లైంగిక సంబంధాల గురించీ కౌటిల్యుడం ఎక్కువగా చర్చించాడు.

కౌటిల్యుని ప్రకారం మొదటి వందర్భంలో:ల్‌

క్తూత్రురికీ వివాహం చేపే పెద్ద మవిషి ఆమెకు అంతకు ముందు ఇతరులతో ఉన్ల

ర్‌04 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు ప్రా న్తనుననననననుననను్త ననన ప్రొనననొనుాతకకనులు్తాాలా నతన మానును. గ్‌ లైంగిక సంబంధాన్ని వెల్లడి చేయకుండా ఉన్ల నేరానికి ఆతనికి జరినూనా విధించడమే కాక్క అతను పెండ్లి కుమార్తె తరపున స్వీకరించిన *శుల్కాన్ని' మరియు 'స్త్రీ ధనాన్హి 'పైతం వాపసు చేయవలసి ఉంటుంది, కుమారుని వివాహం చేస్తున్న పెద్దమనిషి సెండ్లి కుమారునికి అంతకు ముందు ఇతరులతో ఉన్ల లైంగిక సంబంధాన్ని వెల్లడి చేయకుండా ఉన్ల నేరానికి రెండింతల = క జరిమానా చెల్లించడమేగాక ((సెండ్లి కుమార్తె కొరకై చెల్లించిన) శుల్కాన్ని మరియూ స్తీ ధనాన్ని వదులుకోవలసి ఉంటుంది.

కౌటిల్యుని నియమం రెండన విషయంలో:

“తను అంతస్తుకు మరియూ తనుతో సరిసమానమైన కులానికి చెంది వుండి రజస్వల అయి మూడు సంవత్సరాలు దాటిన అవివాహిత స్త్రీతో పురుషులు లైంగిక సంబంధాన్ని పెట్టు కొంటే ఆది అపరాధం కాదు. రజస్వల అయి మూడు సంవత్సరాలు దాటి శరీరం మీద ఏ విధమైన బంగారు నగలు లేని ఇతర కులానికి చెందిన కవ్యతో సంబంధం పెట్టుకుంటే కూడా వురుషుడు తప్ప చేసినట్లు కాదు”

మనువు చెప్పినట్టు గాకుండా కౌటిల్యుడు ఏకపన్నీవ్రతాన్ని ప్రతిపాదించాడు. కొన్ని కొన్ని పరిస్థితుల్లో మాత్రమే పురుషుడు ఒకరికంటే ఎక్కువమంది భార్యలను వివాహమాడవచ్చు. అవి ఏవంటే-

“స్త్రీ పంతానవతి కానస్తడం లేదా వుత్రులను ప్రనవించనవ్తడు, లేదా ఆమెకు మృత శిశువులు జవ్మించిన - ఆమె భర్త ఎనిమిది సంవర్సరాలు వేచి యుండి, తిరిగి ఇంకొకరిని వివాహమాూడవచ్చు. స్త్రీ మృత శిశువుకి జన్మవిస్తే-ఆమె భర్త పది సంవత్సరాలు వేచి యుండి తిరిగి మరొకరిని వివాహం చేసుకోవచ్చు. ఆమెకు కేవలం ఆడ సంతతి మాత్రమే కలిగితే అతమ పునర్వివాహం కోసం పన్నెండు సంవత్సరాలు వేచి వుండాలి. ఈ విబంధనలమ వురుషుడు ధిక్కరిస్తే భార్యకు కేవలం శుల్కాన్ని మాత్రమే గాకుండా స్త్రీ ధనాన్షి దానితో పాటు తగినంత నష్టపరిహారాన్ని (ఆధివేదనిక మర్తం) కూడా ధనరూపంలో చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. అంతేకాదు ప్రభుత్వానికి ఇరవై నాలుగు పణాల జరిమావా చెల్లించాలి. ఒకవేళ ఆ భార్య వివాహా సమయంలో శుల్కాన్షి స్త్రీ ధనాన్ని పొందకుండా ఉంటే ఆమెకు శుల్కం, ప్రీ ధవనం, తగినంత వస్త్ర సరిహారం, తగివంత జీవనళ్ళతిని పైతం పురుషుడు చెల్లించాలి. ఆందరికీ ఇన్ని పరిహారాలనూ, తగినంత పోషణా ధనాన్ని (వృత్తి) చెల్లించిన వురుషుడు ఎంతనుంది స్త్రీలనైనా వివాహమాడవచ్చు. ఎందుకంటే స్త్రీ సృష్టి జరిగిందే పుత్రులకు జన్మనిన్వడావికే కాబట్టి.

మునువుకు భిన్నంగ్యా కౌటిల్యుని కాలంలో స్త్రీలు వురుషుల నుండి పరస్తర శతృత్వం, ద్వేషం అనే కారణాల వల్ల విడాకులమ పొందవచ్చు.

స్త్రీలూ - ప్రతి విప్లవం 505

6భర్తము భార్య ద్వేషించినంత మాత్రాన ఆతని ఇష్టానికి వ్యతిరేకంగా వివాహాన్ని రద్దు చేసుకోవడానికి వీలులేదు. అదేవిధంగా, భార్య ఇష్టానికి వ్యతిరేకంగా వురుషుడు సైతం తన వివాహాన్ని రద్దుచేసుకొనే వీలులేదు. కానీ వారిరువురిక్తీ పరస్పర ద్వేషభావం ఉన్నట్టయితే వారు విడిపోవడానికి వీలుసడుతుంది (పరస్పరం ద్వేషన్మోక్ష). వురుషుడు తన భార్య నుండి ఆసదను శంకించినన్తడు, (మోక్షమిచ్చేత్‌) ఆమె మండి విడాకులు పొందాలనుకున్నప్తడు ఆమెకు (వివాహా సమయంలో) ముట్టజెప్టిన కట్టుకానుకలన్నింటినీ ఆమెకు తిరిగి ఇచ్చివేయాలి. స్త్రీ తన భర్త మంచి ఆసడను శంకించి. విడాకులు కోరుకుంటే ఆమె ఆప్తిపాస్తులపై తవకున్న హక్కులు అన్నింటినీ వదులుకోవాలి. దుశ్శీలుడయిన భర్తను భార్య వదిలిపెట్టవచ్చు.

ఉక్త స్త్రీ కాల పరిమితి లేని మనోవర్తిని పొందే హక్కును కలిగి ఉంటే ఆమెకు అనసరమైనంత తిండి, బట్ట ((గ్రాసాచ్చాదన) లేదా భర్త ఆదాయాన్ని బట్టి (యథాపురుష వరివాసంనా) అంతకంటే ఎక్కువ మనోనర్తి ఇవ్వాలి. ఒక స్త్రీ కాల పరిమితి ఉన్న మనోనర్తిని అడిగేహక్కు గలిగినట్టిదయితే భర్త ఆదాయనవు నిష్పత్తిని బట్టి కొంత ధనం ఆమెకు ఇవ్వాలి. ఆమెకు శుల్కం, క్రీధనం, ఇంకా నప్పసరిహారం తిరిగి ఇవ్వని సందర్భాలలో (ఆమె భర్త వునర్వివాహానికి ఆంగీకరించడావికి) కూడా ఇదే విధమైన మనోవర్తి ఇవ్వాలని నిర్ణయం చేశాడు. ఒకవేళ ఆమె మామగారి కుటుంబీకుల సంరక్షణలో (స్వసురకుల) గాని తనకు తొను స్వతంత్ర జీవవం గడువుతున్నవుడం గాని భర్తను మనోవర్తి ఇన్వమవి వివాదం లేవదీయటావికీ వీలులేదు. ఈ విధంగా మనోవర్తి విర్ధారణ సనుస్య పరిష్కరించడమైనది.

కౌటిల్యుని కాలంలో ఒక స్త్రీగావి, వితంతువు గాని వునర్వివాహం చేసుకోటానికి ఎలాంటి విషేధమూ లేదు.

*భ్బర్త మరణానంతరం సవిత్ర జీవవాన్లి గడంపదలచుకున్న స్త్రీ తన ఆభరణాలను, ఆస్తులను, (స్టాప్యాభరణమ్‌) మాత్రమే కాక తనకు బాకీ వున శుల్కాన్ని కూడా పొందు తుంది. ఒకవేళ నీటస్టింటినీ సాందివ పిదన స్త్రీ వువర్వివాహం చేసుకుంటే ఆమె పైవిధంగా పొందిన వాటివన్లింటినీ వడ్డీతో నవా తిరిగి ఇచ్చివేయవలసి ఉంటుంది. స్త్రీ వునర్వివాహం చేసుకోదలిస్తే (భుుటుంబకామ) పునర్వివాహ సమయంలో (వివేశకాలే) ఆమెకు మొదటి భర్త మరియు మూమగారు ఇచ్చిన ఆస్తిపాస్తులను జాగ్రత్తగా అందజేయాలి. భర్తలు దూలం నాటు దూర దేశాల్లో ఉండే సమస్యను చర్చించేటవ్హడు, ష్తీఏ పరిస్థితిలో వునర్వివాహం చేసుకోవచ్చో వివరించబడుతుంది.

“లళ్తవేళ వితంతువైన ప్రీ తన మామగారు ఎంచిన న్యక్తీని (స్వసురప్రతిలోమ్యేనాని విస్ట్ర గౌక మరొకర్షి వువర్వివాసామాడితే ఆమె మూనుగారి ద్వారా తనకు ధారాదత్తమైన ఆస్తులను మరియు స్వర్గ్తుడైన భర్త ఇచ్చిన ఆస్తిసాస్తులమ కోల్లోనలసి ఉంటుంది.”

506 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు వ ప

ఆమె పునర్వివాహం చేసుకోటానికి సిద్ధపడినప్పడు తనకు సంబంధించిన ఏ ఆస్తితో సహా వెళుతుందో దానిని ఆ వునర్వివాహవు బంధువులు ఆమె మొదటి మామగారికి అప గించివేయాలి. ఎనరైతే న్యాయబద్ధంగా ప్త్రీవి తన సంరక్షణలో పెట్టుకుంటారో వారు ఆమె ఆప్తివి కూడా ఆదేవిధంగా సంరక్షించాలి. మొదటి భర్త ద్వారా సంక్రమించిన ఆస్తిపై హమ్కుమ నిరూపించుకునే స్రయత్మం పునర్వివాహం చేసుకున్లు ప్రీ చేయరాదు.”

ఆమె వునర్వినాహం చేసుకోకుండా పవిత్ర వితంతు జీవితం గడిపితేనే ఆ ఆస్తిని ఆమె అనుభవించవచ్చు. (ధర్మకాను భుంజిత) వుత్రులను కలిగి ఉన్న స్త్రీ తన ప్వంత స్త్రీ ధవాన్మి పునర్వివాహం తర్వాత తవ ఇష్టం వచ్చిని రీతిలో వినియోగించరాదు. ఆమె ఆ ఆస్తిని తన కుమారులకు అందబేయనలసి ఉంటుంది.

“పునర్వివాహమాడిన స్త్రీ తనకు మొదటి భర్త ద్వారా ప్రాప్తించిన పుత్ర సంతాన రక్షణ కోసం తన స్వంత ఆస్తిని స్వాధీవం చేసుకోదలిప్తే ఆమె ఆస్తిని ఆ కొడుకుల పేరు మీదనే దాచిపెట్టాలి. ఒక స్త్రీకి పలువురు భర్తల ద్వారా సలువురు కువూరులుంటే అప్పడు కూడా ఇదేవిధంగా ఆయా భర్తల ఆస్తుల్షి ఆయా కొడుకుల పేర పెట్టాలి. వాడుకోవడానికి, దావ విక్రయాది సర్వహక్కులతో ఆమెకిచ్చిన ఆస్తిని కూడా అదేవిధంగా కొడుకులకివ్వాలి.”

చనిపోయిన భర్తకు విశ్వాసపాత్రురాలిగా ఒంటరిగా జీవిస్తున్న వితంతువు ఆమె జీవి తాంతం. గురువు సంరక్షణలో ఆస్తిని అనుభవించవచ్చు. ఆస్తిని వూర్తిగా పీకి అప్పగిస్తే కలిగే అనర్థాలను నివారించడానికి ఈ పద్ధతి. ఆమె మరణాంతరం ఆ ఆస్తి ఆమె దాయాదులకు సంక్రమిస్తుంది. భర్త జీవించి ఉండగా భార్య చనిపోతే ఆమె ఆస్తిని ఆమె కొడుకులు మాతుళ్ళు కలసి పంచుకుంటారు. ఒకనేళ మగ సంతానం లేకపోతే కుమార్తెలు మాత్రమే సంచుకుంటారు. ఆ స్త్రీకి సంతానమే లేకపోతే-వివాహా సమయంలో తానిచ్చిన శుల్కాన్జి భర్త తీసుకుంటాడు. వివాహ సమయంలో తామిచ్చిన కట్టకానుకలము ఆమె బంధువులు తిరిగి తీసుకుంటారు. ఈ విధంగా స్త్రీ ఆస్తివి గురించి వివరించడమైవది.”

“పంతానం లేవి భార్యలు, భర్త స్వల్పకాలం దేశాంతరవాసం వెళ్ళినప్తడం-శూద్రస్త్రీ ఆయితే ఏడాది, వైశ్య స్త్రీ రెండేళ్ళు, క్షత్రియ స్త్రీ మూడు సంవత్సరాలు, బ్రాహ్మణ స్త్రీ అయితే నాలుగు సంవత్సరాలు భర్తకోసం నేచి ఉండాలి. ఒకవేళ వారు సంతానం ఉన్న స్త్రీలైతే ఒక ఏడాదికి పైగా భర్త కోసం వేచి ఉండాలి. వారికి పోషణార్ధం మవోవర్తి గనుక ఇచ్చి ఉంటే అప్పడ పైన పేర్కొన్న నిర్ణీత సమయానికి రెట్టింపు సనుయం వేచి ఉండాలి. ఈ స్త్రీలకు పోషణార్ధం మనునోనర్తి లేనస్తడం వారి బంధువులు నాలుగూ లేదా ఎనిమిది సంవత్సరాల పాటు వారిని పోషించాలి. ఆతరువాత ఆ బంధువులు వువర్వివాహం చేసుకోడానికి ఆ స్త్రీలకు స్వేచ్చనివ్వాలి. వారు పునర్వివాహం గనుక చేసుకుంటే, ఆ స్త్రీలకు మొదటి వినాహ సమయంలో ముట్టజెప్పిన కట్షకానుకలను ఆ బంధువులు తీసుకుంటారు. భర్త బ్రాహ్మణుడై విదేశాలలో చదువుకుంటున్హు

ప్రీలూ - వ్రతి విప్లవం 507 న అటే హస వాడైతే సంతానం లేని అతని భార్య అతని కోపం పది సంవత్సరాలు వేచి ఉండాలి. సంతావవతి ఆయిన భార్య అయితే పన్నైండు సంవత్సరాలు వేచి ఉండాలి. భర్త గనుక రాజు పేవకుడై వుంటే భార్య తన జీవితాంతం ఆతని కొరకు వేచి ఉండాలి. వంశోద్ధరణకై ఆమె గమక తన భర్త గోత్రానికి చెందిన మరొక న్యక్తి ద్వారా సంతానవతి అయితే ఆమె నిందార్డురాలు కాదు (పసవర్ణతశ్చ ప్రజాతా న పావదమ్‌ లభేతా). పోషణార్ధం నునోవర్తి లేకుండా, ధవికులైన బంధువులచే నిర్లక్ష్యం చేయబడిన స్తీ తవకిష్టమైన వాణ్ణి లేక తనను పోషించి తన కష్టాలు తీర్చగలవావిని వునర్వివాహమాడవచ్చు.” మనువులా కాకుండా వివాహిత స్త్రీకి ఆర్ధిక స్వాతంత్ర్యం కల్పించటానికి అవసరమైన జాగ్రత్త చర్యలన్షీ కౌటిల్యుడా తీసుకున్నాడు. భార్య ఆదాయ వనరుల గురించి మనోవర్తి గురించి. కౌటిల్యుడు అర్ధశాస్తుంలో చెప్పిన ఈ క్రింద పేర్కొన్న అంశాల వల్ల ఈ నిషయం ప్తప్రమవుతోంది. ఉమ్రవోవర్తి (వృత్తి), మరియు ఆభరణాలు (అబధ్య) కలసి స్త్రీ ధనం లెక్కలోకి వస్తాయి. రెండ వేలకు పైబడిన విలువ గల ఆదాయవనరులు ఆమె పేరు మీద ఉండాలి. ఆభరణాలకు పరిమితి లేదు. ఎన్సడైతే ఆమె భర్త మనోనర్తిని కల్పించకుండా దేశాంతరం వెళ్ళినప్తడు ఆమె ఈ ఆప్తీనిా-తన కుమూరువిక్తీ కోడలుకీ మరియు తనను తాను పోషించుకోవడానికి ఉపయోగిస్తే అపరాధం కాదు. ప్రకృతి వైపరీత్యాలు, వ్యాధులు కరువు కాటకాలు మరియు ఆసదలు పంభవించినప్తడం దావధర్మ కార్యక్రమాల నిమిత్తం స్త్రీ ధనాన్హి ఆమె భర్త సైతం వినియోగిం చవచ్చు. కవల పిల్లలు గల దంపతులు పరస్తర అఆంగీకరంతో ఈ ఆస్తిని ఆనుభవించినప్తడం ఎట్టి అభ్యంతరం ఉండదు. ప్రాచీమలు వ్యాయబద్ధమైనవిగా అర్పించిన పద్ధతులలో బ్రహ్మ దైవ అర్ష మరియు ప్రజాపత్య వివాహమాడిన భార్యాభర్తలిరువురూ కలిసి ఈ స్త్రీ ధవాన్మి మూడు సంవత్సరాల పాటు అముభనిస్తే ఎటునంటి ఫిర్యాదు ఉండదు. గాంధర్య వివాహం లేదా అసుర వినాహం చేసుకున్లు జంటలు ఈ ఆస్తిని వినియోగిస్తే వారు దానివి వడ్డీతో పనా వునఃసమీకరించాలి. రాక్షస వివాహం లేదా పైశాచిక వివాహం చేసుకున్న జంట ఈ ఆస్తిని వినియోగిస్తే దాని దొంగతనంగా వరిగణిస్తారు. ఈ విధంగా వైవాహిక హక్కుల విపులీకరణం జరిగింది.” కాల పరిమితితో విమిత్తం లేకుండా జీవితాంతం-పోషణను పొందే హక్కుగల భార్యకు ఆమెకు. సరివడినంత తిండి, బట్టగానీా-లేదా అంతకంటే ఎక్కువగా అతని ఆదాయ నిప్తత్తిని బట్టి మునోవర్తిగానీ ఇవ్వటం జరుగుతుంది. ఒకవేళ ఆమెకు గల పోషణ హక్కు కాల సరిమితి గలదైతే ఆమెకు శుల్కం, ఆస్తి మరియు నప్టై పరిహారం ఏమీ ఇవ్వనట్టుగా లెక్కవేసి భర్త ఆదాయంలో కొంత విష్పత్తి మనోవర్తిగా ఇవ్వాలి. ఆమె తన మామగారి కుటుంబ సంరక్షణలో ఉన్జట్టయితేమ, లేదా స్వతంత్ర జీవనం గుడుపుచున్నట్టయితేను భర్తపై ఆమె నునోవర్తి కోసం వ్యాజ్యం చేయలేదు. ఈ విధంగా మవోవర్తివి గూర్చిన నిర్ణయం జరిగింది.

