Telugu Vrukhayurvedamu - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki
వ యం . క . శి | వై ॥ "క్త ర్త ( స్‌ క దళ ఆ | ॥ లా! ॥/ అపు. ౩ | శ న ] ను టాం నాం వంంునుంంంి నెైసు. ఆమ హీ. మ్స ఇక్‌. శ. | ఫ్‌ యము ల. న్‌ మ్‌. నా శ. క _ . జ న. రంపాన చా. ప ఇ ఎ స్తే డద. |
య ల్‌ [1 * ఇ మ పి మె నటి ల్‌ గ్‌ ళ్‌ గ స్ట గ ॥ _ వ (| క న = ఎకరాలు ॥ శే ల. వ ఇతనూ , 1 . మ లు తా. శ ౧ 1- ఈతి
- ఖై యం న క ఇ చిం! న. గాన్న లస | స రం | కు ను? ల
న జ్యోతిష చ్రంథములు ఫలా చ తి 1.8 ర్చు, ఆ అకూఢరత్న సిద్ధాంజనము ః ౮012 శాలామృకకు, మేల్యువ్రలి 10 సౌాళిశాత్త్రముః తెనులుల్కు ఇ 02 జల్లార్షశశాన్త్రము, ఆంధ్రటీశాసహివమా ంం8ి 0 4& ముహాకొ ర్త దర్పణమ్యు సటీక ఎం 0 12 అాతకచంద్రిక,నో పాలర త్నాక రము, సోంధ్ర తాత్పర్యం 08 శెట్టమకశాన్తము సాంధ్రళాక్పర్యము 010 బృాహాక్టాకకము, ఆం ధ్ర గ్‌ కాళాక్పర్య వ్యాఖ్యాన , వ్రహిరముం చక్కని వ్రతి లై 0 పోడళ వ్రళ్నర కొపువళిసోనే టో లియిక హా ఆనుస్థిరచిన చృళ్నగ్రంథమ నకు "తెనుంగు ౪9 ఈనె ఛ్రీకలి? సాంధ్ధ్ర శౌత్సర్యమా జ 69 కరి 06 ఛచ్చన్నము వ్ర శ్నళాద్ర్రముః సాంధ్ర తాశత్సర్యమా నతత్రచూడామణి, చక్య-నిప్రతి అం 06 నర్వార్థ చింతొమణి ॥ న ౧ అలఘుతాచకము సాంధ్ర తాత్పర్యము 012 భృశన్యూక్రృములు 0 ౮ భావార్థచర్శిద్రిశ ౪ 08 వృద్ధపారాశర్యము ,) బైటా శీరోశ్రశ్నము, సాంద్ర తాశ్చర్యము + ॥ కః మయవాస్తుపు కి ళి వాస్తునర్వన్వ్యము 49 0 4 వనమాల (వర్షఫణి) * 6 | ్ట శానము 9 ఆం కు త్రము? అను వాస్తుసారసం గ్రవాము 3 8
ఖ్‌ శ్రీరస్తు హు వృకా యు ర్వేద వ్యశవాయు రసదము లలో ల ఉం = లి రం గార్సర్యనహిత్తము ఆఅ. త వాట... ఉన్న త్శి " శో ల . | జ ( ర సరర్ను నై ౬౧ ల్‌ మ్‌! న్ను రి తారం 4 శమికాస్త్రులుఅండ్‌ సన్స్‌ వారిచేం "త *ఇటికము. 10983. న
(// ౧ జ్‌ య ణా ఖ ఉ య ఖ ర్మ గ 2 *..కిర క! క్ల పెళు ఆ ల" ట్‌ శ జ ష్ట్ర హౌళరావాద్‌ం జ శ ణి న్ని ణా సయి కరాలు ఇ 43క్‌ఉ5ళ 43 5485గ20ఓ౮ & 50%జే | ఉగ గక ఏ2 వ43క4 2559 గౌంగథే 2౧64 కషలే7125 1983-7650
క్స్‌ ద్రిక్ర, వర మేశ్వరునిచే సృజియించంబడిన నకల చరాచరముల కును రోగములు కలవు కావుననే మహర్షులు మనుజులకుం బోలె పళ్వాదులకున్వు వృకళైదులకును గలరోగములకు చికిత్సలను -జలిపియున్న్నారు. వృకరోగలకుణచికి త్సాదులను రచియించిన మహి తౌత్షులు చాని!ి వృమాయు న్వేద మని “పేరిడిరి వలన = మనుజాలకు ఆయుసృంరమణవి ధానమును బోధించిన తెజంగున నే వృకుములకును అయం. సృంరతుణవిధానమును బోధించి యున్నారు ఆహీశువుచేకసే వృకూయున్వేదము అని పీరిడం ఒడియొ. ,ఈవిమయమంకఠకయు సీగ్రంథమునం దే *కెల.వంబడి
యున్నందున నిచ్చట విశదీకరించలేదు ఈ పృమోయుర్వేదశా త్త ము సంపూర్ణ ముగా నెచ్చటను శానంబడలేదు. చ్రకృశమున లబళొరులో దొరకు ్రంథము శవూలకువ్చలైయుండుటంచేసి యిది పరంపననర్హమై యుండుటే ఆకాశ బం శప్రాశ _స్త్యమునకుం గూడ న్యూనరశల్లి నది. ఇవ్వుడు మే మోగ్రరిమును మజిగొన్ని ్రాశవ్రములతో సంప్రతించి బండిశులచే సంస్కారింపించి మ్యుద్రించినారము. ఈళాస్త్రమిం కను విస్తరముగా మండునని తోంచుచున్నది. అయినను ఇది యునువటికంటెరెండింక లై నది, విజ్ఞాలు మావ౦శ్ర్రమమును త! వఠనముచేరతేశే యెజుంగం గలరని నమ్‌ విశేషాశారముగా నీపీకి
జోను వ్రాయూటను విరమించితిమిం ఇట్లు,
వావిళ్ల రామస్వామిశా స్తు లుఆండ్‌ సన్‌. న
విషయసూచిక.
విషయము ఫం వృతజీవనీర్థే యము శె వృకూరోపణమహిమ శ్రే వృకూరోవణఫలనిరూవణాము వృమైరోమూప్రగమక ర్హృవ్యము---వృకైరోవణవి ధి ప. వృకమైరోవణశ్ర, దేశనిర్ష యము జం క్షీ వృమోరోపణభూని హూపణము ఏం ]శ పాదవ భేదవివరణము * ” వృమొకోవణ॥ _ర్రవ్యము న చీజావాననమంత్ర్మము పః వృకమారోవణఖా తాదినిరూపణము + న వృకూురోపణోనరయుం, కృనతత్రములు 49 య వృకషరమీణమం శ్ర ము
బీజావావనకాలనిర్థియము శ వృష సేచనవిధానమా + కుందవజలలతణము ః + వృతరోగనిడానము ం టెక * వృతచికి త్సావివరణము ఆ న /. రఫోద్భవవద్ధతి-..నుగంథకరణపద్ధతి జ ల
ధ్‌ ల
ఫలపఫుష్పువళ నవద్ధతి....- స్త్రీ కృతదోవాదలత్‌ణము 7 అంకోలత్రైలవిధి ం లె ఫుష్పదోహదలకణము.-సామాన్యదో హదలమణ ము "ం
పృమ్షవిచ్చిత్ర, కరణము స్‌
ఫల శ్రుతి
ఇంచి తే ర్య: లల రామో ల జా శ్రీరస్తు వృ వ్షాయు లేదము సాం ధ్ర తా త్ప ర ము అవ గ్రుర్టుట్తమిా తిథి సృథబీపనిర్దయము థిజా వాక్యమ్‌ నను మనుజూనాం చావ్ళూన్త రేస్ట్ర ్యయ వతాం సుఖదుణఖ మనుభవ తాంవఖ్బమవోభూత నికారసముదాయాత్మ కళరీరిణామివ వృషమాణాం సుఖదుగఖజననమరణం చేతి స్వాభావిక మితి బోద్ధవ్యమ్‌_ తదు _క్తం శ్రీమవాభారతే కాని వ ర్వణి భృగుళ రద్వాజసంవాదే తాత్పర్యము, చాాహ్యేంద్రియములును ఆంకరింద్రియ ములంను గల్లి నుఖదుకఖములను అనుభవించుచు వంచమవాో భూశమయ శరీరము గలమనుష్యులకువ లెచే వృషములకును నుఖ
- దుశఖములం జననమరణములును స్వభావసిద్ధములని "తెలియదని నవి, ఈవిషయము మహాఫారఠరము శాంతివర్యములో భృగు భరద్వాజనంవహాదమునందు చెబ్నంబడియున్నదిం
లై వృమూయు ర్వేదము ఘనానామపి వృమైణామా కాశోఒ_స్తి నసంశయః, తేషాం ఫుష్పఫలవ్యక్రీర్నిత్యం సమువపద్యతే 1 కరినములగు వృతములప అఆఅకాశగుణము కలదు శాంబట్టి యేచానికిఎల్లపుడును ఫుష్పుములును ఫలములును గలుగుచున్నవిం ఊపష్తతో న్లూయ లేపరక్షం త్వకృ్భలం ఫుష్ప్పుమేవచ, నాయతే శీర్యతే చాపి స్పర్శ్వే నా త్రృసంశయః శాశ (వేడిమి వలన చర్మము (వట్ట పండ్ల్యుపువ్వులం ఇని వాడుచున్నవి ఆకులంరాలుట్కవట్ట చెడివేవుట ఇవి నిన్సంశ యనుగా స్పర్శగుగాము చేత నే కలుగుచున్నవి వాయ్యగ్న్యళనినిర్ధో మైః ఫలంపుస్పుం విశీర్యలే, శ్రోల్రేణగృహ్యుతే శబ్ద స్తస్థాచ్చృణ్వ న్తిపాదపాః వాయువువలనన్యు అన్నిపలనశు, పిడుగువలనన్వు వంక్షును ఫువ్వులంను ై థిల్యమునొందుటంబట్టి వృమములు శబ్దమును గ్రహించి వినుచున్నవి పుణ్వావుడ్యై సథా గస్టర్హూపైళ్చ వివిధైరపి, అరోగాః వుష్చితాస్నన్తి తస్తాజ్జిఘ్టన్సి పాదపాః నుగంధదుర్గంధములగు పలు తెఆంగలైన ధూవములచే వృతములు రోగవిముక్షినొంది పుష్పించుటంబట్టి వృక్షములకు అహ్రణించుళ _కీకలదు కావున వృతములకు మ్రూణేం (ద్రియము శలదు
సాం "౪ కాత్చర్యము త్‌ పాదైనృలిలపానాళ్ళ స్ప్‌వ్యాధీనాం ఇావీదర్శ గనాత్‌ శ వ్యాధే ప్రతి క్రియత్వాచ్చనిద్య తే రసనంద్రుమే వృక్షములు వేళ్ల చేత జలమును కీ ల్చటవలనన్వుఆవివ్యాథి నొందియుందుట కనయిడుటపలనన్కుఆరో గములు కెవధములచే వివృ త్తియగుటవలనను చెట్లకు రన నేంద్రియము శలదు సుఖదుగఖ యోశ్చ గ హణాచ్చ్భిన్నస్ప చ విరో వాణాత్‌, జీవం ప్శ్యామి వృషాణాద్నవై తన్యం న విద్యతే 6 వృమములు నుఖదుణఖములను శ్ర పొంచుటవలనను, ₹ేదించ-బడినవి మరల 'మొలచుటవలనను వృక్షములు జీవము కలవని చూచుచున్నాము తేన తజ్జల మాదత్తం జరయత్యగ్ని మారుతౌ, ఆహాకవరిణామాచ్చ న్నేహోవృగ్ధి శ్చజాయతే? వృక్షములు జీవము కలవియగుట చేశ, అవిగ్రపాం చినజల మును ఆన్నియుపాయువును జీర్మించంజేయుచున్నవి ఇందువలన వృక్ష్రములకు ఆవోరపరిణామము కలదు (ఆనంగా ఆవోరముకా వలయునుఎ అఆవోారమును వైళొనుటిచేత నే స్నేవావృద్ధి (శెట్లు బలియుుట అనంగా మజ్జ వృద్ధియగుట) కల్లుచున్నది అథి సృమొరోవణమహిమం. థిజా- బవాంభిర్చత కిం జూలైః ఫుర్పైై ధ్ధవార్ధవర్షిలెః వర మేకః వధితరు ర త్ర విశ్రామతే జనః 8
శ్రీ వృషమాయుర్వేదము దానము చేయనట్టియు, పువహోర్థ ములను సోరనట్ట్రియు "ెక్కంద్రు నుతులుపుట్టుటకంటె మార్ట్వమందు జనులు విశ్ర్మమిం చుటకు దగిన చెట్టాకటిశ్రే న్టము (ఆనలా అయోగ్యులగు పుత్ర లకు కని పోషీించుటకంటె మంచినీడనిచ్చు చెట్టును వలువురు నదుచుమార్మమందు "పెట్టి పోషించుట శ్రేస్టము, దళకూపసమా వావీ దశవాపీసనో పహ్రదపి కీ ల జ, స, న! దళహ్రదసమః పుట్ట దశపుత్తసమా ద్రుముః ర చదిబొవులతో దమమొకదిగుడుచాని బదదిగుడుబొవుల తోం దుల్య 'మొకమడుంగు చదిమడులలతో._నన్నూన మొక ప్యుక్తుండు. వదుగుడుపు త్తే సమ మొకవ్ఫ కము. (శావున చెట్టుపెట్టుట మిక్కిలి శ్రేన్టమని భావము) యావద్దినాని తులనీ రోపితా యద్హృ హేవనేత్‌ , తావద్వర్ష సహస్రాణి వైకుజ్చే స మహీయతే 10 యై చు . ఎవనిగృ్బవామునందు. ఎెన్నిదినములు శులసివెట్టుండునో ఆన్ని వేలనంవత్సరములు పాండు బరమవదమునం దుండును. యస్తు సంరోపయేద్చిల్టుం శజ్క-ర ప్రీతి కారకమ్మ్‌ ఇ జీ, శత్కుులేహీ సదా లత్మ్మీస్సటన్తి స్టేచ్చుత్ర పౌత్ర! ఎవండు. శివ్కీతికరంబగు బిల్వవృతుమును వాటునో, వాని పంశమునందు పుక్త పొత్త పారంవర్భ్యమున లక్షీ జేవి యెడ ఆ" జ్య బాయకుండును అశ్వన్థ మేకం వీచుమన్ద మేకం న్యగ్రాధ మేకం దళ తిన్తి ణీకం,
సాంధ కాత్చర్యము ర్‌ కవిష్ధచిల్వామలక త్ర యంచ వఖ్బామ్రవావీ నరకం నవ ఖ్యేత్‌. కె2 శావవెటొకటి్కి వవచెటొశట్కి మజ్రిచటొకట్కి చింత లు లు ఉఆ లు వెట్లుపది, వెలగ చెట్టుమూండు, బిల్వ చెట్లుమూండు, ఊసిరిక చెట్లు మూండ్సు మామిడి చెట్టుఅలు-దు ఇట్లు వనము నిర్మించినవాండు నరకమును జూడండు (అనలా స్వర్ణ లోక మునకుం జనును ఎ గృహస్య వూర్వ దిగ్భాగే స్వుగ్రోధ స్పర్వకామ దజచొదువ్చుర సథాయామ్యే వారుణ్యాం వివ్ప లక్ముభః 118 స్లతశ్నోత్తరతో ధన్యః విపరీత స్తు వర్జయేత్‌, వర్ణయే త్చూర్వళోఒళ్నళ్ధం స్లత్షం దిటుణతో గృవోత్‌ త్త న్యగ్రోధః పశ్చమే వర్జః తథోదున్చుర ముటత్తరే ఇంటికితూర్పున మజ్జిచెట్టుకుంచిన నర్వాఖీష్టనీద్ధియగును దక్షీణమున మేడి వెట్టుంచిన శుభకరము బడమటరావివెట్టు మం గళ్ళవ్రదము ఉత్తరమున జువ్వి చెట్టునిడీన శ్రేయన్క్య-రము దీనికి వ్యతిరి కృముగ నుంచంగూడదు. (అనలా, తూర్పునరావి చెట్టును, దత్నీణమునవావ్వి చెట్టును, వడమటమట్ట వెట్తున్కు ఊత్తరమునమేడి చెట్టును నుంచందగదు ౫) న కుర్యా ద్యామ్యనై రృత్యాగ్నేయేష్వవి హ్‌ వాటికా,అన్య థా కలహో ద్వేగా కషం వా లభ లు లే క్చతే ర్‌
