Telugu Viswa Kavitha - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki
క శ న శ్వ స తా] స్ట, యా రింబని ద౦జని తెలుగు సోహీతీ సమితి ఎ.జి, ఆఫీను హైదరాబాదు - 500468
190/2 ట8౪104 & ౮౦01606021 0 కంఠఖ5 [009 60 జం? 20562808 0౪6 ఇ064 0౯008%8 02౫ ఫం0ంమ000600 ౪19 300 శ20లం8గ/ 0 గెడగ 8౧1 గః ల్‌ 0 52007 బ్బ లో ంః ణ్‌ 1107052061 1991 ఉరి జం బె “థం * ౮౦7౪ 6౩120 : 6614271 ,॥ గత [ ఎ వెరంటిరే 21 ; గ్ర ఏడ 38141 ఉగ వరం లక ము[ం081 6యమ్ర!1లం య114602110% పరేం20264-500 020. వెగం; మ, 50/- ప101205/ పరయంమ మ, 90/- ఛై య 0 వి॥0113%64 0 న 1 గౌం084 528101 జు! 4.6. ౦806 4ల౭026 - 00463. 201 ౮౦10188 : ₹54ఓ4ఉసంపష4 3001 10058 4-1-435 1గర్రా20 202720, పం కటారల పెరలడ086-1 204 211 00010: 474064 3001 ౨157200015 541120 3222, మం, వయలడ0864- 195. ఒషటం004ఉ4 30016 10038 0౧౧. తుం2320%్ట శదడం018ై2602, ప్వరలడ086-27,
సంపాదక వుండలి తెలుగు కవిత : రంజని భారతీయ కవిత : నిఖిలేశ్వర్‌ ఇతరదేకాల కవిత: ఆం ఇవా రెడ్డి విశ్యాకవిత కోర్యాచరణ సంపాదకుడు : చీకోలు సుందరయ్య
రంజని గరించి" -'
ప్ద్వవ (1901) ఉగాది శుభ సందర్భంలో “చుట్టూరా ఆవరించిన చీకటిని నిందించటంకం టే దీవం చిన్నదైనా సరే-వెలిగించమనే ఆర్యోక్తి (వధానాశ యంగా ఒక సాహితీ సమితిని ఏర్పాటు చేయాలని ఏజీ ఆఫీసు ఉద్యోగులైన కొందరికి కలగడం, అయిదు మాసాలకే అంటే ౩2_9.19061 న రచయితల సభ ఏర్పాటుకావడం 'రంజని' ఆవిర్భావానికి బీజాలు నాటినట్టయింది, ఇసుక పల్లి దశజిణామూర్రి సమావేశకరగా సదకొండు మంది సభ్యులసంఘం ఏర్పడింది. రంజని ష్మ్యతికాపచురణ, సాహితీ కార్య్యకమాల నిర్వహణ అమలువరిచే యోచన కార్యరూపం దాల్బడం జరిగింది.
1062 నం్యకాంతిలో ప్రారంభమైన వ్మతిక్యావచురణ ముప్పై సంవత్స రాలవరకూ కొనసాగుతూ వస్తోంది. రంజని మొదటి. ఆధ్యకులు ఇసుక వల్లి దక్షిణామూ ర్తి, కార్యదర్శి చాడ గోపాల కృష్ణనుండి ముపష్పయ్యవ సంవత్సరపు అధ్యక్షులు చీకోలు సుందరయ్య, కార్యదర్శి వి, రామనాధ్‌ వరకు ఇరవై కార్యవర్ణాలు రంజని నిర్వహణా బాధ్యతను చేపట్టాయి.
22.5-1969 నుండి రంజనీ (గంధాలయం (పారంభమైంది. ఇప్పుడు నూబీ విభాగంలో వెయ్యికి పెగా అరుదైన (గంధాలు, మిగిలిన విభాగాలలో ఆరువేలకు పైగా పుస్తకాలున్నాయి.
ప్లవనుంచి (ప్రజావతి వరకు ముప్పయి సంవత్సరాల రంజని చర్మితలో సాహితీ వేత్తలు, కవులు, విమర్శకులు, కధారచయితలు, ఉవన్యాసకులు, కులపతులు, నాటకపయో కలు, సంగీత విశారదులు, కేర్యదరాష్ట్ర సాహిత్య ఆకాడెమీ బహుమతి (గహీతలు, జ్ఞానపీర అవార్డు (గ్రహీతలు, సినిమా రచ యితలు, కళాకారులు, కార్టూనిస్టులు. నవలారచయితలు, రచయ్యితులు, దర్శకులు, నాట్యకళ్శాదష్టలు, అందేతరభాషాపండితులు ఎందరో రంజని
వేదికనలంకరించి సాహితీభారతి సమ్మగ స్వరూపాన్ని సాజుత్కరింపజేశారు. సాహిత్య సభలు, చర్చలు, గోష్టులు, కావ్యగానాలు, ఉపన్యాసాలు, వివిధ సాహితీ (వ్యకియల్లో పోటీలు, క్విజ్‌లు, సాహితీ శివిరాలు-ఇలా రంజని అన్ని (వ్యకియళ్లోను కార్యాలయస్థాయి, జంటనగరాల స్టాయినుండి జాతీయస్థాయి వరకు వీటిని నిర్వహించింది నిర్వహిస్తోంది.
1884 నుండీ (పతిఏటా అక్టోబరులో రంజని-కుందు ర్తి అవార్డుల (వదానం జరుగుతోంది. - ఈ అవార్డులక్షై కవితల పోటిని జాతీయ స్థాయిలో నిర్వహిస్తోంది. 19౪1 సంవత్సరానికి అత్యుత్తమ కవితకు మూడువందల యాభె రూపాయలు, ఉత్తమ కవితకు రెండువందల యాభై రూపాయలు, పది మంచి కవితలకు యోగ్యకాప్మతాలు (వకటించడం జరిగింది. 1984 లో గుంటూరు శేషేయదశర్మ, రిక్‌ లో గజ్జెల మల్లారెడ్డి, ర86లో తె. శివారెడ్డి, 07లో ఆచార్య సి. నారాయణ రెడ్డి, 88లో ఆర్నుద,రి$ లో చేకూరి రామారావు, $0 లో నగ్నముని ఈ అవార్డుల్ని సదానం చేశారు. ఇంతవరకూ కల్లూం భాస్కర్‌, గుంటూరు ఏీసుపాదం, నాశేశ్వరం శంకరం, కోట్ల వెంకటేశ్వర రెడ్డి, ఆళారాజు, జీ.వి.ఆర్‌. చందమౌళి, సిద్దార అత్యుత్తమ అవార్డులు పొందారు. ఈ పోటిలకు చేశం నలుమూలలనుండీి వెయ్యి మందికి పైగా పాల్గొనడం ఆరుదైన విషయం.
రంజని-నందివాడ భీమారావు పేరిట 1889 నుండి నవంబరులో కధల పోటీ నిర్వహిసోంది. 1988 లో "పేగుకాలిన వాసన కథకి వెయ్యిన్నూట పదవార్డు నగదు, సత్కారాన్ని కథారచయిత, ఎ ఎన్‌. జగన్నాధ శర్మ, మరురాంతకం రాజారాంనుండి ఆందుకున్నారు. “ఎండుచేపలు' కథకి (ప్రత్యేక బహుమతిగా క్మాటగడ్డ దయానంద్‌ని సత్కరించడం జరిగింది, 1990 లో బండి నారాయణస్వామి కథ 'ఆఅవశేషం', పి. చంద్రశేఖర్‌ _ ఆజాద్‌ కథ “ఎన్నిక? అవార్డు సొమ్మును పంచుకున్నాయి.
రంజని, ఆంధజ్యోతి, ఆంధ్యపభ, ఉదయంవంటి పష్మతికలతో కలిసి సంయు కంగా అనేక పోటిలను నిర్వహించింది.
శ
రంజని ఆం్యధభారతికి సమర్పించిన అవరకుసుమాలు ఎప్పటికీ పరి మళాల్ని వెదజల్లుతూనే వుంటాయి. వాటిలో మేలై నెవిగా ఆందరి [పశంసలూ పొందినవి;
శ్రే హపెోనుగంటి లఖ్మేనరసింహారావు పై (పత్యేక సంచిక
లై చలం, కొడవటిగంటి కుటుంబరావుల పై (వత్యేక సంచిక
శ్రి కథారంజని ((వముఖుల కథల సంపుటి)
శ్రీ కథాయజ్ఞం (కాళీపట్నం రామారావుగారి 'యజ్ఞం' “కథపై హెచ్‌ -బి.టి+ సహాయంతో (వచురించిన వ్యాసాల సంపుటి)
స్‌ రంజని-శ్రీ శ్రీ (పత్యేక సంచిక (శ్రీశ్రీ పె సమగ సంకలనం)
గ) గొంతులు చిగిర్చాయి (1084 నుండి 10568 వరకు రంజని-కుందు ర్తి అవార్దులు పొందిన కవితా సంకలనం-రజతోత్సవ కానుక)
గ రణతరంజని (గత వందేళ్ళ తెలుగు సాహిత్యాన్ని సమ్మగంగా సమీ షస్తూ నలభై మంది రచయితలు రాసిన విశిష్ట వ్యాస సంకలనం- రజతోత్సవ కానుక.)
రి తోరణం (నందివాడ వీమారొవు రచనలు)
(తిదళాల్ది వేడుకల సందర్భంగా :
- విశ్వకవిత (తెలుగు, 19 బారతీయభాషలు, 40 ప్రపంచ భాషల్లోను [1పముఖ కవుల కవితా సంకలనం)
వ ముప్పయ్‌ కవితలు (1980 & $0 లలో రంజని-కుందు రి అవార్దులు పొందినవీ, [పళంసలందుకున్నవీ ముప్పయ్‌ కవితలతో కవితాసంపుటి)
శ్రి రంజసీస్వరాలు (ఆధునిక తెలుగు యువకవుల్లో (ప్రస్ఫుటంగా విని పిస్తున్న తొమ్మిదిమంది యువకవుల స్వరకవితా ధ్వని సంకలనం- ఆడియో కే సెట్‌) తెలుగు కథా వై భవానికీ? కవితాభ్యుదయాని కీ; ష్మతికారచనకీ
సాంస్కృతిక కళారంగాలకూ తమ రచనలతో, సేవలళో తోడ్పడుతున్న అనేక
మంది రంజని కుటుంబీకులే. మల్దాది వెంకటకృష్ణమూ ర్రిః పరుచూరి,
డిం (వభాకర్‌, పాలకోడేటి సత్యనారాయణరావు," ఇసుకపల్లి దశ్షిణామూర్తి? |
జె. ఉమామహేశ్వరరావు (సహవాసి), కె.3, మీనన్‌, వారాల కృష్ణమూ ర్తి, ఎమ్మెస్సార్‌ మూరి, సువర్చలాదేవి, పమ్మి వీరభ్యదరావు, శంకరమంచి పార్ధసారధి, మహంకాళి వెంకటరావు, బీ.కె.ఎల్‌.ఎన్‌. ఆచార్య, కాళహస్తి రామకృష్ణ, చిలమకూరి రామ్మబహ్మం, గిడుగు రాజేశ్వరరావు, ఆకారాజు, పి. నాగభూషణం, జి.వి. సుబ్బారావు,ఎ. శ్రీదేవి, భమిడి వెంకటేశ్వర్లు, చీకోలు సుందరయ్య, మునివల్లె లక్ష్మీరమణకుమారి, వి.సుమతి,జా స్తి రమాదేవి, రమణ ముని శ్రీనివాస్‌, యం.వి.వి. సత్భనారాయణ,....వీరంతా రంజని కుటుంపీ క్సలే. రంజని వికాసానికి తోడ్పడిన (పముఖులు శ్రీయుతులు యు. ఎన్‌- అనంతన్‌, నందివాడ నీమారావు, ఎ. సత్యవర్దన్‌, ఎ. రఘునాధరావు, సి.హెచ్‌. భాస్కరరావు, శ్రీమతి వి. వేదకుమారి, ఎల్‌.వి, సుదీర్‌ కుమూర్‌ గరిమెళ్ళ రామమూర్తి, చెరుకూరి విఠల్‌కుమార్‌, జె. పి. అహ్నారావ్ఫ, జీ, శ్రీకృష్ణ ఇంకా అనేకమంది అధికారులు. సాహితీ బంధువులకు రంజని కృతజ్ఞతలు తెలుపుకుంటోంది.
రంజని ఆవిర్భావంనుండ్‌ నేటివరకు ( తెలుగుసాపాత్య ఆకాడెప్స్రీ సాంస్కృతిక వ్యవహారాలశాఖ, ఆంధదేశంలోని పలుసాహితీ సాంస్కృతిక సంస్థలు, తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంవంటి సంస్థలతో సత్సంబంధాలు కలిగివుంది.
రంజనికి (పతివీడాది (గాంట్లు విడుదలచే స్తూ, కార్య్యకమాల నిర్వహణకు సహకరిస్తూ అభివృద్ధికి తోడ్పడుతున్న కం్యటోలర్‌ అండ్‌ ఆడిటర్‌ జనరల్‌, కార్యాలయ మహాగణకులూ-వీరందరికి రంజని సవినయంగా కృతజ్ఞతలు జెలుపుకుంటోలది.
శ
నంపాదకీయం తలుగు కవిత *వ్లిశ్వకవిత అన్నప్పుడు తెలుగుకవిత లేకుండా దానికి నిండుదనం రాదు. ఆందుకే తప్పనిసరిగా తెలుగు కవితని చేర్చాలని నిర్ణయించడం జరిగింది మరి ఎవరి కవితలు చేర్చాలి? అని పళ్నించుకుంటే తెలుస కవిత్వాన్ని ఖండించి డివించి దిగంగాలకు వ్యాపింపవేసిన శ్రీశ్రీ నుండైనా తీసుకోవాల్సిన అవసరముందని అందరూ ఏకకంరంతో పలకడంవల్ల శ్రీత్రీ నుండి తెలుగు కవితను [పారంభించాలన్నది స్పష్పమైంది. ఇక అప్పట్నించీ వచ్చిన వచన కవుల్ని లెక్కవే స్తే పేర్ణ జాబితా ఒక పెద్ద వ్యాసమంత అయింది. నాలుగు వందలకు పెగా పుటల కావ్యం తయారవుతుందనుకుం టే ఆది తెలుగు కవితకే చాలదనిపించింది కత్తెర తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది. సమాజంనుండి దూరంగా. వెళ్ళిన వాటినీ కసరత్తులే కవిత్వం అనుకున్నదానీ-పక్క నుంచాం. ఈ ఆర్థశ తాబ్టి కాలంలో ఎన్నో ఉద్యమాలుగౌ కవిత్వం వికసించింది దారులు తొక్కింది రూపాన్ని మార్చుకొంది. గొంతు స్పష్టంచేసుకొంది. ఆ ఉద్యమాలతో సంబంధంఉన్న వారుకూడా ఎంతోమంది వున్నా ఫ్థలాథావంవల్ల వారిలో (వతినిధులుగా కొంతమందినే ఎంపిక చేసుకో వాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది అనివార్యమైంది దీనివల్ల కొన్ని పేర్లు తొలగి వ్రోయాయి. ఎలాగైతేనేం చివరికి నలభై పేద్ద మిగిలాయి ఈ కావ్యంలో తెలుగుకన్నా ఇతర భాషలకు (ప్రాధాన్యతనివ్వడం (పధాన ఉద్దేశం" కాబట్టి ఈ నలభైకన్నా ఎక్కువ పేర్ణనుంచడంవల్ల కాపృ్ఫ విన్స్ఫృతి పెరిగి భారనువు శుందని నలభ్లై కవితలే చాలనుకున్నాం ఈ నలభై మందేకాక మిగిలిన అనేకమంది కవులూ రంజనికి హికులే. వారి పేర్టు లేనంత మాతాన వారి కవిత్వంపట్ల రంజనికి చిన్నచూపనీ కాదు- తెలుగు కవితా వికాసానికి వారిక్సషి తక్కువనీ కాదు విశ్వకవితలో (పచుర
ణార్థం తమ కవితల్ని పంపిన వారికీ అంగికారం తెలిపిన వారిక్రీ, అీత్రీ, దాశరథి బైరాగి, అని శెట్టి (కష్టా: చెరబండరాజు తదితరుల కుటుంబ మతు లకు అందరికీ మా కృతజ్ఞతలు
భారతీయ కవిత్వానికి థ్రీ నిఖలేశ్వర్‌ , ఇతరదేశాల కవిత్వానికి కేరదసాహిత్య అకాడమీ అవార్డు [గ్రహిత శ్రీశె శివారెడ్డి సంపాదకత్వ బాధ్యత వహించారు. వారికి రంజని వణాన కృతజ్ఞతలు తిలుపుకుంటున్నాన్న, అడపాదడపా వృతికల్లో వస్తున్న ఇతరభాషా కవితలను ఎంతోమంది అనువ దించినా తమ కావ్యాల్లో కొన్నిటిని చేర్చినా. దాదాపు రండు సంవత్సరాల కాలవ్యవధిలో మేము చేయగలిగినది చేసి మీ ముందుంచుతున్నాం మీ అందరి అండదండలతో ఎదుగుతున్న రంజని (తిదకాబ్ది ఉత్సవాలకానుకగా మీ కంద్ర స్తున్న ఈ విశ్వకవితకు ఏ పతిఫలం ఆశించకుండా కనీసధరకు హపౌరక్రుడ్షిక్ర అందించాలనుకునే మా సంకల్పానికి మీ మద్దతు లభిస్తుందని ఆశినునా స్షైం. నాటిని కొంతవరశైనా సమ్మగంగా ఒకచోటకు చేర్చే (ప్రయత్నం జరగలేద్ష విశ్వకవిత ద్వారా ఆ లోటుమ తీర్చాలని ఆశించాం కృషిచేశాం.
నద్విమర్శను ఏప్పడూ న్మ్యమతతో స్వీకరించే *రంజని', ఈ (వయ త్నంలో మంచి చెడ్డల్ని విశ్లేషించేవారిని ఎప్పుడూ ఆహ్వానిస్తుంది. ఈ కావ్యం ఆటువంటిది ఇటువంటిది ఆని నేననడంకన్నా ఎటువంటిదో నిర్ణయించేవారు ఫ్సీరే మీ తీర్మానమే మాకు శిరోధార్యం రేపటి కొ త్త ఆలోచనలక్ష వధ కాలకు అదే మార్గదర్శకం,
చీకోలు సుంద రయ్య 16.89.01 విశ్వకవిత కార్యాచరణ సంహెదక్షృడు ఖ్న
ఇద ఇద సబీవపాన కాలశ్వాాస | రూ ఈ దేశంలో ఏ భాషలో మాట్లాడినాః ఏ ఆక్షరాలద్వారా హృదయం విప్పినా ఆది అంతిమంగా ఒకే వారసత్వాన్ని పుణికి పుచ్చుకున్నదే ॥
ఆదే ఒకే హృదయమున్న భారతదేశం. ఇక్యడి భాషలన్నీ-సమాన (వతిపత్తితో ఒకే చర్మితలోని సాక్షులు, వాటే కంరధ్వనిని గుండెలోని చప్పుళ్ళని భారతీయ కవిత గా వ్యవహరిస్తున్నాము.
ఇక్క-డి వివిధ భాషలకు వాటినేపథ్యంలో స్వంతశీతో ప్పస్టితి, జాతుల కులాల జొమ్మలు సమస్యలు, భావాలు ఆచారవ్యవహారాలు ఆంతర్గతంగా ఇమిడి వున్నాయి. ఈ వై విధ్యంలోనే ఆధునిక భారతీయ కవి శ్వాసిసున్నాడు-
అనాదిగా భాషకు మెరుగులు దిద్ది నవనవోన్మేషంగా కొత్త భాషను కనిపెడుతూవెశ్హే లక్షణం ఉత్తమ కవిత్వానికి వుంటుంది, అది నిరంతరంగా సజీవంగా కాలానికి చెందిన శ్వాస. అ ఊపిరిని సహజమైన మాతృభాషలో ఆషరాలద్చారా పాటలద్వారా ఇతరులకు చేర్చే సాధనం కవిత్వం _
ఆ భారతీయ కవిత్వాన్ని ఇతర భారతీయ బాషలు ఆసలేరాని తెలుగు కవితాఖిమానులకు కొంతలో కొంత అందజేసే చిన్న (సయత్నమిది.
వివిధ భారతీయ బాషా సాహిత్యాలమధ్య ఇచ్చిపుచ్చుకునే (ఆదాన్‌ (పదాన్‌) నత్‌సాం[వపదాయాన్ని కేర్యదీయ సాహిత్య ఆకాడమీ తన పద్ధతిలో గత ముప్పై సం లుగా ఆచరణలో పెడుతున్నది చివరికి భారతదేశంలో రాజ్యాంగ రీత్యా ఆమోదించబడిన ఇరవై ర0డు థాషలకు చందిన అనువాద కులను ఒకేచోట సమావేశపర్చి ఉన్నతస్టాయి సాహిత్య అనువాద శిబిరాలను కూడా నిర్వహిస్తున్నది.ఆయితే అకాడమీకి వుండే ఆంక్షలు అధికార తతంగం, పక్షపాతధోరణి వుండనే పుంటాయి.
విశ్యవిద్యాలయ శాఖలు, ఆయాభాషా సాహిత్య అకాడమీలు అన్ని హంగులతో చేయనలసిన “భారతీయ కవిత" సంకలనాన్ని రంజని లాంటి సాహితీ సంస్థ ఒక్క చేతిమీదుగా చేయడం సాహసమే :
“కవితా భారతి (తెలుగులో బారతీయ కవిత్వం) అనే డా. దేవరాజు మహారాజు ఆను సృజనలో ఇటీవల వెలువడిన సంకలనం తప్ప ఇంతవరకు తెలుగులో సర్వసమ్మగమైన సంకలనం రానేలేదు. ఆ సంకలనంలోపది హేను భారతీయ భాషలకు సంబంధించిన కవిత్వం మాత్రమే వుంది (వస్తుతం ఈ సంకలన విభాగంలో మొతం వందమ్మిదిబారతీయభాషా కవిత్వాలు చోటు చేసుకొన్నాయి - (మిగతా మూడు భాషలైన తెలుగు, సంస్కృతం, నేపాలీలను మినహాయించగా )
ఇరవై వొక్క భారతీయ భాషలలోని కవిత్వాన్ని తెలుగులో అన్న వదించి ఒక సమ్మగ్రమైన సంకలనం తీసుకురావాలంటే (వణాళికాబద్ధంగా ఒక సంపాదకమండలికింద పరిశోధించి ఆయా భాషల మౌలిక కవిత్వాలను ఆ భాషలు వచ్చిన వారితో సంప్రదించి ఆనుసృజవ చేయగలిగితేనే భారతీయ కవిత్వానికి న్యాయం దేకూరుతుంది
నా అనుభవంలోకి వచ్చినవి నాకు సాధ్యమైన ఇంగ్లీషు, షాంద్చి మాధ్యమంలోంచి అనువాద సంకలనాన్ని రూపొందించాను ఎంతోమంది మిితులు అనువాదాలను ఇందులో చేర్చుకొనే అవకాకాన్ని కలుగజేకార్చ. వారికి నా కృతజ్ఞలు,
భారతీయ భాషల్లోని నుడికారాన్ని అక్కడి పాంతీయ జాతీయ లక్షణాలను అనువాదంద్వారా తెలుగుతోకి (వసరింపచేయడం సులువైన పని అసలే కాదు. అలాంటి సాహసానికి దిగి 'రంజని సంస్థకోరిక మేక ఈ సంకలనాన్ని రూపొందించాను లోపాలుంటే వమిస్తారని ఆశిస్తూ. .. 2102001 నిఖిలేశ్వక్‌
భః
సంపాదకీయం ముందుగా ఒక వూట!
"ఠెండు మూడు నంవత్సరాల కిందట అనుకుంటా (టివేం్యడంలో గౌాడమ5 2053 ౪015100 (దక్షిణ దేశ వొషల్లో) కి వెళ్ళినవ్వుడు ఒక పెద్ద పువకాల షాపుకు వెళ్ళా ఏవన్నా కొత్త పుస్తకాలు దొరుకుతాయేమో కొను క్కుందొమస- లాటిన్‌ అమెరికన్‌ నవలా రచయిత గాబియల్‌ గార్షియా మార్ధ_జ్‌ నాకు కొత్తగా పరిచయమయి ఆయన కథల్లో కూరుకుపోయిన రోజులు ఆయన £₹010 మెం౪6 016 06166 ౪6263 0 9010166 ఇంకా చదవలేదు. దొరకలేదు దానికే ఆయనకు నోబుల్‌ పొజు ఇచ్చారు. అదే మన్నా దొరుకుతుందేమోనని ఆశ అడిగాను ఆళ్చర్యం ఆంగ్లంలో అది దొరక లేదు కానీ దాని మలయా+ీ ఆకువాదం ఉంది ఆంధ (ప్రదేశ్‌లో బహు పుస్తక్యపియు.లైన కొద్ది మందికి మ్యాతమే మార్కజ్‌ పరిచయం... కానీ మలయాళంలో దాని అనువాదం వచ్చింది అలానే నేనూ ఖాదర్‌ ఒక హింద్రి పుస్తకాల షాపుకు వెళ్ళినప్పుడు ఎర్నెష్ట్‌ ఫిషర్‌ రాసిన విమర్శ (గంధం గౌర6 16065915” 0౯ 4౯1 దారకటమే కష్టం అటువంటిది దాని హిందీ ఆను వాద (గంధం దొరికింది. ఈ కథంతా ఎందుకంటే ఇచ్చి పుచ్చుకోవటంలో మనం ఎంత వెనుకబడి ఉన్నామో తెలియజేయటానికే అన్సుడవ్వుడు ఒకటీ అరా కవితో కథో ఆంగ్లం చ్వారా 1వపంచ భాషల్నుంచి వెలుగులోకి వస్తున్నాయి [రావలసినంతగా కాదు] కానీ తెలుగునుంచి ఇతర భాషల్లోకి పోవటం మరీ అన్యాయంగా ఉందని చెప్పవచ్చు తెలు శృలో ఇన్ని మంచి కవి తలు కదలున్నాయి. కానీ ఆంధప్రదేశ్‌ చాటి బయటకు పోవు. భారతీయ భాష్షల్లోంచి తెలుగులోకి వచ్చేది తక్కువే తెలుగునుంచి భారతీయ భాషల్లోకి పోయేది మరీ తక్కువ.
సాహిత్యాభివృద్ధికి . కొత్రగాలులు వీచటానికి కొత్త పద్ధతులు ఆలో చనావిధాలు రావటానికి కొ త్తకొతగా జీవితాన్ని చూడటానికి జీవితానికి సంబంధించిన పలు అంశాల్ని నూతనంగా వ్య క్రీకరించటానికీ ఇచ్చిపుచ్చు కోవడం అనేది తప్పనిసరి.
పంచ మహా రచయితల్ని చదవటం అనేది నమీకృతావోరం త్రీస్స కోవడం లాంటిది. సాహిత్యపరంగా వస్తున్న మార్పులు శిల్పపరంగా స్రపంచ దేశాల రచయితలు అనుసరిస్తున్న పద్దతులు అన్నిటినీ ఆకళింపు చేస్తుక్సన్సి మన జీవితానికీ సాహిత్యానికీ అన్వయించుకున్నప్పుడు ఊ త్తమ సాహిత్య సృ నకి ఆది దోహదకారి దీనికి అనువాదమే శరణ్యం, అటు ఇతర భాషల్నుంచి తెచ్చుకోవాలన్నా మనం ఇతరులకి ఇవ్వాలన్నా ఆంగ్లం తప్ప మరో మార్గం లేదు సామాజీక సాహిత్య రంగంలో ఇక్కడేం జరుగుతుందో ఇతరులకి తెల యాలి అక్కడేం జరుగుతుందో మనకి తెలియాలి రానురాను (పపంచం దగ్గరవుతుంది నూనప్పుడు విశ్వమానవుడు కావాలి పున మూలాల్ని మనం కాషాడుకుంటూనే ఇతర సాహిత్యంలో ఊ త్తమమైనదాన్ని ఆరోగ్యకరమైన దాన్ని మన ఆలోచనా విధానాన్ని విస్తృతపరిచేదాన్ని పరిపుష్టం చేసేదాన్ని తప్పక మనం తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది పపంచ సాషాత్యానికి మవ్యం కొరుంకకో కావాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది ఏ భాషా సాహిత్యమైనా ఈ దారిలోనే అభివృద్ధి చెందుతుంది
ఆనువాదంతోనే మొదలయిన మన సాహిత్యానికి బయటనుంచి తెచ్చు కోవటం అనేది కొత్తకాదు ఏ జి ఆఫీసు సాహిత్యసంస్థ రంజని తెలుగృలో (ప్రపంచ కవిత్వం ఆనే బృహత్‌ కావ్యాన్ని చేపట్టింది. నిజానికి ఇది ఒక వ్యక్తి గాని ఒక ఆఫీసు సాహిత్య సంస్దకానీ చెయ్యాల్సిన పనికాదు. ఏ అకాడప్సీత్సా- విశ్వవిద్యాలయమో చేపట్టాల్సిన పని తెలుగు కవిత్వం భారతీయ కవిత్వం, (వవంచ కవిత స్థూలంగా ఈ పుస్తక స్వరూపం ఇది ఈ (ప్రయత్నం చాలా విన్నమంతో-బాలా తక్కువ సమయంలో చేసినడి ఎవరు ఏసయత్నం చేసినా దాని పరిధి దానికుంటుంది విశాల (పపంచ కవిత్వంనుంచి కవుల్ని ఏరటం కవితల్ని కూర్చుటం సామాన్య విషయం కాదు. (పపంచ వ్యా పంగా ఉన్న అనేక దేశాల్నుంది కవుల్ని ఎన్నుకుని వాళ్ళ కవితల్లో ఉ తమమైన వాటిని ఏరుకుని సమ్మగమైన పుస్తకం తేవటం దాదాపు కష్టపాధ్యం, ఆ ఒక సంపుటితో అయ్యేది కాదు నిజానికి ఒక్కొక్క దేశంనుంచి ఒక్కొక కవితా సంపుటిని కూర్చువచ్చు ఈ [వయత్నం చేయటానికి కనీసం మూడు నాలుగు సంవత్సరాలు పట్టవచ్చు. అది ఒక్కళ్ళతో అయ్యే పనికాదు. అనుభవంకల అనువాదకులు కొంతమంది వేరే వ్యాసంగాలు ఏమీ లేకుండా
య
చీనిమీదే ధ్యానం నిలిపి చేస్తే-ఒక మాదిరి సంపుటి తేవటానికి, కనీసం ర0డు మూడు సంవత్సరాలు పట్టవచ్చు.
మాకున్న కాలవ్యవధి చాలా తక్కువ-కొన్ని నెలలు మాతమే. ఈ వ్యవధిలో నిర్విరామంగా దీనిమీదే కూర్చునే తీరికగానీ, సమయం కానీ, శదుపాయంకానీ ఎవ్వరికీ లేదు. జీవన వృత్తులు చేసుకుంటూ జీవితంలో ఇతర సాహిత్య వాాసంగాలు నడుపుకుంటూ చేసిన చిన్న (వయత్నమిది. ఇడి ఏ మ్మాతమూ పరిపూర్ణం కాదు. పరిపూర్ణమైన సంపుటి వందళాతం అనుకుంటే ఇచి కేవలం పదిశాతం మా్యతమే. అందుబాటులో ఉన్న పుస్తకాలూ- అనువాదాలూ-కొంతమండి మ్మితుల సహాయ సహకారాలు, అనువాదరూపంలో, ఆధారంగా-తయారయ్యింది ఇది నాంది మ్మాతమే ఈ దశలో చెయ్యాల్సిన పనికి ఇది ఒక నీజం ఆనువాద సమస్యల గూర్చి '“రారాగారు చాలా వివ రంగా ఒక పుస్తకమే రాశారు. ఒక బాషకున్న నైశిత్యం న్టైసర్గిక స్వరూపం జాతీయత నుడికారం వాడి అన్నింటికంటే ఆ భాషకున్న సాంస్కృతిక నేవధ్యం, సంగీత స్వభావం వాతావరణం ఆనువాదంలో కొంతవరకు కోల్పోయే (వమాదం తవ్పకుండా ఉండి ఆయినా మరో భాషలోని కవిత్వాన్ని ఆందుకుంటానికి మరోమార్గం లేదు ఒక పాల_స్రీనా జనుల, జీవన పరిస్థితి ఎరించి దేశరాహిత్యం గురించి అక్కడి కవి ఎలా స్పందించాడో నాకెలా తెలుస్తుంది. ఒక ఆ(ఫికన్‌ కవి ఆర్రి-ఆ|గహం, సోరాట దీక్ష, ఆతని కవితలో వలా వ్య క్తమయ్యిందో నాకెలా. తెలుస్తుంది. అనువాదం ద్వారా తన్న- అనువాదం అనేది ఎంతగొప్పగా చేసినా అనువాదమే. మూలభాషల్లోని సౌందర్యాన్ని అనువాదంలో పట్టుకురావడం౦ం కష్టం. కాకపోతే అనువాదకుడు సమర్హుడైతే మూలకవితలో ఉండే ఆంతస్సారాన్ని అనువాదంలో సాధించే అవకాశం లేకపోలేదు అనువాదంలో ఆనువాదకుని వ్య క్రిత్వం ఒక రకంగా ఆతని కవిత్వశైలి తప్పకుండా తాంగిచూస్తాయి. దీన్ని లోవంగా భావించాల్సిన పనిలేదు మూల కవఐితసనె మూలానికి సాధ్యమైనంత దగ్గరగా తన శ్రాలిలో వ్య క్రికరించటం తప్ప అనువాద కవికి మరోమార్గం లేదు అంటే వరిపూర్తిగా ఇతని శైలిలో ఆది వస్తుందని కాదు. అనువాదకుని శె లిఆనువాదం మీద పడే (ప్రమాదం ఉంది.
అనువాద కవిత కానీ కరకానీ, నవలకానీ విమర్శకానీ విసృతంగా కావాల్సిన ఆవసరం ఉంది. అది మన కవిత కధ నవల విమర్శని సంపద్వం
౫1
తం చేయటానికి దోహద పడుతుంది. మనచుష్టే ఉండే జీవితాన్ని దర్శించే టవ్వుడు-ఆది మామూలై పోయి అనేక కోణాలు తప్పిపోయే, అనేక అంశ్లాలకి మొద్దుదారిపోయే స్థితిలో ఒక అఆ్యఫికన్‌ కవినో, లేటిన్‌ ఆమెరికన్‌ క్ర్వన్లో. మరో యూరోపియన్‌ కవినో చదివినప్పుడు ఒక కొత్త కోణంనుంచి జీవితాన్ని చూడటావికి ఒక కొత్త ఆంశం ఆధారంగా కవితని ఎత్తుకుంటానికి ఎంతో ఆనకాశం ఉంది, చదవటం (ప్రమాదం అనుకునేవాళ్ళని ఆటుంచండి, చదివితే ఇతరుల వ్రభానం మనమీద పడుళుందనుకునే అమాయకుల్ని ఆటుంచండి-ఆవక్రాాం చ్వారా ఇతర కవుల్ని ఆందుకోవట౨ మన స్థితికి ఆన్వయించుకోవటం జీర్జించు కోవటం-మన అనువాదాన్ని (పతిభా సమన్వితంగా సహజంగా, సజీవంగా, వ్యక్తికరించటం - ఇదీ (కమం - ఇది బాగా పుస్తకాలు సంపాయించి చ్చద్రవే వాళ్ళకీ అందుబాటులో వున్నవాళ్ళకి-ఆంతగా ఉపయోగకారికాక పోవచ్చు కానీ కొత్తగా వస్తున్న కవులకి (పపంచ కవిత్యం ఎలావుందో రేఖా మాత్రం౪ శెలుసుకోవటానికి పుస్తకాలుకానీ గంధాలయాలుగానీ ఆంతగా ఆందు బాటులో లేనివాళ్ళకి ఇది ఒక రకంగా ఉపయోగపడుతుంది. ఫలానా విమర్శ కుడు రేపు అనవచ్చు - ఫలానాదేశంలో ఆంతమంది కవులుంపే అంతమంచి కవులుంటే వీళ్ళకి పళ్ళే దొరికారా' అని-కావచ్చు ముందుగా చెప్పినట్టు. దొరికిన మెటీరియల్‌ నిబట్టి ఇతర కవులు అనువాదకులు వాళ్ళ క్రంద వాటులో వున్న కవితల్ని వాళ్ళకి నచ్చిన కవితల్ని అనువాదాన్ని బట్టి . సమయాభావంవల్ల - ఇది ఇంకా అనేకమంది కవుల్ని తప్పకుండా న్నా. య్యాము - ఇంకా చాలామంది కవులు రావాల్సినవాళ్ళు రాకపోవచ్చు ఏంత శేసినా ఏ పాఠకులకి నచ్చినకవో, కవితో లేకపోవచ్చు పలుసం దర్భాల్లో ఆయా అనువాదకులు చేసిన అను?ాదాన్ని వాళ్ళ సహకారంతో సేక్రిటె, దేశాలవారీగా భాషలవారీగా ఏరుకోవటం జరిగింది ఉన్న దొరికిన అను వాదాల్నుంచి ఒక పద్దతిలో ఏరుకుని కూర్చినది మాత్ర మే-ఈ [ప్రయత్నంలో సహకరించిన వేణు నిర్మలానంద చందశేఖరరెడ్డి శ్రీనివాస్‌ దేవర్తుల్క నుహారాజు నిఖితేశ్వర్‌ విజయభాస్కర్‌, తుశావీ శంభు కె విశ్వనాధం, శీంంకో చంద్రమౌ అందరికీ మా కృతజ్ఞతలు. 3. శవారెడి 189.0 ౫11
కవితా్యకవు0 మొదటి విభాగం తెలుగు కవిత 1 - లికి రెండో విభాగం భారతీయ కవిత కే - చేతికీ మూడో విభాగం ఇతర దేశాల కవిత 1 - 200
ఈ విశ్వకవిత లోని కవితల్లో కవులు వెలిబుచ్చిన అభ్మిపాయాలకు రంజని బాధ్యత వహించదు.
తెలుగుూకవిత ." రింబని
తుదిపయునం * తొలివిజయం
ఊగరా, ఊగరా, ఊగరా ౫
ఉరికొయ్య అందుకొని ఊగరా |
ఉరికొయ్య అంటుకొని ఊగరా।
ఉయ్యాల లాగ జాగా ఊగరా।
సోదరా, సోదరా, సోదరా:
చావన్నది నీకు లేనే లేదురా :
వీరుడా ః దీరుడా ః శూరుడా | ఊగరా। ఉక్కుమనిషి నువ్వు, ఊగనరసింహుడువి ః
ఒక్క- దెబ్బకు దిక్కుూదిక్కులే పగిలించి,
అళ్శరభ శరభలూ, అట్టహాసాలతో
అడవి అడివంతాను పిడుగులే కురిశావు ।: ఆందుకే, ఊగరా ౫ బరిసెలూ, కొడవళ్ళే పాశుపతాస్తా౦లు
గురి తప్పనిది నీది శ్రీరామవాణమే :
నీ విల్లు గాండీవం, నీ యిల్టు భూలోకం
నీ గోళ్ళు గొడ్డళ్ళుు ఈ (ప్రజలు నీ వాళ్ళు అందుకే, ఊగరా। ఎండనక, వాననక __ తిండి సరిస్గా తినక,
ఉన్నచోట ఉండకుండ ఊశెన్నో చుస్టేవు ః
పగబట్టిన, పడగెత్తిన పాములాగ బుసకొట్టి
(పజావంచకాధములకు సమాధులే కట్టేవు అందుకే ఊగరా : నువువేసిన కత్తి గంట్లు గంటల్లా మోగేయి :
నువువేసీన పొలికేకలు మంటల్టా రేగేయి
విశ్వకవిత
బుద్ధి తక్కువ గాడిదలకు పొటాషియం సెనేడువి : అభిమానుల గుండెల్లో ఆరిపోని హైలేటువి : తొత్తుకొడుకులెవ్వరికీ దొరక్కు_ండ తిరిగేవు ? కత్తిదూసి కామాంధుల కుత్తుకలే తర్షిగేవు 1 'పేదపజానీకానికి, పీడితులకు, తాడితులకు చేదోడుగ, వాదోడుగ, _సెదోడుగ మెలిగేవు
అందుకే ఊగరా, ఊగరా, ఊగరా,
ఎన్నటికీ ఆరనిదీ కాగడా :
పువ్వులాంటి యవ్వనాన్ని నిగ్గబట్టి నిలిచావు £ నిప్పులాంటి నిజాయితీ నెత్తి కెత్తి నడిచావు
కార్యదీక్ష కదిలిస్తే కదనానికి దూకేవు ః పద్మవ్యూహంలోని ఆభిమన్యుడివై నావు : అందుకే, ఊగరా। నెత్తురు కార్చిన కళ్ళే నిప్పులు చెరుగుతాయి, వంకరటింకర రాళ్ళే గుళ్ళయి ఎగురుతాయి, శ్రీకాకుళం అడవుల్లో చీమలు పాముని చంపుతాయి । సింహాది శిఖరంమీద చిలుకలు పిల్లిని చెండుతాయి స్వాతంత్యపు మారుపేరు సామ్యవాదమే, సత్యం చావులేని ఆ సత్యం జ్వలిస్తుంది అనునిత్యం సామ్యవాద రథసారథి మార్కు చూ పెనదె తీరం: తూర్చుదిక్కుు మందారం : ఆర్బరాని అంగారం । ఊగర్వా ఊగరా, ఊగరా:
ఎన్నటికీ వాలనిదీ బావుటా :
మాంచాలను కొలుస్తారు, మల్లమ్మను తలుస్తారు, రూన్సీలక్ష్మీబాయికి బాప్పధార విడుస్తారు, సరోజినీదేవి ఫోటో పటంకట్టి పొగుడుతారు పంచాది నిర్మలంటే భయంపుట్టి వణుకుతారు ౫
రి
విశ్వకవిత
తెల్లవాడు నిన్నునాడు భగత్సింగు అన్నాడు నల్టవాడు నిన్నునేడు నక్సలైటు వన్నాడు ఎల్లవారు నిన్ను కప వేగుజుక్క అంటారు అల్లూరికి వారసుడా 1! శ్రీశ్రీ కవిత్వ లాలసుడా ఊగరా, ఊగరా, ఊగరా।
నువ్వూగుతుంటే శ్మతువులకి గాభరా
సీ ధాటికి అడ్డులేదు నీ త్యాగం వృదాకాదు 1
నీ ఆదర్శం ఎపుడూ నీతోనే ఆగిపోదు
ఇది (పపంచ పర్యాప్తం జనళక్తికి పరమాప్తం ః
ఈ పోరాటం అంతిమ విజయంతోనే సమాప్తం
ఏ దేశంలోనైనా ఏకాకివి కావు నీవు: వీరవియత్నాంలోన విజయగితి పాడినావు ః అదిగదిగో బాంగ్దాలో అగ్గివాన కురుస్తోంది । ఇదిగిదిగో సిలోన్‌లోను ఎరసేన కదులోంది ॥
ఇది (ప్రపంచ కుగామం ః ఇది గ్లోబల్‌ సం[గామం : ఎడతెగనిది సంక్షోభం ః ముందున్నది సంక్షేమం: ఉప్పెనలా ఉవ్వెత్తుగ యువకశక్తి లేచింది ః 1వతినపట్టి; తొడలు కొట్టి, తిరుగుబాటు చేసింది ః హింసకు (పతిహింసతో ఎదురుదెబ్బ తీసింది : పాపాత్ముల (పాణాలకు పరమాణువు బాంబులాగ ఒక మాటగ, ఒక బాటగ, ఒక పాటగ సాగింది: ఇంక్విలాబ్‌. ఇంక్విలాబ్‌ జిందాబాద్‌ :
జిందాబాద్‌ జిందాబాద్‌ ఇంక్విలాబ్‌ £
ఇంక్తిలాబ్‌. జిందాబాద్‌
ఇంక్విలాబ్‌. జిందాబాద్‌
ఇంక్విలాబ్‌ జిందాబాద్‌ $
శ్రీథ్రీ
క్రి
[పేవు
(పేమయనగా చూచుటగాద్కు పలుకుట గాదు, విహ్వూలచిత్తముతో వాపోవుట గాదు : (పేమయనగా మంతము గాదు, తంత్రముగాదు, ఆత్మనిర్వాణముచే ఆరాధించుటయే ః
అనగనంగా (పేమయనంగ అపూర్వగాథ £ పూర్వకర్మ పరిపక్వ మహాగాఢ గాధ 1 సీతయనగా చెంచీతయనగ
(శేతాయుగపు పరాశక్తి ః ద్వాపరలక్షి క్‌ కలిలో నా లక్మి:
జన్మతో జన్మించునోయీ జీవేచ్చలన్నీ జన్మాంతము జీవించునోయి :
జనకుని గృహమున నున్న సీత,నా
కలలో, వెన్నెల జల్తారు భూమి.వె నడువగా కాలి గొలుసుల విలాన రాసకళ లీలలు
నన్ను నిలువున చెంగటుయ్యాలల
ఊచి మేల్కొాల్పు ః
ధరణిని వహించి మందగమనయా
జగళ్ళక్తి, శ్రీశకి । సీతను చూచి సహించలేను = ఎంత భారమో కనుమూయకమోయి,
క్షేత్రవతి, సీత స్వేదనము వైకుంరము దహించు : క్షీ
విశ్వుకవిత చెమటబవిందువుల చెదిరించి రాల్బ్ఫు పయ్యట పీవగారాలు ముత్యాల తలంబాలెన్నడొ : ఎన్నడో పడతి కీనీడ వెనుక వెనుకగా, వెనుకగా, వెనుకగా వెన్నాడి కవ్వించి నవ్వించి సీతా: మెళథిలీ 1 వైదేహీ యని పేర్ణతో కూర్చి కౌగిటజేర్చి వైకుంరమును భూమికి దెచ్చుబెపుడా £ చెమటలన్‌ చిమ్ముచు ముత్యాలబిందు వుల ఒడలు; భారమున కృంగిన ఒడలు, నడువగా, నొ గుండె దడదడ యని జగద్భారమును ధరించు వరణిజయే తొ టుపడిన జగతి యేమౌనంచు మూడుకోట్ల కండ్డుగలవాడనై, ముజ్జగముల వీక్షించుచూ ఆ్మతుతార్తి హృదయుడనైై (కుంగుచుంటి | నర్వుమానవ సమిష్టి భాధ్యతను వెలలేని వెన్నెముక వై మోయుచున్నది సీత , -- అడుగు వడినపు డామేర ఆమేర కూకటివేళ్ళతో పాతాళము కదిలినటుల (కుంగగాః [కుంగగా, నా హృదయము కూలుతూ కుప్పగ దొంత దొంతరులుగ కూలిపోయె : క ఉమామహేశ్వరరావు
గ్‌
దేశవూత ఎండాకొల౦ ఎండాకాలం | పగష్మ నెగళ్ళు మండేరోడ్డు పన్నెండుగంటలు : కాలం కాలిన గుడ్డపీలికై ధూళిరేగినది విలయ వేళల విహాయసాలు విస్ఫులింగములు వర్షించాయి ః గువ్పెడు అన్నం (గుక్కెడు నీళ్ళ స్వాతివాన కే ముత్యపుచివ్వై కరువే రూపం దాల్చి కడుపే చెరువై ఏడ్చి నెలత ఒక ర్తుక నిలబడ్జాది
భిషా పాతిక తో; రెండు కన్నులు
గి
విశ్వకవిత కాలిన బండికమ్ములు పట్టలేని కూర్మిని పచ్చని సంవె గలడాసి విగత ,పాణులు వాలిన తుమ్మెద బారులు కాలిన మారుని తూపులు " కలికి చూపులు అంటి అంటని ఆమె శరీరపు చాలి చాలని చీరను తొంగి చూచే మానం “ఉన్నాడా చిన్ని కృష్ణుడు 2 అనసూయేదీ ? ఆరుంధతే దిని (పళ్నించింది శి చచ్చిన బాలింతల వెచ్చని చనుబాల తీపి మచ్చరించు కంఠముతో “జ్రక్రలి 1 దాహం: అన్నం: అన్నం 9 అంటూ అటమటించింది ఆగ్నివీణయై ఆలాపించింది. ఖణేలు మన్నవి కకుప్పాశికలు ? బలి (ప్రముఖుల పాతర మా భూమి అతిథి పూజలకు
7
విశ్వకవిత మొదటి వారలము । కర్జుడు మావాడంటూ గంతులు వేసే దేశనాయకులు అన్నపూర్ణను ఆరాధించే ముగుదలు జాలకములవై తడిపిన వట్టి వేళ్ళ తటీలు కటిన ఇండ ట్‌ టి 8 ద్వార ముఖమ్ములు బంధించారు కన్నులుమూసి ని్మదించారు. దేశం అంటూ దేవుళ్ళంటూ కొలిచే కళ్ళకు దానిసత్వమే (పబలింది. ఉసురుసు రైంది ఉమ్మలించింది అసువులు వీడి చచ్చిన దేశమాతయె చాపచుటగ నేలకు 'హలింది ॥ వీధి కాలువను బురద నీటిలో వ్మిశమించిన విశ్వనాధు డొక్కడు నిశ్వుసించినాడు. ష్‌
విశ్వక విత ముందరి కాళ్ళకు బంధంతో కాకితమ్ములే కసువని మేస్తూ వం్యకమణం చేసే ద(క్రీవంతపు చక్షులు విలువచిలుపగా కొలకరంచినవి. తోడులేని వఏీడలేని అడుదాని చూడజాలక తరుశాఖల్లో తలకింద్రై తపించిపోయి బుషి పక్షాక్కటి నేలకు వాలింది, భూపతి ఆజ్ఞను భూమి పుట్టువు చిచ్చున జొరబడ్డాది శీలంకోసం ఆనాడు ఆకలి దీర్చని మానం గప్పని దేశం కోసం మట్టి (1పమిదలో వతె కాలిందీ మానినీ ఈనాడు ।। శ్రీరంగం నారాయణవనాబు
బి
ఆత్మకథ
ఎవర్నని యనుకొంటిరో మీరు నన్ను ?
ఏను పరాఖిని....
కాం[గేసు రాష్ట్రపతి స్థానానికోసం బాబూ సుభాసుబోసుతో పోటిజేని ఓడిపోయిన డాకర్‌ పట్టాభిని గాన్నేను, మరో పరాభిని; ఆయితే ఆతగాడికున్నంత ఉపజ్ఞ నాకున్‌ లేదని తలంపకండ్రీ, గాంధీటోపి జహ్వరు జాకట్‌ మీసాలు లేకున్నంతమ్మాతాన । పయిజమ్మాలు వేస్తాను కాబట్టి
నన్ను మీరు షోదాయని సోషలిస్టని
తిట్టబోకండి, (పఖ్యాతంగా నున్న
కవిన్నేను;
నాకు విచ్శితంబగు భావాలు కలవు
నా కన్ను లందున చలిస్కోపులు
మయి[కాస్కోపులున్నవి.
ఈ వచన పద్యాలనే దుడ్డు కరలో
పద్యాలనడుముల్‌ , విరుగదంతాను;
చిన్నయసూరి బాలవ్యాకరణాన్ని
చాల దండిస్తాను,
ఇంగ్లీషు భాషా భాండారంలోనుండి
బందిపోటుంజేసి కావాల్సిన మాటల్నుదోస్తాను.
10
విశ్వకవిత నా యిష్షం వచ్చినట్లు జేస్తాను ట్‌ ల | అనుసరిస్తాను నవీనపంధా; కానీ భావకవిన్మాతము కాన్నే, నే నహంభావ కవిని. పఠాభి [5]
దివృసంధ్య
అప్పుడే (పభవించిన శిశువు చూడలేదు
వెలుతురు,
ఎప్పుడో కష్టేసుకొన్న ముసుగు చూడలేదు వెలుతురు,
జీవన సంగామ రంగంతో సంఘటితమౌతున్న శక్తులు తెంపుకొన్న సంకెళ్ళనే ఆయుధాలు చేసుకొని సజీవ స్వప్నాలకోసం సాగినప్పుడెంతకాంతి ? ఎంత కాంతి:
సి చుట్టూ దింపుకొన్న నిరాశ సరదాలను నిశితమైన నా కళ్ళ భూతద్దాల నుండి "కేందీకృతమైన నిరంజన ఆశాఒ తవం తగలబెట్టిన తరవాత నీవు చూడగలుగుతావు నా వెలుతురు.
కోట్‌ (శమజీవుల కూటమిలో
వెలుతురు,
సాటి నడిమి తర గతివాళ్ళ నయనాల్లో
వెలుతురు.
మ్మితుడా ! శాశ్వతంగా మోసపోయానంటున్నావు శ్మతువుని తీసుకొచ్చి సీ ముందు బంధించాను
నీ నిట్టూర్పులతో వీడి కట్టు తెంపకు
నీ చేతకానితనంతో వీడికి జవసత్వాలివ్వకు.
కల్లి
విశ్వకవిత కావిరి నిండిన కళ్ళ కటకటాలు తెరచిచూడు కనుచూపులు ఖడ్గాలు చేసుకో వీణ్ణి ఈ మోసగాజణ్జీ అహింసతో కమించకు పుడమి తల్లి పురుటాలు విడేమో ఆమె జవనాలు తన జలషాకోసం నొక్కుతాడు; స్తన్యం మనకు దక్క-నీడు; ఏ పుణ్యం మనకు దక్క_నీడు ఈ మొక్క-లీడు. వీడు పుంభావ పూతన వీడి నిజస్వరూపం తెలిస్తే మనలో (పతిఒక్కడూ వాలకృష్ణుడు ! ఏ పల్లెనా రేపల్లే 1 అందులోని పాలు వెరుగులు మనవి. అందులోని వెన్న మీగడలు మనవి. చిలుకుతున్న పాల కడవలో వెలుతురు, పెరుగుతున్న రేపటి శిశువు బోసినవ్వులో వెలుతురు, వీర్యవంతుల ధైర్యం లాగ దేదీస్యమానమైన వెలుతురు దుప్పటిపై రాతి కన్య ఉత్పంగ మధ్యాన ర్మేతవర్షాలు కురుస్తున్న దివ్యసంధ్య "'కేరంంతల వలయాల వెనక కిరణ్మయి వక్షోజాలపై నక్ష్యతాలు పతిఫలిస్తున్నాయి చూడు |
కు!
బశ్వక విత నేను ఊహిస్తున్న, ఆహ్వానిస్తున్న, మనిషి పుట్టుకతోనే సర్వస్వతం [తుడు అతసీ కన్నుల వెనుక ఉదయభాస్కరాన్ని ఎప్పుడూ, ఎన్నడూ, ఎవ్వరూ, ఆపహరించలేరు, ఆరుద న్‌!
ల౨వరి పిల్లలోయి పితు $ి (బిడ్డికింద, స్టేషన్లో, దూళిమీద ఎటు చూచిన మీ రూపులు ; ఎటు విన్నా మీ అరుపులు ! పార్కు-చెట్టు, కాల్వగట్టు అరుగులు, మరుగులు అన్నీ ఆ(కమించి తిరుగుతున్న; ఎవరి పిల్లలోయి మీరు ః మురికివళ్ళు, చింకికళ్ళు మీ రూపులు కడుపొక బాదం ఆకై, మీ చూపులు తోపుల్లో తుమ్మముళ్ళు ।; దిక్కులేని తల్లులు దిగవిడిచారా ? మీరు గర్భాల్లో కెక్కినపుడె లేనోళ్ళ శపించుకుంటు శ్మ్యతుబాధలా తొమ్మిది నెలలు మోసి గుట్టల్లో గుబురుల్లో (వనవించి పడవేసి
శక్‌
బళ్వుక్‌ విత తమదేమీ పోనట్టు నటించి తరలి వెళ్ళారా ? దాగని గర్భశోకముప్పొంగి ఆగని మాతృపేమకే లొంగి తల్పడిలుతు వెళ్ళారా ? వాళ్ళ గర్భశోకం ఈ లోకానికి తగులుకుంది | మీ కేకలు వినబడవు విశ్వం కోధిస్తూ వై తారలు లెల్టిస్తున్నారు ॥ జీవస్మరణ సమస్యలు చింతిన్తూ బోధిస్తున్నారు శ మేధస్సమ్ముదంలో వేటాడి కవిత [వాస్తున్నారు గుళ్ళు, గోపురాల్‌, పశువుల ళాలలు నిర్మిస్తున్నారు ః ఎవరి పిల్లలోయి మీరు : ఉన్నవాళ్ళ హుంకారంతో ఉలిక్కి పడుతుంది ఎండ | మీరంటే ఎండ గూడ మండిస్తుంది ఉన్నవాళ్ళ ఉడుపొకటీ స్పృశించలేదీ వర్షం వానగూడ మీరంటే వరదలు షెరిస్తుంది £ విశాల [పకృతి పూర్ణ హృదయం కావులించుకుని సవళిస్తున్నా, "రేడుస్తున్నా రెవరు మీరు ? 1ఢ
విశ్వకవిత
చలివాంటిని మెలి పెడితే, ఎండకాల్చి వేధిస్తే భూమాతతో మొర వెడుతూ వెక్కివెక్కి ఏడ్చే
షీ దిక్కులేని తమ్ములార ః
నా పాణ మ్మితులార ॥
ఈ లోకపు శాసనాలు ఎంగిలాకులిస్తాయి,
ఇనప కమ్ములిస్తాయి. న్యాయమూర్తి (గంథాల్లో
నల్లని ఆకర పంక్తులు
మీ మెడలకు ఉరివుచ్చులు ఎవరి సంతతోయి మీరు:
(ప్రస్తుత సమాజ దేహపు
నుదుటి రేఖలా మీరు? భవిష్యత్తు నూరించే
వెలుగు పోచలా మీరు? దివ్యకాంతి మూర్తులైన ఎండిమియాన్సైెంతమంది ॥
సంఘపు కుంపటి వెల్లించే
సెంట్‌ బోన్‌ లెంతమంది : జీవనశాంతి రసార్దులౌ
జీసన్‌ లెందరో మీలో; చిక్కులేని తమ్ములారా । మిముచూస్తే
రాతిగుండె జాలువారి (దవిస్తుంది, కరుణతో (పవహిస్తుంది 1 జాలిగుండె కర్కశమై నిలుస్తుంది, జగతి నెదుర్కొంటుంది.
అని ౪ట్టి
లు క్ష
నాలోని నాదాలు నడుస్తున్న చర్విత కొప్పులో ఉద్యమాల విరజాజులు ముడుస్తుంది (ప్రజావాణి [పాకే పరిమళాల వంటి మార్పుల్ని (గహిస్తుంది కాలం విష్ణవపాణి ఉదయ సూర్యుని ఉర్వి య్యాతను ఆపలేదు పోకిరి మంచు చప్పుడు ఎంతగా చేసినా, మేలిమి విలువ సెౌధించలేదు కంచు కాల స్వభావం గుర్తించి గతం విస్మరిస్తే వర్తమానం మన సౌత్తు ఈనాటి అనుభవాల యినుప గుగ్గిళ్ళు సేవించి నిర్మిద్దాం విశాల భవిష్యత్తు
చి అచలాన్ని నేను కదిలిస్తాను- అందుకే (పతిసారి వజంలా పదునెక్కిన పాట అమృతాన్ని నేను గొనితెస్తాను; ఆందుకే పక్షిలా ఎగిరే "స్వేచ్చా స్వాతంత్యాల బాట వడివడిగా నడుస్తోంది చరిత, ఒంటరినై పోతాను బద్ధకించి వెనుక బడితే హృదయంతో ఆహ్వానిస్తాను ఎదురేగి స్వాగత మిస్తాను ఈ లోగా మరో ఉద్యమం పుడితే. కుందుర్తి ఆంజనేయులు 18
పునరావృతి ఉదయం కానేకాదనుకోడం నిరాశో ఉదయించి అట్లానే ఉండాలనుకోడం దురాశ ఈ చీకటి ఉండదు--- సూర్యుడు తప్పక ఉదయిస్తాడుం ఆ వెలుతురు నిలవదు--- సూర్యుడు మళ్ళీ అస్తమిస్తాడు చీకటిలో కనువిప్పిన వారికి వెలుతురంటే బూచి వెలుతురులో కనుతెరిచిన వారికి లీకటం'పే పిళాచి ఇదే జరుగుతూ వచ్చింది ఇంతకు ముందు ఇదే జరుగుతుంది తప్పదు ఇకముందు, కాళోజీ నారాయణరావు
19
వీఖరారోహణ
లైట్లు వెలిగిన స్రేషన్‌లోకి రైలు వచ్చినటుగా
కొత్త సంవత్సరం హుషారుగా కొత్తగా రావాలి మన మధ్యకి
కాని యీసారి ప్లాట్‌ఫారమంతా చీకటిగా వుంది
పాత మాటల మూటలతో కవులూ
వట్టి మాటల సంచులతో రాజకీయవేత్త లూ
మొహమాటం లేకుండా ముందెక్కి కూర్చున్నారు
రైలింగ్‌ అవతల టిక్కెట్టు దొరక్క పజలు దిగాలుపడి నుంచున్నారు
రేపటి ఉదయానికి వేసిన పటాల్ని ఎవరో తొలగించి వేశారు. న ఖ్‌ ఖ్‌
ఇకతుకోదండ జ్యావల్లి నాస్సాలించబోయి
చటుక్కున ఎందుకో మన్మధుడు వెనక్కి అడుగు వేశాడు
ఆ్యమళాఖ్యాగ పుంస్కోకిల సమ్మె (సకటించింది
పల్టవం ముట్టదు గొంతుక విప్పదు
ఆన్యోన్యానురక్తులైన యువతీ యువకు లొక్కసారిగా
సూలాహుప్‌ ట్విస్ట్‌లా పేసి అసమ్మతి పకటించారు
వానసంత సమీరం వన్తూ వస్తూ
ఊరి శివారున తుమ్మలతో పుల్లో స్తంభించిపోయింది
మాధవ దేవునికి మర్యాద లెవరు చేస్తారు
సాహస చందనం ఎవరు పూస్తారు
సౌందర్య నేపథ్య మెవరు శై సేస్తారు
జీవన వనంలో నవనవ సురభిశరమ్యం యౌవన సుమం ఎవరు
పూయిస్తారు ? ల్లి
విశ్వక విత న న న గుమ్మం తగిలి తలమీద గొప్పికట్టినా గొప్పకి నవ్విన కొత్తకోడలులా వచ్చి నిలుచుంది కొత్తసంవత్సరం ఇజదురుగా దిగులుగా ఎబ్బెట్టుగా నిలుచుంది కొత్తసంవత్ప్సరం జడుసుకున్న పిరికివాడు మగడు జాలిలేని గయ్యాశి ఆత్త తన పూర్వపు హోదాని నెమరేస్తూ బతికే మామగారు ఇంటి చూరుపట్టుకు వేలాడే (పేతాత్మలు గబ్బిలాలు ఇంటివెనుక పాడుబావిలతో మొలిచిన పిచ్చి మొక్కలు ఇదే సమయం అని వీథిలో నిలిచి కన్నుగీటే మొనగాళ్ళు ఇదీ కథ-ఎలా రక్తికట్టిస్తావు-రసం పుట్టిస్తావు ఈ వడగాలిలో హోరులో ఏ రాగం వినిపిస్తావు.... న న ళ్లు మన స్పెపుడో మొద్దుబారి మనుగడ పడికట్ట మరమేకుల్లో దిగబడి మూల్గిమూల్గి మూల్లునే సంగితం అని మురిసిపోతోంది ఎవరూ చూడడంలేదు క్నితిజరేఖ వెనుక నిలిచి పిలిచే రత్నకంకణ హస్తాన్ని ఎవరూ వినడంలేదు న్నిదకీ మెలుకువకీ మధ్య ఒక క్షణం [మోగిన జంత నంగీతాన్ని అపుడు నేను కాలతీరాన ఒకళ్ణీ నడుస్తున్నాను చర్మిత విచిత సము్ముదాలవలోకిస్తూ అవి విరిసిన తుంపరల్లో తడుస్తూ అపుడు నామీదికి భవిష్యద్దగనం వంగినా చెవిలో చెప్పిన రహస్యం విన్నాను చెదరిన మబ్బులమధ్య సూర్యుణ్ణి చూళాను అపుడు నేను ఈజిప్టు పిరమిడ్డ మధ్య బాబిలోనియా స్థూపాలమధ్య మొహంజొదారో శిథిలాలమధ్య నిలిచి కలలు కన్నాను ల్ల
విశ్వకనిత అలా ఆలా అనాది అనాది అంధకార భయంకరాటవుల మధ్య సృష్టిసింహంచేసిన (పధమగర్జ విన్నాను 'పెనుతుఫానులో సముదాల ఉవ్పెనలో ఊగిఊగి లుంగలు చుటుకు పోళున్న భూమి పేగుల్ని చూళాను ఎగుడుదిగుళ్ళ దారిలో సుద్ధకొండలు అగ్ని పర్వతాలు ఎడారులచుట్టో గిజగిజలాడుతూ వెనగుతూన్న [పాణహరితాన్ని చూస్తున్నా పచ్చబడిన భూమిమీద ఫక్కున నవ్విన సూర్యుడి సంతోషపు వెలుతురు విచ్చిన [పాణం చుట్టూ ఊబీకిన వెచ్చని ఎ్మరని నెత్తురు నిలదొక్కుకున్న ఆది మానవుడు ఇలిచి పూరించిన శంఖం ఇది సంగామానికి సూచన ఇది (ప్రస్థానోప్మకమణిక సీజర్‌ కౌశ్నేయధార మెరిసింది అలెగ్జాండర్‌ అళ్వరింఖా ఘట్టన మొరసింది రాజ్యం రమణినీ మించిన రమ్యభావన విరిసింది షేక్స్‌పియర్‌ డాంటీ కాశిదాసూ శంకరుడూ మార్కూ్సూ నహాత్ముడూ పికాసో సార్దే ఎవరైనా ఇది నిరంతర నూతన పరిశోధన సత్యసౌందర్యాన్వేషణ ఒక శిఖరారోహణ శ గా నా కాలానికి ఒక రూపంలేదు దానికి పాపంలేదు కాలం అద్దం లాంటిది అంధయుగమైనా స్వర్ణయుగమైనా ఆది మన (పతీబింబం కాలం వలయం లాంటిది దానికి కేందం లేదు ఎవడికి వాడే యిచ్చ్భా పయత్నబలంతో వర్ణోజ్వల వలయాలను సృష్టించగలుగుతాడు క్‌ి
విశ్వక విత కాలం జాలం లాంటిది కళ్ళు మూసుకుని నడిస్తే ఉచ్చులో పడతాడు శక్తి పరుడు యుక్షిపరుడు దాన్ని ఛేదిస్తాడు. కాలం సవాల్‌ వంటిది సాహసవంతు డందుకొని ముందు సాగిపోతాడు చప్పబడిన పెద్దన్నయ్య చతికిలబడిపోతాడు ఆహార సమస్య ఆయినా అణ్వస్త్ర విపత్తయినా ఆకలీ రోగం రణం [వణం ఏదయినా ఈ ధాత్రీవదనాన్ని వికృతం చేసే, ఈ మనుగడని భారం చేసే దుస్సృహ పరిస్థితి అనారోగ్య మనస్థితి అసంతృప్తి అవాప్తి అవివేకులు స్వార్ధపరులు కలిగించిన ఫలితం తమశి తాము బంధించుకున్న సూ[తాలలోంచి నమ్మకాలలోంచి తప్పించుకోలేని మనుషుల నిస్సహాయ జనితం కొత్తదారి తొక్క-లేని కొత్త మలుపు తిరగలేని కుంటి (గుడ్డివాళ్ళ [పయాణ కోలాహలం మురికి కాల్వమీద ముసలి తనంమీద మృషాజగతిమీద మహోదయం వికసించదు, వసంతం హసించదు గదిలో కూర్చుని వసంతం వసంతం అని తన మదిలో మలిన శృంగారతృప్తి పొందేవాడు వికారుడు శకారుడు నంప్రదాయ ఖీరువుకీ అన్వతంత వితంతువుకీ వనంతం లేదు సాహసి కానివాడు జీవన సమరానికి స్వర్గానికి పనికిరాడు హిమసుందర శృంగమైన ఎవరెస్టుని ఒక టెన్సింగే ఎక్క్యగలడు సుమనుందర వసంత గీతంలో ఉగాది నాహ్వానించగలడు. బాలగంగాధరతిలక్‌
ఖెత్రీ
వందేవూతరం కోట్టకొలది కుచేల సంతతి కోసం, 1పాణస్తన్యంలేక రుధిరం[కక్కె వారి యోగక్షేమం కోసం ముప్పదిమూడుకోట్ల దైవత కోటికిని మొక్కి చింతచేత సురిగి, |సుక్కి, బక్కచిక్కి; శల్యావశిష్టమ్మాత మాతృదేవి ఆయినా వీడదు ఈవి, తన అనర్హ మకుట జటిత మహామణుల లోకాన విభాంకురాలుకాగ చల్లి కుసుమ మసృణ కౌశేయాల విదేశ సుషమా రమల మెరుగుల మరిపించి తలి ర. గోనె చింకి పాతలలో, మెయి మేలిమి మెరుపుదాగక సిగ్గులు తోంది నేడు, అయినా తలపదు కిడు, వందేమాతరక్షు, శిల్పకలిత స్పటిక మందిరాలపీడి కటికనేల రాలపైన వ్మిశమిల్లి లు [కూర శిశిర నిశీధాన శిశువులకై, తన హృదయపు మృదులోష్టత పంచి తలి నెత్తురనే స్నేహంతో, వత్తులిడిన కన్నులతో దీపంలా వేచిఉంది, ల ఉషసు కొరకు కాచుకొంది, వందేమాతరమ్‌; ఆకుల, వూరేకులలో తల్లియూర్చు నెత్తావులు, పండ్లలోన మనసుతీపి, తల్లినవ్వు పున్నమి వెన్నెలల పువ్వు, తల్చిదిగులు అమవస చీకటుల తోపు, ర్డీ
విశ్వకవిత జనని కరుణ కార్మొయిళుల కాటుకపొగ చిమ్మి మిన్ను మన్ను [కమ్మి తెరలి తరలు, శిశు మయూరములు కెరలు, వందేమాతరమ్‌,; శిశధమనుల జనని రుధిరం, నేలవైన చిందిన ఒక్కొక్క వ్యారని నెత్తురు బొట్టు తల్లిగుండె కండలోది; శిశువులపై సమ స్నేహదృష్టి తల్లి ఆయువు పట్టు, (భాతృ కలహక్షత వికతి, మాతృగర్చ వహ్నికాని, పిల్లల దేమిపోదు తల్లి ఇదేమనుకోదు, వందేమాతరమ్‌ః జనని! నీ వెరుగవుకాని నీ పామర సుతకోటికి నీవనగా ఎంత్మపేమ? వారిది నీ కాళ్ళను కడిగే కన్నీటి కడలి, సింహాసనమే హృదయసీమః నీ కనుసన్నల జననీ: ఈ పుడమిని తడుపగలదు విదోహుల రుధిరధారః చౌడులలో (బతుకు పారః వందేమాతరమ్‌:ః ఆలూరి బైరాగి ల్తెగ్ర
అగ్నిస్పర్శ
దాధాగ్ని కుసుమాన్ని అఘాణిస్తున్న ప్పుడే
క్షణాలమధ్య అగాధంలో స్వప్న చకువులకు నిషా
ఖద్గధారలమధ్య క్షతగ్మాతుడై నా అప్పుడు ఉజ్వులంగానే ఉంటాడు వైరుధ్యాలను వెన్నెముకగా దరించిన నేను ఎడారిలో వానజల్లు
రహస్యాన్ని ఏనాడో మౌనంగా స్వీకరీంచాను.
కాలం మరెవరో కాదు నేనే
క్షణక్షణం సహారకీడలో గతం వర్తమానం ఉదయాస మయాలు ఉన్మత్త కేతాలలో రాక్షసుల ఉచ్చ్వాస నిశ్వాసాలు
జీవన కుడ్యాలవై ఆకలి ఆకర్ణాంత నేత్రాలు
కన్నీళ్ళలో (పేమికుల (పతిబింబాలు
అన్నీ ఒకే దృశ్యం వెనుక చీకటి భస్మరాసులే
కంటక చతుర్మస్రాల మధ్య నిరీక్షణ అసహ్యం నాకు
నిరాశ నిట్టూర్పులు నిదారణ్యాలు నిషిద్ధం
ఆధునిక మానవుడు అనలనేతుడుకదా
హతుడు హంతకుడు అతడే
క్షణక్షణ బీభత్సాలు నా అలంకారం
ఎ్యరదీపాలే జీవన సామి
జీవన సంగ్రామంలో క్షణం ఆలస్యంగా అడుగు పెట్టిన నేను
చెట్ట ఆకులలో బీభత్సం చూశాను
మనిషి ఆలోచనల వై చీకటి అంగరక్షకుల పాషాణ హసాలు చూళాను ఎర్రని గాయాలవై సూర్యకిరణాల చ్వితలిపి చూశాను లగి
విశ్వకవిత భయ వ్మిభమాల మధ్య విషాదవాక్యంవలె సాగే జీవితంలో మృత్యువు ఒక్క-టే నిజం హరాత్తుగా తలుపు తెరుచుకోవడం మృత్యువు నడుస్తున్న రోడ్డు మద్యలో మటుమాయం కావడం మృత్యువు శిరస్సు తెగిన దీప స్తంభం మృత్యువు నగర [పాకారాల మధ్య ఫ్యాక్టరీల జిహార్హ్యగాల నుంచి వెలువడే నరవాసనన మృత్యువు గాలిలో ధూళిలో పూల నెత్రావులలో మనుష్య ధూమం మృత్యువు మృత్యుగృుహంలో నగ్నంగా నిలబడిన కతగాతుడిని నేనే బాధ నా ముఖచ్మితం బాధాగ్నిలో పునీతుడైన మనిషి పాదధూళిలో మరణానంతరం నేను పాడే 'స్వేచ్భాగీతాన్ని రచిస్తాను అప్పుడే నా అక్షరాలకు నిషా అగ్నివృక్షం [కింద రేపు నేను మరోమనిషిని. అజంతొ ల?
"స్వెచ్చ ముట్టుకొం టేనే ముడుచుకు పోయేందుకు ఇదేమీ
అత్త ముత్తాకు కాదు __ ముట్టుకుంటే భగ్గునమండి మండించే వేసేది నివురాల్టని నిప్పు ః మీటితేసే కసుగంది పాలుకారేందుకు ఇదేమీ కన్నె లేత చెక్కిలి కాదు _ కాయమంతా నెత్తురుగాయంగా మెత్తినే తగలని జమాజెట్టి £ తాకితేనే వసివాడి పోయేందుకు ఇదేమీ
సుమధాయం కాదు _ నొక్కినా తొక్కినా లేసుగా లేచివచ్చే నిత్యనూతన హారిత్య చైతన్యం : కాదు కాదిది
కోమలి తనుయపష్టి
కాముకుని తుచ్చదృష్టి మరీ ? దుర్డేయ వా[జేయ దృఢముష్టి ః లగి
విశ్వకవిత శిక్షల్లో పురాలుపడే సువర్ణలోహం దిని అక్షయ దేహం వెనుదిరగని గురి తప్పని కఠోరదీక్ష అదే-- అద్భుతానికి అద్భుతమైనది - "స్వేచ్చ గ్‌ 'ె.వి. రమణా రెడ్డి
ఛిగి
ఖరొర్‌ నామా జన్మెత్తిన మానవునకు జీవితమే పరమధనం; అయితే, అది ఒకమారే అతని కొసగబడిన వరం. పుట్టలోని పురుగులవలె, పుట్టి పెరిగి,
సంఘంలో తావులేక, అస్తిత్వ [పయోజనం ఊహకు అందనిదవగా, తన చర్విత చెరి పేసుక తనదారిని వెళిపోయే మానవుడిక పుట్టబోడు ః సుడిగుండంలో వడి తిరగడు. గా ఖ్‌ ఖ్‌ ఎపుడో అజ్ఞాతయుగంలో, నీవై కప్పబడిన దుప్పట్ల, దుష్ఫలికాలై దుర్భరమైనా, తొలగించే శ క్రిలేక్క మరణబాధతో గిల గిల తన్నుకునేందుకు, జన్మించావాః మనిషీః తిం
విశ్వకవిత పిరికితనపు సిగ్గుల కగ్గలమై, దగ్గపటలమై, పొ *చూరిన భూతకాల మర్యాదలు _ (వేలాడే బూజులు - వేటాడే భూతాలై నిను తరుముతుంటె పిరికిమందు తింటావా నరుడా వీరునివఠె తిరుగుబాటు చేసావా ? ఉన్నదొక్క- జీవితమే మానవునిగ, వీరునిగా (బతుకుము నరుడా చర్మిత నీ కోసం (పసవబాధ పడుతున్నది : భవిష్యత్తు నీ కోసం వడిగాపులు పడుతున్నది ॥ అర్పించెయ నీ రక్తం మనిషీ : నీ త్యాగం వృధా కాదు | నీ త్యాగం వృదా కాదు: [పయోజనం లేని బరువుటేళ్తు మోసి మోసి బడుగై పోయిన దర్మ్శిదమున కనలు (బతుకు గొలుసులోని కుక్క (బతుకు ఎ చాలు చాలు నరుడా ।; 1బతుకలేవు, ఉన్నది ఒక (బతుకే ; గతమును ఒక్కసారి విన్మరించు ; శూరుడవై కృంఖలముల ఛేదించు.
