Telugu Triligna lakshana seshamu anu proudavyakaranam - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

శ 1|| ఖ్‌ న ్ష్‌ ష్‌ | టై - న్‌ జ్‌ 4 స కిల. ఫ్‌ న “ న ఉన గ (. | శి సయ " గ . వ ఇ ల / లం పట గ్‌ న. క్షా ల్‌ త. మిట్‌ గై . క్‌ న యం. ౧ న న జ. శు కతత శ షమ ఈ స | ను స్‌ో నం సయ్‌ క శనం యస సు స గ్‌ గ్‌. మా ప సహ. సే! క జ శు న 7 టా! న ల మంద సిత! ళం ల వ న లలన న. కొం ళన పా న. ర స క [| న ఈ కం. స య న 9 న సం? యే సట! ఫ్‌ న సా! మ ఎ న్‌, క ల్‌. త్త మ ల య 1 క న... యి లో టు ము...” 1 గ్‌ య మస ఎం త తహ న ముం. న. శపీనలతేని. . | ర ప కీ సు మ వ గా మ స! ్ష గ | షు వ ల. | న ॥ న. ప ల మ. జ ఖే న క క సు క. | మ! యేడు క ర | న యు... ల క న | ఖ్‌ న | మం ప జే న్‌ య్య యం గున రత యూ |||

1. శ షల సో శీ సు.” స సే స! క?! నే ట్‌ భ్‌ (సట కాల! త యన. నం. [ ని టప ను. స న డి. వ యల లీ క ము త ఎ! వక |

• ప. న ః టి ట్య స కిలా క ల అ చనా వట్రైరలాఖై న య... జ ॥ (ై క్‌ స ల. వ న 1. న. | స్ట లే మా వ వు న లే న ఆ శ్‌ వత ణా సే స నం. జ, 7; | య అ. వ పం న టం ల! . మ న. సా క సం
• | చూ ల క్త... వ్‌ ల ష్‌ గ మ 1 డ్డ ప్‌ టల్‌ తం. టి ఫ్‌. చా న బే _ . ప్‌ 7; ర. 2 సర్వా 1 న యో క ం మైన నన చే ఇ + న ర మ ర 1 శవ (న్లో న. న కు! రను శత సల ళు | ర న శ వ స్త టి. నం ణీ 7 స వ స సం... ను. స న నాల? ఓ క్‌ న న న న మ ము న + _ నా మ మ వట్ట స్‌ పైసా జ! మా క లే ల! ఇట్టే క స ళన య ర వ తో. లా. 1 , అ టన ల ల ం10 సం ల జ క్‌ చ న టక తళ ప స. స ల స! నాం లా. ..?...!! | న ః నన్యాతు న ర (న స్త్‌ శల? సట ఎ అనం స్‌ [శ న్న ల్‌ ల" నక ఎ లన్‌ షు నస వ నే నే సు; వ్య . నా . ల న శ్‌ . . థ్‌ న టం మ లే. . . 5 | న స్టో 1 | న ( వు. (| ॥ న్‌ . + న . స... నాం ప. క ా!

నవలలు

చ్రతి శే కర్చు, ఆ, కథానరిత్సాగరము 66 12 8 అంధ్రా చ్ర్రచుః నవల జలం 2 8 అఆనందనుఠ న లం 112 ఊన్తాదిని క జలం 06 వినన్లో ణి ఉం 10 చంద్రగుప్తుడు 4 ళ40 లై 8 దిలారాము ఉం 38 (0 దుళ్హేళనందని నా ఠం 10 సీలిసింథువు ॥9 60 1 0 ముద్గమూర్తులు (ఛరిశ్రైక్మకమగు నవల) లం 2 ౬ శాధాకాణీ ఇ ంఅం 0 ఈ కోమశార. (చరిత్ర్యవిమయిక అగు నవల్స అలం 1వ లాళాబాయి అజం 012 వనళాశతీ కి న. 1! (4 శంభుతో నొకనాంటిసవావాసము ఉం 0 ॥ నుజనరంజని తలం 1 0 కపాలకుండల నవల జలం 18 కోవలళ్‌- కన్నకి ౪ జలం 1 8 టిబ్వనుల్తాక నా న 8 0 శారాభాయ , 666 ఓఏ 0 +జేశకక్తుడు జం కై స్‌ కీమాగణ ంం6 1 8 వైనోవనే నవల 18 లవ్‌ణ 99 ఉల క్షే 0 లీల $9 ఏ జం 0? పీరదాల = అలల కై చ్వస్నయా క్ర, తలం | విజ్ఞలదేవి ం64 ల

చ్చీ బీనా తశ తిలీజల ప త్రీలిద్దైలక్షణ శేషము ఆను హెఢ వ్యాకరణము నో భారతాది తెనుంగు గ్రంథములను వరిశోధించి యేర్చిన నవీనల తణవిశేవముల నుజేర్చి శ్ర బవాజనపల్లి సీతారామాచార్యులచే చౌ య6ంబ డిన ది. (హి

నే! టీ న హటీ రం

జీతే ఛ (ంలత్తా

ఇన్నపురి; వావిళ్ల రామస్వామిళాస్తులు ఆండ్‌ సన్స్‌ వారిచేం ఈ శటిరము శంకం 40! కోర్లగ్‌/3 గిబలాలంణే

మొదటికార్సులా] రె8ర్‌ ఫిబ్రవరి నెల చెన్నపురి: విద్భావి వేకకళానిధి ముద్రాతరశాలయందు గ ఎనమదల అనం తాచార్యులనే షు వ మద్రి౦వయడినది లో లో ళీ . వ | ౪" ఇఆండవటార్నుఎా 1901 జనవరినెల శె శీన్తసానయ్యచే ల్సి రాయల్‌ విష్టారయా ముద్రాడరళాలలో మాద్రిత మైనది. య ౨/ మూడవకూర్పు--వావిళ్ల రామస్వామిశాన్త్రులు ఆండ్‌ నన్స్‌వారిచే గి “అదిసరస్వలీనిలయ ముగ్రైత్‌రశాలిలో " ; చెన్నపురి $ఏ 13. ( ముద్రితమ్యు భెన్నపురి, 1913 నాల్లవకూర్చ్పు-శేసరి ముద్ద్రృణాలయమున మ్యద్రింపంబడి వావిళ్ల రామస్వామిశాస్త్రలు ఆండ్‌ సన్స్‌వారి చేం ట్ర్శటికము. చెన్నపురి 1929, విదవకూర్చు-- వావిళ్ల" మాదృణాలయమాన ముచద్రిశము, చెన్నపు5 1947. ఆజవకూర్పులా వాశ్శిళ్లో ముదృణాలయమున ము ది,తముం 75. 299 వప. పే 9న2 (౮ నన్న పురి, నటం = విడవకూర్చు -గక్ర,రామ ముద్ర్తణాలయమున ముదద్రితము. శెన్నపుటి 1959,

రారా (6 నో 1115 [1011115509 శ 8 వ క! [111 0% 1004 0801 042041 11011111 01 0 041104 6 11104, ఓ 0.1 ౬ 23 కిం0% ఏ 1699600011 6061064064 స కమిశే కొిటమి1:108

త 75౧0 శ4ఓగ00/7

అభ నళ సూ త్ర,సంఖ్యా వివరణము అలాలవాఫ్రినసాప్రనానాలన క్ష సంజ్ఞాపరిచ్భేదము 16 సూ త్ర ములు 2, సంధి 99 ల గ ర న్‌! నా 116 $0 4 కారక 0 ల క ర్‌ సమాస నా త్రి 99 6 త్ధిత నా క్రి గా గ శ్రీయా గా త్‌ 99 వ కృదంత నా ళా జ (0, వాకస్ర నా లా గ 10, ముక్తలకఖీణము డ్త ఖా 818

ఉపోదాతము ఖం “మొదటి కూర్చు

పండితో_త్తముండును సజ్జనా గ్రేసరుండు నగు మజ్జనకుండు నాయెడ స్వామిభావంబును దాసభావంబును నెజుపి మి త్ర భఛావంబును నెజవం ్రారంభించుతతి నాకు యథోచితముగం గవితాధారయొకింత గలుగ తోడనే నాకు బాలవయోజఒవస్థా కాలవాసస్థానం వ్రై యున్న నాగప్ట్టణం బను దివ దేశంబున దివ్భీమంగళవి గ్రృహంబుతో నన్వర్థాభిథానుంగై. వేంచేసియుం

నూ. న. జెకు శ్రీసౌందర్య రా జస్వామినిం బద్ధరూపంబునం బ్రస్తుతింప ట్‌ి మతి నొడమ్మి నీను దన్నామాంకితంబుగ నాంతము శథ్దాలం కాక సహితంఖై యుండ నొక్కళతకంబు గావించితి. తదనంత రము విడా్థవిచారతత్పరుండనై. కొన్నివోయనంబులు కడపి యంత నాంధశబ్లరత్నాకరం బను నకారాడినిఘంటు వొకటి రట

వ్రాయు. నుభేశముతో గ్రంథశోధనమునేయం. దొరకొని తద్విఘ్న నిరసనార్థంబు తడధిదేవతా స్తవం బొనరింపం డలంచి తదంకితంబుగ నాంతము నర్ధాలంకార సహితం్లేయుండ నొక్క శోతకంబు రేచియించితి. అంతట నానిఘంటును వ్రాు నుద్యు మించి వ్రాయుచువ్రాయుచుం దన్గూలంబున విద్యార్థిజన సహాయంబుగ వై ళృతదీపిక సంస్కృతాంధ్ర చ విడహపూణ భాహాసహితంబగు పదార్థనామకోళము, కాలచంద్రోదయను, అలఘుకౌముడద్కి త్రివిధంబగు నీతిమాల యను నీ ఫ్వుస్తకం

ళే

బులను ట్రే మంబుగ విరచించి ముద్రి, వించి విమ్ధట ఛారతాది "ట్రే ౧థములయందు సం (ట్రై హీంచి యుంచిన నీతిపద్భములను నొని శ్రీజనసామాన్యపళన యోగ్యం బగు సతీధర్మ సంగ్రహం బను నొక ఫుస్తక మేర్చణిచి యచ్చువేయించి అట్టు మిగుల బూనికతోం శ్రాకంభించి వ్రాయుచుండిన యా గొప్ప నిఘం టువును చైన్‌ పరిున్లూ_ప్రి. బొందించిత్‌ని, ఇంతకు ముందు నా షష్టివ్లూర్హి సమయంబునం ! పన్నపారిజాత మను నొక వ్రవత్హిగంథము నలువది పదములు గలదానిగా నొకటి సంత రించి ముద్రింపించితిని. తుద కిప్పుడు తడాళ్ళర తాదిగ్రంథ పరి శోధనంబుచే దొరకిన విశేష లతుణ వ్రయోగముల నేర్చి కూర్చి త్రి లిజ్ఞలతుణశేసుం బను నొక యవూర్వ వ్యాకరణమును దీని ధ్రాన్‌కిని, ఇందలి లత్షీణము లసాథానరణము లనియూ నియ్యది విద్యార్థుల కత్యంతోపకారక మనియు మంచిమనసుతోం బరికించువాకల శెల్ళం జక్కగాం 'దెల్లము కాగలదు,

శాన ళ_క్థిమంతులు యథాళక్తిని దీనిని విద్యా్థల యుపయోగమునకుం 'దేవలయు నని యేను మిక్కిలి కోరిక గల వాండనై యున్నాండను,

బ. సీతారామాచార్యులు

క్పీ ప్రి క్ర అలా

క అత్షురాస్యులగు నాంధ్రలలో శబ్ద త్నాకరనిఘంటు ని ర్హాణకర్మతులగు శ్రీమా౯ా బవాజనవల్లి నీఠారామాచా ర్యులవారి నెలుంగనివా రుండరు. సంప్ర దాయనీద్ధముగ "శ్రీవ లము భాషనుార్చియు భామాగ్నత్స్యమునుగూర్చియు పరి శ్ర మముచేయుటకు నిఘంటువునే కాక, వైఢ వ్యాకరణము (వ్యాకరణమ్సు అలమఘుకౌముది (గేఫశకట కేఫన్మికాయకమ్ము, బా౬లచం ద్రోదయము (అన్ధానుస్వారవి వేళమ్సు, వై కృశదీవిక (తద్భవవిషయికమ్సు యను ట్ర ౦థములను రచించి యాచా ర్యులవాము తెలుగ భామకు నములువరాని మహోవకారము గావించి యశళ్ళరీరులై నారు. భాహాత త్త్వపరి శ్ర మమ్ము వ్యాక నరణవిషయపరిశీలనము మున్నగువానియం డాదరాభిమాన ములులేని నేంటికాలమున నాచాక్యులవారిపరి శ్ర మను మనము గు్పుర్తింపకపోవుఓలో నాశ్చర్థ్థము లేమ, బవాుముఖనులుగా భాహావిషయమై పరార్థ్యప్తమైన పరిశీలన జరిగినపు జాచారు్రుల వారి కృషి యింకను మనకు వెల్ల డి కాగలదు, అనువమాన మగు శ్రీ, నీతారామాచాక్యలవారి పాండిత్యవి శేషమును గ్రహించియే _ర్థిశేషులు, కళాప్రవూర్ణులు వేదము. వేంకట రాయళాస్త్రి గారు వీరిని *వ _రమానళ తాద్టినన్న యాచార్యుల వారని యాము _కృమాల్యదకీఠికలో వ్రశంసించియున్నారు,

ళ111 2. ఆచారుష్టలవారి గ్ర ౦థములలో శబ్లరత్నాకరము ఫా న! శరువాత ప్రశ వ్యాకరణమే మిక్కిలి వ్ర చారములో నున్నది, 'బాలవ్యాకరణముతోపాటు నేడు దీనిని ప్రాచ్య చిదాు కా స్తోపాథా్యాయపరీతులలో నాంధ్ర వాాకరణములకు చుఖ్యవఠనీయగ్ర ౦థముగా విశ్వవిదార్రలయములవారు నిక్ష యించుచునే యున్నారు. ఇంతే కాదు, చబాలవ్యాకరణమునకు హరికారికలవలె నీ ప్రౌాఢవ్యాకకణమునకు “హరికారికా శేషు సర్వస్వము అను సంస్కృతానువావము వెలువడినవి ఫూ ర్వము విజయనగరమహోరాజూంగ్లకళాకాలలో నున్నతపాఠ కాలాసంస్కృృతపండితులున్కు.. కీర్తిశేషులు నగు ్రీభాగవతుల రామమూర్చిశా స్త్రి గారు దీనిని రచియించిరి, అది 1929 లో ముద్రి తమె వ్రకటితమైనది. ఇందు. తెలుగు చ్రైశవ్యాకరణ ముదాహరింపబడకపోయినన్యు సూతములు యథాకమ కో లో ముగ ననువదింవబడుటచ్చే నిద శ్రీ = ఈ 1895 లో రచితమైన ఛ్రాథవ్యాకరణముకన్న తరువాతివి యనుట స్పష్టము, ఈ రెండింటికి గల పరస్పరసంబంధముంభార్చి చర్చించి సంస్కృత గ్రంథమే యర్వాచీనమని, తెలుగున కనువావ మని విద్య్వాళా బ్రహ్మశ్రీ దుళ్చారి వేంకటరమణ శాన్త్రిగారు సోపవ త్తికముగ నిరూపించియున్నారు. పేచాలవ్యాకరణనుప్తాన వకా?కా రో.

న మనక్‌ న.

• ఆంధ్ధ (వత్తి క ఆఎగీరప సంవత్సరాదిసంచిక. ౧ సారన్వకవిఖభాగము క్షం గుప్తార్యప్య కాళిక మవోపాధ్యాయ కల్లూరి వేకటరామ

శాస్తి గారిది.

శక వాస్థఖ్య్యానమునందును *చాలవారకరణసర్వనస్వ వేటికయందును నీ వాస్టకరకణమునందలి విషయములు పరామృష్టము లగుచుం దుటచేతను, భామోవ్య్యాకళణ (టే ౦థవిమర్శనములందు చమౌాణ ముగాం గొనుటచేతను దీనికి నితోఒధికవ్యా ప్రి గలిగినది,

ఏ ఈ గ్రంధము తొలుత 1885 లో నాచారులవారి జీవితకాలములో ము చ్చి తమెనఏ, ెండవతూరి 1001] లోను మళీ ఆరెండుమాటులు వావిళ్ల వారి చేతను ము చి తమైనపి, ౩న్వేడు దీనిని తిరిగి శ్రీవావిళ్లవారు ము 'ద్రించునప్పుడు నూతన గృుంథపరిష్కరణవి థధానము ననుసరించి ము డ్రి ంవమబూనుట యెంతయు నభినంపింపదగి యున్నది, ఇది వాస్థ్రకరణ గ్రంథము గావున జూ రత్తతో పరిశీలింమదగిన దనియు నాయా ముద్రణములనుగూడ జోడించి సరిచేస్తీ లేని విషయములను సమకూర్చి, ఉన్నవానిలో పాఠభీవములం జూపి పరిష్కరింప వలె నను శ్రీవావిళ్ళవారి యాశయము ననుసరించియు నీకూర్చు మున్నున్నవానికన్న _మిన్నగ ఎంతయేని యుపషయు క్షముగ సంతరింపంబడి యున్నది. ఈకార్చులోని విశేషము లే వన

కే ఈ గ్రంథము వొలుత ఆభినవభోజుం డగు శ్రీను దానందగ జపతీంద్రుని కంకిత 'మొకక్చంబడినది. ఆ విషయము 'శామమొో ల తొలి ముద్ర్తణమునందు తప్ప తక్కిన వానిలో లేదు. నేం డిందు చేర్చంబడినది,

2. వర్వన్వ పేటి? - విద్వాక దూసి రామమ్బూర్తి కాన్షి కృతము - న! వావిళ్లవారిచే ఛ శటికము. రె. ఈ మూద్రణ వివరణములు స ౫ పుటలలోం గాన నసనుం

న

ల్సి పరిచ్భ్చేదసూ, త్ర సంఖ్యలు చూవంబడినవిం సూశ్రాను శ్రమణిక యీయంబడినదిం

8. సంశేతాతరవివవణ మంతయు సరిచేయంబడినవెం -ఈవ్యాకరణములో సీళొారామాచార్యులవారు తా మొసంగిన యుదాహరణములకుం గోన్నింటికి ట్రై ౦థ నామముల నొసంగియు, సంశ్రేతాత్షర పట్టికలోం జేర్చలేదు, ఖాస్క్టర శతకము, సుమతి శతకము మొదల%వానికి సంకేతముల నీయనే లేదు. ఇందు సంపూర్మముగ వాని నిచ్చుటయేగాక కవివేరున్కు లై ౦ంథ ముద్రణ కాలమును నీయంబడినవి. దీనివలన నీ వ్యాకరణ రచనమునకు ముందుఎఎ_అనంగా 1805.5కు ముందు ము ది త్త మైననియేవో, వెనుక ముద్రితమైననియేవో ెలినికొనుటకు. పీలుపడును, పరిశోధకుల కిది రొంతయు నావశ్యకము.

9. అన్నింటికన్న మిన్నగ నిందు గ్రంథములలోని పద్య సంఖ "'కాకరములునుు పాఠ భేదములును చూపంబడినవి,

వైని వివరించినవానిలో పాఠ భేదసూచనము అెలుపు వాష్ట్రకరణ విషయమునం జాల ముఖ్య మైనది, 'తెలులన వా్య్యాకర ణములు కని వ్ర 'యోగమూలకములు, లేలుంగున చ్ర యోగము ననుసరించి క్త్తము నిరూపిత మగుంగాని కాస్తము ననుసరించి వ్ర "యోగము నిరూవితముగాదు, కాంబట్టి యట్టి వ్ర "యోగ ములు సాధుపాళములతో నున్ననే కాన్త్రీయములగును గాని. యసాధువు లై నచో శ్లాస్ర్రీయములు గాయాలను. శేవలలము కవి వ్రయోగపద్ధతివై నే యాభఛారపడియున్న_ అెలుంగు వ్యాక

॥] రణములలో నీ పాఠ 'భేదవిమర్శన మెంత ఉప్రాథాన్యమును వహించుచున్నదోో ఈ శ్రీంది సూత్రముల విమ్మ్శనను వలన తెలిసికొనవచ్చును. కేం శబ్దవరి వేదము ౧౧-వ న్మూక్తము, వి శేషణంబులు కొన్ని వ్యవపితంబులు నగు. ఉం ఈ లోక౦బున వెదకిలి, మేలెళ్లెడ గాన వరుని. నిర్వ 3. ఈోలం వైనూ 'ఈ్ర, మున కుదావారణముగా నీయయుడిన తిక్కన నిర్వచనో _త్సవ రామాయణమునందలి పదస్థము నేటిము చ్రి త చ తిలోని ట్లున్నది కం ఈలాోశంబున నరసితి, మేలెళ్లెడ వరిని గాన మేదిని కరుగక౯ా బాలకయున్నను బోవదు బాలిక నొనిపోవవల ౮6 బరిణయమునకున్‌* (8-42) కాని యిచట ,వాంతవతులం బరిళీలింవ *మేలిలడు ల ఉం అను పాఠము కానవచ్చుచున్నది, ఇదియ సరియ గుపాఠము, “మేల్మిల్లెడో. అనునపు డివి క్రియాజన్య విశేషణ మగును, ణం ఓ మేలిల్లు శ్రీయగా నన్నెచోడ్క మల్లి కార్జున పండిత పాల్కురికి సోమనాథాదుల వ్ర యోగములు గలవు, కావున తవ్వుపాఠ ముచే విశేషమును నిరూపించిన యీ సూ శ్రమును వ్యర్ణమే శబర త్వ్పైకరమున మేలిల్లు శ్రీయిగా "లేకపోవుటచే నేంటికిని నిట్టి క్రియారూషమను గల దని వెక్కురు పండితులకు. దెలియదు.. చల లై, సమా నపరిచ్భేదము ౧౫వ సూత్రము

క. ఒకానొకచో గుణవాచక ఛాతుజవిేశేషణంబు లవయవ విశేష్యవూర్వకంబుై యవయనితో సమనించెడి, ఊం ఒడలు తెల్లని కురనో _త్తము నాలంబు- (ఒడలు తెల్లని= తెల్లని యొడలం గల యని యర్థము) భార ఆది. ౨ ఆఅ. 3ళం కాని యిచట 'ఉల్ల అలెల్లని తురగో త్తమువాలంబుూి అను పొళఠముగలదు, ఇది సరియగుపొఠము, నాతి దూూరమున్సు నాతి సమిపమును గాని చ చేళశమును దెలుప నీ యుల్ల పదమునకం జూల వ్ర "యోగములు గలను. మూండుు యోజనము లిచ్చటికి దాని కుల్ల తెరువు, లిక్కన శాంతి = 545కి. “ఉల్ల కాంచనరథము.వై నున్నవాండు ఊళ్ల వద్ధాకరముపొంతనుండి నిన్ను. ఎజ్జనం అరణ్యం 6.153, 15్‌ఉీ. ఉఊల్ల పెట్టియ నిండి యున్నయవియం ఛ్రీనాథఘుయు. కాఫి. 7-2 ప్రక ఉల్ల సర్వనామముగాని విశేష్యము గాదు, *ఒడలుి అను నవపాళనువు ుసొంచుటవలన నీ యుదాహరణను వ్యద్ధమే, తె. జంధివరిచే గ్యేదము గిరా-వ సూక్తము మధ్థమప్రురుష మువన్షకంబుశ కచ్చు వరంబగునప్పుకును గొన్నియెడల లోవంబు చూపక్చైడి, ఊ. అడిజె నీదు ముజెము. కళా, ౬ అఆ ౧౧౯ భవచ్చి ల్రేక్చితం బెద్ది ఇెప్పనినక, మార్క, ౨, ఆ, ౧౨౭

ప!

ఇందులో - మొదటిదానికి క ళావూర్జోదయమున 'ఆడిఆె నీదు పంచెోమని పాఠము, ెండవదానికి వెప్పు నినుు౯ా సంతత సత్యపాలనునిగాం బుణ్యుండుకాం జూచితి౯ో అని పాఠము,

ఇచ్చట '*చెప్బనిన౯ా సంతత సత్య పాలనునిగాం బుణ్యుం డకాం జూచితి౯ి అనుచో యతిభంగ మగుచున్నది. కావ్చననీ యుదాహవణ మెంతవమూా త్ర, మును సరికాదు, వ్రకరణమును బట్టి చూడగా నా యా గ్రంథములలో నే డున్న పాళఠములే సరిమొనవి. గుప్తార్ట ప కాశి కాకారులుకూడ ట్రైఢవ్యాకరణ ములోని యీ తప్పుపాఠనమునే గ్రహించి యున్నారు

స్థాలీపవులాకన్యాయనున నిట్లు చూవితిని గాని యిందలి యుడాహరణను లన్నియు నిట్లు పరిశీలింపదగినవియే ! అట్లు పరిశీలించిన కొన్ని పట్టులనేని ైశవ్యాకరణములో నిచ్చి నవి విశేషములుగా 'నెన్ననగును.. తెలుగు వాస్టకరణముల నిజనితి వెలడి యగును,

థి ణు

ఈ 'ప్రాథ వ్యాకరణము నిత చక్కలా తిరిగి సంత రించినవారు సాహిత్య విద్యాప్ర వీణ ఉభయళభాషో వ్ర వీణ, బులుసు వేంకటరమణయ్య గారు. ఈ యుదాహరణముల పాఠ ములను గుర్టించుటయందు. వారు చేసిన పరి శ్ర మ యసాధా రణమైనది. ఈ ల్‌ ౦థమునం దుడాహృతములైన శ్రంథము లలో రెం డింతవజకు ము చి తరములు కాలేదు మూండు

1 నంధివరిగ్ళేదము 86 పుట- 1?-వ నూత్రము

ప!

నాల్లు గ్రంథములు విపుల వ్రచబాకములో "లేవ ఇచ్చిన యుదాహకణములకు పద్ధసంఖ్యలు లేవు ఉన్నయాళ్వాస సంఖ్యలు సరిగా లేవు. కట్టి సట్టున శ్రీ వేంకటరమణ య్యగా రెంతయో 'యోవీకతో నుదాహృత గృంథముల నా మూలా ర ముగం జివి, ప్ర యోగముల కన్నిటికి "నేటి గంథ ములలో గుర్తించుటకు నాకరముల నిచ్చియున్నారు, మజేయు నీ గ్రంథ మానందగజపతి ప్ర, ఛువ్చనకు కృతి యని గురించిన వారు వానే! వారీ గ్రంథమువై నింత శ్రద్ధ వహించుట చేశనే ఈ కూర్చు తక్కినవానికన్న గుణవత్తరముగా వెలసినది, గ ౧థములను పునర్శు ద్ర ఇము గానించునపుడు స్మ్క్తమ మగు నూతనపరిష్క్టరణ విధానము ననుసరించి వ్రకటింపవలె నను ఛ్రీవావిళ్లవారి వహదాశయము మిక్కిలిగా సంభావింవం చగియున్నది, ఆ యాళశయఫలితముగ వెలువడిన యీగృంథము

స |

నాంధ్రనిద్యాంసు లాదరింతురు గాత |

లిరువల్లిక్కేణి ) నిడుదవోలు వేంకటరావు,

71-19 47 అఎంధిభాషోవ శ్యాసకుండు; మదరాను విశ్వరద్యాలయముం

మున్నుుడి అణవపుమాప్రునానా.

వాబ్మి యోద్ధారకులును, విద్వద్వతంసులు నస శ్రీ వావిళ్ల వేంక శేశ్వ్యరళా న్తులుగారి యాజ్ఞ మేకకు “ప్రౌఢ వ్యాకరణము” నందలి యచ్చుతప్పులను సవరించుటకున్తు ఉదా హృత పద భాగములకు సంఖ చూఫ్రటకును సిద్ధపడి, కొన్ని నెలలపా టా పనినే సాగించి సాధ ఫ్టముగునంతవణజకు నా క గ్‌త్య మును నెజువేర్చితిని,

శ్రీ సీతా రొమాచార్యులవా రిచ్చిన యుదాహరణ భాగములు వెక్కులు 'హాస్వములు; ఇచ్చిన యాశ్వాససంఖ్యలు కొన్ని సరివడ లేదు. పద్భరూపము లగు నుదాహృతులు కూడం గొన్ని నిర్జ్య్హగంథములలో ఎంతవెదకినను లభ్యములు కా "లేదు. కొన్ని ల *థములు లభ్య్థములు కాలేదు, కొన్ని యము ద్రితేములు, కావున ఎడనెడ కొన్ని యుదాహృతులకు సంఖ్య “నయయజాలనందులకు విచారించుచున్నాను,

ఈ నూతనముద్రణమున ఆ యా యుదావహరణములకు ముద్రి త త్ర ౦థముల ననుసరించిన పాఠాంతకము లధన్నూచిక (ౌంంఈ [010 యం దీయంబడినవి. అట్టి పాఠాంతరనుల వ, యోజనమును శ్రీ నిడుదవోలు వేంకట కావుగార్కు (1 4) తిమ “*వీఠికొ యందు వివరించియే యున్నారు, వారు చెన్పి నట్లు _పాఠనిక్హయమునకు సవిమర్శ్మముగ గ్ర ౦థపరిశీలన

ప! మావళ్ళకము._ అట్లు వరిశోధించ్హి పాఠములను నిన్త యించి నూత వ యోజసములన్యు వ్ర ళ్యాఖా స్టనములను నిర్ణయించుటకు ఎక్కువ పరిశోమ కావలెను, అది విజ్ఞులు శ ల ళో కేయవలనీన పని శ్రీ వేంళటకరావుగారు ఈ గ్ర "థవిమయమున నాపరిశ్ర మను జొనియాడిరి. శాని యసమగ్ర్రముగ కృత్య్యమును ముగిం చిన నేనా వ్రశ్‌ంస కనర్హ్ముండను ; వారికి నా యెడణలల వాత్చల్ట్థమునకుం గృతేజ్ఞాండను. ట్రీ వావిళ్లే 'వేంక పేశ్వర కా స్తులుగారు వీతద్ద్రంథనిషయ మున గొంత పరి త్ర మచేయుటకు నాకు సదవకొశము కలీగించిరి. వాకికి నాధ నస్థవాదములు | “01194 చ ధానాంధొ) పొధ్యాయుందు,

అద యి సంకేతౌక్షరవివరణము అాణానాణనననట్రేమొమొలానాలా.

శ్రుంనము ఆోరిఫికర్త చ్రధిమముద్రణము ఆచ్చ- రౌ- అచ్చ తెను: గురామాయణముకూ చిమంచి తిమ్మకవి 1888 అనిం ఆవిరుస్థచరిశ్ర, కనువర్తి అబ్బయ్య 1004 ఆము. ఆముక్తమాల్యద ఛీ కృష్ణ చేవరాయలు 1869 ఊఉ. రా ఉత్తరరామాయిణము కంకంటి పావరాజు 1863 ఊం. వారి. ఉఊర్తరహరివంశము నాచన సోమన 1897 క్‌విక. కవికర్ణరసాయనము సంకుషాల నృసింవాకవి 13828 కలాం క ళాఫూక్షోదయము పింళళి నూరన 1893 కానీ శా ఖండము ఇీనాడు 1888 మేశ్రయ- మే్రయ బదములు మేశ్రయ 18692 చంద్రం చంద్రభానుచర్శిత్త తరనొవ్వైల మల్లన 1917 చంద్రా. చంద్రాంగదవరి ర ఎవెడిమల్లీ వేంకటపతి 1897 కై. వైవి నిఫాగకతము వీల్లలమణ్ఞీ వినవీరభద్రకవి 1871 నిర్వ- నిర్వెచనో త్తరరామాయిణములిక్కన 1898 వెం వైమఫము ఛ్రీ,నాఘండు 1859 బరు వరమమయోగి విలాసము సెద్ధరాజు 1915 పాంఛా పాంచాలీ విణయము కాకమాని మూర్తి 1892 పాండు... పాందురుగుమావోత్త్యము. తెనాలి రామకృష్ణకవి 1888 పాం పారిళా తావహరణమాు నంది తిమ్మన 18638 త్ర? భౌవతీ శ్రద్యుమ్నము. వింిళి నూర్‌న 1894 భర్తృ భర్తృహరి నుభాషికము వ్‌రుంగు లక్ష్మణకవి 1876 భ్‌ళ్లాం భళ్షాణచక్కిత్త(అము ద్రితము)మల్లపరపు వాలేశ్వరుండు భాగ భాోవతము పోతన 1ేరిశ3 భాను, భానుమతీ పరిణయము కంటూరి రంగరాజు 1872 భార భారతము కవిత్రయము 1858 భాస్కర. భాస్కరశతకము మారద వెళయ్య 1871

త్రోవ్యూాాి

౫౪111 ఇం శము శ్రాంథకర్త వ,థమమ్యు దృణము ఖీకుం ఫీమఖండము ీగాథుడు 1901 భోజు భోజరాజీయము అనం తొమాల్యుండు 1004 చూర్కు.. మార్కంజేయ పురాణము మారన 1900 యం యయాతి చరిత్ర పొన్నిగంటి తెలనన 1897 రాం భాస్కర రామాయణము భాస్క రాదులం 1864 రా, వి రాజవావానవిజయము కౌాకమాని మూర్తి 1902 రాఘ రాఘవ పాండనవీయము పింగళి సూరన 1357 రామ. రామాభ్యుదయము ఆయ్యలరాజురాన భద్రుండు 1 895 రుక్షాం.. రుక్థాంగద వరిత్ర ్రౌథకవి మల్లన 1832 లక్షీ లశ్ర్రీనృసించోవ శౌరము (వృసింవాపు రాణము) ఎన్లై వ్లైగడ 1 90 1 వను, వనుచర్శిత్తము రామరాజభూవణంండు 1844 వి పూ. విష్ణుపురాణము 'వెచ్నిలకంటి సూగన 1881 విక్ర విక్రమార్కచంత్ర జక్కన 139్‌ విజ, విజయ విలానము నేమహర వేంకటకవి 1850 విజ్హాం విజ్ఞా వేళ్ళ రీయము ేరన $89095 పేరు వ! (ద్ర, విజయము పోతన 1001 వేంచంచ. పంచతంత్రము వేంకటనాథుండు 1874 శళాం శశాంక విజయము "శేషము వేంకటవతి $19864 శిను శివ రొశానసార్‌ మం కొలనియాది గణవతిదేవపకవి 19138 శుకం శుకసప్తతి పాలవేశరి కదిరీపతి 1008 శమ. శేవధర్మము (ఆము ద్రిశము)సిద్ధకవి థి న్యం నత్యఫామా సాంక్వనము _ లింగనమఖి "శామేశ్వరకవి 1980 సా సారంగధర చరిత్ర, "చేమకూర వేంకటకలి 1910 )నుమతి. నునురి శశకనము 1877 స్వా సార్వోచిమ మనుసంభవము ఆలసాని "పెద్దన 1862 వారి, హివంశము ఎక్ట్యాప్రెస్టడ 1871 'వారిశ్చ- హరిళ్చంద్రోపాఖ్యానము. శంకరకని 1889

ఈ వాయ్య్మీవాయ నమః తిలిజలక్షణశేపషము యీ ౧ శవనస్తేపమాా-. ౧. సంజ్ఞాపరిచేదము క. నథ్యము క్మేయము జనులకు, సతృము దళ్కొండు లేదు సస్థర్మ మదే యశృలఘుతషుఫల మికు, నిక్యతం చాటిల్లు దాన నిఖిలార్థంబుల్‌ ౧ ఆం ధ్ర భామకు వర్షంబు 'లేంబదియైదు, ఆఅ ఈ ఉడొబుబూ గృ ల్రాఎవవిఒపీ జె అం అం అః శఖగభజచచేఛజజీరయుబటఠతడ ఢణకథదధనపఫ బఖభిమయరలవశవమనవాళం శా ళార్మ్య్యువాణము సంస్కృత ప్రాక్ళత భాషో వ్యాకరణజ్ఞాల సమ్హఠముం ఆయ్యున మంక్ర, కాన్త్రవ్ర సిద్ధము. యవలలవలె “"శేఫంబును ట్రయక్న భేదం బుచే ద్వివిధుబు గాన శబ్ద్బళాననాదుల చేత నలఘురేఫము వర్ష్రాంకరముగా చ్తృపాంచదబడదయ్యె, చుశారము సంన్య్టృత వ్యాకరణ ము లయందును, నిఘుం టువులయందును ఘోంతవదమధ్యమునందుం. బకింపంబడుటం జేసి యది వర్హాం శరము గాదు; సంయుక్ష్తాతీర మని తెలియవలయం, ౨. నిక్లేశవిధానోచ్చారణంబులం దఆెచుగు అవనశ్తాదులు కార నో ణె ప్ర తర్టయాంతములఎన్యు రవక్ష్మ మిఫ వ్ర, తయాంతము నగు, ఉ. అకారమునకు ఊకారము వచ్చును, శ కొరమునకు గకారమం. వచ్చును లకారమునకు లేఫము వచ్చును మొ, ఆకారము, ఇకారము ఆకా

౭ తి లిజలమ్‌ణ శేషము శాక రము, లేఫము* మొ, తజచుగ ననుటచేం చేవల వర్షోచ్చారణమునం దీ విధి నిక్యము శా దని 'తెలియునది. +, ఒకచో ,హసగంబు దీర ౦బగు, 3, ఒకచో హ్రస్వ ఘ్‌ ని క్షేశవిధానంబులం గాళేఫ వ్రత్యయములు కానియెడల ప్రూస్వమునకూ తీర్చము పచ్చు నని యర్థము, ఘు ఇ ఊ. అవ ఊ వచ్చును, కాకు 7 వచ్చును, లాకు రా వచ్చును, ళీ, దీరంబు దీర౦ంబ, ఖు ఖు నిస్దేశవిధానవిమయము. లయిన పర్శ్శములు దీర ము లయ్యు'జేని యహి యళ్తే యుండు నని యర్థము. ఊం. వక చొ వచ్చును మొ ౫ ఒకానొకచో జకారం బుభయంబు నగు, న్లేషయందు. జశారమొక్కటియ మయొకయర్థమున _దంత్యమును? 'శేతొకయర్థ మునం దాలవ్యము నయ్యెడు వని యర్థ్‌ ముం ఊం 'ఆకట ! పాండురాజయశ మెన్నివైతిిి రాఘ. ౧ ఆ, 3౧- (ఇట జశారము భార తార్థ మునందు దంత్యము, రామాయణార్థ మునందుం చాల వ్యము నని యెొజుంగపలయు) ౬. రాజూ వైకృళం బని ఫొంద ఆందురు,* (అఆఫడు శక్సమంబునందలి చజలు దంత్యములు కావనీ యూహించునది,) ఊ. “లే. రాజు చూడంగం కెప్పంగరాని కడిమి, సీంటటియలం తుమి నొంచిరి లేటిమగలీ య, ౨ ఆఅ. ౧౭ మొ పో ౭, నకారం బసాథారణంబు చ్రుతంబు, చ త్యయాగమావ్యయాత్త్మక మై యుత్వవిళిష్టమయిన నకారంబు చ్రుశ నంజ్ఞ్ఞకం బని యర్థము ఇదుుక మనలా నొల్ణనియెడ మటీిపోవునది యనుటు శ్యది కూచిమంచి లెమ్మకవీమత మయినట్టు కానంబదు-చున్నదిం

