Telugu Yagnaseni - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

వరూజ్షనలి | రై ట్ర (పద్యకావ్యం)

వై ' ప్రసన్నభారతి , “కవయిల్త తిలక ” త శ్రీమతి దర్శా భాస్మరమ్మ

తతి [031 వి౮రినికం4ఉంక035 లాలా రండే 612 086ఉేాాాాా లయుంంటా..

౨11%. లి2ిటగడ 8[1563021010125 మం. అ తష చా! షక 505 11 ₹6646604 అఫ్‌ క్త కి 1

షి ద్తూచ్తు) ను. వన శ త టఊదర్భా భాస్మరన్మ గ న్డ్‌ తే ఎటట 5! 2030164న10113 య! 093999 39302 అ 132౧111048 0310౧5్రగ311.00గ ౨ 092473 02882

౬౯0౬4410 8 ౭2001 రింల0ం30005 - క్యంం026' ౧9020/ రండి8గ9 81 ౪౭ ౧౭ 0012066 6 ౧4 ౦65387/ 00౧98౧1 ₹ంగి 99 467 గం01 ౧01697 0 9 ౧ం౧గోం01 01 13 30గ01 0 128 15 800% 8001. 10168 క 104, 3103౬ 93999 39302 0౯ 92473 02882 [ర ట్‌ ల సమర్థత, నాణ్యత, నైపుణ్యతల మేలికలయిక [0021011110] : 10.221 ౯4919086 ౮|౧6౭| 5667 : ౮౯0౮89 $౬0141 = 2012 తి ౧౩౧19 656౧466 60౫ ౧ ౬. 3544451 6౮౦౮౫౧, గద, 1104 ౧౦ అరాంయంలుంగి, ౧00/0 2090139101 0 1329 ౧60[08800 గాజి/ 08 గా౭రం ఈటం౪1 ఈగగంగి ౧6౧౫1910, ౦ ౧౩౧64120 00103 ర౪9|02110౧ గ౧౭|/ 06 16000660096, 00౧166 0/ ౪౭౧8౯౧6౦ క8౭ ౫|| *అగగి6గి ౧6౧౧18900౧ ౧ 1౧ 20002006 ౪461 6 ని౧౮౪:10౧౩ ౦1 0౧9 00071 ఉం౬ శం/ ౧౪౧50౧ ౪0 6065 200 ౪౧౭౮801266 26 1౧ ౫౭40౧ 10 6119 న౮౦062110౧ ౧౫/ 06 13916 10 6౧౧౧౫౫౫ ౧౧౦560౮40౧ 2౧6 01/1 0181౧08 07 ౭౧౫౭౬65.

ఇవ్‌ 1 యాజసనని |. అకక జ్య ఈక పద్యకావ్యం రచన శ్రీమతి దర్శ్భా భాస్మరమ్మ షసభా జయంతి ఫబ్లికేషన్స్‌ 093999 39302 ఈ టర షదరాబా 9 092473 02882

న ర్య (క య్‌ గ శ థీ స దచి3స లివి స 1 ఇ (ఇంక 1 టం ) 5104. 03014 884544 11114 6/0 0/0 ౬900445101, 10 - 4 & 5, [5101-202, ౪8౧౬౦195౪/070 11౪09, ౯ & 0010౧౪ ౨1190[0110001, 1170624840 - 500 060 (4౯) 68॥ 98852 88443 ॥ ఎఫ్‌ (౫౬ రిదోఖ సేజయాజ్ఞపేని కరంమం2ప్‌20ఏ101 షా శ ళ న్‌ కం 841401 జా / 2103౪16 ' 2013 తజకంంం ౬౫0 | సల కరంకుండీరలజచ2 || సా లీ లి టుర్‌ భాసుష్క్‌ ౦ 710 : 90. 80/- గ 06 ౧0016 క కట రాత 19 - 90 ౨ & 7 00102) బిటంము సరై సూశీల20264- 500 660. 400116 : 92473 02882 తం వలల... 3084600, [164 6483 6001861 10-4& 5, ౫01 - 202, ౪9౧౧0169౪4/60/0 1409. న & 7 6010౧౪ 04906[0[%6804 /0౯డక40 - 500 060 (4౧|| 66 98852 88443 గగా00%44 8006 [0౮58 50661000 €0 గరం 5802) గ3గ01ల కంయిం663. గ6461350264- 500027. 9౧. 040 - 24652387 ౨ 1౮0% 8006 [009౬ 5023౧ 822234 606. గ౮6620264- 500 095. 911. 040 - 24754688 ౨ 75.060 800% 10036 950666 000 €0 గ౧8 5302] సోీ2గ610 సంయ్రై061.గ/60ట250264 - 500 027. ౯౧. 040 - 65347374 ౨ 8001 1౫5 ౧0౧౯౦241౦1 161 4 [8120/80280668, 1066430364 - 500 029 ౨ లి5గ ₹0514కి కదనిగిగత 1- 8- 504/1, 10640300, గ్య4ం3034 - 500 020. కంల 9 & 0౧1౧6 కితం0029002 ₹1810.. ఇం) జాయ0టంకి110ం34005.0000 త 27కి 01ల్రి ).యాంంలు[. ౮311640010; పం. 222 2906౯ శసల 56608 ౨౮618066, ౧6౦00866 41666) ౨60666, 94013160, కంం6440641 & నెశంరంం866 07 మందా 1! ౧11౬4 [[(౧౫౫9 19 - 90 ౨ & ౧ ౧01009 వేకు 12220 శరేం2024 - 500 ౧60. (ఉక) కౌసెండ6 : 040- 64554225 1001168 : 093999 39302 & 092473 02882 సిక! : ఇం) 3200090591620099.0001 కమ21 5 1122900020 80360009 ట్ర్రర1 ౧010

అంకితం (పేమతో ఆర్థిక, హార్ధిక సహాయాన్ని అందించిన ఆత్మబంధువు, ఆత్మీయుడు, పుత్రసముడు, సారస్వతాభిమాని అయిన డా॥ వల్లభనేని మధుసూదన్‌ - కుముద దంపతులకు నా కావ్యకన్య ' యాజ్ఞసేని ల్సి వాత్సల్యంతో అంకితమిస్తూ... నా అమ్మ (డి. భాస్మరమ్మ ) లలి - 2 _- 2008 య్యు గ్రంధాలయ (కా ల లత్రా ల్‌

మున్నుడి - డౌ[ ఎం, సుబ్బారావు, ఎం.ఏ., పిహెచ్‌ ఓ రిటైర్డ్‌ తెలుగు లెక్సరర్‌

ధనిక యుగంలో “శాస్త్రీయ దృక్పధం అనే మాట అన్ని రంగాలలోనూ ప్రాధాన్యత సంత రించుకుంది. గుడ్డిగా నమ్మడం లేక అంగీకరించడానికి ప్రజలు సిద్ధంగా లేరు. కార్యకారణ సంబంధం అనివార్యంగా వివరించవలసి ఉంది. కాని, కొన్ని సందర్భాలలో సాధ్యపడటం లేదు.

మానవ జీవితం వింశలకూ, విడ్డూరాలకూ నిలయం. వాటికి సమాధానాలు కనిపించవు. కాబట్టి సమాధానాల కోసం మానవుడు మరొక కోణంలో ఆలోచించాడు. తత్భలితమే పూర్వజన్నలు, కర్మ సిద్ధాంతాలు, దేవతానుగ్రహాలు- అగ్రహారాలు, ఇందుకు చక్కని ఉదాహరణంగా “ద్రౌపది” కనిపిస్తుంది. అమె పాంచాల రాజు పుత్రి- “పాంచాలి.” ద్రుపదుని కుమార్తె- “ద్రౌపది.” ప్రకృతికి విరుద్ధంగా ఆమె 'పంచభర్తృక.” ఇందుకు కారణం... ఆమె పూర్వజన్మలు.

శాస్త్రీయ సమాధానం లభించనపుడు- ఆమోదయోగ్యమైన సమాధానం కోసం జన్మ సిద్ధాంతాన్ని నమ్మకపోతే మానసికంగా బలహీనుల జీవిశం దుర్భరమౌతుంది. సత్చురుషులు కష్టాలనుభవించడం, నీచుడు అందలాలెక్కడం చూసినపుడు- సామాన్యుడు కర్మసిద్ధాంతాన్ని నమ్మకపోతే- నిరాశావాదియై నీచుని మార్గాన్ని అనుసరిస్తాడు. అలా జరగకుండా అపడానికి కర్మసిద్ధాంతం అడ్డుపడుతుంది.

ఐదుగురు భర్తలతో నెగ్గుకురావడం తేలికైన విషయమా? అలా నెగ్గి తన పంతాన్ని సాధించుకున్న ప్రీ... ట్రౌపది. అణచుకున్న కోర్కెలను అనుభవించడానికి- అవకాశం వచ్చినవుడు ఆమె వెనుకాడలేదు. అందుకు ఎన్నో త్యాగాలు- తపస్సులూ- అన్ని జన్మల్లోనూ.

అందుకే ప్రపంచ సాహిత్వచరిత్రలోనే ద్రౌపది వంటి పాత్ర కనిపించదు.

సర్దుకుపోవడం అమె లక్షణం కాదు. ఎంత వివేకంగా ఆలోచించగలదో అంతే వివేకంతో కార్యాన్ని సాధించగలదు. భారత కధలోని ద్రౌపది పూర్యజన్మలను పరిచయం చేసి రచయిత్రి చాలామందికి తెలియని విషయాలను వివరించింది.

ఇక- రచన విషయానికి వస్తే... అది ఆపాత మధురమూ, ఆలోచనామృతమూనూ. పద్యాన్ని నడిపించడంలో రచయిత్రి చూపిన నేర్పు శ్లాఘనీయం.

ఈ కాలంలో కూడా- “కధలో పట్టు, రచనలో నేర్చు ఉంటే పద్యకవిత్వం సరసులను ఆనందింప జేస్తుంది అనడానికి ఈ పద్యకావ్యం చక్కని ఉదాహరణ. కేవలం ద్రాక్షాపాకం- కాకుంటే అయోమ యత్వం అయిన రచనలు వస్తున్న దినాలలో కదళీపాకంలో దచన వెలువడటం ముదావహం.

ప్రాచీన కవితాఛాయలు మెండుగా ఉన్న ఈ రచన ఏ ఇతర రచనకూ అనుసరణ కాదు- అనువాదమూ కాదు. కాబట్టి ప్రతి పద్యంలోనూ రచయిత్రి సొంతగ్గొంతు వినిపిస్తుంది. ప్రకృతి వర్ణనలు- స్వభావోక్తిలో సాగి మనసుకు హాయిని+కలీగిస్తాయి.

రచయిత్రి- ద్రౌపది సంపూర్ణ జీవితాన్ని ఆమె మహాప్రస్థానం దాకా... రీచిస్తే? “నభూతో...” అన్నది నిజమౌతుంది. అందుకు ప్రయ్యస్తిమము కూడా.

పద్యం చనిపోతోందనుకుంటున్న ఈరోజుల్లో ఏదు పద్యక్రావ్వాలు రాసిన ఈ కవయిత్రి నిజంగా “ప్రసన్నభారతి.' ఈమె కావ్యానికి మున్నుడి రాసే అవకాశరాలభించినందుకు సంతోషిస్తున్నాను.

• డౌ॥ ఎం. సుబ్బారావు, ఎం.ఏ. పిహెచ్‌.& రిటైర్డ్‌ తెలుగు లెక్చరర్‌ 20.04.2004

శొక్సీయ నందన _... డా డి.ఎల్‌, సుహాసిని ల లై

మనసులోమాట / '£ 1

దక నూ | న

“య్యాసేన అనుకోగానే ఎంతో గతం కళ్ళముందుకొస్తోంది...

... అమ్మ చనిపోయి అప్పుడే 12 సం॥లు కావస్తోంది. అమ్మ ఉండగా వేసిన బీజం నేటికి ఫలిస్తోంది. అప్పటికే ఐదు పద్యకావ్యాలు ముద్రించిన అమ్మ తన ఆరో కావ్యాన్ని ముద్రించాలనుకున్నా ఆర్థిక వనరులు లేక ఆలస్యం చేసింది.

వల్లభనేని మధుసూదన్‌ అమ్మ మీద ఉన్న అభిమానంతో తాను 'యాజ్ఞసేని అచ్చు వేయిస్తానని ముందుకొచ్చాడు. అమ్మ ఉత్సాహంతో ఆ డబ్బులని, రాతప్రతులను చంకన పెట్టుకొని గూడూరు వచ్చింది. తెలుగు టైపు చేసేవాళ్ళు గూడూరులో లేకపోవడంతో రోజూ నెల్లూరు వెళ్లి టైపు చేయించుకొనివచ్చి ఇద్దరం కలసి ప్రూఫులు దిద్దుకునేవాళ్ళం. మూదోసారి ప్రూవులు దిద్దిన తర్వాత- అమ్మ మద్రాసు ఆశ్రమానికి అటునుంచి హైదరాబాద్‌కి వెళ్లింది... మా పెద్దన్న కూతురు వస్తోందనీ, అది వచ్చి వెళ్లగానే మళ్లీ గూడూరు వస్తాననీ, ఈసారి తను ఇక నా దగ్గరే ఉండిపోతాననీ! మరి రాలేదు. సెప్టెంబరు ఐదో తారీఖున హఠాత్తుగా, అసహజంగా చనిపోయింది. అదొక ఛిక్కువీడని ప్రశ్నగా మిగిలిపోయింది. అంతటి సృజనా, అంతటి జ్ఞానం, అంతటి (ప్రేమ అర్ధాంతరంగా అంతర్వాహిని అయిపోయింది... నాకు స్తబ్బతనే మిగిల్చింది.

దుఃఖాన్ని తొక్కిపెట్టి రోజులు దొర్లిస్తున్నా- తన రచనల పెట్టె తాకే సాహసం చిక్కలేదు. మరుసటి సంవత్సరం నుంచి మా 'డి.ఆర్‌.డబ్యు, కళాశాలిలో ఏటా కవితల పోటీలు పెట్టి మా అమ్మ పేర 'ప్రసన్నభ్రారతి అవార్డు' పేరుతో బహుమతులిచ్చేదాన్ని క్లాసు క్లాసుకీ వెళ్లి- అమ్మ ఐదో తరగతి దాకానే చదివినా కవయిత్రిగా ఎలా ఎదిగిందో, పద్యాన్నెంత ప్రేమించిందో వివరించి విద్యార్థులను కవిత్వం రాసేలా ఉన్ముఖీకరించేదాన్ని

చివరికి- అమ్మ అసంపూర్ణంగా వదిలేసిన ప్రయత్నాలను పునప్రారంభించాను. “యాజ్ఞసేని దగ్గరనుంచి మొదలుపెట్టి మా గురువుగారైన సర్యోత్తమరావుగారి దగ్గర

అష్నయ నృందన _.. డాం డిఎల్స్‌ సుహాసిని “'ముందుమాటి రాయించాను. తప్పులు సవరించి మరీ వాత్సల్యంగా 'ముందుమాటి' రాసిచ్చారు. సహోద్యోగి అయిన డా॥ సుబ్బారావుగారు తన “విశ్లేషణ” అందించారు, 'సింహపురి సైన్‌ ఆర్ట్స్‌ అకాడమీ సంస్థాపక కార్యదర్శి రాజనరసింహం అట్టమీద బొమ్మ వేయడానికి ఒప్పుకున్నారు. ఆయనని యజ్ఞకుండంలోంచి చేత కలశం పట్టుకొని పైకి వస్తున్నట్లు యాజ్ఞసేని బొమ్మ వేయమని కోరాను. ఆయన ఎడమవైపు కొప్పుతో మధురమీనాక్షి లాంటి కొప్పుతో వేస్తాననీ, అప్పుడది ద్రావిడ సంస్కృతికి దగ్గరగా ఉంటుందనీ చెప్పారు. తంజావూరు చిత్రకళలో లబ్బిప్రతిష్టలైన ఆయన అలవోకగా ఓ చిత్తుకాగితం మీద వేసి చూపీంచి- సిద్ధం చేస్తానని చెప్పారు. అయితే, ఆయన టౌన్‌వాల్‌లో టి.టి.డి.వారి సభకి హాజరై వేదిక దిగుతూ గుండెపోటు వచ్చి కాలంచేశారు. మళ్లీ ఆ ప్రయత్నానికొక విరామ చిహ్నం... 2012 ఫిబ్రవరి మాసాంతానికి నా పదవీ విరమణ అనంతరం తక్షణకర్తవ్యంగా ఈ కావ్యముద్రణకి సంకల్పించి- యత్నం (ప్రారంభించి అమ్మ అముద్రిత రచనలను చూసినప్పుడు “'యాజ్ఞసేని'తో పాటు ఆమె రాసిన నృత్యనాటికలు, యాత్రాస్మృతులు కూడా ముద్రిస్తే బాగుంటుందని సంకల్పించి రెండు పుస్తకాలను 'జయంతి పబ్లికేషన్స్‌" యస్వీకృష్ణకి అప్పజెప్పాను. అంతలో... నా విదేశీయానం ఓ హంసపాదైనా- ఎట్టకేలకు పూర్తిచెయ్య గలిగాం. అమ్మ రూపాన్ని అందంగా కళ్ళకు కట్టేలా కృష్ణ తీర్చిదిద్దడం చాలా సంతృప్తి నిచ్చింది. యస్వీకృష్ణకీ, జయంతికీ మనఃపూర్వక కృతజ్ఞతలు తెలియజేస్తున్నాను. ఇంకా అమ్మ కధల నంకలనం, మినిమివాక, పునర్నవమి, శ్యామభట్ట' కల్చితేతివృత్తంతో రాసిన స్వతంత్ర కావ్యం; శాస్త్రిగారి (మా నాన్నగారి) జీవితచరిత్ర ఇంకా అముద్రితంగా ఉన్నాయి. వీలువెంబడి వెలుగులోకి తెచ్చే ప్రయత్నం చేస్తానని మనవి చేస్తున్నాను. చిన్నప్పుడే తల్లిని కోల్పోయి, అగచాట్లు పడి మాకు ఏ లోపం తెలీకూడదని అహరహాలు మాకోసం కలవరించిన మా అమ్మని జ్ఞాపకాలలో బతికించుకుంటూ... ఆమె చేత 'లలాయ్‌'గా పిలవబడిన - ఆ “లస్టీ' (డౌ॥ లక్షీ సుహాసిని ) విశ్రాంత తెలుగు అధ్యాపకురాలు

ర్ట || యాజ్ఞ ణని॥. పద్యకావ్యం కృతజ్ఞతలు ఠా తీల్లదండ్రులె ప్రత్యక్ష దైవతములు ప్రణుతి సేతును నిత్యంబు (ప్రేమ మీర అక్షరాంజలి నందుచు నమరమైన ఆశిషమ్ముల నీయరే యమితకరుణ ! కే ఒకి యదిరెండు వర్షములకే సదయా మీ చేయినంది సహచరినైతిన్‌ మధువనమైై మన బ్రతుకున నెదురెయ్యది లేక గడచె నెన్నేడులకున్‌ |! లి చేద వాదోదై సాదరమున సభ్యవృత్తి సముచిత రీతిన్‌ యాదరమిడి నను మనిచితి వార్యా ! మిము పూజ సేళు నమలిన భక్తిన్‌ ! లకి శ్రీల చెలువార కావ్యంబు చెప్పనెంతు అమల మపిమాతిశాయియే యాజ్ఞసేని కథను వివరించి పలికితి, సుధలు కురియ దృపద నందన గ్రీజాతి ధృతియెగాన ! న. ఆన్థీం

జ్‌, 10 శ్రమల దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని! తాచు ప్రొరనలు థై శ్రీ గణాధిపు విఘ్నేశు శివకుమారు - యోగి హృదయాబ్దివాసీ వియుత్సుకుతను సొగిలింబడి ప్రార్థించి సన్నుతింళు - వేగరావయ్య వరమీయ వినతి సేళు ! కే కుడుముల నొసగిన భక్తుల - కడ నిలచి శుభమ్ములిచ్చి కాచెడి దేవా - విడువకు నా హస్తములను - తడయక వేవేగ రమ్ము తండ్రీ తలతున్‌ 1! ... 2 గిరిరాజ వసుపుశ్రీ - నిరతము నీ సేవలోన నిలచిన దానన్‌ వరదాయిని మొక్కుల గొని = విరచించిన కావ్యములకు వెలుగుల నిమ్ము ! తి తెల్లకామర గడ్దెపై తేజరిల్లి - లోకముల పాలనము సేయు లోకమాత కైతపూవులమాల నీ గళము నిడితి - దీవనలనీనె మాయమ్మ దీప్తి మేర ! ... 4 కీలముల దొరసాని నా - తలపులలో నిలచి కాచు దైవళమీవే యిల నైశ్వర్యము లొసగెడి - యిలవేలుపు యాదిలక్ష్మి యీప్సితమిడవే 1 క్‌ బ్రైళాసవాన దేవా - పాలింప్పము భక్తసులభ [ప్రార్థించెదనో లాలిత మంగళగాత్రా - వాలారెడు కవితలెల్ల వర్షించగదే ! 6 ప్రణకింకు నాదికవులను - నణకువతో వేదుకొందు నద్భుత కృతులన్‌ వినిపించు సుకవివర్యుల - గణనీయుల భక్తితోడ కైమోడ్చుచు నే ! 7 జీ అలుకు సలుకులోన భావాలు పండించు - వచన గేయములను రచనజేసి అక్షరంబులోన నమృతమ్ము కురిపించు - సత్మవీశులకును సాగిలపడి 1 ... 8

ళీ ॥ జరా 9 శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... 'యాజ్ఞనని 1 నాలాయని వృత్తాంతం క