తే
విశ్వకవిత (వభవించే కాంతి జగతి సవర దీధితి నీశే ముమ్మాటికి సీ తమ్ములకే _ మనిషి ।; - నీరాజన మిస్తుంది. పుష్రే నీ బిడ్డడు దర్మ్శిదమున, దోపిడిలో, (బతుకడు ; [బతుకలేడు, ఏవో ఆళల నిచ్చెనలను నిర్మించుక, నిట్టూర్పుల వంతెన కట్టుక స్వప్నాలోకనలో స్వర్గలోక సౌఖ్యాలను తలపోస్తూ, పుప్టే పాపోయిక (బతుకలేడు : (బతుకడు. న్‌ జ న 'స్వేచ్చకొరకు జరిగే విష్ణవ సమరంలో క్షతగాతుడవై పడిపోయిన మనిషీ : గాయపడిన సింహంవల గర్జించిన నీ కంరధ్వని రాబోయే స్వర్ణయుగానికి జయభేరీ | నీ జీవిత మొక రహదారీ నవ నమాజ వ్యవస్థకే పీజాక్షర నామకరణ మహోత్సవం ॥ సీ గొంతు కొసలు దేశభక్తి నిర్వచనాలై ఆహరహముగ నిలుస్తాయి లిల్లి
విశ్వక విత జీవిత బలిదానం చేసిన మనిషీ । నీ వచనాలే లోకపు అంతిమ ఘడియల వరకూ (పతిధ్వనిస్తాయి శి రక్తం అర్పించుము నరుడా £ స్‌ త్యాగం వృథాకాదు; సీ త్యాగం వృథాకాదు. సోమనుందర్‌
షల్‌
పదే పదే అనేసా అణాల ఇదేమాట ఇదేమాట పదే పదే అనేస్తాను. ఖదం తొక్కి. పదం పాడి ఇదేమాట అనేస్తాను. ఎదల్లోన, రొదల్టోన సౌదల్లోన, గదుల్లోన ఇదేమాట ఇదేమాట పదే పదే అనేస్తాను. జగ త్తంత రగుల్కాన్న కృధాజ్వాల వృదాపోదు. ఆడుగడుగున యెడదన్నెతు గడగడ మని [తాగినావు. పడతుల మానాలు దోచి గుడగుడ మని *“హుక్క' (తాగి జడియక కూర్చుండినావు మడికట్టుక నిలిచినావు. దగాకోరు బడాచోరు రజాకారు పోషకుడవు. వూళ్ళ కూళ్ళ అగ్గి పెట్టి ఇళ్ళన్నీ కొల్పగొట్టి తల్ది పిల్ల కడుపుకొట్టి నికీ
విశ్వకవిత నిక్కిన దుర్మార్గమంత సీ బాధ్యత నీ బాధ్యత. “కోటిన్నర” నోటివెంట పాటలుగా మాటలుగా దిగిపొమ్మని దిగిపొమ్మని ఇదేమాట అనేసాను. వద్దంటే గద్దె యెొక్కి- పెద్దరికం చేసావా! మూడుకోట్ల చేతులు నీ మేడను పడతోస్తాయి మెడనే విడదీస్తాయి. సీకు నిలుచు హక్కు లేదు. సీకింకా దిక్కులేదు. చర్మిత బొంగరం తిరిగి కిరీటాలు నేల కొరిగి ధరాధిపులు నశిస్తుంటే బరాయెనాం నవాబా। పరాకమం చూపేవా? “దిగి పౌోమ్మని జగ త్తంత నగారాలు కొడుతున్నది. దిగి పోవోయ్‌ తెగిపోవోయ్‌. తెగిపోవోయ్‌ దిగిపోవోయ్‌ ఇదేమాట ఇదేమాట పదే పదే అనేస్తాను. దాశరథి లిప్‌
సమ్మదం చావదు
వెలుగు చస్తుంది
వెన్నెల చస్తుంది,
చెట్టు చస్తుంది
చిగురు చస్తుంది.
ఆవిరి చస్తుంది
ఊపిరి చస్తుంది.
సము[దం చావదు.
ఆశయం సముదం
అక్షరం సమ్ముదం
మథనం సమ్ముదం
కథనం సమ్ముదం
సంఘర్షణ సముదం
సంవేదన సముదం
అందుకే సముద్రం చావదు.
కట్టల కటకటాల మధ్య గర్జించే సత్యాాగహం సము[దం, న్మిదను కాశ్వుతంగా సన్యసించిన నిత్యచలనయోగం సముదం. విషమ సమస్యలతో విశ్వం విలవిల లాడిపోతుం టే తలబాదుకుంటుంది సముదం. తి
విశ్వక విత విరిగిన పరుగు ఎ౨తో లక్ష్యం ఇరుకు గదిని కప్పుకుంటే అరుస్తుంది వెన్నెముకలా సము[దం. ఉప్పునీటి కర్మాగారం కాదు సమ్ముదం ఉద్యమాల సింహద్వారం. అలజడికి ఆఆ లు నేర్చే విద్యాతీరం. మట్టిలో పాంగే మనుషులతరంగాలు సముదం (ప్రసవించిన శిశువులు. నీరుగారిపోతాయి హద్దులు నేల సము(దాన్ని కరుచుకున్న ప్పుడు. చప్పబడిన డప్పులా మనిషి కుప్పగూలి నప్పుడు రుధిరంలో మోగుతుంది నముుదం రుంజలా రుంరులా. మట్టిని జైల్లో నెట్టినా మనిషి ఉనికికే శూన్యం చుట్టినా చావకుండా రగిలేదొక్క_టి సము(దాన్ని తొడుక్కున్న సమాజం. స్‌, నారాయణ రెడ్డి
త్ర
సమద పర్వవు
సూర్యుడు సము[దాల మీద వంగి
నీళ్ళు తాగే గుజ్జం
ఆకాశం నగరాల మీద వంగి గర్జించే
సింహం
భూమి ఒక శూన్యంలో తిరిగే
బొంగరం
జీవితం మనం అడక్కుండా వచ్చిన
ఒక సంగరం
సముదం కేవలం ఒక కెరటాల సంకలనం కాదు .... ఆత దీశాంతాల వరకూ వ్యాపించిన ఈ విశాల అసహాయతావలయంలతొో ఏది సమ్నుదమో ఎవడు గట్టున ఉన్నాడో ఎలా తెలుస్తుంది.
నీవు కులాసాగా పోతున్న ఒక వడవ, కెరటాలు మోనుక్తు పోతున్న పల్లకీ-భయంకర నన్ని వేశాలతో పోరాటాలూ జీవనమర ణాల్ని తరాజులో పెట్టితూచే 'మోరపరాజయాలూ (పేయవస్తువుకో సం వ్యయంచేసిన యుగాల్లాంటి క్షణాలూ అన్నీ [కిక్కిరిసిన వీభత్సాల ఉత్సవాల్లో ఎప్పుడు పాల్గొన్నావు? ఒకే ఒక్క ఘడియకోసం విరిని రంగులగాలివానలు వీస్తున్న పువ్వు ఆత్మని ఎప్పుడు [పత్యక్షం చేసుకున్నావు?
నీకెలా తెలుస్తాయి సముదపు లోతులు? సముుద మొక మార్మిక్కదవ్యముః సమ్ముదపునాడుల్లో ఎన్ని పర్వత (శేణులున్నాయో 88
విశ్వక విత దాని పేగుల్లో ఎన్ని నాగరికతలు జీర్ణమైపోయాయో దాని రక్ష్మపవా హాల్లో ఎన్నియుగాల ఎన్ని మన్వంతరాల అగ్నివేదనలు ఎని నో ట్‌ శ టి విస్మృత ఆత్మల సాహసోపేత య్యాతలు దాని అంతరాళాల్లో ఘర్షణ ధ్వనులు చేస్తున్నాయో నీకెలా తెలుస్తుంది. నిన్న నమ్ముదం ఒక అశ్వుధాటితో వరుగులిడుతోంది ఒకో[్రా తరంగం ఒకో (పతీకలా ఒక్కోం ఆలంకారంలా - ఈవేళ ఆ సమ్ముదం విరిగిపడుతున్న థారీ కెరటాలూ తెల్లటి నిరాశలాంటి నురుగుల సమూహాలూ తీరాలమీదపడి గొంతుకోల్పోయిన శంఖాలు ఛిన్నా భిన్నమైన నత్తగుల్లలూ శాశ్వతంగా స్‌ళ్ళు పోగొట్టుకున్న భగ్న నాకలూ - అంతా నా గొంతు పేజీల్లోకి కుంగిపోయిన ఒక మానవ అవయవాల శిథిలరాజధాని; నా గొంతులో ఒక అరుపుంది; అరుపు కడుపులో ఒక (పతి ధ్వని ఉంది -నా అరుపులతో సముదాలూ, పర్వతాలూ అడవులు (గామాలు అన్నీ అరుస్తున్నాయి అభివ్య క్తికోసం 'పేరుకోనసం; తమ అ స్తిత్వానికి భిన్నమయిన ఒక అనుభూతికోసం - కానీ నా పేరులో పేరుమీద అనాస క్తి ఉంది; " నాలోనుంచి కాలం (పవహిస్తోంది అభివ్యక్తి పరాకాష్టదిక్కు-గా; నిశ్శబంవై పు అన్ని శదాల్నీ హోగుచేసుకుని పోతోంది. దా ది సము[దం ఒక కెరటాల సంకలనంకాదు. సము దం ఒకభాష. సము[దం నాపేరుః వి వర్షరుతువు మేఘాల బరువుమోయలేక గాలిచేసే తిరుగుబాశ్లే తుఫోనులు - తుఫానులు తిరుగుబాట్టవిద్య నేర్పుతాయి; అరువ్‌ నిర్భయంగా, అరే బతుకుదామన్న పిపాస ఉన్నంత వరకే బతుకుతాం మనం. ఓ జిజీవిషా । నీవు మ్యాతం వర్దిల్లు, తెరచాపా తెగిపో, ఇరటాల్డారా। ఉ్యగస్వరూపాలు ధరించండి, కుక్కల్లా నడవకండి.... కీ,
విశ్వకనిత గాలీః గాలివానల్ని పిలువ్‌. ఓ తీరమా ! దూరమైపో, పడదా రగిలిపో.
సము(దాలెక్కడ ఆకాశాల్ని పిడికళ్ళతో పొక్సుసుంటా.ేి అక్కడికే పోతాను- తుఫానులతోనే స్నేహం చేస్తాన్స సింహో సౌందర్యాన్నే ఉపాసిస్తాను. నా పాణాలక్కడే పారేస్తాన్స._.
గాలి సమ్ముద భూముల్నించి మేఘాల్ని హోన్పచ్రేనుకు పోతుంది. కొండల శిఖరాలమీద విడుస్తుంది. అరుస్తున్న ఆఅడ్రవులమీ ఉన్మత్త ఆకాశాల పరాకాష్టలమీద వదలుతుంది, శిశువుల్దా యదేచు? విహరించండని-గాలి సమ్ముద స్వప్నాల రాయబారి గాలి తన చో వాతశరీరంతో సాగరోపనిషత్తులు రాస్తుంది; గాలి సము ద్రపహృుదయ ద్వాఖ్యాత ః ఎవడు అర్థం చేసుకుంటాడో వాడి ఆసే హృదయం-=
తి
నా భావాన్ని వెంటాడేవాడు నా అంతరంగ సారంగాతో పరుగెత్రాలి. అప్పుడు అంతా జలమయంగా గోచరిస్తుంది.నామాత కొ సముదం కన్నీటిలో సము్ముదం నా కండటో సము[దం నాగుండెతొ సము[దం నేనంతా ఒక జలరా+శిః అందులో నా శరీరం అవయవాలతో వికసిస్తున్న ఒక పువ్వు ॥ సంవత్సరాలు కూడా నాన్సీ
గ్గు ద తెరటాలూ దొర్జి పోతాయి. లా
ఒక సము[దాన్ని మరో సము[దమే అర్ధం చేసుకుంటున్న దూరవు దిగంతరేఖ అంచుల్ని ఎప్పుడూ నములుతూఉన్న ఈ సమ్ముదాన్ని కొనా నేను? అందుకేనేమో సము[దలోకాల్నించ్చి వచ్చి వానచినుకులు వాటి మిసమిసలాడే దేహాల్ని మామిడికామ్మ తో రుద్దుతూ నన్నే చూస్తున్నాయి కిటికీలోంచి, ఇవాళ ఒక్ష అనిర్వచనీయ సంతృ ప్లితో. గుంటూరు శేషేంద్రశర్మ ॥గ
పావుల వాడు
ఇంట్లో కూచుని ట్వింకిల్‌ నేనూ
జంటగా ఆడుకుంటున్నాం
ఇంతలో నాగస్వరం విని
ఇద్దరం బై టికొచ్చాం.
పిల్లలు చుట్టూ గుడికట్టగా
జాబిల్లిలా వచ్చాడు పాములవాడు
అద్భుతమైన 1పపంచాన్ని
అతనో [వవేశ పెట్టాడు
అద్భుతమైన సంగీతపు దారాలో
ఆడిస్తున్నాడు పాముల్ని న్‌
ఊగే సంగీతం,
ఊగే పామువడగలూ,
ఊగిపోయే పసిమనసులూ.__
మనలోకం కాదది:
దాగుడు మూతలాటల్లో పిల్లలు
దాక్కునే రహన్యలోకం.
చూస్తుండగా ట్వింకిల్‌ కళ్ళు
చకాల్డా విప్పారాయి
ఊగే సంగీతంలో
ఊగే పాములవాడూ,
ఊగిపోయే పాములూ, పిల్లలూ శ్నీ్షే
విశ్వకవిత ఆఅంఠా కలిసీ చక్రాల్టా తెరచుకున్న ట్వింకిల్‌ కళ్ళల్లోంచి ఆటలో పిల్లలు దాక్కునే యు న! ఇంద్రజాల (పంచాలకి, స్వప్నాల రహస్యదేశాలకి తరలిపోయారు అరుగుమీద నేనొక్కడ్డే మిగిలిపోయాను. ఇస్మాయిల్‌ శి
వివిలా! శాంటియాగొ్‌! శాంటియాగొా: శాంటియాగా; సీ గుండెలవై షెర్మన్‌ టాంకులు నలుదిక్కుల నుండి నిన్ను గురిచూసి కాలుస్తోన్న మెషీన్‌ గను, బజాకాలు నీ శిరన్సువై హకర్‌, హంటర్‌ జెట్‌ విమానాలు నీ అణువణువు నుండి రక్త వవాహాలుః సీ విశాల న్మేతాల నుండి జాలువారే కన్నీటి ధారలుః ని సరిహద్దుకు నీళ్ళు రాతింబవళ్ళు కర్బ్యూలు, కాల్పులు స్టిమ్‌షిప్‌ లిబూలో చ్మితహింసలు హార్చర్‌లో ఆరిపోయిన దీపాలు ఖననాలు, కళేబరాలు, కారాగారాలు శవపేటికలు, క్మశానాలు, “ఊచకోత ఉత్సవాలు” ఉరికంబాలకు వేలాడుతోన్న శిరస్పుల తోరణాలు;ః సీ దేహమంతా పాములా పాకుతున్న షాక్‌ (యటూపర్లుః గుండె లవిసీపోయే కొన్నెత్తురు దృశ్యాలుః కనుమూసిన కాగడాలు కన్నీటి భాష్యాలుః శతి
ష్‌కల్పపమితు వి
కాంటియాగొః కాంటియాగా!
వ్‌ వ్మిదోహం నిన్ను వెన్నుపోటు పొడిచింది?
ఏ విదోహం నిన్ను శ్మృతువుముందు నిరాయుధంగా నిలిపింది?
ఏ వ్మిదోహం నీకు (వజా.సెన్యం లేకుండా చేసింది?
ఏ విదోహం తుహిక్షీ గొట్టం ద్వారానే రాజ్యాధికారం
సిద్ధిస్తుందనే సత్యాన్ని సీనుండి దాచింది?
వాలెట్‌ వాక్స్‌వై మమకారాన్ని రేపింది?
ఏ విదోహం సీ నుదిటిపై “జకార్త జకార్త”ి అని కూరంగా రాసింది? తి
శాంటియాగా; శాంటియాగొా;
చూశావా?
చుట్టూ మండుతున్న చీకటి మంటల నాల్కల కొసల
జ్వలిస్తోన్న హెరిస్‌ కమూన్‌ అనుభవాలు
విన్నావా?
లామొనిడా (హెసాద ధ్వంసంలో
వినిపిస్తోన్న క్య్మామేడ్‌ లెనిన్‌ హెచ్చరికలు
హెలికాప్టర్ల ఫెరింగ్‌లో, జెట్‌ విమానాల జూమ్మింగ్‌లో
ధ్వనిస్తోన్న మార్క్సిస్ట్‌ చార్మితక సూతం
తుపాకీ గొట్టం ద్వారానే రాజ్యాధికారం సిద్ధిస్తుందని
నీవు చిందిస్తోన్న (ప్రతి ర క్రపుబొట్టు పలుకుతున్న సత్యం క్ష
కాంటియాగొ; శాంటియాగా;
నిన్ను అలెండిజం
నిరాయుధం చేసింది
క్తీ్క
విశ్వక విత నిన్ను ఆఅలెండిజం నిస్సహాయను చేసింది నిన్ను అఅండిజం వివస్త్రను చేసి ముష్కరుల ముందు నిలిపింది నిన్ను ఆఅలెండిజం శ్యతువుముందు బలిపశువుగా విసిరింది. ర్‌ విలపించకు ళొాంటియాగా; విలపించకుః నీ విశాల వినీల న్మేతాలనుండి ఉప్పొంగే అఆ(శువుల్ని చూడలేను విలపించకుః శాంటియాగా; విలపించకు! సీ పెదాలవై నిశ్శబ్దంగా కదిలే జకార్తా విలాప గీతాన్ని వినలేను బాధా సము(ద తరంగాల్లోని సీ విషాదమూ ర్తిని వూహించ సాహసించలేను. 6 శాంటయాగొ! శాంటియాగా; అలెండిజం హత్యచేయబడింది ఆలెండిజం ఆత్మహత్య చేసుకుంది మ్మితుడు క్రైడల్‌ కాస్ట్రో కానుకగా ఇచ్చిన సబ్‌ మెషిన్‌ గన్‌తో ఆత్మహత్య చేసుకుం టేనేం? శతృవు మెషిన్‌ పిష్టల్‌ కాల్పులకు....ఒకటి.... రెండు....మూడు....పదమూడు గాయాలతో [ల్‌
విశ్వకవిత ఈడిగిలబడితేనేం:
నేడు అలెండిజం వినాడెల్‌ మారోలో భూస్థాపితమయింది. బూర్జువా (ప్రజాస్వామ్య జాజ్‌ మ్యూజిక్‌కు
వూగి వూగి నేడు అలెండిజం హీనంగా నేలకూలింది. బ్యునోస్‌ ఎయిర్స్‌ టాంగోక్టబ్బుల్లో
తాగి తాగి నేడు అలెండిజం హీనంగా కుక్కచావు చచ్చింది.
7
విలపించకు। శాంటియాగా!ః
విలపించకుః
ఆలెండిజం మరణించింది
బలీ (ప్రజ బతికే వున్నారు
ఫ్యాక్ట రీలు బతికున్నాయి
ఫ్యాక్టరీల్లో కార్మికులు బతికే వున్నారు
పంపాలు బతికున్నాయి
వంపాల్లో రెతులు బతికే వున్నారు
పసిఫిక్‌ మహానము[దం బతికుంది
మహాసమ్ముదం వై జాలర్హ బతికే వున్నారు సూర్యుడూ, చందుడూ బతిక్షే వున్నారు విస్ణవకారులు బతికేవున్నారు
అందరి గుండెల్లోనూ నీ రక్తంతో
మరింతగా ఎరుపెక్కిన ఎారజెండా
ఎగురుతోంది
ఆందరి గుండెల్లోనూ
(పతీకార (క్రోధాగ్ని రగులుతోంది.
శే
విశ్వకవిత
8 శాంటియాగొ: నీవు వొంటరిగా లేవు నీవు దిక్కుమాలిన పక్షివికావు నీవు [పపంచ విష్టవ (పాంగణంలో వున్నావు సోషలిజం తుది విజయం సాధించే శకంలో నీవూ నేనూ కలిసి కష్టాలు కలబోసుకుంటున్నాం అనుభవాలు వడపోనుకొంటున్నా ౦- మనందరం ఒకే స్వప్నం కంటున్నాం మనందరం ఒకే పోరాటం చేస్తున్నాం
ధ్ర శాంటియాగొ: శాంటియాగా: సజల నేేతాలతోనై నా సీ చుట్టూ వొక్కసారి చూడు అనుభవాల కొలిమిలో రాటుదేలిన వీరులు నీ కోసం లోడెడ్‌ రై ఫిళ్ళతో తిరగబడుతున్నారు తిరగబడుతున్నారు సంపాళల్లో రైతులు కొడవళ్ళతో అనాకోన్‌డా, కిన్నీకోట్‌ రాగిగనుల్లో కార్మికులు సమ్మెటలతో సంకెళ్ళు బద్ధలు కొడుతున్నారు లాన్‌ క్విమొలో ఆరికాలో,' కొబిజాలో పార్కుల్లో మార్కెట్‌ స్థలాల్లో పసిఫిక్‌ సము[ద తీరంలో ఎడారి సరిహద్దుల్లో ఆర్కిఫిలాగోలో నీ ప్యుతులు బజూకాలు చేతపట్టి పోరాడుతున్నారు ఉప్పెనలా లేస్తున్నారు “చరిత పుటల్లో త్యాగం చేవాళ్ళు పెడుతున్నారు.”
శీ?
విశ్వకవిత కే0 విలపించకుః। శాంటియాగాః చనిపోయిన వాళ్ళను నీ కోసం మేల్కొలిపి ఆయుధాలు చేతికిస్తున్నాను సీ కోసం సమరోత్సాహ జల [పళశయగీతాన్ని నా రైఫిల్‌తో రాస్తున్నాను ఒక నాడు పాబ్లో నేరూడా పలికించిన (పభంజనానికి విప్ణవ వారసునిగా (పపంచ (పజాకోర్జులో సీ పేరిట నేను డిమాండ్‌ చేస్తున్నాను: ఉన్సేన్స 'పతీకారం కోరుతున్నాను నేను రక్తానికి రక్తం కోరుతున్నాను నేను పంటికి పన్ను కంటికి కన్ను కోరుతున్నాను శిక్షించండిః మిలిటరీ జంటా విషకోరలు పదును పెడుతోన్న కోకాకోలా స్యౌమాజ్యవాదుల్ని శిక్షించండి: శిక్షించండిః రివిజనిజం మత్తుమందు టన్నులకొద్ది అన్నితీరాలకు ఎగుమతి చేస్తోన్న వోడ్కా స్మామాజ్య వాదుల్ని శిక్షించండి। శిక్షేంచండి! లాటి పూండియాలను, దళారీలను మిలిటరీ జంటాను శిక్షించండిః శిక్షించండి:ః * బూర్జువా మార్క్సిస్టు "లను శిక్షించండి: శే పపంచ (సజలారాః శాంటియాగా నెత్తురు నేర్చిన పాఠాలను ఎలుగెత్తి చాటండ్షి, ఆలెండిజం మరణించిందని, మార్క్సిజం జీవించిందని [ప్రపంచ (ప్రజలారాః యుగధర్మాన్ని గొంతెత్తి నినదించండిః శరీ
విశ్వకవిత దేశాలు స్వాతం్యత్యం కోరుతున్నాయని జాతులు విముక్తి కోరుతున్నాయని 1వజలు సాయుధ విస్తవం కోరుతున్నారని నా దేశ (పజలారాః విష్ణవ గీతాలాపన చేయండి? చీలీ మార్గం ఓడిందని నగ్జల్‌ బరి మార్గం నిలిచిందని సకలడేశ (శామికులారాః తతగాతి శాంటియాగొకు జేజేలు పలకండి సకల డేశ (శామికులారా! సజల నేతి శాంటియాగొకు జేజేలు పలకండిః సకల దేశ (శామికులారాః సమరశీలి కాంటియాగొకు జేజేలు వలకండిః వివిలాః శాంటియాగొః వివిలాః కాంటియాగొ - వాన్‌ సేవః కాంటీయౌొ గ! వాన్‌ సేవః కాంటియాగాొ! లాంగ్‌ లివ్‌: భాంటియాగొ: లాంగ్‌లివ్‌ః కీవసొ గర్‌
శ్ర
పాలు ఎ|(్నరబడ్డాయి ఈగలూ దోమలూ బవీమలూ చీమిడ్‌ బురదా బూతులూ రొచ్చూ రాంపా కుండలూ మెతుకులూ కలరా పెంటా ఇపవీనా బాల్యం నా కిప్పుడు అకస్మాత్తుగా మేడలసంస్కారం చదువుల సంస్కారం ఎట్టావొస్తుంది అప్పుడు నేను నెలల పిల్లవాణ్ణి పౌలు తెల్లగా వుంటాయనుకునేవాజ్ణి నాకో బంగారు అమ్మ వ(జాల అక్క వున్న వాణీ నా నెత్తిమీద చిరిగి చివికిపోయిన తాటాకులు తాటాకుల కంతల్లో చిక్కని చీకట్లో ౧ ౧ ఎ్యరనీ ఎండల్లో గాలికి ధూశికి భోరున వానకీ పెరిగినవాణ్ణి నాక్సు నీతి జాతీ సభ్యతా సంస్కారం ఎట్టా వుంటుంది అడ్డమెనవాళ్ళూ నన్ను గొడ్డును బాదినట్లు బాదినా డ2లా 6 టబ నే చెయ్యని దొంగతనాలకి నన్ను యిరికించినొ (పతినెలా పోలీసుబాబులకి అవసర మొచ్చినప్పుడల్హా నన్ను తోలుకుంటూ తీసి కళ్ళి కొట్లో తొక్కి 50
విశ్వక విత నన్ను రాశ్ళేశావన్నా బస్సులు తగలబెట్టావన్నా కన్నాలు తవ్వావన్నా జేబులు కొట్టావన్నా ఆడాళ్ళని చెరిచావన్నా వీటన్నిటిమీదా హోౌలీసుబాబులు (ప్రమోషన్లు తెచ్చుకున్నా నాకిప్పుడు మర్యాదా మన్ననా ఎట్లా తెలుస్తుందీ అమ్మా ఆలీ తప్ప తెలచొక్కా ల్లాగా జరీకండువాలాగా మాట్లాడడ రా ధా రా చా మెలావస్తుంది డబ్బుతో అధికారంతో మనుషుల్ని కానెయ్యడ మెట్లావస్తుంది అమ్మ కళ్ళనిండా నీష్ళనిండి బాధతో మెలికలుతిర్తిగి పోయిన ర్యాతే గుక్కపట్టి పాలకోనం వీడవడంతప్ప ఏం చేయలేక పోయినవాణ్ణి అమ్మ పాలలో తీపి తప్ప కసిని తాగనివాళ్డీ ఇప్పుడు దొంగ లంజాకొడకా అన్నా లస్టుకొడకా అన్నా ఏ్‌ం చెయ్యగల్ను అప్పుడు శిను నెలల పిల్లవాళ్ణి అమ్మ రాత్తుళ్ళు డబ్బులు సంపాదించడానికి వళ్ళినప్పుడల్తౌ తాటిగుంజకు అనుకుని కునుకుతూ నేనేడ్చినప్పుడ ల్లొ అక్క ఆడించేది లాలించేది జోకొట్టి నవ్వించేది ఆకాశం మెరినినా ఉమ్మినా అమ్మ ఏడవడం ఎప్పుడూ నే చూశ్ళ్శేదు అక్క నా ఏడుపుకి విసుక్కోవడం నేనెప్పుడూ చూ శ్శేదు ఆ కటికరాతి మాతం న్‌
పశ్వకవిత
బాధే ఏడ్చిందో
నాన్న గురొచ్చే ఏడ్చిందో
నాకు పాలివ్వకుండా అమ్మ ఏడుస్తూ కూర్చుంది అప్పుడు నేను నెలల షిల్పవాణ్ణి
పాలు తెల్లగా వుంటాయనుకువేవాజ్ఞి
ఆవేళ రోజూలా మామూలుగా
నాకు కడుపునిండా పాలిచ్చి
తాను పూలు పెట్టుకుని వెళ్ళింది ఆమ్మ
నేను కళ్ళనిండా నిద్రపోయాను
చీకట్లో మురికిలో చిరుగుల చాపమీద గుడ్డపీలికల్లో వెచ్చగా నేను నిద్రపోయాను
ఎవరో వెనకనించి పొడిచినట్టు
మెరుపులూ ఉరుములూ
వొన
గుడిసెలమీద కసిగా వాన
అక్క ఎంత జోకొట్టినా ఎత్తుకు తిప్పినా లాలించినా
నే నెందుకో కాళ్ళూ చేతులూ కొట్టుకుంటూ నోరు నొ వ్పెట్టి
కాళ్ళూ చేతులూ తెగిపోయినట్టయి
నరాలు ఉబ్బిపోయినట్టయి
"ఫెళ ఫెళా ఆకల్లో మండుతూ ఏడుస్తూ ఏడుస్తూ అలసి న్నిదపోయాను
అమ్మ ఎప్పుడొచ్చిందో
కళ్ళు విప్పేప్పటికి
క్‌రై
విశ్వకవిత నా చుట్టూ అమ్మ చేతులు ఆమ్మ గుండెల్లో నేను అమ్మ కళ్ళలో ఎప్పుడూలేని వీళ్లు నా కడుపునిండా ఆకలి చీరనీ జాకెట్నీ చేతుల్లో తప్పించుకుంటూ కాళ్ళతో ఒడిని తన్నుకుంటూ అమ్మ బాయిని ఆతంగొ ఇంక నే బతకలేనట్టు నోట్లో వెట్టేను కున్నాను కళ్ళు మూసుకున్నాను హైలు నోటినిండా చిమ్మి కడుపునింపుతాయని ఆనందం చేతుల్నిండా అమ్మ బాయిని తీసుకుని నోట్లో పెట్టేసుకున్నాను కాని ఆవేశ అమ్మబాయి నానోటి కందడంలేదు కళు తెరిచి రెండుచేతులా వెతికాను అమ్మబాయి పీక తెగిపోయి వేలాడుతోంది ఏవ ఘరానా రాక్షసుడో డబ్బుకి దొరికిందిగదా అని పళ్ళతో కొరికేశాడో గోళ్ళతో పీకేళాడో అమ్మ బాయిపీక తెగిపోయింది అమ్మ కళ్ళనిండా నీళ్ళు నా చేతుల్నిండా మూతినిండా రక్తం అప్పుడే తెలుసుకున్నాను నావంటివాళ్ళ అమ్మల పాలు తెల్లగాకాదు ఎరగా వుంటాయని నగ్నముని క్‌డి
అడ
పునర్జన్మ
నా నీడలో నా భావాల వేడిని అనుమానించి తుదకంటా నాశనం చెయ్యాలని
నన్ను వెన్నంటే నడుస్తుంటారు పోలీసులు నేను అనాలోచితంగా అమాయకంగా ఆఅకాశంకేసి చూసే
నా చూపుల ఎత్తుపల్లాల్ని కొలుసారు
నా పాదము దల్లో
విష్ణవ గీత చరణాల ఎత్తుగడలిని పట్టుకోవడానికి మట్టిని భృదపరచి పరిశోధనల కంపుతారు నాకూ నీకూ అన్నంవెప్రే హృదయాల్ని విశ్వజనీన మానవతా దీపాల్ని
ఆర్పాలని చూసారు
నాకళ్ళు అసహ్యించుకుంటున్న
కుళ్ళును తొలగించకుండా నా కళ్ళనే పెరికేస్తారు నేను పసిపాపల్ని ముద్దాడితే
వారి చెక్కిళ్ళు మీది తడిని
కత్తులతో చెరుపుతారు
నాకు నోరుండడం నేరం
నేను ఆలోచీంచడంఅరాచకం
ఉన్నా అవి నావైనావిగా ఉండగూడదు ఇదంతా వాళ్ళ పాటకు నేను
వల్లవిని గాకపోవడమే
ర్డీ
విశ్వక విత వాళ్ళు పల్లకికి బోయిగా మారకపోవడమే నన్ను దేశదోహి అన్నా కు[టదారుడన్నా వాళ్ళకున్న కొలమానం ఒకటే వారి నిత్యపారాయణ వూజ్య్యగంధం వారి రాజ్యాంగం మతాలు ఎన్నైనా వాటి సారభూత మౌఢ్యం ఒక్కటే అయినట్టుగా దోపిడీ రాజ్యాంగాలెనై్యైనా వాటి * వర్గరక్షణ పవితకార్యం'"* ఒకటే నాది శమైక జీవన సొందర్యగీతం మతానికీ దోపిడి పధానికి నేను పల్లవిని కాను మెట్టు మెట్టుగా నా నెత్తుటిని ఈనేల విముక్తి కోసం విత్తనంగా చల్లుతాను బందీనైనా బానిసను కాను నన్ను కదిపినా ఖండించినా మళ్ళీ మళ్ళీ అలలా పుట్టుకొన్తూనే వుంటాను ణజిరబండరాజు
రిస
కవిత్వం
కవిత్వం దాచనక్కలర్టేని నిజం
ప్రభుత్యం అక్కలర్టేని ప్రజ
అమృతం అక్కర్లేని జీవితం
జేబులు వెతికినా
'పేబులుమీద పుస్తకాలు కాగితాలు పొర్చించి తెర్డు చేసినా
పీరువా సౌరుగులు
వీర పువ్వులాంటి హృదయకుహరం తెరచి చూసినా పరచి చూసినా
కవిత్వం తప్ప రహస్యం లేదు
నీ కర్థంకాని నా్మపమాదకర వ్య క్తిత్వం (సభావమంతా కవిత్వ రహస్యమే
జాగ త్తగా చూడు
దర్‌ చతుర్మసంలో వెన్నెల చిక్కుకున్న శ్లే వుంటుంది
చేతులు జేబులో వెట్టకొని నువ్వు
నన్ను అవమానించాలని తల ఎత్తి చూస్తే
నా కవిత్వం చందబింబమై
ఆకాశంలో కళకళలాడుతూ వుంటుంది
విచితమేమంటే
ఈ గదిలోని వెన్నెల తన కన్నులతొ చూసుకోలేని చం్యదుణ్ణి
నువ్వక్కడ చూసి విస్తుపోతావు
నొ వొళ్ళంతా నువ్వు తడుముతుంటే
మొదట్లో జ్మిరపురుగులు పారినట్టు అసహ్యామే సేది
5కి
విశ్వక విత
ఇపుడు ఒంటరితనంలో తోడుకోసం నా పాతర క్ర్త్రమంతా తోడేసి కవిత్వాన్ని (టాన్స్‌ప్యూజ్‌ చేసుకున్నాక నువ్వు పోగొట్టుకున్న మానవత్వం దిడ్డను గుడ్డి (పేమతో నా ఒళ్ళో వెతుక్కు-ంటున్నా వేమోనని జాలేస్తుంది కంరం చుట్టూ కాలర్‌ కింద పుణికినా
గుండెలమీద లోహయం్యతం వణికినా
నా కవితా స్వరం కోసం స్పర్శలోని అకర్షణకోసం
నా తొడుగిల్ని వాలుచుకొని
నా చర్మాన్ని తొాలుచుకొని
నేనే రహస్య లోకాల అన్వేషణలోకి వెళ్తున్నట్టు
నికు నన్ను నేను అప్పగించుకొని నిలబడతాను
సంకెల వేసిన చేతిలోకి కవిత్వం
బరువైన శబ్దంలా వస్తుంది
గాలుసు కూడా వేస్తావా కది ల్రేచాలు
“స్వేచ్చా పక్షులు ఎగసిపోయిన కలకలరావం
కోర్టు పగల్లో (పాసిక్యూషన్‌ క్ముటలు బహిరంగమవుతాము నిమా వేస్తూనే వుండు
కవిత్వం నిప్పయి మండుతూనే వుంటుంది
(వభుత్వం చేస్తూనే వుండు
కవిత్వం (పజల్ని కలవరిస్తూనే వుంటుంది
మృత్యుగాలం విసిరి కాచుకో
కవిత్వం నీ కళ్ళముందే చైతన్యంలో ఈదుతూనే వుంటుంది కవిత్వం రాజ్యాన్ని రద్దుచే సే బహిరంగ రహస్యం
అది నా గుండెలో సలుపుతుండగానే
ర్‌?
విశ్వక విత
ఎవరికి చేరాలో వారికి చేరిపోతుంది
ఆసంకల్పితంగా అవసరమైన వాళ్ళకర్థమెైపోతుంది నా ఊహల్లో ఉదయిస్తుండగానే
ఉద్యమాల్ని ఉ త్తేజపరుస్తుంది
రహస్యం ఏమిటంటే
నా కవిత్వం ఉద్యమం ఉగ్గుపాలతోనే ఊపిరిపోసుకున్నది నువ్వు మూసిన నీ చేతుల చాటునుంచి
నా కవిత్వం
ఒక బాధాతంధతీ ఒక [కోధతంత్రీ తెగినట్టు కన్నీటిని వెలిగించేవి చూపులే అయినట్టు 'పవహీస్తూనే వుంటుంది
రుధిరాక్షరనదిగా న!
వుండుతున్న తరం నటిస్తున్న నీతి వుంది, నియమం వుంది ఎండలో కాంతి చిమ్మే అందం వుంది కల్పితమైన దేవుడి కంటే నిర్భయంగా నిలిచి పొరాడే అమాయకత్వం వుంది కాని తిండిలేదు - దిక్కు లేదు లక్ష్యం అంఠకంటే లేదు పొనీ కనీసావసరాలకు మించిన పశ్చిమ సూర్యుని జీవితంలా తాగుడు - నరాలను చల్లార్చే సెక్సు మ్మాతమే ఈ దేశంలో - ఈనాడు మిట్టి మధ్యాహ్నం మండుతున్న తరానికి వుందంటే నక్ములేను ఆందుకే - సిద్ధాంతం వద్దు, రాద్దాంతం వద్దు కాలుతున్న సూర్యుడి కింద నా కోసం -నీ కోసం నిలుచున్న ఆ నిజాయితీ ముఖాలను చూడు చేతుల్లో రేపు డగీ శూన్యపాాతలు తప్ప మరేమి మిగలని ఆ దైన్యాన్ని చూడు జన సమువాయపు కెరటాల మధ్య
ర్‌0
విశ్వకవిత రైల్వే వంతెనల కింద కూర్చున్న
వోడి పోయిన మనుష్యులు
చెట్టుకింద గడ్డి గాదం నములుతూ,
పట్టు సడలిన ఎలుగ్లొడ్డు
ఆడిపించే యాచకులు దూరంగా
మట్టి కొట్టుకొని
తమాషాలో నిలువునా నీళ్ళు గారుతూ ... *-హరాత్తుగా గాలిలో రాళ్ళు
నోటినిండా నిప్పులాంటి నినాదాలు బూతులతో కుడ్య కవిత రాస్తున్న కురాళ్ళు తమాషా గాళ్ళకు చేతినిండా వని
ఎలుగ్గొడ్డు కట్టు ఉంచుకొని
వీథుల్లో మనుమ్యల్ని రక్కుతోంది ఆడాళ్ళవై (పతాపం చూపెడుతోంది తాత్కాలికంగా శూన్యం నిండా ఆవేశం పెట్టుబడి మొసళ్ళ నోళ్ళలోకి
వ్యవస్థను సొంతం తోసే యత్నం
స్వార్థం _- సంకుచితత్వం ముందు సంస్కృతి - భాష - సోదరభావం
ఖాళీ టిన్ను డబ్బాల గోల
సౌంత సౌఖ్యం కోసం అన్న తమ్ముణ్ని దోచుకుంటాడు అదే న్యాయంతో అన్న ఎముకల్ని విరగతంతాడు తమ్ముడు 60
విక్వక విత దోపిడికి గాజు గదులు నిర్మించి తుపాకులు రక్షణ యిచ్చే వ్యవస్థ (పత్యేకించి మరీ చిన్న గదులు కావాలని చిన్న మెదడు మనుష్యుల చేతులు గాజు గదులను ధ్వంసం చేస్తున్న రాళ్ళు చేతులకు రం[ధాలు పొడుస్తున్న బుల్లెట్టు అంతా ఆత్మ హత్యా సదృుశ్యంగా దర్శన మిస్తున్న క్టయిమాక్సు దృృక్యాలు శేపు మిగిలే బూడిదలోంచి కొమ్ములున్న గ్మురాలు లేస్తాయనే ఈ నాయకుల హామీలను నమ్ముకుంటే తరతరాల భవిష్యత్తును - నిన్నటి అమానుష వ్యవస్థ తిని వేస్తుంది బానిసలను-బిచ్చగొళ్ళును మ్మాతమే తయారుచేసే ప్యూడల్‌ వ్యవస్థ నల్చమందు తినిపించకముందే కళ్ళు తెరచి మిట్ట మధ్యాహ్న? ఎండలోకి చూడమంటున్నాను మంచు ఉదయాలు తెల్లని చిత్త శుద్దిని ఏనాడో వదిలి వెళ్ళి హోయాయి. ఈ రోజు ఎండలో గుండెలో అలల్లా కలకలమనే రక్తం లక్ష్యుహీనతకు సమాధి పేర్చి
81
విశంుక పిత
చేతులు చాచిన తరం
కాస్మిక్‌ కిరణాల్దా
అన్ని దిక్కులా దూసుకుంటూ తమ నేటిని
అందరి రేపటి కోసం మండిస్తోంది నిఖిలేళ సర్‌
రి
వుం ల్లో కాలా నరకం :
పాగలినుతున్న ఓ (బ్రహ్మాండ భాండం వెలుపలి గోడల కానుకుని ఉన్న అంతర్జీన విద్యుత్‌ వలయం . తొమ్మిది అంతర్గత వృత్తాలలో ఇరుక్కుని కూర్చుంటుంది నరకం
దుఃఖ ద్వేష ధూళి ధూమాన్ని చిమ్ముతూ....పొగ గొట్టం పక్కనే పారుతున్న “ఆకెరాన్‌' నదిని జోకొట్టుతూ....
వీకటి కాటుక అడవిలో “దాంతే” దారి తప్పిన వైనం....
విశ్వభాండపు పురీషంలోంచి డీప్‌ ఫీజ్‌లో బంచీ సెతాన్‌ను చూచీ చూడనశ్హై జొట్టు వైగెగ దువ్వుకుని వెప కవులు-...
సర్లేటరీ. పర్వత పాద పీరానికి చేరుతారు....ఉట్టి క ఒంట లందరూ ఆ కుండలో వుడుకుతారు....కో ర్కెల్ని అణచుకున్న ఆకొంకులంతా ఇందుకేనా నీతిగా _బతికాం అని ఏడుస్తో....గోకో కుండా వుండలేని ఆత్మ దురద వ్యాధి చర్మంలోని నాలుగు చిల్బజ్స ఇరుక్కు-ని.... కామపీడితులూ మోహ బాధితులూ రెండో వృత్తంలో మసి.. .మసి హైసం తిన్నది అన్నం కాని వాళ్ళు తృతీయ వృత్తంలో, ంం నాలుగో ముగ్గులోని నానారకాల దేశ దిమ్మరుల్ని జాలిపడుతూ.... ఆ్మగహితులకి అయిదో గృహంళశాసనంలాంటి శిల... రాసిన శాపం మునదేలిన కొస వీక్షించే లోయ ...
రికి
విశ్వక విత అస్పష్ట నేరస్తులు ఆరోసర్గలో....విరామం లేని విలావంఠలో లం చంపిన వాళ్ళు చంపుకున్న వాళ్ళు దైవ హంతకులు.. “పైగతాన్‌ కది విడిపోయి దీర్డ దీర అఖాతమై చుట్టుముట్టిన ఏడో పాయ. .ఏడ్చేవారికి ఆరున్నాక్క శృతి...
ఆమాయక ముండాకొడుకులు. .లంజ ముండల అమాయక కొడుకులూ అష్ట నవకాండాల్లో అచ్చం కీటకాల్లా పాకుతూంటారు.
బెల్టించి లాలించి మురిపించి మైమరిపించి విద్వేష వీర్య వీజాన్ని రాల్చి కుహనా _పేమతో సౌందర్యాన్ని వర్ణించిన దొంగ వెధవ లిందులోపల గిరగిరగిరాంమ్మంటూ...
బంధువుల్ని అవమానించినందుకు కైనా
దేశాన్ని దోచినందుకు *యాంటివోరా”
అతిథుల్ని గెంటినందుకు 'టొలోమియా”
మంచిని వంచించినందుకు జుడేషియా -సెతాన్‌ పళ్ళ [కింద
కరకరకరాంకరక్రర్ర..._ భూమి ;
సరిశద్ద ద్‌త్నేిణ పార్య్వ్వంలో పళ్ళా త్త ప్రదగ్ధులు,.. న వపది వీయానో మెట్లు ఇంకా ఎక్కలేదు సప్త వ్యాసవాన్ని దాటుకోతేర్స._ అత్మవస్త్రం ఉతకబడుతుంది...నరకపు దుఃఖ రస్మి అంటిన 'దాంతే" ముహోన్ని వర్డిల్‌* తుడుస్తూండగా మంచుతో...
వైబర్‌” నది (సక్కన ఏడవటమే తప్ప...[పేమనద్రి తరం గాంతరంగాల్ని వెంచే తీరు కానరాదే. ..ఐట్టి దేహాల నుంచి ప్రక్రాంత్తీ పసరించదురా తమ్ముడూ ,..లేకుంటే ఫ్రేటో, ఆరిస్టోటిల్‌ల్స ఉత్తినే సడుంటారా వెధవ '*లింబో లో....
1పార్ధన వొక్కటే ప్రాణాన్ని నిల్చుతుంది, ,
కోరిక వొక్కటే కోణాల్ని కొలుస్తుంది... 64
విశ్వకవిత ఊర్జ్వ పొర్య్వాసికి కాళ్ళు కాదు ఆత్మ చేతులు [పాకాలి,.. +: మహోన్నత సర్వత వకో[గానికని... సర్వనగ్న ఉద్విగ్న కూపంలోకి .. యుద్ధంలో చచ్చావ సరే...దేహం కనపడదేమీ... అమ్మా ఆది తల్లీ... ఆర్కియానో నదీమ తల్దీ-.. “పియా ఏడుసోంది... పెళ్ళికి ముందే పెళ్ళామైనందుకు ణి క్షి క త అద జర ఏపార్థనల లొంగని [కూరన్వర్గపు ద్వేష కిరణమా... కనిసం నా “'బియ్యాటిస్‌*ని కనిపింపించు... ఉభయ సంధ్యల్లో మొండికత్తులు.. న్మిదలేని (ప్రయాణం నుషు ప్తిలోయలోకి, చీకట్లోకి జార్తాంకాని ప్రాకలేం.... ఓరి పిచ్చిముండా కొడకా.,, నీ _పేయనులు ఈశ్వరుని స్వర్గం ; ఇెలిక త్తెలు----బతికి చెడిన నీ ఆత్మలు వారే.... కింగ్‌ డేవిడ్‌. రోమన్‌ (టాజన్‌ వళ్చాత్తవ కన్నీళ్ళతో పరిశుద్ద వవనంలోకీ.... మానవులు గ్యతువుల్ని _పేమించాలి... రాకనుల్లో రమించాలి.. వ[కించిన (పేమ వికమిస్తుంది... వావివరుసలు లేకుండా... [పేమ కకావికలు చేస్తుంది దేవుజ్ణే కాదు... మనిషిని కూడా... చూచే కన్ను చూచిన కన్నుని చూస్తే (పేమ... ఃి [ప్రియా నను నీవు ముద్దాడిన చోట | కన్నీళ్ళ మొక్కలు లేవు;,. ఓరి నాయనా యీ (ప్రపంచంలో రెండు సూర్యుళ్ళు.... రెండో వాడు నీక్కనపడడా.... తప్పిపోయినాడని (పకటించుపయత్నించు య. లా ఆఫ్‌ రెలిటివిటీ చేరు... లా ఆఫ్‌ 1పాబబిలిటి వేరు... లా ఆఫ్‌ సాష్టాంగ నమస్కారం వేరు... 85
నిశ్వకవిత నా ఆత్మ నా వియాటిస్‌ి... నా అబద్ధం... నా నిర్గంవం... నా కోటు హృదయకవాటం కుట్టు [కింద జేర... సెండోలో ఇనండోలో నిన్న డుక్కు-ంటున్నాను... దేవిరిస్తున్నాను... ముల్లోకాలూ తిరిగాను... బియాాఖటిస్‌... కనిపించు వర్టిన్‌ మేరీకి ఏ మగాడూ తెలీదు నాకున్నూ ఏ స్త్రీ తెలీదు... నేను క్రీస్తును... నేను బుద్దుడను... శివుడ్ని... దేహం మంటలమీద కామమోహిత పెదాలు... మేరీ పాదాల చెంత కన్నీటి అధరాలు... చెలీ.... బియా,టిస్‌... సీ బాల్యంలో నేను... నా లౌల్యంలో నేను... చార్మిక [పేమాబణు విస్ఫోటనా నటనానుభవం.... నీ స్మృతిలో నా యౌవనం చనిపోయింది... ఓనా (పియా... సీ వెదవుల్ని ఏ పటకారుల్లో విప్పను, స్వర్గదారాల్ని స్వర్ణాంగుశీయాల్తో విస్పగలదానవు ... అతి లోక దేవతా నా మోనోలిసా... నేనుత్త మట్టి మనిషిని. పోన్టే వియా,టిస్‌... నాకో అతినీచ స్వర్గాన్ని పారవెయ్‌ .. సర్వోన్నత స్వర్గం “ఎంపీరియస్‌ ఎటూ అందదు. చిన్నప్పటి పుల్లలాటల “పాబఒవిలిటిల తలంచి ఏడుస్తూంటాను... నా చెక్కిలి ఓసారి నీ వైటతో తుడిచిపో.... నువ్వా స్వర్గంలో కాపురం చేస్తున్నా వేమోనని నాకేడుపు.... ః£ వేగుంట మోహన్‌ ప్రసాద్‌ 8గి
అజ్ఞాతవాసం నుంచి , అమ్మా £ నేనున్నానో లేదో నీకు తెలియని స్థితి ఈ మరణమాలలో నేనో మళల్లెపువ్వునయ్యానో (పవహిస్తున్న జీవనదినయ్యానో నీకంతా అస్పష్టం వెలిబారిన మబ్బులాంటి నీ ముఖం గుర్తు అమ్మా : ఒకరకంగా నేనున్నాను, లేను ఉన్నవాళ్ళకి ఉన్నాను; లేనివాళ్ళకి లేను చనిపోయిన వాళ్ళతో చనిపోతూ, బతికున్న వాళ్ళతో బతుకుతూ పుఫ్టేవాళ్ళతో నిరంతరం పుడుతూనే వున్నాను. బతుకుతూ మంచి బతుక్కోసం పోరాటం శ్వాసిస్తున్న వాళ్ళతో మరీమఠీ బతి కేవున్నాను. చావుకి బతుక్కీ మధ్య ఒక లింకు వర్పాటుచేనుకుని భవిష్యత్తై మిగులుతూ జీవిస్తున్నా ః అజ్ఞాతవాసం తల్టీ 1 అజ్ఞాతవాసం ః నిజానికిది అజ్ఞాతవాసం కాదు తల్దీ జనం మధ్య అద్భళ్య (వత్యషావాసం నూటికి నూరుపాళ్ళు జనం మధ్య ఈదటం ఒక వ్యక్తి తన వ్యక్తిగత పరిధిని దాటి విశాల జనాంబుధిలో దూకటం నన్ను నేను తెలుసుకున్నదీ నిజంగా బతకటం మొదలెట్టిందీ 67
విశ్యక విత
ఇదుగో ఈ అజ్ఞాత బహిరంగ రణభూమిలో కాలిడిన తర్వాతే-- నేనింటి దగ్గరున్నప్పుడు నువ్వొక్క అమ్మవే
ఇప్పుడు అసంఖ్యాక మాతృమార్తులు, తమ్ముళ్ళు, అన్నలు, అక్క_లు, పీళ్ళు జీవన జలాలు
నా ముఖం మీద చల్లుకుని
కృతనిశ్చయంతో దృఢశ క్రితో
విస్తరిస్తున్న వ్యూహా చతురతతో ఎదుగుకున్నాం _- చావుదేముంది తల్టీ
మనం పుట్టకముందు వుంది, పుట్టిన తర్వాత వుంది
మనం పోయిన తర్వాత వుంటుంది
(బహుశ మనిషంత శాశ్వతమైంది మృత్యువాక్క- టేనేమో) జీవితంలో నిత్యసత్యమైన ఒక అంశం గురించి
ఎందుకమ్మా ఇంత భయాందోళన _
మరణాన్ని మెడలో భూషణంగా ధరించినవాళ్ళ౦
కలల్ని కళ్ళుగా స్వీకరించినవాళ్ళం
జీవితం పట్ట ఒక సుతిమెత్తని భావనని ఏర్పరచుకున్నవాళ్ళం అత్యంత మృదువుగాన్నూ అత్యంత కరుకుగానూ వుండేవాళ్ళం అంతర్గత బహిరంగ పోరాటాల మధ్య పదునెక్కుతున్న వాళ్ళం నాకిది విచ్మితంగా విన్పిస్తుంది తల్లీ
జనం మధ్యకు రావడ మేమిటమ్మా
జనం మధ్యలేని దెపుడమ్మా
రహస్యంగా బతకటమం టే
శ్యతువు నుంచి రహస్యంగా ఉండటం
శతువు నుంచి ఆయుధాల్ని వ్యూహాల్నీ
ఉద్యమ ఆత్మనీ కాపాడుకోవటం-._
ఆరణ్యాల్లో అయినా.
చెట్టలాంటి మనుషుల మధ్య
ఫి!
విశ్వకవిత మనుషల్లాంటి చెట్లముధ్య నిశ్శబ్ద మానవ వృక్ష సంభాషణల్లో విద్యుత్తై విరాజబిల్లటం అడుగడుగునా అపరిచిత భూమిని పాదాలతో ముద్దిడుకోవటం మనిషి నుంచి మనిషికి, ఉరి నుంచి ఊరికి ఒక (పదేశాన్నుంచి మరొక 1పదేశానికి ఒక పోరాట గీతంగా నిశ్శబ్ద శబ్ద మాలికగా మార్దవంగా జానెతాడులా అల్లుకోవటం కనపడని తీ*లా ఎగబాకటం--- అందరి గుండెల్లో మెలకువగా విరబూయటం మనుషులూ [వదేశాలూ పరిసరాలూ చెట్లూ పుట్టలూ జన వ్మిదోహుల కదలికలూ అన్నీ అన్నీ మా మునివేళ్ళమీద సవ్వడులుగా సర్వదా [ప్రత్యక్షం మైళ్ళకు మెచ్ళ నడవటం, కలోగంజో తాగటం నేలమీదో రాతిమీదో గడ్డిమీదో సగం మెలకువగా న్విదించటం ఉన్నచోట ఉండకుండా య్యాత్రించటం ళు నిర్ఫేద్య మానవప్రాకారాల్ని నిర్మించుకుంటూ ముందుకు సాగటం ఇద్దరు మనుషులు కలిసినప్పుడు మూడోవ్యక్త్తి అదృశ్యంగా వున్నాడనే ఒక ఎరుకనీ, ఒక స్పురణనీ, ఒక నమ్మకాన్నీ ఒక రాజకీయ స్పృహనీ కలుగచేయటం-- నేను క్షేమం తల్టీ వీళ్ళ చేతుల్లో కళ్ళల్లో గుండెల్లో ఉద్యమమంత క్షేమం తల్దీ త్మీవంగా ఎండకాస్తుంది, ధారాపాతంగా వర్షం కురుస్తుంది శిరసుల్నీ, తుపాకుల్నీ కాపాడుకోవటం మా ధ్యేయమౌతుంది 69
విశ్వక విత పచ్చగా మిగిలిపోతున్న జ్ఞాపకాల మధ్య కొత్తగా మొలుస్తున్న అనుభవాల ఆయుధాల సాక్షిగా మేమంతాక్షేమం దిగులెందుకు తల్చీ సీ ఎదురుగ్గా కూచుని “చా” తాగుతున్న వ్యక్తి నేను కానా గుంపులు గుంపులుగా కదిలిపోతున్న జనం మధ్య నేను లేనా దూడకి పాలిస్తున్న మన పాడెగేదె కళ్ళలో నేను లేనా ఒక మొక్క- నాటు, దానికిన్ని నీళ్ళు పొయ్యి ఎదుగుతున్న దానికేసి చూస్తూవుండు నే కనపడతా- తెల్టారుమూమున వేకువనాహ్వానిస్తున్న మన కోడిపుంజు గొంతులో వినబడే పొద్దుటి పూట నేను కాదా___ మానవసారం మీద అద్భుతమైన ఉనికి మీద యింత దుమ్ముగానీ యింత కిల్మషంగానీ పడని ఒక మహత్తర సామాజిక స్థితినావిర్చవింప చేయాలనే తపస్సు చిన్న పిల్లల కళ్ళల్లోకి చూడు మేం అర్ధమౌతాం ముఖ్యంగా పుట్టిన దగ్గరనుంచి గొడ్డు చాకిరీ చేన్తున్న పిల్లల వంటిమీద మట్టిలోకీ, కీకారణ్యంలాంటి వాళ్ళ కళ్ళలోకి చూడు తల్టి మా దుఃఖం, మాకోపం, మా యుద్ధం అర్ధమౌతుంది, బహిర్గతమయిన వాళ్ళ పట్ట, వెనుదిరిగిన వాళ్ళపట్ట మా అపారమైన కరుణ. కానీ, జన్యదోహిని, ఉద్యమ దోహిని, జీవన దోహిని ఎక్కడున్నా కమించలేం___ అందరి ఆనందంలో బతుకుతున్న మమ్మల్ని ఓ పిచ్చిపువ్వులో చూసి కడుపు నింపుకోతల్లీ శెలవనను-__దేనికీ శెలవులేదు నెలవు తప్ప మొదలు తప్ప, తుదిలేదు, ఒక విప్లవశాశ్వతత్వంలో 7గ్ర
విశ్వకవిత మేం నిరంతరం కరిగిపోతూ వుంటాం. సీకూ మాకూ దూరం లేదు తల్లీ. మనల్ని చెట్లు కలుపుకాయి చెట్ల నుంచి వీచే చల్లని పచ్చని గా యా ళా గాలి కలుపుచుంది, చెట్లు మొలిచి ఎదు/ఏతున్న మట్టి కలుపుతుంది మట్టిలో ౩3చిన మనుషులు, మట్టికోసం మరణిస్తున్న మనుషులు నాదని చెప్పుకోతగ్గ యింత ఉనిక్కోసం పోరాటాలు చేస్తున్న మనుషులు పురాణ గీతాలుగా మారుతున్న, పురా న్మృతులుగా మారుతున్న మనుషులు కలుప్తుతారు తల్చీ: మనుషుల్లో మనుడులే కలుస్తారు మనుషుల్లోకి చూడు త మనుషుల్లో నన్ను చూడు తల్టీ మనుషుల్లోని రేపును చూడు తల్లీ | "ఆ. 9వారెడి కా ళా
ఒక గుడిసె కథ
ఈ గుడిసెలోనే నా (పపంచం ఉదముంచింది
ఈ చూరునుంచి జారిన మట్టిరంగు వానచినుకులోనే నా బొమ్మనాకు తొలిసారి స్పష్టంగా కనిపించింది నామరూపాలు లేకుండా పోయిన తర్వాతకూడా ఇంకానాకు కనిపిస్తున్న ఈ వేపచెట్ట సీడలోవే
నా అక్షరాల పచ్చదనం మొదట నాకు అగుపించింది ఈ పంచలో పరుచుకున్న నా పుస్తకాల పేజీలమీద మా కోడిపెట్ట వేసినరెట్ట చూసే
నేను తొలిసారి రంగుల రహస్యం తెలుసుకొంది మోకాలిలోతు బురదలో
మా ఇంటినుంచి రోడ్డుమీదకి నడచినప్పుడే
నన్ను ఈ లోకంలోతు మొదటిసారి కలవర పెట్టింది మట్టిగోడలమీద
తొలిసారిచూపుడు వేలుతో రాసినప్పుడే
నాకు రాయవలసిన అవసరం తెలిసివచ్చింది
ఈ గడి'నెకి కాపలాకనై్న్న వెలిగిన గుడ్డిదీపమే తొలిసారి నన్ను చీకటి బావిలోకి తొంగి చూసేలా చేసింది పొగాకు కంవెనీ సైరన్‌మోత వినినా తల్లి తత్తరపడి లేచినప్పుడు ఈ గుడి సెలోనే నాకు తొలిసారిగా
ల్లి
విశ్వూకవిత కానరాని కన్నీటి సమ్ముదాలు ఉప్పాంగుళూ కనిపించాయి అప్పుడే నాకు తొలిసారి ఈ గుడిసెమీద కప్పిన రెల్లుపోచలు బరి సెలైపోకూడదా అనిపించింది మా అమ్మతోడు--- అప్పటినుంచి మా గుడిసె నా కళ్ళకి ఆయుధాలు పూజలందుకునే కారంపూడి వీరుడిలాగే కెనిపిస్తుంది. దేవిప్రియ
గ!
ఖాఖీ కుర్చీ ఎన్నాళ్ళనుంచో చూస్తున్నాను ఎదురింటి మేడమీద
పడమటి వసారాలో
పడక కుర్చీని-_-
దుమ్ము-దూళి-
ఆ వైపు ఎవరూరారు;
కూర్చోరు-
ఆ గృహ గగనం మీద హేమంత 1పదోషవేశలాగ ఒంటరితనాన్ని కప్పుకుని కూర్చుంది; విద్ధను పసవించిన వెంటనే అక్క-ళించుకుపోయిన
అమ్మ నీరసపు కడుపులావుంది, ఎంతో పరిచయం వున్న “జ్ఞాపకం' లాగ వుంది,
కోడు విరిగిన కవాచి బల్లతో కష్టం సుఖం చెప్పుకుంటున్నట్టుంది నదపట్టని ముసలి కళ్ళతో
ఎవరో అక్కడ అద్భుళశ్యంగా కూర్చుని గ్జీ
విశ్వకవిత వేకువ కోసం ఎదురు చూస్తున్నారా. అనిపిస్తుంది ఆ కుర్చీలో ఎవరు కూర్చుని వుంటారు ? తలవైపు అరిగి నునుపు దేరిన మరక ఎన్నితరాల, ఏ ఆలోచనలకు చిహ్నం? (కిందనుంచి పిల్లల కేరింతలు వినిపిస్తూనే ఉన్నాయి ఆ పసిపిల్లలెవరో, పరిగెత్తుకుంటూ వచ్చి, చెంగున గెంతి తన ఒళ్ళో కూర్చోరాదూ | ఈ చీకటివై పున ఒక దీపం వెలిగించరాదూ ---అని ఎదురు చూస్తున్న ఫ్రే వుంది; ఇంద్రగంటి శ్రీకాంతశర్మ
78
భయం వాళ్ళంతా అంతే ఎత్తయిన వాళ్ళ భవంతుల పోర్టికోల్టోంచి రోజూ ఉదయా స్తమయాల ఆకాశం కుంకుమ ఆరబోసినట్టు కనిపిస్తే ఆ అందానికి తామే వారసులమన్నట్లు నిమిషాలతరబడి చూస్తూ గడిపేస్తారు పెరట్లో ఏ _కోజన్నా ఎ్మర గులాబీ తన యవ్వనాన్ని పచ్చని పాన్పుషీద పరచి ఒళ్ళు విరుచుకుంబూ కనిపిస్తే కళ్ళప్పగించి చూస్తూ వుండిపోతారు ఎప్పుడన్నా ఓ వేసవికాలం ఊళ్ళో ఎక్కడన్నా ఓ పూరిపాక భగ్గున మండితే ఆ ఎ|రనిమంట ఆకలి నాలుకలు ఎగిరెగిరిపడుతూ పిచ్చిగా గెంతుతుంటే ఆవి ఆలసి అలసీ సామ్మసిల్లిపోయేవరకు కిటికీల ముందుకు కుర్చీలు లాక్కుని వేడివేడి ఆమెట్లో పకోడీలో నోట్లో పడేసుకొంటూ తాపీగా కూచుని సరదాగా చూన్తుంటారు 78
విశ్వకవిత శిరంలో ఇంటిముందు బాదం చెట్టు పచ్చని ఆకులన్నీ వ్మారగా మార్చుకుని సైయంకాలపు ఎండకి మరీ ఎ్యరబడి నిప్పులపోగైై మెరుస్తూవుంటే ఇంటిల్లపౌదీ ఆశ్చర్యంగా దాని మొదట్లో చేరి రంగుల్లో దాని అందాన్ని బంధిస్తూ (గూపులు (గూపులుగా కలర్‌ ఫొటోలు తీసుకుంటారు అప్పుడప్పుడు ఖరీదైన సన్నిహితుల విందుళ్లో అడపాతడపా ఇంట్లో ఏకాంతంలో తెల్లని గ్లాసుల్లో సోడాలు పల్చబడి | ఎ్మరగా రక్తంలా మెరిసే (టాన్స్‌పరెంట్‌ మైకంలోంచి ఎదుటి ఆకారాలూ, దీపాలూ వగా కనిపిస్తూంటే తన్మయత్వంలో చూస్తూవుండిపో తారు వాళ్ళు ఆడాళ్ళు ముచ్చటపడి నెక్‌లస్‌లో, చెవి తమ్మెట్లో చేయించుకుంటే తెలగా మెరిసే రాళ్ళమధ్య నిండుగా ఎ్మరపొడిని వాళ్ళ వ్యజాల ఉంగరాల మథ్య కంపును కోరికోరి చేర్చుకుంటారు రాతిశృ పడగ్గదుల్లో ఎ్మరని బెడ్‌ రూమ్‌లై ట్‌ వెలుతుర్లో తెల్లని పాన్ఫుమీద వాలికిన వ్మరని మసక కాంతిలో అరమోడ్పు కళ్ళతో మత్తుగా కలల్లోంచి చూసినట్టు
గ
విశ్వక విత ఒకళ్ళనొకళ్ళు గంటలతరబడి చూసుకుంటారు ఇంటావిడ రని కంచిచీరకట్టిన రోజున ఇంటాయన ఒళ్ళంతా కళ్ళుచేసుకుంటాడు రోజూ తాంబూలంతో వెదాల్ని ఎ్మరబరచుకోవడం పండిన ఆ ఎరుపులో ॥ పరస్పరం (పేమల్ని కొలుచుకోవడం వాళ్ళకు (ప్రతిరోజూ ఓ కొత్త అనుభవం ఎరుపు వాళ్ళ జీవితంనిండా పరుచుకుంటుంది ఎరుపు వాళ్ళ అభిరుచులనిండా అల్లుకుంటుంది ఎరుపు వాళ్ళ వొంటినిండా (ప్రవహిస్తుంది ఎరువంటే వాళ్ళకు వల్లమాలిన మక్కువ రొన్‌.. జానెడు ఎరని గుడ్డముక్క మూరెడు క[రమీద జండగామారి గాలిలో రెపరెపలాడుతూ కళ్ళముందు కనిపిస్తే ఒకటే భయం ,... సిచ్చి భయం శీలా వీరాజు 70
పట్టిన సోడాలా నేను బ్యాటరీ లైటు వెలుగులో గుందని నలమచ్చ హైవడంలేదు చరా ఖాళీ సోడాబుడ్డిలో గోశీలా వెలుగు చీకట్లలో గలగల మంటోంది భూమి కానీ ఊపీరి సలుపనీయని సోడా మిషన్‌ లో _ నిస్సహాయంగా పల్టీలు కొడుతోన్న సోడాలా నేను నల్లమేఘమో బొగ్గుపులుసు వాయవో చక్‌ మని దూసుకెళ్ళి గుండెలు నిండింది నల్టగోశీ ఒకటి నా గొంతులో బిగిసింది బా ధ గా 70
విశ్వకవిత మూ గ గా పట్టేన సోడాలా నేను గోళీ మీద చీలళో కొట్టాలి గావుకేక వేస్తూ బుసబుస పొంగే బుడగల్ని ఏ గరళ కంఠుడో పూర్తిగా (గోళలాలి మళ్ళీ నాగశం గలగలా యోగాలి కొత్తపల్లి సత్య శ్రీమన్నారాయణ 800
యుుద్ధశాంతి చింతకాయలు రాలనప్రే పద్యాలు రాస్తే కూడా యుద్దాలు ఆగవు అంత్య[కియలకు మ్మాతం హాజరై ఐరాస పాటించే నై రాశ్యమౌనంలో శవాలు మళ్ళీ లేవవు మౌనం తర్వాత మ) యుద్ధం అమ్మరహో అనంతరం తిరిగి సమరం ఇదో ఆట: రణ్మకియ్యాపౌఢథిమ అందామా !? పద్యాలు పిలిస్తే యుద్ధాలు పలకవు జెనీవాలో వెద్ధన్నల చర్చలు చర్చలు కుర్చీలు చర్చీలు ఏండ్ల్డతరబడి ఓం శాంతి క్ళాంతిశ్శాంతులు గల్ప్‌లో శ క్రిని వెలిగించే నూనెలో ఆరని రావణకాష్టాలు శ్మశానం నుంచి ఇప్పుడే తిరిగొచ్చి రే
విశ్వకవిత పాలస్తీనా పడతి మరో సూర్యుణ్ణి (వసవించింది లెబనాన్‌ వొళ్ళంతా గాయాలు మలాం పెట్టడానికి చోటు లేదు సిరియా వెన్నుపోటు కొరియా నేల పాటు గెనెడా పిచ్చుకవై అమెరికా (బహ్మాస్త్రం : ఆప్షనిస్తాన్‌, 'మ్మైపస్‌, చాద్‌ ఎక్క-డైతేనేం చంపుతూనే ఆంటారు జిందాబాద్‌ కంపూచియా పాపం । చంపూచియా అని పేరు మార్చాలి నికర్‌గువాలో ఆయుధాల గుహలు కడతారు శ్రీలంక ఎటూ తోచక తన కన్నే పొడుచుకుంది పేర్లు భలే వెడతారు ధూర్తులు ॥ శాంతిదళాలంట : హత్యలు చెయ్యటానికి ఆత్మహత్యాదళాలంట ॥ః యుద్దం అనివార్యం కాదయ్యా యుద్ధం వ్యాపారం యుద్ధం లాభాల పెట్టుబడి రె
విశ్వక విత
(ప్రాణాల పెట్టుబడి ప్రజల ఆకలిని అమ్మ్‌ ఆయుధాలు కొంటారు యుద్ధం గొప్ప దిగుబడి [ప్రాణాల ఎరువు వేసే
అధికారం పంట పండుతుంది తిరుగుబాటు పొలాల్లో
డాలర్జు చల్లితే
వడ్డీతోసహా గిట్టుతాయి
యుద్ధం అనివార్యం కాదు
వెంటనే శాంతివాదాల నోళ్ళ మూయాలి శాంతి బహుమతులను నిషేధించాలి పిల్లి శాంతి
కొంగ భాంతి
నక్క శాంతులను
సమూలంగా వ్మిశాంతిలోకి పాతెళయ్యాలి రణనిఘంటువులోంచి
శాంతి ఆరోపాన్ని తీసెయ్యాలి కుహనా శాంతిని చంపితేగాని
యుద్ధం చావదు
అప్పటిదాకా
పద్యాలు వీచినా యుద్ధాలు కదలవు ఎన్‌. గోపి
షల
ఉకుగ్రా శిశువు
మరో శిశువు
పుట్టగొాడుగులా మొలుచుకొచ్చింది ఈ పొగలోకి ఈ చీకట్లోకి
ఈ బొగ్గులోకి ఈ మసిలోకి
ఈ బురదలోకి ఈ పేడలోకి
ఈ మురికిలోకి ఈ రొచ్చులోకి ఈ ఈగల్లోకి ఈ దోమల్లోకి మరో శిశువు
పుట్టగొడుగులా మొలుచుకొచ్చింది దర్శిదానికి చిహ్నంగా
ఏ అవయవాలూ పుష్టిగా లేని
ఈ శిశువు
మతంలేని ఈ శిశువు.
భాషలేని ఈ శిశువు
దేశంలేని ఈ శిశువు
బట్టల్లేని ఈ శిశువు
ఈ ఆకలి శిశువు
తనని మొయ్యలేక మోస్తున్న తొమ్మిదో నెలలో పనిలోకెళ్ళలేక చేసిన అప్పుబరువు స!
విశ్వకవిత (వణంగా ఈ పసివీపు మీదకి రానున్నట్లు తెలీని ఈ శిశువు ఎందుకు పుట్టుకొచ్చినట్లు ఎందుకు పుట్టుకొచ్చినట్టు ఈ శిశువు ఈ పుణ్యభూమిలో ఈ పవ్మిత భారతంలో ఈ కర్మభూమిలో కర్మసిద్దాంత మర్మంలోకి ఒచ్చి చిక్కుకున్న ఈ శిశువు వడవకు ఏడవకు కపేడపురుగూ ఏడవకు నడవకు బొమికలగూడూ ఏకు ఆకలేస్తే కన్నీ ళ్ళిబ్చారు నీకు ఆవేదనొస్తే నిట్టూర్పిచ్చారు సీకు కోపమొస్తే ఇెరసాలిచ్చారు తిండిలేని మందుల్లేని సపోషణలేని రకణలేని నీ బానిసజన్మ తరించగా అశకోకచ్మకం కింద పడినలిగి విము క్రమవటానికి శాస పీల్చు తన్నులకీ గుదులకీ పోట్టకీ చి నర. రాటుతేలి ఈ మట్టిశిశువు రేపటి ఉక్కుశిశువు ఊపిరి పీల్చే ఉక్కుశిశువు స్స్‌గ్ట్‌
విశ్వకవిత ఇది పుణ్యభూమి
ఈ పుణ్యభూమిలో
నిన్నేం చేసినా
పాణం పోయేలా చావగొట్టినా
నోరె త్తగూడదు
అందరూ దేవుడి సృృష్టేనని
ఆందరూ సమానమేనని
మరి ఈ ఆసమానత లఅెందుకంటే 'ప్రారబ్దకర్మ పరిపాకమనీ
నరనరాన జీర్చించుకున్న
బికారీ దళితజాతి లోకి
అవదరించిన ఈ బొమికలశిశువు అగవర్దాల ఆ్యగవర్గాల అభిజాత్యాన్నీ వాళ్ళ అహంకార కూర హింసల్నీ కర్మసిద్ధాంత పరంగా నమ్మే ఆమోదించే భరించే
అజ్ఞాన దరి్శిద వారసత్వంలోకి
ఈ తోళ్ళ శిశువు
చీత్కారం భరిస్తూ ఆసహ్యింపు సహిన్తూ యాచించి ఒక వద్రైడు మెతుకులు కాల్మొక్కి- ఒక గుక్కెడు గంజినీళ్ళు అడుక్కుని ఒక చింకిపాత
ఈ బానిస చెరసాలలో
నీ కెంతో “స్వేచ్చ నిచ్చారు ఎప్పుడన్నా ఏపనీలేనప్పుడు నీక్కావాల్సినంత గాలి పీల్చుకోవొచ్చు 06
విశ్వాక విత
ఈ బానిన శిపవు ఆ(గ్రవర్దాల అ్మగవర్గాల వారి చేతిపరికరం ఆవసర మైతే ఆటబొమ్మా నువ్వు పుటావని
లబ సీకు పని కల్పెంచటం కోసం ఆనకటలు కాల్వలు పంటలు
స!
రోడ్డు కర్మాగారాలు భవంతులు గనులు విమానాలు సినిమాలు క రెన్సీమిషన్లు కార్లు చెలిపోన్లు లారీలు తుపాకులు తూటాలు సీకు పని కల్పించటం కోసం కల్పించారు అందుకని అందుకు కృతజ్ఞతగా విశ్వాసంగా కనీసం ఈ శిశువైనా అజ్ఞానం ఒదిలితే కర్మసిద్దాంతం ఒదిలితే
ఇ ఫీరుత్వం ఒదిలితే కుక్కవిశ్వాసం ఒదిలితే తనకీ అన్నిటికీ హక్కుందనీ ఈ పుట్టుకొచ్చిన శిశువు వైస్ణవ్యంగా తలెత్తితే
87
విశ్వకవిత
రండి
శిషవుల్లారా రండి
లక్షలుగా పుట్టుకొచ్చిన
కోట్లాది దిన దర్శిద శిశువుల్లారా
రండి ఈ శిశువు వెంట
ఈ స్వేచ్చ బాట లోకి
రండి ఈ శిశువు వెంట
వెయ్యిరెట్ట బలంతో
ఈ విఫ్ణవశిశువు వెంట
నెత్తుటి జాగిలాల నెదుర్కోను
రండి శిశువుల్లారా రండి
సామర్థ్యాన్ని బట్టి వ్యత్యాసా లుండొచ్చు అలా ఉండనివ్వకపోతేనూ అన్యాయమే ఉండకుండా సాధ్యపడతుందనుకోవటం మానవ మౌలిక స్వభావం తెలియనితనం అన్యాయాల్లేని అ్మకమాల్లేని
దోపిడీలేని దగాలేని
అమానుషాల్లేని అవమానాల్లేని సామాజిక వ్యవస్థ కోసం
మనిషి మనిషిగా [బతకటానికి కావాల్సినవన్నీ ఆందరికీ సమకూర్చే సామాజిక వ్యవస్థ కోసం నిస్సంకోచంగా నిర్భయంగా నిస్వార్ధంగా నిజాయితీగా
88
విశ్వకవిత మరిగే నెత్తుటివరదలా - ఏదవసరమైతే అది చేసేందుకు కదిలి రండి ఉక్కుశిశువులూ కరిగిన సీసంలా జ్వలించగల ఉక్కు*ిశువులూ కదిలి రండి రండి ఈ పంటలు మివి ఈ తోటలు మీవి ఈ గాలి మీది ఈ నీరు మీది ఈ వెలుతురు మీది ఈ భూమి మీది ఈ దేశం మీది మీదే మీదే మీరే మీకే మీరే పరిహోలించుకోండి 'రేవతీదేవి
న్ర్‌్ర
“సౌందర్యాత్మక హింసని”
మనమంటే 84, 24, 85 కాలతలమైన చోట మొటిమలు మొలవడం, జుట్టు రాలడం
నడుం సన్నగా లేకపోవడమే
మన నిరంతరాందోశన లైన చోట
దైహిక సౌందర్య పిపాసయే మన సమస్త జీవిత లఇ్యాన్ని
చేసిన చోట
ఎంత హింసని అనుభవిస్తున్నామో కదా:
చెవులకి, ముక్కుకీ రంధాలు పొడిచి
లోలాకులు, ముక్కారలు వేలాడదీస్తాం
వెదవులకు, వేళ్ళకు, కళ్ళకు, కనుబొమ్మలకు రంగుల్ని అద్దుకుంటాం ॥
మెడను, నడుమును, కాళ్ళనూ
రకరకాల గొలుసులతో బంధిస్తాం ః
సౌందర్య సాధనాలతో క్షణక్షణం
శరీరాల్ని ఛాయపరుచుకుంటూ
దుకాణాల్లో అందాన్ని కొనుక్కునేందుకు ఎగబడతాం ; దేహపు హేంగర్లకు రకరకాల దుస్తుల్ని తగిలించి నూనెలు రుద్ది, నలుగులు పెట్టి, పసుపులు పూసి దేహాలకు సాన బెట్టి, సాన బెట్టి,
ర్ట
విశ్వాకవిత అంకెలమధ్య కుదించుకుని నవ్వినా, నడచినా, మాట్లాడినా, కూర్చున్నా ఇక కృతిమ సౌందర్యం వెంపరాడుతూ.... కా లు మూసలోకి వొదిగి వొదిగి.... ఈ “స్వచ్చంద? సౌందర్య హింస మన సహజాతమని నమ్ముతూ ... మనల్ని చూసుకున్న ప్పుడల్లా గడ్డీ గాదం కూరి పంటచేలో నిలబెట్టిన దిష్టిబొమ్మ గురొన్తుంది మనలోంచి మనసంతా తీ సేసి, డొల్లచేసిన “ఈ బిష్టీియన్‌ మమ్మీ 'ల్లా గుంటాం : పోని మన మేధకు, హృదయానికి, స్పందనలకూ ఉద్వేగాలకు కండరాలే కొలమానమైనా మనల్ని దేహాల్నే చేసినా చివరకు మనదేహమూ మన స్వంతం కాదు ఎంత వికృతమైన “అందం” ఇది అందం పోటీ అయిన చోట అందాల వ్యాపారాల్ని ద్వేషిద్దాం ! మన మనుగడకు అందం అనివార్యమైన చోట ఈ జీవితాన్నే ద్వేషిద్దాం : మనల్ని వెల్లవేసి, పటాల్ని తగలించిన గోడల్ని చేసి మనల్ని అలంకృత గంగిరెద్దుల్ని చేసి నిర్బంధ “సౌందర్యాత్మక హింసలో గాయపరచిన చోట మితృలారా । నగ్నంగా, ర్ట]
విశ్వకవిత
అవును నగ్నంగా, తల్లి గర్భంనుండి బయట పడ్డఘ్టు
ఏ ఆలంకారాలు, ఏ సౌందర్య కొలబద్ధలూ లేని
జీవితాన్ని పిలుద్దాం ః
రంగులద్దుకోలేని, అంకెల మధ్య శరీరాన్ని ఇముడ్చుకోలేని నిరంతర (శమలో వెదవులు పగిలి, చేతులు కాయలుగాచి రేగిన జుట్టుతో, ఆలసిన కళ్ళతో, చింకిపాతలతో
అందాన్ని “ఖరీదు చేయలేని” కోట్లాది మంది స్త్రీల “ఆందవిహీనతని* మనం పేమిద్దాం :
(శమ సౌందర్యాన్నీ, మానవ విలువల్ని (యేమిద్దాం ః అందరికోసం ఆద్భుత సౌందర్యాన్ని
“సహజ సౌందర్య భరిత _పపంచాన్ని నసృష్టిద్రాం :
విమల
2!
