Telugu Trisharanaagamanam boudaupasaka jeevanam - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki
" గ త్రిశరణాగమనం బౌద్ద ఉపాసక జీవనం 00ళం 0. ర్ల అక్ ఏకా గ్ - ల లు రచయిత; కళారత్చ్క బౌద్ధ రత్న సద్ధర్మ మహోపాధ్యాయ అన్నపరెడ్డి బుద్ధఘోషుడు ఫట (భిక్సబోధికి కృతజ్ఞలతో...) ఫ్ అజ ఉట ప్రచురణ: అ.౧ణ.రా, ౧ంగ్గా ॥ 21 ఉచనిళ 14/1, అరందల్పేట్, గుంటూరు-522 002. నను
రచయిత మాట శ్రీ అఆరెగకూట సంజీవరెడ్డి, గుంటూరు, ప్రముఖ న్యాయవాది, పేదలకు ఉచితంగా న్యాయపర సహకారాన్ని అందించే ఆ,స.రా. సంస్థ అధినేత బౌద్ధాభిమాని, నా దగ్గరకు వచ్చి “బౌద్ధంలో నూతనంగా చేరేవారికి (త్రిశరణాలు, పంచశీల ఇస్తారు. ఖిక్షువుతోపాటు దీక్ష తీసుకొనేవాడు వాటిని పునశ్చరణం చేస్తాడు. దానితో అతడు బౌద్భుడయ్యాడని ప్రకటిస్తారు. ఆ తరవాత దీక్ష తీనుకొన్నవాడు వాటిని దాదాపు మరిచిపోతున్నాడు. అనలు ఈ త్రిశరణాలు, పంచశీల ఏమిటి? దీక్ష తీనుకొని ఉపాసకుడయ్యాక, అతడు దైనందిన జీవితాన్ని గడపాలి. అంటే ఒక బౌద్ధగ్భహస్టు జీవితం ఎలా సాగించాలి? దీనంతటికీ సంబంధించిన తాత్త్విక (ప్రాతిపదిక ఏమిటి? “బౌద్ధంమీద ఆంధ్ర దేశంలో కృషిచేసినవారిలో దాదాపు అగ్రగామి అయిన మీరు ఆ తాత్త్విక ప్రాతిపదికను వివరిస్తూ ఒక చిన్న పుస్తకం రాయండి. దానిని మా ఆ.స.రా. సంస్థ తరఫున ప్రచురించి, ఉచితంగా పంపిణీ చేస్తాను” అన్నారు. నాకు వారి ఆలోచన నచ్చింది. ఫలితమే ఈ (ప్రతి. ఈ విధంగా తన బౌద్ధాభిమానాన్ని వెలువరించుకొన్న శ్రీ సంజీవరెడ్డికి నా అభినందనలు, ఒకమాట: ఆ.స.రా, అంటే ఆరెగకూటి సంజీవరెడ్డి, వీరి సతీమణి న్యాయవాది, రమాదేవి గార్ల పేర్లలోని మొదటి అక్షరాల సంయోగం. ఆసరా అంటే ఆధారం కూడ.
- అన్హ్నవరెడ్డ్ మదధ్రతోవుడు
గ్రంథం: త్రిశరణాగమనం రచయిత: కళారత్న బౌద్ధ దత్చ్క సద్ధర్మ మహోపాధ్యాయ
అన్నపరెడ్డి బుద్దఘోషుడు
ఫోన్ ౩ 944 127 ఉ960.
౮ 90 2-౫ క రి అన్నపరెడ్డి బుద్ధఘోషుడు 'అెగగిగిజం4/6660/ 5666౧20౧౦5 0౪ర4 ం ళ్ ర! మహాబోధి, 108 పోట్లపల్లి పవిత్ర అపార్ట్మెంట్స్, ర్స (వోటల్ స్వాగత్ వెనుక) మెయిన్రోడ్, మదీనాగూడ, గగ హైదరాబాద్ - 500049. ఫోన్ ; 944 127 4960. త ప్రథమ ముద్రణ : 2562 బుద్ధపూర్ణిమ (2015 ఏప్రిల్ 29) ప్రచురణ : ఆ.స,దా సంస్థ 14/1, అరండలొపేట, గుంటూరు. మాం తులు 8500 బలల రాలి ల య * వెబ్ ఫ్ అమూల్యం స య న 1 పాదరాలాచే హే టే
ముద్రణ: అనుపమను ప్రింటర్స్
126, శాంతినగర్, హైదరాబాద్ - 500 028
ఫోన్ :; 040-23891364
త్రిశరణాగమనం
ఇఓకరు బౌద్ధ ఉపాసకుడు లేదా ఉపాసిక కావాలనుకొంటే అంటే బౌొద్దుడు కావాలనుకొంటే బ్రిశరణాగమనం చేయడమేకాదు పంచశీలా చరణాన్ని గ్రహించాలి. త్రిశరణాగమనం అంటే బుద్దుని, ధర్మాన్ని సంఘాన్ని శరణుజాచ్చాలి. అంటే ఈ మూడింటిని తన జీవిత గమనం ఆదర్శాలుగా స్వీకరించి, వాటిని పంచశీల ద్వారా, ఆచరణ ద్వారా పండించుకోవాలి. ఈ రెండు - త్రిశరణాలు, పంచశీల, నూతనంగా బౌద్ధం స్వీకరించేవారికేకాదు. చాలా కాలం నుంచి బౌద్దుడై ఉన్నవారికి గూడ. వాటిని ఆచరించేకొలది వాటిలో నూతనార్థాలను చూస్తారు
బుద్ధుని బోధను మనం అనేక అంతస్తులున్న భవనంతో పోల్చవచ్చు. ఆ భవంతి నిర్మాణంలో ఒక క్రమం, పునాది, ప్రవేశ ద్వారం మొదలైనవి చూస్తాము. బుద్ధభవనం మనం ఊహించగల ఏ పెద్ద భవనాలకంటేగూడ పెద్దది. మరి బుద్ధ భవనం ద్వారం ఏది? (త్రిరత్నాలను శరణు వేడడమే. అంటే ఇక్కడ బుద్ధ అంటే సిద్ధార్థుడు గాదు. సమ్యక్సంబుద్ద్ధుడైన సత్భా (గురువు), ధర్మం అంటే ఆయన బోధించిన సత్యం (11410), సంఘం అంటే ఆయన అరియ (100169) శ్రావకులు (6150610185) ప్రాచీన కాలం నుంచిగూడ, ఈ శరణాగమనం, అంటే ద్వారం ప్రవేశం నుంచి పై అంతస్తువరకు పోవడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. నూతన బౌద్భులు ఈ మార్గంగూదా ప్రవేశించి పై అంతస్తు వరకు వెళ్తుంటే, అదివరకే బౌద్భులైనవారు ఈ త్రిరత్నాలను పునశ్చరణం చేయడం ద్వారా బౌద్దానికి వారు తమ నిబద్ధతను తెలియజేస్తున్నారు
బుద్ధమ్ నరణం గచ్చామి ౦ ౧0౧ ౧౫౮౯6 ౧0 ₹€6 8666౧4)
ధవ్ముమ్ నరణం గచ్చామి (9౦ ౧౯ ౮86 (౧0 0౧౭౧2772)
నంఘం శరణం గచ్చామి ( 90 ౧0/7 ౧౧౮౭౦ (0 5200౧4)
ఈ ట్రిశరణా గమనాన్ని దీనికి ఎంతో ఆవల ఉన్న మహోన్నత బౌద్ధ జ్ఞాన శిఖరాలతో పోలిస్తే చాలా ఆలస్యంగా ఒక మామూలు విషయంగా కనిపించవచ్చు. అలాగని దీని ప్రాముఖ్యతను తక్కువగా అంచనా వేయరాదు. ఈ శరణాగమన ప్రక్రియయే అసలు బౌద్ధ మార్గాచరణకు, ఒక దారి డొంక చూపి, ఒక ప్రగమ శక్తిని (౧౦౧౭౧(౭౧౫) ఇస్తుంది. బౌద్ధమార్గాన్ని అనుసరించి పోవడంలో అది అత్యంత కీలక పాత్రను పోషిస్తుందిగనుక, దాని స్వరూప స్వభావాలను అర్థంచేసుకోవాలి. అందుకని ఈ సందర్భంలో శరణాగమనం ఎందుకు చేయాలి, 'శరణాల అస్తిత్వం" (9౫516008) 'శరణాగమన చర్య" (౭00 “శరణాగమన కాలుష్యాలు, వైకల్యాలు” మొదలైన విషయాల గురించి క్లుప్తంగానైనా తెలుసుకోవాలి.
త్రిశరణాగమనం ౪. 1
శరణాగమనం ఎందుకు చేయాలి?
బౌద్ధ ధర్మాచరణ మొదలవడం ట్రిశరణాగమనంతోనే అంటే, మనకు వెంటనే, జనలు ఎవరైనా ఎవరినైనా ఎందుకు శరణు వేదాబి? అనే (ప్రశ్న ఉదయిన్తుంది. శరణం అంటే హాని నుంచి అపాయం నుంచి అభదత నుంచి రక్షణ కల్చించే ఒక వ్యక్తి, స్థలం, వస్తువు. మనం శరణాగమనం అంటే మనం హాని అపాయాలు అభేద్రతల నుంచి రక్షణ కోరుతున్నామన్నమాట. అలా చూసినప్పుడు మరి మనకేమీ అపాొయాలు, అభ(ద్రతలు లేవే అంటాం. అలాంటప్పుడు శరణానునం శుద్ధ దండగగదా అంటాం.
శరణాగమనం అవసరమా లేదా అనే (ప్రశ్న ఎదురైనప్పుడు మనం నృష్టంగా, యధాభూతంగా, ఉన్నదానిని ఉన్నట్లు, మొత్తం జీవన సన్నివేశాన్ని దాని పూర్తి నేపథ్యంలో చూడాలి. బౌద్ధ దృక్కోణం నుంచి చూసినప్పుడు, మానవ అవస్థ (౧60౧౬6 504007) నీటిపై తేలియాడే మంచుగడ్డలాంటిది. మంచుగడ్డ మూడువంతులు మునిగి ఒకవంతు మాత్రమే ఫైకిలేచి కనిపిస్తుంది. అంటే ఎక్కువ భాగం మన దృష్టిలో పడదు. మన మనోద్భష్టికి ఉన్న పరిమిశులు కారణంగా మన జీవితంలో చాలా భాగాన్ని చూడలేం. సర్కే మనం చూదలేనిదానిని అలా వదిలివేయండి. మరి మనకు కనిపించే భాగాన్ని మాత్రం ఎంత ఖచ్చితంగా చూడగలుగుతున్నాము? మనకు బుద్ధుడు ఒక మాట చెప్పాడు. అదేమిటంటే “యద్భావం తద్భవతి.” మననులో ఏది ఉంటే దానినే చూస్తాము. వాంఛకు చూపు లోబిడి పీంటుంది మన వాంఛలు మనం చూసే వస్తువులను, వాటికనుగునంగా మలిచి చూపుతాయి.
మరి వరిన్ఫీతులు ఇలా ఉన్నవ్వుడు, మనకొక (వశ్న ఉదయిన్తుంది: (తిశరణాగమనం చేయాల్సిన అవసరం ఏమిటి? మనం చాలా భద్రతతో ఉన్నాం అనుకొంటాం. ఇది (హ్రన్వ దృష్టితో ఏర్పడిన భావన, మన దృష్టిలోపంవల్ల పరిమితుల వలన మనం చెక్కుచెదరని భదతలో ఉన్నామనుకౌంటాం. జోలపాట పాడి, మనకు సారటనిత్నే ర గను గా మవ ఇష్టావ్యాప్టి (4460101 01౧1౧9) (గొంతెమ్మ
ృృష్టితో జీవన సారప్పు లోతులకు వెళ్ళి చూస్తే చాలా దారుణమైన అపాయకరమైన అంచుల మీద నిలబడ్డటు తెలునుకొరటాం. బుదునీ మాటలలో చెప్పాలంటీ వరదలో కొట్టుకుపోతూ రెల్లుదుబు వట్లుకొన్న వాని ట్ స్నో న్బెలు ఖం స్ప స్థితి మనదీను. మనమీద దాడి చేయనున్న అపాయాలు (62౧986) మననుకు స్పష్టంగా కనిపించవు. మనసులో ఉంటాయి. అవేమిటో గుర్తించాలంటే, మనకు సావానం, పట్టుదల, వినీశ్చయం కావాలి. బుద్ధుని బోధ ఆధారంగా శరణాన్ని అన్వేషించాల్సిన అవనరాన్ని నొక్కిచెప్పే అపాయాలను (62౧86౧౪) మూడు సామాన్య తరగతులుగా అభివర్ణించవచ్చు. 1. ప్రకృతి జీవితానికి సంబంధించిన విపత్తులు, అన్నపరెడ్డి బుద్ధఘోషుడు ౪ ౨2
- భావి జీవితాలకు సంబంధించిన విపత్తులు, 3. మామూలు జీవన గతికి సంబంధించిన విపత్తులు. ఈ మూడు రకాల విపత్తులకు రెందేసి పక్షాలున్నాయి. (ఎ) ప్రపంచానికి సంబంధించిన వస్తుగత (001601౪6) ప్రత్యేక లక్షణం, (వ) మన మనోనిర్మితికి సంబంధించిన మానసిక లక్షణం. (ప్రకృతి జీవితానికి సంబంధించిన విపత్తులు:
శారీరక రుగ్మతలు, పెళునుతనం, ప్రకృతి వలన ఇబ్బందులు, వరదలు, భూకంపాలు, సామాజిక దోవిడి, నియంతృత్వం, యుద్ధాలు మొదలైనవి. రాజకీయార్థిక సామాజిక సమస్యలు వగైరాలు. సరే, వీటన్నింటి నుంచి ఎలాగో తప్పించుకొన్నా ఆనుషంగిక మర్యత - మృత్యువు - దీనినుంచి తప్పించకోలేం. క్షణక్షణం మనిషి దీనికి చేరువవుతూనే ఉంటాడు. ఒకప్రక్క కాళ్ళకింద మంచు కరిగిపోతున్నా తాను సుఖంగానే నడిచిపోతున్నాననే భ్రమలో ఉన్న మనం నీరు గడ్డగట్టిన సరస్సులో నడిచి పోతున్న మనిషిలాంటివాళ్ళం మనం.
