Telugu Vignana sastra bodhana paddatulu1 - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

౧... విజ్ఞానశాస్త్ర బ్‌ ధనాపద్ధతులు. . య. ౨. టజగం03 07 24ఉయగ6 5యు0ం8). 7 న య? | “ట్ట | ( 1 | " - ఎ నెర షం ళు ల.

విజ్ఞానశాస్త్ర బోధనా పద్ధతులు (3002095 0౯ 79402063 301302 ) రచయిళలు ని ఎ బ్లైచులు తవా టక లెకలర్‌, ఎ ౫ కాలేజ్‌ అట్‌ లటుడ్ది శషనో మెభిల్‌వళ్ళుం కా రామఠోఅేళ్యూరరొవ్రు, 4 5౭ 4 ౨ అెక్సారర్‌ ఎ కే కాలేజ్‌ ఆభ్‌ ఎడ్యూకేషన్‌ మబిలీవబ్బీ2 శ్ర లీల ౫4 50 1 కణ లెళ్చరర్‌, ఎ జౌ కాలేద్‌ ఆథ్‌ ఎడు కేవ్యన్‌ , మబిటీవట్ళ రై

(వ్రళమ_మ్నుభైణ ]బ్రై3 ద్వితీయ ముదణ 1985 (వ్రళులు 1000 రంల ర్క ఇ ంలో సం వరక? + న్లో ౧ తా లి (లో ఉం ద త్‌ (తలు రచయితల వద్ధ అభించును మూల్యము - రు 98.66 ఖ్‌ (భ్‌ ణా తకేజివెవ్‌ మచిలినట్నం

తొలిపలుకు నేడు విజ్ఞానళాన్త) జ్ఞానము మవ ఊవొకందని రీతిలో విస్తరించిపోతోంది. పాత సిర్దాాతాల స్తానే క్లిష్టమైన కొత్త సిద్దాంతాలు అమలులోకి వస్తున్నాయి ఈ పొర్పులను వఏతిబింబించేటందుకు పొరళాలస్థాయిలోని విజ్ఞాన శాన పార్య ప౦ణాళికలు పునర్నిర్మించ బడుతున్నాయి. ఘూక్మవిషయాలు సిద్ధాంతాల స్టానే నేటి విద్యార్థులకు క్లిష్టమైన విజ్ఞానళ్శాన్త్ర, నూ(ాలు నీన్రాంళాలు జోధించవలసిన ఆవళ్యకత పర్పడింది వప వయనులోనున్న విద్యార్థి కై నా ఎంతక్లిష్ణ్టతర్వమెన విషయా న్ననా ఆ విచార్థి వయసుకు శక్తులకు తగిన పద్ధతిని ఉపయోగి స్తే టా బోధించడానికి వీలవుత.9ది అనే అభిప్రాయానికి విలువ ఇరుగుతోంది గినినిబటి బోధించే విమయముతో పాటు బోధించే పద్ధతికి కూడ ల పా 9ముఖ్యత ఉందని 'ఆలుస్తోంది ఉపాధాకర్థ్రయ శిషణలోఉన్న విద్యార్థులకు శ్‌్షాన శాస్తాంన్ని విద్యార్థుల వయన్ము శక్తులకు అనుగుణమైన పద్ధల్నిళ్షో బోధించ డానికి తగిన క్లూనమ్హును సమకూర్చాలి ఉపాధ్యాయ విద్యలో శిక్షణ షా9దుతుసళ్లో విభా బట్టలకు వై అవగావహానను ఈ పు_న్త్షకము అంశాజేయగలదని భావి స్తున్నాను ఈ పుస్తకము బి ఇడి కళాశాలలలోనూ మరియు టిటి ల౦దునూ శికణపొ౦దు తూ జీవళా(స్త్రమ. లేక ాతికళా్ర్రుమును బోధనా పద్ధతిగా స్వీకరించిన విద్యార్థులకు మిక్కిలి ఉపయోగకరంగా ఉండే విధంగా రూపొందించడానికి శతథా వధీయత్నించావ

ళ్ళ ఈ గ్రంథములో విజ్ఞానళ్యాన్త స్వభావము బోధనా పద్ధతులు పార్యవథక రచన మూల్యాంకనము ” మరియు విజ్ఞానళాన్త పార్యప4ణాళిక అనే అధ్యాయములను సివి వైనులు శాయ్ర యవద్ధతి శాత్రయ వె ఖరులు”" లక్యములూవిలువలు వ౦ితిభా న్వేషణాపథకము నవా సంబంధము విజ్ఞానశాస్త్ర ఉపాధ్యాయుని లమణములు_ అనే అధారయములు కె 'శామకోశేళ్వరావు బోధనోపకరణములు (వయోగశాలలు అనే అధ్యాయములను కె లీల రచించారు ఈ గ9ంఛాన్ని _ మెరుగువరచడానికి సహృదయంతో. నిళ్ళాణాత్మక సూచనల ని స్తీ కృతజ్ఞ తతో స్వీకరించగలము ఈ పుస్తకరచనలోను ము[దణలోను మాకు సవాకరించిన మ్మతులకు "పెద్దలకు మాక భ్రరడ్డి తలు

విషయనూచిక

ఆధ్యాయను వరున నెం. శ పార్యపథక రచన ర్‌ 2 విజ్ఞానశాస్త్ర బోధనా వద్ధతులు / (9) ఉపన్యాస=(వ్రదర్శనా పద్ధతి క8ి (9) పరిశోధనా పద్ధతి 46 (42) నమస్యా పద్ధతి 5్‌ళి (ఎ 'పోజెక్టు పద్ధతి 67 (9 వయోగశాలా వద్ధతి ర్ట (1) వ్యక్తిగళ పద్ధతి శశీ (1 పోధ్రాన్స్‌ లెర్నింగ్‌ 88 త్రీ విజ్ఞానళాధత్రు పార్యు [వణాళిక 108 (2) విజ్ఞానాప్ర నిషయమును ఎంపిక చేయుట 106

(0, విజ్ఞాననా ప్ర “పార్య (వజ+ికలో ఎంపిక చేసిన విషయాన్ని 1కోమనములో అమర్చుట క11 (౧) వ ౧. అ ౩ క్షే (49౩580 121 (9 6౧1౫౩ )4 56669 క! (0 నఫేల్త్‌ విజ్ఞానళాప్రు టోధనా (వణాళిక 26 (౧ ౮ల౫£5ల0 సూచనలు తికి క్‌ మూల్యాంకనము 140 42 మూల్యాంకనము విర్వచనము 148 (0) మూల్యాంకనములో రకములు 1465 (09 అత్ష్మ్యుములు శ48 (4) మూల్యాంకనా పాధనాలు 168 (ల) ఉత్తమ వికషల లతణములు కశ

స్‌ (0 వ్యానరూవ పరీక్షలు కక (9) విషయతంత పరీక్షలు 180 (1) విషయకంగత్ర పరీక్షొంళములు 04 () ప్రమాణ పరీక్షలు 72 () అళ్యసనానుళభవములు 180 6 జాతీయ విజ్ఞానశా(న్తు పతిభా'న్వేషణ పథకము 196 7 భౌతిక జీవ శాస్రుముల బోధనా లత్యములు మరియు విలువలు వేత్త ర్మ ఉత్తమ పిజ్జానళాన్త్ర ఉపాధ్యాయుని అతణనములు 2కి రి శాస్రీయ పద్ధతి ఏ9 కేరి అనోన్టన్య స౦బ౦ధ్రచ్సు వి5్‌8 1 వయోగశాల (పణాళిక మరియు నిర్వహణ 268 శ్రే[ీ బోధనోపకరణములు 297 (2% శ్రవ్య దృళ్య పరికరముల (ప్రాముఖ్యత మరియు ఉసయోగములు 280 (ఏ) శ్రవ్య దృళ్య పరికరముల నుపయోగించునప్పుడు తీసుకొనవలసిన జా(గ్ర త్తలు 800 (౨ ళోధనోవకరణములురకములు 801 (ఈ) దృళ్య పరికరములు 802 (9) శ్రవ్య పరికరములు 818 (9 కృత్య పరిశరములు తీగ (9) విజ్ఞానయాత్రలు 820 (ఏ విక్ఞానకాస్త్ర నంఘములు 8928 (ఏ) విజ్ణానళాస్త్ర అభిరుచి.విషయములు రిలి8 (0 విజ్ఞానశాస్త్ర (వదర్శన 890 ళం న్మృతి ఉపకరణములు శత! 18 _ సర్యపదించుటకు పుస్తకములు తి94

అధ్యాయము కే అద విజానశాస్త్రస్వభావము ర విజాన కాస్త్రం ఎ౮ా పుంవాలో చెప్పే మతము ఖచ్చితంగా ఎ౮ావుండాలో జా

చెస్తుంది. __. ఐన్‌స్టీన్‌

ఎరంత మహాపాపం ఒరు అందుశే తవాను ఊప్పెనిదిము సంపి ఫగవం డు మిమ్మల్ని శిషంవేడు. అన్నల తినుకటి కౌకాయన ఇంకొకరు కగవత భాం ౯౬ సరిగ్గా అర్థం చేసుకొన్న వారెవరూ అం మాట్లాడరు అన్నాడు

ఠి ఓకిసారి రైళ్లొ వెఖమన్నప్పుడు నా ఎదులుసీస్ణో మూత్చున్న వ్యక్తి ఆవేంగా “మూడింది వాళని షొప్పీ (శొపు వాహ్మ్‌బు ఎన్సిమూ తప్ప మరో (పపంచం లేదు అవా వగ్గా తేదా లేదు ఫొపం పుణ్యం లేదు సైన్సొచ్చి తగలేఎందండి జనాన్ని అన్నాడు పక్కనె కూడ్చున్న రైతోకతను వవోనండి సుబ్బరంగా రెంఎపూస్లా కూడు తింటున్నాం మా పెద్దన్నాడు రెండ. బస్తాలోష్టే అమ్మోనియా వె పది పస్తాలదాకా వాగేస్తున్నాం అన్నాడు విజ్ఞాన శా హ్హా9ిన్ని ఆకాళానికెత్తె సే మూత ఫక్తుల్ని అర్థరషితంగా విమర్శించే అజ్ఞానులను మనం నత్య జీవితంలో తరచు చూస్తూనేవుంయాము దినికి కారణం విజ్ఞానకాత్రు స్వభావాన్ని మనము సరిగ్గా అర్జం చేసుకోకపోవటమ విజ్ఞానళాత్ర్రం లేక (సకృతి కొత్రజ్ఞానము పరిశీలన మరియు [పయోగముల

నుంచి లభించిన అంతర్‌ దృష్టులమీది అధారపడి ఉంటుంది సహజ శాస్త్రలజ్ఞానము సాం్యపదాయము మరియు హేతువాదముమీద మా తమే ఆధారపడి వుంటుంది

విజ్ఞానశాస్త్రృము యొక్క వరాల భావాలు లా అతో లేక అభ్యుపగమములు (23 0 తకం 028) 1 _ విజ్ఞానూస్త్ర విషయము _పపంచములో పంశీలింపబడతగు ద గ్య షయముల నే మీద ఆధారపడివుంటుంది “*పరిశీలింపబడు అంటే మానవ జ్ఞానెందియ ముల ద్వారా 'సేకరింపబడు లేక మానవ మనస్సుకు విషయతం త దతాంళయిను అనువదించి బోధన అని అర్థము 2 _విషయాత్మక విశ్వములో సామృము (1001 ఛి ఉందని విజ్ఞాన శాస్త్రము భాఎఏస్తుండి అంటి దృగ్వ్యిషయ ములను పువక ష్పెత్తి చేయవచ్చు ఎందుకంటే అశ్వ ముయొక్క మౌలిక లక్షణములు మారకుండా శాశ్వత ముగా ఉంవాయి అంటే (పకృతి మారకుండా అనమ్య 864 గా వుంటుందని కాదు ఫలితములు కారణములుంవాయని దీని అర్థను తి _విజ్ఞానాస్త్రము తప్పక జరుగుతుందనే దృక్పధమును కల్గియుండక జరగ డానికి అవకాశముంది అనే దృక్పధశును కల్లియుంటుంది విజ్ఞానకాస్ర్రం సంభావ్యత (౨000101 ౫] ను గూర్చి తెలుపుతుంది కాని తధ్యమ ల [0౮౪ 94 ఆగ] గూర్చి తెపదు చిక్పుడుమొక్క. తిద భిన్నప్తతము శల్లియుంటుండి అని విజ్ఞానళాస్త్రము చెప్పిండి అంటే (పతి చిక్కుడు మొక్క (తిదళ భిన్నప తము తప్పక కలిగియంటుందన కాక (పతీ చిక్కుడు మొక్క (తిదళ భిన్నప్మతమును కలిగియుండడానికి ఎక్కువ అవకాశం వుందని మ్మాతమే అర్థం వెసుకోవాలి ఎందుకంటే (పపంచములి వున్న (పతీ చిక్కుడు మొక్కని మనం పరిశీలించడము లేదు వివిధ శాస్త్రాలు విభిన్న దృక్కోణాలలో విశ్వమునకు అర్ధం చెప్పడానికి (ప్రయత్నిస్తాయి. సాంఘిక పరిస్థితులను దృష్టిలో వుంచుకుని సమాజ ళాసా౦ల్తు అర్థం చెఒతే జ్ఞానేందియాలు పరిధిలో వున్న ద అగ్విషయాలకు దృష్టిలో వుంచు కుని విజ్ఞానగొస్త్రము విశ్వమునకు అర్థం చెప్పడానికి (పయత్నిస్తుంది దృగ్గోచరము

కె

గాని విషయాలను అంటే (పకృతి అతీకమైన విషయాలను ఆధారం చేఎకొని తత్త్వ కాస్త్రయి (పకతి విషయాలను అర్హవంతం చెయడానికి (పయత్నిస్తుంది పై విష యాలష పరిశీలిస్టే ఏ శాస్త్రము సంపూర్ణ యదార్జమును అందడివ్వలేద) సృష్ట మౌతొంది సంపూర్ణ యదార్థం కావాలంటే అన్ని శాస్త్రాలు మన కందిచ్చిన విష యాలను అర్ధం చేసుకోవాలి

విజ్ఞానాస్త్రము తన పరిలో సత్యాన్ని కనుగొనకానికి (పయత్నిస్తుండి విర్టానకాస్త్రము నుంచి ఉద్భవించిన సత్యము సర్వ వేళలా సర్వపరిస్థితులలోను కాళ్వ తంగా వుండే సత్యము అంటే కేవల సత్యము [20501016 ఈ) కాదు. అడి ఈనా. వుండే సత్యము అంటే సాపేక్ష ఒత్యము [మ 2కి 76 12 ఓ] గూర్చి మ్మాతమె మాస్తాడుతుంది ఈనాడు యదార్థమనుకౌన్నది రేపు కల్పిత మవవచ్చును అనే విషయాన్ని ద ష్టిలో వుంచుకుంయింది అందుకే విజ్ఞానశాస్త్రము అందించిన థ్ఞానంన్ని యదార్థమనడం కన్న సంభవించడానికి అవకాశం ఎక్కూవున్న [0020 ౮7) విషయము అని నిర్వచనం చెపితే మంచిది

దినినిబట్టి ఆలోచిసే వి్రానళాస్త్రము భగవంతుడు మానవాతిత ళక్తుఎ మొద లైనవాటిని త జణిగరిస్తుందని కొందణు అనుకోవచ్చు అది సరైన ఊహకాదు విజ్ఞానళాస్త్రము ఆ విషయాల గూర్చి మాస్హాడదు ఎందుకంటే ఆ విషయాలు దాని పరిధిలోకి రావు ౨ విషయాలు త త్వాాస్ర పరిధిలోకి వస్తాయి ఆ విషయముల వార్చిన క్రానాన్ని సంపాదించాలంటే త క్వ్వళాస్త్రము తత్సంబంధమైన శాస్తాలను అధ్యయనం చెయ్యాలి అవాగే డృగ్గోవరమైన (పకృతి విషయాలను అర్థం చేసుకో వాఅం టే విజ్ఞాన శాస్త్రమును అధ్యయనం చెయ్యాలి

విజ్ఞాన శాస్త్రము వస్తుసంబంధ విషయాలకి (పాధాన్యత నిచ్చి మానవుడు వున్నత విలువలవైపు పురోగమించకుండా అడ్డుపడుతుందనే విమర్శ వుండి విజ్ఞాన శ్యాస్తాన్ని [ప్రాపంచిక విషయాల్ని అర్హం చేసుకునెఎందుకు మ్మాతిమె ఉపమోగిస్తే బాగుండేది కాని ఈ మధ్యకాలంలో. విజ్ఞానళాస్తాన్ని _పపంచాన్ని మార్చడానికి మానవులు ఉపయోగిస్తున్నారు దానివల్ల విజ్ఞానళ్ళాస్తానికి మానవుడు వొనిస అవు తున్నాడు విజ్ఞాన ళా స్తాన్ని అదుపు చేయలేకపోతున్నాడు అలాకాక అతడు యజమాని స్థానములో వుండి విజ్ఞాన కొస్త్రము తన _శేయస్సుకు మ్మాతమే ఉపయో

ణీ గిస్టే ఏజ్ఞానూ స్త్రము ఏక్వ మానవ ఎల్చాణా కి పపయోగపడుతుంది విజ్ఞాా శాస్ర అన్వయములు మానవ శేయస్సుకు మానవ ఏనాగానికి కూడా తోడ్పడతాయి మానవ శేయన్సు ఎ తోడ్చడితే దాని పొగిడి మానవవినాకానికి దారితీసే కా స్తాన్ని చుయ్యబడుతుంటాము. కాని ఇంతకీ తప్పెవరిది " వరదల్లో చిక్కుకున్న జనానికి ఆహారపొట్టాలు పడెయ్యచానికి యుద్ధంలో బాంబులు చేసి మానవ వినాకానికికూడా విమానాల నుపయోగిస్తాము తప్పు విమానానిదా * దానిని ఉపయోగించే మాన వుడిదా ? విజ్ఞానాస్త్రము మానవుని చేతిలో ఒక పనిముట్టు అది ఉపయోగించే వ్యక్తి స్వభావాన్ని బట్టి ఫలిగాన్నిస్తుంది అంటే మానవ వైఖరి అభిరుచి విలువలో మాడ్చ రావాలి ఆ మాచ్చులకోసం విజ్ఞానకాస్త్రముతా బాటు ఇతర శ్మాస్తాలు తమకు కేయింపబకిన పరిధులలో _లవం కంగా కృషిచేస్తె మానవుడు విజశ్ఞానగాస్తాన్ని తన సౌభాగ్యం కోసం ఉవ మోగించుకుంటాడు విజ్ఞాన శాస్త్రము మూర్త దాలో ఉన్న విషయాల “సఖ్యంగా పంగణనలోకి తీసుకంయింది తత్త్వ "ాస్త్రము అమూ ర్తడళరో ఉన్న విషయ ముకు ప్రాధాన్యత ఇస్తుందని పారంవంలో అనుకున్నా విజ్ఞాన శాస్త్రము అమూ ర్త చళలోనే ఆగిపోదు మూ ర్ధదళ ఎ అధారంగా చేసుకొని అది అమూ ర్తదళ వైప పయాణం చెస్తుంది త త్వకాస్త్రం చాలా భాగం అమూ ర్తడళనుంచి పయాణం 1పారంభించి మూ ర్రదళలో వున్న విషయాలకు అర్ధం చెపుతుంది ఈ మధ్య కాలంలో విజ్ఞాసకాస్త్రము త ల శాస్త్రంలో పొకడలను గమనిష్టే పైన చెప్పిన భేదము మంగా అదృ్శ్య్యమౌతోందని తెస్తుంది త త్వశాస్త్రములో భౌతిక క నికి పాముఖ్యము పెరుగుతుండి అ౮ాగే ఈనాటి ఎన్టాన శాస్త్రముతో. (ముఖంగా భౌతిక కాస్త్రమలో] ఖ్రానబి కిష్టమైన అమూర్త దళలోకి పవేసిస్తోంద్రి. ఉదా నారణగా భౌతిళాస్త్రములో విశ్వము-పుట్టుక జీవశాస్త్రమ లో జీవులపుటుక € గూర్చి నేటి సిద్ధాంతాలు చావా అమూ ర్తదళలో ఉన్నాయి ల మనకు ఇంకా మానవులుగా వృండే అర్హతే పూర్తిగా లేదు కాని విజ్ఞానకాస్త్రం మనల్ని దేవతలుగా చేసిండి బహుశా దానివల్లే మనం విజ్ఞాన శ్యాస్తాన్ని సరిగ ఉప మో గించలేకపోతున్నాము వయస్సు మళ్ళిన వ్యక్తి పడుచు భార్య నదుపు చేయ లేడంవారు విజ్ఞాన శ్యాస్తాన్ని అదుపు చేయడంలో మనస్టతి ఇంచుమించు అలా? ఉంది

అధ్యాయము ఎల్ల అల పాఠ్య పథకిరచన [165302 2 200 ౨8]

ఒక ఉపొధ్యాయుడుం డేవాడు ఆయన తరగతిళ్‌కివచ్శి. ఏరా వ్‌ం పారం చెప్తన్నా. అ? అడిగెవాడు విద్యార్థులు ఎలానా పాఠం చెప్తున్నారండి అంటే ఆయన ఒక విద్యార్థినుంచి పార్య పుస్తకం తీసుకుని తాను చెప్పవలసిన పారాన్ని వారి ఎదురుగా చదువుకుని పాఠం మొదలు పెట్టేవాడు ఒక్కొక్కసారి ఆయన పొరం చదవడం పూ ర్తికాకులడానే గంట కొడ్తే రాజాలాగ తరగతిలోంచి విద్యార్థుల వైపొకసారైనా తిరగకుండా న్నిష్క-మిం చేవాడు తరగతిలో ఆ విదాంర్థుల స్ధితి బయం వారి భఎషంత్తు ఊపహించండొకిసారి తన కూతురు పెళ్ళి చెయ్యబొాయె న్యాదాత కూడ పె, ఎక్కడ చెయ్యాలి. ఎంత ఖర్చు పెట్టాలి ఎన్ని రోజుల చెయాలి ఎవరెవర్నె పిలవాలి అని మానసికంగానై న ఒక పథకాన్ని ఊపించు కుంటాడ

ఒక పథకం లేకుండా టోధన కుష్మకమించే ఉపాధ్యాయుని తరగతిలో ఉత్పన్నమయ్యే సమస్యల కంతుండదు తానెందుకు పారాన్ని బోధిస్తున్నాడో తనకు తెలియకుండా విద్యార్థుఎ ఎందుకు నేక్చుకుంటున్నారో వారిని తెలుసుకోనీయకుండా తరగతిలో ఒకి అయోమయావస్థని సృష్టిస్తాడు అందుకే (పతి ఉపాధాఖయుడు తాకు భవిష్యత్తులో చెప బోయే పకి హైరానికి ఓక పథకాన్ని రచించుకోవాలి ఆ పధకం [(పకారం టోధన జరిగితేనే బోధనాభ్యసనము అర్జవంతము ఫలనంతము అవుతుంది పార్యపథక నుంటే ఏమిటి ?

సమీప భవిమ్యత్తులో జరపటబోయే చర్యకొరకు రూపొంధింసబడ్డ సథకమును లేక మార్దదర్శినే పార్యపధక మంఎారు సౌమాన్య భాషలో చెప్పాలంటే బోధింప

6 టోయే పారాన్ని ఎ. బోధించాలి అన్న (ష్నకోసం ముందుగా రూపొందించు కొన్న పథకాన్ని పాగ్యపథక మంచాళు పార్యపధకము విద్యార్థులలో విజ్ఞానళాన్త్ర భావనలను నై పుణ్యాల మొదలైనవానిని పెంపొందించడానికి తయారుచేసుకొన్న బి, అకట జ ది, లా న

ఒక (క్రమబద్ధమైన స్టితి స్టాపకమైన సమిక్ష ఏర్పరచుకొన్న విజ్ఞ న కాస్త్ర అజ్యాలను సాధించడానికి అనువెన సాధనములు దీనిలో పొందుపరచబడి ఉంటాయి

వార్యపథకావసరము జోహన్‌ ఫియడ్‌రిచ్‌ హెర్చార్ట్‌ [1776- ర్య ]] అను విదా?వే త బోధనల వల్ల గుర్దింపబడినదరి చెప్పుకోవచ్చు ఈయన అభ్యసనా హ్మ్‌తము మనోఎర్షాన శాస్త్రంలోని సంసర్లవాదము [గీ5500 21 02 యు] నుంచి ఉద్భవించింది దీనినిబట్టి ఒక విదాంర్థి ఒక వస్తువును పత్యషంగా చూసినపుడు చానికి సంబంధించిన భావన అతనిలో ఏర్పడుకుంది అవ ఏర్పడిన భావన విడిగా ఉండక ఆ వస్తువుగూర్చి నా విద్యార్థి ఇంతకు ముందెర్పరచుకొన్న కావనతో సంబంధ మెర్పరచుకొంటుండి అంటే ఒక వస్తువు గూర్చి (కొ తగా ఏర్పడ్డ భావన ఆ వస్తువుగూర్చి ఇంతకు పూర్వ మేర్పడిన భావనలతో సంసర్షమవుతుండి. దీనినే సంసర్థబి అంటారు ఇదే హెర్చార్ట్‌ అభ్యసనా స్వూకాలకి ఆయువుపట్టు ఒక వస్తువు ఒక విదాంర్థి పరిధిలోక్తి వచ్చినపుడు ఆ విద్యార్థి ఆ వస్తువులను (ప్రత్యక్షం గానే కాక అంతర్గతంగా కూడా చూస్తాడు అంతర్జతంగా చూడ్డమం టే ఆ వస్తువును (వత్యక్షంగా చూస్తున్నప్పుడు ఒ [కొత్త భావన వస్తుండి దానిని తనలో ఆ వస్తువు గూర్చి ఏర్పడ్డ ఇతర భావనలతో సంబంధం కల్పిస్తాడు దీనినే అంతర్గతంగా చూడ్డమంటారు

ఈ మొత్తము (పకియ ఫలితమే అంతర్‌ జ్ఞానము (తరలి 09] ఈ ఆంకర్‌ జ్ఞానాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని హెర్బర్ట్‌

1] స్పష్టత ౭] సంసర్జము 3] (కమబద్ధ వ్యవస్టీకరణము శీ] (కమబద్దమైన అన్వచ్యము అను నాలుగు దశల నేర్పరచేడు ఆయన అనుయాయులు పై నాలుగు దశలను దృష్టిలో ఉంచుకొని ఈ కింద చెప్పబడ్డ దశలను నిర్ధారించేరు ఈ దళఠలే హెర్భార్ట్‌ పార్యదళలని పేరు తెచ్చుకున్నాయి

ళ్గా 1 సన్నాహము (వ:6022ట02) 2 హాజరుపరచుఎ (9౯60ల021 0౫] తి. సంసర్గము | గీ3500 2€ 01] శీ _ సాధారజీకరణము [69౯21 52100] 5 అన్వయము [401 02 08] 6 పునూవుత్తము [20020 ల 2 02]

1 సన్నాహము ఈ దళలో ఉపాధ్యాయుడు పారాన్ని బౌధించ్‌డిం (పారంభించడు. దానికి కావలసిన సన్నాహమును మాతమే చేస్తాడు బోధింప బోయే పారానికి సంబంధించిన కొన్ని భావాలు పూర్వ అశుభవములవల్డి విద్యార్థిలో ఏర్ప్చడివుంవాయి ఈ దళలో ఉపాధ్యాయుడు విదా౪ర్థి చైతన్యము ఎంచి ఆ భావ లను ఉద్ధరిస్తాడు ఈ భావాలు పారానికి సంబంధించినవె కా3 బోధింపటబోయే పైరంలోని భావాలు మాతం కాదు ఈ భావాఎి విద్యార్ధి పూర్వానుభవముల (కింద జమకట్టబన్తాయి బోధింపటోయే పాఠంలోని భావాఎయ జవొళత్త అమభవము (క్రింద వస్తాయి ఈ దళఃలో ఉపొధాాయుఎి ఎద్యార్ధిలో వాత అనుభవబయిఐను ఊన్హరిస్తాయి కాబట్టి విద్యార్థి ఆ పాత అనుభ ల సహాయంకో తరుశాత దళలో _ప్రారంభించబడే పాఠంలోని (కొత్త భావాలను అర్థం చేసుకోగుకాడు విదార్థి పాత అనుభవాలు అతనికి తలిఎనవి అంటే అతనికి ఆ భావాలు సేయముగా [190ఇ8] పేర్కొన బక్హాయి నేద్చకోబోయే పారంలోని భావాలు అతనికి తెలియనివి అంటే ఆ భావాలు అతనికి అగావ్యముగా [ముదుంచ] పేర్కొనబడ్తాయి. కబట్టి ఈ దః విద్యా రిని జ్ఞేమమునుంచి అగా హ్యామునకు [10072 60 ఇంక00%1) తీసుకువెళుతుంది బోధెంపబోయే పారానికి సంబంధించిన పాత అనుభవాలను విద్యార్థిమంచి (ప్ని లడుగుఎద్వారా గాని వారిలో ఆతృత మేల్పొల్చ్పుట ద్వారాగాని లేక కధథలుచెప్పుట వల్లగాని రాబస్టవచ్చు విద్యార్థి తన తెలిసినవాటినుండి [జై మము] తెలియనీవాటికి [ఆగాహ్యము] ప్రయాణం చేస్తాడు. కాబిట్టి అతనిలో ఆస క్తి రేకెత్తుతుంది. ఆసక్తి వల్ట విద్యార్థి (కాశ పారాన్ని అభ్యసించడానికి సం సిద్ధుడవుతాడు

౬ బశజరు పరచుట ఈ దశలో [కొత్త పాఠము ((కొళ్తి అనుభ వాలను బోధించడం (ప్రారంభమవుతుండి ఉపాధ్యాయుడు తన షపైరముయొక్క

8 సాధారణ లఖ్యాన్ని స్పష్టంగా వివరిస్తాడు (కొత్ర పొరంలోని భావాలు ఒక తార్కిక (శ్రమంలో అమర్చుకొని ఉపాధ్యాయుడు బొధన కుష్మకమిస్తాడు పారానికి సంబం ధించిన (పతీ విషయాన్ని మూర్తి మత దళలోకి [0020869]. తెస్తాడు దానివల్డ విద్యార్థుల జ్ఞానేర్యడియములు చురుగ్గా పనిచేయడం [ప్రారంభిస్తాయి ఈ దశలో ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థులనించి భావాలను ఎంత ఎక్కువ వీలైతే అంత ఎక్కువ రాబట్టడానికి వయత్నించాలి పాఠంలోని విషయాలు విద్యార్థుల మెధస్సును సవాల చేసేలా ఉపాధ్యాయుడు అమర్చుకోవాలి విద్యార్థుల సహకారాన్ని పతి దళలోను ఉపాధ్యాయుడు (గ్రహిస్తూ ఉండాలి కి సంసర్షము విద్యార్థిలో (ప్రస్తుత పారానికి సంబంధించి ఉన్న పూర్వభావాలు ప్రస్తుత పాఠంలో ఉన్న [కొత్త భావాలు ఈదలో సంసర్దయి. చేయబడతాయి ఈ ₹0డు రకాలైన భావాలు విశ్లే షింపబడి ఏ ల బడతాయి దాసి నల్డ విద్యార్థులు ఈ రెండురకాలైన భావాలకు గల వొలికలు ఎఎసులు గుర్తిస్తారు అలా గుర్షించడం వల్ల ఈ భావాలు కలయిక చెందుతాయి లేక సంసర్దమ చేయ బడతాయి ఎంత జ్యాగత్తగా (కొతీ భావాలను పొత భావాలలో౨కి శొబ్బప్తే అంత స్పష్టంగాను అంతర్‌ జ్ఞానము తయారవుతుంది ఈ కచ్చ (పత్యేకమైన దగా ేర్కొనకుండా హాజరు పరచుట అ* దశలో ఒక భాగంగా పకిగణిం వాలి 4 సాథారణీకరణము మై దళలో వాంం౦లో ర్నుష్టమ్టన థావాలు విషయాలు 'దత్తాంళము విద్యార్థి పూర్వ భావాలకౌ వొల్బబడ్‌ అంతర్గతమైన శరవాత ఆ భావాలు దత్తాంశమ. మీద ఆభారపడి పారానికి సంబంధించిన సామాన్య సూ అలు రూపొండించబడ్డాయి ఇం సామాన్య స్కూకాట రూపొందింపబడ- న్నె సెధారణీకరణమంటారు. ఈ స్ఫూతాలు నిర్దుష్టమైన భావాయ దత్తాంంముగంచి ఏర్నడకాయి అంటే ఇవి ఆగమన (610401 పద్ధతిలో ఏర్పడతాయి పిద్యా రలు తమ స్వయంకృషితో సామాన్య స్మూతాలు లేక సాధారణీకరణములను శ్సేక రించిన ద్రత్తాశమూప్రే ఆధారపడి రూపొండించుకొనేల ఉపాధ్యాయుడు (ప్రొత్స హించాలి ఈ డళకూడా హాజరుపరచుట అను దశలో భాగమె ర్‌ అన్వయము పై దళలో ఆగమన పద్ధతిలో రూహింధించబడ్డ సాధా రజీకరణమ్నులు లేక సామాన్య గ్యూతాయి లేక నియమములు ఈ దళలో కొత్త పర

త్రి

స్థితిలో అన్వయింపబిడతాయి విద్యార్థులే ఈ అన్వయమును చేనేలా (పోశ్సృహించాలి. ఇ౮ా అన్వయింపబడటమువల్ల ఆ సాధారణీకరణములు పరిక్షింపబడతాయి. వాటి ఉపయోగం విద్యార్థుల కర్థమవుతుండి దానివల్శ సాధారణీ కరణములు అర్థవంతమవుతాయి సాధారణీ కరణము (కొత్త పరిస్థితిలో అన్వయిం చటం -*మన 00664401 ౧2) మవుతుంది. నాల్గవ దళలో ఆగమన పద్ధతిలో ఏర్పడిన ప వారబీకరణయి. అమిఏన దూలో నిగిమన పద్ధతిలో పరిత్షంపబడు తయి ఈ దళ విద్యార్థుల జ్ఞానానికి పరీక్ష కాదు

6 వునరావృత్తము ఈ దళలో విద్యార్థులు సంపాదించిన జ్ఞానము పరీక్ష ంపబడుతుండి అన్వయములో విద్యార్థుల జ్ఞానము (కొత్త సమస్యలకు [కొ త్త ఎడెబ్ధత్తులము.. వినిమయం చయబడితే ఈ దశలో వారింతవరకూ సంపాడ్షించిన జనము పునర్విమర్శనము చేయబడుతుంది అన్నయదళ లో విద్యార్థుల జ్ఞానమ్మునంఘ టితపడితే ఈ దళలో వారి జ్ఞానము పరిశ్షింపబడుతుండి

హేర్భార్ట్‌ నూచించిన దళలలో విద్యార్థులలో భావాలు సంసర్ణము చెందటం వారిలో అభిలుచి పెంపొందడం లేక _పేరణము కలగడం అనేవి ముఖ్యారశాలు ఇక్కడి ముఖ్య విషయం ఏమిటంటే హెర్బర్ట్‌ విద్యార్థులలో అభిరుచిని పాఠళకోసం ఫెంపొందించనవసరంలేదిని వారిలో అభిరులి పాఠాన్ని బొధించడంవల్ణ పెంస్తొందు తుందవి చెప్పేడు ఆయన విద్యాప్టలలో అభిరుచి ఆరంభంనించి ఉంటుందని అధి ఫొఠాన్ని భాగా బోధించడంఛల్ల బ౮ాన్ని సమకూర్చుకొని 'పెంపొందుటేళదని వక్కాజించేడు

నెడు ఉపయోగంలో ఉన్న పార్యపధకాలు ఖచ్చితంగా హివ్బార్ట్‌ నూరించిన దళలలో రచింపబడటంలేదు అలా అని హెర్చార్ట్‌ దళలు పూర్తిగా విన్మరింపబడనూ లేదు ఆయన నూచించిన కొన్ని అంళములు నెటికీ అమలులో వున్నాయి. కాని నేటి పిద్యామార్చులు దృష్టిలో వుంచుకొం కొన్ని మార్చులు చేపలు చేసుకుని ఆధు నిక పార్య పధకాలు రూపొందింపబన్జాయి నేడు అమలులో ఉన్న ఒక తరహా షపార్యిపధక నమూనా ,పక్కపుటలో నీయబడినది ఇదే మిక్సిలి ఆదర్శవంతమైన పార్యపథకమని ఎక్కడాలేదు ఉపాధ్యాయ శిక్షణలో ఉన్న విద్యార్థులకు ఇది కొంత ఉపయోగకరంగా ఉండొచ్చు

2]

శీ త్త స్ట ఏరే సి గా ఈ రి ఈ పి *ం జ్‌ క్షీ ణు గ్‌ నచ | నా భత ౧ గ కాత జై ఫస ళ్లై ఇల్లి ఖ్‌ కే ణ్‌ య ప ర ఖతి చే లైై చ్చ ్ర అ క్‌ లై చి బస భజ అనాధ లై సవ 2 కా షష వా గా షయ ౫ శి షభ ౩ లం శే శ సక్‌ జేక ళా శిఖీర ఇిల్తి షే = ళం కి త్త కా న న క్‌ శీర చి జి ల త గం న 4 -క్రి చ్‌ీత్రైంతక్రిలణడ్తై

ణే జే ద్ద సై జే శ్ర శీ ష్‌ అననన ననన నాననా ఖని ననా టై! లే శక్తే ధి కడ క స శేర్డేర్డ్‌ చ వ త్తు నం ( ఫ్‌ ళం గ ప్ప ,స్ద్‌స్దు రత్త ర్దే ఖై ల నల డ్‌ 40ం కర _ | స వట న. ప - స | ల్‌ వ్‌ చ స ప న్‌ మ శేష కచ ప - న్నా! య ర్త ప చనన ప శ్రి అగ క్త కర్‌ ప జై జ్‌ కక కిచ్చే ల డ్‌ న. పావడ డా న. న గ్‌ ధా శంరన త. సాల్ట్‌ 08 య! ణ్‌ ఎ తుక్త ుకి సల్‌ న డే క ళకిహాక్షి పల ర జ్ణ శక వలె క ప టి. శే “క డ్‌ జ సై ప గ్గే ఫక3టత క (2 2 క గో క్‌ి చిన్స ర క్‌ గేం ర ణక రి ల వు నే గ్‌ క ఖ్‌ అ గా క క్‌ య్‌ న లే శ్‌ డే ో శ వ చం ఇ లా - గ్ల గళ 9, చి లుళ

క్షే2 'పై నమూనాలో విద్యార్థులతో చెప్పబొయే వారమునకు సంబంధముండి ఇంతకు ముంవేర్పడిన భావాలను నేపధ్యము కన.గౌనుట అను దశలో సమీక్షిస్తారు (యేరణను అను దళలో పైన చెప్పబడిన భావాలను లేక విద్యార్ధులు పూర్వ జ్ఞానాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని విద్యార్థలు [కొత్త పారాన్ని నేద్చుకొనేటందుకు [పయో జనాన్ని కనుగ్గానేల్రా ఉపాధ్యాయుడు [(పయత్నించాలి [కొ త్త అనుభవములను హాజరు పద్బ్చట అను దళలో అసలు పారము (పారంభమవుతుండి పారాన్ని పారంభించే ముందు ఆ పారము యొక్క- పరిధులను విద్యార్థులు సంకీర్ణ దృష్టీ లేక “లక్ష్య పకటన అన్న దకంలోగు ర్థిసారు తరువాత పాఠము (పకటింపబడుతుండి పారమంతయు బోధింపబడినాక దానిన సంగ్రహముగా అంతే దానిలోని ముఖ్యాంళ ములు “సంగ్రహముగా చెప్పట” అన్న దశలో సమీ ష౦పబడతాయి పారాన్ని బోధించే ముందు ఈ పధకాన్ని సిద్ధం చేసుకుంటాము పారంలోని, విషయాన్ని భావనలుగా విళ్లేవించి “విషయ విశ్తేషణ అన్న పంక్తిలో వాయాలఠి ఆ పారానికి సంబంధించిన లఎ్యములను సృ్పష్టీకరణములతో సహా రెండవ పం కిలో (వాయాలి (పతీ భావనను బోద్రంచి తద్వారా ఆ భావనమీద ఆధారపడ్డ లఇ్యాన్ని సాధించేటందుకు ఉహిధ్యాయుడు చేయ కళ బత్యములను అంటే నమూనాలు పటముల్న [వదర్శించుట (సయోగములు చేయట (పశ్నలడుగుట మొదలయిన కృత్యములను ఉపాధ్యాయ కృత్యములు అన్న పంక్తిలో ఆ భావన కెదురగా (ాయాలి ఆ లక్ష్యసిడ్ధికై విద్యార్థులు చేయ క ఎత్యములు అంజి ఉపాధ్యాయుడు [వదర్శించిన వొటిని పరిశీలించుట ఉపాధ్యాయుడడిగిన (పక్నలకు సమాధానము లిచ్చుట [వభాగ ములు చేయట పరికరము లమరద్నుట బొమ్మలు గ్‌యుట మొదలయిన కృత్యములను “విద్యార్థి కృత్యములు ఇన్న పంక్తిలో (వాయాలి (వా సేటప్పుడు సంబంధమున్న ఉపాధ్యాయ కృత్యములను విద్యార్థి నే ్రత్యములను (పక్క్యపక డాగా రూపొందింపబడ బోరే భావన వరుసలో (1వానుకుంచే పథకము స్పష్టముగా ఉంటుంది ఆ భ్రావనన్స బోధించడానికి ఖెంచుక్తొన్న జోధనా పద్దతిని పద్దత్తి అన్న పం క్రిలొను ఆ భావన సెరిఫౌందించేటందు కృవయోగించే పరి:రములను “కావలసీన పరికరము*ల్చ అన్న సం క్షిత్రోను (వామాలి ఆ భావనకు సంబంధించిన పటము భేక్త (వాతబల్ల పని ఏీదైనాంచే దానిని “వాతబల్ల పని అనేపం క్రీలో వాయాలి భావన టోధింప బడిన తర్రవాక తత్సంబంధమైన లక్ష్యసిద్ధి జరిగిందా లేదా అనే విషయాన్ని తెలుసు కోగోరి అడిగే (పళ్నలను “మూల్యాంకనము అన్న పంక్తిలో (ాయాలి

క్షే

(ాసేటప్పుడు వీలయినంతవరకూ ఒక భావనకు సంబంధించిన లక్ష్యములు ఉపాధ్యాయ విద్యార్థి కృత్యములు పరికరములు బోధనా పద్ధతులు [వాతబల్లి పని మూల్యాంకనము. కొరకు ఉద్దేశంవబడిన (పశ్నలు (పక్కప్రకృగా (వోనుకుంటే బాగుంటుంది వీనిలో ఒక భోవనకు సంబంధించిన లా న్ని సొధించడానికి తరగతిలో చేయబడిన పం అంతా అంటే ఉవాధ్యాయ కృత్యాలు విద్యార్థి కృత్యాలు పరికరాలు బౌధనా పద్ధతి అనే వాటినన్నిటినీ కలిపి అభ్యసనానుభవము._ ( క68మమ8 వెళ్తాం? 6006) అంటారు అభ్యసనానుభవము అక్యుసాధనకు వర్పరచుకొన్న సాధనము

హెర్చార్ట్‌ నూచించిన పార్యపథకములోన సాం పదాయ సిద్దమైన దశలకి నేడు అమలులో ఉన్న పొర్యపథక నమూనాలకి కొన్ని తేడాలున్నాయి నేటి పార్య పథకములలో లఖ్మాలు (ప్రాముఖ్యంగాను నిర్హష్షంగాను ఉంటాయి మూల్యాంకనము విస్త లరీంగా ఉండి అక్ష్యుముల పై ఆధారపడి ఉంటుండి లక్ష్యములను సాధించడానికి ఎన్నుకొన్న అభ్యసనానుభవము విపులంగా ఉండి లఖ్యాధారమై ఊంటుంది బోధనా భ్యసనములో ఉపాధ్యాయుల విద్యార్థల బాధ్యతలు నిర్దష్టంగా శంయింపబడి వుంఎ+మయ అంతేకాదు నేటి పాళ్యపధకములలో కృత్యములు కేంద్రముగా ఉంటాయి హెళ్చార్టు సూచించిన సొం్యపదాయ సిద్ధమైన హపైర్య పధకములో పెన చెప్పిన రిషణ అ ము స్పష్టంగా ఉండవు

ఒక వ్యక్తి ఇల్లు నిర్మించాలనుకొన్నాడు ముందుగా అతను నిర్మించబోయే ఇంటికి ఒక పధకాన్ని తయారుచేసుకుని దాని పకారం ఇంటి నిర్మాణానికి పూను కొంటాడు ఆ పథకాన్ని తయారు చేసేటప్పుడు ఏ విషయాలను దృష్టిలో ఉంచు కుంటాడు *

తన కందువాటులో ఉన్న డబ్బు

బి స్ట వైళాల్యము

8 ఇటుకలు సిమ్మెంటు కంకర ఇనుముల ధర

4 కూలీల ఇద్చులు

5 _ ఇంటిలో తనకు కానలసిన సదుపాయాలు

కేశ పై విషయాల్ని దృష్టిలో పెట్టుకొని డబ్బు తక్కువగా ఉంటే. 'పెంకుటిల్టు సమృడ్ధిగా వుంటే డాబా చాలా తక్కువగా ఉంటే పాక స్థలం ఎక్కువగా ఉంటే ఛి ఎక్కువ గదులతో నేల భాగంలో ఇల్లు స్ధలం తక్కువగా ఉంటే తక్కువ గదులతో ఓక అంతస్తు మెడ నిర్మించుకోవడానికి పథకం వేసుకొంటాడు తక్కువ డబ్బుతో వైశాల్యం లేని స్థలంలో పెద్ద భవంతి నిర్మించడానికి పూనుకొంటే పునాదులు వేయగానే చేతులెత్తేస్తాడు అలాగే ఒక వఏిజ్ఞాన కాస్త్ర పారానికి పధకాన్ని తయారు చేసుకొనేటప్పుడు ఉపాధాశ్రియుడు ఈ కింది విషయాలను దృష్టిలో ఉంచుకోవాలి టోదింపటోయే విద్యార్థుల అభిరుచులు సామర్థ్యములు 9 పాఠళాలలో ఉన్న (పయోగళాల (గంధాలయముల యొక్ట స్ధితి తి వివిధ పద్ధతుల నమలు పరచటంలో తనకున్న జ్ఞానము నైపుణ్యము సామర్థ్యము 4 పారళాల చుట్టూ ఉన్న సమాజములోని వనరులు (పరి శమలు వృక్ష సంపద జంతు సంపద మ్యూజియములు నదులు సముుదము మున్నగునవి ]] ర్‌ ఇపొరళాల నిర్వహణ తీరు 6 గ్ట్‌తన్న కందుబాటులో ఉన్న కాల వ్యవధి (వతి కాస్త్రములోని విషయము సుమారు ఒక వారం పడిరోజులలో బోధింప బడే భాగములుగ విభజింపబడి ఉంటుంది ఆ భాగాన్నే (ప్రమాణము (౮10 అంటారు పతీ (సనమాణము తిరిగి కొన్ని ఉప పమాణములుగ విభజింపబడి ఉంటుంది ఒక (పమాణములో ఉన్న ఉప 1పమాణమ.లన్ని దగ్గర సంబంధము కలిగి వుంటాయి. ఉప (ప్రమాణాన్ని పార్యగా జమ కడ్తే పతీ షారానికి అంకే ఉప (ప్రమాణానికి పైన సూచించిన పద్ధతిలో పథకాన్ని రచించిన్లే పతీ (ప్రమాణానికి కూడా ఒక పథకాన్ని రూపొండించుకోవాలి ఒక సంవత్సర కాలంలో బోధించవలసిన (స్రమాణాలన్నిటిని ద్శష్టిలో వుంచుకుని ఆ శాస్త్రానికి సంవత్సరీక పథకాన్ని తయారు చెయ్యాలి సంవత్పరీక పథక నమూనా (ప్రమాణ పధక నమూనా ఈ (పక్కనీయ బడినాయి

శక్‌ (౧ ర్‌ ర్త సు శీ ర, ౬ వ్‌ నే యత్తే సం ా స్త క! ళ్తి నో (. సీ! య ణి సై శి దూ గా

1. (శైల లై ైీ న. డ్డ బ్దె క్షఠ న్‌ గో వ చ న! గ. ద్‌ న్‌ టన న సా 68 ళా న ఇజ్ద్రా ఇ షి జే

క సు రి జ్ర త ఆప య్‌! రి ౨5 ళీ న్‌ ణు 'అదవభిణణిదింలా నినా నా ననిలు ర్డి గచ కచ శప శ ళ్‌ న్రతై (చే /?] మ క ఇ జజ 12 చే5వ యు హ్హ ఛ్‌ బీనత్ష త్‌ 2. దిక్‌ స కైన శ సళ శ్రోతల నవ (ఇ కె క స్కకక ఆ కత? శ్‌ చే ద ఆ రసి పాం క! య

ల! సె క్తి ఎసి ఇ శ్ర క్ల డ్రి జై జ్ర ] శెచ్చి క్‌ శో శ్జేచ్‌ క్‌ 9300] 13 ల శాత క్‌ జ్‌ 53933161 త్తి ఆ... అగాలు(ణ ననన ననన

్‌ నో శ్జేల్‌ ల ఫో క్‌ రె హ్‌ేగు రిక చ డ్‌ ఇళ ప! గ్‌ - క్‌ వ గే ౭౧ “శ గ్‌ ఏ భ శవం ఛి డు చ (2 ని భగ ఇ ౩2 ద గ స్‌ ఠి ళ్‌ టి ౯ డ్డ న 40 జీ గ్త్‌ ప ర్త ఖ్య న సక్‌ శె న. హో 12 జే స్‌ చక డ్రె భే గ్‌ా క కరి ౦౮ (న ర్‌జ ర వవ గ న ం స ౭ 29 జ్జ | సంక జీ ణ్డే రర ల ష్‌ స్‌ సం రు ల వ కతి ఇ *8 ఇ ఇల 9 ౭] శే షం = జె ఇబ + | ఫైజ్లీక్తీ య ానాలనానాడానా ఖం సం అరి

పార్యపథకషు తయారు చేసేటప్పుడు ఉపాధ్యాయుడు దృష్టిలో ఉంచుకోవలసిన స్మూతములు పొఠ్య పథకముసు తయారు చేసేటప్పుడు ఆ పారానికి సంబంధించిన విష యాన్ని భావనల రూపంలో విభజించాలని యింతకు ముందు చెప్పబడిండి ఆ భావ నను బోధించుట ద్వారా దానిమీద ఆధారపడియున్న లవ్యాన్ని సాధింపవచ్చు ఆ భావన బోధించటమంటే విద్యార్ధి ఆ భావనకు రూపొండించుకౌనేం చేయటమని అర్థం భావన అనేడి చింతన లేక ఆలోచనకు (ప్రాధమిక పరిణామము అంకే జీవు లకు కణములు నిర్జీవ పదార్థములకు పరమాణువులు ఎలా _పమాణమో భావన ఆలోచ నకు _పమాణమవుతుంది ఒక వస్తువు ఎమిటో తెలిపే భావమునే భావన ఆంారు భావనలు రూపొండించుకానుట ద్వారా వ్యక్తులు సాధారణ సూ(తాలను రూపొందించి తము అనుభవాల మధ్య గల భేదములు కనుగొంటూ వస్తువుల లేక పరిస్థితుల యొక్క ముఖ్య లక్షణములబు గు ర్త్‌స్తారు మానవుని శరీరానికి జ్ఞానేం(డియములు (కన్ను బెవి ముక్కు నాలుక చర్మము) కిటికీల వంటివి ఇండ్లలోకి కిటికీల ద్వారా గాలి వెలుతురు వస్తే జ్జానేం (చియములనే కిటికీల ద్వారా మన శరిరములోనికి (ప్రాపంచిక విషయాలను గూర్చిన జ్ఞానము ప్రవేశిస్తుండి ఒక శిశువు కెదురుగా ఒక దేశవా? ఆవు ఉందనుకోండి అ అవు యొక్క రంగు ఆకారము కొమ్యుల కాళ్ళ సంఖ్యను కంటితో చూస్తాడు తన చేతితో అపుషీద రాస్తూ దాని చర్మపు స్థితి స్పర్శిస్తాడు చెవుల ద్వారా దాని అరుపు వింటొడు నాలుకతో వాల గవిని చూస్తాడు తనకున్న వివిధ జ్ఞానేండియ ముల ద్వారా తన ఎదురుగా ఉన్న ఒక దేశవాశి అవును గురించిన సమాచారము సేకరిస్తాడు జ్ఞాశే్యడియములు. ఎలా పని చేయటం మొదలు పెట్టాయి! ఆ శిశువు వరిసరములలో నూర్చు కలిగిండి ఆంకే ఆ పరిసరములా ఇదివరకు ఆవ్స్చ లేదు ఇప్పుడు ఆవు వుండి అదే ఆ పరిసరములలో కలిగిన మార్చు ఈ మార్చు జ్ఞానేం

క్షం (డియముల న ద్ధీపన చేయటం నలన అవి ఆ ఆవును గురించిన సమాచారాన్ని తమకు _ కేటాయించిన పరిధిలొ సేకరించాయి జ్జానేం డియములు ఉద్ధీపనం చేయబడ్డప్పుడు మనస్సు _పతిస్పందనం చెండి పతి చర్య జరుపుతుంది ఈ _ష్మక్రియనే సంవేదన [నం524 02] అంటారు జ్ఞానేండ్రియములు విడివిడిగా పనిచేస్తాయి ఆవును గురించిన కాన్ని విషయాలను కన్ను మరికొన్ని విషయములను చర్మము మరి కొన్నింటిని నాలుక (గపించాయి ఒకే వస్తువు [అవు] గురించి వివిధ జ్ఞానేడియ ములు సేకరించిన సంవీదనలు విడి విడిగా ఉండక ఈ సంవేదనలన్నీ ఒక దానితో ఒకటి కలుపబడాలి వ్యవస్టీకరింపబడాలి పూర్వమేరృడిన సంవేదనలతో పోల్చబడాలి అప్పుడే అవి అర్ధవంతమవుతాయి ఇ౮ా సంవేదనలను అర్థవంతం చేసే 1ష్మకియనే (ప్రత్యక్షము [9650604 0౫] అంటారు ఒక వస్తువును గురించి ఏర్పడిన సంవేదనలు అర్థవంతమగుట వల్లి ఒక దేళవాశి ఆవును గురించి అర్థవంతమయిన పటము శిఖవులో ఏర్పడుతుండి దీనినే _పత్యభిజ్ఞా (వింాంంట అంటారు కాని పఎము ఒక దేళవా? ఆవును గురించి మ్మాతమే ఏర ఎడుతుంది ఇతర రకాలయిన ఆవులు (అంటే హోలస్టిన్‌ మ్యురా జెర్సీ ఒంగోలు జాతి అవులు] మై వ్యక్తి జ్ఞానే్య్యదియ మే తమం.లోనికి వచ్చునప్పుడు ఒక్కొక్క. జాతి అవును గురించి ఒక్కౌాక్క పటము [(పత్యభిజ్ళా] అతనిలో ఏర్పడుతుంది అతనిలో అప్పుడు వివిధ జాతుల అవుల గిరించి విడివిడిగా ఏర్పడిన పటములు లేక ,పత్యలిడ్డా లున్నాయి ఆవులను గురించి విడివిడిగా ఏర్పడియున్న (పత;భిజ్ఞాల మధ్య వున్న తేచాలు పోలికలుగు ర్రించడం వల్ణ అన్ని జాతుల ఆవులకి వున్న ముఖ్య లక్షణాలు ఆ శిబవులకు గోచరిస్తాయి అతా గోచరించడంవల్ల ఆవు అనే భావన [0016624] అతనిలో ఏర్పడుతుంది భావన అనేది ఏర్పడిన అనేక (పత్యభిజ్ఞాల మధ్య ఉన్న భేదాలు పోలికలు తెలుసుకొని ఆ వస్తువుల సమూహం గురించి కొన్ని ముఖ్య లక్షణొం లను ఏర్పరచుకొన్న ప్పుడు రూపొందుతుండి కాబట్టి భావన అంటే ఏమిటి ఒక వర్ణములౌ వున్న అన్ని వస్తువులను గురించి ఏర్పడిన ఒక సార్వతిక భావము ఈ భానఘు ఆ వర్ణములొ వున్న వస్తువు అన్నింటికి వ ర్తిస్తుండి అంతేకాదు ఈ భానములొ ఒక వర్ణములౌ వున్న వస్తువులను మరొక వర్గములోని వస్తువులనుంచి వేరు చేయవచ్చు పతి శికవు కొన్ని భావనలను (తల్లి తండ్రి ఆవారము] అనియతముగా రూపొండింయకొంటాడు. కారి మరికొన్ని

20 ముఖ్యమైన భావనలను శ వుకు [నామవాచకము కియ సంవత రము అంగుళము విద్యుత్తు జీవము] నియంతగా బోధించాలి

పైన శిపవులలో భావనలు ఎ౮ రూపొందింపబడినా యో విశదికరింపబడింది విద్యార్థలు భావనలను స్మకమంగా రూపొందించుకోవాలంటబ ఏ స్మూతాలను పాటించాలి?

• విద్యార్థి వస్తువుతో. ల్రేక్ర పరిస్థితితో _పత్యక్షముగా అనుభవం చెందాలి అదే భావనల నిర్మాణానికి రాజమార్ణము అలా ఒక వస్తువుతో లేక పరిస్థితితో విద్యా ర్థిని (ప్రత్యషముగా అన భవం చెందించటం సాధ్యం కానప్పుడు వాటితో పరోక్షంగా నైనా అనుభవం చెందేగా చూడాలి ఈ పరోక్ష అనుభవాలను పుస్తకాలు పటములు నమూనాలు సినిమాలు మొదలయిన వాని ద్వారా విద్యార్థికి అందజేయవచ్చును “ఆవు అనే భావన ఏర్పడడానికి వివిధ జొతుల అవు పరిసరాలలో లేనప్పుడు “ఆవ పూ అను వివిధ జాతుల అక్కలను సినిమా ద్వారాను చూపవచ్చు అంటే విద్యా (ష్మకియలో న్షేతయా తలు జంతువులు వ ల కములు మొదలయిన (వత్యక్ష అనుభవాలకు పట ములు నమూనాలు వంటి పరోక్ష అనుభవాలను అందజేసే వుపకరణములను చిరివిగొ వాడాలి

ఃి ఒక భావాన్ని విద్యార్థి నేద్చుకొన్నప్పుడు ఆ భావాన్ని విద్యార్థి వివిద పరిస్థితులలో అనుభవం చెందేల చూడాలి “ఆవు అన భావనకు వివిధ జాతుల పరిమాణాల రంగుల ఆక్షలతో అసుభవం చెందినపుడే ఆ భావన విదార్ధిలో స్మక మంగా రూపొందుతుంది అంటే తరగతిలో ఒక భావన బోధిస్తున్నప్పుడు ఒకే ఒక్క- అభ్యసనానుభవము మ్మాతమే సమకూర్చి ఊరుకోకుండా వీలైనన్ని ఎక్కువ అభ్యస నానుభవమ లు సమకూర్చాలి కాండము నిర్మాణము అనే పారాన్ని బోధిస్తున్న పుడు ఒకే ఒక కాండభేదాన్ని మ్మాతమే సూక్ష్మదర్శిని (కింద (పదర్శించి సంతృప్తి పడ కుండా బివిధాకృతులు గల్ల అనేక కాండ భేదాములను (పదర్శించాలి న్‌

ఖో

ల ఒక (కొత్తలేక మమక్తనూ తెలియని భావనను పరిచయం చేస్తున్నపుడు వానిని విద్యార్థికి తెలిసిన మరోక భ్యష్ధనతో ముడి పెట్టాలి 9 వ తరగతిలో జీర కియ అను పాఠంలోని ఏంజైక్ష్‌ ఆనే భావనను పరిచయం చేసేటప్పుడు దానిని విద్యా

లి]

ర్ధలు 8 వ తరగతిలో ఆన్హుజని తయారు చేయడా”కి ఉపయోగించే ఉత్పేరకము అనే భావనతో ముడి పెట్టాలి

4 అరగతిలో అవధానము _తీ1021109) ఒక కృత్యమును మొదలు పెట్టుట ద్యారా సోఎంపవచ్చు. ఏదైనా కృత్యముశు తరగతిలో ఎక్కువసేపు చేసేటట్లు పాఠ్య పథకము [వాప్తే తరగతి అవధాన స్థాయి కిందకు దిగుతుండి

తరగతిలో అవధానమును ౨లపుటలో వివిధ కృత్యముల సామర్ధ్శము వివిధ రకములుగా ఉంటుంది ఒక క త్యము ము%ంచి తర్వాత దానికి భిన్నమయిన మరి యొక క త్యము మెదలు పెడితే అవధానము స్టాయి 'పెళుగుతుంది తరగతిలో విద్యా ర్థులకు చెయ్యడానికి నిర్హష్టంగా ఏదీ లేనప్పుడు అవధానం వేగముగొ డిగ జారుతుంది

ల్‌ విద్యార్థి అభ్యసించాలంటే మరుకుగా ఉండాలి విజ్ఞానళాస్త్ర అభ్యసనములో విద్యార్థీ భౌతికంగా కూడా పాల్గొనాలి మాధ్యమిక స్థాయిలో వన్న విద్యార్థులు అభ్య సించడానికి కావలసిన [పోత్సాహములను సరిగా ఎంపిక చేయబడిన కృత్యములు అందజేస్తాయి

0 ప్రతి కృత్యము విద్యార్థులపై భిన్నమైన తాకిడి. “లిగి ఉంటుంది. ఒక కృత్యము వలన కొందరు విద్యార్థులు పమయోజనం పొండికే మరికొందరికది అర్ధరహి తంగా వుండొచ్చు అందువల్సి బోధంపటోయే పారంలో బావా కృత్యములు ఎంపిక చేసుకుంటె ఒం కృత్యము వల్లి భం పొందని విద్యార్దులు మరౌాక కృత్యంవట్ల లాభం పొందవానికి అవకాశముంది ఏదొ ఒ౩ కృత్యానికి ఎక్కువ (ప్రాధాన్యతనిచ్చి పాఠ్య పథకాన్ని రచిప్తే మై చెప్పిన (పయోజనం విద్యాద్ధలకు సమకూరదు._ సాధార ఇంగా ఒక పీరియడ్‌లో టోధించే పారంలో హీన పక్షం మూడు లేక నాలుగు కృత్యములకయినా స్ట్థానముండాలి

ఎ (ల్లీ నే 1 మ. ళ్గ ఫం లే సై న సబై చ్తీ స్ట్‌ శళే శ్చ ల్లు తో న స. గ శ్‌ ఖలీ నంచి 2 నెం (వెం తశ. క క... ర... వి శ్‌ ్టు శక్‌ లే జై శ స ఇం డుస్ల ర్‌ి [| ళీ వ న ప వ లే 18 రర శా ఈ 6 ఇ 1 తు జ్‌ ఖ్దప ణీ త్తి స్‌ గ ల ప జె లి 6 ఇ్డే ఖే గ త్తి షే నే చై ట్ర సూ చల్లే వి ల్‌ ౫ వ ర. శ్రి ప ళ్లై ళఇిలి ఎవ పాణీ | ళ్‌ క 7 స. శ. త్‌ స్‌ అక టే చె రీ శీ ప్ర ౪ న.

ఖై ణా ౩జీ ర్‌ ల రత్త ల జళ్లే పష షం ఉటై న. స. గ టె శ తత పలి టు ట్ట నా చి ఇ జి +నే న స న్‌ త్తి వ్‌ శీలి శన జీల న. ర్త ర గాలు ఏ చో లి అ నవ! వ న! త్త ళా చా శ (ఎ న ఇస య. తేట వలం శీల క్రై క అ€ శ్‌ గస ౪ ళీ లు ర్ల ళ్ల ర శో న్‌ ఛే టీ ౨ ణ్‌ శి లె గె పల్‌ పర రకర! పటే రచ ఖీ చరా ళా స్ట్‌ స ఈ న టి యం జి . ॥ ం జ్జ శస ల్లి ౭ జ్జ గో 4 ళల ల్లి టోచ్తి స జల్‌ కే శో న ర టర చొ న టి ళల్తె జే? ఉం 2 జ్‌ జ ళ్తే ల శల చట శక రత 1 వేశా కశ శ్లపై & 9౧౫౧౯ శా (0 ఛం ఈ ఆ

ల్తిత పై నుదహరింపదిడిన మార్గదర్శక చూతములు పాఠ్యబోథనకు ఉపకరిస్తాయి వాటీని దృష్టిలో వుంచుకొ పాఠ్య పథకాన్ని రచించుకోవాలి పార్యపధక రచన వల్ల సవకారే ప్రయోజనాలు :

1 పాఠ్య వథకమును తయారుచేసుకుంటే విషయాణ్న తార్కి-౦గాల (శ్రమబద్దంగాను ఫలవంతముగాను తరగతిలో విద్యార్థుల మానసికి ఎకాసము కము ద్‌ సృష్టిలో ఉంచుకుని టోధింపవచ్చు

£ దీనిద్వారా మన కందువాటులో ఉన్న వనరులను పొదుపుగా వాడు కోవచ్చు కాలాన్ని [ళమను డబ్బును దుబారా చేయనక్కరలేద అందువల ఎష్ట మన వనరులతో గరిష్ట విద్యాభివృద్దిని సాధించవచ్చు

త్రి పాఠళ్యపథకమును ఉపాధ్యాయుడు ఎద్యార్థుల స్థాయి పయోగికాల

(గంధ లయముల స్థితి అందువాటులో ఉన్న కాలము ఎన్నగు అంళములు పరి శీలనలోనికి తీసుకొని నర్దష్షమెన లవ్యముల నేరృరచుకా విషయాన్ని కార్భికంగా పిళ్లేషించి వావనలుగా విడగొట్టి తయారుచేస్తాడు కాబట్టి సాధారణంగా తరగతిలో ఈ క్తార్యపథకము ననుసరించి భవిష్యత్తులో జరిగె బోధన చావా హెచ్చు స్థాయిలో సంథంద 4 తయారైన పార్శ పథకములోంచి దానిని తయారుచేసిన ఉపాధ్యాయుని మూ ర్తిమత్వము తొంగి చూస్తూ ఉంటుంది ఆ పారశాలలో మంచి. పయెగళాల ఉంగికూడా విజ్ఞాన శాస్త్ర పౌరాన్ని జొధించడానికి ఉవాధ్యాయుడు షార్యపధకంలో ఉపన్యాస పద్ధతిని ఎంపిక చేసుకుంటే ఆ ఉపాధ్యాయుడు సోమరి అ; మనకర మవు న! తండి ఒక పొఠళాలలో ఏ 1పయోగళాల లేకపోయినప్పట్‌క ఆ పారళాల చుటూ అర ఛు వున్న సమాజంనుంచి వనరులు బేకరించి ఉత్తమమైన అభ్యసనానుభవముల నెంపిక చేసుకుంటే ఆ ఉపాధ్యాయ” బోధనలో అభిరుది కల్లి. కష్టించి పనిచేసే వ్యక్తిగా గుర్షిపాము ఆలాగే తరగతిలో 1కమశిషణ ఎలా సాధించటోళున్నారు 2 విద్యార్థుల కలిరుచి కల్లించే అనేక కృత్యము లెన్నుకోనడంద్వారా (కమశికణను సాధింప బూనుకొన్నాడా లేక దానిన గార్చిన పస క్తి పాఠ్యపథకములో ఏమి చేయటేదా = విద్యార్థలలో (పజాస్వామ్య లక్షణాలను పెంపొందించే చర్యలు ఆధుసిక విజ్ణానశ్వ్టా

జ్‌

జోధనా పద్ధతులను ఎంపిక చేసుకొన్నాడా లేక అధికారపూరిత వాతావరణానికి అనువైన సం్యపదాయ సిద్ధమైన పద్ధతులను ఎన్నుకొని పార్యవథాన్ని తయారు చేసేవా " పార్థ పథకములోన పై విషయాన్ని పరిశీలిస్టే అతను నిరంకళవాదియా లేకి (ప శౌ ర్వామ్యువాదియా అనే అంశం జేలుకుంది

ఎ శరగతిల ఉత్చన్నమయ్యే విద్యాసంబంధమైన కమళిక్షణా సంబంధ మిన సమస్యలకు మానంకంగా ఏదో వరిష్కారాలను సాధారణంగా వతి ఉపా ధ్యాయుడూ ఊపహించుకుంచాడు ఆ ఊహాగానాలు సరియైనవో కావో అనే విష యాన్ని పరీక్షించి నిర్ణయించుకోడానికి పాఠ్యపథకాలు ఉపాధ్యాయలకు అనేక సావకాశాలను కల్లచేస్తున్నది విద్యారంగంలో వున్న తాజా పద్ధతులను లేక సాంకేతిక విధానాలను పరీ _వపయవా కి వొళ్యపథకము ఒక ముఖ్య సాధనము ఇలాచేయటం వల్ల ఉపాధ్యాయుడు వృ త్తిరీత్యా నిరంతరం వృడ్డి పొందుతూంటాడు

68 నేడు అమలులో వున్న పార్యఎథక నమూనాలను పరిశీలిస్తే వాటిలో అఖ్యాల కిచ్చిన (ప్రాముఖ్యం కన్ఫడుతుంది అభ్యసనానుభవములు మూల్యాంకనము కూడా లక్ష్యముల పెనే అఆధారవడి వుంటాయి ఈ మూల్యాంకనము వల్లి ఉపాధ్యాయ నికి పార్యపథకము న_సంంచి పారాన్ని బోధించిన తరువాత తన బోధనలోని బలాంశముల దుర్భలాంశములు విద్యాఫ్థల అభ్యసనములోని ఐల దుర్చలాంళ ములు గోచర మవుతాయి

7 హార్యపథికాన్నె (కిమబద్ధంగా తయారుచేసుకుని తరగతిలోనికి వెళ్ళి ఉవాధ్యాయునికి ఆత్మిస్థయిర్యయి రక్షణ వుంటాయి (పతి పార్యబొధన ఒక ఎథ కాన్ని అపసరించి జరుగుతుండి కొబిట్టి ఉపాధ్యాయునికి అలసట భయము మచ్చుకైనా కి బ్చంచవు

మనోవిజ్ఞానళాభ్ర్రంలోని [వవ రృనవాదము గెప్టాల్‌ విభాగాల (ప్రభొవం వార్యపథకాలపై కూడా వుండీ (పవర్ధనవాదాన్ని నమ్ముకొన్న ఉపాధ్యాయడు వార్యపథకమును రచించేటప్పుడు సాధారణ లక్ష్యములను విశ్లేషించి అనెక స్పష్టీకర అములఎ రూపొందించుకుంటాడు నేర్చుకొనె (పతి చిన్నవిషయము ఉద్ధీపనము-

ల

రగ

(వతి స్పందన” రూపంలో హచిస్తైాడు పార్యపథకము చాలా విపులంగా తయాథి చేస్తాడు పతి దశలో జరుగవలసెనదానిని నిర్దుష్టంగా పేర్కొంచాడు గెస్ట్వాల్‌ విభాాన్ని నమ్ముకౌన్న ఉపాధ్యాయుడు సాధారణంగా లక్యములను విశాలంగా పేర్కొం డు వాని సృష్టి రణములుగా పిభజించకు నేస్పకొనే విషయాలు చిన్న చిన్న దళలలో కాక సాధారణీకరణములుగా చూపిస్తాడు

(పతి ఉపాధ్యాయుడు పాఠ్యపథకాల్న రచించేటప్పుడు తరగతిలోని విద్యార్థులను పోరళాల సమాజములో వున్న వనరులను తన కందుబాఎయికో వ్పన్న కాలవ్యవధిని దృష్టీలో ఉంచుకొంచాడు ఒక తరగతి పొరశాల లేక (పదెశములో వున్న పరి స్థితులు మ9యొక తరగతి పాఠళాల పదేశాలలో వుండవు అందువల్ల ఒక పరి స్థితికి ఒప్పిన పార్యపథకము మరొర పరిస్థితికి ఒప్పదు పార్యపథక మనేడి పారాన్ని సమర్థవంతంగా బోధించడానికి ఒక సాధనము మ్మాశమే పార్యపధకము విపులంగా పెద్దదిగా తయారుచెయ్యాలా లేక కుడించి చిన్నడిగా _వాయాలా అన్నది ఉపాధ్యాయుని కున్న పసిభారముమీద అతన అనుభవిము సామర్థ్యముల ఫ్విద ఆధారీపడి వుంటుంది. అగుళవం తక్కూవగా పెన్న ఉపాధ్యాయులు థి ఇల వున్న ఉపాధ్యాయులు పార్యపథకాన్ని విపులయిగాను పెద్దడిగాను. రచిస్తే వారికి ఆత్మస్థ మర్యం కలిగి వారి బొధన పటిష్టంగా వుంటుంది కచ్చితంగా పాఠ్య పథకాన్ని ఈవిధంగా తయారుచెయ్యాలి అని ఎ క్కడాలేదు అనేకరకాలైన పాఠ్యపథక నమూనాలు మన కందుదాటులో వున్నాయి వాసిలో మనకేడి అను వైనదో పరిశీలించి దానిని ఎన్నుకోవాలి కాల కమేణా విద్యారంగంలో మార్పులు వచ్చి పాఠ్యపథకాలు వాసే విధానాలు నమూనాలు (కొత్తవి సూచింపబడ్డప్పుడు వాటిని విమర్శనాత్మకంగా ప3శీలించి అఏ సరియైరవని తోచినప్పుడు అమలు పరిచే మ దుక్యాన్ని ఉపాధ్యాయుడు కలిగి వుండాలి అతను ఏ ఓక్కిా పాఠ్యపథక నమూనాకు లేక తమారుచేసే పద్ధతికి బానిస కాకూడదు ఇదే ఆదర్శవంతమెన హెక్యపీథక నమూనా ఇదే ఆదర్శగంతిమైన బోధనా పద్ధతి అణ విద్యారంగంలో ఏథిలేదు బహుళ అదే విద్యారంగపు (పత్యేకతేమో

లఅఘు సమాధాన పరీక్షాంశములు క్షే ముప పాలలో భాష్బోత్సేకము అను పార్యమును బోధించటకై స్కృష్టీకరణము లను పేర్కొనుము లి జీవగాస్త్రబోధశలో (ప్రమాణ పథక పద్ధతిలోని ముఖ్యాంగములను తెలుపుము ఊఉ 80 ౩ ఒక మంచి జీవళాస్తు [ప్రమాణము ఏ అంశములను కఠరిగియుండవలెను? ఉల 80) జి అక జోషి ఆలి క్‌ సంక్షిప్త సమాధాన ఫరీక్షాంశములు శే “వర్లీకరించుట” అను సామర్ధ్యము ఎనిమిడి నుండి పదవ తరగతుల విద్యార్థు లలో పెంపొందించుట ఎట్లో విశదీకరించుము ఉం 381 2 శ్వాస కియొ అము భావనను నిర్వవింపుము ఈ క్రింది విషయమును విసరించుంరు షికు ఏ [పదర్శనలను (మైయి008 0204025] 'దాచించెడదరు ఎ జ్వాస్టకియ క్షే క్తి విడుదల చేయు (క్రియ బి శ్వాస్మకియలో నీటియావిరి విడుదల చేయబడును సి శ్వాస క్రియలో కర్ఫన ద్వి ఇఅన్లుజని (00%) విడుదల యగును (06౮ 82) $ 9వ తరగతి జీవగాస్త్ర పాళ్య [వణాశిక నుండి ఒక భావనను ఎన్నుకొనుము దానిపై అవటోధనస్థాయిలో లక్యములను స్పష్టీకరణములను రూపొండిం పుము ఆ అక్ష్యుసిడ్దికి అనువగు అభ్యసనానుభవమ.లను సూచింపుము (0౮ 82) ఓ నిద్యార్జలలో స్పజినాద్యర ళక్తిి పెంపొండ్రించుటకు తరగతిగడిలో ఏఏ విధానములు అనువుగా యుండుసు" (07౮ 9)

ర్య 5 ఒక విషయమును ఆధారముగా చేసుకుని దాని వెధరూ అడ్య్యములను వాయుము దానినుండి రాదగు మూడు నిర్దే అభ్యసన ఎలితములను సూచింపుము ఉ౮ 82) 8 మొక్కలలో లేదా జంతువులలో శ్వాస్మకియ జరుగునని (వదర్శించుటకు (ప్రయోగమును నీ వెట్లు చేయదువో వర్ణింపుము 7 ఉన్నత తరగతుల విద్యార్థుల కొరకు ఎంజైములమై అన్వేషణ (ప్రాజెక్టును తయారుచేయము (ఉ౮ 82 8 ఒక పాఠమునకు సమీక్షను (మళ అ) ఏర్పాటు చేయటలో యున్న మనో విజ్ఞాన సంబంధ కారణమెడి ? (ఉం 92) 9 9_వ తరగతి జీవశాస్త్ర పార్య (పణాశకనుండి ఓక (ప్రమాణము (అమ) నెంపికచేపి దానిపై రూపొండించు (పమాణపరీఇఖు. పథక నిర్మాణముడు పట్టికల సహాయముతో తయారుచేయము 67౮ 80) 10 దిగువ నీయదిడిన వానిలో ఒక పాఠ్యము నెంపిక చేసుకుని దానిని బోధించు టకు నీవు తయారుచేసి ఉపయోగించు నాలుగు బోధనోపకరణము.లను వాటి (పయోజనములతొ సహా వివరముగా వర్షి ౦పుము ి జీవకణము ఓ. పరాగ సంపర్కము త్స హైడ్రా

1. మీ ర్మాన్టమందలి 10వ తరగతి జీవాస్త్ర పాఠ్య (పణాళికనుండి ఒక పమా ఇము నెంపికచేసి దానిపై ఒక విస్తృతమైన (పమాణ పఠకమును (౮% ప1%) తయారు చేయుము హహ. 0 8కే

లం 18 _ నూనవుని నాడీమండలము అను పాంముయొక్క ముఖ్యమైన బోఢనా లక్ష్యములను పేర్కొనుము కేఫ్‌ క*ంధజన కు బోధీింయఎన నీవు ఉపయోగించు 5 అభ్యసనానుళవము అన తెలుపుము 14 పాఠశాల పాఠ్య [పణాశికలో ఓక నమూనా సవాయముతో [ప్రమాణ పథకమును విళదీకరించుము వ్యాసరూప పరీక్షాంశములు

1. 9-వ తరగతిలోని “*కిబ్ళ లేక “*బాష్ట్పోత్సేకము అను పాఠముపై సవిస్తరముగా పాఠ్యపథకమును తయారు చేయుము (౧0౧ 82) 2 8-.వ తరగతి నుండి ద్విద+ళకాండము అంతర్నిర్యాణము లేక “కప్ప-శ్వాస కియ అను పారా-ంంశము టోదించుటకై సవివరమైన పాఠర్యపధకమును రచింపుము (0౮ 82) 3 పాక్కల్పనను రూఫొందించుట మరియు పరీశంచయట అను నైపుణ్యములు బోధించుటయే (పధాన లక్యముగాగల పార్యపధకము రచింపుము (౮౮ 81)
2. మానవుని చెవి లేక "మొక్కలలో క్వాస్మకియ లేక కప్పలో జీిర్ణ్యకియ అను పార్యముపై పార్యపథకమును. ఈకింది శీర్షికల్మకింద [వాయము బి [పారంభసూచనలు సి అభ్యసన కృత్యములు డి) స్థానిక వనరులు ఇ) మూల్యాంకనా సూచనలు యవ) ముగింపు కృత్యములు

అధ్యాయము -3 విజానశాస్ర్ర బోధనా పదతులు జ అలాల ణి విజ్ఞానకా్ట్టు టోధనా పద్ధతులన కృుణ్ణంగా చర్చించే ముందు *బోధన

అంటే ఏమిటి ? * అభ్యసనము అంటే ఏమిటి పద్ధతి అంటే ఏమిటి” విజ్ఞాన కాస్త్రము అంటే ఏమిటి అనే విషయాలను తెలుసుకోవడం ఉచితం వీటన్నిటికి ముందు విద్యార్థికి ఎద్య_ఎండుకు-గ్‌రప్రాలి అనే పళ్నక సమాధానం తెలుసు కోవాలి

శిళవురు విద్య ఎందుకు. దీని౨ గృరించి విపులంగా విద్య తాత్విక రాస్త్రములో నేర్చుకుంటారు... శిజవులో పరిపూర్ణ వికాసాన్ని _ త్రీసుకుకావడమే విద్య యొక్క ఆదర్శం మరికొంచెం విడమర్చి చెప్పాలంటే. శివకు లేక విద్యార్థి [పవర్శనలో కోగ్రిన రీతిలో మాద్చలు లేక సంస్కరణలు తీసుకురావడమే విద్య యొక్క లక్ష్యషు (09%)ల: ఇఠి పైనా లజ్యాన్ని సాధించాలంటే సరయిన సాధనము (208 ] కావాలి సాధనము లేకుండా ఏ అష్యాన్నీ సాధించలేము పైన చెప్పిన విద్యార్థి పన ర్తనలో మార్పులు కోంన విధంఠో తీసుక ావాలనే లజ్యాన్ని సాధిం చడానికి విద్య అనేడి ఒక ముఖ సాధనము మన చర్చకొసం విద్యను విజ్ఞానంగా 'గహించి ఆలోచించి నట్టయితే జ్ఞానం అనేడి సామస్త్యము (శాషేం1ల) గా ఉంటుండి మన సౌలభ్యంకోసం ఆ నామస్త్య జ్ఞానాన్ని “విస్థాన శాస్త్రము గణిత కాస్త్రము సాంఘిక భాస్తము అనే పెక్కు క్యాస్తాలుగా విభజించాము విద్యార్థి పవర్తనలో కోర్షిన్లన్లిగముగా మార్పులు శ్రీస్సుక్షన్సి వచ్చి తద్వారా శిశువులో పరిపూర్ణ వికాసాన్ని సాధించడంలో యీ వివిధ కాస్తాలు చేసే పని ఏమిటి? “భ్ధానము. అంటే “విద్య ” మొత్తముగా ఆ ఆదర్శాన్ని సాధించాలి అంటే దానిలో ఇమిడి ఉన్న వివిధశాస్తాలు దేనికది నిర్జశింపబడిన లష్యాలను స కమంగా సాధించినట్టయితే విద్య యొక్క లఅకం సాధింపబడుతుంది ఈ శ్యాస్తాలలో ఏ శాస్త్రమైనా తనకు నిర్దెొంప బడిన లఇ్యాలను సరిగా సాధించకపోయినట్ల యత్తే విద్యా లక్య సాధన సంహూర్షం కాదు

3

విజ్ఞాన శాస్త్రం అంటే ఏమిటీ? సాధారణంగా విళ్పాన కాస్త్ర్రమంటే కమ బద్దంగా ఏర్పరచబడిన జ్ఞానమని నిర్వచనం చెపుతూ ఉంటాము. విజ్ఞాన ళ్నాస్తాన్ని శాస్త్రజ్ఞులు ముఖ్యంగా రెండు దృష్టులలో నిర్వచిస్తూందారు స్తబ్లి ద లమ్షలో విజ్ఞాన శాస్త్రమంటే తమ మధ్య సంబంధాలు కలిగిన స్యూతాలు నియమాట సిద్ధాంతాలు మరియు (కమబద్ధమైన సమాచారము గల విభాగము అంటి ఈ ద లప్టితో చూసినట్ల యితే విానకాస్త్రము మనం నివసించే ఈ విశ్వమును వివరించే ఒక మార్గము గత శీల దృష్టితో చెవ్చాలంటె తొస్తు మనెడి ఒక (కియాత్మకత (మం ళ ఓ) పె రెండు దృ్వణఎ సమన్వయించి విజ్ఞాం వ్యాస్తాన్ని నిర్వచింవాలం టె విజ్ఞాని శాస్రుము సంచిత మరియు అంతు లేని అనుభవాత్మక పరిశీలనల నమూవోాము ఈ పరిశీలనలనుంచి భావనలు సిద్ధాంతాలు రూపొందించబడ తాయి. ఇలా వర్పడిన భావనలు సిద్ధాంతములు తిరువాతి జరిగే అనుభవా త్మ పరిశీలని వలన మార్పు ఇచఉందుటకు అవకాశథం ఉంది విజ్ఞాన శాస్రునము జ్జాన విభాగాన్ని మరియు జ్ఞానాన్ని సంపాదించి పరి మృతం వసే (శ్రీయ అశజే ఆంటినీ కూడా కలిగి ఉంటుంది పై నిర్వచనాన్ని పరిశీలిస్తే విజ్ఞానళాస్త మనేడి నలితము (క౯066-0 మరియ (ప్ర కియ (2౯00జ0) కూదా అంటె రమఎద్ధ జ్ఞానాన్నే కాఎంవా. దోశిని సంపా డించే మార్గాన్ని అంటే శాస్త్రీయ పద్దతిని కూవా కలిగి ఉంటుండి ఇకుడ థలితము అంజ విజ్ఞాన శాస్త్రములోని సిద్ధాంతాలు భావనలు న్మూకాలు మున్నగునవి షప కియ అంటే కాన్రీయ పద్దతి ఏం03ట£ 6 వెశంటుండి విజ్ఞాన శాస్త్రము బోధిం చడం అంటే ఏమిటి ఉపాధ్యాయుడు బోధించేటప్పుడు ఫలితము అంటే సిద్ధాంతాలను భావనలను స్మూతాలను మరియు వాటిని సంపాదించి పరిష్కరించే మార్గాన్ని కూడా విద్యార్థులకు బోధించాలి అప్పుడే విజ్ఞానకాస్త్ర బోధన సంపూర్ణ మవుళుండి

బోధిన అంటే ఏమిటి! బోధించడం అనేడి మరొక వ్యక్తి అభ్యసీంచుటకు సవాయపడే ఒక కళ సమాచారాన్ని సరియైన పరిస్థితులను (క్రియాత్మకతలను సమ కూర్చడం ద్వారా బోధన ఆ వ్యక్తి అభ్యసించడానికి కావలసిన సవోయాన్ని అంద జేస్తుంది ఇంకొకవిధంగా చెప్పాలంటే బోధన అనేది ఎక్కువ పరిపక్వత చెండిన వర్థక్తికి తక్కువ పరిపక్వత చెందిన వ్యక్రికి మధ్యన జరిగే పరస్పర చర్య (బుబేకర్‌ అనే ఆయన బోధనను ఈవిధంగా వివరింఛాడు “బోధన ఒక పరిస్థితిని ఏర్పాటు

వల్లి చేస్తుండి ఆ పరిస్దితిలో కొన్ని ఖాళీలు లేక అవరోధాలు ఉంటాయి. ఆ అవరోధాలను అధిగమించాలనే _పయత్నం చేసి నప్పుడు వ్యక్తి అభ్యసిస్తాడు ఇ ఎల్‌ థారన్‌డెక్‌ అనే విద్యావేత్త “కోరిన బంధా లను నెలకొల్పి అవి సంతృప్తి కలిగించేలా చేసే పరిస్థితిని వర్పాటు చేయడమె వోధన అని చెప్పాలా అభ్యసనము అంటే ఏమిటి జవులు పుట్టుకతోనే సవాఖహాత లు (తి (ష్మ్యకియల వంటి పతిస్పందనలు కలిగి వుంటాయి ఈ సహజాతాలు (పతి [కియలు ఆ జీవి నేన్ముగోవడం వలన కాక పుట్టుకతోనే ఏర్పడి ఊ&ంటాయి కాని ఆ _ జీవి మరికొన్ని ఇతర (పతిస్పందనలను సంపాదించు కుంటుండి ఇవి ఆ జీవిలో పుట్టుకతో ఏర్పడి వుండవు అంటే _ జీవి వానిని అభ్యసనము ద్వారా సంపాడిస్తుంది దినినిబట్టి మపచుద్జూ ఉన్న ప్రపంచంలో మనం చేసే పనులు పరీలనలవలన ఇంచమించు కాశ్వ కంగా సంస్కరింపబడే (వ్మకియే *అభ్యసనము _ అని చెప్పాలి వాం్యంగా చెప్పాలంటె ఒక వ్యక్తి జ్ఞానాన్ని నైపుణ్యాలని వైఖరులను బంతనా పద్ధతుల ఎ సంపాడిస్తూ ధారణ చేనూ ఎఎయోగిస్తున్నప్పుడు అతని (ప్రవ త్తన మార్పు చెందె లేక సంస్టరింపబడే ప్మకియె అభ్యసనము ఒర వ్యక్తి పవర్త నలో మార్చు లేక సంస్కరణ జరిగినపుడు ఆ వ్యక్తి అభ్యసించేడు అంచము ఆ వ్యక్తి ప్రవర్తనలో అ మార్చు. లేక సంస్కరణను తీసుకొచ్చే (స్యకియను బోఠక అంటాము బౌధన ఉద్ధిసన ప్ర(మ|06). అయితే అభ్యసవము పతిస్పందత (మెంకుం056) అవుతుండి. పెరుగుతున్న వ్యక్తికి మారుతున్న మేశ్రానికి మధ్య జరిగే గతిశీల పరస్పర చర్యయె అభ్యసనము బోధన అభ్యసనము అనే ఈ రెండు (ప్యక్రియలు పరస్పర సహకారాన్ని అందజేసుకొనే (ష్మకియలు అందువలననే వాటిని బోధన అభ్యసనము అను రెండు వేరు వేరు (ప్మకియలుగా కాక బోధవ-అభ్యస నము” అనే ఒకే సమ్మేశన (్మకియగా గు ర్తించారు బొధనా పద్ధతి అంటే ఏమిటి ఇడివరలో చెప్పినట్లు విజ్ఞానకాస్త్ర వోధనా భ్యసవము కౌన్ని లజ్మ్యాలను దృష్టిలో పెట్టుకొని జరుగుతుండి ఆంటే ఆ లక్ష్యసిడ్డికి విజ్ఞానశాస్త్ర బోఢనాభ్యసనము ఒక సాధనము వంటిడి మొత్తం విజ్ఞానాస్త బోథనాభ్యసనము ఓక సాధనము వంటిడి మొ త్తం విజ్ఞానకాస్త్ర వా ధనాభ్యసనకే

33 క్ర స వ =, కా విజ్ఞానకాస్త్ర ములోని (వతి పారము కొన్ని లఖ్యాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని జదగుత్తుంద్ని విజ్ఞానకాస్త్రంలో ఓక పారిమును బోధీంచాలనుకోండి ఆ పాఠమును ఎందుకు బోధించాలి అనే (పళ్న ఉత్పన్న మవుతుండి ఆ పాఠమునకు వర్చరచుకొన్న విజ్ఞానాస్త్ర, లజ్యాలను సాధించడానికి ఆ పామును బోధిస్తాము. ఆ పాఠమునకు ఉన్న ఒక ౯వ్యాన్ని తెసుకోండి దానిని సా,ంచడానికి ఏం చేస్తాం ఆ లక్ష్యము = పొలములోని ఒక భావన 01000 ఈ సంబంధము కలిగి ఉంటుండి ఉచదాహ రాకు వృక్షశాస్త్రములోం కాండము నిర్మాణము” అనే పాఠమును తీసుకుందాము కొన్ని రివ్యములను రూపొందించి ఆ పారమును బోధించుటకు ఉపాధ్యాయుడు ఉప్మకమిస్తాడు ఉపాధ్యాయుడు రూపొండించిన లఅవ్యములలో ఒకి లవ్యాన్ని షీఘకుం దాము అదేమిటంటే విద్యార్థి నకదళ ద్విదళ బీజ కాండమునకు గల బేధమ్లులను తెల్చును ఏం చేస్తే ఈ లవ్ష్యము విద్యార్థి సాధించగలడు? ఈ అక్ష్యమును సాధించ డానికి అనేక మార్గము లున్నవి అందులో రెండు మార్గాలను మ్మాళమె తీసుకొని పరిశీలిద్దాం అ) ఉపాధ్యాయుడు ఏకదళ త్విదళ బీజకాండ నమూనాలకుు పటములను స్పయిడ్‌లను సూ చ్మదర్శిని [కింద అమర్చి (పదర్శిస్తాడు ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థులను తాను (పదర్శించిన వాటిపై ఆధారపడిన [పళ్నలను అదుగు తాడు ఈ వైన చెప్పిన (పదర్శన పశ్న లడుగుటలను “షపాధ్యాయడు చేయు ర్టత్యము లేక (కియాత్మకత అని సిలుస్తొము విద్యార్థి ఉపాధ్యాయుడు (పదర్శించిన ఉపకరణాలను చురుకుగా పరిశీలిస్తాడు పరి?లించి ఉపాధ్యాయుడు అడిగిన (వళ్నలకు సమాధానాలిస్తాడ. ఇడి విద్యార్థి కృిత్యము లేక [కియాత్మకత అవ్వకుంది అంకే ఒక లము నెరవేరడంకోసం ఉపాధ్యాయుడు చేసే పని ఉపాధ్యాయి కృత్యము అవుతుంది విద్యార్థి చేసేపని ఆ) రెండవ మార్గములో ఉపాధ్యాయుడు పైన చెప్పిన లవ్యాన్ని సొధించ తా నికి (పత్య ౦గా ఏ కృత్యములూ చేయడు విద్యార్ధులు వకడళ డ్విదళ ల్సి

వెత

ఏజ కాండ భేధిములు తయారుచే సూ దర్శిని కింద పెట్టిపరిశీలిస్తారు

వానికి సంబంధించిన బొమ్మలను తమ రికార్డులలో గీసుకుంటారు ఇక్కడ

ఉపాధ్యాయుడు జరిగిన పని అంతా విద్యాప్థలే చేసేటట్లుగా

(వాత్సహిస్తాడు

పై రెండు మార్గాలలో ఏ మార్గం ద్వారా వెళ్ళినా ఉదహరించబడిన లఖా న్ని సాధించవవ్చు ఇక్కడ ఉపాధాఖయ కృతము విద్యార్థి కృత్యముల గురించి చర్చిం చాము లవష్యసాధనతో మరి బోధనాపద్దతి యొక్క ప్మాత ఏమిటి ? ఉపాధ్యాయ శృత్యమును విద్యార్థి కృత్యమును ఉపకరణములను సమైక్య పరచి లక్ష్యాన్ని సాధి-చడమే బోధనా పద్ధతి యొక్క పని అంటే ఒక లజ్యాన్ని సాధించడానికి ఉపాధ్యాయుడు కొన్ని కృత్యములు వేయాలి విదాంర్థి కౌన్ని కృత్యాలు చేయాలి ఉపకరణములను వాడాలి వాటిని అన్నటిని ఏదో ఒక బోధనా పద్దతి ద్వారా సమైకపరచాలి అప్పుడే లక్ష్యసిద్ధి జరుగుతుంది ఒక లక్షసాధన కోసం చేసే పనిని అంతటినీ (ఉపాధ్యాయ కృత్యములు ఉపకరణములు టోధనా పద్దతి) కలిపి అభ్యసనానుభవము (190 28 క067 61069) అంచవాము అభ్యస నానుభవము అనేది లక్ష్య సాధనకోసం మనం ఎంచకనే సాధనపు విద్యార్థి అనుభూతి చెందినప్పుడే అభ్యిసనము జరుగుతుండి ఎద్యార్థి అభ్యసనానుభవషతో పరస్పర చర్య చెందినపుడు అతని పవర్హన మార్చు చెందుట లేక సంస్టారింప బడుట జరుగిళుంది విద్యార్థి పవ ర్తనలో వచ్చిన మాక్సునే లక్ష్యఎడ్ధి అంటాము మనం బోధనా

అవ్మాలను విద్యార్థి [1సవర్తనకు అనుగుణంగా రూపొందించాలి అభ్యసనానుభవములో బోధనా పద్ధతి అనేటటువంటిడి ఒక భాగము అడి లభ్యసనానుభవములోని ఇతర భాగాలను సమైక్యపరుస్తుండ్పి అభ్యసనానభవములోని భాగములను అనేక బోధనా సద్ధతుల ద్వారా సమైక్య పర్చవచ్చు ఏ బోధనా పన్దతి ద్వారా సమైక్యపర్భాలి అనే అంశం వివిధ బోఢనా పద్ధతుల బాగోగుల గురించి కుణ్ణంగా పరిశీలించిన తర్వాత నిర్ణయిం మకోవచ్చు కాబట్టి ఇప్పుడు మనం విజ్ఞానశాస్త్ర బోధనకు ఎఏ పద్ధతులు అశ్నువైనవో వాటి యోగ్యతలు ఫమిటో అయోగ్యతిలేమివో వాటి నుపయోగించ డానికి ఏ ఏ పరిస్థితులు కావాలో విపులంగా చర్చిద్దాము చర్చించేము౦ దింకౌక్య

3థీ సంగతి. చెప్పకభుంటె కాని ఈ ఉపాద్ధాతము సంపూర్ణం. కాదు అదేమిటంటే అజ్యాన్ని సా-ంచవాని కపయోగించె సాగనాన్న అభ్యసనానుభవమని చెప్పు కున్నాము ౨ అక్యాన్ని మనం సాధించేమా లేదా అని తెలిపే ప్మకియనే ఎనాచ్యాంతెని ఎఎ 274 82€ 0%) అని పిలుస్తారు ఎంపికి చెసుకున్న అభ్యసనాను భసము చ్వారా నిర్ణయించిన అఇ్యాన్ని చేరుకున్నామా లేదా ఎంతవరకు చేరు కున్నాం అనే విషయాన్ని చెప్పే (ప్మకియే మూల్యాంకనము 8౪2 ఓ 0%) ఉపన్యాస పద్ధతి గారం పయల౮ని2 24212100) ఎంత దద్దనకున్నా నేటి కాద్రిబోలన -్రా భాగం ఈ పద్ధతి ద్వారానే సాగుతోంది ఈ పద్దతి ఈనాటిడికాదు కీస్తపూర్వం ముంచి ఏదో ఒక రూపంలో అమలులో వుంది. ఆ రోజుల్లో మనదెళంలో. గురుకులాలలోన. చైనావంటి ఇతర దేకాలలోను గురువులు శిష్యులకు బోధించే పద్ధతి ఇంచుమించు ఇలాంటిదే ముుదణా యంత్రం ఎనిపెళ్టే ముందు మధ్యయుగంలో ఐర్‌ పాఖండంలోని విశ్వ విద్యా లయాలలో ఆచార్యుని వద్ద మ్మాతమే ఒక పుస్తకం ఉఊండేడి ఆయన ఆ పుస్తకం చదువుతూంటే విదా ర్దులు వింటూ (వాసుకు వవాకు దానినించే నెటి ఆధునికమైన ఉపన్యాస పద్దతి ఉద్భవించింది ఉపన్వాసమనే తెలుగుపదానికీ లెక్చర్‌ అనే ఆంగ్ల పదాకీ ఛాటీన్‌ భాషలోని లీగో అనేపదం మూలము లీగో ( 689) అంటే చదువుట (10 1626) అని అర్థము ము దణాయంతం కనిపెట్టిన తర్వాత విద్యార్డు లందరికీ వు సకాల అందువాటులో కొచ్చాయి ఆచార్యులు పుస్తకాలలో వున్న విష యాలు విద్యార్థుల ఎదుట చదవదిం మానే ఆ విషయాలను వివవంంచవలణన అవ సరం ఏర్పడింది అప్పటినించీ లీగో ( ఆ0) అనే. లాటిన్‌ పదానికి “బోధించుట అనే అర్ధం చెప్పడం (ప్రారంభమైంది ఉపన్యాస పద్ధతిలో పారం చెప్పే ఉపాధ్యాయుడు తరగతికి వచ్చి ఒక పొరాన్ని ఎత్తుపలి దానికి సంబంధించి తామ గహించిన విషయా అన్నిటినీ విద్యార్థులకు వివరిస్తాడు ఈ పక్టతి అమలులో వున్నవోట జరిగే బోధనాళ్యసనలో విద్యార్థులు వినడం మినప ఇతర్మతా పాలొనను జరిగే తతంగమంతా ఉపాధ్యాయని

36 అధీనంలోనె వుంటుంది అంటే ఉపాధ్యాయుడు పూరా ౨ఫిక్యం వహిస్తాడు ఈ పద్దతిలో బొధన విద్యార్థి పరంగా జరగదు ఉపాధ్యాయ తరగతిలో వున్న విద్యార్థులండర్నీ ఒకి (ప్రమాణంగా స్వీకరిస్తాడు పతి -ద్యార్థినీ తన ద్బ్టలో ఉఊంచుకోలేడు ఈ పద్దతిలో ఉపాధ్యాయుడు 'కేంద్రకిస్థానం అ కమిస్తాడు శైశవదళలో ఉన్న పిల్హలకు తల్లి ముద్దలు కరిపిస్తుండి పెద్దయిన తర్వాత వాళ్ళంతట వాశ్ళె అఆవారం వీసుకుంంరు ఈ పద్దతిలో బోధించే ఉపాధ్యాయుడు పిల్లలు "పెద్దవారై నప్పటికీ ముద్దలు కరిపించడానికి (పయత్నించే తలి నంటివాడు దానివలన వారిలో వున్న పరిశీలనా శక్తి ఆలోచనా శక్తి అభివ్చద్ధి చెందవు ముఖత విషయ పరిజ్ఞానాన్ని బోధించే పద్ధతినే ఉవన్య్యాస పద్ధతి అంటారు ఈ పద్దతిలో ఈ [కింద చెప్పబడిన ఇదు అంగము లుంటాయి క్షే పార్యములో ఉన్న శాస్త్రీయ పదాలని నిర్వచించడం 8 పార్యములోని విషయాలను సూవ్మభాగాలుగా విభజించడం తె సారాంశం అనే ఈ అంగములో అంతవరకు చెప్పిన పారం లోని ముఖ్యాంశాలని పునర్విమర్శన చేస్తారు 4 ఈ అంగములో సందేహాలని వెలిబుచ్చుతారు. వాటిని పరివష్క్మ రిస్తారు శై పద్ధతియొక్క యోగ్యతలు ఈ పద్ధతి నవలంబిస్తే ఎక్కువ విషయాలను తక్కువ సమయంలో బోధించవచ్చు ఈ పద్దతికో విద్యార్థులు తమంతట తాము నేర్చు కొనరు కాఐటే కాలం వ్యర్థం కాదు లు ధి త్‌ ఈ పద్ధతి ఉపాధ్యాయునికి చాలా సులువైనడి ఎందుకంటే శాస్త్రాన్ని బోధించడానికి చెయ్యనలసిన పయోగాలని చేయ్యనక్కరలేదు తడితర ఉపకరణాలను చూపించనక్కరలేదు లి చర్మితాంశాలను గుర్తులను బోధించడానికి చాలా అనువైన పద్ధతి ఓ. సరిభైన ఉపాధ్యాయుడు. సరిచ్రైన పద్ధతిలో _ఉపన్యాసం ఇస్తే

వ విదార్థులు ఉ త్తేజింపబడతారు ఏదో సాధించాలనే అవేశం వాఖ లో బయలుదేరుతుంది అయోగ్యతలు

శాస్త్రానికి జీవమైన పయోగాలకి ఈ పద్ధతిలో ఏవిధమైన ఆస్కా రము లేదు విద్యార్థులు కొని ఉపాధ్యాయుడు కాని (యోగాలు చేయ్యవలసిన అవసరం లేదు దానివలన విద్యార్థులలో పరిశీలనా శకి గాని [ప్రయోగాలు చెయ్యడానికి సంబంధించిన నైపుణ్యాలు గాని పేంఫొందవు

లి స్వతంత్రంగా విద్యార్థులు విద్య నేప్పకునే శక్తి అభివృడ్ధి చెందడానికి వమ్మాతమూ అవకాశంలేదు. దీనివలన వాళ్ళలో చొరవగా పొ [ప్రారంభించే న్‌ క్తి నిస్తుంది ఆలోచనా శక్తి సృజనాత్మక శే క్తి 'పెంపొందవు

)... ఈ పద్దతిలో ఉపాధ్యాయుడు బోధనాభ్యసనలో చురుకుగా పాలొం టాడు ఏద్యార్డులు మందకొడిగా వింటూ కూర్చుంవారు వారి ఆసక్తులు శెక్షణవల్ల శుంపొందే శక్తులు అన్నీ నిర్ణ చం చెయ్యఐబడకాయి

4. ఈ పద్ధతి విద్యార్థులకు కాస్త్రీయ పద్ధతిలో శ4ణ ఇప్వలేదు వారిలో శాస్త్రీయ వైఖరులను జపెంపొందించలేదు

5 మనోవిజ్ఞాన శాస్త్ర న్యూతమైన చెయ్యటం ద్వారా అభ్యసించుటకు స్టానం లేదు శాస్త్రమంటే చెయ్యిడం” అని అర్థం చెప్పుకుంటున్న ఈ రోజుల్లో ఈ పద్దతి నవలంబించిడం కాస్త్ర విద్యకు తీరని అన్యాయం చేసినక్లే

6 నేటిసామాజిక లక్యం పకాస్వామ్యము ఈ పద్దతి మొత్తం అంతా ఉపాధ్యాయ వయొకి లా అధికొారంమీద ఆధారపడి వంటుండి అ$ికారం మీద ఆధారపడే ఈ పద్దతి విద్యార్థులను [(వశాస్వామ్యమే లక్ష్యంగా గల సమాజంలో భాగస్వాములుగా తీర్చిడద్దలేదు

స!

దు సహెధారణంగా పెద్ద తరగతులకి ఎశాశాలలో వున్న విద్యార్థులకి వోధించ డానికి ఈ పద్దతి అనువుగా వుంటుంది. మాధ్యమిక పారళాలలో విద్యార్థులకు శాస్తాంన్ని బోధించడానికి ఇకరములైన పద్దతులను అవలంబించడానికి సావకాశం లేనప్పుడు ఈ పద్ధతినే వుపయోగించవలసీన పరిస్థితి ఏర్పడినప్పుడు ఈ కిండి నూచనలు యగప్‌స్తే జాగసంటుండి ఉపాధ్యాయుడు బోధిస్తున్నప్పుడు ఏద్యార్థులను ఆయన బోధించే ముఖ్య విషయాలను (వ్రాసుకోమని విద్యార్థులను (ప్రోత్సహించాలి 2. పారం అయిపోయిన తర్వాత విద్యార్థులకు సందేహములను వెలిబుచ్చ డానికి అవకాశం ఇవ్వాలి | ఉపన్యాసాన్ని తగినంత హెచ్చుస్టాయిలో స్పష్టంగా ఇవ్వాలి అక్క శీ ఉపాధ్యాయుడు తరగతిలో పారాన్ని తానే వివరిస్తూ కూర్చోకుండా మధ్యమధ్యన విద్యార్థులను పశ్న లడుగుతూ వుంటే వారి మందకొడి తనం కొంత సడలుతుండి అ జి ఇల్ల జ్‌ ఉసన్వాస = _పదర్శనా పద్ధతి కం 60006 ంథంక342€ 02 కిశంటుంరే) శాస్త్రాన్ని బోధించడానికి ఉపన్యాస పద్ధతికంచె ఉపన్యాసం పదర్శనా పద్ధతి య కొద్దిగా మెరుగై నడి ఉపన్యాస పద్ధతిలో ఉపాధ్యాయుడు శాస్త్ర పారాన్ని ముఖతః మ్యాతమే వివరిస్తాడు ఉపన్యాస _పదర్శనా పద్ధతిలో శాస్త్ర పారాన్ని టోధించే ఉహైధ్యాయుదు వోడించటోయే పారానికి సంబంధించిన _పయోగాలవు చేస్తూ సూలు నమూనాలు ఇతర ఉపకరణాలను (పవర్శిన్తూ ఆ పారానికి సంబంధించిన భావనలను (0010బజి) ముత వివరిస్తాడు అంపే ఈ పద్ధతిలో ఉపన్యాసము (పతూగాల ఉపకరణాలయొక్క. పదర్శనమిద ఆధాకపడి వుంటుండి ఉపన్యాసము దాసిక్షి సంఐండించివ (సదర్శన చక్కగా మళవింపబడతాయి ఈ పద్ధతిలో (వయో గాలను ఉపాధ్యాయుడు మ్యాతమే. చేస్తాడు ఉపకరణాలు చూపించడం కూడ

39

ఉపాధ్యాయు? పనే ఏద్యార్దుఎు పయోగాలు చెయ ఈరు ఉపకరణాల _పదర్శవలో పాల్టొ నరు మరి ఈ పద్ధతిలో విద్యార్దులు చెసేపని ఏమిటి? వాళ్ళు ఉపాధ్యాయుడు చెప్పే విషయాలను వింటూ వుంటారు ఉపాధ్యాయుడు చేసే ఉపయోగాలను చూపించే ఉప కరణాలను శ్రద్ధగా చురుకుగా పరిశీలిస్తారు. పరిశీలిస్తూ ఉపాధ్యాయుణు అడిగిన [సశ్నల ఏ) తమ పరిశీలనని దష్టిలో పెట్టుకుని సమాధానం చెప్పుతూ వుం వారు ఉప న్యాస పద్దతికి దీనికి తేడా ఏమిటి? ఉఎన్యాస పద్దతిలో వినడం ఒక్క-టె. విద్యార్థల పని ఈ ఉపన్యాస- పదర్శనా పద్ధతిలో వాళ్ళ చూన్తూ వింటూ వుంటారు అందే ఉపన్యాస పద్ధతిలో ఒక్క శవణ జ్ఞానేర్యదియా 3కే పవి ఉపన్ఫాస్మాపనర్శనా పద్ద తిలొ శవా చవురిండియాలు రండూ కూడా చురుకుగా వుం వాయి ఎంత చెప్పినా ఈ పద్ధితిలో కూడా “చెయ్యడంద్వారా అభ్యబంచడం అనేసూ తానికి ఏ మా తం అవకాశంలేదు ఉపన్యాస ఎద్ధతిలో అంత కాకవోయినా ఈ పద్దతికి రూడా ఉపాధ్యాయుడే కేం్య్యద్రకంగా ఉంచాపని చెప్పుకోవాలి ఉపన్యాస పద్దతిలో విద్యార్థులు (వతిదీ వింటూ ఊహించుకోవాలి ఈ పద్ధతిలో ప చూగాల ఉపకరణాల పషుర్శన వుంటుంది కాన విద్యాస్ట లూహించనక్క రలేదు. కాత్త్ర బోదనాభిసన మూర్రదశ (60161619)లొ వుంటుంది అంటే వారి జ్ఞానేం డియాల స్థాయికి వస్తుంది దీనివల్డి “మ్మూర్లస్థితినుంచి అమూ ర్తపతికి (0010616 €0 2056200) అనే మరో మనో విజ్ఞానకాస్త్ర బ్యూతా న్ని సంతృ ప్తిషరచడానికి ఈ పద్దతిలో ఆసా్యరం వుండి ఈ పద్ధతి ఒక మనో విజ్ఞానళొస్త్ర స్యూశతానికి భిన్నంగాను మరో మనో విజ్ఞాన స్మూతానికి అనుకూలంగాను వుంటుండి

ఈ పద్ధతి నవలంబించే ఉపాధ్యాయుడు ఖచ్చితంగా పైన చెప్పిన విధంగానే నడచుకోవాలని ఎక్కడా లేదు (ప్రయోగాల ఉపకరణాల [(పదర్శనలో విద్యార్థుల సహకారం ఎంత ఎక్కు.వ వీలై తే అంత ఎక్కువ తీసుకోవాలి పాఠములోని భొవన అను తనంతట తాను వివరించటం ఎంత వీలయితే అంత తగ్గించి [హ్ళ్నుల ద్వా ఆ భావనలను విద్యార్థుల నించి రాబట్టడానికి (పయత్నించాలి అంటే (ప్రయోగాలను ఉపకరణాలను చూపిస్తూ విద్యార్థులను వాటిం చురుగ్గా పరిశీలించమని చెప్పి లొవన లను వారంతట వారే పేంపొండించుకానేం చూడాలి విషయాలు వారి దగ్గర్నించి [(పళ్నల ద్వారా పిలయినంత ఎక్కువగా రాబడుతూ విద్యార్థులు తమంతట తామే శాస్త్రీయ స్మూతాలను (గ్రహించేలా (పోత్సహించాలి

త

ఈ క్రింద నీయబడిన ూచనలు పాడిస్టే ఈ పద్దతి ద్వారా కాస్త్ర బోదన ఎక్కువ ఎల్మపదంగా సాగుతుండి

దృష్టి స్పష్టత (౪718 01040 ఈ పద్ధతిలో ఉపాధ్యాయు“ యోగాలు

లే

చేసూ వుంటాడు ఉపాధ్యాయుడు. చేసే (ప్రయోగం విద్యార్థు లందరూ చూడ

గలగాలి వారు చూడటానికి అవరోధా లేర్పడితే బొధనాభ్యసన_ దెబ్బ

తింటుండి ఇదేలా సాధ్యం

అ ఉపాధ్యాయుడు _పయోగం చేసే బల్లికి పైకివవ్నె. అంటె తరగతి గోడకి లేక కెకప్పుకి సరియైన కోణంలో పెద్ద అద్దం అమర్చాలి అప్పుడు ఉపాధ్యా యడు చేసే (ప్రయోగం లేక చూపేఉపకరణాం యొక్క. (పతివింబము అద్దములో ఏర్పడుతుంది ఆ ప9ిఎంబాన్న విద్యార్థల పరిశిలిసారు

చి థి క.

