Telugu Thruna Daanyamulu (V I)_0 - anilvaranasi/indianlanguages GitHub Wiki

త ప ఇ థా న న్‌ ములు, 'మొదటిఫా* ము వం, మొక్కజొన్న న గాధువు వ ౫ రాం టలు యా. జీలం వ. సు న్యా లోట న సన వ | ల్ల థ్‌” ర ప రో షి బన ప స చలో న న ల టం 6 హన క వో శ్‌ సరల గ్‌ సా నా ౪ స క్త (01084 శకట క్‌ గరం 3 త్యగం[40) ] లం సర్వస్వామ్య సంకలినము, వెల రు [1-22-0

శ్‌ గ. లి 9 త్‌ ల కోంజెవరము నందలి రయ జే / శ్రీ గొమసేవా ముదాలయమున ముది%ంపబడి కరచే బిచురింపబజెనుం ఎవ లీ పతులు కావలసినవారు క్రింది చిరునామాకు వాంయవలెను, “మేనేజరు గామసేవా ముదా్రాలయం హపొంజెవర ంపోష్ట్రు (వయావితాపుగం్య తూర్పుగోదావరి జిలాలో చం లలల కి ( న ళ్‌ లే ॥ ః లం? యలీ = కీ శ + 60. కా ॥ జా | ॥ /] ళ్‌

7 ఫ్‌ రిక

విజ్ఞాన చంది కామండలివారు నావే వ్రాయబడిన వ్యవసాయసాస్తుపు మొదటి సంపుటము నందలి రెండు భాగములును సచురించుసరిక్కి అనగా 1014 లో, ఐరోపా మహాసంగామము పా9రంభ మై కాగితముల కిప్పటివలెనే కర వేర్పడుట వలన అయా సప్వ్యములను గూర్చి విఫులముగ వాసిన "రెండవ సంపుటపు ముదిణ మాగిపోయను, అఆ యుద్ధానంతరము నేను గవర్న మెంటు ఉద్యోగమున బ)వే శించుటచే నందుండి పిరమించు వరకు మరల (గంధ (ప్రచు రణ కవకాశము లేకండెనుః ఉదో్యోగమునుండి విరమించిన "వెంటనే ముద్రించు నుధ్ధేశముతో తృణథాన్యములను గురించి యదివర కిరివది యేంజ్హకు బూర్వము వాసి యుంచిన (నాతపితిని సవరించి యిటీవల పరికోధనవల నను అనుభవము వలనను దేలిన యనేక విషయములను జేర్చి మరల వాఎసియుంచితిని, కాని మితుల వోత్ళ్నాహమనిచే సండ్లను గురించిన మూడు భాగముల ముదణమును వ్యవ సాయశా్యస్రు ప౦ధమపారముల యొక్క_-య్యుు ఉద్యానకృషి ప౦ిసమసాదనను.. మొక క. ఫునర్ముదంణమును ముందుగ

శ

దల 'పెట్టుటచే నీ గంధపు ముద )ణము కొంచము వెనుక బడెను,

తృణథాన్యములనుగురిం చిన యా మొదటిభెగమున వరికి సహజముగ ప్రధానస్థాన మొసగబజెను, మొక్కా జొన్నను గురించియు గోధుముమొదలగు కొన్ని సమశీతోన్ష మండల జూరులను గురించియు గూడ నిందు (ాయజ్యడెను. "“రెొడన ఫా“మున పొన్న, చోడి మొదలగు చిరుధాన్యము లను గురించి బాయబడునుః

(ప్రజలు కూటికిని, గుక్డకును గరవు లేకుండ సుఖబీవ్నా నము చేయవలెనన్న, అనుభవము వలన గాని శాస్రీయ పరిశోధన వలన గాని బుద్ధిమంతులు కనిపెట్టు నూతనాఖి పృద్ధి విధానములను కృమీవలు రవలంబించి హెచ్చు పంట లమ బండించుటయు. పండింపబడు ఆయా ముడివస్తువుల నుండి సాధ్యమగునంత వరకు అవి యుత్పత్తియగు పాఫంత ములంజే (ప్రజల కుపచరించు వస్తుసోమ్మూగి నంతటిన తయా రువేసికొనుటయు, పంబ లందరును సాధ్యమయినంత వర కెట్లు స్థానికముగ పండింపబడునట్టి గాని తయారగునట్టి గాని వస్త్రంలనే యుపయోగించు దీక్షను గైళొనుటయు నావను ఫా”

ళా ఈ [గంధమును నాచే బిిచురింపబకు నితర గంధ ములును నిందులకు గొంతియీని సాయపకడుచో గృతాస్థ్రడ నగసదును,ః స్వయంవో హక కృస్యాశ మం నోశుటి జోగిరా? ఫొంచెనర ౦. ల్రి౮1.-1042

లద టీ రా, విషయసూచిక త వరములు థొళా్రి పుటలు ఆంధ బేశమున తృణభాన్యములు సాగు చేయబడు విస్తీ గ్లము_జిల్లావారీ_జూతివారీ_తృణధాన్య జాతుల సామాన్య లక్ష్మ అములు _ వేళ్లు పిల్కలు- కాండము అకులు వెన్నులు. వూవులం ళం ం గింజలు, 10 వరిం క్షం చరిత), వ్యాపకము;--- ఆడెమస్థాపముం పరి సాస పా్రిచీనతంవివిధ దేశములందలి వి .సీర్లము- ఇండియాలో నాయా రాష్ట్రములందలి వి స్పీరము.'తెలుగుజిలాలలోని వి సీరము. 7.4 ఆ వాంగ క ఎ 2, వరిమొక్క లయేణములు;--- మొలక. వేళ్లు పిలకలు ౩౦డము- ఆకులు. "వెన్ను లం-పూవులు-గింజలు. దుబ్బునం దాయా భెౌగమల నిష త్తి తం9ల 8, రకములు వాని ముఖ్య లక్షణములు న_కరణము;-- థాన్య ఫపురంగు.బియ్య పురంగు. ధాన్య ప్పుగింజల పొడవు కురుదలు.ముదుగు సన్నములు _ పరిమాణము(నూ రేస్‌ గింజల తూనిక్రం ఆకారము-ఇతర లక్షణములు.తోకలుందుట. "మొలకకు శావలనిన విశాంంతికాలము-సంక రమగు స్వభావముం “వెళ్నుయొక్క్ల ఎవెఫఖికి-చిక్కన_రింజతన ము. దుబ్బుల "వెం పిల క్‌ల చేరిక న్నా కుండ కదన ఎ అస్‌ లంకం తొడి ఫల పొడవు

ఇ ఫుటలు శీవల పొడవు వెడల్పులు, రంగు వైరాలు-కోటాకు పొడవు. ఆకులు మొదల వానియందలి ఊదారంగు. వేళ్ల వ్యా ప్పి-ఫలించు టకు పట్టుకాలము-ఫునాస్త పెద్దపరి "భేదములు. ఆయా పరిస్థితుల కనుకూలత _ ఛాన్యపు రాలిక-గడ్డియగుట- బియ్యపు సంఘట్టన భేదములు-లిగిన రకముల నెంచుకొనుట-విత్తుల సంపాదన 2్తర్‌తీ ఉ శీతోపాది సితిగతుల్తు పెరు చేయు డె ఖు ర కాలము;-- వానికి దగిన యక్షాంళపరిమితి.ఉన్నతముంకీతో సలేలుంవరై ము-ఆగ్గ్రళ_గాలివడి_దిశ, ఆంధ) దేశపరిస్టితులు-ఆందు కు వి ౧ థి వరిసాౌపన కనుకూలమగు కాలము. ఆలస్యఫలితము. రెండవపంట, మూడవ పంట కాలములు, 5్‌5్‌-6డ్‌ ర్‌ం నేల;---మెట్టవరుల కనుకూలమనగు "ేలలు-దంప వరుల కనుకూలమగు "నేలలు-వాని ఛౌతికలక్షళణములు. నేల గుల్ల చవారయమట-ఆందువలని నష్టము=రసాయనిక లక్షణములు. కొన్ని డెల్టా "నేలలందలి యాహారదరివ్యముల లోటుపాట్లు నేల _యందలి సూక్ష శ్రజీవులు-అవిచేయ సహాయము వేసవి వర్షము వలని నష్టము--నేలల థఫెతిక్క రసాయనిక పరిస్థితు లనుకూలముగ నుంచుకొను విధానము 64.600 ఎజ్‌, ం జ్‌ 6. సివ్యవిధానములు;-- మెట్ట సేవ్యముం 'వెద జల్లుట -గొ(రుతోవితుట- నాగటిచాలున వేయుట, దంపనేవ్యము- ౦ జాతి 'వెదజల్లుట. నారు నాటుట. మెట్ట దంప విధానముల 'సంయో గ్‌ముం ఈ€1-69

ళ్‌? పుటలు 7. పరివర్తనములు, మిశాణములు ఫా మెట్ట వరులకు దగిన పరివగ్రన ము. -బంకగరుములకుం గరుములకు_ సంవత్సరాంతర పరిన గరవములు - దంపనరుల పరివర్తృనములం- ౯ మిళంణములుందంపవరులతో వె ట్ర:కలతో, ర్రుంక్రి లీ ణా ణ 8, మెట్లవరుల సేన్యము లా పాగుం సతువ ట్ర మ గిం చేయటం-విత్తుటంక ప్వుటంఉ ర్రరకృషి_కోత్య శైలు, రకల 0. వన్షపఫు పదునున విల్సి పిమ్మట నీరుకట్టు శు పాతి న్‌ ౬ విధానము! --సాసం-వితుట-నీచుపట్లు కాలముంటా సగక్యపీ “కా. అవీ ళు ఎనో న! సా 10. దంపవరులపు నేలను సిదముచేయుట:;- క నా. నీరుకట్టు తరుణము -పకిమితిదమ్ము-డంప నాళట్‌తోో యినుప నాగటితో-దమ్ముమా9నుంరొెట్రన దొరక్క యంవిర్తము.వమకు చేయట-చదుమ పమైంగోడు పాళ్టైంనొల్ల మొదలగు వానితో దమ్మ వలన గలుగు మాగర్చులు = కాయదమ్ముు-మురగడదమ్ము- మెట్ల దుక్కి-ఆది యవసర మగు పరినితులు=అందువలని నష్ట హపుంపయంత ర్త పంటలకు గలంప మేలు-దంటు తడుఫుపద్ధతి. 100-115 11. దంపవరులకు దగిన యెొరువులు, నాని యుపయోగవముులా వరిచేను నేలనుండి. తీసకొము దివ్య ములు-నిర్వాయు పరిస్థితులలో పరికి అమ్మోనియాను దీసీకొన ఇశుశ్లో క్లిటే క్‌ ఎప తశ ఆకల గలుగు శక్తి. వేయదగిన యెరువులు పచ్చిరొట్ట, యి ఆకల ము=ంంనికకిదగి-. వచ్చి యెకవు సస్వములు-వానిని "మీ కాల ముం విధానం... -ససవ్పుల యొరువు-ఇరర జంతువుల వూక

స పకీమములు. మం దె టట, గందిపెంటంమానవప్కకీషము. లెల పిష టా స్ట్‌ ఇ త్రై ములు- చేసల మొకువు.ఎపర జంగుసంబంన మశ మొకువులు.వాలి యెొంవళి సాము. ఆమ్మో నియా ₹0ఫకితము-ఖటికి సయన వి. దము_ పోడ్‌య నతిడెముంఎము5 లపొడీ-ఆడిస్కుకితి మ..ఇతర స్యువప్పు "కౌ రువ్లలు = పాటినున్ష -ఉశరపెంటంతోళ్ళచవె తంమురుప నీకు అవి పాకి ద పము- ఛాన్యబ మూగరఊక. యిసుక, హరశోరమ , 130.11 2. వస్ముచేసి విత్తులము వెదడల్లు సష్షతి;- హు వావి గాం ( దమ్ము -చమను చెయుట_ విర్తులను “మొలక కటుట.చబుట- నీరు ష్‌ వ ఇ కమిటీని వేయుఎ. డా తైవక్చెమీ- పంట పకిమితి, 1 ప0 ళు ఎటో 13. నారుపెంచుటవా- మెటనారు. దంపనారు. మెట్టనాకు పెంచు మిళెాంనముం నారుమడి. సా. సతువ కేయుటం శ్వ అజో వితముల మంచి చెడలు. మం+కిని కాల్చు విభానముం-గింజలను మొలక అలి ర “టి పర్‌క్షించుట. లేలిక గింజలు-ఒరువు గింజలు _ యిలకి పంట సింపలుంగింజల సంప ,“ణము వితులను జలుట. ఒతు. పలుచన అవే ఇం అజాత పంచక జలీిన నారు జేేషకంనీరు కెిటుట= దంపనారు పెంచు నో ళం లు విఛానము=కొ నేరుంవాని యుపషయా ము_నారుమడీని తయగారు చేయుటంవిడుల బం జ ఇఎంనిటిని కట.ట- త్‌సిచేయట- దంప, మా న్‌ జ మెటనారుం గౌ" తమ్మములు. కెందపపంట నారుమళుంవి క్షనఫు న్‌ భి ఈ! అాఎ మళకు నారు, 110-109 భగ ధి *₹4. నారు తఅయుఖు, నాటుట: నావొ డిడి నీరుకటుల.గ్‌యుట కట్టలుకట్టుట-మోతంచలుసడుతో తోలుట ౬ ద్ని లు నామ నాటట._ ఇతు . *వోలు = అందుకు దగిన పరి్ధతులు- ర్స

న్‌

వరుసమూనగ నాటుట ఒక యొకరమున నాటుటకు నలయు

నారు పరిమితి. ఓంటి మొక్క నాటుట కుచ్చులు కుచ్చులుగ

నాటుట-పకిస్థితి "భేదములు-నీరసపు మొక్కుల "నెంచివేయట- కండు సార్లు వాటు విభానము, 169.179

]5 ఉతరక్శమీ;--కలుపుతీత.కలుపంతేశా పట

వావి లి లు

కుండ జేయువిఛానముం ఆయా పంస్థితులందు బయలుదేరు కలుపు జాతులు లేకు నోయుట_ మేఫుటంవి త్తన పుమగ్ణలో శేలీలచేమట 150.157

]౮, నీటికట్టు, తీతృ-వకి సాగున నీటి పార్తిచ్చా

న్యతంపారుదల నీకుతోడు నీరు.నూతుల కింంది సౌగుంపరివేనికి

వలయు నీటి పరిమితి. దమ్మునక నాటుటకు. తరువాత ప్రత్తి

నెలపంమొ త్తు నీటి పరిమితి. ఆంపళములు.- ఘనపుటడుఫలు_

సాగు కాలమందు వర్షపాతముపోను కాపవసీన నీరు.“ళ్యూ కూ

వలన సాస కాదగిన వి స్తీక్షము. నీటి వసతియొక్క “డ్యూటి.

అజయర్టొపై వై డానిని నిర్ణయించు విధానము-నీటి మంచి చెడ్డలు- ఒక్కొక సారి కట్టదగు పరిమితి_ఫీటి నప్పడపుడు తీసీ వేయుట. జలనిన్షమనము క ఓ

వలని లాధనష్ట్రములు- అందుకు గాను "నె5యల నిసుక మొదల వానితో నింవుటం 193.203

17. రొడవపంట సాగ గోదావరి. కెలా

లోనే హేిచ్చు-.వెళ్ను వేయ కాలమున నీటి యెదడి.యె=డి

యె యి

"లేకుండ జేశికొనుట కపాయములు-ముందుగ నాటుట.ఆందుకు

దని రకములు-ఇందుక ఇ? శ్వేషతంత్వకలాో ఫలించు

రకములుచు వం ఎ బం యుందుగా వెదజఎటట.

న! "ఎదటి పంటకు పునాస వరులను "బెట్టి పిమ్మట పెద్ద వరులను శాటు విధావముంఓక ఫునాసవరిని ఒక పెద్దవరిని కలిపి నాటు (ఊడు విధానముంనీరు పెట్టి యితర పంటలను బండిందుటలో గల సాధక బాధక ములు. 205-210 18, వరిచేల యరిష్టములు;-- పకువులు, పం చుళ్కుదుపష్వ్పులు వైరా "పెద్ద జంతువులు- ఎలుకలం- పక్ష్యలుం పీఠలు=నత్తలం- నారు మళ్ళుకు బట్టు పచ్చ పఫురుగులుం కొమ్ముల పచ్చ ఫ్కురుస. ఎలివి పురులు = తాటియాకు తెగులు పురుషం మిడుతంయం-కోడుయీగ. వీకఫురుశు. పిండి పురుప_వరిేను. వేరు ఫురూపంవస్లిచిలుకంకుని ప్రరుకు మొదలగు కీటకములు. [కిములుం నుర౦ిప్ర నామ_దుంప తెగులు. మొదలు చీకు. పరిపండు. కాటుక 'తెపలు-మచ్చ "తెపలు-ముచిక 'తెగులు.కంటడె తెగులు మొదలగు శిలీంధి 9 ముల వలన గలుగు 'తెసళ్లు. కారణము సరిగా తెలియని యితా 'తెసన్టు- ఆయా "తెసళ్ల నికోధము, నివారణం 210.236 10, వరిచేల కోత, కలు వై రా;--కోతన తకణము_కోతకు పనిముట్లు-కోత్య పనవేయుటంపన యెండు టక్‌ ఒట్టు కాలము_పనకట్టుట కుష్ప పెట్టుట. కళ్లము చేయ). బల్లకొట్టు=కూర్చిడి--గాలి *ఆసరబోత[మొగురబోత యంతేంము. ఫాన్నము “నెండబోయు ట-నిల్య చేయ ట._విత్తులను నిల్వచేయుట- పంట సకమితి.అదాయవ్యయములు. 236254 20, పంఎసంచమందలి ఛాన్యపుపం * వ్వ కమ + _ ముర్తప్ట పాం అయా బేకవులలో. నెపావ నకు

ష్‌] సగటుపంట,. ఇండియాలో వాయారాష్ట్రమ లందలి సగటు. తెనుగు జిల్లాలలో సగటు_ఎగుమతి హెచ్చుగె జేయ దేశములు. షరమి శులు_దిగుమతిచేయు చేశములు_ పరిమి కులం, 231.23 2, ధాన్యము నుండి బియ్యము తయారు చేయుట;--దంపుట రోకళ్ళతో _ 'ఢెంకీతో_ కర్య తిరుగ టితో విససుట._ ఇతర చే యంత్తిములు_ శక్తి యంత్రముల _ డిగుబడియగు బియ్యమ:, నూకలు, తవుడు, చిట్టు వగైరాల ప్రమాణము_హెచ్చు బియ్యము దిగుబడి యు రకముల అక్ష ణములు, 237.26 ల, బియ్యము మొదలగునాని యువయో గము;-- బియ్యపు సంభట్టనము_ ఖనిజదరివ్యములు_విటమి నులు=చే బియ్యము, దంఫుడువియ్యము, మరబియ్యము, ఉప్పుడు బియ్యమువైైరాల సంఖుట్టన భేదములు_ ఆయా తరగతుల బియ్య మునుకడుగుట వలన, వార్చుటవలన గలుగునష్ప్రము__ఉడుక టలో నాయా తరగతుల బియ్యముల తారతమ్యములు_ బియ్యము నుప యోగించు విభానములు__ఆన్నముగా_పొంగలి వైరా ఇతర వంటకములుగా._ఆటుకులు మొదలగు నిల్ద్టయుండు దిన సులు చేయుట._పిండిగా విసరి చేయ వంటకములు_నిల్వయుండు దిను సులు_నూకలు, ముక్కులు, తవుడు, చిస్టు, టెక, దూగళం మొదలగువాని యపరొూగము, 266.220 1న యమబ:ంధము-- తెలుగు ఎెల్తాలలో సాహస నంయ ఎలక గకళంల శా నాన పట్టిక వాన అఘుననాన 201.20 ”

211 ౨ వ యన బంధము:-- ఆంఫి9)దేళమున కుపచ శంచు "0 వరి వంళవములు, వారి లక్షణములు. 203.30 ఏవ యమబంధము ౩-- 'సేవ్యపుబనుల కాల నూచనులు, ఆదాయవర్థయముల యంవచనాలు- మెట్ట నగులకుం ఇదజలుచో-న్నారుతో విత్తినవుడుంవ్న ఫుపదునున వివ్శ్‌ పిమ్మట న్‌రుకటు పదతిలో. వారుపోని నాటుపదతిలో.ండవపంటకం 303.318 కి ఖు జ 4 వ యమబంధము;---పరి సాగసునకు నేలను వర వెట్టుటం ౩14.316 శివ యమ బంధము; _ వరినిగుకించిన సారిస్వతము శ్‌ త1? ౮౨1 ౪వ యనుబంధముు-- వరిని గుకంచిన కొన్ని సామెతలు 32౩ “మొక్కజొన్న. చరిత వ్యాసకము;లామొక్కయొక్క సామా న్యలక్షణములు_గకె ములు కీతోస్ణాది స్టైతినళులు_ “పెరు చేయ స్ట జా "కాలమ. -నేల-పరివ “నములు = మిశ9ణములు_ నేద్యవిఫానములు_ దుక్క్‌ -యెరువ్రలుంవిముటంజా త్తరకృషింనీరుకట్టుట_ ఆరిషములంం తా వ! లు కూ లోత్త, లుం నేద్యుప్ర బనుల కాలనూచని ఆదాయవ్యయములు- యపంచమంచలి మెొంక్క జొన్నపంట.వ గకము-ఉపయోగము కాలే ఆహారయోగ్య 3 వంక్కజొన్నను గుకించిన సారస్వతము. 323.360 ల శూలము నందలి ఇంపలలో నవటచట కొంప మెగువగా తాయాలే. ముదొంపఒడీన యంశెరీ వకిక యింవలి గలము. లేక పతక మొదల లో ట్‌ వాని పరస సంభ్బిను సూచించును, 8

2ళా గోధుమ చరిత, వ్యాపక ము;-మొక్క_యొక్క సామాన్య లక్షవాములు = రిక ములు పక్రీకరణము- శీతోషాది సితిగతులు_ ఓం ళా య "పరుచేయు కాలము ేల_ మీశ్యభాములు- పరివర్తనము- సేద మా న! ని విధాన ములు- దుక్కి. యెరువులు-విశ్తుట -ఊ తృరకృషి -నీరుకట్ట టం ఆరిస్టములు-కో తి, కైలుం జే ద్యపుబనుల కాలసూచని, ఆదాయ వ్యయమాలు. గోధుమల యుర్పశ్వ్‌, వ్యాపారము-ఉఊ పయో గము- గోభుమను గురించిన సారస్వలేముః 301.330 యవలు యవలు;--- యవసాగు (పాభేనత_ఆదిమస్తానముం యవ సాసచేయబడం దేశములం_ విస్హీగ్షమా- రకములు-యవల యుపయోగముః తఏ1. 383 వట్చుం ఓట్యుఫా పీట్సు సాగుగల . బేశములుంవి్రీర్ణము. ని ణి శీట్సు ఉపయోగము, 331336

౬7 సవరణల పటిక టి వుట పంక్షి తప ఒప్పు త్ర తె 12.9 వర కుంజెను, కేత9 ఆంగుళములవర కుంటెనుం $ం టె వర్మూణం పర్మూణం త | కొబ్బపువ్వు కొ బ్బెరఫువ్వు శ్ర 5 నవనవసాయ వ్యవసాయ 43 24 _ నిర్లీతముగానున్న _ నిర్లీతముణానున్నను నో ణ శ? బై ((ఆలస్యమృుగ (ఆలస్యముగ త్తం శ. శ్పతుల తుల న్‌ ఫ్‌ వంటిది, వంటిది. తూర్చుగాలి విషతుల్యము, శత క! 0920 0.910 ౯6౮ తే టుటిదుంను. బుటిందునుం లు చి 75 | 1021 1022 99 ప రెట్టింపు నూటికి 38 వంతుల హెచ్చు లం 4 మన్నవిః మన్నవి. తగినంత నీ రందుచోట్ల వే శకేట శాని ఆండు మూడు సంవత్స రముల కొకసారి గాని వరినే కండవ పంటగ "బెట్టుదురు. 120 20 వేయబ డెను "'వేయబ డెను! *. గె నళ! అ మ2ై్మే 18 పప్పరొట్ట పచ్చిరొట్ట క్షన్‌ కే యిక్పష్తి యుత్పత్తి 133 ప కొమ్ముపొడి ర్‌6 కొమ్ముపాడి శ? 9 22 రక్తపుపొడిక5ళు రక్తప్రుపాడి *7, మతి 13 ౮410 16

యళ

134 17 కీటకనివారమవియు కీటకనివారిక మనియు శై3ం త్‌ నశించిపోను, నశిం విపోవును. న. క్షే చ్వ్పొపన చొోపున క? $| చచ్చును వెగుయు కే్‌తి వం యిటి యిట్టి 171. పటము తలకింందు పడినది తిప్పి చూడనగును 178 ఖే చేయ వేలు వేయవీలు ఏర్‌ 7 ముఖ్యములు ముఖ్యములు 68 లం శై 80 వ పటము 30 | పటము 220 త 111% రుం (12 229 ర వండ చిలుక వద్దచిలుక 255 7 నయ్యెను 65... నయ్యెను 95 & 256 _ 5 _ చేసికొనుచున్నది౦6 వేసికొనుచున్నది ౪6 * 328 కేర్‌ దొమ్మిది తొమ్మిది ఏం క్ష 52 వ పటము శ3 వ పటము ౨86 లం బడెను. వేయబ డెకుం ఏ/0 క్షే విలువదుం నిలువదు.