అది మౌద్గల్యుని యాశ్రయమమ్మచట స్వీయర్థాంగి యర్చింపగా కొదవే లేని యదృష్టశాలి యనగా గుష్తార్థ విజ్ఞానమున్‌ యెద మౌద్గల్యుడు భావనన్‌ నిలిపి తానెవ్వేళ యజ్ఞంబులన్‌ బుధవర్యుల్‌ గొనియాడగా సలుపుచున్‌ బొల్పారు నెక్కాలమున్‌ ! ఎంకే అశని యాశ్రమమ్ముకడ నల్లనపారు నదీవతంసమా పూతవళిష్ట వాహొనిని, భూరిగుజాధ్యులు శిష్యులెల్లరం దే తపనీయ ధర్మముల తీర్థములాడుచు, రాళ్మలందు న త్యంత ప్రమోదులై గురుల ధార్మిక వర్తనలందు బోవగన్‌ ! న. కొలనుల తానమాడి తమకూరిమి జూపగ నబ్దపాళితో నిలచు ప్రశిష్యకోటులను నిర్మలదృక్కుల లోకకటాక్షముల్‌ తెలిపెడు వత్సలత్వమున, దీయని వక్వఫలమ్ము లిచ్చునా లలిత హృదుల్‌ గురూత్తముని లాలనలో తలమున్మలయ్యెడున్‌ ! త్రి మ్య బెన్నని స్నిగ్థభావసరసామ్నాయార్థ సంబద్భలై ధర్మాధర్మ విచింత్య లక్షణ కళాధామమ్ములై స్వాములే నిర్ముక్తక్రమణ క్రమానుగతమౌ నీరాకరంబుల్‌ వలెన్‌ నైర్మల్య ప్రతిరూపులై బుషివరుల్‌ నాయమ్మునన్‌ భాసీలన్‌ |! ంండ్తే రీన్నల కాంతిపంజముల కౌముదులై స్ఫుటదీస్తి మోములం దెన్నెడి రీతి సౌమ్యతరమే విభవాంచితమై ప్రశాంతికిన్‌ వన్నెలు దిద్దు తాపసులు వహ్నికడన్‌ వెస సాంధ్యవేళలున్‌ పున్నెవు ప్రోవులో యనగ పొడిమి వ్రైల్చెద రగ్నిహోత్రమున్‌ ! శ్‌

|. శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” తౌపసియె కన్నెలత్తరిని ధాత వనస్సృముదాయమెందకున్‌ దొపుల నారవై చిరుతామర శూడుల మాటలల్లివే గోపన దృక్కదంబముల కూనకురంగములన్‌ నదల్చి యా దాపుల దీనముయ్యెలల తామెలమిన్‌ గుమిగూడి యూగెడిన్‌ ! 6 నిదవు కేశపాళి నీలాల దలపింప పసిడిచాయ తనువు భాసిలంగ విచ్చు పూలకొమ్మ వెలసెనో భువినన తపసి కన్నెలచట ధర్మవర్తనులయి మౌని యాశ్రమమున మసలుచుంద్రు 1... 7 సవం ధాన్యముల్‌ మెసవి నింగి దెసన్‌, పరువెత్తు కీరముల్‌ దవ్వుల నుండి బారులయి, తాపివర్యుల పర్ణశాలలం గువ్వలు కూయు వాటికల, గొంతుల తీయదనమ్ము సూపు నా సవ్వడి వీనులన్‌ జనగ సారెకు మౌనులు మోదమందగన్‌ ! తి తి నాలాయని యింద్రసేన, పతినే యర్చించు సద్భావనన్‌ దేవాగారములో ననంత కళలందే, ధ్యాన సంవేదియై ఫ్రోవన్‌ వచ్చు కడింది దైవమువలెన్‌ పుత్తెంచెత ద్ధేహమే శ్రీ వైకుంరముగా నపూర్వతరమై చెన్నారచె నెల్లప్పుడున్‌ 1 క్రి జీ రము వతివ్రతామణి యపారకృపామతి భర్తుసేవలో నిరతము నిర్విరామముగ వేమముతో నొనరించు ధన్య యా గురుతర దీక్ష గాంచుటకు కోరి పురంధ్రులు వచ్చి మెత్తురా వరమతి ధర్మమర్శములు వాడలవీడుల మారుమ్రోగెడున్‌ ! యు కే0 నౌొలాయని శుభచింతన వాలయము స్తుత్య మగుచు వరలగ పురిలో హేలాగతి ననునిత్యము బాలామణి సంచరించు పతిదేవతయై ! కేకే

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” కేఫ్‌

తీందెక్తి దెసలు జూడదు తలపులలో భర్తృ సుఖమె తన సుఖమనెదున్‌ ఇలవేలుపు లాద్యంతము నలివేణికి వెంటనుందు రానందముగా ! కల్తి తొంవెలుగు లలముకొనగా కులపాలిక నిద్రలేచి గురుతర భక్తిన్‌ పొలుపమర పతికి నంజలి వలనొప్ప నొనర్చు సతము వ్రతనియతి మెయిన్‌ ! లు కేతి ఆ్నీ అతిని నిద్రలేపి పాయని స్నేహాన దంత ధావనమ్ము దనరజేసి వెచ్చనైన క్షీరమెచ్చుగా నందించి చెరగుతోడ విసరి సేదదీర్చు ! కేకే ఒల్నీ అల్రొర్వజన్మ కర్మ పారిపొరి దాకగా కుష్టరోగమంటి కుములు పతికి అతని పత్ని ప్రవిమలాచార సంపన్న సతము సేవచేయు సఖ్యమెనయ | కేన్‌ విసవు సూవు విభునిని సుమంత కసరక మధుర భాషణముల సుధలు గురియ కధలు సెప్పు పాదు కైసేయు సేవించు నారిధర్మ పరత మేర మీరె ! కేటి జ్‌ ణ్మహాన నొకమారు చెప్పు పురాణాల

వల్లించు నొకమారు వచన రచన పాలించు నొకపరి పాయని (ప్రేముడిన్‌

మన్మధ సామ్రాజ్య మహిమలెన్ని

14 శ్రమ దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని ” సేవించు నొకయెడ స్వీయవర్తన తోడ పతిపాద కమలాల భక్తిమీర లాలించు నొకయెడ వాలారు నియతితో దోలికారోహణ కఖేలనమున మృదుల దరహాస భావాల కుదురుకొనగ విందు లమరించి భాషించు విధుల నొకట అర్చనా విధి నలరించు సతిన నెమ్మీ ఆమె నాలాయనీదేవి అత్మశక్తి ! 17 'సేవధిక ధర్మవర్తనల సారముగా, మహిమాతిశాయియై యమలిన బంధుభావనల కాస్పదయై రుచిరార్రయుక్తిచే మమతల పొలవెల్లియయి మానవతాగుణ పాలితార్థయై రమణి యనన్య రత్నమన రాజిలె నెమ్మి నిజేశు నింటిలో ! కే త్ర్‌లవలలో వదాన్యతకు శావలమై ్రతిబాసమేతయై కులమున వన్నెవెట్టదగు కూరిమివర్తనయై ప్రశాంతికిన్‌ నిలయముగా, పతివ్రతకు నెచ్చెలిగా రహిదామీరి ఠీవికిన్‌ నిలచెను ధర్మదేవతగ నిత్యము సత్రియ లాచరించుచున్‌ ! కలి రోగ విభుని కొలువున వీగని థైర్యంబు తోడ వెళచెందక యా లోగిలి ధర్మువు కిరవై భాగవత విధాన మార్గ ప్రభల వెలార్చున్‌ 1 ఎ 20 త్రనఫాలి దైవ మనుచును వనితల సౌభాగ్య గరిమ వరమని తలచున్‌ కనుగొన్న పెన్నిధి యనగ వనితామణి యెదను తలచు పాయని భక్తిన్‌ 1 న.

శ్రీమతి దర్భా భాస్కరమ్మ ... “యాజ్ఞసేని [5 వైంఠ చెలువ మమర విశ్వంభరాదేవి యనుగుబిడ్డ యనగ నమరమైన భావనా బలంబు పండించు సాధ్విగా నలరు యింద్రసేన ఘనత మెరయ |! న! బి ఇల్రొర్జ యౌవనరాసిగా పొలుపు మీరు సరస సౌవర్ణ ప్రతిమగా వరలు నామె దరియగా రాని కార్చిచ్చు తాలికయన నలరు నాలాయనీదేవి కళలకిరవై ! = తత్ర సౌవనస్యపూర్ణ నంవర్థితాదర్శ సుగుణశీల తత్త్వ శృతివితాన యాగతానుగతములను గాంచు యోగిని ఆర్షధర్శమొక్క యంకణమున |! ంం బ్లైకీ పళ్లిలోని ప్రజలకెల్ల దల్లియగుచు ఎల్లవేళ సేవ లెలమిజేసి కల్చవల్లి యగుచు గణుకికెక్కిన చాన పూర్ణతత్త్వ బోధ యర్జవమున |! ఏర్‌ నిష్ఫరోక్తులాడి నిందించుచున్నను పన్ను కదిపి పలుకు పట్టు లేదు ఎల్లకార్యములకు నేలిక తానన సంచరించు నతివ సరళ గతిని | ఎం బైటి ఆ మహాముని మౌద్గల్యు దామె సేవ కచ్చెరువు సూపీ సంతుష్టి నందుకొనియె దేవి నీ భక్తిగాంచగా దేవతలకె సంచరించు నతివ సరళ గతిని | = కై

10 శ్రమకి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” అనునిత్యము సేవలలో అనుకంపనతో జరించి యాత్మేశునకై శనువు పణంబుగ బెల్టీతి వనితా ! నిను బొగడవశమె వాసుకికైనన్‌ 1 ఎం జైల కోకు వరమిత్తును నా కీ రచిరార్థ ప్రపూర్ణ మీ జన్మమునే తీరును భామిని యిటుపై ధారుణి నీవంటి సతికి ధర్మువె వశమా ! 29 (ఇసుమంతైనను కోపగింపవు సదా యిష్టార్థముల్‌ గూర్చి నా విస్తువన్‌ సైళు నమానుషత్వ మతినై వేధింతు నేవేళ నీ యనమాన ప్రతిభా విశేష గరిమన్‌ యాదర్శ దేవేరినై రసరాజ్యాధిక సంపదన్‌ బొదలగా లాలించి పాలించవే 1 ంతి0 చెరగని చిరునవ్వన నా దురితములన్‌ సైచి తుదకు తోరపు భక్తిన్‌ వరమతివై నను గెలిలితి వరమరికలు లేక తెలుపు మాత్మేశునకున్‌ ! లు త్రికే అను విభుని పలుకు వినుచును వనితకు సంతసము హెచ్చ వడిగా పళికెన్‌ జనియున్న వారికెల్లను యనితర సౌభ్యాల యందు నాశలు బలమే |! *ం తీజ క్ష కలలలోన కదలాదు న్వష్నాలు యంతరంగమందు నలల కుదువు వన్నెకాడు ప్రియుని సన్నిది స్వర్గపు పొరనుందుకొనగ పలవరించు ! ఎం తితి

శ్రమ దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” 7 మన్మధుని దుండగమ్ములు మతికలంచ ధర్మువున కమ్ముడైనట్సి తరుణులకును విరహతాపంబు కాల్చినన్‌ వీగిపోక నిలతు రేనాటి శాపమో కలచుచుండ ! రిక ఒల్షీ ణద్యస్ఫూర్తిని తనదగు విద్యల సారంబు లెరిగి వెతచెందక లో మిథ్యా విధానమెన్నక విద్యుక్త క్రియల జలుపు విధమున చనరే |! తిక అనితర కార్యసాధనకు నడ్డుఘటిల్లగ దైవలీలకున్‌ కనలునుగాని, కష్టములగాటవు కర్మఫలమ్ము అందుచున్‌ యనిశము కుందుచున్‌ బతుకు హారతిబట్సి నిజేశు సేవలో జని సఫలత్వమొందుటయె సాధ్వి వరంబను నిశ్చలాత్మయై ! తికి యో॥ రవాన్య విద్యలకె యూయలవైచి ప్రమోద మందుచున్‌ రాగప్రలోభ వాంఛలటు రాయిడివెట్టగ, ద్వంద్వ వృత్తిలో సాగు సుదీర్థయానమున, సౌంజలయించి తనంత తానుగా నేగు మహామతుల్‌ శుదకు నిజ్జగతిన్‌ శుభవాప్తి నందరే ! యతి? కది గైవేళ్ళ సతతము గట్టివెట్ట అనలమును మింగి తిన్నాళ్లు యార్య నేడు గుండె నిండెను సంద్రంపు కుదుపుటలలు వరము లడుగగ నాయెద వశము దప్పె ! యు కిరి పేసికనమందు సంక్షుభిత భావన పూరణ సేయలేక నే కుసుమిత యవనాంగినయి, కూరిమి దూరముకాగ పెన్‌వ్యధా ప్రసరిత మౌనధాత్రినయి ప్రాయముద్రోసి చరించినాను నా యసువులు మేన డాగినవి యాశయసిద్ధి ఘటిల్లె నేటికిన్‌ ! క్రితి

18 శ్రమ దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని! 'ప్రమదముకో మౌనీంద్రా ! తమ మీర పవిత్రప్రేమ దైవారంగా తము వీర్యబలిమి కలిమిని యమలిన శృంగారధామ మందించగదే ! ంం క్తీ0 ఒప్పారెడు సౌందర్యము నిష్పట్టున దాల్చిమీర లీప్సిత వాప్తిన్‌ ముప్పొద్దుల ముదమిదరే చెప్పంగరాని కథలచే మురిపింపన్‌ ! ఎం కేకే టైవీభావ పరంపరాగత తహఃప్రాభావ సేగంధ్యమీ భావౌన్నత్య ప్రపూత వేదనిధియై పండించె భూగోళమున్‌ దేవా ! నీ తపనీయ దైవిక కథాధిక్య ప్రపంచంబులో పావిజ్రాధిక్య పక్వపూర్ణఫలమై ప్రాపించె నీ నీడలో |! శీల వకమిచ్చిన క్షణముననో వరదాత ! తపస్సమాధి వైచిత్రిని సీ సురుచిర రూపము సూపుమ నిరవధికానంద మిడనె నిశ్చితమతివై 1 కత్రి న్దీ సురూప మహిమ నిండ నా హృదయాన వూలజల్లు కురిసి భూరినిభవ మంది వేయియేంద్లు నందనవనమున నుల్లసిల్లవలయు వల్లభయన ! లం కీర్తీ అప్పురంధ్ధి మాటలాలించి బుషిమది యర్ణవంబువోలె నవధి లేక తనదు రూపుబొసి ఘనవిభనంబున కంతుడనగ బరగె వింతమీర ! ంంక్తోగ్ట్‌

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ ... “యాజ్ఞసేని” 0

కంగన సువర్ణఘటనే వరణీయ మహానుభావ వైఖరి తోపన్‌ యరుదారు నంగములతో దరి నిలిచిన మునిని జూచె తన్వి ప్రియానన్‌ ! కీర వంఠాజో నెలరాజో యిలపై నడయాడ వచ్చు నింద్రుడో రవియో బలశాలి హవ్యవహుడో కులపాలిక నేలవచ్చు గుణసాగరుడో ! క? మునవళ్లెలోని జనమట కనులందచ్చెరువు దోప గౌరవమె నగున్‌ ముని, శరుణుల దిలకించిరి కొనియాడిరి దంపతులను కుతుకంబెనయన్‌ ! న! అకట యిదేమి మాయయని యద్భుతమందిరి వృద్ధమౌనులా సకియలు యింద్రసేన కడ సాగిలజూగి భుజించి భక్తిదైై యొకరొకరై గురూత్తముని యొద్ద ప్రణామములన్‌ పొనర్చి రా శుకపిక శారికల్‌ గదిసి చుట్టుచు చుట్టుచు పర్వులెత్తెడిన్‌ ! ంంక్తీరి నొలాయనీదేవి లాలింవులో మౌని

కన్యక లానంద కళిక లయిరి ఇంద్రసేన పూజ్య బుజువీక్షణములలో

ముత్తెదువలు పప్రేమముంపు లిడగ రూపుగొన్న క్షమగ ముదుసళ్ళ పరికించి

సేవానురక్తియై సేదదీర్చ ఛాత్రుల ళల్లిగా సకలమ్ము వివరించి

యాప్యాయమానంద మందజేసి

£0 శ్రమం దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని 0 అమల శుభగుణ సర్వంబు అందజేసి తల్లియై పాలవెల్లిమై యెల్లయెడల లోటు తెలియని యభిమాన మటను నించి వెడలుటకు నుద్యమించెను, వేదన పడి ! లు క0 ఎటకేగెద వోయమ్మా యిటనీ చిరుపల్లె తల్లి నీడనె మము నీ పటుదీప్తి విస్తరించగ స్ఫుటమై కనుపట్టుచుండు సుగతిన్‌ గనుచున్‌ ! ఎ ర్‌కే నీ చేతి చలువ వలనే యీ చిరుతీవలు సుమించె నీతరువు లిటన్‌ కాచెను కాయలు ఫలములు నోచితి మోయమ్మ కొలుతు ముత్సాహ మతిన్‌ 1 ంర్‌ల తెళివెలుగులుతో తెంచగ నులివెచ్చని కిరణపాళి నూల్గొను ఘనమై లలి యజ్ఞధూమ మెగయుచు విలసిల్లెడి పల్లె ఠీవి తలపవె తల్లి 1 న! చిన్నబోయి యున్న సిరిసల్లె జూచుచు కన్నతల్లి వోలె గలయదిరిగి యషప్పగింత లిడుచు నలివేణి దుఃఖించె యున్నచోటు యనిన కన్నతల్లి 1 లు ర్‌క్త మౌన ! నాయమ మమ్మువీడి చనుటే మర్యాదయై తోచెనా కానన్‌గంటిమి నీ కృపామహిమచే ఖ్యాతంబులౌ విద్యలన్‌ ప్రాణంబట్టుల నేర్పినాము కడకీ బంధంబులన్‌ ద్రుంచి మా దీనత్వంబును శ్రోసిపుచ్చి వెడలన్‌ ధీశాలి యన్యాయమా ! లర్‌

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని ! 1. అిడుగులపై పదువారును విడుచుటకే నిచ్చలేక వెడలుట భరమై తడబాటు మాటలాడుచు కడకను వెన్నంటు వారికై, వగచుచునే ! ంంత్‌6 మా తల్లిదంద్రు లిటుపై మా శలప్పలే మరతురన్న మతిగలచుగదా ! భూతలమె చీకటలమును చేతములో శూన్యదేవి స్థిరపడి పోయెన్‌ 1 ల్‌? అన మౌద్గల్యుడు వెన్నుతట్టి బుషులన్‌ అభ్యర్హ సంభావనన్‌ అనియెన్‌ నన్నిటు ప్రేమరజ్ఞువులతో నాళ్మీయులౌ మీరలే జనవొప్పారగ గట్టివేయ తగునా సద్బుద్ధితో నేగు నా వనితా రత్నము వాంఛ తీర్చవలదా వైచిత్రమేమున్నదీ 1 ల్‌కీ దివ్యశక్తియున్న ధీయుత సంవన్ను డొకట నిలువగలడె యొప్పిదముగ తలచినంత నెదుట తారసపడనొకో గలతవాసి మమ్ము గదలనిండు ! యల్‌కీ ఈ పల్లె లక్ష్ములగు నీ పాపలు బుషిబాలికలకు పరిణయ విధులన్‌ కాపురములు కల్సింపుడు ప్రాపయి తలిదంద్రులట్లు ప్రోచుడు మీరల్‌ ! 60 చికళ ఛాత్రులకును గురుతర దీక్షతో సకల శాస్త్రములను జదువనిండు అగ్నీకార్యములను అస్తతో నొనరించి క్రమత తోడ బ్రతుకు గడుపు డింక ! రిక

రై క్రమ8 దర్భా భాస్మరమ్మ... ' యాజ్ఞసేని” గో గణముల పొలింపుడు త్యాగము సౌశీల్య మెనయ సరివారలలో భాగము భోగము లందుచు యోగ మహాదీక్ష జలుపు దూర్జిత మళతులై ! 62 అని నుదువు గురుని పలుకులు ఘనమై నినదించె నెల్ల కాంతారమునన్‌ అనఘుదు మౌద్గల్యుడు తా వనితను చేసట్టి నడిపె, వాత్యల్యముతోన్‌ 1! శకి వృర్థమాళలకును శ్రద్ధ పాదములంటి కదలే కాలినడక గహనమునకు ఇంద్రసేన కనులు నిమ్ముగా వర్షించె చెలిమి బలిమి తోడ చేయి మోడద్చె ! కక మౌనం కనుగవ లెరుపై అనువ్యాష్తంబగుచు దెసలు నరుణిమ దాల్బెన్‌ నభమె[ర్రవారె మెరసెను యినదేవుని కిరణపాళి యెల్లెడ నిండెన్‌ 1 కిక్‌ న్యు నెర్రవారె నవ్య ప్రమోదమై శుభపరంపరలగ నుషము నిండె లేత యెందపసిడి పూతవెట్టె జగాన ఉష నవోఢ వొలె, నొప్పుమీరె | 66 చెక్కలలో లేయెరువును నెక్కొను వాల్గనులలోన నీలిమ రుభులున్‌ చక్కని వదనము పసుపును యకృన్నియ సుప్రభాత యాళ్ళతి నిలచెన్‌ | కి?