ఆ ఉపాధ్యాయుడు (పయోగాన్ని తన బల్ల పైగాణ తరగతితో ముందున్న ఎద్యా రుల బలల పెగాని చేసూ విద్యార్థులందగ్ని ఆబల్లకి కొంచెం దూరంలో వు చు అ మట్‌ అధి లు చుట్టూ నించుని పరిశీలించ మనాలి

ఇ తరగతిలో వెనకనున్న ఎద్యార్జులను త్ర బల్లల ప్రై చూర్చోమవి చెప్పవచ్చు లేవా కర్చీషీటలు వాతబల్లల పై ఒలు వాటిిడ పహర్చోమనవచ్చు లేదా ఎత్తుగా ఉన్నకిటికీ పీఠ భాగాలపై కూర్చొమనవచ్చు

ప్రై మూగు పద్దతుల్లో వ్‌ పద్దతి ఉపయోగించడం ద్వారానయినా విద్యార్థు లంతా ఉపాధ్యాయుడు వేసే పనిని పరిశీలించగలరు

2 వెలుగు తరగతిలో తగినంత వెలుగుండేలా చూసుకోవాలి వెలుగు లేకపోతే దృష్టి స్పష్టత ఉండదు తగినంత వెలుగులేక్రపోతే పదా పద్దతి ద్వారా వెలుగు సమంగా ఉండేలా చూసుకోఐ లి

త్‌. పరికరాలు పయోగాలు చెయ్యడా ఎకి ఉపయోగించే పరికరాలు లేక చూపించే ఉపకరణాలు వీలైనంత పెద్దవిగా వుండేలా చూడాలి లేకపొతే తరగతి వెనుక భాగంలో కూర్చున్న విద్యార్థులకు పరికరాలు సమంగ కబ్బం చవ్పు పవాలకమై బొమ్మలు పెద్దవిగా వేసుకోవాలి పెద్ధ నమూనాలను ఎంపిక శేనుకోవాలి

ఖీ ఉపయోగించే పరికరాలను బల్లపై స్మృకమమైన పద్దతిలో అమద్చుకోవాలి (పతూగం చెయ్యడానికి ఎదర పవికొచ్చే పరికరాలను కుడిచేతివై పు ఫెట్టుకోవాలి ఏదైనా పాఠం చెప్పడానికి ఎక్కువ పరికరాలు లేక ఉపకరణాలు వుపయోగించవలసి వచ్చినప్పుడు వాటన్నింటిని ఒకసారే బల్లి మీద పెట్టినట్టయితే విద్యార్థులు వె.డట వాగుందనుకున్నా తర్వాత వాళ్ళు తికమక పడ్డానికి ఆస్కారం ఎక్కువగా వుంటుంది అ౮౦టప్పుడు అప్పటికి పనికొచ్చేవి మాతం బల్ల మిద వుంచి మీగతావాట్నిపై వాళ్ళ దృష్టి పడకుండా చూనుకోవాలి [ప్రయోగాలు చేసే [పదేశం జ్మభంగాను [కఈమబద్ధం గాను వుంచినట్టయితే విద్యార్థలకు విజ్ఞానకా న్త్రంలో అభిదచి శాస్తం అంటే గౌరవం ఏర్పడతాయి కొన్ని సమయాలలో పాఠం చేప్పేటప్పుడు కావలసిన పరికరాలు ఉపకర జాలు అన్నీ మనదగ్గర వుండకపోవచ్చును లేదా అవి సరిగ్గా పనిచేసే స్థితిలో లేక పోవచ్చును అలాంటి సమయాలలో అందుబాటులో వున్నవాటిని జ్మాగత్తగా ఊప యోగించి పారాన్ని జయప్రదంగా టొధించినట్లయితే పరికరాలు సరిగ్గా లేకపొయినా భలేచేసేరరా మా మేష్టారు అన్న మప్పుకూడా లభిస్తుంది 4. మందుగా చేసి చూసుకొనుట ఉపాధ్యాయుడు ఈ పద్ధతి ద్వారా పారం చెప్పడాని కుష్మకమించాడనుకోండి అతను ఏదో _పయోగం చేస్తున్నాడు అడి 'స్మకమంగా సొగలేదు తప్పు వచ్చిండి అప్పడు ఉపాధ్యాయ ఏంచేస్తాడు? విద్యార్థుల కళ్ళల్లోకి సూటిగా చూడలేడు తలవంచుకోవలసీన పరిస్థితి వీర్పడు తుంది అలా జరక్కుండా పుండాలంటే తాను చెయ్యబోయే పయోగాలను ముందుగా ఒకసారి చేసి చూసుకొన్నట్టయితే వాటికి సంబంధించిన సమస్క లేవో చూసుకుని వాటిని సరిడిద్దుకొని తరగతిలో పారం చెప్పేటప్పుడు ఏ అవాంతరం రాకుండా చూసుకోవచ్చు ఎంతగా ముందర చేసి చూసుకున్న ప్పటికి అదే (ప్రయోగం తరగతిలో చేస్తున్నప్పుడు కొన్ని సమయాలలో [కొత్త సమస్య లెదురై (పయోగం సరిగా సాగళపోవచ్చును ఆ సమయంలో ఉపాధ్యాయుడు తను కంగారుపడి విద్యార్థుల్ని కంగారు పెట్టక.ండా పయో గము సరిగా సాగక పోవడానికి కారణాలను విద్యార్థుల సవాయంతో తెలసు కోవడానికి [పయత్శించాలి ర్న

డై క్‌ సయోగాలు ఉపాధ్యాయడు పార్య పుస్తకాలలో వున్న పయోగాఅను మా తమే ఎల్లప్పుడూ చెయ్యకుండా విద్యాష్టల నిత్యకీవితానికి సంబంధ మున్న పయోగాలక కూడా చెయ్యడానికి పూసుకోవాలి అప్పుడే విధ్యా ర్థులు విజ్ఞానశాస్త్రానికి నిత్య జీవితానికి ఉన్న సంబంధాన్ని అర్ధం చేసు కుంటారు 6 విద్యార్థుల సహకారం ఈ పద్ధతిలో (ప్రయోగాలు చెయ్యటం ఉపకరణాలు చూపించడం ఉపాధ్యాయుని పనే అయినప్పటికి వీలైన చోటల్లా ప్రయోగం చెయ్యడంలోను ఉపకరణాల _ సేకరణలోను విధ్యార్థల సహకారం పొందాలి. పవాలను నమూనాలను వాళ్ళచేత తయారుచేయించవచ్చు (ప్రయోగ పరికరాలను వాళ్ళని అమర్చిపెట్టమని అడగవచ్చు పారానికి సంబంధించిన పుష్పాలు విత్తనాలు మొక్కలు జంతుభాగాలను సేకరించ మని ఇప్పవచ్చు ఇలా చేస్టే ఉపాధ్యాయునికి కొంత పని తగ్గుతుండి విద్యార్థు లకు కూడా కౌంత సంత ప్తి కలుగుతుండి బోధనాఖ్యసనలో వాళ్ళను కూడ కొంతవరకు పాల్గొనేలా చేసినవాళ + మవుతాం 7 నటనా చాతుర్యం ఈ పద్దతిలో పదర్శనకు చాలా (పొముఖ్యం వుంటుంది దానిని వారు జా గత్తగా పంశీలించినప్పుడే పొఠం జయ్మపదం అవుతుంది అంటే విద్యార్థులు సొ ధానంగొ వుంతేలా చూసుకోవాలి [పయోగాలు చెయ్య డము ఉపకరణాలు చూపించడం ద్వారా విదాంర్టులు సావధానంగా వుండేంా చూడవచ్చు ఇవి సరిపొనప్పుడు అప్పుడప్పుడు (ఆస్తమానముకాదు) ఉపాధ్యా యుడు నంఎనా చాతుర్యాన్ని _పదర్శించాల్సి వస్తుండి _పయోగాల ముగింపు సమయంలో ఉపకరణాలు చూపించేటప్పుడు చేస్తన్న పని కొంత నిలుపు చేసి వీటి ముగింపేమిటా అనే ఆ_శుతని వాళ్ళలో "పెంపొండించాలి 58 వాళావరణము ముళతువుల పరిగణన విజ్ఞావళాస్త్ర పారాలను బోధించే టవ్వుడు బుతువులను వాతావరణాన్ని ఛస్పకుండా గణనలోకి తీస్ప్రక్రోవాలి మార్చి ఏ్మపిల్‌ నెలలలో సీకాకోకచిలుక జీవిత చర్చిత చెప్పడానక్రి వయ త్నిస్తే ఒక్క గొంగళీ పుషుగు దొరకదు పచ్చభాస్వరం ఉపేయోగించి చేసు (ప్రలూగాలం చల్ల ౪ చాతావరశణం మంచిడి

జీవ

$ ఉపకరణాలు ళాస్త్ర టోధన చేస్తునష డు ,పయోగాలకు సముచిత స్టానం ఇస్తూ ఉపకరణాలకు కూడ (ప్రాముఖ్యత ఇస్తే బాగుంటుంది అలా చేసినట్ల యిజే విద్యార్దులకు ఎక్కువ విసుగురాదు

థి

10. వ్రాతఒల్ల దీి సూచన ముగింపులో ఎత్తుషన్నా బోధనలో. దీని పాము ఖ్యము చాచా ఎక్కువగా వుంటుంది విజ్ఞానళాస్త్ర బోధన చేస్తున్నప్పుడు ప్రారానికి సంబంధించిన బొమ్మలు గీస్తూ పయోగానికి సంబంధించిన దత్తాం కాన్ని ముగింపులను స్పంగొ వాతబల్డ పె (వాయాలి తాను [వాసిండి విద్యార్థులు తమ పుస్త కాలలో (వాసుకోవాలని విద్యార్థులను (పోతృహిం చాలి [వాతబల్ల ఫై (వాసేటప్పుడు ఒక (కమాన్ని ఎన్నుకోవాలి

యోగ్య తలు ఈ పద్ధతిలో ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థులకు (వతి విషయాన్ని _వయోగము శేసికాని ఉపకరణాలను చూపి కానీ వాళ్ళ జ్ఞానేంద్రియాల స్టామికీ తీసు క్రొస్తాడు. కాబట్టి విద్యార్థు లేమి ఊహించనక్కరలేదు మనోవిజ్ఞానొ స్త్ర స్యూతమైన మూ ర్లస్థితి నించి అమూర్త స్థితికి అనేవి ఈ పద్ధతిలో ఇమిడి ఉంటుండి

౩ అపాయకరమైన [ప్రయోగాలు ధర ఎక్కువగల పరికరాలు కావలసిన (వయో గాలు విద్యార్థుల చేతికిచ్చి చేయించడం _పమాదకరం అలాంటివి ఉన్నప్పుడు ఈ పద్ధతి _ శేయస్కరమైనడి ఎందుకంటే ఉపాధ్యాయుడే అన్నీ చేస్తాడు కాబట్టి పైన చెప్పిన పమాదం వుండదు వీటికి ఉదాహరణగా ఫార్టిన్స్‌ బెరా మీటరు సంయుక్త సూక్కదర్శిని క్లోరిన్‌ తయాశు చేయ విషజంతువులు

8 సమశ్యా పద్ధతి (ప్రాజెక్టు పద్దతి మొదలైన ఆధునిక పద్ధతులతో పోల్చిచూస్తే ఇడి చాలా పొదుఫైనది ఎందుకంటే ఆధునిక పద్ధతుల్లో (వయోగాలు విద్యార్థులే చేస్తాడ ఆ౮ాంటప్పుడు ఎంతమండి విదార్థ్యలుంటే అంతమండికి

జగ అన్ని జతల పరికిరాలు కావలసి వస్తాయి ఈ పద్ధతిలో అ౮ాకాక ఉపాధ్యా యుడే (పయోగాలు చేస్తాడు కాబట్టి ఒక జత పరికరాలు సరిపోతాయి శ. ఆధునిక పద్ధతులతో వెల్చి చూస్తే ఈ పద్ధతిలో పార్మ్మపణా?క పూర్తి చేయ్యడానికి తక్కువ కాలం చాలు ఉపన్యాస పద్ధతికై తే దీనికన్న తక్కువ సమయం సరిపోళుంది 5 ఇడి విద్యార్థిని కేందకంగా తీసుకునే పద్ధతి కాదు ఉపాధ్యాయుడినే కేంద రథ కంగా తీసుకుంటుండి ఐనప్పటికీ ఉపన్యాస పద్ధతిలోలా కాకుండా ఈ పద్ద తిలో విద్యార్థి కొద్దిగా చురుగ్గా వుంట డు ఇ౮ా చెప్పడంకంటే ఉపన్యాస పద్దతీలో విద్యార్థికంటే ఈ పద్దతిలో విద్యార్థి తక్కువ స్తబంగా ఉంటాడని చెప్పడం మంచిడి ఎందుకంటే ఉపాధ్యాయుడు చేసే (పతిద్‌ విద్యార్థి చురుగ్గా పరిశీలిస్తుండాలి ఆయన వాతబల్ల మేద (వాసినవన్నీ స్రస్థకంలో భాను కోవాలి అంతే కాకుండా ఉపాధ్యాయు డడిగే (పళ ఇలకు సమాధానం చెప్పాలి అ అఆంరొ గ్య తలు గే దింట్లో విద్యార్థులు ఇ్రాస్త్రాన్ని నేర్చుకోవలసినవీధంగా నేప్పకోరు అంపే చెయ్యడం చారి అభ్యసించడం అనే మనోవిజ్ఞానళాస్త్ర సూతా ళా నికి దీనిలో స్థానంలేదు 2. దీంట్లో విద్యార్థి 'కేం్యదకంగా ఉండడు ఉపాధ్భాయుడు చేసేవి (చదర్సిం చేవి చూస్తాడు కాని తనంతట తాను చెయ్యడు అంహే బోధనాభ్యసనలో (ప్రీత్యషింగా పాల్గొనడు ఈ పద్ధతిలో విద్యార్థి (కికెబ్‌ ఆటను చూస్తూ అనందాన్ని అనుభవించే (పేషకుని వంటివాడు ఉపన్యాస పద్ధతిలో విద్యార్థ 'శేేయో ద్వారా ఎక్కడో జరుగుతున్న ,కికెట్‌ అటమై వ్యాఖ్యానం వింటూ అనండించే (శోళవంటివాడు “సమస్యాపద్ధతి (పౌచిష్ట పద్ధతి మొదలైన ఆధునిక పద్దతులలో విద్యార్థి [కికెట్‌ ఆడే ఆటగాన్‌ చేంటివాడు థి ఉపన్యాస పద్ధతిలో వలెనే ౯ ఎద్బతల” కూడా టోధన వ్య క్రిపరంగా

శీ5్‌ జరగదు సామూహికంగా జరుగుతుండి ఈ పద్ధతి ఆధునిక విద్యాపోకడ లకు వ్యతిరేకము 4 ఈ పద్ధతి విద్యార్థికి శాస్త్రీయ పద్ధతిలో శిక్షణ ఇవ్వడం. గాని వానిలో శాస్త్రీయ నైపుణ్యాన్ని "'పెంపొండించడం గాని చేయదు 5్‌ సొమాజిక శాస్త్రన్యూతారిను గణనలోనికి తీసుకుని ఆలోచిస్తే ఉపన్యాస పద్దతిలో అంత కాకపోయినా దీనిలో కూడా తరగతిలో వాతావరణం అధి కార పూరితంగానే వుంటుంది (సజాస్వామ్య వాకావరణం ఉండదు సరిగ్గా విజ్ఞానళాస్త్ర పొరాలను అన్ని స్యూతాల [ప్రకారం బోధించాలంటే ఆధునిక పద్ధతులను ఎన్నుకోవాలి కాని వాటిని ఎన్నుకొని బోధించడానికి కావలసీన వనరులు మనదేశంవంటి బీద దేశంలో ఉన్న మాధ్యమిక పాఠళాలలకు అందుబాటులో ఉండవు అలాంటప్పుడు కాస్తాన్ని ఉపన్యాస పద్ధతిలో బోధించడాని కుప కమిస్తే శాస్తా9న్ని దారుణంగా హత్య చేంనత్లే అవుతుంది దానికి ఐబదుఎా ఉపన్యాస - (పదర్శనా పద్ధతిని ఎంచుకోవడం మంచిడి అంచే ఉపన్యాసం పదర్శనా ష్ధతి చావా గొప్పదని కాదు ఇడి ఉపన్ఫాస పద్దతి కంటె తక్కుప వోశికరమైనడి అంటే గుడ్డి కంటే మెల్లి మంచి దన్న సొమెకగా వుంటుందన్నమాఎ ఉపాధ్భాయడు చాలా తక్కువ వనరుఎన్న పాఠశాలలో వున్నప్పుడు విజ్ఞానళాస్త్ర పారాన్ని ఈ పద్ధతిలో చైనా బోధించి కాస్త్రొనికి కొంతనరతైనా న్యాయం చేకూర్చువానికి (పయళి్షంచాలి ఈవద్దతి అమలులో వున్న తరగతిలో సొమాబటిక వాతావరణం అధికారహారితంగా వుంటుందని చెప్పుకున్నా ఆడి ఉపాధ్యాయ) వై ఖరిని బట్టి మారుతూ వుంటుండి ఉపాధ్యాయుడు విణ్యార్థులకి ఎక్కువ అవకాశం యిచ్చి వారి సహకారం తీసుషంటూ (ప్రతి విషయాన్ని వారినించి (పళ్నల ద్వారా రాబట్టినట్లయిజే వాతావరణం కొద్దిగా (ప్రజాస్వామ్యం వై పుకి మొగ్గుకుంది అలాకాక టోధశాఖ్యఫనలో విద్యార్థుణకీ ఏ అన కాళం ఇవ్వక చెప్పవలసిన విషయాలన్నీ తానే ముఖత వివరిస్తే వాఠౌవరణం అధికారపూరతంగా వుంటుంటి ఉపోథ్యాయుడు ఈ పద్ధతి నవలంబించినప్పుడు తన బోధ నంతటీని ముందే అతి సూక్ష్మ విషయాలను కూడ దృష్టిలో వుంచుకుని తయారుచేసుకున్న పాఠ్య (పణాశికపై ఆధారపడేంా చూస్తాడు బోధించేబప్పుడు విద్యార్ధులకు విషయ స్థానాన్ని

ఉక్‌ చిన్న చిన్న మోతాదులలో [కమబద్ధంగా అండిస్తాడు మై రెండు విషయాలవల్ల ఈ పదతి మనోవిజాన శాస్త్రంలో పవ రనా వాదా'కి అనుగుణంగా నడుస్తుందని ర్‌ ఇ న చెప్పుకోవాలి పరిగశోధనాప ద్ధి (గం | వ 5 స టకక అ 14౧2800)

ఎ లెప్పుడయినా పూనా బెంగుళూరు వంటి నగరాలల్‌ ఉన్న శాతీయ పరి శోధనాలయాలు గాని వో విద్యాలయాలలో ఉన్న [సయోగళాలలు గాం చూసారా? అక్కడి దృశ్యాన్ని ఒక్కసారి ఊహించుకోండి పరిపూర్ణత చెండిన శాస్త్రజ్ఞులు అనేక రకాలయిన పరికరాల ముందర కూర్చుని ఏవో (స్రయోగాలు చేస్తూ దత్తాంకాన్ని సికఠహూ సేకరించిన దత్తాంశంలోని విషయాల మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని వ్యాఖ్యా చిస్తూ విజ్ఞాన కాస్త్ర స్కూతాలని వెలికి తీస్తారు అక్కడి వాతావరణ మంతా గంఖి రంగా ఉంటుండి అలా కనుగొన్న విజ్ఞానళాత్త్ర స్కూతాల వలననేకదా నేటి మానవ 'జీవిళం చెప్పలేనంతగా మారిపోయిండి

అంత ఎక్కువ పరికరాలు గాని లేక అంత ఆధునికమైన పరికరాలు గాని లేకపోయినా ఇంచుమించు అలాంటి వాతావరణంలోనే ఆ పరిపూర్ణత చెండిన కాస్త కాల స్థానంలో పరిపూర్ణత లేకపోయినప్పటికీ ఆ స్థితిని సంపాడించడానికి కావలసిన శక్తులన్నీ వీజావస్థలో ఉన్న మాధ్యమిక పారళాలల్లోని విద్యార్థల నూషహించండి ఆ పెద్ద పెద్ద శాస్త్రజ్ఞులలాగే (పతి విద్యార్థి తన వయస్సుకి మేధస్సుకి శక్తులకు తగు స్థాయిలో ఉన్న పజ్ఞానళాస్త్ర సమస్యలకు (వయోగళాలలలో స్వతంత్రంగా (పయో

గాలు చేస సమాధా రాలు కనిపెట్టగలిగేలా చేస్టే ? దీన్ని మీరు ఆకళింపు చీసుకుంటే పరిశోధనా పద్ధతి ద్వారా విజ్ఞానాస్త్ర బోధన ఎలా జరుగుతుందో అరంచేసుకో గలరు స ఇంగ్లండులో అప్పటి విజ్ఞానశాస్త్ర బోధనతో అసంతృ ప్రిచెండిన హనీ ఎడ్వర్జు ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్‌ అనేరసాయన శాస్తాచార్యుని కృష్మభలితమే ఈపరికోధనాపద్ధతి ఈపరి జ్ఞుఢనాపద్ధతిని కనిపెట్టడంలో ఆయనకు మైకేల్‌ జాన్‌ అనే జర్మనీ దేళస్థుని రచనలు

తే

కొంతవరకూ తోడ్బ్పడ్డాయి. ఆంగ్లభాషలో “హ్యూరిస్టిక్‌ అనే పదము (గీకుభాషలోని “హ్యూరిస్కో అనే పదం నించి వచ్చిండి హా్యూరిస్కో- అంటె కనిపెట్టు అశి అర్ధము ఆర్మ్‌ స్టాంగ్‌ ఆచార్యనీ మాటల్లో చెప్పాలంటే పరిశోధనా ఇద్లతు లలో బోధించేటప్పుడు మునం విద్యార్థులను సాధ సృమైనంతబీర్‌కు ఆవిష్మ_రణ చేనేవాని (శాస్ర స్థాన) ధోరణిలో ఉంచుతా. ఈ పద్ధతులలో విద్యార్థులు విషయాల గురించి ఇతరులచే వెన్పబడక విషయ జ్ఞానాన్ని తమంతట తామే కనుగొంటారు

ఈ వద్ధతిలో విజ్ఞానాస్త్రాన్న విద్యార్థుల కెల బొధిస్తారు*? అలా అనడం కంటి ఈ పద్ధతిలో విద్యార్థుల విజ్ఞాన్శాస్తాన్ని ఎవా నేర్చుకుంవారని (పళ్నిస్తే వాగుంటుండి ఒక విజ్ఞానళాస్త్ర పారాన్ని ఈ పద్ధతి ద్వారా బోధించవలసివచ్చి నప్పుడు బోధన ఈకింది విధంగా జరుగుతుంది ఉవాధ్యాయుడు అ పొరాన్ని ఒక సమస్యగా గాని లేక కొన్ని సమస్వల రూపంలోగాని విద్యార్థుల" ండిస్తాడు ఆ సమస్యలతోపాటు కొన్ని నూచనలుగల కాగితాలను కూడా యిస్తాడు ఆ సూచనలు పిద్యార్థలకు తమ క్రీయబడిన సమస్యను పరిష్కరించడానికి కావలసిన సామ్మాగి ఎక్క డెక్కడినించి సంపాదించుకోబాలో తెలుపుతాయి అంతేకాని ఆ ఘూచనలు ఆసమ స్యకు పరిష్కార మేమిటో చెప్పవు (పతి విద్యార్థి ఆ సూచనలను దృష్టిలో పెట్టుకుని ఆ సమస్యకు సంబంధించిన విషయాలను పు స్పకాల నించి 'సేకరిస్తాడు వదైనా సండే హము వచ్చినప్పుడు ఉపాధ్యాయుని కలుస్తాడు అప్పుడు ఉపాధ్యాయడు విద్యార్థి యొక్క సందేహాన్ని (పత్యక్షంగా నివృ త్రి చేయక అది నివృత్తి చేసుకునే మార్గాన్ని సూచిస్తాడు (పతి విద్యార్థి ఆ సమస్యకు సంబంధంచిన విజ్ఞానాస్త్ర (ప్రయోగాలను ఉపాధ్యాయ డిచ్చినసూచనలను దృష్టిలో పెట్టుకుని చేస్తాడు _పయోగాలు చేస్తూ (సతి విద్యార్థి దత్తాంశాన్ని సేకరించి తన వద్ధగల పుస్తకంలో (వాసుకుంటాడు అస్పుడు ఆ దత్తాంశంలో గల వివిధ విషయాలకి గల సంబంధాలను తేడాలను తార్కికంగా ఆలోచించి (ప్రయోగ ఉపసంవోంలను అంటే విజ్ఞానళాస్త్ర స్మూతాలను తనంతట తానే కనుగొంటాడు

ఈ పద్దతిలో (పయోగళాలలో జరిగే పనికి చాలా (ప్రాముఖ్యత వుంటుండి (ప్రయోగాత్మకమైన అఆచరణాత్మకమయిన పని (టెం 021 ఇంకేం. చాలా ఎక్కువగా వుంటుండి ఉపన్యాస పద్ధతిలో _పయోగాత్మకమయిన పని (20402,

48

₹70బం అసలు వుండదు ఉపన్యాస -(పదర్శనా పద్ధతిలో (పయోగాత్మకమయిన పని కొంత వుంటుండి కాని అడి ఉపాధ్యాయుడే చేస్తాడు విద్యార్థులు దాన్ని పరిశీలిస్తారు పరిశోథనా పద్ధతిలో మ్యూతము _పయోగాత్మకమయిన పనికి చాలా పాముఖ్యం ఉంది అంతేకాకుండా ఈ (ప్రయోగాత్మక పని పరిశోధనా పద్ధతిలో విదార్హులే చేస్తారు (శ యోగశాలలో జరిగే (ప్రయోగాత్మక పని (పతి విద్యార్థి (ప్రాతి పదికగా అంశే వ్యక్తి గతంగా వుంటుంది కాబట్టి ఈ పద్దతి కాస్త్రమంటు చెయ్యడం అనే నిర్వచనానికి అనుగుణంగా వుంటుంది

ఇంతవరకు వచ్చిన తరువాత చదువరులకు మాధ్యమిక పౌఠిశాలల్లో వున్న విద్యార్థులు పెద్ద పెష్ట శాస్త్రజ్ఞుల వలె వ్యవహరించగలరా అనే అకుమానం పొడ చూపక మానదు ఈ పద్ధతి నవలంబించే కౌమారదళలో వున్న విద్యార్థులు ఏదో (ప్రపంచానికి ఇంతవరకు తెలియని పెద్ద పెద్ద విజ్ఞానశార్త విషయాలను కనిపెట్టి జన బాొహుళ్యంయొక్క- బీవిత విధానాన్ని మార్చేస్తారని కాదు ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే. వారీ పద్ధతి నవలంబించడం ద్వారా విజ్ఞానళాబ్ర్రంలో ఉన్న కొన్ని విష యాలను ఆ విషయాలపై ఆధారపడి వున్న స్యూతాలవము తమంత తాము స్వతం[తంగా షరోధైంచి పతిపాడించగల ళ క్రి సంపాదించుకొనే. విజ్ఞానళాస్త్రంతోం దత్తాంశం వార్షిఫి అందజేయబడుతుండి ఒప్కిం వాక్యంలో చెవ్చాలంటె ఈ పద్ధతి వలన విద్యా దలకు విజ్ఞాన కాస్త్ర పరిశోధనా పద్ధతిలో స్వకమమైన శిక్షణ లభిస్తుంది ఇటువంటి శిశ్షణ్వువారికి. ఈ పద్ధతి. అవలంబించినప్పయితే మాథ్యమిక-పోఠశాలా దళలో లభి స్తుంది ఆ 9క్షణ పౌొండిన వారిలో విజ్ఞానశాస్త్రం అంపే నిజంగా కుతూవాలం వున్న వారు భవిష్యత్తులో పరిపూర్ణత చెందిన శాస్త్రజ్ఞాలుగా రూపొందడానికి హవకాశం ఉండి

విద్యార్దులు స్వతంతంగ్తా పరిశోధించి నేచ్చుకోవాలంటె ఎక్కువకాలం కావాలి అందే ఎక్కువ కాలంలో వాళ్ళు తక్కువ విజ్ఞానశాస్త్ర జ్ఞానాన్ని వా(తమే (గ్రహించగలుగుతారు ఈ పద్ధతిలో విద్యార్థులలో పరిశోధనా శక్తి పెంపొందించే అంశానికి ఎక్కువ (ప్రాధాన్యత శద్వారా సం[కమించే జ్ఞానానికి కొడ్డిగా తక్కువ 1షాళాన్యత, లభిస్తాయి ఆర్యస్ట్రాంగ్‌ భాషలో ఈ పద్ధతి యొక్క (పధాన లక్ష్య మెమిబంటే “విద్యార్థులతో విజ్ఞానకాస్త్ర పరమైన మానేసిక అలవట్లు పరిపూర్తత పరికీలనాళ క్రి భచ్చిళమైన ఆలోళన మాట మరియ (పవ రనలను పెంపొండించులో

ఉం ఈ పద్ధతి ఉద్భవించిన [కొత్త కోజులలో చాలామంది మన్ననలను బడసి చాలా పాఠళాలల్లో అమలుపరచబడింది 19 8 లో ధామ్నన్‌ రిపోర్టు పరిశోధనా పద్దతి విజ్ఞాన కాస్త్రబొధనకు (పథాన పద్దతి అనే ఊహను ఖండించింది అంతే కాకుండా విద్యార్థి మామూలుగా తెలుసుకోవలఎన విషయాలు ఈ పదవతి ద్వారా ఫి తెలుసుకోవలసిన అవసరం లేదని అలా చేయడం కాలము అవకాశాలను చిరం 3ెయ్యడమేనని పేర్కొంది ఇప్పడిప్పుడు మళ్ళీ ఈ పద్ధతి యొక్క (పాధాన్యత గుర్తించి దీనికి విజ్ఞాశళాస్త్ర బోధనలో సముచిత స్థానం ఇవ్వడానికి [పయ త్నిస్తున్నారు ఈ పద్ధతిని స్వకమంగా ఉపయోగించినట్లయితే విద్యార్థల మూ ర్రిమత్వము (వెంం౦ం121 భి విజ్ఞాన శ్యాస్తానికి అనుగుణంగా తీర్చిడిద్దఎడుతుంది వార్లు సంపాదించే విజ్ఞానకాస్త్ర జ్ఞానం తిక్కువే కావచ్చు వారిలో కిష్టపక్షి ఎని చెయ్యడం విమర్శనాత్మక మైన పరిశిలనా దృష్టి మొదలయిన అలవాన్లేర్పడతాయి. వారిలో స్వతం[తంగా నూ తెలివిగానూ ఆలోచించే క్తి పెంపొందుతుంది _పయోగాల౨ంచి లభించిన సౌవ్యాల యొక్క [ప్రోముఖ్యతిను గుర్తిస్తారు అంతేకాదు వారు తమకేదై నా సమస్య ఎదిరైన ప్పుడు ఆ సమస్యకు నంబంధించిన పరిష్కారాన్ని [పయోగాలనించి లభ్యమైన సాక్ష్యంమీద ఆధారపడే అవసరాన్ని గు ర్హిస్తారు ణ్‌ కి ఆప అగ్గి ణి ఈ పద్ధతి వీవ స్మూళతాలపై ఆధద్రారపడింది. ? ఈ పరిశోధనా పద్దతి ఈ్మకిండ చెప్పబడిన మనోవిజ్ఞానళాస్త్ర తత్వళొస్త్ర సూత్రాలపై జధారపడి ఉన్నడి 1 కృత్య స్మూతము (క£120 216 0[ ఉం? టి. పరిశొధినా పద్దతిలోని శృత్యమంతా వ్య కిపరంగా వుంటుండి [పతి విద్యార్థి [ప్రయోగాలు స్వతం (తంగా చేస్తాడు విద్యార్థి స్తబ్టంగా వుండడు చాంా చురుకుగా వుంచాడు చివరకు తను సంపాదింబినదంతా అతని కృషి ఖలితమె ౨ అభ్యసనా నియమముల మ్మూతం (గడం క 10 016 0 806 01 గ

క్‌0

ప*జయి[ిక్ర ఈ పద్దతిలో అభ్యసన మనోవిజ్ఞానళాస్త్ర అభ్యసనా నియ మాలయిన [అ] సంసిద్ధతా నియమము (క[27 01 క62610653) [ఆ] అభ్యాస నియమము (12% 0 అంక0 56) [ఇ] ఫలిత నియమము (12ఇ 08 అకంంల లకు అకుగుణముగా వుంకుండి విద్యార్థుల కీయ బడిన విజ్ఞానళాస్త్ర సమస్యలు వారి వయస్సుకి అభిరుచికి శక్తులకు అను గుణంగా వుంటాయి కాబట్టి ఆ సమస్యను పరిష్కరించడానికి వారు సంసిద్ధు లవుతారు సమస్యా పరిష్క్మరణకు వారు చేయ క త్యములు అభ్యాస నియమానికి ఆనుగుణంగా ఉఊంవాయి సమశ్యా పరిష్కరణానంతరం వారికి లభించిన సంతృప్తె ఫలము ఈ పద్దతిలో విద్యార్థు సమస్యలను స్వంత క నితో పరిశోధించి పరిష్కరిస్తారు కాబట్టి ఈ పద్ధతిపై మన విజ్ఞానళాస్త్రంలోని గెస్టు (6౮64 € 5యష001 0 వెకాంషం 087) విభాగపు పభావం వుందని చెప కోవచ్చు

8 తార్కిక చింతనా సూతము (గ16 పెం096 0 02 021 2 28 38 పతి విదా ర్ధి సమస్యా పంష్కరణకు ఎవయోగాలు చేసీ దత్తాంశాన్ని సేకరిస్తాడు ఆ దత్తాంకాన్ని తార్కికంగా ఆలోచించి విజ్ఞానకాబ్ర్ర స్మూతాలను వెలికి తీస్తాడు ఈ పద్దతిలో కార్కికపరమైన ఆలోచనకు చాలా అవసరము (పాముఖ్యత వున్నాయి |

డ్తీ (ప్రయోజనాత్యకానుభవ్న సూూతము (గం లైలగ 16 08 కిఇల్తుంంంల! ంంఈ? లుంం ఈ పద్ధతిలో విద్యార్థి చేయు క లవీ అంతా ఒక నిర్ధష్టమెన లఖ్యాన్ని దృష్టి గో పెట్టుకుని చేయడం జరుగతుంది అగ మ్యంగా వుండదు సరైన మార్గాన్ని చేతనముగా ఉపాధ్యాయుడు చూపించగిల్లితే విద్యార్థులు తాము (ప్రయోగశాలలో సంపాదించిన శిషణను నిత్య జీవితంలోనికి కొంతవరకు ఐదిలీ చేనుకోవచ్చు అంటే ఈ పద్ధతి ద్వారా లభించే శిక్షణ తరగతి వరకే పుమితం కాక విద్యార్థుల నిత్య జీవి తాన్ని కూడ (పభావితం చేస్తుంది దీనినిబట్టి ఈ పద్ధతిై తత్వళాన్త్రం లోని వ్యవహారిక సత్తావాదము (2:29) [పాబల్యం వుందని చెప్పుకోల

న్‌ ఈ పద్ద౩ంలో విద్యార్థుల స్మా ణి (మ ఈ పదతిలో విశానళాస్త్ర బోధనాభ్యసన క్రిపరంగా వుంటుంది సామూ పికింగా వుండదు దీనిలో విద్యార్థి చా౮ా చురుగ్గా వుండి జోధనాళ్యసనలో [_పత్య కంగా హాల్లొంచాడు స్వతం తంగొ కషి చేస్తాడు స్వతంతంగా ఆలోచిస్తాడు ఉపర్చాస పకరనా పద్ధతిలో విద్యార్ధి చాంా పై మెట్టుమీద వుంటాడు ఎవరో మాతమే సంత్కబ్త చెందుతాడు ఉపాధ్యాయుని ప్శొత ఉపనా స వద్ధతి ఉపన్యాస పవర నో పద్దతులలో ఉపాధ్యాయుడు చాలా చురు కుగా ఉంచాడు ఈ పరిశోధనా పద్ధతిలో చావా స్తజ్ధంగా అంచే స్తట్ఞంగొ వున్నట్టు మాతమె కనిఎస్తాడు అంతమ్మాతంవేత ఉపాధ్యాయుని పని సుఖతరం అనుకో కూడదు ఈ పద్దతి నవలంబించే ఉపాధ్యాయుడు ఇంతకు ముందు చెబ్బన పద్దతుల ళు తోని ఉపాధ్యాయునికంటె ఎక్కువగా కృషి చెయ్యాలి. ఎక్కువ. నైపుజ్యం కలిగి ఊండాలి తాను చేయ్యడం శేలిక కాని అవే విషయాలు పరిపూర్ణత లేని విద్యారుల చేత తన (పమేయం లేఎండా చేయింవవం దాగా కష్టం అందుకే చొ పర్ధతిలో ఉపాధ్యాయుడ .. విద్య్యాలకు స్నేహితుడుగా. మార్గదరి గా తత్వవే తగా గోచరిసాడు ఉపాధ్యాయుడు తౌను రంగంలోకి దూకక విద్యాష్థలను రంగంలోకి దూకించి [పోతృహిస్తూ తాను నూ తం వారి వెనుకనే నిలబడి వారు చేసి కిని సమన్వయపరుస్తూ అవసరమైనచోట్లి సూక్కమయిన సలవోలు. ఇస్తూ ఉంచాడు యోగ్యతలు ఈ పద్దతి విద్యార్థులకు పరిశోధనలో శిక్షణ ఇస్తుంది. కాబట్టి. కొత్రీయ పద్ధతిలో వారిని సుక తులకు ఛస్తుంది. వారిలో విజ్ఞాన కాస్రియ వైఖరు లను పెంపొందిస్తుంది అవి లేకుండా పరిశోధన దుర్గమనువుతుండి ల రై బర్‌, షి పండిళుడు చెస్పినట్లు ఈ పద్ధతిలో బ్రారమంతా వ్‌ పార్ధనమై కాక మానక వికానం మీడోోటంటూంటె ద్ద

కరి విమర్శకులలో పముఖుడయిన వెస్ట్‌వే అనే ఆయనకాడ యూ పద్దతిలా శ్ఞాన సముపార్థనకు ద్వితీయ స్టాన మిచ్చాడు విద్యాభ్థులు సంపొడించిన జ్ఞానం _౦త తకవగా ఉన్నా చారికి లభించిన జ్ఞానం మొత్తం అంతా కార్య తంగా వారి స్ఫృతిలా ఉండిపోతుండి ఎందు కవ వుంటుంది అంటే ఆ వానం వారి స్వయంక్కషి ఫలితం కదా మరి నై 8 దీనిలో విజ్ఞానశాస్త్ర అభ్యసన మంతా విజ్ఞానకాస్త్ర స్మూతాల పరంగా జరు ఎ లా తుంది విద్యార్థి చెయ్యటం ద్వారా నేర్చుకుంటాడు చాంా చురుగ్గా వుంటాడు (తిదీ మూ ర్తస్టితిలో వుంటుంది అంపే లూ పద్ధతిలో విద్యకు విద్యార్థి 'కేయ్యదంగా వుంటాడు శీ యో పద్దతిలో ఉపాధ్యాయునికి విద్యార్థికి వుండే సంబంధాలు 'స్నేహపూర్వ కంగా ఉంచాయి అందువల్ల కమశిక్షణారాహిత్సం అనేడి మచ్చుకయినా తర గళులలో కన్పించదు యూ స్నేహపూర్వక వాకొవరణంవల్ల తరచుగా ఉపా ధ్యాయునికి విద్యార్థికి చర్చలు జరుగుళుండడంవల్ల (సజాస్వామ్య వాతా నరణం నెలకొని వుంటుంది అంటే యూ సద్ధతి నేటి సామాజికళాస్త్ర సూతానికి అనుగుణంగా ఉంటుంది క్‌ యా పద్దతిలో బోధనాభ్యసన వ్య క్రిపరంగా వుంటుంది వోధనాథ్యసన వ్వ క్తి పరంగా ఉండాలనే ఆధునిక విద్యాపోకడ యీ పద్ధతిలో ఇమిడివుంది 6 విజ్ఞానశాస్త్ర బోధనాభ్యసనను సంబంధించిన పనంతా యీ సద్రతిలో ఛి (పయోగళాలల్లోను (గం; అయాలలోను విద్యార్థి చేస్తాడు కాబట్టి విద్యార్థు (న అటో ళు థి లకు నిల్జెళ్ళముల (83 తిమిముం0 క) బాధ ఉండదు 7 విజ్ఞానాస్త్రోన్ని ఈ పద్ధిత్రిలో అభ్యసించిన విద్యార్థి ఆత్మవిశ్వాసము కలిగి వుండడం న్వత్తర్హతంగా ఆలోచించడం స్వయంకృషి మీద ఆధారపడటం నంటి అలవాప్షను నేక్యకొంటాడు

రం అయోగ్యతలు

1 ఈ పద్దతిలో విద్యాబోధన జరిగినప్పుడు తత్సంబంధమైన కృషి అంతా విద్నార్థ లే చెయ్యాలి అనుభవం వున్న ఉపాధ్యాయుడు చేస్తే ఆ కృవని తక్కువకాలంలో ముగిస్తాడు అనుభవం లేని విద్యార్థులు ఆ కృషి చెయ్యడం వలన ఎక్కు-వకాలం తీసుకుంవారు ఇంతకుముందు చెప్పిన పద్దతులలో వ! కాకుండా దీంట్లో విద్యార్థి ఎక్కువకాలంలో తక్కువ నేర్చుకుంటాడు ఊప న్యాస పద్దతి ఉపన్వాస-(పదర్శనా పద్ధతులలో తక్కువకాలంలో ఎక్కవ నేచ్చుకోవడానికి సావకాశం ఉన్నప్పటికీ నేర్చుక న్‌ ఇదంతా విద్యార్థి స్మ్కతియం దుంచుకుంటా డనడానికి ఆస్కారరలేదు. ఎందుకంటే వాటితో అతను నేర్చుకున్నదంతా ఇతరుల కృషి ఫలితము పరిశోధనా పద్ధతిలో ఎక్కువ కాలంలో తక్కువ నేర్చుకున్నా నేర్చుకున్నదంతా స్మృతిలో ఉంచు కుంటాడు

ల విజ్ఞానళాస్త్రంలో ఉన్న పారాలన్నీ ఈ. పద్ధతి ద్వాంానే బోధించడానికి వీలుండదు అందువలన ఈ పద్ధతికి కట్టుబడివున్న ఉపాధ్యాయుడు ఏ పారా లయితే ఈ పద్దతిద్వారా బోధించవదో ఎ ఆ పాఠాలకే [ప్రాముఖ్యత నిచ్చి అంతే (ప్రాధాన్యత లేక ఎక్కువ (పాధాన్యక గల ఇతర పాఠాలను విస్మరిస్తాడు

8 ఈ పద్ధతిలో _పయోగాత్మక పనికి చాచా ఎక్కువ (ప్రాధాన్యత నిచ్చారు అందువల్ల విద్యార్థులలో విజ్ఞానకాత్రం కోసం (పయోగళాలలు ఏర్పడ్డాయి అనే సరైన భావనకు బదులు (పయోగళాలల కోసం విజ్ఞానాన్తుం ఏర్ప డిందనే తప్పుడు భావన ఏర్పడ్డానికి అవకాశం ఉంది

4 ఈ పద్ధతి పొదుఫైనది కాదు దీనిని అమఎపరచాలంటే. (సతి పొరళాల యందు బాగా అభివ డ్హీ చెందిన (ప్రయోగశాలలు (గంథాలయాలు కొవాలి మనదేళంలో ఎన్ని పారళాలలు అలాంటి [సయోగళాలలు (గంథాలయాలను కలిగివున్నాయి

క్‌ ఈ పద్దతి అవలంబించాలంటే ఉపాధ్యాయుడు చాలా అనుభవాన్ని నైపు త్యాన్ని ఓర్చుని కలిగివుండి _పత్యేంమైన శిక్షణ కలిగి వుండాలి అ౮ాంటి

క్‌శ వాళ్ళు చాలా అరుదుగా వుంటారు అందువల్ణ ఈ పద్ధతిని అన్నిచోట్లా అమలుపరచడానికి వీలుండదు 6 ఈ పద్దతిలో విద్యాబొధన జరగాలంటే (పత్యేకంగా రచింపబడిన పార్యపు స్త కాలు లౌవాలి పీటిలో సమస్యలు మ్మాతమే ఉండాలి కాని సమాధానా లుండకూడదు అలాంటి పుస్తకాలు అందరికీ అందుబాటులో లేవు 7 తరగతిలో పిలల సంఖ్య చానా తక్కువగా ఉండాలి లేకపోతే ఉపా ధ్యాయుడు లందరికీ సమయానుకూలంగా సలహా లివ్వలేడు మనదేశంలో ఉన్న చావా పారళాలల తర గతుల్లో విద్యార్థుల సంఖ్య ఎక్కువగా ఉంటుండి 8 ఈ పదతిలో విద్యార్థులు 1పతిదీ తమంతటతామే కనుక్కోవాలి. అశుభవం ఛి లేని విద్యార్థులు వెస్ట్‌వే అనే ఆయన చెప్పినప్లు ఒక అల్మారులో పరీక్ష స! లి నాశికని దాడేసి కనుక్కోమంపే కనుక్కుంవారేమోకాని కష్టమైన ప్‌జ్ఞాన శాస్త్ర సమస్యల అంతర్భాగంలో అట్టడగున మరుగుపడిపోయి ఉన్న స్మూతాలం వెలికితియ్యగలరా అనే అనుమానం పొడచూపక మానదు 9 అంతేకోదు అన్నీ విద్యార్థులే కనిపెట్టాలంటే కనిపెబాలనే ఉత్సాహం వారికున్నా కనిపెట్టించాలనే ఉఊఉతాాహం ఉపాధ్యాయునికున్నా అన్నివేళలా ఇది సాధ్యమా? నేడు విస్ణానళాస్త్రం పెద్ద పెద్ద అంగలు వేసుకుంటూ పోతోండి చర్మదమండలంమై మనివి కాలు మోవాడు కృ తిమంగా జన్యువు (ఆలులను తయారుచేసారు. ఇవన్నీ స్వయంకృషిమీద విద్యార్థి నేర్చు కోవాలం కే నేద్చకోగలడా ? అందుకే జాన్నన్‌ అనే ఆయన ఈ పద్ధతిలో బోధిస్తే “అద్భుతమైన అధునిక విజ్ఞానశాస్త్ర (పగతి విద్యార్థలకు మూసే సిన పుస్తక మవుతుండి అని వారించాడు పరికోధనా పద్ధతి మనోవిజ్ఞాన శాస్త్ర సామాజికళాస్త్ర తత్వకాస్త్ర స్మూతా లకు ఛాలా అనుగుణంగా ఉంటుంది ఈ పద్ధతి _పకారం విజ్ఞానాస్త్ర బోధనాభ్యసన జరిగిత్తే అంతకంటే కావలసినదేముండ * కాని ఈ పద్ధతి అవలంబించాలంటే ఏం కోవాలి? పంకళాలు సమ డ్ధ్‌గా వున్న (ప్రయోగశాలలు పుస్తకాలు సమ లద్జీగా ఉన్న [గ్రంథాలయాలు ఈ పద్ధతిలో సుశిఇితుడైన ఉపాధ్యాయడు తక్కున సంఖ్యలో

క్‌రీ విద్యాష్టలు కావాలీ ఈ పరిస్థితులు మన పారశాల లెన్నింటిలో ఉన్నాయి ? చాలా పాఠశాలల్లో వై చెప్పబడిన పరిస్థితులలో ఏ ఒక్కటీలేదు కొన్నింటిలో ఒక పరి స్థితుంటే మరొక పరిస్థితి లేదు అంటే ఈ పచ్ధతి చాలా గొప్పదని తెలిసినా మనం వాలా సమయాలలో ఈ పద్ధతిని అవలంవించలేని నిస్సహాయ స్థితిలో వున్నాము అలా అనుకొని మనం నిరుతా,హపడనక్కరలేదు ఈ పద్దతిని మనం విజ్ఞాన స్త్ర బోధనకు అన్ని సమయాలలో పాటించలీకపొవచ్చు అలాంఎప్పుడు పరిశోధనా వాతావరణాన్ని తరగతిలో సృష్టించవచ్చు పరిళోధనా పద్ధతిలో విద్యార్థి వతి ఒక్కడూ (పయోగాలు చేస్తే పరిశోధనా వాతావరణం నెలకొనియిన్న తరగళుల్లో (పతి విద్యార్థి _పయోగాలు. చెయ్యడు ఎవరో చేస్తున్నది పరి!ీలిస్తూ వుండొచ్చు అవ పరిశీలిస్తున్న విద్యార్థులచేత పెద్దవి క్లిన్సమైనవి అయిన (సళ్నలకు సమా ధానాలు వెతకమని (పోతృషాంచినట్లయితే ఆ తిరగతులతో పరిశోధనా వాతావరణం నెలకొనియున్న ప్లే అంటే మనం విద్యార్థులను చిన్నవి సూక్ష్మమైన ప్న లడగ కుండా పెద్దవీ క్లిష్టమైనవీ అయిన పళ్నలు అడగడంద్వారా ఈ వాతావరణాన్ని నెలకొల్పవమ్చన. సాధ్యమైనంతవరకు ఈ పరిశోధనా వాతావర ౫౦ మన తరగతు లలో ఉండేటట్లుగా చూసుకోవాలి ఈ పద్ధతియొక్క పహాడ్డులు ఈ పరిశోధనా పద్దతిని ఎల్లి వేళలా ఉపయోగించడానికి అనువైనడి కాదు చాలా డబ్బు ఖర్చుతో కూడుకున్నడి వి ఈ పద్దతియొక్క జీవాన్ని అర్థం చేసుకున్న ఉపాథ్యాయిలు చాలా అరుదుగా వుంటారు ఈ పద్ధతి దృష్టిలో ఉపాధ్యాయుడు చాలా సామర్థ్యం కలవాడుగాను అనుభవం కలవాడుగాను ఓడ్పీ గల వాడుగాను వుండాలి ఇలాంటివావ్ళ వాంా తక్కువగా వుంటారు త. ఈ పద్ధతి అనుభవం లేని విద్యార్థులమంచి వారి శక్తికి మించిన పరి శోధనని ఆశిస్తుండి ముక్కుపచ్చలారని విద్యార్థులను శా స్తంజ్జులు చేసే. పనులు చెయ్యమనడం దురాశే అవుతుంది 4. ఈ పద్ధతి అన్నిరకాల తరగతుల _ వయక్సులలో వున్న విఎఢ విద్యార్థులకి ఉపయోగించదు

కీర ద ఈ పడతి జానంకంటె దాన్ని సంపాదించే మార్చానికి ఎక్కువ విలువ ఛి నే నిసుండి జాన సంపాదనా మార్దానికి విలువ నివ్వాలి కాని దాంతో అనీ నే పాటు జానానికి కూడ విలువ నివ్వాలి అడి ఈ పద్ద్ధతిలా హెధ్యంకాదు భా 6 మనదెశంలో వున్న చాచా షౌరళాలల్లో సరియైన గంధాలయాలు గా (వయోగళాలలు గాని లెవు అలాంటప్పుడు మూ ఎద్ధతి నవలం దించడం అన్నివేళలా సాధ్యంకాని పని సమస్యాపద్ధతి (మ ౨౧౦9౬౭4 27400 ఆప్పల్పిట్రొనండీ గొడవచ్చి పడిండి తేల్చుకొలేక పోశున్నాను ఏం చేయమం టార॥ అంటూ తమ సమస్యల పరిషా గారం కోసం ఇతరుల వద్దకు పరిగెత్తుకుని వెళ్ళీ జనాన్ని నిత్య జీవితంటో బావా మందిని మాస్తూంటాయి వాళ్ళలి తమ తెదు కైన సమస్యలను పరిష్కరించుకునే శక్తి ఎందుం లేదు. ఈ సమస్యాపరిష్కారణ శక్తిని వాళ్ళలో పెంపొందించాలంటె ఏం చెయ్యాలి ఆ రకమైన శక్తిని పెంపొండించే శిక్షణ వారి జీవితంలో ఎప్పట నుంచి పారంభించాని ? పెన పేర్కొన (ప్రశ్నలకు సమాధానం కావాలంటే సమస్వాపడద్ధితిని వుణ ముగా అర్థం చేసుకోవాలి జాన్‌ డదూయీ అనే అమెరికా దేళ విద్యావేత్త ఆలోచనా వ్‌ క్తి (తి మానవుడికి ఉన్న ముఖ్భమయిన అవసరం అతనిలో సమస్యలను చూడ కలిగే శక్తి ఉండాలి సమస్యలకు దత్తాంశమునకు గల సంబంధమును చూడగల భావాలను ఉపయోగించి ఆనండించాలి ఈ ళ క్రితో వారు పారగాలలనుంచి బయటకు వస్తే మిగతా విషయాలు నెమ్మడిగా వారికి అండిన్వవచ్చును కాని ఈ రోజుల్లో నేర్చు కోవలసిన అనేక ఏనయాలు కిందపడి వ్యక్తుల యొక్క ఆలోచనా క్తి మరుగునపడి పోయిండి దానివలన చాలా మండి ఏిమర్శనాదృష్టి లేకుండానే పారళాలలనుండి బభభకు వచ్చేస్తున్నారు ” అని వాపోయాడు అంతేకాదు స్లైశవదళలో ఉన్న విద్యార్థి భవిష్యత్తులో నిర్మాణాత్మకంగాను విమర్శనాత్మకంగాను తీర్చి డిద్దబడాలం టే

క్‌? అతను చిన్నప్పట్నుంచి తత్సంబంథమయిన అనుభవాలకు లోను కొవాలి అనికూడా జాన్‌డూయీ చెప్పాడు భవివ్యత్తులో నిర్మాణాత్మకంగాను విమర్శనాత్మకంగాను ఆలోచించే ళ క్రిని పెంపొండించడానికి కావలసిన అనుభవాలు విద్యార్థికి సమస్యా పదతిలో విజ్ఞానకాస్త్రాన్ని టోధించినటయిజే లభిసాయి అ ళా న. న! క

సమస్యా పద్ధతికి జాన్‌ డూయీ విద్యావేత్త యొక్క వ్యావహారిక సత్తావా దము (91280250) జీవము వంటిది విద్య అంటే ఆయనకు గల తత్త్వధోరణ్‌- యీ(కింద నాలుగు వాక్యాలలో చెప్పవచ్చు

కే విద్య అంటే జీవితంకోసం తయారుచేయడంకాదు విద్య అంటేనే జీవితం

8. విద్య అంటే అనుభవాలని పునర్నిర్మించడం

లి విద్యాఎల్లావేళలా జరిగే [ష్మకియ

ఉ) విద్య అంటే విద్యార్థులకు జోధీంచడం అంతే కాని సొరాలను

బోధించడం కాదు

పన ఉదహరింపబడిన జూన్‌ డూయమూ తత్త్వధోరణి సమస్యా పద్ధతిలో మిశతమై ఉన్నది

సమస్య అంటే ఏమిటి? మనం చేసే ఏపనైనా అకస్మాత్తుగా ఆగిపోయిందను కోండి అంపే ఒక సమస్య వుత్పన్నమైనదన్న మాట వృదైనా ఒక పరిస్థితిలో మనం పనిఇెయ్య డానికి వర్షడిన అవరోథావ్నే సమన్య అటామ్ము వ్‌ కృషి లే పనినైనా ననం ఒక లష్యాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకొని చేస్తుంటాం ఆ లక్ష్య సాధనకై మనం చేసే కృషికి కొన్ని అవరోధా లేర్పడతాయి. అవే సమస్యలన్న మాట ఆ అవరోధాలిను లేక సమస్యలను పరిష్క-రిస్తేకాని మన కృషి ముందుకుసాగదు ఆ లవ్యాన్ని సాధించాలంటే సమస్యలకు అధిగమించాలి అది అందరికీ సాధ్య మయిన పనికాదు వటిని పరిష్కరించడానికి నిర్మాణాత్మకంగాను విమర్శనాత్మరం గాను ఆలోచించే శక్తి కావాలి ఆ శక్తి ఉన్నప్పుడే సమస్యా పరిష్కరణ లక్ష్యసిద్ధి జరుగుతాయి

అంచే ఉపాధ్యాయులుగా మనం ఏం చెయ్యాలి ? వివ్యాష్టలలో సమస్యలను పరిష్కరించే శక్తిని పెంపొండించేలా చెయ్యాలి వారిని నిర్భాణాత్మళంగాను. విమర్శ

౭

ర్‌కి నొత్మకంగాను ఆలోచించేలా [పోత్సహించాలి.. ఒక సమస్యని పరిష్కరించడానికీ పూనుకున్నప్పుడు మనకు అనేక మార్గాలు గోచ స్తాయి అందులో సరి అయిన మార్జ్దాన్ని ఎంపిక చేసుకునే ఈ శక్తి విమర్శనాత్యకమైన ఆలోచనా శక్తికి ముడిపడి ఉంటుంది అటువంటి అలోచనా సరః వాళ్ళలో పెంపొందాలంటే బోధనాఖథ్యసన సమస్యా పద్ధతిలో జరగాలి విద్యార్థులలో సమస్యా పరిష్కరణ శ క్రి? పెంపొందించాలంటే. వారు [కింద యివ్వబడిన అంగముల ద్వారా నిక్మాణాత్యకింగాను విమర్శనాత్మకంగాసు ఆలోచించి సమస్యలను పరిష్టరించాలి

1. సమస్యను గుర్దించట _ విద్యార్థి ఒక సమస్య ఏర్పడిందని గుర్తించక పోయినట్టయితే దొంకి పరిష్కరణే వుండదు ఉపాధ్యాయుడు విజ్ఞానకాస్త్ర సమస్య లను పరిష్కరించమని విదార్థుల నెత్తిన రుద్ద కూడదు ఉపాధ్యాయుడు వీ విజ్ఞాన శాస్త్ర సమస్యలయితే విదాంర్థుల పరిష్టరించాలను కుంటాడో ఆ సమస్యలను నేచ్చుగా విద్యార్డుఎ తమంతట తామే ఎంచుకొనేలా చెయ్యాలి. అప్పుడే విద్యార్థి ఈ సమస్య తనదె అని భావిస్తాడు అతనిలో అసి రేకెత్తుతుంది సమస్యను గుర్దించ గానే తనలో ఏదో వెలితిని గుర్తిస్తాడు ఆ వెలితిని [కొత్త జ్ఞానాన్ని నై పుణ్యాలని శక్తులను సంపాదించడం ద్వారా భర్ధి చేస్తాడు దానే సమస్యా పరిషృ్మరణ అంవాము అంటే సమస్యలకు ఎంపిక చేసుకోవడంలో విద్యార్థి "స్వేచ్చ నన,భపెస్తాడు ఎచష్నుకోన్న సమస్యలు విద్యార్థుల యొక్క వయన్నుకు మెధస్సుకు శక్తులకు ఆసక్తు లకు అనుగుణంగా వుండాలి వి సమస్యా నిర్వచనము విద్యార్థులు సమస్యను మజ్డంగా పరిశీలించి సమస్య యొక్క- నిజ స్వరూపాన్ని సర్తిస్తారు అంటే ఉపాధ్యాయుడు సమస్యకు సుబంథం లేని విషయాలను విద్యార్థులు తిరస్కరించే లగ వారికి దారి చూపిస్తాడు. నడిరోడ్డుమీద నడుస్తూన్న కారు ఆగిపోయిందనుకోండి అదొక సమ స్యే ఆ సమస్యను నిర్వొచించాలంటే దాని .జస్వరూపం కనుగొనాలి కారు ఆగిపోవడం సమస్య అయితే పెటోలు లేక ఆగిపోయిందా టై (బద్ధలయిందా లేక కారు యంత్రం చెడ్రిపోయిందా అన్నడి తేల్చి చెప్పడం ఆ సమన్యా నిర్వచనం అవుతుండి ళి సమస్యా పరిష్కరణకు కావలసిన వనరులను సేకరించుట ఈ వనరులను

59

(ప్రయోగాలు చేణ సంపాదించుకోవచ్చు. (పయోగాలు చేసి సంపాదించిన సమా చారాన్ని దత్తాంశ మని పిలుస్తారు పుస్తకాలనుంచీ చర్చలనుంచీ కూడా ఈ ననరు లకు సమకార్చుకోవచ్చు కొన్నిచోట్ల _పయోగాలకి ఆస్కారం లేకపొవచ్చు ఉపా ఛ్యాయుడు ఈ వనరులు [పా ప్పించే స్టానాన్ని తెలుపవచ్చు సమస్యకి పరిష్కారాన్ని మాతం ఎట్టి పరిస్థితులలో వాళ్ళకి చెప్పకూడదు వనరులను ఎంపిక చేసేటప్పుడు ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థులలో పక్షపాత వై ఖరి లేకుండా వుండుట అన్ని పరిస్థితులూ ఆకళింపు చేసుకుంటే కాని విషయ నిర్ణయం చేయుటకు సాహసించకపోవుట మెదలైన లక్షణాలను [ప్రోత్సహించే వనరులను ఎన్నుకోవాలి క్ర

4. సమస్యకు సంభవనీయ [పాక్కల్బ్పనలు (2౯0029 6 క్వం0ంగుల 8) సూచించుట ఇచ్చిన వనరుల నుంచి విద్యార్హులు దత్తాంకాన్ని సేకరిస్తారు ఆ దత్తాం శాన్ని విభజించి వర్గీకరించి విమర్శనాత్మకంగా ఆలోచించి ఆ సమస్యకు అనుకూల మైన కొన్ని పరిష్యరణలను (పాక్కల్పనల (00 షే క) రూపంలో ఊహిస్తారు ఇది ఖచ్చితమైన పరిష్కరణ అని ఈ దళలో చెప్పరు ఒక్కొక్క సమస్యకు ఈ దళలో అనేక పరిష్కరణ మార్థాలు (పాకుల్చన చేయబడతాయి

ర్‌) తుడి (ప్రాక్కల్పనను సూచించుట పై చెప్పిన అంగములో సమకర్చు కొన్న అనేక (పాక్కల్పనలలో ఒకి దానిని తుది (ప్రాక్కల్బనగా నిర్ణయిస్తాడు అలా నిర్ణయించాలంటే 4వ అంగములో చెప్పబడిన అనేక సంభవనీయ పరిష్కరణలతో పోల్చి చూసుకొని వాటి (పాధాన్యత గణనలోకి తీసుకొని అందులో ఒక వానిని విమ రృనాత్మకంగా ఆలోచించి తుది పరిష్కరణ _ ((పాక్కిలృనుగా ఎన్నుకుంటారు అంటే ఈ దళవల్ల విద్యార్థిలో తనకు అనేక మార్గా లెదురయినప్పుడు అందులో ఒకే మార్దాన్ని ఎంపిక చేసుకోవఅసి వచ్చినప్పుడు సరి అయిన మార్దాన్ని ఎంపిక చేసు కునే క్తి పెంపొందుతుంది. ఆ శక్తినే విమర్శనాత్మకమైన ఆలోచన అంటాము

6. పాక్కల్పనా నిరూపణము. (70518 02608 0 క700ళుట క్రి అయిదన అంగములో ఎంపిక చేసుకున్న తుది పరిష్కరణను లేక (ప్రాక్కల్పనను ఈ దళలో సరి అయినదేనా కాదా అని పరీక్షిస్తారు. విజ్ఞాన శాస్త్రంలో అయితే (ప్రయోగాలు చేయడంద్వావ తుది పరిష్య్మ్యరణ నిజమవునా కాదా అశే సంగతి తేల్చవద్చు _పయోగాలప వీఎలేనిచోట విద్యార్థుల మధ్య చర్చలను

60 (ప్రోత్సహించి ఈ విషయం తేల్చుకోవచ్చు ఈ చర్చ "స్వేచ్చగా వుండాలి అందు వల్ది విద్యార్థులలో విశాల మనోభానము ఏర్పడుతుంది మనం ఎంచుకున్న పరి ష్కరణ సరి అయినది అని బుజువయినట్టయితే అడి తుడి పరిష్కరణగా నిలిచి పోతుండి లేనిచొట్ట అడి సరైనడి కాదని బుజువయినట్ల యిుజే 5-న అంగములో వదిలివేయబడ్డ ఇతర పరిష్కరణలను లేక _పాక్కల్పనలను తిరిగి ఎంపికచేసుకుని వాటియొక్క సార్థకతను నిరూపించడానికి (సయత్నిస్తాము పెన చెప్పిన విధంగా సమస్యా పరిష్కరణ అన్నది సమ స్యవై యుక్తి కరమైన (క్రమబద్ధమైన చాడి సమస్యాక్మక స్థితి ఏర్పడి నప్పుడు సమస్యని పరిష్కరించే. వ్యకి (కొత్త జ్ఞానాన్ని సంపాదించినప్పుడు లేక అంతకుముందు అతను చూడని సంబంధాలను చూసినప్పుడు మ్మాతమే. పరిష్కరణ అనేడి సంభవ మవుతుండి సమస్యా పరిష్కరణలో ఆలోచనా సరళి ఆగమన పద్ధతిలోన్సూ (మరజంటళల) నిగమన పద్ధతిలోనూ (తింతంటళల్సు కూడా. వుంటుంది. ఈ పద్ధతుల గురించి శాస్త్రీయ పద్ధతి అన్న భాగంలో కుణ్ణ 9గా నేద్చకుంటారు ఈ పద్ధతిలో విద్యా రులు *“చెయ్యడంద్వారా నేర్చుకోవడం అన్న సూకా న్ననసరించి విజ్ఞానళాస్తాన్ని అభ్యసిస్తారు బోధనాభ్యసనలో విద్యార్థి చాలా చురుకుగా పొల్లోంటాడు (పతిదీ నిర్జి ష్టంగా ఉంటుండి ఉపాధ్యాయుడు పర్ధిళోధనా పద్ధతిలోవలె 'స్నేహితునిగానూ మార్గదర్శిగానూ శత్వవే త్తగొనూ ఉంటాడు అతను విద్యార్థులను వోత్సహించి సమస్యలను వారంతట వారే పరిష్కరించేలా చూస్తాడు విద్యార్థికి ఉపాధ్యాయునికి మధ్యన స్నేహపూర్వకమైన వాతావరణం నెలకొని యుంటుండి ఈ పద్ధతిలో సమ స్యలయొక్క- పరిష్య్మరణ హెచ్చు సమయాలలో భౌతికంగా కాక మానంకంగా వుంటుండి అంటే విద్యార్థి సమస్యను చాలా సందర్భాలలో మానసికంగానే పరిష్క రిస్తాడు బాసింగ్‌ అనే విద్యావేత్త చెప్పినట్లు ఈ పద్ధతిలో అమలులో ఉన్నచోట హెఠళాలా కొర్య్యకమమంతా పూర్తిగా మార్చబడి సమస్యా రూపం దాలుస్తుండి ఆ సమ్షస్యలు విద్యార్థుల కందచేయబడినప్పుడు విద్యార్థులు వాటిని సవాలుగా భావించి న! సమస్యలకు పరిష్కారాన్ని మానసికంగా కనుక్కునేందుకు కృషి సల్చుతారు

61 ఈ పద్ధతి పరిశోధనా పద్ధతి ఏ ఏ మనో విజ్ఞానూస్త్ర సామాజికళస్త్ర తత్వళాస్త్ర స్మ్కూతాలపై ఆధారపడి ఉందో అదే స్యూతాలమై ఆధారపడి ఉంటుండి యోగ్యతలు 1 జాన్‌ డూయీ మవళయుని పకారం విద్యయే జీవితం కాబట్టి పాఠ కొాలలలో విద్యార్థులలో పెంపొండిన సమస్యా పరిష్క్మ్యరణ శక్తి నిత్య జీవితంలోని సమస్యల పరివృరణకు కూడా బడిలీ చేసుకోవచ్చును ఈ బదిలీ జరగాలంటే ఉపాధ్యాయుడు చేతనముగా ఆశక్తీ పారళాలనుంచి నిత్య జీవితానికి బదిలీ అయేటట్లు విద్యార్థులను (ప్రోత్సహిస్తూ ఉండాలి లి ఈ పదతిలో విద్యార్ధులు విజ్తానళస్త్రాన్ని మనోవిక్తాన కాస్త స్తుత ధి థః కా జామి హౌ ములను అనుసరించి. నేర్చుకుంటారు (ప్రతిదీ చెయ్యటం ద్వారా నేద్చ కుంటారు ఈ పద్ధతిలో జరిగే బోధనాభ్యసనకు పరిశోధనా పద్ధతిలో వలె విద్యార్థి శేంద్రముగా ఊంటాడు & ఈ పద్దతివల్లి విద్యార్థులలో విమర్శనాత్మకంగానూ నిర్మాజాత్మకంగాను ల జర ఆలోచించే ళ కి పెరుగుళుంది అనేక మార్జాలు ఎదురయినప్పుడు సరైన మార్గాన్ని ఎంపిక చేసుకునే శ క్తికూడా లఖిస్తుండి వారిలో తీర్చ ఇచ్చే ౪ క్రి అభివృద్ధి చెందుతుంది ఈ సద్ధతి విద్యార్థుల జ్ఞాపక శక్తిని కాక వారి మేధస్సుని సవాలు చేస్తుండి 4 విద్యార్థులు సమస్యలు పరిష్కరించడానికి కావలసిన సమాభారాన్ని అనేక ప! పుసకాలు చదివి సేకరించాలి కాబట్టి వారిలో సరి అయిన పఠనాలవాట్లా ఏర్పడతాయి 5 ఈ పద్ధతిలో ఊపాధొ్టియునికి విద్యార్థులకి స్నేహ సంబంధాలుంచాయి చానివల్ల భవివ్యత్తులో _పశాస్వామిక సమాజంలోని పొడులుగొ వారు తీర్చిడిద్దబడడానికి సౌవకాళం నవృండి వారిలో స్వయం [గ్రమిిషణ ఎర్చడు తుండి

62 అయోగ్యతలు ఈ పద్ధతికి ఆ'ఏగుణంగా పార్భ్మపణాళికను రూపొండించడం చాలా కష్ట తరమెన పని అంతేకాదు ఈ పద్ధతి అన్ని పారాలూ అన్ని వేళలా బోధించడానికి ఉపయోగపడదు వ ఈ పదతి చాలా కాలాన్ని వినియోగింప చేసుకుంటుండి కాబట్టి విద్యా న! ర్టులు ఎక్కువకాలంలో తక్కువ జ్ఞానాన్ని సంపాదించుకుంటారు శ 8 పరిశోధనా పద్ధతివలె ఇదికూడా చాలా డబ్బుతో కూడిన పని పరిశోధనా పద్దతివలె దినికికూడా (ప్రత్యేకంగా రచించిన పార్యపు స్తకాలు చాలా సౌమర్థ్యం ఉండి (ప్రత్యేకమైన శిషణ పొండిన ఉపాధ్యాయులు కావాలి ఈ పరిస్థితులు హెధారణంగా ఛాలా అరుదుగా ఉంటాయి ఉ అనుభనంగల 'పెద్దవారివలె విద్యార్థులను క్తి స్టతరమైన సమస్యలను పరి మృరించమని అడగడం కొంతవరకూ దురాశీ అవుతుండి ఈ పద్ధతి విద్యార్థులకు ఆలోచించే విధానంలో శిక్షణ ఇస్తుంది వారు తొందరపడి నిర్ణయాలకి రాకుండా చేస్తుండి వారికి అనేక మార్దాలెదు రయినప్పుడు వానిలో సరి అయిన మార్చాన్ని తూచి ఎంపిక చేసుకునే శక్తిని 'పెంపొండ్‌స్తుండి అంతేకాదు చాలినంత సౌక్యం ఉఊం'టేకాని విషయ సిద్దయం చేయకుండా ఉండేలా విద్యార్థులను తయారుచేస్తుండి సమస్యా పృతిలో జీవళాస్త్రంలోని “*భాష్పోత్సేకము అనే పారాన్ని వలా టోధించవచ్చో కింద చర్చించబడినది అ) సమస్య గుర్తించుట పూర్వ పర్ధతిలో భాష్బోచ్చేకమనే పారాన్ని నేర్టుకుందా”మని (ప్రారంభిస్తాడు. కాని సమస్యా పద్ధతిలో జోధించే ఉపాధ్యాయుడు ఈ క్రిండి పర్షతిని అవలంబిస్తాడు మొక్కలు వండ బాగా ఎక్కువగా వున్న రోజులలో నీరు ఎక్కువగా తీసుకుంటాయని లేక వాడిపోయి ఉంటాయని విద్యార్థులలో కొందరైనా పరిశీలించి

68 ఉంటారు ఆ విద్యార్టులు మొక్కలు ఊపయోగించిన నీరు వమవుతుండి అనే సమస్యను లేవనెత్తేలా చేయవచ్చు అ) సమస్యా విశ్హేషణ మొదటి దళలో ఎత్తుకున్న సమస్యను ఈ దళలో విశ్లేషిస్తారు మొక్కకు నీరు ఆవిరి అవడానికి ఏదైనా సంబంధ మున్నదా ఉన్నట్లయితే ఆ సంఎంధాన్ని కనుగొనుట ఎ౮ 2 రెండు ఒకే పరిమాణము ఆకారము గల గాజు జాడీలలో ఒకే ఘన పరి మాణము గల నీటిని తీసుకొని అందులో ఒకదా లో మోతము ఆకులు పుష్పములు తీసుకొని ఆ రెండు జొడీలను ఒకేరకమైన పరిస్థితులలో ఉంచుతారు ఒకరోజు తర్వాత రెండు జాడీలలోని నీటిమట్టములో గల తేడాను పరిశీలిస్తారు మొక్కలు నీటిని ఏ వెగమలో విడుస్తాయో _ తెల్పుకునేటందుకు వదైనా మార్గముందా ? ఆ వేగములో ఉహ్ణోగత గాల్‌ ఏవైనా తేవాలు కలుగజేస్తాయా " ఒక నికిత సమయములో మొక్కలు విడిచిన నిటిని కొలుచుట సాధ్యమవుతుందా అడి కష్టమయితే మొక్క-ద్వారా ఆకులలోకి వెళ్ళిన నీటిని కొలుచుటకు ఏదైనా మార్గముందా" ఏ వేగములో ఆ నీరు ఆకులలోకి వెళుతుండి!? పెన చెప్పిన [పళ్నలు విద్యాద్ధలు తమలో తాము జరిపే చర్చలలో లేక ఉపాధ్యాయులతో జరిపే చర్చలలో లేవనెత్తు తారు అలా లేవనెత్తకపోతే వారు ఆ పై (ప్నాలు వారంతట వారే ల్రేవనెత్తేలా చెయ్యాలి కైన ఉదహరించిన చర్చలు విద్యార్థులు పుస్తకాలు చడివిన తర్వాత జరి పీతే బాగుంటుంది ఆ ప్రై (పళ్నలకు సమాధానం “*ఫొచో మిటరతు ఉపయో గించడం ద్వారా లభిస్తుండి ఇ) దత్తాంశాన్ని సేకరించడం. ఫొటో మీటరు ఉపయోగించి (పయోగాలను వివిధ పరిస్థితులలో అంబే అ) ఎండలలోనూ అ) నీడలలోనూ ఇ) తెరచివుంచిన కిటికీ వద్ద జరిపి దత్తాంశాన్ని విద్యార్థులు సేకరిస్తారు ఈ) దత్తాంశాన్ని వివరించుట .- రెండు జాడీల యోగము అకులు జాడీలోని నీటిని తీసుకుని గాలిలోకి వదుత్తాయి అని గోచరిస్తుండి ఫొటో మీటరు సయోగము. నీడలో పెట్టిన మొక్కకంటే. ఎండలో. పెట్టీన

ప! మొక్క- నీటిని ఎక్కున గ్రహించి గాలిలోనికి వదుల్తుండి ఎక్కువ గాలిలో పెట్టిన మొక గాలి స్తభ్బంగా ఉన్నచోట పెట్టిన మొక్కకంటే ఎక్కువ నీటిని (గ్రహించి బయటకు వదుల్తుంది ఉ) పర్యవసానము లేక నిర్జారణములు మొక్కలు నీటిని ఆకులద్వారా బయటకు విడుస్తాయి ఆ నీరు కాండము ద్వారా ఆకులకు చేరుతుంది బయటకు వడలబడే నీటి వేగము ఉహ్టోగత మీద గాలిమీద ఆధారపడి ఉంటుండి ఊ, వినిమయము అడవులు పెంచుట ద్వారా ఒక [పదేశములోని వాతా వరణాన్ని మార్చవచ్బా టే బు ఇతర విషయములు క్రి సీడలో నడుస్తున్న మనుష్యులు చల్చిగా ఉందని అనుకుంవారు అంతే కాదు వాతావరణము బరువుగా ఉందనుకుంటారు డ్రి అడవులలో ఉషహ్టోగత తక్కువగా ఉంటుండి యూ) మరియ (బు దళ విద్యార్థులు ఏర్పరచుకున్న కాస్త్రీయ (పౌక్కల్పన అను బుజువు చేయటకు ఉపయోగపడతాయి _ ఉదాహరణ ౨ శుప్పపట్టుట ఇంటికప్పుల కుం యోగించే ఇనుపరేకులు ఎందుకు (శుష్పపడతాయి 1 అ) సమస్య గుర్తించుట సాధారణంగా విద్యార్థులు కప్పుల కుపయోగించిన ఇన ప రేకులు (తుప్పుపట్టి పాడైపోవడాన్ని నిత్య జీవితంలో చూస్తూ వుంటారు దానివల్ల కప్పుమై రేకులు మార్చవలసి రావడాన్ని రూడా గుర్దిస్తారు ఆ) సమస్యావిశ్లే ణము పై దళలో గుర్తించిన సమస్యను విశ్లేషణము చేయడంవలన ఈ కిండి శ్నలు ఉత్పన్నమవుతాయి " క్ష్రే ఎల్లప్పుడూ ఉండే పొడి వాతావరణమ. లేక తడి వాతావరణములపు (కుప్పు పట్టు వేగముపై (పభావముంటుందా ?

655 2) వేడి చల్లని (వదేశాలలో వేనిలో ఎక్కువ వేగంలో ఇనుప కప్పులు (శుప్పుపడతాలు 1 ల్సి ఇతర లోహములతో చేసిన కప్పులు (తుప్పు పడుతాయా ౫ 4) (తప్పుకి అడి ఏర్పడక పూర్వమన్న ఇనుప రేకుకు గల తేడా ఏమిటి? 5) కొన్నిచొట్ట ఇనుప రేకులమై రంగు పూస్తారు దానివల్హ యెద్దైనా లాభం వుంటుందా ఠి ఇనుప రేకుకై మొదట ఏ (పదేశంలో (తుప్పు బయలుదేరుతుండి € ఇ) దత్తాంశాన్ని సేకరించుట పైన లేవనె త్రిన (పళ్నలను వ్రుజ్ఞంగా పరీ చెంచి వాటికి సమాధానాలు (కమబద్ధమైన సరిశోధన ద్వారా రాబట్టాలి పెన లేవనెత్తిన పళ్న లన్నింటికీ సమాధానం వెతకక్కరలేదు అందులో కౌన్నింటినే తుడి పరెష్కా-రానికి ఎంపిక చేసుకోవచ్చు వాటి పరిష్కాా రమునకు (పయోగాలను హెరళాల బయట [వపంచాన్నికాడా ఊవయో ఇంచవచ్చు కవ (పళ్నకు సమాధానంగా ఒక విద్యార్థిని ఓక ఇంజనీరుని కలుసుకొని రంగుపూతవల్ల ఇనుప రేకులు ఎక్కు-వకాలం (తుప్పపట్టకుండా” వుంటాయో లేదొ అనే విషయం తిళ్ళుకోమనవచ్చు లేదా విద్యార్థులలో ఎవరి క్రైనా ఆ సమాధానం తెల్సి వుంటే థానినినే ఆమోడించవచ్చు మొదటి [పళ్నకు సమాధానంగా తరగతిలో ఎవరయినా విద్యార్థి ఆ విషయ మును ఇంతకు ముందే పరిశీలించి వుంటే దానిని తీసుకోవచ్చు లేదా (సయోగశాలలో 8 పరీక్ష నాళికలు ఎన్నుకొని వానిలో సీరు తీసుకొని ఒక డాంలో ఒక చిన్న ఇనుప ముక్క రెండవదానిలో ఉపరితలము గీయబడిన చిన్న ఇకుస ముక్క- మూడన దానిలో రంగు పూసిన ఇనుప శేకుముక్క- పెట్టాలి మరో మూడు పరిక్ష నాళికలు తీసుకొని నీరు వేడిచేఎ వెంటనే బిరడా బిగించి వాటిలో కూడా. పై విధంగానే మూడు రకాల ఇనుప ేకుల ముక్కలు తీసుకొని ఆ పరీక్ష నాణలలో జరిగే మార్చులు విద్యార్థులు పరిశీలిస్తారు ల

నెగె 66 శి.వ్మప్మోకు సమాధానంగా పరీక్ష నాళకలలో పై.విధంగానే వివిధ లోవా అతో చేసిన రేపలను తీసుకొని విద్యార్థులు పరిశీలిస్తారు ఈ దత్తాంశాన్ని వివరించడం కవ న్‌ షకు రంగు పూసిన కేకులు ఎక్కువకాలం (తుప్పు పట్టకుండా వుంవాయని సమాధానం వస్తుండి మొదటిపళ్నకు 8_వ (పళ్నకు సమాదానంగా ఇనుప రేకలు ఇతర లోహాలతో చేసిన రేకులు వేడి చేఎన నీటిలో వున్నప్పుడు (తుప్పు పట్టవని తెలుస్తుంది ఉపరితలము గీచివేయబడిన ఇనుస రేకు చల్డని నీటిలో (తుప్పు పడుతుందని మామూలుగా ఉన్న ఇనుప్‌ రేకు అంచుల వద్ద తుప్పు పడుతుందని రంగు వేపినడి అసలు ణుప్పు పట్టదని తెలుస్తుండి అల్యూమినియం యళశదపు రేకలు చల్చిని నీటిలో (తుష్పు పట్టవని తెలు _స్తున్నడి ఉగ నిర్జారణములు ఫై వానిని బట్టి గాలివున్న చోట (తుప్పు పడుతుందు గాలి లేనిచోట (వేడి చేసిన నీటిలో) (తుష్పు పట్టదని (గహిస్తారు అందు వల్ది గాలి (తుప్పును (పోత్సహిస్తుందని నిర్ధారిస్తారు గాలిని ఇనుముకు తాకనీయకుండా చూస్తే తుప్పు వుండదు ఉపరితలము గీదివేసిన లేక కోత కోఎన చోట రక్షణ లేకపోవుటవర్ల (తుప్పు వస్తుండి ఊఃే వినిమయము ఇనుప రేపలు తుప్పు పట్టపండా వృండాలంటి వాటిపై రంగుపూత పుయ్యాలి అనే ఎషయం నిత్య జీవితంలో ఉపయోగ పడుతుంది బు] ఇతర విషయాలు రెండన దలో వదలిచేసిన (సళ్నలను తదుపరి సమన్యగా (గహించి వాటిని పరిష్కరించడానికి పూనుకుంటారు

(పోజెక్టుప ద్ధ తి (616 పెరంం4 వశం11ండ అమెరికా దేశపు మేధావి అయిన హె నీ డేవిడ్‌ థోరో మవిశయుడు వక్కొా ణించినట్లు నేటి మానవులు (ప్రపంచాన్ని సూక్ష్మదర్శిని సవియంతో ఉన్నదానిని పెదిచేసి లేదా దూరదర్శిని సవాయంతో ఉన్నదానిని చిన్నదిచేసే చూస్తున్నారే తప్ప తను స్వంత కళ్ళ నుపయోగించి [ప్రపంచాన్ని య తిధంగా చూడటంలేదు వారు జీవితముతో ఆట అడటమో లేక దాన్ని గంభీరంగా చదవడమో చేస్తున్నారే తప్ప సహజంగా జీవించడంలేదు నేటి ఆధునిక జీవితాలలో కృతిమత్వం పేరుకు పోయిండి సహజత్వం లోపించింది మానవులు (పపంచాన్ని సహజంగాాచూడడం జీవితాన్ని సహజంగా జీవించ డానికి ఉపయోగపడే వెఖరిని ళ కిని వారిలో పెంపొండించాలం టే షీం చెయ్యాలి! వ్యవవోరికసత్తావాది అయిన జొన్‌ డూబీ “విద్యయే జీవితం అన్నాడు" నేటి విద్యలో సవాజత్వం లోపించడంనల్లే వ్యక్తుల జీతం కూడా కృ తిమంగో తయార యింది జీవితాలలో “కోపించిన సహజత్వాన్ని తిరిగి ఫొందాలంటే ఆ సహజిళ్వొన్ని ముందుగా విద్యలో (సవేళ పెస్టాలి విద్యారంగములో సహజమైన (నిజమైన) వోలౌవర ణాన్ని సృష్టించి విద్యకు జీవితానికి ఉన్న అవినాభావ సంబంధాన్ని ఎత్తి చూపడా నికి ఉద్దేశించబడినదే (చోజెక్టు పద్ధతి (పోజెక్టు పద్ధతి అన్నడి (కొత్తదేమీ కాదు (ప్రోజెష్ట స్యూతము బాలా పూర్వం నుంచీ (ప్రపంచంలో అమఎలో వుంది జే ఎ స్ట్రివెన్‌ సన్‌ మరియు డబ్ల్యు హెచ్‌ కిలొప్మాటిక్‌ అనే విద్యావేత్తలు విడివిడిగా జాన్‌ డూయా యొక్క వ్యవవోరిక సత్తావాదాన్ని వివరించిన ఫలితమే ఈ (ప్రోజెక్టు పద్ధతి జాన్‌ డూయీ యొక్క వ్యవ వారికసత్తావాదమే సమస్యా పర్ధతిలో కూడా ఇమిడి వుండి మరియీ ఇంచు పద్ధతు లకు గళ తేశా ఏమిటి? ముఖ్యమైన తేవా ఏమిఎంటే సమస్యా పర్ణతిలో సహజి వాలొ వరణరా (ైల021901 ౨8 0£ 800 21 097 ₹02802ఛ) వుండదు (ప్రోజెక్టు

68 పదతికి సహజ వాతావరణమే ఆయువుపట్టు అంటే సమస్యా పద్ధతికి సహజ వాతావర ణాన్ని జోడించినట్టయితే ఉద్భవించే (సోజెక్టు పద్ధతి సామాజిక వాతావరణంలో ముందుకు సాగే హృదయపూర్వకమైన ఉద్దేశపూర్వకమైన కృని అని నిర్వచించాడు జె ఎ స్టీవెన్‌ సన్‌ “పోజెక్టు అంపే సహజ వాతావరణములో పూ ర్తి చేయ బడే సమస్య అని నిర్వచనం చెప్పాకు బస్హారు మహాశయుడు (పోకెష్ట అంటే పొరళాలలోకి దిగుమతి చేయబడిన నిజజీవితము” అని చెప్పాడు బర్టన్‌ అనే ఆయన “*చేయడంలో ముగిసే సమస్య (పోజెక్టు దీనితో ఇమిడి యున్న భౌతిక విషయమే (పోతిక్టు కాదు ఈ భౌతికంగా చేయడం అనేదాన్ని అనుసరించే (ప్రయోగాత్మకమైన సమస్యా పరివృరణే పోజెక్టు అని * (పోకెక్టుకు అర్థం చెప్పాడు శ్వ పై నిర్వచనాలని విమర్శనాత్మకంగా పరిశీలించినట్టయితే ఈ కింద చెప్ప బడిన విషయాలు మనకి గోచ్రస్తాం్లి 1 (పోజిష్ట అనేక ఉదడ్దే-పూర్వకమయిన కషి లేక కృత్యము [పోజెక్ట పద్దతికి ఇతర పద్ధతులకు తేశా ఏమిటంటే 1(పోజెక్టు పద్ధతిలో ఉగ్దేకానికి చాలా అధిక్యత ఉంటుండి దీంట్లో కృషి అంతా ఒక నిర్ధిష్టమైన ఉద్జేశము లేక లక్ష్య సిద్ధికై జరుగుతుంది మి ఈ పద్ధతిలో విజ్ఞానళాస్త్ర సూ తాలకి కాక సమస్యకు _పధాన స్థానము వుంటురిడి సాధారషంగా శాస్త్ర సూత్రాలను ముందుగా అధ్యయనం జేసి అ న్మూతాలనూతమ కెదురయిన సమస్యలను పరిష్కరించడానికి ఉపయో గిస్తారు ఈ పద్దతిలో మాతం సమస్యా పరిష్మరణని ముందు ఎత్తుకొని ఆ పరిష్కరజకు ఉపయోగపడే స్యూకాలను వాటి అవసరాలనుబట్టి నేర్చు కుంటారు దానివలన స్మూతాలను సహజంగా నేద్చకున్నట్లు అవుతుండి

6౮9

అంతేవక విద్యార్జులకు అభిరుచి కలుగుతుంది ఆ స్మూతాలను బాగా అవగాహనచేనుకొనగలరు కూడా

ఫ్‌ క్ర పద్ధతిలో “భౌతికంగా. చేయడం (0016004 0౯ 4060౯ తీ౦ఓ ₹1టగ) అనే _సవర్హన నొక్కి వక్కా ణింపబడింది.. దీనితో సమస్య మానసికంగా (అంతళ్చర్య) కొక బహిరంగ చర్యవల్సి పరిష ,రింపబడు తుంది దాలా సందర్భాలలో వ్యక్తుల “జ్ఞానాన్ని జ్ఞానం కోసం” అనే స్మూకా న్ని అనుసరించి నేర్చుషంటారు అలా నేర్చుకున్న జ్ఞానం వల్ల ఒక పని ఎలా చెయాలో తెలుస్తుందేమోగాని ఆ పని వెయ్యడం మ్మాతిం జరగదు అందుకే రసాయనికళాస్త్రంలో పర్టాలు పుచ్చుకొని ఐయటకు వస్తున్న నేటి విద్యార్థులు మనం రోజూ తినే రొన్సై ఎలా తయారవుతుందో కూడా తుజ్జంగా తెలియని స్థితిలో వున్నారు ఈ పద్దతిలో మ్మాతఠి జ్ఞానం జ్ఞానం కోసం కాక ఎన్నుక్త్సన్న పనిని భౌతికంగా బహిరంగ చర్య ద్వారా పూర్ణి చెయ్యడానికి వుపయోగిస్తారు జ్ఞానం జ్ఞానం కోసం నేవ్చకునే వాళు ఐస్ముకీమ్‌ ఎలా తయాతు చేయాలో పు స్థకాలలో కుణ్న ముగా చదువుకే (పోవెక్టు పద్ధతి ననుసరిం చేవారు ఆ జ్ఞానాన్ని వుపయో గించి ఐన్‌క్రీమ్‌ తయారు వేసి తింటారు మాక్‌ మ్యురే చెప్పినట్లు ఒక వక్తి యొక్క విలువ అతిలోకి ఏం వెళ్ళింది అన్న దాన్నిబట్టి గొకి అతని నుంచి ఏది బయటికి వచ్చిండి అనే విషయం బట్టి నిర్ణయించాలి

శ ఈ పద్దతి సమస్యా పస్థతి వలెనే జ్ఞాపక శక్తిని కాక ఆలోచనను సవాలు చేస్తుండి ఈ పద్దతిలో పైన చెప్పబడినట్లు సమస్య ఇమిడియంది కాబట్టి నిర్మాణాత్మకంగాను విమర్శనాత్మకంగాను అలోచిస్టేకాని ఆ నమస్యకు పరిష్కరణ దొరకదు

5 ఇంతకు ముందు చెప్పినట్లు ఈ పస్హతికి సమాజిక లేక సహజవాతావరణం ఊపిరి వంటిది సమస్యా పద్ధతిలో వలెనే ఈ పద్ధతిలో కూడా సమస్యా పరిష్కరణ ఉంయిండి కాని ఈ పద్ధతిలో ఆ సమస్య దానికి సహజమైన లేక నిజమయిన వాతానరణంలో మాతమే పరివ్కృరింపదిడుతుండి ఒక్‌ సమస్యను నిజజీవితంలో. లేక పాఠశాల బయట (పపంళంలో ఏ

70 వాతొనరణంతో మరియు ఉద్దేోంతో పరిష్కరిస్తామో అదేఉద్దేళంతోనూ అదే వాతావరణంలోనూ ఆసమస్యను హాఠళాలలోకూడా పరిష్టరించడానికిపూను కున్నట్లయితే ఆ సమస్యకు వాతావరణం సవాజంగా ఉన్న ప్లే లెక్క. ఒక పొఠళశాలలో ఒక విద్యార్థి ఏ మొక్క-జొన్నవిత్త నాలు మందివో అని పరీశ్షిం చాడనుకోండి అది సమస్యా పద్ధతిలో పరిష్పృ-రణ మాత్రమే అవుతుండి అలాకాక ఆ విద్యార్థి తన సొంత పొలంలోనో లేక స్నేహితుడి పాలం లోనో వెయ్యడానికి ఏ మొక్కజొన్న విత్తనం మంచిదో పరీక్షించాడను కోండి అడి (పోజెష్టు పద్ధతి అవుతుంది మల్హాది వసుంధర రచించిన “తంజావూరు పతనం అనే పుస్తకాన్ని మనం జిల్లా గంథాలయం నుంచి తీసుకొని ఆనాటి తంజావూరు పరిస్థితులు కవయితి భాష శైలులను తెలుసుకొని ఆనందించడం కోసం చదువుతాము ఆ పుస్తకాన్ని ఏదో ఒక తరగతికి (ప్రభుత్వంవారు ఉపవాచకంగా నిర్ణయించారనుకోండి అప్పుడు విద్యార్థి పరిక్షలలో ఉత్తీర్తుడవాలనే సంకుచిత దృకృధంతో ఆ పుస్తకాన్ని చడివితే సహజమైన వాతావరణం లేదన్నమాట అలాకాక ఆ విద్యార్థి తన ఉపవాచకాన్ని అనాటి సాంఘిక పరిస్థితులు కవయ్యిత్రి శైలి అర్ధం -చేసుకొని ఆనందించడం కోసం చదివితే ఆపు సక పఠనము నకు సహజమైన వాతావరణం ఏర్పడిన్లే ఈ ,పోజెక్టు పద్ధతిని మీరు ఉపాధ్యాయ విద్యా పరీక్షలో ఉత్తీస్ణలౌదామనే ఉద్దేశంతో చడివితే సహజ వాతావరణంలో పరనము సాగడం లేదని గు ర్తించాలి అలాకాక ఈ పద్ద తిని కుజంగా ఆర్థం చేసుకుని తద్వారా సామర్ధ్యముగల ఉపాధ్యాయు డుగా రూపొందడం కోసం మీరు చడిపితే మీరు సహజ వాతావరణంలో ఈ పద్ధతి అభ్యసిస్తున్నారని ఒప్పుకోక తప్పదు (పోజెష్ట్రపద్ధతి అమలువరివే విధానము క పరిస్థితిని కల్పించుట ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థల వయస్సు శక్తులు అభిరుచులు దృష్టిలో వుంచుకొని సమస్యను లేవన్నెతైని పరిస్థితిని సృష్టించి విద్యార్థులు దానిని ముఖానుంఖీ ఎదుర్కొనేలా చెయ్యాలి " ఈ పరిస్థితిని సృష్టించ ఢానికి (పళ్నులు చర్చలు ఓసంఘఎనలు పొగా తోడ్పడతాయ

స!