6 వృమూయు]ర్వేదము తస్తాద్రాజ్ఞాం హి శుభదం పు శ్రపౌత్రైదివర్ధనమ్‌, పశ్చిమో _త్తరపూ్వేషు భఛవేదుపవనం కృతమ్‌ గృహామునకు దథ్నీగాము నిర్భతి ఆగ్నేయ దిక్కులందు ఉఊద్యానము నిర్మింపంగూడదు ఇట్లు వేసిన యెడల కలవామును భయమును కష్టమును కల్టునుం *ాంబట్టి రాజులవేశ బడమరతా త్త రము తూర్పు అను సీదిక్కూులందు ఊపవనము నిర్మించినచో మంగ ళ్రదమును ఫు శ్ర పాత్రా భివృద్థియును కల్లును, విధే వృకూతోషణఫలనిరూపణము ఉలా- సర్వేషాం వృతజూతీనాం ఛాయా వర్షా గ, ఎహే సదా, అపిసౌవర్షికం వృతం గృహద్వానెన రో వయీశ్‌ క్షే వివృకమెైన ప్పటికిని గృహమునకు నీడని చ్చున ది గానుండం దగదు బంగారుచెట్టుగా నున్నప్పటికిని గృహద్వారమునందుంచ ఠాదు బదరీకదళీవైవ చాడిమా వీజపూరకమ్‌, యస్య గేహే వ్రరోహన్సి తద్దృహీనవ్రరోహతి శేస ఆరంట్సి దానిమ్హ మాదీఫలము ఇవి ఎవనిగృవా మునందు వృద్ధినొందునో, అగ్భవాస్థుండు వృద్ధినొందండు వలానాః 'కాబ్బునారాళ్చ త థాన్షేష్టాత కార్టునాణ కరజ్హు పఖ్బమావృమోః నారోప్యా స్సుఖినో గృహే 19
సాం ధ్ర తాత్పర్యము గ్గ మోదుగు, నంపెంగ విరిగ్కి మద్ది,కానుగు, అనునీమయైదు ఇెట్లను గృహమునందు నుఖముననుందువాండు నాటంగూడదు. (ఆనలా ఈవృతములనుంచరాదని భావము నీలీం హారిద్రాంచ నర స్పదోప్తా వుశ్రెర్ధనై స్పంత్షయ మభ్యు వేయాత్‌ ణి వళాంస్తు సగ్యా౯ా స్వయ మేవ జూతాళొ ఛిన్చ్యాదృపీణాం వచనా ద్విధిజ్ఞ కి 20 నీలి వసుఫు ఆశువీనిని ఎవడు ఇంటితోంటలో వేయు నో, వానికి పుత్రనాశమును. ధవవష్ట్రముకు కల్లును. మెనిచెన్సిన చెట్లుళెండును స్వయముగా మొలచినను దీసివేయవలయునని మహర్షులు ఆనతిచ్చిరి ఆరావమమభధ్యేచ గృవో_న్త లేచ యస్సర్ష పా నితమీవ తేఒళమూఢః, వరాభవం సోపి రిపోర్న జేతా వోనిం ధనానాం చ న సాధకానామ్‌ ల ఎవ్వండు ఊవవనమందుంగాని ఇంటితోంటటయందుంగాని ఆవాలుచఛల్లించునో, వాండు శత్రువులచే జయించంబడినవాం డై? ధనహీనుండై నళించును మాతుల్య్వురజనీసకళ్ణకీ కింళుకళ్స్చు గిరిక న్శీకొ సీతా తిన్తి ణీకవిఫలాతునీలికాః కోవిదార ఇతి ఛీతిదో గణః ల
రి వృతూయు ర్వేదము మాదీఫలముచెట్టు వనుపఫు ములుమోదుగు, ెల్లనికొండ సోగ్కు చింకచెట్టు, విఫలాచము (గచ్చ), నీలి కోవిదారము (ఎజ్జి శాంచనము) ఈ చెట్లు భయ్యప్రదములం (కావున వీనిని పెట్ట పెంచరాదు.
- అన్య చ్చ--- సతః పలాళ_స్త్వథ కోవిదారః సాంకోలవృత_స్త్వతిభూతుకళ్ళ్చ, నేష్టాతక నశ్లైవ విఖీతక శ్చ స్వయం వజాతా అపకాభివక్ష్యాః వక్తి జూవ్వి, మోదుగు కోవిదారము (ఎజ్జ కాంచనము)? ఊడుగ్కు ఇంగువచెట్టు.. విరిగిచెట్టు ాండ్రవెట్టు ఇవి తోంట యందు తమంతట 'మొలచినవ్పటికిని తీసిపాఆ వేయవలయును పూర్వేతు వంళః కరమర్టమంచ పారావతో దథీణతః వ్రశ్‌స్తః ప్రత్యగ్వవే దామలకీ క విద్ధన | కర్కుంధువృషుం చ సహో_త్త రణ ల తోంటయందు తూర్పున వెదురు, కరివేద ఈవెట్లును దథ్నీణమున పాఠావతవృతుమును. పడమట ఊసీరికచెట్టును ఉత్తరమున ₹ేగు వెలగ ఆనునీవెట్ల్టును ఉంచినయెడల శుభము శల్లును. కుసుమం ఫలమవ్యువభోగసహం ఫలినోహి న యస్య దళన్తి శిఖాః,
సాంధ్ర తాత్పర్యము ర్ట కుసుమేన వినైైవ ఫలంతి చ యే నభవంతి శుభా_స్త ఇెహైవ ద్రుమాః లైక్‌ ఫువ్వులంను చండ్లును భోగమున కవయు క్తములైనవి, నీవృ కములు ఫుమ్సీంపకయు ఫలింవశయు కొనలయందు అకు లును లేకయుంకునో, వి వెట్లు ఫుష్పించకయేకాయలుకాచున్తో, ఆచెట్లు తోంటయందుంచ/దనదు అవి ఆకుభఫలమునే యిచ్చు ను (ఫుషించక శాచునవి బనస, మేడి మొదలగునవి). యేచావహృత్యా ఫలవుస్పప్‌ానాః సంకీర్రితార_క్షి సుపాదపా_న్తే లైర్నిత్య ముద్యానగృవోంతర కైక న వృద్ధిమాప్నోతి పుమాళ కదాచిత్‌ 26 నీవెట్లు ఫలపువష్పములం లేనివ్తై యుందునో ఆచెట్లుఎంకటి మనోజ్ఞ మైనవిశా నున్నప్పటికిని వానిని తోంటలయందుంచం గూడదు. అవి ఎవ్బటికిని వృద్ధినీయవు. (ఆనలా అశుభకర మని భావము) &రికాకదళీద్రామా వ్రియాళుః పనసాన్వితమ్‌, తరూళా సంరోవ్యనోదుకఖి జాయ తే స్పప్తజన్మసు పాలచెట్టు ఆరంటివెట్టు; ర్తా[్‌ మొరటవచెట్టు (ఛాజ బచ్వువెట్టు్ర వవనచెట్టు ఇవిపెట్టి పెంచినవాండు వడు జన్మ ములు నుఖవంఠతుండుగా నుండును (భూర్వోశళ్లో శముల నను సరించి పీని”ోం నొన్ని తోంటటయందుంచంగూడదని బోధమ. య్యెడిని. అనగా పొలములయందుంచపచ్చునని శాక్సర్యము,
10 వృమాయు ర్వేదము అన్యానవిత రూన్రోవ్య ఫలవుష్పోవయోగినఏ రత్న భేనుసహ్మస్త్రస్టు ఫలం ప్రాప్నోతి వమూనవః ఫలపువముల ని చ్చెడువృతుములను 'బెట్టినవాండు రత్నా భరణములతో నలంకరించంబడిన వేయిపశువులను దానముచేసపీ నంశటిఫలమును బొందును, అధి వృకగోవణ వ్రదమకర్ధవ్యము. థితా- ఫలిన్యశోక వున్నా గశిరీిపోనింబచంవకాః, మాబ్దల్వాప్రథమంరో ప్యాభన్లాత్తస్తుగదావహః, చ్రైశణపువెట్టు, ఆఫోకము, నురపొన్న, దిరిసెినము, వచ సంపెంగ ఇవి మంగళ వ్రదములు కా బట్టి వీనిని "మొదట వేయందగినది. జీడివెట్టు రొగవ్రదము శాన దానిని -ేయంగూడదు అరిష్టాశో కవున్నాగశిరీహో స్పష్రియాళవు, మాంగల్యా వూర్వ మారామే రోవణీయా . గృహేషు చ 80 నేయు, అళోకము, నురపొన్న దిరినెనము మొదట (ఛాఅపప్వ్ర)వెట్టు ఇవి శుభ్యవ్ర దములుగాన్క వీనిని ఉద్భాన వనంబులయందున్వు ఇండ్దతోంటలయందును మొదట నుంచ వలయును థి వృకూరోవణనిధానము ఏజా- ఆయథావిహితానాంయ ద్యన్మనోజ్ఞతాసంపదో న్సస్తః
సాం ధ్ర ఆాత్పర్యము క్ష కథయామ్యత _స్తరూణాం రోవణవిభానం యథోష్టష్టమ్‌ వ్‌ | శాసో కచ, కారముగా చెటు పెటనియెడల్య మనోవార వ త్‌ ళు లు [యు ఫలనమృద్ధియు లేక యుందును. కాంబట్టి యథావిధిగా వశృతములను నాటపవలయును వాకషమ్‌ తతో బహిళేశే దేవతా మావాహళ లి ద లి షోడశోవచారై రర్భయేత్‌ తలతోవృమోణాం మంగళస్నానం యథాసంభవం కారయి త్వా, వన్త్రగంధవుష్పభూపవేవై రర్చయిత్యా, హేమ రౌప్యవుష్పాణి వృ తేషు బస్ధ్వా బాలానా మివ వృషోణాం నేశ్రే గృహ్‌ీ తార్హి హేమశలాకయా గృహీత రంజనఫలా త్త హేమసూచ్యా కర్ణ వేధ నంకుర్యాత్‌. త త్ర కుడ్హేవిధినాఒగ్నిం వతిష్టావ్య సౌమ్యంచరుం స్రవయిత్వా అభ వైఖోగానంత రం సోమో దేవ మితిమన్తేణ సమిదాజ్యహోమం కృత్వా, న్వీష్టకృ లేశిమస్తైణ సమిదాజ్నతిలా౯ శతంవాతదర్ధం వా జుహుయాశ్‌ రతో హోమ శేషం సమాపష్య కుండసమిపస్థావితకలశోద కేన యజమానస్య ఆచారోర అభిషేచనం కుర్యా త్‌ తతః వాసోహిరణ్నాఏభిః దమీణాందదాళక్‌ ఫి రి ఆచార్యోదయంత శ్రాగ లేలగ్న కాలేగామేకాం సర్వలషమణసంపన్నా మలంకృతా మాదాయ
12 వృత్రూయుర్వేదము మభథాాదుదబ్లుఖ ముత్స ఎకేత్‌ తాం ఆచార్యా య దద్యాత్‌ తతో దినచతుష్ట్రయం ట్రాహాణ భోజనాది మసహోత్చ్సవః కార్యః త్రి? వన్నవ్రతిస్టచేయువారు "జేవతలం బూజించి వృశములకు
మంగళస్నాన మొనర్చి; వస్త; గంధధూపదీపములచే నర్భించి, బం
గారము. వెండి వీనితో పున్సములుచేసి వానిని ఆవెట్లకుగట్టి, కన్నులు బెజిచి (వృక్షములకు కన్నులుగీచి), బంారపునలాకతో వెవులుకుట్టి (అకలనుపొడిచ్చి వోమము చేసి సోమో దేవీఆను మంత్రమునే సమెదాజ్యహోమము శ₹ావించి, స్విష్టకృతి ఆను మర్మక్రముచే సమిదాజ్యలిలలతో నూజు లేకే, వింబదిచూజులు హోమ మొనర్పవలయు వోమశేషమును కలశ జలంబులచే యజమానియొక్క. అచార్యునివలన వృకములకు అభిషేకము చేయవలయును విమ్థట ప శ్రములను ధనమును దానముచేయ వలయును, ఆచార్యునికొజకు మంచియావును ఆలంకరించి
వన్న ప్రతిష్టాస్థలంబునందు మధ్య భాగంబున ఊఉ త్తరముఖనముణా ష
దలపలయును అనంతరము దానిని అచార్యులకొసంగ రలయును,
వీమ్మట నాదినము మొదలు బ్రావాణులకు భోజనమిడవలయును,
'జేవాలయములకు ఉత్సవములు చేయవలయును. అనేన విధినాయ స్తుకుళ్యాద్వ ఎటో ధ్రువంకుధః, సర్వా౯కామానవాప్నోతిపరమానన్దమళ్ను తే యశ్ర్రైక మపి రాజేం త్ర వృతంసంస్థావయేన్నరఫుో సోఒపిస్వ న్లేవనేద్రాజక్‌ . యావదింద్రాయుత త్ర యమ్‌ ర్త
సాం ధ్ర తాత్చర,; న్ట్‌ము 118 ఓళాజా ఎవండు భూర్వోక్త విధి, కారముగా వృతం బుల నిడి పోషించునో, వాండు సకలసిద్ధులను బరమానందమును బొందును. మళణశియు వాండు నర లోకమునందు ఇంద్రుని మొక్క మూండు ఆయుతసంవత్సరములు స్వర్ణ లోశమునందు వసీయించుచుందును. తొ 'యేజువ్వాూతి ప్రతిదినం విధివ స్రబోజవి యేచాపీ ధర్మనిర తాః వీతృమాతృళ క్రాః భఛశ్ర్యాచ యే సురగణా నభిఫూజయన్ని 'లేషూం గతిం భజతి పాదపరోవణేన లిక్‌ ఎవ్వందు ప్రలిదినమును. ్రావాణులను సంతుష్టిదజచున్నో ఎవ్వండు దానధర్శ్మములుచేయునో, ఎవ్వండు తలిదంద్రు,లకు శుక్రూమలానర్భు చుండునో, ఎవ్వండు దేవఠలను ఫూళించునో, అటెివాడు పొంబెడి ఉఊ తమవదమును చెటుపెటినవాండు న! అతి న! ల పొందును. వెట్టి వృషారో దగావ, దేశనిర్ణయము థిమా- స్రా న నాయావినిక్తతా నమనోజ్ఞాజలాశయాః, యస్తాదతోజలప్రా న్రేష్వారామాన్విని వేళయేశ్‌ ం వెజువులం, గుంటలు బావుల్యు మడుగులు, నదులు మొద లగు జలాశయములుగలచోట అఠామంబును (తోంట) నిర్మింద వైలయును, అట్టు చెట్ల నముంచనియెడల మనోవారముగ నుండదు (అనంగా ఇఠాశయ్ర చేశములంచే వనము లేక్య ఆరామము నిర్మింపదగునని భావము) వృమె...2
క్షే వృమూయు ్వేదము ౨4వ వృషారోవణభూనిరూమూాముం లిలా- విషపాహాణవల్షీ క చిలదుష్టాతథోమరా, దుష్టోదకా శకార్కరిలా తరుభో్య్యోనహి తామహీ విమముగల రాట్లుగల చ, దేశము, ఫుట్టలుగల చ్ర, దేశము, నోరులుగలచోటు, చవిటి చేల, మంచినీళ్ల లేనిభూమి, గులకరాతి జేల ఇవి వెట్లునాటుటకు బనికరాదు. విమపాహోణి ఆనదానికి కొందలు విషమమెనభూమియు, కాచ్లగల "ీలయు వనికీరాదని ఆార్చర్యము గ్రాసియున్న్నారు ఇశ్యామాసమాసన ్న జలా హరితాతదణాళజ్టు రా తస్యాంస శ్వేయ థాస్థానం వ్రరోహ '_నిమహీరువోః శ్యామలవర్ష్హమైన భూమియున్సు మిక్కిలి లోంరుగాక జలము వృవహించుభూమియును, వచ్చనిగడ్డి చక్కలా వెరుం గునటిచోటును, వెటునాటుటకు శీవమెనది. జ చా టీల = నజాజ్రలానచానూపా భూమిఃసాధారణాళుభా, తస్యాంస న్వేఒపి తరవః ప్ర, రోహవా_న్తినసంశయః జలము తజిచుశాలేనిదియు. (నిరంతరము భూమి చెమ్మ గిల్హశయుండు ప్రదేశము), జలముశలదియు నగు సాధారణ “మైనభూమి శ్రేష్టమైనది. ఆట్టిభూమియందు సకల వృతుము లను నిన్బ్సంశయము?ా చాటవచ్చునుం వనసలికుచ తాళలీవంళజమ్మిిర జమ్మూ తలకఘటక దమ్బ్చూ మ్రూతఖర్జూూర వూ గావ
సాం ధ్ర శాత ్ప్‌ర్యను 15
కదళితినిశమృద్వీ కేతకీనారిశేళ
వ ఎతయ౪తిచా న్యేస్తాయశో ఒనూపజాస్స్యు£
చనన, గబనిమృ, శాటిశెట్టు, వెదురు నిమ్మ జేరేడుతిల్వముు ఘటము, కడిమి (కడవ మామిడి, ఖర్జూరము, లోశుఆరంటి శ్వొమ్మి ద్రాక్‌ మొగల్కి టెంకాయవెట్టు ఈ మొదలగు వృక్ష ములను విశేషముగా బలముగల వ దేళమునం దుంచవలయును.