608 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-వ్రసంగాలు ఆశ్చర్యకర విషయమేమిటంటే, కౌటిల్యుని కాలంలో భర్త కొట్టినందుకు అవమానించినం దుకూ భార్య ఆతనిపై న్యాయస్థానంలో వ్యాజ్యం తేవచ్చు. క్లుస్తం చెప్తాలంటే-మనువుకు ముందు కాలంలో స్త్రీ స్వేచ్చను కలిగి, వురుషునితో సమాన భాగస్వామిగా ఉండేది. మరి నునువు ఆమెనెందుకు ఇంతగా దిగజార్బాడు? అనువాదం: విజయలక్ష్మి పరమేశ్వరరావు. ఏఅథస్త్పూచికలు: 1 జయస్వాల్‌: ఇండియన్‌ సోలిటీ పార్ట్‌ 1. పే. 160. 2. -అదే- పార్ట్‌ ౫. పే. 17. 3. -అఆదే- పార్ట్‌ 1 పే. 82. తీ క్యామ్‌ శాస్తి. కౌటిల్యాప్‌ అర్ధశాస్తు. పే. 175. క్‌ బగ్ణయనం. 1. 7. 22

• వ్నింష్యా,కౌటిల్యాస్‌ అర్ధశాస్తు. పే. 222. హ్‌ ౩.

నాలుగో భాగం బుదుడు - కారల్‌ మార్క ణి బుద్ధుడు - కారల్‌ మార్క్స్‌ పై రాసిన వ్యానం ట్రైవ్‌డ్‌ వ్రతులు విడి కాయితాలలో . మాకు లభించాయి. మూడూ. వేర్చేరుగా టైప్‌ చేసీనవి. అందులో రెండు వ్రతులపై రచయిత న్వుదన్తూరీతో దిద్దుబాట్టున్నాయి. వాటీని క్షుణ్ణంగా నరిశీలించిన తరువాత - ననరణలను చేర్చి ఈ వ్యాసాన్లి అందిస్తున్నాము. ఈ వ్యానం ఈ కింది ఉన అంశాలుగా విభజీంవబడింది. శ. బుద్దువి నీద్తాంతాలు ధి లి , 2. తారల్‌ మార్క్స్‌ మౌలిక సిద్ధాంతాలు ౩. మార్కిజంలో ఎంత నిలబడుతుంది? శ. బుద్ధునికీ కారల్‌ మార్క్స్‌కు పోలిక ల్‌ సాధవాలు 6€ పాధూల మదింవు 7 ఎనరి పాధవాలు ఎక్కువ నమర్రమైనవి?ి తీ రాణ్భాం అంతర్థానం కొవడం -పంపాదకులు

అధ్యాయం చా 15 బుదుడు -కార్‌ మార్క్స్‌ ఈ య కార్ల్‌ మార్క్‌ ఎను బుద్ధుని పోల్చిచూడడం జోక్‌గా అనిపించవచ్చు. ఇందులో ఆశ్చ

ర్యవడవలసింది.. లేదు. నూర్క్స్‌కీ బుద్ధువికీ 2381 ఏళ్ళు కాలవ్యవధి ఉంది. బుద్ధుడు క్రీ.వూ. 563లో జన్మిస్తే మార్క్స్‌ క్రీశ. 1818లో జవ్మించాడం. కార్ల్‌ మార్క్స్‌ ఒక కొత్త భానజాలావికీ రాజవీతికీ-కొత్త ఆర్థిః వ్యవస్థకు రూవకల్పన చేసినవాడు. ఇందుకు భిన్నంగా, బుద్ధుడు కేవలం ఒక మత ప్టాపకుడంగా - అదీ ఆర్థిక రాజకీయ విషయాలకు ఏమాత్రం వసంబంధంలేవి మత ష్థాపకుడుగా విశ్వసింపబడ్డాడు. ఈ వ్యాస శీర్షిక “బుద్ధుడు -కార్ష్‌ మార్క్స్‌. విభిన్షమైన ఆలోచనలకు చెందినవాళ్ళను, సుద్దీర్హ కాల దూరం గల వ్యక్తులను పోళ్చిచూడడం లేక వాళ్ళ మధ్యగల భేదాలను చెప్పడం అని ఈ శీర్షికను అర్ధం చేసుకోవచ్చు. ఇది ఎబ్బెట్టుగా కూడా కనిపిస్తుంది. దీనిని చూసి మార్క్సిస్టులు నవ్వవచ్చు. లేదా ఈ యిద్దరినీ సమానప్థాయిలో చూడడాన్ని చూసి వాళ్ళు ఎగతాళి చెయ్యవచ్చు. మార్క్స్‌ అత్యంత ఆధునికుడు, బుద్ధుడు అత్యంత ప్రాచీమడు! తను. గురువుతో పోల్చిచూచినప్తడు బుద్ధుడు చాలా ఆదిను. దశలో ఉంటాడవి మార్క్సిస్టులు చెప్పవచ్చు. ఈ ఇద్దరి మధ్య ఎలాంటి పోలిక తీసుకురాగలం! ఒక మార్క్సిస్టు బుద్ధుని మండి ఏమి వేర్చుకోగలడు? బుద్దుడు ఒక మార్క్సిస్టుకు ఏమి వేర్తగలడు? ఏమైనప్పటికీ ఈ యిద్దరినీ పోల్చిచూడడం ఆకర్షణీయంగానూ, జ్ఞావదాయకంగాను ఉంటుంది. ఇద్దరినీ చదివి, ఇద్దరి భావజాలాల పట్ల ఆసక్తిగల వన్హు ఈ యిద్దరినీ పోల్చిచూడాలనే తపన వత్తిడి చేస్తుంది. మార్క్స్పిస్తులు వాళ్ళ దురభిమానాలను సక్కవబెట్టి బుద్ధువి చదివి ఆయన వేటికోసం విలబడ్డాడో అర్ధం చేసుకుంటే, తప్పకుండా ఈము వైఖరివి మార్చుకుంటారనుకుంటాను. బుద్దుని పట్ల తిరస్కార భావంగల మార్క్చి స్పులు ఆయనని ఆరాధించగలరవి ఆశించడం ఆత్యాతే. అయితే, బుద్ధుని బోధనలలో వాళ్ళు గుర్తించవలసిందేదో ఉండవి తెలుసుకోగలరవి మాత్రం చెప్పవచ్చు.

గ. న!

క. బుదువి సిదాంతం ధి డో బుద్ధుడనగానే అహింసా సిద్ధాంతంతో జోడించి చూడడం సాధారణం, అదే బుద్ధుని

బోధనల సర్వస్వంగా భావించబడింది. అయితే బుద్భువి బోధవ అహింసా సిద్ధాంతం కన్నా విశాలమైందని ఎవరికీ తెలియదు. అందువల్ల ఆయన బోధనల్లి నినరంగా పేర్కొనడం నుంచిది. వేమ త్రిపిటకాలను చదివి అర్ధం చేసుకున్న రీతిలో వాటివి పేర్కొంటానుః

1. స్వేచ్చా సనూజావికి మతం ఆవసరం,

జై వ్రత మతమూ ఆచరించదగింది కాదు.

క12 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు-ప్రసంగాలు శ ప య

3. మతం జీవిత వాస్తవాలతో సంబంధం కలిగుండాలి. అంతేతప్ప దేవువి ఆత్మ, స్వర్గం, భూమిని. గురించిన సిద్ధాంతాలతో, ఊహాగానాలతో కాదు.

4. మతానికి దేవుని కేంద్రంగా చెయ్యడం తప్పు

5. ఆత్మ విముక్తిని (మోక్షాన్టి) మతానికి కేంద్రంగా చెయ్యడం తన్స

6. మతానికి సశుబలులను కేంద్రంగా చెయ్యడం తప్ప

7. అసలైన ముతం మనిషి హృదయంలో ఉంటుంది శాస్త్రాలలో ఉండదు.

8 మనవిష్కి వైతికత మతావికి కేంద్రం కావాలి. అలా కానస్తడు నుతం క్రూరమైన మూఢ నమ్మకం.

9. వైతికత జీవితాశయం అయితే చాలదు. భగవంతుడు లేడు గవక అది జీవిత నియమం ధర్మం కావాలి.

10. మతం కర్తవ్యం ప్రపంచాన్ని వునర్జిర్మించడం, దానిని ఆనందమయం చెయ్యడం తస్ద దావి ఆద్యంతాలను వివరించడం కాదు.

11. మానవుల్లో ఆనందం లేకపోవడానికి కారణం భిన్న ప్రయోజనాల సంఘర్షణ. దానికి పరిష్కార మూర్గం అష్టాంగ మార్గాన్ని అనుసరించడం.

12. సంపద మీన వ్యక్తిగత ఆధినత్యం ఒక వర్గానికి శక్తిని మరోవర్గానికి దుఃఖాన్ని కలిగిస్తుంది.

13. ఈ దుఃఖావికీ గల కారణాన్ని నిర్మూలించడం ద్వారా దుఃఖాన్ని పోగొట్టడం సంఘ శ్రేయస్సు దృష్ట్యా అవసరం.

14. మనుషులందరూ సనూనులే.

15. మవిషిని కొలవడానికి వ్రతిళ తస్ప వుట్టుక ప్రమాణం కాదు.

16. ముఖ్యమైంది ఉన్నత ఆదర్శాలు తప్ప ఉత్తమ కులంలో వుట్టుక కాదు.

ఇత్తి

17. అందరిపట్ల స్టేహభావాన్షి ఎన్సడూ విస్మరించరాదు. శత్రువు పట్ట కూడా ఈ భావాన్ని కలిగుండాలి.

18. చదువు అందరికీ గల హక్కు. మనిషి బతకడావికి ఆహారం ఆవసరమైనట్లే విద్యకూడా అవసరం.

19. శీలం లేని విద్య ఆపాయకరం,.

20. ఏదీ లోపరహితం కాదు. ప్రతిదీ విచారణకూూ పరీక్షకు విలవాలి.

21. ఏదీ అంతిమం కాదు.

22. ప్రతి ఫి ప్రతిదీ కార్యకారణ సిద్ధాంతానికి విలవాలి.

23. ఏదీ శాశ్వతమూ, వనాతనమూ కాదు. ప్రతిదీ నూర్తుకులోవౌతుంది. స్థితి ఎల్లప్తడూో వరిమాణాత్మకం,

24 పత్యం కోసం న్యాయం కోసం కాకపోతే యుద్ధం చెయ్యడం తప్పు 25. విజేతకు ఓడిపోయిన వావివట్ల బాధ్యతలున్నాయి. పంక్షీప్తంగా బుద్దుని సిద్దాంతం ఇది. ఇది ఎంత ప్రాచీవం, అయివా ఎంత నవీనం! ఆయన బోధనలు ఎంత విశాలమైనవి, ఎంత లోతైనవి!

1. కార్ట్‌ మార్క్స్‌ మౌలిక సిద్దాంతం ళా ధి కార్ల్‌ మార్క్స్‌ బోధించిన సిద్దాంతం చూద్దాం. కార్ల్‌ మార్క్స్‌ ఆధునిక పోషలిజావికి లేక కమ్యూనిజావికీి పితామహుడనడంలో సందేహం లేదు. ఆయితే సోషలిజం సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించడం వరకే ఆయన ఆసక్తిని పరిమితం చేసుకోలేదు. అది ఆతనికి ముందే అనేకులు చేశారు. ఆయన తన సోషలిజం శాస్త్రీయ మైందవి విరూపించడావికి ఎక్కువ ఆసక్తి చూపాడు ఆయన పెట్టుబడిదారుల మీద ఎలా దొడి చేశాడో ఉటోపియన్‌ (స్వాస్టిక) పోషలిస్టుల మీద కూడా అంతదాడి చేశాడు. ఆయన వాళ్ళిద్దరినీ వ్యతిరేకించాడు. ఈ అంశాన్ని గుర్తించడం చాలా అవసరం. ఎందుకంటే మూర్క్స్‌ తన సోషలిజం యొక్క శాస్త్రీయ స్వభావానికి చాలా ప్రాముఖ్యమిచ్చాడు. మార్క్స్‌ చేసిన ప్రతిపాదవలన్షీ ఆయన సోషలిజం శాస్త్రీయమైంది, స్వాష్టికం కాదు అని విరూపించడానవికే ఉపయోగించబడ్డాయి. కార్క్‌ మార్క్స్‌ దృష్టిలో శాస్త్రీయ సోషలిజం అంటే అనివార్యమైంది, తస్టించుకోలేనిది అని ఆర్ధం. సనమూజం దానికి అనుకూలంగా పయనిస్తున్నదని, దానివి ఎవరూ ఆపలేరని అర్ధం, ఈ భావవను. విరూపించడావికే మార్క్స్‌ ప్రధానంగా కృషిచేశాడు. మార్క్స్‌ భావన ఈ కింది పిద్ధాంచాల'పై ఆధారపడింది. అవి: ఓ తత్వశాస్త్రం ప్రయోజనం ప్రపంచాన్ని వునరిర్మించడం తప్ప దాని మూలాన్ని వివరిం చడం కాదు. ఓ చరిత్ర గతిని విర్ణయించేది ప్రధానంగా ఆర్థిక శక్తులే.
2. సమాజం యజమాని శ్రామికులు అని రెండు వర్గాలుగా విభజింపబడింది. ౧ రెండం నర్గాల నుధ్య నిరంతరం సంఘర్షణ జరుగుతూ ఉంది. ₹. యజమానులు శ్రామికులను దోపిడి చేస్తున్నారు. శ్రామికుల శ్రమ ఫలితమైన ఆదనవు విలువను దోచుకుంటున్నారు. కే ఈ దోపిడీని ఉత్పత్తి సాధనాలను జాతీయం చేయడం ద్వారా అంటే వ్యక్తిగత ఆస్తిని విర్మూలించడం ద్వారా ఆపవచ్చు.

కకత డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రపంగాలు ౪. ఈ దోపిడి శ్రామికులు నురింత్య మరింత బీదవాళ్ళుగా మారడానికి దారి తీస్తున్సది. ఛి, పెరుగుతున్న శ్రామికుల దారిద్ర్యం శ్రామికులలో విప్లవ స్ఫూర్తిని తెస్తున్నది. వర్గ సంఘర్షణ, వర్గ పోరాటానికి దారితీస్తున్నది. యజమానుల కన్నా శ్రామికులు అధిక పంఖ్యాకులు కాబట్టి శ్రామికులు రాజ్యాన్లి స్వాధీనం చేసుకొని అధికారాన్ని స్టాపిస్తారు. దీనిని మార్క్స్‌ శ్రామిక నియంతృత్వం అన్నాడు. ఏ ఈ వాస్తవాలు ఎదుర్కోవడానికి నీలులేవివి కముక పోషలిజం వివారించలేవిది. మార్కియన్‌ పోషలిజావికి వువాది ఆయిన ప్రతిపాదనల్ని నేను పరిగ్గానే వివేదించాన మకుంటున్నాను. 0 మార్కియన్‌ పిద్దాంతంలో నా బుద్భువి భావజాలాన్ని కారల్‌ మార్క్స్‌ భావజాలాన్ని పోల్చి చూపేముందు మార్క్పియన్‌ పిద్ధాంతం యొక్క మూలం ఎంతవరకు విలిచిందో చూడటం అవసరం. ఆయన సిద్దాంతాన్ని చరిత్ర ఎంత పూర్వపక్షం చేసిందో ఆయన వ్యతిరేకులు ఎంత సడగొట్టారో గుర్తించాల్సి ఉంది. మార్క్సియన్‌ సిద్ధాంతం 79న శతాబ్దం మధ్యలో ప్రతిపాదించబడింది. అప్పటి నుంచి అది ఎంతో విమర్శకు గురయింది. ఈ విమర్శ ఫలితంగా “కారల్‌ మార్క్స్‌” ముచాలా వరకు క్కచెక్కలయింది. మార్క్చియన్‌ సోషలిజం అనివార్యం అన్షది పూర్తిగా పూర్వపక్షం చేయబడింది అవడంలో ఎలాంటి సందేహమూ లేదు. *“దాస్‌ క్యాపిటల్‌” ప్రచురింపబడివ 70 ఏళ్ళ తరువాత 1917లో ఒక దేశంలో మొదటిసారిగా శ్రామిక నియంతృత్వం ప్టాపించబడింది. రష్యాలో వచ్చిన “కమ్యూనిజం - శ్రామిక నియంతృత్వానికి మరోపేరు కమ్యూనిజం - కూడా ఎటువంటి మూనవ ప్రయత్ళం లేకుండా అనివార్యంగా రాలేదు. ఆది రష్టాలోకి అడుగుపెట్టే ముందు విప్లవం జరిగింది. రక్తపాతం హింపలతో కూడిన పర్యత్శపూర్వక వ్యూహం వుంది. మిగతా ప్రవంచం శ్రామిక నియంచ్చత్వం రాకకోసం ఇంకా ఎదురు చూష్తూ ఉంది. ఇలా సోషలిజం అనివార్యం అనే మార్క్పియన్‌ సిద్ధాంతం అబద్ధం అని నిరూసించుకోవడంతో పాటు, పట్టీలో ఇచ్చిన అనేక ప్రతిపాదనలు తర్కంద్వారా, అనుభవంచేతా పడనొట్టబడ్డాయి. ఇప్పడు చరిత్రను ఆర్థిక వ్యాఖ్యానంతో నూత్రమే వివరించటాన్షి ఎవరూ ఒప్తకోరు. శ్రామికులు మరింత మరింతగా నిరుపేదలు ఆయిపోతువట్టు ఎవరూ ఒప్పకోరు. ఇతవి ఇతర వాదాల పట్ల కూడా ఇది వాస్తవం. “కారల్‌ మార్క్స్‌” చెప్పిన దాంట్లో ఇక మిగిలింది, అస్మిశేషం మాత్రమే. అది చిన్నదయినా చాలా ముఖ్యమైంది. ఈ అవశేషంలో నా దృష్టిలో వాలుగంశాలు ఉన్నాయి. క్షే తత్వశాస్త్రం కర్తవ్యం ప్రపంచాప్లి పునర్జిర్మించడం త్త డాని మూలాన్ని వివరించడంలో కాలాన్ని నృధా చేయడం కాదు.