లి (పోజెక్టు ఎంవీక ఇేనుకొనుట. ౬కై దళలో సృష్టించిన పరిస్థితి నుంచి విద్యార్థులు తమంఠట' తామే | పోజెక్టు ఎన్నుకొనేలా ఉపాధ్యాయడు చేయాలి ఎన్నుకొన్న (పోజెక్టు విద్యార్థియొక్క సహజమైన లేక నిజమైన అవసరాల్ని తీర్చి దిద్దేడిా వుండాలి ఇక్కడ ముఖ్యమయున విషయం కిల్‌పొటిక్‌ చెప్పివట్లు ఏమి టంటే వద్యార్థులే _పోజెష్టను ఉడ్జే పూర్వకముగా ఎంపీకి చేసుకునేలా చేయడం ఎంపిక చేసుకున్న [పోవెష్టను ఆ (పణాశికయొక్క స్వభావాన్ని బట్టి విద్యార్థి ఒక్క డుగా కాని లేక ఇతర నిద్యార్థలతో కలసిగాని సాధించవచ్చు

రిం వ్య్యూవా రచన (3189050981 ఈ దళలో విదాఇద్ధులు (పోజెష్ట అమలు పరచుటకు కావలసిన వ్యూహ రచన చేస్తాకు ఈ వ్యూహ రచనక్షు చర్చలు చాలా అనువుగా ఉంటాయి ఉపాధ్యాయుడు సందర్భోచితంగా సూచనలు ఇస్తూం టాడు వ్యూహ్హ రచన చేసేటప్పుడు విద్యార్థి (పోజిక్టు సాధనకు కావలసిన వనరులు ఏమిటి ఏ ఏ వనరులు అందుబాటులో ఉన్నాయి అనే విషయాలను చృష్టిలో ఉంచుకుంటాడు

త్తీ (పోళెప్టను అమలు పరచుట ఈ దళలో విద్యార్థులు పై దళలో తయారు చేసిన వ్యూవోన్ని అమలు పరుస్తాడు అమలు పరచేటప్పుడు. విద్యాప్టలు తమ తమ అభిరుచులు శక్తులుబట్టి పోకెక్ట సంబంధమయిన కృషిని చేసేటట్టుగా చూడాలి (పోవెష్ట యొక్క అమలు వ్య క్రిగతంగా జరిగినాసామూపాకంగా జరిగినా (వతి విద్యార్థి దానికి సంబండించిన ఏదో ఒక పని చేసేలా చూడాలి ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థులు వారు (పోజెక్టును అమలు చేసే పనిని పర్య వేక్షిస్తుండాలి

ర (వోజెప్ట మూల్యాంకనము ఈ దళలో విద్యార్థులు (పోజెప్ట సాధన విజయవంతంగా జరిగిందా లేదా అన్న విషయాన్ని విమర్శనాత్మకంగా చర్చి స్తా జయ్యపదంగా ముగిస్తే ఇంకా పెద్ద ఎత్తులో జయ్య్మపద మవగానికి ఏ ఏ విష యాలు దృష్టిలో పెట్టుకొని వుండవలసిందీ లేక ఏఏ పనులు చేసి వుండవలసిందీ అన్న విషయాన్ని చర్చిస్తారు (పోజెష్ట జరంష్మపదం కాకపోతే దానికి కారణాలు యేమై వుంటాయో ఊపిస్తారు అంటే ఓక రకంగా ఈ దశ విద్యార్థులలో ఆత్మ

భరి విమర్శనకు తోడ్పడుతుండి అంతేకాదు భవిష్యత్తులో వాళ్ళు తీసుకోవలసిన ఎక్యాగ త్తలు కూడా ఈ దళ ద్వారా వాళ్ళకు తెలుస్తాయి

, రికార్డులో టచెయుట ఈ 1పోజెక్ట నిర్వహణ అన్నిదళల లోను ఎద్యార్థ్యలు తాము చేసిన కృషిని విపులంగా రికార్టులో (్రాస్తారు. దీనివల! వారు అభ్యసించిన విషయాలు ఫలవంతమవుతాయి. వారు (వాసేఎప్పుడు వారి వచ్చిన సందేహాలు భవిష్యత్‌ కార్య కమానికి ఉపయోగపడే సూచనలు ఎదుర్కొన్న కష్టాలను విస్మరించకూడదు (పోజెక్సు కజదథికి సమస్యా పద్షతికి గల పోలికలు లేడాలు

టల” థి

ఈ రెండు పర్ధతులలోనూ సమస్య దాని పరిష్కరణ ఇపధానంగా ఉంటాయి ఈ లెంటికీ జాన్‌ డూయీ యొక్క వ్యవహారిక సత్తావాదమె! ఆధారము ఈ రెండు పద్దతులూ జ్ఞాపకళ కిని కాక ఆలోచనాళ కిని సవాలు చేస్తాయి

సమస్యా పద్ధతి మానసికమైన ముగింపుకి (ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది (వోజెక్టు సర్గ తిలో ముగింపు భౌతికంగా వుంటుండి అంటే సమస్యా పద్ధతిలో విద్యార్థి సమస్యను

థి

మానసికంగా ఎరిష్కరిస్తాడు (పోజెక్ట ప్యతిలో మాతం సమస్యా పరిష్కరణ భౌతి కంగా ఉంటుంథి మరొక అతిముఖ్యమైన తేడా ఏమిటంటే (పోజెష్ట పద్ధతిలో సమస్య దానికి సవాజమైన వాతావరిజంలో పరిష్కరింపబడుతుండి సమస్యా పర్థతీలో సమస్యా పరిష్కరణకి ఉపయోగింపబడే వాతావరణం సహజంగా వుండదు

సమస్యా పద్దతిలో సమస్యను పరిష్కరిం చేటప్పుడు విద్యార్థలు అనేక ఊవో గానాలుజేసే వాటిన్లి పరిష్కరిస్తారు (పొజెష్టుపద్దతిలో మ్మాతంవారు ఒక్తే మార్గాన్ని ఎన్ను కుంటారు అంటే ఒకే పరిషృరణని గణనలోనికి తీసుకుంటారు సమస్యా పద్ధతిలో విద్యార్థులు ఒక హః ఎకు సమాధానం వెతుకుతారు దానికి సంబంధించిన పూర్వజ్ఞానం వారి కుండదు _పోజెక్టు వద్ధతిలో మా తం వారు ఎత్తుకున్న (పోజెక్టుకు సంబంధించిన విషయాలతో వారికి పూర్వ సాంగత్యం వుంటుండి కిళ్‌ ప్కాటిక్‌ చెప్పినట్టు సమస్యా

ళ్‌

పద్దతి విద్యార్థుల యొక్క సంజ్ఞానాత్మక శక్తులను లేక జ్ఞానరంగాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుంటే |పోజెష్ట పద్ధతి విద్యార్థిని సామ స్త్యముగా లేక మొత్తముగా గణనలోకి తీసుకుంటుంది పోజెక్టు పద్దతిలో _పోజెక్టు యొక్క, ఉచ్చేళము ఆధిక్యత వహించి వుంటుండి సమస్యా పద్ధతిలో ఊద్దేశాంకి అంత ఆధిక్యత ఉండదు సమస్యా పద్ద తిలో విద్యార్థి చేయడం. ద్వారా నేర్చుకుంటాడు (పోజెక్టు పద్ధతిలో విదాళ్థి చేయడం ద్వారా మ్మాతమేకాక జీవించడం ద్వారా కూడా నేర్చుకుంటాడు పె తేడాలు మినహా మిగతా విషయాలలో కై రెండు పద్ధతులకీ సామ్యం ఉండి సమస్యా పద్ధతి పరిశోఢనా పద్ధతులలో లాగే ఈ పద్ధతిలో కూడా ఉపాధ్యాయుడు మార్గదర్శి గాను స్నేహితునిగాను వుంటాడు ఈ మూడింటిలోకూడ విద్యార్ధి తన న్వయం కృషితో విద్య నభ్యసిస్తాడు విద్యార్థి వాలా పరుకుగా వుంటాడు ఉపాధ్యాయుడు చాలా స్త బ్రంగా యన్నట్లు కిన్చిస్తాగు సమస్యా పద్దతి పరిశోధనా పద్ధతులలో విద్యా 1పజాళికకు విద్యార్థి కేర్యదకంగా వుంటే (పొజెక్ట పద్ధితిలో విద్యా (సణాళికికు జీవితం కేయ్యదకంగా వుంటుంది ఈ మూడు పద్ధతులూ తూడా విద్యార్ధికి శొస్రీయ పద్ధతిలో శిక్షణ నిస్తాయి వారిలో శాస్త్రీయ వైఖరులను పెంపొండింప చేస్తాయి సౌమాజికళాద్రము. దృష్టా ఆః పద్దతులు విద్యార్థులకు (పశాన్వామ్య అక్షణాలను అలవరుస్తాయి. ఈ మూడు పద్ధితులూ విద్యాభ్యాసము మనో విజ్ఞానళాస్త్రములోని గెస్టాల్‌ విభాగం [ప్రవర్తన వాదములకు అకువుగా జరిగేలా (వోత్సపాస్తాయి

(ఫోళిష్టలలో రకాలు ౩ ఎ స్టీవెస్‌సన్‌ (పోజెష్టలను భౌతిక నంబంధనముయిన (పోజెష్టలు “వ్పేగ్రా సంబంధమైన (పొజెష్టలు అని బెండు విధాలుగా వర్షీకరించాడు డబ్ల్యు పాచ్‌ కిల్‌ప్మాటిక్‌ వర్గీకరణములో (పోజిష్టలు నాలుగు వీధా లుగా ఉంటాయి

1 ఉత్పత్తిదారుల (పోజెష్ట * ఒక వస్తువును ఉత్పత్తి చేయటయే దీనితో [వధాన ఉద్దేశము

ఊఉ విద్యార్థి నమూనాను తయారు చేయట ల్సి వినియోగదారుల (పోజెప్ట ఒకి వస్తువును ఉపయాగించడం ఆనండించడం దినిలో పథాన ఉద్దెోము 10]

ర్గ్‌ర్త్య ఊఉ గొప్ప చి తకారుడు గీచిన చ్మితాన్ని దాని. స్వభావాన్ని అర్దం చేను కుంటూ అనందించడం 8 సమస్యా (పోజెప్ట సమస్యను పరిష్టరించుట దీనిలో పథాన ఉద్దెళ్యము దీనిని పత్యేకమైన ,వి జెష్టగా గుర్తించడంక0చె ఉత్పత్తి చారుల (పొజెక్టులో భాగంగా గుర్తించడం మంచిడి ఉ శిక్షణా ోళెప్ట దీనిలో ఒక నై పుజ్యాన్నికాని శక్తిని కాని విష యాన్నికాని సంపాడించుకోవటమే ముఖథొ గద్దేశము ఉ కూడికలలో వేగాన్ని ఇచ్చితాన్ని సంపాడించడం పోజెకు పదతికి ఉదాహరణలు కా సే జీవశతొ(స్తు (పోళెట్ట 198 8-వసం లో సుమారు 60 మండి విద్యా ర్థులు అమెరికాలోని ఇల్లినాయస్‌లో గోధుమ. తెగులునల్హ గోధుమపంట కేర్చ్పడిన అపారమైన నష్టాన్ని తగ్గించాలనే (పొజెక్టను ఎంచుకుని దానిని ఈ [కిండి దశలుగా అమలు చెశారు అ) (ప్రయోగశాలలో వారు “*పక్రినియా (గామినిన్‌ అనే ఫంగస్‌ మొక్క యొక్క- జీవిత చరి తను పఠీలించి ఆ మొక్కకు “బెర్బరిస్‌ వాలారిన్‌ * అనే మరొక మొక్క మాధ్యమికాతిధేయి. అసి తెల్సుకున్నారు ఆ) గోధుమపంట'పైన బాం ్టరీ మెక్కల పైన సమాచారంగల వార్తా ష్మతిక లను సేకరించి పఠించారు ఇ) పారళాల ఆవరణలో ఉన్న బార్చెరీ మొక్కలను పంశీలించి వానిలో వ్యాధి కలిగించే ఫంగస్‌ స్ఫోరులు గల మొక్కలను వేళ +తో పెకలించి నాశనం చేశారు 2 విద్యార్థలు ఆ నగరపు పటాన్ని సేకరించి ఆ నగరంలో వున్న ఒక్కొక్క భాగాన్ని ఒక్కొక్క విద్యార్థి బృందానికి కేటాయించారు నగరంతో ఏ భాగాన్నీ వారు వడిలి పెట్టలేదు

శక్‌ 8 ఆ బృందం నగరంలో వారికి 'కేవాయించిన భాగంలో తిరుగుతూ ఎక్క డెక్టుడ బార్బెరీ మొక్క లు కన్పించాయో ఆ (పదేళపు యజమానులను కలుసుకొని వారికి ఆ బార్చెగీ మొక్కలను పీక్రవేయవలసిందని నచ్చ చెప్పారు ఆ సూచనకు యజమాను లిచ్చిన సమాధానాలు (వాసు కున్నారు ఉ విదార్థి బృందాలు శేకరించిన సమావారాన్ని మరొక బృందంవారు (కోడీకరించారు దాన్నిబట్టి వారికి ఆ ప్టుణంలో ఎన్ని బొర్చెరీ మొక్కి లున్నాయి అవి ఎంతమంది యజమానుల ఆధీనంలో ఉన్నాయి ఎంత మండి యజమానులు వాటిని పీకివేయు.టకు ఒప్పుకున్నారు ఎంతమండి యజమానులు వాటిని పీకివేయటకు ఒప కోలేదు అనే సంగళులు తెల్సు కున్నారు ఈ సమాచారాన్న౦ఠా ఆ నగరంలోని వార్తా ష్మతికలో (ప్రచు రించారు దీనివలన (పతి విద్యార్థి “పక్సీనియా (గామినిన్‌ యొక్క జీవిత చరి [తను క్షుణ్నంగా నేర్చుకున్నారు క్‌ చాలా బార్చెరీ మొక్క-లు నాశనం అవడంవల్ల ఆ (ప్రాంతంలోని గోధుమ పంట నష్టం తగ్గింది 8 అంతేకాదు అఆ నగరంలో ఉన్న ఒక భాగ్యవంతుడు విద్యార్థులు శేసిన పనికి ముచ్చటపడి తన (ప్రాంతములో ఉన్న వార్చెరీ మొక్కలను పరీ తేంచుటకు విద్యార్థి నిపుణులను పంపమని కోరాడు £) రసాయనశాస్త్ర (పోజెక్టు మనం ఇళ్ళలో బేకింగ్‌. పొడర్‌ ఉప యోగిస్తాం బవాారులో బాల౮ా రకాల బేకింగ్‌ పొడం దొరుకుతుంది ఆందులో ఏడి ఊఉ త్తృమమైనడి 9 దీనిని విద్యార్థులు (ప్రోజెష్టగా (గహంచవచ్చు ఉపాధ్యాయుడు విద్యొ ర్థలు తమంతట తామే ఈ (వోజెప్టను ఎంపికచేసుకునేవం పోత్సహించాలి దీనిని సాధించడానికి వారు ముందర వ్యూహర చన చేస్తాడ ఏ రకపు టేకింగ్‌ ఫొడర్‌ ఊఉ త్తమమైనదో ఎలా నిర్ణయించవచ్చు ? వివిధ రకాలైన బేకింగ్‌ పొడర్‌ మచ్చులను ఒక్కొక్క రకపు బేకింగ్‌ పౌడర్‌ యొక్క మచ్చు ఎంత కరృనబేడ్వి అన్లుజనితొన్ని విడుదల చేస్తుందో పరీక్షించడం ద్వారా (గపాంచవచ్చునని తెల్చుకుంటారు తర్వాత

శె6 దశలో వారు బజారులో అమ్ముతున్న వివిధరకాలై న బేకింగ్‌ పౌడర్‌ మచ్చులను 'సేకరిస్తాడ (ప్రయోగశాలలో అన్నిరకాల బేకింగ్‌ పౌడరులనుండి సమాన బరువులు గల మచ్చులని ఎన్నుకొని _పయోగం చేఎ ఏడి ఉఊ త్తమమైనదో నిర్ణయిస్తారు అలా నిర్ణయించిన తర్వాత ఇండ్లలో ఆ రకపు బేకింగ్‌ పొడరునే వాడేలా చూస్తారు అలా ఖ్‌ )లో వాడేలా చూస్తే కొని అది (ప్రోజెక్టుకాదు తర్వాత తాము చేసిన పని నంతనీ సమీక్షించి రికార్డులో (వాస్తాడ యోగ్యతలు 1 ఈ పద్దతిలో సమస్యాత్మక క్రియను పూర్తి చేయటకు [ప్రాధాన్యత ఉండి దానివలన కాల్మకమేణా విద్యార్థులకు (శమకు గల హుందా తెలుస్తుండి ఈ పద్ధతిని అవలంభించినట్టయితే కొరారి కమీషనువారి విద్యార్షులకు పని అన.భవం కల్పించాలి అనే సూచన పాటించినచ్దు అవుతుంది లి బాలా సంకర్భాలలో (ప్రోజెష్టలు సాధించడానికి అనేక కాస్త్రాలనుంచి విషయాలను సేకరించాల్సి వస్తుండి దానివలన వివిధ కాస్తాంల మధ్యన ఉన్న సహ సంబంధము విద్యాష్టలకు క్షుణ్నంగా తెలుస్తుంది 8 ఎంపిక చేసుకున్న (ప్రోజెష్టను సాధించడానికి సాధారణంగా ఈ పద్దతిలో విద్యార్థులు సామూషాకంగా పని చేస్తూంటారు దాని వలన వారి మధ్య సహకారం 'పెంపొందుతుంది వ్యూహ రచన మూల్యాంకన దళలలో విద్యా ర్ధలు అనేక చర్చలు జరుపుతారు వారి మధ్య పరస్పర చర్య సంభ విస్తుండి వారు సామూహికంగా పని చేస్తున్నప్పటికీ అందులో ఏదో ఒక భాగానిక్సి వారు వ్యక్తిగతంగా కూడా బాధ్యత వహిస్తారు దానికి సంబం ధించిన నిర్ణయం వారే చేయాలి అందువలన వారిలో [పవాస్వామిక అక్షణాలు పెంపొందుతాయి శీ ఈ పద్ధతి మనోవిజ్ఞానళాస్త్ర అభ్యసన నియమాలకు అనుగుణంగా వుంటుండి (పోజెక్టను ఎంపిక చేసుకోవడంలో సంసిద్దకా నియమము (పోజెష్టను అమలు పరచడంలో అభ్యాస నియమము (పోజెష్టను పూర్తి చేసిన తర్వాత వారికి లభించే సంతృప్తితో ఫలిత నియమము ఇమిడి ఉన్నాయి ఈ పద్దతిలో సమస్యా పరిష్కరణ యన్నడి కాబట్టి దీనికై

తొలు

కూడా మనో విజ్ఞానళొస్త్రంలోచే _సవర్తన వాదముతోబాటు “గెస్తాలు" విభాగానికి కూడా పలుకుబడి వుంటుంది ఈ పద్దతిని అమలు పరచడం ఇతర ఆధునిక పద్ధతుల వలెనే ఖర్చుతో కూడిన పని అయినప్టటికీ ఉపా ధ్యాయుడు విద్యార్థులను ఎక్కువగా ఉత్పత్తిదారుల (పోజెష్టలను ఎంపిక చేసుకునేలా (ప్రోత్సహిస్తే ఈ పద్ధతి చాంా పొదుకైనడిగా తయారవు తుండి

క్‌ ఈ పద్ధతి విద్యార్థులకు శాస్త్రీయ పద్ధతిలో శిక్షణ నిచ్చి వారిలో శాస్త్రీయ వైఖరులను 'పెంపొందింపచేస్తుండి

6 విద్యార్థులు విజ్ఞానళాస్తాన్ని ఈ పద్ధతిలో చెయ్యడం ద్వారా అభ్యసి స్తారు కాబట్టి వారు విషయాలను బట్టీ వేయవలసిన అవసరం లేదు

7 ఈ పద్ధతిలో విద్యకు జీవితమే కేం[దకింగా వుంటుండి “విద్యయే జీవిత మనే వ్యవవారిక సత్తావాదుల ఆకాండ తీరాలంటే ఈ పద్ధతే ఉత్తమ మైనడి ఈ పద్ధతిలో విద్యార్థులు చాలా చురుకుగా. వుంచారు ఉపాధ్యా యుడు స్తబ్ధంగా వున్నట్లు గోచరిస్తాడు

అయోగ్యతలు

ఈ పద్ధతిలో బోధనాభ్యసన జరిగినట్టయితే నిద్యార్థులు జ్ఞానాన్ని [కమ బద్ధంగా నేద్చుకోలేద వారు ఎంపిక చేసుకొన్న (పో౭ెష్టప ఉపయోగపడే విజ్ఞానళాస్త్ర సూతాలని మ్మాతమే అభ్యసిస్తారు అందువలన [పొముఖ్యత గల ఇతర స్తూతాలు వారు అభ్యసించడానికి అవకాశం లేదు

2 ఇతర ఆధునిక ప్వతులలోవలినే ఉపాధ్యాయునిమీద ఈ పద్దతి గురుతర బాధ్యతను మోపుతుండి ఉపాధ్యాయుడు ఎంత సమర్హుడైన ఆ బాధ్యతను సంపూర్ణంగా నిర్వ ర్రించగలడా అనే సందేవాం కలుగుతుండి

8 ఈ పద్దతిలో తరగతిలో జరిగే కార్య్యకమాలతోపాయి పాఠళాలి బయట జరిగే కార్య[కమాలకి సమానంగా కాని ఎక్కువగా కాని పొముఖ్యత వుంటుండి కాబట్టి పాఠశాల పని నియమబద్ధంగా జరగదు. నియకమేబద్ద మైన కొలనిర్ణయపట్టికను ఆచరించుట సాధ్యంకాదు

4 ఈ పద్ధతిని అవలంబించినట్టయితే నియమించిన నెలలలో నిర్ణయించిన పారాలని పూ ర్తిచేయట సాధ్యంకాదు

గి సూచనలు;

ఈ పద్దతి యొక్క పెన చెప్పిన అయోగ్యతల [పభావాన్ని తగ్గించి దినిని మరింత పటిష్టంగా తయారృచెయ్యాలంటే ఈ _కిండి సూచనలను పాటించాలి తరగతిలో జరిగే కార్య[కమానికి సరైన పాధాన్నత ఇవ్వాలంటే తరగతి బోధనకి కూడ తగిన (ప్రాముఖ్యం ఇస్తూండాలి నిర్ణయించబడిన పాఠ్య

పణాళ౭ికలో కొంతభాగం ఈపద్ధతి ద్వారానూ మిగిలిన భాగాన్ని ఇతర పద్ధతులద్వారానూ బోధిస్తే బాగుంటుండి

వి ఈ పద్ధతి నవలంబి౦చడానికి అయ్యే డబ్బు ఖర్చు తగ్గించాలంటే ఎక్కు వగా ఉత్ప త్రిదారుల (పోజెక్టలు ఎంపిక చేసుకోవాలి

8 దీనిలో బోధనాభ్యసన ఎక్కువగా అనియతంగా ఊంటుంది దానితోపాటు నియత బోధనకు కూడా ఉపాధ్యాయుడు (ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి అలా చేయకపోయినట్లయితే విద్యార్థులకు సరి అయిన వర్ణ(శమము ఉచ్చారణ గణిత సంబంధమైన నైపుణ్యాలు అలవడవు

(పోజెష్ట పద్ధతి అనేడి (కొత్తదైనా బోజెష్ట భావము మాతం కొత్తడి కాదు

వైద్గ విద్య నాంకేతిక విద్య మరియు ఉపాధ్యాయ విద్యా కళాకాలలోని పాఠ్య ్మపణా శికలలో ఈ భావం ఇమిడి వుంది వైద్య విద్యార్థి వైద్యాన్ని గూర్చి ఆసుపతులలోని రోగులను పరిశీలిస్తూ పరీక్షిస్తూ నేర్చుకుంటాడు అంటే వైద్య విద్యను సహజ వాతా వరజంలో నేర్చుకుంవారు ఉపాధ్యాయ విద్యలో కూడ పిదా౪ర్జులు భావి ఉపాధ్యాయ డికి కావలసిన నై పుణ్యాలనీ సామర్ధ్యాలను. తమకి నిర్దెశంపబడిన పారళాలలో “ఇంటరన్‌షప అనే కార్య కమం ద్యారా (పత్యక్షంగా అనుభవించి నేర్చుకుం టారు ఆ కార్య[కమము-.ఊపాధ్యాయ విద్య నభ్యసించేవారికి సహజ వాతావరణాన్ని సమకూరుస్తుంది ఈ పద్దతి యొక్క సత్తా పూర్తీగా అవగాహన చేసుకోవాలంటే విద్యాలయాలలో ఇతర పద్ధతుల ద్వారా దర్జీ వ్యవసాయము మొదలయిన విద్యల నళ్యసించి పస్హాలు పుచ్చుకున్న వారికి అడే వృత్తిని అనియతంగా అఆనుభడజ్ఞుల వద్ద వట్టాలకోసం కాక వృత్తిలో సామర్థ్యం కోసం నేర్చుకొన్న పనివారికి గల తేడాని

కొట్ట:

గమనిస్తే తెలిసిపోతుంది జక వృడంగి వద్ద పనితనాన్ని నేర్చుకోవడానికి చేరిన వ్యక్తి

ఏం చేస్తాడు? ఆ వ్యడింగికి నహాయం చేస్తూ మెలకువలు నేద్చుకుంటూ కొంతకాలం

తర్వాత తనకు సరిపడా నైపుణ్యం వచ్చిందనె ధైర్యం కలిగినప్పుడు స్వతంతంగా

పనిచెయ్యడం మొదలు పెడతాడు అతని పనితనం ఎలా వుంటుంది ? దానినే కొంత

కాలంపాటు పారిశాలలో హాజరై ఒక పస్టూ పుద్చుకొని వచ్చిన వ్య క్తి యొక్క పనితనం ఎలా ఉంటుండి ?

(పయోగశాలా పద్ధతి శరం ఒ200040010/ సశంటంఠ) ఒక [క్రిడ జరుగుతోందనుకోండి దాంట్లో మనం ఆఎగాళ్ళుగా పాల్గొన్నప్పుడు ఊండే సంతృప్తి [పేక్షకుడిగా చూస్తుంటే కలగదు బాలలకు తమంతట కామే పనులు చెయ్యాలనే తపన ఎక్కువగా వుంటుంది _(సయోగాత్మకమైన లేక ఆచరణాత్య్కకమైన పని విజ్రానళాస్తానికి వెన్నెముకలాంటిది ఈ (ప్రయోగాత్మకమైన. పని విద్యార్థులకు ఉపయోగకరంగా వుంటుంది. వారి ఉద్వేగాన్ని చళ్హారుస్తుండి పెన చెప్పిన బాలల అవసరాలని ద్చష్టీలో ఉంచుకొని విజ్ఞానళాస్త్రాన్ని టోధించే పద్ధతే శపయోగళాలా పద్ధతి కాని ఇంతకు ముందు చర్చించిన బోధనా పద్ధతులవలె కాకుండా ఇడి విజ్ఞాన

శాస్త్రాన్ని తనంతట తాను పూర్థిగా బోధించుటకు సరిపడిన సంపూర్షత దీనిలో లేదు విజ్ఞానకాస్తాంన్ని [(ప్రయోగళాలా పద్దతి ద్వారా బోధించాలంటే యీ పద్ధతిని మరో పద్ధతితో జోడించాలి అప్పుడే విజ్ఞానకాస్త్ర బోధన సంపూర్ణంగా సాగుతుండి ఈ పద్ధతి ద్వారా విజ్ఞానళాస్త్ర బోధ సాధారణంగా ఒక చర్చ అనంతరం [ప్రారంళ మవు తుంది చర్చలలో ఒక సమస్య యొక్క పరిష్కరణకు అనువైన [ప్రాక్కల్సనలు (పతిపాడింపబడతాయి. ఆ [పాక్క-ల్బనల (ప్రామాణికతను [పయోగళాలా వద్ధతిద్వారా పరీఇస్తారు ఈ పద్దతిలో వైజ్ఞానికళాస్త్ర బొధన సరయిన ఉపాధ్యాయుని మార్గదర్శ కత్వం (కింద జరిగినట్లయితే విద్యార్థలకు నైపుణ్యాలు సాంకేతిక విధానాలు

8కి అలవడుకాయి. ఈ పద్దతి విజ్ఞానకాస్త్రంలోని దత్తాంశాన్ని (పాక్కల్పనల (పామాణ్యతను పరీక్షిస్తుంది కాబట్టి విద్యార్థులు ఊపసంవోరాలను పరీక్ష ంపఐడిన సాఇ్యాలమీద ఆధారపడేలా చేసుకోవడం నేప్పకుంటారు [పయోగకాలా పద్దతి వలని ఈ [కింద చెప్పబడిన విధులు నిర్వ రింపబడ తాయి 1 సూక్ష్మదర్శిని సరిగా ఉపయోగించడం వంటి సాంకేతిక విధానాలు విద్యా ర్థులలో వృద్ధి చేయట 2 ఇంతకు పూర్వమే స్టాపింపబడి అంగీకరింపబడిన వైష్టానికళాస్త్ర స్కూతా లను విద్యార్థుల చేత తిరిగి బుజువు చేసి స్థాపన చేయు తి విద్యార్డులు [(పయోగళాలను వైజ్ఞాఎకశాస్త్ర సూతాలకు బాగా అవగాహన చేసుకునేటందుకు వివరించేటందుకు ఉపయోగించేలా చేయట ఉ. శాస్త్రీయ పద్ధతిలో శిక్షణ ఏచ్చుట 5 విద్యార్థులు తమ స్వంత సమస్యలకు ఆచరణాత్మకంగా పరిష్కరించ టందుకీ కావలసీన తర్ఫీదు నిచ్చుట ఈ పద్దతిలో విజ్ఞానకాస్త్ర బొధన ఎక్కువ ఫలవంతంగా జరగాలంటే యీ కింద చెప్పబడిన సూచనలను దృష్టిలో ఉంచుకోవాలి 1 చేసే పని చేయడానికి విలువైనడిగా వుండాలి పార్య పుస్తకంలో ఇచ్చిన ఒక ్కపయోగాన్ని యాంతికంగా యథాతధంగా చేయించడం అంత సమంజసం కాదు దాని విలువ పెరగాలంటే ఆ (వయోగాన్ని కొద్దిగా మార్చి విద్యార్థులు చేసేలా ఉపాధ్యాయుడు చూడాలి 2 చేసే పయోగంలో (పదర్శింపవలసిన లేక బుజువు చేయవలసిన విషయ మేమిటో [(పారంభము నుండి తేటతెల్స ముగా వుండాలి అంతే కాదు చేసే [పయోగము ఎక్కువ దుర్గమముగా వుండవమాడదు అలా వున్నట్ల యితే విద్యార్ధల యొక్క అవధానము (పథాన విషయము నుండి మరిలింప బడుళుండి

క్ష

$ జేసీ [ప్రయోగము య్లైక్క లక్ష్యము సరిగా నికెకింపబడాలి ఇదివరకే స్టాష్షింపబడిన విషయాన్ని తిరిని పరిళోధిస్తూ వుంటే “కనిపెట్టు (క 024) అనే సదము వాడాలి అంతకు ముందు ఎన్నడులేని [కొత్త విషయాన్ని పరిళోధిస్తూ వుంటే ఆవిష్కరణ” (0200760 అనే పదము వాడాలి

శ్రీ విద్యార్థులు ఫలితాలను సంపాదించుటకు ఉపయోగించిన పజ్ధతులను వారు దానికి సంబంధించి (వాసిన రికార్డులను ఉపాధ్యాయుడు విమర్శనాత్మక ముగా తన్‌ఖీ చేయాలి

5 ఏదేని ఒక (ప్రయోగము చేస్తున్నప్పుడు ఒక [కొత్త పరికరాన్ని ఉపయో గించ వలసివస్తే ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థులకు ఆ పరికరాన్ని ఎలా ఉపయోగించాతో కృుజ్ణంగా బోధించాలి

0 వారుచేసే ఇపయోగాలలో ఎంత ఒచ్చితత్వము సాధించాలో ముందుగానే ఉపాధ్యాయడు నిర్ణయించాలి

విద్యార్దులు చేసే _పయోగాల నిర్వహణ ;

కొన్ని కొన్ని (పమయోగాలు చెయ్యమనికి సామాన్యమైన ఫ్థరికర్ణాలు మ్యాతమే కావలసి వస్తాయి ఆ (వయోగాలు చేసేటప్పుడు ఆ పరికరాలను త్తరగతిలో ఎంతమంది విద్యార్ధులు ఉన్నారో అన్ని. జతలు సంపాదించి (పతి విద్యార్థీ ఒకే సమయములో ఆ (పయోగము చేసేటట్టు చూడవచ్చు

2 కొన్ని సమయాల్లో ఓకే ఉద్దేశము గల విభిన్న (ప్రయోగాలు పెచ్చు సంఖ్యలో విద్యార్థులు చేయవలసిన అవసరము ఏర్పడవచ్చు అలాంట ప్పుడు చేయవలసిన [ప్రయోగాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని తరగతిలోని విద్యార్థులందరినీ విభజించాలి చిన్న చిన్న గుంపులుగా గాని ఓకొ్రక్యా విద్యార్థిగా గాని విభణించాలి ఒక విద్యార్థి కాని చిన్న విద్యార్థి గుంపుగాని మొదటి (పయోగమును పూర్తిచేసి రెండవ (ప్రయోగము. దగ్గరకు

లి వెడతారు అంతకు ముందే ఇెండన (ప్రయోగము పూర్తి చేసిన విద్యార్థి కాని విద్యార్థి సమూహము కాని మూడన (పయోగమును. చేయటకు ఉపష్మక మిస్తారు ఈ పద్ధతిని అవలందించుట వలన తరగతిలో ఎంతమంది విద్యార్థు లున్నారో అన్ని జతల పరికరాలను సమకూర్చుకొన నక్కర లేదు కావువ ఇడి పొదుపైన పద్ధతి క! (వమయోగాత్మకమైన పని క్హిష్టముగా ఉన్నప్పుడు వ్‌ ఓక్క విద్యార్థి సంపూర్ణముగా చేయలేనప్పుడు ఆ పనిని కొన్ని భాగాలుగ విభజిసారు ఒక్కాక్క- కాగాన్ని ఒక్కొక్క విదాార్థి లేక చిన్నవిద్యార్థల సమూహము గాని పూర్తి చేయవచ్చు ఆవిథముగా ఎవరికి వారు తమ క్రీయబడిన భాగపు పనిని పూ ర్రిచేసిన తరువాత ఒక చోట కూర్చుని తాము సేకరించిన దతాం ఇాన్ని ముందుంచుకొని మొదట ఎంపిక చేబన క్లిన్టమైన పనికి ఒక తుడి రూపం ఇస్తారు పైన చెప్పిన మూడు పస్హతులలో ఏ పద్ధతిని అనుసరించాలి అన్నడ ఎంపిక చేసుకొనిన సమస్యపైన తమ (పయోగళాల పరిమాణము పెన | పయోగళాలలో ఉన్న వనరులైన ఆధారపడి వుంటుండి యోగ్యతలు 1 ఈ పద్ధతిని ఉపయోగించి విజ్ఞానళాస్తాంన్ని బోధిస్టే పార్య పుస్తకాలలో ఉన్న విషయాలను (ప్రయోగాత్మక 0గా నిర్ధారించ వచ్చును 2 ఈ పద్ధతిని ఉఎయోగించి నప్పుడు పాఠ్య పు స్రకంలో ఇచ్చిన ఉదాహర అనేకాక ఇతర ఉదాహరణలను అంటే ముఖ్యముగా ఆ (పాంతములో ఉన్న ఉదాహరణలను పరిక చేయడానికి ఉపయోగ పడుతుండ్రి క్‌ ఈ పద్ధతి విద్యార్థులలో వివిధ నై పుణ్యాలని 'పెంపొండించడానికి ఉప యోగపడుతుండి 4 స్మకమమ'గా విద్యార్థులలో (ప్రయోగశాల పనిముట్టు ఉపయోగించే అల వాటు ఈ పద్ధతిద్వారా 'పెంపొందుతుండి

83 క్‌ విద్యార్థుల బుడ్ధిపళలత 'పెంపొండించడానికి తగిన అవకాలను ఈ పద్ధతి సమకూరుస్తుండి 6 తమలో తొము సహకారముతో పనిచేసే అలనాటును విద్యార్థులలో ఈ పద్ధతి 'పెంపొందిస్తుండి 7 ఈ పద్దతి విద్యార్థులలో ఆతృతని కలుగజేసి దానిని సంత్స పిపర్తచ్హ డానికి కావలసిన చర్యలు వారు తీనుకొనేలా (పోతృహిస్తుండి 8 ఈ చద్ధతిలో విజ్ఞాన శ్నాస్తాన్ని బోధిస్టే విద్యార్థులు ఉపసంపహారాలను దత్తాంళము మై ఆధారపరచి వుంచడవము నేచ్చకుంఎ ఈర అంతేకాదు విజ్ఞాన శాస్త్ర సిద్ధాంతాలను అనుభవం ద్వారా పరీక్షించడానికి ఇష్టపడతారు 9 కొన్ని సమయీలలో (వమయోగాలు జేయడానికి కానలసిన అన్ని వనరులు అందుబొటులో లేకపోవచ్చు అ౮ాంటి సమయాలలో ఉన్న వనరులను తమ బుద్ది కళలతతో మార్చుచేసి చేయవలసిన పయోగాలు చేసే శక్తి ఈ పద్దతివల్సి విద్యార్థలకు లభిసుండి ఛి 6౧ థ్‌ వాని అయోగ్య తలు పయోగకా౮ా పద్దతి కున్న ముఖ్యమైన అయోగ్యత ఏమిటంటే. విజ్ఞాన శాస్త్రాన్ని బోధించడానికి ఇడి సంపూర్ణమైన పద్ధతి కాదు ఈ పద్ధతిని ఇళర పద్ధతుల తోను లేక విధానాలతోమ జోడించినపుడే దీనికి సంపూర్ణత చేకూరుతుండి

వ్యక్తిగత పద్ధతి (గ య2 పానిగంరతీక 22050) ఒక మామిడి చెట్టు దగ్గరకువెళ్ళి కాయలను చూసిన ట్లయితే ఆ చెట్టుకున్న శేక్రాయలన్నీ ఒకలాగా కన్పిస్తాయి. ఒక్కొక్క కాయసీ కోసి పరిశిలించడం మొదలు 'పెడితే అవన్నీ మామిడికాయలై నా ఒకి కాయకి మరొక కాయకి ఆకారంలోను రుచి తోను బాలా తేడా ఉన్నట్లు కన్చిసుండి అన్నివిధాలా ఏ రెండు కాయలు ఒకదాని నొకటి పోలి యుండవు అలాగే మానవులని సంఘం దృష్టిలో ఉంచుకుని పరిశీలించి సట్లయికి అందరూ ఒకేలా గోచరూరు ఒక్కౌాక్క- మానవుడినీ విడివిడిగా పరిశీలిం చడం మొదలు పెడితే ఓక మానవునికి మరొక మానవునికి చాలా శేడా ఉన్నట్టు కన్నిస్తుండి ఓకే తల్లి గర్భంలోని ఒకే ఫలదీకరణం చెందిన న్ర్రి జీవాణువుల నుంచి ఉదృవిరవిన కవల పిల్టల మధ్య కూడ ఏదో ఒక తేడా కన్పిస్తుండి ఉపన్యాస పద్ధతి ఉసన్యాస-(పదర్శనా పద్ధతి తరగతిలోని విద్యారు లందర్నీ ఒక సమూహంగా మ్మాతమే గణనలోకి తీసుకుంంాయి ఆ పద్దతులు విద్యార్థులంతా ఒకేవిధంగా వుంటారనే తప్పుడు భావంతో బోధన కుష్మకమిస్తాయి విద్యార్థుల మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసొన్ని అవి దృష్టిలో వుంచుకోవు విద్యార్థుల మధ్య వున్న వ్యత్యాసా లను అంటే వైయక్తిక లేక వ్యక్తి భీదాలు (1967 రే32 తే ల602063 దృష్టిలో ఉంచుకోవు పైద్యార్ధలలో ఉన్న వై యక్తిక భేదాలను దృష్టిలో వుంచుకుని రూపొందించ విడ్డ పద్ధతే ఈ వ్యక్తిగత సస్థతి ఈ పద్ధతిలో బోధన పూర్తిగా వ్యక్తిగతంగా జరుగు శుండి. సామూహిక విద్యా బోధనకు ఏవిధమైన తావు వుండదు దీని వలన లాభం ఏమిటి ? ఫాదర్‌ పోఎనో అనే ఆయన విదాంర్థులు సుద్దపొడి (012 1 పెంఇతేం పంచదార పిండివంటివారు అన్నాడు ఆ పై మూడు వస్తువులూ చూదానికి తెల్లగా ఒకేవిధంగా వున్నట్లు కన్పిస్తాయి కాని ఆ వస్తువులు వివిధ పదార్థాలతో చేయబడి వివిధ రుచులు కలిగి విభిన్న ,పమయోజనాల కుపయోగపడతాయి అచ్లే బాలురందరూ చూడ్డాకి ఒకేఏధంగా ఊన్నట్ట్లనిపించినా వారువిభిన్న మన స్టజ్ఞ్వాలను శక్తులను

85

అభిరుచులను కలిగి వుంవారు అటువంటప్పుడు ఉపాధ్యాయుడు వ్య క్రిపరంగా జోధించినట్లయితే [పతి విద్యార్థిలోమ ఉన్న వివిధ శక్తులు అభిరుచులు పూర్తిగా అభి వృద్ధి చెందడానికి అవకాశం ఉంటుంది అంటే ఈ పద్దతిలో ఉపాధ్యాయుడు విద్యా ర్థులలో ఉన్న వైయక్తిక భేదాలను దృష్టిలో వుంచుకొని టోధిస్తాడన్న మాట ఈ పద్ధతిలో పతి విద్యార్థిలో వున్న (పతృేకమైన వ్య క్తిక్వానికి గుర్తింపు లభిస్తుండి తద్వారా వ్య క్తికి గౌరనం ఏర్పడుతుండి

ఈ పద్ధతి వ్య క్రిపరంగా వుంటుంది కాబట్టి విద్యార్థి అభ్యసిస్తున్న ప్పుడు ఉపాధ్యాయుడు (పతి విద్యార్థినీ పర్యవేషిస్తూ వుండాలి అంటే తాను తేలికగా పర్య వేక్షించడానికి అనువైన వ్య క్రిగత కృత్యాలను విద్యార్థి కండిస్తాడు విజ్ఞానాస్త్ర టజోఢనలో వ్యక్తిగత పద్ధతి (సయోగళాలా కృత్యాలకి కత క త్యాలికి తగిన (ప్రాధా న్యత ఇస్తుండి

ఈ పద్ధతిలో ఒక పార్య బోధన జరగుళున్నప్పుడు ఒక్కొాక్క- విద్యార్థి ఆ పారాభ్యసనలో ఒక్కొక్క- దళలో వుంటాడు అంటే (షజ్ఞ గల విద్యార్థులు పారాన్ని త్వరితంగా నేష్పకుని చివరి దళలో ఉంటే (పక్టాపాటవాలు తక్కువ వున్న విద్యాష్థలు పాఠం మొదటి దళలోనూ మిగతావారు మధ్య దళలోనూ వుంకడానికి అవకాశం వుంటుంది ఒక ఫారాన్ని అభ్యసించే టప్పుడు ఈ పద్ధతిలో ఏ విద్యార్థి అయినా సరే తన శక్తికి అనువై న వేగంతో మాత్రమే నేర్చుకుంవాడు. కొన్ని ఇతర పద్ధతు లలో లాగా (పజ్జగల విద్యార్థులు మిగతవారి కోసం వేచి వుండడం కానీ (సజ్జి తక్కు వైన విద్యార్థులు ఇతరుల కోసం తమ శక్తికి మించిన వేగంతో అభ్యసంచవలణన అవ సరంగాని లేదు ఈ పద్ధతిలో విద్భార్థులు సరా పురోగమిస్తున్నారా లేదొ అని తెసుసుకోవడంకోసం తరచుగా పరీక్షలు జరపవలసి వస్తుండి ఈ పీక్ష కొడొ వ్య క్తిపరంగా జరగాలి తరచుగా వ్య కిపరంగా పరిక్షలు జరపాఅంటే అడి ఉపాధ్యా యునికి కుదరని పని అంాంటప్పుడు సాధ్యమైనంతవరకు ఉపాధ్యాయుడు విద్యా సులు తమంతట తామే పరిశ్రించుకుని మూవ్యాంకన జరుపు కుందుకు అనువైన పరీా విధానాలు (స్వయం నిర్వహణ స్వయం మూల్యాంకనా పరీక్షలు) ఉపయోగించాలి అలాకాక ఉపాధ్యాయుడు తనంతట తానే వారి పుఠరోగమనాన్ని పరిక్ష ంబాలంటే తేలి కగా మూవ్యాంకన చేయడానికి ఉపయోగపడే పకీజా విధానాలను ఉపయోగించాలి ఆంటే తరచుగా నొఖిక వరీక్షలు జరిపితే మంచిడి

క్‌ కొందరు విద్యార్థులకు వ్య క్రిగతంగా పనిచెయ్యడానికి కావలసిన శక్తులు సహ జంగా వంటాయి మరికొందరు విద్యార్థులు వారంతట వారుగా దాధ్యతాయుత మైన వ్య క్రిగత పనికి పూశుకోరు ఆ విద్యార్థులను ఉపాధ్యాయుడు తెలివిగా వ్యక్తిగత పనికి పూనుకునేలా (సోత్సహిస్తూండాలి ఏ విద్యార్థికైనా ఉపాధ్యాయుడు ఒక పని అప్పచెప్పి నప్పుడు ఆపని ఆ విద్యార్థి (పదర్శించిన శక్తులను దృష్టిలో పెట్టుకున్నదై ఉండాలి అంబే వారి వారి శక్తులకు అనుగుణంగా వారికి పత్యేకమైన పనులు అప్ప చెప్పి నప్పుడు చిద్యార్థి తనకే (పత్యేకమైవ పని ఇచ్చారని సంతోషపడతాడు [పస్తుతం ఈ పద్ధతి (ప్రత్యేకంగా అమలుపరచబడటం లేదు నేటి విద్యలో వ్య క్రిగత బోధన (వ్య క్రిగత పద్ధతి కాదు) ఒక ముఖ్యమైన జధ్రునిక స్రోక్టగ్లె కూర్చుంది పరిశోధనా పద్ధతి వంటి ఆధుిక్ష పద్ధతులలో బోధన వ్య కిగతంగానే ఉంటుంరి అంటే ఈ పద్ధతిలో ఇమిడి ఉన్న స్వూతాలే పరిశోధనా పద్ధతి వంటి కొన్ని ఆధు-క పద్ధతు లిలో కూడ ఇమిడి ఉన్నాయి నియత కార్య కమాభ్యసనలో విద్యార్థి పూర్తిగా వ్యక్తి గతంగా ఉపాధ్యాయుని _పమేయం లేకుండా అభ్యసిస్తాడు అంటే వ్యక్తిగత బోధన అనే ఆధుసిక పోకడ నియతకార్య కమాభంసనలో పరంక్షాష్ట్ర నందుకుంది 1 ఈ పద్ధతి వలన (పతి వ్యక్తీ తన వ్యక్తిత్వాన్ని తన శక్తులను అభిర్వచు లను దృష్టిలో పెట్టుకుని పెంపొండించుకునేటందుకు వీలుండి 2 తరగతిలో ఉపాధ్యాయుని దృష్టి విద్యార్ధి సమూహముపై కాక (పతి విద్యార్థి పైనా వుంటుండి దీనివలన విద్యార్థులకి ఉపాధ్యాయులక్రి మధ్య సత్సంబంధాలు ఏర్పడతాయి ఆ 8 సాధారణంగా తరగతులలో సగటు విద్యార్థిని దృష్టిలో పెట్టుకుని బోధన జ జ జరుగుళుండి దాని వలన (పజ్ఞగల విద్యార్థులు (పజ్ఞ తక్కువ ఉన్న విద్యార్థులు నిర్ణ క్యం చెయ్యబడకారు ఈ పద్ధతిలో బోధన వ్య క్తిపర ముగా జరుగుతుండి కాబట్టి ఏ విద్యార్థి కూడ నిర్ణ క్షం చెయ్యబడడు దాని వలన ఉపాధ్యాయుడికి కూడ ఏ విద్యార్థినీ నిర్హక్ష్యం చెయ్యలేదనే సంతృప్తి కలుగుళుండి 4 ఈ పద్ధతిని అమలుపరచినప్పుడు ఉపాధ్యాయుడు వృత్తిపరంగా అభి వృద్ధి చెందడానికి వీలుండి ప్రతి విద్యార్థి శక్తులను అభిరుచులను అర్థం

87 చేసుకుని వారికి తగిన క ్రత్యాలను ఎంపిక చెయాలి కాబట్టి పరోక్షంగా నేటి పెకుఖ విద్యా సమస్ట్రులకి పరిష్మ్యరణ[లభిస్తుండి. ఆ జానంతో ఉపాధ్యాయుడు వృత్తి రీత్యా పెంపొందుతాడు న అయోగ్యతలు 1 ఈ పతి పొదుపైనడి కాదు సామూహిక విద్యాబోధన అవలంబించి నప్పుడు ఉపాధ్యాయుడు పాఠ్య (వణాళికను ఈ పద్దతి నవలంబించి నప్పటి కంటె త్వరితంగా పూర్తి చేస్తాడ 2 (పతి విద్యార్థి యొక్క- శక్తులన అభిరుచులను అర్ధం చేసుకుని వారికి తగిన పనులను ఎంపిక చెయ్యడం ఉపాధ్యాయుడికి చాలా కష్టమైన పని తి పూర్తిగా ఇదే పద్ధతి అమలు పరిస్తే విద్యార్థి తన వ్య క్తిత్వాన్ని బాగా వృద్ధి చేసుకుంటాడు కాని సంఘ జీవనాన్ని అలవాటు చేసుకోలేడు మానవుడు సంఘజీవి అతనిలౌ యీధ జీవన సవహజాతాలు (అంటె గుంపులో కలసి పని చెయ్యడం) వుంటాయి ఈ పద్దతిలో ఆ సహజాతాలు సంతృప్తి చెందవు

(పోగాామ్ట్‌ లెర్నింగ్‌ లేక నియత కార్య కమాభ్యసనవము (౧౬8 విళైం౮ి4కిటి4230 టా 6) నియత కార్య[కమాభ్యసనాన్ని ఈ మధ్యనే రంగములో 1సవేశించిన విద్యా పరికల్పన అని చెప్పవచ్చు ఈ పరికల్పన (1380741 02) తో విద్యా రంగములో యాంత్రికత (తీ210026 02) ప్రవేశించింది ఆధునిక మానవుడు ఒక మీట నొక్కి తనక్కా-వలసిన అనేకానసరాలను తీర్చుకుంటున్నాడు అతని ఎవితంలో అనేక స్వయంచాలక యంతాలు (గుశ0మ800 వేయటం). చ్‌ టుచేసుకునా షయి ఒక విధంగా చెప్పాలంటే విద్యా రంగములో. కూడా స్వయంచాలనాన్ని _పవేశపెట్టాలనే విద్భావ తల కృషి ఫలితమే ఈ నియత కార్య కచూభ్యసనము లేక “*పోగామ్‌డ్‌ లెర్నింగ్‌ ఆక్స్‌ రొ (8 అ, ఈ పద్ధతిలో విద్యార్ధి ఏవిధంగా అభ్యసిస్తాడు ?

ఈ పద్దతి నవలంభించాలంటే (పత్యేకంగా తయారుచేయబడిన పాఠ్య పుస్త కాలను గౌని లేదా బోధనా యంత్రములను గాని ఉపయోగించాలి ఒక్కొక్క విద్యార్థి ఒక్కొక్క బోధనా యంతము ముందర లేదా [వత్యేకంగా తయారుచేయ బడిన పుస్తకము ముందర కూర్చుంటాడు ఈ ఉదాహరణలో విద్యార్ధి బోధనా

త యం్మత్రము ముందర కూర్చున్నాడని ఊహిద్దాము అప్పుడు ఆ విద్యార్థి ఆ బోధనా యం తాని కున్న పిడిని తిప్పుతాడు ఆ యంథత్రానికి ముందు భాగంలో ఉన్న ఖాళీ (కిటికి) లోనికి ఒక * వేమ (250) వస్తుండి ఆ (గేమ్‌ ప్సిడ నిర్టష్టంగానూ పొందకగానూ (వాయదికిన ఒక వాక్యము వుంటుండి సాధారణంగా ఆ వాక్యము ఏదో ఒక విషయాన్ని మ్మాతమే దృష్టిలో వుంచుకొని వాయబడుతుండి అదే (శేమ్‌లో ఆ వాక్యము షైద ఆధారపడిన ఒక [1పశ్నకూడ వుంటుంది విద్యార్థి ఆ

ధి వాక్యాన్ని చడిపి కుణ్నంగా అర్థం చేసుకుని దానిలో వున్న (పళ్నకు సమాధానం

89 (వాస్తాడు ఆ వాక్యాన్ని (పళ్ననూ కూడ తయారుచేసేటప్పుడు ఐటికి ఏదో ఒక్క సమాధానం _వచ్చేలా తయారు చేస్తారు విద్యార్ధి (సళ్నకు సమాధానం (వాసిన తర్వాత యంత యొక్క పిడిని తిప్పుతాడు అప్పుడు మొదటి (పేమ్‌ జరిగిపోయి దాని స్థానంలో రెండవ (పేమ్‌ వస్తుండి రెండవ (_పేమ్‌లో మొదటి (పేమ్‌లో అడిగిన (పళ్నకు సమాధానము విద్యార్ధి ఆ కార్యకమాంళమునకు సంబంధించి నేర్చుకోవలసిన రెందివ విషయం దానిమీద ఆధారవడిన (పళ్న ఉంటాయి విద్యార్థి తాను మొదటి 1యేములోని [పశ్నోకు (వాసిన సమాధానాన్ని ఇవ్వబడిన సమాధానంతో పోల్చుకుం టాడు సమాధానం సరి నదెతే రెండవ [శేమ్‌లో తాను నేద్చకోవలసిన రెండవ విష యాన్ని నేద్చకుందుకు వుష్మకమిస్తాడు తాను (వ్రాసిన సమాధానం తప్పని. తెలిసి నట్లయితే తిరిగి మొదటి పేమ్‌లోని విషయాన్ని చడివి అర్థం చేసుకుని అప్పుడు మ్మాతమే రెండవ విషయాన్ని నేర్చుకుందుకు ఉస్మకమిస్తాడు బోధనా యం్మతాలలో "శిమ్సులు వచ్చే పద్దతి (శేములు తెప్పించే పద్ధతి వివిధ రకాలుగా వుండవచ్చు ఈ సడ్డతి కోసం (ప్రత్యేకంగా తయారుచేసిన పాఠ్య పుస్తకం ఇంచుమించు ఇదే విధంగా నడుస్తుండి ఇందులో విద్యార్థి యం్యతం పిడి తిప్పడం బదులు పేజీలు (తిప్పవలసి వస్తుండి ఈ బోధనా యంతం సుమారుగా ఒక టైపు మిషను అంత పరిమాణంలా ఉంటుండి ఈ పద్ధతిలో ఇమిడియున్న విద్యాస్తూతాలు : పైన వివరించిన విఠానాన్ని దృష్టిలో పెట్టుమంటే మనకు కొట్టొచ్చేటట్లు కన్చించేదేమిటంటే ఉపాధ్యాయుని పమెయం ఏ దశలోనూ లేకపోవడం ఇది కొడ్దిగొ ద్మిగ్భాంతి కలిగించే విషయమే ఇంతకు ముందు చర్చించిన అన్ని పద్ధతులలోను ఉపాధ్యాయునికి ఎంతో కొంత ప్యాత ఉంది. పరిశోధనా పద్ధతి వంటి దానిలో కూడా ఉపాధ్యాయుడు ఎంత స్లబంగా ఉన్నా ఉపాధ్యాయడనే వ్యక్తికి స్థానం వుండి నియతకార్య[కమాభ్యసనలో ఉపాధ్యాయుడనే వ్యక్తి అదృశ్యమైపోయాడు. ఇప్పుడు విద్యార్థి అటువంటి పరిస్థితిలో ఎలా అభ్యసిస్తాడు అనే (ప్న ఉద్భవిస్తుండి విద్యార్థి ఈ పద్ధతిలో స్వయం బోధన ద్వారా (ళం 150004 0%) అభ్యసిస్తాడు అంటే తనకు తానే బోధించుకుని అభ్యసిస్తాడు పరిశోధనా పద్ధతి సమస్యా పద్ధతి వంటి వాటిలో నిద్యార్థి ఎక్కువగా స్వయంకృవ్ని వల్సే నేర్చుకుంటాడు. కాని ఆ పద్దతులలో 12

$0ి అవసరమైన చోట్ట ఉపాధ్యాయుడు వారికి సరయిన మార్గం చూపిస్తూంటాడు మరి ఈ నియత కార్యకమాభ్యసనలో విద్యార్థికి కావలసిన మార్గదర్శకత్వంఎక్క_డ నుండి విభిస్తుండి? అతను అవ్యసించడానికి కావలసిన మార్గదర్శకత్వం అంతా విద్యార్థి నేస్చుకోవలణన క ర్య్యకమంలో భాగమైన (వెముల నుంచి లభిస్తుంది అంటే ఈ పద్ధతిలో స్వయం చాలక మార్గదర్శకత్వం (2260421410 [్రు1రే4106) ఇమిడివుండి ఈ పద్ధతిలో విద్యార్థి స్వయంగా నేర్చుకోవడమే కాకుండా వ్య క్రిగతంగా కూడ నేర్చుకుంటాడు ఒకి బోధనా యణ్యతము లేక పుస్తకము ముందర ఒక విద్యార్థి మ్మాళమే కూర్చుంటాడు వీ విద్యార్థి కావిద్యార్థి స్వయంగా నేద్చుకుంటాడు ఇతరు లతో (ప్రమేయం వుండదు కాబట్టి మూ పద్ధతిలో అభ్యసన పూ ర్తిగా వ్యక్తిగతంగా వుంటుంది. పరిశోధనా పద్ధతిలో కూడ బోధన వృక్తిగతంగా వుంటుండి కానీ పరికోధనో పద్దతిలో ఒకసారి కాకపోతే మరొకసారయినా విద్యార్థికి ఉపాధ్యాయుడికి మధ్య పరస్పర చర్య జరుగుతుండి నేటి మన తరగతులలో బోధనాభ్యసన జరుగుతున్న తీరును పరిశీలిస్తే దండన లకే కాని బహుమతులకు ఏ విధమైనా స్టానమూ లేదని తెలిసిపోతుంది గరన్‌ డెక్‌ వి ఎవ్‌ స్కివ్నర్‌ నంట్వి మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రజ్ఞులు అనేక పయోగాలు చేసి విట్యో రంగంలో బహుమకులకి ఉచితస్థానం ఇచ్చినస్లయితే విద్భార్థుల అభ్యసన ఫలవంతంగా వుంటుందని నీర్ధారించేరు ఈ బహుమతులు లేక పునర్భలనములు (౯6 ౨£05౯0-- మ6213) విద్యాళ్యసనకు ఎనలేని బలాన్ని చేకూరుస్తాయి. ఈ పునర్భలనములు మనో విజ్ఞానళా స్త్రజ్ఞులు చేసిన [పయోగాలలో సాధారణంగా వస్తురూపంలో అంకే ఆహారం సీరు రూపంలో వుంటాయి విద్యారంగంలో పునర్చలనాలు వస్తురూపంలో వుండ నక్కరలేదు వస్తురూపంలో పునర్చ్భలనాలను విద్యార్థులకు అందివ్వడం అసొధ్యము విద్యార్థి చేసిన కృషికి ఫలికాన్ని ఆ విద్యార్థి తెలుసుకున్నప్పుడు “ఫలితాన్ని తెలుసు కొనుట అన్నదే పునర్నలనమవుతుంది అంటే ఒక విద్యార్థి ఒక (సళ్నకు సమా ధోశమిచ్చేడనుకోండి కాఇచ్చిన సమాధాకం సరైనదా కాదా అని అతను జెలుసు కంటే అత కి పుర్వలనము లభించినళ్లే. దాస వలన అతడు నేస్పకన్న విషయం పబ్బి మవుతుంది సమస్యా పద్దతి పొజెష్టు పద్ధతి వంటి వాటిలో విద్యార్థి ఒక సమ స్యను పరిష్కరించినప్పుడు అతనికి కలిగిన సంతృ స్పై పునర్భలనంగా పనిచేస్తుంది

|

నిదత కార్య[కమాభ్యసనములో విద్యార్థి తాను నేప్పకోవలణన కార్యకమ మును చిన్న చిన్న అంశములుగా నేచ్చుకుంవాడు వశీ అంశాన్ని చడివి అర్థం చేసుకున్న వెంఎనే దానికి సంబంధించిన [పళ్నకు సమాధానం ఇస్తాడు వెను వెంటనే అతనికి తన సమాధానము తప్పా ఒప్పా అన్న సంగతి తెలుస్తుండి ఈ జ్ఞానమే అంటే తాను చేఎన కృషి యొ్క్క (సమాధానం ఇచ్చుట) ఫలితక్షానమే ఇక్కడ పునర్చలనముగా పని చేస్తున్నడి ఈ పద్ధతిలో. విద్యార్థి [పతీ అంగలోనూ ఇఖలిత జ్ఞానాన్ని అంటే పుశర్చలనాన్ని పొందుతాడు ఈ పద్ధతిలో పునర్భలనఘము చాలా తరచుగా వుంటుంది గాబట్టి అభ సనము చాలా పటిష్టంగా వుంటుంది ఈ పునర్భలనమును ఇతర పద్ధతులలో ఉపాధ్యాయుడు అందజేస్తాడు ఈ పద్దతిలో స్వయంచాలకము. (82 0%& ౮) గా (ఫేమునుంచి పునర్శలనము విద్యార్థికి లభి స్తుండి అంటే ఈ పద్ధతిలో స్వయంచాలక పునర్భలనము 8% 0522 0 ౯౦ ౨|08- చంయమంమి గి వుంది

పైన చెబ్బనదంతా కడించి ఇప్పాలంటే ఈ పద్దతిలో విద్యార్థి న్వయ బోధ నతో స్వయంచాలక మార్ల్షవర మును స్వయంచాలక పునర్చలనమును పొందుతూ పూర్తిగా వ్య క్రిగతంగా కార్య(కమాంళములను అభ్యణస్తాడు విద్యార్థృలు అభ్యసించవలసిన కార్యక్రమాన్ని తయారు

చెయ్యడం ఎలౌ 7

ఒక కాస్తాన్ని (520 60 ) విద్యార్థి యూ పద్ధతి ద్వారా అభ్యణంచొలి అను కున్నప్పుడు ఆ ళాస్త్రాన్ని కొన్ని కార్య కమములుగా (౨0/2మజి) గ విభజి స్తారు ఇతర పద్దతులతో బోధించేటప్పుడు శాస్త్రాన్ని (వ్‌జర్సిలం పమాణములు (౮1 ) లేక టాఎక్స్‌ [09 03) గా విభజిస్తారు కార్యకమాలను తయారుచేసే వ్యక్తిని ప్యోగామర్‌ వ౯089250మల) అంటారు (ప్మోగొమర్‌ ఎక కార [కమాన్నిి తయారుచేసేటప్పుడు ముందర తయారు చేయనలణన కార్య కమాన్ని ఎంఎక చేసు కుంటాడు తరువాత ఆ కార్య్మకమంలో ఉండవలణన విషయాలను విద్యార్థులు చేరుకో

లగి వలణన [పవ ర్హనా లక్ష్యాలను నిద్ధష్టంగా నిర్వచిస్తాడు అంటే యీ దళలోను [పోగా మరు విద్యార్థులు నేదృకోవలణన విషయాలను సేకరిస్తాడు సాధించవలణన (సవర్షనా లజ్యాలను రూపొండిస్తాడు తరువాత దిశలో రిజ్భాలకు విషయాలను దృష్టిలో పెట్టు కొని కార్యక్రమాన్ని విపులంగాను ఖచ్చితంగాను తయారు చెయ్యడానికి పూనుకుం టాడు కార్యక్రమములో ఉన్న విషయాలను చిన్న అంగములుగ అంటే పేమ్స్‌గా విభజిస్తాడు ఒక్కొక్క (కేములో ఇడినరలో చెబ్బనట్టు ఈ కిందివి ఇమిడి ఉంటాయి విద్యార్థీ నేర్చకోవలంబన కార్య్మకమంలోని ఒక విషయం స్పష్టంగాను పొందికగాను [వాయబడి వుంటుండి దీనినే ఉద్దీపనా సందర్భము (8 22 ఇం 002 ల )) అంటారు 2 పె వాక్యము పెన ఆధారపడిన ఒక పళ్న ఈ _పళ్న ఉద్దీపన (కటముని ఇ్రిగొ పనిచేస్తుండి తిమె (పళ్నకు విద్యార్థి సమాధానం (వాస్తాడు ఈ సమాధానం (వతి స్పందన (₹032012 6) అవుళుండి 4 విద్యార్థి సరియైన సమాధానం ( పతిస్పందన) ఇవ్వడానికి వుపయోగపడే సంకేతిములు (616%) అన్ని (పేములలోను ఈ సంకేతము లుండక పోవచ్చును కంగపతీ (పేములోను విద్యార్థి ఇచ్చిన వాక్యాన్ని ఆసక్తితో చదవడంకోసం తోడ్పడే విషయంకూడ ఊం ఎంది [పతి (పేముకి క్రిందగానీ (పక్కనగాసీ విద్యార్థి సమాధానం [వాం బోధనా యం్యితము ఎడి తిప్పడం లేక పేజీలు (తిప్పడం చేస్తేగాని కనిఎంచని విధంగా [యేములో అడిగిన (హళ్నకు సమాధానం (వాయబడుతుండి ఈ విధంగా కార్యక్రమంలో | టేముల్ని తయారుచేఎన తర్వాత (సేములన్నిటినీ ఒక నిర్దష్టమైన (క్రమములో పో(గొమర్‌ అమరుస్తాడు ఇప్పుడు కార్య కమము సిద్ధమైనదన్నమాట భత ఎద్ధమైన కార్య కమాన్ని కొందరు పత్యేకంగా ఎంఎక చేయబడిన విద్యార్థుల షక పయోగాత్యకంగా అమలుజరిఎ కార్యకమంలో వున్న ,_పేములన్నీ స్మక

ఛ్ర మంగా తయారుచేయబడ్డవో లేదో తెలుసుకుని ఏవైనా సవరణలుంటే చే కార్య కమాన్ని అందరు విద్యార్థులు ఉపయోగించడానికి విడుదల చేస్తాడు జే (ఫేముకు ఉదాహరణ పరమాణువు మధ్యలో కేం్యదకము ఊంటుండి పటములో చూపబడిన బాణము గుర్హు నూచిస్తుండి జానీ నావ్‌ కేర్యద్రకము | ననన ననన వ జీవులు కణములచే నిర్మించబడ్డాయి నతో లాలతతనవననరాయాన నాయానా ాులవాల డక లా కణములు | ల్‌ ఆ ఏ సకేంతముగల ఫేనుకు ఉదావహారణ ఆం[ధ(పదేళమునకు రాజధాని పాలాాాలాలాా పదరదొదు పె దానిలో హై అనే అక్షరము సంకేతముగా పనిచేస్తుంది ఈ నియత కార్మి కమాభ్యసన పద్ధతిలో _పళ్నకు (ఉద్దీపన) సమాధానం ( పతిస్పందన] ఇస్తూ విద్యార్థి కార్య[కమాంశములను నేద్చకుంటాడు (పళ్నకు సమాధానం విద్యార్థి ఇచ్చి నప్పుడు ఉద్దీపనకు (పతిస్పందనకు మధ్య బంధము ఏర్పడుతుంది. ఈ వంధము ఏర్పడినప్పుడే అభ్యసనము జరుగుకుండి దీనిలో అభ్యసన చిన్న చిన్న అంగముల వారీగా ఉద్దీపనకు (పతిస్పందనకు బంధాలు వీర్పడ్డం వలన జరుగుళుండి కొిట్టే నియత _కార్యకమాభ్యసన మనో విజ్ఞాన శాస్త్రంలోని (ప్రవర్తని బాదము (ఫం%27 011౯ 9) లోని అభ్యసశ స్యూతముల ననుసరించి జరుగుతుందని చెప్పాలి ఈ పద్ధతిపై గెస్టాల్ట్‌ విభాగానికి ఏ విధమైన పలుకుబడి లేదు. వి ఎఫ్‌ ఎ్రాన్నర్‌ వంటి _పవర్తనా ఐదులు కొన్ని జంతువుల నుపయోగించి (ప్రయోగాలు చేసేను ఆ [పయోగంలో ఒక పొవురం ఒక దిమ్మను ముక్కుతో కొట్టినప్పుడు దానికి పునర్చలనం అభిస్తుండి ఆ (ప్రయోగంలో ఒక పావురం ఒక డిమ్మను ముక్కుతో కొట్టినప్పుడే కాక్ర అడి దిమ్మవైపు సరైన మార్గంలో వే-న (పతి అంగకీ దానికి ఆహారరూపంలో పునర్బలనాన్ని అందించేరు దారివలన బోనులో. పెట్టిన పావురం

ర్రిగ్షి ఉమ్మ దగ్గరకి వె ముక్కుతో కొట్టడానికి చా త్వరితంగా వెళ్ళింది అంటే హివ్సరం వ్యకమార్ణంలో వెళ్ళడం తగ్గిపోయి లక్యం అంటే దిమ్యవైపు త్వరితంగా చేళుకుంది లక్ష్యంవైపు స్మృకమ మార్గంలో వేసే (పతి అంగకి పునర్చలనాన్ని సమకూరుస్తే లజ్య్యచడ్డి శ్మీఘంగా జరుగుతుందని తేలింది. నియత కార్య కమాళ్చస నలో కూడ ఈ స్మూతమే ఇమ్‌డివుండి కోర్యుకమాలకి సంబంధింబఒన లజ్యాలని చేరుకోవడానికి విద్యార్ధి వేసే పతి అంగ (వజకుల) దగ్గర విద్యార్థికి పునర్చలనం లభిస్తోండి అంతేకాక సంకేతాలు విద్యార్థి తప్పుడుమార్దంలో పోకుండా కాపాడ తాయి దానివలన విద్యార్డి ఎక్కువ తప్పులు చెయ్యకుండా వేగంగా కార్యుకమ లక్ష్యాలను చేరుకుంటాడు కార్య[కమాలలో రకాలు రేఖీయ కార్య కమము. (1 162 21082మయుల్స్చు. ఈ రకమైన కార్య కమంలో విద్యార్థులందరూ ఒక్రేమార్గం ద్వారా వెళుతూ నేర్చుకుంటారు అంచే ఈ కార్య్యకమము విద్యార్థులలో నున్న వివిధ అభిరుచులు శక్తులు గణనలోకి తీసు కోకుండా తయారుచేయబడిండి ఇలాంటి కార్న్మకమాన్ని విద్యార్థియొక్క- (పవేళ వర్తన (2260 కం%27 0ళ) పరీక్షించుటకు ఉపయోగిస్తారు 9 శాఖీయ కార్యక్రమము (వై౯290;1 38 వ£02420మ60), ఈ రకమైన శార్యకమంతో నిద్యార్థి ఒక (యేమని నేద్నకుని రెండవ _పేముకి తర్వాత రెండవ (ేమునించి మూడవ (_పేముకి వెళతాడు. విద్యార్థి ఎక్కడైన తప్పు చేబనట్లయితే (ప్రధాన మార్డాన్నించి మళ్ళింపబడి ఒక శాఖామార్దానికి వెళతాడు తప్పు సరిదిద్దుకున్న తర్వాత తిరిగి (ప్రధాన మార్గానికి. వెళ తాడు ఈ కార్యక్రమము విద్యార్థులలోని చెయ క్రిక భేదాలను దృష్టిలో 'పెస్టుకుని నిర్మించబడిండి ఎడ్డన్‌క్ట్‌ స్వియబోఢన (26 ఇం ఇత 0 [800 09) దినిని (పెస్సే అనే మనో విజాన శాస్త్రజ్ఞుడు పే పెట్టుకు ఈ పద్ధతిలో నియత కార్య కమము (ప్రత్యెకంగా వుండక అడి సామాన్యంగా మనం వాడే పాఠ్య పుస్తకాలలోను (వ్రతూగ దీఎకలలోను భాగంగా వుంటుంది అంటే యీ పద్దతిలో ఎంచుకున

ఫి విషయం కొంత భాగము ఇతర పద్దేతులలోను మరికొంత నియత కార్యకమాభ్యసన తోను వోధంపబడతాయి 1ప్యోగామ్ట్‌ లెర్నింగ్‌. నిర్వచనము “నియత కార్య కమాభ్యసనలో ఒక కార్యక్రమము (క2108౯20606) ఉపాధ్యాయుని స్థానాన్ని ఇ్యకమిస్తుండి ఆ కార్య కమం విద్యార్థిని ఎన్నుకున్న [పవర్తనా స్మృష్టికరణల ద్వారా ([పయాజం చేయిస్తుండి దానినలన విద్యార్థియొక్క_ (సవర్హన కావలణన రీతిలో రూపొందించటడుతుండ కార్య్యకమానికి సామాన్య పార్యపు స్తకానికి తేశా వుండి నియత కార్య[కమా భ్యసనలో విద్యార్థికీ ఆ ర్య కమానికీ మధ్య పరస్పర చర్య ముందే నిర్ణయించబడు ళుండి కానీ సామాన్య పార్య పుస్తకంలో పరస్పర చర్మ ముందే నిర్ణయింపబడి యుండదు కార్య కమానికి పాఠృ్ళృపథకబినకూ (65501 220) తేడా ఊంది పాఠ్య పధకమును ఉపాధ్యాయిడు భవివ్యత్వలో ఆతని బోధనలో ఉపయోగిస్తాడు కాసీ కార్య కమమం టే వాస్తవిక బొధన కాని పార్యపధకము జోధనకి ఉపయోగ పడుతుండి యోశ్యతలు ఈ పద్ధతిలో విద్యార్థులు వ్య క్రిగితంగా అభ్యసిస్తారు దానివలన (వతి విద్యార్థీ అతని శ క్తి నిర్ణయించిన వేగంతో నేచయ్చకుంటాడు [పజ్జ ఉన్న విద్యార్థి ఎక్కువ వేగంతో సాగుతాడు [పజ్జ తక్కువ ఉన్న విద్యార్థి తక్కువ వేగంతో సొగుకాడు దానివలన ఒకరి కోసం వొకరు ఆగడం లేదా ఎక్కువ వేగంతో వెళ్ళడం ఈ పద్దతిలో ఉండదు ఈ సద్దతిలో అభ్యసన పటిష్టంగా ఉంటుంది ఏ [పతి (పేయిలోని విషయాన్ని నేర్చుకుంటె కాని తర్వాత (కేమకి వెళ్ళడు దానివలన కార్య్యకమంలో౨ పతివిషయాన్ని విద్యార్థి నేర్చు కుంటాడు (పకి [పేము దగ్గర పునర్చలనం అభిస్తుంది అతని కృషికి ఫలితం వెనువెంటనే లఖిస్తుంది

కిక 8 వీద్యార్థి ఈ పద్దతిలో తప్పులు చాలా తక్కువగా చేస్తాడు ఎందుకంజే ఒకే సమయంలో ఓక విషయాన్ని మాతమే నేర్చుకుంటాడు ధాని వలన అతను తికమకపడడు ఒక విషయం వూ ర్తిగా నేర్చుకుంటే శొని రెండవ విషయానికి వెళ్ళడు సంకేతాలు ఇవ్వఐబడడం వలన అతడు సాధారణంగా సరైన మార్గంలో అభ్యణబస్తాడు అయోగ్యతలు :

ఈ పద్ధతిలో ఉపాధ్యాయునికి స్థానములేదు అంటే విద్యార్థి మకొక జీవితో పరస్పర చర్య జరపక నిర్దివియైన కార్యకమంతో పర్పోర చర జరుపు తాడు అంటే ఈ పద్ధతి పూర్తిగా యీంర్మతికంగా జరుగుతుంది కానీ దీనిలో మానవ స్పర్శకు తావులేదు దాంవలన విదా ర్థుల భావాపశాలకు ఎక్కు-న దీనిలో సంతృ ఎ కలగకపొవచ్చు

లి దింట్లో బొధన పూ ర్దిగా వ్య క్రిపరంగా ఉంటుండి విద్యార్థులు కలి పని చెయ్యడానికి ఏ విధమైన ఆస్కారమూ లేదు మానవుడు సంఘజీవి ఒకప్పుడు కాక్సెంటే మరొకప్పుడై నా గుంపుతో కలన పనిచేస్తే గాని అతనిలోని యాధ జీవన సహవాతాలు (65082౯ 019 18 షంక) సంతృప్తి చెందవు

శి ఈ పద్ధతి చాలా ఖర్చుతో కూడినడి బోధనా యం్మతాలను తయారు

చేయడం మాటలతో కూడిన పనికాదు

4 అన్ని కాస్త్రాలలోని అన్ని [ప్రమాణమల మీద కార్య కమాలు తయారు

చేయబడిలేవు అంతేకాదు కొన్ని కొన్ని విషయాలను విద్యార్థి ఈ పద్ధతి ద్వారా అభ్యబంచలేడు

యౌ సద్ధతిలో ఉపాధ్యాయుడికి తావులేదన్నదే ముఖ్యమైన అభ్యంతరము

దీన్ని కొంతవరకూ సరిచెయ్యాలం టే ఉపాధ్యాయుడినే (ప్హోగామర్‌గా మారాలి విద్యార్థులలోని యూఢ జీవన సహచజాతాలు సంతృ ప్తిపడేలా చూడాలంతే ఈ పద్ద తితోహైటు ఇతర పద్ధతులు కూడా ఉపయోగిస్తూ బోధించాలి

ఫా వ జోధనా'పద్ధతి మంచిది చ పె (మ కు సమాధానం చెప్పడం కొంచెం కష్టమైన నని విద్యా ష్మకియలో అభ్యబంచే విద్యార్థి అభ్యఎంపబడే విషయములు ఆ విషయాలను అంటే పేరుకొని యున్న జాతీ అనుభవాలను విద్యార్థి అకభవాలతో మిశతం చేసే ఊపాధ్యాయు లుంటాడ పద్ధతి అంశే *పభావవంత నియం తణ కొరకు వేసే పనికి (శమబద్ధమయిన వ్యవస్థావితమైన మార్లము అడి అనుభవాన్ని ఉపయోగిం థి వ్‌ థి రువ ల చుటకు ఏర్పడిన ఒక (పభావపంత [(వ్మకియ పద్దతి అనేది ఉపాధ్యాయుని విద్యార్ధిని ఒక కాళ్యత పరస్పర చర్యగల ఆంగిక సంబంధమ.తో కలపుతుండి్‌ ఏ పద్దతి మంచిడి అనేది ఆ చద్ధతి చేసే పనులమీద అధారపడి ఉంటుంది సరె న టోధనా పద్ధతి ఈ [కిండి పనులు చేసేదిగా ఉండాలని * సెకండరీ ఎడ్యుకేషన్‌ కమిషన్‌” వారు నిరయించారు న! సరియైన పద్ధతి జ్ఞానాన్ని మాతిమే బోధించేదిగా కాకుండా విడ్యార్ధలలో కోరిన విలునలు సరియైన వై ఇరులు అలవాటు జంపౌండించేదిగా ఉండాలి ౭ సరియైన పద్ధతి అనేది విద్యార్థులలో పనితో నిజమైన హాడిక కలిగించేతి గాను ఆ పనిని సమర్దవంతంగాను. ప్యూర్జిగొను నిజాయితీగొను చేసే కోరిక కలిగించేడిగాను ఉండాలి 8 ఆ పద్దతి స్కృతిని శబ్ద జ్ఞానాన్ని మ్మాతమే నొకి, చెప్పక విద్యార్థులను (ప్రయోజనాత్మక మూ ర్దిమిత యథ ర్ధమైన పరిబ్ధతులద్వారా నేబ్చుక్‌ నేలా (వొత్సహింవాలి 4 సరియైన పద్దతి అనేడి విద్యారులు చురుకుగా నేష్పకంటూ జ్ఞానాన్ని (ప్రయోగాత్మకంగా వినియోగం చేసేటందుకు పరిబ్ధతులు కల్పించాలి 5 ఏ విషయాన్ని అభ్యఎంచేటప్పడయినా మాట్టాడేఎప్పుడు (వాసేటప్పడు నిర్దిష్టమైన చింతశ మరియు వెలిబుచ్చుఓలపు మంచి ఎద్ధతి ఓ త్తి చెచ్చాలి త్రి

ఇం 6 బోధనా పద్ధత్తులు గరిష్ట పరిమ్తాణర్లలో జ్ఞానన్ని అండివ్వడం అనే లత్యాన్ని తక్కువ దృష్టితొను విద్యార్థులకు పరనా విధానాలలోకు స్వంత కృవితోను ఉద్యు క్షతతొను జ్ఞాన సమువార్థనా మార్గాలలోను శిక్షణ నివ్వ డము అనే లజ్యాన్న్‌ ఎక్కువ దృష్టితోనూ చూడాలి 7 బోధనా పద్ధతులు విద్యారులలో ఉన్న అభిరుచుల వ్యాబ్వని సపెంపొందిం చాలి దానివల్ల వారు సృజనాత్మక (క్రియనాత్మకత గల వివిధ తే్యేతాలను అన్వేషించి తమకి. తగిన వత్యేక వృత్తిని తమకు తామే ఎన్నుకుంటారు ఉపాధ్యాయుడు విజ్ఞానళాస్త్రంలోని ఏ పారాన్నైనా బోధించేటప్పుడు మై సూచనలు దృష్టిలో ఉంచుకుని తన అధీనంలో ఉన్న బోధనా పద్ధతులలోంచి సరైన దాన్ని ఎన్నుకోవాలి అంభేకాదు (పతి శాస్త్రంలోని పతి పొరాన్ని అన్ని పరిస్థితుల లోను అన్ని్యపదేశాలలో అన్నివేళశల బోధించడాని కపయోగపడే బోధనా పద్ధతి ఇంకా కంిపెట్టబడ లేదు బోధనా పద్ధతులు అనే వివిధరకాలైన కత్తులు లాంటివి రొసై కొయ్యడానికిఒక క త్తి ఉపయోగిస్తాం పండ్లు కొయ్యడానికి ఇంకొక కత్తిని ఉపయోగస్తాం. కాగితాలు కొయ్యడానికి మరొక రకమైన కత్తిని యుద్ధం చెయ్యడానికి పూర్తిగా ధిన్నమైన మరొక కత్తి? ఎంచుక ౦టాం ఉపయోగించే క త్రిచేసే పనిషిది ఆధారపడి ఉంటుండి అలాగే విజ్ఞానకాస్తాన్ని బోధించే ఉపాధ్యాయుని అందు హొషిలో అనేక బోధనా పద్ధతు లున్నాయి. అందులో ఒక పదతి ఒక పాఠం చేప్పుటానీకి “వోగా ఉపయోగపక్షితే మరొక పద్ధతి ఇంకోక హిర్‌ం చెప్పడానికి ఉపయోగ పడుతుండి అంతేకాదు పారళారలో పరేశిరాలు సమ్మద్ధిగా ఉన్న (వయోగళాల ఉంటే ఆధునిక పద్ధతులబు ఉపయోగించవచ్చు సరైన (ప్రయోగశాల లేకవాతే మన కిష్టం ఉన్నా లేకపోయినా మరొక పద్ధతిని ఉపయోగించాలి కాబట్టి ఏ పద్దతి ఉపయోగించాలి అనేది ఉన్న పరిస్థితులపై ఆధారపడి షంటుండి (ుత్యేక శిక్షణ పొందని ఉపాధ్యాయుడు (పయోగశాల లేని షారళాలలో పరిశోథ్రనా పద్ధతి నవలంబిస్తానని ఖీష్మించుకుని కూర్చుంటే. జేబులో పైసా కూడా లేకండా విమానయానం బెద్దామని ఉవ్విళూ రే దురాళాపరునికి వ్టై గతే అతనికి పడు శుంది బోధనా పద్ధకులు అనేవి ఉపాధ్యాయుని చెతిలో ఉన్న పనిముట్టు సంద ర్భాన్ని బట్టి వాటివి వాడాలి ఏ పద్దతికి కోడా అతను బానిస కాకూడదు ఏదో ఒకే పద్ధతి లేక ఉన్న పద్ధతులకు మాత్రమె వానిసయైన ఉపాధ్మాయుం జీవితం పిడుగుకి

రం వియ్యానికి ఒకటే మంత్రము పరించే వాని (బతుకులా తయారవుతుండి ఈ [కింది విషయాలను దృష్టిలో వుంచుకొని బోధనా పద్ధతిని ఎంఎక చేస్తేనే అడి సరైన ఎంపిక అవుతుంది ఆ పారానికి రూపొండింస బడిన అక్ష్యములు ౨ ఆ పాఠం బోధింపబడే విద్యార్థల అభిరుచులు శక్తులు వయన్సు త ఆ పొఠళాలలో వున్న [(పయోగళాలలోను (గంథాలయంలోను వున్న వనరులు 4 ఆ పొఠళాల చుట్టూ వున్న సమాజంలోని వనరులు క్‌ తన శిషణ శక్తి నైపుణ్యములు పె పరిణ్ధతులను దృష్టిలో వుంచుకొని వున్న వాటిలో ఎక్కువ సమర్థవంత మైన బోఫ్‌నా పద్ధతిని ఉపాధ్యాయుడు ఎంఎక చేసుకొని విజ్ఞానాస్ర్ర పాఠాన్ని బోధించడానికి పూనుకుంటే అతని బోధిన ఫలవంత మవుతుంది యు లుం లఘు సమాధాన పరీక్షాంశములు ) ఒక ప్రదర నను వోజరు పరచుటలో నీకు మార్గదర కముగా ఉండే అంకముల తనిఖీ పట్టీని (యం 54) తయారు చేయము తి న్మిష్కియ ఉపన్యాసమును (1853 70 6006) (క్రియాత్మక ఉపన్యొసముగా (40 76 అంటు) మార్చుటకు ఆలోచింపవలణన _ ఏవేని నాలుగు అంళములను [(వాయుము (ఉం 82) 8) సాదృశ్యమును (220 క్రై) ఉపయోగించి. ఒక విషయమును బోధించుటను ఉదహరింపుము ఉల 82) ఉం పతి విద్యార్థికి ఒక ఉమ్మెత్త సుష మేయబగినడి పడవ తరగతిలో ఆ వ అత ఆ! విద్యార్దులకు నీవు సమకూర్చు. రెండ్లు కృత్యములను ేరీస్షాన్లుము

100 5 వం క్‌ నియత కార్య కమూభ్యసనసామ గ) యొక్క చెండు భయోగ్యతలను పేర్కొానుము ఉం ౩8) 8] మ్యూగజమ్‌ యొక్క. ముఖ్యాంళమేడి ? ఉ ౮ 81 "7 విజ్ఞానూస్త్ర జోధనలో ఆగమన గమన పద్ధతుల మధ్యకేశాలు (వాయము (& ల 80) ధ్ర విద్యార్థులు విజ్దానొత్త్ర అభ్యసనములో ఎదుర్కొాను కష్టములను 'పేర్కానుము ఉ[౧ ౪) 9 ప్రోజెక్టు ను నిర్వచింపుము ఉ ఓ) 0 విక కె (నియత కారర్జకమాభ్యసనసామ్మగ్రి యొక్క సారాంశమేడి ? ఆ అలి ఖ్‌ ఇ సంక్షిప్త సమాధాన పరీక్షాంగములు తరగతిలో విద్యార్థులు తమంతట తామే [పాక్క్యల్పనలను రూపొండించుటలో సహాయము చేయటకు నీ వనుసరించు లెండు పద్ధతులను [వాయుము ఉ౮ 8౫ విద్యార్థులకు సీవు నిర్వహించు ఒక పరిశోధనా పోజెక్టుము సోదాహరణముగా వివరింపుము దాని నుండి ఉద్భవించు రెండు విద్యా (పయోజనములను తెలు పుము ఉప 890 జీవళ్ళానస్త్రము నుండి ఒక అన్వేషణాత్మక (పోజెక్టు నెన్నుకొనుము.. దానిని విద్యార్థులకై మీళెట్టు నిర్వహింతురో తెలుపుము (ఉప ౪9 విద్దావల ప్రద టట ఉన ావనన్టనకొని దానిని ఆగమన పద్ధతి ద్యారా స్టిఫ్‌ టధింబెదనో ఆెలస్త్రను ౧౪౮ ౪౭

101 క జీవకొస్త్రమునుండి ఒకంపార్యారళమును ఎన్నుకొనుము -దానిని బోధించుటకు రెండు (సదర్శనలను (లేణు02:1221 008) సూచింపుము ఆ (_పదర్శనలు ఫలవంత మగ.టకు నీవు తీసీకొను చర్యలేవి ? (0౮ 92 6 _జీవళాస్త్ర బోధన ద్వారా సృజనాత్మకతను 'పెంపొందింపచేయు. పద్ధతి నొక దానిని వర్ణింపుము ఉ౮ 8) 7 భాష్పోత్సేకము (దర్శించు (పయోగమును పట సవాయమున వివరిం ఫుము &ఉ౮ 82) 8 స్వీయాభ్యసనకు చేయు ఏర్పాటులో నీవు అనుసరించదలచిన ఓకి పద్ధతిని వివరించుము 6౩ 82 9 9వ తరగతి వీజములు అను పార్యాంళము నుండి రెండు భావనలు ఎంపిక చేయుము చాటిని ఆవబోధన స్థాయిలో బోధించుటకు సరియగు అభ్యసనాను భవములను సూచింపుము 67౮ 80) 0 విజ్ఞానాస్త్ర బోధనలో సాదృశ్యము (228 ౦క్ర్రాగ యొక్క ప్యాతయేడి క జోధనళో నీవు విశ్లేషణ (232 ౮8 8) సంశ్హేషణ (9౨౪66 త్రి ఎట్లు సమ కూర్చెదవు 2 నియంతృత్వ మరియు అవిష్మరణ బోధనా పద్ధతులను గుర్తింపుము నీవు ఏ తరవో పద్ధతిని కోరెదవు కారణములు తెలువుము ఉల 83) 8 సీవు చదివిన వివిధ బోఢనా పద్ధతులను తెలుపుము వానిలో ఏ బోధనా పద్దతిని నీవు మిక్కిలి అనువై నడిగ పరిగణింళువు * ఎందువలన 4. జీవకాస్త్ర స్మూతములను.. జ్ఞాసకముంచుకొణణకూణమ రమే. కరంగా బోధించుట. ఎట్లు = ఉల 2)

101 వ్యాసహాప పరీక్షాంశములు నియత కార్య కమాభ్యసనము. (80872266 681 మమిక్రి అనగా నేమి దీని కాధారమగు సూ తము లేవి కార్య కమములోగల వివిధ రకము బేవి (6౭౩ 929 £ వి ఇెష్ట పద్ధతిని నిర్వచింపుము ఆ పద్ధతియొక్క- తాత్త్విక మరియు మనో విజ్ఞానకాస్త్ర ఆధారము లేవి జీవళాస్త్రమానుండి ఒక పాఠ్యమును ఎంఐక చేసుకొని దానిని పోజెక్టు పద్ధతిద్వారా ఎట్టు బోధింపవచ్చునో చూపుటకు ఒక రూసనును తయారుచేయుము (46+? 5౮5 60 లి కార్య కమాభ్యసనలో (00౯2000066 6202 వెళి) ఇమిడియున్న వివిఢ మనోవిజ్ఞాన కాస్త్ర స్కూతము లేవి కార్య కమమునందలి వివిధ రకములేవి కార్మకమాభ్యసనముయొక్క పరిమితు లేవి జీవకాన్ర్రమునండి ఒక = సేమ్‌ నకు ఉదాహరణ నిమ్ము 67౮6890 శీ _ జీవళాస్త్రమును బోధించుటకు నీ కందుదాటులో యున్న వివిధ టోధనా పద్ధతు లేవి వాటిలో భారతదేళ పాఠకాలలో జీవళాస్త్రమును బోధించుటకు మిక్కిలి అనువై న బోథనా పద్ధతి ఏది సీ నిర్ణయమునకు కారణములు తెలు పుము 673 3౩1 క్‌ “పద్ధతిలో శిక్షణ నిచ్చుటకే పరిశోధనా పద్దతి ముఖ్యముగా ఉద్దేశింపబడినడి జ్ఞానము మొత్రముమీద డ్వితీయ విషయముగా యున్నడి మై కథనమును విమర్శనాత్మకముగా పరీళ్షి ంపుము 5 75 80 6 జీనకాస్త్ర బోధనలో సమస్యా పద్దతి యొక్క. ఉపయోగమును విశదీకరింపుము నీ సమాధానమును నీవ ఎంపిక చేకుకొన్న ఓక ఉదాహరణతో వివరింపుము (ఉల 8)

అధ్యాయము =ట్సీ అదాం స అబ్‌ యే విజ్ఞానశాస్త్ర పార్య _హుూళిక (6య2౫08 ౦౮౫౫ ౮౬౦౮౩)

పీజమును నాటితే మొక్క- వస్తుండి ఆ మొక్క కణ విభజన ద్వారా (కొళ్త కణాలను సమకూర్చుకుంటూ పెరుగుతూ ఉంటుంథి (కొ త్ర శణజాలం ఏర్పడడంతో పాటు పాత కణజాలం కొంతభాగము నిరుపయోగమై మరణిస్తుంది ఆ మరణించిన కణజాలాలను పెరుగుతున్న వృక్షము ఇజరడు రూపములో విసర్జిస్తూ ఉంటుండి పాఠ్య [ప్రణాళిక కూడా పెరుగుతున్న వృక్షం లాంటిదే దానిలో విజ్ఞానళాస్తానికి సంబం ధించిన [కొత్త లేక సమకాలీన భావాలకు చోటు ఉండాలి అటువంటప్పుడు పాఠళాలల లోని పాఠ్య _పణాళిక విజ్ఞాన కాస్త్రంలో వచ్చిన ముఖ్యమైన సమకాఠీన మార్పులను (పతివింబించి జీవంతో ఉంటుంది అలాకాక 50 లేక 00 సంవత్సరాల కితం కని పెట్టబడిన విషయాలకి మ్మాతమే తావిస్తూ (కొ త్త భావాలను ఇముడ్బుకోకపోతే విజ్ఞా శొస్త్ర-పాఠ్య ప్రణాళిక నిర్జీవమైపోతుంది అంటే అటువంటి (ప్రణాళిక విజ్ఞానొస్ర చర్మితని బోధించడాని కుపయో/ పణుతుండేతప్ప నేగు అమలులో ఉన్న విజ్ఞాన శాస్తాన్ని బోధించుటకు తగదు

పాఠ్య్మ్యపణాశిక అంటే ఏమిటి

ఆశించిన లక్ష్యనులన. విద్యార్థులు సాధించడంకోసం. పక్‌

సాధనంగా ఉపాధ్యాయుడు స్పష్టముగా పాఠశాలలలో నిర్వహించే క్‌ ళ్‌ =, జ్‌ సృత్యముల కార్య కమమే పారస్ధ్య! ణాళిక పె నిర్వచనాన్ని విశ్తేషిస్తె రెండు స్పష్టమైన థావా లున్నట్లు తేలుతుంది

) నిర్థెకింపబడిన లక్యములు 2) ఆ లక్య సాధనకు ఉపయోగపడే అల్య సనానుభవములు ( 0202 28 ల201 0106౮) ఈ అభ శ్రసన్తానుభవముల సమూహమే పాఠ్యప్రణాళిక ఇడి లవ్యములను చర్గుకుందుకు ఒక సాధనమేకీకొత్పప్తమైోగింపదిడు తుండి పాఠ్యపజాశకలో ర0డు బ్లాగే లుంటాయి

106

అ) విషయాత్మక భాగములు _ దీనిలో పాఠ్య ప్రణాళికకు ఎంపికచేయ బడివ విషయములు అంటే విషయ జ్ఞానము అవగాహన ఉంటాయి

అ) బోధనా సంబంధము దీనిలో పై విషయాలను వ్యవస్టీకరించి అంద జేయడావికి రూపొండింపబడ్డ ఉపాధ్యాయ విద్యార్థి కృత్యములు కాలము వనరులు ఇమిడి ఉంటాయి

సూక్ష్మంగా చెప్పాలంటే పాఠ్యప్రణాళిక బోధింపబోయే విషయాన్నే కాక బోధించే పద్దతులను సాంకేతిక విధానములను కూడా కలిగి ఉంటుండి

ఏడిఏమైనా నేటి మానవ జీవితం విజ్ఞానకాస్త్ర [పభావంవల్ల ఊహ కందని రీతిలో మారిపోతోందని చెప్పడానికి సందేహంలేదు. నేడు విజ్ఞాన ళాస్త్రముమానవుని యొక్క (పజ్ఞా సంబంధమైన సాహస కృత్యముగా రూపొందింది సుమారు వంద లేం నూట యాబై సంవత్సరాల (క్రితందాకా విజ్ఞానకాస్త్రము పజ్ఞాపాటవాలు లేని విద్యా ర్ధుల శరణాలయంగా మ్మాతమే ఉండేషవ అదే విజ్ఞావశాస్త్రము నేటి పాంకాల పాఠ్య చ్రణా౭కలో ఆధిపత్యము వహించి కొన్ని ఇతర శాస్తాంలను (తోసిరాజునే స్ధితికి ఇడెగిసోయిండి భారతదేశంలో విజ్ఞానళాస్త్ర బోధన మొట్టమొదట 18 '7లో కలకథా లోని హిందూ కళాకాలలో ఫ్రీ రాజారామమోహనరాయ్‌ కృషివల్ల _పారంభమెనదని

షూ

తెలుస్తాండి పశ్చిమ దేఠాలలోకూడా విజ్ఞానశాస్త్ర బోధనాభ్యసన సుమారు వంద సంవత్సరాల [కితకమునుంచి ఘ్యాతమే [కమబద్ధముగా (ఫ్రారంభమైంధి

విజ్ఞాన కాస్త్ర _పగతి ఎంత వేగంగా ఉందంకే [పతీ పది సంవత్సరాలలో ఉన్నదానికి రెట్టింపు అవుతోండి ఒక శాస్త్రజ్ఞుడు ఏదైనా విషయాన్ని కని'పెటి దానిని పుస్తక రూపంలో విడుదల చేసే సమయానికి ఆ విషయము పుాతనమే పోతోండి ఇంతెందుకు “నేడు యథార్థ మనుకౌన్నడి రేపు కల్పితమెపోతోండిన పూర్వంమందబుద్ధులు మ్మాతమే శరణుజొచ్చే విజ్ఞానశాస్త్రం నేడు (పజ్ఞగల విద్యార్థుల కొఠఅకర్షణగా తయారయిండి ఈ మార్పుకు కొరణా లేమిటి ?

నేడు జీవితం ఎక్కువగా విజ్ఞానాస్త్ర అన్వ్యయములమీద ఆధారపడుతోండి వి విజ్ఞానళష్త్ర “వస్తువ్సలు పష్మకియలు నేడు (పతిచోటా సర్వసాధారణమై

కన్పిస్తున్నాయి

కే05 8 _ [పకుత్వము పరిపాలనలతో ఏజ్ఞానళాస్త్రమువృద్ధి పొందుతున్న (పాముఖ్యాన్ని కలిగియుండి 4 ధిన్న వయస్సుల స్థాయిలలో ఉన్న మానవజాతికి విజ్ఞానూస్త్రఎ వివిధ స్థాయిలలో సహజ అభిరుచి ఉంది 5 విజ్ఞానాస్త్ర బోధనాభ్యసన వల్లి శాస్త్రీయ పద్ధతిలో విద్యార్థులకు లభించిన శిక్షణ వారికి తరువాతి టీవితంలో ఉపయోగపడుతుంది ఆ విధంగానే విజ్ఞాన స్త్రంలో అంతర్భాగమైన జీవళాస్త్రం కూడా ఈ (క్రిండి అర్హతల వల్ల పాఠళాల పాఠ్య పణాళికలో స్థానం సంపాదించు కొండి విజ్ఞానళాస్త్ర ఇతర శాఖల లక్షణాలను జీవకాస్త్రము కూడా కలిగి ఉంటుండి 2 మొత్తము విజ్ఞానళొస్త్రములాగే జీనళాస్త్రము కూడా వ్యక్తి వృడ్ధిపొంద డానికి (పత్యష్య విలువగల జ్ఞానాన్ని అఆంగీకరంపబడిన వైఖరులు అధివచులు పెంపొండడానికి దోహడం చేస్తుండి. 8 శాస్త్రీయ. పద్ధతిలో ఛిక్షణ నివ్వడానికి బీవళ్యాష్తానికి పత్యేక (ప్రాముఖ్య మున్నడి పైన చెప్పబడిన యోగ్యతలవల్సి విజ్ఞానళాస్త్రమునకు పాఠశాల పాత్య [పజాళికలో గణితము భాషలతో బాటు మూలస్థానం లభించింది అందువల్లే కొరారి కమీషన్‌ విజ్ఞానక్నాస్తాన్ని మొదటి పడిసంవత్సరాల విద్యలో నిర్బంధముగా బోధిం బాలని సూచించిండి సగటు కంటె ఎక్కువ సామర్థ్యమున్న విద్యార్థులకు ఈ దళ లోనే (పత్యేక పథకముండాలని కూడా సూచించిండి కేక

106 విజ్ఞానశాస్త్ర విషయము ఎ రూపంలో ఉండాలి? విజ్ఞానకాస్తాన్ని సామాన్య విజ్ఞానళాస్త్రంగా కాని లేక దాని శాఖ లయిన జీవకాస్త్రము భౌతికళాస్త్రము రసాయనశాస్త్ర రూపంలోగాని బోధించే రెండు ఆబా రము లున్నవి విజ్ఞానకాస్త్రము సమైక్యము విజ్ఞానశాస్త్ర మంటే దానిలో కాఖ లయిన జీవళాస్త్రము భౌతికళాస్త్రము రసొయనశాస్త్రము మొదలైన వాటియొక్క సేకరణ మ్మాతము కాదు ఒక సంగితసభ జరుపుతున్నప్పుడు వివిధ వాయిద్యము లుంచవాయి (పతి వాయిద్యము ఒకి (పత్యేక ధ్వనిని పుట్టిస్తుండి అన్ని వాయిద్యములు కలన వాయించినపుడు (పతిదీ దాని (పత్యేకమైన ధ్వని నిచ్చిన ఆ ధ్వనులన్ని సంఘటితం చెండి ఒకే ఒక వీనుల విందైన స్వరసమ్మేళశనమును మనం వించాము అలాగే విజ్ఞాన శాస్త్రంలో అనేక కొఖలకు మధ్యనున్న సంబంధాల వల్ద ఆ శాఖలన్నీ మేళనము చెంది విజ్ఞానళాస్తాానికి ఏకత్వమును కలిగిస్తాయి అందుకే [పారంభదళలలో విజ్ఞానాస్త ఏకత్వాన్ని విద్యార్థులు అర్ధం చేసుకొనేటందుకు దానిని సామాన్య విజ్ఞాన శాస్రరూపంలో. (659664 ఏం 6300) బోధించాలని తరువాత దశలలో విజ్ఞాన శాస్త్రాన్ని దాని శాఖల రూపంలో బోధించాలనే భావన (పబలంగా ఉండేద్‌ కొరారి కమీషన్‌ *ోగత కొన్ని సంవత్సరాలుగా (ప్రాథమిక స్థాయిలో విజ్ఞాన శాస్త్రము సామాన్య విజ్ఞానకాస్త్రరూపంలో వి స్ట్రితంగా బోధింపబడుతోండి కాని అడి జయ్మప్రదంగా సాగటంలేదు ఎందుకంటే దానివలన విజ్ఞానకాస్త్రము రూపషము సంఎ ధానము లేనట్లు గోచరిస్తోరొదని పరిశీలించిండి "కాబట్టి విజ్సానకాత్త్రవ దాని శాఖల రూపంలో బోధింపబడాలని కొరారి కమీషన్‌ సూచన చేబండి విజ్ఞానశ్యౌస్త విషయమును (6౦౫౫౫) ఎంపిక చేయ ౪ హద్దు లేకుండా వృద్ధి పొందడ మనేడి విజ్ఞానళాస్త్ర ముఖ్యలక్షణము విజ్ఞాన శాస్త్రము విపరీతమైన వేగముతో పెరిగిపోతోంది. 966 నాటికి విజ్ఞానళా స్త్రమునకు సంబంధించిన స్మతికలు సుమారు ఓక లక్ష ఉన్నాయని అంచనా వెళారు. దీనిలో అనేక శాఖలు ఉన్నాయి జీవ భౌతికళాస్త్రము జీవరసాయనళా స్త్రముల వంటి (కొ శ శాఖలు ఏర్పడుతున్నాయి. నానాటికి వి స్టితమైపోశున్న విజ్ఞాన కాస్త్రములోని

10? అన్ని విషయములను పారకాలా స్థాయిలో బోధించలేము ఆ ఖిలో ఈ కిండి [ప్న లుత్నన్నమౌతాయి విజ్ఞాన స్తాన్ని పాఠశాలలో టోధించడానికి దీనిలోని ఏ పీ కాఖల నుంచి విషయాలు (గ్రహించాలి ఆ శాఖలలో ఏ విషయాలు (గహించాలి! హీఠళాలా స్టాయిలో ఏ విజ్ఞానకొస్త్ర కాఖల నెంఎక చేయాలి వాటిలో ఏ భావనలు విజ్ఞానళాస్త్ర పార 1పణాళింలో ఇమడ్చాలి పై (హ్నోలకు ఎవరికివారు తోచిన సమాధానాన్ని ఇస్తారు ఈ ఎంఎక కొన్ని స్తూతాలనుద స్టైలో వుంచుకొని చేస్తే వాగుంటుండి మాధ్యమిక పొరశాల స్థాయిలో. విజ్ఞానకాస్త్ర పాఠ్య్మ్యపణాళికలో విష యాన్ని ఎరుక చేయడానికి ఈ కింది సూ(తాలు ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి (ప్రాధమికము లేక మౌలిఖము 2 _ సౌమాజికావసరాలకు సంబందమ కలిగి ఉండుట 8 విద్యార్థుల తదుపరీ ేవికానికి సంబంధము కలిగి ఉండుట 4 బోధన కనువుగావుండుట అ) విద్యార్థుల (పజ్ఞకు చిత్తవృత్తికి అవసరాలకు అభిరుచులకు తగినట్లు ఉండుట అ) విద్యార్థుల పరిసరాలతో సంబంధము కలిగి యుండుఎ 1 పాథమికము "శేక మాలిఖము. జీవాస్త్రమళో ఓకవాదన (ప్రకారము పెరుగుచున్న ఎండమ. తన జాతి చరి తను పోలిన కళలద్వారా (ప్రయాణం చేస్తుంది అడేవిధముగా వృద్దిపొందుబున్న శినవు యొక్క అభిరుచులు మానవుల తొలి వ్యాకులముల సరళని అనుసరిస్తాయి మానవుని పథమ అభిరుచి తన పరిసరము: లలో నున్న జీవులపై _పసరించిండి వాటిని ఏ విధముగా ఉపయోగించుకోవాలి వాటిని ఏ విధంగా అదుపులో పెట్టుకోవాలి వాటిని ఏ విధంగా వద్ధి చెయ్యాలి అని తరచుగా వ్యాకులపడేవాడు కాన జీవళాస్త్రము మౌలిఖ విభాగ మవుతుంది ప్రై వ్యాకు లతలవల్లే జంతువులని వృజాలని పెంచి వ్యవసాయము చేయటం _పారంభింజొడు అతి పురాతనకాలం నించి మానవుడు అకాళాన్ని మేఘాలను సూర్యచందులను నక్ష్మతాలను పరిశీలిస్తూ కాలగమనాన్సి వర్షాగమనాన్ని బుతువులను గూర్చి తెలుసు కొనేవాడు దీనినిబట్టి ఖగోళళాస్త్రం కూడా మౌలిఖ మవుతుంది గలోహయుగమునుంటి

1086 మానవుడ ఇనుము ఇత్తడి మొదలై న లోహాలను ఉపయోగించటం చేర్చుకున్నాడు కాబట్టి రసాయనికళాస్త్రము కూడా మౌలిఖ మవుతుంది. తన పరిసరాలను అధీనం లోనికి తెచ్చుకోవడానికి మానవుడు అనాడినుంచి చ్మకము లీవర్‌ వంటి పనిము టను వాడేవాడు దీనివలన భౌతికళాస్త్రము కూడ మౌభిఖమౌతుండి పై వాదాన్ని దృష్టిలో "ెట్టుకుంచే జీవళాస్త్రము రసాయనళాస్త్రము ఖగోళ ఛాస్త్ర్రము భౌతికళాస్త్రము అనునవి (ప్రాథమిక విభాగములు లేక మౌలిక విభాగము లు పరిగణించాలి కొరారి కమీషన్‌ అయిదవ తరగతి నుంచి విజ్ఞానళాస్త్రము భౌతిక రసాయన జీవ జగోళ భూగర్భ కాత్రరూపాలలౌ బోధించాలని సూచిం చిండి వానిలో భౌతిక భూగర్భ జీవళా[స్తాలు 5-న తరగళికోను రసాయనికళాస్త్రము భౌతికళాస్త్రము జీవళాస్త్రము క_వరగతి లోను భౌతిక రసాయన జీవ ఖగోళ క్మాస్తాలను ?-వ తరగతిలోను కలిఎ బోధిస్తే బాగుంటుందని సూచించిండి ఈ సందర్భంలోనే విజ్ఞానళ్శాస్తాన్ని శుద్ధ విజ్ఞానళాస్త్రము (4౯6 56 4206) రూపంలో టోధించాలా లేక అనువ ర్తిత విజ్ఞానశాస్త్ర (శై 6ళే వం 6106 రూపంలో బోధించాలా అనే (ప్న ఉత్పన్న మౌతుంది శాస్త్రజ్ఞులు కొన్ని సందర్భాలలో జజ్బానన్సు జానము కోసమే” అనే లక్షముతో కషి సలి? పద విజానకాస్త ళా నే ఫి ల' ఎ చి జా ఆ మును వి సృత పరిచారు మరికొన్ని సందర్భాలలో ఒక అవసరాన్ని దృష్టిలో పెట్టు కొని కృషిచే- అనువర్తిత విజ్ఞానళ్యాస్తాన్ని వ్మిస్తతపరచటం జరిగింది విజ్కన శాస్త్ర పాఠ్యపణాశికలో పై చెబ్బన రెంటికి సమాన (పతిపత్రి ఇవ్వడం మంచిదని కొందరి అభ్మిపాయం కొరారి కమీషన్‌ పరిశోధనా పరిధిలో మటుకు అభివృద్ధి ఇెందుతున్న భారతదేశంలో అనున ర్తిత విజ్ఞానక్నాస్తానికి ఎక్కువ (పాముఖ్య మ్‌వ్వాలని సూచించిండి బొలల దైైనండికొనుభవాలలో ఇమిడి యున్న విషయములను విజానకాస్త నే (పాకలో ఎక్కువగా ఇమడ్చాలి 9 సామాజికాపసరములతో సంబంధము కల్టి యుండుట నేడు మనదేశంలో చాలా రాష్ట్రములలో విద్య మాధ్యమిక స్థాయి వరకు ఉచితముగా విద్యార్థులకు అభిస్తోండి దాని కయ్యే ఖర్చును సమాజమే పరోక్షముగా థరిస్తోండి

109

అంతేకాదు విద్య నార్థించిన తరువాత (పతి విద్యార్థీ సమాజంలోనికి పొరునిగా (పవే శిస్తాడు మై ౩ రణాలవనల్ల విద్యార్థి నేర్చుకునే విజ్ఞానళాస్త్ర విషయాలకు సమాజ అవ సరాలకు సంబంధ ముండాలి అంటే విజ్ఞానళాస్త్ర పాఠ్యపణాళికలో ఆరోగ్యళాస్త్ర స్మూకాలను వ్యవసాయానికి సంబంధించిన మౌలిక స్మూతాలను ఆ సమాజున్ని పట్టి ఎడిస్తున్న మూఢనమ్మకాలను వమ్యుచేయడానికి అనువైన విషయాలను ఇమడ్చాలి

ఓ విద్యార్థుల తదుపరి జీవితమునకు సంబంధము కల్లియుండుట అభివృద్ది చెందుతున్న దేశాలలో [పొథమిక పారళాలలో అడుగ పెట్టిన విద్యార్థు లందరూ కళాళాల విళ్వవిద్యాలయాలి స్థాయిదాకా విద్య నభ్యసంచరు కొందర (పాథమిక స్థాయి తర్వాత మరికొందరు మధ్యస్థాయి లేక ఉన్నత [ప్రాధమిక స్థాయి తర్వాత మరికొందరు ఉన్నత స్థాయి తర్వాత విద్యారంగమునుండి న్మిష్క-మిస్తారు కొందరుమా[తమే కళాశాల స్థాయిలోనికి అడుగు పెడ్తారు కాబట్టి విజ్ఞానళాస్త్ర విష యము ఫైన చెప్పబడిన అన్నిరకాల విద్యాళ్థులకి ఉపకరించేలా ఉండాలి కొంతమండి ఉన్నత (ప్రాథమిక లేక మాధ్యమిక స్థాయి తర్వాత పొఠకాలనుండి బయటకు వచ్చే స్తారు కాబట్టి విద్యార్థులందరికీ ఆ స్థాయివరకూ విజ్ఞానకాస్త్రంలోని వివిధ శాఖలలోని (ప్రాథమిక భావనలు విజ్ఞానళాన్త్ర పార్యసణాళకలో ఇనుడ్చాలి ఉన్నత (ప్రాథమిక స్టాయి లేక మాధ్యమిక స్టాయివరకు విజ్ఞానళాస్త్రములోని విషయాన్ని వృత్తి శేం్యద ముగా రూపొందించ కూడదు అ౮ాచేస్తే విజ్ఞానాత్ర నిజస్వరూపము విద్యార్థుల కర్టం కాకుండా పోతుండి అంతేకాదు ఆ స్థాయినరకు విద్యార్థులు తమకే వృత్రి మంచిదో ఏ వృత్తిలో తమ కఖిరుచి ఉన్నదో అనే విషయాన్ని (గహించే స్థితిలో ఊండరు కాబట్టి. ఆ దళవరకూ. విజ్ఞానస్త్ర పాఠ్య_పణాశ?క విశాలమైన (ప్రాతిపడికపై నిర్మించాలి

ఉన్నత [ప్రాథమిక దళ తర్వాత లేక ఉన్నత మాధ్యమిక దళలోను విజ్ఞాన కాస్త్రంలోని వివిధళాఖలను విద్యార్థులు పత్యేకంగా అభ్యసించేలా రూపొందించాలి విజ్ఞానకాస్త్రంలోని శాఖవైన జ్లీవళాస్త్రము భౌతికిళాస్త్రము దరసొయనికళాస్రము భూగర్భకాస్త్రము మొదలై నవాటిని (గూపులుగా ఏర్పరచాలి

110 ఉ బోధన కనువ్రగా ఉండుట ఎంబకళేఎన విజ్ఞానకాస్త్ర విషయము బోధింపబడుటకు వీలుగా ఉండాలి ఈ (క్రింద నీయబడిన సూూతములను మనసులో ఉంచుకుని విషయాన్ని ఎంఎకచేస్తే అడి సాధ్యపడుతుండి అ విద్యార్థుల (పజ్ఞకు చిత్తవృత్తికి అవసరాలకు అఖి రుచులకు తగినట్లుండుట విషయాన్ని ఎంఎకిచే సేటప్పుడు విద్యార్థుల (సజ్జా స్థాయిని దృష్టిలో ఉంచుకోవాలి (కొత్త విషయాన్ని నేర్చుకునేఎప్పుడు. వారి వైఖ రిలో మూడు స్థాయి లుంవాయి. మొదటి స్థాయిలో వారు ఎక్కువగా ఆ ఎరరపడుతూ ఉంటాప ఉదాహరణకు లిన్మాన్‌ కాగితంలో రంగులు మారటం వెనకాల వున్న విజ్ఞాన శాస్త్ర సూ తానికి కొక రంగులుమారటం అన్న దృగ్విషయానికే. వార (పాధాన్యత నిస్తావు రెండవ దళలో వావ ఆ ఎర్కోపడటంతోనే సంతృ ఎ చెందకుండా విషయాన్ని వుపయోగించడంలో ఎక్కువ కుతూహలం కనబరుస్తారు అంటే ఈ దళలో లిన్‌ కాగితంతో వారు ఆమ్లమ లను ఇారములను తటన్బకరణము చేం లవణాలను తయారు చేస్తారు మూడవ దళలో విదా ర్జులు శాస్త్రజ్ఞులవలె దత్తాంశాన్ని సేకరించి. దానిని శార్కికంగా అమర్చి వివరించి [కొత్త విజ్ఞానాస్త్ర సూతాలను కనుగొనడంలో సంతృప్తి చెందుకారు అంటే ఈ దళలో సూచికా బద్ధాంతాన్ని (ప్రారంభించవచ్చు విద్యార్థుల చి త్తవృత్తికూడా విభిన్న౦గా ఉంటుండి కొందరికి గణితంలో (వ ఉండి తత్సంబంధమైన విజ్ఞానశాస్త్ర విషయంలో ఎక్కున ఆసక్రి కనబరుస్తారు మరి కౌంతమండికి వర్ణన విషయ లో ఆసక్తి ఉంటుంది విజ్ఞానళాత్త్ర విషయం ఎంపిక చేసేటప్పుడు పై రెండు వర్గాల విద్యార్థులకు అనుగుణంగా ఊండేం చూసు కోవాలి విదా ర్థులు నిత్యజీవికానికి సంబంధించిన విషయాలలోను తాజా పరిణామాల లోను ఎక్కువ అభిరుచి కలిగి యుంటారు కాబట్టి విషయాన్ని ఎంఎక చేసేటపుడు షాఠ్య పణా₹కను నిన్నటి విషయాలతో నింపెయ్యక నిత్యజీవితానికి సంబంధించిన విషయాలత గుచ్చెత్తాలి వాడ ఎక్కువగా కొట్టవచ్చేటట్లు అగఎడే సామ్మభేదాలలో ఎక్కువ అభిరుచి నబడస్తారు. వీలైనచోట్ట నేటి పరికరాలు చెప్రేటప డు వాటి పూర్యపు రూపంతో పోల్చే (ప్రారంభంలో విమానాలు నేటి విమానాలు) వివయాలు

స్జగ్జన్ష

క్హిష్టు జీవులను గూర్చి బోధించేటప్పుడు వాటిని సూక్క్మ జీవులతో పోల్చే విషయాలు ఎక్కూవగా ఎంపిక చేయాలి చనిపోయిన విజ్ఞానకాస్త్ర చర్మితకు కాక జీవించియున్న నేటి విజ్ఞానళాస్తాంనికి ఎక్కువ [పాథాన్యత నివ్వాలి

వివిధ వర్ణాల విద్యార్థుల అవసూలకు అంటే గొమ్మపాంత విద్యార్దుల

|!