శోభాజ్జున న్రీఫలస_ఫ్తపర్గీ
శనోకాలికా శోకళమిోా కరీరాః,
కర్కన్థురాకేచరనిమ్బశో కా
వృస్థిం లభ_న్పే భువి జాద్రలాయామ్‌ క!
మునయో మాళలేడుు వీడాకులరంట్కి ళోశాలిక (శాండ్రలి ఆశోకము, జమ్మి గన్నేరు "శేగ్కు_బలురక్క-వీీ, వేయు ళోళ వృతుము ఇవి జలములేని భూమియందు పెరుగనుం
జమ్మూ వేతస వానీరకద మ్చొదువ్చు రార్టునాః
వీజవూర శ్చ మృద్వీకా లికుచాశళ్చసదాడిమా।
అపో[లాళ్చ తథా మవైవ తిలకావనసా_స్తథా,
తిమిరామ్రూత కా శ్చేతిషోడళానూవజాస్మ ఎలౌని
జీళీడు, చ్రబృలి కదన "డి మద్ది మాదీఫలము, వ్రాత నిమ్సు దానిమ్మ ఊడుగ్కు తిలకము, భనన్య కానుంగ్క మామిడి ఈవదునాటుసృవములంను. జలము విశేషముగాం గల స్థలమున వృద్ధినొందును (ఈశ్లోకమునందు -' షోడశ. అని యున్నది- కాని వృకములు పదుమై దుమ్మాత్ర మే చెవ్చంబడి
క్ర వృమైయు ర్వేదము యున్నవి శావున అజో్క-లాశ్చత థావంశో ఆని బకించిన చో ఇదునాఆగును, పంళముజ వెదురు. వీజవ్రూరకపున్నాగచనమ్పకామ్రూతము_ క్ర కాః, చ్రీయజ్ఞు దాతిమాద్యాళ్చసా థధారణసముద్భవావి మాదీఫలము. (దబ్బ, పొన్న సంపెలు ఆంచాళపు చెట్టు, ము శ్తకము, చ్రేకణపువెట్టు, చానిమ్మ ఇవి సాధారణమైన భూమియందు వృద్ధినొందును, అధి సొదపభేదవిపరణము ఖా వనస్పతిద్రుమలతా గుల్తాః పాదపజాతయః, బీజాత్కాజ్ణ త్తఖా కన్టా_త్తజ్జనృ త్రివిధం విదుః 48 వనన్ప్సలి, చ్రుముము, లళ్క గుల్మము అని వృక్‌ములం నాలుగువిధములు ఇవి విత్తనములవలనన్కు శొమృలవలనను, గడ్డ (దుంబు వలనను ఇట్లు మూండువిధములందు6 బుట్టునని చెలియం దగినది, 'లేవనస్పతయఃప్రో, శ్రా వినావుమైః ఫల్నన్తియే, ద్రుమాశ్చాన్యేనిగదికాఃవువ్పైస్సహఫల_నియే ఫువ్వులం వూయకయే కాయలు కాచునది వనస్పతి పువ్వులు శూచి కాయలు కాంచునది 'ద్రుముము. వసరన్సిప్రతానై ర్యా స్తాలతాః పరిక్నీర్తితాః జే తి ర జబ బవాు _స్త్రమ్బ్చాా విటవీన వ లేగుల్లాః వశీ _కితాః తీడాలుగానుండునది లతయనియు, మిక్యిలి కొమ్మలుగలిగి గుబురుగా నుండునది గుల్ష్మ్యమనియు వెచ్చంబడును
17 సాం త్ర తాత్పర్యము జమూచమ్నకవున్నా గా నాగశేసరతిన్నిణీ న ట్‌. ఈ” కవిత్ధబద రీ చిల్వకుమ్భ కారి ప్రియజ్ఞవః. న త్తం పనసాన్రుమధూ కాద్యాః కరమన్చాళ్చ జజాః, నేరేడు నంపెగు పొన్న, నాగశీనరము, చింక, వెలగ, "శేగు మారేడు కుంభకార్కి ర్రేంకణము, వనన మామిడి, ఇన్ప శరివేంవం ఈ మొదలగు వృషములు విత్తనమువలనం౬ బుట్టునుం (ఆవశబ్దము చేత తజుచుగా నన్నివృక్షములంను బుట్టునని తెలి యందగును ) కిం తామ్చూలీసిన్ధు వారళ్చ తగరా ద్యాళ్చ కాణ్ణజాః ఠరమలపాక్కు వావిలి తగరము (శంటెము) ఇవి లతీటెల వలనం బుట్టును (ఆదిశ్వుము చేశ దొండ నంపెగ మొదలగు వానిని గ్రువొంపందగినదిం పాటలా దాడిమీ ఫ్లష్‌ కరవీర కటాదయ్య మళల్లికో దుమ్బరః కున్టో బీజ కాణ్తోద్భవామళాః కలిగొట్టు, దానిమ్స జువ్వి, గన్నేరు, కటము, మళ్హై మేడి, మొల్ల ఇవి మొదలగు వృతములం విత్తనములవలనన్కు కొమృలవల నను వృద్ధినొందును. (ఆదిళబ్దము చేత గంగరావి, మళ్లీ, మామిడి మొదలగువానిని రత్త హించవవలయును ౫) కుజ్కుమార్ట్రరసోనాలుణన్టాః కద్టసముద్భవాఃి కుంకుమవూవు, ఉలి ౩ అల్లము, ముల్లంగి మొదలగునవి గడ్డల చేళం బుట్టునుం
18 వృషవాయు ర్వేదము వలావద్షోత్సలాదీని చీజకచ్చాద్భవాని తు 51 వీలకులు, శౌమర్శ కలువ ఈ'మొదలగునవి బీజము చేతను, గడ్డచేతను బుట్టును మృద్వీ తీతిర్షి వృమైణాం హిళాతస్యాం తిలా న్వవేశ్‌, ఫుష్చితాం ప్తాంచ మృద్నీయా _త్తత్య-ర్మ వథమం భువి ర్‌2 మంచిభూమియందు నువ్వులుచల్చి ఆది చక్యంలా పుష్పం చినకర్వాత ఆభూమినిదున్ని, అనంతరము విశ్రనములం నాట వలయును అన్న చ్చ సమ్యక్క్భృస్ట్రేసమ మేశ్రే మాహానుప్వైతిలాం _స్తథాః సునిష్పన్నా౯ సముద్ధ త్య త్మత్ర్తబీజబో పీ రిమ్యతే ర్‌కి చాగుశా దున్ని చదుకు చేసినభూమియందు మినుము లును నువ్వులును చల్లి ఆవి బండినతర్వార (వష్పించి కాయలు కాంచినపిదద) అకెంటిని తీసివై చి, ఆనంకరము చీజములను నాట వలయును. అ థదర్తవక్వా౯ ఫలతో విశోషిళా౯ వికృష్యు బీజం పయసా నిషిచ్య చ, విశోషితాళా పబ్బు దినాని సర్పిషూ విడజ్ఞమిశ్రేణ చ ధూపయేత్తతః ర్‌శే
సాం ధ్ర తాత్పర్యము క్షకో నరిమొనశాలమందు వండి యెండినట్టి వి _త్తనములను పాల లోం దడిపి ఆయిదునినము లెండంబెట్టి, ఆటుఎవెని వాయువిశం గములను, జేయియు కలిపి ధూపమువేసి అనంతరము నాటసల యును థీరనిషిక్తం వీజం బృహతీతిలసర్పిషావిత్తుష్తం, గోమయమృదితమథో_ప్తం సదో్యోజూయేత ధూపి తంవసయా ర్‌ర్‌ వెన చెక్పినట్టు పొలలోం దడికి ఆయిదుదినములం చక్క-లా "ెండించిన విత్తనములకు చేలములకవి త్తనములు, (లేశ వాకుడు వి _త్తనములు) నువ్వులు, జీయి వీనిని గలిపి ధూపము వేసీ నాటి నయెడల శీఘ్రముగా. మెొంలచును,. మైని చెప్పినట్లు, పాలలోం దడికిన విత్తనములను నోమయముచేత మర్దించి, వసచేశత ధూవ మువేసి నాటినయెడల నత్వరముగ వృద్ధినొందును వయసాని ష్నిక్తబీజం గోమయపరిమర్జితం విశో స్యు తతః నూత్షీక విడజ్జ చూ్ణై ర్భృవాుశో మృధదితం చచొయేత హా ర్‌ం చీజములకు పాలచేం దడికి నోమయముళోమర్జించిి విమ్తుట ెండించివాయువిశంగముల చూర్ణ మును లే నెయుకలిపి మర్దించి చాటవలయును. (ఇట్లు చాటినచో చక్కగా ఫలించును ) జమ్మ్చూపవనసదూఆానాం సరళం ల్‌పచస్ట చ, తీరస్పిక్తం వపే ద్బీజం ఘృతగోవిడ్విడజ్హ్ఞవ ర్‌?