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” రిప చెబవుడు రథిదై రాగా కలకంఠి వినమ్రగాత్ర కనుకొనలతో తిలకించె సూర్యదేవుని కులపాలిక యన్నయట్లు, కుళుకము తోడన్‌ ! 68 పన పనుపకగడవా సద్మములో నిదురపోవు సరళి యిదేనా ఛద్మవు మార్గంబెన్నుట పద్మప్రియ తగునె యనుచు ఫ్రళ్ళించు ప్రియున్‌ ! 69 'ఇనసదేవా ! యిదియేనా మన నిర్ణయ సొకుమార్య మధుర ప్రజయం బఐవయము జననుత మగునటు ఫఘనమౌ వాగ్భానమును కావించితివే ! ఎం 70 సించితి నీకై చెలిమిని తలతును నీ నామమెపుడు, తడయుట తగునా | వలనంతలోన ద్రోచిన, నలరాయా యనుచు వగచి వలనంతపడున్‌ ! ము ౯71 వేః వెలుగురేడు వాడిచూవులవాడు చేడె విన్నపంబు చెరుగనీక వీడలేక స్నేహవీక్షణ శతములన్‌ తాడి తమ్మొనర్చె తరుణి తలను ! లు ౯2 టీదయ హృదయ మపుడె యుస్పాంగి పారలగా సుధలు కురిసి నటులచొక్కి నిలచు మధుర మధురభావ మంజరు లందించె నధికతర మనోజ్ఞ మావరింప | 8

6 జ్యా? ర్జగీ శ్రీమరి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని చెలిమి కాని వలపు చెప్పనశక్యమౌ బలిమికలిమి కలుపు పట్టులందు పద్మినీ ధవుండు పరువెత్తె వడివడి యుస్సురనుచు వగచు నుషను విడిచి ! ల డీ చేంవచ్చువాదె చెలికాడు నాకని శపధ మెన్నుకొన్న చానకాన పతిదురాగతాల పలుకక సైచునా బాలతపసి యనగ ఐరగు నుదయ |! కక్‌ పేబకాడకుండ నలిగెడు కులకాంతలకెల్ల మిన్నగుణనిధి యగునా యలికులవేణిని ఛాయను వలచిన ప్రియకాంత యనుచు వలవంతపడున్‌ ! 6 'ోప్పలు విడుచును పద్మిని యోర్చున దినములు వెలార్చు నొప్పుగ నుషయీ మార్చును మది శంకించుచు తూర్చున దానొదిగి ఛాయతో భాషించున్‌ ! 7 ఒల్లో అదపడి తానుగ వానిని గదలించిన తీష్ణకరుడు గాటపు పప్రేమన్‌ ముదమున సంధ్యాసతికై యెదురెయ్యది లేక యరుగు నేలుకొనంగా ! కొరి కోరఖరుని లీష్టమను గని కరమించుక సైపలేని కనులను గని తా శిరమెత్తలేక తడబడు వరవర్ణిని వైపుజూడ వడకును తానై |! 9

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” 25 థందరిని యేమరించుచు చిందించుచు స్నేహపూర్ణ స్థితి తెలుపుచు నే తుందుడుకు తనముతో నా సుందరులను మాయజేసి సోలుచు క్రుంకున్‌ ! 80 చెంచెలయుత పరివర్తన సంచలనము సృజనసేయు సహజత్వముకే వంచన తలపగ నిలపై పంచమహాపాతకములు, పట్టును బలిమిన్‌ ! = తీ కలయు కపటము లెరుగని పిల్లలు తమపైనె ప్రేమ ప్రియున కటంచున్‌ యెల్లరటే తలపోతురు యెల్లిదముల కనియు కనక యెదలందెపుడున్‌ ! ంం రిల భువనంబులు కాపొడెడు స్తవనీయ ప్రశస్తమూర్తి తడబడ తగునా ? జవరాంద్రను వంచించగ సువిశాల ధరాతలాన శుభదాయకమే ! రికి ప్రషః నియతి తెలిపి, భద్రంబు సేయగా (గ్రహములెల్ల నీమగతుల చనుటె మానవాళి నడత మార్చు తేవలెగాని ధర్మపధము తప్పు, తలుప తగున | లు 8కే తేంచూడరాని దినరాజు చర్యల విప్పి చెప్పనేల, వివరించె సంద్రంబు దిక్కులన్ని చెప్పె తీవ్రతరంబుగా కర్మసాక్షి చర్య గహ్రీమనుచు ! రీస్‌

10 _శ్రమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” డా స్కపతలకు సొయముగా ధృతిమంతుడు కర్మసాక్షి దృఢదీక్షితుదై జళగా నడచెను నభమున యతి నేర్పుగ నేగువారి కండగ తానై 1 కే అం రశీదేవి వోలిక నిలిచె నతివ కులసతీమణి చేపట్టి యలరె మునియు నింద్రసేన సతీమణి యీప్సితంబు మోదసమ్మెద భరితమై సేదదీరె ! లై దం గనరాని స్నేహలత దగ్గరదగ్గరగా పెనంగ నా పరిసర తీరమంతయును ప్లావితప్రాభవ మేర్చరించగా నిరువురు నొక్మరై పనుల నిర్గమణ ్రమమేర్చరించగా రురులను మున్మవైచుచును జానపదమ్ముల సంచరించుచున్‌ |! త్రీ భూంయళో ప్రతాపులయి పూర్ణ సమాహిత నిళ్చితాళ్ళులై కోరు నఖండ భోగముల గుప్తవిధానములో మునింగి రా తీరు లలభ్యమై, దిశల దివ్యవిభూతి వెలార్చి స్వర్గపుం దారుల నిర్గమించుచును, స్వరదిలో జలకమ్ములాడుచున్‌ ! ...4 భూ నభముల్‌ ధరాతలము పుణ్య తపోవనముల్‌ దిరుంగుచున్‌ పూనిక నిళ్చితార్థములె వృన్నెములా మిథునంబు నేలగా దానము ధర్మమేర్చుచును దాకొని పర్వతపాళి జుట్టుచున్‌ వీనుల విందుగా నదుల విస్ఫుటరావము లాలకించుచున్‌ ! త్‌ ర్వేవజల్‌ క్రమియించుచు తాపసీవర్యుడును సతియు దరిగానక నే దాపుల దవ్వల దిరుగుచు కొపుండిన మరుని గెలిచి కాననమందున్‌ ! క్‌ సా కనులు సతము సంయమి పయిననే / యతని కన్నులందు నామె హొయలె యెక్కపతియె కాక యుద్యుక్త నియళుదై / పంచధా విభక్త పరత నొప్పె ! ... 7

“యాజ్ఞసేని 2 చివశీవల యూయలలో విరికన్నెలు కొలువుసేసి వీవనవీయన్‌ నురకన్నియ వలె దూగగ వరమౌనీంద్రుని మనంబు వశముం దప్పెన్‌ ! రి 'చెన్నారడు సౌందర్యము శన్ననురాగతంపు ర్ఫురిని తానం బెన్నన్‌ పున్నెపు ప్రోవై నిలిచిన వన్నెల చిన్నారికిని వడికైసేయున్‌ ! ఎంకి మన్మధులేవురు యెదుటనె చెన్నారగ సతినంబు క్షీరాబ్టి వలెన్‌ యిన్ని దినంబుల మధురిమ తన్నల రింపంగ ధవుని తనియించె నొగిన్‌ ! లు 10 రేవగటులు గనరాకనె యాపద్మ సుగంధియును పతియు ననవరతంబున్‌ తాపం బడరగ మన్మధు ప్రాపుంజొచ్చియు యధేచ్చ పయనము సేయన్‌ ! లు కేకే గౌలాయని మునివుంగవు లీలోకము విస్మరించి యిష్టార్థముగా శ్రీలీల మెసలుచుండగ పాలును నీరంబు పగిది పర్విరి భువిపై ! కేల కౌలము విస్మరించి తమ కాముకక్తీల శమింపకే సదా నేలయు నింగి నేలుకొని నెమ్మదులబ్బుల వోలె పొంగ నా లీలలు మేరమరి యొరు, లెవ్వరుగానని గోపన స్థలిన్‌ దేలుచు దూలుచున్‌ ప్రణయదేవతలై విహరించిరెల్లెడన్‌ 1 కతి

రి. గ్రని దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” పఃపక్వ దశల దాటుచు నిరవథి కానందలహరి నీదుచు శతధా పరిపూర్ణ కామ్యులగుచును సురదుర్లభ సౌఖ్యములను శోభితు లగుచున్‌ ! ఎ కేడీ తీనియని యిల్లాలింగని ముని మానసమం దొకింత ముక్తివిధానం బనిశము జ్ఞప్తికి రాగా తన సతితో ననియె ముక్తిమార్గము గనునూ ! కేక్‌ వశ్చరములు గమియించెను వత్సలత ననున్‌ గలంచ వనితా నీకై సళ్ఫభల విడిచి వచ్చితి నుళ్ళుకతన్‌ సూపుచుంటి నురు భక్తి మెయిన్‌ ! లు కేక తీనవారని కోరికతో శన కాయము వీడి చనిన దౌర్భాగ్యులకున్‌ ఘనతర దుఖం బీదుట యనివార్యంబనెడు నుడుల నాలించవొకో ! కే? భవహళ కార్యభారమున భారవహింబగు జన్మలీద్చుచున్‌ దివిభువిలోన దిర్గుచును దివ్యవెలుంగులు కానరాక యీ జవళిథిలీకృతంబయిన జాగృతమౌ పెనువాంఛనాచగా ప్రవిమలమౌ మహోగ్ర తపప్రాభవ మెన్నుటె గుష్తయోగమౌ ! కేరి వంచి మునీంద్రా నీ వలన మహానందలహరి పరత వహింపన్‌ తలపులలో రసవాహిని తలమున్మలు గాగనేగి తనిసితి గాదె 1 1కి

శ్రీమ9ి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని లర నీమడ తప్పిద మెన్నను నాయెదనే సుఖానుభూతి నాట్యంబాదెన్‌ బాయగ లేకనె వేసట చే నడుగుల వ్రాలితింక చెప్పగనేలా ! 20 ణౌలాయని ప్రార్థన విని చాలిక మంజుల సుగొత్రి సాధన చెడదే ? వేలువుల కొలువవలదే శ్రీలింపొరంగ మోక్ష శ్రీ వరియించున్‌ ! ం ఖై్సే అని ముని యెప్పటిం వలెనె హవ్యవహున్‌ వినతించి పెన్‌జడల్‌ దనర విభూతిధారియయి యొవ్వుకషాయ సువస్త్రరాజముల్‌ యనితర (బ్రహ్మతేజమటు హారతి వెట్టగ మండలంబుతో మునియయి దండధారియయి పూజ్యుడు నిల్చి సతిన్‌ గనుంగొనెన్‌ ! ... 22 ఇంద్రసేన ముఖము యెలమిని కోల్పడి యనదవోలె డుల్లి యవని వడియె కనులలోన నీరు కాసారపాళియై దీనవదన యగుచు మానిసిపడె ! ఎం లైతి రేలవరించక నన్నంపు కమలనయన తపసివృత్తితో చరియించి తనువు దొరగి నిస్తులానందసాగర నియతి తెలిసి బ్రహ్మలోకంబు చేకొందు ప్రమదమొదవ ! అం క అని మునియాకసంబె దెసయల్లిన గాలిని తేలిపోయెనా యనద విచార భారమున హాయని యార్చుచు యేడ్చియేడ్చి నా కనువగునే సుదూరమగు నమ్ముని యాశ్రమదేశమేగగా కనుగొను కోర్మెనన్‌ విడదు కాయము వీడుటె యుత్తమంబగున్‌ ! వర్‌

క్ర. శ్రమకి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” విహంంచితి శేవగళులు సహచర్య సుఖానుభూతి సారముగంటిన్‌ యిహసౌఖ్యము లెడబాసితి దహనునిచే వేడుదాన దగ్ధంబవగా |! కిక్‌ కౌముకకీలలో మిడుతకైవడి మాడి నశించుకంటి నీ నీకుము నీతితస్పక వినిర్మిలమౌ తలపుల్‌ ఘటించి నీ నామము నాత్మలోదలతు నన్ను దయామయి సర్వమంగళా నోమవె యాత్మసంయనున మూర్జితవృత్తి నొసంగు మిత్తరిన్‌ ! వై? అను నాలాయని యాంతరంగ మథన మావిష్ఫృతం బంది యా వినతిన్‌ దేవతలెల్ల మెచ్చి సుమముల్‌ వర్షింప సన్మాన్యయై జనికిన్‌ సార్థకతన్‌ ఘటించి పతినే స్వాంతంబులో నిల్పి యా తనువున్‌ యాహుతి జేసె హవ్యవహునే యర్పించి ధన్యాత్మయై ! 2కి కుంకాంఠ సాధన జొచ్చిన కలకల నాదములు జేసె క్రమతతో పునుగుల్‌ తులలేని సాధ్వియనుచును మిలమిలమని తారకాళి మింటిని నిలచెన్‌ ! వలి వః సౌవర్దత ప్రభల్‌ దిశలలో వ్యాపించి దీపీంచ నా కరుణా పాంగరుచుల్‌ దిగంతములలో కారుణ్య వారాసులై యురు గంభీర ప్రదర్శనా నిధులుగా నొప్పారు సౌందర్యమై యరుదారౌ నెదురైన కల్చలతలై పెంపార నీ నేలలో ! తిరి మఃఃళ మంజరీమణుల మావిక కల్పన లేకమై సుధా కఠ సుమనఃప్రపూర్ణ రుచి కౌముదు లేకములై దిగింతమున్‌ సురవన పారిజాతముల సోనల నన్యపరాపరాగమై ధరనొక శ్వేతవాహినిగ తల్కులనీనె భువిన్‌ గభీరమై |! లు కైక

జ్‌ శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని 31

గిరిజ

వై శ్రీ తులతూగ రాజ్యరమ చెన్నెసలారగ వారణాసిలో ఖ్యాతి గడించె రేగు కులకాంతల జైస్రము సేవసీయగా భూతల స్వర్గధామమన పూర్ణతపస్విని వోలె నిల్చెనా పూతజలమ్ము గాంగరురి భూరిప్రభన్‌ ప్రవహించుచుండగా ! కే యత్తగ కోటకొమ్ములను యేలికప్రాభవమెన్ను రీవి నా ముత్తెప్పు కట్టడంబులను పూర్ణతరాకృతి నిల్చు శిల్పముల్‌ చిత్తములే (భ్రమించునటు జీవముదాళ్చిన కన్నెలుంబలెన్‌ తత్తరపాటునన్‌ భ్రమియ దర్శనమిచ్చు ననేక రీతులన్‌ ! ఎంజీ మ6కళ మంటపమ్ములును మానితమౌరతనంవు కంబముల్‌ సురిచిర ముక్తమాలికలు చొప్పిలు ద్వారతలమ్ములున్‌ లతొ విరచిత స్వర్ణకుద్యములు (వ్రేలు సమంచిళ వర్ణచిత్రముల్‌ వరలెడు కట్టడంబులను, వర్ణనసేయుట లభ్యమౌగదా |! కి హింనీలమణులు వరసగ కురువింద చిరత్నరాసి కూర్చి పసిండిన్‌ మెరుగులు దిద్దిన శాలలు వరరుచిర వ్యాప్త మగుచు బరగును నగరిన్‌ 1 కే అకసంబంటు మేడల యందమెన్న యాదిశేషున కైనను నలవియగునె తేరికనరాని రీవితో దివి విమాన రాజముల వోలె తోచును తేజమొప్ప ! న్‌

కల్లే. శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ.... “ యాజ్ఞసేని?

'ప్రశయింద పూలతోటలు

ప్రతి వనముల ఫలసమృద్ధి భరమై యొప్పున్‌

ప్రతిలేని ధర్మనిరతులు

(వ్రత నియతులు గేస్తు లరయ వైదిక విధులన్‌ ! కి చెలవాథ చిత్రశాలలు

విలువిద్యా శిక్షణార్హ విద్యాలయనుల్‌

విలువైన రత్నమౌక్తిక

ములు విక్రయశాల లరయ ముచ్చట గొలుపన్‌ ! ంం క కోలథాత స్ఫటికమణులను

నెలనాగల నాట్యశాల లేర్చరచి రొగిన్‌

యలి నీలవేణు లాడగ

లలి యచ్చరభామ లనుచు రాస్త్రంజూదన్‌ | తీ లౌశ రాజేశ్వరుదే

కౌశలమున రాజ్యరమను, కలిమిని పాలిం

పన్‌ శత్రువులకు వెరపొ

వళులై సామంతులెల్ల పాయక కొలువన్‌ ! కి అ విశాలమా సామ్రాజ్యమందు

బలవిరాజిత సంపూజ్యభాసమాన

ధీర గంభీర, సౌజన్య ధీమతియగు

రేడు ప్రజలకు తండ్రియ కీడు వీవు ! లు 10 సేకల మహిపళుల్‌ కొలున సాహసమే యొక మూర్తిమంశమై

యొకనికినేని శిక్షలిడ నొల్లని నేత మహానియంతయై

సుకమున నేలనేలుకొను, సున్ఫతవాది తనంతదానుగా ప్రకటన సేయు వత్సలత 'ప్రాపయి పౌరులపాలి దైవమై ! అం కేకే

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ.... “యాజ్ఞసేని” వ్‌ ఆతడు ధర్శదేవతకు నర్మిలిబిడ్డ ప్రతాప వీర్య నం స్కృతి ధృతి మెచ్చ నిమ్ములను యాప్పీతముల్‌ ఘటియించి సద్యశ శ్రీ తనతోడుగా నిలున చేవ ననన్యముగా నొసంగెదున్‌ ఖ్యాతి దిశాంచలాలయ ్రకాశితమై యలరారుచుందెడిన్‌ ! అం కేల నొప్పులకంటి వేల్చునెడ నీమము నిష్టను కొల్చి వేడుచున్‌ చొప్పడ దేవతాగృహము సొచ్చి వ్రతంబులు బూజలెన్నుచున్‌ చప్పక విశ్వనాధునకు తానొనరించు ప్రపూత భావన బొప్ప జలాభిషేకముల పొల్పుగ నర్చనసేయు రాజ్డితో | కతి వందలు వేలు బ్రాహ్మణులు వైదికకర్శ్మలకై యనోరతం బందు సహాయ సంపదల భారము నెత్తికి నెత్తుకొన్నయా నంద సదర్భనాపరులు నమ్రగభీరుడు రేడు వాని యం దెందు కనుంగొనన్‌ కరుణకే నిధియౌ గనువారు మెచ్చగా ! అం కేక పొర్వకీనాధు భక్తితో పత్నితోడ నియమ నియళుల గొలిచెడి నీతిశాలి యలవిగానట్టి వ్రతముల నాచరించి సంతు నందంగ వాంభించు సహజ సరళి 1 కేస్‌ అ రజశాద్రి నందినిని, యాత్మను గొల్బును రాజ్డిదీక్ష యా ధీరకు నిద్రలో తెలిపె ధీమతి లెమ్ము శుభాంగి నేటితో కూరిమి నందు మావిమల గోత్రము వర్ధిలు నీక్షణంబి వే తీరును దుఃఖపుంజడులు దివ్యవిభూతి వెలార్చితిన్‌ సతీ ! కేక సంథినాత్మవ మమ్ము కొల్చు సతివై ప్రాఫించు నీయింట నో వరనారీ నిజభక్తి సంవిదులకున్‌ వాంఛా ఫలంబందగా నిరతంబున్‌ తలపోళుమో తరుణి నీ నీమంబుకున్‌ మెచ్చితిన్‌ చిరసొఖ్యంబుల నందుమా గుణనిధ్ధీ (క్రేయంబుల గందువే | ఎం 1

ఏ4 శ్రమం దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని ' అని భవానిదేవి యానతి యిడినంత సంతసంబు నిండు స్వాంతమునను అ భవాని కరుణ కంజలి సేయుచు పుణ్యవతిగ తనను పోల్చుకొనుచు ! 18 కం 30ఏ విభుని లేపెను కులపాలిక నుడులు వినుచు కూరిమి ఘనమై నెలరేని తాల్చు వేలుపు కొలుచుచు దినములను ద్రోచె కులసతి తోడన్‌ ! లు కేలీ జింగమయ్య పాద జలజంబులన్‌ గొల్చి సతియు పతియు దాము సంతసాన నగరులోన దానధర్మాల జేయుచు భారముగ నిరీక్షపరతజేయ ! అం బి0 అమ్మహేశ్వం సువర బలమ్ము కలిమి రాజ్ఞ ధరియించె గర్భంబు రాజ్యమెల్ల సంళఠసముతోడ జయమఘోష సంధిలంగ ప్రజల కెల్లను కాన్మల పంచె నృవుడు ! ఎ బైన న ఫ్రిణ్యస్త్రీ గణమెల్లరుత్సుకతతో పుర్యోక్షరౌచిత్యతన్‌ గణ్యంత్వంబెదలోన నెన్నుకొని యాగర్భంపు కర్ణంబులన్‌ నాణ్యత్వం బొనగూర్చు వేడుకలతో, నా రాజ్డికిన్‌ పూవులున్‌ ధన్యత్వంబగు పసుష్పకుంకుమలతో, తత్‌కార్యముల్‌ సేయగా ! యు బైల వసుధాధీశుని వంగడం బనువగా వ్యాపించు సద్యోగమే వసుధన్‌ వ్యావృతి నందునట్లు వ్రతముల్‌ వాంభించి తాజేసె వే మిసిమిన్‌ తేజము వెల్లువై వెలుగగా మిన్నుల్‌ సుధాపూరమై ప్రసరింపన్‌ శుభసూచితాగము విధుల్‌ ప్రత్యక్షమై తోచగా ! ఎం లైకి

శ్రీమరి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” కల్‌ లౌజ్యరమ పెంపు వహియింప రాజ్యలక్ష్మి వెలయనెలనెల్ల పోద్రోచి కళలు హెచ్చ చిన్నబాలికన్‌ ప్రసవించి చెన్నుమీరె దివ్యతూర్య రవంబులు దిళలు నిండె ! 2డీ నీగులో నెల్ల సంతోష మెగయ జనులు హెచ్చు జయజయధ్వనులతో మెచ్చుకొనుచు కోట ముంగిట బారులై కూడుకొనిరి వారణాసిన ముదములే నదములాయె ! లం బైక్స్‌ 'ప్రభని కనుగవ వణికెదు ప్రభను గనుళు తల్లి పేరుంచె గిరిజయని యుల్లమలర విశ్వనాధుని కరుణచే వెలసె నింట వంశపావని బాలిక వరసులబ్ధి ! ఎం బైల్‌ జౌొలకకు బాలసారెలు భద్రమతిని చేసి కులదైవముల కెల్ల చేరిమొక్కి రాజు ధర్మయుతునిదీక్ష రాణమీర ప్రకృతి యాశీస్సుమమ్ములు, ప్రభుని కిడగ |! ఎం లై? ఊోయలల సూచి పాడిరి హొయలు మీర పేర టాండ్రెల్ల దైవాల వేడిపాొడి రక్షరేఖల గట్టిరి దీక్షతోడ దృష్టి పరిహార మెన్నుచు దినదినమ్ము ! లు 28 మశీమయమొక్షిా భరణ మంజరులిచ్చి ప్రహర్నమెచ్చగా గణనకసంఖ్యమౌ కలిమి గౌరవమొప్ప యనంత దానముల్‌ తన పరివారమెల్లరకు దక్షణమిచ్చుచు చత్కరించెనా గుణనిధి రాజలోకముల కున్నత రళ్నరధమ్ము లిచ్చెడున్‌ 1 * లైక్రి

నర్‌. క్రమత దర్భా భాస్మ్కరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” అల ఈభూస్త స్థలిన్‌ దిగి యఖండ విలాసము జిమ్ము రాజు యా లలిత ప్రసన్నమూర్తి గని లాలనతో సుతనెత్తికొంచు యే యలసట లేక యాశత్రతను యాసుకుమారిక నవ్వులెన్నుచున్‌ కులసతి తాను ముచ్చటగ కూరిమి పుత్రిశుభంబు లెన్నచున్‌ ! ఇం త్రీ0 ఊయల కిరువైపులనే పాయని సుస్నేహలహరి పందిరివేయన్‌ తీయని యూహల దేలుచు శ్రీయంబెన్నుచును శిశువు చేయందుచున్‌ ! అ తీ ఆ మహాదేవృడిచ్చిన యనుగు ఫలము శ్రీ మహాలక్ష్మియో యన చెన్నుమారె పావనంబియ్యె కొలమెల్ల బాలవలన జీవితాశయ సంసిద్ధి తీరునింక ! తీ దినదినము పెరుగు శశివలె జననీ జనకులకు ననుగు జెక్కొనుసుతయై తన యీడు వారితో జని వినయ వివేకముల నాడ వేదుకవడెడున్‌ ! తీ గడచెను యేడులు వడిగా తడయక విద్యావిధానతత్చర మతియై దృధీక్ష రాచకార్యపు నెడ నెత్తుల నాకళించు, నెయ్యము మీరన్‌ | త్రిక ఒప్పారెడు సౌందర్యము చొప్పిల నీయిలకు డిగినసూనమనంగా, నొప్పులకుప్పె యొవ్వుడు యష్పాలతుకు యధిక విభవ మందించగా ! లీక్‌

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “ యాజ్ఞసేని” క్ర అరమరలే యెరుంగక యహార్నిశముల్‌ తన నేస్తురాంద్రతో నిరుపమ సత్రియాకలన నేమముదాటక పూర్ణసంస్కృతీ పరత చరించి తత్కధల భవ్యవిధానము లాచరించుచున్‌ పరమతి ధన్యజీవనపు వైపొకమారు క్రమించి మింయెడున్‌ ! ఎ తైథి కుసమించు పూబాల మిసిమింత యొక కొంత కరగిన యపరంజి కాంతి కొంత తరగల తారాడు ధానళ్ళమొక యింత నెలరేని వెన్నెల నెనరొకింత నీహారపాళిలో నిర్మలత్వ మొకింత తూర్పువాకిలిలోని తొగరొకింత తరళ తారావళీ తళ్ళులు నొకయింత మెరుపుల చురుకులో మేల్మికొంత ముకుళించు కళికలో ముగ్గత్వ మొకయింత ప్రసరించు వెలుగులో ప్రభవమొకింత పరచు నీరెండ నదడలలో పసమొకింత సాగు పయ్యెరదారిలో తూగొకింత చేరె రాపట్టి చెంతకు చెలిమిసేయ ! లత కన్నెయందంబు కలువనే గెలువజూచు కన్నుగవకాంచ మీనుల నెన్ననగును ముక్తముక్తావళి (శ్రేణి ముగుద పన్ను లఅధరమేమించు పగడంబు నతిశయించు ! తతి 'క్రొన్నన యఠీవి యనన్‌ పున్నమి జాబీల్లిరేఖ, భూతలమందున్‌ చెన్నలర జేరెననగా యన్నవలామణికి నెల్ల యచ్చెరువగుగా ! అం తికి

