Telugu Vyaavahaarika Bhaashavikaasamu Charithra - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

వ్యావహారిక భాషావికాసము: చరిత్ర రచయిత రాం బె, సూర్యనారాయణ ఎం, ఏ పిహెచ్‌.డి. భాషావ్రవీణ వ్రచురణ: చిత్తూరుజిల్లా రచయితల సహకార ప్రచురణ సంఘం చిత్తూరు

(ప్రధమ ము[దణ = |? గి ఈ పుస్తకం ఆంధ్రప్రదేశ్‌ (వ్రభుక్వం వారు మంజూరు చేసిన కోటా పేపర్‌లో ముద్రించబడినది. 0౮ | రామారావు ఆర్ట్స్‌ తూ వెలవ రూ 1000 తె శ ల న్‌ సిం న్‌ కాళ ర న శ శ ముద్రణ స ల _ే శ్రీకళా ప్రింటర్స్‌ న్య న్‌్‌ చ మద్రాను.18 (ప్రచురణ చిత్తూరుజిల్లా రచయితల సహకార (ప్రచురణ సంఘం చితూరు

నునవి పరిశోధనకు సంబంధించిన ప్వ్తప్తకాలనుగూడ (వ్రచురించా లవేది మాఆశయం. ఆఅయికే ఇలాంటి (గ్రంథ (ప్రచురణ పలువిధాలుగా వ్యయ్యప్రయానలతో కూడుకొన్నది. జిల్లా ష్టాయిలోవి ఒక నంస్టే ఈ కార్యాచరణకు పూమకోవడావికి భయపడితే న్యక్తులు ఏలా ముందుకు వస్తారుః ఆందువల్లా మొదటగా "వ్యానహారిక భాషావికొసము = చర్మిత”"ను (వచు రించి ఆంధ (వ్రజావీకొవికి అందిస్తున్నాము. వరిశోధనా (గ్రంభాలముగూడ మన పఠితలు ఆదరించి, (ప్రోత్సపాస్తారవే నమ్మకాన్ని కలిగించాలని మా కోరిక. పో కె, రామకృష్ణ చిత్తూరు డైరెక్టరు చిత్తూరుజిల్లా రచయితల సహకార (వ్రచురణ సంఘం

విన్నపము

నన్నయ భారతం కావ్య భాషలో మొదటిది. మొదటి తెలుగు శానవం వాటి నుంచీ, లిలిక రూవంలో లభిస్తుందా వ్యావహారికం. నన్నయ తరువాత - గూడ వ్యావహారిక రచవలే ఎక్కువ. కాల నరిమతి దృష్ట్యాగావీ. (గంతు బాహుళ్యాన్ని గాపీ వట్టి చూ_ప్తే కావ్య భాష కన్న మహతత్త రం వ్యావహారికం. ఇంతటి వైపుల్యంగల విషయంప్నై నమ్యగ్రంగా (వ్రాయటం బఐహుపరిశ్రమతో గూడిన వని యధాళ_క్రి ప్రయల్నించాను.

వ్యావహారిక భాషా వికానం అవే అంళాన్ని పరిశోధక విషయంగా ఆచార్య జి. యన్‌, రెడ్డిగారు 1004 లో వాకూ సాదించారు. విశ్వ విద్యాలయ ఆర్థిక నహాయ నంఘము* వారి వరిశోధకుజ్జేగా నేమ కాళ్లపాక అన్నమాచార్యుల నంకీ ర్త వలను భాషాదృష్టితో వరిశీలించాను. నాడు భాష విషయమై నాకు గలిగిన యభిప్రాయములే వేడీ రచనకు (ప్రోత్సాహాన్ని గల్లించినవి.

విధేయుడు

తిరుపతి త. 50544 ఉంఉనత. కం] (జె. సూర్యనారాయణ)

ఉపయుక్త (గంధ పట్టిక వాత లు ఆంగ్ల (గ్రంధములు శ. 208% &ీ 1510౧ ౦౪6 2001131 1050286 2. కె1ం0[[1014 క2020286 3. 621647౪611 014౪164148 ౮౦9౧610176 6202౧1౯ 4, 6162301 0506606108 €0 6ేంం0గ౧(176 1108313009 5, 6౯౧1001 క10223010 566ల 0 106412 6. క286400800600 కశ క136001021 840002౯ 05 _ శ0502౯10410821 శ01060 7. కడ06 5. కి, 50106 [0010003 0£ 11310021 శలు2ై015016 19 క0రేం-తీన18 8, 0168 సె్‌ంగషం102) 9. కగ/288[0/308 5 & 869 0 01482 ౧౦౧౫0౦౪849 సంస్క ఏకే (గంధములు

1. వఠంజలి మహా భాష్యమ్‌ ఓ పాణ్‌ని అష్టాధ్యాయి
2. భర్త్శృహరి వాక్య వదీయమ్‌
3. మమ్మట + కావ్య(వకాశమ్‌ క్‌. నారాయణభట్రితిరి అపాజీనీయ (ప్రామూాణ్య పాధవమ్‌ ఆంధ [గ్రంధములు క. అధర్వణుడు వికృతి వివేకము (అధర్వణకారికావళి)
4. అనంత కృష్ణశర్మ రాళ్లతల్సి వేమన శి. అన్నమాచార్యులు కాళ్లపాక ళృంగారంఅధ్యాత్మ నంకీ ర్వవలు (18 నంపుటముల్సుు,
5. అన్పకవి అస్పకవీయము

ఇ]

శ్‌, అప్పారావు గురజాడ కవ్యాశుల్మము

డివెంటు వత్రం

మహాకవి డైరీలు

వ్యాన చందిక 68, అహోబల వండితుడు రవిశిరో భూషణము

(అహోబల వండితీయము)

7. అర్ముద నమ[గ్రాంధ్ర సాహిత్యం (వంపుటిం4) క శకేకన ఆంధ్ర భాషా భూషణము 9, కృష్ణమ్నూలర్తి భద్రిరాజు మాండలిక నృత్తి పదకోశము
8. గురుమ్వూర్చిశాన్తి రావిపాటి తెనుగు వ్యాకరణము
9. గోపాలకృష్ణయ్య వడ్లమూడి వ్యావహారిక భాషా వ్యాకరణము శ2, చిన్నయసూరి వరవస్తు బాలన్యాకరణము
10. నన్నయ ఆంధ్ర ళద్ది చింకానుణీ
11. తిరుపతి వెంకట కవులు జేసీ భాగవఠము

పాణీ గృహీత

గ్రవణానందము 15. వారాయజకాన్తి చర్ల వారాయణీమాం[ధ్ర వ్యాకరణము 16. పెద్దన విన్నకోట కౌవ్యాలంకార చూడామణి 17. రమణారెడ్డి, కె. వి, మహోదయం 18. రామమూర్తి గిడుగు వెంకట గద్య చింతామణి

వ్యాపావళి

బారి కవిశరణ్యం $0. లక్ష్మీ కాంతళాన్తీ శష్టా తంజావూరు తెలుగు కవులు శ0 లక్ష్మీనర్పకవి చటా వద్మనాభ యుద్ధము 21. లత్ష్మీవరసింహం చిలకర్తుర్తి స్వీయ చరితము

ళ్‌ 22. వీరాస్వామయ్య ఏనుగుల కాశీయ్యాక చరిత 73. వీరేశలింగము కందుకూరి. స్వీయచరిత్ర 24. వత్యనారాయణ మధునావంతులు-అం(ధ్ర రచయితలు 25. పావాఠ్య ఆకొడమీ ఆం(ర్రవటేళ్‌-గద్య చంద్రిక పారవ్వత వ్యాసములు పావాత్యోవన్యానములు.4 26. పీతారామాచార్యులు ఐబహంజవవల్ని-(ప్రొాఢ వ్యాకరణము 27. సుబ్బారావు వంగూరి ఆంధ్ర వాయ చరిశము 28, మార్యవారాయణ. తె. వ్యాన రాజీ 28. పోమయాజి. టి. దె ఆంధ్రభాషా వికానము వ్యానములు 1, అధునా విశ్వనాధవత్యనారాయణ-జయంతి 1-1 8. ఆంధర్రలాష వరుల చినపీతారామస్వామి కాని =అం(ధధ్ర పాపాఠత్య వరిషత్చ(త్రిక 24% 8. ఆంఢశ్ర భాషా విలానము మున్నంగి లక్ష్మివరవింహ కర్మం పాహాళ్య వరిషత్పతిక $.2 ఈ ఆంధ్ర భాషా వంవ్యరణము కాఠా నుబ్బిరాయళాన్తం సాపాఠ్య వరిషకృత్రిక 1-8 ర్‌ం గ్రాంధిక భాష వరిక్యాజ్యమా రాళ్ల వల్లి నుందర౦ం పాపాఠత్య పరిషతృ్స(త్రిక 672 శ. (గ్రామ్యవాద విమర్శనము జయంతి రామయ్యవంతులుం సా పాఠ్య వరిషత్పత్రిక 84.2 7, (గ్రామ్యవాద విమర్శనము వండూరిమూ ర్హి రాజు 8. గగ్రామ్యవాదుల భాషానవాదము పానుగంటి లక్ష్మీనరసింహారావు సాపాఠ్య వరిషత్స(తిక 2-8

$, గామ్యమాంవాడుక భాషా విశ్వనాధ నత్యనారాయణ-జయంతి 1-2 80, తెలుగు పొలుపు కాశీభట్ల (విహ్మాయకాన్త- సాపాత్య వరిషక్ప్యత్రిక 17212, 4 11. నన్నయకు పూర్వము తెలుగు శాననములు మల్లంపల్లి పోమ శేఖరశర్మ-భారతి 1-8 12. మూడవ విష్ణువర్ధనువి గణవవరప్ప కామశాననము 18. ప్రాదెనుగు గమ్మ పై నంపగములు-మండపాక పార్వశీశ్వర శాన్తి 14. మీగడ తఅకలు భారతి 112 15. వ్యావహారికాంద్రము భారతి 11-38 18. వ్యావహారిక రచనకు కొన్ని వీియమాలు "పేకమళ్ల కామేశ్వరరావు భారతి 18.4

1. శాలంయన వందివర్మ మల్లంపల్లి సోమశేలర శర్మ పెదవేగి శాననము బారతి ఆగస్టు 1024 18, శష్ట వ్యావహారిక భాష మ.సూ. నాం క్‌న్నెర క, నంన్కృృతము దేశ భాషగ మండినదా భారతి
2. నరన్వతీ పూజ చింతా దీశీతులు జయంతి 1-8

విషయ సూచిక వ! భాషా భేదములు క. లిఖథితము = [క్రమపరిణామము అంజ క 2 నుడికారము లంం లి క.5 భాషా చరిత = లిఖితము ళం ఠి 1.4 అనుశాననము = లిఖిశతము ఎం థి కి%్‌ లిఖితము * వీక రూవత లం శీ 16 లిఖిఠతము- ఉ క్మపభావము అలం క్‌ 1.7 లిథితము భాషాంతర (వభావము ఉం కి మన వ్యాకరణ సంథనదాయము 2.1 సంస్కృత వ్యాకరణ (ప్రయోజనము = .... 0 2.2 తెలుగు వ్యాకరణ ప్రయోజనము . [0 2.8 తెలుగు కావ్యములందు లక్షణ విరుద్ధములు ఎల 511! 2,4 తెలుగు లాకణిరుల (భాంతి ఎజంం 80 పారిభాషిక పదములు కాక తత్సమాది భాషా భేదములు కం కిస్‌ "శి.2 వ్యావహారికము-తత్సమాది విభాగములు .... 5 వ! నన్నయనాటి వ్యావహారికము ఉలల6 రికి నశ శిస్టు లెవరు జలం శకి 8.5 (గ్రాంధికము ఉ448 శి

ణన వట 3.6 [ప్రామాణికము అల 40 తి.7 సరళ (గాంధికము అం 41 ఇ కతి గ్రామ్యము అంతం 42 శకి.9 వాడుక భాష ఉ4వం 47 3.10 చిన్నయసూరి గ్రామ్యము ఇజం 48 8.11 వ్యావహారికోద్యమము అంట 48 ఇ

? 3.12 ఉద్యమ తత్త్వము లం 5్‌0 7 త, కేక్‌ ఐబహిష్కారము అంంం ఠ్‌2ై , తీ 14 (గ్రాంధిక భాషా స్వరూపము అవలం ఠకి

ఛ్యావహారిక భాషా చరిత్ర తీ 4.1 పాణినియ మార్గము లుం క్‌ 4.2 అపాణినీయ [ప్రామాణ్యము లుం (68 ॥| 4.3 సంస్కృతాంధ్ర వ్యాకరణసంసదాయములు.... 77 4.4 తెలుగు వ్యాకరణ కర్తలు లం 77 $.5 వచన వికానము అలి 87 8.6 ముగ్గురు వచన రచయితలు జలం గ! 47 గురజాడ అప్పారావు ఏంంం య! 4.8 పచన ఖాషా వివాదము అజం $05 4.9 మన భాషా నంప్రదాయము విల 110 810 తెలుగు శావ్యములు-పారాంతరములు ఉలం* 138 $.11 గిడుగు రామమూర్తి అం క14 4.12 తిక్కన తరువాతి కవులు 20 &18 కావ్యభాష-నంస్కృత పదజాలము ఇ 1121

య! వట శ !4 [(గాంధిక వాదము జల [27 4.15 (గ్రాంధికము కృతకమా లం 182 4.26 శ్రీ వెంకటకాస్త్రి యం 189 శీ.17 (గ్రామ్యమా ఉంంజ ఏ! వ్యావహారిక వాదముంధారతీయ భాషలు థ్‌, క కన్నడము ఆశి శ41 5.2 తమిళము ల 143 5.3 బెంగాలీ ఈజంం కీ(క్‌ వ్‌కీ వ్యాకరణము- అవశ్యకమా అ448 146 వ్యావహారి కొంధ్రము 6.1 ధ్వనులు అం44 1528 6.2 నసమానముంవినంధి ౨486 158 6కి వరన్వరై కాదేశము 66 159 ఈశ (తికనంధి |! శ.5 ఆదేశ సంధి 64 102 శర శబ్దరూవ నిష్పత్రి (ఎడు అంతములు) న 168 +? క్రియా వదములు 44 108 శ8ి వర్తమానార్దక ప్రత్యయములు 3666 170 ఛి వాక్య రచన 66 $78

భాషాభేదవంుంలు

వ్యావహారిక భాష అనేపదం తెలుగు వండితలోకంలో సుమారు

యావై ఏళ్ళ మండి నలుసతున్న మాట. దీని స్వరూప స్వభావాలను వినరంగా తెలునుకోవాలం'కే (గ్రాంధిక భాస అనే వదాన్ని వినరింవవలపి ఉంటుంది. వ్యావహారిక (గ్రాంధిక వాదములు శ్రైవవైష్షవ మఠ నంవ చాయములంకగా తీవమైన వివాదములకు, విమర్శలకు, వైషమ్యాలకు దారి తీవినాయి అనటం వాస్తవం, (గ్రాంధికము అంకే (గంధకర్తలు తమకఠమ రచనములందు వాడు భాష. ఆయితే యిక్కడ మరొక (వశ్న ఎదురవు తుంది. ఏనాటివారు ఈ (గంధక ర్తలుః | ఆదికవియగు నన్నయ మొదలు చిన్నయ వరకు గల కవులందరు అనగా సుమారు 800 నంవత్పరములు తెలుగు దేశము నలు మూలల తంజావూరు, మధుర మొదలగు తమిళ +ఫాంతములందు. వివసించుచు తెలుగులో రచన సాగించినవారి భాష 1గ్రాంధికం. కి. 1 లిభితము = [క్రమపరిణామము :

దేశకాలమును బట్టి భాష మార్పులకు లోనవుతుంది.

“ళల? పే20్ర్రండ6్ర6 13 38రేంట్రంటంై 26211 మట & 810% 5081 అమి౦02803 ౯06638 01 పే8ై1300 ం%2మ్వ్రల 1/6 సడ? ర16౦ఓ ఉఆ॥రలంం ౦01139 య1086 10 6 0136 0 0౦౫0208104 6018 ఇనే02. గ093653 *1160ల0 60063 0౯ 61౯ 62516౯ 506600, 16 813% 00 నిస 310063 81016 0౯ 0[వ%20ట60688 1 ౪9116 ఇం శైర్వ11310[40-63 (901000/10164-?.281)

ణి

ఆంగ్లంలో 15వ శతాబ్దమునాటి షేక్‌స్పియర్‌ భాషకు, నేటి భాషకు భేదము ఉన్నది.

400 వందల సంవత్సరాల్లోనే భాషలో మార్చు గమవింప తగి నంతగా వచ్చినదిం

“గౌర 300666 ౦0% 1108013010 002826 20001 96514466 00901016 (౧:3. & కలల ఏ9 0 రేస1ంల1ట 1 0401 1 9౦97951008 ఇగరు 13 2294 2౯౦906 0 11 286 12 0097654008 ఇ స భయిరే య1116000 602 1009106 3686-52 ర 10 కంగు' 8లం2జట0239 ౧276 92510166 10 య2986 106 808113 12922286 10 16 ల(౦1€ ౪౬ ౧276) 051 2261064666: (ప1ం0గ[1014- క 281)

అట్లగుచో 800 సంవత్సరములు తెలుగు (గంధకర్తలు : వాడిన భాషలో నహటిముగా వచ్చు మార్పు రాకుండుట ఎట్లు పాధ్యమైనది? నన్నయ భాషనాధారముగా తీసుకొని తరువాతి కవులు తమ తమ రచనలను సాగించారు. అంతేగాక వన్నయ మొదలగు కవ్మితయము వారి ప్రయో గములను ఆధారముగా తీసుకొని తరువాతి వారు వ్యాకరణములను ఏర్పాటు: కావించిరి. ఈ వ్యాకరణ విధేయమైన భాష (గ్రాంధికము. నన్నయనాటి వం[వ్రదాయ ఐద్ధము సహజంగా మార్పులకు అకీళమైన భాష ఆనగా కృత్రి మము అహజము, ప్రకృతి విరుద్ధము భాషాళాస్త్ర విద్ధాంతములకు అందక గగన మార్గమున వ్యాకరణ కర్తలచే రూవకల్పన కావింపదిడిన భాష (గగ్రాంధికము, కృతకమై మరియు మారకుండా విలచినది (గ్రాంధికము. దీవికి భిన్నమై మానవ సమాజమున నిలచి అందరి అభిప్రాయ (వ్రకటన మునకు ఉనయోగవడుచు వ్యవహార రూఢము లక్షణ సమ్మతము కానిది వ్యానహారికము. కై, 2 నుడికారము:

వ్యాకరణ విరుద్ధములగు ఈ సలుకుబడులన్నియు ఎక్కడనుండి వచ్చినవి? ఇవన్నియు ఈ భాషను మాట్లాడినవారు వాడినవే. కాలక్రమమున ఇవి ఈ విధముగా సరిణమించినవి. కావున వీసీ కన్నిటికిని మూలాధారము

వి

ప్రాీన కొాలమందలి వలుకుబడిలో తవ్పక లలించును. కేతన మొదలగు వ్యాకరణ కర్తలు కంతో_క్తముగా వనివారించినవి చిన్నయ సూరి మున్నగు వారు నందర్భానుసారముగా విషేధించినవియు ఇట్టివేనవి తెలియవలయును. “స భం 00011 0250, లు 16 లా12024(108 [08 2 50660ష 8016 19 80/ 6 లయం400806 0016 920006 101 26 29 62౧16౯ €106 9100౧%%1ల06, ౨ 282).

1. ౩ భాషా చరిత్ర - లిఖికము :

లిఖికము నన్నయ మొదలు నేటివరకు భాషలో కలిగిన [కమ పరి జామములమన తెలిపికొన నెంతయు ఉపకరించును. ఈ విధముగా పరిణామ మును పొందక పొందినను పొందనట్లు చేసి లేక తలంచి ఈ లివితమును మనకు (ప్రాచీనులు అందిచ్చి పోయిరి. [క్రమ పరిణామమును తెలియటకు లిభఖితముకన్న వ్యావహారికం ఎక్కువగా సహకరిస్తుంది. మార్పును పొంద కుండ నిర్బందించినందున లిఖితం తన (ప్రయోజనాన్ని కోల్పోయింది కొంత వరకు, వ్యాకరణ కర్తలు పరి[గ్రహింనవి కానన భాష, వీకశైవ కవులగు పాల్కురికి సోమనాధుడు మొదలగువారి భాష, తాళ్ళపాక అన్నమాచార్యులు మొదలగు సంకీర్తన కర్తల భాష మనకెంతయు ఉవయు క్రమగుచున్నవి. ఉని స్లైం8 116 ఇగ 600163 8176 29 రషహంం నలుడ,108 200౪4 ౧6 5066008 ఓ8010 0 106 23 6 గ: 909 1 16 5066) 0 1008815610 0120986 *సేలలా6ల ౪6 80476 ఇల 86600063 3 16 80269 ౦౯636 ౯6001౯63-910001[014-9 282.

మవకున్న లిభికం మార్పులకు లొంగక అనహజముగ పరిరక్షి తము, కౌపున దీనివల్ల శెలగు పలుకుబడుణు వెనుకటి తరమున ఎట్లున్నది? వివరింవలేము. కె. కీ ఆనుశౌననము = లిఖతము:

భాషను (పకృతి (ప్రత్యయ విభాగ పరస్పరముగ వ్యాకరింసదలచి ననో ఉ _క్తమునకు (50062) ఉన్న (ప్రాధాన్యము లిభికమునకు లేదు. మనకు గల వ్యాకరణములన్నియు లిఖితము నాధారముగ చేపికొన్నవే.

శ్ర

అవియు అనమ(గము, €ఖికము ఆసహజమునగు వ్యాకరణమువందలి దయి వందున పైనాధారవడిన వ్యాకరణ మసహజమనుట స్పష్టము. ఆనహజ మగు వ్యాకరణ నియనమముల సాయముతో భాషను మహాకవి (వయోగము అిను తూలనాడుట కేవలము అనుచితము.

అ 6 30 014060, 1102203 41 0 ౪114ల 10ణు 0 ౧16 14630886 13 లురూలే? 960026ే2ర (11 2100 6416 010౪50 10 1123 16 రేలయంగం076 1308213403 13 60900౧1066 సరేడ-!. 2

నిత్య వ్యవహారమునందు తమ తమ భాన (పకటనమునకు వాడు వారి భాషను (గ్రహించి యందలి విద్దాంతమును వివరించుట (06300076 క024150

“| 06 *0963 1 *సు2€ 960016 3230ల 28 *స4ఓ 3096 60916 12191 టి 303164 30/ 026 13 మం051496 10 ఓం లేరం0గంట౪6 కేం 28013108 లి,2

కలాల 200౯56 16 రల6ల1006 138215 33 06651664 1 211 ౧6 0₹ 9062660, 0096ల రకల 6రే401గీం311 3900121, 6౦00010 204 [40111 £20౪9-ాపైగడేష-106.

పంల 6 190808 200 6121601 08 టం 12080886 13 పైటమం102100 &8 20064 429 20) ౦06% 206 211 +*121641ట 0 శేష080286. 216 600210 ౧౦0౯౦౦6 18 ల లట 100066 6 టే181601 0£[ 196 5062%ల-]106ే.

అనగా వ్యాక్నర్త ౬0036 ఉన్నదానిని వివరించుటయేగావి యందు కొంత భాగమును ఆదరించి మిగతను వరిహరింన వధికారము వ్యాకర్తకు లేదు, క5్‌ లికితము = వికరూవత :

లిఖిత రూవంలో ఉన్న భాషలో కాలక్రమంగా నూర్చులు వస్తాయని (1గహించాం. శఓివికంలో కన్నా ఉక్తంలో మార్చు వేగంగా వస్తుంది. ఒకే భాషను మాట్లాడు దేశమునందు ప్రాంతీయములగు అక్షర లోపాదుల మూరింగా వివిధములగు మాండలికములు పొడ సూప్పను. కొన్ని నంద

థ్‌

రృములందు మాండలికములందు భేవం మిక్కుటంగా ఉండవచ్చు. ఒక మాండలికం వారికి, రెండో మాండలికం అర్థం కొకపోవచ్చు. అయినా లిఫికం అందరికి అర్థమౌతుంది. సువిశాలమగు తెబుగు దేశంలోనేగాక మదరాసు, మైసూరు రాష్ట్రములందలి తెణుగును వాడు (ప్రాంతములందును భారతాది (గ్రంధములు లేక దినవార పత్రికలు అర్ధం అవుతూనే ఉన్నాయి. గదాః

“160041 7242602 11 2 ౪1660 14084226 ఏ 810056 817235 900% 9112006౯ 120 10 66 2950012166 900€ల1 కీ2080286, వ్‌00601063 5006601. 4 కటం003 921 06 90 అంగం 94366418 18 0 [3021 0061180111 ఇనేల625 16 ₹71101 12020486 11 6 10 2౯623 13 1600261011 22.2 ౮16430.

ఆంఖే వివిధ మాండలికముల వారికి అర్జమౌతున్నందున అందరికి అందునాటులో ను౦డి అందరు ఏకళాషా వాదులనే ఆంళాన్ని జ్ఞానకం చేస్తుంటుంది లిఫికం. ఉక్రావికి వతి రూసం లివికం. ఉవ్పారణలోని ధ్వమల వన్నిటివి లివికం వ్యక్తీకరించే అంఠటి సొస్ధవాన్ని కలిగియండక పోవచ్చు.

“డీ ఇరగలం 12084286 13 08910110 26 0౯930010426000 02 500160 12080886. 16 13 [0%676౯ ₹6౧0 5014001 2% ౫౮ కర[160410%8. 22.1-06162908.

క.6 లిఖితము = ఉక్త (ప్రభావము;

లిఫికమునకు మూలం ఉక్తం, ఉక్తంలో ఏదో ఒక మాండ లికంనుండి లిఫికం ఏర్పడుతుంది. నన్నయ మాండలికం మండి నాటీ లిలికం ఏర్పడింది. ఆది తనకు వికుద్ధ భాషా లక్షణములను వ్యవహ రించే ప్రాంతములలో వప్రయుక్తమమి క్రమంగా తనకు కేవలము విరుగ్ధ భాషా సంవ్రదాయములున్న (ప్రాంతములందును ప్రముక్తము గావచ్చును. విరుద్ధ మాండలిక వ్యవహ _ర్తలును లివికముయొక్క (ప్రభానమునకు లోనగు దురు. వారును తమతను రచనములను లివికమునందే [వాయ (నయక్నం చేస్తారు. ఈ (పయత్నంలో వారి కలవాటయిన ఉక్తం లివితంలో చేరు

క

తుంది. కాన వారు వ్రాపేది కేవలం లిఖితాన్ని పోలి ఉండదు. సదృశము మామే. కొన్నిటి భేదములున్నాయి. ఈ విధంగా లిలికం ఉక్తంను ఈన లోవికి తీనికొవి ఆ భాషా సంప్రదాయములకుము ప్రదారం గల్పించి లిలి తక్వము గొరనమును గల్లిష్తుంది. కావున లిఖితం ఉక్తంల నన్నిటిని సమ న్వయం చేస్తూ తాను వానిలోవ వదజాలాన్ని (గ్రహించి దానివల్ల పుష్టివి పొందుచుండును, కొవున విభిన్న మాండలికము లందలి భేదములను తగ్గింప లిఖికం ఎంతో నహకరిష్తుంది. తెలుగునకున్న లిికం అనగా (గ్రాంధికం ఉక్తం (ప్రభావమునకు లోమకాలేదు. కాకుండువనట్లుగా దావివి వారు రక్షంచిరి. లోనయి, క్రొత్త నుడివి స్వీకరిస్తే వారు దిద్దిరి.. దిద్ద వీలుగావి కావులందు వార సాధువులు, లక్షణ విరుద్ధముణ అనియు అందు వలన సరిహార్యములనియు చెప్పిరి. మహాకవుల (వ్రయోగములవిట్లు విరాక రింవ వారికిగల కాహతెంత?ః మరియు శిష్ట వ్యవహార రూఢముదయినందున అవి వర్మిగ్రాహ్యముకేగాని వరిహార్యముణు గావవి వ్యావహారిక వాదుల వీద్ధాంతముం

“వన్నయ ముఖ్య పత్కవిజనంబుల....” ఆవి అవ్పకవి చె్వుటలో ఉక్త [ప్రభావమున లేఖకులు కవ్వలు 'వవర్తింవ జేవిన సంపదాయములమ ఈతడు విరాశరించెనవి తలన నగును (22.5 6162300). ॥.7 లిథితము = భాషాంతర [పభావము:

లివిక మితర భాషల (వ్రభావము మూలమున మార్పులనందవచ్చును. అవే కవులందరు. కనీవము రెండు భాషలను నేర్చినవారై యుందురు. మరియు అనువాదముల మూలమున ఇతర భాషా సంప్రదాయములు వచ్చును. ఈ యంశములవ్నియు వాటి నన్నయ విషయమునందేగాక అధువిక యుగము వందుము నమవ్వయమగుమ. వేటి యుగమున నంస్కృతమునకు మారుగ ఇంగ్లీవము భాషా నంప్రదాయములవేగాక వదజాలములము గూడ మనము తెచ్చికొనుచున్నాము. నన్నయ, వారాయణ భట్టు బిహు భాషా విశా రదులు.

|

తెయగులోవి (గ్రాంధికం వైవివరించిన రీతిని లిలికం కాజాలదు. మనము తలచు వ్యావహారికమే వై విరూవించిన లిఖికమువకు మిక్కిలి దగ్గ రగా మన్నది. కావున వ్యావహారికమే లిికం. తెలుగులోవి (గాంధికం శేవలం కృళకం. అయితే తెలుగు వ్యాకరణము లీ విషయమునందింత వట్టుగా వేలయున్నవి? సంస్కృత వ్యాకరణ సంవదాయ విరేయత మూల కారణము. కావి నంన్కృతము వ్యవహార దూరమైనందున మార్చు తగ్గిన దను సూక్మమును వారు ([గహింపలేదు. వంన్క్యృత కవి [ప్రయోగములు కొన్ని వ్యాకరణ విరుద్దముణ గలవు అట్టివానివి వ్యాకరణముణ నవమ ర్థించుకునే యున్నవి. తెలుగును అంతకన్న వ్యాకరణ విధేయము బేసి నంన్కృృకమున కన్న విశష్టమగు ఘవతమ గల్పింవ వెంచిరి. జీవద్భాష వ్యాక_ర్త వియమములను లెక్క చేయదు. కవీనము (గంఠములందైవ ఆ వియమములను నర్తించ జేయనెంచిరి. కావున కావ్యభాష కృతకము వ్యవ వోర భిన్నమునయివది.

వున వ్యాకరణ సంప్రదాయములు మ్రమాణ సమ్మతము [ప్రామాణీకము. అనగా వ్యాకరణ నం[వదాయము ఆ సమ్మతము. ఇట్టి భాష కావ్యములందు (వ్రయుక్తము. కావ్య లేక (గంధస్థము (గ్రాంధికము. ఏతావాతా (గ్రాంధిక (ప్రామాణిక భాషలు అఖిన్న ములనుట సిద్ధము.

వ్యాకరణ విరుద్దము కవి (ప్రయుకక్తము గాదు. ఒక వేళ అట్లు వ్రయుక్త మయినను ఆది గ్రాహ్యము గాదు లక్షణ వికుద్దముబునందున (గ్రామ్యము, కావున (వ్రమాణ నమ్మతము గావిదంతయు (గ్రామ్యము శిష్తులు వాడి యున్నను. [గ్రామ్యమను వీ వనదము నంన్కృృతాలంకారికులు కావ్య దోషమనిరి. పామర న్యవహారమునందు మాత్రమే ప్రసిద్ధము (గ్రామ్యము. తెయగనందీ (గ్రామ్య పదము లక్షణ విరుద్ధమను నర్ధమునందు ప్రయుక్తము.

“అవియ మాద్దొన్యుం పా అని అంధ్ర ద్ద చింతామణియు, లక్షణ విరుద్ధంబగు భాష గ్రామ్యంబు అని బాల వ్యాకరణమును (గ్రామ్యవదమును వివరించి యున్నవి.

నంన్కృృృత వ్యాకరణము: అనగా, వాణీవి వ్యాకరణ విరుద్ధమగు: (వ్రయోగములు నంన్కృృత వాజ్మయము నందవేకములు గలవు. వాల్మీకి కాళిదాసాదులందే యిట్టివనేకములు. వాల్మీకి రామాయణమునందు (ప్రపిద్ధ భోకమగు *మా విషాద (ప్రతిష్టాంత్వమగమి ఇత్యాది శ్లోకమునందు ఆగమః అను (క్రియా పదమునకు సంబంధించినది పాదాది యందలి *మా అనునది. అవగా *మా ఆగమఃి అనువిది యర్ధ నమన్వయమునందు

్రి

వలయు కూర్చు. ఆగమః అను దానిలో *గమ్‌, ధాతువుి ఆ, వ్రత్యయు నంబంధి. ముందున్న ఆ లి?6౧05110%. *లజ్‌. లుజ్‌, లృజ్‌"' లకారము లందీయాగమ మగును. *మాతో యోగమున్నపుడీ 2౯60051101 "ఆ? లోపించును, (క్రియావదమునకు "మాకు వ్యవధానమున్నను ఈ లోవ మగును, మా ఢా భవాన్‌ భూత్‌ అనునో .ఆభూత్‌ అనువది (క్రియా వదము. ఇందలి "అ కారము వాణిని (84-74) సూళశ్రానసారముగ లోపించినందున మాభూత్‌ ఆయినది, వాల్మీకి (వయోగమునందును ఈ విధముగ ఆ లోపింనవలపి యున్నది. మాగమః అవి యుండవలయును. కావి అట్లు లేదు. ఇది వ్యాకరణ విరుద్ధము లేక నియమ విధేయముగాని: ప్రయోగము, ఇది లక్షణ విరుద్దముయినందున తెలుగు వ్యాకరణ వియ- మానుసారము (గ్రామ్యము. నంస్కృృతమున సామర వ్యవహార (ప్రసిద్ధము. (గ్రామ్యము, ఇది పామర న్యవహార (న్రపిద్ధముగాదు. ఆదికవి (ప్రయుక్తము వ్యాకరణ విరుద్ధమగు మహాకవి (ప్రయోగము. బుషి కల్పడగు కవి (ప్రయోగము, సాధువు. కాళదాసాది కవులందును వ్యాకరణ నియమము వతి[క్రమించిన (ప్రయోగము లవేకములు, వారు వీనివి స్వతంత్రించి (ప్రయో గించిరి. కవి విరంకుశుడు. ఈ విధమగు ప్రయోగము లాయా రచయిత లకు మ్యూనత వాపాదింపలేదు. వారి రచనములు మనకు వేటికి నుపా- ధేయముల్లై యలరారుచున్నవి. తెలుగువంద్లైనచో విట్టి (వ్రయోగములు (గౌమ్యముణ., సంస్కృతము వందింతగ కవుల స్వాఠంథత్ర్యము గొౌరవింప. దిడినది, కాని తెలుగు నందీ విధముగ లేకుండుట వింతగ నున్నది. తెలుగు కవులేగాక వ్యాకరణముణను నంస్కృృత సిద్ధాంత విరేయముణు, 2.1 సంన్కృత వ్యాకరణ (ప్రయోజనము;

నంన్కృృతమున ళద్ది పాధుక్వముపై (వ్రత్యేకమగు కృషి గలదు. ఆ పౌరషేయములయి శృతి మూలమున నిలచియున్న 'వేదము9 రక్షించుట పరమ (వయోజవము. మహా భాష్యమునందీ యంశము న్పష్టమగ: వివరింపదిడియున్నది. షడంగములలో వ్యాకరణము ముఖ్యము, వేద. పురువువి ముఖము వ్యాకరణము. వాణివి వ్యాకరణము లౌకిక భాషకు. ఏఠత్పరిజ్ఞానము వలన శబ్ద న్వరూనము ధ్వవి విశేషములు విశదములగును.

10

వైదిక భాష కాలక్రమమున మారునను భయముతో లౌకిక భాషా న్వరూవ మును గురించి దాని వేదముల పఠన పాఠవనముల నమయమున చౌరనీయ కుండ (ప్రయత్నించు వారు,

“యద్యపి బహు నాధీషే తధాపి పుత్ర వద వ్యాకరణం

నకల ళృకలో మాభూత్‌ స్వజన శ్వజన న్సకృర్‌ శకృత్‌

ఆవిదిత శష-సవిశేషా వాణీ వక్తా ద్వివిగ్గతా యేషాం

గుద వదన విపరభేదో రదనై రేవోవలక్ష్యతే తేషాం”

(కట్టి కావ్యమ్‌) కొంచెము మాత్రమే చదువుకొన్నను అందు వ్యాకరణమునకు తగు (ప్రాధాన్యము వీయవలయును. అవగా అన్నిటికన్న ముఖ్యము వ్యాకరణము. వ్యాకరణ సరిజ్ఞానము లేకున్నచో *సి ళ, మొదలగు ధ్వనులకు తార తమ్యము తెలియదు, ఈ విధముగ భేదము నెరుగని వానికి నకల__ శకల, అను వానికి భేద మవగతము గాదు. వ్యాకరణమునందు శబ్దముల వనుకాసింతురు. దీవివలన రక్ష___.ఊహ.___ఆగమ__లఘు ఆనందేహ అనునవి [వయోజనములని మహా భాష్యమునందు న్పష్టము గావింస బడినది,

రక్ష :* వేదముల న్వరూవము అవిచ్చిన్నముగ రక్షించుటకు వ్యాకరణ కానమవనరము, ఉచ్చారణ వేగము, ఉచ్చరించు వారి సంస్కారము, వాతా వరణ (ప్రభానము, మొదలగు వాని నలన పదము లందలి వరములకు లోవము రానచ్చును. ఉన్ఫారణను బట్టి వై దికములగు కొన్నివదము లందు వర్షములాగమముగ అగుట జరుగవచ్చును, ఈ విధముగ మార్చు లుచ్భారణమునందు సంభవించిన వావి న్వరూవ న్వభావములను వ్యాకరణ పరిజ్ఞానము మూలమున (గ్రహించి. వివారింం గలుగుదురు. ఈ ఈ త్త మును సరిశీలించి వికారమునకు హేతువులను తత్స్వరూవమును గ్రపాంచి, యా వికారమును తొలగించి, శదబ్దముయొక్క నీజి రూవమును విలువ నగును, _ కావున ఈ విధముగ వైదిక వద న్వరూనమును రక్షించుటకుప శరించుటకేగాక న్వర వరిజ్ఞానమునకు కూడ వ్యాకరణ మవనరము,

క్ష] ఎంతో (వ్రయక్నముతో దేశకాల (వ్రభానములకు లోను గాపీయక వేదముల నధ్యయనము చేయువారి ముఖ యం(క్రము నందలి దోషాదులకు లోను గాకుండుటకు తగు (వయక్నముల నెన్నీంటినో పాటించుచున్న వేద ములందు, నమకాలిక భాషా ధ్వవి (ప్రభావము కనబడుచున్నదనియు, అట్టి దానివి వ్యాకరణ పరిజ్ఞానము వలన గుర్తించి వండితులు పరిష్కరించు చుండిరవియు ఊపింవవచ్చును. భాష, దేశ కాలముల ననునరించి మారు ననుటకు ఇది ఒక (వమాజము, వైదిక భాషను నంన్క్యృళ వండితుల వలె, తెలుగు (గాంధిక భాషమ తెలుగు పండితులు రక్షింప (వయత్నము చేయుచుండిరని (గపాంవవచ్చును. ఊహ: వేదమునందుండు మంత్రములు, వానిని యజ్ఞ వేదికలో (వయోగము చేయునపుడు ఈగు రీతిని విభ కి. వచన రూవములు గల వావివిగ మార్చవలయును. మం(క్రము తత్కాలముశందు (కతు క్రియలో (ప్రాధాన్యము వహించు వ్యక్తికి సమన్వయమగునట్లాగ ఆయత్తము చేయ వలయును. యజ్ఞమును నిర్వర్హించువాడు వేద మం(క్రముల నీ [కమ ములో మార్చవలయును. యధావసరముగ వీవివి మార్చవలయునన్న యజ్ఞ పురుషులకు విభక్తి వచన వివేకము (ప్రకృతి (వ్రళ్యయ పురన్పరముగ మండవలయును. ఈ విధముగ రూనముల మావాంనవలయునన్న వ్యాకరణ సరజ్ఞాన మత్యంశము అవనరము,. “న... వేదములందలి భాష టైదికము. యజ్ఞములందు ఈ వైదిక పరి భాషను వివరించుట, విపులీకరించుట మొదలగీ నవనరములకు లౌకిక భాషనే వారు వాడుచున్నట్లు దీవి వలన మనకు తెలియుచున్నది. ఆగమ:-ఏ విధమగు ఫలితము వాశింవకయే షడంగ వపాతమగు వేదమును దబ్రాహ్మణుగు గురు ముఖతః వేర్వవలయును. నేర్చిన దానివి మరల మరల వాగుగ మనము చేయచుండవలయువు. వేవాంగములలో వళమ స్థానము వ్యాకరజమునకు, (సముఠ స్టానము వపాంచిన వ్యాకరణా ఛ్యయనము వలవ వేదాధ్యయనము సులభతరమగుచున్నది. కావున “ఆగమి ము కొరకును వేదాంగములం దు _క్సృమనుగు వ్యాకరణమును పరింవవలయును.

కై లఘు'*.వేదాధ్యయవము_ చేయుట మరల శిష్యులకు వేదములను

టోధించుట్క, మరియు యజ్ఞయాగాది [క్రతువుల నిర్వ జ్థించటయను వీ

వనులమ విర్వహించు వారు (బొహ్మణుబు, కొవువ ళద్ది రూనము9ను ఎరిగి యండుట వీరికి బాల ముఖ్యము ఎక్కువ పరిశమ లేకయే కొలది సూత్రముల పాయమున నవేకములప శద్దరూసముల నెలుగుట వ్యాకరణము. నలనవే పాధ్యము కావున వ్యాకరణమును తప్పక పఠింవవలయును,

అసందేహం:-యజ్ఞవేవకపై నుండి వాడు పదముల న్వరము

విషయమై ఏ మాత్రము దోషము లేక యుండనలయును. న్వరము తప్పి పోయినచో అపార్జమునళు దారితీయును. నమ _న్త్‌ వదమువకు గల స్వర మును బట్టి యా నసమానమువకుండు అర్థము మారుగుండుము. న్వర భేక మును బిట్టి “స్థూల వృషతి యను సమాస్‌ము కర్మధారయముగను. బహు (వీహిగమ మారుట గలదు. ఇంద్ర కళకు అనునదియు నిన్లే న్వర భేద మును బట్టి కర్మధారయముగ, బహు (వీహిగ మారుము, యజ్ఞమునందు. న్వరమును న్మక్రమముగ ఉచ్చరించ వలయును. లేనిచో

“దుష్ట శృద్ది స్ప వ్‌రతో౭కతో వామిధ్యా 'వ్రయుతో నక దర్ధమాహ

నవా గ్వజ్రో యజమానం పాన _స్తి య ధే3ద్ర శతు న్వ్వరతో వరాధార్‌” ఈన పల ధర్మమును నిర్వర్రించుబక్క, వేదములందు. గలుగు వ్షంలో పాగ మాడురిను గుర్తించి అట్టి వావివి మార్చుట, వేదములను వివరించు నపుడు, అవసరములగు పద రూవములను గల్పించుకొనుటకు వ్యాకరణము నభ్యసింవవలయును. వేదములు లిఖిక రూవముశ లేనప్పుడు వాని న్వరూవము చెడకుండుటకు న్వరాదులను పాటించుట యక్యవననరము, లోపా గమా దులు వచ్చుచున్నవన్నందుననే భాష మారుచున్నదనుట న్పష్టము. అవి వార్యముగ వ్యా వీ గాంచుచున్న ఈ మార్చును ఎప్పటికప్పుడు వివారించు టకై చేయ (వయత్నమునకు వ్యాకరణ పరిజ్ఞాన మత్యంతముపకరించినది. అపౌరు షేయములని వారు నమ్మిన వేదముల రూవమును విలువ వారెంతయు (వ్రయత్నించుచుండి రనుట స్పష్టము. కావి వ్యాకరణ విరేయముగ నంస్కృత కౌవ్య నిర్మాణము మండవలయునను పట్టుదల వారికి లేదు సంస్కృత వ్యాకరణము భాష వను శాసించినదే గొని (వకృతి వ్రళ్యయ విభాగ

కెర్‌ పురన్సరముగా) తెలుగు వ్యాకరజణములందు వలె మహాకవి (వమయోగమును అసాధువులవి విందింపలేదు. వైదిక నంస్కృతము పాణిని వ్యాకరణ విరేయము అవి గాదు. ఈ వ్యాకరణ నహాయమున నా భాషా న్వరూవమును విలబెట్టిరి, యజ్ఞములందతి పవిత్ర మగు వాతావరణముండు వవియు, అట్టిచో విఘ్నకారియగు న్వర దోషాదుల నారు నింపరు. వ్యాకరణాధ్యయన మేల అవసరమో ఇంకను నంస్కృతము నందీ క్రింది విధముగ వివరింపదిడియున్నది. దుష్టములు ఆనగా వ్యాకరణ విరుద్ధములు నగు శద్దిములను యజ్ఞ మండపమునందు (నయుక్తములయినచో నవి యజమానికి యజ్ఞ ఫల (హన్తి మునందజేయవు అని వారి నమ్మకముం కావున మొత్తము (శతువునే వ్యర్థము గావించునది దుష్ట శబ్దము, దుష్ట శ వ్దిములను (వ్రయోగింవకుండుటశై వ్యాకరణము నభళ్యసింవవలయును, “దుష్టాన్‌ శన్దాన్‌ మా (వ్రయక్ష శవొత్య ధ్యేయం వ్యాకరణమ్‌” (మహా భాష్యం-పుట 15) ఆపళద్దిముల వభ్యసించినచో, ఎండు కట్టె అగ్ని లేవినోట వేవినట్లది యొప్పడు జ్వలింపదు. అనగా ఆఅభ్యపించిన వావి కువకరించనవి తలప వగును. కావున విరర్ధకమగు దావి నభ్యపింపకుండుట కి వ్యాకరణము వళ్యసింవవలయును.

“తస్మా దనర్థకం మా ధిజిగిస్మ హీత్య ధ్యేయం వ్యాకరణం” వక్త కాలమునాడు ళబ్ది న్వరూన మెట్లున్నదో యెలీగి వానినశ్లు వ్రయో చించువాడు విజముగ వద వమయోగ దకడు ఆ విధము శబ్దములను వ్యవహలించు వాడనంత సుఖములను పొందగలడు. ఆట్లు గక యస శద్దిములను (ప్రయోగించువాడు దోషమును పొందును. సాధు శబ్దములను నెజీగినవాడు ఆవ శద్దిములను గూడ ఎరుగ గలడు.

“యోహా శబ్దాన్‌ జొనా త్యపళద్దా నవ్మసౌొ జానాతి” ిహ్మ, కృతియ, వైళ్యులు (వత్యభి వాదమునందు ప్లకమును వాడ వలయము. అగ కుజలయమయు శ్తీకి (ద్రక్యభి వాదమున వృఠమును వాడ

కథ రాదు, అని పాణివి సూత్రము. *వ్రత్యలివాదే అళ్ళూడే *లోరాజన్య విశాం వేతివాంచ్యం" *స్త్రియాంన'ి ఆను అష్టాధ్యాయి న్యూకము లీయ్ట మును వివరించుచున్నవి. కావున ఈ నియమముల నెరుగకున్న (ప్రత్యథి వాదమునందు పై మూడు వర్గములు వారు స్లకమును (ప్రయోగింపనిచో చ్రీలవిపింతురు. సన్రీ నమత్వమును వివారింం వ్యాకరణ పరిజ్ఞాన. మవపరము.

“*అభివాదే స్త్రీన న్మాభూమే తృధ్యేయ౦ వ్యాకరణం” విత్యాగ్నిహోతత్రి వైదిక కర్మ విరతుడు వ్యాకరణ విరుద్ధ వదమును ప్రయో గించినచో (ప్రాయశ్ళిత్తమువకై నరన్వతీ ప్రీక్యర్ధృము యజ్ఞమును నిర్వ హింవవలయును. ఇట్టి దావిని నివారింప వ్యాకరణ పరిజ్ఞాన మఠ్యవ సరము.

*పాయళ్ళి బ్రీయా మాభూమే త్య ధ్యేయం వ్యాకరణం” పుట్టిన విడ్డకు పడియవనాడు నామకరణము చేయనలయును. నామము తద్దికాంఛముగా రాదు. తద్దితమేవి యను నంశము నెరుగ వ్యాకరణ పరి క్‌న మవశళ్యము.

"“ద్వ్య్యక్షరం చతురక్షరం వానామ కృతం కుర్యాన్న తద్ధితమ్‌"” “కాని పునళ్శబ్దాము శాననన్య (ప్రయోజనాని (మహా భాష్యం--పుట, 10. మహా భాష్యము నందీ విధమగు (ప్రశ్నను వేసికొని పతంజలి ఈ క్రింది విధముగ శబ్ద రూవములనను శకాసించినందున (ప్రయోజనము లున్నవవి చెప్పెను. అవ్మళంశము లధికములయినందున,సుళబ్దిమువే (ప్రకృతి (వ్రక్యయ విభాగ పురన్సరముగ తాను శానించెను. ఈ కానన వ్యతిరేకము లన్నియు. వవళద్దిములు, అనగా వ్యవహారమునం దనంతములగు శద్దిములు గలవు. వ్యాకరణ కర్తలు *గో” అను రూవము నంగీకరించిరి.. దీనికి వర్యాయ ముగా విశ్యాద్యవేకములు వ్యవహారమునందు గలవని భాస్యమునందే గలము. వ్యాకరణ విరుద్ధ శబ్దముల వ్యవహారమునందు గలవనుట స్పష్టము. కాని వాని వేదములందు. చేరకుండునట్లు చేయుట వీరి యుగ్దేశమనియు. యజ్ఞాడి [క్రతువులందు న్యవహార మంఠయు వ్యాకరణ నమ్మళమగు భాష

|5్‌ యందే యుండవలయునవియ వతంబలి తలపు, తదితరములగు వ్యవ హోరమునందు వ్యాకరణ నమ్మతములనే వాడవలయునను నియమము లేదు అని డీనివిబట్టి మనమూవాంపవచ్చుము. కావుననే వాల్మీకి కాళిదాసాదు అందు పాణిని వ్యతిరేకములున్నను వారు పట్టించుకొనలేదు. రక్ష:ంవేద స్వరూపమును రక్షించనలయును. కౌల్మకమమున (వ్రజల యచ్చారణమునందగు మార్పులు వేదములందు చొరవ చేషికొను చున్నవి. వానిని వివారింప వ్యాకరణ వరిజ్ఞాన మవనరము, ఊహవ:- వేదముల యజ్ఞ సమయమునందు వివరించుచో వ్యాకరణ సర్యపదాయ విరుద్ధముగాని భాక్ష్‌నే వాడవలయను. అనగా వైదిక భాస వ్యవహార దూరమయినది. న్యవహారమునందున్న నంన్కృకేతర లౌకిక భాషను వాడుట వారికి నమ్మతము గాదు, కాన సంస్కృత భాషను వాడుట అవి వార్యము. ఆందులకు వ్యాకరణ పరిజ్ఞాన మవనరము. యజ యాగుదులందు (వముఖ స్థానమును వహించు (బ్రొహ్మణు లీ విధముగ షడంగముతో వేదము వధ్యయనము చేయట యవి వార్యమయివది. లఘుక్వము వ్యాకరణము వలన గలుగును, అందువలన వ్యాకరణమును చదువనలయును. న్వరము వ్యవహార ్రన్తమయినందున దాని నెరుగ వైదిక వరిజ్ఞాన మవనరము, "ఇదియ వ్యాకరణము తెలువును, కాన వ్యాకరణ మవళ్యపళ నీయము, దుష్ట బ్దివయోగ నివారణ. అనళబ్దము నభ్యసింవ పడు శ్షేళమున్యర్థ ముగాన అనర్థకవివారణము. పత్యలివాదమీ నందంళఠమున వృతముండునను వ్యాకణాంళము నెరుగుకన్న వభివాదము (వ్రత్యభివాదము స్త్రీ పుం భేదరషాత మగును గావున అట్టి దానిని వివారింపను. అగ్ని హో శ్ర ఆపళబ్ధమును (ప్రయోగించి ప్రాయ్ళి _క్తమును చేవకొనవలయువు, కావున ఆపళద్ది (ప్రయోగ దోష నివారణముని క్రై (పాయళ్చి త్త మవనరము. ఆందువలనగూడీ వ్యాకరణ వరిజ్ఞాన మవసరము. నామము తద్దింతము కారాదు. తద్ది (పత్యయాంతము. వెలుగ వ్యాకరణ పరిజ్ఞాన మవనసరము, మరియు నపళదబ్దములను (వయోగింవ కున్న అనంత జయము గలుగును, కాన అనంత జయమును పొంద వ్యాకరణము ఆవశ్యముపాదేయము.

16

అవిస్త వివారణ.ఇష్టావా స్త్‌ వీవినలన సిద్గించునుం

టబ బట ఆఅ చి

ప్రావీన భాషా న్వరూసమును నిలుప్పటకు వ్యవహారమునందు గలుగు మార్చు వేగముకు వీలైనంక నరకు తగ్గింసను వీరు వ్యాకరణము నుద్ధేశించిరి. అతి విశాలముగు భారతదేశము నలుమూల మాత్రమే గాక విదేశములకు గూడ హిందూమఠముతోపాటు సంస్క్టృతభాష వ్యాపించినది. ఈ విధాన మవేక ళఠొబ్ది సర్యాప్తము దేశకాల విధేయములగు మార్చ -అనేకము రానవకొశము గలదు. వావివి వీరు నివారింప వ్యాకరణము నొక సాధనముగ (గ్రహించియందురు.

మఠియు పేదములు లిఖిక రూవమునందులేవు. ఏ కొలది మందియో గాని తక్కి-నవారు వాని యర్ధమును వివరించు తలపు గలిగినవారుగాదుం కాలాంతరముశ వారికి వానిని యధాస్థికముగ వీయనలయుసని వారి వంకల్పము. కొవున నంన్కటృత వ్యాకరణము (ఫ్రాదీన భాషా సంప్రదాయ 'ప్రదర్శకము, వైదిక (క్రియా పర్యాప్తము. కావ్య భాష వేద ప్రామాజ్యతకై -పాణీఏ వ్యాకరణ విధేయముగ నుండ (ప్రయత్నించి యుందురు. కొని స్టాలి -త్యము లుస్నను వ్యాకరణములు వావినెతత్తి చూపలేదు.

శెయగునందును ప్రానీన భాషను వ్యాకరించిరి. యిది కేవలమను కరణము.వ్యవహారము నందున్న భాషను మారకుండ వియమించుట ఎవరికివి .పాధ్యముగాదు.. కావి కవుణు కొంతవరకీ విషయమునందు కృఠకృత్యు "లయ్యారు, ఈ విధముగ కవుల వచ్రయోగముల విందించుట సంవ్కృృ్భృకము నందులేదు. భాషా విర్మాణము స్మ్రమముగ నుండును. (క్రమానుసారియగు నిర్మాణము నెరుగుటియే భాషాధ్యయనము. భాషా విర్మాణక్రమమును తెలుపు నంశములన్నియు వ్యాకరణమునందే యంతర్గతములగును.

(వకృతి వ్రత్యయ విభాగము నెట్‌గించునది వ్యాకరణమవి భార తీయులు శబ్దాను శాసనమువలన వీ విధమగు విభాగమే సాధ్యము. శచ్చిరూన శాననా త్మకమగు వ్యాకరణము నభ్యపించుట _ భాషను నేర్చుటయని (161505 -మొదలగు పాళ్చాత్యులు, భారతీయులు 'వేదములందు భాష మారకుండుటయే ఇవ్రధానమగు మడ్డేశముగ చెన్పుదురు. కావి వారు భాషనుగూర్చి యేమియు

క్ష? ననలేదు. తెలుగునకు నన్నయనాటికి వ్యాకరణములేదు, చింతామణి నన్నయ కర్తృ కమమనటలో వివాదము గలదు. వలువురు దీనివి నన్నయ కర్తృకము గాదందురు అట్టిచో నన్నయ నాటికి అతని భాషకు వ్యాకరణము లేదుకదా? తెలుగ వ్యాకృతము, భాషవియమ రహితము. కొని తరువాతివారి సిద్ధాంత మగు (ఆవియమా ద్ల్రామ్యుంపి) అను దానివలన దీనివి (గ్రామ్య మనవల యునుగదా? కాలాంతరమున తెలుగు వ్యాశళృతమయినది, కాని వ్యాకరణ నమ్మతముగావి (ప్రయోగము లింకనున్నవి. ఆధర్వణుని కారికలు కొన్నింటికి గతి కల్సించినవి. ఇంకమ కొన్నింటికి ఆహోబలుని వాఖ్య సాధుక్వము వాపాదించినది. అయినను మిగిలిన వింకను గలవు, వానివి వ్యాకరణక ర్త అవిచారితము. విరాధారము. వివేక మాంద్యము అతీవ దుష్టము అనుట ఎట్లు? ఈ విధముగ నధికారమును ఎవరిచ్చిరి? వ్యాకరణ ఈర్తకన్న కవి మహావండితుడైనను ఈ విధముగనే వ్యాకరణ ములు కవిని తూలనాడినవి, కవి నిరంకుకుడు, వ్యాకరణము “స్పిళన్య గతిశ్చింత వీయా* అవియేగాని నిందించుఐ దుస్పాహనము. ఉన్నదానికి నియ మమును కల్పించునది వ్యాకరణము. ఈ సాహసము తొలుత వ్యాకర్తలను దూషించుటతో ఆరంభమై తరువాత కవివయోగములపైకి వ్యాపించి యుండును. కవులు విత్య వ్యవహార విధేయముగనే కాన్యభాస వాడుదుర్సు జీవద్భాషలో వ్యాకరణకర్తలు గృుర్తింపవి మార్చు రావచ్చువు. మనకు గల వ్యాకరణ ములన్నియు (గ్రాంధిక భాష నాధాాముగ జేనుకొవి వెలువడినవేశావి తదన్యములుకావు. నన్నయా దర్వణీయమనుపేర ఒక నంకుదితమగు వలయమును కల్పించి భాషకు లేనివోవి సంకెళ్ళను కల్పిందిరి. వ్యవహారం నందున్న రూవములను నీరు తలపనై నాలేదు. 5విత్వము భాషను వ్యవహ రించు వారికోనము. కావున సమకాలిక వ్యవహారమువకు ఎంక - దగ్గరగా కవి ప్రయోగించు భాష ఉన్న కవిత్వము అంతగా (ప్రజలందు (పచారమును గాంచును. వ్యాకరణము పండితులకు యు _క్థీ యుక్తముగా వాదించుకొముటకు పాండిత్య (వ్రకర్షకు. దీవికి భాషను విత్యజీఏఠకమువందు వాడునట్టియ కొవ్యము౯ము పఠించువట్టియు వారితో నిమిత్తములేదు, వండితులు ఈమ శమ వాదములకు ఉదాహరణములమ కవుల (ప్రయోగములముండి చూవవల కెం2

18 యువ. కొన (సయోగములక్రై వెదకుట (ప్రయోగములు తగినన్ని దొరకవిచో శవి వ్రయోగములకు పొత భేదములను కల్పించి తన వాదమును నెగ్గించు (ద్రయత్నములు జరిగినవి. ఈ విధముగ మత్ప్సరము వేటికీని వ్యాకరణ శర్తలకు వండితులకు కలదు. తెలుగు వ్యాకరణము పాణినీయము అంతా ఘనళ కలది అవియు తమకు ఆ వ్యాకరణముతోగల వరిచయమును తెలుగు వ్యాకరణ కర్తలు ప్రదర్శించుట (వ్రధానమగు ఉద్దేశముగ కలవారు అనుట న్పష్టము. కవ్మికయము వారికి భాషా స్వరూనమును విలుప్పట. మార్పును అరికట్టుట, వ్యాకరణము (ప్రధానమగు నంశములుగ తలదినవి. వేదము లందలి భాషా న్వరూసములు విలుపుటకు నంన్క్మృృత వ్యాకరణము పాటు పడినది. కావ్యభాషగాదు. కొవున సంస్కృత కావ్యభాష వ్యాకరణ విర్బం ఛములకు గురికాలేదు, వ్యాకరణ విరుద్ధములగు వదములున్నందుననే అన్నభంళములు వ్రబలి వేటి యుత్తర భారత భాషల, ఉక్ప్తికి ఆధార భూతములయినవి. మన (గ్రాంధికమునకు వేదోక్త భాషవంటిస్థాననును యీయదగునన్నచో వ్యావహారికము అనభ్రంశమువలె విలసిల్లి, వికశంచి ఉండవలసినది. కాని వ్యాశకరణముల దృష్ట కపుల దృష్టి తెలగునందు ఏకీభవింపలేదు. కాన వారు వ్యాకరణ వియమ ముల మర్లంఘంచి వ్యవహార రూఢములను వాడుచువే యుండిరి. కావున వ్యాకరణకర్తల *" యూహ వతి,కమించి కవుల వ్రయోగ ములమ వారి స్వాతంత్ర్యము నజీన భాష పైవారికగల మమకారము (గ్రాంధికమునందు. వ్యానహారికము విమిడ్చికొనుచు ఈ రెండు భాషా (చ్రాహములకు సనంవింధమును కల్పించి ఉన్నందున కాలమనంకముగా గడిచినను ఈ రెండు భాషలను మరియు ఎక్కువగా భేదమును కలిగి యుండకున్నవి. మరియు కావ్యముల (వ్రతులను నిర్మించువారు వారి కాలము చందలి భాషా వ్రయోగముల కనుగుణముగా కవి వ్రయోగములను మార్చి యుందురు: కొవున ఈ విధముగా గ్రాంధికము నూతన చైతన్యమును కలిగియున్నది. అన్నమాచార్యుల సంకీర్తనములకు ఈ విధముగ (ప్రతులను వ్రాయనవనరము లేనందున ఆ భాష యధాతధముగ లభించుచున్నది. దీవి

9

ఛరిశీలనము వలన ఆవేకములగు భాషా విషయక (వ్రధానాంశములు (గ్రహింవ వచ్చుమం

2.2 తెలుగు వ్యాకరణ (వయోజనము :

భారతీయులకు ఆడికొలమునుండియు. వేదము నరమ (వ్రనూణ మగు (గ్రంధము. వేదప్రామాణ్యము లేవిదావివి వారంగీకరింవరు. వేదము నందు నంస్కృృతభాష. తత్పదృశమగు లౌకిక నంన్క్మృృతము కొవ్యము లందు ఈ నంస్క్భృత వదములున్నందున తద్భృములగు వద జాలమును నంస్కృృత జన్యములయినందున ఆంధ్ర భాషా పదములన్నియు “వైదికముకే. కాన ఈ విధముగ తెలుగు వేదప్రామాజ్యమును కలిగి యున్నది అవి అహోబలువి విద్ధాంతము. మరియు తమిళము సంన్క్టృకా నుషారికాదు. కొవి బుషియగు అగస్త్యడు అనుశాననకుడుగా కలిగి యున్నందున దీవికి ప్రామాణ్యము ఆంగీకరింపనచ్చును. (అహోఐల వండితీయము=పుట, 116) ఆంధధ్ర_భాషాపిద్ధి లోక న్యవహారానుసారము సంస్కారమునకైై

వియమము (అహోదిల సండితీయముంప్పట, 128 అండ్‌ 127), నియమము లేకున్న (గ్రామ్యమగుము, (ఆహనోబరి నండితీయము-పుట, 100). తెలుగు శాన్యములను (ప్రతి ళతాద్దిమునందును కవులు జన్మించుదునే యున్నారు. _అందలి శద్దిములలో ఏవేవి (గ్రామ్యములున్నచో వానిని పరిహవించుటకై (గౌమ్యా(గ్రామ్య విభాగాత్మకమగు వ్యాకరణము ఆవళ్యకము. (అహోఐల వండితీయము-పుట, 181). కవులు (గ్రామ్యమును వాడుచున్నారవియే దీవి అర్థము. అనగా పాఠకులకు రక్తి కలిగించుటక్రై న్వకం(త్రించి హ్యూవహరిక శూవములను ప్రయోగిండుచున్నారు. వ్యాకరణకర్తలు ఊహించివట్లు కవులు వ్యాకరణములను ఆదరించుదున్నట్లు నిదర్శనములులేవు ఆతఃపూర్వమున్న కవిప్రయుక్తములవే తరవాతి కవులు అనునరించు చున్నందున పూర్వకవులు ఆనగా వన్నయాదుల ప్రయోగములు కావ్యములందు (గ్రామ్యములు వచ్చుటకు అవనకొళములేదు అని సిద్ధాంతము చేయ వీలుకాదు. (వయోగములందు కొన్నింట కవులు స్టాలిత్యములను కలిగియన్నారు. (అహోదిల వండి తీయము పట, 182).