బాలుని ఆత్సుగితం నన్నానవాలు పట్టలేదా సార్‌ గుండిల్లేని చిరిగిపోయిన పాత అంగీ ఆయిలూ పుట్‌ ఫాత్‌ మళ్టి అలుక్కు-పోయిన నల్లటి లాగూ శుచీ శ్యభం లేని జిడ్డు మొహమూ చేతులూ సార్‌ ॥ మీరైనా నన్నానవాలు పట్టలేదా సార్‌ నిజమే సార్‌, జీవితం శపించి వుండకపోతే మీ సన్నీతో (కి కెట్టాడుకో వాల్సిన వాణ్ణి మీ నుజ్డీతో కాన్వెంటు కెళ్ళాల్సిన వాణ్ణి సుడిగాలి వొచ్చుండకపోతే _ అమ్మచేతి గోరు ముద్దలు తింటూ చిందులేయాల్సిన వాజ్జే నన్నింకా గుర్తుపట్టలేదా సార్‌ హడావిడిగా మీరు విఐపీస్‌ మీటింగ్‌ కి వెళ్తునప్పుడు అవిడ్స్‌లో (టాఫిక్‌ లైట్టుపడి విసుక్కుంటున్నప్పుడు మీ కారు అద్దాలు తుడిచి ఆఠాణా అడుక్కున్న వాణ్ణి అప్పుడే మరిచిపోయారా సార్‌ మీరు అందంగా ఆఫీసుకు వెళ్తున్నప్పుడు మీ బూట్లకు పాలిష్‌ వేస్తూ కబుర్లు చెప్పిన వాణ్ణి పావలా కోసం బతిమాలిని గతిలేని మతిమాలిన వాణ్ణి ఇరానీ హోటల్లో కప్పులు తీన్తూ రి
విశ్వకవిత కీ ప్యాంటు మీద పడ్డ టి చుక్కకు మీరు నేర్చుకున్న బూతులన్నీ పడ్డవాణ్ణి చెయిజారి టీ కప్పు పగలగొట్టినప్పుడు మీ ముందే మీసాల యజమాని చేత చెంప దెబ్బలు తిన్నవాణ్ణి నేన్సార్‌ నేను బాలుణ్ణి గిలడానికి బుగలేని వాణీ లు గిలా వ! మరవడానికి పాలిచ్చే తల్రి లేని వాణ్ణీ రాళ్ళు మోసే వాణ్ణీ సంచులు మోసే వాణ్ణీ స్కూ9లు, హపెౌనాలు మెకానిక్‌ల' దగ్గరకి మో సేవాళణ్ణి బసాండలో పళ్శమ్మే వాణీ ట్‌ ఛా ణ టాఫిక్‌ కూడలిలో 'పేపర్ణమ్మే వాణ్ణీ చెత్తకుండీల్లో పేపర్తేరుకునే వాణ్ణి 'పింటింగ్‌ (వెస్సుల్లో గ్యాలీలు మో 'సేవా భి ల్కెటిన్‌ గదుతో లోటాలో నీళ్ళు నింపేవాణి ర్‌, క్‌ ణి కాఫీ లందించి టి లందించి టీలా మరిగి చల్హారిపోయిన వాణి నేను బాలుఖణ్ణి నేను కార్మికుణ్ణి నేను బాల్యం కోల్పోయిన బాలుజ్జే సమ్మె చేయని సమ్మె తెలియని కార్మికుజ్ణీ నన్ను మీరెందుకు పోల్చుకుంటారు నన్ను మీరెందుకు గుర్తుపడతారు పోల్చుకోవడానికి పీలికలే తప్ప పోలికలు లేనివాజ్ఞీ గదా గురుపటడానికి గుడనీరు తప్ప గుర్పింపు లేనివాణి గదా వాత ర్ల య శి ణ్‌ లశ
విశ్వకవిత
మీరు పోల్చుకోలేరు సార్‌ చూడడాని క్కూడా ఆసహ్యంగా కనబడే హెలిపోయిన నా ముఖంలో జాలి పడటానికి మాతం ఏముంటుంద్నార్‌ మీరు తాగి పారేసిన బాశీ సీసాలకోసనం కొటాటలో అంగి చించుకున్న వాణి
- షా గోశీలాడుకోవా ల్సిన వయసులో మోళీ ఆడుతున్నాను బలపం పట్టుకోవాల్సిన వయసులో బానన్లు కడుగుతున్నాను బడి కెళ్ళాల్సిన వయనులో పశువులు కాస్తున్నాను | పశువులు దొడ్డి దూకితే పటేలు చేత- తన్నులు తినేవాణి
6 | బుడ్జెడు మోయలేని బుట్ట జీతగాణ్ణి మీ సైకిల్‌లో గాలికొఫ్టేవాజ్ణి ఎంతగాలి కొటినా మనుషులకి గా లికొట్టడం నేర్చుకోలేకపోయాను టి ఎన్ని పంక్చర్‌లు అతికినా నా వంక్సర్‌ అతుక్కో లేకపోయాను మీ బాబు ఐస్‌ |కీం తినటం కోసం ఐస్మ్‌కీమై కరుగుతున్న వాళ్డీ దీపావళి పండక్కి మీ బాబు కాకరొత్తులు కాల్చటం కోసం నేను శివకాశిలో కాకరొ _త్రినె కాలుతున్నాను మీ జీవన సౌకర్యంకోసం సౌకుమార్యం కోసం నేను మరనై తిరుగుతున్నాను నేను బాలుణీ కార్మికుణ్లీకాను ! ణి
ఆజన్మ బాసిసనుః వెటిలో. పెటి పుట్టిన వాణి
ట్‌ ట్‌ ట ళు ధర్మభూమిలో ధర్మానికి నోచుకోని వాణ్ణి అడుక్కునే వాళ్ళమీద జాలికుమ్మరించే మీరు"
రగ
విశ్వకవిత
పల్టీలు అమ్ముకునే నాతో పరాచికాలాడతారు
నాకు సంఘాల్టేవ్‌
బందుల్లేవ్‌
పార్టీల్లేవ్‌ ఓట్టులేవ్‌
నా కెలక్షన్లు లేవు మీ ఎలక్షన్హకు నేనే జైకొట్టాలి
మీ వెళ్ళిళ్ళుకు నేను పూలమాలలల్హాలి
అయినా - నేనంటే మీ కసహ్యం
మీరు ఛీ కొట్టినన్లే జీవితం ఛీ కొడుతుంది.
అయినా సార్‌ జీవించకుండా వుంటామా?
వెదవుల మీదన్నీ పంటిగాశ్తే సార్‌
కళ్ళు రాలి చిరిగిన అంగిలో పడితే అంతా మఫ్రే కదా ఇంకెక్కడి కన్నీళ్ళు:
సంవత్సరాలన్నీ శాసనార్ధాలేసార్‌
స్వప్నాలు. చిట్టిపోయి దోసిట్ల్టోంచి జారిపోతే చీకటే కదా బాల్యమే వృద్ధాప్యమయితే
ఇంకెక్కడి ఆనవాళ్ళు?
మీరు నన్నానవాలు పట్టలేరు
నన్నానవాలు పడితే మీ ఆనవాళ్ళు తలకిందులవుతాయి అందుక్రే సార్‌ మీరు నన్ను ఆనవాలు పట్టరు
పట్టరు గాక పట్టరు
నందిని సిధారెడ్డి
ర్ట
నాగలి విరిగినప్పుడు పురుగును చంపతలేని మందులు రైతు పాణం తీయగలిగినపుడు మందుల్లో క శ్రీ లేదని రాబందులు [1పకటిస్తాయి పండించే నేల ఆకాశ మై తిరగబడి తన నెత్తినే కూలిన వేళ నేరం (పకృతిదని సింహాసనం తేల్చేస్తుంది సంచలన వార్తలు ఉదయం టిలో నంజుకునే వాళ్షకి ఒక్క- క్షణమే ఆశ్చర్యం మళ్ళీ ఎవడి మురుగ్గుంటలో వాడే ఆర్బే దెవడు ఆతని కోసం ఏడ్చే దెవడు కాసేపు చెంగేడుపు కుళాయిలు కారతాయి విచారణ తద్దినాలు నిర్విఘ్నంగా జరుగుతాయి బూజు "ఫెళ్లలో వాస్తవాలు సమాధులవుతాయి మట్టి మనిషి తన కట్టుతాడు తెంచుకో లేడు మెడమీద కాడెంగుకు మో పెందో పంటెట్లా పరాముదై 0౦దో పసికట్టలేడు అభిమానమే మిగిలింది గనక అప్పుపడ్డ ఆత్మని ద్వంసించుకుంటాడు మేతేసిన చెయ్యి బుగ్గిపాలైనందుకు కొట్టంలో మూగ పశువే రోదిస్తుంది
_ ర్‌
విశ్వకవిత
నేనిప్పుడు నెపం నేలమీదో గాలిమీదో తో సేస్తే కుదరదు నేల మోసం చెయ్యదు
నేరం తప్పకుండా మనిషిదే
నేనిప్పుడు
వాడి చేతిలో పంట నొల్డుకుని
కంట్లో కోరం జల్లిన వాళ్లనే (పళ్నిస్తాను
ఖండాంతర లావాదేవీల్లో
జాతి వెన్నెముకని తాకట్టు పెట్టిన వాళ్లనే (పశ్నిస్తాను శవాల ఉసురు పోసుకునే చీకటి డబ్బునీ
దాని కావలి కుక్కల్నీ 'పశ్నిసాను
మట్టిని నమ్ముకున్న బతుకు మట్టిలోనే హోలి ఆయినప్పుడు అది ఖచ్చితంగా హత్యే...
చేసిం దెవరనే నేను (పళ్నిస్తాను
(ప త్తిర్తైతుల ఆత్మ(ల) హత్యల మధ్య]
పాసినేని శివశంకర్‌
గస
-పెటని తగలెయ్యాలి |! వైట కొంగును చూస్తే నా కెందుకో పాత్మివత్యం గుర్తొస్తుంది ః భుజాల నించి కిందికి వేలాడే గుది బండలా అదెప్పుడూ నా "స్వేచ్చని హరిస్తూనే ఉంటుంది ః నన్ను నిటారుగా నిలవనివ్వక వైట నా గుండెలపై తన అంచుల చేతులాన్ని నన్ను వంగదియాలని చూన్తుంది నాకు అలవాటులేని సిగ్గుని మవ్పుతుంది ఏదో కంగారుని పిట్టలా నా చుట్టూ తిప్పుతుంది నువ్వు ఆడదానివంటూ హిన్న ధైజ్‌ చేస్తుంది నేనూ మనిషినన్న భావాన్ని నా చేత మరిపిస్తుంది రి
విశ్వకవిత
నా చేతులతో
రెండు భుజాలసీ చుట్టి
ఈవిడ మహా పతివత సుమా
అంటూ రెపరెపలాడుతుంది
కాదంటూ అరవాలనుకుంటాను
కానీ గౌంతు పెగలదు
దాని ముందు నేనెప్పుడూ
ఓడిపోతూనే ఉన్నట్లుంటుంది
౯.
వైట
ఊబిలా నన్ను గుంజేస్తూ ఉంటుంది వైట
సుడిగాలిలా నన్ను తోసేస్తూ ఉంటుంది నామీద
తరాల నుంబీ మోపీన
అపనింద వైట్‌:
నన్ను అబలని చేసిన
పితృ స్వామ్యపు ఆదృశ్య హస్తం వెట: దోపీడీ సంస్కృతి
నా వ్యక్తిత్వాన్ని శవంగా చేసి దానివైన కప్పిన తెల్లదుప్పటీ వైట | నేను నడిచే శవాన్ని కాకుండా ఉండాలంటే ముందుగా వైటని తగలెయ్యా లి
వెటని తెగలెయ్యాలి :
జయప్రభ 100
ఈ ఆకాశం ఒక అవశేషం తనకు తానే పరాయివా డవుతున్న మనిషి ముఖ చికాన్ని ఇక్క-డే చూస్తున్నాన్నేను నీడల్ని వెతుక్కుంటూ ముసుగు కప్పుకుంటున్న ర క్రకాసారం లోలోతుల శిథిలాల్ని ఇక్కడే చూస్తున్నాన్నేను ఒక దృశ్యం నుంచి వెయ్యి దృశ్యాలుగా ఒక నూక్షియస్‌ నుంచి వెయ్యి శకలాలుగా చెదిరిపోతున్న మనిషిని ఇప్పుడే చూన్తన్నాన్నేను 1 పేయసి "పెదవి మీంచి రాల్చిన కొసరు ముద్దుల పసరు విషాదాన్ని గురించి కాదు ఒంటరి గది ఏక్‌తారా మీద వొలికించుకున్న అశుగీతాల చివరి స్పర్శ గురించి కాదు స్మబ్బనరాల శిలా స్తంభాల మీద మదించిన వెచ్చని వేళ్ళ సంగీతాన్ని గురించి కాదు ఎడారినుక వటాల మీద జారవిడున్తున్న పౌదము[దల చెరగని మచ్చల గురించీ కాదు శూన్యం కరిగిన నాలుగ్గోడల నిలువెత్తు నీడల్లో బంధించిన నూర్యుడి ఏకాకితనమూ కాదు అడివి ద్వారం పట్టుకుని మొండి మానులా దిగబడ్డ దివిటీల గురించి అంతకన్నా కాదు కచ్చితంగా
101
విశ్వకవిత కదుల్తున్న కూడలిలో కదలని కాలం గోడకు వేలాడ్తున్న ఆ రెండు చేతుల్నే నేను చూస్తున్నాను జారిపోతున్న భూమి అంచు మీద
జవసత్త్వాలు రాల్బుకున్న చెట్టంత మనిషినే నేను చూస్తున్నాను నట్టనడివీథి నెత్తి మీద బోర్చించిన
నలభయ్యేళ్ళ వాగ్దానం కుండ భళ్ళున పగిలి ధారాపాతంగా కురుస్తున్న నిష్పల వర్షాలు చూస్తున్నాను పపకీసారీ (పతీ (ప్రభాత వేళా
సిగ్గుతో కుమిలిపోతూ అవనత మవుతున్న
ఆకాశం రెపరెపలు చూస్తున్నాను
నన్ను నేను ఏకాకి మేకుకు దిగ్గొట్టుకుని
ఆలోచనల అరణ్యంలో పారేసుకోవడం కాదు
నన్ను నేను నేపద్యం చీకట్లోకి విసిరేసి
రాలిన తణాల మీద ఆరేసుకోవడం కాదు
కచ్చితంగా
నన్ను దగ్దం చేస్తున్న ఈ క్షణం ఆఅంచునే నేను నిలబడ్డాను వర్తమానంలోకి (పవహిస్తున్న
భవిష్యత్‌ కణాన్ని ఆవాహన చేసి నేను మాట్లాడ్డున్నాను
ఒంటరి గదుల్లోనో రాద్ధాంతాల అద్దాల మేడల్లోనో కలవరిస్తూ పలవరిస్తూ కణాలను చిదిమేస్తున్న ఛ్మిదస్వాప్నికులారా |
ఒక్కసారి ఈ చౌరస్రాలోంచి నడవండి తొక్కిసలాడుతున్న వీథుల వీపుల మీద
ఖండ ఖండాలుగా చీలిపోతున్న మనిషిని చూడండి నాకు కాంతి వద్దు
102
విళ్వకవిత నాకు ఆయుదాలూ వద్దు నాకు సోషలిజం వద్దు నాకు స్వాతం్యత్యం వద్దు ఇజాల పద్మవ్యూహాన్ని గూర్చి నాకు చెప్పనేవద్దు మనిపిని గురంచి చెప్పండి మనిషి భుజస్కంధాల మీద వికృతంగా పెరుగుతున్న (బహ్మజెముళ్ళ రహస్యం విప్పండి జారిన పౌదమ్ముదల్లో కరిగిన ఆకాశాల చిరునామా చూపండి పాతికేళ్ళ యవ్వనంలో తొమ్మిదేళ్ళ పసిదనాన్ని కలవరిన్తున్న మేధా ధనుస్సు సంధించండి ఏ అన్వేషణలోనో అరచేతుల్ని కావిలించుకున్న రెండు కన్నీటి బిందువుల శిఖరా(గాన్నుంచి ఆఅ పచ్చని ఆకుపచ్చని తోటలోకి నడిచి వెళ్తున్న బాటసారిని ఒక్కసారి వెనక్కి. పిలవండి విసిగి వేనారిన షణాల్ని ఈడ్చుకుపోయి ఆ మెదానాల మీద వఏసిరేసి అమాంతం ఆకాశం వొడిలోకి జారిపోతున్న మనిషిని మళ్ళీ పిలవండి కలలకు బదులు కళ్ళల్లో జిల్లేళ్ళు పూస్తున్న ప్పుడు కృనెప్పల్లో కీకారణ్యాలు మొలుస్తున్న ప్పుడు పెదాల కింద భయాల కొండ చిలువలు మెలితిరుగుతున్నప్పుడు విద్వేషం పూసుకున్న విచ్చుకత్తిగా మనిషి కాలాన్ని పొడుస్తున్నప్పుడు ఇక చీకటి యుద్ధాలు లేవు, సూర్యోదయాలూ లేవు మెదళ్ళకు తరలిస్తున్న నెత్తుటి _పవాహాల్లో సూర్యాస్తమయ దృశ్యాలే కనిపిస్తున్నాయి నాకు
షే0కి
వీశ్వాకవిత
ఇది
చూపు ఒక మృత్యుచాపంగా
రూపుదాల్చిన రణ వీభత్సం
మనిషి సమాజంలోకి నిర్మించుకున్న గడవ మౌనంగానే పగిలిపోతున్న దృశ్యం ప్రుడిక్కడ ఒ యాౌసిస్సును కాదు కచ్చితంగా ఒక ఎడారినే ఊహించు ఇప్పుడిక్కుడ సిందూరం రేఖని కాదు కచ్చితంగా సూర్యాస్తమయ 'కేఖనే ఊహించు ఇప్పుడిక్కడ తీరాన్ని కాదు
ప్రశాంత సము్ముదమే ఊఉ ప్పెనగా మారడం ఊహించు అఫ్సర్‌
104
కొయు$ కాలు
రోజూ అవే అంకెలమీద
తిరిగిన ఆంకెలమీదే
తిరుగుతున్న
గడియారంలోని ముల్లులా
ఈ రోడ్డ మీద
నా కొయ్య కాలు
టక్‌....టక్‌....టక్‌
నగరం రద్దీతో
నేను
కాలు పోగొట్టుకోకమునుపే
ఏ అడవో
ఈ చెట్టును పోగొట్టుకుంది
అడవి ఆడవంతా
వసంతోత్సవంతో
నృత్యం చేస్తుంటే
కుష్టురోగపు భర్తను
నెత్తిన మోస్తున్న
పత్మివతలా
నా కొయ్య కాలు
నన్ను కావలించుకునేవుంది 105
విశ్వుకవిత
ఫవిట్‌దీ, మూగదీ, అవిటిడీ అని తెలియక
రోడ్డు ఏవేవో చెప్తుంటాయి ప్యతికల్లో
అందమైన కవిత్వంమధ్య కెల్లమచ్చల గురించి నల్లవెయ్యటుక్‌ల గ్యారంటీ గురించి నరాల బలహీనతల గురించి అసహ్యమైన ్రకటనల్లా అందమైన రోడ్డ మీద
నా కొయ్య కాలు వికృతంగా కొందరిని భయపెడుతూ కొందరి జాలిసీ
సానుభూతినీ పొందుతూ........ అర్ధర్మాతి
కోర్కెలతో బరువెక్కిన
నా దేహాన్ని
*ఆ కాసేవూ భరించి
నన్ను తేలిక పరచేనా భార్యకంటే పగలంతా
విసుగు విరామం లేకుండా నన్ను మోసే కొయ్య కాలే గొప్పదనిపిస్తుంది ఒక్కోప్పుడు నేను చచ్చేలోగా
నా కొయ్య కాలు చిగురి'సే నన్ను నేన
తలకిందులుగా పాతుకుంటాను 106
విశ్వకవిత అడవుల్లోని కలపంతా కైళ్లకోసం, తుపాకీల కోసం ఖఇర్చయిపోతున్న నా దేశంలో కనీసం నువ్వయినా నాలాంటి కాళ్ళులేని వాళ్ళ కోసం కొయ్యను ఉత్పత్తి చెయ్యమని నా కొయ్య కాలును (పార్టిస్తాను లేకపోతే శ్మశానంలో చితి మంటల మీద నా దేహాన్ని కస్రైలు పూర్తిగా కాల్చ్బలేకపోయినపుడు నా కొయ్య కాలే కృతజ్ఞతతో మిగిలిన నా దేహాన్ని గుప్పెడు బూడిదచేసి రుణం తీర్చు కుంటుంది. విఖ్రానముణి
107
నా ఊరు గురించి గీతం
నా (ప్రపంచం నా ఊరితోనే మొదలయ్యింది. ఆదినా [మాచీన ధరికతి అక్కడ అప్పుడు నాకు ఆకలిలేదు, శోకంలేదు.
అరణ్యాన్ని వసంతాలు ఆలంకరించేవి.
దిగంతాల్ని తుషారాలు ఆవరించేవి.
భూమివై శాద్వలాలు కుసుమించేవి. ర్మాతులు వెన్నెలో తడిసిపాయ్యేవి నా జీవితం నా ఊరితోనే మొదలయ్యింది. అదినా జనని గర్భం. అక్కడక్కడ గాలుల్లో పాటలు [వవహించేవి,
పొలాల్లో కలలు పండుతుండేవి,
నక్ష్మతాల్ని తలలో తురుముకొని
భూమి ఈశ్వరుడివఇాణ్ని మమతతో హత్తుకానేది.
అదినా బాల్యం
సంధ్య పడింది. సంత పలచబడింది.
బృందగానం సన్న గిల్లింది. మృణ్మయ ప్మాతలు పగిలిపాయ్యాయి. ఎడ తెరిపిలేని తుపాన్లు ఏటి దిశను మార్చేశాయి.
ఇప్పుడక్కడ గాలుల్లో పూల మధువులులేవు,
పిల్లల న్మేతాల్లో నవ్వులులేవు.
అక్కడ సదా ఆకులు రాలుతున్న చప్పుడు, చెవుల్ని కాల్చే ఎండ. పౌలాల్లో (యేతాకారాలు, పసిీశవాలు, వెని గద్దలు.
ఎండిన డొక్కలు, చిక్కిన పపవులు, కూలిన ఇళ్ళు.
108
విశ్వ్యకవిత ఇప్పుడు వినిపిస్తున్నవి గంగాలమ్మ పాటలు కావు ఎక్కు పెట్టిన (వళశ్నలు ఇప్పుడు కనిపిస్తున్నవి రంగుల జాతరలుకావు అడవుల్ని దువ్వుతున్న కాకీదుస్తులు- వృద్దురాలయిన శ్రీ మ్మ్యాతం సహనంగా మవునంగా పౌలంలో కలుపు తీస్తోంది. దాని రుజా(గ స్త వికృత వదనంలో దూరవసంతం తొంగి చూస్తోంది. నా ఊరు నన్ను కన్నది. దాన్ని (పేమించకుండా ఉండలేను ఇప్పుడు కొ త్తవ్యవస్టని కంటోంది, కనుక _పణమిల్దకుండా ఉండలేను
109
జాతీయగీతం రూపొందుతున్నది భవిష్యత్తు గురించి భయపడేవా డెవడో 'పకటించబడింది. నిజానికి ఆది వొక చ్మితపటమే
ఆదే దృశ్యమైనపుడు
ఆదృశ్యమయేెవాడి చిరునామా కూడా వకటించబడింది నేల మీద నిలిచి
కవిత్వం కరవాలమై
నిర్బ్చంధంతో యుద్ధం చేస్తున్నప్పుడు
నేల విడచి కవితా ని స్తబ్బుడి సాముకు
సానుభూతికాదు అవహేశకన (ప్రకటించబడింది
కవి నేర్చిన ముమ్మొదటి అక్షరంవై సెతం
హింసపాదు నర్తిస్తుంకే వినిపించటంలేదట
పసిపిల్లల పలకలవై ఓనమాలు
పలుకుతున్న కవిత్వాన్ని ఆనవాలు పట్టలేక పోతున్నాదట చ్మితపటం వై యిప్పటికీ మెరుస్తున్న
నెత్తుటి చారికల (వజాస్వామ్యభాష అర్థమవుతుందా వాడిిక్తి" యెందుకు రాస్తారా కవిక్వాన్ని
కాయితాలు కొనుక్కొని
సిరా కొనుక్కొని భావాలు కొనుక్కొని
పెదవుల మీంచి పాశీలమీంచి
వైవైన పూసుకున్న యెండిన వాసనల మీంచి
జీవితం నుండి జారిపోయిన జారుడు కవిత్వాన్ని
110
విశ్వుకవిత రిజిస్టర్టు కవర్ల వై ష్మతికల ఆ(డస్సులతో ఖరాబు చేసిన ఖరాబు కవిత్వాన్ని యెందుకు రాస్తారా కవిత్వాన్ని నిషేధించడానికి ఆర్లతలేని కవిత్వాన్ని నిషేధించిన శిల్పాన్ని చెక్కుతున్నప్పుడు మేము కనుక్కొన్న నిజం చెప్పనా రాతిలో కప్పబడిపోయిన మనిషి రూవం కళ్ళముందు నిలవాలంటే వుండకూడని భాగాలను నిర్జాకష్ష్‌ణ్యంగా వులి పెట్టి కొట్టాలని శిల్చం చెక్కుతున్న ప్పుడు పనిముట్లు చేతిలో ఆడుతున్నప్పుడు యెప్పుడూ మాకు అదే స్పృహ రాలిపడుతున్న వొక్క-క్క- ముక్కనూ గమనిస్తున్న పుడు అదేపగ అదేనిఘా మేము నిమగ్నులమై వున్నప్పుడు మా కదలికల్ని శృతువు ఆయుధంతో అటకాయించాడు మా చుట్టూ కట కటాలు పాతాడు కింద అగ్గి పోసినాడు “పాడండి సాప్టతం్యత్యాన్ని” అని మేం పాొడుతున్నాం యింకా చేతికందని స్వాతం్యత్యోన్ని గురించి మా నోళ్ళకు చట్టాలు గుచ్చినాడు *“షాడ్రండి జూతీయగీతం” అని మేం పాడుతున్నాం (ప్రజలు రూపొందిస్తన్న జాతీయ గీతం గురించి నొదా
క్ష
అభ
సంధ్యార్దనం
ఇప్పుడిక్కడ భూమ్మీద పడుతున్న అంతరిక్షం నీడను చీకటని పిలుస్తున్నారుగానీ
అంతరిక్షం వంటాడదు
ఇప్పుడిక్కడ రోడ్డు మీద పడుతున్న శవం నీడను క ద్చ్యూఅని పిలున్తున్నారుగానీ
శవం వేటాడుతుంది
ఈసారి శీతాకాలం చలిడ్‌పం పెట్టలేదు
లేకపోతే నగరమే చలిమంటగా మారి వుండవచ్చు
ఈసారి ఆల్కహాలు మత్తుపూలు పూయలేదు
లేకపోతే పానశాలే నడివీధిలో తూలి వుండవచ్చు
ఈసారి అర్థర్మాతి కూనిరాగం తీయలేదు
లేకపోతే పోలీసులే సైరన్లు కూసి వుండవచ్చు
ఈసారి సంవత్సరాది ని్మిదలో మేల్కొాన్నది
లేకపోతే కర్ఫ్యూలో నిద్రపోయింది
అందరికీ అర్థంకాని భాష కోసం అన్వేషిన్తున్నాను
ముఖ్యంగా శవాలకు
రేపు నేను రాయబోయే కవితలో శిల్పం ఒక్కటే జిగేలుమంటుంది
శిల్పానికి తనదైన భాష ఉన్నదని నేనెవరికీ చెప్పను
119
విశ్వకవిత తమించాలి కారణాలు వివరించలేను కమించాలి శవం తలదగర డేవం వెటలేను న్‌ ( చమెంచాలి [(టవ్రవచనాలు వలకదరేను చమించాలి సంతకం ఎప్పుడూ ఒకేలా చేయలేను రోడ్డు మీద నడుస్తున్న ప్పుడు ఆకాశం అమాంతంగా కిందపడి పొగ రూపంలో మశ్షీ ఆంతరికనికి వెళుతున్న పుడు ఆద్దం నుంచి (పతిబింబాలు విడిపోతున్నప్పుడు సమాధిలోని శవం లేవి నిలబడి అమరవీరుడి బహుమతి అందుకుంటున్నప్పుడు ఒక తరం గాయపడింది ఒక బాధ ఉపశమించింది ఒక నది సము[దంలో మునిగింది ఒక సము[దం తీరం దాటింది చర్మదుడిని చూసి అలలు ఎగసిపడేది ఇక్కడే వెండి తెరలు వాణిజ్య మందిరాలుగా మారేది ఇక్కడే కన్నుల్లో వెలుగుతున్న లాంతరు చీకట్లోకి ఎగిరిపోయింది వరి గుండెల్లో తిరుగుతున్న తోపుడుబండి చ్మితంగా గుండెకాయనే భా మోసుకెళ్ళీపో యింది మూల మీద నిలబెట్టిన కిళ్లీ బడ్డీ అటు మలుపు తిరిగి ఎవరితోనో నడిచిపోయింది 11కి
విశ్వకఏిత
చొక్కాలు గాలిళో తేలుతూ కనిపించిన మనిపిని తొడుక్కున్నాయి తరతరాల అ స్తిత్వవేదన తారతమ్యం చూపనిది ఇక్కడే నగరం కొ త్తముఖం ఆతికించుకునేది ఇక్కడే
కొన్ని ఎండలు వానలకు తడిభాయి
కొన్ని ముడి ఖనిజాలు తటిల్లున మెరిశాయి
కొన్ని పసిమి ఛాయలు మసకబారాయి
కొన్ని మువ్వన్నెలు చిందేసి ఆడాయి
ఉవ్వెగసిన అంతర్జోక కెరటాన్ని కిందపడకుండా కాపుకా సేది ఇక్కడే జెండాలు తెరచాపలై రెపరెపలాగేది ఇప్పుడే
చివరి సన్ని వేశంలో కధానాయకుడు ఆదృశ్యం ఎగురుళున్న ఆకాశం హఠాత్తుగా మాయం
ఊది క్రపుటంచున వేగంగా దూసుకెళ్తున్న వూపిరి
తెలుగు సినిమా ఇంకా పూర్తికాలేదు
సడలుతున్న పిడికిలిలో బిగుస్తున్న నినాదం
రేపు కూలిపోయే గోడ మీద మొన్నటి హెచ్చరిక రాలుతున్న ఆకుమీద [పేమ సంతకం
మూడో జాము గూటిలో గుడ్డి వెలుతురు
సందేహం లేదు
ఈ దేశంలో జీవితం మృత్యువు ముందు శ్రోత
సందిగ్ధం లేదు
ఈ దేశంలో మృత్యు వే అగగామిదళం
సంక్షిష్టత లేదు
ఈ దేశంలో మృత్యువే సజీవ శక్తి
శ.
విశ్వాకవిత సంకీర్ణత లెడు ఈ దేశంతో మరణించిన (సతివాడూ అమరవీరుడే ఈ రోజు అస్పష్టంగా వున్న కవిత్వం వచ్చే శతాబ్దంలో అర్ధమవుతుంది ముఖ్యంగా ఇంకా పుట్టని పసిపాపలకు ఎవరో ఒకరు కొత్త మబ్బుల్ని కురిపించాలి కొత్త ఎప్పుడూ ఆలవోకగా వుండదని నేనెవరికీ చెప్పను మరోసారి ముళ్ళతీగ తోటమాలినే కాటేసింది కాకపోతే రాలిన పూలను వాసన చూసింది మరోసారి ఎ్యరరుమాలు జేబులోనే న్మిదపోయింది కాకపోతే తాత్వికంగా విసుక్కున్న ది మరోసారి స్వయం సేవకులు బస్కీలు తాగి మ తెక్కారు కాకపోతే పర'సేవ మనకెందుకని ఒత్తిగిలారు మరోసారి [ప్రజలందరూ (ప్రేవకుల్లో కూర్చున్నారు కాకపోతే తమ ఒళ్లో తాము కూర్చున్నారు యుద్ధం చేయాల్సిందే శవాలు యుద్ధాలు చేయలేవు యుద్ధం చేయాల్సిందే శత్రువు మేలి ముసుగు కప్పుకుని మబ్బుల్లో తిరుగుతుంటాడు (త్రిపురనేని శ్రీనివాస్‌
113
హృదయానికి బహఎవచనం మరీ అంత హటాత్తుగా కాదు గానీ బాప కింద నీరు - పన్నెండేళ్ళ వయసు చెప్పకుండానే వస్తాయి. శరీరం పౌడుగెక్కి, నునుపెక్కి గాజుకుప్పెలా పారదర్శకమైన చోట కేందీకరించిన దిగుల్లా కలుగులో చిస్టైలుక లాంటి గుబుల్హా తలవంచి చూప్పుని ఆరేసిన చోట ఆశ్చర్యార్థకంలా పుట్టి కొమ్మ చివర పూల తొడిమలా సాగిన మెడకింద ఆరిటాకు లాంటి చీలికకు అటూ యిటూ ఘనమూ (దవమూ కాని మనసుకి అచ్చమైన బహువచనం ఓహ్‌: మననునిపష్పుడు ఆరచేత్తో పట్టుకోవచ్చు రెండు చిట్టి పర్వతాల్దా ఎదిగి వెన్నెలను (పళ్నిస్తున్న చూపుడు వేలికున్న గోరింట మిసమిసల్లా మాట్లాడని మల్లెమొగ్గలయి నడిచినప్పుడు సన్నగా కంపిస్తూ 116
'వీశ్వుకవిత
స్నానంలో స్నానిస్తూ
న్మిదలో న్నిదిస్తూ
మెలకువలో మెలాంకొలీ వూస్తూ
ఎటువంటి కళ్ళకైనా యివి మె త్తలు పరుసారు రాగద్వేషాల్లేని విరాగులకు మళ్లే.
సౌందర్య జ్వరంలో తడిసి
తపనతో వాణికి
నమస్కరించే చేతుల్ని జోడించనీకుండా కనికట్టు చేసినట్టు
కరిగిన శిలలై
ఘనీభవించిన అలలై
తమకి తామే వశం కాక
రెండు అద్బుత (పపంచాలవుతాయి.
ఇష్టంలేని కణం
ఊహామా(శాని కే మొహం చిట్టించుకుని "యుద్ధ ఖైదీలుగా పట్టుబడినట్టు
పారిపోయి
ఆత్మ హత్యించుకుని కనిపిస్తాయి.
అమ్మతనం కోసం
తలకిందులుగా తపస్సు చేసినపుడు
మాతృ గర్వంతో బరువెక్కి- పూలమాలాలంకృతుల్టా కొంచెం తలవాళ్ళి (శేమంటే నలుపా తెలుపా -అంటూ
చిక్కు [ప్న లేస్తాయి.
నట్టనడి వయసులో వేసవిలో
మరుగుజ్జుతనం నీడయిపాకుతుం టే
“వళ్ల తెలీదు నువ్వూరుకో.
1?
విశ్వకవిత
అంటున్న స్వజనం మాటకి గళతుక్కుమని
గతుక్కు మన్నట్టు కనిపించకుండా వుండేందుకు ఏదో ఆంటూ వాదన వెంచుకుంటూ
కొంగుతో కళ్ళద్దాలు తుడిచినంత చప్పున
ఏది బాధా ఎందుకు లాస్యం - చెప్పలేక
పాచ్‌ వర్కయి నడుచుకుంటూ
*ఎక్స్‌గేషియా” లుగా చేర్చుకున్న
కంచిపట్టచీరల సంఖ్యా, చర్మదహార వరసల అంకే అవతల పెట్టి చూసుకుంటే
జాకెట్టు అచ్చొ త్రినంత మేరా
చిక్కబడని చీకటి ఒక గీతగా
వెన్నుని చుట్టుకుంటూ వచ్చి గుండె మీద అడుగులేసుంటే దొరికిపోయిన వీక్కతనంలా యిమిడిపోయి - ఆరు పదుల వయనులో
కాలానికి చిక్కి
రోగానికి చిక్కి
చేదెక్కిన వాస్తవాలకు చిక్కి
ఇదే మనసుని జోలెగా
పేగులు చీల్చి మెళ్ళో వేసుకున్నట్టు
పల్చటి నరాలు సాగి కనిపిస్తాయి.
రనవజ్ఞరికి తెర వేస్తూ
రాజీకి, జీవరాహిత్యానికి
తాంబూలమిస్తున్నట్టు
పరచిన ఆకులమీద వక్క_లు పేర్చిన పోలికతో చెప్పలేనంత వేదనగా--
దయగా, ఓరిమిగా..
కొండేపూడి నిర్మల
కరీ
జీవన స్పర్శ
రెండు శరీరాలూ
రెండు అంతరాత్మలూ
ఒక ఆద్భృుశ్య జ్వాలా స్వరంలో
“పెనవేసుకుపోయి
అతీందియ మహా మైదానాల మీద
వీచే వెనుగాలుల్లో కలసిపోవాలికదా
కానీ
అలలూ, చలనమూభేని
ఒక చర్మ సమ్ముదం
నీ ముందు వెల్లకిలా విస్తరిస్తుంది
పంగచాపిన చర్మ స్తంభాల మద్య
బోర్జాపడుకుంటారు
ఆలకోసం, చలనంకోసం, వేడి నరం కోసం
చర్మసమ్ముదపు ఇసకతిన్నెలన్నీ
పిచ్చిగా, గుడ్డిగా తడుము కుంటావు
నీ ముని వేళ్ళని ఏ సంగీతమూ స్పర్శించదు
కట్టి కదులు తుందేగాసీ
నిన్ను గుండెకి హత్తుకోదు
నువ్వు కథైలా పడుంటావే గాని
సీ మనసులో శవం కుళ్ళుతున్న కంపు పసిగట్టలేవు 119
విశ్వకవిత
చర్మ సముదంలో దూకి
ఆనందంగా అత్మహత్య చేసుకోవదంలో మ్మాతమే పూర్తిగా నిమగ్నమై ఉంటావు నువ్వు
చర్మ సముదప్పు లోతుల్లో పుణుక్కుని అంగంతో వాంతి చేనుకుంటావు
చచ్చిన తొండని కలుగులోంచి తీసి
లుంగీలో పారేసుకుంటావు
చర్మసమ్ముదం మీద చం్మదోదయాన్న్ని బహుశ నువ్వేఇవడ్డిలకు తిప్పుతుందవచ్చు బహుళ నువ్వే బంగారు బిస్కట్లుగా మార్చి ముడ్డికిందేసుకుని పొదుగుతుండవచ్చు
సీ బతుకే అలతెలియని చర్మసమ్ముదంకావచ్చు చర్మ సము[దప్పు హోరు వినకుండా
నీకు తెలియకుండానే
నిన్నెవరో బధిరుణ్ణి చేసి వుండవచ్చు స్పర్శించిన వక్షోజాల్లో కణితిల్లా రూపొయికాసులు చేతికి తగిలినపుడు చేతులు చర్మాన్ని దాటి
కలల్ని నస్పర్శించలేనపుడు
బీభత్సంకింద
విక్క-చచ్చి నలిగిపోవడం తప్ప చేసేదేమీలేదు
జీవితంమీద మృత్యువును కురిపించి
కాసులు పోగేసుకునే దెవరు?
మనచర్మ రర్మదాల్లో
గర్చసావాలు నాటిందవరు?
1920
విశ్వాకవిత ముద్దాడుకునే 'పెదవృలకు నిరోధ్‌లాటి పల్చటి రబ్బరు తొడిగి వదిరేసిందెవరు? టెన్లబ్యూబుళ్లో మరగజెట్టిన తల్రిపాల నుండి లబ వ! న్‌. రట్బురు తీసి ఆ రబ్బరు గ్లోవ్స్‌తోనే చిన్నారి తల్లుల్ని హత్యచేస్తున్న దెవరు? . ఆవసరానికీ ఆత్మాభిమానానికీ మధ్య తలకిందులుగో వేలాడదీసి అవమానాలతో చ్చితహింసలు వెట్టి సీ క్షోభను సామ్ము చేనుకుంటున్న దెవరు వాళ్ళే మనల్ని వడ్డీలకు తిప్పుతున్నారు మన ఇంటిమేచ్‌ లెఫ్‌మీద బొళ్ళున విషం కక్కుతున్నారు వసికా శల్నో
అవా! నీ గాయాలకు అడ అద నవుస్యరిస్తున్నాాను....ః నేను పాలు తాగిన రొమ్ముల మీద పాములు కాకేసిన గాట్లను చూశాను నేను ఆడుకున్నవీపు మీద కొరడాలు మెరిసిన మరకల్ని చూశాను నన్ను ఎత్తుకున్న చేతుల మీద సంకెళ్ళు కరిచిన గుర్తుల్ని చూశాను నేను---అమ్మ కీలుకీలునా గాయాల్ని చూశాను అమ్మ తల వెంటుకలు తెల్లగా పండిపోయిన గాయాలు నుదుటి మీది గీతల నదులు "స్వేదాన్ని (సవించే గాయాలు బతుకు భూకంపాల అవశేషాలు శరీరమ్మీది ముడతలు సహ్మస గాయాలు పాదాల మీద మేకులై దిగిన వయసు [కూరత్వం---చేతికర మీద శబ్దమై మిగిలిన గాయాలు అమ్మ కళ్ళు..-రెండు నిప్పు కణాల గాయాలు ఆమ్మ బతుకు-- నాకు దొరికిన పచ్చి గాయం నన్ను కాళ్ళ మీదేసుకుని స్నానం చేయించినపుడు నాకు గాయాల చితి మీద కాలుతున్నట్టుండేది నన్ను గుండెల మీద ఆరేనుకుని పెదాలతో తాకినపుడు 1922
విశ్వకవిత ఆమె గుండెల మీది గాయాలు నా బుగ్గల మీద మ్నుదపడేవి నన్ను నవ్వించటాన్కి- అమ్మ నవ్వాలని (వయత్నించినపుడు ఆమె ముఖం దుఃఖం దుఃఖంగా గాయమక్యుది అమ్మ---గాయమంత వ్యారగా గాయమై బతికింది అమ్మ--హింసించబడుతూ బతకలేదు.-.హింసలతో కలిసి బతికింది అమ్మ---పగిలిన పడవ మీద చినిగిన తెర చావై [ప్రయాణం చేసింది అమ్మ -- మృత్యువును కొప్పులో ముడుచుకుని నడిచింది అమ్మ---నాకు గాయాల్ని తినిపించి పెంచింది అమ్మ---నాకు గాయాల్లో పోరాట్టం నేర్పింది అమ్మను చూసినపుడల్లా నాకు యుద్ద భూమి గుర్తుకొస్తుంది అమ్మను చూసినపుడల్డా నాకు రక్రమంటిన బాణం గుర్తుకొస్తుంది అమ్మా నీ కన్నీళ్ళకు నమస్కరిస్తున్నాను నన్ను యుద్ధంగా పెంచినందుకు--నన్ను ఆయుధంగా మలచినందుకు అమ్మా! నీ గాయాలకు నమస్కరిస్తున్నాను. ఆఅశెరాజు
శేలివ్రీ
భారతీయ కవిత సంపాదకుడు నిఖిలేశ్వర్‌
నేను భూవిం కవిని ః నిజమే ఈ భూమివై నాజన్మ ఎక్క_డో సుదూర తీరాలపై, పుట్టిన మరుక్షణం నుంచి నేను వస్తూనే వున్నాను - వస్తూనే వున్నాను. నేను భూమ్‌ కవిని అనంతమైన ఆకాశం వైపు నా చేతులు చాస్తున్నాను. సూర్యుడా, భూమి (పధమ్మ్శపియుడా; రెండు చేతులు వైకెత్తి నేను నిన్ను ఎలుగెత్రి పిలున్తున్నాను- నా హృదయాన్ని జ్ఞానవంతం చేయి కాలంతో ని జాదార్యంతో సి కాంతితో రామ్‌గొగోయ్‌ (అస్సామీ) (అనువాదం వ నిఖిల్‌) క!
నిరంతర యాత
చాలామంది రుషులే తెలుసు నాకు
కానీ నేనెవరికీ శిష్యుణ్ణికాదు..
ఎన్నో కోటల్ని చూళాను నేశాను అక్కడికే వెళ్ళమని మ్మాతం చెప్పను. వీకట్టో దారి తప్పినపుడు
దారిని చూపే వెలుగునే అనుసరిస్తాను
ఆ వెలుగే ఒక నక్షతం నుంచి మఠో నక్షతం దాకా విస్రరిస్తున్నది ముగింపు లేకుండా
ఆ వెలుగుకు పొగరు లేదు.
అది వస్తుంది _ పోతుంది
కణాలపై కణాలను కాలరాస్తూ।
వెలుగు నీరు లాంటిది,
నాకెలాంటి పత్యేకతాలేదు.
ఆఅ కాంతి సము[దంలో
ఒక సామాన్య నావికుడి కొడుకుని నేను, పెనుగాలులు వీచేప్పుడు కూడా
తీరాన్ని వదులుతుంది నా పడవ
ఏదైనా నిత్యనూతనంగా కనివెట్టాలనే కోరికతో; సమీర్‌ తాంఆీ (అస్సామీ) (అనువాదం వ నిఖిల్‌)
ల
శుషగా నినాదం
ఈ చలని సాయర్మతం వేళ
౮
సరదాగా దర్జీవాడి దగ్గరి కెళ్ళి
కొలతలిచ్చి వద్దాం,
మెడ, భాతి, చేతులు, మోచేతులే కాదు
చేతి బెటన వేలి కొలతలు కూడా ఇచ్చి వద్దాం హృదయ వై శాల్య మెంతో, కాలేయ పరిమాణ మెంతో ప్టీహపు పొడవెంతో వెడల్పెంతో కూడా మనం ఇవ్వొచ్చు. మనలో ఎన్ని యూనిట్ల హార్మోన్లున్నాయో
ఎన్ని మెగావాట్ల (పేముందో వగైరా వగైరా
ఇవీ అవని ఏముంది?
జీవితపు కొలతలన్నీ ఇచ్చివద్దాం
మనం ఇప్పుడు కేవలం కొలతలిచ్చి వస్తాం ఆంతే కుట్టడం గురించి ఆ తరువాత ఆలోచిస్తాం
కొలతలు మ్యాతమే ఇచ్చి రాగలం గనక,
మనం కేవలం కొలతలే ఇచ్చి వద్దాం,
కుట్టడం గురించి ఆ తరువాత ఎప్పుడో ఆలోచిద్దాం. అన్నింటికీ సరదాగా మనం లెక్కలేస్తూ వుంటాం బద్దలవుతున్న ఆత్మహత్యల రికార్థెంతో చెప్పగలం ఎవడి ఉపన్యాసం ఎన్ని ఆక్షరాలదో చెప్పగలం
క్రి
బళ రిక్‌ బత
అరేబియాలో కై స్త్రవుల జనాభా? / 2 తప్పకుండా లక్క ఇవ్వగలం
అళలం అందువల్ల కొలతలే ఇచ్చి వద్దాం.
కుట్టడం గురించి తర్వాత నిదానంగా ఆలోచిడ్డాం "కేవలం ఆలోచించడం వరకే కదాః
మన తర్వాత కొ_త్రవాళ్ళు
మళ్ళీ కొత్తగా కొలతలు కొలుస్తారు.
మన కొలతలన్నీ పుట్ట తప్పులని (వకటిస్తారు కొత్తగా సరికొ త్ర పద్దతుల్లో
కొత్త కొలతలు కొలుస్తారు
మరి ఎవరైనా ఎప్పుడైనా, ఏనాటికైనా
ఈ “మనిషి”కి సరిపడే చొక్కా కుట్టగలరా అని।ః నవకాంత్‌ బారుఐవా (ఆస్సామీ) (అనువాదం : దేవరాజు మహారాజు)
శీ
ఉలిక్కిపడిన సూర్యుడు పచ్చిక బయశ్శలో కామతృష్ణతో రగుల్కొనే మంట స్వరంలో పెనంలామండే నిరర్ణక [కోధం ద్వేషంలో మూసుకున్న మెదడు కిటికీలు తోయల లోతుల్లో నిలుచున్న చెట్టు విషవాయువులతో మసి బారినపుడు ఒకనాడు ఆహంకరించిన గాలి స్థంభించి పోయిందిపుడు వీచేబలంలేక : వణికే ఉదయతార విషాదంలో విస్తరించిన వంచనా నగరపు ఉపరితలం ప్రాచీన బృహత్‌ శిలాఖండాలకోసం మొగం వాచిన దేశం అమ్మాయిలిక్క_డ వెచ్చవెచ్చని ర క్తస్పర్శ స్వరాలతో ఆడాష్ళ పాలిపోయివ వెన్నెల్లో రాతివేటలో దాహాన్ని విరబోనుకుంటున్న వాళ్ళు జబ్బుపడిన నాలుక వై పాగ రుచి అప్పుడప్పుడు సోషలిజం వీధికుక్క శోకిస్తున్నది పడుకున్న కోట్లాది కలలవై పిల్లలేమో పోరాడుతున్నారు గడచిన వేసవితో ః ఇండియా భారానికి వంగిపోయిన యువ కమ్యూనిష్టుల్లా కళ్ళపై చల్దారిన నిప్పులవై ఉలిక్కిపడిన సూర్యుడు | జయంత మహాపాత (ఇండో -ఇంగ్రీష్‌) (అనువాదం న నిఖిల్‌)
స్‌
ఓ నిండునది
గుళ్ళకీ, కవులకి నెలవయిన మహానగరాన్ని గుళ్ళకుగుశ్శే నగరాలకు నగరాఠే నిత్యకవితా వస్తువులైన
మధురై మహానగరాన్ని
వేసవిలో చూడాలి
మహానది బక్కచిక్కి
ఇసుకుపక్క దెముకల్ని బయట పెట్టుకొంటూ పిల్ణకాల్వలా (వవహిస్తూంది
తుప్పుపట్టి నీటిగేట్ల చుట్టూరా లుంగ చుట్టుకుపోయిన గడ్డిపోచలూ, ఆడపిల్ల శిరోజాలు, రాళ్ళు తడిసినవి నిదమొఖం మొనళ్ళలాగా తడవనివి ఒళ్ళు గీసుకుపోయి
ఎండలో నిలబడ్డ నీరసపునీటిగొడ్డలాగా అంతాబట్టబయతే
పాపం, కవులు వరదలమీదే రాశారు వరదల్లో వాడు మహావుంటే
ఓ రోజుండేవాడు
జనంలో ఎక్కడ చూసినా
నీటిమీదనే చర్చలు
ఎన్ని ఆంగుళాలు పెరిగిందో
స్నానఘట్టాన సరిగ్గా
6
విశ్వకవిత ఎన్ని మెట్లని మట్టు వెట్టింతో ఎప్పటిలానే మూడు పూరిళ్శనీ గోపీ, బృందా అనే రెండావుల్నీ ఓ నిండు చూలాల్నీ వలా పట్టుకుపోయిందో కొ త్రకపుల్టి పాతకవుల పాటే నిండు చూలాలు పట్టనేలేదు లోపలున్నది కవలపిల్లలేనేమో పుట్టకముందే చావొచ్చిపడింది వాడు చెప్పనే చెప్పాడు కవితా వేశానికి సరిపడా నదిపో బెక్కేది ఏడాదికి ఒకే ఒక్కసారి వచ్చిన అర్ధగంటలోనే ఖాళీ అయ్యేవి-ా మూడుపూరిళ్ళూ గోపీ, బృందా అనే రెండావులేకాక ఒంటిమీద ఒక్క మచ్చా లేకుండా ఒకే ఒక్క- రూపంతో వున్నానని రెండురంగుల చాపల మీద గుర్తుకోసం వుంచే కవలల్ని ఇంకాకనని ఓనిండు చూలాలు రూడా. ఏ.కె. రామానుజన్‌ (ఇండో-ఇంగ్లీష్‌) (అనువాదం : సతీష్‌ చందర్స్‌
క
తల్లి ఒడిలోకి.... వయను నీమీద వడింది, ఇక "స్నేహితులు ఎప్పుడో గాని నిన్ను కలవరు సీ ఫోన్ల నిండా వి.ఐ.పి.ల గాంభీర్యం నిండుతోంది ఆప్పుడప్పుడు విందులకు హాజరై సిభర్త ఆఫీసు జీవితాన్ని ఆందంగా తీర్చిదిద్దు విలువైన హోటల్‌ భోజనం వడ్డించి గృహిణిగా ఖరీదైన ఆభినందన లందుకో- జుట్టు బష్‌ చేసుకుని, నునువైన చర్మాన్ని మెరిపిస్తూ కొట్టొచ్చే దేవతా వస్తాాలు ధరించు- ఇంటికొచ్చిన అతిథులంతా అబ్బురపడేట్టు కొత్త పరిచయస్తుల ముందు కొటేషన్లు విశేషంగా వాడెయ్‌ తిరగబడడం గురించి, కమ్యూనిజం గురించి అలయెన్స్‌ డ్లి' (ఫాంకోయిస్‌లో నేర్చుకుంటున్న పాఠాల గూర్చి చిన్న చిన్న ఉపన్యాసాలివ్వు రాతికి మాతం మగడి పక్కలో చంటాళ్డేసుకుని కలలు కంటూ వుండు- తల్లి ఒడిలోకి, గతించిన గతంలోకి జ్ఞాపకాల తెరల్లోకి వెళ్ళిపో..., రి
విశ్వకవిత చర్చ్‌ పాంగణంలోకో, పాఠశాల ఆట స్ధలం లోకో బరువై జారుతున్న పుస్తకాల సంచిని మోసుకుంటూ కరిగిన బాల్యంలా చేతిలోని తాయిలం చూసుకుంటూ కలలో తల్లి ఒడిలో వాలిపో- కమలాదాన్‌ (ఇండో-ఇంగ్రీష్‌) (అనువాదం : దేవరాజు మహారాజు
రి
"పిగు
మూడేళ్ళ తర్వాత,
గర్భాశయం మళ్ళీ పుష్పించింది
వీడు పడిన గర్భం నుంచి నిన్ను లాగేసరికి ఒక్కసారి దిపాలు ఆరి వెలిగాయి
చీకటి గదిలో శ్వాసకోశం వెలిగినట్టు నువ్వప్పుడు గట్టిగా ఏడ్చావు
మీ అమ్మ మళ్ళీ ప్రాణంలోకి
వెనక్కి తిరిగొచ్చింది
రెండు టీకా గుర్తులు
సీచేతిమీద బుడగల్లా పుట్టుకొచ్చాయి భుజాల మీద పడుకుని,
నా వీపున అడ్డంగా చేతులు ఊపే దానివి ఏ లోకపు సంశేతాలో ఆందుకుంటున్నట్లు ఎక్కి-ళ్ళతో సతమతమయ్యేదానివి
నిద (ప్రశాంతతలో మునిగినా
నీ చుట్టూ జరిగేవి నీకు తెలుస్తూ ఉండేవి వెచ్చగా బరువెక్కు-వై పోగానే
న్మిద నిన్నావహించిందని నాకు తెలున్తూ ఉండేది సుద్దపొడిలాంటి మెత్తని
మృదువైన లేత ఎముకలు
10
విశ్వుకవిత
పత్షిలాగ నిలకడలేని చూపు
వరం కడిగిన ఆకులా స్వచ్చమైన మనసు....
ఖై కా
అమరాజ్ఞ లేనిది
గాలి శబ్దించదు, కనీసం వీచదు కానీ నువ్వూ ? విప్పుకోనున్న పదాల సపేటికలా అకరారణ్యంలోనే.... మౌనంగా, ధైర్యంగా ముడుచుకు పడుకునే దానివి
శీకి దారువాలా (ఇండో-ఇంగ్లీష్‌)
(అనువాదం : దేవరాజు మహా రాజు)
క్‌!
అద తి
గాభ్రిల
ఆకాశం అరణ్యాలలో
వింత్రైన నంధ్య “అలుముకుంటుంది ఆ సంధ్యలో
ఒక వింతైన తెల్లని పక్షి ఎగురుతుంది
దానీ రెండు రెక్కల మీదా పాలపుంత జిగేలు మంటుంది దానీ కన్ను
ఒక సంధ్యా నక్షతం
నిరసన
అలసీన బాట మీదుగా
వూరేగింపు వస్తోంది
ఆకలితో చేతి బాంబుతో జ్ఞాపకాలతో ఆతడు నిరీక్షిస్తున్నాడు గాయపడిన వాడు
భూమికి వారమడవుతాడు
శే
విశ్వకవిత
నువ్వు సీ కన్నుల్ని మూనుకున్నప్పుడు నిశ్శబ్దంగా తెరుచుకుంటాయి ఓక వింలైన (పకాశ సూర్యుడు సందడి లేకుండా భగ్గుమంటాడు
మన నవ్వుల మధ్య
భళున తెలారుతుంది
రా ధు
బాలఫ్రం
ఒక పాడుబడిన ఆట స్ధలం
ఆకరిసుంది
యా
సూర్యుని కన్నుల వద్దకు
ఎత్తుకుపోతుంది
ఒంటరి రికా
తడబడుతుంది
సీడలు నెమ్మదిగా
_.షాటగా మారతాయి
[లి
విశ్వుకవిత
సందేహం
సి సాన్నిహిత్యం
నా చేతులకు
దారి చూపుతుంది
తెలియని పాటలో
మనం ఒకరినొకరం మృదువుగా శోధిస్తాం
కిటికీ రెక్కల వై
గాలి తడబడుతుంది (ప్రితీష్‌నంది (ఇండో-ఇంగ్రీషు) (అనువాదం : (త్రిపురనేని శ్రీనివాస్‌) క!
అడ భవిష్రుద్దితం చం్యదడి వెకి (గానీ పిక్‌నిక్‌ వెళ్ళింది స్వర్గాన్ని ంచి డాడీ స్పుక్‌నిక్‌లో తిరిగొచ్చారు బుక్సూ; కంచోమ్సూ వులన్‌లో చుట్ట చుట్టి వున్నాము నా “'టెట్ట్‌' ట్యూబ్‌ బేబి ఇప్పుడిప్పుడే నూలుకు వెశుతోంచి మా హృదయపు మిల్లులో కరెన్సీ నోట్ల ముదణాలయాలున్నాయి రూకల పొట్లాలు దట్టించిన తుపాకీ గుండ్లను ఎగరేస్తున్నాయి ఎంతో నైపుణ్యంతో భూములు బాంబులు మొలిపిస్తున్నాయి ఎయిట్లనా ఇప్పుడు చంపాలన్న దే- మ్‌ష ఆడమ్‌ ఈవ్‌ జంట రోబోట్ల ఉత్పత్తికి (పస్తుతం ఈడెన్‌ గా రైన్ని లీజ్‌ కిచ్చారు సమృద్ది పుష్కులంగానే ఉంది కాసీ, అందులోనే ఏదో ...ఏదో వెలితి ఉండీ లేనితనానికి ఈ ఆనందోత్సాహా లేమిటీ ? దేవాలయానికి వెళతాను. చర్చికీ వళతాను నాకు తెలియని సరిహద్దుల్ని కూడా దాటి పరుగెడతాను నేను గతాన్ని తవ్వి తీస్తాను- అన్వేషిస్తాను కే
విశ్వకవిత
భవిష్యత్తు వెంట బడతాను- వేటాడతాను
ఆయినా కాంతి, కాంతి మ్మాతం చిక్కదూ, దొరకదు: ఈ కిమికోసం, ఎక్కడో మృత్యువు పొంచే ఉంటుంది అరుపుల మధ్య బొబ్బల మధ్య
కాలపు శకలాలు కుప్పగూలాయి- ఆయినా
ఏదో ఒక సమతాళం సుత్తిమె త్తగా (పపవహిసోనే ఉంది లయ ఇంకా తెగి పోలేదు.
భయపడకు (ప్రాయతమా
అంతర్ముఖుడివై అవలోకించు
నా కాపురం సీలోనే
కాస్త లోలోకి, నీలోకి తొంగి చూసుకో ।
ఏల్చూరి విజయరాఘవరావు (ఇండో-ఇంగ్లీష) (ఆనువాదం : దేవరాజు మహారాజు)
16
("పేవులో పేవు మళ్ళీ నా నుంచి కోరకు చెలీ-._ఒకప్పటి నా (పేమను యవ్వనంలో వెలుగుతూ వికసించిన ఆ రోజులే వేరు ఆ జీవితమే వేరు వసంతానికి చెరిగిపోని యవ్వనాన్నిచ్చేది ని ఆందం సర్వస్వమె నిలిచి పోయేవి, నాకు నీ కళ్ళు అవును, నీ కళ్ళే... నీలోని ఒక విషాద నాదం బాధలన్నింటికన్నా అగాధ మనిపించేది ఈ (ప్రపంచమే నా దయ్యేది నువ్వునా దానివై నప్పుడు కానీ అదే నిజం కాదని, ఇప్పుడు నేనాక నిజం తెలుసుకున్నాను (ప్రేమను మించిన దుఃఖాలు (ప్రేమను మించిన సంతోషాలు (మకు ఆతీతమైన సమస్యలు వపంచం నిండా వున్న ప్పుడు ఇక నేను నిజం [గహించక తప్పదు అందుకే -- మళ్ళీ నా నుండి కోరకు చెలి ఒకప్పటి నీ _పేమను 17
విశ్వకవిత సిల్కు పట్టు దారాలతో శాపాలు కలనేత బోసిన ఆనంత ఆంధకార [కూర శతాబ్దాలు
మట్టిలో బొర్ది, ర క్తస్నానాలు చేసిన మానవ శరిరాలు సంత నుండి సంతకు మారుతూ
ఆమ్ముడయి పోతున్న క శేజరాలు
రొచ్చుల్లో రోగాల్లో చీములో
మునిగిన, బతుకుల [వణాలు ఎన్నెన్నో----ఎన్నోో
ఇక నా దృష్టి వాటివై పదక తప్పదు.
చెలీ నువ్వింకా అందంగానే వున్నావు
కొని నేనేం చెయ్యను ? నిస్సహాయుణ్ణి..
నెచ్చెలి 'పేమను మ్‌ంచిన సంతోషాలు.___దు;ఖాలు (ప్రియురాలికి అతీతమైన, అనంతమైన
సమస్యల వలయాలు సమాజం చుట్టూ వున్నప్పుడు... మళ్ళీ నా నుంచి కోరకు
చెలి___ఒకప్పటి ఆ [పేమను
ఫైజ్‌ అహ్మద్‌ వైజ్‌ (ఉద్దా)
(అనువాదం ; దేవరాజు మహారాజు)
18
దయ్యాలమెొడ అది ఒక దయ్యాలమేడ శిథిల సమాజాల నీడ వీనుగులను పీక్కుతినే రాబందయల రాచవాడ ఆద్యంతం అంతులేని అరిష్టాల మహా పీడ ఏటు చూస్తే అటు చీకటి ఎటు కన్నా శిథిలాలేః ఆంతా ఒకని స్తబ్దత అలముకున్న వల్లకాడు | ష్యరెల్లో న్నెరెల్లో పాములు తేహ్హ కొల్లలు అవ్బీ : ఎంత భయంకర మెంతటి బీభత్స [పకృతి 11 కాశీ భూనుర నివహం కాబా ఫకీర్త బలగం మహామహా శ్రీమంతులు అంతా ఈ కంతల్లో ఐక్యంగా వసిస్తారు
క్షి
విశ్వాకవిత ఇది దొంగల పడకటిల్లు ఇట నీతికి అనునిత్యం విధిస్తారు మరణశిక్ష అహర్నిశలు మానవతను అమ్ముతారు వేలంలో జీవికానికిట మరణ వి శిష్టత నేర్చించుతారు నీట్టూర్పులు రుంరూవిక టాట్టహాసముల మించును లక్ష్మీదేవి చిరుగజ్టైల లాస్య మజ(సమ్ము సాగు దారితప్పి మైనా యీ దారిన రాబోదు (బతుకు గతం వర్తమానంవై కటుహాస్యం చేస్తున్నది పడుపుతనం శీలంతో పరియాచక మాడుతుంది ఇంకోవై పున కూటిక్తి గూటికి ఆదరువులేని అణగారిన [శమజీవుల అన్నార్తుల సందోహం కళ్ళుల్లో అసంతృప్తి కణకణమని మండుతోంది & సమస్తలోకేశా | క్షీ సర్వాంతర్యామీ ః ని చేతులార సృష్టించిన లర
విశ్వకవిత శిల్పముదుర్దశను చూడు ; మిత్తికి నేస్తా౭వరో ॥ స్పష్టంగా తెలును నాకు శోకసభను నిర్వహించు స్యూతధారులను చూచితి మతపీతాంబరము కుషు మచ్చల దాచెయ్యలేదు ఆకలిమంటల ముందర ఆ దేముడు నిలువ లేడు యువలోకపు నిర్మాతా: నవజీవన నిర్లేతా : ఓ విశ్వపుటంతరాత్మ : ఓ భావి కిరిటధాది నీ పవత రుధిరంతో దీపావళి వెలుగుతుంది సీ సురభిశ నిశ్వాసల జీవిత వని చిగురించును ఉరుములు నీరద గర్హలు పిడుగులు నీ భృత్యుకోటి భూకంపాలే నీ దూతలు కొండలు పిండిగజేసే దండిబలం కలదు నీకు నీ దృక్కులు సవ్యసాచి నిశిత మహాస్తృముల మించు
రే
విశ్య్గకవిత రాయీ శిథిలాల వైన స్వాతంత్య పతాక మెత్తు: రా। యీ శిథిలాల మీద రక్ష పళాకమ్ము నెత్తు £ వమఖూం మొహియుదిన్‌ (ఉర్దూ) ట్‌ బి ద (అనువాదం : ఇజైల మల్హారెడ్డి చా లా ణి లలి
భలే వుంచి చవుక బేరవూ-* మండుతున్న ఈ ధరల వాతావరణంలో ఒక్క కవిత్వమే చవుకగా వుంది చదవండి కవితలు చాలా చవుక వెతలు! [(పయాణంలో రాల్బుకున్న ఆర్ధహీనమైన సాయంతం లాగానో హోరాహోరి కుమ్ములాడి “క్యూ"”లో గెల్చుకున్న స్టలం లాగానో ఒస్టేసి ప్రమాణం చేసినట్టుగానో లేక నినాదం చేసినట్లుగానో ఆడదాని ఆర కోపం లాగానో పసువృపచ్చని కాన్సర్‌ రంగు లాగానో; వాంతి లాగానో, (కాంతి లాగానో చివరకు చల్లని మృత్యువు లాగానో చదువుతూ వుండండి కవిత్వం చవుకగా వుంది కదా? మీరెప్పుడైనా ఆలసిపోయినప్పుడు కవిత అక్షరాల ఆభరణాల్ని పదాల తనువును లయీత్మకమైన ఆత్మను
౭2కి
విశ్వ్యకవిత
ఎగరసీయండి విశ్వాంతరాళంలోక్తి జీవిత చరమాంకంలో ఒక
నిశ్శబ్దపు చూపు లాగా.
అంతవరకూ చదవండి కవితలు
చాలా చవుక వెతలు ।
అమిఖ్‌ హనఫీ (ఉర్దూ)
(అనువాదం ; దేవరాజు మహారాజ) లో
నువువై ఎవరిని క లుసుకోవాలని ? నువ్వు ఎవర్ని కిలుసుకోవాలని ? వముఖంతో నీ ఆవసరం ఎవ్వరి కళ్ళతో మాట్లాడాలి ః నువ్వు చూస్తున్న ఈ ముఖంలో వాటిని తగిలించుకొని తిరుగుతుంటాను నువ్వు ఎవర్ని క లవాలనుకుంటున్నావ్‌ ? వేదికవై తరచుగా నువ్వు చూసే ఆకవి అందర్ని మరచి తనను విస్మరించి ఆకాళాన్ని శాసిస్తూ ద్వేషించే రాళ్ళను భరిస్తూ వినిపించిన కవిత్వంతో ఊగిపోయిన శోతలు నువ్వు ఎవ్వర్ని కలుసుకోవాలని ? నిప్పుపూలు వికసించని ఆ పొడుగాటి తెల్లని ముఖం ధైర్యంగా తిన్నగా సహాగపోయ శరీరంతో న
విశ్వకవిత
మనస్సులో వందలకొద్ది గాయాలు దాచుకొని అహంత శవాన్ని మోసుకుంటూ నీచులు నివసించే ఈలోకంలో నడుస్తున్నాడు ఎన్నో యుగాలనుండి దేశదిమ్మరిగా నువ్వు ఎవ్వర్ని కలుసుకోవాలనీ ? ఒక హంతకుడు
వ్యభిచారి
దొంగ
ఈ మూడుముఖాలు
ఒకే ముఖంలో వున్న ఆ మనిషినా ? కాని ఆ హంతకుడి.
కాళ్ళకు. చేతులకు ఇనుపగొలునులు వాడిప్పుడో పిరికిపంద
ఆ ప్యభిచారి
ఇప్పుడో భర్త
ఆ దొంగ
ఇప్పుడొక న్యాయమూర్తి
నువ్వు ఎవర్ని కలుసుకోవాలని ? నన్ను నేనే కలుసుకొని
“ప్ప ముఖంతో మాట్లాడాలి” అని గంటలకొద్దీ ఆలోచిస్తుంటాను. సులేమాన్‌ అరీజ్‌ (ఉర్దూ) (అనువాదం న నిఖిల్‌ ర్తిగ్రి
బీవనకాంకత్ష ఓ కణం కింద అది సీసారూపంలో వుంది ఓ క్షణం కింద ఆది గ్దాసు అడుగున వుంది ఓ క్షణం కింద అది చుక్కలు చుక్కలుగా నా పాలిన వెదాల పిట్టగోడవై తొణికింది ఓ కణం కింద అది నా గొంతులో వుంది ఓ తక్షణం కింద అది నా హృదయం చేరింది షక క్షణం కింద, కీవలం ఓ క్షణం కిందే అది ఎక్క-డో ఎడారిలో పోయింది. శహర్వ్య్యార్‌ (ఉర్దూ) (అనువాదం : గాలి నాసర రెడ్డి ర
(పేకకుడు
ఎప్పుడో జనం వెళ్ళిపోయారు ఈ గ్యాలరీలోంచి నేనూ నా నాటకం మ్మాతమే ముఖాముఖిన, ఒక మూగ(పేకకుడిలా
నన్నునేనే పరిశీలించుకుంటున్నాను
మామధ్య నటన మ్మాతమే మిగిలింది ఎంతోమంది నటీనటులు... హావభావాలు
మీ నా నాటకాన్ని సజీవం చేస్తున్న ప్యాతలు విశాలమైన వీధులు, దిగంత ఉద్యానవనాలు అలంకృత వేదికలు, యుద్ధరంగాలు ఎటుచూసినా రక్తపాతం
తలలు తెగిన మనుషులు
చివరికి వినోదగృహంలోనే
ఒకరి నృత్యంలో లీినమవుతున్న మరొకరి నృత్యం మరుక్షణం విడిపోయిన జంటలు
నేనూ నా నాటకం ఒకటే,
మళీ విడిపోయాం---- భిన్న మైపోయా౦ భవిష్యత్తులో ఏదో జరిగిపోతుందని
బహుశా ఏదో జరిగిపోయిందని
మీ నేను నిరీక్షిస్తూ ః
రి
విశ్వాకవిత
ఇక్కద నేను సృృష్టను నిస్సహాయంగా నిలుచున్న సాధనాన్ని
ఒక (పేషకుణ్ణి :
వా!
నా చర్యలపై నాకు హక్కు-లున్నా వాటికి నేను భిన్నంగా దూరంగా....
జనంలేని గ్యాలరీ ఇది
నేనూ నా నాటకం మ్యాత మే----
కూచున్నాము ముఖాముఖిన
నేను (గ్రేకకుణ్ణి.__ నేను కర్తను
సచీ రొత్‌రాయ్‌ (ఒరియా)
(అనువాదం : నిఖిల్‌
రర
ఒక వియోగగితం అవును, ఇక్కడే 1
ఈ నదీ తీరంలోనే
ఇక్కడే ఎక్కడో
ఒక పాట దాగి వుండాలి
ఈ చీకటి లోయలోనే
ఎక్కడో సూర్యుడు తలదాచుకుంటాడు
నీట మునిగిన నాక
మృత అవయవాలకు
ఇక్కడే ఎక్కడో (పాణం పోశారు నువ్వేమో
నా కౌగిలిలో
(పాణం పోసుకుంటావు
నీ రాకతో జ్ఞాపకాల కుహరంలో కాంతి (వనరిస్తుంది
రోడ్డు మీది చెట్లను
నేనిప్పుడు పేరుపేరునా పిలవగలను మింట మెరిసే తారకలను తనివితీరా
శ్రి0
విశ్వుకవిత స్పృశించగలను యావత్‌ విశ్వం నువ్వాస్తున్నావని తెలిసి ఆందంగా ఆలంకరించుకుంది ఊహకందని పద బంధాలటో నీ స్వరం వినిపిస్తుంది నా ఆవయవ శకలాలు తిరిగి అతుక్కుని పాణం పోసుకున్నాయి చూడు, నీ శ్వాసలో నేను చలిస్తున్నాను నేమ అన్వేషిస్తున్నాను ఇక్కడ, ఈ నది ఎదలో మృత్యుభాయలో నర్తించే గతాన్ని న్మిదిన్తున్న పక్షుల కంఠంలో నిక్షిప్తమై వున్న భవిష్యత్తును నిన్ను దాటితే అంళా శూన్యం ఆకాశమే నీలో అంతమవుతుంది సూర్య చందాదులు సీ నాభి పొ త్తిళ్లలో కళ్ళు తెరుస్తారు నువ్వులేని నేను లేను కాని నువ్వు నా దానివని చెప్పలేను సీ మెరిసే కళ్ళలో తప్ప అసలు నేనంటూ ఎక్కడ వున్నాను ఈ నది తీరంలో చీకటులూరే ఈ లోయలో
వే
విశ్వకవిత
ఇక్క_డెక్కడైనా వున్నావా నువ్వు: వుంటే వున్నానని ఎందుకు చెప్పవు సీతాకోక చిలుకలను
సీ స్తనాల చుట్టూ ఎందుకు విహరించనివ్యవు !: ఆమలిన (పేమికుని బాల్యాన్ని నేను
యవ్వనాన్ని కూడా!