నంజూపరిచ్నే లో సంజ్ఞా నాదము ఊ. వ్రత్యయాక్ష్మశకమైన నశారమునకు-తాను? నేక, ధనముకు వన మును, చదువుచున్నాను? చదువరలను మొ; ఆగమాక్ష్మక మయిన నకారమునకు _ నన్నును, నాచేతనుు చదువుచును, చదువుడును మొ; అవ్యయాత్మ కనుయిన నకారమువకు = ఆన్నయును, కమ్యండును మ౭కియంచ్యు వనియును, మొ. వలయుచో నీ ద్రు,శంబునందలి యుక్వంలునకు లోపం బగు ఊన్నాను ఇత్యాదుల యందు దు,తంబునంగలి యు కారుబునకులోవపంబం గలుగదుం శబ్దశాననుండు “దు, శాఖ్యో న. అని శీవల నకార ఛ్తవాణమా చేయుట (ద్రు జమునకు స్థిరక్వసిస్థితై యని తెలియపలయునుం ౮ా అక ప త్యయాంతావ్యయంబు కళయ, ఈ వ్యతిేకార్థక భూత కాలికానమాపకక్రియ చ్రు,శవ్రకృతికము శాదని యర్థము, ఊ. ఊ. కాదన కిట్టి పాటి యసకారముః దథ్షుకు6 'జీకవి చనం, లోధన6ి 'జేని చేసె” భార. ఆది. ౧ ఆ. ౧౨౪, “వార్ష మదమానవిఘాదములం జొరంగ నీక తొలలం 'డ్రోవు” భారు శాంతి. ౨ అ ౨౫3. “ప్రాణవ్యపాయంబులేక శగకా వారి. ఊఉ. 3 ఆ ౨౦3౩ మొ (వియోగము లిబ్లుండ “క అనఘ మిుదియేటిశప మే; మనుపమ దుఃఖాతుల మగుట జాధారములే, కను సంతానో శ్భేడం, బున వే లెద మధమలోకముల అికువు సనక” భార. ఆది, ౨ ఆం ౧3౯ ఇందు *లేశనుి ఆని ఇదు, కౌంకముగా నుండుటవలనం నొంద జయ్యది చద్రు,శవృశృలిక మని భ్విమియించెవరుం) (చూ, శబ్దమరిచ్భేదము, ౧౧౬-వ న్యూత్తృముు ౯. తద్భవనులందును నలఘుజేఫయు గలదు ఊం. కజికంరుండు, కాలియ, గళీ) గొతిపము, గొర్హె నోజబిము, జీల న! వీలీకి, పెజ, మోజుకు, భొంగ్య, మొ.-కజక౦రు-డు గరకంఠళబ్ద భవమా; కాలకీయ-కారికాకబ్బభవ ము; గతేయరచ్భబ్టభవము; నొణపము-కురపశబ్దధ వము! నొజ్జై-కురరీశబ్దభవము; గోజిజిము - గోరోచ వాళబ్దధవము; జీబకజ్ణి = జీరకశబ్ద తలతనకకనవతకటన నుత రాతల ఉయడున అ రద్భవములందు అలఘుణుకారము "లే దని ,చిన్నయ'సూరి మతము స్తూ

లై తి లిజలవమ్‌ణ శేషము బట (౧ భవము; ఏిఆరీక-ఫీరుకళబ్బభవము; “ఫెజ-వరళబ్టధవము; మోజకు-మూర్ద్య శబ్బభవము; జాంగ = లంకాశబ్దము మొ (చూం వ, యోగమాలు-ఆంధిళబ్ట్దర త్నాకరము-) ౧౦. కారము మారశబ్దభవము, ఇందు సారూచృము గనంటెడి. మెరళబ్బము కటుశబ్బవర్యాయంబు నగు “ల్రిర్గాత్తమభయో రథళ్ళయ్యా, ఛు వ్యాచర్య్భమ్‌, శమోరలవగాపర్ణనబ్బు ఆని ఆప వ్తంబన్నూలే,వాశ్యము- ౧౧. కోటపేంటలు వై కృతములు. శైవ టా కోట్టశబ్బధపమా కోట. పింఠాకబ్దధ్‌ వము పీటం “ళోట్టారభుట్ట హాట్టాశ్చి అని అమర త్రిలిబ్లిశేషము. “వింళా విటజనా శ్ర, యకే ఆని అమర బద పారిజాతము, కోట్టళజ్టవర్యాయంబుగా. నంస్క్భ్థంబునం సగోటశబ్దంబు బొళ్కాండు. గానంబడియొడి, దానివలనం గలిగిన దందుళేని యఫురది కుండ ఈోనగువానివంటి దని యెటుంగవలయును. "పీంట శభార్థము చశృతి యగు పింళాళ నైర్భమకం టె సించుక భిన్నముగా నున్నది. అది వికృలియందు సవా జంబ, (చూ వైళ్ళశదీపిక) +, పాణగోడ మగామ ౧౨ స్ట్రా గొడ్డ ్రామ్యుంబు నొందగు, ఇయ్యది ప్రాకాకుట్టక శబ్లభవము, అఆంచపదము; ఆంచణకూాన లోనగు వానివంటిది. (చా. అంధ్రళబ్దర త్నాకరము.) ౧౩. కవీలళబ్లభవము కవిలశష్టం బోండు గానంబడెడి, ఊం “అక్కర ఆపనరజ్ఞాండయి వ్యాసుం డేశెచె నత న త్తవసిం కవిలగడ్డంబును గవిలజడలును గవిలకన్నులును, దవినయన్నువ నల్రమేన దీర్చ ఫుదనువును జూచి; యువిద కన్నుంగవ 'మొగిచి తకెజపకయుంటె "ధయ మును భార, ఆది, ఈ ఆఅ. .$౫4

• కారళబ్బము కటుళబ్దనికార మని ప్రాబీకులు చెప్పిరి

సంధిపరి చృేదము లా ౧౦ గ్రామస్థంబు త గజూతివక్షనంబునం బ యోూగార_ ౦బగు. లో =విజ గణ లో యౌ ఊఉ. పేమొశ్వ్యేము సామి "రామా ౨. 2. “ఎ గీ. అతని, 2 మాసి శా మేలుబాగెము వేసినామీయ ౧అ ౧౨౦ మొ. ౧౫. ఒకానొకచో ననుశరణవిరహితంబుగ సంస్కృళే వాక్యంబు గానంబడియెడి, ఊ. “తే, అంటితి నమళ్ళి:'య పాపాత్తురాలి” వై, ఈ ఆ 8౧= ౧౬ జయపదం బనుకకణవిరహితంబ తఆచుగ నగుం ఉం. తరుపోజు జయ ఫూతనాఘాత జయ మె క్కేదమున, దయనిమ్లు జీవిశదానము వాకు వారి, ఫూ 8 ఆ ౫౮. మః జయ నారాయణ ఫుండ రీకయినా శార్టీ జకచ్చాయకా[ ఉ హరి. ౬ ఈ ౨౦ మొ. ఈజచున కు ననుటచే ఓష్కౌా కచో ననుకరణనహితంబు నగు నని యెటుఎగవలయు, ఇసి సంజ్ఞాపరి వ్ళేదము, తాాణానణననన్త్రయోలానాలాల. తి, నంఢిపరిచ్భేదము ౧ శ్రేష్టతావాచకంబు లగు నార్యాం బాద్యర్థకళబ్దంబులు పరంబు లగుచో నన్ని యచ్చులకును సంధి నిత్యము, ఊ. రామయ్య, సామయ్యృ, సీశమ్మః లక్ష్యము మొ అదిశబ్దము ఆన్న ఆక్క-_ అప్ప్బలను చెలిపెదు- జ్‌ అల నో శ్రి యె ఇవ్రత్యయాంతావ్యయంబునకు సంధియుం జూవైడి, భూక కాలికానమావక్యక్రియయొక్క. యికారమునకుం. బౌమాణిక చ్ర,యోగములయందును నొన్ని యెడల బంధి గనంబడుచచున్న దని యర్థము, = యైక్కె-దము సామి+ ముద్రిరవ్రతి పా, 2, వగమును మేలు బౌెెముశేసీయుంట., ము పాం తె. ఆదునికులు కొంద టీ సంధిని బ్రయో గించియున్నారు చెట్టవట్టిపుడు”

లై తిలిజలషణ శేషము ఒం

ఉఊ. 'ఛావమునా కందిమ్థనుడు భార విరా,ళ ఆ, ౧౧ ౬. "“వెజి చిట్లం బుధినాధనందనులు దోర్వీర్యంబు సాలించి యం, దలు పాజింగంి నీర్వం ౫ ఆ ౮౮. *ఎఆిఏగెలకింగి చా వలువిది యేల శట్టుళొని వచ్చును దానవి, భాగంగా దృం, ౫౧౫ “శా చేం "డే తెంచువృ్యయనగ్నమున్న నకటా! నీచేకం కెబ్చంప జే చభౌాళ అఆ ౧౪౬ మొ

3, కొన్నియెడలం ఛామాణిక చ "యోగంబులం ద్రుతం బున కచ్చు పరంబగుచో ద్విత్వంబు చూపక్షైడి,

ఊ. “మ, ఘశచ్య శ్రా యుధ నిస్టుర తత 2గళ దృక్తాస్యసర్వాంగు ని న్ననుభూ తె వ్రతిమవ్రగల్భవరివాదాంకర్థితోద్వి క్రముక్‌ .” ఊ వారి. &౬ ఆం తిక... “నర్వమున్నతని దివ్యకళామయమంచు విర్ణునం, దుల్లము నేర్చి” భాగ. తి వృం ౧ఈ౨. *ము తరుణీశాక కటాతువీములగొన క్‌ొకాన్న చోట్లుం బలె న్నురుళోభావిభవాకరంబు లగుచుక్‌ రోమాంకురస్థానముల్‌ వరలపక్‌ ౨” కళా. 8 ఆ. ౧౦౮+ (నన్నయుభట్టారకుడు “అన్నిష్టనఖి నూందియున్న దాని” ఆని బ్రయోగించి లుక్సంత్లేషా చాచి చదుశన్యల అని సంస్రేమమును నిమే ధించుట వ్రయోగవైరళ్య నూచవార్థం బని మయొజుంగునది)

౮ చిటడవిం జిటి. వక లు

ఇయ్యది శదితరంబులకును నువలతణం బని యెయుంగుగదిం

ఉం చిట్టడవి, చిట్టాముదము, చిట్తిదు, చిట్టుడుకు, . చిళ్రైలుక, చిట్రేలి ఇత్యాదులందు బూర్వబదంబు చిట్టిళబ్ట మని యర్థము, ఇఏి సంక్టై వాచకములు కాన నంధి నిర్యవః. హల్లు వరంబగు చో గ్విత్వంబునకు లోవంబు వైళల్సిశంబు చిట్టిచాయ చిటిచాంవ. చిట్టికాళము, చిటికాళము మొ

సో కొన్నియెడలం 'చెసుంగులమిోారంది సాంస్కృతిక

కతపలకు గదవలు గానంబడియెడి.

కొన్నియెడల ననంగాం ఆ కంబులం దని యన్థము= 1 పజ నిట్లంబుధి. పా, 2, గళద్ర క్రార్ట్రిసర్వాంగన భ్యనుభూతా

ఇవలిమ్యప్ర నల్భషరివాదాంతర్జి తోద్వి శ్రముక్‌, పా,

సంధిపరి చ్యేదము లై ఊం 'పీ, రగ్లోపించిన నంకసండుం కడు; మోరా యోర్ప్చువాత!? ఊం మారి, ఈ ఆ. ౫3, “ఇట్లు వదయి సేయుచుందుదు" నిర్వ, ౫ ఆ లా “జే వణఇములు విక్టాం పా శాంంళీ మొ ౬. కొన్నియెడల ద్వంద్వంబునం బదంబుమాంది చతవలకు సదవలు గానంబడనుః ఊ- *“ఆందచందములు.” అని. ౫ అ. ౬౧. “ఆ ప్పాచెళ్లెంద్రు:” నిర్వం 3 ౨.౯౬. “కండతుండెములు * శీరాకూ, కోరాకపోకలు భాగ ౧౦-న్క౦,మొ ర సర్వపరాస్రయం బయిన యొలశబమునకు స వమియు, ౧౧౦౧౬ జాతి అనమాసంబున విశేష్యమునకు ముందు ప యోగంబునుం జూవళడు, టీ ల ఊ “లే. ఎంకి సకలళాస్త్రంబుల తెళ్చ్పియందు, నధికసాలల్లి రకం ద్త్రీపం డనయ జకులు" భార, అడి ౨ఆ- ౧4౯. తే ఎల్బయందుకు చా వసి యించుటెల్ల్ర్య యడియుం దనయందు వసియించు టంద్రు వాసు, జీవ్చం దను జీ కర్థంబు ” ఉద్యో, ౨ ఆ. 3౨౫ 'జీ నొకండనే ఖికూనకుక్‌- వత్తునో, యొల్లక౯ శిష్యులం నొంచువర్తునొ ఫీ. ౨ ఆ. ౧౨౦. ౮, తామక కాకు షరంబగునవుడు ఫుగాగమం బగు, ఊఊ తామరపాకునీరువలెం దల్లడమందిరె పూరు లందటుక్‌ ఉం, హరి, 3 అ. 3౫ ౯, రటిచుగం గర్మథారయసమానంబునం బెన్నాదుల జః ఆల్‌, నా! కడహల్లున కచ్చు పరం బగుశవుడు ద్విత్వంబు గానంబడియేడి, ఉ "పెన్నదరులి రాయు, కాం. ౧౧9౧. కీ పెళ్నరదనుం రుక్తార క. సందములు, పొ, + రామా, -లో లేను చూడువా+రా వి, 9 ఆ. ఒక 2, కళా, ౨ ఆ ఈ౨. కి. ఎల్లనెందు ఆని పా 4 “పెన్నురువులం రాయు కాం 3,

బగ్ర తి లిజలతణ శేషము

టా ౧ 9 ఆ. ౧౮౦. “పెన్నుద్ది పాండు. 9 అ ౬, “పెన్నూంతం” శివ ౨ ఆ, కే "“పెన్నాడలు* భోజు ౬ ఆం 3౨౯. “కన్నాకు" (కను+ ఆకు) భారం భవ్య ౧ ఈ ౭౬ “వల్లఅపుి (వలు అఅపు) వరిక్చ ఈ అ. ౧౦౯ మొ

కజచుగ ననుటదే, 'ఆన్నిష్ట్రసఖి నూ ది యున్న దానిల (ను 1 ఇవ్రసఖ్సు భార. ఆది. 3 ఆఅ. ౧౪౦. *“అన్నుర్వీశుండు. నిర్వ, ౫ ఆ “పెన్ను రము రా. యు, కాం ౧౦౧౪ ఇత్యాదులు శాన్యాంబులు (ెను- పెనుపుళబ్దము లుప్త శేషము)

౧౦ కొన్ని చోట్ల షష్టీసమాసంబునం దుకారంబున కచ్చు పరం బగునఫుడు నుగాగమంబువకు లోపంబు నగు.

ఊ గోపలమిల్లిలు దచ్చకుంట ల శ్వీవతి (గుమరుళ గడీయపేపునళే పని వరి ఫూ ఆ. ౨౦3౩. మీ జ వెదృముసేకుతై శనమేనం గల పామ, కొగుకక బచ్చింటం గుదువవైచు” పాందు. 3 ఆ- ౧౬. “శిరసందరా బరయక్‌ ఎ” కళా. 8 ఆ ౧౨౬ “మొ

౧౧. ఫూ వూవు

అనమానుబునం బూళబ్ద్బము పూవుళబ్దముయొక్కం వర్యాయము గాల కానంబడియెడి నని యర్థము.

ఉం 'ఎ) గీ శాలకంకుని శిరసువూ గననగంగల కాశీ ౧ ఆ 8

౧౨. సమాసమందుం దత్సమంబు సరంబగునవుడును

నుగాగమాదులు గానంబడియెకి

ఊం ముంనగోపము, వింజామరము, మొ (వెల్ల శ చామరముఏ. నంధి యందు వర్షవికారము (చూ. బమాసపరిచ్ళేదము+ ౭, నూం ౧౩. అను కొను లోనగు ఛాతుజ విశేషణముల యంతో వ్‌ కారమునకు హల్లు పరంబగునపుడు లోపంబు నవైకల్చికంబు,

కే. పిన్నాడలికి, పాం 2, దచ్నకుండ పా

సంధిపరిచ్చేవము ర ఊ. “రవ్వ జమన్సురయు.” భార నధె, ౧ అ. ౧౭౨ *జడినొాళ శోర్కుల నింతి తాను మగవేషం బూని. నక్య- 9 అ. ౧౦౫. 'తొదువింటి వాండు చక ఈశ్రోవమబోశ, ఆము, & అఆ, ౭౮, ౧౪. నెన్న డాదులళ్‌ నెతి దగు, ఇన్నడ, ెన్నడుము ఇత్యాదులయందు నెలీశ్నము ఫూర్వపదంబుగా నుండుట య్వుక్తమగు నని యర్థమూ. "నిజ ఫూర్తారకము, "నెలకి రమ్యార్థశము= ఆ న్‌ అల థి ౧౫. కొన్నియెడల నవర్షంబు పరంబగునపుడు ఫూర్వ పదాంత్యడ కారంబు నకారంబగు, డ్‌ ఇర్వ్షట్లం క. పదిదినము లైదు బ్రొద్ధులు, చదవడీ శెన్నాట్ల నొక్క పలుక లేరుంక్‌” భార. అది, ౧అఆఅ. ౬౮. మూన్నాళ్ల. ఎ) గీ. వెజింగుమ సీన మూన్నాల్లు సిస్టతోడం బతివిలోకినమార్లంబు వరిహరించి. కాశీ ౨ అ, ౭౨. వన్నీళ్లు, “నే. వళ్ళసీచలనొండె వన్నీళ్ళనొందెం గదవ తాత.దోమననొండెం గలుగు శుద్ధి మార్య_, కి ఆ ౨౫రం ౧౬. హలవసానంబులు పరంబు లగునవు దేమిళబ్దము యొక్క మికారమునకు లోవంబు వై కల్పీకంబు, ల్ని ఊం. 'నీశే బ్రాంలియే 'వెన్నలుంబాలుక్‌ + హరి, ఫూ. ౫ ఈ 4380 “శవము గ్రియ నుండెదిదేశ్‌ భాగ, ౯ స్కం. క తరా, ౧౭. వష్టీసమాసమందలి నిలలమిోంది యచ్చులకు వాల్లు పరంబగుచోం గొ న్నియెడల లోవంబు గానంబడియెడి, ఉం శా, వ్రీశక్సూలెల నళ్వినీసుతులు రాం బెంపొందు కేనింద్రు, న్వ౭క” ఉ, రా-౨ ఆ. 33 “తూలె రజనీచరభాన్కరబింబము ల్రుచుల్‌ లామా. ౫ ఆ. ౭౫. '“అబాసీనాంగకముల్‌ వెంపు" చందా. ౧ అ, ౧౮8౭ లా శే నిం ద్రుంబలె౯ పాం 9, చాండముల్‌ పెంపు, ము, పా,

రం తి లిజలక్ష్షణ శేషము ఒటా ౧ ౧౮. మధ్య్థమపురుషమువర్మంబున కచ్చు మంబగు నఫుడును గొన్నియెడల లోపంబు చూవష్టైడి, ఊఉ. *ఆడి3 సీదుచవంచెము” శళొ. ఒ ఆఅ. ౧౧౯, “భవచ్చి క్తేక్సితం బెద్ది కచ్చ నినక మార్క_. ౧ అ. ౧౨౩౭. ౧౯ ధ్యన్యనుకరణశోబ్బముల కనుథాతువ్రు పరం బగుచోం గొన్నియెడల ముగాగమం బగు, ఊ. 'కనకనమను రామా, ఒ అ. *నలనలనుకుి పాండు, | అ ౨౦౪౭ “మొ తిం, ధ్వశ్యనుకరణశబ్దంబులు ద్వి _క్థంబుల యగు, ఉ గడగడ, వడవడ్య, కళరళ, పెళ పెళ, మొ. ౨౧. ఇయ్యవి శ్రి యావ్యవహితంబటులు నగు ఊఉ. వరవడ జమదగ్నిసూతి పడంశకా కామా. 6 ఆ. ౧౪౦. ౨౨. ప్రాసంబున మకారంబు పరంబగుచో ద్రం బునకు మకారా చేశంబగు ఉడ్‌, “కమని లతాంతములన మొనసి భార అఆ ౫ ఆ. ౧౩౩౭. మత్రం “వృష్టింజే నెమ్మువోనది ద్ధి కాసరసీనదంబులు నిండంగాకొాల ఆర, 3 ఈ ౧౧5. ౨3. ఆమ్రేడితంబు పరంబగునపుడు కృతే 'వస్వాంబునకు దీర్ధ్స ౦ బగు ఊం లేలెము పోపొౌము మొ =జీ (వో ఇది సంధిప్టరి చ్భేదము, ల

1. అడితె. పౌ, 2 ఇెవ్వు నినుకొ, పా.

పరిచ్నే శబ్దవ స్ఫదము లం 3. శబవరిచే సదము యు నాము వకరణము కో ౧. శబ్దములు విశేష్యములు విశేషణము లని ద్యివిధంబులు, ఊం. ఆయ్యః అన్న, అమ్మ ఆక్క మొదలగునవి విశేష్యములు; తక్కినవి విశకేషణమూలు తిం విశేష్యమునా విశేషణనుచేం దెలుమబడువిశేషము గలది; విశేషణమునా జాళ్యాదివి శేషములను 'దెలుపునది, 3. విశేషణము జాళాస్థది భేదంబులచే షడ్విధంబు, ఆపి జాలి, వ యు క్షవిశేషణము, శ్రీయావప్రయు కృరిశేషణము, గుణ్మవయుకక్త విశేషణము, చ్రృవ్యవ్రయ్నుక్త విశేవణము, సంఖ్యా వ్రయూక్త విశేషణము, నం క్‌ యుక్త విశేషణవు. ఉం, ౧ జాల్మిప్కయు, క్తవిశేషణామునకు--- బ్రా వూణుందుం శా ్రీయావ్రయు కృవి శమణమునకుా-పోవువాండుం కం గుణ్మావయు కృవి-కీమణామునకుానిల్లనివాండు* ళు చ్రవ్య ప్రయు_క్షవిశేమణామునకు---ధనవంతుండు. ౫ సంఖ్యావ్రయు క్షవిశేమణమునకులా ఒక్క_ందు. ౬ సంస్హావ్ర్యయు కృవిశేమణమునకులజదేవదత్తుందు మొ ౪. సంఖాస్థ్రప్రయుక్షవిశేషణ మేకాంతం బయి యమహద్విశే తం ఆ క స్యుక మయ్యు, తదంశాంతం బయి మహదమహాద్వి శ్‌స్యక మయ్య, సమస్తంబు వ్య స్తంబు నగుచో విశేష్మంబు క్రమం బుగ నుత్తరపదంబు 'నేవచనాంతంబును, వూర్వపదంబు బవాుువచనాంతంబు నగు, కదంళము = అయొకటియొక్క భాగము. అనంగాం బాతిక లోేనగనదిం

శ౦ తిలిజలతణశేషము తక టి డెబ్బదియొక్కం- రశము, రథములు డెబ్బదయొక్క-టి; శ₹ెండున్నర .మానిస్త్కీ మానునులు రెండున్నర్య రేండున్నర రూపాయ రూపాయలు ఇండున్నర మొ సీ అయ్యిది యేకాంతంబు మహద్వి శేష్టుకంబు సవముస్టంబు కాదు వ్యస్తం బగుచో బహుుఎవచనాంతంబ యగు, ఊ. పదునొకండ్రు, రుద్రులు మొ (చూ సకూనపరి చ్భేదము, ౨కి సూ వ | న ప 8 ౬ వి సెషస్టంబు ట్రైఖానం బిళరం బప్ర థానంబు ౭. వ్రథానంబు పళ్చాద్వాచ్యుంబగు, ఆన్వయ్యాక్రైమమునందు విశేమణములను ముకు చెప్పి కడపట విశేష్య మును కజెవ్చనలె ననుట, ఊం *వారదుం డిట్లనియె" మొ ౯ ఒక్కొక చో విశేష్యవిశేషణంబులును వస్టత్య _స్తంబులు నగఏం ఊం “క, 1నీమాఅుదల్లి త్రిభువన ఇామారత్నంబు గంధవతియె” వారి ఫూ. ౨ ఆ ౧౭౦. ౧౦. తెరుంగునం గొన్నిళబ్దములు విశేష్థవిశేషణంబు లుభయంబులు నగు, కొన్ని యినంగాం గీడు వళ్ళతులును, నల్గాదులును, ౧౧. విశేషణంబులు కొన్ని వష్టవహితంబులు నగు ఊ. 'క ఈలోక బున వెదకి 8మే 'లెళ్లెడం. శాన వరుని నిర్వ 3 ఆ. రక

1. నీమాజుందెల్లి పా 2, మేళిళ్సెడు వరునింగానం గ్రాగద్రతిం

జ ₹| శబ్బపరిచ్ళేదము గ్గక్షే జ్‌, బే ౧౨. వి*షణంబులు కొన్నియెడల విశ స్టలత్‌కంబు లగు

ఉం, క. దేవతల కవ్కీయంబులు, గావించి మకుమ్యు లధమగకు అగుదు రిలక్‌ , శావున వారికి నిష్టము; శావింపుము నన్ను6 బీతి గావుము తరుణీ" (ఆ్రియంబులు ! “౨ వియ కార్యములను; ఇన్టముజవిస్ట్ర కార్యములు) భార ఆరు ౨౨ ఆ. ౫1౦. “చ. వరమత్శివ్త కళ్‌ నధం దవస్వినిం చాండవథర్మ్మ చత్ని భధ ర్యరత నయోనిజక్‌ శ్రుశృతిదూనవభామినిగాం దలంచి బె బృరములు ] 6ల్క_6గాం దగునెగొ (ఆచ్చరములు అ చెన్చరపుకూటలకు) భార వా. ౨ అ ౨౫౫. వ “బెట్టిదంబులం "ని చక్కంబడండు (బెట్టి ములక్‌ ఇ బెట్టివపు మాటలవేక) భార, అర, ౬ అ ౧౭౩ మొ. ౧3. ఓశబ్దం బొక్కచో సంబోధ్థ వాచకంబునకు నుం దితర

ఛజ్బవస్థవహితంబు శానంబడియెడి,

ఓక్కుచో ననంగా నంబోధ్యవాచకము క్రియాజన్యవిశేషణవూర్వకం బ*నపు డనియుం, ఇతరశబ్దం బరా అశ్రి,యాజన్యవిశేమణమునకు నంబం థించినపద ననియు నర్థము, ఊం “పీ విశునీథి నున్న ఖచరో క్రములార!'వీర..9 ఆ, ౧౨౪. “ఓ తోయజజేర్రు,6 శాంచిన వధూమణి!ో విజ, 3, అ. ౧.౨౫ ౧౪ కోళబ్దం బొండు సంబోధనంబున శ్ర్రీవాచకంబునకుం బరం

బుగ నగు అయ్యధది ఉస్వాంతంబును నయ్యొుడి,

ఊం. “చ కవులదళాొకీరో $ వినవుగా గల మొక్కటి గంటి వేప వక చభౌ= ౧ఆ ౧౨౩ “చ. రమణిరొ ! భృక్యులందు నదరాధము గల్గిన వాయకుల్‌ స్వర తుము దలపోని యు్య్యక్పుతర శాసనముం కి చవేయరుం భాగం ఈ వ్కృం ౭66౮ మొ. (ఒకెనెక యాభునిక గృంథమునందు “అన్నరొ;. వినుంగురొ” ఆని ప్రయోగములు కానంబడుచున్నవి కాని ప్రామాణిక యోగములు కొనంబడవు )

కే వల్కంలా దగుని! పా

82 తి లిజలతమణ శేషము ఆజం ౧౫. 'దేళ్యంబులం గొన్నియెడల న్ర్రీవాచక స్ర్రీసమంబులగు సంబోధ్య వాచకళబ్దంబులమిాంద 'నేకవచనంబునం గాన శబ్దం బొండున్ము అల యను నవ్యయం బొండును గానంబడిమొడి, అల దీర్హాంతంబు నగు, షీ, గీ భవ్యరతి జేవతాచార వరదుపుణ్య ధర్మ మేమణ కుండుమో తల్లికన! మ. 8. ఆం ౯. *“మాసామికాని సాం ౧ అం ౭3. (ఈశకవి 'పావజాతికాన్న అని చ్రృయోగించినాండు; ఆది విచా రృము.) 'ఉఊ. ఆకశ్కల కన్యకాత్వ మిటు లాజడివోవ నకారణంబ నీ ఇక్కడి చూలుపచ్చె!” నిర్వ ౨ ఈ. ౨ఈ “చ తొడింలడ నమ్థలక్క- లని తూలుచు. దీనత దోయిళాగ్తచుకో అము ౨ అ. ౫౯ “కం ద్రేలెడు వెంద్రుక లిరుగడం దూలలం కదలయూంచుం దొవ్వదొన్వున నోరిం, శల నడిచికొను- నెలవులు లాలలు దొరగంగ నన్నళ యని యొజలుకె ఊఉ. వారిక ఆ. 30౨ ౧౪౬. హలవసానంబులు పరంయబులగునపుడు లురు వర్ణకంబుల యుత్వంబునకు లోపంబు వైకల్చీకంబుగ నగు, ఊం “మం విఠతోల్కాంళ నిపుంజమొక్క్ల యనంశా విన్వీథీ నిత్నీష్షపు తతివాతాహలిం దూలి తూలళకలాకారంబు లై వారిద, వ్రగతుల్‌ సాల్పడి నల్లడం 'కెదరంగాం బాజెన్మ నోవేగుండై, వేం దుం దమృ శాంతికంబునకుం దత్పాలుర్‌ భయంబందలక ల ఖారు ఆది, ౨ ఆఅ ౯౧. ఇట్లు 'భూసు రో త్తముల్‌ , భూపాలుర్‌.” మొ ౧౭. మహత్సమూహార్థకళబ్దం బమహత్కారస్థయు క్షం మి ల్‌ అటో బయుస్ధం దద్వి మణ కి యలు మహళత్కార ఫి యోగం బులు విభవ నగు,

1. ఆక్కట! శన్యశాత్వము. పా. 2. దలయూంరుం దొచ్వదొవ్వున సోరుం, గేల నడిచిళొనునెలవుల్క లాలలు దొరులగంగ. పా,

శబ్బపరిచ్చేదము 83 మ!

ఊ. “ప గీ, మునినికాయ మెల్ల, వివిధపుణ్యకథలు వినువేడ్మ_ నఠనిం బూ, ించికి భార ఆది ౧ ఆం ౨౭. “క గీర్వాణ ప్రభం చాదిను గీర్వాణగణంబు శాలకేయులతోడక్‌ 9 గర్వించి రణముచేసి ర్క ఖర్వవర్శాక్త ములు శడిమిం గడు నుద్ధశులై.” భారు ఆరు 3 ఆ. కం 'ఆయ్యిరు జెగలు పజగాలే తమలోక్‌ ఆ నిర్వ, 3 అ ౯౬. “వడనడుతురు గన్న నిన్నుం ్రుచథగణంబుల్‌ ౮ నిర్వ ఈ ఆ 6౮౪ మొ. విభాష ననుటచే “క. వివధరకుత్నీ ననంఖ్యము; నిహోదగణ ముండి ధారుణీప్రజకుం గడుకొ విషమనుమును జేయు వారి ని; మిమమున ఛక్నీంచి చశు మమ్మిత్రవిఘాతీ ౯ భార అది, ౨ ఆ ౫౮, 'సీ జెరము లే ఫొండ జెతములం చాడు విద్యాధరీకోటి

యాట వాల్ట్‌ వాటి బాట విటులతోడు స్వాం ౪ ఆ. 8౮ ఇత్యాదు లూన్యాంబులు, ౧౮ జడపదంబులమింది తోడకు మెయి మైలు వికల్చ్పంబుగ నగు

ఊ. *“అఆందటుంసూడి మోసలకు నర్థిమెయిం జనుజంచిల నిర్వ ౨ అ.౫. 'చు ముకి కున్ముఖత వహిందగావలయు మోవాముం బాయం గంద్రోచి భక్రిమెక్‌. లక్ష్మీ ౪ ఆ. ౧౫౮ మొ ౧౯. కువర్షకంబు పరంబగునపుడు కని 0 యంబువారిప్త యో

గంబులందక్క_. దక్కిన మహాకవి వ్ర 'రొరాగములందునుం

గొన్నియెడల నగాగమంబు భూవటదు, లు

ఊం “సీ శసంగరమునకు నుత్సవము కేం డు, శ్రీయ, సొలవక చనియెడు శూరులారగి ఊ. హరి ఒ అ ౧౪౦. “ఊం. లాలనం గ్రొత్త బెబ్బులికళా వము వెట్టి యాసనంబుగాం నోలయు సాధువ్తైన యొక కోమటి!క్‌- నిమ 'భేంద్రులచ్చుకుక్‌ టీ వై. ఒం ౧౧౫ “ఆ. వెలందిసోయగంబు పీజ్నీంచ

త సంగరం అనిన నుక్స్‌హ సాం

శ్రైభవ్యాలా2ి

లక్ష తి లిజ్షలతణ శేవము లి

విశుతిందం బోయి కన్ను లమరవిభుని కచ్చి, శండువేల జివ్వు లుడ జాధీశ్వరు కొసలోంబోలంం బంకజోదృవుండు. వక్రం ళీ ఆ. ౧౬ “ఊఉ బలవంకప్తం బావము బెచ్చుకొంటి వేశా నగుంబాటు కోర్చి భోజ ౫ ఆ. ౯౫ మొ (ఇట్టి వ్రయోగములంబట్టి యాగమళాన్హ్ర మనిత్యమగుటవలనం దక్కినచోట్ల నకారాగమము రాళుండినను దోషంబు లేదనియు, కు త్చార్థదోమవిన్ఫుర ణఇంబు కలుగక పువర్హైాంతశబ్దములమోంద నకారాగనమము వచ్చుట శీకత్పూ శౌ రంళవ్రవృ త్తిమైయుండును గాన నచ్చోమాక్ర మయ్యుది యత్యాపక్యక మనియుం దోంచుచున్నయి.ది.) ౨౦ కంయెవగ్శశము. పరంబగునపవుడును గొన్నియెడల నగాగ

మంబు చూపళ్చ్వెడి,

లు

ఉం “కఠ్కికుశతంబునకంటె నురుండు మేలు” భార ఆది, ౪ అఆ. ౯౩. "8. మనయింటిచేటు చూచితె, మనుకులన్నకముండు తొజం” మెఢీ లివి భూ జనవాదంబు మవోత్తుల యనన్గుచరి త్త మునకంటె నధికంబగు టల నిర్వ, ౯ ఆ ౫1౨ మొ ౨౧, ఉదంతములగు నమహర్తుల కందువర్ష కము వరంబగునవు

డును వగాగమంబు కొన్ని యెడలం గానంబడియొడి.

ఊ. “చ దేవ! నీ, వనిమిమనాయకశ్వమునయం దల్శిషి క్తుండవై ముదం బుతో; నను బనిగొము* భార ఆరం ౫| ఆ. ౨౨౬ "క, విను విందదొన వమయం, బునయందును ధీక్లిపూర్వముగ దీని లఠిం, చిన నయ్యన్నం బన్ఫు తము, నయం దురగమేధఫలము నిచ్చుం గృశాత్తా కలొవారి పూం౨ అ ౧౪ీతి. (సీ నంకరించితి నిండుజన్వనంబునయందు, వార్ష మై మధకావ్య మాంధ్రి భామ కాఫీ. ౧ ఆ, 8. 'క జననాథ! నన్ను నదుగలం జకుదెంచిన

శబ్బవరిచ్భ్ళేదము ఠిస్‌ శార్య మేను సర్వంబు మనం, బునశేయందు మున్న యొటుంగపద్యు విను చెప్పెద నీకుం దగునె విడుపగ భార్యళ లి మార్క ౫ ఆ ౧౮౩ “ఊ దక్కలన వ్రానీలి౯ మునువటమ్థునయందు_ నుళర్మ పావముల్‌ * పాండు గీఆ, రాం మొ ౨౨ లెనుగునం గొన్ని తత్సమచేశళ ఫశ బ్దములకం మెం బరం బుగ నేకవచశకంబున నీచత్వదోస్ట్రతకంబయి యిగా యను నొక్కళబ్వంబున్కు దానిి డువర్ల కాదులునుం జూపకళ్షైడి; 0౧ జా ణి లు సంబోధనంబున డువర్ష కంబు చూపట్టదు, తుదిద్‌ర్ధ ౦బునకు చాన్వంబు వైకల్చీకంబు. ఉం. తం బాలిగాండు చిట్టిగాయు; నం త బాలిగా బాలిగ్య చిట్టిగా చిట్టిన; బాలిగానిక్‌, వాలిశానిచేకళ ఆని తక్కిన విభక్తు లూ వ్యాంబులు; ఇటు నో పాలిశాందు మొం ౨3. ద్విత్వయు_క్షృలాంతంబుమిోంది లులలకును రుర లాబేశంబు లగు, ఊం *'మ. ఆర కేశయల్లియ రామరాజు "పెదలిమ్థాధీశు బావోభధయం, శర కా నేయకధారం 3బోరునం గడంకం ర్రెట్‌ వీరారిమ ల్లురకుక్‌. మట్టి యగుం చదీయబలధూళుల్‌. 'సంగజాలౌ వియ, చృరశాంతా _సృనపాళి విక్‌ గండి బాళ్చర్యంబు దర్చించగక్‌ రామా. ౧ ఈ, ౫౯ మొ ౨౦౮ వి థాశబ్బంబు సంస్కృృతంబునం బుంలింగంబు నగు క. దివ్యదృష్మి నెటుగుదు, పా, ర యయ్య శ₹రామరాజు. సాం 8. భోరునం గడంకంద్రైవ్వు. పాం

తిం తిలిజలతణ దము ఆల

ఊం '*విధో విధానేహా స్కృ "బే చే చేరసేఒవి చి ఆని ఫుంలిం

సంబులందు తఆజయంంండుం,. దీనికిం దత్సమంబునం బుంలింగరూవముతో నే

ప్రయోనముగాని స్రీలంగరూపముతో శేదు. దంధ్హాశబ్దంబును బుంలింగము

ాను శానంబడియొడి.

శం అర్హాదులకడయచ్చున కుత్వంబును మింద వవర్ష కం బును వైకల్పికంబుగా నగు

డ్‌ అర్హ్యవు అర్థ ము; ధర్షువు ధర్మ ము. వర్షువు వర్షము, చం ఆవని యరాశజం బయినయవ్వుడు భ్యూవ్రజలందు నర్వధ ర్తువులం దొలంగు జీవమునిముఖ్యులు వాయుదు రోలి వృష్టిలే దవు మతి యడ్హృవుల్‌ దజుంగు నందురు కాచునం గాలయావనం, బవికశే వాక్య! జశేయక రియంబున రాజ్యము నిల్చు మిత్తలిక” భారు అది, ఈ ఆ, ౨౪రా, వర్దువుకందలి వువర్ణకంబొండె లాోపీంచు. ఊ వర్గం ౨౬. రావుుబౌపహా శబ్లముల కంతట వువ కలోపంబు వెకల్పీ

లు ణా ఇ... కంబు,

ఊ. రావాంవు, రావా రావాంచులు; రాసులు బౌహుంవు, నావం, చావాంవులు బౌహుంలు ఇత్యాదులు, *న్లీ ఆవమేఫయె యున్న యంబర మున, విద్యుక్సహ్మన్కముల్‌ విలసిక్తై మంకి రాహు జర్వంబు గాకయం బొనుం నవ్పెో భౌరు నభా, ౨ ఆ, ౨౯౯ “లే, ఆక్షలించి చాయెదుర బా వాప్ప, భించి; కడవళాలిన మల్లురరం గానసెందూ భార, విరా ౨ ఆఅ, 2 మొ

తిర, విశ్వకర్షుం డనియు రూపంబు,

ఊ “సీ, విశ్వకర్మునికూంతు విశదలావణ్య సృముజ్వలం జేపొని మూరిం బోయి) హరి, ఊం ర ఆఅ, ఈ౫ిం

ఉ లజయుండు బెప్పెనని భౌవము, అతని నిఘంటు వము ద్రిశముం

శబ్బపరిచ్చేదము 37 ళు ౨౮ దేశ్యమునం దక్కడాదులు నిత్ర్యైకవచనాంతములు, ఓ.