లం వృతమూయుర్వేదను జేలేడు వనస్య మామిడి దేవదారు, నిమ్మ వీనిని పొలలోం దడివ్కీ "నేయి నోమయము వాయువిళంగముల చూర్ణము వీని నన్నిటిని కలిసి విత్తనములకు మర్దనచేసి నాటవలయునుం సనసాశోకకదళీజమ్ఫూూలికుచదాడిమాః, స్తతుమూమలకం ైవ వీజవూరాతిమ్నుక్తకః ర్‌8ి దవతే ద్రుమాః కాజ్ఞరోప్యాః గోమయీన వలే వికాషమూలచ్చ్భే దేలథవాస్క- స్టే రోవణీయాః ప్రయత్నతః ర్‌9 వనన ఆళోకము, ఆరంటిి నేరేడు, నిమ్థ దానిమ్మ జూవ్వి, ఊసీరిక్క మాదీఫలము, (లేక, దబ్బ) ఆడవి చేమంతి, ఈవ్చమీము లను గడ్డతోణాని, "లేశ వీలుతోగాని, లేక పీనిలోంగొన్నింటిని కొమ్మలనుగాని నాటునపుడు గోమయముపట్టించి నాటవలయునుం ఘృతోశీరతిలతూ ్రవిడజ్ఞమరగోమయా,, మూలస్క=న్ష విలిప్తానాంసంత్రామణవిరూవణమ్‌ అరంటి మొదలగు చెట్లయొక్క- గడ్డలకుంగాన్ని తక్కిన వెట్లవ్రేశ్లవంాని, వట్టివేళ్లచూర్ణము, నువ్వులపొడి లేశ వాయువిడంగ ములచూర్జ ము, గొలిమిడి విత్తనములచూర్ష ము జేయ్యి "పేడ వీనిని కలిపి పట్టించి నాటవలయును (సంక్రామణ మనలా ఒకచోటనుండి వేజటొకచోటికిం గొనిపోయి నాటుట యనియుం సొందజందురు స్వకాలపా కాయా తానిబలావ్చీజానిశోషయేత్‌ ,
పాం ధ్ర లాత్సర్యుము న ఫీ ఇ ఆదా యానిచ్య దు్ధేన చోషయే త్పబ్బువా సరాకొం 61 ఆయా కాలమందు వండినవండ్లను బలవంతముగా కోసి దక్యాలా చెండంబెట్టి పాలతోందడివి ఆయిదుదినములు ఎండ క్‌ోం 'బెట్టవలయును. విడజ్హసారమిశ్రే, ణ సర్పిహాపరిధూపితమ్‌్స్‌ వఖ్బా బ్లో వేత బృహతీ కురరీకృతఛస్త్మనా 62 తీర మిశ్రేణత త్వ్రాతః పజ్బాహం మృదుమర్దయేత్‌ దినమేకం తదావీజం గోళకృన్తూత్రభావితమ్‌ నగోమయాలి_ప్రమచిరం జూాయలే వయసోతీతః, చీజములకు వాయువిళంగములక షౌాయమును, 'బేంియు చేర్చి పౌగవేసి నేలములక , లేక వాకుడునెట్టు సమూలముగా కాల్చిన బూడిచెయు, కురరి యనెడి వతీమలములను కాల్చిన బూడీ "జయు. ఆను నీకంటిని పాలలోంగలిప్తి బీజములకు పట్టించి, (ఆనలా విత్తనములనుపినిక) ఆతర్వాత ఆయిదురోజులు ఎండం బెట్టి అటుపిమ్మట ఆవుపేడ, అవుమూత్ర్రము వీనితో పిసికి ఒక్కొ-క్యాదినము నానంబెట్టి నాటినయెడల చీజములు త్వరగా వృద్ధినొందును. విడంగమాయీకాలి_ప్తవీజ దర్నా య స వాయంవిశంగములక షూ మ? శేళ్చా వి శన, 1 న న. యాట ములకు వట్టించి నాటినయెడ్డేల కము ముగా ,మెంలంచును, న [చ నం. క క్‌ తి న రక
లా వృమైాయు శ్వేదము గోళకృన్మ న్ట్‌లేచావి కుష్కు-ం బీజం ప్రజాయతే ఎండీనవిత్తనములను పీేడతోమర్జించిన చక్క-_ంగా మొల చును. (ఆనలాా విత్తనములకు పపేండ వట్టించి నాటుట మంచి దని యశ్శిప్తైయము ) వీజథానీం తృణా ్తీక్షాం కృత్వా సిశ్చో తృయో మ్చునా, జూరాజ్కూరాచ సలిలై ర్నిస్తృణాం శోషమానయేత్‌ 65 విత్తనములు 'వేసినచోటును గడ్డి చేంగన్చి, పాలును, నీట్దను కలిపి చల్లుచుండవలయుంనుం విత్తనములు "మొలచినకర్వాత, ఆ గడ్డిని రీసివేని యెండకగులునట్లు చేయవలయును నిటి వృషైరోవణక _ర్హవ్యమః. అణా ఫూతం పు రై ర్వాద్యపుణ్యాహఘో మైః ర్ఫ్భ్చూ యోభూమౌ రోవీతం మంత్రవూతమ్‌, ప్రాతస్సా తతో ఎపవాసం చ కృత్వా వీజాన్యాదా కాంచ నామ్ళోఒభిషిక్రమ్‌. 6౮6 ప్రారశశాలమునందు స్నానముచేసి, శుచియై, ఊపవసించ్చి మంగళవాద్యములు భెలంగ్య బీజములుు లేశ కెట్లు నాటుస్థలం బునందు పుణ్యావావాచనము నేనీ వి .త్తనములకుంగాని, లేక చెట్ల, కంగాని బంగారున చాంశించినజలముతో. అల్ళిషేశకమునేసీ వనాటవలయును
సాం ధ్ర ఆాత్త స్చ్‌ర్య్యము' లై అన్యచ్చ ఉనా ళచిస్స్నాళోచిభ్రద్వసనమమలం వూజితసురో గురుంనత్వా దత్వావసువసుమతీంవా గుణవలే, స్వయంబీజాన్యా దౌ వపతికతిచి ద్వాస్తుపురుషుం నమస్య_న్తః కృత్వా తదనుపరితోఒన్యః పరిజనః స్నానమువేస్కి పరిశుద్ధుందై 9 లెల్లనివ ప్త ములనుధరి౦ంచి దేవ తలకును గురువులకును వాస్తుపురుషునకును నమన్క_రించి గుణ వంతుం డగువానికి (విఫ్రునక) నువర్జ మునుశాన్సి "లేక భూమిని గానీ దానముచవేస్కి మొదట యజమానుండు విత్తనములనుగాని,. ఇెట్లనుగాని నాటవలయును అనంతరము వరివారజనము నాట వలయును అథి చీళానాననమం శ్రేము అజా మంత్రము --టఓమ్‌ విశ్వే మహితే నమోభగవతి ఈమం త్రము చేత భూమిని ప్రార్థించవలయును వసుదేవిభవే లేతి పుణ్య దేవివనేతిచ, నమ్తే సు ఛశేనిత్యం ద్రుమోఒయం పరివద్ధ్యతామ్‌ 68 వనుజేవీ!' భవా ఫుణ్యజేవీ వజే నుభో ! ఆను మం శ్ర ఇమాను నమస్కా-రవూర్వముగ ఆపించినయెడల వృత్‌ములం వృద్ధినొందును. జీ ఇాజ్క రేతిమంత్రేణ ఇస ఈ హేతిమం త్ర తః,
లిక నృమైోయుెర్వేదము. శ్ర్వమృ్చకేతిచమం శ్రేణ వీజం భవతిశోభనమ్‌ 69 శశాంకరాయ! ఇం చ ఈవా | ఛ్ర బ్రిబక అను సెమంత్ర ములలో నొకదానిచే మంత్రించిన బీంములను నాటినయెడల చక్క్టలా ఫలించి మంగళ మొసంగును థి వృకైరోవణఖా కాదినిరూసణము అమా అవాలుకా నత మృదా పూరితే గర్తశో ధనమ్‌: కోదస్షార్థమి తే ఖాతే జలసీక్తే వపేేత్తరూక 70 నలువబెనిమిది యంగుళములలోంకున్వు ఆంతియ వెడల్పును గల బల్లమును ద్రవ్వి యందు౦డు ఇనుకను లీసివై చి యందు “మె త్తనిమన్ను వేసీ చెట్ల మొదళ్ళను సీటిచేం దడివ్‌ నాటవల యును ఉత్తమం వింశతిర్ష్మస్తామధ్యమం పోడళా_న్తరమ్మ్‌ సానాత్‌ సానా నరం కారు మధమం ద్వాద థ్‌ థీ" -ఎ లై శవా నరమ్‌ భె ఇెట్టు నాటునపుడు ఒకదాని కొకటి యురండపవలసిన దూర మునందు ఇరువనిమూరలు ఊ_ర్తమమనియు,పదునాజుమూరలం మధ్యమమనియుం, వంద్రైండుమూరలం ఆధమమనియుంఠరి జెలి ఈంనది. ఆసన్నజాతా '_స్తరవః సంస్ప ఖో న్సి పరస్పరమ్‌, మిర్రైర్థూలైశ్చనపులం సమృగిచ్చ మని పణ్ఞితాః
సాం త్ర శాత్చర్యము లప్‌ వెని చెస్పినచొబ్వున వృతములు వాటినచో చేట” మ్మలు మొదలగునవి యొకదానికొకటి పెనచుళొనక చక్కలగా "పెరుగుటయే?గాక మంచిఫలముని చ్చును థి వృమరో వశోవయు _క్రనతశ్ర్రములు గ్‌ థు వమృదుమూలవిశాఖాగురుభ 0 శ్ర వణ _స్తథాశ్వినీహ స్ప ఉన్రైూనిదివ్యద్భగ్నిః పాదపస్వురోప ణేభాని. 78 ఛ్రువనతుత్ర్యములనెడి రోహిణి, ఊ త్తరృత శత్రరాషాఢ్య ఉత్త రాభొద్రలును; మృదునకుత్రముల నెడి చిత్త, రేవతిమృగళిర్క అనారాధా నత్మత్రములును మూల విశాఖ, పువ్యమి, శ్రవ ణమ్యు అళ్విన్తి హూవ్త ఈనక్షక్రములంను వృకషైూరోవణమునకు 'శ్రేస్టములని త్రిశాలవే త్తలం వచించిరి. ఎం కి ఠి, న! శీ మంత్రము _--ఓమ్‌స్వ న్తీకిష్కి-న్ధాస్థిత ప్రక టపరాశ్ర్య వమౌా_న్షర్షి తార్క-మణజ్ఞలోపజీవితస్స చ శ్రీహను నూ నాజ్ఞాపషయతి మూషకవతంగవివీలికాదీ౯ వినాశయతి గ శలభాఖు పతజ్ఞానాం వివీల్యా చేర్భయేసతి, అష్టో త్తరళతం జప్త్వా మన్తం ప్రే తరో న్లి ఖత్‌. మిడుతలుు ఎలుకలు, వములు, చీమలం మొదలగువానివలన
బరి వృమాయు ర్వేదము భయము శల్లినపుడు వవెనిచెస్పిన మంత్రమును నూటయొనిమిది మారు జకించి ఆచెట్లకు మంత్రమును వ్రాయపలయును. ష్తత్తేమనుం సమాలిఖ్య జప్వా తన్నిఖ నేద్భువి, త్ర కీటపరజ్జాఖుపివీలాదిర్వినళ్యతి 76 మెనిచెప్పిన మంత్రమును కాటియాకు మెొొదలగువానియందు త్రి నూటయొనిమిదిమాజులు. జపించి అయాకును బెట్టు క్రింద పాలినయెడల్క ఫురుగులం మిడుతల్యు ఎలుంకలం చీమలం "మొదలగునవి నశించునుం నీవో రాచ్చణ్ణవాళాచ్చ ధూమాట్ర్వ్వ్వానరా దప, జూలపాదా త్ప్ర్వయత్నేన రత్సణీయా తవమారువోః 77 మంచుచేతన్సు ఆమితమైన (నుడ్తి గాలిచేతను, పొగ చేతన్కు మంట 'మొదలగువాని చేతను, వమీలచేత ను వృతుములకుం గలుగు కీడును చ్రయర్నముచేత తొలంగిందపలయును. విద్యుదాహతవృతస్య భూతిమూాదాయ సర్వతః రమార్థం వికిరే బచేహాం తయానహిమబాధయా పీడుగువడి శాలినచెట్టురమొక్క-బూడి'బెను తెచ్చి చల్లినచో చుంచువే 'నెండినబెట్టవోమము నివృత్తియగును (దావాన్నివేం ఇాలిన ఇెట్ల్టబూడిచెనుకూడ ఛల్లవచ్చును) సీతళాలో్యోదనందథ్నా నై ౦ధ వేనయుతంవనే, శేపణీయంచ పరితో నరాణాం దృక్టి వారణమ్‌
"తెల్లనియన్నములో పెరుగును ఊవ్వును కలికి చెట్లకు చల్లిన యెడల మనుజులదృష్టినేం గల్గినదోమము నివృత్తియగును యఖిట్రి బీజావావనకాలనిర్థయము. థతా- ఆహాళే శ్రావణే మాసి వీజావావనరోప ణే, చీష్థా దన్యత్రబాలానాం శేచివిచ్ళ నిరోపణమ్‌ అహాఢనశ్ర్రాపామాసములయందు విత్తనములు వేయుటకును వెట్లు నాటుటకను ప్రళబృము తీ బుశువు (వెక వెళశాఖ మానములు) నందు తప్ప కక్కిన బుకువులంందు లేంతనారు చాటవచ్చునని కొందటు చెప్పెదరు. అఆజాతకాఖాం శిశి రే జూారకాఖాంహిమాగమే, వక్షాగ మేచసుస్కంథాం యథాదిశ్తైం చగోహ యత్‌ 81 మాఖఫాల్లునమాసములయందు కొనలు విడువనివెట్లు నాట వలయును మార్షశీర్న్‌ ఫుష్యనూసములయందు కొములు విడుచు ళం యె ఊాక్ట నట్టి నారు నాటవలయును ఆా,వణభొాద్రవదమాసమాలయందు “*ెదదెటను నాటవలయును గ. అత సృకనేచనవిధానము థితా- శ్రీస్తేదినేదినే కార్యం సంధ్యయో రుభయోరవి, నలేవక్షాసు సిచ్వున్త యధ్యళుహ్కావసుంధరా రె జీ చె | అన్ఫర్హుషు తథా వృమయో న్తేక్తవ్యా నిర్మలైర్ధలైఃః పెళవె శా ఖమానములందు(ఎండ కాలమునందు) వ్రతిదినము
లి వృమోూయు ర్వేదము ఊదయమునందును సాయంకాలమునందును వెట్లకు నీళ్లుపోయ వలయును శ్రైచణభాద్ర్రవదమానములందు (వానశాలమునందు) భూమియందు చెమ్మలేనియెడల దిన 'మొకమాలు నీళ్ణుపోయవల యును శక్కినశాలములందంతయు నీళ్లు కావలసినంత పోయు చుండవలయునుం ఆయినను నకలనమయములందును జలము నిర్మే ల్వమె యుండవలయును సర్వస్యాపి నవో _వస్ఫు సాయంప్రాత ర్ని మేచనం లైత్తగా పెట్టినట్టి అన్ని చెట్టపను ప్రతిదినమును. రెం మాటులు (ఊదయము, సాయం శాలము) నీళ్టపోయవలయును అథ కుణపజలలమీణము, థతా- కురజ్హ కీటమత్చా స్ట్‌నాం మేషచ్చ్భాగలఖడ్డినామ్‌, మాంసం గ్రాహ్యం యథాలాభం మేదో మజ్ఞా వసా తథా తాళ సర్వా "నేకతః కృ త్వావహ్నాా నెరేణ పాచయేశత్‌, సమ్యక్పక్వాథీ వేద్భాట్లే క్‌ కమల్‌ తత్ర, దుగ్ధంచ నిమీపేత్‌ చూర్చీ కృత్యఖలి స్టయా తిలానాం మాతీకం తథ్యా న్వీన్నాళ్చ సరసా నాహం సత దద్యాత్‌. ఘృతం తథా ఉన్లం జ్‌ శ జలం యమీవేత్తర్ర మాత్రానా్తహ కస్య చిత్‌, పైకం స్థావిలే థాళజ్డే కోన్దస్థానే మనీషిణా కుణవస్తు భవేదేవం తరూణాం పుష్టి శకారకమ్‌
సాంధ్ర, తాత్సర్యము లం జింక పురుగు చేయ గొట్జె పొట్ల్దేలు ఖర్గమృగము సీనియొక్క- దొరకినంత మాంసమును బెచ్చి, వెవానిలో వజంళు పులకు మూలుగు. గలదో దానిని వ్వైకొని కుండలో వేసి సీట్ల పోసి మురగంబెట్టి నువ్వులు ళా త్తమినుములు పీనిని చూర్జ్మ మః శనీ ఆపండలో వేస్కీ పాలును, లేనెయుపోనీ నిమ్ము కొంచెము జేండిసీట్ణ పోసి యెండ+గోంగాని ఉన్ధముగల చోలరాని్మి వదుమైదుదినము లుంచవలయును అమాంద ఈ జలమును చెట్లకు పోసినయెడల పుష్టిగా పెమలవనుం దినిని బద్ధిమంతులం కుంద జల మని చెప్పుదురు. పైని చెప్పిన కుణపజలములోం 'జేర్చవల సీనవ స్తువులకు ప్రమాణము లేదు. (అనంగా దొరకినంత చేర్చ వచ్చును దొరకనివానిని మానవచ్చును) ఫలకా లేకుళు స్టైళ్చ మామైర్డు ద్దెర్యవై స్త్‌లెః ఈలా మ్‌జా శత శీతపయన్సేకః ఫలవృయిది వర్ధయేత్‌. వ! చెట్లు ఫలించునిట్టి కొాలంబునందు ఉఊలపలుు మినుములు ెసల్రు యవలు, నువ్వులు వీనిని జేర్చి కషాయము పెట్టి చల్డార్చి పోసినయెడల మంచిఫలము నిచ్చును అట్లు బానుగా వృద్ధి నొందును విప్ర వృతరోగని దానము థిలా- నరాణా మివ వృమైోణాం వాతప్పిత్తక ఫాగదాః, సంభవ _న్పినిరూప్యాథ కుర్యాత్తద్దోషనాళనమ్‌ మశుమ్యులకుంబో లె. చెట్లకును వాతపి _త్తనేమృ్యములు శలవు వానిని నివృ త్తి చేయవలయును అవిషయము నిహూపిందంబడును వృతి