నిషిద్ధ వాంఛాసక్తుడుని, దాహార్తుడిని, రా! వచ్చెయ్‌ ।
నువ్వు రాకపోతే
పువ్వులు నడిరోడ్డుపై
రాలిపడి నలిగిపోతాయి నన్నాక్క-సారి నిన్ను తాకనివ్వు, ఆప్పుడు మేఘాలు
కుండపోతగా వర్షిస్తాయి,
రా।ః వర్షంలో తడుస్తూ రా।
నే వినిపిస్తాను, విను,
దేవతా భాషలో
శతాబ్దాల నా విరహ వేదన రమాకాంత్‌ రథ్‌ (ఒరియా) (అనువాదం : సురేంద్రరాజు)
తిలి
పుడమితల్లి ఈ భూమి ఎప్పుడూ చలించలేదు ఈ భూమి ఎవరినీ కాదనలేదు వేల వేల తురంగాల డెకళాల దూళి ఆవరించినా రథాలు, టాంకులు, (టక్కు-ల్లో సైన్యం మార్చ్‌ చేసినా ఈ భూమి ఎప్పుడూ చలించలేదు భూమి ఎవరికీ ఫిర్యాదు చేయలేదు కోట్ట కోట ఘటోత్కజులు కాల [ప్రవాహంలో పొడి పొడిగా రాలిపడినా మౌని మౌనంలాంటి వెదజల్లిన సౌరభం ఏదో వెలుగు ఎక్కడో అంతర్గతంగా దాక్కు-నే ఉంది ఎక్కడో పొగ మంచుతో పోగొట్టుకున్న జ్ఞాపకంలాగా ఈ భూమి ఎప్పుడూ చలించలేదు నిధికోసం నేనిప్పటికి అన్వేషిస్తూనే ఉన్నాను మట్టి పొరల మద్య మట్టి పొరై ఇసుక మధ్య ఇసుక్తై శీలల లోపల శిలలై బురదలో బురదై నరకంలో నరకమై మంచిలో చెడులో నిరాళా నిస్ప్రహల మచవ్య మరుపు మరకల మధ్య భూమి పొరల్లో ఎక్కడో దాక్క్రూన్న తజ
విశ్వకవిత నా ఆహాన్ని నేనింకా వెళుకుతూనే ఉన్నాను నేలనూ ఆకాశాన్ని పొడుచుకుని, కోర్కె దగ్గర ఒక మహావీజం మొలకెత్తాల్సింది ధ్యనీ, వెలుగూ కాఖలు కావాల్సింది అసంఖ్యాకంగా ఆకులూ పూలు విస్తరించాల్సెంది కానీ నిర్దాషేణ్యపు ఓపిక దాన్ని మొలకగానే పూడ్చి పెట్టింది యుగాల సర్యంతం ఎదురు చూస్తూ ఉండమసి | రా జేంద కిశోర్‌ పొండా (ఒరియా) (ఆనువోదం ; దేవరాజు మహారాజు) రడీ
చనిపోయిన కుక గ్రా పి ఆ రోజు తెల్లగా తెల్పారిపోయిన సమయానికి వాడు, అక్కడ లేడు .. మెడలు తిరిగి, పేలవంగా కరెంటు తీగెల మధ్య చచ్చి పడిపోయిన ఓ కాకిలా, వత్తుగా 'వెరెగిన మున్సిపల్‌ పార్క్‌ గడ్డిలో వుంది ఆ ఏకాకి శరిరం. అంత మెత్తని స్పర్శను అంతకు ముందెప్పుడూ వాడు సజీవంగా పొందబేదు-- ఆరిపోనున్న జీవనజ్యోతి పొడి విషాదాన్ని తెలుసుకుందామని, ఆఖరి ఆ తడి మాటల సవ్వడిని కనీసం ఒక్కసారి విందామని, దీర్షమైన ఆ ర్యాతి పొడవునా బుస్పైడు నక్షతాలు ఆ బిచ్చపు పోరగాణ్ల్‌ కాపలా కాశాయి వాడు నిశ్శబ్దమై పొయ్యాడు చలిని వణికించే ముద్దయి పొయ్యాడు చెప్పుకోవడానికి వాడికో మాటా లేదు తగిన చోటూ లేదు (బ్రహ్మాండమైన ఈ సంక్షిష్ట సమాజంవై తిరగబడి ఫిర్యాదు చేయడానికి వాడెంత ? పిచ్చుక వాడికా కాంక్షా లేదు, శకి లేదు-- ర్‌5్‌
విశ్వకవిత ఎప్పుడో వాడి బాల్యంలో చనిపోయిన తల్లి తిరిగివచ్చినట్లు : ర్మాతంఠా కళ్ళల్లో వత్తులు వేసుకుని,
చల్లని వెలుగు వెన్నెల కురిపించింది జాబిల్లి
వాడి కపాలాన్ని పోలిన సత్తు గిన్నెలో మెరిసే
ఐదూ, పది వైసల బిళ్ళల్లాగ
నక్మతాలు జలజలా జారిపడ్డాయి....
చందమామ రాజే జాబిల్టి రావే
కొండెక్కి రావే కోటిపూలు తేవే
చిన్నప్పటి పాట లాగా - ఆటలాగా
చిరుగాలి వాణ్ణి మృదు మృదువుగా లాలించి పోయింది చివరకు చీకటి,
దీర న్మిదలా ఆవరించింది.
మురికి చావులా [ప్రవహించింది
అంతే - ఆ ఉదయానికి వాడక్క-డ లేడు
ఇక ఉదయమూలేదు, సాయం్యతమూ లేదు సీతాకాంత్‌ మహాప్మోత (ఒరీయా)
(అనువాదం : దేవరాజు మహారాజు)
లగి
సవుం్యదం తొలగిపొండి మసీదు మందిరం చర్చి మార్గాల నుండి నమ్మకాలను దబ్బు చేసుకుంటున్న వాళ్ళువై వీస్తున్నది తరుగుబాటు తుపాను. మనుషుల పరికరాలు సృష్టించిన దేవతలారా ఇక మేల్కౌంండి. మానవ గీతం మోగుతోంది మానవాత్మలో సజీవంగా, వచ్చేయండి, సింహద్వారం దగ్గర వినండీ తర తరాల ఆకలితో__ (కోదంతో గర్జిస్తున్నది స్మముదం మానవ స్వరంలో శాంతి ఎక్యాడ ? అడ్డంకులను తొలగించండి, ఆర్భకుడా దారితోంచి అలేః నీ దేవుడి అంతరాత్మను మనిషి తనలో గుర్తించని: ఆకలి సమ్ముదం గర్జిసున్నది మసీదు మందిరం చర్చి పొలాలు, దధాన్యాగారాలు గనులు కర్మాగారాలు అన్నీ మనిషిలా ఒక్కటే £: (పజాపతి (ఒరియా (అనువాదం : నిఖిల్‌ వ
భస్కాసురుడు
నన్నెరుగవా నువ్వు?
నిర్వాసితుణ్ణి |
సమాజంచేత బహిష్క్టృతుడ్ని ః
అలెగ్జాండరు 'సెల్‌కార్క్‌ని
చిరకాల తపోనిరతుణ్ని
నిర్ణన ద్వీపంలో
కళోరతపం చేసి విహంగంలా
సాగరాల్ని అధిగమించే శకిని సంతరించుకున్న వాళ్లో వసుధ గర్భం చీల్చి రత్నాలు వెలికి తీసినవాణ్ణి అంతరిక్ష వేదికమీద " మహాశూన్యం సిలిపినవాణ్ణి
(పియజనుల కోసం
ఆపారమయిన సంపదలతోపాటు
హాలాహల విషవాయువునీ గుండెలో నింపుకున్నవాళ్ఞి (గామాలన్నిటినీ నిర్ణనం చే సేందుకో
కొంగనోట వుందొక (పణాళిక
స్త సముద్రాలనూ మధిస్తోంది సెవెన్ట్‌ ఫీట్‌ ఆకాశాన్ని అ్యకమించుకున్న అణ్వాయుధాల కారు మేఘాలు ఆంతరికంలో విలుపబడ్డ "సెట్‌ లెట్టా
అవనిని భస్మీపటలం చేసేందుకే పొందాయి వరాలు తిరి
విశ్వకవిత నేను నిర్జన ద్వ్రపవాసిని నేను మహాబలశాలిని నేను ఆరి భయంకరుడిని నేను వశయంకరుడిని వెలుతురు నంతటినీ వీకటిగా మార్చాలని చిరకాలంగా వాంఛిస్తున్న వాడిని విస్తృతమైన వెన్నెలమీద ఏకాధిపత్యం ఫౌందాలనుకున్న వాణ్ణి నిరంతరం ఆగ్నె శిఖలను ఎగసన దొయ్యాలనుకుంటున్న వాళ్ఞీ జహానారా అత్ఫ ప్రతృష్ణని తైమూర్‌ ఆవిశ్వాసనియ జిజీవిషని నిర్ణనద్వీపంలో ఒంటరిజీవితం నా ఆకాంక్ష నాది అఖండ సామాజ్యం ఒక లిప్తలో పృథివీ మండలాన్ని విధ్వంసం చేయగల సామర్థ్యంనాది ఆహ్వానిస్తోంది నా మనసు జనతా జనార్ధనుని మోహినీ రూపాన్ని రఘునాథ్‌ దాన్‌ (ఒరియా) (ఆనువాదం : నిర్మలానంద)
త్రి
జనవిభజన నదులు, బావులు, చెరువులు, గుట్టలు, గుంటలు ఒక్కోచోట 'పెంటకుప్పలు ? భూమి ఎక్కడా చదునుగా లేదు, ఎత్తుపల్లాలు జీవితంలో కూడా సహజమే- ఎవరికీ ఉపయోగపడని మురుగు నీరు గుంటల్నిండా నిండుతుంది
ఎవరికీ ఆందని వరద సీరు
పొంగి, పొంగి పౌర్దుతుంది
గిరి గీసుకున్నా, అదుపు తప్పినా
ఫలితం - కూన్యం:1
ఇరుకు ఇరుకుగా కుంచించుకుని
బురదమీద నిలబడి నాచు కప్పుకున్నా
బొవి నీప, దాహానికి పనికొస్తుంది
అమోఘంగా అగాథంగా కనిపించే
సము్ముదం, అందుకు నిరుపయోగం
సహ్మస బాహువుల్తో మూలవిరాట్టు
విశాల విశ్వంతో ఆడుకుంటాడు
సూర్యుడికి తేడాల్రేవు
సీరేదైనా లాగేస్తాడు
అదొక పారవళ్యం, విశాలత్వానికి సంకేతం
తాత్కాలిక జలవిభజన,
శాశ్వత రూపం కోనం చెందే ఒక పరిణామం మ్మాతమే
40
విశ్వాకవిత
సీరు మరిగి ఆవిరవుతుంది విద్యుత్తు అవుతుంది.... వరంగా హరినుంది
ష్‌ చ చా నది నీరా ! చెరువు నీరా ? బావిలోని మంచినీరా ? చెరువులోని ఉప్పునీరా ? కుంటలోని మురికి నీరా? ఏమో...
అనంతాకాశంలో కలుసుకున్న ప్పుడు
నీరంతా ఒక్కటే - తేడాలేదు
ఇప్పుడు చెప్పండి ఇంచులో కులపస క్తి ఎక్కడుంది ?
అది మీరు మటితో నాటి
న షి దూ।
మీ ఇష్ట్రపకారం పెంచి పోషించింది కా
గోపాలకృష్ణ ఆడిగ (కన్నడ)
(అనువాదం ఇ దేవరాజు మహారాజు)
శీష
ఇెట్టు: వొడ్డునొకటి. నీటిలో వొకటి వొడ్డున చెట్టొకటి
చెరువులో వొకటి
వైన నిజం చెట్టు
కింద (పతిబింబం చెట్టు ఆలలు లేచినపుడు
వొకటి వొణుకుళుంది
వొకటి నవ్వుతుంది
ఐనా గమ్మత్తుగా
రెండు చెట్టకూ
వేరు వొక్కటే
వొక చెట్టు ఎక్కితే
రెండోది దిగుతుంటావు తలెత్తి ఎక్కుతూ తల్లకిందులుగా దిగుతుంటావు ఎంత ఎత్తు ఎక్కినా
దిగక తప్పదు కదా ఎక్కూడమే నీ వొంతు దిగడం నీ చేతిలో లేనిపని ఎక్కేవాళ్ళు స్వర్షాని కెళ్తారట సాత్యుం లేదు
దిగితే పాతాళాని కెళ్ళటం ఖాయం చూసుకోవచ్చు.
కీల
విశ్వకవిత
విషాదం ఏమిటంటే నిజం చెట్టు, ృపతిబింబం చెట్టు రెండూ కలిసే "కేర్యద బిందువు కనపడదు అందుకే మిత్రమా వెనుంచి దూకి
మళీ వెకి లేచి
నేలను తడుముతూ పో.
చందశేఖర్‌ కంబార్‌ (కన్నడ)
(అనువాదం ; పరేష్‌ ఎన్‌ దోషి) న
తల్లి డృ అడవిలోని ఎలుగుగొడ్డు లా అమె పిల్లల్ని తీర్చుదిద్దుతుంది భర్తనూ, డబ్బునూ లెక్క చేయదు గాయపడిన కుక్కలా ఆరుస్తుంది మొరుగుతుంది -_ కాట్టాడుతుంది వంచన, [దోహం, మోసం దేనికీ వెనుదియని కోతి కుటుంబ సంత్షేమం తప్ప, ఎరుగని నాతి ఎదిగొచ్చిన మొగుడు మరోదానితో పోయినా ఆమె, మంటలా అంటుకునే నీతి వేదాలూ, (శుతులూ ఎలుగుబంటికి అవసరంలేదు. రెండు ముద్దల అన్నం కోసంనా తల్లి బతికింది ఇంత గూడు కోసం, మరింత నీడ కోసం సమంగా సాటివారితో తలెత్తుకు నడవడం కోసం బతికింది "జీవితాన్ని గంజబిలా గతికింది ఈ *“నేను"కు జీవాన్నిచ్చినందుకు జీవితాన్నిచ్చి నందుకు తల్లికి నిలుపుకునే కృతజ్ఞతలే పి, లంకేష్‌ (కన్నడ) (అనువాదం : దేవరాజు మహారాజు) జక
(పవాహం
ఒక్కా-క్టరూ ఒక్కాక్క- పర్యుతమె నా జనం జలం లాగా కదిలి వచ్చారు నల్లని ముజాలు, తెల్లని గడ్డాలు
దివా రా(తాల్ని కలిపి గుచ్చుతున్నట్లు
ఆ జ్వలిస్తున్న నేతాలూ, వారివే-
దుప్పట్లను, న్నిదను, బరువుల్ని, బద్ధకాల్ని
ఏకంపగా కలిపి తన్ని-
ఉగులై ఉరుము కొచ్చారు
వారు కదం తొక్కితే, భూమి దద్ధరిల్లింది
గళం విప్పితే, పులుల గాండింపులు, సింహాల గర్హనలు చీమల్లై బారులు కట్టాయి
ఆసమానత్వాన్ని సమాధి చెయ్యండి ?
ధసిక స్వాముల అహంకారాన్ని బద్దలు కొట్టండి 21 పుట్టల్లోంచి లక్ష లక్షల సర్పాలు బయటపడి
(గౌమాలు నిండిపోయినట్లు
పాతాళాన్నుంచి ఆకాశానికి గంతులేస్తున్న జనం వీధుల్లో, అంగళ్ళలో, సందుల్లో, గొందుల్లో జనం "ఫెన్సింగ్‌ చేసిన చెట్ట చుట్టూ
శీర్‌
విశ్వుకవిత బదధలు కొట్లిన గేటినిండా జనం ఛి ట్‌ ళా దొరవారి వాకిట్లో, వారింటోని కుర్చీల్లో ర న. రా శుఫాను వరదలా జనం అంతటా (సవహించారు-అన్ని టినీ ఆ్మకమించారు సిద్ధ లింగయ్య (కన్నడ) (అనువాదం : దేవరాజు మహారాజు శీర
నీడలు విధిని వశ్నించకు, శాశ్వతత్వాన్ని ఆశించకు అందుబాటులోని కణాల్ని ఆనందించు నా విశ్వాసాన్ని చుట్టుముట్టిన అనుమానాల పురుగుల్లా
తెగ నడచిన నగరం దూసుకొచ్చింది మహా అరణ్యంలోకి ! మండే కళ్ళలో పడిన నా తెరచుకున్న కలలు
విచ్చుకున్న వసంతాల స్తనాలు ఇప్పుడు మసిబారిన అడవులు దృష్టి సారించు చుట్టూ తిరునాళ్ళే
ఒక కొత్త భావం, భూన్యంలో ఒక ఒంటరి కాకి
గతంలో సృష్టించాలనుకున్నాను నక్షత్రాలను,
నాకో కేరు పెట్టుకోవాలని నా మెదడును తొలుస్తున్నాను విశ్వాసాలన్నీ ఎండిపోయిన వచ్చని పొలాలు వైతన్యమంతా పడగె త్తిన షపైములాంటిది
దేవుళందరూ నా స్వంత నీడఠే
దయ్యాలన్నీ నా ఊహ రూపాలే
నిలయాలన్నీ కోతులమయం
రుషుల దుస్తుల కోసం అడవుల్ని గాలించు.
దిక్కులేక తీరం కోసం.
చీకట్లో పడిలేస్తున్నది పడవ
ఎ. రహ్మన్‌ రాహీ (కాశ్మీరీ
(అనువాదం : నిఖిల్‌)
శీ
రొ ఖై వముకగాలా ఉదయించిన చం దుడా ఒక రోజు కొండల మాటునుంచి
రొట్టి ముక్కలా ఉదయించాడు చందుడు
కాలర్‌ వై చెమట మచ్చల్డా, పికిలిపోయిన దారాల్హా
ఆ అందమైన దేహం నిండా మరకలే।
చర్మదుడు రాజ్టై ముక్కలా
ఆడ రైతు కూలీ ఆరచేతిలో కాం్మట్రాక్టర్‌ పెట్టిన చెల్లని రూపాయిలా ఉదయించింది,
అప్పుడే కొండలన్నీ ఆకలితో.,.......?
మబ్బులు రాజేసుకున్నాయి వంటకోసం మంటలు అడవులు సిద్ధం చేసుకున్నాయి వంటగదులు
బియ్యం చల్చినట్టు మంచు శిఖరాలు
నేనేమో ఉపవాసంలో ఆకలితో ఆహారం కోసం నమ్మాళో లేదో తెలియక
చూస్తున్నాను తదేకంగా మళ్ళీ మళ్ళీ ఆకాశం వైపు ! దీనానాథ్‌ నాదిమ్‌ (కాశ్మీరీ
(అనువాదం : నిఖిల్‌)
శీ
వుంచుబవిందువు ఆ హరిత పష్మృతంవై తళతళలాడుతున్న మంచు బిందువులో ఆకాశం (వతిఫలించడం నేను చూళాను హైడుతూ ఆకాశంలో ఎగురుతున్న ఆనేక వర్దాల పక్షుల్ని? గుసగుసలాడే గాలికి ఆటూ ఇటూ ఊగుతూ నృత్యం చేస్తున్న వృకశాఖల్ని ఆ మంచు బిందువులో సూక్మాకృతిలో నేను చూశాను, కొండల మీదుగా ఉదయసూర్యుడు అరుణు వర్షంతో ఎగబాకుతూ వస్తున్నప్పుడు ఆ మంచు బిందువుని ఓక ఆమూల్య వజంగా మారుస్తూ అందులో వందరంగులో నర్తిస్తున్న ఇం[ద్ర ధనుస్సుని నేను చూశాను. శ
విశ్వకవిత
ఈ చిన్న హృదయంలో
నీ అవధుల్లేని (యేమ వుండి పోలేదా అలాగే, ఆ చిన్న మంచుబిందువులో అఖిల (ప్రపంచాన్ని నేను చూశాను. జె. వీ. మొరేన్‌ (కొంకణి (అనువాదం : గాలి నాసర రెడ్డి)
గ్‌0
నీ దగ్గర వున్నదేమిటి ? సీకు పాదాలువుంటే నడచిపోడానికి [పపంచంనిండా దారులే £ సీకు కోపంవస్తే లోకం ముఖం తిప్పేసుకొంటుంది నీ దగ్గర విషముంటి (ప్రపంచమంతా ఖూనీకోరులే న దగ్గర [గేమవుంటే జగత్తు సాంతం చాచుకున్న హస్తాలే | ఆక్‌ ,వి, పండిత్‌ (కొంకణ) (అనువాదం : నిఖిల్‌) ర్‌!
శూన్యశ్వాస
- తరువాత,
శూన్యం శ్వాసను పుట్టించింది
శ్వాస,
ధ్వనుల్ని పుట్టించింది
ద్వనులు.... అక్షరాల్ని,
అవషరాలు.... పదాల్ని
పదాలు... అర్జాల్ని
ధ్‌
పుట్టించాయి
అర్థాలూ, ఆంతరార్థాలు గొంతులిప్పాయి మనుషల్ని సిర్దేశించాయి.
అప్పుడు మనుషులు
అర్థాలు ఆలా ఎగిరిపోయీయి
పదాలు ఇగిరిపోయాయి అవషరాలూ-ధ్వనులు ధ్వంసమయ్యాయి "కేవలం ఒక్క శ్వాసే,
అప్పు అర్థరహిత మైన శ్వాసే మగిలింది ఇక క్వాస్క తరువాత శ్వాస, తరువాత శ్వాస తరువాత,...
ధీరూ పారిఖ్‌ (గుజరాతీ) (అనువాదం ; దేవరాజు మహారాజు) క్‌ి
శబ్ద బహెష్యూరణ
శబ్దాన్ని తవ్వలేరు
నిశ్శబ్దాన్ని ఎవరూ ఎ త్తివేయలేరు
ఓ తిరగబడ్డ క్మామేడుల్లారా
నెరసిన మన వ్యరలు మలగవు తిరుగుబోతు ప్యురెలు మరుగు పడవు
మన కలల హంసలు ఈదడానికని
ఈ బీడు భూముల ముళ్ళ కంచెల్న్ని
ఎంత కాలం [పాధేయపడతాం చెప్పండి 2 మన కళ్ళ మసకల పుణ్యమా అని
చెట్టు, అప్పుడే ఎగిరిపోవడం కూడా మొదలు పెట్టాయి కాని, ఇది కూడా నిజం కాదు-
ఈ కళ్ళ వరం వల్లనే ఒకవేశ మనం మోసగించబడ్డామంటే....
నిజం కాదు
వాగ్దేవి కళ్ళు కటాక్షపు సరస్సుల్నుంచి దోసిళ్ళతో దాహం తీర్చుకున్నాక
మా ధ్యేయానికి మళ్ళీ మేం పూనుకుంటాం ఓ అలసి సొలసిన క్మామేడుల్లారా
నిజానికి శద్దాన్నెవరూ తవ్వలేర య్యా- నిశ్శబ్దాన్న్‌ ఎ త్తివేయలేరు ః
లబ్‌ శంకర్‌ థాకర్‌ (గుజరాతీ) (అనువాదం : దేవరాజు మహారాజు)
క్‌
“కేవలం (పతిధ్వని శ్వాసల దోసిలిలో
1పాణాలతో
నేను అఖిల విశ్వాన్ని తాగుతాను ...? లయబిందులో
శబ్దం స్పందమానమై
కదలిక ఆకారంలో, నాదం-వాద౦-రంగు-ఛాయ మాయం-ఖీతి
కదలిక స్థితిలో
నందన బంధనం....!
నేను గాలిని వాంతి చేసుకున్నప్పుడు విమోచనం
అప్పుడు కనబడుతుంది విశ్వం పదాల మూర్చ శాంతి-గీతి-పీతి....!
తరంగాల అర్చన,
లయాబిందు అలంకారాన్ని నేనే నీచ పారావారంలో
నిరాకార ఏకాంత స్పందన శూన్యం కేవలం (పకిధ్వని మ్మాతమే....! రా జేం్యద షాహ (గుజరాత్రీ (ఆనువాదం ; నిఖిల్‌
ర్‌
వేళ్ళు నా చేతి వేళ్ళ గోళ్ళు (పశ్నలతో తలె త్తినప్పుడల్బా వాటి తలల్ని కుత్తుకలదాకా క త్తిరించేస్తుంటాను వాటి సంఖ్యే ఎక్కువ । నేనే ఒంటరిని నిజమే, కాని కత్తి 2 కత్తి పుచ్చుకున్న వారికి అందరూ భయపడతారు వారెందరినై నా చంపొచ్చు [వశ్నలు, (వళ్నతే [వశ్నలు 21 రోడ్డ మీదా, ఇళ్ళల్లో, అఫీసుల్లో బ్యానర్ల మీదా, వాల్‌పోస్టర్ల మీదా వారి వారి చేతుల్లో, నినాదాలు మారుమోగుతున్న వారి గొంతుల్లో.... మిమ్మల్ని ఆటకాయిస్తూ, ఇరకాటంలో పెడుతూ మెరావ్‌ చేన్తూ అర్ధవంతమైన [ప్రశ్నలు ఆకోచించదగ్న [వశ్నలు రేపటిని ద్పష్టిలో వుంచుకున్న (వశ్నలు కాని, రేపు రేపుగా ఎంతోసేపు వుండదే రేపు నేడుగా, నేడు నిన్నగా మారిపోతున్న వేగంలో 'విస్మురాయి”లో నాలుగు గింజలైనా నలగడం లేదు అందుకే (ప్రశ్నలు తలలెత్తుతున్నాయి
రర
విశ్వకవిత
[ప్రశ్నలు తిరగబడుతున్నాయి
(పశ్నలు-నా చేతి వేళ్ళ గోళ్ళయినాయి 7? ఇంకానయం, గోళ్ళకు బదులు వేశ్ళే అయితే, అవీ నరుక్కొవల్సిందేనా ? ప్సీరే చెప్పండి ఎవరైనా సౌంత వేళ్ళు నరుక్కుంటారా 7 ఈ వేళ్ళు కాలపు నూలు కండెను వడిశేవి
ఈ వేళ్ళునా ముద్దుల కూతురు ముఖంలోని
దైవత్వాన్ని చుంబించేవి
పాప కళ్ళల్లో పలుచని పారదర్శక
సముదాల్ని స్పృశించేవి
ఈ వేలితోనే కదా చందదుని మచ్చని _సైతం (వళ్నించేది 7 మ్మితులారా ఇక ఆలోచించి చెప్పండి
సవాలక్ష సవాళ్ళంగోళ్ళు తలలెత్తుతున్నాయని
సౌంత వేళ్ళు తెగ నరుక్కుంటారా ఎవరైనా
పద్మా సచ్‌దేవ్‌ (డోగీ)
(అనువాదం : దేవరాజు మహారాజు) రర ం
చెట్లు య్‌
చెట్లు తమలో తాము గొణుక్కుూన్నాయి
ఈ మనుషులు
మనల్ని నరికి
ఎన్నోో శిలువలు
(౮౯౦363)
తయారు చేస్తున్నారు
కాసి-
తమ నుండి
కనీసం ఒక్క- [కీస్తునైనా
తయారు చేసుకో లేకపోతున్నారు ౭,
చెట్లు తమలో. తాము గొణుక్కున్నాయి- ని జి. సౌొందరరాజ్‌ (తమిళం) (అనువాదం ; దేవరాజు మహారాజు) ఇ
ఒక్‌ మొగ్గ
అడవులు కాలిపోయాయ నగరాలు తుడుచుకుపోయాయ్‌ సమ్ముదాలూ ఆవిరయ్యాయ్‌ భూకంప నృత్యం ఒక (పళశయమైంది జీవులన్నీ సజీవంగా
సుళ్ళు తిరుగుతూ
కాలి ముద్దయ్యాయ్‌
(వతి చోటూ శ్మశానమైంది
ఎటు చూసినా బూడిదే కనబడింది బలహీనమైంది 1
బూడిద గుట్టలై మిగిలింది.
కాని ఒక మొగ్గ
ఒకే ఒక్క చిన్న మొగ్గ ఒంటరిగా మిగిలింది
తన (వయాణం 'మొదలెట్టడానికి మరో (పపంచం సృష్టించడానికి, చి, అన్య
పి. (కిష్టన్‌ (తమిళం) (అనువాదం : దేవరాజు మహారాజు) శరీ
వెుందటి-చివరి పంక్తి ఇదిగో ఇదే నా మొదటి పంక్తి వెదురు చెట్టమద్య, ఇసుక తిన్నెలమీద ఆకుపచ్చని జతేయాకుల వాసన చూశాను రెండోది పాకుతూ వెకొస్తున్న పాములు చూడు, మూడోది ఆ విశాలమైన శ్మకానంలో తప్పిపోయిన నన్ను ఆ గుడ్డి బిచ్చగాడి బొంగురు గొంతుపాటలో వెతుక్కుంటున్నాను ఆరోహణ ఆవరోహణల మద్య దాగుడు మూతలాడుతోంది నా కంస జారిపోయిన కాలు ఆశ్చర్యవపడిన బుడగ జాగ్భతావస్థ కవిత్వం కలకాదు కాసీ మొదటి పొరలోని స్వచ్చమైన న్మిద (బహ్మరాజన్‌ (తమిళం) (అనువాదం : నిఖిల్‌) ఫ్‌9
హత జరిగాక....
హత్య తర్వాత మరో హత్యదాకా
రా।ః కూచో నాతో ఏమైనా మాట్లాడు
నేను జైలును కాదు గూఢచారిని కాదు, గాబరాపడి నుప్వు వాగినదంతా
భ్యద్రపరుస్తాను నా గుండెలోనే,
సజీవవైన శూలంలా :
నా బాధ బతుకుతోంద్‌ అసలు
శూలాల కోసమె;
హత్య తర్వాత మరో హత్య దాకా రా,కూచోనా దగ్గరే నా మౌనంలా ; దోస్తులు, కాగుడు, ఆడాళ్ళ గొడవను వదిలేసి నీకు ఏం చెప్పాలని వుందో
చెప్పేయి మాటలులేని భాషలో,
నా నాలుకకు నేనే యజమానిని అని మరిచిపోకు ఆంతరాత్మ చావదు హత్య జరిగాక కూడా దాన్ని మ్మాతమే వింటాను నేను,
దాచి వెట్టవలసివుంది నువ్వు చేసిన హత్యతో (ప్రమేయం లేనిదాన్ని,
60
విశ్వకవిత
తొలగిపోలేను నీ ఆవేదనతోంచి
నేనెలానూ తప్పుకోలేను, వచ్చేయు : సజీవపు కాలపుశ్వాసలా మారి
హత్య జరిగాక మరో హత్య జరి గేలోగా
వ్యాపించిన సుగంధాన్ని
వాలిపోనివ్వు గాయాలపై ॥॥
హరిఖభజన్‌ సింగ్‌ (పంజాబి)
(అనువాదం : నిఖిల్‌)
(1
క్‌లల రొట్టె
గత రాత్రి
కలలరొచ్లై తినడానికి సాహసించాను అయితే ఈ విషయం
ఆకాశందాకా ఎలా వెళ్ళిందో నాకు తెలీదు పెద్ద రెక్కలు ఈ వార్త విన్నాయి పొడుగు ముక్కులు ఈ వార్త విన్నాయి ూరదంతాలు ఈ వార్త విన్నాయి పదునుగోళ్ళు ఈ వార్త విన్నాయి
రొఫ్టై నగ్న మైంది
దానికి ఆత్మ ముసుగూ లేదు
మాంసపు ముసుగూ లేదు
ఒక్కసారిగా అవి రొట్టెను తన్నుకుపోయాయి నా చేతులు చీరుకుపోయాయి
నా చెక్కిళ్ళు గాయాలయ్యాయి
నా పెదాలమీద రొన్టై లేదు రొన్లై గురించిన మాటనే వున్నాయి రాాతులు నలటి రాబందులు
(౮ ర 609
విశ్వకవిత గత రాతి కలల రొన్హై తినడానికి సాహసించాను ఆకాశందాకా ఎలా వెళ్ళిందో నాకు తెలీదు అమ్బతా (సీతమ్‌ (పంజాబీ (అనువాదం గాలి నాసర రెడ్డి) 68
యుద్ధం చేయాల్సిందే జీవితమా,
మాలో యుద్ధం చేయని వా శివరూ
నీ ముద్దు బిడ్డలు కానేకాదు
మేం ఎల్బప్పుడూ నీ ముద్దు బిడ్డలం కావాలనే కోరుతున్నాం.
కాస్తంత తిండికోసం,
కప్పుకునేందుకో బొంతకోసం
మేం యుద్ధం న్వరాపాన్నే
కుదించాలని (పయత్నించాం
మేం ఎలాంటి ఠీవీ లేని ఉచ్చుల్లో శాంతివంటిదేదో అల్లుకుంటూ వుండిపోయాం బరి కెల్లా బొమికల్లో గుచ్చుకున్న వత్సరాల్ని మేం వయనని చెప్పుగుం వా ఉండిపోయాం నీలుక్కుపోయిన శరీరంలా
ఒక్కోక్షంం నెత్తిమీద గర్జిస్తున్న ప్పుడు పెట్టెల్లో దాగి యుద్ధా న్న దాజేస్తూ వచ్చాం యుద్ధం నుం? తప్పించుకోవాలన్న వాంఛతో మేం మరీ మరీ మరుగుజ్జులమై పోయాం అలసిపోయిన కన్నతండిని ఒక్కో-సారి తేరగా తినే ముసలాడిగా గుర్తించాం
గి
విశ్వుకవిత
ఒక్కొసారి బాధర్లో మునిగిపోయివున్న భార్యని పికాబానికి 'పతిరూపమని తలపోకాం శృితిజ రేఖమీద సదా వేలం పాటల దృశ్యాలు ఈదులాడుతుండేవి నాజూగ్గా వెరిగిన మా కూతుళ్ళ కశ్శలో కళ్ళుపెట్టి చూసేందుకు భయపడిపోతూ వున్నాం నేలమీది గోతుల్ని అగ డ్రలుగా మార్చేందుకు వెనకాడుతూ వున్నాం భయం ఒక్కోసారి మా చేతుల మీద వెట్టిచాకిరీ అలి మొలుచుకొచ్చేది భయం ఒక్కోసారి మా తలలమీద పాగా అయి సింగారించుకునేది భయం ఒక్కోసారి మా మనసుల్లో సౌందర్యమై గుబాళించేది
భయం ఒక్కోసారి ఆత్మలోకంలో పెద్దమనిషి రూపం ధరించేది భయం ఒకో్కసారి “పెదాలమీద చాడీగా మారి గాణుగుతుండేది జీవితమా, మాలో యుద్దం చేయని వాళ్ళంతా
నిన్ను మోసంచేసిన దగాకోరు బిడ్డలు
యుద్ధం నుంచి తప్పించుకునే వాంఛతో
మమ్మల్ని మేం గ్నురాల గిట్టల కిందికి పారేసుకున్నాం
మేం ఏ కాంతికోసమైతే హైకులాడుతున్నా మో
ఆ శాంతి పెద్దపులుల దవడళ్లోంచి
కమ్మదనమై కారుతుండేది
శాంతి ఎక్కడా ఉండదు--
ఆత్మలో దాక్కున్న రాబందుల ఎకిిైే అంతానూ,
ఫాంతి----
మోకాశ్ళమధ్య తలదాచుకుని స్వవ్నంలో జీవితాన్ని సందర్శించే
(ప్రయత్నం శాంతి అఆంపే ఏమీలేదు నేలతల్లి ముద్దుబిడ్డలకు ముఖం చాటేసేందుకు 65
విశ్వకవిత
రోడ్డుపక్క- కాల్వలోకి నిలువునా వంగిపోవడ మే అంతాను శాంతి ఎక్కడా వుండదు
నినాదాల గర్జనలకి బెదిరిపోయి
మనకేకలో సంగీత స్వరాన్ని వెతుక్కోవడమే అంతాను శాంతి ఎక్కడా వుండదు
వ్మెటోలు లేకుండా తగలబడే పంటలు
బ్యాంకు ఫైళ్ళ వల్లో "ఫెళ ఫెశలాడే ఊళ్ళు
శాంతికోసం చాచుకున్న బాహువులు
మన యుగంలోనే ఇదొక అసహ్యకరమైన (పహేళిక శాంతి.గాజుముక్క-వల్ల అయిన కన్నీటి చుక్కంత గాయం కాంతి మూసుకున్న సింహద్వారం వెనుక
చచ్చిపోతున్న భవంతుల పిచ్చినవ్వు
శాంతి... రచ్చబండవద్ద అఆవమానింపవబడిన గడ్డాల నిట్టూర్పు కాంతి మరింకేమీ కాదు
శాంతి సుఖ దుఃభాల సరిహద్దు, సిపాయి చేతిలోని తుపాకీ శాంతి._నెమరువేస్తూన్న పండితుల చొంగ శాంచి....అవార్డులందుకునేందుకు చాచిన కవృల తొండం శాంతీ....మంగతులు ధరించిన ఖద్దరు మిలమిల
శాంతి మరింకేమీ కాదు
కాకుంటే కాంతి గాంధీగారి బిళ్ళగోవీ
దాని పీలికల్ని నలభై కోట్టమంది జనాన్ని
ఉరి తీసేందుకు ఉపయోగించవచ్చు
శాంతిని ఆర్థించడమం టే అర్థం
యుద్ధాన్ని అవమానం స్థాయిలో పోరాడటం
కాంతి ఎక్కడా వుండదు
యుద్ధం లేకుంటే మనం చాలా ఒంటరివాళ్ళుం
66
విశ్వాకవిత మనముందే మనం పరుగెత్తుతూ రొప్పుతున్నాం యుద్దం లేకుంటే మనం చాలాచాలా పరిమితులం కేవలం గుప్పిట్టోనే అంతరించిపోతాం యుద్ధం లేకుంటే మన 'స్నేహికులం కాదు ఎంగిలి భావాల సంపాదనల్ని తింటున్నాం యుద్ధ్దమం టే పేమ శిఖరం యుద్ధమం టే రక్షానురాగం యుద్ధమం టే బతుకు వేడి యుద్ధమం టే నున్నితమెన క్రోర్కెలమీద యాజమాన్యం సాధించడం యుదమంటే కాంతికె ఓనమాలు దిద్దటం శో ఎ గ్గ సుని తత్వం యుద్దంలో రాకై ముక్క సౌందర్యాన్ని నిగారించే సున్నిత లై (౧. ట్‌ వుంది యుదంలో సారాయిని వాసన చూడటం వంటి స్పృహ ఉంది నమ! యుద్దమంటే చాచిన స్నేహ హస్తం న సిన | పేమ పష్యతం యుద్ధమంటే [పియుని కోసం కన్నుల్లో రాసిన _ఎఐమ వ యుదమంటే చంకలోని బిడ్గ్ల తల్లి పాలమీద కదలాడుతున్న ఛి రో న్‌ ఆమాయకపు వేళ్లు యుద్ధమంటే ఆడపిల్ల తాలి ఆంగీకార౦9 వంటి తిరసా్కా-రం యుద్ధమంటే మోహాన్విత ఆత్మసంబోధనం యుద్దం--మనపిల్లలు ఆడుకునేందుకు రంగురంగుల బంతిలా వస్తుంది యుద్ధం-మన చెల్లాయిల కోసం కొత్తకొత్త అల్రికల నమూనాలో తెస్తుంది యుద్ధం--మన భార్యల స్తనాల్లోకి పాలపొంగై దిగుతుంది యుద్ధం ముసలితల్లి చూపులకు కళ్ళజోడు ఆవుతుంది యుద్ధం--మన పెద్దల సమాధుల మీద పూళై విచ్చుకుంటుంది 677
వెళశ్తుకవిత
కాలం ఇంతవరకూ
అలివికాని గృురంలావుంది
అది మనల్ని ఈడ్చుకుంటూ జీవితాన్నించి చాలా దూరం లాక్కెళ్ళింది "కేవలం యుద్ధం మ్మాతమే
ఈ గృ్యురానికి కశ్ళెమవుతుంది అవును, కేవలం యుద్ధం మ్మాతమే ఈ గృురానికి క శెమవుతుంది అవతార్‌సీంగ్‌ పాక్ష్‌ (పంజాలీ) (అనువాదం : ఖాదర్‌ మొహిద్దీన్‌) [8
వూమిడి చెట్టు
“చెట్టు మాట్టాడలేవు. కాని గుండెలోనిలా
భాషను గాలి ద్వారా వ్యక్తం చేయగలవు”
క పంజాబీ జానపద గేయం సారం.
పార్వతీ పురానికి వెళ్ళే దారిలో
మామిడి తోటలో ఒక చెట్టు.
(పజల తల్లికి కొడుకై నవాడు
రెడ్డి చిన్నమనాయుడు
ఒక మహోజ్వలమైన మృత్యువు
ఈనాటికీ సాత్షిగా నిలుచుంది మామిడి చెట్టు
ఈ తోటలో
చెట్టుకు కట్టి కాల్చబడినా
అతని నినాదాలు
నిలిచిపోయిన రాతిని చీల్చుకుంటూ
ఇంకా పుట్టవలసిన చుక్కలను వెలిగిస్తూ
కిరాయి కుపాకులు చావును కక్కినా
అతను అంతే ధైర్యంగా
తలెత్తి నినదించాడు--
“విప్త్షవం వర్శిల్లాలి”.
60
విశ్వకవిత
ఆక్కడికి వసంతాన్ని. శిశిరాన్నీ
పాడుతూ వస్తాయి పక్షులు,
ఆ చెట్టుపై ఈనాటికీ తుపాకీ కాల్పుల గుర్తులు. వానలు రక్తపు మరకలను కడిగినా
కాలం చెట్టు గాయాన్ని మాన్చినా
వాధతో విలవిలలాడుతోంది దాని గుండె. నిరసనగా కేకిలు వేయలేదు... రక్షించలేదు అది కేవలం చెట్టు కాబట్టి.
ఆ చెట్టు ఫలాలు ఇస్తుంది
రేపు కూలుకుంది
రెడ్డి చిన్న మనాయుడి పేరు
కలకాలం నిలుస్తుంది.
అమర్‌ జిక్‌ చందన్‌ (పంజాబీ) (అనువాదం ; నిఖిల్ఫ్‌
70
గోడపింది రాత
జైల్లో చీకటి బొక్కలో
గోడమీద రక్తంతో
అతను రాసిన మూడు శబ్దాలు “జీవితం.... స్వేచ్చ....విప్తవం.” మూసిన తలుపు సందులోంచి
ఆతను చూశాడు ఆవరణలోకి ; సూర్యుడికింద ఎన్నోపూలు నవ్వుతూ వెదజల్లుతున్నాయి సువాసనలు.
వాటి సుగంధం
గాలిలా -తిరుగుబాటులా
వాడిపోదు, చావదు. ఏనాటికి ః
ఇది అర్థంకాగానే
అతని మొగం వెలిగింది ఆనందంతో. మరోగోడమీద
మరోసారిలా రాకాడు ఆతను:
న! (పపంచంతో
అనుబంధాన్ని తెంచుకోవు
నాకళ్లు మెదడు చెవులు పెదవులు, ర్మాతిపూట
తలుపు సందులోంచిపారి
71
విశ్వకవిత నాతోబాటు నిర్భయంగా నడుస్తుంది వెన్నెల. ఉదయాన్నే
కనబడని పశ్ని
కాపలా జవాను తుపాకిని
బూట్ట నాళాల చప్పుడును
లక్యుం చేయకుండా
పెద్దగా కూస్తుంది ;
“రాతి కాపలా ముగిసిందిని
ఈ పాలించే తోడేళ్ళు
“మృత్యువు”
ఆనే ఒక్కమాటతో
మమ్మల్ని బెదరిస్తుంటాయి
కాని ఆ బెదిరింపు
నక్కలను-కాకులను బెదరగొట్టాలని
నా భార్య చిరిగిన దుస్తులతో తయారుచేస్సి పొలంలో పాతిన దిష్టిబొమ్మ తప్ప మకేమికాదు, క్మామేడ్స్‌ : ఈజీవితం నిటారుగా తలఎ త్తింది మరుగుజ్జు మృత్యువు చేతులు దానిని తాకలేను” అతను తుపుక్కున ఉమ్మి ఆరిచాడు- “లంజకొడుకుల్లారా ః
మహా ఆఫీసర్జమనుకునే
గొడిద కొడుకుల్లారా ॥
చాతనై తే నా స్వరాన్ని నులిమి వేయండి. నాస్వరం
వ్యాపిస్తున్నది రోదసిలోకి
/7ల్లి
విశ్వకవిత మంటల నాలుకలా కనిపించని పక్షి పాటలా : ఆదే తిరిగి వెలుగురేఖగామారి మా కోసం జారీ చేయబడిన “మృత్యువు” అనే శబ్దాన్ని ఛేదిస్తుంది. జగతార్‌ (పంజాబీ (అనువాదం : నిఖిల్‌
"7లి
"హారానాలో అవ్మాయి యూ పాపం ! అమ్మాయి "హైరానా పడుతోంది శరీరాణ్యంలో కస్తూరి మృగం సుదూర స్వప్పాలన్నీ నరాల రాజమార్షం వద్ద. పరీమళాల సందంలోకి (ప్రవహించే (ప్రాణం, శరీర. గవాషంలో మెరిసే చందుడు హఠాత్తుగా వులిక్కిపడుతుంది- మనను చీకట్లలో వెలిగే (ప్రపంచాన్ని లోకం ఎక్కడ పసిక ఫ్రేసిందోనని. ట్‌ నడుస్తూ వెళ్లి పోతుంటుంది చూపుల ముళ్లమీద పదేపదే చిక్కుకునే పమిట చాటున చం్చదుణ్ణి దాస్తూ, అలసిన కస్తూరి మృగం తనదే కావటాన, (1.
విశ్వకవిత
పాపం? ఆమ్మాయి హెరానా పడుతోంది. ఎంత కష్టం, ఆరచేత నిండు చందుడితో నవదవడం, ఎంత కష్టం ఎల్లవేళల మొగ్గగా వికసించడం, ఏకాకిగా కూర్చోవడం తలపులే రానీకపోవడం ఎంత కష్టం మౌనాన్ని నోరు మెదపక వంచడం చిలు చిలుల కడవలో
నక! ళు
కడలి మోస్తూ నడవడం
పాపం!
ఎంత పిచ్చిది
యవ్వనం
హరిఖభజన్‌ సింగ్‌ (పంజాబీ)
(అనువాదం ఫి మ్మెల్‌ ॥
75
చిరునావూ
మిత్రమా ।
నాజాడ తెలీకుండ వుందంటూ--
నాతాజా చిరునామా పంపమంటూ-_ సీ-వుత్తరం
సీ వుత్తరం చదివి నేను బాధపడ్డందుకు నువ్వేమీ అనుకోవనుకుంటూ
నా చిరునామా తెలుసుకొని ఏంజెయ్యాలని ? నా చిరునామా తరచూ రోడ్డవుతుంది లేదా చెట్టవుతుంది దారి పొడవునా గులకరాళ్ళు
ఏరుకోవడానికి అలవాటుపడ్డ దేశదిమ్మరిని వేలాది జనం గుమిగూడిన చోట
ఏదో ఒకనాడు కలుసుకుంటావులే నన్ను తహ్పాను--- ఇంటికివెళ్ళే తోవ తప్పాను ఆందుకని.__ ఏరుకున్న గులకరాళ్లతో
ఓ పక్కా ఇళ్లు కట్టుకోవాలనుకుంటున్నా మ్నితమా 1
ఇప్పటిదాకా జరిగిన అవమానాలకు
మరిన్ని కిన్నీ జోడించకు
ఉదయిస్తున్న సూర్యుని మార్గంలో నా చిరునామా తగుల్తుంది నీకు నమ్మితే నమ్ము:
76
విశ్వకవిత నా చిరునామాని కాంతకాలంగా ఇండొనేషియా, యుగాషస్రావియా సోవియట్‌ రష్యా, చై నాలపరం చేశాను నాకోసం ఎన్నడయినా దేశవ్యాప్తంగా గాలించావా ? అమినా ఎక్కడా త గల్లేదా సి్‌కు ? ఆలాగయితే--. అవసరంలేని చోట వెదకి నీ సమయాన్ని వృధా చేశావన్నమాట : గొప్ప కరువు వచ్చి వెళ్ళిన తర్వాత నా జీవనపథం మరింతముందుకు జరిగి మలుపు తిరిగింది... విముక్తి మార్గాలవేపుకి మ్మితమా (| జ్నాగత్త £ తరచూ అరుణోదయానికి పాగమంచు అడ్డం వస్తోంది ॥ తోవ కాస్తా తప్పిపోగలవు కేవలం వెలుగు చూడటానికి (పయత్నించావో | కాలమంతటా అశాంతి ! అశాంతి: నాకు తెలుసు గూళ్ళలోని పక్షులు నరాల్లో (ప్రవహిస్తున్న రక్తం సమ్ముదంలోని నీరు. నిలకడగా వుండటంలో తృ ప్తిపడటంలేదు మ్నితమా ॥ ఆసన్నమయింది కాలం తప్పిపోవచ్చునేమో నువ్వు నా గురించి వెదకి, వెదకి మగత న్మిదలోంచి హఠాత్తుగా లేచి
777
విశ్తకవిత
కళ్ళు నులిపేసుకుంటే తీరే కాలమా ఇది? జలియన్‌వాలాబాగ్‌ కి వెళి మార్గంలో చూస్తావేమో నన్ను | అటు తర్వాత
జలాలాబాద్‌ మీదుగా ధర్మతల్లా చేరుకుంటి____ అవమానింపబడ్డ (బెంగాల్‌) నేలలోని
(పతి యింటి మీదా
రకాక్షరాలతో స్పష్టంగా
రాసిన నా చిరునామా కనిపిస్తుంది నీకు
బయట తుఫాను చెలకేగుతోంది
ఇహ ముగిస్తాను, మి్మితమా ః ఉత్తరం
ఇక్కడ విడిచి పెడ్తున్నాను (వస్తుతానికి నా చిరునామా మరలా కలుసుకుందాం
"సేచ్చావాయువులు పీలుస్తూ మాతృభూమిలో సుకొాండ్‌ భట్టాచార (బెంగాలీ
(అనువాదం ; నిర్మలానంద)
78
దుఠోవ్రధనుడు అవతరణ సమయంలో హృదయ మోష దీర్షస్వరమై దీర్చతరంగా మారుతుంది ఫూన్యంగా వుండి ఈనాడు [ద్రాషవాకుంజం వోటమిని ముభాలవై కప్పుకుని నిిదపోతున్నారు వేయిమంది కౌరవులు కురుష్మేతంలో ఆనందం అనుభవిసోంది పివేకవంతమైన సమాజం ;
రణాంగణంలో నేడు గత గౌరవ దుర్యోధనుడు వినాశనం ఒక అమోఘ అస్త్రం,
నిస్తబ్బ శూన్యంవైపు
పయనించాయి ఉన్న్నతాశకయాలు.
ఎక్కడ అంగరాజు కరుడు 2
ఎక్కడ అతని పరిచాలనాధీనంలో వున్న మూడు లక్షల వీర -సెనికులు =?
ఇంకా సచేతనంగా వున్నాయి--- ఫీష్మ---(దోణ----కామ--్యకో ధాలు.
అవి సంజ్ఞాళూన్యం కాలేదు
అవి విస్మరించలేదు కఠోర్మపతిజ్ఞలు,
76
విశ్వుకవిత వరాభవంలో చింతిస్తున్నాడు కౌరవాధిపతి దుర్యోధనుడు. అవతరణ సమయంలో హృదయమోష దీరమె దీరతర స్వరంగా మారుతుంది. ఇ కా య్‌ (పదీప్‌ చోదరి (బెంగాలీ) (అనువాదం ః నిఖిల్‌) 80
క శేబరం సజీవమై.... స్వీకరించు నన్ను కలకత్తా
నేను నీ తొలి _పేమను-
నీ బాల్యపు నెచ్చెలిని,
నేను గొడాలిని, తప్పిపోయిన నీ తల్లిని- చూడూ నీకోసం సము(దాన్ని తెచ్చాను
రి క్తహసాలతో వచ్చాననుకోకు నా పాలిండ్లు బరువుగా
వ్యర్థ శతీరంతో పొంగి పొర్దుతున్నాయి ఆగాధమైన ఈ ఉప్పు నీటిని చూడ రాదా! రా: వచ్చి పరిశీలనగా చూడు
ఆ స్తమిన్తున్న సూర్యుడు నాకనుబొమల వై మెరిసి పోతూ వుంటాడు
స్పర్శించు కలకత్తా నన్ను స్పర్శించు వెన్నలాంటి మెత్తని నా మాంసాన్ని నిరీక్షిస్తున్న నీ బాహువుల్లోకి స్వీకరించు ఇక నీకు ఒంటరి తనమన్నదే ఉండదు స్మీపార్థనలు వినబడ్డాయి ఆందుకే సీకిష్టమైన విధంగా మృత్యువును తన్ని తిరిగొచ్చాను
ఎందుకీ కఠోర నిశ్శబ్దం ?
వ |
విశ్వాకవిత
కళ్ళు కదపక, నాతో మాట్లాడు, తలఎత్తు- నువ్వనుకున్నట్లుగానే
ఈమె చావు నుంచి తిరిగొచ్చింది ఈమె ఎవరో కాదు,
చూడు నేనే ఆమెను;
సీ ఊహా (ప్రపంచాన్ని
కలల కతీతంగా మండుతున్న నీలోని జ్వాలని 1;
నవనీతా దేవ్‌సేన్‌ (బేంగాలీ) (అనువాదం : దేవరాజు మహారాజు రిల
గ్‌ అతడు పోలీస్‌ స్టేషన్‌ వరండాలో ఆతడు పడివున్నాడు 1పాణంతో కాదు, చనిపోయి ఉన్నాడు ఆతడి శరీరాన్ని నెమ్మదిగా తాకగానే ఎవరికైనా దుఃఖం తన్నుకొస్తుంది నిశ్శబ్దపు పాగలా జనం అక్కడ ఆవరించారు చూపుల్ని శూలాలు చేసి [పశ్నించారు ఇతలణ్ణి ఎవరు చంపారు ? ఎందుకూ ? కౌడ్డనిండా మార్కెట్ల నిండా అవే మామూలు మనిషి గుంపులు - ఆందులో మార్పులేదు మీరు మనుషులా పశువులా ? కళ్తులేవూ + మెదడు లేదూ ? హృదయం లేదూ ? అతణ్ణి, ఆతడి భవిష్యత్తును చూడండి మోకరిల్రండి ఆతడి ముందు, అతడి ద్యేయం ముందు అతడి నిజాయిలీ ముందు, నిబద్ధత “ముందు అమ్మాయిలూ వెళ్ళండి ఇక్కడి నుంచి- ఇక్కడ (పేమకోసం వెతకొద్దు. ఆతడి రక్తం చుక్కలు చుక్కలుగా వరండా నుంచి దారి పక్కన కాలవటోకి చేదింది రజి
విశ్వుకవిత
ఈగల పుణ్యమా అని హోటళ్ళు, మిఠాయిబళ్ళూ చేరింది కాలువలు కాలువలుగా రక్తం గంగలో కలిసింది గంగలో నుంచి సమ్ముదంలో
సముదం నుంచి ఆవిరై, మబ్బులై, వర్షమై ఉం
అతని ర క్తం దేశమంతా కురిసింది
ఎవరు చంపారు ? ఎందుకు చంపారు? చెప్పండి ఒరేయ్‌ గుంటనక్క ల్లారా- చూడం్యడా చూడండి ? “అతడి” రక్తం మా అన్నంలో నీళ్ళలో ఎలా కలిసిపోయిందో మా రక్తంలో రక్తంగా ఎలా ఇంకిపోయిందో = సాగర్‌ చృకవర్రి (జెంగోలీ
(ఆనువాదం ; దేవరాజు మహారాజు)
ర్రిడ్తీ
నా కవిత నా కవిత నా గాధ ఎప్పుడూ చెప్పదు నువ్వు అకస్మాత్తుగా కూడా ఏ కణంలోనూ నేను దుఃభఖించడం చూడ జాలవు నా కపిత బలహీనుల కషాలవై డబ్బుచేసుకోదు నానుంచి పరిపూ ర్షికాని కోరికల గురించి కాని అశ కమైన పహృదయోద్విగ్నతలను గాసి నువ్విన జాలవు అవి అహంకారంతోనూ వ్య క్రివాదంతోనూ
కూడిన (గ్రేమలు (సతొ్ఫఫలించవు బలవంతుల పాదాలచెంత నేను నీచంగా (ప్రార్థనలు చేయను [ప్రజల ఆకాశం నుంచి నిప్పుల రథాన్ని తోసుకవ్ళ్ళే దేశస్టుల్లో నేనొకళణ్ణి. నన్ను నువ్వెప్పుడూ కవిత్వపు పేజీల్లో కనుక్కోలేవు కష్టించే కోట్లాది జనం సాహచర్యంలో నేను కుచేుకమై పోతాను నేను నిలువనీర్రై కుళ్ళి నాచుకప్పిన సరస్సువపెకి వరద జలాలను గుప్పించినాను నా సమాధి నుంచి నా “భూతం” మొర పెట్టుకొని ఏడ్వదు గాఢమైన కాంక్షలుగల నిర్చ్భ్వయమైన బిందువును నేను సరోజ్‌ దత్తా (బెంగాలీ (అనువాదం : వేణు)
ర్‌
గాయం నా మ స్రీష్కంనుండి బయలుదేరి 2000 వేటకుక్కలు 25 ఏళ్ళనుండి నన్ను వెంబడిస్తున్నాయి ఆడవాళ్ళు నడుస్తున్న కాలిబాట వాసన చూస్తూ నేను వాళ్ళ “అమెచ్యూర్‌ అడ్డ'వై పు సాగిపోతున్నాను చీకటి మార్గంపై కాళ్ళ వెలుతురు చిహ్నాలు చూసి నా హృదయం “ధక్‌మని స్రంభించింది గోడ వైనుండి రాలుకున్న ఇసుక చప్పుడు విని నా మొరటు చర్మంవై మొలచిన రోమాలు నిలుచున్నాయి స్వతం[తభారత భూమిపేర నేను ఆక్సిజన్‌ను పేల్చాను నేడు (వెస్సు యంతాల ఎచుట నిలుచోగానే మాతృగర్భంమాట జ్ఞాపకం వన్తుంది న్మిదలేవగానే నా మెత్తకింద స్పి9ంగ్‌తో విప్పుకొన్న కత్తిని చూశాను అప్పటినుండి గుసగుసలాడుతున్న వాళ్ళను ఎన్నోసార్లు వెనక్కి తిరిగి కూడా చూడలేకపోతున్నాను వెకప్పు అడుగున వేలాడుతున్న రహస్యమైన ఎముకముక్కను చూస్తీ నిన్న భయపడాను
న్‌ న! నా ఎముకల నొప్పిని ఈ నాటివరక్షు వదలించుకోలేకపోయాను భారతభూమి మన్నులోంచి మండుతున్న చాప తెచ్చి వరదబాధత్మపాంతాల్లో వంచి వేశాను + 06
విశ్వాకవిత ఖాకీ కడుపునిండా సారాయి తాగి గంతులు వేస్తున్న కలకలనాదాన్ని విన్నాను రాళ్ళ-రప్పలు-మన్ను మింగడం నేను నదినుండి నేర్చుకున్నాను ముందుకు సాగిపోవడమనే ముసాయిదా పేరే ప్రణాళిక చలికాలంలో కూడా నా మడమ కింది-- చెమట నా మేజోళ్ళులో అసాంఘిక దుర్గంధాన్ని వెదజల్లుతుంది చంకల మొదళ్ళ్శలో మన్నుకూడి నా భుజాలు విరచుకొని స్పర్శ్మమయమైన యూకలిప్టస్‌ మొలుస్తున్నది. [శాంత సైగరంలోని ఖనిజాలమన్ను ఒక కనపడని దూరంలోకి వెళ్ళి చందమామగా మారిపోయింది ముందుకో వెనక్కో జరిగిన సరిహద్దులు మనిషిని నిర్వాసితుడిగానో విదేశస్తుని లానో-ా __చేసేందుకో వలవన్నుతున్నాయి మలయరాయ్‌ చొదరి (బెంగాలీ) (అనువాదం : నిఖిల్‌) గ్ర?
వరద “రెండున్నర, అంతకంటె తక్కువ లేదు” అని ఆమె పచ్చిక మైదానంలో తన బట్టలు పర్చి పడుకుంది ఇక్కడ "సేల్సుటాక్సు లేదుగదా ఆని అతను ఉపశమనం పొందాడు శరీరాన్ని ధనుస్సులా వంచుతూ మన్మథబాణాలైదూ వదిలాడు వరద వచ్చేసింది ఇక సృష్టి ఎప్పుడు ? బహుశా అది సృష్టి లేని (వేమ కావచ్చు ఆది కాగానే అతను వెళ్ళడానికి లేచాడు ఆమె అతని ఆలసిన ముఖం గమనించింది “జవీమండీ ఈ యాభై వైసలు తీసుకోండి దీంతర్వాత మీరు నడవక్కర్లేదు, బస్సెక్కి వెళ్ళండి” బహుశా ఆతను బాగా అలసినట్టున్నాడు అతని చేయి చిల్లర కోసం ఆమె చేయి దాకా పోలేదు దారంతా నడుచుకుంటూ అతను ఇల్లు చేరేవ్పటికి అక్క-డ కళ్ళల్లో దీపాలతో ఆతని తల్లి తలుపు దగ్గర కాచుకుని వుంది అయ్యప్ప పణిక్క-ర్‌ (మలయీళి (అనువాదం : గాలి నాసర రెడ్డి) 8రి
“"పేవు వాసనని మనమిప్పుడు ఒకరి నెకరం (పేమ షపాశంతో బంధించుకున్నా మన్నది నువ్వూ ఒప్పుకుంటావు కదూ:
అయితే రాః ఆ చెట్టు కింద, ఆ బండ మీద, ఆ వచ్చిక బయళ్ళలో ఆ తామర పడవల్లో, ఆ పులకించే నది ఒడ్డున
అంతటా అన్ని వేశలా కూర్చుందాం-
చెట్ట మీద చల్ల చల్ల గాలుల్ని, మంద మందంగా వీచనిద్దాం కావాలంటే పక్షుల్ని, మంద స్థాయిలో పాడుకోనిద్దాం
అటు చూడూ, ఆ ఇనుడు అ స్తమిస్తున్న సూర్యుడు
పశ్చిమ కుమారి బుగ్గల మీద ముద్దులు కురిపిస్తున్నాడు : శ్వాసించే నీ వదాలలో శాసించే వీణానాదం వుంది
నీ కళ్ళలో ఆడబాతులు ఈదుతున్నప్పుడు,
నా హృదయం - మగభబాతు మాంసంలోని పైగరవుతుంది
నా నరనరాన్నీ, ర క్తనాకాల్నీ కమ్మని సుగంధంతో నింపు వెలికి తీయ్‌ నెచ్చెలీ! మెత్తని నీ హృదయ పుష్పాన్ని సంగమించనీ, నా హృదయంతో తంతి మీద ఒక స్వరమై మనల్ని చూసి చుక్కలు మినుకు మినుకున సిగ్గుపడుతున్నాయి చూడలేక, మబ్బుల్ని చాటు చేసుకుంటున్నాయి
పుష్పాలూ పుష్పవతులవుతున్నాయి
ఇక చూడు, నిలుచున్న చోటికే
మన (ప్రపంచం కుంచించుకుని వస్తోంది ః
689
విశ్శకవిత
ఇదొక కుళ్ళుబోతు పపంచమని, మన మీదా మన (పేమ మీదా నవ్వుకుంటుందని నాకు తెలును (పెాయతమా 1 తెలును.
అట్లని మనం ఊరుకుంటామా
చేయి, చేయి రుద్దుకుంటూ అడ్డంకుల్ని బడ్డలు కొడతాం
వెధవ (పపంచం, వెధవ న్యాయ స్మూకాలూ....
త్యాగాలు చేసి, (పేమ సాధించడం నీకు తెలియనిది కాడు
రాః। మనం మేకలమయిపోదాం హాయిగా
గడ్డి తిందాం, నీళ్ళు తాగుదాం ఇక్కడ ఇలా పడుకుని
(యేమగా ముక్కూ ముక్కూ. రాసుకుందాం
నల్లని విషాద గర్భంలో రూపుదిద్దుకుంటున్న
మన పునర్జన్మ శద్దాల్ని వింటూ,
వీడు పడిన కాలాతీత శోక ద్వీపంలోనైనా నరే
ఇలాగే, ఇలాగే మనం న్మిదపోదాం
అంతా బాగానే వుంది కానీ, ఇప్పుడు వచ్చిన చిక్కల్లా ఒక్కటే సీ నోటి పాచి వాసనను, నా సహనం సహించేట్లు లేదు
ఏం చెయ్యటం ? మనం విడిపోక త ప్పేట్టు లేదు?
ఊహల్ని తీయ తీయని (గ్రేమ స్మృళతుల్ని, తలపోనూ, విలపిస్తూ విడివిడిగా బతక్క తప్పదు-- న్న
హతవిథీ ।! ఎంతటి 'హమోరం జరిగిపోతోంది.
కదమనిట్ట రామకృష్ణన్‌ (మలయాళం)
(అనువాదం : దేవరాజు మహారాజు
ర్ట
పారుగ్రాలో ఒక బెంచి పార్కులోని బల్లను ఎలా కొలుస్తారు ఎవరైనా * చేతి వేళ్ళతోనా పక్కనే కూచున్న అమ్మాయి వంపుసౌంపులతోనా = కొంచెం ఆవతలగా వున్న మరిచెట్టు సిడతోనా ? ఇనుప తెరల వెనక నిద్రపోతున్న సింహపు ఎత్తుతోనా = మనం పార్కు-బల్లని ఎలా కొలవగలం 2
చుట్టూ పెరిగిపోతున్న బంధుమ్మిత జన సందోహాన్నీ ? ఆదాయాన్ని అధిక వ్యయాన్నీ ?
ఎలా? ఎలా? ఎలా కొలవగలం ???
“కావు - కావు నరక శద్దాల్ని సృష్టించి
కాకులు అదిరి పొయ్యాయి.
వీదవాళ్ళ జీడి పప్పని వేరు సెనగల క్కురాడు గొప్పలు చెప్పుకున్నాడు.
శరీరాన్నమ్ముకునే లేత యువతి
మేరిగోల్డ్‌ పుష్పాల్ని కొనుక్కుంది
ఒక్క- రూపాయి కోసం,
లక రూపాయిల లాటరీ టికెట్‌ తల్లడిల్లుతోంది. మ్యూతశాల ఆచూకీ కోసం
వినుక్కు. ఛన్తున్నవాడు [వశ్నలు కురిపిన్తున్నాడు.
౮
విశ్వకవిత
అకస్మాత్తుగా కాటేసి పోయింది ఒకదోమ-
ఎలా ఈ పార్క్‌లోని బెంచ్‌ని కొలవగలం ? ముందుకు దూకడానికి వెనక్కి తిరిగిన మోటారు వ్యాన్‌ బారులు కట్టి పాకుతున్న గండు చీమలు
నెత్తి మీద టప్‌ మన్న ఓ వర్షపు చినుకు ... ముఖద్వారానికి ఆవతలవైపు పొదల్లో
మగ యవ్వనం, ఒక అందమైన న్త్రీ యవ్వనాన్ని లలితంగా స్పృశిస్తోంది
ఎకగాడో, మైకులో పోలీసువాడి హెచ్చరిక వినిపిస్తోంది. జేబులో ఒకే ఒక్క సిగరెట్‌,
ఒంటరిగా మిగిలిపోయింది
గతంలోకి వెళ్ళిపోతూ పోతూ ఆ అమ్మాయి.... అవును, ఆ అమ్మాయే
ఎప్పుడూనా వైపు చూస్తూ వుంటుంది
వైగా నవ్వుతూ వుంటుంది
అందుకే ఎట్టా? ఎట్లాగో తెలియడం లేదు.
ఈ పార్క్‌ బల్లను కొలవడం.... వినయ్‌చం(ద్రన్‌ (మలయాళం)
(ఆనువాదం : దేవరాజు మహారాజు)
ర్టిలై
అతి సవ్రచ్చ వార్తా పష్మతికలు చదివే వాళ్ళందరూ ఇక మనం నిర్చ్భయంగా తిరగొచ్చునంటారు ; కు కిందా- బడ్డెట్ట కిందా దాగివున్న రక్కసి వికారపు తోకను వాళ్ళింకా చూడనేలేదు. అదే సమస్య తెల్ల షేర్వానీల మనుషులు కవిత్వం నిషేధించబడని నూతన యుగం వచ్చిందంటారు ; కవిత్వం గొంతు ఊపిరాగి పోయేదాకా నులిమేయబడ్డవాళ్ళు అక్షరాక్సతి ధరించని నిట్టూర్పులను వాళ్ళింకా విననేలేదు. అదే సమస్య రంగుకళ్ళద్దాల మనుషులు (ప్రజాస్వామ్య విజయోత్సవంచేసుకుంటారు పూజారీ, జమీందారూ చేయీ చేయీ కలిపి నడుస్తారు పోలీసులూ జడ్జీ కళ్ళు కలుపుకుంటారు. గుత్త పెట్టుబడిదారు వడ్డీ వ్యాపారిని ర్యాతి భోజనాని కాహ్వానిస్తాడు- పిచ్చి త్రీ న్మిదలేకుండా వాడలు తిరుగుతూ వుంటుంది. శవమూ, చుట్టూముసిరిన ఈగలూ -శీవ్‌ మెంట్‌ మీదనే వుంటాయి. చెవులు మూసుకొసి పక్కకు తొలగిపోతాయి. మునుగు సరిపోయింది, బాగుంది- కానీ ముఖం సంగతేమిటి ? ఈ!
విశ్వాకవిత న్సీ తాబేదార్లందరికీ వాళ్ళ వాళ్ళ వాటాలందినాయి, బాగుంది. కాని జనం సంగతేమిటి ? నువ్వు రాసే స్వేచ్చను తిరిగి పొందావు, బాగుంది. కొని, పాఠకులకు వాళ్ళ అక్షరాలు నేర్చే వాళ్ళెవరు ? పోయిన (పతిష్టను నువ్వు తిరిగి పొందావు, బాగుంది- కాని చనిపోతున్న శిశువుకు ఆహారం దొరి కేదెప్పుడు? అదీ సమస్య.
లెక్కలింకా ఆబద్ధాలాడుతూనే వున్నాయి.
భూతం ఇంకా మారు వేషంలో తిరుగుతూనే వుంది (వశ్నించే ధైర్యం కలిగిన వాళ్శింకా జైళ్ళలో మగ్గిపోతున్నారు. ఇంకా నువు (ాహ్మణ న్యాయస్థానం
“మహర్‌కు న్యాయం కొలిచి ఇస్తుందనుకుంటావు. ఢిల్రీ గాలికబుర్ల్హ దర్బారు
ఆకలిగాన్న “సంథాల్‌' కోసం విప్ణవ బిల్లును ఆమోదిస్తుందనే ఆశిస్టైవు.
హర్యానా రైతులు, కాన్పూరు మోచీలు
వీర్ఫూం గిరిజనులు బీహార్‌ గనిపనివాళ్ళు
నీ (పజాస్వామ్యాన్ని నీ కిచ్చారు
నువు వాళ్ళకు తిరిగి ఏం ఇవ్వబోతున్నావు ?
ఎద్దుల జతనా ?
వద్దు---వాళ్ళడిగేది మొత్తం భూమి,
బోనస్‌ పెంపుదలా ?
వద్దు.__వాళ్ళడిగేది మొత్తం కార్టానా
పలక ముక్కనా ?
వదు--వాళ్ళడిగేది మొత్తం సంస్కృతి,
౧
రికీ
విశ్వకవిత నువ్వు వాళ్ళకు వాటాలిస్తానంటావు కాని పెట్టుబడేదీ 2 అదీ సమస్య. పెరికి వేయబడ్డ రదక్తసిక న్మేతాలు మనను కని పెడుతున్నాయు. కొరడా దెబ్బతిన్న వీపు మనముందు కొండలాగ నిలబడుతుంది నరికి వేయబడ్డ బొటన వేలు ఇంకా టిగ్గర్‌ కోసం వెతుకుతోంది. అయ్యా "స్వేచ్చ దుకాణం కాదు ఒక 'మహాత్మాజీ” [1పారంభించడానికీ ఒక 'మాతాజీ"* మూసివేయడానికీ, ఒక 'పితాజీ' మళ్ళీ తెరవడానికీ "స్వేచ్చ దుకాణం కాదు వర్గాల కావల విశాలాకాశం వినిపించే సంగీతం "స్వేచ్చ హిమాలయాల కంటె బరువైన మరణం స్వేచ్చ వసిఫిక్‌ కంటె లోతైన బతుకు స్వేచ్చ ఇది నీకసలే ఆర్థం కాదు అదే సమస్య స్వేచ్చ, అవును స్వేచ్చే సమస్య సచ్చిదానందన్‌ (మలయాళం) (అనువాదం : వేణు) ఫస్ట్‌
వౌనం నిర్మానుష్యమైన నా పూర్వీకుల ఇంట్లో పోగొట్టుకున్న చిన్న తనపు సాయంకాలాలలో ఒంటరిగా నేను. అప్పుడు నాకు మౌనానికర్ణం పచ్చికమీద పడుకొన్న కుక్కపిల్ల, ఆప్పుడు నాకు మౌనాస కర్థం ఇంకోలోకం నుంచొచ్చిన నల్లపిల్లి, ఆప్పుడు నాకు మౌనాని కర్థం తక్కువ కులం వాణ్ని 1 పేమించిన నేరానికి తన యింట్లోనే బంధించబడ్డ మా మేనత్త మొగ్గవై పు, తేనెవైపు, పాటవైపు రుతువులో తిరిగి వచ్చిన పక్షివలె పట్టణపు హాస్టల్‌ నుంచి ఇంటికి తిరిగొచ్చే శనివారాలు... అప్పుడు నాకు మౌనాని కర్టం నెచ్చెలికీ నాళ్రా మధ్య గడచిన దాన్నంతా గమనిస్తూ నిజం కోసం సిరీక్షినూ 'పేవ్‌మెంట్‌ మీద నిలబడి మధ్యవ ర్రిత్వం నెరపుతున్న పోస్ట్‌ బాక్స్‌. య! అప్పుడు నాకు మౌనానికర్టం ముద్దుకు ముందు మూతబడ్డ కళ్ళు ర 64 ఇంటర్వ్యూ కార్డ్‌ పట్టుకొని రగ
విశ్వకవిత
ఆప్పుడు నాకు మౌనానికర్దం రైలు పట్టాల ఆనంతత్వం-. కాళ్ళకింది భూమిలో పెరుగుతున్న వేడి. ఇవాళనేను తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను దమొూనమం టే ఏమిటి? (గ్రామాల్లో పగటిపూట ఆకలితో జోకొట్టబడ్డ శిశువు.
గత పవ్మిత వైదిక సంస్కుతి;
కేదారనాధ్‌ ఫల్లూలు,
"స్వేచ్చ,
కటకటాలవెనుకవున్న కళంకంబేని యువకులు,
అహింస తయారుచేసిన లోటుబడ్జెట్‌ ,
వారానికి దొరికే బియ్యాన్ని గోధుమల్నీ
తీసుకోవడానికి తన చనిపోయిన శిశువును
ఎత్తుకుని నిలబడ్డ తల్లి,
పుస్తకాల ఆఅఆలమరలో భగవద్గిత---
మౌనమంకే ఏమిటి 2
ఏ భారతీయ అహంకారాన్ని మౌనమనాలి ?
కులం, మతం, సోమరితనం, అనసూయ,
నిరరకత్వం, బాద, శంకలతోనిండిన పాలకుల వారసత్వాలు నిజంపట్ల చెవిటితనం, పిరికితనం,
వవితద్వారానికావల వుంచబడ్డ సంతాల్‌లు----
వివేకవంచతుల ఏ కీర్తిని మౌనమనాలి ?
ఇవాళ నేను తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను.
మౌనమంపే ఏమిటి?
అది తవపసుచేస్తున్న బుద్దుని శిరస్పా 2
స?
విశ్వకవిత
వానలో తడిసిన సమాధిమీది శిలువా =
వీధుల్లో మూగగా పడివున్న గాందీ వ్మిగహమా ? వొౌనమంటే ఏమిటి
భూమిమీద మౌనం సృష్టించగల
రహస్యార్థాలు ఇవాళ నాకు తెలుసు
మొౌనమంటే పేవ్‌ మెంట్‌ మీది పోస్ట్‌భాక్స్‌కాదు. మౌనమంటే ఆస్పతివరండాలోని “నిశ్శబ్ధం” బోర్డు కాదు. మౌనమంటే గాందీ మౌన్నవతం కాదు.
అది
యమునానదిని చుడుతున్న
రాక్షస సర్పపు భయంకర మౌనం,
దాసి [పతి అధికారపు పడగలోనూ
చంపేసే విషపూరిత మౌనం.
మారుమూల (గ్రామాల వీధుల్టొకి సైతం
ఈ విషపూరిత మౌనం చొరబారుతుంది. ఆధికపన్నులు, అంతులేని "పేదరికం," నిరాకరించబడిన శవాలు, అజ్ఞానం, నిరాళ, ఆవేదనల ముసుగులో
(పతి చేతినీ, మాటనూ, ఆలోచననూ, రక్తంకోసం పరితపిన్తున్న ఆకోకాన్ని
బంధించే లెక్కలేనన్ని గొలుసులు.
మారుమూల [గ్రామాల వీధుల్టోకి సెతంి
ఈ విషపూరిత మౌనం చొరబారుతుంది.
మౌనం వెంటాడే గూఢచారి---
మౌనం చుఫ్రేసే [పలోభం
ర్రిగ్రి
విశ్వకవిత
మౌనం శిలువ వేసే (దోహి-_- ఇవాశ నాకు తెలును. (పశ్నించేవాడి స్థానం ఖాశీచేసే మౌనం ఇవాళ నాకు తెలుసు మర్నాడు తన కొడుకును కోల్పోయే అతని తల్లి మౌనం ఇవాళ నాకు తెలును
ఆతని వితంతు భార్య మౌనం,
బల్లమీద ఎదురు చూస్తున్న పైలుకలపని కాఫీ మౌనం,
పచ్చిక మీద గెంతుతున్న ఎరపూల మౌనం
ఇవాళ నాకు తెలును.
మన (పతి ఒక్కరి జీవిత ఆద్యంతాల్లో
ఇవాళ మౌనం నివసిస్తున్న ది
మనందరమూ విషాదంగా నిట్టూర్పులు విడుస్తాం.
కాని
మనలోలోపల
మన జాతి మనకిచ్చిన గొప్పశక్తులున్నాయి
మనం, ఆకలితో చంపబడ్డ వాళ్ళు వారనులం;
మనం, ఉరితీయబడ్డ వాళ్ళు పిల్లలం.