కం ల లతో పంటలతో త్‌7స ఏ మళ్ళ-గా మమ్‌గా 3977 8 గోధుమలు

త్ప్సన్న మగు భోఖ మ లుక్నన్న మప

300 వ్య న్‌ం10 న్‌ం10166

కరీం శ్ర హలాయుధాయన మః]

వరి గోధఘమ, జొన్న చోడి మొదబగు సడి జాగుల "జలు తృణ నాన్యము లనబయను,. ఇవియే వూనసనకోటి శెాహారముశ నుషయోగంచు పదాన్థములలో బ్రధాన ములు, పిపంచమందలి సుమారు 900 కోట్ట మానవుల యాోాహోరము నందును నూటికి సుమూరు ౧. వంకులు తృణ సాన్యము,ఎ మూలమున నే లఖించుచున్నపి, వాల బేశములం దీశరగతి సస్యములు మెంకుగ సాగు చేయబడుచున్నవి, ప9పంచమందలి మొన్నపు సేవ్యపుభూమిలో నూటికి సుమారు ఈ0వంతులకుపెగా తృణభా వ్యములాక్రమించుకొనుచున్న వీ1, ఇండియాలోని సాగు ఖభూమిలోనివి నూటికి సుమారు €65 వంతులు అకోమించుకొనుచున్నవి* 1030-4050 నందు చెన్నపురి రాజధానిలో సాగయిన 86,280,212 ముకరము లలోనివి 23,0090,775 యొకరములందు పెద చేయబడెను. -తెలుగుజిల్లాలలో నీసస్యములు సాగు చేయబకు విస్తీర్ణము (సగటు ప్రక్క-వుటలో చూపబటెను,క

లె తృేణధా న్యములుం

జలా ఏస్‌ ము (ఎకం ముల

ని. అవి సైస్టై

1. విశాఖపట్నం త్రీం0,400 2, తూర్పుగోదావరి 677,290
2. పడమటినో దావడా 80 ఉ కామ 818,200 న. 5 గుంటూరు హం ర2ర0- 6 “నెల్లూరు. 119100
3. కర్నూలు కఎ65.2504 8 బ్య్లూరి ఇ: కఎ30,010
4. ౧అనంతవ్కరడా 1,10,980 20, కడప 765250 కై చిత్తూర 1 “మొత్తము 1176004900

వరి; పొన్న, మొక్కజొన్న, సజ్జ లేక నంజ, వోడీ" లేక'తహుద్య కొర్ర, అరక, చామ యుపి యీ శాజ ఛానిలో పర చేయిబడు తృణథధాన్యములలో ముఖ్యాములు, "కెలుగు జిల్లాలలో నివి" సోగుచేయ బడు విన్తీవము పిక్క

గం ఆజవిన్రై లో

పుటలో "తెలుపబడును.కి

ఎకె రములూ వె న1ంత0 చొన్న పేవనచ్యం” 1. కొర మంత. గంపె త20% 520. చోడ 77300 ఆకిక - పప్తల10 వామ 29,020 మొక ,వొన్న వ2,610 ఇతికములు 40010 ముత్తము.... 11703100 వరిగ లేక బరిగ్యు ఊద కవి కొన్ని జిల్లాలలో"సాగు వేయబడుచున్నవి. నకిరీల్సు దిసకలు అనునవి విశాఖ పట్నఫుజిల్లాలో. నిర్తుదుగ సొగా చయబడుచున్న మరిరెండు. తృణజాతులు, నోధుమ*యా-చఛాజభానిలో తగినంత భీతలముగ. నుండు కొన్ని పిచేశములందు మాతిమే స్వల్పముగ _ స్తాగు చేయబడుచున్నది. -తృణభాన్యజాతులు దుబ్బుట్తుగా "పెరుగు చిన్న మొక్కలు. నీని? "వేస్టు నారు వేళ్లు. తల్లి'వేరుండదు వీచువంటి ఫన్నని వేళ్లు ఇొండపు అడుగు

ల తృణవాన్యములు, భానమునుంశీ విప్తారముగ బయలుదేరును కోందమా కెణుఫులుగలిని సోమా వ్యముగ కొట్మిలు "రమ్మలు లేక నడివిగ నెముపను. కింందికణుప్తుు కొన్ని చాల ద్యర% నిండుమం ఇట్లు కణు ఛ్రలం చర దగగ నుండు కొంగ శాండభాగవల భూమియందే శసుండి యందలి కణుబలనుండి కార్త పై బయలందేగును.. కొన్ని జాతులలో నేల్నపే నిండు. కెజుస్టులముండి కూడ వేళ్ళు ఒయలుదేరుట కలదు

కెణున్ల నికిను కి యుప్టనక్‌ ను వ.ధ్యనుండు కాండఫా”గము కొన్ని జాతు లలో బోలుగనుండును. కాండపు ఉఊపకటెగము ఎండ్తీవపుడ్తం కొన్నిటి "వీడుగట్టి గట్టిన నుండును. డొ, జోన్న, వెంక్క.దోన్ని. ఇట్టిజాతుల “మొక్కలు పలజడిన'వెనుక గూడ (వాలిపోక నిలచియుండంను. కొన్నిజాశులూ పండుసరికి. కొండమఃా తగినంత గట్టితనము లేక తినుచు సల (వలల్‌ పోవును, ఈ. వరి

ఆన్‌లటో తోడిమ, ప్‌ ఆము శెందూ పోగము. లుండునూు లొడిమ తరురు కోండమును జుట్టి యుండును, కేగ తపన వేడల్పు ఎక్కువ పోడన్లను గలిగి స్ఫుట మైన మధ్య అలానే *ెలీగి యుండును. ఆంధులు ల్‌ద్ది గొప్పు నిరిగా నుండునుం సొదూన్యముగ తోడిము యొక్కయు, నేకు యొక్కయు సంధియందు లోపల్నివైప్పున *మిందులో ఆనం చిన్న ఊఉ పడళముండును,

ఫూవ్లులు మీసలీ చీన్నపీ ఛోండనుల కొనలందు గుస్వులు గురు లుగా బయలుదేరును... ఈ గుత్తులకు. వెన్నులు లేక కంకులు అని జేరు, ఒకక వెన్ను లేక్‌ కంకి అకేకళాఖలు ( శల్లలు ్రి ఉ పళాఖిలు (పి ల్లశెల్ల లు్రు- గలీగి యుండును, వీనితోడిమలు టరుదగ నండదుచో

తృణఛాన్యజాతుల లతమణములు, శీ 1వ పటము, 3వ పటము, | ను | శీ గ న్వ్‌ / సీ ఆది గ్‌ (| షే. ( ౮ న్న | గీ ఒకతృణఛాన్యజాతి(తొన్న) కాండ భాగము | ఓ గా దానివపె ఆంజాకులు; క కణుపునకును కణు గ // ఫునకును మధ్యనున్న కాండభాగము; ప్త సో అహనందలి తొడిమ; 3, లేకు తృణభాన వజ తి ఊ ద ఏదుబ్బుం 2వ పటము ఉప పటము "కణుపులనుండి పిక తృణభాన్యజాతి జా లంబ (శొడ్సి బళ్లు దిగు వేళ్లు,

త 4 ల టి జ ల. ఏ ర శ గటిట శ కతి ఈక గో న తన అస్‌ లే శ నూ క. భగం స్‌ త్త ర్లంటి ర్ల కవల డ రోల్‌ ఉత క శ న షా శి స గ! వ్‌ ద భి చి చి పైకం శా జ ఈ స న 1 ౧౫ సకం కలో ఇపక్రీ శీ ప్లిర్లట త్‌! ల ఎ శాఖ 9 9 9 ఇయ ద టా -. = ళ్‌ క ఇ గో ఇ మా రం న్ను స ౪ గే క] తన్నా గో శై క స్‌ో ర! జ ర ఇ శ ఆ నవ నె షా ఉళిచ్శి గ్‌ ని త్‌ ళం తననన న్‌ క! శో. మో యము ను సూ ణా భి య్‌ కా గ 72

• లే ల సశ రో క్‌ కహా ర్తూర్త ర స్‌ య చె నం ల లనూ న గ్ల శం యం శే స్‌ న్‌ శ ల న పూ

తృణభాన్యజూతుల లతణములు. స్‌ చన్ను ముద్గవెన్ను గ లేక కంకిళనుండును. ఊ. గంఘ్కి ముద్దజొన్న, తొడిమ లొస్ద నొప్పు నిడివిగ నుండు వానిలో వెన్నులు రెల్ల లేక రింజ 'వెన్నులుగ నుండును ఉ, వర్త వాము తొడిమెలు మిపల కకుచగనుండు పిల్ల "రల్ళలస కణిశములని పీరు.. ఒక్కొక కణిశమున కొన్ని అల్ప (చిన్న కణవరు లుండును. ఒక్కొక కటీశము మధ్య నొక సన్నని కాడయు, చాని పరిక గారను 9 4 లేకి అంతకంపి "హెచ్చుసంఖ్యగల తుషములు అన బడు “33 పాయలవరంీి. చిన్న దళము లులడును ఇంద 'సామాన్యము అడుఏఎ శింటిలోను "గాక పి దళములఫంగలలాోే. ఫున్సుము లుండును ఈ ఖ్రస్వుములుండు పంగలలో బుసమనఒడు నొక్కౌక మృమ్ను]న దళ ము మరితయెక 4కి యుకును. ఇది పుష్ప మునుజుట్టి యుండున్ను, బక వా త్రం మిస యుండమ ఫపుష్పునునణలచు సౌవా న్యు మ్పృ్పృకజాతు స వ సకం ములపమ ఆకర్షక పలిరిములక్రురు బదులుగా "రండు గాని (ఆమమ గా తలే 6గాని) కండ లారియుండు ఉన్ముదరిక ములు అను ఉఆపదళము లు-డును. వీని సంకోచ ప్యాగోచకుల వలననే వూవుు జుట్రియంగు మషబుసనయులు వీడుటయు మరల మూసికొనుటయ ఇరుగున, కింజిల్టుములు సొమాన్యముగ శి ఊండుకు 6 ఛశాని (ఉ వరిఎకొన్ని ట్‌లో అపమ*ా శే తైగాం ఉండుంయు కలదు పుప్పాడితిత్సి ఆఅండు అరిలు గలి యుండుకు అండళోశము సామా న్యముగ మిశీయర గలిగి యుుడుడు కీలము ఆ5ందుళా జీలియుండును. కీలాన9ిము యూకపవచెనుండునుం మనము సౌమాన్యముగ గింజయనునవ దే రృణఛాన్యపు ఫలము, ఇది తరుచు కొంతవవకు గాని పూర్శిగ కాని బుసముచేతన్వు. దానికి సంబంధించిన కుషమువేతికుు కప్పఒడి యండుళు. కాని యివి దానిపై నంటుళొని పోవు టకుదు ఇట్లు. ఫలమును పరి వేష్తించియండు తుషముఆలనే మనము ఊ౪పాయలు లేశ వొంతు అంచుము, గింజ నంటియుందు పె పాయ్‌ ఫల కవవమఘుం ఇంమ ఒళటికంటు నెప్కువ పార లుండవచ్చునుం

౮ తృణధాన్యములుం గింజియంవ అంకుర మొక మూలనంటి చిన్నదిగా నుండుకు.. వీరిచే సామా న్యముగ గ్ముక్కు 2 అందము తక్సిన ఫాగము ఆంకునము. ముల కెత్తినపుడు చాని పోమణకోర శేర్పడిన యంయరచ్భడనమే

ఈ రాజధానిలో పైకము చేయజఒడు ముఖ్య తృగాన్య జాకులం నాలు ఫౌగ ముష్టమండలవాను లగుటచ్వే లేగినంత గాహ్ట్రయు, "తేమయ లభించదు వర్ష కాలమున'నే చాసుగ బెకుగసును వ్వ పాశిముయొక ౧_ పరి మ్‌తిని ఒట్టియు ఆయా జోరులకు గావలయు ఉాష్షతా స్రమా౬ంమును బట్టియు కొన్ని జాతులు వస్త శాల పా9ంభమునను కొన్ని మధ్యమము నను కొన్ని అంతమునను సో వేయదగియండుకు. కొంత కీతీలమన కాళునట్ణి ని లేక కొండ తలమును నో యనట్టి ాని వరిళ్ళ భోళుము ముదలబఎనవి శీరకాలమున వేం సాపు చేయదగియున్నవీ. కొన్నిజాగు3 ఉన్లవను శీతిల మును గూడ నోగ్వగలవు ఉం ముక్కచొన్న, ఇట్టె సస్యము లను వ్వ కాల మున కీతకాలమునను గూడ పాగుచేయ . వీలసును నీటిపాముదల “ల భూములలో ఉఊష్త్పమున కాప. జాతులు వేసవిలో గూడ సాగు చేయ వీలగును. ఆయా సస్యము లోగ్వుగల "తేమను ఒట్టి కొన్ని హబ్బు పవ్లములు గురయ పాంెంతములకును జీగురు నేలలకును (ఈ వవ కొన్ని తక్కువ వర్ష్వముసురియ పాంంతము€ కను 'చేలికో “నేలలవను (జ్‌ కంట అఆనుకోలములు,

ఓం శ్రీ హలాయుధాయనమః (463-0౧7 331172)

ఆం వరన మళయాళమున._ నెల్లు; కన్న దమున_బట్టా? కీ కరమున

చీల న హీందూస్ఞానీలో_ధాన్‌; సంస్కృతమున _వీహీ* సం చరిత్సి వ్యాషక్‌ము, సిపంచమున విసాశముగ సాగ పేయబకు చున్న . మం జయము బహుజవుల శకాహార మొనగ చున్నటియు సస్యము లు లి లలో వరి ుకటి, గోధుమ తప్ప దీనికంయె హేచ్చు విసీ “మున స్వేేయు వేయబడుమున్న సస్వ"మింఫొకటి లేదు. మూ లి

దథీణహీందూ బేశము గానీ అసియా ఖండఫు అన్నయ ఫాగమందలి మరియొక చేళముగాని వరి కాదిము నొన ము యు౨వవచ్చుునని - యూహింపబకూదున్న ది,4 ఈ ఖాగవు జే ప్ర్క చేశములం 'దిప్పటికిని-కొన్ని వన్యజాకుల విరులు గాస నగును. -కొలేరుసర ష "సరిసరములందున్సు ఉెత్మరసర్కాా

రా

రులలోని లలు పాట "హటలమన్న కొలుము లందున్సు

8 వరిం పొన్ని చెడువుగర్భుము లందును గాననగు “నివారిోో వరి యిందు పకడదాహర ణము,

వరిసాగు. మిల పాచిచీనమెనడని చెప్పవచ్చు... ఇంతవగప లభించిన చాకతంకాధారములలో. మిపల బాచిన మైవడానిని బట్టి శ్రీ వూ 2900చం ౬ కిందటే యీ వస్యము వువాలోే సాసహెయ బడు చుండెనని 'తేలియవన్చుదున్నది. అదేశమున నిష్పటికి 400 మేండ్లన ఫూర్వము రాజ్యము చేసిన యొక చకొవ్నర్ది కాలమున యేచేట, తొలుత సన్నృయముగ నావచే యీ ప్రధాన సస్యముకు. విస్తుుయుం పిమ్మట రా౭కటుఎబము నందలి యితర ప9ముఖు లాకొ్క్కక రొకొ క యితర సస్యమును విఫప్రటయు నాచారముగ నుంచెనట డీ చ్‌నాప్‌ వ్యాపం _ పకముందు కొంత కాలము నుండియు ఆదిమస్థానముని నీ సస్యము సాగు చేయజఒడుముండి యుండవలెనుగదా !

అసియాఖండపు ఆగ్నేయఫౌగమునుండి చీనాప వ్యాపించినపీక్ముట కొంత కాలమునకు హిందూబేశమునుండి. పాంపీకము, మఫ్య అఆపెయా, ఆ నేబియా, ఈజిప్టు దెశములకును ఐరోపాఖంతపు దక్షిణ ఫాగములనను యూ సస్యము వ్యాపించియండున ని శాత్రుళ్లి లూహించుదున్నారు 5 వ్‌హి యను సంస్కృత శబ్దమునకున్వు విరింజియను (పా-లేన పారిసీకష్ట డేరునకును మిగుల దగ్గరబంబంధ ముండుటచే పొరళీకము నందార్యులు. రెండు ాఖి లుగ విడిపోకమంటదే అచటికి వరిసాప చ్యాపించి యండునని యూపొంప బడుభున్నది. బు్వేదమున మ్రీహీళబ్దము గాని చాని పర్యాయ పదము గాని కానరాకుండుటచే శా కాలమునాటి కార్యావర్హ్మమునకు వరిసాగు పా్రికియండినట్లు తోచదు, కొందరు వారితకులుక ఈబేశపు వాయ వ్యపుథాగమే ఆర్యల యాదిమస్థానమె యుంచెననియు, బు్వోద కాలము

చరితరి వ్యాపకము* ర నప పిర్ముటనే వా” లో నెకశాఖ పారసీక మునవ్రు. బేరి యుండున నియు "పలిబుచ్చు అభిపాొ మము సరయపచో వపరిసాప వాపి బి శవ కాలము నక పీమ్మట'నే ఆర్యావ్వుమునమి పాకి పిమ్మట అచటికుండ పవ్చిమము వకు వ్యాపంచి య.6ండునన యూహీంపదగియుండు న,

• ప చ్యోదమున విష్‌- (వళంస గానరాక్రపోయినను యి “న్నేదమున పకంగెంపబడిక స్వ్వ((గాంమ్య) ఛాన్యములలో” నికియొకిటయని విద్వార న ఫాహమ్యమునవా రక ఐతి చేయ వాార్ముణమునతి మహావీ్రహ్‌ గపెస్టవర్స యమ శ్శము “కానన *పనుం పాణిణి అష్టా $సయికి యందును. బృహ దారణ్యళొ సినిషస్తు! 6. నందుకు వ్రీహి (గసంస లవ వ! శంలమున వక సా థకెంచె మించు ఇప్పటివలెనే సలక్షణముగ జరుగు భుంటజెనని కౌటిల్యుని యర శాత్త్రునము.. గెలుప్తదున్నది ఈ కాఖము వచే చియిఐపబడి యుంకునని యూహీంపఒడుమున్న వాల్మీకీ రామా య౫ాము! 2 సందశన్కు మహాఫెరతము!3 నందును గూడ వరమైకు. ప్ర3ంప భలము... పౌరాణిక కాలమున "పిక్క రకముల పరులు సా చేయబడు చుంజేనని వాళ్ళటుని యహ్రైంగ హ్య్ళుదయము! 4 "తెలంప్పుదున్న దెం మహమ్ముదీయ కాలమున గూడ కొంతవరకు నీటివసగు లఫీవృది నొంది పకగాసు విప్తాంము9 నుండికట్టు ఆ కాలఫు (వాతకలవలన చలీయవమ్చు మన్నది. ప్రస్తుతపు వ9ిటిమ్‌ పాలకులు చేశము న్యాకమించిన వమ్మట నేక నదులకు కానవట్టులు నిర్మింపబడుట చేతను అనేక కొర్తళ్త కాలు వలం చెరువులు. నిక్మింపబడుట చేశను వరసా మిక్కిలి విస్తరించెనుం ఆయా రాష్ట్రమలంయ వ్యపసాయశాఖలను ప్ర త్యేకముగ “నెలకొల్పిన పిమ్మట వరి రకములను గహర్పియ,. సాను గూర్చియు కొంత కాస్య్షియమగు పరిశోధన కూడ జకుగ నారంవించుటచే.. పరిసాగు విస్తగ్తిమున'సే గాక ెరుచేయ విధానముసగూడ కొంతే యవివృడ్ది గలిగెను

10 వరిం 2న. చప్పీనటు మిక్కిల్‌ (పాచేన కాలమందే. హీందూటేశము నుండిమయో, ఆపియాఖిందపు అగ్నేయ భాగము వందలి యే యికగర వే శమము మండియో అఆనీయాఖండపు ముపర కాగములకును ఐరోవా, అఫికా ఖండములకున్వు. ఇటీవల ఆమెకకా మెందలకు పశ్చివణాభోళము ఇ నందలి జేశములకును. వ్యాపించి యుండుటచే నీ ైంపుడు కొంచె మిందు మించు _పపంచమం దది పేరున ప్రీలునల (పదేకము లన్నటీ యంహాశు ఇ కొద్దిగవో ఫొప్పగనో సాపచేయబఒదుచున్నది.. అయినను హింయాదే- మే యీ పైకము సాపచేయబడు.. వ్విక్ష్‌్మమున పరఛానవ సానము వా కమించి ీ ఎవరొ గ్గ జ యున్నది. బక్మాటాడ కలిపిన నిందేశేం సుమారు. 9 కోట్ల యెకరము ళో లీ సప్యపు సాకుకి్పంద నుండుము, తిం బర్మా వదళినచోో ౯ండియా యందళలి వకసాగు వి స్తీర్తము 1937.3ోీవ సం లెక్కుల్ట్పపకారిము సుకూరు 7] కోట్ల _ తై 4 త గ్‌ మమెకరములు.బ ర్యాలలే (పత్యేకముగ 120లక్షల యొకరిముల వకసాబరచెను. -వీనాదేవనమునవాడ నీపాప విశేషముళ గలము. కోన్‌ యాదీ సస్యమూ సాకు సేయబడుచున్న వ్‌సీమాను 'డెలుపు ఆంకెలు అలఫింపకున్న వి నువ + రు “నెనను ఆంక్‌లు లభించినింతవకక్‌ లక్ష మయొకరిములకు పెబడిన విస్‌ మొల. యుల న. న్మిము” ల కొన్ని యితేర దేశము లందలి వరిసాసు విస్ష్వ్‌మూ ఈ $90 న! గ _ అహార పట్టిక యం చూ+పబెనము.2 1037వ సం[న విపేము నం. లవిల యెకర ములు

1. ఇండోపినా 189 ట్త ఒర్మా 120 వె జావా 9శ

చరిత్యు వ్యాపకము, !