పట్టణ్నపాంత విద్యార్థుల అవసరాలకు చె థ్యపణాళికను అనుగుణంగా రూపొం ఉంచాలి

ఆ) విద్యాద్ధల ఉరిసోరారతీతో నంబంధము కలిగియుండుట విషయాన్ని ఎంపిక చేసెఎప్పుడు విద్యార్థల పరిసరాలకు ఎక్కువ (పాధాన్యత ఎవ్వాలి విజ్ఞానకాస్త్ర బోధన పార్మికామిక (పాంతములో జమవగుతే వానికి సంబం ధించిన విషయాలకు వ్యవసాయ (ప్రాంతంలో జరిగితే వానికి సంబంధించిన విషయా లకు (ప్రాముఖ్యత సువ్వాలి అంతేకాదు పొఠ్య్యపణాశికతో ఆ పొంతానికి నంబం ధించిన ఉదాహరణలకు ఎక్కువ అవకాళం ఉండాలి ఎందుకంటే విద్యార్థులు వున్న (ప్రాంతంలో ఉదాహరణలు వారికి (గాహ్యామై ఉంవాయి.. వాటిని పాఠ్య్యపణాళికలో ఇమిడి స్తై” (గౌవ్యాము నుండి అ(గాహ్యమునకు అనే మనో వజ్ఞానళా స్త స్తూతాన్ని పాటించిన ట్టవుతుంది

'పె నాలుగు నూచనలను ద ఎప్టిలో ఉంచుకుని విజ్ఞానళాస్త్ర పార్య వణాళికలో విషయాన్ని ఎంపిక చేయాలి

విజ్ఞాన శౌంస్రు పార్య్య పణాళికలో ఎంవిక వేసిన విషయాన్ని (శమములో అమర్చుట [ప్రారంభంలో కొన్ని నిర్దిష్ట సూచనలను చ్చష్టి ఊంచుకొని ఎంపిక చేఎన విషయాన్ని [కమములో అమర్చుటకు చాలా పద్ధతు లున్నాయి ఆ పద్దతులు [కింద విపులంగా చర్చించబడ్డాయి

|! చర్మిత ననునరించే పద్దతి (1510౯02 కగంటుండ) ఎంపిక చేయబడ్డ విషయాన్నీ దాని చర్మిత ఆధారంగా ఒక్యకమములో అమర్చవచ్చు కొక్టీరి యాకు సంబంధించిన పారాలకు. లీవెన్‌వొక్‌ పాళ్ళర్‌ లిస్టర్‌ వంటి కొత్రజ్ఞలతో ముడి పెట్టవచ్చు. తులాదండ విషయాలను లోలక విషయాలను ముందుగో ఆమర్భాలి

12

పురాతనకాలంలో _ రసాయనశాస్తాాథ్యయనము కన్న (ప్రకృతి అధ్యయనము ముందర (పారంభమైనది కాబట్టి విషయ్మ్యకమములో కూడా (పకృతి అధ్యయనము నకు సంబంధించిన విషయాల్ని రసాయనికళాస్త్ర విషయాలకన్న ముందు అమ ర్భాలి విజ్ఞానశాస్త్ర చర్మితను పరిశీలిప్టే మూలక రసాయనిక శాస్త్రమును సేంద్రియ రసాయనికళాస్తాానికి ముందర [ప్రారంభించాలి అననానికి సాఖ్యాలు ఎక్కువ ఉన్నాయి

ల్సి 'శార్కిక్ళకమను (ఓ 8 0౯6ేంి విషయాన్ని ఏ [కమ పద్ధతిలో అమర్చినప్పటికి అడి తార్కిక్కకమమే అవుతుంది రసాయనికళాస్ర సంబంధ విషయాన్ని మూలకములు సూక్మ సమ్మేళనములు క్ణి ష్ట సమ్మేళశనములు అనే (కమములో అసురృవచ్చు లేదా అదే విషయాన్ని ఆవర్తనపట్టిక ఆధారంగా మూలకాలను ఒకే _కమములో అమర్చి ఆ మూలకములకు సంబంధించిన సమ్మెళన ములను ఆ మూలరముల [సక్కనే అమర ఏవద్చు లేదా రసాయనిక పదార్థాలను లోవూముఎల అకోవాములు అనే (క్రమమున అమర్చవచ్చు అలాగే జీవులను నిర్మా జాన్ని దృష్టిలో వుంచుకొని వర్ణము తరగతి (కిమములో అమర్చవచ్చు లేడా గమ నము పోషణ (ప్రత్యుత్చత్తి అనే కియలను ఆధాశముగా జీవులకు సంబంధించిన విషయాలను అమర్చవచ్చు

8 టాన్‌ పద్ధతి (గం 6 కెథంటుంగ్ర) సాధారణముగా విజ్ఞాన? విషయాన్ని రసాయనళాస్త్రము వృషశాస్త్రము జంతుశాన్త్రము అనే కాఖలరూపంలో 'అమరుస్తారు ఈ పద్ధతిలో అలాకాక విజ్ఞానళాస్త్ర విషయము అనేక టాపిక్‌ లుగా విభజింపబడుతుండి (ప్రతి టాఎక్‌ విద్యార్థల నిత్యజీవితంతో సంబంధము కలిగి యుండాలి దానివల్ల విద్యార్దులు ఆ టాఎక్‌, లపట్ట ఎక్కువ అభిరుచి కలిగి ఉంటారు ఒక్కౌాక్కం టాఎక్‌ కేర్యదకముగా అనేక పారాలు ఉంటాయి. ఈ ప్రారాలు కొన్ని భౌతికళాస్త్ర విషయానికి కొన్ని రసాయనికళాస్త్ర విషయానికి కొన్ని జీవశాస్త్ర విషయానికి సంబంధంచి ఉంటాయి

ఉదాహరణకు గాలి అనే ౮పిక్‌ తీసుకుంటే దాని కేర్యదముగా అ) గాలి భౌతిక లక్షణాలు ఆ) గాలి రసాయనిక లక్షణాలు ఇ) శ్వాస కియ మొదలై “ పాఠాలు ఏర్పరతజిడి ఉంటాయి

శం అట్టాన్సిక్రైడొల్రు నిత్యజీవిత కేర్యదకముగా వుండొచ్చు ఊదావారణ మనము పేల్చుగాలి ౨ మనము ఉపయోగించు నీరు టాపిక్‌ లు పరిసరాల కేం్యదకముగా ఏర్పడి వుండొచ్చు ఉదాహరణ వాతావరణము 2 వృక్షములు 8 జంతువులు టాఎక్‌ లు జీవితాన్ని పరిసరాలను కేర్యదకముగా తీసుకొని ఏర్పడి ఉక్క వచ్చు ఉదాహరణ శరీర యర్శ్యతము అడి పనిచేయు విధము £ బోగగా జివించుటకు జీవశాస్త్ర వనరులనుపయోగించుట ఈ టాఎక్‌ చద్దతిలో విషయాన్ని అమరిస్తే శాస్త్రము యఖార్థముగాను అఖిరుచి కలిగెంచేడిగాను వుండి పరిసరాలను జీవితాన్ని సరిగా అవగాహన చేసు కుందుకు తోడ్పడుతుంది త్త న! పద్ధతి (గ|ం ర౮క002%00 కకం షిండే) విద్యార్థు లకు విజ్ఞానస్త్ర జ్ఞానాన్ని చిన్న చిన్న మోతాదులలో ఇవ్వాలి ఉకేసోలి పెద్ద మొత్తంలో అందజేయడానికి (ప్రయత్ని స్టే విద్యార్థికి వోని జరుగుతుండి కాబట్టి రంభ దళలోనే వీదైనా విషయాన్ని తీసుకొని దానిని సంపూర్ణంగా విశదీకరించ కూడదు వీకకేర్యదక పద్ధతిలో ఒక విషయాన్ని తీసుకొని [ప్రారంభ దళలో దానిని సూక్ష్మంగా అందిస్తారు మరుసటి సంవత్సరములో అదే విషయానికి సంబంధించిన ఎక్కువ జ్ఞానాన్ని అందిస్తారు తరువాత మరికొంత జ్ఞానాన్ని అందిస్తాద అంటే విషయానికి సంబంధించిన వలయము (పతి సంవత్సరము "పెరుగుతూ ఉంటుండి. (ప్రతి సంవత్సరము విద్యార్థి పరిపక్వత పెరుగుతూ ఉంటుంది. దానితోబాటు అందింప డిన జ్ఞానము యొక్క మోతాదు కూడా పెరుగుతూ ఉంటుంది దానివల్ల విద్యార్థి ఆ విషయాన్ని కృుజ్జంగా అర్థం చేసుకోవడానికి వీలవుతుంది ఒక విషయానికి సంబంధించిన జ్ఞానాన్ని (పతీ సంవత్సరమూ "పెంచుతూ పార్య్యపణాశికలో తమరిస్తే తతృంటం ధమైన బోధన అన్ని నంవత్సరాలలోను ఒకే ఉపాధ్యాయడి చేతిలో ర్‌

క్షేషశీ

ఉంటేనే రక్తికడుతుంది. నేటి మాధ్యమిక స్థాయి పభుత్వ విజ్ఞానాస్త్ర పార్య (పణాళికను పరిశీలిస్టే కొన్నివిషయాలు ఈ పద్దతిలోనే అమర్చబడినట్లు గోచ రిస్తుండి

ఉదా -వ తరగతిలో హృదయము పుష్పము. గురించిన జ్ఞానాన్ని సూక్మముగా నేర్చుకొంవారు 9-వ తరగతిలో ఆ పారాలకు సంబంధించిన క్తిష్ట జ్ఞానాన్ని నేద్చ కొంచారు

ఆలాగే కటకముల గూర్చి సూక్ష్మంగా ?7-వ కరగతిలోన. విపులంగా 9వ తరగతిభోను చదువుతారు

వ్‌ మనో విజ్ఞానశాస్త్ర (వకారము నిర్వహణ తార్కిక పద్ధతిలో విషయములు ఒకదాని తర్వాత ఒకటి సూక్ష్మమునుండి క్హిష్టమునకు అమర్చ బడి ఉం౮యి మనోవిజ్ఞానళాస్త్ర [పకారము [పణాళిక సవరిస్తే అడి విద్యార్థుల సమస్యలు అభిగుచులమీద ఆధారపడి వుంటుంది ఈ నిర్వహణకు విద్యార్థి కేంద ముగా వుంచాడు తార్కిక పద్ధతిరో ఎంఎక చేఎన (పణాళిక జ్యాగత్తగా విశ్వాస ముతో అమలు పరచబడుతుండి కాని ఈ పద్ధతిలో విద్యార్థికోసం (ప్రణాళిక పరిధి దాటడం జరుగుతుండి

6 _పమాణ (ప్రణాళిక [౮౫ 2 2ము 98] ఎంఎక చేసిన ఎజాన శాస్త్ర విషయాన్ని ఏక కేర్మదక పద్దతి తార్భిక పద్దతి ద్వాంనే కాక పమాణాన్నీ (ప్రాతిపడికగా తీసుకొని అమర్చవన్ను సంవత్సర కాలములోని విజ్ఞానాస్తం కార్య

దా నో (క్రమాన్ని చిన్న చిన్న భాగాలుగా విభజిస్తారు. ఈ భాగాలనే (పమాణము లేక యానిట్‌ అంటారు ఈ ప్రమాణములు విద్యార్థులు వాటి పరిధిని అర్థంచేసుకునే టంత చిన్నవిగా వుంవాయి పారళాల దళలో వున్న విద్యార్థులు అనేక చిన్నచిన్న థాగాల మీద దృష్టి నిలిఎ పనిచేఎనంత బాగుగా కొన్ని పెద్ద భాగాలమీద ద షి నిలిపి పని చేయలేరు అంతేకాదు (సమాణాన్ని పొతిపదికగా బ్వకరించి విషయాన్ని అమ సన్‌ ళా

రిస్తే విద్యార్ధి (పారంభంలో [పామాణ ఉద్దేశాన్ని తరువాత [కొ త్తవిషయాన్ని నేర్చుకుంటాడు చివర అతను నేవృకున్న విషయము అర్థవంతము చేయబడు ళుండీ

శేకర్‌ పతి [(పమాణాన్ని కొన్ని ఉపష్మపమాణాలుగా విభజిప్తారు అంతమ్మాతం చేత [పమాణము అంటే విడివిడిగా ఉన్న కొన్ని పారాల గుంపు అని అర్థం చేసు కోకూడద. అలాగే అడి ఏదో కొంత విజ్ఞానకొస్త్ర విషయము కలిగి ఉండే భాగము మృాతమే కాదు [సమాఐము విషయాన్ని కలిగి ఉండడమేకాక ఆ విషయాన్ని అండింకే పద్ధతుల తోకూడా సంబంధము కిలిగి యుంటుండి (పతీ (ప్రమాణములో ఉన్న ఉప్తపమాఐములు [సమాజములతో సంబంధము కలిగి యుండుటయే కాక ఒక దానితో ఒకటి కూడూ సంబంధము కలిగి యంవాయి అంటి ఓక (పమాణము లోని ఉఊప్మపమాణములన్నీ కూడా ఆ పమాణానికి సంబంధించిన ఒక ఉమ్మడి సంబం ధముచే కూర్చబడి వుంచాయి 1పమాణమునకు సంబంధించి వతి ఉప్మపమాణము వీదో ఒకటో లేక ఎక్కువ పనులో చేస్తూ ఊంటుండి (పమాణములోని అంగములు [పేరణ ను ఈ భాగములో విద్యార్థులు [మేరేఎంచబడి అ (ప్రమాజంయొక్క ఊస్టేళా న్ని [గ్రహిస్తారు తి సంకీర్ణదృష్టి 0762 76) ఈ దళలో విద్యార్థులు ఆ [ప్రమాణము యొక్క ణి కు న! పరిధిని అర్థం చేసుకుంటారు త. నేపధ్యమును కినుగొనుట $27609 0% 0[ 0208 బ౯౦౪24ే) ఈ అంగము త న్ని వల్ల విద్యార్థి ఆ _పమాణము దృష్ట్యా ఏ దళలో ఉన్నాడో తెలుసుకొని ఆ దళనంచి [ప్రారంభించడానికి వీలవుతుండి 4 _ [కొత అమభవాలను వోజరు పరచుట (0802. 2002 0౧107 ల- [07 యం). ఈ అంగములో విద్యార్థులకు [కొత్త అనుభవాలతో పరస్పర చర్య నొందుకారు కొత్త అనుభవాలు (ప్రత్యక్షంగాను పరోక్షంగొను కూడా ఉంటాయి. ఈ రెండు రకాలైన అనుభవాలు సరియైన పాళ్ళలో మితమై యుంటాయి 5 అభ్యసనముల నిర్వహణ (0811 ఏ2 02 0౯ 1.682101 వక్ర) ఈ అంగ ములో విద్యార్థుల వారు అభ్యణంచిన విషయాలను వీటో ఒక రూపంలో

క్షే5

కలిసేటట్టుగా చేస్తారు దానివల్సి ఆ విషయాల మధ్య ఉన్న కాంధవ్యము వార్తి కర్ధమౌత్సుండి

6 సర్మగహముగా చెప్పుట (వఖడ12 018) ఈ దశలో తాము అంతకు ముంధు నేధ్నకొన్న విషయాలను విద్యార్థులు సంక్షిప్తం చేస్తారు

7 పునర్విమర్శనము (167 6%) సాధకము (0౯ ) విద్యార్థలు (గహించిన విషయాలు మరచిపోకుండా జ్ఞాపక ముంచుకునేటందుకు ఏర్పడ్డ (ప్మకియలే పునర్విమర్శనము మరియ సాధకములు

8 మూల్యాంకనము (5274 11 09) (ప్రమాఖాని కేర్పరుపబడిన లక్ష్యములు ఎంతవరకు సాధింపబిడినవో తెలుసుకొందుకు ఈ దళ ఉపయోగపడుతుంది (వాతపరీక్షల ద్వారా మ్యాతమే. కాక నిష్పాధనా పరీక్షలు మౌభికళురీక్షలు మొదలైనవాటి ద్వారా కూడా లక్ష్యసిద్ధిని గూర్చిన సాజ్యాలను సేకరించాలి (ప్రమాణము మొతము బోధించిన తర్వాత ఒక [పమాణ పరీక్ష (౮1 శ ట్‌) పెట్టి సంతృ బ్రపడకుండా _పమాణాన్ని బోధిస్తున్నప్పుడు అనువై న చోటల్టా మూల్యాంకనము చేయాలి

మంచి పుమాణము యొక్క లక్షణములు మంచి [పమాణమునకు (పత్యక్షమెన వ్య క్రీిపరమైన అన థవాత్మక కృత్య ములు పాతిపడికగా ఉంటాయి

2 [పమాణములో అంతకుముందు జరగని పనికి మాతమే అవకాశ ముండాలి

౧

శ ,పమాణమృులోని కృత్యముల (శేజి ఎక్కువగా ఉంటే విధ్యార్థు లందరికి అస్తక్షి కలుగుతుండ్లి

శీ ఎక్కూవ సామర్థ్యమున్న విద్యార్థుల ఆ (సమాణ పరిధిని దాటి వెళ డానికి అవక్రాళముండాలి

శ్‌ (ప్రమాణన్ను నిధ్యార్థలు కీఫికానికి సంబంధించిన అనేక అన్వయములను కళిగి యంగణాలి

క్ష? 6 _ విద్యార్థుల అవసరాలను [పమాణమ. ముందుగా ఊపాంబాలి 7 పతి సంవత్సరము విద్యార్థిలో వృద్ధిని కలిగించే [కమములో _పమాణను ఒక భాగముగా ఉండాలి జీవశాస్త్ర పార్య్యపణాళికా పరనము వెం002 న్‌ంయంయం రగా యు నటక వ్‌ ౮౩) జీవకాస్త్ర సంబంధమైన విద్యను మెరుగుపరచుటకు “*జీవళాస్త్ర పొళ్య్ళ్యపణా శికా పఠనము” అను అంగమును అమెరికొదేళంలోని జీవళాస్త్రజ్ఞుల వృత్తి సంఘము 958లో నెలకొల్పిండి ఈ పఠనానికి సంబంధించిన నిర్ణయాలను మాధ్యమిక పార శాలలోని జీవకాస్త్ర ఉపాధ్యాయులు విజ్ఞానొాస్తు తనిఖీడారులు విద్యావేశ్తలు వైద్య వ్యవసాయ ఉపాధ్యాయులు విశ్వవిద్యాలయ నిర్వాహకులు కిలిణ చేశార్తు ఈ పరనము యొక్క. అక్ష ణనములు జీవుల మధ్యనున్న పరస్పర సంబంధములను జీవ వైవిధ్యమును అవగానాన చేఎకొనుట 2 విజ్తానాస్ర మనేడి బొవాట ముగింపుగల _పజ్ఞాకృత్య మనియు ఈ రోజు వా తెలుసుకున్నది లేక నమ్మినడి ఎప్పుడైనా మారడానికి అవకాళం కలదనే అంకాల _ప్రాతిపడికగా గల విజ్ఞానళాస్త్రు పరిశోధన యొక్క తత్త్వాన్ని అవ గాగాన చేసుకొనుట 8 _ విజ్తానళాస్తము మరియ ళాస్త్రీయ పద్ధతులయొక్క పరిమితులను అవగాహన దా చేఎకొనుట విజ్ఞానళాస్త్రము కొన్ని సమస్యలకే పరిష్కారము చూబస్తుండి చావా (ప్రాముఖ్యము గల అనేక ఇతర సమస్యలను అది సరిష్కరింపజొలదు శీ వైద్య (ప్రవారోగ్య వ్యవసాయ సంరక్షణలకు నంబంధించిన నమస్యలకు గల జీవళాస్త్ర ప్రాతిపడికను అవగాహన చేబకొనుట

118 5 _ జీవ [పపంచముయొక్క సౌందర్యమును నాటకమును విషాదాన్ని మెచ్చు కొనుట 6 జీవశాస్త్ర భావనల పెరుగుదలయొక్క చర్మిత సంఘ స్వరూపము మీద పతి యుగములోని సాంకేతిక థ్రానము మీద ఆ భావనల ఆధారమును గూర్చి అవగాహన చేఎకొనుట "7 జీవ పరిణామము వృడ్డి మరియు వంశాను కమణికలకు సంబంధించిన జీవ శాస్త్ర మూల సమస్యల గూర్చి ఈ రోజు జీవ శాస్త్రజ్ఞులు తెలుసుకొన్న జ్లానాన్ని అవగాహన చేబకౌనుట బ్గా 8 [పకృతి పధకములో మానవునికున్న స్థానము నవగాహన చేసుకొనుట ఆతనికి ఇతర జీవులతో ఉమన్న ఉమ్మడి సంబంధమును అతడు ఇతర జీవులతో జరుపు పఠస్పర చర్యలను అవగాహన చేసుకొనుట ఈ పరనము కొన్ని పారక్టపుస్తకాల నుత్పత్తి చేసిండి ఈ పాఠ్య పుస్తకాలు జీవకాస్త్రజ్ఞాల మాధ్యమిక పాఠకాలల్టోని జీవళాస్త్ర ఉపాధ్యాయుల మరియు పత్యేక విద్యావే తల కృష్‌ ఫలితము ఈ పు స్రకములు (పయోగ కాలాపనికి పరిశోధనా (వష్యకియలకు ఎక్కువ (పాధాన్య మిస్తాయి ఆ పాఠ్య పుస్తకాలలోని వివిధ భాగాలు కొన్ని ఈ [కింద నీయబడిన భావములజే వకీకరజణం చేయబడ్డాయి కాల్మకమేణా జీవులు పొందు మార్చు లేక జీన పరిణామము 2 రకములోనీ వైవిధ్యము మరియు జీవుల నమూనాలోని ఏకత్వము జీవము యొక్క జన్యుసంబంధమైన పరంపర 8 జీవి అవరణల యొక్క సామ సము శే పవ ర్తనయొక్క_ జీవళశ్శాస్తాధారములు క నిర్మాణము క్రియ యొక్క సామ స్యము 6 1కమపరచుట వఐుంయి సక్టుతుల్యన జరుగుతున్న మార్పుల మధ్య జీవమును రతించుకొనుట

119 ౯ విజ్ఞానళాస్త్ర మంచే పరిశోధన అనే భావన 8 _ జివళాస్త్ర భావనలకు సంబంధించిన (ప్రజ్ఞా చర్మిత

సరాసరి మాధ్యమిక పాఠళాలల్లోని సరాసరి తరగతులకు విరివిగా ఉపయోగ పడే విధముగా మొదటి సెకండరీ పాఠళాల జీవళాస్త్ర పాఠ్మపణాళిక కోర్సు తయారుచేయటయే ఈ పఠన రచయితల (పధానోద్దేశము వీద్యార్థులకు విజ్ఞాన శాస్త్రము యొక్క విస్ఞానాన్త _ప్మకియల యొక్క మూల అవగాహనను. పెంప్పొం డించుట అలా 'పెంపొండిస్తూ విజ్ఞానాన్ర సంబంధమైన అక్షరాస్యతను 'పెంపొం తిస్తూ విద్యార్థిని భవివ్యత్తులో బాధ్యతాయతమైన పౌరునిగా తీర్చిడిద్దుుయే ఈ పఠనా రచయితల ఉద్దేశము విజ్ఞానకాస్త్రాన్ని ఒకవిధమైన ఆలోచనా'సరళ?ి అనే విధంగా బోధించడమే వారి లక్ష్యము ఈ లజ్య సాధనకోసం వారు విద్యార్థులు చేసే పనికి [పయోగళాలను శ్రేం దంగా చేళారు [ప్రయోగకాలలో సవాజమైన సమస్యలు పరిశోధించబడకాయి. బావోట ముగింపుగల (సయోగాలు ఇతర ఉపకరణాలను విద్యార్థులు విజ్ఞానకాస్త్ర అవగావాన కోసం ఉపయోగిస్తూంటారు విజ్ఞానాన్త్ర మూల భావనలకు (వ్రాధాన్యత నివ్వడమే కాకుండా ఆ భావనలను అనేకరితులతో 'ైకదీక రించడం వల్ల విద్యార్థి సాధారజణీయతలను రూపొండించడంలోను సంబంధాలను కను గొనడంలోవము సమాధానాలను కనిపెట్టడంలోను శిక్షణను పొందుతాడు

ఈ పఠనము వారు తయారుచేఎన మూల పాఠ్య పుస్రకబిలో మూడు పారాంతరము లున్నాయి అవి ఆకుపచ్చ పొరాంతరము ( 16 8౯663 ౪ 01%) సిలపారాంతరము (110 3 26 ఛ+టిక౦షు మరియ పసుపుపచ్చ వారాంతరమను (416 36 0% 7656 0%) ఆకుపచ [| పారాంతరములో అవరణ కాస్త్రము పసుపు పచ్చ పారాంతరముతో కణజీవ శాస్త్రము జన్యుశాస్త్రము పరిణామములకు నీల పారాంతరము శరీర ధర్మశాస్త్రము జీవరగాయన కాస్త్రములకు (ప్రాధాన్యత నిస్తాయి పై మూడు పారాంతరములు సగటు సామర్థ్యంగల _ విధ్యార్థుల కొరకు ఉద్దేంప బడినాయి

ఈ పఠినం రెండవ కోర్పు బవళాస్త్రాన్ని లోతుగా _చదవాూని *డమ్యుక్టు లయే సామర్థ్యము గల విద్యార్థుల _కుద్దేశంపబడినడి ఈ కొర్పు పార్య పుస్తకం పేరు జీవళాస్త్రం (పయోగాల మరియు భావముల పరస్పర చర్య (3౨ 0108 2

శ20 చొంలంంం 20010 08 08 కొలు 0008 2కరే శేళేళిడ6) జీనళాన్త్ర పరిశోధన కుద్దిపసనం చేల తద్వారా _పత్యజానుభవము ద్వారా శాస్త్రముయొక్క అవగాహనను విద్యార్థులలో పెంపొందించుటే ఈ తెండవకోర్సు లవ్యం ఈ పాఠ్యపు సకముతో ఇజాటు ఉపాధ్యాయుల చేతి పుస్తకములు (256 పిం018) చయారుచేయబడ్డాయి ఇంతకుముందు చెప్పిన మూడు పారాంతరములు కష్టముగా తోచిన విద్యా రులకు 4-వ పారాంతరము జీవశాస్త్రము _ నమూనాలు మరియు (్మకియలు (0001 500006 ప 60 206 2౯006 కు అనే పేరుతో తయారు చేకారు. దీనికికూడా ఊపాధ్యాయుల చేతిపుస్తకము తీయారుచేయబడినడి దీనితో అభ్యసనాబ్ధతులు ఎక్కు.వి నియంతగా ఉంటాయి. (సతి వాఎక్‌ చిన్న అంగములలో వృద్ధి కేయబడింది ఎక్కూన (వజ్ఞగల విద్యార్థులక 4 పాఠరాంతరములు గల (శేజి - జీవళాస్త్ర ములో పరిశోధనా సమస్యలు (ం6ం120మ1 అ౯౦0 608 9౨0౦ ) తయారు కేయబడినది (సతి పారాంతరములోను ఓ0 పరిశోధన లుంటాయి చిద్యార్థలు ఈ సమస్యలపై పరిశోధనలు కేం (పకటించుఎకు వీలైన ఫలితములనుకనుగొంటారు పై విషయాలను దృష్టిలో ఉంచుకొని పరిశీలిస్టే ఈ పంనము విద్యార్థుల [పవేళ (పవ ర్తనలో కన్చించు వైయ క్రిక బేదాలకు తగినప్లు వివిధ రకాలెన పారాంత రాతను తయారుకేఎనట్లు తోస్తుంది అంటే (పజ్జ్ఞగల విద్యార్థులకు సరాసరి విద్యార్దికి తక్కువ వేగంతో నేవ్చకునే విద్యార్థులకుకూడా సరిపోయేటట్లుగా ఈ పలనము సొమ్మాగిని తయారుచేసింది ల వ ల పఠనము పాఠ్యపుస్తకాలను మ్మాతమే తయారుచేసి ఊరుకోకుండా ఆ 8(సణా?కను బోధించడానికి మూల్యాంకనము చేయడానికి ఉపయోగపడే జోధనా సా మ్యాగిని పరిక్షలను కూడా తయారుచేబండి బోధించడానికి అనేక ప్రమా సౌమ్మగిని సమకూర్చిండి మూల్యాంకనము టి ర్య చైవ సాధనా పరిక్షలను మరియు అన్ని +త్యాం. త్తరాలకు "సథో చెండురక్రాల. త్రుదీ పశీక్షలనుసమకూర్చిండి

న! బౌఖికశాస్త్ర పరనా కమిటి (వస్వే5 02 5016006 ఏ ₹ర్వే! ౮ంమలి ఓ 64) అమెరికా దేశంలో “నేషనల్‌ సైన్స్‌ పొండేషన్‌” భౌతికళాస్త్ర పఠనా కమిటిని (ల[06 02 50 6106 న్‌టుర్వ? 609%0% +66 లైవ్‌ న్‌ ౮) [పొరంభించింది ఈ శమిటీలో మాధ్యమిక షపరళాలలోను విశ్వవిద్యాలయాలలోన. భౌతిక శ్నాస్తాన్ని బోధించే ఉపాధ్యాయులు పరీక్షించుటలోను ఫ్‌ల్ము తయాళుచేయుటలోను (ప్రత్యేక శిక్షణ పొంఢినవారు సభ్యులుగా ఉన్నారు. ఈ కమిటీ తయ్టారుచేణన సామ్యాగి 980లో బహిర్షతమైండి _ ఈ కమిటీ లక్ష్యములు అ) విశాల లజ్యయిలు భౌతికశాస్త్ర అవ్యములు మరియు పరంపరను నొక్కి చెప్పుట ఆ) విథ్యార్ధలలో వైఖరులు పెంపొండించుట లి భౌతికళాస్త్రజ్జులు విద్యాత్మక జ్రీవతంలో లాక్షణిక మానవ అకోంషలు కల్ల లాక్షణిఠ వ్యక్తులని తొక్కిచెప్పుట 8 సమకాలీన బౌతికళాస్త్రము గూర్చి బౌతికళా స్త్రజ్జుల కన్న దృష్టీవంటి దానిని పెంపొండించుట ఇ) అనుభవముతో సంబంథము కలిగించుట ఎద్ధాంత భౌతికళ్ళాస్తాన్ని పటిన్టం. చేసే విశాల భావాలను నూ(లొలను నొక్కి చెప్పుట త్ర పరిధి మరియు (క్రమము ర్‌ కొన్ని విశాలమైన టాఎక్‌ లను లోతుగా పరించడాతిోో

కదన ఊి) బోధనోపకరణీములు మంయి నాంకేతీక విధానేమ్ముపార్య పు స్పకములు పరిక్షలు ర పరిచయము. లేక దత్తాంశము నెదుర్కొన్నప్పుడు విద్యార్థులు తార్కికంగా ఉపసంవారములను ఆలోచించే సామర్ధ్యమును నిర్ణయించుటకు పరీక్షలను ఒక సాధనంగా ఉపయోగించుట ఊ) బోధనోపకరణములు మరియు సాంకేతిక విధానములు ((వయోగళాల) పరంగా సాధ్యపడిన చోట ఉపయోగిందుటను నొక్కి చెప్పుట 8 అభ్యసనమునకు _పయోగళాలా పరిశోధనను ఒకపద్ధతిగా నొక్కిఐ చెప్పట ర్ట పనిచేసే భాగాలు స్పష్టంగా కన్పించే (వయోగశాలా పరికరములను ఉపయో గించుటకును నొక్కి చెప్పట 10 సహజ భౌతిక సమస ల పరిష్కరణలో (పయోగళశాలను పరిశోధనా (పకకి యగా రూపొండించుట అంటే అభ్యసనా (వక్రియలో (సయోగళాలను _శేందకముగా చేయు బు) బోధనోపకరణములు మరియు సాంకేతిక విధానములు (దషి ఉపకరణ డిములు) భౌతిక కాస్త్ర సూతములను బోధించుటకు సమైక్యపరచబడిన ఫిల్మ్‌ కార్య (కమాన్ని నొక్కి చెప్పట బూూ) నైపుణ్యము భావనలను పెంపొండించుట 8 స్కేలింగ్‌ (5301 కళ్లి యొక్క 1పామఖ్యమును మరియ భౌతికకాస్త్ర ములో దాని పాతను చూపుట లి శ్రత్తాంళమున్సు ఉపయోగ ర్హూప్వ్సులో వెళ్లే షణము కొర్రక్ష న్యవస్తీకరణము చేల (పదర్శించ నాష్లష్థ్యన్నై పెంపొండించడాన్ని నొక్కి చెప్పుఎ సిద్ధాంతపరమైన భావనలో విశదికరించుటలో భౌతికకాస్త్ర సంబంధమైన

గ్టం3 ఉద్దాయింపులను నమూనాలాను అవగాహాన చేనుకొని ఉపయాగించుటను నొకి = చెపుట క్‌ మీటరు. కిల్యోగాము.. సెకండు సమాజమును. నొక్కి. చెప్పుట వి విషయసంబంధమైన లక్ష్యములు కేం మౌలికమైన అవేక (వమాణములు అనే ద్బష్టితో విద్యుత్తుని పరించి ఆ [1సమాణముల స్వభావము మాపనము మరియు (పవ ర్తనను' పఠించుట ఈ కమిటీవారు. తయాగుచేణన పాఠ్యపు స్రకము “ధ్రాప్ర్రలాస్రమ అనే దానిలో 4 థాగాలున్నాయి. అవి విశ్వము. దీనిలో విద్యార్థయ కాబము రోదణ లేక స్థానము మరియు పదార్థ ముల గూర్చి నేదృకొంటారు తి. కాంతి మరియ తరంగములు దీనిలో విద్నార్థులు కాంతి ఛాయలు దర్చణ పరంావర్తనము వృక్రీథవనము గణణద్ధాంతము తరంగ ద్ధా౭తనులను గూర్చి నేర్చుకొంటారు 8 యాంత్రిక కాస్త్రము ఈ భాగములో విద్యార్థులు గతికాస్త్రము గూర్చి నేర్చు కుంటరు ఓ. విద్యుత్తు మరియ్య పరమాణు నిర్మాణము దీనితో ,విద్యుళ్తు వరమాణువు ఎంబంధమైన భావనలు [వమ షెట్టబడతాయి అమెరికా దెళంలో సాధారణంగా భౌతికళాన్త్రం లి తరగతులలో ఐబ్బికమైన కాస్త్రంగా వుంటుండి ఈ కమిటీ. విజ్ఞాన కాస్త్రాన్ని [పథాన భాగంగా తీసుకొని వారికి కూడా ఒక కోర్సు నమూనా తయారు చేయడానికీ (ప్రయత్నించింది ఈ కమిటీ రూపొండించిన [పణాళికను బోధించడానికి కొంత సామ్మాగిని తయారు చేసారు దానిలో భౌతికళాస్త్రము. అనే పాఠ్యపు సకక్షష్‌ డినిలో ఇంటికి తరగతికి (ప్రయోగళాలకు సంబంధించిన సమస్షలుంటాయి

విశ 2 శఅాక వ ౮ సినిమాలు లి ఉపాధ్యాయుల వనరుల పుస్తకము మరియు మార్గదర్శి (గరయేం? వెంం0ూం6 ౨౦౦కి *కళే ఈ 66) శ (పయోగళాల మార్గదర్శి పుస్తకము పరికరములు ధ్‌ రెండు జతల పరీక్షలు పతి జతలోను 0 సాధినా పరీక్ష స మరియు రెండు నంవ్లూర్ణ పరిక్షలు ఊంటాయి ఈ విద్యార్థుల కొరకు (పడా బాహుళ్యానికి విజ్ఞానకాస్త్ర పఠన వనరులు నిపు ట్‌ ణులు (వాసిన పుస్తకములు “థౌతికళాస్తము” అను పార్యపు స్తకములో విద్యార్థి మూర్త దళలో ఉన్న దృగ్విషయాల నుంచి అమూ ర్త దశలో ఉన్న భావనల వైపు (సయాణం చేస్తాడు భౌతికళాస్త్ర పరన కమిటీ తయారుచేఎన కార్యక్రమములో ఎద్ధాంతపరమైన 'హేతికళాస్తాంనికి ఎక్కవ (పాధాన్నత నివ్వబడిండి దీల్రో విషయము సమైక్యము చేయబడి యుంటుండి బోధనా సామ్మాగి విస్త్రతము చేయబడి యుంటుంది అలాగే 'జీరిక్షలూ జ్ఞానము యొక్క అన్వయమును మూలాంకనము చేస్తాయి రసాయన శాస్త్ర విద్యా సామ్మాగి పరనము (గం ౮|60 012 నెం 0% కేశ ం4జ9 5 ఇ6ర ౧౫ ౨ శక్‌ 5 షరి నోబెల్‌ బహేమతి (గహీత సీబోర్గ్‌ అధ్యక్షత నేర్చడిన ఒక సంఘము చేబన నెర్జయాల ఆధారోమే “ఇకో. ప్రజన్వ్స లను ఒక (పణా?క ఇడి రసాయన శాస్త్ర వీద్యాసణాళికకు మెరుగుపరచడానికి పీర్పర్చబడినది ప్రై చెప్పిన సంఘములో మాధ్యమిక పాఠళాల ఉపాధ్యాయులు. విశ్వవిద్యాలయ శాస్త్రజ్ఞులు సభ్యులుగా ఉన్నారు, ఈ ప్రక్రనము తయార; శ్లేస్టిన సామా,గిలో “రసాయన కౌత్త్రము ఓక (వయోగాత్మక విజ్ఞాన కాస్త్రమూ అనే పొఠ్యపు స్రకోమ్లు

కే25 2 ఇ “ప్రయోగ దీపిక 8 “ఫిల్ములో క్తీ ఉపాధ్యాయ మార్గదర్శి” ఉన్నాయి రసాయన శాస్త్రము --- ఒక (సయోగాక్మ్కక విజ్ఞాన కాస్ర్రము అనే పార్య పుస్తకములో శాస్త్రజ్ఞులు ఏ ఏ దళల ద్వారా కృషి చేస్తారో జేటకెల్ల ముగా వివరింపబడ్డాయి దీనిలో [పయోగళాలా పనికి చాలా ప్రాధాన్యత నివ్వడం జరిగిండి దానివల్ల కొత్త విషయాలని కని పెట్టుటకు అత్యధిక అవకాళము సమకూర్చబడినదీ ఈ పరనము తయారుచేనన [పధమ దళ యందు మొత్సము కోర్సునకు పునాది వేయబడుతుండి ఆ దళలో విజ్ఞానళాస్త్ర (క్రియాత్మకతలోని అంగములు మరియు. అనిశ్సయత యొక్క- పాత (పదర్శింవబడతాయి.. ఈ జ్యూళీ పరమా ఎద్ధాంతము పదార్థ స్వభావములను గూర్చిన భావనలు 'పెంపొండింపవడతాయి తర్వాత దళలో [పయోగళాల అన భవముల నుంచి ముఖ్యమైన రసాయన స్మోతము లను రాబట్టటం అనే అంశానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడుతుంది ఈ సూ(ొలు క్తి శసోయన చర్యల వేగము సమతుల్యన మరియు రసాయన బంధములతో"సందింధను కలిగివుంంాయి. తుడి డళలో అంతకు ముందు పెంపొండింపబడిన రసాయన సూ(తముల అన్వయము. విలువకు సంబంధించిన వర్ణనకు | పాధాన్యత ఇవ్వబడు తుండి పు-తన రసాయన కాస్త్ర (పడాశికలో విషయ వర్ణనకు (ప్రాధాన్యత ఇవ్వదిడితే ఖెమ్‌ పఠనములో ఈ మధ్యకాలములో జరిగిన మార్చులకు సంబంధించిన రసా యన స్మూతాలకు (ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడింది తరువాత ఎద్ధాంతానికి (వయోగానికి ఉన్న సంబంధము ఖెయ్‌ పఠనములో వ్యవస్టీకరణముగా పెంపొండింపవిడినడి రసాయనళాస్త్రము దానిలో [కమముగాను.. తార్కికంగాను బహిర్గతము బేయఉడొడె అంతేకాక దీనిలో విషయానికి దానిని బోధించే పద్ధతులకు మధ్య సామ్యము చూస దిడిండి ఈ పాఠ్యప్రణాళిక సరాసరి విద్యార్థికి అందువాటులోను అభిరుచి స్టుల్టించేది గాను రూపొండింపబడిండి అడి (జ్ఞగల విద్యార్థలను సవాలు చేసేదిగా కూడ మార్చి బడినది కళాకాలలో (సవేశము కోరే విద్యార్థులక్షు ఇడి గట్టి పునాడి నిస్తుండి

126 నఫిల్ల్‌ విజ్ఞాన శాస్త్ర బోధనా (_పఠాళిక (మం లం డే 50 6౦6 డయ వెల్‌ వ౯ర్యంంట ఇంగ్లాండ్‌ దేళములో 962 లో నఫీల్టు ఫౌండేషన్‌ అను సంస్థ విజ్ఞానళాస్త్ర జోధన మెరుగు పరచుటకు 250 000 పొండ్లు కేటాయించి భౌతికళాస్త్రము రసా యనశాస్త్రము మరియు జీవళాస్త్రములో కార్య కమాలను పెంపొండించమని కోరిండి మొదట సం_6సం మధ్య వయస్సుగల విద్యార్థల అవసంలఅను ద ష్టిలో ఉంచుక ని కార్యక్రమాలను బద్ధం చేయాలని నిర్ణయమయిండి పై వయస్సు _'శేజికి (క్రింద పైన ఉన్న తరగళులకుటూడా కార్య_కమాన్ని బద్ధం చేయడానికి పని [ప్రారంథ మయిండి ఇట్‌ అలి నఫిల్డ్‌ జీవశ్యాస్త (షణాళిక ఉృద్దేశ్యములు ఓ. 6వ సంవత్సరము [పాంతములో పాఠశాలనుంచి న్మిష్క్టమించి తరువాత విజ్ఞానాస్త్రాన్ని నియత్రంగా బోధింపబడని విద్యార్థులకు ఆధునిక జీవళాస్త్ర మును గూర్చిన సరిమైన పరచయమును అండించుటి డి. ఆరవ ఫారములో విజ్ఞాన కాస్తాంన్ని (ప్రత్యేకముగా ఎంపిక చేసుకొన్న విద్యా ర్థులకు సరియయిన నేపధ్యమును అండించుట థ్‌ం ఆరవ ఫారము స్థాయిలో విజ్ఞాన క్యాసాన్ని (పత్యేక కాస్త్రముగా ఎంపిక చేసు ఇ స విద్యార్థులకు అనుగుణమైన విజ్ఞానకాస్త్ర అదనపు కోర్సులకు సరి యయిన ఆధారాన్ని అందించుట ఈ | పఖ్గా (ాణాళికా లక్ష్యములు అ) _ ఆకృత పరిశోథ్రనా వైఖరులను (పోత్సాహించి 'పెంపొండించుట అ) జీవకాస్త్రము గూర్చిన సమకాలీన దృష్టిని పెంపొండించుట ఇ మానవుడు ఒక శీవి అనీయ్యు పకతితో ఎల్‌ అతని స్థానము గూరిన నను పెంపొండించట క ఎగ్‌ అవగాహా

5! మానవుని దైనందిక అవసరాలదృష్ట్యా జీవళాస్త్రము యొక్క. ఉపయోగము మరియు సాంఘిక అంతర్భావనలు 2 ఇతర జీవురిపై మానవుని కృత్యముల పలుకుబడి 8 మానవుడు తన దైనండిక పరిశీలనను వ్యాక్యానించడానికి జీవళాస్త్రము వ్‌ విధ

ముగా సహాకరిస్తుండి స్ట ళ్‌

ఈ జీవ వై విధ్యము మరియు జీవుత్‌! వెనుకనున్న సామ్యములను కనుగొనేటట్లు చేయట

ఉ) జీవులంటే గొౌరవభావము భూతదయ (సోత్సహించుట

ఊళ. విజ్ఞానాస్తు పరిశోధనల (_పణాశిక తయారుదేసే (పళ్నలు (యోగాల నమూనాలను రూపొండించే కళను బోధించుట

బు) సావక్యము పట్ట విమర్శనాత్మక దృక్పధాన్ని 'పెంఫొండించుట

బూ (క్రింద వ్వియబడిన జీవళాస్త్రము గూర్చిన భావాలను 'పెంపొండించుట ల బొల కాతాద్దాల నుంచి జీవళాస్త్రము “పెరుగుతూ ఊంది జీవము గూర్చి సమా ధానాలు డోరకని చాంా పళ్నలున్నాయి. [కొత జ్ఞానమ్ను పెరిగేకొద్దీ జీవము గూర్చి మన అభి[ప్రాయాలు మారుతుంటాయి

2 జీమాస్రు సందింధమైన జ్ఞానము (ప్రపంచములో. వివిధ (ప్రదేశాలలో వనీ చేస్తున్న శాస్త్రజ్ఞుల కృషి ఫలితము దాని అనుసరణ అంతర్జాతీయంగా వుంటుండి

8 _జీవాస్త్రము పరిశీలన |[పయోగాల మీదే కాకుండా (పశ్న (ప్రాక్కల్సనలు రూపొండించుట [ప్రాక్కల్పనలను పరీక్షించుట మరియు వ్యక్తుల మధ్య అభ్మిపాయ మార్చిడిలమీద ఆధారపడి ఉంటుండి

శీ. భౌతిక రసాయన గణిత ళా స్తాలలోని అభివృద్ధి జీవస్త్ర అలివ్కడ్డికి తోడ్పడుతుండి ఈ [ప్రణాళిక టోఫంపబడే విషయం మిదే కాకుండా ఆ విషయాన్ని ఏ విఢ

ముగా టోధింఛాలి అనే అంశానికి ముడిపడి ఊండి ఈ (పణాళిక విద్యార్థులకు

[స పాఠ్య పుస్తకములు ఉపాధ్యాయులకు మార్గదర్శి పుస్తకములు (పయోగదీఎకలు పరికరములు రసాయన పదార్థములను తయారుచేయటకు సూచనలు గల పుస్తక మును (పచురించిండి న ఈ హ్‌ నఫిల్డ్‌ భౌతికశాస్త్ర _సణాళిక ఈ ,_పణాళిక (కింద స్మూతముమై ఆధారపడింది రివ సంవత్సరము తర్వాత విద్యారంగము నుంచి బ్యమ్కమించే విద్యార్థులకు విజ్ఞానళాస్త్రములో ఒక భాగాన్నే అండివ్వపండా సంపూర్ణమైన విశ్వసనీయమైన బుజువైన కోర్సును అండివ్వాలి విద్యార్థులకు అనేక విజ్ఞానకాస్త్రశాఖల నుండి సంబంధము లేని అనేక విష యములు అండివ్వడం మానివేసి వారికి ముఖ్యమైన కొన్ని మ్మాతమే సూ కాలను అండిచ్చినట్టయితే విద్యార్థి ఆ భావనలను తన స్వంతం చేసుకొని తనముందు జీవి తంలో వాటిని వాడుకంటాడు ప్రకృతిలో కొట్టవచ్చిన ట్లగుపడే కొన్ని దృగ్విషయాల గూర్చిన సూక్కుమైన అనుభవాత్మక పఠనానికి పునాది వేయాలి దానికి పరిశోధనను ఆథారం చేయాలి విద్యార్థులు కెలుసుకోవడంతో ఆనఫ్రోక్షండ్రా ఫ్ఞానాన్ని అవగావాన కేస్తుకానేటట్టు చేయాలి ఫెచర్చవల్న ఫళదమైన విషయా లేమిటంఖే భౌతికళాస్త్ర కార్య కమము సంపూర్ణంగా ఉండాలి. ॥ విద్యార్థుల సహజ కుతూహలం మై ఆ కార్మకమమ. నిర్మించబడాలి తరగతి బయట (వపంచానికి ఆ కార్యకమము సంబంధించి ఉండాలి 4 ఈ కార్యకమము ఆధునిక విజ్ఞానశాస్త్రముయొక్క విశాల చికాన్ని శాస్త్రజ్ఞుల చింతనారీతులను పరావర్తనం చెయ్యాలి ర్‌ ఈ కొార్యకమాన్ని అనేక విషయాలతో గుచ్చె త్తకుండా విద్యార్థులు స్వంతం చేస్పుక్షునే కొన్ని ముఖ్యమైన భొవాలతో నింపాలి 7 8 “పి అకగాహన కొలజకె పాటుపడాలి

క్షేశై9 7 పరిశోధనా ఊఎరిని ఈ కార్యకమము పెంపొండింవాలి ఈ (ప్రణా?ికి ముఖ్యోద్దెళము విజ్ఞాన కా స్తానికి విపరీతమైన (పాముఖ్య మివ్వడంకాదు అందరికొంకు విశ్శానళాస్త్రము అనే భావాన్ని ద్మష్ట్‌లో ఊంచుకుని సాధారణ విద్యలో దానికి సముచిత స్థాన మివ్వడమె ముఖ్య లక్ష్యము ఈ (పకాళక చెయ్యడంద్వారా అవ్యుంచడం అనే న్యూలతానికి ఎక్కువ (పాధాన్యత ఇస్తుంది దీనిలో విద్యాద్థల పళ లకు సమాధాన మివ్వకుండా ఇతర [పశ్నలద్వారా వారంతటవారే సరైన సమాథానాన్ని కనుగొనేలా సహాయ మండివ్వబడుళతుంది ర్క (యణాళికలో సామ్మగి ఎదు సంపుటిలలో ఉపాధ్యాయుల మార్గదర్శి ౭ (పతి సంవత్సరము ఒక సంపుటి (ప్రయోగ దీఎక లి (వయోగాత్మక కృత్యముల కొరకు చాలినన్ని సరికరములు 4 విద్యాష్థలకు పరన పుస్తకములు ఇంటిపని తరగతి పనికొరకు నికేశరపబడిన సమస్యలున్న సంపుటబులు ల్‌ వివిధరకోలైన టబోధఢీనోపకరణములు ఇళ ఇ విజ్ఞానశాస్త్ర పార్యపణాళిక కొరారి కమీసన్‌ సూచనలు (సాథమిక దళ శాస్త్రీయ పద్ధతి ద్వారా జీవ భౌతిక వాతావరణముల నంచి బహిర్షతమెన దతాంశము న్మూతములు మరియ (ష్మకిబుల గూర్చిన సరైన అవగాహ మ అటి నను విద్యార్థులలో 'పెంపొందించుట ఈ దళ ముఖ్యలక్ష్యము (పతి (పాథమికి పాఠళాలలోను విజ్ఞానళాస్త ఉపకరణాల నుంచుటకు సదుపాయ ముండాలి (పతి ఉన్నత (ప్రాథమిక పాఠశాల ఒక (ప్రయోగ ఉపన్యాస తరగతి గదిని కలిగి యుండాలి కేగి

130 'శ్రిండి (ప్రాథమిక దళ (1076౯ మామడ 5 28కి) ఈ డళలో విజ్ఞాన శాస్త్ర పణా*ీక విద్యార్థుల సాంఘిక భౌతిక జీవ వాతావరణముమీద కేం1[దీకరింపబడాలి 9 -ఒకటన శెండవ తరగతులలో పవిస్యభత ఆరోగ్యపు టలవాట్ధు మరియు పరిశీలనాసక్తులకు ప్రాముఖ్య మివ్వాలి శి మూడవ నాల్దివ తరగళులలో మై చెబ్బన వాటిని తిరిగి చెపుతూ పారిబుద్ధ్యము వ్యక్తి ఆరోగ్య స్యూూతాలను కూడా వాఠ్య (వజాశికలో ఇమడ్చాలి 4. ఈ దళలో వృషయి జంతువులకు సంబంధించిన భాగాలను నియంతగా (ప్రారంభించాలి క్ర రోమన్‌ అక్షరాలకు సంబంధించిన విషయాన్ని పాఠ్య_పణాశికలో ఇమిడిస్తే విద్యార్థులు అంతర్జాతీయ సూచిక నుపయోగించి సంకేతములను పటాలను గణిత పట్టికలను చదవటం చేర్చుకుంటారు దానివల్ట వాటిని (ప్రాంతీయ భాష ల్లోకి అనువడించటానికి అయ్యే ఖర్చు తగ్గుళుండి ఉన్నత (పాథమిక వశ (3 బం? లము. నకల) ఏ ఈ దశలో జ్ఞాన సముపార్ధనము తార్కికంగా ఆలోచించడం ముగింపులను రాబట్టిటం నిర్ణయాలు చెయ్యడం ఆనే అంళాలను నొక్కి చెప్పాలి 2) విజ్ఞానళాస్త్రము భౌొతికళాస్త్రము రసాయనకాస్త్రషు జ్వీవళాస్త్రము ఖగోళశళాస్త్రము భూగర్భ శాస్త్రము అనే అంకాలుగా బోధింపబడాలి సాధారణవిజ్ఞానళాస్త్ర పోకడ జయ్యప్రదం కాదు శాఖీయ పోకడ (136 2 185 తీంవంం2యేి మ్మాతమే ఫలవేంతముగా ఉంటుంది ఇ) ఇగోళళాస్త్రము ఊత్తమ. విజ్ఞానొస్త్ర విద్య నిస్తుంది గాబట్టి. దీనిని కూడా (ప్రారంభించాలి కి 5 వ తరగతి నుంచి భారతీయ పంచాజ్ఞమున. ర్యాతి ఆకాశము పరిశీలిస్తూ పరించడం హెరంధింఛాలి క _ నూధ్యమిశ వశ (56001610 స్‌(28ల ఈ దళతో భౌతిక శాస్త్రంలోని ఆధునిక మార్పులు పాఠళాలా విజ్ఞునూస్త్ర పణాశకలో వ్యక్తం చేయాలి డి రసాయన? స్త్రంలో ఏకికరణ భావాలకు పాముఖ్య మివ్నాలి విష యాన్ని కంంతా చెయ్యడానికి ప్రాముఖ్య మివ్వకూడదు పరిశ్రమలలో రసాయనశాస్త్ర

క్ష వినియోగాన్ని పముఖంగా వివరించాలి 8) జీవళాస్త్రము నంటివున్న పుఠాశతన దృష్టిని తొలగించాలి దానివి కచ్చితమైన పరిశీలనలు సంఖ్యాత్మకిముగాను గణిత సహాయముతోను చేణన విశ్హే షణమీద నియమబద్ధమైన (పయోగాలమీద ఆధారపడ్డ పఠశోధనా పద్దతి అనే భావాన్ని పెంపొందించాలి క) భూసంబంధశాస్తాాలను కూడా ఈ దశలో పారంభించి భూగర్భకాస్త్రము భూగోళళాస్త్రాాలను సమీకృతం చేఎ బోధించాలి ఉన్నత మాధ్యమిక దశ ఈ దశలో విజ్ఞానళాస్తా9న్ని విద్యా ధలు నిర్బంధముగా నేర్చుకోరు విజ్ఞానౌొత్తం ఈ దళలో ఐచ్చిక (02 022) మవుతుంది ) భౌతికళాస్త్రము రసాయనళాస్త్రము జీవళాస్త్రము భూగర్భశాస్త్రము

గణితము అనే వానిలో విద్యార్థులను ఏవో కి విభాగాలన. ఐచ్చికంగొ వొంపిక చేసు కునే వీలు కల్పించాలి

లి / అంతకంటె విజ్ఞానళాస్త్రళాఖలు ఒక మానవాస్ర విభాగాన్ని (యు23 168) జోడించి ఎంపిక చేసుకునేలా చేస్తే మరీ మంచిడి

(ప్రావీణ్యము కల విద్యార్ధులకు (పత్యేక మైన విజ్ఞానా స్త్ర (పణాశకలికు. (కిండీ మాధ్యమిక దళలో విశ్వవిద్యాలయాలకు అనుబంధమైన లేక దత్తత చేసుకొన్న కొన్ని ఎంఎకచేసుకొన్న పాఠశాలలలో [ప్రారంభించాలి (గ్రామీణ [పాంకాలలో విజ్ఞాన శాస్త్రము వ్యవసాయరంగానికి మడి పెట్టాలి దానివల్శి జీవళాస్తా?నికి భౌతికళాస్తాం నికి గల సంబంధము విశద మవుతుండి ఆ (ప్రాంతాలలో విద్యార్థులకు కాస్త్రీయపర మైన వ్యవసాయానికి సంబంధించిన భావాలు (ప్మక్రియలతో సంబంధము కల్గించాలి పర్మిళమలు ఎక్కువగా ఉన్న [ప్రాంతాలలో అనుసరించే విజ్ఞానొస్తు పాఠ్య పణా శికలో సాంకేతిక పర్మిశమ సంబంధమైన [పయోగాత్మక విజ్ఞానాస్త్ర విషయాలకు [పాఠధాన్య ముండాలి అడి (గ్రామీణ (ప్రాంతమైనా లేక పార్మిశామిక (ప్రాంతమైన రెంటి లోను విద్యార్థులు సాధించవలణన స్థాయి ఒకే రీతిలో ఉండాలి

జ్ఞానాన్ని అందించుట నైపుణ్యాలను పెంపొండించట సరియైన వైఖరులను అభిరుచురిను వీలువలకు 'పెంపోందించుట అనే మై మూడు ముఖాలుగల (స్యకియయే విద్య కాని మన పొరళాలలు చా౮ా థాగం జ్ఞానాన్ని అండించటంతోనే సంతృ ప్తి

122 పడుతున్నాయి _మిగిలిన రెండు ముఖాలకు (ప్రాముఖ్య మివ్వడంలేదు. నేడు విజ్ఞాన శాస్త్ర సంబంధమైన జ్ఞానం ఎక్కువగా పెరిగిపోతోంది అంతేకాక దానికి సంబం ధించిన మూల భావనలు అనేకములు తిరిగి రూపొండింసబడుతున్నాయి. కాని (ప్రస్తుత పార్య ప్రణాిక తత్సంబంధమైన అవసరాలను తీర్చేడగా లేదు అడి పురాతనమై పోయిండి నేటి పాఠళాల పార్శ్మపణాళకలో ఉపయోగంలేనణ. విద్యా సరంజామా చాలా ఉండి దానిని తీంవేసి విజ్ఞానూస్త్ర పాఠ్య్యసణాశికను ఆధునికీకరణం చేయాలి ఇల విజ్ఞానశాస్త్ర విద్య గురించి అంతర్జాతీయ వి్‌ణ్యా, వైజ్ఞానిక సాంస్కృతిక సంఘ (౮౫౫500) సూచనలు 964 లో 2560 పణా?కా సంఘము భారతదేశ పాఠళాతలలో విజ్ఞాన కాష్హ్ర విద్య మెరుగుసరచుటకు ఈ (కిండి సూచనలను వివిధ -విజ్ఞానకాస్త్ర కాఖల వారీగా చేఎండి మాధ్యమిక హిరళాలలలో భౌతికళాస్త్ర బోధన సమకాలీన స్థాయిలో ఊఉండడానన్నిక్తి జీవశాస్త్ర రసాయనళాన్త్ర జోధనలు కూడ ఆ స్థాయికి వచ్చేటట్లు ఉద్దీపన కలుగచేయడానికి విద్యార్థులకు ఆధునిక జీవనము మరియు సాంకేతిక విధానమునకు పరిచయం _చేయడాంకి భౌతికళాస్త్ర విషయములో (005 61) సరమాణు మరియు కేర్యదకము గూర్చిన [ప్రాథమిక జ్ఞానమునకు ఘనస్థితికి సంబంధించిన భౌతికళాస్తాంనికి రేడియో ఎల్ఞానిక్స్‌ పరనమునకు (ప్రాధాన్యత నివ్వాలి పై విషయాలు ఆధునిక జీవనమునకు సంకేతన విధానాలకు ఆధార మివ్వడమే కాకుండా ఆధునిక విజ్ఞానకాస్త్ర ప్రపంచానికి కూడా ఆధారభూతమౌతున్నాయి 9 అందకు విద్యార్థులు భౌతికళాస్త్రాన్ని పరించాలి 6 నుంచి 8 వ తరగతి వరకు భౌతిక శాస్త్రములో అన్ని విభాగాల గురించిన జ్ఞానాన్ని విద్యార్థుల నీ న!

గీషె3 కివ్వాలి ఎందుకంటే 8వ తరగతి తరువాత చాలాఘండి వీటో = వృత్తిలో పవెిస్తారు ౨ 0వ తరగత్సల్లలో కూడా ఇంతకుముందు చెబ్బన విషయాల్ని పునరావృత్రం చేయకుండా అన్నివిభాగాల గూర్చిన విసృత జ్ఞానాన్ని విద్యార్థుల కివ్వాలి 8 భౌతికళాస్త్రాన్ని అధ్యయనం చేసేటప్పుడు ఇంతకుముందు వరించిన విషయాలు సంంచబోయే విషయాలకు ఆధారమయ్యే (క్రమమును పాటించాలి ఉదా పరమాణు భౌతికళాస్త్రం చడివేటప్పుడు విద్యార్థి అరతకుముందు పదా ర్ధము గూర్చి నేర్చుకున్న నిర్వచనాన్ని స్పష్టీకరించుకొంటాడు 4 భౌతికళాస్త్ర బోధన గణిత రసాయన జీవశాస్త్ర బోఢనతో ముడి పెట్టాలి దినివల్ల ఆయా శాస్త్రముల పరస్పరాధారములు విద్యార్థుల కవగతమవుతొయి క భౌతికళాప్ర పరనములో వర్ణనా పద్ధతులతోబాటు దృగ్విషయాల విళడీకరణమ మౌలిఖ భావనలమీద ఆధారపడేలా బేసి -విద్యాద్ధలకు వరిచయం బ్వెయాణలి 8 అధునిక జీవనములోను ఉత్పత్తిలోను. గల భౌతికళాస్త్ర అన్వయము అతో విద్యార్థులు పఠిచితులు కొవాలి 7 పాఠ్యపణాశికలో నిర్దేశింపబడిన ఆధునిక పరిశోధనలతో తరగతిలోను బయటాకూడ విద్యార్థులు పరిచయం చేయబడాలి విద్యార్థులలో భౌతిక శాస్త్ర వృడ్ధిని అనుసరించాలి అనే తృష్టను ఉద్దీపనం చేయాలి 2. రసాయనశాస్త్ర విద్య అటి భౌతికళాస్తాంనికి రసాయన ళాషస్తానికి చాల పరస్సర సంబంధము౦ది పరమాణు నిర్మాణ ఎద్ధాంతము వల రసాయనశాస్త్రంలో మాంగడలీప్‌ అవ ర్త పట్టిక గూర్చిన లోతువిషయాలు అవగత మయ్యాయి ఆధునిక రసాయనళాత్రము గూర్చిన మౌలికభావాలను బోధించాలి

కిప4 విద్యార్ధలలో రసాయనకాస్త్ర సంబంధమైన అభిరుచులు విజ్ఞానకాస్త్ర చింతసా పదతులు వైజ్జానిక సాంకేతిక సమస్యా పరిషృరణ పద్ధతులు ఛి లా.

పెంపొండించాలి విద్యార్థులలో వైజ్ఞానికళాస్త్ర _ దృిక్సథము. విశాల మయేటట్లు చూడాలి

8 ఆధునిక రసాయనశాస్త్ర జ్ఞానము క్షీష్టమైనడి అడి కొంతవరకు జీవ శాస్త్రాన్ని అర్థం చేసుకునేందుకు ఉపయోగపడుతుంది కాబట్టి ఆ కాన ములో కొంతయినా విద్యార్థులు నేర్చుకోవాలంటే దానిని రెండు దశలుగా అంటే మెదటి ఎనిమిది సంవత్సరముఅను ఒక దళ తరువాతి మూడు సంవత్సరములకు రెండవ దళగాను విభజించాలి

8 మూలరసాయన శాస్త్రాన్ని మొదటి దళలో బోధిస్తున్నప్పుడు విద్యా ర్థులకు అణు-సరమాజు బద్దాంతము రసాయన సంకేతములు సమీకర ణముల గూర్చిన జ్ఞానాన్ని పరిచయం చెయ్యాలి. రసాయన బంధనము గూర్చిన జ్ఞానముతో వారు ఆవ శన పట్టికను బాగా అర్థం చేసుకొంటారు

4 రెండవ దశలో విద్యార్థులకు పరమాణు నిర్మాణము దానిని దృష్టిలో ఉంచుక్తన్సి ఆవర్తన స్యూతము మరియ ఆవర్తన పట్టిక పఠనము పరి చయం చేయబడాలి

5్‌ పరమాణు నిర్మాణ సిద్ధాంతాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని విద్యుడ్వి శ్లేషణ వియోజన్వ్వ్సు రసాయనబంధచము (దావణముల గూర్చిన విషయాలను (ఫాఠరంభింభాలి

ర మాఢ్యమిక ప్రాకాలలో విద్యార్థులు ముఖ్యమైన రసాయన పర్మిశమలు నిత్య జీవితాలలో ఆ పర్మిశమల ఉత్పాదకముల ఉపయోగము గూర్చి తలుసుకోవాల్రి దానికోసం వారు రసాయన సమతాస్థితి రసాయన చర్యల వేగము ఊక్పేరకములు గూర్చి మౌ లికభావములు నేప్పకోవాలి

7 కరృన రసాయనఃస్త్ర నియమములకు ఉన్నత స్థానం ఇవ్వాలి ముఖ్యంగా సమయోజనీయ ఐం ఫము గూర్చిన జ్ఞానంతో వారు పరిచయం చేయబడాలి

కే 8 విజ్ఞాన కాల వివిధ కోర్సులలో ఎద్ధాంతము జ్ఞానముచే ఒక సమైక్య సామ స్త్యముగా ఏర్పడినపుడు అడి వైజ్ఞానికళాస్ర జ్ఞాన మవుతుండి అనే భావమును గణనలోకి తీసుకోవాలి న! 3౩ జీవశాస్త్ర విద్య జీవనముయొక్క_ సారమును పరించుటకు (కొత్త భౌతిక రసాయన కాస్త పద్ధతుల నవలంబించుఎవల్ల జీవళాస్ర్రమునకు సంబంధించిన అనేక పొతభావాలు జీవ రసాయనం మరియు జీవ భౌతిక కా స్తాలలో పరిళోథన నాధారం చేసుకుని (కొత్త రీతిలో విశదీకరింపబడుతున్నాయి దీనివల్లే అణు జీవకాస్త్ర ముద్భవించినడి జీవ రసాయన విశ్రేణమువల్ల శ క్తి అనేడివిడుదల బడిలీ బంధము అనే బహుదళల (ష్మకియగా వర్ణించబడుతుంది పై వానిని దృప్టిలో ఉంచుకుని యునెస్కో. (ప్రణా శికా సంఘము పారళాలలో జీవశార్త విద్య గూర్చి ఈ (కండి సూచనలు చేసింది. [పతి దేళములోని (పతి పౌదనికి అతని భవిష్యత్తు ఎలా తీర్చబడుతున్న ప్పటికీ ఆధునిక జీవళాస్త్రము యొక్క- సాధారణ నియమములను తెలుసు కొని అవగాహన చేసుకొనుటయే గాక అతను సరైన రితిలోను విశాలం గాను ఆలోచించి పెన చెబ్బన జీవకాస్త్ర స్మూతిములకు తగ్గట్టుగా నివ సించాలి జీవళాస్త్ర విద్య ఆధునిక విజ్ఞాన (ప్రఎంచ దృష్టిని రూపొందించి మూఢ నమ్మకాలను అధిగమించడానికి సహాయం చేస్తుంది 2 మాధ్యమిక మరియు మాధ్యమికోన్నత పాఠశాలలో జీవశాస్త్ర పార్య [ప్రణాళిక కణము జీవ (ష్మకి గు జీవియొక్క. వ్యక్తి వృద్ధి జీవికీ పరి సరానికి గల పరస్పర సంబంధము అనే విషయాలపై శేంతీకరించాలి స్వరూపశాస్త్ర విషయాలతో పాఠ్యపణాళికను నింపివేయకూడదు అలాచేస్తే సాధారణ జీవశాస్త్ర నియమముల అవబోధనకు సృజన్మాకియ ఉద్దీపనకు అంతరాయం కలుగుతుంది మొత్తము విషయమంఠా (కిడి జీవుల ఉదృవన అనే విషయం దృష్ట్యా జీవ పపంచ అభివృద్ధి అనే సాధారణ భావముమై ఆధారపడేలా చేయాలి 8 ఆధునిక జీవకాస్త్ర సాధనలను ఆచరణాత్మక 1వయోజనమునకు

136

ఉపయోగించడానికి ఎకువ (పాధాన్యత నివ్వాలి దీనివల్ల పరనయి జీవ అచరణములతోను పకృతి వనరుల సంరక్షణ నరియైన ఉపయోగము అనే కృత్యములతో ముడి పెట్టబడుతుంది

4 ఆధునిక బివళాన్ర్ర జ్ఞానము విద్యార్థుల [భత మరియు అకోగ్యకాస్తు సంబంధమైన మౌలిఖ అనుభవాలను ఉద్దీపన చేయాలి అంచి విద్యార్థులు శుభత నియమాలను (పజల దృష్టికి తీసుకవచ్చేల మరియు వారు నివాస ప్రదేశాల ఆరోగ్య సంరక్షణలో పాల్గొనేలా చేయాలి

5 ఆధునిక జీవశాస్త్రము భౌతిక రసాయనళాస్త్రముల సహకారముతో వృద్ధి పొందుతుండి భౌతికశాస్త్ర రసాయనశా స్తాలలోని శిక్షణాస్థాయి+ వల జీవశాస్త్ర అవపోధ్రము నిర్ణయింపబడుతోండి కాబట్టి విద్యార్థులకు గణితము మరియ విజ్ఞానళాస్త్ర శాఖలన్నిటినిలోను శిక్షణనిశ్సే దానివల్ల జేవకాస్త్ర అవబోధన జయ[(పదంగా ఉంటుండి

6 పొరళాలలలో జీవమాస్త్ర విద్య (పకృతి మరియ పయోగాల పరిశీలనకు కావివ్వాలి దానివల్ల వారు (పకృతి దృగ్విషయాలకు సమీ స్తారు అంతేకాక మొత్తము జీవళాస్త్ర విద్ద యొక. పద్ధతులను నేర్చు కొంటారు

" షాఠకాతలో జీవశాస్త్ర విద్య తాజా ఉవిష్కరణములను సాధనలను ఇముడ్చుకొని ఉండాలి ఆధునిక జీవశాస్త్రము. జీవసారము జీవుల వృద్ధులను గూర్చిన మన భావనలకు సత్తువ కలుగజేస్తుంది ఉపా రా్థియుడు జీవశాస్త్రములో తాజా పదిణామమును సమకూత్చుకుంటూ వంగేసముకాశన స్టాములో ఉపన్యాస మివ్వగలడు విద్యార్థులలో అభి రుచులను. శేశె త్రించగలడు

క? అఘు సమాధాన పరీక్షాంములు “సంయుక్త సూష్మదర్శిని “ఎలక్ట్రానిక్‌ సూకదర్శిని ఫీని మధ్య గల లేడా లేమి 8 ఎల్లో జ్ఞా (గీన్‌ వర్షన్‌ పాఠ్యగంథాలు కాకుండా ఏవేని రెండు వి యన్‌ సి యన్‌ పొఠ్యపణాళిక సొమ్మగిని తెలుపుము - (ఉ౮ 82) లె. పొఠ్య్మపణ్లాఃక తయారుచేయునపుడు అనుసరించు. ఏకకేర్యదక పద్ధతిని సోదాహరణముగా [వాయము ఉ _ చార్మితక పద్ధతి ననుసరించి వోధించుటకు అనుకూలమెన ఒక విషయమును [(వ్రాయము దీనివలన రాదగు రెండు అభ్యసన ఇలితములను (వ్రాయము ఉ ౮ 82) క తైవ్‌ ౮5 వారు [ప్రచురించిన రెండు రకములైన పాయ్యసొమ్మాగిని పేర్కొానుము (4ఉ 8) 6 మాధ్యమిక పారళాలలో విజ్ఞానొత్త్ర బోధనపై రష౭500 వారు సూచించిన రెండు ఎఫాప్పలను (వాయుము ఉల కి 7 వవ ౮$ యొక్క వధాన కార్యాలయ సాన మెక్కడ 8 3 ౮5 వారు రూపొండించిన ఒక పుస్తకము పేరును తెలుపుము (4౮8 8 విజ్ఞానొస్త్ర [పణా+రను అమర్భుటలో ఏకకేం్యదక పద్ధతి ఉపయోగమును జా ఛి వివరింపుము (46౮81 8 ఈ [కిందివానిని విడమ-చి [వాయము ) లాజంంం 2 ౩56 ఏ య॥వళతు 4 550 8ి

136 0 విజ్ఞానకాస్త్ర పార్యపణాళిక తయారి కేందీకృతమైనచో వచ్చు రెండు లా (పయోజనములక. రెండు నష్టములను పేర్కొనుము ఎ ఉల 80 పార్యపణా?క నిర్మాణములో ఉద్భవించిన నాలుగు అధునిక పోకడలను ేర్కానుము 2 భీమాస్త్ర హపార్యపణాళికను ఏ ఆధార సూూతముల (లుల) చుట్టూ నిర్మించవలెను (&ఉ౩౮ 80 సంక్షి ప్త సనూథాన పరిక్షాంశములు షాఠళాల స్థాయిలో జీవశాస్త్ర పణాళికను అభివృద్ధి చేయటలో సామాన్య ముగా అకుసరీంచు మార్దదర్శక సూ తములేవి (ఉ ౮ 81 2 _పాథమీక పాఠళాల దశలో పరిసరీయ అధ్యయన (297 ₹0206944 ఏకే 69) భావన అనగా నేమి (ఉ౮ 82 8 నఫీల్డు “0 స్టాయి లేక *ఉె” స్థాయి జీవళాస్త్ర పౌఠ్య (గ్రంథములు ౦౮ దాయ శాస్త్ర గంథములకన్న ఖిన్న మెట్టు అగును ఉ ౮౩౮ 92) 4 ౮0౦ 10 లేక వకకేం్యదక పద్ధతి ననుసరించి విజ్ఞాన శాస్త్ర పార్య (వకాణ నుంచి ఏకకేం్యదక అమరికను రెండు ఉదాహరణలతో విశదీక రించుము (7౮ 80) ర్‌. జీమౌస్త హిఠ్య (పణాశికాభివృడ్ధిలో వచ్చిన రెండు ఆధునిక పోకడలను విశదీకరించుము 57589) 4 35 605 వార తయారుచేసివ జీవకాస్త్ర ఉపాధ్యాయుల యొక్క చేతి పుస్తకము యొక్క పరీధెనీ వివరింపుము ఉల౮ 8

శ్ర39 7 25 0 క మధయ సాధారణ పాఠ్య గంథముల. మధ్యగల రెండు కేడాలను వివరింపుము ఉల 81 క్రి ఏదైనా జక తరగతికి నిక్టేంంపబడిన జీవౌస్త్ర పాఠ్య పణాశికలో గల దుర్శలాంశములను పేర్కొనును. వాటిని సీవెట్టు తొలగించెదవు ఉల 8 $ _ భారతదేళములో విజ్ఞాన శాస్త్ర పాఠ్య్యపణాళికను పెంపొండించుటకు జరిగిన 1పయళ్నాలేవి స (64౮ 80) 0౧ ౨౩5౮న యొక్క (పయోగాభాక్షస్టములు విద్యార్థురి కొజకు ఏ విధముగా రూపొండించబడినవో తెలిపి ఓక ఉదాహరణ నిమ్ము ఉ౮ 80 విజ్ఞానొాస్త్ర (పణ్లాిక్క నిర్మించుటలో 35 65 గాని నీల్టు గొని ఉపయోగించిన రెండు పద్ధతులను విళదీకరింపుము గ! 8 అధాాణనన్‌ ఈ వ్యాసరూప షరీన్హాంశములు పారళాల విజ్ఞానొత్త్ర విద్యను గూర్చి కొరారి. కమిషన్‌ కనిపెట్టిన విషద్గూలు చేఎన సిఫార్సులు వ్‌వి ఈ సిఫారసు లెంళపరకు మీ ర్మాన్టములో అమలు జరుపబడినవో పరిశీలింపుము యట కె 2 35 0 3 పార్య్మపణాశక (గంథములలో విచారణ దృకృథమును (24 5 తఖైమింఖపే) ఎట్లు/పొందుపడచుట జరిగినదో వివరింపుము 8 జీవాత్ర పార్య[పణాశికను కమముగా అమడ్చు _ వివిధ వద్ధతులను వివరింపుము. నేడు అమలులో యన్న మాధ్యమిక పాఠకోలలోనీ జీవొత్రే పార్య సణా*కలు పైన చెప్పబడిన పద్ధతులను దృష్టిలో నుంచుకొని నిమర్శింపుము (708)

140 |! మాధ్యమిక స్థాయిలో జీవశాస్ర్రమునకు విషయము నెంపిక చేయటకు సూతములను పాటింపవలయును ఆ సూూతములను దృష్టిలో నుంచుకొని నేటి మాధ్యమిక పాఠళాలలోని జీవకాస్త్ర పాఠ్య (పణాళికను విమర్శింపుముఏ 67౮5 80 5. ఒవశాస్త్ర పార్య [పణా?క అభివృద్ధి చేయటలోనున్న రెండు ఆధునిక పోకడలేవి అధ్యాయము -= శీ వనాలా న్టి్‌9 కనము ౧74వ ల ఉడక 0 ప 4కి. సక్షన్‌ చెబ్బనట్లు పరీక్షింపబడని జీవితం జీవిచయోగ్యమైనడి కాదు ” విద్య వ్యక్తులలో'శ్వర్రప్తూర్ణ మనోవికాసాన్ని కలిగ్గించుటకు ఒక ముఖ్య సాధ న్ను అడి విద్యార్థి మూ _ర్రిమత్వమును (00508012 ట్‌ అన్ని కోజాలలోను సరి మైన మార్గములో వృద్ధికేయట కుపయోగపడుతుండి మూ ర్తిమత్వము అంబే ఏమిటి. డినిని అర్థం చేస్పకోవాలంటే మూ శ్రిమత్వ (పకారతల కెయం॥ ఓ ఇండేం 69) ను గూర్చి కెల్ళుకోవాలి. మూరిమత్వములో. పడు (పకారతలు ఉన్నవి అవి )) న్వరూషళాస్త్ర సంబంధము (వెళంగాషేం 09101 ్సె బి శరీరధర్మ సంబంధము (౫% 0 68 02 ) లి బా శ వైఖరి ల్‌ అభిరుచి 6) సహజ సామర్థ్యము (43+ గకం) 7) చిత్తవ్చ త్రి (గౌంయరం8002 ))

క్షే ఒక విద్యార్ధి యొక్క మూ రిమత్వము సంపూర్ణంగా వృడ్ధి పొందాలంటే దానిలో యున్న ఫై చెబ్బన ఏడు [పకారతలు వృద్ధి పొౌండినపుడే మూ ర్రిమత్వముకు సమతుల్యత లభిస్తుంది సమతుల్య మూ ర్హిమత్వ వృద్ధి అంతిమ లత్యమైతే విద్య ఆ లక్ష్యసాధనకు ఒక ముఖ్యమార్గ మవుతుండి ఈ అంతిమ లక్ష్యసాధనకు విద్యలో ఇమిడియన్న వివిధ ఛా స్తాలు తమకు కేటాయింపబడిన పరిధులలో తోడ్పడతాయి. ఈ లక్ష్యసాధన ఒక రోజులో జరిగేపని కాదు అనేక సంవత్సరాలలో గట్టిగా చెప్పాలంటే ఒక వ్యక్తి జీవిత కాలంలో కూడా మై చెబ్బన లత్యాన్ని సంపూర్ణంగా సాధించలేదు కొని విద్య బోధ నాభ్యసనవల్ల విద్యార్థి మూ ర్తిమత్వము ఏదో కొంతవరకు వృడ్ధి చెందుతూనే వుంటుండి అడి వృద్ధి చెందటమే లక్ష్యం కాబట్టి అడి సరియయిన మార్షంలో వృడ్డి చెందుతోందా లేదా అని మనం తరచుగా తెలుసుకోవాలి అడి ఎలా తెల్సుకుంటాము? విద్యార్థిలో మూ ర్తిమత్వము మనం చెప్పే విద్యవల్ణ వృద్ధి చెందుతోండి అనేటందుకు సాజ్యాలు కావాలి ఆ సాక్ష్యాలు సేకరించడానిక్రి ఒకి ప్యకియ కావాలి ఏర్పరచుకొన్న లక్ష్యం సౌధించబడిందా లేద్వా* పూర్తిగా సాధింపబడకపోతే ఆ లవ్యం ఎంతవరకు సాధింపబడిండి అనే విషయం తెలుసుకునేటందుకు కావలణన సాజ్యాలు సేకరించే (స్మక్రియనే మాల్యాంకన'మంచారు ఒక లక్ష్యాన్ని సాధించడానికి ఏదో ఒక సాధనము నుపయోగించాలి ఆ సాధనమ వల్ల లక్ష్యణద్ధి జరగకపోతే మరొళ సొధనము నెంఎక చేసుకోవాలి మూల్యాంకనము లత్ష్యము సాధించబడిందా లేదా అనే విషయాన్ని తెలుపుతుంది షజ్ఞ ౦గా చెప్పాలంటే ఎంఎక చేసుకున్న మార్గం ద్వారా రూపొందించ బడ్డ లక్యం సాధించబడిందా లేదా అనే సంగతి మూల్యాంకనము వల్ల తెలస్తుండి అంటే మూల్యాంకనను లక్ష్యసాధన గూర్చే గాక ఎంఎక చేయబడిన సాథనాలు సరి అయినవా కావా _ప్రభావంతమయినవా కావా అనే విషయం గూర్చి కూడా సొషా లను సేకరిస్తుంది విద్యా (ష్మకియను విశ్లేషణం చేస్టే దానిలో లజ్యాలు సాధనాలు సొడ్య సేక రణ ఇమిడివున్నాయని తెలుస్తుంది ఈ మూడు ఒక దానికై ఒకటి అధారపడి ఉంచాయి ఈ మూడింటి సంబంధాన్ని [కింద చూపబడిన [తికోణంలో సూచించ వచ్చు

కేకల లక్ష్మ్యుములు (9్కజు ?6) (గమ్యుములు లే అంత్యములు) _ (ళ్యసనానుభవములు) (సాఖ్యలు) (ఖు ౩8 లుం? లయం) (2166906)

(సోధనాలు (మూల్యాంక నము) విజ్ఞానళ్షాస్త్రమ్ముల్రో కని ఏ ఇతర ళాస్త్రంలోకాని కొన్ని లజ్యాలను దృష్టిలో పెట్టుకొని పాఠం బోధింపబడుతుండి ఆ లక్ష్యాలను సాధించడానికి అభ్యసనానుభ మ్హులు (షపాధ్యాద్హుడ్చు విద్యార్థి ఒక బోధనా పద్ధతి ద్వారా కొన్ని భావనలను దృష్టిలో ఉంచుకొని జేయ కృత్యములు) సాధనము లవుకాయి ఆ అభ్యసనానుభన ములు ఏర్పరచుకొ న్న లజ్యాలను సాధించాయా లేదా లేక ఎంతవరకు సాధించాయి అన్న అంశం గురించి సౌష్యాలను మూల్యాంకన (వ్మ్యకియ సేకరిస్తుండి అభ్యసనాను భవముల్లు మూల్యాంకనము కూడా రూపొండించబడ్డ లక్ష్యములమై ఆధారపడి వుంటాయి

కత నిర్వచనము

కొరారి కమిషన్‌ వారు మూల్యాంకనము ఈ కిండి విధముగా నిర్వచించారు మూచ్చాంకనిము అనేది ఒక అవిరళ [ష్మ్యకియ మొత్తను విద్యా వ్యవస్థలో

ఒక్‌ సమైక్యభాగమై ఉండి విద్య యొక్క అన్ని లఇ్యాలతోను దగ్గర సంబంధము కలిగి యుంటుండి అది విద్భార్థుల చరనాలవాట్ట మివ ఉపాధ్యాయులబో ధనా పద్ధతులపై పలుకుబడని కలిగియుండి విద్యాసౌధనను మాపనము లేక రౌలుచుటయే కాక దానిని వృద్ధి చేయటకు సహాయం చేస్తుంది మూల్యాంకనా సాంకేతిక విధానాలు అనేవి కోరిన మార్గములలో విద్యార్థుల వృద్ధిని గూర్చి సాఖ్యాలు సేకరించడానికి ఉపయోగ

పడే సాథనాలు

నిర్వచనంలో చెబ్బనట్లు మూవ్యాంకనము విద్యా ష్మకియ యొక్క మొత్తం లవ్యాలను గురించి సాజ్యాలు సికరిస్తుండి అంటే "విధ్యార్థుల. -మూ ర్హిమత్వములో ఉన్న ఏడు (పకారతల వృద్ధిని గురించి సాజ్యాలను మన కండిస్తుంథతి ఈ సాత్ష్యా లను మూల్యాంకనము ఎలా సంపాదిస్తుండి మూల్యాంకనబు ఈ సాజ్యులను వివిధ రకాలైన పరీక్షల (గ) ద్వారా సేకరిస్తుండి వివిధ పరీక్షలు విద్యార్థి అభిళుచులు వైఖరులు (ప్రజ్ఞ మొదలైన (కారతల పెరుగుదలను కొలవడం లేక మాపన (వేజ్‌ం28టల) చేస్తాయి ఈ మాపనమ కిశీం28టూంయిం9) కొన్ని ఫలితాలను మన కందజేన్తుండి ఈ మాపన ఫలితాలను వ్యాఖ్యానించి విషయ నిర్ణయం (్ర2ర్యయిలు') జేస్తారు ఈ [ష్మకియనే మూల్యాంకనము అంటారు అంటే పరీక్షలద్వారా మాపనం చే ఈ మాపనమునకు విష నిర్ణయం లేక తీర్పును జోడిస్తేనే మూల్యాంకనము అవు తుండి మాపన ఫలితాలను ఆధారము చేసుకొని విషయ నిళ్ణయం చేయకపోతే అడి మాపన స్థితిలో అగిపోతుండి గాని మూల్యాంకనము అనబడదు _ విషయ గిర్హయం అంటే విద్యార్థి పగతికి విలువకట్టడం అని అర్ధము ఒక విద్యార్థికి పరీక్ష పెట్టామను కోండి అతని పరీఖ్షాస తాన్ని డిద్ధి ఉపాధ్యాయుడు కొన్ని మార్కులు అంబే గణ నలు ఆ విద్యార్థికి ఇస్తాడు అదీ మాపనము అవుతుంది ఆ విద్యార్థి సాధించిన గణ నలు లేక మార్కులు బట్టి అతను సౌధించవలణనంత (పగతి సాధించాడా లేడా లేక యెంతవరకు (పగతి సాధించాడు అన్న విషయాన్ని వెప్పటమే విషయ నిర్ల యము లేక తీర్చు లేక విలువకట్టుట అని పిలుస్తారు ఎవరైనా ఉపొధ్యాయుడు

44

విద్యార్దుల పరీక్ష ప్మతాలు దిద్ది మార్కులు వేం ఇంకేమీ చెప్పకుండా ఆ పష్మతాలు వారి కిచ్చెస్తే ఆ ఉపాధ్యాయుడు మూత్యాంకనము చెయ్యడం లేదు. అతను మాపనము మ్మాతమే చే ఊరుకున్నాడు అదే ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థితో “నీవు ఇదివరలి కంటె వృడ్ధి చెందావు లేదా ఇడివరలోకంటి డిగజారావు అని చెఎతే అతడు విద్యార్థి _పగతిని మూల్యాంకనము చేస్తున్నాడని చెప్పాలి పైన చెబ్బనదాని సారాంశ మేమిటంటే మాపనమునకు విలువ లేక విషయ నిర్ణయాన్ని జోడిచేస్తేనే మూల్యాం కన మవుతుండి అంతేకాదు పరీక్షలద్వారా లభించే మాపనము మూల్యాంకనమునకు సాధనము ఇంతకు ముందు చెబ్బనట్లు విద్య వ్యక్తుల మూర్తిమత్వమును సరి అయిన మార్గంలో సరి అయిన పాళ లో వృద్ధిపరుస్తుంది మూ ర్రిమత్వవృద్ధి లష్యము విద్య ఆ అక్ష్యబడ్డికి ఒక సాధనము మూల్యాంకనము లఅక్ష్యబద్ధి స్మకమమ.గా విద్యద్వారా సాగుచున్నదా లేదా అని తెల్పుతుండి మూ ర్తిమత్వ వృ్ధి అంపటేమూ ర్హిమత్వములో ఉన్న ఏడు _సకారతలు స్మశ్రిమముగా వృద్ధి పొందుతున్నాయా లేదా అనే విషయం గురించ్చి మూల్యాంకనము సౌజ్యాలు సేకరించాలి కాని మూర్తిమత్వ వ ద్ధిని (పత్య శరగో పరిశీలించి పరీక్షించటం దుర్లభం మనింట్లో దొంగలు పడ్డారనుకోండి దొంగలు పడ్డారని ఎలా తెలుసుకుంటాము మనం వెళ్ళి వెతికేదాకా దొంగలు అక గాడ వుండరు అత 0టప్పడ్పు ఇంట్లో అన్ని వస్తువులు ఫున్నాయా లేదా అని చ్రూచు కుంటాము ఏ వైనా వస్తువలు పోత్రే దానినిబట్టి పరోక్షంగా దొంగలు పడ్డారని నిర్ణయి స్తేము అలాగే మూ ర్రిమత్వ వృద్ధిని (ప్రత్యక్షంగా పరీక్షించుట కష్టం కాబట్టి దానిని వాడా పా వర్ష ందాలి వ్యక్తుల _పవర్తన మెంపే॥? ౧ఇగి వారి మూర్షివ త్వ గ్‌ ఆభారపడి యంటుండి మూ ర్తిమత్వము (పవర్తనను చాలా మటుకు నిర్ణయిస్తుండి మూ ర్రిమత్వము వృడ్ధిపొండితే అంటే మూ ర్తిమత్వములో మార్పులు వస్తే ఆ మార్పులు ఆ వ్యక్తి [పవ ర్తనలో గోచరిస్తాయి మూ ర్తిమత్వంలోని మార్చులవల్ళి చాలాక్షట్సక్ష పవ ర్హనలోగూడ మార్పులు వసాయి వ్యక్తులు (పవర నను పరిశీలించవచ్చు పరీక్షించవచ్చు దానినిబట్టి మూ రిమత వృడిని, పరో వై న న గూర్చి పరో కంగా సాఇ్యాలు సకరించవచ్చు ఒక వ్యక్తి (పవర్తనను పరీక్ష సే ఆ వ్యక్తిమూరి మత్వమును చాలామటుకు పరీ_ంచినళ్లై అవుతుండి దానినిఇటి లవ్యణద్ది జరిగిందా

లేదా అనే విషయం తెలుసుకోవచ్చు ల 9

శే4ప

అందువలననే విద్యా లజ్యాలను విద్యారుల పవర్తనలో రూపొందించాలి అనే ఉద్యమం బయలుదేరింది ఈ విద్యాలజ్యాలు విద్యార్థుల పవర్త నలో వచ్చే పరిశీలింప అడుటకు వీలైన మాచ్చుల రూపంలో పప అవాలి

వనాల్యాంకనములో రకములు

మూల్యాంకనమును చేయ ఉద్దెళము సమయముబట్టి దొనీలో మూడు రక ములుగు 'ర్హింపవచ్చు

క్షే సమస్యావిధాన మూల్యాంకనము

ఈ రకపు మూల్యాంకనమును ఓక పాఠము లేక తరగతీ యొక్క బోథనా భ్యసన (ష్మకియ (ప్రారంభించే ముందు చేస్తారు దీనివల్ల ఒక విద్యార్థి లేక తరగతి మొత్తము యొక్క అర్థిష్టమైన బలి దుర్చళ౮ంశములను తినుగొనుట వీలవుతుంచి

లి రూపణ మరొలాక్టంక నము

ఈ రకపు మూల్యాంకనమును బోధనాభ్యసన _ష్మకియ జరుగచున్న పుకు చేస్తారు దీనివల్ల అమలు పరచబడుతున్న బోధనాభ్యసన (ష్మక్రియలోని. వివిధాంళ ముల (పాఠ్యప్రణాళిక బోదినా (ష్మకియ అశ్యసన వాతావరణము) సామర్థ్యము వివిథ దళలలో తెలుస్తుండి దానినిబట్టి ఆ అంశములను మార్చుచెయాచా లేక యథా తధంగా కొనసాగించవచ్చా అనే విషయము తెలుస్తుండి

శ్రి సఠకలన మూూలాన్టంకనము

ఈ రకపు మూల్యాంకనమును నిర్దేశింపబడిన బోధనాభ్యసన (ష్మకియ లేక కార్య కమము పూ రి అయిన తర్వాత చేస్తారు దీనికి ఉదాహరణముగా సంవక్సరాం తములో నిర్వహించు పరీషలు తీసుకోవచ్చు దీనివల్లి ఒక (పక్రియ తేక ఫలితము యొక్క_ తుడి రూపముగూర్చి విషయ నిర్ణయం చేయవచ్చు

వీ 9

కి46 లత్ష్యములు (0%)66 ₹69%) లమ్యము అంకే ఒక చర్య నూచింప బడిన దిశలో ఉన్న ఒక బిందువు లేక అంతిమ దృష్టి అని చెప్పాలి. విద్యా లత్యూ లను విదా ర్టుల పవ ర్హనలో కలిగిన మార్చుల రూపంలో నిర్వచించాలని పైన చెప్ప బడిండి దానినిబట్టి విద్భా లమ్యము అంటే (పవ ర్తనలో కోరడగిన మార్పు ఈ మార్చు కోరదగినమాప్పు మ్మాతమే కాకుండా పడీలింపదగినదై యుండాలి (ప్రవర్హన అంటే ఒక జీవి చూఎంచే ప్రతిచర్యల సమూహము ఒక జీవి వేసే చర్యలన్నీ ఆ జీఏి సవర్తన అవుతుండి _పవర్హ నలో మార్పు అంటే జీవి జరిపే (పతి చర్య లేక చర్యలలో మావ్చ ఓక విద్చార్థిలో జ్ఞానం పెరిగినా అవగావాన విస్త్రృతమైనా నైపుణ్యం వృద్ధి అయినా వై ఖరిలో మార్చు వచ్చినా వాటి నన్నిటిని ఆ విద్యార్థి పవ ర్రనలో వచ్చిన మార్పులు అంవారు క్‌ విద్యార్థి ఒక విజ్ధానకాస్త్ర తరగతిలో కూర్చున్నాడనుకోండి ఆ విద్యార్థికి అంతకుమ.౦దు ఆర్కె మెడిసు స్య తము లేక డార్విసు ఎద్ధాంతము అంటే తలి యదు ఆ తరగతి అయిన తర్వాత అతను వాటిని తెల్చుకుంటాడు అతనిలో ఏిజ్ఞాన శాస్త్ర జ్ఞానము పెరిగిండి అంటే అతని పవర్తనలో మార్చు వచ్చింది అలాగే ఆ తరగతిలోకి వెళ్ళేముందు అతంకి శాస్త్రజ్ఞులు అంటే సరియియిన వై ఖరికాని సూక్ష దరి నిని ఉపయోగించే నై పుణ్యము కాని విజ్ఞాన కాస్త్రంలో అభిరుచికా? లేవు ఆ తరగతినుంచి బయటకు వచ్చేటప్పటికి ఆ విద్యార్థి వాటిని సంపాడించాడు అంటే అతని (ప్రవర్తనలో మార్పు వచ్చిందని చెప్పాలి విద్యార్థిలో పై చెప్పబడిన మార్చు లను అందరూ వాంఛించేవి అంచి కోరబడినవిధంగా ఉన్నాయి. అంతేకాదు ఆ మార్పులను మనం పరిశీలించవచ్చు ఇలా విద్యార్థి [పవ రనలో మాఠ ఎలు రావడానే మనం అభ్యసనము అంట ము విద్యార్థి అభ్యసించాడు అంటే అత౦ం | పవ రనలః వాంఛింపబడ్డ మరియు సరీలింపదగిన మార్పు రావడం అని చపా రి వి అభ్యసనా తుడి ఫలికాలు విద్యారి పవ రనలో వచ్చిన మారు ల్‌ ద్యార్థి బడిన విదా లష్వ అవుతా క్‌ ఉం ల రూపంలో చెప్ప తరగతిలో కీని శీ న చెప్పాలంటే విద్యార్థి ఒక పారళాలలోకాని (ప్రదర్శించిన (పవ ర్తన ఆ విద్యార్థి ఆ పారకాల లేక అరగతి ఇయటకు వచ్చేఓప్పటికి వాంధించబడే విధంగా మేరాలి ఈ మారు పాఠశాల లేక తరగతిలో జరిగే విద్యా (ప్మకియద్వారా వస్తుండి స

క్షత?