ఏ్‌రీ.. శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” రోసరాజ్యరమణి యనగా కుసుమాస్తుని యంబువనగ గుష్తాచ్చరయే వనుధను మరురూపాయెను ప్రసరితలావణ్య రాస్తి పెంపారెననన్‌ ! 40 గండుతుమ్మెద గుంపులే కదలివచ్చి నాతికురులను కొలువుండి నాట్యమాడ సగము జాబిలి నుదురాయె సఖ్యవృత్తి యందమంతయు ప్రోవయ యామె జేరి ! జీన 'నెచ్చెలు లెల్లరాగ తన నేస్తము జూపుచు నాటలాదచున్‌ హెచ్చు వసంతలక్ష్మి యటునెల్లెడ తానయి పులనావలో ముచ్చటదీర నెన్నెలలమును మనోహర భావమెచ్చగా నచ్చర భామలో యనగ నా తరుణిన్‌ వెడలన్‌ సుబుద్భలై ! కలి షో వర్షప్రాయ యయి, చూచెడినారికి కన్నుకుట్టగా పోడిమి పోహళింప పరిపూర్ణ వయస్సాక దివ్వరూపమై వీడక భావవల్లరుల వీచులు వేసలు వెట్ట నిద్రయన్‌ జూడయె కానరాక్క సకిచందన పూత మంటలట్టులౌ 1 ఉలి ఒల్లో అిరధ్యానము హెచ్చాయెను నిరతము నొంటరితనమ్మునే కోరుకొనున్‌ చిరు యలుకను చెలికత్తెల తరుమును మాటాడబోదు తనవారలతోన్‌ ! లు జేకీ చెల విధానమెల్ల చెప్పగా శేనికి చెలిమి కత్తెలెల్ల చేరిరటకు వరుస నొకచెలిన్‌ వర్ణించి చెప్పిరి బాలతీరుయున్న పగిది తెలిపి ! కీర్‌

బి ౪ జ్‌ 9 శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... ' యాజ్ఞసెని క్రి కుడువదు భక్ష్యాన్నములను ముదువదు తా కురులలోన బూవులు యొకచో నదువదు, విడువదు శయ్యను కడివెడు కన్నీరు దొరలగా దుఃఖించున్‌ 1 కర్ర అనశేని హృదయ మట్టలె యనలము ననుదూలు నటుల యదవదపడియెన్‌ తన కూర్మి దుహితదైన్యము విని మూర్చ మునింగె నొక్క విఘడియ యటనే ! డీ అమాత్యుల రావించెను సామీష్య సమస్త రాజ్య సంబంధులతో ధీమతి తోడ స్వయంవర నీమము చాటింపబంచె నెనరొప్పారన్‌ | ంం డీరీ అల్లి 9ల్రిరము నలంకరింపగ వరవర్ణ సువర్జరత్న వైధూర్యములన్‌ కరమొప్ప నిచ్చి శిల్పుల త్వరితగతిన్‌ సలుపపనుల తత్‌క్షణ మందే ! కలి కౌనక కన్న తనూజకు మానితమౌ వరుని దెచ్చి మద్వదాంశంబున్‌ ధీనిధి సంపాదితమౌ పూనిక కళ్యాణమెన్ని పూజ్యత గొంతున్‌ | ఎం క్‌0 అను శేని పలుకు వినుచును యనవరతా నందలహరి యందనుగతులై నీనందించె దివ్యతూర్యము అనువుగ భటులెల్ల గడలిరయ్యా యెడలన్‌ 1 లుక్‌

40 శ్రమ దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” కూర్మ రాజేండ్రు తనయకై గుములుగాగ రాజలోకంబు లేకెంచి రతృపౌధ మందు విడిసిరి నరులు మర్యాదతోడ కాశినగరంబు జనులతో క్రమ్ముకొనగ ! ఆకే నా స్వయంవర మంటపమ్మమరజేసి పూత చరితులు భూవిభు పుత్రులకును పసిడి సింహాసన స్థితపరత జూపి యెలమిరా కన్నె రావించె నెదుట కవుదె ! లలి భూః కళ్యాణమాలిక కోరి చెలులు తరుణి కందించి తలితండ్రి కదనె నిలిపె కరగిపోసిన పుత్తడి కన్నెయామె యనుచు భావించి రచ్చట యతిథి వరులు 1 కక కౌళరాజేంద్రుడు కడు యాశీ శృతమమర బలికి యాహూతులతో యీ శుభ మంగళగాత్రిని యీశుని వరలబ్ధిదైన యిందునిభాస్యన్‌ ! ంంల్‌క్‌ ఈ తన్వి వలచువాడే ఖ్యాతి మెయిన్‌ యగును కన్నియ కొరకై నా శలపు లధిగమించెను యీతన్వి వరించువాదె యీప్పరి నేలున్‌ |! ంంత్‌6ి అని పలుకు ప్రభుని వచనము నినదించెమనభను, దర్శనీయములు వరులే కనుగవల విచ్చి చూచుడు వని తామనిస్తొరివు పెంపు పరమనితలపన్‌ ! ల్‌?

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” 41 వరమాలిక గొని చనిన వరవర్ణిని చెలుల వెంట వైభవమొనయన్‌ ధరరత్నద్యుతి మించగ వరసూర్యుల వైపు కదలె పద్మాక్షివడిన్‌ ! రర ఒక్క రాజునన చక్కనజూడక తరలి తండ్రి దరిని తన్వి నిలచె యామె చెయిదమునకు నచ్చెరువందుచు వరుల మోము లెరుపు వన్నె దిరిగి 1 కి కలకలము నిండె సభలో కృతవడెన్‌ రేని మనసు కన్నియ, కొరకై తలచిన కార్యంబిట్టుల తలక్రిందైపోయెననుచు తల్లియడరగా ! ఆం 60 బి లందరి మెల్లమెల్లగను చేరి శిరంబటు వంచి తండ్రితో కుందకుమయ్య నాకొరకు కోరి జనించినవాడు లేడు స్వ చ్చంద మనఃప్రవృత్తిగల చక్కని వారలు వీరియందునన్‌ యిందరు రాజపుత్రులను నేయొకడేనియు నచ్చడాయెగా ! ఐం 61 అని పలుకు తనయ మాటలు విని జనకుడు యబ్బురంబు వేదనలొకపై కనుమ కుమారిక ! యిందరు ఘనులు యశోవరవరులుగారే చూడన్‌ ! కిల్లి సొలవృక్ష్షమణు సమ్మునితొకారు లలవిగాని ఐలులు నతిమనోజ్ఞు లాడి తప్పనోడు హర్యక్షగంభీరు అకట యొక్కడేని యానలేడె ! 68

శీల శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” అందర రాజుల గనినా దెందము స్పందింపదెటుల, తెలుపుడు యీ చందము నీకవమానము సంధించెను తండ్రి ! తప్పు సైచుమున్‌ దయతో ! 64 ధర్మువకే తోబట్టవు లర్మిలి పాలించి ప్రజల కాప్పలుగారే నిర్మ్శలమూర్తులు భూపులు నిర్మల జలధిద్రోయ నీతియె తల్లి ! 65 ఆలోచన లకిముఖ్యము ఆలోచన సత్యపథమునందె చరించున్‌ ఆలోచన గతితప్పిన బాలా ! యీ భువనమెల్ల పంకిలమగుగా ! ంం 68 సిందించి భంగపరచుట చెందురులో మచ్చవోలె చెరచు జనాళిన్‌ ముందుందు మార్గమరయమి ఖండించును సత్యధర్శక్షమల నుపేక్షన్‌ ! 67 అకకువ వినయము లొకటై విడువని సుస్నేహనిరతి వెదజల్లుచునే సుడిగాలి తాకి దొరవిన యిదుతల వృద్ధులను గాచు భూరుహ మట్టుల్‌ 1 68 అదయే యేళిక జనులకు కొదవే లేనట్టి బాధగోపనతానే యెదురే బాధల నీదెడు సదమల సౌజన్యమునకె స్వస్థత యెనరున్‌ 1 ంంళికి

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” శీ ల్లరు భూపులు కాన్మల నెల్లరు యవమానభారమే వేధించన నే డుల్లపడి విడిచి కాళిని కల్లోల మనస్సులగుచు కదలిరి, వడిగా ! లు [0 క్షణములోన నగరుసందడి దక్కుచు శూన్యవని విధాన జొక్కియుండె భూపు యెడదలోన పొంగెడి దుఃఖమ్ము నింగినేల లంటి సంగమించె ! ల కక కోటలోని వాద్యఘోషలు నిలుపయి భటులు తల్లడిల్లి ప్రభుని దండ నత శిరస్మలగుచు నయమున భయమున నిలచి రెంతో దైన్యనియతి మీర ! ఎం728 రౌణివాస మెల్ల రాణదక్కె ననంగ పెండ్లి వేడ్మలడిగి పేర్మి చెడియె కన్యకా జనంబు కల్లోల వీచులు మేర మీర చెలిని నిలువ 1 ఆ అక్కలు పెండ్లి యిల్లిటుల యార్తిమయంబయి వన్నె దక్కెన్‌ దిక్కునదప మన్యముగ దీర్చెననున్‌ కడగండ్ల దోయుచున్‌ చెక్కిటచేయి జేర్చుకొని చెన్నెసలాందు రాజభూషలన్‌ గ్రక్కున క్రోసిపుచ్చియును, గాఢ విషాద ప్రకల్పితాళ్ళయె ! 74 లి అల్లి పెండ్లిసేయ పిలిపిచ్చి తిందర బాలమతము జూడ భయముతోడ నిష్పుకంటి వేల్పు నియమ మెట్లున్నదో రాజ్యభారమెటుల రక్ష యగునో ! 5

శ్తీశీ శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” విభని లీక్ష్మదృక్కు పెంపయి లోకాన యెర్రనగుచు తూర్పు నెర్రవారె అగ్నిగోళమగుచు నంబుజ మిత్రుండు తప్త కాంచనొంబుధరణి తిగిచె ! 96 రాజ్ఞ దుఃఖముతోనే యాజ్ఞలచే సేవకాళజ నాదేశింపన్‌ విజ్ఞులు మంత్రులు తమలో సుజ్ఞాన విధాన విధులు సూచించంగా ! 77 దౌశకానాధుని కంరాన గరళమట్లు విభుని హృదయాన యవమాన విషము నిండె కాలకంరుని కన్నుల కదలు నిప్పు లామహారాజు కన్నుల కమరె నెరుపై ! కరీ దుఃఖకాక్ముదగుళు దుహిత తీరెరుగక నిశ్వసించి వగచి నిందజేసి చండభాను పగిది నిందించె నెల్లర యోపలేని బాధ నాపలేక ! 9 గా విరాగమే శరణు తాళిమిరాజ్యమునే త్యజించి వే వనముల కేగుటీ తగును భారవహంబడు జన్మఐంధముల్‌ కనగ నసహ్యభావనయో గాఢముగా మదినాక్రమించి నీ తనువు తిరంబె రాజ్యరమ, దార సుతాదులు బంధహేతువే ! యు తి0 మఏ కదురులేక భూపతి యదవదతో ద్రిమ్మదిరిగి యాత్మోన్నతికై సదనద్విచారమెన్నుచు వదలని (ప్రేమంపురాశి వరసుత గాంచెన్‌ ! ఎ లకే

శ్రీమతి దర్భా భాస్కరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” 45 చం కనె సత్మళానిధిని చారుసువర్ణరసాధి దేవతన్‌ యనవరాత్మ సంయమన హర్షప్రసన్న వీక్షణార్థ సం జనిత మహామహత్వనిధి సత్వగుణాథ్య స్వయంహ్రకాళినిన్‌ తనయనుగుం గుమారి తనుదైవత రూపిణి చారుహాసినిన్‌ ! తిల ముగురవ్మ లొక్కరుపై సుగుణరసా విష్మరంప్రసాంపే పెంపై జగమెల్ల నిందె జల్లిన నిగమార్థ రహస్య తళ్వనిధి యనదోచెన్‌ 1! తికి అ యాన నున్న యా విశాలాక్షియే యాత్మ సుళతవిధాన మందజేసె మోహలతల ద్రుంచు యూహతే తేరంగ వరములీయ వచ్చె సరను కరుణ ! రికీ అనుచు లోనదలచు యయ్యను గనుగొని సంభ్రమించి తోడ సకియ కదలి తండ్రి యదను వ్రాలి తాదాత్యభావాన వంతవలదు తండ్రిసుంత కనుమ 1 రిక్‌ నేషమ తప్పు నా యెడనె నెయ్యము సూపగనయ్య నా మదిన్‌ నేమహితాన్నయుల్‌ నిలువరెట్టీ విచిత్రమొ నీదు యాన నా కీ మమతానురాగములకే తలయొగ్గగజాల తండ్రి నీ ప్రేమ కనర్ధనైతి నిను పెక్కులు చిక్కులలోన ద్రోచితిన్‌ 1 అం 86 చింఠించవలదు తండ్రీ సంతసమున భవుని కొలచి సాధించెద నే వంతలువాదులు దాయవ పంతము ఫలవంతనుగు వరముల కలిమిన్‌ ! రి?

శీఫ్‌. స్రమం దర్భా భాస్మరమ్మ... “ యాజ్ఞసేని | అిళ్చింళు విశ్వనాథుని చర్చాంశం బుడిగి పనుపు చలమూనకనే తీర్చువము నాయెడ కోరిక మార్చగ లేరెవ్వరైన మామక (వ్రతమున్‌ ! రికి తనవూంకి సేరెచ్చగ ననిశము శ్రమియించు సుతయె మైహికపరముల్‌ కనజేయు వంగడంబు కు జనికిని సార్థక్యమెన్ను జతనము తోడన్‌ ! ఎం రీలీ అని పలుకు సుతకు ఐదులిడ జనకుని కంఠంబు వడెకె సాగకపదముల్‌ కనుకోనల నరునించుచు తనయా ! శసమెన్నదగిన తరుణంబిదియా ! ల &0 వఃయన పుట్టిన పట్టివి సురుచిర భోగాలనంద శోభస్కరమే పరిణయ బంధము సంధిల వర సూనులనిచ్చి నిలుపు వంగడమెల్లన్‌ | కలే అఒ్టీ అసిపాపవు కసుగాయవృ వసుమళినేలంగ జాలు (ప్రజ్ఞామతి వీ యసధ్భశ మెల్లరు మెచ్చరె యిసుమంతయు వెరపవులేక యేగగనేలా ? కలై సల గడచిన వాడను వేడుకలు ఫలించి రాజ్యవిధుల విధానం బెడరక బేసి సుసంగత మిడితి జనావళికి పురిని యెల్లరు మెచ్చన్‌ 1 తికి

ఆ ళ్‌ జీ,

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... యాజ్ఞసేని” (|| ఆఅౌనప్రస్థము గైకొని పూనికతో రాజ్యరమను పుత్రీ ! యిత్తున్‌ నానియతి తప్పుగాదిక రాణివి కాశీపుఠాన రాజిలుమిటుపై ! ల రక్ష అమ్మనుగొని చనువాదను మమ్ముల మదిలోన ననుచు మావరపు్రీ 1 నిమ్ముల జూపుమ ప్రజలకు సమ్మానాధిక్యవగుచు చనదగు తల్లీ 1 కిక్‌ తీండ్రిమాట వినుచు తత్తరపదుచును తపమొనర్శ మదిని తలకు తండ్రి నాదు భానమందు సొధుచింతన దక్క ఐపొకానుబంధ మంటదయ్య |! లికి అన్సచు పలికి తండ్రి కంజలి ఘటియించి కావిస్త్రములను గట్టి నిలచి సజల నయన జనని సందిటనొదిగిల నులికె జలము కనుల నొక్క క్షణము ! క శో షిల్ల రాజ్యమెల్లను శోషిల్లుచు సతియలెల్ల సుదివడి బొగలన్‌ పాషాణ ్రతిమవోలిక యూషక సమయాన గదలె నుత్సాహినిలై | 98

48 శ్రమ దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” క్త రౌశరాజకుమారిక యాళీర్వాదముల బడసి యతివినయముతో నాశయనిద్ధికి నాందిగ నీశునకై తపము నెన్నెనిచ్భారతియై ! కే రౌశకానాధు నర్చింప గంగ మునిగి వెనువచ్చెడి సకియ వెడల ననిఫి కేగలించెడి చెలుల కన్నీరు దుడిచి రాచపట్టియె చనువేరె రాగముడిగి ! లి కొండకోనల దాటుచు ఘోరవనుల లోక్రమించుచు చీకట్టు శోకభయము చుట్టముట్టగ పెన్‌రొద చెవుల జల్లు పడగ శోషిల్లి మూర్చిలు శన్నినేల ! తి దబపైన చెట్లు దాట నశక్యమై చుట్టుముట్టు లతల నెట్సికొనుచు ముళ్లపొదల పాదముంచగా రుధిరమ్ము చిమ్మితమ్మి మొగ్గ స్థితిని తెలిపె ! కీ షీ కృతి ఘోరమృగమ్ములు బాలకృతి పసుపక్షిగణము ్రబలుచు వనిలో సంకృతి పూత్మరముతో హాంకృతి ఫణి సంఘమచట నొగి విహరింపన్‌ ! క్‌ ఓడక నడుగులు వైచుచు వీడక దృధదీక్ష సతము వెలుగులనీనన్‌ సుడిచుట్టి పొంగు నదులను కడుదుస్సహ వృత్తినీదగా శమియించున్‌ ! కి

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ.... “యాజ్ఞసేని” క్రీ చండకరుని వేడి చంద్రుని చలువలు చొరనశక్యమై చోటు నొకట తపము కుద్యమించె ధైర్యమే నేస్తమై నళిన నయన ధ్యానకళ వహించె |! వ. ఫలముల దిను కొన్నాళ్లట జలముల నేశ్రవి యుండు స్తవనీయ విధిన్‌ వలనొప్ప వాయుభక్షణ మెలనాగ సమాశ్వసిల్లు యెప్పట్టులనే 1 కి ఒఓకచో మంటల మధ్య నిలిచి జలువున్‌ వృధిడమే ధ్యానముల్‌ యకలంకోజ్వల కాంతిపుంజ మటులేయ బ్బాలచిన్ముద్రమై సకిలోకేశుని గొల్బె పట్టుదలతో సద్భక్తి సంధిల్లగా

• • • ఆ ఆ - కి ఆలీ 6)వనుడు వీచెను గాలులు రవితేజము మించి నివ్పురవ్వలు జల్లెన్‌ యవిరళముగ నింద్రుడు తా భువిపై పెను వర్షధార పూర్ణమొనర్చన్‌ ! కే త్వ తసము చెరుప తలపెట్టి వేల్చులు వీగి చనిరి యీశు వేడికొనగ మూడు కనుల వేల్ళు ముగ్ధతపస్సుకై పొంగి లొంగిదిగియె భువనమునకు ! పే అగ్నకీల నడుమ నంభోజదళనేత్రి యొంటికాలిమీద నొనర నిలచి హస్తయుగృ్మములను నంజలి ఘటియించి లలన దీప్తి దెసలి కలమి కొనగ | వ.

50 _శ్రమ8 దర్భా భాస్మరమ్మ... * యాజ్ఞసేని ద్భఢతర దీక్ష భూపుగొను దేవతయై దిగివచ్చి భూమిపై నడచి ప్రపూత చిత్తమయి నాగవిభూషణు గొల్చిగట్టె నీ పుడమి వునీతమై సతికి భూరి యశోవిభవంబులిచ్చు పెన్‌ జడల విభూతి దేవరకు, శక్తియు భక్తిని వేదనం బిడన్‌ ! కేక్‌ ఘోంళవము చేయ నారిని గాంచుళు నెల్లలోకములును నుల్లసిల్ల పరమళివృని కరుణ వారథధియ పొంగ బాలయెదుట నిలచె భవ్యమెనయ |! అం క్షేక్త ఓ లలికాంగి ! యీపగిది యుగ్రతపమ్మొనరించనేల స చ్చీల సదర్బనా నిరతి సిద్ధులక న నసాధ్యయేను నీ కేల 1 సుయోగసాధ్యమది, యేది తలంపొరుంగ జెప్పుమో బేల మహేశు వేడుటన ప్రీతిని పత్రజలమ్ము చాలదే ! కేక్‌ తం వయస్మవీ పగిది ధర్మసరత్వము ధిక్కరించి నీ గురుతర బాధ్యతల్‌ మరచి కూరిమి తండ్రి మనంబు కుందగా పరిణయ బంధన క్రియకు బానిసగాక యధేచ్ళ భక్తితో పరమపథమ్ము నందుకొను భాగ్యముగంటి విభవ్య జీవివై ! కేళీ భోజశంకరు వేడుట బాలామణి కష్టతరమె ప్రతినిముషమేనే హేలగ భక్తుల యిండ్లనె రేలను కాపుందు ననెడు రీతినెరుగవే ! కే? వరమిత్తు నడుగు మఠివా సురలోక నివాసమైన శోభలనిత్తున్‌ పరమార్థ చింతయగుచో తరుణీ తక్షణమె యిత్తు దాక్షిణ్యముతో 1 కేక

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ.... “యాజ్ఞసేని” ర్‌] కోన్నియనై పడియుంటిని మన్ననతో నాదరించు మహిమాన్విత 1! న కన్నను దాతలు గలరే దున్నెవ్వరు కోరరిట్టీ భూరివరంబునన్‌ ! జం కే9్రి కలగని కళ్యాణముకై కలకల్లగ మార కన్నెగరళమె యెదలో వలనొప్ప దాచితిరుగును ఫలవంతయు దైవకృతమె భామినుల కగున్‌ 1 లైల పః పతీ పతి పతి పతియని సతి తానానంద గరిమ శర్వున కనియెన్‌ స్తుతి యించెద నిను దేవా! కుంతుకంబిడి ప్రోవుమభన్మ కోరితి వరమున్‌ ! లే ఇన్స్‌ వగ్నైహమయీ వరమిచ్చితి మోహము సహజంబె యయిన ముగ్గా నీకై గేహముల నేను గూర్తును గేహిని మైదుగురి కగుడు, గెలిచితి వబలా |! య బైల అన చినబోయి సఖి తా యనలంబు ససొచ్చినటుల యలజడి పడుచున్‌ తన శలపు కొందరింతకు పదముల తడబడుట తలచి పరమేశునితో | ౬ బైతి

యల య్య

త్‌ననా దేవా! యీ విధి నా మగువకు నొకనాధుడ నిదమాన్యత గాదే ' సలలపయ స్లో తగువారు నవ్విపోరా ? క వైదలార్‌ జగదీశా 1 పదులు జగతిని గలరే ?1 మ! రయ ల్రిశ్ష

ర్‌లై. స్రిమ8ి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని”

టఅందయినను గలదయీ

సందేహాస్పద నినాద సొజ్జయికేలా

పొందెట్లు పొనగు చెవ్పృమా

ముందీగతి నడుచుటెట్లొ, ముక్తిప్రదాతా |! జీక్‌ వింశ వరమునొల్లను

నా వంత తొలంగ పలుకు నాట్యోత్సాహి

యీ వింతకృపను జూపుచు

కావంగడె భక్తసులభ కైమోడ్డునిదే ! లు జక అనదేవేశుడు కన్యనీ కొరకుగా కాంక్షాప్రూతాత్ములై

జనియింపన్‌ యమ యింధ్రయశ్వనులు పూజన్యుడై యగ్నియున్‌

భునసొజన్య నినేకవర్తనలళో కాంతాశిరోభూషనై

కనగా నీమరుజన్మలో పళులుగా కాంక్షింతు రోతన్వి నీ

మను నుయీ జగమందు నెల్లపుడు సమ్మానింప నెన్నేండ్లకున్‌ ! వ. అనుకంటి మంట దొరతో

ననెనయ ప్రియ భాషణముల నట్ట్లగుచో నన్‌

జనులెల్ల నిందవేయని

ననుపమ సమ్మార్చనగా నలరింవృమయా 1 = లక అని వినతిసేయ నభవుడు

కనికరమున కలికి కనియె గౌరవ విధి నీ

కనియగు పొలతులు లేరని

నినూబొగడుచు రెల్లవారు నీరజనేశ్రీ 1 న. వకయల నిచ్చితీయెడ సువారిజలోచన ! వేగబోయి యా

సురపతి పోడి తెమ్మక్‌డు శోభనమే నినుమెళ్చు రీతి నీ "ధర యనన్య మోన్యవండ ధర్మపధంబున సంచిరించియో

తరుణిరొ నేదు 'గాథవిని తావక జీవనమెన్ని చూడగన్‌ | న.