ఉం. అక్కడ, ఇక్కడ, ఎక్కడ్య అచ్చట ఇచ్చట ఎచ్చట మెం ఆదిశబ్దముచేత ఇరులు, కీలు మొ కొందటు ఇరులు శేలం శబ్దములు బహం వచనాంకము లందురు- అట్లుకాదుం ఇరులున నొంటింటోం బరసతి ఇెట్టుటో విళ్ణా- ప్రాం ౧౦౫ “లభాషిణి వేనలి యొకశీలం బట్టి వేలొక్క - శేల్క వొజలత్తి వెటికి” కళా. 3 అ. ౧౧౯. “సీ ఊదధానవినినమయం బొండొండ చూపుట బెజిశేలు లణ-కుపం చ్రిదిలి వీగియు కవికం గ ఆ ౧౮౦

౨౯ సస్య వాచకళద్దములునుః ఊం అరుగు చోడి, వర, కంది, పెసర, మినుము మొం 30. కతిపయసంభార వాచకళబ్దములును. ఊ. అముదము ఇంగువ, ఉబ్వు, చింతచండు, చమార్కు చనుఫు మొ 3౧ లోహవాచకళబ్బములుసు,

ఉ ఇ్తిడ్సి ఇనుము, కంచు బంగారు వెండి మొ డా సమానార్థకము లయిన యీ చెన సరి సాటి లోనగు

చేశ ఫ్రవి శేషణళబ్దములును,

ఊం "క న్వరములం నురములం6 శిరములుం, గరములం 'బెందొడలం “మెడలుం గన్నులు వెర్నుల్‌ , నురుచిరదదములు రదములు, నిరువురకుం జూడ నొక్కయిడైై యిక!" రా శేషం ౧౯౨ *క వతిం బడసి సురులం బడయంగ్య నతివలం నోరుదురు కోరినట్టుల తనకుక్‌ ", "బలిం బడసి నురులం బడనెను; సతు లీ భార్షవికి భాగ్యసందద 'వెనయే!” భారం అది. క ఆ. ౧౭౧. “క, నురవతి యమ వరుణ ధ'జ్కే శ్వర కమకాననుల దివ్యనభ లెల్ల నరే, శ్వర! చూచితి నవి డీనిక్సి సరిగా వత్యంతవిభవ సౌందర్యములక్‌ ౮ భార నెం

న తి లిజలషీణ శేషము ఆం ఆ. ౫౯. 'ఊఉ "హీమధ కాథ రేంద్రృమున శకయు బెన్ట ధృత౨౯ భజం గమ, స్వామి! మేలుచేయి బటువాగ్విభవంబున బుద్ధిసంపదం, చామర చూలికక నరి చ, ధౌనులు ఎక్కినవారు సౌొటియీ) మామిడి పీరభద్రున శనూరత్య శిఖామణి కిన్వనుంధరక్‌ మై. ౧ ఆ ౨౮ మొ హేనరులు లేని ద్భృక్థం జన కాలకములు అని యొకచోం బ్రయోగముం కానంబడుచున్నది, అది శన్లైలం శారకత్స్పరత్వమునం క్రాఢముగాం 'జెప్చంయబడీన దని చ్తహ్‌ంప వలయును 3 3, గుణరసవాచకములైన 'దేశ్యవి శేషణకబ్బములును, ఊం. ఈకాచ్భ తెలుపు అశాద్ద నలుపు; ఈపంద్లు లీపు ఆకండ్లు ఫులుపు మొ 28 రం కొన్నియవర్టయంబులు బవువచనాంతతుల్టంబులు నగు టం అట్టు, అట్టు, ఇట్టు ఇట్లు- ఎట్టు, ఎట్లు, నిచ్చ, నిచ్చలు మొ. డి అంద త్యాదులు నిత్యబవావచనాంతములు,

ఉం అందజు, ఇందబు, /ఎందటు., కొందజు పెక్కండుం వలు

గంద్రుః 3౪, అదరులు లోనగు శబ్దములును,

ఉఊ, అదరులు ఆలువుళ్ళు, ఎండువులు, మిడుంగుజులు మొ ఇవి

వృల్తియం జేశవదనాంశంబుల యగు, ఊం ఆదరుటక్షి మొ 372౭, తఆచుగ ఛాన్య వాచకళబ్దములును,

క! అచ, చోచ్చ వర్షుం కందులు, పెసలు, మినుములు మొ* తజచుగ ననుటచే బీయ్యము, బీలకజ్ఞ-ఇవి ఛాన్యవాచకములయయ్యిను న్నిక్యైక వచజాంఠకములే యని గ్రుపొంచవలయంనుం

శీ ఇయ్యది క్రీ గాథుని'వ్రయోగము నైం 3 ఆ. ౯౦.

కు ర శబ్బపరిచ్చేదనము ౭ 3౮ కీ డానిశేషవవాచకళబములును, త ద

ఉఊ ఆచ్చనగశాయలు, ఓీమనగుంటలు) కనుమూసిగంతలు, గుకైన

గూళ్లు బొమ్మ వెండ్రిండ్లు, ఊవన్ననంబట్రైలు, కుప్పిగంతులు, గొల్బిట్ల, చాలతలి

మ్రూచ్చులు,. పుట్టకెంద్లు, బిల్లనోద్ల, నరిలేనులు మొ ఒజశానొెశకవి

యిందు. గొన్నిటి శజేకవచశాంతములుగాం బకించి యున్నాండు- అది విచార్యము,

3౯, తరజచుగా చ్రీసమంబులగు "జే ఫ్రై బ్దంబులకుం గడవలం గొన్నింటి శేకవచనంబునం బూజర్ధతయందు గారు శబం బగు.

యలు ఊఉ ఆయ్యశార్కు అమ్మగారు తలిగారుు తం డి గారు రావుగారు శాణిగారు, నెట్టారు. శాయందుగార్కు జేవిశారు మొ “చ, మామగా,

రనుటయోశాని మూ దశరథావనిభ_ర్హకు మోకు జేవమే” ఊ.రా. ౫౮. ౨౫౨

మొ. (శాయండుగారు బేవిగారు-వీనికిం దణిచుశబ్దంబు శరణంబు-)

౪౦. ద్వితీయాదులందు రు రి యగు,

ద్వితీయాది విధక్తులయందు రు శబ్దమునందలి రుపర్ష్మము రివర్జంబగు

వనీ యర్థము ఊ ఆయ్యగారిక్‌ 3 ఆయ్యగా తోక, అయ్యగారికిక మొ

రోం. డువముంతంబులగు తత్సమాది శబ్దంబులకుం గొన్నిం టికి

ద్వితీయాబవువచనంబుమిందం బూజ్యుతయందు గారు నకు మాటుగ వా రగుం

లావా

శాని మమ్హు గనినయ్యన మీకును భేద మున్న దే! పా.

త్త0 తిలిజ్లలతణశేమము జా ౧ డ్‌ శ్రీరాములవారు, వసిష్టులనారు, వ్యానులవారు, స్వాములవారు, శాయలవారు మొ ఛీ;రౌములవారికిక్‌ గ్‌ ళీ రొములవారితోకొ ఇత్యాదు లూన్య్యూంబులు.

రత అర్థవిశేమంబునం 'చేకత్వంబునను గొన్ని ళబ్బములమిాంద

జ్‌ ఆయ్యవార్వు (ఊపాధ్యాయుండు, పూజ్యాండగు బ్రావాణుండు అట్టి వేలుపు) అమ్మవారు, (స్రీచేవకు ఫూజ్యయగు ల్రావణస్త్రీ) గీ చిత్రమిది యయ్యవారిసం సేవ వేళ, నమృవా రుద్గడించిరో యనుచు నడి ఇళాం ౫ ఆం ౪ోఒు జేవరవారు. (ఫూజ్యులగు మారు)

౮3, ఫూజ్యతయం దొక్కచో నామత దేతద్యుష్యదస్మచ్భబ్దం బులయేకవచనంబునకు బవాుువచనం బగు, అగుచో సం బోధస్టవాచకంబు బవాువచనాంతంబు కాదు,

ఊం 'మద్దురువుల... ...నడిగిన”. "వారలు నన్ను సీవంళశ మింథను చృత్త్రృవంశంబు శాలల దనికి కళా. ౫ ఆ ౧౮౮ “క. పీళశివ్వరయ్య

ద్రుచదమవోరాజూలె ” (ఇక్కడ నిందయందుం బూజ్యక.) భారం అది- ౬

ఆ ౮౯ “శ, జమారలు నీరల విద్యా, పారము చను ెటుయగవలయుల

భారు ఆవి ఒ అ, 9. "ళా. మాచ్చిక్టంబున వేడ్క యుండు నకి నీమా

భుర్యధుర్యోకువా, వైచిత్రి కా సఫలంబు వేయుము కళాం౧ ఆ. ౧3.

సంభోధ్యవాచకంబు బవాంవచనాంశంబుగామికి-*కం అకండు మోాకుం భీ్‌య

శిష్యుం డంట యమిథ్యావదనా శ భార ఆది. ౫ ఆ. ౨౪౦. “మహి కాత్మ కి మిర లి మహి నుండల కళా, ౧ ఆం ౮౬ ఒక్క_చో ననుటచే “ఆచార్యుండు ్రోోణునవక శిమ్యండం భార, ఆది, ౫ ఆ ౨38 మొ

శ వీరల యవిరలవిద్యా, పాం

శబ్దపరిచ్చేదము శే న!

ఆ సంబోధ్య వాచకంబు బవాుఎవచనాంతంబయు్యుం లీ యల మింది యమ్షూదు "లేకవచనాంతంబుల యగ,

“ఆ మనయోదచిన్ని మగవానిం గజనంటు చూచి వ త్తేమమ్మ సుదతం లారి భాన, ౧౦ స్క_౦* ౧౮౪ మొ

ఈ౫, వూజ్య తౌతిశయంబున యుప్మదర్థ బవుువచనంబునకు మాజుగా నాళారకబవుువచనంబు వయు కగంబగు,

శ థి టీ సాన్‌ ఈ. స్వామా ! తాము దయవేయవలెను మొ,

పోల, సంబంధంబున యువ్మదస్మ చృద్దములకుం గొన్నియెడల ఊం మాయిల్లు, మాయిల్డు మొ, 'మాయతత్త వృధ్వీనమాన వృథాదేవి*

భార ఆర ౫ ఆ. 30౬

జో,

౪8. కి మే కార్థకళబ్దంబులు శ్రమంబున నజ్జాతవస్తూ ద్దేళ్య వశ్నీమునందున్సు నిర్జివ్ష స్త్రీపురుహాన్యతర ప్రశ్నము నందును నిర్జిష్ట్మస్త్రైవురు మూన్యతర ల్‌ పహాణమునందును, అనిర్జిప్రస్త్రీవువపో ద్దేళ్య వాస్టహారమునందును దటిచుగ బవాువచనాంతంబు లగు,

ఊ. ఎవరక్కడ! సీ కారాములిద్దణలో "నెవరు మిక్కిలి కరుణ గలవారు!

ఈ స్రీ పరువు లిద్దజలో. దీని నొకరి కిము; ఒకరు పోయిన త్రోవ నొకరు

పోరు వారొక్క రే వచ్చిరి ఇత్యాదులు గ్రాక్యాములు.. ఈజదుళ నకుటటే

సీశారాము లిద్దజలో సీక మిక్కిలి కరుణ గలదా! రాము:దు మిక్కిలి కరుణ సలవాండా ! అని ఇత్యాదికూపముగా వాక్ళమును వ్యాసము చేసి రం జేర

త్తం తి లిడలతణ శేవము నవ్‌ నగు నని తెలియవలయును" (నీవెవ్వరి తృాదివి కేక యోగ౦బులుం గలవుం “క, సీ వెవ్వ ేమిపనిన్తై; యేపలనికిం బోవుచునికి యిది” భార విరాం లి ఆ, ౨౯8. “నీవు మునినత్తమ యొవ్వండ వెట్టు లేవు సీ, తనయుండనై తి మష్జనని తా నది యెవ్వరు మార్క ౫|| ఆ ౨౫3 “ఊ, వారలం కాచి వేదలద్య= రఘువర్యుండు మా కిట జాత కర్మ్మసం, స్కారము లెవ్వ రుక్షవిధిం జల్సి రొగకా ధనురాదిశా వ్తవిః ద్యారతులైతి "రెవ్వరికతంబున! చేగతి యుద్ధచాతు లిక, చేరుచుకొంటి రవ్వ రపనిం దలిదంద్రులపేరు చావుడుకా” కై, ౬ ఆ. ౨౨౨- “ఆబ వాఛారింజూచి మాయయ్యా సీ "పేఠివ్వ రని యడిగి” చరం లాలీ క్‌ ఆ 2వామము మేఘపర్థండక్‌ తై- ౨ అ. ౨౬. కొన్నియెడల ఇవ్వ రది శూర్వకంబయి శానంబడియొడి. సీ అది యెవ్వరని త తీవశరు 'లెవ్వరి నన్నం దన్నుగాం దలంచి చిత్తమున నులుకు- బై. 3 ఆ. ౮౪. అది యెవ్వలే పిలిచెదరు న న్నది యేమొ యరసీ వచ్చెద నంచు నురి నొకతెోో కళా 8 ఆ. ౧౪౮ మొ.] 'ఈ5౮ా చేశ ఫ్టంబునం గొన్నియెడల మహన హత్యర్థకబవాువచ శీ ఖై నాంతనామంబులవె మరల బవాువచన ఎవ తస్టయం' ఇ శ్‌ బులు చమూపక్టైడు అచ్చో వారు వీరు మారు శొబ్బంబున యంతో ఫ్‌ ౌరంబున క కారంబగు, ఉం, వేడుక ళండ్రురు కోడండ్రురు "వెలయాండ్రురు "పెక్కం డు, రు చూపలులు, ఓకరులు మొ వారలు, పీరలు మిరలు “కు అఆడెరువా రల శిచ్చును,ు బాడెడువారలకు నిచ్చు బట్లకు నిచ్చుక్‌ , వాడబవరులకు నిచ్చును. వేడుకళాంద్రురకు నిచ్చు వివి ధార్థంబుల్‌. విక్ర ౨. ఆం ౧౬ 1 వల్కె, పొ 2. "పీరున మేునాదుడకాం సాం 8. అజె యొవ్వరే ఏీలితదరు నజేమొకో. పా

శెబ్దపరిచ్భేదము డీప్‌ మ! “క నుంచరి జాకోడందడ్రురు యందభ్యర్షితవు నీవి భార నె ౨ ఆ. తగేతం.. "సీ, ఉవెలయాం దు,రను నొండియలం బరిచారిశా్రేణుల నొం- డొండ వెజిలువట్టు" వారి. ఉం ఒ ఆ. ౧౩౮. క, పెక్కు చెజింగులం చాడికిం 'బెక్కండ్రురతో డ వొళందు వెనలలోం గార్యం, చొక్కటియగు జీనియుం దొౌం 'బెక్కందడ్రురతోడ మైనం బెయలోం కెల్ల " విళ్హా._వ్య- ఒ౦. 'ఎ 1 చూ, వలులచూడ్కి. కొకవింత సొట గొనర్పె" కళా 8 ఆం 8౮ మొ. రణము _త్తియళ ఖ్రేతరంబులయందును దటజచుగ నిత్వలోపంబు గానంబడియెడి, ఊం కన్నియ, కన్య; దిన్వియ, దివ్య; కల్లి యము, కళ్య్ళ్యము; వల్గియము? వళ్యము; పీడియము, పీడ్యము. శి ఇెయ్యపులన్య, కలనన వాలుందూ ఫుల జయించి" రాఘ ౧ అఆ. 8. (చూ శబ్దరత్నాకరము) “లే. గువ్వ శ్రద్ద ది వ్యాణుపుర్యబువ్వు గూబ, యిల్లు పొచ్చిన శాంతి సేయింవవలయుు” భార. ఆను, ఈ ఆ, ౧౧౯. 'సీం కళ్యాలం బదిలంబుగాని గుజ్ణి:బులం ప్రా! ముట్టున కియ్యగొలుపు వెరవు భార. విరా ౧ఆ ౯౫. 'ఊ అంబుజ 'బాంధవాన్వయనృ్ఫ పార్రణి! బోనము నేండు సూర్యపా కంబున నాయితం బయిన కజ్టము భోజనళశాలలోనం బ, శ్యాం బిడినారు వంకజదళాయలం రెండవ జానుగంట వ్ర యంబడె నారగింద సమయంబని. బెక్నెర విన్నవించినకాం”్‌ కాఫీ ౧ ఆఅ. 3902. ఎగ తరుణ ధాపనధగధిగద్దశనమణుల, వాత్తుొల్సిరి లేత పీడ్యములడాలు, వర్వదినములం బామర్శవ్రమద లుదిత నియమసంభావ నారంభనిభృతబుద్ధి” పాండు. 3 అ. 46 మొ. సేం, ఎద్దు 'దేవరళబ్బములకు లు లలు పరంబులగునపుడు దకా శ వెలయాండ్ర, మలి కన్నియలు పాం

త్త తి రిజలవ్‌ణ శేవము తారకం. రంబునకు డశారంబును డ శారంబునుత్వంబునకు లో పంబును_ వికల్చ్పముగాన్కు "లేఫమునకు భారమును ళ కారంబునత్వంబునకు లోపంబును నిత్వముగాను "టై మంబుగ నగు, ఊం ఎద్దులు, ఎద్దులు ఎడ్లు; ఎద్దులక్‌ 9. ఎడ్డులక్‌, ఎడ్డక్‌; జేవద్దం "బీవళ్ష౯ా మొ సర్వనామ, ప కరణము

ఏం ఈ ఏ ఒక శబ్దములకంకెం బకంబయిన యంతశబ్దము నకారమునకు లోపంబగు. అగుచో నీయేల దక ము నకు వాస్వమున్సు ఒకకు వర్ష వ్యత్యయ సంహితలు నగు

ఈ, ఇంత్క ఎంత, కొంఠం చూ కెబ్బది శబ్దశాననుండు “కచ్ళ శాక అని క్యూల్తించిన నూత్ర్రమునందలి తచ్యబ్ద మంతవ్రభృతులకు నువ లత్‌ణ నుని 'కెలియునది,

౫౨. అమహదర్థంబున _ ిన్నవ స్తుసముదాయం బస్థమగుచో 'చేకవచనంబున నంతాదుల తకారంబునకు ద్విరుక్ష నివర్షంబగు,

ఊఉ. అన్ని, ఇన్ని, ఎన్ని, కొన్ని.

౫3, ఆ ఈ శబ్దములకును వశబ్దమునకును మహదర్థంబున నన్ని విభ క్తులయందును వకొారంబు నిత్యముగాను పై కల్చీకనుగాన్కు మవాదర్థంబునం బ్ర, థ మేతర విభక్తుల

శబ్బపరి చ్చేదము శీర్‌ యందు వచనద్వయంబునం ల్‌ మంబున దకార వకొరంబులుూ నిత్యముగాను బూర్వాగమంబులగు. ఊం వాందు, వారు పీండు, సీరు వానిక్‌, వారకొ వీనికొ, వీం౯ా, చానిచేశళా, వారిచేశకా వీనిచేతకా, వీ8ిచేకక్యా చేడు, వండు; జేరు, వీర్కు వేనిక్‌ , నిక్‌; వేరకొ, వరక, వనివేళకా, వీనిచేకకొ మొ. “లే. వలిచి చారుల రావించి ౦0౫లయం దివియుు ముంచు శకవపిపీరసేనల మించు కాంచి వీరిలో ముఖ్యుఖ లెవ్వారు వేడు రాముం దతనియనుజన్రుం డెట్టివాం దనుచుం బలుక* రామా, ౭ ఆ, ౧౯౨4 మొ. దానిక, చానికొ దీనిక వీని ; దేనళ, నేనిక, చానిచేరకొా వానిచేశకొ 1; చదానియందుకొ, చాని యందుక్‌ - మొ అన్ముప్త్రయ్యుక్తంవు. లగునపుడు వీని కీ రూడయి లిట్ట యగు. ఊఊ. (చూ మిందు ౫౮ కొన్నియెడల మహదర్థ్ధంబున _ 'నేళబ్దంబునకు వాండు వారును అమహదర్థంబునం చ్రికంబున కది యవ్రలును స్వార్థంబున _ నేకబవాువచనంబులం గ్రమంబుగ నను: చ యు_క్షంబులగు, ఊం. వీవాండు, ఎవ్వాండు; వీవారు, ఎవ్వారు;ు. ఆయది, ఆయ్యది, ఆయవి;, ఆయ్యవి; ఈయది, ఇయ్యది; ఈయవి, ఇయ్యి; వీయది, ఎయ్యది?ి వీయవీ ఎయ్యవిం స బట నే వ్రాస్వంబగు. అగుచో వాడీర్హ్య ౦బునకు స్రైస్వం బును ద్విత్వంబునకు లోపంబును విఖామ నగు ఊ. ఎవ్వండు, ఎవండు; ఎవ్వరు ఎవరు. శ లెవ్వార లేర! పాం

కీర్‌ తి లిజ్లలతషణ శేవము జి లు ౫౬ ఆ ఈవీ శబ్బములకుం బూజ్థతయందు మహా బేకవచనం బున దవశ్హాగమంబున్ము వాని దీస్రంబునకు విశల్చ్పముగా హ్రస్వంబును; మహ ల్యేకవచనంబున వానికంకచెం. బరం బయిన అక అప అమ శబ్దంబుల తొలియకారమునకు లోపంబునుు తుడియకాకంబున శికారా ేశంబు నగు ఉం ఆతండు, అకందు; ఇతేండు ఈశండు; ఎకందు, వతండు; ఆకె (ఆ+=అఆకచశఎ), ఆపె (అఆ+అపశఎ్స్క, అమె (ఆశఆముసాఎ), ఈశ (ఈశ ఆకశ్లవు ఈపె (ఈ+అవళీఎ)ు ఈమె. (ఈ+ఆమశాప), వశ (వా ఆకశ+ఎ) వీపె (వశిఅవశప), వీమె (విశాఆఅమళఎ). ౫౭. ఆ ఈ శబ్లములును వళబమును నమవాదర్హ్శంబునం బఖథ ౧ టి ఫి ఆ మావిభ_క్రి పరంబగునవుడు _ నిత్యముగాను వైకల్పికను ఊం (చూ. మిది సూత్రము.) ళీ సం తి! కంబున కమహదర్థంబునం టె థమైకవచన బవాుువచనం బులం ల మయబుగ దివి వర్ష కంబు లగుం ఉ అది, ఆవి, ఇది, ఇవ్వి ఎది నక్కి ఎవి, నివి, ౫౯, హ్రస్వవ్య స్త్రి, కంబుమింది దివులకు ద్విత్వంబునగు. ఊ, అద్ది అవ్వి; ఇద్ది ఇవ్వి? ఎద్ది ఎవ్విం ఇట్లనుటటే ఆయ్యదీత్యా చులయందు ద్విక్వంబు శలుగదని యూహించసలయునుం ౬౦. ద్వితీమైకవచన బవాువచనంబుల రెంటను నివర్షకంబగు. ఉఊ. దానికా వానికొ, దీనికా, వీనికొ; జేనిళా, వేనికె

ప 4డ్తీ? శబ్ద రిచ్చేనము ౬౧. ఆయ్యిది తృతీయాదివిభ కులు సంబులగుచో. నాగ మంబుగా నగుం ఉ దానిచేశకళా, వానిచేరక్‌” మొ. ఉ౨, అడి యిది యొది యనువాని!ిం దృతీయాస _ప్పమ్మేక వచనంబులయందు గాన దీన చేన ననియు వాని బవాు వచనంబులయందు వాన వీన 'వేన ననియు రూసపంబులగు ఊఊ “కం చనునెడ శ్రీరాముండు పా పననవనిజరూవవై భవ శీ, నుల్లం; బున నిడి దౌన విచిత్ర? తనురాగ ప్యొఢి వచ్చి కనుంబైకొనలక్‌ ” రాఘ ౨ అ. ఈళ9, *క. నలు కాన మివ్వనంబునం గల వెప్పుడుం గాంతు మాగ్శ శరులను సీంవాం, బుల బుశత్షయిల నిది మ, ర్త్యుల శవిమయ మాతవంబు దూజదు దీన్‌.” భెర ఆర, ౨ ఆ ౧౦౬ *శాననము రులు నదులును, వానాతీర్థములు భూజనంబులశెల్లక , భూరుత! సాధారణములు, వానను ధర్మ ములు సేయవచ్చు ని కేచ కక్‌ ఆ భారు అను. ౨ ఆ. 9౯౫. "ఎ. గీ. ఆనిన నలు గాలివాన నోవును నశేవ, శబ్దములమంత్ర్మమును లోవాకాతిం శాంచ, నమును మనుజుల వి ప్రుండు నమధికత్వ, భాజనములండ్రు 'చేదవ్రచంచవిదులు, భారం శాంతి. ౧ ఆ, 8౧. 'లే, కలవు నూటులు జేలు లతులును గోటు ల్రమే యముల్‌ భునమాయ లధివ! కాకు, వానం దగులకపో గాడు వనజభ్‌వున ౩న వభవునవైనను నర్యులెంత! లశ్రీ ళఆ ౧3౭. 'శ ధ్యానం బింధ్రియ బృత్తులు, మానించు టహీంన గురుననుర్చృనవిధి ని, శ్యానుస్టైానము తదమును, 2పీనం బర సేవ్య మెద్ది వినగా వలతుకం" భార్య ఆను, ౪ ఆ ౨2౭. “నీ ఒక్కం డొక్కటిచేత ఇెక్కుచుం దజుంగచుం చ్రిగణంబులను శ్రువ్షించు పీనం జొనీతంబులగుం ట్రీతి నంతాబమోవోదులు ఫారం. ఆను, ౫ ఆ. ౨౫౦. కవ. క క ను. మ క మ న సక క వీన బరమ సేవ్య మెద్ది! సాం

శ్రి త్రి లిబ్దలకమ్షణ శేషము ఎ గీ ఆని యెటింగించి మళియు. నిట్ణను నజూండు, కేజ్వేదబుద్చుదాండజు ములు జరాయుజములు భెరు ఆశ్వ, ౨, ఆ ౧౪౪ మొ బేనక్‌ , వేన్‌ ఆనువానికిం ఛి మయోగంబులు మృగ్యంబులు, ౪౬౨. పదాద్యృంతగతం చాళబ్దం బమవొదర్థకంబు సమృస్తంబు వ్యస్తంబు నయి కొన్నిరొడల నర్ధకూన్యం బగుం ఊ. “చం రత్పురవప్రము పాద పీకిశా శిరమున కొన్చ నర్చనలు చేసిన ఫువ్వులయవ్విధంబునక్‌ ౮ భార. ఆది, ౮ అ, 2౬ పౌడుగాపునాగలి. కళెం 3 ఆ. 'మళి 'బావులునూలిటికం టె నొక్కనక్క)తువది. మేలు”. భారం ఆది, 6 అ. ౯3, ౬౦5 తవర్షకంబు ప్ర్రశ్చిర్థకం బగు, ఓ౬౫ అయ్యది యేకత్వంబున సమాసగతపషస్థ్య్రంత యత్కి మర్ష శా నై కార్థకళబ్దంబులపయి నగు, ఊం. ఎన్వరిత ఎవరిత్య ఒక్కంరిక్కు. ఒకరిక్క ఒక్కొారితు ఒకొరికం (వీనికి ఎవరియొక్కం యాండుదియనియు, ఒకరియొక్కటయాండుది యనియు, ఒక్కుయాందు దనియు నర్థములు) ౬కు, జానియత్వంబున కి సత్వంబులు పరార్టయంబున నగు= ఆదేశ్‌"త్వంబుమిందిదాని "ెత్వంబు రాదు, ఊం ఎవ్వరితి, ఎవరిత్యి ఎవ్వరితె, ఎవరి తె ఒక్కరితి ఒకరితి ఒక్క రితె ఒకరి తె ఒక్కొరిలి ఒకారిలి ఒక్కొరి తె ఒగారిలె. ౪౬౭. రేఫసంయు_క్రంబగుచో నొళ్కౌకళబ్దంబులమింది తశా రంబున కుత్వంబు నగు ఊం (చూ. మిందు) క్షే. స్వేద ముద్భేద మండమన్‌ వీనయిట్టు. ,,జరాయుజములు, పాం

నో శబ్బపరి చృేదము త్తం ౬౮ తవరన్షకంబు మంబగుచో "లేఫంబుమోంి. యిత్తునకు లో ళ్‌ ఎవ్వర్థ్రు ఎస ర; ఎప్వర్ధి, ఎవరి; ఎవ్వ క్షే ఎవై; ఒక్క యర్‌ ఒళర్ణ; ఒక్కర్తి ఒకరి ఒక్కరు ఒళర్తుు ఒక్కాత్త. ఒక్తః ఒక్కొలర్తం ఒకె ర్త; ఒల్కొ రి ఒరి ఒక్కొర్తు ఒకొర్తుు ఒక్కొ త్త ఒక శ్త ౬౯. కొన్నియెడల రేఫసంయు_క్ష తవర్షశంబుముందటి యొ శ్కాదుల కోత్వం బాచేశం బగు, ఊ పీర్త పర్తి పీర్తు ౭0. ఎవ్వరి తాదులందలి రివర్షంబునకు లోవంబు విభావనగు, ఊం ఎవ్వత, ఎవక; ఎవ్వతిి ఎవత్కి ఎవ్వ తె ఎవతె; ఒక్కతు ఒకత్య ఒక్కతి ఒకతి ఒక్కతె ఒకతె. ఒక్కరు ఒకొక ఓహ్కొతి ఒకొతి ఒక్కా త, ఒగొతె, (ప్వార్థంబునం గ్రశ్యయంబు శా- ఎన్వతుక్య ఎవతుక్య ఎవ్వర్తుక;, ఎవర్తుక; ఒక్క_తుకం ఓకతుక్క ఒక్కొతుకు ఒకొతుక్క ఒక్కంర్తుకం ఒకర్తుక; ఒక్కొ_ర్తుక, ఒగొర్హుళ ఓీర్తుక అని రూవంబులు,] ౭౧. నీ మూ నే మే వహాల్లులకు లోపంబు విభాష నగు, ఊఉ. ఈఫ్పు; నీవు; ఈరు, మిర్యు సేశు ేన్సు వము, మేము ౭౨. బహూుత్వంబునకు మేకు నే విభావ నగు, ఉం నేము మేముం 23. నిన్ను-నన్ను(-దన్ను -వీనియందలి ద్విత్వమునశేని యు, ద్విత్వ యు కనువగం౦బునశీనియ్యు మిమ్లు మము దము-వీనియందలి అటి ణ అత్రి జాకీ ఆాజ్జీ ద్విత్వమునకుసు లోమంబు. వై కల్పికంబు, త్రైధవ్యాలాశ

ర్‌0 తి లిజఒలతమణ శేషము ఒం ౧ ఊఉ నినుకొ, నికొ; నరుకొ నకొొ తనుకొ, రగా మిముకొ, మము, కముక్‌- “ఊ నిక్‌ నమ్మినవారి కెన్నండును వాశములేదుగదమ్తు యీళ్వరీ భాగ ౧౦ స్కం. ఫూ. ౧౭౫౨. “నక నిలువంబెట్టితి భాగ ౧౦ న్యం వూ, ౧౭౩౬ 'సీ వనియేమి పంచినం బదపడి వేనెద ననక కక్‌ బుచిన యాషవణంబ, చేయుచులి భార ఆది, 3౩ ఆ ౧౧౦ మొ ౭౪, తాము తమరు తారు నగు స్పష్ట్రము, ౭౫. నామపునక్ష్రహణంబున భిన్నంబు నభిన్నంబు నయి జో, తచ్శజ్దార్థంబు తత్చరాస్ట్రయం బగంం ఊ. 'వాండె సురానురు లెల్ల నడ్డమై, వచ్చినమైన రాతుసవివావామునం శొనిపోవు నిన్ను* ఖాగ, ౧౦ న్కంం- వూ ౧౭కిఈ (వాండె భిన్నరూపము ఆ నుదర్శణాయుధుం దనుట అభిన్నరూవము సుదర్శనాయుధిండు నామ చదముం) “ఎంగీ+ వివిధపుణ్యకథలు విను వేద్యునతనిం బూ, జించిరిం భార అశ ౧ అ. ౨౭+ (ఆరని భిన్నరూవము, ఆక్కుగకతు ననుట అభ్గిన్నరూవము, శథకుందు నామవదము.) “సీ కలవాంన పలికిన పలుకుల గశెయించు పడీ చొనిపోయిన పలన చూచు. భెర. అర. ౨ ఆ ౨౬. (దాని భిన్నరూవమా. 'అ కలహాంనస యనుట అభిన్నరూవము కలతాంస నామపదము.) మొ, ౭౬ ఒళ్కొకచో నామంబె యగు. ఉం సీ సురపరు లర్ధలై మాచుచుశుండంగ నలు వరెయించిన వాంటి యొుస్త్రు దలంచి యిట్టి భూపదలం చేసిరో వేల్పు, లమరకోవమునన యమ్మ్యొ చాకు, సీవియోగదు!ఖము” భార. ఆర. 4 ఆ. ౧౧3 మొ 22, నామ త దేతద్య్యత్కి మక్థంబులకుం బునక్త్రహణంబున

శబ్దపరి చ్యేదము ర్‌కే యు థమాదస్థంతమయి పూర్వహంబులుగ నాళార్థం బభి హితం బగు,

ఊ. “తా వచ్చె నుదర్శనాయుధుండుల భాగ ౧౦ న్యం వూ అ౭కళ *ళ విదురుం డురువిషాగ్నలవలనకా, మానుగ 'జేమజకుం డని, ఆాను బ్రలోధించె” భార. ఆది, ఒ అ ౧౫౧. (ఇటం చాళబ్దము పాద ఫూరణ-ర్థః ము “వచ్చె సుదర్శతాయుథుండు.. *విదురుండు బోధించె. అని యాత్భార్థవిరహితంబుగను 'జెల్చ్పనగు ) 'అ, అడవిం దన్నుం బాసి యరిగిన నలిగి గా పన్నె యిట్లు సేయ నువిద కడంయో భార ఆర. ౨ ఆం ౧౬౦౪౦ “వ, అదియును దన శమ్మను బేశ్వరుం డపాయంబు సేయునళాం దలంచి” కొర. ఆర. ౨ ఆ. ౧౪ “క. కర్యములు మేలు నిచ్చుష, గర్శ్యంబులు కీకు నిచ్చుం గ్ట్‌లు దనకుకా గర్శములు ఛం వ్హాకెనను, నర్శ్మకుండ్రై చరులం దడ వంగా జీమిటికక? భొగ. ౧౦స్కంంఫూ 9-9 మొ ౭2౮, ఆళాం బొకానొకవో నామాస్త్మ దశ్థాభిధాయియు నగు,

ఊ 'లే. తనకు మఠి తానె చుట్టలు తానె తనకు గతియుం దన్ని చ్పృుచోందాన కర్తయనలో వనజజ్మీక్ర! గాంధర్వవివావా మతిరః హాస్యము నమంక్రకముకు ననుచు నొవ్వు" (కనకుక్‌ ఆ శ్రీనట్ర) భారు అది. ౪ ఆ. ౫8. క, తనతొంటికర్మరాళికి వనుచరమై బవాంవికారమై మనముపడిక్‌ జను నిరద్తియముల తెరుపులం దనువులు 'వెన్కైంనం కెడవు తనకర్శ బుల్‌ * భాగ ౧౦ స్కం, ఫూ 30, (తవజస్రాణియొక్కు). మొ “తన కిష్రుండుకా వనవాధ్యాయుండు వైనవాండు” (తకకుళ నాకు) భార అది. ౧ అ ౨౪ “తనశనుచ్భాయ మృన్తకహీనమై.. తోందె”. (తనకనుచ్య్భారు అ చాతకు ఇచ్యాయం) కై, 8 ఆ ౧3. “నీవు చెప్ప నెడికంబమిం బూనిన యా ఛ,బం ధముం, దన కిపు డంకికంబు వ్రమద ౨బున్నం 'వేయవు._...(తనకుక నాకు)

75 స్లరరి,

ర్‌2 తి లిలకణ శేషము ఒం ౧ కళ్తాం ౧ ఆ 33, సీ. తమసొమ్మ తమ కిచ్ళె ధర్మరా జని మహీ, నురులు చానముసేయం జూచి నగక! (శమసొమృ = మాసొమ్మై, తమకక్‌ ఆ మాకు) ఖజై.౧ ఆఅ. ఒర మొ. 2౭౯ కర్త ఫబవాత్వంబునం దనతనకుం దమతవయు నగు, ఊక తమఠమ ఫుత్రుండుగాం బిత్తములం.. జేఖాని దయను బృడ ఇ్యావము లేక ముదంబున6 బెంచిరి* భారం అరు 3 అ. ౨౦౯ మొ ౮౦. ఒళ్కొకళబ్దంబుల యత్వంబున కొత్వంబు విభాష సగుం ఊం ఓఒక్కాంు. ఒళ్కొండు; ఒకండుు ఒకొండుం ౮౧. ఒకొకాదులకు డువర్షకంబు పరంబగునవుడు మహ దర్థంబున రురువ్టగాగమంబులున్తు అవి పరంబగుచోం గశారమునకు లోపంబును, కశకారాదులకు లోపంబుశా డునర్త కమునకు ద్విత్వయు క్షడువక్తంబున్కు అనువాదరం లా జాని ణా థి బునం గశారాదులకు లోవబిందువులును విభాషనగు, ఊం ఒక్కరుండు ఒప్కొరుండు్యుు పకరుండు ఒకొరుండు ఒక్కరు వందు) ఒక్వ్కొరువుండుు ఒకరువుండు, ఒళొరువుండు; ఒరుండు, ఓరువుందు; ఒడ్డు; ఒండు. శాతం టివర్ష్మం బమహర్థంబున నొక్క_౧డాదుల డువర్ష్మకంబు నకు విభాష నగు, ఊం. ఒక్కటి ఒహ్కొంట్సి ఒకటి, ఒకటి. ౮3, ఎక్కటి యొక్కటిం స్పస్ట్రముః

వ్‌ నిఫి శబ్దపరి చృేదము ౮౪ ఒకశబ్లం బొక్కచో నల్బ్చార్లకం బగు ర్‌ థి ఊ. “ఒకముళ్ళ్నూలు గదల్చి తె చ్చిన లలాటోగ్రాయచావంబు” భాం ౬ వ్కర.. కకత ఒకనూజేండుల్‌ మార్క గి ఆ, లం, “విమొకళొంద శి శంము. విక్రం ౫ ఆ ౨౦౧ మొ ౮౫, ఒకానొకచో ననిర్షిష్టామం దొకళబ్లమునకుం బూర్యా దటి థి ద్‌ గమం బగు ఊ. ఓకానొళండు, ఒశానెకశ, ఒళానొకటి, ఒకనొశచో ననుటవే ఒకండు, ఒకతె, ఒకటి, ఒకళబ్ద మొక్కా-దులకు నువలథతణము, ౬ సర్వనామంబులకు మహదస్థంబునం దజిచుగ లులలకు రుకలగుం ఊం. ఎల్లరు, ఎల్లరళ; వారు, పీరు వేరు మొ తఅచుగ ననటచే తౌము, మేము; కమ్ముక్‌; మమ్ముక్‌ ; మిమ్యున్‌ ఇళ్కాదిరూవంబులు నగువని మొలుుగునది. భారం వండేరే దేవిశబ్ధంబు లక్థవి శేసంబునం దీశారాంతంబు లగు ఊం “వంశీ వా బలుమానికంబులకొటారు అచ్చ. రా, ఆయో. శాం ౮౮ “వా ేరీ సీరి మూటకట్టుొని పోవంజాలి'కే” భాగం ౮ న్కంం, ౫0౦. “ఎది యేదీ యిది ఇాలంస్టొ త్త కళా. ౧ ఆ గాత మొ. మ్రాస్వాంతంబులం నగు ఊం. వాందేడీ,. వాలేరి మొ. (ఆర్థవిశేమము ఎక్కడ, ఎక్కడ నున్నాండు. ఇక్యాది ౮౮ అంతాదులకు నారు పరంబగుచో వాకు లోసంబుకు రురలకు అుజలా దేశంబు నగు,