1937వ సంకన వి్త్ర్మీము

లవమల అయొకరముళు “వెనుకటి వటనుంతే పం శ జపాన్‌ 79 శ్‌ సయాం | ళ ఫిలివ ఎన్‌ దీవులు (92ా శ్వ 7. కొరియా 40 ఇ ఫంచినయానా (926) షం ర్ట పార్మోజా (93) క6 10. మెడగాస్తార్‌ (196) న్య కం “బెెజిల్‌. (196) 5 13. అ మెరికాసంయుక్ర రాన్ట్రైములు క్ష 13. సింహళము (19 3] [2 వింటిమ్‌మలయా (026) ళ్‌ 15. అసియాయందలి రమియా (1926) ట్‌ 16. సీరాలియోన్‌ (1926) క్త 17. ఇటలీ (19) న్‌ కరు ఈజిప్టు తి 19. బనిగల్‌ (196) న! ఏ0, "స్పెయిస్‌ (3926) క్ష ప ( మెక్సికో (192615 క్ష వెం త్తము ౯03 టనాను

12 వరి, వె సంటేవచు అంయ గాక అనీయాఖంచప ఆె యి ఫోమున నున్న యగ వ్శ్‌పము లందును, ఆఫి్పికా థతండము వలి” సుణానెం మదగాస _ర్‌, మె దలసు ప్రదేశము అందున్వు ఆనేంలియాలా*ి న్యూసెత్‌ 'వేల్సు, స్న్‌న్సంయ, శాండ్వి చేవీవులు ుందలను స్వేన లంపగ,. అయి ర్‌ోవా వండనరున ఫోక్చుకల్కొ గన్‌, బలేరియా. బేళలులంయాం,. దక్షిణ ఆఅ మిః గాబా దటి గయానా మవాండూగాన్‌ జమెగా మొదలపు ప్పిబేళము యను. కొంత వరిసాపు కలదు. కాని వైచాను వదలి తక్క్‌న. దేవరు అన్నిటి యందును. వరి సాగుకంకున్న. న్నిస్మీవంతయు కలని హింయాటే?ములో నీ పైక ఏకేబట సాసపయజఒడం వ్‌ మంత బేదు, పేవాలాో్‌ దూడ సుమారు ఇండియాలో నున్నంగ వీన్ష్‌ము గాని ఆంతపు హెచ్చు గాని యుండవచ్చును... దీనిన గూడ దేర్పుచో పపంచ మండల్‌ పకిసాశు వ్ప్‌్ష్‌ము వెొంత్తనుమిద. సుదూరు 20 కోట్ల యెకరను లప్‌ మఎచియ ండునని య.చనా వేయవచ్చును. హీంయాజేశయమన నాయా రామ9్తములంయ .. 1౧3758 ఒంవక్పర మున వరి సాగయిన వినీ మా (శ్రింజపట్టిక వలన సెలీడర నం3 లవమల యొకోర ములు

1. బంగాళారాఒభధాను లం పీ ఫన్నప్పరి రాజధాని 161 ఏ బీహార్‌ [0 లాలి మొ తము తేరీ అనాలో

చరిత్శ్శి వ్వాపకము, [ లి లతల మయొకరముకు వెనుకటి ఇటమండి శైలి ఈ. నరంయుకరామంిములు 70 క రొన శ్‌ మ్య రాష్ట్రము ఎ_వీ రారుచేరి వ లి కం (౮ ఓర్‌స్సా ఫ్‌! గ జఅనాఇము త్‌ € ంనవాలు 10 ల నంధు క! 10 తూర్పు ఏఒన్నీ సంస్థానములు 2/1) జై చిజాంరాషర్తిము శే 2 పెచూకు జ్యా "మొ పెము రేప అలీ మం పె క్కలలాో చేరని. సవిబేశములందు. సుమార మరి 10 లల నూ. చఈొశరముల వర్‌ సానుండ వచ్చును మెంత్తముమోడ యించేయాలోని నం పాప. విిన్లీర్ణము వెనిహొసినట్లు సుభూరు 71 కోట్టుండును, ఊంశాపోఖి నం ర. త్త గో పి లెక్కలను ఒటి చూచిన యెడల వరిపంట వి సీఠమున పన్న లా లు న. ల జరి రాజాని ఆయా కాష్ట్ర్రములళో లెండవ 'సానము స్మాకిమించు ట్‌ ళ యున్న మని 'చేలును+ ఫన్నపురి రాజధాని యందలి నరి వీ ప్రీరమున సుమారు సగ వాం ధి అా2గ్రా ఓ 'బేశకు నంచున్నడి ఆయా జిల్లాలలో సామాన్నిమ. ఇ వం సాఖ చందుండడి విపీం మాకింద చూపబ'జెను,3 అూవక్య థై

నర్‌ం క తలా జలాధావముల నాధారమున ణం జొ క్రింద సాగు సాగసువం వరిసవీ*ము విపీృము ఆడి. ఆరు విశాఖపట్నం౦ 7₹726.000 న ₹ తూర్చుశోడాబం 5౭ ౧000 “00 పథమటిఫి దావరా 635,000 శస(00 క్సహ్జై క్‌ఓ000 21 2౧0 ఫంటూరు టి... వ్‌200 “నెబాలయో 410,000 20100 చిత్తూరు 1౯0,000 21,000 కపప 107,000 ఏ910 ఆవంఠపురం 108,000 1,020 బళ్లాం 233,100 తి ఖఎ0 కర్న్నూలు 60,9800 1,500 'మెొంన్తమః తెంరత్కెన0ట . న ఈ రా౭ధానలోనీ యితర జిల్లాలలో వరిసాగు విస్తారముగ గలది తంజావ్లూరు. ఇంద. 1,010,000 యెకరఠములు జలాధారముల (శ్రిందను 8,400 యొకరములు వెైఛారమునను సాగగుచున్నవి,. దీని తరువాత మలవారు దక్షిణకన్నడ జిల్లాలం వచ్చును. ఇందు వరుసగా. 674,000, 552,000 ఎకరములును వర్షాఖారమున'నే సాగగుచున్నవి ఇచ్చట వర్షము చాల హెచ్చుగ సకియుటచే జలాధారముల యవసరము లేదు.

చ. వరిమొక్క లవమీణములు, తృణ థాన్యజాధుల సామాన్య లమణములు ౧-6పుప లాగదు బెలుపబడెను ఇచట వరిదుబ్బుల స్వే లత ఆను లు వినవరింపసబకును* 10వ పటము వ త. ము కో! లీ టీ సీ జ్‌ హు 1 స వరిచేను*

6 వరి, 11వ వటము వ న యటం రకా టా గ్‌ ఆ, న! మ స ం రర మా? న్‌ు = ఆం! / 1 . స్తా టు నా ఓ | నో టు ్‌ గ య్‌ / పను గీ | // గ గ్‌! స్‌ శ” 1! క హి క ము. ఇల 11 టా ల టన. వం | (7? | య? ల లల ॥| ణ్‌ ఆ తా మ ద దటేననంాపమ వరడదు బ్నుం మనమొక వడగంజరు నీటీలో నాన బెట్టినళో శుడు దినములలో మొల కెళ్తనారంఖించున ముందు మొలక (110౧10 యు విమ్మట పుమూాలము (గిశేం10)ను బయలు చేరును. పరి ముక్క. వేళ్లు నారవేళ్లు,. మొదట పియాలమునుండియ క9మూ ముగా మొలక యందేర్పడు కాండఫు (క్రింది కణుపులనాండియు యివి వీస్తార

చావ టి జ టు ణా వచషమొు్క్సాు అమఆముయ* కే 19వ పటవు ముఖ పుట్టును (పతిపమము కొన్ని చిన్న స నన ర న టం. | గ. చిన్న విల్ల వేళకు మాల సీఘుముంకు. ₹లిగి న నట (1 యుండును. వేళు పాడ వెద భొలదిని నర న రట గా స న (వాని మొదటి ఫౌగము. ఆహారమును సీని నక ర నం క | ల నను వ వొనుట మానును, కొంత వేగు ఫటిక క ల బానో ఇ లు స టన న (1 క్త యు ఎను మెల "కత్తుదున్న అజో. వడగింజి ము! [13న వళ౬ పిపి 1] ఎ ౪౯ ఆజ మ పేటలో లను ఎ | ॥ న. తలు న్‌ 1 డే డం ననపరెను వ మండంలోని ననన చమన అటా చావా ారాస్ప న్‌ న్‌ న్న మజ స్ట జూ గ జ నవ మమా క క నరాల వరిచేషు రా

168 వరి 1! న్యవటంమ్ల “వంిలకె నుండి ([5చుముళ కాందవనుని ఆప వహ లాగ య - , | శల చళ్ళ న, . నభా ల్లో ం గ శన. సరన మనన. లుకు వ్చాడును కాండము. కణుపులు" కల పకా భి మమాళ ణ్‌ పన ల సస లత యుండును... మొక్కా! వెంలచిన ెనుక సుమూడు కాప్టై* లచ జం శా చే / న న? గ్‌ ఎ నా ళ్‌ జు శె ఎ మ సే రెండు నెలల పరక ని కణుపులు “మమిగ్గుల్ల ధనిక భత నగ అం లిన ల | ల్‌ (మం శ మ , షల? జరగ చశ్చ్పూడు చుతడుటచే నీ కాండ 'హాగ సన్‌ ల న 1 | న్‌ లం ర విరసం పల న్‌ స్మ భట నీ ఇ శ క న న మండల భూమిలోస్త యండునుు. కొన్ని పె వభ నింక వీ ౯? - మం ఆల్‌ సన్న * మ. న్న జ మడ ల న. గ ఎం సిగ ఎత. కిణసప్తల డ్‌ నా హుంలైం మలు ర్మ మ స్తు శ్‌ * అమ్ముట ౭ ఆఆ ఫే ౯ వ స ణి న కా గా చస (డే నిమసుట వలన కాంచము. భూమీేక్‌ కచ్చునుం జ స (| ర హం?

ప టా! లు జ్‌ కా 4 ణ్‌ నా! | దూననముగ పెశ్తీ 6 కణ పుల మధ స. చేష్ట సౌదూన్య వై పుల మధ్య ఫా

చ్‌ పస శ వవ ంంమట. రులు మః[8ిమే "వెన్ను పేయబోవు నుందు మరు న్‌ ఇఇ క్లో లా ట్‌. ॥ న న సంర య స్తన క ల కా ంంలనస. గగరు మంత పొడవున మను... కాందపు క ల జ టే. యవలు! ॥ ం వ ర్యప్తు పొన్‌వు సుమారు. 5.6 ఆడుగులుండును. నర వామప్‌. “ఇసమూారు కొన్నివన్‌కై ముుఘపిరులు 2౮ ఆడుశుల వరి కెదు ఒక నిల న. శ ల సట గలదుక్‌ కణజల మవ్యనుండు కాండ వయ సు*లవటిం సైాగకలలు బోళుగ నుండును.

వరి మె.క్కు €వణముయి (9 త 185 వ ఫ_మొ వ తున ఇ్యారాభాలాలాకాలాడాడాలాజం ాయుంలా ఊల్ళుల్లాలా లారా సాగాను చ తటి న! స ఆ అ ౯ ల న ల ల వ. లక యే? అం” శ ఎస్‌ న . క. వ ని శ్రి న ళ్‌ శ రే టక ] గో వ లప్‌ 2 న క ఎ ఆ కన యిక క. శీ ళా [? వ! ౬ [| న త్‌ చానాల ౬ టల లి. సి టి ను 7 భా స శ మ. స్‌ లే || ల్‌ ఛే | ళ్‌ క గ మన్యే ఫ్లేడో ౧/4” ఎడ ఇ శ్లే గ్‌ ళ్‌ ఉం శే లక స్ట క లగి వ్వ ౯ థి న ౫ న్‌. పో

• టక్‌. శి వరకి బ్బ ఎ -సుమారు 4 నెందు నేవ సు" అష్‌ కావట మ దూరయుగ న గపూసీణ ప చ్ప్‌జి నిడివి” సమెనవి,

వ వరిం (వతి కణుప్తు నుండియ. నొక ఆకు బంకులుదేకును.. (పతి యాకు పంగలోను ఓకె్క్టక శాఖాంకుర ముండును, భూమి యందుండు కణుపు లందలి భాఖాలకకములు కొన్ని పిల్లలుగా బయలు బేరునుం (వకిహల సైతగసులం దొట్కొకపుడు. భూమి పైకున్న కణుపులనుండి దూడ పిల్మలు గ్‌ క. బయమజేుట గలదు, భూమిళోనుండు కణుపులనుండి పుటేన ష్‌ల్క్తాల లు నుండ్‌ కూడు మనిల పిల్మాలు పుట్టుచుండును! క. హెొంకాయొక్క జీవిశపు వ్‌జనటి “రండు మూడు పెలలలోను ఇటు విపొోగముగ పీల(లు బయలం హా షష సా "జేరుని*, కొని అందు కొన్ని ప్‌మ్మట యంతకంయను. సామాన్యముగ వెన్ను వేయు. పిల్బాులు శం10 వగా కుండును.. ఒక్కొకప్పుడు సత్తువ పం దేశములలో. “పిరును యొంటకి దుబ్బులకళోే 100_ 150 ప్‌ల్కుల మ పండుట గలము... పిల్మలు వృద్ధియయిన కొలడిని వాని కంది కణుపుల నుండి యేకములగు వేళు పుటును. . టు 16వ పటము గింజ మొలమచునపుడు. పుట్టా

• | 'మొదడటీ శెంజడాసలును లొోంనో న్‌ జ మిందు మంధయు గొట్టములదళలె స 2 . శతా నుండును. మూడవ యాప్‌నందును, మ్‌. / తరువాతి యాకులందును తోడెమూ , క / శేక అని శండుఖభోగనం లుండును ॥ తోడిము ౩ ౦కమును జుటీే ఒక

1. తొడ్‌మ. 8, చేప, 5, సంధిం నో *4 మోసము, వి, మీంచు “వెపున టపేలీన గోటముపలె

వరిమొక్క_ లవమణములు, టె ఒండేంకు... లేకు దీని కొనండి బయలుదేరి వెలుపలికి వారిలియంండంను సొవాన్యముగ కడపకి యాస (శోటావు నకు కిందనండు. ఉం6 అసలు వాషతమే. వాగుగ సనెదుసను బాసగ "నెదిగిన యూాకునందు శొడిమ జవారు ర-212 అంగుకములును లేక 1శ.30 అం లును పొడవుండున. "రకు "వెడల్పు సౌాదూన్యమున భ్‌ల్హ్‌ ఆం ఉండును. రేకయొక్క. ఆంద 9 ఇరాళిగి యుండునుం 17న వటము ము ను. న న స గ. స టాం అం తర్త య ళ్‌ త వ టా గే సప లా ల గ మో న! కళ లీల జ నేరం ా స పా శ / ల స నాళ శ్‌ న. గ న జ జ ల అశ కళ "జ్రసగ మ ప్‌ న క్‌ ౮4 లీ గే క ఇఫ్‌ మ లే టనే. ఓ ఛి సు? (| లాచంటై చే ప పళ ల స్‌ గ నిం హ్‌ పొ గ్‌ ॥| న్న త లట | | షే లు ప కా ఇ ళ్ళ లేనీ (స పు గ్‌ జ గ్‌ క... షు శ్‌ (. శః స ల ణి లో మం ఫే ళ్‌ ఒం చి ను క ళా నా ళ్‌ ల బాసట చం కరంటు (టే శ చ ల. లతా లొ గ య లే (వ ల లే ల టట హు? ఉం లం పఫ్‌ బో ను నం ముల క మనీషి చప కోటాకు లు- - వెన్నులు య యా

చ పు వరి కాలాన న తి ర! బ్‌ వన న్‌ "వంపి మొముశ కాలము మషేయ న్‌ రం / ఎ ఖికైి కాండపు - చిషవయోసావం. నిన్నుగా చని ఉం ] వీడము “నన్ను వాహాలోటట తొడిట్ర) ఈ | ంజీ పికి పచ్చుకొలదని ఆందేలి వఫూన్తయ బ్‌ ట్‌ ఇ న్‌ ణా నారంఫించున విడుద నాల్మంము కెలా లు కె శే రీ ప్ప య్‌ ముకు పరిస లగటజట యుం న / విశనుపు ముగియు కాల స్ట్‌ ట్‌ ౫ డను సామాన్యము గా ఉదయము. 10మొదలు 12 క్షే | టలమగ్య నీళబ్రావులు విడ ము ముఖి ౯ము క్కి ప్‌ | | ఈ కాలమున మబ్బు ఏ ఎనముగ ఒఉ*న గాని జ్‌ ఫ్ర ప్తము మురిసిన శాని వీజ2దుట ఆల శ్మీకు కావ ణే శ్‌ రంరిస్మి వినవు ఎక్‌ ఎవియతకేం 9 గ | చ్చును సూర్య! ని విషపు ఎ ్తే వరివెన్ను ళా “పన్న ఆందిపే మగా న అల. [| * నొఫే వాడయ(కాండమయొ క్క సన్నగ”ని చివర న! లే గ్‌ ష్‌ “ + ఫాగము ఏ) దాని పాడవ్సనను అక ఒకడు హి శ ॥ శ కా ఫె శాఖలును (నెలన్ళి రాప = ర్‌ న | ళం ఇ ఖలు (పి "కల్లలు, ను ఉండును . ఒకొ,క | జ్‌ లస్ట? ణు యా సస. క త్త న్స్‌ ్రి ల న్‌ షపామా ల జ్జ శేఖ | పిల్లరేల్ల యాదొక్కొక యల్వ కిభీశ [న (నె మ గహ: నర ణ్‌ ర న్యముగ దీనిని పూవు లందరు) ఊందీకు. (పతి

ఆరిన వనఠిమొక్ర లిమణములు, ఫి యక కణిశము. నమను నొక కమచయను తోడబుయా. దాని చిషం 4 శుమకులు (దిక్వ్యూయల్సు ను ఆండును,.. ఇందు శింది (వెలు బీట్యాంందు సూవాాననముస, మిసల చిన్నని పె (లోపలి శంక్పొలు పెద్దన, నిఓ వీ ష్‌ ఆ ద ము పూవు నొల్టవ నుషములోపల నుండును, వరపూవ్ల నందు కొంద శాఖ మువ సకప3్సుము లమ ఒమిలుగో ఊన్ముదక ములను చాదంగ సు లంకను. ఉను దకముతి మధ్య నొ యండాభయమును'దినిదుట్ర మ య్‌ ల క క్ష న్‌్‌ 6 9. ఒల్బములును అండము. కోన్ని యీరుదప కములలో నొకటి కరోటి 12 వంహీ మి న న్‌ ఏప్లక్షాన్తుం (విలువ శకము) ఢీ ౯ గ్గు ల్‌! గ గీ గ 1 న గ 4/ ఇ | సట య టా స అభా లో గ్‌ [ర ట్టు క 4 ఛీ గ ॥

• ప్‌ వసిది విడుదివటి ; మై క్రియ శుమములు ఎ 2 (కరీ 'పోషయులు 2, పె ఏ8 ప చుషపసులుగ్‌ చశుసముతు ఈత శీజల్కంములు కే ర పౌ స నా శ. తుషముల,టను నెల్లముం. (బం జ్తాషయ్య్థము కీలము నకు ఆడునున సున్నాది. దాని వ్‌ ల పక జ్రారిను ఆడు ఉఊన్ము(దకను లున్నవి. “పి పటము నందు స్పష్టముగా గన్నిందుట బేదు,

ప్త వరిం “వనెప్టవ యుడాశళయము లుందుట గలము ఒక వంగ్లగింజి యుకు "రండు బియ్యపు గింజలుంను “రకము లిట్టివే. ఆంజాశయమాు పే కలను “కండ్తుగా -నీలిన యీకచళలె మృాదువుగా నుండును. రుషములు విడును టకు కొంచెము ముంయళయూ. విడుచు సమయముననో కింజల్య_ము లందలి పుప్పాడితిర్తులు పగిలి యందలి పుప్పొడి శేజువులు కీలముపప ఒడుటచే 490 జాశయము గర్భవతి యగును, పీమ్మట తుషములు [కమముూా మూసికొని పోవును... కింజల్కములును, కీలమును వోడిపోవ్సును. అంజా శయమ్యు కి9్తిమునుగా పెరిగి పాలు పోసీకొనును. మరికొంత కాలమునకు పాలు తోడుకొని గింజ గట్టిపడును, ముదిరిన భీయ్యాప్తగింజ (ఫలమ్ఫు నుషముల నంటకయే వాలిలోపల నుండును. తుషములలోగూడిన ఫలము్నే మనము వండ్లగిండ యందుము, బియ్యపు గింజపె నుందు పలుచని తివుడూ పారయే. ఫలకవచము. దీని [కింది నుండు మరిరెందు పలువని పొగలు వీజ కవచములు. ఇవి లోని గింజను గట్టిగా నంటి యుండుము. లోని బియ్యపు గింజలో. నేకెమూల. బీజాంకురి ముండును. తక్కిన హేతు అంకుర శదనము29.. ఒకొక. 'వెన్నునంయద సొమోన్య ముగ 100౫0 వూనులు లేక *ంజలు ఒయలళలుడెరును.

సుమారు ఆర నెల లెదిన్‌ ఫలించు పరిదుబ్బు నోక డారని సవకాలహు శ దీశి యెండించిన యొడల నిందు. వేళ్లు నూటికి సమారు 1౮ వంతులును "కాండము శీ0 వంతులున్ను. ఆఫలు 1న పఎయులును, 'వెర్ను 30 పలంతులునూ ఉండును, వెన్ను తూనికలో సొామూన్యముణా "రెండు వంతులు గట్ట గింజలును పే వంతు కౌడయు పోల్లును ఆయియుండును.

శి. కళములు, వానిముఖ్య లవణముళల్యు పగ్గీక రణము

నరి రకముల సంఖ్య వేలలో గంప కు వున్నది. షాందమాదేశమునం బే సుమారు నాొల్లువేల ౨3 ములు లిక్కిాం వజడి యొక్‌ పట్టిక వాాయబటెనుడి!,.. తెలుగు జల్లాలలో సుమారు 380 రకములతో లేకరికి కొద్దినొప్ప పరివయమను గెలమ అంవలి ముఖ్య కములు 1వ యనుబంధిమున “వేరా నబ సమం

ఆయా రకముల వర్షగింజల రంగు నందుకు పరిమూ ణము నందుమ్కు అకొరము నందును "విక్కు. భేదములు గలవు, ఇసప్లి బియ్యపు రంగ నందున్కు ఆకార పరిమా ణము నందును మాత్రమే గాక వాని సంఘుట్టనమున గూడ చ్యత్యాసములు గలవు, మరియు, వెన్ను వొడవ్సు అందు గింజలు కూర్చ్సుబజియుండు విధము మొదలగువానిలో హూడ "తారతమ్యుములు గలవుః దుబ్బుయొక్క- యెత్తు అందలి పెల్య-ల సంఖ్య అకుల పొడవు చెడల్నులు, రంగు మొద లగు వానిలోగూడ లేడాలుగలవు, ఆయారకముల మొక్క 'లెదిగి వెన్ను వేయుటకు పట్టుకోలము నందును, వాగుగా పెరిగి

త్త

2గ్ర వరిం పలించుటకు వలయు పరిస్థితు లందును భేదములు *లవుః ఏనిని గుకంచి యూకింద సం” ఏిహముగ ఇెలుపబడును.