మనిషిని నిత్యం ఏడ్చించేది మరొకటి ఉంది. అది అనిశ్చితి (6౧౦6|14100) మనం ఒక పని తలపెట్టామంటే అది ఎప్పుడు పూర్తి అవుతుందో తెలియదు. ఏ క్షణంలో ఏమి జరుగుతుందో తెలియని అనిశ్చితి. ఎప్పుదు జబ్బుపడతామో తెలియదు. ఎప్పుడు ప్రమాదానికి గురవుతామో తెలియదు. మరణం తధ్యమని తెలిసినా అది ఎప్పుడు వస్తుందో తెలియదు.
ఆత్మగత పక్షం ($00601౪6 2906019) పై చెప్పినవన్నీ వన్తుగత పక్షాలు. మనం పైకి నిబ్బరంగానే కనిపించినా, వదోఒక ఎడతెగని అంతరంగ అనిశ్చితం వెంటాడుతూనే ఉంటుంది.
ఎక్కడో అంతరంగ, పాతాళంలో, మన నమ్మకాల అడుగున, ఒక అస్థిరత దోబూచులాడుతూనే ఉంటుంది. అంతేకాదు, ఆ నమ్మకాలు స్థిరంగా ఉండక, పరివర్తితమవుతూ ఉంటాయి. అప్పుడు నమ్మకాలు చెదిరి మనిషిని అతలాకుతలం చేస్తాయి. వ్యాకుల చిత్తుడవుతాడు. ఈ నమ్మకాన్ని పరివర్తనంగావించే మూలకాన్ని మనం ఇదమిద్ధంగా గుర్తించలేము. స్థానికత లేని (1౧ 10621366) భయం మనలను బెంబేలు ఎత్తిస్తుంది. అకారణమనిపిన్తుంది.
ఈ భయ బాధ ఒక రోగలక్షణం మాత్రమే. ఈ లక్షణానికి మూలం ఎక్కడో లోపల ఉంది. ఈ రోగ మూలం మనం ప్రపంచాన్ని చూసే దృక్పధంలో ఉంది. మనం ఆశలు, ఆశంనలు, (ప్రక్షేపణలు (07016010౧9) ఇష్టాలు, అయిష్టాలతో నిర్మికమైన ఒక మానసిక చట్రం నుంచి పనిచేయనారంభిస్తాము. వాస్తవికత (1921) మన కోర్కెల కనుగుణంగా ఉండాలని ఆశిస్తాము. మనం కావాలనుకొన్నట్లు,
(తిశరణాగమనం ఖు త్రి
ఊహించినట్లు ఉండాలనుకొంటాం. కానీ అది ఒప్పుకోదు. అది ఒప్పుకోకపోతే బాధ, దుక్టం, ఆశంసలకు వాస్తవికతకు మధ్య ఘర్షణ. ఈ బాధ తొలగాలంటే రెండింటిలో వదో ఒకదానిని మార్చుకోవాలి. మన ఇష్టాల్ని లేదా (ప్రపంచాన్ని. ఎలాగూ మనం ప్రపంచాన్ని (76౭%) మార్చలేముగనుక, ప్రపంచంతో మన ఇష్టాన్ని సమన్వయం చేసుకొంటాం. అంటే అర్ధం మనం మారిపోవాలి. ఎలా? దానిమీద విరాగాన్ని జుగువ్సను పెంచుకోవాలి. దానిని మనం వట్టుకు వేళ్ళాడటం (ఉపాదానం = 6100108) మానివేసి, ఊగిసలాట, ఉత్పతనాలను వీడి, ఉత్సాహ విషాదాలను వీడిన ఉపేక్షతో (సంయమనంతో) చూడటం నేర్చుకోవాలి.
ఈ (ప్రపంచ వైరుధ్యాల క్రీడకు దూరంగా ఉన్న ఉపేక్షా చిత్తం (౧110601 64౧1౧౧00 అన్నింటినీ మించిన భద్రత, రక్షణ. దీనిని పొందడానికి మార్గనిర్దేశం కావాలి. మరి ఈ మార్గనిద్దేశం మనలను వస్తుగత వైవిధ్యం (00160143 61/౪1) నుంచి రక్షించలేదు. వ్యతిరేక (ప్రతిన్స్నందనల (౧6౦౭౪8 ౯2500056) నుంచి వ్యాకులత, దుక్థం, చికాకు, నిరాశ - రక్షణ కలిగిస్తుంది. ఈ రక్షణ మాత్రమే మనకు లభిస్తుంది. అందుకని దానిని నిజమైన శరణంగా పరిగణించాలి.
శరణాగమనావసరానికి ఇది మొదటి ఆవశ్యకత. భావిజీవితాల విపత్తులు:
వస్తుగత పక్షం (00160ఈ౪/6 ఇ506015): మన విపత్తులు మరణంతో తొలగిపోవు. బౌద్ధం ప్రకారం మరణం అనేది తరువాతి జన్మకు ముందు ఘట్టం. అంతేకాదు, మరింత దుక్షానికి, బాధకు బీజమార్గం అవుతుంది. బుద్దుని (ప్రకారం అవిద్య, తృష్టలతో బంధితులైన జీవులన్నీ తిరిగి పుట్టవలసిందే. ఈ (ప్రాధమిక జీవితేచ్చ (౮/06 10 1౪69 కొనసాగినంతకాలం, మరణానంతరం, ఈ జీవితేచ్చ (ప్రవాహం కొనసాగుతుంది. ఈ ప్రవాహంతోపాటు గత జీవితంలో కూడబెట్టుకొన్న వారసత్వ ముదలు, నిరాశల (60గ౧౯958910౧3) నుంచి (ప్రవృత్తులు (6190051110౧9)గూదడ దిగుమతి అవుతాయి. అయితే ఇక్కడ గమనించాల్సింది ఏమిటంటే ఒక జన్మ నుంచి తరువాతి జన్మకు పోయే “ఆత్మ (8001)లాంటిది ఏదీలేదు. కానీ ఒక ఎడతెగని విజ్ఞాన (00౧901065౧669) ప్రవాహం, మరణం తరవాత, ఉప్పతిల్లి, దానిలో అధిక ప్రభావకాలుగా ఉన్న ప్రవృత్తులతో, తనకనుగుణమైన నూతన రూపాన్ని
పొందుతుంది. అయితే ఈ (ప్రవాహంగత జన్మ నుంచి ఏ మార్పు లేకుండా
యథాతధంగా ్రవహిస్తుందనుకోరాదు. ప్రపంచంలోని అన్ని వస్తువులలాగే, ఇదీ
అనుక్షణమూ మారుతూ ఉంటుంది. ఏ రెండు వరుస క్షణాలపాటు అది అదిగా
ఉండదు. నచసో, న చ అన్యో (౧61౧6? 16 56096 ౧౦? 6676౧0. అన్నపరెడ్డి బుద్ధఘోమడు ఫో |
బౌద్ధం ప్రకారం జీవి తఈన కర్మానుసారం ఆరు లోకాలలోని ఏ లోకంలోనైనా పునర్జన్మించవచ్చు. కర్మ ప్రభావం చెడ్డగా ఉంటే మూడు దుర్గతులలో (8౪ 0651౧41019) నరక లోకం, జంతులోకం, (ప్రేత లోకాలలో కర్మ ప్రభావం మంచిగా ఉంటో మూడు నుగతులలో (౧20౧౫ 6651041009) మనువ్వ, అనుర, న్వర్ణలోకాలలోను జన్మిస్తారు. దుర్గతులలో తమ పాపకర్మానుసారం పుట్టినవారు, వాటి నుంచి బయటవడడానికి ఎంత కాలం వడుతుందంటే నీటిమీద తేలియాడుతున్న ఒకే రంధ్రం ఉన్న కాడి రంధ్రంలో నుంచి ఒక గుడ్డి తాబేలు దూరి బయటకు రావడానికి ఎంత కాలం పడుతుందో అంత కాలం, ఈ సంగతి బుద్ధుడే చెప్పాడు.
ఆత్మగత పక్షం (3001601౪49 2906౮13): దుర్గతితో జన్మించడానికి కారణం ఎవడికి వాడే మరొకనివల్ల ఒకడు దుర్గతిలో జన్మించడు. దుష్కర్మ చేయడమే దుర్గతిలో పుట్టడానికి కారణమవుతుంది. బౌద్ధంలో కర్మ అంటే ఉద్దేశపూర్వకంగా, నంకల్చం (౪0140గ)తో, చేతనతో చేసేది కర్మ. గుందె కొట్టుకోవడం, గాలి పీల్చుకోవడం పనులే (46669) అయినా అవి బౌద్ధంలో కర్మక్రిందకు రావు. (బ్రాహ్మణ మతంలో 'కర్మ” అంటే యజ్ఞ, యాగాది కర్మకాండలే కర్మ అవుతాయి. బౌద్ధం కర్మకాండను కర్మగా అంగీకరించదు.
బౌద్ధంలో కర్మలు రెండురకాలు - (1) కుశల కర్మలు, (2) అకుశల కర్మలు. కుశల కర్మలంటే విరాగం (461200౧06౧0 కరుణ, అవగాహనలతో చేసేవి. అకుశల కర్మలు లోభ, ద్వేష, మోహాల ప్రేరణతో చేసేవి. ఈ రెండు రకాల కర్మలనుబట్టి, జీవులు నద్దతులలో, దుర్గతులలో పునర్దన్నిస్తారు. దుర్గతులలో పునర్జన్మించకుందా ఉండాలంటే కుశల కర్మలు చేయాలి. మనం మంచి పనులు (కుశల కర్మలు) చేయాలనుకొన్నా అన్నివేళల అలా సాధ్యంకాదు. మన నిర్ణయాలు నిరపేక్షంగా ఉండవు. మన నిర్ణయాలు, అహేతుక ప్రవృత్తులకు, ప్రచోదనలకు (61/89) నవాజాతాలకు లోబిడి వాటి (ప్రభావాలకు లోనవుతాయి. ఈ నమన్య నుంచి బయటపడడానికి క్రమశిక్షణ కావాలి. సరైన శిక్షణ తీసుకోవాలి. దీనిని మనస్సు పని తీరుతెన్నులు అర్ధంచేసుకొన్నవాని నుంచే ఉపదేశం పొందాలి. ఈ శీల శిక్షణను శరణు వేడాలి.
శరణాగమనం చేయడానికి ఇది రెండో కారణం. మామూలు లౌకిక వనగతికి సంబంధించిన విపత్తులు:
వస్తుగత పక్షాలు (0016061/6 &8060619) (ప్రకృతి జీవితంలో ఇంతకు ముందు మనం చర్చించిన వివత్తులకు మించిన వివత్తులునప్టయి. లౌకిక జీవితంలో ముఖ్యమైన ప్రాధమిక అపాయం ఉంది. అదేమిటంటే సంసావంలోని అంతర్గత
త్రిశరణాగమనం ళ 5
అసంతృప్తి (6౧౩|15120%0౧669)' సంసారం అంటే భవచక్రం (0౪/66 01 08060౧౧1౧9) జన్మలచ[క్రం, జరామరణాలు. ఆది లేని కాలం నుంచి ఇది తిరుగుతూనే వుంది. పునర్జన్మ అనేది ఒకసారి మాత్రమే జరిగేదికాదు. ఎన్నో కోటానుకోట్లు జరిగేది.
ప్రతీత్యమైన, నియమితమైన, సంఖతమైన (00౧౮1౦0౧౪6) మార్పుకు లోనైన రూపాలన్నీ (10109)గూడ జ్ఞాన నేత్రానికి దుక్టంగా కనిపిస్తాయి. మన నమ్మకాలు, ఆధారాలు ఏవీగూడ మార్పుకు, గతించడానికి అతీతమైనవికావు. అక్కడ నుంచి మనం సౌఖ్యం కోసం, ఆనందం కోనం మరోదానిని వెతుకుతాం. అదిగూడ వాస్తవానికి ముసుగు వేసుకొన్న దుక్థం మాత్రమే. మనం అని అనుకొన్నదిగూడ రక్షణ అవసరమైనదే, మనం రక్షణ అనుకొన్నది నిజమైన రక్షణ కాదు. మనం పట్టుకు వేళ్ళాడాలనుకొన్నది ఎల్లకాలం అలాగే ఉండదు. అదీ నశిస్తుంది. 'అది కుప్పకూలిపోతుంది. అందుకనే దానిని 'ప్రపంచరంి అంటారు [
అనాది కాలంనుంచి మనం భవచక్రం (సంసారం)లో గిరికీలు కొడుతూనే ఉన్నాం, పుడుతున్నాం, గిడుతున్నాం. జనన, జరా, రోగ మరణాలను అనుభవిస్తూనే ఉన్నాం. లెక్కలేనన్ని జన్మలలో మనం జంతువులుగా, (ప్రేతాలుగా, నరకంలో పాపులుగా పుట్టాం, బుద్ధుడంటాడు - “కు సాంసారిక చారిక (42౧౦9॥76)లో మనం వదలిన కన్నీరు, రక్తం మహాసంద్రంలో సీటికంటే ఎక్కువే మనం వదిలిన ఎముకల రాశులు హిమాలయాలను మించిపోయాయి.* ఈ సంసార చక్ర కారణాలు తెగిపోయేదాక, భావి భవ చక్రలోని గతి తప్పించుకోలేం.
అత్మగత పక్షం ($40601 న9/3090/1/6):; మరి ఈ సంసారం నుంచి భయపడడానికి ఒక దారి ఉంది. అది ఈ భవరూపాలకు (1/0009) విముఖం కావడం, మరి అలా విముఖం కావడానికి మనం మనలను ఈ సంసారానికి బంధించే కారణాలను తెంచుకోవాలి, సంసారానికి బంధించే అసలు కారణాలు - అవి మనలోనే ఉన్నాయి. మనం జీవితం నుంచి జీవితానికీ తిరుగాడుతున్నామంటే బుద్ధుడు అంటాడు: “జీవితాన్ని ఎలాగైన నిరంతరంగా కొనసాగించాలనే అసంతృప్తి జీవితేచ్చ (4610 1/6 = ౧6౧౧8౪410౧ ౦1061 061౧0)యే అసలు కారణం. దీనినే బౌద్ధంలో భవళ్చష్ణ (ఉండాలనే కోరిక్ర (6౪100 10? అ౪౩18౧౦౪) ఇది ఎప్పుడూ గుప్తంగానైనా పనిచేస్తూనే ఉంటుంది. ఈ జీవన (ప్రక్రియకు మరణం ఆటంకం కాదు. మరణం నృష్టించిన ఖాళీని తృష్ట పూరిన్తుంది. ఈ విధంగా భవ తృష్ణ పునర్జన్మకు దారితీస్తుంది. తృష్ణ తన సంతుష్టి (01౬110240౧) కోసం తన వేట తను సాగిస్తుంది.