20

2,9 తెలుగు వ్యాకరణములందు లక్షణ విరుద్దములు : -

కవిత్రయము వారి భాష అనంతరము వ్యాకరణమును ఒకటి వెలసి నందున దావివి తు. చ, తప్పక అంగీకరించిరి. మిగిలిన భాగమునందే వివాదము బయలుదేరినది. కారణముతో నమానమైన ళ క్‌ కలిగియండి భిన్నముగా ఉండునదియు పరిగ్రాహ్యమే (అహోబల పండితీయము-=పుట. 146) వ్వాసాదులు కారణము. నన్నయాదుల రచనములగు భారతాదులు: తత్పద్భశము. కాని తద్భిన్నము, కాన పరిగ్రాహ్యము. (ద్రిహ్మకు (ప్రకృతి పరిణానుము, (ప్రకృతి దిహ్మకు సమానము. (అహోబల పండితీయము=పుట, 48) కావున నన్నయాడులువ్యాసాదులకు తుణ్యులు. కావున వికృతి పదము లవేకములున్నను తెలుగునకు వేద (ప్రామాణ్యమును ఆంగీకరింపనగుసు.

(అహోబల వండితీయముంపుట. 182) కవివ్రయోగములు ప్రాదీన భాషకు విరుద్ధముల్హై యుండుననియు, అట్టి స్థాలిత్యములను ఈ విధముగ అహోదలుడు తూలనాడియన్నాడు. రల అను వావికి యతి మ్యెతి అన్న కవికి సమ్మతముగాదు. కాపున లీలా-రేఖాంకుర అనుచోలేఖ అన్‌ లాదిత్వ 'ముగనము ఈ శబ్దము విఘంటుపులందు గలదనియు, దానరేఖ ఆవ పాద మవియు అన్పకవి చెప్పెను. తరువాతి కాలమున రఎలల యతిమైత్రి వ్యవహారమున రూఢిగాంచినది. అసోదబలుడు దీవి నంగికరించెను, కాన ఇతడును వ్యానహార వ్రయోగములకు స్వాగతమువిచ్చి పూర్వ వ్రయో గములను (తోనిరాజన్నవాడే, వ్యవహారము నందలి రూవనముల (ప్రభావము దీవివలన (గ్రహించెనని చెవ్పనగును, దీవివి ఎవరును కాదనజాలరు. ఇదియే. వ్యావహారిక భాషా వికానమునకు ప్రబలతరమగు విదర్శనము. (ఏనం స్థితే అప్పకవినా యదుక్తం... త దవిచారితా భిధానమేవేతి స్పష్టమేవ- అహోబల వండితీయముంపుట. 107)

అ-౦ యతెప్రానమైత్రి:-(అహోదిల వండితీయముంపుట, 106, యతివలన కవిత్వమునకు శ్రావ్యత గల్గిన. (యతి కృతికధికక్రావ్యంబ్యు సంన్కృతమునందు యతి వర్ణవిచ్చేద మాత్రము. తెలగువందు విచ్చేగ స్టానమున నజాతీయాకర్ష మును, వ్రయోగింతురు, ఆనలు [ప్రారంభమునందు.

క! ఏ యకరమున కాయకరమునే వేయవలయునను వియనును కలదుః కాలాంకరమున నజాతీయములనుగూడ ఆంగికరించిరి. న వర్షములను యతిమైత్రి కలిగినవిగా చెప్పిరి, (వర్షయత్సి ఇందుకుదాహరణము, సంధి వలననం-ష సశ, నంణ కొవన స శషు నణ అనువానికివి యతిమైత్రి, నంగీకరించిరి. పాావ, జ్జా కొల(క్రమమును ధ్వనునందు శలుగు "మార్పులపై ఆధారవడినది యీ యకిమైతి. జిన్‌ అను వానికి ఉచ్చారణమునందు. భేదము ప్రారంభముశన గలము, ఇంతర (ద్రావిడ భాషలను పరిశీలించినము ఈ యంళము స్పష్టముగ తెలియు చున్నది. అంఅనునది ట్రింఅను మద్చారణమును గలిగి యున్నది, కాలాం తరమున ఈ ధ్వవి యంతరించి ర తో తుల్యంతయే స్టిరవడినది. లేఖన చిహ్నము మ్మాక్రము విలిచియున్నది. ఈ ధ్వనుల (వ్రత్యేకత వ్యవహారము వందు అంతరించినందుననే యిందు ఏది శకటరేవ కలిగిన రూవము ఏది పాధుకేథ సపిత రూనము అను అంళమును విర్ణయించుట ఆవనరమైనది.” శాలు ($62505, కారు (0008) ఇత్యాదులందు ర ట (వ్రశ్యేక ధ్వనులుగ గుదర్తింవ దగియున్నవు కావి కారు ఈ రెండర్థములను చెస్పునని కలచి ఈ ట అను దానిని లేకుండా చేయట మంచిది. ధ్వవి పామ్యము యతి (ప్రాసలకు ముఖ్యము. దీవికి ఉచ్చారణలో సామ్యము వోతనాధుల కాలను చంద కలము, వ్యవహార పిద్ధమగు సీ యభేదమును వీరు కాన్యరచనమునందు యతి [ప్రొనలలో పాటించిరి. ఇదియు వ్యావహారిక భాషా - వికానమునకు మరియొక వీదర్శనము. ఈ విధముగా (గ్రాంధిక (వ్రయోగములు వ్యావహారిక విధేయములగుట వరిశీలించినచో (గ్రపొంపగలము, డీవిని కాదని ్రోసివేయ వీణకావి సక్యము. రేఫ శకటరేఫములకు యతి (ప్రానములందు మెత్రివి పొటించుబకు ఆకరములేదు.కాని యీవిధమగు (వ్రయోగముల (ప్రామాణీకము అని వ్యాకరణము లనుట నరికొదు. “కశ్చి ద్వదతి సాంగఠ్యం యతా్షీవానమేగ గదా అవద చ్చాత్రి సాంగత్యం డానిన్వేవ ర కర నో

ఇత్యాడిగ నధర్వణుడు చెప్పుటలో సా మంతరించి పోయినదవియు, సామ (పదిలముగ గలదపియు'ససము!.

ం! దీవి నాధారముగ కవి [ప్రయోగింన నపోబలుడు కొదనుట కాధార మేమి? “కెటి దుళయో రెత్రీ వోక్తా సా నకరత్వా ద్యప్రామాణి క్యతిసురీ ఇమ్సుర్లోగె రనునంధేయంి (అహోబల వండితీయం = పుటం 100), రే ఇద్యోయమునకు యతి ప్రానమైతి కూడదవిన యప్పకవియు "ఎట్టడి కొకు మారికిపెద రంగయ్య” (వికృతి వివేకము = ప్పట.12) అని (ప్రయోగించి వాడు. కావున ఈ విధముగ పీ ధ్వనులు రెండునుద్భారణమునందు భేదమును కోల్పోయినందున తుల్యములేయమ కంకను వ్యాక ర్తలకే గల్లించినవని పై అన్పకవి ప్రయోగమువలన న్పష్టము. (గ్రంధకర్త లెంతగా (వయక్నించి నను వ్యావహారిక వ్రయోగమును చేయుగున్నారనుట కది మరియొక విద ర్శ్మనము. “ఇహతు (స్రవ్యాహార్యం నంకేతిత సువ్రవిద్ధమేవ వదమ్‌' అమ నీ *+ చింకామణీ హాశ్రార్ణముమ వివరించుచు బాలసరస్వతి ప్రయోగ సిద్ధము (గ్రామ్యమైననము యోగ్యమేయవి వాగమ శానమల వివక్ష (పుట-10%) ఆవి చెవ్నీయుండెను. లక్షణ విరుద్ధమగు (ప్రయోగమయినను వ్యవహారమువందు రూఢిగాంచి వ్రపిద్ధివి పొండియున్నచో అట్టి దానివి కావ్యములందు. వాడ వచ్చును. లక్షణ నమ్మతమయినను [నయోగమునందు వైరవ్యముమ పొౌందియున్న రూవమును (వ్రమయోగింపరాదవి సిద్ధాంతము. "వీ వెజ్టి బంగారు గామి అను నీ రూవము (ప్రసిద్ధము. ఇది లక్షణ విధేయము గాకున్నమ (గ్రయోగింవజనును. “కాకునూర్యసృకలిస్తు ఏ తద్దంధ నంపాదన వైధు ర్యేణ (శ్రీనాధన్య భ్రాంతత్వమాహ” (పుట-?8 క్రిం “*విరచించెను శ్రీనాధుడు ధరణీవి శృంగార నై షధంబున *గూర్చుం +డిరియొండర్లు"నని కావక పరప్పరున [క్రియం *1వక్పతి భావము గలదే.” (అవ్ప్స కవీయము...వు.64) "విత్యమనుత్తను (క్రీయాన్విఈః ౫ ఆంధ్ర శద్ది చింతామజణీ__సంధిం4. దీనినే యరధాఠధముగ అన్నకవి విశ్వపించినందున [వ్రధమ ప్పరుషలో వి “ఇకారము

23

వరముగనున్న అచ్చుతో విత్యముగ నంధి రావలసియుండగా నట్లుగాకు న్నందున ఈ విధముగ యడాగమ సహిత రూపమును శ్రీనాధుడు వాడి నందున ఆది యా కవికృతదోషమని తలచె. ఈ యంశము యధార్థమైనను: కాలాంతరమున వీ నంధిన్నై కమికమై వ్యవహారమునందు రూఢి 'ె80ఎననీ భ్రీశాధువిపై వ్రయోగము తద్విదేయము. దీనికి గతి గల్పింవ వికృతి వివే కములవి కోరికను రచించెను. *వ్రధమే చొతత్తమే చ్లైవ క్రియేకోవాళవే చ్చ్యుతి" (వికృతి వివేక నంధి-6) గతి గల్పించినందున సమ్మతము. _ గతి గల్పించువావి తాహతు ఏ పాటిది? గతి గల్పింప నీ యధికారము వీతవి 'కెవ రిచ్చిరి! ఈవి 'పేవ భాషకుపకరించినదా? నిజముగ వారి వాగ్వాదములకువక రించినంతగా వీరి పేన భాషాభ్యుదయమున కుపకరించినట్లు తోచదు. (ఆహోబల పండితీయము..పుట.808) సఖుడు నందింధి శీమ్యుడు నవ్య సావి ఇతి భీష్మ పర్వ వచనే సథియు నిత్యేవ వారస్పాధుః. 'నఖిన్‌, అను నాంఠ (్రాతివదిక. ఇది *గుణిన్‌' మున్నగు వానివలె నవి అనియే తత్ప మము నందుండదగును. కొవి ఈ శబ్దము నమాసాంతమున దకారాంత ముగ మారును. రాజహస్పఖిలిష్టచ్‌ (అష్టాధ్యాయి 5-4-81) కృష్ణ సఖః మొదలగువవి ఉదాహరణము వమాసాంతమునందే ఇది ఆకారాంతముగ నుండును. ఇతరత్ర నాంఠమే, కాన వ్యస్పముగ దీనికి అకారాంతత లేము కావున దీనికి ఉత్వడుజ్‌లు చేరగా ఏర్పడిన సఖండు, లక్షణ విరుద్ధము. ఈ విధముగ న్వతంతించి తిక్కన (వ్రయోగింపగా దానివి కొదవి వ్యాకరణము శావించుచున్నది. లక్షణ లఓ ఈత్వమునక్రై కవి (వ్రయోగములను మార్చ వెనుకాడుట లేదు. లక్షదైక దృక్కులగు వీరి విధానమున కిది (వబలమగు ఉదాహరణము. వ్యాకరణ వియకుములను వి_సృృతము గావింపవలయునే గాని ఈ రీతిగా కవి ప్రయోగములను అసొధుపులనుట నరిగాదు.

(అఆహోదిలి పండితీయము....-పుట.8 10ము అను ఆగమమునకు మారుగా దీర్దము ఐహుంవచనమునందు మాత్రమే గలుగునవి ఆహోదిలుడుం కొన వచన వివక్ష లేకయే దీర్ధమును విధించిన ముద్దరాజు రానున లక్షణము దోషదూషితనుట, ఏకవచస (ప్రత్యయమగు న వపరముగ మన్నను లోవ దీరతను సూరియే యంగికరించెను. అనగా వ్యవహార రూఢమగు నీయాగ

24

చము కొలాంతరమున వ్యాకర్తల యంగీకొార ముద్రను పొందినది. వ్యవహారమునందు *న-వి" అనునవి నరమైనప్పుడును లోవదీర్హ త గలదు, పుణ్యానికి, పాపావికి యిట్టివి, ఈ విధమగు అభిప్రాయమును (వ్రకిపా దించిన రామన ఆధువికుడట. అవగా ఈకడు కవికయము వారివే ప్రమా ఇముగ (గ్రహించిన వారి భాషకే వ్యాకరణముమ రచించియున్నందున ఆ దృష్టితో ఇతడు ఆధునికుడే. తనకు మూడు శతాబ్దములనాటి రాయలుకూడ హారికి _ ఆధునికుడేయగుట ఈ విధనము నమనరించియే యవి తలవ నగును,

(అహోబల వండితీయము = పుట, 412) ఇయంఎ ఏదంతకా చ నామ్నా మన్యతరస్పామియాంతానామ్‌. ఆంధ్ర శద్దిచింఠామణి అజంక. 71. “ఎ ఆంఠనుందగు నమటయు వది వికల్చ్పమమటయు చింతామణియందే గలదు. మల్లె (మల్లియ ఇత్యాదుల పొధు రూనములవి కేకన (ఆంధ్ర భాషా భూణము 177) కంలోక్తముగ చెప్పెను. అవగా కేతన నాటికివి వ్యవహారమునందు విలచినవి గావి కొాన్యములందికమ (వచుకముగ వయు _క్తములు గాలేదు, - తరువాతి కాలమున ఇవి వ్యాకరణమునందు సాధింవ బడినవి. కాన వ్యావహారికము కాలాంతరమున (గంరస్టములై లక్షణ లకషిత ములగునమట కిది యదాహరణము. అయినచో, ' చింతామణి, కేతన కర్వాచీన మని దీవివలన న్యక్తమగును. విజముగ కేశనయే మొదటి లాక్ష్‌ణీకడనియు (శెలుగునకు మున్ను లక్షణ 'మెన్నడు) అను పద్యము వలన ఊసహాంనవచ్చుమ. చింతామణీ యర్వాచీన వ్యాకరణమనియు నన్నయ క_ర్హృకము గాదవియు స్పష్టము. *ఇతీ దానీంఠనానా ముకక్తిస్తు విర్మూలైవి అను అహోవిలువి వాక్యము కేవలము చింతామణి కాద్యత్వమును గల్పింప మర్దిష్టమేనవి నృష్టము,

(అఆవోబల వండితీయముంవుట 420 ఉండి ఆనునవి నవమీ (వరమా ద్వితీయాంశములపై నవే రావలయుమ. కాన ఎన్నాళ్ళ నుండియో సాధువు. నాళ్ళన్‌-ఉండి-ఓ అవి వదాంళముల (క్రమము. వవాంళముల (క్రమ ముమ మార్చివాడు పొండురంగ విళుడు. ఓ "రెండింటికి నడిమి స్టానము వలంకరించివది.వాళ్ళన్‌.ఓ-ఉండి న్వళం[డత్రత, వ్యవహార సిద్ధమై యుండును,

25 అనగా (శాంధికమునందలి వదాంళశాదుల ఈ్రమము మారుట. కొన్నింట కలదు. పదాంశముల (ఈమము మార్పును నసపింపసనిది, అయినను ఇందు మారినరవి (గ్రహాంపనశను. ఈషన్మాత్రమగు నీ మార్చును నహింవలేదు వ్యాక ర్త (అహోబల వండితీయముంపుట. 428) విషదేశు నంతవాని ఇత్యేవ పాఠస్పాధువు. విషధరాజంతవాని (ఓక) సరిగాదు ఏలన ఆంక ద్వితీయ విభక్త ్య౦ఠముతో నమన్వయమగుమ. నిషదేశు నలర చేసితి ఆంతవావి నలర జేపితి నిషధరాజు అలర జేపితి విషధరాజు రాజున్‌ అంతవాని నలర బేవితి. వీషధరాజింతవాడుంవిషధరాజంత వాని విషధరాజింతవాడు వాని అనునదడిమే నరియగు రూవము. విషధరాజన్‌ జే ఆంతవానిన్‌ ఆలరజిపి రెంటిని కలివిన మొదటిది ద్వితీయాంతముశ నుండ వీలు లేదు. చిషధరాజత వాని నలరజేపితి అవియే యుండవలయును, (అవోదల వండితీయముంపుట, 440, 441) అడ ఇంపు అంతములు తేషాం[గ్రామ్యశ్వాన్న 'వ్రయోగార్హ ళా నాస్మాకం తేషాం వమోగ ఇష్ష ఇత్సర్జః ఈ వపధమగు రూవములు (గగ్రామ్యము9నియు, నవండిత దూనములనియు, చిర్ణయమును వీరు చేపిగ్షి (అవోదిల వండితీయము-పుట. 450) కృష్ణవర్త్మన్‌, అనునాంత (పప్రాతిసదిక వై. ఏ. కృష్ణవ ర్మాం దీవికి (ద్రిహ్మన్‌=వహ్మో అను దానికి వలె చీర్చమువకు (హన్వము మాశమాదేశము గారాదు. (హలంతంబు (వధమైక

26 వచనాంత తుల్యం బిందు నామందిగుంబాలన్యాకరణము), పుం బిహ్మణో 'వేధసళ్న హస్వవై సన్టై వ పంస్పికిః (వికృతి వీవేకముంహల. 1) ౯ అన్నం దున హ్రన్వము తరువాత నుత్వడుజ్‌లు ద్రిహ్మేతరమగు కృష్ణవర్శ్మాదుల కగునని ఫలితము. కావున కృష్ణవర్త్మ్మడు ఆవి రూనము. అందువలన *“కొలుదొలత కృష్ణవనర్త్మకు గళమొసంగి, అదు వసు చర్మిక (ప్రయోగము తప్పు. వర్త్మునకుి ఆవి యండవలయుమం

విశ్వకర్మాదులకు న్రీక్వంబగునవి సూరి (బాలవ్యాకరణ-కత్సమ 5). ఆందు ళృష్ణవర్త్మమ నేర్చెను, దాన పై వసుచర్శిత రూపము విర్భార మయినది, ఈ (ప్రయోగ మాధునికమే గదాః రాయల కర్వాదీనము, అయినమ వీరికి నచ్చివది, వీరికి నచ్చుట వేనిపై వాధారవడినదో తెలియదు. ((ప్రొఢ వ్యాకరణ కర్త విశ్వకర్మువి కూతు అని సూరి సూత్రమునకు (ప్రత్యుదాహ రణము విచ్చెను. విశ్వకర్మకు,అని దీనికిపొాఠాంతరము. పాఠాంతరముణ, పాఠ భేదములు, వివాదము కుస్తీపట్లు వారి చిత్తము వచ్చినట్లు తీర్మావించు టతో,వ్యవహార (ప్రాచుర్యము చాలచోట్ల ఉసేక్షింపబడివది.

(అహోబల వండితీయముంపుట, (5%) వాలంత చ్రీలింగ సామాన్య శద్దిములలో (పుట, 88.ముద్‌. ఒకటి. హలంతందిద్వితీమైక వచనాంత తుల్యం విందు నామంబగు, (బాలవ్యాకరణము-కత్పమ. 67) దావియంతిమ. మకారంబునకు లోసందిగు (బాలవ్యాకరణ-తత్పమ 71)...” ముద'యను ప్రాతిపదిక స్త్రీ లింగంబు (వ్రధమైక వచనంబునకు లోవందిగు, కాన ముద అప్పర (బాలవ్యాకరణ-తత్సమ 71) అనీ యుండవలయును. న్త్రీలింగము. వపంనపుంనక (వఠ్యయమగు-ము చేరినందున లింగ వ్యత్యయ మవియె,

ముచ్చబ్దస్య ముదము లింగ వ్యత్యయః (ఆహోబల వండితీయ.. పుట, (54) తెలుగు మొదలగు నీ ద్రావిడ లాషలందలి లింగము వవములకు గల యర్భముపై నాధారవడి యుండును, కొన “ముద, (అమహన్నపుంన కముల కదంతములకు మువర్ణకంబగు (బాలవ్యాకరణ-ఠత్సమ “స్యా ద మహతాం విళక్తా నో శ్చము (ఆంధ్ర శద్ది చింతామణి.తత్సమ. శిశఆవియు. వచ్చును, దీనివి లింగ వ్యత్యయి మనుట కేవలము (ప్రమాదము.

ఖై?

(అహోఐల పండితీయము-పుట. 457) పకారాంత స్రీలింగః వితస్హా దిహవచన నాంతః అవృబ్దః (80). “అప్పుపారై న ఇత్యాదయః కమి వ్రయోగాస్తు న సాధవః' ఆపవృట్టన్యతు దిహువచనాంతత్సేచ, ఏకవచన తుల్యత్వా సంభవాత్‌ (ప్రాతిపదిక మాస్రన్య దిత్వోత్వే అన్పులు, తత్సమము: లలో లింగ వ్యథ్యయము గలదు. వచన వ్యకత్యయము జరుగ రాదా?

(అహోబల వండితీయముంపుట, 600) పాండు భూవరునకు కోడలా న్లైతి ఆనియేగావి కోడలై ఈ అవి యండరాదు. తిక్క_వను కాదనియే నిట వ్యాకరణము. ఇతో న్మ ద్యష్మ దర్భా త్సా్యన్నామ్నో నిర్విశ్చ వా క్వచిర్‌” (ఆధర్వణకారికావళి.హల. 14). తేన మహాకవి వచ్చితి.... ఇత్యావి పిద్ధమ్‌.. ఇకొరేకరములందు వివి నియతముగ రావలయును, అట్లుగానందున హై

తిక్కన (ప్రయోగము లక్షణ విరుద్ధము. దాన (గ్రామ్యము. ఆ(గ్రాంధికము అయినను తిక్కన భాషకు, రనపుష్టికి రచనా శల్చమునకు, ఈ (వమోగ మేమియు నపకర్షను తేలేదు, లక్షడై క దృక్కుల కిది కనిపించును. కవితా శల్చము నాపాదించువావికివి ఆగపడీనను పారవళ్యమున ఠాదాత్మ ్యము: నందునేగాని వేలు పెట్టి విమర్శించుచు కూర్చోడు.

(అహోబల వండితీయము-ప్పట, 500)

ఆకర్షించుదురు ఆకర్షింపుదురు

డౌచోర్లు క్తద్దర్మే (క్రియా29) ఆకర్ణింతురు

విందు పరన్యవకారోదోఃస్య్యాత్‌ (88 చచేవి ఆకర్టి ంపుదురు ఆసాధు రూవము.

(ఆహోదిల పండితీయము-పుట, 018) భావే టవర్ణ కో ౦తేనర్వేషాం (క్రీయాపదానాం స్యాత్‌ (48) వచ్చుట కొటకు నిత్యాద్యారేణ సర్వ(క్రట వర్ణ కాదేన విభ్వక్తయః సివంస్థి తే నకుల గనియెడు కొణకు నీవు భుటించు కంచి ఇత్యాదీనాంభాన్కర, తిక్కయజ్వాది కవీనా కిం మూల మితినవిద్మః' ఈ విధమగు రూవముల కనంతరము ((ప్రొాఢవ్యాకరణ గతి గల్పించినది). కొలకు-కంటె.వొంటెలు వరందిలగునపుడు భావార్థ క్‌ టవక్ష కంబునకు.

238 లోపంబు విభాషనగు, (ప్రొఢ వ్యాకరణం (క్రియా. 14 కవియెడు కొలకు కుదరదు. యతి'=కెజగు ళందస్సు చాలవరకు నంస్కృృతమునుండియే గృహీతము. జాతులు మాతృ గణకములు, అవి దేశీయములు. దేశీయము లగు వీ జాతులందు చరణాద్యశరము మరల నుద్దిష్టమగు స్టానమునందు వాల్లు పాదములందు నుండును. సంస్కృతమున ఈ విధముగ పాదాద్యక్ష రము మరల నుద్దిష్ట స్థావమున రా నియమము లేదు. కావి యుద్దిస్ట స్థానము వందు నాల్గు పాదములందును సదవిచ్చేద ముండవలయును. ఈ వియమను గల సంన్క్కృత ఛందమును (గ్రహించి తెలుగు కవులు తెలుగునందు వలెనే చరణాధ్యక్షర మే యతి స్థానము నందుండవలయునను వియమమును తెణుగు నంప్రదాయానుసారముగ (వవేశింవజేనిరి. “*ఎన్నిట యతి రా వలెనని రన్నిట సంస్క్రృతమునందునగు విచ్చేదం బెన్నిట యతి రావలెనని రవ్నిట దెలుగునను మొదలి యక్షర మనురున్‌” అనంతడు ఈ రీతిని యతి స్థానమునందు చరణాద్యక్షర మావృత్తమగుట (యనుకాది) అను ప్రాసాది శబ్దాలంకారముల వంటిదే. చరణాద్యక్షరమువకు మారుగ “ఈతత్పదృళశమగు సజొతీయమైనమ నరిపోవునని యంగీకరించిరి, “శబ్ద నూ(క్రములను జగతి నేక స్టాన నంభవంబులగుచు పంధివేళ గల సవర్ణ సంజ్ఞ దలపోపి యతులకు గూర్చవచ్చు మరియు కొన్ని కృతుల” (అస్పకవీయము-8.49) అని సవర్ణములు యతి విషయమునందు మిత్రములు, నవర్షములయినను నంధిలో నొకదావి కొకటి యాదేశనుగుట వలన కొంత సందింధముండును గాన నవియు మిత్రములే. సవర్షములయినను అ-కవర్గంహ, వరస్పరము -మి[క్రములు గాపు నవర్హములు గాకున్నను హంయ మిత్రనురే. ఏక వర్షము చందలివేయ మనను వర్గ వంచమాక్షరము మిగిలిన నాల్లింటిక్‌ మిత్రముగాదు.

డం స్కష, గను శ గను మారును గాన నప, సళ మరియ షంళ కావున నషళశలు విఖిన్నములయినను నంధి వలన వరన్పరాదేశత్వమున్నందున మిక్రములణు, నంణ ఈ రీతినే మిత్రములు తోర్డి 8$.4.00తల ఉదఃస్థా స్తమ్చోపూర్వన్య 8.8! సర నోళ్ళునాశ్చుః 8440 తుచు ష్టునాష్టః 824.41 తుటు అయినను యతి విషయమునందివి మిత్రములు గావు. సందిస్తానము యతి స్ట్థావమయినచో నచట నంధిని విడదీసి వరవదాదిన్వర మునకే యతి మై(కి పాటింపవలయును. నంధి యనగా తెలుగున వరన్వ రై కాదేశ మే కావున ఈ విషయమునందీయంశము కుదురుున్నది. యతి విషయమునందు నజాతీయములగు నక్షరములను మ్నితము లనుట భాషా వికొానమును వ్యవహార రూవములగు వ్రయోగములకు లాడి. ణీకుల ముద్ర పడెననుట కుదాహరణములుగా (గహింపవచ్చును. పాదాదియందు నంయు క్తాక్షరమున్న యతి స్థానమునందు అ సంయు క్రాక్షరము రాకపోయినను అందలి ధ్వనులలో దేనికి నజాతీయ మైనము రానగునవి యంగీికరించిరి, తదృవములందు క్ర న; మరియ న-ణ, కాన ధ్ఞనంణణ యని యంగీకరించిరి, తదృవములుద్చారణమునందు నమర్థులుగావి వారివలన జనించును. వ్యవహార పిద్ధములగు వీనికి కావ్యములందు (వ్రవేశమనివార్యమై. యతి విషయమునందు నుద్భారణార్థమైన ఈ ధ్వవి విశేషము తన (వభావ ముమ వనెరప్పకొవినది. చేతిది (చేతింఆది) ధర్‌-ఇంచు (ధరించు) ఆనుచో వరముగామన్న "ఆ, ఇ అను నచ్చులకు యతి వేయవలసియుండగా వట్లుంకాక హల్విళష్టము.. తిరి అనువానికే యతివి పాటించ్చిరి. అమనాపిక సంధి వచ్చివధి యతి స్థానమున విడదీసి యతి వేయ. వగునని ఉవ్మాదుల ఉత్‌-మాదులు ఆని ఈ విధముగ నంగీకరించిరి. వియ.

80 ూనసారముగ విడదీసి పరముగ నున్న యను వాసికమునకే యతి వేయ "వలసి యండగా దీవిని బహుశః వ్యవహారము ననుసరించి మార్చి యుందురు, అభేద యతులు అభేద వర్గ యతులు, కేవలము వ్యవహారయువందు గల యుచ్చారణపై వాధారపడినవే. వీవివలన వ్యవహారము లక్షణ కర్తల పైనను, కవులపైనను గూడ - వ్రభావమును నెరపియువదని (గ్రహింవ వగును, ప్రాది వరరూవ విత్య సమాసౌదులందు పదావయవములమటి నెరుగ మెయ వివేకము, ఆపండితత్వము, ఈ విధనుగు యతులకు అవకాశము “లిచ్చెనని తెలియను. 2, క. తెలుగు లాకణికుల భ్రాంతి విత్యసమాన యకుల విషయమునందు కవులు భ్రాంతి వడిరి. ఆ (క్రాంతివి లాక్షణీకులును అమోదించిరి, కావుననే విశ్వ-ఆ మి(శ్ర-విశ్వామి[త్ర -యవి కలచి నరనదాది “అ” కారమునకు యతి వేసిరి, పాణిని వ్యాకరణ విరేయము కావిదీ విధానము, పాణిని విశ్వంమిత్ర ఆవియే ఈ సదద్వయ మును విడదీసి బుషి వర్యాయమైనపుడు సమానమునందు పూర్వ వదాంత న్వర దీర్దమును ప్రత్యేకించి చెప్పియున్నాడు. మశ్రేచర్జు 88.180. వరే వంక్షాయామ్‌ గ-8.20, విశ్వానరః నరువకు సంజ్ఞావాచకము గావిచో దీర్చ మగును. ద్య_న్హరుప నగ్లేభ్యా ఆవాఈల్‌ 6-8-97. ఆవ ఇతికృత నమాసాంత స్యామకరణం. షస్ట్యర్టే (వ్రళమా. ఏభ్యో పన్య ఈశ్‌ స్యార్‌, ద్విర్గతాః అపః "యస్మిన్నితి ద్వీపం. అ_న్గరీవం, (వతీపం పకిపం, నమీనం. సమనోదేవ -యజవనమితితు సమా ఆపోయస్మివ్నితి టోధ్యం. కృత నమాసాంత (గ్రహ చాన్నేహ. న్వప్‌ంన్వపీ, అ వర్ణాంతాద్వాం(పేపం, వరేవం. (ప్రావంంపరావం, ద్వి-అవ ఆవి విడదీసినపుడు *ఈ ప, వియమిత (00య6ే రూనము, యతి వయమిక రూపమునకు గాదు న్వతం[త్ర రూవమునకే, కావున (ఈపు అను

నే! రూవముండదు ఆప అవియే యుండును. ఈ యంశమును ఎలుగక ద్వీనము చందు గోవులకు విమ్ముగ ఇత్యాది యతిమైతి ఆఅసాధువు,వ్యవహారమునందు వారీ విధముగ తలచియుందురు. దానినే కవి వ్రయోగించినట్లు తలచి కావ్యా లంకార చూడామణి కర్త “ఈ” కారమునకు యతి మైత్రి నంగికరించె చీవికి (వ్రయోగాంతరము మృగ్యము, - ఉభయవళు లసలు యతి యుద్దేశమునకే భంగకరములు. ఏలన యతిలో విచ్చేదము ప్రధానము వరముగ నున్న దావిలోవి మొదటి యవ యవముపైవచే దృష్టి యంతయు నుండునుగదాః అయినను అట్లు వేరు చేయక న్వరమున కస్రాధావ్యము నొవగుట వ్యవహారమువందీ విధముగ పదాంశమును గృుర్తింపలేవి వారు చేవిన యనుచితమగు వేక రూవతకు విదర్శనము. లక్షణ విరుద్దమయినట్టి ఇట్టి వానికిని లక్షణ కర్త గతిగల్పిం చుట చాల అచింత్యము. వ్యవహారము నందుచ్చారణమునందు గలుగు వైకృత రూనముల నాదరించి నందున యతిప్రాన లింతగా వికపించినననియు (క్రమముగ వై పుల్య మును గాంచినవనవియు తెలియును. తద్భవములు:-సంస్కృృత వదము లవేకము లుచ్భారణమునందు చిధములగు మార్పులకు లోన్సైనవి. ఆ విధమగు వికారమునకు లక్షణము లేదు. కావున నది యంతయు లక్షణ విరుద్దమయినందున (గ్రామ్యమనవలపి వచ్చుమ. కాని దానివి (గ్రామ్యమునలేదు. తదృవ మచ్చ తెనుగు. దిజ్మాత్ర మున వచ్చ తెనుగును వ్యాకరణము లుదాహరించి యున్నవి. అంతకు మించిన వివరము లేమియును లేవు. అప్పకవి తజ్జ లేక తదృవము నందు వర్షలోవము (వ్రధానమగు నంశముగ (గ్రహించి యున్నాడు, (అప్పకవీ యము.1.102) శ్రే. “వలలు సిద్ధాకరములలో వర్ణ సమితి దూలటో బల్క నర్దంబు తొడరుకొనుచు సంస్కృత (ప్రాకృతాఖ్య భాషాద్వయమున మదృవించిన తెలుగులు తదృవములు” (1,102

తి2

రష్షోహాగమలఘ్వు సంవేహాత్మకమై వేదము లందలి భాషను దృష్టిలో నుంచి కొని విర్మితమయిన సంస్కృత వ్యాకరణ సం్యపదాయముతో తుల్యము తలచిన యాం(ధ్ర నండిత నిర్మిత వ్యాకరణములందు తద్భవ (వ్రక్రియలేమి ఎట్లు? తదృవములంతటి సంస్కృత వండితులేల ఆదరించి రచనము సాగించిరి? ఇచట వ్యవహార రూపముల నాదరించిరవియే తలపసవలయును. ఇకరత్ర ఆ రూసముల.వేల విరపించిరో తెలియదు. (ప్రాకృతమును (ప్రమాణమయిన భాషగా వీరు (గగ్రపాంచి యుందురు. మనకు గల తద్భ వములు చాలవరకు పప్రాకృళతమునందు వంన్కృత వదముణ పొందిన వికా రములతో గూడనివియే. తద్భవ రూసములను పరిశీలించి యందలి వర్ష లోపాదులను గ్నుర్తించి (గ్రాంధిక (గ్రామ్యములందు గలవని లాక్షణికులు గురించిన వర్ష లోపాదులతో వీవివి సరిపోల్చి చూచుట ముఖ్యము.

శిధిలద్విత్వము ;..డ్విత్వము లేక సంయు క్రము పరమయినచో తత్చూర్వ స్వరము దీర్చమగును. అవగా తత్పూర్వమునందున్న (హన్వము. లఘవు కౌవి ద్విత్వము లేక నంయు క్తము పరమయిన గురువుగా మారును. “నంయోగే గురు 1.4-11.అమ పాణిని సూత్రమీయంశమువే తెలుపుచున్నది. ఈ విధమగు నంస్కృృళత నియమము అఆ ఛందస్స్పుతోపాటు తెలుగునందు. కవులచే వాదినుండియు పాటింపబిడినది. కావి *అ(ద్రుచి ఇత్యాదులందు. నంయుక్షము పరముగ నున్నను తత్చూర్వ న్వరము గురువుగా లేదని వ్యాకరణ ములు (గ్రహ్‌ంచినవి (బ్రాలవ్యాకరణము.- ప్రకీర్ణ 20) అ్యద్రచుం ఎ(ద్రచు, పదుచు అనువాని సూరి యదాహరణములుగ నొనగియున్నాడు. కన్నడమునందు ఈ విధముగ నంయోగము లేక ద్విత్వమునకు పూర్వము. నందున్న హన్వములు గురువుగా పరిగణింపదిడవి వదము అనేకములు గలవు. ఈ విధానమెచ్చట కలదో దానిని +ధీల ద్విత్వమవి వారు చెప్పిరి. ఆచట ద్విత్వము శై ధిల్యమునందును. ఆనగా జారిపోయిన, విపవుగా లేని యవి +ధిలవదమున కర్ణము. ఈ విధముగ సడలినందున నుద్చారణము నందు తత్పూర్వ న్వరమునకు గురుత్వము నీయగల శక్తి ఈ ద్విక్వ నంయుక్తములకు లేదని తెలియనగును, దీవిని కన్నడమునందు దిత్వమవిరే గానీ శెలుగునందు పై వదఘులందలి (దు సంయుక్తము, "ద్ర సహజము.

త్రి -ాదురు.-అను దానిలో *దు పై *ఉ లోపించినందున పిద్ధించినదవి తెలియను. పద మధ్యములందలి న, ల డ, ల అనువావి ఉ లోపించునని (బాలవ్యాకరణ-(ప్రకీర్ష17). వద మధ్యములగు అ, ఇ అనునవియు లోవిం చునవి (బాలవ్యాకరణ. 18) లోచెప్పియున్నాడు. మరియు ద్విత్వమున్నప్పడును ఉకొరలోవము దిత్వమునందలి హల్లానకు లోవము గూడ నగునవి సూరి (బారి వ్యాకరణ - (వకీర్ణం10)లో చెప్పియున్నాడు. ఆబ్బురము = అబ్రము. ఆవగా ఇందుంబుంఅనునది లోపించినది.ఈ విధముగ వద మ్‌ర్యమునందు అచ్చులు కొన్ని చోట్ల హల్‌ సవాఠతమగు నచ్చు లోపించుట "కుద్చారణము వండీ వద్యభాగమును_ శేల్చి వలుకటయే హేతువు. అచ్చు లోపించినపుడు మిగిలిన హల్లును తేల్చి పలికిరి. అందువలన తత్పూర్వ న్వరమునకు గురు త్వము గలుగరేదు. కాలాంతరమున నంస్క్భృత (వభావమువకు లోనై యిట్టి వరగమునున్న (హన్వములను గురువులని తలచి (వమోగించిరి. కావి "అ్మద్రుచు' ఇత్యాదులు ఈ (ప్రభావమునకు లోనుగాక యుచ్చారణము నందగుపించుచున్నది. అనగా కల్కి= = చిల్కం ఇత్యాదులందును పూర్వ స్వరము ప్రారంభమున గురువుగాదని తలపవచ్చును. గలల్చియు అనుతో వద్దంకి శాననము నందీ రూపము విలచియున్నది. ఈ రూవమువందలి__ ల్చి....ముందున్న ఉఅ గురువుగాదు, తెణగునందు వదమధ్యము వందలి నంయోగము లన్నియు నుడీ వడును ఆచ్చు లోవించినందున వచ్చినవే. వదాడి యందలి సంయోగము మర (మాను కొజ క్రొత్త, వణ ప్రాతం అము రీతిని ఏర్పడినవేగావి నహ జముగ వీ ద్రావిడ భాషయందు మూల రూసమునందు లేవమట నష్టము. ఈ విధముగ సదాదియందు సంయుక్త మేర్చడివను ఆ విధనమ్‌ ఈ భాషకు కృతకము గావున (క్రమముగ విందలి సంయు _క్తము లోపించి “పాఠ' ఇక్యాదిగవే రూవములు విస్పన్నము లగుట గమనింవదగిన యంళము,. సంన్కృతమున పద మధ్యమునం దచ్చు లోవింసదు. కసా లయ, కినలయ, కిసాలు, కినల, కిన, ఆవియేగావి కిన్సయ, ఇత్యాదిగ రాలేదు. మరియు వద నుధ్యమునందు (వ్రత్యేకార్థమునందు లోవంచును. (రాజన్‌, =రొజ్ట్ర శ్వళుర వ్వశూః వ య అనునవి ఊఉ ఇగ మారును. కాన వ

తిన

ఉ మొదలగు నీయాదేశములు ప్రత్యేక వైశిష్ట్యము గలవి సంస్కృతములో తెలుగు పద్ధతి యిది గాదు.

పెర్గు, దుర్గ అను వావిలో “ర అను వావి యుచ్చారణమున భేదము గలదని (గ్రహింపవలయును.

మాశ్రల నంఖ్య---ఆచు...-లోవమువలన తెలుగున జరుగును.

అబ్బురము ._. $

అము 8 (? వష్టము)

రెండు నష్టమగుట వింతగాదు. తేల్చి పలుకుటకు ఊనిక (వధానము, సంన్కృ్భృళమున న్వరము (వధానము, *అబ్రము' ఇత్యాదులందు టికు ముందున్న అచ్చు గురువుగాదని వ్యాకరణము విషేధించుట సంన్కృతము వందలి సంయోగే గురు అను సూత్రమును మనసునందుంచుకొనియే.

పారిభాషిక పదములు

3-1 తత్సమాది భాషా భేదములు ;

ఈతత్స్పమతద్భవ దేశ్య (గ్రామ్యములనే విభాగా లీ తెలుగు భాషలో ఉన్నాయని వ్యాకరణ కదర్తభాదిమంచీ గుర్తిస్తూనే వచ్చారు. తెలుగునకు మొదటి వ్యాకరణమైన ఆంధ్ర శబ్ద చింతామణిలో తజ్ఞా నమాచ వేశ్యవనే. ఈ స్యూత్ర మీ విభాగాన్ని వివరించింది. ఇందు సంస్కృత నమం తప్ప తక్కినవన్నీ అచ్చికంలో చేరుతాయి. తత్పమాలను అన్ఫికాలను వేరు చేయటం చాల అవసరం ఈ వ్యాకరణంలో. అందు కీ విభగం చాల ఉపయోగించింది. భాషా భేదములనంతముగ 'పెరిగాయి కొలాంతరంలోం చా రమణీమంలో 48 (ప్రభేదాలు గుర్తించారు. తత్సమ తదృవము లొక్కొంక్కటి 18 లేదాలు కలిగి ఉంది. అనగా మొత్తం (88). దేశ్యం మువ్వీధం, (గ్రామ్యం రెండు రకాలు (8+8+2= టి. ఈ విభాగాలవల్లి వ్యాకరణానికి కలిగిన మేలెంళ అనే విషయం కన్నా ఇంతగా తెలగులో అవాంతర భేనాన్ని వరిశీలించి పరిగణవ చేసిన వారన్నా గుర్తించని దీ వ్యావహారిక భాషం 3.2 వ్యావహారికము = తత్పమాదె విభాగములు :

పై విభాగములన్నియు శబ్దముల (వ్రకృతులను పురన్కరిందుకొని వచ్చినవి, పదన్వరూవ వర్యవసాయిలు ఈ విభేదములు. కవి (ప్రయుక్రంలై కావ్యాల్లో స్థానాన్నా[క్రమంచుకున్ననవి సారాంశం. (గంధ న్తమయినందున (గ్రాంధిక రూపాలంటారు వీనివి, (గ్రంధస్తములయి నందున వ్యాక ర్తలు వరిగణించి (పకృతి (్రత్యయి పురన్సరంగా విభజించి విరూ

క్‌

పించారు. అనగా తత్సమాది విభాగాలు వద (ప్రభేడ సూచకములు. వ్యావహాి రికము భాష నదమ్యాత్ర వర్యవసాయి గాదిది. వ్యవహారంలో ్రపిద్ధమైవది. (గ్రాంధిక భిన్నంగా వ్యవహారం (వ్రబలమైందన్న మాట. అసలు (గ్రాంధికం ఒకనాటి వ్యానహారిక మే. నన్నయ భారత భాష తన నాటి వ్యావహారికం వ్యవహార దూరంగా పదాల్ని ఎవరూ నృష్టింపలేదు. నంఘం భాషకు (వమాణం, "యది తర్హిలోక ఏషు శబ్చేషు ప్రమాణం కిం కా ప్తేణ క్రియతే” లోకతో౭ర్జ (వ్రయుక్తే శబ్ద (ప్రయోగే శాప్త్రేణ ధర్మవియమః కిమిదం ధర్మ వియను ఇతి. ధర్మాయ నియమః. అంకే నంప్కృృతావికే ప్రమాణం నంఘమే అని న్పష్టం గదాః లోకమంపే కవి ప్రయుక్ర్తాలు వ్యవహార రూఢాలు అవి, అంక తెలుగునకూ ఇంకే గదా. తత్పమాదులు కొన్ని, మరికొన్ని కాకపోనడం (భవద్గీర్ముఖ్సు వ్యవహారంపై ఆధారవడి ఉంది. తతృవాల్లో వర్ష లోపాదులకు (నమాణం వ్యవహారం. అంక వ్యాక _ర్త్‌లు (గ్రవాంచే భాషకు అంపే కవి ప్రయుక్తాన్ని (వ్రజా పామాన్యంలో (ప్రాచుర్యం రావాలంటే వ్యవహారం అనే సుడిలోబడి తేలికే 'వేవ తేరు తుంది. అంే తత్సమాదులకు రూప రేఖలు తీర్చి దిద్దేది వ్యావహారికం. వ్యావహారికం భాషకు మూలం. ఈ పరమ సత్యాన్ని ఎన రెరుగరు? ఎరిగినదే. కావి యిందు కొంత వైరుధ్యం వచ్చింది. వ్యవహారాన్ని కవి' యాదరి_ప్తే ఆంఠట కాన్య భాష ఆచంచలమని కొందరు ఆంటారు. వ్యవ వారంలో మార్పు నస్తుంది. అది జీవద్భాష లక్షణం. దీన్ని [తోసి వేయట పాధ్యంగాదని మరికొందరు, 8.8 నన్నయనాటి వ్యావహారికము :

తెలుగులో మొదట కొవ్య రచన చేపినవాడు నన్నయ. అంతకు ముందు కాన్యం లేకున్నా భాషను వాడుతున్నారు గదాః దానికీ అనగా తనకు మునుపున్న శాననము లంతటి భాషకు నన్నయ భారత భాషకూ భేదం: ఉంది. అనలు నన్నయనాటి భారతం యధాతధంగా దొరకుతుందాః ఎన్నో మార్చులు తరవాతి లేఖకులు పాఠకులు గల్పించారని అప్పకవి చెప్పెను కావున భారత (వ్రయోగములన్నంతనే యిస్పటి ప్పున్తకములలో నగవడువాని వన్నింటిని (గ్రవాంవక కవితయము వారట్టి ప్రయోగములు (ప్రయోగిందారా

వి? యవి లెన్సగ వాలోచించి తగురీతిని వాని విశ్చయింవనలపి యుండెను. ఆంధ్ర భాాక విమర్శవము-పుట,4 పూండ్ల రామకృష్ణయ్యచేే ఈ విధంగా మార్పులకు లోనై నీ సమకాలిక శాననభాషకిది తుల్యమవి చెవ్పజాలముం అంటే శాననాలకు నన్నయ (వయోగాలకు శద్దరూపంలోను వాక్యనిర్మాణం లోను తకృమ్యవయోగములందూ ఖేదం స్ఫుటంగా ఉంది. ఆంటే నన్నయ ఈన వ్యవహారంలోనున్న భాషలో భారత కథను "నత్యభాంతర సరసీ వనంబులు ముదంబొదవం గొవియాడ” (వ్రాశాడు అంపే పభలలో భారత చిద్ధ నృృహులకు ఆంధ్ర భారత రచన జరిగింది. అందును భారతం నద్య రూపంలో ఉం. అందటనటనున్న గద్యముమ వృత్త గంధి. నన్నయ వాతావరణం విశష్టమైనది. తవ కుల (కాహ్మణుడు అవిరళ జన హోమ తత్పరుడు, నంహితాభ్యానం, (బ్రహ్మాండాది నానా పుూణ విజ్ఞాన విరతుడు, అం'ే వేదములను (ప్రమాణమని తలచినవాడు, అ విధులన్‌ అనునరిస్తూ ఉండివవాడు, అంటే ఇకడు శష్టుడు. ఈ పదాన్ని నతంజలి (వయోగించిన అర్ధంలో నేవిక్కడ - వాడుతున్నాను. అనుకరణం పా శిష్టా శిష్ట (ప్రతిషిద్దేము లౌకిక వైదికేవు అనుకరణం హే శష్ణస్య పాధుకవతి. (మహాభాష్యం పుట, 60). అందే పుట. 1. యథా లొకికేషు వైదికేవ చ కృళాంఠేషు లోకేతావత యఏన మనొ దదాతి యఏవ మనౌయజకే, యఏవ మసావదీయత ఇతి తస్యాను కుర్వన్‌ దద్యాచ్చ యజేక చాధీయిత చ చోవ్యభ్యుదయేన యుజ్యతే, వేదేపి యఏవం విశ్వనృజః నత్రాణ్యధ్యానకత ఇతి కేషామనుకుర్వన్‌. దాన యజనాధ్యయినాలు విర్వహించేవాడు శస్టుడు. ఈ విధంగా, నన్నయ శిప్టడు. ఆఃస్టుల ననుకరిప్తే వ అభ్యుదయాయన చోషాయ (మహాభాస్యం పుటి 68). _ దానయనాధ్యయినాదులు లేనివాడు. వారి భాష వేరు. ఆదే అస్త భాష. అంటే నన్నయనాటి శానభాష. ఈ విధంగ వైదిక విధికి బాహ్యులమిన వారి భాష ఆమకోవాలి ఇంకా ఈ ఛాష ముఖ్యంగా వచనంలో ఉంది,నన్నయ శిస్టుల అనగా వైదికుల భాషమ టహించాడన్న మాట. దీవినే కాలాంతరమున (గ్రాంధికమన్నారు. భాష (గ్రంధ న్తమయిన తరువాత అందు మార్చు మందగిస్తుంది. “02147011 9. 81... ఆ భాషల్లో

వ! రచవలు వెలువడటం (ప్రారంభం కాగానే వాటిలోని కావ్యశ్లైలి నిత్య జీమి తానికి ఫిన్నమయిన (వ్రశ్యేక కావ్యభాషగా రూపొందటం (ప్రారంభిస్తుంది. దాని వదజాలమూ వ్యాకరణమూ వేరువేరు తయారవుతాయి. నన్నయనాటి శిష్టులి భాషనే నన్నయ (గ్రహించాడవి చెవ్పుకున్నాం. కి.ఉ శ్చ లెవరు? దాన యజనాధ్యన తత్పరుల్లై న నన్నయాదులను శిష్టులమకున్నాం. అలాగే గండాచార్యాది కానన లేలకులను ఆష్టులనదుకున్నా౦ం. కాని పతంజలి (ద్రకారం అిన్హులు రాక్షసులని న్పష్టంగా ఉంది. మ్లేచ్భా మాళూమ ఇత్య దేయం వ్యాకరణం (మహా భాష్యం-పుట 8... మ్లేచ్చ్ళులు లేక అసురులు లేక ఆశిస్టులు, ఇంతేగావి తదితర మానవ వర్గము లేవి సంఘంలో ఈ విభాగం కుదురుతుం దే మో, దానయజనాది తత్పరులు, తద్వర్గ విరోధులు, అసురులు కొవి వారున్న సంఘం పూర్వం లేదా? ఉంది. దావివి వారంగీ కరించ లేదా? అంగీకరించారు. అపాణివీయ ప్రామాణ్య పాధనంలో, ఈ విషయం విపులంగా ఉంది. శిష్టంకాన్‌.తఈ. శాన ఇదబ్‌ హలోః, ఇబో్కోః, మ్లునాష్టుః, అమ: మాశత్రములవలన €ష్ట రూవము విద్ధించును. శాన్‌ అనుదావికి అనుళష్టా అనునది అర్ధము. 65010104 నుక్షితుడవి యర్థము, దేవిలో వేదో క్త కర్మలందు. అంబే దానంయజన ఆధ్యయవనములందు, పకంజలి నాటి శిష్టుల కీయర్ధము సరిపోయింది. కాలాంతరమున ష్ణ వదము అర్హము విషయంలో మార్పు పొందింది అని మనము గగ్రహిస్తాము. అపాణినీయ (ప్రామాణ్య సాధనము ఓసష్టవదము ఈ క్రింది రీతిని విరించి యున్నది, వ్యాకరణో క్రాన్‌ శబ్దాన్‌ విదిత్వా తత్సమ్యుగ్వ ్యవహారిణః పురుషాన్‌ దృషాఇ $షా ఏత ఇక వగ్‌మ్య తట్దేయ పీర్‌ (గ్రాహ్యాకయార్టాకు ట్త వ పకిజ్ఞానా్థకీ వ్యాకరణం. నహి విహం విధం వ్నక్తవ్యజాతం నమ్యగజావన్‌ శాస్త్రంకర్తు మారళకే. ఆరభమాణో ఏ వా వరిహాసాన్పదం స్యాత్‌. ఠస్మాత్‌ కాస్త

రం కారత్వేన (ప్రపిద్ధానాం తేషామపి శబ్ధత త్వ విన్తర వేదిళ్వాత్‌. (20) పాణివ్యను క్తన్య హేయళక్వే వారిక కీర్రితస్యాపి హేయత్వ (వ్రనంగాత్‌ (28) చంద్రాది వ్యాకరణ మన్రమాణం. శిష్టానంగీకృళత్వాత్‌, ఆవైదిక వాక్యవత్‌ (2) క్లే నామా (ఈష్టా వ్యవదిష్టాః. కిం వైదికా ఏను ఉత సాధుళచ్ది వ్యవహారిణః ఉత యే కించిదృవదలీష్టా ఏవ (2) పాణిఏయ వ్యతిరి కృ ఛాందన లక్షణొనాం (వ్రతిశాభ్యానాం యుష్మాభీరవ్యగీ కృతత్వాచ్చ వ్యాకరణాంతరాణాం శష్టాం గికృళత్వం నృష్టమేనం (0) ఏతేన సాధుళబ్ద వ్యవహారిత్వం శిష్టత్వ మితిచ విర_స్తమ్‌. కించ శష్టవ్యవహృ కావేనామేవసాధుశ్వమ్‌ సాధు శద్దివ్యవహారిణామేన శప్టైత్వం ఇతి పరన్చర్యాశ్రయోవి వ్రనజ్యేక (0) మువిశ్రయ మకమాత్రాంగీకారిణ ఏన శిష్టా ఇత్య(త్ర[్రుతి న్మృతివచనా భావేన భవత్కపోల నూత్ర కల్పితత్వాత్‌ (18) అధ యేశ్రేవదృవదలీష్టా శష్టా ఇతి చేత్‌ యేకేది దన్మదలీష్టా ఇతి దుర్యుక్రియుకక్త ఏ వాయం కలహః సపాఃశ్‌, వఖలు ఐహు విదామన్తి విర్మూల వాక్యమ్‌ ఏదో ఒక (వ్రత్యేక ప్రాంకావికి గావీ, ఒక జాతికి గాపీ. ఓక వర్గావికి గానీ వరిమితం కొకుండో మొత్తం తెలుగు వేళమంతటా. శస్ట జమలు మాట్లాడే భాష వ్యావహారికం. (డిపెంట్‌ వద్రం.--పుట, ర్స 3.5 (గ్రాంధికము : శిష్టులు అనగా కవులు, కావ్య విర్మాణమునందు వాడిన భాష (ఈంఠస్ణ మైనందు దీవిని (గ్రాంధిక మవవచ్చుమ. గగ్రాంధికము వాంగ్లమున 111620 వైడంఢ:మి అంటారు. ఏ5%ఓ 11660౯2057 0661209 అందుము కొలాంతర మున పాజివి వ్యతిరేకములగు (వ్రయోగములణు (ప్రబలినవి. వావికి తరువాతి

శం

వాార్ధికాదులు వ్యాకరణాంతరములు గతి గల్పించాయి ([%8016 ౨. 26) ఈ విధంగా మార్చంతా 1-1. తీ లక్షణములకు కుదిరి యున్నవి. 0.1. 4కి వీవికి అంతగా పోలికలేదు. అంటే ఈ భాష క్రమంగా మారుకుందని తెలుస్తుంది. అసలీ వపంన్కృతం _ వ్యవహారంలో ఉందా అవేదొక (ప్రశ్న. కేవలం (గంధ రచన కుద్దిష్టమువే వాదం ఉంది. ఆలా అయితే ఇందున్ను వ్యవహారంలో మంచి రూపాలు వచ్చీ యుండటం గమవీంవ దగిన విశేషం,

తెలుగుకు నన్నయ (గంధ రూపం గల్పించాడు. తత్పూర్వమున్న శాసన భాషకిది దూరంగా ఉంది. ఈ భాష వ్యవహారంలో ఉంది. కాలాం శరముస కవులు తమ నాటి భాషా విశేషాలను తమ రచనలందు వాడారు. ఇది సహజం. కాని వ్యాక ర్తలు నన్నయాదుల భాషవే దృష్టిలో ఉంగుకుని వ్యాకరణ వియమాలను చేసుకొవి వావి కనుకూలంగా వాజ్మయాన్నంతా దిద్దాలని (వయత్నించారు. ఈ (వయత్నంలో బాలా వర్మిశమించారు కొన్నిట అతిగా (ప్రవర్తించారు. ఈ విధంగా (ప్రమాణ వరిధిలో ఇమిడితే ప్రామాణికం లేకుంటే? ఆక్కడే వచ్చింది (్రామ్గమన్నారు,. ఎంతగా బంధించిన భారత భాష నేటి వమాణ భాషకు భేదం ఉందవేది సత్యం* మండపాక పార్వతీశ్వరశాన్తి. (వ్యానము), ఈ వాన్గవాన్ని / వీరు గుర్తింవలేదు.

త 6 ప్రామాణిము ;

(గ్రాంధికానికి ఆంధ్ర శబ్ధ చింకామణి "మొదలుగా వ్యాశరణాలు వచ్చాయి. ఆ వ్యాకరణ కర్తలు (పయోగములను విభజించి చూపుట చూత్రమే గాక విధి నిషేధములను చేసిరి. ఇదంత వై దికమత సంవ్రదాయ పిద్దమనిపి స్తుంది. కాబట్టి తమకు పమ్మళములను (గహించారు. కావి వాటివి ళూలనాడారు. కెలుగు అ_న్గవ్య స్తంగా ఉండగానే భారతం వంటి ఉద్గ్రంధం (వ్రాయటం ఆందునూ నన్నయ పూనుకొనదబం జరిగింది. దీవ్ని శావనమనుకున్నారు. బలిమినీయని మొదలగు వ్యాకరణ వ్యతిరేక (వయోగ ములము కవిపైగల ప్రామాణ్య బుద్ధితో మన్నించారు. వ్యాకర్తకవివయోగ

శ

ములను మన్నించి గొవ్ప విశేషాన్ని వ్రదర్శించారీ భాషలో. వ్యాక రలు నంన్కృృతాంధ వదముల వమాసాన్ని విరాకరించారు. అంతకు మునుప్ప ఉన్న వాటివి అంగీకరించారు. కాననమందలి వద్య గద్య రూవంలో ఉన్న ఖాష వీరికి అక్కర అవిపింనలేదు.. బహుళ॥ ఈ భాషకు "నన్నిపాతము కావ్య భాషకు విరుద్దము అయినందున పాల్కురికి నోమనాధాదులము వీరు వరిగణింపవేరేదు. ఆ౦ధ్రమునందును ఆచాశ్య,[తయం వెలసింది. లి విధంగా పాణినీయావికి దగ్గరపా పోయారు వీరు, తరువాతి వారు కొంత సవరణలు వివరణలు చేశారు. ఆంధ శబ్ధ చింతామణి నన్నయ కరక మనవి చెప్పి ఆయనకు వాగను శాననుడు సీను వీరుదాన్ని (ప్రడానం చేశారు వంన్క్యృృతాంధ్రములకు నంధి చేయవలసి వస్తుందని మిశ్ర నమానములను వద్దన్నారు. (తెలుగు నమాన వరిశీలన__ప్పట, 64). కాబట్టి లిఫికం అంతా వ్యాకరింపలేదు. కానవములందలి భాషమ లెక్కి౧పలేదు. (గ్రాంధిక ములో కూడ వీర 2 వులను కొంతవరకు కృష్ణదేవరాయలను లెక్కచేయ లేదు. ఇన్ని విధాల భాషకు లక్షణం కుదించి కుదించి ఇరికించారు, ఈ ఇరుకులో కవిత్రయం వారి ప్రయోగాలు కొన్ని గతిలేక పోయాయి. అర్వా చీమల మాట చెన్సనవవరము లేదు.

అపిలిదంతా పద్య రూవంలో ఉన్న భాషకు వ్యాకరణం. వేడున్న తెదగు వ్యాకరణం అచ్చంగా [11వ శరాబ్దింలో (వ్రాయబడ్డ కొవ్య భాషకు బెందినది. వ్యా చంద్రిక__పుట. 120 కావ్య భాషా వ్యాకరణం అన్ని భానలకీ నమంగా వ _క్రిస్తుందనే భ్రాంతి ఒకట్‌ చాలా మందికి ఉన్నట్లు శనిపిన్తుంది. (డివెంటు వత్రము. 71)

3.7 సరళ గ్రాంధికము :

(గ్రాంధికం పైన విరూపించాం. ఈ భాష నరళంగా లేదు అని కొందరు (గ్రాంధిక భాషా వాదులు సమన్వయ మార్గావికి పూమకొన్నారు. వారికి వీరేశలింగం మార్గదర్శకుడు. “వీ శేళలింగం సులభ (గ్రాంధిక వచన శైలి గూడా గ్రాంధికమే కాకుంటే నంధి విగ్రహ, అనువాదశ్రైలి కంశే మెళుగు.. ఈ అంశాన్ని గుర్తిస్తూనే. భాషా సంస్కరణ వాదులు నుల

శై

వచనశ్ఞైలి చేసిన అసరాధాన్ని కూడా గమనిందారు. ముఖ్యంగా చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహం వంటి వీరేశలింగం అనుయాయుల చేతులలో ఆదీ నంధి సూత్రాలను యధేచ్చగా తెంపి తుంటలు చేయసాగింది. తద్వారా (గ్రాంధిక భాషా వ్యాకరణ మళ్యాదల్ని త్రోసివేసింది. అందుచేత దాన్ని (గ్రాంధిక మనడమే -వరిగాదు, అట్లవి అది (గ్రాంధికమూ, శృతకమూ కొకుండా పోమాలేదు. ఇలా అది రెంటా చెడింది. (మహోదయం = పుట. 170). విత్యంగావలపిన సంధికి విసంధి అయింది. (పప్రామాణ్‌కం కొదుః (గంధము లందిట్టిది లేదు. లక్షణ విరుద్ద్రమయినందున (గ్రామ్యం. (గ్రామ్యానికి (గ్రాంధికళ్వాన్ని గల్పించాడు. 51100 101016 అవి ఆంగ్లేయులు. క 377 “51208 16903163 0% 20 10000676 663176 [0౯ 680053 ఉక6ే ౧07610 ౦0₹ ల్రట6510%. వంటుం2క/ భం 16039 2 ఫైంగ509 139 1201మ64 10 వలలు! 60 ₹6 9600109243 ుం0566 0 & [0002] 5[296264, ఓం మిం16 ౯6ర్రే' 16 13 €0 &0060€ 26ేంంల101046617 ఓం 2607651 51208 10006402 పె. 376.” 51208 13 [600128 22964 ల క1[0 ౦2 91200 టంం|638102 11001 10 06 5106 0428 0602006 ఇస2ఓ 13 81298 10 623 02) మ276 90600 10 క్రం04 ౪56 6౩6౯620౫ &లి6ే 9280 06 20060166 1 6 96206424 $06601 0 +€0మ290%0₹, వినంధివల్ల అర్దము స్పష్టంగా గపాంవ గలుగుదుము. 8.8 (గ్రామ్యము :

కెబగులో లక్షణ వికుద్దము 51298 కాదు. అనలు అవనరమైన పద జాలం దీవివివిశచిన ఈ భాషలో భావాలను వ్య క్రీకరింపలేము, దీనిని ఆందరు ఆదరిస్తారు. (గ్రామ్యమనే విశ్వనాధ నత్యనారాయజగారు వాడుక భాష అవి నహేతుకముగా విరూసించిరి! వ్యావహారికానికి తెలుగు మాట వాడుక భాస అంపే కొందరు (గామ్యం అన్నదే మన వ్యావహారికం. ఇది నహజమెన భాష భాన వ్య $్రీకరణకు ఆత్యవనరమైన భాస. వ్యాకరణ వియమములు దీవికీంకెవరును ఏర్పాటు చేయలేదు. ఉన్న వియమాలు దీవి కుదిషము లైవవి కొవు మహాకవులెందరో వ్యావహారికొన్ని అంక (గ్రామ్యధ్రేయో గాలు చేసినవారే. ఇది యవరిహార్యం. దీనివి కవిపయోగం రూఢమైనా వ్యాకర్త విరూపించకుండుట వింతగా వుంది. (శ్రమవడి నేర్చుకోవలసింది

శ్రీకి

(గ్రాంధికం. నహజంగా వచ్చేది వ్యావహారికం. దీన్ని కాదనే వారివి ఏమ నాలిః వియమ రహితం (గ్రామ్యం. వియమించరామా. శక్తి లేదా ఇష్టం- లేదా ఏదో సంస్కృత పండితుల మెప్పుకోనం దీవిని (గ్రామ్యమవి విందించారు.