లి౦ వృమోయు ర్వెదనము కీటజగ్ధేఒగ్ని సంబ్ఞుష్టే వాతభగ్నో ఒళనితలే, వృతుచ్ళెదోపచారాది కీడితెచ పృథక్కిియా ఫురుగులచే తినయిడినన్యు అగ్నిచే శాల్పంబడినను గాలిచే విరిగినను పిడుగుచే కొట్టయిడీనను, ఆయుధములచే భేదించంబడి నను వానివానికిందగిన చికిక్సలను వేర్వేణుగాం 'జేయవలయును ల డ్‌ కృనో దీర్ధోలఖూరూయో నిద్రాహీనో ఒల్ప వేదన సధ త్తే ఫలవుష్పాణి వాతవ్రశృతిక_స్తరుః 91 నన్నగిల్లుట, పొడవుగ పెరుంగుట్క స్థూలమగుట శరినముగ నుండుట ని (ద్ర లేకండుట (దిరినెనము మొదలగునవి రి, శాలమునందు ఆకులు ముడుచుకొనును ఆదిమే నిద్రాలమ్‌ణము), కొంచెము ఎండ సోంశినను వాడిపోవుటు ఇట్టి లశతణములు గల వెట్టు వాత్యవ్రకృతిగలవై ఫలపున్నములు కలవై యుండును, అఆతపాః సహనః పాణ్ణుః కాఖాహీనోమువార్భుది, అశాలఫలపాకాస్యాతి చ్యాఖీ వీత్తాత్మకస్మృ్రతః ఎండకు నహించి యుండుట "తెల్ల బడుట కొమ్మలు వలం మటు విరిగిపోవుట్క ఆ కాలమునందు ఫుష్ప్‌ంచుశాయలు శాచుఓట ఇట్టి లక్షణములు గల చెట్లు పీత్త ఆ్రకృతిగలవి త జ 1] న్ని స్ధలాఖభాదళళ్శాఖ్‌ సమ్యక్పుష్పుఫలో జ్ఞ్వలః, లతాపలితగాత స్తు కిఫవాళ౯ పరిమణ్తల$ ౪98 వ్‌ డ్‌ ఖే దట్టమైన కొమృలంను ఆకులను గలదియును, విశేషఫలపువ్న ములు గలదియును, తీగెలచే నావరింపంబడినదియును, చెట్టు
సాం ధ్ర తాత్ప్చర్యము త చుట్టు చెమ్మగల్లి ( స్రావము గలిగి యుండునదియును ఆగు వృత్‌ము శే (వశృతిగలది
_థ సృమచికిత్సావివరణము. తా కటుం కకహోయరనె ః వవనః అవాలి ఎన్‌. వీతం కటోపష, లవగామెెః రజ! వక. లో
ేహెకాయాతితరోః 0క్ర
౧ం ఆజ
శారమును. చేందును గల కమాయమును. చెట్టుకుం లోసిన వాతరోగము నివృత్తి యగును, కారమును ఊప్వును ఫులం నునుగల కహాయమును వెచ్చలాం బోసీనచో పీత్తరోగము శ్రమించును. తీపు పులును ఉఊవ్వునుగల కహోయమును గుజ్టాగాల లోసీనయెడల శేమ్యరోగము నివ్నర్హించును
స్నిస్ధెవై సపిశితరసై: చయాతి వాతః
సంన్ని గైర్మ ధురహిమెర్డ్యలెళ్చవి _త్తమ్‌,
కట్వ వై రహీమజలెః కమూోయరూ-మెః
(హే రా మ్‌
"జ్‌ కా
చహ్షాపి ఛ్రుమవిపా తైః వయాతినాళమ రస్‌
గుజ్ఞాగానుండు మాంనరసములంపోసిన వాశరోగము నివృత్తి
అయనగును. మిక్కి=లి గుజ్జుగను తీకియునుగల చల్డని జలముపోసిన
ప్‌త్తము నివృత్తి యగును కారమును ఫులుఫును గల వెచ్చని శసహోయము పోసిన శ్రే మును కమించును
త పృమూయు ర్వేదము
దోమైర్యస్య వినా చనాళకుసుమన్లూనిర్విరూ
శ ర! జే
వం వపు, మూళనే తస్య తరోర్భవన్తి మయో
యళ్నాచ్చకానుద్ధరెత్‌ , గోమూ్రైజ్య విడ
అంక ఆ, ఇ ఫ్‌ ల భి
బ్లసర్షపతిలై ర్లివ్సో త్రనస్ట్రేస్తపః నిశ్రాతీర
జ్నలైరుచేతిసహాసా ధ్యూవెళ్చ ధూపాయితః 96
ఏచెట్టుకు చాఠమైత్యన్షేమ్యదోమములు లేక పోయినప్పటికిని చిగుళ్ళను పువ్వులను చాడునో లేశ రూవహీనమును బొందునో అవ్వుడు చెట్టువేరునందు పురుగు లున్నవని తెలియునది వెంటనే త్రయల్నించి ఫురుగులను తీసి వైచి నోమ్యూశ్రము చేయ్యి వాయువిళంగములు ఆవాలు నువ్వులు (లేక తెలకపిండి) వీని నంకయు చేర్చి తడిపి భూవద్రవ్యములవే పొగ వేయవలయూను. ఇట్లు చేసిన చెట్టు వృద్ధినొందుశు
కరళ్ఞూరగ్వథారిష్ట్ర స్వవ్వవర్శ్మత్వచాకృతం,
ఉపచారః శ్రీమిహరః మూత్రము, :_స్పవిడద్దవాళ
శానుంగువి త్తనములు, "లేలవిత్తనములం, తెల్లఊల్లి ఎడాకు లరటిమట్ట్రలం తుంగము_స్తలు వాయువింళగములు నీనినన్నింటిని నూఆీ మూత్రములో గలిపి వృతము వేరునందు 'లేవనముచేన్ని నచో శ్రీములు (ఫువగులు) నివృత్తి యగును.
కుణవజలవ యోనిషికృమూలః
సరనీజకన్షవిలి స్ప సర్వగాత్రః,
సాం శ్ర ఆాత్చిర్యము లత తరు రనలహతో చిభ_్రిభూయో ఓ మరశతకాన్సి నిఫానివల్లవాని 08 కుణవజలమును పాలును వెట్టుమొదట (మూలమునందు) పోసీ తామరగడ్డలరసమును చెట్టంతయం "లేవనము చేసినయెడల ాలినచెట్టు ఎప్పటివ లె చచ్చలవంటికాంతితోంగూడి చిగిర్చును సృమారోో దుమ్బరత్వస్థ లేమధుమధురోచ్చిష్ట దుగ్ధెర్విలి (ో _స్తంహ్రైరు _త్తంభ్య రుజ్వావరికలిత వపుః వూరితల్ల, తమృద్భివసిక్తః థీరేణ భూయో జలభరితతలళ్చణ్ణవా తాదిభగ్నః స్వస్థోభూత్వం ఘీ్రిపాయీ కుసుమఫలభరం వ్యాతనోతవ్రకా మమ్‌ 99 బావ్వి జ్‌ళ్లేద్యు మేడి వీని బట్టలను కొని నూకి నేయ్యి సారాయి, నేనె పాలు వీనితోం గలిపి వెట్టునక లేవనముచేసి పోటీపెట్టి (ఇతరములగు మ్రూనికంబములవే ఇెట్టును వైశెళ్తి దానిని వడనీక చేర్చిశట్టి) జూవ్వివెట్టు 'మొదటనుండు మట్టిని కూరి. పాలుపోసి పిమ్ణట సీళ్ట పోసినయెడల గాలిచేం గొట్టు వడి నేలంబడిన వృథతుము యథ్యావ్త కారము చక్యాంగా వృద్ధి నొంది మంచిఫలము నిచ్చును వృషస్యాళని వగ్ధస్య జీవనం శృణు భేషజమ్‌, ఘనోశీరమధూ ౫ శృముద్దానూహాయ వ్వాన్తీలాః వీష్టాతీరామ్చుసంసి కైన్సేచయే_త్తమభీప్లళః,
ర వృషమైయు ర్వేదము
సంనే కాప్యాయతశ్శీఘ్రం వ్రశృతిస్థ్టోభ చే త్త్‌ుః
విడుగువలన కాలిన వృతములకు కొషధమును వినుము తుంగము స్తలం, వట్టివేళ్లు ఇవ్చ వేళ్లు, “పెసలం, మినుములు యపలు, నూగులు వీనినన్ని:టిని పిండి చేసి పాలతోను నీళ్ల తోను కలిసి చెట్టును తడుపుచుండినచో నావృతక్షము మరల మునుపటి వలి నుండును ఫువ్వులం ఫూచి కాయలు కాచును
జనయిత్వా ఫలకుసుమే యః వునరుపయాతి
వృద్ధతాంకాఖీ, స టీరః కుణపజల్నై రర్ఫూయ
న్సిక్తః ఫలత్యేవ 102
వీవెట్టు కొన్నాళ్లు వొచి కాచి పిమ్మట వృద్ధత్వమొందునో ఆచెట్టువ కుణవజలముశు పాలునుగలిపి పోసినయెొడల, ఎచ్బటి యట్ల ఫువ్నఫలభరిత మగును
ఆనేకతోఒత్య న్తనిషేకతళ్చ
కాఖావిశోష్యుం ఫలినోనిరూవ్య
సప్తాహమాత్ర,ం ద్రుత మేవసర్చి
ర్విడజ్ఞదు గ్ధేన నిషేచనీయః 108
వృతుములకు జలము ఆధికముగా పోయంటవలనన్వు పోయక్ష పోవుటవలనను సంభవించునట్టి వెట్లకొమలం ఎండిపోవుటయ్య్లు పండ్లు రాలిపోవుటయు చూచి శీఘ్రముగానే చేయ్యి పాలు వీనితో వాయువిళంగములచూర్జ మును. గలిపి వీదుదినములం పోయవలయును
సాం 0 తాత్పర్యము ఠిర్‌
ఉన్ని ద తెమశ్చ్యు సుగస్థితాచ
ప్రవాళశవోనిస్సపికీలికత్వమ్‌,
త్వగ్భ్రంళ తా వారికృ తాదజీర్షా
_త్తరోర్భవే త్స చికిత్సనీయమ్‌ 104
ఆకలం ముడుచుకొనుట్క వేంయలవంటి వాసన ఆకులం రాలుట చీేనములు మూగియుండుట బట్టవీడుట ఇవి బలము చేం గలిగిన అజీర్ణ రోగము దీనికి చిశక్స చేయవలయును
తన్తూల దేశే పరళుపవోనై
మ్మ ళణాలా
విస్రావితం దోమషమరసం నిహత్య
తె ద్రాద్యజె నృుఘ్నతి వైవ్ర, స్తికృం
మృత్చూరితం దుద్ధజలైర్నిమిక్చోత్‌. 105
ఉఊదకమువలనం గల్నిన ఆజ్‌ీర్త రోగము గల వృతీముయొక్క-
న! ప!
ఆడుగుభాగమును గొడ్డలిచేం నొట్టి ఆందుందు విమజిలమును శ్రవింపండేసి "తేనె నేయి వాయువిడంగములం నూగులం పీనినినూలఆి నొడ్డలిచేం గొట్టినచోట వూసి వెన మన్నవూసి, పాలును నీళ్లును పోయవలయును
ళ్‌ రలాతిలగోతీర వారినేకాత్త థాతరోః,
శోమక్శామ్యుతివృతస్య 'లేపాద్ధూపోపచారతః
చక్కెర, నువ్వులు వీనిని నూరి అవుపాలతోంగాని, నీకీ తోణాని కలిపి పోసినయెడల వృతములయొకం శోవు (వాడి
తిం వృఠి యి ర్వదము పోవుట) నివృత్తియగును వైనివెష్పిన వస్తువుల లేవనము చేతను భూవము'చేశను శోను నివారణమగును వ్రియజ్ఞువత్సతర్కారీ వేతసాక్టునవల్క లైః తీరని ద్ధెర్వలిప్తానాం స్రావ్శామ్యతి వాఖనామ్‌ గ్రేశణము కక్కింల్కి ప్రబ్బ మద్ది ఈ వెట్లవట్టలంను వన యును జేర్చి నూరి వట్టించినయెడల వృక్షములయొక్కం స్ర్రానము నివృత్తి యగుకు థి సీరసోద్భవవద్ధతి అతా శర్క_రాయష్టిమధుకం విడబ్బశ్నీరవారిభిః నేశేస్వభావతోమ్లూన మపిస్వాదు ఫలంలభేత్‌ చక్కెర్య ఆరిమధురము, వాయువిళంగములం వీనిని నూరి పాలతోను నీళ్ల తోను కలివి పోయుచున్నచో వాడినవృత్ష్‌ము సైకము మంచి తీయని ఫలము నిచ్చును (ఆనయ ఇట్లుచేయు టచేతక వండ్లప రుచి యధికమగునని ఖొవేము ) అథి నుగంధక రణవద్ధతి అతి సురభిసుమనోలన్టామోదాం నిధాయ చమృ్తి కాం ధవ ఖదరయో, క్వాథామోళి సుగస్ధ నిరీశణాత్‌ , మలయజరబో లేపా ద్ధూపా దత స్యచ భూరువాం చ్రజతి కుసుమం నిర్ణణ్ధానా మతీవ సుగస్థ తామ్‌ 10
నెం ధ్ర ఆ "త్చ్బం్బము లె కగ్గలిపట్ట కాచు వీనిని కహోయము పెట్టి అందు నుగరథే ద్రవ్యములను (థచోరము దవనము మరువము “వెద్దలవంగ వట్ట శుంగము న్పెల్కు వట్టి వేరు కురు వేర్కు మరాటి మొగ్గలు, జావ్మల్రి) ఎలకులు ఇత్య్యాదివస్తువులు) నూరి వ్రైచ్చి. చెట్టుకుం బోనీ చందనమును లేవనమువేసీ చేయు ధూవము వేసీనచో ఫుష్పములకు మంచివాసన కలుగును ఇట్లు చేయుటకు మునుపు చరిమళపుమ్సములను వెట్టు మొదట వేసీ మన్నుతో కక్చి వెట్ట వలయును, అనంతరము కషాయము పోయవలయును ఇ =థి ఫలఫుస్పువశనవద్దలి థతా- క్‌ ఖ పుష్చిత శ్మాల్మ లీవృటోే హిబ్దునా లిస్యలే యద్ని “చ్‌ ఈం ళో ళీ మూల దేవత ల్యాశుచిత్రంపుప్పా ణ్యసంశయః ఫుష్పించిన బ్తూరుగువెట్టు "బీరునందు_. ఇంగువను బేవనము చేసిన త్వరగా ఫువ్వులన్నియు రాలిపోవును డీ అ స త్త న కుభుగ్ధ క్వాథనే శన చళ్ళు _న్సి మహీరుహమ్‌, తక్షణాదేవ పతతి పుష్పాణి చ ఫలానిచ శై ఊలవలకమాయమును. వెట్టునకు పోసినయెడల త్వరగా పుష్ప్వులును జండ్లును రాలిపోవును =ఖిధ్రి స్రీశచదోవాదలతణము. థిలూా- అశోకశ్చరణాహత్యా వకుళో ముఖనీధునా, ఆలింగనాత్కురవక"స్తీలళోవీకజేనచ 112 కరస్ప ర్మేన మాకన్జో ముఖరాగేణ చమ్చకః,
ఠి నృమయమోయు ర్వేదము సల్లావతః కర్షి కారః సిస్ధ్థువారో ముఖానిలాత్‌ గీత్యావ్రియాళుర్ని తరా0 నమేరు వ్రనీలే నచ ఆళోకవృతుము ( స్తీ లు) తన్నుటచేతన్కు పొగడ ఊమి యుటచేశన్వు గోరింట ఆలింగనము చేతను తిలకము చూచుట చేతను మామిడి చేతితో తాయటచేళను సంపెగ ముఖరాగమః చేతను కొండనోయ మాటలాడుటచేశను వావిలి ఊోసిరి వద లుటచేతశు మోరటచెట్టు సంగీతము చేతను నురపొన్న నవ్వుట ఖీ చేతను పుష్పఫలభరితమై వృద్ధినొందును (ఇది కవిసమయ సిద్దము) థ్‌ అటు లంకోలల్రైలనిధి ధియా నిస్తుషావో[_లనీజూని చూరక్షయిత్వా ఒథభావ యేక్‌ , స్వ్త్తథాతిలత్రై లేన మర్టయే దుష్ణువా రిణా తత్తైలంగ్రాహయేద్యత్నాత్‌ లైలకారస్య యన్హ్రతః, అధవాకాంస పొల్రేలు లేన కతల్కాేన 'శేవయేత్‌ ఉక్జాయ స్టాపయే ద మే సమ్థుఖంతు పరస్పరమ్స్‌ తయూ రధః కాంస్యపాత్రే, వతితం క్‌! లమావానేత్‌ 116 వైపొట్టుతీసిన ఊముగు విత్తనములకు చూర్షించి వీడు మార్డు నువ్వులనూనెతో వేండినిళ్ణ పోసి మర్డించ్చి గానుగలో నుంచి నూనె తీయునది. అట్టు చేయుటకు ఆఅనుకూలముగాని యొడల కంచుపాత్ర్యలో వని చెక్పిన ఊడుగుచూర్జ్మపుముద్దను
సాం ధ్ర తాత ఏర్యము ఠం వట్టించి ఎండలో వీటవాలు"ా నుంచి దిగువ _క్రైలమువడుట్నక్తై వేలొక కంచుప్కాక్రనుంచిన శ్రైలము దిగును, (ఈ్ళత్రైెలము వృష. విచ్చిక్తకరణమునం దుషయం క్తము ) -అథి పున్సదోవాదలకణము థా
జాతీనాం మల్లి కాయాళ్చ గన్థతోయం పరం హి
తమ్‌, సదాఫుష్పితజాతీనాం కూర్మమాంసం
ప్రశస్యతే 4
జాబిమళ్లైలు మళల్లైలు వీనికి చందనము నూఆకి కలిపిన జలమం పోయవలయును. బల్ల వ్వూడును ఫువ్వులు ఫొచెడి జాతుల కన్నిం టికిని శాలలు మాంసమును గత్తముగా వేయుట శ్షేస్టము
దినాన్పే సురయా నీక్రా కరవీరకురజ్ఞ నై. క్‌
మాధవీ కుసుముంసూ తే సర్వకా లే మనోహరమ్‌.