అన్నపరెడ్డి బుద్ధఘోషదు 6
తృష్ణ పునర్జన్మల, వెనక ఇంకో (ప్రాధమిక అంగం ఉంది. అది “అవిద్య” (19౧02౧09) అవిద్య అంటే ధర్మాల (వస్తువుల) వాస్తవిక స్వభావాన్ని (1116 ౧6౮౧9 01 1౧09) అంటే ధర్మాల యధాతధతను తెలియపోవడం. ఇది ఒకప్రక్క ధర్మం స్వభావాన్ని మనలను చూడనీయకుండ కప్పివేన్తుంది. మరోప్రక్క ధర్మాన్ని విరూపించి (61510గ) చేసి చూపుతుంది. ఈ అవిద్య కారణంగా జుగుష్పాకర వస్తువులలో ఆనందాన్ని చూస్తాము. బండికి ముందర వేళ్ళాడదీసిన కారెట్ దుంపకోసం పడిపడి వరుగుతీసే, బండిలాగే గాడిదలాగా, ఆఅభానలలో (20౧8౬2౧065) అందానికి అర్రులు చాస్తూ ఆ గాడిదలాగ పరుగులు తీస్తాము. నిత్యం మారే, అనిత్య, అనాత్మ, భంగుర, ఆభాసాధర్మల వెంట పరుగులుతీస్తూ నంసార చక్రానికి అంటుకు పోతున్నాము. ఈ మోహాలు (6614910౧09) అందం, ఆకర్షణ, నిత్యత్వం, సుఖం, అత్మనిత్యతలు సంసార చక్రానికి కట్టిపడవేస్తున్నాయి.
ఈ వ్యర్ధ, నిరర్ధక, నిష్ఫల నమూనా నుంచి బయటపడాలంటే, దాని వెనుక ఉండి నడిపే తృష్టను శాశ్వతంగా పెరికివేయాలి. తృష్ణను తొలగించాలంటే దానిని నిరతం బలపరిచే అవిద్య (180012౧06)ను 'పెరికివేయాలి. అవిద్యకు విరుగుడు ప్రజ్ఞ (415001). ప్రజ్ఞ అంటే, అవిద్యా మునుగులను చీల్చి, అనలు ధర్మాల (వస్తువుల)ను ఉన్నవాటిని ఉన్నట్లుగా సాక్షాత్మరింపడేసే జ్ఞానం. ఈ (ప్రజ్ఞ ఊరికే రాదు ఇది రావాలంటే మనకు ఒక ఉపదేశించే, మార్గనిర్దేశం చేసే, సహాయపడే, గురువు కావాలి. అటువంటి మార్దనిర్దేశాలు, విధానాలు ఇచ్చే గురువులు పునర్జన్మల భవ చక్ర బాధల నుంచి తప్పిన్తారు కనుక వారిని నిజమైన రక్షణ ('814069)గా భావించాలి. శరణాగమనానికి ఇది మూడోకారణం. అసలు రక్షణ ఉందా?
మానవ దురవస్థ (౧౪౫౬౧ ౧/66102గ6౧0 ఎప్పుడూ ఒక రక్షణను కోరుతుంది. మన రక్షణ (181490) కోసం వెతుక్కొంటూ పోయేటప్పుడు, మనలను రక్షించగల ఒక సమర్ధవంతమైన రక్షణ ఉందనే నమ్మకం మనకు కుదరాలి. ముందుగా మనం అనలు శరణం (నరణం-పాళీ) అంటే ఏమిటో తెలునుకోవాలి. నిఘంటువులు, శరణం అంటే (అపాయం నుంచి, బాధల నుంచి) ఆశ్రయం, నీడ, రక్షణ ఇచ్చే ఒక వ్యక్తి ఒక న్ధలం అని చెబుతాయి. అలా ఒకడు మరణం పొందినప్పుడు, ఆ శరణం, శరణుజొచ్చినవాని బాధలను తొలగించి, తీసివేసి, అణచి వేస్తుంది. ఇంక వారి భయాలను, బాధలను, దుక్ళాన్నిి వునర్భవాన్ని నంక్షేశాలను తొలగించబడతాయి.
దీనినిబట్టి శరణానికి రెండు గుణాలుండాలని తేలుతుంది:
(త్రిశరణాగమనం ణా
(క) మొదటిది ఒక శరణం అపాయానిక్తి ఇవదకు అతీతంగా ఉందాలి, అలా కాకపోతే అది ఏమాత్రం రక్షణ ఇవ్వలేదు. (2) అ ఆశించిన రక్షణ అందుబాటులో ఉందాలి. అది ఎంత గొప్పు రక్షణ అయినా అది అందుబాటులో లేకపోతే అది నిరుపయోగం, వని గడవాలంటే ఆ శరణం నమర్ధవంతమై ఉండాలి. అందుబాటులో ఉందాలి. ఆలాంటనవ్వుడు మనకు, ఇంతకు ముందు చెప్పిన మూడురకాల అపాయాలనుంచి అంటే ప్రస్తుత జీవితానికి సంబంధించిన వ్యాకులత, దుక్థం, బాధ, మరణానంతరం దుర్గతి నుంచి; సంసార చక్రం నుంచి; రక్షణ ఉందా? దీనికి సమాధానంగా అందరూ స్వయంగా చూడదగిన, అందరికీ రుజువు చేయగలిగిన సమాధానాన్ని ఇవ్వలేము. అయితే కొందరు వ్యక్తులకు, కొన్ని వస్తువులకు రక్షణను ఇవ్వగల లక్షణాలున్నాయని, హేతుబద్ధంగా నమ్మదగిన విధంగా మ్యాతమే చెవృగలం మిగతాదంతా విశ్యానం మీద, మనకు ఎదురయ్యే అనుభవంమీద అధారవడి ఉంటుంది. అలా తొలి అనుభవం, జ్ఞానంగా పదివర్రితమయ్యేదాక ఈ స్థితి తప్పదు. అప్పుటికిగూడ రుజువు అనేది మన అంతర్గతానుభవం మీదే ఆధారపడి ఉంటుంది.
అయితే బౌద్ధ దృక్పధం నుంచి అపాయం, దుళ్టాల సుంలి రక్షణనిచ్చే మూడు రక్షణలున్నాయి. అవి మూదు బుద్ధ ధర్మ సంఘాలు. ఇవి మూడు విడివిడిగా దేనికది మనకు రక్షణనిన్తుందని భావించరాదు. అవి మూరుగూడ ఒకే ఒక నమర్థపంతమైన రక్షణలోని అంగాలు. అయితే అవి వేరువేరు (ప్రకార్యాలు (4౧040౧9) నిర్వహిస్తాయి. వాటిని అలా వేరువేరు (ప్రకార్యాలుగా ఎలా చూదాలో ముందుముందు తెలుస్తుంది.
మనం వ్యక్తులంగనుక బుద్ధుడు వ్యకి గనుక మనం బుద్ధుని ముందుగా ఎన్సుకొన్నాం. మనం. ఎవరిని వడితే వారిని రక్షణగా ఎన్నుకోలేం. మనకు మాదర్దనిన్దేశం, ఉ్చేరణలు ఇవ్వాలంటే అతడు ముందుగా విముక్తుడై ఉండాలి. ఎందుకంటే మన లక్ష్యం ముక్తిగనుక, ఇది బుద్దుడు, అతడు ముక్తీని అనుభవించాడుగనుక ఇ అనుభవంతో మనక్తు సరైన నూరం చూపగలుగుతాడు. మనకు రెండోదిగా, మ్సుక్తి బక్ష్యాన్ని చేరడానికి ఒక మార్గం, ధర్మం కావాలి మరి ఆ మార్దాన నడవాలంటే అనేక సూచనలు, ఉపదేశాలు కావాలికదా. వీటిని ధర్మం ఇస్తుంది. మూడోర్కి ఆ షూర్గను అ సూచనలు, ఉపదేశాలతో నడిచి, నిసత్తులు, భయాతీత స్థితిని చేరినవార చేయిపట్టుకొని నడవాలి. అందుకు సంఘం కావాలి.
ఈ మూడు బుద్దుడు, ధర్మం, సంఘం, సమరసంతోనే పనిచేస్తాయి. బుద్ధుడు రక్షణ సూచిక మాత్రమే. అతడు ముక్తిపదాత గార్డు, బుద్ధుడు ధర్మంచెప్పేవాడు, మార్గం నూచించేవాడు మాత్రమే, ముక్తి విముక్తులు, మనం అ ధర్మమార్థాన నడిచి,
అన్నపరెడ్డి బుద్ధఘోమడు శ. 3
ఆచరించడంవలన మాత్రమే సాధ్యం. ధర్మం అనలు రక్షణ. ధర్మం లక్ష్యమే మార్గంచూవి, భద, న్ఫితికి చేర్చడం. మార్గం ఎరిగినవారితోనే నంధుం రూపొందుతుంది. రక్షణ కనుక్కోవడంలో వీరు నహాయకులు. రోగికి డాక్టరు మందునివ్వగలడేగాని, రోగి దానిని తినకపోతే వైద్యుడు ఏమిచేయగలడు? బుద్దుడు వైద్యుడు రోగనిదానం చేసి సరైన మందు చెబుతాడు. నర్సులు ఆ మందులివ్వాలి. రోగం కుదిర్చేది మందులు. ఇక్కడ మందు ధర్మం. సంఘం నర్సులు - మందులు అందించేవారు. అందుకని మనం విముక్తి కోసం ధజ్మం అనే మందు తీసుకోవాలి. రక్షణ వస్తువుల గుర్తింపు:
మనం రక్షణకు ఎంచుకొనే వస్తువుల న్వరూప న్వభావాదులను నరిగా అర్ధంచేసుకొన్నప్పుదే, అది ఎంత ఫలప్రదాలో అర్ధమవుతుంది. అందుకని రక్షణ వస్తువులను (0016615 0 (8406) జాగ్రత్తగా, కచ్చితంగా గుర్తించాలి. (ప్రతి రక్షణ వన్తువుకు ఈ రెండు పొరలున్నాయి. మనం తాకతగిన పొర ఒకటైతే అన్నృశ్య అభౌతికమైైంది రెండోది. ఈ రెండూ పూర్తిగా, దూరందూరంగా, విడివిడిగా ఉండవు, ఒకదానితో ఒకటి అల్లుకొని ఉంటాయి. మొదటిది రెండోదానికి వాహకంగా ఉంటుంది. వీటిని నిశితంగా పరిశీలిస్తేగాని అవి ఎలా ఒకదానితో ఒకటి అల్లుకొని ఉన్నాయో తెలియదు.
- బుద్ధ, బుద్ధుజ్జి మనం మొదటిగ శరణం వేడుతున్నామంటే అతడు కేవలం క్రీ.పూ. 6వ శతట్టిలో సిద్ధార్థుడుగాపుట్టి ఈ గడ్డమీద నడయాడిన చారిత్రక పురుషుడనికాదు. అతడు బోధిని (6019060060 పొంది బుద్ధుడై ధర్మాన్ని బోధించాడని బోధిని పొందడమంటే చారిత్రక, రక్తమాంసాదులతో ఈ గడ్డమీద నడయాడిన సిద్ధార్డుని దాటి, మానుష హద్దులను అధిగమించడమని మనం ఆ అధిగమించిన బుద్ధుని శరణాగమనం చేస్తున్నాము.
మరి ఈ సిద్ధార్ధ బుద్ధుడు సాధించిన బుద్ధత్వం ఏమిటి? బుద్ధుని బుద్ధత్వాన్ని క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే | సిద్ధార్థ గౌతముని బుద్భునిగా మార్చిన లక్షణాల సమాహారం. ఈ నమహారం ఏమిటి? లోపాలనన్నింటినీ పరిత్యజించి, సుగుణాలనన్నింటినీ పొందడం. సిద్ధార్థుడు సర్వకిలేశాల (66111%6౧6)ను వాటి వాసనల (/6510669)తో వదిలివేశాడు. కిలేశాలంటే మనస్సును అంతర్గతంగా కలుషితం చేసి, అకుశల (చెడ్డపాప) కర్మలకు దారితీసేవి. వాటిలో ముఖ్యమైనవి లోభ (3౭66), ద్వేష (౧21664), మోహ (6616510౧0)లు ఈ ప్రాథమిక కిలేశాల నుంచి గతానుభంధథ కాలుష్యాలు పుట్టుకొస్తాయి. వీటీని అన్నింటిని సిద్ధార్థుడు కూకటి వ్రేళ్ళతో పెరికివేసి బుద్ధుడయ్యాదు.
త్రిశరణాగమనం ళ 9
బుద్ధుడు ఎన్నో నుగుణాలను ఆర్జించినాడుగాని వాటిలో ముఖ్యమైనవి “'మవాో'ప్రజ్ఞూ (6621 ౪1960గ) మహా కరుణ (9/౪418 00౧౧౭8౩10౧), బుద్దుని మహా ప్రజ్ఞకు రెండు లక్షణాలున్నాయి. 1 దానికి ఉన్న అతి విస్పృతి (అ$6౧91౪6 72006) దీనితో అతడు ప్రపంచం మొత్తం దృగ్విషయాన్ని (0౧౭౧౦౫౧౪౧౭) అర్ధం చేసుకోగలిగాడు. 2. దానికి ఉన్న గాఢ చృష్టి (06౧014౧460 ౪4). దీనితో (ప్రతిధర్మం (వస్తువు) భవాన్ని (6492౧06) అస్తిత్వాన్ని చేయదు. మహాకరుణ ద్వారా అది వెలికివచ్చి (క్రియాశీలంగా), నిర్భీతితో జీవుల దుక్టవిముక్తికి కృషిచేస్తుంది.
మనం బుద్దుని శరణాగమనం చేస్తున్నామంటే, పరిశుద్ధత, ప్రజ్ఞ, కరుణలతో మూర్తీభవించిన అసమాన గురువును రక్షకునిగా ఎంచుకొంటున్నాము.