ఇంతవరకు వచ్చాక జీవకాస్త్రమునుంచి భౌతికళాస్తా్రాలనుంచి. చేరొకి అవ్యాన్ని ఉదాహరణగా తీసుకుందాం ఉదా ) విద్యార్థి కాండ నిర్మాణము గూర్చిన భావనల నవగాహన చేఎకొనును

2 విద్యార్థి మూలకముల సమ్మేళనముల గూర్చిన భావనల నవగాహన చేసు

కొనును

పై రెంటిని పరీక్షించండి ఒకటవ లమ్యము కాండ నిర్మాణము అనే పారాన్ని స్మక్రిమముగా బోధిస్తే సాధింపబడుతుంది. అలాగే రెండవ లక్యముకూడా మూలక ముల సమ్మేళనములు అనే పారము స్మకముగా బోధింపబడితే సొంధిపబడుతుండి అం౮గే శెండవ అక్యముకూడా మూలకముల సమ్మేళనములు అనే పాఠము స్మకమముగా బోధింపబడితే సాధింపబడుతుంది. విద్యార్ధి పారాన్ని స్మకమముగా అభ్యసనము చేస్తే ఆ పారానికి సంబంధించిన భావనలను అవగాహన చేసు కుంవాడు వె ఠం నేర్చుకునే ముందు విద్యార్థికి ఆ పారానికి సంబంధించిన కావ నల అవగాహన ఉండదు. ఆ అవగాహన పారం. నేర్చుకున్న లరూతీ కలుగుతుండి ఆ భావనల అవగాగాన కలిగిందంటే విద్యార్థి [పవ ర్తనలో మార్చు వచ్చిందని చెప్పాలి పై రెండు లఇ్యాలలోను అవగాహన అనే భాగంవిద్యార్థి [పవర్తనలోని నూర్చును లేక సంస్కరణను తెలుపుతుండి కాబట్టి ఆ భాగాన్ని మార్చు లేక సంస్కరణ (క406 [0 02) భాగ మని ఎలుస్తారు ఈ అవగావాన లేకమాద్చు ఆ పారానికి సంబంధించిన భావనలద్వారా వస్తుండి ఆ భాగాన్ని విషయ (002 62ఓ) భాగ మని ఎలుస్తారు అంటే (ప్రతి లక్యంలోనూ సంస్కరణ భాగ మని మార్పు భాగ్య మని రెండు భాగా లుంటాయి ఉదొాహరింపబడిన రెండు లక్ష్యాలు విద్యార్థిలో ని అవగాహనని దృష్టిలో వుంచుకొని చెప్పబడ్డాయి. అవగాహన అనే మాట సాధార ఇంగానుఅస్పష్టంగాను వుంది దాన్ని మాపనచేయటం కష్టం అలాంటప్పుడు సాధార ణఇంగాను అసృష్టంగాను వుండే లజ్యాన్ని సాధారణలక్ష్యం (60061 00% *ల) అని పిలుస్తారు అడి అస్పష్టంగా ఉంటుంది కాబట్టి ఆ లక్ష్యము బద్ధించిందో లేదో చెప్ప ౦ కష్టమవుతుంది అటువంటి సమయాలలో ఆ సాధారణ లక్ష్యాన్ని చిన్న చిన్న భాగాలుగా విళ్తేషించాలి

148 ఉదా విద్యార్థి కాండ నిర్మాణమును గూర్చి భావనలను అవగాహన చేసుకొనును పై లవ్యమును ఎశ్లేషిస్లే ఎ) విద్యార్థి కాండములో వివిధ అంతర్భాగముల అమరికలోని సంబంధము లను గుర్తిస్తాడు (16601 క్రి బి) విద్యార్థి ఏకదళ డ్విదళ బీజ కాండములకు భేదము తెల్పుతాడు ణి విద్యార్థి కాండ పటములలో గియబడిన దోషములు కనుగొంటాడు డి విదా ర్తి కాండ నిర్మాణమునకు చేయు. పనులకుగల సంబంధము విశదీకరిస్తాడు ఉదా విద్యార్థి మూలకముల సమ్మేళనముల గూర్చిన భావనల నవగాహన చేసు _ కుంటాడు ఎ) విద్యార్థి (కొత్త మూలకములు సమ్మేళనములను గ్‌ర్తిస్తాడు (శతిల జి బి) విద్యార్థి మూలకములకు సమ్మేళనములకు గల భేదములను కెల్చుతాడు పై విధంగా సాభరణ అవ్యాలన్ను చిన్న చిన్న భాగములుగా విభజిస్తే ఏర ఎడ్త్‌ వాటిని సృష్షికరణవ్వులు లే పిలుసారు ఈ స్పష్ట లు లేక నిర్షిష్టములు (వ్‌ై60 క్‌ 041 02) అని పీలుస్తారు ఈ స్పష్టికకణములు క్షూడ్తా. లఅక్ష్యములే కాని అవి స్పష్టంగా ఉంటాయి అవి సిడ్తంచ నిజ్ఞాయ్లో లేశ్లో తెల్చ్సుకొవటం. జేధిక ఏదైనా హ్‌రాన్ని బోధించవల వసే దానికి సంబందించిన ఇఖ్మలన్ను రూపొండించేటప్పుడు ముందర సాధారణ లఖ్యాలను ఎన్ను ఖ్‌ రవాత ఒక్ష్కాక్క్ల లక్యాన్ని స్పష్టికరణములుగా విభజించాలి రూపొండించ డ్డ సృష్టీకరణ లన్నీ సెధింపబడితే వాటికి సంబంధించిన సాధారణ లఖ్యాలు సాధింపబడినట్ట వుతుంది లత్యముల వర్గీకరణము విద్యార్థి మూర్తిమళ్వాన్ని వాంఛింపబడ రీతిలో వృద్ధిచేయటం విద్యయొక్క అంతిమ లక్ష్యం కాని ఆ ఆదర్శమును అరం 'సేసుకోవ ఆళి న! టము కష్టం పైన నెబ్బన లక్ష్యం సమకూరబడుతోందో లేదో తెల్పుకోనటం సాధ్యం కాదు అందువేపై ముదహరించిన అంత్షిను లమ్మాన్ని అవేకఇకర అవజ్యాలుగా విభజించి

శశ ిర్ధం శేసుకోవాలి. అలా విభజించగా అనేక మిలిభున్ల విద్యాసంబంధమైన అజ్యాలు ల్‌ ఫి రా క్‌ సమకూరతాయి. అంత ఎక్కువ సంఖ్యలో ఉన్న అత్యాల్ని విడివిడిగా అర్థర్చ వేసు కోవాలంటే జరగనిపని అందుకే మన సౌొలభంంకోసం కొందరు విద్యావే త్త్‌లు విద్యా లవ్యాలను వాటి మధ్య వున్న సంబంధి బాంధవ్యాలను బట్టి కొన్ని గుంపులుగా లేక విభాగాలుగా [కోడీకరించారు ఇలా విషయాలను లేక వ్యక్తులను గుంపులుగా లేక విభాగాలుగా చేయటయే వర్గీకరణ మీరు జంతు వృష వర్గీకరణాలను గురించి మూలకాల వర్గీకరణము గూర్చి తెలునుకొని యున్నారు విద్యా లఇ్యాలను అనేక మంది విద్యావేత్తలు విడిగాను సమూహంగాసు కృషిసల్ని కొన్ని వర్గీకరణములను సూచించారు ఆ వర్ణీకరణములలో ముఖ్యముగ్రా పేర్కొనదగినవి రెండు ) గేగ్నె అనే విద్యావేత్త సూచించిన వర్గీకరణము లొ జ్ఞామ్‌ (శ్రార్‌వాల్‌ మేఫియా అనేవారు సూచించిన వర్టీకరణమః వీటిళో రెండవ. వర్లీకరణాన్ని విపులంగా పరీక్షద్ధాం దీని (పకారం వర్గీకరణం మూఢు మేకా లుగా విభజింపబడినడి అవి సోజ్ఞానాత్మక ష్మెతము లేక స్టోనరంగము. (002 1౪ కయ) ఈ క్షేత్రము ముఖ్యముగా ఆలోచన జ్జానహ్లు సమస్యా పరిష్కరణలకు నంబంథిం చిన లక్యమల కిల్లి యుంటుండి ఈ శత్రముమేద బ్లూమ్‌ అతని సవాచకుణు క పుస్తకాన్ని పచురి౦చారు 2 ప్రభావషే[త్రము. లేక భావావ్రేరంగము. ((గీ££601 ౪౭ లేంల్లుడి &) ఈత్నేతము వైఖరులు వి ఎవలు అభిరుచులు మొదలై నవాటికి సంబంధించిన లక్ష్య ములను కలిగి యుంటుండి దీనిమీద కూడ బ్హామ్‌ అతని సహచరులు ఒర ప్తుస్త కాన్ని [పచురించారు ఖ్‌ 8 మానక చాలక క్షేత్రము. లేక మానగక చలనాత్మక రంగము (వళాయేంగం(0£ తేంగ2 1) ఈ నేతము హస్త చలనాత్మక నైపుణ్యాలకు సంబంధించిన లక్ష్యాలను కలిగి యుంటుంది ఈ రంగాన్ని అమెరికాలో ఎలిజిబెత్‌ ఎంప్‌సన్‌ అనే విదా వేత్త దుణ్జంగా ప3శీలించిండి మనదేశంలో ఆర్‌ పౌచ్‌ డవే అనే విద్యావేత్త పరిశోధంచాడు ఈ మూడవ ష్యశ్రానికి సంబంధించినంతవరకు డవే వర్గీకరణాన్ని ఈ పుస్తం అకుసరిస్తుుడ్తో

కక0 పై విద్యా లక్ష్య వర్గీకరణములోని మూడు మేేతాలను తిరిగి (కింద చూపిన -ఏధంగా విభజించారు శిశువు ((సవర్తన) | సంజ్ఞానాత్మక భాన న్మత్రమ. మానసిక చలనాత్మక సే శ్రమ | వేతము | జ్ఞానము (గ్రహించుట అనుకరణము (మ0% 66జైల 6౦6 7 28) 12 ౦%) 8 అవబోధము లేక అవగాహన 9 (పతిస్పండించటం 2 బాస్తలాఘవము (6090౯60608 0%) ౪0016 ౨8) నశ్‌68 0 2 09) $ అన్వయము లేక కి విలువకట్టుట 8 సునికితత్వము వినియోగము (42911026 108) (1 ఇ 289) (190 3 0%) క్త విశ్లేషణ 4 వ్యవస్థాపనము *ఉ ఉచ్చారణ న్‌స్ట్‌ న యుబాం ఠి (0889 321 0%) (45 69 2400) 5 సంయోగము న్‌ శీలస్థాపనము ర్‌ స్వభావముగా మార్చుట ($ఫషళుజ ఇ 011౯80 ఆ 82 0%) జటలు 32802) 6 మూలా్థంకన్సృ భుజ ౦%) మూడు శే శ్రమ్సలలోను ఒక్కొక్కటి తిరిగి క్‌ లేక 8 వర్గాలుగా వర్గీకరించ బడినడి ఒక్కొక్క మేత్రములోని విభాగాలు ఒక అన్ముకమణికలో అమర బడాయి అంటే రె త్తే సై ఓక్‌ ష్యతములోని ఆండవ వర్ణము మొదటి వర్ణముకంపె క్లిష్టముగాను మూడ వడి రెండవదానికన్న ఎక్సువ క్లిన్మముగాను చివరిడి మిగిలిన వాఎన్నిటికన్న క్హిష్ట తరమైైవడ్రిగ్రామ్రోడోంటుండి అలకే ఒక సే తముళోని విభాగాలు సూక్ష్యమునుండి స్థూల జ్రవర్తనొ డళలో అమర్చబడి ఫ్వంపవాయి పై ష్మేకాలలో నున పాఠశాలల్లో

|

(ప్రభావ కేతానికి బాగా తక్కువ [1పాధాన్యత ఇయ్యబడుతోంది సంజ్ఞానాత్మక షత ములోని లజ్యాలు విద్యార్థి ఒక కృషి చెయ్యగలడా లేదా అనే విషయానికి సంబం ధించి వుంటే (ప్రభావ షతానికి సంబంధింవిన లఇ్యాలు ఆ కృష్‌ చెయ్యడానికి విద్యార్థి సంబద్ధంగా ఉన్నాడా సరైన వైఖరిని కలిగి యున్నాడా అనే ఎషయాన్ని గూర్చి (ఎస్తావిస్తాయి (ప్రభావ త్మిరంలోని 5 రకాలు ఆవేళ లక్ష్యాన్ని కలిగి ఉంటాయి వీనిలో స్వయంచాలన ఖతి అనే ఉమ్మడి లక్షణం ఊంఎయింది ఇది మొదటిదానినుంచి 5 వ రకానికి _కమముగా 'పెళుగుతూ వుంటుంది మానుక చలనాత్మక క్షేత్రము లోని లవ్యాలు వివిధ నైపుణ్యాలు అంటే అభివ్యంజన నై పుణ్యవ లు (02౯658 0£ వ్‌కి1! శ్రి పటములు నీచే నై పుణ్యములు మొదలయిన వాటిని కలిగి వుంటాయి పైన చెప్పిన మానణక చలనాత్మకి క్షేతములోని లజ్యాలకు సంబంధించిన 5 రకములు తాత్కాలిక (పొతిపడికపై డవే అనే విద్యావేత్త చేతఏర్పర్చబడ్డాయి. కాని ఇంకా తుడిరూపము దాల్బలీదు ఈ స్షేతంలోని 5 రకాలు సమన్వయీకరణం (60 01612214 08) అనే లక్షణాన్ని కిలిగి వుంటాయి ఈ లక్షణం మొదటి రకము నుంచి 5 వ రకానికి [కమముగా పెరుగుతూ వుంటుంది. మై మూడు శ్ష్మతాలలోని వర్గాలకు నిర్దిష్టమైన హద్దులు లేవు అంటే ఓక వర్ణము మరొక వర్ణముతో కొంత మేర కలుస్తూనే ఉంటుండి కొని ఇంట్లో గదులులా కచ్చితమైన గోడలు కలిగి వుండవు మన (ప్రస్తుత అవసరాలకు సంజ్ఞానాత్మక క్షేత్రములో మెదట మ్‌రు సంజ్ఞాత్మక సామర్థ్యాలను గూర్చి తెల్పుకుంటే సరిపోతుండి

క్షే జ్ఞానము ఇక్కడ జ్ఞానము అంటే సమాచారము అని అర్థము విజ్ఞానళాస్త్రములోని స్తూతాలు దత్తాంశములు మొదలై నవాటిని కలిగి యుంటుంది

సంజ్ఞానాత్మక మేతలో జ్ఞానము. మినవా మిగిలిన ర్‌ రకాలను (పక్తొ సామర్థ్యాలు అని పిలుస్తారు

2 అవబోధథము లేక అవగాహన ఇది జ్ఞా సామర్యమలో అతి సూక్ష్మమైన సామర్థ్యమ. ఇడి విద్యార్థి స్వయంకృషి పై ఆధారపడుకుండి దీనిలో విద్యార్థి తను ఇంతకుముందు అనుభవము లేని ఒక కొత్త స్థలిలో నప బడతాడు ఉదాహరణకు ఒక విషయాన్ని విద్యార్థి చడివిన్న తర్యాత క్రో్తేపీ ధా తథంగాొ ఒప్పచెబ్బతే అది జ్ఞానము రైవతలు న! ఇకయానిని

[52 స్వంత మాటలతో విశదీకరిస్లే అడి అవబోధము అవుతుంది దొలో విద్యార్థి ఒ8 రూపములో యన్న విషయాన్ని మరొక రూపంలోకి మార్చుట విశదీకరణ కేశాలు చెప్పుట మొదలై న లక్ష్యము లుంటాయి కి అన్వయము లేక విసికోూగము. ఈ స్థాయిలో విద్యార్థి ఒక (కొత్త మరియు క్లిష్ణ్టమయిన పరిబ్ధతి నెదుర్కొంటాడు స్వయంకృషి సల్బుతాడు పరిబ్ధతి సమస్యాపూర్వకంగా ఊంటుండి దానికి పరిష్కారం కోసం విద్యార్థి కారణాలు కనిపేట్టడమే ఇచ్చిన దత్తాంళము నుపయోగించి ఏమి జరుగుతుందో తెల్పడమో లేక ఇచ్చిన వరిస్థితిలో యే పద్ధతి నుపయోగింబాలో చేస్తాడు ఈ స్థాయిలో వున్న సమస్కను పరష్కరించుటకి విద్యార్థి అవటోధనా న్థాయకంటె ఎక్కువ స్టాయి ఆలోచన నుపయోగించాలి ప్రే మూడింటిలో జ్ఞాన మనేది ముడిసరుకు వంటిది దానిని (కొత్త పరిస్థితిలో విద్యార్థిని తక్కువ స్థాయిలో స్వంపంక ఎషితో సమాధానరి ఇమ్మంచె అడి అవబోధన స్దాయి అవుతుండి ఆ కొత్త పంస్థితి స్టాయి క్హిష్టతరర చేస్తే అడా అన్వయ స్థాయికి పెరుగుతుంది మై మూడు ేతములలో వర్ణాలను సాధారణ అక్ష్యయిలుగాను మీక్కొక్కు సామాన్య లజ్యాం ష్‌ చ్‌న్న చిన్న స్పష్టీకరణములు గాను విభజించారు ఉపాధ్యాయ నికి విద్యలో ఉన్న లఖ్యాలన్నీ క్రోడీకరించి ఇంతవరకు ఎవ్వరూ అందివ్యలేదు అలా అండివన్వవా”కి ఫ్య్బాక్ర్వోడం అవిచేక మవుతుంది ఎందుకంటే ఈ లక్ష్యములు సాధ్యమైనంతవరకు ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థుల సామర్థ్యాలను ఉన్న పరిస్థితులను చెప్పవలబన కాన్తాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకొని రూపొందించుకోవాలి ఈ లక్ష్యములు దేక కాలమాన పరిజ్ధతృలమీద విజ్ఞానకాస్త్రముమైన అర్థిక సాంఘిక సాంస ల్పత్‌కో వ్యళ్షస్థప్ర ఆధ్యాప్య వుంటాయి వానినిబట్టి ఒక దేశము లేక సామాబ్రిక వ్యవస్థ రూపండించుకున్న లక్ష్యము మరొక దేళ బ్రేక్‌ సామాజిక వ్యవస్థ రూపొందించుకున్న లక్ష్యములు ధిన్నంగా ఉంటాయి ముఖ్యమైన విషయ మెమిటంటే మన అజమా యిషీత్తో ఉన్న నేటి ప్లిద్యార్థి రేప సామర్థ్యము గల నైతిక విలువలు గల నైపుణ్యం గల పౌరునిగా నిర్జిష్టమైన సౌంఘిక ఆరిక సాంస్కృతిక న్యూత్రాలపై ఏర్పడ్త సంఘంలో భాగస్వామిలై ఇటు తన 'సంతోషమునకు. అటు సంఘముయొక్క గ్రేయస్నృద్ట కతను పాటిప్షడాని ఇబట్టి ఉపాధ్యాయుడు ఇతరులుతన కిచ్చిన లక్ష్య మ్లఖ-చెద్యోర్డుల చేత సాధంలకె్య్యాలి అజ తము మాలి కాళ్ళు కోన్ని సూచనలను

153

హిటించి (పతి హిరానికి లక్ష్యాలను రూపొండించుకునే సామర్థ్యం 'సింపొండించు కొనాలి లవ్ష్యుములను రూపొందించుటకు సూచనలు

) లక్ష్యమును విద్యార్థి (ప్రవర్తన రూపంలో చెప్పాలి (ప్రతి లక్ష్యము సంస్కరణా భాగము విషయ భాగాన్ని కలిగి యండాలి

2. లక్ష్యములు పరిశీలింపదగిన విద్యార్థి (ప్రవర్తనా మాప్పలలో రూపొం డించాలి విద్యార్థి అంతరంగ చర్యలను బహిర్గతం చేసే పద్ధతి నవలంబిస్తే విద్యార్థి తనలో ఏమి ఆలోచించుకుంటున్నాడో అనుకొంటున్నాడో అనే విషయాలు మనకు స్పష్టంగా తెలుస్తాయి. వాటిని పరిశీలించి లడ్యము సిడ్ధించినదా లేదా అనే విష

3. అక్ష్యమును సూక్మమైన భాషలో తేటతెల్సి ముగా (వాయాలి దానిలో విభిన్నార్థము వచ్చే పదా లుండకూడదు

శ లక్ష్యమును రూపొందించేటప్పు డుపయోగించే వాక్యము ఒక లమ్యమును కూడదు

ల్స్‌ ఎంఎక చేసుకున్న లవష్యము యోగ్యమైనధిగా వుండాలి అంతేకాదు ఆ లక్ష్యము సాధింపబడేదిగా వుండాలి

ఠి సాదింపబడే స్టాయి కూడా లక్యములో చెప్పబకాలి

మూల్యాంకనా సాథనాలు ేక సాంకేతిక విఛాసములు

(గొం౦ 8 05 గౌంయే1 9205 0% ౨72 ౧2 0%)

ఇదే (పకరణమ.లో యింతకు పూర్వము చెబ్బనట్లు మూల్యాంకనము మాపన ఫలితములపై ఆధారపడి యుంటుండి మూల్యాంకనము చేసేముందు మాపనము చేల సమాచారము సేకరించాలి. దెనిని గురించి. సమాచారము శృక్రరించాలి మనమేర్చరచుకొన్న _లక్యములను గూర్చి సమాచారము మూపనము ద్వారా "సేకరించాలి పరిక్షలు (౧08 5) ద్వారా ఆ సమాచారాన్ని సేకరించాలి

మెడీజాది0

కేడీ విదా ర్ధల మూ ర్హిమత్వాన్ని వృద్ధి వేయడం అంతిమ లక్ష్యమైతే దానిలో (పకారత లున్నాయి అని తెల్సుకున్నాము (జ్జ అభిరుచి వైఖరి మొదలై న ఈ ఏడు (ప్రకారతల వృద్ధి గూర్చిన సమాచారాన్ని ఒకే ఒక పరిక్ష ద్వారా (గల ) 'సేకరించటము కుదరదు ఆ (పకారతలను మాపనము చేయాలంటే వివిధరకాలయిన (పత్యేక పరీక్షలు నిర్వహించాలి మనం సాధారణంగా ఒక శాద్రములో విద్యార్థుల సాధనను (101 6౪00ల. మ్మాతమే మాపనము చేస్తూంటటాము మూ ర్రిమత్వము లోని ఏకు (పకారతల వృడ్డిని గూర్చిన సమాచారాన్ని సేకరించటం పొఠళాలలలో సాధారణంగా జరగడంలేదు అలా సాధనను నూూతమోక ఇతర (సకారతలను గూడా మాపనము చెయ్యకపోతే అంతిమ లక్ష్యమైన మూర్తి మత్వవ లద్ధి అనే దానిని మూల్యాంకనము చెయ్యటం జరగదు దానివల్ల విద్యాబో ధనాభ్యాసనము నిరర్థక మవృత్తుండి విజ్ఞానకాస్త్ర ఉపాధ్యాయుడు ఏ ఏ పరీక్షలను సాధనములుగా ఉపయోగించు కుని ఎద్యార్జులలో తమకు కేటాయించిన పరిధిలో మూ ర్హినుత్వ వృడ్ధినిగూర్చి సమౌ చారం సేకరించవన్చో చర్చిద్దాం ఉపాధ్యాయుని కందుబాటులో ఉన్న పరీక్షలను అనేకరకాలుగా షీ రించవచ్చు క 1) పరిమాణాత్మక సంశేలిక విధానము ఇవి ఎక్కువగా నియతంగొ ఉంటాయి మనకు సంఖ్యాత్మక గణాల నండిస్తాయి వీటికి సాధన పరిక్షలు షజ్ఞ పరీక్షలు కొన్ని సహజాత పరీక్షలు ఉదాహరణకు తీసుకోవచ్చు ల గుణాత్మక సంశేతిక విధానము ఇవి ఎక్కువగా అనియతంగొ జరుగుతాయి అవి పరిక్షశుని (౧౫ 6£ఏ) వర్షిస్తాయి అంటే కాబ్లక వర్రనలను మూ. చి మన కండిస్తాయి దీనికి ఉదాహరణంగా అభిరుచి పరీక్షలు నిర్ధారణ “ాపన (జం ఇక 502 ల) తీసుకోవచ్చు 11 పరీక్షించే సాధనమును బట్టి పరీక్షలు క) (వాత పరీక్షలు. వీటికి విద్యార్థి తన (ప్రతిస్పందనను (వాతపూర్ర్వకంగా తెలియచేస్తాడు

శేక్‌5 లి నిష్పాదన చరిక్ష్తలు (వెంగంయుడ206 6036) ఈ పరీక్షలలో విద్యార్థి కౌన్ని మూలర్ల వస్తువుల నుపయోగించి పనిని చేస్తాడు క్ష! (పయోజనాన్ని బట్టి ప్రక్ష్షలను ఈ కింది విధముగా విభజించవచ్చు

1. నహజాత సామర్థ్య పరీత్షలు (&ం+ [కేం 16848) ఇవి విద్యార్థుల సహజాత సామర్థ్యమును మాపనము చేస్తాయి
2. సాధన పరీక్షలు. (40% 6760691 గంట) _- వదోజక కాస్త్రంలో -ఒక నిర్ధిష్టమైన భాగంలో విద్యార్థి సాధనను ఈ పరీక్షలు మాపనము చేస్తాయి (ప్రమాణ పరీక్ష (0% కంల కూడా సాధన మాపనము చేస్తుండి జె సమస్యా/విథాన పరీక్షలు (9 2900౬0 గంటకి. ఒక నిర్జష్టమయిన భాగంలో విద్యార్థికి వర్పడిన అవరోధాలను గూర్చి ఈ పరిక్షలు తెల్పు తోయి _ పెన చెప్పినవేకాక పరీక్షలను వేగ పరీక్షలు సామర్థ్య పరీక్షలు అని కూడా వర్తీకరించవచ్చు మ! పై వర్లికరణాన్ని పరిశీలిస్తే ఉపాధ్యాయుడికి విద్యార్థిని గూర్చిన సమాచారాల్ని "సేకరించడానికి అతని కందుబాట్టుళలో చాలా-రకోలైన పరీక్షలు లేక మూల్యాంకనా సాధనాలు లేక సాంకేతిక విధానాలు ఉన్నాయని తేలింది వీనిలో అనేక సొధనాల సవోయం తీసుకుంటే కాని విద్యార్ధి యొక్క- మూ ర్తీమత్వాభివృద్ధి గూర్చిన సంపూర్ణ సమాచారం మన కందుబాటులోకి రాదు ఈ సమాజ్ఞారా న్నంతటినీ ఉపాధ్యాయుడు (కమాభివృడ్డి ష్యతావ లేక సంచిత ష్మతావి (0౪మఏ 24 ౪0 మెంం01తే) నందు పొందుపరిస్తే ఆ ప తావిని పరిశీలించిన ఎవరికైనా విద్యార్థి మూ ర్తిమత్వాన్ని గొర్చి కొంత అవగాహన ఏర్పడుతుండి ఉపాధ్యాయడు పైన ఉదహరించిన పరీక్షలను ఉపయోగించే ముందు ఆవి సరిగా ఉన్నాయో లేదో తెలుసుకోవాలి ఒక డాక్టరు వద్దకు ఒక వ్యక్తివై ద్యం నిమి త్తము వెళ్ళాడనుకోండి ఆ డాక్టరు ఆవ్యక్రిని గూర్చిన సమాచావాన్ని ఇంటర్వ్యూ చేయుటద్యారా ఎక్స్‌రే మలపరీక్షల ద్వారా 'సేకరిస్తాడు సేకరించి రోగనిర్ణయము

156 చేసాడు నిర్ణయించిన రోగమునుబట్టి చికిత్స చేస్తాడు డాక్టరు ఉపయోగించిన పరీఇు విధానాలు సం అయినవి కావనుకోండి అతను ఉపయోగించిన ధర్మామీటరు ఉన్న దానికంటె రెండు డిగీలు జ్వరం ఎక్కువ చూపిస్తుండి మూత పరీక్షలకు రక్త పరిక్షలకు ఉపయోగించిన రసాయనిక పదార్ధములు సరి అయినవి కావు అంటే ఆ డాక్టరు ఉపయోగించిన పరీఇూ విధానములు లోపభూయిష్టములు అందువల్ల అవి సిళరించిన సమాబచారముకూడా తప్పుడు సమాచారం అవుతుండి ఆ సమాచారాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని వైద్యుడు చేనన రోగ నిర్ణయంకూడా తప్పు అవృతుండి తపడు రోగ నిర్ణయంపై ఆధారపడి (ప్రారంభించిన చికిత్స నిరర్ధక మవృతుండి ఒకప్పుడు హాని కరముగా పరిణమిస్తుండి అలాగే ఉపాధ్యాయుడు లోపభూయిష్టమైన పరీఖ విధానా లను ఉపయోగించి విద్యార్థి ప్రగతిని వమూసనము చేస్తే లభించేదంతా తప్పుడు సమా చారమే ఈ తప్పుడు మాపన సమాచారము మీద ఆధారపడి అతను చేసిన నిర్ణ యాలు అంటే మూల్యాంకనము కూడా లోపభూయిష్ట మవ్పతుండి ఈ లోపభూయిష్ట మూల్యాంకనము మీద ఆధారపడి ఉపాధ్యాయుడు సూచించే నివారణోపాయములు (లుంరే 2 మ0200003) న్నిష్పయోజన మగుటయేకాక కొన్ని సమయాలలో విద్యా లికి వోని కూడ కలిగిస్తాయి కాబట్టి ఉపాధ్యాయుడు కాను ఎంపిక చేసుకొన్న పరిక్ష లేక మూల్యాంకనా సాధనము స్మకమముగా ఉన్నరో లేదో తెలుసుకోవాలి స్మకమ మయిన మూర్యాంకనా పద్ధతి లేక పరీక్ష ఈ [క్రిండి లక్షణాలను కలిగి ఉంటుండి ఉత్తమ నికషల లక్షణనులు (024 163 018 శ్రం04 168 ) స్మప్రమాజత (14 4 ల) మనం ఎంపిక చేసుకున్న పరీక్ష దానిని ఏ (ప్రయోజనాన్ని ఉస్జంచి ఎంఎక చేసుకున్నామో ఆ (పయోజనాన్ని మా తమే మాపనము చెయ్యాలి జీవళాస్త్రంలో ఒక సాధన పరీక్షను నిర్వహిస్తే అ విభాగానికి సంబంధించిన జ్ఞానం ఎక్కువగో ఉన్న విద్యార్థులకు ఎక్కువ గణన తక్కువ జ్ఞానంగల విద్యార్థులకు తక్కువ మార్కులు వచ్చినట్లయితే ఆ పరీక్ష యళార్థాన్ని చెబుతోందని తెలుస్తుండి ఆ పరీక్ష నిజం బేపుతోందంటే ఆ పరీక్ష స్మపమాణళ కలిగి వున్నట్లు లెక్క

కల్‌? 2 విశ్వసనీయత (20 28 ట్ర “ ఓక వ్యక్తి తన బరువు యం్యతము వుపయోగించి కొల్బ్చుకున్నాడు అప్పుడు అతడు 50 కిలోగాముల బరువు వున్నట్టు యంత్రము నూచించినడి అదే వ్యక్తి అదే యం్యతం మీది ఇంచుమించు అదే పర్మితిలో తన బఐరవు మీ చూచుకున్నాడు అప్పుడు అతని బరువు 56 కిల్కోగాములని ఆ యం తము సూచించిందనుకోండి ఆ యంత్రాన్ని మనం నమ్మం అంటే అడి విశ్వసనీయమయినది కాదు ఆ తెగే విద్యా పరిక్షలు విశ్వసనీయంగా వుండాలి ఒక ఎద్యార్థి ఒక వరీక్షకు వోజరయినప్పుడు అ పరీఇఖా ప్మతాన్ని ఎంత మంది పర్రికకులు (1౭8 అ౯౩) దిద్దినా అతనికి ఒకటే గణన లేక మార్కు- వచ్చినట్లయితే ఆ పరీక్ష విశ్వసనీయమని చెప్పాలి లి విషయనిష్టత 966 ౪ )) సరి అయిన సరీక్ష విషయనిష్టతను కలిగి వృండాలి ప్యజషాప్యతములను గణనము చేసేటప్పుడు పరీకకుని సొంత అభ్మిపాయాలకు నిర్ణయాలకు పొక్షీక అభి (పాయాలకు తావు వుండ కూడదు త్‌ సమ్మగత (060122౯633 6289) ఎంపిక చేసుకున్న మూల్యాంకనా విధానము సమ్మగతశు కలిగివుండాలి అంటే ఒక కాస్త్రములోని నిర్దేశింపబడిన భాగములో విద్యార్థిని పరీక్షిస్తున్నప్పుడు ఆ పరీక్ష ఆ భాగములోని ఇంమమించుగా మె. త్తం విషయాలన్నింటినీ పరీషించాలి అలాకాక కొన్నంటిని మ్మాతమే పరీక్షించినట్టయితే తక్కువ చడివినా అదృష్ట వంతులైన విద్యార్థులకు ఎక్కువ మార్పులు ఎక్కువ చదవినా దురదృష్టనంతులైన విద్యార్థులకు తక్కున మార్కులు రావడానికి అనకాళ ముంటుండి 5 ఆచరణాత్మకత (వజయ ఓ ఎంపిక చేసుకున్ని పరీక్ష ఆచరణాత్మకంగా ఉండాలి అంటే నును అందు బాటులో ఉన్న వనరులను దృష్టిలో పెట్టుకొని సరి అయిన పరిక్షను ఎంవీక. చేసు కోవాలి 6 వ్యాఖ్యానానుకూలత (02 6౯9౯6 0 వ మనం నిర్వహించే పరిక్షయొక్క. గణనలు ఓక ఉమ్మడి [పొతిపడికపై వ్యాథ్యానించేందుకు అనువుగా వుండాలి

158

7? నిర్వాహణానుకూలత (248% €0 ఇరేరు 2 ఈలి

నిర్వహించబోయే పరీక్ష తయారు చేయడానికి నిర్వహించుటకు మాపనము మూల్యాంకనము చేయుటకు అనువుగా ఉండాలి పరీఖాష్మతములో వివిఢ (పళ్నలు లేక పరీక్షాంళములు (౧౬54 655) ఇచ్చినప్పుడు వానికి ఏవిధంగా సమాధానం ఇవ్వాలో విద్యార్థులకు నిర్జిష్టమైన సూచన లివ్వాలి

పైన పేర్కొన్న లషణములను దృష్టిలో ఉంచుకొని సామాన్యంగా ఉపాధ్యా యునికి అందుబాటులో ఉండే పరీక్షల గృణగుణాచను పరిశీలిద్దాం సాధన పరీక్షలు (ఉయ్‌ అయిలల కౌంటు) తీసుకున్న ట్లయితే వానిలో వ్యాసరూప (89207 ₹056) ప్యషల _ 2 విషయతం్యత పరీషలు (0౪364 ?6 శాం 8 మౌఖిక పరీక్షలు (012 688) 4 నిష్పాదన పరీక్షలు (లకింటుడ206 068 $ సమస్యా విధాన పరిక్షలు (0 2220860 కౌంటు) వున్నాయి వీనిని విడివిడిగా చర్చిద్దాం

1. వ్యాసరూప పరిక్షలు (98/౨6 8)

ఇవి విద్యార్థులనుంచి స్వెద్భాయత సమాధానాలను కోొర్తుతాయి.. ఇటువంటి న్ను సమాధానమిస్తున్న స్పృడు విద్యార్థి తనకు తెలింన జ్ఞానాన్ని దత్తాంళాన్ని తార్కికంగా అమర్చుకొని వాటికిగల (పాముఖ్యమును మూల్యాంకనము చేస్తుండాలి శు తరవా 1పళ్నకు సమాభధానమిస్తున్న ప్పుడు విద్యార్థి పోలికలు చెప్పడమో విళ దడీకర్తించడమో నిమరి ౧చడమో విశ్లేషణ చేయడమో. లేక వర్ణించడమో నంటి హెచ్చుుస్టోయిల్లో వున్న మావంక (ప్మకియలలో నిమగ్నమై వుంటాడు యోగ్యతలు (34ల ల్సి

ఈ పరీళ్లల్పు విద్యార్థుల భావాలప వ్యవస్తాపితం చేయ సౌమర్భ్యాన్ని

వ్యాఖ్యానించే సామర్థ్యాన్ని పరిశ్షించడానికి బాగా ఉపయోగపడతాయి

వ్‌ ఈ పరీక్షలు విద్యార్థులలో విషయతం్మత పరీక్షల కంచె సం అయిన పఠ నారివాట్లను (పోశహిస్తాయి

క్‌ ఈ స్య్రషాష్యతములను తయారు చేయడం కొంత తేలికయిన పనేమో ననిపిన్లుంది

క్షేఫ 4ఉ అన్ని శాస్త్రములలోని అన్ని భాగాలలోను వ్యాశనరూప [(పశ్న తయారు చేయడానికి వీలుంటుండి ర్‌ విద్యార్థి [పతిస్పందన లేక సమాధానము ఇస్తున్నప్పుడు చాలా 'స్వేచ్భన. అన.భవిస్తాడు పరిమితులు (మము 2 0౨3)

) వ్యాసరూప (హః లను తీసుకొని [(పశ్నాష్మతాలశు తయారు చేసేటప్పుడు సాధారణంగా ఒక పరీక్షకు పరిమిత సంఖ్యలో మ్మాతమె వ్యాసరూప (పళ్నలను అడగగలము దానివల్ల పరీక్షించే భాగంలో కొంతభాగం ఎక్కువగా పరీకింపబడు శుండి మరికొంతభాగం నిర్హక్ష్యం చేయబడుతులది పరీశాప్యతములను గణన చేసే టప్పుడు ఈ పరిక్షల్లోకి ఉపాధ్యాయుల అత్మాశయతకి ఎక్కువ తావుంటుండి అంథేకాకుండా విద్యార్థుల సమాధానాలను మూల్యాంకనము చేస్తున్నప్పుడు అవసరము లేని ఇతరములమున్న (పథావాలు జొరబడతాయి కౌన్ని సమయాలలో _వ్యాసరూపక (పళ్నలను పరీక్షకుడు ఒక ఉద్దేోంతో అడిగితే సరీక్షితుడు మరొక౮ా దానిని ఆర్థం చేసుకొని దానికి సమాధానం ఇస్తాడు వీటన్నిటివల్ల ఆ పరీక్ష యొక్క స్మపమాణత సన్న *ల్లుతుంది

ల్సి ఓకే విద్యార్థి వాబన వ్యాసరూప (హ్నోష్మతాన్ని వివిధ ఉపాధ్యాయులు మూల్చాంకనము చేనట్టయితే వారు ఒక్కొక్క. విద్యార్థికి ఆదే పళ్నకు ఒకొగాక్య- రకముగా గణనను లేక మార్కునుఇస్తారు ఈ తరహా [పళ్నకు విద్యార్థి [వాయ సమాధానము చా౮ం పొడవుగా ఉండడం గణనము చేయచున్నప్పుడు ఉపాధ్యాయుని మానణక స్థితి ఒక (ప్రశ్నకు ఒక విద్యార్థి ఇచ్చిన సమాధానాన్ని అదే (ప్నోకు మరొక విద్యార్థి ఇచ్చిన సమాధానాన్ని పోల్చడంవలన పై చెబ్బన పరిస్థతి ఏర్పడు తుండి అందువల్శ వ్యాసరూపపరీక్షలకు విశ్వసనీయత తక్కువగా ఉంటుండి

ల్సి ఈ రకమయిన పరీక్ష చాలాకాలాన్ని తీసుకుంటుండి తరగతిలో ఎల్లిలు ఎక్కువ వుంతే వారి పరీశ్షాష్మతాలన్నీ డిద్దడం కష్టమయిన పని అందువలన ఈ పరీక్షలకు ఉపయోగార్హత తక్కువగా వుంటుండి

160 ఈ [కిండి నూచనలను దృష్టిలో వుంచుకుంటే వ్యాసరూప (వశ్నలకున్న పరిమితులను కొంతవరకూ తగ్గించుకోవచ్చు ) విషయతంత పరీక్షల ద్వారా మాపనము చేయలేని లక్ష్యాల సాధనను తెలుసుకొనుటకు ఈ పరీక్షల నుపమయోగించాలి 2) వ్యాసరూప (పశ్నలన. తయారు చేసేటప్పుడు “బి ల్బుము భేదములను తెల్పుము విశదీకరించుము అనే మాటలు ఉపయోగిస్తే మంచిడి త్రి ఫ్‌ వ్యాసరూప [హ్నో అయినా విద్యార్థికి ద్వంద్వార్ధము ఇన్వకూడదు ఎక్కు.న సాధారణంగా ఉండకూడదు శ్రి వ్యాసరూప పరీఖ్షా ష్మతాలలో ఇచ్చిన (హ్ళ్నోలన్నింటికి విద్యార్థులు సమా ధానాలు ఐచ్చేటట్లు చూడాలి నేటి పదతి అయిన *8 (పళ్న ఎ ఇవ్వబడ్డాయి వాటిలో ళా గ్‌ చె ర్‌ (పళ్నలకు సమాధానాలు ఇవ్వండి అనే పద్ధతికి స్వస్తి చెపా ఎలి ల్‌ వీలయినంతవరకూ వ్యాసరూప పరీక్షలో (పశళ్నలు ఎక్కువ సంఖ్యలో వుండేటట్లు చూంఎనట్టయితే ఒక భాగానికి ఎక్కువ [ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం అనే స్థితి ఉశ్వన్నం కాదు వ్ల విషయతంత పరీక్షలు [06479 165 5)

ఒ *్‌ ౧8ఫఘన పరీక్షలలో విద్యార్థి పశ్నలకు ఒక మాట లేక మాటల సముదా యము సరఫరా చేయట లేదా ఒక (పళ్నకు నిగ్జేంంపబడిన సమాధి నములనుండి ఓక దానిని ఎంఎకీ చేయటమో చేస్తాడు ఈ తరహా పరీక్షలను గణనము_ చేయుచున్న ప్పుడు ఆ పరీఇ్షా ప్యతమున్స మూల్యాంకనము జేయు ఉపాధ్యాయిని యొక్క ఆత్మా యోగ్యతలు = విషయతంత పరీక్షలోని సమాధానాలు చిన్నవిగా ఉంటాయి కాబట్టే కక పరీవావ్యతములో అనేక (శశ్నలు అడగవచ్చు దానివలన పరిక్ష స్తున్న భాగములో కొంత భాగమునకు ఎక్కువ (ప్రాధాన్యత మరి కొంత భాగమునకు

161

తక్కువ (పాథాన్యత ఇవ్వడం జరగదు దీనివల్ల ఆ పరీక్ష న్యపమాణత పెరగటానికి అవకాళశమున్నడి

ల ఒక విద్యార్థి (వాఎన విషయతంత పరీశ్షాష్మతమును ఎంతమంది పరీక్ష కులు మూల్యాంళనము చేబనా ఆ విద్యార్థి ఇంచుమించు అందరి చేజిలోను ఒకటే మార్కు. లేక గణనను సంపాడిస్తాడు అంటే పక్రిక్షకుని ఆత్మాశయతకు. దీనిలో స్థానము లేదు దీనివలన ఈ పరీక్ష యొక్క-_ విశ్వసనీయత పెరగడానికి అవకాశం ఉన్నడి అంతేకాక గణనం ఆక్నా[శయంగా కాక విషయా[శయంగా జరుగుతుంది

8 విద్యార్థులకు ఈ విధమైన సమాధానం ఇవ్వడానికి తక్కువకాలం సరిపో తుంది అదే వ్యాసరూప పరీక్షకయితే కాలం ఎక్కువ తీనుకుంటారు అంటే ఒక నిర్ణయించిన కాలంలో వ్యాసరూప పరీక్షలను విషయతం్మత పరీక్షలను నిర్వపాంచి నట్లయితే విషయతంత పరీక్షలు ఎక్కూన శాస్త్ర విషయాన్ని పరీక్షిస్తారు ఈ పరీా ప్యతములను ఖచ్చితముగా వేగంగా గణన చేయవచ్చు

4. పరీక్షెంపబోయే పయోజనాలకు సంబంధములేని (వ్రాత వేగము శైలి మున్నగు విషయాలకు విషయతం్మత పరీక్షలలో తావుండదు

పరిమితులు ) ఈ పరిక్షలు విద్యాద్టల హెచ్చు స్థాయి సామార్ధ్యములను అంటే ఆలోచన అను వ్యవస్టీకరించడం దతాంఠాన్ని తార్కకంగా వ్యవభ్ధకరించడం అభిప్రాయాలను ఠి లాటీ

ధారాళంగా వ్యక్తం చ్రేయడంవంటి శక్తులను మూత్యాంకనము చేయలేవు

౨) ఈ తరవి పరీక్షలలో కొన్ని _పళ్నలకు విద్యార్థి తనకి సమాధానము తెలియకపోయినా ఊహించి అదష్టవళాళ్తు సరిభ్రైన సమాధానం ఇవ్వడానికి అస్కారం వుండి ఆ పరిస్ధితిలో అ విద్యార్థి గణనను సాధనవల్హ కాక్‌ అదృష్టం వల్పి సంపా డిస్తాడు

తి ఈ తరవో పరీక్షలు నిర్వహించడం వ్యయ (ప్రయాసలతో కూడినపని

కక్‌ |]

1062 త్త విషయతంత పరీజా ష్మళాలను తయారు చేయడం కష్టంతో కూడుకున్న పని ఈ పరీఇు ప్మతాలను తయారు చేసే వ్యక్తి తాను ఎంఎక చేసే (పళ్నలు నిర్దేశింపబడిన శాస్త్రవిభాగం అంతటినీ పరీక్షించేలా చూసుకోవాలి పరిజ్ధతులను దృష్టిలో పెట్టుకొని వివిధ రకాలైన పరీఇాంళాలను ఎమ్నకోవాలి ఏ ఏ పరీజఖాంకా లకు ఎలా సమాధానా లివ్వాలో ఎద్యార్టులకు సరైన సూచన లివ్వాలి మౌఖికపరిక్షలు రవ భు ఈ రకమైన పరీక్షలలో ఉపాధ్యాయుడు మౌఖికంగా అడ్‌గిన (పశ్నలకు విదా౪ర్థి మౌఖికంగా సమాధానం ఇస్తాడు మ్ముదణ యం్మత్రం కనిపెట్టబడే ముందు ఉవాధ్యాయులు విద్యార్ధల (పగతిని మౌభిక పరీక్షలద్వావానే మూల్యాంకనము చేసే వాచు ఈ పరీక్షలద్యారా ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థల చింతనా వశ్రియలకు అతను తన జ్ఞానాన్ని ఎంతవరకు సమైక్య పరవాడో తెల్పుకోవచ్చు కాపీలకు ఊహాగానాలకు ఇందులో స్థానం ఉండదు ఏమైనప్పటికి ఈ తరహ పరీక్షలు విద్యార్థి సామర్జ్యమును సమర్థవంతంగాను సంపూర్ణంగాను పరీక్షించలేవు దడిఎలో ఉపాధ్యాయులు యెక్కువ పపాత వైఖరిని అవలంచించేందుకు అవకాళము వుంది / నిష్పాదన పరిక్షలు ప22౯023442102 32525) విద్యార్థలలో నైపుణ్యాలను అవగాహనలను పరీక్షించడానికి ఇవి వుపయోగ పడతాయి నిష్పాదన అనే దానిలో ) (వ్మకియ 2) ఫలితము అనే అంళా లుంటాయి సటములను గీయట నమూనా లను శయారుచేయుటలో విద్యార్థి ఫలితాలనిస్తాడు (పయోగళాలలలో చేయ (పయోగాలలోను సంగితము భాష మున్నగు వాటిలోను (ప్మకియ అనే నిష్పెదకాంశము ఇమిడి వుంటుంద కొన్ని నిష్పాదనా పరీక్షలు విద్యార్థి జ్ఞానాన్ని అవగాహనను మూ ర్ద్‌మత్వ విషయము లేక వస్తువుద్వారా పరిక్షిసాయి న ఉదాహరణకు ఒకి జంతువును ఒక వస్తువును లేక మూలకమును చూపి దానీనిగు ర్తించ మనుట

కే63 -రెండన తరవి నిష్పాదనా పకీక్షలలో విద్యార్ధి ఫలితాలను పొందడానికి ఏ [వ్మకియను ఉపయోగిస్తాడో పరీక్షించి మూల్యాంకనము చేస్తాడు ఉదాహారణ సూక్మచర్శినిని ఉపయోగించుట మూడవ తరవః పరీక్షలలో ఒక ఫలితాన్ని తయారు చేయడంలో విద్యార్థికీ గల నైపుణ్యాన్ని పరీక్షిస్తాడు ఉదాహారణ నమూనాను. తయారు చేయట వబమును గీయట సమస్యా నిదాన పరీ నలు [0140౫03210 33 1 ఈ ఫరీక్షలద్వారా ఒక నిర్జిష్టమైన కాస్త్రభాగంలో. ఒక విద్యార్థి యొక్క బవాంశములను దర్చలాంళములకు కనుగొనుట కుపయోగవడును ఉపాధ్యాయుడు ఈ పరీక్షల నుపయోగించి విద్యార్థులలో బలాలను దుర్చలాలను కనుగొని ఐల మున్న చోట (ఫోత్సాహమిన్తూ దుర్భలమున్న చోట దానికి కారణము కనుగొని దానికి సరైన నివారణ బోధనల నువయోగించి సరిచేయాలి అలా చెయ్యకుండా. నిర్గ్ణడ్యం చేస్టే కొంతకాలానికి విద్వార్లలలో ఆ కాస్త్రం అంటే. థీతి ఏర్పడ్డానికి అవకాళం వ్పండి ర్‌ (పనూఖీకరణము జేయబడిన సాధన పరీక్షలు [ 5౯42004201520 765053 0౯ 4౦62790480 | ఇంతకుముం దుదవారింపబడ్డ పరీక్షలన్నీ ఉపాధ్యాయుడు తన తరగతి వి శా అను దృష్టిలో వుంచుకొని తనంతంఎ తాను తయారుచేసుకొన్నవి దానినల్లి దళ పారళాలలో వున్న ఎల్లిల సాధనను మరొక పాఠళాలలో వున్న పిల్లల సాధనను పోల్చలేము ఓక పెద్ద పాంతంలో వన్న పాఠాల అన్నింటిలోని విద్యార్థుల సాధనకు పోల్చడానికి ఉపయోగించే విధంగా నిపుణులు కొన్ని సాధారణ అత్యాలను విషయాలను దృష్టిలో వుంచుకొని పరీక్షలు తయార్యుజేస్తారు. తయారుజేణన తర్వాత వీటిని [పయోగాత్మళంగా కొందరు విద్యార్థులపై (ప్రమాజీకరణము.. జేస్తారు వీనినే [వమాజీకరణము చేయబడిన పరీక్ష లంటారు

164

ఉపాధ్యాయుడు మైన చెప్పిన పరిక్షలను ఉపయోగించడం ద్వారా విద్యార్థుల సాధనను మాపనము చేయగలడు విద్యార్థల మూ క్లిమత్వములోని (వకారతలను గూర్చిన సమాచారాన్ని 'సికరించడానికి ఉపాధ్యాయుడు (పజ్జా పరీక్షలు సహజ. సామర్ధ్య పరీక్షలు అభిరుచి పరిక్షలు వైఖరి ప్రక్షలు మొదలైన ఇతర మూల్యాం కన సాంకేతిక విధానాలనుకూడా ఉపయోగించాలి వీటికి తొడు విద్యార్థిని విజ్ఞాన శాస్తోపాధ్యాయుడు అనేక పరిస్థితులలో కుణ్ణంగా పరిశీలించి ఆ విద్నార్థికి విజ్ఞాన కాస్త్రం అంచి ఉండే అభ్మిపాయాన్ని అభిరుచిని అతనిలో వున్న విజ్ఞానకాస్త్ర వైళరిని గూర్చి సమాచారాన్ని సేక్రించాలి దీనికి ఉపాధ్యాయుని పరిశీలన చాలా ఉపయోగపడుతుంది

ఉదాహరణ _ తన విజ్ఞానాస్త్ర విద్యార్థుల్లో ఎవరికైనా మూకనమ్మకా లున్నాయా జంతువులను హింఎంచడం మొక్కలను ెరికివేయటం వంటి లక్షణా లున్నాయా * వజ్ఞానకాస్త్ర పరికరాలను ఏ విధంగా ఉపయోగిన్తున్నాడు రసా యనిక పదార్థాలను దుబారా చేస్తున్నాడా విజ్ఞానరాస్త్ర పరికరాలను ఏ విధంగా ఉపయోగిస్తున్నాడు విజ్ఞానకాస్త్ర సహపాఠ్య కార్య కమములో ఉత్సాహముగా షాల్లాంటున్నాడా లేదా అనే విషయాలని పరిశీలించి సంచిత పష్మతావశి యందు ఆ సమాచారాన్ని పొందుపరచాలి

వషయతం(త పరీక్షాంశములు (౦క౭ంయ8 ౪95 ౧౮౯౩౫103)

నేటొహేషకు సంటంధించినా అనర్జాలన్నింటికి విషయతం్మత పరిక్షలే సరైన నివారణోపాయేమని చ్రాల్రాక్రండి అభ్మిపాయపడుతుంటారు ఆ అభ్మిపాయంతో వారు కాము తయారుచేసే పిఇ్షా ప్యతాలలో కొన్ని విషయతంత్ర పిక్షాంకాలని సరైన జాగ తలు తీసుకోకుండా తయారుచేసి ఇముడుస్తారు. దానివల్ల ఆ పరీఇ్షావిధానం లోపభూయివ్యమై నమ్మడగిన ఫలితాలను అందజేయలేదు విషయతంత పరీఇాంళము లలో ఈ (కిండి రకముల్పగల పనఇుంళము లున్నాయి

) సంపూర్ణము చేయగోరు పరిషాంళము (6౮0929 6 0 హల) త్రి సత్యాసత్య విచక్షణ కోరు పరీజాంశము ౧౫౦11 6 ం!

పేర5 8) బహువరణ పరిత్షైంశను. వెడల ౬ 6 09 0౭ టాలైల బ్‌ శ్ర పోలికను గుర్తించు ఎరీషాంశము లేక సాదృళ్య పరీశాంఛశము ఉక& ౦8౫ ఓలి ర్‌ వర్గీకరణ పరీఇాంశము ౮4౬ 012601 బ19ల 6 వరుస్మకమము గర్తుపెట్రెడి పరిషాంశము (ంర4ఉఅ06 996)

1. జతపరచు సరీఖాంళము నడ2 0% ౩8 39౦)

8. వివరణములను విశేషాంళములతో జతపరచు ప్రజాంశము 28 ఆ మి8 0 08 ౪00) వీనితోపాటు సంక్షి ప్ర సమాధాన పరీజాంఛము. (5ష౦0! కుంకం! ఓం): లఘు సమాధాన పరీజాంళము. (76౮ 1054 208ఇ6౯ (౧0౦) లను కూడా మె ఎనిమిడి వివయతంత పరీఇ్షాంళములతో చేర్ప్చించుట మంచిది విషయతం[త పరీశాంళమును తయారుచేయనపుడు. పరీక్షకుడు ఈ (కిండి సూచనలను పాటించాలి పరీవాంశమునందు కష్టమైన మాటలు లేకండా చూచుకోవాలి కష్టమైన మాఎను అరం చేసుకోలేక పోతే విద్యార్ధి ఆ (పళ్నకు సమాధానం తెలింనా ఇన్వలేడు చి £ పాఠ్యపు స్తకములో ఉన్న విషయమును యథాతధిముగా పరీజాస్మతను లోనికి దిగుమతి చేసుకోకూడదు కి ఒక పరీషాంళము అదే పష్మతములోని మరొక పరీఇాంళము యొక్క సమాధానమునకు సంకేతము (6 ఇం) ఇవ్వరాదు ఉదా. ఉమ్మెత్త పువృములోని నాలుగవ నబయము -- అందురు అదే వరీజఖాష్మృతనులో మరొక అంళము ఏ పువ్చములోని నాల్లివ వలయమునై నను అండకోళము అందురు (తప్పు ఒప్పు!

కరర మైన చెప్పిన రెండు పరీజాంళములు ఒకే పరీజాస్మతము లోనివి మొదటి పరీతాంశము రెండవ పరిఇాంళ సమాధానమునకు సంక్షేతమిస్తోండి క్తీ సరీశాష్మతములోని పరీఇాంళముల సమాధానములు ఒక నిర్దిష్టమైన (క్రమంలో నచ్చే ఇవ్వకూడదు విద్యార్థి ఆ [కమాన్ని కనిపెడితే మిగతా పరీఇాంళ ములకు ఆలోచించకుండా సమాధానం ఇస్తాడు అంటే సమాధానాలు యాదృచ్చికపు (క్రమంలో అమర ఎదిడాలి ల ద్వంద్వార్ధములు వచ్చే మాటలను కాని వాక్యములను కాని పరీఇాంళము లలో ఉపయోగించకూడదు ఉదా * పుష్నములో ముఖ్యమైన భాగమేడి 2) మనకు యెక్కువ ఉపయోగకరమెన మూలకమేడి ? ప్రై (ఫ్రళ్నలకు జ్లక్ష విద్యార్థి ఒక సమాధానమిస్తే మరొక విద్యార్థి మరొక స్టమాధాన మిచ్చుటకు సైవకాశముండి 6 పరిషజాంళములలో సాధ్యమైనంతవరకు గుణాత్మశపదములను అంటే తక్కువ ఎక్కువ పెద్ద చిన్న మొదలయిన పదములను వాడకూడదు 2) నారింజపండునందు ౧ విటమిన్‌ ఎక్కువగా లభించును (తప్పు ఒప్పు) పై హష్నసరిర్చైనడి కాదు దానిని సరిఅయిన పదతిలో ఈ 1కించివిధముగా ఐలెను ం ళ్రే చౌరంజపండు నందు సి విటనినీ కలదు (తప్పు ఓప్పు] వాని కా పరీఇాష్కతములో ఒక పరీఇాంశానికి సమాధాన మివ్వజాలని స్థితిలో క్‌ ఉచేయకూడడు అంచ ఒక _ పరీఇాంళమునకు సమాధానం దానిపై వున్న పరీషాంళ సమాధానముతో ముడిపడి వుండకూడదు క్ష ఉదాఠ ఒక పరింఖిష్యతములో మూడు. నాలుగు పరీఇాంళములు ఈ (కిండి విధముగా ఇచ్చారు 9) తాలేయము..జీర్ణరసము నుతృత్తి చేయను లే ఆ జీర్ణరసము.-పదార్థమును జీర్ణము చేయటకు సహాయపడును

ఉత్‌? ఒక విద్యార్థికి మూడవ _పక్నకు సమాధానం తెలియకపోయినట్లయితే న్నాల్లవ పళ్ళుకు కూడ సమాధానం టబాయలేడ అంతే ఒకే తన్వుకి అతంణ లెండుసార శిక్షిస్తున్న బ్లవుతుండి లా 6) _పాముఖ్యములేని అతి స్వల్ప విషయాలను పరీక్షించగూడదు ఉదా.) లైబేవియఫ్‌ అను కాస్త్రజ్ఞుడు.....ఫంవత్సరములో అమ్మోనియం సల్ఫేటును గూర్చి వివరించెను త) అలెక్సిన్‌ సెయింట్‌ మార్టిన్‌ అను కెనడా దేశస్తునికగపమాదవళమున..... సంవత్సరములో తుపాకి పేళి పొట్టకు దెబ్బ తగిలెను వై విషయాలను గరించి విద్యార్థులను పరీక్షించడం అనవసరం ఏ వినయతంత పరీఇఖాంళమును తయ్యారు చేస్తున్నప్పుడైనా మై నసూచలనలను దృష్టిలో ఉంచుకోవాలి ఈ సూచనలు అన్నిరకాల విషయ తృర్మిత పరీష్షాంళవ.లకు వర్షిస్తాయి. ఇవికాక ఒక్కొాక్కర8ి మైన పకిశాంళమునకు (వజ్యేకమైన నూచన లుంచాయి. వాటిని మై చెబ్బన సాధారణ నూచనలతో జోడించి తయాడ్‌జెస్తేనే ఆ పరీ షొంళములు ఫలవంతంగా వుంచాయి శే సంపూర్ణము చేయగోర్తు పరీషౌలళం 2) నంక్షిత్త సమా ధాన పకీక్రాంళం. కీ లఘు సమాభాన రీ కౌంఛములకు (వల్యేక నూచనలు వై రకములయిన పరీశవాంళములకు తయారు జేయునవుడు వాటికి వచ్చే సమాధానము నిర్జిష్టంగా వచ్చేలా తయారు జేనుకోవాథి ఉదా ఇ) ఇగుర్చుట అనగా నేమి సరైన [పళ్నకాదు) ఫీ ఇగుర్చుట అను (ష్మకియయందు దనము. ఏ స్ధతిలోనికి మారను (సరైన (పళ్ళ) న నీ ) జీర్మకియ గూర్చి [వాయము (సరైన (పళ్నకాదు) త్ర చిన్న పేవులలో ఉత్పత్తి అగు జీర్ణరసములేనీ అవి ఏ అవర్‌ పదార్థముల పై చర్య బరుపును (సరైన (పళ్ళ గ్‌) వరినాంళము నకు ఒకే నమాధానము వచ్చేలా తయారు జెయ్యాలి

168 ఉదా పొగాకు ఆకునందుగల పదార్థము --- సరైనడి కాదు) పొగాకు ఆకునందుగల విషపదార్థము --- సరై నడి సళత్యాసత్య విచక్షణ కోరు పరిఖ్రూంశము [౧6-82 86 ఓ26) "లేక (వళ్యామ్నూయ (ప్రతిస్పందన పరితూంశను లను (తిరి ౯6820386). తయారు ఇజీయుటకు (శత్యేక సూచనలు ఈ రకము పరికాంశములో వాకిము లేక (హ్మ్నో ఇవ్వబడుతుండి. అడి తప్పా ఒప్పా అనేది విద్యార్థులు నిర్ణయించాలి నూచన ఏ ఈ రకమైన పరీక్షాంళము తయారు చేసేప్పుడు రెండు వ్యతిరేశార్థ ములు వచ్చు మాటలను ఉపయోగించకూడదు ఉదా 2) ఘనస్ధతిలోలేని అలోహము కాని మూలకమునకు ఉదాహరణ పొదరసము (తప్పు ఒప్పు సరైన _పళ్నకాదు సే ద్రవస్థితిలోనన్న శోహ పదార్థమున కుదాహరణ పాదరసము. (తప్పు ఒప్పు) సరైన పక్న సూచన 8) సగభాగము సత్యమయినడిగాను సగభాగము అసత్యమైనదిగాను ఉన్న వాక్యము నుపయోగించకూడదు ఇ) ఐసు ఘనబ్ధతిలో ఉండును కాబట్టి నీటిపై తేలియాడుసు. (తప్పు ఒప్పు) సరైన (హ్ళ్నోకాదు 0)-పషులు వేడీ రక్రముగల జీవులు గాన గాలిలో ఎగురుచున్నవి _ (తప్పు ఒప్పు సరైన (ప్రశ్న కాదు) సూచన క) ఈ రకములో ఐదారు పరీఇాంశములను తయారు చేయునపుడు. వానిలో నళ అలి సగమునకు ఒప్పు అనే సమాధానము సగమునకు తప్పు అనే సమాధానము -వచ్చునట్టు చూసుకోవాలి అంతేకాక ఆ సమాధానములు ఒక యాదృచ్చిక కరుంలో వచ్చేటట్టు చూసుకోవాలి

169 జతపరచు పరీక్షాంశమునకు (పత్యేక సూచనలు 4004 ౫1౮ ౪7908 ఈ రకమైన పరీజాంళములో రెండు పంక్తు లుంటాయి ఓక పంక్తిలో సమ స్యలు రెండవ పంక్తిలో సమాధానము లుంటాయి విద్యార్థి సమస్యా పం క్తిలోని ఒక సమస్యకు సమాధాన పం క్తినుండి సరైన సమాధానము నెంపికచేసి దాని సంఖ్యను దానికి సంబంధము గల సనుసృ (పక్కనున్న కుండలీకరణమునందు ఉఊంచును సూచన విద్యార్థులు ఏ ఏ పంక్తులను వేనితో జతపర్చాలో వారికి స్పష్టముగా సూచన లిన్వాలి 8) ఏ పంక్తి యందును సంకేతనము లుండరాదు శ) పంక్తులలో ఈయబడిన సమస్యలు సమాధానములు సజొతీయములై యుండాలి ఉదాహరణ ఠీ సై [ఎ ఎపీపెటిలన్‌ కేసరములు మామికి ( ) బి పీరసంయోగము ఉ.. గూూవి ( / ఎ ఎఎగ్జైనన్‌ పువ్చము త ఖామ శ ఉఊమ్మెళ్త ఫై పరీఖాంళమునందు సమస్యలు సజాతీయములు కాదు శ్శ్రీ ఎడమవైపున్న సమస్యల సంఖ్య కంచె కుడివై పున్న సమాధానాల సంఖ్య యెక్కువగా వుండాలి వివరణములను విశేషాంశములతో జతపరచు పరిక్షాంగము పచఉం పల డఉయం0ం316 725 దీనిలో కొన్ని _పత్యానమ్నాయములు ఇన్వబడతాయి వీన్మికింద వివరణములు లేక వాక్యములు లేక (హ్మ్నోలు ఇన్వబడతాయి. ఈ వివరణములకు పైన ఇన్వబిడిన (పత్యామ్నాయములలో సరి అయిన దానిని ఎంఎక చేసుకొని దాని (సక్కనున్న సంఖ్యను వివరణము [పక్యనున్న కుండలీకరణమునం దుంచాలి వెశ....22్చ

70

ఉదా (క్తభదషయ్రూడు విశేషాంళము లీయబడినవి. ఇ విర్తషాంఠముల క్రింద కొన్ని

వివరణ లీయబడినవి వివరణములను జ్రాగుగా చడివి దానికి సంబంధంచిన

-విశేషాంశమును ఎంఎక చేసి దాని సంఖ్యసు ఆ వివరణమునకు (పక్కనున్న

(బాకెట్టునం దుంచుము

అ _వొోరు

జి జ్తీర్ణాశయము

ఇ చిన్న పేను

ఆ టిబ్బన్‌ మాంసక త్తులను 'పెష్టానులు మరైయతులుగా మార్చును

ఆ 2. పెప్సిన్‌ మాంసకృత్తులను 'పెప్టోనులుగాను (పోటియసన్‌గాను

మార్చును

త) త ఉదజహరికామ్లము సూక్ముకిములను నశింపచేయును

ఇ) ఉ€ సకేసు స్కకోజ్‌ను స్హూకోజ్‌గా మార్చును

అ) $ టయిలిన్‌ ఎండిపదార్థమ ను గ్దూకోజ్‌గా మార్చును

ఇ 6 ఏరిబ్నన్‌ పెప్టెయిడులను అమినో ఆహ్హములుగా మార్చున

బహువరణ పరీక్షాంశవు (౮7 [8 ౫౦168 శివ

ఈ విధమైన పరీషాంశములందు ఒక సమస్య దానికి కొన్ని (పత్యామ్నాయ సమాధానములు ఈయబడును ఈ పక్యామ్నూయ సమాధానములలో జకటే నరి అయినదైై వుంటుండి మిగిలిన (పత్యామ్నాయ సమాధానములు సరి అయిన సమాధానము తెలియక సండిగ్ధములో ఉన్న ఏద్యార్థిని వికరణ య 8620 చేయడాని కుపయోగపడతాయి

ఒక సమస్యకు సూచింపబడ్డ [పత్యామ్నాయ సమాధానములు ఇర౮చీకురతు సరి అయినవై యండి ఆందులో ఓక్కటి మ్మాతమే సరైనడిగా ఉండాలి ఉదా గాఢనృతికామ్తముత్రో జింకుచర్య నొందుటవలన వెలువడు వాయువు

్రి. వై ఉను-అక్టైకు

2. రైటర్‌ ఆర్షైడు

శి న్నతజని

శ) నై _టోజన్‌ పెరాన్సైడు (సశ్రైన ప్న)

శ్రే?! ఉదా ) జెండ పువృమునంచుఇము జ్రండలంబను. సఖయోగము పేరు ్ర స్తంభ సంయోగము ది) డ్విబల కేనరములు 8) పెరిగ్లైనసు పుష్నము ఉ) ఏకలింగ' పుష్పము (సతైన పళ్న కాదు) బెండ పుష్పమునందుండు అండలంబన సంయోగము వేరు. 0 స్తంభ సంయోగము 2) కుడ్యు సంయోగము లి) పీఠ సంయోగము శ) అంచు సంయోగము (సరి అయినడ్సి) సూచన $ పరీఖాంళమునకు. ఇచ్చిన (్రక్యామ్నాయములో. ఒకటి మ్మాతమే ఖచ్చితకమయున సమాధాన ముండాలి ఓ పరీళాంళమును- తయాశుచేస్తేటస్పుడు. మాటలు ఫొండికగా వుండేలో చూసుకోవాలి. అనువితమయినః విషయాలను పరిఖాంళములోసికి జొబ్చంచ కూడదు పోలికలు గు . ర్తీలళు పరీక్షాంశము లేక సాడ్భశ్వక షరీక్రాంతము (మీమ2 0ళ7 ఓగ6)

ఈ రకమయిన పగీవాంశమునందు రెంగు కుండలీకరణములు లేక (బొకెట్లు ఇవ్వబడతాయి. ఒక (బాకెస్టునందు ఆండు పదము లీయబడతాయి ఆ రెండు పదముల మధ్య ఒకరకమయినీ. [పత్యేక సంబంధ ముంటుంది రండవ (వాశెట్టానందు ఒకోషదమో శుయబడుతుండా.. రెండవ పదముస్థానములో. థాళీ వుంటుండా విద్యార్థి మొదటి (ాశెట్టునందలి. రెండు పదములు మధ్యగల సంవింధమును దృష్టితో ఉంచుకొని రెండవ బాకెట్టులోని ఖాశీని సతైనా మాటలతో పూర్తిచేస్తాడు ఉదా (చిలుక రక్షక వర్ణధారణము) (పుడక పురుగు__)

2 (మంటలనాద్పను కార్బన్‌ డయాక్షైడు) (మంటల నక్కూవగా మండించునులా-ల-ా)

కైళలి వర్గీకరణ పరీక్షాంశము (62283104 09 టల)

ఈ రకమైన పరీఖాంశమునందు కొన్ని అంశము లీయబడును అందులో ఒక అంళము తప్ప మిగిలిన అంశము అన్నియు ఒకేజాతికి లేక రకమునకు చెండి వుండును విద్యార్థి పీనిలో ఒకేజాతికి చెందని అంశములను గు ర్రించును ఉదా ) పావురము 8) గబ్బిలము 8) (గద్ద ఉ) వ్యడంగిపిట్ట వీనిలో గబ్బిలం

మిగిలిన మూడీంటివలె సక్షిజూతీకి చెందదు ఉదా 2 ఏ) బంగారము ౨) వెండి శ) గంధకము 4) రాగి వీనిలో గంధకము అలోవాము మిగిలినవి లోహములు వరుస్మకమము గుర్తు సెట్టెడి పరీక్షాంశము సయ] ల తి 5200502 విక్ర ఈ తరహా పరీఖాంళములో ఒక సంఘటన లేక పయోగమండలి దళలు తప్పుడు వరుసలో ఇవ్యబడకాయి విద్యార్థి వాటిని స్మృకమమైన వరుసలో అమర్చాలి మొదటి దళకు ఒకటి అని ర₹0డవదానికి రెండు అని వక (ానఈయబిడిన (ఖాకెట్టలో వేస్తూ వాటిని కమములో పెడతాడు ఉదా ఆకును స్రార్మాబునండ్రుఉడక్రబెట్టగా అడ హరితమును_ కోల్పోవును £ హరితమును కోల్పోయిన్త జకుమై అయోడిన్‌ వేసినప్పుడు ఆకు సీలంగా మార్షను 8 సాయంకాలమువరకు ఎండలో వుంచిన మొక్కనుండి. ఆకును (తుంచి ఆ ఆకును సీటిలో ఉడకబెట్టవలెను వ్యాఖ్యాన పరీక్టాంశము (కమం ఇలుంత ళం యి దీనిలో విద్యార్థికి ఒక పటము లేక (గ్రావు (రేభాపటము) లేక కొన్ని వాక్యములి రోపంలో సమాచారము అందజేయబడుతుండి [కింద ఆ సమాచారము మీద ఆధార పడిన న! లు ఉంటాయి విద్యార్థి తన కిచ్చిన సమాచారాన్ని వ్యాఖ్యానిస్తూ (పళ్నికు సమాధానము నిస్తాడు (పనూణ పరీక్షలు ("1 ఆ ౨ లేక అంగపరీ కలు ఏ (వధాన భావనల అవగాహన కొన్ని నైపుణ్యాలను సామర్థ్యాలను కలిగి న థి

క73 ఉంటులీదో ఆ (వధాన భావనలచేత ఏకికరణము కావింపబడిన (పణాశికాబద్ధమైన పాఠ్య విభాగమునే (ప్రమాణము. లేక యూనిట్‌ అంవారు (సమాణ పరీమాణర ఒక పారమునకు సంవత్సరములో బోధించవలణన పాఠ్య _పణాశికకు మధ్యలో ఉంటుంది ఓక [పమాణమును బోధించిన తరువాత ఆ _పమాణమునందలి విషయ ముకై నిర్వహించిన పరీక్షనే (ప్రమాణపరీక్షృ అంటారు [పమాణ పరీక్షలను సాొధార ణంగా ఏ ఉపాధ్యాయునికి ఆ ఉపోధ్యాయడు తాను ఆ (ప్రమాణమును బోధించు నప్పుడు రూఫొండించిన లక్యములకు ఆ _పమాణములోని విషయములకు వివిధ పరీ ఇాంళమ.లకు తగిన భారి [ప్రాముఖ్యమును (776 852869) ఇస్తూ (ప్రణాళికా బద్దముగా తయారు ఛేస్తాడు (చమాణ పరీత నిర్వచనము [(సమాణ పర్రిక్ష ఉపాధ్యాయునిచే ఒక [పమా జము నందలి విషయము పై తయారు చేయబడి ఆ _సమాణ లవ్యములు ఎంతవరకూ సాధంసబిడినవో తెలుసుకునేటందుకు ఆ ]1పమాణము బోధింపబడిన తర్వాత నిర్వ హింపబడత్తాయి (పమాణ పరీక్షా లక్షణములు ఇదే ఉపాధ్యాయనిచే తయారు చేయబడిన పరీక్ష అంటే (సతి ఉపాధ్యా

యుడు తన అవసరాలను దృష్టిలో పెట్టుకొని ఈ పరీక్షను తయారుచేస్తూ వుంటాడు దీనికి భిన్నంగా విద్యానిపుణులు బాలా పారళాలల అనసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకొని తయారుచేంన (పమాణికరణము చేయబడిన [సమాణ పరీక్షలు కూడా ఉంటాయి [5 &౨రేడ16ే 306 22 € 1034]

2 ఇడి తరగతికి సంబంధించిన పరీక్ష

$ ఈ పరీక్ష ఒక [పమాణములోని మొత్తము విషయమును దృష్టిలో ఉంచు కుంటుఠిడి

త ఈ పరీష నుమారు శీ5్‌ 50 నిమిషముల కాలములో ఉపాధ్య్థయునిచే తరగతిలో నిర్వహింపబడుతుంది

5 ఇడి చాలా (పణాళికా బద్ధమైన పరీక్ష ఎందుకంటే లఅత్యమ అకు విషయ ములకు పరీఖాంళములకు కరినస్టాయికి తగు భార _పాముఖ్యాన్న ఇస్తూ తయారుళయ బడుకుండి

హ్‌4 థి శు పరీక్ష గణన సూచి (కంంణుక్రి మళ్ళి). గణన కల్చన [3శసగేవకకి గంష్తలుఖ] కలిగి.న్నండి విషయక్షం్యత్ర గణనమునకు (0ఫ్సులు! 96 ఉంంయయణిఖ) శ్రోహడము చేస్తుండి 7 ఈపరీగ్న పరీఖాంళ విశ్లేషణమును కూడ కలిగి వుంటుండి (పమాణ పరీక్షల _సయోజనములు ) ఈ పీక ఒక పమాణఘులో విద్యార్థల సాధనను మూల్యాంకనము* చేస్తుండి, ఓ విద్యార్థులు తమ లోటుపాొట్టు తెల్సుకొని వాటిని నివారణ చేసుకునేలా యీ పరిక్ష వారికి సహాయము చేస్తుండి ఖ్రి శం పరీకలవల్ల విద్యార్థులు తుడి పరీక్షలను అత్మ సైయిర్యముతో (వాయ గలుగుత్తారు ఉ) ఉపాధ్యాయుడు తన బోధనా పటిమను మూల్యాంకనము చేసుకొనుటకళ యీ పరీక్షలు ఉపకరిస్తాబ్ము _. ల్స్‌ (కొత్త |ప్రమాణనోధనలను [పారంభింబే ముందు విద్యాళ్టుల నేసధ్య కళమును. (క కిళ్లాం్రషత) పరిశోధించి. వారిని (పేరేంంచుట్‌ కుపయోగ షడ్ష్శత్లాయి తిథి (పశూజ ష్య్తీక్షలు మూల్యాంకన ప కియ అవిరళముగా జరిగేటందుకు తోడ్పడుతుంది "గ పతి ప్రమాణము మీద పమాణ- పరీక్షతయారు చేయడం: వల్చ అచిర కాలంలో పతి ఉమాధ్దార్థన్లన్నిక్ర 1వమాజ పరీక్ష నిధి (2001 0£ 021 (68 9) అందుబాటులోకి వసుండి (పమాఖ' పర్న్షను తయారు చేయు విధము (ప్రమాణ పరీక్షను తయారు జేయడానికి ముందుగా నిర్ధిష్టమైన _పణాళకను అద్ధం చేసుకోవాలి రబ (ప్రమాణ సరీక్ష పణాళికా రచనలో ఈ (కింది దళ లుంటాయి

రక్‌ || పూర్వాంశములు విల (వల మేల8రలం (పజాళికను సిద్ధం చేసేముందు ఉపాధ్యాయుడు ఈ (పమాణ పరీక్ష. తాల వ్యవధిని గరిష్ట మార్కులను ఆ [పమాణములో బోధింపబడ్డ విషయములను గూర్చి సమాచారాన్ని నిర్ణ యించాలి ఉదా 9వ తరగతి కిరణజన్య సంయోగ్మకియ గరిష్ట మార్కులు వర్‌ పుమాణ పరీక్షాపథక నిర్మాణము [లఖఈ! 32 8 (084 ] టి ఈ (ప్రమాణానికి రూపొండించుకున్న [పవ ర్తనా అవ్యముల (పతిదానికి ఇతర అక్యములతో పోల్చునప్పుడు బానికున్న [ప్రాముఖ్యాన్ని బట్టి నిర్ణయించిన గరిష్ట మార్కుల నుంచి కొన్ని మార్కులు కేటాయించాలి దినినే లక్యములకు ఖార్‌ (పాముఖ్యం నిర్ణయించడం అంటారు ) వివిధ లక్యములకు ఇచ్చిన భార [ప్రాముఠ్యాన్ని ఈ క్రింది పట్టికలో చూపించాలి లత్య్ధుములకు భార ముఖ్యము [76 880286 10 0౪661 ఇ68] పరయ వలవలతాననానయాన్యయానాునలకషనానణకనాా్ళా వరుస సంఖ్య అక్యము గణనలు శాతమ జ క్షే జానము వి శీత ళా జి అవటోధము లి 68 తి అన్వయము "6 లి శ్తీ నైపుణ్యము క్‌ ల0 లను వాడా నోాాడాల లాలా కాలాంలాం నాన్‌ మొత్తం లల 100

కే76 ర విషయములకు థార (పాను-ఖ్యము అ లక్ష్యముల సాధనకు విషయము ఒక ముఖ్యమార్గము (ప్రమాణమును బోధించు నప్పుడు దానిని ఉప పమాణములుగా విభజించి బోధిస్తారు పతి ఉప (పమాథానికి ఆ |(పమాణంలో దానికున్న _పాధాన్యతను బట్టి భార పొముథ్యాన్ని యిస్తాను వివిధ ఉప్కపమాణాల కిచ్చిన భార (ప్రాముఖ్యాన్ని ఈ కింది పట్టిక రూపంలో సూచి స్తారు విషయములకు భార పాముఖ్యము ఇ ఆకా4ం 0 ౦౦౫౫౬౭ (యు స్య ఉప ప్రమాణము (వస్తు లేక మార్కుల గణనలు కాతను నతన | | కిరణజన్య సంయోగ వ. | (క్రియ చరిత లి 8 లి | కిరణజన్య సంయోగ (కియ జరగు విధానము |! 5 20 న న కిరణజన్య సంయోగ (కియకు కావలంన లాం పరిబతులు 8 | ధి ] మమా [గాకా చా క పదాల! జ్యే వ పరీషాంళములస్తు మూడు రక్రమ్సృగాా విభజించవచ్చు అవి వాాసరూప ప౦చాంఠము ౨ సంక్షిప సమాధాన పరీక్షాంళము 8 వి ని ఆః షయతం్మత పరీజ్తాంంము లమ్‌గాన లే క ఓకటో ₹ండో మ చేసేటప్పుడు టై మూడు రకముల పరీఇ్షాంళము డో పరీక్షాంళ రోకనములనుగాని ఎంపిక చేస్పకృంట్రారు

క్ష?7 ఎంపీక చేసుకున్న (పతి పరీఇాంళ రకమునకు థార [పాము్యాన్ని ఈ (కింది పట్టికలో సూచిస్తారు పరీక్షాంశ రకములకు ఖథార (ౌముఖ్యము (౫1652462 "౦ ౯0214 0౯ ౧౮౫52105) నన నననననననననననననో వరుస పరిణాంళ రఠము గణనలు గజణనల సంఖ్య శాతము క్షే విషయళతంత పరిజాంళము డ్రి 64 లి సంతి ప్త సమాధాన పోఇాంశయు శీ లే తి వ్యాసరూప సరీఖాంళమ. ర్‌ ది0 ] శక్త ె | 05 | ళీ కరినస్థాయికి ఛార (సొౌముఖ్యము ఉపాధ్యాయుడు ఈ [పమాణ పరీక్షను తయారు చేసేటప్పుడు తన తరగతి లోనున్న ఎక్కువ [పజ్ఞిగల విద్యార్థుల తక్కువ (పజ్ఞగల విద్యార్థం సాధారణ విద్యార్థల సంఖ్యను దృష్టిలో పెట్టుకుని (పమాణ పరీక్షలోని ప కాంళములు ఎన్ని కఠిన స్టాయిలో ఉండాలి ఎన్ని సాధారణ స్థాయిలో ఉండాలి ఎన్ని తేలిక స్థాయిలో ఉండాలి అనే విషయాన్ని నిర్ణయించుకోవాలి వివిథ స్థాయిలకు ఇచ్చిన్నవొర [పాము క్యాన్ని ఈ (కండి పట్టికలో సూచించాలి వేథ్‌..28]

క1?6 ఇ216క4ఉ(6ఆ2 70 ౨౯౯౧౦౦౮౩ పె 751౬ వరస మార్కులు కరిన స్తాయి లేక మార్కుల యి కాతము సంఖ్య గణనలు తేలిక స్దాయి త్రీ 6 లి సాధారణ స్థాయి ర్‌ క్‌ 60 తి కరినస్టాయి 6 వ్య మొత్తము క్‌ | (0 | 5%, పమాణ పీక్షలోని ప జ్లంథములకు కొన్ని భాగములుగా (కోడికరింప వచ్చు మొదటి భాగములో విషయతంత్ర పోజూంళను రెండవదానిలో. సంక్షి ప్త సమాధాన పకిఇాంళము మూడవ దానిలో వ్యాసరూప పరీజాంశములనుంది ఆ భాగము లకు భార _పాముఖ్యాన్ని ఈ (కింది పట్టికలో సూచించాలి విభాగములకు ఛ్రార (పాముఖ్యము ౧౩ 6౯4౮౦౫ 0 920210౫5 వరుస నంఖ్య విభాగము పేరు గణనలు గణనల ళాతము కే ఎ గౌ లె ర్‌ బి 7 వ్ర | మెత్తం | డె [౧ రి “బ్లా పింటు గను తయాక్ర వేయుట _ (ప్రమాణములలోని లక్ష్యములు విషయము అనునవి శండు విశేషకా (6 [ల 02) లౌతాయి లక్ష్యసాధన హాన్యంలో జరగదు అడి విషయము ద్వారా

సట!

జరుగుళుండి ఇంతక్కు ముందు దళలో అక్ష్యములకు విషయమునకు (ఉప్మపమాణము నకు) భార (పాముఖ్యాన్ని విడివిడిగా చూపించడం జరిగింది ఇప్పుడు ఈ రెండు విశేషకములను ఇంటే అక్యములను విషయములను కలివి చూడాలి వవ లక్షములు వ్‌. ఉవ్మపమాణము ద్యారా సాధింపబడ తాయో చూవీంచే పట్టికనే స్తూ(వీంటు.. అంటారు అంశే “బ్లూ వింటు “కండు విశేషమకములుగల పటము. బ్లూ ఎంటు లో అత్యాలకు విషయానికి గల సందింధాన్ని. మ్మాతమే కాక వాటికి పరీఇాంళ రకములతో గల సంబంధాన్ని కూడ చూఎంచబడుళతుండి బూ(ంటులో (వాత పరీక్షలద్వారా మాపనము చేయబడే లక్ష్యములను మ్మాతమే నూచిస్తార్లు ఓక వాక్యంలో చెప్పాలంటే లక్యభార (ప్రాముఖ్య పట్టికను విషయథార [ప్రాముఖ్య పట్టికను పరీజాంళరక ఖార (పాముఖ్య సట్టికను కలిసి తయారు చేఎన సమ్మేళన పట్టికే న్లూపింటు [51 బరీక్రాంఛమును తయారు చేయుట

ఈ చళలో బ్లాబంటు ను అధారంగా చేసుకొని ప ఇాంళమును తయారు వియ్యాల్సి (ప్రతి ష జ్ఞాంళము ఓక లక్ష్య స్నష్టీకరణమునకు సంజంథము. కలిగి మండాలి (పతి ఫరీఇఖాంఘును సూవ్మమైన తేలికైన మాటలతో సృష్టమగ కర్షంద్యార్థమ్మ రాకుంథా తయారు చెయ్యాలి [వతి పరిజాంశమునకు ఒకే జక సరైన ఫమాధాన ముండాలి పరీశాంళము తయారు చేసేటప్పుడు ఈ కిండి పట్టికను ఉప మోగించాలి

10 క్‌ క్ష ల్జే నే! జ ర్తి లా ఆ! 1 డా గ షః జ ష్‌ లాలా ను చ్‌ స్ట చఐ న క ౯ చ త్‌ 9 జె న్న గా శ్‌ 2 వాలాకు | 2 ౨౬|| శ క ఈ ణా .. శ్‌ (2 | స డ్డ ఫీ ల్తి శే జ్రంణ కతి ఆ జై ్రి హోం మ భ్‌ జన కా కల్లే న (| కళే కటా లా పళ వి స్త్‌ గ్‌ క ఉట టా వ్‌ ఉక 4 ణి హా చ్‌ ౦ నా శ ఇ స్టోరీ వ ష్‌ న సంస్‌ ద శి కం ళో ళు ల బ్‌ న్‌ా ద్ద (సే! సు ణా జా నా జ్చి శ్‌ నే డై జ వినా డ్య వ్‌ ఓ ర ౭౫. (న్య లాడ నా (అన భన శ్రీజను మన. చో లాం టి! క్‌ గ్జీ శ శ్‌ జై (2 శం 1 3 నక కిన గ్జీ గ త జ్‌ల| ఇ, తత్త నత్తి శ్‌ తటాక చే శి | గ అ స్త్‌ 33 ఇస్టం ళలహంక్‌ట్లై ఓ ౨ |గ్జా| స న క గ శ) చల్తా వైళ్థు జ ళల ఖు ఫుల ర్ట నా ననన ననన శక్‌ థి ణు 0 రె సజ

181 చలనాలను రానాను నాజాడాన కాకా నాంులుయాోాం తరగతి లఅక్యము 0 సృష్టికరణ్డం పరీజుంళశ రకము ఫరీఇాంశమును సాధించుటకు వ్యవధి కరిన స్దాయి (పమాణము ఉపష్మపమాణము పరీఖాంళము ల తనతతనుతాలాాతాకాండానానకాకకడానానాా్యాాాా్ళాాాాా్ళాాాా ౧ 10 తరగతి జీవశొ(స్రుము కాలను ఉక నిలు (ఫమాణము కిరణజన్య నంయోూగ [కీయ మూర్కుులు. ౬5 సూచనలు ్రి అన్ని (హ్‌ సలకు సమాధానము (వాయవలిను

ల్సి (హహ లకు సమాధానము పరిజుష్మతము పైనే [(వాయవలెమ

త (పశ్నలను బాగుగా చదువుతూ స్తమాధ్యాన మిమ్ము

4). సమాధానము తెలియని (బ్ఞర్బులపై కాలము వృథా " చేయక తరువాతి

(పగ్నను సాధించుటకు (వ్రీభుత్నింపుము వ గే 5206010సే--తీ

[కింద 8 (హు లీయబడినవి _పతి ప్రశ్నకు 5 సమాధానము బ్రీయదిడినవి అందు ఓక సమాధానము మ్యాతమే సరైనడి నీరి అయిన సమాధానము నెంచి దాని (వక్కగల అక్షరమును అ [పళ్న (పక్కన ఈయబడిన (బొకెట్టునం దుంచుము

ళం ] మొక్కలు తమకు కానలబన అఆవారమును భూమినుండి [గపాంపవని మొదట నిరూపించిన శాస్త్రజ్తుడు

నే ( ఏ) బీన్‌ బాప్టిస్టువాన్‌ పెల్మాంట్‌ బి ప్రిస్టే సి) లేవాయిజర్‌ డీ జొన్‌ ఇంజన్‌ హౌసీ ఇ లూయీపొళ్ళర్‌ లో

2. [క్రింద కొన్నీ సమీకరణము లీయబడినవి. అందు. కిరణజన్య సంయోగ

[కియను సరిగా చూపు సమీకరణ మేడి

182 ౨ 60+ 65౦0 + 6605120 + 60 4 కర్యకం౦0? +6%0 + 6002+ 66% ౨ 60,06 + 600 - 650 + 66%

క) వేడిచేసి చల్లార్చిన సీటిని బీకరులో తీసుకుని దానిలో హైడిల్లా మొక్కలు తీసుకుని స్మకమముగా కిరణజన్యసంయోగ్యకియ (ప్రయోగముచేసి సాయంతము పిండి పరీక్షే చేయగా ఆ మొక్కలలో పిండి తయారవలేడని తేలినడి దానికి కారణము

ఎ) ఆ నీటియందు ఆక్సిజన్‌ లేదు బి) ఆఅ నీటియందు కార్బన్‌ డయాక్సైడు లేమ సి) మొక్కలతో షృతహరితము లేదు, డీ మొక్కలకు సూర్యరశ్మి లభించు కాబము సరిపోలేదు ఇ) నీటియందు తగిన ఉప్ణో గత లేదు [1]

శ మధ్యాహ్నము ఒక మొక్క ఆకు మధ్యభాగము చుట్టూ నల్లని కాగితము చుట్టి అదే సాయర్మతము పిండి పరిక్ష చేయగా-

ఎ) ఆకు రెండు చివరలు సీలముగా మారినడి.

వ్ది) ఆకు మధ్యభాగము నీలముగా మారినడి

స్త్రి ఆకు అంతయూ సీలముగా మారినడి

డి ఆకు ఏ భాగమూ సీలముగా మారలేదు

ఇ) ఆకు శీర్ణభాగము మ్మాతము నీలముగా మారినడి

_ $) కిరణజన్య సంయోగ్న్మకియలో ఏర్పడిన గ్లూకోజ్‌ ఆకు ఈక్రిండి భాగములో

పిండిపదార్ధముగా మారును

డి ఎ్మాష్మతహరితిమంతటా బ్ర (స్టోమాసి (గానా డ్రి ఆకు అంతటా ఇ) స్లోమా

6. రొడ్గరోజులు చీకటియం దుంచిన ఒక మొక్కను తీసుకుని దాని ఆకు నొకదానిని సగభాగము ఒక సీసాలోనికి విరడాగుండా పంపిరి ఆ సిసాలో పొటాషియం హైడాన్సైడ్‌ (503) నుంచిరి ఆ విరడా చుట్టూ వేసలైను పూసిరి తర్వాత ఆ సీసా చుట్టూ నర్లిని కాగితము చుట్టి ఆ _ప్రయోగమును ఎండలో పెట్టి సాయంతం పిండి పంక్ష చేయగా సీసాలో ఉన్న అకుళభాగం నీలంగా మారలేదు దానికి కారణ మేమనగ్మాా

కే853 ఎ) సూర్యరశ్మి ఆ భాగమునకు తగులలేదు బి వార్చన్‌ డైఆక్రైడ్‌ ఆ భాగమునకు తగులలేము సి) ఆ భాగములో ష్యతహరితము లేదు డి) దానికి నీరు లభ్యము శాలేమ ఇ) ఆ భాగమునకు సూర్యరళ్మి మరియ కార్బన్‌ దైఆక్రైడ్లు లభించలేదు ( ? శ) "౧ ఒక కుండీమొక్కను తిరోజులు బీ.టి యందుంచి ఉవ.రోజున ఆమొక్కలో 5 ఆకులకు మ్మాతము [కింద మైన వేసలైను పూంరి ఆ కుండీ యొక్కను ఎండలో పెట్టి ఇతర పరిస్థితులన్నీ స్మకమముగా కల్పించిరి సాయం[తృమ్లు అన్ని ఆకులకు పిండి పరీక్షజేయగా లీ వాసలైన్‌ పూసిన ఆకులు నీఅముగా మారినవి బి వాసలైన్‌ పూసిన ఆకులు సగ భాగము నీలముగా మారినవి సి వాసలెన్‌ పూసిన ఆకులు నీలముగా మారినవి మిగిలిన ఆక్లులు వీలమ్యుగ్గా మారలేదు డి) వాసలైన్‌ పూసిన ఆకులు నీలముగ్గా మారలేదు. మిగిలిన అకులు నీల ముగా మారినవి ఇ) ఏ అకు నీలముగా మారలేదు [ఈ తొ ఓక కుండి మొక్కను ఎలుకను పొటాషియమ్‌ హై(డాక్సైడ్‌ (0క్రై గల బీకరును నూర్యరళ్మి తగులు గాజుగడిలో ఉంచి కొన్ని డినముల పిదప పరిశీలించిన ఎ) మొక్క మరణించును బి మొక్క ఎలుక కూడా మరజణించును స్రి ఎలుక మరణించును డి) మొక్క- ఎలుక రెండూ జీవించి యుండును ఇ) ఏ మార్చు ఉండదు [౧] 12 [కింద కొన్ని వాఠ్యము రీయబడినవి (పతి వాక్యమును చడివి అడి తప్ఫో ఒప్పో నిర్ణయింని తప్పయినచో తప్పు అను మాట్మకింద ఒప్పయివచో. ఒప్పు అను మాట్కకింద గిత గీయము రి వాక్టిరియా కణములు కిరణజన్య సంయోగ్మ్యకియ జరుపుకొనలేవు (తప్పు ఓప్పు 10) కిరణజన్య సంయోగ(కియ ఆకులయందు మ్మాతమే జరుగును (తప్పు ఒప్పు)

కరడ 11) కుక్కగొడుగులు అను మొక్కలు తను అహారమును కిరణజన్య సంయోగ(కియ ద్వారా సమకూర్చుకొనును (తప్పు ఒప్పు) 12) హైడిల్లా మొక్కలతో చేయ (పయోగంలో నీటికి సోడియంకార్భనేటు కలిపితే ఆక్సిజను బుడగలు వేగంగా వెలువడును (తప్పు ఒప్ప) క ఈ [కండి థాశీలను సరైన ఒక మాటతో పూరింపుము 18) ప్యతహరితము --_- నందు కరుగును 14) హరితకణమునందు ప్యతహరితముగల భాగము సేరు ___ 15 కిరణజన్య సంయోగ్న్మకియ నందు మొక్కల బరువు __ 16) కిరణజన్య సంత్రగ్యకియ జరుగునపుడు వెలువడు ఆక్సిజను వాయివై == అణువు విచ్చిన్నము వలన ఉదృ్భవించును 5320ఇ₹102-3 క క్రిండి హస్టేలకు రెండు వాక్యములు మించకుండా సమాధానమిమ్ము 37) వెలుగు చర్యయందు జరుగు మార్పులేవి ? 8) కిరణజన్య సంయోగ్మక్రియకు శ్వాసక్రియకు శక్తి ఆక్సిజన్‌ అంశము లందు కన్పించు రెండు తేడాలు (వాయుము - స 1ళ) కిరణజన్య సంయోగ కియ జరువృటకు. కార్బన్‌ డై ఆక్రైడు వాయవు (804. “అషేసకమణి నికళూపించు (ప్రయోగ పటమును మాగశము గీచి భాగములు 6 ₹ది ఇంగు ర్తించుము +. గణనసూచి గణన కల్పన తయారుచేయట ఫైషయతం, క" మాపనమునకు దోహదం చేసేటందుకు తయారుజేసిన పరీ నమక సరెన సమాధానములను గణనసూచి మరియు గణన కల్పనలో మ్నాయము చే ప ఇాంళమునకు విద్యార్తి సమాధానమును ఇచ్చిన ష్య ఫాటి విల డి ఎంపిక చేస్తె ఆ సమాధానములను గణనసూచిలో చూ స్తాచశ కీ ఉక్‌ పరీఇాంళమునకు సమాధానమును [వాయడంద్వారా నూచిస్త ఆ సమాధానాన్ని గణన కల్ననలో చూపిస్తారు గణనసూచి ఎయససంఖ్య (౯ శోకో గొడ? స్‌ సూచి. త ౩ తారా డాకాాాా నాతని కున న్‌ా

ల ఒకొాక; వరీజాంళం పరీశాంళము ' ఆశించిన సమాధానములో విలవనఆకోము మొతమునకు సళ విలున గల అంశములు... | లకు కేటాయించిన | కేటాయించిన ర్‌ మార్కులు మార్కులు ర ఒప్ప శ 1 ్షే0 తప్పు కే క్షే | తప్పు క్షే కే ఓలి ఒప్పు కే శే 18 సారాయి కే క్షే కేశ (గానా క్షే కే 15 హెచ్చును క! క్షే 16 సీటి | శ్ర సూర్యరశ్శివల్లి ఫారిత కణము ఉత్తెటి పడును లీ అప్పుడు సీటీ అణువు ఉదజణ ఆమజనిగొ విశ్తేవణము చెందును ళు ళు 18 క్వాస్మకియ ే క్రిమోచక (శయ కిరణజన్య సంయోగ్యకియ | క్రి క్షే లి [గాహకకింయ శ్వాస్మకియ యందు అమ్హజని (గ్రహింప బడును కిరణ న్య సంయోగ్యకియ యందు ఆమ్ల ని వెలువడును 19 బొమ్మ తి క్‌ భాగముల గుర్తింపు క్షే శుభ్ర౦తరు క్షే ] | ట్రీ

186 క్షా జీ ళల జిం ద్ర షై |. ళు ్తీ .. త్‌ ఇ [7 వం. గ క్ష చె జ్షె శశ శా ఛా! న నా య 65 కె " న న 1. ఖే క్ష క్ర 40 స్గ్‌ ఆ వ వ్‌ న్‌ లకు లాలా! - జడ్‌ క్త స్ట్‌ ని భలే ౩ ల్లీ ౩౨ కి 2 (1% 2 ఎ. .. సళ్ల వ య వ్‌ క్‌ జీ చ్జ శ చ | చిత్తే న | న ప జ వ్‌ న్‌ క. 3 ఇ3₹%్షత్‌ జ్‌గ్లీ ర జ స్తే వ్‌ నే త్త క సహ సై లే న ష్ష్‌ జ్జ జ్జ నీ న ల శ 2 విశే శ్రి లే నే ణి జే గ దే శా సైల్లే క్‌ కలి జ్జ ర్స్‌౪ జ్‌ మ్‌ ని ల్ని ఒకో ఈ ఠా న న!

18? రె 8 ;! ద్ద | [ఏ క్‌ 2న త 6 భత (209 ర్హీం ళ్దళ్లి జ ఒధకైల ట్టి / హి శత్రశ శిరి శోక న్‌ నానా రై ళల 62 ఈ త్‌ ప్‌ జ్జ కొ మి మ! ఛి క్‌ లా న నడననుడాకానాతాలలల లకక. రనానానాలుడలులనానాయనాలాతా లక నరాలలో న్‌ వ్‌ ని క్షన్‌ వి క న న నరలరరలలనాలాలంకాలకాకాలాండకననళనననననంకానవలంణయకాలనాాంణామా శాతం జ ని న్‌ సన్‌ 2 హుబ్లి ల! వ్‌ వ్‌ వ్‌ వస్‌ 2 అత్తత లలత నాయననాానాలాలలా కాగాక లలల లాణకురాలనారనాళాననా నావా | ఇ

ళో కం! లే స అటి లైల సణి ఓ టప్‌ డూ శ సా వి జ గో శం వ్‌ ఖే ల్దె ఉతస్తనే ఎటలా నాలనలన నారననావాకారానానాకలా రానాకి నానాలాల నాలను కాకా జానాలా

ప

గ్‌ ఖ్తే ల్లీ శి ద్ర మి తీ = శ సళ త్తి స స 1 ఫ్‌ శ క లి లి లి నాడకకాడకానకకనాకాకాాలణడాలాడాకలాాలాలాోాాాాాోా

188 జ లా ష్‌ కి డ్డి న ణం సి వ వి వ గా శ ఎరా నానిని ననన నాుననుత నతన తకనననని ష్‌ జ్‌ ష్‌ క్త క గ్‌ చత చు గో గా శో ల ఠా 2 ననియు శల గా వ వ రశ క్‌ మక్‌ స (| గ్‌ా నాల బక. ర జహా ఖే బు ల తీ (కైన శారీ, ? ఇక జే సైన్టీ లం పైగ టి వ్‌ యే. వ్‌ ళ్‌ ఇల్లు వ - తేని ప్ల ననన నన. ఛై నా! క హా వి శ ॥ ఇర ॥ ప్‌ వ్‌ వ్‌ జైలే ॥/ ( జ్జ జీ న కం లై ్న శ శ న్స్‌

169 అభ్యసనానుభవములు ౧౭4మార 6925081085)

పేనుభవం చెందటం అంటే ఏమిటి? అనుభవం చెందుట అంటే చూచుట వినట వాసన చూచుటో 'స్పర్శించుట మరియు"ఢుబి చూచుట అనుభనము ఇం[డియ జ్ఞానము మీద ఆధారపడ్రుతుంది శైళవ దళలో మానవుడు పాలు (తాగడాన్ని తడి గుడ్డ చర్మానికి తగిలడాన్ని సంతోషము బాఢలతో ముడిపెడతాడు తర్వాత దళలో వర్తమాన అనుభవాన్ని పూర్వపు ఇం(డియజ్ఞానంతో ముడి పెడతాడు ఉదామ్గార్హణకు పొలసీసాను చూడడం అనే అనుభవాన్ని అంతకుముందుపాలు [తాగడం ద్వారా సం్యకమించే సంతోషంతో సంబంధమేర్పరుస్తాడు. అంటే పూర్వ అనుభవాలస్మృతిని నేటి అనుభవంతో సంపర్ణం చేస్తాడు త్వూత దళలో మాటలు బొమ్మలద్వారా ఏర్పడిన మానసిక బింవాల (భావనలు)ను పూర్వ అనుభవాల స్మృతితో సంపర్గం చేస్తాడు ఉదాహరణకు వేడి అనే మాట విని పొగలు (గక్కతున్న అఆవోరం యొక్క బింబ మేర్పరచుకొని దానిని ఇంతకుముందు అనుథవించిన ణాదతో ముడి పెట్టుకుంటాడు

ఇతర కాస్త్రాలలోవలె విజ్ఞానళాస్త్రంలోక్రూడా అభ్యసనము అంటి అర్థ 'ఈహితమైన మాటలు స్మృల్‌లో ఉఊంచుకోవజం కాదు అభ్యసనము అనుభవాల్ని సంపర్గ ఫలితం ఏ వ్యక్తియైనా నిత్యజీవితంలో ఇంటా బయటా పాఠళాలలోను ఎక్కడ పడితే అక్కడ అనుభవాలకు లోనవుతూ ఉంటాడు విద్య దృష్ట్యా ఉపాధ్యాయునికి పాఠశాల తత్సంబంధమైన [సదేశాలలో అనుభవాలమీద మ్మాతమే యాజమాన్యము ఉంటుండి తరగతితో ఏటో ఒక లజ్యాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని కొంత కార్య కమము అంటే పయోగాలు చేయటం ఉపకరణాలు (పదర్శించటం పరిశీలించటం పశ్న లకు సమాధానం _చెప్పడంవంటి. అనేవ కృత్యములు జరుగుతూంటాయి. లక్ష్య సాధనం కోనం వర్పడిన కృత్యసమూహోన్నే అభ్యసనానుభనం అంటారు ఈ అనుభవాలతో విద్యార్థి పరస్పరచర్య నొండినప్పుడే అభ్యసనము జరుగుతుండి.. కొన్ని తరగతులలో లక్యసాధనకోసం ఉపాధ్యాయుడు ఉపన్యాస మిస్తైడు విద్యార్థులు మందకొడిగా వింటూవుంచారు అడికూడా ఒక అభ్యసనాను భవమే కాని అడి ఉత్తమమైనడి కాదు కాబట్టి ఉపాధ్యాయుడు అక్యుములను విద్యార్థులచేత సాధింపచేసేందుకు ఊ త్తమమైన అభ్యసనానుభవములను ఎంపిక చేయాలి

190 ఈ ఇకనానుభవములు నెండు రకములు 1స్మెపత్యక్ష అనుభవములు [1 ₹661 05 క34 షం. మనింటి లంం8) 2) పరోక్ష అకుభ్రవములు (౪719201038 0౯ కర12064 9961602068] క్ష్రే (నత్యత. అనుభవములు - (ప్రత్యక అనుభవములు పదార్జాల రంగు గుచి ధ్వని వాసన స్పర్శ మొదలయినవాటిని గూర్చి జ్ఞానము నందిస్తాయి ఏటికి ఉదాహరణలు ౨) పదార్ధములు పరికరములను పరిీలించుట వాటితో (పయోగాలు చేయట

1. నమూనాలు పధకములు తయారుజేయట
2. చ్యితమలు గియట రంగులు వేయుట నాటకీకరణములు 1 మౌఖికంగాగాని (వాతపూర్వకంగాగాని వర్ణించుట ళి సాధారణికరణము (పకటించుట ఇ) [ప్రాముఖ్యము గల యధార్థాలను విషయాలను శైర్కానుట (ప్రశ్యవ అనుభవాలు ఉత్తమమైనవి కాని వాటికికూడా కొన్ని పరిమిత్తు చున్నాయి _అివి కాలాన్ని ఎక్కువ తీసుకొంటాయి.. వాటి పరిధిలోకి వచ్చిన విష యాలు తక్కువగా ఉంటాయి. సమీపంలోని పరిసరాలలో ఉన్న సామ్మాగినే అవి గణన్రలోనికి తీసుకుంటాయి ఇ) పరొన్ష అనుభవాలు __ ఇక వ్యక్తి మరొక వ్యక్తి యొక్క ప్రత్యక్ష అనుభవాన్ని ఆధారం చేసుకొన అభ్యసిస్తే ఆ అనుభవము పరోక్ష అను భన మవుతుండి ఒక వ్యక్తి పుస్తకం వాస్తే అది ఆ వ్యక్తికి (పత్యష అనుభవ మవుతుండి ఆపు స్టకాన్ని చడ్రివిన వ్యక్తికి అడి పరోక్ష అనుభనమవుళుండి సరోన్ష అన్గుభవ్వాలక్షు ఉద్వాహరణలు ఫె పాఠ్యపు స్తకాలు మేగజై నులు చదువుట
3. చర్చలు ఉపన్యాసము వినుట
4. పటములు నమూనాలు పరిశీలించుట

క్షం పరోక్ష అనుభవ ల సామర్థ్యము విద్యార్థల నేపధ్యము యొక్క స్వభావము పరిధులమై ఆధారపడివుంటుంది అక్ష్యములను చేరుకొనేటందుకు అభ్యస నానుభవములను సమకూర్చేటప్పుడు అ అభ్యసనానుభవములో భాగస్వాములై న (పత్యక్ష మరియూపరోక్ష అనుభవమునూ ఈ (కింది సూచనలు పాటించి ఎంపిక చేసుకోవాలి 1 అనుభవవనీ బోధనాలక్యముతో సంజంధము కలిగివుండాలి

1. అర్ధవంతముగా ఉండొ విద్యార్థికి సంతృప్టి కలిగేలా ఊడాలి కే ఖే విద్యార్థి నిత్యజీవితముతో సంబంధఢము కలిగివుండాలి
2. ఆడి విద్యార్థుల పరిపక్యస్థాయకి తగినట్లుండాలి ₹1 అనుభవాన్ని ఎంపిక చేసేటప్పుడు తగు సామ్మగి కాలమే తంత బాటులో ఉన్నాయో లేదో చోసుకోవాలి ఇళ అనుభవము వైవిధ్యము కలిగియండాలి వవూల్యాంకనము గూర్చి కొరారి కమీషన్‌ సూచనలు, విద్యార్థుల వృద్ధి మొక్క- ఆన్ని అంళములగూర్చి మూల్యాంకన యొక్క నూతన భావనను దృష్టిలో ఉంచుకొని వాత పరీక్షలు మౌఖిక పరిక్షలు (పయో గాత్మక పరిక్షలు మొదలగు అనేక సౌంకేతిక విధానముల ద్వారా సాక్ష్యములు సేక రింబోలి ఈ సాంకేతిక విధానములు స సమాణత కలిగి విశ్వసనీయముగొ ఉండ వలెను
3. ఉన్నత (ప్రాధమిక దళయందు (వాత పర్షీక్షలతో పాటు మౌలిక. పరీవ్ష అను గూ క నిర్వహించాలి ఈ దళలో సమస్యా నిదాన పరీక్షలు కూడ నిర్వ హెంచాలి ఈ దళలో సరితప తావ (పవేళ పెట్టాలి ఈ దళాంత్యమునందు బాహ్య పరీత నిర్వహించకూడదని దాని స్థానంలో కొవలిస్లే ఖిల్లా విద్యాశాఖొధికారి ఆ (పదేశములో ఊన్న పాఠళాలలయందు ఒక ఉమ్మడి పనీక్షను నిర్వహించవచ్చునని సూచించినడి అలా ఉమ్మడి పరీక్ష జరిపినపుడు ఆ పరీక్ష [హ్నోష్మ్యతముల కాల గవవధి గంట లేకి గంటన్నర మించకూడదని సూచించినడి

క్షే92

తి వాహ్య పరీక్షలను 10వ తరగతి 2వ తరగతి అంత్యములలో నిర్వ హించాలని సూచించినడి బాహ్య పరీక్షల (సమాణమును పరీక్షకుల సాంకేతిక నైవు ణము "పెంచుఎద్వారా పరిజాప్యతములకు జ్ఞాన లక్ష్యముతోపాటు ఇనశర లక్ష్యము లతో సంబంధథము కలిగించుటద్వారాను కాస్రీయగణన (ష్మకియలను ఉపయోగించుట ద్వారాను ష్మతాల గణనను ఫలిత నిర్ణయ (వ్మకియలను స్వయంచాలకము చేయుట ద్వారాను అభివృద్ధి చేయవచ్చునని సూచించినథి

డ్తీ మాధ్యమిక దళాంత్యమునందు రాష్ట్ర విద్యాబోర్జువారు నిర్వహించిన బాహ్య పరీక్షల ఫలితములు చూపినపుడు విద్యార్థి వివిధ కాస్త్రములలో సంపాడించిన మార్కులను మ్యాతమే చూపాలని అతను ఊ తీర్లుడెనదీ లేనిదీ (వ్రాయకూడదని సూచించినడి

ర్‌ (పతి పొరశాల విద్యార్థుల (సగతిని ఆంతరంగిక అంచనా 184028 న. శేయాలని సూచించినడి ఆంతరంగిక అంచనా సంపూర్ణముగా వుండి బాహ్యపరీక్ష మూల్యాంకనము చేయలేని విద్యార్థులలోని లక్షణములను కూడా మూల్యాంకనము చేయాలని సూచించినడి ఆంతరంగిక అంచనా చుర్వినియోగను కాకుండా ఉండుటకు ఈ 1కిండి మాగములను నానొగనాతని

ఆ) 'ఆంఅరాంగకు అందినా ' వలితపులు ర్రూ్యాప్‌ర్రిఇా ఫలితములు ఎడివీత్‌గా. చూపాలి

ఆ) పాఠళాల త్రన్సిఫ్సె జరిగినపుడు విద్యాళాథాధికారులు బాహ్య అంచనాలకు ఆంతరంగిక అంచనాలక్ష గల సహసంబంధములను పరీక్షిస్తూ ఉండాలి

ఇ) ఏవైనా పోకఠళాలలు అంతర్జత అంచనాలను దుర్వినియోగము చేస్తున్నట్లు ముబావైలే ఆ పాఠశాలలకు [పభుత్వమువారిచ్చు మంజూరును. తగ్గించుట లేక గుర్తింపును రద్దుచేయాలని స్తూదించినడి

౭56లో తారాడీవిలో మాధ్యమిక పాఠశాలలో విజ్ఞానకాస్త్ర బోధనమై జరిగిన సెమినార్‌లో మూళ్యాంకనముమీద ఈ క్రిండి సూచనలనిచ్చింది

శ్రే పొరళాలలోని విధ్యార్థుల అంతర్గత అంచనాకు వాహ్య పరీ_ల అంచ నాకు ఈ కింద సూచించిన విధంగా భార పాముఖ్యాన్ని ఇవ్వాలి

కైతే అననన నాలా ననానననననాలళాలా న నలానుత నాలుకలా కాలా ఛాలా నునన లా నానా నానన ననా నెనొసగము నమా నూకాడాకానాననానానానావనాసాతోనారా రాయాలి విషయము పాంకాల కార్డులు వావ్యాపరీక్ష (పయోగాత్మక పని వ్‌0% ర0% థియ3 20% 80% 'భానాదదానాలలతాదాతాలకలనదాాకతాంవయడడామనవడఅతనాడడవమడికనాడాడనడడడుకకయాతావనాడాడడడంననాడావడదనాదాానానడాడదననడుతడుడాటదనాానవడాడాదావదా 2) విద్యార్థులకు వచ్చిన మార్కులసు యదాతధముగా సర్జిఫికెట్టులో సూచించ కుండా విద్యార్థియొక్క శతాంశకస్థానాన్ని [పతి శాస్త్రమునందు సూచించాలి 8) బావ్యాపరీక్షలలో సాధారణంగా వ్యాసరూప (పళ్నలు ఎక్కువగా ఉంటాయి దానివల్ల ఉద్భవించే ఆళ్మా(శయతను తగ్గించడానికి ఈ (కిండి పరీఇాం శములను బాహ్యపరీకయందు ఉపయోగించాలని సూచించాలి ల అ వ్యాస్రరూపక (హ్మ్నళ్ళి ఆ) సంజ ప్త సమాధాన పరీడాంళములు థి విషయతంత పరీజాంళమలు (పతీ పరీఖాస్యతము- రెండుభాగములు కల్గివుండాలి మొడటిభాగము విషయ తంత పరీఇాంశములేను కలిగియుండి అర్థగంట కాఅవ్యవధిని కలిగియండాలి రెండవభాగము: వ్యాసరూవళ సరిచాంశమ లను సంఎ ప్త సమాధాన పరీజాంశములన కల్గియండి రెండుగంటల కాలవ్యవధి కల్గివుండాలి ఫ్రైన చెప్పిన పరీఇా సంస్కరణ కొల్యకమేణా ఈ కింది ఖఎలితోలను సూచించాలి అ) అన్నిరకాల పరీక్షలయడదును విషయ్రుతం్యత పరీఇఖాంళములు ఉపయో గించుట ఆ) పాఠళాల రికార్జులకు భార పాముఖ్యాన్ని హెచ్చిన్తూ కాల్మకమేణా బాహ్యపరీక్ష పూర్తిగా రద్దుఅయేలా చూడాలి ఆం ధపదేశ్‌ రాష్ట్రమందు నూతన మూల్యాంకనో విధొనము ఆంధ్మపదేశ్‌ నందు నూతన మూల్యాంకనా విధానం 97 లో (ప్రవేశ పెట్టారు దీని (ప్రకారము 7 0 తరగతులకు తప్ప మిగిలిన తరగతిలో విద్యార్థులను తప్పించు విధానము తొలగిపోయినడి డీనివల్స విద్యార్థుల (పగతిని నిరంతరము పలు వైజ్‌_-లర్‌

రిషీ విధములైన పద్దతులద్వారా తెల్సుకొను అవనరము కలిగినడి మిగిలిన తరగతులలో విద్యార్థుల వోజరునుబట్టి మ్మాతమే పై తరగతులలోనికి పవేశిస్తారు ఈ నూతన మూల్యాంకనా విధానము అమలుజరిపిన తర్వాత వివిథ విద్యా దశలలో విద్యార్థుల మూచవ్యాంకనము ఈ (కింద చెబ్బన విధముగా నిర్జేశింపబడినడి విద్యార్థుల (ప్రగతి ఉన్నత _పాధమిక విద్యాదచశయందు మాధ్యమిక విద్యా దళశయందు మూల్యాంకనము చేయుటకు వగతి ప్మతములను సరిత ష్యతావళులను బట్టియు ఉపాధ్యాయ నిర్మిత (పమాణ పరీక్షలను మరియు తైైఫిమాఎక అర్జసంవత్సరం వార్షిక పరిక్షలు నిర్వహిం చుటద్వారాను జరగాలని నూచింపబడినడి వనూల్యాంకనా ప్యుక్రియవల్లి సమకూరు _ప్రయోజనములు ఛి ఖే మూల్యాంకనమువల్ట విద్యార్థి అభ్యసనా ష్యకియలో ఏ దళకు చేరు కున్నాడో తెలుస్తుండి ఉపాధ్యాయుడు తన విద్యార్థలు బోధనాలత్యుముల వైపు ఏఎంత్ర వరికు పుఠోగమించారో. తెలుసుకుంటాడు దానినిబట్టి ఉపాధ్యాయుడు తన ఇార్య కలాపమషులను సమీక్షించుకుంటాడు £). మూళ్యాంకనము సరైన పద్ధతిలో వ్యూవారచనుచేయబడి నిర్వహించబడితే విద్యార్థులకు "హెచ్చుస్థాయిలో సాధనచేసి వృద్ధి చెందేలా (పేరేఎస్తుండి పిద్యార్థలు ఎక్కువ కృషి చేయడానికి తగిన ఉద్దీసనము ఇస్తుండి ఇ ఈ ప కియవల్స ఉపాధ్భాయిల టోధనాపటిమ పరీక్షింపబడుతుండి ఉపాధ్యాయునికి తన బోధన ఎంతవరకు ఫలవంతమైనదో తెలుస్తుండి పార ట్ర ఈ (స్మకియ [పొతిపడికగా విదా థ్ధుల తల్టిదం్యడ.లు లేక సంరక్షకులు శాలల్‌ తమ ప్రిల్లల పురోభివృద్ధి గూర్చి తెలుసుకుంటారు ల్స్‌ విద్యార్థులకు మార్షదర్శకత్వము సలహా నొసంగుటకు మూల్యాంకనొ ఫలితములు ఎంతగానో ఉపయోాగిసాయి 6) (పథాన ఉవాధ్యాయునికి పాఠళాలా లక్యములు ఎంతవరకు సాధించ బడ్డాయి పాఠశాల కార్యకమములోని బలాంళ దుర్చలాంశముల సమాచారమ్ముు మూల్యాంకనా (ప్మకియవలి తెలుస్తుండి

95 ఈ [(పకరణ పార్థుభంళ్మొ విద్యార్థి మూర్తిమక్య్య వృడ్డి వికాసము విద్యా లక్ష్యమని దానికి అభ్యసనానభవములు సాధనమని ఆ అలక్ష్యము ఎంతవరకు సాధింపబడినదీ అన్న విషయాన్ని గూర్చిన సాఖ్యాలను మూల్యాంకనా (వ్మకియ శేకరిస్తుందని చెప్పబడినడి విద్యార్థి మూ ర్పిమత్వ వికాసము అనేడి ఒక ఆదర్శము వీ విద్యార్థిలోను మూ ర్తిమత్వాన్ని సంవూర్ణంగా వృడ్ధి పౌండించడం లేక వికంంప జేయడం 'జరగనిపని కాని మనం దానిని దృష్టితో పెట్టుకుని నిద్యాబోధన (పారం భిష్ణే సంపూర్ణంగా కాకపోయినా కొంతవరకైనా పైన చెప్పబడ్డ లక్ష్యసాధన జరగ డానికి ఆవ్టకాళ 0 వుండి విద్యార్థి మూ _ర్థిమత్వానికి సమతుల్యాన్ని నూటికి నూరు పాళ్ళు సమకూర్చలేకపోయినా ఎంత ఎక్కువ వీలైతే అంత ఎక్కువ సమతుల్యాన్ని సాధించవచ్చు ఇడి ఎలా ఉంటుందంటే మనం ఒక (ప్రదేశంలో నించుని చూస్తుంటే అల్సంత దూరంలో అకాళము భూమి కణుస్తున్నట్లు గోచరిస్తుండి దానిని సమీ ఎద్దామని [ప్రయాణం చేస్తే భూమ్యాకాళముల కలయిక ఎప్పుడూ అల్లంతదూరంలో ఉన్నళ్లే గోచరిస్తుంది అవి కఠిఎనట్లగపడే స్థానాన్ని మనం ఎప్పటికీ చేరుకోలేక పోయినా దానిని లక్యంగా స్వీకరించి |పయాణం సాగిస్టే కొన్ని మైళ్ళు దూరమైనా నడవగలము అది లక్ష్యంగా స్వీకరించకపోతే ఆ మ్మాతం పయాణంకూడా ఉండదుకదా ” వైన చేప్పబడిన లక్ష్యంలాంటిదే విద్యార్థి మూర్తిమత్వ సంపూర్ణ వికాసం కూడా

అధ్యాయము-గ అడ అడ స్తే జగ జాతీయ విజ్ఞాన శాస్త్ర పితిభాన్వేషణ పధకము (44022 వం 6166 || టు కంక: స. నేడు మనము వైజ్ఞానిక యగంలో జీవిస్తున్నాము ఆధునిక పసంచమంత టను శాస్త్ర సాంకేతిక రంగముల కృషి ఫలితములను చూస్తున్నాము అభివృద్ధి చెండిన దేళాలు మూల విజ్ఞానకాస్త్రము మరియ సాంతేతిక శాస్త్రముల నుపయోగించి పొందు చున్న ఫలములను అభివృద్ధి చెందుచున్న దేశమ.లవారు సైతము పొందవలెనన్నచో వారు తదనుగుణంగా తమ తమ దేశ్రములందు విజ్ఞానళాన్త్ర విద్యా _సణాళికలో మాగ్పులు చేయవలెను అమెరికా రష్యా జపాన్‌ జర్మనీ (ఫాను ఇంగ్లాండు కెనడా మె.దలైన దేశాలు శాస్త్రసాంకేతిక రంగమలలోని కృషి ఫలితముగా నేడు అత్యంత .ఆధుసికముగా అభివృద్ధిని సాధించినవి మన భారతదేళము గూడ ఈ విథ ముగా అభివృద్ధి సా3ంచవలనయున్నడి అందుకుగాను శాస్త్ర సాంకేతిక విద్యారంగ ముఇను అభివృద్ధిపరచి (వతిభ గలవారికి అందు సముచితమైన పాతను కల్పించ వలబయిన్నడి జాతీయ పునర్నిర్మాణ కృషిలో విజ్ఞాన శాస్త్రము ప్మాత కిలకమెనందున దేశ సౌభాగ్యమునకై శాస్త్రజ్ఞులను గు నించి పోత్సాహము. తగిన శిక్షణ నిచ్చుట అవస రము ఈ బృహత్తర కార్య[కమమును విజయవంత మొనర్భుటకు (ప్రతిభావంతులైన (్జైః యం] విదా ఫ్టలను గుర్తించి వారికి ఎన్నవయసులోనే నిర్షిత (ప్రదేశములలో ఇలమై ద్య 8కణకు కల్పింపవలిను మాధ్యమిక విద్య ((వంం086407 తెరు౦ం 08] అనంతరము డీనిక్తి తనన సమయము పధకము (వయష్‌లిల) దేళమునందలి సెకండరీ విద్యాష్థాయిలోని (ప్రతిభ గలిగిన విద్యార్థులను గుర్తించినవారు _పాధమిక విజ్ఞానళాస్త్రమురిందును వ్యవసాయ విజ్ఞానళాస్త్రమ.నందును ఉన్నత విద్య నభ్యణంచుటకు తగిన (ప్రోత్సాహము నిచ్చుటకు జొతీర విద్యా పరి

ఖే?