తతత క. విభిన్హ వర్గాల ప్రయోజనాల మధ్య సంఘర్షణ ఉంది. మ. వ్యక్తిగత ఆస్తిహక్కు దోపిడీ ద్వారా ఒక వర్గానికి శక్తిని అధికారాన్లి, మరో వర్గానికి దుఃఖాన్ని కల్గిస్తుంది. |. వ్యక్తిగత ఆప్తివి తీసివేయడం ద్వారా ఈ దుఃఖాన్ని తొలగించడం సమాజశ్రేయస్సు దృష్ట్యా ఆవసరం. కో బుద్ధుడు, కార్ల్‌ మార్క్స్‌-పోలిక _ మార్క్స్‌వాదంలో పజీనంగా మిగిలిన అంశాలను తీసుకొని బుద్ధుడిన్సీ కార్ల్‌ మార్క్స్చ్‌నూ పోల్చి చూడవచ్చు. మొదటి అంశం మీద బుద్దుడు, కార్ల్‌ మార్క్స్‌ ఇద్దరూ వూర్తి ఏకీభావంతో నిలబడ తారు. ఈ సమ్మతి ఎంత దగ్గరగా ఉందో చెప్పటానికి బుద్ధునికి ఒక బ్రావ్మాణ పాత్తపాదునికి జరిగిన సంభాషణలోని ఒక భాగాన్ని ఉదహరిస్తాను. “ఆవ్పడం అదే పద్ధతిలో, పొత్తపాదుడు (బుద్ధుడిని) ఈ కింది వ్రక్నలు అడిగాడు” క. ప్రపంచం శాశ్వతం కాదా? 2. ప్రపంచం పరిమితమైనదా? 3 ప్రపంచం అసరిమితమైనదా? శ. ఆత్మ శరీరం ఒక్కటేనా? ర్‌. ఆత్మ శరీరం వేర్వేరా? 6. పత్యాన్ని సాధించిన మనిషి మరణానంతరం మళ్ళీ జీవిస్తాడా? 7, అతని మరణావంతరం ఆతనికి జీనన్మరణాలు రెండు లేకుండా పోతాయా? ప్రతి ప్రళ్షకు ఆ భగవానుడు ఒకేరకమైన సమాధానం ఇచ్చాడు. అది ఇది. “పాత్తసాదా! అది కూడా నేను అభిప్రాయం చెప్పని విషయలో 28. “అయితే పర్వోన్షతుడం (బుద్దుడు) దావిమీద ఎందుకు అభిప్రాయం చెప్పలేదుగొ *(ఎందుకంటే) ఈ ప్రశ్తను లాభద్నష్టితో చూడలేదు. దానికి ధర్మంతో పనిలేదు. ఇది

516 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు జ కక న సత్తువచనాంశాలతో గాని, నిర్మమతతో గాని, వ్యామోహక్షాళనం గావి, విశ్చలత్వం లేక హృదయ శాంతి లేక వాస్తన జ్ఞానం లేక ఆంతర్హృష్టి లేక నిర్వాణం - వీటిలో దేవితోమా సంబంధం లేదు.

ఎందుకంటే *ఈ ప్రళ్ష ప్రయోజనరహితమైనది. దీనికి (ధమ్మంతో) సని లేదు. సమ్మ కౌవర్తనకీ, వైరాగ్యావిక్సీ మోహ క్షాళనానికీ గానీ, నిశ్చలతకీ, ప్రశాంత చిత్తతకి గానీ వాస్తవ జ్ఞానానికి గానీ (అష్టాంగ మార్గానికి చెందిన ఉన్నత దశలలోవి) అంతర్హృష్టిని గానీ విర్వాణావికి గానీ పంబంధం లేని ప్రశ్న ఇది. అందుకే దానిపై నేనే అభిప్రాయమూ ప్రకటించలేదు.

రెండో అంశానికి సంబంధించి బుద్ధునికి కోసల రాజుకు మధ్య జరిగిన సంభాషణను ఉదహారిస్తానుః

“పైగా రాజుల మధ్య మహోన్షతుల మధ్య, బ్రాహ్మణుల మధ్య, గృహష్టుల మధ్య, తల్లికి కొడుక్కి మధ్య, కొడుక్కి తండ్రికి మధ్య, అన్నకు చెల్లికి మధ్య, అక్కకు తమ్మునికి

జి, కి, మధ్య, స్నేహితునికి స్నేహితునికి మధ్య అక్కడ విరంతరం సంఘర్షణ జరుగుతున్నది.

ఇని పపేనది మాటలైవప్పటికీ బుద్ధుడు ఆ మాటలు అసలైన సమాజ రూపాస్టి రూపాం దిస్తుండడాన్లి కాదనలేదు.

ఇక నర్గ సంఘర్షణకు పంబంధించి బుద్దుని వైఖరి చూస్తే ఆయవ అష్టాంగ మార్గ పిద్ధాంతం. వర్గ సంఘర్షణ ఉనికిని గుర్తిస్తుంది. దుఃఖానికి కారణం వర్గ సంఘర్షణే. అవి చెబుతుంది.

మూడో అంశావికి సంబంధించి బుద్ధునికి పొత్తసాదునికి జరిగిన సంభాషణను ఉదహారి స్తాను,

*ప్రర్యోన్నతులు అవ్వడేమి విర్ణయించారుగో

బ్‌ న.

*దుఖమూ విషాదమూ ఉన్నాయని వివరించాను, పొత్తపాదాగొ

“ద్షుఖ్రావికి మూలం ఏమిటో వివరించాను. దుఃఖావికి అంతమేదో వివరించాను. దుఃఖ నివారణకు చేరవలసిన పద్ధతేమిటో వినరించాను.”

30. “మహానుభావులు అలా ఎందుకు సెలవిచ్చారు”

*పాత్తపాదా! ఎందుకంటే ఆ ప్రశ్నలు ప్రయోజవకరమైనవి. ధర్మానికి సంబంధించి నవి. సరైన ప్రవర్తన విమౌచవ, వ్యామోహం నుండి ప్రక్షాళన, శాంతి, హృదయ వ్రశాంతి, సరైన జ్ఞానం అష్ట్రాంగమార్గ ఉన్నత దశలలోవి ఆంతర్హృష్టికీ నిర్వాణానికీ-వీటికి పంబంధించినవి, అందునల్లనే అలా ప్రకటించామ, పొత్త పాదాకొ

భాష వేరుగాని అర్ధం ఒక్కటే. దుఃఖాన్ని దోపిడీగా చదువుకుంటే బుద్దుడు మార్క్స్‌కు దూరంగా. లేడు.

వ్యక్తిగత ఆస్తికి సంబంధించి బుద్ధునికి ఆనందునికీ మధ్య జరిగిన ఈ సంభాషణ అద్భుతమైవది. ఒక ప్రశ్షకు బదులుగా బుద్దుడు ఆనందునితో ఇలా అన్నాడు.

అప్పంప్రద వల్ల ఆత్యాశ కలుగుతుంది. ఆనందా, అది ఏరూపంలో ఉన్నా, దాన్ని ఈ రకంగానే అర్ధం చేసుకోవాలి. ఎవరిదగ్గరైనా, దేవిఎగ్గరైవా ఏరకమైన కలిమీ లేకపోతే వారి వద్ద వ్వంతమువేది లేనేలేకపోతే అక్కడ అత్యాశ కనిపిస్తుందా”

*దేవా! కవిసించదు.”

“ఎందుకుంటుంది ఆనందా! అత్యాశకు ఆధారం, మూలం, కారణం సంపదే కదా!

31. *లోభమే సంపదను కలిగి వుండడావికి మూలం. ఆది ఏరకమైనదైవా ఈ విధంగానే అర్ధం చేసుకోవాలి. దేవి విషయంలోనైనా, ఏదో ఒకరకం ప్రలోభం లేకపోతే స్వంతమవేది వుంటుందా?

“దేవా! ఉండదు.”

“ఎందుకుంటుంది ఆనందా! స్వంత సంపదకు ఆధారమూ, మూలమూ, కారణమూ పంపదే కదా

వాలునో అంశానికి విదర్శనం ఆవనసరం. భిక్షు సంఘ నియమాలే ఈ విషయంలో ఉత్తమ సాక్ష్యంగా వవికీవస్తాయి.

భిక్షు వియమాల ప్రకారం, సొంత ఆస్తి అంటూ ఈ క్రింది ఎనిమిది వస్తువులనే కలిగుండాలి, ఇంకేదీ ఉండకూడదు. ఆ ఎవిమిది వస్తువులు ఇనిః

518 డొ. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు లా 12,3. రోజూ ధరించడావికి మూడం తుండుగుడ్డలు. శ. నడుముకు చుట్టుకునే గుడ. న! లు ర్‌. భిక్షాపాత్ర. 6. కత్తి, 7. మాది. 8. కమండలం. అంతేకాక భిక్షువు ఎప్పడ్తుగాని బంగారు, వెండి స్వీకరించరాదు. ఎందుకంటే, వాటితో అతను ఈ ఎనిమిది వస్తువులే కాక ఇంకేవో కొనే అనకాశం వుంది. ఈ నియమాలు రషాలోని కమ్యూనిజంలో కనిసించే నియమాలకన్నా చాలా తీవ్రమైనవి శా సాధనాలు ఇన్పడు పాధవాలు చూద్దాం. కమ్యూనిజాన్లి సాధించడానికి బుద్ధుడు ప్రతిపాదించిన సాధవాలు చాలా విర్షిష్టమైనవి. వీటిని మూడు భాగాలుగా విభజించవచ్చు. మొదటి భాగం పంచశీలను అనుసరించడం. సిదార్తుడిని బుద్దుని చేసిన జానోదయం ఓ కొత్త మత ప్రవచవానికి కారణమైంది. న ఠా చా ఆని గీ అందులో ఆతనిని వెంటాడే సమష్యకు పరిష్కారసూచన ఉంది. పసంచం దుఃఖంతోనూ, విషాదంతోను విండిందనీ వాస్తవమే నవీన గీతకు పునాది. ఇది (6 స్త్ర కేవలం. గుర్తుపెట్టుకోవలసిన వాస్తవం మాత్రమే కాదు, ముక్తికి సాధనమైన ఓ పథకంలోవైనా మొట్టమొదటిదిగా, ముఖ్యమైందిగా గుర్తించవలసింది కూడా. ఈ సత్యాన్ని గురించి బుద్ధుడు తవ వవీన గీతకు ప్రారంభాంశంగా చేశాడు. బుద్ధుని నవీన బోధకు పునాది ప్రసంచమంతా దుఃఖమయమూ బాధామయమూ అనే వాస్తవమే. ఇది. కేవలం. గుర్తించవలసిన వాస్తవమేమీ కాదు, ముక్తి సాధనలో ప్రథమమూ ప్రధానమూ అయిన. థౌస్తనం. ఈ వాప్తవాని నుర్తించడంతోనే బుద్ధుడు తన బోధనలను ప్రారంభించాడు.

బుద్ధుడు - కార్ల్‌మార్క్స్‌ 519 ఆ దుఃఖాన్ని బాధను తొలగించడమే బుద్ధువి బోధల లక్ష్యమూ, ఉద్దేశ్యమూం. తన బోధవలు ప్రయోజనం సాధించాలంటే అది జరగాలి. ఆక్సీ ఈ దుఃఖానికి కారణాలను ప్రన్డించుకుని బుద్ధుడు రెండింటివి 'బర్కొన్నాడు. మవిషి దుఃఖానికి బాధకు ఒక కారణం అతని దుష్తువర్తన- దీనిని నిర్మూలించడానికి పంచశీలను అనుసరించమన్నాడం బుద్దుడు. భి పంచశీలలో క్రింది అంశాలున్నాయి:

1. సజీవంగా ఉన్ల దేవివైవా నాశవం చెయ్యడాన్ని గొని, నాశనం కావడానికి దోహదం చెయ్యడంగాని చేయకపోవడం. 2, దొంగతనాన్షి అంటే ఇతరుల సంపదను మోసంచేపిగావి, హింస ద్వారాగాని పొందడాన్ది, ఉంచుకోవడాన్లి - చేయకపోవడం. తె. అసత్యాన్ని చెప్పకుండా వుండడం. 4, మోహం నుంచి దూరంగా వుండడం. ర్‌. మత్తుపానీయాల నుంచి దూరంగా వుండడం. ప్రపంచ దుఃఖావికి బాధకు బుద్ధుని దృష్టిలో ఒక మవిషి ఇంకో మనిషిని సమూ వంగా చూడకపోవడం కూడా కొంత కారణం. ఈ అసమానతను ఎలా విర్మూలించడం? దీనికి బుద్దుడు అష్టాంగ మార్గాన్ని చెప్తాడు. ఇందులోని అంశాలివి. ఖి ళీ తి క. సరైన ఆలోచనలు - మూఢ వమ్మకాలకు దూరంగా ఉండడం.
2. పరైన ర్యేయాలు - మేధావుల, గంభీర వ్యక్తిత్వం ఉన్నవారి ఉన్నత, యోగ్య లక్ష్యాలను కలిగుండడం,. 3 పరైన భాషణ - దయ, విర్మొాహమాటం, సత్యసంధతగల మాటతీరు. 4 సరైన ప్రవర్తన = కాంతి, విజాయితి, స్వచ్చత గల ప్రవర్తన. ర్‌. పరైన జీవనం - ఏ జీవికీ హాని చెయ్యని జీవనం.
3. తక్కిన ఏడింటిని సరిగ్గా పాటించడం.
4. సరైన జాగ్రత్త - చురుకైన మనసుతో జాగ్రత్తపడటం.
5. సరైన చింతన - జీవితంలో లోతైన రహస్యాలమీద ఉన్నతమైన ఆలోచన కలిగుండడం. ఉన్లతమైన అష్టాంగ మార్గం భూమిమీద ధర్మసామ్రాజ్యాన్షి స్థాపించడానికి, తద్వారా,

520 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రపంగాలు సమాజంలో విషాదాన్ని దుఃఖాన్ని నిర్మూలించడానికి ఉద్దేశింపబడింది.

బుద్ధుని బోధన లోని మూడో భాగం విర్వాణ సిద్ధాంతం. ఉన్నతమైన అష్టాంగ మార్గంలో విర్వాణ పిద్ధాంతం అంతర్భాగం. ఆప్టాంగమార్గం నిర్వాణం లేకుండా అష్టాంగ ఫలవంతం కాదు.

అష్టాంగ మార్గం ఫలవంతం కావడంలో గల కష్టాలను చెబుతుంది విర్వాణపిద్దాంతం.

ఈ కష్టాలలో ఏది ముఖ్యమైనవి. బుద్ధుడు వాటివి పది ఆసవాలు, సపంకెలలు ఆటం కాలు అన్నాడు.

మొదటి ఆటంకం ఆత్మభ్రాంతి. మనిషి నిలువెల్లా తనను తాను ఆవరించి ఉన్నంత కాలం, తన మనసుకు సంతృస్తినిస్తాయని అనిపించే పనికిమాలిన వస్తువుల వెంటబడంతూ ఉన్నంతకాలం, ఆతనికి మవహోన్షత మార్గం పిద్దించదు. అపరిమితమైన ఈ సమస్తంలో తానొక గడ్డిపోచ అన్న _వాస్తవాన్షి గ్రహించి కంద్లు తెరిచినప్పడు, తాత్కాలికమైన అతని వ్యక్తిత్వం ఎంత అశాశ్వతమో తెలుసుకోవడం మొదలుబెట్టినప్తడు - అవ్హడు నూత్రమే మనిషి ఈ సన్హ

టూ ణో

దారిలోవైవా ప్రవేంచగలడు,

రెండోది సందేహం, ఆవిశ్చితత్వం. మవిషి విశిష్టమైన పృష్టిమర్శం తెలుసుకోగలిగినప్పడం, వ్యక్తిత్వం యొక్కా ఆశాశ్వతత్వాన్లి తెలుసుకోగలిగినప్పడంు అతడు చేపే పనుల్లో సందేహం,

9 క్త గ.

అనిశ్చితత్వం ఉండను, చెయ్యాలా వద్దా? వా వ్యక్తిత్వం అఆశాశ్వతమే కదా? ఏదైనా చేయడం ఎందుకు? అనే ప్రశ్నలు మనిషిని సందిగ్రంలో, స్తబ్బతలో పడేస్తాయి. కానీ జీవితంలో అది పనికీరాదు. ఆతడు గురువును అనుసరించడానికి సర్యాన్లి ఒస్తకోడావికీ, పోరాటంలోకీ ప్రవేశం చటావికి మానసికంగా సిద్ధం కావాలి. లేకపోతే ఆతవికి పురోగతి లేదు.

మూడోది కర్మకాండల సార్ధకత మీద ఆధారపడడం. మనిషి బాహ్యకర్మలు, పౌరోహిత్య అధికారాలు, సవిత్ర కర్మలు సహాయకారి కాగలవన్హ నమ్మకానికి చెందిన కర్మకాండ నుండి బయటపకుంటే, అతడు తీసుకునే మంచి నిర్ణయాలు సైతం - అవెంత గట్టివైనా - అతనిని ఎటైనా తీసుకుపోతాయి. ఈ అడ్డంకిని అధిగమించి రాగలిగినప్పడు మాత్రమే మనుషులు ప్రధాన మార్గంలోకి వచ్చినట్లు చెప్పడానికి వీలవుతుంది. వాళ్ళకు ఇన్తడో అస్తడో విజయం లభిస్తుంది.