- ధమ్మ. ధర్మానికి రెండు పక్షాలున్నాయి. [ప్రాధమిక దశలో ధమ్మం అంటే బుద్దుని బోధ. చారిత్రక పురుషుడైన సిద్ద్ధార్టుని మాటలద్వారా చెప్పిన ఆలోచనలు, బోధ. దీనిని ఆగమమంటారు. ఇదంతా పాళీ భాషలో, త్రిపిటకాలలో నిక్షిప్తమై ఉంది. అవి వినయపిటక, సూత్రపిటక, అభిధర్మ పిటకలు. వినయపిటక పాటిమొక్కను అంటే భిక్టులు పాటించవలసిన నియమాలను, సూత్రపిటక, బుద్దుని మార్గాన్ని ఆచరించవలసిన విధానాలను, ఆయన సిద్ధాంతాలను, అభిధమ్మ పిటక ప్రాథమిక మూలకాంశాలను విశ్లేషించి, వాటిని నిక్కచ్చిగా తొత్త్విక ప్రాతిపదిక మీద వివరిస్తాయి. అంతేకాదు, ఈ అభిధర్మ ఈ మూలకాంశాలు, కార్యకారణ గొలునుకట్టుతో ఒకదానితో ఒకటి ఎలా ముడివడి ఉంటుందో వివరిస్తుంది.
ఈ (్రిపిటక బుద్ధ వచనం ద్వాదా (పసారితమైన ధర్మం, ఆ పవిత్ర (గ్రంథాల అట్టకథల (వ్యాఖ్యానాల) ద్వారా మనకందించిన ధర్మం - గూఢార్ధ లోతులకు తీసుకపోయే కుళ్య (00౧4)లాంటిది. ఈ వాస్తవిక ధణజ్మసాధనలో (అధిగమనంలో) మార్గం (0210), అర్థ (8021) రెండూ ఉంటాయి. లక్ష్యం నిబ్బాణం - బోధకు అంత్యం. అది పూర్తి దుక్థనిరోధం, సంసారాన్ని నిర్మించే ధర్మాల (9౧౭౧౦౧౫౭౧౭) కావలి అనంభఖత (6౧౦0౧610౧90) న్టితి ఆ న్థితికి నిర్వాణానికి చేర్చీది అష్టాంగమార్గం ఆ నమ్మాదృష్టి, సమ్మాసంకల్చ, నమ్మాకర్మ, నమ్మా అజీవనం, నమ్మావాయామ (యత్నం), నమ్మానతి, నమ్మా సమాధి. మార్గాన్ని రెండుగా విభజించారు. ఐహిక (౧2౧62౧), పారళౌకిక మారాలు, మొదటిది నిత్యజీవితంలో చేసే వనులకు నంబిందించినది. రెండోది" వజ్లా చేతన (౪415640101 00౧5010651635). ఈ చేతన, సాక్షాత్మారానికి అవనరమైన పరిన్థితులన్నీ పండినప్పుడు, ఉద్భృవమవుతుంది. ఈ అష్టాంగమార్షం వాస్తవ బోధి అనుభవాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. దీనితో రెండు పనులు జరుగుతాయి. నిర్నాణం కలుగుళుంది. కిలేశాల (4616%6/6) పెకలింవు జరుగుతుంది. (వజ్ఞాచేతన క్షణకాలిక
అన్నపరెడ్డి బుద్ధఘోషుడు $) 10
సాక్షాత్మారాలతో జరుగుతుంది. అది జరిగిన క్షణంలో మనోనిర్మితలో సమూల మార్చులు చోటుచేసుకుంటాయి.
ఈ విజ్ఞాన చేతనలోని సాక్షాత్మారాలను నాలుగు దశలుగా చెబుతారు. బోధి పొందడానికి జరిగే మొదటి సాక్షాత్మారం సోతాపత్తి మార్గం (ప్రవాహ ప్రవేశం), సత్కాయ దృష్టిని (నేను ఉన్నాను అనే దృష్టిని) శంక (60400, శీలబ్బత పరామాసలను (1169 0? గ౧1౪౬|9) వదిలివేస్తాడు. రెండోది నకదాగామి మార్గం (ఒకసారి తిరిగివచ్చువాడు). ఇతడు సంయోజనలను (161615) వేటిని కోసివేయడుకాని, వాటి మూలాలను బలహీన పరుస్తాడు. మూడోది అనాగామి మార్గం. ఇతడు మొదటి మూడింటితోపాటు కామచ్చంద (96౧9421 618916), ద్వేషాలను వదిలివేస్తాడు. నాలుగోది అర్హత్రమార్గ - మిగిలిన ఐదు సంయోజనలను వదిలివేస్తాడు. అంటే రూప రాగ, అరూపరాగ, మాన (00౧090, ఉద్దచ్చ (7951635౧993) అవిద్యను వదిలివేస్తాదు.
ఇంతవరకు మనం చేసిన చర్చనుబట్టి బుద్ధవచనం అనేది మనకు చారిచూపే ప్రణాళిక ((1౭20). మనం నిర్వాణం చేరడానికి ఈ పటంపై ఆధారపడాల్సిందే గనుక మనకు ధర్మం ఈ విధంగా ఒక రక్షణ అవుతుంది.
సంవుం: నంఘం అంటే మామూలుగా బుద్ధ నంధఘం అని అర్థం చేసుకొంటాము. కానీ ఇది ఒక నియమావళితో ఏర్పడిన సంఘం. కొన్ని ప్రమాణాలు పాటించినవాడెవదైన సంఘనభ్యుడు కావచ్చు. సభ్యుడు కావాలంటే వినయపిటకలో నిర్దేశించిన ప్రకారం ప్రవ్రజ్య (00102600) తీసుకోవాలి. బుద్ధసంఘం బుద్ధశాసనాన్ని (బోధను) అఖండంగా, అవిచ్చిన్నంగా 2600 సంవత్సరాల నుంచి, వారసత్వంగా, సజీవంగా తీసుకొస్తున్నారు.
ఆ విధంగా సంఘం ధర్మరక్షణ పాత్ర నిర్వహిస్తోంది. బుద్ధశాసనా నికి ద్వివిధ లక్షణాలున్నాయి. 1. అవి దుక్టవిముక్తికి దారితీసే ఆచరణ మార్గం, 2. ఈ మార్గాన్ని వివరంగా విశదీకరించే వివరాలున్న (గ్రంథాలు. నంఘం ఈ ద్వివిధ కార్యాలను నిర్వపొన్తుంది. వారు ఆచరణపర నంవ్రదాయాన్ని వహించడమేకాదు, బుద్ధుని సిద్ధాంతాలను, గ్రంధాలను పరిరక్షించే బాధ్యతగూడ అదే వహిస్తుంది.
ఈ కారణాలచేత బుద్ధబోధకు నంఘం ఆవశ్యకత ఎంతో ఉంది. బుద్ధనంఘం కేవలం ఒక రక్షణ (18609) మా(తమే కాదు. అది అరియల ఆధ్యాత్మిక సంఘం. బుద్ధశాసనంలోని అంతర్గత ఆధ్యాత్మిక అర్ధాన్ని అవగాహన చేసుకొన్న సాక్షాత్మారం చేసుకొన్న అరియల (1౧౦0165) సంఘం. ఇందులో చేరడానికి అర్హత ఒక్కటే. అది
త్రిశరణాగమనం శ 11
ఆ సాక్షాత్మారం. ఇంతవరకు నే చెప్పింది అనలుసిసలైన భిక్టుసంఘం. మామూలు భిక్ధుసంఘాలలోనివారంతా అరియలు కారు, వీటిల్లో చాలామంది పుధుజ్ఞనులు (/0॥16 11109). వీరు మామూలు ఛిక్షువులు, పేరుకు మాత్రమే. మామూలు ఉపానకుడుగాని, భిక్షువుగాని ఎవరైనా ఒకటే, బుద్ధబోధను, అఖిజ్ఞ (01861 00416609తో సాక్షాత్కారం చేసుకోగలిగితే చాలు.
అరియ సంఘంలో సభ్యత్వం ఎనిమిది రకాల వ్యక్తులతో 4 జంటలతో కూడి ఉంటుంది. మొదటి జంట (శ్రోతాసన్న పథం మీద నిలబడినవాదు ఇంక (స్రోతస్సులో ప్రవేశించినవాడు. ముక్తిమార్గంలో (ప్రవేశించిన ఈ రెండోవాడు ఏడు జన్మలలో నిర్వాణం పొందుతాడు. రెండో జంటలో సకదాగామి (0౧౦6 (81079) పథంలో నిలబడ్డవాడు, రెండోవాడు నిర్వాణం పొందే ముందు ఒక జన్మ మాత్రమే ఎత్తుతాడు. మూడో జంటలో మొదటివాడు అనాగామి (౧౦౧౭ (8107౧6౧ పథంలో నిలబడ్డవాదు. మానవ (ప్రపంచంలో తిరిగి పుట్టకుండానే స్వర్గంలో జన్మించి అంతిమ లక్ష్యాన్ని చేరతాడు. ఇక నాలుగో జంటలో మొదటివాడు అర్హంత మార్గంమీద నిలబడ్డవాడు. రెండోవాడు, సంసార చక్రంలో బంధించే సర్వకిలేశాలను (66116౧౧6౧5) పారదోలి, పది సంయోజనలను (161815) పెకలించివేసిన అర్హత.
ఈ ఎనిమిది మందిని మరోవిధంగా విభజించవచ్చు. ఇందులో ఒక వర్గం బోధను సాక్షాత్మారం చేసుకొని, అలౌకిక మార్గంలో నిలబడిగూడ ఇంక అతడు లక్ష్యం చేరడానికి కృషి చేయాల్సి ఉంటుంది. వీరిని “సేఖ (121౧69)లంటారు. రెండో వర్గం అర్హంతలు, వీరు అసేఖలు (06/00౧6 ౪౭1౧1౧9). ఇంక వీరికి ఏ శిక్షణ అవసరంలేదు.
సేఖలు అసేఖలుగూడ బుద్ధశాసన ముఖ్యార్థాన్ని తమలో ప్రతిష్టించుకొన్నారు. వారు ఏమి చేయడానికి ఇతరుల మీద ఆధారపడరు. ఈ విధంగా వారు సంపాదించుకొన్న అంతర్గత బుద్ధశాసన అధికారంతో, ఇతరులను నిర్వాణంవైపు నడివిస్తారు. అందుకని అరియనంమఘం, కులీన (౧౦౦16) వ్యక్తులు రక్షణగా పనిచేయగలరు. శరణాగమనం ప్రక్రియ:
'(తిశరణాలను ఒకడు మామూలుగా ఉచ్చరించడం ద్వాదా తాను బౌద్దాన్ని తీసుకొన్నానని భావించవచ్చు. అది నిజంగా త్రిరత్నాలను శరణు వేడినట్లుకాదు. నోటి ద్వారా త్రిరత్నాలను మూడుసార్లు ఉచ్చరించడానికి వెనుక చాల కథ ఉంది. అది అంతర్గతమైంది, ఆధ్యాత్మికమైంది. దీని ద్వారా అతదు తాను ఉచ్చరిన్తున్న (త్రిశరణాలకు మానసికంగా నిబద్భుడై ఉండాలి. శరణాగమనం చేయడమంటే విజ్ఞాన (60౧861048౧696) రంగప్రవేశం చేస్తుంది. వాస్తవానికి
అన్నపరెడ్డి బుద్ధమఘోషుడు శ 12
ఈ విజ్ఞాన కిలేశ రహితమై, (తిరత్నాలయెడ గౌరవాఖభిమానాల ,(పేరితమై ఉండాలి. అదే ఆశయం కావాలి. నిజమైన శరణాగమనంలో త్రిరత్నాలంటే విశ్వాసం, గౌరవం ముఖ్యం. (త్రిరత్నాలు మనకు ఒకదారి, పరమ ఆశ్రయం కావాలి. మనం మన రక్షణ కవచాలను (6618౧369) అన్నింటినీ త్యజించి, వాటి శక్తిసామర్భ్యాలకు పూర్తిగా తెరచుకోవాలి. మనం అహంను, శక్తిసమర్ధతను వదిలి, త్రిరత్నాలు మనకు దారిచూవి, దుక్టం, బాధల నుంచి బయటవడేస్తాయనే నమ్మకం, విశ్వానం ఉండాలి.
విజ్ఞాన అనేది ఒక సంక్షిష్ట (ప్రక్రియ. అందులో బుద్ధి సంకల్పం (౪0110౧), ఉద్వేగం (61౧0110౧)లు ఉంటాయి. మన మాననిక ప్రక్రియలో ఈ మూడింటి పాత్రను అర్ధంచేసుకొని శరణాగమనం చేయాలి. విజ్ఞానను ఒక బీజంగా గుర్తించాలి. వీజం లేకపోతే పంట చేతికి రాదు. (తిశరణాలను భక్తి, గౌరవ, విశ్వాసాలతో ్రహించినా మనలను అంధ ఉద్వేగాలలో పడకొట్టుకొని పోనీయకుండా మనం ఒక దర్శనం (౪/310%)తో నిర్దేశితులం కావాలి. బుద్ధి ఇంద్రియం (16 1800410/ 01 1౧16186౧06), శరణాగమన ప్రక్రియను, విముక్తి పథంలోని అంతర్గత ఆకాంక్షను యథార్థీకరణ లక్ష్యానికి చేరుస్తుంది. బుద్ది ఇంద్రియం శరణాగత ప్రక్రియను, విముక్తి పథంలో అంతిమ లక్ష్యానికి చేరుస్తుంది. ఈ కారణంచేతనే ఆర్య అష్టాంగ మార్గంలో సమ్మాదిట్టిని మొదటిగా పేర్కొనడం జరిగింది. బుద్ధి ఇంద్రియం పాత్ర కేవలం శరణాగమన నిర్ణయంతోనే అయిపోదు. ఆచరణ లోతులు పెరిగేకొలది మనలో (తిశరణాలకు అంకితం కావడం పెరిగి, అవగాహన మార్గం విస్టతమవుతుంది. దీని పరాకాష్ట మనకు అలౌకిక మార్గ నాధనంలో కనిపిన్తుంది. మార్గాన్ని సాధించడంలో శరణాలు, బోధ మరి వెనుకకు మరలవు. ఎందుకంటే మార్గసాధనలో ప్రత్యక్ష అనుభవం (అఖిజ్జ) ద్వారా మనకు రుజువైంది.
త్రిశరణాగమనం నంకల్చ గ౦|10%) ప్రక్రియగూడ. ఇది మరొకరు చేసే వనికాదు. తనకు తానే నిర్ణయం తీనుకోవాలి (అపరా (ప్రత్యయం కాదు). శరణాగమనం ఇతరుల ఒత్తిడివల్ల చేసే పనికాదు. అంతకు ముందు సంకల్పం (౪/1) ఎన్నో విషయాల మీద సారించి ఉంటుంది. శరణాగమనంతో సంకల్పంలో ఒక క్రమం, నిబద్ధత, నియతి వస్తుంది. ఆధ్యాత్మిక కేంద్రం అంతర్గత జీవిత కేంద్ర స్థానంలోకి వస్తుంది. ఈ విధంగా శరణ ప్రక్రియ విముక్తిని, అన్ని రకాల కర్మలకు లక్ష్యంగా చేస్తుంది.