గన్నేరు సోరింట బండిగురి వెం ఆను వీనికి సాయంకాల మునందు కల్గుపోసినయెడల నిరంశరమును ఫుష్చించును
అజావిగోళక్ళగి ఖా జై రానేచ్చపోషయేత్‌ 9.
సర్వవృతలతాదీనాం ఫల్నన్సి సతతం ఛ్రువమ్‌
మేం నొట్టే నోవు వీనిగె త్తమాను చెట్లకును శీడెలకును వేసి నీట్దపోసినయెడల నదాశకాలమును ఫువృఫలభరిత్నమో యుండును
_అధ సౌనూన్యదోహదలతణము లలు వృతుగుల్మ లతాదీనా మేషసానూన్యదోహదః,
ష్త౮ వృవతూయు ర్వదము విడ్ఞతణ్డ్యులెర్మి శ్రుమి శ్రి, లేళఫరామిషమ్‌ 120 గోళకృన్గూ త్ర సల్నిలై రా లేపాత్సక్తవాసరమ్‌, సంనేకః పాదపాదీనాం_ఫలపవుష్పవివద్ధనమ్‌ 12 వెట్లు పొదలం, తీగెలు మొదలగువానియొక్క- సామాన్య దోహదము వెప్పంబడుచున్నది వాయువిళంగములు బియ్యము, 'చేయలమాంసము. (చేలు) వీనిని నో మయము (పీడుతోను నోమ్యూక్రముతోను చేర్చి ెట్టు మొదట (మూలమునందు) చ్లీడుదినములు "లేపనము చేసి నీళ్లు పోయుచున్నయెడల పువ్వు లును వండ్లును చక్కం6గా పృద్ధినాందును యవముచ్దై స్తిలైక్యామై కుళుళ్ఞైః కథితంజలమ్మ్‌ శిఫిరీకృత్య లేనైవ సంనించే న్థూలచేళతః 122 వ్రవాళవత్త్ర కుసుమపులసంప తిహేరవే యవల్కు వెనలం నువ్వులం మినుములు, ఊలవలం వీనిని శసోయము పెట్టి చల్దార్చి. వెట్లు “మొదలగువానికి పోయు చున్నచో చిగుట్ద్య ఆపలు పువ్వులు బండ్లు చక్కాలా వృద్ధి నొందును ఖర్జూరనారికేళానాం వంకస్య కలమస్య చ 128 పలలేన సతోయేన సిల్రోవృష్థిక రస్మ ఖత ఖర్జూరము నారిశేళము, వెదురు పరివైరు వీనికి మాంసము యొక్క నీళ్లపోసిన చకంగా వృద్ధినొందును మాషన్తుద్దముకాబీవై. ః క్వథిరై ర్వారిశీతళై:
సాంధ్ర తాత్సర్యను. త్తే చూర్చితైర్మదిరామిశ్రైర్ల వణేన సమన్వితః, కృతనేకో ఫలత్యాళు నారిశ్రే్రతరుస్పదా 128 మినుములం 'వెనసలం మరువమువిశ్తులం వీనిని శసొోయము వెట్టి ఆందు ఊవూను. కల్లును "చేర్చి బెంకాయవెట్టునరు పోసి నచో నిరంతరమును కాయం కాచును (ఎల్లపుడును అన్ని;టి కీని కమోయమును చల్లార్చియే పోయవలయును ) శ్రముకస్య పలాశేన కృతసం వేష్టనక్రియః, హక్షకద్టక తానీవ ఫలాని వనసో భవేత్‌ 126 పోంకచెట్టు ఆకులను వననచెట్లుకు చుట్రిన చక్కాలా ఫలిం న్‌ 4! 4! గ చును సృగాలగోధసారస కార త్తైస్సూక రోద్భ వై న. మేధోభిః క్యథితైః &ీమైః పజ్బపల్లవసంయు తైః సునేచనం సమాసాద్య సకృదప్యాలవాలక్షే మాకన్టభూరువాః కాలే దధ తే ఫలసంపదా 128 నక్యా ఊడుము జింక కన్నెలేడ్కి వంది వీనిమాంసమును వంచవల్లవము లనంబడు రావిచిగుళ్లు మళ్లీచిగుట్ల బావ్వి చిగుళ్లు, మామిడిచిగుల్లు 'మేడిచిగుట్టు వీనిని పాలతో కమోయము బెట్టి మామిడిచెట్టు పాదిలో నొక_మాలు పోపినచో, మామిడిచెట్టు చక్టలా ఫరించును బ్రోడల్రోప్వాఖు వసయా సకురజ్ఞతురజ్ఞ్బ యో,
త్తి వృమోయు్వేదము పచ్చిపత్త జలథీర దఘ్నాదాస్రుతరుఃఫ లేత్‌. బంది నక్క ఎలుక జింక గుజ్తిము ఆను వీని మాంసమును బంచపల్డవములును వేర్చి ఫైని ఇెప్పినట్టుచేసి మామిడి చెట్టునకుం బోసీన చక్యలా ఫలించును 'మేహామిసూమ్చుసంనేకః త ల్మేశామిషధూవీతః, శ్రేయానయం ప్రయోగో హి దాడిమాఫల వృద్ధయే 180 దానిమృవెట్టునకు 'మేశ మాంసము కడిగిన నీట్ధపోసి మేత మూంసమును మే(కబొచ్చును చేర్చి పొగ వేసినసయెడల మంచి పండ్లు పండును మధ్వాజ్యం త్రిఫలా లేవై ష్ట్రోమైరాజూ మిషో తిల: లేవీితా ధూపితామూలే ఫలంతా్రైవ చాడిమాః 181 "మేశమాంసమూ కరక్కాయ తాండ్ర్త్రకాయ ఊసిరికళళా య వీనిని నూల్వి నేయి తేనె చేర్చి దాడిమచెట్టు ఆడుగుభాగ మున పట్టించి వైన చెప్పినవస్తువుల పొగవేసీన తాటిశాయలంక పండ్డు వండును కుళుత్ధదూ నై! పారీనః సలిలక్యథితైః కృతమ్‌, సంనేచనై న్రాడిమానాం ఫలసంపత్తి వృద్ధయే ఊలవలు చూర్జ్మమువేసి 'చేయలు చేర్చి శహోయము వెట్టే చానిమ్లవెట్టకు పోసిన విశేషముగా ఫలించును
సాం ఛ్ర ఆాత్పర్యము త్తత్ర మాతులుజ్టీ ఫలంవైవ సృగాలక్రృవ్యదోహ చార్‌, గుడథీరామిమోమ్మ్చోఛిన్సే శేస్యుఃఫల దాద్రుమూః 183 మాదీఫలవృతుమునకు నక్కామాంసమును బెల్లమును పాల తోం గలిపి చెట్టునకువేసిన అమాంసము. కడిగిన నీళ్లును పోసీన చక్క_ంగా ఫలమిచ్చును. ఇళ్లే దబ్బ, కిచ్చిలి మొదలగు కాలు లకును జేయనగును యస్యకస్యాపిపిశి తైః గుడగో,కీరసంయుై , సుసిశ్తా యది నారజ్జీ ఫలల్యేవ న సంశయః 184 శిచ్చిలిచెట్టునకు వజంతువు మాంసనముమైనను నే కడిగిన నీళ్ళలా* 'బెల్లమును పాలును జేర్చి పోసీన మంచిఫలము నిచ్చును. వీజంశువు మాంసము వైనన్యు జంళువుమైనను కిచ్చిలిచెట్టుక్తింద పాతిన మంచి ఫలమిచ్చును. (ఇది ఆశుభవసిద్ధము) ఖాత్వాలవాలమాషా ఛే పిణ్యాన్రైపరివపూరయే త్‌ తతోజమ్మిరవృతస్య ఫల్నన్సి ఫలసంపదః నిమడెట్టుచుట్టు ఆహిఢమాసమునందు చక్కలా. పాది చేస్కి 'తెలికపిండి వేసిన విశేషముగా కాయలుకాచును నారికేళలీ మురాముద్దా మామీక్యథితశీతలై, దూర్షిరైర్నక్తమూా లేపాత్‌ సమర్థనవ లేఫ లేత్‌ 'టెంశాయచెట్టునకు మరువము "పెసలు మినుములు వీనిని శ మాోయము వెట్టి చల్జార్చిపోసినప్పటికిని 'లేక్క వని చెన్పినవస్తువు లనునూఅఆి వెట్టుకు వట్టించినను మంచివయన్సును బొందిఫలించును.
క్షీ వృమాయు"ర్వేదము
నిశీప్యమూ లే లవణం కపాలతుషళర్కరాళా,
వివర్ధనీయానియతం నారిశేలీఫలంభవేత్‌ 187
ెంశాయ చెట్టుక్రింద ఉప్వు ఎముకలు, ఉఊముక, ఇనుక పీని పాతినచో మంచి ఫలమిచ్చును
వ్రతిసంవత్సరం ప్రావృట్టా లే పూగమహీరుహం
ఫురీషమాలనా లేషు నికీ. వేతృలదాయకః 188
ప, సంవత్సరమును సళాళాలమునందు పోకచెట పొదుల
న్‌ యె లు యందు" మలమునుంచిన చక్కు-ంాా ఫలించును
దంతస్య మూార్హాగ్నె తెప్తా ఆయఃకృతళలాక యా,
ఫలమూలస్థ లేవిద్యా తృలవత్మవద శీఛచేక్‌ 189
వీనులుదంతపుపొడితో కాల్చిన ఇనువసలాపతో అరంటి ఇెట్టు మూలమునం (ఆడుగునల బొడిచినమెడల గొచ్బ్చకాయలు శాచును
వరావోశ్యకళకృద్యహ్ని త త్తత్తరుశలాకయాా,
మూలసంస్పర్శనా న్తోచా దధ తేవిఫ్రులంఫలమ్‌
వంవివెంటికలు గుజ్జఫు పెంటికలు వీని నిస్తే ఇనువనలా కును శాల్చి ఒక్కొ క్క- ఆరంటి చెట్టు వేరునందు పొడిచిన యెడల ఛాలకాయలం (పెద్దకాయలు) శాచును
వురాణకృతసమ్హి క్ర కరీమత్తుషభ న్యా,
పూరితాకదళీ కాలే వారసిక్తాఫలవ్రదా 14
సాం ఛత్ర తాత ఏర్యుము కేర్‌ ప్రాశేగిన్లిన పేయయొక్కయు, ఊముకయొక్కృయుం బూడి "చెను అరంటిచెట్టునకు వేసి శాలముశవ్నక సీరుపోనీన మంచిఫల “'మెొనంగును మధుయష్ట్యుదకంచై వ బదరీణాంప్రళస్య లే, తి లాళ్చ్ళమధుయ్యళ్చ చూళ్లేన సమభాగత 142 మిశ్రాభ్యాం తొ ద్రతో యాఫ్యా్య్గం కుర్యాత్కు సుమజన్మ ని మూ లేతుకృతసంనేళో బదరీ ఫల తేక్షణాత్‌ 149 మధురాణిసుగంధీని సుమహంతి ఫలానిచ "బేనెయు. ఆతిమధురము వేని నాననిచ్చిన జలము. కేగుటె ట్టుకు బ్రశ_న్తము నువ్వులు ఆతిమధురము వీనిని సమభాగము?ా చూర్షించి లేనెయు నీళ్ళుకుకలిి పోసిన 'లీగువెట్టు చక్కంగా పూచుకు (అనలా కాయలు 'కాచునని భావము ) వెనిచెక్చిన " జలమును పోయుచున్నచో తీఫును ముంచివాసనయు 'వెద్దవియు నగు శేగువంద్దు భంకును తిలపిష్టక ణాగుంజూ శ్యామానిద్ధార్థలాజలీ వచా మాన్షవయన్నిశ్రా శ్చవమ్పూూస్సు న కుసుమాన్ని తాః సృగాలమక్స స్రమాంసాద్యా శృమ్చకేషు వదాపయేత్‌ కేడర్‌ 'తెలకషిండి విచ్చట్ద గురి వెందగింజలు గ్రేంకణపుగింజలు, తెల్లావాలు, వరక్సవాఖి వస పీనినన్నిటిని చూర్షించి పాలం గలిపి సంవెగచెట్టునకు పోసిన చక్కంగా పుష్నించును " నక్క వృమొం-_4
జగ వృమూయు్వెదము మూంసము, చేయలు మొదలగునవి నంపెగచెట్టునకు శ్రేన్టమెన గెత్తమని తెలియునది్న న్‌ నిధాయ మన్మ్హీవినాం గ్యుళ్చషు విరళం తృణమ్‌, నిర్టహేద్యది తాః పుమ్చైః! జాయతే సుమనో హర, 146 ౬ మళ్లైచెట్లపౌదలను కసువుతోంగాల్చిన మంచిపువ్వులు భూ చును (ఇల్లే మొల్డ చెట్లకుకు చేయందగును ) చ్రావాభ వతిసుస్వాదు ఫఒవూరరసాన్వితా, శ్వ్యాథంళళ కమూంసస్వశ్‌ కృ ల్వేకంప్రదావయేక్‌ వెవులపిల్లి (కుంజేల) మాంనకసూాయము ఓఒక్య పాలు చానిపెంటికలు ఓక్క పాలును చేర్చి ద్రామ్‌చెట్టునప వేసిన గొచ్బనియు తీబునుగల ద్రాతువండ్లు వండును ఖర్జూరచిల్వు లికుచాస్సితసర్మ వేణ పే కల విణ్యాకతళ్చతుషువారివ వెనచామ్రాః, వలాలతానిచుళపత్త జలోత్సీ, లేన వ వ్‌ సవ్రీపాణాచ సలిలెన చ యాన్తి నృద్ధిమ్‌ కేక్షరి ఖర్జూరకము, బిల్వము నిమ్త ఈవృష్‌ములు తెల్లావాలపిండి 'జీయుటచే పృద్ధినొందును మామిడివెట్టు తెలికపిండి. ఊముక వేని నీద్దపోసిన వృద్ధినొందను. వీలకితీంగెలం ప్రబ్బలియాక్ను వేసి సీట్ల పోయుటచేతను వడ్డువేని నీళ్లుపోయు. టచేతను వృద్ధి నొందును
సాంధ్ర తాత్సర్యము త్త పాచీనామలకతరోః వీయాహివమాషూః ళ్‌ ఆ శీ రామ్యోహితమిహబాలతిన్దుకానామ్‌, మ్రయనె యవరజసాచనారికేళా స్ప్వేమూం ఛవతి రుచిర్షినిమ్నుభూమా 149 ముసలి ఉసిరిక చెట్టునక్కు (అన్ని ఊసిక9కలకును మినుములు