వియమ రహితము (గ్రామ్యం. వియమము లేనవ్పుడు ఆంటే ఆంధ్ర శద్ది చింకామణీ బేనప్పుడు కివితయమంతా వియమ రపాతమేగదా. అంశే (గ్రామ్య మన్నమాట. అందుకే దీన్ని నన్నయకు అంటగట్టారు. వియమము- లేదనే లోటు లేకుండా. సంన్కృతములో (గ్రామ్యం ఓక కావ్య దోషం. పామరుల న్యవహాకంలో మాత్రం (గ్రవిద్దం. వండితుల నడుమ నగరము లలో వాడుక కెక్కనిది. నాగరముసనాగరం (గ్రామ్యుమవి పదములు మువ్విధములు, ఆంకే నంస్కృళ లక్షణ విధేయములయిన (వయోగ (పాచుర్యమును దిట్టి ప్రయోగించారు. నంస్కారాదులననునరించి (గ్రామ్య ముంటుంది. నిజంగా పదములు తత్పందర్భములను న్మరింపజేస్తాయి" వీచ పాకలు మొదలగునవి. గుర్తుకు తెన్తుంది (గ్రామ్య పదంచదాన మానవికంగా వచ్చే- వికారాదులను వరిహరింప మద్దిష్ట మీ నిషేధము. తెలుగులో ఈ (గ్రామ్య వదం ఏకద్వి'శేషార్టమును బోధించుడున్నది. భాషకు. లక్షణం ఉంది. తదన్యం (గ్రామ్యం. లక్షణాన్ని విపులీకరించే దృష్టి కన్న నివింధవనల నెక్కువజేపే దృష్టే వీరి కెక్కువ. ఆపో బలాదులు కంలో క్స్‌ ముగా విరాకరించిన రూపాలన్నీ (గ్రామ్యాలే, ఇందు వింద్యా వింద్య లేదా లున్నాయి, ఆర్యుల (పయోగములు లక్‌ణ విరుద్ధాలయినా అవింద్య' (గ్రామ్యాలు, తదితరములు వింద్య (గ్రామ్యాలు. నీ5 వ్యాకరణము కావ్య భాషకే. వారందరు నంస్కృతాం(ధ్రములందు ద్దండ వండితులు అంటే ఆందరూ శిస్హులు లేక విశిసులు, వీరికి సవయోచితము అని తోచిన వానిని వారు (వ్రయోగించారు. వీనిని కొదనే అధికారము వ్యాకర్త కెక్కడిది? అంపే శష్టులందరు వ్యాకరణాన్ని చూని వ్రాయాలి. (వ్రాసినా ఉన్న భాష. ఆఅనమగగ్రమైతే కవి క్రొత్త వాటిని వృష్టిప్తాడు. ఇంకా చందో నిర్భంధాలు కొన్ని ఉండనే ఉన్నాయి. అరినా వ్యాకరణమనే పరిధిలో ఇమడనందున.

ట్రీ 1గ్రొామ్యమన్నారు. లక్షణ విరుద్ధం "గ్రామ్యమన్నారే గాని దావికి వారిచ్చిన యుదాహరణములు ఈ [క్రిందివి. కేతన. “వంచాకుమయ తోసించాకునుయ్య వా టీదెచ్చుతారు మమ్యూదలంచి యేగ గొంటూరమ్ము మేదారు వోదాలు మోపేటి వారాససేసు వారు. వంపేరు తెంసేరు........(ఆంధ్ర భాఫా భూషణము, 25% విన్నకోట "పెద్దన కాన్యలంకార చూడామణీ నవమోల్లానమునందు 20. 2] సద్యమలలో (గ్రామ్యమును గూర్చి ఈ [క్రింది విధముగ చెప్పి వాడు “ళు నడములు గోరడములు ...” “*ఊసలు వేసాలు....” అహోదిల వండితుడు ఈ క్రింది విధముగా (గ్రామ్యమును గూర్చి చెప్పెను... అంధ్ర భాషా కావ్యవిర్మాణే కవయః (వతియగం పప్రవర్తంత ఇత్యుక్తం, తధాచ తద్గత శబ్ధానాం గ్రామ్యకా సరిహారాయ (గ్రామ్యూ గ్రామ్య విభాగపరం వ్యాకరణ మే తదావశ్యకమేన. అహోబల వండితీయము._-- ప్పట, 101) రావిపాటి గురమూూలర్డి శాస్త్రీ తన తెనుగు వ్యాకరణము పుట 27లో [గ్రామ్య మనగా అలక్షణమునకు విరుద్దముగా సర్వజనులచేత సాధారణ ముగా వ్యవహరింపబిడుచున్న మాటలు. అవి (గగంధములయందు (వయో గింపదిడవు. ఎక్కడైనా ఒకటొళటి మాత్రము [వ్రయోగింవదిడుచున్నది. అని చెప్పెను మరియు షట 70, 114, 122, 202. 26 238 లలో గగ్రామ్యమును గూర్చి (వ్రసంగింవెను, మరియు పుట 284 265, 256 271, 220. 281, 28, 285, 208. 294 పుటలలోనవి పట్టికలలో గామ రూవములను పేర్కొని యున్నారు... ఈ ఆంళములను చిన్నయసూరి (గపాంచి యున్నారు. ముఖ్యంగా సంధి విషయములో తెలుగు పదములకు

జ్సీస్‌

సంస్కృత పదములు వరముగా ఉన్నవ్వుడు ఇక్కడ యుదాహరణములనే చిన్నయ సూరి (గ్రహించెను. [గామ్నుమునకు సూరి ఇచ్చిన యుదాహరణము లన్నియు గురుమూ రి శాన్సీ తన వ్యాకరణ నందిచ్చినవే, కావున ఈ అంళ మును గుర్హించయి (గ్రామ్యమా వాడుక భాషా అను వ్యానమునందు విశ్వనాథ సత్యనారాయణగారు (ప్రాచీన వ్యాకరణ కర్తలు (గ్రామ్యముగా విశ్హేశించినది వాడుక భాష అవి గుర్ధించారు. గురుమూర్తి శొన్హగారి (గ్రామ్య మంకఠా విజంగా వాడుక భాష. బాల వ్యాకరణమునందు సజ్జా పరిచ్చేగమందు 28 సూ(్రము క్రింద వస్తాడు, తెస్తాడు, వచ్చేవి, తెచ్చేవి, వచ్చేనాడు, తెచ్చే వాడు, వచ్చేటినాడు, తెచ్చేటివాడు మొదలగునవి (గ్రామ్యములనే చెప్పేడు, కేతన (గ్రామ్యమం'పే ఏమిటో లక్షణాన్ని చెన్సలేదు. ఉదాహరించిన రూపా లన్నీ పామర వ్యవహార విద్దాలు,. కావున దీనివి నంస్క్యృత పద్దతి ప్రకారం (గ్రామ్య మనవచ్చును. నంప్కా-రార్టో వియనః (ఆంధ్ర శబ్దచింతా మణీ నంజ శ్రి యృత్సపభళభంశ, 8 10 అవి వియమ (ప్రనంగము తత్స్రయోజనాన్ని తెలిపాడు. పోతే నూరి మాత్రం “వస్తాడు: ఇత్యాదులు (గ్రామ్యము అన్నారు. ఇవి లక్షణ విరుద్ధము ల్లైవందున కాని ఇవన్నియు శిష్ట వ్యవహారంలో ఉన్నవే. అహోవిలుడు ఎన్నో (వ్రయోగాలవిచ్చి కింమూరిమితి నవిద్మః ఆవిచారితాభిధానమేన అవి జెప్పియున్నారు. ఇవన్నీ (గ్రామ్యమనలేదా అన్నాడా అవేది (పళ్న. మధ్యస్తుడు లాగున్నాడనిపి స్తుంది. మరియు వియమామసారముగ ఉండాలజే దృష్టితో ఎన్నో (గ్రంధాలను. అందలి ప్రయోగాలకు పాదాంతరాలను గల్పించాడు. నం పేరు ఇత్యాదులు తరువాత (గాంధిక భాషలో ఉన్నాయి. కొని కేతన (గ్రామ్యనన్నాడు. నూరి పద్దతి మరీ ఘోరంగా ఉంది. వ్యవహార రూఢములనే (గ్రామ్యము అన్నాడు.

భాష లోక (ప్రయోగానుపారి. అయినా వియమం సంస్కాంరార్థ ౦, వియమ రపాతం (గ్రామ్యం. ఈ పద్ధతి వకారం చూ ప్లే కటిగల్లాదులు (గ్రామ్యాల గావు. గడ్డ గుద్ద అనేవి (గ్రామ్యాలు గావు. లక్షణ లడషితములే గావి నంస్కృృతంలో (గ్రామ్యం పామర వ్యవహార ప్రసిద్దమయినందున వినివి [గ్రామ్యు మనవలన్‌ వషుందనివి స్తుంది.

శీర

(గ్రామ్యమం'ే సూరి మాత్రం లక్షణ విరుద్ధమే నన్నాడు. అంతే శాక సూరికి పూర్వుడగు గురుమూర్రి కాన్తీగారు తెలుగు వ్యాకరణంలో తెలుగు రూపొలకున్ను లక్షణం చూపించాడు. మరియ విక్రమార్క, వంచకం[త కథలు కేవలము (గ్రాంధిక భాషలో బేవు. [గ్రామ్యము గూడ ఉంది. అంకే దీవినే మవం వ్యావహారికం అంటాం. ఈ విధంగా వచన రచన ఆంగ్రేయుల వ్రభావాను గుణంగా విద్యా విధానం రూపొందినందున వచ్చింది. కావ్య భాషకే అంకంత మ్యాతమయిన గ్రాంధికం వచనావికి సరిపోదని నష్టం మరియ వ, 380 ₹/6 1276 0006 10 61 41 €6 51001634 జతే 0631 8036 3 34 *స106 2096 [68600163

1106 629 296 ౨221 1006 0001072166 9006601. (గ్రామ్యమా వాడుక భాషా అనే వ్యాసములో (గ్రామ్యమవి మనవారు తలదిన దంతా వాడుక భాస అని విశ్వనాథ సత్యనారాయణ గారు. వాడుక భాష అంపే వ్యావహారికం. అట్లని [గ్రామ్యమంతా వాడుక భాష కొదు. వాడుక భాష కెక్కన (గ్రామ్యం చాలా ఉంటుంది. ఆంటే వ్యావహారిక భాషా వాదులకు కొంత (గ్రామ్యం పుంది. ముర్డీ, గుద్ద, ఇత్యాదులు అనుకో వచ్చును. వ్యావహారిక భావనకు కొన్ని వియమాలు అనే వ్యాసముకో టేకు మళ్ళ కామేశ్వరరావు గారు ఈ విషయాలను నవినరంగా చర్చించారు. ముఖ్యంగా వ్యావహారిక రచయితలు పాఠశాలల్లో (గ్రాంధికం నేర్చు కొంటారు. రచనలో వ్యావహారికం (వాయాలంకే (గ్రాంధిక వ్యావహారి కాల నడుమ ఎన్ని రూపొలుంటాయో అన్ని వారి భాషలో ఉంటాయి. మరియు మాట్లాడినట్లు (వ్రాయటం సాధ్యంకాదు. ఒకే వ్యక్తి ఒక మాటను ఒకమారు మాట్లాడినట్లు మరొకమారు పలుకడు.కొన న్య క్తలోవి ముఖ వికొ రాదులనల్ల ఆంగ చలనంవల్ల శ్రోత నక్త అర్జాన్ని (గ్రహిస్తాడు. కావి(వ్రాతలో ఆఅంగచలనాదులుండవుగదాఃకాన వ్రాత న్పష్టంగా వుండాలి." ఎవరెబ్లా(వ్రాసినా, మాట్లాడినా వారి (వ్రాతకి మాటకి భిన్నత్వ ముంటుంది”” (విశ్వనాథ నత్య వారాయణ) ఈ ఆంశాన్ని గులర్తింసని వారి (వ్రాత సువోధకం గాదు ఆంగాప్రం మొదలగు మాటల నుచ్చరి స్తే సరేగావి వ్రాస్తే గొడవే. కాబట్టి ఇట్టివి వయోగమునకు తగివవి కావు, కావున వ్యావహారికమంతా (గంధ

శా

శచనకు యోగ్యము. కాదనుట నృష్టము. వచ్చుచున్నది. వస్తున్నది" ఇస్తోంది అన్న రూపాలు మూడు నందర్భానసారంగా (వ్రయోగించాలి. ఇందలి మొదటి రూవం (గ్రాంధికం. శి 9 వాడుక భాష:

మన (ప్రాచీనులు (గ్రామ్య భాష అన్నదాన్నే నేటి వారు వాడుక భాష అంటున్నారు. వ్యావహారికమునకు తెలుగు పేత వాడుక భాష అనేది. వచనం వాడుక భాషలోనే ఉండాలి, పొటలకు ఏ భ్నాషెనా నరిపోతుంది. కాని వద్యాలకు మాతం వాడుక భాష కొదు. (గ్రాంధికమే సరిపోతుందని విశ్వనాథవారు. చందో విర్బంధములకు కుదిరియండిన భాష (గ్రాంధికమే అవే వారి తలంపు, వ్యవహారములో ఉండే భావాలకు వ్యవహారములో ఉండే భాషే వికి వస్తుంది. అంతే గాక వాడుక భాషలో కాకుపు బాగుగా న్ఫురి స్తుంది. చీన్ని (గ్రాంధికంలో చెప్పాలనీ తిక్కన పలుపాట్లు వర్డాడు, అందుకే శిక్క-న రచన కొకువు ననువరించి చదవటం కష్టంగా ఉంటుందంటారు, కొని వాడుక భాషరో వద్యాలు (వ్రాసిన వారు లేకపోలేదు, ఈనాడు నద్య శచయికలంకా (గ్రాంధికొన్నే ఆదరిస్తున్నారు. వాడుక భాషలో ముఖ్యంగా పాటలు వస్తున్నాయి. ఆం'పే భాషా విషయికమైన మార్చు కవితయొక్క_ బాహ్య స్వరూపాన్ని మార్చివేసింది. అం'కే పాటలు లేకపోకే వచనం కథలు నాటికలే గావి చందోబద్ధమగు రచనలంఠగా వేడు లేవు అంక వ్యావహారిక భాష కవిత్వము యొక్క బాహ్య రూపాన్ని (వ్రభావితం చేసింది అనుట న్పష్టం. వ్యావహారిక భాష తన (వ్రభావాన్ని పూ లిగా తెలుగు వారిపై (ప్రసరింవకేసిందవి విశ్చయముగా చెప్పవచ్చును.

“*వ్యావహారికం కొన్నింటికే గావి అన్నింటికీ పవికిరాదనుకోటం ఉత్త (భ్రమ, వ్యావహారికొనికి పనికిరాని రచవంటూ వుండదు. అలా ఉంళే ఆరచన తెలుగు భాషకే నరివడదన్నమాట. (కేకుమళ్ళ కామేశ్వరరావు _ భారతి 18.4 పుట 412). వ్యావహారిక రూపాలున్న వద్యాలు కొన్ని ఉన్నాయి. పవద్మవాళ యుద్ధము, దేవకీనందన శతకము, ఆను (ప్రారీన కావ్యములందు. వ్యావహారిక వదములు మిక్కుటముగా ప్రయ్నుక్తములై న ఉన్నవి.

శై

3.10 చిన్నయనూరి గ్రామ్యము :;

గురుమూర్తి కొన్తిగారి (గ్రామ్యమంతా అంతకు పూర్వము లక్షణ విరుద్ధము.కాని గురుమూర్తి శాస్త్రిగారు కన్నడ వ్యాకరణ క ర్తలవలె ప్రాచీవకవి (వయోగములమ ఆధునిక భాషా విద్ధాంతములతో నమన్వయముచేసి స్యూత ములను విర్మించెను. “ప్రఖ్యాత రచయికల (ప్రయోగాలు తీసికొని కొంత న్వతం(త్ర వరిళశోధన చేసి వాటిపై కొన్ని సూత్రాలు ఏర్పరరుకొవి శబ్దమణి దర్చణం రూపొందించారు” అవి శద్దినుణి దర్పణం గూర్చి అప్పారావుగారు. అభిప్రాయమును వ్యక్తవరచిరి. గురుమూర్తి శాస్త్రిగారి వ్యాకరణము గూడ ఇట్టిదే. ఆయన వ్యాకరణమందు (గ్రామ్య రూనములను సపేర్కొంనె వేగావి సూక్రరచన గావించి వ్యాకరణ సమ్మతములు? వానిని చేయలేదు. అందు చేత ఆదంతయు నియమ రహితమని (గ్రామ్యమవి సూరి తలంచెను. కేఠ వాదుల గ్రాన్యుం సూరి పాటించినక్లే లేదు. అహోదిలాదులు (గ్రామ్యకా దోషమును తర్పింవ పారాంతరములను చూపారు. సూరి మాత్రం ఆంధ్ర శబ్ద చింకామజీలోని వియమానుసారముగా లక్షణవిరుద్దము (గ్రామ్యము అన్నారు. ఆర్యుల (ప్రయోగాలై తే వర్వాలేదన్నాడు. గురుమూర్తి శాస్త్రిగారి విక్రమార్కుని కథలను నంచతం(త్ర కథలను సూరి కొంతకొలము టోధిం: చేడు. అంపే ఆయన వ్యాకరణాన్ని (వ్రాపేనాటికి గురుమూర్తి కాస్త్రగారి వచన (గంధిములో మండే వ్యావహారిక రూపాలను గూడ ఆయన బాగుగా మననం చేసాడు. గురుమూర్తి కాస్త భాషా సమన్వయ దృష్టి ప్రాచుర్య మును పొందుచుండగా చిన్నయసూరి వీతిచం[ద్రిక, బాలవ్యాకరణము, వావివి (త్రోసిరాజన్నాడు. ఒకవర్గమువారికి చిన్నయసూరి రచన ఆభిమతమే ఆయినా తక్కినవారికిది అశాంతిని కల్పించును. దానితో వ్యావహారిక భాషో ద్యవం౦ (ప్రవిలముగా వ్యాపించినది. 8.11 వ్యావహారికొద్యమము :

గురజాడవారు రచించిన న్వఠంఠ నాటకమగు కన్యాశుల్లము ఈ వ్యావహారికోద్యమమునకు ముఖ్యమైన కారణము. 1858లో సారి రచితమైన బాలన్యాకరణం (ప్రచురింపబడింది. ఇది పూర్వసం(వదాయ

శకి

విరుద్దం. తెలుగులో వ్యావహారిక రచన ఆనేకములున్నాయి. వ్యాఖ్యానము లందు, కీర్తనలందు, ఆటలందు, శాననములందు, వచన కావ్యములందు వ్యావహారికొం[ద్రమే గలదనుట నష్టము యక్షగానముఠరిందు గూడా వ్యావ హారికమే గలము. అంటే లక్షణ విరుద్దమయినది. (గ్రామ్యముగ సరిహరింన దగవిదియు వగు భాషయే (వ్రయుక్రమైనది అని సారాంశము. (వ్యాసావశి- పుట. 10). వ్యావహారిక భాషా ప్రయోజనములలో శిష్ట నంవ్రదాయపిద్ధ మైనది ఒకటి (వ్రాతఠలందు కూడా తెలుగు దేశమంతటా 700 నంవత్స రములు శలాక్షర మై ఉన్నట్టు రుజువు చేసినాను గదాః

పాటలు, వదాలు, కీర్తనలు మొదలై నవి....ఇవి వ్యావహారిక భాష లోనే ననాతవన సత్పం(ప్రదాయానుసారముగా పూర్వకపులు రచించేవారవి తాటాకుల మీద [వ్రాసి ఉన్న ఈ పాటల పుస్తకాలు చూస్తే తెలుస్తుంది, (వ్యాసాన? = పుట. 14)

మ్మగీివ విజయము మొదలగు యక్షగానము లందలి (త్రిప్పుటలు, యేలలు, ద్వివదలు, ఆర్ట్‌ చంద్రికలు, జంపెలు మొదలగు రాగ తాళ జ్ఞానమునం జదువవలపిన భాగ_ మెక్కుడుగానున్నది. ఇవన్నీ వ్యావహారిక భాషలో మన్నవి. (వ్యాసావళి = పుటిం శ్రి

ఇస్తే స్తోత్రములు, విన్నపములు, అష్టకములు, చూర్డి కలు, రగడలు దండకములు, ద్విపదలు, వాడుటకు అనుకూలముగా భక్రులు రచించినవి ఆపరిమితముగా ఉన్నవి. వీటిలోవి భాష శిష్ట వ్యవహారమునందున్న టేకావి శేవల (గ్రంధస్తమైనది కాదు. (వ్యాసావళి = పుట, 17),

వాల్మీకి రామాయణములోవి కొంత భాగమునకు, సంవ్కృత లాగ వతములోని కొంత భాగమునకు, (శ్రీశ్లై ల మాహాత్మ్య్యమునకు, పొందర్యల హరికి శ్యామలా దండకమువకు, భర్తృహరి సుభాషిళ రత్నావళికి కృష్ణ కర్ణామృతమునకు, వాడుక భాషలో రచించిన టీకలు అ భాండాగారమండదే ఉన్నవి. వైష్ణవ ధర్మమును బోధించే ఆరవ ప్పన్తకములకు తెబుగు టీక లిశ్లే- ఉన్నవి. ఇంకను, తెలుగు (వ్రబంధములకు కూడా తెలుగు టీకలు

పై-4

క్‌0 వాడుక భాషలో రచించినవే ఉన్నవిగాని (గ్రాంధిక భాషలో ఉన్నది మచ్చు వకు ఒక్కమైనా ఇదివరకు కనపడలేదు, (వ్యాసావళి = పుట, 28), గడచిన 50, 60 సంవత్సరములలో ఇతర దేశములలో జరిగినళ్లే మనదేశమందున్ను వరిస్టితులు మారినవి. (ప్రజలలో అవిర్వచవీయమ బున నూతనోత్సాహము పుట్టినది. నంఘ వ్యవస్థ, రాజ్య వ్యవస్థ (ప్రజలందరి (శ్రేమోఖీవృద్దికి అను బాలమైనట్లు మార్చుటకు పాధనముగా విద్యావిధానము ఏర్పడినది. మన వ్యావహారిక భాషే ఇతర దేశములలో చేసినట్టు మవ "దేశమునందు కూడా బడులలో విద్యాభ్యానమువకు పాధనముగ చేప ఉంటే మన దేశమునందును. దేశ భాష మెరుగెక్కి.. ప్రకాశించుచుండును గదాః 8.12 ఉద్యమ తత్వం: వాడుకలో ఉన్న భాషే ్రాతలో కూడా పెట్టితే అక్షరములు మాత్రము వేర్చుకొంకే చాలు, ఎవరైనా ఆ భొషమ చదువవచ్చువు, (వ్రాయ వచ్చును. (వ్యాసావళి = పుట. 80) నోటి మాటకు చేతి (వ్రాతకు లాభము ఒక దేశము వారు మరియొక 'దేళ భాషమ నేర్చుకొనుట చాల సులభముగా ఉండును. - (వ్యాసావళి = స్పటి, రచి లోక వ్యవహారమందు 'పెద్దలందరు నోటను మాట్లాడేది ఇంచు మించుగా ఒకకే భాష అయినా ఉత్తర (ప్రత్యుత్తరములలో అఆ భాష అందరూ పండితులు కూడా వాడుకూ ఉన్నా (గంధములన్న వాటిలోనూ, వార్తా పత్రికలలోనూ, ఆ భాష బుద్ధిపూర్వకముగా మానుకొని ఏదో కృతిమ భాషాలోకములో ఎక్కడా (వ్రవృ త్తి లేవిది ఎవరికి తోచినట్లు వారు కల్పించి (వాస్తున్నారు, (వ్యాసావళి = పటి, భట *న్సాగరిక్సలు స్వటేశ భాష మాట్లాడ లేదం'ళే యూరపులో నవ్వు తారు, పిచ్చిమాటని, మన తెలుగు వారిలో తగు మనుమ్యుతే విగ్గువడకుండా ఆంటారు.” *“మేము తెలుగు మాటాడలేము,మాలో పండితుడైన మాటా

ర్‌! లేడు” ఆవి. వాన్తవముగా వారు వ్రాయరేవిది, మాటాడలేవిది, ప్రాచీన భాషగావి ఇప్పటి భాషకాదు.

“ఇవన్నీ (గంధముకే గదా!వీటిలోవి భాష గదాః(గ్రాంధిక భాష అవి ఆనవలెను. ఇవన్నీ వివేచవతో వరీకించి చూచిన యెకల (వ్రదింధములందు చ్యూకమే వ్యావహారిక భాషకు ఉన్న రూనముగా ఉన్న (ప్రాచీన భాష (ప్రచు రముగా కనపడును. (వ్యాసావ?ి = ప్పటం 102)

(వ్రదింధాలన్నీ కావ్య భాషలోనున్ను, వచన (గ్రంధాలన్నీ వ్యావ చోరిక భాషలోనున్ను ఉన్నవి. (వ్యాసావళి = పుట. 104)

ఇది. తెలుగు దేశములో మొన్న మొన్నటివరకూ సం[వదాయము, "పెద్దనగారు మమచరిత్ర (వాసినట్లు కావ్యభాషలో [వాయించక వ్యావహారిక భాషలో (వాయించారు తఈమ దాన శాననములు. కృష్ణదేవరాయలవారి ధర్మ శాసనములు వాడుక భాషలో ఉన్నవికావి ఆము _క్తమాల్యదవలె కాన్యభాషలో లేవు.

“బాలసరన్వతి తమ (వ్రబంధములు కౌన్యభాషలో (వాని ఆంధ్ర శబ చింకామణికి టీకా వ్యావహారిక భాషలో (బ్రాశారు” (వ్యాసావళి = పుటి. 101%

వ్యావహారిక భాష ఉచ్చారణలో కలిగే మార్చులవలన కలిగినది మాత్రమే ఆను ఆవవాదమువకు విశ్వనాధవారు తగు సమాధానమును వివ రించి యుండిరి: “మార్పు మార్చు ఆంటావు, మాళ్చే (వధానమా? ఇంకేం కారణాలక్కరలేదా? మార్చు కోనమే మార్చా అవి. మార్చు కోనమే మార్చు కాదు. వాడుక భాషలో చెప్పే కొన్ని భావాల సరిగా _తెలియనేయటానికీ (గాంధీక భాషకి పొమర్థ్యం చాలదు అవి. (జయంతి

కౌకువుు హృదయోద్వేగము, కారకము మొదలగు వావిని దృష్టిలో పెట్టకొవి చూస్తే వ్యావహారికన్వు |[గ్రాంధికముకంకే. భావబోదక శక్తిలో విశళ్టత కలిగినదియని న్పష్టమ్మోతుంది.

ఫ్‌2 3. 18 బహిష్కారము:

*గాంధికము దురవగాహము. అశ్షరాస్యులగు ఆంధులు పరన్సర సంభాషణములందు వాడుచున్న వ్యావహారిక భాషయందే ఇకముందు (గంధ ములమ రచించవనలయును” అనునది వ్యావహారిక భాషావాదుల (వ్రధానో బ్లేళ్యమని జయంతీరామయ్య సంతులుగారు (గ్రామ్యవాద విమగ్శనము అను వ్యానమునందు విరూపించి ఆ యభ్మిప్రాయమును వారీవిధముగ ఖండించి యున్నారు.

౨ ర్య వాదము 25 నంవత్పరముల వాటిది. అనగా ఈవాదము 1010 నాటిది అని వారి ఊహ... అంటే 1858లో సూరి వ్యాకరణము తవకు ముమప్పన్న గురుమూర్తి శాస్తి మొదలగువారి మార్గము నాదరింపక పోవు టయే ఈ వాదమునకు కారణము అయినది. కొన్ని వియమములను ఆదిలో వ్యాకరణములు చేసికొనును. కొలాంతరమున ఇవి వికానము పొందు చున్నవి. వ్యాకరణము సురల విప్పలీకృక వ్యాకరణములు, అనంత వ్యాకర ఇములు ఇందులకు విదర్శనములనుటకు స్పష్టము, గురుమ్నూర్తిగారి వ్యాక రణము వ్యావహారికోద్యమునందు మొదటి మెట్టు. ఉచ్చారణ వేగమువలన మారిన రూవములను అతడిచ్చియున్నాడు. అవి కాల పరీక్షలో నెగ్గి విల విడినచో వానికి వ్యాకరణం అంటే సూ్రీకరణ అనంతర కాలమునందు అనగా సూరి కాలమున జరిగియుండవలపినది. కొవి సూరి ఈ విషయము వందు విభిన్నమైన దృక్పధము కలిగియున్నందున ఆ మార్గ మును పాటింప లేదు. ఈ విధముగ చిన్నయసూరి వై ఖరియే వ్యావహారికోద్యమమునకు దారి తీసినది. వ్యావహార రూనములను (తొక్కింవేపి కట్టుడిట్టములతో సూత్రము ములను విర్మించి భొషకు నిర్బ్భంధములను పెంచెను. షో శ్రార్థములను (గ్రహాంచుదికోనంస్కృత వ్యాకరణ పరిచయము అవనరము. ఈ మార్శ ముపై ' తిరుగుబాటు ఉద్యమమే వ్యావహారిక వాదము. వర్షలోపాదులు ఉచ్చారణమునందు. కలుగును. భాషలో అంత ర్ఫేదముశేర్చడును అని (గ్రాంధిక వాదులు వ్యావహారిక భాషను లోన భూయిష్టమయినదిగా విమ ర్మింతురు.. కాని ఉచ్చారణలో వర్షలోపాదులు గురుమూర్తి కొన్రిగారు గుర్తించారు. వీవిని సహజమైన మార్పులగవే తరువాతివారును (గ్రహిం

ర్‌తె

చేరు. నహజిము విత్యవ్యవహార పిద్ధములు నగు ఈ మార్చులు భాషలో ఆంతర్చేదములను కలిగించును అనుట నత్యదూరము, ఈ విధముగా మారియు ఆర్బలోధకతా శక్తి రూఢివలవ దీవికి కలుగును. కావున ఈ విధ ముగ భాషయందలి పదజాలము వృద్ధియగును. అంతేగాని ఆంత ర్భేడములు ఏర్పడు అవకొశము లేదు,

రధ అను నంస్కృృత వదము అరద అవి తతృవముగా తెలుగులో (వ్రమయోగింపబడుతున్నది. దీవిలో వీనిని ఎవరు (వవేశింప జేశారు? వాజ్మ యమునందు. రెండు (పప్రయుక్తములవుతూనే ఉన్నాయి. రధ వాడికే నంన్క్యృతముపై ఆధికారమున్నట్లు ఆరద వాడికే నంన్కృతము రాదు అవి విర్ణయింపలేము గదా, తతృన వ్యాజ విశ్రామములో విన్నానము, నన్న అవతి అవేవి గదా మూలం. ఇంకటి నైప్టికుడున్నూ వికృతరూపాల వాదరించాడు. ఇంక మవకు నష్టమేమి?

అవను, అవండు, వాండు - అయి వాడు అయినది. ఇందు మార్చు రావి రూవం ఆవన్తు దీన్ని మనం వాడుతున్నామా? వాడు తీసుకున్నాం గదా, భాషా భేదాలేమి వచ్చాయి. శదక్తం పదం. అని మన టప్రారీనులు చెప్పి యున్నారు. కాని [కమాన పదాలకు శ క్తి పోతుంది. క్రొతత్తవావికి వన్తుందిం ఇది నృష్టిలోని రహన్యం.. వచ్చుచున్నది, వన్తున్నది, వస్తోంది అనే రూపాలన్నీ నేడున్నాయి. దీవివల్ల భాష ఎదుగుతుంది. ఎదగదూ మరి ఇది జీవద్భాష గదా, క. 14 (గ్రాంధిక భాషా స్వరూపము :

ఇందు మాద్ప వేగము కక్కువ. తక్కువైనా మార్పు వుంది తదా. దీవివి వాడేవారెందరు? వ్యవహారంలో ఉన్నంశమంది దీన్ని వాడితే ఇదీ మారుకుంది వేగంగావే. ఎవరో కొద్దిమంది వాడుతున్నారు. లిఖిత శూవంగా ఉన్నందున మార్చు తగ్గి ఉంటుంది. “ఏ కవికి ఏ (వాతగాడిక, ఎప్పుడు ఏది రమ్యమని తో్తే ఆది వ్రాస్తాడు. ఆది రమ్యం కాదు అని తోస్తే కాలం తోసేస్తుంది.” (విశ్వనాధ నత్యవారాయణ)

“ఎవరు ఎట్లా వ్రావీనా, ఎట్లా మాట్లాడినా, వారి [వ్రాతకీ వారి మాటకీ,

ఫ్‌ |

భిన్నత్వం ఉంటుంది.” “ఆగవ్రాపేవారూ, ఆ మాట్లాడేవారూ, వ్య క్తిత్వంకల వారైతే ఆదీ కనదిడుతూ ఉంటుంది.” (విశ్వనాధ సత్యనారాయణ)

మాండలికములు = వాటికములందు (ప్రహనవములందూ, గోదావరి కుండల భాష మద్రాసు నగనరమునందలి వైళ్య స్త్రీలకు రుచింపలేదు. కావున మాండలికములను (ప్రయోగించు సామామ్యుల అలిరుదికి విరుద్ధము అని (గొంధిక భాషావాదుల వాదం,

దీన్ని అభిరుచి లేకపోవుట అవి మాత్రమే (గ్రహింపరాదు. నేటి రంగస్థలమునందు వికిన్న మాండలికముణు వస్తూనే ఉన్నాయి. రేడియో మూలంగా అన్నిప్రాంకముల మాండలికములు అప్పుడప్పుడు సామాన్యులు వెంటూవే ఉంటారు, వారందరు అ భాషని ఆహ్వావిస్తూ ఉన్నారేకాని ఆనం తృప్తి చెందుట లేదు, (గ్రాంధిక భాషావాదులు భారతార్థమున విద్యా విపానులు కూడా (గ్రహింవగలుగుకున్నారనియు. కొవున (గ్రాంధిక భాష పామాన్యులకు అందునాటులో ఉన్నదనియు చెప్పుదురు. కాని భారతార్థ మును విపరించే ళ క్తిగలవారందరు విద్యానంతులే, అవే నిషమాన్ని వారు గుర్తించుట లేదు. భారతార్థమును వివిక్రిడివలన ఏివరింపవచ్చును. అంత మాత్రమున వారందరు (గ్రాంధిక భాషను అర్థము చేసుకొని వివరించు చున్నారు అని ఊపాంచుట అసంగతము,

వ్యాకరణములేని భాసషలవారు, తను భాషలకు వ్యాకరణము౦డ వలయువని కోరుచుండగా ఉన్నవారు, దానిని టోగొట్టకొనుట ధర్మమా అని (గ్రాంధిక భాషానాదులు అభిప్రాయమును వ్యక్తీ కరీంచిరి. దీవికి వ్యావహారిక భాషావాదుల సమాధానము ఈ [క్రింది రీతిని ఉండును, ఉన్న వ్యాకరణము అనమ్యగ్రము అని వ్యావహారిక భాషావాదులు చెన్పుచున్నారేగాని భాషకు వియమము వివింధనలు లేకుండా వదిలివనేయట వారికిని సమ్మతముగాదు. తక్కువ (శ్రమతో సులభమగు వ్యాకరణ విబంధనలతో భాష నేర్చుటకు తగు మార్గములను వ్యావహారిక భాషావాదులు (వ్రతిపాదించుచున్నారు.

జి వ్యానహారిక భాషా చరిత్ర నో వ్యవహార ఆవే పదంనుండి వచ్చిందే వ్యావహారిక వదం. ఇక అమ (వ్రత్యయం చేరినందున అభివృద్ది వచ్చి వ్యావహారిక ఆనే రూపం విష్పవ్నమవుతుంది, స్వాగతాదీ నాంచ 7.8.7. వ్యవహారేణ చరతి వ్యావహారికః (స్వాగతాది గణము)1 ద అనే వఠక్యయం రాగా అధ శారమునక ఇక ఆదేశనుయి నందున (ధన్వేకః 7-0.5002 వ్యావహారిక వదం విస్పన్నమవుతుంది. వ్యవహార ఆనే ఈ సదాన్ని పతంజలి మహా భాష్యంలో (వయోగించి యున్నాడు. “యస్తు (ప్రయుక్షేు కళలో విశ్రేషే శబ్దా ఖ్యధావ ద్వ ్యవహోర కాలే నో _న్రమాప్నోతి జయం వర వ్యాగ్యోగ విద్దష్యతి దా పళబ్దె £” (వకంజలి మహా భాష్యం = పుట. 18) వ్యవహార అని యనువాదకులు, దైనందిన జీవితములో అభిప్రాయ (వకటన పాధనం అవి [గపాంచాలి నిత్యం వాడుతున్న భాషకు చరిత ఉంది అవి విరూపించటం వల్లి ఏం (ప్రయోజనం? అంజే చాలా ప్రయో జనం ఉంది. వర్తమాన, జేశకాల పరిధులను దాటి దేళశాంతరంలో కాలప్రవాహంలో వ్యవహారంలో ఉన్న భాష ఏ విధంగా ఉంది ఆవీ క. ప్వాగఠ, న్వధ్వర, న్వజ్శ వ్యజ్జ వ్యడ, వ్యవహార వ్వవతి, ఇత్యాది స్వాగతాది; కె. ఆర్గాత్పరవ్య ధప్యేకాదేశః స్యాత్‌.

ర్‌6

విరూపించటం వరమోద్దేశం. చరిత్ర గత కాలము నాటి భాషరుక్క స్వరూప స్వభావములనే గాక దానికి విత్య జీవితములోగల స్టావము విరూ పిస్తుంది. నిక్యయము మనము వాడుతున్న భాషను గాక (గంథ రచ వనములో ప్రాచీన నంప్రదాయ విరేయముగానున్న భాషనే వాడాలనే వాదంలో ఉన్న బొచితివి సహేతుకంగా విమర్శించి దావి స్థానాన్ని సరిధివి నిరూపించడానికి ఈ చరిత్ర ఆత్యుత్తను సాధనం. అంటే తెలుగులో (గ్రాంధికం గాక వ్యవహారంలో ఉన్న భాషకున్న వైశిష్ట్యాన్ని ఈ చరిత్ర చెప్పక చెప్పుతుంది. (గ్రాంధిక వాదులు వ్యావహోరికాన్ని, (గొమ్యం అవి విందించి విహిస్కరించటం, కేవలం అనాలోచితము, హేతురపాతము అని విరూపించడానికి ఈ చర్విత మిక్కిలి వ్రబలమైన సాత్ష్యాల విస్తుంది.

మనకున్న వ్యాకరణ సం(వదాయం సంస్కృత సం(వదాయాన్ని దృష్టిలో 'పెట్టుకొవి ఏర్పాటయింది. _అందుము కొన్ని చోట్ల తెలుగు వ్యాకరణ నంవ్రదాయం నంస్కృత నంప్రదాయమునకు విభిన్నముగ ఉన్నదిం శ1 పాణినీయ మార్గం ;

అనలు నంన్కృృతంలో వ్యాకరణ నంవ్రవాయం ముఖ్యంగా పొణీ పీయ మార్గం. దానిపైన మరల పతంజలి చర్చ, పతంజలి ఆసలు వ్యాకరణం ఎందుకు అనే [వళ్న వేసుకొని ఈ విధముగ ననూధానం చెప్పాడు. ఇది చాలా ఇంపుగా ఉంది. ఇక్కడ ఒక పూర్వ పక్షం, వేదాన్ని చదివినందున వైదిక పదాలూ. (వ్రజరిలో మెలగుతూ ఉన్నందున లౌకిక వదాలూ వేర్చుకోవచ్చుము. కాబట్టి పెద్ద రూపాలన్ని వరచితము లవుకాయి. మరి (వ్యాకరణము చదువుటనల్ల పొందగలిగే వ్రయోజన మేమిటి అవేది కేవలము పూర్వ పక్షమే. వ్యాకరణమును పఠించుట కేవలము వ్రయోజన రపాతము కాదు. కొవున వ్యాకరణ కర్తసూ(క్రము లను, ఉదాహరణములను నమన్వయించి వ్యాకరణ శాస్త్రముమ విర్మిం చుటి దాలా వ్రయోజవము ఉందవే విషయాన్ని గమనింపవలయుషు, ళావేదాన్నో వైదికాః శబ్దాస్పిడ్ధాలోకాచ్చ లౌకికొః, అనర్ధకం వ్యాకరణమ్‌.

క్‌? ఇతి, (మహాభాష్యం-పుట, 80) దీవికి ఆంగ్లానువాదము “₹163/ 1686 6 ల83 (౧౫0 2064 68 12860 10 587 6610 ఇ0గ63 పీడ 0602 161006 09 08 [00 6 ౪66123 296 3600111 ౪70౯69 మం0 అం ౧60౧16. 61200041 18 ౪501633” ట్లైదిక లొకిక శబ్దములను వేర్చినంత మా(క్రాన వ్యాకరణం (ప్రయోజన రపా శ్త్వము అవి చెన్పరాదు. శబ్దములు పరిచితములై నా వాని న్వర విశేషములు ఉదాత్తాది న్వర భేవములు తెలునుకోవాలం'టే వ్యాకకణ వరిజ్ఞానం_ ఆన శ్యకం. కొవున వ్యాకరణ ఆ_ప్తమి[తువి వలె శబ్దములలో స్వరాది విశే వషములను, శబ్దముల లాగములైన ధ్వనుల యుక్చత్తి మొదలగు నంశము ళమ తెలియజేస్తుంటవి కౌవున. ఈ అంశములమ తెలునుకోవటావికి వ్యాక రణం తవ్పక వఠించాి. అందునల్ల రచన అత్యవనరమవి నమాధాన రూవంగా విద్ధాంకాన్ని (ప్రతిపాదించాడు వత౦జలి. “"తదాచార్యః, సుహృద్‌, ళూక్వా న్వా చష్షే ఇయదుదా_త్తమ్‌, ఇయదనుదా _త్తమ్‌= అస్మిన్నవకాశ ఉదా తమ్‌, అన్మిన్నవకాశే నుదాత్తమితి యద్యయమేవం. సుహృద్‌ కిమన్యా వ్య స్యేవం జాతీయాని నోవడిశతి కాని పువస్తాని? స్థాన కరణాను (వధా వావి” (మహాభాష్యం-పుట. కపి. కాబట్టి 'వేదాది వాజ్మయాన్ని చదివి శబా లమ వేర్చిన వారికే వ్యాకరణం మిక్కలి ప్రయోజనకారి అని చెప్పాలి. అయితే యిక్కడ మరొక (వళ్న, వ్యాకరణం ఆవసరం అని గు రిం చాం. వ్యాశరణం ఆంటే అము శాననం. ఏ విధంగ ఈ ఆనుకానన ముండాలి? అవేది మరో నమన్య. “అరై తస్మిన్‌, శబ్టోవదేశేనతి కింళబ్దానాం, (వ్రతివత్తా (వ్రతిపాదపాఠః కర్తవ్యః = గొరళ్యః పురుషోహా పీ శకునిర్ముగో (గ్రొహ్మణ ఇశ్యేవమాదయః శద్దాః పఠికవ్యాఃో! (మహా భాష్యం పుట. 8) శబ్దరూపాలను, చెన్సటావికీ ఈ విధంగా వతి వదాన్ని చెప్పుట మంచి మార్గం కాదు. 1 షెం ౧౯౦౮ 56616 111 06 600౧6౦౬ ఇంగ43 266 0 €0 06 (1200810 1 €13 లాం౦9180%2 0౯002౯౯601 ఇంణే్క &6 211 6 ఫరే?1ర21 ౪0068 ఓ€0 6 842(6ర [0౯ & క20%/16689 006 005606 ఇంారం 16 2 *15+2సి “031% “2250, “8స0మ స, “యిక, “91%100282% 610, €0 06 8036=

క్‌ి చేయి దివ్య సంవత్సరము లిం(ద్రునకు బృహస్పతి ఈ విధంగా శబ్దిపారా యణం చేయించిన అంకతాన్ని చేరుకోలేక పోయాడు. ఈ విధంగా (వతి వదోక్త మార్గము మానవ మాక్రులకు పాధ్యము కాడు అవి వేరే చెప్ప నక్కరలేదు, “*వేత్యాహం అనభుపాయ. ఏష శబ్దానాం (వ్రతివత్తౌా (వతి నదసాళః. ఏవం హి [కూయతే = బృహస్పతిరింద్రాయ. దివ్యం వర్ష వహ(సం పతి పదో క్తావాం శద్దానాం శబ్దపారాయణం ప్రోవాచ నాన్తంజగామం బృహస్పతిశ్చవక్తా. ఇస్పళ్చాధ్యేతా దివ్యం వర్ష నహ్యన మధ్యయన కాలో వదాన్తం జగామ. కింపుపరద్యత్వే యః సర్వథా చిరం జీవతి నహ వర్షనహ థం జీవతిచతుర్శిళ్చ (వ్రకారై ర్విద్యోనయుక్తా భవతి-ఆగమ కాలేనస్వాద్యా యకాలేన (వ్రవచన కాలేను వ్యవహార కాలేవేతి. త్యక్రచాస్వ్యాగమ కాలేనై 0 925 చం 280105 018 76841029 05 6201 50816 ఇంళ6 1808 6 ౧062839 10 6 206013 10% 08007601 *01643 06 ౪8610400 8069 ఏ5. తెరు280241 80016 10 10642 [05 & 1షంళ920రే 017106 36153 6 00%01616 0011606102 ౦₹ష. ఈే1౪16321 ఇం563, 961 16 0014 06 00%6 (0 ఈంలురే (0౯ 6 0011600009) ఇట ఓం (6210105 00006 ఓం అబ41ట08 01 పె250264 206 ఓ 30130006 021101౯6 05 106012 226 6 06064 ౦0౯80ర్వ/ లగలురేరుక్ర 0౪7ల 2 టంళం2064 61106 "7625, (16 ల4 ౦౦౪14 04 06 168004 106 €0 9062 ౦0 6 వలం ఠేజ/ ఇనలు 16 *సం 176 ఓం యిం! 1ల్కటి 01 1/6 11765 [01 2 ౧020౯66 625. షింజగుి108 19 [2065366 10 ఓం 9666403 014 11 [009 6109000 ₹7293" 2 16 ౧౫6 0£ 103 2003151008 (000 116 ౧౯6౦౦6010౧ 2 భం ౪0౫6 0 9726007202 2 ఓం 106 0 1640023 2064 8౬ టం 1096 9 యుం10008 1430 52001069. 49 మ 06 0156 01646 అర్ర 0% 1062464441 ఇం169, ఓం ఇనిం16 5020 0౯ 16 ౪111 6 59ల౫8 8 6 ౪1096 ౦[8000131402 పేలంం 6 ౯6046108 0£ సరే1ా14481 *0169 13 012 62183 10 భం 2060131109 0£ఇ01639. లి. 40-41,

న్‌ంి వాయుః కృత్సః పర్యపయుక్తం స్యాత్‌. తస్వాద నభ్యుపాయళ్శబ్దానాం- (వ్రతీపత్తా (వఠివద పాఠః (మహా భాష్యం-వన్సశాహ్నిక) అలాగై తే మరి సాధు శబ్దాల వెలా తెలునుకోనటం, ఆవేది వ్రళ్న- శబ్దాల సామాన్య లక్షణాలను చెప్పతే (వ్రయక్నమల్ప మైన, శ ద్దినమూహాం- యొక్క రూపాన్ని (గ్రహింవగలుగుతాం. “కథంకర్టీమే శద్దా (వ్రతివషత్త వ్యా కిశ్చాత్‌ సామాన్య విశ్రేషవల్లక్షణం (ప్రవర్హవ్యం = యేనామానేన- యత్నేన . మహతో మహతః ళబ్తైమాన్‌ (ప్రతివత్యేరన్‌ (మహాభాష్యం వ! పుట, శి, ఆయితే ఈ విధంగా తక్కువ వ్రయక్నంతో ఎక్కువ శద్దరూపా- లను. [గహింపగలగటం మంచి చూర్షమే. కొవి ఈ విధంగా ఫలితాన్ని పొందడానికి ఏది పద్దతి? “కింపున న్తత్‌ ౪080 28211 15 1467 పుట. 48, ఒక సామాన్య వియమాన్నిచేవి యనంతరం దాని కవవాదాన్ని చేయటం. "ఉత్పర్గాపవాదౌ, కళ్చిదుత్పర్ణః కర్తవ్యః, కళ్చీదవవాదః, కథం జాతీయకః పృనరుక్పర్ణం కర్తవ్యః కరం జూతీయకో వవాదః. సామావ్వే మక్సర్ణః క_ర్షవ్యః,2 (పుట, 45). ఈ మార్గం అంకే ఉతృర్గావవాదుల మార్గం పాణీని వ్యాకరణంలో తు.చ ఈప్పకుండా ఆనునరించారు. ఎలాంటి రూపాలు వారికి నమ్మకాలు కొవో వావివి ఆపవాదువల్ల _వివారిం చారు. వివారింపదిడ్డ (వ్రయోగముల విషయంలో బాల సాక్‌ పరిశీలనరా అవసరం. ఇక్కడ నంన్కృత వ్యాకరణం పద్దతి వేరు. తెలుగు కత క. పం 26 [ల ఓం ం0గా6ం8 ఇంకేం 10 06 20621666, 3008106 ఇ0951 ౧౦12008 లల! 0168 206 ఉంంంటం08 113 10- 06 60౧20564 30 1024 ౧ల మొడ 8000106 *286 00116601 0£ ౪0168 ౪1 9089664051 9, 4 2. లల! ౧1౧ జతే లంలై08. వంకల 800641 ౯016 85 10 06 [80066 &క6ే 80%6 శినంంం4ం8. 2126 11864 0౯ &ం9ల1! 16 18 10 50 గ2ంతీ 21064 ఇ116 కమర 00 అం6-. విం లె, 43

60 వ్యాకరణం మార్గం వేరు. నంస్కతం సరివిష్టిత రూపాన్ని పొంది ఉంది. వ్యవపోరం వల్ల ఆందులో అంతగా మార్చు వచ్చే అవకాశం లేదు. గావీ, గోణీ, గోతా. గోపోతలికా మొదలగునవి అవభ్రంశముణ అని పతంజలి. గొః అవేదావికి ఇవి రూపాంఠరముణ, *ఏకై కన్య శబ్దన్య బహవో వభ్రంశాః, తద్యధా గొరిత్యన్య శబ్బన్య గావీ, గోజీ, గోతొ, గోపోతలికేశ్యేన మాదయో బహవో పభ్రంశాః”! (వుట. 18). అప్పటికీ ఇప్పటికీ ఆనభంశములుగానే ఉండిపోయినాయి గావీ మొదలై నవి, వ్యవ హారంలోకి రాక అంతరించిపోయాయి. కొని కౌలాంతరమందై నా పీవికి వ్యవహార యోగ్యత గలుగలేదు. అంటే సంస్కృతం మారే ళ క్రీ వప్ప -టిశే కోల్పోయింది. క్రొత్త పదాల వ్యవహారంలోమండి గంధాల్లో చోటు చేసుకుంటాయంటారు. కావి ఇక్కడ మాక్రం అలా జరుగలేదు వతంజలి యంగీకరించిన గొః ఆనునది మాత్రమే సరియైన రూవం. వీవివి 51296216 [00 అవి తలంవవచ్చును. గావీ మొదల్పై నవి ఆని ఊహింప వచ్చును, 51206416 010 కు విరుద్ధంగా జనులు తమ స్వాఠంథ్ర్యము మవయోగించి కల్పించి వ్యవహరించు చున్నవినూటలు అవి తలంపవచ్చును. తోవ [03 1693113 [000 89 ంటుం[1/6 రేలం[6 [08 60800635 204 07610 ౦౧లారైక6ం5108. స200౯211) 6 1633 & ౧6౧018 18 ఓం11- 9౦6 60 380091 10 16 602010 1000366 0% 2 [00021 840- శేడః6ే 16 00076 76260 6 13 10 800606 మడేంం600104160 6 6666 912029 106002 (111500౧7 ౦₹ £001130 12020286 €₹. 377). "1198 తాత్కాలికము క్షణిశముగాని శాశ్వతము కాదు. కర 18 ం065940/ 10 3280 “424 20) 87ల €0016 010% అల 62056 91202 15 100068 206 0 16 ౦0₹€ 291808 ల౫౧౯౦౩౩1018 శేసిల 10 06 910౯51 006 0002086 ౪026 13 91298 60-64) 90297 176 0060ల) 11 800డే ఇం6 65168629 204 06 20060164 3 16 41286284 906609 05 1020010507 (115609 0 6 081198 శంైై4ం8ట 9. 376) ఓ. 2101 000606 ఇంకఠీ 27108 2 12780 మురరి6! 0 025౧01 కం 03 6 00౯601 *014 2కి ప23 టం లగ) క05028 “2271 “8011 “8012 “80001214 జత 16 116

6 గావీ, మొదలగు వీ సరములను ఆలంకారికలు తలంచిన యర్హంలో (గ్రామ్యములు అనుకున్నా, అవి పామర వ్యవహార (వ్రపిద్ధము లయినందున: శావ్య (ప్రయోగానికి నోచుకోలేదనవచ్చును, కావి ఆ గ్రామ్యం కూడా- శాశ్వతంగా అలాగే ఉండిపోదు. (గ్రామ్యంలో మూడు భేదాలున్నాయని మన్ముటుడు కావ్య (ప్రకాశంలో (ప్రతిపాదించాడు, అవి నాగరము, ఉప. నాగరము, (గ్రామ్యము ననునవి. అందు మొదటి దానివి పండితుల వాడు. కలో రూఢికెక్క ఉంటుంది. ఈ విభాగాన్నే సీద్దమణు అవి +ష్రేళ్య ఆగమాత్సిద్ధాః పాధవో ధర్మపాధనమ్‌. అర్థ (సత్యయనాలేడే విపరీకాన్వ్వ సాధవః," (వాక్య వదీయం (బ్రహ్మ కొండ 27) అను వాక్య పదీయము. నందలి విద్ధ రూపాలై ఉంటాయని తలిపవచ్చును. (గ్రామ్య కశ్షను అనగా పామర (ప్రయోగమునందే ఉండుటను మావి నాగరుల అనగా శష్టుల, లేక విదగ్ధల 'వ్రయో రూఢము కాక మధ్యే మార్గమునందున్న వానిని ఉవనాగర ములివి తలవనచ్చుమ, పామరుడు మొదలుకొని. నర్వ వండిత శిస్ట విదగ్గులకును వరిచితము (గ్రామ్యను. 1 గావీ ఇత్యాదు లీవిధంగా, (గ్రామ్య ములైవచో నట్టి వావివి విన్నందున అవైద్ధగోన్నయనము కలుగుతుంది. ఆంపే వక్త పండితుడు కాదు అని తెలుస్తుంది. నక్త సంస్కారం ఎంత మా(క్రం ఉందో (గ్రామ్య వద (వ్రయోగంవల్ల సూచిత మవుతుంది (శ్రోత గగ్రామ్యమును విన నుక్సాహము చూవడు. అందుచేత (గ్రామ్యమును, (వమయోగింవరాదని కావ్య (ప్రకాశకారుడుః వాగరము లేక కనీనను వనాగర మును వదలి (గ్రామ్యమును వాడినందున వక్త సంస్కారం బయల్పడు తుంది, ఆందుచే ఆలాంటి. ఆసంన్కృత నక్తమ శ్రోతను వివశాలడు. శ. వస్తుతస్తు వదం (త్రివిధం. (గ్రామ్యుం నాగర నువనాగరం చెతి విదగ్గ. మాత్ర (వసిద్ధం నాగరం, (గ్రామ్య కషొం ఆతీ (కాంశ మటప్ర్తాప్త వాగర భాన ముపనాగరం, కావ్య (వకాళశ. వ్యాఖ్యా... ఆ పామరం నర్వలోక (ప్రసిద్ధం గ్రామ్యం. అందే, 2, గ్రామ్య శద్దిశ్రవణేన నక్తుర వైదగ్గోన్న యనాత్‌ శ్రోతురై్య్యైముఖ్యం: దూషకకా వీజమితి కావ్య (ప్రకాశం

62 "అందువలన విమాషకాదులగు, నధమ జాతికి చెందిన వ _క్తలు, (గ్రామ్యమును చాడీనా వాడవచ్చును. 1 ఈ విధంగా వ్యాకరణములు తిరస్కరించిన రూపాలు వ్రయోగ రూఢముబణ కాలేదు. సంస్కృతంలో, అంతేగాక చారు సూఢక్రీకరించేటప్పుడు చెప్పిన పామాన్య సూత్రము కవవాడలుగా చేపిన నిద్ధాంతముళు గూడ ఈ విషయంలో వరిశీలనార్హ ముళణ, ప్టునామ్టః.

• అష్టాధ్యాయి 84.41), పామాన్య సూూత్రము,సకార త వర్గలకుం “షకార*"ట వర్గల, తో యోగం గలిగితే న, కారొత వర్షల, స్థానమున యధ్యాక్రమంగా ష కారటవర్గలా దేశంగా వస్తాయని విద్ధాంతము, రామన్పష్టః రామన్‌- ష్టః రామష్టీకతే (రామన్‌ -ఓటీకతే) పేష్టా (సేష్‌+క్రొాక టీకా (తల్‌+టీక్రొ చక్రిబ్బాక పే (చక్రిన్‌+1ఢౌంప్సే. మొదల గునవి యుదహరణములు ఇది. సామాన్య సూత్రము. పదాంకఠకంలో ఉన్నట వర్గాక్షరములకు వరంగా. ఉన్న సకార త వర్గాకరాలకు ష కార ట వర్షలా దేశం గావనుది అనరాద సూతం. షట్‌ అనునది పదము, ఇదిోట కొరాంతము. దీవికి న లేక త మొదలగునవి వరమైనపుడు ష లేక ట వర్గా కరములావేశములు గావు కొవన షట్బన్లః (షట్‌. ఆాషన్ద్ర షప్రే (షల్‌... శ్రే మొదలగు వీ రూవములుండపు, అంకే రూవములెక్కడను (వ్రయోగములపై యుండలేదు. పదాంశము గావిచో ట వర్గాశరములకు న కార త వర్షలు పరమైనవో స్టుక్వము వచ్చి తీరును. ఈడ్‌+-తే (ఈఫ్రే అవియేగాని *ఈ-ప్తేఅని యుండదు. అనగా షట్టిన్షః షే ఈడ్తే అనురూవ ములు కొవనగా విట్టివావికి ఎక్కడను (ప్రయోగములు లేవు. కావి నామ్‌ అనువది వదాంత టవర్గాక్షరములకు పరమైనచో ష్టుక్వం వస్తుంది. షట్‌+-నామ్‌, షణ్‌ +-నామ్‌, షజ్డాం అని అవుతుందే అని అనాం అని

1. వాగరోవ నాగరౌ విహాయ గ్రాన్యుళబ్దివ్రయోగాత్‌ వ క్తురవై దగ్గోన్నయ వేన శ్రోతురై వ్రముఖ్యం తదిత్యాలోచ్య తే. ఆతఏవ విదూషకాదానధమే వక్తరి వన దోషత్వం తన్య-కొవ్య _పకాళ =ఎవ్యాఖ్యం
2. నవవాంతాట్లోరనామ్‌. 8-1.42 పదాంతాట్టవర్గా త్పరస్యా నామః నోః ష్టుర్నస్యాత్‌.

6కి పాశ్త్రంలో ఉన్న దళం అర్థాన్ని స్తుంది. నామ్‌ మాత్రమేగాక నవతి, నగరి అనునవి వదాంత టకారమునకు పరంగా ఉన్నా స్టుత్వం వస్తుందని, సూత్రాన్ని హార్తికం వివరించి (వ్రయోగ రూఢముల్దై న రూపాలను, వ్యాకరణ నమ్మతం చేస్తుంది. 1 షస్టే, ఈ డ్రే ఆవే రూపాలు వ్యాకరణ నమ్మకాలు గావు, ఎందుకంకే వాని కవులాదరించి యుండలేదు. సామాన్య సూతశ్రాలవల్ల ఇలాంటివి సిద్ధించే ఆవకాశం లేకుండా ఆవవాదలు నివారించి వాయి, ఆసవాదల వల్ల పిద్ధించకుండా పోయే షజ్డవతిః ష్డగత్యః మొద లగు వావినీ కవులాదరించి యున్నందున వానికి అమగుణంగా అసవాదలను మార్చి రూపములను పాధించారు. అంక దీవివలన, తేలే సారాంశం ఏమనగా కవిలోక (వ్రపిద్దములైన (నయోగములను వివరించి వ్యాకరించి నమ్యగ్రమైన సూ్రాలను వ్నార్డికాలను ఏర్పాటుచేసి భాషమ వియమదిద్ధం చేశారు, నంస్క్య్భృత వ్యాకర్తలు. వారు పరి[గ్రహించవి రూపాలను కాలాం శరమునందు ఎవరైనా కవులు వాడికే హర్తికాలు పరిగ్రహించి వివరిం చాయి, వ్నార్తి!ిముల వరిధివి గూడ, దాటిన రూపాలకు వ్యాకరణాంత ఈములవల్ల (ప్రయోగ యోగ్యతను గల్పించి వానివి గూడ పాధుళ ద్ధిములుగా కేసియున్నారు నంన్కృృృత వ్యాకరణ కర్తలు, అసలు పాణిని రచించి యున్న వ్యాకరణం (ప్రమాణమే ఆయినా దానివి ఆంధ్ర వ్యాకరణములనువఠె యధాతధముగ ఆంధానుకరణం చేయక విశ$తము సూత్మమునగు దృష్టితో పతిశీలించియే యున్నారు. వ్యవహారము లేనందున మార్చు వేగము తగ్గి పోయిన సంస్క్యృతమునకే యింతటి వ్వైపుల్యముండగా తెలుగునందు ప్రాచీన వ్యాకరణ వియమములను శిలాశాననముగా పాటించి తద్విరుద్ధము శిను వివారించుట సమంజనమేనా యవిపించును. 4.2 అపాణిశియ ప్రామాణ్యము : ఇదొక విమర్శనాత్మక వ్యాసము. కేరళ దేశీయుకగు వెల్పుత్తూర్‌ చారాయణ బిట్టితిరి రచించియుండగా దావి వీ నగును (శ్రీ వేంకకేశ్వర (ప్రాచ్య వరిశోధక సంస్థ వారి వంచికలో ప్రొ. ఇ. ఎస్‌. కృష్ణళర్మగారిచే శ, అనాం నవతి నగరీణా మిఠినాచ్యం.

!