కేం థఢాన్యపురంగు;-- చాల రెకముల వ్ల గింజల లోపలి తుమషరంబ అనాం వానిపై యూకపాయలు యినక శసిమితో గూడిన తెలుపు రంప గలి యుండును, ఇట్టి రకములను మనము సామాన్యముగా 'తెల్లభాన్యము లంనదుము, ఊఉ. మపహిషాళీ, బయ్యాహుండా, కొనామణీం గుత్నికసుమ. అయా గక ములందలి పసిమియొక సాందంతలాోకూద భేదము లుండును, కొన్ని రకమయుల భాన్య లు బంళ్రారు పము గళిగి యుండున్ను వీనిని సౌదూన్యముగ "నెరర్సృభ్ధాన్యము లందుము. ఇందును లేత గం "హేమసన్న్నాలు), ముదురు(ఊ, సన్న క ,_ల్ల్ర) భేదములు గలవు మంయు సీ బంగారు వర్షము కొన్ని రకములలో గింజ కొనకు మ్యతేమే గాని _ (ఉం గెరుడవాహనాల్సు కొనను కింది ఫాగిమునరు ఆనణగా ముచికి వద్టిను కూడ గానిల. రిగ్నమయడిలోవీంపపచ్చును. కొన్ని రకముల భాన్యము నోధుమవ్యము కని యుండును... ఇందును లేర(ఊ. కొనెసాంప్రు, ముహెరు (ఈ. ఆటగణ్యా “ఫేదకులు గలవ. కొన్ని గికరులలో నీ ఫోయమ వస్తము ఇంజయంతిటు ంమముగ నుకడకక చారలుగా నుండుము డద. వెరి బుదమ. ముమగకు గోభువు రకములు కొంచ మిందు మిందు ముదురు ఒంగారు రఠిములను బోలియీ యుండును. సౌదాన్యముగ సీ ముదుకు గేటును రకములనుకూడ్ల యెొర్పధాన్యచు లనియే వ్యపమారిళుము. బంగారు పగ్షపు భావ్యపు రకములలో నీవర్లము కొంతవాక కాండమువన కూడ "గాన నగునుం కోధుమువ్యపు రకముల కాందములలో నీగంసు కానరాము కొన్ని రక ముల కాన్యమునందీ నోధుమవగ్గముతో కొంత నలుపువ్వురుకూడ్త కలపి యుండుటగలదు. క. పర్మూణంం కొన్నిరికముల భాన్నము నుసంగగాని నగ గాని యుండును, నలుపు రకములలో కొన్ని స్వ్రచ్భమయిున నలు ఫు రంగు

రకములు, నాని ముఖ్యలతణములు, వర్షీకరణము,. 27 ఇలిగియుండును. ఊఉ. ఖారిచూ ఇట్టిరకములలోగో వాలుశేంజలు నె ఇనుండింనుం కొన్ని గోధుమవ్ననుతో గూడి పె గకముల పలెనే 3కి నల్లగ నందును, ఉ. నలబుడమః నల్దఆరెలు. ఇట్టిగకముల పొాలుగిం జలు నోఘమవర్శ్యము నుంచుము కొన్ని నకిముల భాన్యనుః కొడ గొప్పు నిదా లి కలిగె యుండును కొనలందయ మాతంమే ఊదారయప "ళ్‌ యాండు రకములు కొన్ని గలను, ఊ. కృష్ణకాటుకలు, మోసప్టరులు, కొన్ని రకము అంశ నిద. గంజి యంగటనున్నను మిల లేత% ముండును, క, మతి వ్‌సాణంు.... ఇట్టి కములు ఊదాళోగకడిన లెలుపు రకము లసవచ్చుము* కొన్నింటిలో నిది దట్టనుళ.. నుండును, ఊ. కాశి౭ంక్కలు,.. వీనికి న రశి ములకు భేదము స్పర్షింయటకష్టము, బంగారు వర్షమును, నోఘమ పామును ళల కొన్ని రకములలో గూడ వానితో జేరి రొంళక ఉదా కంగుండుట గలము, ఆపపుడా రంపలతో నిది మిళిిమగుట వలవ వాని బీటు తగ్గిపోవును,

0 బియ్యుపురంగుఫా వియ్యపుగంజపై తవుకుపార యందలి గంపకు బటి ఆయా రకముల బియ్యపు రంసు నందు భేదము లేగ్పడు చున్నవి. ఈ రసు తవుడుపార కింద నుందు బీజకవచములంవ"క రాని యంచు కాని ఆంటి యందును గాని యుండవచ్చును. కొన్ని ౨౯ ముల చేబియ్యము కొంచె మిందు తేలుపుగ గాని మిల లీవ్‌ నోథయమ రంప గలిగి గాని యుండును. ఉ. మహారాజభోగం. కొన్నిటిలో నీ గోధుమ పర్షము ఆఅంతకంళి దట్టముళ? నుండుకు, ఊం. ఆటం % డా ళొన్ని కొద్ది గొప్పు యెరప్రగ నాండును, డా, నల్టఅఆెలు. కొన్ని యర చదపరకముల బియ్యము దట్టకుగు ఊకా లేక నలుప్పుష్నము గలియుండునుం న. పుట్టుబియ్యము. పామూన్యము* నెనేవరకములలో నేెలంప్పు, చమురు) న ములుగల చియ్యమునిచ్చు మొక్కలు కలసియే కాననగును, మరియు వయ్య

ఏ వరి

మునందు ఆీంబఫునక్‌ను లేతనోధుమకును, గోధుమకోను లేత రమమెకుపునకును భేదకును గుర్త్యంచుట మిశల కష్టముగనుండును.. అరగదంపినచ్‌* మొడాక్‌ మూడుతరగగుల చియ్యమానుగూడ 'తేల్లగానేయుండుము, కాని తెలుభుగగాని యించుకి గోస మ వగ్ణముగ గాని యుండుబియ్యరు అంతగా దంపనకళ_ర శేకయ తె బడును, బియ్యుప్తు రేటునందును. 'భేదముండును. కొన్ని 'తేలుపు రకముల వీయ్యము కొగ్గిగ్ప్స పారదర్శకమాగ నుండును, ఊం కనకసోంపుం కొన్నింటి వ్‌య్యుము "లేటులేక మందకూగ నుండును, ఉ, బపంగి. ఇది కొంత చాకు పంట సాణిమూను బట్టి కూడ యుుండపచ్చును. బం-గాయ వగ్గూ గల ఛావ్యపురి కశముల బియ్యము యుంచుక పసిమి వము గలి యండునుం ఉం సన్నిక్కొంళ్లు, గత్నసుతి,. ఎర9బియ్యము బాసుగ నరుగదంపిన గాని "తల్లబడవు అప్పటికిని కొంత దరమురుపు కనబడుచాండును,

8 వన్షగీంజిల సరీిమాణము(అస గా పోడవ్లు, సెనల్పు, దళము), ఆశారీముూ, బరువ్సు;---లేకరి పరీక్షించిన రకములలో గింజల పొడవు 5.7 మిశ్లీమాటర్లు(మిల్లిమోటరు అనెగా ఆంగుకములో సుమా గే ప వంత శంయలు"' 108 మి మో, ల పవరికునుంటెము. 7? మి. మా అను శప్కువ వెడవుకల *కములు మిపల పొట్టి లేక పరచి గరరులు" పరిస ణింపబడును ఊం కెకిరఫ్య్కులు, మోసపురులు,. 71 పెదలు టిమ్‌. మి. ల వరకు పోడవుండునవి పొట్టి రకములు ఊం వెంలకొలకిలం స్వగ్థాలు. [కే మెదలు 9,0 మి. మా, పరికు పోడవుగలవి మధ్యమములు. ఊఉ కిచ్చిడిసంహా కనకసాంపు రోమగణడ్యా మహిపాళీ రిసంగి, $.1 మొదలు 10.0 మి. మి, అ వరకు పొడవుళలని పొడవు రికొములు”' పరిగణింపబడును, ఈ, బలరోమభోగాలు, పన్నక్కు ళ్డు బసయంగిం పోడవు 10.0 మ, మి, లకు పైబడి యుండు రకములు మిగుల పొడవు రకములు? పకగణింపబదడునుు ఉద, బంకుపరిం పన్గగింజల వెడల్పుకుబట్రి

రకములు వాని మఖ్యలమణములు, వ న్లీకరణము, 29 కూడ వరి రకముల నెదు తరగతులుగ విధజింపవచ్చునుః 2, మీఃమిలు “గాని అంతకు తక్కువ "వెడల్పు గాని గల రకములు మిగుల సన్నముగ “నెంచదగసనుం, ఉం హేమసన్నాలు, 2,1 మొదలు £.5 మి, మిం వరకు “ెదల్పుగలవి సన్న రకములు. ఈం మహారాజభోగం సుంకిసన్నాలుు గుణు పురంసన్నాలుం ప6._3.0 మి, మీ. ల వెడల్పుండునవి మధ్యమములు, ఉఊ. నవకోటిసన్నాలు రత్నిసుడి మొలకొలుకులు, ఫాకేంతిర్‌ మి, మిం వరకు "వేడల్పుండునవి ముమ%ు రకములు. ఊ. పెద్దఅక్కుళ్లు, బొబ్బిలిగంటి కొణామణీ, 35 మీ. మా, ల పెన 'నెడల్చుగలవి మిగుల ముదుగురకములు. ళ్‌ 'లెబల్‌'ఇకీర్‌, కొ బ్చెరపువ్వు ాన్యము,

గింజల దళేమువందయను ఇప్లే అయారకములలో ప్యత్యాసములం గలవు, కొని యీ వ్యత్యాపములను "తెలుపుటకు మిగుల స్వల్పు 'భేవములను తెల్పు కొ,లలు కావలెను. చాలరకములలో దళము వెడల్పు ననుసరించియే యఃండును, కాని కొన్నిటిలో గింజవెడల్పునకు దగిన దళముకంళి హెచ్చు దళము గలిగి ముండవచ్చునుం ఊ. బంశారుతీన. కొన్నిటిలో నీదళము వెడల్సు

దగినక ౦కు తవ్య_పగ ను షన, ఉం. కొబ్బరి పువ్య ॥

నకు దగినకం కు తక్కుపగ నుండవచ్చుకు కొాబ్బ్చరపు వ్వ ఫాన్యము ఇట్టి గింజలు బల్బపమప్పుగ నుండును

కొన్ని రకముల గింజలలాశ పొడవు వెడల్చుల ననుసరించిన ఆకార "'భేదములే ఇాక మకొన్ని భేదములు హడ గాననపను, కొన్నిటి ఛాన్యఫు గింజలంద్‌ పొట్ట రండు 'వెపులసను నుబికి యుండును, డొ, పొనియనాం కొన్నిటిలో ఒక _వెపున నెండవి 'వెపునకం ము “హెచ్చు7ా నుబికియుండును. ఉఊ.పునాసఅన్క.ళు. మకికొన్ని రకములలో ఒక పన లొనికి దిగి

జ త న్‌ ప ఇ జ

రండవవపు పె కుబవకియుండును ఉం తూర్పుసన్న మ్కళ్లు. కొన్ని టిలో గింజలు కొంచెము మెలితి5 యుండుటయు ముక్కులు వంకర్శ్థా

స్‌ వరిం నుంయటయు గలము ఒ"ై "వెన్నునండలి కంజలలోగూక పె విషయక అతా నొక్కొ3 ప్పుడు పదములు గాననసను, కొవున కొన్ని రకముల శెందూ తేయ్న్యటలును వస్త్రము 7౪ ౨ ఎడును,

దదగింజల చరువ్చ చాలపరళు వాని పరిమాణమును జట యుంకుక, కాని కొంతదర కని ఊక పాయల దళమును బట్టియు, బియ్యూప్త సంఖునట్టు మును. జట్రీియు గింజలలో మూల ఇెలితి యుండుటను లేకపోవుటకు 7ట్టియ ఛాన్యమునందలి 'జీమను బట్టియటాడ నుండును నూరగంజల శూని కయ ఏ2 సయిషలు ( “ొయిను ఆనగా తులమున 150 వ వంగు | గాని ఆంతకు తట్కావ" ని తూగురకములు పి.గలచిన్నవి, ఊఉ. కాకక లూ “హేమకన్న్నాలు,... పోం30 గె్పయినులు తూగునవి చిన్న వనిపం వకొసునుం ఊ. బిక్కెరిసన్నాలు,. కిచ్చిడిసంచా, చాశరద్‌ల, తపు “ళు యుమలం తూగునవి మఫ్యమ ములు ఊం మొలకోలుకులు, బలరామభో%౦, సన్న పళ్లు... 3640. గయినులు. తూసనవి మూమశనిపిదుడు. కొనును, ఉం బోరోవాంకో బొచ్చిలిగంటి, 41.45 (గోయినులు తూశనవి "పెద్దవని వీంయకొనును డూ, పాలగుమ్మ పరి, నల్ల అ౭లు, రసంగి. నూరుషంజలు క్ష్‌ “ర్పియినుల శెమ్కు_వ తూఫనవి మిగుల పెడ్డవి ఊఉ. పొనియస్థా? ము ంగ్గవరిం

చే నద్హగింజల యితరి లతణములు;--- కొన్ని కనుల వర్లగింజలకు తోకలు లేక ముండ్లుందును. కొన్నిటిలో నివి మిపల కరు చఛగా నుండును. టా. కృష్ణ కాటుకి లు. కొన్నిటిలో పొదవుళ నుండును, ఉం నల్గఆశెలు,. కొన్నిటిలో నీ తోకలు గంపలేక గాని కొంచెము మస లరళ గాని యుండును ఊం ముండ్లవరి. కొన్నిటిలో నోభమ వర్షము "“లిగి యుండును టా, ఫ్తన్టియాం కొన్నిటిలో "సరుప్పగ నుండును. ఊం కస్ణకాటుకలు, కొన్నిటిలో బంగారు వర్షా గలిొయండును, డాం

ఇఅవముబము, వాని ముఖ్యలతమణముల్సు వర్షీ కరణము, $| ౨0వ పటము, బంగారుతీగలు, కొన్నిటిలా+ రాలా నాననా తానం న. నిని నల నై న ర ర టన. 1 వాములోచేరిన నలుఫురిం తల స్తు న టం! ను న్యా గలి గాని యుంద్తును. ఉం రం న ల సత్నికాలు నల్ళ అనెలు, | న టం యం సం టి నెన్నున వన్ని గిందిలమను స 1 న సహన నుండును, ఈ, ముందపరి, త నం, భట న్‌ ల్‌ కొన్నిటిలో ఎన్ను నందలి స సగ ళీ సు మ కొన నింజా తషందునం ప సప [ళం లం నే న్‌ జ జంట 4 రు పన ప. ఆ. వృమకాయకలు ను లై స్లో పుం న వన! ల వే హు ర వ ల గింజలకు తోకలు, లేళ ముండ్డుండు రకములు, కొన్ని రకము* *-శలు చేను కోవిన వెంటే మొలమకు. ఉషా చ్వర్తాలు, సెరికనన్న వకు ఇతి వన వెంటనే మొలక కట్టి చూడా వరు సణానూ€ 902 ఎరాం * పులపగు. కొన్ని దొంగ కాలము నిల్వ యున్న గాని ల్‌ట్లు సెల క ఈం కచ్చికిసంచాం ఇది ళకోసన వంటే

బత వరిం ఆనగా డీసంబరు నెలలో మొలక కటిచూడణగా నొక ఇంజ కూడ క్ని!

ములవలేము.. జనవరిలో నూటికి 39 చొప్వునను.. ఫిబివరిలో. 91 చొప్పునను మార్చిలో 99 చొప్పునను మొలిల్తేనుడెకె,. కావున నిట్టి గక ములు మొలచుటకు *లోసిన వీమ్ముట సువాన తిశీ నెలలు గడువవలనుం కోనిన వెంటనే మెలను రశములు సౌవావ్యముగ “శండవపంట కొను కూలిందును,

కొన్నిరికములు వెన్ను వేసినప్పుడు అందని వూవ్చలందు సమిపమున నున్న యితర రకముల వూవులందలి పుప్పొడి గాలికెగెరిపడుట పలన మరిళొన్ని రకముల కళే నులభముళ సంకరమసను. ఊఉ, కిచ్చిడిసంచా, ఫప్రునాపఆక్కుళ్తు.. పువాస కొనామణి పె+దలగు మరికొన్ని రకము లిట్టు తెరలో 'సంకరిములు “గావు, అనో్యోన్య సంపర్య్భ మునకు వీలసునిట్లు పౌగుచేయబడిన యే రకములలో నైనను సావాన్యముగ నూటికి సుమారు "*ండు ఫూవులకం టి నిట్లు పంకరము కావని కనిపెట్టబ డెను, కాని మరుసటి సంవత్సరము ఈ కండు గింజల నుండి ఫుట్టు మొక్కల నుండియే

లు

“వేలకొలది గంజ లేర్పడుటచే 8-1 సంవత్సరములలో శా రకములందూ "కేలీలు వి సరించిపోవునుం

వామే

ర్‌ం ;ఎఎఐ వెనుయొకె్క్కా పొడవు అందలి న్‌ 'వెన్నుయొక్క_ వెఖరి; హా వు ఆం

గెజల సంఖ్య అవి యమర్పబడియుండు తీపి నెన్ను నందలి పొల్లుగింజల సంఖ్య "మొత్తముమీద గట్టిగింజల తూనిక మెదలగు లక్షణములు చేరి 'వెన్నుయొక్క_ _వెఖరిని సూచించును. ఈ లక్షణములు చాల పరకు ప్ర స్థితులనుబట్టి మారుచుండవచ్చును. "కావున నీరక మిట్టి లక్షణములు గల దని నిర్ధారణ చేయట కష్టము. ఆయినను సౌధ్యమెనంత వరహ సమపరి స్థితులందు పరీక్షించగా తేలిన కొన్ని వ్యత్యాసము. లీ క్రింద సూచించ బడును,

ర ములు వాని ముఖ్యం పేణములు, పషనర సాయి. శ గ ఎస్టీ నం గ. ర్త స వ. ॥/ (/ న టి టు యు ర్ల [1 శ ( శి నం “హి మ. న. మ 1 |; గ్గే [. 1 వ్‌|స (| చ నై స శి భ్‌ స (స్జ్యాకేా లం వల్ల ఫి న 1 1 య ళో ్‌ సం మ ॥ " లో ఓ 12 16. ం .. [౯ పటము--వెన్నుల పొడవుశేదమట్‌ త్‌

శమ

ప్త వరిం పక్షీవ్షి ంపబకిన గికములలో.. వెళష్నయొక్కా సటు పొదవు 9 “బుఎడలు 1229 వగ కంటెను. లొప్పిలిగంటి విపల కురుచసన్ను వేయు గకముఐ మకదావారణముం “హీమనన్నాలు, మలరకొలుకులు పసన శామ్నులు గల రకముల కుదొహరణాములు, ఒయా్యాహాంందడా గుణాబ్పగ్‌ం నచ్యా బు మవోారాజభోగం ఇవి మధ్యము వెడవుళల "వెన్నునులు గిల్‌% యుండు గకముల కుగావహారణములు, బలరామభోగాలు, వారశంకల్‌, పునా “ఆపాత రత్నసుడి వీని వెన్నులు ఫొదన్సు కాక్‌రెక్కులు పాన

యనా వీని వెన్నులు మిక్కిఓ పొడవు. పకీశ్షింపబడిన ఆయా రకముల 'వెర్ను లందలి గింజల సగటు సంఖ్య 4 వందలు 38614 వర కుండేకుం సామాన్యముగ “వెన్ను వడ “వగ నుండు గింజలలో నివి పలువగ నమర గముండున. కరుదాా నిండు వానిలో నివి చక్కగ నమరియుండును. కాని వీని కపవావముణు అవలేదు... కొన్ని రకములలో 31 గింజలు చేరి గుత్రులుగ నుండుటచే నట్టి “వెన్నులిందు గింజలు మఠంత చిక్కుగు నమరియుండును, ఇట్టి వకుల స్త పినరులని "పీరు. చెన్ను నందలి గింజలచేరిక వెన్ను పాదవునుబట్రి యంగు భఫము శీన్ని గిం జలుండునో "లక్కి 0చిన యెడల సులఫ్‌ ముగా టౌాహ్యామగును. ఇట్లు లకి_ంపళగా ఆయాంకములలో అంసుశ్రనునటి 9 గింజలు మెదలు వి వి కందిన, నల్ల ఆ రలు, సికాలు, ముండ్ల పకి గెరిక సన్న వరి ఇవి మిశల పలువగ నమరియుండు రకముల కుదావారణములు ఒసంి 61 క్‌చ్చిడ సంహ పాలపమ్మ సరి. ఇవి పలువగ నుండు వపకముల కదాహరగిములు పనాసక్కుక్టు గెసం% 20 మహారాజభోగం ఇవి గిం-ఒలచేరిక మధ్యమము-గా నుండు ఈకముల కుదాహూకణముంు., వర్మూణాం గుణుప్తుగ౦సన్నాల్తు మోస ఓ గకప్పుపేరుపక్కనుండు. నిట్టి యంశలు అందుండి యెంచిన

వంసడపు సంఖ్యను "జలుస్పుకుం

రకములు, వాని ముఖ్యలతమణములు, వర్తీకంణము, $3 శకులు, బలరామభోనగం ఇవి %ంజలు చిక్కం నుండు వకిముల కుడా హరంణములు, నవకోటిసన్నంత గింజలు మిపల నొెత్తు*ముందు "కమల ఈచాహవళిము

సామాన్యము శ "వెన్ను నందు గింజలు చే శారుండు రకముల పాళ్లైన్టావళ. నుండును, కాని వీనికిని అపపావము. లేకపోలేదు, బీక్టరి పరక్షి. చన శకములలో పొల్లుగింజలు నూటేకి శన? పర కొంటె, వెల్లు గింజల పర్పదూణము ఉఊాలవకకు కాలమాన పరిస్టితుల_పై "పాడ నాఖభా ఇ పడియ న్నను, రకము యొక్క స్వవావమును ఒట్టి వాడ నుంషడుననుటని ఒందేహమొ శేషు, మహిపాళ్ళీ సుంకినన్నర 'మోసపురులు, పొలసమ్ము సక? ఇపి పొల్లు మిపల తక్కువగ నుండు గకముల సదాహ”ణములు= సఖప్తరంనపా న్నలు, చైటల్‌ "ఫకీర్‌, కనక సొంపు శీ పునాసక్టు కుతి, బసంగి6[ ఇవి వల్లు తెక్కునగ నుండు రకములు, మహారాజభో%ం, రిర్నసుడి 9, అచ్చేడిసంపొ బొబ్చిచిగంటి, ఇవి పొల్లు మన్యము నుండు రకముల మదా హాణములు, శూర్చుసన్నప్పుళ్లు వొల్లు హెచ్చుళ నుండు ఆక ముల కదా మవారణము-

చఉంటయొక్కా. పరిమితి 'వెన్పు నందలి ట్టిింజల బరువును బియు, ఫైన నొక నికీత విక్త్యామున బయలుజీను.. 'వెన్నుల సంఖ్యను ఒటియ నుండును కావున ఆయా రకముల "వెన్ను లందలి గట్టెగింజల చగటు చూంకను ెలిసికొనుట వాని రాలికను తెలిసికొనుటప కొంత వరదకు 'పాధనమకును.. ఒకానె3 పరీక్షలో. బంగారుతీగ ఆశు రకమున పెక్ను కి నల 251 గింజలా 70 పొల్లు షంజలుపోను మిశతొ గట్టిగెంజులు త్తి సచాస్తయినులు తచూగనుు రసంగి హు వెన్ను 1కి గల 282 షంజలలా! పొల్లు

ఫర్‌ వరిం గింజలు ఏ5 పోను మిగతా గట్టిగింజలు €5 గియినులు. తూరు, ఇసు ఆయా రకములందు భేదములు గాననగునుం

కొన్ని రకములలో "నెన్ను నందలి గింబబు సులభముగ రాలిపోవునుం ఉ. గదొసన్న వరి, కొన్నిటిలో నట్లు రాలవు, ఊం రత్నసుడి9, సుల భము-గా నాలిపోవు రక ములలో చేను కోయునపుకు గాని అంతకు ముంచే గాని కొన్ని సంజలు రాలిపోయి ేలపాలగుటచే కొంత నవ్రముండుమ, ఒక్క్కాక ప్పుడు కోతసు ముందుషాని పనమిద గాని ఇాలియు వన్షమును తేట స్టించినచో నీనష్టము నిస్తారముగ నుండును. కాని యిట్టి రకముల నూర్సిడి సులభము. సులభముగా శాలని రకముల నూర్సిడి కష్టమగుటచే కొందరు నైతులు చొగుగ ఫలింధు వానిని సైతము నదలుకొనుటగలదు.