జీ వ్‌ జ్‌

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... యాజ్ఞ సని! 55 అని వచియించు నీశునకు సంజవి ఐద్ధనబాష్ఫగాత్ర సం జనిత సభక్తిభావనకు దావలమైై శలవంది స్వామినే మనమున నిల్పతాజనియె మన్మధ వైరియనుజ్ఞ సేయగా యనుపమగాత్రి నిశ్చలత శాంతముతోడు గరాక్రమించెదున్‌ ! కైక సొంసలవారెడు గంగా సంగమతీరమున దీక్ష పన్నియు భక్తిన్‌ యంగన పురుహూతునకై నింగి దెసన్‌ దృష్టి నిలిపి నిల్చెను బ్రీతిన్‌ 1 తిల సశ్రయాగమెన్ని సన్మేనివైవన్వ తుండు నైమిశాన దురితముడు సీ వుణ్యమెన్ని జనులు గణ్యతగాంచగా నరులకెల్లి నరకమెరుగకుండ |! తికి 'ప్రొశిహాంస లేక ప్రభమీరె లోకంబు దివ్యులగుచు జనులు తేజరిల్లు యమరవరుల కెల్ల యంబువుల్‌ తాకినటు క్షభితులగుచు జనిరి శుభములెన్న ! ఆ త్రిక 'నెయ్యము తోడ బ్రహ్మకు ననేక విధంబుల చెప్పిమర్హులే యియ్యడ మర్చులై పొదలమేమిక ్రాభపు లేటయెట్టులో యియ్యిడుముల్‌ ధరించితగు నేరుపు సూపి కృతార్థు సేయమో యియ్య 1 విశీర్ణభావమున యల్పులవోలె కృశించి క్రుంగమే |! లిక్‌ లో కనాధ నీవె సొకుచుంటి విళుమ్ము వేకటుల్‌ శమించు విధము దెలిపి నాకమునకు మాకు వేకువ సూపవే సృష్టిక్రమము జూచు ద్రష్ట వీవె ! తిథి

ఫ్ట్‌శీ శ్రమ దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని నొలుగు వేదముల్‌ తలలు నాయము తప్పిన నాగ్రహింతువీ వేలుపు తెల్లవేదుకొనువేత్తవు, ధర్మము దక్కుచో భువిన్‌ చాలినలీల శిక్షలిడి సత్యపధమ్మును దిద్దు న్సీ పాలన భూరి సమ్మతము వందినమంది తరింపజేయవే ! తి? పనివడివల్చి వేడుకొను భవ్యులు దేవతలన్‌ కనుంగొన్‌ మునిహృదయబ్ధివానినలు మోముల వేల్చుకరంబును గ్రహం బున ననియెన్‌, శచీధవుని మోము చిన్నదనంబు బాపనా ననముగ దైన్యమేల పరిణయము మేలగు చింత వీదుమూ ! ఎ తిరీ ట్రైవస్యత వంశంబున తావక యంశలు ్రశస్తతను పెంపారన్‌ ధీవిభవ దివ్యతేజులు యేవ్వరు ప్రభవింతురెల్ల యిడుములు వాయన్‌ ! తికి ంక్టీం

“యాజ్ఞసేని! 55 ల యే ఇల్రిరువర మొక్క యందముల భూతల స్వర్గమనంగ తోచ నా సురుచిర రత్నరాజత విశుద్ధ వితర్భులపైన పథామముల్‌ పరచు తివాచులా దరిని బంగరు రంగులు సంతరించగా వరలెడు కంబముల్‌ లతలు వజకవాటములున్‌, తర్జులున్‌ ! కే మీఠకళ తోరణ దగిత మంటపముల్‌ కురువిందహాటక స్ఫురిత కవాట సంభరితచిత్రిత శాలలనన్య మంగళా కరమణిమౌక్తి కాకలిత కాంచన వేదుని కాయమానముల్‌ విరచిత యింద్రనీలముల పెవగు కంబములున్‌ వితర్ణులున్‌ 1 లై చందనశాలలు నుణిమయ కుందన నవకలిత లలిత కుట్టీమతతులున్‌ సుందరకేళీ వనములు యందం బౌరత్నరుచియాగారంబుల్‌ ! కీ 'చీన్నత గోపుర శిఖరము ఎన్నగ దేవాలయాల యొన్నియువీటన్‌ చెన్నగు బురుజులు పరిఖలు యన్నగరంబునను నుందు యాధిక్యమునన్‌ | ఎంకే రథగజశాలలు వాజులు యధికంబుదు సైనికాళి యందంబగునా బుధులెన్ను ఖడ్గవిద్యా యుధకేంద్రంబులును గలవు యుక్తంబగుచున్‌ ! క్‌ యెత్తగ కోటలు వనములు ముత్తియముల పట్టభంగములు చావడులున్‌ చోత్తెంచు పుష్ఫఫలములు యత్తరియమరించు చుందు రాశ్చర్యములో ! శి

రర. శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని క టిరచిక పద్మరాగయుత విదృమ సద్మములున్‌ ప్రదీప్తమే సురచన చేయు శిల్పములు చిత్తరువుల్‌ జలయంత్రరాజముల్‌ నిరవధిక ప్రఘోషజయని స్వనమంగళతూర్యరావముల్‌ వరలు ప్రగల్భ భాషణలు సర్వెవిశత ఘనఘషలీనుచున్‌ ! ంం? పః॥ పాంచాల ప్రభువు తావ్రతము బూనె సంతుకొరకయి మదిలోన చింనొంది పుణ్యమేనుల తెలుపుచు పూర్ణయజ్ఞ మొనర జేయంగ మదిలో నూహాజేసె 1 రి (ద్రుపదుడు దీక్షనెన్నుకొని తృప్తియు తాలిమితా నహించితా నపరిమితానురాగమున నాజ్ఞలనిచ్చె ప్పరంబు కృపవడిరాగవేడి తనకెల శుభంబుల నేఘటించగా తేర్చగా తపన్‌ వరుల్‌ సుమూర్తమిడి దైవిక కార్యములెల్ల సేయగ ! కీ సును శీలములను చెలిమిచేయును వాని వితరణమ్ము చూడవేడుకగును ప్రజల పాలనమున భ్రమతోచు శండ్రియని 'ద్రుపదరాజు కీర్తిదెసల నిండు ! వేలి విశరణలో శిలికీదా సతత దయా కవితశాంత సౌజన్యములన్‌ నుతిగన యింద్రుడొ చంద్రుడా వెతలను పోద్రోల - హతుడు విష్ణువులనగా ! అల కేకే భోయముడిపి ప్రజలగాచుచు జయశాలి యఖండ కీర్తి సద్గుణ విధియై నయ వినయవివేకములే దయమున నారాజు చెంత రాజ్యంబుందెన్‌ 1 12

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “ యాజ్ఞసేని 3 క్రీ భూం సంతృప్తి విభునకు పుష్మలంబె కోరి వరియించె సామ్రాజ్య గుప్తనిధులు పరగసామంతరాజుల పైన (ప్రేమ వరలెనంబుధికైనడి యనవరతము |! ంం కేతి అంత వైభవమున్నను సంతులేమి చూపు గుండెలలో ముల్లు గుచ్చినటుల కలచి పీడించి లోలోన గాయమగుచు నిదురపోనీక మదిలోన వ్యధను నింపె ! లం కే్త కొంశ చింత ద్రోసి కొడుకును గోరుచు తపము చేసి సూలిదయను గోరి యంబికా ధవుందు షర్షప్రమోదుదై భక్తవరుని కపుడె ఫలమునిడగ ! ఎ కేర్‌ యజ్ఞమెన్నుమయ్య యత్నమ్ము సిద్ధించు నంతసంబునొందు సంతువడసి ధన్యతను ఘటించు శక్షణ మనుచును వరమొసంగి పలికె హరుడు ట్రీతి | యు కేక్‌ భూం యజ్ఞ మెకటిభూవుడు తలపోయ యాజులు పయాజి లరుదెంచి, రమిత భక్తి పూర్ణ యజ్ఞవిధులు భూపుచే చేయింప వాంఛి తీర్థమొసంగె వానికపుడు ! లు కే? '్రజ్యరించెను హోమార్ని ప్రభువు నెదుట హోమకుండంబు నందుండి యొక్క పురుషు డద్భుళంబైన రీతిలో నవతరించె లక్షణంటైన మొక బాలుడాక్షణంబె బాలునొక్కని చేబూని పతికినిచ్చె ! ... 18

రర. శ్రమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” అపర సౌందర్య మమకార మందెననగ తప్తకాంచనమే తనువుదాల్చె ననగ నింగి హరివిల్లు భువిపైన నిల్చెననగ ప్రభవ మందెను తదుపరి బాలయొకతె 1 అ కేకీ జొం వెలసిన తనుదామనె పరవశించి ద్రుపద రాజేంద్రుడానంద ధృతిసెలంగు బాలబాలికల నజూచు పొరులకును కాన్క లిచ్చెను తృప్తియై ఘనముగాను ! ల 20 యుండ మందు యావిర్భవించిన యింతి కాంతి దిశల నిముడలేక యాకశాస నెరుపు యాశ్రమించినటుల క్రమ్మె నభములోన కాని రంగు 1 అ! జొంపడినట్టి జాలిల్లి చేరువగుచు కరగుయ పరంజిమేనిలో కలసెననగ విరుయు సుమములు భూస్తరిన్‌ కురుయు రీతి వరలు వనలక్ష్మీళనుదానె వలసవచ్చె 1 అ 2కి కీంథాతము స్వటికములున్‌ తొలివెలుగున జిమ్ము నుషమ, సొంపులు పెంపై యలివేణి తనువు నమరెను లలికాంగి యపూర్వగరిమల హరియనంగా |! అం జకీ నింవిగ మల్లెలు మొల్లలు వరసగ తామరలు కలువల మరుచునొకటై కురివింద కోరకమ్ములు విరియించె సుగాత్రిమేన వీడకయుందున్‌ ! లు జైడీ

చ్‌

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... ' యాజ్ఞసేని” ర్‌్రీ కన్నియ వాసంతికయో విన్నణము మీర తరగ విజిగీషువొయా పున్నమి జాబిలి వెలుగో చెన్నారగ పూవు వింటి సింజితరవమో ! వ?! కండు సౌదామినియో యుదయాద్రి యుషోదయాన నున్న మెరుంగో పాదలెదు రసరాగిణీయొ చెదలేటి తరంగపాళి జనుగమనికయో ! బైటి అందము పోల్చగదరమా యిందు నిభాస్యకు గళంబునెన్నగ శంఖం సుందరమగు కనుగవకున్‌ పొందగు తామరతోడ వచ్చున్‌ ! జై? కుదళ తుమ్మెద గుంపులు విరచిత పద్మమ్ము ముఖము వీనులు శ్రీలున్‌ అరవిరిమొగ్గగు నాసిక మెరసెడు నధరమ్ము పొగడ మేయననొప్పున్‌ ! జరి చెన్నెస లారెడునుదురే వెన్నల దొరలో సగమ్ము వేలుపు పదతుల్‌ కన్నియ కెన్నగి సరియా సన్నని పలువరు సజూడ జొజులసొరౌ | ఎం జైతి బొమముడిలో నలకీవియు యమరించిన నడలలోన హంసలుగననౌ యమలిన భావౌచిత్యము తమకంబున వెంటనంటు త్వరగతితోదన్‌ | ంం తి0

60 శ్రమ దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” క్షమకు చెలియగునామెడకు మమతామయ మార్గమన్న మక్కువసూపున్‌ సమధిక ధర్మువు మర్మము లమరిని వాకన్నె యెదను యపురూపంబై 1 తే నెచ్చెబబ ముచ్చటలతో నిచ్చెలు యానంద మొదవ నిబ్బరమతిటై యచ్చెరువుతో వృవర్తన యచ్చెలువకు సంక్రమించె నాభరణంబై ! తిల 'అిల్హారుముద్దు పట్టిగ శల్లికి తండ్రిక ననుంగు తనయయె యనగా నెల్లిదములు సేయకయా పుల్లనరోజాక్షి మెసలు బుద్ధిన్‌ స్ఫూర్తిన్‌ 1 తికి దినదిన వర్ధమానయయి ధీమతి విద్దెల నెల్లి నేర్చి తా జనకుని రాచకార్యములు చర్చలలో సుచిరార్డరీతి తా ననయము సంప్రదింపులను న్యాయపు పోకడ తీర్చి చెప్పునా సునయన యన్వయంబుగను శోభిలు కాంతితరంగమై చనెన్‌ ! త్రీజీ వీసా దేవతగ విసృత విద్దెలనెల్ల నేర్చితా తోరపు యుద్ధమర్శముల వ్యూహములన్‌ ఠరచియించు నేర్చుతో స్పారవిధానముల్‌ దెలిసి శస్తమహాస్త ్రవృత్తులెన్నుచున్‌ ఘోరరణంప్ప తీరులను గుష్తవిధానములెల్ల నేర్చెడున్‌ ! తీర్‌ వకమన బుట్టి సద్యిధుల వైభరి నేర్చి తనంతతానుగా పురమున జుట్టీ దైనములు పూజలలో నను నిత్యముండి స త్వరమున భూసురోత్తముల సంతతమున్‌ బిలిపించి వెదసం భరిత చరిత్రలన్‌ వినుచు భద్రమతిన్‌ నెరవేర్చు కర్ణముల్‌ 1 లు తికి

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని 61 చెలిమికళ్తెళిల్ల స్నేహార్థ భావాల నాటలాడుచుందు రనుదినమ్ము తోటలందు నదుల దుముకుచు పరువిడి కన్నెలెల్ల చనవు నెన్నుకొనుచు ! త్రి! 'టిద్యానవనమున నుక్సాహమే పార దోలికారోహణన్‌ దేలియాడె పూలతరుణిపైన భూరివిభవంబుతో వెన్నెల విహరణ విధిని దేవి లావణ్య రసమయ భావుకత్తము తోడ కవితల నిందించి పలుకులాడి వీణియ నాదనా విధివిధానమ్ముతో రాగామృతము గ్రోలు రక్తిమీర నృత్తనృత్యంబు లొనరించు చిత్తమలర కన్నులను మూసి యాటల నెన్నుకొనుచు మన్మథస్వామి నర్చించు మధురభాన మాత్మలను దోచబూజింళు రమిత భక్తి ! తిరి ఆక్ట్‌ం

6% “యాజ్ఞసేని” ౮ దేవాగారమలందును దైవారెదు భక్తిభావితాత్ములుగాగన్‌ కోనెల గంటలు మైోయగ నావెలదులు పూజసేతురాత్మోన్నతికై 1 కే య్య్యాసేని గశమ ప్రజ్ఞను సూచించి సత్వరంబుల జనుల తత్వమెన్ని క్షొను మరసి వారినోమంగనెంచునా బాల సత్రియార్హ భావమొనయ ! లవ కన్నకుమారి చిన్నెలకు గర్వముతో పమనోహరాకృతిన్‌ చెన్నెలలారు నందనకు నెల్వునిగూర్చుటయే వివేకమే పున్నెము లెచ్చి మళ్సుతకు భూవిభుడెవ్వడు రాసీయుండెనో కన్నులు నిండ పండగగ కార్యము సేయగు నుత్సహించెదన్‌ ! ఎంత 'యేజ్ఞ మెనర్చ మద్గహము కాదృతి హెచ్చగ యజ్ఞవేదిలో విజ్ఞత రూపుదాల్సినను వేత్తను చేసిన మంత్రపూతన త్సాజ్జలెరుంగ జెప్పి రసాధన మార్గములో గమించగా యాజ్ఞల నిచ్చు దివ్యవరదాత్రి తనూజకు నాథుడెవ్వడో |! లకీ ఈ మహనీయమూర్తియి యెట్టి మహామహితాత్ముడుందెనో నీమది తల్లడంబగుచు నాతికిఖ్యాతి గడించువానినే నీమము పెట్టి గెల్చుకొను నిర్మల ధర్మవధానునర్తికిన్‌ భామినియాజ్ఞ సేనినిడ బాడియగున్‌ జనులెల్ల మెచ్చగన్‌ 1 క్‌ ఈ యమోనిః నీయంగనే యపూర్వ పుణ్యమున్‌ జేస్కి భువిపైన పుట్టినట్టి వినుల చారిత్రుకొరకుగా వెదుకవలదె కల్సివిదృము భూజంబు కాంచునట్లు | ఎక్‌

శ్రీమతి దర్భా భాస్కరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” 63 స్వా మత్సయంత్రము ఈ వరనిర్ణయ విధంబులేర్చడు తెలుపున్‌ భూవరుల భూరిభుజముల చేవయె మెరుగంగ నగును చింతించగా ! 7 తీవణ వయస్ములో నృపులు, తన్వి స్వయంవర మొన్నవేగమా తరుణి నరించు మళ్సుకత తందడి సందడిపెట్టీ నాత్రమ ర్ఫురికెదురీది వత్తురటచాదతీ మన్‌ వరియించునందున్‌ వరమత్తుల ద్భుతంబయిన వార్త వినన్‌ తమినాస్తసూవగా ! తి అని ద్రుపదుండులో దలచు యాప్తుల మంత్రలునెల్ల గూర్చిదె పొగర సమస్త పొరిషద భూరివచస్సుల నెల్లవించు పా వన తరసద్విమర్శ విడుభన్లు మాళ్యుల యోచనళ్వినన్‌ గుణనిధులే మునీశ్వరుల కూరిమి యాశిషముల్‌ గొనెన్‌తమె ! అంక తూ మైదిరిగెడు మంత్రమ్మును నైదు శరీరమ్ములను గొట్టు యనంఘుండెవడో యెదురే లేని పరాక్రమ దవిదునకు మత్సృత్రినిత్తు వేడుక తోడన్‌ ! లకర అని తన నిర్ణయంబెరుకనే విధి చెరిప్పి స్పరంబుదేశమున్‌ ఘనముగ చాటి నేనచు కౌతుక మేర్చడజెప్పి నెల్లరన్‌ వినమితుడౌచు పంచితని విన్‌ గనియంతి పురంబుకేగి, రా తన యకురాణులెల్లరకు తక్షణమే నివరించెనవ్వుడే ! అల కేకే యౌష్ఞసన విభుని యాదేశమెల్లెడ క్షణములోన తెలిసి, సంతసించి చెంగవించ జనులు చేరి తాగుములయి ముచ్చటల్‌ నెలార్చి మునిగియుండ 1 కలి

శీ. శ్రమం దర్భా భాస్మరమ్మ... “ యాజ్ఞసేని” సథ్వలకు నాజ్జ విదుచును నిర్వర్తించిరి యనన్య నియమవిధానం బుద్వినపూర్వంబౌ విధి పర్వంబౌ రీతి జరుపపంచి రమాత్యుల్‌ ! ంం కేతీ అయా పనుల విభాన సేత్తుగ ననుకూలురైన స్థిత ప్రజ్ఞులనే శ్రేమోదాయక నిధులన్‌ చేయంగలవారి నేర్చి చెప్పిరి పనులన్‌ ! లు కేక శు;వ్యాాగ గాపురవర విభవము పెంపగుచు వేదవిభుల విధానం ముభమోక్త సాంప్రదాయపు ప్రభమీరగ నాంది పలికి ప్రస్తుతి సేయన్‌ ! కేర్‌ రంభాస్థంభంబులకే సుంభశ్చరిచూత పత్ర సూత్రంబులతో డంబుగ నిండిన పందిరి యంబరమంటెదు విధాన యమరించిరొగిన్‌ ! కేక్‌ ముంళళోన పూర్వముగ ముగ్ధలు కస్తురి చందనోదక మ్ముంగడు నేర్చునన్‌ జిలికి పుప్పొడి కప్పురమేర్చి ముగ్గులన్‌ పొంగుచు వైచిరుత్సుకత భూరిఫతోదక పాత్రలుంచుచున్‌ హంగులు చేసి యచ్చరల పహర్యమదన్‌ నరమంటపమ్మునన్‌ 1! 17 చీనాంపక విరచిళమే నానావిధ స్తంభవిభవ నైవుణితోడన్‌ మానిత శాల్యాఓతలును స మ్మానితమే పరికరములు మానిసులుంచన్‌ |! ల కేరీ

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” 65 గా. రుండ్లి మంటపమ్ము పూర్వదిగ్భాన యమరునటు జేసి, రార్షధర్మ విధివిధానముననె, వేవేల విధముల తెలియజేసి రటనె వేత్తలెల్ల ! ఎం కేక మంటపమందు నైదువులు మంగళవ్యాప్తిగ రత్నవీఠికల్‌ చింటులు మోసిరాదిగి చిపత్ర సమిత్కుశ గంధపుష్పముల్‌ వెంట సువర్ణపాలికల వేపురుకన్నెలు తెచ్చిదించిరా మంటరస మంత్రపూత విధియెల్లెడ జల్లిరి లాజలక్షతల్‌ ! ఎ లై0ి సౌర కలశశతముల పావనమే జలమునించి పద్మాక్షులంతా దేవతలు మెచ్చురీతిగ పావక కుండంబు దరిని భాసిలనుంచన్‌ ! ం జైకే ణొనా దేశాగతులొ భూనాథులు నాల్గుదెసల పుణ్యాకృతులై పూనిక యం(త్రమ్మేయగ మానినికై పలవరింత్రు మహనీయతళో ! ల 22 (క్రిక్కంసిన సభ లోపల నొక్కనికిని సాహసంబు మొనరదు వీరుల్‌ నెక్కొని యంత్రమ్మేయగ దక్కక శౌర్యంబు జూపదలచె రెదలన్‌ |! అం బతి భూసుర సంఘమంద పరిపూర్ణ తపః ప్రతిభావిశేషులౌ భాసుర రాజలోకమున ప్రజ్ఞ ప్రభావిభవాభిరాములై ధీసముపేతులై ధిషణతేజము వీరముతోపబ్రాహ్మణుల్‌ వేసము దాల్చు వేల్చులటు వెల్లిరి సాండుకునూరు లచ్చటన్‌ |! ఎం వక