శోధన శిక్షణా సంస్థ గరా? వారు రాష్ట్ర ఇిధ్యా శాఖాథికారుల తోడ్చాటుతో తమకు విజ్ఞానళాస్త్ర విభాగము ద్వారా జాతీయ విజ్ఞానళాస్త్ర (పతిభ్రాన్వేషణ సధకమును నెలకొల్ఫినారు

౦220 వార ఈ పథకేమును తొలుదొల్ల 968 ఏ సం లో డెల్లీ (ప్రాంత మునందు [పయోగాత్మకముగా అమలుపరచినారు పిదప _ 964 వసంలో దినిని భారతదేేమునందలి అన్ని (పాంతములకు వి స్తగింపకేబర్జి అప్పటినుండి (వతి సం॥ 950 మంది (వతిభావంతు లైన విద్యాద్థలను వాతపరీక్ష శః ఓల ఆమ 941014) మంయు సమావేశము (207 ౭౪ ల ద్వారా ఎంచుకొని వారికి ఉపకార వేతనము (వయం గ! వె లివ్వబడుచున్నవి

౬ 965 వసం ము వరకు ఎంచుకొనఐడిన పతి వీద్యార్థిక్‌ 8 శం ముల వరకు

ఉపకార వేతనము లిచ్చెడివాము కాని తదుపరి (ప్రతిభావంతులైన విద్యార్థులు ఆర్థికపర మైన ఇబ్బందులు లేకుండా 1 0 ,న్లగకు విద్యాభ్యాసము చేయ్టటకు వీలుగా దీని కాలపరిమితిని 9 సంవత్సరాలకు సెంచినారు ఏ2 వసంము నుండి శ్రః,ఫగ్రషల్లు భారత రాజ్యాంగములో ఆమోడింపబడిన అన్ని పాంతీయ భాషలలో నిర్వపింవబడు చున్నవి

ఈ విధముగా ఎంచుకొనబడిన విద్యార్థులు 1 ౨ వరకు కూడ జఎకార వేతనములకు అక్తులు అయితే జిక్కొక్క- విద్యాస్థాయి చివర జరిగే పరీక్షలలో వారు (పథమ్మశేణిలో ఉత్తిరులు కావలె 34 50 పిదప విద్యార్థి 11 ౨ అతకోర. వేత నము పొందుటకై ఒక సమావేశ సంఘము (12 617 6౫ మము కి) ముందు వోజరై అందు ఉ త్రీర్ణుడ కొవటతి

గణిత కాస్రమునందు. (పతిభ కలవారికై కొన్ని ఉపకార వేతనములు (30 ఇష గో). కలవు ప్రతిభగల విద్యార్థులు వ్యవసాయ విజ్ఞానాస్రముల నద్య యనము చేయఎకుగొను వ్యవసాయ. పరిశోధనా భారతీయ మండలీ (మై! 22 00000. 01 తీరా 00 2౯8! 030800) వారు అదనముగా ఉపకార వేతనములను ఏర్పాటు చేఎరి

సాధారణముగా లిఖికపరీక (పతిసం ము మే నెల మొదటి అడివారమున జకుగును పరీక్ష దేళశం మొత్తంమీద సుమాశతు 440 శేందాలలో రాజ్యూరగ చట్టంచే ఆమోదింపబడిన అన్ని భారతీయ భాషలలోను జరుగును పరిక్ష లేదీల యందు మార్చు

198 యన్న యెడల అడి ముందుగనే [పకటింపబడును డీసేంబరు నెలలో దీనికి సంబం ధింభినచ్రకటన ముఖ్యమైన అన్ని పేపర్ణలో (పకటింపబడును ఈ పధకము యొక్క ముఖ్య లక్ష్యములు _ సెకండరీ విద్యాభాశ్రసము ముగియ లోపల విజ్ఞానకాస్త్రము గణితళాస్త్రము వ్యవసాయ ళాస్త్రము (గీకి *[6 పకు వై ద్యశాస్త్రము (6 6 ఇతర) వ్యవ సాయ ఇంజనీరింగు (తః ౫ 2 00 069౯ ౩శ్ర మరియ గృహ విజ్ఞానళాన్త్రం (మ0ల6 5 అం లందు సవాజ సామర్థ్యము కలిగిన విద్యార్థులను గుర్తించుట 2 పోటీ విధానమున వారిలో విజ్ఞానశాస్త్ర (పతిభను | కేరేఎంచుట మరియు (ప్రతిభను గుర్తించుట 8 అట్టి విధ్యార్థలను 350 నుండి మ ౨ వరకు విద్యాభ్యాసమునకు ఉప కోర వేతనముల ద్వారా (పోత్సహించుట ఉ వారి (పతిభను పెంపొందించుటకె విజ్తానకాస్తమనందు. (పఠేకమెన కార్యక్రమములను సక్సరషట బల ల మ్యోకై క్‌ కొస్త్రీయ సౌమర్ధ్యముల అన్వేషణకై వీద్యాలయములు మికి _లి ఆస క్తితో కృషి చేయటకు (పోతృహించుట క్‌ శో 6 విస్థానాన్ర్రదు మరియు సొంశేతిక రంగములలో దేశము యొక్క (పగతిక్తి డృడగల కాస్త్రవేశ్రల బృందమును రూపొండించుట ఇంతేకాక మర్రి ఎన్నో ఆళించిన మార్పులు ఈ పధకము ద్వారా నెరవేరును వాటిలో ముఖ్యమైన వాటిని డ్రిగువ సీయడమైనడి ] విద్యావే శ్తలలో విజ్ఞానాస్త్ర పాఠ్య [పణాశికలను బోధనా పద్ధతులకు మూల్యాంకనా విధానములను మెరుగుపర్చుటకై జాగృతి కలిగించుట ల కళొళాలలు విశ్వవిద్యాలయములు సాంకేతిక విద్యాలయములు మిక్కిలి సామర్థ్యం కలిగిన. విజ్ఞానకాస్త్ర విద్యార్థలతో సంబంధము నేర్చరచుకౌనుటకు వీలు శల్ఫించుట

కఫం

త విజ్ఞానకాత్రు (పతిభను పెంపొందించుటలో ఉన్నత విద్యాలయములు యొక్కయు మరి ఇతర వై ఖ్రానిక-సంస్థల .యయొక్కయు (శద్దను తోడ్చాటును కేంటదీ కరింపచేయుట

ఉరీశ్రిం పబడు/సామర్థస్రములు మరియు నై పుణ్యములు

ఈ పధకమునందు విద్యార్థ్యుల యొక్క ఈ (క్రంద ఇవ్వబడిన అంశముల

సామర్థ్యము నైపుణ్యము అంచనా వేయబడును ] విజ్ఞానకాస్త్రము గణితకాస్రము వ్యవసాయ -కాస్రములందు అభిరుచి

వ] కాన్రీయ వివేచనా సామర్థ్యము విమర్శనాత్మక ఆలోచన మరియు శాస్ర) (ప్రయోగములు చేయు నైపుణ్యము

8] శాస్త్రీయ దత్తాంశమును విళ్తేషించి వ్యాఖ్యాన మొనరించుట యంద్చు శాస్త్రీయ జ్ఞానమును వినియోగించుట

4] కాన్రీయ భావనలను (వం 0950 ౧0260996) ఖచ్చితంగా (గ్రాంం 50 37) ను స్పష్టము (61028) గను వ్య క్షపరచు సామర్థ్యము

5 | శాన్రీయ దృగ్విషయముల (వం 690 విేంయ00 608) అన్వేషణయందు కనఐరచు సృజనాత్మకళ క్తీ (“౭ ₹ల్లుం38 మరియు. మానసిక చుళుకుదనము

6] విజ్ఞానళాశ్ర-స్టూల- స్వభావ జ్ఞానమూ

గ] విజ్ఞానళాస్త్రము మరియు సొంకేతిక శాసనముల అన్ని రంగములందిల ఆధునాతన (పగతి యొక్క- జ్ఞానము

8. [పయోగాత్మకముగా ఏదేని నూతన భావములను ఏర్పరచుకొన్ది సెంపొం డించు నై పుణ్యము ఎంపిక విధానము (56 66% 02 ప£006రేలు6)

1976వ సంవత్సరము వరకు జాతీయ విజ్ఞానళాస్త్ర (పతిభాన్వేషణ పథకము నకు విద్యార్థులను ఎంపిక చేసుకొనుటకు ఈ [కొ్సి పరికలుండెడివి

200 ణీ విజ్ఞానళాన్త్ర అభిరుచి పరీక్ష (5 8806 శీలి ఇరేం కోలం తె వ్యాసరూప పరీక్ష (మం వెళు ర్వౌలుం కల )ె ౮ విజ్ఞానకాస్త్రము నందలి ఒక వఏషయముపై ,పణా కాబద్ధ కృత్య నివేడఠర శీ వర్చం కెటుం 0245064 ₹6 గంంర) 1 సమావేశము (పరిషృచ్ళ) (11 అ అణా) [వాత పరీక్షలో ఉఊశ్తీప్ట లైన వారికి మ్మాతమే ]

ఈ విధానములోని లోపములు పట్టణ (పాంతమంధలి పాఠశాల లకు గల సదుపాయములు సౌకర్యములు (గ్రామీణ [ప్రాంతములందలి పాఠశాలలకు లేవు [గామీణ (ప్రాంత పాఠశాలల విద్యార్థులకు పాజెష్టు నివేడకను తయాళు జచేయటకు వలణన సరియయిన మార్గదర్శకత్వము మరియు సదుపాయములు లేవు ఈ విషయములను గమనించి (ప్రాజెక్టు నివేడికను ఎంఎక విధానమునుండి ఎత్తి వేంనారు

వ్యానరూప ఫరీక్షలో. గల శ్రోవముఖను గూడ. గుర్తించుట జరిగినది ఈ వ్యాసరూప పరీఇా ష్యతములను వేరువేరు వ్యక్తులు దిద్దుటవలన మూల్యాంకనములో చాలా భేదములు వచ్చుచున్నందున దీనినిగూడ ఎంఎక విధానము నుండి తీఎవేయట జరగినడి

పస్తుతము అమలులోనున్న ఎంవిక ఏభానము

పస్తుతము $ గంటల కాలవ వధి గల శతపరీక్ష కలదు ఇందు ి

భోగముతు కేల శ్‌ (రాలా

ఛాగము సాధారణ మానంక సామర్థ్య పరీక్ష. (6జి. కకం3 & తీ 368) (90 నిమిషములు. 00 మార్కులు)

ఇందు వివేచన విశ్లే మణ సంశ్లే షణలకు సంబంధించిన అంళములుండును

భాగము. 2 విద్యావిషయక సహజు సామర్థ్య పరీక్ష (ఏయషం ఏం 64 ఇతరం లం ౩) ౧0 నిముషముల. 00 మార్కుల

ఇందు _పొధమిక మరియమ్మ సాంఘిక విజ్ఞానళాస్త్రములకు సంబంధించిన విషయతం్యత పరీజాంళములుండున్ను

201

ఈ పరిజాంశమ.లు విద్యార్థుల స్థాయి. (7౬ 2 యాలను బట్టి అయా తరగతుల స్టాయిల (వకారము ఉండును

గ5 6౬98 కంపం 8880 గల 66 కౌ నందు ( ) భౌతికళాస్త్రము (2) రసాయనిక కాస్త్రము (8) జీవకాస్త్రము (4) గణితకోస్త్రము (5) ఆర్థికళాస్త్రము (6) చర్మిత (7) భూగోళళాస్త్రము మరియ. (8) పౌరళాస్ర్రముల విభాగములకు చెండిన పరీక్షాంళములుండును విద్యార్థులు పై 8 ళాస్త్రములలో ఏవేని (క) నాల్లు శాస్త్రములకు సంబంధించిన (_పళ్నలకు సమాధానములు [బాయవలెను

గద మరియు ౯౯ ౧౮౪808 వయం 2860 ఉం (6౦ 684 లందు ఆయా తరగతి స్థాయిల కనుగుణంగా ఈ కింద నివ్వబడిన 3 (గూపుఎగా వివిధ శాస్త్రముల పరీజాంశములుండును (సతి విద్యార్థి ఏదో ఒక (గూపుకు సంబంధించిన శాస్త్రమ్ముల పరీఖంశములను (వాయకక్చును

(గాపుటితుాగ్ర) లోతికళాస్త్రము (5) రసాయనిక కాస్త్రము మరియు (ఈ గణితకాస్త్రము

ూపులాచెకాలక )- భౌతికళాస్త్రము (శ్రా రసాయిన్‌క ళాస్త్రము మరియు (లై తీఫకాస్త్రము

(గాపూయం-ఈ (శింజిబునిలో వీ మఘూడొంటినై నా తీసుకోనవలెను

1. మన్లత్వ శాస్త్రము 2) చర్మిక్ర 8) భూగోళకాస్త్రము ఈ) పోళళాత్రము ర) ఆర్థికళాస్త్రము మరియు 6) సమాజకాస్త్రము సమావేశము (46౧ 6) (లేశ పరిష్పృచ్చ

ఈ విధములయిన నికష (గౌణ) లమై నాధారపడి (ప్రతిభ కల్గిన విద్యార్థులు నిర్జీత (పదేశములకు నిర్లీత సమయములో సాధారణంగా మె నెలలో సమావోమునకు పిలువబడుదురు

ఈ సమావేళముతో విద్యార్థియొక్క వివేచనాళ క్రి నెంగాం? 0 202502 పిక్‌) విమర్శన్రాత్మక ఆలోచన (0౯ 108 ళ291 ఏక్రు మరియ 1 పరేకమైనజాోశీవన్న విషయరంగములు (900 2 ఉండం 0 క(0908్టి

వేడ్‌--26]

202 2 ళానస్త్ర్రీయ భావములు మరియు అభ్మిపాయములు 8 అవగాహన మరియు భావ వ్యక్తీకరణ సామర్ధ్యముల గురించి తెలుసు కొనెదరు గణితశా్యస్ర్రుములో గృహ నిశ్లేశగులు (16 వెజ్‌ 36026 63 10006 శం క00ల00 గణితళాస్త్రంలో అత్యంత [పతిభావంతమైన విదా ర్థులను గుర్తించుటకు ఇడి ఉపయోగపడును దీనియందు గణితళాస్త్రములోని వివిధభాగాలకు సంబంధించిన లెక్కలు ఇవ్వబడును * 2 అంకగణితం ఇ?టామిం ౮0 రేఖా గణితం (6602%0ట్పా0 (తికోఐమితి. (గ౫౯క0206 కస వీజగణితము (4 8౭9022) కలనగణితము (61 04) 60 ఇందలి (పశ్నళలు విద్యార్థి యొక్క గణితళాస్త్ర బుద్ధికుశలత (వెడ్‌8ళుం మజ 021 08091 3] తార్కిక అలోచన [10608 ౪ ౩1 ౨8] మరియ వివేచనా సామర్ధ్యము [562502 8 &0 ఓ] లను పరీక్షించుటకు ఉద్దేశింపబడినవి ఒ. (తతి విద్యార్థియ పరీజాడినమున ఆ పరీఇా కే్యద్రముయొక్క (వాళ్లలా ౨16౨602౪) గారి వద్దనుండి లెక్కల ప్యతముయొక్క. ఒక కాపీని తీసు కొనవలెనను ఉత్సాహము ఆస క్రిగలవారు ఆ (పళ్నాష్మతమ్మునకు ఇంటివద్ద సమా ధానములు [వాసి సమావేశము [క 6 6ఇ| నకు వచ్చునపుడు దానిని సమర్చించ వలెను సమావేశములో వారు మరల వాటికి సంబంధించిన ఇతర గణిత సమస్య లఫై పరీశ్షింపబడుదురు “7 _ ఈ విఢథముగా ఎంఎక చేయబడిన విద్యార్లులు వారి ఇష్టైనుసారము వ్యవసాయ గాత్త్రము విజ్ఞానకాస్త్రములను ఇంజసీరింగు వైద్యవిద్య వాణిజ్య కాస్త్రములతో సహా సాంఘికళాస్త్రములను అధ్యయనము చేయవచ్చును (పస్తుతం టతిసంము 5కఠ60 మండి విద్యార్థుల (50 (పత్యేకముగా 50/34 విద్యార్థులకు 'కేటాయింపబడినవి) జొతీయ (పతిభాన్వేషణ పధకముకింద ఉపకారవేతనములతై ఎంపిక చేయబడుచున్నారు 977వ సం॥ము నుండి ఈ పథకమును కేవలము మూర "విజ్ఞానశా స్త్రములు సాంఘిక కళాస్త్ర్రములకేకాక వెద విద్య ఇంజనీరింగు మొదలయిన వృత్తి విద్యలకు కూడ వి స్తరించబడినడి వ

రైగ3 అర్హతలు [₹స1ం 82 856 )] పాఠళాలలోగాని కళాశాలలె గాణ [కమముగా [(మ9ిక్తొ జ 2వ లేక 20 లేక ౫౬ ౮ 199చదువుచున్న మరియు ఆ సంవత్సరం క*వే 0 మతము 244 00కు వెళ నున్న విద్యార్థులు వరసగా 2వ లేక ౫౦ లేక”! 0 883 స్టాయి వెగ్తాక కశడ 88 ౦85కు అర్హులు పరీశ్రార్తులు ఈ కింది విషయనులను గమనించవ లెను విద్యార్థి ఒకసారి మ్మాతమే ఈ ఎంక్షకు కూర్చొనవచ్చును తదుపరి తరగతి సమానపరీక్షకు తదుపరి సంవత్సరము వెళ్ళవచ్చును 2 అనర్హు లైన విద్యార్థులు ఏ దళలో పట్టుబడినను ఉఊపకారవేతనము నుండి తోలనింప న్‌. బడుదురు తి పోటీ పరీక్షక్తు ఎట్టి శుల్చ_మును లేదు. [మం 260] 4 వయ సరిమితి నియమము లేదు దరఖాస్తు పెట్టుకొను విధము (110% 10 తీవై9 3) మ్యుడ్రింపబడిన దరకాస్తుస్మతము. (దీనిని పరిఇ్షార్థి 228 మీల్‌. గొని గగ లోగాని పూ ర్ధిచేయవచ్చు ఈ కిండివారి నుండి పొందవచ్చును విద్యార్థి చదువుచున్న విద్యా సంస్థయొక్క- (వధాన అధ్యాపకుడు ండరేయడ844 0౯ ౨ 20 8 / £ ఆంధరాష్ట్రము నందున్న 0230 కంఠ. గర? 391 గారి వద్ద నుండి ఆంధప్రదేశ్‌, లో కషం 6 6 శర? 301 గాయ530) 1018 4 2 కెళ/ 472 ఈ 2122 వ2221 [6లి2ని శఉకిత 0 500029 8 సమీపము నందున్న పరీఇా కేయ్యదము యొక్క వ2001 ౨ 6260621 గారి వద్దనుండి

2గ4 ల్శీ ఏంం€ 00 0౯ 6౪ మైగావ్‌ ౮౫6 లెక ౦220 న్‌? ఉం?00 140 శడం8ై మంగ ంం 9 -1100 6 దరఖాస్తు వృతములు పోస్టుద్వారా తెబ్బంచుకొనగోరువారు మారి తీ ఇజేక డేలో స్పష్టముగా పెద్ద అక్షరములతో స్వంత చిరునామా వాఎన ౨ సెం రి 2౬80 సెంమీ సైజు జివరుకి రు 2_00లు స్టాంపులు అతికించి సంపి తెప్పించుకొన వచ్చును ఆఖరుతేడి ఫీిబవరి వతేడిలోపుగా పూ రిచేసిన దరథాస్తు పృతములను ఆ పీఇా కేందముయొక్క. 5406 ౩ అ6అమ. గారికి సమర్పించవలెను లం - కే పూ ర్తిచే్సన దరఖాస్తు ప్యతములను ౫02% వారికి పంపించవద్దు ఓ) ఆఖరు తేదీలు పరీఇు తేదీలు మార్చులుండవచ్చును లా శ అవి ఎప్పుజికప్పుడు పకటింసబడును ఆ పరీఇా కేం్యదము యొక్క స్‌3ం60211102రీ6%2. గారి నుండి కూడా ఆ తేదీలు వివరములు పొందవచ్చును 1పవేశ ష్మ్యతము (4&6ఖ 9 0 04౯6; వళ పమంటవ పరా స్థలమును సూచించు [సవేశ స్మృతము ఆ పరీఖా కేర్చదము నొొల్లింంయళకలేంంక గారి వద్దనుండి విద్యార్థులు పొందవలిను ఫలితములు మెటట) ఎంపక చెయబడిన విద్యార్థులకు మ్మాతమే ఫలితములు ంక్రికే వం34 ద్వారా తెలుసబడును మిగిలిన విద్యార్థ నుండి ఎట్టి ఉత్తర పత్యుత్తరములు జరుపబడవు ఉపకార "వేతనములు |ఏంషి0 1298 ౧81 ఉపకార వేతనములు తొలుత శతి స్టాయి వరకు ఇవ్వదిడును తదుపరి (వతి స్టాయి చివర పున పరిశిలించి ప్రాధమిక మరియ సాంఘిక విజ్ఞాన కాస్త్రములందు (వె80 224 వం0ం 2 వం ల౦09) 0064012 6 స్దాయి వరకును మరియు మై 661 ౨ర్ర మరియు శేశ్‌ంరే యం లలో రెండవ డి(గీ స్తాయి వరకును ఇవ్వ బడును

క్రిక్‌ ఉచకార "బేతనమ్సుల వివరగులు (జం 08 వయం ఉష్‌ల్లులి పైగమిం పయుంల 0 గా మట 0 కష్ణ? | అంయంిటిలంతి | కొంషం 2|మ 08 | | 64న 350 సూ) కోటా నెలకు రు 501_+ ఈ ౨00/_ నం నకు పుస్తకముల (గ్రాంటు శ) నెలకుడు 20)వషఫషాధమిక సొంసఘిక శాస్త్రములలో ఇెండవ డ్కిస్టాయి వరక్రును 8 మో 28040 26 తో మెదటి డ్హిగీ స్టాయివర కును + ఈ 800[- సం్య నకు పుస్తకముల బ్రౌంటు

లి 0 ఖా నో ఇ 1నం నెలకు య. 150 చానశా ఈ కోటయా8 నకు ప్ప స్తక్తనుల్సిన్నగా౭టుం [ప్రాథమిక మరియు సాంఘిక చిజ్జాన కా స్రీమలళో రెండన డగ సమా. ఉరకకు సం ర్యైంంభ9్ర్రా మరియు కెక్‌ండే 0180% మొడటి డ్నిగి వాష్‌ నెలకు నం గ్‌ సం నప పుస్త కముల్నగారటా

లి 6౪ 2 శర ప్రాధమిక మళియు సౌం డగ. స్టాయి వరకును 28 ఇల 28 మరియ కశ్‌ంకే 026 లతో మెదటి జగ స్థాయివర్‌కు నెలకు ఉ ఫ్రో0[- + సంకురు 8001 -పు స్తకముల (గ్రాంటు లాలా డాడంాాలా

డి్‌ర6 50 _ తీపకారటేతీనముు కేవలము 5 మరియు 5 గ విదా రులకు అన్నన ముగా కేటాయించబడీనవి క్ష 108. పై స్టాయిలలోని ఉపకారవేతనములు తదుపర్సి తెలియజేయబడును ఉపకార వేతనముల పొడిగింపు ఇ01223 బారు సమయా సమయమునకు నిర్ణయించిన విధముగా (పతి భ్రను కనబరచిన వారికి ఉపకార వేతనములు హౌడిగింపబడును ల ఉపకార వేతనము పౌందు విద్యార్థులు ఉపకార వేతన నియమములకు మార్పులకు బద్దులె యుండవలెను $ విద్యార్థి ఏదైనా తరగతి యందు విద్య నాఎవేంనగాని పరీక్ష తబ్బనగాని ఉపకార వేతనము ఆఎవేయబడును 4 కొన్ని నియమముల ననుసరించి 26ల[్ర86ీ4440 స్థాయి వరకు శూరళదేశములోను పై స్థాయిలలో భారత దేశములోన. విదేశములలోను విద్య నక్య సొంచుట్‌కును గూడ ఉపకార వేతనములను విద్యార్థలు పొందుదురు 5 ఈ ఉపకారవేతనములు విద్యార్థులు విద్యనక్యసించు విద్యాలయముల ద్యార్లా ఫోందెదరు ల 6 ఈ ఉికకార వేతనము పొందు విద్యార్థులను మరి ఎట్టి ఉపకార వేతనము లను పొందుటకు ఇడోఆటంకపరచదు ఊపకారవేతన విద్యార్ధులకు తదుపరి కార్యక్రమము వం ౦0ఇ-ఇ9 వ£022ము6 [01 చుం 0496ే రేశ468 ప్రతివిద్యార్థి యొక్క విద్యా విషయిక శారీరక సహపార్య _పణాశికా అంళము.లలోగ్యపగతిని వివరముగా క్యూములేటివ్‌ రికార్డు ౧౭1% *+ 76 6001లో (ప్రొస్తారు దీనినిబట్టి ఆ విష్తార్థికి అవసరమైన వ్యక్తిగత మరియు విద్యాసంబంధమైన సలహాలను ఐవ్వటం జరుగుతుంది గా విఈ విద్యార్థులందరికి తగిన సమయములలో ఇ/0£1 విం09 సమావేశ ములు చరొ ఎవేడికలు' (మ! మ26) (వంయిరిలు 80ష00 8) వేసవి తరగతులడ్య్వారా

గ! వారికి వారి పార్యాంళములకు సంబంధించిన నూతన వై్షయముల్సను (పగతినీ ఎప్పట్‌ కప్పుడు తెలియచేస్తారు వీటిద్వారా వారు కావలణన నైపుణ్యములను పొందుటకు అవకాళమేర్శడుతుంది అంతే కాకుండా వారు విజ్ఞానళాశ్త్రవేత్తలతో గొప్ప గొప్ప విద్యావే తలతో పరిచయములేర్పరుచుకొని వారి జీవితములనుండి నూతన ఉ త్తేజమును సౌందుటకు అవకాశము ఏర్పడుతుంది 965వ సం ము నుండి వీరికి వారి (పతిభను పెంపొందించుకొనుటకు వీలుగా వేసవి పారశాలలను (వళమరుల న్‌ంటీ00 8) ఏర్పాటుచేఎనార ఈ వేసవి పాఠశాల లలో వివిధ విశ్వవిద్యాలయములలోని _పఖ్యాత ఆచార్యు ౫ వీరికి సలవోలను విషయ ములను అందచేస్తారు ఈ విధముగా వారుతమ తమ తీరిక సమయములందు శెలవుల యందు తను అమూల్యమైన సమయమును విజ్ఞాన సముపార్థనక (కొత్త విషయము లను తెలుసుకొనుటకు పరిళశోథనలను తెలుసుకొనుటకు తాముకూడ పరిశోఠథనా దృక్పథ మును ఏర్పరచుకొనుటకు వీలుకలుగుతుంది మరియు తద్వారా దేళపురోభివృడ్డికి తోడ్పడతారు విజ్ఞానశా స్త్ర సహజసామర్ధ్య పరీక్ష (00906 శభ 60 చంటి 102051. ౧౮౭57 ౦౫5 వెల 4

క్షే కీటక్రముయొక్క_ సర్వసామాన్య లత్షణము

ఎ రెండుజతల స్పర్శశ్శ్భంగాలు [ క

ది) మూడుజతల కాళ్ళు [౧]

సి రెండుజతల రెక్కలు [| |]

డి). ఓక జత ఉదరపుకాళ్ళు [ 2 వువ్చించు మొక్కల శాకీయాభివృద్ధిలో ఒకకొత్త మొక్కను

పొందుటకు

ఎ. ఒక కాండము మా తమే ఉపయోగింతురు []

వి) ఒక ఆకును మ్మాతమే ఉపయోగింతురు [|

సి ఒక పువ్చమును మ్యాతమే ఉపయోగింతురు [

డి) మొక్క యొక్క ఏ సజీవ కణజాలము నైనను ఉవయోగితరి ]

268 8. తోకచుక్క ముక్క తోక కనపడటానికి కారణము వొ దానిలోని నూక్కమైన ధూళకణాలు సూర్యకాంత్‌ పరావర్తనము చేయు టము (౯ క వివి దానిలోని సూష్మమైన- ధూఃకణాలు కాంతిన ఉద్దారము చేయళయ [1] స్సి దానిలోని సూక్మమైన ధూ+కణాలు తలనుంచి వచ్చే కాంతిని పరావర్త నము చేయటము [ ] డి దానిలోని సూక్ష్మమైన. థూళికణాలు ఓక తేజడోవంతమైనవి కావటము, [1] ఉ _రపాయనిక న్వభావములో ఎనొజై మ్‌ మ్శె. పిండి పదార్థము [ | బ్సి (కొవ్వు (| డ్రి. హైైడోకార్యన్స్‌ ె 5 2 ( 9) అయిన9 +% విలువ 2) (2 2] [ ] శే (202 ( ॥ 9 (20) ( | ఈ 02 1 బౌతిక శ్మాస్త్రవుము (మః 6) క మర్షణలేం & తిజ్బసమాంఛరబల్లమీడ 4 మీ సె స్టిరవేగంచో 2 కి (గా (దవ్యరాశగల వస్తువు జారుతోండి అదేవేగంతో వస్తువు కదులుతూ ఉండేలా జేయడానికి కావలసిన బలము ఎ) ఆ న్యూటన్‌లు ]] వి సున్న న్యూటన్‌ల్సు . ] డి [2 న్యూటన్‌లు | ]

ర(9 లి కాంతి[పసారము [కిండి విధముగా ఉంటే సంపూర్ణ అంతర పరాన క్రనము జరుగుతుంది ఎ) తక్కువ సౌంద్రతగల యానకం నుంచి తక్కున సాంద్రతకల యానకానికి బి ఎక్కువ సాం దతకల యానకం నుంచి తక్కువ సాండతకల యానకానికి సి సమాన వ్యక్రీభవన గుణికాలుగల యానకాలలో జకదానినుండి మరొకదానికి డ్రి సమాన కోవణి గుణికాలు గల యానకాలలో ఒకదానినుండి మరొకదానికి రసాయన శాస్త్రము (162 1) లెడ్‌ నై(ట్రేఎు సృటికాలని త్మీవంగా వేడిచేఎనప్పుడు వెలునడే వాయవు 9) 6 ( 0 4) మోర +౦ర్వి ( $్సి 4 వం ( నీ వ) హైపో ఫాస్పరస్‌ అన్హము 8 ల 01 ఒక 8). _పజార అసమ క్రి త్వితార అసమ 0) వకజ్షార ఆన్లుము ఠి అమ్టము కానే కొదు ట్రా గణిత శాస్త్రము (3%3టయిః( ఆ) ] 40 మండి వాలురలో 80 మండి వోకీ ఏ5 ఘంథి ప్రట్‌బాల్‌ అడేదరు 0 మండి ఏడియును ఆడడ వికీ వబాల్‌ నెండును ఇడగలవారి నంఖ్య 2] సున్న | ]] 1 5 (1 ి 01 5 [1] త] 0 | ే 2) ఒక తపాలు బంటోతు [పతి డినము. కితము డినముకంటె 4 ఉఊత్తరములు అధికముగా ఉండునట్లు వరుసగా &2 డినములు బట్వాడా చేసెను మొదటే వికీ దిన కెక్‌...2'7]

210 ములలో అతడు చేఎన బట్వాడా చివరి 8 దినములలో చేసినదానికి సమానము అయిన అతడు బవ్వాడా చేబన ఊఉ త్తరముల సంఖ్య 2). 12096 (| (, ఫ్ర 4830 [ శే ల) 3486 | శే ర 104 | 1] జీవశా స్త్రము (3 ౦ ౦ఖ) అత్యంత ఆదిమ సజీవ పసరణ మొక్కలు న ఎ) _గోధుమవన్నె శై వలాలు గ్ర 2] వి స్పాగమ్బ్‌ [ ] సి ఫెరన్‌లు ( 7] ధ్సి. సైకడ్‌లు [| జ _భేనెటీగల భాషను విపులీకరించినందుకు యీ కిండ్‌ కాష్త్రవే తలలో ఎవరికి నోవెల్‌ బహుమానము ఇవ్వబడిన్తడి వ్ర చార్చెన్‌ డార్విన్‌ గ్‌ ] వి విలియమ్‌ వొర్వే | ]] స్సి. కార్ట్‌వాన్‌ (ఫిష్‌ | ] డి హర్‌ గోవిండ్‌ ఖొరానా [ ]] వ్యవసాయ చాస్త్రమ్సృ (తీ85 04 లల) ఓ. గుడ్డ ఉతృ్తికి కోళ్ళలో ఎక్కువ పేక్‌ పొండిన రకము ఎ). వైట్‌ లెగ్‌విర్న్‌ 2 బి రోడే ఐలండ్‌ ఆడ్‌ ( ] సి వైట్‌ స్లెమౌత్‌ రాక్‌ | ]] డి ఆన్ట్రలోర్ట్‌ [) త పండ్హ మొక్కలలో కాఖ్రియాల్సివృద్ధి లాభదాయకమైనడి ఎందువలననగా ఎ) మొక్కులు వి శృనమును వేయజాలవు [1] బి) వి శ్రేనములు 'పేట్టబడినపుడు అవి జీవింపజాలవు ([ ] సి సంతతి వాటి జనకులన పోలి వుంటాయి క్‌ ]] డి) దీనికి ఖర్చు తక్కువ | ]

పశ (వశ్నేలు లఘు సమాధానపరిక్షాంశచులు బనాళ వరణ అంశము యొక్క. రెండు ముఖ్యమైన బిష్షణములను |వాయుము?ః (4ఉ ౮ 92) ౨ _ జాతీయ (పతిభాన్వేషణ పధకమును అమలుపరచుటలో శాతీయ విద్యా పరి శొధనా శ్నిిణ సంస్థ ఎదుర్కొన్న ఏవేని ₹ండు సమస్యలు [వాయము (ఉ ౮౪8) 8 _ రూపణ మూల్యాంకనము సంకలన మూల్యాంకనమునకు గల తేడా ఏడి (756౮80 4 వథైనా పాఠ్యాంశము పై ఒక తరగతిలో నీవు చింనను రేకెజ్రించు(హ్మ్నోలను కండు [వాయమూః 4ఉ౭౮ 891 8 _ (ప్రమాణ పరీక్షలోని “బ్లా పింట్‌ యొక్క- అంళములేవి (ఉం 8) ర విజ్ఞానాస్త్ర బోధనలో ఆచరణాత్మక పరీక్షల వెతల ండ. 684] యొక్క (సాముఖ్యమున వివరించుము? త్త 7 విద్యాష్థల 4వయోగపనినొ [22 21 ఇంకేం ఏ విధముగా మూల్యాంక నము చేయుదువు ఉల 899 8 వివిధరకాల మూల్యోంకనా సొమా(గ్రిని సంక్షి ఫ్రముగా వర్ణి ంపుము ఉ 80) థి విజ్ఞానకాస్రములో ఇంటి నిర్దేక్యములు ఇచ్చుటకు ఆవళ్యకత కలదా 0 [5 వరీకకు వెళ్ళుటకు అర్హతలు ఏమి 15 పధకమును గురించి క్లుఫ్రముగా వివరింపుము £ [క ఉపకార వేతనమునకై విద్యార్థులను ఎంపిక చేయ విధానము ఏడి సంక్షిప్త సమాధాన పరీక్షాంశములు రవ తరగతికి “జీవుల అన్యోన్యాశయత” అను పాఠ్యములో మీర్తు బోధించ గోరే ముఖ్యమైన భావనలేవి ఆ పాఠ్యములో విద్యార్థుల అభ్యసనను మూల్యాం కనము చేయుటకు 5 పరీశ్షాంళములను తయారుచేయము (౧౮ ౫)

212 లి లక్ష్యములు అభ్యసనానభవములు మూో౮వ్యాంకనముల మధ్య గల సంబంథత మును వివరింపుము? (6 ₹€ "౪2 క 7వ లేక 9వ తరగతి జీవకాస్త్ర పాఠ్య్యపణాళికలో ఓక పాఠ్యముపై జ్ఞాన స్థాయిలో రెండు అవటోధన స్రాయిలో ఒకటి అన్నయస్థాయిలో. ఒకటి మొత్తము &ఉ బహువరణ పరీఇ్యళములనుతయారు చేయుము 0౦౮ 82

శ నీ వెంపిక చేసుకున్న ఏదైనా ఒక (వమాణముపై (ప్రమాణ పరిక్ష కొరకు “జొ(ప్రింట్‌ ను తయారుచేయము?

(060౮ 82

5. మూల్యాంకనము అను పదమును నిర్వచింపుము మూల్యాంకనము చేయ్య టకు మాపనము చేయుటకు మధ్యగల బేధమేమి విద్యార్థుల పురోగమనమును మాపనము చేయట మూల్యాంకనము చేయట వీని మధ్యగల తేడా ఏమి

(అ౮ 892

6 విజ్ఞానళాస్త్ర (పతిభాన్వేషణ పథకము యొక్క- లక్ష్యములు ఏవి ఆ పథకమ్ము విద్యార్థలలో శోధించు శక్తులను నై పుణ్యములను పేర్కొనుము?

మూల్యాంకనము యొక్క [పస్తుత భావన ఏడీ

ఉళ 81)

8. ౨ వ తరగతిలో యున్న విజ్ఞానొస్త్ర విద్యార్థులకు వ ౮2% వారు రూపొండించిన జాతీయ. (పతిభాన్వేషణ పథకము (గా వే ద్వారా లభిం. చిన పరిధి ఏమి?

ల ఈఉల౮ క

9 జీవకాస్త్రములో పభావష్నిత మరియు మానక చలనాత్మకమేత లక్ష్యములను మూల్యాంకనము చేయుటకు మార్గములు తెలుపుము

4ఉ౮ 80 ఆ వొష్టసరూప పర్తీక్షాంశములు నొ ల జీ అంళపరీక్ష (024 శ్‌జఖ తయారు చేయు విధానమును వర్ణి ంపుము * విధానమును అనుసరించుట వలన కలుగు లాభములు నీవి ఉ౮ 892 ల్లి మూల్యాంకన థావవను వివరింపుము మూభ్యాంకనమునకు మాపనమునకు గల సతిబరఛమేమి?

23 విజ్ఞానాన్త్ర ఉపాధ్యాయునికి అందుబాటులో నున్న మూడు మూల్యాంకనా సాంకేతిక విధానములీను వర్జింపుము!

8 90వ తరగతి ల్లేక |0వ తరగతి జీవెళాస్త్ర పాఠ్య షణాళిక నుండి ఒక [ప్రమా ణము. నెంపికొచేయము ఆ (పమాణం ఫై పడి పరీఇాంళములు తయారు చేయీమూ ఆ ప్రర్డ్‌క్షాంళముల“వంపిణో ఈ [కరడి వీధరగా ఊండవలెను

పరీక్షాంఛరూపం బవు వరణ పరిజంశమళు వర్గీకరణ పరిఇాంశములు లి సాదృశ్య పరీశాంశములు శి క్టానం ః *€ అనటోఢం ల్శీ అన్వయం బ్దీ

(67౮ 8 4 మంచిసాథన పరీక్ష యొక్క లక్షణములు ఏవి ఆ పరీక్ష ళూఫొంతించుటలో ఆ అక్షణాలను ఎట్లు పొందు పరచెదవు (ఊఉ 510 క్‌. ఏ నికషలను (180) ను తయారు చేయటలో ఇమిడీయన్న మృఖ్య సూతాలను వర్డి ంపుము? బి)బా క్రీరియా పాఠ్యంపే (క్రిందనీయబడిన ఏవైనా రెండు లక్యములిపై రెండేసి పరీషాంశములు తయారు చేయము" ఎ) జ్ఞానం వి) అవబోధం త్ర అన్వయం డి నైపుణ్యం ఇ అభిరుచి 4 ॥/

అధ్యాయము - విజ్తాన శాస్త్ర) బోధనా పద్ధతంలు జా + భౌతిక జీవశాస్త్రముల బోథనాలక్ష్యములు మరియు విలువలు (తీ 95 2%6ే ౪2 ౬68 01 1040మ198 వైఖ్సిం 62 వె0ం08012 ఏం 09008) విజ్తానళాస్త్రము మానవ జీవితములో అద్భుతమయిన ప్యాత్రను కలిగియున్నది ఇ గళ కొద్ది శతాబ్ధములుగా విజ్ఞాన శాస్త్రాభివద్ధి మూడు పూవులు ఆరుకాయలుగా అభి వృద్ది చెందుచున్నడి మన దై నండిన జీవనసరశిని పలువిధములుగా మార్చివేయ చున్నది![“ఆరోగ్యమ (ప్రచార సాధనములు (€0మయుయి. 624 028) రవాణా సౌకర్య మొళు- ళక్తొగాంల్య) మొదలగు అనేక రంగములందు విజ్ఞానళాస్త్రము మానవులకు ఎంతేని సేవ చేయుచున్నడి శ ఇట్టి విజ్ఞానకాస్త్రమును గూర్చి తెలుసుకొనుట అఆవనరము 'పెక్కూమండి వీట్యావెత్తలు విజ్ఞానళాస్త్రమునకు పలు నిర్వచనమ.లనిచ్చిరి ॥ “విజ్ఞానళాస్త్ర మనగా [క్రమబద్ధము చేయబక్షిన జ్ఞాన సముదాయము ౮“ ఎవిజ్ఞానళాన్త మనగా సళ్యాన్వేషణ “విజ్ఞానకాస్త్ర మనగా [కమమైన ఆలోచన” “మనము పొందు అనేక అనుభవములందు గఆ హేతుబద్ధమైన (కమపడద్ధతిని గమనించు ఆలోచనా సరళిని విజ్ఞానకాస్త్రమ. అందురు = ఐన్‌స్టీన్‌ “*మూనవృలందరి యొక్క సామూహిక కృషియే శాస్త్రము [ఏం లుంళ శాస్త్రము వలననే మానవ నాగరికత అత్యాళ్ళర్యముగా త్మీవ్మపగతిని అభివృడ్డి చెందు చున్నడి 5 సం రముల కాలములో కాస్త్రవిజ్ఞానమ్నూ రెట్టింపు అగుచున్నడి తీవ గతిఠలో మారుచున్న సపంచములో మానవుడు తన జ్ఞానమును పెంపొందిం మకొన ఖలెను లేని యెడల ఎంతేని వెనుకబడిపోపును అని డాక్టరు డి యన్‌ కొరారిగారు శలవిచ్చిరి

క

ఇట్టి _వాముఖ్యత కల్గిన విడ్ధానళాస్త్రమునకు నేటి విదా్యాలయముల పాఠ్యప్రణా శికలలో విధాయకమైన స్టానముండాలి (పతి విద్యార్థి విజ్ఞానళాస్త్రు అ కర్థయనం చేయాలి ఐకే విజ్ఞానశాస్త్ర విషయాలు తెలుసుకొనుట మాతమే శాస్ర్రబోధన అభ్యసన నముల ధ్యేయముకాదు పాఠ్య _పణాళికలో విజ్ఞానకాస్త్రబోధన కొన్ని (పత్యేక [పయోజ నాల్ని సాధించాభి ఆధ్ధున్లిక సమాజంలో భావి జీన్షికం సమర్థవంతంగా సౌఖ్యంధ్లా గడపుటకు (పతి హౌరునకు కొన్ని విలువలు వైఖరులు నైజణ్యములు అవుసరం వీటిలో కొన్ని విలువలు వైఖరులు విశ్ఞానళాస్త్ర అధ్యయనం వల్లనే పెంపొందించ గలము. వీటిని విద్యార్థులలో పె6పొందించుటే విజ్ఞానొత్ర విధానాల టోధనాల లక్ష్యము విద్యార్థి ఉపాధ్యాయుడు ఈ లక్ష్యము నెరిగినప్పుడే కాన్ర్రీయ టోధన అర్థవంతము'శాగలదు

కాలముతో పాటు (పజల జీవన విధానము వారి అవసగముల్లు ్లూరుత్దూ వము న్నాయి దినితో పాటుగా విద్యా విఖానము దాని లక్ష్యములు కూడ కూర్చు చెందుతు న్నాయి గత కొన్ని దళాబ్దాలుగా విజ్ఞానళాస్త్ర బోధనలో అనేక్రమైన మాట్పలు వచ్చి నవి 20వ శతాబ్దము మొదటి వరకు విజ్ఞాన శాస్త్రము పాఠశాలయరిచు ఒక్‌ పార్యాంళ విషయముగా చోటు చేసుకోలేదు _అప్పట్సి వరక్షు కేన్లలం క్రాన్ని కాస్తు సత్యాలను వోధించుటయే విజ్ఞానళస్త జోధనగా" నుంగెడిది __తద్దుప్టర్ని " జనేక *స్రంమములు [౮౦2 న్‌్‌ 009] విజ్ధానొస్రు లక్షణములను లక్ష్యములను బోధనాం+ిములను ఏర్పరచుటకు ఏర్పడినవి వాటి కృషి ఫలితంగా విజ్ఞానాస్త్ర బోధనో ౨ బక్ష్యములలో "పెక్కు మార్చులు చేర్చులు చేయుఎ జరిగినది ముఖ్యముగా రెండవ (ప్రవంచయుద్ధము తరువాత విశేషముగా విజ్ఞానశాస్త్ర బోఢథనయందు చాలా మారులు వచ్చినవి అస్పటి నుండి కాస్త్రభావనలు స్యూతములు నైపుణ్యము సమస్యా పరిష్కారము వైఖరులు అభిరుచులు మొదలైన. పెక్కు. అంశములను విద్ధానస్త్ర లక్యములందు. చేర్చుట జరిగినడి &

పూర్వము విజ్ఞానకాస్త్రము భౌతిక శాస్త్రము రసాయనిక శాస్త్రము భీవకాస్త్రము మొదలైన భిన్న భిన్న కాజలుగా అధ్యయనము చేయబడుతూ యం జెడిడి 1952-58లో ముదలియార్‌ కమిటీ ఎఫార్సునుబట్టి సామాన్య శాస్త్రము ఉన్నత పాఠళాల పాఠ్య పణాళికలో ఒకో నిర్బంధ [ ౧౦04 801] బోధనొవిషయముగా చోటు చేసుకున్నడి సొమాన్యశాస్త్రము నందు అన్ని విజ్ఞానళాస్త్రము లందలి అంళ ములను సమన్వయపరచి చేర్చుట జరిగినడి 956వ సం లో సిమ్ఞాలోని _ తారాదేవి

216 వద్ద అఖిలభారత స్థాయిలో “ఉన్నత పాఠశాలలో విజ్ఞానళాస్త్ర బోధనొఫై జరిగిన సదస్సువారు పత్యేకమైనటువంటిన్ని దేశమంతటికిని దేశ అవసరాలకు ఒనరులకు తగినటువంటి ఒకేవిధమైన పాఠ్య_పణాశికను సూచించడం జరిగింది. గీం్ర3క 1908 చవచసంలోకి శే లాల్‌ బహుదూర్‌ కాస్త్రి గౌరి అధ్యక్షతన ఏర్భడిన త ము! విఉకిలి!ఉనిశంనంఉమి” ఉనని $00217 ౯16 ఆ౦|॥34 ౧౧౦౬82 (పాథమిక ఉన్నత మరియు వైయ్యర్‌ సెకండరీ పాఠళాలలలో విజ్ఞానకాస్త్ర సమస్యలను లక్ష్య ములను గురించి పరిశీలన జరిఎనడి విస్తరిస్తున్న విజ్ఞాన? స్త్ర _పాముఖ్యమును గుర్తిం వినడి 96 వసం॥లో |%6 216014 5006000 1020౯6. గం800 400 [28 ౨802] జాతీయ విజ్ఞానళాస్త్ర అధ్యాపకుల సంఘము [౮5 4&) వార పక శ్ర్‌ండి నాల్గు లక్యములను పేర్కొనిరి శే విజ్ఞాన శాస్త్రము యొక్క స్వభావమును గూర్చిన మౌలిక జ్ఞానమును కలిగించుట కి. గణితక స్త 'వైపుణ్యమును పరిశీలనా నైపుణ్యమును (సయోగాత్మక నైపుణ్య ములను 'పెంపొండించుట శి విజ్ఞానళ్యాస్తమునకు వంఘమునకు గల సంబంధములను అవగాహన ఛేసు కొన్సట ఉ్ని _విజ్ఞానాస్త్రము నందలి వివిధ కాఖలను వివిధ అంళశములమ సమన్యయపరచు భా వివరించు భావనలు బద్ధాంతముల అవగాహనను పెంపొండించుట వరంటించి (ఎణాశికా సంఘము వారు 1968. 961 సం లో భారతదేశములో వడాద్‌ంచి బర ళమలోని పాఠళాలలో విజ్ఞానకాస్త్రము మరియు గణితళాస్త్రముల పరిస్థితిని స కవి అభివృద్ధికై కొన్ని సూచనలు చేశారు వారు విజ్ఞానాస్త్రాన్ని సామాన్యశాస్రంోగా బోధించుటను నిలిపివేయమని సూచించారు క్ష 96486 (| వనిరే ఖు 21016౬02 088 88 ౧౬ కొరారీ కమీషన్‌ ఐ.5రు తమ నివేడికలో విజ్ఞానకా స్త్రమును దాని శాఖల రూసంలో బోధించాలని సామాన్య కాస్త రూపంలో బోఢన కొనసాగించరాడని పేర్కొన్నారు

ల? విజ్ఞానళన్ర్ర స్వరూపంతో పాటు దాని బోధనలోన్ను బోధన లక్ష్యాలు విల్లు వలలోను మార్పులు వచ్చినవి విజ్ఞానకాస్త్ర జోధనాలక్యుములు విలువలు స్మకమముగా నుండాలంటే ఈ (కిండి ఆంకాలను దృష్టిలో నుంచుకొనవలెను | విద్యార్థి యొక్క అనసరములు సామర్థ్యములు ప్రా సంఘము యొక్క అవసరములు 8% జోధనాంశముయొక్య_ స్వరూప స్వభావములు శ్ర విద్యావ్యవస్థ యొక్క స్వభావము త్‌ ఉపయోగముగా నుండవలెను 8ి సమకాలీనముగా నుండవలెను గ్ర ఉన్నత విశాల అక్ష్యమునకు చేర్చునట్లుగా (క్రమంగా నుండవలెను 8) విద్యార్థుల మేధస్సుకు పరిపక్వతకు తగినట్టుగా ఉండ్లవల్గెను రి అభ్యసనకు వలయు పరిబ్ధతులు ఆచరణాచ్మకంగా ఉండవలెను పైన చెప్పబడిన అంశములు దృష్టిలోనుంచుకొని విజ్ఞానళాస్త్ర జోధనాలక్యము అను విలువలను తెలుసుకొందాము విద్యాలక్యములను నక్షీకరణ చేయవలెననెడి తలంపు 048వ సం లో కెఏ 08 లో జరిగిన కుం? 088 ిట/య0 0892 శీ800 &402 బారి సమౌ వేళశమునము వోజరైన విద్యావేత్తలలో కల్గినది తతృలితముగా విధ్యాలక్యములను మూడు రంగములలో వర్గీకరించుటకు అంగిక్షరించినారు అవి [) 602 ౪6 పెయిః॥ - జ్ఞానర౦ంగము (లేక సంక్షా [2] శకం? అంయిడ! - భావావేశరంగము. (లేక (పభాన షేతము) [2] వ్యంేంయిం 01 004 0 = మానక చాలక త్షేతము ఈ మూడురంగములున్నూ మరల ఒక్కోక్కటి లేక 6 వర్ణములు వర్గీకర్షించబడ్రినవి వీటిని బామ్‌ గేగ్నె మొదలైన విద్యావేత్తలు విపులముగో వివరించి $4.--28]

216 నారు వీటినన్నిటినిబట్టి విజ్ఞానకాస్త్ర బోధనా అక్యములను ఈ విధముగా పేర్కానవచ్చును క్ర ముంళి 6ఠ్విం -- జ్ఞానము క) 1646868200 వజ్ర - అవగాహన లేక అవబోఢము లి ఉర 64€ 03. - అన్వయము లేక వినియోగము శ వక _ నైపుణ్యము క్‌ క215068 8 - అభిరుచి 6 తళ రే6ం5 అభ్మిపాయము లేక వైఖరి ఉం +లి - సామర్థ్యము రి తీ2260 21 08 _ [పశళంసనీయత 9) గజ మమ 2న్‌ంలు 0 కం షేంఢీ శాస్తి ్యయపద్దతియందు శిక్షణనిచ్చుట 10) శం 0807 కం ఇంగ [0౯ 69౦ తీరిక సమయమునకు తగినపని కల్పించుట 11 గౌం-ఛ్‌ంయు 018 8 0౯ ₹002 0% 226 3వ60 2 344 09 ఊన్నతివిద్యకును వృత్తి విద్యకును ఇడి భూమిక అగును 19) 02898 [0౯ కంటం ౬ స. కొన్నత్య జీవితమును గడుపుటకు శిక్షణ నిచ్చును కనష0?ా రరర. జ్ఞానము ఈ లక్ష్యము అన్ని కాస్త్రరంగములకు (పథాన మైనడి విద్యార్థుల శాస్త్రీయ సదములు భావనలు సమీకరణములు పదతులను సత్యములను జ్జ్దకి తెచ్చుకొందురు లేక గు _రించెదరు క్ట బి 6ల: 28 08 అవగాహన విద్యార్థులు ) సత్యములను భావనలను సూ తములను పద్ధతులను విషయములను వివరింతురు

వల గె దగ్గర సంబంధముకల భావనలక సత్యమ.లకు నూూతములకు పద్ధతు అకు విషయముబకు గల భేదములను గుర్తింతురు ) పట్టికలను సంకేతములము మానములను సొంకేతిక పదములను భావన లను ఓక పద్ధతినుండ్‌ వేరొక పద్ధతికి అనుషదంతురు ఛి బార్టులను కేఖాపటములను దత్తాంళములను భాననబను వ్యాఖ్యానిస్తారు ఇ కాస్త్రీయపదముఐను సత్యములను భావనలను విషయములను సోదా వారణముగా వివరిస్తారు ₹% ఇవ్వబడిన భావనలు పద్ధతులు పటమును వాక్యమునందలి టోషములను గర్తి స్తా ౪ ) వివిధవస్నేలైన భావనలకు సత్యములకు పద్ధతులకు విషయములకు గేల సంబంధమును గుర్తిస్తారు లొ శీలం 4401 అన్వయము విద్యాలక్యములోనిడి ఉత్థంత (సధాన మైనడి విద్యార్థులు కాము తదగతి గడిలో నేస్పకున్న_ విషయములను నిత్యజీవీతము లోని సమస్యలకు (క్లాత్తగా ఎదురయ్యె సమస్యలకు అన్వయించ్చి ఆ సమస్యలను సాధించగల్దుకారు. విద్యార్థులు 0 శాస్త్రీయ విషయములకు కారణ ములను చెప్తారు ్రె పళిశీలించిన సతములనుండి నిర్ణయమునకు వస్తారు ఇవ్యబడీన దత్తాంశమును విశ్లేషిస్తారు ఇ) పరిశీలనలనాధారముగా వాదములను ,క్యైబంటుల క) పరృరుస్తాడు ఛి అట్లా ఏర్పరచిన వాదమును బుజువుపగస్తాడు లేనియెడల తీరస్కంిస్తాడ ఇ) [కొత్త వివరజలనిస్తారు ళ్‌ | కార్య కారణ సంబంధమును కనుగొంటారు ళా . తగిన పద్ధతులను సూచిస్తారు బు జరగటోవు కొత్త సంఘటనలను ముందుగా ఊపాస్తాడ్‌

220 ఇ) ఫవిధముల్జెన భావనలకు సత్యములకు_ పద్ధతులకు విషయములకు మథ్యగల సంబంధమును (వతిపాదిస్తారు 4 న నైపుణ్యము. విజ్ఞానకాస్త్రబోధన ద్వారా విద్యార్థులయందు (ఎ) వొమ్మలను గియు నై పుణ్యమును (వి పరికరములను అమర్చుట ఖ్యఖీము వుట తిరిగి యధాస్థానమునందుంచు. నైపుణ్యమును (సి) (ప్రయోగములను పరిశిలించుట మరియు జూ(గ త్తగా వాటిని (గంథస్థముచేయుట మెదలైన నైపుణ్య ములను పెంపొండించవలెను ర్స్‌ శ అర 3 అభిరుచులు _- విజ్ఞానళాస్త్రాన్ని బోధించుటలో విద్యార్థుల యందు కేవలము జ్ఞానము అవగాహన అన్వయము నై పుణ్యములను పెంపొండించు టయే కొక వారిలో కొన్ర్రీయ విషయములందు ఆసక్తిని కల్లించుటకూడ ఒకానొక లష్యమైయున్నడి విద్యార్థులు నిత్యజీవితములో తమచుట్టూవున్న (పకృతియందు అనేక విషయ ములను సంఘటనలను చూచుచుందురు వాటిని పరిశీలించుటకు. వాటేనిగురించి తెలుసు కానుటీకు వారు అమిత కుతూహిలముతో నుందురు విజ్ఞానకాస్త్రటోధన వార్షికి అంట్లేకు అవకాళము కల్పించవలిను వారి టక్పాహమును. 'పెంహొందంచ్‌వలేను “హర్‌లో ఈ లక్షణములను గమనించవచ్చును విద్యార్హులు- ఇ ) విజ్ఞాన కాస్త్ర (గ్రంథమును పరించుదురు 2% శాస్త్రజ్ఞుల చితపటములను కాస్త్రపరమైన సమాభారమును పకృతింద్ద మైన ఏ260 మంమ5ను సేికరించుదురు 0 క శి విజ్ఞాన కాస్త్రమనకు సంబంధించియన్న అభిరుచి విషయము (వంల! [0 కయెక అ) అందు ఆస క్తి కల్టియుందురు జామి న్‌ శి విజ్ఞాన శాస్త్ర సంబంధమైన వక్త్యత్వపోటీలు (౫2 పోటీిలయందు పాల్గొనెదరు ర్‌ అవకాశమున్న ౦తవరకు కాస్ర్రసంబంధనయున్న (ఎఖ్యాత పురములను కలుసుకొందురు 8) విజ్ఞాన శాస్త్రపరంగా (ప్రామఖ్యముగల స్థలములను సందర్శిరేతురు

"బిల! 7) విష్థానాస్రపు సంఘము (డలం ౧39) నరడలి కార్యక్రమముల లోను విజ్ఞానాస్త్ర (వదర్శనలయందును చురుకుగా పాల్లాభుదరు 8) విజ్ఞానళాస్త్ర (ప్రాజెక్టులను చేపజ్టెదరు ( కాస్త్రీయ జెళ్లురి (ఈల ౯024 164) వావజీనే మొనా విజ్ఞాన శాస్త్రబోధనలో విద్యార్థలయందు శాస్త్రీయ వైఖరిని నెలకొల్చుట ఒక (ప్రధానాంశమై. యన్నడి కాస్త్రీయ వైఖరిని పలువ్సరు పలువిధములుగా. నిర్వ చించిరి “నేషనల్‌ సొమైటి ఆఫ్‌ డి స్టడి ఆఫ్‌ ఎడ్యుకేషన్‌” (146022 5000 0 షం 3 2ర్వ 0 242016 ళు "ఈ [కిండివిధముగా నిర్వఛించిరి శా ప్రియ వైఖరి ఆనగ్గా విళలభానము 0069 8 8666418688 నిర్జస్టవిజ్ఞానము నందు ఆకాంక్ష విజ్ఞానాన్వేషణ పద్ధతులయందు నమ్మకము సమస్యా పరిష్కారము నకు నిర్ణారింపబడిన జ్ఞానము ఉఊపయోగపడునను విశ్వాసము శాస్తి 9య వైఖరి కలిగియన్న వ్య క్రి ఈకిండి లక్షణములను కలిగియుండును సంఘటనలకు సవాజమైన "కారవములిను వడుకును ౧డ్నే మూఢనమ్మకములమై విక్వానము లేకుండట 3 కాకతాకీయ సంఘటనలియంచు సందింధములేదని' నమ్మును 2 "తాను పరశీలించు విషయములందు అతురతళలిగి యుండును & వరోలించిన విషయములయుక్క గోవీమి ఎందులకు ఎలో అనెడి [పళ్నలకు సమాధానములకొరతై అన్వేషించును 9 తన (పక్నలకునిర్ధిష్టమైన సమాధానములను అన్వేషించును 8 విశాలభావమును కలిగియండును ఇతరుల _ అఖిిపాయములను మన్ని లచుకు & సత్యము ఎప్పుడును మారదని నమ్మకము కలిగియండును ఫీ నిరూఎతమైన [కొత్రవిషయముల వెలుగులో తీన అఖ్మిపాయములను మాప్పకొనును

222

౧ వ్య క్రిగతభావములకు భిన్న మైనను నూతన విషయమునకు సంబంధించిన పరి౭లనము చేయును అభ్మిపాయములను సేకరించును వి

శే తన నిర్ణయమునే అంతిమ నిర్ణయముగా అనుకొనడు

4 ఉపయోగించిన పద్ధతులన సేకరించిన సమాబారములను మూల్యాంకన్హమ చేయును

గా సమస్యలు పరిష్కరించుకౌనుటకు (వణా+కను రూపొండించును

ఫే సమాచార సేకరణకు అను వైన పద్దతులను వినియోగించును

౮ సమస్యా పరిషె్క్కారమునకు అనేక పద్దతులను అవలభించును

శే సమస్యకు సంబంధించిన ఖచ్చితమైన నూతన అధికార పూర్వకమైన సాక్ష్యమును ఎన్నుకొనును ల

5 తగిన సాష్యముల నాధారముగా తీసుకొని అభిిపాయములబు ఏర్పరచు కొనును

2 పున పరిశీలనకవకాశముగల సాజ్యాధారములేని యెడల సత్యమునై నను నమ్ముటకు చేనుకంజవేయను -ా

ఫీ సత్యము నంటిపెట్టుకోని యండును

౮6 వక్తిగత రాగద్వేవములకు గర్వము అహంకారములకు తావీయడు

తే సక్యాన్వేషణకై సహనము వహించును

పం జగ క బారు 1971లో చండీఘర్‌లో ఏర్పరచిన (1709మీం0)] సమావేశములో కాస్టిరయ్యవై ఖర కలిగిన విద్యార్థియొక్క పది లక్షణములు ఈక్రిండి విధముగా పేర్కొనబడినవి

విద్యార్థి చేతల్లు |పకటనలు సృష్టముగను క్టుష్తముగను ఉండును

చ నిర్ధారిత సత్యముల నాధారముగా తన తీర్చునిచ్చును

8 పక్షపాతము లేకుండా (గా ళుండ భ2లటకేంల. (కా తీభావముణను అన్వేషణా ఫలితములను గమనించును

ఉ మానవ్మశేయస్సుకై _ విజ్ఞానశాస్త్ర ఫలితములను ఉపయోగించుటకు అనుకూలించును

223"

ర్‌ అవసరమైనచో లానుచేసిన తీర్పులను పున ప8ిశిలించుటకు విద్యుక్తుడై యుండుసు

6 తన పళి పూల్రికాగానే పరికరకములను వస్తువులను తిరిగి వాటి యధా స్థానముల యందుంచును

ణ్‌ సంపూర్ణ ఆధోరములేనిదే త్వరపడి నిర్ణయములు తీఎకొనడు

8 మూఢనమ్మకములకు అతీతుడుగా ఉండును

9 తాను అనుసరించు మార్గములందు వ్య క్రిగతమైన నమ్మికలకు తావివ్వడు

0 శాస్త్రీయ సమాచారమును సేశిరించుటయందును (గంథస్థము చేయట

యందును నిజాయితిని సవ్యమార్గమ.ను విడువడు

శ్స్తీయ జ ఖరిని పెంపొందించు మార్గములు

వాలే మ్‌ గో

శే విద్యార్థలయందు విసృతముగా [గంథపఠనాళ క్తిని కలిగించవలెను

(గంథాలయములందు కా సజల జీవిత చర్మితలను ఉపవాచకములను పరిశీలనా (గ్రంథములను (1005020 00013) కెంపొందించి విద్యార్థులు వాటీ యందనురక్తులగునట్లు ఉత్సాహమును. కలిగింపవలయును (గ్రామం ఫ్ర) కాలి నిర్ణయ పట్టికయందు .. [గంథాలయ పకనమునకు తగు సమయ మొసంగవలెను పుస్రకసమీక్షల (0017 107 6౪3) వలన _విద్యార్థలిక్షు పఠనాళ కిని అక్‌లిగికిళ్తే వలెను ఇందుకు తగు సొకర్యములను కల్పించవలెను

౨ మూఢనమ్మకముల విమర్శనాత్మక పరిశీలన

విద్యార్థులు సమాజములోని మూఢనమ్మకములను కాస్రీయ దృక్పథముతో పరిశీలించి అందలి గుణటోషములను తెలుసుకొని 'హేతువాదముతో ( €క్ష9క క) జీవనము గడుపునట్లు చేయవలెను. ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థులు మూఢనమ్యృకములను చర్చించి పరీలింబుటకు తగిన అవకాశమును తరగతియందు కల్పించనలయును

(వణాశికాభ్యాసములద్వారా శా స్ట్రీయ వైఖరిని పింపొండించుట

ఉపాధ్యాయుడు కొన్నిరకములైన అభ్యాసములనెంచుకొని వాటీద్వారా

విద్యార్థులయిందు శాస్రీయవైఖరిని 'పెంపొండించవచ్చును

224 _ ఉదా విజ్ఞానమాస పక్ష్మపత్తికలు బుల్‌టిన్‌ బోర్చ్సు ((సదర్శనా బల్లలు) ద్వారా అనేకములై న ఆస క్రికరమైన విషయములను (పదర్శింపవచ్చును షృతికయు నుండి (గంథములనుండి సేకరింపబడిన పటముల సవాయమునను స్టానల్‌ కటౌట్‌ (| 2250 ౮౩ 04౪) సహవాయమున సేకరించిన [పకటనా ప్యృతములమపమయోగించుట్రళ వలనను విద్యార్థులలో ఇట్టి వైఖరిని పెంపొండించవచ్చును ఇట్టు సేకరించిన వస్తు సముదాయమును ఉపాధ్యాయుడు సందర్భము వచ్చినప్పుడె ను ఉపయోగించు కొనవచ్చును ఉ _ప్రయోగళాలాసమయమును సద్వినియోగ వరచుకొనుట కాస్తా్రాధ్యయనమునందు [వ్రయోగళాలయొక్క ప్యాత అత్యంత [పొముఖ్యం మైనడి విద్యార్థులు శాష్త్ట_పయ్లోగమ్మలను (కమమైైన పద్దతిలో చేయుటకు ఉపాధ్యా యుడు అవకాశమును కల్పించి వారయందు సరియైన శాస్రీమ్‌ వెఖరిని పౌంపొండించ వలెను వారు (పయోగములను చేయటకు కావలణన పరికర పసుసముదాయమును (కమపద్ధతిలో నమర్చుటను గమనించు పరిశిలనలను ఎప్పటికప్పుడు తమతమ ప8ీలనా వు స్తక్తములయందు నిష్పక్షపొతముగా నిజాయితీగా స్పష్టముగా నిర్దిష్ట ఆ గ్‌ నన! ముగాల్యకమముగా (వాసికౌని వానినుండి నిగమనములను చేయటయందును తోడ్ఫడ్లు వకెను. -_పయ్గోగశాలయందు ఇందుకనుకూలముగా వాతావరణము కల్పింపబత్ర6 వలెను శ టే ఫ్‌. సహపార్య (ప్రణాళికా కార్య్మకవుములు : ఇదకోడ ఇ కలన శాస్త్రీయ వైఖరిని పెంపొందించును విద్యార్థ్హలయందలి సృజనాత్మక మైలను సరియైన.మార్గములో నడిఎంచుటను సహపార (“పణాళా కార్య కమము 6౦-౮౪౫ 49, ఇ ర్‌ లక ఫ్‌ ( (తళ ౪ శ 68). దోహదమె.నర్చును విద్రాన శాస్త్ర (పదర్శనలు నిర్వహించుట వస్త్ముప్రదర్శవకాలలు నిర్షించుట ప ఇ న్‌ యు ర్మిం (పయోగకాలల అలంకరణ వసు సకఠణ కాస్త్రపరమైన చర్చావేడికల నమర్చి అందు పాల్గొనుట మొదలగు కార్య [క్రమములు శాస్త్రీయ వైఖరి నేర్పరుచుటకు తోడ్పడును " విజాన వినోద వికాస ళా య్యాతలు నిర్వహించుట పారశాల తోటలను పెంచుట క్విజ్‌ (౧6౪ ౭) పోటిలను

225

నిర్వహించుట సాంఘిక సేవా కార్మ కమములవలన విద్యార్థ్ర్రియందు సదవగ్రొహన సహకారము [కమ శిక్షణ అలవడుటయేకాక శాస్త్ర వైఖరికూడ ఏర్పడును 6 తరగతి వాతావరణము

ఉపాధ్యాయుడు ఒక నియంతవలెకాక విద్యార్థులకు సోదరునివలె మ్మితునివలె మార్గదర్శకునివలె కన్సడవలిను తరగితియందు సహజమైన ఆహ్హదకరమైన్నపకాంతమైన జీవము ఉట్టిపడునట్టి వాతావరణమును ఉపాధ్యాయుడు కల్పింపవలిను ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థులు నిరంతరము పరస్పరము ఇచ్చిపుచ్చుకొనే ధోరణిలో ఊండవలెను ఇట్లు [ప్రజాస్వామిక విలువలను విద్యార్దులు తరగతి గదియందే బఐడయవలెను ఇట్టి అనుకూల వాతావరణములో స్వయం్మపేరిత ఉత్సాహముతో జిజ్లోసతో విద్యార్ధలు (పయోగాత్మకముగా శాస్తా్రాధ్యయనమును చేయుటవలన వారితో శాస్త్రీయ వైఖరి నెల కొనునముట నిస్సంళయము 7. ఉపాధ్యాయుని వ్యక్తిగత తార్కాణము

(లం008 ఆరవై ర)

ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థులకు ఆదర్శప్రాయడై ఉండవలెను ఆయనో విద్యార్థుల యెడ (పేమ అభిమానము కలిగియండవలెను ఓర్ను నిజాయితీ (కమళష్షణ సృ పోర్తనము. బుజున ర్రనము 'పేతువాదాచరణము ఉపాధ్యాయుని. శీలమును ఇనుమ డింపచేయను ఉపాధ్యాయుడు సంపూర్ణముగా విషయజ్ఞానము కలిగి ఉండవలిను అనువైన బోధనా పద్ధతులను ఆచరించవలెను విజ్ఞాని శాస్త్రమును విద్భార్ధలకు [పయౌగోత్మక వివరణములచేత కరతలామలకము చేయవలెను అవసరమైనచొటి కా స్త్రజ్ఞులయొక్క జీవితచర్మి తలను ఉల్లేఖించి విద్యార్థులకు ఉతే జము నుద్దీఎంప చేయవలెను సమాజమునందలి మూఢ ఆబార విశ్వాసములను విశ్లేషించి గుణదోష ములను. వివరించి సమాజమునకు కనువిప్పు కలిగించవలెను ఉపాధ్యాయడు స్వయముగా శాస్త్రాధ్యయనమునందును శాస్త్ర పరిశోధనలందునా ఉత్సాహము కలవాడై విద్యార్జలయందుకూడా కుతూహలమును రేకెత్తించి సరియైనళొ తోయ వైఖరిని 'పెంపొండింపనలెను

వె29

226 7. సామర్ధ్యములు (49 1) విజానకాస్త్ర అధ్యయనము విద్యార్థులయిందు. కొన్ని సామర్థ్యములను ఇ ఛి 'పెంపొండించును విద్యార్థులు ఈ ,కిండి సామర్ధ్యములను పొందెదరు జీ ] శాస్త్రీయ హెరిభాషిక పదముల నుపయోగింతురు ) కావలణన పరికరములను లభ్యవనరులతో తయారుచేయుదురు _ పరికర ములకునై పుణ్యముతో నుపయోగింతురు సె పరిశీలనాంళశములకు సంబంధించిన దత్తాంశములను 'సేకరింతురు ళి ఇవ్వబడిన దత్తాంశమ. లను వివరించెడరు ళ్‌ ఇాస్రీయ కృత్యములందు హాల్టానెదరు వాటిని ర్వహించెదరు 8 (పశంససీయత (దీ2160 2౯ య) విజ్ఞాన కాస్త్రములను బోధించునప్పుడు ఉపాధ్యాయుడు. కా స్ప్రిజ్ఞాల వజీవితే చర్మితలను వారి ఇతర పరిశోధనలను వాటి ఫలితములను గురించికూడ తెలుసవలెను ద్తిసివలన విద్యార్థలలో ఆసక్తిపెరుగును సరియగు అవగాహనళ కి ఏర్పడును జీవితమునందలి కష్ట సుఖములను గూర్చి కొంతవరకు తెలుసుకొరిదురు వారి యందు శాస్త్ర సత్యములను కాస్త్రపరిశోధనలను శాస్త్రజ్ఞుల జీవితములను గూర్నో తెలుసుకొని వాటిని (హంసించగల్లుదురు తమచూట్టూ ఉన్న పరిసరములను పకృతిని పరిశీలించి (పకృతియందుగల (కమపడద్ధతిని (పశంసించెదరు విద్యార్థులు ) మానవజాతి పరోభివృడ్ధిలో విజ్ఞానళాస్త్రముయొక్క బె తను గుర్తించెదరు ) అధునికయుగములో విజ్ఞానశాస్త్ర పురోభివృద్ధిని గమనించుటలో ఆనందో మును పొందెదరు శి కె) తమ చుట్టూవున్న పరిసరములందు నివిడీకృతమైన కాస్త్ర స్తూతములను సత్యములను గమనించుటలో ఆనందమును పొందెదరు ₹) మానవజాతి పురోభివృద్ధికి కాస్త్రవేత్తలు చేయు కృషిని [పళంబం చెదరు ఛి కాల్మక మవముగా విజ్ఞాకాస్త్రమ నందు వచ్చిన అభివ డ్జిని (మశంసించెదర

22? డే త్రి శాస్త్రియపద్ధ్రతియందు చకణ నిచ్చుట శౌాడజ008 2 నం ల 0 346 కీంశే విజ్ఞానళాస్త్రాధ్యయనము _ విద్యార్థులకు శాస్త్రీయ వైఖరినందు. విమర్శ నాత్యక ఆలోచనయందు కొస్త్రీయ అభిరుచియందు సమస్యలను శాస్త్రీయపద్ధతిలో పరిష్కరించుకొనటయందును శిక్షణను గరుపును కాస్త అథ్యయనము చేసినవాడ్గు సత్యానే యందు ళా బ్ర్రియపద్ధతిని అవలంభించును ఈ శిక్షణవలన విద్యార్థ్‌లు తమ నిత్యబీవితవులో ఎదుర్కొను పెక్కు- సమస్యలను అవలీలగా కాస్త యపద్రతిలో '్‌ (౮ ల ఫ్ర పరిష్కరించుకొందురు విజ్ఞానళాస్తాాధ్యయనము మానవుల మస్తిష్కమును పదునుపెట్టును మంచి అలవాట్ట ను కలిగించును సహన శీలతను పెంపొండించును ప్షరిశీలనాళ క్రిని ఇను మడింప చేయును 10. తీరకసవుయమునకు తగిన పనిని కల్పించుట గం 07 66 ₹ంరు వొంగ సేం కమం విజ్ఞానకాస్త్ర అధ్యయనమువలన విద్యార్థులు తమ తీరిక సమయములను సడ్వినియోగన్లు చేసుకొందురు వారిలో నైవుణ్యములు అభివృడ్డిచెందును వారితీరిక సమయములలో- ) శాస్త్ర అధ్యయనమున కుపయోగపడు శాస్త్ర పరికరములను లభ్యమైన వనరులతో తయారుచేస్తారు ) విజ్ఞానళాస్త్రమ నక సంబంధించిన అభిరుచి విషయములలో పొల్లొందురు (వం 6౫4 [0 మంలిలి ఆ) కుటీరపర్మిశమలను నెలకొల్పుడురు ఉదా. సీరా కొవ్వొత్తులు సుద్దముక్కలు మొదలై నవి తయారుచేసారు కేశ. ఉన్నతవిద్యకు వృత్తివిద్యకు భూమిక (15 8 01 7002 02 886 8260 2 324 01) విజ్ఞానకాస్త్ర అధ్యయనము విద్యార్థులను వివిధరకములైన వృ త్రి విద్యలకు అనుగుణముగా తయాగచేస్తుండి వారు డార్టర్హు ఇంజసిద్ల ఇక్నిషియన్లు మొదలగు

226 వృ త్తిపరమైన క్రోర్సులకు కావలసిన భూమికను ఇచ్చట స్రాందెదరు అం్రే కాకుండా (వధాన విజ్ఞాన కాస్త్రరంగములందు ఉన్నత విధ్యనభ్యసించుటకు అందు పరి శోధనలు సల్పుటకు కూడ ఇడి తోడ్పడును ఈ విధముగా వారు తమ తను జీవిత ములను ఎన్నుకొనుటకు ఎన్నుకొన్న మార్గమును ఆచరించుటకు సహాయపడును క్ష ఉన్నత జీవితము (0౦ ఈ 7 %89) విజ్ఞానకాస్త అధ్యయనము ఉన్నతమైన జీవితమును (వెంళం? కళా వక్ర గడు పుటకు తోడ్పడును నేడు విజ్ఞాన కాస్త్ర సాంకేతిక రంగాల పురోభివృద్ధి ఫలితముగా మనము అనేక వసతి సదుపాయములను ఫొందుచున్నాము టెల్మిగాము బెలిఫోమల ద్యారా వార్తలను స్వల్పవ్యవధిలోను దూర్మపాంతములకు అందజేస్తున్నామ. సూపర్‌ ఫాస్టు రైళ్ళు విమానాలద్వారా తక్కువ వ్యవధిలో ఎకువ దూరములకు స్నామా నులు మనుష్యులను జేరవేస్తున్నారు విద్యుత్తువల్చ అనేక సదుపాయములను పొందు తున్నాను ర్యాతులనుగూడ పగటిపూటవలె జేయగల్లుచున్నాము ఇకిఫ్రీకషణమైన ఎండాకాలంలో గూడ ఎయ్బిర్‌ కండిషనింగ్‌ ద్వారా మనస్సుకు శరీరమునకు ఆహ్షాద మ్వును_ కల్లించు. పరిస్థితులను నెలకొల్పుచున్నాము ఈనాడు ,ప్రతిఇంటిలోను న ౮౦౧౮౯5 6 50? ₹/28% 99 వెకజయే 169 = మొదలైన ఆధునిక పరికరములు గృహిణ.లకు తోడ్పడుచున్నవి మ4ం గ ౪ మెదల్టైన సాధ్రినముల ద్వారా వార్తలను క్షణకాలములో యావ్యత్పపంచములోని వారందరికి అందజేయగల్లుచున్నాము _ ఈ విధముగా అన్నిరంగములలోను విజ్ఞానకాస్త్రము జీవితమును సుఖమయము చేస్తున్నడి మానవుడు నిరంతరము ఉన్నతమైన జీవితమును గడుపుటకు విజ్ఞాన శాస్త్రము ఆవిరళకృష్ని చేస్తున్నది కప జోధనా విలువలు (080%4 034 ₹4 ళం5)

(ప్రాచీన యుగానికి అధునిక యుగమునకు ముఖ్యమైన భేదము. విజ్ఞానళాత్త వికాసము విజ్ఞానళాస్త్ర పరిశోధనలు జీవన విధానాన్ని ఆలోచనా సర?సీ కూడా మార్చివేశాయి ఆధునిక జీవితము గడుపుతున్న పౌరుడు ఈ విషయమును (గహంచనియెడల అశాగరికుడుగా గుర్తించబడును కావున నేడు (సతివ్యక్తికి విజ్ఞాన

రల

కాస్త సిద్దాంతములు సూత్రములు స్తత్యమృులు శాలున్తుక్సొనవలఎన అవసరమున్నడ్రి విద్యార్థలకువీటిలో సరిచయ ముక్రల్టించుట విజ్ఞానళాస్త్రబోధనావిలువలలో (పధానమైనక్రి

శ్రేవలము విషయి. షర్షిజ్ఞానము కెల్లించుటేకాక ఆ విషయములు అధునిక మానవ...వితముపై ఎటువంటి (పభావము కల్గియున్నదో విద్యార్థులు (గహించున్‌ట్లు చేయట ఇంకొక బోధనావిలువ ఇటువంటి (గగహింపు క్లల్షినపుడే విద్యార్థి విజ్ఞానక్నాత్ర అధ్యయనము అర్థవంతమైనదని (14622 వ్యి£2. (పయోజనకరమైనదని (౪౩20) తెలుసుకొనును తతృల్సితమ్హుగా విజ్ఞానళ్ళాష్ట్ర క్రద్యయవ్రమ్లునంద్దు, న్సాహమ్మును చూఎంచును

పాఠళాల విద్యానంతరము కొందఠు ఉన్నత విద్యను సాంక్షేత్రిక విద్యను శోనసాగిస్తారు హొఠళాలలో ఉన్నత విద్యకు తగిన పునాదులు వేయ్లట విజ్ఞాన శాస్త్రళోథనా విలవలలో ఒకటిగా ఆడిన్తుంచి గు ర్తించబడుచున్నడి

అదేవిధంగా ఉద్యోగ నిర్వహణలోను వ్యవసాయాడి వృత్తుల నిర్వఫూజలో న్స నిపుణతతో శా స్రీయవిధానాలను (ప్రవేళ పెట్టోదేకసంపదను అభివృద్డి సర్తవగలుగునట్లు విజ్ఞాన శాస్త్ర బోధన చేయవలెను శశీ. శ్రమాక్షణా విలువలు (0329 220 ₹& 29)

విజ్ఞానశాస్త్ర అధ్యయనము [కమళిక్షణను పెంటొండించును నళ్యాన్వేషళకో శాస్త్రీయపద్దతిని ఉపయోగించుటవలన [క్రమశిక్షణ అలవడును దీనియందు ఎదురయ్యే

టా

సమస్యలను స్పష్టముగా అర్ధముచేసుకొనుట వాటికిసంబంధెంచిన పరిశీలనలను ఓర్పుతో పరిశీలించుట తృత్సంబంధమైనటువంటి సమాభారమునంతయుజా[గ త్తగా శీకరించుట దత్తాంశములు విమర్శనాత్మకంగా ఆలోచించి దానినుండి పరికల్పనలను వర్రృరచ్రుట మొదలగు వానినలన విద్యార్థలయందు (క్రమశిక్షణ ఏర్పడును కక, ఉత్తేజమును కలిగించుట (129 8024 2 ఇల)

? స్త్ర అధ్యయనము నందు విద్యార్థులు శాస్త్రజ్ఞుల జీవిత్రముల నుండి ఉత్తేజ మును పొందుదురు ఉపాధ్యా ముడు విద్యార్థులకు కాస్త్రజ్ఞుల జీవిత చర్చితల గురించి బోధింళవభేను. శాస్త్రజ్ఞుల జీవితములందు అనేకములైన స్కమ్లుటన్నణు ఉఊశ్రేజకర

230 కుగా ఉండును (పకృతి రహస్యములను అన్వేషించుట యందు కాస్ర్రజ్ఞులు అన లంభఖంచబన పద్ధతులు నాటి దేశకాల పరిస్థితులు శాస్త్రజ్ఞులు పడిన పొట్టు తెలుసుకొనుట యందు విద్యార్థులు అమితమైన ఉత్సాహమును చూపుదురు ఉపాధ్యాయుడు ట్టి సదర్భములను అవకాశముగా తీఎకొని విద్యార్థులలో ఉత్తేజమును కలిగించవలెను విద్యార్థులకు సులభముగా అర్థమగునఎివంటి శాస్త్రజ్ఞుల జ్రీవితచర్మి తలను చదువుట యందు అభిరుచి కఠరిగించవలెను కేం, సృజనాత్మక విలువలు (6౮౭176 ₹4 ౭6) శాస్త్ర అధ్యయనమవలన విద్యార్థల యందు సృజనాత్మకళ క్తి పెంపొందును శ్వాస అఢ్యయనమునకు కావలసిన పరికరములను సమకూర్చుకొనుట ప్రయోగము లను సమర్థవంతముగా నిర్వహించుట (పయోగములకు కావలసిన పరికరములను (కమ్తుపద్ధత్తిలో అమర్కి పరిశీలనల జరుపుట మొదలైన చర్యల వలన విద్యార్ధరి శరుందు. సృజ్లూత్మక శక్తి పెంవాందును కగు వివరణాత్మక విలువ ,12/%౯944 76 ₹& ఇల) విజ్ఞానాస్త్ర అధ్యయనము వలన విద్వారుల యందు (పకృతిలో ఐల = లి కర (కృ “స్య్యాములను వివరించు.శ క్రి కలుగును 3 జ్ర అధ్యయనములో (పయోగళాలలో పయోగములు చేయచు. వాటి థలితములను పరిశీలించుచు కారణములను వివరించుటద్వారా విద్యార్థులకు వివరణా ఆన థి క కలుగును పయోగళాలలో నేష్పకొనిన విషయములకు నిత్యజీవితములో సె పనులతో సంబంధముండుటను గుర్తించి వాటిని సమన్వయ పరచుటకు [(పయత్నించెదరు ఈ విధంగా [పయోగళాలలో నేర్చుకొనెడి స్యూతమ లకు ఉపయోగ. నిత్యజీవితములోని పనులలో గమనించెదర్ప నిత్యజీవితములో చూచ పరిణామములు సూర్యుడు ఉఊదయించుట అ స్రమించుట రేయింబవళ్ళు ఏర్పడుట బుతుపవనములు వీచుట జీవులు పుట్టుట పెరుగుట న?ించుట మొదలగు అనేక ప౦ంణామములబు

ద! గమనించుచు వాటికి కారణములను అన్వేషించి ఐటికి 'హేజ్సఐద్ధమైన వివరళణ్హాలను ఇవ్వగల సొమర్థ్యము 'పెంపొందును అర్య 18 విజ్ఞానశాస్త్ర బోధనలోని సామాన్య లక్ష్యము (6018 ఊఖు విజ్ఞానస్త్ర బోధన వలన విద్యార్థుల యందు ళాస్రీయవైఖరి విజ్ఞానము నందు అభి ౩బి ఏర్పడును వారికిగల వ్మిశాంతి సమయమును సడ్వినియోగము చేసుకొనుటకు విజ్ఞానాస్ర పరమైన కార్యకలాపములు తోడ్పడును ఉదా. వస్తువుల సేకరణ (021 మ వృషమ.ల యొక్క భాగములు జంతువుల హారపు టలవాట్లకు సంబంధించిన వస్తువులు) వస్తు 1పదర్శనళాలలను ఏర్పాటు చేయట సైన్సు 'సేర్‌ (వం కా వలను నిర్వహించు (వకృతిలో జరుగు మార్పులను గవ్హునించుచు నేచర్‌ కాలెండర్‌ల్సను తయారుచేయ్లట్వ విద్యార్థులయందు శాశ్రీయపద్ధతి నవలంభించి తమ సమస్యలను పరిష్కరించ కొన గల శక్తి సామర్ధ్యములు ప్రర్పడును విద్యార్థులు గుడ్డిగా దెనిని నమ్మకుండా హేతువాదము ననువరోచి సత్యా న్వేషణ చేయుదురు వ్‌ంం0ం₹0 గమ 9. విశిష్ట లక్ష్యము ( ( విద్యార్థులలో సత్యాన్వేషణలో గల పద్ధతులను నేర్చుకొందురు. (పయోగము నకు కావలసిన పరికరములను ఎన్నుకొనుట అనుర్చుట పయోగము చేయట మరల పరికరములను శభముచేఎ వాని వాని స్థానములలో ఉంచుట అబ్రేర్బరచిన పరికల్పనలను [సయోగాత్మకముగా పరిశీలించి సిద్ధాంతములను ఏర్పరచుట మొదలగు సామర్థ్యములను పొందుదురు విద్యార్థులు శాస్త్రవిజ్ఞాన విషయములను (గహించి నిత్యజీవిత సందర్భము లలో వాటికి గల ఉపయోగములను గమనించెదరు ఉదాహరణకు “ోఘర్షణము ను గరించి తెలుసుకొనుటవలన నిత్యజీవితమ.లో ఘర్షణము వలన లాభనస్టమ.లను

232 కెలుసుకొందుడ గాలి ని గూర్చి తెలుసుకొనుటవలన వానియందలి మంగెడి వాయ వులు మండుటకు తోడ్పడు వాయువుల గురించి తెలిసికొని వాటి ఉపయోగములు! నిత్యజీవితములో గమనించును “న్నతజని స్తాపన గురించి తెలుసుకొని సస్య థు థి పరివర్తనమోవలన మోనవుతు ఎంలేస్‌ లాభము పొందుచున్నారు అజటంక8 ్సి విజ్ఞానళాత్ర బోధనా లక్ష్యములు వవి ౨) విజ్ఞానకాప్తు బోఢన ద్వారా ఏ విలువలను సాధిస్తాము లి కాస్తీయ వైఖరీని వివరింపుము 4) విజ్ఞోనకాత్త పోథనడ్వారా విద్యార్థులలో ఏ ఏ నైపుణ్యములను పెంపొఠ ఉించెదవు ? ల) విజ్ఞానకాస్త్రము విద్యార్థులు తీరిక సమయమును సడ్వినియోగము చేసు కొనుటకు ఎట్లు ఉపకరిస్తుంది

అధ్యాయమనము-8 ఇస ఉత్సవము విజ్ఞాన శాస్త్ర ఉపాధ్యాయుని ల ర్‌ అమవులు [062 +66 0% 1 8004 5" 60106 గౌండంపేం) “*రకారారికమివున్‌” నివేడక ఉపాధ్యాయుని ప్యాతను ఈ విధంగా పేరోన

నినడి. జాతిని సముద్ధరించగలడి విద్య ఆ-విద్యయొక్క- సామర్థ్యమును 'పేంపొం

ఉచించుటలో మిగిలిన అన్ని అంళములకంటే ఉపాధ్యాయుని యొక్క లక్షణము

అర్షత సామర్థ్యము నడవడి అత్యంత [సధానమైనవి”

విజ్ఞానళాస్తు ఉపాధ్యాయడు ఇతర శాస్త్రములను టోధించు ఉపాధ్యాయులతో పాటు కొన్ని సామాన్య లక్షణములను కలిగియండవలెకు జటిని మీరు పాఠిళాల్లా నిర్వహణ భాగములో తెలుసుకొని ఉంవారు. వాటితోపాటు విజ్ఞానశాస్త్ర ఉపాధ్యా యుడు కొన్ని పత్యేక లక్షణములను కలిగియండాలి ఉపాధావ్రయుడు విజ్ఞానకాప్రమును బోధించాలి విజ్ఞానళాష్త్రమంటే ఏమిటి విజ్ఞానకాస్త్రము నూతములు సాధారణీకములు దత్తాంశమ.లు నియమములు అనే ఫలితాలను మ్యాతమేకాక వాటీని సంపొడించే [పకిియ అంటే “ళాస్రీయసద్దతి ని కూడా కలిగియంటుండి విజ్ఞానళాస్తాన్ని బోధించడం అంటే ఫలితాన్ని (వ్యకి యనుకూడా బోధించడం పై బోధనా విజ్ఞానళాస్త అభిరుచులను వైఖరులను విలు వలను కూడా గణనలోకి తీసుకుంటుండి ఫైన వివరించిన నిర్వచనమును దృష్టిలో ఊఉంచుపంటే విజ్ఞానకాస్తు ఉపాధ్యాయుని లక్షణాలు మనకి స్పష్టమౌతాయి అమలులోకి వస్తున్నవి _పాతస్మూతములు మార్చబడుతున్నవి విద్యార్హులు నేటీ విజ్ఞానళాస్త్రము గురించి నేర్చుకోవాలి ఎప్పుడో అమలులో ఉన్న విజ్ఞానచ్త జ్ఞానాన్ని వారికిటోధించడం వలన ఉపయోగముండదు సనుక్షాలీన జ్ఞానాన్ని వీడీలా ఏ0

ల4 టోధంచవలెనం టే ఉపాధ్యాయుడు విజ్ఞానళాస్త్రములో నిత్యము వస్తున్న మార్పులను వ్‌ అవగాహన చేసుకొనవలె విశ్వకవి రపీం్యదసిమాటలిలోోోజ్వలించుచున్న దీపమునకే ఇతర వస్తువులను ఖ్వలింపచేయుశ క్రి కలదు అటులనే ఉపాధ్యాయుడు కూడా నిధరతరము విద్యార్థివలె జ్ఞాన సముపార్థన చేయచుండవలిను” అనగా ్తన్ఞానాన్ని నిరంతరము అభివృద్ది చేసుకొనవలె అంటే అతను ఆధునిక విజ్ఞానకాప్తు పుస్తక ములనస్స్‌ ప్మత్రికలను పరించుచుండవలె న్య ల ౨ జ్ఞానాన్ని అభివృద్ధి జేసుకొనుటతోపాటు ఆజ్ఞానాన్ని విద్యార్దులకండించే బా ధి లా చి ఉథునిక బోధథా పద్దతులను సాంకేతిక విధానములను సముపార్థించవలె 8 ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థులకు శాత్రయపద్ధతియందు శిక్షణనివ్వాలి ఆళిటీ తాను శాశ్రీయపద్దతిలో సుకిక్షతుడైయుండాలి అంతేకాక కాస్త్రీయపద్దతిలో విదోళ్లీ లకు శిక్షణనిచ్చే విధానాలను వషజ్బంగా అవగాహన చేసుకోవాలి ఉ విద్యార్థులలో కాస్త్రీయ వైఖరులను పెంపొండించే గురుతర బ్లాధ్యతకూడా ఉపాధ్యాయుని భుజస్కంధములమై కలదు ఈ శాస్త్రీయ వైఖరులను కలిగియన్నీ వాడ "*” ఎ) విశాల మనోభావాలను కలిగిఊంటారు చి మూఢనమ్మకాలలో విశ్వాసముండదు స్పి తగినంత సాక్ష్యము లేకుండా విషయ నిర్ణయము చేయరు డ్రి (పతిదానిని గుడ్డిగా నమ్మక సందేహము వెలిబుచ్చుతారు ల్సి (ప్రమాణ పుసకాలను ఎరలకా గు రింపబడిన కాత్త క గుర్తిస్తారు వ్‌ ష్‌; ర్రింపబ ప్రజ్జుల కృషిని వైన ఉదహదింపబిడిన వైఖరులను విద్యార్ద్హలయందు పెంపొండిచాలంటే ముంధు తాను ఆ వైిరులను కలిగియండాలి అవి లేని ఉపాధ్యాయుడు విజ్ఞాన క్యా స్తాన్ని ఓక (కొత్తతరవి మూఢ నమ్మకముగా మార్చుతాడు 6 ఓప్ప సహనము కలిగియండవలెను ఉపాథ్యాయుడు చిరునవ్వు కోజే విద్యార్థులను సరియగు మార్గమున (పవెశ "పెట్టవలెను

298 7 తనవృత్తియందు. మిక్కిలిపట్టుదల _ గౌరవమ్యు ్యవిశ్ర్వాసము,, ళ్ళు స్ట్రా ఆస క్తికలవాడై ఉత్సాహముతో శాస్త్రబోధన చేయవలెను 9 సత్యాన్వేషణజయందు నిరంతరము కౌత్సాహికుడై యుండవలెను ఆకల జా 0 సమస్యలను పరిష్కరించు సామర్ధ్యమును కలిగియండవలెను పరిశోభనల యందు. తన వ్వక్తిగతమైన ౌవములను_ పక్కేయన్లేట్హి సహేతుకమైన నిర్ణయములను చేయవలెను 2 నివ్య-వటి (5 260 ఖ్‌ గో ఉండవలెను శ విజ్ఞాన శాస్తముయెడల సదఖ్మిప్రాయము కలిగియండవలెను 4 తనవృత్తిపై గౌరవాభిమానములు కలిగియుండవభిన్ష. కొను అనుసరించు వృత్తిపై తనకే గౌరవాలిమానములు ఉండనిచో. నితరులకును నావృత్తిపై గోని కాననష్‌సరించు చారి గాని సదభిపాయము ఉండజాలదు చే క ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థులతో వ్యవహరించ వలం ఉండుటచే. అతడు వార్చి స్వల్లాఫములను తెలిఎకొని యుండుట అవసరము వివిధ దళలలో ల్లిద్యొర్టురి లి గ్‌ ఉష జీ న్‌ కనిన మొనణకాభీవృద్ధియ మనస్తత్వము ఎస్లు మార్చును చెందుచున్నవో. తేలిన ఉపాధ్యాయుడే వారికి తగిన పద్దతులను అవలంభించి బోధించవలసిన్‌ విషయములను సులభముగా అర్థమగునట్టు బోధించగలుగును 6 నివృక్షపాత దృష్టికలిగి ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థలయెడల వాత్సల్యమును చూపవలెను 7 ఉపాధ్యాయుడు సమయస్ఫూర్తి కలిగియండవలెను 8 ఆత్మవిళ్వాసమును కలిగియండవలేను 19 ఉఊపాఖ్యయుడు కేవలము ధన సంపాదనమునే లక్ష్యముగా పెట్టుకొనక విదుక్షిక్త ధర్మమును నిర్వ ర్తించుబలో కడు (శద్ధ వహించవలెను 20 తన ఆత్మగౌరవము. కాపాడుకొనుచు సంఘ్య్మ శేయస్సుక్రే పాటుపడ టా వథెను

236 విద్యా ర్త తలు, [] తను బోధించు విషయము (54%)600 నందు నిర్ణీతమైన ఆ ల్లహతలను కలిగి యుండవలెను కనీసము అ విషయమునందు పట్టభ్మదుడై ఉండవలెను ళా శిక్షణా రత కూడా కలిగియండవలెను (68169 10 కౌంషంయే 98) ల] మంగా 06 వండటం: కి అవకాశము వచ్చినపు డల్డా షాల్గోను చుండవళలెను ౪౦4 008 1] ఉత్తమ విజ్ణానొస్ర ఉపాధ్యాయున కుండవలసిన లక్షణములను వివరింపుము తే కాస్రీయ వైఖరులు కలవాని లక్షణములెవ్వి ఇ “జ్వలించుచున్న దీపమునకే ఇతరదీపములను జ్వలింప చేయగల శక్తి కలదు ఉపాధ్యాయని యొక్క లక్షణములను దృక్టిలోనుంచుకొని ఈ వాక్యిమును వివరించుము త్మ “విద్యాసామర్థ్యమును. పెంచుటలో. ఉపాధ్యాయుని ప్మాత కీలకమైనడి వివరించుము శా

అధ్యాయము-$ శాస్త్రీయ ప ద్ధి న్‌ం1ల416 2 6 ంటిం4ే 0 కం62006 01 ఆధునిక విజ్ఞానళాస్త్రము అభివ డ్డి చెందకపూర్వమే ఆడిమ మానవుడు [పకృ తిని గురించి తాను తెలుసుకోగలిగినంతవరకు తెలుసుకున్నాడు ఆవోరపదార్థములను గుర్తించి నిప్పును చేసే విధానమును నేర్చుకొన్నాడు ముడిపదార్థములను తన తవ సరాలకు ఎట్లా వినియోగించుకోవచ్చునో నేవ్చకున్నాడు ముతువులు బుతునవనాలు ఒకదాని తరువాత నొకటి (క్రమబద్ధంగా వస్తాయని (గవాంచాడు. ఆధునిక వైజ్ఞానిక పద్ధతులు సునిశితమైన పరికరాలు లేని రోజులలో ఈవిష్టు దేళస్థులు రేభాగణీతమును (గీకులు సంఖ్యా గణితాన్ని భారతీయులు ఖగోళకా స్తాన్ని అభివృథ్ధి చేయగలిగినారు వీరు (పగతినంతా సొమాన్యాలోచనమ ఆధారము చేసుకొని అభివృద్ధి చేయగలిగినారు మానవుని నిత్యావసరములను తీర్చటమనే ఉట్ధీపన (5 222 ౪6) విజ్ఞానళన్ర పురోలి వృడ్ధికి బాగా పనిచేఎంది విజ్ఞాన కాస్త్రమును వ్యవస్థీకృత మైన లోకజ్ఞత (310081 8064 రం1మ,010, 30మ8ర్ర) అని వర్గీకృత మైన లోకజ్ఞత (0 28 మంరే 6020012 30086) అని జీవన విధానము (ఇ4 6 £6) అని సవ్యాన్వేషజము (నండ౯01 01 1%) అని కొందరు నిర్వచించినారు యదార్ధమైన సాజ్యాలను (£40028 67 రీలోంటి ఆధార ముగా చేఎకొని విషయాన్ని విపులీకరించటమే విజ్ఞానళాస్త్రమని కొందరి అభ్మిపాయము జ్ఞానాన్ని నర్గీకరించటం వలన న్యవస్థికరించుటవలన విజ్ఞాన కాస్త్రము వృద్ధి చెందు తుండి రకరకాలైన సంఘటనలు ఏ విధంగా సాధ్యమౌతాయో తెలుసుకోవటమే విజ్ధానళాస్త్రము ఆ విధంగా తెలుసుకొన్న విషయాలను సామాన్య స్మూలాలుగొ రూపొందించటము కూడ విజ్ఞానమే అవ్పళుంది శొఆ్రయాన్వేవణ ఒక నిర్ణిత పద్ధతిలో ఉంటుండ అడి నియమబద్ధమయిన ఆలోచనారీతిలోకూడ ఉంటుండి మన దైనందిన జీవితములో [కమాన్ని. (0౯86) పాభ్రచవలఫిన అనళ్యకత ఉన్నడి కమము లేనపుడు (సతిదీ ఛిన్నాభిన్నముగా

ర236 ఉంటుండి శాస్త్రీ యాన్వేషణకు కొవలఎన కమము (పకృతిలో లభిస్తుంది మనకు కనిఎంచే యదార్ధములలో ఫీ విధమైన (శ్రమము ఉన్నదన్న అంశాన్ని తెలుసుకోవ టానికి శాస్త్రజ్ఞుడు అన్వేషణ సాగిస్తాడు. విజ్ఞాన ళాస్త్రములకు యదార్థములతోనే ళా అత్‌ ల్తా |! సంబంధము ఉంఎ౦డి ఇండియగోచరమైన యదార్థము పరిశీలనాయతముగా ఊండ వలె పరిశీలనా ర్లమైన యదార్థము. విజ్ఞానకాస్త్ర దత్తాశమో కాదో కాత్రయపద్ధతి ద్వారా తెలుసుకొనవచ్చును అంటే మనము ఒక యదార్థాన్ని పర్షిశీలించధణ్లిగ్లూ కున్నప్పుడు అది కాత్రయాన్వేషణకు కావలణన విషయమో కాదో ఈ పద్ధతిద్వారా మనకు తెలుస్తుండి శాఆ్రయ పద్ధతుల ననుసరించి తనకు కావలసిన విషయాలన్లు భే శాఫ్రజ్ఞూ డెన్నుకొనవచ్చును శాస్త్రీ యపద్ధతిలో రెండు అభ్యుపగమాలు (తీ8 2004 029) ఉంటాయి 1 ఒక విధమైన యదార్థాలను సేకరించుట ఫలి అ చిధముగా సేకరించుటకు ఆనుగుణమయిన పద్ధతుల ఆవశ్యకత న! విజ్ఞాన కా స్తాలు ఈ అభ్యుపగమాల ననుసరించి పురోగమిస్తాయి దృర్లోటీర్‌ మయ్యే యదార్థముల అన్వేషణకైై విజ్ఞానళ్యాస్తాలు కృషి చేస్తాయి. దీనికి కావలినీన పద్ధతులుకూడా వారేర్చరచుకుంటారు శాస్త్రీయాన్వేషణ నిగమనాత్మకంగాను(ర063% ఉళళసోపాధికళాను ఉంటుండి విజ్ఞానాత్త అధ్యయనము కాస్రీయ పద్ధతిని అవలంభించకపోజే. పరిపోక్టతో నొందదు విజ్ఞాన కాస్త్ర అభివృద్ధికి కాస్రీయపద్ధతి సరియైన మార్లమ _ కాస్రీయసస్టిత్‌ లేసోయెడల కాస్త పురోగతియే ఉండదు విద్యార్థులు కాజ్రయ పద్ధతియొక్క. సోపానములను (81098) తెలుసుకొన వలెను ఈ పద్దతి నవలంభించుటవలన విద్యార్థులు కాప్రయ దృక్పధముకు అలనర్వటో కొందురు దీనివలన (విద్యార్థులు) వాళు విద్యాభ్యాస కాలముననేకాక తమ దెనండిన జీవనములో కూడ తమకెదురగు సమస్యలను కాత్రయ పద్దతిలో పరిష రింప (ప్రయ త్నము చేయదురు ఎ వీజ్ఞానకాప్ర బోధనలో కాబ్రయపద్ధతినలవరచుట (పధానొద్దేళ్యమై యన్నది ఇస్త్రీయఫద్ధతి లచ్యమేకాక శాస్త్ర అధ్యయమునందు మార్గము కూడనైయన్నడి

2ైక్రతి శామ్రీయపద్దతి ద్వారా మనము జ్ఞానమును పొందుదుము అటుల పొండిన జ్ఞానము బా మరలమరల పరిశిలనలు చేయుటవలన పరిష్కృతమగును శాత్తీయ వైఐరి నలవరచుట కాస్త చపద్ధతి యందు శికణనిచ్చుట అనురెండు ముఖ్య లక్ష్యములు విజ్ఞానళాస్తు బోధనయందు కిలవు తోసి పో శాస్త్రియ పద్దతి అనగానేమి ? శత్యాన్వేషణలో (ఈ800ఇ760%0/ 0! షి కాత్రజ్ఞులు 'గ్రయోగించుపద్దతిని శాస్త్రీయపద్ధతి అందురు నియమ బడ్డంగా (3౭9082€ 02 3) సమస్యలను పరిష్కరించు పద్ధతిని కాస్త్రీయపద్ధతి అందురు కదడ?. వెండ2008 శాస్త్రీయ పద్దద్హి్యయందు శ్త్యుకింది సోపానములకేగు ర్తించెన్ను ఓ. ఒక సమస్యను గుర్తించుట ( కంల 0సటం2 01 టం 205 6మ). 2 సమస్యను విశ్హేషించుట 8 ఆ సమస్వను సంబంధించిన విషయములను పరిశీలనలడ్వారా "సేకచిం చుట (0908014028 1027: 10 టం భూంయేం. 200 601 60496)

శీ. ఆ పరిశిలనలకు అనుగుణముగా నుండు వాదమును (మాంచుణక్సులేక

ఉపకల్పనకి లేక పరికల్పనను లేక [పాక్క-ల్చ్బనను రూపొండించుట

5 ఈ వాదము ననుసరించి-వరిశీలించ. వీలుగల ఇతరమైన పర్లిస్టితులను (వివీలం000238) నిగమనము (486100) చేయట

68 పై విధముగా నూహించిన పకిస్థితులు జరిగినవో లేక జరుగలేదో పరి శీల్రించుం (72221088 02)

? _ ఎంతమటుకు ఊహించిన పరిస్థితులు జరిగినవో దానిని బట్టే ఈవాద మున. ఆమోడించుట మార్చుచేయట లేక ధానిని -తిరన్యారిళచుట _ టుగ్యయ

వైన వివరించిన సోపానములను విపులముగా పరిశితతచెదము

240 సంపై 1. సమస్యలను గుర్తించుక జీవితమున మనకెన్నియో సమస్యలుత్పన్నమగు చుండును వీటన్నిటిని పరి ఇ్కంరించు కొనవలిను చిన్న బాలురకు సషాతము అనేకమైన ఆసక్తికరమైన (_పశ్న లుదయించును ఉపాధ్యాయుడు సరి అయిన (పోళ్సాహముతో సరి అయిన మార్ణ ములో వాటికి సమాధానమును కనుగొనుటకు వారికి తోడ్చడవళెను ఒకప్పుడు ఒక సమస్యను పరివ్కృరించుటలో అనేకమైన కొత్త సమస్యలు ఉత్పన్నమగును ఉపాధ్యాయుడు ళాన్తీ యముగా ఆలోచించుట విద్యార్థుల శ క్రి సౌమర్ధ్యములను నైపుణ్యములను (పదర్శించుటకు వీలు కలి )0పవలిను సమస్యను స్పష్టముగా నిర్జిష్టముగా సమ గముగా సరళమైన భాషలో (పక టింపవలెను ద్వంద్వార్థములనిచ్చు పదముల నుపయోగింపరాదు సమస్యను కూల్తంక షముగా నిర్వవించవలెను అందలి తప్పొప్పులు సమస్య పరిధి నిర్దేశంపబడవల్‌ను ఏ669 2. సమస్యలను విశ్లేషించుట : (గీలడ 35 88 కేం 2౯03 లు) తీసుకొన్న సమస్యను జా గత్తగ్గా విశ్తేషించనలిను ఆ సమస్యయందలి కీలక మైన పదములను సమాసములను గు ర్రించవబెను ఈ కిలక పదిఘలు మనము సేక ఇఅించవలసిన సమాచారమును తెలుపుకు విద్యార్థలు ఈ క్రీలకపదములను అర్థము చేసుకొనవలెను దాననిబట్టి వారు సమాచారమును సేకరించగలరు ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థులు సమస్యను అర్ధముచేసుకొని కమపద్ధతి (ప్రకారము విశ్లేషణను చేయుటకు పీలుకల్పింపవలిను ల ఏ$ంఖై 3. దత్తాంశమును సేకరించుట , (60160 0610628) సమస్యకు నిర్వచించిన పిదప దానికీ సంబంధించిన దత్తాంశములను సేకరింప వలెను దత్తాంశమును 'సేకరించుఎకు పుస్తకములు చదువవలెను పరిశీలనచేసి విషయ ముల్లు ([గ్రపాంచవలెను పరికరముల నుపయోగించి సాధారణ పరిశీలన (్రయోగా త్మకఠ పరిశీలన చేయవచ్చును దత్తాంశ సేకరణలో కడుజాగరూకచ వహించవలేను లేనియెడల పొరపాటు ఛా జరగవచ్చును ఇవి రెండు విఢములుగా సంభవించను

"241 (2) న్య _క్రిగతమైన సొరసాట్లు (షీ ళ్‌ పరిశీలన జరుపు న్యక్తి తన వ్య క్రిగతమైన భావములకు తానీయరామ మరియు అతడు పరిశీలనలకు భంగకరమైన అనారోగ్యమును కలిగియుండరాదు ఉదా దృష్టిదోషము (000౫ 9 260068) 8 తైముడు రంగులను సరిగా గు ర్థించలేని దృష్టి దోషము కలవారు (60 0గూ 0 21688) బస్సులు రైళ్ళు విమానములు మొదలై న శకటములను నడుపుటకు నియమింపబడినచో అట్టివావ న! 6 5 808 8) యొక్క రంగులను గు ర్తించలేక పోవుటచే అనేక [సమాదములు జరుగును కావున అట్టివారిని ఆ పనులకు నియమించ రాడు అటులనే కాస్త (పయోగ పరిశీలనలో రంగులను గు ర్రించు (పయోగములతో కూడ వీరి పరిశీలనలు సరియైన ఫలితములను ఇవ్వవు ఉదాహరణకు రఠరసాయనికశాల (పయోగములలో ౯ ౯2 02 జరుపునపుడు రంగుమార్చును గుర్తించుట" భౌతీక కాస్తములో కాంతి పయోగములలో వర్ణములను గుత్తించుటు మెద లైనవి ఊదా. 2 చేముడుకలవారిని ధ్వని సయోగముల పరిశీరినకు నియమించి నచో సళ్ళలితములను పొందజాలము (0) యాంత్రిక దోషములు లేక పరికరము యెొక్కే దోషవముతు' (గక కళమంం 8 20056) పరిశీలన కుపయోగించు పరికరములు ఎట్టి దోషములు కలిగియుండరొదు ఉదా కొలతలు చెరిగిపోయిన కొలబద్ద పరిశీలన జరుపు వ్యక్తి వ్య క్రిగతమైన యాంతిక సంబంధమైన దోషములకు తావివ్వక చేసెడి పరిశీలనలు సరియైన వాదములను యేర్చరచుటకును సత్వరముగా సమస్యల పరిష్కారమునకు తోడ్పడును 5160 4 సేకరించిన దత్తాంశమునుండి వాదనులను వర [ఏరచుట (మాంంళుం: క్ర సమస్యను సూచించు ఒక పరిష్కారవాదము నెంత నేర్పరితనముతో ఎంత సైజ్‌

242 జాగరూకతతో నేర్పరుచుదురో అంత సరళముగా త్వరితముగా సమస్య పరిష్ట్మార్గ మగును ఒక సమస్యాపరిష్కారానికి అనేకమైన వాదములు సూచింపబడవచ్చును అందు ఏ వాదము సకియైనదో (సయోగముద్వారా తెలుసుకొనవలిను శాస్త్రీయ పరికల్ద్చన ఈ డిగున లక్షణమ లను కలిగివుండవలెను వాదము (పరికల్చన) (పాక్కల్పన (మ్యౌ00ళుం3 5). సంబద్ధముగా (598, ఉండవలెను అడి బుజువుపరచుటకు పీఎగా నుండవలెను ఇడి సహజముగను శ్త స్టముగను క్లుష్తముగను ఉండివలెను పున పరిశీలనకు వీలుగా నుండవలెను ఇల్లీ య్రుంతకుపూర్వము కనుగొనబడిన సత్యములకు అనుగుణముగా నుండవలెను దనిని సశ్ఞ్యాన్వేషణమునందు ఉపమోగించబడు ఒక పనిముట్టువలే భొవింపవలినేకాని గీనినే సత్యాన్వేషణకు ముగింపుగా భావింపరాదు 16 $ ఏర్పరచిన _పతికల్పన ననుసరించి పరిశీలించ ఏలుగల యితరమైన పరిస్థితులను ఊహించుటే సత్యాన్వేషణలో అవకాశము ఉన్నన్ని పరిశీలనలను (పతికల్పననుభిక్ట ఊహించవలెను లేనియెడల పతికల్పన దోషభూయిష్టమగును 516౧0 6 ఊహించిన పరిస్థితులు జరిగినవో లేణ పరిగీలించ్చట (176 క్‌ 02+ 0%) పరిశీలనలను ఊహించిన పిదప వాటికి వలయ (పయోగములను చేసి ఆ ప శీలనలు జరిగినవో లేవో ధృవపరచవలెకు. దీనినిబట్టి తదుపరి అన్వేషణ కొన సాగును ట్‌ 5160 7 తుది అభిప్రాయము సత్వాన్వేషణలో యడొళుడిఘుట్టము "ఈ భట్టమునందు రూపొండించిన్‌ (ఏరి కల్చనలు ఆమోడించట తోసిపుచ్ళుట లేక అవసరమైన మార్పులుచేయట మరలి! దానినుండి తుడి అభ్మిపాయము వ్య క్షముచేయుట జరుగును (పయోగ పూర్వకముగే' బుజువు పరచబడి అఆమోడింపబడిన (ప్రతికల్చనలు న్యూతములుగను రూపొందును.