ర్‌శ తి లిజలతణ శేషము న్‌ శం ఉం ఆందటుు ఆందజక్‌” మొ, ౮౯, వొలోపంబుతతి వానితకారంబునకు దకారం బగు, ఊం ఆందజు, ఇందటుు ఎందటు, కొందయు. ౯౦. ద్వితీయాదులం దసంయు_క్టరవర్షకంబు నత్వంబున కిత్వంబు తజచుగ నగు, ఉం వారికా, వంక, చేరిక, ఒకరిక , వాం ద్ర కా వీంద్రక-, వేం క్ర కొ ఒకండ్రళ మొ తజచుళ ననుటచే ఇరువ్చక నిత్యాదులయం దిత్వంబు కలుగదుం ౯౧ రురవర్ష్శకంబులు సరంబు లగునవుడు సాధారణంబుగ సంఖావాచకంబులకు గువర్షంబు పూర్వాగమంబగు, ఉం ఇరుగురుు మూగురు నలుగురు ఆయిదుగురు, వీగురు, ఆలు గురు వీడుగుర్రు వేగుర్కు వదుగురు మొ. సాధారణుంబుగ ననుటచే ఎన మందు, తొమృంద్రు? ఇరువంద్రు, ముప్పందడ్రు ఇత్యాదులందు రాదని మయెజణుంగనది, ౯౨. సంఖాసవాచకంబులకు విభ క్రి పరంబగునపుడు కొన్నింటి యంత్య్యాథరంబులకు లోవం బగు, ఊఉ. మూగర్కు నలుగురు, ఎనమం దుః తొమృంద్రు? ఇరువంద్రు మువ్పంద్రు మొ ఆత్షరంబుల శనుటచే ఎనుబంద్రు లోనగువానియం దుపాం క్యపర్శంబునకును లోచంబు కొన్నిటి యనుటచే ఆయిదుగురు ఆజుగరు ఇత్యాదులందు లోపంబు లేదు ౯ రరవర్గ్శకంబులు వరంబులగునపుడు కొన్నిటికి నిత్యము

శబ్దపరిచ్చేదను ర్‌ టె గాన్కు గొన్నిటికి వైకల్పికముగాను బిందువూర్వక డా రంబు వూ ర్య్యాగమంబగు, ఉం ఎనమందద్రు; ఎనమం త క్‌; తొమృండ్రు,; తొమృండ్రళ; ఇరు వంద్రు,। ఇరువంరడ్ర క; మువ్పర్యడ్తు, ముపష్పంసడ్రక్‌ ; నలువంద్రు,; నలు వండ్రక; వీంబర్యడ్రు; వ్‌ంబం త్ర కా అబువం్యడ్తు? ఆజువం డ్రళ౯; దెబ్బద్రుః డెబ్బంద్రళ; ఎనుబ౫డ్రు ఎకుబండ్రక; తొంబం్మద్రు, తొంబండ్ర౯ మొ పెక్కందడ్రుః 'పెక్కం డ్రక, "పెక్కురు, వెష్కరక్‌ , పదుంద్రు, పదుందడ్రః్‌ ; పదురు చదురక్‌; పదుగుం దుః నదుగుం డ్రళ, వదుకర్వు వదుగు:క, వాంద్రుు వాం డక్‌; వారు, వారిక్‌ “మొ హో ౯౦. బిందువూర్వక డకారంబు పరంబగుచో. దుది యిత్యో త్వంబుల కత్వంబగు, ఊఉ. ఊళక్లము ౯౫. కొండొకయెడ అుజవర్ష్మకములు పరంబగునవుడును నత్వంబగు. ఉఊ చూవజు, చూవజక్‌ మొ ౯్‌౬ం పలుళబ్దంబునకు రుకలు వపరంబు లగునపుడు గువర్ష్మంబును వలయుచో మింద చిందువూర్వకడ కారంబును విభాసు నగు ఊం. పలుగురు, వలంగురక్యా వలుగుండ్రు, పలంగుండడ్రక్‌ మొ. ౯౭. ఇరు ఆెండున కాదేశం బగు ట్‌ ఉ్‌క్షముూ

ర్‌6 తిలిజలషణ శేషము జు ౧ ౯౮ ఒకానొకచో నిరుగురున కిద్ద తాచేశం బగు. ఇణా విభ_క్రి పరంబగుచో మూండునాలుగుల ద్‌ర్ధ ౦బునకు హ్రస్తంబు బవాుళంబుగా నగు, నో ఉం ముగురు (శేవ ముక్తము,) ౧౦౦. ప్రా ఫ్లవాస్వంబులగు మూండేలమింది. వక్షంబులక చయ్‌ న్న ద్విత్వంబు బహూుుళంబుగ నగు, ఊం, ఊక్తముం ౧౦౧. ఎనిమిది నివక్మంబున కత్వంబగు, ఊ, ఊక్తము. ౧౦౨ పది యింత్వేంబున కుత్వంబగు, ఊ ఊక్తము ౧౦౩. కొన్నియెడల నవ కగు కానంబడియెకి, ఊం “క విన జీడస వర్వము మే,ఎనంగా చ్రోోణాభి షేక మా3గం గల య య్యొనిమిది వర్వములను న్యత్యశువమమై ద్రోణవర్వ నుమరుక్‌ సభలన్‌." భౌర ఆది ౧ అ. ఈ౭8. *క, ఆనుపమబలులగు కర్ణా స్టనవీరుల కెౌర్య మహిమ ళోళ్ళిల్లంగాా కెనిమిదియను జర్వంబిది యనం బరంగుం గర్హపర్వ మతి వృాద్యంభ్రైలి భార. ఆది. ౧ ఆ. కళల, *చ వదియగు వేయి నిండుటయుం టం క్రీిముఖుండు మనంబునళ్‌ ముదం చొదవలో నిర్విశారమున నున్నళిరం బును నోయంజూచినక లి నిర్వ 3 ఆ ౬ఒ$ి, (ఇట్టియెడల ఆవ యనియే యుండవచ్చుకూ. అయిసశు ్రంిశములయందుం బాఠ మి ట్లోచడుచున్నది) ౧౦౪. మహద్వి శేషణ సంఖ్యా వాచకంబులకుం గొన్నియెడల నమహ త్కార్థంబు చూపకెడి. న్‌

సంధ్ధిపరిచ్నే గ్ఫదము త్‌

ఊం "వ. ఇందుం బొలోమళాలశేయులను నసురు లజువది వేలుందురు?

ఖార అర ౪ ఆ, ౮౧. 'సీ. జనవంద్యుం డగు ధర్మ-శనయునబంతి నిత్యంబం వసిండి, పద్షైరంబులం గుడ్చు ల్రావూణు లతిపుణ్యు "లెనిమిఏివేలు నమిద్ధమతులం; యతులు వదివేలు వారల కనుదినంబు, నన్న పానంబులందు సహీయ నగుదుల భారం ఆరం ౫ ఆ. 30౬. *వ, కనకభూవణాలంకృతు లయిన జరిచారకులం మాజువేలు భార ఆరు ౫ ఆ. 308. 'సీ వారాకరంబులో వటప (శృశయను లౌ నల్దనాభులు నూలు వైదుపదులు” కాఫీ. ౬ ఆ, ౧3౧. “నీ, మూండర్భుద

ములు సముద్యద్భుళాటోవ బజయభారేయులు పీరభటులు” కె. ౫ అ

౨౭౪. ఊం 'వేండి వెలుంగులోలిం బక చేలనవా వ ము లున్నళభంగి ఇెవ్వాండు

వెలుంగు నట్టి బుధవత్సలుం 'డేం.. నదృశ్యమూ_క్లిమె” భోజ, ఈ ఆ. 3౫౧

(గొన్నియెడల ననుటచే బది వేవురు, నూజు కేబండ్రు (శేకు నూట యేం

బంద్రు అని యిట్లు మవాత్ప్రియు క్లరూనంబులుం సల పని యెజుంగవల

యును- కడవటి యుదాహరణములయందలి సంఖ్యావాచకములు తత్సమ ములు గాన వాని కట్టి రూవములు. మూండర్చుదముల సంఖ్యలవారు, వదివేల సవ్మాస్తముల సంఖ్యలవారు అని యేన్పదుచున్నపి)

౨౧౦౫. జెవవిభ_క్రికాంతంబులగు చేయినేయి. లోనగు శబ్ద బుల యాద చ్చునకు ఉహస్వంబును, మోందిహల్లునకు ద్విశ్వంబును బ్రథమైకవచనంబునంద 'వైకల్పికంబు నగు

ఊం వేయి, ఇెయి, చెయ్యి; జీయి, చెయి, నెయ్యి మొ ఇర స్థలం బులయందు-ఉఊం చేతితోకొ, వేతికళా, చేంతోకా, జీరి!ళా మొ.

౧౦౬. ఊరుచోటుమేన్నాదు లున్లుగ్విషయంబులు,

లర తి లిజలవమణ శేషము జాణ

ఊరు లోనగువానికిం దృతీయయం దత్వము నం్రైప్రింకదు శాన “కాపవిభక్రికచాన్నూ మళ్వేం స్యాళ్స వృ్రమాకృతీరూనే. అనస్మూత్త మున కవి విమయములు శాక “శేసాంచి దుదవంతానాా జతి విళభక్తా వునో లంక్సాాల్‌* ఆను స్మూర్తేమునకు వివయంబు లగుచున్నవని యెొజుంగ వలయుంకుం

స్య్యయమ' ౧౦౭. స్మద్రుతేం బంతళబ్దంబు తనతమపవూర్వకంబు స్వయ ర కంబగు,

ఉం తనయంత్య తనంత తరమమంత, తమంత “ద వనిత దనంకందా వలచి వచ్చినం జుల్కనశాదె యేరికిన్‌ స్వా లి *= ఓ౬ఒ౬యమెంం ౧౦౮. షష్ట్టంత త "చేత ద్యూపష్య దస్మ దాత్మ శబ్బవూర్వకంబు

లగు ప్ర థమాంత తదాదిళబ్దంబు లవథారణాస్థ కౌంతేం బులు తజచుగ స్వయమర్థకంబు లగు,

ఊ. వానికి వాండె, వీనికి వండే, సీకు నీవె చాకు నేనె తనకుం చాబె; వారికి వాళి మొ కజణచుగ ననుటదే తను దాను తారు దారె ఇత్యాదులు గ్రావ్యాములు,. “సీ. పొరలెత్తి ఘనసార తరువులు దశుదాన తొరంగిన వచ్చకవ్వరపు రజల స్వా, ౨ అ గగ “తనుదా చాపూర్ష్మ చ్రళ్‌ల వెలయు. జర ౧ అ మొ ౧౦౯. కొన్నియెడల షష్ట్యంత తదాదిశబ్దవూర్వకంబులు గా

కయు నవి స్వయమన్థకంబు లగు

ఊం వాండే వచ్చెను-వాందు తనంత పల్ళె ననుట ఇత్కాదు లెజుం గునది,

౧౧౦. షష్ట్టంత తదేతద్యువ్యదస్మదాత్మ శబ్ద వూర్వకం బం తటశబ్దంబు పృథగర్థకం బగు,

శబ్బపరిచ్చేదము ర్‌ం ఉం. వానియంకట వాం డున్నాండు మొ, ౧౧౧. ఆదరాకంబునం ద్విరు కి యగు థి వాటి ఊం కృష్ణళ్ళన్షః వారివారి మొ. ౧౧౨. అత్యం ళార్థంబునందు నగుం ఉం. కెకార, కటకటా మొ. శనికని, వినివిని మొ. “కద్దుణౌఘముల్‌ కా వినివిని ' కళా, ౬ ఆ. ౨౦౯ మొ ౧౧౩. కొన్నియెడలం ద్వరితానాద రార్ట్రంబుల "రెంటను నగు ఊ. లేలెము, ఫోపొము మొ వాజీ క అబ్‌ ౧౧౦ ఇొన్నిళబ్దంబు లక్థవి సెదమంబున ద్విరుక్టంబులయి యదం: తంబులు నగు. ఉఊ ఒండొండ, తరతరమ (ఇట నర్థవిశేమము శ్రునుముగా ననుట,) ౧౧౫, నామపదంబు లారార్థద్యర్థవవకంబు లయి వ్యతిరేకవస్థం (నే జక ప, క్నార్లకంబులగు, ఆ ఇథి ఊ. “ఆ. నన్న ేకార్దసమడేతు, బాడియయ్య! యిట్టిపనికిం బుషి స (౫ భార. ఆ. ౨ ఆ 3౬ “అర్హ్హమయ్య!” ఊ. వారి. ఒ అ. ౧౪౦ మొ ౧౧౬ నామసర్వనామంబులకును గళ లగు నవస్టయంబులకును. గడవల సముచ్చయార్థవిశేష పాదవూరణంబులయందు ను శబ్దంబు తజుచుగ నగు, కళలగు సనుదంతశళబ్బంబులనిరాంద నయసది యువర్ష్మ ఫూర్వకంబుగ విభామ నగు, మజియూ నది శేమపస్టియందు. యొక్క. లోసించినవుడు లాగ

60 త్రి లిజ్లలక్షణ శేషము మాంత బవాువచనంబుమోందను సముచ్చయమునం జూ లాగమా౦ంతమనుట మోమాది వర్యుదాసార్థమని గ్రహించునదిం ఊం (౧) నముచ్చయమునందు చామపదములకుా అన్న యంం దమందును, సతియుం బతియాను, వాండును పీండును చిన్నెయును వన్నె మొంిను, నన్నును నిన్నును తస చేతను మనచేతను), భూరిదట్నీణ మహా, 'క్రతువులయు మొ అవ్యయములకు--బెవ్నకయం6 కూపకయం, వీసీ ము చ్రేసిము "మొ (౨) ఆర్థివిశేమమందు చామవపదడములకు --*చ, పెం, పున జమవన్ని నూనుండును బోలు నిన్నని విందు వింటినే, రుని భార, ఆది. ౫ అ. ౨౨౨. “ళా. చానసమునం దిచ్చోట'జే శాదు న ్నీవీటక్‌ మీగుల-గ నెవ్వ/డును లేం 'జీభంసలం జూచఛినక భౌార విరా ౧ ఆ ౨౧౮. “కు కనఫూర్వరసః స్థానం, బని యనుఠరాగమున బదరినంతయు6 జూడకొ మనమునం దలపోసి యొకం, డును మ ధ్యేరా,త్రమున( గడుం గుతుకమునక , “వు ఆచ్చోట వసి యించంబని.” వారి. ఊ. ౫ ఆ. ౧౫౮ “క ధీరమశులిట్లు చేసినువాశివ్వరులల కక్‌ భార అది. 8 అ. ౨౪౭. “ఆ, ఎంతయుం దనరుం జళుక్యమన్మ భుయు+ి భారం అది. ౧ అ, ౫. *“ఆనుటయు6 బిక్ననవ్వు నగి భార, ఉద్యో, 3 ఆం ౫౨. *“మెయిగల విలాన విభ్శిమలకత్షుల్‌ + దక్కుటరంను నొక యొజ్నవె, చెగ్కెన” స్వా. క అ. ఒ౯. మొ అవ్యయములకు:లా సీ ఆమృతాళ నంబు సేయకయును దేవ! నా కజరామరత్వంబు నందుటయును” సౌర, ఆదిం ౨ అఆ, ౧౦౭. “కం వం్పక్తికంధరు వెట్లుం, జంపగం కాలక రోషము, పెంపునం శారానృవానూనం బెట్టగణంచె౯ా నిర్వ, 8 ఆ ఒ$ 'క 4 వాటువడి మూర్భవోయిం, బోటరిచై త్యుండు జలిసిీో ఊ. హరి, ర ఆ. ౨3౫ మొ 439) సౌదవ్రూరణమునందు నామదదములకు;--'ఆందలుక వివశుళ్రైలి భార

శబ్దపరిచ్ళేదము 61 ఆమి ౫1 అ. ౨౫రా '"లేయిహోలు. నిదృ్యయు శ ివ్పుడెటుగకి. కార. అర ౧ ఆ. ౨౬ *ఇవ్వీరుల కగు నళ్ళీష్ట శేమిదియు మొదలుగాక్‌ ఎ ఖర. ఆది ౮ ఆ. ₹౬, 'భౌసిలు: దత్చుకిళోట మిక్కిలిక్‌ మహిమను కళె, ౧ ఆరా “మై గీ మున్ను ముచ్చిచ్చును విరాళి నొన్నచోటు స్వా, ౨ ఆ. ౯ “విపంచి నిన్న మొదలుక నీ పంటమింజేసి" స్వా, 3. అ. ౫8. “ఇమ్తహికావోర్భమునం జరింరు మెపుకుకా స్వా ౨ ఈ, ఈగ. ఇట్లు ఆంతయు. "పెద్దరుం, తద్దయు మొ ఆభ్యయములకూలా'ఆధారము. లేకను” (లేకనుజ లేకలాంయిను) భార. ఆది, ౨ అ ౧౪౨ 'ఊఆండకం దిగిచి గడొజడకళా = ఊటడక యును) భార అది, ఈ ఆ. ౧౯ *పగీ అనిలుం డను దూత వోయి తోడొ్కానియుం జెచ్చెల్‌ భార. అది. 9 ఆ. ౧౫౬. 'సీ కమలా స్తు ీదుద యి౦పకయు మున్న బుటుకున మునుంగు నంగమరీర్థమునకు చేయి పాండుం ౫ అ. ౨౮౬. “క వినొకటి విన్నవించెద్యు దానపకులము[న 1 పెష్టకడవున నుండిం, బూని వినిపింపగల వని” ఉం వారి. ౫ ఆ. ౨౯౩9 మొ నసఆజచుగ ననుటవే నుళబ్దము కొన్నిటి కొకచ్వడు వచ్చును ఒకప్పుడు రా దని యర్థము గ్రహించవలెను. దీని కదావారణములు 'పొదఫూరణమునందలివ్మి విఫామ ననుటచే మకబ్బము కొన్నియెడల యువర్థఫూర్వకముగానే వచ్చు. ననియు, ఫొన్నియెడల యుపర్డ పూర్వక మయర్యును, శాకయు. వచ్చుననియూ నర్థము వర్శిస్మహింవవలయును, యువర్డ ఫూర్వకముగానే వచ్చుటకుాడిం ఆనుటయు మొ. యువర్ష్శవూర్వశమయు్యును గాశయు వచ్చుటపాలట్‌, “ప్హీ ఎంతయు నంయమవంతుండు నవాదేవుం డధ్యాక్షవిద్య వారాధ్యుం డెంక్క ననఘుండు ధౌమ్యుండు. భారం నభె ౨ అం ౨౮౨. “ఎనీ, తమ్లి కొలరు ప్ర వేళించు తలిరుంబోండ్ల, విలసనము లెంకచెంతయు. వింతలయ్యెో

1, వింది మొదలుంగాన్‌, పా, 2, ఉఊదయించకయం, పాం

శె తి లిజలత్షణశేవము జాణ శళొ, ౬ ల ౨౨౮ “రగడ, చేటునళి యగు జూలుచేం గలుగుమేలెతి స్వా 9 అ రర “క ఒకగృధ) ఖ మెంతం ్రీయమున, నొక చర్మము గజచికొనుచు నుదుేపణమున రొ భోజ, ఈ ఆ. ౨3. “లే. అమరులెల్లను జల్లి కసుముము లెంక” అధ్యా. బాల కాం. ౧క౨ “సీ విడుపునం .దూర్చ్పును బడమరవై 50డు కడల నంభోనిధిం గదిసియుండు* భార, భవ్య + ౨ ఆ ౨౧. “లేంజిగురుంగొమ్తం. కేవ గాకుండదునే". (గొమ్మక్‌ జకొమయునుం) వను, 3 ఆ. ౧౭౩. *పుఠరారిం జేరంలేయు.. పురారిక్‌ొజపుకారియుకు. ఊం హరి. ౬ అ. ఒ౫ “తప మిట్టిడిం గలజ ఇట్టిది౯్‌ అ ఇట్టిదియును). నిర్వ సి ఆ. ౨౨ 'సీవేమిని వేగరవడక (ఏిమినిజఎమియును) వరి. వభూ.౮ా ఆ ౨౧౦. 'ఆలభీమనాథునకు కీనవ్చటియుం ఉ్రైగామిల్లి" రుక్షాం ౧ ఆ, 339 “చ. వెజ్దిదీజే రో, శలి దలంజాట్టు మన్న క్కియగా నొకకొందజణు దాల్తు రచ్చటి[€ 3 గలుమషధ ప్రవర్తనమెో కళా. ౨ ఆఅ. ౧౦౧. 'ఊ. పీట యొకింక యీనీయు నుయోధశుచ్చిక్తమునందు. లేదూ భౌరం ఊద్యో, $ ఆ. ౧౦5, ళ్ళు ఆమరంగ జూదంబు నీకు *నభివత మేనిన్‌” భారం, ఆర, ౨ ఆ. ౨౨౫౧. శీమలింం.. కెనుంగుంగబ్బము.. లెన్నియీనీయునుి మొనటిరూపము మంకి యును) ప్రభ, ౧ అ. ఒ “మురక్పుడు. వెండిక్‌. విపులం బొడరునీి శయొ రూ. నెండియును) పాండు 9 ఆ, ౧౨౮ మొ ఇది శబ్దరిచ్భేదము,

• 'మెండిపోయిన, యొకచర్మము, పా,

1. బధమున పా, 2, సుమమాలెంతొ పా.

2. నర్పణకంం పా, కం న్మమ్మియ మేనిన్‌ = పాం

కారకపరి'చ్ళేదము వనినిను. ౧. కెరకంబులనం గర్తాదులు, అవీ యాయు.-కర్మ శారకము, శ _ర్చృ కారకము కరిణ కారకము, జంద్తదాన కారకము, ఆ పాదాన కారకము, అధికరణ కారకము, శ్రీయాన్వయ మును గలిగించునదింఅనంగాం గ్రిమాన్వ చుము కలది యని కారకళక్రొర్థము. ౨, ఉచ్చేశారమునందు ద్వితీయకు గుజిచియు ననువయు క్షం ది థి ఆ ఆల్‌ బగు, ఊ. '*క. మముగుజి చి నామనో త్ర శ్రృనుమున మా రర్చసేయంగాలి వరి. ఫూ 9 ఆఅ. ౯౧ నముచ్చయ[గ, హణము వార్చి క్షాపనార్థము, క అయ్యది వస్థవహితంబు నగుం ఉం. “సీ. అక్థానకుందు తన్ననర్థితో గుతీచి యజించుట నోరి బృలించె నురలి వారి. భూ ౨ ఆ. ౯౮ ఆ, కొన్నియెడలం. జేతవిభ క్తర్థక వర్షకంబులకును,. వలన వర్తకంబునకును దజిచుగం జేనీ యనువ్రయు క్షం బగు, లా లీ ఉం “నీక వివృసంబోధనం జేసి” భార. ఆది, ౧ ఆ ౧౨. “అభీష్ట వరంబు లిచ్చుటం జేసి" భార, ఆర- ౨ ఆ 'ఆసవ్భువిమేగ్రృధూమకేతన వాతిం జేన్సి ఆది. ౧ ఆ ౧౨39 “బహువేదఘోవములంకేసి భార ఆర. ౧ అ. ౧౧ “వర్మ యోగముకంటేసి “డీనరుకేసి” భార. నభా ౧౮ఆ. ౫6 చలే. ఆందటును నిన్నిభంగుల నిడదుమ కుడువ, వలె ధర్త్మతనూభవువలనం జేసి,” భార్య విరా, ౨ ఆ, ౨౨౫. '“ఠజచేగ ననుటచే సొకానొకచో జీకశవచనం బున నుకారంవి మాంది ద్వితీయయు దృతీయానిభ _క్షఫథ్ధీక మయ్యెడు నని

64 తి లిజలవణశేమము టలణ "తెలియవలరుం, ఈ యర్థమునకు “ఇశరత్ర, చ ద్వితీయా” అను స్థాననియమ. శూన్యవిధియు. నవకాళశ మిచ్చుచున్నది. ఊం “పాగీ. రండి బరుపుండేసి ముదిమి గొని జఒవ్వనం బిచ్చె బూరుం డను సుతుండు భూరియిశుందు భార, ఆది? 3 ఆఅ ౯౬ ్ల్సీ వెలింబెట్టిరే చాడబులు చరాశరుంబట్టి దాళకన్యా శి?ి తవ్వుంచేసి స్వా, ౨ ఆ 23 మొ. ఇబ్లరుటచే 'ఇవ్విధము నానన ముల్‌ గలవారి నిర్వం ౪ అం ౮౭8. ఆశు నిట్టి ఛ,యోగములును నిర్దు ష్ట్వము లగుచున్నవి= స్యా అయ్యది యొక్కచోం చెక్కుచోట్ల కొక్కటియ ఇ్రాలెకి, ఊ 'ీ వలరాజూన చివులవడువున 'బెడలగు కర్కిళ_న్దనములం నరము వాండి, చూడ్కుల నతిరాగనురు చిరాధరముల మదవిలాసాలస మందగతుల, వశ్ర్రాలక౦బుల సలుదవి అుందుల దర్పగద్దదభాషితములం బేసిల్‌ భార ఆకా౮ా ఆ, 86 (ఐటం టేశవి _క్యర్థో లవర్షకమువై. "నెల్రిడ నుండపలసిన వేసి మయొక్కచోట'"ె యున్నదిం ౬, ఒకానొకచోం దోడకు బబ ల్యేకవ "'యోగంబునుం ఆలి ఇఒ జూపశ్చెడిం వ] ఊఉ. 'లే- వ్షంభిగశరత్నప్యుత్తిక తనదు బోటి యని విలకించి తోడ మాటాడకునిక్కి నలుగడలు చూచి తెలిసి యచ్చెలువ బెదరి, వెడల*నుంకించం 'జేదమ్లి యొుడిసి బట్రం (తోడళా అరనతోడు) రామా. క ఆ ౧౫౮. ౭. కొన్నియెడల నుళబ్ద వ్ర మోగమునం దోడకు లోవంబును, వ్యవహితత్వంబును బవాత్వంబునం గానంబకియెడి. ఈ నూహింహం కేదమిం పాం

కారకపరిచ్చేదము 635 ఊం *పాగీ, ఆతనికిం బరలాోక్క విధుల శా చ్రదృప్రి వచెలయంకేనె నావ ఇాతనాజుం డకిలబాంధవులయు, బ్రావాణులయుండోడ భానునిభుండు" భారు ఆది, ఈ ఆ ౨౧౫ “క సెమినీ ఇర జూ నలుపురు, దములుం దనము వనము కక షా కాజ (ఆ బయం దమ శసన్తవరూ, ధమ్థులతోడను నకలహి, తమృగం బాయంగవలయు చాస్యమువలనక్‌ భార. సభా, ౨ అ, ౨౬౧ మొం ౮, ఒకానొకచోం దోడకుం దోడుత నని రూపాంతకంబును గలదు, అయినను జానికివలె దీని కితర కార్యంబు గలుగదు, ఊ “చ షోరురచేతిలోం బడక ప్రాణముళోడుక నున్నవాండవే | భాగ ౧౦. న్క౦, ఫూ ౧౭౫౬ మొ లా చతుర్ధి కిం బొం టవర్ల కంబు నగు ఊ. 'క, అవఘుల శా త్త విధిజ్ఞుల, నశురక్తులం బికృవితామవా క్రమ మున విచ్చిన విఫ్రుల మంర్శిర్కులగాా నొనరించి తె శార్యసం వ యోనము పొంటెన్‌[ భార. సభౌ, ౧. ఆ, ౨౬ పశ్షీమునం గార్యనర్భక్ర, యోగము కొజకు మొ. ౧౦, ఉండివదంబు పరంబగుచో వలన కందువర్ల కమట్లు నవర్ల కంబు నగు ఉం 'క ననత్కుమారుండు మపికిం జను=ంటె శ్రువ్వాళలోకం బున నుండి గారు ఆది. 3 అ, ౯౧ మొ ౧౧. వలన కాదేశంబగు ద్వితీయాస్తష్టములమిోంది యుండికి లోపంబు బవాుళంబుగా నగు. తఢవ్యాలాన్‌

66 తి లిజలతణ శేషము జా ౧

ఉ. ద్వితీయమాంది యుండి$..'క- విచ్చేశణ మవతినర్భముం కెచ్ళెర వెలువడు మవోత్మ! భాగం ర స్యంం ౫౦౪ 'మొ.బస్నళ్టమిమోంది యుం డికిఆ. రక్తంబు పదనగహ్వారమున వఆదవాజణ భగం ౧౦ స్కం, వూ ౧కిలఏ. సీ ఊడువ్యంబున కాలు కేనుదుషవ్రరతిఖాతి మెదహోారముల “సన పుడమి దాక” పాండు ౫ అ 4౬౭, “నూతిలో వెలువడం సోమ లిం డిగిచెల భర. ఆది, 3 ఆ, ౧౪౪ క, నలు దొల్లి యా్రమించిన, కలి శర్యో-టకనిమంబు (గ్యక్కుుచు నొడలక్‌ , వెలువడి" భార ఆర, ౨ ఆ ౧౭౮౪ “ఊం “పొచ్చిన సంభ్గోముంబున న బేకులు చద్దలవార లెక్టడక, వచ్చియో చమోంది రాకొలువువారి. కళా. ౨ ఆఅ 20 మొ (గర్శముక్‌ ఇగర్భమునుండి; ఎక్కుడళా ఆ ఎక్కడనుండి. ఇట్లంతట నూవ్యాంబులూ) బహాళ్యగ్తృవాణమురే వందుమోంది యుండికి లోవంబు కలుగ దని యొజుంగునది. ఈ స్యూత్తృము నిట్లు శెచ్వటకు నంద్వితర న _వృమ్యుర్థక పర్గ కంబులమోంది యుంండికి లోవంబు వచ్చుట వ్రయోజుంబు,

త్తి, ౧౨. కొన్నియెడల "హేతువునం దన్నంత క్రియలమిందను బట్టి వర్షంబు విభామ నగు

ఊఉ “లే. బహ్మఫుట్టించు మనుచు నారాయణం౦ండు, హరుండు వారి యుంచు భుంనంబు లపసరమున్య ట్టు నమకూరు వీరికి సీ 'వ,ఖావ; మావు గలు గంగయట్టి గా కిందువదన [ ఇాశీ, 3 ఆఅ. ఈర వత్సంబునం గలుగుటం బట్టి మొ ౧౩ సస్టీస్థానికంబగు. కువర్షకం బొఫ్కొాకచో ద్వితీయాది

విఛ కులకు మాజుగాం ద త్తవర్గంబులం జూపక్షైడిం

జార్‌ తిథి లు

ఊం ద్వితీయకువేంటకుం బోయిరి, పౌొలమున శీను. పక్తంబున “జేటం శబోయిరిి భర ఆరు ఒ అఆ. ౧౫౮ “అవ్విభుండు పొల మ క వస ప పు 1

1, ఊదురర్నళతి. పా, 2 వేట వోయిరి. పాం త, ఆవ్విఘం, డే ఉపలమేసనో, పొం

కారకసరిచ్చేదము 67 మేగెను ని ఫు 8, అ. ౨౯౧ మొ ఇట నొకానొకచోం గొజకు కయి వర్ష కంబులు వయ్యుడి. ఊ, 'చ, అకం డెశనాండు వేటకొఆఅనై తనుజేలిన వారు వేడ్కతోం! బొరముగు వైన మౌటం గని" భల్లా, 98+ ఆ, ఆదవిక్ష వేటకై యరిగి” పొందడు. ౫ ఆ. ౧ఈ "చా చిరముగ బన్మాపం దవము నేసి” భార. ఆది. ౨ ఆ. ౧౨౮. వకంబున ఉవ్మానునూర్చి కవమువేసి "మొ తృతీయకు --= “4, లోకో క్రరచరితుం డగ, చా శావ్యతనూజ నీకు నారాధ్యను” భార. ఆక. 8 అ. ౧౩౫ *“అనురులకును బూజనీయులంళీ బారి. ఫూ. ౨ ఆ, ౬౦ మొ వమమున నీచే నారాధ్యను మొ, 'చు అరిమద జేది నీకు విమమాళిముఖ బుల మార్కొనంగ నో, బరు నరు లెవ్వరుకా వారి కిభంబులు మార్కొనునయ్య $" భారు ఆర, ౪, అ, ౮౮౩ “ఆంగవతి శదిరించెన్‌. కా. ౮ ఆ. ఒం మొ బక్షమున నీతో మార్కొన నోవరు చారితో మార్కొగునయ్య, ఆంగవలితో ఇెదిరించెక్‌ (ఇట అర్థ భేవమః విశేమము.) వంచమికీలాకం విలువిద్య నీకు నొరుల, గ్గ్‌లమున. లేకుండ భార ఆది. ౫ ఆ. ౨ర౫. భతరున సీశకంటె నగ్గలముగ (అన్షలములా ఇది ఆన్యార్థాదిగణగణ్యం బని యెొటుంగవలయు,) న్నవ్లమికి--'కోమలి సీ కశురక్షల భార. ఆక, ౨ ఆ. ౨౧౬| వత్‌మున సీయం దనుర క్త ళా ఈ 'పాండిక్యను నీకందక్క మటి యెంజీ గంటిమే” స్వా.౨ ఆ. ఒక ఇత్‌ మున నీయందు: దక్క 'ఆ. జహివిమంబుచేత ననయంబు దస్థండ; మె తినింక చావ *ోనవఘు! వైపు భారి ఆరు ౨ ఆ, ౧౭౯ మొ వక్సీమున నావివమయ మున నైఫు, చతుక్థికి నుదావారణంబులు ఫూర్యవ్యాశరణంబులం కూచునది, ౧౪, వీస్పయందును గాలపరిమితియందును నామంబులకుం

గువక్ష్మకంబగు, ఊ. పీచ్చయందు---" మ్రాని మ్రూనికి నరిగి యరికి యడుగు" భారం ఆర ౨ ఆ ౯౪. “ఇండ్లిండ్లకు.” కళా ౭ ఆ. ౫౯ మొ. కాలవరిమితియందుం

• నల్వగనవలదుం పా,

ఫు! తి లిలయణ శేషము

“క, కొండొక శేపునకుం చెలిసి” వాకా ఊ. ౧ అ. ౧9౨ “క, వెట్టన వర్షా

వధికిం, 'బెట్టంగల యచ్బ్చనములు 'పెట్టియుం” విపు, 8 ఆ. ౧౦౪ *ఎా నీ

ఆలిగి పార్థువిళిర మాబజు 'ెలల కుర్విం ్రైశ్షశవియించి జేవియద ఎశ్యయయ్యు.”

చై. ళ ఆఅ, 84 మొ.

౧౫. ధాతుజవికేషణ భావార్థకవూర్వ వ్యవహితావ్యవహిత కర్శృపదప్రథమకుం దజచుగ యొక్కషష్టి యగు,

ఊ. (౧లో ౧) ధాతుజ విశేమూాపూర్వ వ్యవహిత కరవ ఉ్రధమక- “వ బాహుకు ర్శంబుగడపు జీర్పుక కచ్చెరువడిని భార ఆర. ౨ ఆ. ౧౭౦. 'కన మునుపడ్డ బన్నములర” ఉద్యో, 9 అ. ౧౦౨. *చ. కని తన మున్న గన్నటులు గామి!ి విస్యయవారిరాళిలో, ముకుగచు” వారి. ఊం ౯ ఆ. ౧౧౨ *“నాయొనర్పంబూనిన కళావూర్జోదయంబులి కళా౧ఆఅ. ౧౦౫, (౧లో) ఛారుజవిశేషమణళ్రార్వావ్యవహిత క_ర్భ్రవద్యవ్కథరుకు- “అన్నల భూపాలకు పోయినవలనుి ఖారు ఆరు ౨ ఆ. ౧౮౯, *వ వానిపన్నిన వృవమభగోదమయళతణంబు శని” భార ఆది. ౧ ఆ. ౯౩. "నే. ఎటుకగలం "జేని మటిళక్తుండేని నన్యు, లన్యులకు హింస శావించునపుడు. దానిం బూని ఇారిందకున్న నప్వురువుం జేయ హీంన చేసిన వారల యేంగ గతిక” భారా ఆది శి ఆ. ౧౦౫. *వ, ఆపార పారా వారవర్యంతను హీఠలం బునందు నా చూడని శాజు లెప్వరును లేదూ భారం. అర ౨ ఆ. ౧౯ "లే. అజరక్కా-రుం గని చెన్వమయ్య వాని 'ెజుంగుదేని మా పడియెడు సీయవస్థం భార. అది. ఆఅ అ. ౧౪౪, *వ సీేవేయు వేదన నన్నుం దాశనోవదు. ఖారం అది- ౨ ఆ, ౧౦౮ "సీ. వాంనచేం దన వినింకకంటచెకుు రూవవిళవాతిశయ ముల వెలుంగు దాని భారు ఆర అ 3౯ (౨లోయణ) భావార్థక ఫూర్వవ్యవహిత శ _ర్భోవద థమకు,ఎాోవ మనపుట్టి బుద్ధి మయొజుంగుట మొదలు” హరి ఫూ ౫ ఆఅ, (౨ లో ౨) భావార్థకవూ ర్వావ్యపహిత

కారకపరిచ్చేదము 69 శర్తృవద శిమకు'క ఐరీక్షీ, టైనపాలు చకుటం గృశుం డశ్కు మునివలన జెటింగి” భౌరు అది ౨ ఆ ౧౬౯ మొ. తజణచుగ ననుటచే బొహుకుండు రథంబు గడఫు 'ేర్చునకు ఇత్యాదు లెజుంగునది. “శ మేము ప, ఠింపని కా త్త ములి మా పఠకింవని శ్రుుకు లేగ ఆను, ౬ అ, ౨౨ మొ ౧౬ యొక్కకు లోపంబు బహుళంబు,

ఊం *డ 4 ఇమ్హుగ వర్వలోకజను 'లెవ్వనియేని ముఖామృ తాంకుబిం, జమున నుద్భవపం బమున భారత వాగమృకంబు కర్షరం, ధ్ఫిమ్మను నంజలిం దవిలి శ్రౌవుదురు భార. ఆది. ౧ అ. ౭28. “ధర్మజు నలువురు దమ్థులు=" భారం వభౌ ౨ ఆ, ౨4౧. “లే. ఇకులు గెలిచిన యంతపురేందుముఖుల, కురులు మరుండను వేంటశాం డురులు వేసీ మరులు గొలుపుగలే,.డయ్యె మశుజవిభుని, సరులు లేని దృక్థృంజనళాబకముల మ. 3 ఆ. ౯౦. 'సీ, వారివ ధమ్లిల్ల ఫెరావ కలిత దివ్యా మోద వనపుమృదామములయు.'భార, ఆది. 9 అ. ౧౫౬. (వారివజ జ్‌ ళం వారి వేయైనం ఇక్క_డ నిది మష్ట్యంతమునకు విెశేమగాము గనుక వ్రథము) “ఎ గ్‌ ఆపుడు నమైటకోలల యంకుకముల్య, చేబుకోలల ద్రేటుల్‌ (నమ్తెటకోలల యొక్కయు, ఆంకుళములయొక్కంయు, 'చేటుకోలలయొక్క్పయు. వ్రేటులచేత నని యర్థము. ఇట అంకుశముల వ్రే టుల ననలా లమ ణచేం బోటులనని యెజుం గునదిఎ చో 9 అ. ౪౮. 'క, నరగోమృగసింవాంబుల, కరుణములగు రోగ వేగలితాక్టాశ, న్వరములు పెక్కయ్యొు” హరి ఫూ ౬ ఆ, రగా "క నీ తారల తండ్రుల కరమున, నీలెంచిన వృత్తి దక్కు విక్హాం వ్యం గ్‌ంం బవాంళగృవాణసుచే ధాతుజవిశేమణ భావార్థశముల ముందటి కర్తృ వదం బుల యొక్కకు నిశ్యంబుగ లోవం బని యెజటుంగవలయు., ౧౭. ఒక్కచో నుదంతంబగు నజడంబుతృతీయకుకు నవర్ష కంబు గానంబడిమొడి, న త శో ఇంయిగ, ,.బంబున.. ధ్వింబను... పౌ,

ల “స్‌ గ్గ త్రి ల్వీలమణ సమము

ఊ “ఊం విఫైనం కిట్టి యేనుంగున. జీరుంగ వైచుచు వాజి వాచిచే రూవడంగంగ మోందయభునుల రా యు, కాం, 2౭8. (దీనికిం ఛ్ర,యోళాంక రుబు మృగ్యంబు.)