నాలునోది శరీర వ్యామోహాలు.

అయిదోది ఇతరుల పట్ల దుర్చుద్ధి.

ఆరోది భవిష్యత్‌ భౌతిక జీవితంపట్ల కోరికల్ని ఆణచుకోవడం.

బుద్ధుడు ఆ కార్ల్‌ మార్క్‌ ॥ ద్‌2ే

ళీ

ఏడోది భవిష్యత్తులో ఆధ్యాత్మిక ప్రపంచం పట్ల కోరిక

ఎవిమిదోది గర్వం. తొమ్మిదోది స్వాతిశయం.

ఇవి మనుషులు ఆధిగమించడానికీ కష్టసాధ్యమైన ఆవరోధాలు, ముఖ్యంగా మేధావులు తను కంటె తక్కున సమర్ధులపై, తక్కున పవిక్రులపై చూపే నిరసనలో వ్యక్తమయ్యే అవరోధాలు.

పదోది అజ్ఞానం. అన్ని కష్టాలనూ జయించినా ఇది మాత్రం అలాగే అజేయంగా విలిచి ఉంటుంది. వివేకవంతుల్లో పజ్ఞనుల్లో కూడా మాంసంలో ముల్లులా మిగిలే ఈ అవరోధం మనిషికీ ఆంతిము శత్రువు, బద్ధశత్రువు.

మహోన్నత అష్టాంగ మార్గసాధవలో ఈ అడ్డంకుల్ని ఆధిగమించడావికి విర్వాణం ఉన యోగవడుతుంది.

అష్టాంగ మార్గ సిద్ధాంతం ఒక వ్యక్తి ఎలాంటి మానసిక స్వభావాన్ని జాగ్రత్తగా అల నరచుకోవాలో చెబుతుంది. నిర్వాణ సిద్ధాంతం అష్టాంగ మార్గాన్ని అనుపరించడానికి వ్యక్తీ ఆధిగమించాల్చిన అడ్డంకుల్ని చెబుతుంది.

బుద్ధుని ననబోధలోని నాలుగోభాగం పారమిత సిద్ధాంతం. పారమిత సిద్ధాంతం వ్యక్తి నిత్యజీవితంలో అమసరించవలసిన పది సద్గుణాలను చెబుతుంది.

అవి ఇవి; 1) పన్హ (ప్రజ్లు 2శీల 3౩) నెక్టాయ (విష్కాయ) 4) దానర5్‌) వీర్య6) ఖాంతి (క్షాంతి) 7) సుక్క (సత్యం) 8) అదిర్ధాన (అధిష్టాన) 9 మెత్త (మైత్రి 10) ఉపెక్ట (ఉపేక్ష.

మోహాంధకారం లెక అవిద్య అవే చీకటిని శొలగించే కాంతి న! లేక వివేకం. ఇందులో వ్యక్తి తనకన్నా మించిన వారిని ప్రస్ణించి సందేహాలను నివృత్తి చేసుకోవాలి. మనసు ఎదగడానికి భిన్న కళల్ని శాస్త్రాలను అభ్యసించాలి. వివేకవంతుల సాంగత్యంలో వుండాలి.

శీల వైతికాంశం. చెడు చెయ్యరాదు, మంచిని చెయ్యాలనే కోరిక, తప్ప చేయడం అవమానకరం, చెడు చేస్తే శిక్షపడుతుంది అన్హ భయంతో దానివి విడనాడడం శీల. శీల అంటే చెడు చెయ్యడానికి భయసడటం,

(ప్రాపంచిక సుఖాలమ త్యజించడమే నెఖ్కాము.

ప్రతిఫలాపేక్ష రహితంగా సంపదను, రక్తమూంసాలను ప్రాణాన్ని 'పైతం ఇతరుల క్షేనుం కోసం త్యాగం చెయ్యడం దానం.

పరైన ప్రయత్తమే వీర్యం. చెయ్యాలమకున్లు దానిని వీ శక్తితో, వీ ఆలోచనతో వెనక్కీ తిరిగి చూడకుండా చెయ్యడం వీర్యం.

522 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు- ప్రసంగాలు నా సారాంశం. అసహ్యించుకునే వాడివి ఆసహ్యించుకునేవాడు శాంతింపజెయ్యలేడం. ఆది సహనం' తోనే సాధ్యమౌతుంది.

సుక్కా అంటే పత్యం. బుద్దుడు కావాలనుకున్నవాడం ఆబద్ధమాడడం. అతని వాక్కు పర్యం. సత్యం తప్ప మరేమీ కాదు.

అదిళ్ధాన అంటే గమ్యం చేరాలనే ఖచ్చితమైన నిర్ణయం,

మెత్త అంటే సకల జీవులపట్ల సహనభావాన్షి కలిగి ఉండడం. శత్రువుపట్ల, మిత్రుని పట్ట, మనవిషిపట్త, జంచువుసట్ల సహానుభావాన్షి కలిగుండడం.

న! ళా ళా

ఉపేఖ్క అంటే నిర్లక్ష్యం - విర్తిప్తత. ఇది ఇష్టాయిష్టాలు లేని మావసిక స్థితి. ఫలితాన్ని చూసి చలించకుండా, దానివి పొందడావికీ ప్రయత్నం చేస్తుండడం.

ఈ ధర్మాలను వ్యక్తి తన శక్తికొలదీ ఆచరించాలి. అందుకే అవి పారమితలనబడ్డాయి. అంటే పరిణత దశలు అని అర్ధం.

ప్రపంచంలోని దుఃఖాన్ని విషాదాన్ని విర్మూలించడానికి బుద్ధుడు తన జ్ఞానం ద్వారా బోధించిన బోధలివి.

మనిషి తన వైతిక వైఖరిని నూర్చుకుని అష్టాంగ మార్గాన్ని స్వచ్చందంగా అనుసరించేట్టు పరివర్తన చెందజేయడమే బుద్ధుడు ఆనుసరించిన పాధాన (మార్గం).

మనిషి వైతిక నూర్గంలో సయవించడావికి తవి వైతిక వాంఛలను మార్చడం అన్హది బుద్ధుడు స్వీకరించినవిధానం అన్న విషయం ప్తష్టమైంది.

కమ్యూనిస్టులు అనుసరించిన సాధవాలు కూడా అంతే ప్పప్పమూ, సూక్ష్మమూ, పదుమా కలిగినవి. ఆవి 1) హింస 2) నిరంకుశత్వం.

కమ్యూవిజాని ప్థాపించడావికి రెండే విధానాలున్నాయని కన్యూవిమ్టులు చెబుతారు. అవి మొదటిది హింప.. ప్రస్తుతం అమలులో ఉన్ల వ్యవస్థని నిర్మూలించడానికి ఇది తప్ప మరేదీ సరిపోదు. రెండోది శ్రామిక నియంతృత్వం. నూతన వ్యవస్థను కొవాసగించాలనడానికీ మరేదీ దానితో సమానంకాదు.

బుద్దునికి కార్గ్‌మార్క్స్‌కు మధ్యగల సామ్య భేదాలు ఇస్పడం స్పష్టమైవాయి. ఇద్దరి మధ్య గమనంలో ఖీదమూ, గమ్యంలో ఐక్యత కనిపిస్తున్నాయి.

ఇ పాధనాల మదింవు ఇద్దరి పాధవాలమ మదింవు చేద్దాం, ఎవరి విధానం సొప్పదో, ఎవరి విధానం ఎక్కువ

బుద్ధుడు - కార్ష్‌మార్క్స్‌ 523 కాలం విలుస్తుందో అడగాలి. రెండువైపులా ఆపార్భాలున్నాయి. ముందు వాటిని తొలగించాల్చిన అవసరముంది.

హింపనే తీసుకోండి. హింసను తలచుకోగానే వణకిపోయేనాళ్ళున్నారు. అయితే అది సెంటిమెంటు మాత్రమే. హింసను మొత్తంగా తిరస్కరించడం సాధ్యం కాదు. కమ్యూనిప్ట్‌ దేశాలు కాని దేశాల్లో కూడా హంతకులను ఉరి తీస్తున్నారు. ఉరి హింసలోకి రాదా? కమ్యూని స్టేతర దేశాలు కమ్యూనవిప్టేతర దేశాలమీదికి యుద్దానికి పోతాయి. మిలియన్ల నుంది ప్రజల్ని ట్‌ టి 9 మ్‌! చంపేస్తాయి. ఇది హింస కాదా? ఒక పౌరుని చంపిన కారణం చేత ఒక హంతకుడిని చంన గలిగినప్పడు, శత్రుదేశానికి చెందినందువల్ల ఓ సైనికుడిని చంసగలిగినప్తడం తవ యాజమాన్యం వల్ల తక్కిన మూనవులకు దుఃఖాస్టి కలిగిస్తున్న ఆస్తిపరువి ఎందుకు చంసకూడదు? న్యక్తిగత ఆస్తి పరమ పవిత్రమమకుంటే తప్ప అప్తి యజనూనికి మినహాయింపు ఇవ్వడానికి హేతువేదీ లేదు.

బుద్ధుడం హింసకు వ్యతిరేకి. అయితే ఆయన న్యాయాన్ని సమర్దిస్తాడం, న్యాయంకోసం అవపరమైతే బలప్రయోగం చెయ్యడాన్ని ఆయన సమర్ధిస్తాడు. వైశాలి సర్వ పైవ్యాధ్యక్షుడైన సింహసేనాపతితో ఆయన సంభాషించివప్పడు ఇది ద్యోతకనౌతుంది. బుద్ధుడు అహింసను బోధిస్తున్నాడని తెలిసి పింహపేనాపతి పోయి ఇలా అడిగాడు. +

అభ్యావామడం అహింసను బోధిస్తున్నారు. ఒక వేరస్టుని శిక్షనుండి తప్పించాలని భగవానుడం బోధిస్తారా? మన భార్యలను, పిల్లల్ని, సంపదమ రక్షించుకోడానికి యుద్దానికి వూనుకోరాదవి భగవానుడు బోధిస్తారా? ఆహింన పేరు జెప్పి మనం సంస్థల చేతిలో బాధపడాలాగొ

“ప్రల్యం కోపం వ్యాయం కోసం కూడా యుద్ధం చెయ్యడాన్ని తథాగతులు విషేధిస్తారాగొ

లీ,

బుద్ధుడం బదులిచ్చాడు “నా బోధనల్చి మవ్వు తప్పగా అర్ధం చేసుకున్నావు. దోషి శిక్షింపబడాలి. అమాయకుడం శిక్షింపబడకాడ్డదు. నేరస్టుని శిక్షించడం న్యాయమూర్తి తప్తకాదు. శిక్షకు కారణం వేరస్టుని నేరం. న్యాయమూర్తి శిక్షవేపి చట్టాన్ని అములుపరుస్తాడం - అంతే. ఆతడు అహింసకేమీ కళంకం తేలేదు. వ్యాయంకోసం భద్రత కోపంపోరాడే వ్యక్తి హింసావాది కాదు. శాంతిని పరిరక్షించే అన్హి నూర్గాలూ విఫలమైతే అన్హడం హింసకు బాధ్యత యుద్దాన్ని ప్రారంభించిన వాడిదే. ఎవర్రైవాసరే దుష్టశక్తులకు లొంగిపోరాదు. యుద్ధం జరగవచ్చు. ఆది స్వార్థ ప్రయోజనాల కోపం జరగరాదు.

హింసకు వ్యతిరేకంగా ఇతర వాదనలున్నాయి. గమ్యనే గమవాన్ది పమర్ధిస్తుంది అన్నది మతితస్టిన పిద్ధాంతం అని వాదించే వాళ్ళును, గమనాస్టి గమ్యంకాక పోతే ఇంకేది సమర్థిస్తుంది?

524 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు-ప్రపంగాలు నా ప్రొఫెసర్‌ జాన్‌ దెవే అని సరిగ్గానే ప్రల్షించాడం. గమనాన్ని సమర్థించేది గమ్యమొక్కటే.

బహంశా, బుద్ధుడం గన్యునే గమవాన్హి సమర్థిస్తుంది ఆని అంగీకరించే ఉంటాడు. అది కాకపోతే మరేమిటి? గమ్యం హింసమ సమర్ధిస్తే హింస గమ్యానికి సరైన మార్గం అవుతుందవి ఆయన చెస్పివుంటాడం. గమ్యానికి బలప్రయోగమే శరణ్యమైతే బుద్ధుడు ఆప్తిపరులను కూడా అందులోంచి. మినహాయించి ఉండడు. అయితే గమ్యం కోసం ఆయన చెప్పే విధానం భిన్నమైందిగా మనం చూస్తాం. ప్రొఫెపర్‌ దెవే పేర్కొన్సట్లు హింస బలప్రయోగానికి మరో పేరు తప్త మరేమీ కాదు. నృజనాత్మక అవసరాలకు బలప్రయోగం అవసరమే అయినప్పటికీ, బలాని ఒక శక్తిగా వాడడానికి బలాన్హి హింసగా వాడుకోడానికి మధ్య భేదాన్ని పాటించాలి. ఒక గమ్యాన్ని సాధించడం కోసం అనేక ఇతర గమ్యాలను నిర్మూలించవలపి వస్తుంది. కాని ఇవి విర్మూలించదగిన ఆ ఒక్క _గన్యుంలో అంతర్భాగాలే. బల ప్రయోగాన్లి చెడును విర్మూలించ డంలో సాధ్యమైనన్ని ఎక్కున గమ్యాలను రక్షించేటట్టు చెయ్యాలి. బుద్ధువి అహింస జైన మత స్టాపకురైన మహావీరుని శుద్ధ అహింప వంటిది కొదు. ఆతడు బలాన్ని శక్తిగానే ఆనుమతించి ఉంటాడు. కమ్యూనిస్టులు ఆహింపమ వరమ సిద్ధాంతంగా చెబుతారు. బుద్ధుడం దావివి పూర్తిగా వ్యతిరేకించాడం.”

వియంత్భత్వాన్ని బుద్ధుడు సమర్ధించడం. అతడు ప్రజాస్వామిక వాదిగా వుట్టాడు. ప్రజా స్వామికవాదిగా మరణించాడు ఆయన కాలంలో 14 రాచరిక రాజ్యాలు, 4 రిపల్లిక్కులు ఉండేవి. ఆయన శాక్య తెగకు చెందినవాడు. శాక్య సామ్రాజ్యం రిపబ్లిక్కు. ఆయన రెండో వివాసం వైశాలి. దావివి ఆయన అపారంగా ప్రేమించాడు. ఎందుకంటే అది రిపల్లిక్కు. మహాపరివిర్వాణానికి ముందు ఆయన వర్షవాసం వైశాలిలోనే చేశాడు. వర్షవాపం వూర్తయినాక ఆయన అక్కణ్నుంచి మరోచోటికి పోవాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. అలా కొంతదూరం వెళ్ళినాక ఆయన ఒకసారి వెనక్కి తిరిగి వైశాలివి చూసి ఆనందునితో అన్నాడు. “తథాగతుడు వైశాలివి చూడడం ఇదే ఆఖరుసారి” ఆ రిపల్లిక్‌ మీద ఆయన కొంత మక్కువ ఉండేది.

ఆయన ఆసాంతం సమతావాది. బుద్ద్ధునితో పహా భిక్షువులందరూ అతుకులు వేసిన అంగీలు ధరించారు. పాలకపంవన్హ వర్గాలు ఈ పంఘంలో చేరకుండా నివారించడం కోసం ఈ వియమం పెట్టబడింది. కొంతకాలం తర్వాత జీనకుడనే వైద్యుడు అతుకులు లేని ఒకే బట్టతో తయారు చేసిన అంగీని వేసుకునేట్లు బుద్దుని ఒప్పించాడు. బుద్ధుడం ఆ వియమాన్షి సడలించి దానిని అందరికీ నర్తింపజేశాడం. -

భిక్షుక సంఘంలో చేరిన బుద్ధుని తల్లి నుహా ప్రజాపతి గౌతమి, ఒకసారి ఆయనకు జలుబు. చేసీవట్లు తెలుసుకొంది. ఆయనకొక తల రుమాలు కుట్టడం మొదలుబెట్టింది. కుట్టడం వూర్తయిన తర్వాత బుద్ధుని దగ్గరికి తీసుకెళ్ళి తీసుకోమంది. ఆయన దావిని తిరస్క రించాడు. తిరస్కరిన్తూ ఆది బహుమూనమైతే మొత్తం సంఘానికి చెందుతుంది తప్పు సంఘంలో

బుద్ధుడు - కార్ల్‌ మార్క్స్‌ 525

ఒక వ్యక్తికి కాదు అన్నాడు. ఆమె ఎంతో ప్రాధేయవడింది. ఆయన ఒవ్లకోలేదు.

భిక్షుక సంఘానికి ఎంతో ప్రజాస్వామికమైవ రాజ్యాంగముంది. ఆయన ఆ భిక్షువులలో ఒకడం. మహా అయితే ఆయన మంత్రివర్గ సభ్యులలో ప్రధాననుంత్రి నంటివాడు. ఆయన ఎవ్పడూ నిరంకుశుడు కాడు. ఆయన మరణానికి ముందు సంఘాన్ని అజనూయిషీ చెయ్యడా వికి ఎవరివైనా వియమించనుని రెండు పర్యాయాలు అడిగితే ఆయన_ ధర్మమనే సంఘానికి ఉన్నతాధికారి అనిచెప్పి ఆ కోరికమ. తిరప్కరించాడం. తాను నిరంకుకాధికారిగా ఉండడానికి, మరో విరంకుశాధికారిని వియమించడానికి ఆయన ఒవ్హకోలేదు. _

లక్ష్యాన్ని సాధించే సాధవాల విలువల మాటేమిటి? ఎవరి పద్ధతులు ఉన్నతమైనవి, ఎవరివి శాశ్వతంగా విలుస్తాయి?