లైఢీషై పతికళ్పానను తోసి పుచ్చినయెడల మరత... మొదటినుండి "అన్ని సోపానముఇ?:వన ర్విర్మించుకొనుకు సత్యాన్వేషణ చేయవలెను యదార్థాల సేకరణకు బాటిని పరీష్షించడానికీ *కాస్ర్రజ్ఞుడు కొన్ని పద్ధతుల నవలంభిస్తాడు వాటిలో ముఖ్థమైనవిగ ) సరళ గణక పళ్థతి (వ్‌ మ్రు16 ఇ2యం884 ₹9 రేశంతుంర) లి (పయోగాత్యక పద్ధతి (మళ్తులిులుటిపీ కషంటునకే)- లి పసృఢక్క-రణ పద్ధతి (1802 0% వశంటం64) ఆక) ఆనాషణ ప్తద్ధల్లా (127051 8284 01 కేజంచుంరే) ర్‌ అంగీకార పద్దతి (వజ్‌ంటుండే ౨1 తీ్రయింళఫ. 6 అంగికార విఖేదాల సమిష్టి పద్ధతి ౫౦ ౩వ 1 శంఢ 0% తగ్రరంంయులకక్‌ 286 రే1£[008506) 7) సవాపరిన త్త్‌న పద్ధతి.” (ంకాంస 181 71 4608) 8 గుర్తింపు పద్దతిఒ 1క్‌ళమేంక 0£ మెం00్ర8 + 08) రి అంతర్బుద్ధి పద్ధతి 4ం 106401 18 0%) 0) అవశేష పద్ధతి (వశం షంకి 01 ము రేటంక) ఇవన్నీ సాధారణంఆగనున పద్ధతులు (6ళ0ట?6 మంయంరేప)- ఇవిగాక సమస్యలయొక్క- జటిలత్వాన్ని బట్టి కాస్త్రజ్ఞుడు. నూతన పద్ధతులను అనలంటించ వచ్చును 30మ. 5 ఇ850 క్‌ కా స్త్రియపద్ధతిని విశే షించుటద్వారా సత్యావ్వేషణకు నాలుగరకములై న పద్ధతురిను కనుగొన్నాడు వీటిని వత్యక్ష ఆగమనాత్మళ వర్ధతుము

గై44 (౨ ౯661 12630 ₹0 ]శ్‌6ట0ఢీ3) అని లేదా (ప్రయోగాత్మక సరిశీలనా పద్ధతులు (వైక్‌ంటుండేః 01 మలం? మల981 224350) ఆఎ అన్నాడు విళీకే (పథమముల్లో' నాలుగు పద్దతులను కనుగొన్నాడు తర్వాత ఐదవ పద్ధతిని (పవేళపెట్టాడు అవి క భి య్‌ ) అంగీకార పద్దతి (346 06 0౯ ష్వీణలుంంటి ఇ) విభేద పద్దతి (346 షం6 018 ౨ న. లి అంగీకార విభేద సమిష్టి పద్ధతి (౮0 1 సెడంటింతే. 0 గకంం6ం21 &పరి 1 010200) శ సహపరివ ర్తన పద్ధతి 346606 0 602002 121 ₹88& 09) కృ అవశేష పద్ధతి (146 షేండే 01 68 6069) వాదనుల 'నేర్పరచుటయందు అనేకమైన _ప్మక్రియలను అల్లి అ జా స్త్రుజ్ఞులు పయోగింతురు న, శాస్త్రీయ పరిశీలన (3062 [3 0082124 0%) శాస్త్రీయ పరిశీలన చురుకైన మానణక (ప్రవృత్తి యనవచ్చును ఇందు దేని నైనను ఒక ఉద్దేశ్యముతో ,శద్ధగా గమనించుట జరుగును కేర్మద్రికృత (పత్యవకే (6౦౨603 టోఇ%9కే కిల0609102) పరిశీలనము సమస్య కుణ్నంగా తెలిఎననేగాని పతేలన ఫంివంతముగా నుండదు పూర్వజ్ఞానము మరియు శిక్షణ పరిశీలకునికి తాను యు పరిశీలనములనుండి సరియైన వాదముల నేర్పరచుటకు దోహదకారులగును షు ఉదాహరణకు ను,టన్‌కు పూర్వమునుండి కూడ మనుష్యులు చెట్లనుండి ఫలములు అకులురాలుట చూచీయే యుందురు కాని న్యూటన్‌ శాస్త్రవేత్త వస్తువులను గూర్చి అధ్యయనము చేఎయుండుట వలన ఆ పూర్వజ్ఞానము ఆయనకు యాపిల్‌ వలము వృవమునుండి భూమిమీదకు పడుట గమనించిన పిదప గురుత్వాకర్షణ సిద్ధాంతము రృరమటకు సవాయపడెను ఇటులనే డార్విన్‌ శాస్త్రవేత్తకు అతని పూర్వము వారును తానును చేఎన జీవించు వృజఉముల యొక్కయు $లాజముల (గ058 ఏ యొకట్నయు అధ్యయనము జీవపరిణామ సీద్ధాంతములను ఏర్పరచుట్లకు సవాయసపడెను

బి45

పరిశీలనలు రండు తరగతులు

డి) సహజమైన లేక స్లబ్లమెన (వ&883 ₹౪) పరిశీలనలు

2 ఉద్దేళ్యపూర్వకమైన లేక చురుకైన (గం 79) లేక జావోటమైన పరిశీలనలు

కాజ్రయ పరిశీలనలు సతృలితముల నిచ్చుటకు పరిశీలకునియొక్క భౌతిక మానణక పరిస్థితులు తృ బకరముగా నుండవలెను పరిశీలకుడు నిజాయితీగా ఉండ వలను పరిశీలకుడు కొార్నిసందర్భ ములను వడిలివేఎనను (0118 02) కొన్నింటీని తప్పుగా పరిశీలించినను (348 00361724 02) పరిశిలన సత్ఫలితముల నీయదు

పరిశీలన (పకృతిసిద్ధమైన పరిద్ధతులపై ఆధారపడి జరుగుతుంది. అందుచేత మన కనుకూలమైన స్థానములో అనుకూలమైన సమయములో మరల నురల చేయటకువీలుండదు

ఉదా (గహణములను భూకింపములను పరిశీలించుట్న వేశ3 00365 ౪8% 0% కి ఒక ఉదాహరణ -

రజ్జుసర్ప(వాంతి [అనగా] (తొడునుచూచి పామని (భమించుట) (9) _సయోగము (మొల మిల 2 0౨)

ఆదర్శవంతమైన అదుపులోనికి తేబడిన పరిగ్ధతులలో చేయబడు పరిశీలనలను త పయోగము. అందురు పయోగమును అవసరమైనపుడు చేయవచ్చును [(పయోగమునందలి చరరాళులను (728౯ 20 85) మార్చుచేయట లేక తొలగించుటకు (2 5 240 02 224 502 0%) అవకాశము గలదు

ఉదా ఆర్కి-మెడీన్‌ స్మూతమును పరిశీలించుట వాయువుల థర్మములను పరిశీలించుట (6) 09992772 0% 2826 ౫90౯ 011 పరిశీలన మరియు _పయోగము

శాబ్రయ పరిశీలనకు [వయోగమునకూ గల సంబంధమును భేదమును తిలుసుకొనుఎ అవుసరము పరిశీలనము _పయోగము రెండునూ ఆగమన పద్ధతులకు

డి4ర

భూమికలై నప్పటికి పరిశీలనమునకుగల పరిమితులవలన కేవలము పరిశీలనముమీద ఆధారపడలేము కనుక సతృ్ఫలితములకై పరోలనములు [పయోగములబే పూరింప బడవలెను

పరిశీలన _పయోగము రెండునూ ఆగమనమునకు ముఖ్యమైన భూమికలే* శెండునూ పరస్పరము ఒకదాని పైన ఒకటి ఆధారపడిన్నవి ఆధీనములోనికి తేబఢిన పరిగ్ధతుఐలో చేయు పరిశీలనను పయోగమును అందురు [పయోగములో మనము చరరాసులను ని గహింపవచ్చును లేదా అనుకూలముగా మార్పుచేయ వచ్చును (పకృతిలో సంఘటనలు జడగునప్పుడే వాటియొక్క. పరిశీలన జరుగును షర్రిశీల్తకుడు పూర్తిగా సంిఘటనలికై _ప్రకృతిమీద ఆధారపడును (పకృతిబద్ధమైన సత్యములను. కవ-గొనుటయందు పరిశీలన నిమగ్నమై ఉండి కాని పయోగమునండో సరిశీలకుడు ఆ సత్యములను అధ్యయనము చేయుటకై పరిబ్ధతులను మార్యూచు తొసళభుటనెలీప మరల క్యషత్రిన్సన్సుగా (పయోగళాలయండూ సృష్టించి పరిశీలన అరుపును కావున పయోగము పరిశీలనకంటే చురుకైనడి (పయోగమునకుని పరీ శీలనకును వైరకులేదు. పరిల్‌న సహజమైనడి (ప్రయోగము కృ।శ్లిమమైనడి (పయోగమునందలి పతి అంళమునందును పరిశీలన కలడు పరిశిలన ఈ 'క్రివంతము గాన్సు సమర్థవంతముగాను.ఉండటక్సు పరిీలనమునందు అనేకములెన ళాస్త్రీయ పరికరములను ఉపయోగించెడరు సాధారణ పరశీలనకంచే (ప్రయోగము మిక్కితి ఉపయోగకరమైనడిగి. వీలననగా [పయోగములను మరల మరల చేయవచ్చును పరిబ్ధతులను మార్చవచ్చును కొన్ని పరిస్థితులను తొలంగించవచ్చును ఖోత్‌క శాస్త్రము రసాయనిక కాస్త్రము జంతుకాస్రము వృక్షశాస్త్రము సాంకేతిక కాష్త్రము మొదలగు వాని యందు ప్రయోగములు మరల మరల చేయటకు వీలుపడ ను కాని ఖగోళళాస్తము చర్మిత మొదలగు. కాస్రములందు (ప్రయోగములు చేయుటక వీల్లు పడదు అటువంటప్పుడు అచ్చట పరిశీలనే ఉ తృమమైనపద్దతి ఉదాహరణకు ఖగోళ్ల సంఘటనలను రాజకీయ చార్మితిక సంఘటనలను [క్యతిమముగా సృష్టించ వీమ్‌కాడు యుద్ధములు కరువృకాటకములు జల్మపళయములు సంపూర్ణ గ్రహణముల్ను ఏర్చుడట శోకళుక్సలు ఉల్కలు అగుబంచుట భూకంపములు ఏర్పడుట అగ్ని పర్వతముణు

బ్రైడ్‌ బద్ద్ధలగుట మొదలై నవి కొన్ని ఉదాహరణలు మాత్రమే ఇటువంటివిసంభవించి నప్పుడే వాటిని వాటి ఫలితములను పరిశీలింపనగును క సాదృశ్యము లేక పోలిక (422 9ఖ). 59డు వన్తువులయొక్క సాదృళ్యబలముచే ఒక వస్తువుయొక్క- జగుణగణము లను బట్టి రెండవ వస్తువు యొక్క గుణగణములనుఊహించవచ్చును ఉదా రసాయన కాప్రజ్జులు హేలోజనులైన (బోమిన్‌ క్టోరిన్‌ల "ఢర్మచు లను బట్టి ఫ్లోరిన్‌ కూడ అదేజాతికి చెందుటబె చాని ధర్మములను సరిగా ఉపారచ గలిగిర క) వర్గీకరణవన (6 22 £ 2809) €) న విజ్ఞానమును పెంపొందించుటయందు వర్రీకరణమునకు ఎనలేని ప్మాతగలదు (పకృతిలో నున్నట్టి _కమపద్ధతిని తెలునుకొనుటకు వర్ణికరణము తోక్పడును వస్తువులయొక్ష సారూప్య సంబంధములనుబట్టి వాటిని కొన్ని కొన్ని తరగతులుగా విభజించుటను వర్గీకరణమి అందురు "

౪ న్రీయ పరిశీలనాదళలో అనేక విషయములు సేకరించబడును విషయములు తమంత తాముగా సమస్యా పరిష్కాజరములను సూచించవు సేకరించిన విషయమును కా్తుజ్ఞుడు వాదనముతో అన్తుసంఛానము _చేయవలెను వివయ్యమ్తులం ఇకుథ్యకల సంబంధములను [గహపించవలెను అనగా సేకరించిన విషయములను ఒక (కమ పద్ధతిలో సంతరించుకొననలె ఈ కార్యక్రమములో వర్గికరణము విక్కువ సనవాయ పడును

ఉదా లేశ్‌ంతరేంల' అను కాత్రజ్జుకు కనుగొనబడిన మోూలకములను వర్ణీ కరించుటద్యారా [కొ త మూలకముల ఉనికిని గు ర్లించెను

విషయుజ్ఞానమును కొందరు మేథావులు (కమబద్దమొనర్చిరి (శ్రమబద్ద మొనర్చిన

విజ్ఞానమును విజ్ఞానళొస్తము (వం0906) అందురు వికానూప్రము-అవంమిళ నే

మగుటవిలన పెక్కు- శాఖలుగా విథజిరచిరి ఫౌతికళాస్తము (గ్రాన్సీం]ణ) సోయనిక

శావ్త్రను (6షలయయిట్వు్స. జంతుళాస్తము (200 0క0) వృకశావప్రము (తం+1%)

భూగర్భశాప్రము (6౮60 ఇట్ర్రైగ ఖగోళకాస్తము (తీంఓమం80ల్ర) - మున్నగునవి

248 విజ్ఞానళావ్రమునందలి కొగ్నిశొఖలు ఈ వర్గీ. రణముద్వారా (పతిశాఖను ఇంకా విపులముగా తెలుసుకొనుటకు పీలుకలుగును స అక సక్‌ తీరడ 38 8 826 స్వ షం8 5 గ సంశ్లేషణం-విశ్తేషణు (132328 226 వ్వయ ఫల 9) విశ్లేషణమనగా బక వస్తువు లేక ఒక పదార్థమును దానియొక్క. అంశీ భూతములుగా నిభజించుట తనకు కానలఎన అంశాన్ని శక్కిన అఆంళాలనుంచి (పత్యేకించటానికి. కూడా విశ్లేషణ అవసరమవృతుంది సంశ్ల్హేషణమనగా కలుపుట ఈ రెండునూ పరిశీలనలోగల పరస్పర సంబంధమైన పద్ధతులు (3) (ప్రతిస్థాపసనము 1260 ౨) ఆగమనము పత్తిస్థ్టాపసనము -అనుమిత్తి (06686602) ఈ రెండును (పతికల్పనయందు (పముఖప్మాత వహించును కొన్నిసందర్భముల (ల 00 2౯ ౮2569) నుండి ఒక సిద్ధాంతమును (6630౯2 514 9కి రూపొందించుటకు “| పతిస్థ్టాపసనము అందురుో ఊ కం నీలీ లిబ్మస్‌ను ఎరగా మార్చును కషృవ0, సీఠి లిటబ్మస్‌ను వారగా మార్చును కనుక అమ్హుయిలన్నయు సీలిలిట్మస్‌ను ఎరగా మార్చును 11) అనుమితి (09% ౨) ఆగమనము కక లఎద్ధాంతమునుండి (వత్యేః సందర్భములను అన్వయించుటను “*బస్సుష్సితి అందురు దొ ఇారములన్నియు ఎరుపు. లిట్మన్‌ను సీలి రంగుగా మార్చును సున్నపునీరు ఒక ఇంము కనుక సున్నపునీరు ఎరుపులిట్మన్‌ కాగితమును నీలి రంగుగా మార్చును ప్రరళగణక పద్ధతి )] (వేజంటుండే 02 ఏ మె 6 పెంయిుల4 చికు ఒక వరుసలో జరగిన వ్రషయముల మధ్యగాని లేక సహజసంబంధము (౮08|ట6) కలిగియర్న సంఘటనలయందుగాని కారణ సంబంధమును

ల్లీ(9 ఊహించుటను సర+గణకపద్ధతి యందురు ఈ పద్ధతియందు మినహాయింపులను వరిగణనకు తీసుకొనక పోవుటవలన ఇందు మూఢనమ్మకములకు అభాసలకు తావు గలదు పరిబ్ధతులను మార్చి పరిశోధనలు చేయనలవికాని. కొన్ని విషయములలో ఉదాహరణకు ఆర్థికళొస్త్రము సాంమికళాస్తము జీవళాప్రమలలో ఈ పద్ధతి. నవలంభించి కార్యకారణ సంబంధమును కనుగొనవచ్చును తీ) అంగీకారపద్ధతి గళం షీ0ఢ 0౯ 4&ం౭6రమలు క411 దీనిని ఈ విధముగా నిర్వచించినాడు. “అన్వేషిత సంఘటనలలోని రెండింటికిగాని అంతకు మించిన అంకాలకుగాని ఒకే ఒక సామాన్యదృష్టాంతమృన్నో ఫుకు అంశళాఅన్నింటిక్‌ అన్వయించే ఆ సామాన్య దృష్టాంతమే ఆ సంఘటనకు కారణం కాని కార్యంగాని అవుళుండి ” అంగీకారపద్ధతిని సాంకేతికముగా ఈ కిండి. విథముగా నూచించవచ్చును పహూర్వాంగము ఫలితాంగము లేక ఫలితము &8 వీ 6 ఈ మ ౨ 6 2 8 46 8 కి ఇ ౦ ౯ క 8 6 ౭ కీ 0 ౯868 € కాబట్టీ లే జల్‌ దీనిని యదార్ధమైన దృష్టాంఠాలను తృగ్విషయాలను తీఎకొని సంకేతాలను తీపికొని విరూపించవచ్చును నలుగురు మ్మితులు ఓక కాఫీ హోటల్‌కు వెళ్ళి ఈ [కండి విధముగా పదార్థ ములను 'సేవించారనుకుందాము ఎ---ఇడ్షీ అట్టు చపాతీ కాఫీ వి__పూరీ ఉప్మా అట్టు పాలు ఎ-గారీ బజ్జీ అట్టు టీ డి-అట్టు హల్వా లడ్డు బోర్నవీటా ఈ నలుగురికీ కొంత సేపటికి జ్వరము వచ్చినడి పై అంశములను వరీలించిన వీరండరికినీ అట్టు ినటవలన జ్వరము వచ్చినదని శెలియను త్రై

రవ0 అరగీకార పద్ధతి ద్వారా మనము కారణంగా భావించేడి నిజమైన కారణన్లు కాకపోవచ్చును ఈ పద్దతి కారణ బహ్మత్వ ఎద్దాంతాన్ని విస్మరిస్తుంది అంకేగ్లాక్ష +ఈ పద్ధతి.సంభావ్యానుమవూనము 00920 ఇం000165 09 ను రూపొందించునేభాన్లి శరఐ సంబంథమ.లప్పు స్థిరీకరించధు అంగ్రీకారపద్ధతిని వ్యతిరేకార్థములో ఉష్షై గించినట్టయితే కారణాంశాలు కతానివాటిని తొలగిస్తుండ్రి తద్వారా మనము అన్వేష్టిర్లిత్లే దృగ్విషయము కరిధిని సంకుచితయి చేస్తుండి అహ్హైంటప్పుడు అన్వేషణ సులభముగా ఉంటుండి (ల విఖేద పద్ధతి (46 [00౯0 గంగలుంలి పదిశీఅనాంశమైన ఒక దృగ్విషయములో ఒక్ష దృష్టాంతము అభ్మించి మగ్షొక్ట తృష్టాంతము లభించనపుడు ఈ రెండు దృష్టాంతాలు ఒకటితప్ప మిగతా వివ్నల్లా అన్నింటినీ సర్వసమానముగా కలఠిగియున్నపుడ మెదటివానిఖో లభించినప్పఢు ఈ రెండు దృష్టాంతాలు ఏ సరిపైతులలో ఖేదాన్ని సూచిసాయో అదే దానికి కారణంకాని కార్యంగ్గాని లేడా ద్నగ్గ్విషయము కారణములో అన్నివార్యాంశము కాని అవుళుంది విభేదపద్దతిని శః (క్రిండి విధముగా సాంకేతికముగా ఘాచింపవచ్యూను పూరార్టంగఘు ఫక్రితారగము 2 90 06 శ్ర మమ 8 0 ఇ 0 9 యె ఏ కాబట్టి లేజ౦ డీనిని యదార్ధమైన దృగ్విషయమ.లను తీబకొని ఈ (కిండి విధముగా నిరూ సించవచ్చును పూర్వాంగము ఫలికాంగము త గాలి సీర సూర్యరశ్మి +. ఎరువులు-__ మొక్కలు బాగుగా పెరిగెను లె... గాలి సీద సూర్యరళ్ళి “= దాగుగా పెరగలేదు న్సాఖట్టి లైక్‌ ఎరు వులు లోఎంచుటవలన బాగుగా పెరగలేదు రికకొనిస్టాన. ౯. స్తాలలో ఈం ఫద్ధతికి చాలా (పాముఖ్యమున్నడి పయోనాత పయ్య్‌గ్గక్టు చెమెటపుడున్న పరిస్థితులమీద పూ ర్రి ఆధిపత్యఘున్నపుడీ

రక్ష పద్ధతివ్వారా చాలా నునిశితమైన వలికాలను పొంటబేచ్యుకు. దైనండెన కేన్తకన్టూలో కూడ ఈ పద్ధతి నుపయోగించవచ్చును అయితే ఈ పద్ధతిలోకూడ కొన్ని ల్లోష్టా ్ర లేకపోలేదు ఒక దృగ్విషయాన్ని పరిశీలించాలంపే అందులో వుండే అసంఖ్యాక మేన అంశాలలో దీనిని మార్చి చోడవలనో ఈ వద్ధతిదొన్షరోతలిసికొనుటి - కష్టము (సతిపరిశీలనకు కావలబన అంశోలను ఎన్నుకోవలసి. ఉంటుండి [పాసంగక విషయా లేవో తెలిసికోవలెనంటే కొంత పూర్వోనుభవముండవలెను శ్రిండి రండు -విషయాను లభించినపుడే విభేథపద్ధతి వలన స కమలితాలు లభిస్తాయి )) (పొసంగిక విషయాలన్నింటిని పరిశీలించవలె లి ఒకే ఒకప్రాసంగికవిషయములో రెండు దృష్టాంతాలలోక్టుజేధుండవ ఈ పద్దతిని గూడ నిషేదాత్మకంగా ఉపయోగించినపుడే సరి అయిన ఫలి శాలు లభిస్తాయి ఏ పరిజ్ధతులున్నపుడు దృగ్విషయము లఅభీించలో ఆ పరిస్థితులు దృగ్విషయానికి కారణాలు కావు అట్టాగే ఏ పరిబ్ధతులు లేనపుడు దృగ్వేషయము లభిస్తుందో ఆ పరిబ్ధతులు దానికి కారణము కాదు ఇకదృగ్విషయ కారణాన తెలుసు కోవాలంటే. ఈ పద్దతి 1పయోగాత్మకంగా చాల మంచిపద్ధతి ఎందుకంటే ఒక పర్యా యము ఓక అంశాన్ని తీసివే [ప్రయోగము చేయటవలన ఛఠితము సులభముగా లభిస్తుండి [) అంగీకార విఖేద సమష్టి పద్ధతి తం 84 పైశ్‌ం 106 01 తర్రాంంలం2 ఇల్లర 0150000006 అంగీకార పద్ధతియందు అన్వేషిత సంఘటనలలోని రెండింటికిగాని అంతకు మించిన అంళాలకు గాని ఒకే ఒక సామాన్య దృష్టాంతము ఊండవలెను మిగిలిన వన్నియు వేరుగానండవలేను వివేధపద్దతి అందు అన్వేషిత సంఘటనలలోని రెండింటికిగాని అంతకుమిం చిన అంళాలకుగాని ఒకే ఒక్కటితప్ప మిగిలినవన్నియు సామాన్య దృష్టాంతను లుండవలెను సాధారణంగా విషయం జటిలమైనప్పుడు అంళాలను వేరుచేయడ౦ ఐనఫని. కిక! ఈ విషయమును దృష్టిలో పెట్టుకొని సజ. చూ హా ర్త య్‌ స్‌ షై ప్రత్య టా చిన మరొక పద్ధతిని అంగికార విజేధ సమిన్టి పద్ధతి ల హాని లాక్కు ష్టు. త న! ్న (46 *౬ 6 3రిగల. ష్ట్ర న ఈగో | ససాలపు కటఏ 4

25 1%, సహపరివర్తన పద్ధతి ఓనకం4టండే 05 ౧౦౧౦౦ 22 ₹292 0%) ఏదైనా ఒక సంఘటనలో మాడ్చుపొండినపుడు మరో సంఘటన ఏడైనాకూడా మార్చు చెందితీ ఆ మొదటి సంఘటన రెండో సంఘటనకు కారణంగాని కొర్యంకాని అదా కారణ విషయక సంబంధమున్నడిి కొనీ అవుళుండి న్‌లటలం కంటం ౧1లక 041 ) కావ్రీయ పద్దతి అనగా నేమి వివరింపుము ల కాఫ్రీయ పద్దతిలోని సోపానము లేవి ళి పరిశీలన అనగానేమి సోదాహరణముగా వివరింపుము 4) (ప్రయోగము అనగానేమి సోదొవోరణముగా వివరింపుము 5) పరిశీలనకు [పయోగమునకు గల బేఢములను ఉదాహరణ సహితముగా వివరింపును ర) పాక్కల్సన (కఫం షక 2) కుండనలబన లక్షణము లేవి ౧) (ప్రాక్కల్సన యొక్క పాముఖ్యమును వివకింపుము 8) సంశ్లేషణ విశ్లేషణలను ఉదావారణలతో వివరింపుము

అధ్యాయుము = 0 అద అన్యోన్య సంబంధము (సహ సంబంధ విధానము 0౯౫9 2 0%) విజ్ఞానాత్ర్రే బోధన సమ్మగ్రముగా అర్ధవంతముగా వుళ్సాహషంతముగా' వుండ వళినన్న బోధించు విషయములకు సంటంధము కలిగియున్న అన్ని విషయముతెతో అన్యోన్య సంబంధము ఏర్పరచవలెను విజ్ఞానకాస్త్రమును పరస్పర సంబంధము కలిగి యున్నటువంటి విషయముఅతో మేళవింపక బోధించుట కష్టసాధ్యము బోధించు విషయమునకు దైనండిన (నిత్య) జీవితములోని అంళములతోను పాఠ్య [పణాళిక తోను యితర విషయ రంగములతోను విజ్ఞాఎశాస్త్రమునందలి వివిథరంగములతోను గల పరస్పర సంబంధమును ఉపాధ్యాయుడు వినియోగించుకొనిన ఎడళ సమయము (శ్రమ తగ్గును విషయము సులభముగా అర్థమగును విజ్ఞానములోగల "భీన్నత్వోము లోని ఏకత్వముకు విద్యార్థులు అవగాహన చేసుకొందురు అన్యోన్య సంబంథముల నెరిగి నేద్చుకొనిన విషయజ్ఞానమును విద్యార్ధలు చిరకాలం జ్ఞప్తియందుంచుకొందురు మూడు విధములగు అన్యోన్య సంబంధమును గురించి చర్చించెదము ) విజ్ఞానళాప్రమునకు దైనందిన జీవనముతోకల పరస్పర సంబంధము (605౯ 2 09 0£ 30 0900 ఇటు రేడి 3 కల లి విజ్ఞానళాత్రములోని వివిధరంగములకు కల పరస్పర సంబంధము (6059 2 02 0£ 3006106 929)ం0ట ₹ షే అలం 201010౯) $) విజ్ఞానళాస్త్రమ.నకు పాఠ్యపణాశికలోని ఇతర పొఠ్య విర్ధాగమలతో గల పరస్పర సంబంధము (60594602 0 80 0204వ ఛల్‌ అపి! 82ల 100 క)

2క్ష4

1. విజ్హానగా స్తమునకు దైనందిన జీవితవంుతో కల సంబంధవణ (౧౦౯6౭ 8409 0£ఏ0 6006 ఇ 9 644 $ 6 9 10611079) నేదు మానవుడు అంతీరిియుగములో నున్నాడ. విజ్ఞానము యొక్క పరిధి

ముందెన్నడు ఊహించ విధముగా నిరంతళము వి స్తరించుచున్నడి మనము నిదుర లేచునడి మొదలు మరల నిదురించువరకు ఉపయోగించు వస్తు సముదాయము కాస్త్ర (వసాడితములే మనము గమంచు (పకృతి పృకియలలో (2800000109) అనే క్షములఖున వైజ్ఞానిక స్యూతములు. యిమిడియున్నవి విజ్ఞానకాష్తు టోధనయందలి (ప్రధాన అలక్ష్యుములు క్రూడ మనచుట్టూనుండు (వక్కతిని ఎరుంగుటయె ఇట్టితరి నేటి ఉపాధ్యాయుని యొక్క_ వాధ్యత కడు విశిష్టమైనడి వైజ్ఞానిక స్తూతాలను కేవలము షౌఠ్యాంళములలో వివరించుటయ్వేకాక దైనీండిన జీవితములో వాటికిగల [ప్రాముఖ్యతను ఉఊపయోగములను విశదీకరించవలంన వాధ్యతగూడ కలదు మనము శ్వాబంచు గాలి తాెడి. పానియములు,త్తిన్తు ఆహారపదార్థములు నివశించెడి గృహములు మన కప థయ్లోడ్మించు (ప్రయాణ సాధన్సలు మెదల్హైన అన్ని విషయముల గురించి ఎరుంగ వలసిన-చాధ్యత చమనజై కలదు నిరంతరము మన జ్రీవితములను ఆనందము సుఖ శ్లుత్తుములుగా చేసుకొనుటకే ఉపయోగించెడి సహజ కృ్మతిను శ క్రిసంపదలను

అవ్యము పఠఫీయాంశములే శావున విజ్ఞానకాస్త్ర విషయమున బోధించు సమయము లందు ఉపాధ్యాయడు" తత్సంబంధమైన జీవిత సన్ని వేశములను పార్యాంశములలో మేళవించ్‌బోటేవలినూ షందుకు అవసరములుఅగ్గ సన్నివేళశములను ఆ సమాజ వనగులనుండి వినియోగించుకొనుట అవసరము అవక్షాళ మున్నయెడల విద్యార్థులను అందుబాయిలోనున్న మత పరిశీలనలకు (కౌ 6 6 008914 029) తీసుకొని వే్మట వలన్‌ వారికి వాస్తవ పరమ సపాజ స్వయం పరిశీలనలకు అవకా మేర్చడును విజ్ఞాన వివారయ్యాతళుకూడ వీటికి దోహదము చేయును

ఉదాహరణకు "ధ్వని (సోంళ6) గురించి బోధించునపుడు తత్సంబంధమెన

(వళలం 021 మంటంయుకుట) సంగిక పరికరముఅను ఉపయోగించురిను విజ్ఞ ప్తి తీసుకులావలయను నేమీపష్తునందు గఠి (244 0 చ16 0) ఆకాళవాణి శేరడ మునకు విజోరయా[త సముచితమగును

జై5్‌గ్రీ

సామాన్య లోహముల గురించి బోధించునపుడు నిత్య జీవితములో ఉపమో ఇంచు రాగి యినుము అల్యూమినియిము యిత్తడి కంచు. జర్మన్‌ఎల్వర్‌ ఫైలయిన్‌ లెస్‌ సిలు మొదలగువానితో చేయబడిన సాధనములు ప్యాతలు పరికరములు గురించి చెప్పుట అవసరము ఈ సందర్భములలో సమీపమునందున్న కర్మాగారమునకుగాొని కార్ధానాలకుగాని లోహములు లభించు పదేళములకు గొని విజ్ఞానయ్య్మాతల కలన విద్యార్థులకు స్వయం పరిశీలనకు తావిచ్చును

వృశక్షములగూర్చి బోధించునపుడు విద్యార్థులకు 'పిరటితోటల పెంపకమును నిత్యజీవితములో వృక్షసంపద యొక్క ఉపయోగములను కూడ బోధించవలెను సమీపమునందున్న పొర్కులు వ్యవసౌయకే([తముల పరిీలనతై. విద్యార్థులను తేసు కొని వెళ్ళవలెను ల్ల వజ్ఞానశా స్త్రుములోని వినిధ రంగాలతోగల 'పరస్సృఠ

సంబంధము (0026 2601 0% *0 6006 500౯0 8 ఇ కుగ్రవిం ౩8౦ఘంన్ని

అనాడిముడి . 'య్ఫ్పోతిబద్దమైనా లివిథి ప్రద్రార్థముల్రన్ఫు చ్లూనన్తతు బజ్షాని సబాణార్థమమరప ౧ సయ్యానాచేయుక్రున్నాడు , పదార్ధ పీ ఐన్నాయాభమ్పుటోకో (పవర్థమానమై అపారముగ పెరుగుటక్షే శ్రుతి అవ్యంంచి లాథమ్నుజ్ల పొంప్లటకు అనువుగాని స్థితిలోనికి వచ్చినడి కావున విషయ జ్ఞానమును కొందరు మేధావులు కమపద్దమొనర్చిరి (కమబద్ధ మొనర్చిన విజ్ఞానమును విజ్ఞానళాస్త్రమ అందురు విజ్ఞానళాస్త్రము అపరిమితమగుటనలన పెక్కుకాఖలుగా విభజీంచిరి భోతికళాస్రకో రసొయనికళాస్త్రము జంతుశాప్రము వృషళాస్త్రము_ భూగర్భకాత్త్రము ఖగ్లోళ శాస్త్రము మున్నగునవి విజ్ఞానకాస్త్రమునందలి కొన్ని కాఖలు టక షాఠ్య[పణాశికయొక్క- వివిధ అంళములను బోధించు ఉపాధ్యాయులందరు కలస్‌ ఒక [పణాశిక నేర్చరళుకొని ఒక నిర్గీత సమయమునందు ఆ పార్యాంశమును బోధిం చుటవలన విద్యార్థులకు ఆ విషయము చక్కగా బోధపడును. లేనియెడల ఒక్కొ క్కరు తమ యిష్టము వచ్చినపుడు ఆ విషయమును బోధించిన అంచుగల అన్యోన్య సంబంధము విద్యార్థులకు అవగతముకాదు విజ్ఞానళాస్త్ర సత్యము శ్హేవలము ఏ ఓక్కూ రంగమునకో పరిమితముకాదు. ఒక చిజ్ఞానళాస్త్రము కనుగొన్న విషయాలి (వయో జనము ఆ కాస్తానికే పరిమితముకాదు

286

ఉదాహరణకు జీవకాస్త్రములో కనుగొన్న విషయాలకు వైద్యశాప్త్రముతో అన్వయించినపుడు స్పందన ళాస్త్రము (5018206 0£ ౪ 012808 లో కనుగొన్న విషయములను రవాణా యం[తములకు అన్వయించినపుడు రేఖాగణితములో కను గొన్నవాటిని మేేత్రముల కొలతలకు ఉపయోగపడునట్టు చేయునపుడు మనకు ప్రై విషయాలు నిరూఎతమౌతాయి. అంతేకాక ఒక విజ్ఞానకాప్తములో తనుగొన్న విష యాల పయోజనము పరిధి అతివికాలము అయితే అదంతా మనకు వెంటనే కని పించకపోవచ్చు అది కాస్త్రాలలోపము కాదు దానిని తెలుసుకోవలబన అవశ్యకత ఎంతయిన ఉన్నడి

అణునిర్మాణమును గురించిన విజ్ఞానము (మష0% 6686 0 షం 5టాంంట6 01 ,శషం ఉంబు) కేవలము ఒక్క రసాయనిక శాస్త్రమునకు లేదా భౌతికిశాత్త్రమునకే పరీసుతముకాదు ఇళ్లే జీవకణవిజ్ఞానము జంతుకాస్త్రము వృక్షశాఫ్త్రములకే పరిమితము కాదు ఇట్టి పరస్పర సంబంధములనుబట్టియే విజ్ఞానకాస్త్రమలో భౌతిక రసాయనిక శాస్త్రము (28/6 62 బట్సాగ జీవరసాయనికళాస్త్రము (30 616% 8ట్రు) కర్చన“రసాయనికళాన్త్ర (౧|బు ౦ ౧9లు ఈవి). మూలరసాయనిక శాస్త్రము '్రకంజ్రాఖం యయిజటు) భూవిజ్ఞాన రసాయనిక కాస్త్రమ (ఈ0 యంయిఃణు) 'ముడలై వ విజ్ఞాన విషయరంగములు ఏర్పడినవి

ధ్వనిని గరించి భౌతికళాస్త్రమునందు వారము చెప్పునపుడు తత్సంబంధ్రమైస థ్వన్సి తరంగముల వ్యాపేక్వ్సు చెవినిర్మాణము పనిచేయవిథము మనకు వినీపించెడి థ్యనులు వినిపించని థ్వనులు ముదలైన విషయములకుగల పరస్పర సంబంధమును విద్యాద్ధలకు అవగతము చేయవలెను

ఆకిిజన్‌ పాఠము చెప్పునపుడు (ప్రాణికోటికి జీవించుటకు ఆక్సిజన్‌ ఎక్కువ ఉపయోగపడుటయు ఆక్సిజన్‌ పదార్థములు మండుటకు ఉపయోగపడుటను గురిం చియు తెలుపవలెను ఇష్లి జంతుశాస్త్రము వృక్షశాస్త్రము గురించి బోధించునపుడు జీవజాలము క్వాసించుటకు ఆక్సిజన్‌ యొక్క ఆవశ్యకతను వృకజు లము తమ ఆవి రమును తయారుచేసుకొనుటయందు (కిరణజన్య సంయోగ్యకియ) అక్పిజన్‌ యొక్క ప్మాతను గురించియ తెలుపవలెను

[57

విజ్ఞానశాస్త్రమునకు పార్య(_పణాళికలోని ఇతర విషయ రంగములతో గల పరస్పర సంబంధము (00 2402 6 5ంలం6 ఇ ఓ 0ంటులా5ంయీం0ం 38066 0 041104 మి) విజ్ఞానశాస్త్రమునకు భాషా బోధనకు గల పరస్పర సంబంధను (౯0౯౭4108 ౦0£ 30ట06 500005 ఇ 1 క.208622863)

విజ్ఞానొస్త్ర టోఢన పాఠ్యప్రణాళిక యందలి ఇతర విషయరంగముల బోధ నతో ముడిపడియున్నది బోధనకు భాష మూలము భాషలీనియెడల విషయజ్ఞాన మును మనము స్పష్టముగా 1పకటించలేము మనము ఇతరులతో సంభాషించుటకుగాని లిఖితపూర్వళముగా అఖ([ప్రాయములను వ్య క్రీరించుటకుగాని భాష అవసరము ఇస్తే తరగతిగడిలో ఒక (పయోగమును గురించి వివరించుటకు లేదా వర్ణించుటకు సరియైన భాష అవసరము విద్యార్థలయందు సరియైన థభాగాజ్ఞానము 'పెంపొండించుట భాషా బోధకుని [సథమ క ర్తవ్యమై యున్నడి విజ్ఞానశాస్త్ర అధ్యాపకునికి భావాబోధకునికి మధ్య సరియైన అవగాహన ఉన్నయెడల వారిరువురును ఫరస్పరి సహకారముతో విద్యార్థలయండు విజ్ఞానూట్త విషయములను భాషనుకూడ పెంపొండించుటకు తోడ్పడుదురు విద్యార్థులు తాము (పయోగశాలయందు చేయ [(పయోగములను సరి అయిన సరళమైన భాషలో న్య క్రీకరించుఎవలనను భాషా పు స్తకములయందు శాస్త్రములకు సంబంధించిన అంశములను పార్యాంశములుగా నిర్ణయించుటవలనను ఈ ఆండింటీకి గల అన్యోన్య సంబంధమును పెంపొండించుకొనవచ్చును

విజ్ఞాన శాస్త్రమునకు సాంఘిక శాస్త్ర మునకు గల

పరస్ప రసంబ౦థము (60116 202 0 నంయంలజం చు ఏం0ం 2 5046 6కు

విజ్ఞానళాస్త్రము సాంఘికళాస్త్రము పరస్పరము ముడిపడియన్నవి నిబ్జాన శాస్తాఫవివృద్ధి సంఘ[శేయన్సుక్రై ఉపయోగపడవలయును_ సంఘమునండలి సభ్యు

మశ్‌-ాలిలి

లై53 అందరు విజ్ఞానళాస్తాంభివృద్ధికి పాటుపడవలెను పాఠ్య్యపణాశికయందలి అంళముటిలో ఈ ర0డు విషయ రంగములకు సామాన్యమైన అంశములు అనేకములు కలవు న ఈ రెండు విషయరంగములకు సంబంధించిన షార్యాంశనులు సెక్కు కలవు విజ్ఞానకాప్ర విషయముల బోధనతోపాటు తత్సంబంధమైన చార్మితిక అంశమి" లను నాటి సాంఘ్‌క (సామాజిక) జీవన పరిజ్బతులను కూడ టోధింనవలిను. ఉదా హరణకు ఆర్కి.మెడీసు సూ తమును జబోధించుటతోపాటు ఆర్కి- మెడీసుయొక్క జీవితచర్మితయు నాటి డెళకాలపరిబ్ధతులను విజ్ఞానళాస్తా౦భివృడ్దిపై నాటి కాల రెస్థికుల (పథావమును కూడ బోధింపవలెను అబ్షు బ్‌ ధించిన విద్యార్థులు చర్మిత ను విజ్ఞానళాసప్రమునకును గల పరస్పర సంబంవమును అవగతము చేసుకొందురు ంతియేకాక వారు ఆ శాస్త్రజ్జుల జీవితచరి తలనుండి ఉత్తేజమును పొందుదుడీ ₹ే00659 ఓ 3 ఓీ6 మం షం 0 ఇ₹ల+ 0 నాటి దళ కాల సాంఘిక" గాజకీయ మత పరిబ్ధతుల ఒత్తిడి అనేక నందర్భములలో విజ్ఞానశాస్త్ర (పగళికి మాలకారణమయ్యొను ఉదాహరణకు _ రాజుగారి కిరీటమునందలి బంగారముయొక్క్య; వచ్చతను కనుగొనవలబన విధివలన ఆర్క్మిమెడీసు ఆలోచనాంతరంగుడై తొ ల్జీ స్నానము చేయచున్నప్పుడు తన మనస్సును వేడించుచున్న సమస్యకు పరిషా కము స్ఫునీంచెను ఇట్లై విజ్ఞానకాస్త్రరం గమునందలి రాటీసువ్యాథికి మందు స్‌ యల్‌ పారసైటు తుపాకి మందు మొదరైనట్టివానిని కనిపెటుట ఇందుకు కొన్ని ఉదాహరొలు మా తమే చర్మితలో సమాజమునందలి మూఢనమ్మకములను జోల గ్‌ంచుటయందూ విజ్ళానళాస్త్రము యొక్క ప్మాతకలదని చెప్పుటకు ఈ (క్రీండి ఉదా హరణ ఒక్కటీహీలును ఉదా భూమి ఎగహారానులన్నింటికి "*కేంద్రమనే మూడనమ్మకము (పబలి యుండెను కాని పదహారవ శతాబ్ధములో కోపర్నికస్‌ * అను పోలెండు సిద్ధాంళీ గవోలన్నియు భూమిచుట్టూకాక సూర్యునిచుట్టూ తిరుగుచ్నునవనియు మన భూమి హడ నూర్యునిచుట్టు తిరగుచుండుట వలన మనకు కనబడే (గహములన్నీ భ్యూభమ ఎమ్‌ (గ్రహ్మభమణము. అను రెండు గతుల సంయోగ పరిణామగతులని చక్కడ్లో వరించెను

259 భూమి తిరుగుచున్నదనుట బైబీఎ వాక్యములకు వ్యతిరేకమౌటవలన ఈ ఎద్ధాంతము బాహాటముగా పైకి రాలేక చివరకు గెలీలియో ( 566... 642) బోధ నలతో వ్యాబ్తపొండినడి కోపర్నికసు మొదలు పెట్టిన సూర్యశేర్యదక సిద్ధాంత్రము న్యూటనునాటీకి చక్కగా కుదురుకున్నడి భూగోళకాస్ట్రాథ్య్యయనమంద్లు ఉపఫయోగింబ్లెడు పర్షికరములు (ఉదాహరణకు భారమితి గరిష్ట కనిష్ట ఉష్నమాపకము వర్షపాతసూచి డిక్సూచి మొదలైన పరికర ములు) విజ్ఞాన కాస్తాాధ్యయనమునందును _పధానోపకరణములే ఈ రెండుకాస్రము లను బోధించు ఉపాధ్యాయులు ఈ విషయమును దృష్టిలో ఉంచుకొని వీని బోధన యందు పరస్పరము నహాకరించుకొనవలెను ఆగి జోగి అగ అసి విజ్ఞాన శాస్త్రమునకు గణత శ్వా స్తమునకు గల పరస్పర సంబంధము (6౦౯౭ 1402 0£ వొంయిం6 ఇ మ కశడ మీలు&4 09) నాణిముయెక్క ఇరువైపులవలి (10 (౯0 రేం 0800 మ) విజ్ఞాన శాస్త్రము గణితకానస్త్రము విడడీయనలవి కానంత అన్యోన్యసంబంధములు కలిగి యున్నని విజ్ఞానశాస్తమునందలి [పతిరాణని (పమాణమ.ను వివరించుటకు గణిత శాస్త్రము అవసరము గజితళాస్త్రము లేనిచో ిజ్ఞానళ్నా స్తాభివృద్ధి కుంటుపడున్తనుట నిస్సృంళయము గణిత ళాస్రము కూడ తన స్మూతములు సమాసములు సమీకరణ ములు బద్ధాంతములు ఉపంద్ధాంతములు [ప్రమేయములు నిరూపించుటకై విజ్ఞాన ప్రముపైనను ఆధారపడియున్నడి విషయ సముదాయమును వర్దికర్సించి సరివ్లూణొ త్మకముగా వివరించు ధ్యేయమునందు గజితళాస్త్రము విజ్ఞానగాప్రమునకు (్రావాతార మైయున్నడి ఇందువలన ఈ రెండు కాస్త్రములన బోధించుటకు పూర్వమే అభ్యావకులు ఈ ఆంశ్రములంద్రుసవవగావానకు వచ్చి క్రమమైన పధకోస్తుము ఠరపొళడింళొని తమ తమ విధులను ఆనంధముగా సక్రమముగా నులభముగా నిర్వ ర్రించయవిను

260 భాతిక రసాయనిక జవళాస్త్రమునందలి రాసుల పరిమాణములను వివరించుటకు గణితళాత్రము తోడ్పణును విజ్ఞాన శ్మాస్తవుంనకు చేతిపనులకు మధ్యగల పరస్పర సంబంధము (0016 2609 01 30 ల106 7% ఈ 07౯2489) విజ్ఞానకావ్రబోధన (ప్రయోగాత్మకముగా కమపద్దతిలో నిర్వహించుటకు చేతి పనులు అనివార్యము విద్యార్డులు చేతిపని సమయము (62814 26౯ 0కే) లో అన్రేక రకములైన చేతిపనునులు నేర్చుకొందురు ఊదా కమ్మరము వ్యడంగము అల్లికపనులు నేత మొదలైనవి గ విజ్ఞానాప్తు బోధనకు గాజుతో కొయ్యతో లతోహమయులతో చేయబడిన అనేక రకములెన వోధనోపకరణమ లు కావలెళ కావున విజానళాప్ర అధ్యాపకుడాను చేతి ము ళా పనులను బోధించు ఉపాధ్యాయుడ (6౯214 1620షఅగ) ను కలం (ప్రణాళిక నేర్పరచు కొని రెండు విషయరంగములకును సంబంథము కలిగినట్టి పనులను హైర్యకార్య కమ మలో చేర్చవలెను సదవగాహనయున్న యెడల విజ్ఞానకాస్త్ర బోధనకుపయోగపడు శేట్టి గాజు కొయ్య లోహపరికరములను చేతిసి సమయమునందు. చేయించుటయు _జిట్రే చేతిపనులకు అవసరమగు కాఫ్రజ్ఞానమును కాప్రబోథనా సమయములందును ఏర్పాటు చేసుకొననలె ను దీనివలన విజ్ఞానశాత్రబోధనకు అవసరమగనట్టి పరికరము లనూ విద్యార్థులు ఉపాధ్యాయుల పర్వవేక్షణలో తయారుచేబుకొన గలుగుదురు దీని వలన వారికి ఆనందమును చేతిసనులయందు నైపుణ్యమును. పెంబి ందును. ఇట్ట తయారుచేసిన పరిరకిములనుపయోగించుట వలన వారికి కాష్రమంటే (కొ త్తదనము భయము ఉండవు వారు ఇట్టి కాస్తాాభ్యయనమును దైనండిన జీవనవిధానముగనే ఖావించురు కా స్తాథ్యయనమునకు కేవలము ఆధునికయం్యతపరికరమ లే అవ సరము లేని యెడల కాప్రఅథ్యయనము. వీలుపడదు అనుభావన విద్యార్థులయందు లిగును

ర61

చేతిపనులకు ఉపయోగించబెడి మూలపదార్థములయొక్క- భౌతిక రసాయనిక ధర్మముల విజ్ఞానము చేతిపని సమయములందు పరికరములను సులభముగా తయారు కేసుకొానుటకు తగిన జ్ఞానమును కలుగజేయును విజ్ఞాన శ్నాస్తమునకు_ సంగితమునకు గల పరస్పర

సంబంధము ; 60౯64102 ౧£ న్‌ంం309 ఇళు పళుటం)

సంగీతమునందు ఉపయోగించెడి పెక్కురకములై న _ వాయిద్యములు (023 ిలుటి విజ్ఞానళస్త్ర (పసాడితములే వాయిద్యములు చేయ కంపనములు వాటి శబ్దతరంగములు అందలిరకములు మొదలైన విషయములను గురించిన విజ్ఞా నము భౌతికళాస్త అధ్యయనము ద్వారా అవగాహనమగును జీవళాప్రమందు-ళబ్ధత రంగములు మన (శవణేం్యియములను చేరుఎను అచ్చటనుండి మెదడునకు చేరటను గురించి విద్యార్థుల అధ్యయనము శ్రేయదురు మానవుల మానసోల్దాసము నకు తద్వారా విజ్ఞానాభివృద్ధికి సంగీతము ఉపయోగపడుననుట నిర్వివాదాంళమ. విజ్ఞానాభివృద్ధి సంగీతకళ అభివృద్ధికై పాటుసడును కావున విజ్ఞానమును సంగీతమును వోధించుఉ పాధ్యాయులిరువుకను ఒండొరులతోకలసి (కమమైన్నపణాళక నేర్చరచుకొని పరిస్పర విషయరంగముల అభివృద్ధికి చేయూతనీవ్వవలెను విజ్ఞానగా స్రమునకు చిత్రలేఖనమునకు గల “జశరస్పర

సంబంథము, (6౮06 260208 వం0900 ౪ళు తం విజానళాస్త్ర అధ్యయనమునందు చిత్రలేఖనము (సధమప్యాత వహించు ళా

చున్నడి విషయఘుళన్లు తక్కువ సమయములో తక్కుననూటలలో తేట తెల్పి ముగా వివరించుటలో చితలేఖనము (తే£47 28) ఉపయోగపడును విద్యార్థులను చ్మేతలేఖ నమనందు అస క్తి కలిగించుట మరియు నైపుణ్యము (వ )ను 'షెంపొండించుట కూడ విజ్ఞానకాస్త్ర బోధనాథ్యయనములో కీలకమైనవి

రిల విజ్ఞానశ్మా స్తాథ్యయనకుందు ఉపయోగించు పరికరములయొక్క_ పటములఅను విద్యార్థులు గతీయుటనేర్చుకాందురు ఆటులనే చ్మితలేఖనమందు ఉపయోగించు రంగులు మొదలైన పదార్థములయొక్క_ భౌతిశరసాయనిక ధర్మములను విజ్ఞానళాస్త్రమునందు నేద్చకి దురు విజ్ఞానకాస్త్ర మును బోధించు ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థులు ఉపయోగించు పరికరమ.లయొక్క. పటములను గియించుటలో చి తకళోపాధాాయునియొక%ం సహ డ్రా (4 కి ఠా కారమును పొందవలె అటులనే చ్చితక్తేఖనముకూడ తన ఉపయోగముకొరకు (2వ 021 02%) విజ్ఞానకాస్తము మీద ఆధారపడియున్నడి ఈ విధముగా రెండును పరస్పరము ఆథ రపడియున్నవి ఈ విధముగావిజ్ఞానకాస్త్రము నిత్యజీవితముతోను "పాఠ్శ్మసణాళకయండలి ఇతర విషయరంగములతోన్స విజ్ఞానళాస్త్రమందలి వివిథరంగములతోను పరస్పర సంబంధమును కలిగియన్నడి ౧౫686 018 ఓ అన్యోన్య సంబంధము (పరస్పర సంబంథము) అనగానేమి ? వాని (ప్రయో జనమేమి ? వ వ్విజ్షానకాస్రమునకు దైనంఢినజీవితంతో కల అన్యోన్య సంబంథమును (వ్రాయుము శ్చిా స్టానాఫ్త్రషులోని నివికరంగాలతోగల పరస్పర సంబంథమ్యును ఖివిరింత్త్రన్లు 4] _ విక్ఞానాస్తమ గజితగాస్త్రము,. ఒకే నాజెముయొక్క. రెండు ముఖములు ర0డు ఉదాహరణలతో వివరించుము ల్స్‌ విజ్ఞానూస్త్రమునకు చేతిపనులకు గం సరస్పర సంబంథమును. రెండు ఉదాహరణలతో చివరించుము "|. విడ్ణానాత్రమునకు సాంఘిక కాస్రమునకు గల పరస్పర సంబంథమును సోద్దాహరణముగా వివరించుము 7) విజ్ఞానొస్త్రబటోథన ఉపమయోగకారిగాన్స సహజముగాను ఉండుటకు పరసర్భ సంబంథమును ఎట్లు ఉపయోగింతువు జి

అధ్యాయము - 11 (పయోగశాల (పణాళికొ మరియు నిర్వహణ ఆధునిక బోధనయందు [పయోగాత్మక కృషికి ఎక్కువ (ప్రాధాన్యము ఇవ్వ బడుచున్నడి కనుక విజ్ఞానాప్త్ర అభ్యసనము చేయువారికి ఈ అవకాశము ఇవ్వనిచో వారి విద్య పూర్తి కానళ్లే అగును పాఠిళాల దళయందు కూడ విద్యార్దులు వారే చేయుచూ నేర్చుకొనుటకు ఎక్కువ అవకాశము కల్సించవలెను ఎక్కుననుండి విద్యా థు వారు అంతట వారే [పయె గములు చేయటకు ఉత్పాహపడుదురు విజ్ఞానళాస్త్ర స్మూతములు వాని ఉపయోగములు (పయాగాత్యకచర్య ద్వారా అర్థవంతముగ నేద్చ కొనుటకు తోడ్పడును ఇడి విద్యార్ధల యందు ఆత్మతృబ్లని కలిగించును విమర్శ నాత్మకమగు అలోచన (6 €0ం2 లక్‌ ళల) యందు శిక్షణనిచ్చును ఇడి విద్యా ర్టబయందు ఉత్సాహము కార్యారంభమ. (12 2 0) సధ్య న్వురణ (600061 1688 ) సహకారము (60 ౧2824 02) మొదఠగు వానిని మెంపొం డించుటకు తోడ్పడును విజ్ఞాన కాస్త్రమంతయ వివిధ (పయోగముల ఫలితమేనని చెప్పవచ్చును విజ్ఞానళాస్త్రము మన జీవితములో ఏ విధముగా ఉపయోగపడుచున్న వోమె అంటికీక్‌ విశదమైనదే కనుకమైన పేర్కొనబడిన ఉదాహరణలన్ని (పయోగాత్మళ కృోషియొక్క- (పాథధాన్యతను వ్య క్రపరచుచున్నవి (పయోగళాలయరదు విద్యార్థులు [సయోగములను చేయదురు శస్త్ర జోళన గావించుటకు ఇవి తోడ్పడుళున్నవి ఐదు రకముల (పయోగశాఅలు కలవు ఉపన్యాన [వయోగకాల (6919 2664. 604006 00 001 = 4502260500 ది బజహశార్థక (వయోగశాల (4 పెంగుం30 నం 0009 18005240ఫ్వూ)

264 8 _ జీవాస్త్ర్క[పయోగశాల (3008 02 50 60061200 203౫) 4 _ రసాయనిక కాస్త _పయోగళాల (లలు 5 ౫1200 20౦౯ 5 _ భౌతికళాప్త్ర _పయోగళాల (205 08 20022 00 ఉపన్యాస [పపయోగళిల (160 ఇం 00101.040 పేఉ00౯440%/ ఈ పధకము (౨ 28) (పయోగళాలను ఉపన్యాసపుగదిని కలుపును డా ఆర్‌ హెచ్‌ వైట్‌హౌన్‌ (పిన్సిపాల్‌ కేం్యదశిక్షణాకళాళాల లాహోర్‌ మొట్టమొదట ఈ రకపు [పయోగశాలను నిర్మించి సమర్థించెను తూర్చుపండాబ్‌ విద్యాశాఖ (వంమ్స83 ల6ేట020 02 ౧౦08200612 )) వారు ఈ పథకముసు ఉన్నత పారళాల యందు అవ లంఖించిరి ఈ పయోగళాలను నిర్మించుటకు ఎక్కువ ఖర్చు అగును విజ్ఞాన వాతావరణమును నెలకొల్చుటకు సహాయపడును బా (టపయోగకాల సధకము వేయునప్పుడు ఈ కింది వానిని మనస్సునందుంచు క్షావ్రవబెను క కొలకలు (౨ 1028 099) గడియొక్కం పరిమాణము 45 ౫ 85 ఉండవలెను ఈ పరిమాణము గల గథి యందు ఒక్కొక్క పర్యాయము 40 మండి విద్యార్థులకు (ప్రదర్శన (16- కడంనిన్‌ ₹2ట౬02) చేయవచు లను 20 మండి విద్యార్టలు (పయోగాత్మక కార్య్యకమ ములు చేపట్టవచ్చును క క నూ మరియు నేల గోడలమందము ర ఉండవలయును సున్నము ్జం వా ను రంగు పూయట (శేయస్కరము. నేల నునుపుగా ఉండవల యును న్‌మె టు లేక ప్లాస్టరు చేయించినచో నేలను సులభముగా శుథము చేసుకొన వచ్చును గొడ మరియు నేల మధ్య గుండ్రని మూలలు ఉండవలెను. దుమ్ము ధూ? నిలువ యుండకుండ' చేయటెకు తోడ్పడును ద్వారములు నురియు కిటికిలు. రండు ద్వారము లుండవలయును ఒక ద్వారము ఉపన్యానపు గడిదగ్గర మరియొకటి (పయోగళాల దగర ఉండవలెను ఒక మ! ద్వారము [సవేశమునకు రెండవడి న్మిష్మమణకు నిక్కచ్చిగా ఉపయోగించవలయును

265 తలుపులు బయటకు ఆరుచుకొనవలయును ఈ విధమైన అమరిక వుండిన (ప్రయోగ శాలయందు అపాయములు జరిగిన వెంటనే కనురెప్పపాటు లోబయల్వడుటకు తోడ్చ డును ఒక్కొక్క కిటికి 8 అ ఎత్తు 8 అ వెడల్పు చొప్పున మూడు కిటికీల్తుంచవణ యను అందులో కిటికీలు కూర్చొను స్థలమునకు దద్దరలో ఉండవలయును ధ్వార ములవలే కిటికీలు జయటకు తెరుచుకొనవలయ.ను ద్వారమలకు కిటికీలకు నల్ల పడ్డ లను కట్టవలయును వెలుతురు (ప్రయోగములు (య తికి యింట మఠం క్‌) చేతు నప్పుడ గడిని బీకటి చేయటకు తోడ్పడును కిటేకీలను రెండు భాగములుగ విభజిం చిన యెడలపై రెక్కలు బయటక తెడచుకొనునట్టు (కిండివి లోపలివైపుకు తెరచు కొనునట్లు అమర్చవలయును [కిండి రెక్కలను మూణ కిటికీ (న్‌ 8) యందు నున్నితప్కుకాసు ఒక్కటే కాక న ఇతర వస్తువు లైనను పెట్టుకొనుటకు వీలగును నీటి సరథరా తగినంతనీటిని _ఎవయోగళాల కందదేయవలయును ఇనుప పీపాకు (కింద 'అాగమునకు ఇత్తడి పంపు నమర్చి 5 ౬౬ _పక్కనకెట్టి నీటితో నింపుతూ ఉండవలయును దానికి బదుఎగా 000 గ్యాలనుల నీటిని నింపుటకు సరి పడు టాంకును (పమయోగళాల ఫ్రై తట్టవలయును ఈ ఎచాంక ముండి వొట్టములధ్యారా సింకులకు నీటిని సరఫరా చేయవలయును ఉపన్యాసగడీ లేక భోఠనగడి ఇందులో 0 అ )(4 అ పరిమాణముగల నల్దబల్హ్ల ఉండవలయును ఉపాధ్యాయుని మేజాబల్లకు నల్లబల్లకు మధ్య ౨ ఆకా వుండవలయును [ప్రయోగములు చేయునప్పుడు ఉపాధ్యాయుడు (వాయుటకు నల్లిఐ ని తోడ్పడును పటములో చూపబడిన విధముగా జంటబల్లలు(4422 206) మరియు కుర్చీలు అమర్చవలయిును ఒక్కొక్క-బల్ల 8 అ 5 అంపొడవు అరిఅం వెడల్పు తి అ ఎత్తు కలిగి యుండవలెను బల్లిలు కుర్చీలు మారుజాతి క య్యలతో చేయించ వలయును ఇవి సాదాగా మరియు నిరాడంబరముగా నుండవలయును ఏటవాలుగా వున్నచో వానిపై పెట్టిన వస్తువులు పడిపోవచ్చును కనుక చదునుగా ఉండవలయును సిరాగుంటలు పెన్సిల్‌ గుంటలు ఉండకూడదు ఒక్కొక్క డ్యూయల్‌ బెంచి రండు కుర్చీలు అమర్చుటకు * అ 6” ౫ 8 6 అం స్థలము కావలయును రెండువరు నా!

206 సల మధ్య ఖాళీ స్థలము అ 6 అంనుండి 2 అ పక_నక$ి అనుండిశ అ నరకు వుండవళిను ఫారశాలఅలియందు ఈ విధమైన అమరిక (శేయస్క రము ఈ అమరికవరిన ఆనేక ఉపయోగకులు కలవు విద్యార్థ్రలు కదులుటకు వీలుగా ఉండును 2 విద్యార్థులు కష్టము లేకుండా నిలబడవచ్చుకు 3 పారళాల కార్మ కమముల యందు ఎక్కువమండి అతిధులను కూర్చుండబెట్టవచ్చును 4 నేలను క భముచేయట త్వరగా జరుగును ర్‌ పొదుమైనడి [పయోగళాల (ప్రయోగశాలవైపు పెద్దగోడ నల్లబల్ల యుండవలయును అరు (పమయోగపు బల్లలను పపమునందుచూపపడిన విధముగా అమర చవలయును ఒక్కొక్క వయోగపుబల్ల 6అ౫5ిక8ిఅ 6 అం పరిమాణమును కచిగియుండవలెను న్త్‌ళ్లి బల్లకు అభిముఖముగా నున్నబల్లి మిగిలిన బల్బలకన్నా చిన్నడి ఈ బల్ల ప్రైభాగమ సీసముతో కప్పబడి ఉండవలెను ఈ బల్లపై అందరూ వుపయోగించు వస్తువులనుంచ వరిను _పయోగపు బల్లలకు ఎంకులను ఈ (కిండి కారణములనలన అమర్చుకుండుట (శ్రేయస్కరము సింకులులేనిచో పనిచేయుటకు ఎక్కువస్థలను నిచ్చును త్రి బల్లలు స్థభముగా ఉండును 8 ఎంకులను బల్లలకమర్పటకు ఎక్కువ డబ్బు ఖర్చు అగును శీ ఎంకులను అమర్నినచో గొట్టములందు. ఏమైనా అడ్జుపడినప్పుడో గచ్చుశు పగులగొట్టవలబ వచ్చును మూడు బంకులను అమర్చవలయును ఒకటి ఉపాధ్యాయుని బల్లసమీపమా నను మిగిలిన రెండు నంకులలో ఒకదానిని కిటికి లోపరిభాగమునందు రండవ! దానిని గోడలో ఆమర్చవలయును (పకి సింకునకు డైనింగు బోర్టు (6౯21 9౯

డైర పేం26) ఉండును వీకరులు ప్రాస్కులు మరియు ఇకరవస్తువులు కడిగిన తదుపరి (6 ౨ ౨8 ఫీండనిరే) పై తల్మకిందులుగా ఉంచిన నీరు కారిపోవును నున్నితపు [తానులను గోడలయందు గూళ లో అమర్చవలయను ఈ (పమోగళాలయందు అవ్మారాలు (ఊఉ ) ఉండవలయును ఒక్కొ క్క. అల్మారా ? వొడవు 5 వెడల 8 లోతు ఉండవలయును ఒక అడుగు గోడలోనికి చొచ్చుకొని 68 గోడ బయటకు వచ్చునట్లు ఇఅమర్పవలయును ఉపయోగములు ఉపన్యాస (సమూగళాల వలన లాఖథభనులు ఎక్కువ డబ్బు ఖర్చు కాదు లి కూచ్చుండుటకు వలయు స్టలము పరికరములను మరియు పదార్థములను నిలవయుంచుటకు వలయు స్టము వుండును 8 సులభముగా ఉపకరణములతో నింపవచ్చును

4. భాస్తీయ వాతావరిణము (వం 60180 2 2082056) నెలకొల్పును

ళ్‌ విద్యార్థులను అదుపులో వుంచుటకు అవకాళమీచ్చును

జఇహాళార్ధక ప్రయోగశాల (4 కింం000 నం 6806 20000)

ఈ రకపు [సయోగళాల పరిమాణము గూడ విద్యార్థుల సంఖ్యపై ఆధారపడి యుండును 40 మండి విద్యార్థులకు 5 ౫లిర్‌ పరిమాణముగల (వయోగకాల యుండవలయును ఈ (వయోగళాలానధకము ఈ [కిండి విధముగ నుండును

ఈ రకమైన పయోగళాలలయందు కదుల్చ్బుటకు వీలులేని పొడవైన బల్హిలు గడికి ఇరువైపుల కదుపుటకు వీలగు బల్లలను గడిలో మధ్యభాగమున అమర్చ నలయును మధ్య అమర్చబడిన బల్లలను విద్యార్థులు _వాయటకు మరియ (పయో గములు చేయటకు ఉపయోగించవలిను ఈ బల్ల లన్నియు ఓకేసరిమాజమును కలిగి యుండవలయును

266 పక్క-బిల్హ లకు సింకులు సీరు మరియు ఇంధన వాయువు సరవరాచేయ గొట్టములు అమర్చవలయును బల్డలు కిటికిక్రిండి అంచు. ఎత్తున వుండిన ఎక్కితే ఉపయోగకరము కీటక పంజరములు కల్పిత భూచర స్థావదములు మొదలగువాన్తికీ వెలుతురు అవసరము అందువలన ఈ ఉపకరణములను [పక్క-బల్లి లపై అమర్న వలయును (పయోగనలల సన్నాహము నురియు వస్తువులను భృదపరచు గది (తీ నళ056 కెం0లు లయ వ2998181 0% 1005) ఇడి (పయోగకాల యందుండును దీిియందు వివిధ పరికరములను పదార్థ ములను భ్యదపరచుదురు |పయోగళశాలయందు అల్మ్మైరాలను గోడలయందు అమర్మ్శి వానియందు రసాయనిక పదార్థములను భద్రపరచవచ్చును అన్ని కిటికీలకు నల్లి గుడ్డలను (౫ రేంగా ప షకక్రఅమర్చ్పవబయును ఫిల్మ్‌ (పొజక్టరు మ్యాజిక్‌లాంతర్తు మరియు ఎఎడియాస్కోప్‌ల నుపయోగించునప్పుడు గడిని చీకటిచేయుటకు తోడు డును పయోగళాలను నిర్మించునప్పుడు తీసుకొనవలసిన జాగ త్తు లు షే పథకనుం తయోగకాల నిర్మాణమునకు పూర్వమే విజ్ఞానళాప్తు ఉపాధ్యాయుని సంవ డించి పయోగళాల పధకమును తయాకచేయవలయును భవన నిర్మాణమునకు పూర్వమే (జయే ఉంట శిల్పి విద్యాధికారులు (ప్రభ నోపాధ్యాయుడు మరియు విజ్ఞానళాస్త్ర ఉపాధ్యాయుల మధ్య గోష్టి లేక సభలు జడే పుట ఎంతయో |శేయస్క్రరము ఆయా సభలలో సంపడించవలసిన విషయముళ ఈ [కింద నీయబడినని [ప్రయోగళాలలు తరగతి గదులు కలణ వుండరాదు 2 వర్క్‌షాప్‌ ఆటస్థలము సంగితశాల వ్యడంగపు గది వ్యాయామ (6%1948 షై మెదలగు స్థలములకు దూరముగా పయోగశాలలుండ వలయును

269 లి సామానుగడ (వం శకటం) సన్నాహము చేయటకు ఉపయోగపడు గడి (వంం08581 ల 76000) (కాసుల గడి (01 62068 0090). (న్‌ మౌస్‌ (6౫61 మంటకి) [పయోగళాలలయందు ఏ ఏ భాగములండు వుంచవతనో పధకము వేయనస్పుడు దృష్టి నందుంచుకొనవలయును 2 వెలుతురు: ) ఉసన్యాసపుగడికి (వ్రయోగపుఒల్ల కు సరియైన వెలుతురు లభించునట్టు చేయనలయును 2) చిన్న చిన్న జంతువులను కోయునప్పుడు ఎక్కున్ధృ వెల్లుతుస్త అవసరము-_ విద్యుదీషములను కప్పీలమీద నమర్చినచో విద్యార్దులు కోవల్‌నినప్పుడీ ఎత్తును మార్చుకొనుటకు సాధ్యపడును లి క ఇంగ6కంద ఇలింక ను (సయోగళాలయందు అమర్చవలయును ఉ) కిటికీలకు నబ్లి ని తెరలను అమర్చినచో అవసరమైనప్పుడు. గడిని చీకటి చేయవచ్చును న ఫి వాయు ప్రసారము [సమోగశాల నలువైపులా 8 అడుగుల వరండా ఉండవలయును వరండా వున్నచో ఎక్కువ వేడిని లోనికి పోకుండా కాపొశును [సయోగళాలకు వెంటిలేటల్ల (7626 240) అమర్చవలయును భౌతిక రసాయనిక (పయోగళాలలయందు (ఆయనం కల్యా) వుండుట (శేయ్యస్క-రము. శీ నీటి సరఫరా; పతి [పయోగళాలకు నీటిసరఫరా వుండవలెను పురపాలక నంభప నీటి సరథరా లేనియెడల ఈ కండి పద్దతిలోని ఒక పద్ధతిని అనుసరింవవలిను ) 000 నుండి 5000 గ్యాలన్టు నీటిని నింపుటకు సరిపడు నీటిటాంకును (వంణం 1210ను ఎమ్మెంఎి. కార్యకీఎలద్వారా పొళళల భవ నముమై నిర్మించవలయును. విద్యుత్‌ పంవు (260౪ 0 పేలమిగ) లతో

270 పిటిన్సి బానికుండి భాంకునకు పంసవలగో చు ఈ కింద చెప్పబడిన విధముగా నీరు టాంకునకు వెళ్ళును బావినుండి టాంకునకు తీసుకొనిపోవు గొట్టము యొక్క. వ్యాసాడ్ధము శో వుండనలయును గొట్టము వ్యాసార్ధయి మోటారుశ క్తిపై ఆధారపడియుండును 30౯886 18910 నుండి. శ వ్యాసార్థముగల గొట్టముద్వారా గొట్టములోనిక్కి గొట్టమునుండి శే గొట్టిముల ద్వాంా పంపులకుు అందజేయవలయును ఎక్కువ నిరు అవసరముతేనియెడల పె టోలు [డ్రమ్మును నీటిని నిలువయుంచు టాంక్‌గా ఉపయోగించవచ్చును ఫ్‌, సింకులు 5ణ 2గ8 అంగుళములు లేక 2006 2౫ 0 అంగుళముల పరిమాణము గల నాలుగు సింకులు పయోగళాలయందు అమర్చవలయును 9౫103 అంగుళముల సరిమాణముగల చిన్న నంకు ఒకటి పదర్శన బల్ల కు అమర్చవలయును ళు వంటగడియందు అమర్చబడు సింకు రకమును (పయోగళాలయందు అమ ర్చుటు చాలామంబిడి ఈ సింకు 80 సెంమీ వెడల్ను 5 సెంమీ పొడవు కలిగి వుండవలయును పంపునకు మరియు అంకు _కిండిబాగమునకు మధ్య 50 సెంమీ దూరము వుండవలయును ఎంకులను (పదర్శన మరియు పనిచేయు బల్హలకు అమర్చవలయును ల లో 6 నిరుసయోగ పదార్ధ నిర్మూలన దూవములు (గ8562806 ఈ 92051 శ ) కొగితప్పు ముక్కలు పగిలిన గాజుముక్కలను [దవపదార్థములనుండి వేరు చేయుటకు తగిన అఘరికలను ఏవ్పాటుచేయవలయును లి కొయ్య లేక లోహపు పెళ్టైలను (పయోగళాలలయందు మలిన ఘన సదార్ధములను వేయుటకు ఉంచవలయును చెత్తకుండిలను 1785 6 60%ను బబ్లకు కిండభాగములో అమర్చవలయున

ర్న 7. గొట్టములు: ) ఏ లోహముతో నిర్మించిన గొట్టములైనను అమర్భవచ్చును. కాని భౌతిక శాస్ర (పయోగళాలయందు ఇనుప గొ్టమిబశజేరోడు డి గొట్టములను (పయోగళాల బల్లి లపై అమర్చరాదు 8 అంధన వాయువు అనేక రకముల ఇంధన వాయువులు కలవు ) కిరోంన్‌ ఆయిల్‌ గ్యాస్‌ లి కొల్‌ గొాన్‌ లి 'ప్కెటోల్‌ గ్యాస్‌ ఈ ఇంధన వోయువులన్నింటిలో 'ష్మెటోల్‌ ఎయిర్‌గ్యాస్‌ ప్లాంట్‌ గ్రాం 2 2 బడక 2880 ఈ క్రింది కారణములవలన (పయోగళోలలో ఉపయోగించుట (శేయస సారము ) ఇదీ వివిధ పరినూణములలో సులభముగా చౌకగా లభ్యమగును లొ దినిని శేలికగా ప్రనిచేయించ (00౭014). వచ్చును గారం స్తోట్‌ (618 9 224) ను వేరేగదియందు. ఉంచవలయును గ్యాసును లి లేక శ వ్యాసార్ధము గొట్టముద్వారా బల్ల లకు దానిముండి కే గొట్టములకు బర్నర్‌లకు సరఫరా చేయవలయును గాన్‌ సరఫరాశేయు గొట్టములు ఇనుముతో తయారుచేయబడియుండును భౌతికళాత్తు (ప్రయోగళాలయందు ఇనుపగొట్టిము చివరిభాగము మరియ పంపులు ఇత్తడి లేక అయస్కాంత వ్యతిరేక పదార్థముతో చేయించుట (ేయస్యరము

272 విద్యార్ధులకు అందు (పదేశములో గ్యాస్‌ శంటోల్స్‌ (6౮18 059 ౯౦ ఖ ఉండకూడదు గ్యాన్‌ కం తోల్పనకు తాళము వేయవలయును 9. _పయోగ్గకాల బల్లలు పేకు సీసము తేక ఏ ఇతర కొయ్యలతోనైనా దీనిని తఆయారుచేయవచ్చును 106 న ల్లిబల్లలు 5 ౫8 పరిమాణము గల నల్ల బల్ల లుండుట మంచిడి నల్బబరల్సి (కింది అంచునకు వేడికకు మధ్య ఓ ఉండవలయును 2 గాజు నల్లబల్లలు ఒకవైపు నునుపుగను మరియొకవైపు గరుకుగాను ఉందును నునుపువైెపు నలుపురంగు చేసి పైవుడ్‌ మీద గాజుపలకను అమర్భ వలయును గరుకువైపు వాయటకు ఉపయోగించవలెను వి గోడ నల్ల బల్లలు కార్మక్రీఒతో. పియభమును నల్లఓల్డకు పెయింటును సంవక్పృరమునకొకసారి వేయనవలయును 4 కొయ్య నల్లబల్లలు 84 మందమును కలిగియుండును ల్‌ రోబర్‌ బల్బలు _ ఈ రకము బల్లలు కెక్సిన్‌తో తయారుచేయబడినవి అఖిలభారత విజ్ఞానశాస్త్ర సంఘమువారి సిఫార్చులు ఎ ఉనికి (0% 04 ఉన్నత పారకాఅయందు జనరల్‌. మైన్సు (ప్రయోగశాల భౌతికళావ్ర రసాయనికళాఫ్ర మరియ జీవకాష్త్ర (పయోగళాలలు ఉండవలయును ౨ (పతి |[పయోగశాలయందు కిక్కొక్టా విద్యార్థికి 80చ అ స్థలన్నూ ఉండునట్టు చూడవలయును

273 కి వస్తువుల భ్యద్రపరళు గడిని. రెండుగ చేబ ఒక భాగమును. సన్నాహమ నకు ఉపయోగపడు గడి (2£69282 02 ఇ00మ)గా వినియోగించవలయిను శీ పని చేయటకు వలయు బల్టిలు (170181 కెం0ప65) సరిర్జైన (పాము అందు అమర్భవలయును ర్‌ రెండు తరగతి గదులయందు గ్యాలరీ స్‌ట్పు (ఈ1195 5034 ఉండవలయును వి శరికరములు విజ్ఞానాతు శాలయందు ఈ కింద సూచింపబడిన పరికఠములుండవలయును శి గ్యాలరీ సిట్లు (88 60/ 66& 8) త్రి (పడర న బల్జి (కేయిం18 28 0% 0106) లే నల వల మ 4. తెర ఎఎడియాస్కోపు మరియు మ్యాజిక్‌ లాంతరు 5 నల్చి తెరలు ద్వారములు _టికిలు 6 వెంటిలేటర్జు (17/88 2 015 ఉంతవలయిను విజ్ఞానళాస్త (పయోగికాల యందు ఈ కింది పరికరమిలు ఉండనలఅయుు పని చేయఎగు వలయు బల్లలు న. 26 ఉం) 23 [పదరన బల్లలు (6౫4) 8 రెండు బంకులు శీ గోడి సల ఖలలు చ ళా 5 ఆల్మైరాలు (4 మా2మ) కైశ్ల్‌జా 35

క! కక ళ్‌ 1 వా లై ఆన్స్‌ డ్‌ కక డె కళైన్‌ న ప కక న కజ్డై లీండైత్తక్తవన్నే క్రీశ కచ ఇత కీ బపేక్‌ చ వ త. క్లక్షతతంం దం రం లల అ కతీఅతకాది న్‌ జ నో న్‌ 5 అప అకు ౬ జ కానని క్‌ న డా నరక ర క క్త పస్ట్‌ కా జ్‌ క్‌ 5, ర ద డే వ స క్ట 3 య! హా ద్ర గ తే ష్‌ 2. నె క్‌ ల్‌ షే ట్రై ల [ి స్కో అ |

275 రసాయనికళాప్తు (ప్రయోగకాల యందు ఈ [కిండి సూచించిన పరికరములు ఉండనలయును పని చేయ బల్లలకు 0౪2 502165ను కలిగియుండవలెను 2 అభైరాలు 9 సున్నితప్కుతాసు పెట్టుగడి 4 (పదర్గనబిల్హి లు క గోడ నల్ల బళ్సిలు 6 ₹0డు పెద్ద ఎంకులు 7 ్రాయింగు రాక్సు (027 98 28ట6ా) 8 కొయ్యిపెటై 89 గోడకు అనుర్చు 'ఇషెల్ఫ్‌లు (1౬ ఏం 768) భౌతికళావ్త పయోగళాల యందు ఉండవలణన పరికరములు ) పని చేయటకు వలయు పరికరములు 2) కనీసము ఒక బల్జకు ఇంధన వాయువులను నీటిని సరథరా చేయుటకు కావలణన పరికరమ.ల నమర్చవలయును త్రి కొం 600664 వ 1 [0008 శ్ర అభ్మ్మైరాలు (తమి న. క్స్‌ (పదర్శన బల్లలు 6 గోడ నల్లి బిల్లలు 7). రెండు సింకులు 8) రెండు పరిమాణములు గల స్టూలులు 9) చీకటి గడి

276 క్‌ [౮ న్డ్‌ షై క న్‌ మాందాయాదాలాదాదా దధ పందిణివాంారదదాంండాన వావరు క [య ఆ|| ||| | || | అటక గా దంట? తి టిశ 64 0442 6 తి 10 2న కై=శెంగుంం 1 టా క్‌ మల ఫరో ?0 6అ=దష5600 6 = 6౪290021౯6 ప్‌జాప్స్‌ ర కదా తెం 3300 లంట ఉక ము 2 27780800060 020 06 1164 [07 & ల$6౫ 9 ౧ 809078 క 07౦౪ ౮ లతిక 59 206 586 + 09 20 ఇఫ)

277 జీవశాస్త్ర [పయోగళాల యందుండవలసిన పరికరముల శావితా ఈ (కింద నీయబడినడి ) 8 పొడవు & వెడల్పు తక్హై ఎత్తు గల బల్రలు 2) అల్మైరాలు (8 మిడిమీక) ల్సి ఇ౦గు బంకులు బల్సికు రండు వైపులా బొమ్మలో చూపబడిన విధముగ అమర వలయును క్త గోడ షెల్‌ ఏలు (74 న్‌ం 7జి రసాయనిక పదార్థములు పెట్టుటకు ర్‌) (వేలాడు బల్బులు బల్లి లపై అమరవలయును 6) సరియైన వెలుకురు ఉండవలయును 7) జీవశాస్త్ర (పయోగశాలయందు (గిన్‌హౌన్‌ (62652 పెంళక8ి) వుండ వలయును 8 [పదర్శనబల్ల (6 92 ఇ అ0జారే) జంతు వృక భాగముల ఫోటోలను [వదర్శించుటకు సవాయపడును తీ వం౦లై05డ 01 ౨ 0 08 20028102

78 5 | (| || 'ఉ్క | లే "క నను న ఈ స్య | లా? క టీ ాాటీకక్‌ దీ 570:6 శరంిశో (౮ ఉ ౯9౦ సజ కంంట మం. వారల మలివానలిలుంయి టంత 88 దల 2 వెం 21కస00షూడే

వం ఇవ వహ్‌

భదఎరచు గదుల యిందు అల్హైరా (ఉక న! 8058) మరియు సింకులు ఉండవలయును. విష పదార్ధములును నిలువ యంచుటయందు జ్యాగత తీసుకొనవఠీయులు

టద్రయోగతాల.యందు మ?ఓలబి. అడు యం్యతము మరియ గ్యాసు హ్టైంటు (ఈ3 3 ఇట ఉండవలయును హిలన (తీరము 313 926 01)

(పతి (ఎయోగళాలకు [పయోగళాల సహాయకుడు 1.250022 00 2402984206 మరియు ఇద్దరు- హూమానులు సరిచూపు (పయోగశాల సహాయకులు (5000000262 యయ 3001౯2 ౫ 2558 2న ) ఉండవలయును భౌతిక రసాయనీక శాస్త్రముల యందు జీవళాత్రముల యందు [ప్రయో ములు (క£104 08 ణి చేయటకు రెండు వరుస పీరియడ్ల్త (6 96౪)ను 'శ్రూయించవలిను

అందరు [పయోగములు చేయునట్టు చూడనలయును ఎక్కువ మండి విద్యార్తులు ఉన్నచో సామూహికముగా (పయోగములు చేపట్టవలయును

శం ౮ బి

మార్గదర్శిని అందజేయవలయును. _ విద్యార్థులు ఏయే పరికరములతో ఏ ఏ [వయోగములను జేఎరో ఏ ఏఖలితములను సొండిరో [ఐత ప స్తకములందు (వాయ వలయును ఉపాథ్యాయుడు నీద్యార్థులు చేసిన (పయోగాల జాబీతాను వేయవలసిన జాబికాలను తయారు చే్యవలయును

280 ఇట క్‌, వ గ్రకు (పయోగాత్మక రృషి-నిర్వహణ ఊపాఖ క్ఞయుసికి మార్గదర్శకముగా నుండుటకు ఈ (కింద కొన్ని సూచనలు యివ్వబడినవి (గ్రయోగాత్మక కృషి మరియు విషయపఠనము (లుంం9 ₹/0ి ఒక దొనివెంట ఇంకొకటి జరుగవలెను ఇ ఇద్దరు లేక ముస్ధరు గుంపుగా పయోగములు చేయటకంచే (పతివిద్యార్షి (పయోగములు చేయుటకు అవక్రాశమివ్వవలయు:ను ఎందుకనగా గుంపులుగా [పయో గముఠఅను చేసినచో ఉత్సాహవంతుడే పని నంతయు చేపట్టవచ్చును మిగిలిన వాడ కొంచెము పనిని మాాతమే చేయధురు తొ తరగతిలో ఎక్కువమంది విద్మాద్ధలున్నళా గుంపులు (క్రాంజై) గా విభజింప వలయును ఒక్‌ ్కాక్క గుంపునందు 20 మందికి మించి యండకాదు ఉ పయోగళాలయంధు ఉపోద్దాతముగా ఉపన్యాసయి క! వింటున). యిచ్చుట అనవసర... ఎందు వల్లనవగా చా౮ా కొద్దినుండి మ్మాతమే వినెదరు ఎక్కువమంధి_ఫయూీగళాల పఎళానంతరఘు [వయోగముల నారభించుట యంధు ఆపక్తిని కలిగియుందురు 5) పరికరములు సరియైనబ్దతిలో నండవలయును. లేనియెడ [ప్రయోగఫలిక ములు (688 8) సరిగా రాకవొవదు లను ఆయా పరిస్థితులలో విద్యార్థలు ఫలితము లన కృతిమముగా తకయారుటేయుదురు. 6001 పెత్రో 6 [పయోగముద్వారా వచ్చిన అలితములను మాత్రమె రికార్టునందు వేయటక (ప్రోత్సహింపవలయును ఒకవేళ విద్యార్థి పయోగమునందు. విఫలుడ్రైన విఫలమగుటప గల కారజములను గూడా అందు పో ందుపరచునట్లు చూడి వలయును 7) విద్యార్థులు పరిశీలించి తెలుసుకొన్న వాటినన్నిటిని పు స్త్ర ములయండు నేరుగా _వాయునట్టు చేయవలయును

2[| 8 ముందు చిత్తు పుస్తకము [20091 $ం0%్‌) నంద్య్మువాయటకు నిరుత్సాహ పరచవలయును నేరుగా రికార్డు నందు (వాయుఎకు (పోత్సహించవలయును 98 పయోగముల చితపటనులను పు స్తకముయొక్క- ఎడమపుటయందు (యోగ విధానమును కుడిసష్త్రుయందు |[వాయించథలయను 0 పయోగములకు సంబంధించిన పనినంతయ (పయోగశాలయందు పూర్తి చేయించవలయును వయే పద్ధలులద్వారా విధ్యార్థులు (ప్రయోగము. బేఎఠో. తెలిసికొనుటకు విమర్శనాత్మక పరిక్ష చేయవబెను లి ఏదైనా కొంత్త పరికరమును ఉపయోగించుటకు పూర్వము ఆయాసరికర ములను ఉపయోగించు పద్ధతి మరియు తీసుకొవలసిన జ (గృత్హలను గరీంచి ఉపాధ్యా యుడు టోధింపవలియును 8 విద్యార్దులు ప్వోగములను పూశ్రిచేసిన శథుపరి మిగిలిన పదార్థములు మరియు పరికరములను ఉపాధ్యాయుడు తీనుకొనవలను జీ రసాయినిక పదార్ధములను థె దుపుగా వాడువట్టు పరికరములమ తా్యగత్తగా ఉసయోగింభునట్టు చూడవలయుమ జాగ శ్రగా ఉఫయోగించనిచో ఎక్కువ రోజులు మన్నవ క పరికరమల సంఖ్య విదా సుం సంఖ్యతో సరితూగనిచో తపాధ్యాయుడు ఈ కింది వానిని అనప్షగించ వధియ్యుు ఎ) నియోతగపద్ధకిని పపాధ్యాయడు గషషమోగించవజయును ఈ ్రద్ధతియందు విద్యార్థులు వారియొక్క అభివృద్ధిని (వం వ. బట్టి వివిధ పయోగమలను చేయదురు బి) గుంపులుగా (పయోగమలను చేయవలబయున్నచా ,పతివిద్యార్డి (పయో గను. జేయనట్లు చూశవలయును అందుకుగాను (పయోగమును ఎంతమండి విద్యార్థలుందురో అన్ని భాగములుగా విభవింపవలయును ఉజాహడణకు వాయు ధర్మములను సరిశీలించనలసి వచ్చినప్పడు ఒక్కొక్క ధర్మమును ఒక్కొక్క విద్యార్థి వేజ్‌---86]

282 పరీ&ించునట్లు చూడవలయును (సయోగము పెద్దడి కానిచో (ప్రతి విద్యార్థికి (ప్రయోగము చేయుటకు అవకాళమివ్వవలిను అణ) తనకు లభించిన పదార్థములతో ఎక్కువ ఖర్చు లేకుండా అనేక పర్తి కరములను ఉపాథఖ్యయుడు తయారుచేసి ఒక్కొాక్క విదా ర్జి (వయోగములను చేయటకు ఈగిన అవకాశము కల్పించుటకు సహపాయపడవలయును ఉదా సీసాలు అట్టపెట్టైలు బూరలు లోహము గొట్టముల సహాయముతో అళేక పద్ధతులలో వివిధ పరికరములను తయారు చేయవచ్చును 6 విద్యార్థులు (సయోగములు చేయనప్పుడు ఉపాథ్యాయుడు ఒకేచోట నిలువబడరాదు (పకి విద్యార్థి వద్దకు వెళ్ళి ఏమి చేయుచున్నాడో గమనించవలెను విద్యార్థులు సంతృ గా పనిచేయునట్టు చూడవలెను పిద్యార్ధులకు సూచసలు (115 ౧106 025 €ం వెళ కి అ్య్యిర్థులు వివిధ ప్రయోగములు చేయునస్తుడ్తు (పతి శపయోగమునకు సంబంధించిన మార్గదర్శిని వారి దగ్గర నుండవలను ఈ (క్రింద కొన్ని మార్షడర్శక సూచనలు ఇవ్వబడినవి ఎ) పయోగకాల సంచిక (12001౯2012 కెక్‌2మ0813) వి [పయెగళాల సూచనలు (12302240 కం 204 0కకొ ఎ) సూచనల కార్డులు (ంకట0 02 య11149) ఎ) (ప్రయోగశాల సంచిక (800౯2603 వెశ్‌324 ) నియోజన పద్దతి ఫలవంత మగుటకు విద్యార్థులు మంచి (పయోగళాలి సంచిక పొండియండవలిను క ) (సయోగము చేయు. విధానము మరియ తిసుకొనవలణన జూ గతళు నూచించవలె౬

లైప్ర3

2. పరిశీలించిన వాటిని ఏ విథముగా రికారునందు [వాయవలెనో తలియ జేయవళలెను

త్రి పార్య పు _స్రకములయండలి పుటలను నూచించవలిను

4. పాఠ్యపుస్తకములయందు చితపటములు సరిగాలేనిచో సరిల్రైన చి తపట ములు చూపవలెను మరియు తప్పును సూచించవలెను

సరియైన (ప్రయోగళాల సంచిక (200౯8600 వెళ్‌మిట21) ను ఎంపిక చేసుకోనలయురు సరియైన (వమోగళొల సంచిక (1.250240 వేక్‌మజ21) లభించని యెడల ఉపాధ్యాయుడు (పతి [వయోగమునకు సంబాధించిన- సూచనలు తయారుచేసి అచ్చు లేకమైక్షోసెయిల్‌ చేయించి విద్యార్థులకు అందచేయన్నలబయును

వి) (పయోగళాల సూచనలు (00014 0% 123201 013)

[వయోగళాల యందలి సూచనలు సులభముగ అర్థమగుగితిలో నుండ్లవల యును దీనియందు తీసుకొనవలసిన జ్మాగ త్తు

ప వి (ప్రయోగము యొక్క ధానసు

2 ముఖ్యమైన జాగత్తలు

$ పరిశీలనా సద్ధతి

౫ లేక్క-. చేయవలన్‌న పద్ధతి

సి) నూచన కారులు (125 00 01 011439)

స!

కొన్ని పాఠళాలలయందు సూచనలు కార్టులద్వారా విద్యార్థులకు ఇవ్వదిడు చున్నవి ఈ పద్దతి కాలమును సొదుపుచేయును మరియు వివిధ విద్యార్థులు వివిధ (వయోగములు ఒక్రేపర్యాయము చేయవచ్చును ఉపాధ్యాయుడు ఒక్కొక్క (ప్రయోగ మునకు సంబంధించిన సూచన కార్టులను తయారు చేయనప్పుడు [ప్రయోగశాల యంధున్న పరికరములను దృష్టి నందుంచు కొనవలయును కార్టుయొక్క- పరి మాణము 6 ౫£ ఓ కార్డనందు ఈ (క్రిండివానిని వరస[కమములో సూచించ వలయును

284 (ప్రయోగము సంఖ్య ఓ (పయోగముయొక్క- ఉద్దేశ్యము లి పద్ధతి (వ£0656ల9ల) 4 తీసుకొనవలసిన జాగత్తలు విద్యార్థుల తెలివి తేటలు మరియు స్టాయినిబట్టి కార్డులను తయాదుచేయవల యును ఎక్కువ విషయములను కార్డుషె సూచించనయెడల విద్యార్థలయందు బిద్ధ కము పెరుగును ఉషాధ్యాయుడు కార్డుపై తక్కువ సూచనలను ఇచ్చి మరికొన్ని విషయములను విద్యాస్థలు (యోగము చేయునప్పుడు విశదికిరించవలెను పయోగళాలయందు సరిపోయినంత మరియ సరియైన పరికరము లుండో వలయును (కొత్త (పయోగళాలను పరికరములతో. నింపుటకు కొంత డబ్బు ఖర్చు 'సెట్టవలయును పారకాలలయందు మూలధనము తక్కు.వగానున్నచో తెలివి తేటలుగా యుక్తాయు క్తముగ ఇర్చుపెట్టలయును సయోగళాలయందలి పతిపరికరము. విద్యా సము పార్టనకు ఉపయోగపడునట్లుగా ఉండవలయును వస్తువులను కొనుటకు పూర్వమే అవసరమగు వస్తువుల (పణాళకను జూగరూక తతో వేయవలయును ముందుగా వస్తువులను ఈ క్రిండివిధముగా విభజింపవలయును పయోగాత్మక పరికరములు 2 [పదర నకు ఉపయోగించు పరికరములు 8 అందరు ఉపయోగించు పరికరములు పరికరముల పరిమాణము ఈకిండి సూచించిన వానిపె ఆథారపడి స్రండ వలయును జా ఆదాయ వ్యయపట్టిక 2 (పవర్శన మరియు [(పయోగాత్మకపని 2 తరగతి పరిమాణము

2£గ్‌్‌ తీ బోధన మదియు అభ్యసన పద్ధశులు క విజ్ఞానళాస్త్రమునకు కేటాయింపబడిన కాలవ్యవధి 6 భదపరచుటకు తగిన స్టలము 7 ఉపాధ్యాయుని శక్తి సామర్థ్యములు 1 ఆదాయ వ్యయ పట్టిక సరితైనంతు డబ్బు లభించని యెడల అత్యావసర వస్తువుల్లైన వీకరు పరిక్ష నాళిక ముఖ్యమైన రసాయనిక పదార్థములకు [ప్రధమ (పాధాన్యత నివ్వవలయును అయా పరికరములు కొనిన ఎమ్మట ఎఎడీయాస్కోపు మ్యాజిక్‌ లాంతరు మరియు ఫిల్మ్‌ బైప్‌ (పొజక్టరు మొదలగు ఎ టినీ కొనవలయును ఎ. శు లి (పదర న మరియ [పయోగాత్మక్ష క్చ్‌షి [పదర్శన మరియు _పయోగాత్మక పని నివ్చత్తిపె పేరికరముల సంఖ్యా మరియు పరిమాణము ఆధారపడియుండవలయును. క్రినుక ఉపాధ్యాయుడు, _భ్రక్యగా ఆలోచించి. ఏర్పాటు చేయనలెను ల) తరగతి పరిమాణము ఒక్కొంక్క- పర్యాయము. పనిచేయ విద్యారుల సంఖ్యకై ఆభారపడియండును ఉదాహరణకు ౨౦ మండి విద్యత్టీల” పనిచే పన్న కో హేకే రకమునకు చెండిన రెండు డజనుల పరికరములురడొిపిలయను- 4) బటోథన మరియు'అభ్యసన పద్దతి పరికరములసంఖ్య బోధనోభ్యాన్‌ పద్ధతిపై ఆథధారపడియిర౮డను తదావాతణకు' బోధనఉపన్యాస పద్ధతిద్వారా జరిపినచోసరికరను.లుఅవసరములేదు పదర్శనోవన్యాస వద్ధతిద్వారా బోధించినచో ఒకేగరకము అయిన రెండు పరికరములు (౫ 8908) ఉండవలయును ఎక్కువ డబ్బులేనిచో ఒక్కొక్క. రకమునకు ఒక్కొ౭క్క-పరీకరము కొనిన సరిపోవును ల్‌ విజ్ఞానళాస్త్రమునకు కేంయింసబడిన కాలవ్యవథి పరికరముల సంఖ్య మరియి రసాయనిక పదార్థముల పరిమాణము. విజ్ఞాన

286 శాఫ్రమునకు కేవాయింపబడిన కాల వ్యనధిమై ఆధారపడి యుండవలయును. ఎక్కువ కాలవ్యవధి కేవాయించనిచో తక్కువ వినియోగపడు వస్తువుల (0098౪ ౨20 6 214 9 69) చాలును అట్టుగాక ఎక్కువ కాలవ్యవధిని 'కేటాయించినచో ఎక్కువ పదార్థములు మరియు పరికరములు కావలయును 6) భ్యద్రపరచుటకు తగు స్టలము వసువలను |కమపద్ధతిలో భ్యదసరచుటకు తగు స్థలము లేనిచో పరికరములు పగులుటకు విలున్నడి అవసరమైన పరికరములు త్వరితముగా కనిసించవు కనుక ఈ సోచన మనస్సునందుంచుకొనవబలయును గ ఊఉపాధ్మాయుని శక్తి సౌమర్ధ్యములు పరికరముల నుసయోగించు పద్ధతి లేక విధానము తెలియనిచో ఎక్కువ ఖరీ దైన మరియు సున్నితమైన పరికరములను కొనుట అనవశరము పరికరముల నుప యోగించు విఖ నము తెలియనిచో కనీసము కొంతమండి ఉపాథ్యాయులు ఉపయో గించు వీధానము నేర్చుకొనుబయందు ఆస క్రి కలిగియండవళలిను కనుక ఉపాధ్యా యుడు తన శక్తి సొమర్ధ్యములను పరికరముల (పణాశిక చేయనసడు మనస్సు వి స్‌ టి నందుంచుకొననలయును పరికరముల కొనుగోలు (ముంప్‌386 02 టం ఓ2లిడ2€44) పరికరముల జావితాను విపులముగా తయార్వుజేఎ సమర్థతగల _ వ్యాహాధిన (00మైలంటి26 కేం ఇర లేక వ్యాపారసంస్థ (మి) లకు ఉదాడారణ (104 నంచి 402) కొరకు నంపవలెను ఉదాహరణ ఈ క్రింది విధముగా (వసిన సండిగ్ధముగ మరియ సరిగా అర్థముగాని విధముగానుండును ) వీకర్లు 2 డజనులు ల) తొప్టైలు (గంటే) ప! 9) రబ్బరు గొట్టములు 00 గజతులు 4) పొటాషియం డైకొమేటు పాన

2807 వ స్తు ళ్‌ ఇదిలి శై నే థు పై . త వయకతి నాడా నటన నాలకతో నతు నాడాకొనననకాకక కరోనా అనాణాననిక నానన. శ కే లే ఇర డే ళం గై యె జై న ] ల | ట్త్‌ నా గ్‌ గ్‌! శత, భే స ర ీ ఛి జో ఇ ఓ ప్ల ఛ్హై 18 భారి శ కవే ఏ కా ష్‌ కిల జర్ర ల చం న న 1 - రి వ ప [= ళం స + డి ఠి శ కే లక్షా శి జై ర హ్‌ తళ ౭ ల జా ఠి ఇ నలవనరనతవాాడావవావాయాాడోోోోా్‌ శ్రీ ౮ ట్ల గే ౨౩ స ఇ క క్‌ స్త జై చి శా 5 గం ళ్పి 2 య ఖు నాన్‌ నలా కాలకననానావాా నాలాల కనామినాడనాణట కన్యా యాలో క్‌ షో అః (63 ఠా నో వ.

26% పరికరముల కౌొన.గోలుకు ఉపాధ్యాయుల ఉపయోగార్థము ఈ కింద అ్మడసు లీయబడినవి కశ్‌|!8 హార్లొలాల్‌ అండ్‌ సన్స్‌ వోర్టాలాల్‌ రోడ్డు అంవాల (హర్యాన) 2) షక|క ఓరియంటల్‌ ఫైన్సు ఏపరేటన్‌ వర్క్‌షాప్‌ అంబాల (హర్యాను లి వేడీ[8 మాన్స్‌ఫీల్డ్‌ ఆయిల్‌ గ్యాన్‌ కో లిమిబెడ్‌ జి పి ఓ పెం 10 194 కలకత్తా-] శ) కె[6 కాలిన్స్‌ వర్క్‌, లిమిటెడ్‌ వారణాసి ఊత్తర్మపదేక్‌ 5 ల వ00 5008౫700 6౦14? శత4ఉంటమగాతనాతనక త వరా 4! ఉదాహరణలు ౦414 08) పొందిన తదుపరీ ఉపాథ్యాయుడు నమర్థభకల బ్యాహార సంస్థలను ఎరపిక శేస్తుకానవలయున. (ప్రతి వస్తువు ఖరీదు స్వభావము (సట్‌ తెలింకొనిన పిదప మంచి పరికరములు తక్కువ. ఖరీదులో. లభించు వార్రారస్తుల వద్ద కొనవలయును దగ్గరలోచన్న వ్యాపార సంస్థలతో ఫర్షిచరపఘు కసిగ్రైచుకొని ఉపాధ్యాయుడే... వెళ్ళి పరికరములు చంఖకవేసుకొని తనమ్యుందు పౌల్సెలు (నజ) కట్టించుకొనుట ఏంతయో లాభకరము గా పరికరములను పొండినఎదప పార్సెలు (క8థఫ్య ను జ్యాగత్తగా తెరచి పంబఎన జాబితాతో సరిచూచి [కమ పదతిలో సాక రిజీసర్‌ | వళంయయిల్య 3 6)నందు న్‌ థె య! టే (ల [వాయవలెను పరికరములు భదపరచుట 54052826 0% పం 290252 ౪5 ఉపాధ్యాయుడు పరికరములనుజ్నాగ త్తగాభ్యదపరచనలయును సరిగాజ్య్మాగత్త పరచనిచో గాజాపరికరములు పగులవచ్చును ఇతరపాఠ్య భాగములు (0 సేం1

289

వల )60౪ తో పోల్చినట్టయితే విజ్ఞానాత్ర పరికరముల భ్మదపరచు విధానము చాల ముఖ్యమైనడి నిత్యావసర వస్తువులు మరియు పంకరములు ఉవాఖ్యాయునకు విద్యార్థు లకు (పయోగశాలయందు త్వరితముగా లభించూనట్టు అమర్చవలయును

పరికరములను అమద్భుటకు వివిధవిఠానములను అవలంవీంవదరు అకత్‌ (్రమములోకాని ఫార్యాంశ (శమములో (500)60 664 ఇ86) కాని ఫరికరమ్తులను [(పయోగళాలయయంధథు అమర్చవలయును రసాయినిక పధార్థములనమ- అవత్షర్మశము ములో అమద్చుట | శేయస్కరము గాజులోవోపు పరికరములను ఒకదాని ఫక్కన ఒకటి అమర్చకూడదు లిట్మన్‌ [దావణము మ35 వం 0%) ఫ్యెరన్‌ సల్ఫేటు (దొవణము (600008 న్‌ ౧02 650 ౪ ౦9అమ్మోనియా [బానణము(తీ[య౦9 & న్‌0 24 01) చేరియంనై, టేటు[దావణము(లె॥ ౪0 2 92 880 20%) మెదలగు రసా యినిక [దావణములు మెగ్నీ షియంఅక్షైడ్‌ (ఏజ38265 29 ౧౫640) జింకు (224) రొగి (609869) మరియు పొటాషియం క్లోరైడ్‌ (వం 185 మ 01076 మొద లగు రసాయనిక పదార్థమ.లు 8 బొన్సుల పరిమాణము గల సీసా (49 నీ లలో నింపి (0992 56 ₹€) నందు అమర్చవలెను ఖరిదైన మరియు భమాదకరమైన రసాయినిక పదార్థములు ఉదా పాదరసము భాస్వరము (వైసంఖ్రుమేం॥089) సోడియం (501 ఇమ్రలను చొక్కు (6౪9 ఫీం816) నందుంచి తాళము వేయ వలయును కాగితపు ముక్కలపై రసాయిణక పదార్థముల పేర్ణ న్యువాణ ఆయా రసా యినిక పదార్థపు సీసాలకు అతికించవలయును

విద్యార్థులు సయోగించు పరికరమీలు మరియ రసాయినిక పద్దార్థములను భ్యదపరచుటకు కొన్ని ఆల్రైరాలను కేటాయించవలెను పరికరము అక్షర [కమముల్‌ అమర్చవలెను ఆయా అక్షరములను ఆయా అథ్హ్మైరా షేల్‌ ఏ (12% 8వ నసీం క్‌న కతికించ వలయును ఆయా అల్హైరా యందుంచబడిన పరికరముల పేర్లను చాద్టపై (వాన అల్ఫ్మైరాప బయట తగిలించవలెను

ఉపాధ్యాయుడు ఉపయోగించు పరికరములను (పదర్శన బలి (లయం. 8 [84 09 €29 6)కు దగ్గరలోనున్న ఆ లైరానందు అమర్చవనలెను పరికరముల నిళ్వహణకు తీసుకోవలసిన జాగత్తలు

వీక్‌ 37)

2900 పరికరములను పరిష్యభముగా నంచవలయును ఉపయోగించబడిన వస్తు వులను శుభపరచకముందె తిరిగి వాని యఖ స్థానము నందుంచరాదు ఉధా వీకరు పరీక్షనాశిక మరియు వివిధ గాజు పరికరములు ల గాజు పరికరములు ష్యభము చేయటకు సబ్ను వేడిజార (దావణము (10) 2121 50 ఇ. 0809) మిధిలెచెడ్‌ న్బరిట్‌ (&0 64866 పెం1188 ఇయ) ఉప థయోగించవలయును 8) ఇనుప వస్తువులక నల్సిరంగు పెయింటు లేక అల్యూమినియం పెయింటు వేయవలెను లోహపు వస్తువులను వారమునకొక పర్యాయము నూనెగుడ్జతో తుడిచినచో తుప్పు పట్టకుండును ఇ శ్తడి వస్తువులను బాసో (3౯2880) తో స్మృభము చేయవలెను 4) కొయ్య వస్తువులను బృరిట్‌తొ మెరుగు (౨0 కు పెట్టి కొంతసేపు ఎండయందుంచవలెను 5 అమ్లమ.వలన జరుగు చర్యనుండి కాపాడుటకు (పయోగళకాల బల్బలపై మైనపుపొర పూయించవలయును గ్త్‌ రే సింకులను ($110) భృభముగా నుంచవలెను ఎంకులను శ్ముభముచేయ వ్లిధానమును ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థలకు బోధించవలయును విమ్‌ (మును సింకులను శుభము చేయుటకు ఉపయోగించవచ్చును గ) గ్దాన్‌ స్టాపర్‌ (౮ 28 9029653) మరియుకార్కొ. (౮0518) లను పరికర ములనుండి వేరుచేయవచ్చును కనుక ఆయా భాగములను రబ్బరుబాండ్‌ లేక రాగితీగ లతో ఆయా పరికరములకు కలిపి యుంచవలయును 8) సరిగా పనిచేయని పరికరములను ఉపాధ్యాయుడు బాగుచేయవలెను పరికరవుల రికార్డులు పెంం0168 0 6 ఉవింిడిడి033) పరికరములను పొందిన తదుపరి వానిని పరీక్ష చేసి రికారు (మం 016) నందు [వాయవలయును. పారళాలయందు వివిధ రకముల రికార్డు లుండవలయను మ!