నంన్కరింవవిడి (ప్రచురింపదిడినది, దానివి పరిశీలనగా చూచినచో వాంధ్రము నందలి (గ్రాంధిక వ్యావహారిక వాదముల కీది పోలియున్నదవి (గపాంవ గలము. ఈ సందర్భంలో భర్తృహరి వాక్యపదీయంలోవి వాక్యాన్ని చూదాం. శిష్ణుల వ్యవహారంలో రూఢమై యున్నది పిద్ధము. వ్యాకరణ: వియనూలకు బద్ధమై యేర్పడిన రూపాలన్నీ సాధువులు కావున పరిగ్ర పాంచాలి. పోతే $ష్ట వ్యవహారంలో లేవినవీ వ్యాకరణ వియమములకు. లొంగవివీ విపరీతములు. శిష్టవ్యవహర వ్యాకరణ లక్షణ నిరుద్ధములన్నీ అసాధువులు అంటాడు. అంపే అఆసాధువుల అర్జముము స్ఫుటముగ చెప్ప జాలక పోయినందున అపాధువుల్లై పరిగ్రాహ్యములు కాలేదేమో అనే సందేహం కూడా లేదు. పీద్ధములు వ్యాకరణ సమ్మతములునయిన శబ్దము: లేవిధంగా నృష్టముగ వర్ణము వీయజాలియంటాయో ఆసరి[గ్రాహ్యములు అసాధువులు అయిన ఇవియ ఆ విధంగానే అర్జవంతములయివవ్పటికి సరి[గ్రాహ్యములు గాప్ప.

“శి షేళ్య ఆగమాత్యిద్ధాః సాధవోధర్మసాధమ్‌

అర్థ(వ్రత్యయనాభేదే విపరీతా న్వ్వసాధవః (వాక్య (ద్రిహ్మ. 2౧ అర్థవోధకత భాషకు వరమ (నయోజనము. ఈ యంళశమునందు పరిగ్రాహ్య ములకు ఎంళటి శక్తి ఉందో ఆపరి[గ్రాహ్యాములకూ అంఠటి ళ క్తి ఉందిం ఆయినా ఆవి ఆసాధువు లనేకంకే వ్యాకరణమును విస్తరించి విపులమగు శబ్దజొలమువకు నియమమును గల్చింప వచ్చునుగదా? కనీశం పూర్వ వ్యాకరణములగు చంద్రాదుల మూలంగా వై విధంగా బహిష్కరింపబడిన రూపాల్లో చాలా రూపాలు సాధురూపాలపుకాయిగదా. వావిన్నై నా సాధింప వచ్చుమగదా, ఐ౦(ద్రవ్యాకరణము = చంద్రవ్యాకరణము మొదలగు అనేక ములు పాణివికి పూర్వమున్నవి. అవన్నీ ఆప్రమాణములవి పాణీనీ వ్యాక రణము దేశమునందు వ్యావ్లగాంచిన తరువాత వండిత లోకంలో ఒక [గ్రవాద బయలుచేరింది. ఈ వ్రవాదను ఖండించుటకై. యాుద్ధిష్టి మపాణినీయ (పామాణ్య పాధనము. పాణిని యనంతరము భ _ర్హ్భృహరి మొదలగువారి పై వ్యాకరణమును బాగుగ పఠించి అందలి నూమ్మెంళశముంిను బుగుగ అవ గాహనము చేనికొవి యాతని వ్యాకరణ నిర్మాణ వై పుబిని (ప్రశంసింన

ళ5్‌

సాగిరి, రచనా కొళలమును (గ్రహించిన కొలది వశంస యఏకమై (పళం పాత్మకముగ వావివి కొవియాడసాగిరి, ఈవిధముగ వేర్చడిన ఆాదాత్య్యము అన్య రూసములను తద్రూవ సాధనాత్మకములగు వ్యాకరజములను పరిహ రింపవలెనను నూహ (ప్రబలినది. ఈ విధముగ అన్య వ్యాకరణములను వరిహరించుట యను వభిప్రాయము (ప్రఐలమై భాషలో (ప్రయోగములలో పాణిన్యాదులుస్టేశింసవి వియమముల (ప్రాముఖ్యము పెరిగినది. విర్హేతుకము లగు నియమము అధికము ల్లైనందున వియమోల్లంఘన మనివార్యమయి వది. అట్టి యుల్లంఘనము, పాణీనీయేకర వ్యాకరణములు కాలమును బట్టి చూచినా తథక్రతిపాదిత వ్యాకరణాంశములను గమవించినా తప్పక వరి (గ్రాహ్యములవియు. పరిహార్యములు గావవియు స్థాపించునదే యపాణినీయ పామాణ్యపొధన మను (గంధము. ఇది బాల చిన్న (గ్రంధము. దీని రచయిత నారాయణళట్టకిరి. ఇకడు కేరళ (ప్రాంతమువాడు. 1510, 1608 మధ్య కాలమువాడు, అనగా 16న శతాబ్టాంత్యభాగమునందు 7వ శబ్ద్యాకాది యందు వివసించియుండును. వరపక్ష ఖండనమ్‌ అను పేర ఈ (గంధము తిరువనంతపురమునందలి నంన్కృళ (వాత (ప్రతులలో లభించినది. చోళ 'దేశమునందలి జన నముదాయమునకు అందును (ప్రత్యేకించి సోమేళ్వర దీక్షీత = యజ్ఞనారాయ దీక్షిత అనువారి నుద్ధేంచి లిఖికమగు (ప్రత్యుత్తర మని (గంధాంత క్లోక[ములవలన తెలియుగున్నది. అపాణినీయ (ప్రామాణ్యతా

1. గ హేః శ్రీమచ్చోళ దేశ (ప్రధిత బుధవరాః శబ్ల శాస్తా నరాణాం

కో ప్యవామాణ్యమూదే కిమపి విగదితం త్మతచాస్మాభిరేవమ్‌

కౌముద్యాం ధాతునృ త్త్యాదిము కధితకయా వై దికాంగత్వసామ్యాద్‌

యుష్మాకం నంమతం స్యాదితి లిికమిదం శోధయధ్వం మహాన్గఃొ

కశ్రీసోమేశ్వర దీకిణాభిద మహావిద్వత్కులా(గ్రేనరా

మీమాంసాద్వయ శబ్దితర్క కుశలా యుష్మానధృష్యోన్నరిన్‌

త_త్త్వడ్డాన్‌ కరుణావిధీన్‌ (ప్రళమినః శృత్వేదమభ్యర్థయే

యక్కి=ంచిల్లి వికం మయా (త్ర తదిదం స్వీకార్యమార్యాత్మ[;”

“యుష్మ ద్వ్వైదుష్య ధూతం ఖలు కటకభువి శ్రాయడే భోగిరాజం

వాణీ వేణి విధూతామపి సురనరితం కణజ్కంటీకో జటాయామ్‌ _

ఇత్యేవం యజ్జనారాయణు విభుధమహా దీకికాః శత్త్రువర్గ

(శ్రాణా ద్దేవస్య తస్యా వ్యపహరతు ధియా సాధుసార్వజ్ఞ్య గర్వమ్‌.”

వ్‌-5్‌

ఆనునామముతో వీ్య(గంధము 1812 తిరువనంతపురమునందు ముద్రితమయి

(వ్రకటింపబడినది. దీవి (ప్రతులు లేనందున మరల దీనిని అపాణినీయ

(పామాణ్య సాధసిమ్‌ అనుపేర ప్రొ, శ్రీకృష్ణశళర్మగారు వ్రచురించిరి.

ఇద్ద = చంద్ర = కాశ = అపిళలి = శాకటాయన మొదలగు సంస్కృత వ్యాకర్త్పలు రచించిన వ్యాకరణము ల(ప్రమాణమురినియు, ముని శ్రయోటక్తము అనగా పాణీవి పతంజలి వరరుచి నిర్మించిన వ్యాకరణ సంప్రదాయము మాత్రమే ప్రమాణమనియు. కొందరు వండితమ్మమ్యులు తలుస్తున్నారు. ! ఇంద్రాది రచితముల్లై న వ్యాకరణములు పాజీవికి పూర్వం

(ప్రచారంలో ఉన్నవి. ఆనంతర కాలమున వచ్చిన పాణిని వ్యాకరణం

మాత్రం (వ్రమాణమవి చెన్స్పటావికి హేతువేం కవివించదు. పాణినికి

పూర్వం లక్షజమునంకా ఇంద్రాధి వ్యాకరణములనుండియే (గ్రహిస్తూ పాటిస్తూ ఉన్నారని కునకు స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. కాలొంతరమున ్రమాణ (గంధములకు ఆ(ప్రామాణ్యత నారోపించుట సముచితముగాదు. ప్రాచీన కాలమునందు [వ్రమాణభూతములయిన శృతిస్మృత్యాదులను ప్రమా ఇముణగ్గానే మనమిస్పటికిన్నీ పాటిస్తున్నాం. చంద్రాది వ్యాకరణముల

(ప్రమాణములు, శిస్టులంగీకరింపనందువ అవైదిక వాక్యములను శిష్టులంగీక

రింపరుగదా. అందువల్ల ఆది అపప్రమాణమైపోయింది. ఇం(ద్రాదివ్యాకరణము

గూడ అలాంటిదే అని తలసవచ్చును. అన్నచో చంద్రాది వ్యాకరణము శష్టాంగీకృతము గాదని విశ్చయించుటకు వీఐ లేదు. కావున శష్టానంగీ

1. అ్యశ్రతావద్‌ ఇన్టి చవ్ద్ర కాళ కృత్చావిళలి శాకటాయనాది పురాతనా చార్య రచికానాం వ్యాకరణా నా మ(ప్రమాణత్వమేవ మువ్మికయోవ్యె వతు ప్రామాణ్యం ఇతికేచిర్‌ వణ్డీతం మన్యా మన్య న్హే. ఆపాజణినీయ 'ప్రామాణ్యం. (1)

2, వము వ్రమాణ చరాణ్యప పూర్వశాస్త్రాణి పాణినీయోత్స _క్రేః పురస్తాత్‌ వరాస్త ప్రామాణ్య మనృణాన్యవ్య భూనన్‌ ఇతిచేత్‌ మైవమ్‌. = కధం (ప్రమాణ భూతానాం = కాలాక్సామాణ్య నీహ్నవః = శృతిసష్మ లథత్యాదయో "స్యేవ మవ్రమాణాన్నురేకదా, అపాణినీయ్యపామాణ్యం. 21.

కృతత్వమపిద్దమపుతుంది.3 ఈ సందర్భంలో మరో (ప్రశ్న ఉదయిస్తుంది ఎవరు శిస్తులుగా వరిగణింవదగినవారు? వైదికమకము వమసరిస్తూ నడుచు వారా? లేక ఎవరు సాధుశబ్దరూవములను మాత్రమే (వయోగిస్తూ ఆసాధు ఈూవములమ వరిహరిస్తూ ఉంటారో వారా? లేక పాణిని మతమును చూ(తక్రమే (ప్రమాణమవి విశ్వసిస్తూ తదవ్యములు తర్పూర్వములణు నగు ఇంద్రాది వ్యాకరణ పిద్ధాంతములను (వ్రమాణముగా పాటింపనందున మీ శక్యంఠతము ఆప్తలుగనుండు వైయాకరణులా? అనునది (ప్రశ్న! వైదిక ధర్మ (వటోధకులలో, ముఖ్యుడు వేదవ్యాసుడు, అతడు రచించిన భారత మంతయు వైదిక ధర్మ వైశిష్టమును స్టాపించునది. ఈతడు రచించిన భారతమునందు పాణిన్యాది వ్యాకరణ కర్త్శల పిద్ధాంతములకు విరుద్ధములగు (ప్రయోగము లవేకముణున్నవి.5 ఈతడు బహు వ్యాకరణ పరిశీలనము చేవియే భాగతమునం రచించెనని చెన్పబడినందున తద్విరుద్ధ ప్రయోగము లున్నందున వ్యాసువి శష్ణునిగా తలంవ వీణులేదుగదా.! (వ్రపంచ సారమను (గ్రంధమునం శంకరాచార్య (నయుక్తమగు *హునేత్‌' అను రూవషముం మురారి మి[తుడు మొదలగు నవైదికో త్తమ వయుక్తమయిన, *విశ్రామి మొదలగు శబ్దరూసములు వైదికమత (వ్రవర్తకులలో ముఖ్యుడు న్లై షథీయ చర్మికకర్త (వయోగించిన “నై వాల్స మేదపి వటో రుచిము _త్వ్వమన్య" ఆను చది వైదిక మతఠస్థావకుడగు విద్యారణ్యుల వారు, తన ధాతువృ త్రియందు శ. చందద్రాది వాక్యమ (ప్రమాణమ్‌. శష్టానల్లీకృరత్వార్‌. అవైదిక వాక్యవద్‌ ఇత్యనుమానమత్ర వ్రసరీన్నర్హి ఇతిచేత్‌, తత్ర శష్టానంగీకృతత్వమ సిద్ద మేవ అంటే.!? క 4, కేనామా(క శష్టాఃవ్యవదిష్టాః? కింవైదికా ఏవ? ఉతపాధుళద్రివ్యవహారిణలి ఉత యేకేచిద్భవ దభీష్టావాః అండే౭2 న శ, త్యక్ర ఆద్యేశావర్‌. వరమవైదికానాం వేదవ్యాసాదీనాం మునిత్రయా లకిక బిహుపద (ప్రయోగ దర్శనాత్‌. 6, దాని ఐహువ్యాకరణం మునినా భారతం కృతం ఇతీ చో క్రర్వార్‌ అందం క

68 వాడిన కధాపయతి మొదలగుగాగల ఈ (వ్రయోగములన్నియు శాకటాయనాది మువిశ్రయేతర వ్యాకరణ నంప్రదాయాను రూవములగు రూవముకే.? ఐహు వ్యాకరణ పరిశీలనము అనగా వివిధముగు వ్యాకరణ సంప్రదాయము నను శీలనము చేసి యవి యర్థము. ఇంద్ర = చంద్రాది వ్యాకరణములను, మువిశ్రయ విర్మితమగు న్యాకరణమును పరిశీలించి యవ్నింటివి (ప్రమాణ ముగ (గ్రహించఛినందుననే వైదికులగు వేదవ్యాసుడు, మొదలగు శిష్తుల (వయోగములందు, మువిత్రయ విరుద్దములై, శాకటాయనాది వ్యాకరణ (ప్రతిపాడితములగు నంశములకు విధేయములగు (వ్రయోగములున్నవవి ఈలపనగును. అనగా వేదవ్యాపాడులు భారత రచనమునకు పూనుకొనినపుడు మునిశ్రయేతరములగు వ్యాకరణ నంప్రదాయమును. బాగుగ వరించియే యిండిరవి తలవవలయును, కావున చంద్రాది వ్యాకరణము మీరూపాంచిన శిప్పుల కంగీకృళములేగావి వరిహార్యములు కావనుట స్పష్టము. వ్యాకరణ: సంప్రదాయము సముద్రమట్లతి గంఫీరము, సువిళాలము. = అందు పొణివి వీద్ధాంతము, అతి న్వల్పము. వైపుల్యము విషయమున గోప్పదముతో పోల్చదగియున్నది. వ్యాకరణాంబి వనిధినుండి వ్యాసుడవేకములగు వద రత్నములవేరి భారతమును రచించెను. మిక్కిలి వరిమితమగు పాణినీయ సం[ప్రదాయమవే వరనువ్రమాణముగ స్వీకరించియన్నచో ఇంతటి సువిశాల మగు (ప్రయోగములు లలించి యుండెడివిగావు.1 పరమ వైడికులై నందున ₹. శంకరావార్యాణామవ (వవంచసారాదిషు హువే ఇత్యాది మనిిత్రయా నుక్త వదవ్రయోగాత్‌ వై దికోత్తమానాంచ మురారి మిశ్ర నురేళ్వరా చార్యాదీనాం విక్రమాది శబ్ది [వయోగాత్‌, వైదిక వీరన్య నై షధకారవ్య వై వాల్చ మేధవివటో రుచిను _త్త్యమన్య ఇత్యాడి ప్రయోగాత్‌, వైదిక స్థావకొనాం, విద్యారణ్యాచార్యాణాం ధాతువృ తా కధాసయతి ఇత్యాదొ శాకటాయనాది మళాణ్డీకొరాత్‌. అఆండే.8 శ. “*అష్టాదళ పురాణాని నవ వ్యాకరణానిచ నిర్మధ్య చతురో వేదాన్‌ . మునినా భారతం కృతమ్‌ యాన్యు జ్ఞహార భగవాన్‌ వ్యానో వ్యాకరణా మ్చుధేః కావి కిం సదరత్నావి భాన్లీ పాణిని గోస్ప దే (ఆపాణినీయ (ప్రామాణ్య పాధనమ్‌ = )

659 శిష్టులుగా వరిగణింవదిడుచున్న వ్యాసాదుల [గ్రంధములందు పొణినీయ విరు ద్ధములగు (వ్రయోగములున్నపని విరూపించితిమిగదా. వైదికులు (వ్రమాణ ముగ గుర్తించిన పొణినీయ విరుద్ధ (వయోగములున్నందున వ్యాసాదులును వైదికులు కారు... వారు శిస్తులుగా పరిగణింవదగివ యోగ్యతలేవి వారవి చెప్పుట అవిచాామూలకము పొణీవియు తనకు మునుపున్న వ్యాకరణ క రల మళమును తన స్తూత్రములందు [వ్రనంగించి యంగీకరించియున్నాడు గదాః లోవః శాకల్యన్య ఆమచో శాకల్యుని మళామసారముగ అ కారమునకు వరముగానున్న య న లకచ్చు పరముగ మన్నచో శాకల్యువి మళాను పారముగ లోకము వచ్చి హ = ఇహ మొదలగు రూపములను పాణిని ఆంగీకరించియే యున్నాడు. వీవినంగికరించినందున శిష్టులు గారు. లేక శిమ్టుణ పాణీవీయేశతరముల నంగీకరింవరను మీ నియనూనుసారముగ పాణీవియు కాకల్యాదుల మళమునంగికరించియన్నందున శిష్తుడు గాదవియే చెన్సవలస్‌ వచ్చును. 1 పొధుశద్దిములను (వ్రయోగించువారు శష్టులముటయు విర్హేతుకమగు సిద్ధాంతమైనందున వరిహార్యమగుగున్నది. శిస్టుణు ఏ శద్ది ములను వాడుదురో అవియే సాధుళద్దిములు. ఎవరు సొధుకబ్దములను వాడుదురోవారే శిస్టులవి వరస్పరాశ్రయముగ నుండి ఈ యంశము అన న్వయ దోషదూషితమగుట గలదు, మువిత్రయమువారి - పిద్ధాంతమును పొటించి తద్విరధేయముగ భాషను వాడువారు మాత్రమే శిష్ణులని చెప్పుటకు ఆధారములు శృతులందుగానీ న్మృతులందుగావీ లేవు, పాణిని మఠముపై వభిమానము గలవారెవరో చేసినదీ సంప్రదాయము మునిత్రయము వారి వచనమే వ్రమాణమయినందున దావి నంగీకరించువారే శిష్టుబన్నచో, మువి

1. వను ధాంకసావామచ్చాందనక్వేన (వ్రయోగాదేన వ్యానవ్య వ్యాకరణానఖి యు క్తత్వమితిదేశ్‌ మైవం సర్వజ్ఞం వ్యాసం (ప్రత్యమంగలం వోచః. ఏవం చ పాణీనేరపీ వ్యాకరణానలి యుక్తత్వమేరేతి న్వగలచ్చేదక మేవేశ దృవతోవచనమ్‌ = ఆపొణినీయ. [ప్రామాణ్యసాధనం.? 2, ఏతేన సాధుళబ్దవ్యవహారిత్వం శిన్షత్వమ్‌ ఇతి ఛ విరస్తమ్‌ కంచ శిష్ట వ్యవహృతానామేన పాధుక్వమ్‌, సాధుశద్ది వ్యవహారిణామేన శిష్టత్వం ఇతి చ వరన్నర్శాశయో పి (ప్రనద్యేత = అందే. 8

70 శయ మళశానుయాయులు శిష్టులని, శిస్టులు మువిత్రయ మతము నంగీకరింతు ఈవియు నీ శెండు వరన్పరాశ్రయములై యుండును.3 పాణినీయమును (వ్రమాణమవి ఈదన్య వ్యాకరణ నం్యస్రదాయమును తిరన్కరిందువారికి నచ్చిన వారు ఎవరో కొందరు మూత్రము శస్టులవి చెన్పుచో కదన్య వ్యాకరణ వం'ప్రదాయమును విశ్వసించువారికి అభిమతమయిన వారు మాత్రమే శిమ్టులవి యేల యొంచరాదు. అని ఎదురు ప్రశ్న! వాబ్మ్యయమునందలి. మర్మముల నవలోడనము. చేవిన పండితుల మాటలందు విర్మూల ములగు నంశములుండవు. ఎంతో పొండిత్యమండితులగు వ్యాన శంక రాచార్యాది (వ్రయుక్తము మూలరహీతమని _ త్రోవివేయట సమంజసము కాదు. అట్టివారు పాణీని విరుద్ధములగు వ్రయోగములను జేసియున్నందున చంద్రాది వ్యాకరణములను శిష్టులంగీకరింపలేదు అనుట అనంగతము. అందువలన శిష్తులంగీకరింపనందున చం ద్రాదివ్యాకరణములు అ(వ్రమాణము లనట య _కృనహముగావి వాదము.8 ఈ సరిశలనమువలన వ్యాసుడుం శ ౦కొరాదార్యుణ మొదలగు వారును చందద్రాది వ్యాకరణ నమ్మతములగు (వ్రయోగములను ఆదిరించియున్నందున ఆ న్యాకరణములును నమ్మళమురే 8. మువ్మితయ మఠమాక్రాంగికారిణ ఏవ శష్టాఇత్యత్ర (క్రతి న్మృతి వచనా భావేన భవర్కపోల మాత్ర కల్పితళ్వాల్‌. మువితయ వచనప్వైవ (ప్రామాణాత్‌ తదంగికారిణామేవ శిష్టత్వ మితి చేత్‌ కర్తిచిర్‌ ప్రామాణ్య వళాత్‌ రదంగీకారిణాం శిష్టత్వం శీస్టాంగీకృతత్వాచ్చ (ప్రామాణం ఇత్య వో్యోన్యాశయ లాభఏన ధన్యార్మవామ్‌. అపాణినీయ [ప్రామాణ్య పొధనమ్‌, $

1. ఆధ యే కేచిదృవదలీష్టా శష్ణా ఇతి చేత్‌ యే కే చిన్మదఖీష్తా ఇతి దుర్యుక్తియు క్ర యేవేయం కలహఃస్యాక్‌. న్‌ ళల తదిద ముక్ష్రమ్‌ = వఖలు దబిహంవిదా మ స్తి విర్మూలం వాక్యమ్‌ ఇతి చిహువిదాం వ్యాన శంకరాదీనాం నిర్మూల వదప్రయోగ్గాభావాత్‌ తన్మూ లకయా వ్యాకరణాంత రాణాం కై రళ్లీకృతత్వాల్‌ శష్టానంగీకృతత్వ శీంనకవిద వేతి బావ, అందే? న్‌

7॥

ఆయినందున (వ్రమాణములే. ఇంతగా వివరించి చంద్రాది వ్యాకరణములను

(వ్రమాణనంతములని చెప్పియన్నందున పాణీవి వ్యాకరణమువై ద్వేషమును

గలిగియున్నట్లు నమ్న (గ్రహింపకుందురుగాక. వలువుకకు సమ్మతనయి

నందున పాణీని వ్యాకరణము (ప్రమాణమవియు నంతకు పూర్వమున్న ఛంద్రాది వ్యాకరణము ల్యవమాణమవియు నొళ వాదము గలదు, శ్రైయట మును పలువురంగికరించిరి గదా. “ఆయినను భర్తృహరి రచించిన టీక అవమాణము గాలేదు గదా?8 పాణిని తన్మార్గానుయోయులునగు వ్యాకర్తల మార్గము మాకత్యంతము సమ్మతము, తదితరములగు వ్యాకరణము(ప్రమాణ మవి (క్రోన్‌ వేయట మాత్రము మాకు నమ్మతముగాదు. చంద్రాది పూర్వ వ్యాకరణములన్నీ ఆవ్రమాణములను కుంటే నరి. పాణివికి పూర్వము సాధుళబ్దవ్యవహోార మెట్లు సాగుచుండెనను నది (వ్రళ్నం పాణివికి మునుపు సాధు ళబ్ద వ్యవహారము లేనే లేదని చెవ్పలేముగవా అట్లు చెప్పివచో నాటి వారందరు ఆవళబ్దముమ వాడియుందురు కావున నరకము నమళవించి యుందురవియు ననమువలపివచ్చును.! వాస్తవమువకు పాణివి తన రచనమును

ఈ విధంగా కావించియండునని ఊహిస్తారు. పూర్వ శాస్త్రములను

(ప్రయోగ విశేషములను పరిశీరించి అందు పరిహరింవ దగిన దావివి విడది

తన వ్యాకరణ శాస్త నిర్మాణమును గావించి యుండును. కావున పూర్వ

శాస్త్రములందలి పిద్దాంతములను కొంత వరశ్షైన ఆదరించినవందున పొణి

వీయము హేయమనరాదు. పాణినీయమందు మూలమువ పరిహార్య మయి

కి. ళద్దిళా ప్త్రేవ్‌ క్రైయటికా బహ్వంగి కృతేతి భర్చృహరి టీకాద్య ప్రమాణీస్యాత్‌.

శ. పాణినీయానాం గుణాతిశయో ప్యాకమిష్ట ఏవ. ఇతరేషా మప్రామాణ్య మేవ త్వనిష్టమ్‌. అందే.18,.

శ. కించ ఏనం వాదినా పాణీనేః (ప్రాక్‌ కథం ళద్దవ్యవహార వ్వార్త ఇతి వక్తవ్యం. నహితవా సాధు శబ్దవ్యవహార ఏవ నాస్తీతి యుక్తమ్‌ ఊహాోది సాధుత్వాభావేన నకలధర్మామష్టాన విష్తవ (వ్రవంగాత్‌. అప శబ్దవయోగకృత నర్వవరకపాత (వ్రనంగాత్‌. సర్వేషాం మ్లేచ్చతా వప్రవంగాచ్చ. = అందే. 10.

72 నచో వింకను పూర్వ శాస్త్ర విదియమయిన న్నార్తిక (వతిపాదిలాంళనులు 'హీయములు గావలసియుండును 2 శాస్త్ర గణమును. [వయోగములను వరిశీలన చేసి పాణ్‌వి వ్యాకరణమును విర్మించెను.. పాణీని యష్టాధ్యామి మూలమున సాధింపవి రూపములు కొన్ని (వయోగ రూఢములై నందున వానికి గతిగల్సించుచు వార్ధికములను కాత్యాయనుడు నిర్మించెను. పాణిని కాత్యాయనుల వియమములందు చేరకుండి (ప్రయోగ పిద్దముళ్ధైన వానిని వతంజలి మహా భాష్యమునందు పరిగ్రహించెను లోక సిద్ధముణు ప్రొక్తన శాస్తములందుపయు క్రములును అగు ప్రయోగములు కొలదిగా నున్నవవి భోజాదులు (గ్రహించి వానిని వ్యాకరించి యుండిరి ఈ విధముగా సంస్కృత వ్యాకరణము (ప్రయోగములకు గతిగల్పించుద యందే వ్య(గ్రము. ఒక వ్యాకర్తను మరియొక వ్యాక ర్త (క్రమముగా పూరించుట యందే వ్య(గ్రమైయున్నారే గావి పరిహరిందుట (వ్రధానమగు నుద్దేశము గాదు, వై విధముగ ఘర్షణయంతయు విభిన్నములు వివిధములువగు వ్యాకరణ నం(వ్రదాయములకుగావి కవి (వయోగములను వరిగ్రహించుట లేక పరిహరించుట యనునది నంనస్కృతమునందు నమన్య కానేకాదు అన్ని (వ్రయోగములను వా రాదరించారు. వ్యా ర్తికాదు లీ విధంగా పరి వరి విధ ౭.నను పాణీవిః పూర్వశాప్తాణీ వయోగాంతరాణి చ దృష్ట్వా తేషు హేయభాగమస హాయ శాస్త్రం కృత వావితి పాణీమ్యు కం హేయ మేవేతి చేత్‌ న పాణిన్యుక్తన్య హేయత్వే వారిక కీ ర్రిస్యాపి 'హీయక్వ వ్రనంగాత్‌. = అందే 28, 8. శ్రేన్టైవమేన వక్రవ్యమ్‌, “దృష్ట్వా కాస్రగణాన్‌ ప్రయోగమహితాన్‌ [ప్రాయేణ దాక్షీసుకః గ్రొచే తన్య తు విద్యుకావికతిచిత్‌ కాత్యాయనః (ప్రో క్తవాన్‌ తద్భ్రష్టాన్యవదత్‌ వతష్టులి ముని స్తీనావ్యనుక్తం క్యచి లోకాత్‌ ప్రాక్తవ కాస్రతో ఏ జగదుర్వి జ్ఞాయ భోజాదయః. అందే 28

73 ములనున్న [వయోగములను పర్శిగహించినవి. వ్యాకరణములో వినాదము శాస్త్ర నంవ్రదాయముల నంగీకరించుటలో ఉంది నంస్కృతంలో, సంస్కృ తము పండితుల యభిప్రాయ (ప్రకటనకుగాని సామాన్యుల వ్యవహారమునకు గావి భాషం యను వాదము నంగీకరించినవారు ఏర్పాటు చేసికొనిన ప్రామా ణీక భాషను వ్యాకరించిన శాస్త్ర నసం్యవ్రదాయములకు ఘర్షణ వచ్చినను వారు సం(ప్రదాయమునకు విధేయులై (వ్రయోగమును వరిహరింపక సంప్రదాయ ముమ వివరించి విన్తృతము చేసి పయోగములను ఎవరికి వారు చూచినంత వరకు అంగీకరించి వ్యాకరించారు. వీరికి లిథికమే (ప్రమాణము ఉక్తముగా నంస్క్యృతము ఉన్నట్లు విదర్శనములు మన కంతగా లభింపపుగదా. *మడో దగా కకుద్మ స్వః! అను కాళిదాసు (యోగమును భట్టోజి సమర్డించెనే గావి2 వివేధించి కవిని విందించియండలేదు. *యరో నునావికే నునాసికో వా" అను సూ(్రముచే విచట ద్‌ కార స్థానమునందు న్‌ ఆదేశమయి కకున్మ౦ంఈః అవి కావలపియున్నది (తి-అంబకఎ(తియందిక్స అను కాళిదాసు (వయోగము పాణిని నమ్మకముగాదు, ఇందు నంధి వచ్చిన “త్యందికం, అవియే యగును) వింది వలాధరోషై, అనుచో ఆధరౌష్టే అని వృద్ధి రావలయునే గావి పరరూపము రాదు. ఓమాజోళ్చ అవి ఓ, ఆ పరముగ నున్నపుడు లేక శకంధ్వాదులందు మాత్రం వచ్చే వరరూనం ఇక్కడ (వ్రన్తించే అవకాశం లేదు, అయినా దీన్నీఠస్పుగా వ్యాకర్తలు చెప్పలేదే. ఆంతేగాక అర్థము నృష్టముగ బోధవడుటక్షై కొన్నిట వినంధివి కీ. రఘువంశము 8.22 2. కథం తరి మదోద(గ్రాః కకుద్మన్త ఇతి. యవాదిగణేదకొార నిపాఠనార్‌. (అష్టాధ్యాయి క4.45 శ. కుమార సంభవము కాళిదాసు 8.44 ఈ విశేష రూనము విషయమై మల్లినాధ సూరి వ్యాఖ్య-కేచిత్సాహపికాః (త్రీలోచన మితి 'పేరుః, (శ్యమ్బృక మిత్యు క్షే పాదపూరణ వ్యశ్యాసా _శ్ర్రయమ్బకమితి పాదపూరణార్జో యమియజాదేశ శృాననో మహా ఈవి (ప్రయో దభియక్షై రశ్జీకృతః

74 పీరంగికరించి యున్నారు. మాహేశ్వర సూక్రములు పాణినీయారంభంలో ఉన్నవి. అందు వంధి చేయలేదే. ఆ రూపాల్లో పంధి రాకపోవటావికి హేతు “వేముందిః అఇఉణ్‌ దీనిలో గుణ అఆయవాదేశాది సంధులు (ప్రవ ర్తి ప్తేగుణ-. ఆ+ఇ ఏ. జ ఆయుణ్‌ అని ఆయవావేశమువల్లి కొవరిసీ ఉంది. విపాత ఆయిన ఏకాచ్మ-మునకు (వ్రకృహమనవి 'పేరుంటుంది గనుక (విపాత ఏకాజ వాజ్‌ 1-1-14) దాని కచ్చు వరమైశే స్తక (్రగృహ్య అచినిత్యమ్‌ (80-1-12 అన్న సూత్రంచేత స్వరనంధి నిషేధించవచ్చు, కొవున, ఇ ఇంద్ర ఉ-ఉమేశః ఇత్యాదులందు సంధి వ్రవ శ్రింవలేదు. అఇఉణ్‌ లోవి అచ్చులు నిపాతలు కానందున వావికి (వ్రగృహ్యత్వముగావీ దావి సంధివి వివారించుటగాపీ సాధ్యముగాదు. ఇచట వ్యాకరణ ఏిరుద్ధముగ వినంధివి పరి (గ్రహించుట స్పష్టతకోనం. భూవాదయోధకవః (1.8.1) అనుచో భూ ఆదయం అసి విడదీసిన నడుము వకొారాగమమునకు మూలము వ్యాకరణము: వందు గానరాదు. కావున కేరళ పాణినీయమునందు. చెప్పినట్లు నామభాగ (ఫ్రర్వంన లేవిచో స్వరమునకచ్చు నరమైన సంధియగుననియు పై యువా హరణములం దట్టి వామరూసము గాక న్వరము (హన్వమా దీరమా అను సంశయమును గలిగించువదిగా మండు రూనము నంధివల్ల గలుగునవి తన్నివారణొర్టము విసంధిని పాటించెనవి తలనవలయును. (హన్వ దీర్చ ములలో నేదియన్నను సంన్కృతమునందు గలుగు గుణజయణా జేశాది నంధినలన గలుగు నాగమములందు మార్పేమియు ముండదు. కావున పూర్వమున్న స్వర న్వరూనమును న్పష్టముగ తెలుపు మడ్దేశముతో సంధిని చేయక అఇతఉణ్‌ ఇత్యాది _(వయోగములను: భోవాదయః ఇత్యాది సూత్రములను రచించియందురు. కావుననే వృ త్రీలో క్రియా వాచినః భ్వాదయః (భూ-ఆదయ అవి భట్టోజి రచించి యుండునని తలనవలయును పై (వ్రయోగ విశేషములను పరిశీలించినచో సంస్కృత వ్యాకరణముల దృష్టి స్పష్టమగుము. పాణీన్యాది వ్యాకరణక ర్తలు మల్లవాధాది వ్యాఖ్యాతలు కాళిదాసొది ప్రయోగములను పై విరూపించిన శీతిని పరిగ్రహించిరే కావి తమ వియమ నిధేయము కానందున పరిహరింప లేదనుట న్పష్టము. అపాణివీయ (ప్రానూణ్య సాధనమను పీ (గ్రంధము

75 నందు వేద వ్యాసాది మహాకపులును మువిక్రయ మతమునకు విరుర్దముగ (వ్రయోగించియుండిరవి విరూపించి యున్నారు. అపాణివీయములగు వ్యాక రణ విధేయాంశములను గూడ (వ్రమాజముగ స్వీకరింంవలయుననుట యిందు నారాయణభట్టతిరి స్మృవమాణముగ సాధించియన్నాడు. 'ప్రాలీన మహాకవుల (ప్రయోగములందు అపాణీనీయముల నెత్తిచూపుటి వారి పాండి త్యముమ కించపరచుటకు గాక వారును పాణినీయేకర వ్యాకరణ నంప్ర దాయము ననుసరించి రచన గావించిరను విశేషాంళశమును విరూపించి దాన పొణీవీయేకరములగు చంద్రాది వ్యాకరణములును (పమాణముగ (గ్రహింపదగి యున్నవను నంశమును స్టావించుటకు. నిర్చంధములు మకరి మరీ మితిమీరి వినరీతమయితే తీరుగుదాటు వస్తుంది. విర్చంధములమ మహా పండితులు వ్యాకరణ తత్వవేత్తలునగు పాణీన్యాదులు గల్పించి యుండలేదవి పై చర్చ మూ౨ముశ (గహింవగలి గితిమి. కొలాంతరమున వండితమ్మమ్యల సిద్ధాంతము లింతటి విప్ణనముమ- వ్యాకరణ రంగమువందు గలిగించినవవి [గ్రహింవగలిగితిమి.

“పాణిన్యు క్తం (వ్రమాణం న తు పువరపరం చన్ద్రథోజొది కొన్రం శ్రేప్యాహు ప్రల్లమిషస్టం నఖబు బహువిదా మ్‌ విర్మూలవాక్యమ్‌ బిహ్వంగీకార భేదో భవతి గుణనళార్‌ సాజీవేః ప్రాక్‌ కధంవా పూర్యోక్తిం పాణీవిశ్చా వస్యమవదతి విరోధేపి కల్పోోవికల్చఃోొ

ఏంణ6 539 126 *ఇ%146 13 89414 09 920101 18 &64008076 ౨01

ల జటిలం 0 01106404, 80802, 204 065, 019 18 90 కై) [0౯ 036 ౪00 బం? మంగి ఉం 90680626 ౪10041 0జ6 26 9016 60916 ౯692౯6 2 లమబ్ర 8 686 10 10 90౧16, ఏం% ౪/23 1 060086 క20001 లిడ0181 1050610 06010126 ₹28 5816 53 (119 ౯66౦౦30౧, 6౪4 1 భం!6 06 8 0098106 12 0201108 16 10 06 ౯6000166.

శెలుగునందున్న పైవి నిరూపించినట్లు కాలాంతరమున గలిగిననే గాని విర్చంధము లారంభమునందుబేవని తెలియును. తెలుగు సంస్కృతము వలెగాక వ్యవహారమునందుండి యఖివృద్ధి చెందుచున్న భాష. అతి (ప్రాధమిక దశలో వీ భాష యున్నప్పుడే భాషకు వ్యాకరణమును విర్మించారు వండితులు...

76

అఈ వ్యాకరణముగూడ సంస్కృత వ్యాకరణమునకు చాల దగ్గరగ నున్నది. సూత్ర రచనమువందు పారిభాషిక పదపపయోగమునండు విది. సంస్కృతమునకు మిక్కిలి దగ్గరగా నున్నది, ఈ వ్యాకర

ఇము (గ్రాంధిక భాషకు నూత్రమే వర్తిస్తుంది. జీవద్భాషలో (గ్రాంధికము ఒకశాఖ. అందును పరివిష్టితమగు ఒక వర్గమువారు (గంఠ రచనమునందు వాడిన భాషను మాత్రమే వారు (గ్రహించారు.

సమకాలీన శాసన భాషను వా రుసేక్షిందారు.. వారు మన్నిం

చిన [వ్రమాణముగ ఆంగికరించిన కావ్యభాషకు భిన్నముగా నున్న సోమనా

ధాది శివకవుల భాషను పీరు పాటించియుండవే లేదు. అనలు దానిని వీరు

వరిగణింవనే లేడు, ఆందు (ప్రయోగ విశేషములను వివరించి పరిహరింస

వలయునమ తలంపైన వారి కెవ్వరికివి గలుగలేదు. వారాదరించిన లేక

(ప్రమాణముగా (గ్రహించిన కావ్యభాష యందును కొన్ని [వయోగములను

వరిహరించి యుండిరి. నూత్రనియమ విరుద్దము లమినందున పరిహరింప

దగినవనవి విరూపించుటనైై న వారు శవకవుల మరియు తక్కాల శాసనములను

(హంస వింతగ నున్నది. నన్నయ వాగనుకానను డన్నారు. ఆయనే

ఆంధధ్రళద్ది చింతానుణీ కర్త అన్నారు. ఆయనే నియమ రసాతము-అనగా

ఆంధధ్రళద్ది చింతామజీలోని నియమ విధేయముగాని భాషనంతను (గ్రామ్య

యనియు నదియే యన్యభ్రంశననియు నన్నయ తలచినట్లు స్యూత్రీకరణము వలన విశదమవుకుంది. అంపే చింకామణీ విరుద్ధమయినదంతా, నమకాలీన శాననములందు పాల్కురికి సోమనాధాదుల (గంధములందు వ్రయుక్తమయిన దంతా నియమ రపాతము ఆంటే అన భ్రంశము ! ఆంకే గావీ ఇత్యాది సంన్కృత వదములవంటి దన్నారు. గొః మాతం (వమోగయోగ్యం. మిగిలినవన్నీ పయోగములందు రూఢిగొంచలేదు. ఆలాగే షట్ప_న్గః మొద శఅిగునవియ (వ్రయోగములందు గానరావు, కొని తెలుగువారు లక్షణ విరుద్ధ మయినందున ([గ్రామ్యమయి యవ్థభ్రంశముగా వరిగణింవదిడిన (వయోగము శీ. అనభ్రంశము వ్రక్యేక భొషగను. (గ్రామ్యము (వ్రత్యేక భాగముగమ, భావైక భేదముగను విశ్చయింవబడుము. ఆంధ్ర సాహిత్య సరిషక్స త్రిక

ఎక? తెలుగు పొలుపుంపుట.?

77 అనేకములు వా రంగీకరించి యాదరించిన కవి ప్రయోగములండు తదితరము లగు కవుల (గ్రంథిములందు (వయోగ రూఢఠములు. 43 సంస్కృతాంధ్ర వ్యాకరణ నంప్రదాయములు ;

ఈ విధంగా ఉంది. సంన్క్భృళ వ్యాకరణ నంప్రదాయం. వ్యాకరణ: కర్తలు కవి వ్రయోగములను ఆధారముగ జేసికొని తమ వీియమములను నడలించిరి, లేక వార్తికొాదుల వలన పాణివీయేతర వ్యాకరణ సం(వ్రదాయము లును సమన్వయము చేసికొని లేకున్న పాణిని సూ(శ్రములవే విపులీకరించియు. నర్జమును వివరించిరి. వారు నిషేధించిన రూపము లవలళంళ రూపములు, అనగా అవి వ్రయో గమునందు బేవు. 1116026 61216౯లో లేనివి.

నంన్కృతము వ్యవహారమునందు. లేవిదియు 1116౯20 ౧0661000 మాత్రమే యనియు మనము గుర్తించి యున్నాము,

తిలగు వ్యవహారమునందున్న భాష ఆతి (ప్రాధమిక దళలో సంస్కృత వ్యాకరణ విధేయముగ తెలుగువకు వ్యాకరణ వియనుములను. ఏర్పాటుచేసి రూపురేఖలను దిద్ద ప్రయత్నించియుండిరి. సంస్కృతంలో ఉన్నట్లుగా తెలుగులోనూ సూత్రములమ ఉదాహరణ పూర్వక వివరణమును- గలిగియున్నవి, వ్యాకరణ (గంధాలు, వీరి వీద్ధాంతాలు లెలుగు ఎదిగితే ఉకక్తి వైచిత్రి పెరిగితే నరినడకుండా కేవలం తాత్కాలికమైన వియమాలను చేప్‌ వావినే కాశ్వతమమిన నియమములుగా (గ్రహించి యున్నట్లవిపిస్తుంది. వీరి సూత్ర రచనమును కేవలం (గ్రాంధికానికి వరిమితం. శాననములలోని భాష సోమనాధుని భాషాావయోగింవక పోగా వారాదరించిన మహాకవుల వయో గములలో కొన్నింటిని పరిహరించి యున్నారు.

4.4 తెలుగు వ్యాకరణ కర్తలు :

తెలగులో ఉన్న న్యాకరణ కర్తలు ముఖ్యంగా అహోబల పండికుడు మహా కొవ్యములనే ఆధారముగా తీసుకొవి వ్యాకరణం విర్మింపదిడుతుందనే నత్యాన్ని విన్మరించి తాను తన వ్యాకర ణము ప్రభు నమ్మితమగు 'వేదములవలె నమళశాననము కొవించియున్నాడు.

78 ఇశాననము, శానకుడు ఇళ్యాది పదములు వ్యాకరణములకు త క్కు ర్‌ లప వాచక ములుగ " మండుట తెలుగునందే కలదు. వాగనుళానన, శబ్దానుకానవ, -ఇత్యాదులగు వీకుదములు నన్నయకు కలవు. ఆధునాతన కాంమందలి ఆంధ్ర భాషామశాసనమును రచించి తక్కర్తయు సనీయనుశానన కళను పొటిం చియే యన్నాడు. అహోదిలడు తనను అనుకానకుడనుకొన్నను తన వ్యాభ్యానమువందు (ప్రయోగించిన ఈ (క్రింది పదములను పరిశీలించిన యక "రెట్ల ళలచుచున్నది యఖీవ్య క్త మగుచుండును. “*పాండ్తు భూవరునకు కోడలైతి =ఇక్యాది వచనం త్వనాకర మేవం (ఉద్యోగ 8.108) అహోబల సండితీయము _ప్పట.500 “పఖుడు సంబంధి శిష్యుడు -ఇళ్యాది లీస్మ సర్వవచనే సఖియ నవ్యసాచి విక్యేవ పాదస్పాధుః. ఆహోదిల సండితీయము పుట. 18858. శోత్రల్లి దం[ీయు నన్ను గానక -ఇత్వాది ప్రయోగ ప్త వనాకరత్యాదు "సీక్య ఏవ - అహోబల వండితీయము ఎాపుట. 884 “పోతన్న సూరన్న (వ్రముతైః కై ీదుభియోరై ] శ్రీవోక్తా- నా నాకరత్వాద (ప్రామాణికీతి సుధీ వురోగ్రైరను నంధేయయ్‌. అందే, ఎప్పటి, 104 ““ఠొలుదొలుత కృష్ణవ ర్త కు గళంఇత్యాది కవివచన మనాకర మేన యొనంగి (వసు 080) (లిందే. పుట,4ల “అవ్పుపాలైన శుభ్రార్ధింబు రుచి.ఇత్యాదయః కవివ్రయోగాస్తు నపాధనః మెంత తన కూర్మి రేని వప్పు అందే, పుట,40 వనె ముంచె ఈళట్హ్రప్త రి ంస్పదురు పెద్దలతి =కృత్యాదౌ ఆకర్షి తు మహాత్ము లకి హర్షమునన్‌ హర్షమునన్‌ ఇత్యాది పాఠఏన సాధుః =ఎఆందే. పుట,

79 “*ఫవంస్థితే సతులగవియెడు కొజకు (భాన్కరంబాలకాండ-41) పీవు ఘటించుకుంటే ఇత్యావినాం భాన్కర తిక్కయక్ష్యాది కవీనాం కింమయూలమితి వవిద్యః (అహోదిల వండితీయం-పుపి. 818) నమ్నజూడ జనుదేవెన్నాళ్ళనో యుండి = ఇతిరూసం త్వనంగత మేవ (పాండురంగ మాహాత్మ్యము అహోదఐల పండితీయమయుం 800) ప్ప 426 వ్యాకరణక_ర్తలు ఆధారముగా (గ్రహించిన కావ్యములంచే వ్యాకర్తలు వరిహరించిన (వ్రయోగములలో కొన్నిటిని పై విరూపించితిమి. వరిహరి చు టలో వొడిన ప్రయోగములను బట్టి-అనాకర మేవ-కింయూరిమితి నవిక్మఃం వపాధవః-ఉ పేశ్య ఏనం వ్యాకరణకర్త తనను అనుకానకుడని భావించి యున్నాడు అనుట విశదము, తనవంటి వ్యాకరణ కర్తలు పిద్ధాంతములను గూడ తెలుగు న్యాకర్త అగు అహోదల నండితుడు అప్పకవి మొదలగువారు పరిగ్రాహ్యములు గావని చెప్పియున్నారు. ఊ “*రేఫొడిత్వమితి తదవిచారితాలిధాన మేవేతి స్పష్ట మేన (ఆప్పకవివి గూన్ని అహోబలుడన్న మాట యిది. *వ్రధమేతి చోత్త 'మేవైవ క్రియేతో వాభవేచ్చు్యతిః కాకు నూర్యవ్పకవి స్తు ఏకద్గొంధ నంపాదన నై దుర్యేణ (శ్రీనాధన్య (భ్రాంతత్వ మాహ. అందే. సృట.281) “వంన్కృృత వదంబు గృళుల తత్పమము 'పేయు నపుడు ముళ్వమైన దీర్ష మైన జెల్లు (ముద్దరాజు రామన, కవినంజీవవి 125) ఇత్యాధువికానాం లక్షణమతీవన దూషణ(గ్రస్త మితి స్పష్టమేవ అహోబల సండితీయముంపుట.808 “మళల్లెయు లంజెయు గద్దెయ వాల్లెయనము వగిది పలుకులొవ్చపవు కృతులన్‌ (శేతన.ఆంఢద్ర భాషా భూషణము 177) ఇతీదానతనానాము కక్రిస్తు విర్మూలైవ =ఎఆందే పుట,(12

80

నన్నయ (వ్రయోగించి యున్నందున వావికి ఆచార్య(ప్రయు క్తతా ఆను గౌరవ స్థానము కలదు కొవున వావిని పరిగ్రవాంప వలయునవి ఈ [క్రిండివావిని వ్యాకర్తలు విర్జేశంచిరి.“ఉడిగించెద తొలగి చూచుచుండుడు మీరల్‌(ఆదిప ర్వం, 7108) ఇళ్యాదార్య వచనాత్‌ మీరల్‌ ఇతి (ప్రయోగో పి సాధు* (అహోదిల పండితీయము-పుట,407)బాల వ్యాకరణమునందు చిన్నయసూరి ఇచ్చునకు సర్వంబున కీ యగు, (క్రియా-02) ఈయ యనునా డేళశంబును నొళానొకచో గానంబడియెడి, బలిమినీయవి భూమివలయపతుల (ఆదిపర్వము 1.7) అని చెప్పెను.

ఈ నందర్భమునం -- దీ [క్రింది వాక్యముల నమనంధింప దగును. “*మహాకవి వ్రయోగ రూఢం చేద్ద్రావ్యమపి వ్రయోగార్హమిత్యాచార్య కాత్పర్య మిళి జూల సరన్వత్యోక్తం అహోఐల నండితీయము-ప్పట.2!7. లక్షణ విరుద్ధములయినను వరి[గ్రాహ్యాములుగా పైవి వ్యాకర్తలు విరూపించినవి, మహాకవియగు నన్నయ (సయుక్తము లై వందున పరిగ్రాహ్యాము లయినవి, వన్నయగాక తక్కిన తిక్కనాది కవులలో ఎవరికిని ఇంతటి గొరవమును వ్యాకర్త లంగీకరించి యుండలేదు. నన్నయపై (ప్రామాణ్య బుద్ధియే తది తరులపై నప్రామాణ్య భావమునకు హేఠువు, ఈ విధమగు ప్రామాణ్యముతో నన్నయ (నయుక్తమగు భారత భాష నాధారముగ (గపాంచి విర్మించిన వ్యాకరణ విద్ధాంతములే చిన్నయసూరి మొదలగువారి సూత్రములు అని (గపహాంవదగుమ. సంన్కృతమునందు వలెనే సూత్రములను విర్మించి తత్సమ్మతములు గావి వద్యవ్రయోగము విషయములందు తము అనమ్మతివి వ్యాకరణములు నిశదము చేనీయున్నవి. వారు (గామ్యుములేనందున (గ్రాహ్య ములు గావన్న వదములు చాల తిక్కనాది మహాకవి (ప్రయోగ రూఢముణు, వ్యాకర్త తనకున్న పరిధిని ఆధికముగా లేక దుర్వివియోగమును జేయుట ఆం(ధ వ్యాకరణ (వ్రపంచమునందు న్పష్టము, వ్యాకర్తమ అను శానకుడని వ్యవహరించుట నంస్క్కృృతమునందు లేదు. పాణీవి కృత్స్నమగు వ్యాకరణ మును చెప్పినవాడుగా (యేనాక్షర నమామ్నాయ మధిగమ్య మహేశ్వరార్‌- కృత్స్నం వ్యాకరణం (పోక్తం) అవి మాత్రమేగావి యను కానకుడు అను విరుదముమ పొందినవాడు కాడు.

81

భాష (కమముగాపొందు వికానమును దృష్టియందుంచుకొని వ్యాకరణ వియమములను (క్రమముగా విన్తృతముచేపీ వ్రయోగ విశ్రేషములకు లక్షణ ములను గల్పించిన నంస్కృృత వ్యాకరణ కర్త లట్లు గాక తెలుగు వ్యాక రణములందు పెరుగుచున్న భొషకు చాలని లక్షణము (అనమ,గ్ర) నక ఘర్షణ జరిగిపోతూ ఉంతే ఎవరూ పట్టించుకోలేదు. చింతామణిలోని సూత్ర ములకు గల యర్థ్‌ మును వివరించుచు నధర్వణుడు కొన్ని వియమములను గల్పింవ అనంతర మీ రెంటిని నమన్వయముచేసి వ్యాభ్యావించుచో . అపో విలు డింకను నియమములను చేసియున్నాడు.

“వర్జాగమో వి'శేషః ప్పరుషేస్వర్టేషు చాపి వచవేమ. ఆంధ్ర కబ్ద చింతామణి క్రియాం49, ఏకద్వి బహువచనములను (ప్రథమ మధ్యమ ఉత్తమ పురుషలను, భూత, భవిష్యద్‌ వర్తమావాది కాలములను తెలుపు నాయా క్రియా వదములు ధాతు (ప్రకళ్యయము9 నంయోగముకో పిద్దించునపుడు వర్దా గమమును మాత్రమే చింతామణి (ప్రతిపాదించినది. అఆవంకరము అధర్వ ణువి కారిక ఈ యంళమును వివరించుదు “*వచనే ప్పరుషేదార్జే లోపో వర్దా గమో మకః-(గ్రామ్యుకా సరిహారేణ వాతాస్యాచృబ్ది కల్పనా” (ఆధర్వకారి కావ క్రియ 85). పూర్వార్థమునందు లోన అనునది ఉత్తరార్థము చింతా మణిలో చెవ్పవి యర్జమును - తెలుపుడున్నవి. కాల, పుకుష, వచన లోధక ములకు (శ్రియారూపములు ధాతువులమండి విస్పన్నములగుశపుడు వర్షరధిక ముగ నాగమమగు నవి మాత్రమే ఆంధ్ర శబ్ది చింతామణి చెప్పినది. కేవలము ఆగమమే గాక వర్ణలోవమునుగూడ అధర్వణుడు విధించియు న్నాడు, అంతే గాక శబ్దరూవమును కల్పించుటలో అనగా ధాతువునుండి పుకుషళాల వచన టోధక (వ్రళ్యయములనుచేర్చి క్రియారూనములను విష్పాదవము కొవించుటలో (గ్రామ్య దోషదూషితములై వవావి వరిహరించి (గామ్యములు గావి నానిని అనగా లక్షణ లక్షికములయిన వానిని మాకమే (గ్రహింపవలయునవియు అట్లు గ్రహింవదగిన వానినిమాత్రమే కల్పించి శద్దములనుకల్పించుట పాతము లేక (శ్రేయవ్కరమవియు అధర్వణుడు చెవ్పుగున్నాడు, అయితే వర్దాగమ వర్ష లోపాది విశేషములను వరినిష్టికముగ విదమిద్ధమవి యాంఢర్ర కబ్దిదింతా మణి గానే యధర్వణ కారికానశిగానీ విర్హేశంచియుండలేదు. స్టూలముగా

వె-6

82 వర్ణాగమమును వర్షలోపమును వివక్షించి యున్నారు. ఈ (వయోగముల వాధారముగ తీసికొవి లోపాగమాదులమ గుర్తింపనలయు నన్నారు, ఈ విధముగా (గహింవబడిన (వ్రయోగములు వ్యక్తి అభీరుచిప్తై ఆధారవడి యుండుము. ఈ రూసములు అనగా ఇట్లు గృహీతములు లక్షణ లక్షిత ములు గాదుగదో. మరి (గ్రామ్యములు కాదు గదా. చింతామణి దీనికి సమాధానాన్ని ఊహించే అవకాళనున్నా లేకుండా చేసింది. వర్ణలోపా గమాదుల నంగీకరించియు (గ్రామ్యమును పరిహరించవవలయుననుట చిత్ర ముగ నున్నది. ఇచ్చట ([గ్రామ్యమనగా లక్షణ విరుద్ధమని చెవృననువుపడదు. అనలు లక్షణము ప్రతిపాదించి యుండనందున.. నంస్కృృతాలంకారికుల మళామపారముగ నున్న (గ్రామ్యము, అనగా పామర న్యవహార ప్రసిద్ధ మమ వరమును (గ్రహింపవలసియున్నది, పర్ష లోపాగమాదులు పండిత లోక (వ్రపిద్దములనే (గ్రహించి తదితరములను పరిహరింననలయుననుట వరమార్థము. పై సూత్రమునకు వ్యాఖ్యానము చేయుచు నపోబలుడు ఆధర్వణువిపై వాార్గికమును నమన్వయము చేసి అర్ధ వివరణము చేసి యున్నాడు, ఈ సమన్వయమువనందు మనకు గలిగిన (గ్రామ్యాతా యిశ్యా చుల యర్జ్‌ విర్ణయము పైకి వారి దృష్టి పోనేలేదు. “|గ్రామ్యకా వరి వోరేభేత్యు క్ర్య న్నస్తివి = చేస్తివి, ఆడన్‌ ఈడన్‌ ఇత్యాది (గ్రామ్య రూన వరిహారేజ, వచ్చితివి. చేసితివి, ఆకడన్‌, ఈకడన్‌, ఇళ్యాద్యాకారేణ శద్ది శల్ప్చనా వళ్యంభావః ప్రతిపాద్యకే (అహోబల వండితీయముంపుట. 682)వీవి లోని లోపొగమాదులు చింతామణీయందుము, అధర్వణుని కారికావళి యందును ్రతిపాదించినవే. ఈ రూవములందలి వర్ణలోపాగామాదులపై లక్షణ లకిఠమురే. వీనివి గ్రామ్యములనగా లక్షణ విరుద్ధములన వీలే మాత్రమునులేదు. ఇంక పామర న్యవహార రూఢమువై సందున ఆలం కారికుల మళానుసారముగ (గ్రామ్యమయినచో నీ విధమగు లక్షణముగలవి, వ్యవహారము నందున్నవనియే స్పష్టము. అందును కాననాదులందు ఈ ద్రయోగముణన్నందున వీవివి పామర వ్యవహార ప్రసిద్ధములవి (తోసివేయ వవకాశ మేమాశ్రముము లేదు. ఇట్టి రూవములు విజముగ వ్యవహార శూవముల్లైవవని తలచినను వానిని నిషేధింపవలనిన యననరములేదు.

83 ఇట్టి రూవనములు నమ్మతములు కావవి నాటి వారెంచీయున్నచో వావికాదరము భీనందున విరనయోగములై కాల (వ్రవాహమునందు గలసిపోయిన యవేక ములగు శబ్దిజాలములో నివియు చేరియుండెడివి. ఈ అంశమువే సూచింప ఈ విధమగు విేద్ధమును చేపిరన అట్లు చేయ నవనరములేదు. మేభుము 'జేశ కొలమును గమనింపక అనుకూలమగు వవనము యొక్క (వ్రభావము నకు బిద్ధమై వర్షించుమ గదా. లక్షణ (వ్రవృత్తియు ఇట్టిదే. *వర్షన్యవల్ల కణ వణ క్ని అటీ శు న! లా

(వవృత్తిః' అవగా (వయోగ యోగ్యక లేవి పద జాలమునకు లక్షణ లక్షీ శత్వము విద్దించినము వాని నాదరించువారు లేరందున అంతరించి పోవును అనగా లక్షణ లకీఠములన్నియు వయోగ రూఢములు కొవలయునను శాసన మెందును లేదు. కాని వ్రయోగ రూఢములన్నియు పాకల్యముగా అకషీణ లక్షీతములు గావలయునన్నది పరమ విద్ధాంతము. ఇది సంన్కృత వ్యాకరణ నంవ్రదాయము. దీని సారాంశము వాంధ్ర వ్యాకరణ కర్తలు వరిగ (గ్రహించి యుండలేదు. (వ్రయోగ సమ్మతములకు లకీణము పర్యా _ప్రము గావలయును. లక్షణ వర్యాప్పములు గావి వానిని ప్రయోగింపరాదు. అంతేగాక (ప్రయోగమువందు లక్షణ వర్యా ప్తముగానిది (ప్రళన్తి కెష్కినను బావివి వర్మిగ్రహింవ లక్షణమును విపురీకరించుఐలో నెంక మాకమును తెలుగు వ్యాకర్తలు నుముఖులుగా లేరు. కొవుననే వసస్తివి, ఇత్యాది +వయోగ రూవములకు లక్షణ లక్షీతత్వము లేక పోగా వానివి నిరాకరించు (వ్రయత్నములను అహోదలాదులు చేసిరి. తెలుగునకు మొదటి వ్యాకరణ మగు ఆంధ్ర ళద్ది చింకామణి ప్రయోగ రూఢములైనమ గాకున్నను లక్షణ శిక్షితత్వమును శద్దిజాలమునకు అఆంగీకరించెనని పై మూక్రము. (ఆంధ్ర శబ్ద చింకానణి...-|క్రయా. 49) వల్ల విశదము. కాలొంతరమున ఆహో బలాదులు పై రీతివి స్రయోగ రూఢములు గారాదవి నంగీకరించి - వానివి

పరిహరింన అధర్వణాదుల కారికల నాధారముగ (గ్రవాంచి యున్నట్లు

విశదము. ఆంధ్ర శబ్ద చింతామణి దాల ఉదారముగ నున్నను వానివి కాలాం

తరమున బాల (ప్రౌఢాది వ్యాకరణములు వియమమలను అధికము చేవినవని

తెలుస మరియొక యంశమును (గపహింవవచ్చును. బాల వ్యాకరణమందల

యాచ్చిక నరిచ్చేదమునందలి జౌన విభక్రికముల తృతీయా స్పప్పముం కత్వం

వాదేశంది బహుళంబుగానగు(బాల వ్యాకరణము---ఇచ్భిక పరిచ్చేదము 88)

81

గోరగీరె. గొడ్డట వరిక, పజుత గలివె అన్నవి తృతీయార్ధ (ప్రత్యయము నకు ఆవేశము అ కారాగమునుయినందుల కదాహరణములు. ఊర మన్నాడు, ఇంటలేడు అమనవివి సష్సమర్ధక (ప్రత్యయ స్టానము నందకొరా 'వేశమయిన దనుటను తెలపు నదాహరణములు. - ఇందు సప్తమ్యర్థము, తృతీయార్భము, ఒశే విధమగు (వ్రక్యయాంత రూవమునకు గలుగును. గోరవ్‌, అంపే గోరియందు అవియు ఊరన్‌ ఆంహే ఊరిచేత యవియు ఆర్థం గూడా వస్తుందంటే కాదనటం ఎలా? దీవి కేం ఆథారంలేను. అర్థము నంధర్భ విస్టము, శ ద్దిమునకు తదర్భమునకు నవిచ్చివమగు సందింధముముం సంయోగ వివ్రయోగ పాహచర్యాది సందింధములు విరూపింవజాలును. అస్లే పై వాని యందును. తృతీయ సన్హములను (గ్రహంసనగునవి సూరి తలంపు, కావి దీనిపై వచ్చిన శాస్త్రార్టము (గ్రహింపదగును. ఈ సందర్భ మున (ఫొఢ వ్యాకరణ కర్తమకను వింతగమన్నది. “ఊరు. చోటు మేన్వాదులున్లు గ్విషయంబులు అని బొన విభక్తములగు పీ యుకారాంతము లకు సస్పమీ ఏకవచన (ప్రత్యయమగు వకొరము చేరి అందలి ఉన్‌. లోపింవగా వేర్చడినవి. అనగా ఉన్‌ లోపింవగా నేర్చడిన అన్‌ అంతములు నృష్తమీ విళక్త్యర్భమునే చెన్నవవియు తదితరములగు అన్నంతములు, తృతియార్థక ముగ మండువనియు, ప్రొఢ వ్యాకరణ కర్త యుద్దేశము. ఎన ప్రత్యయాంఠతములందు, ఉన్‌ లోఏంచిన (ప్రాతిసదిక ఉకొారాంతముగ మండి మిగులునది ఆన్‌ బొవవిభ్నక్తములకు. అన్‌ చేరినందున విడియే యేర్పడును. కాని దావికి తృతీయార్ధము మాత్రమే వచ్చునని (గ్రహింపవచ్చును. ఈ నందర్భమున ఉన్‌ లోనమును శేషాంచి దుదంతానామునో లుక్‌ స్యాత్‌ ఆమ సూత్రముచేత సిద్ధించుచున్నది. *బొవవిభ_క్రినమ్నామత్వం స్యాత్‌ నవమీ తృతీయార్టే” ఆము స్తూతము చేత వనిష్పన్నములకు రెండర్హములు రాజాలియన్నవి. కాని యాందన్యతమమును వందర్భానుసారముగ చెవ్పికో వచ్చును. ఈ నందర్భమునందును, బాల వ్యాకరణము నమ(గ్రము నుగ్దేశ మున చెప్పి రూవమును సాధించి యుండగా మర (్రొఢ వ్యాకరణము: వియమములనుచేసి తత్పూర్వ హ్యాకరణమగు చింతామణి యందలి సూ(త్రము: లను న్మరింపదేయుట వింతగ మన్నది.