దుర్మార్ల శతాబ్దాల భయంకర మరణ కాసనం,
మన కళ్ళలో గడ్డకట్టిన కన్నీళ్ళ కఠిన మౌనం
కత్తి అంచుమీది పదునులా
మన మనసుల్లో మహత్తర (పతిజ్ఞవల్ల వచ్చిన కఠిన మౌనం- మౌనయుగపు లోతుల్లో వసంత మేఘగర్జన,
నిరాశా పూరిత కూడళ్ళలో (ప్రాణంలేకుండా ఆగిపోయిన మీ గడియారాలు సరిచేనుకొండి.
విషసర్చాలు కదలనీ, సౌమ్మసిల్లనీ;
జైళ్ళు పగలని,
ంళ
విశ్వాకవిత
ఆకులు లేని కొమ్మలు రక్తం పుష్పించన్‌-__- త్వరపడండి
చాలా 'సేపటికింద ఆగిపోయిన
మీ గడియారాలు సరిచేషుకోండి.
కి,జీ, శంకర పిజ్లై (మలయాళం) (అనువాదం ; వేణు)
100
నటుడు అవతారిక ముగిసి తెరలేచిన వెంటనే వేలాది రంగురంగుల పదాలతో నేను విజృంభించాను నా లోలోపల లెక్కలేనన్ని హావభావాలు భయానివీ, ఆశవీ, ఆకాంకవవీ ఇప్పుడిక ఉపసంహారం తర్వాత ఖాళీ రంగళాల నుంచి అనియత నిర్ణమనానికి నన్ను నేను ఎంత సిద్దం చేసుకుంటాను. రంగశాల ఎంత శూన్యమో వేదికా అంతే హన్యం ధూళినిండిన గాలిలో దూది పింజల వలె నేను ఉచ్చరించిన శద్దాలు శేలియాడుతాయి హావభావాలు ఖాళీ కుర్చీల చేతుల్ని గట్టిగా పట్టుకుని ఉంటాయి స్వయంగా నేనే సృష్టించిన అనంద విషాద కణాలు 101
విశ్వకవిత
చెట్ట కొమ్మలమీద
వాన చినుకుల వఠఆ
గోడల మూలల్లో ఇంకా వణుకుతుంటాయి నా హూన్య ఆ స్తిత్వం ద్విగుణీకృతమవుతుంది
(వదర్శన ముగిసిందని
కాదు నా విచారం
ముగిసినది నా అ స్రిత్యమే
మూడు గంటల్లో కుదించిన
నా సారం ముగిసిపోయింది
నా లోలోపల అంతమైపోయిందె
నాకు తెలుసు
ఆనా అ సిత్వపు పరమాబువులు గేషకులతో ఇంటింటికీ పయనించాయి అన్నిటికన్ని జ్ఞాపకాలలో అవి పునర్జివిస్తాయి. అరుంధతి దేవస్థలే (మరాఠీ) (అనువాదం : వేణు)
102
వూర్‌్రా
ఊరేగింపు నడుమ
నా భుజాలపై ఆయన “బ్యానర్‌”,
జానకి అక్కయ్య అన్నది---*గు ర్రించావా మార్క్స్‌ బాబాను 7 జర్మనీలో పుట్టాడు, బోలెడన్ని పుస్తకాలు రాకాడు ఇంగ్రాండ్‌ మట్టిలో కలసిపోయాడు
రుషుల దేముంది ?
ఎక్కడైనా భూమంతా ఒక్కటే వాళ్లకు
ఆయనకూ వుండేవాళ్తు వెళ్ళాం పిల్లలూ :£
ఆ తర్వాత
ఒక సభలో నేను మాట్లాడుతున్నా ను---
“అయితే ఆర్ధిక మాంద్యానికి కారణమేమిటి ? “పేదరికం గోతం ఏమిటి?
అప్పుడు మార్క్స్‌ ముందుకొచ్చాడు.
నేను సభలో మాట్లాడాను.
ఇంకా వకదాటిగా మాట్టాడుతూనే వున్నాను
మొన్న గేటు మీటింగ్‌ దగ్గర ఆయననా ఉపన్యాసం వింటూ నిలబడ్డాడు
నేను అన్నాను--చర్మిత నిర్మాతలం మనమే భావి చర్మిత అంతా మనమే, 108
విశ్వుకవిత
ఆయన పెద్దగా చప్పట్లు చరిచాడు
గలగలా నవ్వుతూనా దగ్గరకొచ్చాడు
నా వీపు తట్టుతూ ఆడిగాడు
“ఏమిటోయ్‌ కవిత్వమేమైనా రాన్తుంటావా ఏమిటి నువ్వు చెప్పింది బావుంది, చాలా బావుంది, నాక్కూడా గేదే మహాకవి అంటే చాలా ఇష్టం” నారాయణ సుర్వే (మరాఠీ)
(అనువాదం ; నిఖిల్‌)
104
దర్గాకు వెళి దారిలో చీకటి కౌగిట్లోకి దూరిపోయాడు కాలుతున్న సూర్యుడు అప్పుడే షేవ్‌ మెంట్‌ వై గుడ్డ పేలికల మధ్య నా జన్మ, అప్పుడే నేను అనాథను కూడా: పేవ్‌ మెంట్‌ దుర్మార్గులను భరించలేక చీరకు అంటుకున్న చీకటి మచ్చలను కడుక్కోడానికి నన్ను కన్నతల్లి వెళ్ళిపోయింది స్వర్గంలోకి తర్మడిదగ్గరికి, నేనేమో ప్యూజు ఎగిరిపోయిన వాడిలా రోడ్డుపక్క- మలంలో పెరుగుతూ దర్గాకు వెశ్శేదారిలో బిచ్చమెత్తుకుంటూ ఆరుస్తున్నా ను--- “ఐదు వైసలివ్వండి ఐదు తిట్టు తీసుకోండి” నామ్‌ దేవ్‌ దస్సాల్‌ [మరాఠీ (దళిత్‌ )] (అనువాదం వ నిఖిల్‌
105
అరసత్యం ళు చ।,కవ్యూహంలో ఇరుక్కు-నేముందు నేనేమిటి ఎలావున్నాను నేను ఆసలు ఆది నాకు జ్ఞాపక మేరాదు చ్మృకవ్యూహంలో ఇరుక్కున్న తర్వాత నాకూ చ్మక్రవ్యూహానికి మధ్య [ప్రాణంకీిసే సాన్నిహిత్యం మామే వుంది నేనసలు ఇది (గహించలేను చ్మకవ్యూహంలోంచి వచ్చేసినా నేను విమక్తుణి కావొచ్చు కానీ ఆ చ్మకవ్యూహ రచనలో మార్పేమీ వుండదు చచ్చినా లేదా చంపినా హత్య చేయబడినా లేదా నేనే పాణాలు తీసినా అనలు ఈ నిర్ణయమే ఆసంభవం న్నిదించిన మనిషి న్మిదలోంచి లేచి నడవడం మొదలెట్టగానే మళీ అతను చూడలేడు తన కలల [ప్రపంచాన్ని ః 106
విశ్వుకవిత
అంతా ఒక్కటిగానే వుంటుందా ? ఒక ప్తాంలో నపుంసకత్వం మరో వశంలో పౌరుషం తరాజు ముళ్శకు నడుమ ఆరసతం౦ :
థి లి
దిలీప్‌ చ్మితే (మరాఠీ)
(అనువాదం ; నిఖిల్‌)
107
తాంగ్‌ ఖుల్‌ కుక ఫ్రా పెద్ద పెద్ద రాళ్ళు పడగొటారు
ది చి ర! రోడ్డు వేస్తున్న కార్మికులు కుప్పలుకుప్పలుగా వున్న కంకరను పర్చారు 1 ఒక కోమలమైన “కోంచిరై” పువ్వు రాళ్ళకింద ఆఅణిగిపోరుంది కార్మికులు పట్టించుకో నేలేదు రోడ్డు రోలర్‌ డై9వర్‌ కనీసం వెనక్కి కూడా చూడడు కంకరను చదునుచేస్తూ పాచిపళ్ళు బయటికి చూపుతూ వెద్దగా నవ్వుతున్నాడు చావులా : దగ్గరే కూచున్న కుక్క ఒక తాంగ్‌ ఖల్‌ కుక్క బోరున రోదిస్తున్న ది_ లోలోన కుమిలిపోతూ........ యన్‌. శ్రీ వ్రీరేన్‌ (మణిపురి) (ఆనువాదం : నిఖిల్‌ 1008
జంటురి
ఈనాటి యుగంలో
రొద జీపుల కార్ల్షరౌద
రొద జెట్‌ విమానాలరాద
పెరుగుతున్న అనేక ఆంతస్తుల మేడలఎత్తు
'వెరుగుతూనే వున్న వివిద సంస్థలు
మనిషి మ్మాతం ఆంచే ఒంటరి
ఆడవిలోని ఏకాంతం కానే కాదిది
గుంపులో మిగిలే ఏకాంతం
కలుస్తాయి కళ్ళు
కాన్‌ గుర్తించుకోలేరు పరస్పరం
నోరు మరో నోరుతో మాట్లాడుతున్నా
అసలు అర్థం చేసుకోరు
చేతులు కలిసినా
కలిసి నడవడం సాధ్యంకాదు
పాతవ్యవస్థ చెదిరిపోయిన పరిణామం
ఈనాటి మనిష్‌,
ఒకో్క్కో- ద్వీపంగా విడివిడిగా :ః
అప్యాయంగా మెరిసే చిరునవ్వుకు అర్థం వుండదు
ముసుగువై ముసుగు
తప్పిపోతూనే వుంది ఆసలు స్వరూపం : 1090
విశ్వకవిత మసషి మకోమనిషికి అపరిచితుడు తనకుతానే ఈ మనిషి ఒంటరి యాతికుడు అభివృద్ది పర్వతం పైకి వేలాది ఆనందపు కాగడాలలో ఆధికోహిస్తున్న మనిషి అన్వేషిస్తున్నాడు పారేసుకున్న హృదయాన్ని అనాదిగా కావలసిన (పేమను కాంతిని | కాని అన్వేషణ ఫలించదు. కావలసింది లోపలేవున్నా మనిషి బయహే వెతుకుతున్నాడు నిరంతరం మాయా మరీచికను వెంటాడినటు ట్‌ చెదిరిపోయిన ఈ జగత్తులో........ ఎలొంగ్‌బమ్‌ నీలొకాంత్‌ సింగ్‌ (మణిపురి (అనువాదం ; నిఖిల్‌) 110
తం[డీ కొడుకుల నంవాదం ధవళ శిఖర్మాగంపై
పద్మాసనంలో
అర్ధ నిమీలిత నయనాలతో
కూచుంది గిరిజాదేవి
పక్కనే జోలెనిండా భస్మంతో
కూచున్నాడు శివుడు
వొడిలో లంబోదరుడు
స్కంధుడు షికారు కెళ్ళాడు
నెమరువేస్తూ నిలుచుంది నంది
అంతకంటే ఇంకేమి కావాలి-
తండి అడిగాడు :
“పియ కుమారా, ఎక్కడైనా నరకయాతన,
నిస్పృహ మృత్యువాంఛలాంటివి చూస్తున్నావా ? ఎవరైనా నిరసనతో ఆకోశిస్తున్నారా ? మామూలు ఆత్మల స్వల్ప మానవులను అల్పాయుష్కు-లను నువ్వు కలిభావా ?” వినాయకుడు చివ్వున వొడిలోంచి లేచి నాలుగు గజాల దూరాన నిటారుగా నిలిచి
క్షే
విశుకవిత
వ్మరని పెదాల తొండాన్ని ఊప్పతూ, అన్నాడు----
“మీకు నేను చూపించేవాణ్ణి ఆ దృశ్యాల్ని కానీ నేను చూపించకపోవ డమే మంచిది
ఈ ఉన్నత హిమాలయ శిఖర్మాగాన్ని వడిలి కిందికి ఆ నికృష్టమైన లోయల
లోతుల్లోకి చూసే సాహసం మీకు వుందా గంభీరంగా నిశ్శబ్దంగా వున్న తండిని చూసి గణపతి తల్లివై పు దృష్టి సారించాడు. పార్వతి మాతృ సహజమైన వాత్సల్యంతో ఇలా చివాట్లు పెట్టింది థి
“నాన్నగారికి అలానేనా బదులు చెప్పేది? వొరఠే చిన్నబ్బాయి, నీకెలా చెప్పాలి,
వెళ్ళి షీ అన్నయ్య స్కంధుడి దగ్గర కొంచెం లౌక్యాన్ని నేర్చుకో హౌ; నాగార్జున్‌ (మైథిలీ
(అనువాదం ; నిఖిల్‌)
[19
ఠొూతకూధంలు
అప్పులవాడు తన బాకీ
వసూలు చేయాలని వచ్చినపుడు
అన్నీ నిస్సహాయంగా----
అప్పుడు మనమంతా మరుగుజ్ఞుల్దా
మిగిలిపోతాం ఈనాటి యోధుల్లా...-.=5
ఎన్నిక లు
ఎందుకు 1పజల్ని పిలిచి
ఎన్నికల్ని అపహాస్యం చేస్తారు 2
ఎలాగూ
బ్యాలెట్‌ 'పెఫ్టైలో
నోట్లు గుమ్మరించే వాడే గెలుస్తాడుగా ః 11కి
విశ్వక ఏత
భరంావ్‌ం
ఈ ముసలి భూమి
ఇప్పుడు నిస్సారమై పోయింది
ఇక పిల్దల్ని కనలేదు యుగయుగాలనుంచి
విష్ణవాల సీత
పుడుతూ వచ్చింది కరువు కాలంలో తూధులు గితాపఠనం చేశారు అన్యాయాన్ని ఏదిరించారు
ఈసారి కూడా కరువొచ్చింది కానీ “సీత” మ్మాతం జన్మించలేదు అన్యాయం సాగుతూనే వుంది ఆసంభ్యాకంగా అనేక ఏళ్ళుగా, కానీ ఎవ్వరూ పఠించలేదు 'గితిను ః నిజమేమిటంపే ఈ ముసలి భూమి నిస్సారమైపోయింది ఇక్‌ పిల్లల్ని కనలేదు. మనమంతా సమావేశమవుదాం మళ్ళీ మనకు సాధ్యమైతే ఆమెను గర్భవతిని చేద్దాం : ఆక్‌.డి. శ్రీమాలీ (రాజస్టాన్సీ (అనువాదం : నిఖిల్‌) |.
కలియుగ సిత
జీవితపు [పతి మలుపులో
జీవితపు (పతి మజితలో
(పతి జీవిత సంగమంలో
(పతి ఒక్కరికీ ఒకపరీక్ష తప్పదు
అలనాటి సీతకే తప్పలేదు అగ్నిపరీక్ష
కామంతో సూక్ముశోధన చేస్తున్న
స్కానింగ్‌ కళ్ళు,
శే కప్పుకున్న నిగ్గూ బిడియాల వస్తాాల్ని
పీలికలు పీలికలుగా చింపేస్తున్నాయి-లా
పాతిివత్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి
రావణుడు ఒక్క-డైతే కదా?
పవ్మితతను చాటుకోవడానికి
ఎంతమంది చూపుల మంటల్లోంచి
మరిక ఎవరికోసం ఈ పరీక్ష ?
వీణ్యాషింఘి (సింద్రీ
(ఆనువాదం ఐ దేవరాజు మహారాజు) 115
దుర్వాసన నేను పట్టపగలు చెత్తను కూడా అమ్ముకోగలవాణ్ణి అందుకే ఓ మూల పడివున్న వార్తా ప్మతికల్ని, వార ష్మతికల్నీ చిత్తు కాగితాల్నీ, సత్తు గిన్నెల్నీ, పాత సీసాల్నీ అన్ని ఓ చోటికి చేర్చడం మొదలు పెట్టాను అప్పుడు కాగితాల మధ్య....ఓ చోట మూషిక సా్యామాజ్యం కనిపించింది. కాగితాల్ని దూది పింజల్లా కొరికి ఓ ఎలుక మెత్తని శయ్య తయారు చేసుకుంది, అక్కడికి కొల్పగొట్టిన తినుబండారాల్ని చేర్చుకుంది విశాంతిగా పిల్లకు పాలిస్తూ కనిపించింది ఆ ఎలుకరాణికి ఒకే ఒక బిడ్డ కాబోలు నా కెంతో ముద్దేసింది. కాగితాల్ని కదిలించలేదు. ఆ బుచ్చి, బుల్లి ఎలుక కూనను చేతిలోకి తీసుకుని సరదాగా అటూ ఇటూ ఆడుతున్నాను కాసేప్ప ముచ్చట తీరాక దాన్ని తల్లి దగ్గర వదిలేసి నా పని చూసుకున్నాను పనికిరాని కాగితాలూ, చాకులూ యేరి ఒకచోట చేర్చాను మళ్ళీ ఎందుకో జ్ఞాపకం వచ్చి బుజ్జి ఎలుకనొకసారి చూద్దామని వెళ్ళాను
జ 116
విశ్వుకవిత ఇంకేం ఉంది? ఘోరం జరిగిపోయింది తల్లి ఎలుక పిల్ల ఎలుకను సగం తినేసింది మిగతా సగభాగాన్ని పళ్ళ మధ్య పట్టుకుంది “నువ్వు తల్లివా దయ్యానివా ? అమ్మవా జేజెమ్మవా ? సీ పిల్లని నువ్వే తింటావా =? నీ జాతిని నువ్వే నాశనం చేస్తావా ?”--- అని భరించలేక ఆకోశించాను £ తల్లి ఎలుక _ నావైపు చూడను కూడా చూడలేదు “గినిక్రి మానవ దుర్వాసన సోకింది అందుకని ః ...” అని బదులు చెప్పి? గ్మిరున వెనక్కి. తిరిగింది తల్లి ఎలుక. మహేగ్‌్‌ నేణ్‌వాణి (సింథీ) (అనువాదం : దేవరాజు మహారాజు)
క్ష?
తాడు వోద తందానా పురిపోసి పేనిన తాడు
నేనాడే ఆట,
ఊరిపోసి లాగే తాడు
నా ఆట రెండు గుంజల మధ్య,
లాగి బిగించిన తాడు మీద
తాడు మీద నేనేమి ఆడతాను =
ఈ గుంజ నుండి ఆ గుంబకు
ఆ గుంజ నుండి ఈ గుంజకూ
తాడుమీద అడుగులెయ్యటం--అంతే
వాళ్ళు నన్నెందుకు చూసారు ?
ఫ్లడ్‌ లైట్లతో వెలిగిపోయే రంగస్థలం మీద [ప్రదర్శించే శాస్త్రీయ నృత్య భంగిమా ఇది? ఈ జనాలు నన్నెందుకు చూస్తారు ? వాళ్టు నన్ను చూడరు నేను నిలుచున్న తాడునూ చూడరు
లాడు బిగించి ఉన్న గుంజల్నీ, గుంజలు పాతిన గోతుల్నీ చూడరు- 'కేవలం...నా “ఆట చూస్తారు ః
నా అటంటే వారికి డాన్సే మరి?
ఆ రెండు గుంజల మధ్య
బిగించి కట్టిన తాడు మీద
నిజానికి నేను ఆడను.-
ఈ గుంజనుండి ఆ గుంజకు
కేరి
విశ్వుకవిత
సమ్ముదమంత దూరం, మెతుకంత దగ్గర తాడు వొదులవుతే బ్యాలెన్సు కుదురుతుందేమోనని.... జ్యాలెన్సు కుదిరితే బతికి బయట పడతానేమోనని.... నరాలు బిగబట్టి, ఊపిరి బిగబట్టి జవ సత్వాలన్నీ
'కేందీకరించిన ఒక కదలిక అదె బ్యాలెన్సులేని బతుకుతో బ్యాలెన్సవుతున్న శరీరం | ఆదే మనిషి బలహీనత జనం చూసేది దాన్నే- చప్పట్లు చరిచేది దానికే-- చూ ఎదుటి మనిషి బలహీనత కూడా ఎంతటి వినోదాన్నిస్తుందో చూశారా? వాళు చూసేది 'ఆడుతున్న' నన్ను కాదు
న దు నార పోచలన్నీ కలేసి పేనిన తాడునుకా ఆ రెండు గుంజల్నీ కాదు వాళ్ళంతా తమాషాగా చూసేది ఒక 'ఆకలి ఆటిను మ్యూతమే : ఆజైేయ (హిందీ) (ఆనువాదం ; దేవరాజు మహారాజు) షర
“స్విచుకు వుఖవేంది?
ఇటు నుంచి అటు, ఆటు నుంచి ఇటు
ఎటు చూస్తే ఆటు అన్ని వైపులా ఇళ్ళు
కొల్లగొట్టిన ఇళ్ళు కూలగొట్టిన ఇళ్ళు
మరోవైపు తమ ఆకలిని తమ ఆ్మకోశాన్ని తామే తొక్కుకుంటూ 'పాణాలు గుప్పెట్లో పెట్టుకొన పారిపోతున్న (వజలు చర్మిత-మానవ సంక్షోభాల గతాన్ని చెబుతుంది ఇక్కడి నుంచి ఆక్క_డిదాకా
ధరిితి అంతా ఒక్కటేనని |
ఈ సువిశాల దేశంలో, [ప్రజా సంఘర్షణలు
గొప్పవి కానప్పుడు
కన్నతల్లి సౌభాగ్యాన్ని హంతకులు దేశదేళాలకు ఎగుమతి చేయడం గొప్పవుతుంది
పర్వతాల్ని, ఆరణ్యాల్ని, గనుల్ని, లోయల్ని పచ్చని వైర్లసీ అమ్మడం గొప్పవుతుంది
ఇక మన చరిత్రలో జొన్నత్యానికి ఇవే నిదర్శనాలు జాతి జొన్నత్యం, దేశపు కిర్తి (వతిష్టలు....వగైరా న్వదేశం పొలించేవాడీ, క్యారత్వమే
విదేశాల్లో “గౌరవంగా రూపుదిద్దుకుంటుంది ॥ హత్యలు, దోపిళ్ళు రక్త (వ్రవాహాలే
నేటి భారతీయ సంస్కృతి ప్రతిబింబాలు,
120
విశ్వకవిత దోపిడి ఈ నేలను లోపలి మట్టి పొరలదాకా చీల్చింది పొరల మధ్య ఒక మొలక ఉంది - రండి దాన్ని. మనం మన చేతుల్తో వె కెత్తుదాం మట్టితో సహా మనం భౌగోళిక శాస్తాన్ని బొత్తిగా మరిచిపోయాం మన పక్కన మన ముందే జరిగినా సరే, (ప్రతి హత్యా ఎక్కడో ఎప్పుడో జరిగినట్లు భావిస్తాం ఎవడి కర్మ వాడు అనుభవించక తప్పదన్నట్టు నేతలు కొందరు బాధితుల్ని పరామర్శిస్తారు మనం హత్యల గురించి మాట్లాడతాం హతుల గురించి కాదు హతుల ఫోటోలు, వారి జీవిత కాలంలో ఎప్పుడూ బహుశా, (పచురింపబడి ఉండవు చచ్చిన తర్వాతనే; వారి శవాల పోటో [గాపులు (వచురితమౌతాయి అందులో మళ్ళీ తమాషా, హతుడి పక్క-న విషాదం నటిస్తూ నిలబడ్డ (ప్రముఖుడి ముఖానికే (ప్రాధాన్యముంటుంది హతుడి ముఖానికి కాదు ఎందుకంకే, అంత ముఖ్యమైన ముఖాన్ని చూసీ చూసీ, దానికి మనం పనికి రామని ఆలస్యంగా (గహిస్తాం నటించ కుండానే అప్పుడు మనల్ని విషాదం ముంచేస్తుంది దేశ మంతటా విస్తరిస్తున్న ఈ శవాల ముఖాలే; మన జాతి సమైక్యతకు 1ప్రామాణ్యాలు !! సమాజాన్ని శాసిస్తున్నవారు ఇక్కడ హతులెవ్వరో గుర్తుంచుకోరు శల!
విశ్వకవిత కాని, అక్కడ తామే పెద్ద దేశాలకు బానిసలవుతారు మన దేశపు భయానక విపత్కర పరిణామాలలో మనం మాతం ఇక్కడ
మన ముఖాన్ని మనం వెతుక్కుంటూ ఉంటాం.... అదే 'స్వేచ్చ-
రఘువీర్‌ సహాయ్‌ (హిందీ)
(ఆనువాదం : డొ; దేవరాజు మహారాజు)
122
నిరితణ పొద్దున్నే విప్పారిన శతపషతాన్ని చూసి “ఎలాగున్నావ్‌ + ఆంటూ నవ్వుతూ పలకరించాను. కమలం మౌనంగా ఆకాశంకేసి చూన్తూ వుండిపోయింది. గొంతు విప్పిన ఓ పక్షిని చూసి “రా; రాః రావూ?” “నేనూ నీతోపాటు గొంతుకలుపుతా' అన్నా. కరెంటు తీగెవై కూర్చున్న ఆ కలకంఠి ఆకాశవీధిలోకి అలా ఎగిరిపోయింది. తలుపు తట్టినట్లనిపి స్తే కిటికీలు తెరిచి నేను పిల్లతెమ్మరల్ని ఆహ్వానించాను ॥ కాని అవి చెట్టుకొమ్మల్ని కౌగిలించుకునే వుండిపోయాయి ఓ సుఖంవై సంతకం చేయాలని జీవితమంతా నేను కలం పట్టుకునే నిల్చుండిపోయాను భారక్‌ భూషణ్‌ అ(గవాల్‌ (హిందీ (అనువాదం ; ఘట్టమరాజు) 1928
హానీమూన్‌
కవి నెకమీద తూలుతూ ఉన్నాడు
ఆతని కళ్ళలో ఒక్‌ త్రీ
సమ్ముదంలో స్నానిస్తున్న ఆ స్త్రీ
తన ఇంటి కిటికి గుండా చూసోంది
సముుదంలో మునిగి తేలుతున్న మనిషి
కవిత్వం రాస్తూ కనిపించాడు.
దినమంతా అతను అలాగే
డెక్‌ మీద కాళ్ళ జోళ్ళతో ఉన్నాడు
నీళ్ళ మీద జారిపోయే
నౌక కూడా అతనికి జక కాలిజోడే
రాతంతా ఆ శ్రీ జోళ్ళు దాచేస్తూనే వుంది
వెన్నెలేమో, కన్నీటి చుక్క కూడా
దాచడానికి వీళల్లేనంత విరగకాచి ఉంది.
అతని కళ్ళు సము[దంలో మునక లేస్తూ ఉన్నాయి
గాలిలో, నూర్యరశ్మిలో అతడు గతాన్ని
వెతుక్కుంటున్నాడు
ఆ త్రీ బట్టలు ఆకాశంలో ఆరుతున్నాయి
అప్పుడొక చిన్న పిచ్చుక అంది :
'ఈ బటలు నాలోనే ఎండుతున్నాయి' _- అని; బ్‌
గలతీ
విశ్వుకవిత ఆతడు నౌకలో నుండి చూస్తూనే _ ఉన్నాడు ఆమె వెకప్పు నుండి - ఇంట్లో (ప్రవేశించడానికి సముదం వేసే మొదటి అడుగు కోసం ఎదురుచూస్తూ వారిదరిలో ఉన్న న్‌రు 0 తలవైనుండి (పవహిస్తోంది వారి పిచ్చితనాన్ని చం్మదుడు ఎవరినుండీ లాక్కో-లేదు చిక్కటి గోదుమవర్ణపు గ్మురపు కండరాల మీద జారి పోతున్న వెన్నెల దారిని అడ్డగిస్తోంది ఇద్దరూ అశ్చర్యపోయి చూళారు ఎదిరిపోయే గ్మురం ఆగిపోవడాన్ని - శ్రీ నోటిలో వెన్నెల నురుగుంది మనిషేమో నీరుగారిపొయ్యాడు గ్మురపు కళ్ళెం లాగుతూ లాగుతూ ఒకరి నుండి ఒకరికి సన్నని సితారు వాయిద్యం వినిపిస్తూ, హింసిస్తూ నిజానికి చందుడే, వారికి కజ్జాలు పెట్టేది - ఇద్దరూ చం్మదుణ్జి లాక్కుంటున్నారు కొది కొదిగా చం్మదుణ్ణి చప్పరించడం ది ౧ వ! ఎవరికి నచ్చదని 7 ఇద్దరు ఆతురతతో ఉన్నారు చం్నదుని పొడితో చేసిన పానీయం 185
విశ్వక విత ఒకరికొకరు 'శాగించాలని ? క ఎప్పుడు ఎట్లా అయ్యేది ఆ ఈశ్వరునికే ఎరుక, వందుడు సుఖంగా సురక్షితంగా ఆకాశంలో ఉన్నాడు వారిద్దరికీ మధ్య జరుగుతున్న టగ్‌ -ఆఫ్‌ వార్‌లో తన ప్యాత ఏది లేదన్న ట్టు- గాఢ న్నిదలోకి జారింది అలసిపోయిన సము దం- పీశ్శిద్దరు యం వీళ్ళిద్దరు న్మిదపోయ్యారు జంట శిలల వలె సగం ఇసుకతో కప్పబడి, సగం వెన్నెట్రో మెరిసిపోతూ - చా చందదకాంక్‌ దేవ్‌తాలే (హిందీ) 126
“సజీవ దహనం”
వ్యడంగి, చెట్టును కోస్తున్నాడు--
చల్లని అడవి గర్బంలో బతికి బతికి
ఆతడా నిర్ణయానికి వచ్చాడు
ఊగిపోయే కాండానికి, వీగిపోయే వేళ్ళ్గకూ మధ్య,
వక్షిగూదును పడగాకఠే ఇనుప రంపం
పరపరా నడుస్తోంది "
ఉరకలువేసే ఉడుత
క్షణకాలం మెరిపించి పోయే తోకా
(పశాంతతలో నిశ్చింతగా
పులి పిల్లలు పెస్టే గురకా
తెగుతున్నాయి కాండంలో----
వడుతున్నాయి గతంలో.
ఆ కాండంలోనే ఎక్కడో
పక్షి తన గింజను పోగొట్టుకుంది
(ప్రతిసారి రంపం
దాన్ని మానులోంచి లాక్కాస్తుంది
కానీ, ఆ గింజ చటుక్కున జారిపోయి
మళ్ళీ మానులోనే అదృశ్యమౌతోంది.
వడ్రంగి మానును కోస్తూనే వున్నాడు
మాను మధ్యలోంచి ఎక్కడో -.-
పక్షి ఆ్మకోశిస్తూనే వుంది---
డా. కేదార్‌ నాథ్‌ సింగ్‌ (పాందీ)
(అనువాదం ఏ దేవరాజు మహారాజు) కల్తి
ఈ అడవిలో ఈ అరణ్య మార్గంలో ఇన్ని చెట్టు చుట్టుముట్టగా మారిపోయాను నేనూ ఒక చెట్టుగా దట్టంగా, ఆకుల హర్మ్య్యంలా సూర్యుడు నా తలవై కాలువపెడుతూ వెళ్ళిపోతాడు పిట్టలు అరుస్తూ నాలో నుండి ఎగిరిపోతాయి నాకో సొంత భాష__కదలిక లేదు గాలి నిలువునా ఊపుతుంది, వెరుస్తుంది మిగతా వాళ్ళలా ఫలాలు --.పుష్పాలు._. రుతువుతో మారడం తప్ప, విరగడంవల్లే నన్ను గుర్తిస్తున్నారు ఈ అడవిలో నడుస్తూ--నడుస్తూ ఆగిపోయినపుడు చివరికి ఈ అడవి నాలోనే 128
విశ్వుకవిత నడున్తుందని నేననుకోలేదు చేతులు___చేతులు మాృాతమే మొలుచుకొస్తాయి నాలో ఆలసిన పక్షుల ఆశయం కోసం సఠ్వేశ్వర్‌ దయాల్‌ సక్సేనా (హిందీ) (అనువాదం : నిఖిల్‌)
129
నైట్‌ షిప్ట్‌
ఏకాంతపు ఆదిమ సజీవబాధను తాకాలని దారితప్పిన వెన్నెల పాలరాతి వేళ్ళను చాస్తూ నగరం వెలుపలికి వెళ్ళిపోయింది ఏకాంతం
నగరం నుండి
గూండాలతోపాటు బహీష్కృతం
ఆఫీసుల నుండి బయలుదేరిన
దారుల పొడుగునా
పారదర్శకమైన అసంతృ ప్రి _పణాళికలు
సాగిపోతున్నాయి పావు రొసై
పౌొలకూర అన్వేషణలో
రోడ్డమీదికి పడుకోడానికి
కదులుతున్నారు అనికేతనులు
పక్కలు లేని వాళ్లు దేశ దిమ్మరులు
జిపష్సీలు
వానాకాలం నాటి పేరులేని రెక్కల పురుగులు
విశాలమైన రోడ్డమీద
ఆధునిక విద్యుత్‌ దీపాలకు ఢీకొని
రాలిపోతున్నాయి
180
వెశ్వుకవిత దినమంతా దాచుకున్న ఆకలిని తనకొత్త చెప్పులను తలకింద పెట్టుకొని ఊరు విడిచి నగరం వచ్చిన కార్మికుడు మరి కొత్త బిచ్చగాడు స్త రంగుల నైలాన్‌ తెరలతో తెరలు తెరలుగా మృగ మరీచిక తృష్టలు పాశవిక మూర్థత్వాలు కుబుసం విడిచి బయటపడుతున్నాయి సందుల్లోంచి పరిచితుల అపరిచితమైన వివశత్వపు నవ్వు కేవలం సందర్భ్చవకాత్తు సాన్నిహిత్యపు సుఖాన్ని అనుభవిస్తోంది థగ థగ మెరుస్తున్న గదుల్లో కుక్కలు, పిల్లులు, పాములు, కొండచిలువలు తేళు, ఎలుకలు, రాబందుల జంటలు నిదపోయేముందు మార్చుకుంటున్నాయి దుస్తులు గడిచిన రోజు ఒక యుగం గడుస్తున్న ర్యాతి కేవలం ఒక కణం చెడిన యం్యతాలు ఉత్పత్తి చేస్తున్నాయి దుష్పరిణామాలని
1
విశ్వకవిత
రేపు ఉదయం
అధిక ధరలకుగాను
అమ్మకాసికి గాను
దుకాణాల్లోకి పంపిస్తున్నారు
ఈ నూతన ఉత్పత్తిని
కొత్త మర్యాద
రేపటి కొత్త సత్యం హరినారాయణ వ్యాన్‌ (హిందీ (అనువాదం $ నిఖిల్‌) 1తి9
గి ఏదన్న గింత నేరం మోపుండీ మూడేండ్ల పిలగాళణ్ఞి చంకకేస్కోని ఏగ బోస్కుంట ఒక తల్లి సోలీస్‌ నాక కొచ్చింది ఒచ్చి ఆమీన్‌ కాల్లమీద, కండ్ర నీల్హయి వొల్ల వొల్ల పారింది-- న్‌
“అయ్యా, బావూ, నాయినా మా ఊల్లైకు కరువొచ్చిందయ్యాః కాటక మొచ్చింది మనుసులంత ఆకలితోని అలలాడి పోతున్నరు
రుణ 'పేగుల్టెగి సుడిదిరిగి పోతున్నరు కండ్హ లీల్లు దాగి కడ్పునింపుకోబడితిమి కని, ఎంతకాలం నాయినా ఇది? ఆలు ఈలు జెప్పుకోంగ దెల్మింది
ళు యు జల బడోలకు ఎంతలేదన్నా పూటగింత జా=ధు ఉణు గి తిండి దొరుకుతదట గద నాయినా ? ఈడు నా చిన్నోడు, మూడేండ్లకూన, నా పేగు తునక
బువ్వ గావాల్నని జిద్దు చేస్తున్న డయ్యా
ఏం జేతు? ఏడబోదు?
188
విశ్వకవిత
నా ముంగప్నే నా కడ్పుల పేగు సావంగ ఎట్ట జూతు ?
అయ్యా ః దొరా 1! ఈనిమీద దయుంచుండి ఈని మీద ఏదన్న యింత సీరం మోపుండి: కేసు బెడతరో, జేలుకు బంపుతకో మీ ఇష్టం .
ఏమన్న జెయ్యుండి కని,
పూటగ్గింత తిండి జూపుండి సాలు." నరేందరాయ్‌ (హిందీ
(అనువాదం ; దేవరాజు మహారాజు
18కి
ఇతరదేశాల కవిత “కె. శవా డ్డి
ఆ ఫ్‌కా గితం అగ్ని అక్కడ దిజ్బండలం.వై అగ్ని చేతులెత్తి నిల్చున్న నల్లని చెట్టభాయాచ్యితాలు గాల్లో తగలడుతున్న తాటాకుల వచ్చని వానన రోడ్డుమీద మొక్కజొన్న పిండిబస్తాలకింద మూలుగుతున్న “బెరెండో” పోర్టర్ల బారు. గదిలో పదేపదే అలంకరించుకుంటున్న ముగ్గమోహన మదురన్నేతాల సంకరజాతి జవ్వని. అందంగా పిరుదులు కదిలిస్తూ సంచరిన్తూ-మరో (పొడ పక్కలో నిదురలేని మగాడు-సుతారంగా భోంచేయటాన్ని- సుందరమైన కత్తులూ, పోర్కులూ కొనాలనే తలంపులో- ఆకాశం మీద అగ్ని (పతిబింబాలు చేతులెత్తి డప్పులు మోగిస్తున్న: న్మీగోలా భఛాయాచ్వితాలుం గాల్లో వెచ్చని స్వరాల జానపదగీతాలు రోడ్డుమీద కూలీలు గదిలో సంకరజాతి జవ్వని మంచంలో నిదరలేని మగాడు.
1
విశ్వకవిత అగ్ని, ఆరగిస్తున్న తగలబడే బొగ్గు- వెచ్చని దిజ్ఞండలాల దేశం ఆ ఫికా- యుద్దానికి పోతూ నా తల్దీ (కొడుకులు దూరంగా వెళ్ళిపోయిన స్మీగోతల్లులారాా దురదృష్ట దినాల్లో నువ్వుఓర్పుగా వున్నట్టు నన్ను ఓర్పుగా ఉండమని బోధించావు ___ కాసీ తల్టీ జీవితం నాలో ఆశని చంపేసింది. నాలో ఆ ఆధ్యాత్మికాళని చంపేసింది. తల్లీ నేనింకా ఓర్పుగా ఎదురుచూసే స్తితిలో లేను. న! నా కోసం జనమంతా ఎదురు చూస్తున్నారు. మీ పిల్లలమైన మేమే ఆశ. జీవితాన్ని పోషించే గాడమైన నమ్మిక కేసి (పయాణం చేస్తూ మేమే- ఒక ఆశ, ఈ రోజు మేం ముళ్ళ్గపొదల వెనకాల మారుమూల (గామాల్లో దిగంబర పిల్లలం. చదువూ సంధ్యాలేక గుడ్డ 'పేలికల్లో బంతులు చేసి ఆడుకునే సంధ్యాసమయ ఆనాధ పిల్లలం న ఇంకా మేమేమిటి కాఫీ తోటల్లో కిరాయికి మా జీవితాన్ని దగ్గం చేసుకునే వాళ్ళం అనామక నల్లవాళ్ళం తెల్లవాళ్ళని గౌరవించే వాళ్ళం ధనవంతుల్ని చూచి దడునసుకునే వాళ్ళుం మేమేనమ్మా నీ పిలలం ఛా లై
విశ్వకవిత
గాలీ వెలుతురు లేని మారుమూల [గామాల గుడిసెల్లో పట్టణాల చీకటి మడుగుల వాడల్లో మగ్గే మేమేనీ పిల్లలం--- మృత్యులయతో లయకలిపి తాగి చచ్చేవాళ్ళు ఆకలి దాహంతో - నిన్ను తల్లీ అని పిలవటానికి సిగ్గుపడే వాళ్ళం రోడ్డు దాటటాన్కిా భయపడే వాళ్ళం - మనుమల్నిచూచి
భయపడేవాళ్ళం- మేమేనమ్మా స్‌ పిల్లలం- ఖచ్చితంగా రేపు 'స్వేచ్భాగీతాలు పాడతాం- దాస్యాన్ని నిర్మూలించి, శృంఖలాల్ని ఛేదించి కాంతిని వెతుక్కుంటూ పోతున్నాం ఎమీ పిల్లలం నా తల్లీ - నా న్మగో తల్లులారా మేం జీవితాన్ని వెదుక్కుంటూ పోతున్నా౦- మేమేనమ్మా నీ పిల్లలం. అగప్టీన్‌ నీటో (అంగోలా) (అనువాదం రె. శివారెడ్డి
శ్రి
పరాధినగీతం
ఇది నా గీతం గాదు
నా రక్త సంగీతంగాదు, ఆత్మగీతం గాదు
నా సొౌంతగీతం రాయటాన్కి కావలసిన శక్తి జ్ఞానమూ కొరవడ్డాయి- నేననుభవిస్తున్నా -
ఒక్త గొప్పగీతం నాలో సుళ్ళుతిరుగుతుంది, మధింపబడుతోంది నాగీతం ఏగమ్యంలేని బీకారిలా-
నగరాల్లోనూ హపొదరిళ్ళలోనూ సమ్ముదపుటు వ్పెనలోనూ పవనాంకుర కంరనాళంలోనూ.
దృక్పథంలోనూ ఆ స్తిత్వంలోనూ-
నా గీతం బయటపడి
“నిమ్మకాయలో సిమ్మకాయలో” అని దాన్నది అమ్ముకుంటుంది నా గీతం
పచ్చిచేపలగంపని నెత్తిన పెట్టుకుని
“మంచి చేపలు వచ్చి చేపలు
బొచ్చెలు కొరమీనులు" ఆంటూ
వీధిలో పరుగెత్తుతూ అమ్ముతుంది
పొద్దున్నే నాగీతం పేపర్లమ్మే క్కురాశ్హై_ దినపతికలమ్ముతుంది--
ఏ పేపరూ నాగీతాన్ని మోనసుకెళ్ళదు
నా గీతం హోటళ్ళలో జొరబడుతుంది
క్షీ
విశ్వుకవిత “లాటరీ, లాటరీ, బంపర్‌ లాటరీ, రేషేడా” నా గీతం (డా కూడా రేపే- చకంలో చృకమౌతుంది-- సుడిగుండంలో సుడిగుండమౌతుంది-- నా గీతం శనివారాలు టౌన్‌షిప్‌నుంచి వచ్చి ఉతకాల్సెన బట్టలుతీసు కెళ్ళి సోమవారము శ్యుభంచేసి; మళ్ళా శనివారము వుతికినబట్టల్ని అప్పచెప్తుందిం సోమవారము ఆత్మని అప్పచెప్పి ఉతి కేబట్టల్ని తీనుకెశ్తుంది. నా గీతం మెల్లమెల్లగా బాస్‌ ఆ[కమించుకుంటున్న ఇస్త్రీ బట్టలుచే సే చాకలిదాని కూతురు చేదవనలో మూగళఆ ర్రిలో- నా గీతం టౌన్‌షిప్‌లో విరిగిన వాకిలి దగ్గర , అర్జ్హనగ్నంగా నిలబడి “రెండురూపాయలుచాలు ర్మాతిమీదీ అన కస్ట్‌మర్స్‌ని ఆహ్వానించే న్‌ నా గీతం ఒక కాం్యటాక్టు వర్క-ర్‌- కాఫీతోటలో కటుబానిసతనంచే సేకూలీ-- నా గీతం నగ్నపాదాల్తో ఐజార్లో నడుస్తుంది. నా గితం పోర్టులో బరువులు దించుతుంది. బరువులు ఎత్తుతుంది పెటల్లోనే శ]క్తిని నింపుకుంటుంది. నా గీతం తాళ్ళతో కట్టి వేయబడుళుంది. పోలీస్‌ స్రేషన్‌ కెళ్ళి ఫైన్‌ చెల్లించి బయటపడుతుంది నా గీతం రోడ్డుపనికెళ్తుంది వంటింట్లో పనేస్తుంది, వర్క్‌షాప్‌ కెళ్తుంది సౌరాకొట్టుకెళ్తుంది, తూలిపడిపోతుంది. స్‌
వీశ్వక విత నాగితం చింకిపోతలు కడుతుంది దర్మిదపు బతుకు బతుకుతుంది అజ్ఞానం రాతిలో మగ్గుతుంచీ నాగీతాన్కి= దానిగురించి దానికేమీ తెలియదు నాగీతాన్కి అడగటమూ తెలియదు నాగీతం ఇవ్వటానికే పుట్టింది. ఆత్మార్పణ కే జన్మించింది వతిఫలం ఆడగటం తెలియని ఆమాయకపు మొద్దు ఆ నాగీతాన్కి కర్మసిద్దాంతంలో నమ్మకం లేదు నాగితం ఒకగితం దాసీకది కావాలి దాన్నది తేలుసుకోవాలి నాగీతం నేనే__ తెల్లవాడు స్వారిచేస్తున్న నేనే నాగితం నేనే స్మీగోని తెల్పాజ్జిమోస్తూ జీవనయా[త చేస్తూ నేనే నా గీతం కౌం _టాక్ట్‌ వర్వార్‌ నుంచి ఓ ఉతరం అవాామే ఓనా (పియరాలా | సీకో ఉత్తరం రార్దుామనుకుంటున్నా నిన్నుచూడాలనే నా గాడమైన కోరికను తెలిపే & త్రరం నిన్ను చేజార్భుకుంటున్నానేమోననే నాభావనాన్ని తెలిపే ఉత్తరం ఆర్జ్పతకన్న కరుణకన్నా బలమైన నన్ను వెంటాడి నన్ను చుట్టుముట్‌న ఈ నొ అవ్యక్త అనిర్వచనీయ బాధనీ | ఈ అనంత వాంఛనీ కాంవనీ తెలిపే ఉ త్తరం రాయాలని- దీనికోసమే పరివూ ర్రిగా లౌంగువాటుతో జీవిస్తున్నా - 6
విశ్వుకవిత ఓ నా పియువాలా | సీకో ఉత్తరం రాయాలని ఈ నా అంతరాళాల్లో దాచుకున్న నీ స్మృతుల్నీ సన్నిహిత రహస్యాల్ని మోనుకొచ్చే ఉ త్తరం రాయాలనీ- హన్నా వ్యరదనంతో పోటీపడే నీ పెదవులు నల్లరేగడిమట్టిలాంటి నీ పొడవైన కురులు తేనెలాంటి నీ తియ్యని కళ్ళు = అడవి నారింజకాయల్లాంటి నీ ఉరోజాలు వర్ణించనలవిగాని సీ ఆనంద తరంగాల్తూ సి లాలింపుల న్వర్గాలూ- ఓ నా [పియులారా : నీకో ఉత్తరం రాణూలని- పొడుగాటి పచ్చిక మైదానాల్లో మనతిరుగుళ్నూ తప్పిపోవటాలు వేటాడుకోవటాలు ప్దమ్‌ చెట్లనీడలు మనమీదకి వ్యాపించటాలు చందుణ్ణి వడపోస్తున్న ఖర్దూరచెట్టూ మన వెరి ఉ్నదేకాన్నీ అరుచికరమైన ఎడబాటుల్నీ మోసుకొచ్చే ఉత్తరం రాయాలనుంపి 'ప్రియురాలా- నిట్టూర్పులేకుండా చదవలేని ఉత్రరం నువ్వది (్రేమగా పవ్మితంగా దాచుకునే ఉత్తరం విసుగు విరామం లేకుండా నువ్వెన్నిసార్లో చదువుకునే ఉత్తరం- కిలోంబో [గొమంలో ఈ ఉ త్తరాస్కి- సోటీలేదు, సాటిలేదు (ప్రియురాలా 1 సీకోఉత్తరం రాయాలని దారినిపోతున్నగాలి ఆ ఉత్తరాన్ని మోనుకొస్తంది కాఫీచెట్ల్టు సరివి చెట్టు తొడిచెట్టు పశువులూ పసికందులూ (ప్రశాంత సాయంతాలుకూడా అర్హంచేసుకునే ఉత్తరం- పొరపాటున మార్గమధ్యంలో గాలి ఆ ఉత్రరాన్ని పారేస్తే చెట్టూ చేమా పక్షులూ పశువులూ ౯
పెశ్వుకవిత తొలిచేసే నా ృదయవేదన చూశ్హేక హెటగురించిపాడక, దుఃఖాన్నుంచి దుఃఖాని స్వచ్చమైన మరిగేనా మాటల్ని మోసుకొస్తాయి- ఓ నా 1పియురాలా నీకో ఉత్తరం రాయాలని ఆద్భుతమెన ఉత్తరం రాయాలని కానీ ఏం లాభం సఖీ । నువ్వు చదవలేవు నేను రాయలేను. ఆంటోనియో జోసింటొ (అంగోలా) (అనువాదం వ కె శివా రెడ్డి) గ్ర
వులయాగితం నా చెల్లెళ్ళారా । నా తోటి వ్యభిచారిణులారా £ మీరెక్కడున్నా మీకు నా నమస్కారాలు ఆరోగ్యమూ ఐశ్వుర్యమూ మీ అందరికీ ఆకాంక్షిస్తున్నా. కదరిబు శ క్రి సంపన్ను డెన ఓ యువ నావికుడా ఒడ్డుకు నిన్ను నేను ఆహ్వానిన్తున్నా దృగంచలాన్ని ఇంత భూభాగం కోసం అన్వేషిస్తున్న నిన్ను నేను ఆహ్వానిస్తున్నా సీ గుండె చపుళ్ళు నేవింటున్నా నీ నడుముకి వేళ్ళాడుతున్న టటైంబాంబు నిన్ను కిందకి గుంజుతుందనీ తెలుసు నాకు ఇంటిముఖం పట్రిన _నైనికుడా నీ గీతం నే వింటున్నా పాట్‌ఫామ్‌ మీద వీడ్కోలు చెబుతూ చేతులూపుతున్న అమ్మాయిల్ని న చూస్తున్నా శికాకాలం తగ్గిన ఖూనీకోరూ | _కౌదీ |! త్వరలో విడుదల కాబోతున్న డిటెయినీ & మీ ధాన్యపు పురులు పొంగి పొర్ది పోతున్నాయి మీకిదే నా ఆహ్వానం తప్పతాగిన సిక్కు-లారా | నెట్‌ క్షబ్బులే మీ యుదరంగం౦ త మా భ్సా యణ తలపాగాలూ, పగిలిన తలలూ, పగిలిన గ్దాసులూ చెల్లాచెదరె నేలంతా- 6
విశ్వకవిత షీ పెళ్ళాలు యిక్కడ లేరా? తోలు మ్యాతమే కప్పుకున్న హిందూ శాకాహారీ సీ భార్య నిన్ను ఎలుకని పెంచినట్టు వెంచుతుంది రానా విందు కుడిచిపో, మసాలావేసి చక్కగా మాంసం వండాను చేతుల్నిండాబొచ్చుతో, పొద్దుబారిన దేహంతో ఉన్న ఓ తెల్లని గని కార్మికుడా రోడ్డూ; వంతెనలూ, మేడలూ, మిద్దెలా నిర్మించే చెమట కారుతున్న ఇంజనీరూ - రండి లోనికిరండి, మీకిదే నా ఆహ్వానం. ఓక్టీనా (గేమ్‌కుడా 1 స్కూలు క్కురాడా । సీకునా కృతజ్ఞతలు సే దగ్గర నేనేమీ డబ్బులు తీసుకోను, సిగ్గుతో కూడిన సి ముఖంమీద ఆ నవ్వేచాలు చేను ఒక పది సంవత్సరాలు చిన్నదా న్నెయ్యాను వినూ! మీ గురువుగారికిది తలియనీయబోకు గత రాత్రే ఆతనిక్కడికి వచ్చివెళ్ళాడు చిన్న చిన్న స్క్కూళ్ళల్లో పనిచేసే అధ్యాపకులూ మీకు ఇదే నా ఆహ్వానర అప్పుడప్పుడు బఇస్సుల్లోనూ మిమ్మల్ని చూసా అప్పుడప్పుడు, నిండిన జేబులతో సైకిళ్ళవై సిటీకి రావటమూ చూస్తొ ఓ సేనాపతి! నీక్కూడా ఆహ్వానమిదే, నీ భార్య నడుం పట్టుకొని ముద్దాడుతూ వీడ్కోలు చెబుతుండగో సీ చేతిమీద మెరుస్తున్న బంగారపు గడియారాన్ని నే చూశా, మెరిసిపోతున్న నీ బీఫ్‌ కేస్‌ ఒక గర్భవతి, ఫీ చర్చలూ, సమావేశూలూ ఎన్నాళ్ళు నడుస్తాయి ? నగరం నుంచి దూరంగా పోతున్న బస్సు డ్రంవర్దూ, టోక్సీ డ్ర్రేం౨వర్లూ ఈ ర్యాత్రిక్‌ మళ్ళీ వెనక్కి. వచ్చేస్తారా ? 10
విశ్వుకవిత కర్మాగారపు, కార్మికులారా! గంట మీకు వినబడలేదా 2? మీ 'షిప్ట' ఇంతటితో అయిపోలేదా ? రోజంతా వస్తువుల్ని, వచ్చే పైయ్యేవాళ్ళుకి చూపిస్తూ కొనమని (పాదేయపడుతున్న షాపుల్లోని క్యురాళ్ళారా మీ షాపులెప్పుడు మూసేస్తారు 2 సోదరా | [పజానాయకుడా ! మీ పార్టీపని ఎట్టావుంది ఎన్ని సథా సమావేశాల్లో ఈరోజు మాట్లాడావు ఎంతమందికి షేక్‌హాండ్స్‌ ఇచ్చావు న్‌ నీలి చొక్కా చెమటతో తడిసిపోయింది ఏ గాంతు కొంచెం బొంగురు పోయింది బాగా ఆలసిపోయినట్ట కనబడుతున్నావు ఇంట్లో చల్లని వీరుంది, కీసుకో వేజ్చీస్సన్నాయి స్నానంచేసి కాస్త రెస్టు తీసుకుందువుగాని,
సోదరా |! ఇటురా | నా చెల్లెబ్ళూ! నా తోటి వ్యభిచారిణులూ మీరెక్క డున్నా సరే, న్నిద లేవండి శుచి అవ్వండి పరిశళ్నుభంగానూ, ఆహ్లాదంగానూ వుండండి 'ేబుళ్ళు సర్ది తాజా పువ్వుల్ని తెండి, తాజా కాయలోనూ, తాజా కూరగాయలోనూ; మంచి మాంసంతోనూ, మీ పళ్ళాల్ని నింపండి- ఆకలిగొన్న వపంచపు సింహాలు వేటాడుతూ చుట్టూ తిరుగుతున్నాయి- ఒకోట్‌ పి, బెక్‌ (అనువాదం న రె, శివారెడ్డి) కో
ఉరువుం ఇప్పుడు జయసంకేతంగొ సాగిన ఊరేగింపు చివరి సందు మలుపు తీరిగింది* గుర్తుపెట్టకోండి నృత్యం చేసేవాళ్ళూ, పాటపాదేవాళ్ళూ గుర్తు వెట్టుకోండి+ మేఘోల మధ్య ఉరుముని గుర్తు పెట్టుకోండి. ఇప్పుడు రేండుగా చీలిన నవ్వు, పళ్ళ మధ్య వణుకుతూ వేళ్ళాడుతుంది. నృత్యం చేసేవాళ్ళూ గుర్తు పెట్టుకోండి. భూమికావల మెరుపుని గర్హు పెట్టుకోండి. రక్తం వాసన సాయంకాలం మంచులొంటి మరువంలో తేలుతోంది. అధికార కారిడార్హ పక్కన మరణశిఇవాక్యం పొంచి ఉంది. ఒక మహాభయంకర వస్తువు బహిరంగంగా గాలిలో వేళ్ళాడే తీగలకేసి గుంజుతుంది. అపరిమితమైన అనంతమైన ఒక మబ్బు, ఆపొరపోరావార రాతి ఆనోమక అమ్ముదిత ఇనప కల, ఒక రాతిదోవ, గొడ్డుమోతు పంట పొలాల్లో న్మదమబ్బుల తాలూతప్పా దాన్ని తిలకిస్తుంది* ఈ యుగం కుంచెనీప్పులో వదలి పెట్టబడ్డ గృహావిరణలు తిలకిస్తాయిం మంత పక్షులు అద్భుత మెరుపు కాంతులు మోస్తున్న కఈకలతో_- మృత్యు నృత్యానికి కర్చ్యూ త ప్పెట్టు సహాయకారి, [ల్లి
ల విశ్వుకవిత ఇసపముసుగేనుకున్న ఈ రహస్య వస్తువు చివరగా వెలిగించబడ్డ ఈ శతాబ్దపు కాగడాని బెదిరిస్తుంది, భయ వెడుతుంది. దూరాలనుంచి ఆ సాయంకాలం ఆ ద్వీపంలో మృత్యువు పొంచి కూచుంది ఆ సాయంకాలం ఆ ద్వీపంలో గొంతు (పతివ్వనిని కోరుకుంది. కన్ను చూపును కోల్పోయింది, కాంతి నీడని కోల్పోయింది. ఎండుటాకుల నిరంతర (పేమికుడు గాలి. గజఈతగాడికి తన వ. కట్టు విప్పేసింది. మాంసంగా నీ, అస్థిపంజరం గానీ లేని సాయంకాలం అది. తన కధకి వెండి మువ్వలులేని సాయంకాలం అది. దిపాలు లేవు, జండాలు లేవు, స్మ్మతిగానీ, వయనుగానీ లేని సాయంకాలం అది. ఎందుకంటే ఆశ్చర్యకర అత్యవసర సంఘటనలు దేశంలో జరుగుతుంటే అతిమామూలుగా మామూలు విషయాల్ని గురించి మనం మాట్లాడుకుంటున్నాము. తెల్లని గది మంచు పుష్పాల మధ్య కళ్ళు వాటి జంతుకాంతిరంగును జ్వలించే కాంతుల ఛిదం- గది, నన్ను గుచ్చేసింది సీతల పొలరాతి స్రైచర్‌ 'కేసిం నా కళ్ళు వాటి రక్తం కోల్పోయేంతవరహ రక్తం దాని రంగుపే, రుచినీ క్రోల్పోయేంత వరరకు- నిట్టనిలువు కిటికీనుండి శాశ్వతాగ్ని గాలి మూలిగలోని బూడిద రుచిని మర్చిపోయింది కర్రి
విశ్వకవిత ఏకాకితనం, వేదననీ చెల్లాచెదుర్రైన నా శబ్దాన్ని గుక్క తిప్పకురిగా చేణాయి. నర్తకులు వాళ్ళు ఉచ్చుల్లో వాళ్ళే చికు్రూకున్నారు, ముఖాలూ, చేతులూ బందిలు, మధ్య భాగాలన్నీ రక్తంతో ఎరు వెక్కుతున్నాయి. ఏటన్నిటి వెనక, తెల్లగౌనుతో మృత్యువు; సార్యబాణి దూపాల మబ్బులో గోళ్ళు తీసుకుంటుంది. ఆమె పాదాలవద్ద పళ్ళుముక్కల్లా వాళ్ళు తలకాయలు తుంపులుగా నరకబడ్డ వాళ్ళు శరీరం ముక్కులు మిడతల దండులా ఆమె మీదరాల్తాయి. ఎండ బెట్టడానికి పగలగొట్టబడిన 'పేళ్ళలా నరకబడ్డ పరిచారకుల దేహాల తుంపులు వామిలా పెరుగుతూ- "సేవకుల రక్తంలో ఆమె కాళ్ళు కడుక్కుంటుంది.- పరిచారకుల గర్భాంతర్చాగాల్లో ఆమెగాను,. (కీస్టోఫర్‌ ఒకీక్పో (నైజీరీయా) (అనువోదం : కె, శివారెడ్డి 1శ్‌
యుద్ధగితి తెల్టగుడ్డ కప్పుకొని నేను నిదరబోతా యుద్ధం వచ్చేసింది, యుద్ధం మా మీదికే వచ్చేసింది తెల్ల గుడ్డ కింద నేను హాయిగొ నిదర బోతా కురాళ్ళని మున్ముందుకు సాగనీ -- కిలి అతని మనుషులూ తప్పకుండా ముందుకు పోవాల్సిందే, తెల్లవాడి తుపాకులు శద్దించనీ--- మనం నడుస్తున్నా? మున్ముందుకే నడున్తున్నాం మనం తెల్లబట్ట కప్పుకొని నిదరబోతాం, _ మనం బయచ్టేరినప్పుడు భూమంతా కంపించింది, యుద్దం అనేది మన గుడి సెల్లోనే వుంది పిరికి వాళ్ళని వెనకనే వుండిపోనీ ఆడాళ్ళతోపాటు ఇంటి దగ్గరే బతకనీ -- మనం ఇంటి దగ్గర లేనప్పుడు ఎవడన్నా మన భార్యల్ని నమీపిస్తే యుద్ధం నుంచి మనం తిరగొచ్చాక వాడికి పుట్టగతులుండవు-- ఇంతకు ముందు ఎక్కడ విన్నాం తల్లి ముందే పిల్దాణ్ని పైము కరిచిందని యుద్ధం మీది మీది కొచ్చేసింది ఆది మన గుడి సెల్లోనే వుంది వీరులైన మన కొడుకులు యుద్ధాన్ని ఎదుర్కొంటారు తెబ్లవాడి తుపాకులు మార్ముమోగనీ 15
విశ్వకవిత చాని పొగ మనల్ని ఆవరించింది చచ్చిపోవటానికే మనం తెల్పవాళ్ళతో యుద్ధం చేస్తున్నాం మనం యుద్ధ రంగంలో మ్యాతమే మరణిస్తాం ఇతర్శతా (ప్రదేశాల్లో మనం మృత్యువును వాంఛించం మనతో పాటు మన తుపాకులు చనిపోతాయి పదునైన మన కత్తులూ మనతో పాటే నాశనమౌతాయి ఆయినా, మనం యుద్ధ భూమిలో మ్మాతమే చచ్చిపోతాం. ఒక అపెరికన్‌ ఆ,ఫికా స్క్ప్రతి అనామకంగా ఇక్కడ నా ఈ రాతంత నల్లగా నేను ఎలిజబెత్‌ విల్లా వద్ద నా మరణం నీ మరణం___ పార్పు ఏళ్లే వద్ద చిందిన రక్తం అంతకుముందు ఉలుండీ వద్ద ఆఅల్బామా వద్ద, మెంఫిస్‌ వద్ద, (సెడ్‌ హెంప్టన్‌ వద్ద చికాగో పక్కమీద చిందిన రక్తమే -రక్తమూ, తుఫాకీ మంట ఈ చీకట్లో- చిరుతపులి శత్రువు మీదకి లంఘించకుండానే దాని పక్కలో ఆది చచ్చిపోతుందని ఎవడన్నా జోస్యం చెప్పాడా ఏమిటి | "సెప్టెంబర్‌ 19067ళో ఒక బుతువంతా ఆఫికాని వదిలేసి నాకత్తినీ, డాలునూ వంకెకి వేలాడేశా తెల్లని గద్ద గోళ్ళు కోటలో మనము నిర్మించుకొన్న స్వప్నాలకి దూరంగా ఎగిరిపోయా- ర క్రస్నాత చతుర్మస (పదేశాల్గో గాడిదలు వోం[డ్ర పెడుతూ వుంటాయో నాపడవ తెరచాప ఒంపులు నా ద్వేష్షాభి వృద్దిని చూపిస్తాయి 16
వీశ్వాకవిత నొ ఆమేపణల్ని నిర్వచించడానికి నొ రంగులో నే పొందే గర్వాన్ని వాళ్ళు లెక్కలోకి తీసుకుంటారు నేను న్వీగోననేఏ పెద్ద లెక్కలోనిది గాదు కాని, మెంఫిన్‌ వద్ద, ఎలిజబెత్‌ విల్తే వద్దనే చనిపోవట మనేడి నా ఆత్మ గౌరవాన్ని దౌర్హన్య పూరితం చేస్తుంది అనామకంగా, అజ్ఞాతంఅనే కాంతి గుహట్లో ఎలిజన్‌ మనుషుల్లో నేను పగతీర్చు కోవడానికీ నిశ్శబ్దంగా వ్యూహాన్ని రూపొందిన్తున్నా ని అబద్ధాల్ని, అన్యాయాల్ని తిప్పి కొట్టేందుకు; ధ్వంసం చేసేందుకు తుపానుల్తోనూ, రేపనే జటాయువులోనూ, స్థిరమైన, ఆఖరిదైన తిరుగుబాటును తయారు చేస్తున్నా 9 నీ అనంత ఉన్మాద బుతువులో దీన్ని విడుదల చేస్తాం- కొఫి అవనూర్‌ (మన్ఫొ) (ఆనువాదం : కె. శివారెడ్డి క
సవయా1[త నేనెప్పుడూ నవ్వలేదు. నా పళ్ళు నేనెప్పుడూ ఎవ్వరికీ చూయించలేదు సుఖదుఃఖాల గురించి నాశేమీ తెలియదు ఎవ్వడైనా ఎప్పుడైనా నాకు సంతోషాన్ని గానీ బాధనిగాన్‌ కలుగచెయ్యలేదు- తుఫోను చెప్పే కాంగో చరిత కూడా నాకేమీ తెలియదు పిడుగుపడ్డస్పుడు అది మొదలనవ్పతుందా _ భూగోళళా స్త్వం, భూమి చర్మిత కలిసినప్పుడు శారీరకంగానూ, తైెంగికంగానూ, మూలాధారంగానూ కలిసినప్పుడు ముఖాముఖంగా నదీ భూమీ కలిసినప్పుడు ఆది ఆంతమొతుందా- నాకేమీ తెలియదు, నాకసలేమీ తెలియదు. పుచ్చిపోయిన నా పళ్ళని సాకుగా తీసుకుని మర్యాదగా నా నోరు మూనుకున్నా- ఎదిగిన శ్ర బ్య్మురకి ఏ ఏ స్మృతులు బా కీపడ్డాను. అందంగోన్లూ గర్వంగానూ వుండే అమ్మాయి నిడుపాటి కురుల్ని దాటిపోతున్న నల్లి గేదెలమందలొ. ఆ స్త్రీ తన సోమరి తనంలో నిప్పును ఊసింది అమె నల్టని చూపే నా రోజుల సూర్యుడు. సుదీర్ష విషపూరిత శీతాకాలంలో నా రోజు ఆఆత్రి తెల్లగానూ అతినల్లగానూ 18
వీశ్వుకవిత కొాంటెగానూ అందంగానూ ఆనందంగానూ ఉన్న నా సోదరితో నేనెప్పుడూ ముఖాముఖి మాట్టాదలేదు, ఆమె కళ్ళమీద నా వెదాల్నీ వుంచకేదు ఎంతో ఆనందంగానూ కొంటెగానూ మనోహరంగానూ ఏ ఏ జ్ఞాపకాలు బాకీపడ్డానునా యీ చిన్నారి బ్యురకు- నా గుండెలో (గ్రేమనే క్యాన్సర్‌ వుండేది. ఎంతో ఉద్వేగంగా ఎన్నో యుగాల గుండా చచ్చినా ఇతికీనొ వాళ్ళ చెమటని వాళ్ళు తాగుతూ అనంతంగా నాట్యంచేస్తున్న ఆ మగాళ్ళకేసి ఆ చీమ సవ్వసన్నద్ధమె కృపాణ శిరస్తాాణాలు ధరంచి వెడుతుంది. చెట్టు బెరడుని తినేవాళ్ళు- వాళ్ళు చేతులు వాళ్ళ్శకళ్ళు కడిగిన ముత్యాలతో బరువెక్కి. వాళ్ళు ఆత్మల్లో ఒక స్వచ్చత అక్కడ ప్రతి శిశువూ నిర్మలజలాల అమలినదరహాసాల్ని కుమ్మరించేవాడు* కలలో గూడా తను ఏదో ఒకనాడు చనిపోయేదాకా నృత్యం " చేయాలని అనుకోలేదు పక్షి - చందగీతాన్ని గడ్డితో ముడివేసే ఒక హృదయాన్ని వాళ్ళు చేతుల్లో చూయించారు శోకమయమై చనిపోతున్న చర్మదుడి ముందు వందలాది కన్నెల కోప్మోదేక భావాలు వాళ్ళ చేతుల వేళ్ళు మడతల్లోనే గడ్డ కట్టాయి చీమా - దాని జాతి ర్యాతి - దాని చుక్కల కుటుంబమూ - పిరికి పిరికిగానే- చీమా - రాతి వాటి గుప్పెళ్ళలో మిడతల దండులూ-* ఈ వేడి వెన్నెల ర్యాతుళ్శలో ఈ జీవన్మృతులు అవమానమే వాళ్ళని బతికిస్తే, ఓదార్చితే ఊరడిస్తే" రి
విశ్వకవిత వణికిపోతూ మందకొడిగా పాటపాడుతూ -నా బాల్య స్మ్రతికి- భయంకర దమ్ముల గొండి క్రూరమైన కాళ్ళతొాక్కి డే నా బాల్యస్కృతి ఆంతే. మరేమీలేదు గడ్డిలోపల భూమి - వెరిగా తిరుగాడే పలవరించే తల్లికళ్ళ నుంచీ ఆనాధ బాలుడి పదము[దల్నుంచీ ముఖం చాటుచేసుకుంటుంది. ఆనాధ ఎప్పుడూ పదేశపు భూభాగం మీదా ఊయలేదు. అనాధ దుఃఖించి వుండును - కానీ పిడుగులు పడుతున్నప్పుడు ఏడవటంలో అర్థ మేముంది. ఆందమైన పక్షి నిశ్శబ్దంగా భూమ్మీద రాలిపోయింది. ఒక ఆకస్మాఠ్‌ వర్షపు జల్దు యుగయుగాల కురు చెయ్యి మీదపడ్డప్పుడు అనంత రాతీ యుగాల అనంత ర్మాతుళ్ళలో సీచపనుల గురించీ పాడుతున వ విషాద ఘటనల గురించీ సప్పుడు ఆ బాలుడు నగ్నపాదాల్తోనే నడుచుకుంటూ విజేత నదీ తీరాన పర వెర్యాడు. గతాన్ని నే ముద్దాడాను. నేను ఫెర్న్‌ అకుల్ని కప్పుకున్నాను, ఆమె పూలతో ఒక ఉదయం సూర్యుడు ఆ్మగహం ఉమి సంగారించుకుంది ॥ శ్ర అన్నాడు నాతోపాటే లేవండి, నాతోపాటే పడుకోండ్తి నే నెవకో తెలుసా: నేను (పేమ సూర్యుణ్ఞి” పరిపూర్ణ సౌందర్యవంత మైన ఈకలు కలిగిన కోడిపుంజు ఆదొక స్వేచ్చ, అవా స్తవికం, [భమ, ఊహ, ఆగకుండా అతనిపాట ఆనాధా |! ఇబుచూడు అనాధా |! ఇటువిను. నేనుచూస్తున్నా, నేననుభవిస్తున్నా ఈ పగటిని _ నేను చూస్తున్నా, నేననుభవిస్తున్నా లి
విశ్వాకవిత ఇటుచూడు అనాధా [ ఇటువిను అనాదా | నేననుభవిస్తున్నా, నే చూస్తున్నా ఈ రాతిని - నేననుభవిసున్నా, నేచూస్తున్నా కోడిపుంజు పాడింది. నిజమైన సూర్యుడునువ్వే _ కోడిపుంజూ అంటూ ఈయుగా లన్నింటిగుండా అనాధ వలవరించాడు నాకు పుచ్చిపోయిన పళ్ళున్నాయి--- అనాధతో నేచెప్పలేను - ఈ సూర్యుడు సూర్యుడుకాదని గొట్టామే - తూమే - ఎక్కువగా సూర్యుడిలా ఉంటుందని అందమైన దొంగ ఈకలున్న ఈ కోడిపుంజు కంటే ఈతూమే ఎక్కువగా సూర్యుడిలా ఉంటుందని ముఖాముఖంగా నేనెప్పుడూ సూర్యుణ్ని చూశ్ళేదు ఎందుకంటే ఈ అనంత యుగాలన్నింటినీ ర్మాతే పరిపాలించింది కాబట్టి. తుపాను ఈ చెట్లనన్నింటినే దోచేసింది. అక్కడ నృత్యం చెయ్యటంలేదు నేను తుఫానుకి దగ్గరగా వెళ్ళా వర్షం ఎలాపడుతుందో చూద్దామని పరిశీలిద్దామని యింకా యింకా దగ్గర కెళ్ళా - కానీ నా శరీరంచుట్టూ, నా అత్మచుట్టూ ధృడంగా మిడతలదండు, ల నా ఆత్మకి నా పదేళ్ళని యిచ్చేశా తుఫాన్నుంచి (పతి ఒక్క- గడ్డిపోచనీ రశ్షించటాసన్కి- అవి నా బాల్యాన్ని పీత్చేస్తుంటే మీనమేషాలు లెక్కా బెట్టా ఆ కాలమంతా నేనెంతగా అగ్నిని ఆశించానో నిదానంగాచనిపోతున్న నా వేళ్ళని బతికించటాన్కి- మోసపూరిత మైన, క్మతిమమైన జలగల, గోతురు కప్పలవర్షం నల్లని ఏటిక పాముల, మిడతలవర్షం - సీచంగా కపటంగా నొ ఆత్మమీద కురిసినప్పుడు - ఓ పశ్చాత్తాపం లే
విశ్వకవిత ఓ ఘోరమైన ఎగతాళినగుబాటు అవమానం మట్టితో చేసిన బేలుంని తాగుతూ అనాధ తుఫానులో చనిపోయాదు ష్‌ మట్టం టే. ఏ మట్టయితే డైనమైట్‌ పిడుగులు పదతాయని ఉప్మదవకరమైన అంటువ్యాధిలాంటి ఈ సుడీర్ష యుగాల్లో ఎదురు చూచిందో ఆ మచ్టే- ఆ మట్టితో చేసిన వెపుతాగుతూ అనాదళుపాన్లో చనిపోయాడు. సారవంతమైన త్మీవమైన కాంగో మట్టితో చేసిన ఆ మట్టి వెపుతో అందమైన సూర్యుణ్తితకాగుతూ తలతిరిగి తలదిమ్మెక్కి. రక్తంపొంగి పాడాడు నే న న నా కిటికీ పక్కనుంచి శవయ్యాత సాగిపోతూ ఉంటుంది. దానికి నమస్కరించటానికి నా హృదయాన్ని తెరచా--- చెట్ట ఆక్షుల్లో గాలి శబ్బముయమవుతూ ఉంటుంది. చాలా స్పష్టా స్పష్టంగా నా జీవితాన్ని గుర్తుంచుకున్నా __ అనాధనా కాామేడ్‌ - పాడుతున్న ఎన్నోనదులు మా యిద్దరి మధ్య నా మర్యాద స్త జీవితం నాకో సాకు, కాంగోచరిత మొదలెట్టటాన్కి. అడవుల్లో ఎత్తిన పిడికిళ్ళు చేస్తున్న సంగీతం నదిమీద నీ శరీరాత్మలోకి వవేశించా_ నల్టని కాకుల మెడలమీద నేపోగొట్టుకున్న ఆనందాన్ని చదివా--- ఫలాలన్నీ దోచుకోబడ్డ చెట్లు బెరడుని మెరుప్పు కాల్చేస్తుంది తాగినగద్ద, కోయిలల్ని పాడమనీ అనుమతించి తర్వాత దాన్ని లూటీచేస్తుంది చాలాభ కిగానే తుపాను తన ఆత్మని వలిచేసింది ర కంఠంగు మంటలతో ఎరుపెక్కిన అడవిముందు భాగాన ఆతనిబొంగతో పులు వెక్కి.న జంతువులు చెట్ట 'కేసిరుద్దుకుంటాయి వరి
విశ్వుకవిత పచ్చని ఆడవి అంచున గోదురుకప్ప కటారి నాలుకచాచి రొప్పుతూ, రోజుతూ వాళ్ళకళ్ళని మధ్యకి నరికింది. పచ్చని అడవి అంచువద్ద అనాదని మర్చిపోయారు. శవయ్మాత తీయటానికి ఒక్కు- పురుగన్నా లేదు. సమర్శాతుళ్ళ నక్ష్మతాల సంగీతాన్ని అడవుల్లో వె క్నెతిన నా పిడికిళ్ళు పాడతాయి. అప్పుడు యుగాలు బాధతో మూల్లుతాము జన్మస్థానాలనుంచి సమ్ముదాలదాకా-ా యుగాలు, యుగాలు అవిచ్చిన్న ౦గా ఆక్రాశళంనుంచీ భూమినుంచీ--- చెట్టు రొష్టైల్ని వూస్తాయి చూడండి - అతని మరణశయ్య నది సమ్ముదాన్ని కలి పే ఉప్పుకయ్య - మరణశయ్య యుగయుగాలుగా దుఃఖించినవాళ్ళు నృత్యం చేస్తున్నారు. ఎవ రెతే నృత్యంచేశారో వాళ్ళు దుఃఖినున్నారు మట్టి తీసుకుని ముఖాల్లో పెట్టుకుంటూ - ముఖాన్ని మట్టితో కప్పుకుంటూ కాంగో సారవంతమైన బలిష్టమైన మట్టితో--- రాతే వాళ్ళు మృత్యువిషాదం, దుఃఖం ఒకొగ్రాకగాప్పుడు ర్మాతిళ్ళ తుఫానుచే దోచబడ్డ చెట్టుని కాలుస్తూ మెళుపు ఆనందిస్తుంది మెరుపు క త్తివెలుగు - నాకానందం చూపుతుంది బతికున్న దేదీ నాకు కన్పించటంలా --- పునరుత్రానం హెౌందిన ఆ అనాద అన్ని భావాలకూ అన్ని అభ్మిపాయలకూ ఎదురుగ్గా - శిథిల వ్మిగహభావాల ఆదురుగ్గా మృత మృ త్తికాభ్మిపాయాల కెదురుగ్గా-- పునరుజ్ఞానం పొందిన ఆ అనాధ అనాధ -నా క్మామేడ్‌ లి
విశ్వకవిత తుఫాను నన్ను ఆత్మనుంచి ఒలిచేంది. క్మామేడ్‌ । నా పుచ్చిన పళ్ళ్శగురించి నేమర్చిపోయా--- ఎప్పుడూ నవ్వటం నేర్చుకోనివాళ్ళతో కలిసి నృత్యంచేస్తా వాళ్ళతో కల్పి ఆంతందాకా మృత్యువుదాకా నృత్యంచేస్తా- న్నిదించు ! చనిపోయిన నా అనాధా నా క్మామేడ్‌ - న్నిదించు | చం్మదుడటుగా వెడుతుంటే పట్టుకో న మనకాంగో భూమ్మీద ఆర్ధర్యాతి సూర్యుణ్ణి చూచేందుకది గొప్ప ఆవకాశం చనిపోయిన వాళ్ళందరికీ ఆర్జర్యాతి సూర్యుడు దర్శనమిస్తాడు న్మిదించు క్మామేడ్‌ - న్మిదించు -నా నాలుక నీకిసా - న్మిదించు క్మామేడ్‌ నిదించు-- చికొయా యూ థాంమ్బీ (కాంగో) (అనువాదం వ తె. శివా రెడ్డి ర్డ్‌శ్తీ
విప్లవం సమిపిస్తున్నప్పుడు మరుగుజ్జుల ఊరేగింపులా మేం వస్తాం ధారుణంగా ఈ దేశాన్ని కొల్లగొట్టబడటాన్ని చూడటానికి గాతావధానం చేస్తున్న, కిరాతకులచే పరిపాలించబడుతున్న మా జీవితాలని పతిఫలించే కలల పక్క-వాటుగా ఏగిరిపోతాం -- ఈ కిరాతకులు ఈ దేశానికి 'పోప్‌' దండుతో కలిసి వచ్చారు నా జనం దేహాల్లోకి ఎంతటి బలవత్త రమైన రక్క-సీగోళ్ళని దించారో తెలియదు కానీ నా దేశం మొత్తాన్ని ఒక నిశ్శబ్దం మురికివాడగా చేశారు నిరసనని, దోషారోవణల్ని, విష్ణవ సరీవ్యాప్తిని దావానలంతో రచిస్తున్నా రాతుళ్ళునా పధంలో వాళ్ళు నెల కొల్పిన అవరోధాల జాగిలాల్ని నేర్పుగొ తప్వుకుంటూ--- నా దేశ హృదయానికి ఇదిగో ఇలాంటి సంపూర్చారోగ్య రొజకీయ నాయకులే కొపలా--- ఈ నాజూకు రాజకీయ నాయకులు థగ్గులెన వారి గూండాలూ నా జనం నుదుటిమీద పిస్టలు పెట్టి ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుతున్నారు-- వాళ్ళుని సుప్తులుగానూ, ఆచేతనులుగానూ చేసి ఎంతటి అసంతృప్తి అంగారానైనా దిగమింగేట్టు చేసి--- నాహృదయంలోనున్న నా జనాన్ని బద్దలు చెసేంతవరకు ఎదురుచూస్తూ వుంటారు. ఒక తరానికి (గ్రహణం పట్టడమా | బద్ధలయ్యే నా ఉద్వేగాన్ని వీరు అర్థం చెసుకోగలరా! లిస్ట్‌
విశ్వుకవిత కోరలున్న ఈ స్మళానానికి వాళ్ళ అస్తికల్ని ఎందుకు త్యాగం చేయాలి వాళ్ళా శవాల్ని రక్తంతో చిలకరిస్తూ __ ఎండిపోతున్న నాతలలోని ఈ [వవాహం ఒక గొప్ప జలసర్పంలా మాతృత్వం క త్రి అంచుమీద జారుతూ. రాజీలేని కాంతిలేని ఈ తల మనిషి అగ్నితో చుట్టి శిఖర్యాగం మీదికి విసిరేస్తుంది. నా చావుకు పరమార్థం ఇదే - నా జుగుప్పనీ, అసహ్యాన్నీ అగ్నిపర్వతంలా సియె[రా లియోన్‌మీద దింస్తున్నా--- గెరిల్లా నాయకునికో గితం ఏకాంతం ఏకాంతాని కాధార భూతమై ఒక [బ్రహ్మాండమైన రూపం తీసుకుంటూ అడవి ఆంతర్భాగంలో సూర్యా స్త్రమయంగిష్మానికి రూపమిసున్న ప్పుడు సిద్దాంతాలు జండా కానుకుని ఒక మనిషి కందమూలాలు తింటూ- అక్కడే అతని సీడలోనే ఆ(ఫికా ఆదిమ స్వరూపాన్ని చూళా- దానిసలు (దోహాన్ని విశ్వాస ఘాతుకాన్ని సమర్థిసున్నారు బూర్జువా 'భ్మటాజులూ దళారులూ బానిసల్తో కలిసిపోయీరు. సర్వ పరిష్యంగ [బహ్మానంద సుఖంలో నాలుకలు నిప్పుని ఉమ్ముతుంటే జీవితానుభవంవల్ల అవన్నీ నాకు -తల్ఫు భాతృ హంతకులు స్వనుఖాభిలాషులు కామాతురులు అతన్ని వంచించి అంతంచేస్తే అతని పేరు ఉచ్చరించటానికి నేను దుఃఖాన్ని విడనాడాలి ఈ సమ్ముదందగ్గర . నీగోల దేహల సరుకులో నిండిన నా స్మృతిని చ్యితహింసల పాళ్టేస్తున్న ఈ సమ్ముదం దగ్గర __ లగి
విశ్వాకవిత పోపు పవ్మితానందకోనం పొర్చుగిసు వలసవాదులు దోచుకెడుతున్న స్మీగోల దేహాల నరుకుల్లో నిండిన ఈనమ్ముదం దగ్గర- [ప్రయాణం దీర్షమయ్యే కొలదీ బాధ తీపిగాలా బానిసగా పుట్టి వీళ్ళని ఐశ్వర్యవంతుల్ని చేయటం అడవి ఎలుగు మాంసం తినే వీళ్ళు నా పాలకులు- - నా హృదయాన్ని తూట్టు పొడిచే నా స్మృతులన్నీ నా వేదనకి తెల్సు ఇపుడు శల్యావస్థలో వున్న ఆకుల్లేని దీనావస్థలో ఉన్న ఈ దీవి ఏ రంగూ లేకుండా వేన్తుంది, శిర సెత్తి నిలుస్తుంది *“నాపాం బాంబుతో అంగవైకల్యం పొందినవాళ్ళ చేతులే ఈ గడ్డి మానవ శిఖువు శిధిలాత్మల్ని దూకుతూ అరుస్తుంది “అమ్మా ! నే దూరంగా వెళ్ళిపోతున్నా విప్తపకారుడిగా రూపొందటానికి నా సోదరుల్ని పునరుజ్జీవింప చేయటానికి నా ధరిత్రీనా ద్వీపమా కొల్లగొట్టబడ్డ నా కూతురా---- నే దూరంగా వెళ్ళిపోతున్నా విష్ణవకారుడిగా రూపొందడానికి- ఉరిపీయబడ్త వాళ్ళు కోసం ఈ సంకుల సమరం విశాల మైదానాల "స్వేదాన్ని నాకిన్తుంది= జైళుబయట [పదర్శింపబడుతున్న విప్ణవకారుల వీరఠరర క్షం నాలోకి (పవహిస్తుంది. (గ్రహణశీలంగాదు. తిరుగుబాటు దారులూ, రైతులు రైతుకూలీలు ఓకటయా్టారు- ఈ కటికవాణ్ణి తలారినీ ముష్కరుణ్ణి దోపిడీదారునీ నే తిరస్కంరిస్తున్నా నీరసిసున్నా దాజిచేస్తున్నా - పూజారి పాటలు ఫొడుతున్నాడు ర్తి
విశ్వుకవిత ధైర్యంగా మృత్యువుని సమాశ్వాసం చేసిన ఆత్మార్పణం చేసిన వీరులగురించి కాదు, జీవచ్చవాలగురించి ః మన పశ్చాత్తాపాలకీ అచేతనకీ భీరుత్వానికీ చిహ్నాలుగా నియంత చేతివేళ్ళ గుర్తులు చూడండి ఉరితీయబడ్డవాళ్ళ కంఠాలుమీద= మఠాధిపతి _ నియంతవాళ్ళ మాయాజాలం. ఆంతటా చెరచబడ్డ దేశంలో నేరాలు రుద్దబడతాయి. ఉద్దేశాల్ని అర్థం చేసుకోగలను. హేయమైన దుర్గంధమైన వాటి జన్మలకంటే వాటిని మనం తేలిగ్గానే అందుకోగల౦= దుర్మార్గుల సేవలకే అంకితమైన ఆత్మల్లోఅవి ఒక శభోదయాన (ప్రత్యక్షమవుతాయి (పజల దేహాలమీద ఒకరాచపుండును తయారు చేస్తాయి. సూర్యుని చిక్కని నేతయిన నా (వజల్ని ఎదుర్కొనేందుకు ఓక రాక్షస కిమి కీటక సైన్యాన్ని పంపుతుంది. ఊద్దేశాల కుక్కల విషపుకోరలూ పూజారుల పవ్మిత మంతోచ్చాటనలూ, మతాలతంతూ (కమ్మకమంగా అమాయకుల్ని నిదానంగా ఆ్మకమించుకునే మృత్యువు అంగట్టోకి ఆహ్వానిస్తాయి. వాళ్ళు ఉరితీయబడ్డ వీరుల దేహాల్ని బజాట్టో పరిచారు --- దేవుళ్ళని శాంతింప చేయటాన్మి పంపబడ్డ కుక్క-ల్హా య “చంపబడ్డ శరీరాల్లో తమని రక్షించుకునే వాళ్ళు గుండెల్లో ఎం్యడకాయల్ని 'వెంచుకునేవాళ్ళు లిగ్రి
విశ్వుకవిత వాళ్శావిధంగా వాళ్ళు ఆయుధాల్ని పదును పెట్టుకొంటున్నారు భూమిభాస్క్లరులు ఎంతగా విజ్బంభిస్తారో వాళ్ళు నిరాశా ఆంతగానే పెరుగుతుంది వాళ్ళ పూజారులు నా ఆత్మని నాశనం చేయలేరు. నేను వాళ్ళను ఎదుర్కోగలను - నాకవిత్వం నన్ను దృడకాయుణ్ణి చేస్తుంది. అతిసునాయాసంగ ఇర్మద జాలంలోలా నేను వాళ్ళ ఆయుధాన్ని తప్పుకోగలను. నే బతికే ఉంటాను. నా కవిత్వ శరీరం బతికే వుంటుంది. ఈ నరమాంసభక్షకులు అమాయకుల్ని ఎలా హరించింది దేశాన్నెలా నాశనంచేసిందీ చెప్పటానికి నేను బతికేవుంటాను. [ఇబహింతాకీ, ఆతని ఆనుచరులు ఉరితీయబడ్డప్పుడు చిల్‌ చినీ కోఠక్‌ (సియ్మరాలియోన్‌) (అనువాదం వ్‌ శివారెడ్డి లం
వంరికివాడ్య ఒక వైపుకే సాగిపోయే దువ్వ ఇసుకతో నిండిన, చిన్నరోడ్డు వాడు కేవుచాకిరి బరువునంత మోస్తున్న మురికివాడు. రకరకాల వస్తువుల్లో కొవ్వు పట్టిన రేకుల కప్పూ లేక తాటాకులోనో, కొబ్బరాకుల్లోనో కలిపి నేసిన పూరి కప్పు. నిదాశువుల్ని దాడి చేసేందుకు నల్చల సైన్యానికి స్టావరంగా పనికొస్తుంది తర్వాతదే అ పడిపోతున్న మట్టిగోడ ఎలక్క_న్నాలకి మహి చక్కగా పనికొచ్చే కుంగిన నేలో వైకి పొడుచుకొచ్చిన నేలో ర్మాతుష్న బొమికల్ని దేవులాడటానికో గోళ్ళుని కొరకటానికో - నల్లని శాలువా కప్పుకొని బలిష్టమైన ఆఅమ్మాయి బయట కొస్తుంది శబ్దం చేసే మెత్తని ళాండిల్స్‌లో కాళ్ళు, మృదువైన ఆడుగులు భయంకరకామము నల్బులకి నిలయాలైన ఎండిపోయిన మురికి, చింకి పాతల్లో ఆరబ్‌ వీధి క్క్మురాళూ? లంజలని పిలవబడే బజారందాొలు వెవైన చౌకబారు ఆందాన్ని మెత్తుకొని వికారమైన వింత నవ్వులో వెద్యులు రోగులకోసంలా ఎదురు చూస్తూ వరండాలో కూర్చొని - మనం గమనించకుండానే రాతి దొంగలా (ప్రవేశిస్తుంది. పవీధిడీపాలు గర్బంలో కొట్టుమిట్టాడుతున్న మురికివాడ మీద త్‌0
విశ్వుకవిత నల్పని ముసుగు కప్పుతుంది మురికివాడ అరవటం మొదలు పెడుతుంది మురికివాడ తప్పెట్లు మోగుతాయి. వయస్సు పైబడుతున్న చిన్నది యవ్వనంలో కడుగిడుతున్న కురాళ్ళ మిణుకు మిణుకుమనే [పేమతో వలయాకారంలో నృత్యాలుచేస్తారు. మురికివాడలో రాతి నెమ్మదిగా నడుస్తూ ఉంటుంది సరిగ్గ పట్టణం గుండెల్లో దూరంగా మురికివాడ డప్పు మోగుతుంది. అక్క-డే సీనియర్‌ మున్సిపాలిటీ ఉద్యోగులంతా (ప్రశాంత నిద్రావస్థలో దూరంగా మురికివాడ డప్పు సరిగ్గా నగర వాస్తుశిల్పుల చెవుల్లో మోగుతుంది. ఆదే సమయంలో ముసలిదైన ఇంటికప్పు నుంచి నల్బులు రాల్తాయి. అనుఖంగా నూ, అసౌకర్యంగా నూ ని్నిదించేవాళ్ళు నెత్తి నుండ్తి పేలు దూకుతాయి దూరంగా మృరికివాడ బిగ్గరగా అరుస్తూంటుంది. స్వదేశానికి దూరంగా వకాంతంగా కూర్చుని - 09121812 - స్వదేశభాంతీ, ఇంటిమీద గాలి. రోజులు పులిసిపోతూ అనేక పథాల్లో మనసు (పయాణిస్తూ ల పూర్వ స్మతి అలోచన ఎడారిలో ఒయాసిస్సులా ఏకాక్రై నరాలుశక్తి నాశిన్తూ = తే
విశ్వకవిత రాతుష్ళ ఆమ్షమౌతూ- ఆకాశం స్పటిక స్వచ్చంగానూ క్యూరంగానూ - , చందబింబ మేడుస్తూ పశ్చిమాని కీదుకుంటూ పోతుంది. ఇంటిమీద గాలి కళ్ళముందు చెరసాల, పాతాళం _ పూర్వికుల మాతృభూమి భార్య పడుకుని - బహృశ ఉద్వేగ పూరిత భయబంధంతో - పక్షులు . బహుశ అనందంతో గుద్డగూబలు పాడుతూ వుండొచ్చు - కానీ దుప్పట్లో పులిసిపోతూ ఒర్మ ల్ని తెగ్గోసుకుపోతూ-కలల రేవు లేదు స్వదేశ (భాంతి. గడచిన కాలం తెల్లబారిన మసకదారిన బొమ్మ వెలిసిపోయిన పసుపుపచ్చ పెళ్ళిగాను శిధిలమౌతున్న ర్యాతి తొడుక్కునే నల్లనిగౌను యం విలవిల్లాడుతున్న చర్చి పూజారి తల్లో చిరిగి శధిలమౌతున్న ఆతని ఊత్తరం. తాత్వికుడౌతూ రేపటి విషాదాన్ని సంగీతాన్కి సమకూర్చుతూ - వినడం మంచిది. మాటని మొక్కజొన్న గింజలా మొలవనివ్వటం మంచిది పొలంలో (శద్ధలేకుండా సినిమాకెళ్ళే వాడిలా చూస్తూ వదిలేయటం - కంపే మనుషులెప్పుడూ ధనవంతుల్నీ అందాన్నీ మ్మాతమే గుర్తుకు తెచ్చుకుంటారు తప్ప బిచ్చగాణ్ని కాదు * చావు మహా యుక్తి పరుడు, తం్మతజ్ఞ్జుడు అవసరాన్ని బట్టి అనుకూలాన్ని బట్టీ శ్మతువుని ప్రాణువుని చేసినట్టుగొ దెబ్బకొడతాడు. మృత్యువు ఒక వి. ఐ. పి- -- ముఖ్యమైన సందర్భాల్లో తప్ప బహిరంగంగా కనపడడు. లిల్లి
విశ్వకవిత స్వదేశ (భాంతి _- ఇంటిమీద గాలి యౌవనపు రోజులు సూదుల్దాంటి ఆకారాల్లో స్పటికాకృత పొందాయి. ఆప్పుడు ఒక గౌారవపదమైన హుందా జీవితం కోసం ఎలిజీ. జారిడ్‌ అంగీరా (కెన్యా (ఆనువాదం ఫి కె. శివారెడ్డి)
న! లలి
అద్దాలు తయారు చేసేవాడు అద్దాలు తయారు చేసేవాడు నల్లన వాడు నీ గో. అతని అసంఖ్యాక మైన న్మేతాల్ని ఎప్పుడూ చూశ్ళేదు. ఎప్పుడైనా ఎవడైనా ఉన్నతమైన ఆతని బుజాల మీదికి ఎక్కాడా-లేదు ౧జు పూసల్నే వస్తా౨లుగా చరించిన ఈ బానిస అట్టాస్‌ ఆంత దృఢ మైన శ క్రివంతమెనవాడు. ఏడు స్వర్గాల్ని నెత్తి మీద మోస్తున్నవాడు. మీరనుకుంటారు అనేకానేక మేఘనదులు ఆతన్ని తుడుచుకు పెట్టుకు పోతాయని. -నదులు - శ్ర నదుల్లోనే ఆతని బట్టలిదివర కే తడిసిపోయాయి. వేలాడివేల గాజుముక్కలు అతని చేతుల్నుంచి రేకుల్దా రాలతాయి మళ్ళా బంతిలా ఎగిరి ఆతని నుదుటి మీద వాల్తాయి. ఆతని నుదురు గాలులు పుట్టిన పర్యత శిఖరాగాలతో బాధింపబడ్డది నువ్వక్క_డే నువ్వే (పత్యష సాక్షివి. అతని ఆనంత (శమకీ.అతను నిత్యం అనుభవించే బాధకి హింసకీ నువ్వు చూన్తూనే వుంటావ్‌ ..చిల్లులు చిల్లులు పడిన అతని వేదనని సముద్ర శంఖధ్వనితో తూర్ప్చుయుద్ద రంగాలన్నీ పతిధ్వనించేంత
- వరళో- కానీ నువ్వతన్ని ఇం కేమ్మాతం జాలి తలచటంలేదు వతిసాకి సూర్యుడు తిరగబడ్డప్పుడు రే
విశ్వాకవిత అతని దుఃఖం జాగా మొదలవుతుందని నువ్వే మ్యాతం గు ర్రించుకోలేదు. వృషభం దూరాన కొండలమీద కనపడే పట్టణాల్లా వంపు తిరిగి రాళ్ళకంటుకునిపోయి, ఇసుకలో చం్యదుడు చెక్కిన ఇళ్ళు కప్పులౌ శోభాయ మానమె- ఆద్బుత మైన శ క్రివంతమైన వృషభ రాజం- దాస రక్తంలానే ఆదీ ఎ్యరగానూ శ క్రివంతంగానూ- వెదురుపాదల దగ్గర్నుంచి మళ్లై పొదల్హాకా అన్నీ మేసి స్వచ్చమైన నదిసీళ్ళు తాగి-ఇదుగో ఇక్యాడ బైలాయించింది. చూడండి-ఇంకా భూమి పరిమళంగాఢంగా దాన్ని చుట్టుకొని వుంది చూదండి-ఆ వరిపొట్టు దగ్గర--దాని బలమైన వాసన సూర్యుణ్ణి చెట్ల నీడల్నీ సోకుతుంది. (వతిచోటా సాయంతం కందకాలు తవ్వేసింది దిజ్మ్ఞండలం అదృశ్యమయ్యింది. ర్మాతి అంచులు దాకా వ్యాపిస్తున్న ఒక ఎడారిని వృషభం చూసింది. దాని కొమ్ములు ఉదయిస్తున్న ఆర్హచర్మదునిలా- దృదమైన వృషభం ముందు ఎడారి. ఎడారి -- సైాయం్యతంచే నిశ్శబ్ద సా్మ్యామాజ్యంలోకి తప్పుదోవ పట్టించబడ్డు ఎడారి. దాని సగం నిద్దురలో ఏ రకమైన దృశ్యాన్ని రప్పించగలవు- సగం న్నిదలో జనసంచారంలేని భూమికి రాజులైన ఎ్మరటి దుమ్ములాంటి
ఏ్‌ఫ్‌
విశ్వకవిత మూపురాలు రాని తన సోదరుల్ని దృశ్యమానం చేసుకుంటుందా- తన పూర్వీకుల్ని రైతులు బాగా మేపి బలిశాక, పూలతోనూ కాయల్త్లోనూ అలంకరించి, నగరానికి తీసుకుపోయి రాజు గౌరవార్థం బలిచేయబడ్డ ఎ తన పూర్వీకుల్ని సగం న్మిదలో సృురణకి తెచ్చుకుంటుందా _ దూకుతుంది, కాలుదువ్వుతుంది, రంకెవేస్తుంది, ఏ గారవంఠలేని హీనమైన చావు చస్తుంది బహుకా - వృషభం మెల్లగా నిదరలోకి జారుకుంది - వృషభం ఎత్తెన మట్టిదిబ్బలా కనపడుతుంది. జీన్‌ వోస్పఫ్‌ బరి వేలో (ఆంటాననారివో) (అనువాదం ; వ్‌ శివా రెడ్డి) లగ
షార్ప్‌విళ్లే 235 1173 క్రి వ్యతిరేకంగా 1960 మార్చి 21న షార్ప్‌విల్లేలో నిరసన తెలియజేస్తున్న జనం మీద పోలీసులు దాడిచేసి క్రూరంగా 67 మందిని కాల్చి వేశారు. షార్ప్‌విళ్లే-గురించి అతి (పధానమైన దేమిటి- డెబ్బెమంది చనిపోవటంకాదు. సిస్స్పహాయంగా నిరాయుధంగా ఏ రక్షణా లేకుండా వెనుదిరిగి పోయేవాళ్ళు వీపుల్లో తుపాకిగుళ్ళ వర్షం కురిపించటంకాదు. బరువెన తుపాకి గొట్టం తల్లి వీపుని చీల్చుకుని చేతుల్లో వున్న చంటిదాన్ని తునాతునకలు చేయటమూకాదు- షార్చవిల్లేని గుర్తుంచుకోవట మంటే పగటి వీపులో తుపాకి గుండును- గుర్తుచేసుకోవటం- జనం అణగదొక్కబ డటాన్కి- అది సారభూతమైన ఉదాహరణ మనం ఉన్న సమాజం తీరును చాలా స్పష్టంగా (పదర్శించే స్నుపసిద్ధ సంఘటన ఇక్కడ "జాత్యహంకారం చాలా స్పష్టంగా నిర్వచించబడింది మానవహకుంల్ని కాలరాచాలన్న కోర్కె చాలా స్పష్టంగా (పయోగంచేయబడింది. జాతి వివక్షని సౌత్‌ ఆఫికా తుపాకి శద్దాల్తో (పకటిస్తుంది ధనవంతులు కామించే రక్తం, సౌత్‌ ఆ,ఫికొ దుమ్ములో చిందిస్తుంది. షార్చొవిల్లేని గుర్తుంచు కోవటమంటే స్వేచ్చకోసం తీరని కాంక్షని గుర్తుంచుకోవటమే చనిపోయిన వాళ్ళని గుర్తుంచుకో. త్ర?