బుద్ధుడు ఒక మాట చెప్పాడు: ఆత్మ విస్ఫతీకరణం మన బంధనలన్నింటికీ మూలం. ఆ విసృతీకరనం ఒక రకం తృష్ణ గ్రహణం (౮290109) ఉపాదానం (01109109) - ఇది నిరాశ నిన్సువహాలకు దారితీన్తుంది. శరణ వ్రక్రియ దీనిని
త్రిశరణాగమనం € 18
ఉవరితలానికి తెచ్చి “నేను, “నాది, "నన్ను? (1, 1109, గలిలను ఉపనంహరించుకొనేట్టు చేస్తుంది.
శరణ (క్రియ మరో పక్షం ఉద్వేగ (ఆ%0410౧40మైనది. దీనికి మూడు పక్షాలున్నాయి. 1. విశ్వాసం (60[/66౧09), 2. గౌరవం, 3. డ్రుమలు. విశ్వాసం గౌరవానికి, గౌరవం (మ్రేమకు దారితీస్తాయి. ధర్మం మనలోనే వేళ్ళూని (ప్రభావం చూపినప్పుడు, అది (ప్రేమకు దారితీస్తుంది. ఈ (్రేమ ట్రిశరణ రక్షక, వైయుక్తిక సామరాన్ని ఇశరులకు చూపుతుంది.
ఈ (తత్రిశరణాగమనం చేసే పని, అది బౌద్ధానికి ఒక ద్వారమే కాదు. బౌద్ధ ధర్మాన్ని అన్ని కోణాల నుంచి పరికించి, అవగాహన చేసుకొని, ఇచరించడానికి తలుపులు తెరుస్తుంది. ఒకదు హోటలు ముందు నిలుచొని మెనూ చదివితే అతని అకలి తీరదు. ద్వారంగుండా ప్రవేశించి, భోజనం ఆరగించాలి. అలాగే మెనూని చదివినట్లు, బుద్దుణ్జి, బుద్ధ ధర్మాన్ని చదివి మెచ్చుకొంటే (ప్రయోజనంలేదు. ప్రక్క ఇంటివాని అవులను లెక్కపెట్టటమే అవుతుంది. కాని వాటి పాలు తాగినట్లు కాదు. శరణాగమన ద్వారం ద్వారా లోనికి ప్రవేశించి, బౌద్ధ ధర్మ పఠనం కాదు. ఆచరించాలి, అనుభవించాలి.
'తిశరణాగమనం చేయకనే ఒకడు జౌద్ధ ధ్యాన నైతిక ధర్మాచరణాలు చేసి, మరణానంతరం నద్గతిని పొందడానికి అవనరమైన పుణ్యాన్ని అర్జించవచ్చు. ఆ సద్దతి కాలం పూర్తికాగానే అతదు మళ్ళీ పుట్టి సంసార చక్రంలో ఇరుక్కోవచ్చు. మరొకదు మనస్ఫూర్తిగా ్రిశరణాగమనంచేసి, భావి జన్మలకు కావలసిన ఆధ్యాత్మిక పునాదులను వేసుకొంటాడు. అంతేకాని (త్రిశరణాగమనంవల్ల ఇప్పటి కర్మ విపాకం నుంచి తప్పించుకోలేడు. కానీ త్రిశరణాగమన మానసిక చర్య చాలా (ప్రబలమైన ధనాత్మక కర్మగా మారుతుంది. అది భావిజన్మలలో బుద్ధధర్మానికి అతనిని చేరువ చేస్తుంది. అతడు అంతిమంగా అంజిమ లక్ష్యాన్ని నిర్వాణాన్ని చేరతాడు.
శరణాగమన విధానాలు: శరజాగమన విధానాలను రెండు తరగతులుగా విభజించవచ్చు. 1. ఉన్నత పారలౌకిక శరణాగమనం, 2, మామూలు లౌకిక శరణాగమనం. మొదటిది ఒక అరియ శ్రావకుడు (2౧3౧ 801919) చేసేది. అరియ (శావకుడంటే, మరల్చ్బరాని నిద్వాణ వథాన్ని చేరినవాడు. అటువంటివాడు (త్రిశరణాగమనం చేస్తే అది (ప్రణీత శరణం. అది అచంచలం, అజేయం. ఇతనికి మహా అయితే ఏడు జన్మలు మాత్రమే ఉంటాయి. అంతకు మించి ఉండవు. ఇతడు బుద్ధుని దగ్గర తప్పు వేరే గురువు దగ్గర్మ వేరీ నంఘంతోను (బుదనంఘంలటో తవ్చ) శరణాగతుడు కాడు. (తిశరణాల మీద అతని విశ్వాసాన్ని ఎవడూ కదిలించలేడంటాడు బుద్దుడు.
అన్నపరెడ్డి బుద్ధఘోవుడు కో 14
ఒక మామూలు వ్యక్తి, లేదా వ్యక్తులు, అరియలకంటే దిగువతలంవాడు, (తిశరణాలను మామూలుగానే న్వీకరిస్తారు. దీనిని ఇంక రెందు ఉపవిభాగాలుగా విభజించవచ్చు. 1. తొలి శరణాగమనం, 2 పునఃశరణాగమనం. తొలి శరణాగమనం మామూలుగా మొదటిసారి చేసేది. ఒక వ్యక్తి బుద్ధ బోధలోని [ప్రాధమికాంశాలను చదివి, జీర్ణం చేసుకొని, వాటిని అఆచరణలోపెట్టి, వాటి విలువను తన జీవితంలో గుర్తించి, వాటిని విశ్వసించి, ఆ విశ్వాసాన్ని అందరికీ బహిరంగం చేయదలచుకొన్నప్పుడు త్రిశరణాగమనం మళ్ళీ చేస్తాడు. నరిగ్గా చెప్పాలంటే బుద్దుని, ధర్మాన్ని సంఘాన్ని తన మార్షనిర్దేశ ఆదర్శంగా, అతని మనస్సులో ఉత్పాదమైనపుడు, అతడు (త్రిశరణాగమచేసి ఉపాసకుడు (ఉపానిక స్తీ అయితే) (1/ కిం66[150 అవుతాడు. నిజంగా ఒకడు నిజాయితీతో తనలో బుద్ధ బోధపై విశ్వాసం నెలకొందని భావించినప్పుడు, బౌడ్డాచారం ప్రకారం, తరతరాలుగా వన్తున్న సంప్రదాయాన్ని అనుసరించి (గ్రంథాలు చెప్పిన ప్రకారం శరణాగమనం చేయాల్సి ఉంటుంది. ఇదేమిటంటే, ఒక ఉపసంపద తీనుకొన్న భిక్షువు నుంచి, లేదా సంఘంలో క్రమ పద్ధతిలో ఉన్న ఒక మంచి సమణని నుంచి త్రిశరణాలను గపొంచాలి. ఒకసారి త్రిశరణాగతుడు కాదలచిన తరవాత, ఒక అర్జుడైన భిక్షువును ఆధ్యాత్మిక గురువుగా చేసుకొని, తన ఉద్దేశాన్ని అతనికి తెలిపి, ఆ వేడుకకు ఏర్పాట్లు చేసుకోవాలి. నిర్ణీత దినాన, అతడు కొవ్వొత్తులను, అగరువత్తులను, పూలను తీసుకొని విహారానికో, బౌద్ధచైత్యానికో పోయి, (ఒక చిన్న కానుక ఉపార్లూ యికి) ఇవ్వాలి. కానుకలను అర్పించిన తరువాత ఉపార్లూయి సమక్షంలో, రెండు చేతులు జోడించి, అంజలి ఘటించి, బుద్ధ ప్రతిమ మీరీదు, మూడుసార్లు వంగి (ప్రమాణాలుచేసి బుద్ధనికి, ధర్మానికి, సంఘానికి, గౌరవాభివాదాలు చేయాలి. ఈ మూడు (ప్రతిమల ద్వారాగాని, సంజ్ఞల ద్వారాగాని ్రతిష్టితాలై ఉంటాయి. అప్పుడతడు ఖిక్టును త్రిశరణాలిమ్మని యాచించాలి. భిక్షువు నమాధానం చెబుతాడు ఇలా: “నేను చెప్పినట్లుగా మీరూ చెప్పండి.” అని ఇలా అంటాడు: బుద్ధం శరణం గచ్చామి (1 9౦+0౯ 8[006 10 16 566602) వానా న ధమ్మం శరణం గచ్చామి యో న న (1090 10 161006 10 46 0౧4౧౧౫) న (హు / (| గి | న్ ఛీ సంఘం శరణం గచ్చామి శ న. శ య్. (90౧0 8806 10 1౧6 5409౧2) [ న. ఎ వో దుతియంపి బుద్ధం శరణం గచ్చామి లాడ (4 960006 106 1! ౦ 10? 8%186 10 16 86066028) త్రిశరణాగమనం కో 15
దుతియంపి ధమ్మం శరణం గచ్చామి
(4 9800006 1౧6 | 0౦ 10! 161489 10 1౧6 0[౧4౧౧గాఇ)
దుతియంసి సంఘం శరణం గచ్చామి
(4 9600౧6 1016 | ౦ 10 981606 10 16 54090౧2)
తతియంపి బుద్ధం శరణం గచ్చామి
(4 [౧౮౮6 1006 | 3౦10! 161406 10 16 8960602)
తతియంపి ధమ్మం శరణం గచ్చామి
(4 ౪0110 109 100 (0! 181686 10 16 0౧2౧౧2)
తడియంపి సంఘం శరణం గచ్చామి
(4ఉ ౧170 1౧6 | 0౦ 10//61406 10 16 54%030ఖ
శరణాగతుడు (ప్రతి పంక్తిని ఖిక వెంట పునరుచ్చరించాలి. చివరకు భిక్షువు అంటాడు; “శరణాగమనం సంపూర్ణం ౫ దీనితో ఒకడు బుద్దుని ఉపాసకుడు / ఉపాసిక (2/10॥%0460 అవుతాడు. శరణాగమనం అతనిలో చెక్కుచెదరనంతకాలం అతడు ఉపాసకుడుగానే మిగిలిపోతాడు. శరణాగమనం అతనిలో బలంగా నిర్దిష్టంగా ఉండిపోవడానికి అతదు తన అంగీకారాన్ని ఇిక్షువుకు (పకటిస్తాడు. “భన్త్సే, ఈ రోజునుంచి, నా జీవితాంతం శరణాగమనం చేసిన ఉపాసకునిగా నన్ను దయచేసి న్వీకరించండి.” ఈ వాక్యాన్ని ఎందుకు చెబుతాడంటే, జీవితాంతం త్రిశరణాలు తనకు మార్గనిర్దేశక ఆదేశాలుగా ఉండాలనే నిర్ణయానికి అతనిని బద్భుణ్ణి చేయదానికి (త్రిశరజాలను ప్రకటించిన తరవాత భిక్షువు మామూలుగా పంచశీలాలను చెప్పిస్తాడు. అవి ప్రాణాతిపాతం చేయకుండడం, అదిన్నాదానం చేయకుండడం, కామవిషయాలలో అతి చరించకుండడం, ముసావాదం (అబద్ధాలాడడం) చేయకుండడం, మత్తుపానీయ సేవనాన్ని చేయకుండుట.
ఈ విదంగా ఒకడు (తిశరణాగమనంచేని, బుద్ధుని బోధను కౌగిలించుకొంటాడు. బౌద్దోపాసకుడవుతాడు. ఈ సంఘటన జీవితంలో ఒకసారి మ్యాతమే జరిగే సంఘటన అది* దానిని ఆ తరవాత మరిచిపోవచ్చని భావింపరాదు. (త్రిశరణాగమనం అనేది బహుళీకరణ (0611౪౬16) ప్రక్రియ, అంతర్లత భావనా (66౪6100) (ప్రక్రియ, దీనిని క్రమం తప్పక చేయాలి. నిత్యం చేయాలి. మనం శరీరాన్ని ఎలా కడుగుతామో, అలా చేయాలి. అలాగే ప్రతిరోజు మన భావనాకు (46౪6100గ6౧౮ తోడ్పడే ఆ శరణాగమన బీజాన్ని నాటాలి. అదీ శరభాగమనం అంటే. ప్రతిరోజు రెండుసార్లు చేయాలి, ప్రతి శరణాన్ని మూడుసార్లు చెబుతూ దీనిని విహారలోగాని, బుద్ధవైత్యంలోగాని లేదా ఇంటిలో బుద్ధ ప్రతిమ ముందు, పూలు, అగరువత్తులతో చేయాలి. చేతులు జోడించి, అంజలి ఘటించి, ముందుకు
అన్నపరెడ్డి బుద్ధఘోషదు ₹ 168
వంగి చేయాలి. ఇలా చేస్తున్నప్పుడు, ఆ మూడు శరణాలను మనోఫలకం మీద చూస్తూ, అవి మునముందున్నట్లు భావనాతో చేయాలి. బుద్ధుణ్ణి బుద్ధనిగ్రహంలోను, ధర్మాన్ని త్రిపిటకాల రూపంలోను లేదా ధర్మచక్ర ప్రతిమలోను (చక్రం ఆకులు (ఊచలు) అష్టాంగ మార్గాన్ని ప్రతిబించేవిగాను, నిర్వాణాన్ని ఇరుసుగాను, సంఘాన్ని బుద్దునికిరువైపుల నిలబడి ఉండే సారిపుత, మొగ్గల్లానలుగాను లేదా అనేకమంది భిక్షువులు బుద్ధుని చుట్టూ ఉన్నట్లుగాను భావనా చేయాలి. ఇలా ప్రతిమలను మనోనేత్రం ముందు నిలిపి, ప్రగాఢ (తద్దా, విశ్వాసాలను ఉత్పాదిస్తూ, మూడుసార్లు శరణాగమనం చేయాలి. అనుభూతి నమ్మకాలతో, అంతేకాని యాంత్రికంగా చేయరాదు.