85

ఈ రీతిగ వియమములతి సంకుదితములగుట మాత్రమే గాక మహా కవి వ్రయోగములను గూడ పరి[గ్రాహ్యములు గొవని నవరింపు తలంపు గల వ్యాక_ర్త వియమములు బాల కాలము మన భాషా (వ్రవంచమునందు రాజ్యము గావించీయున్నది, దీని విషయమై యెవరును వట్టుదల చూవియుండరేదు. మనకున్న వ్యాకరణ నంవ్రదాయను, వ్యాకర్తల స్యిగ్రహానుగ్రహములచే వంవరితము. కాపుననే వ్యాకర్తల వనుశావకులుగా పరిగణించిరి. హరు వ్యాకరించింది (గ్రాంధిక భాషను. అందును ఆది కవియగు నన్నయ మకఠాను సారముగను తద్విధేయముగమ కాలాంతరమునందలి కవి (వ్రయోగములను వరివ_ర్జితము గావించిరి లేక వరిహరించిరి. లిఖిత రూవముననున్న భాననే యాధారముగ తీపికొనిరి. కొని జీవద్భాషను వక్త ద్వారా వీవి (గ్రహించి, వ్యాకరించు ప్రయత్నమును ఎవరును చేయలేదు. మరియు చాలీ చాలవి ఈ వ్యాకరణ నియమములు, కౌన్య భాషలోని మార్చు వేషమును తగ్గించి తత్స్పరూవమును తీర్చి దిద్దినవే గాని జన వ్యవహారమును మార్చలేక పోయినది. జన వ్యవహారము (వదిలము గావున, అది కాలాంతరమున

వ్యాకర్తలను గూడ తన (శ్రభావమువకు లొంగ దీసికొన్నది. ఆనలు మరో విశేషం, విశేషంగాదు వింత. (ప్రమాణంగా మన వారు వేదాన్ని గ్రహించారు. వేదో క్త్‌ం గాకుంపటే ఆది ఆస్రమాణం, తెలగు (ప్రమాణంగాదు. ఆవభ్రంళ, దీనికి వ్యాకరణం రచించుటి దేవి కని

1పళ్నం “"నన్మూల పత్వాద్రూఢత్వాద్దృవీత త్వాద్బ సొధు[॥ వావ(భంశత్వ మెవస్యాత్‌ నియమాఖభావతస్తు తత్‌.” 1 (అధ్వరణ కారికొవశి నంజ్ఞ, 1) వై హేతుపవులడే దీవి కసభ్రంళశత్వము తొలగిపోయినది. మరియు విద్వాం నులు గ్రహించినందున అనగా విద్వాంసులు (గ్రపొంచిన_ భాషనే వీరు క. యోగ్యమైన శాస్త్రము కలదొటనలన, లోక రూఢమయిన దగుటవలన్య విద్వాంసులచే (గ్రహింవబడిన దౌటవలన, నవళబ్దిత్వము లేకపోవును, ఇట్టీ నియమములు లేకపోవుట వలన నపళబ్దమగును,

86 వ్యాకరింస (వయత్నించిరనుట న్పష్టము. లోక రూఢనముయిన తెలుగు మడికారములో విద్వాంసులు పరిగ్రహించిన దావికే వీరు వియమములను కల్పించి యండిరనుట సృష్టముం మిగిలిన దంతయు విద్వాంసులు కాని వారు అనగా పామరులు వాడునదే. శాసన రచయితలు = శివకపవులు: పామరులే. దీనినే అవ్యభంశమనియు నట్టి దానిని నివారింప వ్యాకర్త లెంతయు (వయత్నము జేసి యున్నారవీయు వధర్వణుడు *బివారణొాయ ఈప్యైవ (వ్రవృ త్రిర్విదుషామళూత్‌ +తదర్భమేవ హివయం,భూయసా (వ్రయళతా మహే”; (అధర్వణ కారిక_..సంజ్జా. ల విద్వాంసులగు నన్నయాదులా, అధర్వణాదులు అవభ్రంశమును వివారింస (వ్రయత్నమును చేయుచున్నా రమట చేతనే, దీవికి గల (ప్రాచుర్యము స్పష్టము. శొస్రమ పౌరుషేయ ముగా మండవలయునను కాలము నాటిదీ పిద్ధాంతము. తెలయగంతయ్యు నవభంశ మే కావి నండికాదరణ బపొందినందున అసభ్రంళ పోయిందిం అపభ్రంశమనగా మూల రూసమునుండి జారినది అని గదా ఆర్ధం. అంకే మూలం ఉండాలి. అది సంస్కృతం అనుకున్నారు. తదృ్భృవాదులున్నం దున నరేనంటాం. కావి తెలుగు కేవలం తద్భవ మాతంగాదు. దే! ఉంది, అదియా భాషకు విజ న్వరూవం, దీన్న వ్యళంళం అన వీలులేదు. అ నం(ప్రదాయంలోని వారు చేసిన విర్ణయాల మనము పాటించటం ఎలాజరుగు తుంది? కాలం మారింది. తెలుగులో కొవ్య భాషకు గాక వ్యవహారికంతో వని చాలా ఎక్కు-వై౦ది, శాననాములందు వ్యవహారం రూపొలుండటం: అందరికి ఆర్ధం కావారిని గదా. ఈ వద్దతే వచనం వాబ్మయావద్భావంతో శెబగులో తవ్చవినరి అయునది. నన్నయ వాటినుందీ వచనం ఉండనే ఉంది. కావి ఆది న్యవహారంలో ఉన్న నచనం వంటిది కాదు. అది కావ్యా లకు అనువు వడిన వచనం. వ్యావహారిక వచనం శాసనాల్లో ఉంది, అదీ శాలాను గుణంగా మారిపోయింది. కీర్తనలందు శై ఫీయత్తులో ఈ వచనం ఉంది, ఇందంతా ప్రాచీన కానన భాషలో (క్రమంగా వచ్చిన వ్లికొనము లేక [క్రమ వరిణామమే గాని వేరు గాదని న్పష్టం. శీ. (గ్రామ్యశా శబ్ద నివారణకొటకు బెద్దల యొక్క పయశ్నమయినది. మేమును తన్ని వారణార్షమై మిక్కిలి (నయత్నము చేయుచున్నాము.

87

శ.5 వచన వికానము:

సనాత నంప్రదాయ బద్ధంగా ఉన్న భారతీయ విద్యా విధానంపై పాశ్చాత్యుల (ప్రభావం (వ్రసరించింది, భారతదేశమున పాశ్చాత్యులకు వలె వివిధములగు నంశములను టోధింప దలచారు. (ప్రారంభంలో ఆంగృ భాషలోనే ఆ యధ్యయనం కొనసాగింది. కొని కాలాంకరంలో న్వదేశ భాషల్లో ఆయా అంశాలను చర్మిత భూగోళాదులను నేర్పించుట మంచిదని తలచారు. అందులక్షై తెణగు వచన రచనను తత్ప్రవచనాన్ని వృద్ధి చేయాలవి తలంచారు అఆ విధమైన (వ్రయక్నము అప్పటిలో రావిపొటి గురుమూర్తి ఇాన్తిగారు చేశారు. వారు విక్రమార్కుని కథలనే (గ్రంధాన్ని కావ్య శైలిలో గాక వ్యావహారిక వదనంలో (వ్రాశారు. అది ఎంతో కాలం పాఠళాలలందు పాఠ్యంగా నేర్పారు. రావిపాటి గురుమూర్తి శకొస్త్రిగారు 1770 1888 వడుమ కొలమువందు జీవించి యుండిరి. 1818 లో నితడు పోర్టు పెంట్‌ జార్జి కళాశాలలో వియమితుడయ్యెను. 1820లో ఆకళా శాలకు (వ్రధానోపాధ్యాయుడయ్యెను. ఈస్టిండియా కంపెనీ పరిపాలన కాల మున ఈతడు తెలుగు వచన యుగ (ప్రారంభకపడుగా మహా (వ్రపిద్ధివి పొందెను. ఈతడు విక్రమార్కుని కథలు వంచతం[తము, అను వచన (గంథముల రెంటివి రచించెను. విక్రమార్కుని కథలు 1819లో ముద్రికఠమైనది. సంచతం త్రము 1888 ముద్రితము. ఇవి ఎంతో కాలము పాఠశాలలో పాఠ్య (గందములుగ నుండినవి. బాల వ్యాకరణ కర్తయగు వరవస్తు చిన్నయసూరి గారు వండిక వదవి నలంకరించినపు డీ (గంధము లనే బోధించిరి, గురుమూూర్ధి కాన్త్రగారు తెలుగు వ్యాకరణమను (గ్రంధ ముమ 1808లో విర్మించి యుండిరి. వచన కావ్యకర్తగా వీళవికి ఎనలేని (వఠిస్ట గలిగివది. ఈతని వచనము చాలకాలము తెలుగు నభ్యవించు న్వదేశయులకే గాక వివేశీయులకును పళనీయనుయివది. ఈతని వచన కావ్యమగు వి,క్రమార్కువి కథలను (గంథను యొక్క 450) (ప్రతులను అ దినములలో వింగ్లాండు. వేశీయులలో తెలుగు నేర్చుకొము వారి కొరక్షై వంవదిడినట్లు తెలియుగున్నందున ఈ వచనమును పొళ్చాత్యులెంతయు వాదరించిరవి తెలియును. తెలుగు నభ్యపించు పాళ్చాత్యుల కీ (గంధ

"88

మవళ్యము వఠవీయమైనది,. ఇందు లక్షణ విరుద్ధమగు లాష కొంత ఉంది, ఆంపే మనము నిత్యం వ్యవహారంలో వాడే రూపాలు కొన్ని యిందు (వయ్యుక్తమయినాయి.. వాడుక భాసకీది బాల సన్నిహితముగ నున్నది. తన వ్యాకరణమునందే యీతడు వాడుక భాషలో (వ్రచురంగా ఉన్న రూపా లను పరిగహించి యన్నాడు.

భాషా విషయమునందు, ఈయన వద్ధతి (ప్రళంసార్హము. కాని కాలాంతరమున ఈ రచనలను (తోని రాజన్నది చిన్నయసూరి వ్యాకరణము. గురుమ్నూర్డి శాన్టిగార్కు వంచతం(త్రమును సులభము శిష్ట వ్యావహారికము వగు వచనమునందు రచించి యుండగా చిన్నయసూరి పంచతం[త్రమువే పీతి చంద్రిక యను పేర గ్రాంధిక శైలిలో రలించెను.. గురుమూర్తి శాస్త్రిగారు సులభ నచన శైలిలో, న్హూతములమ నిర్మించి యుదాహరణము లను గూర్చి తెనుగు వ్యాకఃరణముము విర్మించియండెను. ఇకః పూర్వ మున్న యాం[ధ వ్యాకరణమనులు, సంస్కృత భాషలో సూత రూపమున గానీ ఆం్యధమున వద్య రూవమున గానీ యున్నవే గాని యాంధ్ర వచన మున రచితములయిన తెలుగు వ్యాకరణములలో మొదటిది గురుమూ ర్తి శాన్రీగారి తెలుగు వ్యాకరణమే. వచన (గంధమగు సీతి చందికను, వచన శూవమున బాల వ్యాకరణమును, రచించి చిన్నయసూరి గురుమూ రి కాస్త గౌరి రచనమును (తోన్‌ రాజనెను, శిష్ట వ్యావహారికమును గాక కేవల (గాంధికమువే సూరి పర్యిగహించెను, బాల వ్యాకరణము సంవృత వ్యాకరణ జ్ఞానము లేక యర్ధముగాంనంత క్లిష్ణము గురుమ్నూర్డి కాన్రిగారి తరువాత సుమారు 2! వంవత్పరములకు అనగా 1857 (ప్రాంతమునచిన్నయ సూరి వాల హ్యాకరణమును రచించాడు. నీతి చంద్రికను (ప్రచురించాడు. ఈ రెండూ గురమ్నూర్తి శాన్తిగారి (ప్రభావం వల్ల నేనవిఊిపాంవ వచ్చును, మల వచన శైలిలో గర్య కావ్యమును వ్యాకరణమును గురుమూర్తి కాన్రి గారు రచింప సూరియు రచించారు. [క్రమముగ సూరి వచన కావ్యము వ్యాక ఈణము (ప్రాచుర్యమును గొంచినవి, గురుమూర్ధి శాన్తి గారి వచనము, విదేశములందు వళనీయముగ నుండియుండువేమో గావి న్వదేశమునందు మరుగు వడిపోయినది. ఈ విధముగ నుమారు 60 నంవత్సరములు జరుగక

89

ముమపే అనగా 1807 ప్రాంతంలో గురజాడ అప్పారావుగారు త్యాన హారిక భాషలో కన్వా శుల్కమను నాటకమును రచించారు. అనంతరము కందుకూరి వీరేశ లింగం ఆయన కొంత వచన రచనము గావించియే యున్నారు, వచనము నులళముగ నుండవలయుననునది వారి యశఖి మళము.

“"సులభశ్రైలి నందణకును దెలియనట్లు

శరిన నంధులు లోమగాగలవి విడిచి

వ్రాయుడు.... 0. 200 46 (వ్వీయ చరిత్ర. పుట. 8%) అని వీరేశ లింగం తనే సులభనచన శై లికి వ్రయత్నం చేస్తునట్లు చెప్పి యున్నాడు. నేర్చణుచుకొన్న భాషాభివృద్ధి మార్గము తెలుగు భాషలో మృదు వైన సుల శైలిని సలక్షణ వచన రవన చేయుట, (స్వీయ చరిత--- పుటి. 8 “శ్రిల్లగులో వచన కావ్యములంతగా లేవు వచన కాన్యమవి చెప్పదగివది. చిన్నయసూరి నీతి చంద్రిక యొకటి యున్నది. ఆదిప్పూరి గాక అర్థమే యయియున్నది. విక్రమార్కుని కథలు, వంచకం[క్రము, కాశీమజిగీలు అను గ్రామ్య (గ్రంధములు కొన్ని యున్నను వావీ పొమరుతే గావి పండితులు చదువకుండిరి. (వీరేశలింగము గారి స్వీయ చరిత్రం రెండవ భాగము---ప్పట 108). ఈ మాటలవలన (గ్రాంధిక శై లికనువై యున్న వీతి చంద్రికనే యీ తడాదరించెననియు నలక్షణ భాషయే యీతవికీ నమ్మతమవియు గురుమూర్తి శాస్త్రిగారి విక్రమార్కుని కథలు (గ్రామ్యము చాన పామరులకే గావి పండితుల కాదర పా(క్రములుగా లేదనియనమట వత్యదూరము. చిన్నయసూరికి పూర్వము ఆతని కాలమునందును, పాఠ్య ములుగ దేశ విదేశములందు (ప్రపిద్ధములయిన రావిపాటి గురుమూర్తి కార్రి గారి (గ్రంధముల నభ్యవించువారు పామరు లనుట [గ్రాంధిక వాదశత్వ సోరకము. కావున వీరేళశ లింగం సాంఘికముగ క్రొత్త మార్గములమ త్రొక్కివను భాషా విషయమునందు ఆతి ప్రానీన ఫక్కినే గావి వండితు తగు గురుమూర్డి శాస్త్రిగారి మార్గమునయిన నహింవలేదని పై వాక్యము?

తి0 వలన విశదము ”|గంథములను పాధారణముగ సలక్షణమైన సులభశై లివి రచియింవవలెనవియే నా యభిప్రాయమయినను విషయామ గుణముగ తత్తదుచిత రీతిని (గ్రామ్య భషయందు సపొతము (గ్రంథములను (వాయ వచ్చునని కూడ నా యభిప్రాయము. పూర్వ వ్యాకరణములన్నియ పద్య కావ్య రచన కొర'కీ వచన ళావ్యములు లేని కాలమున బుట్టినవగుట చేత నందలి లక్షణము లవేకములు వచన కావ్యాభివృద్ధికి తగవవియు వివ్పటి కాలమునకు దగివట్టుగా వ్యాకరణమును మార్చుకోవలయుననియు. వేనను కొని యీ కాలమునకు వలయు వచన రచనాలివృద్ధికిది తగినట్టుగా నొక మాతన వ్యాకరణమును (వాసి దాసికి లక్యముగా నొక వచన కావ్యమును. చేయవలెనని వలునూరు దలపోసితివి. (వీరేశలింగంగారి స్వీయ చరిత్ర... రెండవ భాగము.--పుట, 14. విషయాను గుణముగ (గ్రామ్యముమ ప్రాయవద్చునని యన్నవ్పటికి వీ గురుమూర్తి శాస్త్రిగారి రచనములను మాత్రము (గ్రామ్య (గ్రంథములే యవియెను. గురుమూర్తి గారి (గ్రామ్యము విషయాను గుజముగాదు. విషయాను గుణమైన (గ్రామ్యము వేదం'వేంకట రాయ శొన్తిగారు (వ్రతాన రుక్రీయాదులగు నాటకములందు వ్రయోగించినదవి (హాంవవచ్చును, అనగా ప్యాతోచితముగ వచన ముండవచ్చును. ఆం: (గామ్యమయినా ఫర్వాలేదు... సంస్కృత నాటకములందు వీచప్మాతల వాడు తుండే ప్రాకృళం ఉంది కాదిట్టి. వీ రేశలింగంగారీ నిర్ణయావికి వచ్చియుందురు- అంకే నం్రదాయమువపై న దృష్టి మిక్కుటము. కాలాను గుణముగ వ్యావహారిక వీధేయనుగు వచనముమ వీరాదరింపలేదనుట స్పష్టము. మన కున్న వ్యాకరణములన్నియు పద్య కాన్యరచనమున కుపకరించునవే కావి గద్యకావ్య విర్శాణమువకి వ్యాకరణ విధేయమయున భాష అనమర్థ మనియ, కొవున వచన రచసిమున కనువు వడియుండు భాషమ విర్తేశించు వ్యాకరణ మును విర్మింం వవనరములను తాను (గ్రహించియే యున్నాడు. కొనే వచన భాషకు నలయు వ్యాకరణమును రచించి దావికుదాహరణముగ వచన కావ్యము నొక దావిని నిర్మింప వెంచియండెను. కాని యా (వ్రయళత్నము ఏలనో కొవసాగియుండలేదు. భాషను ఆభివృద్ధి చేయాలపీ అనావళ్యక

ల! ముల్లైన విర్భంధాలను తొలగించివేయాలపీ ఈయనకు గలదు. ఆధూ విక (గ్రాంధిక రచనలపై వీరేశలింగంగారికి సానుభూతి లేదనియు వీకాలపు గ్రాంధిక రచయితలు భాషను విసీవముగ దేసిరవియు సీ [క్రింది వాక్య ముల వలన [గ్రహింవగలము, “పూర్వపు వారక్కడక్కడ నముచితముగ శద్ధాలంకారములను, జేర్చుచు వచ్చినను భాషా వధూటకి ప్రాణమైన సార న్యమును జెడగొట్టకుండిరి. ఇటీవలి వారర్ధ సారన్యమునంకగా బాటిం వక విఘంటువులను వెదకి వదనముల చేర్చి కూర్చిం బంధించి తమ సర న్వకివి హృదయాకర్షకము గాకపోయినను, కర్ణరసాయనముగనై నను చేయ పాటుపడిరి. ఇట్టి వారిలోన వెవ్నికగొన్న కొందరు బంధాల నతి మా(్రముగ జేర్చి యర్హసారన్యమును పూర్ణ్వముగ జెరచి యవయవములను విలిచి తమ భాషా వధూటివి విరూపిని జేసి శవస్రాయమును జేపిరి. (వీరేళ లింగం స్వీయ చరిత్ర. రెండవ భాగముంప్పట. 208). తెలుగులో వచన కాన్యములేనందున ఆ కొరతను తొలగించి వేయుటక్షై తాను వచన కొన్య ములను (వ్రాయ నెంచినట్లు వీరేశలింగంగారు చేన్పికొవి యున్నారు.2 వచనము నభివృద్ధిచేయ నెంచియు గురుమూర్తిశాస్తీగారి (గ్రంధములను (గ్రామ్యములని మరియే మార్గము నమనరింతురో తెలియదు. “తెలుగు భాష నభివృద్ధి చేయనలెనన్న యఖభిలాషము నాకు మొదటినుండియు యుండెమ. వేమ నా కాలమునంతను భాషావృర్ది విమిత్తమే యువయో గించి పాటువడిన పక్షమున కొంతవరకు నా యలిలాషము నెర వేరియుడు నేమో (వీరేళలింగముంస్వీయ చర్మితంరెండవ భాగముంపుట, 208). ఈ వాక్యములవసాన దళలోనివి. కాన ఆతడుద్దేశందిన వచన రచనాభివృద్ధి

1. ఆనావళ్యకముల్లైన విర్పంధములను దీని వేపి భాసను సుసాధ్యము. చేయట సరమ (వ్రయోజనకరమగుటచేతను... మన నండితులు దుర్గా హ్యావయిన ఈ భేదమును పాటింవక, భాష చిక్కు కొంత వదల నమ్మతింతురవి నమ్ముచున్నాను. (కందుకూరి వీరేశలింగం స్వీయ- చరిక్రంపుట. 26) శ తెలుగు భాషలో వచన కావ్యములులేవి కొరత విశేషముగా నున్నం- దున దానివి కొంతవరక్లై నను దీర్పవలెనన్న విశ్చయముతో....

త్ర బృటిది అని మనం తెలుసుకోలేం, ఏమయినా అది గురుమూర్తి వచనం వరిటిది గాదనియు, సూరి వచనం కన్న - విసంధి గలిగి సలక్షణంగా ఉంటుందనీ ఊపొింనవచ్చు. ఈ నందర్భమునందు నురల “సులభ శైలి వందరకును దెలియువట్లు కఠిన సంధులు లోనుగాగలవి విడచి" అని వీరేళ శింగంగారు తమ స్వీయచరిత్రలో మొదటి భాగమునందు 85 పుటలో నూచించి యున్న శైలియేయని తలవవచ్చును. వీరేశలింగముగారికి బృిందానన పురవాసులు సక్కారమును గావించిన సందర్భమున నమర్పించిన నన్మాన వశ్రమునందు వారు కందుకూరి. వారి భాషా 'పేవనుగ్గడించిరి, 1 వీరేళ లింగం గారు వలు (వహసనములను రాజశేఖర చర్మికయను నవలను అందుపై వచ్చిన విమర్శలు ముఖ్యంగా పీతి చంద్రిక ఉత్తవార్టమును (ప్రచురించినపుడు వతత్రికొ ముఖమున వెలువడిన వమీక్షలు నాటికి అనగా &87/5 [ప్రాంఠము తెలుగునందలి వచన వాజ్మయ మేవిధముగ మన్నది శైలియవచ్చును. 1878 సంవత్పరమున వీరేశలింగంగారి వచన కొన్య మగు పీతి చంద్రిక ఉ త్తరార్థంను హిందూ వత్రిక వారు నమీషీంచి యుండిరి, ఆ నమీక్షను తమ స్వీయ చరిత్రమునందు వీరేశలింగం శారు పొందివరచి యుండిరి. “తం 60 ఓం 00012006 25 శంల జల సం *ల0101418 110ల3మం6 13 020002 0 8004 206 ౪56- శ! 00019 294 06 [0% 016 18 0018103 2౯6 ౪0026011181016 €0 శనం ఓైం0ట11 [63600 619 50/06 06002 6000 1810 2141010121 25రే 6 [1021010 06 0 20 2060636 10 5036ల 080౯610207 శ4ఉమరులు(. 2013 గేం[006 6000601111 10 0 గౌం1394 111ల2- శలకర్సి 0 32051010008 36623 26 6 902106 0 8ము81సైక్ర్‌ ₹0263 48 80016714 06008 £60213164 6) 6 296811 ౧00110260139 0 182 $0%00] 000% 500160 906 *6 26 20214 46 ఇల6 ఇంగేం 6౯౯ 10 16 0900910 లట 12 210008 26 మర1101౮

చకకమనాననా నానా ననలలనులాలానకొుననెనాలనాలముకనాయనమునుా భానవ లనమానా మానాలు. శీ, అభినవ గద్యకావ్యములకు మార్గదర్శకుడును వ్రకృతిశాస్త్ర (గంధ రచన కగ్రేనరులును. వీరేశలింగంగారి స్వీయచర్శిత రెండవ భాగము

పట, 8800

య!

ఓట 100 0గ6%1 961 29౦౪81 ఈం [గల లం16 024000108౯

&06ే 3006 (10163 ₹101446 6౪6౧ $69109 0 €16 12080286. &

తెలుగులో సామాన్యంగా వదాడందరంపై-నే (ప్రీతిగని సులకశైలిలో

(వ్రాయాలనే వారు చాలా తక్కువ. సద్మవయోగంపై ఉండే మోజుతో

ఆర్థం విన్సష్టంగాకపోయివా వరిగణింనరు తెలుగు మొదలగు వీ దేశ

భాషలందలి రచయితలు, ఈ విధంగా ఉన్న వరిస్థితి కొంత కొంత 1876

నాటి మారుట ప్రారంళమైనదని ఈ పై వాక్యము వల్ల తెలియకున్నది

వీరేళలింగంగారి వచన రచనను (ప్రశంపిస్తూ ఇంకను వలుపుకు తమ తము యళిప్రాయములను వ్య క్రీకరించియున్నారు అని వీనిని వీరేశలింగంగారు. తమ స్వీయ చరిత్రలో మదాహరించియున్నారు,

కోక 510/6 13 029% 296 10ఇ198 20 (06 92006 ౪06 16108410

25౮6 8౭29022116” 26176 ౧00110 0012109.

(స్వీయచర్శిక్రంప్పట, 157)

శ, దేశభాషా వాబ్బ్యయను మంచివియను నుసయు క్తమునైన ప్పన్తక ముల విషయమున వంధ్యముగా మన్నదవియు, ఉన్న కొన్ని పున్తకము. లును సాధారణ _ పామర్జ్హ్యముగల చదునరులకు నెంకమ్మాక్రమును . మనోహరముగ మండనంఠ యతికృత్రిమ కఠిన శై లియందుండుటదేత పాఠక పామాన్యమునకు సులభగ్రాహ్యములు గాకున్నవనియు, ఇంతవటకు మొబ్జయయి యున్నది. ముఖ్యముగా తెలుగు భాషయందు గన్ఫట్టు పటవటాయమాన వదాలోన దిలి పీఠము ముందు భావములను: బలి పెప్టెడి యీ లోపము కొంతవరకు, పొఠళాలా ప్పున్తక నమాజు (వకటిక “పుస్తకముల వలన దొలగింపదిడుచున్న.కాని యా (గంథముల్ను 'వేరుకొనకు దన్న దారిని బడుచున్నవని భయసడుచున్నాము. పొలభ్యము. కొరకు యత్నించుటలో తరచుగా నవి వ్యాకరణము యొక్క (ప్రాథమిక వియమములనే ఉల్లంఘించుచుకొన్ని . సమయములందు భాషయొక్క. వ్వభావ ధర్మమునే యృత్మిక్రమించుచున్నవి. (అందే పుట, 18%

ప్రక -దీవివల్ల వీరు కొంత వరకు విబంధనములను తగ్గించియున్నమ సాం్రదాయి కమగు వ్యాకకరణము ననుసరించియే, ఈ కాలమునందు వీరేశలింగంగారు గావించిన వచన రచన మున్నట్లూహింపనగును పైరీతిని వీలేశలింగంగారి వచనముపై విమర్శలు. పత్రికల్లో వెలునడీన తరువాత సుమారు £0 నంవత్సర ములకు అనగా 1807లో మహాకవి (శ్రీ గురుజాడ అస్పారావుగారు కన్యా శుల్కమును వాడుక భాషలో రచించి రంగ స్థలముపై (ప్రదరర్శించి యవం తరము (వచురించిరి. కన్నాశుల్మమును 1802 ఆగష్టులో (ప్రదర్శించి వట్లు తెలుగు హోర్చు, అనవే పేరుగల సృత్రికవల్ల తెలుస్తుంది. 1802 ఆగస్టులో వెలువడిన ఈ పత్రికలో కన్యాశుల్క(ప్రదర్శనపై పమీక్షగలదు. ఇంతకు ముమపు అవగా 188.87 ప్రాంతంలో ఈ నాటక రచనమును “అప్పారావుగారు కావించియుందురని విమర్శకు సిద్దాంతము, ఆనగా 1878 తరువాత 10 నంవత్పరములలోనే ఈ రచనమును అప్పారావుగారు కావించియుండిరవి యూహింపవచ్చును. ఇంకకు మునుష్పన్న వచనము నందు మూడు (వధానములగు దశలున్నవి. శీ.6 ముగ్గురు వచన రచయితలు :

క. గురుమూర్తి శాస్త్రిగారు. వీరు లక్షణము సతి[క్రమించి వ్యవ హారము నమనరించి, విక్రమార్కువి కథలు, వంచతం[కమను వచన (గ్రంధములను రచియించి యుండుటయేగాక తెలుగు వ్యాకరణమును రచిం చుడు లక్షణ విరుద్ధములై నందున (గ్రామ్యములై న రూనములను కొన్నింటి నాయా నందర్భములందు పేర్కొని యున్నారు. అట్టి (ప్రయోగనులను వ్యవహార రూఢములయినందున అవరి హర్యములు పరిగ్రాహ్యములు అని గట్టిగ చెప్పియుండలేదు. కాను వ్యాకరణమునందు 'పేర్కొనీన (గ్రామ్య భాషా రూవములను తన వచన కావ్యములందు వాడియుండియు లక్షణ లక్షితము చేసీ చేయనట్లు విడచి యండుటలో కాలాంతరమున వ్యవహారము నమవరించి వచ్చిన ఈ విశేష రూనములకు లక్ష్యముగ తన వచన కొవ్య ములను (గ్రహించి, యా రూవములకు లక్షణమును గల్పింతురని భావించి “యుండుము. అనగ్గా నొక విధముగ వీఠవిది ననున్వయ సిద్ధాంతముగ మనము తలంవవచ్చును,

క్‌

2, చిన్నయసూరి. ఇతడు గురుమూర్తి కాస్తీగారి పద్ధతికి బద్ధుడై ఛాడవి చెవ్పక తవ్పదు. అతనివలె వితడు వచన కావ్యమును వచన ఫక్కిలో నాం(ధ్ర వ్యాకరణమును రచియించెను. వచనమునందును వంచ తంత్రము, అమ పేర గురుమూరర్తిశాన్తిగారు (వ్రాసిన కధాంశమునే బీతి చంద్రిక యని పూరి రచియించెను, కాని సూరి (గగ్రాంధికము లక్షణబద్ద మువగు భాషవే తన వచన రచనమునందు వాడియుండెను. అంతేగాక వ్యవహారమునందు. రూఢమై తనకు పూర్వమున్న గురుమూర్తిశాన్తి "రు వచన క్రావ్యములందు (ప్రయోగించిన (గ్రాంధిక విరుద్ధమై వ్యవహారము నందు రూఢమైన భాష్టవీతడు (గ్రహించి యుండలేదు. గురుమూర్తిశాన్తి గారు వ్యవహార రూఢముల నాయా నందర్భములందు తన వ్యాకరణము నందు గుర్తించి యుండగా వావిని కాలాంతరమున సూరి వ్యాకరించి లక్షణ నమవన్యయముచేపి లక్ష్యములను పంచతంత్ర ఆది గురుమూర్తిశాన్త్రగారి వచన వాజ్యయములనుండి (గ్రపొంచి యుండక కేవలము (గ్రాంధికమువే వరిగపొంచియున్నాడు. వచ్చు=ఎడివిఎవచ్చెడినింవచ్చేవి ఇత్యాదు లద్భారణ- తొందరవన్ల ఏర్పడుతూ ఉంటాయవి గురుమూర్తిళాన్తిగారు ఉదాహరించి యుండగా "వచ్చేవి, దీనివి లక్షణ విరుద్ధమయినందున (గ్రామ్యమని చిన్నయహూరి (బాల వ్యాకరణము-నంజ్ఞ, 22) చెప్పియన్నాడు. ఇంత చరకు భారతాది పురాణము లందును, తదితర (వ్రబంధములందును వచ నము ట్రానీన కావ్య భాషా విధేయముగ యుండి యుండగా తడితరము లగు శాసనములు రాయవాచకాదులు, వచన భారతము మొదలగుననవ్నియు వాయా కొలములందలి వ్యవహార రూసములను పరిగ్రహించి లిఖికములయి వవే,

త. కందుకూరి వీరేశలింగం. ఈయన వచనము నభివృద్ధి చేయా శివీ భాషకున్న నియమములను వీలై నంతవరకు కొలగించాలనీ తలంచి నట్లు న్నస్టంగా తెణిన్తుంది. కావి ఈతవి వచనము కొలది మార్చులకు లోన్సైందేగావి సూరి మొదలగు వ్యాకరణ కర్తలు, (వ్రతిపాదించిన లక్షణ మువకు బిద్దమై యున్నది. మరియు వ్మిక్రమార్కువి కథణ, పంచతం[త్రము అను గురుమ్నూర్తిశాన్సిగారి వచన - (గ్రంథములు (గ్రామ్యములై సందున

9ిగ్ర పామరులు మ్యాతమే వరిగ్రహిరచుచున్నారని తెలుపుచున్నాడు. మరియ పీకడు రచించిన (వ్రహననాదులందలియు, రాజిశేలర చర్మితము మొదలగు వానియందున్న వచనము లక్షణ విధేయము సులభమునైై నందున దీనికి సరళ (గ్రాంధికమని నామకరణమును గావించిరి. అనగా వదియు (గ్రాంధిక 'మేవవి విష్కర్షగ చెప్పవచ్చును. కాని గురుజాడవారు దీవి నభళయ ట్రస్టమయిన భాషగ నవియుండిరి.! ఈ యంళమునే కె. వి, రమణారెడ్డి గారు గురుజాడ జీవిత చరిత్రమువండు న్పష్టము గావించియున్నారు. మరియు నా కాలమునందు ప్రాంతీయ భాషలందు చదువ దగిన (గంథ ముఖు ముఖ్యముగ వచనమునందు సులభ శైలిలో నున్నవి లేవవియ పీరేశలింగంగారి వచన మా కొరతను, కొంతవరకు తగ్గించినదని వత్రి కల సమీక్షల వల్ల (గ్రహింపగలిగితిమి, అవంతరము వది సంవత్సర కాలమునందు రచితము కన్యా శుల్కము. పాల్కురికి సోమనాధుని తరునాత భాషలో వింతటి విప్ల వాక్మక పరిణామమును (ప్రతిపాదించిన వాడు గురుజాడయేనవి పండితుల యఖిప్రాయము. తిక్కవ, వేమవ, గురుజాడ నిజముగ శ క్తిమంతులగు

1. వీరేశలింగం సులళగ్రాంరిక వచనశై లి కూడా (గ్రాంధికమే. కాకుంళే నంధి విగ్రహ అమవాద శ్రైలికంకే మెటగు. ఈ అంళాన్ని గు ర్తి స్తూవే, భాషా సంవ్కరణవాదులు సులభ వచన శ్రైలిచేసిన అపరాధాన్ని కూడా గమవించారు. ముఠ్యంగా చిలకనుర్తి లక్ష్మీసరవింహం వంటి వీరేశలింగం అనుయాయుల చేతుల్లో ఆది వంధి సూత్రాలను యధేచ్చగా తెంపి తుంటలు చేయసాగింది, తద్ద్వారా (గ్రాంధిక భాషా వ్యాకరణ మర్యాదల్ను తోసి వేసింది, అందుచేత అది గ్రాంధిక మనడమే సరిగాదు. అట్లవి అది (గ్రాంధీకమూ కృతకమూ కొకుండా పోనూబేదు. ఇలా అది లెంటా చెడింది. కావలసింది గాదు. గిడుగు రామ్మూర్తి అన్నట్లుగాం కేవల (గ్రంధ_పమై ప్రయోగ శరణంగావే ఉన్న గ్రాంధిక భాష స్టానే అనమిత (వ్రయోజనమైన వ్యావహారిక భాషను గ్రంధక్షర్హలు. వాడుక చేయాలిరి. (మహోదయం=పుట. 177)

త్త

కవులని పరిళోధికుల తలంపు, అ నాటికి గురుమూరర్తికొన్రీగారి వంచ తంత్రము, విక్రమార్కువి కధణు, తెలుగు వ్యాకరణము అను వావి తొల గించి చిన్నయసూరి వీతిచంద్రిక, బాలవ్యాకరణమునను (గ్రంధములను వానికి మారుగ సండిత లోకమునందు స్థాపించి యుండెను. వీరేశలింగం కొంత వరకు సంధి వియమములను తొలగించి వేయాలని [వయత్నిం చాడు. అంతకన్న మిక్కిలిగ నేమియు చేయలేదు. ఈ నమయము: వందు వెలసినది కన్యాశుల్కుము, అందు తాను (పయోగించియున్న భాషకు కారణమును చెప్పి యున్నాడు. ఆ కారణముల తత్త్వమును పరిశీంాత్మ కముగా వీ [క్రింద చర్చింతము. 4.7 గురజాడ ఆప్పారావు 1862-1915

ఈయన తెలుగులో న్వతంత్ర వాటకమును (వ్రాసిరి. దీని మొదటి (ప్రచురణము 180 "లో జరిగినట్లు తెలియును. కావి ఈ నాటక 'ప్రదర్శ నము 1802లో విజయనగరమున జరిగినదని తత్పదర్శనను విమక్శించుచు “తెలుగు హోర్చు" అను వత్రికలోవి (వ్రనంగము వలన తెలియచున్నది. ఈ సత్రిక విజయనగరమునుండి వెలునడుచున్నందున ఇందలి కన్యా శుల్క (ప్రదర్శన పరమగు వృత్తాంతమును (ప్రక్కకు సొక్ష్యముగ (గపహింవవచ్చును. కావున (వథమ (వచుకణనకు సుమారు 5 నంవత్ప్సర ముల ముండే ప్రదర్శింసబడిన కన్యాశుల్క్మ మంశకు మునుష్ప రచికమయి యుండునముట స్పష్టము, అంపే 1802 నాటికి కన్యాశుల్కిరచనముపూ త్తియై యుండునవి విష్క క్ష గ నమ్మవచ్చును. అంతకు మునుప్ప తెలుగువందు నాటక ములు లేవాః అనునది (ప్రశ్న. 1880 సంవత్సరమున నందక రాజ్యము: అను న్వతం[క్ర నాటకమును వావిలాల వాసువేవ శాస్త్రిగారు రచించి (ప్రక టించియుండిరి. ఇది వచనమునందుగాక తేటగితికలలో రచితము, * ఇంచు మించుగ వీ కాలమువనే (1818లో) కందుకూరి వీరేశలింగంగారు (బ్రాహ్మ వివాహమను న్వతఠంత్ర రచనమును గావించిరి. ఇది ఇంచు మించుగ (వ్రహననమువలె మన్నది. ఈ కాలమువనే స్రీ పువర్వివాహము (ప్రబో ధిందు వివేక దీపిక యను స్వతంత్ర వాటకమును వీరేశలింగముగారు రచిం చియుండిరి. వానుదేన శొన్తిగారు రచించిన నందక రాజ్యం

వం?

య!

'శేటగితికలలో నున్నందున భాషా విషయికమగు విరృంధములేగాక ఛందో విర్బంధములు గూడ ఉన్నందున నహృదయుల నంతగా రంజింప జేయలేకపోయింది. వీరేశలింగంగారి రెండు నాటకములు స్వతంత్రములు వచన రూపంలో ఉన్నవి. అఆయినవ్పటికీ ఆయనకు సలక్షణమైన భాషపై మమకారమవి మనమింతకు మునుపు (గ్రహించాం, సలక్షణమగు భాష వ్యవహారంలో ఉండదు. కావున నాటకమునందు వ్యవహారమునందున్న ఖాషలో ఉన్న సజీవత్వం ఆయన భాషకు రాదు. ఈ యంశమును అప్పా తావుగారు, కవ్యాశుల్కావికి కాము వ్రాసిన పీఠికలో ఈ రీతిని వినరిం చారు.

ఈర్మౌట్టం 61024 110030/ ర32160ఓ 00106209 షమి ౦0030126 8౯2003 0411021 0003, 29 ఏ0ం0876016006/ 142986 0208 0£ 005018 ఇ౦వరేక 2|6 201029” ఇలం21 0020200038 824 ఈడ. €10%9, ఏంంట3162066 00౫ & 8/54600 0 *లట[ిండ002 0285606 02 2111162000 426 ౧0898060” 4 1160009 ౪1108 0 60౪06 189 10 0౪౫ 2672013863 01 00060008 9290180 ఇఆండ4ీం 60 22)/ శిల క23 0000 041 100 68ంర్ర'. 2728664 01 ఈ 066 *%10 బ్రః౦ంళ211 8103230166 1240 1600351009, 90762164 8 ఇంటం46 అంగగ0ల%6 [0001841028, 816 21266 116 కౌయం8011620/ 611141 తేంజ01)/ రేణర” (గ్రాంధిక భాష ఛందోబద్ధ రచనకు అవసరమైన పద తాలాన్ని రూపాంతరాల్ను కలిగి ఉంటుంది. అంకేగాక సంస్కృత విఘం టువులను యథాతథముగ తెలుగు (గ్రంథములలో (వ్రయుక్తమురై ఉన్నాయి. ఇందుమూలంగా (గ్రాంధికం మరీ విర్ణీవమై పోయింది. ఇలాంటి. వచనాన్ని వీరేశలింగం తన న్వఠంత్ర నాటకములందు వాడియున్నందున అది గురజాడ వారికి సరి[గ్రాహ్యం కాలేదు. మరియు వావిలాల వాసుదేవళాన్తిగారి నందక శాజ్యమనే స్వతం్యత వాటకం తేటిగితుల్లో ఉంది, చందోబదంగా ఉన్న రచన నంధాషణా చమక్కారాన్ని వ్య క్రికరింవలేదు. ఆండువల్ల దాన్ని అప్పారావుగారు ఆదరించలేదు, ఈ యంళమునే ఆప్పారావుగారీ. విధంగా తన పీఠికలో చెప్పారు,

“6 మిం మ 6 ౧ యం ౪1 ఉలి 21140 వడిా6. క681గంటంక 8106 పండరడర! 6 0 మ0800088 ౧0

కఠ

క చి 2౩ ౦005606 0౯ 0008000210 8 *స!ంటే 2 సు 806 శారరితక5క, 1168 0621 16 006 11800 ౪046 మల శేజరఎ40 00450086 ర 1 ఇం!డే 06 2 అుంలగం౦ం3 శం 30 [11 2 14306 28 0006069 19 0010ల౧648 23 ఫగ086 18 2210108 ౭౧౦4164 211 0౪76 6 *ంగ6 ౧౯ శఈే402810 ౧౮౧౧౦56

పై న్వతంథ్ర నాటకములు (గ్రాంధిక భాషను ళందో విర్బ్వంధములను గలిగి యున్నందున అవరిగ్రాహ్యామైనవి. గురజాడవారికి పూర్వము కొన్ని నంన్కృత అంగ్లనాటకములకు ఆం(ధానువాదములు గలవు, కావి యవి యన్నియు మూలమునందువలె ఛందో విర్బంధముణను పాటించి యుండుటయేగాక భాషయు (గ్రాంధికమైనందున రచనకు చ్రైతవ్యను అీవము లేవు, కొవున నాటికిన్ని నాటకములున్నను తెబగు నాటకము అమవుగాదను ఆవ(ప్రథ వేశమునందు వ్యాపించెను. మరియు మహారాష్ట్ర "దేశీయులు హిందీ నాటకముణను (వయోగించి తేలుగు వేశమువందు ధనము వార్జి వచుచుండిరి. వారి నాటకము లర్ట్‌ ముగావు మరియు ననభ్యములగు నన్ని "కేశములతో రోత గల్లించునవిగా నున్నవి. కాని వానినే (ప్రజలాదరించు చుండిరి. ఈ విషయమున అప్పారావుగారు తమ కన్వ్యాకుల్సు ద్వీతీయ ముద్రణకు (వ్రావిన పీకికలో విశదము జేసియున్నారు.

“లం ఓ *ం0ం16016 1 1 864 1౧01602 0౯0401 అజ10%. క ౪1046 160 2672006 టల ౧2౪56 0300121 ౯600౧0 206 10 0001026 & ౧00412౯ 9466106 26 06 గం1084 1288208086 అంక 190106 10 ఓం 91186 ంల0 సో 2043002 0006 4182664 రే! ౧1299 9 66 0380 680106 3064 11866 0%ల””

మరియు వీరేశలింగంగారి యుద్యమం భాషకు కొంత సొరళ్యావ్ని గలిగించివదవి చెప్పక తవ్చదు. అనవసరమైన కట్టుబాట్ల కొంత తగ్గించి భాషమ సులభం చేయాలని అయన తలప్పు, అందువల్ల వినంధిని ఏరేళ లింగం ప్రతిపొదింది యున్నాడు. పాఠశాల లందు. తెలుగును బోధించే యుపాధ్యాయులు మొదలుకొని ఆధువిక కవి కుమారుని వరకు అందరు

100 భాషా సౌలభ్యం కొంత కావాలని (వ్రయత్నిన్తున్నారు. కావున భాషను సులభతరము చేసినందున (ప్రజలకు ఆదరణ పొత్రం కాజొచ్చింది. ఈ యంశమునే గురజాడవారు తమ కన్యాశుల్కం పీఠికలో ఈ విధంగా ఛాళారు.

అ లడ0ట125 18 1168 22181582 ₹60028816108, 16 1106౯207 ఈ12160+ 13 2228071004608 60 16 8201ల 4121601 11 €6 065౬ ఇంరేలగు 2056 *910% 22221630 80620 [606058 0 ఇం. షష యీ 2ంకిలం *716 ౪0216 650206 00౩౪66 1 36866 9 169 6 ఇ29మి61 2గడీ 6362011086 ఇ91386తీవిరే [1 116 $0%001 [0099 ఫిజల61 1276 9012766 0191310006 0% 51814 0086800606 1 0₹వ8360”

మరియు నంతకు మునుపున్న నాటకములలో వెందును తెలుగులో నాటక రచవావికి తగిన భాషను ఎవరూ ఏర్పాటు చేయనేలేదు. వీరేశలింగం: మొదలయిన వారి నాటకాలు (గ్రాంధికంగానే నడిచాయి. అవి ఉన్నప్పటికి కెయగు నాటక రచన కనువు వడదను చెడ్డ పేరు ఉన్నందున ఆవి అనమర్దములనుట స్పష్టము. మన్నారు దాన విలాపాది యక గావమునందలి భాష కొంత స్వాభావికావికి (ప్రతివిందింగా వున్న చాల వికారంగా ఉంది. మొరటు హోస్యావికి యక్షగానాల్లో కొంత తావుంది. కాని గురజాడవారు సున్నితమై సన్ని వేశగశమైన హాస్యాన్ని పోషించా లవి నంకల్పించారు. నంభాషణల్లో నరనరం నన్నివితంగా ఉండటం దీవికి ముఖ్యం. ఆంతేగాక (యేకకలకు బాగా అర్హంగావారింకే విత్య వ్యవహారంలో భాషే ఉండాలి. ఈ యంశము నప్పారావుగా రీవిధంగా చెప్పియున్నారు. *| 0101064 ఈ6 0129 11 క00%ల1 6121606 806 0% ఈఈ 11 0604ల 2060081016 10 6 32806 8098 ౧20110 జ శం 114010 6121606 004 2130 ింయు 2 00%710608 468 3 16 ఫైళ0068 6౦01110 610609 [08 01080. ౨1298060 3016 18 80 త్రంజకి! రేంలబయిమేంతే 10 ౩90016 671698 9 9486 9030 ₹16 2090006౯ 0£జు 2681 6410020410 1004006 1 గల0088 168౪6. 2 ౩౯21ల [66 +0 26001 188 020జా64 1000 ఇష్‌ సం రంంగ13 ణం9ఓ 0220201816 [0౯ 16 8686161601 0౯ 81:3 16089

101

వై వాక్యముల వలన నిజముగ నాటకములవి చెప్పదగిన అనగా (వదర్శించి వపుడు (ప్రజల కందరకు నర్ధమై రనమును గల్గించున విలేనని న్పష్టము* ఉన్న న్వతంత్ర నాటకముణు మూడు మరియు ననువాద నాటకముబు, వవియు (పేక్షకులను రంజించజేయలేక పోవుచున్నవనుటను గురజాడవారు న్పష్టముగ (గ్రపొంచిరి. ఈ విద్ధాంతమునకు మరియొక విదర్శనకు మన తెలుగు రంగస్టలముపై (వదర్శింవ యోగ్యములగు నాటక రచనమున కమవు వడునది గాదను నవ(ప్రథ (ప్రచురముగ మండుటయే. మరియ పాందీ నాటకములను మహరాష్ట్రం వారు (ప్రదర్శించి తెలుగు (న్రజల యాదరాభిమానములను చూరగొనుటయే. కావున. గురజాడవారు కన్యా శుల్కంమను నొాటకమును రచించినప్పడు (గ్రాంధికొం్రమును గాక తత్పూ ర్వము నాటకములందు వీరేశలింగం మొదలగు వారు వ్రయోగించియన్న వరళ (గ్రాంధికమును గాక వినూత్నమగు భాష నాదరించియుండిరి. ఈ విధ ముగ న్వతం్యత్రించి వ్యవహారమునందున్న భాష నాదరించుట కీకవికి తత్పూర్వమున్న కొవి వచన రూపమున మన్న ఆంగ్లేయ రచికములగు చవి నహకరించినవి, అవి యన్నియు విత్యవ్యవహారమునందున్న భాషకు నవ్నిహితముగ మన్నందున నమకాలీన (ప్రజల మనోగతాభికచుంకు, నమ్మకములకు ఆచారములకు దర్చణ,ప్రాయముగ నున్నది. ఈ విషయ ముమ వివరించునవి ఈ పంక్తులు. “116 0631 [056 1 చ613080- తెలం 18 పై 6 900168 614100౬ ప్‌ర2096 2384 [13 $04016, శౌలంలైు 98036 0౪08 16 ౦ర8మ 236 రేంళ0100090206 206 €0 ₹6 ఇిడటాం0286 0 కమం ౦0! 10 1 1౧గ40006 0౯ 1016121 కల1టం6 క 10 06 లంగ!038 002 ౪౧1038 508115 మ1ష8 ఇమం 8610014664 6౦00114609 0£ 100241 11600163 18 (06 +లయం18 రంముం 6 ఉర లలణ 0౦016 1856 6030ట0ి కం సీశషంయం3216 6011604003, 0 1460606 ౦0౪0836 18068 0 అకంం్త్త431 మల! 006 ౧౯ నయము 1 అట ఈే000= 653 $09816 00 యి 046 ఉర్పలోరోయ సం? టెటుం ఓంధరి. ఈ111664 204 ఇ0121 నయా మం ల ౯0016004 లం మ్య వీరిరం గిం0016 296 061౯ శమం ౦01 ఏం యులు

3102 ఈ విధంగా సామాన్యులకు నన్నిపాతంగా ఉండి ఆలిప్రాయము లను టోధింన జాలియున్న భాషనే తన యల్మీపాయాలకు తగినదవి (గహించినాడు మహాకవి గురుజాడ ఈ విధంగా వరిశలించి తగిన దాన్ని (గ్రహించియున్నందుననే ఈయన నాటకానికింతటి (పళ ప్తి వచ్చింది. సజీవ చైశన్యవంతము విక్యనూకనమువగు ఈ భాష యుండగా తెలుగు వాటక రచయితలు ఆఅనువాదములై నా, న్వతంతములై నా కావి యింతవరకు గ్రాంధిక భాషవే ఆదరించుట తెలుగు భాషాభివృద్దకి తీరవి అవదారము జరిగినట్లుగా శలచెను నముహాకవి గురజాడ. “కంర 06011606 368063 వీడ0రే[020064 9 16 ఏగజబుం ౦058300510 0 2 818010 2541010121 612160, 2 21914 క9060 ౯ 2111662076 ?679150211029, 206 1180 పాం ఇస! ౧276 1009 014664 04” అలం 0164 1660410 6131001 1 1 10 96 2% అంంష7ల10 సంరాాంగంల జడే ఓల6 15 20 101- 0000041003 610/౧ (0 అము 2 2 9౮ 1సంణగా త1006 19 & బయ ర613301110 హంం056064 60 461 ట00 ఇం 0% ౧౦16800.” ఇక్కడో సమన్య ఉత్పన్నమవుతుంది. (గ్రాంధిక భాస అనాది. ఆనం శము, నన్నయ నుండి వేటివరకు అందరు కవులు ఈ భాసవే ఈమ అభిప్రాయ (ప్రకటన కాధారంగా (గ్రహించారు, అన్ని కేశకాలాలలోము ఈ తెలుగు [గ్రంథముల వనఠనం మూలాన ప్రాచుర్యాన్ని వపొంచింది. తడితరమైన వ్యావహాోరికం క్షణికం, మారుతుంది, కొబట్టి కొలాంతర మున ఈ కాలమునందె దేశొంతరమున అర్థం కొకపోయే ఆవకాశం వ్యావ హార్షికొవికుంది, ప్రాంతీయ భేవాలెన్నో వ్యావహారికంలో ఉన్నాయి గదా జవేది మరో [వ్రళ్న. దీవికి గురజాడ వారీ క్రింది విధంగా నమాధానం చిప్పాడ. ఈకషింక6ం 13 24 మిటంర. 6111604021 రగం00106 ల కలలు" 2ైల31 920పలు 18 16 *ష51009 26 0 (116 జీ 6022౧” 30 2 6% ౧౦280808 14620 యష1008 య(0ం ఆటకి1స%664 ఇర ౧౦౧గ6-

103

[2016 6136 1౯ 01% 4016 *ం4ల5 ఏ0 20036

2 ర౭6 ఆరంటి' మాండలికమైన భేదాలంతగా తెలుగులో లేవు. కాబిట్టి మంచి రచయిక పూమకుంపే నమర్శవంతము అందరికి అందుబాటులో ఉండేది ఆయిన భాషను ఏర్పాటు చేయటం పెద్ద సమస్యగాదు. ఈ విధంగా అఆలివృద్ధి చేయగలిగితేనే తెలుగు శక్తివంతమవుతుంది. అన్ని అభిప్రాయూలమ చెస్స జొలుకుంది. నజీవంగా ఉంటుంది. వ్యవహారమునకు (గ్రాంధికము నకు ఉన్న అంతఠరమును తగ్గించి నమన్వయము చేసి కొత్త భాషను నృష్టించగలిగితే

“క 4 8 ఏ6య6ండ 10 బ2కం లం కెలటై4

లంగా 6121000 2 30020 01౪1112664 9064105,

మం 06 6176566064 0౯ 15 980లగ400౪08 0030

16 2094 5200110 లండల 2064 0800816 01036

10 భం 300కల 611606 గంగ ఇండ్‌ 19856 306

౦90020 ౯601100664 వివిధముళలు విభిన్నములు అయిన రూవభేదములను రూపాంతరములను సంన్క్టృక పద జొలమును, తొలగించి పామాన్యుల వ్యవహారములనందలి భాషకు ఆతి సమీసముగ నుండునట్లు (గ్రాంధికమును నవరించి యెడల, శేటి నవనాగరక నమాజమునకు తగిన భాషగ రూపొందగలదు, లేకున్న ్రొంధిక భాష అధునిక సామాజికావననరములకు చాలనందున మూలబడి పోవు (స్రమాదముగలదు. 'ప్రాంతీయములై వ్యవహారమే (నమాణముగా గలిగి పాధుకవి (వ్రయోగ రూఢముగావీ వదశాలమును పరిగ్రహించుట (వ్రయోగించుది యను వావి వలన కవిత్వముకందుదా _త్తము ఉన్నతమునగు' ఆశయముణ, అభిప్రాయముణు స్ఫుకించుబక మారుగ తద్వితిరి క్తమగు వాతావరణము గలుగుననియు దాని మూలమునర నపుస్టికి భంగము. వాటిల్లు ననియు ళలంతురు

కశ్ళగ్యి్రైడ! (008246 935 6 6191110 0౯8 66620 2063-

౮10% ఆమ మాటను వరికించి దావికీ విధముగ అప్పారావుగారు సమా ధానమును చెప్పిరి.

106 “ాల్ట 13 & ర1666 05 ౧౮౧౦1900 1100 0206 6664 104 సలం 21 6 16ల00 రే ఇలు 6 ౧౯౦8౯693 0 (16 50100066 0 12080886 128 6520113104 06161 8021262163 02 8082008 0 ౧౮2110” 206 ౪9601065 01 016 1008415060 3202” (గ్రాంధిక భాషనే వ్రాయాలనే నారు గూడా వ్యవహారంలో మామూలు భాషనే నూట్లాడుతుంటారు, తము మాట్లాడే భాషలో తాము (వ్రాయా లం'పే కొందరంగీకరింపరు. మనం మాట్లాడేటన్పుడు విన్నందున గలిగిన అనుభూతితో నే పాళ్ళాత్యులు మన భాషకు 1121120 0 1066256 అని 'పేరు సెట్టార.. అలాంటి భాషను కొదనటం 'శేవలం ఆవిచాకమూలకం. ఈష 02 ₹ంగ౧3య148 [00 మిం సం ముక ₹లం2ై8 ఉం 1121122 0066 6254 1 ఇమం 006 0 ౪39 29027 మంతీ (0 ల99633 ౦౪|| (౦/8 2౨64 $200౪0, ౪86 ఇస101 800136 0 ౪3 294 28120066 10 *106 ౪611” ఈ విధమగు [ప్రాత ఆచారాలకు న్వన్తి చెప్పి (కొత్త పద్ధతి తెలగులో రచన పాగించినందున వచ్చే (ప్రయోజనం అసల్పమైనది, 11ల20006 క *లయడం౪128 ₹121 000% 21 10 శేంం? 0016 ౧61320. ఇంక విశదంగా సోపవత్తికంగా వ్యావహారిక భాషా ప్రాశస్త్యము నెన్నిక చేని యనంతరము వాద (వ్రతినాదములతో జరుగు సనికన్న సమర్దుడగు కవి యాదరణ పూర్వకముగ వ్యావహారిక భాషమ (వయోగించుచు, (గ్రంథ ఈశచనము గావించుచో నన్పుడది నిజముగ నమర్దవంతమగువనియు దావి ప్రాశ్వన్యము నందరు గ్రహొంవగలరవియు విశ్వానమును అప్పారావుగారీ (కంది వ్యాకముల మూలమున [ప్రకటించియున్నారు, (౧0౪ 1613 01 2ల్రామలం 28 ౪111 ఈ౦[176 & మం 100157 6111601 01 గౌం!ళళ0.. ఉ 21040 ఇల మిళంల ఇగ డే [816 1 పిలల ౧9602౯6 ౪6 క20006 ౧౯౧1. మరియు రచయిత శన (వ్రయత్నమును చేసినను తా నుద్దేశించిన ఫలిశము వొకవేళశ పొందలేక పోయినచో, వది వాదము దుర్చలము అనుటను గాక

105

రచయిత శక్తికి విదర్శనముగా (గ్రపాంవలయునవి తలచియున్నాడు. అర్య క్యాంంల9 09 11006 01 1061710021 మ6్టం6 13 20 1601 406 6270101 05 2 12086486 ఇంతగా పూర్వపక్షము9ను చేపికొవి విద్దాంతమునకు వచ్చి తన రచవముల సింప్తగా జేసికొవి యున్నను. ఈకవి కవ్యాశుల్కము వికారమును గలిగించు వేషములు లేక జుగుప్పాకరము అగు సన్నివేళములు లేక రమ్యమై (వదర్శశ కనువునడియున్నను, కొలాం తరమున దీనికి వాబయమునందున్నత స్థానము లభింవలేదనియు నట్టి ఫెతి కిందున్న భాష లక్షణ లక్షీకముగామి (ప్రధాన "'హీతువుగ గురజొడవారు శానే న్వయముగ చెప్పికొవియే “నేను 1807లో కన్యాశుళ్కమును జీవి చ్భాషలో రచించాను. కావి అవి ఇంటి వద్దను చదువుకొనుటకే గావి బడులలో చదివించుటకుసయోగవడుట లేదు, అని గురజాడ అప్పారావు గారు కన్యాశుల్క-౦ రెండన ముద్రణము గూడా ఆమిన తరువాత 1810 ప్రాంతంలో ఈ వ్యావహారిక భాషను గూర్చి మువృటిస్తూ అనాడు గజాం, విశాఖపట్టణం. గోదావరి జిల్లాలకు విద్యాధికారిగా వవిజేయముకున్న బె. ఏం యేట్సు అను ఆంగ్లేయవితో నన్నట్లు ఈ మాటలను డాక్టర్‌ గిడుగు సీకా పతిగారుః కళా(వ్రపూర్త గిడుగు వెంకటరామమ్యూర్తి వంతులుగారి జీవిత చరితను వ్రాయుచు ఆ సందర్భమున నుదాహరించియుండిరి. !

శ.8 వచన భాషా వివాదము :

ఈ వివాదావికి నాంది జె, ఏ. యేట్సు అవే విద్యాశాభాధి కారే. ఆయన 1010 ప్రాంతంలో పొఠశాలలను పర్యవేక్షిన్తు తెలుగు భాషను టోధించటం క్లేశంగా ఉందవి (గ్రహించారు, మాతృభాషా టోధనవరభాషయగు ఆంగ్లావికన్న కష్టంగా ఉందని పాఠశాలల్లో ఉపాధ్యాయులు చెప్పవందున విన్నారు. మరియు తాను స్వయంగా తెలుగు నేర్చుకొంటూ దావితో ఐజా ర్లలో ఎవరితో నన్నా మాట్లాడితే ఆది (గగ్రాంధికం అయినందున వివ్న

1. పాపాతోోపన్యానములు = 4. స్వర్గీయ గిడుగు రామమూర్తి వంతులు.

కర్త గిడుగు సీకావతి, పట, 18 = ఆంధ్రవ్రదేశ్‌ సాహిత్య అకాడమీ. హైదరాబాదు, 1664

106 వారు నవ్వేవారు. వారు మాత్రం వ్యావహారికంలో బదులు చెబుతూ ఉండేవారు. తనకు కెలుగు నేర్చే వండిట్‌ను ఇదేం అవి అడిగితే తాను దిజార్లో విన్నది గ్రామ్యమవి వండిట్‌ ఏట్పుకు చెప్పాడు, ఈ విషమమై పరిశీలన (ప్రారంభమైంది.ఆయన గిడుగు రామమూర్తిగారి దగ్గర ఈ (ప్రనంగం చేళిడు. ఆ సందర్భంలో గిడుగు వారు ఆయనతో అన్న మాటలను పరిశీలిద్దాము, “వాడుక భాషకున్ను (గ్రంధిములందలి భాషకన్నూూ, ఏ భాషలో నైనా తేడా ఉంటుంది. అయితే తెలుగులో ఉన్నంత తేడా, నాకు తెలిపి. ఇతర భాషలలో వాకు కనబడలేదు. మీ ఇంగ్లీషు భాషా పండితులు, కప్పలు, ఏివేకముగలవారు గనుక ఎప్పటి కప్పుడు (గ్రంథములోని భాష వాడుక భాషను అనుసరించి సరిచేసుకుంటూ వచ్చారు. ఏ భాషలోనైనా పద్యములందలి భాషకున్ను, వచనమునందలి భాషకున్ను కొద్ది తేడా ఉంటుంది. వద్యములలోవి భాష కొన్త (ప్రాచీన రూపాలతో ఉంటుంది. వచనములో అట్టి రూపొలుండవు, ఉండకూడదన్న నియమం మీ. ఇంగ్లీషు రచయికలు పాటిస్తారు. మా తెణగు కవులు అట్లుగాదు. పద్య కావ్యములలో (ప్రాచీనతను పదములను (వ్రయోగించిన గొవ్పగా ఎంచుకొం. టారు. వచనములోని భాష మరింక ఎక్కువగా (ప్రారీన రూపాలకోనూ,. నంన్కృత నమాసాలతోనూ శబ్దాడందిరములతోనూ, ఉండేటట్టు రచిస్తారు. అరువది నంవత్సరములి క్రిందట వరవస్తు చిన్నయసూరిశరు, అట్టి క్లిష్ట మైన తెలుగు భాషలో నీతి చంద్రికను రచించారు. అవి ప్రతి నంపకృ రము పాఠ్య (గ్రంధముగా నిర్ణయించి బడులలో విద్యార్థలడేత చదివిన్తు న్నారు విద్యార్థుణు పరీక్షలలో వాయవలపిన వ్యాసముణ మొదలయిన (గ్రాకలలో కూడా వాడుక భాషకాక కావ్య భాషలోనే ఉండవలెనన్న వియ మమున్నది. పాఠములు చెప్పే ఉపాధ్యాయులు, వద్యాలకు అర్థం చెప్తూ వున్నప్పుడు వాడుక భాష ఉపయోగించినా విద్యాస్టలు మాత్రము సరీక్షలో కొవ్యబాషలో నే అర్థ వివరణము చేయవలెను. (సాపాత్యోపవ్యానరులు 4 పుట.17) ఇన్ని వివరములను (గ్రహించిన తరువాత, జే. ఏ. ఏట్పు గుర జాడవారితో వ్రసంగించుము వ్యావహారిక భాషలో (గ్రంథముణ (వ్రాయించి పాఠ్య (గ్రంథములుగా విడులలో ససెట్టుటకు అవకొశములేదా అన్నాడు.