విశ్వకవిత వూర్గం గ్‌ తిరుగుబాటు దారుణ్ణినేను-విము క్తే నా ధ్యేయం మీలో చాలామంది ఇలాంటి యుదాలు చేసుండ వచ్చు కాబట్టి నాతో 0 చేతులుకలపండి నా ధ్యేయం స్వేచ్చ స్వప్నించడమే నా స్వప్నం రుజువయ్యేందుకు మీరంతా సహకరించండి- నేనెందుకు ఆశించగూడదు, స్వపష్నించగూడదు- విష్ణ్పవం అనేది ఆశల్ని, కలల్నీ వాస్తవం చేయడమే గదా- మనందరం కలిస్తే నా కల నిజమవుతుంది. నా జనంతో నేను బహిష్కరణ నుంచి బయటకివస్తా (పళాంతంగా (పజాస్వామ్యంతో జీవించటాన్కి స్వేచ్చా పోరాటాలకి సంఘీభావం పలకటాస్కి_ తగినంత గొప్పదికాదా నాకల చెప్పండి. నేనొక ఏరుణ్జి విమోచనేనా మార్గం- డెనిస్‌ (బూటన్‌ (రొడేషియా) (అనువాదం : కె. శీవారెడ్డి) తిరి
(వాం౪ంత్యాగం వాడు- ఆ తెల్పాడు- నా తం్మడిని చంపాడు- నా తం్మడి గర్వవపడ్డాడ-- వాడు నా తల్లిని చెరిచాడు నా తలి చాలా అందగత్తె వాడునా సోదరుణ్తి.సూర్య రహదారుల్లొ వంగోబెట్టాడు నా సోదరుడు చాలాబలవంతుడు- వాడు నలని నీీగో రక్తంతో ఎరుపెక్కిన చేతులో నోకేసి తిరిగి అధికార స్వరంతో కుర్చీ-నీళ్ళూ- తుండుగుడ్డా-తెమ్మన్నా డు.
లి నా ఆఫీకా ఆ(ఫ్రికా-నాష్యపియమైన ఆఫికా- ఆ అనేక వేలవేల వీరుల కన్న తల్రీ- నా అ్మఫికా- దూరాన నదీ తీరాన నిన్ను గురించి నా నాయనమ్మ పాడుతుంది నువ్వు నాకు తెలియదు.
తిం
విశ్వకవిత నా దృష్టంతా సి ర కంతో నిండిపోయింది సీ అందమైన నల్లని రక్తం పొలాల్లో చిందించబడ్డది సీ చెమటనుంచి కారిన ర క్తం సీ అనంత (శమనుంచి కారిన స్వేదం ఈ దాస్య [శమనుంచి- నీ" పీల్లల దాస్యం చెప్పు-ఆఫికా-నాతల్టీ చెప్పు- వంగిపోయిన నడుంతో వున్నది నువ్వేనా అవమాన భారంతో పడిపోయింది నువ్వేనా- రక్తం గడ్డకట్టిన వీపుతో వణుకుతున్న దేహంతో కొరడా దెబ్బలకి సమాధానం చెబుతున్నది అప్పుడొక శబ్దం సమాధానమిస్తుంది- “చూడు-వాడిపోతున్న ఈ తెల్లని పూలమధ్యనుంచే "కృతనిశ్చయంతో నీ స్వేచ్చా స్వాతంర్యత్యాల ఆఫికా పెరుగుతుంది డేవిడ్‌ డియోప్‌ (సెనిగల్‌) (అనువాదం ఇ కె, శివా రెడ్డి) 40
నిప్పు సింహర క్తం-నిప్పు నిప్పుమీద ఈగ కూర్చోలేదు కాంకతో కదలాడే ఆడదాని మేలిముసుగు జ్వాల విశ్వం వెదాల వెనకా చుట్టూ మంట పరివ్యాప్తమై వుంటుంది భయంకరంగా కళ్లు మిరుమిటు గొల్పేట్లు అడవిలో వెల్లువెపో తుంది. (వతిచెట్టూ నీడగానూ చెట్టుగానూ విడిపోయి కళ్ళల్లో వున్న తెల్లపురుగును కాల్చేస్తుంది ఇదీ ఆ(ఫికామీద సూర్యోదయం ఆధ్యాత్మిక ఆనందాన్నిగాదు నే చూసేది విశ్తేషణల్నీ గు ర్రింపుల్ని నేను చూస్తున్నా ఈ స్టలాన్ని నేను పొందాను గడియారం చేతులు కాలం తమాలవృవాన్ని దాటినట్టు మా విమానం ఈ [పదేశం నీడలమీద కొట్టుకుంటుంది. నివాసస్టలాలమీదుగా మా విమానం నెలునది మీదుగా మా విమానం నైలునది ఒక ఇసుక పాములా పరుచుకుంది మంట ఆకాశాన్ని ఆ[కమించుతోంది. గాలి ఎడారి రక్తశ్వాస మంట ఏవ నైచ్యాన్నీ మిగల్బదు ఒక న్హైర్మల్య సౌందర్యంతో వైన ఆకాశం శీ]
విశ్వాకవిత ఎడారి తుఫాను నిన్ను అగ్నిని శాసించే సింహంలా ముద్దాడుతుంది పగ సిర్మలంగా దహిస్తుంది. ఆఫికా-తరచుగా తగలపెట్టబడీ శిధిలపర్చబడీ స్వచ్చపర్చబడీ..-. మంటకు మారుపేరుగా ఇఫికా నిలబడుతుంది. ఒక ఏీరుడు మరణిస్తే వాళ్లు నిన్ను కాల్చేశారు. (వతి గది మారుమూలళ్లో దాక్కునే రాతి సీ శరీరంలో ఏర్పడ్డ గాయంద్వారా ఉషోదయంలోకి (వవేశించింది రక్తం శాశ్వతంగా భూమిలోకి ఇంకిపోయింది. విరిగిపోయిన శరీరం మ్యాతం ఆక్కడే పడివుంది- పౌలాల్లోనో అడవుల్లో వీధిమలుపులోనో మాజిస్టేంట్‌ ఇంటిముందో పబ్లిక్‌గా నడిరోడ్డుమీదో సూర్యుని ముఖంమీదో_ శరీరం మాతం దిగంబరంగా ఛిన్నాభిన్నం చేయబడి ఆక్క డేవుంది. కళ్ళు మాతం తెరిచేవున్నాయ్‌-కానీ చూడడాని కేమీ లేదక్కడ శ్వాసమ్మాతం దూరాన ఎక్కడో చెట్లలోని పిట్టల మధ్య వణుకుతూ.__. శరీరం అప్పుడే శిధిలత్వం తాలూకు ఒక (ప్రశాంత పరిమళంలో మునిగిపోయింది. రండి 1 కళ్ళల్లో వున్న రీలుని వెనక్కి తిప్పండి ఆ విధంగానన్నా ఒక వీరుడు ఎలా మరణించాడో చూడటం ఏకాంత రహస్య భూముల్లో పయాణమంటే కలై
విశ్వుకవిత వ్నిశాంతి మందిరాలూ సరిహద్దులు లేని [పయాణమే- అంతటా ఆంచుల్లేని సముదమే-పేమ ఒక్క-టే లైట్‌ హౌజ్‌ - అంధుల (పపంచంలో రంగులన్నీ నమ్మలేనివే శబ్దమొక్క-టే సామ, (ప్రేమ ఒక్కటే లెట్‌ హౌజ్‌ - అనంత సమ్ముదానికవధి మూగగొెంతుకటో కొట్లాడే మెషిన్‌గన్‌ తాలూకు సందేశమే- (ేమే సింాగా గుడ్డివాళ్ళు కోసం ఎవడు రాయగలడు 2 అన్ని రహస్యాల్నీ బహిర్గతం చేసేందుకు మెషిన్‌గన్‌ ఒక రహస్యాన్ని ఊదుతుంది మార్గాన్ని సుగమం చేస్తుంది మెషిన్‌గన్‌ నీ పాదాల్ని కడుగుతుంది. నీ ముందు ఇంత అన్నాన్నీ నీళ్ళనూ ఉంచుతుంది. చావుకి (పేమే శరీరంగా నువ్వు ఇంటికి తిరిగొస్తావు- (జేటన్‌ (బేటన్‌ వాక్‌ (ఆఫ్రికన్‌) (ఆనువాదం వి లె, శివారెడ్డి) గ్త్‌
శీశిరం ఆదిమ అగ్నితో నన్ను ౭950 కాలుస్తుంది అస్పష్ట ఆశావహ ఎదురు చూట్టంతో నా చర్మాన్ని బిగదీస్తుంది ఎండాకాలం ఆలసట నుంచి నన్ను నూతన నిట్టూర్పుల వంతెల మీదికి విసిరేస్తుంది ఎక్కడో భూహృదయం పంపు చేయటం నేననుభవిసా । కింద ఎక్కడో ఆనంతమైైన చిన్న ఆలలుగా అది రక్తం (సవిస్తుంది? నేను ఒక చుక్క మధురమైన స్మృతిని ఈ [పవాహంలో వదులుతా ఈ జలపాతం అద్భుత వ్యామోహంతో ఆకర్షణతో నన్ను తోగొంటుంది ఈ మార్పులో మహావృషాలు అవమాన భారంతో దిగంబరం అయిపోతాయి వేదిక మీద ఏకాంతంగా నటుల్లా, చుక్కల్లా, అనాధలా లు ణ [ప్రఖ్యాత పురుషుల్హా, రాజకీయ వాదుల్హా--- అసౌకర్యంగానూ, ఇబ్బందిగానూ, అంతుపట్టకుండా ఈ మహావృక్షాలు నీతానూ నాలానూ అయిపోతాయి కానీ, ఈ విషాదాన్కి నేను దుఃభించను ఒక ముక్క సూర్యకాంతిలోని నిప్పుకోసం నేను ఎండుటాకులు పోగుచేసుకుంటూ వెడతా-- నా ఊపిరి తిత్తుల్ని శిధిలత్వం వాసనతో నింపేందుకు నా కళ్ళని ఆతిమృదు.వెన ఇంర్యద ధనుస్సు రంగులతో నింపేందుకు తీ
విశ్వకవిత కాంతి వృషాల సందోహాల, అల్లికల పట్టుకుచ్చుల్లో గుండా దోగాడుకుంటూపోతా-_-
శిశిర నిశ్శబ్దం ఆర్కెస్టాని కామాలతో నింపుతున్నా ఉడుత, పిచ్చికోసాన్ని వింటున్నా చుట్ట చుట్టుకొంటున్న (పకృతి పదార్థాన్ని గుప్పెట్లో పెట్టుకున్నా అప్పుడు ఓ [పియుళాలా, చనిపోతున్న ఆకు గలగలల మధ్య అమితంగా (పేమించగలను అద్భుతంలో మంచునిడల మధ్య-- ఎందుకంటే శిశిరం ఒక అద్భుతం, ఒక ఆశ్చరం ఒక వింత ఆశ్చర్యాద్భుతమైన వింత ఒక ఆళ అనుభవం ఎవ్వడన్నా చచ్చిపోవటాన్ని గమనించటమనేది జక మోసపూరితమైన అనుభవం శననుభవించినదాని అంతరార్థం, అర్థం పిల్లవాడి మొచటి దండనలా
తప్పించుకుంటాయి ; చచ్చేవాడు నీ శక్తినంతా హరిస్తాడు అలలులేకుండా వాడి పోవడంతోనూ, ఎగ ఊపిరితోనో-- సమ్ముదం గవ్వల్లో పరిచయమున్న వురాతన శబ్దాల్లాలా- క్షణం అదే, అధికం చేయబడ్డ (క్రూరత్వం జీవితంపట్ల అనేక శిరస్స్పుల బాధాలయతో మొరటు గిరి శిఖరం
డ్తీర్‌
విశ్వకవిత ఒక శీతల నిష్క్రమణ - మరణం తరువాత వచ్చే (పతికణం దేశ బహిష్కారం వెనక వదలటమే భయం విడిచి వెళ్ళటమే బాధ ఈ క్షణాన్ని పట్టుకుంటానికి, రికార్టుచేయటానికి సంగీతిస్తున్న (భమలు తీగలమీద గుమి కూడతాయి నమ్మక్మదోహి ఈ జీవితాన్ని వెనక్కి పట్టుకొంటానికి చేతులు బాధతో మెలికలు తిరుగుతాయి ఆలస్యం ఆయిపోయింది ఏంపీ జరగదిప్పుడు - అంతా జరిగిపోయింది (బ్రహ్మాండమైన యంత్రం ఈ భూమి గడియ వేసినటు అకస్మాత్తుగా ఆగిపోయింది సరిహద్భ సమయంవద్ద వేళ మార్పు, కాలం మార్పు జీవితం శిఖర్మాగాలనుంచి దూసుకోచ్చే గాలులు దిగమింగిన ఒక గుప్పెడు ఈకలు చర్మితమూలల్లోకి ఆతి శ్నీఘంగా తుడిచేయబడ్మ సీలాంటి ఒక ఈక కన్నీళ్ళు, నిట్టూర్పులు నిట్టూర్పులు, కన్నీళ్ళు సీసపు పాదాలమీద మ్ముదలు సంవ త్చరాల ఘనదుఃఖం మరణిస్తున్న వాడితో ముఖాముఖి నువ్వేమంత అధిక విజ్ఞానివీకావు ఆయినా, అందరూ మామూలుగా అనేదే మనిషి కాబట్టి మరణం తప్పదని-_ లెన్‌ రీ పీటక్స్‌ (జాంబియా) (అనువాదం కె, శివారెడ్డి) డగ
ఉంచకోత - ఆక్రోబర్‌ 1966 జమ్మ్‌ కొమ్మల్లో ముక్క-లు ముక్క-.లెన సూర్యకాంతి చిల్ల పెంకులు నన్నుతాకాయి= సరస్సు మీద మఠక లైన గొజుముక్క-లు గుండా బురదపక్క- ఒక మనసుని చేరుకోవటానికి (ప్రయత్నిస్తున్నా --- సరస్సు నీతలంగా వడివుందె. అక్టోబరులో చనిపోతున్న ఆకుల [ప్రవాహంలో నేనీదుతున్నా తోటమాలి (శమ బుత్యుకమ కాగితాలు గా ఎగురుతూ --- గాలిమీద అక్షరాల్ని రాస్తుంది. నేను ఎండిన కాయలమీద, విత్తులమీద నడుస్తున్నా (వతి విత్తూ పగలటం; ప్వరె [ప్రత్యేకతని అనుకరించి నట్టుంది. సుడిగాలిలో శిరసులు ఒక పంటగా ఎదుగుతుంటే పందులకు ఆతి ఇష్టమైన ఆహారం ఈ కాయల్ని పెద్దగా లెక్కించనవసరం చేదు ఓక్‌ వృక్షం వందలు వేలుగా వర్షిస్తుంది. మృత్యుగణికానికి జఒకదయతో కూడిన అయోమయం చూట్టానికి అద్భుతంగా ఉంటుంది శిశిరం అనే శ్ముభపరిచేవాడు; అపూర్వ చ్మిత కళాఖండాల దుమ్ముదులుపుతుంటే -- రాగి బొచ్చుతో మెరుగు పెట్టిన కాంతితో ఒక ఉడుత బహిరంగంగా భావో[దేక నిశ్చయాన్ని తెలియచేయటం ఉడంత కేసి ఎగరటం అంతే త్మ
విశ్వకవిత నిశ్శబ్దంగా ఒక వెయ్యి కాయలు రాలాయి వాళ్లు వాటిని నిశ్శబ్ద పరిచినప్పుడు రకరకాల దోవల్నుంచి, యెవరినవ్వు వెకి లేచింది? వాళ్ళంతా అపరిచయస్థులు కారు. శాంతి అనే పదాన్ని ఎవరి (తష్టత్వం ఎగతాళి చేసింది. వేల వేల మంది మెదడు పంది మేతలో కుక్కబడింది అపవ్మితమైన పంది మాంసాన్ని వదిలేయండని చర్చి పూజారి అరుస్తాడు ఆనారోగ్య సోదరత్వం - సోదరత్వ అనారోగ్యంతో పరాయి దేశాల రుతువుల్ని నేనప్పుతీసుకొన్న- ఒక జాతి గర్వం సూర్యకాంతి మొక్కలుగా నా చుట్టూ -_-- మానసిక రుతువుని స్మకమంగా ఉంచేందుకు పరాయి దేశాల్నే అప్పుగా తెచ్చుకొన్న- చెవుట (జాలియస్‌ నెరేరిక్రి చెమట భూమి (ప్రాణం చెమట పులిసిన పిండి'__ చెమట భూమికి కట్సే కప్పంకాదు, సంపూర్ణమైన భూమి, భూమి [(శ్రమనుంచి ఏ నివాళుల్ని కోరదు చెమట భూమికి పాణం కంచుకోటలో కూచున్న దేవునికి అర్చించే గౌరవవందనంకొదు; నినాదాలు. నీ నల్పటి మట్టి చేతులు మృత్యువార్తాహరుణ్ణించి ఆశను బంధ విముక్తుణ్ణి చేసాయి. శీ
విశ్వాకవిత ఆసంతృ ప్లి తన మానవత్వపు కొల్లగొట్టే దోపిడీ దారుల్ను ౦డి; అంతకంటే (పమాదకారులూ, మూర్జులూ అయిన పిడివాదుల్నుంచీ, మతవాదుల్నుంచీ న్‌ నల్సట్‌ మట్టి చేతులు ఆశను రశ్నిస్తాయి చెమట 1పాణం, ఆహారం చెమట భూమి యొక్క ఆహారం, భూమి కొరకు ఆహారం, భూమికి ఇవ్వబడ్డ ఆహారం మనుషులే భూమి, భూమే మనుషులు. వోల్‌ సోయింకా (పశ్చిమ నై జీరియూ) (ఆనువాదం వ కె శివారెడ్డి) శ్ర
శాంతికోసం ,పార్ధన జీసస్‌! ఈ కవితాసంపుటిని సీకో దుఃఖప్మాతగా సమర్పించుకుంటాను- నాకు తెలుసు ద్వేషంతోనూ, తుపానుల్లోనూ అపవ్మితం చేయబడ్డ పసిఫిక్‌ సమ్ముద తీరమంతా, మరొకసారి నా సోదరులర క్తంతో ఎరువెక్కిపోయిందని ఈ రక్తమే స్మామాజ్యవాదులకి వారబోయబడిందని ఈ రక్తమే వాళశ్శని దృఢంగానూ, బలిసేట్టుగానూ చేసిందనీ జీసస్‌ 1 గాస్‌ మీద బాధావృక్షంగా మిగిలిపోయ్పంది నువ్వుకాదు పాత కొ త్త్యపపంచాలు ఆఫీకా మ్మాతమే __ దాన్‌ కుడిచేయి నాదేశం మీదికి చాస్తే, ఎడమచెయ్యి అమెరికామీద నీడలా వ్యాపించింది నాలుగొందల సంవత్సరాలనుంచి నా ఆఫికా సిలువ చేయబడింది. క్షే నిజమే ! నాలుగొందల నాగరిక సంవత్సరాలు, కఠోరమైన అరుపునీ నాదేశం మీద చిలకరించింది. నాకు తెలుసు, క్రిస్టియన్స్‌ నీ జ్ఞానకాంతిని, దయా మృదుహృదయాన్ని 4 బ వ్‌ వదిలేసి మా సనాతన జ్ఞాన వాండాగారంతో వాళ్ళకేంపు మంటల్ని ఠ్‌0
విశ్వాకవిత వెలిగించుకొని మా జానపద వేదాంతుల్ని హింసించీ వెద్యుల్నీః శాస్తుజ్ఞుల్ని తమ దేశానికి దిగుమతి చేసుకున్నారనీ- నాకు రెలును మా సనాకన కోటల్నీ, కొండల్ని వాళ్ళ తుపాకీమందు సర్వనాశనం చేసిందనీ--- తూర్పు దిగంతం నుండి పడమటి దిగంతం వరకు వాళ్ళ తుపాకి గుళ్ళునా దేశాన్ని చీల్చుకుపోయాయనీ-- ఎంతో పురాతనమైన మా అడవుల్ని వాళ్ళు తగులబెట్టారనీ వేట 1వదేశాల్దాగా మార్చారనీ, శాంతి కాముక్కులెన నా పూర్వీకుల్ని వాళ్ళ ఆత్మల్నీ జుట్టుపట్టుకొని ఈడ్చుకొచ్చారనీ, జోగుతున్న బూర్జువాలకి ఆదివారం ఒక వినోద కాలకేపంగా వీళ్ళుని మార్చారనీ తెల్సు మా రాజకుమారుడ్ని [వదాన,నెనికుడిగా మార్చిన, నా కర్షకుల్ని కూలీలుగా మార్చిన, నా జనాన్ని కార్మి కవర్గంగా చేసిన నొ పిల్లల్ని అడవి ఏనుగుల్ని వేటాడినట్టు వేటాడిన వాళ్ళనీ, వీళ్ళనీ విరగ్గొట్టి విదేశాలకెగుమతి చేసిన వాళ్ళనీ క్షమించాలి నువ్వు జీసస్‌ - కుష్టువాళా నిలయా లైక వాళ్ళ ఓడల్లో పదిమిలియన్ష నా కొడుకుల్ని వేసిన వాళ్ళని నువ్వు తప్పకుండా మర్చిపోవా లి- రెండొందల మిలియన్ల నా కొడుకుల్ని కారంగా చంపినవాళ్ళనీ నువు మర్చిపోవాలి ఈ నార్యాతుల ఆరణ్యంలో నాకో వకాంతపు వృద్ధాప్యాన్ని ఎడార్లలాంటి పగళ్ళనీ మిగిల్చినవాళ్ళని జీసస్‌ నువ్వు తప్పకుండా క్షమించాలి నా కళ్ళద్దాలు మసకబారుతున్నాయి చూపందటం లేదు - అయినా స్‌]
విశ్వక విత చనిపో యిందనుకొన్న ద్వేషసర్పం నా హృదయంలోంచి తలెత్తుతోంది 11 (పాన్సుకోసం ముఖ్యంగా ప్రార్టించదల్బుకున్నా- (ఫాన్సుకూడా యూరప్‌లో భాగమని తెల్పు నా పిల్టల్ని దొంగిలించి, దాని ప త్తిపాలాల్ని, చొన్న చేలనీసా రవంతం చేసుకొందనీ తెల్సు ఎందుకంటే న్నీగోల చెమట బలమైన పేడని నా సీల్మిగామాల్లోకి ఆది చావునీ, తుపాకుల్నీ తెచ్చిందనీ తెల్సు నా జనాన్ని ఒకళ్ళ మీద ఒకళ్ళని ఉసికొల్పిందనీ బొమిక ముక్కకోసం కొట్లాడే కుక్కల్తా చేసిందనీ తెల్సు* ఎదురు తిరిగినవాళ్ళని బందిపోటుల్లా ము(దేసిందనీ, (ప్రశ్నించిన వాళ ముఖాల మీద ఊసిందనీ తెల్సు= జీసస్‌ 1 ధర్మమార్షా న్నుపడేశిస్తూ తప్పుడుదోవల వెంటపోయే (ప్రాన్సుని కమించుతుం్నడీ నన్ను భోజనాని కాహ్వాసించి, నా రొస్టైను నన్నే తెచ్చుకోమని చెప్పే! కుడిచేత్రో యిస్తూ ఎడమచేతో లాక్కునే (ఫాన్సుని క్షమించు తంశడీ* ఆక్రమిత జనాన్ని ద్వేషించే (ఫ్రాన్సునీ, ఏరులకోసం విజయవంతమైనే దారుల్ని తెరిచే సెనెగల్‌ జనాన్ని మాతం కూలివీరుల్లా ము(దవేసే' స్నామాజ్యానికి నల్లని కావలికుక్కల్ని చేసే ఫ్రాన్సుస్‌, ఎన్నో వన రుల నా భూమిని సారవంతమలయిన నా దేశాన్ని కాంగో, తెల్లటీ సూర్యుడికింద శ్మశాన వాటికగా మార్చిన [ఫాన్సుని క్షమించు" కే” తండీ! నా స్మృతినుండి, (ప్రాన్నుని కాని [ఫాన్సుని తొలగించు! సంకోచితత్వాన్ని, ద్వేషాన్ని మొహాసిక్తి తగిలించుకొన్న (ఫాన్సుని? నా స్మృతినుండి తొలగించు తండీ- స్‌
విశ్వకవిత ఎందుకంటే నాకు (పాన్సంటే ఒక బలహీనత. బంధించబడ్డా రెండుసాట్దు సంకెళ్ళు తెంచుకుని పేదాళ్ళని రాజ్యానికి తెచ్చిన, ఆనాటి దానిసల్న్ని మనుష్యులు గౌ మార్చి స్వేచ్చా సమానత్వం నాటిన (ఫాన్సంటే నాకో బలహీనత- నిన్నూ, నా సందేశాన్ని నా దేశానికి తెచ్చిన నా మత్తుకళ్ళుని విప్పిన (పపంచాన్ని అర్థం చేసుకొంటాన్సి- నా హృదయాన్ని నమాయ త్రం చేసిన, నా సోదరుల ఇం్యదచాప ముఖాల్ని దర్శింపచేనిన [ప్రొన్సుని-- నా సోదరులందరికి, వసిఫిక్‌ సము1దాల్నుంచీ, భయంక రాడవుల్నుంచీ వచ్చిన నా సోదరు లందరికీ అఆఖినందనలు విశాల హృదయంతో మిమ్మల్ని ఆభినందిన్తున్నా - స్వచ్చమైన నూనెలో వెలుగుతున్న దీవం ఉదయంకోనం మమ్మల్ని ఎదురు చూచేటట్టు చేసింది. ఆకాశ నక్మతకాంతి, సూర్యగమనాన్ని జోస్యం చెప్పిందిం నాకుతెల్సు ! సీ మత(ప్రచారకులెందరో ఆయుధహింనని ఆశీర్వదించారని ధనవంతుల బంగారంతో రాజీపడ్డారనీ తెల్పు. దేశ్నదోహులూ; గూడులూ ఎల్లప్పుడూ వుంటారు. శె” జీసస్‌ ః వీళ్ళని ఆశీర్వదించు. ముసుగుకింద వాళ సోంత ముఖొట్ని వెతుక్కునే వాళ్ళనీ, దాన్ని గుర్తు పట్టలేని వాళ్ళునీ- చుట్టూ చలీ, ఆకలీ వి స్తరింపచేసి, వీటిమధ్య నిన్ను వతుక్కు-నే వాళ్ళునీ ఆశీర్వదించు ఎముకల్ని కొరికే చలిలోనూ ఆకలిలోనూ మిగిలిపోయిన వాళ్ళు క్‌కి
విశ్వకవిత కొ త్తగా వెళ్ళుయి, వైధవ్యం పా ప్త్రమయిన దీనురాలూ లాక్కో-బడ్డ యవ్వనాన్ని వెతుక్కునే కృురవాళ్ళు వర్త చావుతో దుఃఖంతో మూర్చపోయిన భార్య చెత్తకుండీ మధ్య తసబిర్మ స్వప్నాల్ని వెతుక్కుంటున్న తల్లి దుర్మార్షుల్ని, రాక్షసుల్నీ, దోపిడీదారుల్నీ, హింసకుల్ని ఎదుర్కొంటున్న నా జనాన్నీ-- ఆశీర్వదించు తండీ- ఆశీర్వదించు. పఏీళ్ళతోబాటు యూరప్‌జనాన్నీ, ఆసియావానుల్నీ, ఆఫికావాసుల్నీ ఎవరయితే రక్తమూ బాధనీ చెమటలా ధారబోస్తారో. వాళ్ళందర్నీ ఆశీర్వుదించు తండీ- ఈ అసంఖ్యాక జనతరంగాల మధ్య శిర సెత్తినా, నా దేశ సముదాయాన్ని సోదరహస్తాల ఒడ్డాణం మధ్య భూమిని బిగించే నా దేశ జనాన్నీ ఆశీర్వదించు ఇదికోఉతరం చ్‌ అాాణాతే నేనే- నిన్న భినందించేది నేనే? [గౌమంలో నీ పక్కింటివాణ్ణి - నీ హృదయంలో గూడా పక్కపక్కనే ఉన్నవాణ్నీ తప్పులూ, ద్వేషాల ముళ్ళ్శతీగల మీద (పత్యూషం కాంతివంత శబ్దం లాంటి నా అభినందనలు నీ కందినున్నా- ఆకూ అఆలమూ తిని నాలుకనూ చేతివేళ్ళనూ పదునెక్కించుకున్న “టామ్‌ సిర్‌ డార్ల్యు"కి నా ఆభినందనలు- మంటరంగు గొంతు కలిగిన, గమ్యాల గుర్తుల నుదురు కలిగిన కవి “సాంబాడ్యూమా"*"కి నా అభినందనలు- ర్‌4
విశ్వాకవిత “యౌత్‌ బోద్యేకి అక్టో ల్రీనోము "కీ స్నేహమనే భోజనంచుట్టూ వణ.కుతూ చేరిన అందరికీ నా అభినందనలు* హోలీసులు కన్నేసివుంచిన నా ఏకొంతవానం నించీ నా (ప్రియమైన నల్దనిచర్మం ఏకాంతవానం నించీ నేను నీకు రాస్తున్నా అదృష్టవంతులు కొంతమంది మ్నితులు మంచుగోడలు గానీ నిర్వీర్యం చేయబడ్డ గదులుగానీ పూర్వీకుల వీరస్మృతులుగానీ, (ప్రేమజ్ఞాపకాలుగానీ పాటగానీ వాళ్ళుకేమీ పట్టవు- ఏిదితో గుంపులు గుంపులు - నిద్దట్లో నడిచేవాళ్ళు వ్యక్తిత్వాన్ని వదులుకున్న వాళ్ళు రంగు మార్పుల ఊనరవెల్డులు - వాళ్ళు అగౌరవ ఐతుకులే నిన్ను దీకాంత వంజరంలో బంధించాయి కెస్టోరెంట్స్‌ నువ్వు చూళ్ళేదు, స్నానమట్టాలు నువ్వు చూళ్ళేదు నల్లని రకానికి తిరస్కరింపబడ్డ గౌరవాన్ని నువ్వు చూళ్ళేదు శాస్తా౨లూ కళలూ నల్దనిరక్రం సరిహద్దుల చుట్ట మోహశించిన వీళ్ళని- ఈ నా తెల్ల సోదరుల్ని - నా ఈ నల్లనిచర్మం చుట్టూ వా శృేర్చరచిన శూన్యానికి దూరంగా సినిమాహాళ్ళులో వినోచించే నా ఈ తెల్లసోదరుల్ని నేను గుర్తించడం లేదు- నేను నీకు రాస్తున్నాను- నా పుస్తకాలన్నీ తెల్లగొ- చావంత తెల్లగా - విషాదమంత తెల్లగొ బోర్‌డమ్‌ ఆంత తెల్లగొ నాకూ్యూడా ఆ పొయ్యిదగ్గర కాస్త చోటివ్వు- అదింకా వేడిగా వున్నప్పుడే నా జన్మస్థానాన్ని రానివ్వు- ఆవిర్లు చిమ్మే స్నేహంలో మన చేతుల్ని క్రలవనీ- పరిమళవంతమైన ఈ ఎండుతనం ముకచాలు- ర్‌క్‌
విశ్వకవిత జానపదకవి పాటని నోటినుంచి నోటికి వ్యాపీంచనీ సుసంపన్న మైన ఆఫికాదేశపు బొడ్డులాంటి సీ మేధస్సుని మాకివ్వు. ఏ గాయకుడు మన పూర్వీకులందర్నీ అవహింప చేయగలడు- ఆటవిక సాధుజంతువుల గుంపయిన మనల్ని - చుక్కల కనురెప్పల కింద ఏ గాయకుడు మన కలల్ని పదిలపర్పగలడు- గోయు ; చందమామ కొరియర్‌ ద్వారా సమాధానం పంపించు- నగ్నంగా సంశయంతో కూడిన నీ మాటల్ని ఆ కొండమలుపులు దాటిపోతా- పంజరద్వారంలో పక్షిలా సీ మాటలు. అర్హవంతమైన తెలివితో కళలీనే ని నవ్వు - నీ మాటలు- సీ మాటలో వాస్తవం కన్నమిన్నగా నన్ను పదిలపర్చగలవు కుదుటపర్పగలవు. సీ మాటలునా అంగిట్లో చనుబాలను పిండగలవు- నేను నీ ఉత్తరంకోసం ఎదురుచూస్తున్నా - ఉషస్సు చావుని నేలకేసి కొట్రేవేళ చాలా (డేమగా గౌరవంగా పొద్దుటిపూట స్నానంలా పొద్దుటిపూట మంచులా నీ ఉత్తరాన్ని అందుకుంటా___ "సెంఘాక్‌ (సెనెగల్‌) (అనువాదం వ తె. శివారెడ్డి) 56
హార్లివ్‌ నీడలు న్మీగో హార్దెమలో ర్మాతి తన ముసుగు దించుతున్నప్పుడు అక్కడక్కడా ఆగుతూ ఉన్న ఓ అమ్మాయి పాదధ్వనులు వినిపిస్తున్నాయి నాకు. కోరినవాళ్ల పిలుపుల ముందు వంగి సేవలు చేయడానికి నడచి వెళ్తే ఆమ్మాయిల ఆకారాలు కనిపిస్తున్నాయి నాకు స్టిస్పర్లు తొడుక్కున్న కాళ్ళతో చిన్ని న్మీగోయువతులు ర్మాతంతా వీధి వీధికీ తిరగడం కనిపిస్తున్న ది తెలని కాంతులు చిమ్మే నూర్యుడుదయించేంత వరకూ ఈ చిన్ని పాదాలకు విశ్రాంతి అన్నమాటే తెలియదు. ఈ దీర్చ ర్మాతి అంతా భూదేవి తెల్లని వక్షం మీద ఆఖరి మంచుబొట్టి రాలేంత వరకూ ఈ నల్లని అర్జనగ్నయువతుల అలసిన పాదాలు పల్చని చెప్పులతో వీధి నుండి వీధికి తిరుగుతూనే ఉంటాయి ఎంత హృదయం లేని కఠిన (ప్రపంచం ఇది. పేదరిక దుర్గమ మార్గాన అమర్యాద అవమానాలలోకి ఈ లేత మృణ్మయ పాదాలను నా పతిత జాతి పవ్మిత సీల పాదాలను ర్‌?
విశ్వకవిత ఓహ్‌ భరించలేను ఆలసి సౌాలసిన ఈ పాదాలను హా ర్రైమ్‌లో వీధి నుండి వీధికి తిప్పుతున్న ది. అ వెరికా చేదురొట్టే తినిపించినా నా గొంతులో తన పులికోరలు దించినా నా పాణాన్నే ఆపహరించినా నా యవ్వనాన్ని పరిక్నించే ఈ నాగరిక నరకాన్ని (పేమించకుండా ఉండలేను. ఆమె ఉత్సాహం తరంగాల్హా నార క్తంఠోకి [వహిస్తోంది ఆమె ఆసహనాన్ని ఎదుర్కొని నిలిచే శక్తినిస్తుంది ఆమె వైశాల్యం నన్ను వరదలా ముంచివేస్తుంది ఆయినా సింహాసనస్టుడైన మహారాజును ఎదుర్కొనే విష్ణ్పవకారుడిలా ఆమె నాలుగు గోడ్రల మధ్యా నిర్భయంగా, అసూయా ద్వేష రహితంగా నిలబడతాను తీక్షణంగా రాబోయే కోజులోకి చూసాను క్స్‌ వీ అక్కడ నిర్మన కాలస్పర్శ వెనుక భూమిలో కుంగిపోయే అనంత అమూల్య సంపదల్ని చూసినట్లు ఆమె శక్తినీ, అద్బుత మహిమల్నీ దర్శిస్తాను. క్లాడ్‌ మెక్రే (అమెరికన్‌ బ్ఞాక్‌) ళం (అనువాదం :డా డి. చంద శేఖర రెడ్డి స్‌రి
(పజాసాప్రవ్యుం (పజాస్వామ్యం రాజీద్వారాకానీ, భయంచ్వారాకానీ ఇవాళ రాదు ఈ ఏడాది రాదు ఆసలు ఎప్పుడూరాదు తన రెండు కాళ్ళమీదా నిలబడటానికి అవతల వాడికి ఎంత హక్కు-ందో అంత హకు్య)ూ నాకూవుంది నానస్వంత భూమికోసం. “ఎట్టా జరగాలో అట్టా జరుగుతుంది" “ఇవాల్టి లాగానే రేపు మరోరోజు అనే వాళ్ళతో విసిగిపోయాన్నేను చచ్చింతర్వాత నాకీ స్వాతర్మత్యం ఎందుకు శేపటి తిండిమీద ఆశతో ఇవ్వాళ బతకలేను అనివార్యమైన ఆవసరంలో నాటిన దృఢమైన విత్తనం స్వాతంత్ర్యం ర్‌ి
విశ్వకవిత
నేను కూడా ఇక్కడే జీవిస్తాను
సీలాగే
నాకూ స్వాతం్యత్యం కావాలి, 60
నేను కూడ పాడతా = అసపారికా: నేను గూడా పాడతా - అమెరికా నేను నల్లని సోదరుణ్ణి. వాళ్ళు మి(తులొచ్చినప్పుడు, వంటింట్లో తినమని పంపుతారు నేను నవ్వుకుంటా - బాగా తింటాను, బలిష్టంగా ఎదుగుతాను రేపు వాళ్ళ మితులొచ్చినప్పుడు నేను డైనింగ్‌ టేబిల్‌ దగ్గరే కూర్చుంటాను పోయి వంటింట్లో తిను అంటానికి ఎవ్వడూ సాహసీంచడు అంతేకాదు నేనెంత అందంగా వున్నానో వాళ్ళు చూసారు సిగ్గుతో కుమిలిపోతారు నేను కూడా అమెరికానే --- నదుల్ని గూర్చి మాట్లాడే నీగో నదులు నాకు తెల్బు [(వపంచమంతటా ఉన్న పురాతన నదులు నాకు తెల్పు మానవుల నరాల్లో ప్రవహించే మానవరక్తం కన్నా పురాతనమైన నదులు నాకు తెల్చు-- గ
విశ్వకవిత నా ఆత్మ నదులంత లోతుగా ఎదిగింది ఉషోదయాలు నవనవలాడేటప్పుడు నేను కళ్తుముణల్‌ లో స్నానం చేశాను ౮0౦120 దగ్గరగా నా గుడిసె నిర్మించుకున్నాను ఆది లాలిపాడి నన్ను నిద్రపుచ్చింది. నైలు నదిమీద దృష్టి సారించాను, పిరమిడ్స్‌ నిర్మించాను మిసిసిపీ గానం విన్నాను, అబహాం లింకన్‌ న్యూఆర్లీయన్స్‌కి వెళ్ళినప్పుడు దాని మురికి గుండె సూర్యా స్తమయంలో సువర్ణమవ్వడం చూశాను, నాకు నదులు తెల్పు పురాతనమైన, నల్దసి నదులూ సంజ నదులూ నాకు తెల్సు నా ఆత్మ నదులంత లోతుగాను విశాలంగాను ఎదిగింది. హార్లెవ్‌ వాయిదా పడిన కలకేమవుతుంది ఎండలో ఆరేసీన గుడ్డలాగా ఎంగిపోతుందా గాయంలా చీము పడుతుందా - తర్వాత చితికికారిపోతుందా--- చెడిపోయిన మాంసంలా వాసన గొడుతుందా తీసి వస్తువులవై తేరుకున్న పంచదార పొరలా మిగిలిపోతుందా _. పాత యింటి కప్పులా కుంగి కూలిపోతుందా లేదు బాంబులా, డై నమైట్‌లా బద్దలవుతుందా--- లాంగ్‌స్టన్‌ హ్యూస్‌ (అమెరికన్‌ ధ్దాక్‌) (అనువాదం వె, శివా రెడ్డి గి
ఆరం కైనా
దిండు కోసం
సీ చేతినే వాడుకో
ఆకాశం
తన మబ్బుల్ని వాడుకుంటుంది
భూమి
తన మట్టిబెడ్డల్ని వాడుకుంటుంది
కూలిపోతున్న చెట్టు
తన ఆకులనే వాడుకుంటుంది
దగ్గరనుంచి పాట వినటానికి
అదొక్కటే మార్గం
ఆఅ పాట చెవిలోకి రాదు
చెవిలోనే వుంటుంది కాబట్టి
ఎపుడూ పునరు క్తం కాని పాట అదొక్కటే
ఆనువదించలేని పాట
అందరికి ఒకటి వుండాలి.
ఆర్డ రహితంగా
నాచేతి వేళ్ళతో
చిన్న కొమ్మను తుంచుతాను
తునిగిన చోట స్ప్పృః+ిసహ్తైను
నా వేళ్ళు కాంతివంతమనవ్పతాయి ల్‌తి
విశ్వకవిత
కొమ్మ మొత్తం
నా వేళ్ళలోకి వహిస్తుంది
అక్కడే వుండిపోతుంది
మకోసారి ఎవరైనా
నా నుంచి దాన్ని తుంపితే
నా వేళ్ళు మొత్తం
మరోదానిలోకి (ప్రవహిస్తాయి రావర్షొ జువకొజ్‌ (అర్జెందైనా) (అనువాదం : (త్రిపురనేని శ్రీనివాస్‌) క్క
పూర్వ్వల విధ నువ్వన్నావు - 'మా తండ కళ్ళలో ఎన్నడూ రాలేదు కన్నీరని" నువ్వు చెప్పావు - “మా కాతగారి కళ్లలో ఎన్నడూ కన్నీరు చేర లేదని" “వూ జాతి నిర్మాతలు - మా వూర్వులు ఎన్నడూ ఏడ్వలేదు - వాళ్లు ఉక్కు మనుషులు" ఆన్నావు ఇలా చెబుతూపున్న ప్పుడు వీ కళ్ళు చెమర్చాయి కన్నీటి చుక్కరాలిపడింది నా పెదాల మీద ఇంతటి ఘాటయిన విషాన్ని ఇంతటి బుల్లి కప్పులో ఎన్నడూ రుచి చూడలేదు నేను అబలని నేను ఆసహాయని నేను ఆ విషాన్ని తాగి తాగి యుగాల సంచిత వ్యధని ఆవగాహన చేసుకున్నాను దాన్ని నా ఆత్మ సహించజాలక ఆ వ్యధా భారంతో నేను కళవెళపడిపోయాను | ఐల్వాంజనాన్టానీ (అర్జెంచైన్సా (అనువాదం : నిర్మలానంద) 65
రషణ బాధ్యతా యుతంగా ఆకాశం మనమీద వంగింది మన గీతం మానవవిషాదం మీద వంగినట్టు నేర్పుగల సున్నితమైన కంటిరెప్పలు కంటిమీదకి వంగినట్టు- కంటిని దుమ్మునుంచీ ధూళశినుంబి చిన్నచిన్న పురుగుల్నుంచీ హఠాత్‌కాంతి పాఠంనుంచీ రక్షిస్తూ కంటిరెప్పలు కంటిమీదకి వంగినట్టు- కాబశ్టే ముందు జ్యాగత్రతో స్వేఛ్చగా మళ్ళా కళ్ళు వికసిస్తాయి అందుకే అంకురం మ్పెలక్షతే అద్భుత దృశ్యాన్ని చూసే అవకాశమూ వాటి దరహాప్తాల వైతాళిక గీతాన్ని మరో తరానికందించే భాగ్యమూనూ. అర్ధం నన్ను నేను వసువుల వెనకాల దాచుకుంటా ఆ విధంగానన్నా నన్ను మీరు కనుక్కుంటారని- హోన్సీ నన్ను కనుక్కో-లేక హోయినా వస్తువులన్నా కనుక్కుంటారు నా చేయి స్పృశించిన వస్తువుల్ని మీరు స్పృశిస్తారు మన చేతుల మ్ముదలన్నీ కలగలసి పోతాయి [6
విశ్వకవిత మూత పశ్శెంలా వంటగదిలో చం్యదుడు వెలిగిపోతున్నాడు బాశీగా వున్న యింటిసీ మోకాళ్ళమీద నిలబడ్డ నిశ్శద్దాన్ని కూడా చందుడు వలిగిస్తాడు. నిశ్శబ్దమెప్పుడూ మోకాళ్ళమీదే నిలబడి వుంటుంది (ప్రతి మాటా బయటకి పోవటాన్సి- దారే - కానీ నిజమైన మాట మన యిద్దరి కలయికని బలీయం చేస్తుంది. యానిన్‌ రిట్‌సాన్‌ (గీకు) (అనువాదం శ తుకావీ) 61]
అద్దం చూట్టానికి నున్నని ఉపరితల మే ఆయినా లోతు ఆనంత మనిపిస్తుంది
గాడంగా సత్యాన్ని [గేమిస్తుంది
లొసుగు అన్నడూ దాయదు._
దాన్ని కోరేవాళ్ళతో గొప్ప నిజాయికీగా పుంటుంది దాంట్లో ఎవడైనా సరే తన్ను తాను దర్శించుకోవచ్చు- మంచులాంటి జుట్టున్న వాడైనా
తాగి ముఖమ్మెరబడ్డ వాడెనా-
ఎవ డైనా సరే ఆత్మదర్శనం చేసుకోవచ్చు- ఆందంగా వృంటారు కాబట్టి
కొంతమంది ఆదంపే యిష్టపడొచ్చు-
కొంతమంది దాన్ని తప్పుకుంటారు
ఎందుకంటే ఆది చాలా నిక్కచ్చగాబట్టి- ఇంకొంత మందుంటారు
దాన్ని ద్వేషిస్తారు, నాశనం చేయాలని చూస్తారు. ఐకింగ్‌ (చైనా)
(అనువాదం అ, శివారెడ్డి)
68
హాత్వ
[కూరం
బుల్లెట్‌.
బాగావైగా గొంతు మీద తగిలింది
అన్ని వైపులనుండీ
పోటల్‌ నుండీ, పొదల, కార్లచాటునుండీ, వీధుల మూలలనుండీ, అవతలనుండీ
చెత్త కుండిలనుండీ, ఎలుక బొరియలనుండీ వాళ్ళు పరుగెత్తుతూ వచ్చారు
తుపాకులు
గురి వెడుతూ
వాళ్ళంతాపరి గెత్తుకుంటూవచ్చారు
కింగ్‌ _వెపు- వాళ్ళంతా వేగంగా, నిశ్చయంగా కింగ్‌ మళ్ళీ ఎదురు కాలుస్తాడేమో అన్నట్లు వేగంగా, నిశ్చయంగా
69
విశ్వకవిత
తప్పుడు తోవలో
వాళ్ళు పరిగెత్తుకుంటూ వచ్చారు. శాన్‌ .ఎల్‌. వీ (వెనా) (అనువాదం ఏడా డిం చం్మద శేఖర రెడ్డి 70
జట విన్క్ర్రత స్క్రుతికోసం [పవాసంలో- భార్యాపిల్లలో తెల్లబడుతున్న జుట్టుతో వసంతాన్ని ఈ శాశ్వత ర్మాతిలో గడపటం - ఒక అలవాటు ఇప్పుడు కలల్లో నా తల్లి కన్నీళ్ళు చూస్తాను బూజురు బూజురుగా యుద్ధరంగం మీద మారుతున్న దృశ్యాలు, దొరల జెండాలు చూస్తాను దుఃఖంతో గమనిస్తున్నా స్నేహితులంతా దయ్యాలయిపోవటం కోవంతో ఎదురు చూస్తున్నా బాయనెట్ల ప్రదల్లో జానపద సంగీతాలకోనం ఠి అప్పుడు కళ్ళు దించి రాయటానికి చూస్తే ఏంకనపడలా పండు వెన్నెల్లో నల్లని నా దుస్తులు తస్ప--- “షకావుంతం ఎకఛ్మతాధిపత్యంగా [పనంచాన్నేలుతున్న హేమంతం దెబ్బకి చకితుజైన నేను నా పాశ కొనలో వసంతం రక్తం వేడిని బతికించగలనా : ఈ నువిశాల మట్టి - సమ్ముదంలో వందలాది భావాలింకి పోయాయి. ఆకుల్ని కదిలిస్తున్న గాలిలో వేలాది దొరలు కొట్టుకుపోయారు- ముసలి తనంలో ఈ సరోవర్యపాంతానికి తిరిగొచ్చ్బా ॥1!
విశ్వకవిత విిశమించటానికి యింత పచ్చికకానీ, యింత నీడగానీ కనపడలా- శూన్య మేఘాలమీద నా కలలు పడ్డాయి ఈ శీతలత్వానికి మొద్దుబారి పోతున్నా ఈ ఆడపిలో కోడికూతకోసమెదురు చూస్తున్నా నా తపన నిశ్శద్దాన్ని మ్మాతమే ఎదుర్కొంది అస్తమిస్తున్న తారా సమూహాన్ని చూసేందుకు వేచి చూసాను. లూషన్‌ (కైనా) (ఆనువాదం = ౩. శివారెడ్డి) "ల్లి
ఉదయాలకోనం పిచ్చి నా కవిత మొదటి చరణున్ని నేను గొంతెత్తి అరుస్తాను మొదటి చరణాన్నే రాస్తాను ఒకోగ్రసారి నేనే మొదటి చరణంగా నిలుస్తాను బొమ్మలు చెక్కే. కత్తి [పతి ఉదయం నా ముంచు పిచ్చిగా నిలబడుతుంది, దేన్నో గుర్తు చేస్తూ-- ఇవీ నా హక్కులు! అహ్హాదకరమైన ఉదయాలు ఆందమైన న్ర్రీ వక్షోజాలు ఎల్లప్పుడూ ఆందంగా వుండవు ఎల్లవేశలా అందాసికి (ప్రథమస్థానం దొరకదు లయబద్దమైన ఈ సంగీతం ఒక వెద్ద అబద్ధం విప్తుకున్న పూ రేకుల్ని నన్ను మూయనివ్వండి కసి దీరా తెంపి, నేలకేసి కొట్టనివ్వండి ఆది సెపైంబర్‌ నెలలో ఒకనాటి ఉదయం అత్యంత సన్నిహితుడైన ఓ మ్మితుడికి ఉత్తరం రాశాను-___ తెలివిని (పతిభను నిర్దాకిణ్యంగా హత్య చేస్తున్న నేరాల గూర్చి రాళాను భయంకరమైన పాపపు పనుల గూర్చి రాళాను
78
విశ్వకవిత నా అరచేతి ర క్తవర్షంలో ఆలవోకగా దొర్హుకున్న నీటి చుక్క స్వచ్చత ఏమని చెప్పను? నిజమే అందమైన త్రీ లే చం[దాకారాలు కాఫీ తాగే సాసర్లో సెతం పరావ ర్తనం చెందుతున్నాయి ఆయినా సరే__ సానపట్టిన కత్తి అంచు మొనమీద ఎంత వేగంగా పరుగెత్తినా సరే, నేను జారి కింద పడడం జరగదు నాముందునా (పపంచ మింకా.... అదృశ్యం కాలేదు గోడోయోషిమూసు (జపాన్‌) (అనువాదం ; డా దేవరాజు మహారాజు క్త
గది గురించి మనిషి తనను తాను చుట్టుముట్టాడు స్థలం భయోదేకంగా పుంది కాలం విచారంగావుంది తర్వాత మనిషి నురశ్నితంగా మారాడు ఆక్కడ ఆనంతానంత స్థలం బదులు స్వచ్చమైన తెల్లని గోడలున్నాయి అనంతానంత కాలం బదులు మెత్తటి పరుపుంది. అయినా కిటికీలు, తలుపులు అవసరమయ్యాయి తలుపులు ఆ వ్రమ్మితుల కోసం కిటికీల అందమైన వేసవి నూర్యుడి కోసం పగటిపూట ఆరుబయట నీలాకాశం, సీటిమబ్బుల గోడలు రోడ్డు, మైదానాల పరుపులు వున్నాయి ర్యాతి మాతం మసిషి తనకు తాను లోపల గడియవేసుకుంటాడు మగాళ్ళు ఎప్పుడూ “ఇష్టమైన గది” గురించి గునుస్తుంటారు ఒకరోజు హఠాత్తుగా మృత్యువు వచ్చేవరకు వసంతం, [గీష్మం, శీతాకాలం ఆకురాలు కాలాలలో తన సాన్నిహిత్యంలో బతికే మనుషులు
స
విశ్వకవిత
ఆకాళానికి వున్నారు
ఆ తర్వాత మనిషి గురించి
నాకు తెలీదు
ఆయికే అతడు లేని గది
(క్రమంగా విశ్వాస్ని గుర్తుకు తెస్తుంది. షుంతాలొ తనికవ (జపాన్‌) (ఆనువాదం : (తిపురనేని శ్రీనివాస్‌) 76
సంగీతం
సంగీతం
వ్మిగహాల శాస
బహుశ చ్మితాల నిశ్చలత
సంభాషణ అంతమయ్యేచోట మొదలయ్యే సంభాషణ సంగీతం | నువ్వు కాలం
అదృశ్యమయి పొయ్యే హృదయాల మీద నిట్టనిలువుగా సరితూచబడ్డ కాలానివి
అనుభూతులు దేనికి ?