291 ) పగలని పరికరముల సిలువను (వాయు రికార్డు (మోంలం ెంక్ర5ం:ల 0౯

202 0208మే 6 &౯ 6 ఆ) కాక్వతముగ నిలువయుండు. సరికరముల జాబితాను (వాయటకు ఉపయోగపడును

2౯ కొయ్య మరియు లోహపు వస్తువులు

౨) పగులు పరికరముల నితవకు [బాయీరోొర్దు (5 00 1683 6౯ నే ఫి22డమ239 6 2౯ ౦68 పగులు పరికరముల పేర్లు [వాయుటకు తోడ్పడును ఉదా బీకరు, ధర్మామీటరు పరీక్షనాశీక గొనాంగ్‌ న స్టోటో మీటరు గరాటు మొద అగునవి

లొ వినియోగపడు వస్తువులను (వ్రాయపట్టీ 51009 ౯68 & 6 క₹07 6002082- మ80 68 ౦69) - వివిధరసాయనిక పదార్థముల పే ర్లు ఇందు పొందుపరచ నలయును

ఉదా కాపర్‌ సల్చేట్‌ (౮౦౧౫౫ 8౫ వేడ 6) మెగ్నిషియంతీగ (వడ్‌ండంంకి మయ ఇ ౯6) నల్చూరిక్‌ ఆమ్లము (వాయ? 9 20 శ మొదలగునవి

శ్ర) పరికతములను. కొనుగోలు చేయటకో ఉద్దేంబ్‌బడిన. రికొద్ధ (0566౯ £8్వ 8 6) పరికరములు కొనుగోలుకు పంబ ఉ త్రడువులను ఈ పట్టియందు చేర్చ వలయును ఇందు ఉ తరువుసంఖ్య తారీఖు వ్యాపార సంస్థ చేర్ర కానలణన వస్తువు శేరు పొండిన వస్తువుల పేళ్ణ వస్తువుల ఖనీదు పొందుపరుపబడి యుండును

5 అవసరములను చూపు రికార్డు (2604 శమం వెంకి 3460) [ప్రయోగము చేయనప్పుడు కొన్నిపదార్థములు పరికరములు. లేవని ఉపాధ్యాయునికి తలంపుకు వచ్చును ఆ సమయంలోనే అవసరముఅను చూపు పట్టేయందు (వాసుకొనినయెడల వస్తువులకొరకు ఆర్డరు (02697) ఇచ్చునప్పుడు మర్చిపోకుండ యుంచుటికు తోడ్పడును

6 మైన్స్‌క్ల్లట్‌ పట్టి (34001 మంక్ర 302 [02 వంలంం 6౪0) పారళాల యంధు సైన్ఫుక్టల్‌ను నిర్వహించుచున్న యెడల సైన్సుక్లబ్‌ పట్టికూడా యుండవల యును విద్యార్థులు తయారుచేఎన నమూనాలు చార్జులు మరియు వాజీనిర్వహించిన పనులను ఇంద్మునాయవలెను

292 వివిధ ౨ల్వ పట్టిలను ఉపయోగించ్చ పద్ధతి (0% 0 96 6 కలాల 5 0థయే్యం్ర్‌ 8 లీ రికార్డు పుటములకు సంఖ్యల నివ్వవలయును 2 అట్టషిద పారళాలపేరు నిలవపట్టీ' పేరు సంపుటముల సంఖ్య మొ త్తం పుటల సంఖ్య మొదలు పెట్టిన రోజు మరియు మూ వేఎనరోజు [వాయవలయును 8 రికార్డును వివిధ భాగములుగా విభజింవవలయుకు ఉ అవర [కమములో వివిధ భాగములను పొందువరచవలయుకు 5 రికార్టులోని మొదటిరెండ లేక మూడ. పేజీలు చూచనపట్టి తయారు చేయు (కు కేటాయించవలయును లో 6 పగిలిపోయిన వస్తువుల జాబితాను నిలవయుంచు పట్టీలో వుంచబడిన గడీ రం మిష నందు మ్యాతమే వాయవలయును (పథమ చికిత్సకు ఉపయోగించు సేటిక 25 26 00% (ప్రమాదము సంభవించినప్పుడ వైద్యుడు వచ్చులోపల ఇచ్చు. చికిత్సను (ప్రధమ చికిత్స అందరు విద్యార్థు 1పయోగళాలయందు సౌమాన్యముగ జే (ప్రవాదములకు గృరియగుచుందురు. కనుక ఆత్యవసర_ పరిబ్ధతులలో (ప్రమా చృములన్రుండి వారించుటకు ఇడి యెంతయో సహకరించును కనుక పేటికకు కాళమును మీ నా వేసి తాళముచెవిని పేటికకు తీగసవాయముతో కట్టవలయును ఈ 'పేటికకు జన జ యమో ఎరుపురంగులో [క్రాన్‌ (0602) గద్త చేయవలయును. పేటిక. పరిమాణము వీ ౩9 గరి వుండవలయను (ప్రధమ చికిత్స పేటకయందు ఈ (కిండి మందుల నుంచవనలయును 1 ఎడహణవ్‌ స్తాస్థరి (ఊీరషేం 7వ ల ౭) భాన్‌ డేజీలు (8220280)

293 8) దూడి (60402 ₹700) శ్రీ (డెస్సింగ్‌ న (30౯6592223) 5్‌ ఐ (డాపర్‌ (30 నే, 6) ఐ బాత్‌ (56 9141) గా పట్టుకారు (౦౯069) 8) మెడికేటెడ్‌ గాజ్‌ (ఏ46కీ 08166 ్రడజ2ల) 9) పిన్నులు (585606 2 వీ, 10) కళ్రైర ె సర్జికల్‌ లింట్స్‌ (వొ2కక్రై04 ౬ క్రి

1. కిడ్చుగుటకు ఉపయోగించు సీసా (₹81 ఠ06110 0 654 66 చ24ంన) ఠి టానిక్‌ ఆమ్లము జుల్లీ (22 0 20 తఎం 3౫) 4ఉ) సల్ఫోనమైడ్‌ (క్రీమ్‌ [వజ వమ89800 రేరి 0౯610) గ్‌) వ్యాజాలై న్‌ ("450 జీ,
2. ఆవనానె (వెడ్‌2842౯6ే 0 )
3. ఉప (౮02202 8 శ్రి 8 సోడియం బై కార్బనేటు (నొండే బు కి 082౯002216) రి ఆముదము నూనె (02854027 0 ౨0) గ్జి శదిన్‌ (6 9709౯ 6) ౨) మిల్క్‌ ఆఫ్‌ మెగ్నిషియా త క్‌ -తెడీడప్రంర1డ)
4. బోరిక్‌ ఆమ్హుము (కై0£ ౮ 26 శ్రి వళ టించర్‌ ఐయోడిన్‌ (గ 2002౯0 08 26)
5. సిల్వర్‌ నైట్రేట్‌ (వ ₹01 ౨ 6౯840) వల్‌) ఎబఎటిక్‌ ఆన్హుము (ఉం6+ 620 శ్ర
6. డె్బూల్‌ (0040 ?)

రై94 (ప్రమాదముఅను వాని తరుళోహియములను' ఒక పట్టి తయారుచేణ. (పధను చికిత్స పేటికకు అంటించవలయును అవి ఈ [కిండి విధముగా సూచించబడినడి అనుముల వలన కలుగు కాల్పులు కాలిన _పదేశమును సీటిళో తదుపరి సోడియం వై కార్బొనేట్‌ లేక బోరాక్స్‌ [దావణముతో కడిగి వ్యాజలైన్‌ పూయవలయును ఇాఠములవలన కలుగు కాల్పులు కాలిన పదేశమాము మొదట నీటితోకడిగి తదుపరి సజల ఎసిటిక్‌ అముము లేక నిమ్మరసముతో కడిగి వ్యాజులైను పూయవలెను భాస్వరము వలన కలుగు కొల్చులు కాలిన భాగమను సీబియందుంచ వలయును తరువాత బల్వర్‌ నై త్రిట్‌ (దావణమునందు దూదిని ముంచి ఆయా భాగములను కప్పవలయును తదుపరి వ్యానొ లైన్‌ పూయవళిను విష పదార్థములు విషపదార్థము వలన (పమాదము సంభనించినచో ఈ [కండి విధములయన (పథమచికిత్సనిచ్చి వైద్యునికి చూఎంచవలయును ఎ) వాయువు రోగిని (పయాగకాఅనుండి శ్రీం పరిజ్మభమైన గాలి యందుంచి. వేడికాఫీ లేక టీ పాసీయముల సీయవలయును క్లోరన్‌వాయువు అయినచో మెధిలెబెడ్‌. బృరిట్‌ లేక అమ్మోనియాను వాసనచూఎంచవలయును నొటినీ.సోడియం వైకార్భనేటు దావణముతో కడుగవలయ్లను పా బి తినివేయ విషపహోర్థమీలు (0050౩ 76 ౨0 019) దీనివలన [ప్రమాదము సంథవింనచో గ్రోగక్ర (గుడ్డు యొక్క తెల్లసొన గంజి లేక బ్యార్గి నీటిని ఇవ్వవలెను న న ణ) తినివేయని విషపదార్థములు (గం టాం ళం పెం 8015) వీనివలన (పమాదము సంభవించినచో ఒక ఇందా. ఉప్పును ఒకగ్గాను వేడి నీటియందు కరిగించి యిచ్చినచో వాంతులు అవను

295 ఆమ్లములు వారియు క్ష్రారములు

ఎ) గాఢ అమ్హములు

గాఢ ప్యాడోం క్లోరిక్‌ అముము సల్ఫ్యూరిక్‌ ఆమ్లము లేక న తికొమ్హము తాగి నచో వెంటనే ఉమ్మివేయించి నోటినినీటితో కడుగవలెను తదుపరి మిల్క్‌. ఆఫ్‌ మెగ్నీ షియా లేక 5% సోడియం వైకార్చొనేటు (దావణమును (త్రాగించవలయును బి గాఢ జారమలు

గాఢ సోడియం హైడాక్సైడ్‌ ఫొటాషియం హెడాక్సైడ్‌ లేక అమ్మో నియం హైడాక్రైడు తాగినచో వెంటనే ఉమ్మివేయించి నోటిని నీటితో కడుగవల యును తదుపరి సజల టార్‌టారిక్‌ ఆఅన్టము లేక నిమ్మరసమును [తాగ ంచవలెను సి కంటియందు అన్హుము

కంటిని కడుగు సీసొ (17208 50 €6 సవోాయముతోగాని లేక ముఖమును నీటియందు ముంచి కంటిని అనేక పర్యాయములు తెరిసించుచు మరియు మూయిం చుచూ వుండవలయును తదుపరి సజల సోడియం జై కార్బనేటు దావణమును వైన చెప్పిన విధముగా ఉపయోగించవలయును ఆముదముచుక్కను కంటియందు వేసిన వాధానివారణ కొంత వ్మిశాంతి లభించును డి) కంటియందు ఇారము

కంటియందు ఇారము పడినచో అమ్హమునకు వల్లే జాగత్తలు తీసికోనవల యును కాని జారమునకు బదులు సజల బొరాసిక్‌ అన్లుమును ఉపయ్రాగించవలయును అగ్ని

ఎ) గుడ్డలు అంటుకొనినచో విద్యార్థిని మందమైన గడ్డయందు గట్టిగా చుట్ట వలయును

బి) విల్ణింగునకు నిప్పు ఆంటుకౌనినపో ద్వారములు మరియు కిటికీలు మూయ వలయును వెంటనే నిప్పనార్పు యంతముకొరక్తు దగ్గరున్న ఫోను ద్వారా వర్త మానము పంపవలయును

00౮9512103

1. ఉపన్యాస _పయోగళాలగడిని మొట్టమొదట 1పషోపెట్టినదెవర్టు

2. ఉపన్యాస పయోగళాలగచి మరియు ఐహాళార్థక (పయోగళాలగతిక్‌ గల తేడా ఏమి

296 త్ర ఏదైన ఒక్కగామములో జీవశాస్త్ర (వమయోగళాల నిర్మించదలచినపుడ నీవు ఏఏ విషయములను దృష్టి యందుంచు కౌంవవు శి (కొత్తగ నిర్మించిన _పయోగకాలలకు వస్తువులను కొనుగోలు చేయటక మనసు నందుంచుకొను విషయములను పేర్కొనుము 5) చివిథ పగ్గికరములు చాలకాలము మన్నుటకు సీవు తీసుకొను జ్యాగ్యత్త్ర లేవి 6 (వథమచికిత్స అనగానేమి (_పధమచికిత్స పేటిక యందుంఛడగినీ మందులు మరియు వస్తువులను పేర్కొనుము గ కాండము లేక ఆకుచ్ళేదనము తీసుకొను సమయములో ఏదైనా భాగము తెగిన నీవు యిచ్చు (ప్రధమ చికిత్సను వివరింపుము క్‌ స్టాకు రిజిస్టరు నమూనాను తెలుఎుమ 9) రెండు స్టాకు రిజిష్టర్ల పేర్ణను ఐటి (పాముఖ్యష ను తెలుపుము 10). క్రొరిన్‌ వాయువు పీల్చుటవలన స్కృతి కోల్పోయిన. వారికి ీన్త యిచ్చు పథమ చికిత్స ఏది ) _రసాయినిక పదార్థములు మరియు పరికరములను. అమర్చుటయండ్ర సధ ఏఏ పద్దతులను అవఇంవించెదవు 12). స్టానల్‌ కటింగును ఎట్టు తయారు చేయదువు లి హెర్‌ బటేరియంను చాంకాలం మన్నునట్లు చేయిటకు నీవు తీనుకొన జ్యాగ జ్రలేవి ? ఓ) విజ్ఞానఃాస్త్ర పేటికల (536268 1 9) వలన ఉపయోగము లేవీ ళు సూచన కార్డుల వలన ఉపయోగమేమి 6) నూతనముగా ఒం భౌతికళాస్త ! రసాయనికళాస్త్ర పయోగళాల (ప్రారంభించుటకు ఏఏ అంశములను దృష్టియంచుంచుకొనవలిను "౧ భౌతికళాస్త్ర రసాయనికశా స్త్ర పయోగళాలలకు గల ముఖ్యమైన లే ములను (వాయము

అధ్యాయము | (4 బోధనోపకరణములు ఇ4ఉలక ఆ శన (గీకులు రోమనులు వారియొక్క ఆలోచనలను మరియు విషయవివరణను మాటలు బొమ్మలు మరియు గురులద్వారా అందించెడివారు. 7వ శతాబ్ధకాలములో పుస్తకములపు మరియ నమూనాలకు అత్యంత (_పాధాన్య మివ్వణడినది రూసో కంళు 62ఖ) అనే విద్యావేత్త విద్యాబోధనయందు ఎకు _వ పదసము దాయమును ఉపయోగించు టయందు వ్యతిరేకభావమును చూపెను విద్వాటోధనయందు విద్యార్థియొక్క- శారీరక మానసిక (ప్రవృత్తులను మరియ. అతిని నావరించియన్న సామాజిక సాంఘిక అర్థిక పరిస్ధతులను దృష్టియందుంచు. కొనవలినని వారు [పటో ధించెను (ఫోబెల్‌ (౯౦698 ) అనే విద్యావే త్తకూడ వాల బాలికలు తమచుట్టు ఉన్న వానినుండి తమంతట తాము నేర్చుకొనవలెననిరి మాంటిసోరి (ఫేశ౦3 65307 ) విధానమునందుకూడా విద్యార్థులు వారంతట వారు చేసుకొనుచు అభ్యసించవలెను మాంటిసోరి విద్యాబోధనాఖ్యాసము నందు జ్ఞానేర్యదియములకు ఎక్కువ (ప్రాధాన్తత నిచ్చినారు పిల్ల వాడు పుట్టినది మొదలు జ్ఞానేం్యదియముల నవాయముతోనే అభ్యసన జరుపును అభ్యసనమందు చుంచు (పేకణవ న న్లానంఎఎ 560546 0%) ఏర్చషమను తదుపరీ ఈ జ్ఞానము అర్థవంతమగును ఈ జొానము మరియు అర్జము కలిఎవ (వ్యకియనే (వత్యషము (26౯ ఆల 0) అందుడు ఒక వస్తువునిళూర్చి సంవేదనలు అర్జమగుఎవలన ఒక్‌ వస్తువునిగూర్చి అర్జవంతమైన పటము శిశువులో ఏర్పడుతుంది దేనినే వత భిజ్ఞ 106వ అందురు ఈ (పత్యభిజ్జ వలన భావనలు (601-ల9ట్సు ఏర్పడతాయి భావన అనేది వస్తువుల గూర్చి ఏర్పడిన అనేక ,_పత్యభిజ్జుల మధ్య ఉన్న శీదాల పోలికలు తెలుసుకొని ఆ వస్తువుల సమూవాం గురించి కొన్ని ముఖ్య లక్షణాలను వర్పరచుకొన్నప్పుడు రూపొందుతుండి. కినుక బోధనోపకరణముల యొత _ [పాధాన్యతనెంతయిన ఉన్నదని విశదమగుచున్నడి ఒక ఉపాధ్యాయుడు తరగతికి వెశె ను కార్బన్‌ ద్వి ఆమ్లజని మంటలను ఆప్పును అను దర్శమును ఉపన్యాస పద్ధతిద్వారా బోధించెను. కనుక (సత్యాను మకా 38)

298 భవము కల్గలేదు.. కనుక జ్ఞానము అమూ ర్రదళయందుండెను. మరియొక ఊపొకోక్ట యుడు తరగతి గదికివచ్చి కార్బన్‌ డ్వి ఆమ్లజని వాయువుగల పరీఇానాశికను తీసు కొని వెలుగుతున్న ఆగ్గిపుల్లను దానియందుంచుళు .. నేనేమి చేతిని అని న్‌ గెను బోవెలుగతున్న అఆగ్గిపుల్సను పరీక్షనాశిక యందుంచితిరి అని సమార్‌్‌ మిచ్చిరి “పెట్టిన తరువాత ఏట జరిగ ” అని పళ్నించగా “వెలుగ్రుత్తున్లు అగ్గిపుల్ణ ఆరిపోయెను అని సమాధానమిచ్చిరి కనుక వాంజ్ఞానము అమ్లాశ్రదకో నుండి మూ ర్తదళకు వచ్చినడి కనుక ఈ చిన్నపయోగముద్వార ఉపకరణమితి యొక్క [ప్రాముఖ్యత విశదమగుచున్నది ఇవి ఉపాధ్యాయునికి ఉద్దేశ్యము మరియే లక్ష్యములు సాధించుటకు విద్యార్థులకు విజ్ఞానకాస్తాాభ్యాసనమునకు ఏ విధమాగ తోడ్పడుచున్నదీ తిలుసుకొందుము బోధనోపకరణములు సామాన్యముగా శవ దృళ్య పరికరమాల రూపములో. నుండును. శ్రవ్య. దృళ్య పరికరములకు ఇండ్రియములను పెంపొందించు. జ్ఞాన పరికరములని కూడ అందురు జోధనోవకరణములను స్తూలరూపముగల నిదర నముగను బోధనసఫలము చేయుటకును విద్యార్థుల యందో సక్తిని కల్లేంచుటకును ఉపయోగింతురు వివిధ ప కరములు టోధనకు అభష్థోనము -నకు ఉపకరణములుగా ఉపయోగించుటవలన పాఠ్యాంశబోధనా ిద్యార్థల) భ్యోస మునకు ఆధారముగా నున్నవి చైనావారి సామెత “ఒకసారి చూచుట వెయ్యి పరక్టి యములు వినుటకు సమానము _ (శ్రవ్య దృళ్య పరికరముల (పాముఖ్యమును ధవ 'పరచుచున్నడి ఆస్టెన్‌ (0 69) పలలైంం ౪6 2 మురేంళఖ8 మే తో ఆళ్యసనము మూడుపద్ధతులద్వారా జరుగునని నిర్జేశించెను అవి. ]) (పత్యజానుభవము (౨) 60 326 6206) వాస్తవమైన పరికరములను చూఎ బోధించుట ఉదా (పకృతి ఎడద్ధమైన జంతువృక్షజాలములు వ) అపత్యజానుభవము (1 0% ౦ఇ8 మొలా అంఠి ఉదా పెళ 6 వెంష౯64 నమూవాఎ (పడ? ప 2086 వంటో మొ॥ లి నోటపలికెటే' ఇత్లూటలకో మ్ముడింపబడిన మాటలతో బోధనాభ్య్టస కొనసాగించుట

299 లో జార్ళీ ఆవ్యదృశ్య పరికరనుల _పాముఖ్యత మరియు ఉపయోగములు

క్షే (ళవ్యదృళ్య పదికరముళలు విద్యార్థులకు విద్యయందు ఆస క్రిని (ల్‌్గను కలిగించుటకు తోడ్పడును

2 పిటిద్వారా తక్కువ కాలములో విద్యార్థులు మిక్కిలి నులభముగా పార్యాంగములను _గహించగలరు కాస్రుజ్జులు తమః [(పయోగములద్వారా [శ్రవ్య దృళ్య పకికరనులు వినియోగించి పొండిన విజ్ఞానము బాలా కాలము వరకు విద్యార్థుల మనస్సున స్థిరముగా ఉండును

తి వీనిద్వారా విద్యాళ్చులు న నిర్హష్ష వస్తువులు సజీవముఖలైన జంతు వృక్షము లను (ఏ960 26928) _పతయోగములు చూచుట చేయట వరికరములను విని యోగించుటద్వారా [పత్యజానుభవమును పొందుదురు"

4 విషయవివరణము (మ€002€ 09) ముఖ్యనూ తములు సిద్ధాంతములు యదార్హములు (0200) భావనలు మరియు ఏ విధమైన సమాచారము అయినను వీనిద్వారా తేఎతెల్లమగును క్లిష్టమైన అంశములను సుల భముగా అవగావాన చేనుకొనుటకు [శవ్యడృళ్య పరికరములు జాగో ఉపయోగించును

5 ఒకే పద్ధతివలన కలుగు విసుగు పోగొట్టి తరగతిగడిలోని వాతావరణములో కొంత మార్చు కల్లించుటకు ఇవి ఉపయోగపడును

ఉదా. విల్మొ విల్మొస్ట్రివ్‌ సైడ్‌ (8 రేం) మొదలగునవి ఉపన్యాస పద్ధతితో

పాటు ఉపయోగించిన యెడల విద్యార్థులు విసుగుజెందక వినోదముగ విషయ్యగహణ చేయుటకు తోడ్బడును

6 వీనిద్వారా ఉపాధ్యాయ విద్యార్దులమథ్య 'స్నేహసంబంధములు “పెరుగును బొమ్మలు నమూనాలు విజ్ఞాన [పదర్శనళాలలను చూపునపుడు ఉపాధ్యాయుడు. నిజమైన స్నేహితుడుగను మార్దదర్శకుడుగను (6౪ 68) మెలగవలెను

7 (న్య దృళ్య పరికరములు విద్యార్థులయంద్దుక్ష[కమబ్లద్ధమైన యజార్థామై ఆలోచనను పెంపొండించును

300 8 పీనిద్వారా విద్యార్థలయందు విజ్ఞానవైఖరి పెళుగును మరియు శాశ్తీయ విధానము (వ్‌ంఠ2 [0 కెశంషేంకే) నందు శిక్షణ లభించును $ ఒకేపపూ యము చా౮ామంది విద్యార్థులకు (శవ్యదృళ్య పరికరముల నుపయోగించి బోధించవచ్చును ఉదా ఎఎడియాస్కోప్‌ మ్యాజిక్‌ లాంతరు మొవి 0 స్వయముగా చేబ నేర్చుకొనుట విద్యార్థల మనస్తక్వాను గుణమైన (క్రియ కనుకనివి యీ [(కియకు తోడ్పడుచు ఎద్యార్జుుయందలి విజ్ఞానతృన్ణను పరికర ప ప తీసు (శవ్యదృశ్య వుల నుపయోగించునపుడు కోవలసిన జ్యాగ్రత్తలు బోధనోపకరణములను సందర్భోచితము”ా ఉపయోగించవలెను ఓ (శ్రవ్య దృళ్య పరికరములను విద్యార్ధుల తెలివితేటలు వయసు పూర్‌ జ్ఞానమ.నుబట్టి ఉపయోగించవలయుకు $ ఈ పరికరములు వినోదమునకు పనికివచ్చు వస్తువులను భావన రానీయ కూడదు విద్యార్థులను పనినుండి ఆలోచనలనుండి వైదొలగించుట వీని ఉద్దేశ్యముకాదు వినోదముతో విద్యగరపుట అర్జసహితమైన ఆలోచనను పెంపొండించుట ఉత్సాహపూరితమైన. పరిని చేపట్టుట “బని మ ఖ్యొద్దే శ్యములు గా అ శీ (పకృతిబద్ధమైన న్‌ 060 [లుకు మొదట పాధాన్యత ఇవ్వవలెను దీని తే నుపయోగించుకొని విద్యాబొధన చేయవలెను నమూనాలు దొరకనియెడల బొమ్మలు చార్జులు మోడల్స్‌ సైడ్స్‌ సె. వానిని ఉపయోగించవలేన. పకృతిఎద్ధమైన ఏ6 ౧609 చారల నమూనాలు 'సైడ్సు ఫ్టానల్‌ ణు తై బల్లి లభించనియెడల ఉపన్మాసపగ్ధతిలో విద్యాబోధన _ చేయవలినూ కెనపటికళము.. పరికరములద్వారా (పత్యఇానుభవమున. రెండవరకము పరికరముపిద్థ్యాళాణల పత్యకానుభవమును' పొందెదరు. వీనిలో (పత్యతాను భవమును విదాళరులక్ను కలిగిందట 'శేయస్క్యారము గ. "

301

5 తప్పులు లేకుండ సులభముగా అర్ధము చేసుకోను పదజాలమును భాషను ఉపయోగించి టోధనచేయవలెను

6 బోధనోపకరణములు ఇచ్చితమైనవిగను సరియైనివిగను వా స్తవమైనవి గను ఉండవలెను ఆ

ఉదా నమూనాలు ఉపయోగించిన యెడల + వాన్తవమునకు [(పక్యామ్నాయ

ముగ ఉండవలెను 1 ఖచ్చితమైన రంగును వినియోగించవలెను ఊదా విత్తనమురంగు ఎరుపు అయినచో ఎరుపు రంగునే వినియోగించ వలెను

8 ఉపాధ్యాయుడు. పరికరముల నుపయోగించుఎకు ముందు సరియైన నైపుణ్యము. శి=ఐణ పొందవలెను కొన్ని వరికరములను సులభముగా వినియోగించ లేము

ఉదా ఫిల్మ్‌ (స్టిప్‌ (పౌజక్టరు 16 వశ వశ _పొజక్టర్‌ హ్లోనల్‌ ఖాస్‌

9 జోధనోపకరణముల నుపయోగించుటకు ముందు ఆలోచించి ఎందుకు, ఎప్పుడు వేనిుపయోగంచవలెనో నిర్ణయించుకొనవలెన. ఇందుకుగాను సరియైన [పణా శికన తయారుచేయవలెను

0 శవ్యదృశ్య పరికరముల సవాయముతో బోధన గరిపిన-తదుపరి యింటి పని (10 0% ఇ... 2౯09౯29506) ని ఇవ్వవలెను ఈ పనిని కల్పించినచో విద్యా ర్ధలు తాము నేర్చుకొనిన విషయమును సంపూర్ణముగా అవగాహన చేసుకొందురు 1 బుతువులను వాతావరణమును అనుసరించి (పయోగములు చేయవలెను ఉదా కిరణజన్య సంయోగ[కియ వాష్ఫోత్యేక [ప్రయోగములు చోథనోపకరణములు-రకములు

బోధనో పకరణములను 5 రకములుగా విభజింపవచ్చును అవి

ఉ& దృళ్యపరికరములు 3౩ (శవ్వపరికరముల 1౨ కృత్యపరికరములు 1వ స్కృతిపరికరములు

30% ఎ దృశ్య పరికరములు నల్పబల్హ క చార్జులా (౨2 [29 8 నమూనాలు *€ ష్టానల్‌ (గాఫ్స్‌ లాలా ట్‌ ణి క బులిటిన్‌ బోర్టు మొదలైనవి వ వె 101 వతెండంరే నల్లబల్ల (324: 3026) నల్లబల్ల తరగతి గడిలో అతి ముఖ్యప్మాత వహించు చున్నడి ఉపాధ్యాయ నకు అత్యవసరమైన జోధనోపకరణముగ ఉపయోగించుచున్నడి నల్ల బిల్లలనేకరక ములు ఆవి... గోడ బల్లలు £ కం 67 601969 8 98068 00౬565 0 6 008966 నుపయోగించినయొడల ఇ టివద్దనే బొమ్మలు గీయవచ్చును క 186రే సేం276ే9 రెండు వైపుల _(వాయుటకు అనుకూలముగా ఉండును రంగు దృష్టా తాస్త్రజ్ఞులు వివిధ రంగుబల్లలమై. వివిధరంగు సుద్దముక్కలతో చేఎన (ప్రయోగ ఫలితముగ నల్లదిల్హ తెల్ల సుద్దముక్కకు మొదటి (ప్రాముఖ్యతను ఆకుపచ్చబల్ల పసుపు సుద్ధ ముక్కుకు రెండవస్థానము నిచ్చిరి నల్బబల్బృపొడవు పరిమాణము 5 ౫౬8 వుండ వలెను వేడికకు నల్లబల్బయొక్క- [కింది అంచులకు మధ్య ఉ ఉండవలెను నల్ల బల్ల నుపయోగించుటకు ముందు పరిశుభముగా ఉంచవలెను 2 నల్జి బల్బియందు కొంతభాగమును చిత్తుపనికి కొంతభాగమును బొమ్మలను గీయుటకు కొంతధాగమును ముభ్యాంశములను (వాయుటకు కేటాయించవలిను 8" నల్లిబిల్దపై (వానన అక్షరములు అందరు విశదముగాచదువుటకు వీల్తే నంత పెద్దవిగా నుండవలెను (పతి అక్షరము. ఒక అంగుళము. ఎత్తునకు తక్కువుగా నుండరాదు పా ఓ ఉపాధ్యాయుడు నల్హబల్స మై తప్పులు (వాయకూడదు ఒకవేళ (వ్రాసిన యెకల ఉపాధ్యాయుడు 'తనకీతటి తాను తప్పుచూపక విద్యార్థులని చూపమని అడగ వలిను ఈ విధముగా చేసినచో తప్పులు సవరించుటయందు. శిక్షణ ఇవ్వవచ్చుకు ర్‌ త్రల్ల సల్ల పైళక్రాయాననడు అప్పుడప్పుడు. విద్యార్థులను గమనించుచుండ

303 6 నల్లబల్లపై [వాయనవుడు ఉపాధ్యాయుడు 45 కోణములో నిలుచుండిన [వాయుచున్న విషయమును గీయుచున్న వొమ్మలను విద్యార్థులు చూచుటకు. ఉపా ధ్యాయుడు విద్యార్ధులను పరికించుటకు వీలుగానుండును 7 సుద్దముక్క. పైభాగము మెరుపును కల్లియండవలెను సుద్దముక్కను చి కూ న! చి విరుగగొట్టి విరగిన కొనతో వోద్డుపై _[వాయవలెను 8 బొమ్మను బోర్డుపై గీయనపుడు' వివిధరంగుల సుద్దముక్క-లను వినియో గించిన వామ లోని వివిధ భాగములు తెలిుకొనుటకు వీలగును _పకృతిసిద్దమైన న్యంం మబుంలో వివిథధభాగమ.లు వయేరంగులలో ఉండునోబోద్దమై ఆయా బొమ్మల వివిధభాగములను గియునపుడు ఆయారంగుల నుపయోగించిన అవగాహనకు తోడ్పడును 9 నల్ల బల్ల 2 సారాంశము చిన్నదిగా ఊండవలెను ఉపాధ్యాయడు బోక్టుపై వేగముగ (వాయుటయందు గీయటయందు శిక్షణపొందవలెను ఉపయోగములు నల బల నుపయోగించినయడల విజ్ఞానశాస్త్రము నేర్చుకొనుటకు కావలణన న అభిరుచి ఆస క్తి కల్లించవచ్చును ౨ ముఖ్యస్మూతములు బొమ్మలను బోర్డుపై గీచి వివరించవచ్చును 8 విద్యాష్థలు బొమ్మలు లేక చ్మితములు గీయ విధానములను గమనించ న! వచ్చును 4 చిన్నవెన బొమ్మలను పెద్దవిగా నల్లి బల్లపై గిచి వివరించవచ్చును 5 తరగతిలోని వాతావరణములో. కొంత మార్చుతెచ్చుటకు తోడ్పడును దీనివలన ఒకే పద్ధతివలన కలుగు విసుగుష పోగొట్టవచ్చును వ్లానల్‌ (గౌఫ్‌ (వ 36 612801) ఫ్లానల్మగాఫ్‌నే స్టానల్‌బోర్జు అని లేక ఎఇల్దివోష్ట (6++94264) అని లు లు చై లు ఉ అందురు ప్లానల్‌ బోర్డు 8 ౫ & లేక 4 ౫ 8ఓ పరిమాణములో ఉండవలెను

వళి4 ఎవరికి కానలఎన పరిమాణములో వారు చేసుకొనవచ్చును స్టాన్‌ బోర్దును స్టోనల్‌ గుడ్డతో తయారుచేయుదురు ప్పానల్‌ గుద్ద చెక్కఘీదగాని కార్టబోర్టు మదగాని లాగి షెట్టి (డాయింగ్‌ పిన్నులను గుచ్చవలెను లేక హ్టైనల్‌ గుడ్డ రెండువైపులను. రెండు గురడని క్యరలకుచుటి నిల వుగ తగిలించవచ్చును ఈ అధమైన హ్లానల్‌ బోర్టను తయారుచేయుట సులభము ఫ్టానల్‌గడ్డ ఒకవైపు నునపుగన. రెండనవైపు గరకు గను ఉండును గరుకు వైపు తరగళివైపు ఉంచవలెను ముదురురంగు చ్నితములను (వదర్శించుటకు లేతరంగు ష్టానల్‌ బోర్డులను ఠతతరంగు చితములను (ప్రడర్శించుటకు ముదురురంగు ష్టానల్‌; బౌత్టలను వినియోగించుట మంచిది చ్మితములు లేక బొమ్మలను బాద్ధమీదగీచి చొమ్మలను మా తమే చాష్టనుండి క త్రిరించవలెను ఈదుపరి గధుకు కాగతను వడగతే వ206%) ను ముక్కలుగా. తుంచి హ్లైనల్‌ ముక్క- వేనుక భాగమున కచికించవలెను ఈ గరుకు కాగికము సవోయముతో స్టానల్‌ ముక్క-లను ఫ్లానల్‌ బోళ్టుపై (వదర్శించవచ్చును ష్లైనల్‌ బోక్టుపై ముందుగా తయారుచేసిన బొమ్మలను (వ్రాతబను (ప్రదర్శింప వచ్చును ఈబోర్డుపై తరగతి గడిలో అప్పటికప్పుడు (వాయుటకు గీయుటకు పేలు పడదు ఫ్లానల్‌ బోర్టై చూపు ముఠ్యలను తక్కువ స్థలములో. నిలున యుంఠతు కొనవమృను ఒకపర్మ్శాయమ. తయార్న చేసిన ఎన్ని. పర్యాయములై నను వినియా గెంచుకొానవచ్చును వా రం లు చార్టులు కెండురక*లు అవి తాత్కాలింమయినపి 2 కాళ్వతమయినవి తాత్కాలికమయినవషనగా కాగితముతో తయారు చేయటవలన చాలాకాలము మన్నవు శాశ్వతమయినవనగా చార్టు డో తయారుసయుటవలన చా౮ాకాలము మన్నును (సైంటిఫీక్‌ విజ్ఞానకాన్త్ర వస్తువులనమ్మువారే గూడ్కుడ్తీలర్సే చార్జుగుడ్డను అమ్మెదరు ఖాతాల్కిక వార్టులకన్న శాశ్వతచార్హలు తయారిలో ఇఖర్ముఎక్కుువ అందువలన; క్‌ బ్‌ ఏడా ప్తె భాళ్న్వత చార్టులను తయారుచేయనపుడు కొన్ని జ్యాగద్రలు తీసుళొనవలయను మ్యూజిక్‌ లాంటరన్‌ సహారుతుతో గాని ఏప్పిడి యాస్కోస్‌ సహాయముతో గాని బొమ్మదను చార్జుగడ్డమీడ (పౌజెక్టు (₹2060ళ్సీ చేసి పెన్సిల్‌ సవియముతో బొమ్మ

305 బాహ్యారేఖ న! షం) గిచి తదుపరి గోడనుండి చార్జు గుడ్డను తీ. వివిధరంగుల పం 266 వలయు తో బొమ్మలను గీయనలెను చార్జులు తరగతిగడిలో ఉండ వబసిన పరికరములలో ముఖ్యమైనవి శాళ్యత చార్జులను తయారుచేయనప్పుడు తీసుకోనవలనన లే త్తలు ఆ ) చిత్రమునకు వా స్థవమైన రంగులను ఉపయోగించవలెను వ చ్మితములు తగినంత పరిమాణమును కలిగి యండవలేను 8) విద్యార్థల నయస్సు మనోవికాసములమై చాద్ధల తయారి ఆధారపడి యుండవలెను శ్రి చ్మీఠములు నిద్యార్ధలను ఆకర్షించు రితిలో ఉండనళలిను క) చ్మితమయొక్క_ వివిధభాగములను. పెద్దఅక్షరములతో అర్థమగురీతిలో గు 'ర్రించవలిను 6) చార్జనందు ముఖ్యమయినవిమాాతమే చూపవలెను బార్జనందు. ఎక్కువ వివరిణ చూఎనయెడల చార్జ్ట ప్రాముఖ్యతను కోల్పోవును 7) ఎక్కువ చ్మితములను ఒకే భార్జునందు. గీయటూడమ బొమ్మల మధ్య తగినంత ఖాళీ (పదేశముంలినచో విద్యార్థులు వివిద థభాగములు పరిశీలించుటకు వీలుగా నుండును క్ర) చూపుడు కర్రతో బొమ్మలోని వివిధభాగములను చూపవలయను ఫి వీనివలన విద్యార్థులలో అసక్తిని అభిరుచిని అవగాహనను శాఖను వే బతమున "'పెంపొందంపవచ్చును నమూనాలు నమూనాలు వాసవ వస్తువునకు (పతీకలు తరగతి. ఇడిలో. విజ్ఞానాప్రటోత నకు అనేక పర్యాయములు నమూనాలు అవసరమగుబున్నవి (పకృతిలో. వున్నవి ఉన్నట్లుగా చూపుటకు నమూనాలు ఎంతయో సహాయపడుచున్నవి కేశ్‌ 39)

306 ఉదా రైలు ఇంజను లేక ఏ ఇతర యం తములను గూద్చిగాని చఇెప్పవలధ్యో నన్న వాస్తవమైన ఇంజనులను తరగతి గడిలో చూపుట సొౌధ్యముకాదు కనుక ఆయ్ల పరిస్థితులలో వుపాథ్యాయుడు ఆయా ఇంజనులు లేక యంతముల నమూనాల సవ యముతో బోధించవచ్చును అదెవిధముగా మౌరమీషియం. బాక్టీరియా. హైఢడా అమీబా మొదలగు సూవక్మజీవరాసుల మొ. వాస్తన వస్తుసహాయముతో బోధన గ పుట కష్టసాధ్యము నమూనాలలో ఈ పార్యాంశములను గరిపుట చాలా సులభము కాని విద్యార్థలయందు తప్పుడు భావన (₹1008 60066) కిలుగుటకు ఫీలున్నడ్లి కనుక ఉపాథి ృయుని యొక్క= నేర్పుతో గూడిన వివరణతో అటువంటి _(పమాదాలన నివారించవచ్చును నమూనాలు వివిధరకములు అవి __- ) స్కైలు నమూనాలు ఇవి సహజవస్తువు యొక్క- (పతిరూపములు ఇవి చిన్నపిగా గాని పెద్దవిగా గాని వుండును ఇ) డయా[గమాటిక్‌ నమూనాలు వీనిలో ఒక వస్తువునకు సంబంధించిన! సరిమితాంశములను మ్మాతమే అవసరమును ఒట్టి _పదర్శించుటక పయోగపడును 8) ఇపదరి ౦చు నమూనాలు (050 23 కేశంగేం క. ఒక వస్తువుయొక్క వివిధభాగములను వాటి వివిధ లక్షణములను చూప్పను ఉి పనిచేయ నమూనాలు (029124 28 రేక్‌ంకేం రి ఈ నమూనాలద్వారో పసిచెేయ విధానమును చూపవచ్చును ఉదా నమూనాలు తయారుచేయుటకు ఉపయోగించు పదార్థములు మైనము మట్టి ప్లాస్టర్‌ ఆఫ్‌ పారిస్‌ ఫెక్ట్‌ పదార్థము స్టాక్‌ క్లే (2028 066౭) ఉపయోగములు ,

1. ఇవి దృశ్య పరికరములుగ ఉపయోగపడును
2. నమూనాలు 5060 ములుక) వలె పొడుగు వెడల్పు ఎత్తు కలిగి యండుటే వలన ఆవగాహనకు తోడ్పడుచున్నవి | విద్యార్థలయందు శాస్త్రీయ డృక్పధమ.ను ఆసక్తిని కలిగించును

307 నే అ ఉి పరిశీలనాత్మక నిర్మాణాత్మక నై పుణ్యములు అభివృత్ధీ చేయును క) విద్యార్థులకు సంతృబ్లని కలుగజేయును నష్టములు సరియైన వివరణతో బోధించనియడల తప్పుడు భావనలు (12085 202662 5) ఏద్యార్టులయందు కలుగ వచ్చును 2 కొన్ని నమూనాలు పగులటకు అవకాశమ.న్నది బులెటిన్‌ బోర్డు బోధనోపకరణములలో ఒకటి ఈ బోర్డు 5 అడుగుల ఏ డవు 4ఉ అడుగుల వెడల్పు ఉండవలెను అవసరానుకూలమ గా ఈ పరిమాణము కన్న చిన్నడియైనను. పెద్దడియైనను తయ రుచీనికొనవచ్చును బులెటిన్‌ జోద్దుకొయ్య రబ్బరుగుడ్డ (53ష%6060ఓ) మొదలగు వనితో తయారు చేయవచ్చున్ను ఈ పదార్ధము అన్నింటిలో ఓ” మందముగల్లిన రబ్బరు షిటు ఉపయోగించుట (శ్రేయస్కరము వార్తాష్మతికలలోని ముఖ్య సంఘటనలు బొమ్మలు. కార్టూనులు రేథాచ్మిత ములు చేత్మివాతలు చిత్తుబొమ్మలు స్కెచెనొ కరప తములు మొదలగు వానిని బులెటిన్‌బోర్డు ద్వారా (పదర్శించుటకు ఉపాధ్యాయుడు. విద్యార్థులు సమిష్టిగా కృషి చేయవలెను "ఆయా పనులను విద్యార్ధులే నిర్వహించునట్టు చేయవలెను (పదర్శింసబడు సదార్ధములు పెద్దవిగా నుండి భావము అవగాహనమగు రీతిలో ఉండవలెను. విజ్ఞాన శాస్త్ర సంఘము (ఫైన్సుక్లట్‌) చేయు వివిథములగు పనులకు బులెటిన్‌బోర్డు సవోయ ముతో (పదర్శింపవచ్చును ఈ పనులలో వాళ్లొనని విద్యార్థలయందు అసక్తి అభి రుచి కల్లించుటకు తోడ్పడును మాజిక్‌ లౌన్‌టరన్‌ (34380 18240) మాజిక్‌ లాన్‌టర" సవోయముతో ్లాన్‌స్తేడులోని చితములను తెరమీద పదర్శింపవచ్చును బొమ్మ లేక చిితము చాలా చిన్నడిగా నున్నయెడల దీనిద్వారా తరగతి యందలి విద్యార్థుఎందరికి చూచుటకు సాధ్యపడును _ చాలా పాఠశాలలు ఈ

3086 యంతమును కలిగియున్నవి ఒక పారమనకు కావలణన మైడులను తయారుచేసి వరుస్మక్రమములో నంబకులను గ ర్హించవలెకు సైడులను తయారుచేయుట కులభము ఉపాధ్యాయుడు ఉపాధ శయ శిక్షణా కళాశాల యందలి ౨561500 56 ఈ వింపజ! 901 నుండి 'సైడులను తయారువేయటయందు శిక్షణపొండి అదేవిధముగొ విద్యార్హులకు శిక్షణ వ్వవలెను 8 ల పరిమాణముగల 'సైడుయొక్క ఒక తలముమై జిగురును పలుచగాకబ్బ తదుపరి రంగుల కలయికలు 6 9౫౦4 విం తో లేక రంగులతో లేక ఇండియన్‌ ఇంకుతో చిితములను గియవలెను మ్యాజిక్‌ లాన్‌టరన్‌ నందలి వివిధభాగముల అమరికను పరిశలించుడు 6560 01 కాంతికిరణములను కండెన్సరువైపునక మరలించును విద్యుద్దీపవు నుండి వమ్బ కాంతికిరణములు వేడిగాశుండుఎవలన కండెన్సర్హు చల్లబరచి స్టైడుద్యారొ పయాచించి తిరిగి ఎస్తుకట మద్వారా తెరమీడ పడును మాజిక్‌ ౮ాంటరన్‌ బల్బు నుండివచ్చిన కొంతికిరణములు నేర్పుగా (పయాణించుచున్నవి ఎపిడయా స్కోపు 2261 వ్‌502ల) ఎఎడియాస్కోపు సహాయముతో పారదర క పదార్థములను అ పారదర్శక పదొర్హ వస్తువులను (11%9 21062 ఇ 001606) ప్రదం౦ ంపవచ్చును పటములు రేకొచిితే ములు ఫోటోలు చిన్నవస్తువులు (ఉదా కీటకములు) పుస్తంము నుండి వేరుచేయకనే దీని ద్వారా చూపవచ్చును ____ పారదర క పదార్థములను చూపునపుడు ఎఎస్కోప్‌ (220 $0096)గా మన పదార్థ వస్తువులను చూపునపుడు డయాస్కోవ్‌ ౨ 83 006 గా పనిచేయుటవలన ఈ యం్మతమును ఏఎడయాస్కోప్‌ అందురు వఎడయాస్కోపు నందలి వివిధ భాగములను మీ సైన్సు డిపార్టుమంటులో పరిశీలించుడు జా బ్‌ - వివిధ భాగయిలు మాజికు లాంటరన్‌ వలె పనిచేయవు కాని వివిధభాగముల అమరికలో తేవాగలదు ప్పాబ్‌ ఫారమ్‌ చుట్టు షెలగంం6013 కలవు ఇవి కాంతికిరణ ములు (ప్రక్కకు పోకుండా స్లాబ్‌ ఫారమ్‌వైపు మరలించకు.. వస్తువుయొక్క. [పతి

309 బింబము హ్తాట్‌ పాఠమ్‌నకు 450% అభిముఖముగా అమర్నణడినం అద్దమునందుపడును. తిరిగి అద్దమునుండి వస్తుకటకముద్వారా తెరమీదపడును ఓవర్‌ మోడ్‌ (పాజెక్ట 65 (07౬ 1024 2000040) .. కేద్ర లెక్బర్‌ టెబుల్‌ (సొజెక్ట 5 (16019 420 6 క౯060005) ఈ (పొజెక్టరు నువయోగించిన ఎడల ఉపాథ్యాయుడు తనకుర్చీియందు కూర్చొని యంత్రమును పనిచేయింపవచ్చును మరియు విద్యార్థులను చూడవచ్చును 075624 పె౯ం601018 నందు రిఫ్రెక్టర్లు విద్యుద్దీవము కండెన్సరు అదము ొటిణా గో ఛి వరసగా అమర్చబడి అద్దమునకు పెన కండెన్సరు కి1టియి వస్తుకటకము అద్దము (459) అమర్చబడి ఉండును వస్తువుయొక్క.. [పతిబింబము నేరుగా తెర మీదపడును ఈ 1.660006 189 0 మా౦ంంంఓ0౯ నుపయోగించుట వలన కలుగు లాభములు ) విద్యార్థులను చూడవచ్చును ఏ) ఈ యంతమును (0067419) పనిచేయించుటకు రెండవ మనిషి అవ నరములేదు ౨) చ్మితములోని లేకళ్రైడులోని ముఖ్యాంశములను నీడిల్‌ బేక పెన్సిలు సహాయముతో చూపవచ్చును 4) మైడులు మార్చుట చాలా సులభము చై 5) మైడును విద్యారులు చూచిన విధముగానే ఉపాధ్యాయుడు చూడవచ్చును ఎఎడయాస్త్కోోపు మాజిక్‌ లాన్‌టరన్‌ మరియు ఓవర్‌ హేడ్‌ (పొకెక్టర్‌ నుపమయోగించునపుడ గదిం మూయవలెను

310 ఈ, చ్‌ సెట్ళ్‌బ్బ్రప్‌ సెల్యులోజ ఎంటేట్‌ (06 ౩089166 ఇ16) అను రసాయనిక పదార్ధముతో చేయబడినడి ఫెల్య్‌స్టి9ప్‌ రెండ. సైజులలో దొరుకును కొన్ని 18 మి మీ మరికొన్ని $85 మి మీ వెడల్పు 5లిగి 2 అ నుండి క5అ పొడవు వరకు కలిగియుండును ఒకే పార్యాంళమ నకు సంబంధించిన చొమ్మలన్నియు. వరుస్మకమ ములో ఒకే ఫిల్‌ ఆప్టోస్‌ నందుండును కొన్ని ఫిల్మ్‌స్టిప్‌లు రెండుమూడు పౌర్యాంళ ములకు చెండిన బొమ్మలను కలిగియుండ.ను ఇవి చిన్నవిగా నుండుటవలన దాచుట సులభము ౫186092 “౦916 0 2100 1028 పెంం6290ఏ 226 గొండి క షక వారు నిళ్కెస్టి్రిప్‌ను పాఠశాలలకు మూల్యరహితము (ఉచితము)గా అందజేయు చున్నారు శిల్యిస్టేప్‌ (ప్రొజెక్టర్‌నందు దంతములు కల్గిన వ ఫిల్ము కారియర్స్‌ అను భాగములుండును ఒక ఫిల్మ్‌ కారియర్‌ పై ఫిన్మాను చుట్టుదురు పిల్మీయొక్క రెండన కొన్న రెండవపిల్క్మ్‌ కారియర్‌ నకుచుట్టుదురు ఈయంతమును సులభముగ 0604 చేయవచ్చును ఊపాధ్యాయుడ వివరణ చేయదలచినపుడు బోధన గరపవచ్చును ఈ టో కొననోపకరణము చాలా ఉపయోగకరమైనడి తక్కువ ఖరీదులో లభించును చిన్న ఫిల్మస్ట్రివ్‌ (పొజెక్టరు రూ 1000| లకు లభించును సు సిని పొజెక్టరు లేక ఫిల్మ్‌ _పొజెక్షరు ట్‌ ఫిల్మ్‌ (వొజెక్టరులు ఆెండు రకములు ) బనిమా (ఫౌజెక్టరు దీనిద్వారా 8౧ మి మీ ఫియ్య్మిలను చూసపవచ్చున &్సి మోయుటక పీలగు పొజెక్టరు (పోర్టబుల్‌ (పొజెక్టరు దీనిద్వారా మి మీ ఫిల్ములను చూపవచ్చును పాఠళశాలలయందు 6మ్‌ మే 1పొజెక్టర్ధ నుపయోగించుదురు ఈప్రొజెక్ట

91

చిన్నవిగా ఎ తక్కువ బరువునుకల్లియుంగుట వలన ఒకచోటన.ండి మరియొక చోటకు మోయట సులభము మనదేళములో 6మిమీ (పొజెక్టరు ఖరీదురు 98000|-

ఫ్‌ల్ములు రెండురకములు మొదటిరవిము ిల్ము సాధారణముగ పాఠళకాల విద్యార్థలందరకు ఉడయోగపడును (6461 క్‌ లికి

ఊదా ఆఅవీరము రోగములు---నివారణ

రెండవరకము ిల్యులు _పత్యేకముగా ఒకేతరగతి విద్యార్థులకు ఉపయోగపడు నవి(6 2552000 & 005)

ఉదా పున్నము--థాగములు వి త్తనమ.--నిర్మాణము. అంకురోత్పత్తి

మాజిక్‌ లాంటరన్‌ కన్నా ఫిల్ముస్టిఫ్‌ (పొజెక్టరు క్తి ష్టమైనమ ఉపాధ్యాయుడు శికణపొండి నయెడల దీని 098౯8 6 చేయు పద్ధతిని సులభముగా నేర్చుకొనవచ్చును వివిధభాగయులు ఈ పరికరమునందు మాజిక్‌ లాంటరన్‌ వలె ఉండును కాని ఫిల్మ్‌ (వవాఎ మువలే ముందుకు జరుగును ఫిల్మెచూపునపుడు తీసుకొనవలసిన జ్మాగత్తలు

) _పొకెక్టరు పనిచేయచున్నదో లేదో చూడవలెను

౭ గడి లీకటిగా ఉన్నదో లేదో చూడవలెను

త్రి విద్యాప్థలు కూర్చుండుటకు సరియైన స్థలము ఉన్నదీ లేనిద్‌ చూడవలెను

ఉ) ఫల్యును (వదర్శించుటకుముందు ఒకసారి. ఫిల్మును (పొజెక్టుచేఎ చూసు కొనవలయును

5. ఫిల్ము _పదర్శనకు పూర్వమే ఆఫిల్మును గురించివిద్యార్థులకు పరిచయాంళ మును బోధించవలెను

ఫిల్కును పదర్శించుట (వంాం02 28 చం ఖ్‌ మ)

ఫిల్ము (పదర్శన గోల లేకుండా జరుగ నట్ల్టుచూడవలసిన క 'ర్తవ్యము ఉపాధ్యా యునికై యున్నడి ఎనిమాహాలు వాతావరణము కలుగకుండా చూడనలేను విద్యార్థి

వెద

లకు తరగతిలో ఉన్నట్లు భావన కలుగనీయవలెను ఫిల్మును వినోద్యకీడగాకాక. నిళీలో ముగా జ్యాగ త్త గా చూడనీయవఠెను

ఇంటిపని ("0 0% అ౪లఇ01

ఫిల్‌ శై (పదర న తదుపరి తగినంత యింటిపని నిశ్వనిచొ మేలుకన్నా వోని ఎక్కువచేయటకు అవకాశమున్నడి ఉపయోగములు

) విద్యార్థలయందు ఆసక్తిని అభిరుచిని కల్లించును

లి తక్కూవకాలమ.లో క్రి ప్టమైన సంఘటన [కమమును చూపవచ్చును వం! 03 0 6761 క్రి

త) ఎప్పుడో ఎక్కడో జరిగిన సంఘటనలు తరగతి గదిలో చు పుటకు వీలు పడును

క్ళ వస్తువుయొక్క పరిమాణమును తగ్గింపవచ్చును. లేశ హెచ్చింపవచ్చును

5. కంటితో సూక్మదరి నితా దు రదరి ని సహాయముతో చూడలేని వస్తువు లమ విధానములను ఫిల్ముద్వారా చూచుటకు వీలగును

ఓ) సంఘటనలను పునరుత్ప త్రి చేయవచ్చును

+) విద్యార్థికి కళాసుభవము. సంతృ ప్తి కలుగును

8 గ రణ లి

) వస్తువులు భావములు సంఘటనలకు గల సంబంధములను దీనిద్వొరౌొ

చూపవచ్చును

౪) ఎక్కువమండికి ఒకే పర్యాయము బోధింపవచ్చును

0. ఖరీదైన సున్నితమైన అరుదైన క్ఞిష్టమైన పరికరములను వీనిద్వారొ చూపవచ్చును అలల

శంవ్య పరికరములు ్సి విజ్ఞానళావ్ర (పసారములు (వం ఆకం6 క0266025 ఠి

ఓ) [గామఫోను

3 శేపురికార్డరు

విజ్ఞానళాస్తై [పసారములు విజ్ఞానకాస్త కార్యక్రమములను రేడియోద్య్యాలా [పసాదముచేయుట అతి సామాన్యమెనడి విజ్ఞానళాస్తాంంశములను 'ేడ్‌ మోద్యారా బౌధించుట విద్యార్థులకు ఉపాధ్యాయులకు ఎంతయో ఉపయోగకరముగానున్నడి కాన్తుజ్ఞులు నెవుణ్యతగల ఉపాధ్యాయులు రేడియో కార్య్మకమ నిర్వహణక ర్హలతో కలసి విజ్ఞాన విజ్ఞానకాస్త్రము. (50 626! 0) నకు సంబంధించిన ఊంశములమీద పాఠ్య (వణాళికలను తయారు చేయటకు తోడ్పడవలయును

రేడియో కార్య్యకనుముల చలన ఉపయోగము పొందుటకు ఈపాధ్యాయుడు ఈ (శిండి విషయములను. మనస్సునందూచుకొనవలయును

1. (వతి పోఠళాఅ ఓకరేడియోను కలిగియండవలెను చిన్నలరగతి గడిటో మోయుభకు వలయ రేడియో ఉండిన చాలును

2. ముందుగా రేడియో కార్యకమములను తెలుసుకొనుట కార్య క్రతు? చు హకులనుండి ఎప్పుడు ఏ ఫ కార్యకమము (పసారమగనో ఉప్తాల్యాయుతు ముందుగా తలుసుకొనవలిను

3. రేడియో కార్య్యకమముల సారాంళమును ముంధుగా పొందవలెను రేడియో కేం్యదములు పాఠ్య (పణాళీకలను మరియు బోధనామార్గములను (కొంజండ[క తజ రేర5) వివిధ షపారళాలల ఉపాధ్యాయులకు ఆందజేయనలిను

ఢీ) రేడియోను తరగతిగడి మధ్యలో బల్సి మీద ఉంచవలికు.. రేడియో విద్యా ఠ్టల కభిముఖముగ నుండవనలెసు

క) వాయ్యపసారము ఉష్టోగత తరగతిగదిలో అభ్యసనమునకు సవోయకర ముగా నుండవలయును

వెళలా40)

314 6) వెతుకు తకగతిగదిలో తగినంత వెలుతురు ఊఉండవలెమ తక్కువ వేలుతురున్న అభ్యసనమునకు కొంత ఆటంకము కలుగపక్పును కానలణన సధుపాయములు నల్లిబిల్ల స్టోనల్‌ బోర్డు స్టోండు చాట శేక్‌ (200) మొదలగునవి కొడ ఉన్నచో అభ్యసనమునకు తోడ్పడును రేడ్తిమోద్వారా పసారమగునపుడు ఉపాధ్యా యడు (పొముఖ్యమైన విషయములను న నాది్రిపై (వాయవచ్చును లేక చ్మితములను గీయవచ్చును రేడియోను తనిభీచేయట ఎద్యార్టులు రేడియోయన్న గదిలోనికి వెశే ముందు రేడియోపనిచేయచున్నడో లేదో తెలుసుకొనవలెను రేడియోను. బోధనోపరికరణముగా నుపయోగించునపుడు ఉపాధ్యాయుడు శట్ధి (గవాణ లోపమున్న విద్యార్థులను రేడియోకు దగ్గరగానున్న బల్లల మీద కూర్చుండ జెట్టవలెసు రేడియోను బోధనోపకరణముగా ఉనణనునయాలి మరక కగినాక యింటీ పని నివ్వవలెను టెలవిజస్‌ చేలివిజనిబాడ వివిధరకములైన [శ్రవ్య దృక్య పరికరములలో జకటీ శవణ దృష్టి జ్ఞానములు ఈ బోధనోపకరణమునందు వినియోగపడుచున్నవి జీవము బైతన్యము (కొ త్తదనమును ఈ బోధనోపకరణము పొందియండుటవలన వి స ద్యాద్థలయందు శద్దను ఆస కిని నేర్చుకొనుట యందు. కోరికను కల్గించుటకు తోడ్పడును 2006 00 02 జర్నల్‌నందు ౦6౦7808 9 0 606 బం 6 ఫే 20008064 0 1026 అని (వాయబడెను ఉపాధ్యాయుడు టెలివిజన్‌ రకము త్రరప్రరిమాణము తరగతిగది పరిమాణము మరియు ఆకారము వెలుతురు వాయ (పసారము కూరొ నుఓటకువలయు స్టము మొదలగు వానీనీ దృష్టయందుంచుకొనవళెను

315

'బెలివిజన్‌ కార్య కమము 1పారంభించుటకు పూర్వమే ఉపాధ్యాయ్యాడు ఆ కార్య్యకమములో ఏమెమి చూపబడునో మరియు ఏ ఏ చ్చితవలులు వారి పు స్తకములలో గిసుక్‌ నవలెనో ముందుగా తెలియచేయవలను ఉపాధ్యాయుటు (పతిఒక్క- విద్యార్థివద్ద పెన్నులు పుస్తకమును ఉండునట్లు చూడవలయును చి[తములనుగీచుకొనుటకు పైలుగా చూపవలెను ఈ పార్యాంశ టోథనా కార్యక్రమ తదుపరి ఆయా అంశములమీద ఉపాధృ్యయుడు చర్చ (6 3025న 0౫) జరిపి విద్యార్థాలఅనుమానములు వైదొలగుటకు విద్యార్ధలఅవగాహనకు తోడ్చడవలయును

ఒప్పు తప్పు పూరించుట జతపరచుట మొదలగు పరీజాపద్ధతులలో విద్యార్థుల అవగాహనను పరీక్ష చేయవలెను

'చెలివిజన్‌ వలన ఈకిండి ఉపయోగములు కఠఅవు

) వినోదానందములతో విద్యగరుపుటకు లెలివిజన్‌ తోడ్పడుచున్నడి

$) అ ర్హతగలిగిన ఉపాధ్యాయలు మరియు సరియైన [పయోగళాలలు లేనీ లోటును ఈ బెలివిజన్‌ పూరించుచున్నడి

త్‌ ఒక ఉపాధ్యాయుడు లేక (ప్రవీణుడు ఒక టెలివిజన్‌ శేం్య్యద్రమునందు బోధించిన లేకమాట్టాడిన లేక (పయోగములు చేసిన విషయములను బేశమునందలి చెలివిజన్‌ కేం్యదములన్నింటి యందు చూడవచ్చును గత 5 సంవత్సరములనుండి ఢి్లీ నగరమందలి పాఠశాలలలో బోదన జెలివిజన్‌ద్వారా జరుగుచున్నడి కనుక 'జలివిజన్‌ విద్యాబోధనకు ఎంతయో తోడ్పడుచున్నడి కృత్వ పరికరములు (తం ₹టా తీ 69)

శ్రే జలచర (కల్పిత) స్థావరముఎు (తీం22 ఇ)

వ కీటక పంజరమ.లు

తి భూచర కల్పిత స్టైావరములు (శం227 గ)

శ) మైన్‌, ఎమ్యూజియం (50 6౫169 మ.

5. వినోద వివోరమ (ేనం53 019)

6. విజ్ఞానళాస్త్ర సంఘములు (సైన్చుక్షబ్‌)

7. విజ్ఞానళావ్ర పదర్శనలు

316

జలచర కల్పిత స్ట్థావరములు

పాఠశాలయందు జలచర కల్పిత స్ట్థావరముండుట యెంతో ఉపయోగకరము ఈ రకమైన కృత్యపరికరములు ఏిద్యార్టలయందు అశుభవము మరియు ఆసక్తీని 'పెంపొండించును వీనిద్వారా విద్యార్థలయందు పరిశీలనాత్మక దృష్టి తతృలితముగో ఆనందము కిల్గుటకు తోడ్పడును

దీనితోపాటు (ప్రణాళిక కృత్యములలో వినియోగించుకొనవచ్చును_ వీనిసవాయ ముతో మొక్కలు జంతువుల పైన జంతువులు మొక్కల పైన ఆధారపడును అన థావమును బుజువు చేయవచ్చును చేపళ్వాస కియ విధానము మొదలగుపార్యాంళముల బోధన జరపవచ్చును (పకృతిలో ఏ జలచరములు ఏ పరిగ్ధతియందుండునో ఆఅయొ పరిబ్ధతులే జలచర కలి త స్థావరము నందుండునట్లు చూడవలెను ఉప్పునీరులేక సమ్ముదమునందు 'పెరుగు చేపలను మంచినీటి యందుంచిన మంచినీటియందు. పెరుగు చేపలను ఉప్పు సీటియందుంచిన జీవించజాలవు

డీర్ణ చత ౨(నాకారము గలగాజు తొట్టెలలో జలచర స్టావరములను తయారు చేయట _శేయస్కరము గాజు తోట్టి చిన్నదై న అవసరమైనప్పుడు ఒక [ప్రదేశము నుండి వేరొక (దేశమునకు మోయుటకు వీలుగా సులువుగా ఉండును. నీటితొన్లై అడుగుభాగమున మట్టిని పొరవలె చదునుచేయోవలెకు తదుపరి మటిపొరను ఇసుకతో కప్పవలయును చిన్న చిన్న రాళ్ళను తొట్టెయందుంచిన జలచరములు వానిమై కూర్చుండుటకు దాగుకొనుటక్స తోడ్పడును పంపులద్వారామంచినీటిని ఒకరోజు తొట్టి లేక ప్మాతయందుంచిన క్లోరిన్‌ పోవును

క్లోరిన్‌ ఎక్కువ మొ త్ర్హములో నున్నచో జంతువులకు హానికరము తదుపరి ఆ నీటిని జలచర స్థావరమునందుంచవలయును సీటిని మార్చుచుండవలెను కొ న్నినీటి మొక్కలను నీటియందుంచవలెకు చూపుడు (వేలుతో మట్టి ఇసుకపొరలలో రం్యథ ములు చెం మొక్కలను అ రంధముల యందు అమర్చవలయును

ఉదా-హై (డిల్లా వాలిస్నేరియా ఇలోడియంమొ మొక గాలనుంచవలెను ఒకే జరిచరి కల్పితస్థావరమునందు వివిధరకములు మరియ ఎక్కువ సంఖ్యలో జంతువుల నుంచరాదు జలచర కల్ఫిత స్థావరము పరిమాణముపై జంతువుల సంఖ్య ఆధారపడి

8కే? ఊఉరంిడవలెకు జలచరస్థావరమునందుంచుటకుముందు చేపషమ మ్మిశమము ఉఓటీ స్పూనుఅ నమ్ముదపు ఉప్పు జటీ న్పూనుల షప్స్పమ్‌ సాబ్టు శ్రే గాలనునీరు) ఉప్పునీటియందుంచ వలెన కొన్ని నత్రలను జలచర ప్రావరమునందుంచిన యడల గాజుతొట్టి గోడలకై తయారగు నాచుమొక్కలను తిని శ్యుభముగా చేయను నత్తలు పెట్టిన [గుడ్డు చేపలకు ఆహారముగా ఉపయోగించును [వతీ రెండవరాజు చేపలకు ఆవారము నివ్వవలయును చిన్న చిన్న బూంసపుముక్క_లు దోమూ౮ర్వాలు వుడకబెట్టినబంగాళా దుంపలు నీటిపురుగులు నాచుమొక్క-లు వీని ఆహారము భుజించగా మిగిలిన ఆవోర పదార్థములను జలచర కల్పిత స్టావరముల నుండి తీసివేయవలెను తెల్లనిమచ్చలు పొలుసుమీద తయారైన లేక ఏదయిన వ్యాధి వచ్చిన జలచర ములను స్ట్థావరమునుండి వేరుచేసి ఉప్పునీటియందుంచి. తిరిగి జలచర స్ట్థావరమున చేర్చవలయును మరణించిన చేపలను జ్మబచరస్థావరముకుండి వెంటనే తీఎవేయవలెను కిటక పంజరములు కీటక పంజరముల సహాయముతో వివిధ కీటకముల జీవిత చరి తలను (పకృతి సిద్ధ వావావరణములో బోథన జరపవచ్చును కీటకపంజరములనేక రకములు ) మూయనిమూతిగల గంటజాడీని తీఎకొని మొక్క-కై బోర్ల ంచనలెను దోమ తెరగుడ్డ లేక తీగ వలతో రం[థముశు మూయవలెను ఆ రం[ధముల గుండా గాలిలోపలికి పోవును ఆకుయొక్ల.. అడుగుభాగమున (గుడ్డను లార్వాలను ప్యూపానుల చూపవచ్చును. కీటకపంజరములను కీటకములోని వివిధ దశలు 'పెరుగటకు వీలుగా నుండు (పదేశమునందుంచవలెను £) పటములో. కీటక పంజరముయొక్క- మూడుతలములు కొయ్యతోనూ పైతలముతీగవలతోను ఒకవై పు గాజు పలకతోనూ తయారుచేయవచ్చును ల) అట్టముక్కల పెట్రైసవోయముతో మరియొక రకమైన కీటకపంజరమును తయారుచేయవచ్చును అట్టముక్క. పెర్టైయందలి ఒక తలమును తొలగించి దావకి బదులుగా పొరదర్శక కాగితమునుంచి ఉపరీతలమున రం(ధములు చేయవచ్చును

318

4. పొడవైన సన్నని లోహపు కడ్డిని తీఎకాని. పటములో. చూపబడిన వీధ

ముగా వంచి దోమతెరనులాగి దాని చుట్టూ వలవలె అమర్భవలెను భూచర కల్పిత స్ట్థావరములు

భూచరకల్పిత స్టావరముల సహాయముతో ఉభయ చరములు మరియు భూచరో ములిను కూర్చు సహజమైన వాకావరణములో బోధన అభ్యసన జరుపవచ్చును ఉప ధ్యాయుడు సూలవస్తువులను బూపుటవలన పత్యక్ష అనుభవము విద్యార్థులు పొందు టకు సాథ్యమగును

ఉభయచర స్థావరములు

ఈ కల్పిత స్థావరమునందు సగమునీరు సగము నేల ఉండును నీటిమొర్రా అయిన హైడ్షిల్లా వాలిస్‌ నేయా ఇలోడియా నీటిభాగమునందుంచవలయును వివిధ ఫంగ్లై జాతి మొక్కలను షం8 మొదలగునవి మట్టిభాగమునందు. 'పెంచునూ... అందమైన మొక్కలను పెంచినచో విద్యార్థులను అకర్షించటకు అసక్తిని అభిరలిని కల్పించుటకు తోడ్పడును కప్పవంటి ఉభయచరములు అప్పుడప్పుడు భూమిమైకీ! వెళ్ళి జీవించును ఆసొకర్యమును కలిగించని యెడల. వివిధ జీవన్మకియల పరి మాణము ఆహారావళ్ణకత తగ్గిపోవును

మ! బురదనీటి చర కల్పిత స్రావరములు ఈ రకమైన భూచర కల్పిత స్థావరములందు సగమునీరు సగము మట్టి ఐదు గా వ

లు తు సీరు 8 వంతుల మట్టివుండును వం! 38 062090 00 208కి మొదలగు బురదనీటి చరకల్పిత స్థావరమందుంచవలెను అవి నించుటకు. వలయు, పరిగ్ధతులు ఉపాధ్యాయుడు తెలికొనవలెను నేలస్సీద వివిధ రకములయిన కీటకొవి రోపు మొక్కలను ఫెరన్‌ జొతి మొక్కలను పెంచినచో కల్పిత సావరమునకే అందమునిచ్భును క్ష

319 క్షేత భూచర కల్పిత స్థావరములు ఈరకమైన భూచర కల్పిత స్ట్థావరమునందు ఇసుకిపొర తదుపరి హ్యూమస్‌తో కూతిన మట్టిపొర ఊండవలయును భూచరము.లగు "జాజేలు ఊసరవెల్లి మరియు వానపామ లు మొదలై న జంతువులను ( 6225 ఇయ) నందుంచవలయును ఎజణారి భూచర కల్పిత స్టావరములు ఎడారి భూచర స్టావరమునందు మొదటిపౌర మట్టితోను రెండవపొర ఎడారి ఇసుకతోను నీంపవలయున. దీనియందు నాగజేమ డు [బహ్మజెమ.డు. మరియు పిల్లి తీగలు మొదలగు ఎడారిమొక (లము పెంచవలయును పాములు వివిధఎడారిజంతువులను ఈ కల్సితస్తావరమునందు వుంచవచ్చును వివిధజంతువులకుకావలసినవివిధవాతావరణ పరిస్థితులను వివిధ భూచర కల్పిత స్థావరములద్వారా కల్పించవచ్చును ఈవిధముగా సన్నావాము. లేకుండా అవసరాను గుణ్యముగా పరికరములను నిర్మించుకొని విద్యా ర్థులు సవాజ పరిస్థితులలో అనేక జంతువుల వివిధ జీవన్మకియలను టోధించుటకు ఉపా్యాయునగు ఎంతయో తోడ్పడును అంతియేకాక విద్యార్థలయందు ఆసకి అభిరచి బాగుగా అవగాహన పెంపొండించి శాత్తీయ వై అరి శాత్తీయి దృక్పధము మరియు కాశ్రీయ విధానమునందును శికణ ఇచ్చుటకు సహాయము చేయను హర్చేరియం పుష్పములతో కూడిన కొమ్మలను మెక్కానుండి. కత్తిరించి వార్తాషతికలో అద్దుడు కాగితము లేక ఏ ఇతర కోగితములయందుంచిన వానియందలి నీరు ఆయా కాగితమలు [గహించును మెక్కలయందు సీరు ఎక్కువ పరిమాణములో ఉన్న యెడల త్వరత్వరగా కాగితములను మార్ప్చవలయును ఆ పనిని నిర్వర్తించనిచో బూజు లేక వ యితర శిలీం[ధములు ఆయా మొక్కలపై వృద్ధిచెండి నాళనము చేయును మొక్కి- స్వభావమునుబట్టి జా గత్త తీసి క్రానవలయును కొమ్మలు నీటిని కోత్రోోయిన తదుపరి జిగురు దారముతోగాని లేక సెలోఫిన్‌ టేప్‌ సవాయముతోగాొని ఎండినకొమ్మలను కాగితమ.నతికించవలయును హే ర్చేరియం -అగితమునందు పట ములో చూపబడిన విధముగా మొక్క-కేరు కువంబముపేరు ఏ తరగతికి చేందినడి ఎక్కడ ఎప్పుడు సేకరించినడి (వాయవలయును హేర్చేరయంపై డిడి ట్‌ భేక

3£0 బోరాక్స్‌ పొడరును అప్పడప్పుడ చల్ల వలయును కీటకములు మరియు నూజ్మాంగ్‌ జీవులనుండి కాపాడవలయును హెర్చేరియం అమరిక

అక్షర (కమము.లోగాని లేక కుటుంబ్యకమమ.లోగాని లేక ఎవరి అభిరుచిని బట్టి వారు అమర్చుకొనవలయును

ఉపయోగములు

) వీనిద్వారా అరుదెన వృక్షములను నిలవయుంచుకొనవచ్చును.

2. విదా ర్థులయందు వివిధ నై పుణ్యములు సెంపొండించవచ్చును

కన _. వోగులేయటయందు నైపుణ్యము

తి మొక్కల బట్టి వివిధ [పాంతములలోనుండు వాతావరణ పరిజ్ధతులను చదువనచ్చును

4. విద్యార్థులయందు. ఆసక్తి మరియ అభిరుచి పెంచుటకు తోడ్పడును

క్‌ విదా రులకు కళానుభవము (పకృతి అందమును ఆస్వాడించుటకు! తోడ్పడును

విజ్ఞాన యా[తలు

పిజ్దానయ్యాతలు పారశాలయందు చదవవలబన పెరిములు విషయములపై అధారపడి ఉండ*ర్రన్స మంలో. = [దము మ్యూజీయములు విద్యుత్‌ కేంద్రములు పట్టి

నర ను ఫాలకే్యదములు పూలతోటలు వ్యవసాయ కేతములు (గామ (ప్రదేశము

ల రన ఉండును కనుక మ్యూజియములు విద్యుత్‌ 'కేం్యద్రమలు చూపుటకు (గోమ మ 1 ండి ప్టణమ.ంకు వవృసాయ షేతములు పూలతోటలు చూపుటకు పట్టి పద .. గు... (గ్రామములకు విజ్ఞానయ్మాతలు సాగించవచ్చుగు వివిల్తో వ్ర కములు చూచి అనండించుట విజ్జ్ణానయ్యాతల ముఖ్య ఉద్దేశ్యముకాదు విజ్ఞానాతే సమాచారము (కంఠ 110 2[0704609%) తెలింక్‌ నుటకు తరగతిలో చేయనజిని

౩21 నవి అదనముగా చేయుటకును అభిరుచిని అసక్తిని పెంపొండించుటకును విజ్ఞాన యా[తలు ఎంతయో దోహదము చేయుచున్నవి విజ్ఞానయా_త _(హణాళిక లేక పధకము

విధ్యార్థియే విజ్ఞానయ్యా(త వథకమును వేయవలెను ఈపాథ్యాయడు ఆవసర మైన సమయములందు సలవాలిచ్చును విజ్ఞానయా తలయందు పాల్లొనిన (వతి విద్యార్థి స్మ్యకమముగ (పవ ర్తనము చూపవలయును పరిశీలనా సమాచారము నైపుణ్య ములు పెంపుదలతోపాటు యాతిను విజయవంతము చేయవలసిన బాధ్యత, ఉపాథ్యా యులతా కలసిమెలసి యండవలెనన్న భావన వారికి కలుగునట్లు జేయవలెను మరియ అడి విద్యు క్తధర్మమని భావన కలగవలయును

ఆరి జ్య విజానయా_త నిర్వహణ లీ

విజ్ఞానయా[త సఫలము చేయుటకు ముందుగా ఈ [శ్రండివానిని తయారు చేయవలయును

దీ ఘార్గసూచన పట్టిక

ఖై విజ్ఞాన యాతలు సాగించు విధానము

౮ నియాజవఘు

ఎ మార్గ సూచన పట్టిక

ఉపయోగపడు పరికరములు మరియు చేయవలసిన పనులను చూపు విశొగము

1. తీసికొనవలసిన పరికరములు

250 _ (గాఫ్‌ పేపరు. టేపు... ధర్మామీటరు కటకములు 644 మెనపు

నంచులు సూదులు బ్రేడులు శత్తె రలు

లి విద్యార్థులు వ్య క్రిగత విచ్యు కృభర్మములు జాధ్యతలు విధులు ౭లిసికొన ఛలయును=

టలాలాట క

392 క్‌ ఏ యే స్కూతములు ఏయే. బద్దాంతములు పరిశిలించవలినో తెలిసికొన వలయును 4) ఏ యే పద్దితులద్వారా సరిశీలించవలయునో తెలిసికొానవలయును వృాస్టవిక వివరములు శే వళ్ళనలసిన మార్దము 2) కాలము త్ర బట్టలు థి కెమేరా జంటకంటి దూరదరి ని గొడుగులు 5) పయాణ సాధనములు -- ఒక (పదేశమునుండి ఇంకొక (ప్రదేశమునకు పంపుటకు ఏర్పాటులు (గ438304 తీవిజ9్ర్రంయంం) 6 ఇతర అత్యవసర వస్తువులు = విజ్ఞానయ్యాతలు కొనసాగించుటకు ముందు ఒకరు లేక ఇద్దరు విద్యార్థులను పంపి అయా [పదేశములను గూర్చి _పత్యజాన.భననము మరియు సమాచారము. సేక రించుట (శ్రేయస్కరము (పణాశికకు పూర్వమే ఉపాధ్యాయుడు పాఠకాల పాలకులవద్దనుండి మిగిలిన ఉపాధ్యాయ వర్ణమునుండి ళల్టి దం(డుఅను౦డి అనుమతి పొందవలెను 60106621018 సరియైనంత ముందు పొందవలయును బ్మి విజ్ఞానయ్యాతను సాగించుట విజ్ఞానయా[త విజయవంతమగుట ఉపాధ్యాయునికై ఆధారపడివున్నడి ఆషేపణకరమైన పనులు జరుగకుండ చూడవలయను " సి నియోజనను విజ్ఞానయ్యాతల విలువలు 'పెంనుటకు సరియైన నియోజనము విద్యార్థంటి ఇవ్వవలయున. అనేక రకములైన నియోజనములు ఈ (కింద సూచించబడినవి-ఓ

323 ్రి విజ్ఞానయ్య్మాతమీద్యఛర్చజరిపి శ్రదుపరి య్యూతలకు సలవోల నిన్చుట ౭8 నమూనాలు చార్జులు చ్మితసంపుటము తయారు చేయట తీ జరుగనున్న విజ్ఞానయ్యాతలకు మార్గదర్శి నూచ్తన పట్టిని తయారు చేయట శ) వ్యాములు చ్మితములు రేధాపటముల్ము చేత్మినాతలు వైడిషడరా ఖై ఈ) మొదలగునవి బులెటన్‌ బోర్టు ద్వారా లేక పాఠళాల మాగ్గయిన్‌ ద్వారా పదర్శించుట ల్‌) లజ్యాత్మక (0580 ౪ భంల) పరీక్షలు నిర్వహించుట విజ్ఞాన య్మాతా సంఘములు [502 ౮౪0) విజ్ఞానకాప్ర సంఘములను కేం్మద విద్యా మంతిత్వకాఖ దేళమంతటిలోను టపజాదరణ పొందచేయటయందు బాలా ఆస కిని కలిగియన్నడి అభిలభారత్న సెకండరీ విద్యాసంఘము &! 1262 క నొంం0ష610/ దెరజం4402 ఇప్పుడు 2 ౮2 ₹ అని వీటవబడుచున్నడి మ 0౪ 2 = ఉన్నత పాఠకాలలయందు విజ్ఞాన కాత్త్ర సంఘములు నెల కొల్చుటను ఎంతయో [పోత్సృహంచుచున్నడి విజ్ఞానయ్యాత సంభములు విద్యాబోధనయందు అభ్యసనమ.నందు ఎంతయో ఉపయోగపడునన్నవి తరగతి గడిల్లో జోధనద్వారా (సమాచారముల్లు బద్ధారతములు (గం6ం2 [0 8000 9) (800) మెడలగునవి త్రరగతిలో. .సముషార్ధించిన విజ్ఞానకాస్త్ర జ్ఞానమును బాగుగా అవగాహన జేఎకొనుటకు ఇడి తోడ్పడుచున్నడి విజ్ఞానకాస్త్ర సంఘములు పారశాలలయందు చదువు విద్యార్థుల ఇ అభిరుచిని వాహ్య (ప్రపంచములోని అనుభవమును ఒకదానితో ఒకటి సమన్వయషరచుటళ్లు తోడ్పడును వ్యక్తిగత భావములను వ్య క్రపరచుటకు పరిశోధనయందు శిషణప్లొందుటకు తోడ డును అనేక రకవ ల నైపుణ్యములు అభివృద్ధి చెందటకు తోడ్సడను

ఏదైతే ఇల ఆచ ఆలి విజ్ఞాన శాస్త్ర సంఘ ఉద్దేశ్యములు ) కొస్త్రీయ వైఖరిని నెలకొల్పుట లి కాస్తీయ పద్ధతియందు శిక్షణనిచ్చుట 8) విజ్ఞానళాస్త్ర అభిరుచిని కల్గించు విషయములను చేపట్టునట్టు చేయట తి విద్యార్థులచే విజ్ఞాన కాస్త్ర అభ్యసనము అవలంభింపచెయుట 5) విద్యార్థులను వివిధ కృత్యములలో పాల్తొనునట్లు చేయట ధి ళో యా ర) వ్యికాంతి లేక తీరిక సమయములను వింియోగించునట్లు చేయట గ్ర పరిశోధనాళ క్రీ (యు 0518 02 ్రి (కొక్రగా కనిపెట్టుళ క్రి నూతన విష యములను కనిపెట్టుళ కి స లజనాత్మక శక్తులను పెంపొండించుట 8 శాబ్రాయ దృక్పధముకు వృద్ధిచేయట ఇ) ఒకరికొకరు సహకారముతో సామూహికముగా పనిచేయునట్టు చేయట 0) ఉఅధునిక్ష విజ్ఞానకాస్త్ర (వగ తిని సమన్వయించుకొనుట ఇతర విజ్ఞానకాస్త్ర సంఘములను కలియట మరియు సమాచారములకు కృత్యములను కార [కమములను ఒకరికొకరు అండించుకొనుట మార్చుకొనుట 8) జిల్లా రాష్ట్ర దేశ విజ్ఞాన సంఘములతో అనుబంధమును పొందుట ర్‌ నిర్వహణ (6 ం081% 1 0 కేయ్‌ మూలనిర్వాహక స్యూత్రమలను (రాజ్యాంగమున 0౯ చట్టమును) తయారు నలయుశు విజ్ఞానస్త్ర ఉపాధ్యాయడు పారశాల (పధానోపాధ్యాయులత్‌ చట్టము తయాతచేయఎయందు సం్మప్రడింపులు జరిఎ సలహాలను పొందవలేను. చట్టి మును తయారు చేయనప్పుడు ఈ (కిండి వానికి (హాధాన్యమీయవలెకు విజ్ఞానాస్త్ర సంఘ ఉద్దేశ్యోములు లి విజ్ఞానకాస్త్ర సంఘము శ్పేర్క త్రి సభ్యత్వము కలుశుకొను (సమావేకమ ప్ప) స్టలకు (ఎప్పుడు ఎక్కడ)

క క్స్‌ ధగాదాయము (వచ్చు విధానము ఊపయోగించు విధానము) 6) విడిపోవు సభ్యులు (నం మలై 90010925) గ్గ కార్య[కమములు (కృత్యములు) కార్యనిర్వాహక సభ్యుల పేర్లు మరియు ఒడంబడి లు ఉభయపక్షములవారు ఎర్పరుచుకున్న షరతులు 2961 క0క్వే).. నిపుణుల అభ్మిపాయం. (పకారము విజ్ఞానకాస్త్ర సంఘ నిర్వహణకు ఈ ,కిండి విషయములు సూచింపబిడినవి విజ్ఞానకాస్త్ర ఉపాధ్యాయుడు విజ్ఞానకాప్త సంఘమునకు [పతిపాదకుడు (న2023500గా వ్యవహరించును 2) (పధానోపాధ్యాయుడిని విజ్ఞానళాస్తు సంఘ పోషకుడుగా. నియమించ వలను 8) విజ్ఞానకాప్రము అభ్యణంచువ రికి ఆసక్తి అభిరుచి కల్గిన ఇతర విద్యార్థు ఇక సభ్యత్వము ఇవ్వవలయును తి విద్యార్థులనే ఎగ్జిఖ్యూటివ్‌ కమిటీ సభ్యులుగా నియమింతురు ) అధ్యక్షుడు ళ్రి భాండాగారాధిపతి ) కార్యదర్శి న. కూడబెట్టువాడు (వ 0౯9 శరంలపైం గి సహకార్యదర్శి ళం) [ప్రకటించు అధికారి ళా కోళాధికారి ళ్‌ )ె తరగతీ [పతినిధులు 5 సభ్యులనుండి సభ్యత్వరుసుమును సొందవలణయుకను ఢి ఇంకా ఇట్టి విధానఘులను తిలింఎకొనవలయును 7) సభ్యులు స్టానికముగా వివిధ కృత్యములు నిర్వహాంచునట్లు (పోత్సహం చుట కాక్యని వ్వాహక సభ్యులు ముఖ్యముగా చేయవలంన పనులు ఈ (క్రిందనీయ బడినవి విజ్ఞానళాస్త నంఘ పోషకుడు-క్షృ ట్‌ నిర్వాహకుడు కావలణన ఏర్పాట్లు (0 € 05) చేయటయందు సహకరించవలయును (ఎతిపొదకుడు -- జామీనుదారుడు విద్యార్థుల యందు ఆసక్తిని కఠిగించవల యును మార్గదర్శిగా పనెేేయవలయుకు బోధించుం లేక ఆజ్ఞాఎంచుంగాని చేయ

326

రాదు సభ్యులను జ్యాగత్తతో. పరిశీలించుదుండవలెను.. జరుగు (పమాదమునుండీ చడ లచవనలయును

అధ్యక్షుడు విజ్ఞానళాస్త్ర సంఘముల ద ్యష్ట్యా జరుగు వివిధ కార్య[కమమూ లకు అధ్యక్ష పదవిని న్వకరించున

కార్యదర్శి - సభలయందు జరిగిన ముఖ్యాంళములను క్లబ్‌. నిర్వహించు కృిత్యములను (వాయును ఊర (ప్రత్యుత్తరములరు జరుపును. అతిధులను అన్నో నించును

సవోయ కార్యదరి ... కార్యదరి లేని సమయములందు కార్యదర్శి కర్తవ్యము అను నిర్వహీంచును

కోళాధికారి - చందాలను పపాల చేయను ఖర్చు మరియు ఎమలన (వాయును

పుస్తక భాండాగారి _ పుస్తకములకు సంబంధించిన వివరణ ప్రట్టికలన తయారుచేయుట కార్యనిర్వాహక కమిటి మంజూడ్ర చేబన పుస్తకములు కొనుట

స్టోరుకీపరు (ఏ 06 కంలుంగి 7 క్స్‌ కు సంబంధించిన పరికరములు పదొ ర్థములను పు సకములతో (వాఎపెట్టును

[పకటనాధకారి _ విజ్ఞానూస్త్ర సంఘము నిర్వహించు. వివిఢ కార్య[(కనుము లను గూర్చి పాఠకాలయందు మరియ బయట (ప్రకటన గావించుట _ వార్తాషతికలి ద్వారా కూవా పకటనలు చేయుట వీని విధి మ సభ్యులు - వివిధక్షబ్‌ రార్య్యకమముల యందు. పాల్గొని విధానములు సవ్ర (90 అ) తయారు. చేయిటయందు ఎగ్జిక్యూటివ్‌. కమిటీకి సహాం పడుట కౌళ్త సభ్యులను క్షజ్‌ నందు జేద్చిటకు సపోయపడుట సభ్యుల కర్తీ

(1 ఆన విజ్ఞానొస్త్రు సంఘము నిర్వహించు పనులు ) విజానయా తలు షాగించుట మరి యు అభిరుచి గలిగిన | పదేకములను

దరి ంచుట క ల్‌ లత

త్తి విజ్ఞాన వస్త [ప్రదర్శన కాలలను నిర్వహించుట

౩27 తె వాతావరణ పరిజ్ధ్ఞలులను లిఖితము చేయు ఉదా ఉఊహ్హ&ోగత వర్షపాతము అర్హత (యొ 6 ౪7) 4). ఎవిధ వృక్షజంతువుల స్పెసిమన్‌ (వ9060 మంళ) లను పోతువేయుట 5, వివిధ నమూనాలను చార్జులను తయారుచేయట 6 సన్నాహములేకుండా ఆవసరానుగుణ్యముగ పరికరములను తయారు చేయుట "గ విజ్ఞానాస్త్ర సంబంధమైన నాటకములను వేయట 8) _ విజ్ఞానళాస్త్ర ఊఉత్సవడినములు చేసుకొనుట ఇ) అతిధులను ఆహ్వానించి సభలను నిర్వహించుట 0) పజారోగ్య రక్షణకు 'సేవచేయట క. ఎరా సబ్బు మొదలగువానిని తయారుచేయట 1౨). వివిధ పుష్పములు అకులు మొదలగవానిని (011900). (పోగు చేయుట విజ్ఞానళాస్త్ర సంఖుము మరియు కరగతి బోధన బోధనకు విజ్ఞానళాస్తు సంఘము విలువైన పీకరముగా నుపయోగపడు చున్నడి కాస్తీయ విజ్ఞానమును అర్ధవంతము చెయటకు దోహదము చేయుచున్నది క్ల భొద్వారా సన్నాహము లేకుండ అవసరానుగుణ్యముగా తయారుచేసిన పరికరము అను నమూనాలను చార్జులను మరియు వివిధ నోగ్రి౭యిం లను ఉపాధ్యాయుడు పార్యాం శములను బోధించుటయందు ఉపయోగించవచ్చును మరియు ఆయా పరికరములను ఏ విధముగ మరియు ఎందుకు తయారుబేసిరో ఆయా విద్యార్థులకు వివరించుటకు అవకాశమివ్వవలయును ఈ విధముగ బోధన జరిపినచో ఆసక్తితో అభిరుబితో పార్యాంళములను నేర్చుకోందురు విజ్ఞాన సంబంధమైన విషయములనుండి అవసరమైనవానిని విశదముగా వెలికీ తెచ్చుటకు నూతన విషయమునకు" “ సంబంధథించినవానిమై పరికోధన చేయట నీకోర

320 ఇములగు ఎమరలను (1౬ డే 9) సమ్మతించుట మొుడల లడణములను విద్యార్థలయందు కలుగజేయును విజ్ఞానొస్త్ర సంఘ కృత్య లద్వారా. విజ్ఞానాస్త్ర సంఘ (పతిపాదకుడు మరియు పోషకుడు విద్యార్థులు చేణన వివిధ కార్య కమములకు సంవత్సరాంతము నందు మార్కుల నివ్వవలయును విజ్ఞానశాస్త్ర అభిరుచి - విషయములు - (వ్‌ం ఆ £€0 పెం00 68) అభిరుచి విషయములు విజ్ఞానకాస్త్రమ.నకు సంబంధించి యన్నయెడల వానిని విజ్ఞానకాస్త్ర అభిరుచి విషయములందురు అవి విద్యాసముపార్థన కెంతయో ఉసక రించుచున్నవి విరామ సమయములను వృధాపోకుండ విద్యార్థులను నిర్మాణాత్మకమైన కార్యక్రమముల (6018 ఇ ౪642 7 ఆయందు మనస్సు లగ్నము చేయిటకు ఎంతయో సహాయపడుచున్నవి వీనిద్వారా ఆసక్తి అభిరుచి మరియు అనేక నిపు ఇతలు నెలకొల్పుటకు దోహదము చేయుచున్నవి విజ్ఞానళాస్త్రమును బాహ్య (ప్రహ నా ళా చములో అన్యోన్య సంబంధము (౮౮౫౩ 2 01)ను కల్పించుటకు తోడ్పడును పతి ఆసక్తిని ఆధారము చేసుకొని వివిధ విజ్ఞానకాస్త్ర అభిరుతుల (చల షెట్టథలయును. విజ్ఞానాస్తు అలిరుచి విషయములు “ఈ [కింద సూచించ బడినవి స అ సి నరా. జైలము మైనపువత్తులు పళ వొడి. వోలిష్‌ సుడ్డ క్కలు నల్ల బల్బరంసలు మరియు జాములు తయారుచేయుటి స్థాండులను తయాళుచేయిట వ్‌ వ్ల ).. నమూనాలు చార్జులు చితములను తయారుచేయుట త్రి (పదర నళాలలను వర్చాటుచేయట శీ కాత్రయ మూూజి శజీయమ్‌ జలచర కలిత సావరము: చుటి మరియ పోషించుట ప ఫై నాలి నిర్వహిం క్‌ పధమ చికిత్స (13 2 రేను యిచ్చుట

౩29 వ [పకృతిసహజమైన తోటలను పెంచుట గ్రా వివిధ రకముల వి త్తనములు పుష్పములు ఆకులు అవణములు రాళ్ళ నేలలు పోగుచేయట ఒక అని లి విజ్ఞానశాస్త్ర _పదర్శన-:

(50 066 [815)

ఈ [వదర్శనధ్వారా విద్యాళ్హుకు వ్య క్రికతబావనులన్తు.. నిఖిత కార్మళుముముల సవాయముతో (సదర్శన చేయవచ్చును పాఠళాలయందలి ఫైజ్ఞాన్సక్మాష్తు సంబంధ్రమైవ పనులను (50 6206) ఇాం1 తల్చి దర్శడురికు తెలియ్రప్రక్రచవమృన్సు 3165227 విర్రానకావ్ర (ప్రదర్శనశాలలకు ఎంత్రయో పోత్సాహమ్రిచ్చుచ్చున్నపి రా ఖిల్లా మరియు రాష్ట్రిస్టాయిలో ( 6౪౯6 ) వజ్ఞాకకాత్త్ర (వద్రర్శనళాలలను వర్పాటు చేయచున్నవి ఉ జీ థ్య ములు

డ్‌ శ్రే వ్య క్రిగత భావములను బయల్పరచుట క) అసక్తి మరియ అభిరుచిని విద్యార్థలయందు కల్పిర్సచ్చుట త్రి తోటి ఫెధ్యార్టుఎ సాధించిన కార్య(కమములను చూపుటకు ఆవకాళము కఠించుట న!

శ్రి విజ్ఞానకాస్తు కృత్యములను వ్యాపింపచేయుట (వైంగ2 81 50)

క్‌ విద్యార్థులయందు (శేరణలను కలిగించుట

6. తెలివిగల విద్యార్థలను గుర్తించి శారికి తగు (పోత్సాహమొసగుట

7. భావి శాస్త్రజ్ఞులను గుర్తించి వారికి తగినట్టి శికణనిభ్భుట

8. _ పాఠశాలకు విధ్యార్థుల తల్లిదం్యడులు మఠిళ్ళు. తతర (ప్రజలకు మధ్య స!

330 సత్సంబంఎమును కలుగజేయుట మరియు పెంవాండించుట ఆ జ వస్తు. (పదర నమునందు.. నానారకములైన వస్తువులు (సదరి ౦ వచ్చును (ప్రదర్శనమున చూపడు వస్తువులుం 1న చార్థలు శ్రా నఘూనాలు-సనిశేయనవి..పనిచేయనివె శ్ర రేభాచి.తముబు 4) వృక్ష జంతుజాలములు (స్పెఎమనులు) క సన్నాహముళలేకుండా నిర్మించిన అవసరానుగుణ్య పరికరములు కేరుం50766 2202౯80) 6 ప్రయోగములు 60 ఇతర కృత్యములు పైన పేర్కానబడిన వస్తువులే కాక ఈ అవళొళలా పెనియోగి*చుకొని యితర వీజ్ఞానకాప్ర కృత్యములను (పదరి ంచవలిను అవి ఈ (క్రింద శేర్కానబడినవి క్షే విజ్ఞానకాస్త్ర అంశములమీడ వ్యాసరచన ల విశ్రానకాస్త్ర అంశముల మీద చర్చలు 8) ఒక విషయముపై అనేక _పముఖలిచ్చిన అభిప్రాయములు (న్‌ మంం[8) శ్త్ర విజ్ఞానాస్త పళ్చా కార్యక్రమములు ళ్‌ (ప్రముఖ కాస్రీయ ఉపాధ్యాయుల ఉపన్యాసములు ఠి విజ్ఞానళస్ర పు స్టకములు గ కొత్రయాంళములమీద ఎనిమాలు

331 నిర్వహణ -- కావ్తీయ వస్తు పదర్శనళాలను ఫలవంతముగ (_పధర్శించుటకు నిర్వాహకుడు ఈ [కిండివానిని మనసునందుంచుకొనవలయును ) _ వస్తుపదర్శనకాల పెట్టుసలము -- ఉన్నగదులలో 'పెద్దగడిని ఎన్ను కొనవలయును “” వస్తున్తలను (పడర్శించుటకు నడచుటకు సరిసడు స్థరిముండవలయును 2) గడి తగినంత వెలుతురును బి ండి ఉండవలయును 8) గడికి సరియైన వాయ్య్మ ప్రసార ముండవలయును శ. గడికి రెండు చివరల రండు ద్వారములుండవలెను ఒక ద్య్యారము లోపలకు [పవేశించుటకును మరియొకద్వారము బయటకు వచ్చుటకు ఉపయోగించవలయును 5) _ అవసరమైనచో కృతిమ వెలుతురును అందజేయనలయును త్రి (తాగునీటిని పంపుద్వారా గడియందలి సింకులఅకు సరఫరా చేయ వలయును 7) అవగాహనకు క్లిష్టమైన వస్తువులన్నిటిని ఒకే స్థంము నందుంచరామ ద్ర) విద్యార్థులకు శిక్షణనిచ్చి ఒక్కొక్క విద్యార్థిని ఒక్కొకగ్రా వస్తువు దగ్గర ఊంచినయెకల ఆయా వస్తువుల పాయుఖ్యతను వివరింతురు స్మృతి ఉపకరణములు సిద్దాంతములు సమాచారములు ముఖ్యసూ[తములను గుర్తు పెట్టుకొనుటకు ఉపయోగపడువాటిని స్కృతి ఉఊపకరణములందురు. అర్థరహిత లేక అర్థసహిత పదములను తయారుచేసి వాని సహాయముతో కాస్రీయజ్ఞానమును గుర్తపెట్టుకొన వచ్చును

332 ఉదా. జేవుల లక్షణములు ఈ కింద కేర్కొనబడినవి యమ్‌=-చలనము ఇవావిసడ్డనము ఆర్‌ ఆాశ్య్వాస్మకియ ఆర్‌---సంతానోత్ప క్రి ఐంాషోభ్యత ఎస్‌---ఆవారము జి..--పెంపుదల ఈ లక్షణనులన్ని వశ3కిగ16 ఆగు పదసహాయముతో గుర్హూ పెట్టి కొనుట సులభము లేనిచో కొన్ని ల్షణములను మరువవచ్చును ఉపాధా కయుడు ఈ విధముగా అనేక అర్థరహిత మరియు అర్జసహిత పదములను తయారుచేసి విద్యార్థులకు జోధెంచవలయిను తయారుచేయటయందు ఉపాధ్యాయుడు ఆసక్తి అభిరుచిని కలిగియండ వలయును ఈ వివిధ బోఢధనోపకరణములు బోధనకు అభ్యసనమునకు తోడ“ తరగతి బోధన కుపయోగపడదు (౮5591025 ) బోధనోపకరణము అనగానేమి 2 బోధనోపకరణములయొక్క ఆవశ్యకతను వివరింపుము * 8) నలుబడిమండి విద్యార్థులకు బోధన గరపుటకు ఉపయోగించిన చార్జును తయారుచేయునపుడు సీవ్ఫు క్రిస్పక్తాను జ్యాగ త్తలేవి శ ఉ) నమూనా మరియు చార్జునకు గల తేడాలను మూడింటిని కేర్కొనుము' ర్‌) స్కతి పరికరములకు నాల్టు ఉదాహరణలనిమ్ము ఉపాధ్యాయునికి విద్యార్థికి ఏ విధముగా తోడ్సడుచున్నవి 6) ఫిల్మ్‌స్ట్రప్‌ ఎల్ళ్‌కు గల తేడా మరియు పోలికలేవి ?

333 7) ఎపిడయాస్కోంప్‌ మ్యాజిక్‌ లాంటరన్‌ కన్న ఎక్కువ ఉపజోగళతము ఎతతుసతన త్రి ెలివిజన్‌ ఇన్‌స్ట్రక్షన్‌ (06 6713 02 క ₹26 0%) అనగానేమి 0) జలచర స్థావరములకు భూచర స్థావరములు గల్న తేడా వ్ల్రమి? 0) నశ్రకత్షానువయోగించునపుడు నీవు దృష్టియందుంచుకొను ముఖ్యాంళ ములను 'కీర్కానుము

1. విష్ణానోూస్ర్ర సంఘములు అనగానేమి ? అవీ ఏ విథముగ విద్యాళ్యస నము నందువయోగవడ చున్నవి
2. విజ్ఞానయ్యాతకు బయలుదేరుటకు ముందు నీవు తీసుకొనవలసిన ఉా(గత్తకివి * ఇ) వజ్ఞానూత్ర అలిరుచి అనగానేమి? ఉపాధ్యాయనికి ఏ విధముగ సవోయకొరి
3. విజ్ఞానొత్హ (ప్రదర్శన యొక్క ఉద్దేళ్యములేవి కె చజ్టానూత్ర సంఘము న్లిర్యిహించు పనులేవి

334 రే2క5 గారం వెండ0ష్‌ 58 0౯ 661692 క560లుం6 2 2౯0902 వజంక కంషం0 8 వ న 0/040176 ౪2 తంకు02. కేకల - 62 04642) 2 10 0020 920 506% 6 100904 ౨౯ 985 నయం౦0 9 య! 2౨)౮౦౪౦8 0 నంపి00 ) [404 506006 1 ₹ 02004 పరము) ఎ 06 పంజ0% ౧80 త్ర 12 మజ (0౮ ఖై ౮కి 4 960 6200 980 షల ౧ 2 1౯00 042 50001620 కం = = పంల (0 5 ఫై0ం ₹620% 9802900 6 1 గ౯00 61 ఏంం016120/ వ్‌ంపేం0 5 -క 2 కం ఇ6(0 ౮2 ర 226 ఫండంతీ 80180 08 1 0౯09 02 న్‌౭00మ6ే40/ వంపేం0 8 కా. ఈ (0౧౮౫) 7 10 60108 88 050 అంం వాక్‌ 6129528088 0౦ ౮౫) 8 50 లం9 ₹620సీ 08 206 ౨0 58 కం 21666 987 మణగం0ంళ. వెంటి ఇం 4 0 పెం? 70 061 08820 కు [185 346 ష06 కం 00506 ఇక 0034 01 108 ఖై00డీ 50 6200) పెంట్‌ 98 ఇ9కే 16801 ౨రాాపంజముం8 ాస2 ఏ ఉంపంల వెళడ6మ0? కరే 29 2 0082 ౩ఆంపి వక్ర తీ రేం మం 680% & వం ? 6 9 ౨6 0 శకంరేం 150 ల66 కంపే 96 2 ౧ 51820022 ౨01012 2 తకం ౨61 110006 020% 08 0 50 6906 ఎారెళైి ర్య 15 కంపే స్‌ 8౨20ల 30 6కే

మ. 12) క43602 08 80రే సడ 0౧2 670 ల౧౫” 61 (50 ప2౯ 0౦౦0 53 08 గెంంైం2€--1966) “60౪7 0 18644 కక) 24092 సం ల్తంం౦ 12 616 నం870ష రంపీంర్యుల్ల 13202౯0024 0 క3౯00%100 పంకా ంళా ౨ల4|ష!

కత) ౯6002124 03 20264 250 ౦£ గళరే ౦-7 8468 2 లేళ

286 త ఫె8ంపిం౯ కేకు త రేకడ00ం8 0 4ఉండే ౦ = * 932 160800 6263

అంప్‌ 09౫ & ౮౦౦21 18) తర్శ_-ము == శాస్త్రీయ విధానము 17) తర్కము --- అఖాస్త్ర్రాయ పద్ధతి

336 2106 - $8కవ సం ము నుండి [5 పరిజావిధానములో మార్చు చెబనారు

విద్యార్థలు ముంచు. రాష్ట్రస్థాయి. పరికకు ప జరు కావలెఎ. అందు ఉశ్తిర్జులైనవారు మ్యాతమె జాతీయస్థాయి పరీక్షకు అర్హులు పదవ తరగతి స్టయి పరిక్షకు వచ్నటకు $వ తరగతి పరీక్షలో కనీసము 60% కూత్కులు రానలెను పశీక్షకు రుసుము కూడ కలదు

అలలై లాలు

లంలో