107 “*ప్సీ ప్రభుత్వ విద్యాశాఖవారు పూమకుంపే ఉంటుంది. అని అప్పారావు గారు సమాధాన మిచ్చివట్లు గిడుగు వారి జీవిత చర్మితమునందలి 18 పుటలో లిలింవబడియున్నది. తెలుగనందు మాత్రమేగాక దక్షిణదేశ భానల్లో అన్నింట వ్యావహారిక (గ్రాంధిక భాషల మధ్య అంతరం ఎక్కువగా ఉంది" దీవికి కారణము వీ (క్రింది విధముగ నూహించియున్నారు.

*భాకతీయ భాషల విలక్షణ న్వభావం ఏమిటం'కే అ భాషల్లో రచ్చ నలు వెలవడటం (ప్రారంభంకాగానే వాటిలోని కొవ్యశ్రై లి నిత్య జీవితావికి భిన్నమయిన (వ్రత్యేక కావ్య భాషగా. రూపొందటం (ప్రారంభిస్తుంది. చానీ పదజాలమూ వ్యాశరణమూ "వేరువేరుగా తయారవుకాయి. (డిపెంటు- వక్రం = 78)

వ్రజలు మాట్లాడుతున్న భాషకీ కావ్య భాషకీ చాలా భేదం ఉంది. తెలుగు సాపాత్యంలో ఎక్కువగా వద్యకొవ్యాలే రానటం నల్లి (వ్రజలు- మాట్లాడుకునే భాషకీ పుస్తక భాషకీ మధ్య పెద్ద ఆభాతం ఏర్పడింది. (డివెంటు వత్రం.?8.)

“వ్రెల్పగు పాహిత్యం దాదాపు అంకా పద్య రచనలో వెలువడింది... (ప్రాచీన కొన్య భాషలో ఈ రచన పాగింది. దేశంలో అన్నీ వర్గాలవారు. మాట్లాడుకువే భాషకీ దీవికీ చాలా భేదం ఉంది.” (డివెంటు సృత్రం=?0)

కారణ మేమైవా ఈ అంతరం విద్యార్థులు వరీక్షలలో నవ్రాపే వ్యాన రచవమునందు వాడదగిన భాష ఏదనే (ప్రశ్న గలిగించింది. ఆనాడు దక. ణాదికంకా ఉన్న ఒకే ఒక విశ్వవిద్యాలయం. నుదరాసు విశ్వవిద్యాలయం. వారు ఈ సమస్యను సరిస్కరింవ (వతి ఒక భాషకు ఒక కమిటీని వియ- మించారు. తెలుగు కమిటీలో గురుకాడ అప్పారావు, గిడుగు రామమూర్తి అను వారిరువురుము సభ్యులు. అధిక సంథ్యాకులు, అప్పారావుగారి వాదాన్ని అంళ్షే వ్యావహారిక వాదాన్ని వ్యతిరేకించారు. అంతట వారికి సమాధానంగా వారి యువవత్తుల నన్నింటిని ఖండించుగు విచ్చిన విద్ధాంత

ములే డిపెంటు వత్రం. దీన్ని కూలంకషంగా పరి!లి ప్రే తెలుగులో ఉన్న (గ్రాంధిక వ్యావహారికముల వాస్తవ స్థితి ఆయా భాషావాదుల విడ్ధాంత ములు దృక్పధములు వినదమపుకాయి.

08

“వ్యాహారిక భాషకూ (గ్రాంధిక భాషకూ, నమన్వయం కుదిర్చేం చుకు వరిశ్రమించామవని మెజారిటీ నభ్యులు చెప్పుకుంటున్నారు, సమ వ్వయం కుదర్పటమన్నది అలంకార (పప్రాయమేళావి ఆర్ధవంతంగాదు. అలా చెప్పుకోవటంలో వారి ఉద్దేశ్య మేమైనప్పటికీ గ్రాంధిక భాషను దుర్శేద్యం చేయడంలో మాత్రం మెజారిటీ సభ్యులందరి ఆలోచనలోనూ, చక్కటి నమన్వయం కుదిరిందని చెప్పాలి. (డిపెటు పత్రం-1). "మెజారిటీ సభ్యులు వ్యాహారిక భాష కీ [క్రింది శీతివి విర్వచనం చేవియున్నారు “ఏదో ఒక (ప్రత్యేక ప్రాంతావికిగానీ, ఒక జాతికిగానీ. ఒక వర్షావికిగావీ వరిమితం కాకుండా మొత్తం తెలుగు దేశమంతటా శిష్ణజనులు మాట్లాడే భాష వ్యావహారికం అవి కమిటీ భావిస్తున్నది. (డివెంటు వత్రం.[17). మెజారిటీ సభ్యుల ధ్యేయం ఏమిటనగా“వ్యావహారిక భాషకూ (గ్రాందికభాషకూ చమన్వయం కుదిర్చేందుకు పరిశ్రమిందామని మెజారిటీ నభ్యులు చెప్పుకుంటు న్నారు. (గిపెంు వశ్రం-!% ఇక్కడే ఉంది విచిత్రం అంశా. “ఆ [గ్రాంధికమైవవీ, మాండలిక రూసం కలిగినవీ యానతో కూడినవీ. (గొమ్యరూపాలు దేశమంతటా. వాడుకలో ఉన్నాయనడం కేవలం అకి శయోక్రిమే అవుతుంది, వ్యాకరణ వరిధిలోవికి రావి రూపాలు మహా ఉంపే ఆరడజనుకు మించీ దొరకవు అంటే వీరి దృష్టిలో వ్యావహారిక చూపాలు క మాత్రమే. (డిసెంటు వ్యక్రం.10), మెజారిటీ సభ్యుల చృష్టిలో వ్యాకరణం ఆంపే ఏమో (శ్రీ లక్ష్మణరావుగారి ఈ కింది విర్వ చనంనల్ల తెలుస్తుంది. వ్యాకరణం అవి గావీ, వ్యాకరణాను గుణరూపాలు అని గావీ నేను చెప్పడంలో అరం సాం్రదాయకమైన తెలుగు వ్యాశ రణమవిన్నీ దాని కనుగుణంగా వీరేశలింగం పంతులుగారు చిలకమ ర్తి అిక్మీనరవింహంగారు వంటి ఆధునిక రచయితల రూపాలవిన్నీ (గ్రహం చాలి, (డీపెంటు వత్రం). వీరేశలింగంగారు తనకు పూర్వమువ్న రావిపాటి గురుమూ ' ర్థికాన్తిగారి మార్గమును (గ్రామ్యమని విందించెననియు, వీతిచంద్రికలోవి భాషకన్న కొంత “సంధి వియమము9ను తగ్గించుటయను టయే ఆతడు వ్రతిపాదించిన పొలభ్యమవియు మనము గు _ర్హించియున్నాము. వై వాక్యములవల్ల తేలేది ఏమనగా “ఎంతో గట్టి వయత్నం మీద కావి పామామ్యుకికి అలివడని భాషే వారికి కావాలి, (డివెంటు వత్రం-1%

109 అంతేగాక “విద్యావంతులైన తెలుగు వారి వ్యవహారంలో ఉన్న శిష్టరూపా లను పరిశీలించేందుకు ప్రయత్నించలేదు, (డివెంటు వత్రంం?) మరియు మెజారిటీ నభ్యుల సాంప్రదాయక వ్యాకరణ బద్ధంగాని శిష్ట వ్యావహారిక రూపాల్ని తమ పర్షీకరణంలో చేర్చవలపిన ఆవసరం తప్పించుకోవాలని ('వ్రయర్నించారు. (డిపెంటు వత్రం 9). ఈ విధంగా మెజారిటీ సభ్యులు. శమ వింత వాదాన్ని సాగించారు. అంతేగాక ఈ వాదంలో వరన్పర్త విభిన్నత న్వవచో వ్యాఘాతము, వరన్చరము విరుద్ధములగు నళిప్రాయము లమ వీరు వ్రకటించి యుండిరి. ఈ వాదమునందలి యనంగతత్వనును. (గ్రవాంచినవాద్లై కావ్యభాషావాదుల సజీవమగు వ్యావహారిక భాష విషయమై చూపిన యనాదరము అవిచార మూలకమని గురజాడ నిరూపించెను. ఈ విరూవణమునందు వ్యావహారిక భాషా విషయమై అమూళ్యములగు నరళము లవేకమును మహాకవి గురజాడ విస్పష్టము గావించియుండెను.. *'ప్రాచీన మైన కృళక కావ్య శైలిని బట్టుకొని దానివి సజీన భాషయని నిరూపించ డావికి (ప్రాచీన భాషాభిమానులు ప్రయాస పడుకున్నారు (డివెంటు ష్మఠం 74) మెజారిటీ సభ్యుల నమన్వయమును చేయలేదవియు. కేవలము (ప్రాచీన భాషను (ప్రతిస్టించారవియు దీవివల్ల తెలుస్తుంది. ఇంతేకాక “వ్యావహారిక భాషను అనంభ్యాకాలయిన మాండలికాలుగా విళజిస్తూ ప్రొానీన భాషా వాదులు. తెలుగులో రెండు విలక్షణమయిన భాషలున్నాయనే విషయం: గుర్తించడావికి విరాకరిస్తున్నారు (డివెంటు వతం = 77), గోతెలుగు భాషా- వ్యాకరణం అన్ని భాషలకీ సమంగా వర్తిస్తుందవే [భాంతి ఒకటి చాలా మండికి ఉన్నట్టు కవిపిస్తుంది. అ వ్యాకరణ సూశశ్రాలకీ ఈ భాషా (పయో' గాలు అనుగుణంగా ఉన్నాయా లేదా అనే విషయం వారు పరిశీలించడం. లేదు. (డివెంటు వత్రం = 71). "తెలుగు భాష అనేది ఒక'శేవనీ దావికి వ్యాకరణం కూడా ఒకకటే ఉందనీ చెప్పే మన టప్రావీశ భాషావాదులు. పూర్వులు ఆమోదించినదీ, ఇప్పటికీ విలచే ఉన్నది సాంప్రదాయక వ్యాకర ఇమేనని ఆంటారు, ఇందువల్ల శిష్ట వ్యవహారిక భాషకి గుర్తింపు రాకపోవ డానికి వారి నిరంకుళత్వమే కారణం. (డిపెంటు వతం?!) (ప్రామాణీకం కాని కొన్ని రూపాలున్నాయనీ లేక వ్యావహారిక (ప్రాంత వరిమితం అవి దావికున్న (ప్రాబల్యమును గుర్తించరు. మెజారిటీ సభ్యులు. కావివాన్త

110 "వంగా “కావ్య భాషావాదులు ఎంత కాదన్నన్పటికీ తెలుగు దేశంలో (ప్రామా తేక భాష అవేది ఒకటి ఉన్నదన్న విషయం అటు భాషాత_త్హ్వ వే త్తలూ ఇటు (పజిలూ కూడా ఆమోదించారు. (డీసెంటు వతం = 55). “రచయిత ఆవేవాడు (పప్రామాణీకమైన నమకాలీన వ్యావవోరిక భాష "లోవి వదాలవే (గ్రహించాలి. నృష్టిలో (ప్రాణులన్నింటి మాదిరిగానే, భాష శూడా వై ఠఈన్యం నంతరించుకొవి బ్రదుకుతూ ఉంటుంది. (డిసెంటు వత్రం = 860). కనుక తెలుగులో కావ్యభాషలో రాసిన (వ్రముఖ రచయితల (వ్రయోగాలు కావ్యభాషకు మాకమే (ప్రామాణికతను నిర్ణయిస్తాయని ఆర్థం. -అధువిక భాషకు (ప్రామాణికతను విర్షయించాలం'పే (వ్రముఖ ఉపన్యాసకుల (ప్రయోగాలు మాత్రమే స్వీకరించాలి. (డివెంటు వరం = 10. శ,9 వచన భాషా నసంపదాయం : తెలుగులో ఉన్న రచనలన్నీ ఇంచుమించుగ పద్యరూపంలో ఉన్నం _దువె అందలి భాషవే స్వీకరించి వి౨ధములగు వ్యాకరణ కర్తలు లక్షణాన్ని -ఏర్పాటు చేశాయని మనం (గపాంబాం. వచన భాషా నం(ప్రదాయంలో, -వ్యవహారంలో ఉన్న రూపాలు చాలా ఉన్నాయనేది స్పష్టం, మనకున్న అనలై న వచనం వ్యావహారిక రూపాలను గలిగి ఉంది. అదే శాసనములందూ, గీతములందూ రాయనాచకాదులందు = కాశేయాత్ర కథ-గద్యచంద్రిక-గద్య చింతామణి మొదలై న వచననం(ప్రదాయంలో విలిచి ఉంది. కాసన లేకకుణ పండితులు, వారు వ్యావహారిక రూపాలనే ఆదరించారనుట న్పసష్టం. “ప్రాచీన కాలం నుంచీ నంప్రదాయ సిద్ధంగా వస్తున్న అనర్లైన తెలగు వచనం కావ్యభాషలో లేదు. ఇది కేవలం వచన శైలి మాత్రమే ఇందుకు పాళ్వొలు దాదాపు ఏడు శతాబ్దాల కాలానికి సంబంధించిన సమాచారం లలి స్తుంది. దీంట్లో కొత్త రూపాలూ, పాత రూపాలూ,కూడా చక్కగా చోటు చేసుకున్నాయి. నాటీ కానన లేఖకులు కవుల (వయోగాలతో నిమిత్తం లేవి -వ్యావహారిక భాషా పదాల్నీ కూడా వాటిలో ప్రయోగిస్తూ వచ్చారు... అటు వంటి రూపాలు (గ్రామ్యాలవి ఆతి పేలవంగా వారికెన్సడూ అనిపించలేదు. పైపెచ్చు ఒకన్పుడు బహుళ (వ్రచాగంలో ఉన్న వ్యావహారిక పదాలు చేయ్యిన్లీమి వంటివి (వ్రయోగించడంవల్ల రచనకు ఉదా _త్తత వస్తుందని

కిక!

భావించి ఉండవచ్చు, (డిసెంటు పత్రం-8[$) ఈ విధంగా వచన వాజ్మయ ప్రాళశ_న్త్యమును నొక్కి చెన్నుటయేగాక భాషాధ్యయన వద్దతుల్లో, కొత్త చూర్షాలి నవలంవించేందుకు 1908లో విశాఖపట్నంలో ఓ నమాజం ఏర్పా టముంది.! అలాగే విజయనగరంలో గూడా ఏర్పాటయింది. గిడుగు శామమూర్తి వీటన్నింటికీ వెళ్ళి భాషాఠత్వం గురించీ విద్యా విధానాల్లో శాదగిన మార్పులను గురించీ ఉపన్యసించేవారు. నరిగా ఇదే నమయంలో (10050 విద్యారంగంలో ఆంగం స్థానంలో దేశ భాసను బోధనా భాషగా (వవేశింన జూఛచారు.. ఆధువిక విద్యావిషయ పరిజ్ఞానం దేళ పురోగతికి మూలం. శాస్త్రీయ విద్యపై దృష్టి లగ్నమైంది. ఆధునిక జీవనావికి ఉవ యృుక్తం కాగల వద నముదాయం. దేళ భాషల్లో ఉందో లేదో తెలిసికొని లేవిచో సమకూర్చాలని అప్పటి (వ్రభుక్వం విద్యాధికులు తలచారు. ఈ దృష్టితో భొషాంకరీకరణ వ్యాశరచన తవ్పవి సరి అమినాయి విద్యా (వణా శికలో. నాటికున్న కౌవ్యభాష ఎటువడితే అటువంగదు. విద్యార్థలకు ఇనప తుగ్గిళ్ళోయినది. ఇిందుమూలాన వ్యావహారిక వచన రచనము నాదరించటం తవృవిసరి అయినది. వచన సంప్రదాయం నన్నయకు పూర్వంనుంచీ శాన వాల్లో ఉందిగదా. దావికి వ్రత్యేకమగు చర్విక్ర (కమ పరిణతి ఉంది. వాటి వచనమును, (గ్రపాంచి విద్యార్థులకునయు క వదజాలము (గ్రంథములు విర్మి ఈముణు కాసాగాయి. ఇందు అనుస్యూతంగా తెలుగు గద్యమావంలో వచ్చిన శిష్ట వ్యావహారికమునే పాటించారు. +ష్ణ్ట వ్యావహారికమనగా గిడుగు శామమ్నూర్తిగా రీ విధంగా లక్షణం చెప్పారు. “నేను రచించిన శబర విఘంటువులోని మాటలన్నీ వేడు శబరులు వాడుతూనే ఉన్నవి. ఇన్నూరు ముమ్నాశేళ్ళ (క్రిందట నేటి శబరుల పూర్వులు వాడే మాటలు (గ్రంథ న్తములు కాలేదు. శవరులకు చదనటను రాయడము తెలియదు. (గంధాలు చదవని వాళ్లు, చదవలేని వాళ్ళు (బాహ్మణు9మివా మాలలయినా, శబరులవలెనే వాడుక భాషలోవే లోకయా[త్ర జరుపుకుంటారు. చదనడము లాయడము చేర్చినవారు వాడే వాష $స్ట భాష అవిపించుకొంటుంది. వారితో సహవానం చేపేవారికి ఆ శష్ట్ర భాష అలవడుతుండిగనక చదుపురావివారు గూడా కొందరు

1. మహోదయం శ. వి. రమణారెడ్డి. పుట. 170)

కక శిష్ట భాష మాట్లా డేవారున్నారు., -సహవానంవల్ల చదువురాని వారికి శమ్టుల అవగా చదువుకున్న వారి భాష అలవడుతుందనటం ఎట్లు? శిష్టులకే చదువు రావి వొరి భాష సహవానదోషం వల్లి అబ్బుళుందనవచ్చుమగదా అనే నందేహం రావచ్చు. కావి ఈ నంవేపాం విర్హేతుకము, ఏలన, “02110 లాం 13 6 0200 తంట0౯ ఇష! అం మీ2౪6 021166 800121 60%3010౪90608. [13 10 ౧6౮౪ మలై 548[;0006- గై ౪20% 12 6 9206ల “071 ౧18 06062 87ల1 ఈ66 విడ 101 ౭౧ ౦౫6 ౨2౧1 1లు6లం 16 నలిలన్‌ ఓ12061£ ఇ 2 ౧61210 800121 0౯ 60080910 8020 1003531016 ౪16 2 $1120-- 00 38106౯ 8౯0009. డ&ీ3 1008 28 (16 11169 060౪661 300111 012- 5569 ఇ/686 [1180 10? లేన, 4 23% ౪23 ల్వే. (0 80611 ౪16 1086880 0 913 లే293 *ఇటింలి గంగ ఉంట8క[ 88 (0 6 ౦౦౧5600 6%106%, 940 ఇ96ల 16 రేల002100 0006111013 ౧44 లైికరా22! [0/61 ఇ%ీలాం 2 ౧2౧ 020 11% 01000615 1910 2 రే1గం- క 60000010 0౯ 14460021 0౯ 800111 6761 16 13 110 10 మర 28 6౯05 60 తరే00 16 $12062743 0 24000022 406 లిల0902011610% 0౯౧6౦016 ఇ14 ఇగింయి 16 83 0600596 1665. €గండ 03 88 0 (౯16 ౧0% (0 011 3811098 2064 12568 లై లీం రగ 0౯ 1 2 0360ల. 1౧6 1౫ 68౯641 0 11 కరిం60% 88 0119 2091ల. తీ?2560639 1086 16016 26 941|- ఈ4649 0 $29026 19 2 ౧15 0 113 300141 ౧0౧3010088693 8 నంఘంలో తనకన్న ఉన్నతమైనవారి వేష భాషలను ఆచార వ్యవ వోరములను వలె భాషనుగూడ తక్కువ స్థితిలోవివాడనుకరింప యత్నిం చును. కావున శిన్చుని భాషయే ఈక్కువ జాతివారిని వభావితం చే న్తుందవి న్పష్టంగా చెవృవచ్చును. నినాననిమామననాలాలయతామనాననడు.

1. మార్యరాయాంధ్ర వీఘంటువు క ఎక్‌ గిడుగు. రామమూర్తి వకిళ. 4. 2 గీ 0న 0౯ (16 080138 12084486 4[0ల% 0. కె2ం8%. ల 242. 54 కన0122 కంల 1968.

కె0

4.10 తెలుగు కావ్యములు * పారాంతరములు :

శెలుగులో కొవ్యాలం'పే వద్యకావ్యాలవే ఇక్కడ (గ్రహించాలి. వద్యకొవ్యాలం'కే కేవలము పద్యమమయవమని గాదు. అలా వద్యమయమైన కావ్యాలు నిర్వచనో_త్తరరామాయణాది కొన్ని మాతం ఉన్నాయి. మిగి0ిన పురాజములుగా వీ వ్రబంధములుగానీ అప్నీ చంపూ కావ్యాలు. అందున్న వచనం వచన శైలి మాత్రమే. వద్యకావ్యములందున్ను రచయికలు తమ ఈమ దేశకాలామగుణంగా ఉన్నట్టేియు. శిష్ట వ్యవహారంలో రూరి పొంది వట్టియు పదజాలము నెంతగానో (వయోగించియే ఉంటారు. సంవ్రదాయ వ్యోకరణమువకిది విధేయముగా నున్నదా లేదా యను (వ్రశ్న వారికి కలుగు వవకాళము లేదు. వారి సంస్కారమును బట్టి పట్టుబడిన భాషలో వారు తమతమ భావాలను [వకటన చేస్తారు. ఎంతయినా ఆనాడు మాటాడినశే వారు భాషను కొవ్యములందు వాడియుంటారనటానికి వీలులేదు. “ఎవరెట్లా గ్రాసినా ఎట్లా మాట్లాడినా, వారి (వ్రాతకి మాటకి భిన్నత్వం ఉంటుంది, ఇంతేగొదు. కవి పరిణత మనస్కుడై తే అతవి రచనలో ఆపి న్పష్టంగా గోచరిస్తుంది. “నంప్కారం పొందిన హృదయం వాక్కూ కలవాడు వ్రాసినా మాట్లాడినా భాషకి కొంత గొరవ౦ ఉంటుందిం గొరవంగల శాలు వాడుకాడు కొని తెలుగు కొవ్యాలలోని శబ్దాలను కొందరు వ్యాకరణ కర్తలు వరి[గ్రాహ్యాలు కౌనవి పరిహరించారు. తిక్కనాది మహాశవుల (వ్రయోగాలనే నారు కాదన్నారు. ఈ విధంగా విందించను దూషించను వ్యాకరణక ర్త కెవ రిచ్చారీ యధికారము. వరిహరించినా భాషకు కవికి కొంతవరకు వ్యాకర్త న్యాయాన్ని చేశారనే తలసవచ్చును. ఎందుకవగా కవి నిజముగా ఏ రూపాన్ని (ప్రయోగించిందీ స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. కొవి ఇంకొ దారణ3 ఏమంే కావ్యములండలి వ్రయోగముళను తన కాలము వాటికి తొవంగీక రించిన లేక (గహించిన వ్యాకరణ మరియు ళందో నిర్భంధము9ను దృష్టి యందుంచుకొవి లేఖపలు మరియు లక్షణ (గంధక _ర్తలు మార్చుట తెలుగున గలదు. లేఖకుల దేశ కాలములబట్టి యొకే వద్యమున కవేశములగు పాద శ, (గ్రామ్యమా వాడుక భాషా = విశ్వనాధ సత్యనారాయణ = జయంతి 1-2

పట. 809) కాగ

కశ

ములను గల్పించిరి ఈ (వతులలో లభించినంతనరకు పరిశీలించి శుగ్భ వ్రకిని అచ్చు యం్యత్రము వచ్చిన తరువాత నుద్రించి (వచురించినపుడు పాఠ లేదమురివ్నియు గృవీతములై నవి, కొవున పాఠాంతరములు కవుల కావ్యముల కీ విధముగ గలిగియుండునవి విరూపింపవచ్చును.! సొంథవ చాయకమగు వ్యాకరణ విరేయముగ తమకు పూర్వమున్న భాషను మార్చుట మూలంగా పాలాంతరములు గలిగినవనుట స్పష్టము, మహా కవులుము భాక్ష లోవి మార్చును గుర్తించి తమ కాలమునాటి రూవములనే తమ రచనము లందు వాడీరనియ, భాష మారదు అందరు (గ్రాంధికముము (ప్రాచీన కొవ్య ముల భాషను (గ్రపాంచి తద్విధేయముగ వాడుచున్నారమట సత్యదూరము. (గ్రాంధికము వ్యావహారికము సమన్వయము చేసి నూతన భాషను మవము విర్మించుకోవలవియుండగా నాయనకాశమునకు సాంవ్రవాయిక వ్యాకర్త లంతరాయమును గల్పించుదుండిరి, శ 11 గిడుగు వెంకట రామమూర్తి:

వ్యాశరణానగుజముగ (ప్రాచీనుల ప్రయోగములను డిద్దుట అనలు నమ్యగ్రమైన వ్యాకరణం తెలుగుకు లేదు. అలాంటప్పుడు దిద్దిటం ఎలా సాధ్యం అవి గిడుగు రామమూర్తి నంతులుగారు వ్యావహారిక భాషా బపా ష్కార విరననమను తమ నుదీర వ్యానమునందు సోదాహరణముగ వివ రించియన్నారు. మెజారిటీ సభ్యులు వ్యావహారిక భాషను విద్యార్థుల వ్యావ రచనము నందు వాడరాదవి బహిష్కారమును నెగ్గించుకొన్న తరువాత వ్యావహారిక భాషా వాదమును (ప్రతిపాదించిన వారిలో నొకరగు గిడుగు రావమూరిగారీ వ్యానమును విర్మించియుండిరి. గురజాడవారు వ్యావహారిక భాషలో = పిమూతనమగు నాటకమును రచించి యందున్న రామణీయ కమును పామామ్యల కందించినవాడు. గిడుగు సీతావతిగారు నవర భాషకు ప్యాకరణమును నిఘంటువును నిగ్మించిరి. కేవలము వ్యపహారమునందున్న భాషకు వ్యాకరణములను రచింవవలెనన్న (ప్రజల యుచ్చారణమే యాధా రముగ దీపికొవి వీరు సవర భాషకు వ్యాకరణమును విర్మించియుందురు. కావున వ్యవహారమునందున్న భాషనాధారము జేసికొవి విర్మించిన వ్యారక

1. మాండలికములు ౨ వ్యానరాబీ =

శక్‌

ఖాము ళక్కాలములందలి భాషకు నరియగు వియమములను శెయవనవియు శివికమగు (ప్రాచీన కావ్యలాష నాధారముగ తీసికొని రచించిన యాం(ధ్ర వ్యాకరణము అవమ(గమమవియు నీయన (ప్రక్యక్షనుభకమువలన (గవాం చెను. కాను వ్యాకరణము విర్మించునాడు, నవరలు వాడుచున్న భాష తత్నూ శ్వము కొన్ని వందల ఏండ్ల కు మువపున్నవారు వ్యవహరించినదావికి భిన్న ముగ నుండును. లిఖిక రూవములో ఏం లేకపోయినా వ్యాకరణం లేక పోయినా భాస నజీవంగా వృద్ధి అవుతూనే ఉంది. అలాగే తెలుగులోని వ్యావహారికం వ్యాకరణం రేకున్నా వనజీవంగా విలిచి ఉందవి ఆయన ఊపాం చారు, మరియు నమ(గ్రమయిన వ్యాకరణము తెలుగుకు లేను. కావున వ్యవహారం ఉపాధేయమే అవి వారివాదము “[క్రియలకన్నిటికీ గాంధి శాం్యర్రములో (పేకణార్టక రూవము లెట్లుండునో వ్యాకరణముల వల్లగాపీ కోశములవల్లగా వీ తెలియదు. భారత (వయోగములయినా కూర్చులన్నిటిలో *క్‌ లాగున లేవు ! లకణ విరుద్దముల్లై న (వ్రయోగములు మహా వడింతుల శావ్యములందనేక ములున్నవి. దీవికంఠకు లక్షణ మనమ్మగమగుట (వరాన హేతువుగావి తదవ్యముగాదు. “"నలక్షణమయివ (గ్రాంధిక భాషలోవే ఈ శాలమందు అనేకలు (గంధ రచన చేస్తున్నారని రుజువు చేయుటకు వదేండ్ల క్రిందట (గ్రాంధిక భాషావాదులు మహజక్లలో (వకటించిన విషయములు, వాస్తవము కాదని రుజువు చేసినాను 8 [గ్రాంధికమనీ (ప్రొమాణి/మవీ వండితలు తలంచే కావ్యభాష అనాది కొదు. దావి ఆని మనకు కెజను, 1020 ప్రాంతంలో రాజమహేం[ద్రవర ప్రాంతంలోమన్న నన్నయ, మహా భారత బద్ధ వీరూపిశార్థమేర్చడ తినుగున రచియింపు మధిక దీయు క్తి "మెయిన్‌ అవి రాజరాజన రేండు కోరగా తానా కార శ్రమునకుద్య మించినట్లు వృష్టము, ఆయితే అవాటికి (ప్రామాణీక వ్యాకరణంగాపీ కావ్య (వక్రియకు విర్తిష్టమైన భాషగావీ తెలుగులో లేడు. నన్నయకు పూర్వము తత్సమ కాల మున (వ్రవారమునందు జనులు ఎట్టీ భాషను వ్యవహరించుచుండిరో తెలి యదు, అఆ కాలమునందలి శాననముల భాషవలన నాటి తెలుగు వ్వరూవ $. వ్యాసావళి = పుట. 8 = గిడుగు రామమూర్తి = గుంటూరు 1083 ౩2. ఆంటే పుట, 10

క16

మును కొంతవరకూ హింసగలము. ఆ శాననములందున్న భాషలో దాల బ్రయోగములను, కావ్యభాషయందు మనము చూడజాలము. కాని యానాడు వందంపూడి శాసవకర్త వనన్నయయే యనియు నందలి భాషకు నన్నయ భ్రారకమునందు వాడిన కొన్యభాషకు భేదము లేదని గిడుగు రామమూర్తిగారు దృఢముగ చెప్పుచున్నాడు. “రాజరాజ నరేందద్రువి నందంపూడి శానవము భారత కర్త నన్నయయే రచించినాడు ఆ శాననములోని తెలుగుకున్నూ, భ్రారతనులోవి తెలుగుకున్నూ భేదమున్నట్లు స్పష్టముగా కనబడదు” నందంపూడి శానవభాష సమకాలిక వ్యావహారికము దావితో నమానంగా ఉన్న నన్నయ కాన్యభాష తత్కాలమునందలి వ్యావహారిక భాషకు (ప్రతి వింబమే. మాట్లాడే భాషకు మిక్కిలి సన్నిపాఠము, అంటే భాషను మాట్లాడేవారందరు ఈ కొవ్య భాషను అర్జం చేసుకుంటారన్న మాటి, ఏలూరు (ప్రాంతమునందలి వేగి, రాజమహేంద్రవర (ప్రాంతము. తెలుగు నంస్క్య్బళికి నాడు (వధాన క్షేత్రము. రాజుల యాదరమును పొందిన (బ్రాహ్మణు లనేకములగు వృత్తులమ విర్వహించుటక్షై వివిధ ప్రాంతముల నుండి ఆ(ఫపొంఠమువకు వచ్చియుందురనుట సంభావ్యము. వారు తమశమ (ప్రాంకములందలి కెలుగునే వాడువార్హై యుండియు, (సధాన వగరము నందలి భాషను వరిగ్రహ్‌ంచి యుందురు, ఈ విధముగ వివిధ (ప్రాంతముల వలుకుబడి (ప్రధాన నగరము నందలి భాషలో చేరియుండునవి నంభావింద వచ్చును. (ప్రధాన నగరము వందలి పండితులు, 'వైవికులు, అగ్రహారాదులను_ పొందియు లేక యుద్ధరంగమువందు పోరాడుటకును తెలుగు దేశములందలి నలుమూలలకు పోయి యందురు, వారు తమతోపాటు (నధాన 'కేంద్రమునందలి భాషను తీసికొని పోయి కాము క్రొత్తగ పోయిన (ప్రాంతమునందలి భాషలోని ప్రత్యేక లక్ష ఇఅములపై వ్రనరింవజేసియుందురు. (ప్రాచీన కాలమున నదుల కానకట్టణు లేవందున వంటలన్నియు వర్షముపై నాధారవడియున్నందున వర్షములు, కరియనిచో కొటకములు తరచుగ వచ్చుచుండెను. అప్పడు జనులు నలన పోవుచు తమతమ (ప్రాంతములందలి భాషా లక్షణములను ఇతర(ప్రాంతము

1. ఆంధ్రమహా భారతము = ఆది పర్వము = (వ్రధమాళ్వాసము = [8

శ. వ్యాసావ = పుట, 12

కై? అందు నమన్వయము చేయుచుండియుందురు.. కావున భాషలో (ప్రాంతీయ భేనములకంతగా చోటు లేదు. అన్నీ (ప్రాంతములందలి భాషయు, నమ న్వయముగా ఏర్పడినదే, నన్నయ యాదరించిన భాష ఇది ఆవ్రయత్న పిద్దముగ ఏర్పడిన వ్యావహారికము. దీనినే నన్నయ యాదరించిన భాష ఇది ఆప్రయక్న సిద్దముగ ఏర్పడిన వ్యావహారికము. దీనినే నన్నయ యాదరించెను. ఈ భాషయందే వివిధ కాలిములష తెందిన కాన నములు లిభికములగుచుంతె. కొవుననే వ్యాకరణాదులు లేకున్నను శాననము అందలి భాష నన్నయ యాదరించిన కాన్యభాష ఏకరూవతను గలిగియున్నది, వేటి కావ్యధాష కొక నాటి వ్యావహారిక మే మూలము, అనంతరము కావ్య భాషకు వ్యవహారమునందలి భాషకు అంతరము అధికము కాజొచ్చినది. “ఆ పిమ్మట రెండు మూడు తరములు గడచినన్పటినుండిన్ని శాననముల లోని తెలుగుకున్ను (వ్రదింధములలోవి తెలుగుకున్ను కొలమును జేశమును బట్టి భేవము స్పష్టముగానున్నది.] ఆంఖే కొవ్యభాషకువ్యాకరణంవిర్ణయమయి పోయింది. వ్యాకరణం పాంవ్రదాయికం మార్పులేదు. అం కే కావ్యభాషవృడ్డి చెందటం ఆగి పోయింది. దానిని (వజలు వాడటం మావారు. అంటే భాష విర్ణీవమైపోయింది. కొవ్యభాషలో కాకువుకు తావు లేవండా పోయింది. “వాడుకభాషలో చెప్పే కొన్ని భావాలు సరిగ్గా తెలియ జేయడానికి (గ్రాంధిక భాషకి సామర్థ్యం చాలదు....పూర్వ౦ నన్నయగారు విదింధించిన వివింధన చాలకే భాషయింళగా మారిపోయిందని 9 ”భాష శక్తి కారకం లోనూ, కాకుప్పులోనూ, హృదయోద్వేగం (ప్రకటించే మాటల్లోనూ ఉంటుంది.8 “కొకు ర్వవి వాడుక భాషలోనే ఉన్నది. (గ్రాంధిక భాషలో శాకుధ్వవి సాధించుకోవాలి. (గ్రాంధిక భాషావాది అన్న కొద్ది కాకువు ఛఈమ్యతఠ తెలియని వాడవి ఆర్జం... కొకువు అంపే భానద్యోతకావికి ఉచ్చా శణలో చూపే ఒడుప్తు ఒక భాషాసామర్థ్యం అ భాషలోని కాకుధ్వనివి బట్టి తెలుస్తుంది. ఆ కొకుధ్వనివి (గ్రాంధిక భాషకన్న వాడుక భాష మిక్కి=

1. వ్యాసావళి పుట. 12 శ. (గ్రామ్యమా వాడుక భాషాంస్పటి, 9? $. అందేంపుట, 804

₹18

లిగా ప్రయోగిస్తుంది. “గ్రాంధిక భాషావాది అంటే కావ్యములందలి భాషను వాడు వాడని గదా ఆర్థం. కావ్యములందలి భాష (ప్రాతది. వ్యక హార దూరమైనది, చ్చైతన్యము లేనిది. మృత(ప్రాయము. భావద్యోశ కతకు ఉచ్చాకణమునందు చూపే ఒడుపును కలిగియుండదు. భానద్యోతక శకి సన్నగిల్లి పోయినది. ఇలాంటి భాష వాదరించినందున తెలుగు: కావ్య (ప్రపంచము విర్హీవమైనడి. నన్నయ మార్గమును మనమాదరించి నందున మనము పెద్దలకు విదేయకను గలిగి ఉన్నాం. కాని నన్నయ తన కొాలమునందలి వ్యవహార రూపాలను వీలై వంకవరకు తన కావ్యమునందు వ్రయోగించినందున అ భాష అనాటి వారిక ఖావద్యోకక శ క్రివి గలిగి హృదయావేశమును (ప్రకటించటావికి తగిన మాటలున్నందున సజీవమై ఉన్నది, ఈ విధంగా నజీవమైన భాషలో కొవ్య రచనను సాగించివందున వన్నయ ఆది కవి వాగమ కాననుడు అన్నా నబబుగావే ఉటుంది. కొవి నన్నయ ఆదర్శముగా తీనుకొమట అను వీ ఉర్దేళం మంచిదే. కావి ఏ విధంగా ఆవేది ముఖ్యమయిన (వళ్న- ఇక్కడవే మన వండితులు పొర పాటుపడ్డారు, నన్నయ భాషమ గాదు మవం అనువరించి యుండవలపింది. నన్నయ భారత రచవమునందు అమవరించిన మార్గం. ఆంటే నన్నయ ఎట్లు తన కాలమునాటి వ్యావహారికమునుండి కావ్య భాషను ఏర్పరచుకొనెనో అస్లే కొలాంతరమునందు కవులు తమ తమ కాలముకందలి వ్యావహారిక

మును గమనించి అందుండి తగిన రీతిని కొవ్య భాషను విర్మించకోనలపి యున్నది. ఇట్లు జరుగుబయు నన్నయ మార్గము నమసరిందుటయే యగును. తిక్కన ఈ విధముగవే నన్నయ మార్గము వమనరించి

యుండెను. కొపవువనే ఆ భాష మరియు చై తవ్యవంతము నజీవమునైై

యున్నది. అంపే తీక్కన భారత రచనమునందు ఆఅవరంలించియున్న

భాష నమకాలీన నంఘము నందలి కొకున్వరముమ, హృదయా 'వేశమును

గలిగి యున్నది. అందువలననే ఆది నజీనమై యున్నది. కొకువుగ్రాంధిక

భాషలో ఇమిద్చేందుకు తిక్కన వక్త కష్టం భగవంతురికి తెలుము అందుకే...

భారతం చదవటం కష్టం అవి ఆంటారు....భారతంలో కాకస్వరం తెలి

$. అందే పుట, ౪4.

కఫ యదు.! *ఈ (క్రింది తిక్కన వద్యములందు క్రింద గీఠలు గల వదము లలో నున్న భావ గొరవం ఆంతా ఇంకా ఆవి చెన్నటే౦ = దీఏ కంతటికీ కాకువు [సధాన కొరణం. “ఆ వళలోన గొన్న బుఇమంతయు వీగగ గంటి వర్డీతో బానకొకితయుం దొంగ బారకు దీర్పెద నిఫు నేడునా చేసిన పుణ్య మెన్వరును జేరు వివ్నిట 'పేరదెమ్చుటం వేసే విధాత నాకు గృపసేయుట గానగ వచ్చె దమ్ముడా” (కర్ణ వర్వము = తృతీియాశ్వానము 106) “*విమిర వనులవి యార్వపు వీ మాటలు నిలువబడియనే పశరనుమి మ్మేము మగడ విదె యార్చెద మీ మాటకు మారుపల్క రెవ్వరు గంట” (కర్ణ వర్వము = తృతీయాశ్వాసము 2 దుళ్ళానమవి వధించు నందర్భంలో లీముడన్న మాటలివి, ఇవి సద ములు కాదు. పదును గల బాణ పందక్తుణ మనస్సులో నాటి హృదయాన్ని వృందింపజేస్తాయి. ఇంతటి ఒడుపు జీవద్భాషకు అంజు వ్యవహారంలో ఉన్న భాషకుంటుంది. అయితే ఇక్కడొక నమన్య నన్నయ వ్యవహారాన్నే వరించాడన్నాం. మరి అక్కడ మాత్రం ఈ ఒడుపు లేదా? తిక్కనలో ఏం (వ్రత్యేకత ఉంది అవి, తిక్కంవలోవి పై పద్యమువందలి రన వత్తరము లగు వదములన్నియు తెలుగు మాటలు. ఇలాంటి సన్నివేశ చితణంలో నన్నయ ఎక్కువగా నంస్కృత సదజాలాన్ని వాడీయున్నాడు. అక్క డక్కడ ఈ విధంగా నజీవ భాష మధ్యలో కవిసిస్తుంది. ఆరణ్యవాపావికి పాండవులు వియలుదేరిన ఘట్టంలో (ర్రొవడీ వర్షన, “తడిసిన యేక వస్త్ర వరిధానము తోడ విముక్త కేశియె తొడరుగు దుఃఖ భానమువ (గ్రావది పోయె మహాహనంబునం శ. (గ్రామ్యమా = వాడుక భాషాం పుట. 81.

120 ఐడీన విజేశ మిత్ర సుక బంధుజనంబుల ళోక వేదనం గడుకొవి ఇట్ల యేగుదురు కౌరవ భామివల వ్విధంబునన్‌"" (పభావర్వము = గ్వితీయాళ్వాసము = 80)

ఇందున్న అల్ల అవే3 ఎంతో అర్థవంతంగా ఉంది. నన్నయలో కాకువు తక్కువ. సంస్కృత పదా లెక్కువ. ఈ మార్గాన్నే తిక్కన తరువాత కపు లమసరించారు. కాకువు తగ్గిపోయింది వారి భాషలో, అంక భాష విర్ణీవం అయిందన్న మాట. సంస్కృత వదముల (ప్రయోగం ్రదిలి పొయింది. ఈ 12 తిక్కన తరువాతి కవులు

వ్యవహారంలో ఉన్న భాష లక్షణ లకితం కాకపోవటం మాత్రమే కాదనియు వర్ధ న్ఫూ్రిలో (వ్రక్యేకత గలదవియు స్పష్టంగవా.. వాడుక భాష లేక పజీన భాషలో కాకువునకు అవకాశం ఉంది. దానివల్ల భాషకు చైతన్యం భావద్యోతకతా విద్ధిస్తాయవి (గ్రహించాం. కాబట్టి వాడుక భాష అంపే వ్రళ్యయాల మార్చు మా(క్రమే కొదనటం స్పష్టం. “వాడుక భాష ఆంటే (వ్రత్యయాల మార్పేగా అనుకోవచ్చు. వేటి కొందరు కవుల భాష (వ్రక్యయాలు మారి_పే వాడుక భాషకన్న అమిత కనా కష్టం అవుతుంది. ఏ శ్రీనాధుడు కవిక్వమో (వ్రత్యయాలు మారి_స్టే దానికి (గ్రామ్యత్వం పిద్ధించదు.! (ప్రత్యయముల్లో ఉన్న మార్చువల్ల [గ్రాంధికం (గ్రామ్యం శాదు. (ప్రత్యయాలను మార్చినా నంస్కార వంతువి కవిక్వం గ్రామ్యం కాజాలదు. (శ్రీనాఢువి కవ్వితం (గ్రాంధికం గదా. దానిలో (వత్యయా లమ మార్చివంత మ్మాక్రాన ఆది (గామ్యం కాదు. కవి సంస్కారి అయితే. ఆతవి రచనలో ఆ సంస్కారము శ క్రిమత్త న్పష్టంగా (వ్రతిఫలిస్తుంది. ఏమయినా (శ్రీశాధునలో తిక్కవలో ఉన్నంతకాకువు [వకీయమాన మౌతుందాఃకాదవే చెప్పాలి దీవికి కారణం, ఊహింవవలసి ఉంటుంది నన్నయ తిక్కనలకు కవితా శిల్చంలోగల భేవానికి నజీవ భాషను గాక నంస్కృత కీ (గ్రామ్యమా = వాడుక భాషా = పుటి, 94.

క21 మును నన్నయ వ్రయోగించివంకా తిక్కన (ప్రయోగింవకుండుట కారణమవి (గపాంచాము. శీ. 13 కావ్యభాష * సంస్కృత పదజాలము ; వన్నయయయే ఈ విధంగా తెలుగులోని నంస్కృత వదజాలన్నేగాక ఈత్పం(వ్రదాయాలను గూడ దిగుమతి చేశాడు. “తెబగుకి నంస్కృతం మాతృకగా జేవన నన్నమయగారు తెలుగు వ్యాశరణం వాసేకవ్పుడు నంన్క్బృత చర్యాదలను పాటించారా?2ి ఈ విధమైన (వ్రభావావికి లోఐడినని మనకున్న కావ్యముణ అందున్న (ప్రామాణిక భొష అంతయు. ఈ భాష నాధారముగ తీసుకున్నందువల్ల వే మనకు సాంప్రవాయికమ మిన వ్యాకరణం ఈ తీకున వచ్చింది. తెలుగు వ్యాకర్తలలో ముఖ్యుకగు కేతన “కల్లి సంస్కృృతంబె యె ,2 భౌషలకుము, దానివలన గొంశగానదిడియె గొంత తాన కలిగే నంతయు వేకమై, తెనుగుబాననాగ వినుతి కెక్కె” (ఆంద భాషా భూషణము = 18) కావ్య భాషనుగాక వ్యవహారమునందలి భాషను, తీసికొన్న ఈ యభిప్రాయమును 'కేతన చెప్పియుండెకివాడు గాడు. నన్నయామల*ు కవులు సంవ్కృళశము నుండి కేవలము వ్య స్తములగు పదములను మాతమే గాక నమస్త పదములను గూడ తీనికొని యుండిరి. తిక్కన కాలము నాటికీ సంన్మృత సుబింతములగు వృవీణ. దక్షాయ మొదలగునవి ఆస్తీ, [వయాతీ మొదలగు తిజంత రూవములు, గత్వా, హపిత్వా, (వ్రకళ్య ఇక్యాకులగు శ్వాల్యప్‌ (వత్యయాంఠతములగు నన్యయముల ,మరియు తుమున్నంత ములగు గంకుం, హంత్తుం ఇత్యాదులు అవితుహూ మొవలగు (పతి పడోక్రావ్యయ ముణు అనునవి వ్యన్తముశ నాంద్రమునందు చేరవు. ఇవిగాక మిగిలిన నంన్కృత వ్యాకరణములందలి వరిభాష యంతయు చేరును. ఇవియు వర పదములతో చేరి సమసించి యున్నచో నా సమానము చేరజారునుం శీ అందే=-పుట $8,

శ22 ఆధర్వణుడును తన వికృతి వివేకమునందు ఈ (క్రింది విధముగ వివరించి యున్నాడు. “భవ గ్లీర్ముల శబ్దానా మాద్యయో ర్యుష్మ దవ్మ దోః భాషాయాం నాత్ర యోగస్పా్య దితి విద్ధాంత పద్ధతి”

(వికృతి వివేకము = హలంత వరిచ్చేనము. 4) ఈ కారిక కనువాద (పాయముగ మన్న చిన్నయసూరి సూత్రము “భవచ్ళ శాదుల కిందుం (బ్రయోగంబులేమ. (బాల వ్యాకరణము - తత్సమ పరి ల్చేదము 87) ఈ సూశ్రముమ వినరించుచు చిన్నయ “సమానంబులం దొలుకం గదిపి యిందుం (బయుక్రంబులగు” భవద్గుణములు, త్వద్మాక యము, మత్చుణ్యము, లన(ద్రూవము, భవిష్యత్కాలము, ధూర్వహము__ ఇక్యాదు లెజుుగువది. అని వివరించి యుండెను పై మువ్వురు వ్యాక రణ విద్దాంతమునందును ఇవిగాక మిగిలిన వంప్కృత వదజాలమంతయు వాం్యర్రమందు వచ్చునవియు నివియ సమానములందు చేరియున్నప్పడు. రాజాలియున్నవనియు చెప్పెను. నంన్క్యృతాం[ర సద ఘటికములగు నమాసములను అధర్వణుడు (ప్రతిపాదించి యుండెను. సంస్కృకాం[ర వదాన్య(శ్ర నమన్యం తే యధా యధమ్‌ ళృతిరంజన మాదాయ విభ క్తువ విళక్రి[ః (అధగ్వాణుడు = వికృతి వివే![ము = వలంఠ సరిచ్చేదము 1) బాల వ్యాకరణమువందు నమాన లక్షణములను తత్పభేవములను విన రించుచు సూరి “*పొంన్కృతికొచ్చిక మిశ్ర భేదంబచే సమానంబు (తీవిధంబు (బాల వ్యాకరణము = నమాన వరిచ్చేవము = వి అవి సమాన ములలో సాంస్కృతిక సమానము నొక దానివి గుర్తించెను.. అందు రెండు భేవములున్నవి, 1 విద్ధము £, సాధ్యము. శేవల నంన్కృత శబ్దంబుల నమాసంబు పిద్ధంలు నాఎడు, రాజాజ్ఞ తటాకోదకము, లక్ష్మీ వళ్లిళుడు మొదలగునవి ఇవన్నియు సంప్కృతముశందు ఏర్పడిన నమాన ములు. తక్కిన (ప్రాతివదికలకువలె వివియు తెలుగు ప్రక్యయములనంతము వందు గలిగియున్నవి, ఈ విధముగ వంస్కృృక నమానములను తెలుగు వందు వ్రయోగింపబడినందున నంక్కృతమునందలి నంధి తెజగు వందు వ్రవేశంచివది.. నమానముల యర్భముమ వివరించువట్ల పూర్వ వర పద

123

ములను విడదీవీ య వివరణము చేయునపుడు నమానమునం మన్న నంన్కృృత సంధిని తెలునుకోనలపి యుడుము. నంక్కృత నంధికి ఆలవాటయిన తరువాత తెలుగు వవముల వడుకుము అట్టి నంధిని జేయటం జరిగింది. ్రాదీన వచన నంవ్రదాయమువనకు శాననాదులందలి భాషా వియమములకు అనగా సమకాలీన వ్యావహారిక భాషకు ఇదంత విరుద్ధంగా ఉంది. కాసవనములందు (ప్రాధాన్యము వహించి ఉన్నది తెయిగు నంధిం ఆఅం'ే పూర్వ పర న్వరములకు సరన్సరైై కాదేశము. ఈ నంధి నంన్కృత వదముల నడుమ కూడ శాననములందు వర్షించునట్లు దాహరణము లనేక ములను (గ్రహింపవచ్చుము. నక్షిజాన+-అడషీ ఇచ్చట రావలసిన వవర్ష దీర్చ సంధిగాక వరన్పరైై కాదేశము గలిగినదని తెలియవగును. సాక్షి అవి యుండవలయుమ గదా. నంవ్కృత నంధి వచ్చినట్లయితే ఆలా రానందున శానన భాషయం దన్తవ్య న్త్వముగ_ దీర్చమువకు మారుగ (హైన్వముండు వననుటకు దీని నదాహరణముగ ఆచార్య సోమయాజి గారు ఆంధ్ర భాషా వికానమునందిచ్చిరి.! అవేకములగు ఉవాహరణములందు నంస్కృృత వడ ముల నడుమ రావలసీన గుణ. అయినా బేశ, నవర్ణ దీర్హాని నంధులకు

మారుగ పరన్వరై కాదేశము అనగా తెలుగు స్వరనంధి వచ్చినందున నక్షి

యవమువట్టిదే యని విరూపింపవచ్చును. మరియు నంస్కృృతకమునందు దీర్దమునకు తరువాత యక్రారమున్నచో తెలుగు నంవ్రదాయానుసారముగ

(ాన్వర్విత్వముణు కలిగినవి. వరవదాది యక్షకమువకే ఈ మార్పు అనగా (ఠీక నంధి తెలుగునందు పరిమికము, నంస్క్యృక వద న్వరూసముము- సవిమర్శనముగ (గ్రపహింవలేనందున ఈ మార్చు జరిగినట్లు (గ్రహింపవరిని.

యున్నది. ఈ విధముగ తెలుగువందలి పరన్పర్రై కొదేశము త్రిక వంధి

మిక్కిలి (సాముఖ్యమును గాంచి యున్నవి. శాననము9ందలి భావన, కొవు

వవే నంవ్కృత వదముల నడుమను ఈ నంధి వచ్చినవి, వ్యనహారము

నందలి ఈ సర్ధతివి అనగా తెలుగు దనమును ప్పూర్తిగా రూపు మాహి వంన్క్యృత సంధి యగు గుణము, మొదలగు వానికి మన తేబుగువారు- అలవాటు పడిరి, దీవికి హేతువు తెలుగు వారందరు నంస్కృృళ భాషను. 1, అంధధ్ర భాషా వికావము. పుట $5.

కైక అందలి వ్యాకరణములను పఠించి యుండుట హేతువు గాదవియు తెలుగులో (వవేశంచిన సంస్కృత నమాసొదులవల్ల తేలుగు వారి అలవడిన నంక్కృృక సంధీ విషయమునందు మన వారికీ గలిగిన పరిచయము మూలనువి (గ్రహంవ నగును. “ళాంగ్రేవేతర కమ్యూవిష్టేకర అమ వావిలో పూర్వ పదములు ఆకొరాంఠములు గకున్నను గుణము వచ్చుట విశేషము దీవికి నంన్నృక సంధియే మూలమని (గ్రహింపగలము. ఈ (ప్రయోగములు. తెలుగు దిన వృక్రికలుందు ఉ (వయు క్రములగుచున్నవి, క్రొత్త పదజాలము ఏర్పడుటలో 'వార్తా వత్రిక లెంతయు ప్రముఖ ప్యాత్రమ వపాంచుము. ఆశౌసేది కర0116౯ 2606952101) ౪1063 కం 2653026 84 ప&239 1061088 40 9648౯0% 108 ఓం ౯80 *ఇ016, 0 06 1626 0 16 గం+60ల06 షం 18 28 11801 206 60 5126 018 96% ల౧౯ల9108. 0౯ ఇలంటి 110 11680286 00 011818 1002. 10 మే13 [054 10 06 10060100 266 క30/ వం &డం06 85 [00028 294 0011006111 90/16 జతే మజా 05 6 0103121908 400600 1 ఫైెంలం!86 50661 సుడి కం ౪0 00 ౪0008 5 మ భల ౫8822006 8064 16 9౫ 0290 (8 మం 08 06 5090190 890306 9. 371) వంన్కృృతకాంధ్రముల నమానములను వైరి నమాసములమ చెప్పి అట్టి వాని పిషేధించుటి ఈ విధమగు సంధి సమవ్యలను వివారించుటకే “౭006 192) 06 9214 26 38003-9303902 ఇం16ీ8 20 06 ౪01066 18 ఈం [01109198 61088 ఇం169 వ0071666 5286011 ఓం య20868 ఇ 106 1166 91204 115064 05 2౪70160108 1టి6 ౦000%101244003 2 ఇషం ౪1656 0010863 00%6 1%, 84020026120%3 96601 60 పేడ6 కంల 601664 1 భగం 60%01660 ఉం గంగ6 2౯6 & కం రిల 05 అడం 0116 ఓ06. 1 నన య =. కే. | ౩061 05 010842 6౧0౫004863 */. ఏషం/130300720821-000- 1మలీ 9 క *7. ౧65 కహింండటి 1965 కొ 64.

కే25

వంన్కతాం[ర్రము నడుమ తెలుగు సంధివి వ్యవహారాను- సారముగ ఆముక్త మాల్యదలో (వయుక్తమయి యుండగా దాని చిన్నయసూరి విషేధించె. సంస్కృతీయంబునకు సంధి యగునవి యధక్వణా చార్యులు పలికిరి. దానికి పూర్య కొవ్యంబుల (వయోగంబు మృగ్యంబు, ఆధునిక కృళులందొకానొకచో కానంబరీమెకి. (బాల వ్యారణం నంధి వరిచ్చేదము = శ) మరియు తెలుగు పదములకు పరముగ నున్న పరుషావి వంస్క్టృళి ములకు గనడదవా దేశమును గూడ సూరి వివారించెను. కావ్య భాషయందే ఈ విధముగ సంధి వచ్చినదని విరూపింవ నుదాహరణములను ] వ్యాకరణ ర్త చూవియున్నాడు.! ఈ సందర్భముశందలి యువా- హరణములు, ఉత్తర హరివంశము. విర్వచనో _త్తర రామాయణము విజ్ఞావేశ్వరీయము యను వావిలోనివి. వీరు వచన నం(వ్రదాయమునందలి మార్గమును పాటించినందున వీరు వ్యావహారిక భాష నాదరించిరవియు, కాలాంతరమున వీనివి వ్యాకరణనుణు విరాకరించిరవియు (గహీంవవచ్చుమ. తెంగుకు సహజ పిద్ధమైన వంధి వియమములు నంస్క్కృ క వదముఇందును శాననాదుల భాష సహజము వ్యావహారికము. తదన్యను కావ్య భాష పొమామ్యులపైై (ప్రభావమును నెరపినందువనే *కాంగ్రేసేకర మొదలగు- రూపాలు వచ్చాయనటం న్పష్టం.

ఈ విధంగా కొవ్యశైలి సంస్కృత విదేయమగుటయేగాక వంన్కృృతక (ప్రత్యయములగు మయట్‌' మొదలగునవి తెలగు వదములపై చేరివవని (గపాంవగలము. తమ మయము, మొదలగునవి యువాహంణముణు ్క ఈ వందర్భములవల్ల వ్యక్తమయ్యే విషయాలు. 1. కావ్య భాష నంన్కృక. ముమ. వతనిశ్రైలి వ్యావహారికమునకు (ప్రాతివిధ్యమును వపించియున్న వవియు, మరియు వచన లేక వ్యావహారిక మార్గమును కార్యక ర్తలు కొందరు-

1. కుక్రచిత్‌, నంన్కృృతీయోపి ప్రాణో (ప్రత్యచ్యుతో $వేర్‌
2. వీరల్లోపింవిన ఇట్లు దవంబు వేవణములుంవొఢ వ్యాకరణముంనందధి.

వరిచ్చేదముంక్‌ కి అందే-తద్ధికం 1

176 వ్యవహారము మూలమున (గ్రహించి వ్రయోగించుచుండిరి. వచవశ్చైలి -వ్యావహారిక మునకు దగ్గరగ ఉంటుంది.