నువ్వు కనపడే దృశ్య పరంపరగా మారిన ఆనుభూతివి నువ్వు అపరిచయస్దుడివి
మమ్మల్ని మించి వెరిగిన స్థలానివి, హృదయ ప్రదేశానివి మా ఆంతరాంతరాళాల అంతస్సారానివి
మా హద్దులు దాటి
మా నుంచి కెరటమై విరుచుకు పడేదానివి
ఒక పవ్శితమైన విడిపోవటం నువ్వు
అక్కడ మాలో వున్నదే మమ్మల్ని చుస్హేస్తుంది సౌధన చేయబడ్డ దిజ్బండలంలా గాలికి రెండో వైపులా శుచిగా? మభంగా, అద్భుతంగా ఆజేయంగా
777
లోన యిమడలేక బతకలేక
అక్కడ మాలో వున్నదే మమ్మల్ని చుట్టేస్తుంది- 'కేనమ్‌ మరిమ్‌ రిల్కే (జర్మనీ (అనువాదం : శంభు)
7
రోడ్లు రాళ్ళ పాట డ్‌ వందల వేల సంవత్సరాలు అలానే మంచులా నల్లరాతి కొండలా న్మిదపోయాం-- ఒక రోజు డైనమైట్‌ నిదనుంచి మమ్మల్ని మేల్కొల్ప్చింది మేం వ్యాపార వస్తువులుగా మార్చబడ్డాం-- క్వారీలో రాళ్ళుగొఫ్టే వాడి దుఃబాల మధ్య-_ అతని నుత్తి నిష్పరవ్వల మధ్య--వాడి చెమటా రక్తం మెల్లగా మా హృదయాల్డోకి ఇంకిపోయింది, రోడ్డెసే కార్మికులు మమ్మల్ని తోడ్డుగా పేర్చేశారు వాడి చెమట ధారగా కురిసింది - చెమట ఎండిపోయింది. వాడి చెమట ఉప్పు మ్మాతం మాలో మిగిలిపోయింది. అప్పుడు మా మీదగా మనుషులూ, బహ్హ, కొర్లూ లారీలు అన్నీ అయినా ఇంకా మా గుండెల్లో రక్తమే (వవపిస్తుంది. ఒకరోజు వేల చేల కాళ్లు మా మీద నినదించాయి కార్మికుల మాచ్చెంగ్‌ గీతంలో మేం కలిసిపోయి (పతిధ్వనించాం మా రాతి ముఖాలు దేదీప్యమానమయ్యాయి అంతలో తుషాకి పేచ్ళళ్ళు మా రాతి నుదుళ్శమీద (పతిధ్వనించాయి మట్టి నిప్పూ మా మీద వర్షించాయి కార్మికుల రక్తమూ, మెదహ్హ్హ చెల్లాచెదురై మా మీద వర్షించాయి ఆ యిగిరిపోయిన రక్తాన్ని మాలోకి పీల్చేశాం, అప్పుడు కార్మికులు మమ్మల్ని రోడ్డనుంచి లాగేసి బారికేడ్డు నిర్మించారు గర్టి
విశ్వకవిత కార్మికులు తుపాకుల్ని నింపటం విన్నాం-- అతని మహోద్మ్యగ కోపాన్ని కన్నాం-- మళ్ళొకసారి దుమ్మూ, అగ్నీ వర్షించాయి - ఈసారి ఈ రాతి శరీకం శ_క్రితో రొమ్ము విరచి వాళ్ళకి ఎదురు నిల్బాం దాడిని తిప్పికొట్టాం.- కార్మికుల రక్తం మా మీదచింది మీ గుండెల్లో (పవహిస్తుంది ధైర్యంగా నిలబడతా౦-_ మా కామేడ్స్‌ దిగ్విజయానికి చిహ్నంగా వాళ్ళ సమాధుల మీద సిలబడతాం ఎరిచ్‌ వెజర్ట్‌ (జర్మనీ) (అనుబందం ; కె. శివా రెడ్డి 680
వలస
రాతి చుట్టూ ఆవరించగా
నగరాల్నించి మేం నిష్క్రమించాం
మాతో వచ్చింది మా న్కృతి మ్మాతమే
మాకు దాహమయినప్పుడు
స్మృతి మా దాహం తీర్చింది
మా కాక్టలెనప్పుడు
స్మృతి మాంసం ప్నాత నిర్వ ర్తించింది.
మేమలసి పోయినపుడు
స్క్స్పతే మోదుగు పూల పాన్పు చేసింది.
మేమంధులం - స్మృతే ఒక గొప్ప |భమయింది మేంబధిరులం - స్క్చతే గొప్ప సంగితమయ్యింది
మేం దిగంబరులం
విభజించబడిన సౌకర్యమనే గుడ్డల్ని న్మృలే అరువిచ్చింది. కుం అమాయకులం
స్మృతి ఎప్పుడూ మమ్మల్ని దోమలుగా పరిగణించలేదు. చర్మదకాంతి చచ్చి పోయినపుడు
రాతుళ్ల గుండా వ్యా మమ్మల్ని తోలుకుపోయారు. మరి మా చుట్టూ మిగిలిందేమిటి వాయనెట్ల అరణ్యాలు తప్ప- మీలో బతికున్న మీలో -. ఎవడు చెప్పగలడు “నేను వాళ్లను చూచానని” మీలో చచ్చిపోయిన మీలో - ఎవడు చెప్పగలడు
గ్ర
విశయ;కవిత సమ సోడరుణ్ణి గుర్తు పహ్టైసని జుఃఖాల కిటికీల వెస్తకాల నిలబడ్డ -మా తల్లులు మ్మాతమే ఆర్బ ణ్మాతుల మా బలవంతపు నిష్క్రమణ గ్రహించరలరు బౌళ్ట -బాధాత్‌ ప్త ఇహిర్టనలన్నే = అంధకారంలో కెగసీ పోయాయి. వెన్నెల చచ్చినపుడు చీకటిమీద వాష్ట బరబరా మ్‌మ్మల్ని లాక్సై చన్నవ్వుడు. అబప్హైల చితహింసలు, దౌర్టన్యాల సిలువల్ని మోశాం తుపాకి మడమలఅ జెబ్బల -వర్దాఅకిండ ఎన్నిసార్లు మూర్చ పోయాం ఈూ తన్రంతశ్మశాన దారిమీద మాతో మిగిలింది మార్యేయ మొక్కటే మా స్కృతి ఒక్కటే హోస్ట్‌ భేనెక్‌ (జర్మన్స (ఆనువాదం ఏ కె, శివారెడ్డి) రక్తి
స్వీకరించక తప్పుదు చిన్నీ చిన్న విషయాలు నెర్పుకొండి నీ సమయం వచ్చేసింది, వెద్దగా ఆలస్యమేం అవలేదు- తేకిలో లు నేర్చుకో - కూని అది చోలదు వాటిని నేక్చుకో - కానే అవి నిన్ను నిరుత్సాహ పరచకుండా చూసుకో మొదలెట్టు (వతిదీ నువ్వు తన్నక నేర్చుళోవాలి- ర నువ్వు తప్పకుండా నాయక త్వాన్ని స్వీకరించాలి- పిబ్చానువ్యతిలో వున్న మనిషిని నేర్చుకో- కైల్లో వున్న మనిషిని ఆత్యయనం చెయ్యి వంటింట్లో వున్న భార్యన్క్‌ ఆర వైబేళ్ళ- మిషిన్‌ అధ్యయనం చెయ్యి నీకు యిల్దులేదు' కదా - పాఠళాలని వెతుక్కో వణికిపోతున్న నువ్వు;తవ్ప కుండా సీ తెలినితేటలకి వదునోవెట్టికోవోలి అకలిగౌన్న మనిషీ, వు శ్రకాన్ని చేరు--ఎందుకంటే ఆది ఆయుధం తప్పకుండా కువ్వు నాయకత్వం స్వీకరించాలి. సోదరా అవగటావ్కి ప్రయప్లడమోకు లాంగిపోక్షు, చాఫ్రోహమనకు సీకు, నువ్వేందర్శించు, వెతుక్కో వ్రకు చెలియనిద్సాన్నిక్రి నువ్వే చెల్లించాల్సి వుంటుంది మూల్యం- 08
వీశ్వకవిత
[వతి దానిమీదా, (ప్రతివిషయంమీదా
నీ వేలువుంచి అడుగు - అదెక్కడికి ఎలాచేరిందో__
తప్పదు నుష్వు నాయకత్వాన్ని స్వీకరించాలి. వాసిన - (అతుకు) ఓవర్‌ కోటు పాట ఓవర్‌ కోటు చినిగినప్పుడల్దా-
నువ్వు పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చి - యిదిలా జరగటానికి వీల్లేదంటావు. ఎంతో ఉత్సాహంతో నీ యజమాని దగ్గరికి పరుగెత్తుతావు చలిలో గడ్డకట్టుకునిపోతూ మేం ఎదురు చూస్తుంటాం. నువ్వు తరిగొస్టాన, విజయోత్సాహంతో నువ్వు గెలుచుకొచ్చింది మాకు చూయిస్తావు-
ఏవిటది - ఒక మాసిక - ఒక ఆతుకు
మంచిదే - ఆది మాసిక, ఆతుశే-
ఆది సరే _ మొత్తం కోటేది.
ఆకలితో మేం విలవిలలాడిపోతుు పెద్దగా ఏడుస్తున్నప్పుడు నువ్వు పరుగెత్తుకొచ్చి యిదిలా జరగటానిక్తి వీల్లేదంటావ్‌_ “సాధ్యమైనంత సహాయం మీకందాలంటావ్‌”- అమితోత్సాహంతో నువ్వు నీ యజమాని దగ్గరికి పరుగెత్తుతావ్‌ ఆకలితో ఎదురుచూస్తూ మేం నిలబడతాం.
నువ్వుతిరిగొస్తావ్‌, విజయోత్సాహంతో, నువ్వు
సాధించింది మాక్షు చూయిస్తావ్‌-
ఏవిటది - ఓ రొ స్రైముక్క
బాగానే వుంది, రొస్టెిముక్క మంచిదే
మొత్తం రొష్టదీ-
గ్ర
విశ్వాకవిత
అతుకులకంటే మాకింకా ఎక్కు_వే కావాలి
మాసిక కాదు, మొత్తం ఓవర్‌ కోటేకావాలి.
రొపై ముక్కకంటే మాకింకా ఎక్కువే కావాలి
మొత్తం రొళ్టీకావాలి
మాకు ఉద్యోగం కంటే ఇంకా ఎక్కువే కావాలి
మాకు మొత్తం కర్మాగారం అవసరం
బొగ్గు ముడివదార్థం, రాజ్యంలో అధికారం కావాలి, మాక్కా-వ్వాల్సిందంతా ఇంతే
ఇపుడు మాకేం ఇస్తావో చెప్పు. బిర్జోల్ల్‌ సెక్స్‌ (జర్మనీ) (అనువాదం వి శంభు)
8
సంకల్పం నాకష్ట పకెయ్‌ ఆయినా నిన్ను చూసాను నా చెవుల్లో సీసం కరిగించి గుమ్మరించేయ్‌ ఆయినా సీ గొంతు వినగలను కాళ్ళులేసి నేను సిన్ను చేరుకుంటాను మూగనైన నేను పీకు నామ్చైర వినిపిస్తాను పిరిచెయ్‌ నా చేతులు రెండూ ఆయినా నిన్ను చుట్లైస్తాను నా గురిడెతో పట్టుకుంటా నిన్ను బలంగా షజ్రతో పట్టుకున్నట్టుగానే నా గృండెస్‌- ఆ పేసెయ సామ స్తెష్కం కొట్టుకుంటుంది. నామ స్టిష్కాాన్ని కాల్చి బూడిద చే సేస్తావా- అప్పుడు నా నరాల్లో ప్రవహిస్తున్న రక్తం మీద నిన్ను మోస్తాను. కేనక్‌ మరియ్‌ రిల్కే. (జర్మన్‌ (అనువాదం ; నిర్మలానంద) 686
ఒకక'ంబె గురించి ఇక్క-డే ముగుస్తుంది వున్నచోటు -నుంచ్రి లేని చోమ్‌ను వేరు చేన్తుంది పతీ కంచె, ట్స కొన్నింటికి దారిస్తుంది కొన్ని చిన్నవాటికి కొన్ని పెద్ద వాటికి" నిజానికి కంచె బేన్నీ చేరు చేయదు ఏదో ఒకదాన్ని వేరు చేయాల్సి వున్నదని సూచిస్తుంది ఈ ఆరంలో
ళు ఓక ఆ([గహ పదం ఒకోగ్రాసారొ దయాన్విత పదమెనా కంచె పనిని చేయవచ్చు అయితే ఈ నిబంధన (పకారం ఎవరికీ అలా జరగదు
వ!
పిశ్వుకవిత శః అర్థంలో ఖచ్చితమైన కంచె ఏమీ లేని దాని నుంచి ఏమి అేని దాన్ని వేరుచేస్తుంది ఏమీ లేని చోటు నుంచి ఏమీలేని చోటును వేరుచేస్తుంది ఆదీ నిజమైన కంచె ఒక కవి పదంలాగా 1 మిరొస్లావ్‌ వేకియా హోలబ్‌ (జెకాస్లావేకియా) (ఆనువాదం : తిపురనేని శ్రీనివాస్‌) ప్ర
ఇరవై ఒకటవ శతాబ్ది జనులకోసం ఒక గితం ఓ ఇరవై్లై ఒకటవ శతాబ్ది జనులారా :
మీకోసం నేనొక గీతం పాడకాను
ఏ చ్మకవర్లో పూదోటలో విహరిస్తున్నట్టుగా
మీ రీ భువివై సంచరిస్తారని ః
అత్తరులో ముంచి తీసిన తెల్లని దుస్తుల్లా నసంతరించుకుంటుంది మా వ్య క్రిత్వంలో ఆనందం. అప్పుడు --
యుద్దాలు వుండవు
సోరాటాల (పనే ఆసలురాదు
మనిషి కళ్లలో కన్నీరు చూస్తాం అదెపుడంటే__
ఏ పణయ పారవశ్యం వల్లనో
ఏ ఆత్మీయుని మృత్యు దుఃఖం వల్లనో
ఓ ఇరవ్హై ఒకటవ శతాబ్ది జనులారా |!
మీరు (= భవిష్యత్తు) నాలో
అవిచ్చిన్నంగా _వవహిస్తూనే వుంటారు నా నరాల్లో మీ అడుగుల సవ్వడి అద్భుతంగా వినిపిస్తూంది సంగీతంలా |! ఈ నిర్మానుష్యమైన రోడ్డ మీద రొ ఫ్రైముక్కని తుంచుకు తింటూ
గ్ర
విశ్వాకవిత
చుక్కల వేపు దృష్టి సారిస్తో
ఇహ మీరు కన్నీరు కార్చనవుసరం లేదు సూర్యరశ్మి ఆంత సులభంగా అందుబాటులోకి వసాయి మీరు ధరించేందుకు పట్ట వప్తాలు
ఓ శాంతినికోరే నేలతల్లి బిడ్డలారా ః తావులేదు ఇహ
మీ జీవితాల్లో__
బందూకులకీ
రై ఫిళ్లకీ
ద్వేషానికి
వీద తనాసికీ :
అప్పటి దాకా నేను జీవిస్తా నంటారా ? భవిష్యత్తు రాచబాట వెంట
సంచరించ గలనంటారా
భుజం భుజం కలిపి మీతో?
చర్మదుడూ, నక్మతాలూ, మబ్బులూ నవనవంగా నా కంటికి కూడా కనిపిస్రయంటారా మీకు మల్తేనే ?
నా అపరీచిత వారసులారా |”
మీ చేతుల్ని నా చేతుల్తో అంది పుచ్చుకోమంటారా 2 దుఃఖం లేమి అంపే ఏమిటో ఎరుగని
మీ చేతుల్లో ఎంత వెచ్చదనం వుంటుందని | ఓ నవయుగోదయమా
నువ్వు నా న్మృతిళో మెదలిన
మరుక్షణం వశ్సీలా రెక్కలు సాచి
ఆకసపు అంచుల్లోకి ఎగిరిపోతా |
నాకు తెలుసు నాకు తెలుసు
రగ
విశ్వకవిత ఈ గడ్డమీద మహత్తర గీతాలు ఆలపిస్తారు మీరు గీతం తొలి చరణం ఆలపించే వేళకి మట్టిలో కలిసిపోయి వుంటాయి నా ఎముకలు సయితం నా సాటివారికి మళ్లేనే మీరుకూడా బహుశా ఇష్టపడరు నా గీతాలు అయినా నష్టమేమి ? మీ జీవితాల్లో సౌందర్యం వెలిగిపోతుంది మీ జీవితా లుంటాయి అనంతమయిన కాంతి నీడని మీరు జీవిస్తారు సుఖంగా చాలదంటారా 1 హసన్‌ దినామ్‌ (టర్కీ) (అనువాదం ; నిర్మలానంద)
శ!
విషాద "స్వేచ్చ
నువునీ కళ్శ్ళచూపునంతా వృధాచేసుకుంటావు
నువు నీ చేతుల సౌకుమార్యపు మెరుపునంతా
వృదా చేసుకుంటావు
డజన్హ కొద్ది రొప్రైల పిండిని పిసుకుతూ
ఒక్కముక్క_ను కూడా చవిచూడలేవు
ఇతరులకు బానిసగా వుండే స్వేచ్చ నీకుంది ధనవంతుల్ని మరింత ధనవంతుల్ని చేసే స్వేచ్చ నీకుంది నీ బతుకంతా నిను వెంటాడే అబద్దాల్ని సృష్టించేమరల్ని నువు పుట్టిందే ఆలస్యం వాస్తు నీ చుట్టూ ఆమరుస్తారు తల పట్టుకొని
నువు నీ మహత్తర 'స్వేచ్చలో ఆలోచిస్తూనే వుంటాపు "స్వేచ్చగా ఆలోచించే "స్వేచ్చ సిక్సుంది
నీ తలేమో మూపువరకూ నరి కేయబడ్డంతగా వంగిపోయి వున్నప్పుడు
సి చేతులు మాతం
పొడంగ్గాః వేలాడుతూ వుంటాయి
నీ మహత్తర స్వేచ్చలో నువు తారట్టాడుతూవుంటావు నిరుద్యోగాన్న నుభవించే స్వేచ్చ నీకు ఉంది
నువునీ దేశాన్ని ”
ఆత్మీయంగా, అన్నింటికంటె విలువై౦దిగా _పేమ్మ్హివు ళ్టల్డి
విశ్వుకవిత కాని ఒకానొక రోజు బహుశా వాళ్ళు నీ దేశాన్ని అమెరికాకు పణంగా పెడతారు సీ మహత్తర 'స్వేచ్చతోపాటు నిన్ను కూడా... విమాన (విదేశానికి) స్థావరంగా మారే స్వేచ్చ నీకుంది మనిషి పనిముట్టుగానో, సంఖ్యగానో, గొలునుగానో కాక మనిషిగా బతకాలని నువు [పకటిస్తావు తక్షణమే వాళ్ళునీ చేతులకు సంకెళ్ళు బిగిస్తారు నకు నిర్చంధించబడే 'స్వేచ్చవుంది నీకు జైల్లో పెట్టబడే స్వేచ్చ వ్పంచి నీకు ఉరితీయబడడానికి కూడా స్వేచ్చ వుంది. నీ బతుకు చుట్టూ వున్నది ఇనుపతెర కాదు చెక్కల కటకటాలు కాదు మేలి ముసుగూ కాదు నీకు స్వేచ్చను కోరుకోవాల్సిన అవసరమేలేదు నీకు స్వేచ్చ వుంది కానీ -- విశాల వినీలాకాళం కింద ఈ "స్వేచ్చ ఎంత విషాదకరమైంది నజీం హిక్కత్‌ (టర్కీ) (అనువాదం ; వేణు)
రో
(పే వం
నువ్వు నా చేతిని పట్టుకోగానే
అడవి కదలటం 1పారంభిస్తుంది
అత్తిపండులా రెండుగా చీలిపోతుంది
మనం పరిగెత్తుతాం, కలిసి వంగుతాం, వూపిరి సబపనివ్వకుండా
అవిశ్రాంతంగా. కిందా మీదా పడతాం
వెన ముళ్ళు మన వేగానికి గొన్హం వేస్తాయి
నా చేతిని వదలకు
నా చేతిని వదలకు
అప్పుడు మనం మెత్తగా కిందకు జూారుతాం
ఆప్పుడు నిశ్శబ్ధం ఒక్‌ మహావృక్షంలా ముందుకూ వెనక్కూ వూగుతుంది
మనలో [ప్రారంభమైన వేద్ద
ఒకదాని తర్వాత మరోటి
నేలతల్లి (ప్రవాహాలను వెదుక్కుంటాయి
నీ సూర్యకాంతి పుష్పవకషోజాలు సూర్యుని వై పుకు తిరుగుతాయి
మధ్యాహ్నపు క్షణాల వలే
నేను నీ వక్షోజాలపై వ ర్తిహ్తను
విజయోత్సాహపు వలయంవలే నేను నీ చుట్టూ తిరుగుతాను
అప్పుడు మళ్ళీ మనం పరుగెత్తటం (సారంభిస్తాం
వెకి, 'వైవైకి, ఆకాళపు నిర్జన జలధుల్లోకి
గ్‌!
విశ్వకవిత నేను నిన్ను ముద్దాడుతాను నువ్వు వొణికిపోతావు విరిగిన క్షణాలను ఐక్యం చేసే (ప్రేమ ఏ స్వప్నాన్నీ స్వప్నించదు ఆడవీ, వేటాడబడిన గ్మురం ఖర్మా కొత్త పారంభాల ఆకలి పావురాయీ చెప్పుకోటానికి మనకేమీ అద్భష్టజాతకం లేదు వలసపోతున్న పక్షుల కళ్ళలోని నలుసులా లేక ఒకకోజు ఉదయాన్నే వాటి ముక్కుల్లోని బియ్యపు గింజలా దాన్ని మనం దగ్గం చేశాం చెప్పుకోటానికి మనశేమీ అదృష్ట జాతకం లేదు. మెలిసి జేయాండే (టర్కీ) (అనువాదం : (తిపురనేని శ్రీనివాస్‌)
గ్‌గ్టి
వురణం వుుసుగు కోసం
నీవు సీ నిదకు శిశువు
ఆందువల్ల నీకు న్మిదలేదు
జారిపోతున్న పర్వత సానువులవె తీరుగుతున్నవారికి నీకోనం విశ్రాంతి దొరకదు
గూడు చేరుకోటానికి పక్షికి ఎన్నడూ దారిదారకదు నిన్నెప్పుడూ మెలకువగా వుంచేందుకు
[ప్రార్థనా చ్యకంలోని గాలి
నీ మాటలనే నిరంతరం జోలపాటగా పాడుతుంది స్వాష్నికులు మేలుకున్నప్పుడు వెశ్ళే దారిలో నువ్వొక తలుపు
సీకు మాతం అందులో (ప్రవేశం లేదు
నీవు న్మిదపోశున్న వారి శిశువు
వారికోసం శాశ్వతంగా నీక్రు న్నిదలేదు
దేవుని గుడీ వెనుక
స్మశానం లోకి అడుగు పెట్టగానే
సమాధి నుంచి కాటికాపరి లేల
ఆశ్చర్యంగా చూశాడు
తర్వాత చిర్నవ్వి
నమ్మకంగా ఇలా అన్నాడు.
నువ్వుకాదు
ర్టిగ్ర
విశ్వాకవిత
నా సమాధి నుంచి లేస్తున్నది నేను నువ్వొక సిగరెట్టిస్తే సీ సమాధి నీకు చూపుతాను రండు సిగరెట్టి స్తే నేనే నిన్ను ఖననం చేస్తాను మూడిస్తే సమాధినుంచి తిరిగి నిన్ను లేవనిస్తాను
న న్‌ శ అర్ధ ర్యాతి మిద్దెమీద మన సంభాషణల్లో నష ట్యాంకు తలదూరుస్తుంది చికాకు వెట్లే కొత్త అర్జాన్ని పొదువుకునే సమయంలో పదాలు [వకిధ్వనులుగా తిరిగొస్తాయి అన్ని వాక్యాలు దురర్ధాన్ని (ప్రతిఫలిస్తాయి ఎన్నో అజ్ఞాత కారణాలు (పభావితం చేస్తాయి వ్యాకరణం పనిచేయడానికి ! ఆరోపణలు గుస గుసల నుంచి ఇక ఇల్లు కూడా శరణు ఇవ్వలేదు మనకు ఆర్థం కాని నీళ్ళు ట్యాంకుల వ్యవస్థలో' ఇల్టు కూడా ఇప్పుడు పనికిరాని సమ్ముదాంతర్చాగ పరిశోధనా పరికరం ఆయింది వెకి లేపటానికి చేసే [పతి యత్నం దాన్ని మరిన్ని లోతుల్లోకి లోతుగా లాక్కెశుతోంది ఇప్పుడు ఇంటిమీ దున్న నక్షతాలు కూడా అనన్యంగా
ర్ట
విశ్వకవిత
[ప్రకాశించే విశ్వాంతరాశంలో చీకటి అఖాతాలుగా కనిపిస్తాయి- ( గాడ్స్‌ హౌస్‌” అనే సుదీర్ష కవిత నుంచి) ఏీధంలు
ఎప్పుడో ముగిసిన (ప్రేమలు
కొన్నిసార్దు వాటిని వీధుల్లో కలుస్తావు
కొన్నిసార్లు స్వప్నాల్లో కలుస్తావు
వీధుల్లో కలిసినప్పుడు అవి స్వప్నాల్లా వుంటాయి స్వప్నాల్లో కలిసినప్పుడు అవి వీధుల్లా వుంటాయి ఎవరి ముఖాలూ నీకు జ్ఞాపకం లేకపోవటంతో సగం ఇళ్ళు ఖాళీగా ఉన్నవీధులు
కిటికీల కవతల చీకట్లో కనిపిసాయి. హెటనిక్‌నోర్ట్‌ వాంట్‌ (డెన్మార్క్‌) (ఆకువాదం; (తీపురనేని శ్రీ నివాస్‌)
ర్టిగ్రి
త్తి శతి పాలబనా నా ఇల్లు *న్ధండ్ర" ని పిలిచినా కోడి పెట్ట కూ వృండే ఓ ఇల్లు ; “గృహ” అని అన్నా కుందేలుకి వుందే ఇల్లంటూ ఒహటి “ఆశ్వశాల” అంటున్నాం కదా, గుురాల నివాసాన్ని మహాసము[ద మంటేనే చేపల సంచార గృహం కదా, పిలికి కూడా ఓ పొయ్యి వుంటుంది; ళు “స్వేచ్చగా విహరించే పకులూ " చేరుకుంటాయి గూళ్ళు సంధ్యా సమయంలో కానీ-పాల స్తీనా వానులకో ? టెంటులా--డేరాలా ! అవి ఇచ్ళుకావే : వాకిళ్ళుకావే : -- ఏమైనాయి వీరి ఇళ్ళు? కానీ తిరిగి సాధిస్తారు రాజుకుంటున్న సంఘర్షణతో.. త్యాగాల పోరాటంతో ఎంచేతంటారా పాలస్తీనా వాళ్ళదే కనుక : అజాత కవి (పాల స్తీనా) జా అవాన్‌ (అనువాదం ; ఎం. విజయభాస్కర్‌) ళు
పషాలసీనా -నా (పియురాలు సీ కళ్ళు ముళ్ళుగా మారి నా హృదయాన్ని చీల్చి వేసినా అవంపే నా కెంతో (గేమ।ః వాట్ని తుఫాన్హనుండి రశ్షించుకుంటూ- రాతిలో వ్యథల్లో లోతుగా కప్పుకుంటాను. ఆ గాయం నాకు కోటి నక్మ్యతాల కాంతి వ ర్తమానాన్ని భవిష్యత్‌కు చేర్చేేకొంతి, ఒకప్పుడు గేటువెనుక సీ కలలా కనురెప్పలా కలసినప్పుడు మనం 1పతిరూపాలంటె మరిచిపోయాను. సి శబ్దాల గీకాల్ని- మళ్ళీ మళ్ళీ పాడాలనీ యత్నించేసరికి నా గులాబీ పెదాలపై నీ గుర్తుల్ని నాశనం చేసి వెనక్కినెట్టేసరికి తలుపులు చెల్లాచెదరై నీ హృదయం వాకిలిచుట్టూ వ్యధల్నిపరిచాయి. [పియా ఫి నేను శబ్దపు పడవల్ని హపోగుచేస్తున్నా 1 మాతృభూమికోసం విలపించడం నేర్చుకున్నా - విలపించే ఆ గీతాల్ని. 100
విశ్వకవిత ఓ గిటారు గుండెమీద నాటుతా : ఒంటరి బాటలకోనం రాతి బండల కోసం మళ్ళీ ఆ గిటారునే వాయిస్తా : కానీ నేనో ? ఒక తుప్పుపట్టిన గిటారులో ముకాలెన పిలుపుని ఆ మవ్య నిన్ను ఓడరేవులో చూశా? అందులో. వారనులిచ్చిన జ్ఞానంతో ని దిశగా వస్తూ- సమాదానం కోసం వెదుకుతున్నా. శేనా ః! అనాధను, పెట్టే బేడాలేని ఒంటరి ఒంటెలాంటి (పయాణికుడ్ని. సీకు తెలుసో లేదో ? నిన్నటి పూతోటలో ఓడరేవు వెలిసింది. నాకు మ్మాతం పచ్చగానే కన్పిస్తోంది రోజూ నేనిలా రాసుకుంటున్నా- “నేను ఒంటరిగా ఓడరేవులో.... చల్లని గాలి వీస్తున్నది... దగ్గరగా నారింజ తొక్కా వెనగ్గా ఆనంతమైన ఇసుకప్యరలు, ముళ్ళపొదల తలమీద” కానీ- శిధిలాల మధ్య నా లేతకొమ్మ వే నువ్వు తలుపులు తడుతూ నిలబడ్డా ;
101
విశ్వకవిత అవి 1 పతిధ్వనిస్తున్నాయ్‌ు. నిన్ను- పాతాళానికంటిన నూతుల్లో చూశాను. వంటశాలల్లో చూశాను. రాత్రివేళ 'కీంపుల్లో.... ఎంగిలి ప్రేట్లు కడుగుతుంటె చూకాను. మానం కనిపిస్తున్న బట్టల్లో పైగ గొట్టాలమీద వీధుల్లో, గుహ ముఖద్వారాల్లో కిటకిటలాడుతున్న గుంపులో చూశాను. నిజంగా నిన్ను- సూర్యుడి నుంచి కారుతున్న రక్తంలో సమ్ముదప్ప నీటి ఉప్పదనంలో- ఇసుక రేణువులో చూళాను.... చూశాను ఆయినా; భూమికి మల్లే అఆందమైనదానివి. అందుకే ఒట్టు పెట్టుకున్నా ; తేనె పట్టుకున్నా తియ్యటి పలుకులతో నాకను రెప్పలతో.... సీకు రుమాలు అల్జుతా నువ్వు పాలస్తీనావి. అక్కడే వుండు. తుఫాను రాకముందే తలుపులు తెరుస్తా. ఇపుడు నేను వెన్నెలతో నిండివున్న వెనక సందుల్లోకి వెళ్తున్నా । కసాయి చందుడ్ని చూస్తున్నా 1: 102
విశ్వకవిత అక్కడ, పని తమైన సహచరులు నమ్మకమైన గోదాములు సీ గీతాలతో గాలిని జల్రెడగా మారుసూ. వ్యర్థ వి త్తనాలతో- జీవనశ క్తిని నింపుతున్నా నువ్వుమ్మాతం మా హృదయాల్లో చిరుదీపం - జీవం ఎన్ని తుపాన్లొచ్చినా ఆరిపోదు, గొడ్డలి వేటులంపే భయంలేదు. నీ కళ్ళు - సీ ఆలోచనలు - నీ అడుగులు హైల స్తీనావి, నీ గొంతు, నీ పాట పాల స్తీనావి. అసలు నున్వే పాల స్తీనావి జీవించు పాల స్తీనాలా పాల స్తీనాలాగే మరణించు మహమూద్‌ దరవేళ్‌ (పాలస్తీనా) (అనువాదం వ ఎం. విజయభాస్కర్‌)
108
వునుషులు * జంతువులు మనుషులు జంతువులు [పకృతి దృశ్యాలు నన్ను నేను సృజించుకుంటా నా జీవితాన్ని నేను నిర్మించుకుంటా జీవితం మధ్యలో నేసు నేనన్నా_ ఇది బల్ల - బల్ల మీద రౌస్టై - క్తి రొన్హైని కోసేందుకు కత్తి పనికొస్తుంది రాష్ట్‌ ముక్కతో జనులు పరిపోషింపబడతారు. ర్మాతనక పగలనకా నేనేర్చుకొన్నడి మనిషి (పేమించబడాలి_ నేను మనిషి షీద ఆధారపడతా_ నేనన్నా యిది కిటికీ, కిటికీ అవతల ఉద్యానవనం ఉద్యానంలో ఆపుల్‌ చెట్టు చెట్టు పూలు పూస్తుంది పూ రెక్కుల్ప రాబాక కొయేర్పడి- పండుతుంది నా త్మండి ఆపుల్‌ కాయ లేరుతాడ్సు ఎవడైతే ఆప్పల్‌ కాయ లేరుతాడ్లో వాదే నా తండ్షి_ నే గడప మీద కూర్చున్నా మేక పిల్లని లాక్కు పోయె ఆ ముసలమ్మ 104
విశ్వకవిత చాలా అవసరం - చాలా విలువైంది. ఎవడైతే ఆమె అవసరం లేదని ఊహిస్తాడో, అనుకుంటాడో వాడు జనాన్ని చంపే ఖూనీకోరు ఏడు మనిషి, ఇది చెట్టు; ఇది రొట్దై జనం బతకటానికి తింటారు శే పదే పదే పాడుకుంటా మానవ జీవితం చాలా ముఖ్యమైంది మానవ జివెతానికి చాలా (ప్రాముఖ్యతవుంది ఎ మనిషి సృష్టించిన సపంచంలోని అన్ని వస్తువుల విలువకంటే ఈ జీఏతం విలువ చాలా గొప్పది మనిషే ఒక గొప్ప ధనరాశి. ఇవి నీళ్ళు మృదువుగా అలల్ని నా చేత్తో మీటా తర్వాత నదితో మాట్టాడా నీళ్ళు వినిర్మలమైన నీళ్ళు ఈ నీకే నేను- మనిషి నీళ్ళతో మాట్టాడాడు చర్మదునితోనూ, పూలతోనూ, వర్షంతోనూ మాట్లాడాడు భూమ్‌తో మాట్లాడాడు వకులోనూ, ఆకాశంతోనూ మాట్లాడాడు ఆకాశం భూమీ నీళ్ళగుండా వదనా శబ్దం (ప్రవపిొస్తున్నట్టు ఆదొక మనిషి గొంతు మ్మ్నాతమే, టాడెవుడ్‌ రోజెలిజ్‌ (పోలిష్‌ కవి) (అనువాదం : తుళావీీ
[ద్‌
"మేము ఏమిటో
నీకు తెలుసుకోవాలని వుంటే! మేము ఏమిటో సీకు తెలుసుకోవాలనీ వందా? ఆడవుల్లో, కొండల్లో, నదీతీరాల్లో నివసించేవాళ్ళుం పశువులను మచ్చిక చేసుకుంటూ
ఉక్కులా జీవిస్తూ
యుద్ద భేరీలతో (వర్గరహిత భాష) సాగేవాళ్ళం (శ్రమను, వివేకాన్ని, రక్తపు శాంతిని పూజిస్తుందేవాళ్శం మేము ఏమిటో నీకు తెలుసుకోవాలని వుందా ? వర్షపుధారలోని మెరుపుతీగలో
గూడుకట్టిన రాయి బలంలో
జీవంతో తొణికిసలాడే మేము
గాలివీచినప్పుడు నిలుపునా పులికించే మేము సూర్యుడివై పు నోరు తెరచిన
పువ్వులతోబాటు మైమరిచే మేము.
మేము ఏమిటో నీకు తెలుసుకోవాలని వుందా ? లెక్కలేనన్ని మా పోలికల్లో
చాపులేకుండా శ క్రివంతంగా పెరిగేవాళ్ళం, ప్రతి అంశం ఆశతో గర్భంళాల్చి
వతి ఆశ నుహోన్నతంగా
(ప్రతి మహోన్నతమైన వర్షరాహిత్యం
100
విశ్వుకవిత (వతి వర్ల రహితమైనవ్యవస్థ సరిప్తుష్టమవుకుంది ఉన్నతోన్నతంగా హద్దులులేని సహోదర భావంవల్ల, విశ్వవ్యాపితంగా (ప్రతిచోటా కోట్లాది మందిమి, కర్మాగారాల్లో, రొదల్లో, బాదలమురికి వాడల్లో, గుంపులునిండిన నగరాల్లో, ఆకాశంలో సమ్ముదంలో---భూమిసాంతం ఎటుచూసినా మా సంఖ్య పెరుగుతూనే వుంటుంది విశాలమెన ప్రపంచం చుట్టూ వలయంలా తిరుగుతూ పెరుగుతూనే వుంటాయి కోహెవేళాలు, ఆకలి, రోగం, చావు పుస్తకాలు చదువుతున్న శ్రీ - పురుషులం మేము చర్మితలో జారిపోయిన శబ్దంకోసం సజీవమైన కాంతిరహస్యపు తాళం చెవికోసం నశించని ఆనందం కోసం అన్వేషిస్తున్నాము మేము ఎటు చూసినామేమే పొలాల్లో హ్యాక్టరీలల్లో--- మిల్దుల్లో కూలీలం మూ చేతుల్లో మలచబడుతూ నృష్టిస్తూ--నిర్మిస్తున్న కట్టడాలు మునుముందుకే దూసుకెడుతున్న నిర్మాణాలు భావికోసం గుండెల్లో హపొదుగుతూ, రోగాలను, వై రాలను-- ఆకలి ఆరాటాలను నిర్మూలిస్తున్న మేము డాక్టర్ణం, రసాయన శాస్త్రవేత్తలం; జాం్రజ్వల్యంగౌ జీవించాలనే మనిషి అనంత ఆత్మవిశ్వాసాన్ని కాపాడుతున్న మేము
10?
విశ్వకవిత సైనికులం, నావికులం, పౌరులం చచ్చినవాళ్ళు చావని కలలకు (ప్రతిరూపాలుగా ప్రతిచోటా మేమే. బావులేని మానవత్వంకోసమని అనంతమైన ఆనందంకోసమని సోదివిప్పిచెప్పే అపఖ్యాతిపాలైన ఈ (పపంచపు పోకడలను తస్ని వేసిన దాహంతీరని సిజాన్ని సృష్టించే వర్ష పోరాటపు స్మృతులు. ఎక్కడైనా మేమే జీపిస్తున్నవాళ్షం చచ్చిపోయినవాళశ్చం.... మేము ఏమిటో నీకు తెలుసుకోవాలని వుంటే బడితెలకింద పగులుతున్న తలల్ని చూడు బయోనట్లు దూత్చబడిన జారిన రొమ్ముల్ని చూడు దయాదాక్షిణ్యాలు రేకుండా పౌరులగుండెల్ని దూసుకపోతున్న బుల్లెట్లను చూడు బలహీనమైన ఊపివతిత్తుల్ని _. స నులిమి వేస్తున్న భాష్పవాయువులను చూడు. మేము ఏమిటో సేకు తెలుసుకోవాలని వుంపే చూడు చిగురస్తున్న నరకబడిన చెటు దొమ్మిలోకి దిగిన వెరిమూక, ” చేయని నేరాన్ని వొప్పించడానికి అమాయకులైన ఖైదీలను విపరీతంగా బాదుతున్న మ ఫ్రీ పోలీసులు. జాగ త్తగాచూడు నిర్దోషి ఖైదీ వైపు తీర్పుచెప్పే పదిమంది నాయమూర్తుల ఎదుట 108
విశ్వకవిత ఒంటరిగా నిలుచున్న ఖెదీ స్వార్థపు అధికారంలో వ్మిరవీగుతున్న న్యాయమూర్తి విధించిన ఉరిశిక్ష. ఆముతే చూడగలవా మూకలో దొమ్మిజరిపి తప్పించుక పారిపోయిన రౌడిలను రహస్యాలను బయట వెట్టే (దోహులను (ప్రాణాలను నిలువునాతీ సే ఖూనీకోర్షను మనిషి మనిషికోసం వెదజల్లే సహజమైన ఎపేమకోసం తల్లడిల్లే వాళ్ళం మేము (సతి మనిషి మానవత్వాన్ని స్మరించేవాళ్టం మేము ఆకలిగొన్న భూమిని నమృద్ధమైన (ప్రాంతంగా దుకి-దున్వే వాశం మేము టీహీలనన అనశ్వర మైన సువాసనలు వెదజల్లేట్లు చేసేవాళ్లం సువిశాలమైన భూసంపత్తిని పెంచిపోషిస్తూ తరగని వెలుగులను విరజిమ్ముతూ సర్వ్యతా వ్యాపించిన అజ్రాతమైన మనుషుల కోరికలము మేము మేమే వినూత్న భావాలం కొ త్తపునాదులం మెదడుకు వేసే కొత ఎరువులం కొ త్త ఆశలతో కొంగగొ త్త జీవితాలతో (పతిచోటా పరచుకున్న వాళ్ళం మేము (దష్టలుగా విషాదంలోని వ్మిశాంతిగా తారలుగా మేమే.
109
విశ్వకవిత నూతన పోరాటాలలో తెగనిలంకెగా బాధలోపలి లోకాలలోని అనేకదారులుగా మానవ (వతిష్టలోని ఆత్మవిశ్వాసంగా పుష్పిస్తున్న జాతికి
సజీవంగా ఉన్న శాసనంగా మేమే, మేము ఏమిటో సీకు తెలుసుకోవాలని వుందా మేము విపవం.
ళా కా
కౌర్లోన్‌ బులోసన్లొ (ఫలివ్పెయిన్‌) (అనువాదం ; నిఖిల్‌)
110
ఫిల్నిప్రెన్‌ కళాకారులకు బహిరంగ అేఖ నా యవ్వన సహచరులారా అనంతంగా ఒకదాని తర్వాతొకటి చరమగీతాలు రాసే విశ్చాంఖలుడూ, సిగ్గరీ ఐన యువకవి ఎంత మారాడో తెలుసుకోవాలనుందిగదూ మీకు మట్టిలా నల్లనైనవాడు వట్టికాళ్ళువాడు ఆతని తలచుట్టూపాగా వక్కన ఒక వంపుతిరిగినక త్తి పొడుగాటి తుపాకిగొట్టం నుంచి వెల్టుబికిన ఆతని బాల్‌ వెన్‌ అన్నిటికంటె లోతుగా అతనిలో రగులుతున్న పరిణామం-- మీరతని గురించి ఇవే వింటారు కొబ్బరి పొట్టొలిచినట్టుగా అతను తన కోట్టాదిస్వార్దపు పొరల్ని చీల్చేసాడు లేదా మంటల పాటల కోర్కౌను పౌరాణిక పక్షిలాగా తన గుండెల్లో బంధించడం నేర్చుకుంటాడు నిదలేక రక్తహీనతకు గురౌతాడు అతనింకెంత మాతమూ సాంఘిక ధర్మాన్నె దిరించడు అతనింకెంత మ్నాతమూ అఆదోజగత్‌ సంస్కృతీపరుడుకాడు 'అతనిక [పజల మనిషి పదచి[(కాలు మ్మిశమం చేస్తాడుగాని క
విశ్వకవిత
పర్వతాల లిఖిత, రేఖభాగ శిత ఆ న్తీత్వాలకు విలువిసైడు అవి అక్కడ ఉన్నాయనికాదు
అక్కడ .ఉపజలున్నారని
అక్కడ ఆతను గుదిగుచ్చాల్సిను బాటలన్నీ గజిబిజి పజిళ్ళు
పుట్టుకతోనో రాంబో లాంటి కవి అనిపించుకున్న అతను బందిపోటుక్రాదు
(పజాయోధుడు
మాకు తెగలేద్బు, తెగలన్నీ మావే
మాకు ఇల్డుదేదు, ఇండ్దస్న్‌ మావే
మాకు "పేరులేదు, పేర్ణన్నీ మావే
ఫాసిస్టులకు ర్యాతిపూట దొంగల్హావచ్చిపడే గుర్తింపరాని శతువులం, మృత్యుదేవతలం నిరంతరం [కమిస్తూ, మెరుస్తూ ఉండే తుఫాను రహస్యన్మేతాలం మా బొట నలగని బాట
అదే మా (పత్యేకత
మనమంతా సరిగ్గాసమయానికి
వట్టికాళ్ళు వనాంతర సెన్యంకావాలి
జాగ్భతులేన పజలే వెతొళికులు
గతించిన మనతరానిక్తి
నిజమైన ఏ కైక అ్యశయం
కార్మిక కర్షక జనం మధ్యనే
ఇమాన్యుయల్‌ ఎఎఫ్‌ లకాబా (ఫిలిప్పైన్‌) (ఆనువాదం ; వేణు)
కిల్లి
'గరిల్లా కవిలాగే ఉంటాడు గెరిల్దా కవిలాంటి వాడే
ఆకుల గలగలలకు
రెమ్మలు విరిగే సవ్వడికి
"సెలయేటి బుడగలకి
మంటల వాసనకి
వియోగాల బూడిదకు
ఆతను స్పందిస్తాడు
గెరిల్లా కవిలాంటి వాడే
ఆతను వృషాలతో
పొదలతో, శిలలతో మమేకమవుతాడు సందిగ్గంగా ఐనా సూటిగా ఉంటాడు. గతిస్మూతాలను స్పష్టంగా
అవగాపవాన చేసుకుంటాడు
అనేకానేక భావ చితాలకు
అధికారం వహిస్తాడు
గెరిల్లా కవిలాంటి వాడే
(పకృతి శృతిలో కలగలిసిన
సచ్చ్చదనపు ఆంతర్జ్హయలో మిళితమైన ఉక్కు-పట్టు చుట్టు అల్లుకున్న నిశ్శబ్దం, అమాయకత్వంలో
118
విశ్వాకవిత శ్మతువుకు వలపన్నుతుంది గెరిల్లా కవిలాంటివాడే కిరీటమై అందరిని ఆహ్హాదిపరిచే ఎర వూలు జ్వలించే పైదల్లో అతను ఆకువచ్చని, గోధుమ రంగు సమూహాలతో సంచరిసాడు ఏరు డెవరు'* మరణించిన పద్దతి కాదు యుద్ధాల నుంచి (గహించే సారం ఒక మనిషిని యోధుణ్ని చేస్తుంది యుద్దరంగంలో మరణించే వీరుడున్నాడు ఆకలితో రోగంతో చనిపోయే వీరుడున్నాడు ఏదో ఒక [ప్రమాదంలో (ప్రాణాలుకోల్పోయే వీరుడున్నాడు వృద్దాప్యంతో కాలం చెటే పీరుడున్నాడు 0 శ న్‌ ఎట్టా మరణిస్తేనేం చివరి శాస వరకూ [పజలకు సేవ చేయడమే విరుల సహజ లక్షణం ఒక వివేచన ఒక అరుణారుణ యోధుడు యుద్దంలో మరణించాడు ఆతని నెచ్చెలి కుమిలి కుమిలి ఎడుసోంది 114
విశ్వకవిత ఒక కాామేడ్‌ ఆమె దగ్గరికి వెళ్ళి “ఆతను నాకు మంచి మ్మితుడు నాకు కూడ విచారంగానే ఉంది కాని అతణ్ని తల్చుకుంటే గర్వంగా ఉంది సంతోషంగా ఉంది ఎందుకంటే అతను చివరి వరకూ విప్తవకారుడుగా ఉన్నాడు ఆ వా స్తవాన్నింకేదీ మార్చలేదు” అన్నాడు ఆమె తన కన్నీళ్ళు తుడుచుకుని చిర్నవ్వు నవ్వింది ఆ మాటలు విని నేనామె కళ్ళలోకి చూపులు సారిస్తే వివేచన నా హృదయంలోకి [(వవహాస్తున్నట్టనిపంచింది కొలివిం డిసెంబర్‌ ళో అయితే నా బందిబానాను అర్ధర్మాతిపూట చలి వెస్టైతోనూ మిట్టమధ్యాహ్నంపూట పొయ్యితోనూ పోల్చుకున్నాను ఇక ఈ వేసవిలో దీన్ని నేను నరకంతో పోలుస్తాను కానైతే దీని సౌందర్యం వల్ల దీన్ని నేను కొలిమి అని కూడా పిలుస్తాను ఉక్కును కాకలు తీర్చేది బంగొరాన్ని పుటం పెట్టేది
1185
విశ్వకవిత
కువ కువ మండే ఈ కొలిమి అనుకున్న పుడే
ఈ పోలిక నాకు ఊరట చీకటి లోతుల్లో
జేలు వీకటి లోతుల్లో
మనను సమాధి చేయాలని క్యతువు కోరుకుంటాడు
మరి భూమి చీకటి లోతుల్లో నుంచే మెవెసే బంగారాన్ని తవ్వితీస్తారు సమ్మువపు చీకటి గర్భాల్లో నుంచే మెరిసే ముక్యాల్ని పబటుకొసారు
ల వాలీ
మనం వాధిలనుభవిస్తాం
కానీ మనం ఆధిగమిస్తాం దీర్షకాల పోరాటంలో రూపొందిన బంగ్లారాన్నీ ముత్యాన్ని
మనం వెలికి తీస్తాం "వెదొనాలు
న
నేను వరిపొలాల ఆకుపచ్చని వైశాల్యాన్ని (పేమిస్తాను దాన్నితాకే సూర్యకాంతి
మేరి
విశ్వుకవిత శతకోటి బంగారు మణివూ నల్ని ఆవిష్కంరిస్తుంది ఎట్‌ నేను చెరకుతోటల బలిష్టమైన జొన్న త్యాన్ని [పేమిస్తాను డాన్ని తాకే సూర్యకాంతి బంగారు అచ్భ్చుత దండాల తియ్యదనాల్ని ఆవిష్కరిస్తుంది ఆ మైదానాల నూడ్చుకొచ్చే వవనం రైతుకూలీల కడగండ్హ లయను మోసుకొన్తుంది యం్మతాలతో పనిచేయక తప్పని కార్మికుల్లా రహదారుల మీదా దుకాణాల లోపలా వినపించే లోహ ధ్వనులను నేను (పేమిస్తాను సుదూరాన కనబడే ఏలి పర్వతాల్ని నేను పేమిస్తాను అవి కష్టజీపుల్లో ఆశను రేకెత్తిస్తాయి జోన్‌ మేరియా సుసాన్ల్‌ (ఫిలివ్పెయిన్‌) (అనువాదం ఫ్‌ వేణు) 1!
కత్తి
వాద దోషులూ దొరల గుండెల్లో దింపని కత్తి అమాయకులూ, అభాగ్యుల గుండెల్లో దిగుతుందన్న మాట - అమాయకపు కళ్ళని, నిరుపేద కళ్ళని రత్షించటం ఎట్లాగో మనం తెలుసుకోవాలి నేను ద్వేషాన్ని కనక చంపకపోయినట్లయితే ద్వేషించటాన్కి నన్ను పురికాల్పిన వాళ్ళని చంపకపోయినట్టయితే - [టొమను గూడా నిందిస్రా- ఒక చిన్న పక్షి సువిశాల (పదేశాల్లో నడుస్తుంటుంది ఆక్కడ సూర్యుడికి రెక్కలుంటాయి ఆమె నవ్వు నా గురించే నా గురించే ఆమె దిగంబరి అయ్యింది. వా గురించే ఆమె అరణ్యంలా ఆసంఖ్యాకమైన శ్రీలలా- నిర్జన ఎడారుల్నుంచి ఆమె రక్షణ కవచం అన్యాయాని ఆదురొడ్డిన కవచం అన్యాయం [పతీచోటా దెబ్బకొట్టింది. అన్యాయం, పీచ్చివాళ్ళనీ, అమాయకుల్నీ, వీరుల్నీ అందర్నీ దెబ్బకొట్టింది - కానీ వీళ్ళంతా ఒకరోజు తెల్సుకుంటారు ఎలా పరిపాలించాలో__ పేరి
విశ్వకవిత ఎందుకంటే _ వాళ్ళు నవ్వటం విన్నాను వాళ్ళు రకంలో వాళ్ళు నవ్వటం విన్నాను వాళ్ళ అందంలో వాళ్ళు నవ్వటం విన్నాను వాళ్ళ దుఃఖంళో, వాళ్ళ హింసలో వాళ్ళు నవ్వటం విన్నాను రాబోతున్న నవ్వుల నవ్వు- జీవితంపట్ల నవ్వు-నవ్వులోనే జన్మ “వెలుగుతున్న నీతి ఇది వెలుగుతున్న నీతి ఇది మనుమల వెలుగుతున్న నీతి [దాక్షలనుంచి సారా తయారు చేస్తారు బొగ్గునుంచి నిప్పుపుట్టిస్తారు ముద్దులనుంచి మనుషులకి జన్మనిస్తారు నిజమే -- మానవులకు సంబంధించి బాలాక్టారమైన నీతి న్యూతమే యుద్ధాలూ, దుఃఖాలూ, [వమాదాలూ, మరణాలూ అన్నీ .వున్నా - మానవులంతా ఒక్కటిగా ఉండడం వాళ్ళ అస్థిత్వాన్ని సమ్మగంగాా కాపాడుకోవటం - మనుషులకు సంబంధించి ఇది చాలా మృదువైన స్యూతమే నీటిని వలుగుగానూ స్వప్నాల్ని వా స్తవాలుగానూ శతువుల్ని స్నేహితులుగానూ
షఫి
విశ్వకవిత మార్చుకో వటమనేది _ మనుషులకు సంబంధించిన మృదువైన నీతి స్మూతమే ఈ స్యూతం పాతది, కొత్తదీ ఆత్మ పరిపూర్ణ (ప్రేరక వ్యవస్థ -- చిన్నపిల్లవాడి హృదయపు లోతుల్నుంచి చివరి న్యాయ నిర్ణయం వరకు _- "ఫెంచ్‌ హోల్‌ ఎలార్‌ ((ైం ) (అనువాదం ; తుశావీ) +180
పార్ట నాకిచ్చేసింది నాదృష్టిని పార్టీ జ్ఞాపకళక్షిని తిరిగి ఇచ్చేసింది అంతకు ముందునా కానం శై శవదళలో వుండేది నారక్తం ఎరుపు నాది యెంచి హృదయం నలుదిశలా ఆంధకారం నిండివుందని మాతమే నాకు తెలుసు అయితే--- పార్టీ నాకు కష్ట తెరచి చూడటం నేర్చింది చూసినంత మేరకు గుర్తు పెట్టుకోవడం నేర్చింది మహాకావ్యాల చైతన్యం (ప్రసాదించింది నాకు పార్టీ జోన్‌ రాట్నం వడకడమూ రోనాల్డ్‌ కొమ్ము బూరా ఉఊదడమూ ఇప్పుడు చూడగలుగుతున్నాను వరా(ర్స్‌లో; మహాకావ్యాళ్లో నాయకుల యుగాన్ని దింపి వేసింది పార్టీ నేనుపాడే సాధారణ పద్యాల్లో కత్తి పదును వచ్చేసినపుడు నా పార్టీ నాకు ఫాన్సు జాతీయ చిహ్నాల అర్థాన్ని విడమర్చి చెప్పింది క్షేలి1
విశ్వకవిత
షార్టీ, నాపార్టీ, నువ్వు నాకిచ్చిన
శిక్షణకి ఎలా తెలీజేసేది నా కృతజ్ఞతలు
నా పార్టీ నా గీతాల్లో కొత్త ఊపిరులు ఊదింది తోరం, పేమ, సుఖం, వేదన --
అన్నిటికి స్టారకతసె సంతరించి పెట్టింది లూయి ఆరగాన్‌ ( పెంచ్‌)
(అనువాదం : నిర్మలానంద)
క్షేరల
నీ వినీలాకాశం కింద.... గగనంలో చాటే నీ జీవన అభినయం వినీలంలో దాగిఉన్న సీ శాంతి నిర్మలత్వం ఓ నాదేశమా ! మహోన్నతం నీ ఆందాల పతాకం |! మహోన్నతం మానవ ముఖాన్ని సూర్య బింబం చేసే (శ్రామిక ఉద్యమంలో ర్చి బిడ్డలు; సామాన్య ర్రైతుకూలీలు అజేయులై గౌరవాదరాలు సాధించారు దయగల దేశానికి జై! మాతృదేశ ఆత్మీయతకీ జై |! నీ కవరైనా కళంకం తెసే ఆపాది'స్తే ? ప్యాక్టరీలనుండి కదిలి, నాగళ్ళుని అలాగే వదిలి ఆయుధాలు ఆందుకొనే వైనం సీ కన్నుల యదార్థ దృశ్యం ఈనేలా కల్కి
విశ్వకవిత కమ్మని ఈ కూడూ, గుడ్గా తేటయైన నీలాకాశం కింద సీతోడూ : అవిశ్రాంత [శ్రమా, శాంతీ కలకాలం వరిలాలి |! థఉలు 4 జోన్‌ మేరియా జలాన్‌ (బల్గేరియా) | (ఆనువాదం ; శె. విశ్వనాధం) క్షేరశ్తీ
వునం నిర్మించాలి జనమంతా ఆడా, మగా ఉమ్మడిగా ఉక్కు గోడలతో ఆతివెద్ద సజీవ ఫ్యాక్టరీని మనం నిర్మించాలి £ విషపూరిత దుర్గంధ కూపాలలో సూర్యరశ్మి సోకని మురికి వాడల్లో మనపిల్లలు మరణిస్తున్నారు (వపంచమే ఓ కారాగారం । (ప్రజలారా 1 ఒక్క అడుగు కూడా వెనక్కి. వెయ్యకుండా మనం ఒక సజవ్రీవ ఫ్యాక్టరీని నిర్మిద్దాం --- వెలుగులేక నిర్జీవమైన కళ్ళతో మన పిల్లలు ఊపీరాడని దుర్గ్షంధంలో చనిపోతున్నారు. హృదయం లేని పీరికి తనంతో ఏ గొప్ప విషయాన్నీ ఆందజెయ్య ని (పాదేయపడే తరంగాల 'కేబుల్స్‌ని మేం బహిష్కరించాం. అవును। మా రక్తం కేబుళ్ళలోంచీ సజీవంగా పారుతోంది.
125
విశ్వకవిత కానీ జీవితం మన్ని ఈడుస్తూ విసిరేస్తే మనం దానిపక్కు మూగగా మనకి పట్టనట్టు చూస్తూ మన గోళ్ళతో రాళ్ళని బొరియల్ని చేశాం శిలల్లోంచీ గుహల్ని తవ్వేం- భూగర్భంలో రై లుపట్టాలు పరిచేం ఆకాశ హర్మ్యాల శిఖరాలవై ఏరియల్సు బారులు అంతరిక్షంలో మసక మసగ్గా ఇప్పటికీ ఉక్కు తీతుక కూస్తోంది క్మామేడ్స్‌ ! మనం సవిస్తరంగా మాట్తాడుకొందాం 'స్వేచ్చలేని అభివృద్దిని నే కోరుకోను మన పీకలు నులిమే అభివృద్దిని వనం సహించం ఆడా; మగా, జనమంతా జీవం ఉట్టిపడే (ప్రపంచాన్ని ఉమ్మడిగా ఉక్కు గోడలతో ఆతి పెద్ద హ్యెక్టరీని మనం నిర్మించాలి: నికౌలా వేష్ట్రరోవ్‌ (బల్లేరియా) (ఆనువాదం ; కె, విశ్వనాధం) 126
అదు ఇద అద
పుస్తకాల పురుగు
గులాబీ పువ్వు
రెండో సంకలనాన్ని తెరిచాను
అందులోని పదాలన్నీ యధాతథంగా
మొదటి సంకలనంలో గుబాళించినవే !
సము[దతరంగాలు
నాకు చికాకు కలిగిస్తాయి
విసుగె త్తిస్తాయి ల
ఎవరైనా వాటిని
'సేరాగాపులుగా ఎందుకు విడదీయరు ?
ర్యాతిలోకి చూస్తాను
అక్షరం ముక్కలేని
ఆ నల్లని "పేజీల నుంచి
ఏ అర్జానుస్వారాన్ని ఆస్వాదించలేను
అయితే వైన్‌ చెట్ల ప్రాచీన లిపినీ
సరస్సువై కాంతికిరణాలు రాసే
ఇటాలిక్‌ అక్షరాల వాలు సోయగాన్ని
నేను (గ్రేమిస్తాను
చెరీ చెట్ట ఆకులు
నేలమీద రాలిపడుతూ కూడా
తియ్యటి భావగీతాల్ని వినిపిస్తాయి మర్ష?
విశ్వకవిత
ఆ శిశిరాన్నీ నేను (పేమిస్తాను [ప్రియతమా
సకల అర్భాలనూ ఆవిష్కరించే (పకృతి (గ్రంధాలయాన్ని వదిలి మూసిన పుస్తకంలాంటి నీ ముంగిటకు మళ్ళీ మళ్ళీ ఎందుకు వస్తానో
నాకే వింతగా వుంది
స్‌ (ేమ నిఘంటువు తెరిచి
కఠిన పదాలన్నింటికీ
నువ్వెప్పుడు అర్థాలు చూపిస్తావు? నార్మన్‌ మెకొశెయిగ్‌ (బిటిష్స్‌ (అనువాదం వి తిపురనేని శ్రీనివాస్‌) 128
ఆఖరి వూఠతు వీలలు చిరకాలం వరిలాలి
క. ఛరు తలులూ తర్మడులూ చిరకాలం వరిల్త్లాలి
న్‌. ఇరా మనుషులు చిరకాలం వర్ధిల్లాలి గాయపడిన ఈ (గహం చిరకాలం వర్టిల్లాలి గాలిలోని | శేషమెన పాలు చిరకాలం వర్షిల్లాలి
| ఠటఉ జూ ఇలా
[పవహిన్తున్న నదులూ తల్లిలాంటి సము[దాలూ చిరకాలం వర్షిల్లాలి
లు రి. గడ్డి వరకల మధురరసం చిరకాలం వర్షిల్లాలి గ్లోబులోని పచ్చదనమంతా చిరకాలం వర్చిల్దాలి బతికున్న జంతువులన్నీ చిరకాలం వర్టిల్హాలి మనందరి ఆలోచనలకన్నా లోతైన ఈ భూమి చిరకాలం వరిల్దాలి ఇప్పటికే మనం చాలామందిని హత్యచేశాం శ్పీమతో, సాహసంతో బతిశే (పురుషులు చిరకాలం వర్దిల్లాలి శ్రీలు చిరకాలం వరిలాలి
ర. వాళ్ల పిల్లలూ చిరకాలం వర్చిల్హాలి అడెయిన్‌ మిచెల్‌ (బిటిష్‌) (అనువాదం . [తిపురనేని శ్రీనివాస్‌) 129
జనం నా నోట్సు పు స్తకాలన్నింటినీ
సువిశాల బాల్యంతో నింపేశా-. నా నోట్సు పు స్తకాలన్నింటినీ
వేకువ అక్షరాళోనూ
ఆదివారాల్లోనూ, అడవుల్లోనూ నింపేకా- నా నోట్సు పుస్తకాలన్నింటినీ
జనంతో నింపేశా
జనాన్ని సమ్నుదాల్లో సింపేశా-
న! న! శ
నేనెక్కడ మొదలెగతానో
ఎక్కడ అంతమౌతానో
అక్కడ జనం ఉన్నారు ఎక్కడైతే సూర్యుడు
తన సందేశాల్ని పీరజీమ్ముతాడో
ఆక్కడ జనమున్నారు ఎక్కడైతే పక్షులు వలసపోతాయో
అక్కడ జనమున్నారు,
ఎక్కండై తే (టాక్టరు భూమిని
తవ్వి తలకిందలు చేస్తుందో
ఆక్కడ జనమున్నారు ్షేశి0
సవుళూహం సమూహం నా పేరు బతికుండటమే - నిజంగా బతికుండటమే - నే సాధించింది నేను బాధ పడ్డప్పుడు దుఃఖాలు వాటి గాలి చకాలో నన్ను తొక్కినప్పుడూ నేను మనిషిని కాదు నేనాక మూలకాన్ని _ నా పేరు సమూహం- ఆత్మలు పరస్పరం అర్థం చేసుకోగలవు ఒకే దారిని సాగిపోయేటప్పుడు
సామూహిక ఆత్మ (వతీకల జీవకణం - బతకటం అంటేనే నమ్మలేనంత హింస ఏ కాస్త్రమూ కూడా బతికుండటంకంటే గొప్పదికాదు. కార్గోన్‌ నెజార్‌ (బెజిల్‌) (అనువాదం వ నె. శివారెడ్డి)
స!
1ష1
వుఠరొకటి
అతడు తనకోసం
ఒక ముఖాన్ని సృష్టించుకున్నాడు దాని వనుక చాలాసార్హు
అతడు జీవించాడు, మరణించాడు సమాధిలోంచి బయటకొచ్చాడు ఈ రోజు అతడి ముఖంమీద పాత ముఖం మడతలున్నాయి ఆతని ముడతలకు ముఖం లేదు. సంధ్య
చీకటి కట్టను
చల్లని చేతులు
వెనక్కి. లాక్కుంటాయి ఒకదాని తర్వాత మరొకటి నేను నా కళ్ళు తెరుస్తాను నిశ్చలంగా
ఇంకా మాననీ గాయం మధ్యనే నేను జీవిస్తున్నాను
[1892
ఖచ్చితం
శ్వేత దీపకాంతి నిజమైతే
నేను రాస్తున్న చేయి నిజమైతే
నేను రాస్తున్న దాన్ని చూస్తున్న
కళ్ళు నిజమేనా ?
నేను చెబ్లున్నది
పదం నుంచి పదానికి
అదృశ్యమవుతుంది
నాకు తెలును
నేను బతికే వున్నానని
రెండు (ాకెట్ట మధ్య :
ఉదయుం
గాలి చేతులు, 'వెదవులు
నీటిగుండె
ఒక యూకలిప్టస్‌
మబ్బులు మైదానం
(పతిరోజూ పుష్ట జీవితం
[పతి జీవితంలోనూ
పుట్టే మరణం
నేను కళ్ళు నులుముకున్నాను
ఆకాశం భూమ్మీద నడుస్తోంది క!
విశ్వకవిత
స్పర్శ
నీ శారీరక తెరలను
నా చేతులు తొలిగిస్తాయి
మరోనగ్న త్వాన్ని సీకు
తొడుగుతాయి
ఫీ శరీరంలోని శరీరాలను
బహిర్గతం చేస్తాయి
సీ శరీరం కోసం మరో శరీరాన్ని
నా చేతులు సృష్టిస్తాయి
"స్నేహం
అది నేను ఎదురు చూస్తున్న క్షణం
'పేబుల్‌ మీద
దివ శిరోజాలు అనంతంగా పరుచుకుంటాయి
ర్యాతి కిటికీని విశాలం చేస్తుంది
ఇక్కడ ఎవరూ లేరు
“పేరు లేని ఆ స్తిత్వం
నన్ను చుట్టు ముడుతుంది
ఆక్టీవియో పొజ్‌ (మెక్సికో) థు
(అనువాదం వ (తిపురనేని శ్రీనివాస్‌
14
హర్యూ,పీతర్‌ కవిత్వం తలనిండా ఆలోచనల్ని నింపితే నేను ఒంటరిని కాదనే భ్రమ కలుగుతుంది
ని ణి గి నిశ్చలంగా వున్న ఛందకాంతి మబ్బుల్ని, పొలాల్ని బురదసీటిని (పశాంత శాంత అనిర్జిష్టంలోకి కరిగిస్తోంది.
ణి గి గె ఆలోచనల్ని పూర్తిగా ఆపెయ్యాలనే లక్ష్యం ఆలోచనల్తో ఆలోచనలు చేసే యుద్ధమే కదూ
వ న గ పుస్తకం రాసినా బొమ్మ వేసినా గదిని అలంకరించినా తనదైన పదతిలో చేయాలంటే
కేశ్‌
ఎవరైనా సృజనాత్మకంగా వుండాల్సిందే. గె స క నన్ను భవిష్యత్తులోకి తోసిన ప్రతిక్షణం ఇప్పటి జీవితాన్ని తాత్కాలికంగా నష్టపోతాను ణ్‌ న్‌ న సీకోసం చేయాలనే కోరిక నాకోసం కూడా చేయాలనే కోర్కెకన్నా తక్కువైన కోరికేమీ కాదు. హూూ్యూపేతర్‌ (మెక్సికో) (అనువాదం : తిపురనేని శ్రీనివాస్‌) 186
వేతులతో చదువుతాను సమావేశం మధ్యలో కార్మిక తినిధి ఒకరు నా పక్కనొచ్చి కూర్చున్నాడు కాగితాల దుమ్ముతో పేపర్ల పదబంధాలతో నాలాగే, మనందరిలాగే విసుగొచ్చి తర్వాత అతను వేదిక మీద కెళ్ళి తన ఖాళీ చేతుల్లోని జీవన రేఖల్ని పరిశీలించి మొదలెట్టాడు ఫ్యాక్టరీలో మిషన్‌ దగ్గర రోజంతా నేను చేతులతో ఆలోచిసాను అంటేనా తలకాయని గదిలో పెట్టి వస్తానని కాదు అంతే, కవిత్వ విమర్శకుడు ఫ్యాక్టరీలో ఒకరోజు సాయంతం
క్ర?
విశ్వకవిత
కవిత్వ పఠనం అయ్యాక
సంభాషణ మొదలైంది,
ముఖమంతా చిటించి
చేయి వైకెత్తి”
“క్మామేడ్స్‌ కవులారా
నామొత్తం జీవితాన్ని కనుక కవిత్వంగా మలిస్తే
కాగితం ఆరుణారుణం అవుతుంది జ్వలన దేకంతో మండిపోతుంది ? ఒక వారిచిపోయిన సంఖ్య ఆనగా ఆనగా ఒక సంఖ్య సూక్యుడిలా గుం డంగా, స్వచ్చంగా, ఒంటరిగా పూరి ఒంటరిగా
ఆది తన గురించి తానే లెక్కలేసుకోవటం (ప్రారంభించింది తనను తానే భాగించుకుంది గుణించుకుంది
తీసివేత వేసుకుంది
కూడిక వేసుకుంది
అయినా ఒంటరిగానే వృండిపోయింది చివరికి తన గురించి తాను లెక్కలేసుకోవటం మానేసింది
తన గుండంలో, సూర్యుని స్వచ్చతలో కేలీరి
తనను తాను మూసేసుకుంది
బయట తన లెక్కల
జ్వలన చిహ్నాలను మాతం వదిలేసింది
అవి చీకట్లో ఒకదాన్నొకటి
వెంటాడటం (పారంభించాయి
తమను తొము
గుణించుకోవలసిన చోట
భాగించుకోవటం
తమను తాము
కూడుకోవలసిన చోట
తీసి వేసుకోవటం
చీకట్లో ఆదీ జరిగింది
గుర్తుల్ని నిలేసి
చెరివెయ్యమని చెప్పేందుకు
ఎవరూ లేరు
నగర గీతం
మా ఆవిడ కోసం
ఏవైనా చేస్తాను
నిన్న ఆవిడ ఒక కోరిక కోరింది
వీధిలో
నా వెనుకే నడిసొచ్చే
పచ్చనిచెట్టు కావాలని
ఎలా?
వాస్కాపోప (యగా స్లేవియా) 139
(పేవులేని (పపంచం (ప్రేమలేని (ప్రపంచం నీచంగానూ, ఆల్పంగానూ తోస్తుంది (పేమలేని జీవితం మెడమీద కాడి (పేమలేని ఇళ్ళల్లో కత్తులు రొశ్లై ముక్కల్ని కూడా కోయలేవు ఇళ్ళన్నీ పొగచూరి పోతాయి ఎవడో మొద్దుబారిన చిన్న గొడ్డలి తీసుకుని రోజులకున్న వెండినంతా చెక్కేస్తాడు బోర్‌ డమ్‌ పిశాచం కరైన్దు ఎగజాకుతుంటే గాలికి ఉఃగినటు కరెను ఊగుతామిు కిటికీ అవతల ఏదిగి పూలెలా పూస్తాయో అర్థం చేనుకోలేవు ఉదయంపూట ఎందుకు మేల్కొాంంటావో - ర్మాతిళ్ళు ఎందుకు నిదరపోతావో కూడా అర్జంగాదు 'పేమలేని జీవితాన్ని భరించటం కష్టం - ఎందుకంటే అన్నింటినుంచీ అందరూ విముక్తులై నట్టు . నీ టీ నువ్వొక్కడివే తాగేస్తా్యు నీ రొన్టై నువ్వొక్కడివే తినేస్త్యా ఏకాకిగా నడుస్తావు _- ఒంటరిగా నవ్వుకుంటావు - నీ జ్యాగ త్తల గట్టి నేలని ఏకాంతంగా తవ్వుకుంటావు (పేమలేని జీవితం సన్ను చంపదు _ కానీ ఆ విధంగా (ప్రేమరాహిత్యంలో ఎవడు ఎన్నేళ్ళ బతికితే మ్మాత మేమిటి 7 కై డానిజ్‌ (రష్యా) (అనువాదం ? శిరెంకో 140
యువతకి" యువతకు అబద్ధాలు చెప్పటం తప్పు అబద్దాలే సత్యాలని రుజువుచెయ్యటం అంతకన్నా తప్పు భగవంళతుడు స్వర్గంలో వున్నాడు ప్రపంచం అంతా షేమంగా వుందని చెప్పటం తప్పు- నువ్వేం చెబుకున్నావో వాళ్ళకి బాగా తెల్సు యువకులంతా జనమే-- కష్టాల్ని అధిగమించవచ్చని వాళ్ళకి చెప్పండీ రాబోయేదాన్ని చూడటమేకాదు, వర్తమాశాన్ని గూడా
స్పష్టంగా చూడమని చెప్పండి-- అవరోధాలు వుంటాయని నాటి నెదుర్కోవటమూ తప్పదని చెప్పండి-- దుఃఖాలూ, కడగండ్దు ఎదురౌతాయని చెప్పండి ఆనందం మూల్యం తెలియనివాడు ఆనందంగా వుండలేడు నువ్వు గుర్తించిన తప్పిదాన్ని క్షమించవద్దు అదే పదేపదే జరుగుతుంది, (పవర్షమానమౌతుంది ఎ తర్వాత మనం దేన్నయితే క్షమించాషా _. దానికి మన విద్యార్థులు మనల్ని క్షమించరు - యతుషెంకో (రష్యా) (అనువాదం ఫి శిరెంకో)
1
ఎవరికీ ఆలియదు
ఆ రోజు
మిగిలిన అన్నిరోజుల్లాగే
కొంచెం నెరిసిన నల్లని ముసుగు కప్పుకుంది వీధికొసన కానిస్టేబుల్‌ బిగ్గరగా వేసిన 'కేకకు ఆగంతకులు జవాబిస్తున్నారు
నెత్తిమీద ప్మరె ధరించిన (పదానాచార్యుడు కెథ్మెడల్‌ను నిర్వహిస్తున్నాడు
సౌరా దుకాణం ముందర తాగుబోతులు తెల్లవారినప్పటినుంచీ కోర్కెలు నిండిన కేకలు వేస్తున్నారు శరీరవిపణిలో స్రీలు
తేనెమీద యుమ్మని ముసికే ఈగలలాగ వైసాకోసం బేరాలాడుతున్నారు
కొనుగోళ్ళ తొందరలో గృహిణులు
పట్టుచీరల వరునలో గుంపుగా దూసుకుపోతున్నారు (పతికూల అధికారి ద్వారం ముందర
బాధతో మూగవాడెన రెతు__
ఆ రైతు ముందు త
ఎండకు ఎండే బోర్జుమీద వేలాడుతున్న చిరిగిపోయిన జార్‌ (వణాళిక
నిప్పును చల్చార్చే మనిషి
అప్పుడే పట్టుబడ్డ ఎలుగ్గొడ్డులాగ
142
విశ్వుకవిత తన బురుజు చుట్టూ అదేపనిగా తిరుగుతున్నాడు బారక్‌ల ముందున్న పరేడ్‌ మెదావంలో ఆధికారుల తిట్లకు లయబద్ధంగా 'సెనికులు మార్చ్‌ చేస్తున్నారు ఒక బళ్ళవరస నదివైపు కదిలిపోయింది దుమ్ముకొట్టుకుపోయిన పడవ వాళ్ళు గబగబా నడుస్తున్నారు ఒక కాపలా మనిషి చిరిగిన బట్టల విద్యార్థిని మంచి రోడ్డుమీద ఎటో తీసుకుపోతున్నాడు కాలిబాటమీద నడుస్తున్న ఒక కార్మిక హస్తం తన థావాలను బయటికే (ప్రకటిస్తోంది “దురదృష్ట విద్యార్థీ 1 సెలవు, సెలవు ఆ మామూలు రోజునే, వేకువజామున తరాలవేదన భరిస్తున్న ఆభూమిలో రష్యాలో లెనిన్‌ పుట్టాడని ఎవరికీ తెలియదు. డెన్య్యూన్‌ బెడ్నీ (రష్యా) (అనువాదం ? వేణు)
1కి
కిటికీ
ఇదిగో మరొక కిటికీ నిదరలేని జనంతో
మద్యం 'సేవిస్తూనో, ఊరికే కూర్చోనో__
లేదు (పేమికులిద్దరూ విడిపోలేని చేతులతో.
(వతి యింట్లోనూ ఎటువంటి కిటికీ
రాత్రిపూట కిటికీ ఎలుగె త్తి చెబుతూ
కలుసుకోవటమో, విడిపోవటమో___
బహుశ లెక్కలేనన్ని దీపాలుండొచ్చు
లేదు మూడేమూడు కొవ్వొత్తులుండొచ్చు __
కానీ నా మనసుతో ఏ మూలనీ ఇంత ఆశలేదు ఎందుకంపేనా యింట్రోనూ ఈ విషయం మొదలయ్యింది మి[త్రమా । ప్రార్థించు
మేల్కొన్న యింటికోసమూ
వెలుగుతున్న కిటికీ కోసమూ
నలుపు
నలుపు - కంట్లోని నలుపు కేందంలా _
నలుపు చప్పరించి వేస్తుంది కాంతిని, నీ జ్మాగ త్తని (పేమిస్తున్నా రాక్రీ! గీతాల తల్లీ శద్దాన్నివ్వు నిన్ను గురించి పాడటానికి నీఆ కరాంగుశుల్లోనే గొలుల కళ్శాలన్నీ__
క.