౧౮౪. కొన్నియెడల నజడంబు తృతీయాస్నప్పములకును బవాః త్వంబున ద్వితీయ చూపక్తైడి. లు

ఊఉ రృలీయకుంానపంగీ, అతని డోర్మ ధ్యసరసి నోలాదుచున్న, ఘనకర న్తనరక్రృువాశముల నలరు, నంబ ననురేంద్రు,ళాంతు రింపారగనియె.. వరిం ఊ. 8 ఆ 20. సర్తమికి *బలిమిగొనినధనము వదివేల 1యొంకెలంం. బెజికి శాంగ 'వైరిఫీకరుండు, వచ్చె నకులుండు. భార సభా, ౧ ఆ. ౨౬౭. “మను జూల విఫ్రుందు” (చూ. ళబ్ద, ౬౨ సూ. ఊ) భౌర. శాలి. ౧ఆ. 8౧ మొ ౧౯. కొన్నియెడల నజడంబువ్వితీయకను బ్రథమ కాసం

బడియెడి.

ఊ, 'చు అనిలజవంబునం బజణదు వమ్మననాగ "మెదిర్చి శ్రుమ్తుజిం, చిన వరికాండునో లెం గురుసిుహాపరూధము నిట్లు శ్రుత్తులిం, చుజ” భారం అది క ఆ. ౨౦౫. కనవారణేవ్యద్త మక్కురుకులపీరుమోంద. "నెనొల్చిన” భారం ఆర ఒ అఆ, 8.8౮. 'శక్క్ర)కువూమోళిక్తకు మొక్కడం గట్టబంపుదుక్‌ ౨౦. ఒక్కొకచో జడంబు స్పష్తమికిం బ్రథమయు నగు,

ఊ. '“ివాహిశము కారం బరంగ తీర్ధమూడి "మేధాసమన్వితు లగుదురుం భార. అర, ౨ అ. .82౮, "చు చ్రశములు లేనివారు నుపవాసవరాజ్షుఖు ల్రైన

కి ల వారు దు;ర్త్శ్మతులు విహీనశౌ-చులం6 గ్ర్రమంబునం డిర్థ ముళలాడనోవరు” భార

1. లొట్టియల్‌ "పెటి! సౌః 2, మేధికంబు నాం బరగు తీర్థ పాం

కారకపరిచ్భేదము గ్గ ఆర. ౨ ఆ. ౨౮3. “ఊర్వింగల్లు తీర్థంబు లెల్లను జీశాడుచుి వారి. ఫూ? ౫ ఆ. ౮౯౨ “ఆ, ఎలుక నన్ను నుజక యేసిన శరములు, గెజంకులాడి” భార, ఆర. ౧ ఆ. 3౧౪, “చ పొరింబొరి మోము బాముబిలవూరము (గ్ర్రృమ్తుగ నూర్ధ్వ బాహుందైం భార శల్య, ౧ ఆ, ౬, “అవమిడినం బిలిపోవుటయు," భారం స్తీ ౧ ఆ. 36. *ఎ-గ్‌ ముట్టి కంద ముల్‌ వడిం గలి పెట్టివెట్టి విం. ఫూ ౬ ఆ. ౧౬౫ “శా. భావంబుల్‌ ఛయముక్జిగించి చొరుడీ భవ్వాద్రిచా టంద టుక్‌ ” వాం. గూ. 2 ఆ- ౧౬౫. *మ, కనుగొంటిం బర మేష్టిందొట్టి నుర నంఘుం బేకరం బుండలకొంి వారి. వూ ౫ ఆ ౮౩. “విగీ. లీలల చేరో లగంబున్న సీలవర్లుో ఊ. హరి, ఈ అ, ౧౪౧౩ శార్టనణగాఢరవంబు నధంబు నిండంగాక్‌ నిర్వ, 8 అ. ౨. 'అదియుక 'మేనుచ్చి రా. అరు శాం, శ ఠి ౫౯ జనయ్యిల్రి చిచ్చులికినల క్రై ౮ అ, 3౬+ “నే. బంకము నొరిజ దిగడం బజవలేవు, మన్నులివ్వేళ "శేగటిమన్నులంరదు, స్వాం "త్రో ఆ. ౨౦ మొ. జమోంతరమునం దీర్థమంచాడి మొ ఇట్టి చ్రయోగములదేత “అన్యస్యాః క్వ చిద్భృవే చ్భాన్యా ఆను శబ్బళాసనుల న్యూర్తము సారక మగుచున్నదిం ౨౧. ఒక చో సమాసాంతగర్టతవి'శేష్టుంబుల కగు విశేషణం

బుల పష్టికిని టథమ చూవభ్రైడి.

ఉ “పార్థివ ప్రాగ్రనరుండు ధర్మ నురు వన్పిది నీక వలంఘ్యము?" భార ఆర. ౫ ఆ. కర౬ “లవదగణ్యసుణాఘ 2పిచి శం దమ్మవోత్తుదరితం బులు. హరి ఊం ౫ ఆ ళల, “ఉర్భుల్లలోచనుం డా విస్ణుమూ ర్తితో ” వారి. ఊం ౫ ఆ, ౧౭౬. “విస్ఫురన్మహా; విశ్ర్యముండై న జేవు:డు త్రిమ్మిక్రము పౌములు” వారి. ఊ. ఒ ఆ ౧౨౫ మొ

కై ములను గ త్తి. పా 2 విచింత్యుండ మవోత్స్తుని చరిఠంబులు. పాం

72 తి లిజలతణ శేషము జు ౧ ౨౨, కొన్నియేడల _ విశేషణంబువ్వతీ యాదులకుం బ్రథమ చదయూపళ్ళెడి, లు ఉ. “అహీనబాపాంబలసారఘుకుల్‌ మధు౨ైటభాది.ై,త్యవతుల నెల్ల దుశ్షడంె”ి నిర్వ. ౫ ఆ, ౧౨ ం క డ్రీ! ఘటోక్కచుందు మా, తండ్రి గలుగలా బె తల్లి లో పితోడక దండ్రుల వారిదీశ్వరులెన, మంద్రు వొగడం క్చె గంధమాదనమునకుక్‌. 3 ౧౮ ౯౭ మొ 'వష్టీవిశేమణా నాషొఆరు జ్‌ జతి బహువదనసారన్య" మిట్టి చ యోగముల కుత్చాదకముగా నున్నయదిం మలీయంం జేఠద్వికేషంబు లనేకవిధంబులు గలవు గాని ప్రాకూణిక ప్ర మోగ ములు దొరళమిం జేసి యవి యవాదృతంబులయ్యొం ౨3, శీ యాన్వయంబున "రెండువదంబులకు స్వస్వామి సంబం ధము గలచో సంబంధిపదంబుషష్టికి ద్వితీయ యగు ఊం 'కఈ కొన్ని వెడమాటలాడుచు;ు. నన్నువకండు. కొట్టవట్టికం భార విరా. ౨ ఆ ౨౭౪. 'ఉ. కట్టియవైచె నెచ్నదుకు గాడ భవత్తన యఃండు మాద్రి లేం లట్టిని భార. శల్య, ౧ అ. 928. “రాముతమ్థక్‌ లఫుర్కి డిరుమూండమ్థలం జావముం దుశుముి చై+-ఒఐఆ ౨౧౮. “క, నరసూను నపుడు కర్షవూం డిరమూండు శిలీముఖంబు లెదసీంచిన చై, ౭ ఆ ౧౯ మొ తిర ఒక్కచో ద్వితీయాంత విభేయవిజేషణంబునకుం టి థ్‌ మయు నగు, ఊఉ, *ఊ ఎవ్వనిం, బ్రాశట ధెర్మతత్త్వవిదు బ్రావ్యాణముఖ్యుం బురో హీతుండుగాం జేళొనువారిము" భౌరు ఆది. 8 ఆ. ౧౫౫. *క రయమున మింగుడుం గాలము, శ్రీయ చెవ్వండు కంఠబిలము క్ర ందికిం జర క, న్నయం:

కారకపరిచ్భేదము ౯3 లోలె లో దహించుకు $ఫయరహితా! వాని నెలుంన ట్రౌవాణకులుంగాక్‌ కారు ఆఏ, ౨ ఆ ఒ౦ మొ ౨౫ కొన్నియెడల విధేయవిశేషణ మొండ బహుువచనాంతం

బయి విశేద్యంబులు వెక్కి-టి కన్వయ యోగ్యం బగసం ఊఉ. 'క ఇది దక్షీశావుంబున్క కిదియు విదర్శాపురమున కిది కోసల శియ్యది యుజ్జ్ఞయినికి: చెరువులు, మది నిన్నిటీలోన నరుగ మన 'కెద్ది యగుక్‌ భార, ఆరు ౨ ఆఅ. ఒ౯, బహువచనాంతముకాక యీకవచ నాంతమైనచోం జరువు లై దుండవలెకుం ౨౬ కొన్నియెడల విభ_క్రివరిణామంబు శావ్యూంబు, ఊఉ ఈ కనితో నాటి యనంగ మేలని (మేలన అ ఈకనికంటె మేలన. ఇక్క_డం దృతీయకు: బంచమిశా మార్పు గలి. నని తెలియవలయు,) నిర్వ ఏ ఆ. ఒ౧ మొ. తీరం తచ్చ్భబ్టాంతములగు ఛాతుజవి శేషణంబులమిా:ద నరు దమూవట్ట్లదుం లట ఊం. 'శా, వియే చేశములం జరించితిరి మో లే యే రుల్‌ చూచినా, శేరి తీర్థములందుం చకిడితి ళశేయీ ద్వీవముల్‌ మెట్టి గాప” స్వాం ఆం ఒరా మొ, ఇని కారకవంన్నే న్ఫ్‌దము.

౫. సమాసపరిచ్భేదము అనాఖలాణనననేమైనాలయాలాన.

నమాస మనలా నంయోగదశయందుం గలిగెడు విభ_క్టిలో పాశ్యకవద న్వరూవ సంగ్ర్రవాముం (ఇది లంకృమాసవిమయము.)

౧ షష్టీతత్పుకషుంబులందు నగాగమంబు విభాష నగు.

ఊం. “ఎలజవ్వనంబున శోవిలననంబుల భార ఆది, 9 ఆఅ, ౨౯. 'యోగ చేమంబున కెజంగు" భార. ఉద్యో ౧ అ. ౨౭ క, *“ఆరదంబున యురవడి శ నిర్వఒ ఆ, ౧౨౯ మొ ౨ కర్మ థారయంబు బెరుదాద్యుత్తరపదం బమ్యుునేని ద్వ

'రాదంతస్మవుంసంజ్ఞావాచకంబగు వూర్వవదంబు నంత్యాత్న రంబున కంతట దీర ౦బు బవాుళంబుగా నగు,

అంతట ననంగా సాంన్క్బృతికాదులం మూంట నని యర్థము,

ఊ. రామా శాస్త ను వ్చొశానస్త్రీ, రామానాయందు, నుబృాశాయండు? రామారెడ్డి నుచ్చారెడ్డి, ఎల్లా సెట్టి, వీరాసెట్టి, కుష్పాసామి, వీరాసామి, రామారాయండు,. నుబ్చారాయందు. రామారావు, సుబ్బారావు, ఎట్టై టెగ్గడు చిన్నా దేవి మొ బహుళంబుగా. ననుటచే గానురాయండు, నుబ్బ రావు ఎక్జిప్రైగ్లడ యిత్యాదులందు. డీర్ధంబు వైళల్పికంబు. కృష్ణా స్త్రీ 'శ్యాదులందు దీర రిబు కలుగదు, డ్‌ బ్తటం బూర్వపదంబునత్వంబున కిత్వంబు బవాుళంబుగ

నగు, చు

ఇ విలననమును, పాం

సమాసపరిచ్ళేదము 7హ్‌ ఊ. నుగ్బినాయుండు, ఎల్లి వెట్టి. మొ కామినెట్టి? నుచ్చి సెట్టి యిళ్యా దులం దిత్వంబు నిక్యంబుం ౪. కొన్నియెషల నిచ్చోన నా పొ మా యాగమంబులగు, ఊఉ. లిక్కనసోమయాళి, నన్న పార్యుండు కృష్ణమనాయండు, నన్న యభటు మొ. న! ౫, వై యాగంబులు కొన్నియెడల ద్విత్వయు _క్టంబు లగు డ్‌ రావన్న నెట్టి? లిివనాయండు, కృష్ణ త్తుపంతులు, మల్లయ్య శాన్సీ మొ. కృష్ణమ యనుచో అమ్ము ర్రేమసూచకంబని మయెొలుంగునది. *ఊం ఆ నరసింనభూవతి ప్రియం 'బెనలం కేదినకొండమాంబయం, బానమితాఖిలా పీతసమాజుం దనూజానిం గాంచె లంధునం, తాననురావనీజో సముదంచిత ళోగబిడౌజు నూరిమై, త్రీనవభోజు భొనునిభ లేజుని సృన్టమరా బా నున్నతిక్‌ కళా౧ఆ ౭6 మొ 4 పంల జ ఓ కర్మథఛారయం చియ్యది మి, శ్ర ౦బు సిద్ధసమాసంబట్లు యగు ఇట్లనుటచేం బూర్వబదంబు ల్యుప్తవిభ_క్లికంబంయ యవిశృ తాంకంబగునని మయెబుంగవలయు, డ్‌, కృష్ణరాయ/డు, రామరావు మొ ౭. (కొత్తాదులు లు పశేషంబులు చేశ స్రంబులతోడంబలెం దత్ప లలి ఆవ్‌ మంబుతోడం గొన్నియెడలం గర్మథారయం బగు, ఉం శ్రాంబులకలుం శొ:0బులకల్‌. జనించి నధకుకెల ఊం రా, జ ఆ ౧$౬ లొ ', న్నా రాచములు, “క్ట ్రొ/నాష్టరౌచములు మూండు నొని మదురేయక్‌ .. రా, అరం కాం ౧ ఆ. ౨9౦. ెమ్లునము. ద అనుపను యోగశిల నమృళొంబుధియం దుదయించు జేవున మృనమాన జావహించి” లలా. వాలా

1. అన కొండమాంబయం, పాం

76 తిలిజలతమణ శమము జీ౧ లక్షీ 3 ఆ. ౧౩౦ "పెన్ననము. “ఏడు పెన్ననములం సంచలింధె” రాం ఆరు కాం. ౨ ఆ, 33౬. ముంగోవము, “ఆ. మొగము. బొడువ లేని ముం నోద మిశ ఇెబ్వడు. ఊ. రా, 3 ఆ. &. వింజానరము. “ఎనీ. రమణ త్రీ 'జేవి వింళామరంబు వీవ* శీవ, ౫ అ సగరాజ్యము. “నా సగరాజ్యము రాం శిష్కిం. కాం. 110 మొ ౮, ధాతుజనవిశకేషణంబులు తఖాస్థ కావ్యయంబుతోడం గర్శ్మ ఊ. “భూనుకోత్తముల్‌, వేదముల్‌ సదువునట్టు” భార అది. ౫ ఆ, ౨౮౫ “కదుం బెద్దదవ్వు పోయినయట్టు" భార. ఆది. ౧ అ. ౧౧ఒ మొ ౯ అట్టి యిట్టి యెట్టి విశేషణంబులమింది తచ్భబ్దవ కారంబునకు లట లట లు టు లోవంబు విభామ నగుం ఊం. “క, విమలతపోవిభవంబు నం) గమలజునట్టిందు." భార ఆది. ౨ అ ౨౦౯ “అ, ఇట్లు జ గాన "నెటుల మే మేఫురము నకం, డిట్టెడగటం భార శాంతి ౧ఆ.౧౦. “ఎట్టిడు నా నికేశుండు” (ఎట్టిడు నావదీశుం డనుట యుక్తము) రౌ నుం కాం, ౨౮౫ మొ పతమున అట్టివాండు. మొ “తెళుంసన సాధారణంబుగ విశేషణంబు లవిభక్రికంబులుం ౧౦. ముర్మడాఇదులందు హస + స్ట జ్వాదులందు వ్రస్వద్విత్వంబులు నితష్థంబులు ఊం *గాముం డలుకకె ముమ్యేడుమాలుల్‌ రణ ప్రీతిక వైరిధరాత 'లేశ్వరులం జంపెక్‌ బల్వురక ౨ భార ఆది. ౧ ఆ. 8౭౮. "ముయ్య్యాణు మార్గముల” రా, యు, కాం ౧౦౭౫. "కీని ముమ్మడుంగగు గణము భారం అది, ౧ ఆఅ౮౦ మొ ఆధ్రశజ్దచిం తామణియందుయల *“ఇదమద”" ల య శ గాయ ెయుంగ మే మేవురము, పా,

సమాసపరిచ్ళేదము 77 సీళ్యాది న్యూక్రమందలి యదక్శివృళ్ళశులు వ్యర్థములగుచు 'స్వీతరంబులకును వక్కా_ర్యంబని తెలుపుచున్నవి= ౧౧. సమాసఘటితం వీ శబ్దం బొక్కచో సూచనార్థకంబగు,

ఉం “క, ఈ యున్న అొమ్యపాలికిం బోయి." (ఈరాంన్న ఇ ఇదిగో యున్న యని యర్థము.) భార. ఆవి. ౧ అ ౧౧౬ మొ ౧౨౩. ధ్వనస్థనుకరణళబ్దంబులు కొన్నింటి కిందు నిగాగమం బగు, (ఇందు అ కర్మధారయ మునం దని యర్థము) ఊం 'గనగనని నిబ్వులుల స్వా ఈ ఆ. ఒం. “క, తకఠళని కరణి మెటునల ౫, ఆ. ౧౦౦. “నిగనినని కుందనపుదగడు" క ఆ, ౧౧౭ మొ ౧౩. గుణవాచకంబులు కొన్నింటి నిగాగమంబునకు బరువం' బులు పరంబులగునవుడు చిందు వగు, ఊం శమ్మందేనె కష్ణందే ని “మొ. “మరు వాలారుశరంబులం దొరం గుక్క మ్థందేనె” మే.౨ ఆఅ ౯౯ ౧౦౮ గుణవాచకంబు. కక్రియావిశేషణం బగుచో నొ్క్కైడ నవర్ష్మకంబునకు బిందువు గానంబడియొడి. గ్‌ “ననీ చక్కాంగం చి యుండు వర్థిలుటనై” కారీ ౨ ఆఅ 83. ౧౫. ఒశానొకచో గుణవాచక థాతుజవిశేషణంబు లవయవ విశేష్టవూర్వకంబు లై యవయవితో సమనసీంటెడి. ఊం * ఒడలు తెల్లని తురనోత్తము ౫-లంబూ” (ఒడలు లెల్లనిజ లెల్లని మయొడలుగల యని యర్థము) భౌరు అది. ౨ అ. 9౪. తనువ్రమాన్పొలపల్చు గ్‌ ఉల్లు "తెల్లనిం సాం

78 త్రి లిలతణ శేషము ఆం జాలరిదొని (కనువు మొన్సొలవల్బు = మొన్పొలవల్చు తనువు గల యని యర్థము ) భార. ఆది 9 అ, ఈం. ౧౬. తమ్ముంగజ్ఞలు, చిలుక ముకరి యిత్యాదులు విశేష్యవూ ర్వపద కర్మ 'థఛారయంబులు, ఊం “తమ్మ గజ్జలు నీవ్టుం దగ విపినంబున కరిగితిరి భారా ఆర. ౭ ఆఅ, కణ౧కి, “క, చ,భౌవతి; మోదము వెలిం లిలుకం జీలుకమొకరిం బలి₹ెన్‌. శుక, ౨ లఅ.౮౯ మొ ౧౭. ఆ యీ త్య్యాది ఘటితంబులు విశేషణోభయపదకర్ష్మ థా రయంబులు, ఉ అ యీ జేరములు, ఈ యా జేశంబనజీలీ స్వా,౧ి ఆఅ, ఒరా బత్తిన పెంచినవారి* వక్త ౬ ఆఅ ౧౧౦. “కలిగిన యొవ్చని దోవములుల విర్టా ఆచాం ౧౦8 “ఫొట్టీన దిట్టిన యాకండుు భోజ, ఒ అ. ౧౫. చలి 'శెలి మంచు తుంపరలు, ఫాను 3 ఆం 'వడచల్లని చని గాడ్చుల రామా. ౧ ఈ ౧౫౧. “లియ్య బెల్లిదూటలు" న్నే తయ. “తొంగలి కజచు ెచ్చలి భార విరా ౨4 ఆఅ 3౭. * “తొల్మిప్రానంశపచ్చనంబు" 2. ఒ ఆ, రత “నిడువాలికకన్నులంల (వాలికజవాండి) భోజ, ౫. అ, 3౧ పెనునిట్ట తాడు” తై ౨ ఆ. కోణ. మొక్కపోయిన ]వెలిగొమ్థువోయిో” వారి. ఊ, ౭ ఆ, ౯౨. “విన్నకన్న యర్థము. కళాంల౮ ఆ. ౨౦౦ ల్రొమ్చించు. లేంజెక్కుటద్దంబుం వై, ౨ ఆ. ౧౧౩. “తెలినునుసోగ వెబ్నిలలి రామా, ౨ ఆ. ౯౯ మొ ౧౮ కొన్నియెడల విశేషణోభయవదంబుు తికకియా జన్యవిశేషణ ఘటితంబులు సందర గ యోగ థి 'చ్వషోవహి తంబు లగు, శక్ర 'ప్రాంశకప్పాసంబూడ్చు. పా, 1* వలిశ్మ్హుదోయిం పా.

పమాసపరిచ్భ్యేదము 70 త్రిక శీయాజక్య విశేషణ భటితంబిలు ల్రికృక్కియాజన్య విశేమోో

శయ భుటికంబులు, శీవల శ్రీయాజన్య విశేమణసుటీకుబులు నని డ్వివిధ ములు ఉం “క. ఈ కన్నులు లెజవని శిశు, వే కీడొనరించె వీక్‌ భోజ, ఒ ఆ, 5౫౬ “గీ ఒసెటులుగల మరునీలంపు టుకులసిరుల), నరులుగొనంజాలి నరులకు మరులునొల ఫు, నికులుగెలిచిన రుమ్రైవగలులం జగడు, కురుల చులి డీర్చి విరు లిడి కొవ్వువెట్టి భాగ. ౧౦ వ్య_ం; ఉం ఎర 'ఎగీ గగన మను రుద్రభూమి జీకఠము తిరుగు నదరు లుమినెడు కొణివిదయ్యంబు వీండో 2. ౨ ఆ. ౧౨౨ “చ జే బలిమిం గుబేరునిం గెలిచి బాగుగం గొన్న =రవివ, కాళశమై? యలరుచున్ను ఫున్చుకమునందు రమింపుము కోర్క్యుకా శగకాి రా. ఆరు శాం ౨ ఆ ౧౯౮- 'ఎత్తెశునట్టి యొజ్తికాం గాయిన మద్ద్డుచందము" చభాం ౫ ఆ ఒం. “స్కీ ఆభక్రదుందుళి ననఠాని వినరావి దుర్వాక్యనూచులం దూలపున్చెో వి ఫు, 8 ఆఅ 3౧౨ ఈ చిక్కని చక్కని మన్నన్సి ్రుక్కటని తోలూడ్వంబడవి. ఛున్లినినలచే,. నొక్కంబడని దందంబులు తక్కక యుపకయన వేళిం చాల్చలవలయుక్‌ విజ్థాం అచాం ౨4౨ మొ (ఇట్టివృయోగములు శన్మిర్తీయము వారి ₹్యంకములయందు దొరకి నవి కావు)

ం౧ంలా అలరుంచోండీ తాస్టదు లువమానవూన్వపద _ కర్మథార

యంబులు, ఇటం బోండి పరంబగుచో. నెళ్లిడల నుమ్తుగు అదివవంబు చే తియ్య

బోండి, ననంబోండి, విరింబోండి, ఇగురుంబోడి, చిగురుంబోండి, తలిరుంబోండ్తి పువ్వుంచోండి, ఫూవుళోడి, భఫూంబోండి యిత్యాదులు గ్రావ్యూంబులం (గాలరుళపోండి). దీనికి బువ్వువలె మశోజ్ఞారాలైన దని యర్థము, ఇ ట్లంళట ఇెయి.గ వలయు,

80 తి లిజలతణ శేషము ఆ ౧

ఊం *మ. చిగురుంబో,డి యొణుంగుజే యదుషతి త్తి 'లెన్వ శే నిందు లేరుగచాఎ కళా, 3 ఆ. ౧3౩౧. “కాం ర్రో+వదిక్‌ 3 తీయంబోండి వరించగా వనుధ శేలేం జూచు నాదిక్యులోల పొంచా. 9 ఆ. * వేల్చంబువుంబోంద్దు, యు, ౧ ఆఅ ౭౮. “శు యావకము కలిగినవ్వుడ్య,ు ఫూవుంబోందులకుం బతుల భోగంబులు గాకలీ కళొం ఈ ఆ. 8౧ మొ.

౨౦, ఒక్కచో ద్విగువు మిశ్రం 'బేకవచనాంతంబు నగు,

గ ఈక్కిననై న్యము ఒనిలోం చిక్క పరాజ్తుఖకం దొలలగౌ శివుందును ఖీతిక , బొక్కు.చు ॥ లనతమెయి న. ల్లిష్క్లు దిరిగి నిలిచి యావు లిందుచు నుంటెక్‌ * ఊరి ఒఅ, ౧౬౮. ఉం. ఆ, స్తోకనిజభావ ములు సూవెడు గద్దియమాంద జెక్కీ ము, లోకము దాన యేలుగతి లోల శిలోఛన! యేమి చెప్పుదుక్‌ పారి. ౧ అ. 8౪౯. ముముహరూర్హమునకు.” వజ, 8 అ ౨ఆ3 మొ

జే ౨౧. వా రార్థకళబ్ధంబు లద్విరుక్షంబులు. తజచుగ సంఖ్యా వూర్వకంబు లగు.

ఉఊ ఒకకడవు ఒకతూర్తి ఒకలేవు ఒళకమాటు, ఒకసారి శెండు తడవలు; ఒకకడవక, 'రెండుతడవలకు మొ. ఆద్విరుక్తంబగటచే లేవ లేవరు శజచుగ ననుటవే తడవకు ఇత్యాదు 'లెలుంగునిదిం ౨౨. ఒకం డ్వాదులు పరంబులగుచోం దజుచుగ నుకాబదికగు,

ఊ వదునొకండు, వదునొకందడ్రు;. వదుమూందు, వదుమూగుర్వుు బదునాలుగు, వదునలుగురు; బదుజేర్కు భదుచేగుర్యు వదువాలు, వదునాటజు గుర్యు వదునేడు; వదు'నేడుగుర్కు వదునెనిమిది, వదు'నెనముం ద్రు శజ దుగ ననటం కేసి వడియాలు వదా ఆకి త్యాదిరూవంబులును ఆూన్యాంబులుం

సమాసపరిచ్భేదము రే కు పో రులం గర్జుండు వదాఆవ కళకు నమానుండు శాండు కవ్వడితోడక్‌- భౌర ఆర ౨ అం కళల మొ ౨౩, వదికి లెం డిరు దొమ్మిదులు సంబులగునవుడు చిందు ఫూన్వేక డకారంబును, ద్విరుక్షనివర్షంబును, చిందువును ఈ ణ డాం వంద్రైండు, ఇన్ని రుగురు, వన్మిద్దట్యు మదొమ్లీది, చందొమ్లండ్రు. ౨౦ పది యు_త్ధవపదం బగుచో నేను దొన్ముల నుమ్ములకు బిందువును వని శెనున్కు వడునకు వర్ష వస్థత్యయంబును, ఆ పరుషంబునకు సరళంబును "ట్ర వుంబుగ నగు, ఊఊ. విబ3, నీంబంద్రు; తొంబప, తొంబంద్రు/ ఎనుబది ఎనుబండ్రు,; డెబ్బది, డెబ్బం డు "మొ ౨౫ మి యు_త్హరపదం బగుచోం "బూర్వపదంబు దీర్ధ ంబునకు హైస్వం బగు. ఏను నేకు రాదుం క్‌ ఊఉ. ముప్పది. మువ్న్పండ్రు; నలువది, నలువర్శిడ్రు; అటుపది, అణు వండ్రు మొ ౨౬. కొన్ని యెడల నీ సమాసపదంబులు యువ్శువర్టివహీతం ఊం “అక్కర వనమునం బదియంం3ండేడు. లక్ఞాతవాన మొశ్కే్డడు, జనవదంబుననుండి* భార. ఆది. 3 అ. ౧౯. "లే, ద్రోహులగు వేలుపుల లోన దొరసీయున్న, వదియునొక్కంద్రు, ధ్యుద్రులం బచాజవడిచె” కాశీ. లీ ఆ ర౮జ మొ తూఢవ్యాలారీ

వరే! తి లిజలత్షణశేవము తాక (చూ. సంకా ౯ నూ ఊం) దీని నవోబలవతిపండితుండు. మిశ్ర బవాంబ్రీహి యశెంగాని యని యట్లగుట' దుర్ధ టము, తం జొన్ని యెడల మహద్ధ స్వృంద్యంబునం బూరగ్వవపదాంత్య స్వరంబునకు దీర్ధంబునుం జూపక్టైడు. ఉం “అన దమ్ములు ఉ. వారి ఈర ఆ ౧౫ “అప్పాబెల్తెంద్రుగ విర్వం 3 ఆ. ౯౬ “తల్లీదం డ్రులూ భల్లా, ఈ ఆ. ౨౯, ఒకానొకచో ద్వంద్వంబునం బూర్వవదంబు క్లీబసమం బగు, అగుచో నా మువన్ష్మకంబునకు లోవం బగు ఊం. 'ఆందేచందములుంల అని. ౫ ఆఅ. ఒ3. “వెచ్చసనచ్చములుల్‌ 'బేం చంచ, ౧ అ, 8౬3 మెం టీ 30. ద్వంద్వం బృప్రాణివాచక కృృదంతళ బ్రోఘటితం "బేకవచనాం తంబు నగు ఊం భూడుగుడ్డ, 'కూరగాయి శ. ఈ అ. ౯౬, “దరిదాపు. భోజ ౨౨ ఆఅ. జు '“లేపగలంల+ రామా. ౨ ఆ ౧౨౩ ఏ *ఠాంకుందసులుి వారి ఊం ఇ ఆ. ౯౦. నుళబ్దంబుచేం గూరణాయ లిళత్యాదులు బహువచనాంరంబులు నగునని మయెొజబుంగవలయుం 3౧. భావద్వంద్వ-బునం దొలిషకంబుటవర్ల కంబునకు లోపం బగు, టపర్జ్మకం బిటం గృత్ప్రక్యయంబున కువలక్‌ఇంబుం

1. గందములు, పా, 2, తాంకుదగులు. పాం

సమాసపరిచ్భ్యేదము జ ఊం “ళోగాములుి. (అవుటశకామిి వర 39 ఆ. 'బెల్లు బెల్ల ములు, (ధెల్లుటళీకెల్లమి) నేం బంద ౧ అ, ₹ఒ3. “వచ్చురాములు (వచ్చుట+రామి). పొందు, ఈ ఆ. ఒ౬. “వినివినములు" (నినికిశైవినమి.) పా, ౨ అ 2౭82 మొ (వినికీంవినుట) 3౨. ద్వంద్యంబునం బూర్వవదాంతార్థవయవంబునకు లోపం చొండె నగుః ఉం “పుట్టలకుంకునట్లు య ౫గిఅఆ. 30. “తొవదమి90దుం రామా 3 ఆ, రణ 'విన్నకన్నది* విపు౨ అఆ ఫుట్టు స్తుంకు గట్లనంగా. పుట్టు గట్టుః ఇక్క, ంకుగట్టుం ఇ ట్లంతట ెనెలుంగునది. ౩౩, ఒ కావొకచో ద్య్వంద్వంబు మిశ్రంబును, అందలి పూర్వ పదంబు క్షీ బసమంబునుగం గానంబడియెడి, ఊం ఆవసరమక్క అలు, “క, ఆవసరమక్క_అలం దువుకర్ణములందూ జేటదోటలయందుక్‌ దివులైన పాంతలెంకలు మవుటక్‌ మము జూడు “మోపీనపుడైనళ ఎ రామా, ౨ ఆ ౯ 3౪, ఒక్కొకచో. సమాసగత ఫవూర్వపదంబు వ్యవహితో తృవవదం బొంటితోడను, వాని 'పెక్కింటితోడను నన్న అటే యించెడిం ఉం *“రాహుకం, భముయో, జేనాము ధరణిండియె. భౌరు ఆది. ౨ అ. ౧౯. “క జక్కొాకకన్నును జేవియును, కేక్కును జను బొడ్డు మూంపుం 'జెలంపగు వేయుకా శ్రశ్య్రాయంంం బిజుందును. గాలును నక్యజముగ మనుజకకల మపు డుదయించెకా నభౌ, ౧ ఈ ౧కరం “కం బరులధనమం నకు విద్యా? బరిణతికి. జేజమునట జలమునకు మనం, బెరియంగ నిసవ్యా

84 తి లిజలత్ష్‌ణ శేషము

ఆల

ఇదు న్య న్నరుండు. జవులు లేని వేదరంబడు. నధిపాకి ఖార, ఉద్యో. ౨ ౪

గరా. *శ, నాయింటం బది గడవల, *జీయిం బెరుణం బాలుం ర్రావె స్రీయ

శనయు౦ం, డు* వారి, ఫూ ౫|| ఆ, ౨౧౫

3%. కొన్ని యెడల సిద్ధసమాస మధ్యగత పదంబులతోం ద

వే జో జో 4 ద్భి స్నపవంబుల కన్వయంబు చూవైడి ఊం. “బహు చేదఘోషములం బేసి నిర్వస్దనమన్తకి ల్ని షో,త్కరు. లగుచున్న ధన్యులు" భెరు ఆరు ౧ అ. ౧౫. “వారి యన్మదీ *౭గుచమూసమూవా ములు హరి. ఊం ౨ ఆ. ౧౦౫. 'ఆఖండితరూవనిలాససుపదకొ నంచి వంచబొణుం దనవాని వె. 3 ఆ. ళం. “అం దొకటిచే జనితాధర పీడయెం కళా, ౫ ఆ. ౨౭ మొ,

3౬. ఆచ్చికసమాసంబులం. దజిచుగ వర్ణలోపాగమాదేశ వి₹"రంబు!౫ నిత్య వై కల్పికములుగాం "చెక్కులు గానం బడియెడి,

ఉఊ. “అందాక (అంతశాదాంక) ఇట్లు ఇందాశ, ఎందాక అచ్చ

"తెల్పు (ఆచ్చముగ1 తెల్ప్ర) ఆందోళ (ఆవు+తోత)ు అవల ((ఆశవలకు;

ఇట్లు ఈవల ఇబ్బంది ((ఇరుళదంద్సి, ఇరుసెవి (ఇరుపగ్లాచెవి, ఊద్దరి

(ఉద్ద+ దర్శి ఎగర్తవంక్ష (ఎడమ + పంక), ఇట్ల వలవంక ఎగుదల (ఎగువ +

తల్ఫ; ఇట్లు దిగుదలు వీటవాలు (వీటము+వాలు), శప్వురవీడెరు (శ్వ

రము+వీదెము), కవ్వడి (కవ*+ీపడి) కులుమాఫు (కుజబుచశిబూపు), గండ వొడి (గందము+పొడ్సి, సండ్రడుపు (గుండ్ర్తముశకదుపుు నొబ్బండు

(గొవ్ప+వండు, చిక్తదబొమ్లు . (చ్చిక్తరువు+బొమ్ల), చిమృనగ్రో,వి (చిన్తు

నముళల్రో వి చీజుచప్పుడు (చిబుత+చన్చుడు,ు చెంద్రశావి (ఛం ద్ర, ముగా

శావి, ఇట్లు చందురకావిం చనుమణ్న (చను + మజక్సు చవ్చరమంచమా

సమాసపరిచ్భేదము ఓర్‌ (చవ్చరముశామంచము)ు చొక్కనగతులు (చొశ్క్టాముశైనగతుల్రు, “కెగ చారి (తెసవశదార్సి,. దట్టకెంపు (దట్టము* కెంపు), దొంతర (దొంతిశా శరం నడుకేయి. నడుము + *ఆేయి, నావ్య్నాట్లు (వాలుగు+ నాట్ల), వాటకసాల _వాటకము+సాలు. నిక్కల (నిక్కముశకల్సు విడుమోము (విడిది మోము). 'నెళ్తవలళ ((నెక్సము+ కలకు పసీవట్టు (వసీమిశావట్టు), "సెందులుము. (పెకుపుశతులుము),. "పెత్తనము (పెద్దశశనము), పొంగట్టు (ఫొన్ను +గట్టు, బాపుక (బాపు+పుశ, బెబ్బులి (పెద్దపులి, బెల్లమ3 డెలి. (లెల్లము+మండెంల,. బొందళము. (బొంతశుదళము), బోనపుట్టిక (బోవము+ఫుట్టిక), మిండతవసీ (మిండందుశారవస్పి ముంగల (ముందుశ్లా శలన్సు ఇట్లు వెళుకలం ముయ్యేండు (మూండు+ విమ) ఇట్టు ముయ్యాజు మొ మోళంల ((మొగళీసాలు వలివవెన్నాల (వలిచము+వెచ్నిల్య, వల వని (వలనుగాబెని. వాతల (వాాలెటసి), వాలురమ్థ (వాలు ఆమ్ల వేసరుంజాక్కుం. (వేగుచుక్క. నఫాలు. (నగముపాలు, సాంఛాలు (గౌముగ పాలు), నుంకసరకు (నుంకముఇసరకు) ఇత్యాదు లూన్యాంబులంం ఇందు ఆందోంశే త్యాదులు కొన్నిటియందు పర్ష్మ లోపాగమాదేశ వికారంబులం నిశ్యనుః లనియు, అందాం క్యాదులయందు వైశల్సిశము అనియు ఇలుంగ వలయం వీని కొక్కొక్కటికిం శ్రుయోగంబులు.. పెక్కులు నలవు కాని బ్యోరిథవి న్రరఖితిచే నవి యుదావారించంబడప మయ్యెను, ఆలుకృమాసము 38. కొన్నియెడల స్నష్పమిాతత్పురుషమునందు నవర్షకంబు నగు, ఊ. 'కువలయంబునవారు. భారు అది, ౨ అ, ౨౨౪. “వారణావకత మునవారెల్ట” భార. ఆపి, ఒ అం ౧ర౮ా క ధరణీ, తలనా్యి! పురుషునకు విమల భార్యయ పాచుం జిత్తరునదుకఖంబుల్‌. ఖొర. ఆర ౨అ. 8ళం

656 తి లిజ్లలక్షణ శేషము *నిజకులంబునవారికెల్ల” హరి వూ. ౧ ఆ. "క, అక! యణంహుం జే వం శం, బునవాండు!” హరి వూ, ౨ అ. ౧౫౯ మొ నుళబ్దంబుచేం గువలయంబు నందలివారు మొ లుగలుకృకూనములు 3౮, అట్లు పోలె బలెవలెళ బ్దంబు లివ్యాకంబులు, ఉపమేయము వ్రళమాంతమగునపు డట్లు పరంబగుచో నువమానంబు లగు నామతదస్త, ద్యుష్మదాత్థార్థములకు పష్టియు, పోలె బలెలు వరంబు లగుచో నామతచ్చ్శష్టాస్థములకుం బ్ర మయు_ నస్తదర్థప్ర భృతులకు ద్వితీయయు, వలె పరం బగుచో నామతచ్చష్టార్ధములకు షష్టియు నస్త్మ దశ్థాదు లకు షవ్ఫీద్వితీయలయం ద్టయే నొక్కటియుం ల్‌ మం బుగ నగు, ఉసమేయము ద్వితీయాద్యుంత మగునపవుడు పోలె వ, భృతులు వరంబులగు చో నువమానంబుల కుపమేయ విభక్తుల యగు, పోలినయెడం దచ్చబ్ద మేత ణాదులకు నువలతుణముగా ట్రే హీంచునదిం అట్లు కరణ్యా దులకు ఆాహకముం ఊం. క్రమముగల అూచునది. ఊవమేయము వ్రథమాంత మగుకపుడు- చారాయణునట్లు, “ఊఉ. పాయక సపాశళాసనికి భారవభఘాోర రణంబునందు వృారాయణునట్టు భారం ఆది. ౧ అ. ౨౪. (ఊదాహరణములు కొన్ని శొంక కొంత వ్రాయంబడును గాన వానీని నందేహముదీణ పాయా త్రంశ ములం దక్కడక్క డం దుదముట్రం జఆాచుకొనువదిం బకునియట్లుం “బే, మనుజ వేళక్షుణంబు వేసితికేని బకునియట్లు, చత్తురు భార. ఆక. ౬ ఆ. 30%. 1 ధతమ్‌ణమా చేసీతిర యేని. పా, ం.