06 శ్రమకి దర్భా భాస్కరమ్మ... “యాజ్ఞసేని 1 టీవవాస దీక్షతో నున్మీలనేత్రులు తపనీయ దర్శన తశ్వమతులు జపహోమ ధూమచర్చిత మంగళాంగులు వివులచారిత్రులు వినుతమతులు అకళంక సౌశీల్యతాలంకృతా నను లాచార సంపన్నులార్షధర్ము లోక సంరక్షణాలోచనర నిరతులు స్వచ్ళ్రవృత్తిళో జనెడువారు అగ్నిసమతేజులానందమగ్నమతులు యజ్ఞ నిర్ణయకర్తలు ప్రజ్ఞలెరిగి విజ్ఞులై భూతదయతోడ వెలుగువారు కరుణకాధారభూతులొ కర్తలరయ |! లర్‌ గళము రుద్రాక్ష ఘటితమాళికలతో అళికమ్ములన్‌ భూతి యవధరించి శులిత హస్తద్వయి వెలుగు కంకణపాళి కర్ణంబులందూగు స్వర్ణభూష లెగు భుజంబులవేలు యజ్ఞోపవీతమ్ము హస్తమ్ములకు డమరు యంగుళులును శిఖలందు వెలసిన సితపుష్పధామంబు అసద్భశ పుష్పంపు హరచయము వెలయబాసల భూపవుల కలయజూచి విప్రవర్యుల చెంగట విడిసియున్న పొందువుత్రుల పైననే ప్రభుని కన్ను లార్థ్ర సంబద్ధమౌ చూప్పలావరించె 1 ఎం లకి

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” గ

చివ్వున లేచి యంత్రమును చేరగవచ్చు మహాబలాన్వితున్‌ నవ్వులపాలుగాదగు ననవ్య పరాశ్రమశాలులీ ప్రభుల్‌ దైవ్యగలేని కార్ముకములే క్రియ వీనికి సాధ్యమౌనాకో మొవ్వపు భూసురోత్తముడు ముచ్చట నీవిలువొంచనేర్చునే ! లై లో కభూపాల కుమారులొక్కరొకరై హాస్యోక్తులన్‌ రువ్వుచున్‌ యనల ప్రజ్వలన ప్రకీలయనగా నా భూసురోత్తుంసుదా ఘనమౌ కార్ముకజానువెక్కిడుచున్‌ కంబందు వైహాయనం బును నేను శరంబులేయ పడగా పూరించె శంకేధ్వనుల్‌ ! 28 భూసురులాచ్చి ఘోషలిడ భూవతులెల్ల శిరంబులొంచగా కాళములోని దేవతలు హర్షముతో సుమనవృష్టి జల్లగా మోసులువేయు సంబరము నుమ్మురమై (ద్రుపదుండు సందిటన్‌ ధీసముపేతు విప్రవరుదెచ్చెనుంగు తనూజ కాంచగా ! తీ కీమలలోచన దృక్కు కలగల్సి విప్రుని

గంభీర వదనాన కడలుకొనగ చిరుహన్తములనున్న సితపుష్ఫధానుంబు

నలవోక తాజని యాతని గళమున పూమాల వైచుచు, నీమాన నిలచుచు

నభిరాముడగువాని కంజలించి విప్ర నరులకెల్ల వినయాన ప్రణుతించి

యలనల్లికదలుచు యచట నుంబి

తండ్రిసోదర బాంధవుల్‌ తనరుచోట

నిలిచి పరికించె జయఫఘోష అలమికొనగ

పంచతూర్య రవమ్ములు మించి మోయ

ద్రుపరాజాత్మజాత సంతృప్తి నుండె ! ం త0

68 _శ్రమతి దర్భా భాస్కరమ్మ... “యాజ్ఞసేని యేవ యెట్టి వింత నృప్పులిందరి శౌర్యము, వమ్ముగాగనీ భూమిసురుండు దుర్చలుడు భూరితపస్సానరించు వీనికీ సామజియాన కృష్ణనిడ శక్యముగాదని యూరకుందుమే యీ మహనీయ భూవరులకే తలవంపులు దెచ్చెనేలకో ! తిష జడుగుబాపని యననేల పరిభవించి నిండుసభలోన నరవరు నియమవిధుల నీ స్వయంవర మంటపంబెంత వంత మోసి యందించె ద్రుపదుండు మోసమనుచు 1 = తీ2ై అంపుంజము కలబదగా కురురాజకుమార శతము క్రోధముప్పొంగన్‌ శిరలోని ఖద్గమెత్తిరి దరిదాపులన్ను రాజతనయుల మధ్యన్‌ ! = త్రీతి కడు నర్జును దాకెను వర్ణన చేయంగరాని వారొకరొకరై యర్ణవ ఘోషల నార్చుచు దుర్ణయులై పోర రణము తుములనుకాగన్‌ ! ఎం లకీ భీమన దాకెను శల్యుడు యేమరకనె పోర రక్తమేరై పారన్‌ సామంతులు గాండ్రించగ క్షేమం బెదలందు దలచి క్షితిపళులొకచోన్‌ ! లిక్‌ బీరాభాపమ లాడువారు రణమున్‌ నిన్నాణమేపారగా హోరాహోరి యొనర్భువారు తములోను గ్రమ్ము పెంపారగా దాదా సోరుకటంచు మీసములు దువ్విన్‌ రాజలోకంబటన్‌ ఘోరాజిన్‌ సలుపంగ నుగ్రతరమై ఘోషించె సంబోధియై | తిక

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ ... ' యాజ్ఞసేని 00 అొసుదేవుందు తిలకించె పాండుసుతుల లక్కయింటను మ్రందక యక్కజముగ అకట ఖైక్షుకవృత్తిని బళుకులీద్చ నొసటి రాతలు చెరుపంగ వశమె చూడ ! కి? సొంచాలి పాణీబట్టీన యంచిత బుజువర్తనుండు యర్భునుడె కదా మించిన తేజోజ్వలురౌ మంచికి మరురూప్పులైన మన పాండవులే ! యు తికి ధర్మవు డిస్లచు భువిపై నిర్ముక్త ప్రచండ తేజునే వరియించెన్‌ ధర్మాత్ముడు ధర్మజుడే నిర్మలముగ కూరుచుందె, నిర్చింతుందై 1 లత ఖజలభద్రున కనియెను శ్రీ లలనాపతి కృష్ణుడంత లాలిత గతితో బలశాలురు పాందుసుతల్‌ యిలపై జీవనముతోడ నిట్లెదురుదదన్‌ ! య శ0ీ పోకడుప నెల్ల నృప్పులతో వీరాగ్రణులార చాలు, వియ్యము కొరకై మీరరుదెంచిరి యిటువీ కూరిమి పోద్రోచి పోరగుణయుంతమగునే ! కష జౌపడు వింటిని యెంచుట పాపంబా ? శౌర్యధనులు బ్రాహ్మీమూర్తుల్‌ శాప్రానుగ్రహకర్తలు భూపాలురు మరచి చనుడు వురవరమునకున్‌ ! కలి

70 శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” అని బోధసేయు కృష్ణుడు జననాథులు కొంతమంది జాతాగ్రహులై యనిసేయుట సరియగునని ఘనశౌర్యావిషృతంపు కధలను పలుకన్‌ 1! లకి అచ్చెరువు పదుచు కర్టుడు చెచ్చెర యుద్ధంబు నాపీ శ్రమజీవనుడై బిచ్చంబెత్తెడు పాలుడు రచ్చ మమున్‌' ఢీకొనంగ రాగలవాడే ! లు కేక మౌళి సరిగా నింద్రుడు ఖ్యాతిగ భార్గవుడ దక్కుకాక మరొండుల్‌ లాతిబలమేర్చడంగా యా తీరున రణముసేయు టెట్లగు ననుచున్‌ ! కీర్‌ శం నొంచగ భీష్ముడె తుల్యుడె మరియతని నొంచ దోస్సారముసొ ఫల్యము నొందగ నిటనీ కళ్యాణములోన నొరుడు కాలిడగలడే ! ల కీ6 ఇల ఇిలములు మెసవుచు సలిలము లిలద్రావుచు సంచరించు యీ బడుగుల మా కల నను నిలుచుచు దాకులు శులలేని సముద్రమీద దోనెను తరమే ! కీ? అవిశ తపోబలుల్‌ శమము శాంతము అస్త్రములట్లు వీరి సమర విజృంభణ క్రియల సారము లభ్యముగా లభించె నీ కొమరు వయస్సువాడు సుమకోమలి గెల్చెను యంత్రమేసి రా కొమరులు సిగ్లిన్‌ తుదకు క్రోల్పులు లుందగ లేడి గెల్చుటా ! ఐం కర్రి

జ్‌,

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... * యాజ్ఞసేని” 71 శౌర్యముళో గెల్చితివీ కార్యము నాయంబె బెలివిక్షైగొను మవన్‌ ధైర్యము వీర్యము నూపితి వార్యా నినుమెచ్చు చుంటి హర్షముతోడన్‌ 1! క్షత అని పల్కి కర్ణుడంతట తన నెయ్యపు నేస్తులకు సుదరిగల దుర్యో ధన దుశ్శాసన ముఖ్యులు కనెజెనుటది సబబు మనకు అరుగుదెమిటుపై 1 ఎ ల్‌0 మశ్వవయంత్ర మేయు మహనీయునకు సుత నిత్తు ననెడు ద్రుపదు నీమమెన్ని పారుదైన నితడు ప్రాగల్బ్వ్వ మెనయగా గెలుచుకొనెను సుదతి, ఐళిమికలిమి 1 ఎం త్‌కే ణ్యాయ మీతనిదియె మాయలు లేవిట రండు సిగ్గుచేటు రాజసుతులు వేయలేని విల్లు విజిగీషుడై గెల్చి తలల వంచ జేసె తపము బలిమి ! ఆం త్‌జై పొవ డీతడిట్లు పరిపందులన్‌ గెల్చి నలుగురెన్ని నవ్య, నిలువజనునె పదమింక పురికి మేదినీ పతులార రండు రండటంచు రభాస జేసె ! రల తంళిపోయెడి రాజుల కరము వేడి పెక్కువిధముల దానము సేర్మినిచ్చి నృవవరేణ్యులకును ద్రుపదుదపుడు నృప్పుల వేడె నెసము సైపుడనుచు ! లు ర్‌కీ

గ్ల. శ్రమకి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” [ద్రువదుని దాకితెల్లరును దుస్పహవేదనతోడ నాగ్రహం బాప్పచు బ్రాహ్మణోత్తముల పాలికి బారి మరుంగుజొచ్చి యా భూపుని పొటు జూచి తమ భూరిబలం బటురెచ్చ పాండవుల్‌ దాపై రాజమండలుల దాకె శరంబులు గుప్పిరొప్పుగా ! ఎర్‌త్‌ తుమంపైన రణము నిమిషమ్ములో రాజ సభను రట్టథార సాగిపారె సంపులగుచు నృప్పులు కూడిరి భువిపైన మంగలార్చి రచటి అతిథివరులు ! లుక్‌కి భీయమున పారిరి చాసలు జయఘోషలు పిక్కటిల్ల జనవర సుతులా రయవిన్మయ సంచలన 'క్రియలా విష్ఫృతములాయె కిందైమీదై ! త్‌? బొపడెట్లు గెలువ పరిహాస పొత్రలమ్‌ న్యవరేజ్యసుతులు శిరములొంచి చనిరి నిర్విరామ సమరంబునాపుచు క్షణములోన సభానుచలనమాగె |! ంల్‌రి కుం మహాదేవి కొమరుల కోసము కుతుకమొప్పారగ కోరినిలిచ ఏలరారైరి ఇచ్చాలకుల్‌ మార్గాన జేరియు నిడుముల చిక్కిరొక్కొ కాకమొరుండగు కాణంబుండునా గోపనమ్మిరిగి రోకోలనులోన పసదక్కి పడిరకో బతుకులు బలివెట్సీ యాపన్నదన్‌ బొంది యడిలిరొక్కొ

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... ' యాజ్ఞసేని” 5 కుడుచువేళ దారుకుదుప కాలంచాయె ఏలరాదు వీరలిప్పుడంచు దుఃభితాత్మ యగుచు దురపిల్లిమూగగ (ప్రవిమలాత్మ కుంతి భ్రాంతి యగుచు |! ంంర్‌కి దైవతమ్ముల కెరిగి తన్వి శోకించుళు కష్టనిష్టరముల కాచినాను కడుపుకోత లిదకు కడుకు కానకనుచును కనలి కనలి యేద్చె కంబుకంటి |! = 60 పొండుమహీవతి పరమపదించినన్‌ పంచపాండవులకై (బతికియుంటి క్షణము క్షణము మిత్తి కాటువేయగనుండ గుండె బండ చేసుకుంటె నకట |! కిక వ్వ్‌ పుత్రులు యేను ప్రాణజమ్ముగ యాశల వలయాల నల్లుకుంటి పసివాడి అడవుల వారికై చరియించి వారికై మరయుంటి వసుధలోన ! 62 వరప్రదాశలు వేల్పులు తరలిరండు గర్భకోశంబు రానీక కావుడింక పరమ మునివరులార ! మా 'ప్రాణములును పొల్పుమీరగ కాపాడి ప్రోచుడింక ! 68 దీనను దైవోపహతన్‌ గానన వాసంబుచేసి గాసిలి బ్రతుకున్‌ నానందనులను జూచుచు ప్రాణముతో మనితి ననుచు వనంెడుకుంతిన్‌ ! లిక

4 క్రమ దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని 9 చేసదెంచి అర్జునుడు త చనవున జనయిత్రి కనియె జననీ నేడీ ఘనమే భిక్షను తెడ్జితి గనుమా యని పలికి నిలిచె గారవమొప్పిన్‌ 1 కిల్‌ కొకథని పలుకులు వినుచును మమతాయుతమూర్తి కుంతి నూమక తనయుల్‌ సమముగ గొనుడీ ఫలమును అమరంబౌ నైకముత్య మధికము కాగన్‌ 1! కిక్‌ అశెడు కల్లిమాట లాలించి యర్జునుం దచ్చెరువున తమక మావరింప ద్రుపదరాజపుత్రి ద్రౌపది గొనివచ్చి తల్లి పజ్ఞ నిలిచె తలను వంచి 1 6 మెకఏి మొక్క మెరువు మిరుమిట్లు గొలువుగా ధరను దిగ్గి నిలిచె తన్వియగుచు పసిడి కరగి ప్రతిమగా మలచెనన్నట్లు యలరు రాజపుత్రి యాక్ళృతిగని | ంం €8ీ తంబు నందె తన్వి కుంతీదేవి బాలగనుళు తనదు వాక్కు తలచి ఫలము గొనుడు మేవురను పల్కు తలపోసి కనులు చెమ్ముకొనగ్క కనలె కుంతి 1 89 కన్నియ యొకంకి సొమ్మే యన్నడు కనరాని వింత నెన్ని వచింపన్‌ పృన్నెమొ పాపమొ తెలియదు నన్నోటు పుడంగి జేయ నాయమె హరికిన్‌ ! 70

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... ' యాజ్ఞసేని” 5 యన్నడసత్యం బెరుగని కన్నె యెడన్‌ శప్పీ పలికి, కనలుచునుంటిన్‌ పిన్నలు వీరలె యతివకు యెన్నగ పతులగుట నిజము యీశునియాజ్ఞన్‌ | న! అల్లో ణతికి యొక్కరుందె సహచరిడగుగదా నవ్విపోరె జనులు ననుగనుచు పంచభర్తు లనెడు భావంబు మరిమర హద్దుపద్దులెల్ల దిద్దవలదె ! ంం ?జై అనుచు తలచుకుంటి యంతరంగమదన మా కుమారులకును నవగతమ్ము కాన మిన్నకున్న క్రమమున పాంచాల తనయ తలను వంచె వినయమెనయు ! 8 యొదవదవదు రానుతులకు యెదటను తానిలచె కృష్ణుడేర్చడ కృషయై విదితముగాగ తనంతట మృదుపలుకుల వారితోడ మేళిటు పలికెన్‌ 1 క్త మేనయక్త కుంతి మేనబావలు మీరు వావివరసలున్నవారమైన ధర్మహానిసేయ శలపోయు వారమా వ్యాసమేని రాకయాశమునకు ! క్‌ హోవుపందమందు నుద్భవించిన చాన వెలయు నగ్నీవోలె వెలుగగలదు సచ్చరిత్ర పూజ్యసంస్మరణ యాధర్మ (ద్రుపదరాజ తనయ ధృతిని గనదె 1 ఆ 6

70 శ్రీమి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని ! కౌర్యమునకు నన్నె కారణమున్నవో నొనర పనుల వఫలములొప్పుగాదె సమయ మెప్పుడగునా సమకూరు నన్నియు కలతపడగ నేల కార్య మొదవు ! ౯7 ధర్మకనూజ కార్యమేటు తప్పునె నాయమె వీని సొత్తు యీ మర్శమెరింగినన్‌ ఫలము మేలికమే, సమయారతా సంపదల్‌ నిర్మలచిత్తుడౌ నితని నీతిపదంబున కడ్డులేదు మీ కర్మలు దీరియాస్సితము కల్పకమై లభించు వేడుకన్‌ 1 8 పెన యిడుములు గుడిచితిరో జిననాయక సూనులార ! సమసెను దుఃఖం బొగగూడె శుభపరంపర జననీ దీవనలు మకంజతపదు నిటుపై ! కలీ అక్క యింటిలోన చిక్కి ప్రాణాలతో అక్కజముగ దప్పి, యలవిగాని యస్త్ర మెత్తినైచి రాశ్చర్య గరిమమై చరితులగుచు సకల జనులు గొంచ |! ంంరీ0 క్యమ౭ల దీరు నుతిగైకొని మీరు వివాహకార్యమున్‌ యిష్టులు మెచ్చ నీ వెలదినే, ద్రుపదుండి డిక్కులెన్న సం శుష్టీ మెయిన్‌ శుభోదయపు తూర్యరవంబులు సందడించ న దృష్టపు వాకిళు దెరచి దీవనలీయ త్వదీయ బాంధవుల్‌ ! ఎం కే తీవిఠము వోవగ వేకువ శమిపై దరిజేరకున్నె దారులలోనన్‌ సమధిక సంతోషమ్మున యమరులు మెచ్చంగ నేటి మా రాజన్యా ! తిల

జీ క

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... యాజ్ఞసేని " 77 అను కృష్ణడాడు మాటలు వినియును తను సంతసంబు వెల్లువ కాగా జనకుని పంపున వచ్చిన ఘనుడే పాంచాల సుతుడు కౌమాహవియై ! 88 అంతటి పుణ్యదినంబిది వింతగ పాండవకుమార వితతిన్‌ గనగా సంతసము సంఖటిల్లెను కంతుసముల్‌ పొండుసుతలకై చెలి పుట్టెన్‌ ! ల రీక్షే వరజాశ కృష్ణకొరకొ ధరపై జన్మించినారు ధర్మసుతుందున్‌ కురుసైన్య మీర్ధృపడగా నురుచిరమే ధనువునొంచు శుభుదర్జ్ణునుడేన్‌ 1 త్‌ భీముడు మాద్రీసుళులున్‌ శేముషితో సేననొంచె, శ్రీయుపమింపన్‌ ధీమహితులు పెండిలియై యీమీ వీటికిని వత్తురిదలుప్పాంగన్‌ ! 86 ఈ 88 దృష్టద్యమ్నదు కూర్మి సహోదరికి నేదుకొంగు పసిందై చెరెను భోగముభాగ్యము పౌరులు మాభాగ్యమనుచు వలుకులనాదన్‌ 1 రి? వేగలోయి తాను వినిన విధానమ్ము తండ్రి కెరుకసేయ తరలె నతడు యాజ్ఞసేన విభుని యాజ్జలో సర్వంబు నెరుగజ్లేసె శుభములెచ్చు పడగ | రికి

78 శ్రీమతి దర్భా భాస్కరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” పొందుభూవని పుత్రులు ట్రితికి తనదు పట్సిపొణినిట్టంగ భాగ్యమనిన పొదలు నీపోరమే నేడు ముదముగూర్చె తుహిన కణములు గాలిలో క్రుళ్ళిపడియె ! శకి శ 9) భాగ్యంబున యాత్మజాత కొరక్స, యుర్వీపతుల్‌ యంత్రమన్‌ ళో భాపూర్ణతగాంచ గెల్బుకొనుటే చేయందుకొన్నట్టుతా నాధారంబు భయంబునోవ నుతుకై నాయంచిడెన్‌ దైవమీ లాభంబచ్చుట పూర్వజన్మ ఫలమే లక్ష్మీకరంబయ్యెడున్‌ 1 అ క0 అనుచు సంతసంబు లంచులు దాకగా బయట భటులు మంత్రివరులు నిలువ అనుగమింవ ద్రుపదుగంతట పుత్రుడు శనక ముందు నడచి దారిజూప ! *ం లీక జియము పెట్టీ కదలు, జనసమూహమ్మును తోచి దారిసూప యేదు భటుల దండ తాడనమ్ము తలపక మరిమరి ముందు కురుకజూచు చుందురలునె ! కల కోలలు వినితా వాలారెడు భక్తిభావ వైఖరితోదన్‌ తాలిమి మాళిమి దెలుపుచు కేలుందమ్ములు మొగిడి క్రీడియు ననుచున్‌ |! యు కిి తమలో తమకే సె తరుణిని పెండ్లాడు తలపె రసహీనంబై యమలిన వనర్తనగుణులా యమతనయుదు ననుజవర్యులయ్యెడ నుండన్‌ ! లు కక్ష

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ ... “యాజ్ఞసేని 1 70 పొండుమహీశు పుత్రులయి భూమినికై ననుజన్ములందురున్‌ యొందొకదేని తక్కకనె, యొక్క తకైనియమమ్ము తప్పరే పండన తల్లికిన్‌ దెలుప పావనియామె వరంబులీయ చే కొండు ఫలంబు మరలన కుతూహలమున్‌ గొనిరా మృదుక్తికిన్‌ 1 + కిక్‌ (ద్రువదుడె యెట్లనుకొనునో ద్రుపదాత్మజ కోరిగోరి దైవీకృతమై నెపమున పడుదురు యేవురు యుపమింపగరాని రీతి యుక్తంబగునా ! ం తి8 తీలవంచు పాండు తనయుల తలపెరిగి ముకుందుడటనె ద్రుపదుని కెదురై లలిత మృదూక్తుల పలుకుచు వలసిన మర్యాద సలిపి బంధుత్వముతో ! ఫ్ర జౌవల వీరలు నృపతీ పావని మాయత్తకుంతి పతిదేవతయై తీనక సుళకై దీవన భావన చేసినది సుతులపల్నిగ గొనగా ! తికి అయనమ్మ నోట నెన్నడు శ్రేయంబౌ వరము నుడువు ; శ్మీఘంటే మీ రీ యలివేణిని దెలుపుచు చేయింపుడు పెండ్లితంతు క్షేమంబబ్బున్‌ 1 ఎం క్రిఫి ధర్మసుకుడు మొదట తర్వాత నలువురు వరసగా వివాహవైభవంబు లంది పూర్ణకాద్యునందిత మళులుగా వెదలువారు ప్పరికి వెతలవాసి ! ఆ కే00