- అర్ధిక రము తమ్మి దెట్టునకు పాలును సీళ్లును హితకరము యవల ండి (లేక వరిబియ్యపఫుపిండి మొదలగునవియుఎతవుడుు కడుగు ఈ మొదలగునవి నారి ేళవృకమునకు వోనిచేయును. (కనుక వి టెంశాయచెట్టునకు పనికిరాదు ) అన్ని చెట్లకును మెరక హామి బనిశిరాదు. కురజ్ఞకిటిసారసృ గా లాళ్వాది మేదసా, క్వథి లేనసుదు గ్ధేనపఖ్బపల్లవవారిణా, కృత నేకోభ వేదాశుసహకారోఒతిసౌరభఒ 150 లేడి బంది వీనుగ్కు నక్కం గుజ్ణిము మొదలగుజంతువుల మూలుగుయొక్క. కహషాయముచేశను పాలవేశను దంచబలవ ముల జలముచేకను మామిడివెట్టు వృద్ధినొంది మంచివాననగల ఫలము నిచ్చునుం ఘృతకుణపజలావరాహవిష్టూ సలిలమతీవసుఖాయదాడిమానామ్‌, క్వథితమథకుళుత్ధదూర్షకంవా నిజవంపివృద్ధిక రంసదాఫలాఢ్యమ్‌ 181
త్తం వృమూయు్వేదము
జీయి పణపవజలము వంది వెంటికలం సీనితోం జేరిననీళ్లు దాడిమచెట్టుకు హితకరము లేక ఉఊలవపిండినిశాని దానికా యమునుగాని పోసినయెడల _ దాడిమవెట్టు నిరంకరమును ఫల మ్‌చ్చును
యణక్రిఫలాళఫరీదళలిప్తో
ధూ2తఆజ్యపుల త్ర యధూ వైః
ఆన్లుఫలె రిహడాడిమశాఖ
తాళ ఫలానివిడమృ్బయతీవ 152
దాడిమచెట్టునకు కరకళాడిిఊసిరికలును చేవల పొలుసును చేర్చి నూరి లేపనము చేసి కరకతాడి ఉసి ళల చూర్ష మును జేయి. యుకలిపి ధూవము వేసినచో మామిడివండ్లవ లెశు (పెద్దడాతి మామిడిపండ్లవ లెను తాటివండ్లవ లెు వంస్థుభండును. (అనా ఆంత పెద్దదిగా నని యర్థ్శ ముం
దధిమస్తుకాంజికసుఠాబదరీ
తిలమేధి కాకుణవనీధువయః
ఫలినీకదమ్బ కేసరి కా౯ా
కురు లేసుగస్థబవాుపుష్పయుతా౯ా 158
"పెరుగు మింగడ (లేక వెన్న) గంజి సాఠాయి, శేసవంద్లు, నువ్వులు మెంతులు కల్లు కుణపజలము అనునివీ చ్రైకణమ్మ కడిమి, నాగకేసరము అనునీమూధయడు చెట్లను మంచివాననఫల విశే మపుష్సములు గలవానినిగాం చేయంను,. (అనగా వైనచెప్పిన వనస్తువులం ఈమూండు చెట్లకును హితకరములం)
సాం ధ్ర తాత్పర్యము త్తం
సిశ్రామ్ళోఛిః వలలరయుపషయోః కుక్కుటానాం
ఫురీషం, మూలే దత్వా సకుసుమఫలాగో_స్తనీ
బుద్ధి మేతి, స్కస్థంన్య మైః పససతరవోఒప్యాళు
పాలాలఖఫారైఏి మూలాదగ్రం దధతి చ వచా
వారినీకాంఫలాని 1ర్‌1
మాంసముయొక్య_యు. చేయలయొక్క_యు. కడిగిననీళ్లును, పోడిమలమును ద్రాశ్‌చెట్టునకు వేసిన ఫుష్పఫలవృద్ధికల దగును వననచెట్టునవ (చోచెయందు) 'వెంటిని (కసపుతో సేనినదా రము) చుట్టి వనకరి.ననీళ్లుపోసీన చెట్టుళొన మొదలం ఆడుగు వజణకును మంచిఫలమి చ్చును
సర్చిర్దుడమీరమధూవచారం
దత్వా నిషిక్తా చ కవిత్ధబిల్వౌ
వీయూషకల్పా న్యవపీ మాం సలాని
ఫలాన్యనంతాని సదాదథా తే కేల్‌న్‌
వెలగ చెట్టునకును మా రేదువెట్రునకును జేయ... బెల్లము, పాలు తేనె ఇవివేసి నీళ్ణపోసినచో మంచిరుచియు గజరునుగల నొవ్పపండ్డు నిరంతరమును భండును,
కో ఖాత కీదళశిఫాక్వథి తామిహామ్భః
సంనేకనాచ్చసుక ణారజసాచయు క్ష
లభ్ధోపచారమథభూపజలాభిషి_క్తః
శొభాం పిభర్తి నితరాంహి మధూకవృతుః 156
వీశాకులును దానితీగెలును కసాయమును, మాంనఫపు
క్‌0 వృతమూయుర్వేదము నీళ్లను ఇచ్చవెట్టును పోసి కిచ్చలిపొడితో ధూవమువేి మిక్కిలి చక్కాలాణ వృద్ధినొందును తిలయన్టీమధుమి, శృీశరజలనేకతర్చితాబదతీ [50 కుణనవై రుపచితమూలః ఫలతిఫలంళర్క_ రామధు నువ్వులు, ఆతిమభురము వీనిని చూర్జి ంచి నీళ్లలోలలి" పోసినన్కు కణపజలనును పోసినను చక్కెరవంటి తీయని *౫ బంద్దు భండును అడ్రైడశా సూకర విడ్విహజ్ఞ విషస్టోపచా రేణచ నీజపూరః భూయోళ్వమూశ్రానవిజితారిని కః ఫలాని ధత్తే సుబవాూని ళళ్వనత్‌. క్షేగని గొట్టె, పొట్టేలు వంపి పవశ్నీ వీనిములమును వేయు. 'చేకను గుజ్ణిము మూ శ్రృమును పోయుటచేతను మూతులుం? - (దబ్బ) మిక్కిలి ఫల మొసంగును వృశ్చిక కజ్ఞక విద్ధాసురభిఘృతధూవి తానిఖలలళ" మూషక కోలవసాభిస్సంసిక్తాస్పుఃఫలైర్నమ్రూ "లేలుకొండివో ఛుచ్చి మంచినేయిధూవము వేని శలయొక్కంయం, వందులయొక్క_యం క్రొవ్వును వేసినచో సక లశలంను ఫలభారముచే సంగియుండును. (అనంగా రటుచుగా శాయలం కాచునని భావము) కుష్ట్రవత్తసు రాము_స్తతగరో కీరచూర్షవై;, మిశ్ర 'లేనామృసా నేకాత్‌ మాసం సౌరభసమృవః 14
సాంధ్ర,ళాత్చర్యము ర్‌ చెంగల్వకోస్తు. ఆవష్మత్తి, (వచ్చావ అని ఫొందఆందురు ) సారాయి తుంగము వ్తలం తగిరిన వట్టివేళ్లు వీనిని చూర్ణ్మించి సీళ్ల లోకలివ్‌ చెట్టునకుం బోసిన ఆచెట్టుయొక్క ఫుమ్సములం ఒకనెలదాశ వరిమళముగలచై యుందును సిద్ధార్థ.కదలీవళానిళ ఫరీవిట్కో.లమాన్చాలయో, “రశేషూం సమభాగమాజ్యసహితం ఘోర్ష్మం తరు భ్యో హితమ్‌ దత్తం ధూవవి లేపనోపచరస్షై రా పాస్టయనం రోగవా చ్య్భాఖాః పల్లవయుకృలం మధుకరవ్యాలో లవుష్పచ్చదం స. 'తెల్టావాలం, ఆరంటియాకులం చేవలు చంది విల్లి వీని మలము సమభాగము చేర్చి, నేతితో ధూవమిడిన నళలవృతుము లును రోగవిముక్రినొందె, ఫపుష్టికల వై మంచిఫపున్నఫలములతోను, కొమ్మలు చిగుళ్లు మొదలగు చానితోను గూడియుండును ధూపో ఘృతస్వ సమృదోయ వవారిసిక్లోో నిత్యం చ దుగ్ధసల్మిలై 1 కుణపొమ్మ్బుభి ర్వా "లేపో విడ్వతిలకల్కకృత శృశూనాం వృస్థం కరోతి పరమాం ఖలు భూరువహోణామ్‌ జీలితోధూవము వేసి యవల.కడిగిననీట్ట్‌ గాని పాలును జలమును పంవజలముగుగానిపింవ్యా క నమన. నువ్వులు పీనినూరి లేపనము చేసిన యెడల బోకకలవృతముల్టున్న _ జృద్థి అపో్కోలక్వాథతో యేన మిశ్ర రాత క్మ్‌ వసాకిటికురబ్లర్థే మేరై స్సీక్రామహీరువోః కె అ య టి గ వ
ఠర్‌2ై వృయోయు ర్వేదము నీద్ధార్ధకఫలో వేతా స్పర్వదావల శోభి తా జాయన్సేవ త్త సమ నాము చ్యాయారో గ వరి ఆ
ఊకుగాకు కశహోయముతో నేయి.న్సి లేనెను గలిపి చెట్టు పోసీ చందియొక్కయు బింకయొక్కయు లొన్వును (1 మాంనమును) వేని సీళ్ణపోయుంచుండిన నదాళోరినంక ఫలమ ఇృ చుండును మంచినీడనిచ్చును (ఆఅనంగా చెట్టువృద్ధినొందుఐ ) రోగరహితయె మంచియాకులు ఫువ్వులం గలిగి ళోభించ చుండును
౨శట్తి వృతవిచిక్రృకరణము అకా
ప్మినీవీజచూక్షంతు భావ్య మదో్కో-లతై లత
న్య_స్తంజ లేమవశ్చర్భంతత్‌ క ణాత్పద్మ సమ్మ
కామరనిత్తులచూర్థ్మ మును ఆంకోలతైలమునందు నాన జెలమునందుంచిన. వెంటనే తామర తీంగెలం పుట్టును
బీజం నీలోత లో ద్భూతంనీ కృముపో గాలరై€
జ లేన్స_స్తంమవాశ్చర్యం జాయ లేపుష్పసంచః
నీలోత్సలము (నల్లకలువ) విత్తనములను యివుగు ఆల ములో తడిప్‌ జిలమందు వైచిన వెంటనే తీగెలు బరు 'వెడరి పుష్పించును
యానికానిచ వీజూని జలస్థలజజానిచ,
అస్కోలై లలిప్తాని తానితాన్యుద్భవన్తివై
జలమునందును న్ధలమునందునుగల నకలబీజములను డీ ముగు _కెలమున" నానం బెట్టిన అన్నియు వెంటనే వెట్లగును
శతశోఒవోోలసంభూతఫలక క్కేనభావిత! )
వతృత్తైలేన వా బీజం శ్లేష్టాతకఫలేన వా 68
చై ర్‌కి సాం రా తాత స్సర్యు ము వావీవంకర శ్తామ్మిశ్సం మృదితం త్షణ జన్మకమ్‌, దళభాగశానతాం కాఖాం వహ న్తీతికిమద్భుతమ్‌ నివిత్తనములమైనను ఆంకోల్నకైలమువేగాని విరిసి వి త్త తైలముతోంగాని నూరుమార్లు తడిని వడిగండ్లనీళ్ల చే న భూమియందు నాటినచో వెంటనే ఆకులు కొమలతో డ్‌న చెట్టుకా పుట్టును (విరిగిని _ర్తనముల్బత్రైలమును అంకోల _కైలమువ లెచే చేయవలయును) మాహివే.ణ వురీవేణ తన్గూత్రేన చ భావితమ్‌, స్తప్తవారమంవర్యుుక్తం వీజం కుముదసంభనమ్‌ క్రలువదుందను ఎనుజపేడలోను ఎనువమూత ముతోను క మార్లు భావనచేసి నాటిన వెంటనే వెట్టగుకు యీప్వ్వా కార్చాస వీజానినోమయేనాసకృద్యనేత్‌ , నించే ద్లోమయతో యేనరూ ఢా న్యేతద్విధానతః వరాహవసరహమాంసం నలిలేనచనేచయేశ ! వ్ట్‌త్వో కాగ్వ్పాసతాం యాతి జమ్బిరజ విథధానతామ 172 చ _లివిత్తనములను అవు పేండలోను ఆవువంచిశములోను వనచేని నాటి వందికొవ్వును మాంసము కడిగిన నీళ్లును “యుచున్న యెడల నిమ్హచెట్టు మొలచును మూళలేషు. వీరినిక్తేషు జపా చసవమోహిన్నీ ఇముఖర్షావదా కాని వ,నూనానిప్రనూయతే దాననపఫు చెట్టునకు పసాలుపోసినచో తెల్ల శాపుష్పించునుం య న్‌ కో స న ఘృత లేప స్తుళుళ్ర ల్వేలాహి త్యేష్‌ ద్ర లేవనమ్‌,
ర్‌ వృతమూయు ర్వేదము జు వాలం 9 కుర్యాద శేషకుసుమవీరు ధా హ్యేత్యయంక్రమః ఎజ్జివూపులు ఫవూచెడిచెట్టు వేళ్లకు జేయివట్టించిన తెల్ల గా ఫూచును సెల్టశాపూవులం ఫాచెడివెట్టు వేళ్లకు లేచె వట్రించిన ఎజ్జిగావూచుకు ఇట్లు అన్ని వెట్లకును చేయవచ్చును, పారిజాతతరోర్లూ లే ఛిద్రితే వినివేశయేశ్‌ , ము వ) వత స్తసి౯ొ కాలే నై కత్వమాగతే, యం ఈక స! 6... తద్వతీ మూలమాథీ.ద్యా దిధ_స్త తరుసంస్థితాః సాసూ తేరక్తకుసుమం పూర్వగస్థమనోహారమ్‌ పారిఠాత (బగడమళ్తై) బెట్టువేరునందు బొక్క చేసి ఆందు మళల్లై తీలొశు దూర్చి మట్టితోంగప్పి ఆ౨ ెందును. నీక్వమైన మింద మన్లైవెట్టుయొక్కం వేరును కళ్త రించిజేయునది పిమ్మట మర్లైతీం. పూయునపుడు పువ్వులు ఎజ్జిగా నుండుటమే కాక మంచివాసనగల్లి మనోవహారముగా నుండును యద్వర్ష ఫావితంబచీజంయద్వర్షోదక నేచితమ్మ్‌త్రద్వ క్రపుష్పాల జనయేత్కా- లే సర్వమహీరువ*మ్‌ వీవెట్టువిత్తనములనైనను నీయేరంగుగల నీళ్టుపోయుదు మో అయారంగుగల ఫున్నములు ఫుష్ని౦చును. జ్‌ ఉ_త్తమార్క-తరోర్చీజ మస్థి యువ వమహీత లే, ఉత్పాదయేద్రక్తపున్స మపి శ్వేతార్కభూరు హమ్‌ 178 'తెల్లళొల్లేడు విత్తనములను ఎముకలం గల భూమిలళశే నాటి నచో ఎజ్జిపువ్వులు పుమ్చించును వార్తాక ఫలబీజూని విఫావ్యమధుసర్పిపా,