- ఉపాసకుని జీవన విధానం:
బౌద్దాన్ని స్వీకరించిన గృహస్థును పాళీలో గృహపతి అనీ, నీ అయితే గృహపత్ని అని, నంస్కతంలో అయితే గృహాన్సు అనీ గృహపతి అని పిలుస్తారు. అది మామూలుగా కుటుంబ జీవితాన్ని గడిపిన మామూలు సాధారణుని అలా పిలుస్తారు. కొంత సంకుచితార్థంలో, ధనవంకుడైన, ప్రతిష్టాయుత కుటుంబ పెద్దను గృహపతి అంటారు. మామూలుగా వీరు కుటుంబ జీవనాన్ని నడుపుతూ ఉండి పర్వదినాలలో (ఉపోసధ రోజులలో) విహారాలకు వెళ్ళి, తమ బౌద్దానురక్తిని చాటుకొంటారు. అంతేగాని విహార వాసం చేయరు.
అయితే వీరు నమణులు (పాళీ), శ్రమణులు (సంస్కృతం)కంటే భిన్నమైనవారు. విహారాలలో ఉండేవారిని ఖిక్టు (భిక్షువులనీ, భిక్టునీ (భిక్షిణులుని) అని అంటారు. వీరు గృహజీవితం గడపక, విహారాలలోనే ఉండి గృహజీవితం, గృహాల నుంచి బంధాలు తెంచుకొని విముక్తిని అన్వేషిస్తారు.
(బౌద్ధ) ప్రిశరణాగమనం చేసి, గృహజీవితంలోనే ఉండేవారిని ఉపానక, ఉపాసికలంటారు. వీరు త్రిశరణాగమనం చేయడమే కాదు, పంచశీలను విధిగా ఆచరణలో పెట్టాలి, పెడతారు. ఆగ్నేసియ దేశాలలో, భిక్టులు పిండపాత చారికకు వచ్చినప్పుడు ఉపాసకులు వారికి పిండాన్ని దానం చేస్తారు. ఈ దానం వలన వారి విజ్ఞాన లేదా చేతన, వారికి అధోన్వర్థాలలో పునర్జన్మించే స్థాయికి ఎదుగుతుంది. వీరు ఉపోసధ దినాలలో విహారాలకు వెళ్ళి పంచశీలాచరణకు మరోసారి నిబద్ధతను ప్రకటిస్తారు.
కొన్ని ముఖ్య బౌద్ధ దేశాలలో ముఖ్యంగా మయన్మార్, ధాయ్లాండ్లలో గృహస్థ జీవితం నుంచి భిక్షువు జీవితానికి, మళ్ళీ తిరిగి గృహజీవనానికి మారుతూ ఉంటారు. పాశ్చాత్య దేశాలలో, బౌద్ధాచరణంలో కొన్ని మారిన ధోరణులు
త్రిశరణాగమనం ౪ 17
చోటుచేనుకొంటున్నాయి. భిక్షువుల, ఉపాసకుల మధ్య అంతరం నశించింది. సిద్ధాంతపరమైన అధికారిక పీరం ప్రాబల్యం తగ్గిపోయి, అధికార వికేంద్రీకరణం జరిగి విహారాల ప్రాబల్యం క్షీణించింది. భిక్షువుల, ఉపాసకుల మధ్య సమానత పెరిగింది. స్రీలకు నాయకత్వం పాత్ర ఇతోధికమైంది. శుద్ధ మతాచరణకం మనోవైజ్ఞానికత మీద (శ్రద్ధ పెరిగింది.
ఎవడు గృహపతి (౧౦౪౩6 ౧0166౧ అనే విషయం కొంత ఇంతకుముందే చెప్పాము. కుటుంబాన్ని నిర్వహించే పురుషుడు గృహపతి. పాళీలో అగారిక, గహపత్కి గిహ అంటారు.
గృహపతి శీలం. వినయపిటక పాటిమొక్టలో భిక్షువు శీలాన్ని గురించి చెప్పారుగాని గృహపతి శీలం గురించి ఏమీ చెప్పలేదు. అయికే “గృహపతి వినయరిగా తరచు, దీభునికాయంలోని ౩1వ నూూతం '“సిగాలోవాద'ను "పేర్కొంటారు. ఈ సూత్రం ఈ దిగువ అంశాలను స్పృశించింది.
- పంచశీలాలు, 2. నుహృదయ స్నేపితులు, 3. తలిదండ్రులయెడ, గురువులయెడ, భార్యయెడ, మిత్రులయెడ, పనివారియెద, మత మార్గ నిర్దేశకుల యెడ గృహపతి చూపించవలసిన వాత్సల్యంతో గూడిన మాన, మర్యాదలను.
ఈ పై విషయాల గురించి సిగాలక సూత్రం (నా అనువాదం నుంచికు వివరిస్తాను.
సిగాలకుడనే గృహపతి ప్యుత్రుడు వేకువనే లేచి, తన తండ్రి చెప్పిన విధంగా ఆరు దిక్కులకు (శద్ధాంజలి ఘటిన్తూ, పిండపాతానికి బయలుదేరిన బుద్ధుని కంటపదతాడు. ఆరుదిక్కులకు నమన్మరించే పద్దతి అది కాదని, బుద్ధుడు సరైన విధాన్ని అతనికి చెబుతాడు. నాలుగు కర్మల మాలిన్యాలను, నాలుగు కారణాలతో చెడుచేయడం, ఆరు మార్గాలలో సంపత్తిని వృధా చేయటం, ఈ పద్నాలుగింటిని పరిహరిస్తే, ఆరు దిక్కులను పూజించినట్లే అని బుద్ధుడు అతనికి చెబుతాడు. అలా పూజిస్తే వాడు స్వర్గానికి వెళతాడు,
ఆ నాలుగు కర్మ మాలిన్యాలు ఏమిటి: 1. ప్రాణం తీయటం, ౨. ఇవ్వనిదానిని తీసుకోవడం (దొంగతనం చేయటం), 8. లైంగిక అనాచారం, 4. అబదాలాదడదం. మరి నాలుగు కారణాలవల్ల పాపకర్మలు ఏవి? 1. రాగంతో పాపకర్మ చేయడం, ల్హ ద్వేషం వలన, 8. భయంవలన, మౌడ్యం వలన చెడ్డ కర్మలు చేస్తాడు. కాని అరియ (౧౦016 0౧౪) ఈ నాలుగింటిలో దేనివలన పాపకర్మలు చేయదు. 1 ఆసక్తి ఉన్నవారు సిగాలోవాద సూత్రాన్ని నేను 2003లో అనువదించి బ్రైచుంంచిన
“బుద్ధుని దీర్చ సంభాషణలు' (దీఘనికాయంలో) పూర్తి పారాన్ని చదవగలరు అన్నపరెడ్డి బుద్ధఘోషడు ₹. 18
ఈ నాలుగు కర్మ మాలిన్యాలకు లొంగనివాడు శుక్లపక్ష చంద్రునిలా ఉంటాడు. అనునరించకూడని ఆరు విధాల ధన వ్యర్ధం ఏమిటి? మత్తు మందులకు, పానీయాలకు అలవాటుపడడం, నమయం కాని నమయంలో వీధుల వెంట తిరగటం, వినోదాలకు, సంతలకు వెళ్ళడం, జూదం ఆడడం, సోమరితనం - ఇవి అన్నీ ధనవ్యర్థాలే.
దుష్టమిత్రుల గురించి: కొందరు త్రాగేదగ్గర మిత్రులు, కొందరు ముఖప్రీతి మిత్రులు, దుష్టమిత్రులు, బద్ధముష్టి (పినాసితనం) - ఈ ఆరు మనిషిని నాశనం చేస్తాయి. పాచికలాట, జారిజీ సంయోగం, మద్యపానం, నృత్యం, గానం, దివానిద్ర, దుష్టమి(త్రులు, పిసినారి తనం మనిషిని నాశనం చేస్తాయి. ఎండ, వానలను లెక్కచేయక, గడ్డిపోచల క్రింద లెక్కగట్టినవాడు, మగవాడిగ తన ముందున్న పనిని చేస్తాడు. తీసనుకోవడమేకాని, ఇవ్వడం తెలియనివాడు మాటలవాదేకాని చేతలు లేనివాడు. కొంచెం ఇచ్చి ఎంతో కావాలనేవాడు, తన స్వార్దాన్ని చూసుకొనేవాడు, గత, భావి ఉపకారాలను గురించి మాటాడి ప్రస్తుత ఉపకారాన్ని మాటాడనివాడు, శువ్మ (వీయాలు వలుకువాడు, నవోయం చేయవలనిన నమయంలో తప్పించుకొనువాడు వీరు కపట మిత్రులు. ఇలా కపట మిక్రులు గురించి ఎంతో చెప్పారు దానినంతా వదిలివేస్తున్నాను, (గ్రంథ విస్తర భీతితో: అలాగే సుహృదయ మిత్రుల గురించిగూడ చాలా చెప్పాడు బుద్దుడు. సహాయపదేవాడు, సుఖదుక్ధాలలో సమవర్తి అయినవాడు, నీకు మంచి తెలియజెప్పేవాడు, అర్ధంచేసుకొని అనుకంప చూపేవాడు, నీ ఆస్తిపాస్తులను కాపాదేవాడు, భయంలో అభయం ఇచ్చేవాడు, సుఖదుక్టాల సమవర్రి అయినవాడు, నీ రహస్యాలను కాపాడి, కష్టాలలో నిన్ను వీడనివాడు - వీరు సుహృదయ మిక్రులు. అలాగే సుహృదయ మిత్రుల గురించి ఎంతో చెప్పాడు బుద్దుడు. అరియ (శావకుడు, ఆరు దిక్కులను పూజిస్తాడు? తూర్పును తలిదండ్రులుగా, దక్షిణం గురువులను, పడమరను భార్యాబిడ్డలుగా, ఉత్తరాన్ని మిత్రులుగ, అధోబందువు సేవకులుగా, ఊర్థ్వబిందువు నమణ టబ్రాహ్మణులుగా భావించాలి. తూర్పున తలిదర్యడ్రులుగా భావించిన వ్యత్రుడు- “వారు నాకు ఆధారమయ్యారు గనుక నేను వారికాధారమై ఉండి, వారి మరణానంతరం వారి సంప్రదాయాన్ని నిలిపి దానధర్మాలు చేస్తాను” అనుకొంటాదు. తలిదండ్రులు అతనిని పెంచి సెద్దచేసి వృత్తినిపుణతలునేర్పి, మంచి భార్యను ఇవ్వాలి.
దక్షిణాది. దిక్కును గురువులుగా భావించి, గురువులను ఐదు విధాల సేవించాలి. వారికి నమస్మరించడానికి లేచి నిలబడడం, వారి బోధను నేర్వడం, వారికి పరిచర్యలు చేయడంలాంటివి. వారూ శిష్యులకు అన్ని విద్యలలోను మంచి శిక్షణనిచ్చి, సహగురువులకు శిష్యులను అప్పజెప్పాలి.
(త్రిశరణాగమనం €” 119
పదమును దశను భార్యగా భావించి ఆమెయెడ ఐదు విధాలుగా (ప్రవర్తించాభి: అమను గౌరవించడం, అమర్యాదగా చూడకుండడం, అధికారాన్ని ఆమెకు అప్పజెప్పడం, భూషణాదులు ఇవ్వడం. ఆమెయెడ విశ్వాసంతో ఉండడం, భర్త (ప్రవర్తించిన తీరుకు ప్రతిస్పందనగా అమెగూరడ, భార్యగా తన విధులను నిర్వర్తిస్తూ అవిశ్వాసిగా ఉండక, సేవకులను ఆదరంగా చూడడం, భాండాగారాలను రక్షించడం ఆమె వని. ఉత్తర దిశగా భావించిన మిత్రుల నహచరులయెడ ఒకడు ప్రవర్తించవలసిన తీరు ఇలా ఉంటుంది: వారియెడ ఉదారంగా ఉందడం, వారిని తనలా చూసుకోవడం, ఆడినమాట తప్పకుండడం, మర్యాద, దయ చూపడం. వారుగూడ అతని యెడ అలాగే (ప్రతిస్పందించడం. అధోబిందువుగా భావించిన సేవకులను యజమాని, వాళ్ళ శక్తినిబట్టి పనిని అప్పగించడం, ఆహారం, కూలి ఇవ్వడం - వాళ్ళు జబ్బువడినవ్చుడు వట్టించుకోవడం, (వ్రత్యేక మధుర బోక్ష్యాలను. వారితో పంచుకోవడం. ఈ విధంగా ప్రవర్తించిన యజమానియెడ వాళ్ళుగూడ అతనికంటే ముందు లేవాలి, తరవాతనే నిద్రపోవాలి. ఇచ్చినదానిని పుచ్చుకోవాలి. ఊర్థ్య బిందువుగా భావించిన నమణ, బ్రాహ్మణులకు, ఎప్పుడూ తన తలుపులు తెరిచి ఉంచడం, వారి శారీరకావసరాలను, కావలసినవాటిని నమకూర్చటం, వారుగూడ అతనిని మంచి చేయడానికి ప్రోత్సహించి, దయానుకంపతో అతనికి బోధచేస్తారు. సిగాలక సూత్రంలోని విషయాలను స్టూలంగానే చెప్పాను. పోతే గృహస్టు శీలాచారణం గురించి ధమ్మిక నూతం (నంయుక్ష నికాయ 2.14లోను చెప్పబడింది కానీ చాలా అల్బాంగా మాత్రమే, ధమ్మిక అనే ఉపాసకుడు, మరో ఐదువందల మంది ఉపాసకులతో భగవాన్ జేతవనం అనాధ పిండికారామం (శావస్తిలో ఉండగా వెళ్ళి ఆయన్ను కలిసి, నమస్తగించి. ఒక శిముడు 'ప్రవజ్య తీసుకొని భిక్షువు అయినవాడు, అలాకాక ఉపాను ం వ "పే 9 డుగా ఉన్నవాడు ఎలా చరిస్త అతడు శీలవంతుడవుతాడు అని ప్రశ్నించాడు. భన్లే, మీరు చెలితే అంతా విని ధర్మాను అనుబోధులు (2448) అవతారు. భగవాన్ ముందు భిక్షువు ఎలా శీలవర్తనుదవుతాడో చెప్పి, ఉపాసకుల గురించి చెప్పాడ్డు, “నేను ఇప్ప స్పుడు ఉపాసకుని విధుల గురించి చెబుతాను. 1. అతడు జీని ప్రాణం తీయరాదు, తీయించరాదు. (పాణం తీయ (శ్రేరేపించరాదు. (వపంచంలో ఏ జీవిని అది బలమైైనదైనా, బలహీనమైదైనా, దానికి అపాయం కలిగించరాదు. 2, ఒక ఉపాసకుడు అది ఇతరులకు చెందిందని తెలిని, ఎక్కడగూడ దేనిని గూడ తీసుకోవడాన్ని పరిహరించాలి. అంటే దొంగతనం చేయరాదు. 3. ఒక (ప్రాజ్ఞుడు అనతిక్రమణ (002919) జీవితాన్ని గడపదలచుకొంటే మండుతున్న అగ్ని గుండంలో పడరాదు. బ్రహ్మచారిగా (0417219) అన్నపరెడ్డి బుద్ధఘోమడు ₹ 20
ఉందలేకపోతే వరదారాగమనం చేయరాదు. 4. రాజాస్థానంలోగాని, పదిమందిలోగాని అతడు అన్ఫతం చెప్పరాదు. తానుగా అబద్ధాలాదరాదు, ఇతరుల చేత ఆడించరాదు. అతడు పూర్తిగా అబద్ధాలాడటం మానివేయాలి 5. ఈ ధర్మాన్ని పాటించదలచిన ఉపాసకుడు మత్తుపదార్థాలను, పానీయాలను సేవించరాదు, ఇతరులను సేవించమని (్రేరేపించరాదు. అది ప్రమత్తతకు దారితీస్తుంది కనుక. మత్తులో మూర్చులు పాపకార్యాలు చేస్తారు. ఇతరులచే చేయిస్తారు. మత్తుపదార్థాలు మనస్సును మొద్దుబార చేస్తాయి. అది మూర్చులకు మాత్రమే ఆనందాన్నిస్తుంది.