వాల రకములలో 'వెన్నుయొక్క_ ముచిక కోటాకు నుండి చాగుగ అనగా సుమారు శీం6 అం, పెకి వచ్చును. ఊఉ. రత్నసుడి9, కొన్ని టిలో నిది కోటాకు నుండి స్వాల్పముగానే పెకి వచ్చున్ము ఊ. గుణుప్తు గంసన్నాలు, కొన్నిటిలో నీది పొట్టభో-నే యండుటయు గలదు, టూ. బొచ్చిలిగంటి. (17 ప పటము చూడుడు), 'నాసగ ప్రైకిరాని రిక ములలో సామాన్యముగ పొల్లుగింజ 'లక్కువగ నుండును,

"6 దుబ్బుచేయు' స్వఫానము, దుబ్బుయొక్క వై ఖరి;- దుబ్బుచేయట అనగా పిల్కాలను హనమ్నశా "పెట్టుట ఇది ేలయొక్క్సా సక్త్తుప వాటు కాలము, దూరము, నారుయొక్క స్ధితి మొదలగు "పెక్కు స్టితిగతుల్పపై నాభారపడీి యుండును, కాని సమ పరిస్థితుల యందు. పరీక్షించినపుడు పైళము కొన్ని రకములకు మరికొన్నిటి కంశెం "హిచ్చుగదుబ్బుచేయ స్వభావము గాననగును, "'హెచ్చుగ దుబ్బుచేయ రక

నరకము *,వాని ముఖ్యలతేణములు, నర్షీక రణము, బళ 14న స%ఇము న ర తన హన స వసో స తే త తవ? వశ ుంళి వ న జ్జ 2 ఇ నే. ఇ న. న. /] న. క స ఇ | ల నవ న. ఠి న్‌ ఓ శ నై శీ ( ల గ్‌ లజ ల టే స (" ప న శ స ల్ని శా త వల స్‌ సి | సట న. ర్‌. [1 (1 న్‌ స మ ॥ ళా | శీ టం న ర టా. షస, ౯ 4 '/ న్‌ ట్‌ 4 మ. టం ల్‌ 0 మ స స్థ కీ 4" పజ క్ష . కిట్టి (నై? టిం యో! ర్‌ | గ లే నక స. య సీ || కట టా శ! / న పం. ౯ గ భ్‌ గ? ల్‌ జల 1 (| న వి" [ ల గ్‌ ఖ్‌ శ / = ౯ ౮ గ వీ సిక ం క / లలి ట్‌ చాస్య చేర చ్‌ ల్‌ చే ల్‌ ళ్‌ లస ం నత! టీ ల న ఎవమ--బాగుక దుబ్బు చేయనిరం కము-- కుడి--మాగుగ దుబ్ముచేయుక క ముం ల ముల కచాపహా? ణములు కిచ్చిడిసంచా, మొలకొలమలు. బ్బ చేశ టల మస్నమముగ మండు రకముల కుదాహరణగులు మహిపాళి

గె వరిం శౌణామణీం పునాసకోణెామణీ.. తద వశ మబ్బుపేయు కకొరనుదు గోలా 9 మ గా బి వ*రెణములు కొ బ్చెకపువ్వుధాన్యమా, బాప్బీలిాంటిం జూ జ్య దుబ్బునందలి పషిల్కలు కొన్ని రకమాలలాో శుప్తురోష తతత రై షూల్వల నా వ క నలె ఏ సల దగరగ పరియుందునుం 6, ఆటిగచాం కాధ్నిిిలోో కవి 2 ౨) వ పటము సా + లస టి పంల పా లా ర 4 థా + యం క స న పే 4 = న ల క్‌ ననా! జ టకం లళటలకీ క ల చో రే కా ళ్‌ శిత ల లే లహ యే తి క న గ అక క |; ల క 1 క. క క | క కలిపే ల్‌ గి శ్రా ₹ ం నే. ళల ః న. ర్‌ ౯ ఇ2సిడ త ఈ జన శ [ 4 క క్ష్‌ శ క న రె + లె త స య | టన వ స ఫశ 4 నప స క శ ఈ త ౭ ళల స స న ల కీ? త ఓ! హా శం ప చి వ ఇ | ల... ళ్‌ ల. ం వుం టి త్య ఆ 1 స్య క సం టో (సో చతల త టమ ర న సస స నర ర త న ౮ సు స్త 1 * ని సదోళ మ న లు ను ణ్‌ గ శన భో ల ఖా”. న న క న రన యం స చ్‌ రల సిం మ వ్‌ లి వ్‌ రన. న సే ఇలీన్నే న ర జయ నుప న ఈ నహ లట న స! నేనో? ట్ర ల న్‌. 2న న న నే ప షే తంల టి ళ్‌ వా లి రాం మ హం. మ స ముపమనన నట సద టట ముత యు. ఎడమ---పిల్క-లు విడియున్న దుబ్బు. కుడీ-- ఆకే వీల్కలు కటవలత పాసానమ స ఈబ- . లు కే

రకములు వాని ముఖ్యలతవణముల్సు వర్గీకరణము, 38 దవా లకు వా?లి యుండును, ఊం గరికసన్నవరి, కొన్ని రకములు యీ విషయమున మవన్గమముగ నుండును. ఈ భేదము కొంత వెకి కాచు వాటుట పెనైన వాటు వలని గూడ గలుగవచ్చును. కాని గనుల స్వుఫొవమునంచే యూ 'వైదము లేకపోలేదు... పిల్క.లు ద్యూరిని చేలపుండు గకముల చేను సులఫ్‌ము? పడిపోన్సునుం

ముబ్నెమప యు భాడ చాలవరకు పరిస్థితులనుబట్టే యుండునుం అయనను ఫదు. ఫరిసిను లంద పక్క ంచినతో నీ విషయమున గూడ అయా చన సలలను ళాన్ని ఇారతెమ్యుములు శకపోలేదు,.. లకక యొక సంవత్స రసు. సమ సరస్థిగులందు పక్క ంచిన రికములలో. 40.5 అరంిసభములు “సువలు 710 ఆంచుపమొల వర ఇెడిగిన రకము లుండెను. సామాన్యము? చాక ఫందు గకముు కకుుచగి ఇెమపపను. కూ స్క కాల్యు సటాళు.. విన్నవమలు మయొత్తుళా సమసకు, ఊం మహారాఒభాగ0,. ఇంద అ నాన్ని యపవాడములు తాడ గలవు, నవకోటీసన్నం తి కంకి రత్న మడి 2 నృెరతలో పండున టైవము ఆందపచే యొక్తుగ నెససనుం

మ్‌సల "నెప్తగ వెదుప రకములు 'సొమాన్యముగ శాలి పీచినపుడు గాని చెన్ను బకువుచే శారి. సులభముగా పడిపోవుకు,.. కొన్ని రకము అల్‌. మక కొన్ని*వో సమానిప్పు యెొళ్తు మాృాతమే రయెదికనను నాని "కాండము గట్రిగ నుండుటచే వంత సుళవం పడిపోవం గరిక సన్న వరెయ్యు పశాంప్కళ్వును. సులభముగ పడీపోవు రకముల కుజాహంణములు, కచ్చిడిసంవ. బిక్‌,.6సన్నాలు, పానియన్లా ఇవి సఘవు? పడిపోని చిన్‌ ముఠ పెడాహరణములు,

త్త౦ వరిం

6. ఆప వపెడలు' వ”గరాలు: -- ఆకు నందలి తొడిమ యొక్కయు శేకు యొక్కయు పొడవు కూడి చాల వప దుబ్బు పె* జవను బట్టియే యుండును. కాని మబ్బు యత్తు సమముగ నున్నను ఆయా

లు వాట రకముల యాకుల తొడిమ, రేకు వీని పొడవునందు భీదములు గాననగుము. మబ్ముయొక్క యెగును ఒట్టి చూచినచో తొడిమ మిగుల కొరకచ యని పించుకొను రికముల కిచాహరిణరులు కాకిళెక్కలు గరికసన్నవర 1. పొడవనిపింయకొలునవి సత్తి కాలు సన్నక్క_ళ్తు కొనకసాంప్త్క. మధ్యమ ముగా నుండు వాని కుదాహవణములు బసంగి 61, కృృన్ష కెబుకలం కిచ్చిడే సంచా

ఇపే శేకు వాకవు నకు దుబ్బు యెమువకును గల పర్తమాకామున

గ అలీ "భేదము లుండును.. లేకు మిగుల కకుచ యింపించుకొను రకముల కుడా వారణములు వపంచేంం, గచ్చైసుడి 0. మధ్య నుముగ మండు రకముల మఏదాహరణములు రో. 1, బలరామభోగం, మహారొజభోగం, నేకు మిసల పొడవనిపెంచుకొను గక మాల కుదోహారణము బొబ్బిలిళంటి.

శేవ ఇడల్పు సామాన్యముగ దాని పొడవు ననుసరించి యుండును.

కాని పొడవునకును వడల్పునకును ప్రమాణమును బట్టే చూచినచో శైదములు గాననగును ఈ ప్రమాణము తిక్కువగ గల రకముల కుదాహారణాములుం నల్లఅరెలు కిచ్చిడిసంబాా వెంలకొలుక్‌లు, మధ్యమము'గా నుండు రె ముల కదాహరణములం కామసన్నాలు, గుమ్మసర్వి గుణుప్త్పరసన్నాలు. ేక వెడల్పు ప్రమాణము హెచ్చుగా నుండు రకముల కుదాహరణములు పుదాసకొణామణి 9 ౯ బృెపువ్వుధాన్యము.

రశముల్సు వాని ముఖ్యలతు.ణములు, నక్షీకరంణము* 41 కొన్ని రకములలో కోటాకు 'వెన్నుచివరను మించి వాల పాడవుగ నిదపకు. ఊ. సపకోటిసన్నాలు వ మహారాజభోళం, బయ్యిహుండా* కొన్నిటిలో నీ కోటాకు చివర 'వెన్నుచివర కంయి దిపవచ్‌ యుండును ఉం మోసపురుల్లు కాకిలెక్కలు, (17 న పటము చూడుడు 8 ఆకులు మొదలగు వాని యందలి రంగు ; -- 'సామాన్యముగ పరియాకులు ఆకుపచ్చగ నుండును, కొన్ని రకములలో ఆపక లన్నియు నూచారంపస గలిగి యుండుట నగలమ టాం పుట్టువరి. ఆపలు పసరువర్గిము గలియున్న కొన్ని రకములలోే కూడ మొక్క యంవలి వివిి ఛాళసులలో కొద్ది గొప్ప ఉదా రంపండుట గలదు 24 శా రంపందు. ముఖ్య ఫెగములు తొడిమ 'వెలుపలు లొడిము లేవల, “కాండము లొడిమనను అేకకును సంధి (కటిప్ర దేశము), కటిపం ది? మంచయమండు మోసముఐపంటి యంగములు అచట నుండి లోచన భోగము చె కెదియుందు మించు ఆకల యంధదులు, అండాఫయము పె ముండ) కలము. లోపలి చుషముల కొనలు, వాని పె ఫాళములు కొన ఫా? ములు, వాని పక్కలు, వెలుపలి తుషములును. లేశర పరీక్షించి? రకెములలో నీ యూడారంగు వెని చీర్కొవబడిన వానిలో నొకటి ముదలు పస్నెం౦ండు పి జేశము లందు వరికును గల “కా లుండెనం, బలౌాెమభోగం బ య్యాహు౦ డా, మపొ పా *. కొతామణే, సుమ్ము సరి మహారాజభోగం, %ణుష్ట్రరంసన్నం ఇవి మ ఇ యెక్క యే భాళము నందన ఊడారంప కనబడని రకముల పదాహ- కాములు, కొన్ని కొన్ని ఫెసము నందూచారంగు గలవాని ఏదావా” కాములు మోసప్పురులు గరికసన్నవరి రిసంగి కృష్ణకాటుకల్యు నవళొ"టి సన్నాలు,

త్త వరిం

కొన్నిగరకముల కాండమునందు ఒకవినమగు బంగారు వర్షముందును, ఊ. గిత్నసుడి హేమసన్నాలు భాన్య్థము. బంగారు వర్షము నలిగి యుండు గకిములలో కాండము కూడ నిట్లు బం-గాశు వస్తు గలిగి యుండును. టి రకములలో బియ్య మెపుడుకు యెక్రగ నుండఫు. ఇట్టి బంణారు వర్గము ఊదా రింగౌందును లేని రకముల్లలోను(ఊ. రత్న సుడి 9) కొన్ని భాి*ము లందూదారందుగల 6ఈ₹కములలోను (ఈ, హరిశంకర్‌) కడ నుండుట గలదు

(0 వేళ వ్యాప్రి:--ఈ విషయరును పరీక్షించి ఆయా రకము ళా అట

అందు శేదములను నిర్ణయించుట క్‌్దము ఆయినను ఆయా రళముల మేళ్ళవాాపి యుడు భేదములు లేకపోలేకు. సామాన్యముగ త్యరలాో . ఉండు రకమయల కంట్‌ ఆలస్యముగ ఫిందు రకముల వేళ్లు నిర్‌విగ వ్యాపించునని శచెపుదనుమను. వేళ్ళవ్యాప్రి “సేలమయొకః గా. స్వబొవమును బట్టియు స్తవకు ఒట్రియ దుబ్బు పెరుగుటకు గల యవ కాశమునుబట్రియ టూడ నుండును. ఆెందండుపల దూరమున పెరుగు నుండిన కొన్ని దుబ్బుల వేళు ఏ ఆ. దూరము సకును లోతునకును వ్యాపించిన. పసామాన్యపు చేలలో సుమారు 1 అడుస దూరమునకునుు €౪ ఆం. లోశతునకును వ్యాపించును... జేళ్ళవ్యాప్రియంబే గాక చాని విస్తారత యందుకు భేదము లుండవన్నును, కొణామనీ, పువాసక్కుూళ్లు ఇవి వాగుగ నెదిగి హెచ్చుపంట నిచ్చు గకొములయినను వీని వేళ్ల 'మొర్తపుతూరిక కనకసాంప, నవకొటి సన్నం వీని వేళ్ళ శూనిక కంటె. తక్కువగ నుండెను. రసంగి తక్కువ "వేప పోసినను హెచ్చు పంటనిచ్చు రళముల కుదాహరణకము. తూర్చ్పుసన్న క్కుళ్లు "హెళ్చు వేళ్లు పోసి తక్కువ పంట నిచ్చు రకముల కుచావార ణము... విషప్తాగముగ 'పరుపోయు రకమలలో సామాన్యముగ గడ్డ

రకములు, వాని ముఖ్యలమేణములు, వర్షీకి రిణము, 45 ెహెన్చుగ నగును, మరియు నట్టి రకముల రాళికను బట్టి చూచినచో నని భూమియొక్క సారము ననవసరముగా దీవివేయునని చెప్పవచ్చును.

10; ఫలించుటకు పట్టుకాలము౫€; --... వ్యవసాయదా రుడు రకముల నెన్నుకొనుటలో గమనింభు వః ఖ్య అశత్మళములలో నీది యొకటి. ఏపేట నొశే కాలమున విత్తినయెడల "నే రికమైనను వెన్ను వేసి గింజలు ముదురుటకు పట్టు కాలము కొంచె మించు మిందు నిర్ణ తముగా నుండును. జూన్‌ 15 వ లేదీని నిష్కి జూన్‌" నెలాఖరున నాటి చామర్లకోట ప వహాయిస్థానమున చాల రకములను పరీక్షింపగా నందు విశినది మొదలు బలిమి వెయి ర "నెలలు మొదలు రే "నిలల పాకు పట్టిన 5క ములు లేళయు.. ఈ వ్యృత్యాపము ఛాల వరకు వెన్ను వేయుట. పట్టుకాలము నందీ యుండును. ఈపా9ంతములందు జాన్‌ నడుమ నారుపోసి సకాలమున వాటినపుడు 130 దినములలోాని అంతకు తక్క ప కాలములో గాని ఖలించు కములు మిక్కిలి ప్రునాసవరులని యనవచ్చును* ఉం ప్వనక్షైలు, స్త కాలు “ఫేీేమసన్నాలు, పనాస అటిగడా,.. కేతకీ-!ేశీన్‌ దినములలో ఫలించు నవి పునాస వరులుగ పరిగణింప దగును. ఉం బసంస్తి గరిక సన్నవరి, కసంగి,సుంకిపన్వాలు.. కేశరి-160 దినములలో ఫలించునవి మధ్యమములుగ “వెంచదగును. ఊఉ, బొబ్బిలిగంట్తి పాలగుమ్మసరి పునాసకొణెమణి బూరోపాంకో ప్తవాపఅప్కళ్తు, కిచ్చిడిపంచా (౮ ]ష 28 24. 1 చ్‌1?5 దినములలో ఫలింభునవి. "పెద్దవరులుగ పరిగణింప దగును. టా, సుణువ్తరం పన్నాలు, బయ్యాహుండా, కొణామణి మహీపాళి కృష్ణకాటుక లునప కోటిపన్నాలు, రత్నస డి, 175 దినములకు 'వెనుక పండునవి మిసల సాంస్య ముగ ఫలించదు తరగతిగ పరిగణింపదగును. ఉా. వీషాణం, మొలకొలకులు.

ఒశే సమయమున సమ పరిస్థితులందు విత్తి చాటినపఫు జాయానక ములు ఫలించుటకు పట్టు కాలము కొంచె మింధభుమిందు నిర్ణీతము గానున్న విత్తు లేక

లేలే వరిం నాటు కెలములందు ఛేదనులున్నచో. ఫలించుటప పట్టు కాలవ నందును స్య్త్యాపము గెలుసనమండుల, ఉకానొ; ప్రయోగ మున ఊొాన్‌ పట వ తేవీని విష బాబైరివ 'తేవంనాటిన వొక "పెద్దదక రకము 163 దినములలాో ఫలింపశా మే 24 వలేదీని విత్తి జ్తూూశప 'తేవీ్‌శే వాటిన యే 3 సలీంచుటమకు 161 దినములు ప ట్రైను. లేలిక; వకులలో నీ వ్యత్యాసము మిల తి కూ వగ. నుండును ఉఊాన్‌ 11వ లేవ్‌రి విత్తి దూర 265 ప "లేవీన వాజి ఒపంగవవి ఆక్లోబరు 27 న జేవీని కోతకు వచ్చెను. జూన్‌ ఏజీ వ తేపం విత్తి జూలై 25వ 'శేపీని నాటిన బసంగీవర నవంబరు $ వ లేవి కోరకు వచ్చెను... మొద బద ఫలింయుటరు 18వ డినిములునుు ఆండవది సలించుటకు 133 దినములును పమైను "లేలిక వరల నొసేసారి విత్తివను నాబు కాలమున వృత్యాస మున్న యెడల ఫలించుకు పట్టు కాలము నందుకు వ్యత్యాస ముండునుం కాన "పెదపకులలో నిటై వ్యత్యాస మంనెి-గా నుండదుం “సల యొక సత్తువను బట్టి కూడ నములు ఒదీంయటమి పట్టు కాలము చ్వల్చము-గా మావ వచ్చును నీరసముగ నిన్న సలలలో పెక రొంచము (ఓ దినముల చరిక్రు ఆలస్యముగ వెన్ను వేము. కాని ఒకొ కప్పుడు అతిసత్తువ పలసగూడ "వెన్ను వేయుట ఆలస్య మసటయుగలదుం ఈ వేదము కొంతవరకు రకమును బట్టియ మండునుం "వెలుతురు గూడ 'ఫలీందము కాలమున స్వల్ప ప్య్శ్యాసమును గల్‌గింప వచ్చును. మడి యంమల నున్న దుబ్బు సొదూన్యముగ ముందీనును, వె సీడను ెకుపనవి అలస్యముగ నీనును* క

రకములు వాని ముఖ్యలతణములు, వక్షీకరణము,. 15 ఆయా ప్రదేశము అందలి శీతోస్ణాది స్టితిగళులు. ఆయా రకములు “లించుటకు పట్టు కాలమున వాల వ్యత్యాసములను ఇన్‌ గ్పియను. ఉత్తర = ర్కాకులలోే త $.6 నెలలలో ఫలిందు నొక వరిరకము దకళ్చిణార్కా.డు ( ల్తాలోని పాలూరు "క్షేతర్సియున శప “నలలలోనే *లించైనుం కచ్చిడి ఇవా కోయ.బక్టూరులో కంటి ఉఊర్తర సర్కారుంలో. ఆలస్యముగె “లందు మున్న నిం జకొంకపపుడు కొన్ని రకములు వాని వత కాలము దాటించి నపశ యెడల నది మరుచటి సంవత్పరము పూతకాలమువోగు నిదుసుయునే “మండన. నెచాపేట సేత్రమున నిట్లాక సారి కంత! వెబలలో ఫలించు

• ంసుదంని ఆలస్యముగి నాటగా. నది ఫలించుటకు ను **రు 10] నెలలు = మెరు సింహళమున జఒక5ెన యొక _పయో%మున సాదూవస్థమునా వరి చాప 2యు ఆగస్టు పెప్టైం మ “నెలలలో నిత్తిన సువంరు 61 నె ౯లో ఖలించు వకరకము డిసంబను మొడలు ఏపిల్‌ వరం విత్తి పరీష్షిం సా వాసన్వుము ఎలిందయుటన 11 మొవలు 18 నెలల పరఠకు పట్టుటయు, స టట వస్తాఎఆయు తటప్టించెను.2 7, చే నీనిఐ “వెనుక. వెన్నులు ముదిరి యది కోతకు వచ్చుటకు పట్టు శాలమువన నాయా రకములలో వ్యత్యాస మంతగా నుందదుం సామాన్య “ఎగ స్పుచ్భమైన వంగదప్పు దంని సమ మైననేలలో "సక కాలమున నాటిన మెదల దుబ్బు అన్నిటి నుండియు కోటి'వెన్నులు 'వెంవడుట. సుకూరు "౨త దివములలో ముగియను. ఒక "వెన్ను నందలి పూవులన్నియ రిడుదుటకు సుమారు ర5-3 దినములు పట్టును. ఒక దుబ్బులోని. “విన్ను అన్నియు నీనుటకు సుమారు ”.? గం - కట్టును. విహప్తారబుగ దుబ్బు చెయ రక ములలో హాన్ను " టయును గలదు వూవు విడి

శ్‌ వరిం

చిన పిమ్మట గింజముదురుటకు సుమారు 15.10 దినములు పట్టును. మె్పుర్తేను మోద ఉలత్తరసర్కా_రులళలో. చేనియందలి ళోటీ వన్నులు సగము ఈషా నప్పటినుండి.. లెక్క వేసిన యెడల వెన్నులు ముదిరి కోతి గోయుటకు సుమారు. 25.32 దినములు పట్టును. చేలి; పరుల కంకి బరువు పరులు కొంచె మెక్కువకాలము తీసీకొనునుః