సాంధ్ర తాత్సర్యము ఠ్‌5 గోమయాలి_ప్హసువి, రే కూర్తాల్డుఫలవద్భ వేత్‌ పరంగవి_త్తీనములను లేనెతోను ేతితోను భావనచేసి పీడ (గ త్తము చకథగావేషి నాటిన ెద్దడ్దాయలు శాచును వృతకుమ్కేశివ్రఫ లే కిఖ్చిద్బీజం విశియచ, కారవేబ్త్యాళ్చ చీజాని తత్ర, నిమీప్యయత్నతః తయోర్జ యోత్మేళనార్థం సమ్యక్ఫూశ్రేణబస్థ యేశ్‌, ఖాతయిత్వా వవేద్చీజ ముభయోః ఫలతే ఫలమ్‌ 181 వెటునంబే మొండి మునగశాయను డీసి దానిలోని వి ర్త్‌న లకి కొన్నిటిని దీసి వైచి దానికి బదులు కాశరవి త్తనము ఏ. విమ్తుట చక్కగా. దారముతోంుట్టి భూమిలోనాటి పోయుచచున్న యెడల శండు కారులకాయలు శా-చునుం ఆన్ట్రానుడారిలే కస్దే నీలవీ తాదివరక్ష తా, కుసు మౌానాం సమాఫవూర్క రుని విలేవ నమ్మ్‌త _త్తద్వర్షవృనూనానాం జూాయలే మవా చ్చికలంవగడ్డనుబెచ్చి దాని యడుగున మన శిష్టమెన ఉోగు లేవనముచేవి లేచె 'జేయి వీనిని వట్టించి చాటిన వనం వవర్ష మునుంచితి మో ఆవర్ష్మముగల పువ్వులు ఫూచునుం వాసరాణి దకొదుగవానీతం బీజమాజ్యలవయో థి తం తథా గోమయేనపరిమ్టితం యథాల్రోడ హార్షపిశిలై శ్చ ధూవితమ్‌ మేషనూకరవసా ఎమన్వితం రోవితంచ పరికర్మితం తతా, తీర
ర్‌కీ వృతమూయు ర్వేదము సంయుతజలావనేచితం జాయళే కునుమయు క్త మేవ తత్‌ 184 ఇన్హ్హమెైన విత్తనములను ఎకొని పాల” చ్ర,ఎదినముకు వానవేని (వ్రలిదినమునానవేని మరల మరల యెంద'పెట్టవల యును) కొంచెము నేయి వట్టించి మరల పాలగో వేసీ అమాంద ఆవుపేడలోవిసికి వే జేవండలో వన్సి పందియొక్కా యు, జింకయొక్క_-యు మాంనమును పొగవేశేది తర్వాశ మేక యొక్కయు. బందియొక్కయం కొవ్వతో వావి తనములను శ/ వాటి పిసికి భూమిలో నాట్కి పాలును నీబ్ళను కలిపి పోయుచున్న యెడల చెట్టుపట్టునపుణే స్రైగ్గామేషూడ్నపుట్టి వుషీం చును యవతిలనిశావలానై రువచితమూలా తవమ్బు నీవ్రాచుజ్వలదనలోనమ మసకృత్కా_.ర్చానసతూ లకంనూ తే 185 యవలు నువ్వులు పనుఫువెట్టాకులు వీనిని చ, త్తి చెట్టుకూ- వేసీ నీబ్ళృపోయుచున్న చో ఎజ్టని దూదవికల్లును కాల్మలీత్వజ్నీశానీలా త్రిఫలాకుష్టనీధుభిః సకృళ్లేపోవచా రేణ కుకవతునిభఛంభవేత్‌ 187 బూరుగుచెళ్ళు చనుపు నీలి కరక తాడి ఉఊసిరికలు చెంగల్వకోస్టు సారాయి వీనిని చ్ర త్రిచెట్టునకు "లేపనము "చేసిన చిలుక కెక్కలవంటి వచ్చని దూది కల్లును మజ్జోఘాతిలయవవీతసారనై. 8 జీవస్సీదళ సహాతై ర్యనళ్శిలా వై గోజావిప్రచురవయ తై ర్వి లిపాత్కా ర్చాసా దృవతి హితూలకం ఖనీలమ్‌.
సాం ఛ తాత సరము ర్‌? మంబిష్టి, నువ్వులం యవలు చింతగింజలు జీవంతియాక్కు -మనళ్ళ్శిల వీనిని చెట్టునకవేసి అవు గొజై మేశ వీని పాలను పోయూచున్నచో అకాళమువంటి నల్లనిదూది కల్టను సంవక్వేమరసవిచారితకన్షవిలి ప్రమూలభోగస్వ న్స _కృన్నేమురనేనచ తరోరకాలేఛభవేత్కు.సువముమ | పాకమువేసి చళ్లార్చిన 'వెజకరసమును వెట్టు వేరున పోసి మన్నుగప్పి పాకముచేయని చెఆరకురసమును పోసిన ఆకాల మందు పుష్పించి కాచును తిలఖలివిడగోమయవిలోడి లేకఘురసనేచితస్యతరోః, ఫలకుసుమముకాలభవంవునోహరం ఫలతి లోకస్య నువ్వులం, కడుగు వాయువిళంగములు నోమయము “వీనిని చెటు మొదటవేస్తి చెఆికు రసముపోసిన అకాలమందు ఫున్చించ్‌ ఫల మిచ్చును మధుయపష్టితిలాకుస్తుమధువుష్పవినిర్మితమ్స్‌ మోచదరైశ్భాదితే మూ లేనిరస్థిస్యాత్భలంతరో:ః "లేసె. అతిమధురము, నూగులు, కోన్టు ఇచ్చపువ్వులం వీని నంతయు చేర్చి కుడుములుచేని (లేక నూంకి ముద్ద వేస్పివెట్టు 'వేరుననుంచి మన్నుగప్పిన టబెంకలేని వండ్డు దండును మధుకకుకుమగుజ్ఞూళర గారోదుమృ రాజ్యం సమధునిహితమన్లః కాజ్ఞముత్కీ-ర్య బద్ధ్వా ఉవరిచపరిల్నిష్పం మత్స స్టివిడ్శి _సదాణాం జనయతిఫలమేత త్స్వాదు నేశా దనస్థ్రి శ01 ఇబ్బ్సపువ్వులు. గురిగింబలు చెక్యార, 'మేడికాయలు చేయ్యి "లేశ పీనినంతయు:కేర్చి వౌట్టునుతొలిచి దానియందు
శ్‌8ి వృకూయు ర్వేదము
వెనిచెప్చిన వస్తువులనుంచి చక్క(ా మూసి కట్టి చేవలరెటలల”
'లేచనము'వేసి తీయనినీళ్లను బోయుచున్నచో. బెంక
యలు కాచును
తత్కా_లనిహితస్యోనై, ఎ ఫాగ స్యస్క-స్థచర్మ ల
బద్ధాయాం వృతశాఖాయాం ఫలపాకోనజూ ౯” ఆప్వుజేచంపిన 'మేళయొక్కంజబ్బతోలును వెట్టుము+ఒమున
చుట్టిన ఆవెట్టులోని కాయలు బండక యతళ్లే నిలిచి య
బద్ధళ్చర్మ, తృణాభ్యాంవిడ బ్లమధుదుగ్ధ టేల్లి త్‌ో
ఇాఖీవయో౭ఒంబుసెకాచ్చిరమపి పక్వం సలం ఛర్మముతోంగాని గడ్డి వెంటితోంగాని ెట్టునుచుట్టి.
విళంగములుం, 'లేనె (ఆలిమధురముు పాలం వీనిని చె
మునకు "లేవనముచేస్కి పాలును నీళ్ళుకు గలిపి పోయు+
'చాలశాలము దాంశ చెట్టునవండ్లును వైఠతము రాలక రు
మినకోలవసామూంస చణక మోరభావితమ్‌,
యస్యకస్యావివావీజం ద్రుతంవున్పంఫలంభ చే చేయయొక్కుయు, బందియొక్కయు.. కొవ్వును
ఉఊవ్వను చేర్చి యందు వీవిత్తనముమనైనను కడివి నాటీ ఈం
ని శ్రు,మూగ ఫుష్చించి శాయలు కాచును
కుళుద్ధ క్వాథత్‌ 'యేనద్రుతంపుష్పంపలంత్య
కింళు కార్టునత ర్కారీ లవణామ్మూత ణేన బా ఊలవలశహాయమును మోదుగు మద్ది రక్కిిలి ౫ మో
యాకులకమోయమును ఊచ్వునీరును చెట్లకుంటోసినచో ఎస
ఫువ్వులును కాయలును రాలిసోవునుం
సాం ధ్ర తాత్పర్యము ర్‌ం వమ *హీపక రీపమూ_ల్రైంమృదితవిళుష్క న్టినానియత్స _వ కుముదఫలబీజమ్లుష్తం జనయతికరవీరవిటపంతత్‌ గేచెపీడయు ేబెమూత్ర్రముగలిపి దానియందుకలువవిత్తన మను వీడుదినములుభావన చేసి నాటిన గన్నేరుచెట్టుపుట్టును. కూక్తాణ్ణవృన్తాకి వటోలకాదివీజం వచాఫావిత ము స్త్‌ కం విశోధితాయాం భువి సర్వకాలం భో ఇ ఫలాన్యనస్థిని మహన్తి ద్గ్గ్ధే 197 గుమ్ధుడు వంశాయ్య పొళ్ళ యామెందలగు నిత్తనములను వోనీక్లలో నానబెట్టి నాటి వసనీళ్ళుపోయు చున్న యెకల విత్త ఐలు లేని గొద్పకాయలం ఎల్లపుడును కాచునూు వృన్తాక చీజంఘృతమాథీకా ర్ట్హవిశో ధితం గోము యలి _వరన్థి: జూలస్య కూక్తాణ్ఞ ఫలస్య త్తం వస్వెంగృహీతం ఫలితం మవాక్స్యాత్‌ 108 వంగవి త్తనములను. "నేయితోను లేనెతోను భావనచేసి -మెండం బెట్టి దోరశాయగానుండు గుమ్మడి కాయకు చీడళూసి ట్‌ అకాయలో నన్న బెజ్టిము వేస్తి యందు _పైనివెన్సిన వంగ క్తేనములనువేసీ చక్కగా సోమయముచే గప్పి గుమ్మడి డు వండినమోంద్య, అందుండు వంగవి _త్తనములను నాటిన్క శీమముగా శాయలు కాచఛును ₹ళకూ ర్థాసృజ్య ధ్యేబహుభావితమా మ్రజంవీజం, రూఢం సి _కృందుగ్ధెః"ఫలతి ఫలం సర్వకా లేష్క, రా త్న కుందేలు ఇ లౌబేలు రక్తములో వలుమజునూమిడిటెంకను వనచేసి నాటి పాల.పోయు చున్న నదాఫలించుచుండును
60 వృమైోయు ్వేదము క్రి మిరిపుయస్ట్రీ మధుగుడదుగ్ధవి లేవితోవిభీతతరుః భవతిసుధాజలనికృస్ప శావతిక్షోమఢురపలోఒపి చామువిళంగముల్పు ఆతిమధురమ్కు లే'న్వె బెల్లము పాలు వీనినంతయం నూజి స్వభొవముగా చేంయైన కెందడ్రచెట్టు మూల మునందు లేపనముచేసి పాలును సీళ్ళునుగలిపి పోయు చున్నచో, తీయని ఇరిడ్డువండును (ఆనంశా పైని చెచ్పంబడినట్ల్టానక్చినచో నకల వృతుములును మంచి తీయని బంక్లు వండునని భావము ౫ రమారా మేవ్రథమఫలి తేస్రాచిభ ద్రంచవహ్మ్నా_ పుష్పం చేచ్ళ త్రువృస్ధిః వితృవతిది?చే తాళ్ళు వృొద్బన్థునాళపి నై రృత్యాంపు త్తృలాభో వరుణది ఇవిపన్గారుతే నేత్రరోగ- ₹చౌహ్యారానర్వనంప ద్భృవతి హరచిశిన్శీ9ి_స్త దారామవృగ్ధిః 201 అరంటితోంటయందు. (లేక ఇంటియందు) మొదటి ₹ల తూర్పునవేసిన శుభము ఆగ్నేయమున శత్రువృద్ధి దశ్నీణమున బంధుమ్మిత్రనాశము. మైర్భతి దిక్కున ఫుత్త్రప్రావి వళ్చిమమ అపద వాయెొందిశను చేశ్రతోన ప్రాప్తి ఊత్తరమున నంఃళ ఈశాన్యమున ఐశ్వర్యమును అరామవృద్ధియును గల్దునుం అథి ఫల్మక్కులి- రణ- వతర్సర్వంవరిజ్ఞాయ నవృమైూరామం నమాచేత్‌్‌ా ధక్మార్థ కామ మోమో ణాంద్రు మేభృ్యస్సాధనంయతః ఈశా న్తృమందలి విమయ్యముల్ద నంతయుం6 బెలిసిళొని ఫురు మండు ధరా హోశ్వమలకు" వ్యక్‌ సాధనమగుట భీ యుక్వేదము సంపూర్ణము ఇ ళ్‌ మం మ ల
పని శకీకీర్సు ఆ సాముదికశానము నటీక ॥ 0 4 ఆ డిటొ ెనుంగుచద్య కావ్యము 06 అష్టకవర్షు సాంధ్యతాత్సర్యము అ66 064 ౨ ౧ హ్‌ సనత్క్యుమారనృ శా వాస్తువు ॥ 03 శకునకా్తము, (శిజనరసీంవాశతకము) 0 4 సాకావళ సాంధ్ర శాక్స్పర్యము శ తె 0 అత్రి నిఘంటువులు. ధణా- తి,శాందళీషము, నటీకము వే 12 విశ్వకోశము నా తజథి 2 8 "'మేదిసీశోశము నా శ 0 క్య్రాబ్వలి 012 ఆఅమరచము మూలము 08 అమంము సటీక 10 డిటొో మేలుకాగికములు శాలిళోలైండ కే 12 గురువాల్టప్రబోధిక్క చక్కని, వతి 40 శంచ్తయనిభుంటువు 012 'ార్థరక్నమాల కే 0 ఆధి టైదన్టెగ్కంథములు అటా ఇలాబాల్‌ గుర్చా కాలికోలైండు శ ఏ 0 _అనుపానమంళర్కి సాం తాత్పర్యము ల 08 "శాలళ్ళినము ళజ6 0 4 గదన్నిగ పాము ంం 28 ఓ హక్టదత్త + ప 12 "భేషజకల్పము 66
మ్మా సజ | ॥ గ |. . కం /| (న న యన | ా. '* సు . రం ల లలని శ 1 వ ] . ఉం