ఆ తరవాత ఈ పంచశీలకు మరో మూడు శీలాలను కలిపాడు. అవి*
- రాత్రి భోజనం చేయవలదు, అదీ అకాలంలో. 2. పూలహారాలు, నుగంధ (ద్రవ్యాలు పరిహరించాలి. 3. శేలనే పడకగా చేనుకోవాలి లేదా చాప మీద పడుకోవాలి. వీటితో కలిపి మొత్తం ఎనిమిది శీలాలను అష్టాంగ శీలాలంటారు.
ఉపాసకుదు ఎవరు? అనే విషయాన్ని చర్చించడంలో మహానామ నూత్రం కేంద్రక స్థానాన్ని ఆక్రమిస్తుంది. ఇది అంగుత్తర నికాయంలో ఉంది. ఈ సూత్రంలో బుద్ధుడు ఉపాసకుణ్జి శ్రద్ధ (110), త్యాగ (06090050), శీల (౧౦౧0) పరంగా నిర్వచించాడు ఒకడు తధాగతునిపై శ్రద్ధ నిలుపుతాడు, దానిలో 'ప్రతిష్టితుడవుతాడు. అతడు సమణ, (బ్రాహ్మణ, దేవు మార లేదా (బ్రహ్మా యెడ పాపం తలపెట్టడు. దీనిని ఉపాసకుని శ్రద్ధ అంటారు. పంచశీలాలు అతనికి శీలమవుతాయి. అతడు లోభితనాన్ని వదలివేయాలి. అతనికి ఏ జీవియెడ లోభం, అసూయలుండరాదు. అందుకని అతని మనన్సు వరిశుద్ధమ్లై, త్యాగ (దాన) ఆలోచనలకు నిలయమవుతుంది. దీనినే త్యాగం కలిగి ఉండడమంటారు. అలుపెరుగక దానం చేయాలి. ఒక ఉపానకునికి వాన్తవ (12) దుక్టమేమిటో తెలున్తుంది, వాస్తవ దుక్థనిరోధం, దుక్థ నిరోధ మార్గం అన్నింటినీ ఖచ్చితంగా అర్ధంచేసుకొంటాడు. దీనినే ప్రజ్ఞ కలిగి ఉండడం అంటారు.
ఉపాసికలకు బుద్దుని నలవీ ఎక్కువగా అంగుత్తర నికాయంలో ఉంది. (8.49) 1 తన పనిని సమర్ధవంతంగా నిర్వహించాలి. 2. అనలసత్వంతో, నిపుణతతో చేయాలి. 3. ఇంటి పనులను నిపుణతతో చేస్తూ పనివాళ్ళను బాగా చూసుకోవాలి. 4 గృహవిధులు సమర్ధవంతంగా చేయాలి. 5. అత్తమామలకు, భర్త మిత్రులకు అతిధేయంగా ఉండాలి. 6. భర్తకు విశ్వాసంగా ఉందాలి, కుటుంబ సంపాదనను సంరక్షిస్తూ పొదుపుగా వ్యయం చేయాలి. 7. బాధ్యతలను (ప్రేమతోను, మనస్సుపెట్టి చేయాలి. అంతేకాదు, బోధి కలుగుతుందనే (శ్రద్ధ కలిగి ఉండాలి. 8. పంచశీలను పాటించాలి. 9. లోభత్వాన్ని మాత్సర్యాన్ని వదలి దానంలో అనందాన్ని పొందాలి. 10. ప్రజ్ఞ అంటే సర్వ వస్తువులు అనిత్యాలే అని ఎరగాలి.
త్రిశరణాగమనం ళ్ 21
బుద్దుడు గృహపతులకు ఆర్థికాంశాలపైగూడ సలహా ఇచ్చాడు (ఆంగుత్తర నికాయ 4.61). తన నంవదను వ్యయం చేయడానికి నాలుగు మంచి మార్గాలున్నాయి. 1. తను తన కుటుంలం, తన సేవకులకు మిత్రులకు వ్యయం చేయాలి. 2. బంధువులకు, అతిధులకు, పిశరులకు (శ్రాద్ధాలు) సంప్రదాయబద్ధంగా చేసేవే పితృరుణం, ఆకలిగొన్న 'ప్రేతాలకు, ఢ్రేతాలను ఊర్ధ్వ లోకాలకు చేర్చడానికి, చార్మదమానం (ప్రకారం 8వ నెల, (అక్టోబరు (పాంతం)లో ఈ కర్మకాండ నిర్వహించాలి. పితృదేవతల సంతృప్తికి వారు సద్గతులు పొందడానికి నిర్వహించాలి. 4. నిర్వాఖాంకితులైన భిక్షువులు, భిక్షుణులకు దానాలు చేయాలి. 5. తన ఆదాయంలో దినదినం ఖర్చులకు నాలుగోవంతు నగం తన వాణిజ్యంలో, నాలుగోవంళు ఆత్యయిక పరిస్థితులకు కేటాయించమని బుద్ధుడు సిగాలునికి చెప్పిన సంగతి మనకు తెలుసు, అమర్త్య దర్శనం చేసిన గృహపళతులు: గృహపతులైనవారిలో 19మంది నివృమ్గళులైనవారిని, అమర్త్యతను (6౮62101653 5[2(6)ను దర్శించినవారిని గుర్తించడం జరిగింది (అంగుత్తర నికాయం 6.119 - 6.120) వీరంతా ఆరు ధర్మాలతో సమన్నాగతువైనవారు. ఆ ధర్మాలు 1. బుద్ధునిమీద అచంచల (శద్ధ, ధర్మాలలో అచంచల (శ్రద్ధ, సంఘం మీద అచంచల (శ్రద్ద, అరియ శీలం, అరియ జ్ఞానం, అరియ విముక్తి. కొన్నిచోట్ల వీరు అర్హంతలైనట్లు చెప్పబడింది. తెవిజ్ఞ వచ్చగొత్త సూత్రం (మజ్జిమ నికాయ 71)లో వచ్చగొత్త బుద్యని అడుగుతాడు" 'గృహబంధాన్ని వీడకుండానే, ఎవడైనా దుళ్లానికి అంతం ఫలికాదా? తొలి (గ్రంధాలలో, ఉపానకుల లక్ష్యం అనాగామిత్వం (10౧-816౧6౧గొ చెప్పబడింది. పాళీ సూత్రాలలో ప్రముఖ గృహపతులు: అనాధపిండిక, సుదత, చిత్త నకుల పితృ నకుల మాత, ఘటీకార. ఉపాసకుడు పద్మంలాంటివాడు (అంగుత్తర నికాయ 5.175). ఈ పంచ ధర్మాల నమన్నాగతుడైన ఉపానకుడు రత్నంలాంటివాడు, పద్మంలాంటివాదు. ఏమిటా ఐదు? అతనికి వద్ధ ఉంటుంది. శీలపంతుడు, అంధ విశ్వాసాలను నమ్మడు. కర్మను నమ్ముతాడు. అదృష్టాన్ని శకునాలను నమ్మడు. సంఘం వెలుపల బలపరచడానికి ఆర్భులైనవారికోనం అన్వేషించడు. ముందుగా వారిని కలవడు. ఉపాసకుని పంచళీలాలు: మిళిద ప్రశ్నలు - ప్రకరణం 10). మహారాజా,
- ధమ్మిక సూత్రం పూర్తగా చదవదలభినవారు, ఈ రచమత తనన వదత సంభాషణలు చూడవచ్చు స్ట క్ అన్నపరెడ్డి బుద్ధఘోషడు ₹ 22
ఒక ఉపాసకునికి ఈ దశ శీలాలున్నాయి. 1. అతడు సంఘం (ఖిక్టు) సుఖదుక్టాల లోపాలు పంచుకొంటాడు. 2. ధర్మానికి మొదటి స్థానం ఇస్తాడు 8. తన శక్తిమేర దానం చేన్తూ ఆనందిస్తాడు. 4. బుద్ధశాసనంలో అతనికి పతనం కనిపిస్తే దానిని బలంచేయడానికి పనిచేస్తాడు 8 అంధవిశ్వాసాలను, నిమిత్తాలను, శకునాలను లెక్కచేయకుండ సమ్మాదృష్టిని కలిగి ఉంటాడు. అతడు (ప్రాణం పోతున్నా మరో గురువును అమోదించడు. 6. తన కర్మలను (పనులను), మాటలను కాచు (42/69)కొంటాదు. 7. అతడు ఐక్యతను, శాంతిని కోరుకుంటాడు. 8. అతనికి అసూయ, మాత్సర్యాలుండవు. 9. అతడు మోసంతో, కపటంతో బౌద్ధ జీవితాన్ని గదపదు. 10. అతడు త్రిశరణాగమనం చేస్తాడు నిత్యం.
ఉపాసక బౌద్ధ ధర్మాలు:
బౌద్ధం అంటే భిక్షువులను మాత్రమే అనే అషప్రధ ఉంది. అనేక బౌద్ధ సూత్రాలలో బుద్దుడు గృహస్థులకు కూడ ఆచరణాత్మక ధర్మాలను సలహాలను ఇచ్చాడు. కొన్నింటిని ఇంతకు ముందే మనం ప్రస్తావించాము. మనకు కష్టాలు దురదృష్టంవలన పరిస్థితుల (ప్రభావంగా వచ్చాయని అనుకొంటాం. సరిగ్గా ఆలోచిస్తే అవి మన ఏమరిపాటువలన, అవిద్యవలన వచ్చాయని తేలుతుంది. కానీ మనం వాటిని జ్ఞానంతోను, అనలసత్వతోను పరిహరించవచ్చు. ఐహిక సుఖం, భద్రతలు పరిపూర్ణాలు కావు. అవి తర తమ ఖేదాలలోనే ఉంటాయి. క్షణం క్షణం మారే ఈ (ప్రపంచంలో స్టిరమైనది, నిత్యమైనది ఎక్కడ ఉంటుంది?
ఒక గృహస్తు (ఉపాసకుడు) ఎదుర్శొనే సమస్య ఏమిటంటే, లౌకిక ప్రపంచంలో నైతిక ప్రవర్తన సూత్రాలతో వ్యక్తిగత ప్రగతి సాధించడం ఎలా? దీనిని అతడు నాలుగో ఆర్యసత్యమైన ఆర్య అష్టాంగ మార్గం ద్వారా మాత్రమే.
ఈ మార్గంలో మొదటిది సమ్యగ్భృష్టి. ఆసలు బౌద్దానికి ఆది తుది గూడ ఇదే. సమ్యర్భృష్టిని అలవరచుకొంటే మిగతా ఏడు సమ్మాలోచన, సమ్మావాక్కు సమ్మాకర్క సమ్మాజీవనం, సమ్మావాయామ, నమ్మానతి, సమ్మానమాధి - దానిననుసరించే వస్తాయి. ఈ మార్గానుగామి నిర్వాణం చేరతాడు.
ఒక గృహస్తు ముందుగా శీలవంతుదై తీరాలి. సమ్యక్ దృష్టి అసలు ముందు ఉండాలి. నమ్యక్ యత్నం నంకల్పాన్ని బలవరిస్తే, నమ్మానతి అన్నింట సహాయపడుతుంది. అయితే ఆర్ధిక, ఆధ్యాత్మికాంశాలను మరవరాదు, ఆచరణాత్మక ప్రణాళిక:
సమ్మాదృష్టి లేకపోతే, అతని చూపు మందగిస్తుంది, దారి తప్పుతాడు. అది ఉపాసకునికి మంచి తాత్విక (ప్రాతిపదికను అందిస్తుంది.
(త్రిశరణాగమనం ఖ్ 28
నమ్మాదృష్టి అంటే జీవితాన్ని వస్తుగతంగా (001661౪9) చూడడం అంటే లోకధర్మాల (వస్తువుల)ను యధాభూత జ్ఞానదర్శనం చేయాలి. ఈ ప్రపంచంలో తయారైన, పుట్టిన వస్తువులున్నీ ఎడతెగక నిరంతరం మారేవే, క్షణికాలే, ప్రవాహాలే
- అంటే అనిత్యాలే. అనిత్యాలు గనుక దుక్ఫాలే, మరి ఈ అనిత్య, దుక్ట ధర్మాల మధ్య స్థిరమైనవి ఘనమైనవి ఎక్కడ దొరుకుతాయి. మారనిది, సారమైనది ఎక్కడ దొరుకుతుంది? అందుకని అటువంటి మారని, శాశ్వత ఆత్మ ఎక్కడా ఉండదు,
సమ్మాదృష్టిలో కర్మ పనితీరుగూడ అంతర్గతంగా ఉంది. అంటే కార్యకారణ నియమం నాటిందే కోనుకాంటాం. అంతకంటే ఎక్కువ రాదు, తక్కువ రాదు కారణాన్ని మనం నమ్మినా నమ్మకపోయినా, దానినిబట్టే ఫలితాలు వస్తాయి. గురుత్వాకర్షణ శక్తిని నీవు నమ్మకపోయినా, ఎత్తుమీది నుంచి వడి కాలు విరగ్గొట్టుకోవడం ఖాయం.