విశ్వాకవిత బయటికి దుఃఖిస్తూ -- నీకు నా భకక్రిగీతం - నేను సమ్ముదం రొదచేసున్న చోట గవ్వను మ్మాతమే చాల కాలంగా నేను మానవుల కళ్లలోకి చూశాను రాతీ 1 నన్నింత బూడిదచేయి నల్లని సూర్యునిలా-- 'మేరియానా 'సెతయేవా (రష్యా) (అనువాదం ; శిరెంకో)
145
సాహసం
సాహసం
శిఖర్యాగాన్ని చేరుకున్నది
నీరాశ
అక్కడ్నుంచి
ఒక గెంతు గెంతింది
కాలవూ
కాలమా గర్వించకు
సీ కాంతికి
మేము నీడలు కాదు
మా జీవితాలే
నిన్ను కాంతివంతం చేశాయి
మాత త్త్వవేత్తలే
నీ మార్గాన్ని ధగదాయమానం చేశారు గ థ
మా (పకాళంతోనే
(సతి రోజూ (వతి గంటా
నువ్వు జేగీయమానంగా వెలుగుతున్నావు
కేరి
విశ్వకవిత చితు పతి (పపంచ య్మాత చేసి అల్మారా గౌరవం కోసం అద్భుతమైన పుస్తకాలు "'సికరించాను భూగోళం ఆంకా నాకిప్పుడు చిత్తు (పతిలా కనిపిస్తోంది అందులో కొన్ని అధ్యాయాలకు తప్పుడు శీర్షిక లున్నాయి కొన్నింట్లో అపవాదాలున్నాయి ఎవరైనా తప్పుల్ని సవరించి సాప్ముపతి తయారు చేయరూ : క విత్వ్సం ఏ పదం కోసమూ నిరీక్షించను రాయటానికి దేన్నీ బతిమాలను అన్నీ సహజంగా సమరసంగా కన్నీటి బిందువువఠి అృపయత్నంగా అసంకల్పితంగా రావాలి అనుకున్న కాగితం వెకి అనుకోకుండా రావాలి శతాబ్దాలనుంచి తెలిసిన స్నేహితుడు చెప్పకుండా వచ్చినట్టు
147
విశ్వుకవిత
వారసత్వం
ఏడుస్తూగాని
పకాలుమని నవ్వుతూ గాని
పసిపిల్ల నిన్ను న్మిదపోనివ్వదు నువ్వుకూడా చిన్న ప్పుడు
"కేరింతలు కొట్టావు
సి వారసత్వమే దానికీ వచ్చింది రోదన
రోదించు ఏరుడా రోదించు దిగులెందుకు భయమెందుకు బండరాయి కూడా
రసూల్‌ గంజతొవ్‌ (సోవియట్‌) (అనువాదం ॥ (తిపురనేని శ్రీనివాస్‌) 14ర్రి
స్వేచ్చ అగాధ న్మిదాసమ్ముదంలో మునుగుతున్న ప్పుడూ ఉదయకాంతితో మెల్కాంటున్న ప్రుడూ ఏదో లోపించిన బాధ కలుగుతుంది చేతులూ కాళ్ళూ సమర్థవంతంగానే వున్నాయి మనళూ శరీరమూ ఆరోగ్యంగానే వున్నాయి - కానీ లేనిదే స్వేచ్చ - అదే సమస్త బాధ యుద్ధఖె దీగా గాలి పీల్చలేకుండా ఉన్నాను బందీగా ఉన్నప్పుడు సీ భాషకి ఊపిరాడదు నీ పచ్చని శరీరంలో జీవం ఆరిపోతూ వుంటుంది అలాంటి సమయాల్లో చావుకీ బతుక్కీ అప్లే తేడాలేదు నా ప్రతిమాటా నా పతి అడుగూ నిర్బంధంలో తోయబడ్డప్పుడు నా స్వేచ్చావాంఛ దోచుకోబడ్డప్పుడు అంగాలన్నీ పదిలంగా వుంటే మ్మాతమేమిటి శరీరం చెక్కుచెదరకుండా వుంటే మ్మాత మేమిటి 2 తల్లి దచర్మడులు లేకుండా అనాధగా వెరిగా - కానీ నేనింతగా ఎప్పుడూ వఏకాకితనాన్నిగానీ దిక్కులేని తనాన్ని గానీ అనుభవించలేదు నా ాణానికన్నా మిక్కుటమైన నా దేశానికి దూరమై శతుదేశంలో ఖైదీగా _ స్వేచృలేని యిల్లులేని = అనాధగా అయినా నా శతువులకి నేను (1పమాదకారుణ్లే, వినాశకారుడ్లే అందుకే నన్ను బంధించారు |
క్షం
విశ్వకవిత బంగారు రెక్కలపక్షీ _నా నిర్మలమైన "స్వేచ్చా నువ్వెగిరి పోయావు నీతో ఎగిరిపో లేనప్పుడు నేనక్కడికక్క-డే సర్వునాశనమయినా బాగుండేది పోయిన "స్వేచ్చకోసం ఆరాటపడే అరులుచాచే హృదయావేదన లోతెవడు కొలవగలడు స్వేచ్చగా వున్నప్పుడు "స్వేచ్చ విలువ నాకు తెలియలేదు బానిసత్వంలోగానీ "స్వేచ్చ విలువ బాగా తలియదు (బానీసత్వంలోనే "స్వేచ్చ విలువ వాగా తెలిసేది రేపే జైలు బద్ధలయి శేబతికుం టే స్వేచ్చకోసం పవిిత యుద్ధం జీవితాంతం చేసేందుకు సిద్ధంగా వున్నా --- ముస్సా జలీల్‌ (రష్యా) (అనువాదం శ తుశాపీ) 186
(కోధం-మనిషిని పిల్లలుగా విడగొప్టే [(కోధం (కోరం - మనిషిని పిల్లలుగా విడగోస్టే (కోరం పిల్లవాణ్ణి పక్షులుగా విడగొట్టే ోధం పక్షిని గుద్డుగా విడగొట్టే [క్రోధం "పేదవాళ్ళ (కోధం - హానికర [దావకాన్ని (వారాన్ని) విరగ్గొష్టే ఒక నూనె దినును కలిగి వుంటుంది (కోధం -. వృషాన్ని అకులుగా విడగొడుతుంది ఆకుని అసమానమైన మొగ్గలుగా విభజిస్తుంది మొగ్గని శ సూక్ష్మాతి సూక్మమైన సూక్ష్మదర్శినీ సాధ్య అణువులుగా విడగొడుతుంది [కోధం _ "పేదవాళ్ళ (క్రోధం ఎ అనేక సమ్ముదాల కెదురుగ్గా రెండు నదుల్ని కలిగి వుంటుంది-- (క్రోధం _ మంచిని సందేహాలుగా విడగొట్టే కోధం = సందేహాన్ని - మూడు వర్తులాలుగా, విడగొప్టే వర్తులాన్ని, వూహించలేని సమాధులుగా విడగొళ్టే [కోరం- (కోధం ఎ పేదవాళ్ళ (క్రోధం రెండు ఖర్గాల కెదురుగ్గా ఓక్‌ గొప్ప ఉక్కు కలిగి వుంటుంది 151
విశ్వకవిత శరీరాన్ని అసమానమైన ఆంగాలుగా విడగొట్టే (కొధం అంగాన్ని - అనంతాలోచనలుగా విడగొట్టే (ోధం క్రోధం _ పేదవాళ్శకోపం “పేదవాళ్ళ్శకోసం = "కేందీకృత అగ్నిని కలిగి వుంటుంది, జనం చసిపోయిన పఏేరుడి దగరికి ఒక మనిషి వచ్చి “నిన్ను నేను చాలా ప్రేమిస్తాను, నువ్వు చనిపో వద్దు" అన్నాడు కాసీ శవం చనిపోయేవుంది మరో యిద్దరొచ్చి అతసి వద్దనుంచొని అన్నారు “మమ్మటల్నొదిలి హోవద్దు, దెర్యా 1 మళ్ళా బతుకు కానీ శవం శవంలానే వుంది ఇరవై, వంవ, వెబ్యు, ఆయిమవందల వేలమంది అతని దగ్గరికి పరుగెత్తి అన్నారు “నిన్ను మేం చాలా 'పేమించాం = చావటం భావ్యంగాదు, కానీ శవం శవంలొనే వుంది అప్పుడు భూమ్మీద వున్న. మనుషులందరూ అతని చుటూ చేరారు ఆ విషాదప్తు ళవం వాళ్ళందరిని చూచింది భావో[దేకంతో నిదానంగా లేచి దగ్గరగా వున్న వాణ్ణి కౌగలించుకుని వాళ్ళతో నడచి వెళ్ళిపోవటం మొదలెటింది. "సెజార్‌ వాలెజో (స్పానిష) ల (అనువాదం వ కె శివా రెడ్డి) 1592
తప్పిపోయిన కాంతి కాంతీ : నీడల్లో మునిగిన అడవుల్లో నువ్వు తప్పి పోయావా కాంతీ: కాంతీ ! సూర్యుడ స్తమిస్తున్నాడు నీడల్లో మునిగిన అడవుల్లో ఇటుచూడు ।; కాంతీ : నువు వంటరిగా వదిలేయబడ్డావు వచ్చని ఆకుల్లో ఆడుకుంటాన్కి- నువ్వేం చేస్తావ్‌ నీ సూర్యుడు నిన్నాంటరిగా వదిలి వెళ్లిపోయాడు రాః ఈ కాయితం ఆకుదగ్గరకి ఈ తెల్లని ఆకుదగ్గరికి నా నల్లని విషాదం దగ్గరకి గులాబుల్లాంటి వేష్టున్న చిన్నదానా: శాశ్వతంగా బంగారం చేసి పెట్టునాకు £ జువా రోమన్‌ జిమనిజ్‌ (స్పానిష్‌) (అనువాదం ; తుశావీ) 158
నీళ్లు ల చెట్ట తలవనక సూర్యుడు “వాకులా___ చేతులు వార్జాచాచి నాకిటికి చలిగాలి3ెదురుగా -- వినండి ! నీళ్ల గుసగుసలు ___ దూరాన ఓ పాతకుగ్నామంలో రకరకాల మందల ధ్వనులు క్షీ] న్నాయి న త్తగేడి కొంగలు చెట్లకు తలపాగాలెనాయి. దూరాన మైదానంలో ఏకాంతం నుండి రాళ్టనుండి నీరు మాట్టాడుతుంది. గతంలో లానే నా ఆలోచన నీటికి బంది. సీస్టు మ్మాతం- బతికున్న రాతిలోనే నీళ్టున్నాయి బతికున్న రాయినా గుండె. ఆంటోనియో మచాడో (స్పానిష్‌) (అనువాదం ? తుళావీ) కే్‌4
(పజ ఆతడు నాకు బాగాగుర్హు ఎప్పుడో కొన్ని వేలవేల ఎళ్ళకితం చూశానతణ్ని మొదటిసారి ఆతడు గుురాలెక్కలేదు, బళ్ళు ఎక్కలేదు పల్దకిలో ఊరేగలేదు అనంతదూరాలన్న్‌ మొద్దుబారి చీలిన తన నగ్నుపాదాలవెనే గమించాడు-. అతని చేతుల్లో కత్తులూ, కటార్జూ ఎప్పుడూ చూళ్ళేదు నేను భుజంవై సుత్త, కొడవలి, గొడ్డలి, పార, నాగలి అతని ఆ స్తిత్వంలో ఓ భాగం తన వాళ్ళతో ఎప్పుడూ పోట్టాడలేదతను అతని పోరాటం ఆంకా నేల, నీళ్ళ, పకృతి, [కూరకర్కోటకాలతో ఆకాశాన్నంటే చెట్టనుకూల్చి ఇళ్ళను దూలాల్నీ కిటికిల్నీ అమరుస్తాడు మట్టితో గోడల్ని, గోడలకు తలుపులు తెరుస్తాడు సుష్మతిరి గే సముదంలోదూకి రత్నరాశులుతెస్తాడు మానవకోటికి (ప్రాణదానం చేస్తాడు అతడు నాకు బాగాతెలును - అతడు నాలోనేవున్నాడు యింకా రథాలూ పల్లకీలూ ఆన్నీ కాలగర్భంలో కలిశాయి రాజ్యాల దండయ్యాతలో ఇళ్ళూ, భవంతులూ దుస్తులూ, నగరాలూ, నగలూ అన్నీ మట్టిపాలయినాయి- కొని అతడు మాతం ” 155
విశ్వకపిత ఆ దుమ్ముకింద ఊపిరిపీలుస్తూ, నాకోసం మిగిలివుంటాడు - సజీవంగా ఒకప్పుడు ఆతను తప్ప అన్నీ శాశ్వతాలనుకున్న ఆ గుర్తులేని వస్తుషుల బూడిద కుప్పల మధ్య... యుగాల (పవాహంలో వంశాల అమ్ముకమణలో ఆతడునా తండో, తమ్ముడో, నా పక్కింటి మనిషో ఏదో ఒకటి అయ్యుంటాడు తుపాన్టో శివమె త్తిన సమ్ముదం అతణ్ని అతసి చిన్న తెప్పని ఆకలిగా ఆబగా మింగేసుంటుంది- తేనెకోసం వెళ్ళిన అతణ్ని ఏ సీంహమో నమిలేసి (తేన్చేసి వుంటుంది మోయలేని బరువులుమోస్తూ కళ్ళుతిరిగి మెడలువిరిగి కన్నుమూసి వుంటాడు భూతంలాంటి యంత్రం కోరల్లో చిక్కినలిగి గుర్తయినా పట్టలేని శవంలా బయటికి పిసిరివేయబడి వుంటాడు ఆరోజు అతడు యింటికి తిరిగిరాలేదు... అతడు ఎవరు? ఇనుపముక్క్లలా కొయ్యదూలంలా అతనికి వేరే పేరేం వుండదు బారులు బారులుగా నడుస్తూపోతున్న చీమల్లో చీమలా అతనికి వేరే ఆ స్తిత్వం ఏమీలేదు ఆందుకే ఆలసీన అతని కాళ్ళు ఓక్క-సారిగా నిలిచిపోయి అతడు కూలబడి చచ్చిపోతే ఎవ్వరూ అతణ్ని చూడలేరు 156
విశ్వాకవిత మందల్ని చూడ్డానికి అలవాటుబడ్డ కళ్ళు అతని ఉనికిని పసీకట్టవు జీవంలేని అతని కాళ్ళు స్థానంలో యింకో జతకాళ్ళు నిశ్శబ్దంగా వచ్చిచేరతాయి “మనిషి* మరణిస్తాడు "మనుషులు" వుంటారు పనులన్నీ సాఫీగా జరిగిపోతాయి- అతని స్థానంలో యింకో మనిషి అచ్చం అతన్దాగే ఆలాంటి కాళ్ళే, అవే చేతులూ కళ్ళూ | ఆంతా అతడే । అతడు ఆలాగే మిగిలివున్నాడు (బతుకంతా శమించి, శుష్షించి రాలిపోయాడనుకున్న అతను - మళ్ళీ (పత్యక మయ్యాడు _ అచే రూపంళలో అదుగో ఎక్కడ చూసినా అతనే నేలదున్నుతూ గుడ్డలునేస్తూ - నగ్నంగా, ఆకలితో, అలసటతో... ఎక్కడ చూసినా అతనే ఈ కణం రాలిపోయి, యింకో క్షణం పుటుకొనూ అతను మళ్ళీ మళ్ళీ వస్తూనే వుంటాడు శ అతని గోరీవై అందమైన నగిషీల స్మారక చిహ్నాలులేవు అతని సమాధివై పాలరాతి ఫలకాలు లేవు చెమటోడ్చి చెక్కిన రాళ్ళవై ఆతని పేరు వుండదు ఆతను ఎప్పుడు వస్తాడో ఎప్పుడు నిష్క్రమిస్తాడో ఎవ్వరికీ తెలీదు ఎవ్వరూ చూడకుండా, ఎవరికీ తెలీకుండా అతనుమ్మాతం మళ్ళీ (ప్రాణంపోసుకుంటాడు మళీ మనమధ్య ఏంజరగనటు నుంచుంటాడు ఆతనుకూడా మనిషే;
షడ్‌
విశ్వకపిత కాని....ఆతనికి ఆతన్హాంటివాళ్శ మహాసముుదంలో రొ అతను ఓ బొట్టు- ఆ బొట్టు సమ్ముదంలోంచి ఎప్పుడూ పైకి ఎగర్లేదు- తనవాళ్ళనెప్పుడూ వదల్లేదు. నగరాలు వెలిశాయి కొత్తకొత్త చునుషులు వచ్చారు- రైళ్ళు పరిగెత్తాయి- వఏెరామమెరుగని అతని శమఫలితం అందమైనలోకాన్ని సిర్మించింది నాగరికత పులుముకున్న ఆ వ్యాపార్నప్రాంతాల్లోకి వసంతం వచ్చింది, మెల్లగా నడుసూ హెవురాల మద్య హోటల్స్‌ మధ్య కాసి.... రొస్టైనుచేసిన ఆ చేతుల్ని మరచిపోయారు ముళ్ళునుఏరీ, రాళ్ళ్శనుకొల్లి - బ్‌ చెమటా మట్టి కలిపివేసిన గటిరోడపె బ్‌ చా జా అంద మైనకార్లలో చెట్లని, ళోయల్నీ, మబ్బుతునకల్నీ చూస్తూ వేగంగా వెళతారు. అతని పాత అంతటితో ముగిసింది- అన్ని వస్తువుల్జోకి తన్మపాణం నింపి అతనుమ్మ్నాతం యింకోచోటిక్షి వెళ్ళిపోతాడు తలవంచుకుని ఎవరికీ తెలీకుండా.... ఇంకో ఎడార్ని స్వర్షంగా మలచడానికి ఇంకో సముదాన్ని మళ్ళించడానికి. 1వ్‌ర్రి
విశ్వాకపిత చివరికి, ఆతని కూలిన బతుకు కుటీరం ముంగిట్లో మృత్యువు పదధ్వనులు వినిపిస్తాయి- నిశ్శబ్దంగా తలుపుతెరుచుకొని చావును కౌగిట్లోకి తీసుకుంటాడు నడిలో దొర్తే రాయిలా అతణ్ని మృత్యువు మోసుకెళ్తుంది ఆతడు నాకు బాగాతెలుసు ఆలా కొట్టుకుపోతూం టే ఆ గట్టుమీంచి చూస్తూవున్నా ము (వవాహం అతన్ని మింగే సేదాకా నా వెనుక- ఆతడు నిర్మించిన సముందరనగరం౦ - ఇళ్ళూ, వాహనాలూ, బాటలూ- అతడుకట్టిన ఆ ఇళ్ళల్లో అతనెప్పటికీ, ఎప్పటికీ కాలుమోవలేడు అతడు వేసిన బాటిల్లో ఆతని ఊపిరి నిండివుంది ఆత డులేడు- అతనిర క్షం, ఊపిరి, (పాణం నిండిన వస్తువులు వున్నాయి- నేనువెనక్కి_తిరి గా అతణ్ని చూడాలని రోజూ అక్కణ్నే అతనికోసం ఎదురుచూసా_ అతని సమాధికోసం వెతికా పిచ్చిగా అడుగో ఆతడు తన్ను దాచుకున్న నేల చీల్చుకుంటూ మట్టిదులుపుకుంటూ లేస్తున్నాడు నా వైపు వస్తున్నాడు లక్షలాది మట్టిమనుషుల మధ్యనుండి అతణ్ని నా చేతుల్లోకి తీసుకున్నా . నా గుండె చెరువయింది రక్తం మరుగుతోంది మానవాళికి సుందర స్వప్నాల్నీ సుఖాల్ని యిచ్చి ఎవరికీ తెలీని అడవిలో ఎండుటాకులా రాలిపోతున్న ఆతడు యిల్తా యింకోసారి ఇతర్హకు
15%
విశ్వుకవిత విశ్వక సుఖాల్ని, నంపదల్నీ యివ్వటానికి కొ మళ్ళీ మళ్ళీ పుట్టడంలో అర్థంలేదు | అతనికోన్వర్గం యివ్వాలి ఆ న్వర్గంలో మంచిదుస్తల్లో, పట్టుకుచ్చుల తలపాగాలో నవ్వుతూవుంటే చూడాలి నేను అతడు సృజించిన వస్తువులకు అతడు యజమానికావాలి అతడు పండించిన గింజలు యిన్నాళ్ళ ఆతని మాడీన కడుపులో అమృతంసోనలు కురవాలి గనుల లోతుల్లో శమించే వాళ్ళజీవితాల్లో వెలుగుల వెల్దువలు సిండాలి ।; మనిషిని పశువులా గొలుసులో కట్టివేసే (కూరవ్యవస్థ వెత్తనం యికవైసాగదు ః స్పందనా జీవంలేని ఈ చీకటి (బతుకులపై ఈ క్షణమే ముట్టడి (పకటిద్దాం ! మన జీవితాల్ని శాసించే అధికారాల్నీ చట్టాల్నీ ఈ షణమే నేలమటంచేదాం టబ చి తరతరాల (శ్రమలో గట్టిపడి మొద్దుబారిన ఆ చేతులకి బంగారు తొడుగులు వేసి ముదు పెటుకుంటా | ద్‌ తూర్పున ఉదయిస్తోన్న ఆ కొ త్తసూర్యుడి కాంతి అందరికీ సమంగా (వసరిస్తా వె త్తందారీ రాచరికం చరిత పు సకంలో ఆఖరి పేజీ యిప్పుడే రాసా న్‌ [+ న్‌ ఆతడు నాకు బాగాతెలుసు- వెళ్ళిన అతనికోసం సమాధులన్నీ వెతికా పిచ్చిగా ఇంకా తెరుచుకున్న ఆ కళ్ళకోసం, ఇంకొ వినిపించే ఆ గాొంతుకోసం ]గ్ర0
ఇంకా దుమ్ము పట్టని చేతుల్ని నా గుండెలకదుముకుంటూ ఆతనితో మెల్లగా మాట్టాడా వణికే గొంతుతో *లోకంలో అన్నీ మట్టిలో కలుస్తాయి కాని నువ్వుమా[తం సజీవంగా వుంటావు నీకు మ్మాతం చావులేదు జీవితాల్ని వెలిగించావు నువ్వు: (ప్రపంచాన్ని నిర్మించావు నువ్వు: ఇదంతా సీదే, నీ స్వంతం నేనీరోజు ఒంటరివాణ్ని కాను అందరి గుండెలో కలిసి నా గుండె స్పందిస్తోంది అందరి గొంతులో కలిసి నా గొంతు పాడుతోంది నా మాటలెవరో వింటున్నారు, వాళ్ళకు తెలీకున్నా నా పాటలోని వాళ్ళు “ఆ మనుషులు” పుట్టుకొస్తుంటారు- ప్రపంచాన్ని జీవంతో నింపుతారు. పాల్లో నెరూడా (స్పానిష్‌ (అనువాదం ॥ చంద్రమౌళి) గ్ర]
మూట మాట రక్తంలో పుట్టి కొట్టుకుంటూ నల్లని శరీకంలో పెరిగి శోటిగుండా 'వెదాల మీదుగా ఎగిరిపోతుంది. గతంలో సుదూర తీరాల్నుంచి దగ్గరికి నానాటికీ ఇంకా దగ్గరికి వచ్చెసింది. చనిపోయిన మన తండ్రుల దగ్గర్నుంచి స్థిర నివాసం లేక జీవితాంతం దేశాలట్టుకు తిరుగుతున్న జొతుల్నుంచి రాళ్ళుగా మారిపోయిన భూముల్నుంచి పాత పదేశాలో అలసిపోయిన వీడ జాతులన్స వాదతో రోడ్డు "పట్టుకుని తరుగుతూ ఇ కొత్త పదేశాలూ, కొత్త నీళ్ళూ దొరికినవోట మాటని మళ్ళా కొత్తగా నాటటానిక్షి గతంలో స్పదూర తీరాల్నుంచీ స్థిరనివాసం లేని జాతులన్నీ బయల్లేరాయి. కొబట్టి ఇద్రి వారసత్వం న మనల్ని చచ్చిన మనిషితోనూ కొంతిత్తో కొత్తగా ఉదయించబోత్సే మానవ్చన్సిత్ర క లుప్పుత్పంద్ర భయంతోన్తు నిభ్ఞార్పులోనూ ఒదిగిషో్చ్య్యో తొలిమ్షూటన్హః వాతావరణమంచా చొణికిపోళ్ట్య్యా 169 ఇంకొ
విశ్వాకవిత చీకట్నుంచి మాట ఉదయించింది. తొలిసారిగా ఉచ్చరింపబడ్డ ఇనుములాంటి మాటతో సరితూగే మేఘగర్జ్హన యింకా పుట్టలేదు ఆ చొలిమాట ఒక నీటిచుక్క. కావొచ్చు లేదూ ఒక చిన్న అల కావొచ్చు కానీ దాన్నుంచి ఇంకా జలపాతాలు దూకుతూనే వున్నాయి తరువాత మాట ఆర్ధంతో నింపబడ్డడి జీవితాల్లో నింపబడి మాట గర్భవతి ఆయ్యింది (పతిదీ కూడా జన్మల్తోనూ శబ్దాల్లోనూ _ రూఢి, తెలివి, బలం, వ్యతిరేకం నాశనం, చావ (పతిదీ జన్మలోనూ, శద్దాలోనూ = శక్తినంతా (క్రియ తీసుకుంది ఉనికి విద్యుదాత్మకమైన సౌందర్యసారంతో కలిపివేసింది అతరం మనిషిమాట సర్వ్మతా పరివ్యా ప్తమయ్యే కాంతి నవకళలు రాజిబ్లే కంసాలి చేతివేళ్ళు కలయిక - మాట తరతరాలుగా ర క్త (పసారాల్ని పోగుచేస్తున్న ఓ విచ్శితపాట ఇదిగో ఇక్కడే నిళ్శబ్దం పరిపూర్ణమైన మానవపదంగా రూపొందిండి మనుషులు మాట్టాడకపోవటమం టే చనిపోవటమే
168
విశ్వుకవిత భాష జుట్టు చివర్లకూడా వ్యాపిస్తుంది "పెదాలు కదలకుండా నోరు మాట్లాడుతుంది ఒక్కసారిగా కళ్ళు మాటలై పోతాయి నేను మాటను తీసుకుని దాంతో వెళ్ళిపోతా _ నాకు మాటంటే మరేమిటో కాదు . మానవరూపం మ్మాతమే దాని ప్రయత్నాలు, పద్ధతులు నన్నా శ్చర్యచకితుణ్ణి చేస్తాయి దాని అర్జాల పొరలగుండా నా దోవ వెతుక్కుంటాను నేనుచ్చరిస్తా, నేను నేనౌతా - మాట్లాడకుండా మాటల హద్దుల్ని, నిశ్శబ్దాన్ని చేరుకుంటా - [ప్రకాశవంతమైన ఈ కప్పుని, మాటని పెకెత్తి నిర్మలమైన భాషా ఆ వాసాన్ని మాతృసంబంధ మాటల మూలాన్ని ఎంతకీ అయిపోని సీళ్ళను తాగేస్తా గిన్నె నీళ్ళు, మద్యం నా పాటని ఉద్భూతం చేస్తాయి ఎందుకంటే మాట నా జన్మస్థానం కాబట్టి విశుద్ధమెన జీవితం అదీ రక్తం మన మూలసారాన్ని అభివ్యక్తి కరించేదే రక్రం మాటలు గ్రాసుకు గ్ర్దాసుతనాన్ని దుధిరానికి రుధిరత్వాన్ని జీవితానికి జీవనత్వాన్ని (వసాదిస్తాయి పాబో నెరూడా (స్పానిష్‌) వ్‌, (అనువాదం .! తుకావీ) 164
పొదుటి పిట్టలు
ట్‌ రో అద్ధంమీద పుప్పొడి రేణువులు పరుచుకున్న కారును న్మిదలేపాను నేనునా కళ్ళద్దాలు పెట్టుకున్నాను పిట్టపాట మసకబారింది వ్మారమట్టి కొట్టుకుని నూర్యుడికింద మెరుస్తున్న పొడవాటి గూడ్సు వెళ్టైలకు దగ్గరగా రైల్వేస్టేషన్‌లో ఆదే సమయంలో మరొకతను వార్తాపతిక కొనుక్కున్నాడు ఇక్క_-డెక్కుడా ఖాశీ చోటులేదు వసంతంతో తడిసిన చల్లని వరండాగుండా ఒకతను పరుగెత్తుకొచ్చి పెద్దాఫీసులో తననెలా దూషించారో చెబుతాడు కనిపించే దృశ్యం వెరటి తలుపు తోసుకుని నల్లని, తెల్హని కొండకాటి పక్షులొస్తాయి పాలస్తీనా బృందగానం రేవులో తెల్లని బట్టలు మినహా అన్నీ బొగ్గు ముక్కలతో గీసిన బొమ్మలయ్యేవరకు నలిని పక్షి అటూఇటూ బాణంలా చక్కర్లు కొడుతుంది ఇక్క-డెక్కడా ఖాళీ చోటు లేదు
165
విశ్వాకవిత నేను చిన్నవాడి నవుతున్నప్పుడు నాకవిత వెద్దదవుతున్న అనుభూతి అద్భుతం ఆఅఆదలా 'వెరిగి పెరిగి నా స్టానాన్ని ఆకమిస్తుంది నన్ను పక్కకు తోసేస్తుంది గూడునుంచి బయటకు నెట్టేస్తుంది కవిత పూ ర్తవుతుంది. వుుంఫావుఖం ఫ్మిబవరిలో జీవితం నిశ్చలం సపకషులు ఆయిష్టంగా ఎగురుతాయి రేవులో లంగరేసీన పడవ వొడును వొరుసుకున్నట్లు ణే టబ అత్మకనిపించిన దృశ్యాన్ని థీ కొంటుంది వెనక్కితిరిగి నిల్చున్న చెట్లు నావైపుకు తిరుగుతాయి చనిపోయిన రెల్డుగడ్డి సరకలు హిమ సమూహాల లోతును కొలుస్తాయి మంచు నేలవై పాదమ్నుదలు వయసు మీరుతాయి టార్చ్పలిన్‌ కింద భాష ముడుచుకుంటుంది ఒకరోజు కిటికీ దగ్గరకు ఏదోవస్తుంది పని ఆపేసి చాన్ని చూస్తాను రంగులు వెల్లివిరుస్తాయి అన్నీ రూపం మార్చుకుంటాయి నేను, భూమీ పరస్పరం గెంతులేస్తాం.
౯ నికి కం 46 థామన్‌ (టాన్‌ స్టోోమర్‌' (స్వీడిష్‌) (అనువాదం : |తిపురనేని శ్రీనివాస్‌) 166
నన్ను కలవర పెడ్తున్న ఆలోచన నన్ను కలవర వెడోంది ఓ ఆలోచన--- తలగడమీద తలపెట్టి చనిపోతానని లేదా నెమ్మది నెమ్మదిగా ఓ పువ్వులా ముడుచుకుపోతానని నాగుండెని పురుగులు నంజుకుతింటాయని, నా ఆకు ఆకూ కొమ్మనించి రాలిపోతాయని, అలాంటి చావు నాకొద్దు- [వభుః నేనొక చెట్టుగా మారాలి ఆకాశంలోంచి వూడి పడ్డ పిడుగు నామీదపడి ముక్కలవ్వాలి లేదానన్నుు పెనుతుఫాను వీచి తుడిచి పెన్టయ్యాలి లేదా ఓ పెద్ద రాతిబండగా మారాలి నేను మారి పర్వత్మాగం మీంచి దొర్డి వడిపోవాలి లోయలోః బానిస బంధాల్లో మగ్గుతున్న దేశాలన్నీ వచ్చి విముక్తి పోరాట మైదానాల్లోకి చేరాలి అరుణిమని సంతరించుకున్న మొహాలతో రెపరెపలాడుతున్న సతాకాలతోః “విముక్తి” అనే సింహగర్జన తూర్పు నుంచీ పడమరదాకా (పతిద్వనించాలి క్థూరు లయిన (వభువుల మదం అణచివేస్తో, అప్పుడు యుద్ధరంగంలోవున్న -నా ఆనందానికి ఆవధులువుండవు చివరి బొట్టుదాకా నా రక్తం యుద్ధభూమిలో యింకనియ-నా 167
విశ్వకవిత చివరికేక ఆ యుద్ధాల ఘర్షణలో కలిసిపోనియ నేలమీద పడివున్న నామృతదేహం మీంచి విజయులై సైన్యాలు కదిలిపోనియ్‌
చెల్లా చెదరయిన నా ఎముకల్ని పూడ్చి పెట్టండి అమరవీరుల్ని పాతిపెట్టిన శ్మశానంలో ఓ విశ్వవ్యాపిత స్వాతంత్యమాః సి కోసం నేలకొరిగిన ఆమరవీరుల స్మృతిలో విషాదంగా సాగిపోతుంది వూరేగింపు
అలెగ్జాండర్‌ “పేటోఫీ (హంగేరి)
(అనువాదం ? నిర్మలానంద)
168
కోవ్‌ గారికి నీ మరణానికి కొద్ది రోజుల ముందు నీ వయసేవున్న మరొకతనివైనకూడా మృత్యువు కన్నేసింది. ఇరవై రెడు సంవత్సరాల వయసులో- నువ్వు విద్యార్థిని; అతను కూలివాడు నువ్వు మర్యాదస్తుడివి, ధనవంతుడివీ అతను సామాన్యమైన వీదవాడు సికుగావీ, అతనిగ్గా శీ, ఒకటే రోజులు, బంగారు వూతపూసినకాలం. పాత_ రోము దృశ్యం కొత్తగా మారుతుంది. పాపం, పేదవాడైన జుకెట్టోంఆతని ఆవశేషాణ్ణి నే చూశాను. ర్యాతిపూట తాగి మార్కెట్‌ [ప్రాంతాల్లో తిరుగుతూ వుండేవాడు *'సాన్‌పాలో' నుంచి వస్తున్న “టాం అతని మీదుగ వెళ్ళిపోయింది వట్టాలవెంట కొద్దిదూరం “టాం' అతన్ని లాక్కెళ్ళి ॥ పక్క-నేవున్న చెట్టలో వదిలేసి పోయింది. కొన్ని గంటలు ఆలానే పడిపోయివున్నాడు, నిశ్శబ్దంగా చూస్తూ కొద్దిమంది అతనిచుఖ్టూ చేరారు పొద్దుబోయింది, జనం తక్కువగా వున్నారు. సరిగ్గా శుభమైన బట్టలేసుకొని ఒక పోలీసు, పీడకుడు' దగ్గరకి వచ్చేవాళ్ళని బూతులు తిడుతూ దూరంగా తరిమేస్తున్నా డు, మనందరిలో ఒక మనిషి-మనం ఉన్నాం కాబట్టి అతనున్నాడు, తర్వాత ఆసుష్మతి అంబులెన్సు వచ్చి ఆతన్ని తీసు కెళ్ళింది, 160
విశ్వకవిత గుమిగూడిన జనమంతా వెళ్ళిపోయారు- అక్కడేం మిగిలింది-కాసిని గుడ్డ పేలికలు తప్ప- అక్కడికి కొంచెం దూరంలో బార్‌ నడుపుతున్న ఒక్క కొత్త కస్టమర్‌ కి ఎలా జుకెట్టో “టాం” కింద జీవితాన్ని ఆంతం చేసుకున్నాడో వివరిస్తుంది పోప్‌గారూ: తర్వాత కొద్ది రోజులకి తమరూ చనిపోయారు. “జుకెట్టో” మన గొప్ప రోమనుల్లో ఒకడు- మానవ సమూహంలో ఒకడు వీద తాగుబోతు- యిభ్ధాలేదు, సంసారంలేదు. ర్మాతుళ్ళు తిరుగుతూ వుండేవాడు- ఎలా జీవించేవాడో ఏవరికీ తెలియదు బహుశ నీకు అతని గురించి ఏమీ తెలిసి వుండదు-ఎందుకంటే ఆతసిలాంటి వాళ్ళు-శిథిలమయిన వాళ్ళు వేలవేల సంఖ్యలో వున్న వాళ్ళగురించి నీకేమీ తెలియదు కాబట్టి “జుకెట్లో! లాంటి జనులు తమ దయకి, _పేమకి ఎందుకు అర్హులుగాదో ఆడగటం కష్టంగా వుండొచ్చు- అసహ్యమైన, నీచమైన (ప్రదేశాలున్నాయి; అక్కడ తల్టులూ, పిల్లలూ, పురాతన ధూ+ిలో నివశిస్తున్నారు. యుగాల బురదలో బతుకుతున్నారు సీ నివాసొనికి అతిసమీపంలో-__సైంట్‌ పీటర్స్‌ అందమైన చర్చికి ఆతి సమీపంలో “గెల్రోమినో” అనే (సదేశముంది. ఒకకొండ రెండుగా చీల్చబడింది-ఆ దిక్వారీగాబట్టీ దానికిందుగా, మురిక్కాలవ, కొత్త గాకట్టి రాజసొధొాల మధ్య ఈ పంది గూడును పోలిన ఆశేక విషాదకరమయిన గుడి సెలున్నోయి సీ నుంచి ఒక్క మాటచాలు, ఒక సం కేతంచాలు- సీ కొడుకులు (పతి ఒక్కడికీ (బ్రహ్మండమైన ఇల్టుంచి- 70
విశ్వకవిత నువ్వు చిన్న సంకేతం ఇవ్వలేదు, ఒక్క మాటమాట్టాడలేదు ఎవరో ఒకరు మార్క్‌ని క్షమించమని నిన్నడిగారని కాదు-- ఏ కెరటమైతే . బతుకు సహస జీవనాంకాన్ని్ని బద్దలుకొడుతుందో- ఆ కెరటం-నిన్ను చాడినుంచి, వాడి మతం నుంచి విడదీసింది. మీ మతంలో దయను గురించి ఎవరూ మాట్టాడలేవా ? చేలకువేల జనం నీ కళ్ళముందు, నీ హయాంలో కుండీల పక్కనా, తూముల్లోనూ, నీచమైన గుడి శెల్టోనూ జీవించారు. తప్పు చేయలముక్క- టే పైపంకాదు-నీకది తెల్చు- మంచి చేయకపోవటం-ఆదీ నిజంగా పాపమంటే- చేయదల్చుకుంటే ఎంతమంచిచేసి వుండేవాడివి- కానీ చేయలేదు- కాబట్టి నీకంపే పరమ పాపాత్ముడు మరొకడు లేడు పెక్‌ పానొపొసోలిని (ఇటాలీయన్‌) (అనువాదం : కె, శివారెడ్డి) |.
అ దేమిటని నన్నడుగుతావూ ! “పరాయీకరణి అనే మాటకర్ణ మేమిటని నుప్వు నన్ను ఆడుగుతావూ : ఒక యజమానిద్వారా బతకటానికి పుట్టిన దగ్గర నుంచి చనిపోతున్న నువ్వు- నన్నడుగుతావూ-పరామూ కరణం టే ఏమిటని ? సీ యజమాని విన్న మ్మేస్తాడు- సీకున్న సమస్తాన్ని- శక్తినీ, [గేమనూ, ద్వేషాన్న- సమస్తాన్నీ సరుకుగా మార్చి భదపరిచి-నిన్న మ్మేస్తాడు- ఆ విధంగా నీకు కొంచెం 'సెక్స్‌-కొంచెం మద్యం ఆఅందిస్తాడు- నువ్వు నీపక్కనే వుంటావు-కానీ నువ్వనుకుంటావు నువ్వు నువ్వేనని-ఎందుకం టే చిరుగాలికూడా నిన్ను భాతరు చేయదు, నువ్వు లొంగిపోతావు_ అప్పుడప్పుడు ఎదిరిస్తావు-కానీ, ఒక్కూరోజు ఒక శతాబ్ధంలా కనవడుతుంది ఆది నిన్ను హరించివేస్తుంది, వీదయితే నువ్విస్తావో అది మళ్ళీ తిరిగిరాదు ఎదురుచూడటమనేది మరొక జన్మే-కానీ మరొక సమయమంటూ, నీకుండదు నిదానంగా ఆంతర్జాన మవుతున్న కాలానివి. చివరికి మిగిలేది నువ్వుకాదు. గియవన్ని గుడిచి (ఇటాలియన్‌) (అనువాదం 2 శంభు) 172
అది సమ్మె సంవత్సరంలో ఆది సషమ్మా సంవత్సరంలో- బట్టల్లేని కోగిలా నగరం (కృతి దృశ్యంలో సడుంది. జ్వరస్వప్న పక్షులు పశ్చిమాని కెగిరిపోయాయి. జనం వీధుల్లో బాంబుల్లా బద్దలయ్యారు. వాళ్లు ఆకలితో వున్నారు, అధమంగానూ వున్నారు, యుద్ధంలో విసిగి వేసారి పోయారు, వాళ్ళ నాయకులు మాతం నినాదాన్ని ఊపుతున్నారు, మనం, మనం [గేమలో నిబద్దులమైపో యాం. అది సమ్మె సంవత్సరంలో- రొ చైముక్కకోసం రాళ్ళతో పోరాటాలు చేశాం మనం (పేమించాం, ఒకప్పటి రొజ ఉద్యాన వనంగుండా పరుగెత్తి; యిబ్బంది పడుతున్న వ్మిగహాల కింద కూర్చున్నా౭- సీతాకాలంలో తెల్లబోయిన వ్మిగహాల కింద- ఒక పొవురం రుతువు తట్టనుంచి తప్పించుకుని మన వస్తాాలకింద దూరి, మనం శరీరం మీద (పేమ వసంతం పరిమళాన్ని పరిళోధించేందుకు- అది సమ్మె సంవత్సరంలో- నగరం బీరులా పులిసిపోయింది కొండలు, మనిషికీ, జంతువు సమానంగా సోవధానమయ్యాయు- మనుషులు కన్నీళ్ళలా వీధుల్లో పరుగెత్తారు 1/8.
విశ్వకవిత నగరం చిరచిరలాడుతోంది; పళ్ళు నూరుతోంది చర్చీలన్నీ అల్బల్లాడి పోతున్నాయి జనం ఇంత ఆహారం, ఇంత [వశాంతిని భూమ్మీద కోరుకుంటున్నారు- ఆదిసమ్మె సంవత్సరంలో- నగరంలో ఆతిశీతలమైన- గదితో మనం నివశించాం- పాఠకులకి ఉత్తరాలేమీ రాయలేదు, ట్రైష్స్‌రెటర్‌ని అమ్మేళాను సి పేమహ స్తంకోసం విపశితమయిన ఆకలితోవున్నా మన చెవుల్లో గారడీ చేశాం - గోడమీద పేపరు కరతాళ ధ్వనిచేసింది అతిశీతలమైన గది వెచ్చదనంతో నిండి థీయేటర్‌ ఆమ్యుంది ఆది సమ్మె సంవత్సరంలో అవిశ్రాంతంగా కార్మికులు పీధుల్లో నడిచి పోతున్నారు జి, వెంక అద మోకాళ్ళ దగ్గర చిన్న పిల్హల్లో తల్లులు నిరాశగా హిష్‌పు స్తకాన్నీ మూసేశారు. బుల్లెట్టు దూసుకెళ్ళాయి- ఒక కొడుకు చనిపోయాడు హోంమంతి ఒకకొత్త బ్యాంకును తెరిచాడు కవులు ష్మతికా విలేకరులయ్యారు “ట్యూనిస్‌*లో ఒక వంతెన "పేల్చి వేయబడ్డది ఆది సమ్మె సంపత్సరంలో- [యేమ అతిసునాయాసంగా మన దగ్గరకొచ్చింది మనం వైవై వా స్తవంతో సెండిపోయాం “సైతస్కోపు మెళ్ళో నేను డాక్టర్ని కదా- జ్ఞానం కంటే (ధ్రేమించటమే నాపని నువ్వు పొఠ్యగంథంలో బతికున్న ఉదాహరణవీ సజీవమైన నరం, నోరు . కొంచెం బిగబట్టి శ తత్వశోస్త్రరలొ- పతిదీ, సజీవంగా - పాస్‌పోర్డ్‌లోని నీ జన్మదినం తారీకుకూడా-. 17క్తీ
విశ్వకవిత ఆది సమ్మె సంవత్సరంలో- నగరంలో ఆతిశీతలమైన గదిలో మనం (పేమించుకున్నాం మన చుట్టూ జనం - కాంతిని, రొద్రైనూ డిమాండు చేస్తూ ఆది సమ్మె సంవత్సరంలో - సమ్మెకాలంలో- ఇంక్రా ఫలితాలు మ్మాతం మనతోనే వున్నాయి జశ్రమ్‌కో కామ్‌ సెర్చ్‌ (డచ్‌) (అనువాదం ; శిఠెంకో) ష్‌
వులుపు తిరుగుతున్న దోవలు ఈ మలుపు తిరుగుతున్న కాలి దోవలు చిత్తడి నేలలోకి దారి తీస్తాయి
అవసరాల్లో అల్టల్లాడుతున్న గుడిశెలకేసి దారి తీసాయి వాళ్శదొక టే చిహ్నం - దయనీయత, దీనత్వం-
ఆకలితో వున్న గ్యొౌరెలు ఈ చితడి నేలమీద తిరుగుతూ ఉంటాయి. మరొక దారికోసం, మరొక దారికోసం, అరునూ చెతుకుతుంటాయి కాస పచ్చిక, పచ్చనాకులు కానీని దొరికే (పదేశంకోసం._
గొసరెల కాపరులు, కుక్కలు ఆలసటళో న్మిదలోకిి.
పవృసి పచ్చిక మైదానం కోసం దరీదోవా కానకుండా తిరుగుతున్న గ్యొరెల్లా గుడి'సెల్టోని జనం
వారి ఆలోచనలన్నీ ఈ చిత్తడి నేలమీద కాసేపు గిరికీలుకొట్టి దోవకానక, మళ్ళీ వెనక్కి వచ్చేస్తాయి.
ఈ నివాసాలూ, ఈ తోవలూ అనంతంగా వ్యాపించాయి
శః చిత్తడి నేల అవతల, మరో చిత్తడినేల
ఆకూరమేమ నని ఆందోళన జీవితాన్కి. జనం లొంగిపోయారు “ఇవన్నీ ఇలానే ఉంటాయనే ఒక భావనని ధరించి వాళ్ళు.
ఈ చి తడి నేలలు అలా సము[దంలో అదృశ్యమవుతాయి- 'సము[దం ఆకాళశంలోకీ అంతం లేని
అనంత మానవ దుఃఖ సమాజ్యంలోకి అదృశ్యమౌతుంది నిరాశావూరిత దర్శిదం వేటలో [శమ అదృశ్యమౌతుంది హాన్‌ రిట్‌ రోలాండ్‌ హోస్ట్‌ (డచ్‌) (అనువాదం : శిరంకో) 178
జీవితాన్ని వివరించు రాః। తమ్ముడూ; సీ జీవితాన్ని వివరించు శ్మతువు నీ దేహమ్మీద వదిలిపోయిన తిరిగుబాటు గుర్తుల్ని చూయించు- రా:ః నాతో చెప్పు- ఇవిగో నా చేతులు
నజ్జు నజ్జు చేయబడ్డ నా చేతులు ఎందుకో తెలుసా, వాటి మాతృభూమినవి రక్షించాయి- కాబట్టి ఇచిగో మోరంగా హింసించబడ్డ నా శరిరం ఎందుకో తెలుసా ఆకమణ దారుల ముందు అది వంగి వంగి సలాం పెట్టటానికి తిరస్కరించింది కొబట్టి- ఇదిగో గాయపడిన నా నోరు - ఎందుకో తెలుసా నా జనుల స్వేచ్చా స్వాతంర్యత్యాల గురించి అది పాడటానికి సాహసించింది కాబట్టి- రా! తమ్ముడూ : నీ జీవితాన్ని వివరించు విష్ణవ స్వప్నాన్ని గూర్చి నాతో చెప్పు- నువ్వూ నీ తర్మడులూ, సీ తాతలూ నిశ్శబ్దంగా (ప్రేమకోసం చేయబడ్డ నీడలేని ర్మాతుళ్ళుగుండా- స్వప్నించిన ఆ తిరుగుబాటు స్వప్నాల్ని నాకు వినిపించు రాః నాతో చెప్పు - ఈ స్వప్నాలు యుద్ధమవుతుందని ఈ నస్వప్నాల్నుంచి వీరులు పుడతారని ఈ స్వప్నాల్నుంచే తిరిగి ఈ భూమిని
(177
విశ్వక విత జయించి పొందగలుగుతాం- పీఠనారులు - తల్లులు నిర్భయంగా కాడుకుల్ని యుద్దానికి పంపుతారని రాః తమ్ముడూ - వచ్చి ఇవన్నీ నాతో చెప్పు తర్వాత చిన్న పిల్లలు గూడా ఆర్థం చేసుకునే సులభమైన పదాల్ని రూపొందిస్తా ఈ పదాలు గాలిలా (పతి ఇంట్లోనూ (పవేశిస్తాయి (పజల హృదయాల మీద కాగడాల్డ్లా సడిపోతాయి అమ్మా ః నాకొక తుపాకీ వుంది - సని కాడుకు ఒకప్పుడు సంకెళ్ళతో బంధించబడ్డ స కొడుకు (ఆ సంకెళ్ళు సి చేతుల్నీ కాళ్ళనీ బంధించినటు బ్‌ బాధించినట్టు ఎంత దుఃఖించావు తల్టి ఛా నీ ముద్దు బిడ్డడు ఇప్పుడు "స్వేచ్చా జీవి ఆమ్మా నీ కొడుక్కి ఇప్పుడు ఒక తుపాకీ వుంది నా తుపెాక్సి సంకెళ్ళను తెంచుతుంద్రి కారాగారాన్ని బద్దలు కొడుతుంది నియంతల్ని నాశనం చేస్తుంది నా తుపొకీ మన భూమిని తిరిగి మనం పొందేట్టు చేస్తుంది ఆమ్మా సౌందర్యమంటే ఏమిటి ? స్వాతర్యత్యంకోసం పోరాడటమే నా పతి ఒక్కషాట్‌లోనూ న్యాయం ధ్వనిస్తుంది 176
వీశ్వకవిత పురాతన స్వహ్నాలు _ పకుల్దామేల్కొ-ంటాయి యుద్దరంగం శ్నతువుతో ముఖాముఖి పోరాటం... అమ్మా నీరూపం నా కళ్ళ ముందు కదలాడుతుంది. సీ కోసం పాడుతా తల్లీ. సీ కంటి నీరు తుడవటాన్కి- యుద్దం చేస్తానమ్మా జార్జ్‌ రెవిలో (మొజాంబిక్‌) (ఆనువాదం ; తుళావీీ 179
జైలు గీతాలు మంచు పుష్పాల గూర్చి చందుడూ, గాలినీ గూర్చి నదులు పర్వత శిఖరాల్ని గూర్చి (పక్సతి అందాన్ని గూర్చి పూర్వ కవులు గొంతెత్తి పాడారు ఈ రోజు మనం-ఇనుయూ-ఉకూ్కూ కలిపి గీతాలు రాయాలి కవి కూడా తెలుసుకోవాలి విష్ణవాన్ని ఎలా నడపాలో తిరుగుబాటు ఎలా చేయాలో__ ల్లి దోవనే నడుస్తున్నాం కాపలావాష్శు పందుల్ని మోస్తున్నారు పందులు కాపాలవాళ్ళ భుజాల మీద |పయాణం చేస్తున్నాయి ఖై దీలు మాతం నిగకాల్లో ఒకొ్కాకగాపుడు మానవ 'స్వేచ్చ-బలవంతంగా-బానిసత్వంగా- మనిషి విలువ పందికంటే ఆధమం 1 స్‌ శ ఈ (సపంచంలో మనిషి కష్ట నష్టాలు వేలు లక్షలుండొచ్చు 180
విశ్వకవిత
కానీ "స్వేచ్చ లేని దానంతటి అధమం మరోటి లేదు మనిషి హక్క_ంటే ఒక మాట ఒక సైగ మ్మాతం కాదు,
త్రి కట కటాల కవతల అతను-భర్త కట కటాల కివతల ఆమె-భార్య, లోపలికి చూస్తూ ఎంత దగ్గరగా వాళ్ళు కొన్ని ఆంగుకాల చేత మ్మాతమే విడదియబడి, ఎడబాటు చేయబడి కానీ, ఎంత దూరం ఆకాశమంత, సము[దాల అంతుబట్టని లోతులా-- ఎంత దూరం అది మాటలు ఏదైతో చెప్పలేవో వారి విషాదభరిత న్మేశాలు చెప్పగల, (పతి మాట కూడా కన్నీళ్ళలో పొంగులు వారే కనుగిన్నెల నుండి జన్మిస్తుంది. ఎవడుండగలడు ఈ దృశ్యాన్ని జూచి-ా
డ్శీ ఒక్కసారిగా వేణువు గొంతు బొంగురు బోయింది. ఇంటికేసి చూస్తూ సంగీతం పక్షి లేస్తుంది బరువుగా పర్వతాల మీదుగా నదుల మీదుగా కొన్ని వేల వేల మైళ్ళ విశాల (సపంచం మీదుగా --
సస.
విశ్వకవిత దాని స్వరం దుఃఖానికి అత్యంత 1[పీయ6-ఆతి దగ్గరం [ప్రయాణం--లావాలా ఉడుకుతున్న వేదనే అన్పిస్తుంది దూరాన శిఖరాన్ని ఎగబాకే స్రీ ఎవరి రాకనో సనిరీ్షింఛటానికో నన్నట్టు-- హాచీమన్‌ (వియత్నామీస్‌).- (ఆనువాదం ॥ తుశావీ 109
నా మూటలు గార్తు "పెట్టుకో చర్మితగా మారుతున్న షణాలుంటాయి చావు లేనటు వంటి మరణాలుంటాయి పాటల కంటే గొప్ప సౌందర్యవంతాలయిన మాటలుంటాయిం సత్యం గర్భం నుంచి మనుషులు జన్మిస్తారు. *“నబృయ్వేన్‌ వాన్‌ [తోయ్‌ు' నువ్వు మరణించావు- కాదు శాశ్వతంగా నువ్వు జీవిస్తావు-- బతికినా, చచ్చినా నువ్వు వీరుడి వే-నాయకుడి వే మృత్యువు సీ పెదాల్ని మూసేసింది- “నా మాటల్ని గుర్తు పెట్టుకోండి" అన్న నీ శబ్దం యింకా ప్రతిద్వనిస్తుంది. పార్టీ ష్మతాల మీద సీ కళ్ళ లోంచి తేడోవంతంగానే-- ఆ శశిరపు ఉదయాన్ని జనం ఎన్నటికీ మర్చిపోరు. యిద్ధరు జ్లైలు గార్జుల మధ్య, ప్రీస్ట్‌ వెనకరాగా చి-హా'_కూడలికి తరలి వచ్చావు బహుశ సీ కాళ్ళు బాధతో చలించిపోయి వుండాలి, కానీ నీ శిరసు మాతం ఉన్నతంగా నే- స్వచ్చతకి మారుపేరైన నీ తెల్లని దుస్తులు నీ పల్చని శరీరం-మృత్యువు కన్నా బలమైనవి. కిరాయి (1పచారకులు, కూలికి ఊరి తీసే వాళ్ళు నల్టని రెండు వరసలు. బాయ్‌ నోట్లతో తుపాకులు-నువ్వలా నడుచుకుంటూ వచ్చావు నువ్వు న్యాయనిర్దేత వన్నట్టుగా నీ చూపు చాలా సవ్నితంగా- 188
విశ్వకవిత సీ పాదాల కింద పచ్చిక ఒక నూతనత్వాన్ని పొందింది. పచ్చని ఆకుల్లో జీవితం పొడిగించబడింది నువ్వేమిటి-స్వేచ్చనాశిస్తున్న దేశానివి నువ్వేమిటి-జీవనాన్ని కాంకిస్తున్న మాంసెానివి- నువ్వరిచావు *నే చేసిన నేరమేమిటని" చాళ్ళు నిన్ను కాయ్యకి కష్టేశారు, కళ్ళకి గంత- చుట్టూ పది తుపాకులు నువ్వరిచావు-'యాంకి నేరస్థులారా సి కళ్ళకు కట్టిన గుడ్డను లాగిపా రేశావు సి కళ్ళ నుంచి వస్తున్న అగ్ని నచ దుర్మార్షల్ని దహిస్తుంది “ముఖాముఖి'- అసి నువ్వు మృత్యువు నెిదుక్కాన్న పీరు సి తనువు మొత్తం, సీ ఆత్మ మొత్తం ఎప్పుడూ ఆర్పేయబడని ఒక దీర్ణజ్వాల భయంతో వణికి పోతూ, తాళ్ళను మరింత బిగించారు పతి ఒక్కూడూ -కమ్యునిస్టులా యుద్ధం చేయాలి మండుతున్న గుండెను తుపానులేం చేయగలవు? 'సెనికులు మోకాళ్ళు వంచారు, తుపాకులు గురి పెట్టబడ్డాయి “నా మాటలు గుర్తు పెట్టుకోండి” నీ మాటలు (ప్రతిద్వనించాయి 'ఆమెవికన్‌ స్మ్యామాజ్యవాదం నశించాలి” నశించాలి గుమేన్‌ ఖాన్‌ హి వర్టిల్హాలి హాచిమిన్‌, వర్టిల్దాలి హాచిమిన్‌, వర్డిల్హాలి హాచిమిన్‌ _ ఆ పవ్మిత క్షణంలో అంకెల్ని మూడు సారు తలచావు తుపాకులు మార్మోగాయి. నువ్వు వాలిపోయావు- కానీ మళ్ళీ నువ్వు లేచావు- “నీ గొంతు పతిధ్వనించింది 022 0/6 *160201 నీ భూమి పాన్పును రక్తం ఎ్యరగా మార్చింది 184
విశ్వకవిత నువ్వు మరణించావు-నీ హృదయం నుంచి ఒక నిశ్వాసం లేదు దేవదూత హాయిగా ఇయనించినట్టు నువ్వు మరణించావు మతాచార్వుడు గానీ, శిలువ గానీ సీ3ందుకు “వాన్‌ (తోయ్‌” నా సోదరా నువ్వు మరణించావు “రకానికి రక్తం” “అగ్నికి అగ్ని” అన్న నీ పిలుపు సీ గుండెలో పోల్చతగిన మంట ఏదీ: నీ ఆఖరి క్వాసతో ఆకాశంలో జ్యోతి జాజ్జ్రల్యమాన మయ్యింది నా మాటలు గుర్తు పెట్టుకో-నా సోదరా।ఃగుయేన్‌ వాన్న్‌తోయ్‌ .న్‌ మాటలు మేం గుర్తు పెట్టుకుంటాం- (వతి ఒక్కడూ (ప్రకాశ (వతాపంలోనే జీవించాలి, మరణించాలి శ్మతువు ముందు పిరికి వాడిగా బతక్కు_ సమస్తం మాతృ దేశానికివ్వు- “తో హూ” (వియత్నామీస్‌) (అనువాదం ; తుళావీ) ((గువేన్‌ వాన్‌ (తోయి ఇరవై నాలుగేళ్ళ ఎలక్టీ9షియన్‌-అక్టోబర్‌ 15, 1964లో సైగాన్‌లో కాల్చివేయబడ్డాడు. అమెరికా రక్షణ కార్యదర్శి “రాబర్ట్‌ మెక్‌నమారా”ను పేల్చి వేయటానికి [పయత్నించొడని)
185
దయనీయం నా పృష్ట భాగాల్నుంచి
వాళ్ళు సీ తొడల్ని ఖండించారు
నాకు తెలిసినంతవరకు వాళ్ళ శస్త్రకారులు-ఆందరూ సర్ణన్స్‌ | వాళ్ళు
ఒకశ్శ నుంచి ఇంకాకళ్ళను విడదీసి కూలదోళారు=
నాకు తెలిసినంత వరకు .
వాళ్ళంతా ఇంజనీరులు, నిర్మాణ నిపుణులు.
దయనీయం
మనమంతా మంచి [ పేమాస్పదమైన
పరిశోధనా ఫలితాలం-
మొగుడూ "పెళ్ళాం నుంచి ఒక విమానం తయారుచేయబడుతుంది
రెక్కలూ-అన్నీ వున్నాయి
భూమికి కొంచెం వైన గిరికీలు కొట్టాం.
మనం కొంచెం దూరం [ప్రయాణించాం కూడ్‌-
గదిలోని ముగ్గురు, నలుగురు లోంచి
గది లోని ముగ్గురు, నలుగురు లోంచి
ఒక డెప్పుడూ కిటికీ వద్ద నిలబడే వుంటాడు
ముళ్ళ మధ్య లోని అన్యాయాన్ని, కొండ మీద మంటనీ
186
నిశ్వాకవిత అతను తప్పకుండా చూస్తాడు సమూహాన్నాదిలిన జనాలు సాయంతాలు ఇళ్ళుకు తీసుకు రాబడతారు చిల్లర వైనల్లా- గదిలోని ముగ్గుకు, నలుగురు లోంచి ఒక డెప్పుడూ. కిటికి వద్దే నిలబడే వుంటాడు ఆతని ఆలోచనలపైన నల్లని జుత్తు అతని వెనకాల-మాటలు- మరి అతని ముందు భాగాన కూడా మాటలే- సామాను ఏవీ లేకుండా తిరుగుతూ- ఆహార సామ్మగి లేని హృదయాలు, న్‌ళ్ళు లేని జోస్యాలు పెద్ద పెద్ద బండ రాళ్ళు అక్క-డ- సర్వద్వారాలు మూనుకుని వడివున్నాయి- అడసులు లేని ఉ త్తరాల్దా-స్వికరించడాని కెవరూ లేరు_ యెహుది అమిచామ్‌ (హిబూ) (అనువాదం $ శిరెంకోో
187
ఇది వూ తండుల జన్మభూమి ఇదీిమా తండుల జన్మభూమి ఈ భూమిని ఆంకెకు తెచ్చుకోవటానికి తోడ్పడిన వాళ్ళు వాళ్ళు దృఢశ్యామల హసాలతో సాయంచేస్తూ మీ తంథఢడుల పొలాలకు అంకెకు తెచ్చిన వాళ్ళు బంధించిన గొలుసులలో కొరడా దెబ్బల వాధల్ని భరించారు వాళ్ళు అంతం లేని బానిసల బరువు పనులన్నీ ధరించి భరించారు వాళ్ళు దానికి నిరసనగా నినదించాను నేను నీవిచ్చిన పనినే వాళ్ళు చేశారని చెప్పుకున్నప్పుడు నా అభిమానాన్ని గాయపరుస్తున్నావు నీవు ఇది మా తం్యడుల జన్మభూమి నీ యుద్ధాలన్నిటిలో వాళ్ళు అసువులు బాశారు సీ (వ్రతియుద్ధంలో వాళ్ళు (పాణాలొడ్డారు దేని కోసం?-ఇవ్వని స్వేచ్చ కోసం తమ కండలతోనూ, గుండెలతోనూ 166
విశ్వకవిత నిరంతరం (శ్రమించారు వాళ్ళు వాళ్ళ శరీరాలు స్వేదజలంలో తడిసిపోయాయి విషాద శాంత న్మేతాలతో నీ అసత్యవచనాలకు నిరసన తెల్పారు. “స్పివు పొందుతున్నదంతా మేమిచ్చిందే” ఆని నేను మా తం్మడుల సంతానాన్ని వా ఇప్పుడూ పొందనిది పొందటానికి అర్వణి నే
ఉఊరితీయబడకుండా హాఫ్‌ “నొ కాల్చి వేయబడకుండా
నేను చేసేపనుల్లో (పకాశించటానికి
&ఓ అవకాశిం కావాలి నాకు
ఇది మా తం[డుల ' జన్మభూమి
త్వరలోనే ఇది మా కుమారులదౌతుంది ఆప్పటికల్హా వాళ్ళు
పీఠాన్ని అధికోహించగలుగుకారని నా ఆకాంక్ష ఎందుకంటే
పీడన వాళ్ళను తుపానులవై పు నడిపిస్తోంది జిమ్మీ షేకొవక్ష్‌ (అమెరికన్‌ బ్లాక్‌)
(అనువాదం వి డా;డి. చం[దశేఖర రెడ్డి)
169
బలవంతులు వాళ్ళు సీ జన్మభూమి నుండి తరలించారు గుంపుగా గొలుసులతో కస్హైకారు జడమీద కుప్పేశారు కొద్ది మంది పెద్దమనుషుల సుఖం కోసం నిన్ను అమ్మేశారు ఆబోతుల్ని అంకెకు తెచ్చినట్లు నిన్ను వళపరచుకొన్నారు కొరడాలతో కొట్టారు మ్ముదలు వేశారు నీ స్త్రీలను పిల్లలు కనే యం్మతాలుగా వాడారు మీ సంఖ్యను సంకరజాతితో పెంచేశారు వాళ్ళు అవమానించిన మతాన్ని నీకు బోధించారు నీవు పొడావు : సదండి ముందుకు, పదండి ముందుకు వానపాములా అయితేనేం పదండి ముందుకు నీవు పాడావు : ఈ మహాభారాన్ని దించక తస్పదు నీవు పాడావు ; 190
విశ్వాకవిత బిడ్డలారా ఐక్యంగా నడవండి విసుగు చెందకండి బలవంతులు పుడ్తూశనే వున్నారు మరింత బలవంతులవుతూనే వున్నారు వాళ్ళకోసం సీవు నిర్మించిన రహదారుల్ని గర్వంగా చూపిస్తారు
వాళ్ళ కోసం నీవు వేసిన రైలు మార్గాల వై
సుఖంగా (్రయాణిస్తారు నీ చేతుల్లో సుత్తి పెడతారు సూరీడు కుంకేలోపల ఇంతదూరం
నడవమంటారు
ఈ భూమ్మీద నా సుత్తిలాగా కొట్టే సుత్తి మరోటి లేదు వాళ్ళ వంటగదుల్లో మీ మందని తోలారు వాళ్ళు కర్మాగారాల్లో పష్సీ గుంపుని విడిచారు ఆసలు వాళ్ళు చేయాల్సిన పనులు
నీకు అప్పగించారు నీకు ధూళీ దూసరా ఇచ్చి తమ ఆనందానికి రక్షణ కల్పించుకునే [ప్రయత్నం చేశారు సీవు పొడావు : నేనూ, నా బాబూ తప్పకుండా వెలుగు చూస్తాము నేనూ, నా బాబూ తప్పకుండా వెలుగు చూస్తాము బలవంతులు పుడుతూనే వున్నారు మరింత బలవంతులవుతూనే వున్నారు నీ నాయకుల్లో కొంతమందిని కొనేశారు
19]
విశ్వకవిత సీవు త డబడ్డావు, గుడ్డి వాళ్ళలాగా... మెత్తని మాటలతో నిన్ను ఒప్పించాలని చూశారు సివు ఓ మార్గాన్ని ఎన్నుకొన్నావు మళ్ళీ మామూలుగా నవ్వావు నీ సవ్వు విన్నారు, ఆశ్చర్యపోయారు ఇబ్బంది పడ్డారు
భయాన్ని కనిపించనీయకు౦డా........ బలవంతులు పుడుతూనే వున్నారు
మరింత బల సమన్వితంగా ---
నిన్ను పరిమితం చేసిన
మురికి వాడల నుంచే
నిన్ను నిరోధించలేని
పూరి గుడిసెల నుంచే
వాళ్ళకు ఇబ్బందిగా, హడలగొ స్టేటట్టుగా
ఏమిటి వాళ్ళ వైపు వస్తున్నది?
ఇవాళశ నీ మీద నిషేధాజ్ఞలు
“నువ్వు ఆది చేయకూడదు”
“నువ్వు ఇది చేయకూడదు”
“తెల్ల వాళ్ళకు మాతమే'
నీవు నవ్వుతావు
వాళ్ళు నిషేధించలేనిది ఒకటుంది.
బలవంతులు....శ క్రివంతులు
పుట్టుక రావటాన్ని
బలవంతులు మరింత బలవంతులు కావటాన్ని
బలవంతులు...
మరింత బలవంతులు, శ క్రివంతులు....
స్రైరింగ్‌ ఎ. బౌన్‌ (అమెరికన్‌ బ్లాక్‌)
(అనువాదం డా! డి, చర్మద శేఖర రెడ్డి
క్షే
అదనం అనుకున్నాను లయబద్దమైన ఓ గీతం రాద్దామని కానీ విష్ణవం విచ్మిత లయ విన్యాసోలకు అవకాశం ఇవ్వలేదు అప్పుడు మా పొరుగావిడ_ నేను అసహ్యించుకుంటాననే పొరుగావిడ అంది: “చెట్టు మీద కవిత్వం రాస్తావా” అని నాకు చెట్టంటే ఇష్టం అందుకే అనుకున్నాను ఓ చక్కని పచ్చని వె కవిత రాద్దామని ఊహని గట్టి చేసుకోవటానికి కిటికీలో నుండి తొంగి చూశాను బడి ఆవరణంతా సిమెంటే మచ్చుకు పచ్చదనమే లేదు మాన్‌ హట్టన్‌లో చెట్టు వెరగవు పోనీ ఆకాశం- / విశాల వినీల వియ త్రలం గురించి రాస్తే కోని డిక్‌ను ఎన్నుకోనందుకు మబ్బులన్నీ కిందుగా పరుచుకున్నాయి 198
విశ్వకవిత ఆందుకే మళ్ళీ ఆలోచించాను అప్పుడు తట్టింది నాకు నా తుపాకీని శుభం చేసుకుని నా కిరోసిన్‌ సఫైని సరిచూసుకోవాలి గాని నే నసలు రాయకూడదని ఇది కవిత్వం రాసుకునే సమయం కానే కాదేమో నిక్కి జీయోవన్ని = (ఆమెరికన్‌ బ్లాక్‌) (అనువాదం డా డి. చంద శేఖర రెడ్డి) క్షేరిడ్ల
అవ్ము గర్భసావాలు నిన్ను మర్చిపోశేయవు పుట్టిన, పుట్టని బిడ్డలు కూడా గుర్తుంటారు నీకు చిన్ని చిన్ని కేశాలతోనో న అసలు జుట్టు లేని మెత్తటి మాయ పిండాలు ఈ గాలినెప్పుడూ అనుభవించని గాయకులూ, కార్మికులూ నువ్వెప్పుడూ వాళ్ళని అలక్ష్యం చేయవు కొట్టవు, నిశ్శబ్ధంగా వుండమని గదమవు కాస్త మిఠాయి పెట్టి బుజ్జగించవు చీకే బొటన వేలిని తీసెయ్యవు వచ్చిన దెయ్యాలను తరిమెయ్యవు నీ తియ్యని నిట్టూర్పును నియమిస్తూ వాళ్ళనెప్పుడూ విడిచి పెట్టవు కంటికి రప్పలా కాపాడే అమ్మ ఆతృతతో వాళ్ళకు తినిపించటానికి తిరిగి వస్తావు గాలి చేసే గోలలో నా అస్పష్ట మృత శిశవుల గొంతులు విన్ఫించాయి నేను పొందిన, విడిచిన ఎప్పుడూనా _సన్యాన్ని (గోలని నేనన్నాను కర్ట్‌
విశ్వకవిత కన్నల్హారాః నేను పాపం చేసినట్టయితే, మీ అదృష్టాన్ని లాక్కున్నట్టయితే మీ జీవితాన్ని పరిపూరర్తికి ముందే తుంచేసినట్టయితే మీ పుట్టుక నుండీ, పేర్ల నుండీ మిమ్మల్ని వంచితుల్ని చేసినట్టయితే మీ ఆమాయకపు కన్నీళ్ళ నుండి క్రీడల నుండీ, (పేమ వాత్సల్యాల నుండీ, అల్లరి నుండి, వివాహాల నుండీ, బాధల నుండి, మరణాల నుండీ వంచితుల్ని చేసినట్టయితే మీ శాలి క్వాసను విషపూరితం చేసినట్టయితే, నన్ను నమ్మండి కావాలని చేసినా ఈ కృత్యాలు నేను కావాలని చేయలేదని నమ్మండి ఈ నేరం నాది కాదని గొణుక్కుంటున్నా అయినా ఎందుకు। ఎలాగూ మీరు మరణించారు ఊహూ మీరసలు పుట్టనే లేదు నిజమే అదీ తప్పే ఎలా చెప్పాలి మీకుః నిజాన్ని ఎలా చెప్పాలి? మీరు పుటారు. మీకు శరిరం వుంది. మీరు మరణించారు మీరెవ్వుడూ నవ్వలేదు, వథకాలు వెయ్యలేదు, ఎడవ తేదు అంత। 1906
విశ్వాకవిత నమ్మండి నన్ను, మిమ్మల్నందర్నీ (పేమించాను నమ్మండి నన్ను, మీరందరూ నాకు తెలుసు ఆ పరిచయం కొంచమే కావచ్చు కానీ, నేను మీ అందర్నీ - | పేమించాను (అనువాదం ; డా డ్రి, చర్యదశేఖరరెడ్డి)
197
దళిత హృదయాల కోసం శ్వేతజాతి ముఖం బద్దలు కొట్టిన మాల్క_-౦ చూపుల కోసం నల్లవాడిని ఆశీర్వదించటానికి ఎత్తిన మాల్కం చేతుల కోసం మాల్క_0 దృష్టిలో మనమంతా శ క్రివంతులం- నిప్పులుమిసే మాల్కం మాటల కోసం విజేత ఆలసట లేని దాడుల కోనం [ప్రపంచం మారుతున్నా వైన వేలాడుతున్న మారని అక్షరాలవి మాల్కం చెప్పనే చెప్పాడు అందుకే ఆతన్ని చంపారు చెప్పినందుకూ అట్లా అనుభూతి చెందినందుకూ అట్లా వున్నందుకూ అట్టా మార్చినందుకూ -ఇవన్నీ అతని హృదయంలో గాడంగా నెలకొన్నాయి 108
విశ్వకవిత మనల్ని మన మురికి నగరాల నుంచి ఉద్ధరించిన మాల్కం హృదయం కోసం ఈ శ్వేత రాక్షనులవై అతని ఉపన్యాసాలు, "దాడులు, పుకోగమనాల కోసం నల్లవాడాః: మీ ఆత్మగౌరవం కోసం మీ జీవితాల కోసం మీ మనసుల్ని న్యాయ భావనలో నింపటం కోసం ఆతను చేసిన [పార్టనల కోసం మన నుండి వెళ్ళిపోయి, అదృశ్యమైన అతని సమ్మగరూపం కోసం మన మాటల్లో హత్తుకు పోయిన ఈ నల్లదేవుడి కోసం అతని సమ్మగ స్వరూపం కోసం న్స్‌ సమ్మగత్వం కోసం వెకి చూడు నల్లవాడా! న తి మాటలూ, తడబాట్లూ మానెయ్‌ పెకి చూడు నల్ల వాడా! అడుక్కో-వటం, వంగి సలాములు చెయ్యటం మానెయ్‌ ఆతని కోనం ఆ మహాత్ముడి కోసం ఈ [పపంచ చ్మకవర్తి మాల్క_ం కోసం ఆతని మరణానికి పగతీర్చుకునే దాకా
క్షేర్రి
విశ్వకవిత మనలో ఏ ఆణువూ మ్మిశమించరాదు -అతన్ని చంపిన మూర్ధ జంతువులు... మనం విఫలమైతే స్వచ్చమైన గాలిని పీల్చనే వద్దు ఈ తెల్టవాళ్ళు దిగంతాల వరకూ మనల్ని వాజెమ్మలని పిలిచినా సరే ఇష ౭౦ శేరాయ్‌ జోన్స్‌ (అమెరికన్‌ బ్లాక్‌) (అనువాదం : డా డిం చందశేఖర రెడ్డి) కైగ్ర0
కఎ్రతజతలు జా
- _ 'విశ్వకవితిని గూర్చి, రంజని-నందివాడ భీమారావు కథల అవార్డును గూర్చి మొదటిసారి పస్తావించిసవ్పటినుండి నేనున్నాను సుందరయ్యా అంటూ దైర్యం చెప్పి (ప్రోత్సహించిన నందివాడ భీమారావు గారికి,
& ఈ కావ్యానికి సంపాదక బాధ్యత వహించమని ఆడిగినపుడు సహృద దయంతో అంగీకరించి సంపాదకత్వంతో పాటు తమ అనువాదాల్ని అందించి పూర్రిచేసిన కేంద్ర సాహిత్య అకాడెమీ అవార్డు (గహీత కె. శివారెడ్డి గారికి నిఖిలేశ్వర్‌ గారికి,
-
_విశ్వుకవితలో (పచురించడానికి తమ కవితల్ని అందించిన తెలుగు కవులకు,
-
ఈ కావ్యానికి సహకరించండి ఆనగానే తమ అనుబదాలు పంపిన తిపురనేని శ్రీనివాస్‌, నిర్మలానంద, వేణు, చం్యదశేఖర్‌ రెడ్డి, శంభు, తుశావీ, దేవరాజు మవారాజు,కె. విశ్వనాథం, విజయభాస్కర్‌, ఖాదర్‌, తదితరులకు, అవసరమైన పుస్తకాలు అందించిన వానిరెడ్డి నవీన్‌, ఆకారాజు, గాలినాసర రెడ్డి, జగన్నాధశర్మ, నందినిసిధారెడ్డి తదితర
4 ఈపుస్తక ముదణకే కాక రంజని కార్య్మ్మకమాలు సాఫీగా సాగడానికి ఆర్థికంగా, హార్దికంగా తోడ్పడిన అనేక సంస్థలకు,
జ ఇతర దేశాల కవితల్ని తెలుగులో వేసే కన్నా తెలుగు కవితల్ని ఇంగ్రీమలో తెచ్చేందుకు గట్టి కృషి చేస్తే బావుంటుందని అంటూనే “విశ్వకవితకి' ముఖచ్మితం గీసిన శీలా వ్మీరాజుగారికి, తోవలి అతరాద లంకరణ చేసిన ఆశోక్‌ గారికి,
-
అందంగా ముదించిన బాలాజి ఆర్ట్‌పింటర్స్‌కీ, బ్లాకులు తయారు చేసిన గోపీకి---
-
ఇంకా ఎందరో మహానుభావులు అందరికి వందనాలు__ చీకోలు సుందరయ్య (అధ్యక్షులు), వి, సుమతి, (ఉపాధ్యతురాలు), వి. రామనాథ్‌ (కార్యదర్శి, ఆర్‌ వి.కె, సాయిగాంధీ, (సహాయ కార్యదర్శి), వి. పద్మనాభన్‌ (కోళాధికారిి, కార్యవర్గ సభ్యులు : జి. శామ్యూల్‌, భమిడి వెంకటేశ్వర్లు యం, ్రీనివాన్‌, ఎస్‌. విశ్వనాథశర్మ, నడిమింటి జగ్గారావు, చిలకమర్తి గోపీకృష్ణ 4& వి, గిరిజ.
లు టు మ! ర గ న న స స్త య టం! స నా లో. తలే. గో క లొ సో య సత [| రు నం మ సల సట్టిసడ్‌ మ్‌ సన వ తన టం లు? యన ల ౧ . టలు చట. క త త న్‌ా ఫే భ్‌ నే ప. పోచ సన. ళు .. స మ ల్‌ సల న మట నా న్‌ యనిన కం. [ టి. ౨. వై! గ్‌ 0 గం సట. తీసాక ణక ౧ టన. |. నఖ న చ టి న మో ప స్‌ వత్త నవ లే స స త నం స. క; న. స ల స. ళం. మ మం. ల సు త గళ్ల స వ న య్‌. సం మ టట. క 7న ఖై మ మం... క స్‌ | లో | స. టి స నష కన? నయనే స | | ర్ట ర రో య యన (0. స గ్గే శ న ళో క. నో టం యయిన త. లో టో... న టట యం బ్‌ సరం... న. నటనల సం న ఈ న మ