తమ విలువైన లక్ష్యాలను సాధించడంలో ఇతరుల విలువైన లక్ష్యాలను నాశనం చెయ్యలే దని కమ్యూనిష్టులు చెప్పగలరా? వాళ్ళు వ్యక్తిగత జస్తీవి ధ్వంసం చేశారు. అది విలువైన లక్ష్యం అనుకొని దానిని సాధించే క్రమంలో ఇతర విలువైన లక్ష్యాలను నాశనం చెయ్యలేదని వాళ్ళు చెప్పగలరా? ఈ లక్ష్యాన్ని సాధించడంలో వాళ్ళు ఎంత మందివి చంపేశారు? నూనన జీనిానికి విలువలేదా? యజమానిని చంపకుండా ఆస్తిని స్వాధీనం చేసుకోలేరా?

వియంతృత్వాన్నే తీసుకోండి. డావి లక్ష్యం విప్లవాన్ని శాశ్వతం చెయ్యడం. ఇది విలువైన లక్ష్యం అయితే దీనిని సాధించే క్రమంలో ఇతర విలువైన లక్ష్యాలను నాశనం చెయ్యలేదని వాళ్లు. చెప్పగలరా? వియంతృత్వం స్వేచ్భారాహిత్యంగా, పార్గమెంటరీ ప్రభుత్వం లేనిదిగా చెప్ప బడింది. ఈ రెండం వివరణలూ స్పష్టంగా లేవు. పార్లమెంటరీ ప్రభుత్వం ఉన్నవ్తడం కూడా స్వేచ్చ లేదు. ఎందుకంటే చట్టం అంటేనే స్వేచ్చారాహిత్యం. నిరంకుశాధికారావికి పార్లమెంటరీ ప్రభుత్వానికీ మధ్య ఉండే. భేదం ఇదే. పార్లమెంటరీ ప్రభుత్వంలో, ప్వతంత్రం మీద ప్రభుత్వం రుద్దిన విషేధాలను ఆటంకాలను విమర్శించే హక్కు ప్రతి పొరువికీ ఉంటుంది. పార్లమెంటరీ ప్రభుత్వంలో నీకు ఒక బాధ్యత ఉంది, ఒక వాక్కు ఉంది. చట్టాన్ని సమ్మతించడం బాధ్యత, దానిని విమర్శించడం హక్కు. నిరంకుశత్వంలో చట్టాన్ని శిరసావహించే బాధ్యత తప్ప దావిని విమర్శించే హక్కు ఉండదు.

• ఎవరి పాధనాలు శక్తిమంతం?

ఇన్హడం నవం ఎనరి సాధనాలు ఎక్కువ శాశ్వతంగా ఉంటాయో దాసి పరిశీలించాలి. బలప్రయోగాన్లి ఉపయోగించే ప్రభుత్వమూ, వైతక ప్రవృత్తిగల ప్రభుత్వమూ ఈ రెంటిలో ఒకదాన్ని ఎన్నుకోవాలి.

బరక్క్‌ చెప్పినట్లు బలప్రయోగమనేది శాశ్వతమైన మార్గం కాదు. అమెరికాతో సానురస్యం

526 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు--ప్రసంగాలు అనే అంశంపైన మాట్లాడుతూ ఆయన ఒక స్మరణీయమైన హెచ్చరిక చేశాడం.

*ఆయ్యా! మొట్టమొదటి కేల బలప్రయోగమువేది తాత్కాలికమే అని చెప్పడానికి వాకు అనుమతివ్వండి. ఆ క్షణావికి ఆది అణిచివేయవచ్చు. కావి అణచివేపే ఆవసరాన్ని మూత్రం అది తొలగింపలేదు. ఏ జాతి, ఏ దేశం మాటినూటికి జయింపబడవలసి ఉంటుందో అది పాలింపబడదు”

నా తరువాతి అభ్యంతరం అనవిశ్చితత్వం. బలప్రయోగం యొక్క ఫలితం ఎల్లకాలమూ భయోత్తాతం కలిగింపజాలదు.. సైనిక శక్తి అనేది విజయం కాదు. నీవు విజయం సాధిం చలేకపోతే నీకు ప్రత్యామ్నాయం వుండదు. ఎందుకంటే సామరస్యం అపజయం పాలైతే బలప్రయోగం మిగుల్తుంది. బలప్రయోగం అపజయం పాలైతే మళ్ళీ సామరస్యం అవేది అసంభవం. అధికారమూ, శక్తి అవేవి ఒక్కొక్కసారి మనం కరుణతో సంపాదించవచ్చు; హింస ఒకసారి అపజయం పాలైతే, నీరుగారిపోతే అధికారమూ, శక్తి అనేవి అడుక్కుంటే మాత్రం రావు,

బలప్రయోగావికి మరో అభ్యంతరం ఏదంటే దేనిక్రైతే నీవు సంరక్షించుకోడానికి ప్రయత్ని స్తానో దానివే బలప్రయోగం నల్ల నాశనం చేసుకుంటావు. దేవికోసం నీవు పోరాడుతానో అది వీవు సంపాదింసదగినది. అయితే బలప్రయోగం వలన అది వలిగిపోయి క్రుంగిపోయి పోరాటం వలన పగం నాశనమైన దావినే పొందుతువ్నావు”

లిక్షుగణాన్ని ఉద్దేశించి చేసివ ధర్మ ప్రవచనంలో బుద్ధుడు ధర్మ సరిసాలనకు బలప్రయో గంతో కూడిన పరిసాలనకు గల భేదాన్లి చూపాడు. సోదర భిక్షువులను సంబోధిప్తూ ఆయన ఇలా అవ్నాదు.

2. *పోదరులారా! చాలా కాలానికి వూర్వం దృఢవేమి అనే చక్రనర్తి ఉండేవాడు ఆతడు ధర్మపాలకుడు, భూమి నలుదిక్కులకు అధిపతి, విజేత ప్రజా సంరక్షకుడు. ఆయనకు దివ్యమైన ఒక చక్రముండేది. వాలుగు వముద్రాల పొలిమేరలుగా గల భూమిపైన అతడు ఆధివత్యాన్ని సాగిస్తూ జీవిస్తూ ఉండేవాడు. ఈ ఆధిపత్యం సాహసం నల్ల కాదు, ఖడ్గంతో కాదు, కేనలం ధర్మంతోనే ఆతనికి సిద్ధించింది.”

3. “*పోదరులారా! చాలా వందల ఏళ్ళ తర్వాత, వేల ఏళ్ళ తర్వాత ఆ దృఢవేమి ఒకర్షి పిలచి ఇలా ఆదేశించాడం. “అయ్యా! మవ్వు పోయి ఆ ధర్మచక్రం ఏదైనా కొంచెం కృంగి ఉన్లదా? లేక నిజప్థానం ముంచి కొంత జారిపడి ఉన్నదా? చూచిరా. చూచి నాకు తెలియజెయ్యి” అన్నాదు.

బుద్ధుడు - కార్ల్‌ మార్క్స్‌ 27

చాలా సంవత్సరా ) తర్వాత ధర్మచక్రం కృంగిపోయిన సంగతి చూచి అతడు దృఢనేమి వద్దకు వెళ్ళి “ఆయ్యా! వాస్తవంగా ఆ దివ్యచక్రం కృంగిపోయి నిజస్థానం నుండి భ్రస్టమై ఉంది” అవి చెప్తాడు. భిక్షుక సోదరులారా, అన్సడు దృఢనేమి తన పెద్ద కుమారువి పిలిచి ఇలా అన్నాడు: సొమ్యుడా! దివ్యచక్రం కృంగి కొంత విజస్థానం నుండి జారి ఉన్నది అని చెప్తున్నారు. చక్రవర్తి యొక్క దివ్యచక్రం కృంగిపోతే లేక స్థానభ్రప్తం అయితే ఆ చక్రవర్తి చాలాకాలం జీనిం చడు. వేను మామషావందాలన్షీ అమభవించామ. దిన్యానందాలను అవ్వేషించాల్చిన సమయం వచ్చింది. ప్రియవుత్రుడా! పాగర వలయితమైన ఈ భూమిపైన ఆధిపర్యం స్వీకరించు. వేమ గడ్డాన్షి, శిరోముండనం చేసుకుని, పీతాంబరాలు ధరించి, గ్టహస్థ జీవనం నుండి గృహరహిత జీవనానికి వెళ్తున్నాము.

ఆలా సోదరులారా! దృఢనేమి తవ కుమారుని సింహాపవం మీద ప్రతిష్టవి చేప శిరస్సు, గడ్డం ముండనం చేయించుకొని కాషాయంబరాలను ధరించి ఇంటిని వదిలి గృహరహిత దశను చేరుకున్నాడు, ఆ రాజర్షి వెళ్ళిన సదవ దినం.ఆ దిన్యచక్రం ఆంతర్జానమైంది.

4. అవ్హడొకావొక వ్యక్తి రాజు దగ్గరికివెళ్ళి దివ్యచక్రం ఆంతర్జావమైందనవి చెప్తాడు.

అవ్త్పడా రాజు దుఖించి వ్యధను పొంది రాజర్షి పన్నిధికిపోయి దివ్యచక్రం ఆంతర్జానం గురించి తెలిపాడు. అభిషిక్తుడైన ఆ రాజు ఇలా చెప్పగా ఆ రాజర్షి ఇలా బదులు చెప్తాడు. “ప్రియ కుమారా! దివ్య చక్రాంతర్జావాన్షి గురించి చింతింపకు. దానివి గురించిన క్లేశం వద్దు. ఎందుకంటే ఆ దివ్యచక్రమనేది తండ్రి మండి పంగ్ధమించిన వారసత్వం కాదు. అది దిన్యచక్రం. కుమారా! వీవు చక్రవర్తుల. ఆర్యధర్మ ప్రవర్తనను ప్వీకరించు. (ప్రపంచ వాస్తన సార్వభౌములు నియమించుకున్న ఉత్తమాదర్శానికి అనుగుణంగా వ్యవహరించు) వూర్ణిమా పర్వదివాన స్నానం చేపే ఉన్లుత స్థానంలో సండంగకు చేపిన పదార్థాస్టి ఎత్తైన వేదిక మీద పెట్టు. అవ్హడం నీకు మళ్ళీ ఆ దివ్యచక్రం పాక్షాత్కరిస్తుంది. ఆ చక్రం యొక్క వేమికీ వెయ్యి ఆకులు ఉంటాయి. వాభి (కుండ) ఇంకా ఇతర సనుగ్ర భాగాలతో దివ్యచక్రం వీకు కవబడుతుంది.

ర్‌. “తండ్రీ! చక్రవర్తుల ఆర్య ధర్మ లక్షణమేమి?”” ఆని కునూరుడడిగాడు.

“*ప్రియకుమూరా! పత్యధర్మాలపైన ఆధారపడి వాటిని గౌరవిప్తూ వూజిస్తూ ఆ ధర్మానికీ ధ్వజంగ్యా ధర్మావికి ఉపలక్షణంగా నువ్వు జీవిస్తూ ఉండాలి. ఆ ధర్మమే నీకు యజమానిగా ఉండాలి. అదే వీకు పదవగాహన, రక్షణ కలిగించాలి. ప్రజారక్షణం, పైన్యరక్షణం, రాజవంశ రక్షణం, సామంతుల రక్షణం, బ్రాహ్మణుల రక్షణం, గృహస్థుల రక్షణం, నగరవాసుల, జానపదుల రక్షణం, మతధర్మ రక్షణ, పశుపక్షుల రక్షణ - వీటినన్నిటినీ ఆ ధర్మమే నీకు కలిగించాలి. వీ రాజ్యంలో సర్వత్రా చెడం అవేది ఉండఘాడదు. రాజ్యంలో ఎవరు పేదలో వారికి ధనమిన్వాలి.

528 డొ. బాబాసాహెబ్‌ రచవలు-ప్రపంగాలు

ఎవ్హడైతే నీ రాజ్యంలో విషయోన్మాదం వల్ల కలిగే ఆజాగ్రత్తను త్యజించి ప్రజలు ధార్మిక జీవమలవుతారో, క్షమ, పామభూతి, ఆత్మనిగ్రహం, ఆత్మరక్షణ కలిగి ప్రజలు తరచుగా వీ వద్దకు వచ్చి మంచిచెడ్డలను గురించి ప్రశ్హిస్తూ ఉంటారో, ఏది కర్తవ్యమో, ఏది కర్తవ్యం కాదో, ఏ విధమైన కర్మం సుఖం కలిగిస్తుందో, ఏది దుఃఖహేతువో - వాటినన్నిటినీ గురించి వాళ్ళు చెప్పినదానిని విని నీవు చెడును పరిత్యజించి మంచిని వాళ్ళు పరిగ్రహించేటట్టు చెయ్యాలి. ప్రియనందవా! ఇది సార్వధభౌముల ఆర్య ధర్మ ప్రనర్తన”

“తండ్రీ అలాగే”నని అభిషిక్తుడైన రాజు బదులు చెప్పి చక్రవర్తుల ఆర్య ధర్మ పరిపా లనను కొనసాగించాడు. అతడట్లు ప్రనర్తించగా పూర్ణిమా పర్వదివాన తలస్నానం చేసి ఉన్నత వేదికవైవు చూడగా దివ్యచక్రం వెయ్యి ఆకులతో, వాభి (కుండతో, నేమితో సర్వాంగ సుంద రంగా పాక్షాత్కరించింది. అలాంటి సందర్భాల్లో ఏ రాజుకు పూర్తిగా ధర్మచక్రం అకవిపిస్తుందో అతడు చక్రవర్తి పమాట్‌ కాగలడు, “నేను కూడా అలాంటి సార్వభౌముడవౌతాను” అని అనుకున్నాడు.

6. “తర్వాత సోదరులారా! ఆ రాజు సింహాసనం నుంచి లేచి తన రాచరికవు దుస్తులను విప్పి వామహస్తంతో జలకుండికము ధరించి, దక్షిణ హస్తంతో నీటిని దివ్యచక్రం మీద ప్రోక్షిస్తూ ఇలా అన్నాడు. “ఓ చక్రమా! నీవు తిరుగుతూ ముందుకు వెళ్ళి రాజ్యాలను జయించు.”

“ఆప్తడు ఆ దివ్య చక్రం కదలి ప్రాగిశగా వెల్ఫింది. దానినెంట చక్రనర్తి చతురంగ బలంతో వెళ్ళాడు. ఎక్కడెక్కడ ఆ చక్రం ఆగిసోతుందో ఆ ప్రదేశంలోరాజు మాడా ఆగుతాడు. అతవితో అతని చతురంగ బలం కూడా ఆగుతుంది. అప్పడం ఆ తూర్తు ప్రాంతంలోని శత్రువర్గానికి చెందిన రాజులందరూ చశ్రనర్తిని నమీసించి *మహారాజా! ఇదంతా మీదే. ఓ బలపంపన్నుడా! మాకు ధర్మాన్ని ఉపదేశించండి” అన్నారు.

అప్పడం చక్రవర్తి ఇలా అన్నాడు. “మీరు ఏ ప్రాణినీ చంపకూడదు. మీకు ఇన్వబడవి డావిని మీరు తీసుకోకూడదు. మీరు దుష్కామావికీ లోబడకూడదు. అసత్యమాడకూడదు. మత్తు పానీయాలను. పేవించమాడదు. మీకున్న వాటిని ఈ రీతిగా అనుభవిస్తూ ప్రవర్తించండి”

7. అస్తడు సోదరులారా! ఆ దివ్యచక్రం తూర్పు సముద్రంలో మునిగి లేచి నురలా దక్షిణాభిముఖంగా. తిరుగుతూ. వెళ్ళింది... (అక్కడ కూడా తూర్తుదిక్కున జరిగినట్లే జరిగింది). అలా దివ్యచక్రం దక్షిణ సముద్రంలో మువిగి పశ్చిమాభిముఖంగా సరిభ్రముష్తూ వెళ్ళింది. ఉత్తరాభిముఖంగా వెళ్ళింది. అన్నిచోట్ల అలాగే జరిగింది.

బుద్ధుడు - కార్ల్‌ మార్క్స్‌ 529 సాగరముద్రితమైన సమస్తధరణిని దివ్యచక్రం ఇలా జయంచి రాజధానికి వచ్చి నిలిచింది. రాజాంతఃపుర ప్రవేశద్వారంలో న్యాయమండసం ముందు. దానివి వెలకొల్హారా అనేటట్టు, రాజాంతఃవుర యవవికలమ వ్రకాశింపచేస్తూ విలబడింది.

8. ఇలాగే రెంగో రాజు, మూడో రాజు, నాలుగో రాజు, అయిదో రాజు, ఆరో రాజు, ఏడో రాజు పరిపాలించారు. ఇలా అనేక సంవత్సరాలు జరిగిపోయిన తర్వాత ఏడవ రాజు గొప్ప విజేత ఒక వ్యక్తివిలా ఆదేశించాడు:

“అయ్యా! దివ్యచక్రం కృంగి స్థానభ్రస్టమై ఉంటే చూచి వాకు తెలియజేయి.”

అలాగేనవి అతడు జవాబిచ్చాడు.

అతడు ఇలా చాలా సంవత్సరాల తర్వాత దివ్యచక్రం కక్రుంగిపోయి. స్థానభ్రంశమై ఉండడం చూచి గొప్ప విజేత ఆయిన ఆ రాజు దగ్గరికీ పోయి చెప్తాడు. ఆ రాజుకూడా (వూర్వం దృఢనేమి ప్రవర్తించినట్లే) ప్రవర్తించాడు. రాజు వెళ్ళిపోయిన ఏడో రోజు దివ్యచక్రం అంతర్జావష్టాంది.