సమాసపరిచ్చేదనము = 87 ఇట్లు నలునట్లు వెం. "శలధకనమితి!చుట్టు, భార ఆర. ౨. ౧౧౦. ౨(జమునట్లు. “ఆ. పుత్ర చారబంధుమి క్రనక్తంయ. ఠొ పిం బడిన గజమునట్ల యెడరు నొందు” భార, శాంతి, ౬ ఆ, 9౧౮. ఇట్లు వానియట్టు-శాయట్లు, సీయట్లు; తవయట్లు, *చంద్రికయుం జంద్రు ండువోలెిి కళా ౪ అ. 5౬. పేదవోలె, ఆగ్నివోలె;, “మ్చుకమువోలె, “క. ఆవి బలికెకు బెలిబలు కులు, తవ కమృకమునోలె హృదమకాపము నదంయ్‌ి కళా, ౬ ఆ, ౨2 రం “ిదికాందువోలి” భార. ఆది, ఈ ఆ. ౨౦౬. 'పొములవాండువోలె” శాథీ,.౨ ఆ, ౮౭, 'నన్నంబోలె ని్నుంబోలె. 'శా, శానీరా యిటువంటీ నీతము లవేకంబుల్‌ నిశుంబోలి వి, న్నా'నేుక లి శళాం 3 ఆ. ౬ ఇట్లు తన్నుం బోలె మొ. రాముడుబలె, 'పేల్చుబలె" కళొ- ౮ అఆ ౧౮3౩. *తామర పాకునీరుబలె” వారి 9 ఆ. నోరుబలె' కళా 8 ఆ. ౨౬౦. ఇట్లు వాండు బలె నన్నుబలె, నిన్నుబలె, రన్నుబలి మొ రామునివలి, వానివలె నావలె నన్నువలె, నీవలె నిన్నువలె, తనవలె తన్నువలె. బవాంశ్వేంబున - బకులయట్టు9 చరిద్ర్తుులువో లె, రాములుబ లి రౌములవతి మొ “శ. ఫూరుపుళూరవులట్లు భ. శరణ రఘుపతులయట్లు కార్య, ఆర ఈ అ. రాగి, “ఎంగ. చరిధివంబులం బడితి 3నిట్టి నన్ను. బాండవుల్‌ గాచుచు, నుండి రొరులువోలె నుక్కు దక్కి. భార ఆర. ౧. ౧$౬ “కు మాయ ట్లిడుములం బడిన నరులు గలశె యొరులు పరమమునీం ద్రా! భారు అర ౨ అ. 3. వ మమ్తుం లోలె నొర్ణ నాద రాధిక్యంబున భరంలడి సనిేశేమంబుగొ నధ్యయనంబు 'సేయిం మకుండుట మాకు వరంబు." భార. శాంతి, ౬ అ 4౯8. ఇత్యాదు "లెటుంగ నది (ఇవ్బటికిం దగినవి దొరకమింజేసి యిందు నొన్నింటి$3 ఛయోగం బులం వ్రాయంబడవయ్యె.) ద్వితీయాద్యంత మగునపుడులవాటాం. “ఫీరులం ళోలె జేల వేజపవించదు మాటల మమ భార. ఆరు ౬ అ. గిర౨, “క క్షానులచే మానులచేే చానులచే యోగనంవిధామలచేరకా బూనిన బద్ధుం

14 యట్టు పా 2. దికాండవోలె. పా, 8- నట్టి నన్నుల సాం

88 తి లిజలవమ్‌ణ శేషము న్‌భు

డగుజే శ్రీనాభుండు భక్షియుతులచేకంబోలెళ భాను ౧౦ న్కృంం ఫూ 3౯౦. సీ. నిమవోత్తులచేక నీజగత్త్రయము నా ప్యాయితంబయ్యె నయ్యమృకకరుని, చేంచోలె భోజ, ౧ఆ. ౧౦. “చే. వెనుక6ం తోత్ర్యముం బున నవీనముగా నుదయంబు1నోంజెం బెం పొనర నృ పాల! యిీారనికి నుత్తమ మథ్యమ వృద్ధధర్శ ద, ర్శనమున ద్రవృకర్యగుణజాతి వశేను వివేచనయి బా, లురకునుబో లె నూనకములో నిభిలవ్యవవోర హేతు వీ కళా. రొఆ. ౧౮౦ “నీవ ననుంబలె నార! వీరలకొ, ేనుకంజూరువో. కళా. ౬ ఆ. ౧౩౧

• జేవరకుంబ లె నవ్వధూటి!౯, దొత్తసుచుం బనుల్‌ బలుపుదుకలాుి కళా. ౪ ఆ. ౧౧౮ ఇట్టికరంబు లూహ్యంబులు,

3౯, వథమాంతములమిోంద పోలెబలెపోని శబంబులు దుత

ఆల్‌ ౧ లీ వూర్వకంబులు విఫాష నగు.

ఊ. “సమిస్థవహావ్యవహుండుంబోలెక =" హరి ఉఊ ౧9 ఆ "లిండీ శాడయకుబోలె. భార. స్రీ ౧ ఆ. ౧౯. “నిధిలన్న పేదయయుంబోలె" భార. అది ౪ అ, ౧౬౭. & 'అన్నముంబోలె.” భెర. ఆ ౨ ఆ. ఒం “కగరునుబోలెల నిర్వ, ఈ ఆ ౫౫. 'బూడిదపండునులో లో సొందు- ౫ ఈ ౧ఈ “అమృశధారా పాఠంటునుబో లె.” భార. ఆర ౨ఆఅ, ౧౫. "లేం అనిన విని యేమి జెప్పంగ నచట శున్న;వారలెల్లం జిత్తరువున వాసినటి, పతి

౮ ఆటీ జీ అ ఈం మలుశుబోలె నతినిశ్చలత నొకింఠ, కడవు గనుపట్టి రక్యద్భుకంలి నొంక ళా, ౫ అ. ౫. 'వవడుపుంజుట్టలుగంబందమునుంబలెోో యం ౫ ఆ, 36* క! జ క ఉ. మత్తీక వివ్రయోగిజన మర్దనుండైన చనూనథన్వికం, గత్తు లొసంగినట్టీ జనఘారుక మాఫవనామభథేయ మ, క్యు త్తమ మేగతిం గలెనో కద! శీకు నుధాఖ్య గారకుక్‌ వా్తినలీల రక్కానుల కంచికపుణ్యజనాఖ్యయుం

1 నొంక పెంపొనవం పా, ఉం ఆగ్నియుపో లె

సమాసపరిచ్చేదము 89 బలికి శళాంం 6 ఆ, ౯౧. *'భూవమణవికేషములుంబలెి కళా, 5 అ. న ఇత్యామ "లెతటుంగునపి, ఈం, కొన్నియెడల నుపమానంబులు వెక్కు లగుచో నివి కడదాని కొక్కటిగ చూపక్షైడిం లు ఊం *ఎ-గీ. శకమలమండంబు నాగలోకంబు దలిర౪ బాను కల్పాంత మున జముచౌనసంబు, నింటిలోవలవోలె.' నిర్వ ఈ ఆ. ఒం. “పీండ్రును డు ంి ం + వాంద్రొనులలెే చ? ౧అఈ. ౭ మొ కో ౪౧, పో లెపృభృతులు తజుచుగం బ్రథమావివిభ క్షర్టంతనా మంబజులకంళకెన్వు ఆాదర్థాష్థన్థకకి యలకంచెను బకంబు థి లిథి ఆ లయి యు ల్చ్రేమోదోస్టతకంబు లగు, ళ్‌ | ఊం “ఎ-గీ గచ్చు చమరిన దారుచ క్ర్యంపుబిళ్ష వోలె స్వా, ౫ ఆ. కం, (చకారాంతరము = బిళ్ల్షయోయన ఇట్లంకట 'ెయుగునది) తో లి (] వు కోకత్తప్తంబమిన శన పృాదయంబు దడుపుచున్నదియుఎబో లె” భారం ఆర ౨ ఆ. ౨౦౮. “ధవు:ళూర్తి నొసకుచున్నవిశోలె స్వా ణీ ఆం కం, “కా దినదినమునకుం గృళించెళుు గనుకనియుకు ద్ర చయం నిరవకాళఠం చోలెక” కళా. 8 అ, ౧౫౮ “పీ, కుంబాసి శళి దవ్వుచనిన 'నివ్వయం చో లెం దొలిడిక్కుజవరాలు వెలుకంబాజె” స్వా. ౫ అ. కం, “గార యిచ్చుటకునులో లొ స్వా, ౬ ఆ, ౧౦౭. “నే. కలయ జగమునం గలయట్టి నలుపు లెల్ల చెలుపులుగంకేసి నీడలం కెలుపుపేమయగా వళముగామిం బొడము గ. క్‌ దు£ఖమునంజోలె పాందృచంద్రిక తుహినబావృములు గురిని. స్వా కి ఆ 88+ *ఎయంటకొం గది మాన్నంగంలో లిం గాళ్ల వెం బ్రబ్నినక్‌ కళా ౮ ఆ. ౧౪౦ 'ావాసపుటగ్గలికంబ లె" చంద్రం ఇ ట్టికరంబు. లెటుంగు వి

ఏ0 తి లిజలషతణశేమము టో ౧ ౮౨,.మజి యవి కొన్నియెడల నామంయబుల ప్ర థమాదివిభ కులు కొన్నింటికీ6 బరంబులై త థార్థకంబు లయ్యెడి,

ఊ. *ఇపుడువోలె' కళె. ౩8 అ, ౨౧ *మున్నువోలో కళా. .౭ ఆం “ఎచ్వుడు కేబలె.' కళా, ౭ అ. ౨౦౫ “ఆ. మననమయ ఘూర్షరూవాబ్టిం శనోలెం ఇక్‌, మ్రైోంశలడర కళొం ౬ ఆ. ర. “వ శరధితరంగలనోందనుం లోల స్వా, 3 ఆ, ౨౮ ఇత్యాదు లూప్యాంబులుం ఈ3, అట్టి పోని బోంటి వంటి శబ్దంబులు వదర్థకంబులు, బోంటి

తనంతం బ్రత్యయాక్షంబు నగు, అట్ట ప్రభృతులు సంబు:

క మె! వూ.

లగుచో నట్లువ్ర భృతిషరక నామాదులకుంబలె. బూ

ర్వపదంబులకు విభక్తులు తి విధంబులం బకంగు, అందు

బోంటివంటులు సమానంబులు, అవి పకంబు లగుచో శాకమున ం

న్‌ స్టమునకు బ్‌ గృబ్దంబులకుంబో లెం గా ఫ్టింబు ని. పరంబగు డువగ్శ కంబుమిోంద చు తంబు

నిత్యంబు.

డ్‌ రామునియట్టి వానియట్సి చాయటి, సనీయట్సి తనయటిం

జ ! ప! లు “2వీయట్టి ఫపుణ్యాక్మవల్‌ గలశే ఫి భాను ౧౦ న్యం ఫూ, ౧౭3౬. “వు '5ండవ నున్మభుండునుంబోనివాని.” భార, ఆర, ౨ ఆ. 33- సురకన్యవోని నరకన్యయుంలోని. “ఆవనినాథుండు, గెనియెను సురకన్యవోనికన్ని యం” భార, ఆది, ౪ అ, ౧౬౯. దేవవోని, చేవియుంబోని,. *పానీ, వరు గేం్యద్రు;చేనియుం జోనిదాని చేవయాానిం గనియె. భార. ఆది. 3 ఆ. ౧౪౦. నిషంజంబుంబోని, వికంజంబునుబోని, “కనక మై లనికంజంబురులోని” భార ఆవ ఒ ఆ. 300. 1 పలె, పా 2, నీయంత స్లణ్యాక్మకల్‌ , పాం

సమాసపరిచ్చేదము ర] వీడుగులువోని; పీడుగులుంబోని- 'ఘోరఫుం, చిడుగులువోనితూపులు.. కళా ౮ ఆ. ౫౯ నన్నుంబోని;, నిన్నుబోని, రన్నుంబోని మొ. రాముకిటో.టి?. ఛానిళోంటి, శనలోంటి, నాబోటి, నన్నుబోంటి నీబోంటి,నిన్ను బోంటి "మొంజాజా “కం వీం దెల్బబోంటిబాలుండు, శాందుల వారి వూ. ౫ ఆ. ౧ఈ౯ం "ఇట్టి నూ లోంటి భీతుని నీకు దోడనంబోలుజీ!? రా, ఆర కాం. ౨ ఆ ౮ “నినుబోం ట్జను నమ్తక మే, నును ఛ్రతిశేదో భారు శాంతి. 3 అ. ౨5౧ 'ఇట్టు మా ళోంట్లు, మముబోంట్లు, మిబోట్లు, మిముబోంట్లు మొ. 'ఊ. బోటుందవాలం చన్నె మిముబో:ట్లకుం దక్కినవారికక బలెక్‌ ” కళా. ౭2 ఆ. ౨౨౧” శామునినంటి, వానివంటిి తనవంటి నావంటి, ననువంట్కి నీవంటి, నినువంటి మొ “దేవా! జేవరవంటీ నీదుశరుణా, దృప్రి్‌ మిఫు 8అ 3౮౨. 3 “కార్చిచ్చువంటి శావంబు” భార. అది. ౨ ఆ. ౧౮౦. “పెనునిట్టతాటివంటి గుదియ+ వై. ౨ ఆ, ౧, “నీవంటి ఘనుడు.” వి, ఫు, ౨. ఆ 30౫ "నిను వంటి నీలిరులుక్‌ ఎ శళాం- శ ఆ. ౬౯. 'నిన్నువంటి పుణ్యనిరకుండుం విం ఫు కళ ఆ, 338. ఇట్లు మావంటి, మమువంట్సి మీవంటి మిమువంటి యిళ్యా దులు గ్ర్రావ్బాంబులు. “కం వావుడు ముని యిట్లకు వత్సా! విను మావంటి. వైర్ళికావలికెల్లక్‌ , మిపంటిగ్భవాన్థులసుఖ జీవనమునంగాచె తీర్థసేవయుం దల ి స్వా, ౧ ఆఅ ఒంగి *పాగీ నాకు మిమ్సపంటి లోళోత్తరుల క్రియ్యంా గలిగా నింశకంటె ఘనత గలజగ్‌ వి. ఫు, ౭ ఆ, 3౮౬. ఇతరంబులు చ్తమయో గంబుల ెెటుంగునగి.

ఇది సమాసవరిచ్చేదము.

కేం శార్చిచ్చునట్టి, పాం

జ ౬ తద్ధితపరిచ్భేదము “భావ సానా. తస్థితము లనంగా విశేమ్యవిశేమణములగు శబ్దములమాంద భావాద్యర్థ ములయందు రాందగిన ప్ర, క్యయవిశేవము లని యిర్థము. ౧ రస్థితే ప్ర త్య్యయములు పరంబు లగునవకడు పదంబుల డువక్ష కాదులకు లోవంబగు, ౨_తేనవర్థకంబు పరంబగునపుడు తచ్చగ్టార్థమునకు లోపంబు విఖామ నగు ఊ అంశొన్న తనము, కఓర్వలేనిశనము. మొ. వకృమున ఆలొన్నవాని తనము, ఆంకొన్న చానికనము, ఓర్వ'లేనివానికనము, ఓర్వ లేనిదానికనము. పెల్లాం శొన్నతకాని భీమ. ౨ ఆ ౧౨౦. దె, మతుబస్థంబునం దరివర్ష కంబు పరంబగునపుడు వూడ సొన్నముల కడయచ్చునకు వైకల్పీకముగాను. నిత్యము ఊ. ఫూజారి వూజరి సొన్నారిం ఈ, మతుబక్థంబునం జెంచునకుం దవర్థ్మకంబు వరంబగుచో నిత్వంబగు, ఊఉ చెంచిక “క చెంచికలం చిం త్ర, 'చేలాంచికలక ది భాగా ౧౦ న్కంం ఫూ త౯ క (గ్రామ్యజణల పాటలయందును కొచీక యని యికార చీర్ట 0బ వినంబడియొడి)

తస్థిత్రపరిచ్ళేదము 03 ౫ వడుగు. దుడుకు నిడువ్చులకుం బుంస్తర్రంబున మతుబగ్థం బకారం బగు ఊఉ. చెదుగందు దుడుకందు, నిడువండు. ౬, వేటున కడవళ్శ కంబు స్వార్థంబునం దగ ఊం వేఆడము, ౭, వెల్ల కడివళ్ణ కంబు స్వార్థంబునం దగుం ఉం వెల్లడి, ౮ా కెలివి విరివి వినికి లేమి రాఫులకు స్వార్టంబునం దిడి వర్ణకం బగు, ఊం ెలివిడి, విరివిడి, వినిశడ్రి లేమిడీ, రాపిడి. ౯. ఇతేవక్షం చింపువిగుపోరులకు స్వార్థంబునం దగు, ఊ. ఇంపీఠరము, బిగికము, పోరితము. ౧౦. ఇదవక్ష్మకం బొప్పు తప్పు "ెల్లులకు స్వార్థంబునందున్ను శొన్వుచెట్టులప మతుబస్థంబునందును నగు ఊం ఒప్పిచము, తన్పిదము, పెల్లిదము; (క్రొావ్వినము, 'భెట్టిదము, ౧౧. స్వార్థంబునం దిరివన్షకంబు వాణథ్యన కగు ఉడ్‌ వాంపీరి, ౧౨. కరవళ్శ కంబు నాయ(శశబ్దమునకు భావంబునం చగుం ఊఉ. నాయంకరముం ౧౩. కారవక్షకంబు చెలినయములకు ఖఫావంబునందున్సు నుడి కొలతలకు స్వార్థంబునందు నగు ఈ కకారమునకుం గొన్నియెడల గశారం బగు

న! తి లిిలమణ శేషము జ ౧

ఉ. చెలికారము, నయగారము, నుడి కారము, కొలగారముం ౧౪ చలికి మీరివర్ల కంబు స్వార్థంబునం దగు,

ఉం. చలిమిరి, ౧౫ టివక్షకం బొండునంత్య వర్ష ంబునకు భావంబునం దగు,

ఉం. ఒంటె ౧౪౬. పరిమాణాకంబునం బ,థమెకవచనంబునంద యెడ

థి నం! వగ్త్శకంబగుం

న!

విశేష్యంబు భిక్నవచరవిభ_క్షికంబయ్యు మానార్థకళబ్దమంలమోందం బరిమాణార్థంబునం శమైశకవచనంబునందే యొండువర్ణశయి వచ్చు నని యర్థము,

ఊ. మూరెడు తోశ, లూమెండు బియ్యము: ఫుట్రైండు. తవిందలు, పుట్రెడు తవింయలకు రెండుపుట్ల గింజలు మొ ఉర దభ్నూర్థంబునం దత్సమవదంబులమిందను బంటి గానం

బడియెడి.

ళం ప్రచు ర్యార్థంబునం దెుులవదంబులమోందను మయ

లి !

ఊఉ. రఠనమయము *వ, విచ్చలవిడిని దనమయంబుగా గగనంబున విగుడు నచ్చుక్ర్రంబుం గనుంగొని” ఊ, వారి. 3. అ. ౧౪౪. తమమయము= “పానీ “నమదవృత్తిం గోలి సలివెం జకోరచ, యంబు చదలు దమమయంబు శాల నిర్వ, ౬ ఆ, కరా మెదడు. ప్రో, వుల మయముం “స్తే, ఛ్రథనభూమి “మెదడు ప్రోవులమయ మయ్యె మీక్కుటముగ+ వారి, ఉం ౧౦ ఆఅ. ౫౮ మొ,

ప 05 శూ రిచ్చేదము ౧౯. ఒకానొకచో మతుబక్థంబున నవర్శంబు చూవక్షైది. ఉు “క, అనిలజ! సీకిట్లని వుల్కనుజను బే! తలంత లేడికడుపునం బులి పుట్టు నె యిట్టి దివ్య లేజం, బునవాం దధమాన్వయమునం బుట్టులె. చెప్టుమా 1 (దిప్స లేజంబునవాండు ఇ దిష్యలేజముగలవాండు) భార, అది. ఒ అ. ౫1౮. వృిశతరంబులు వ్ర మయోగద్భష్ట్రంబులు ఆహవ్యూంబులు. ఇది తద్ధిరపరిచే గదము అర, ౭. క్రియాపరిచ్చేదము న ౧, తన్గరాకకవికేవణం బసహాయతం ది కొలవాచి యగు, ధెాశథి ఆ ఊ. “వారియనువయించ్యు సిరకృష్ణతంతురాజితతం్ర, మది భార, అది. ౧ అ. ౧౦౮ (ఆకవయించు అ అశువయించుచున్న). “వ, నాజీర్చు చిధంబున*” (జీర్చుఆ'జీర్చిన.) భార. ఆది. ౧ అ. ౨౦. "వాడు మ్రయాసము లూరకపోకయుండో (వడు ఆ వడిన) కళా. ఈ ఆ. ౯, “ద్రు,వదువీటిలోన చొమ్మికయ్యము రేంచె బనులం బై విరటువట్టణమున, మళేయు 'ెన్ని లేవు మార్తాండతనయుండుు తొడరి మనవం జేయు దుండగములు!” (చేయు = చేసిక) జై. ౧ ఆ. ౯౨, “ఆ, జన మేజయంచేయు నర్పయాగమును" (చేయుజ చవేయలలు భర ఆది ౧ ఆ. ౧౨౭ మొ ౨, ఒకానొకచోం దద్ధ ర్మార్థకంబులగు నుండు చనుచేరుళొ నులు వ్ర క్నాన్థవై శారవరకంబు లగునపవుడు వాని కడ

ఫ్య తి లిజలమణ సేవము తక యచ్చులకు లోపంబు విఖామ నగు, అగుచో. నుండూ డశారంబునకు నకారంబగు, శజరుళొను అనంగా నను వ్ర యుక్తమగు కొనుధాతు వని యర్ష్మము. ఉఊ. *క. అ మరియాద దప్పు 'మెలంగినం, బురుహార్థంబునకు వాని పుట్టక రుంస్త” భార, విరా, ౧ అ, ౧౨౨. “మునీంద్ర! నీకుంజ న్నే నలివాతయలందు మది నిల్పలో!ి భర. ఆక, ౮ ఆ. ౧౭౯. 'అహికముక్‌. భయముక్‌. దొర శెన్ని చాకు ఇాపుక్తులకుక్‌ భార సా ౨ఆ. ౧3౨3 చథతమున ఉండుజీమొ రై తద్ధక్మభూత్కక్రియ లారా ఫ్రద్భర్థప శంబులయి వౌ ర్థకంబు లగుం ఊ. 'సీ మావంశమున నరదేవో_త్తములమైన సద్ధర్మమార్షంబు నలుపు దయ్య!" భారు నె, ౧. ౨౬+ "క.నవ్నా; నితులయి వర్రింతురయ్య సీవైవజ్ఞాల్‌ క భార నభా ఏ౧ “దంచితయ్య! భార. సా ౧ ఆ ఈ౭. ఈ. ఒక్కొకచోం దద్దర్మకియ యాశార్రదర్థర్థమరకంబయి వ్య కవ్యంజక పగ్నొర్థకం బగుం క్‌ ఊఉ *చ శనయుండు తండ్రి య త జుండు తమ్థండనం జనునయ్య లాజ్యముం; గొనుజిడి నిర్వ 9 అ. ౯౫ *“నురాంగనలెస్ల నిట్టి సీచేంశకు -మెత్తురమ్లు!” స్వ్వా3 అ 39 మొ. ఏక్‌ చ "మొ ట్ర ౪ ఆ రారిద్యస్థ క్కచో నటుళబ్ద వూర్వాఃంబు నగు. ఊం కెల్లునటయ్యః వెల్లునటమ్మ- “ఊం దయసేయక తిన్ననిమేను ఇ క వెన్నెల, వేంతురటమ్తు యింత కనువేందురు. నెల్టునటమ్ల యింలికిక రవ అ 4 స్వా 9 అ. 83 మొ,

| యాపరిచ్చేదము 97 ౪౬ మహదృవాకర్ష అ్రకక్రియకు “నేకవచనంబు విభావమ నగు ఊం "క. తనయెఆీలిన యర్థం ళొరుం దనఘా! యిది యొట్టు చెవ్వు మని యడ్షిగినం జె; స్పనివాండును సక్యము శె వ్పనివాండును ఘోరనరక పంక మునం బడుక్‌ ఎ భారం ఆపి, ౧ ఆఅ. ౧9౭8 వతునున “క, బలవంతుందు పయి "నెత్తిన బలహీనుడు ధనము కోలువడిన యతండు చః చ్చిలి వే యగు వరండుం గామా కులచిత్తుండు నద్ర లేక కుందుదు రధిపా ! భార. ఉద్యో ౨ అ ౨౧ మొం ౭. కొన్నియెడలం ద్వరిలార్థసూచకంబయి భావిని భూతంబు చూపకైడి, ఊ “తా వర్ళె నుదర్శనాయుధుండుి భాగం ౧౦ సృం ఫూ ౧౭౩౦౪ మొ. ౮ వ్యతిేక కియ యకత యబోధకం బగు, ఆగ ఫల ఆర్థ్మక్రయము ణు వర్తమానభూతభవిమ్యదర్థ ములు, ఊఉ. వర్తమానమునకు= “పాజండు. లేచి దిక్కులకు.” (పాజండు ఆ పొటుచున్నవాండు శాండుం) భాగ 2 స్యాం ౧౯౪. “బలుకదు సఖులతో లలితాం. (వలుకదు అ పలంకుచున్నది కాదు) ఖౌర, ఆర, ౨ ఆఅ. ౨౬ భూశమునకుం “క నలం౬ గాన మివ్వనంబుని (కానము-కనినవారము కాము భార. ఆర, ౨ ఆ ౧౦౬. “జెక్కలు రావు పిల్లలము (రాఫవు-వచ్చిననిశావు భాగ ౭ స్కం, ౬3 భవిమ్యత్తునకు = “వానుబేవుడుక రాం డను నాడు = రాగలవాండు కాదు భాగం ౧౦ సర్కం ఫూ ౧౭8౨౭ ఆూఢవ్యాలా?

రి తి లిజలవణశేవము తక “అ. నలున కాని నళివదళనే త్ర, వరియించు దై. (వరియింపదు=వ రియించు నది కాదు, భార. అర. ౨ ఆఅ, ౫౨ ఇత్యాదు "లెటుంగునది. ( న న స్‌ న్‌ు. ద్‌ ౯ 'ప్రార్థనంబునం ద న్న్రతష్థ్యయాంత క్రియలమిం 6 గద కదవుపూర్వకంబు లన్నాదు లను వ యు _రృంబు లగు, ద్‌ వైవరో వన్న, పోనగదవన్న; స్తో వలగచయ్య, 'ప్తోవణగద వయ్య; పో వగదమ్హ, 'పోవగదవమ్ల; ప్రోవల చె, 'ప్రోవలదవె, ప్రో గదవే. 'నుకీర్హిమైమనయగదన్న, భాగంం౦ం న్కంం ఫపూం౧ంగిం. “చెస్పళదయ్యం భాస్కరళతకము, “రుది యెక్వుడు మద్విరహాంబురాళికక, 'చెచ్చ్పలదమ్లు ౯ భాగు ౧౦ క్కం, ఫూ ౧౧9౦. “ళా తండ్రీ! నాకు నమగ్త్యహింపయచై వైద్యం బంచుం చారి ౦చినక స్వా, ౫ఆ. ౧౭, 8, సీపాదకశమలసేవయు, సీపాదార్చకలతోడి నెయ్యమును నితాం, తా పార్రభూకదయయును, చాపన మందార $ నాకు దయసేయలగదేగి భొగ. ౧౦ స్కం వూ, ౧౨౬౯౮ ఫురు బుంజేర నిం ఇద్విధి:గాంతుం జల్పగద వే తెరువేదిగొ స్వాా౨౮, 3౯ మొ ౧౦ ష్టనా లం దన్న /త్య్యయాంత కి యలమిోాయి యిమ్ము న కీకారంబు విఫామ నగు, ఊం 'సీ, పీర్చుమై నున్సిండి యువవానముండనీ, మగనాలిసరింభోల్చం దగదు విధవ (ఊప్నిండి ఇ ఉప్పిండిగ) శాకీ, ౨ ల, ౮3. మ. మునిధర్మ్మం బుల శెల్ల దవ్వని జనంబుల్‌ నవ్వినక్‌ నవ్వనీ కళొ, 3 ఆం .8౮- “వ్రస్ధరం శననీ సత్రాలు చిడ్డక గననకునుముముం నల్గనీ తాయి మాటల్‌, విననీ ముక్ళుండు 'వెండిక్‌- విప్రలం బొడమనీల పాండు 9 ఆ, ౧౨౮ మొ ౧౧. ఒకానొకచో రండు పొండులకు గాపాం డనిరూవంబు

క్సియాపరిచ్చేదము ౦00 ఆ ఊం. “క. నిండుదలంపునం దశ రా పొండను గారవములేని పొర పొచ్చెమునం; నొండంక వసిండి యిచ్చిన, నుండంగాం జనునె! వారిమొద్దను దంశ్రీ!" యం 3 ఆ, ౯౦. ౧౨, కొన్నియెడల భావార్థకరూవము నుళ బ్జవరకంబయి యానంత రాస్థ్రర్థకం బమయొొడిం థి ఊం అశుటయు లుబ్ధకుం డిట్లనియెల భెరు ఆర, ౫1ఆ 3౨ మొ (౧౩ ఖఛావంబునం దదుప్రయుక్షంబగు కొనుటకుం గోలు విభాష నగుం ఉం ఇచ్చుకోలు, పుచ్చుకోలు మొ. పనశుమున ఇచ్చుకొనుట; పుచ్చు కొనుట మొం ౧౪. కొకు కం పాొంళకులు పకంబగునపుకు భా వార్టక టవన్లకంబునకు లోపంబు విభామనగు, ఉం “క దాని: జూపుొజకునె కాదే యీయయ్యాంబట్టి తెచ్చుట కళా, 3 ఆ..౧౬౪. “తే. భూమి పాలించుకొజపువై. పుట్టినా:డ' వి ఫు, ౧ ఆం "క, వతి కలుగుకంటి సౌఖ్యము, సతులకు నొండెకటికలదె ! చర్చించంగాం బతిలేమి సర్వశూూన్యము, వతి గలిగిన పతికి నిర్ధద్యవద పది యీలా విక్ర, ౬ ఈ ౧౧౭. “ఇ విపగిడిని బ్రతుకరాబె యిటు ఇెడు జాక్‌ కి కంటెక ఎ వారి. ఫూ, €₹* అ “ఆన్ఫకవ్మిక్రమముం ఛ్రుకటించుకం టె. నిర్వం 8 ఆఅ, ౨౧. “పానీ, అఖిలర్భణల తాశరునిచయంబుం జీడ, వై నిట్టలంబుగ జడి వట్టుపొంటెంి వారి. ఫూ" ౭ అ, ౧౬౦ మొ వశమున చూపుట శకొజకు,ు శలుగుటకంటె, పట్టుటపొఎటె మొ.

100 తి లజఒలమీణ శేవము ఒం , ఒకొ్కకచో కశారకశకాసమాపవ వు చెక్స్‌ ౧౫. ఒక్కొక భూ రాస వక్మక్రియ హేత్వర్థ కంబు నగు ఊ. *“రాహుక౦ుళకము బెగి జేవాము ధరణి. బడియె.” భార. ఆది. ౨ అ. ౧౯. “బి, ట్రడలు మనంబునం గదిరి హీ ! యనువారును-” భార, విరా, 3 అ. ౫. 'విడ్తైజి వ్రేనిన మోమునదాంశి లిరి3 నరుడి. నిర్వ. 3 ఆ. ౨౭. “అది యుక్‌ మేనుచ్చి ని లత్షణాసీ యంచుక గూల రా, ఆర కాం, ౨౪ఆ. గలా. 'సీ పౌరలెల్తి భనసారకరువులం దశుదాన దొరంగిన వచ్చకవ్వురపు రజములి స్వా ఆఅ ఆం గక మొ జ్‌ న! ౧౬. కవ్నిత్ర యేతరప్ర యోగంబులం గొన్ని యెడల నివ్వ్రత్య యాదులు మంబులగునపవుడు పకారం బించుక్చకారం బునశేని. గానబడదు, ఊం “ఠ ఎవ్వారి నింటో,రించని తణ మొక్క్ళటీయుఃం దరెంపంగ వశ మేక శౌ, ౨ ఆఅ ఈ “క ఊఊ హించ నొక నాల్లు గడియల్క్య నంచారము వఆయుల కళా, 3 అ, ౫౯ ఆపికక్షోర్ధమునే “అంగన భీశుల శెల్ల భీతి దీ, రృము వెసబొమ్లు నన్గు మనుచుం గదలెక్‌ఎ కళా, ౬ ఆఅ, ౧౪ మొ. "శీ 4 ౧౭. వకారంబు కొన్నియెడల శత్రర్థపరక చువక్షంబునకుం గానంబడెడిం ఊ. "మోవి మోవిం బేరుపుచుకుల కళొ, 8 ఆ ౧౬౩. త్ణింపుచు ఖం ౨ అం రోష "మెం ౧౮ అన్నంత క్రి య చేయు యోగంబునం ద్రేరణార్థకంబగు.

కియాపరిచ్చేనము 101 క

ఊ. 'చొక్కుచుం జొక్కజేయుచుూ కళా. 8 ఆఅ ౧౫8 “ఊం "శేశవుం డవ్విరా డ్తశువుం గృన్షసమాఖ్య వహించకేనినో! కళా, ౮ ఆ. ౧౧ మొ (చొక్కంజేయు=చొక్కింఛచ్యు ఇట్లంకట "నెజుంగునదిం)

౧౯. వార్థ పారోవ్థుఖత్వంబున నన్నంత, కి యలకుం బాలు ఇ అతి ఉం 'సీ భయిం జరామరిక చొబ్బడమీు బాకముతవ్చి వండంబాలిన పల మెండంబాఇె స్వాం 3 ఆ, ౧౨౯ మొ ౨౦ తిగుచుధాతువు నన్నంతరూవములు తివ్వందివ ననియు, ఊ. “క, ఎవ్వరికిని మో'పెట్టను; దిన్వను శక్యంబుగాని దృఢకార్తుకముక్‌ భార, ఆది. 8. ౨౫. 'నగొక్వుపట్టి లివుబోపల్‌ కళా, 3 అ ౧౨8. ౨౧. కంకెవర్ల కంబు పరంబగునపుడు విశేషణ నవర్ష్మ కంబు ఇదో, లా మింది యమహ _త్తచృషస్టార్థమునకు లోవంబు విభాష నగు,

ఊ, *క. లో, కత్రియరాజ్యము మును నిర్క మ్మత్తముగాల గనినకం బ్ర లక్షీ 3. ఆ. ౧౮ 'విఘనినవంచినకంటెి వారి ఊం 6 అ. "లే. శోశరణం(జొచ్చిన రకీంచంకాలియుండి, మనుపకుండినకంటెం గల్మ మముగల జ విక్ర, 3 ఆ. ౯3. క కుడిచినకంటెకు క్షేత్రము, బడనిన లె వధికమంద్రు 'పొడికీం జనుచోకొల్‌ విజ్ఞాం వ్యం శర. వక్షమున కనినదానికంటె మొ.

౨౨. క్రియా విభేయవిశేషణంబులమిోంది యగుధాడువున కన్న౦తమునకు లోపంబు విభాష నగు,

• రబునొందిన. పొ,

₹ద 298

102 తి లిజలతమణ శేషము టల ఊ. ,క్రియావిశేమణములకు.-'క, వెళ్లు వొరంగు. నెత్తురుతై". భార భు + ౧ ఆ. ౨౭౦. "క, సౌందర్యవిలాసాదుల్స యందునె కగులువడి యిశర మరయని మగవా, రుం దజుచుం గలరి కళొ. 8. అఆ ౯౪. *క 'తెల్లము నా శెలీగెంపుములి వీ, ఫు, ౨ అ. విభేయవిశేనణములకుం “కం లవణంబు శేకబ్చ మడుగుముల ఊం. హరి ఈ ఆ. ౧౩౪, “తగు వస్తువు లద్చన మంపువారు కళాం౮ ల ఈగ “వరునిశ్రేను నడువ 'దెరువాటునొత్రై” కళా, ౭ అం ౨5౯, “చ. భవ? బ్జైనకుం బరీకీరుక౯ భుజుజాల్తుం డసవ్యావిమ్మగ్ర ధూనమశే, తనహాలింజేసి చేని నతిదాంఠుం గృ తాంకనికేతరాతిధిక్‌ భార ఆడ. ౧ అ ౨5, పకుమున పెల్లుగం పొరంగు కచ్చముగ వడుగుము, కృ తాంతనికేశనా తిథిన మొ. “'మరర్రుులంగా, నొనరించితి” భార. సౌ, ౧ అ. 4౨౬ మొ ౨౩. ఒకానొకచో నన్నంతమగు నగుధాతువుదీర్థ్య ంబునకు వళ్తరంబున పర సప స ను భావళర్థంబున నున్న ంబగునపుడు_ హ్రైస్వము గానంఒడియొడి, ఊం. “క తరుణీ! యేరికింజెల్లునె. యరయంగ జీ మింతవార నునుకొన విదినో% పిరువీంకు గనున్నది తాం గరమద్భుతమైన సవతికయ్యముచేకళ (శనున్నది-కానున్నది యని యర్థము, పిరువీంకు కర్తం కళా ౧ ఆఅ, 2౨, నీకు నాథుండుగనున్న = మవానముహునానృ పాలు నా, శెచ్వడు చూడంగాం గలుగు (నాధుందుగనున్న-నాథుండు కానున్న యని యర్థము కళా ౫ ఆ లీ.ఐి మొ శ ట్ర ల! 9ోం శబ్బవల్ల వక్రియలు కొన్ని ద్విర్నక్షంబు లగుచో న్నుత్తర పదంబువూరా్ట్రయవంబునకు లోపంబు విభఖావ నగు, త మనకుగచ్చ, పాం

కి యాపరిచ్చేద గె ఈ వరి భి ము 10 ఉు సీ చటులఖుకోద్భటాళ్వ శ్రేణి బొదవి రయంబునం దునిమి తూంటాడియాడి” భారు విరా. ౫ అ, ౫౬. 'పీ, ఇందు రారావయ్య విం దులు విందులంచర్థిం భిల్యగ నడయాడి యాడి” వారి భూ. ౫ ఆ, ౧౯9 “పోరాడియాడి వెన్నొదవెనేని వరి. పూ. శ ఆ. “వ పరన్సరజయార్ధ లనుచు బాదడిచి యడిచి* కాఫీ, ౫ ఆ. ౮౯. 'సీ ఎడనెడను గవక్లం దడం టడకుండంగ గుజుతులు మదిం బాదుకొలిపి కొలిపి శళా, ఈ అ. ఈం “కదీయరూవము€ , మది: దలపోసి పోసి వరం ౨౨ ఆఅ, మొ వశమున తూంటాడి తూంటాడి మొ ౨౫. శబవలవ కి యలును ద్వ ఫ్టనయవ కి యలును సనూ షం దగా క్‌ క బులయి ప్సనగ్ద ఎహాతంబు లగుచోం దత్చూర్వావయెవం బులకు లోపంబు విభాష నగు,

ఊ. 'ఆ లళాంగం దోండ్కొనిచను చెను "లేననువు గూడని వతుమునం దు.భోజు $ అ. ౨౨౯ 'ఇలకుం దివికిం జననిచ్చు నిచ్చి యే, ననివెన చార్చు” రా, ఆకు శాం ౨అ ౧౨౬, మొ. వతునున చనుచేే చన నిచ్చి "మెం

౨౪౬. ఒకానొకచో సహార్థంబున యుష్మదస్మ దర్థంబు లభిహితం

బు లగునవుడు శీ యలుత త ర్త ఫంబులు విభాష నగు,

ఊం “ఊం విప్రకులుండ! వెల్పడుము వేగము నీవును నీ నిషాదియుక లి

భార. అది. ౨ ఆం ఒక. 'క. మనకాప్తుండు సంజయంం డీ, తనియువదేశంబు నట్టి ధర్మమున ముకుం)దుని వాశ్యయింపవయ్య! య;శనింబొందిన బ్ర దుకుదీవుం

• గీ. నిందురావయ్య ! విందుల విందువగుచు. నర్థిందను. బిలువణగ వనదయాడియాడి. పా,

104 తి లిజలషణ శేషము ఒటీ౧ దమ్లులం నుతులుక ” భం ఉద్యోం అ అ, 5౨౧. “ఒేను నవానేనయు చొడీ వెళ్పైద విశ్చంఖలకక్‌ ౨ హరి ఊం, 3 ఆ. ౯ “ఆ, ఎలుంగు రాలువడలో ని ట్లనుః బదునాలు, చోంద్లు రాభుచ్సండు నీవు నన్న్యరణ్యభూములందు రక్షించి చేడు కాజడవి బెట్టు లొంటి * విడివె దనిని" శై, ౬ అ. ఒరా మొ. వక్ష మున '“మోహాంధుండు భేమ్థండుం శేశవ! వీవుం గడంగుందు” భార. నభః ౨ అ, ఓఏ, మొ ౨౭. కర్శృభూత క్రియతోడం దత్కర్త కన్వయం బగు.