సారువా(ఆన గా తొలకి కలో పాంిరంభించు, పంటకు నీమముందు గా వంది. వెనుకా నీరు లెకువను పచేశము లందు. మిక్కిలి లేలిక వరులు గాని. లేలిక వరులు గాని అనువాలించును.. మరియు. పెద్ద పరులు నాటినచో "జీల మిక్కిలి సారివంత మగుటచే. చేను మిల ెకెగి పడి పోవునను భథయమున్న చోట్లహూడ లేలిక ఐరు లుపయోగించుకు.. మెదటి పంటను నోతిన తరువాత ఇంట నే మరియొక పెద్ద పంటను పెట్టు ఆచా రము గల చోట్ల గూడ " మొదటి పంటకు తేలిక వరు లనుకు+లించునుం మరియు సామాన్యముగ మొదట తేలిక పరులు పెట్టు ేలలలో "రెండవ (దాళువా) పంట పాగుగా ఫలించును. ఇన్లిపెసర్యు మినుము మొదలగు పయర దినుసులును ఫపునాసవరులం "పెట్టిన చేలలలో వే బాగుగా ఫలించును. వెరకుతోటలుగాని పయర నూవుగాని "పెట్టదలచు "సేలలలో పునాసవరులు పెట్టినచా! వీనిని నోసికొని నేలను త్వరలో తయారుచేయ వీలగును వేసవిలో నీరు సామాన్యముగ తేక్కువగ నుండుటచే దాళువా పంట శెపుడును లేలిక వరులనే "పెట్టుట యాచారము,

"తేలిక వరులను సారువా పంటకు "పెట్టినచో నవి వష్షకాలమున కోతకు వచ్చుట ఒక ముఖ్యమైన చిక్కు... మరియు పక్షములు ముందగా కురియక పోవుటచే "గాని ముందుగా నీరందని యెడల గాని వాని నాలస్య ముగ శాటవలనీ వచ్చుట వలన అవి పెరుగుట కండు కాలము తగ్గిపోయి

రకములు, వాని ముఖ్యలమణములు, వ న్లీకరణము, 47 పంట అల్బ్పముగ నుండును. సామాన్యము-గా త్వరలో ఫలించదు రకములం ఫేదచేలల కనుకూలింపవు, ముందుగ ఫలింధు రకములను ఎచట్నవెన కొద్ది విస్తీళ్ణమున నాటుశో వాని "వెన్నులకు పక్షుల వాధ హెచ్చుళనుండును,

"పెద్దవరులు నీరు తగినంత లభించు చోట్లకును చేల యతిసారవంతము “గాని చోట్లకును ఆనుకూలింయనముం చల్లిక "గాని నాటుట గాని ఆలస్యము చేయవలనీ వచ్చు శోట్లప హూడ "పెద్దవరు. లనుటాలిచుము,.. త్వరలో నీరు వడీసీ కోతకు వీలియ్యని ప్రదేశము లందును. "పెద్దవకులు పెట్టుట యవసరముః

11, ఆయా సితిగతుల కనుళకూలత్య ప తిహాూల పరి

ః శ ఎ వీరులకు తాళట;-- ఈ విషయము లందు ళూడ ఆ శూ గకముల

క

స్వఖావమునందు భేదములు సలవు వకి సామాన్యము. నీకిలాో. "బెరుగు

“స ఎననుుం న్‌ కమ్ము, నీ శస వ ల్‌! "నె సస్య మైనను, కొన్ని రకములు నీకు పెట్ట నవసరము లేకయే పక్షాభార మున "పెకుననల్లు యన్నవి ఉ. బుడమ బిలము వెలపడము. వీనిని మెట్ట వకులందువు, వీనిలో బుకమ బజిలమ కంళున్కు బజీలమ “న*లవడము కంక తక్కువ తేమతో "పెరుగును, పామాన్యిముగ నీరుపెపి పాగుచేయ రక ములు దంపవకు లనబడును, వరి రకములలో ఇవాల భఫాసము మితర నతిలానే. చేరును. వీనిలో గూడ కొన్ని స్వలుప్త వీటిలో. బాసన ఫలించును. ఉం. రసంగి, కొన్ని విస్తారముగ నీరు నిలచుశోటనే బాగ లిందును. ఉం నీటికాసరు హరిశంకర్‌. ఇట్టివి కొంత వరకు నీటి ముంఫు నక గూడ ఆపను. కొన్ని రకములు జిగురు చనేలలందు హాగుగు ఫలింధునుం ఉఊ్‌. గుమ్మసరి. మరికొన్ని గరుపనేలల కనుకూలిందును. ఉా, రత్నసుడి. ఇస్లే కొన్ని చౌటిచనేల లందుహూడ ౧౪౯” రకములకం కి వాగుగ ఫలింధునుం ఉం ష్మరఆఅక్కు_ళ్లు, చాలరకముల ని -తేగ(ఆలస్యము)%నాటిన చానుగ

18 వరి, ఫలింపవు. కొన్ని యిట్లు ఆలస్యము* నాటినను కొంత వరటథ పప యు ట్‌, ఈశ్వరలో రా. కొన్ని రకములు సారువా దాళువా పంట మ శంటికిని అనుకూలింయవు, ఉట, గరికసన్నపరి కాశీవచోడి. కర్ని పునాసవరు లయినను అట్లను హలింపవు, ఊఉ. బసంగి,

కొన్ని గకములకు మ౩కొన్నిటి కంళ చీనలు, తెసళు హైద పట్టును. సామాన్యము-7= రసంగి. చేల కివియురగా పటవు రిజంగె దుబ్బులలో పుట్రిన ఎల్కులలో నితర రరములలో ప్రటినవ చాలి యందూ

న లు

“మానము ము ఇ రకు పె పెన్న వే ని నే కంటే హెచ్చు భాగము చివర వరకు పెరి 'వెశ్న వేయునని కని పెట్ట బజెనుు ఈ రికమున మంచి పరిస్థిసులలో నూటికి నాలు పల్టుల కి. హెచ్చుగా రద్దు కాలేడు మళకొన్ని రకములలో నూ+వకి ]6 ౯ *? రద్దయ్యెను. ప్రతికూల పంసితులలో కొన్ని రకము అందు నూట ") ౧ గ్‌ ॥ విల్కల వరకు రజ్రైన సంవత్సరము లుంంజెను.. ఇటీపల వంఫలకు వు భున్న మొదలు చీక (కైంం6౯౦€ కిచ్చిడిసంబాకు మిగుల కష్కవళ "టు ననియు గరిక సన్నవరికి 'హహెచ్చుగ బటుననియు కళిపఎబటడెను లచ

లు ట్‌

తిరి లేక పీకపురుస పట్టుటలోను ఇతర శేడలు పట్టుటలోము గూడ ఆయా రికములంయ కెంత వగరు ల రతమ్యములు గలను

19, థాన్యవురాలిక, గడ్డియగుట వ లావీటైన నొక

వి

గ్‌! న య వం దాం నిర్మీత వ్వ్యిర్షెమున (సామాన్యిముగ | యెకిరమున్స పండు ధాన్యపు షవమి౫ా లీక రాలిక వాల వరకు స్థితిగతుల ననుసరించి యుండును ౧గ”ని రకఫు స్వథావము కూడ రాలికకు తోడ్పడు ననుటకు సందేహము. లేష. ఇదివరలో ఛర్చింపబడిన కొన్ని మంచి లక్షణముల ఫలమే రాలిక, అందు దుబ్బుచేయటం వెను నందలి గట్టిగింజల బరువు ఇవి రెండును ముభఖ్యములు ఈ *ెండు అక్షణములును అనుకూలముగ నుండు రకముల సామాన్యము గి

ల / టం వ్‌ రకములు వాని ముఖ్యలక్షణముల్వు వగ్షీ! రణము. 19 ళ్‌ మంచి రాళిక గలవిగ నుండును, రాలిక హావచ్చుగా నుండుట మబ్బు చేయటయేగాక అందు వెన్ను నేయు వీల్కలసంఖ్య కూన హెచ్చుగ నుండ పలయును. సౌమాన్యముగ "హెచ్చుగ దుబ్బుచేయు రకములవెన్నులు చిన్న విగ నుందును. "వెన్నులు పెద్దవిగ నుండు రకములు అంతెగా మబ్బుచేయవు, ఈసంెందుల శక్షయములకును సాధ్యమయినంత చంక ్గల గకములు గాని జక అక్ష్మణమున "వెరుకబడినను రెందవ లక్షణము హాధ్ను ఆఘుకూజముగ గల రకములు గాని మంచి రాలిక గలిగియు:డును ఆయా (పాంసము లందు సాగ చేంపబడుమున్న రకముల రాలికను సొమాన్యముగ వ్యవసాయచదా రులు సమ యనుభవము వలన తెలిసి కొందురు కాని ఒక్కాకప్పుడు పొరపాటున కివకాశము గలదు, కొం త్త పంగడముల మంచి'చెక్టలను న్ని యించయట కిప్పను వ్యవపాయళాఖవారు "రృశుల పొలములందే ఆనేకమఘులగు “ఆ క్రశ్రిఖ్రీమళ్ళను ” (1 106) ఏర్పరునుచున్నారు స్‌నుకి నైచులు వీని ఫలిశకమును బట్టి మంచి చెక్డలను గంహింపవచ్చును. నడీ యుట గూవు వాల వకకు కంసిరులపె నాధారపడి యున్నను ణ్‌ శ గు నో (1 నాయా రకములలో నీవిషవమున గూడ భేదములుగలవుం, సొమాన్నాముగ పునాస రకములు వేట్సున గడ్డి నిచ్చును. పెద్ద వకమబు హెచ్చు సిద్ద నియ్బను కొన్ని రకములు తక్కువ గ డ్డి నిచ్చినను "హెాచయ్చ ధాన్యము నిచ్చును... ఒకానొక పరీక్షలో రసంగి 100 పౌనుల నంమునకి సాసులగడ్తి మె వనవాస ము సొ ఛాన్యమునక ఏ తూనులగుడ్డి నే యిచ్చెమం పునాస అప్మస్టు 113 పౌరుల నడ్డి నిచ్చెను... గచ్చిడిసంచా 119 పౌనులును, తూర్పుసన్న ప్కల్లు 143 పొసలును యిచ్చెను, నామాన్యముగ గరుపనేలలలో గడి రట్మైవ న్‌ పా యమినను ధాన్యపు రాలిక హెచ్చుగు నుండును. బంక నేలలలో గంకి య

తగిన రాలిక యుండదు,

|

ల్‌0 వరిః వా లా టా షీ 13. వాన్యపు బరువ, వియ్యుపు బరువు బియ్యవు

దిగుబడ్‌౩త్తొ._ ఆయా గికముల భాన్వమును. బియ్యమును ఒక్కొక కమ్‌ండము కొెంచి తూచి యెడల నీ రూనికలాణ్‌ కొంక వతాధంసము శాన యొంసుంబ*౯ి వచ్చా పము లేవపండ చూవనళెను. భాన్యపు తూనివ మును బట్టియు. గింజల యాకారమును బసీయయ. నుండుగుం గుషడని గ్‌ జము సదవ్పుగను 'సవ్నముగును నుండువాని శంక పుదచములల్‌. వాసుని సస్తుకొని హౌచ్చు రూనిక నిచ్చును... లేకక పక్‌ష్షంచిన. కకములలాలి శ్రీ నే చఖురిివమునకి.. చె 'ెన్సులు మునలు పే! స ెచ్సుల వనక తూగనై రకము. లుంజెపు.. బంగారుతీనెలు. మిల తకప్కువగ తూౌను. బుదమ లెష్కుచను రూగగెనుు. ఈ తూనిక కొంచ వసత చేల యొక్క స్వఫెవము నటి వసత్‌ మొదలగు స్థితిగతులను బట్టిహావ యుండును.

ద్‌ర్యు పు రూనిక కందమునకు 142 చన్నులు మొదలు 15వీ కన్చుల వరక నుందు ఇయము బంగారమువీ శ మిగుల బడ్‌లో గూడ నాయా గికములందు కొంత వ్యత్యాస ముండును... లేకరి సరీశ్నించిన రకములలో తూరికను ఒట్టి దంపుదు బియ్యప్త

వ త్రీ

నుపఒడి నూటికి 56.2% చెదలు 71.05 వర కుండెను. 'సెట్టపకంగి మినుల తక్కువ దిసుబడి నిచ్చెను. పాదషాభోగం, సముచ్యవల్లి యివి మిగుల "హెచ్చు దిగుబడి నిచ్చెను, కొలృమబట్రి చూచిన యెొవల దిసబడి ఆయా సకములలాో నూటికి 43.60 మొదలు ర్‌1ఓ.05 వర కంచబెకు. బియ్యపు గిగుబడ్‌ కొంతవరక కాలమాన పడిస్టితిని బట్టి కంచ యుండును.

రకములు, వాని ముఖ్యలమణములు, నక్ష! ణము. రక

చేవియ్యపు(కర తిరుఖలితో ెయూకి చూసైనా న్‌సం వయ్య) ఊపఒడి కొలరకు నూళటిక శత మొదలు లే వరదమ, మూనికొను ఇట్టి ౪న మెదలు ₹కెక్టీ వరకును ఉండునట్లు 'లేలెకు.!6

| వయ్యపు సంఘట్టనసము, అహా3 యోన్యాత 2%.

శః విషయము లందు కొడ ఆయా కకము లందు కొంగ వ్యత్యాషమయు గలము, కొంతవర కీ వేదము పరిస్టైగులను బట్టి కాద యందవచ్చును. ఇంపవనకు లేశ రికి లఫించిన పరిచ్చాఖలితములను బట్తి అయా గక మలల "లేమ నూటికి 5720 మొదలు కపిల వెకిను లూడ్రీద న 0.09 శ 133, వాంసన్ప రు 9 త్‌ 01 9 1 01 3 నారంపచాషము క 010 6 0౧౮0 3 చమయుము ౮ కం 0.15 9 వెప! 99 కర్మ మూడజనివ్‌ ములు 9 09 9 వా. ఇం నుంజెనుు.. 40 రివములనోే సగటున తేమ నూటిక 10.73వ, బూదచ్‌చ మూఃకికి ౧995, దాంపక్యమ్తులు నూటికి "609 ను నాంపచడాము నూటికి 0౮3 న్యు చమును నూటికి 100 న్యు. కర్వకోదజరితరులు గూటికి 7౧౩ ను డాంపదెం చూం; కృత్తులు “వెలసదం జను "మం స మ్‌ాల శస్టుడళగను వూంవాళి అను దక్షిణాది "కప్ప భానుని హెచ్చుగనము నుంచు, చమురు వూంవాసైలో మిసల వక్క వాను స్తనాలలో మిపల నెక “వాసు మంచెనుు ఫినిజములు చెంవవములో మ్‌పల తెక్కువనాు స్వాంలో "నిక్ట_వగను నుం్చెను,

ఆయా రకముల వియ్సీప్తు ఆహాకయోశ్యత "వాని భంఘట్టనమువై చాలవర కాధాం పడి యంపవ మును. ఈవిషయమె యుంవనుి పషనపరిఫోళన

క్‌ ల తి ః జ లం షం

ల్‌లి వకిం జరిగి యంద లేము. సౌమాన్నముక లేలికవరు బాహారమునకు. (ఒవ్‌ సముళ “నెంచఒడుట లేమ. కాని బేలిక వగల స్వర్టాలలోన్వు గరికసన్న వరలోను మాంసక్కెళ్వులు కొణామణి నొుదడలగు ఫొన్ని "పెద్దవరులలో కంటి హోెచ్చుగ నున్నవి. ఆయికను యింవలి మాంసకృత్తుల యొక్క. స్వభావ మెట్టిదో కనుఖానవజసీ యున్నది, కమీసలు డింతవరికు వివరింపబడిన ఆయా తర ౬ గనుల మొక్కయు, రకము యొక్కయు లతణము లను గంహించి అఆయూ స్ధితి” ముల కనుహూలించు నట్టియు పెచ్చు రాలిక గలిగి నటియు నెగినంత గిడ్లీ విచ్చున]/) లు రవ బ్ర రగముల నసెంచుకొనవ లెను, అయా పాాంతేము లందలి కహీవలు రిదినర కే అనుభవమును బట్టి తమకు సాధ్య మెనంతే వరకు అనుకూలమగ రకములను సంపాదించి సాగు జేయుచున్నారు.. కొందరు వ్యన సాయ దారులువు ఇతరులును యాతెకు గాని బ భువులను చూచుటకు గాని పోయినపు డిం -వోట్ల మండి. అచట మంచివిగన గనలకు రడిములను చెచ్చి 23రు చేయిట గలను, పూర్వకాల మున కొందరు పాలకులును జమాూంచడారులు మొదలగు ధన వంచులును సీపనియందు రైతులకు దోడ్నడు చుండెకువారు, చంద'గుప్త చకివర్తి కాలమున నీ పనికి సి ల్యేకోద్యో గసు లుండిర టిలు గరనాస్రువ 11 చల స్సు నిక ల్యుని అర్ధశాస్ర్రుము వలన** చెవపయు చున్నది, ఇస్వటికిని అరుదుగ నిట్టిపనిచేయుచున్న రైతులును, వా లు రూ

రకములు, వాని ముఖ్యలవణములు, వక్షీకరణను, ర్‌ి జమించారులును లేకపోలేదు, ఇటీనల గవర్న మెంటు వ్యవ సాయశాఖ వారీ పనికి బూనుకొని రైతులకు మిగుల యుప యు ్త్రామగు పనిని చేసియున్నారు, ఇంకను చేయుచున్నారు, బరంఫువ ము నందువ్క ఆస కాపల్లి యందును చామన్హికోట “లోను, మారుశురులోన్తు కోయంబత్తూరు నందును గల

• పరికొధన సానములలో అయా పాాంచెము లందలి రకము ఖ్‌ లను డచ్చి సాగుచేసి యందుండి పుట్టు వేర్వేరు మొక్కల లమణముంను బరీషీంచి వానిలో బాగుగ కనబడు వాని నుచి వే త్వేరుగ నారువోసి నాటి పెంచి వాని స్వచ్చుతను సరీశీ చి వృద్ధిచేసి? ఒక దానితో నొకటి తెపాగు వేసిచూచి, సంశస్టమని "తేలిన రకములను వంగవములమ _రెకుల కంద చేయుచున్నారు. స్వవిస్పిద్ధముగ బుట్టు సంకర ములనుండియు స గ్వెకముగ గల్నింపబకు సంకరములమండియు పొతి వంగ ( చై 3బీ వాటి దముఐ నెంచి తీయుచున్నారు, ఇంతవఃకు జరిగిన కృషిపలిత ముగ లభించిన ముఖ్య వంగడములలో నాయీ తెలుగు జిల్లా లప బనికి వచ్చునావి పేళ్టను వాని ముఖ్య లషమణములుము 3 వ యనుబంధమున గాననగును. కృషీవలుడు తాను సొాగుచేయు పి'దేశమున కను కూలమిలగు రకములు బేవ వంగడములలో, తన పొలము

వక వరిం విన్తీర్షమును బట్టి రెండు మూడిటి నెంచి సాగుచేయవ లెను, మిగుల దక్కువ విస్తీక్షము గలవారు ఒకే రశమును పెట్ట వలెను, హెచ్చు విస్టీక్మమును సాగు చేయువారు అనసా మగువో మరి యొకటి కెెవ రకములను గూడ “పక్స చ్చునుః కాని యా సం ఖ్యమ అనవసరముగ పెంచు. మంచిదికాదు. రశముల సంఖ్య 'హెచ్చుకొలదిని వానిని 'వే్వేరుగ కోనీ పెరు చేయుటలో చాల ప్రాయాసయు, తట్టుబడియు నగును

తనవద్ద లేని రకముల వంగడములను లేకవి నుఖము తాలూకా డిమాస్ట్రేటరుగారి ద్వారా గవర్నమెంటు ఫార ములనుండి గాని వాని నదవరలో వ_ద్షి చేసిన రెగులవవ

లథ డా దె స్వచ్చృమగు విత్తనముదొరుకు చో వారినుండిగాని తొలి సంవ తరము స్వల్బముగ సంపాదించి పరీఖషీంచి చూచుకొన వలను తన నేలకున్తు ఇతర పరిసినములకుము అముకూ. థి

లిచునట్టు కనబడీినవో వాసి నటు వీమ్మట [పళ్వేశవు

ణం (9 6 ౨ల విత్తనపు మళ్ల లో వృద్ధి చేసికొని విరివిగు నుప యానగ్శ్నప్ర దగునుం

వశిముకా ససెచము నుషమవవల నాసి, కాని (| న య అర జన శ ప్‌ శ వ్‌ నే! ౧౫అవ్‌ సమ నీత్తోమ మండలమున నాడ వాలం చోట రా రం ప న = జ, న య వ్‌ శ ద ఇల ఎజి యానం పమనసచున్నది,.. నించనేఖ కృ త్తవమునను వన్ఫ్‌ అజా అమునన్యు సుమామస 41 అంశముల వఏఎకు నవ సాగని మయము వ+వూాల యపర్యాతము లంమ త్ర్య౦00 అకుసల యొమ్హన నాడ నొక విధవుగు వరి పెపససచున్నదిత్‌ కొన్నిశోటపకి నికు గస్తుకటు నంతటి. శీరలము: సు గూడ కొంత శ చాన్‌ =. “గౌలదూాగు పక రకము లున్నన్య అవి సాసచేయబడు. కాలనువ ఆఅల్వత వాస్పగ 70 ఫు లప తస్త్తావసు పుచేశములు వక పౌసన కింత “వును బాలములు గావని చెప్పవచ్చును. వక పెరు సామాననుమున నుప ము ప ళం నుండలము నందలి అఫకచమోపషసను తాళభగలమం సృపషా, నోదాపరి జ లాలలాే్‌ వంనామయ పోసిన వెనుక నషు డప్పుడు 120” కంల ఉపష॥? ర్‌ం లపుండుట గలదు. కాం చేలలో. తగినంర లేమ యందుచో నారున “”మమయు నషృము గలునుట లేము. ఇసక తమోపత 12)” ఖల ఉష శ్ర . శం కు హెచ్చు పుజేశము లరుదు.. వంచేను 'వెన్నువేము. కాలమున ఇ ఘ్యష్ణుత గాని అతి% తలము గాని వూవులు విదశదుటనన్వు పూవులు గర్భా వతు లనగుటకను ప్రళిహలములుం చకము గగినంత నుంయుట పరి సాగునవు పలయ ముఖ్య సంసిశు వ త గాభ అకో నొకటి, పైము హిచ్చుగ సకియ ప్రదేశము లం అన్నిరకముల చ.