తర్వాత ఒక వ్యక్తి రాజుకు ఈ సంగతి తెలిపాడు. రాజు ధర్మచక్రం అంతర్లితం అయి వందుకు విచారించి దుఃఖించాడు. కాని ఆతను రాజర్షి వద్దకు పోయి ఆర్యధర్మాన్ని గురించి అడిగి తెలుసుకోలేదు. తన అభిప్రాయాలను అమసరించి ప్రజాపాలన చేశాడం. ఈ పరిపాలన వూర్వ పరిపాలన కంటే భిన్మంగా ఉండడం వల్ల ప్రజలు వూర్వ పరిపాలనలోలాగా అభ్యున్నతిని పొందలేదు. పూర్వపు రాజులందరూ చక్రనర్తి ధర్మాన్ని ఆర్యధర్మాన్ని - పరిసాలించిన వారే,

తర్వాత సోదరులారా! నుంత్రులుు, రాజోద్యోగులు, ఆర్ధిక శాఖోద్యోగులు, రక్షక భటులు ద్వారపాలకులు, ధర్మహూత్రాల కనుగుణంగా జీవించిన వాళ్ళందరూ రాజు సన్హుధికి వచ్చి ఇలా అన్నారు. “రాజా! పూర్వరాజుల పరిసాలనకు భిన్నంగా అంటే చక్రవర్తుల ఆర్యధర్మానికి భిన్నంగా మీ సొంత భానాలను అనుసరించిన మీ పరిపాలనలో ప్రజలు అభ్యుదయం పొందడం లేదు. మీ రాజ్యంలో మంత్రులు, రాజోద్యోగులు, ఆర్ధికోద్యోగులు, రక్షకభటులు, సంరక్షకులు, ధర్మపూక్తుల కనుగుణంగా జీవించేవారు. మేము, ఇతరులు ఆర్యధర్మాన్ని ఆనుసరిస్తున్నాం. రాజా! ఆ ధర్మాన్ని గురించి మమ్మల్ని ప్రన్హిప్తే మేము దానిని నివరించగలం.”

9. తర్వాత రాజు వాళ్లందరినీ కూర్చోమని చెప్పి ఆర్యధర్మాన్ని గురించి ప్రత్షించాడం, వాళ్ళు అతనికి వినరించారు. నారివి ఆలకించిన రాజు తగివ ఆలవా పాలనా ఇన్వనారం భించాడు. అపహాయులైవ అవాథలకు మాత్రం ధవమివ్వలేదు. అందువల్ల పేదరికం పర్వత్రా

530 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు వ్యాపించింది.

ఎనవ్వడైైతే దారిద్ర్యం సర్వవ్యాపకమైందో ఆప్తడొక వ్యక్తి తనకు ఇతరుల ద్వారా ఇవ్వబడవి దానిని తానే ప్వయంగా తీసుకున్నాడు. ప్రజలు ఈ సనిని దొంగతనం అన్నారు. ఆతనిని పట్టుకున్నారు. రాజు దగ్గరికి తీసుకొచ్చి “రాజా! ఇతడు తవకివ్వని దావివి తీసుకొని దొంగతవం

లు లి చేశాడు” అన్నారు.

రాజు “ఇది నిజమా? నీకిన్వబడని దానిని తీనుకొని నారన్షట్లు దొంగతనం చేశావాొ అవి అడిగాడు.

అతడు “రాజా! అవును సత్యమే” అన్నాడా,

“ఎందుకని

నేన్స బతకడానికి ఏ ఉసాధీ లేదు” అన్నాడు. రాజు అతవికీ ధనమిచ్చి *ఈ ధనంతో నువ్వు జీవించి నీ తల్లిదండ్రులను బిడ్డలను, భార్యను పోషిస్తూ, ఏదైన. ఒక వ్యాపారంలో నిమగ్గం కమ్ము” అన్నాడు.

అలాగేవవి అతడు బదులిచ్చాడు.

10. ఇప్పడు మరొక వ్యక్తి తనకివ్వబడని దానిని దొంగిలించాడు. ప్రజలు 'అతనివి బంధించి రాజు ఎదుటకి తీసుకొచ్చారు. “రాజా, తనకు ఇవ్వవిదావివి ఇతడు దొంగతనం

ణి త్రీ చేశాడని చెప్తారు. అప్పడు రాజు (ఇంతకు ముందు వ్యక్తితో మాట్టాడివట్టే మాట్లాడి, ధనమి చ్చాడు)

11. అవడం సోదరులారా! దొంగతనం చేసిన వారికందరికీ రాజు ధనమిస్తున్నాడనే వార్త లోకంలో బాగా వ్యాపించింది. దీవిని వివి ప్రజలమకున్నారు “మునకు ఇవ్వబడని దావివి దొంగిలిడ్దాము” అని,

అలా చేసిన ఒక వ్యక్తిని ప్రజలు పట్టుకొని రాజు దగ్గరికి తీసుకురాగా రాజు అతనిని దొంగతనం చెయ్యడావికి గల కారణాన్ని (ఇంతకు ముందువలె) అడిగాడు.

అతడు “రాజా! తన శరీర పోషణకు ఏ ఆధారము లేదు అన్నాడు.

బుద్ధుడు - కార్ల్‌ మార్క్స్‌ 531 ఇలా ధనమిస్తూ పోతే దొంగతవం చెయ్యడం అఆధికమౌతున్నదవి భావించి రాజు ఆతనికి శిరశ్చేదం విధించాలమకున్నాడు.

*చ్రూడండి. ఈ నువిషికి చేతులు విరిచి వెవక్కికట్టి గట్టిగా ముడివేపి తలగారిగి ఛేరీధ్వావంతో ప్రతి వీధిలోనూ, దారి కూడలిలోనూ ఊరేగించి దక్షిణ ద్వారం ద్వారా పట్టణం దక్షిణ దిశకు తీసుకుపోయి ఆతని తలము నరకెయ్య"మని ఆజ్ఞాసీంచాడు. ప్రజలను రాజాజ్జను

జా జా విర్వహించారు.

12. ఇన్పడు పోదరులారా! దొంగతవం వల్ల మరణశిక్ష వస్తుందని ప్రజలు విని ఉమ్సవ్ల మందరమూ కత్తులు కటారాలు పిద్ధం చేసుకొని మనకు ఇన్వబడని దానిని నువనే తీసుకొని పొంతదారులకు. శిరశ్చేదం నువమే చేద్దాం అనుకున్నారు.

౧

ఆ విధంగా నాళ్ళు పదువైన కత్తులు పంపాదించుకొని పల్లెలమీద నట్నాల మీదాపడి బందిపోటులుగా తయారైనారు. దోచుకోవడం మాత్రమే గాక ప్రజల తలలు నరికేశారు.

13... ఇలా వికలాంగులు, దారిద్ర్య పీడితులకు ఏదీ లభించని కారణంగా నర్వత్రా

• ఫి న! క త్తి ఎదరికం వ్యాపించింది. 'ఎదరికం పర్వత్రా వ్యాసించడం వల్ల దొంగతవాలు పెరిగాయి. దీనివల్ల హింప క్రౌర్యం సెరిగాయి. దీనివల్ల సామాన్య జనజీవితం నాశనమైపోయింది. హత్యలు పెరగడం వల్ల మానవుల ఆయుః ప్రమాణం తగ్గిపోయి మూనవ జీవిచంలోని శోభ నశించింది. తర్వాత కొంతమంది వ్యక్తులు తమ జీవిత ఉత్తరార్హంలో దొంగతనం చెయ్యడం ప్రారంభించారు.

వాక్‌ ఖ్‌ ధా

వాళ్ళును రాజు ్రల్హించాడు.

ఉర్రాజ్లా!. మేము దొంగతనం చెయ్యలేదు, నాళ్ళు కావాలని ఆనత్యం చెబుతున్నారు" అన్నారు వారు.

14. ఇలా విర్భాగ్యులైన వాళ్ళకు ఏమీ ఇవ్వని కారణంగా పేదరికం మొదలుకొని సమస్త పాపచర్యలూ సంక్రమించాయి. ఆసత్యమవేది సర్వసాధారణమైపోయింది. అప్పడు రాజు దగ్గరికి పోయి ఒక వ్యక్తి దొంగతనం చేసిన వారివి గురించి చెప్పి దుర్భాషలాడాడు.

న!

15, అందువల్ల సోదరులారా! విర్భాగ్యులకు ఏమీ ఇన్వవి కారణంగా 'పేదరికం..

దొంగతనం... హింస... హత్యలు... అబద్దాలు... దుర్భాషణ... పెరిగిపోయాయి. 4 16. అసత్యం నల్ల వ్యభిచారం వ్యాపించింది.

ళ్‌్గం డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు లా

17. ఇలా నిర్భాగ్యులైన వాళ్ళకు ఏమీ ఇవ్వని కారణంగా పేదరికం... దొంగతనం... హింస... హత్యలు... అబద్దాలు... దుర్భాషణ... అవివీతి... పెరిగిపోయాయి.

18. ఇలా ఆ ప్రజలలో మూడు. దుష్పువృత్తులు - లోభం, విశ్చంఖల కామ ప్రవృత్తి వ్యాపించాయి.

ఈ పాపాచరణం ఇలా వ్యాపించి తల్లిదండ్రులు పట్ల భక్తిరాహిత్యం, మహాత్ముల పట్ల ఖక్తి శ్రద్ధ లోపం జాతికి గర్వ కారణమైన వారిపట్ల ఆగౌరవం పెరిగాయి.

19. పోదరులారా! ఇలాంటి ప్రజావీకావికి కలిగిన సంతతి ఆయుః ప్రమాణం వదే ళ్ళకే.. పరిమితమౌతుంది. ఇటువంటి ఆయుః ప్రనూణం గల వారిలో కన్యలు అయిదేళ్ళకే వివాహయోగ్యులౌతారు. ఇలాంటి వాళ్ళలో రుచుల పరిజ్ఞానం అంతరిస్తుంది, ఆంటే వెయ్యి, వెన్సు నూనె. చక్కెర ఉప్ప మొదలైన వాటి రుచులను గురించిన పరిజ్ఞానం నశిస్తుంది. ఇలాంటి వాళ్ళకు కుద్రుప అనే ధాన్యం ముఖ్యాహార ధాన్యం అవుతుంది. మనకేహిడు అన్నము శాకము. ఎలా ఉత్తమాహారమో ఆలాగే వాళ్ళకు కుద్రసధాన్యం ఉత్తమాహారంగా ఉంటుంది. ఇలాంటి. వాళ్ళలో ప్రవర్తనకు సంబంధించిన పది వైతిక రీతులు (అంటే సదిపారమితులు) నశించిపోతాయి. దీనికి బదులుగా పది అవినీతి రీతులు అధికంగా విస్తరిస్తాయి. అలాంటి మనుషుల్లో. వైతిక ప్రతివిధుల పంగతి అటుంచి, వీతి అవడానికే ఏ భాషాసదమూ ఉండదు. అలాంటి వ్యక్తుల్లో మాతా పిళృభక్తీ ధార్మిక శక్తి జాతి నాయక గౌరవం అంతరించిపోతాయి. వేటిలాగా మర్యాదలు జరగవు.

20. ఇలాంటి వారికి తల్లి చెల్లెలు అత్త, గురుపర్డి మేనత్త, పిన్హమ్మ లేక పెద్దమ్మ తేడా లేదు. (వీళ్ళలో వావి వరసలు లేని ప్రవృత్తి వ్యాపిస్తుంది). మేకలు, గొర్రెలు, పక్షులు పందులు కుక్కలు నక్కలు లాగే ప్రపంచం నిశ్చంఖల వ్యభిచారంలో పడిపోతుంది.

ఇలాంటి వ్యక్తులలో తీక్షణమైన పరస్తరవైన భావమే సహజ లక్షణంగా మిగిలిపోతుంది. తీక్షణమైన దుర్భావం, హత్వలను వురికొలే ఆవేశాత్మకమైన ఆలోచనలు పెరుగుతాయి. తల్లి

ఆ ఆ ర్ఫా ళో శ్రైపై (న

తన _ బిడ్డలపట్ల ఇలాంటి ప్రవృత్తితో న్యనసారిస్తుంది. బిడ్డలు తండ్రి సట్ల సోదరువి పట్ల ఇలా

ప్రవర్తిస్తారు. సోదరుడి సోదరి పట్ట సోదరి సోదరుని పట్ల ఇలాగే ప్రవర్తిస్తారు. క్రీడాకారులు క్తి

తమ క్రీడల్ని తిలకించినట్లు ఈ వ్యక్తులు తమ చేప్టల్షి ఆనందంగా తిలకిస్తారు.”

వైతిక పతనం సంభవించి పశుత్వం దాని స్టావాన్ని ఆక్రమించినప్తడు కలిగే సమాజం యొక్క ఒక అందమైన చిత్రణ ఇది కావచ్చు. ధార్మిక రాజ్యానికి సరిరక్షక్రులుగా ఉండడానికీ ప్రతి వ్యక్తి తప్పక వైతిక శిక్షణ పొందాలని బుద్ధుని అభిమతం.

బుద్ధుడం - కార్డ్‌ మార్క్స్‌ 533 శ రాజ్యం - అంతర్జానం ఇ

శాశ్వత వియంతృత్వమే తను రాజ్య పిద్ద్ధాంతం కావడం తమ రాజకీయ తత్త్వశాస్తుంలో బలహీనత అని కమ్యూనిస్టులు ఒప్తక్తుంటారు. చినరికి రాజ్యమే లేకుండా పోతుందనే వాదనను ఆశ్రయిస్తారు. కమ్యూనిస్టులు సనూధానం చెప్పవలపిన వ్రశ్నలు రెండున్నాయి. రాజ్యం ఎవడు లేకుండా పోతుంది? అది లుస్తమైపోయివప్తడు దాని స్థానంలోకి ఏది వస్తుంది? మొదటి ప్రశ్లకు వాళ్ళు ఫలానా కాలం అని చెప్పలేరు. వియంతృత్వం ఒక పరిమిత కాలానికి మంచిది కావచ్చు, ప్రజాస్వామ్యాన్ని రక్షించడం కోపం కూడా కొంతకాలం దాకా అది ఆహ్వావించదగిందే. తన సని తొను నిర్వహించిన తర్వాత, ప్రజాస్వాన్యూనికి ప్రతిబంధకంగా ఉన్ల అడ్డంకుల్ని తొలగించిన తర్వాత ప్రజాస్వామ్య మార్గాన్ని సురక్షితం చేసివ తర్వాత విరంకుశత్వాన్ని ఎందుకు పడలించపూడదు?” అశోకుడు ఇందుకు ఉదాహరణగా విలవలేదా? ఆయన కళింగులకు వ్యతి రేకంతా హింసను ప్రయోగించాడు. ఆతర్వాత హింసను పూర్తిగా వదులుకున్నాడు. వేటి మన విజీతలు పరాజితులమ. విరాయుధులుగా చెయ్యడమే. గాక తాము కూడా నిరాయుధులైతేనే ప్రసంచమంతటా శాంతి వెలకొంటుంది.

కమ్యూనిస్తులు జవాబు చెపలేదు. రాజ్యం ఎన్సడు లేకుండా పోతుంది కన్నా ఇక “టుప్తమైపోయిననడు దాని సోవంలో ఏది వస్తుంది? అన్న రం

'స్త్య ప్త భి స్తు పై

ప్రక్షకు సంతృప్తికరమైన సమాధానం లేదు. రాజ్యం స్థానంలో అరాచకం వస్తుందా? అలా ఆయితే, కమ్యూనిస్ట్‌ రాజ్య నిర్మాణం విష్తుయోజనకరమైన ప్రయత్హమౌతుంది. బల ప్రయోగంతో తప్త అది విలబడలేనప్తడు, డావివి కాపాడే బలాన్ని ఉపసంహరించుకుంటే ఆది ఆరాచకంగా మారిపోయేటప్తడు కమ్యూవిస్త్‌ రాజ్యం ఏ విధంగా మంచిది?

బలాన్ని ఉపపంహరించిన తర్వాత కమ్యూనిస్ట్‌ రాజ్యాన్టి కాపాడగలిగేది, విలబెట్ట గలి నేది మతమొక్కటే.. కానీ కమ్యూవిష్టుల ద్నష్టిలో మతం నిషిద్ధం. మతం పట్ల వాళ్ళకంత అసహ్యనుంటే, మతాలలో కమ్యూవిజానికీ పహాయపడే మతాలేవో' సహాయపడని మతాలేవి? అవి పరిశీలించి చూడలేవంత. వాళ్ళు శ్రైస్తన మతంతో బాటు బౌద్ధమతాన్ని కూడా అసహ్యిం చుకుంటారు. ఆ రెండు మతాల మధ్య భేదాన్లి చూడరు. శ్రైస్తన మతంమీద కమ్యూనిస్టులు చేపే ఆరోపణలు రెండు. మొదటిది క్రైస్తవ మతం ప్రజలకు పరలోక పిద్దాంతాన్ని చూసించి ఈ ప్రపంచంలో దారిద్యంతో బాధపడేట్టు చేసింది అన్హది. బౌద్ధ మతానికి సంబంధించివంత వరకు, ఈ వ్యాసంలో ఇంతకుముందు ఉదహరించిన విషయాలను పరిశీలిస్తే, బౌద్ధమతం మీద అలాంటి ఆరోపణ చెయ్యడానికి వీలులేదు.

కమ్యూవిస్టులు శ్రైస్తన మతంమీద చేసిన రెండో ఆరోసణను బౌద్ధనుతం మీద చెయ్య లేదు. ఆది. మతం మత్తు మందు అన్న ఆరోపణ. ఇది బైబిల్‌లోని కొండమీది ప్రసంగం ఆధారంగా చేసిన ఆరోసణ. కొండమీది ప్రసంగం (55234011 0 3400౮2౧) దారిద్ర్యాన్ని

534 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు

త క క

బలహీనతను ఉన్నతంగా. చేస్తుంది. ఇది పేదలకు బలహీనులకు స్వర్గం లభిస్తుందనే హామీ నిస్తుంది. బుద్ధుని బోధనలలో అటువంటిదేదీ కనిపించదు. బుద్ధుని బోధనలు సంపదను పంపాదించడాన్లి గురించి చెబుతాయి. తన శిష్యులలో ఒకరైన అవాథ పిండికునికి ఆయన చేసిన ధర్మబోధను ఉదహరిస్తాను.

ఒకనాడు అనాథ సిండికుడు పర్వోన్హతులు బసచేసిన చోటుకి వచ్చాడు. వచ్చి ఆయవకు నమస్కరించి ఒక ప్రక్కవ కూర్చుని ఇలా అడిగాడు. *మహానుభావా! గృహస్తు పొందదగినవి, ఆమోదింపదగినవి ఆవందదాయకమైనవి అయివా - పంపాదించడం కష్టమైనవి ఏవిో

ఈ ప్రక్ష వివి ఆయన ఇలా చెప్తాడు. “వాటిలో మొదట పొందదగింది నవ్యాయసమ్మత మైన సంపద".

“రెండోది మీ బంధువులు పైతం నవ్యాయసమ్ముతంగా పంపదను పొందేట్టు చూడడరలి,

“మూడోది పడిపోయే నయసు దాకా ద్ద్హకాలం జీవించడం.”