ఊం సీవు రావచ్చును బోవచ్చుకు మొ, ఇందు రాంచబోనను కర్త ల భూత్మక్రియలతో వానికి గొర్హయగు. సీ వకుదాని కన్వయం. బని యొబుంగ వలయు,

౨, ఒటీలకు సం దేవోర్థకంబులకువలయు చోంగొన్ని మెడలం గదా కచే లనుప్రయు_కృంబు లగుం ఉచ్దేళ్యంబు ద్వ వయవం'టీని విధానం బంవొక్కటి కడదాని కగు

ఉం ఎంతకృ కార్థుల మోక దాక వి పు 8 ఆ. ౫౭. '“శాంకంి కాదోకచేల్‌ భోజ 3 ఆ, ౨9.౨ 'అవునెళాదొకదా!?' రామా ౬ అ ౧౩౦ మొ. ౨౯, తలుచుగం చి యలమింది కదకదవ్హల కన్నాదులు పరాషస్ట్రయంబున ననువయు కంబు లగు, పో అటో ఊం. “ఆ, ఆలసితివినదన్న! యాశొంటివినదన్న! భాగ ౧౦ స్కాం. వూ ౨౫౯. 'వీయపురాల వ్రైతిగదవే యిపుడుకలీ విజ, 9 ఆ. ౧6౫ మొ తజచునగ నమటచే *“ఊ. భూంకవసిండివంటి వలపుం బచరించు కులంబుసీతికిక, శ వడిచె దన్న పాం

క్రియాపరిచ్చేదనము 105 క "లేంశనదన్ము! యిత్తెజంగ లేమకి స్వా, 3 అ. 33. “దయాంబు రాళివిగదమ్లకొ భాగ, స్కం, వూ. ౧౭౮౨ ఇత్యాదు లూవ్యూంబులుం 30. అన్న్రత్య్యయాంతమగు నగుథాతువు కొన్నియెడలం చెక్కుచోట్ల కొక్కటియు నగు,

ఊ. “లే. ధర్మజుడు తూర్పు. భీముందు దక్షీణంబు, నర్జునుండు పడ మరం గవ లక్థి ను _త్తే? రంబుఃగా వేటంబోయిరి రాజముఖ్యుః లనఘు. లింతకు వత్తురు వినకబలులుల* భార. ఆర, ఒ ఆ. ౧౫౮. చశతృమునం దూర్చుగ, దక్నీ భాంబునస్య చడమరగ ననియు నుండవచ్చును.

3౧. శాబె కడార్థకంబగు, “ఎ.గీ. శౌరిక్సృ గాజె చాకు నతయబలంబు” క, ౨ అ ఒర, 3౨, అయికా నవర్టయంబులు స్వయమర్థకంబు లగు

ఊం, హాండయి వచ్చెను; వాండుగా వళ్ళెను వాండు తవంతవచ్చెననుటు “ఊం శలంవరు నీంకు ఆెల్ప నీ, వైవరికింం వంచు దురవాంకృతి నాయమం గన్నదంపతుల్‌ కళా ౭ అ 3౬. అడ్నీణద్రభొవుండు * సర్వశళా వంజనకుండు నారదుందుగా రాంజూచి* ౫ ఆ. 5౫ మొ.

33, అ కానిత్యర్థకంబగు, ఉఊ. '*=వజయముకా లక్షీంచి.' భౌర. ఆర. ౨ ఆ, ఒ9 మొ 3, కరంగుతలలప మెటయ్యాదు లంత ర్భావిత వ్రేరణంబులు, ఏసీ, అడుగ్వాదులు ద్వికర్మ కంబులు, ఇది ఛీ,యావరిచ్భేదము. అణా నణనననట్టసికననానాలానా. శ నంఖ్యకళా, పాం న్‌ా

౮ కృదంతపరిచ్భేదము ౧ డయు్ఫదయ్య్యునొచ్చుఫుచ్చుల కివన్షకం బగు; అగుచో వానికడహల్లులు పశారంబు లగు ఊం. దప్పి, దవ్పి, నొన్పీ, ఫుస్పిం ౨ రాయున కిడి వర్షకంబగు. ఊం. రాయిడి, రాఫు 3. ఈర్చుబ్బుకందుదువ్వువడ్షించుల కెనవన్షశంబగు; అగుచో ఈర్చుడబ్బులచకారబకాకంబులు వకారంబులగు; నడ్డిం చునించులు _స్థంబగపం ఊ. ఈశ్చన, ఊప్పెన, కంచన, దువ్వెన వడైైన. ర, ఫురవన్ష కంబు శకౌాంచు దాంచు దాయ్యాదుల కగు, ఊం. కాంఫుంము దాంపురము, దొపురము మొ, ఎ ఎక్కుదిగులకుం ట్రేర ణార్థంబున మతివర్ష్మకం బగు; అగు చో నెగు ఎక్కున కాదేశం బగు ఊం ఎగుమతి, దిపమతి. ఇట్ట ఎగుప ౬. వువర్ష్యం బులియ్యాదుల కగు, ఊం. ఊలివు మొ ౭, కాచువీచులకు వలివక్షకం బగు, ఉం శావల్సి పీపలి, ఇది కృదంతవరి చ్భేదము.

న్‌ వాళ్యపరిచ్చేదము ౧. వాక ఫ్టమునా 'యోగ్య తాకాంయమోసహితం బగు నర్థము గల యాస _త్తీయుక్తపదసముడాయంబు,

యోశ్యత యనంగాం బదార్థములకుం బరస్పరనంబంధమునందు బాధ కలంగకుండుట. ఆశాంతు యనంగా నిలుపువల లేక వంంంబరి: బోయొడి పచదార్థములమాంది యాదరము, అది వినవారికిం జెలిసిోొనవలయు నజెడి యఎపేమైరూవ మయినది, ఆస్తి యనంగాం బదమాలచేరికం యోగ్యతయు? అకాంక్షయు, అస్నత్థియం లేక “నివ్వునేం దడుపుచున్నాండు. గోవు గుజ్తిము” అని యిటు నొవుట చేతను, బుద్ధిమలణపు "లేక జేండు 'దేవదత్తు' డని వెన్పి వలీ యొకవాండు "పోవుచునాన్నరిడని ఇెప్పుటచేకను బదసముదాయము వాశ్యము శా జేర్చడినను నది వాక్య మని వెప్పందగినది కాదని తాత్పర్యము, వాక్యము లందుం నొన్ని శీీయాన్వయము కలవ్మి కొన్ని తదితరాన్న్వయము కలవి" వాని కుదావారణములు మాంద న్పష్ట్రములు గాలలవుం శ్రీయ లనంగా వర్తమా నాద్యర్థకము లయిన నమాహ్మక్తియలు, శ్వా తద్వ్యతి లేక శతృ తుముక్‌ "వేదానంకర్యార్థకము లనమాపక్షక్షియలు, ఇందు మొదటివి మూండు శ్రీ, యాభిన్న నే ర్త ఫై ంబులుం 'వెనుకటివి మూండు శీ,యావిళిన్న కర్త లోంబులుం

౨ పద మనంగాం ట్ర 'యోగార్హ్యంబు నవన్నితంబు "నేకంబు'

నర్ధబోధకంబునై న వర్షము, "లేక వర్షనముదడాయమను,

ఊం ఖంబ్రు లేక ఘటంయు మొ చయోగాన్హము =ఖ్ర ఘటా మొ అన్వితము = ఖంబు ఘటంబునం దోంచెడి మొ. ఆఅనేకము-ఖంబును భుటంబును మొ ఆనర్థబోధకము-క, చుట్క్యర్యవ మొ,

03 తి లిజలవీణ సవము ఒటా౧ శీ ఇ, 2, పదము లవి నామములు శ్రీయ లవస్ట్రయంబు లని తివి

ధంబులు,

నానుములు నా పస్తువాచకశబ్దములం, సందర్భవశంనిన నవి కొన్ని కర్తలనియుం గర్శములనియంం. జెప్పంబడును. ఛాత్వర్థ వ్యాపారాశ్ర్రయము కర్త ఛాశ్వర్థ ఫల్యొశ్హ్రయము కర్మము, క్కియ అనలా వ్యాపారావబోథ శము లయినవి. అవి నకర కములు, ఆకర శకము లని ద్వివిధములుం కరము

అవా తాజ్జీ న. గలది సకర్శ్మకము, కర్మ్మలేనిది యకర్శ్మకము. కర్తృ కర్మ క్రియలు హూడం ప్రయోగ మనంబడు, ఆది క _ర్తర్మివ యోగము, కర్మ ణ్ర్కయోగము నని ద్వివిధము. ఛశ్రీమచేం గర్హ వెచ్ప్చంబడునేని యది క రృరివ, యోగము; శర్మము ఇిష్పంబడు'ేని యది కర్యణ్మిపయోగముం కర్తర్మివృ్యయోగము నకర్శ్మక ఖ్రీయ గలచో సకర్శ్మక కర్వర్మివృయోగ మనియు, ఆకర్మక్కక్రియ నలచో నకర్షకకర్తరి వ్రయోగమనియుం జె్సంబడును. ఆవ్యయము లనంగా విభక్తివచన శరూన్యములు. అవి వ్రశివదో కములు లాత్‌ణికము లని ద్వివిధ ములు. ఉమకృలిసిద్ధములు చ్రశివదోక్తములు, లతుణసిద్ధములు లాతుణికములు, ర పదములకు: బరస్పరముగల సంబంధ మన్వయమనంబడు. ౫, విషయబోధకము వాక్యము. (విషయముణజ తెలియందగినయంళ ము) ౬ ఉర్జైళ్ళవి ధేయభిన్నంబు విమయంబు,

విమయ మార్టే శ్యవి భేయములలోం గూడినది, ఆనంగా విషమయమునం దుచ్దేశ్యము; విఖేయము నని శెండు గల పని యర్థముం ఉ్దేళించి చెచ్పం దగినది యుంచ్జేశ్యము. మిందం జెలియందగినది విజేయము* ఉద్దేశ్యము వక్తృృ్రోశల కుభయంులకుం చెలియుంన్యు విజయము వ శ్రవమాన్యము "తెలియును. విశేష్యాదిక ముద్దేశ్యము ్రీయాదికము. విజేయము. విశేష్యూ

పాక్యపరి చ్చేదము 109 దికము = విశే్యము, విశేషణము, సర్వనామము; శ్రీయాదికము = క్రియ విశేమ్యము) విశేషణము, నర్వనామము. అది పదద్వయము చే అన్నంకక్రియ లును, జేలాద్యవ్య యములును ఈావ్యాములు, విశేష్యూదు లుష్టేళ్యవి'భేయములు రండు నగు, శ్రీ.యలుజ్టేశ్యములు శానేరవు

ఊద్దేళ్యవికేయములకుం తృముముగా నుదావారణములంఎా

“కః వాయంబులు వవనగలిం బజణచుి భెర ఆరు ౨ ఆ, ౧౬8. ఇందు వాయంబులు విశేమ్యము ఉద్దేశ్యము; బజచుకొ శ్రీయ విభేయము “వాగూళ్ళమణ మే సుభూషణము.' భర్చృ - విద్వత్పద్ధతి. ౧౫. ఇందు వాహ్ళా మణము విశేష్యము ఉడ్జేశ్యము; సుభూమణను విశేమ్యము విజయము, వీర భోజ్యము నుమ్ధు రాజ్యము” ఫార, ఆర ౨ అ ౨౨౨- ఇందు రాజ్యము విశే మ్యము ఊద్జేళ్ళము; వీరభోజ్యము విశేషణము విఖేయము. “బానుకుం దనువాలం చెవ్వండో $ భార. ఆర ౨ అ, ౧౮౫. ఇందు బాహుకుండు విశే వ్యము ఉద్దేశ్యము; ఎళ్వండో బర్వనామము విధేయము. “అవివేకి చెడుకి స్వా 3 ఆ ౧3౫. ఇందు అవివేకి నిశేమణము ఉద్దేళ్ళమ్యు. వెడుక్‌ ఛీ య విథఖేయము “వచ్చినవాండు ఫల్లుకుండు” భార ఉద్యో, 9 ఆ ర౫. ఇందు వచ్చినవా!డు వెశేమణము ఉద్దేశ్యము; ఫల్లునుండు విశీమ్యము విభ యము* “ఆల్రోధనుండు కరం బధికుండు. భార. ఆది. 39 అ. ౧౪౫. ఇందు ఆశ్ర్రోధశుందు విశేషణము ఉద్దేశ్యము; ఆధికండు విశేషణము విర్లేయముం “యూండవవాం దెవ్వండు ? భార, ఆర. ౨ అఆ. ౧౮౮౯. ఇందు మూండవ వాందు విశేషణము ఊద్దేశ్యము; ఎవ్వండు సర్వనాముము విజేయము- *ఃొం దజణు వీశాచం బని జజచిరి భార ఆరు ౨ ఆ. ౧౦౨. ఇందు కొందజు సర్వనామము ఉద్దేశ్యము; పజిచిరి (క్రియ విభేయము “ఇది నలుర భోవము” భార ఆర, ౨ ఆ, ౧౮౨. ఇందు ఇది నర్వనామము ఉఊద్దే శ్యమ; ఘోమము విశేవ్యము విధేయము “ఇది మర్తు బ్రీలీ కవిమయము,” భారం

న్‌

న తి ల్విలమేణ సమము

ఆర, ౨ఆ. ౧౦౬. ఇందు ఇది సర్వనామము ఊద్దేశ్యము; అవిషమయము వెేేషణము విధేయముం “పీశివ్వరయ్య!” భార ఆప ఒ అ, ౮౯ ఇందు పీరు సర్వనామము ఉద్దేశ్యము; ఎవ్వరు సర్వనామము విభీేయము. “మృశా కులోోగ్త్యవనంబుల శరుగ వేల భౌరు ఆక ౨ ఆఅ. ౭౧. *వీలా వాలా యము సేయం స్వా, 9 అ, ౯౪ ఇందు ఆఆుగక్‌ , చేయక ఇవి అన్నంత ఆీయలు ఉఊ్టేళ్యములు; వల, వలా ఇవి యవ్యయములు విఖేయములు; మలియం “నీ వితరులం గొలువనేటికి ? భార. ఉద్యో. ఈ ఆ. ౫౯, ఇత్యాదు లూవ్యాంబులు

జే య

౯, సంపూర్మ మసంఫపూరక్షమని వాకస్థంబు ద్వివిధంబు. సమాపక్శక్రియలు గల వాక్యము సంఫపూర్ణవాక్యము,అసమా వక శ్ర యలు సల వాక్యము అసంఫూనక్ష వాక్యము,

ఉ 'ఆ, చాని విడిచి పోవంగా నోవ కటచుచు, - నంతకిత్సు మునను వాంస లెల్ల బిండుగట్టి తిరుగుచుండె” భార ఆక ౨ ఆ. ౧3. “క నలుం దును ధరణీరాజ్బము, దలలలో నర్వంబు నవవ్చాతంబైనం గదుం, దలరి దమయంతిం దోడ్మ్కోటని, 'వెలువడియె నశేమరాజ్యవిభపచ్యుతుం డ్రై” భార, ఆర, ఆలి, ఒక “మ ధ్యాక్క-ర, నన్ను ,నారాజునకు "నెజీంగించి కరుణ చాయందుం జావింపు మాఠంగ ననుడు నిషధవిషయమున కరిగి యా వాంన, వీరపేనజూనకు చాని సణరూవవిభవముల్‌ నెప్ప భార. ఆర ౨ ఆ. ౨౨ మొ. ఇందు విడిచి, ఓపక్క ఆఅజచుచు నిత్యాదిక్రియాల్గీన్నక_రృకంబు లగు నసమాపక శ్రీయలు నల ఉందెళా వెలువడియెకా, వె ్సస్పె నిత్యాది నమౌాపకక్తియల తోడి వాక్యము నంపూర్ణవాశ్యము, తలలలోకా. వినక్క అనుడుక్‌ ఇత్యాది క్రియావిభిన్నక_ర్లృకంబులగు నసమావకక్రియలతోడి వాక్య మసం ఫూరక్షవాక్యము నని యెజటుంగపలయుం

వాక్యపరిచ్భ్చేదము శ ౮ వాకర్థసముదాయము మహోవాకర్థము నాయడు; అయస్టది రామాయణాదికము, ౯ క్రియాన్వయ వాక్యంబులు కొన్ని వ్య్యంగా్థ్థర్థదోసత కంబు లగు

భావ్మక్రియలు గల వాక్యము వ్యతి రేళ్ళక్తియలు సల వాళ్యమునకును వ్యతి ేక్యక్కియలు నల వాక్యము భావ్మక్కియలుగల వాక్యమునకురు ఉఊభధయము లుభయములకును వ్యంజకము లగునని యర్థము= అవ్వడు భామక్రీయ 'లేన్యంత తద్ధర్తార్థకములు. గాను "లేక యినన్నరంశములగు తద్ధర్తాన్థకములు. గాను వ్యతికేక శ్రీయ 'లేన్యంక వ్యతిలే కార్థకములు శణిను వ్యతి రే కార్ధకములు గాను నుండును*

ఊ వాండు వచ్చుచేని (లేకు వాండు వచ్చిన వీండు వచ్చును; వాండు చచ్మ్చే'నేని (లేక) వాండు వచ్చిన - వీడు రాండు. (వీనికి వ్యం గార్థములు వాండు రాండేని వీదయు రాండు, చాండు రాండేని పీయు వచ్చును) నీ వియ్య వేని జేనియ్యను, నీవియ్య వేని నేనిత్తును, (సీనికి వ్యంగ్యార్థములు --సీవిత్తు వేని నేనిత్తును, నీవిత్తు వేని 'నేనియ్యాను,). ఆది జదముచే నికరంబు లూవ్యాం మిల

ఇవి యేళవ్షార్స సూచనా క్రమము ఇట్లు దీని నింక న నేకవ్తకారం ఖులం జేన్పను వచ్చునుం

ళ్‌ శో ౧౦. ఇట్లనిమయెె అనిన నని భావ్యర్థక వనస్రారంభ పరిసమా ఫవ్లులం గమంబుగ నగు,

ఎవ నూ

భావ్యర్థకథన 'ప్రారంభంబునం బూర్వవాశ్యాంతమునందు *'ఇబ్లనియో ఆనియుక్కు ప్రా/రజ్ధవాక్య వమినమా_బ్టి యందు “అనిని అనియును బదంబులం శ్రమంబుగం ఛ్రుయూక్తంబు లగు ననీ యర్థము

112 తి లిజ్షలతణశేషము జీ ౧

దా “వం ఆయ్యిం్శద్రు,న కం గలి యిట్లనియె "జే-గీ. ఆపనిలో దమ యంతీ న్వయంవరంబు) వి_ప్పరిల్లుట విని కదు వేడ్కుతోడ, "నేను దమయంతిచే పరియించబడుదు, నని తదర్ధమై యరిగద నాసంజేసి. వ అనిన నండలు నగి”

౧౧. కొన్నియెడలం దదాదులు వెేశేషణంబు లభథాస్రహాన ఫ్టిం బులగు

ఊం “క, శలకంఠకంఠకన్నీ, రొలికిన సీరి యింటనుండ నొల్లదు నుమతీ [ నుమతిశరకము. 38 (ఇంటక్‌ ఆఆయింట) *క, ఫురుముందు రెండు జెజంగుల్కు ధర నుత్తముర డనలబరంగం చా చెయ్యెడలక్‌ ॥ బరుసములు వలుకకునికకా, దురికంబులు వొరయుపనులం వొజంగుటవలనక్‌ * (లెండు -బెజంగులక అ ఈ రందుతెజగులవేశ) భారుఉవ్యో, ౨ అ. ళీ మొ

౧౨. కొన్నియెడల సంబంధంబునం బూర్వువాక ఫ్టంబునందలి పదం బథాస్థహారస్థ్రం బగు,

ఊ. 'గొంలినంకటపాటుం నోడలిబన్నంబు”. భార. భవ్య = ౨ అ" “వంక్రిముఖు నారనికమ్వనిం గుంభకర్జనిం, దనయుని 'మేఘనాదుని.” నిర్వ" ౨లర ౧౪ “దాన వేశ్వరునకుం దమ్మలకును” నిర్వ, ౨ ఈ ౮౨ మొ.

౧9. న్య్యూనవచో వాక శ్థంబునం దద్వవచనంబు లథ్యాహోర్యంబు లగు, (న్యూనవచనంబులు = విన, విని, వి, ఓ మొ)

ఊం “ఎత్తైజయన. ధర్త్మక్రియం. జ్నిత్తంబునం. జేర్పవలయు.. జీవించు

శటికం భార, అను, ఈ ఆ, ౨౫౧? ఎత్తైెఆంగునక అ ఎత్తెజంగునమై నను

వాకవరిచ్భేదము 118 లేక ఎత్తెజంసన'ేని అని యిక్కడ ఏన వీని యవృ్యయంబు లధ్యావార్య ములు, ఐట్టు మందను 'నెలుంగునది అశ్క_ట! మందథాగ్యువకు నట్టి తనూ భవ రక్న మెవ్విథిక్‌, దక్కు న” భార. క్రో, ౨ ఆ. ౨౪౦. తరుణీ! యేరికిం 'కెళల్లునె యరయల. నే మింకవార మనుకొని కళా. ౧ ఆఅ, 84౨, “వీని ఇమైముక్‌. బట్టి వధింరు వి, ఫు, ౭8 ఆ. ౧౬౨. “అన్నంజబొండొకలేదు* పొందు. ర ఆ, ౧౭౬. *వైవ మకటా ! యిటం జెచ్చున యేమి వచ్చెజే” దంద్ర- “కర్మములు మేలునిచ్చును" భాగ. ౧౦. న్యం వూ 9%. (కర్మములు ఆ కర్మములే యని యిక్కడ జేవార్థ మధ్యావోర్యము.) “డప్పిం జెందుని చూ. మాందు) డసప్పిం కెందునో యని యిక్కడ “సోయథధ్యాహోా ర్యము మొ

1 చః ౧౦౮ కొన్నియెడలం గర్త ర్మక్రియ లభధాస్టవ రద్టింబులగు, ఊం కర్తకు;ాల'నన్ను6 జూచి నగ!” (జనులు కర్ణ ఆధ్యావార్యము.) భార. ఆర ౨ ఆ, ౧3౬ "క, సరకుగొనరు నురవరులను, గురుళ్ళక్సిని ఖీమ్మ చాస్టాపలలైకొన రు ద్ధురత జరాసంధునివెర వరిణా మెచ్చరు మెహేళవర గర్వమునక్‌ (వాంసడింభకులు కర్త ఆధ్యావోర్యముఎ) ఊఉ. వారి ఈ. అ ౯౯ మొ కర్మమునకుందవదహానం బుద్యగ్కతను దౌవహాము వేయుచునున్నం జూచి” (దాహాముచేయుటను కర్యము అధ్యాహార్భము) భార. ఆర ౨ అ ౧౨ మొ (క్రియకు = ప్ర, ఆక్కడ నెవదున్నాందు! ఊం రాముండుం ఉఊన్నాండు కీయ ఆ ధ్యావార్యము) మొ ౧౫ ననేకక_ర్హృకక్రియకు. సమిీపళకర్తయొక్క. లింగవవ నీలి వావి నంబు లగు, ఉఅ బొండికలేదు. పాం 1పొఢవ్యాజారె

శీమ|ీ తిలిజలతుణ శషము త్‌ ఊం వివాని బధుమిర్రులు, జీవధనంబులును డవ్పిం జెందును గృశు నిం. గావాని సెన్నలాండగ]* భౌరు శాంతి ౧ ఆ ౫౨, “క సురగంధర్వ | 'ప్రళ్ళకులు, ధరణీ త్షైళావగాద్ధి ధా, శ్రీకాదుల్‌, నరవర! సీ కేయవకృృతి, వర యయంయం శావించె” రా, అర కాం ౨ ఈ 96౨9. తమువేనలు వారును వ్ర, మించిరిల ఊ. హరి. ఈ ఆ. 3౧. *వ సర్వభూతంబులంం జేవానసురులు వినాశగరులు కాళీ రా, ఆర. కాం, ౨ అ, ఏళ౫ మొ, “౧౬. భూతార్థ కాసమాపకక్రియ వలయుచో వా కాస్ట్రంతవజని సానంబగు, అగుచోం గ ర్త తత్క రలందలీపియ యొగ్తి థి తాట అటి (ఏ సలసినవుడు కొన్ని యెడల భూశార్థ శాసమాపక్యక్రియనుండి వొ క్ళాంకరము పొడమును. అప్పుడు దానికి గర్హ యా యసమాబక్కక్రియా కర్తృనముదాయంబునం దుండునదియే యేరైన నొక్కటి యగు నని యర్థము, ఊ. “మ ధవళాతుల్‌ చని శాంచి రంత ెదురక్‌ ద త్తీక జీశంబునం దవదాతాంబుజ ఫేన పుంజు నయ్యళ్ళ్యో త్తీముక్‌ - దవ్య్వులక్‌ ” *వ, కని కద్రువ న ణ్‌ వినరం జూచి (ఇక్క_డకని కనంగా నందు ననునర్థము నిచ్చుచున్నది) భారం ఆది. ౨ అ. 90-9౧, *వ. దేవలోకంబున కరుగువా లెదుర ద్వావరంబుతో వచ్చు కలిం గని శక్రం డిదియీమి యొొదులకుం బోయెవవని యడిగిన ళ నయ్యింద్రు, నకుం గలి యిట్లనియె. (ఇక్కడ కనింకనిరి అందు ననునర్థమునిచ్చు మన్నది) భార. ఆరు ౨ అఆ. ౫౮. ఇట్లుకతట నూవ్యాంబుబుం “చ. శుంభిని థుంభు లు తై కో భగులయిక్షడాసి శుంభుండతి శ రవనైన్యన మేతుండైరయం, బునం గవినెక మార్క. ఇఒ ఈ, ౧౫౯ మొ వీశల్పతుణానుక్త ఏశేమ వ్ర యోగం౦ంబులుం గలవు, ఉ, “వ, నలుండు ... దమయంతీ ద్వితీయుండ్రై

• రా నికంభుండలి. పా,

వాక్యపరిచ్ళేదము కేర్‌ యుండి. బుభుకాపీడ నహించనోవక హిరణ్యపతంబులతో: దమముందటం దిరుగుచున్న జవతులం గని యవి భత్యుంబగు నని యస్సతకులం బట్టిపొన చమకట్టి కట్టిన పుట్టంబు వానివపై వ్రైచిన నవి పుట్టంబుతోన ౫గవంబున ెగసి నవ్వుచు. విగతవస్తుండ్రైన నలున కిట్టనియె. (ఇందు ఉండి ఆనునంత వజణకం గల యిసమాపక కి! యలకు గ్నర్తలు నలదమయరితులుు ఓపక అనునవి మొదలు వై చినక్‌ ఆనుళంతవణకుం గల యసమాపకక్కియలకుం గదర్హ వలుం డధ్యావోర్భ్కము) భార. ఆర. 4. అ ౬౬. శ్చ ఆవావనన్నద్ధు లై భీమకర్ష్మనలదన మేఘవర్థలు ధర్మతనయు,_ పాదంబునకు (మొక్కి. పంక శాయనకు దండము పెట్టి యంతఃపురమున కరిగి కుంతికి వెం వీడ్కొలని వచ్చి వివ్వచ్చు స్ర్రచ్చి కౌయటంటేర్చి కువ్దరించి, యనము! 'జీందురగంబు గొని వచ్చునందా(క నంగరతకుండ వై యధిపుంగాంచి, యయంండుమని మాద్రి పుత్రుల నుపచరించి, ద్రౌవదికిం జెస్పి మణియుశు దానవారి, యడుగులకు వ్రైలి యడే వుననుమరమున;నరి నె నను మోదమున యొవనాశ్వుపురకో (ఇందు వచ్చి ఆను వంతనజుకలల యసమావక్మక్రియలకుం గర్హలు భేమకర్ష నందన 'మేఘవర్డులు; కచ్చి యనునది మొదలు ఆరె ననునంతవజకుం గల యసమాపక్కక్తియ లకుం గర్హ భీముం డధ్యాహార్యము.) త్రై ౧ ఆ. ౧9౮ ఐఇట్టివి వ్రయోగం బులవలన నెటుంగునదిం ౧౭. కొన్నియెడల సవయవక్‌ ర్ట, కియ తదనయవిక ర్త =విలి ఓట అజయ కం బగు, ఉు “తల పడంకుచుకుండు. తనవీతృవరుల” (కలవడంకుచుకుండు ఇ శలపడంకుట గలవా రగుచుకుండు నని యిర్థను.) భార ఆది ౨ ఈ ౧౫౧ “వేంకువనెడియె నీపాటు:ండు” (వెడియెక = చెనుట కలవాం డాయె నని యర్థము) భారు ఆక ౪ ఆ. 8౫3. ఇ ట్లంతట నెలుంసనదిం “వెలు వేచెం జందురుండు." భార. ఉద్యో. ౨ ఆ. ౧౦౭. *ఎ-గీ ఈ నుధటవర్లంబు ననుట నన క య సస య యు ము న్‌ ఊభయకర్త్మ, రబులు, పాం

కే16 తిలిజలమణ శేషము తక లొౌక్కట సొబగు మాలె” రా యు, కాం ౧౧౪౦. “అక్కట! యీ లతాంగివ్భాదయంబున నీదెసం గూర్తియెంకయంక్‌ , మహ్కొనియున్నది." మార్కు ౨ అ, 30౯ “నే. బడలికలం వాసీ చకుముి స్వాా౨ ఆ ళ౭ మొ. చ వు యే ౧౮, వాకసం గ్ర హంబునం దినన్నంత ్రీయాఫూవ్వకంబు లగు కాక కాన్యవ్యయంబు లనుక్తవాక్య వపద్య్రాహ కంబు లగు, ఊం కాకుల లే. సీవు నలునకుం జేర్మితో. జేవివైనం. కాక వీసముస ్యలరూపకాంతివిభవ, నిత్యపౌభాగ్య భాగ్యాభిలాత్యభ ద్ర, లతణావళు లవి సఫలం లగుఇోి కొర. ఆర. ౨ ఆ. ౨౦. (వాక్య వ్యానమునందు,- సీవు నలునకుం బేర్మితోచేవివైన సీ సముజ్ఞ వ్రళరూవకాంతివిభవనిత్యసౌ భాగ్య భొణ్యాికాక్యభ దలమణావళు లవి సఫలంబు లగును, కాకున్న సీసముజ్ఞ్వల లరూవకాంతి విభవనిత్య సౌ భాగ్య భాగ్యా భిజాత్యభ ద్రృలకుణావటు లవి నవలం బులః శావు-) శకానికి - “అ. నలునకాని నళినదల'నేత్త వరియించదట్రైగా వాక్య (వ్యాస్రుమునందు నలునే వరియించునుగాని వేలొకని నళినదలే త, వరియించ దట్టైై భార. ఆరు ౨ అ. *౨ మొ ళ్‌ ౧౯ కొన్నియెడలం గాని కి యావ్రూర్వకంబు ఫూన్వవిరు దో తరారకంబగు. ఖ=శ థి వాక్యంబులందు ఫూర్వార్థ మునం శ్రీయమాంద వచ్చిన కాని మవ్యయ' మ్నుత్తరార్థవాళ్యక యొక్కం యర్థము ఫూర్వార్థ వాక్యముయొక్కం యర్థమునకు విరుద్ధముగా నుండు ననుటను చెలుపుచున్నది యుని యస్థము, ఉఊ వాంయు వచ్చునుగాని కార్యవ్యాసుగముచేత రాం డాయెను, వాండు రాండుగాని సీనిర్భంధముచేత వచ్చినాండు మొ.

వాక్యపరిచ్చేదను 117 ౨౦. ఫొన్నియెడల వాస వాకస్టమునకు ముందు! సం ల్‌ వా వాకస్థంబు నొం డగ ఉం వ, అయ్యా! యేను నీకు బ్రియంబు సీసెద, సీవృాదయేశ్వరి మైన దమయంతిపాలికిం బోయి నీగుణంబులు దాని! వర్షించి చెప్పి యక్కన్య యన్యుల నపపేక్షీంపక సీయంవ బసన్ధైానురాగ యసనట్ల్టు చేసిది. భార ఆర ౨ అ. ౧౪ “వ. ఇవి యొట్లు ధర్మవరిపాలన జరుల్తై పీరులై రణహకులైన రాజు లమీయలోకసుఖంబు లనుభవింప నతిభుల్తై యిందుల శంక కాలంబయ్యె రానిళశారణం బేమి!” ఫారు ఆర, ౨ ఆ. 30, *వ శక్రుం డిడి'యేమి యెందు లపం బోయెదవని యడిగిన” భెర. అర. ౨ ఆ. ౫ఒ మొ ౨౧ కొన్నియెడల వాకస్థంబు వా కా్థంతరగర్భంబు నగు ఊం "వ, ఇందుల త కాలంబయ్యొ రాని కారణం లేమి!” మొ (చూ. ్రీందు.) ౨౨. పొమ్లు నిళ్చయార్తంబునం దగు, ల! థి ఊ 'అల్లునిం గల్యాణగుణో శి కరుం బడయ శెట్టుంటోవం బొమృంచుళ వీర్యం 3 ఆ. ఈఏ మొ, ౨౩, పద్యృంబులకుం గులకం బస కులక౦బనం బద్యమునకుం బద్భాంకరముతో నన్వయముం ఊ 'తా నొళవండు వెచ్చెరక్‌ ... కొని వ్రృచ్చుడు" భారి అది, ౨ అ ౧౯౮ ౧౯౯ మొ ఇది వాక్యప౦ చ్ళేదము= వున నమూనా.

ముక్షలమ్షణవి వేచవము చన౦ ద జ్‌ య ఆర ఆర విటి అణాల, (న నలఘునేఫం బగు. ఊం “క. వెనక కలలోం బేసీను గొఆెగామికి వసచుచోట గుణరర్నము ఇకుఖె నీవ నలిని తన్నినం బఆపుమయిం లజీనయట్లు ప్మదలాత్సీ!' ఊం వరి ౫. అ. ౧౫3 మొ. ౨ అలఘురేఫము లుప్తాచ్మమగుచో లఘులేఫంబగు. ఊం ఏడీ నీవును నావద్య కోర్చి భంగపాటు తీర్చికొనుము"”" భారం విరా ౧ ఈ ౫౧౪ మొ “లఘుర్భ వేద్దురుః కృుత్రచి ద్దురుక్చు లఘుస్తథాః ఉచ్చారణన్య కల్న త న్నిదానంత త్ర సద్వచ అని యధర్వణా చార్యులుం మజీయు “నాన్చేహాం వైధర్య్యం లఘ్య్వలఘానాం రయోన్తు నిత్యం స్కాల్‌” “అనయోస్ఫంగతిం యిస్తు కరోలి కవితాకృతే", అస్యా అత్యంశదోమత్వా ద్దమ్కవి గృహి కథ్య లే అని ప్రథమాచార్యులును, ద్వితీయా చార్యులును నియమించి యుండుటం జేసి యవి వూర్వ-ేఫంబులే యకుటకు పల్లకాదు. (యేకూరు ౨ లభురేపము లీటు = ఆలఘులేఫము) న౦ధి ద్విత్వనహితం బగు ద్వితీయావిభ_కి యుకారమున కచ్చు మంబగుచో సంధి రాదు, ఊఊ నను బెతిండ, నిను నిటి. మొ. నమానము ౧. తజచుగ సర్వనామంబుతోడం గక్మ్యధావయంబు చూప టదుం ల థి ళీ ౨. ద్విగువు మహదర్థఘటితం బదృష్టంబు.