గుండె కొట్టుకోవడం (పని) కర్మ కాదు. ఎందుకంటే దాని వెనుక ఉద్దేశ, సంకల్పాలు లేవు. సంకల్పం వెనుక ఉంటేనే అది “కర్మ అవుతుంది. చేతనతో చేసిన ఆ కర్మలను మరల మరల చేస్తే అవి అచేతనంలోకి పోయి (ప్రవృత్తులుగా అలవాట్లుగా మారతాయి. అవి శుశీలాన్ని మారుస్తాయి. అలాగే లెక్కలేనన్ని గత జన్మలతో చేసిన కర్మలు ప్రకృత జన్మనే కాదు, భావి జన్మలనుగూడ మారుస్తాయి.
బౌద్భుడైనవాడెవడైనా జీవితాన్ని కార్యకారణ సంబంధం నుంచి చూస్తాడు. మన జీవితం ఏ అదృష్ట దేవతో వచ్చి మనమీద రుద్దింది కాదు అంతకంటే తల్లి అండం, తండ్రి వీర్యాలు పటిసంధి విజ్ఞానలు అవసరమే అయినా మన జన్మ కేవలం వీటి నుంచి వచ్చింది కాదు. దానికతడే కారణం, అతని ఎంపిక. గత జన్మల కర్మశక్తి (42/110 6౧6/ర) ఫలంగానే ప్రకృత జన్మ.
కొత్త జీవి వస్తున్నాడంటే, ఎక్కడో ఇంకో జీవి గతమైందన్నమాట. నన్ను (౧6), నాది (౧6), నేను (1), అహంకార (౧1౧౪ ౧211౧0), మమకారాలుగా మారి, ఈ మాననిక భౌతిక రూవంగా రూపొందిన నేను అనేది ఒక వరినరం (౧౪10౧౧౪౭౧౮. ఈ పరిసరంలో ఇలా 'నేనుగా పుట్టడానికి కారణం నా ఎంపికే (010109) నా కర్మయే - నేను గతంలో చేసిన కర్మలు, ఆలోచనలే. గతం చచ్చిపోయింది. భావి ఇంక పుట్టలేదు. మన ముందున్నది వర్తమానమే. గతం గతించినా, అది వర్తమానాన్ని వ్రభావితం చేస్తుందేకాని నిర్ణయించలేదు. అయితే ఇంక పుట్టని భావిని ఈ రెండు ప్రభావితం చేయగలవేగాని అది ఇంక పుట్టలేదు వర్తమానం (0656౧ ఒక్కటే వాస్తవం. ఈ వర్తమానాన్ని మంచి చేయడానికి లేదా చెడు చేయడానికి ఎలా ఉపయోగించాలనేది మన చేతిలో ఉంది. హిందువుల
అన్నపరెడ్డి బుద్ధఘోషదడు గ 7
విధివాదం (111469గ) దీనిని అంగీకరించదు. అంతా వాదే రాస్తాడు గీస్తాదు. మంచి చేయాలో చెడు చేయాలో శివుని ఆజ్ఞ లేనిదే చీమ అయినా కుట్టదు. కానీ బౌద్ధంలో వర్తమానంలో మంచి చేని భావిని (ప్రభావితం చేనుకొనే అవకాశం
ఉంది. కర్మ, తృష్ట లేదా వాంఛవలన నదడపబదుతుంది తృష్ట అవిద్య చేత
నడపబడుతుంది. ఒక క్రావ్యొత్తి జ్వాలలోలాగ వేడి వెలుతురు ఎలా అవిభాజ్యాలో
తృష్ట అవిద్యలు అవిభాజ్యాలే. నమ్యక్ దృక్టితో ధర్మాలను (వన్తువులను)
యధాభూతంగా ఉన్నవాటిని ఉన్నట్లుగా చూడలేకపోవడంవలన, పేరుకోనం,
అధికారం కోసం, ఎప్పటికీ జీవించి ఉండాలనే కాంక్షతో పరుగులు తీస్తాం. ఫలితంగా
నిరాశా, నిస్బ్రృహలు, ఇంక చాలలేదని అసంతృప్తితో పీడితులమవుతాము. మనం
కోరినంత లభించకపోతే అవాస్తవ మోహ (69105101), ఊహాజనిత లోకాన్ని నృష్టించుకొని, దానిలో తలదాచుకొంటాము. దీనిని నరిచేనుకోవాలంటే మన
అవగాహన, ఆలోచనలను సరైన మార్గంలో (సమ్మాదృష్టి చేయాలి. అప్పుడు మన
అనుభవం పలికే రజువులో ధర్మాల యధాభూత దర్శనంలో మన అనంతృప్తి,
అవిశ్రాంతి, దుకానికారణాలైన తృష్టా, అవిద్యా ఛాయలు తొలగిపోతాయి. ఇదంత
తేలిక కాదు అష్టాంగ మార్గాన్ని జీర్ణం చేసుకొని ఆచరించాలి.
తృష్ణ ఉన్నంతకాలం జీవన మరణాలు తప్పవు. ప్రవేశ మార్గము, నిప్రమణ
మార్గమూ ఒక్కటే అయినట్లు, పోవడం, రావడం, గతించడం, పుట్టడం. ఒకటి
గమనించాలి. గతించేవాడు, పుట్టేవాడు - ఇద్దరూ ఒకటే కాదు. ఒకటే కాకుండ
పోదు. నచసో న చ అన్యో, అతడు ఏ రెండు వరున క్షణాల పాటు అతడు కాడు.
అతడు ఏ రెందు వరుస క్షణాలపాటు అతడు కాకుండ పోడు (1 8% ౧౦14౧౬41 ఇగ. 1 2గ౧ 080! 2౧౫ ౧౦) ఎందుకంటే వ్రవంచం అంతా వ్రవావాం.
ఏవీ క్షణకాలంకంటె నిలవదు. అనుక్షణమూ మారుతుంది. ఈ మార్పులో అది అదేగా, అది అదే కాకుండాను ఉంటుంది. కర్మ బెద్దేశికమని చెప్పుకొన్నాము. కుశల కర్మలేవో అకుశల కర్మలే తెలునుకొనే అవకాశం, అటు తరువాత నిర్ణయాలు తీసుకొనే అవకాశం కర్మలో అంతర్భాగంగా ఉన్నాయి. ఉదారతలో, త్యాగంలో చానంలో, మైైత్రిలో, ప్రజ్ఞలో కుశల కర్మలు ఇమిడి ఉన్నాయి. ఇవి ప్రగతికి, సుఖానికి దారి తీస్తాయి. మంచి పనులు ఏవంటే, దానం, శీలం, ధ్యానం గౌ రవించడం, సేవ ముదిత అంటే ఇతరుల అభివృద్ధి చూసి సంతోషించడం ధర్మశవణం, బోధను ప్రచారం చేయడం, తమ దృష్టుల (/19౪49)ను నరిగ్దా ఉంచుకోవడం.
మరి అకుశల కర్మలలేమిటి? ఇవి లోభ, ద్వేష మోహాలను మూలంగా కలిగి ఉన్నాయి. ఇవి బాధకు, దుక్షానికి దారితీస్తాయి. అటువంటి కర్మలు పదిదాకా ఉన్నాయి. ప్రాణహాని, దొంగతనం, కామాతిచరణం, అబద్దాలొడడం, మత్తు పదార్థాల త్రిశరణాగమనం $ 25
సేవనం, పరుషంగా మాటాడటం, అపవాదులు వేయడం, వ్యర్థకబుర్హు, లోలుపత ద్వేషం, మిధ్యాదృమ్టులు. జీవితం నిచ్చెనలాంటిది. మానవ జీవితం మధ్యలో ఉంది. పైన అంతరిక్ష లోకాలు, (క్రింద అధోలోకాలు ఉన్నాయి. మంచి కర్మలు చేసినవారు పైలోకాలకు, చెడుకర్మలు చేసినవారు అధోలోకాలకు పోతారు. కర్మానుసారం సద్దకులు, దుర్గతులు లభిస్తాయి.
బౌద్ధం (ప్రకారం కర్మ - పునర్జన్మల సిద్ధాంతాన్ని సరిగ్గా అర్ధంచేసుకౌంటే అది వ్యక్తి నైతిక బాధ్యతలను పెంచుతుంది. అందుకని ఒకరు పాపానికి ఒడికట్టక, తన క్షేమం కోరి మంచి పనులు చేన్తాడు. అంతిమంగా సర్వవ్యాప్త దయానుభూతిని పెంచుతుంది. క్రౌర్యం, ద్వేషం, ఘర్షణల నుంచి మనిషిని దూరంగా ఉంచి, సర్వ జీవుల యెడ సహనాన్ని పెంచుతుంది. ఇప్పటివరకు మనిషి నైతిక, ఆధ్యాత్మిక పరిపూర్ణతలను సాధించలేదు. కానీ వ్యక్తి అర్హంత ధర్మాన్ని - రాగడ్వేష మోహాల నుంచి విముక్తిని - ఆ ధర్మాన్ని ఉదాత్తశీలం, మానసిక సంస్కారాలు కలిగి ఉన్న అష్టాంగ మార్ధాన నడిచి (ప్రగతి సాధించవచ్చు. మానవ జీవన పరిపూర్ణత, మనిషి తన అవగాహనను, మనను శుద్ధి కార్యక్రమాన్ని పరిపూర్ణం గావించినవ్వుడే చేకూరుతుంది. అది వాస్తవాన్ని ఎరగడం, వాస్తవాన్ని చేయడం వాస్తమైపోవడం, అటువంటి వ్యక్తి పునర్జన్మ కారకమైన కర్మప్రభావాన్ని దాటిపోతాడు. అతనికి నిర్వాణం లభించినట్లే,
సబ్బపాపస్స అకరణం (10 ఇ౪016 ౪౪))
కుశలస్స ఉప సంపదా (10 60 8౦౦౮)
సచిత్త పరియోదాపనమ్ (౦ ౧4౧/6 ౧౧1౧6)
ఏతం బుద్దానువాసనం (1015 8 1౧6 26౪108 02 116 8646460196)
ఇది గృహస్థు జీవితాన్ని ప్రభావితం చేసే సంక్షిప్త బుద్ధ ఘోష అది ఆదర్శము, విధానమూ - రెందూను. అది ఆదర్శంగా, పరిపూర్ణ మానవుని పరిణామాన్ని ఉద్దేశిస్తుంది. అంటే నిర్వాణం. ఈ జీవితంలోనే అతని న్వప్రయత్నంతోనే. ఒక విధానంగా, ఆదర్శం యధార్థీకరణం చెందడానికి (కమవద్ధతి అష్టాంగ మార్గాచరణాన్ని - అటు ఇిక్షువులకు ఇటు గృహస్థులకు రెండు స్థాయిలలో చెప్పింది.
. ళీ '( జ. (009కి జ్ భ్ - యి నగ అన్నపరెడ్డి బుద్ధఘోషడు క 26
/ - . తెలుగు తెలిసిన ప్రతి బౌద్భునికి, బౌద్ధాఖిమానికి అన్నపరెడ్డి క బుద్ధఘోషుని పేరు సుపరిచితం. వీరివి ఇప్పటికే బౌద్ధ గ్రంథాలు వన! _
- స్వతంత్రాలు కాని, అనువాదాలు కాని - ముప్ప్ఫెఐదువరకు క్షీకా మ మాసు... ఉన్నాయి. సుత్తపిటక దీఘనికాయాన్ని మజ్జిమ నికాయాన్ని (3 కామన భాగాలు), సంయుక్తనికాయాన్ని (ఆరు భాగాలు), అంగుత్తర న్ నికాయం (ఆరు భాగాలలో) 1, 2 భాగాలు అచ్చు అయ్యాయి. న! అన్నహట్ట 8, 4 భాగాలు అచ్చుకు ఎదురు చూస్తున్నాయి. బౌద్ధ బుదఘోషుడు ఆణిముత్యంలాంటి మహాబౌద్ధ విజ్ఞాన సర్వస్వ నిఘంటువును వెలువరించారు. బుద్ధుని పలుకులను యథాతథంగా అనువాద రూపంలో తెలుగు ప్రజకు అందించిన పరమ విఖ్యాత బొద్దుడు వీరు. క్రీ.పూ. 8వ శతాబ్దాం నుంచి క్రీ.శ. 7వ శతాబ్ది వరకు ఆంధ్ర దేశాన్ని బౌద్ధం ఏలినా, బౌద్ధం మీద 1902 లో తిరుపతి కవులు బుద్ధచరితమ్ రాసేవరకు, తెలుగులో ఒక్క గ్రంథమైన వెలువడలేదు. ఆశ్చర్యం. బౌద్ధం మిణుకు మిణుకుమంటూ 12, 13 శతాబ్బులు వరకూ భారత దేశంలో కొనసాగినా, తరవాత పూర్తిగా అంతరించిపోయింది. మహాకవి గురజాడ అంటాడు. “బౌద్ధాన్ని భారతదేశం నుంచి పంపివేసి, దేశం ఆత్మహత్య చేసుకొంది.” తరవాత 1891లో అనగారిక ధర్మపాల, శ్రీలంక భిక్షువు, భారతదేశం వచ్చి, మహాబోధి సొసైటీని స్థాపించడంతో, ఆ తరవాత 1956లో డా. అంబేడ్కర్, నాగపూర్లో ఆరు లక్షలమందిని, ఒక్కరోజున, బౌద్ధంలోకి పరివర్తించడంతో, బౌద్ధ పునరుత్భానానికి నాంది జరిగింది. | ఐరోపాలోగాని, ఆఫ్రేలియాలోగాని, నేడు అతి వేగంగా విస్తరిస్తున్న మతం బౌద్ధమే. ఎందుకని? ఆధునిక సమాజం హేతుబద్ధతకు, అనుభవికతకు పట్టంకట్టి, అంధవిశ్వాసాలను ఈసడిస్తోంది. ఇటువంటి ఆలోచనా విధానం బౌద్ధానికి అంతర్భాగం. బౌద్దాన్ని తీసుకొనే ప్రతి ఒక్కడు త్రిరత్నాలను శరణువేడి, పంచ శీలను ఆఢ్రయించవలసిందే. అయితే వీటి వెనుక ఉన్న తాత్త్విక ప్రాతిపదిక చాలామందికి వక న్య తెలియదు. ఆ తరవాత బౌద్ధ ఉపాసకుని నిత్య జీవితం గురించి గూడ తెలియదు. చ్ వీటిని తలియజేయడమే ఈ చిన్న పుస్తకం ఆశయం. న్ | - ఆసరా. గుంటూరు. | ఇ ం, ఓ శ నో.