ఓ సంసారీ! ఈ ప్రపంచంలో కోరదగినవి ఆనందదాయకమైన, ఆమోదయోగ్యమై నవి ఆయిన ఈ నాలుగు పంపాదించాలంటే నాలుగు వియమాలున్నాయి. అవి విశ్వాసం, సత్త్ర్యవర్తన, దాతృత్వం, జ్ఞానం - వీటి అనుగ్రహం.

హత్య, దొంగతనం, వ్యభిచారం, అబద్ధం చెప్పడం, త్రాగుడు మంచి పత్త్రృవర్తనామగ్రహం మనిషిని నివారిస్తుంది.

లోభ బుద్ధి లేకపోవడం, ఉదారత్వం, దానం చెయ్యడంలో ఉత్పాహం చూవడం, బహుముతులివ్వడ, ఆ ॥

వ్వుడంలో విమగ్శం కావడం - ఇవి స్టహసష్ట్థులో ఉండే దాతృత్వం అవుతుంది ఆత్యాశు లోభం, దుష్ట బుద్ది, సోమరితనం, మైకం, పరధ్యానం, తొందర, వందేహం ఆ ఇని ఉంటే మనిషి తన్పడు సనులు చేస్తాడవిి చెయ్యవలసిన పనుల్ని విస్మరిస్తాడని, అలా చెయ్యడం ద్వారా సంతోషాన్ని గౌరవాన్లి పోగొట్టుకుంటాడని గ్రహించడం జ్ఞానానుగ్రహం. అత్యాశ, లోభం, దుష్ట బుద్ధి సోమరితనం, మైకం, పరధ్యానం, తొందర, వందేహం

• ఇవి మెదడుకు అంటిన నూలిన్యాలు. ఈ మాలిన్యాలు అంటని గృహస్టు సొపు జానాన్లి ఇ ౨4 వొ ఉన్నతమైన జ్ఞావాని వ్వచ్యమైన దర్శనామ్హి సన్యుక్‌ జ్ఞానాన్ని పొందుతాడు.

బుద్ధుడు - కార్ల్‌ మార్క్స్‌ ' 535

అలా సంపదమ వ్యాయంగా, చట్టబద్ధంగా సంపాదించడం, గొప్ప శ్రనుచేసి నంపాదన చెయ్యడం, భుజ బలంతో సనుకూర్చడం, చెమట చిందించి సంపాదించడం ఒక వరం, గృహస్థు తాను సుఖపడతాడు, నంతోషపడతాడు. తనను తాను ఆనందంలో వింవుకుంటాడు.

• తల్లిదండ్రులను, భార్యాబిడ్డలను, సేవకులను, శ్రామికులను, స్టేహితులము;, సహచరులను సుఖసంతోషాలతో వింవుతాడు.

భౌతిక బలాన్టి ఉపసంహరించిన తర్వాత కమ్యూనిజాన్ని విలువుకోడావికి బౌద్ధమతం ఏకైక సాధననున్షవాస్తవం పట్ల రష్యన్లు ఆసక్తి కనబరుస్తున్నట్టు లేదు,

రష్యమ్లు తము కమ్యూనిజం పట్ల గర్వవడుతుంటారు. అయితే బుద్ధుడు బౌద్దసంఘ స్థాయిలో నియంతృత్వం లేవి కమ్యూనిజాన్ని స్థాపించడం ఆద్భుతాల్లోకెల్లా అద్భుతమని వాళ్ళు మరచిపోయారు. ఇది అతి చిన స్థాయిలోని కమ్యూనిజం కానచ్చు కానీ ఈ కమ్యూనిజంలో వియంతృత్వం ఉండదు. లెనిన్‌ సాధించడంలో విఫలమైన అద్భుతం ఇది.

బుద్ధుడి పద్ధతి విళిన్నమైంది. ఆయన పద్ధతి మనిషి ఆలోచనను నూర్చడం, ప్రవృత్తిని వంప్కరించడం. దానివల్ల మవిషి ఏమి చేసినా ఐచ్చికంగా, వత్తిడి లేకుండా చేస్తాడు. నునిషి ప్రవృత్తివి పంపస్కరించడానికి ఆయన అమసరించిన ప్రధావ విధానం ధన్ము (ధర్మం), విరంతర ధర్మబోధన. మనుషులు చెయ్యడావికి ఇష్పపడని వాటిని - అవి వాళ్ళకు మంచిని చేసేనే అయినా - చెయ్యనువి బలవంతం చెయ్యకపోవటం బుద్ధువి మార్గం. ఆయన మార్గం మనిషి ప్రనృత్తివి సంస్కరించడం. దాని ద్వారా వాళ్ళు బచ్చికంగా పనిచేస్తారు.

రష్యాలో కమ్యూనిస్ట్‌ వియంతృత్వం గొప్ప విజయాలను సాధించినట్టు చెబుతారు. దాని కాదవడంలేదు. అందుకే వెనకబడిన దేశాలకన్నిటికీ రష్యన్‌ నియంతృత్వం నుంచిదే అంటాను వేను. అయితే నియంతృత్వం శాశ్వతంగా ఉండాలని వాదించడం మాత్రం మంచిది కాదు. సంఘం కేవలం ఆర్ధిక విలునల్నే కోరుకోదు. అది ఆధ్యాత్మిక విలువల్లి విలుపుకోవాలని కూడా కోరుకుంటుంది. శాశ్వత వియంతృత్వం ఆధ్యాత్మిక విలువలమీద దృష్టి విలపలేదు. దృష్టిని విలసాలని అనుకున్నట్టు కూడా లేదు. రాజకీయ ఆర్థిక శాస్తాన్ని కార్డైల్‌ పందుల తత్వశాస్త్రం అన్నాడు. కార్డైల్‌ వాదం పరైెంది కాదనుకోండి. మవిషికి భౌతిక సౌకర్యాలు కావాలి కదా! అయితే కారెల్‌నాదం ఎంత తపో, కమ్యూనిస్ట్‌ సిద్దాంతం కూడా ఆంతే తన్హ ఎందుకంటే

• న! బట ఇ

మనుషులు పందులకన్నా మెరుగు కాదన్నది వాళ్ళ సిద్దాంత లక్ష్యం అయినట్లు కనిపిస్తుంది. మనుషులు భౌతికంగా వాళ్ళ పిద్దాంత లక్ష్యం అయినట్లు కవిపిస్తుంది. మనుషులు భౌతికంగా అభివృద్ధి చెందాలి, ఆధ్యాత్మికంగానూ ఎదగాలి. సమాజం కొత్త పునాది కోసం ప్రయత్నించడం ఫ్రెంచి. విప్లవంలో స్వేచ్చ సనూనత్వం, సౌభ్రాతృత్వం అనే మూడు మూటల్లో చెప్పబడింది. ఈ వినాదం ఉనందువల్లే ప్రజలు ఫ్రెంచి విప్లవానికి ఆహ్వానం పలికారు. ఆది సమానతంం

536 డా. బాబాసాహెబ్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు తీసుకురాలేకపోయింది.. రష్యన్‌ విప్లవం సనూవత్వ సాధనను ఉద్దేశించింది. కాబట్టి మవం దావిని ఆహ్వానిద్దాం. అయితే సమానత్వాన్డి సాధించడంలో స్వేచ్చ సౌభ్రాత్భృత్వాలను త్యాగం చెయ్యాలన్న దామ్టి పమ్మతించలేం. స్వేచ్చ; పౌభ్రాత్చత్వం లేకుండా సమానత్వానికి విలువలేదు. బుద్ధుని నూర్గంలో మౌత్రమే ఈ మూడూ విలబడగలవు, మవగలవు. కమ్యూనిజం ఒక్కటి నూత్రం. ఇవ్వగలదు, అన్షిటివీ ఇవ్వజాలదు. అనువాదం: ఆచార్య జి. పార్ధపారథి రాచపాళెం చంద్రశేఖరరెడ్డి

ఐదవ భాగం వుస్తకాల ప్రణాళికలు ఇందులో “హిందువులకు బావ్మాణులు చేసినదేమిటి?”. అనేది అచ్చయిన డూవంలో వుంది. తక్కినవన్లీ టైప్‌ చేసినవి. -పంపాదకులు

10 అధ్యాయం ఇఒ ఇఒ కో పునకాల ప్రణాళిక లు అర క్షే ప్రాచీన భారతదేశంలో విపవం, ప్రతివిస్టం లో రో విషయ సూచిక వుస్తకం [1 జాతి ఘర్షణల యుగం వుస్తకం 1 ఆసమావత్వం పై ఘర్షణ పుస్తకం 2] ఘర్షణ విప్లవావికి ఎలా దారితీసింది పుస్తకం 1 విప్లవం ఫలితాలు పుస్తకం * ప్రతివిప్ణవ ఆవిర్భావం పుస్తకం 7౪1 ప్రతివిప్ణన ఫలితాలు వుస్తకం ౪7౫ ప్రస్తుత యుగం ప్రతివిస్షన యుగం వుస్తకం మొదటీ భాగం- నామాబజిక నంఘర్థణల యుగం అధ్యాయం 1 ఇండో ఇరానియన్లు అధ్యాయం 2 అఆర్యన్లు నర్చెప్‌ నాగాలు అధ్యాయం 3౩ ఆర్యన్లు వర్పెప్‌ బ్రాహ్మణులు అధ్యాయం ల! వయోధ్యకు ప్రయత్నం వుస్తకం 1 అనమానత్తూం అవతరణ అధ్యాయం క్షే బ్రాహ్మణశక అవతరణ అధ్యాయం 2 వేదాల అతీతత్వం ఆధ్యాయం 3 శ్రేణీయ అసమానత్వం చాతుర్వర్థ్యం సారాంశం అధ్యాయం 4 శ్రేణీయ అసమానత్వంలో శూద్రుడు

540 పుస్తకాలు ప్రణాళికలు లలత పవుసకం క్ష! వాత మొదటి భాగం- వివ్షనం, దాని నూతాలు అధ్యాయం 1 విప్లవ శక్తిగా బౌద్ధం అవతరణ అధ్యాయం డై విష్ణవసూత్రంగా పమానత్వం అధ్యాయం ౩. విశ్వాసం కాదు హేతువు అధ్యాయం 4 ఆలోచవా స్వేచ్చ రెండవ భాగం- నమాజుం పై విప్తన ఫలితాలు అధ్యాయం 1 విప్లవం, సామాజిక ఫలితాలు అధ్యాయం 2 విప్ణవం, రాజకీయ ఫలితాలు అధ్యాయం 3 స్త్రీల స్థితి ఉన్నతీకరణ మూడన ఖాగం- విప్టనం రాజకీయ ఫలితాలు వుస్తకం - క్ష మొదటి ఖాగం- వ్రతివిప్షన కొరణాలు అధ్యాయం 1 రాజహత్య లేదా ప్రతినిప్లవ ఆవిర్భానం అధ్యాయం 2 సునుస్కృతులు లేదా ప్రతివిప్లన పవిత్ర గ్రంధం రెండన భాగం- ప్రతివిప్షన నామాబిీక వలితాలు అధ్యాయం 1 బ్రాహ్మణుని దైవీకరణ అధ్యాయం 2 పాలకులుగా బ్రాహ్మణుల ప్రతిష్థాపన అధ్యాయం ౩ శూద్రుల అణచివేత అధ్యాయం 4. ప్లీల హీనీకరణ మూడన ఖాగం-ా విప్టనం వ్రతివిస్తవాల మధ్య పోరాటం అధ్యాయం క్ష అధ్యాయం డి అధ్యాయం తె అధ్యాయం జీ నాలుగవ ఖౌగం- విప్షవం సొామాబీక ఫలితాలు అధ్యాయం | అధ్యాయం డె అధ్యాయం 3 అధ్యాయం !

డా బాబాసాహెబ్‌ అంబేద్కర్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు క్క]

ఐదవ భాగంా వ్రతివివ్షవ విజయం

ఆధ్యాయం క్షే

అధ్యాయం 2

ఆధ్యాయం తె

అధ్యాయం క! ఆరవ భాగం- వ్రన్తుత యుగం (వ్రతివివ్షన యుగం ఆధ్యాయం 1

అధ్యాయం 2

అధ్యాయం 3

అధ్యాయం 4

ఏడవ భాగం- వ్రతివివ్షవ రాజ్యాంగం

అధ్యాయం 1

అధ్యాయం 2

ఆధ్యాయం తె

అధ్యాయం /!

2 హిందువులకు బ్రాహ్మణులు చేసిందేమిటి మొదటి భాగం- వొందూ నమాజు నిర్మాణం

అధ్యాయం 1 హిందూనుతం ఎదుగుదల

అధ్యాయం 2 హిందూయిజం, దావి చిహ్నాలు అధ్యాయం ౩ దాని వువాది

రెండవ ఖభాగం- పొందూమతం చిక్కుముడులు

అధ్యాయం 4 బ్రాహ్మణుని ఆధిక్యం

ఆధ్యాయంక్‌ శూద్రుని పతనం

అధ్యాయం 6 స్త్రీల హీవీకరణం

అధ్యాయం 7 సశుమాంసాహారం నర్చెస్‌ శాకాహారవాదం అధ్యాయం 8 వేదాలు - వేదాంతాలు

అధ్యాయం 9 శివ, విస్ణుల అనతరణ

అధ్యాయం 10 రామకృష్ణుల వూజ

అధ్యాయం 11 భగనర్గీతాయుద్ధంకోసం శాంతి

5్‌శీ2 పుస్తకాలు ప్రణాళికలు మూడవ భాగం- వవిత బ్రావ్మాణ సొామాజ్యుం అధ్యాయం 12 బ్రాహ్మణీయ విప్పవం అధ్యాయం క3 విప్లవ కారణాలు అధ్యాయం 14 విష్ణవతత్త మమవు అధ్యాయం 15 బ్రాహ్మణీయ విస్ణవ రాజకీయ, సాంఘికతత్త్వ్యం అధ్యాయం 16 బ్రాహ్మణీయ పాలన నాలుగో భాగం- పొందూయిజం, బావ్మాణవాద వొరనత్హం అధ్యాయం 17 శ్రేణీయ అసమానత్వ వ్యాధి అధ్యాయం 18 మానవుని భ్రష్టత్వం అధ్యాయం 19 మతం హీనీకరణం అధ్యాయం 20 బుద్ది క్షీణత అధ్యాయం 21 చైతన్యానికీ జడీకరణ అధ్యాయం 22 జీవిత క్షీణత అధ్యాయం 23 ప్రజాస్వామ్యం చావ్ఫకేక అయిదవ ఖాగం- బ్రావ్మాణవాదం - ఆధునిక భారతదేశం అధ్యాయం 24 బ్రాహ్మణులు - పాలనా యంత్రాంగం అధ్యాయం డర్‌ బ్రాహ్మణులు = రాజకీయాలు అధ్యాయం 206 బ్రాహ్మణులు ఆ శ్రమ ఆరవ భాగం- టబ్రావ్మాణులు విొందునాలు అధ్యాయం 27 హిందువుల జబ్బు ఏమిటి అధ్యాయం 28 బ్రిటిష్‌ వారు - బ్రాహ్మణులు అధ్యాయం 29 వ్యాధి చికిత్స గమనికః ఈ ప్రణాళిక అచ్చులో వుంది. తక్కిన వ్రణాళికలు టైప్‌ చేసిన రూవంలో ఉవ్హాయి. ం ప నేను హిందువును కాగలనా? హిందూమత చిహ్నాలు

1. చిన్నలు పారాంళానవికి ప్రాతివిధ్యం వహిస్తాయి, డై ట్రస్తవం చివ్నోలు

543 డా. బాబాసాహెబ్‌ అంబేద్కర్‌ రచనలు- ప్రసంగాలు 8 ఇస్లామ్‌ చిహ్టోలు 4. జైనం చివ్నలు ర. బౌద్ధం చిహ్హాలు 6. హిందూ మత చిహ్హాలు ఏవి మూడు. పై కులం 2. భక్తి మార్గాల తెగలు ౧రాము (1) కృ్ణ (మ శివ (17) విమ్హ 3. అధిమానవుడి సేన డ్తే భారతదేశం - కమ్యూనిజం ఒకటవ భఖభాగం- కమ్యూనిజూనికీ వూర్చూరంగ వరస్థితులు అధ్యాయం 1 కమ్యూవిజం జన్మస్థానం అధ్యాయం 2 కమ్యూనిజం - ప్రజాస్వామ్యం అధ్యాయం ౩ కమ్యూవిజం సమాజ వ్యవస్థ రెండన ఖాగం- భారతదేశం, కమ్యూనిజూనికీ వూర్చురంగ నరిస్థితులు అధ్యాయం 4 హిందూ సొమూజీక వ్యవస్థ అధ్యాయం ర హిందూ సానూజిక వ్యవస్థ వునాది అధ్యాయం 6 సమాజ వ్యవస్థ నుంచి కమ్యూనిజానికీ ఎదురయ్యే అవరోధాలు మూడవ భాగం- అయితే మరేం చేయాలి” అధ్యాయం 1 మార్క్స్‌ - ఐరోపా సమాజ వ్యవస్థ అధ్యాయం 2 నుమవు - హిందూ సమాజ వ్యవస్థ

ర్‌శీశీ పుస్తకాలు (ప్రణాళికలు నా ర్‌ భగవద్గీత పై వ్యాసాలు విషయాల పట్టిక

వ్యానం 1- యుద్ధం చేయడానికీ అర్జునుడిని ఒప్పించినదేమిటీ?ి (0) కృష్ణుడం ఆతని అభ్యంతరాలను పరిష్కరించాడా? (మ లేదా కృష్ణుడు ఆదేశించడమా? వ్యానం 2- భగవద్గీత బోధించేదేమిటీ? (1) అది పాంఖ్యయోగాన్లి బోధిస్తుందా? (1) అది ధ్యానయోగాన్లి బోధిస్తుందా? (మీ ఆది కర్మయోగాన్లి బోధిస్తుందా? (1) అది భక్తియోగాన్ని బోధిస్తుందా? ()విర్ధారణలు వ్యానం [- గీత మూల మవోభారతంలో భాగమేనాంి (0) గీత - ఉద్యోగపర్వం. (ఏ) సంస్కృత వాబ్మయవాహినిలో భగనర్గీత మొదటి ప్రస్తావవ (1 భగవద్గీత రాయబడిందా? వ్యానం ₹/- భగవద్గీత ఎందుకు రాయబడింది? (ఏ) ఆ అవసరం సొంఘికమా? (1) ఆ అవసరం మతపరమైనదా? వ్వానం ౪- గీత - బౌద్దం