761476 008610 6641 4 6 91001608 206 0654

ఫ£036 13 86 ౩110 0056 66600169 116 629) 2246

విజ?! (096 0 య1171104 506601” 1 “గురజాడ అప్పారావుగారు ఈ విధంగానే చెప్పారు,

“గౌట్టరి ర7036 10 6 12080286 1 *16 500163 61216049 విజమైన మాటకి వద్యమూ గద్యమూ, రెంరేమార్గాలు మూడవది పాట, పాట ఏ భాషలోనైనా ఉండవచ్చు, వద్యం (గ్రాంధిక భాషలో ఉండాలి. -వద్యం ఎందుకు (గ్రాంధిక భాషలో ఉండాలి అంటే ఛందోబర్ధమైన భాషకు వద్యమూ పద్యానికి ఛందోబఐద్ధమైన భాషా సరిపోయినవి....వచనంలో వాడుక భావాలు చెన్సటావికి వాడుకధాష కుడిరినట్లుగా (గ్రాంధికభాష కుదరదు. వాడుకలో లేని భావాలకు (గ్రాంధిక భాష కుదరవచ్చు 8 కొదిప్టే 100 వంవ శరములు వ్యాకరణకర్తల వియమవికద్ధంగా వచన నం(వ్రదాయం విలిచింది. వచవంలో అంటే వ్యవహారంలో ఉన్న (గంధాలు దాలా ఉన్నాయి. “ఇది అవ్ని చేశములందు సనాఠనమైన శిష్టాచారము, అళోకుని ధర్మశాననము లన్నీ వ్యవహారమందున్న పాళీభాషలో (ప్రకటితమయినవి. 1802 నం. మొదలుకొని నేటివరకు ఇంగ్లీమ (ప్రభుత్వగువారు తమ శాననములన్నీ వ్యావహారిక భాషలోనే (వకటిస్త్వన్నారు, ఇది సంప్రదాయ విరుద్దము కాదు,

ఇందుకు దొలలాగా వేరువేరు వ్రదేశము9౦దు వేకువేరు కాలములలో “వేరువేరు ధర్మకార్యములు (ప్రకటించుటకు రచితమైన శాననముణు వివరించ కుండా కొన్ని సూచించి పేర్కొంటే చాలు వమకొంటాను.... (వతి కొన నము మంరిన్ని గ్రామ్య శబ్దములకు ఉదాహరణముగ ఒకటి రెండు మాటలు ఎత్రిమాపిస్తామ,4 క. 315100 01 06 ల811 క2080386 - ౨380 శి, కవ్యాకుల్క౦-పీఠరీక రెండవ మ్నుదణ 8, (గ్రామ్యమాంవాడుక భాషాంపుట 08 4 వ్యాపావళి.పుట 11.14

127

అబాలిగోపొలము. తెలుగువారందకి పాడుటకహూ, వినుటకూ. ఆని పుట్టించే పాటలు, వదాలు కీ ర్తవలు, మొదలయినవి వేలకొలపిగా ఉన్నవి, కొన్నిటిలో భక్తి, కొన్నిటిలో శృంగారము, కొన్నిటిలో జ్ఞానము, కొన్ని టిలో హాన్యము,---ఇవి వ్యావహారిక భాషలోనే ననాతన సత్పం[ప్రదాయాను సారముగ పూర్వకవులు రచించేవారవి తాబాకుమీన (వ్రావిఉన్న ఈ పాటల వ్పస్తకొలు చూస్తే తెలుస్తుంది. “వచన రచనా సంప్రదాయము పూర్య మిళ్లుండేదవి (గ్రామ్య (గ్రాంధిక వాదము విమర్శించి తీర్చుచెప్పిన వరిషక్సండి శులకుగావి, యూవివశ్శిటీ వండికులకు గానీ కానవవిర్శాణ సభలోని తెలుసు సలికులకుగావి, విద్యాశాఖా ధశ్షులకుగా వీ 1814 నం. పూర్వము తెలియలేన్హు

ఈ నం,సదాయము కావ్యభాషయందును కొంతకొంఠ పొడసూపు చుండెను, దావిని పండితులు వ్యాక ర్తలు మార్చి (వ్రాసిరి, శీ.14 [గ్రాంధిక వాదము:

గురజొడ అప్పారావుగారు. గిడుగు రామమూ ర్తీగారు వివ్యార్దులు వ్యానరచనంలో వాడదగ్గ భాష విషయమై సుదీర్షమయిన, చర్చ జరిపిన తరువాత (గ్రాంధిక వాదిమును (వచురము చేయుబక్షై పండితు లనేషలు పూమకొవిరి. ఆంధ్ర సాహిత్య పరిష త్రీ యుద్యమమును (ప్రచారము చేయ టకే స్థాపించదిడినది. పవరిషళ్తువారే కొందరు విద్వాంసులను అన్ని పట్టణ ము9కు పంపి, ఈ బపొష్కారము చాటింపించి, ఊరూరా సభలు కొవించి & వ్యావహారిక భాషా భ్యావమువల్ల సొపాత్యము న$౦చి దేశమున కవ్యద్రనం కలుగుకుందనిము, వ్యావహారిక భాష విష్ప్రయోజనమనియు దానివి సంభా షణములందును దివాష్కరింం యత్నించిరి. కొని వ్యపహారమునందును (గ్రాంధికొం ర్రముము, వాడువా రెనరును లేరు. అసలు (గ్రాంధిక మేవనుటలో వివాదము లవేకముబున్నవి. వరమ (ప్రమాజమగు (గ్రాంధికాంద్ర భాషా కావ్యములందున్న తవ్పు లవేకముణు,

1. వ్యాపావళిప్పట.!6 2, వ్యాపావళి.పుట. 12

[28 చిన్నయ సూరి గతించిన యనంతరం, (గ్రాంధికాం[్రఎ గకిమాలినద్నై పోయింది, “చ్షిన్నటనుండి నాదగు (వ్రపిద్ధి విచారము చేవ హకుబూ ర్వోన్నత వై భవంబు పరమోవకృతిం గలిగింప భీతి నె నెన్ని విధాల పాటు వడె నింతకు నా దురదృష్టమేమో యా చిన్నయసూరి భూమి విడిచెవ్‌ గతిమాలితినాటినుండియున్‌ (ఆఅం్రభాషా విలానమృు1 మరియు వీ [క్రింది విధముగ నా భాషాయోష విలపించినది. “వామావశేషన్నై యే మూలనో దాగి యుండిన వవ్ని 'దేయుర్దరింస పూర్వ నత్కవి సుంగవుల పాండితి (తి భా విశేషములు శాశ్వక మొనర్ప భాషాభిమాన భూపాల మహోదాక చిత్త వై శాల్యముర్‌ స్ట్‌క బాబి శిధిలాంద్ర కాన్య రాజిన్‌ వేకరించి నం న్కరణంబి చేవ్‌ విఖ్యాతి బెంవ అం(ధ్ర సావాత్య పరిషన్మహ పవిత్ర నామకరణం టొనర్చి చెన్నప్పకమందు వన్ను నెలకొల్పినట్టి సంవన్నుల కదె మంగళాశీస్పొవర్తు వంపదల టొదలొో (ఆంధ్ర భాషా వలానము)2 భాషాయోష తన స్వరూవమును ఎరిగి (గ్రహించి నరిగ రూప్పరేఖల దిద్దిన వారిలో కడవటి వాడు చేమకూర వెంకటకవి యని వాపోయింది. కం ఆంధ్ర సావాత్య వరిషళ్చ(త్రికంసంప్పుటము 2-నంచిక.2.పుట.2£0 ఓ క ర్తమున్నంగి లక్ష్మీ వరవింహళర్మ $. అందేంవుట.205

29 *వన్నెటీంగిన వారలందరు దరలిరి వనుధ దిక్కేది దీనన్నై బ్రదుకవలపె” (ఆంధ్ర భాషా విలాసము)1 ఆధువిక భాషావాదముము, శత్పర్యవసానమును గూర్చి భాషాయోస ఇట్లు వివరించి యున్నది, గ్రామ్యభాషనే (గగ్రంధరచన 'పేయడటంచు వాదించు వివరీకవాదు లొకట యతి (వాన వీడి వద్యముల (వాయుడటంచు తగవాడు నల్ప విద్వాంసు డొకట సద్యకవిత్యమే పనికి రాదంచు వి వ్వేషించు భాషానభిజ్ఞుడొకట శృంగార రనమె యశ్హీల భావందించు 'వేకరించునుండు విరనుడొకట వియలు దేరిరి నంనస్కరింపంగ భాష నంది బందివి విందివి వంది చేయ కీర్తికొములు మొత్న నంన్క__ర్తలొట తెలుగు బాస నళంపదే తెగులు దగిలి,”"(ఆంధధ్రభాషా విలానము)2 కావ్యభాషను వదలి దానికి నూరుగ న్యావహారికమును ప్రయోగించినందు వలన చాల నష్టము గలగువట ముఖ్యంగా ఆలంకారిక రచన లోవీంచి కెయగు వొబ్బయము జీ వస్త్రముమ ధరించి సుపర్ణాళిరణనులు లేని దీన వవిత యట్లు దిక్కుమాలిన రూపమును దాల్చినవి వెంకట పార్వతీశ్వర “చివిగిపోయిన (ప్రాత చీర కట్టక పట్టుకోక లేటి కటంచు కోరువారు మునుగు చేవి విభూతి నొనటిపై వ్రాయక వింగారమేలంచు చెవ్పువారు శ, అందే-పుట.201 క. అంగేంవుట 2908 ప్రేం

క30. ఇష్టమైవట్టు లూరేగింవ 'కేటికీ

• పద పౌొస్టవందించు బలుకువారు పది పవర్జిముణు సనంపాధింపజాలక కై సేత లేలంచు గనలువారు పీ స్వరూవంబు నీ మత వియమ విధులు పాడుపేయక యుండ గాపాడుగాత మాంధధ్ర పాపాత్య పరషద మహరహంబు నరస గుణపేటి యాంధ్ర భాషా మధూటి.”! (గ్రాంధికాంధ్రం ఆలంకారికంగా వ్యాకరణ వియమవిధేయంగా ఉంటుంది. కావి ఈ భాస ఆతి పాతఠతకాలప్ప భాష. పట్టుబట్టి వనేన్చకొందే ఆల వడదు. మరియు, దీవిని విత్య వ్యవహారమునందు ఉత్తర (వ్రత్యు త్తరము లందు ఎవరును వాడరు. ఇట్టివాని వేల పరిగ్రపాంవవలయుననువది (ప్రళ్నః జయంతి రామయ్య పంతులుగారు ఈ పై విరముగ వ్యావహారిక వాదములోని పారాంశమును (గిహించి యందలి యంశములు కొక్కోందావికి సమాధానము నొనంగిరి, భాషా వికృతి:-వర్డ, లోపాగమాదు లుద్బారజలో వస్తాయి.ఈ వికృతి గలదే వ్యావహారికము, ఈ వ్యావహారికాన్ని ఆదరిస్తే భాషలో నవాంకరము లగు భేదము లచేకము లత్పన్నమవుకాయి. కొబట్టి భాషలో నవాంతర భేద ములను నివారింపవలయునన్నచో వ్యావహారికముము గాక (గ్రాంధికమునే వాడవలయునవి వారి పిద్ధాంతము. కొని (వయాణ సౌకర్యములు, వార్తాపత్రికలు, రేడియోలు, పినవిమాలు దేశమునందంతట ఒకే విధమైన భాషను (వ్రచారంచేస్తూ భాషకు" ఏకతను గాపాడుతుంది. కాపున పై వాదము వేడు విలువదగు వాధారములు లేనందున వరిహార్యమని (గ్రహింవవచ్చును. విద్యావిహీమలు భారతార్థమును వివరించు చున్నారవియు దానివల్ల (గ్రాంధికము విద్యావిహీనుల కర్టముగాదనుట సత్య దూరమవియు వారన్నారు. భారతమువందలి ప్యాక్రలను విన్నంతవే కఠ వివి

1. వెంకట పార్వతీశ్వర కవులుంపట.27

న! యున్నందున అర్థమును గాక భావమును వివరింతురేగాని అంతనూ(క్రమున వారి కొ భాష తెలియువని తలచుట నరిగాదు. గ్రాంధిక వాణీ స్తోత్ర మాహా శ్మ్య్యమువల్ల గలిగే ఫలితాలను చింకాదీక్షితులు ఈ క్రిందివిధంగా వివరించి యున్నారు, ఆన్య(గ్రాంధివాజీస్తోక మాహత్మ్యన్య చిన్నయసూరీ ముషిః అప్పకవీయం ఛందః (గ్రాంధిక కృతక వాణీ దేనతా కవిరాక్షవేయం బీజం నంస్కృత వండితవాదః శక్తిః ధనార్ట్‌వం కీలకం. 1 (గ్రాంధిక భాషకు బుషి చిన్నయసూరి అవ్పకవీయం ఛందస్సు. కృతకమైన ట్రౌంధికము వేవత, కవిరాక్షపేయము లీజము. ఎవరీ కవిరాక్షసుడు. ఈ తనిని అప్పకవి (పశంపసించియున్నాడు. ఈతని వియమము ననునరించియే నన్నయ 1వయుక్రమైన భాషమ న్యూత్రము (ప్రమాజముగ స్వీకరించి వ్యాకరణమును విర్మించి తదికరము నంతను త్యజించి యున్నందున ఈ కాన్యభాషకు కవి శాక్షనుని నియమము మూలభూత మయినది నిజమే. అందు మూలంగా ఆ మూడు నర్వములలో నామాన్యుడు మడువు తెలగులరపీకొవి కృతుల్‌ దాము రచించిరి దిక్కం సు ధీమణి మొదలైన తొంటి తెనుగు కపీంద్రుల్‌”

1. జయంతి నంపుటీ 1-నంచిక $పుట,50.చింకా దీక్షితులు శ. అదివి శబ్దిశానన మహాకవి చెప్పిన భాకతంబులో వేది వచింవగా బడియె వెందుమ దావి నె కొని సూక్ర నం పాదన లేమిచే దెనుగు వర్కు మణౌొక్కటి గూర్చి చెవ్పగా రొదవి దక్షవాటి కవిరాక్షసుడీ వియమంబు చేపినన్‌ (అవ్పకవీయము (వ్రధమాశ్వానము 46)

1382

శ.15 (గ్రాంధికము కృతకమా? :

పై విరూపించినట్లు నన్నయ భారత _భాగమునందలి భాషయే (్రమాణమవియు తద్భిన్నముగ నొక్క (వ్రయోగమున్నైన చేయరావనియు అట్లు చేసినచో వది (గ్రాన్యుమగునవియు వ్యాక ర్తలు వమ్ముటకు కవిరాక్షసువి. వియమమే మూలము. ఈ విధమగు కఠలోరమగు నియమముమ పాటించి యున్నందున వారు గల్పించుకొవి లేక వారు కొవ్య (యోగ యోగ్యములని తలంచిన భొష కేవలము కృతకమయినది. అనగా ఈ భాష అనసహజము, దీవిలో జీవద్భాషకుండు ఒడుపు లేదని (గ్రహించితిమి ఇంతే శక (సాత కాలము నందలి నియమములను నంస్క్కృత భాషా సం్యవదాయములను విశ్రేషముగ పాటించి సంస్కృత వంధివి సంస్కృత (వ్రత్యయములు గూడదిగుమతి చేస్‌ కొన్నందున (గ్రాంధికము సహజము కాదనియే తలపవలయును (్రాంధికము 1020 ప్రాంతమున రాజమహేం[ద్రవరము నందలి రాజ్యపాలకల వ్యవహార మునకు ప్రతివిందిము. అందున్న రచన నంచమవేవమగు భారతము. అదియు కొలది కధమాత్రమే గృవీశకమయి రచితము. మరియు నీ భాష వమకాలిక శాననభాషకు సన్నిహితము గాదు. మరియు నిది పాల్కురికి సోమ నాధాదుల భాషకన్న వికన్నము, మరియు కాలాంశరమున పండితుల దిద్దు వొట్లకు లోనై విజన్వరూవమును కొంతవరకు కోల్పోయినది. ఈ భాష నంస్కృృత పదజాలమునకే గాని దేశీయమగు భాషా వియమ విరుదము, మరియు వద్యములందలి భాష కనుపు వడినది. నమకాలిక వచన రచనలో వలె వ్యవహారమునందలి భావాలకు ఆసువువడి యుండవిది. మరియు ననే కములగు వచన వ్యాఖ్యాన యక్షగాన, గేయ వాజ్యయములందలి భాషకు విభిన్నమయినది. దీవికున్న వ్యాకరణమునందు గానీ పాఠకులందుగానీ ఏకరూపత లేక పరన్నర విభిన్నత వైవిధ్యము ఉన్నది. అందువలన ఈ భాషయంతయు కృతకమని విన్సృందేహముగ చెన్పవచ్చును. వద్యం [గ్రాంధిక భాషలో ఉండాలి వద్యం ఎందుకు (గ్రాంధిక భాషలో ఉండాలి అంటే ఛందో బద్ధమైన భాషకు వద్యమూ, పద్యానికి ఛందోబద్ధమైన భాషా నరిపోయినవి. ఇదివరకు మనవాళ్ళు నృష్టించి ఏర్పచిన నృత్త భదాలు గ్రాంధిక భాషా న్వరూపావికి తగిపోతవి, వాడుకభాషలోనే వద్యాలు

133

(వాయాలి అంపే ఆ వృత్తాలు మారాలి. కాదు. ఈ నృత్తాలే వాడుక భాషలో (గ్రాస్తాము ఆంపే అవృత్తాలకి అ భాష తగిపోయింది. మళ్ళీ ఆంత (వ్రయత్నం చబేనిన కవులు, ఆవృత్తాల్లో ఈ భాషమ వంచితేకాని ఆంత సాఫీ తరగదు. అది కాలగర్భంలో ఉన్నది.

పొంవదాయ విధేయమై నిత్య వ్యవహారదూరమై కేనలము (గంధ శఈచవకు ఆఎదును కావ్య రచనమున కుద్దిష్టమై కని పండిత్తైక వేద్యము నంవ్కృళ (ప్రభావ విలసిశమునగు కొవ్యశ్రైలి ఆనహజముగా నున్నందున దీవివి కృితక మనవలవియే యున్నది. శ.16 శ్రీ వెంకటశాస్త్రి!

పైవి వాక్యములందు వద్య కవిత్వానికి వ్యావహారికం కుదరదవి విశ్వనాధ నక్యనారాయణగారన్నారవి తెలుసుకున్నాం భారతాది పురాణములను వాడుకభాషలో [వాయుట సాధ్యమా అని (క్రీ నత్యవారాయణగారివి ఎవరో (వళ్నింవగా వారికి విశ్వనాధవారీ క్రీంది విధంగా నమాధానం చెప్పారట. అయితే భారత భాగవతాలు వాడుకభాషలో రాయవచ్చునా? అని అడిగారు. చేను కాదు అన్నాను. వాడుకభాషకి ఆంత సామర్థ్యం లేదు. వేడు రామా యణం ఈ భాషలో రాయాలవి కాదు. ఈ భాషలో రాసినా ఆ భాషలో రాస్తే ఏ ఆందం వచ్చిందో ఆ అందం రాదు. ఆ రెండిటి తారతమ్యూవికీ బొన్పిలి కథని రంగారాయవి విజయంతో పోల్చిచూస్తే తెలుస్తుంది. ఆధునిక యుశంలో వద్యరచనకు (ప్రాణం పోసిన వెంకట కాన్తిగారు ఆగొంధిక వ్యావహారిక భాషా వాదాల్లో దేవితోనూ నందింధం పెట్టుకోకుండా వ్యాన హారిక వాషోద్యమం వైపు (వ్రజాలిపాయం మెండుగా మొగ్గటం గమ వించిన (శ్రీ చెళ్ళపిళ్ళ వెంకటకాన్తి గారు బొను కాదు అనకుండా వ్యావ హారిక భాషలో రచనలు కొనసాగించి పద్యాల్లో నపాతం యిష్టం వచ్చివట్లు హ్యవహారిక పదాలను (వయోగించడావికి పూనుకున్నాడు.” వ్యావహారిక క. (గ్రామ్యుమాంవాడుక భాషా-జయంతి నంపుటి !నంచికం8ంస్పట, 8 ఓ ౨ అందే-పుట. 86 శ, వ్యావహారిక భాషా వ్యాకరణం - వర్లమూడి గోపాలకృష్ణయ్య = 10086

క34 భాషా పద ప్రయోగము విషయమై (శ్రీ వెంకటశాన్తీగారు ఈమ కావ్యము 'లందు చెప్పిన యంశము' సీ క్రింద వీయదిడినవి. “శ్షేషల (గ్రామ్యు పదముల వేవగించి జనులు వాడెడు పదములు సమ్మతములు కలపు లేవని పెనగ ళక్యంబె భార కాదులను లేవి పధములు నవని గలవో (దేవీ భాగవతము (వ్రథఠమ స్కంధము = 25) “వ్యాకరణ మొక్క (తోవమ హా కవు లొక (తోవ కోశమలిలమ్మొక (తో వై కనువనైడి వీభా షా కావ్యములను దరచు చదివిన కొలిన్‌.” (అందే = 2% “త్రెనుగునకున్న వ్యాకరణ దీవము చిన్నది” (ఆండే అ క్స్‌ పాణి గృవీశ యను కొవ్యమునందును వ్యావహారిక భాషను గూర్చియ శెలుగునకన్న వ్యాకరణమును గూర్చియు సీ క్రింది విధముగ నున్నవి. “*క్రొరి బాసయందు వలె వీ తెయగుం బాన వెలయించు దీవము లేమిన్‌ విలువగల కవుల లక్ష్య మ్ములె కామీ భారమెల్ల మోయగవలయున్‌” (ప్రాణి గృహీత = వ్రధశ్‌, 17) దేవీ భాగవతమునందలి వ్రథమ న్కంంధం 5 పద్యంలో వ్యాకరణ దీవమవి యున్నందున ఈ పద్యమునందు వెలయించు దీనము ఆనగా వ్యాకరణనువియే యుద్దిష్ట మగు అర్హమని (గ్రహింవవచ్చును, తొలి బాన అనగా నంన్క్మృతమునకు నమగమయిన వ్యాకరణమున్నది,. తెలుగువకు ఆంత విపులమగు వ్యాకరణము లేదు, వ్యాకరణము వెలయించునవగా భాషా న్వళావమును వివరించునవి యర్థమును (గహింపవచ్చును. సంస్క శావికున్న వ్యాకరణంబులు సమగములు. పాణిన్యాది రచీతము మాత్రమే

కెకి5్‌ గాక ఇంద్ర. చంద్రాది వ్యాకరణ నంప్రవాయము లనేకములున్నవి.వ్యాకరణ విరుద్ధం ప్రయుక్తం అయ్యింది కాన (గ్రామ్యం అవి విందించే నూర్గాన్ని వారు పాటించలేదు, మనకున్న వ్యాకరణం దృఢళృ్ళంఖ9 అంటే భాషకు పెరగ వీయదు. బేశకొలము9కు లోన్సై భాష పె0గింది వ్యాకరణం చాలక పోయింది. దానితో శాననాన్ని అనగా వ్యాకరణ వియమాన్ని ఉం ఘించుట తస్పవినరి అయ్యింది. “కారిము బట్టీ దేశమును గాంచి (వ్రభుక్వము నెంచి దేశ ౪ షా లలికొంగి చమూరుటకడి నత్కవి నమ్మతమౌట” (పాణి గృహీక -వ. అ. 19 “వాది దౌర్చల్యమే గాని లేదు వాడ దుర్చ్భలత్వము లక్ష్యముల్లొరకవనుటి టొలత్తిగా దవ్వు తెలుగున టొంకిరిట్లు సంస్కృృళమ్మున వింతగా సాగదాట” (అందే = శీర కొవ్య భాషా వాదులు నిర్మించు వ్యాకరణం అనమం, పూర్వ కపులు (పయోగించిన భొషనంతినూ ' వారు వమ్యగంగా వ్యాకరించకుండా ఈమ న్యాకరణ వియమాలకు విరుద్దంగా ఎవరైనా (వయోగించినచో నది ప్రాచీన భాషా సం్యవ్రదాయము గాదని నిరాంరించుచున్నారు.. ఈ విశేష రూపములు (ప్రాచీన కొఅపు కవుల రచవములందు గలవు. కావి వాదించు వాడు వివిధములగు వీ యంశములను చాగుగ (గహించి విరూసించినవో వ్యాకర్తల మార్గమస మార్గమవిము తద్విరుద్దములయిన (వ్రయోగము లవేక ముల పూర్వ కవులు (ప్రయోగించారవిన్నీ విమూపంచటం నులభ పాధ్యం, ఈ విధంగ భాషా విషయమై వీరు తమ యళ్శిపాయముఐను నక్షీకరించి యుండుటయేగాక వీరు తమ కొవ్యములంగవేశములగు వ్యావహారిక వదము లమ (ప్రయోగించి యున్నారు. వీరునన్నపించునపుడున్నూ వ్యావహారిక రూపాలను వాడేవారు. వారి యునన్యానం రక్తి కల్టటావికి వ్యావహారిక

కరే

వదములను (ప్రయోగించియుండుట (వధానమగు హేతువుగా విశ్వనాథ సక్య వారాయణ గారు విర్హేశించారు. 1

చట్రాతి లడ్మీ నర్పకవి రచించిన పద్మనాథ యుర్ధమను పద్య కావ్యమునందును వ్యావహారిక నదములు ప్రయుక్తముల్లైనవి.2 కావున వ్యవహారికంలో పద్య రచన చేయటం కుదరదనే మాట వ్య క్రి కావ్య వందర్భ పెష్టమనియే (గ్రహించాలి. కావ్యా భాషా వాదుల విద్ధాంతములను కంఠోక్రముగ తిరన్కంరించి (వ్రయోగముల మూలమున భాషకు గౌరవం గలిగించిన వారు వేంకట శాస్తి గారు, శీ,17 గగ్రామ్యుమా :

“గ్రామ్య మనగా లక్షణమునకు విరుద్ధముగా సర్వజనులచే. సాధా రణముగా వ్యవహరింపబడుచున్న మాటలు. (శెబగు వ్యాకరణము = రావి పాటి గురుమూర్తి శాన్రి వావిళ్ళ = 1051) సర్వజనులు మాట్లాడు వప్పడు వాడుక శబ్ధిములను (గ్రామ్యములనుట సరిగాదు. చదువనమ (వ్రాయను చేర్చిన వారు మాట్లాడు భాష వ్యావహారికము, కావున దీవివి (గ్రామ్యు మవరాదు. *గ్రామీణులై న గ్రజలు వాడువది (గ్రామ్యము. [గగ్రామ్యమనగా అనభ్యమవి యర్థము. _ [గ్రామీణులు మోటువారు నాగరికత లేనివారు. ఆందుచేత వారు వగరన్టులు నభలలో వాడేంత భావ గొరవం గల భాష వాడరు. దావివలన (గ్రామ్యం ఆసరి (గ్రాహ్యం కొవచ్చును.3 అనలు (గ్రామ్యం అంటే పూర్వుల ఉద్దేశం ఏమిటి? మనమేమను కుంటున్నాము, పూర్వుల ఉద్దేశం అనళ్య ఓ. వెంకటళాన్తుగారి ఉపవ్యాసం రక్రిగా ఉంటుందంటే ఎందుకవి వారు

వాడుక భాష (వ్రయోగిస్తారు, (గ్రామ్యమా వాడుక భాషాఎపుట, 8% ఓ. పూనపాటీ నారాయణ, 1. కామకలియ్య 15, బహుమంది 24.చెన్నా పట్టణప్ప వరి 48. మాకూ మీకూను తొంటి మాటలు నడువంగాకుండు. 48 = వీ మూలంబున మద్గోత్రము చాలా వృద్ధిగను $1 = ఏకడజూచినా పుడమి యివిన క్రైవది $5, క (గ్రామ్యమా వాడుక భాషా జయంతి. వంపుటి 1 - నంచిక 2 పుటి. 82,

క!

మయిన భాష ఆని. కొన్ని జజారు మాటలు నలుగురు పెద్ద మనుమ్యల్లో వభలలో మాటాడరానివి ఉంటయ్యి. అవీ పూర్వం నంస్కృతంలో కటి గల్గాదులల్లాంటివి. చన్నులు ఇప్పుడలాంటివి.1 దీవి కొక్క నుదాహరణ (ప్రాచీన వాజ్బయం నుండి చూవవచ్చుమ. ఒకనాటి సరన్వతీ చతుర్ముఖుల రహఃకేవి ప్రత్యక్షంగా చూచిన చిలుక్క వాగ్దేవత మజణీకాన్ని వివి దాన్ని పునఃపునః ఆవ్ఫ త్తం చేని అనుకరణ వేర్చింది. ఓ నాడీ విధంగా చిలుక ఆ ధ్వవివి అభ్మపించుటక్తై మరల పలుకుచుండగా ధాన్ని రంభ విన్నది. వెంటనే (గపాంచింది. ఏమవి ఇది మణితమవి. అయినా తన ఊహను విజమో కాదో అవి చిలుకనడిగి విజమేనని దృఢం చేసుకున్నది, ఈ (వసం గాలు విన్న నరన్వతి చిలుక వ్రవర్తనకు కోపించింది. “*తెలియము గావి వీపు పెను ద్రిమ్యరి కూతల దానవే కదే” అని నరస్వతి చిలుకను విందిం చింది. శపించింది. ఇదంతా కళా పూర్ణములోవి వృత్తం, ఈ విధంగా ఆనభ్య వృ త్తాంతములను రచ్చ కీడ్చుట తగదు. ఇలాంటి ఆక్రీల వృ్త్త ములను (గ్రామ్యములు ఆనవచ్చుమ. అంతేగాక లక్షణ విరుద్తమయినా వర్వజనులు నభలందు వాడుకున్న రూపాలు (గ్రామ్యాలనరాదు.” (గామ్యము ముఖ్యముగ శీఘోచ్చారణవల్ల నంక్నిప్పములైైన తెలుగు మాటలు గనుక వాటివి గుకంచిన లక్షణములు? ఇత్యాదిగ శిష్ట (ప్రయోగ దూఢములను (గ్రామ్యములవి తలవరాదు. సద్య మయమణయినది (పాచీన కావ్య పరిభాష. బావికి మాకం వ్యాకరణాన్ని (వ్రాశారు. దానికి విరుద్ధంగా ఉన్నదానంతా (గ్రామ్యం అనటం వరిపాటి ఆయిపోయింది. కాని ఆది వ్యావహారికం. నకల్లో వాడుతున్నాం గనుగ. “వ్రభల్లో వాడేది నభ్యం, ఈ వాడుక భాష నభల్లో ఆది గ్రామ్యమనే వారు కూడ మాట్లాడుతున్నారు.

శ గ్రామ్యమా.. వాడుక భాషా = జయంతి. నంపుటి 1! = నంచికం2

పుట, 92. త. అందే. పుట. 88.

వ్యావహారిక వాదనము=భారతీయ భాషలు వౌంవహారిక భాషనే వాడుక భాష అంటున్నాం. (ప్రాచీనులు దీన్ని లక్షణ న్టీ విరుద్ధమైనందున (గ్రామ్యం అన్నారు కొని (గ్రామ్యం అంపే మోటు మాటఅవి సభలలో (వ్రయోగించుటకు తగినంత భాన గొరవం లేని మాటపీ మనము (గ్రహించాం. వ్యావహారికం అట్టిది గాదు, శిష్ణులందరూ వాడేది, కాబట్టి దీన్ని మనం (గ్రపాొంపదగియున్నది. వంకితుణ (వ్రజల వాడుక భాషయొక్క (ప్రయోజనాన్ని అంగీకరించకుండా తమ విరంకుళ త్వాన్ని భాషా విషయకంగా ప్రవర్షింప చేస్తున్నారు. ఇది సరిగాదు. ఈ నీరంకుళ ఢోరణి ముందు తొలగి పోతేనేగాని (పజల వ్యవహారాన్నికి (ప్రభుత్వాదరణ రాదు.1 పాత వ్యాకరణం విధేయం గాకుండ స్వతంత్రించి రచనము సాగించుట కొనియాడదగినదే కావి వ్యవహార (వ్రసిద్దమనే "పేరుతో మారుమూల వదాలమ (ప్రయోగించి భాషమ అర్ధం గాకుండ చేయడం మాత్రం సహింవరావిది.& కావ్య భాషకు వ్యావహారావికి తెలుగునందు

1. (వ్రజల వాడుక భాషయొక్క (వ్రయోజవమును అంగీకరించని వండితుల చేతిలో నున్న ఆంకుశమును తీసివేప్తేనే గాని (ప్రజల హక్కులను విరోధిస్తూ ఉన్న (వ్రభుక్వము నారి చేతిలోని అంకుశము లాగివేసి (వ్రయోజనముండదు (మహోదయం. పు, 172 = 8) శీ, (గ్రామ్యమను పేర (ప్రజల కర్టము గాకుండ (వ్రాయట మాత్రము మేము ఒవ్పుకోము. పూర్తిగా (గ్రాంధికమే కావలయునని మాకు వట్టుదలలేదు. తెలుగు (ప్రజలకు హృద్యముగా మండునట్లు (వాయటయే మాకు కావలసినది. (అందే పుట, 171)

189 మాఠమే గౌక తదన్యములగు భారతీయుల భాషలందును ఉన్నది. ఈ అంళ మును మన భాషలను పరిశీంవాక్మక దృష్టితో చూచిన పాళ్ళాత్యుల కెన్పుడో మవ్య క్రమయినది, భారతీయ భాషల విలక్షణ న్వభావం ఏమిటి అంళే ఆ భాషల్లో రచనలు వెలువడటం (ప్రారంభించగానే వాటిలోని కావ్య శైలి విత్య జీవితావికి ఫిన్నమైన (వ్రత్యేక కావ్య భాషగా రూపొందటం (ఫ్రారం- లిసుంది. వాతి “లట 3660003 (60 09 (10 1166 00211 110120 1808628ట,. ఇనీల 0006 0001016061 40 * 1038 టి 2832016 2 1460205 ౧6 206 బడళ6 2 కల64ల0 60 రే 88 [009 6 2023౯ 12మ8ి 100826 05 6 60016, 41-- ఈ౪10111 0001062066 2౭20004౯ 0% వణ౪164121 121-= 832863 క. 79 (00106 1956) దక్షిణ దేశమునందలి భాషలందు. ఉత్తర దేశాల్లో వ్యవహారంలో ఉన్న లాషంందూ. ఈ విధానం స్పష్టంగా గోచవరమపుకుంది. “0 (06 0౯6011 రే ఇల60 ౧6 82006 96౦౮౦633 80106 01 1 కిల! [ం కిల ౪714665 3276 1036 ౪1056 రేక సేజ*6 ర0ం68 €0 80006 6౫16126 0౪1464 01% 808 11% మంకం13 0 ఉంంఐ1 204 01008 46 0090016 40 ₹గ716 29 ల 90046 ₹06/ ౧0450 13౪6 30106 008 మం!6 61200266 214 100004 + €ల 16 విలు [2 మ298 8౨6 ౬11 ఓం ర26638. 1 ఆంగ్లేయ భాషా వ్రభావముశకు లోనయిన కొంత మంది బెంగాళీ దచ యికలు, తాము మాట్లాడినశ్లే (వ్రాయటకుక్పాహం జూప్పుకున్నారు. కం 926 0 టప్కుం 13806 ౧౮6౦4138 60 ౩ంణ1ం8 18612 8 ఈ విధముగ మాట్లాడినట్లు (వ్రాయుటకుత్చాహనును చూప్త వారుత్తర క. 000ల౮౩(/6 (౧92౯ ౦0 17164122 "1080284 0 681164౪011 2 79 2 10164

140 "బేళశము వారును ఆంగ్ల భాషాధ్యయినం చేవినవారును తలచుచున్నారు. దక్షిణ దేశమునందును ఆంగ్ల భాషను నేర్పిన వారీవిధముగనే ఉన్నారు. అళాద్రి సరిత. (02601560 (6 52006 (ల6600160, "ఇర 6 38006 లంట 10 16 90011 3 వ్యానహారికం (గ్రాంధికం అవే రెండు భేదాలు అన్ని దషీణ (దావిడ లాషలంందు గలవు, “యి 08 46 [038 0610174864 వణ?164121 120808- కైం8 మే25 8916 ఇం 1000 (౪10 64141603 076 01 163 రే15068= 2 1125 23991021 6121601 284 2 గ00 11౬ ౦010003121 632160౬ "శాబట్టి వ్యావహారిక (గ్రాంధిక భేదములు అవన్ని భాషలందును ఉన్నాయి. -ఎవరెట్లు మాట్లాడినా మాటకు (వ్రాతకు భేదము కొంత ఉంటుంది. ఎంక అవేదే ప్రశ్న. వ్యవహారంలో ఉన్న భాషకు (గ్రాంధికొనికీ అంతరం అధికమై (గాంధికమును నేర్చుకొంటేనేగాని రానంతగా మారిపోయింది. వ్యావహారిక (గ్రాంధికములకు ఉన్న లేదాన్ని తగ్గించటమే భాషా సంన్కం _ర్తల ఉద్ధేశం. వీలై నంతవరకు ఈ రెండూ నన్నిహితంగా ఉంయే మాఠృ భాషలో విద్యాబ్ధోధన నుకర మప్పతుంది. విద్యార్థులు క్రొత్త విషయాలమ వేర్చుకొను అవకాశము ఎక్కువ. భాషను వేర్చుకువేందుకు ఖర్చు చేపే కాలం కూడా విషయ్యగహణావికి ఉపకరిస్తుంది. ఇది ఇందలి పరమార్థం. ఈ దృష్టితో వేళమునందలి భాషలన్నీ వ్రయక్నం చేసిన ఫలికాన్ని పొందు శాయి. కన్నడం, బెంగాళీ. మొదలైనవి గొన్న మార్పును తెచ్చి గ్రాంధిక వ్యావహారికాలకు గల ఆంతరాన్ని తగ్గించాయి. ఈ ఉద్యమం ఈ శకాద్దా రంభములో తెలుగులో తీవ్రంగా చెలరేగగా వండితులు విరోధించారు. ఇప్పుడైనా మేల్కొనకపోతే చాల చిక్కులు వడవలసివన్తుంది ముందు ముందు, తెలుగు నాటక రచనకు వవికి రాదని ఓ కాలంలో అన్నారు, మరికొంత కొలావికి తిలుగులో శాస్త్రగ్రంథ రచన బోధన పాధ్యంగాదవి అన్నా అనవచ్చు. ఆనంతరం తెలుగు ఆధువిక బావ వ్యక్తీకరణకు ఆళ కృ తె 10164

న.

మవుతుంది. కావున తెణగు నమర్ధవంతమగు భాషగా చేయాలం పే.

వ్యావహారికొన్ని చేవట్టటం ముఖ్యం. ఇంత కాలం ఉపేక్ష ఆనర్ధదాయకం.

మిగిలిన భాషల వారికీ ఈ నమన్యలు రాగా వానిని వారతి[క్రమించి వ్యావవో రికొన్నాదరించారు, అందువల్ల భాష సంపన్నమయింది.

ఠ్‌ంకే కన్నడం ఫి

12 వ శతాబ్దము నుండి వేటీ వరకు (గంధ రచనకు వాడుతున్న

భాషను పాత కన్నడము అనుచుండిరి,! (గాంధికములో వచ్చే మార్పులకు. విధేయంగా ఉన్న కవి (వ్రయోగాలను కన్నడ వ్యాకర్తలు విరాకరించలేదు. ఈ మార్చుమ భాషకు నహజముగ వచ్చు మార్చుగ (గ్రపొంచి అనంతరం వ్యాకరణమును విర్మించిరి. కాబట్టి వారికున్న వ్యాకరణము బాల నమ్మగ ముగ ఉన్నది. కన్నడ భాషా పదముల కమశానవమును చేయుడు భాషా వదములు నంన్కృత పదముల వలె నకల శాస్త్రములందు (వ్రయుక్తములు కానందున వావివి నకల దేశీయ జమలకు వరిచితములు గావు. దానిమూలంగా కొందరు సంస్కృత వండితులు భాషా పదములు పామరులకే గావి నండితు లకు పరిచితములు గాదంటారు. పామర (పయు _క్తములయినందున వాని వమళాసింవ నవనరము లేదవియు పండితుల వాదము. కావి కళన్న డమునందు వ్రయు క్త ములయ్యే పదాలవేకం సంస్కృతములో ఉన్నాయి. కొబిట్టి సంన్కృృకావికన్న గౌరవము కన్నడాని కుంది. అందువల్ల దీన్నే వ్యా$రించాలి అవి 1604 నాటి కన్నడ వ్యాకరణ కర్త భట్టకలంకుడు చెప్పు. కున్నాడు.

1. €11351021 01820636 18 ఇం2110/ ౧21104 014 2021606 అంథ వ మడ 026 బ700లర/ 06 ౯29604 01005 28 6% విం 289 ౦16, 036 91001” 23 (06 12083286 0€ ౧201266 1106720076, $06008 2816 1 6 12080880 0 *ఇనయ్‌ పేరా క25/ 60౧౫2091(109839 $660 &1/20/85 60 పీడ ౪6 06ల ౪46602 2 16236 [ంట ఓం అలరు లలల *సంం కం318టిి బై22మమి2౯ ౪28 ౦0మ90966ీ, 0090692676 82000028 0€ త౪10122 1808303868 -కం 00-

142

నంవ్కృత వదములు కొన్ని కన్నడంలో వాడుకున్నందున అవే సంన్కృతంవనందు వ్రయుక్తములగుచున్నందువలన దాన్ని కన్నడ పద ముణ కొన్ని సంస్కృతంలో ఉన్నాయని సై కన్నడ వ్యాకరణ కర్త చెప్పియండును.! కన్నడము సంపృతంవలె అనుకాన్యం అవి చెప్పిన కన్నడ వ్యాశర్తలు, (ప్రాతను మాత్రం స్వీకరించి భాషలో వస్తన్న మార్చును గుర్తించియే యున్నారు. “వభ్యాక రచయితల (వ్రయోగాలు తీసికొని కొంత స్వతంత్ర పరిశోధన చేసి వాటిపై కొన్ని మ్మాూశ్రాలను ఏర్చరచుకొవి శబ్దిమణీ దర్పణం రూపొందించారు. ఇది ఈ (గంధములోవి విశస్టక, విరవయోగమైన భాషా వివాదావికి ఆస్కారమిచ్చే తెలుగు తమిళ వ్యాకరణాల కంటె యిది చాలా ముందున్నడవి చెవ్ప్చవచ్చుము.డా.బుర్నెల్‌. ఇంతేగాక శబ్దామ శానవాను గూర్చి “రైన్‌ ఈ విధముగా చెప్పియున్నారు. గ్రయోగర్హాత లేని పుకానస్తు విశేషం మాదిరిగా ఆకర్షణీయమైన ప్రాచీన శబ్దాలనూ, మారుమూల వదాలనూ తీవికొవి పూర్వ వద్ధతిలో రాసిన వ్యాకరణ కాదిది, (ప్రాచీన కొలం మంచీ యీనాటివరకూ యాదద్భాషకూ వర్థించే వ్యాకరణ సూశ్రాలన్నింటినీ దీంట్లో చర్చించారు. కన్నడ(గ్రాంధిక భాషలో కాలానుగుణంగా వచ్చిన మార్పును ఆ దేశంలోని శిస్ణు లంగీ కరించారు గదా? తెలుగు (గ్రాంధిక భాషలో మార్పులు రాలేదా? వచ్చినా శ శబ్దాను శాననం (ప్రస్తుకం, తత9ంక అమశాన విషయ భూతాః శబ్ధాం కర్ణాటకా ఏవతే చ సంస్కృత శబ్దనత్సకల దేశ (పవిద్దాః నకల ఇాకోోవ యోగికయా నకల మహాజన వర్శిగ్రాహ్యాశ్చ నభవంతి. భాషా విషయ శ్వాత్‌. భాషాయాంచ పామరాణామేవాధికొరః న సండితావా మేవేతి వై శేమళాస్యాః (వ్రయోగవరత్వాత్‌ కేషాంచిత్‌ నంన్క్సృతా (గ్రహ (గ్రస్తానాం వండిత మ్మన్యానాం మనసి (వ్రభ్యాతా మవ్యధా ఖ్యాతిం 4వ్రత్యాభ్యాతు మేతదేన విశేషణ మువ వర్షితవాన్‌ (గంధారః ఇదమక్రా కూతం యధా నంన్కృక శన్దాః పొాధ్వపాధుకాయా మళొః నవర్హాః తధా భాషా శబా ఆపి, యది చామీనాను శాన్యః కథం తర్డి భగవద్భాషా తన్మయి స్యాఠ్‌ వహ్యవ శబ్దిమయీసా. (కర్ణాటక

శద్దాను శాసన = భట్ట కలంక,)

కకక తెలుగువారు గుుర్రించలేదాః తెలుగులోమ కొలానుగుణంగా మార్చులు వచ్చాయి. దానిని వ్యాకరణ కర్తలు గుర్తించలేదు. అందు మూలంగానే గ్రాంధిక వ్యావహారికాల కీ భాషలో అంతరం మరీ మరీ వినరీఠ మైపోయింది. (వయత్నంచేసి నేర్చుకుంటేగాని రావిదయ్యింది (గ్రాంధికం. మాళ్ళభాష కెంగ్లైనా గగ్రాంధికం కొరుకుడు వడకుండా పోయింది. అంటే తెలుగు (గాంధికం వ్యవహార దూరం అయిపోయింది. అందు నూలంగా అది మృత భాష అయ్యింది. ఈ సందర్భంలో మరో విషయం గుర్తించాలి. (ద్రావిడ భాషల్లో ముఖ్యంగా వినదగినది తమిళం. కడి తమిళం : తమిళం ఆతీ (ప్రాదీన కొలం నుండి (గ్రంధరచన గలిగియున్నందున ద్రావిడ భాషలలో మిక్కిలీ (వ్రధానమైన భాషగా చెన్ప్సుకారు. క్రీస్తు కొ రంభము నుండి తమిళములో (గంధ రచన కొనసాగుతున్నట్లు న్సష్టం. అంకే ఇందలి (గ్రాంధికం తెలుగుకన్నా (ప్రావీనం, అయితే తెలుగు కాన్న ల౮షను మృత భాష అంహే కఠమిళ కావ్య భాషని ఏమనాలి అనే వశ్న నొకరామర్య లేవనె త్తారు.! ఇది ఆర్ధ రపాతమైంది (పళ్న. కాలాన్ని బట్టి తెలుగు కావ్య భాషను నృత భాష అనలేదు. వ్యవహారంలో లేనందున వృత భాష అన్నాము. తమిళ కొన్య భాష వ్యవహారంలో నేడు తమిళులు వాడుచున్నారుుం.. అందువల్ల ఆది మృత భాష కాడు. ఆధువిక వచన

1. నన్నయ కాలము నాటిమండి (గ్రంధన్తమైన తమిళ భాషనే మనము మృత భాష ఆవిన క్రీస్తు శకొారంభమువకే (గంధన్తమైన తమిళ భాష నేమనసపలయును” (గ్రాంధిక భాష పరిత్యాజ్యమా. రాళ్ళపల్లి మందరం. ఆంధ్ర పాపాత్య వరిషతృ(త్రిక సంపుటము 57, సంచిక = 6 =ప్పట. 28
2. మతి యుసన్యానములు కథలు మొదలగునవి గూడ చాలవణకు (గ్రాంధిక భాషలో నే యుండును. మాటలాడునప్పుడును చాలా మంది చక్కని (గ్రాంధిక భాషలో మనము చూడవచ్చును....(వస్తుత (వభుత్వాధి కొరులుగ మన్న (ద్రవిడ మున్నేడ్ర కళగము నందలి నాయకులలో నక్తలని పేరు గాంచినవారందరు చక్కని (గ్రాంధికమున నూటలాడువారే. (అందే = పుటి. శ్రి

కి4క రచనకుకూడా తమిళులు పాత కావ్య భాషనే వాడుచున్నారు. (గ్రాంధికమును పొమాన్యులు (వ్రజానాయకులు మాట్లాడుచున్నందున అ భాషను మృత భాష అనుట సరిగాదు, వ్యవహారమునందున్నందున సజీనమనవలయును. తెలగు నందు (గ్రాంధికమును ఎవ్వరును మాట్లాడరు. కావున దానివి (శ్రీ రాళ్ళపల్లి నుందరంగారు మరియొక వింశ వాదమును (ప్రతిపాదించియున్నారు మదరాసు ్రాంతీయు లెంత శష్టులయినా తమ మాండలికాన్నే వాడుకారు. మరియు యక్షగానాల్లో మన్న వ్యావహారిక ఆరవ గొడవగా ఉంటుంది ఆలాగే ఈ వ్యావహారికం ఆవుకుందవి.! కాని ఇదంత ఆర్థం లేని వాదం, ఏనరు ఎట్లా మాట్లాడినా (వ్రాపేటప్పుడు మాత్రం మార్పు గావించి (వ్రాస్తారు. ఇక పోతే యక్షగావంలో భాష పాత్రోచితంగా ఉంటం కోనమై అలా కొవా లవి గవ్రాసేరు. ఇస్పుడు మాత్రం (ప్రతాపరుడ్రీయం మొదలై న నాటకాలలో 'వేదం వంటివారు ఎలాంటి భాషను వ్రాశారో దాని వయోజనం ఏమిటో మరల నివరించనవసరంలేదు. వ్యావహారికోద్యమ తత్త్వమే మన (గ్రాంధిక వ్యావహారికములకంకరమును తగ్గించుట వ్యావహారికము వచ్చినంత మాత్ర మున ఆర్థమయ్యేలా ఉండాలి (గ్రాంధికం. తమిళంలో ఈ విధంగా (గ్రాంధి కము వ్యావహారికం అలిన్నంగా వుందేటట్లున్నది. కాబట్టి వారీ సమన్యను పరిష్కరించారనే చెప్పాలి. కొని వారు వ్యవహారాన్ని మార్పులకు గురి కాకుండ కావ్య భాషకు దగ్గరగా ఉంచుకొంటున్నారు ఆతి ప్రయత్నం మీద అవి (గ్రహించాలి. మనం అలాగాక న్యవహారిక భాషకు సుదూరం పోయి ఉంది (గ్రాంధికం. మళయాళమునందుము వ్యావహారిక (గ్రాంధికములకు కొంత భేదం

ఉన్నట్లు నుందరంగారు చెప్పారు 2 ఇది సహజం. ఏ భాషలోనైనా వ్యాక

1. ఎంత శిష్ణలైవమ మదరాసువారిని మాటలాడించిన “*అపునప్పా అట్లదా

ఉద్జు మాభాష అందురు. ఇందొక మండలమున “నేను వసం పోతం

పీ $స్టంలేటేంటి" అని భాషించుట విననగుము.” (ఆందేంపషుట 80) £. మళయాళ భాషను గూడ పరిశీలించినవ్పుడు వ్యావహారిక భాషకు రచనా:

విషయమున వాడుక భాషకు తన్సక కొంత భేదము కవవట్టచుండును.

(అందే = పుట, 88)

శక

హోరిక (గ్రాంధికాలకు కొంత భేదం . వియకంగా ఉంటుంది. అందులో

వినిధముల్లై న దళలుంటామి. అందు అక్యంత ఆధికముగాక న్వల్పలేనం

ఉండేట్లుగా ఈ రెండూ ఉండటం వరమార్థం- ఇదే ఈ ఉవ్యమ తత్త్వం.

ఉత్తర దేశమునందున్న భాషలందునము (గ్రాంధిక వ్యావహారిక ఖేన ములు గలవని తెలిసికొంటిమి. మడ్చున కొక భాషను వరిశీింతము.. జగ తృళస్తి గాందిన కవియగు రవీం(ద్రనాథుక భాష బెంగాలి.

5.8 బెంగాలీ:

ఇందును సం(వ్రదాయామగుణంగా ఒక భాషా వ్యవహార రూఢమై మరియొక భాష గలదని ఠెలియమ, గేయ కవిత్వంలో బెంగాల్‌ ముందంజ వేసింది. రవీంద్రుడు వాడే భాష వ్యావహారికం. అం'పీ అందరూ మాట్లాడు కువే భాష. ప్రామాణిక (గంధ (ప్రయోగాలకు విరుద్ధమయిన భాష వ్యాకరణ సూసత్రములను కాదంటూ ఈ రళమైన బెంగాలీ భాషను (వ్రయోగిస్తాడవి ఆయనను ఫండికులు నిందిస్తారు.! సుమారు ఓకటిన్నర శతాద్దాముల

క్రిందట బెంగాలీ (గ్రాంధిక వ్యావహారికాలస అంతరం ఉన్నందున ఈ

అంతరాన్ని తగ్గించాలని ఆ భాషలోని వండితులందరు తీవ్రంగా వ్రయక్నం

చేని వ్యావహారికం నుండి ఒక (గ్రాంధికాన్ని ఏర్పాటు గావించారు. ఈ

ఆధువిక (గ్రాంధికావికి ఒక విఘంటువూ = ఒక వ్యాకరణముగూడా ఏర్పాటు

చేశారు. ఇంతగా (క్రొత్త (గ్రాంధికం వ్యావహాశికావికి నన్నిహిత రూపా లను కలిగి ఉన్నా మహా కవులంవరు రచించిన జగత్కవి రవీంద్రుడు తన రచవ సాగించినా ఈభాషలో చెప్పుకోదగ్గ అలివృద్ధి లేదు. బెంగాలీ భాషలో గవితం భూగోళం మొదలగు శాస్త్రాలను చక్కగా తెలిపే (గంధాలు లేనవే

1. వ్యాన చంద్రిక రవీంద్ర కవి,

2. మారు సంవత్సరముల (క్రిందట బంగాళీ విద్వాంసులు దంగా భాషలో హ్యాకరణముగానీ నిఘంటువుగానీ లేకుండుట గని గత యాల్హై ఆరవై ఏళ్ళలో బంగాలి వాడుక భాష మండి ఒక నులరమైన (గ్రాంధిక భాషను కల్పిందుకొని లోకములో ఎన్నిక కెక్కిన (గంధ (స్రవంచమును గల్పిం చిరి. (వ్యాసావళి = పుట, 42)

వ్‌-10

కిక

చెప్పాలి! ఈ పరిస్టితి గురజొడవారి నాటిది. వేటికి ఆ భాష సర్వ పమృద్ద మయినది.

కొన్య భాషకూ వాడుక భాషకూ భేవం అంతు లేకండా 'సెగిపోవ డావీకి వ్యాకరణం మూలకారణం. కొవ్య భాషలో (ప్రాత దావికి లక్షణం ఉంది. కొలానుగుణంగా వ్యాకరణ విర్మాతలు లోకవ్యవహారంలో కావ్యము లందు వచ్చిన మార్పునుగు ర్హించి వ్యాకరణాన్ని కొలానుగుణంగా సవ శించినందున భట్టకలంకువి కర్ణాటక శబ్దాను శాననము వలువురు పరిశీలకుల మన్నవలను పొందినది. బెంగాళీ కీ విధంగా వ్యవహారము మండి కోళాన్ని వ్యాకరణాన్ని ఏర్పాటు చేసినందున అభాష క్రొత్తగా రచనకు తగిన భ్రాషగా ఏర్పాటయినది. అయితే వర్వశ్ర వ్యాకరణం ఆవసరం. ఆడీ (ప్రాతది గాక అధునాతన మై వుండాలి. అఆనలు వ్యాకరణం లేకపోనేం. ఆక్కటర్లేదను కుంే ఈ భాషా వాదం ఉండదు. అమకోవచ్చునా? శ.4 వ్యాకరణము ఆవళ్యకమా :

భాషను గూర్చిన వాదంలో వ్యాకరణ [వనంగం వినగా మరో వినాదం లేదు. (ప్రతివారు వ్యాకరణ నమ్మతమా కాదా. ఉన్న వ్యాశరణం వమ్యగ్రమూ కాదా అం'పేరేగాని వ్యాకరణం అవవవరం అనేవారెన్వరూ (గ్రాంధిక వ్యావహారిక వాదుల్లో లేరు. వ్యాకరణము లేక అనుశాననమ ఛాషస గల వ్వరూనమును న్వభావమును విరూవిస్తుంది. ఆంటే వ్యవహా రంలో రూఢమైన భాషకు ఏదో ఒక దశలో వ్యాకరణం విర్మితమప్పుతుంది. మనకు లిఖికము నాధారంగా తీసుకుని రచితమైన వ్యాకరణాలు (ప్రారీవ కొలంలోనవి, వేడు వ్యవహారాన్ని ఈ (వమాణంగా తీవికొని వ్యాకరణ రచన చేస్తున్నారు. వ్యవహారము అనగా ఉ _క్తము అవి (గ్రహింపవలయును, వ్యవహారం మారుతూ వుంది, వ్యాకరణం మారాలి. మారవి భాగం కొంఠ ఉండవచ్చు. లిఖికంలో మార్చు తక్కువ ఆదు అనలు మార్చు లేదన డంలోనే (గ్రాంధిక వాదులు పెద్ద పొరపాటు చేశారు. గిడుగు వారు నవర క. అందేం పుట 152. 2. అందేం పుట. 162

కక? భాషప వ్యాకరణం (వ్రాశారంపే వ్యవహారాన్ని పుఠరన్కరించుకొవి, లిలిక ఈూవంలోవి సవర భాష లేదు. భాష స్వభావాన్ని తెలునుకోను తద్వారా ఆ భాషను వేస్పకోదలచే వారికి మార్గం సుగమం చేయను ఏదేని ఒక శూపావికి గావీ వాక్యఏఖేవానికి గావీ ఆరం విషయంలో వివాదం వస్తే చావ్ని స్టిరంచేని వందేహ వివృ త్తికీ వ్యాకరణం విఘంటువు ఉపయో చిప్తాయి, నన్నయ భారతాన్ని అప్పారావుగారు కవ్యాశుల్కాన్ని వావి వ్య వచన భాషల కౌయా కాలల్లో రూపాల్ని నిశ్హేోంచారు. ఈ విర్లేోంలో వందేహం వ్తే నమాధానాలకు వ్యాకరణం, "నిఘంటువు సహకరిస్తాయి. ఆలాగే వ్యాకరణం లేకపోతే భాషలో వ్యవస్త ఉండదు. భాషను వేర్చుట ఉవయోగించుట ఆర్థం విషయమైన వివాదాన్ని తీర్చుట కష్టసాధ్యమవుతుంది. అందువల్ల దాన్ని వ్యాకరణం సాధి న్తుంది. ఈ అంశాలను సువిపులంగా ఆంగ్లేయులు చర్చించారు. ఈ చర్చవ వరిశిలించి యనంతరము తెగువ కున్న వ్యాకరణము లావిధంగా ఫలితాన్ని ఏమా(ం సాధించాయో కొంత ఊహాంవ నవుతుంది. కావ్య భాషా వ్యాకరణాన్నతి క్రమించి వ్యవహార భాష (ప్రయోగాన్ని శతృలితాలను క్రీ చిలకమర్తి లక్ష్మీవరనింహంగా రీ విధంగా తెలిపారు. “ఈ కాలమున గొందరు నవనాగరకులు యతి గణ (ప్రానములక్కంర శేదవియు,. భాషా సొలభ్యము పాత్రోచిత భాష అను వెవమున గద్య శావ్యములందు వ్యాకరణ మనావళ్యకమవియు తుదకు నంధిబంధములమ అనవనరమవియు. వాదింతురు.! వ్యావహారికానికి వ్యాకరణం లేదని (గ్రాంధిక వాదులు తలంచి ఉండియుందురనియు దావి మూలము వారిట్లు తలచి ఈవియు ఊహించి దానికి నమాధానముగ వ్యావహారిక భాషప వ్యాకరణముణు గలవవియు “అర్హెన్‌ మొదలగు పాశ్చాత్య వండితులు విర్మించిన వ్యాకరణము ఆట్టివిగా తపాంవవలయునవియు అప్పారావుగారు చెప్పిరి, మరియు తాను

1. ఆంధ్ర సాపాత్య వరిషక్ప(త్రికంనంపుటి 1. సంవిక 2. పుట. 92
2. అంటే వారి ఉద్దేశం దిహుళా వ్యావహారిక భాషా వ్యాకరణ [గంధం ఏది వెలునడలేదని కావచ్చు (డిపెంటు వక్రం = 70)

న! న్వయంగా వ్యావహారికంలో కన్యాశుల్కాంన్ని (వ్రాసి ప్రదర్శించి (పజల అమోదాన్ని బొచుక్యమును గుర్తి ంచారు. వచన సం్యవ్రదాయంలో 700 వంవత్సరాలుగా భాష తన నహః పిద్ధమ మిన వియమబర్ధ మై యుంది, ఇందులో సందేహంలేదు. ఈ విషయములను సానుభూతితో పరిశీలించి వందున (గ్రాంధిక వాదులకీ పద్దతి నచ్చలేమ. ఈ వ్యావహారికాన్ని చూపే వియమర హితమవిపించింది. ఈ సందర్భంలో జాన్‌ ఏస్‌ అను ఆంగ్లేయ వ్యాకర్త 061200026021 103404౫ అమ (గ్రంథ పీఠికలో అన్న మాటలను సంధింన దగియున్నవి. ఆ|( సం సం68 98000366 6700 0౪ 2161 0€ 162010 3 చం 2081131 టలిక36 18 600 ₹8806, 2964 22026 1016 10 906 ౯660066 60 2%) ౧౦౧212 912%64864 01 ₹81639 0€ 00090౪0609. 1 ఆంగృమ_న్తవ్య_స్రము, వియమవంతముగా జేయ నమవుగావిదని వండి తులుము తిలచువారట. అఆంగృమునకు మొదటి విఘటు నిర్మాత (11) జాన్నన్‌ వండితుడును “ళ్ళగ్లింగ్సై ] 100% 6 161 83070 ౦997 ఇరరేలగ210198 క ₹096 90660% 00010౪68 ౪1026 01౯6ల 206 అల్వా ౧10 *1టంల లయ. ₹సేలం+ళల క రండ మ *₹1ల తం ౪28 వల1లంట/ €0 06 రేం స్రలిడ104 286 ౧0౫గ౫- 5102 6006 10012166. ॥ శ్రమరపాతము వియమ విహినము అయిన పదజాలమెంతో కనపడింది మొదట, సూక్ష్మ పరిశీలనము తరువాత ఈ నియమ రపాత వదజాలంలో వియమాన్ని సులువుగా కల్పించుకోవచ్చువని తోచింది.

(వన్తుతం మన వ్యావహారిక భాష ఈలాంటిదే. దీవివి వ్యాకర్తలేన రైన పరిశీలనా దృష్టితో చూస్తే మొదట వియమ దిద్ధంగాక అల్లకల్లోలంగా ఉన్నట్లవిపిన్తుంది. సూక్ష్మ పరిశీలనవల్ల నియమాన్ని సులువుగ గల్సింన

1. శమం 681460 01 116 001105 ేట0్ర్టై06886 = లి 333 2, 10164 * కొ333

క్లేశం వచ్చవి తెలియవస్తుంది. అయితే ఓక (వశ్న. వ్యవహారంలో 70 నంవ శృ్సరాలు సాంవ్రదాయికంగా తెలుగుంది. ఆధునాతన రంగస్థలమువ (వద శ్మింవ ననువువడు నాటకాన్ని అప్పారాపుగారు దీవిలో రచించారు. మరి వ్యాకరణం లేకపోవటం ఏమిటి? ఆంగ్షేయరేదో స్తూలంగా వ్రాసినా రచ యికలు ప్రయోక్తలు అ వ్యాకరణాన్ని ఏలగుర్తి ౦వలేదం టే వ్యానహారికం మలభళం. అందువల్ల వ్యాకరణం గూర్చి చర్చింపవలని యవసరం వారికి కలుగలేదు, ఆంగృమునందు జొన్నన్‌కు మునుపు ఈ విధంగానే పరిస్థితు. లున్నట్లు గ్రహింపవలయును, “0 13 901 16 1156202386 046 6 ౯400106 క 11 18 టం కాంట 19 82మగు2౯ 13 ౪65 601. విం8ై160166 20098 ౪9వ &9ఠే 1613 ౧06 16 6 గఏంల10 00006 110- 84286 0809 6 00౧610 6 91901010 894 [101= టు 00 11 46 0006231083 0013 ౧౦81606 దీన్ని 700 వందల నంవక్పరాల కాల వ్యవహారంలో ఉన్న తెలుగు వచన సంప్రదాయ విషయంలో గుర్తింపవచ్చు. ప్రావీన భాష కష్టం గాబక్టీ వారికి వ్యాకరణంతో సందింధం వియకమై పోయింది. ఈ నందరృంలో ఇలాం (16 14080880 1633 ళ 484 910016, ౪౦ 910214 ౧౫4 1361763 ౪116ల 2 0316 ౦5 303రే్ర0ైై 16 ౪10 086 ౧216 826 214యగం9. 1 అను వాక్యములను _యధాతధముగ తెలుగు వచన సంవ్రదాయమునందు వ్యావహారిక భాష విషయమందు చెప్పవచ్చును, (ప్రాత కొవ్య భాష వంన్కృత గణ వియమబద్ధమయ్యింది. దావినలన అందు ఏది తవ్పు, ఏది పాధు రూవం అని స్పష్టంగా చెవృగలుగుతున్నాం. అధు౨క భాషయగు ఆంగ్లంకు వ్యానహారికాంధావికీ నేడు వలె ఆనాడు ఆనుళాననం లేదనుటను ఆంగ్లేయులు (గ్రహించారు. “ఫం ళ్ళ 0౯ 1%6 ఓ 10906 24604100 *ఇడ8 బుగాండ 10 116 బిడరురు&? 296 14౪88 రసంం070966 (48 2001152 పీడఢీ ౨౦ 8120మ8క శీలి 29 206 143 ప8మిలతిి 128 శై 1014

150 1163 బుంండ 68. బవ్రుం0002ఓ 264 106 200 ల౫| 1208028038 వీడే 0008 క60000604 [0 ₹06 016 106% ఇ188 ౪23 2 8౧6 2906 0210 ₹39 ఇగంగ8 9501 1 001 3% ఆలం 1 98 ౪238 0006502061 026 1027064 80 963% 20 ₹౯ 16 23 086 163004 10 ఇ41ఓ౬ి 2264 10 0209 20065 0 8200016021 ౪5286 1ం506 ౪719 మంంప్‌ ౪8౯౩008 20088 మెల 0 66402608 218 ఇ83 016200 6 5423160160 2622086 16663 క66ీ 20076 &16056 29 ౦016ల 9 7లం6 80 20 & 020 116 విగ668 60903366 86 2645ల 16 16 10 22091268 రయ 1210 పేట 0 0౯6608 10 రేంంకడేం 0% [0 005606 ౪29 10 ఆస?659 19200191 1 శెలుగు వ్యావహారిక అలాంటిదే కాని యన్పష్టతలేదు వియమం: అంకర్లీవంగా. ఉంది. కాని వియమ విధేమమగు ప్రాత కొవ్య భాషావాదులు వియమ విధేయము కానందున వరిగ్రాహ్యాము కొదు నూరి పోయి భాషలో మాండలిక లేవాలు ప్రాంతియ పదజాలం (వభావాన్ని చూపే భాష విడిపోతుందనే ఆందోళశవకు నమాధానంగా వ్యావహారిక వాదులు దీవికి వియనుం ఉంది కొని సులళమైనందున అందరు నేర్చుకొంటున్నా మార్చు (క్రమబద్ధం కాలాంతరమందు అర్థం స్ఫురిస్తుంటుంది వ్యాకర్త గల్ఫ్చింప వంత మాశ్రాన వ్యావహారికాన్ని నియమరపాతమని చెప్సుఏ అనాలోచిత మే నవి వివరించారు అంతట వీరు వ్యావహారికొనికి వ్యాకరణం ఉందనే అంళాన్ని విరూపించుకొన్న పద్దాంతములను చూపించారు. కొల (వ్రలానం వల్ల వియమం ఉందనుకున్నను ఆంగ్లేయణ (ప్రాత నండితుల విమర్శకు నమాధానంగా నియమాన్ని గల్పించే (వయత్నాలు చేశారు వ్యావహారిక భాషా వాదులు మవం వ్యావహారికొంధధ్రావికి వ్యాకరణం వావ్రే ఎలా ఉండాలవేఅంళానికి ఆనాటి యాంగ్లేయ వండిరుణ గల్పిందు పవియువ్న వియనములు

కేప్‌ ఓ 16 0౯9006 02 ౩౫౦౧02౯ 0 200 12882260 3960 1620 ౪9 €0 లా 0150 ౪6 ౪ మ 800201 ఈ ౨ 2కి 20828 204 10 60406 3 €0 క! 05 ఈంది ఇసం156 826 [00001 05 0009630101 ఇరా ంల 1 00౯3160౯20 గ1౦ ౧28 ౪20 05 ఈ0- ౫౧84 8 10 12 60%” ౫౧) 68 226 10 39016

ఉం 0 అమంేం 1

తే 106 = ల్‌ 334

వ్యావహారికాం ధము 4 థ్ర్విః ఒక (వ్రత్యేక (ప్రాంతానికి కాపీ, ఓక జాతికికొనీ ఒక వర్ణావికి కానీ వరిమితం కాకుండా మొత్తం తేలుగు వేశమంతటా శిష్ట

అనులు మాట్లాడే భాష వ్యావహారికం ఆని ఈ కమిటీ భానిస్తున్నది (డివెంటు వత్రం=-12).