రథ్‌ వరిం వరి పైమకు నీకు కట్టనవసరము లియే. వర్షూధారమువ పాగశు మున్ననిం ఊం మలబారు, దక్షిణ కన్నువపు బల్తాలు. అచట వాల చోట్ల వరసా కాలమున 100 అఆంపఫముల పవి వర్షించుకు, 50.6) ఆంసగ ముం వన్షము నుకియ గోదావరి. విశాఖపట్నపబ్ల ఏఇన్సీ పాదము లలో గూడ వాల రకములు వస్తైనారమున సాకు చేయబవు మన్న్నవిం వర్శివైరు చేయు కాలమున 10.15 అంగుళముల వ్నము దూప మే. పంయు కొన్ని శోట్ల జూన కొన్ని గికమిల వరులు వౌూఖాకమువ నాగు చయ బడుచున్నవి. సామాన్యము పిటి వసతి లేనిచో శక్కుడవన్షము కురయు చోట్ల మంచి పంటలు పండవు పెముప కాలమున తేగెన వర్షములు లేనియెడల ప్రష్కలమకు నీటివసతి యున్నను చేస వాసన నెదమగమం కాని వన్న మఫీకముగ సరియ చోట్ల, ముఖ్యముగ నేటవాలు పం దేశములందు నేల త్వరలో నిస్సారమపను, మరయు. వర్నప్వెరును సాగుచేయ కాలమునకు ఒందుగ(అనగా వేసవిలోోవ్నను కరియుటగూడ పతిహలమే. వేసవి9ి మళ్ళలోే నీరు నిలమువంత ప్టము కొరియట మంత యన చాయక ము, ఈ విషయమై ముందు చర్చింపబడును, చేను అేతగ నున్నప్పుడు వ్నము ఆధిక మూఖను వికువకుందగను కురియు నెదల చేలప “తెపళ్లుకు చీవలును “హెచ్చును. వర్ష మ స్యఫక మైన యెడల చేలు మునిగిపోయి. చెడిపోవుట శాని పిళ్ళిపోవుట గానితటస్రించును చే నది? యున్నపుడు. ఆధిక వర్షము కయు నెరల తల బరువెక్కి చేనుపడిషోయి అడుగుఫాగమున కు9ళ్లిపోవుటయు గలదు. వెన్ను వేయ కాలమున వూ ధికము వలన ఫూవులు వివచుట యాలస్యమ]*పను.. కాని కగ్యోత్పాచి నము నకు వర్షమంత శా నిద్డురాదు కాని ముసుకు పట్టినచో చాయపు నంవార్తా హాచ్చి కొంత వరకు పాల్లు గింజ లేర్పడును. మరియు చేను ఈ సమ యమున పడిపోవుచో పొల్లు మరింత యెక్కువగును, కోత కాలమున పక్షము

శితో స్టైదిస్థితిగ తులు పెరుచయు. కెలయి, లాలా

పంయ సవనెడల కోత యాలస్యమయి కొన్నిగింజలు రాలిపోవుటయ కొన్ని రకముల గింజలు 'వెన్నున నుండగ వే వొలదుటయు ౪లుపను. ఈసమయ మున చేను పడిపోవుటవలన గింజల రంగు చెడును. కోసిన వెనుక వర్షము ప5కనినయెకల గింజలు ముక్కిపోవును. విస్తారము॥ రాళిపోవును,

వాయువు నందు తగినంత యార్ద్రత (లేమ) యుండుట గూడ పరి పెరు పెరకవ కవసరము,.. సామాన్యముగ నార్ట్రత సారువా పరి సాగు చేయు కాలమున (వక్ష కాలమున) హెన్చుగనే యుండును... దాళువా పంట కాలమున (త కాలమునను ఎండ కాలమునన్రు) తక్కుువగ. నుండును, "క"వున నీ కాలమున పెరకువ తక్కు వ. వర్షము. మెండుగ ఫ్రమయు పడమటి సీ మువమ కృష్ణా గోదావరి కాయీరి మొదలకు నదులచే ర్‌డుపబడు పందేశము లందును వాయువు నందలి యార్త్రన వాచ్చుగ నుండును ఇట్టి యవదేశములు వరిసాగున కనుళూలము. నాయువు నంద్యారిత న్‌0 డిగ్రంలకు తక్కువగుచో వూవులువిడుపవు. ఊన్షత పాడ $1 ఇ లకు తక్కువళ నున్నప్పుడు వాయువు వండలి యార్ద్రతా అలీ పము వూవులు విడచుటకు మరింత యడ్హు లేలుగును, వాయువు 56 స, ల ఉక *లియండుచో యందు తేమ ఠరకష్క_వగనున్నను నంతగా నష్టము గలుగదు. వాయువు మిసల లేమగ నుండుచో గూడ పెని వాం్సిసినట్టు గర్ళోశ్వాడదనమునకు అననుకూలము! 6,

శాలియొక్కం వడియు. ఆది వీమదిశయు పరిచేల కనుకూల _శతికూల తలను కలిగించును. ఉఊత్తరసర్కారులలో సారువా వరిచేనికి కొంత కాలము వరకే పడమటి-గాలియ పిమ్మట తూర్పు-గాలియ అనుకూల మని కృష్నీవలుగో యనుభవమై యున్న తూర్చుగాలి వీచునప్పటికి చేను లేతగ నున్నయెదల

త్‌

ల్‌రి వరిం దానికి పేడలును. 'తేసుళ్లునము పట్టుక. చేను ముదికియన్న యొడల నదివరకున్న సను పట్ట తెడుళును. శీడలును సెిలేము వదలి చేను వాెసపడును.. ఈ "భేదమునక శాణ మారయవలసీ యున్నది. సారువా వక పెకప కాలమున పయన గాలి వదుల! "తెపళ్లుపట్టును. తాని ఈ పయరి గాలియే దాళువా పరిక పార్సిణము వంటిది చే -నెదిగిన పిమ్మట నెప్పుడు గాని -గాలి వడిగా వీచిన యెొనల నజ పడిపోయి వలువిసముల నష్ప్వము గలుగును, ఒక్కొ కస్వుడు చేకు పండిన సనుయమున గాలి విపరీతముగా. వీమునెడల వెన్ను లండలి సింజలు వాల వరకు రాలిపోవుటయు లదు వక సాసునకు వెలుతురు కూడ ముఖ్యావశ్యక ముం ఆయా (పదే కము అందలి దినపస్తొచూణమును బట్టి యవట సెమప వర రకములు ఫలిందు టకు పట్టు కాలము వారుముండును సామాన్యముగ దిన్న పమాణము "పూచ్చుగ నుండు. అవగా 10 గనంటలప ఠరక్కువకాని ప౦దేశములున్యు 'కాలములును. పరి సొగున కనుకూలములు. వరిసాగు కాలమున మబ్బు శెకతెగక వాలకాల మావషరించియండుట కూడ వరిచేలకు మంచిదికాదు పొట్ల సీడయు ఇెరుఫ్రచేయును.... 'వెలురును ఫూవులు విడదుటస్‌ సహాయము వరిసాగు చేయుటకు తగిన కాలము ఆయా పిబే శములందు -పెని ఇెప్పిన శీతోషాది స్పితితులను బట్టియు క ర అణ” థి బట నీటి నసతిని బట్టియు అనుభనము వలన నిర్టియింపబడి యున్నది. గోదావరి, కృష్టా జెల్రాలలో మొదటి(సారువ్రా పంటను కాల్వలప నీకు రావేశమే (అనగా జూన్‌ -జూ బె యాల లలోనొాటుదురు, అప్పటికి వాయువునందు ఉవత తగినంత ణా

శీతో్టైదిస్థితిగ తులు, వెరుచేయు కాలము. ర్‌0 యుండును. తొలకరి వర్షములు పాగరంభించుటచే నప్పటికి అర్ష్ర్రతయు హెచ్చి అప్పటినుండి వరకాలాంతము నరకును ౧ యె

అమకళకూలముగ నే యుండును. ఉస్షతయు నంతవరకు 70) సః లకు పెబడియే యుండును, కావున నీకాలమే వరిసాగున కొనుళూలముగ నున్నది. తూర్పుతీరమున వాయువు నందలి యువ్షత యు, ఆర్ష్ర్రతయు జే కాలమున నందెంత యుండునో "జిలువుటకు గాను కాకినాడలో ప్రతిపయమునకును వాయువు మొక్క. సగటు మధ్య మోప్తతను (తీ?ళా2రైం 1022 €00 పంక € 20సగటు ఆర్ష )తను(తీ?6508్ర6 ౯0106 240140) చెలువు

ఆవే అంకె లీ క్రింది పట్టికయందు జూపబడెను,

ళం ణి స, అంశముల, అంచములు,

జవవరి ! 728 76

జ! టం. 77 ెధ్యబువరి కే 77-86 ణు

త్తి 795 బ్లా మార్చి కై 9814 78

ప్‌ [580 78 వ్‌షెలు గె 56.3 76

2 ఈ.0 ళ్‌

60 వరిం " నెల సనుముః, సగటు మధ్య మోప్టత. సగటు అక్షత, ఫ*, అంశములు, అంళఛములు, కు. | 0041 75 లా 02.6 71 జూన్‌ 1. [09.2 76 న! 87.8 78 జావా శె 856,7 78 పా లో మ] 80 ఆగమష్లు శ్‌ క్‌ి6 ర్‌ వ లా 0 653 "సవ్రైంబకూ క్ష 6౮3.0 853 ర్తి ౯3 601 అకోబరూ క్ష 53.6 850 ల త 81] 78 నకంబరూ కం - భన! ౯7 ట్ర 757 73 డిసెంబరు | 736 1. టె 726 723 " ॥ విశాఖపట్నపు జిల్లాలలో. వరిసాగు భాల పకకు సెలయేళ్ల ఫైనను చిన్న నదుల పెనన్వు వానిచే నింపబడు. చెరువుల పెను ఆధారపడి యుండుటచే చాల చోట్ల వరిపాగు కొంత ఆలస్యముగ (జూలై-ఆనష్టు “నెలలలో ) పాం్తరంళిం పబిడును. అప్పటి కైనను నీరు లఫించునో " లభించదోయను ఆనుమాసము చేతను ఆ జిల్లాలలో వేసవి పక్షములు కృష్లై

శీతోష్టైదిస్థితిగ తులు, ెరుచేయు కాలముః 601 కోడ్రావరి జిల్గాలలో. కంక. హెచ్చుగానుండుట చేరను వరికి ముందు నూవ్వు, గంటి చోడి మొదలగు నేజేం యొక ప నాసపపైరును "పెట్ట చానిని కోసీకొనిన తరువాత వరి నాటుదురు ఇట్లు నాటు నపుడు మరింత యాలస్యమ"ను. “ెల్లూస జిాలో పదిమటి వ్వముణు దాన్‌ దూ నెల లలో స్వల్పమిళ కుకియుటచే వరిచేనికి నీరాలస్యముగ నందచుముు కావున నిచట గూడ పౌమావ్యుముగ ఉఊాపైంఅగష్టు నేలలలో వరిసాగు పార్తిగం ఖంగుకు, ఇచట కొన్నిరకములు అక్టోబరు వరకు నాటబడవు. ఇట్లు కొన్ని చోట్ల గాన్ని ప్రత్యేక స్థితనతులంయ వరిసాగు ఆలస్యముగ పా్రారంభింప ఒడుచున్నను, మొదత్తముమిద తెలుస జిల్లాలలో చాలహాగము తొలకరియే వంపెరు "పెట్టుట కనుహలము% నున్నది. తొలకరిందగ నే "పెట్టు ెరునవు కొంచె మించుమించు ఆది పెక కాలమంతయు ననుకూలముగేయుండును, ఆలస్యము నాటినకొల*యు స్థితిగతుల యశకకూలత రసము ఉస్ష్మగ తేస్తట చేశను, వ్వము లభికమపట చేమ, "తెళళ్లు “నీడలు కె్సముమున పృద్సి నొందుట చేరను నష్టము గలుసును. మరియు నాయా రకముల వరులు "నెన్ను వేయు కాలము కొంత వరక నాటు కాలము నాధారి పడీ యున్నను వాల వరకు $ీతోష్టాది స్థితిళతులచే నిక్టీక మె యుండుట చే26 ఇాల రకములలో నాలస్యముగ వాటిన పెకు "పెరునుటకు గల కాలము తష్క.వైపోవును. (ఈ 4 పుటలు చూడుడు) ఇందువలన "పోకువ పాసగి నుండక పంట తగ్గిపోవుకుం

నాటుట అలస్యమైన కొలనగీని చేల యెక్క స్థియ మారు చుండును, వీసవిలో యెండకు జశేలయందలి ఆహా _దవ్వములు పచన మయి సిద్దాహారము వృద్రియగునుం తొలకరించి ప్హైములు మిండయిన కొలపని యీ నీద్ధాహాకము వర్ణముతో. కిందికి దిగిపోయి. తక్కువను మంసం వన్షములు పరనిన కొలదిని నేలయొక్క భౌతిక స్టితియ మూరి

(౮9 వరిం పోయి సస్యమున కంత యనుకూలమున నుండదము. చిడలు 'తెసళ్లును కరమ ముగ "హెచ్చును కావున విరి నాటు ఆలస్యమైన కొలదిని పంట శీణించుమును... చాముళోట పరీ గ్షూస్టానమున 191% నం జూలై నెల మధ్య థాగము నుండీ సప్రైంబరు కవపటి వరకును వారమున కొకసారి చొప్పున నాటుచు వచ్చిన వరిచేం పంట ఈ [కింది విఠముగ తప్పుదు వచ్చెను,39 నాటిన లేదీ ఎకరమునకు పండిన పంట ఇాన్యము పొం గ డి వాం కే5్‌.7. 14 8080 తపు బ2ం714 త2క్షశీ 4020 ఏం.7-11 2213 92807 5-5. 14 1734 2560 19-814 1533 2155 10-50.14 క265 2252 26.68.11 కం 1958 ౩911ల 885 1615 0.914 6500 1010 27.09.14 ర్‌శే6 1798 269.14 ర్‌14 తతర ఆండవ (దాళువ్యా పంటను తెలుగు జిల్లాలలో సామాన్య ముగ శీతకాలాంతమున (ఫిచ్రెవరి ల నాటుదురు. ఆప్పటికి ఆనగా మకర సంకాంతి పండుగ వెళ్లినది మొదలు శీరలము తసి ఊన్షళ "హిచ్చ నారం

శీతోప్టదిస్థితి గతులు, మవెరుచేయు కాలము, (3 భించును. తూర్చుగాలి తగి పయకగాలి "హెచ్చుగ వీమును, ఇంగకు ముందు% నీేళఇంవవ పంటను సార చేయెవల సస్యము నాటుకొరుటకుణాని యెమస టక్‌ గాని స్ట్‌తగతు లనుకూలముగ నుందు, పౌమాన్యెాముగ సస్యమునకు -ప్‌క పట్టి చెడును... ఈ విషయమె ముందు మగల విప్రలముగ చర్చింప బడును

విశాఖపట్నుం జిల్లాలో కొన్ని చోట్ల వేంవిలో కారువర్దములు చాపగ కంనీ చెకువులు నిడిన యెడల వీపి. నెలలో నొక తేలిక వరిని "పెట్టి రానిని లోవన పిమ్ము పెద్ద విని నాటు ఆచాాము గలము ఈ పద్దతి దక్షిణాదిని. విస్తావమున గలమం. అవట మొదట "లేలిక పంటను నో "విన్దపంటను "పెట్టుట యాలస్యమైవను అఫ్పశిక్షి గ్‌ తనతు లాంశ9 "బీళముళలగేవలె పతిహాలము% నుండకపోవుటచే నద కాం. పెకుపకుం మకయు నకట చాలచోట తూమ్చవానలు (పాకంఖించిక సె గాని పెద్ద కఉంటకు తగినంత నీరు లఖింపమ.

కొన్ని యనమకాూలముల* ప్రదేశము లంద పెద్ద పంటకు విమ్మట మరియొక (యమూడవువంటనుగూడ శీయుదురు.. సొవ్తూన్వముగ నిట్టిచోట 2 సం॥ అలో 2నెదు పంటలు పండును.

బంగాళకాజగా నిలోను, బర్మాలోను నిస్తే మూడు కాలము లందును పంటలు. పండును, కాని సామాన్యముగ నొక చేలలో 50టికన్న నెక్కువ పెట్టరు, హిందూటేశమున తక్కిన ఫాగములందు గూడ అఆంధ$ి బేశము నందు వలెనే ఓకటి ₹ఇండు పంటలను తీయుదురు,

న్‌ నేల మెట వరులకు పదుమ సనిలచు గగుములు గాని ఒబ౩క గరుములు . యనమనహకూాలములు, కొని యింత వాకు తేలిక నేలలలో సెనము మెట్ల వరులు కొంత వరకు నాగు వేయబడుచున్నవి, వండలి నేలలు మెట్టనరులకు మిక్కి-లి పిశ_స్టము, కలుపు విస్తావ ముగ పట్టు నేలలు మెట్టవరుల సాగునకు అంత యనుళాలములు గావు దంసవరులు తగినంత నీరును, యెరువుముు అభిాచు నెడల పలురకముల నేలలలో లాభికరముగ బకుగుసుః కాని ఏనికి గూడ సోమాన్యముగ గరుములున్వు బంక గరు ములును అనుకూలములు, ఇసుక గరుములలోను ఇసుక నేలలలోను నీ రెజ్కన త్వంలో వడియుటచే సొమాన్య ముగ నంత పెచ్చు పంటలు పండవు, కొని ఇట్టి నేల లలో వొల్ని సంవత్మాిరములు వరి సాగు చేయుటవలన పైన కొన్ని (6-9) యంగుళములు వండలి చేరునప్పుటికి మంచి పండుట శకారంఖించునుం వెనేల గరుపకొడిగ నుండీ కి9ంది "నేల కొంచెము జిపరుగ నుండుట వరి పంట కనుకూలము.. పె "జీల జగురుగ నుండుచో [క్రింద యిసుక

నేల 63 పొర యుండుట మంచిది. మిక్కిలి జిగురు “జీలలలోేో మంటే'చేయవుల సందులలోని నీటియొక్కు చలనము మిక్కిలి మందముగ నుండును ఇసుక “నేలలలో నీ వలన మతినురుకుగ నుండును ఈ శెండును కూడ | చెపెరున కనుక*లములు గావని కనిపెట్ట బ'దెనం39 “వలన నెల్స పడును నీకుడుటచే దంప చేలలలో మెట్ట చజీలలలాోే నుండు నంత వాయుసంచారమున కవకాళము బీదు. కావున దంప వరి వేళ్ళకు వతయు పాణవాయువు మరియొక విధముగ లభింపవలసి యున్నది. పెనేల యంపి 'నేండ్పియపడార్థ్యము నందు కొన్ని సూక్ష్మ సజీవుల మూలమునను. పాకుడు సంబంధమను జీవుల (య]ల్రజంల మూలమునను న "నేక భార్పులు నలిగి పొజివాయువు విస్తారముగ నుత్పత్తియగును. మిక్కిన్‌ బొనుమును నుండు చేలలలో నీ పాంణవాయువుతో గూడిన నీరు తనిసంత చుకుకుగ (కింది శింకకపోవుటచే వకివేళ్లు లోతునప బోక పె వెనే యుండవలసి పచ్చును,. కావున మొక్కల కాహారము తెట్స్హవయి. సస్యము పొసగ "పెకుగదు... మిక్కిలి తేలిక ేలలలో నీరితి చురుకున నింకిపోవుటచే

. పాపడు సంబంథమనగు జీవులు వానుగ పని చేయుటప ఫీలుందదు. కావున చేళ్లకు కగెనంత పాంణవాయువు లభింపక వైరు చానుగ నెమగదు. మకయు. తేలిక నేలలు స్వతస్సిద్ధముగ సాగహీనిముగ నుండుటయీ గాక ఆందు వేయు యొకువు లండలి సారముకూడ ల్మీభఘముగ పడిసిపోపును,

ఈ (పక్కపుటలా. కొన్ని వరి నేలల ఛొతిక సంభుట్టనము చూప బడెను... ఆ నేలలలో మొదటిడె ఇసుక నగసముు ెండపది. గరుము మూడవది బంకగరుము, నాల్లవలది బంకనేల,

ర

66 వరిం క్ష లై తి స పీరావ్రరం. పిచాప్తురం చామక్త్షకళోట మంగనల్గూూరు మహారాజా మహకాజా. పరకోధనా.. పిగ్షై వావ చారి స్టానమువ! స్థానిము3ె2 "క్యశం2క. శ్లైరం28 షే సన్న కింకగ 109 6% ఏ1 కేం0 9 మవమవసంయినుక 365 155 600 800 ౩ సన్న యిసుకి 364 క ౬ 11లె 850 ఉ ముదుగు చండలి రం ౮” 10.3 1040 క్‌ మృదువైనవండలి 986 106 80 19 16 05 6 బంకమన్ను 186 తే 2466 5020 ౯౮ లేమ లగి శ్త? ఫ్‌ 2కే క్‌ 2 ఏ సేరదియపదాోము టు షరా ___వండలియు దింకమనన్నును చేం (మై పస్టికళోం త్య క్‌ ౮ జాపతులు) నూటిక 0 ఇుడలు 60 దె” కందు డీలలలో నిసళ వివ యములందు లోసములక లేనిచో రాలిక హౌమ్బుగ నుండును 16 వరి నేంలను. ప్వితి సంనత్సరమును నీరు పెట్టి దమ్ము చేయటనె నందలి మృదువైన శేణువులు క9మ క౦ిమము ళ్‌. ౨కి నేలను. ఆంద పలన కొంత కాలమునకి మైనేల యొక్క. జిసరు స్వఫాప మెకు_సయై సపస్యమువప్‌ అనుకూలత తగిపోవువు బసకు జేలలు వేసవిలో లోతు% చలుపును.. ఇటు పపలుటవలన ళం “నేలలోలికి ఛాలియు పెంకయు చొరబడి కొంతవర కందలి సారము

'నే.లః ౮67 వృష్షియగును "కాని విస్తారము లోతుగ ఫపలు శీలలలో పె నెగమున స్స్‌ జీ "తేమ మిక్కిలి తగ్గిపోయి. ఆంద గడ్డి గాదములు.. పెమగ వీలు క పోవును సామాన్యముగ తుంగ (శాక పటు నేలలిటు పపలవు జీ వి లోతుగ లు ళం న్న పగిలి తుంగపట్టని శీలలకంకు. వాపగ ఫలిందుట సామానాఖ గపమే మరియు లోతుగ పపలు జేలలు త్వరలో నగులవిడదచి పోవు * సుల్ల మ్య విడచిన "శేలలలో నొకొ్కాకి పుడు ెరకువ చాస* నున్నను గాళీక 3గ్‌ వగనుండును. గింజలు గెట్టినేలలో పండిన వానియంత సమివు % “ ండదవనయుము వాలమంది యఫ్మీపాయము... విస్తారముగ సల్గవిడచిన "నేలలు కర్తమముగ లోరుళ పసలుట మాని లేను యారక ఊబ్బచేసీ తుడు చదొెడచేకట ఈసి ఒంధపిం పవత... జిసురు నేలలలో మెట్ట దుక్సి మచం పంన ఎందనయు మం హాచ్చునుం ఈ విషయమె ముందు మ£కొంత త్స చ

వశ్తాయబడును. న

• చల్లవిదవ ట లేక గుల్లటాపట (యనగా “వీల యందలీ మంటికి శ చ | ఇడ్డకట్టు స్తుఫ వము తగ్గి యెరువువలె విడిపోవు నికి వన్బుట మంే యొక్క సు గట్టి తారతమ్యములను. తెలుపుటకు చామ కోట వ్యవ పోయస్థానమంమ జరిగిన యీ క్రింది ఫుయోగ ఫలితములు కషయమన్నవి మిపల 1సలటజేకన మడి నండియు మధ్యమపుమడి నుండియు గటివడే

ణా లు నుండియు వేళ్వరు లోతుల నుండి ( 03 86 6.” ఏ పజేసి బెన్సుల బరువు గల చిన్న చిన్న వంటి 'ెల్లలను అవికోకండ రి