క్‌4క్‌ (గంథసూచోొ రచయిత ఈ సంపుటంలో ఉదవారించిన (గ్రంథాలు, పత్రికలు, నివేదికలు, వార్తావద్రికలు (క్రింద మాచించిబడినవి ప్రచురణకర్త, ప్రచురణ సంంవత్సరం, మున్నగు వివరాలు గీజం1)0 0౧6 116 80గావిర/౮౧౧౪|గ్నీ (గంఠాలయం ముండి కొంత మంది రచయితల వివరాలు "సేకరించబడినవి. మిగతా రచయితల వివరాలు లభ్యం కాలేదు శీఠంణం, 9. 5. : 760/0 10008 0000109241 05 కెలయ్య1061 256ే పిల, ₹01. గస. తరం! 2 206 గఆరాలబానా ౮ కల్లం గిలాంగ (19410), తీ14ల26 ఉగ206526420%117 : వొంజగం 2 తగాడ4 467714 ౧౫ 0 వ్‌ంం/0-76/8₹/04 4౮౧౪౮/ (940. 5%01206౯ 10940216 01 940110 తీఠే010152(0%). 2006 0 6 2౯016: 240 లిం///0% ౧౨౫///టా తూ4 రండగ06 ౧2 €/42౧౧౬|-- 206 సెన్‌ం001181 ౪013106 శీగారంతఓి2ం 0౯ తి. £.: 4470044004 0 ౮6/౮ (16౫ కం01 60, వెంకట 1936). లాంబ ౫ 4 (06120 ఉంటయుడరు 701. ఎక్‌ 1917, 22. 81-95). లిలం 06 6 వంం4ంటూ? గగ40%0! & 00., [8002251 20% వెంగురీడ 1, 156 264., 1946). 5154 ౪0 00 4ల6 90010 26 10012668 19 ౪01. 1 0 40 9611 80114. "౧1౯4 0౧6 ౪₹1|1 09 041 1 646 ౦02౧6. వెషగట, 523. ఉ. : ౮౭౮ ౧ 2414 గిటుంగ 1881). వెంటరే[డా2గ2 : ౮|౮ వో4/టూ. తి: 66407 7౫ లింగ404/ 220484/ (9 * [06600116 నశలం008 ”, 6. 0 కంల 2062 క13%120). కెం12114౯ 5200264 కగం[82 ? 7642420 రిగీ/0ాంగిటి? (బెం3-సి4811 ఓం 0176580 0% 64104162); (00002, 1929 196 ౧0. కెంఆంంరి ; 2౫0 వొంటగంలా 4/ గిశంగం/- 2షష0644ర28 51౯ 2921010122 ౦921: 72సజా4ాబాగా, రొంగాటగః 2గడే గజం? తంగ౭/0టూ వ్రబా/ం7 బా 000/0100266414 0 [60-4గ/య కెటయం00) (గడం: 00 కర281 ౮. "౯౧065 1913). వ131020120/2, ౮086౧64 26 : త/44 ౧00/౮ 274 వంటా (6410612, 020101 5010 & (60., 1896). 1000916014 4240006 5 210 నిం (౧6 70640 2446 శం? గిల8ైినగ తో 442 (67 ౪౦౫. 6. 1. ₹400జోి3 5089 1908). వంట ౨. ఉ 1 206 06/4 వదం ల్లో గ0గ4ల౫ 0460 ప! గత్తో౭/౭గ64 ౧0 66 ల///44 రొగ01/4000౮ 0 గభ్రిగణ 2/4 0444 (1096018, ేం0 0010 టం, 191). వెెణంటక : లి00040400044 5 తోసా 0౫ తిట4404బాః 4%).

• ఆంగ్గ (గ్రంథంలో ఇచ్చిన (గ్రంథమాచిక యతాతథంగా ఇవ్వడమై నది

546 విలి౦0ంమ492 తంగ బై? పా/ండింగంగ ౨ క00ట్రాం ౮/46 (౧0౮120 టుటంతడరు. 1908. వ్‌2001ల౦ల0. వెంజరేమీటాడ828 : ౮౧౫౧౧2 5జగాడూ తెరషగజడ, 5. ౨. : క%60్ర04/ ౮/4. 6౧౫౪]1ట : 2766 6 లభం. 0౬౫10” & 03 : క0%00% 44 లగిలూ ఏ2 కఆకడం సిడియిడం ౩ లగ4గ14/4060. టెకి[రు 291200 ₹49009మ08. 5 వాణండోటడు నేశ్‌డ్ర22000 (18 *68% ౦1016 జగ0ంరి. లిలాలు ఎంపిక : లిల౫ంల౭0 6౫4 ఈ4ం607 గలా ₹ంగం కేశ్‌2ం011110, 1916). వం92164, &. సషం1యల00216 : కతిండలపా? సా రాంరాం? 8774277 (౬0986400, వ110116 ఉ 508, 1928). 81192, 41115 : వ౭/042/04 5720024206-లి2గ 1 10 ₹ (09609 540006 కం0క 0% 16 2236 508169, 0౫౧014 1885). పైగంలేంగడంయ2 3146200102 2 1160 6, *01. ఎంటా! కడలం0ింస్తే ₹. : 4/27 శటట4ం/00బ. ౮11 న పడాటకి : ౮౮౮౮ ౮|౫2౮2 నిల్లుంగ (191 కే ౩506, సెయడ!రం : 2704406//07 /0 ౮౯ తొగిం్రాాండ్రూ4, ౧. 9 ౨. శఉంంపేలు, (3౦902 ౮016510 0 90%04% 1918). వజరు!109 : 4 గల 4ంం047 ౧6 5డూ/ గ4బా (1744). 242 ౩ €/470720/0ఇ” ౧ లి4గ౭గడూ. తంం)089 8. ఇజట0400 వ 206 ౮౧44 న టా. అగ. ఏంణ086౩ 50%, 1901). +ాతోటాంగా ౧46 247 (1౯ ౫౦గం ఈం నె4డయి॥120 00. 1916). పాడ గంగ్రాంగూ ౧4 గ40. ారోసా/ంగి ౧6 కిజ/౫ైా గెంంటా, కురేటి 00023 క. : కాండం? 4డీ కటుటు (0964018, ఫైశీడయి11289 204 ౧0. 190). 1006608 విలు? లిజ్ళంర్‌ ౮లో కైటంగ 1881 (బం ఆ౦ంఓ 0 వెర)20 1881). రిబ్బన్‌ రడ (21014 607 0౯ వమ్యుడ6ి 1916). 1206, 0. &.: ౮0226/47 ఇ 4/2ర547 తాళ శగాగ్రాం లెబగా?ం/ (౧౦ పె. ేడి౦]మ వ కెకంగంనా 2౫4 /బ207 (11009ల41 ౦౮౧౫21 701. 00. శేడిం౦001 : 27%6 42/0 0 7/6 వతగంయంంిలాం/ నొజలాడూ ల తం త70%0074676 (౮1౦ ౦21! 05 టం మములంయయి ౦గల౫4] వ5ం0166, 701. ౫౧౧౦ద్భు 1911. తేవ!కాామ!. 5 శ6%4 6౫4 కళ్చిగంా4లంంా వాం దింగిసి. కలి శౌరటు 0 బుం84ీ: ల/డా4 గెగాగగీడా4 4జణతఏ లెజాల. న య యా ల త నిండ తిటసాయాం నునా (వెంగ0్క)/ 1924). = వ్రపంగి? ౧ లెగింగాణడ వగడూగాడ.

390028 కథ? కలరు క. ఏ శతంగజ4! ౧ 4౫ కెండడనాణ (001000ళూూ 186). కంటుంప నషజయడక804 : తసడ్‌ వంగా 4 శశంాాం ంణటు (అంకం శతుథం! 195), కతు 30014 3: లీలగా ౫ తం సండంగా వజిణ (0864064, ఆంగ ఉ|| 296 ౫ పక, 1930). 225- 4. 6. 6గ౧ట4/ 20/09... 811 వ తుగింికే : శం వణయటా--కిల్యినన తడ వండని? (09608, శం నటరాజ 19007. 2126, టం 2006 : 42054 4% (016409, 3. స4. 06%112864 500889, 1861), సెక్‌ 216210 206403: 2%6 ౮0౧4౮౪౫ ట/ ౮ 7౭౭4051 1 “£/00కే00--16 పశ 20106” 0 కంట 1210642 క13మ40). సెశ్‌టుం సశం!1ల : వొందాంం 2౧4 తలస్రాంి ంా21 10300600, 1870) (1086408 00800483 ౮16940 294 ౦0. 1882. అట 0846 ౮౧౧౫౪౫ 2 తిలగ్రాంం, 100ల%4 మలల 1878 (10064081, 1878); ఎ ం%400బరీరీడగ6 సజల; గంగ నడా జ 1860. సకలం! వ 07౫౫౧౧ 5 తకం పరుటరే 0 7130720806 21163210 సెళ్‌డ06111 (20004) 1886). సశ 3. 5. 2 ₹జంం0200౮0 44 లలీలాసా, మెల్లుంం04676 607౬ (108608 క054). కండ కళల (41 1912). ం06 26 ళ206ీ గాడ రింరటలంన (1108608, 18 26. 9 */. 0.'51%0050%, 1810); = వగ44 (/27//6444 (098606 191. సం న గగ 22070644 (052141 540310 గౌలగక, పేంఠడేంగ, ౧601061 డీ 00.57 ఊఉ 59 షతయ్య44 1111, 1873 224 డం కం0123, నశ ల. : గాంగ ౧౭ల౮6 40207 ౧0 క//67 (00601, 10140 గండం ఉ& 60., 199. ంణుయల మ ఈ 5 447 6/౧౧ ₹౯ కొండు కం 6౪౧020 0) కమ. సీలంసంన (గౌంగా2806, 106 ం01666 9౯69, 1880). ₹ర5్‌ 90206 2472046272 గ28912406 0 గ౦0మ0 ౧౮౦౫801 ౧ల ౪౦% షెశజంమి1120 0౦ 190) లెబర్యతు న శగంలర 04042 కోదాంగండ/ 272440, 10ళముట సేశటం ఏ 206 గంగాలటా ౧ 4020444/ కైం/గ్రాణగ (ఉరం!011 1941). వెజ4 వ తింయయటోలో. _ వెర6ేణడరటండన 784 : ౮%4/4002546; _-లల4ర4ఉట. వెదుం6 క201800 2 4/0004 టు. | కటట 2 బ|/0ాం00 ౧ [8/04 (0406, సీముగంం9 2001002661 0£ వెరంంయటం9, 1930). కెజరష2క1ం 0020. వ2గ72092111 ౩ బాటం లశ/0యంంగ్స ౪01. 1 206 1! (౧౫ ౪౦౫ 242ంము!1140, 1923).

క4$ ౩9002422

క్యళండరల 7 కు: శం 07 త040ం04/ ౮/౧ 09206408 పకయంగన]! 0120ల).

కటికి జరం ₹ా ; తం40బాా, 5046 10౯ 009%0008 1508420

00ఇ]16ర్రైం (108408, వంగర 0ల12064 ఉంలయిుంం ₹/ 6 186. కండర మముు2 ఏ 4 గటాం/00/ నగలూ ౮ 6 22గాబానంం06 4౫4

శ42/460076, 4౫4 ౧6 0౧౫౫ 4 శిటడగంం04 త440బల (04101112 ౮|ల

810౮ 1927). న్‌షగడ5 9. ము ? 216 లెంా/గాం కెంంస్రాగంండే ౮ 4 తొంం0/0క్రా, 5202721625 సెక. ౨. ; గ/బ4ం/గ44, 701. ౫౧1]. 5జీ, వెణ్యులంర0801 : 214 లెంయ/గల వంలాంటా 2 ల శం? గోగడటూ. వంగు నళులు62 88 : 70 ౮60౧౯౯౯ ఆ కాలిలో శరం 2064 ౦40! 800౫. న్‌ష్‌డ00 స 29ట1 ఏ గళంగాంగ/ 70/07

ాన్‌ం4/సాంంా శ/గతుంంయగాడ. ఏకం 1820202 2 07౧౫౧౧౧౫ 0 నలాగగందాగో. వ్‌లీడంట1, 1421002326 ఏ గటంగాం/2/ )0076 (064. పోటింం0ర2 సిటు పజ

-ావ్‌ింంాంం వటట 564. క. 6. 147. ఏ్‌ణటి గెంంలంం[ ఏ 226 గంగి ౧ ల రంల (19270) నములు, 7000096 4 : 20 తబంగా ౮ 412 (భం॥6. 1924).

5146603 : 6౮7౫౭4౬౧) ౮౫ 6 67 ౧/కంైైిలం4 (1564 6. ₹01. 10.

210౯4. కె. :, 2%6 46/4 ౮4 శ4072/0౮/ 61గ094 పల౧ఆ, 1926-27 ౬086400

1930). కలజం8ి కు క. 5 తెగంట్రాం/ ౮74 026. క సెక సశష160ల 0400, 1982).

12 8. ఆ. : 6/2 గియ4ా4 09811821 29912609). కడం 0 (10) ఉ౦లఅయిి, (2) ౨4516 2410094 (0) క4ంైింలిలల. డం స కె... : ౮4ల 00440007 (0 86 తంంట్రైాం/ ౮/4 ౧౬ గంగు టం

ఆలయిు20, తం9023 1918).

741604 6 7 : తసహింగి? ల శం! తంట గటట 11 3 ౪01. 00018,

-ాని04/4 ౧/46 కింగా42%4: కెంంలఉ, 24020231 శరం 40 5288009, 1906). ₹2రిలయిడి పేజరేంళంం ౨1; 27270బా 4 2101 50%. నాజయునితగిడేత వాడరు! : త0%712 నంగాడూ (ఉర?212 ఉల, 1936). ఇం 4100004: తసంంగా ద గటట 0000074 ౬ 99 ౮౦10 సెశడర8 జరి

శలం0ం6ం! 28416 09రేంట, కండ 21 సగం జడ 00. 46,

1878, 1892). ఇటు ల2ంసంంకం, ఊఉ. ₹ ఏ కహింగి? ఆ గాడ 701. 1 (౦164008 1906) భగంం : చూడనా 0౫ వంగూగి// 4644౯6 701. 11. ఇంలుం : కసంగా ఓ తట? 070406 09811 గౌణరం180090).

(జా కెం0కం: 1068 ౩సి0డ08 టు 110642 5జరటు

వ్‌ జ2012౧22, 20080802, 8026720 614, 1491000008, 22872102

ఏమట పెశ?ీ892. ఇ ఇ

(' క 549 టీ టడం ాాాాాా [. వ్యయ జటిలం డ్‌ హల 14 టే 2. గ రటల్‌ " 2 షల ఓ సట | . న సరల గం క్‌ క స్యఆాట స ం ఈ మీలాింం గయట్టలటట భా €ఉ కటల మటుటాలిాం న రేడు... ఉట మ ల మలు (00 కంగా ర వేను హిందువును కాగలనాగొ హిందువుల చివ్నోలు' అనే రశనల పుటల నుంచి దాక్టర్‌

వటటయు. యట వ ర న న య... న ర మరెలా మ య్‌ గటట సా ఓ టల అల ర ఉంటా స నా ర ర్‌షటత్యూలు ఉఖాంది [ ఉశ4ది _ పలల ఆల సల్‌ లు దావ గటి. ఉట న ఎల్తిదట్‌ లా క్‌లట లలని ల రయలకలు ఉ్యతిల యు మదుపు టో బళ. విరాట పర్వంపై రామకున్న, భగవద్గీతపై రాయ సంకల్పించిన వుస్తకం కిర్షిక పుటల నుంచి ఉక్టర్‌ అంబేద్కర్‌ చేతి రాత.

5థ్‌! త. తి. 4పవికలడ్‌ 4వ, తశ. బెడి.లె., బలినాం, ౬.౨. ల₹.544., వెజాయోరా-మ ఓలా, శ£ారీనాా ౮౫౫౧ ల రిననం. శక, 42[నా0కెకా వె04లి, €7/72 మ0/వె6, లితకొక విజంం6 దుత ౩2 శెలులిఫి...2956,......... కన? ఉలి గెం్యింల్య వ్‌ గతా ళి వాలకటూంలరలి 16 పమాజంర! తడడళడం౧ ౦02 +06 11208 00న వడం వల లల8 € 0౧86 మందికి 11602 కాంలూ 000169 ఖా అ61€10న ౧28 మనం సలి6ిలి చంయి తాట కక 70 +డంరమూ కలురి ఇం 06 సేటా౭6ర1 బూటిు8ేజ€1ంలి ౦వ 06 ఉగ విట? స్వ కలకికీ5రలివలిరి ౦560 పూ అంవాస 0౨ చలి గెంళారా ండంం బడ రంచబుళల? సెళళ0ంచ0ళల100 '౧క ౦0ల0 ౧624. సం (గొండి €518 త సెం5లి బూగళ02%ం సంటూడి విమరింఠ వా తిమైగ (౨. ఎతంంరికటూ) డల్‌ $టగంధౌాలథ ట్లు చషవ రాం లి “జి క ఇ. న నన భాగ ల్‌ గ ల / “గ ర్‌ జో / [| లో వ సీ "విప్రవం - (ప్రతి విన్హవం' అన్న రచన చేమ్తున్నవుడు డాక్టర్‌ అంబేద్కర్‌ ఎప్‌. ఎస్‌.రెజెకు రాసిన లేశ వ్రతి ఇది. 19566 జూన్‌లో దీన్ని రాశారు.

॥ న. య ల ॥ ం యు , డా. బాబాసాహెబ్‌ అంబేద్యల్‌ _ 07. 3292 54860 శమ కింర!3 "రచనలు = వ్రసంగాలు ఇర & కలం శం ౪01= 8 “సంపుటం, 3 ్వ " - క ఎ | య ల " శ్‌ ॥ ల | య్‌ వ ఈ ంం ః శః " స్‌ న య లు చం న ల. - లూ య స ష్‌. క్యు క , శ - " న ర న వ స. | స టున్నాం న. మం ము మన్‌ పం ము. న. " ను | క్‌!