ర. శ్రమ8 దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” అనెడు వాసుదేవు నభ్యర్థనము విని 'ద్రుపదరాజు కొంత తపన శోడ విల్లు విరచువాడె యల్లుడు నాకగు పంచపళుల కన్యనెంచ తగ్గునె ! ఎం కేకే పఃఖక్తి సుగణశీలత యితరుల యందమింత (ప్రేమనిడును గుణంబున్‌ బళనినె వలచెను మత్సుత కృతకముగా నెట్లు మసలు గృహమున కృష్ణా ! ల 102 య సంభవమత్సుత్రి యశము దిశల ప్రాకి పందిళ్ళు వేయగా భ్రమనుగొంటి నింద కాస్పదమైన యీ నియమ మనిన కోరి కార్చిచ్చు కౌగిలిన్‌ గొన్న యటుల ! 108 అందైనన్‌ గనినామా సుందరుదే పతి యొకండే సుదతికి నెప్పుడున్‌ కందర్భనములు వీరలు యందరికిని యువిదయెట్టు లిల్లాలగునో ! లం కేభి4 శూరాగ్రగణ్యులగు నీ ధీరులు పాండవులు జూడ విజిగీషువులౌ తేరి కనుంగొన జాలని వీరళి బాంధవ్యమనిన విఖ్యాతంబౌ ! ఎం కే05్‌ అదవదవడు నాడెందము కథలను లేనట్సి వింత గొవించంగా విధి నిర్ణయమన నిదియె ప్రధ యంచు భయంబు తోచు ప్రభుడనుగానన్‌ ! 106

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ ... “యాజ్ఞసేని 81 కృ నీవె మమ్ము కృపజూపి తెలుపుమో గుణవిశాల సదయగణుతి చేసి బొల కొరకు నీవు పాయంబు తెలుపుమో నల్లనయ్య నిన్ను నమ్మియుంటి ! ఎం కే07 కృృష్ణవళ్ల యనిన కైమోద్చి యిచ్చెద ధర్మబద్ధమైన తన్వినివుడె నగుచు నెల్లవారు న్నీసడించుచో నిలువగలనె క్రీర్తినే త్యజించి ! లు కే08 అనెడు ద్రుపదుని సంతాపమట్టె ద్రోచి చింత విడువుము నరవరా న్వీయయశము నాల్గు చెరగుల బ్రాకుచు నాణ్యమిడును పరమ సౌశీల్య సంభావ్య వనిత కృష్ణ 1 ల 100 'అల్లదే వ్యాసభగవాను డలరిరాడె ధర్మసంకట భావంబు తగలనీక సంశయంబులు పోద్రోలు శక్తినిడును యాతృ్మతత్త్వమ్ము నెరిగిన యతియెగాన | ల 110 చేపరతతో సమస్తమును చయ్యన ద్రోచి ప్రపంచ చింతనల్‌ కృతకవిధాన మంచు తమకే నియమమ్ము దావత చఃప్రసంగముల దారులు దిద్దుచు మేల్‌ ఘటించు వ్రతనియతుల్‌ జనావళికి వాంభితముల్‌ పొనరింతుదర్శిలిన్‌ | అ కేషేకే [్రశములలో వసివాడియ సతతము భూప్రజల కెల్ల సాయంబిడుచున్‌ యతులిత మహిమోపేతులు నతులొనరింపంగ జులు నయరదీక్షితులౌ ! ఎ కేకల

82 శ్రమ దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” అని వాసుదేవుడాదెడు అనునయ వాక్యముల కలరి యాద్రుపదుండున్‌ మునివ్యాసున కెదురేగెను తన దీనత నావజాలు దైవంబనచున్‌ ! లు కేకకి చనుదెంచె వ్యాసమౌనియు చనవున పొందవులడాని సాదర దృక్కుల్‌ ననుచుచు ద్రుపదుని గనుకొని యనితరమే యాశిషమ్ములందించునే ! ఎం కేకేకీ కుం! మొక్కుల నిడి యా చెంతనె బలభద్రు కృష్ణు చేయందంచునే యింతి ద్రుపదాత్మజాతకు వంతన్‌ పోనుడిపి, పంచపొండవులకునై ! + కేకేగ్‌ మేనివార మదిని మేనంబు బొవగా నెల్ల విషయములను యెరుగజెప్పి పాండురాజ సుతుల బాధలెల్లను (దోసి తెలపుమా ధర్మసూక్ష్మంబు దివ్యమేని | ం కేషే6ి పంచపాండవులకు పత్ని పరమసాధ్వి యెలమి నీ యజ్ఞసేనియే నిలచి నింద పాలుగాకుండ కాపాదజాలువాడ వీవెగాదె మహాత్మ యీ వావివలన ! ల కేకే ధక్మవవ వోని యగునని ధర్మసుతుడు తల్లడంబందుచున్నాడు డైర్యముడిగి గా ఆ క్‌ వా = వా అం కేకేరీ

శ్రీమతి దర్భా భాస్కరమ్మ ... “యాజ్ఞసేని” 835 న్వీ సమస్త సృష్టిగని నేమ ముధర్మము నుగ్గడించి యీ పావని పూర్వజన్మ కృతవృంతములన్‌, వివరించి శాంతికే జీవము పోసి యెల్లరకు సౌఖ్యము సాయము సేయుమయ్య నీ దీవన భావిరాజ్యరమ భాగ్యముగా ఫలవంతమయ్యెడున్‌ ! ఎ 119 ఈ వహాదేవి యుదయించి యాధరిత్రి పున్నెములకెల్ల నిలయమై భూరియశము పాందుభూపతి వంశంబు ప్రజలు హెచ్చు చిమ్మచీకటి పోద్రోలు చిరువెలుంగు ! ఎం 120 అను హరి పల్క మేనియును హాసముతోన నెయంతవెళ్టి కనరె మహార్చిలో వెలసి గణ్యత గాంచిన యా యయోనిజన్‌ జనవర ; చుల్క చేయుటన జాతిని తక్కువ సేయుటేను పొ వన పరమార్థ తత్వమును పాయక గాంచితి యోగదృష్టితో ! లు కేతకే తొ;భవమందు నీ తరుణి తొందరతోననె నామహేశుళో విలసితమే సువర్జతను విశ్వపతిన్‌ గొనియాడి భక్తియై తలపులలో సకామయయి తాననె భూర్తృపదార్చనా రతిన్‌ నిలుపగ నాకొసంగు భవ నిర్మలమే మతి నీతియున్‌గడన్‌ ! కిల జల్లి అఎతి యనియె నేను మారులు స్తుతి ప్రియుడా హరుడొసంగె సుందరికటులే మతి వెరపు దోన నాయమ యతి విహ్వాల యగుచుననియెనా, శంకరుతోన్‌ |! లు 128 అవా 1! తగునా దేవా యభయంకర ! పతులు సతికి వైదుగురెట్లే శుభప్రద ! నను దయగావుమా త్రిభువనముల లేని వరము, తీర్చుట తగునా ! ఎ కేలైక్త

రిశీ. శ్రమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” వఃమిచ్చిత లలనా నీ స్థిర నిశ్చయ భక్తిమెచ్చి సీమంతిని నీ చిరవాంఛిత మీడేరెను పరమాస్తలు పతులనిచ్చి పాలించితిరిగా ! కర్‌ ణీ స్త ప్రావనివని లోకములోన నిన్ను పూజింతురిదే చాలా సాంత్వన మొందుము మేలగు పతిదేవతనగ మించు జగానన్‌ ! 126 పొందాలం రాజపట్టివి పాంచాలిగ ప్రస్తుతించ భామా, నీకై యంచితమే శుభకరమే పంచపతుల్‌ నినువరించు భాగ్యంబబ్బున్‌ ! 12? యేవయింధ్ర వవనుదళ్వను లిమలిన వర్తనముతోడ సతివా నీకై మమతతో పుట్టిరి భువిపై శమ తమ యంశంబులంది తారుణ్యనిధీ | ఎ కే2రీ వౌరు కోరుకొన్న వనితవు నీవని దివ్యభానముననె తెలిసినారు ప్రవిమళాత్ములైన పాండుకుమారుల ధర్మపత్ని వగుచు దనరు మమ్మ ! ంం కేలి9ి ఈశశ్వకడాశీర్వదించగా నీవు మగుడ యజ్ఞకఉండంబులో బుట్టె యజ్ఞసేని పూర్వజన్మ పరంపర భూతి తెలిసి సంచరించి పవిత్రవై సతము మనుము ! ఎ కేతి0

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని 5 రనుగొనుమా రాజేంద్రా తన పురాజన్మంలోని ద్వైదీభావం బెనయగ వరముల తీరును యనుమానము వీడి పెండ్రికొనతులిడునూ ! ం కేతి1ే దివ్యదృష్టి నొసగి తెలివిడి జేయుచు సంయమీంద్రు దపుడె సొగిపోవ ద్రుపరాజు మదిని తపనను విడనాడి దుహిత పెండ్లి సేయ తొందరించె 1! 182 టేరుమళులైన పాండవుల యొద్దకు వచ్చి ప్రసన్నభాషలం గరము వంచి కన్యకను గైకొని బాంధవభావ మెన్నుచున్‌ సురలభినందనల్‌ దెలుస శూరులు ధీరులు మెచ్చిచూడ, నా దరమున మళ్సుతిన్‌ గొనుచు ధన్యుని సేయరె మీరిత్తరిన్‌ ! కేతకి కుంంని ప్రార్థించుచు నా కుంతీకొమరులను ట్రీతిగొని తాననియెన్‌ మంతనములు చాలిక నా వంతయు దొలగినదిగాజి వడిరాగనే ! అం కేతిక్ష భగవదంశ గొన్న పొవీత్యమూర్తులు వాసుదేవ ! రామవడిగవచ్చి నాదు తనయ పెండ్లి సాదరమ్మున జేసి పరమమైన (ప్రేమ బరవుడయ్య ! ఎం 18ిక్‌ అనియందర నొడబరచుచు తన కొమరున కాజ్ఞి విడియె తక్షణమే యీ జననాయకు పుత్తులగొన ఘన తూర్యరవంబు లెన్నిగా తరలనలెన్‌ 1 ఎ 186

$$0 శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని క గజవాహన రథములళతో నిజపరివారమ్ము రాగ నియమిత విధినీ సుజనుల దోడుకు పెండ్లికి విజయము సేయంగ వలయు వీరప్రతాపా 1! ఎ 187 మళ రధమున కుంతియ వర్క హాటకరత్న రచిత వాహనములపై సురలరి పుష్ప వృష్టిని కురిపింపగ చేరి రంతమిన కులసతి తోడన్‌ ! కేలిరి మెంచ కుమార పంచకము యేర్చడ భావజ రూవులై రతిన్‌ కాంచన కుండలమ్ములును గారుడ నీలప్రవాళ తలిత్యమున్‌ యెంచి యమర్చు సాముమలను, యింపగు వేష్టనముల్‌ డుకూలరన్‌ త్నాంచిత పాదుకల్‌ దొడిగి ; తత్సభచౌరి వివాహవేదికిన్‌ 1 ంం కేతికి పవ బాంధనుల్స్‌ సఖులు, పాయనిష్టు ముడి స్వాగతింప శ్రీ నిలయములైన చౌకముల నెమ్మదిగా నుపవిష్టులై మహీ శల చతురోక్తులన్‌ వినుచు సుందరులౌ గణికల్‌ పొనర్చునా సలలిత నాట్యముల్‌ గనుచు నఖ్యతతోపగ మాటలాడుచున్‌ ! ఎ కేత0 బల్లి 6యెమధుర వర్ణన క్రియల సుందరులా దరిదాపులుండు నీ యముని యతిన్‌ వవెలార్చివర మంగళమందునుండి రా సమయము సద్విధిన్‌ పలుకు శబ్బపరంపర దివ్యరానువలల్‌ సమధిక స్వస్తి వాచకపు సంగమమై దరిదాపులానగన్‌ |! ఎ కడవ నియమిత యళ్న కృత్యములు నీమముతో పొనరించి విష్రలా జయనినదంబు లాకసప్పు చక్కిని జాగుచు మారుమైోయగా ప్రీయమున పొరులెల్లరును పేరిమి పెంపున రాచకన్నెకున్‌ నియతిని దీవనల్‌ పలికి నిండు మనమ్ముల సంతసించిరున్‌ ! ఎం కేకల

శ్రీమి దర్భా భాస్మరమ్మ ... “యాజ్ఞసేని 87

పెండి కూతను సేయగ నిండారిన (ప్రేమతోడ నెచ్చెలులెల్లన్‌ పండగ దినముల కంటెను మెండుగ సంతోషమెలయ, మెలళుక కంతన్‌ ! ఎ 1కీతి అంవకు నభ్యంజనమే కుతుకముతో నైదు సతులు కూరిమి నిందన్‌ చతురత సూపుచు నలుగిడ్‌ ప్రగతి లేని వాయచ్చరనుచు పొటలు పాదన్‌ ! ఎ కేడ్తీడ్ష తడయొత్తి కురులు తుడుచుచు వడివడి సాంబ్రాజితోడ వైచిరి ధూపం బడలిక వాయగ వీవన లిడి సమ్మెద మెనయ ! యు కేకీర్‌ వ9వవు వట్టువద్రములు పద్మదళాక్షికి గట్టి రత్ననం కలిత సువర్ణహారములు కంకణముల్‌ వరనూపురంబులున్‌ విలసిత పద్మరాగముల సౌరులు కీల్దదకుప్పెలున్‌, వ్రభల్‌ చిలుకగ, సన్మణుల్‌ పొదుగు చెన్నగ కర్ణవతంస ముంచగా 1 ఆం కేక? మఃకళ మాజిక్యరాగిడి మణుల పాపిడి చేరు

సూర్యచంద్రులు తలను సాొంవులీన దండను కడియాలు, తారహారమ్ములు

కంటె, కానుల పేరు, కంకణములు మొల నూలు గంటలు, వలనగువడ్యాణ

మమరిన గాజులు, యంగుళులును రవ్వల ముక్కెర, రత్నాల బొవలీలు

చెంపస్వర్ణమ్ములును, సొంపులీన

గర్‌. శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని కి పైడియందెలు కడియాలు భాసీలంగ పొగడవుందండ పచ్చల పతకములును ఆణిముత్యాల అవగుంరనమ్ములోన దేవభామిని వోలెను, తేజరిల్లె ! ల కేకకి 'నెచ్చెలులు ముచ్చటించగ యచ్చర చెలియనగ మించుగునా కన్నియ తా నిచ్చలు కొలిచెదు దైవము కెచ్చగు ప్రణతుల్‌ పొనర్నె, హేలాగతితో ! లు కక9ి వేంసంఖ్యలోన వెన్నంటు చెలులతో వరపురంధ్రులెల్లి దరినిదరియ మధుర మధుర మగుచు మంగళవాదనల్‌ మైయుచుండ గదలె ముగ్ధ యవుడె ! లు కేల్‌లి ఆ్నో యసిడికాంతులు చిందించు బాలకేళల హెచ్చు జాబిలిరేఖగా' ముచ్చటగను ప్రబలనీనెడు యపరంజి ప్రతిమ యనగ చెలులు దారిని చూపగా చేరెనటకు 1 లు కేక్‌ మం:ళస్నాకలా వరులు మంత్రవిధిన్‌ నవ వస్తలేపనల్‌ యంగనలంది యాయగయలకృతు లైయరుదేరిదికిన్‌ చెంగటత్రోవ జూపుచును స్నేహపురస్పర మందజేయుచున్‌ పొంగె నృషపాలమేళియరు పూజలదిచ్చె తరాళినాస్తతో |! ంం కేర్‌2 (ద్రుపదుడు పెండ్లి వేడుకలతోదనె, తృప్తిని మొనర్చగ నుండియున్‌ యపరిమితానురాగమున యామెడ రేజొనరించు కర్ణముల్‌ నిపుణతతో సహాయపడి నెయ్యముసూవుచు వెంటనంటిరా సఫలత సంబరంబులకు స్వస్థిఘటిల్లగ సేతుర్తెరున్‌ 1 కేకకి

శ్రీమతి దర్భా భాస్కరమ్మ.... “యాజ్ఞసేని” రఫి మూగన ప్రజలను రాజుల బోగము అందించి, సరళపుం ప్రియభాషల్‌ చెగ్తాలి సందడించగ శ్రీగను సత్మారవిధులచే దీపింపన్‌ ! ఎం కేర్‌ (ప్రధమమున ధర్మరాజుకు సదయుడు భీమునకు నొసగి, సఖ్యతనరుచే యొదవెను పాంచాలికి స మ్మెదమున కవలలకు నొసగి మొక్కిడె ధవుడున్‌ ! యు కేర్‌క్‌ పొజిగ్రవాణము సేయగ నేణాక్షియు శిరసునొంచ యేర్స్పెదె త్రపయున్‌ మానిన శిరమున సేసలు రణమెయన్‌ జల్లి శుభమురాగోరుచునే ! ఎ కేర్‌6 ఇఓకరాకరి నిచ్చిన యెడ సకియకు సిద్ధించె వరము శర్వుడు యదునా సకుమార కన్నెప్రాభవ మకలంకముగా ఘటిల్లె నాశ్చర్యముగా ! ల కేర్‌? బేరభాంకృత నాదము చేరి దిశాలయములందు చెచ్చెర దిరుగన్‌ సేరిమి శంఖము దివిజులు పూరించుచు పూలజల్లు బోసిరి గుములై ! కేర్‌ శుభమంగళ గీతికలును విభవాధృతి హెచ్చపొడి విందులొనర్చన్‌ యిభయానలు శుభసూచిక ప్రభ పెంపై యింపునింపే పరిణయ విధులన్‌ ! ఎం కేర్‌లి

00 శ్రమ దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” పొంాం విభుడు కొమరిత కంచితముగ, ప్రియము గూర్చి యల్లుంద్రకునై కాంచన భవనమ్ములశ్రీ మించగ సన్మణుల గూర్చి మేలుగ నిచ్చెన్‌ 1 ఎ 160 పొండుకుమార పంచకము భూమిని యా ద్రుపదాత్మజాతతో నిండుమనమ్ముతో నలరి, నిర్మలవర్తనులై సుఖంబునన్‌ పందగ పబ్బముల్‌ గడిపి భావజురాజ్యము నేలుకొంచు తా ముండిరి వత్సరంబచట, యూర్జిత వృత్తిని రేడు పొంగగా ! ఆం కేతికే చొరువోసిని ద్రుపదాత్మజాత పతుల విమల (ప్రేమాభిషేచన, విభవనమునను ముగ్గసొందర్యరాసియై మరుపు సూపె " కన్ననారల కానంద గరిమ మమర ! లు 168 కుంవింద మణీమయ కుందనవేదులన్‌ హరినీల భరితాలయమ్ములందు మానిత నవలతా మంటపమ్ముల యందు పరిపూర్ణ కాసార పాళికెలన సరిలేని సౌగంధ భరనికుంజములందు ఫలపుష్ప సంకీర్ణ వనములందు తుహిన సంశోభిత మహిత కేదారాల నవసైకత స్థలీ చవృకములను బంధుర విలసిత, శబనంబులందును శశికాంత ప్రసరించు శాలలందు పుప్పొడి నెత్తావి పూపొదరిండ్లలో గిరి సొనువుల నంటు ర్శుకులదరిని

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని ? రీ] పొందు సూనులు చెలి గూడి బహువిధముల మానముల నెల్ల, క్షణముల మడి మెసల అంచితానంద లఅహరుల నధిగమించి ముచ్చటను గూర్చిరెల్లరు మెచ్చికొనగ ! లు 16కి 'అక్రమామల మతులకు నానందమను గూర్చి ధర్శరాజుండు తనదు తమ్ములగని వెడల వలయుప్పరికి తడయక మీరలు ప్రభుని యాజ్జ్ఞగొనుట పొడియగును ! న! ఇంద్రప్రస్త పురికి యింతిని దోద్మొని మరల వలయు శుభము మనలనంట రాజ్యరమకు ననులపూజ్యత గూర్చగా ప్రజలు కన్న కలలు నిజముగాగ ! = కేకిర్‌ సేదముల గాత్ర కృష్ణకయి క్షేత్రము వీరము జూపినాము మీ మదులకు యింపు గూర్చితిరి మాన్య ! యపూర్వము మీదు ్రేమమో నదయమదీయ ధర్మమును సారవిధిన్‌ పొనరించినాము మీ మృదు మధురోక్తులీ మధుర మార్గములన్‌ సృజియించె నేడిటన్‌ ! అం 16 కన్నుండ్రి కన్న మిన్నవై మమ్ముల అదుకొంటివయ్య యాదరమున మమత పాశములను నుమ్ముల బంధించి తీరుణంబు తీర్చుటెట్టులయ్య ! 167 ణి అగవలె నింక ద్రుపవరా యింద్రవ్రస్త పురికి దీవనలీవయ్య పుత్రిననిపి రాజ్యభారంబు పూనుచు రక్షలిదటే సాయమగు మాకు నరవరా- సాగవలయు |! 168

చ్‌, రై శ్రమం దర్భా భాస్మరమ్మ... 'యాజ్ఞసని ” అని ధర్మజుండు పలుకగ జనపతి తా జిన్నబోయి శాంతముతోనే చనియెదరను నచనంబే నను బాధను క్రుంగజేసె, నాయెమె చెవుడీ ! 269 లౌజ్యరమకు మీరు రక్షణనీయంగ చనుటె సబబు వెడలు సమయమిదియై పొందురాజ వుత్రపంచకమేగగా భారమగును, గుండె పాయుటెటులొ 1 170 అిబ్లండ్రు గారు మీరలు నల్లదమున నుద్భవించు, నెలమిడు సుతులే యుల్లములో ననురాగపు జల్లులు కురియించినారు, సాజముగానే ! ఎం కళే నౌ ముద్దల కొమరితయే మా మమత పాలవెల్లి మము విడి చనగా భూమిని చీకటి మింగిన సామెతయై శతల్లడిలమె సాజముగానే 1 1జీ అనియడరు ద్రుపదుని పలుకులు విని యాతని సతియు సుతుడు వినమిత మళులై జనకా 1 బాలిక ననుచుట వినమే అత్తింటి కదనె పేరిమి యొనరున్‌ ! యు కేగి అనవిని కంటిపాపయిన యాత్మతనూజను బుజ్జగించి యా జనవతి వేలసంఖ్య రధసైన్యబంబులు యశ్వముల్‌ కరుల్‌ యనితర యస్తశస్త్ర గణయత్న సమీకృత చిన్నతనమున మానుగ నిచ్చి యంపకము మానిత వృత్తిని చేసి ధీరుడై | లు 104