ఊది సూతానుక మణిక లో నో న రీ3 అంతాదులకు చారు బరంబగుచో వాకు లోవం బును రురలకు అుఆణలాచదేశయి నగు శబ్ద ౮౮ తి ఆందత్వాదులు నిత్యబహువచ నాంతములు శబ్ద రగ ల్డ ఆక్కతృయాంతా వృయంబు కభళయ నంక్షా రా 105 ఆకానిత్యర్థకంబగు శ్రీయా 933 00 అట్రిపోనిబోటివంటి శబ్దంబులు వదర్థకంబులులోటి తనంకం బత్సయా+ *౦బు నగు నమాన ౪3 లో లై మో 6 అటి యిటి యెటివిశేషణంబుల మాది కచ్శబ్దవకా నమాన ళ్‌ హో జ ఓ (2. 86 ఆట్లుపో లెబలెవ లెళబ్బంబు లివార్థకంబులు నమానస 8౮ 105 ఆడుగ్య్వాదులు ద్వికర్మకంబులు ఈశా ర్‌ి న్‌9 ఆత్యం తార్థంబు నందు నగు ల! ౧౧౨ ధి న! 88 ఆదరులు లోనగు ళబ్దములును న రె తీ7 ఆది ఇది ఎది యనువనికిం దృరీయా స్త మ్యేకవచ &..౨ ౪ గీ అనుకొనులోనగు ధాతుజవి్శషణముల యంతో్యశార వంధి ౧ క్షై23 అజీకశక రృ కియకు నమోవకర్తయొక్క లింగ వాక్య దిగే 100 3 య ్క్ళముయోగంలనం బేర శ త అన్నంతక్రియ బే కకైాగంలునం క కా శో ౧౮ా ఓ05 అన్న్రక్యయాంత వాళ్యనుగు నగు ధాతువు కొన్ని యెడల 'బెప్క చోట్ల కొక్కూటియు నగు శ్రీయా 3ం డ్తీసే అమవాదర్థరబున కిన్నివస్తుసముదాయం బర్ధమగుచో శబ్ద నకి

120 తి లిజలక్షణ శేషము శకా

ఫుట. స్మూత్తమ్ము

108 ఆయికానవృయంబులు స్వయమర్థకంబు లగు శ్రియా 34 శ? ఆయ్యది తృతీయాదివిభ్తులు బరంబులగుచో శబ్ద ౬౧ శ్రి ఆయ్యది యేకత్వంబున సమాసగతషస్థ్యంత యత్కిై. కట్ట ౬౫ 30 ఆయ్యక యేకాంతయి మవాన్ని శేమ్యకంబు శబ్ద ఇని 68 అయ్యది యొక్కచోం బెక్కుచోట్ల కొక్కుటియ శారక ణే 68 ఆయ్యడది వ్యవహితంబునగు కారక పె శీ0 ఆర్థర శేమంబునం జేశత్వంబునను కొన్ని శబ్ద)లుల శబ్ద రం 836 అర్హాదులకడయచ్చున కుత్వంబును మైకల్పెకంబుగా శబ్ద కిం

118 అలఘునేఫము లుప్తాచ్సమనసచో లఘుశేఫంబగు ముక్త ఎకి 79 అలరుంబోడీ తృాదు లువమానపూర్వపడ॥ర్యథారీ సమాస ౧౯ 9 ఆంభిభామకు పర్శంబు లేంబదియైదు సుజ్ఞా ణి ఓరీ ఆ ఈ వఃళబ్దములకు బూజ్యశయందు మవాదేక శబ్ద గేటు తీశ్రీ ఆ ఈ శబ్దములకును వీశబ్దమునకును మహదస్థంబున శబ్ద నేప శర ఆన శబ్దములును నీశబ్దంబుకు నమవాదర్థంబున శబ్ద తై దిశే ఆచ్చికనమాసంబులం దఆచుగ వర్శలోపాగనూ నమాన 3౬ శీడే అళాధం బొకానొకచో శామాసదరాభఖిధాయియు శబ్ల ౭౮

ఆాజ్టర్టు =4 భి (నే 59 ఆదరార్థంబునం ద్విర్నుక్షి యగు శబ్ల ౧౧౧ ఠి తి ది

ల్తెబ్ర ఆమే డికము వరంబగునపు కు కృతహ్రస్యంబునస సుధి అలికి అయా త్యాకి ఘటితంబులు విశేవణోభయ సమాస ౧౭ 96 అర్భార్థమొక్కచో నటుళబ్దవూర్వకంబునగు (క్రియా ణి శీర్‌ ఇట జే చ్తాన్వంబగ్యు అగుచో వా డీర్ధ్స ంబునకు శబ్ద ప! 74 ఇట పూర్వనదంబునక్వంబున కిళ్వంబు బవాం సమాస ప్రి

111 ఇట్టనియె, అనిన ననిభావ్యర్థకథనప్రైారంభపరిసమా చ వాళ్ళ ౧౦ 9 ఇతవర్షకం బింపుబిగుపోరులకు స్యార్థంబునందనగు తద్ధిక ౯ 9 ఇదవర్షక౦ం చొవ్వుశవ్వు పెళ్లులకు స్వార్థంబు తస్ధిక ౧౦

సూ్రాను క్త మణిక లై ఫుటం గ్యూర్తేముం 23 ఇవ్రత్యయాం తొవ్యయమునకు సంధీయు జూవ్రైతు. నంధి ఆతి 28 ఇయ్యమ్మిక్కియావ్యవహితంబులు నగు కి అం క్‌ న్‌ ఇరుళండునకా దేశంబగు శబ్ద ౯౭ శీశ ఈఏ ఒకళబ్దములకంటె బరంబయిన యంశశబ్దము శబ్ద ణం 106 ఈర్చుబ్బుకందుదువ్వువడ్డించులన వర్ష కంబగు శృదంత డ్రి 65 ఉండివదంబు సరంబగుచో పలనకందువర్థకమట్లు ఆరక ౧9 ఏెశ్లీ ఊఉదంశములగు నమవాత్తులకందువర్ణకము పరంబగు కట్ట అం 108 ఊ్రేశ్యవి భేయఛ్ళిన్నంబు విషమయంబు వాక్య ము 63 ఉఊట్టేశార్థమునందు ద్వితీయకు గుతిచియః నశ్మువ్త కారక = శ్‌? ఊదడచోటు మేన్వాదు లున్లుగ్విషయంబులం న! ౧౦౬ న్‌2 ఎక్కటే యొకటి శబ్ద ౮౩ 106 ఎక్కు దిగులకుం బ్రేరణార్థంబున మలివర్షకంబగు _ కృదంక ణ్‌ శీ3 ఎద్దుజేపరళబ్బములకు లులలువరంబులగున పుడు శబ్ద ణం 56 ఎనిమిది నివర్ష్యంబున కత్వంబను గా ౧౦౧ +9 ఎవ్వరి తాదులందలి రివర్శంబునకు లోవంబువి భామకు ,; 20 ర్‌3 వండే రే దేవిశబ్దంబులర్థవి శేష బునందీక"రాంకంబిలగు 99 లోశ్లి 104 ఒ ఓలక సందేవోర్థకంబులకు వలయుంచో శ్రీయా అవిక 30 ఒకండ్వాదులు పంంబులగుచో6ం దజచుగనుక్‌. నమాస ఎని 20 ఒకచో వ్రాస్వంబు దీర్తంబగ సంక్ఞా ప్రి శ్‌తే ఒకశబ్దంచొక్క-వో నల్పార్థకంబగు శబ్ద నే 77 జఒళశానొకచో గుణవాదక ధాతుజనిశేషణంబు లవయవ విశేష్యవపూర్వకంబ్యులై నమాస రగ 20 జశావొశకచో జకారంబభయంబునగు సంజ్ఞా ణ్‌ 95 ఒ క౯ానొకచోం దద్ధర్యార్థకంబులగు నుండు చను (క్రియా న 68 ఒళశానొళశచో దోడకుం గోడుక నని రూపాంత కారక రా

న్‌ నే తి ల్యిలతణ పను ఫుట్‌, న్యూశ్రముం 28 ఒళానొకమో ననుకరణవిరహిరంబున సంస్కృ సంక్టా. ౧౫|| 64ి ఒళానొకచోం దోడవం బ్రల్యే వ్రమోగయి.. కారక ౬ 82 ఒళానొకచో ద్వంద్వం౦బునం బూర్వవదంబు క్షీబ నమాస అలి 88 ఒశానొకచో ద్వంద్వంబు మి శ్రంబును, ఆందలి వూర్వపదంబు క్రీ బనమంబునుగ జానంబడియెడి వమాస వ్‌3 102 ఒశానొకచో నన్నంకమగు నగుధాతువు శ్రీయా ౨3 ర్‌3 జఒకానాకచో ననిర్జిహ్రైర్థ భం దొకశబ్బమునకుం శబ్ద . రర ఒకానొకచో నిరుగరున కిద్ద రాదేశంబగు శబ్ద ౯రో ఏ5 ఒకానాకచో మతుబర్థంబున నవరక్ష్రంబు చూవట్లెడి తద్ధిక ౧౯ 98 ఒళానొకచో రందుపొండులకు రాపొండని శ్రీయా ౧౧ 103 ఒకానాకచో సవోర్థింబిన యుమ్మదస్త డర్థంబు ళశ్‌యా శక కి ఒక్కచో ద్విగువు మ్మ్‌శ్రం 'బే$వచనాంతంబునగు నమాస 80 73 ఒక్కచో ద్వితీయాంక వి్ధేయవిశేమణంబునకుం కారక ౯౯ 659 ఒక్క చో నుదంఠంజప నజడంబు తృతీయకును శారక ౧౪ 80 ఒక్కచో విశేషణంబులును వికేవ్యంబులగు శబ్ద ౮ 70 ఒక్కాకచో జడంబుక వ్లమికిం ట్రధమయునస కారక 6 96 ఒక్కాకచోం దస్థర్మ క్రయ యా క్యాద్యర్థపరకం బయి వ్యతిరేక వ్యంజక చృశ్నా ర్థకంబగు ఆరో ళ ఠ్‌0 ఒక్కొటశచో నామం బెయగు శబ్ద రము 100 ఒగ్కాకచో భూశార్థ కాదమాపక్ష్యక్రియ శ్రీయా ౧౫|| 80 ఒక్కాకచో విశేమ్యవిశేషణంబులు వ్యక్య న్తంబులు. ళబ్ద ౯ 688 ఒక్కొళచో నమానగత ఫూర్వపవంబు వ్యవ నమాస 36 71 ఒక్క్టచో సమాసాంకర్ల = విశేమ్యంబుల కగువిశే ణంబుల మస్టికిని ఛ్రుశమచూవట్రెడి శారక అణా ర్‌ 2 ఒక్కొ కళబ్దంబుల యక్వ్వంబున కొత్వంబు శబ్ద ౮6

జ, (౧ నూశ్రాను శ్ర మణిక 123 జో పుట, న్యూత్తముం న్‌2 ఒక్కొశాదులకు దువర్థ్శకంబు వరంబగునపుడు శబ్ద రాం 81 ఓ శం బొక్క చో నంబోధ్యవాచకంబునకు ముం దికర శట్టవ్యవహితంబమయి శానంబడియొడి శబ్ల ౧౩3 ర్‌? ₹చవిభక్రికాంతంబులస చేయినేయి లోనగు శబ్ద ౧౦౫ తశ కంటె వర్షకము చరంబగునపుడు నొన్నియెడల శబ్ద ఖం 101 9 9 విశేషణనవర్ష కంబుమాది శ్రియా ౨౧ 37 కతియ సంభారవాచకళబ్దములుకు శబ్ద 30 లై కవిలశబ్దధిపము క విలశళబ్దంబొండు ఇానంబడెడి సంక్టా ౧౩ రై శరవర్ణక౦ంబు నాయంకశబ్దమునకు ఫావంబునందగు తద్ధిత గిలి 105 కరంగు తలంగు మెజయ్య్యాదు లంకర్భావిత శ్రీయా కె ర్‌ం జ _ర్భృలవుక్వంబున డనతేనకుం దమతమయునగు శబ్ద ౭౯ 104 కర్భృభూత్మక్కియ తోడం దిత్కర్హకన్వయంబగు శ్రియా ౨8 7] కర ఛారయంబు చికుదాళ్యు త్తరవదంబమయ్యె చేని నమాన శి 7శ్ర కర్మ ధారయంబియ్య:న మిశ్రంబు సిస్ధ్థనమాసంబట్టయగు న ౬ 62 కఆకంకుండు బవాంప్రీహీ నమూన ౨8 100 కవిక్రయేశరప్రయోగంబులం గొన్నియెడల నిక్స్రక్య యాదులు వరంపీలగునపుడు శ్రియా. ౧౬ 106 -కాచువీచులకు పలివర్ష్‌ టను శృదంత ౭ 105 శాజి కచార్థకంబగు ఆ్రీయా కిం 68 శారకంబులనం గర్శాదులు కారక ణి 22 శరము మోరిశబ్దధవము నుకా ౧9 న! శారవక్ష్రకంయబి చెలినయములకు భాపంబునం దును, నుడిొొలకం కు స్వార్థంబునందు నగు తద్ధిక ౧కి త్త] కి మే కార్థశబ్దంబులు శ్రచుంబున నక్టూతవస్తూద్దేళ్య శబ్ద ళ౭ 88 కువర్షకంబు వరంబగునపుడు కవ్మిత్రయంబువారి శబ్ద ర

కేల తిలిజలవ్‌ ణశేషము నం

పుట స్మూర్త్యముం 55 ఇొండొకయెడ అఅవర్షకములు చరంబగునపుడును శబ్ద గ! 26 కాన్నిచోట్ట్ల మష్టీకమాసంబునం దుకారంబున సంధి ౧౦ తరి కొన్నియవ్యయంబులు బహువచకాంత తుల్యంబులు. శబ్ద లో

తే కొన్నియిడల గర్భ కర్య్యక్కియ లధ్యావార్యంబు వాక్య ౧

వీడే కొన్నియెడలం శాని క్రియాఫూర్వకంబు వాక్య ౧౯ 68 కొన్నియెడలంటబేక విభ ఎరస్థీక వర్షకంబులకును. కారక ఈ

12 కొన్నియెడలం దదాదులు వెేశేమణంబు లధ్యా వాక్య ౧౧ లైడ్జీ కొన్నియెడలం జెనుంగలమోంది సాంప్క్భృతిక నంధి ఇ 25 కొన్నియెడల ద్వంద్వంబునం బదంబుమాంది గంధి ౬ శ్‌9 కొన్ని యెడలం ద్వరి తానాదరార్థంబుల శెంటను నను శబ్ద ౧౧౩ 97 కొన్నియెడలం ద్వరితార్థనూచకంబయి భావిని కియా ౭ 70 కొన్నియెడల నజడంబు తృతీయా స్పములకును కారక ౧౮ 70 19 19 ద్వితీయకును వ్రథమ న ణల ర్‌ 6 ఇొన్నియెడల నవశగు కానంబడియెడి శబ్ద ౧౦3 27 భాన్నియెడల నవర్థ్శంబు వరంబగునపుడు భూర్వ సంధి ౧౫

శే ర్‌ కొన్నియెడల నవయవ క రృళశ్రియ తదవవయవి వాక్య ౧౭ 75 కొన్నియెడల నిచ్చో న నా సామాయాగమంబులగు నమాస లే ఆ 9 నీసమాసపదంబులు యంవర్ష వ్యవహితం నమాన ౨౬ 64 కొన్నియెడలను శట్టవ్యయోగమునం దోడకు శారక తె 89 కొబ్బయెడల నువమానంబులు వెక్కులగుచో నమాస ళం లో కొన్ని యెడలం ట్రైమాణిక్కయోగంబులం నంధి కె 99 కొన్నియెడల భావార్థకరూపము నుకొబ్దపరకం శ్రియా. ౧౨ ఉర్‌ కొన్నియెడల మహాదర్థ౦బున నే శబ్దంబునకు శబ్ద గక 82 ౩9 _మహద్ద్వంద్యంబునం బూర్వపదాంక్య నమాస శర 49 కొన్నియెడల లేఫనంయం క్ష తవర్షకంబు ముందటి వట్ట ఒల

ణ్‌, యం వ్‌

నూశ్రాను క్ర మణిక క25

117 కొన్నియెడల చాక్యంబు చాశ్యాంతంగర్భంబు నగు వాక్య ౨౧ కే? కొన్నియెడల వ్యానవాక్యమునకు ముందు నం గ్రవా వాక్య ను! రాం కొన్ని యెడల విశేషమణంబుద్వితీయాదులకుం ఛ్రుశము కారక ఎలిలి ళా ౩9 విఠఖేయవిెేేవణమొండ బహువచకాంతం శార। అలి ళ్మీ 78 కొన్నియెడల విశేమణోభయవదంబు త్రిక సమాన ౧౮ క్‌8 కొన్నియెడల వమష్ట్యంతకదాది శబ్దపూర్వకంబులు శబ్ద ౧౦౯ కేం ఫొన్నియెడల నంబంధంబున బూర్వవాక్యంబు వాక్య గిలి ర8ి5్‌ కొన్నియెడల నృవ్లమో తత్సురుషమునందు నవర్ష సమాస 38 84 కొన్నియెడల సిద్ధసమానమభఫ్యగక బదయిలతో నమూన ఏన్ని 66 ౯ొన్నియెకల హేశువ్రనందన్న౦త శ్రీయ కారక ౧౨ త్‌9 కొన్ని శబ్దంబులర్థవిశేషంబున ద్విరుక్తంబులయి శబ్ద ౧౧౪ 99 ₹జక కంటెపొంటెలు బరంబులగునపుడు శ్రీయా ౧౪ 22 హోట -పేంటలు వైళ్ళతములు సంకా ౧౧ 72 ఛశ్రీయాన్వయంబున కండు వవంబులకు స్వస్వామి కారక ౨3 శై] 1క(యాన్యయవాక్యంబులు కొన్ని వ్యంశ్యార్థ వాళ్య లా [101 క,యావిధేయవికేమణంబులమింది యగుధారు శీయా ౨౨ 39 శ్రీ, గావిశేషవాచకళబ్టములును శబ్ద కిరా గ్ర శొత్తాదులు లుప్షకేషంబులు జేశ్ళంబులతో డుంబలె నమాస లి 77 గుణవాచకంబు క్రియావిశేమణంలగుచో నొక్కె సమాస ౧౯ 77 గణ వాచకంబులు కొన్నింటి నిగాగమంబునకు నమాస ౧3 త8 గుణగనవాచకములైన జేశ్యవికేమణళబ్టములును శబ్ద 5కి 73 నొన్నియెడల విభ_క్రివరిణామంబు గ్రావ్యాంబు కారక న లై ఆ్రాన్యుంబు గర్తజ్ఞాలివర్డ నంబునం బ్రయోగా [౫ సంళ్టా నే రీర్‌ చత్వ్య్యుశం బొంటె వర్ణకంబునగు శారక ౯ 9జీ. భలికి మిరివర్ధకంబు స్వార్థంబునందగు కద్ధిక ౧౪

126 తి లిజలషతణ శేషము జీ౧

పుట స్యూత్రము, 24 చిట్టడవించిట్టి వంధి ళ్‌ 98 వెడుసు దుడుకు నిడుపులకుం బుంన్త్వంబున మతు రద్ధిత ణి 38 జడవదంబులమోంది తోడకు మెయిమైలు వికల్నంబుగ శబ్ద ౧రొ ల్ర్పసె జడపదం బనుకరణవిరహితంబ తజ చుగ నగు సంజ్ఞా ౧ శ్‌2 ట్ర వర్ణం బమహదర్థంబున నొక్కుండాదుల డువర్ష్మ శబ్ద ౮౨ 94 టివర్షకంబొండు నంత్యవర్శంబునకు భౌవింబునందగు ద్ధి ౧౫

౨06 డయ్యు దయ్యునొచ్చుపుచ్చులకివర్ణ కంబగు కృదంత ౧ 39 డుమంతంబులగు తశ్చమాది శబ్దంబులపం గొన్ని శబ్ద ళం 7% తచ్ళచ్దాకములగు ధాతుజవిశేషణంయుల మాంద శారక ౨౭ 06 తద్ధర్మభూతక్రియ లా ర్యాద్యర్థవరకంబులయి శ్రీయా కి వ్‌ఫ్‌ తద్ధర్షార్థక విశేమణం బసహాయతం ద్రి కౌలనాచి. క్రియా ౧ బై తద్భువములందును నలఘులేఫము గలదు సంజ్ఞా ళ్‌ 092 తద్ధిక ద్రృతృయములు పరంబగునపుడు వదంబుల తద్ధిక ౧ శ2 కనపక్షకంబం పరంబగునపుడు తళ క్ష్‌ ర్ధేమునకు కస్ధిత జి ౯78 తిమ్యం గుజ్జిలు చిలుక మొకరి యిత్యాదులు సమాన ౧౬ శీ0 తవర్మ కంబు త్త్రక్థకంబకు శబ్ద ౬౦ శీ9 తవర్షశంబు వరంబగుచో లేఫంబుమోంది యిత్తునకు శబ్ద ౬౮ ఓక్‌ కజచుగం గర్ణధారయ సమౌనంబువం బెన్వాదుల సంధి ళ్‌

])04* కరచుగం శ్రియలమోది కదకదవుల కన్నా శియా ౨౯ 838 కజచుగి ధాన్యవాచకళబ్దములు శబ్ద పత్రి

షేశేరి కజిచుగ సర్వనామంబుతోడ గర్మధారయంబు. నమాస ౧ 89 కజచున స్త్రీసమంబులగు జేశ్యశబ్దంబులకుం గడవల శబ్ద 9౯ 25 తామర శాకువరంబగునపుకు ఫుగాగమంబగు సంధి రొ 50 తాము తమరు తారునగు శబ్ద ౭6

101 తిగచు ధాతువు నన్న౦ంకమాళములు తివ్వ శ్రీదూ ౨౦

జ. ఇ

సూ్యత్రానుక్రమణిక శేష? వుట స్యూత్త్మమూ తర్‌ అఆశుంగునం గొన్ని తత్సకు దేళ్యశబ్బములకం టెం శబ్ద అలి. త0 తెుంగునం గొన్ని శబ్దములు విశేమ్యవిశేమణంబు శబ్ద ౧౦ 98 "తెలివి విరివి వినికి లేమి రాఘలకు స్వార్థంబునం తద్ధిత లొ తగ్‌ పత్రికంబున కమ వాదర్థంబునం ్రశమైకవచనబవా శబ్ద ౫౮ లశ దళ్నూర్థంబునం దక్స్భమువవంబులమోందను లంటి తద్ధిత ౧౩ శే దాని యత్వంబున కిత్రె నిత్వంబులు పర్యాయంబున న! మె లె0 ద్‌ ౦బు దీర్ధ్య ౦జి సంకా ళో తే13 దీ ర్స్‌ ఫూర్వకమగు లఘు లేఫము త్రాన్వవూర్వకము ముళ్ల ణి శ్త్రై ఇడ్రేశ్యంబునం గొన్నియెడల మవాన్మహత్యర్థక శబ్ద కళఈీ౮ా ౫7 జేశ్యంబునం దక్క_డాదులు న్నిర్రె త్రోవచనాంకములు శల్ల్ద ౨౮ త౭ె దేళశ్ళంబులం నొన్నియెడల స్రీ నాచకస్త్రీసమంబులగు శబ్ద లగి 82 ద్వంద్వం బప్రాణివాచక కృదంత శబ్దనుటిత నమాన కిం తప ద్వంద్వంబునం బూర్వవ వాంత్యావయవం౦ంబునకు నమాన రి శేరి ద్వినవు మహదర్థఘటితం బదృష్ట్రంబు నమాస ఎకి సి. ద్వితీయాదులం దసంయు క్త రవర్ణకంటు నత్వేంబున శబ్ద ౯౦ శ9 ద్వితీయాదులందు రురియగు శబ్బ ళం శీర్‌ ద్విరీయైకవచన బహువనంబుల కేంటను నివర్తకంబగు శబ్ద ఇం కెస్ర్‌ ద్విత్వయు క్షలాంఠంబుమోంది లులకును న! ఆతికై శే18 ద్యిత్వరహితం బగు ద్వితీయావిధ_క్రియుకారమున సంధి ం 77 ధ్వన్యనుకరణశబ్దంబుల కొన్నింటి కందు నమాన చెం 23 ధ్వన్యనుకరణశబ్దంబులు ద్విర్తుక్తంబుల యగు నంధి ,౨౦ “28 ధ్వన్యనుక రణశబ్దముల కనుధాతువువరంబగు చోం శబ్బ ౧౯ 76 ధాళతుజవి కేషణంబులు కథార్థ కాన్యయంయబుతోడం నమాన ౮ా 6కి ధాతుజ విశేమణభావార్థకపూర్వవ్యవహితా శారక ౧౫|| 20 నశారం బసాధాాంణంబు ఇద్రుశంబు నంళ్ఞా తి

123 తి లిఒలతణశేషము ౧ పుటం స్మూత్ర్తముం 50 నాళ4కతజేశ ద్యల్కి మర్థంబులకుం బునర్ల్శవాణంబున శబ్ద 22 తీ9 నామవదంబు లా ర్యాడ్యర్థవరక 0బులయి వ్యతి లేక శబ్ద ౧౧౫ న్‌0 నామఫునర్జ )వాణంబున భిన్నంబునభిన్న0బునయి శబ్ద న. ర్‌9 నానుసర్యవా మంబులకును నళలగు నష్యయం౦బుల శబ్ద ౧౧౬ 49 నిన్ను నన్ను6 దన్ను వీనియందలి ద్‌ సృమునశేనియు శబ్ద త్రి కేం నిసేశవిధానోచ్చారణంబుల దజచుగ అవర్షాదులు సంజ్ఞా కి 49 సీమీ జే మే వాల్లులకు లోపయి విభాషనగు ౪ ౭౧ కేం స్య్యూన వచోవాక్యంబునం దద్వచనంబు లథ్యా వాక్య ౧౨ 27 "నెన్నడాదులక్‌ జటిదగు నంధి. ౧౪ ఉర్‌

100 వశారంబు కొన్నియెడల శక్రర్థకచువర్శంబునకుం క్రియా ౧౭ 107 బఇదమనంగా టయోగా ర్సంబు ననన్వితంబు చేకంబు వాళ్య యౌ 08 జదములకుం బరన్పరముగల సంబంధ మన్వయమ వాక్య నే 08 ఇదములవి నామములు శ్రీయలవృ్యయంబులని వాక్య కె శీర వదాద్యంతగకం 'బాళబ్దం బమహదర్థక౦బు నమ్మన్తంబు శబ్ద ౬౩ 81 ఇదికి ₹ండిరు దొమ్మిదులు చరంబులగునపుడు సమాస 93 ర్‌రీ వదియిశ్వంబున కుత్వంబగు శబ్ద ౧౦౨ 32 బదియం త్తరవదంబసచో జీను దొముల నుములకు నమాన ౨ 81 9 బగుచోం బూర్వవదంబు దీర్ధృంబునకు నమాన ఇకీ ఎగ్‌ కేశ భద బ్రంములకుం గులకంబగు వాక్య 3 04 బరిమాణార్థంబునం ట్రళమైశవచనంబుకందు తద్ధిక గరిక ర్‌ర్‌ బ్‌ లుశబ్దంబునకుం రురలు వరంబగుని పుడు గువర్ష్యంబును శబ్ద ౯౬ 106 ప్పువర్షకంబు శాంచు దాంచు జాయ్వాదులకగు కృదంత ళీ 106 ఇవర్షకం బులియ్వాదులకగు కృదంత ౬ శతీ0 వూ జ్యకరయందొక్కచోనామ త దేద్యువృద_ప్తచ్భబ్దంబుళబ్ట ళ్రి

నూతానుకమణీక ఏ

గ ఆ క 120

శీ పూజ్య తాతిశయంబున యుష్మడర్థ బహువచనం శబ్ద ఈ౫ 26 ఇభాశాన నంధి ౧౧ 7న ఆమయాగమంబులు కొన్ని యెడల ద్విత్వ్యయు.క్టంబు సమాన ఖని

117 పామ నిళ్చయాస్థంబునందగు వాక్య ౨౨ 59 పోళలెవ్రభృతులు తబుచుగం వశమావిభ కంత సమాన ళం ర8ి చ శిమాంఠములమాంద పోశెబ లెపోని శబ్దంబులు సమాన విణా గె0 చ, ధానంబు చళ్చ్ళాద్వాచ్యంబగు శబ్ద లి రశ పొచుక్యార్థంబునం "చెనుంవదంబులమాందను శద్ధిక ౧౮ 22 ఆాణగొడ్డ మర్చామ్యుంబు కాందగు సంజ్ఞా గని ఠ్‌గ్‌ పా స్లన్రాన్వంబులగు మూండేలమాంది వర్ష ౦బులకు శబ్ద ౧౦౦

ఏ ర్శ ల

98 ప్తాష్టనాదులు దన్న /ర్యేయాంళ కియలమిోంది ఆయా ౧ంం 98 ప్రార్ధనంబునం దన్న మయాంక, (క్రియలమోందంయద కదవు ౫ లా 23 ్రానంబున మకారంలు వరంబగుచో ద్రుకంబునకు నంధి _౬౨ శ్రీం బహాుతశ్వంబునకు మేకు నే విభామనగ బ్బ ల శ్‌త్‌ నిందువూర్వకడ కారంబు చరంబసచోం దుది శబ్ద ౮౪ 99 భావంబునందును చ, క్తంబను కొనుటకం శ్రీయూ ౧9 త్రై భావద్వంద్వంబునం దొలిపదంబు టవర్డకంబునకు సకూస 3ం కేకేశ భూతార్థశానమాపకక్రియ వలయుచో వాక్య ౧౬ రై మతుబక్థంబునం జైంచుకకుం దవర్ష్‌కంబు వరంబకు కసి ళ్‌ మ! మతుబర్థ 3బునం దకివక్షకుబు వర బంనఫువు 13 ల! ణం మఫ్యనుపుకుమముప్కుంబునక చ్చు బరుబశనప్రకు సంధి ౧౮ 90 మళతియవి కొన్నియెడల చాచుంబుల ప్రమాది. సమాస రక నలై మహకృమూహార్రకశ్య బంళా త్కా-ర్యయం, ళం శబ ౧౪

ట్స్‌ వా జాన్‌, వ! 97 మహద్బపహు3 ర్యక కి యకు నేకపచనంబం కియా ౬ వ న. టో టు ర్‌6 మవహక్వశేవణ సంఖ్యావాచకంబులకు బ్బ ౧౦౪ త్రైభవ్యాలా9

క30 తిలిజలతణ శేషము తో ౧

వుట, నూ శ్ర ము, శీత ముత్టియ శన్లేకరంబులయందుకు దణుచుగ నిత్వ శబ్ద కా 76 ముయ్యే డ్వాదులందు స్రున్వద్విర్వంబులు నమాన ఎఖ 69 మయొక్కకు లోవంబు బవంళంబు కారక ఎకు 106 రాచున కడివర్జ కంబునగు కదంత నా 20 శాజు వైళ్ళశంబని గొందజందురు సంక్ఞా ౬ కర్‌ రావు బాహుళబ్టముల కంతట వ్యవర్జ కలోపంబు శబ్ద ౨౬ న్‌శ్తీ రురవర్ష్మ కంబులం వరంబులగునపుడు శబ్ద . ర్‌డీ పాధారణంబుగ నంఖ్యావాచకంబు గా గం 48 ₹లేవనంయు క్రంబగుచో నొళ్కాకశటబ్దయిల మంది ౬౭ 81 రోళబ్దంళొండు నంబోధనంబున స్తీ వాచకంబునకుం 9 ౧క 87 లోవావాచకళబ్బములును న్‌ 2౧ 65 వలనళాడేశంబగు ద్వితీయాన్న్పములమోంది శారక ౧౧ 137 వాక్యమునా యోగ్యతా కాంయోసహిశంబగు , వాక్య ౧ కేవేఢీ వాక్యనంగ్ర్రవంబునం దినన్నంత్మక్రియావూర్వకయి. ౪ ౧౮ శే వాక్ళనముదాయము మహావాక్యమునాబడు 9? ౮ 80 వారార్థక శబ్టబులద్విరు క్తంబులు తజ చుగ నమస ౨౧ ర్‌శీ వాలోవంబు శంక వాని తశారంబునకు దకారంబగు శబ్ద ౮౯ 103 విషమయబోధకము వాక్యము వాక్య ణి ర్‌ పీచ్చ్వయందును గాలషరిమితియందును చానుంబు కారక ౧క త్రై విధాశబ్బంబు సంస్క్బృకంబునం బుంలింగంబు శబ్ద న తీర్‌ విభక్రిపరంబగుచ్రో మూండు నాలుగులదీర్త౦బులకు 9 ౯౯ 81 వేశేషణంబులం కొన్నియెడల విశేమ్యలక్షటేబు లగు $9 ౧కి 80 విశేమణంబులు కొన్నివ్యపహిశం॥ లు నగు 9 ౧౧ 20 విశేషణము కాత్యాదిేవంబునే మడ్విఫంబు *9 క్రి 30 విశేమ్యంబు ఛ, ఛానంబికరం బృప్ర ధానంబు ళి ఒ 29 ఏశేమ్యమునా విశేమణముల'చేం 'దెలుబంబడు విశేనము ఎః

లో! €్‌| సూతాను మణిక న! ర్రాను క్ర పటం సూశ్ర్యము. కఠి విళ్వకర్షుండనియు రూవంటు శబ్ద ౨8 08 వెల్హ కడివర్శకంబు స్వార్థంబునం దగు శద్ధిక ౭ 03 "చేజున కడపక్ష శంబు స్వార్థంబునందగు గా ౬ 97 వ్యతిరేక్ట్తియ యర్థత్రయళోధకంబగు శ్రీయా ళా 101 వాస్థ పారోన్ము ఖత్వంబున నన్నంత క్రియలకు క్ర జో 102 శజ్రభల్లవకియలు కొన్నిద్విరు క్రంబిలగుచో నుత్తర ౫ ౨ 103 శబ్బపల్లవకి'యలును ద్య్భ్య్వ్వయ వక్రియలును న స! చణ ఇ లి ర. రం శబ్దములు విశేమ్యములు విశేషణము లని ద్వొవిధంబు కట్ట ణి క్‌] ష్‌

౭3 నెక్టతావాదకంబులగు నార్యాం బాద్యర్థక సంధి ం ర్‌8 మష్ట్యంతక దేశద్యువ్యదస్మదాత్మ శబ్టథూర్వకం శబ్ద ౧౦౮ రతి 9) ౪9 ౩ శబ్దపూగ్వశంబు స్వయమర్థకంబశ 9 ౧౧౦ 74 మసష్టీకర్చురుమంబులందు నగాగమంబు విఖభామనగు సమాన శి 27 మష్టీసమానమందలి నిలలమోంది యచ్చులకు వాల్లు సంధి. ౧౧ 66 వష్టీస్టానికంబగు కువర్హకంచొక్కొకచో ద్వితీయాది శారక ౧3 58 స్వద్హుశంబ:త శబ్దంబు కనకమవూర్వకంబు వ్వయమర్థ శబ్ద ౧౦౭ 87 సమాశార్థకముల యిన యీడెనసరినా-టీలోనగు శబ్ద రత 77 నమాసభటికంబీశబ్దళొక్కచో సూచనార్థీకంబగు సమాస ౧౧ 26 నమానమందుం దెల్చేమంబు వరంబగునపుడును సంధి. ౧౨ రీ3 వర్వ్యనామంబులకు మవాదర్థంబునం దజఅచుగ శబ్ద ౮౬ 2 సర్వవర్యాయంచైన యొల్లశబ్దమునకు నృద్దమీయు సంధి ౭ క్ర? సన్యవాచక శబ్దములును శబ్ద అనిల్‌ ర్క స్వార్థంబున దిరివర్జ కంబు వాంపున కగు కద్ధ ౧౧ £ం నంఖావ్రయం క్షవిశేమరా మే శాంకంలయి శబ్ద ళ్‌ న్‌ * సంఖ్యావాచకంబులకు విభ్శక్తిపరంబగునపుడు శబ్ద ౯౨

| [9 నవూషమసుశ్రూర్జ మని వాక్యంబు ద్వివిధంబు వాక్య లీ 1 నంజంధ బున యు మ్యదస్మ చృబ్దంబులకుం వాక్య ౬

132 త్రిలిజ్ఞలమవమణ శేషము

పటు స్య ర్త మః

శ సంబోధ్యవాచకంబు బహువచనాంతంబయ్యుం వాక్య ఈఈ

92 హలవసానంబులు వరంబులగనపుడు లురు వర్షకం శబ్ద ౧౬

ల7 వాలవసానంబులు ఇరంబు లగునపు "డేమిశబ్దము వంధి ౧౬

తీర్‌ హ్ర్‌స్వవ్య స్త ఉత్రిశంబుమాంది దివులకు ద్విక్వంబునగు శబ్ద నగ

అనామిమునినెషసనునానాలా గమనిక 1 ఈ క్రింది సంశేతములను గమనింవవలెను. పా = పౌాళము (ఈ విధముననే పర్వము వేరిలోని మొదటి రెండ.కళము లున్తు ఆసర్వమును సూచించునని అెలియునది.]

12 అథన్నూచిక (హౌంం1 9010 లోని విషయముల్కు డీదా హరణనములుు పొకాంతరనులును పాఠకుల సౌకర్యము ఫొజుకే ఈయంబడినవి. పాఠాంతరములు ముదిగరపతుల

ఆలీ లోనివే గ్రహింవమదుకినవి,

111 గ్ర ంథసంశకేతవివరణపట్టికలో ఈయయండిన వ్రథమముద్రణ సంవత్సరములు పాఠకుల యెఅుకకు ఉభ్లేశింపలడినవి సద్య సంఖార్థకలనమున కవియీ యాభారము లని భ్రమింపరాదు,

౪7 పదృసంఖార్థనిక్ష యము లబ్బములయిన ము చి త వ తుల ననుసరించి చేయంబడినది. వేర్వేలు ముద్రణము లున్న గ్ర ంథములలోో ఆ సంఖ్య కొన్నియుడల మాజీనను నమూజఅవచ్చును, చ ల2/ ఇెన్నపుం: శీ రామ్‌ మూదృణాలయమున మ్యద్రితముం- 19500.

2322...

జీవితములు

వతి 1=శిర్పు, ఆం

డిదము సూరకవిణీతము లం 18 గ్యగరాజచర్శిత్ర లం ౧10 శీ లాలాలజవతి రాయిజీవితము లం 04 శీ ఎన్‌. శ్రీనివానఅయ్యం కారి జీవితము లం ౧12 దిన్నయసూరిజీవితము అజం 10 కొమళ్ళన్ణపరరువాంచచర్శి త్ర ము లం ౧6 శ్రీ నో పాలకృన్షగోన్డేజీవికము ం8ం 0౧4 శ్రీ మహా బేపనోవిందరాన జే జీంతము లం 0 4 1వాజీచరి త్య, చవ్రలినతో జం 1 0 శొారాంగస్య్వామినై తన్యజీవితము ఉం జం 0 4 శ్రీళంళకాచార్యచరిక్ర, ఛ్రుతిమతో ంల4 06 శ్రీ వేమన యోగి జీవితము నా ఆలం 0 4 చాదొభాయికారోజీచగిక్ర ఇ ఎం ౪ 4 అక్బయ్యదీ&ీకచరి త్ర జం 012 మహాశ్తాగాంధీజీరతము? చ్రతిమకో లం 0 ])12 శ్రీగాం ధీమవోత్తునిచరి త్ర: ఉవన్యానమా ఉం 1 8 పోదరిని వేదిక జీవికము వ్ర, తిముతో 66 0 4 శ్రీ: ళ్వారుగారి జీవితము 499 03 వివేకానందస్వామి లేవిశను ం56 0 క నరో ళినీ దేవిచరిత్త, లల 056 శ్రీరౌ కేంద్ర సాద్‌ జీవికము అలల 64 స్వామిరాన తీర్ణణీంఠము ం6ల 084 కామానుకాచార్య చరిత్ర ఈం 04 కకాకమనుద్య్థని జీవితము ఇత 0 8

వివిధ గు ౦థములు చతి కే! ర్చు,

'మెన్మరిజము; (నస్వమైైవానళాన్తము, అదృస్ట్రరాజము). ,.. 2 వాతా ట్ర్‌యన శామనస్మూత్త ములు న లై హిందీ ఇంగ్ల మభబాొలళిక్‌ న. 0 హిందీ తెుంగుచాలబోధ ఏం ౮0 హిందీ తెలుగు మొదటివాదకము, ప్రగినులతో ళం 01 "పెన్దలాలళికు చక్కనికూప్ప్‌ అలం క్షే

౫ శ్యాలిోోలైండు ఇం 2 చిన్న చౌలళికు ఇం ౮0 అంధఫి)ద్రావిడబాలశిత్ర = ఆం 0 అంధ 'ద్రావీడ మొదటీవాదగము జలం 0

జీటొూ శందవవాదశము లం 0

డిటొూ మూదవవాదశను అలం 0] ల్రేఢధవ్యాకరణము. బులుసు మేంకఓరమణయ్యగారి టీతో త్రి వెంకయ్య వొష్టికరి ణము గ 0 చిత్రలేఖనము (12111110) =ఖం లై బాలచంద్రోదయము వం 0 ఆంధ్రిభామాభూ-మణము, వద్యుకాఫ్యము ంంం 0 భావలవారి, ,శ్రీవరిగొండ సత్యవారాయణన్యూరి జం 0 అంధిళబ్దచింతామణి; నటీక ంంం || భూమిళిస్తు-జం, త్రి (| అధికవన్నులవిధజనలు నూ చించునది (్ర్రామకరణ

ముల కత్యముతోవయు కము" ఎం | ళా

వప ఇవిగాక బూవద్ద నంస్కల్భృ తార్టిధ్ధ గం ములు; నాగరిలిపి గ్రంభేమ్థల

ఆరవ ఇంస్టీ మ్ముగ్తంథములం దోొరకుుం

వానిళ్ల 'శామస్వామిఖాస్తులు అండ్‌ సక్స

పోస్టుళాక్సు 1872, 292, ఎన్‌వ్షవేడ్‌, చెన్నపురి