గామ్యం అంపే మోటు మాట *కూకో , మొదలయినవి “కూర్చో” మొదలగు వావి యట్లు నభ్యత గల వారి వాడుకలోలేవివి కావువ ఇట్టివి (గ్రామ్యములు "నంక, ఎల్లా మొదలగు వావివి పామరుణ వాడుతుంటారు. (వీనికి శష్ట రూపాలు చంక వెళ్ళుతు అవేవి కావున వీనివి (గగ్రామ్యమంటారు. "వెళ్ళచు అవేది కావ్య భాస కొన్య భాషా (గొామ్యము అవే రెండు పరిమిత వ్యవహారం (వ్రయోజవం కలవి వెదురు. ఎల్లా అనే ఈ రెంటి కన్న శస్టులు వాడే వెళ్ళుతు అనేదే (వచురం కొట్టీ ఇదే వ్యావహారికం, ఈ విధంగా వ్యావహారికం ప్రాచీన కాలంమంరీ ఉన్నట్లు తెలుగులో ఎన్నో ఉదాహరములున్నాయి ఈళ1 ధ్వనులు

తెలగునకు లక్షణాన్ని చేపి రూపు రేఖలుదిద్దేందుకు పూనుకున్న వండితులందరు సంస్కృతానికి ఆంధావికి అంతరాన్ని విలనవలెవవి తలంచారు తెలుగులో ముప్పై అరు మాత్రం అక్షరాలున్నాయి నంన్క్భృ శంలో అయిదు వదులున్నాయి. నంవ్కృతంలో మా(క్రం ఉండి తత మాలవల్ల తెలుగులో చేరే అక్షరాలు వందొమ్మిది ఉన్నాయి. తెలుగులో

శకి

మాత్రం ఉన్న అక్షరాలు ఆంటే నంక్కృతంలో లేనివి ఆరున్నాయి ఈ యారులో ఏదీ నంస్కృతంలో ఉండదు సంస్కృతంలో ఉండే అక్ష రాలన్నీ తెలుగులో ఉ టాయి. ఇక్కడా తెలుగులో నంన్క్పత ద్వను లను వనివారించినా నివారింపవచ్చు వ్యాకర్తల యిష్టంపై అధారవడిందీ విధావం తమిళంలో సంన్క్యృతొక్షరాలను చేరదీయలేదు అవన్నీ వారి భాషా వియమాల కినుగుణం మారుతూనే ఉంటాయి వారికి సంస్కృ తంవై తెలుగు పండితుల కున్నట్లగా ప్వీకరించాలనే భానంలేదు సరే తెలుగు వారు స్వీకరించారు అంపే వ్యాకరణంలో అనుకాననం గల్చిం చారు ఆందువల్ల ఆ ధ్వను లెక్కడబడితే అక్కడ ఉండరాదు నంన్కృళక వమములందు మాక్రమే ఉంటవి అంకే అలా ఉన్న వాటికే పామాశ్య3 శదన్యావికి గాదు ఈ విధంగా తెలుగులోనికి (పవేశంచిన సంక్కృత భ్వనులు కొన్ని తదృవములందు విలచి ఉన్నాయి. అలాంటివి కానాల కారం నుందీ వేటి పరకూ ఉన్నాయి. కొన్ని తెబుగు శబ్దములందు, స్వయంగా వినృన్నములయ్యాయి. అట్టి వావిని వ్యాకర్తలంగీకఠింన లేదు. ఈ విరమైన సంన్కృత ధ్వమలలో కూడి తదృవ రూసముళు 'జేళ్యములును శష్ణులకు నమ్మతములయినాయనటాసని [వ్రయోగాలే కారణం శమ్ణలాదరించిన దానికి అనుశాననం లేకపోయినందుకు శికిన్లడు న్యాకర్త గావి ప్రయోక్తగాదు ఆవిధంగా శిక్షిస్తే తెలగు వ్యాకర్తలు చాల శాలము శిక్షితులు కావలసి వస్తుందవి ఈ (శ్రీంది యువహరణములను వరి శీలించినందున బోధపడుతుంది.

“బు బూ ఇ ళా వినర ఖఇళళధరధఫమఘరుఢథత భజ ఇ ళ షలు సంస్కృత సమంబులం గూడి తెబగున వ్యవహ లింవదిడు. (బాల వ్యాకరణము-నంజ్ఞావరిచ్చేదము 4)

హ ఘ “సింఘి జయవింహవల్లభువి కాననము (క్రీ క. 600 వంక్తి ! పింహ (నంన్కృక నమము)

శెంభబు దపాంశా 105204 శ్రీశ 1350.శంఖ(వంస్క్టృకరూవము, వంస్కృత రూవమగు శంల ఆద్యంతములందకారమును గలిగి యున్నది

ర్‌కీ తదృవముగా శానవము నందు (ప్రయుక్తమయిన రూవమంద మొదటి ఆకారము ఎ అయినది. రెండన ఆ కారము *ఉ ఆయినది, దీవివి తదృవమవి వ్యాశరణముణు నమ్మతింనవు. ఏలన తద్భవములందుండరాని ఎలి అను వంప్కృృత ధ్వవి యిందున్నందున.. దేశీయమగు ఈ వధ విశ్రషముము వంస్కలృత కవితా మార్గనువకు చెందిన మార్ష్గవర్సీయులగు కవి వండితులా దరింవలేదు దేశీయ మగు మడికి అనువుగా నున్న ఈ రూనమును జాను దెనుగుగ వర్మిగపాంవవలవియున్నది, *పిధిమి, అహదనకరశానవనము వృధివి (తత్పమం) విరివి, వెల్డుర్తి కాననము 758 (ప్రాంతం

తత్సమ రూవలోవి తొలి న్వరమగు “బు అనే వంన్క్యృళామృకు ఆగే శంగా” ర వచ్చింది. వదాంతమువందలి మి కివి ఆదేశం వికల్పం అంపే మవ అనే ఆక్షరాలు వరన్చరం మారటం కత్పమములందూ గం దవి గ్రవాంవవచ్చు. కిన శతాద్దిం మండీ ఈ మార్చు తెలుగులో ఉవ్న దని (గపాంపగలం అయినా, యది దే కవితా మార్గామ యాయు లాద: శించియున్నందు వలన మార్ష్‌ కవులు దీవివి పామర (ప్రవిద్ధమవి యెంచిరి ఇది శానవ లేలకులగు శష్టుల భాషయందున్నను భాషాముకానకులు పరం (గ్రహించి యుండలేదు, ళష్టేషన్దువదువ్యతి, అమటను వీరంగీకరింది యుండలేదు మకారమునకు వ కొరము వచ్చుట ఆధువిక వ్యావవాలి కంలో గూడా ఉంది. ఉచ్చారణ విభేవప్పుగు రులు అవే వ్యాపం (కారళి- మేం88)లో "పీక్ష మళ్ళ కామేశ్వరరావుగారు విదాపించియున్నారు

రావయ్య రామయ్య

ఏవిటి ఏమిటి

మావ మామ మొదలగు వీ యదాహరణము అందవదాంతమగు మవ గ మారి యుచ్చరింన విడుట గమవింవదగియున్నది నేటి భాషా శాస్త్రజ్ఞులు తెంగులో తచ్చా రణంవల్ల మవ అవుతుందవిగు రించిన ఆంశానికి మూలం ఎవిమిడవ శశాద్దంనాటి తెలగులో ఆర ౦ళమైనట్లు గుర్తింవవగుమ

ఠ్‌ప్‌ 2 106 0004 406 లు షం ల 294 08 108 & $06601 1206 358౧00) 060ల5ల06 0 110 92006 180 ఓ 1688 ౨౩౯ 16౯1౧౮ ౧౬20980886 0 ౦086 4- 9 282) అనే వాక్యం ఈ సందర్భంలో నమన్వయింపదగి ఉన్నది తత్సమ రూపములో ఆద్యచ్చు మారినందున ఈదృవమనదగివ ఈ రూవమందనాం(ధవర్ష మగు థ విలచియున్నందున దీవిని విశేష రూవముగ చెన్సవలయును శానన లేఖలకల నపండితులని కాలాంతరమున మార్ష్గవర్గీ యులగు పండితులు తలంచి ఈ రూవమును (గామ్యుమవియు దాన పరి హార్యమనియు విర్లేశించియుండిరి ఈత్స్పమ వదమునందలి మొదటనున్న అచ్చు 'బురిగ మారి వ్రరిమి వి అము రూనమును కలిగించినది బుషి రిపిగ మారుటను మార్గ వర్గీయులగు వండిత కవు లంగీకరించిరి బురి అను వావికి లాక్షణివులం దరును యతి మైత్రి నంగీకరించిరి పదాని బురి గా మారుట కింక వవేక. ములగు ఉదాహరణములను (ప్రాచీన భాషమండి యదాహరింవనగుము కాటి (విక్షముంద పొంళా 6.074 వృక్ష (ఠక్సమం) విత్తి కట్నాలు వృత్తి (౨౨) వికి వడియ ళం ( ్సి (విత్తి మంకుడు * ( ్సె (విశ్చీక నంక్రాంతి వృళ్చిక ( ః ్సె శ్రంగార కీర్తనలు అన్నమాదార్యులు శృంగార ( 1 పదావి మధ్యాంతము లందలి య నంయు _క్షమయినా వ్య ప్త మరఠునా అందలి న్వరమగు ఆ కారము =ఎం గ మారుతుంది. (హాన్వ మగు ఎ వంన్కృళమునందు లేదు యెళోవిధి దహంశా 4 5746 1 85 యళోవధి (తక్సమం౫ యెంత్ర 69 10 156.52 ౨16 య న్త్ర 9 యమెరోవిత , 6 308220 -౨120060యరోచిక

కె5ర యెజుక్వేద దహింళశా 6 1177-98 1201 యజుర్వేద (తత్సమం) యొక + 6 80424 = 201 యజ్ఞ యెక్లోవవీకాలు , 6 800. 8 =1801 యజ్ఞోవవీతాలు రాజ్యె 6 10024 ౨1168 రాజ్య మస్ధ్యైన 6 745.8 =1008 మజ్జ్యవ భూతార్జక [్రియారూవములందునుంపోయెను మొదలగు లిట్‌ (వధష పురుషైక వచన రూవములు-పదాదియందునుంయెనడు-ళన్ప తక్కిన స్థలము లందలి యకారము అకారమునుమా[తమే గలిగియండునవి ఆద్యం క్రీయాను భూకార్జ ద్యోతిన మాద్యగం వినా నర్వః(ఆంగధ శద్ది చింతానుణ్‌. వంజ్డా పరిచ్చేదము 20 అము సూశము వివరించుచున్నది - మెవ్వడుం యెవ్పుడుంచవి యెన్‌, కవియెన్‌ మొదలగువావిని ఈ సూ్యూతమునకుదాహరణ ముగ విచ్చియుండిరి యెవ్వడు-యకారాదిగ నుండుట వింతగదా యకౌ రంబును వువూవొవో లును తెలుగు నూటలకు మొదట లేవు (బారి వ్యాకరణము-సంజ్ఞా పరిచ్చేదము 17) అని బాలవ్యాకరణ సూ(త్రమున్నది గదా అంతేగాక అచ్చునకచ్చు పరమైనవ్వడు సంధిరానిచో యళ్ళృతి యగు నను యళ్ళతి మార్యా లఘుయం (ప్రవదంతి [ప్రాణకః పరం (ప్రాణజమ్‌ (ఆంధధ్రశద్ధి చింతామణీ-సంజ్ఞావరిచ్చేదము 2) అను యడాగమ. విధాయక -హా(్రము అచ్చువకచ్చు వర మైన వరవదాద్యచ్చునకే యడాగమమగునని చెప్పయుండె మరి ఆచ్చునకు వరముగావి ఎవడు లోని ఎకి యడాగమము వచ్చి యెవడు యెక్కడ మొదలగు వావివి అహోబలాది వ్యాకరణ కర్త లఅదాహరించియుండుట అనంగతముగ నున్నది. హరియతడీత్యాదులందా గమ యళకారము లఘువనియ తదన్యమలఘువనియు బాలవ్యాకరణము నందు సంజ్ఞాపరిచ్చేదము 8 సూ(కమునందు వివరింపబడియున్నది శద్ది పిద్దమగు యకారమలఘువు సంస్కృత శద్దిములందలి యకారము గూడ అలఘువే *యెళో నిధి మొదలగు నీ రూపములందు నంన్కృతక యళకొ రము ఆలఘు యకారము ఎతో కూడి యున్నది ఇది యెవడు వంటిది శాదు. కొవున ఈ రూవములను నివారిం ఈ సూక్రముద్దేశింవబిడినదని

కేఫ్‌? (గ్రహింవవచ్చును వ్యాకరణము పాధురూవమల ననుకావింటమేగాక ఆఅసాధురూపములను తిరస్కరించుటయు జరుగుముండును గదా నంస్క్యృక శబ్దములందున్న పదాదియయె గా మారిన తద్భృవములను

మ్మాక్రమే సూత్రము విషేఫించుదుండ ఊయెలంసయ్యెదంకాయెక్తు అను వావియందు భూతార్థక (వ్రధమైక వచన [క్రియారూపమునందు గాక తదితర మగు రూవములందు యె ఉండదు కాపున రావ్యె మొదలగు తదృన ములు వరి[గ్రాహ్యములు గావని యధర్యణుడు డోలా భూషో తృరీయాణీ వివైత్యం న్నాప్తి మధ్యయ। (వికృతి వివేకము నంజ్ఞావరిచ్చేకము 24) అమ కారిక వివరించుచున్నది అన్ప్నకవీయము ద్వితీయాశ్వానంలో 176=188 వద్యాలలో ఈ విషయాన్ని చర్చించాడేగాని, దీవికి తగు కార ణాన్ని చెన్చకుండా ఉన్నాడు యొజ్జ్ఞ మైన మొదలగు తదృవ రూస ములను జామ దెనుగులో వాడియండగా మార్గవర్గీయుణు విషేధింవదేవిన వ్రయత్నంవై న్యూశ్రకారిక తద్వివరణాత్మక వ్యాఖ్యకు ఫలితమవి గమ వింవనగును

నంన్క్యృత నమములగు వదములు తెలుగులో చేరివందున ఆందు చేరన మహా టప్రాణారశక్షరములు తెలుగు "నదములందు నున్చారణలో (ప్రాచుర్యమను వహించి కాలాంతరమున లిఖిత రూనమును పొందినట్లు కెళలయును మహా ప్రాణాశరము మచ్చరించుటకలవడ్డ ముఖయం[తం అస్టానంలో గూడ ఆ ధ్వమలను పలికిందవని (గహంవనగుము

పణ ఏడువాడలపాలెప శాసనముంనం క్రి-కి సిమ్లి (ఏమిట్‌) అవదాంత మగు మకొరావికి రుక్‌ సరమైనందున అనుస్వారాదేశము *వళ్ళాపదాంతన్య దులి అను పాణీవి సూత్ర పద్ధతి వనునరించి వచ్చి యుండును అనం తరము వర నవర్షము రాగా (అనుస్వారన్య యయ పరనవర్దః) ఎట్టి అవి అవుకుంది. ఇక్కడి నంయుక్తంలో టకు మహాప్రాణాక్షర మా దేశను య్యింది ఇదంత సంస్కృత సంధి (వ్రభావ విలానమే గాని వేరుగాదు.

మకార న కారములుం౦భ అయినట్లు శానన భాషలో గలదు నేవి కివీ ఈ లక్షణముచ్చారణమునందున్నది తొమ్‌-పది-కొంళంతొంళనూట ఏడు వాడలపాలెపు శాసనము పంక్తి శ

న! ఏన్‌వది ఆమనది ఏంభ అవియైనది కొన్నింట అనుస్వార అలోపమును గలదు (మంవిలచి ఉండి) ఏమృడి తిన్సలూరు శాసనం ఎంభాది వెళ్దుర్తి శాననం ఏంధష దపాం శా 4. 0808 -అనునాసిక లేక అనుస్వార లోవము ఏథది చెల్లుర్జి శాసనం ఏీభాది మరున్తుర్లునేల చామలూరు శాసనం ఉ కౌారొంతములపైవి వ భ అగుటయు గలమ ఇరు.వదింఇరుభది ఆంధ్రాభాషా చరిత్ర ంప్పట 824 నలుంపదింనలుభష దపొంకా 4.106062 ఎంళఇ నలుభఇ అని వడిలో దకారము లోపించి అచ్చగు ఇ మాత్రమ విలచి యుండుట నమక్షొలీన ప్రొకృత భాషా విధాన (వ్రభానము మూలముగ నవి (గ్రహింపవచ్చును శ, అనే అక్షరం తెలుగులో లేదు వంన్కృత పదణాలంలో పాటు ఈ వర్ణం తెలుగులో (వ్రవేశించింది, కావి కొన్నిట న కారమునకు మారుగ శ వచ్చుట గలదు తెలగులో. కొదట్టి పావింఉండదుంపాశుండదు. అన్నమాచార్యుల నంకీ ర్తవములు 2.2 1 ఈ విధంగా న కారావి శ కారమా దేశంగా వచ్చుట మార్షవర్గీయల తెలుగులో లేదు. వారు వ్యవహారంలో ఉన్న ఈ ఆదేశాన్ని ఆంగీకరింపలేదు వీరి దృష్టికి అన్నమాచార్యుల సంక్రీ ర్సనములున్ను పరిగ్రాహ్యములు కాలేదు ఈ 2 నమానము-వినంధి . వమానమంటే కనీపం రెండు పదాలను గలిగి ఉంటుంది సమానము అందు నంధీ విత్యం. అందునల్ల నంస్కృతాంధ్ర వదములు నమసి స్తే వినంధి చేయము వీలు లేనందున నంధి తప్పక చేయవలసి వస్తుంది ఆయికే ఏ భాషకు వక్యేకించిన సంధి ఆ భాషకుంది దేనివి చేయాలనే నమన్యవన్తుంది

59

ఈ నమన్యకు వారు నమాధానం చెన్సలేదు అనలు ఇలాంటి నమాసొలను శవై రినమానమృులవి చెప్పారు నిషేధించారు ఎన్నో సంస్కృత నమాలు, తెబగులోకి వచ్చినా ఇలాంటి నమాసాన్ని నిషేరించటావికి నంధివిషయ మైన నమన్య కారణ మై ఉంటుంది ఆయినా ఈ విధమైన అనగా నంన్కృ 'శాందర్రముల సమాసములు చాల ఉన్నాయి కావ్యభాషలో ముఠ్యంగా దేః కవితాభిమానులయిన పాల్కురికి (వ్రయోగాలు దాల ఉన్నాయి దేశసందవ్రదా యమునకు చెందినవారు నంనస్కృృత వదమువకు నంనట్ఫత వదము సర ముగ నుంపే కూడా తెజగునకు నహజమగు సంధినే చేశారు. తెలుగులో అచ్చున కచ్చుపరమైతే పరన్వరై కాదేశం వస్తుంది ఆనంధి సూత్రమే పంస్క్యృథ వడముల నడుము చేశారు సంస్కృత పరములను తత్పమాదుల వల్ల (గ్రహాంచారు. నంస్క్యృత వపదమువకు పరముగ వంస్కృృత వదం వ్యవహారంలో వస్తే ఆది ఆజాదియైవవ్పుడు తెలుగు సంధిని చేశారు ఈ విధముగ నంన్కృృత పదముల నడును తెలుగు నంధి చేపినట్లూపాంప అనేకములగు మదాహరణములను అతి ప్రాదీన కాలమునుండియు చూన వచ్చును దేశీయమగు వీ మార్గమును మార్గ వర్గీయు లాదరించియుండలేదు. మరియు వరిహరిందిరి శ 3 పరన్వర్తె కాదేశము

వ-సఖి పక్ష్మకం పాగ్ని మొదలగు నమూానము లఅనేకములందు న ఆవేదిసహ అవేదానికి వర్యాయ వదంగా వచ్చింది [వత్యక్ష వరోక్ష మొద లయిన నమాసాల్లో అక్ష, అడీ అవే పదాన్ని సమాసమునందు రెండవదిగా గుర్తించారు, వ్రతికి మారుగ న చేర్చి సంఅక్షి అవికొగా సరన్వరైకా చేశాన్ని చేసినందున సక అయినట్లూహంవవచ్చును లేకున్న సవర్ష దీర్చము వలన *సొక్షి కొావలవియుండును. కానన భాషలోనున్న దోషముల కదాహరణముగ ఈ రూసముము ఆంధ్ర భాషా వికొనము నందిచ్చిరి కావి దీనివి శేవలము దోషమని (త్రోసి వేయ వీలులేము వరన్వరై కాదేశమువే యిందు గుుర్తింవనగును. న కారమునకు ళ కారమాదేశముగ వచ్చిన రూవము శకి అమసదియు దీనికి గలదు

ఆంధ్ర భాషావికానము.పుట 9%

క60 శమీ (వల్లవ మహారాజులు ళడికాను) ఎల్జగుడిపాడు శానవము 4 వ శతాబ్దము చ్‌ష్షీ వెల్చునైి శాననము "50 ప్రాంతము

ధూపంఅవసర ఆమ సంన్కృృత వదద్వయము నడుమను నవర్ష దీర్చ సంధి వళ్ళి *ధూపావసర అని కావలవియుండగా అట్లుగాక పరన్వరై కొదేశము వచ్చి ధూపవసర అవియైవది రూవవనర దపాంశాకీ 982.22 ౨12060

ఈ విధముగ సంస్కృత వదముల నడుమ సవర్షదీక్స నంధివి భాధించి నరన్వరై కాదేశము వచ్చిన నంది అన్నమాచార్యుల సంకీర్తనము పందును గలదుం

పిద్ధంజనము (పిద్ధం-అంజనము)ు అన్నమయ్య సంకీర్తవనులు: 2.238 ఈ క్రింది యదాహరణములందు నంస్కృృత సదముల నడును రావలపీన గుణశంధివి భాధింది తెలుగు పదముల నడుమవచ్చు వర వ్వరైకొ జేళము వచ్చుట గమవింపనగును వీరభద్రీశ్వర (వీరభ(ద్ర-ఈశ్వర) దపహాంళా 10 1008.145 వాగీశ్వర (నాగం ఈశ్వర) కి 81. 521202 మల్లీ శ్వర (మల్ల. ఈశ్వర) ం 6 00 41241 పోమీశ్వర (సోమ ఈశ్వర) ఆం 0 40082. 22 ఈ య.దాహరణములందును నంస్కృృత వంధి వచ్చినచో సోమేశ్వర ఇత్యాడిగ రూపములు విష్పన్నములు గావలనియుండును

ఉభయేకాద€ (ఉళయ.ఏకాదళి దహింశా 6 185.8.1142 అమచో వృద్ది వచ్చి ఉభ్‌యైకాద! అవి కౌవలవియుండగా అట్లుగాక ఈ సంవ్కృత పదిముల నడిమ అత్వ పంధి వలన వపరన్వరై కాదేశము తెలగు వియ మానుసారముగ వచ్చివట్లు (గివాంవగలము

న! 6 తికసంధి * తెలుగులో పూర్వ దీర్చ మునకు (హ్రన్వము పరముగ నున్న హర్గుకు దిత్వం వచ్చుట చాల (వ్రచురంగా ఉంటుంది పరవదాది హల్లులు ర శషనహ అనేవై. శ్రే ఈ విధంగా (హ్రైన్వద్విక్వాలు రావు, ఆ ఈ, ఏ అనే సర్వనామా లకు హల్లు వరమైతే ద్విత్వం వస్తుంది దీనినే త్రికనంధి అంటారు ఆం కామివింఅక్కామిని ఇత్యాదిగ సీ (హన్వద్విత్వములను కేతన మొదలుకొని యందరు వ్యాకరణకర్తలును గురించియండినట్లు నష్టము ఆ-కడ ఈ కడ మొదలగునవియే అక్కడ ఇక్కడ అనువానికి మూలము ఏది-ఎద్ది మొదలగు హూపములను వరిశిలించినపుడు ఏక పదమునందును (హన్వద్వి త్వములు వచ్చుచున్నవవి (గ్రపాంపగలము ఇట్టి (హన్వద్విత్వములు వంన్క్యుత వదములందుము (వవర్తింపజేసిన (పయోగము లవేకములు గ్‌రంపు ద్వితీయ ద్వితియ్య దహింశా 5 27006. 174 ద్వితీయ ద్వితియ్య శ 7049187 తృతీయ తృతియ్య 4 12160 ఇ ॥ శి 9090222. 156 89 9 4 $90462. 56 ౪ 10 200ఓఒ 185 కాకతీయ కాకతియ్య = 0 24.7185 9 ! రర? 121 కమనీయ కమనియ్య ౪ 4 0401 156 రమణీయ రమణియ్య 4 9450601102 తదీయ అను నంన్కృత పదమునందు (హన్వద్విత్వముము గల్పించి (వ్రయోగింపబడిన రూపము తదియ్య అనునది బినవ పురాణమునందు గలదు, ఇది ప్రానస్థానమునందున్నది

• ఆయ్యా యనగ వేమి యయ్యా యనెడుత దియ్య వాక్యంబి నజ్టీయ్యయడాది ((హన్వద్విత్వములు ర్‌ం

కి62

శెలుగునందు మిక్కిలి (ప్రాచుర్యమును వపహించియున్న లక్షీణమయినందున దానివి తేలగువారు సంస్కృత షదములందును వాడిరి శాననములందున్న ఈ లక్షణము బనవ పురాణమునందు ప్రాసస్టానము నందున్నందున శానన భాషకు పాల్కురికి పోమనాధుని భాషకు పోలిక కలదవియు ఈ పోలికమబట్టియే శానవముల భాషవలె సోమనాధువి భాషను గూడ మార్షవర్గీయులు పామరుల భాషగా గు _ర్రీంచియుందురవియు తలంపవచ్చును (హన్వడద్విత్వముణ గల రూవములు శొళ్లపాక అన్నమాచార్యుల నంకీర్తనములందు బాల (చుర ముగ ప్రయ్నుక్తములయినట్లు (గ్రహింవగలము

తసీయ తదియ్య $ఎ120 1 86 600146

90 తదియ్యులు 7252 9.6. 826 6.248

కమనీయ కమనియ్య 10-144 108 8225

రమణీయ రమణియ్య 9.225

జాతీయ జాతియ్య 720 108వ శతాబ్దమునకు చెందిన కాశీయాత్ర చరి(త్రమునందును ఈ (వయోగము గలదు దేశీయ దేశియ్య ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య గారి కాశీయాత్ర చరిత్రము వందు (వయుక్ష్తముం

మహనీయ అనే తత్పమానికి ద్విత్వం మాతం వచ్చి (హన్వంలేని రూపోలు కూడ కొన్ని ఉన్నవి వంవ్రదాయ వ్యాకరణము ననునరించి (హాన్వ దిత్వములు రెండును రావలసీయున్నవి మహవీయ్య అను రూనము నన్నయకు పూర్వమున్న కాననములందు గలదు ఆచమనీయ అమ తత్పన రూనమునకు ద్విత్వం మా(కంవచ్చి (హన్వం రాని రూవము ఆచమవీయ్య అమ దివివి రాయ వాచకమునందు చూడనగును (రాయవాచకముంపుట 17 65 ఆదేశ నంధి

ఆచంద్ర తారార్క-ల ఆవే సిద్ద నమానమునకు వికార రూవము ఆ చం[ద దరర్క-ంబు అనునది చిలమకూరు శాననమునందు గందు ఈ శాసనము 8వ శతాబ్దమునకు నందింధించినది మరియు విదికడవ మండ

కిక

అములోవిది చం(ద్రంతార అనుచో వరక ఫదాతి త కారము ద కొరముగ చూరుట తిరుగు నం్యనదాయము దీనివి గసడదవాదేళమని చెప్పుదురు. మరియు కారంఆర్కం అనుచో నంస్కృృతమునందువలి నవర్డ దీర నంధి ఛానలవియుండగా అదిగాక వరన్వరై కా దేశము అనగా ఆత్వ నంధి వచ్చి వట్లు గుర్తింపవచ్చును

మరియొక విశేషము “న వికృతి శద్దాత్సరతః సాంస్కృృతికానాం భవన్తి గనడదవాః అని ఆంధ్ర ళబ్దిచింతామణియు (నంధి) తెనుగుల మీది పాంన్కృతిక నరుషములకు గనడదవలు రావు అని వాలవ్యాకరణమును (వంధి 14) విర్హేశంచియండగా తెనుగులవై సాంన్కృతిక కతపలకు గద వలు కానందిడియెడి ప్రొాఢథవ్యాకరణము (వంధ్వివిక్రేశించి వే.వణనులుం వేవణములు మొదలగు విజ్ఞావేశ్వరీయాదుల మండి యుదాహరించియం దెను, ఈవిధమగు నాదేశము యుక్థమళల్లుని బెజవాడ కానవము నందే గలదని ఇందు-(వత్యక్షమై-ఇందు (వత్యకమై అను శానన రూవము చృఢము చావించుచున్నదవి తలప వచ్చును శానన రూఢమగుటయేగాక శకేతనాది శవులాదరించిన ఈ రూపమును మార్షవర్లీ యులగు కవులాదరించి యుండ శేదవి (గ్రహింవనగును.

యుద్ధమళ్లాని బెజవాడ శాసనమునందు బయ్వారల అను వ్రయోగము లదు (బ్రయ్‌-వారల అవి దీవిని విడదీయవచ్చును (దియింవారల అవి ఉండగా ఇందలి పూర్వవదాంళ్యన్వరము లోఏంచినందున ఈ రూవము పిద్దించినదవి (గ్రహింవవచ్చుమ శక శబ్దరూప నిష్పత్తి.

(ప్రకృతి (వ్రత్యయములు చేరి విభక్త్యంఠములు తద్దితాంతములు మొదలగునవి నిష్పన్నమగుటలోను (వ్రక్యయ ప్రాతిపదిక విభ కృథంగము లందు గల వైవిధ్యమును దేశకవికాభిమామల (పయోగములవి యేంచవగు శాసవ భాషమండి ఈ విధముగ (గ్రహింవనగును (వ్రత్యయములుంఆదేళ ముణు లోకము నందవి శాడుకవల్ల సిద్ధించి ఉన్నాయి కావి అందు వ్యవ్త శేక వియతి చేయటానికి వ్యాకరణం పూనుకొంటుంది అవి వ్యాకరణ

కథకీ

వ్రయోజనము నహోదలుడు వివరించియున్నాడు గూ వ్రత్యయాదేశానాం లోక పద్ధత్వేపి వ్యవస్థా శా ప్త్రేణ క్రియతే " అహోదేల పండితీయముంపుట 217, లోక సిద్ధములగు (ప్రత్యయము లనేకములు,ఆకేశము లందు - వైవిధ్యము గలదని శాసవాదులందు వ్రయు_క్తములయిన రూవములవలన కిలు స్తుంది అందులో కొన్నింటిని మాత్రమే వ్యాకర్తలాదరించిరి మిగిలిన వావివి. పామర (వ్రయు _క్త్‌ములవి వరిహరించిరవియు ఈ విషయమునందును మార్గ వర్గీయులు తమ యరీనమువందలి యంకుళనగు బభాషానుకాననము నునక రించుకొవి జేశ కవితాభిమానుల (వయోగములము పరిహరించిరవియు (గ్రపాంవవచ్చును

మాహార్థమును తెలుపునట్టి ప్రత్యయము ఎడు అవి అధర్వణా చార్యులు “మానార్హావ్నిక్య మేకత్వ మెడు ప్యాత్సరిమాణ'ే (సంధి) అనే కారికవల్ల తెలిసియున్నాడు బాలవ్యాకరణము నందలి తద్ధిత పరిచ్చేద మున *మానార్థంబున శేకత్వంది నందె డువక్షకందిగు * ((లాలవ్యాకర ఇము-తద్ధిత వరిచ్చేదము25) అవి విర్దేశంచెను అయితే సరిమార్దంలో లోక విద్ధము ఆయిన (వ్రత్యయం ఎడు అనేది ఒక్కటేనవి చెప్పటావికి వీలులేదు శాసనములందు అన్నమాచార్యులు నంకీర్తనములందు ఎడు అనే (ప్రత్యయం అసలు లేనేలేదు మరియు ఆండు యండు ఆడు అనే (పక్క యాలు ఈ యర్ణంలో వ్రయోగింవబడి ఉన్నాయి పై వావిలో ఆడు [15న శ శతాబ్దమునకు చెందిన అన్నమయ్య భాషయందున్నది మిగిలినవన్నియ వన్నెండు వదుమూడు వదునాలుగు శతాద్దిములందు (ప్రయుక్తములయినవిగా గుర్తింపవచ్చును

మాన్‌న్లు దహింశా 6 1000001 08 9 6 1174-04 51 6 187050! 98&

కరక అండు

అడ్డండు దహీంళా 8 6 78.114

అడ్డండు 6 1287. 11050

తూమండు క్‌ 1200. 02 ౨12560

కుంచండు ర్‌ 12 806. 26 యండు -

అడ్యండు 85 92 8.08.157

వట్యండు క 2 80001225

అడు = ముద్దడు (కాళ్ళపాక అన్నమాచఛార్యుల సంకీ ర్గ్‌నములు 2. టి చేరడు ( అందే 1 ట్ర 12 వ శతాబ్దమునుండి 165 వ శతాద్దిం వరకు శాననములందు సంకీ

శ్తనము లందు (వ్రవద్ధముర్హైన (వ్రత్యయముణు లోక సిద్ధములు గదా అయితే వ్యాకరణ కర్తచేసిన వ్యవస్థ యేమిటి? ఇన్నింటివి కాదనీ నిరాక రించి ఎడు అనే (వ్రఠ్యయాన్ని ఒక దానివిగు రించాడు ఆంకే కావ్య భాషలో ఎక్కడైనా అడు లేక యడు ఉండినా దాన్ని ఎడుగా మార్చీవేయ చావికి మార్గవర్గమునకు చెందిన పండితులుగావీ వ్యాకరణకర్తలు గానీ వెనుడీయరు.. కాబట్టి ఈ విధంగా భాషయొక్కు నహజ న్వరూనమును మరుగు పుచ్చుతుంది వ్యాకరణ కర్తలు చేవిన వ్యవస్త దేశ కవిత జాను 'దెనుగు వామరూనములు బేకుండా పోవలపీంది వీరి (వ్రయక్నంవల్ల. కావి ఆవి యింకొ షిలచి ఉన్నాయి, వ్యాకర్తకు ఎడు ఇంపు 'గల్పించినందున (గ్రహిందాడమకున్నా ఆడు మొదలగునవి లక్షణ విరుద్ధములనియు దానివలన అవి (గ్రామ్యము౪వీయు విరూసింస తన వ్యాకరణము ససహాకరించుట మరియు దారుణముగ నున్నది

క్‌66

67 క్రియా పదములు

వ్యావహారిక భాషలోని [క్రియాపదములు తమకుగల వై విద్యావ్ని నిలుపుకొని ఉన్నవి పరిశీలించి చూ_ప్తే ఈ విధంగా ఉన్న రూపాలను మార్గ వర్గీయులు గ్నుర్తించారవే తెలుస్తుంది ఎలా అంకే అలాంటి వాటివి వ్రక్యే కించి విషేధించి ఉన్నారు క్రియలలో భూతార్టకము ((వ్రధమైక వచనం) ఈవ్ప మిగిలినవన్నియు అకారముతో కూడిన య అను హల్లాను కలిగి ఉండును అని చింతానుణి స్తూతం పోయెను అనురూనంలో యొ అవేదే ఉంటుంది య ఉండదు అని అర్ధంగదా ఇక్కడ గుర్తింపవలసిన అంశం ఓకటి ఉంది పోవు ఆగు అనే ధాతువులకే భూతకొలమును బోధించు లిట్‌ అను లకొరము పరము కాగా దావి (సధమ పురుష ఏకవచనము నందు ఎను ఆము (ప్రత్యయము రాగా * అగుపోపుల కడవాల కిద్వక్రంబుణ పరంబులగు నప్పడు య కారంబిగు " (బాలవ్యాకరణము- క్రియా పరిచే దము-0%)అవి య కారము ఆదేశమైనందున పోయెను అను రూపమగును ఆగువకు వక్ర౦బు గూడుచో దీర్చందిగు ( బాలవ్యాకరణము (క్రియా [00) అని దీర్చ మాదేశమయినందున ఆయెము అను రూనము ఏర్పడును ఇందం తయ మార్గ కవిత్వము నభిమూవించువారి వ్యాకరణ విద్ద్ధాంతము ఈ రెండు ధాతువులందు మా,కఠ్రమే యె ఉండుము ఆది య అవే ్రాంతివి తొలగింప ఈ విధంగా * ఆద్యః [క్రియాసు భూతార్థద్యోతిన మాద్యగం వినా నర్వః " (ఆంధ్ర శద్ది చింతామణి సంజ్ఞ 20) ఆవే సూత్రం రచితమయ్యింది ఆగు పోవు అను ధాతువులకాదేశముగ వచ్చిన య కొరము మ్యాత్రం క్రియా రూపాల్లోవిలచి ఉంది సహజముగా య కారాంత ధాతువులందు య్‌ ఇకొ రముగావీ ఎగానీ వరముగ నున్నచో నకొరమాదేశమగునని * ఇకార వక్రంబు లుక్తంది లందలివి వరంబులగుచో యాకు నకారంబగు * (బాలా వ్యా క్రీయా 54) ప్రత్యేకించి నిర్దేశించి ఉంది పోగా మిగిలిన పోయెను ఆయెను అవేవే వ్యాకర్తలుద్దేశించిన రూపాలు వీవికి పోయను, ఆయమ అనే రూపాలు వారికి సమ్మతములు కావు వానిని విషేధించడానికే ఈ విషేధం చేశారు. పోయెను అనే రూపం కొవ్య భాసలోవే (ప్రయుకమయి ఉంది. “అయ్యో నీ సుతు గ్రద్ద తన్నుకొని పోయన్‌ ఖీతి కోకిల్లగన్‌ అనే

167 వద్యములో ఆ కారమునకు య కారముతో యతి చేయబడినది, కాబట్టి వ్యాకరణాను గుణంగా తక్కిన వ్రయోగాలను నరిచేవినా చేయవచ్చుమగావి అట్లా వీలుకావిదీ (ప్రయోగం యతిస్థానంలో ఉన్నందున ఈ విధంగాఉన్న (ప్రయోగాలను విషేధించటం ఈ సూశ్రావికి గల [వధానాంశం. ఆయికే వారిష్టానుసారం సవరించి తన్ను పాఠ్యాలను (ప్రవేేంవ వేశారు మిగిలి పోయిన ఒక్క రూవం కోనం ఇంత సూ[కం కొవాలా అవేవి ఓక వళ్నం అసలు ఇతర(త ఇలాంటి య గల రూపాలున్నాయని చెవ్పడాని కాధారం ఏముంది అనేదీ ఒక వశ్నే 5వ శతాబ్దము నాటి అన్నమాచార్యుల నంక్షీర్తనములం దీ విధంగా య కారం గల (వయోగాలు చాల ఉన్నాయి "వీడు బట్టు ఆలుచాయ వేడుకలుడి వోయమ 6.128 * పోయన అవేదానికి రూపాంతరముగ పోయ అనేది గూడ శాళ్ళపాక అన్నమాచార్యుల సంకీ_ర్తవములందు [ప్రాచుర్యమును వహించియున్నది పోయ 861 పోయ ర? పోయ 661 పోయ 0221 పోయ 12 02 పోయ 104221 పోయ $ం42 అన్నమాచార్యుల భాషలో పోయన పోయ అనే రూపం ఎనిమిది మార్లు (వ్రయు క్రమైనట్లు కనదిడుతుంది ఆయను, ఆయ అవే రూపం ఈతి భాషలో మిక్కిలి (వచుకముగ (వయు _క్హ్‌మయినట్లు (గవాంవగలము ఆయను ఈ రూపము అన్నమాచార్యుల నంకీర్తవనములందు మువ్ప్చది పర్యాయములు వాడదిడియున్నది ఆయన్‌ ఈ రూవము పైరూవమునకు వర్యాయముగ రెండుచోట్ల (వయుక్రమయి యన్నది ఆయ ఈ రూసము. పురుష వచన బోధక (వ్రత్యయ రహిత మయివను (ప్రధమ పురువైకవచన ఆర్థమును తెలుపునదిగా అన్నమాచార్యుల భాషలో డెబ్బది వర్యాయములు (వయుక్తమై యున్నది ఇంతేగకయకా

168

రాంఠమగు చేయు అను ధాతువు పైమండి లిట్‌ (ప్రధమ పురుషైకవచన రూసము శాయన్‌( ఒ16) అను రూవము (వయుకక్తమై యున్నది యాంఠ ఛాతుపులకు లిట్‌ (పధమ పురుషైక వచన ప్రత్యయము ఎను పరమయినచో యయ కారమున కాదేశముగ న వచ్చును కావి ఆకార యు 'క్తమయినపుడ్తు య ఆజేళమును పొందక ఆశ్లే ఉండును ఈ విధముగ ళూతార్జక క్రియా రూవములలో య ఉండగా దానివి విషేధించి యె అవే దాని (ప్రాముఖ్యమును గల్చింన మార్గ వర్గమునకు చెందిన వండితులు కవులు పాటు పడుచుండిరవి గ్పుర్తింపవద్భును రావిపాటి గురుమ్నూర్షిశొస్తి రచించిన తెలుగు వ్యాక రణంలో, ధాతువుల ఆంతమును దృష్టియందుంచుకొవి క్రియారూప విస్పత్తి చేసియుండుట గమవింపదగిన విశేషమే అగు పోవు ఆవే ఈ రెండు ధాకుప్పులకు (వ్రధమ పురువైకవచనంలో (గ్రామ్య రూవములుగా అయింది ఆయినావి అవి ఆగు ధాతువునకు న్తీ నప్పంనక లింగములందు ఏక బహువచన రూవములుగాను పోయింది పోయినావి (పట 14) అవి పోవు ధాతువునకు స్రీ నప్పంసక లింగములందు ఏక బహువచన రూవంగాము ఇచ్చియున్నాడేగావి. పోయమ, ఆయను, ఆను ఈ రూనముల విషయముష గుర్తించి యండలేదు మార్గ కవితాిమామలీ యకార సహిత రూవమ లను యధానకాళముగా దిద్ది యుండుటయే దీవికి 'హేతువని (గ్రహింవవచ్చుము మరియు రాయవాచకంలో పుట 78.వంక్తి 8 లో ఆయను అనేయ- కారంతో కూడిఉన్న రూవం ఉంది

యు కారాంతములగు తెలియు, పాయు, చేయ. విచ్చేయ వేయ, చిగియ, కలయు తీయు, భమయు, వాయు రోయు అమవానికిమ అనే వ్రత్యయం వర అయినపుడు యుమగా మారుతుంది. వ్రత్యయం లోసీంచినా (ద్రఠ్యయార్థం ఉంటుంది దావిక్తైనా ఆపుడున్ను యుకుసు ఆదేశం అవుతుంది దీవికి తాళ్ళపాక అన్నమాదార్యుల భాషయందు (ప్రయోగము లవేకములున్నవి.

శిలను 894. 186, 0100, 8. 09

పానును 6415

పాసు 184 58

ళం చేసుము 2280 ఒ68 (ఇందలి న కారము ప్రాన స్థానంలో ఉంది

చేసు 102 1700 025 9.20

చిద్చేసు 488

వేసును లికి

బిగుసు 7808

శలసు 700

తీసు $25

(కమసుము 224

తమసు 9087

వాసు లర్‌

రొనుమ వి48

ఇ లేక ఎ నరముగ ఉంపేనేయ్‌ కుస్‌ ఆవేళం అవుతుందని నంప్రదాయ వ్యాకరణ కర్తలు ను పరమైనా అసలు (వత్యం లోపించినా ఈ విధంగా న ఆదేశం అవుకుంది. అన్నమయ్య భాషలో. ఈవిధముగు ఆడేశాన్ని రావిపాటి గురుమూలర్తిశాస్త్రీ అంగీకరించారు ఆంటే దీవికి శక్షణం ఏర్పాటు చేశాడన్నమాట “భావతద్ధర్మముయొక్క- [వధమ పుర్నుషైక వచనమును విస్ప్తి చేయుటకై ము వర్షమును చేర్చునసపుడున్ను యు వర్ణమునకు సు వర్షము వికల్పముగా వచ్చును చేయను చేసును మొదల గునవి ఉదాహరణములు తెలుగు వ్యాకరణముంస్తట 118) అన్నమా చార్యుణు (వ్రచరంగా (ప్రయోగించినా గురుమూరికాన్తి వ్యాకరణ వమ్మతముగ మాత్ర రచనముచేసినా చిన్నయసూరి ఈ రూపమును వర్మిగ హింవక విడచి వీవికి లక్షణము లేనందున అనగా తాను ఏర్పాటు చేయనం చున గ్రామ్యములనుట వీరికి భషయందు నస్తున్న మార్పులను గుర్తింప విష్టము లేదనియు (ప్రాచీనుల వ్యాకరణము (వ్రయోగములను మాత్రమే తుర్తింతురవియు దీవివలనవే (గ్రాంధిక వ్యాసహారికముల కంతర మధికమై (క్రమముగ వ్యావహారి కోద్యమమునకు దారితీపివదవియు (గ్రవాంవగలము,

కె?0 68వ రృమానార్థక ప్రత్యయము వర్తమాన కాల టోధకంగా త అవే (ప్రత్యయం వస్తుంది ఈ విధంగా ఆగమనపొత రూపాలు అన్నమాచార్యుల భాషలో దాలా ఉన్నాయి ధాతుప్పు ఉ కొరాంతంగా ఉంటే వరము వర్తమానకాల బోధకమగు. (వ్రత్యయము కా చేరుతుంది దీనికి చినర హల్‌ మాత్రమగున కావీఉ కొారహితమగు న కానీ ఉండవచ్చును దీనిలో దీర్దృం వియశంగా ఉంటుంది తా --నగుకా జల్లుకా ఒసగుకా ఆడుకొ నవ్వుతా ఉడుకుకా వెరపుశా మొదలగు (వ్రయోగములు మున్పది రూసయులవరకు అన్నమా చార్యులు నంకీ _ర్తనములలో లభించాయి తాను --వేగుతాను శరీ ఊగుతాను శీంకీ నవ్వుతాను శ. అవే రూపాలు మూడు మాత్రం దొరికినాయిం తాన్‌ = నగుతాన్‌ 8.287 జల్లుతాన్‌ మ! దగ్గరుకాన్‌ కం 0 వట్టుకాన్‌ కి. 170 అవనే ఈ రూవములు నాలుగు మాత్రం లభించాయి అన్‌, కనా కొన్‌ మొదలగు నాంత ధాతువులపై ఠా కాను, తాన్‌ చేరితే త కారముట కొారముగాను పూర్వమందలి హల్లుల నకారస్థానమునండు ఆఅమస్సారమును ఆదేశముగ వచ్చును ౦టా =కొంటా శం580 (65 పర్యాయములు): అంటా గఎ0 ంటాను=అంటాను 8224. 805 కొంటాను 18కి లోకపిద్ధములై న రాతువులు అను, మొదలగునవి ఊగు మొదలగు

171

వనియ దీఏిపై తా అవే (ప్రత్యయం ఇన్నివిధాలంచేరి రూపాలను సాధింప- జాలి ఉంది కొని దీని విషయమై వ్యాకరణకర్త పట్టించుకోనేలేదు లోక సిద్దములమునా వ్యవస్థ కొవాలనీ ఆ వ్యవన్త శాస్త్రము సారి న్తుందనీ అది ముఖ్యంగా తమ కిష్టంగావి రూపాలను వివారింపనేనవీ కో వా వివారయితా అవనే మాటవల్ల తెలుస్తుంది ఈ విలక్షణ (ప్రత్యయాన్ని వివారింన దగిన దానినిగాన్నైనా వీరు (గ్రపాంచి. యుండలేదు, ఈవిధంగా లొ, అంతముబు కాలాంతరమునందును (వ్రయుక్షములిపుతున్నాయి కాస్తా (వున్నారు) అనే వ్రయోగం రాయవాచకంలో 4 వపుటలో [5 వవం కిలో ఉంది నడుస్తా రాయవాచకం పుట ఠింసం క్తి 1 చింతించుతొంపుట 2/7.వంక్రి $ కా అవేవావికి రూపాంతరము" అనంతర కాలంలో తూ అనేది వచ్చినట్లు అమ్ముతూ మొదలగు వ్రయోగముల మూలమున [గహింవవచ్చును తాకి మారుగా తూ ఎపుడు (ప్రయుక్తము కాసాగిందో తిలియదగాని తూ రూవముళు కాశీయాత్ర చర్మితమునందు ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య (పయో: గించాడు (పుట 68 ) ఇంతగా (ప్రాచుర్యమును వపాంచి కాలాంతరమున (వ్రత్యయాంతరముగ పరిణతి చెందిన తా ళూ అనేవి ఈ భాషలో చాలా ముఖ్యమైన (ప్రళ్యయాలనవలపి ఉంది. అట్లాంటి వావివిగూడ వరి(గ్రపొంచి వరిహరించుటలో సాధునమ్మతములవి చెన్సుటో లేకుండా ఉండుట 'కేనలం భాషకు నమ(గ్రమగు వ్యాకరణమును చెప్పవలయుననే దృష్టికాక, వారు వమ్మతించిన వ్యాకరణాన్ని మాత్రమే వారుతలపెస్టారని మిగిలిన అంశము అవేకముల న్పృశింవదిడియుండలేదవి ముఖ్యముగా వచన నం(వ్రదాయాను గుణమగు భాషను వీరు లెక్కచేసి యండలేరవి జాను తెనుగు మార్గము వకు చెందిన మహా కవుల కాన్యభాసవే వీరు లెక్కచేయనందున_ తదితర ములగు భాషా విశేషములను వీరి (వ్రణాశికలోచేరు నవకాశము లేదనుటను విశేషించి చెస్పనవనరమే లేదనియు మన మూహింవవచ్చును

దీర్హాంతమగు తా అను దానికి భిన్నముగ (హస్వాంతమగు ఈ అమనది తెలుగు ధాతువుల యంతమునందు (వ్రయుక్తమగుట గలదు. కొవ్యభాషలో భావార్థక ట వర్ణమునకు మారుగ అన్నమయ్య ఈ అనేదాన్ని వాడీయున్నాడు

కె2 ఉండుట 8.128 ఆడుక రి 88 చెల్లాత శీఎ180 అన్‌ మొదలగు ధాతువులవై త చేరితే ౦టగా మారుతుంది. కొవువ అన్‌-ఈ-౪ఆంట అవి అపుతుంది ఇందలి టను కాలాంతరమున ఉకారంత ధాతువులపై చేర్చినందున ఉండుట మొదలగు కావ్యభాషా (వయోగాలు ఏేర్పాటయి ఉంటాయని (గ్రహింవవచ్చును ఈ విధంగాత ఆవేదాన్ని గు ర్తించినందున కాన్యభాషలోవి ట అవే (వక్యయమునకు నంబంధించిన విశేషాంశాలను కెలుసుకొనటావికిది నహకరింపవచ్చును ఆన్నమాచార్యులవారి భాషలో (క్రియారూపాలలో వివిధమురిగు ఆగమాదులవల్లి విశష్టములు విభిన్నములు అయిన రూపాలవేకం విష న్నమైనవి అంతకు ముమప్పన్న శానన భాషలోగానీ అనంతరమున్న రాయవాచకాదులందుగా వీ న రృమానార్థక క్రియా రూనముణలేవు శత్రంఠ ములు లేక [్రియాజన్య విశేషములు తద్దర్మములు మిక్కుటముగా ఈ వర్త మానార్థాన్ని విర్వహి సున్నాయి. 18 వ శశాబ్ద ఆదిలోవి కాశీయ్యాత చరిత్ర లోను రావిపాటి గురుమూర్తికాన్త్రగారి తెలుగు హ్యాకరణంలోను ఈవిధంగా వర్తమానార్హకాలు (వయుక్తముల్లై ఉన్నాయి నంవదాయకంగా కావ్యభాషకు నిర్మించిన వ్యాకరణంలో మాత్రం ఆంధ్ర ళద్ది చింకామణినుండీ వ ర్తమౌ నార్టకాలూ వాని రూవ విస్ప్తీ గలము. *ోవనసి రమదింధఃస్యాక్‌ యత అడర్జో వివక్షీకః అనే సూత్రీకరణం ఈరూన పాధనకే అయినా కావ్యళాషా (వ్రయోగాలుగాగానీ, వ్యాకరణ వియమాలుగావీ ఇతకాలం వ్యహారంలోనిభాషను అంటే జాను తెమగు మార్చలేక పోయిందని గు ర్తింన వచ్చును రావిపాటి గురుమూ ర్తిశాస్త్రి వ్యాకరణంలో పుట 108 లో భవిష్యల్‌ కాలరూపాలుగా ఇచ్చిన వావివిగూర్చి కొంత ఆలోచింపవలయును, వీవికి చలికే పలికీ, అనేవి (వధానాంగములు ఈ పలికే మొదలగువవి కొవ్యభాష లోని వలికెడి, పలికెడు మొదలగువానికి మిక్కిలి సన్నిహితములు. (గ్రామ్య -శాషయందు గలుగు లోపాదులవల్ల వలికే అనేవి ఆయి వుంటాయి ఇవన్నీ

173

తద్ధర్మార్థకములు అంశే ఇవి గురుమ్పూర్తిశావ్చికి పూర్వం అం'పే అన్నమా- చుర్యుల నాటికి ఆనంకరము గూడా నర్తనూనార్థాన్ని తెలుపుతున్నాయి. గురుమూర్తి నాటికి వర్తమానార్హక (క్రియారూవం వ్యావహారికంలోనూ: అంపే మార్గ వర్గీయుల విధేయముగావి జాను దెనుగునందును రూఢమైనందున ఈ లద్దర్మార్థకం భవిష్యత్కాల టోధకమ మునట్లు గుర్తింసవచ్చును పలికివి, వలికీ పలికీన్‌ పలికే మొదలగు తద్ధర్మ [క్రియా వదములు అన్నమాచార్యుల్న భాషయం దనేకములు గలవు పలికీని వలికేను అనురూపాలను మాత్రం (గ్రపాంచాడు ఇవన్నీగూడా (వథమ పురుషలోని రూపాంతరముకే

వ్యావహారిక భాషలో అనగా జూను దెనుగవి పాల్కురికి సోమవాధా దులు పరి(గ్రహించి యాదరించిన దే కవితాభిమానుల శైలిలో వర్తమానము భవిష్యత్తును తద్ధర్మమును 18 వ శతాబ్బాంతమువరకును తద్దర్మ రూపముతే సాధించుచుండగా విట్టి వ్యవన్తలో సంస్కృత విరేయముగ కాలబటోధకము లమ వేర్వేరుగ మార్గ వర్గీయలగు వండితులు గల్పించిరవియు అయినను అది [వ్రాతలోను కొవ్యభాషలోమ. ఉందేకాని వ్యవహారంలో లేదనియు- కొలాంతరమున తెలుగు కావ్యభాష అంటే లిఖితం ఉక్తంపై తన (ప్రభావాన్ని వెరపిందవియు (గ్రహింపవచ్చు ఈనూ(్రం మార్పును గలిగించను కొవ్య భాషకు దాదాపు 600 నంవత్సరాలు కాలం వట్టిందం కే వ్యవహారంలోని భాష ఎంతగా తన స్వాఠంక్యమును వ్యక్తిత్వమును విలుపుకొన్నదో. వేరుగ చెన్సనవనరంలేదు 69 వాక్య రచన

అవనేకములగు మదింతముణు కర్తగనున్న వాక్యములో క్రియావదమా- కర్తృ లేక కర్మవాచక వదముల యంతమునందే (ప్రముక్తమగుము. వావి మధ్యమునందు (సముక్తము కారాదు నంస్కృృతము వందై శ్రే ఈవిధంగా సుబంతముల వడుము క్రియా పదాన్నిఎక్కడైనా వాడవచ్చును తెబగులో కుదరదు ఏనుగు గుజ్లము వడర్‌ను, అపయేకాని "ఏనుగు నడచెను గుజ్ఞము" అవే వాక్యాన్ని (వ్రయోగించటం నమ్మతంకొదు ఇంతకుమించి తెలుగు వాక్య విర్మాణంలో (వ్రత్యేకళమ ఎవరు చెప్పలేదు కారక పరిశ్ళేదములో కొన్ని వియమాలను కెలుగులో

$76

"చేశారు అదీ బాల వ్యాకరణంలో అంతకుమునుపు కారక నమాన పరిచ్చే చాలన్నీ అజంఠక హలంతములగు సంస్కృత వదములు తెలుగులో తత్పమంగా (వయుక్తం కావటంలోని వైవిధ్యాన్ని ఆధారంగా చేసుకొవి జరిగిన చర్చలోనే సూరికి మునుపున్న వ్యాకరణములన్నీ చెప్పాయి

(ప్రాచీన కాననాల్లోను రెండు సుబంతములున్నచో నవి వాక్యంలో పే సందింధాన్ని గలిగిఉన్నా రెండూకర్తలైనా లేక ఠర్త కర్మ ఆయినా వీవికి అనంతరం క్రీయావదం వస్తుంది

ధనంజయులు రేనాజ్డు, ఏళన్‌ (కలమళ్ళ-8 వ శతాబ్దం)

కండుకుర్‌ బెజవాడ కావించె మెచ్చె (అద్దంకి తివ శతొద్దిం) మొదలగునవి ఉదాహరణములు.

“రాజుకు సందింధించిన అవే అర్థంలో రాజాగాంఅంరాజూల అవి ఇస్పుడవుకుంది మరియు పీ అ కారమునకు అచ్చువరమైతేేనంధి రాడు -శామరన నేత్ర లిండ్ల అనే కొన్నిచోట్ల వస్తుంది ఈ విధంగా చేరిన అ (వ్రత్యేకార్థవంతమయి యుండుట దీవి యునికికి మూలకారణముని యెంచ నగును ఈ ధ్వవి విశేషమును గుదర్రించుటకై. దీవిని నత్తి వలుకచుండిరి ఆందువలన దీవికి ద్విత్వము గలిగిన రూవము గూడ (ప్రాచీన శాసనము అందు గలదు. రాజుల్ల (ఎజ్జగుడిపాడు శాననం-8 వ శతాబ్దం) అవే రూవం

ఈ అంశాన్నే తెలుప్పళుంది దీవి దేవి అని రెండు విధాలుగా వాక్యం (ప్రారంభం కావచ్చు కాని దీవికి కర్త షష్ట్యంతంగా దేనికి (వ్రథమాంతంగా వియతంగా ఉంటుంది. “శాసవకాలంలోం దీని = దీవి రకీంచినవానికిఅడుగడుగు ఆశ, గమేధంబునా ఫలంబగు (నలజనం పొడు శాసనము 100 దీవి అబ్బన వావికి వికిరు శ్రీపర్వతంబు అవ్చిన పావంబు (అందే దేని = దేవికి నక్రంబు వచ్చువాన్తు.పంచమహాపాతక సంయు క్తున్షగు (ఉదటూరు శాననము=-?00)

కక శేని అచ్చిన వాన్హు పంచమహాపాత నంయు క్తునగు (ఇందుకూరు శానవం.700) దేవికి వక్రంబువచ్చువారు-బారణా! వేవురుపాల జమ్బినవాన్హు (రామేశ్వర శాసనం-100) దీనికొపికుడిచినవారు భూమిదానంబు ఫలంబు (వెర్దుర్తి శా సనం-700) శీవిలో దీవి (వధమంగా ఉంది కొని దీవికి అంతంలో (క్రియా పదం చూట్రం లేకుండుట గమవింవదగి యున్నది దా(బ్బా వాళ కొడుకు పల్లవార్థ్యన్య లివికమ్‌ (నలజనం పాడు 700) ఇరవది యాది నాల్కు మబు న్తుల్లా నేల (ఎజ్జగుడిపాడు = 600) పై వాక్యములలో మొదటి దాని యందు వల్లి వార్ట్యస్య అను నంన్కృత వస్టి విభ్నక్తి ఏక వచన (వ్రత్యేయ సహితము తెలుగు వాక్యమువందు (వయో గింవదిడియున్నది అశ్లే రెండవ దావిలోని ఇరునదియాది నాల్కు అనుచో అదీ ఆనునది సంస్కృత సుదింత రూవము తెలుగు సంఖ్యా వాచక నమాన మనందు మధ్య అఆవయవముగా ఉండుట గమవింపదగిన విశేషము ఈ విధంగా నంప్కృత సుబంతములు తెలుగులో (ప్రయు కములు కొకూడదు, అనే అనుశాననాన్ని కేతన తన వ్యాకరణమునందు అనంతర కాలమునందు శెప్పయున్నాడు. అన్నమాచార్యుల నంకీ రృనములలో ఈ (క్రింది (వయోగములు విశేష వాక్య రచనకు (ప్రోద్బలము నీయజాలి యున్నవి.

1. వీ ఠండ్రి కడనాడా ఇల్లాలి కడవాడా కల్లి కడవాడా.-- 2 = 25 కడ = తరపు అవి వేటి ఆర్ధం 2 దొంగిలి వాటి 8. 28 ఇందలి దొంగిలి అనునది దొంగిలిన “అమ దానికి పర్యాయముగా 'వ్రయోగింవదిడి యున్నది. శ మాకుమ బసులకు నర్వనమము £ = 54 4 మింటికినిం బొడవు 2. 78 మీటికంటెను అవి వేటి తెలుగుం శ్‌ కెందమ్మి లేకుం గన్నుల కేశవా 8 - 242 రేకన్‌ = లేకువంటి

కి?6 8 చెడుగుంబిల్లి మేనను వెళ్ళదాయెనా కస్తూరి 2 = 208 మేనము అవగా మేమ మండి అవి (గహింపవలయుమ 7. పీకుం గమ్న వేనాడు 1.86 నీకున్‌ అనగా వీపై 8. పడుండిడితివి 8.27 వడదిట్టు అవి వేటి పయోగము ఠి ఉరస్థలముపకు మండిరమమిన ఇందిర 2. 00 10 కన్నపు గత్తుల చూపులు 2. 91 కీ. దురో్యోధమవి వభమ (ప్రతావము పీ రూపము 2.300 2 మిగుల మార్య వ్యేతుండు 2-40 18 కొండల పొడవుల కోరిక కువ్చలు 2.418 14 వీవు మాకింక వేల 8.1 (వీతో ఆవి వేటి తెలుగు) ర్‌ విర్డర గంటికి లేక పీకు మండు హరమా క! శ వవరము వీ కొవ్సు వనరివచ్చునా 8.1! (కొవ్చునకు అవి వేటి తెంగు ? నాతో నావతీరా లి ! (వాకు అమటికు) 8. నా భారము మోప్పము 8.20 (మోయుము అవి వేటి తెలుగు $. ఊరి వారి యింతినన్ను 8-8 20 యింత మమ్మిట్లా నెరయించకు ర్‌10 21 నొవ్చులాయెం జూప్తలు కమ్నుల మీదికి 8.10 (కన్నులకు అనుటకు 22 దవ్వులా యెంబయ్యెడ గందప్ప గుద్చిల మీదికి 8-28 రఫి విద్దుర గంటం బెట్టదు విన్నటి నుండి 8.22 24 ప్రాణమెల్లు జట్టిగావే వచ్చిగా నన్నెంత 3వె 8.82 25 మరు తంత్రాన చెలితో మరగియాతడుండగామ 8-1 9 (చెలికి అవి వేటి తెలుగు. 28 పొంచురేల వివేవు -త-_ 119 (పొందుల అవగా పొంచి యుండి విమ మాటలు 27. తెలుసువో తెలియదో తెల్లమిగా మీకు వివి 3188 28. కాంత వీతో నన్నజేశః - కన్నుల కొటుక చూపరంతు మావి విన్ను రాతి రన్మంవం టోలు 85-248