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని ర5 ఇస్టసఖలెల్ల కదలగ నష్టెశ్వర్యముల తోడ నా గ్రౌపదియున్‌ శిష్టాచార క్రమమునటు స్పష్టము చేసె విధాన సక్రమ విధులన్‌ ! ఎః 15 తనదైన ధీరగరిమను జననీ జనకులకు కొంత సాంత్వన మిడుచున్‌ వానమిత వర్తనతోనె కనులన తడియాపుకొనుచు కదలె ధవులతో ! 1౯6 చీ$లిని చీల్చు ధావళ్య శ్రీయనంగ లోకముల పాలనము సేయు వేకువనగ ఆకసములోని చుక్కలకాది యనగ తరలె రాపట్టిపతులతో త్వరిత గతిని | 17 ధవులతో తేరు నెక్కిడి తనయ గనుచు గుండె సుదిగుండమైలోన గోదువెట్ట జనని జనకుడు నన్నయు వెనుక నడువ తేరు కేతేర ద్రౌపది ధీరమతియై ! 78 పు వెడలగ నగరమే పొగెలె వెతను యజ్ఞసేన విభుందును నడలెనెంతో కన్న మమకార ఇంధంబు మిన్నగాదె రాజ్ఞమెదలోన దుఃఖంబు రగిలె సొదయై |! 179 లఇరుగెడల వృక్షరాజము యరుదే ఫలిపుస్పతతుల నందీయంగా వరపాండవు లరుదెంచగ సురిచిర పవనములు నిండె శుభసూచకమై | ఆ కేపీ0

9డీ శ్రమం దర్భా భాన్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” కొండగోగువూలు గోరింటపూలును ఒక్కరొకరిపైన నొప్పిజల్ల కుంచతోడ నెరుపు ముంచి చిత్రించిన చిత్రప్రతిమ అనగ చెన్నుమీర |! ఎ కేరి1ే పొలనలోని రాసుతకు పద్మసుగంధులు పొటలేర్చుచున్‌ బాలకు కొంతహాయి నిడి భావనలో తనవారి చింతనల్‌ వీలగ కొంతలో మురచిలేమల హాస్యవచస్సు లందుచున్‌ బేలతనమ్ముపో నుడిపి ప్రీతిని గూర్చిరి తన్‌వనిన్‌ తమిన్‌ ! ల కరికి తెలినురుగుల్‌ వెలార్చుచును తీరమునానుచు చెంగలించుచున్‌ వెలి గొదుగుల్‌ విశీర్ణమయి వేగవె తీరము నానిముక్కలై వలిపెము వస్త్ర సంచయము వాయువుతోపున విచ్చిచక్కలై లలన నదీలలామ యెద లాలితమేక్తికమాలలో యనన్‌ | ఎం కేతకి విగా వనములు గదచిరి విడిదలు పలుపల్లెలందు పేరిమివేయన్‌ తడయక కాన్మల దెచ్చెడి యడకువతో వల్లెప్రజలు నత్యనురక్తిన్‌ ! లం కేరీకీ భూః గౌంచగ పౌరులు దాపుల దవ్వునలు నిలచి తడదపడుచుందన్‌ కావయికాచెడి తండ్రికి వేపదముల నంటి ప్రేమ విస్ఫూర్తిమెయిన్‌ 1 ం కేరీక్‌ సొధరమన భూనాథుడు నాదరమున చూపి నిలిచి యాల్మీయతతో భేదము దైన్యము వాపుచు మోదముతో ధనములిచ్చు మురియగ జనులున్‌ ! 18కి

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “ యాజ్ఞసేని 5 రీ పళ్లైవాసుల సంతోషభావదములు నిండుప్రేమమ్ము నన్‌రేని గుందెజేరి కరుణకాసార పాళిద్రై గదిని జనుల వత్సలత జూపి వీక్షించె వారినెల్ల 1 లు 187 పొంకలోని రాజ్జిగని పల్లెపురంధ్రులు లాజ లక్షతల్‌ బాల శిరస్సుపై నిడుచు, పాయని[ప్రేమ ననన్య ధీవచల్‌ తాలిమి మాలిమెచ్చి వడథౌత, వసనస్సుల నందజేయుచున్‌ కౌల్లున కైలులుంచుచును కీర్తి వహించు మటంచ పళ్ళుచు ! ఎం 189 వంగడంబు పెంపు వైభవం బెనయగ చిన్నిబాలకులను యన్ని కనుమ కోరి కురుకులంబు వీరుల గాంచగా వారసులను గనుము వన్నెదెచ్చి ! 190 చైటనవ్వు తోడ ద్రుపదుని వరపుత్రిక యాజ్ఞసేని వాత్సల్యముతో తరలెడు తరుణ మణులన్‌ మురువుగ తాజూచి మ్రొక్కి పురదెస వెడలెన్‌ 1 191 ట్రదె యరుదెంచు రాజనుచు హర్షప్రపూరిత మానసమ్ములన్‌ కొదవది తీరు, భూవిభుని కొల్వున నుండుటె భాగ్యమింకనా సదయుని సాధువర్తనము చల్లని నీరవములో తోచు, నీ సుదినము జన్మలో గనుట శోభనదేవత కౌగిలించుటే ! యు కే9లి కుడుముల తోసిపుచ్చి యిట యేళికలై బహుభోగభాగ్యముల్‌ యెదనెడ పెంపు నింపుకొని యెప్పటి యట్టుల సాంప్రదాయపుం గొడుగుల నీడలో నడచి కూరిమి నించును రాజచంద్రుడై పుడమిని యేకఛత్రముగ భూతివెలార్చుచు నేలగావలెన్‌ ! ఎః 198

య్‌, రగ. శ్రేమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞ నని” ధర్మవకోడుబుట్ట వనదాత రుచునేలగావలెన్‌ యునేతయు తానుగాయా ధర్మజుదేలునేల తన తమ్ములతో బహుళార్థయుక్తమౌ కర్మల మర్శముల్‌ దెలిసి గౌరవమెచ్చ మహానియంతయై యర్శిలితో ప్రజాళికయి హారతులెత్తును దేశమాతకున్‌ ! అలం కేలీక్ష వేసవే సేన విజృంభణము సేయ కొలువుకాంద్రు దెనల ఘోషవెట్ట మేనివరులు వేదమంత్రాలు నుదువగ నధిపు డదుగువెట్టి నంచితముగ ! ఒలు కేకిక్‌ కన్నుల కాయలు కాచెను యెన్ని దినాలాయె విభునియెడ బాసితిమో పున్నెము పండెను నేటికి మన్నన మాన్యతయు కలుగు మన జన్మలకున్‌ ! 196 అనుచు జనుల మతులు నానందము ముష్పాంగ సందడులను దిరిగి న్వస్థులగుచు బంధుజనులతోడ వండగయుంబోలె నుత్సవంబు సేయ నూహసేయ |! న. యదువంశీకు లనేకు లచ్చటకు సౌహార్ధంబుతో వచ్చి పెన్‌ ముదమొప్పారగ, వారలొక్కరొకరై మోద(ప్రసంగంబులన్‌ యెదురౌవారల పల్కరించుకొనుచున్‌ హేలావిలాసమ్ముతో సదయుల్‌ మాన్యులు సజ్జనుల్‌ బుధులటన్‌ సౌహార్ధమున్‌ సూపగన్‌ |! ంం కేకికి వలన వచ్చిన మేఘంబులను కృష్ణు డెల్లిదిక్కు తానైమై యలమిక్రియల నాముదము చూపువారల కప్పగించి నాగరు సౌధాల తోటల నాస్తదీర్చ ! అ కేకకి

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని 97

రయహయపహాస్తి వాహినులు, రాజ్యరమామణీ విభూతికిన్‌ రయవిభవంబు కూర్చినటు నల్గడ తీర్చుచు చిత్రశాలలన్‌ జయజయనాదనల్‌ చెలగ చానలనన్యముగా, నొనర్చగన్‌ ప్రీయజనవాహుల్‌ కదలపేరిమి విస్న్మయమందిచుడగన్‌ | ౨ 200 మంత్రి చినరాజమేళులకునై యామసౌధంబులన్‌ ధీమంతాగ్రణులౌ విషిష్ట మఘటనాధిక్యుల్‌ మహమం(త్రలన్‌ (శ్రమించెన్‌ భవనంబులందును చుచున్‌ సేనాసమూహంబులన్‌ క్షేమంబెంచుచు శాలలెన్నో నిలుపన్‌ చేసన్నశాసించెడన్‌ ! ల 205 రౌజమార్గములో రమణీయ తరనుగు

సాలభంజికలనే చక్కనిలిపి మణిమయాంచితమగు మంటవమ్ముల పైన

వర్ణచిత్రమ్ముల వరుస సునిచి రంగురంగుల మేలరత్నాంబములతో

వాసిగా పందిళుల్‌ వైచినిలిచి శోభస్మరమ్ముగా, బూతవ(త్రములతో

పైపైకి తోరణపాళి గూర్చి

పైడి కలశాల ప్రసవముల్‌ భద్రపరచి

చిమ్ముగ్రోవుల పన్నీరు చిలకరించి

కర్రు కస్తురి జలముల కలిపిజల్లి

ముత్తియములెన్ని గూర్చుచు ముగ్గువేయ ! ల 202 ఇంద్రప్రస్థపురము యింపలు పెంసయి యింధద్రపురిని మించి హెచ్చుకళల పంచపాండవులకు భద్రమ్ము చేళూర పంచ తూర్యరవము పరిధవిల్ల ! 208

రగ. శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” కళల మీరు నగరు కళ్యాణవైభవ ఘనత తెలువు పలుకు లినుమడించ సురల హర్షరము నినదించె నభమున యష్ట శోభనముల కచట విడిది ! ఎం బైరిక్ష ట్రైవార మెన్నువారును దైవారగ మైక్కులిడుచు తలదిగుచుచునా ధీవిభవులనుతు లెన్నుచు ప్రోవై నిలుచుండిరచట భూపుని జూడన్‌ ! 0 తొ లుదొల్ల రథము లాపై ఐలళాలురు సైనికులును భద్రగజంబుల్‌ శులలేని యశ్వదళములు చెలి వెంబడి వచ్చు సకులు చేరిరి వడిగా ! 206 జియనాద మెగసీ దిక్తయి నెల్ల జుట్టముట్టి యింపు నింప మరఫిరంగు లెల్లి మార్మొగె నొక్కపరి వాద్యఘోష చెలగె వైభవముగ ! ల 20 ీ భ్బస్థులు పలికెడ వారును విస్తారముగాగ ప్రభువ వీరోచితమే ప్రస్తావన లెన్నుచునే నిస్తులమే భక్తిసూపి నెగడెడువారున్‌ ! ౨ 208 ల , ౦్ర్రిరవీధుల నూరేగుచు నిరువైవుల సేకదల బూక్షించుచునే పురకాంతలు జల్లేడునుమ పరిమళ దివ్యాక్షతను భాసిలె నృప్పుడున్‌ 1 లం వై0ల్రీ

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని ః ర్రీర ధర్మజుండు వచ్చి దరిదాపులందుండ నెదురువచ్చి కృష్ణుడెలమి జూప రథము డిగ్గి నృవుడు యెదిరి కౌగిలినీయ (ప్రేమ ర్యురులు పొంగి పొరలినటుల ! ఎ లైక్ష0 కోటనగరా (మోతలు కూటములై జనులు పలుకు కోలాహలముల్‌ యాటలనాడుచు పాడుచు చేటుల శ్రావ్యంబు పలుకు సీంగారములన్‌ ! ఎం జైనేకే క్రన్నెయైదువు లిచ్చిన గౌరవంబు కప్పురవు హారతుల తీరు గాంచినంత చుట్టినచ్చిన నక్షత్రశోభ దిశల కండ్లు మిరిమిట్లు కొల్స కానుపించె |! = బై్నేలై శొమరములు వీచుచునే సామీష్యము నుండి సఖులు సందడిసేయన్‌ భూమిశున కెడనెడగా శ్రమించెడి వెల్లగొడుగుచే కొలువంగా ! ఎం 2కేతి నొనాదేశాగతులౌ భూనాయక మేళులెల్ల భూరి విభూతిన్‌ మానితమణి సింహాసన ఆనాయకవరుల కొనగి రంచితలీలన్‌ ! ల లశ ప్రతకనరాని విజ్ఞనకు ప్రాంజలులిళ్చుచు గౌరవించిరా వితరణశాలి కన్నుగవ వీక్షణలో శతకోటి దీవనల్‌ కుళుకముతోడ నిచ్చెనన కోరి ప్రణామము లాచరించుచున్‌ జతనము సూసి మన్ననలచే వశవర్తులగాగ దెంచగన్‌ ! ఎం బైకర్‌

100 శ్రమ దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని ! ప్రనిడి శలాకవిలాసము వసుమతిపై కాలుడిగ్గి వచ్చెనగంగా కుసుమ సుగొత్రి మహామతి యసదృశ లావణ్య కృష్ణయటు చనుదేరన్‌ ! లు లైకేథ రకా జనములు కైదండ నీయంగ చనవిచ్చు వదినలు సరస నడువ పండు ముత్తెదువుల్‌ పాటలు పాడుచు లాజాక్షతల్‌ జల్లి లాలితముగ అన గుంరనలు దాల్చి యంతఃపురు స్త్రీలు పదపడి భావాల పలకరించ పౌర యోషామణుల్‌ మురువుగా పరుగున ముందుజేరి మరి మరి తొంగిచూడ ప్రియవయన్ములు చేయెత్తి జయము పలుకీ చెన్నుమీరగ కనునన్న చేయుచుండ పద్మదళనేత్రి పాంచాలి పదములూనె ప్రసవ రాజిత సోపానపొళి పైన ! ల 21% పొండవల రాజి పాంచాల ప్రభుని పట్టీ చాడువాసిని ద్రౌపది చేరిరాగ చేయి నందించి యుపవిష్ట చేసె రేడు యర్థ సింహాసనం బిడి నాదరమున |! లు 218 పంచిన రత్నకంబళముపై నదయాడుచు ధర్మజుండు యా సురుచిర భర్మహర్వ్యముల జొచ్చి సమున్నత సింహపీఠిపై కురుకుల సంభవుల్‌ గురులు కోరి మణీమకుటంబు వెట్టన బురముగ రాజ్యభారమును, గౌరవమే విధి దాల్బెనప్పుడే ! ఎ బైకేఫీ

శ్రీమతి దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని 101

వేదమంత్రమలకో వేవూరు దీవించి

పూజ్యులు విప్రులు భూతిదెలుప బిరుద గద్యలు పలికి వరనంప వర్జనల్‌

సలుపు వైతాళికుల్‌ సరసనుండ కాన్మలందించుచు క్రైమోడ్చు లిచ్చుచు

సామంతు లాయెడ సన్నుతింప వింజామరల వీచి, వేడుకలోనుండ

మంత్రి సేనాపతుల్‌ మనలుచుండ

గౌరవముతోడ గణికలు కాలిగజ్జె

లటు కదల్చుచు నాట్యల నభినయించ

చూచువారలు, కన్నుల సొబగునించి

కన్నె వ్రాయువు బాలలు కదలిరచట ! అ వైలై0ి క్రోలాహలమ్మ లెచ్చెను పొలించెడి రాజచంద్రు పరికించుచునే ప్రోలేలెడు రాజ్జీమణి శ్రీలలనకు స్వస్తి పలికి చేసిరి ఘోషల్‌ ! య లైల న్వూూదుగురికి సోదరి నారీజనవంద్యచరిత నవమల్లిక యా కూరిమి నించెడి దున్సల చేరంగా పిలచె ప్రభువుచే సన్నలతోన్‌ 1 2292 ప్రసితనమందు నన్నలకు ప్రాణము పెట్టు ప్రేమచూపు నా కుసుమసుగాత్రి వంగడముకున్‌ వరపుత్రిక కన్నుసన్నలన్‌ మెసనలి శుభప్రదమ్ములగు మేలిమి పల్యుల హాస్యరధోరణుల్‌ యసద్భృళ వర్తనంబులును యల్లనదోచె నృపాలు భావనన్‌ ! ల 228

109 శ్రమ8 దర్భా భాస్మరమ్మ... ' యాజ్ఞసేని” రౌరాజు కసం దంతనె భారంబే గుందడెనిండ పరుగిడి తనదౌ యారామము కడనుండిన కారుణ్యము చూపి చెల్లికడ ధర్మజుడన్‌ ! ఎ 2ైలడ వంఠలగు కతలు చెప్పుచు వంతను పోనుడిపి ధైర్యవచనము లిడుచున్‌ పంతమ్మబటు బాయంగా మంతనములు సలిపి కలుపు మధ్యస్థడుగా | జైలర్‌ అదువిడ్డ మెకకె యల్లారుముద్దుగా పెంచుకొన్న తీవ ప్రేమపొంగి యల్లిబిల్లిగాను యల్లుచు పైపైకి పూలువాచు శలపె పొంగులెత్త ! 226 నలగడం తానె యగుచును పలువిద్యల నేర్చుకొనుచు ప్రాభవ మెనయన్‌ యలుకలు కులుకుల జూవుచు యళలనాటి తలంపె తోచె నా ప్రభువృనకన్‌ 1 .! అని యాలోచనములన్ని యనుగు చెల్లి కెల్ల కొన్మల నందించె నుల్లమలర బావమజటిదికి ఘనముగా పంచి యిచ్చె మణులు మాణిక్య నివహంబు ; మమత తోడ |! = లలత జీ ౫రు పేరున తమ్ముల ట్రీతి బిలచి పంచి యిచ్చెను కాన్మలు పరమైన రథగజాదులు వస్త్రముల్‌ రత్నచయము యాణిముత్యాల హారాలు యాస్థతోడ | ఎ ఖైలఫ్రీ

శ్రీమతి దర్భా భాస్కరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” 103

కురుల వృద్ధబాంధవులగోరి పదంబులనంటి మైక్కుచున్‌ వరుసలు వావిలెన్నుకొనువారి ఛలోక్తులనంది కొంచుయా సురుచిర సఖ్యభావనకు నుస్థిరతన్‌ ఘటియించి మిత్రులన్‌ వరస నను బల్కరించుచును, వచ్చిన రాజులకేర లందుచున్‌ ! ంం విత్రి0 గురుళర బాధ్యతాయుతపు కోటలపై తనయాధిపత్యమే వరలు నికేశనమ్ములను వాసీగనాటె జనాళి పొంగగా పురిజనులెల్ల మెచ్చికొన భూరితమ్ముగ విందులిచ్చుచున్‌ తరతమ ఖేదమెన్నకయె ధర్శజుడిచ్చె నపూర్వ వైఖరిన్‌ | బైతికే కోలావాం మెనయగ నా పాలకుల నిలిచి బహుళ భావార్థములన్‌ లీలగ బలుకుచు సఖ్యత శ్రీలక్ష్యము నింపుకొనిరి స్థిరచిత్తముతోన్‌ ! ల లతల ధర్మ వైవుకు తరలి మైొక్కిడుచును

భీముని భుజమును (ప్రేమ చరచి పార్థని కేలును పట్టి ప్రియమ్మున

కవలల గదియుచు కౌగిలించి చెలువార ద్రౌపది తల నిమిరి లాలించి

కుంఠీమహాదేవి చెంత నిలిచి కురుకుమారులతోడ కూరిమి భాషించి

వదపడి విదురుని పలకరించి

తొతద్రోణుల పదములు ప్రీతినంటి

కర్ణునొకమారు క్రైఫేసి, కరముబట్టీ

యదుకిళోరున కానందా+మెదను నిండ

సెలవు నందిన ద్వారకానిలయ మేగ | ఎ జైలిత్రి

104 శ్రమః దర్భా భాస్మరమ్మ... “యాజ్ఞసేని” యూ రారాజు హృదయాన కక్ష నిలిచి కన్నుగవలోన దరుణిమ కదలియాడ లాంఛనమ్ముగ ధర్ముజునాచి మొక్కి కదలె తన్మువెంబడి గౌరనముగ ! లు వైకిక్ష రౌశోచిశ మర్యాదలు భ్రజితముగ జేసె నృపుడు ప్రభనిండారన్‌ భూజ ననుతుడై రాజ్యము తేజము హెచ్చంగ సలుప దీక్ష వహించెన్‌ ! ఎం 28ీక్‌ భక్తిన్‌ యన్నదమ్ములట భద్రము గూర్చెడి తోడునీడలై యుక్తములౌ విధానముల యుద్యమకర్తలుగా మెలంగుచున్‌ శక్తివివేచనా బలిమి శాసపుంసరి హద్దునీడలో సం సక్త మహాపరాక్రమపు ఛత్రములో యననొప్పిరాతరిన ! ఎ 296 బింగురుపల్లకుల్‌ రధము భద్రగజమ్ముల కూరుచుండి స తృంగ సమాహితుల్‌ నృవులు సత్వరమేగ నా నృపొలురున్‌ ప్రాంగణమందు నిల్చి ప్రతిభాయుత వైఖరి సాగసంపైనా మంగళవాదన ధ్వనులు మానుగమైోయగ ధర్మరాజటన్‌ ! ల వతి? ఆక్ట్‌ స్తంక ఫి 4 ౧141ఏ266 జీ మ రాలా

నే ఖ్‌ ష్‌ / . టి టు న వ ఫ్లో 1100110001 కనీ ( లు "పకా 2౦కట 1 లుల్లై ల టు! న! ౯ . గళ్ళ లీ టం లా స్వద్దిత్ర ర శ ఉత్తర నైషధం ( పద్యకావ్యం ), = 1964 ఆ హర్షవాణీ ( పద్యకావ్యం ), = 1965 ఈ హైమవతి ( పద్యకావ్యం ) = 1968 6 కావ్య నికురుంభిం ( ఇంధక్తావ్య సంవృటి ) = 199% 6 స్తనర్నవం, ( స్లాంఘ్లిక్త సీరియల్‌ నవల ) = 1964 4 కళ్యాణ రాఘవం ( పద్యకావ్యం ), = 1998. 6 భావాంజలి ( వచనగీతాలు ), = 1998 - . 6 యాజ్ఞసేని ( పద్యకావ్యం )) = 2012 ప . జ - బ్ర రచనలు 4 , క్ల. చిముద్రిలే 6 శ్యామభట్టు (వ్యంధ్ర వద్యూవ్యు) “క్ర 6 మిస్నిమివాక్త ( ఛారిక్రక సవల ) బై మ *8 కథల్మువ్యాసాలు, రేడియ్లో ప్రసంగాలు లు జే స్త్‌ ప్త (| కర స్త న రశ ౩ నృత్య న్లాటికలు ... సట ే. స 1) దేవాలయ ప్రవేశం 21అనార్మలి 1 ష్‌ ౨. త్రి) వీత అగ్నిప్రవేశం . 4) శ్రీకష్ణలీలలు . ఉయాత్రాస్తా్తకం ఇ. రో! ఫాటీ బం. శ సుబ్రహ్మణ్య 'శ్తాసి గారి ఖీవిత్త చరిత్ర ( జీవన కథనం హరా గా క్తి శ్ర స్ట్‌ రై పస నస ఖ్త్‌్‌ జ