జ్యాగ్తగ కీయజఒడి. సుదూరు గంటప ఒక మైలు వడితో నీరు వన

న మ్‌ టు హించునున్న యొక గన్ను బోజెలో వ్ర లాడవీయబడిన ఇనుప వలలలా*

03 వరిం కజంయొక, ఛె"కపితి చాని ఛౌతిక సాభట్రనమును బట్టియే -గాక ణి చి కికోస్పాది స్లికసచులకు ఒట్టి కూడ మాకయండును... వేసవిలో యొండలు క ౧ మెంయగ నుండ టవ నేల యందలి నేబువుల జిపకు స్వఖభొవము తగి వొ యందు నీరును వాయువును. సులభముగ ప్రసరింపడగిన స్ట్‌క వచ్చును మాయిలు కినీనవమ్మ*ం కి9ిమముగ నీశెణువులకు మరల జిగురు స్వఫావము "హెచ్చి యంము నీటియె.క్కగాని వాయువు యొక్క గాని సంచలమునకు ఆవ "కాళము తషపోవును లలో నీరు నిలచినయెడల ని సిత మరింత చెడును నుంచబడెము.. పివాహవేళము వలన సేపెల్ల యెంత కాలములో కరగి కొటు "ని పోయెనో.. లెక్క వేయా. సీ క్రింది యంకెలు (నాలం రి సాకు పరిక్షీింపగా "లేలిని సగిటులు "బేళెను ళ్శి నశ లా వాసే ము. పష లోటు మంికి పల్ల పూర్తి కరగ క్‌ టక్‌ నివోవృటకు పటిన శాలము, లు కలి కల నేల న్‌ శ్‌ ం

మిక్కిలి సేలం మివమము గట్టినే ై "౦౮ ని “౨ సిం గం౦ నిం 0.37 త్‌ే 4౮023 156.23 86” డం టా ౯ 08 ౨30 0.9” 0.20 0__55 క్‌ 49 ఊ విషయమై యింకను వీపరములను చేరిసికొననోరు. నెడల సాంతి. కోం్రధన సంవత్సర మార్శశిర్వ మాఘ మాసముల సంచికలలో

'అేకరి వానిని వ్యాసములను చూకనసును కక

వాయువు యొక్క శీతోస్తతలను బట్టి "నేలయొక్క_ ఫతోన్లలేలును చూరుభుండును కాని వ మళలో నెప్రడును నీకంపుటచే నందలి చేల యొక్క శీతోష్తతలంద, వాయువు నందుండు నంత "హా మృవశు లుండవు ఆయినకు. మళ్ళిలో. విస్తారము* నీ ఎన్నయెకల మెఎవ తీక్షమెనపుడు ఆందళి నీరు కాగి పెచనక చెరు చేయును వంపంటకు పైని చెప్పిన ఖాతికి సితి' నులు మాతమే హక నేల యొక్క రి సాయనిక స్ధితి కూడ అనుళూలముగ నుండవలయును, నేల యంచు సామాన్యముగ లోటు వకు ముఖ్యాహార ద్యవ్యములలో నితఏజని నూటికి ౨035 ష్‌ ంెకును 7నాంవణీఖయమిగు స్ఫుర దంబామ్ల్హుడనిాము నూటి।ి ఎ కంయెను. దావణీయమగు పొటాష్‌ నూటికి ,005 కంచము తక్పు-న ౫౧ల నేలలలో నాయా ద+వ్యములు లొటు” నున్నట్టు యెంచదగును? ౧0౧ గవర్న మెంటు వ్యవసాయ౫ాఖవారు కృష్టా నోచావరి "జెల్లాలలాలి "పప్పు శోట్లకుండి మంటిం వీని పరీక్షించి ఏయే పా9ంకము అందేయే దళ్తవ్యములు హెచ్చుగ షన్నవో తక్కువగనున్నవో మొదల విషయము లను కలుపు (పచురణములను గావించియున్నారు *4 కృష్ణా నోచావరి 'కెల్లాల సారమునుగూర్చిన కొర్ని విషయములు ్రీ కిొంంద ఆ (పచురణముల నుండీ సంగహించి (వాయఒడున గోదావరి తూర్చు 'జ్టాలో శాకినాడ తౌలూ కాలో స్యల్పభాలమున తప్ప పక్కిన చోట్ల

70 వరిం _ వాలవరకు వత్శిజన్నినూటికే. 03 ₹ 3ెఒడియే యన్నది ఇప్లే చావ ణీయ స్ఫురత్పంచామ్తుజనిదము నూ 8 001 కివి దావడీయ పొటామ్‌ం నూటికి. 003 కిని చాల భాగమున వైఒడి యన్నవి

గోదావరి మధ్య డె్చిలో టూడ చాల థెగమున న తజని నూటికి 05కంటి తగియ ద లేకం చా్రావణీయమకు స్యురత్పంచామజ నిదము నూటికి 01కి తగవభాగము స్వల్పమే యయినను మొక్త్యమమోద నీ'జెల్లాలో నీ ద్రవ్యము ఫుష,_లముగ లేదని చెప్పవచ్చును పొటాష్‌ కొంచె మించు యీ డెల్టాలో నంతిటను నూటికి 005 క ఇిబిడియే యన్నదె

గ్లోడావరి పడమటి డెంాలో వాల ఫౌాగిమున వ్యతజని నూటిళ్లి 05 కి పపెబడి యున్నది, 4 లివ్కవగ నున్న ఫర్పిదేశము ఫీమవగిం ఆలూ కాలో దక్షిణాభాగిమున హెచ్చుగ గలదు చాంివణ్సీయ సు వ్పైం చాన్లుజనిదము ఈ డే షో సముదపాంంతము లందు కొంత ఫాళమునన, ఏలూరు కాల్వపాంంతేము లందు కొంత్‌ భాగమునను లేప్ప తేక్కినచోట్ల నూటికి ౮18 పైబడి యన్నది _ కాని మొత్తైెముమోద నిందుగూడ య్యిదవ్యము పవుమ్ములముగ లేదనియే చెప్పవచ్చును. పొటాష్‌ నూటికె 00 క శక్కువగ నున్న పి దేశములం శః డెల్టాలో గూడ నంతెగాలేవుం

కృష్ణానది తూర్పు 'డెల్లాలో చాల భాగమున న్యతరజని నూటికి 05 క కక్కువగి నున్నది టైకలూరు. తాలూ కాలో మతము చాల థాగమున. నింతక్షు హెచ్చు నఠజని గల ప్పిబేశము గలదు (దావ ణీయ స్ఫురక్పంచామ్లజనిదమ్లు వాల భాగమున నూటికి 01 క ెఒడ్చి

నేల. ళా యున్నడి.. చా్రావడీయమప. పొటామ్‌ నూటికి ,01 కంయె తక్కువ గల ప౦జేశము. లిందును నంత గాలేవం చివి ప్వీపమందు. చాల పాశమున న్యతజని మిక్కిలి ళక్కువగ నున్నది కృష్ణనిటి పాఠవల చాల 'వెుకంగా అనగా దివి పంవీంసు పా్రాజిక్ట ఆమలులోనిక్‌ వచ్చిన పిమ్మటనే పారంంభ మగుట యిందుప. కారణము కావచ్చును. దా9ివణీయ న్ఫుత్పంచామ్లుజని దమును వెటామ్‌ ను గూడ చాల భాగమున తగినంత యున్నవి. కష్ణ పదమళి “డెల్టాలో చాల భైాళరమున నృతజని నూటికి 03 క్‌ తక్కువ నున్నది. సుమారు మూడవ వంగు విస్తామున . (దావణీయ న్ఫురక్పంచాన్లుజనిదము కూడ. నూటికి .01 కంటె లవ వగ నున్నది... ఈ డెల్టాలో _ చారివతీయమగు పొటాక్‌ జాడ కొంత భాగ మున తేప్క్టవగ నున్నది, ఆన్ని" "డెల్లాలలోను సున్నెమును “మగా మజనిదమును తగినంతి (నూటికి .5 కు వగా యున్నవి. మరియ అంతటకు మగ్నమీ శంఘ్‌ సున్న మే హపెచ్చుగనున్నదని కూడ లేలెను. ఇట్లుండుట సస్యానుకూల మని కార్రజలు కనునొనిరి వైని ఆయా పా్రంతము లందలి చెలల సౌరము స్థలమున నూచింపబడెకు... కాని కృష్ణా గోదావరి “డెల్లాల నుండీ ఏ10 చోట్ల నుండి మాత్రమే తీయబడిన మంటి పరీక్షవలన ఆ శంపు 'డెల్టాలలోనీ ప్రతి పొలము యొక్కయ స్థితిని గంహీందుట కష్టము జగ గారిమము

72 వరిం

నందే విప్తాగరపు లేములు కల చేంలుండును.. తుదకొక మడిలో నే ఒక వఛైాగమునక మరయొక భెశమునకి వ్యత్యాసము లుండును. కావున యేనేల యొక్క రసాయనిక స్థితి మయినను సకఇ 'తెలిని కొనవ₹నన్నచో నాని యందలి మంటిని ప్రత్యేక ముగ్గ పృధక ౧”ణము. కొరకు పంపె పరీక్షింప జేయవలెకు* జక "డెళల్హాలోనే ఒక ప్ర దేశయునకును, మరి యొక ప్ర బేశమునకును సంఘవి మున "నెంత వ్యత్యాస ముండుసూ "తెలుపు టకు గాను. నాలు సోడావం 'డెల్డా “నేలల రసాయనిక _పృధక్కారతాపు ఫలితము తరువాతి జృటలోని పట్టిక యందు వివరింపబడంనుం” *

జ రశులు తమ "నేలలను పర్న్షీ౦ప జేసికొనదలచిన యెకల చమ జిల్లా వ్యవసాయోద్యోగ(010166 మిల్రైాం4100741 ౮౯10.[0పిఫా* నును పొంది కోయంబత్తూరు నందలి వ్యవసాయక రసాయన ాత్రుళ్లినికి మధు పంవీనచో స్వల్ప రుసుమున "ళ్‌ పరీక్షి ంతురు, ఈ నిబంధనల వివరములు యేపేట ప్రచురింపబడు టగామస్టుల పంచాంగమాుల నుండి 'తెలిపికొన వచ్చును,

పృధక్కారణమానప మన్చును ఈ కింది విధము? దీయవ లెను. పరీక్షి ప దలచిన వి స్తీమును బట్టి 5 20 చోట్ల నుండి 8_9 ఆంశపుళమాుల లోశునను 69 ఆ౦గుభ ముల వెడల్పునను తవ్వి తీసిన మంటి "నెండ బెట్టి నలుగనొట్టి బాపళ కలిపి ఆందుండి 5 పోసల మంటివి ఇక గుడ్డ సంచిలో పోసి పంప్రువారి చేరు చికునామా. పొలము. నెంబర్వు నిర్ణయింపవలసిన దంవ్యములు మొదలగు విపరములతో పంపవలెను, 35

"నేల యందలి పరిమితి--నూటికి పార్షు, ద్యవ్యము . మచ్చు మచ్చు మచ్చు మచ్చు “నెంబరు "ింబరు “నెంబరు "నెంబమ ల్‌ త్‌తి 69 వో (ఊప్పలగప్తము) (ఆలమూరు) (చ వోలు) (అల్లవరం వగంజని 921056 035 062 సున్నము 1130 1750 1.020 3.020 మగామ్లుజనిదము 16900 1550 0020 1200 స్ఫురత్వ్చించామ్లు జనిదము( మొ తము .1కే5్‌ *పైస్తేకి *0)39 9060) ఎ ్లీ ॥ కం (దాావణీయము) 011 105 000 014 పాటాపఫ్‌ ((మొల్తెము) +రిర6 ౨163 *శే/0 +0150 నా. $9 (దాివణీయము) 017 *003 000 024 పె యంశెలు ఆయా చోట్ల గల ఆయా ఒదవ్యముల పకమిటిల లి “నెంతెంత వ్యత్యాసములు గలవో 'తెలుపుచున్నవి. వరికి నేల యసుకూలముగ నుండుటకు ఆందలి చాం్తివణీయ కసా ములు పెపెని వార్సిసీనట్లు తగినంత యుండుట యపసరమెనను, వాని మెచ్తేపు పరిమితి నూటికి 3 కొంి "నెక్టువగ నున్నయెడల నందు దం పెరగదు... అందు సస్యములకు హోనికరములను క్షారలవణములు చే యుండుచో నీ పకిమితి నూటికి ఏ వరకును గూడ నుండవీలులేదు నోడ్‌ క్షే0

ధ్‌ వరి. యహరివము. గమవము సను ఉహు నూటికి ౨2 కలము నోడీియక + శ కు / జో నితము నూటికి ౨4 కంళిను సోడియగసంనకిత ము నూటికి .5 కంకెకు హార్బుళనున్న నేలలు పనికిరావు.36 పెం _వానివట్లు చషాంత్వము హెచ్వుక మన్నప్పుడు చూత్రమే గాప్‌ మిసుల వకు_వగ నన్నప్పడును ఆనా అమర మెకు_వళ నువ్నఫు కా షల న ఇ జ డును ఆంద వకపకు%దు.ేకి ఎ శతి టా వరి వైరు మొక బానిసలు నేల యొక రసా యె యసిప* వాతి సిములము బయ గాక అ-వలి న. శీ ళం పవుల మెదలగు జీవకోటి యుక్కు సంవొవము పె కూద వ) గ్రా స ఖా అథాావడి యున్నది, వరి వేటు వలయు వాాణహాయువు ల. న. వి క్‌ టవల “చేదాంివణము యొక్క ఛాని ైరీర్య ఆన్సనవితని ని వ్‌ తీ ంం ఈద ల యించుటసి సులక్‌ మంబ వారములు 3". పొనలఇ చెను కాత్రుకా వీశితిని డదాడజు ౪ క పరిషిమాణ- పరదా తాము ( ]కాతగంద్రం? 1౧ ౧౦96610౯ 9009 6౯ 11 న్న ట్‌ +21ంటఆందుదు, ఈపకిమాణము సావ *నట్గము ౫ 1మొడలు 10వరకు లక్స్‌ ప బడ్తునుం అమ్ముత్వను. గారి శైరత్విము రాని "హాచ్చుగ లేక సమత్వము వహించి యుడు చావణము అంక్‌ పకివాణమను సుకూరు 7 కా నుంచుము ఆమవావణములలో సీ పకమాణ ముంనపి తపన నమ, చషారిదా్రావణము లలో నింత్‌ కెక్టువగ నుండును. ెలుగో నీ పరివాోరాము సువారు ౮0 వకు దషహ్క్సవ% నున్న యెడల నందు వకి పెరు విస "పెక ఇ దనియు నుమారు 6% నున్నయెనల వాపగ నమ వనియ్య్కు అనక *పెబడీన యెడల మరల ఫ్‌ వెడుననియు కనుగొనబచిను.37

నేల, ళ్‌ ఫొంత వరత వొన్ని నూమ్మజీవుల యెొ.కటటంయు,. పాకుడు యొక్కయు సహాయముచే లభించు చున్నవని యిదివవలో

వాాయబడెను, (65వ పుట చూడుడుం) దంపవరి శేలలం నీరు పెటినది మొదలు కోలికు ముందు నీటిం

లు వీసిపేయు. వవకును నీటి మయముగ నుండును* అట్టి సిపిలో మంటి లు ఇ శబవులమళ్య వాయువు పరిసరించుటకు వీలుండదు. కాని వీమ్మట “నేల యాకనది మొదలు మరిల దమ్మా చేయటకు నీరు పెటు పరకు ( సుమారు 7 నెలలు *) మంటిలో వాయుపిసారమునకు అవకా? నీ లు ముండును, ఈ కాలమున నేల యందలి కొన్ని జాతుల సూర్య దండి కలు ఆందలి నెడియపచారము నందలి నత్వజని సంజఒంసమప ద్రవ్యముల ఆ నుండి మొదట ఆఅమ్మోనియాను విమ్ముట సి తాాయితేములను, తుదకు నతి తములను తయారు చేయును. ఈ మాకశ్ష్య్మ కండేకల వృదిక్షయములును సల ఆజ్ఞా చాకి చక్యముము చజేలయందలి లపణదంవ్యముల పిమితి, వాని సృఫావము ఊవత్య లేమ ముడదలప పకసితులనుబటి యుండును. మరియ వీని వుదెక్షయ వా ఠా లు ల ములు నేలయందలి ఆవ్యచేవులు(ఫ/06020ష) ఆను మకయొక విఫమప మూత్ర జీవుల పృద్దిక్షయముల పె హాడ నాధావపడి యున్నది. ఈ అక్యశీవులు లేపండ జేయజడీన నేలలో పె నూక్ష్మ దండికలం మిల నగివ్యనె రా శో శైందును, ఆద్యజీవల కంచి నూక్ష్మ్మడండికలం “హిచ్చు చేచమి పో జో కాసు. వేసవిలో నిస్తారముళ నెండ కాచినచో నీ ఆక్కజివుల సంధ్య తెగి సూక్ష్మ స్టైదండికలు వృదెయపట కవకాళము. గలంపనుం ఆద్య ఓ శ

70 వక,

బ్‌వులు 20" శ లకంయె( 66 ప అ కం) హెచ్చు కేడమిచే

నిక్వీర్యమనని ాత్రుషో కనిపెట్టి: మెట్ట వకులసమ్ము మొదట కొంత కాలము వంట మెట్ట సస ములవలె “పంచబడు దంపవరులకకు వేసవిలో. నతితోత్వాడనము. చురు కుఖ దరి నిస్తలకు జలు నా4కిక్‌ నృతివములం "జీల యుద హెచ్చుగా నుండుట మిస్నెలి యపయోగ కరము. కావిదమ్ముచేశే నాటు వరుంన నాటిన పమ్మట కోలది కాలము వకకు దూప మే ని ము లుపయో న యుడు ఎలయన దంప గంలో నీకు ెక్టిన కొలన్‌ కాలమున” ఆంకలి నతితము లా నీటి "ల 0% క్రిందిక గాని వీని చేయబడు నీటి వోక “గి సెలువలికి గారి పోవుకు మషంవ నతితములను కొన్ని సూక్క్క బివులు మరల నతాసయివేముణుగ గాని వాయు రూపము నప్తుజనగ గాని

మార్చి వేయునని శాత్రు లను కనుఖొనిక. నీకు "పెట్టిన ఎమ్ముటస్కు దమ్ము చే3వ వీమ్మటు నది ముమసన ఫ్ర డున, వక నాటిన పిళ్ముటను గూడ "నేల యంయమ ఇరాని పపషయో'* కరవులు మారక్చుణు కలు వాచ వీవులు కలవు లని చాయుస్రనా” ము ఆవస రము లేము ఇవి జేల యందదినంకున్న సేరదియ పదామ*, సన్యము యొక గో” గాబు మూలమునగాని. పెరుండిన ముకువ ఓ మూలమునగాని కలయందుశేరు. సేంది్సియ పదార్థమును శఫలముచేన్య ఆందలి కర్చనోదజని తముల నుండియు, మూంసకృత్తు. నుండి ము బెపప్పులుసు గాలిని, ఆమ్మోని యాను మాన్గేను మొదల నితర వాయు పదాన ములను ఘలువిధ ముల అల్లా పదాగ్గములక్కు యిశేది (దవ్యములను బుట్టిదుం చి. దమ్ము చేసిన ఆకేలలలో నత్రితో శ్పాదనమునన. వీలు లేకపోవుటచే వర కైమ చాల పకక

"నే లః 77 అమ్మోనియా మొవలప నత్శొజం౦ నల యివరదరివ్యముల పెవనే ఆభఛార పడవలసి యున్నది, దంపవరి మొక్కుల వేళ్లకు వీనిని దీపికొనగల శక్తి

హం అామ కూడ “లదు. పపెని వెన్పిక విఫమువ సేరపియ పచారము నుండి పుటు బొగు జ ఆ ళు లు 0 ప్తలబును్యూలి ఎండి. దంప నేలల పెనుండు పాకుడు సంబంధమం కొన్ని సూమ్ష్మముకకు వృక్షజాయులు( &1్రాశం )కర్చనమును తీసికొని (హాణవాయ వులు వదలివేయును.. ఈ పొణవాయనవు నీటిలో కగగి వరివేళ్త కుపయో గగ గ్‌ఎయిము,.. సీీకింశ్‌పెదప జూకులలోన్నిడైవము దంప వరి మొక్కా వేళకుగూడ చ... ళం (నానాకఓవు కావలన యున్నది. కొని వరి వేల "పెట్టు నీటిలా్‌ కంశయుంపు పొణవాయువు సామూవ్యముగ వాలదు... కావున సస్యము యొక్క వృదికీ.. పపెని చెప్పిన నిఫమున 'సేందియసదాము నుండి ఫుట్లు క క ఇ ల పాావాయువు పహాూడ కొంప వరక సవాకారిగ నుండును, దుప శలలలో చూక్ష్య కవులు సేందియపడా” మును శిసిలము క ఈ చన చెరి వప్పనటు వచే. కపసయోషందు ఆ మ్మోనియా మొద అపు ద్వవ్వములను బుట్టించుటయే గాక. సస్యములకు హానికరముల% మరి లొన్ని దవ్యములనుగూడ బుట్టించుకు. కాని యివి మళ్ళలోని నీటిని తీసి చేసి భల నప్పదు ఆ నీటిలో కరగి మడి వెలుపలప గాని నేలలోని కింకిపోవు నీటితో శండికి గాని పోవును కావున వికి మళ్ల లో నింద కనుకూల మగునంత జలవిశమనకాన కచకాళ ముండవలెను, ఇటు నీటితో పోవ్రుటయేగాక ఈ జ ౧0౧ దొద్య సులు కొంత వరకు కరిమళః మార్పుల వొంది నిరుపష్యదడవకరములు గూడ నసుమం

76 వరి

వరిేనేలల ఇతిక స్థితియే గాక ఆందండు కొన్ని నూత్షశ్రజీవజాతుల వృద్ధిక్ష్యయములును, ఆందు వజన చేల యంద గలుగు రసాయనిక మప మార్చులును గూడ పన్ష పాతేము జేడిమి మొదలగు పష్రకృని సిద్రమగు స్టితి గతుల నమసరించి యుండును. వక పైరును కోసినది పెంందలు మరల నా వ్రైమను సెట్టులోపల సరయు. వన్షిము, కాయ మయొండ మొదలగు వాని యందలి "భేదములు "నేల యిుదలి శౌతిక రసాయనిక నూక్షగజీవ సంజఒంధ మయిన పరిస్థితుల "నెటు మార్చి పంటలో వ్యత్యాసము గలిగించునో యీ కింది యంకెలు తెలుప్పను. సం జనపరి-మార్చి ఏసి9ల్‌ _ మే ఎరువు వేయక్‌ండ వ “నెలలలో "నెలలలో నాటిన నాట్లు రక త గుకసిన గురిసిన ముల వరి పంట ర పర్షు వర్షము పగటున ఎ 1కి ముం ఆఅంగుక ములు, అంగుళ ములం. పొనులు. కై! 333 1.02 ల? 10౨23 న 032 3403 క028 213 కతర్‌ 2527 కె021 న 50 ౩19% శే925 099 4906 2527

ఎండలు మెండుగ గాసి వెనుకటి పంట కోరకును,ు మరుసటి పంట నాటునకును మధ్యకాలమున 82 సెంట్ల వాన మాత్రమే. గురిసిన 1031 సం న్య వేసవిలో ఆధిక వర్షములు సరిని మయొండ తక్కువగ శానీన 025 సం విందు కంకి ఏ యొరువు వేయకపోయినను రెట్టింపు పంట

నేల ౯70 సండెను.. ఇందువలన మానవుడు చేయ కృపి కంకి పకృతి సాహాయ్య మెంత విలువయైనదో గరిహ్‌ంప దగును,

వక నేలల భౌతిక ఫ్టితిని ఆనుకూలముగ నుందుటకు వానిలో (ముఖ్యముగ బ్‌్సఫకు "సేలలందు సాధ్యమపనంత వరప్‌ మెట్ట దుక్కి చున్నదండుటయు, మెట్ట దుక్కా "గాని "బెల్లు విరదుట గాని యవస3మగు సష్యనులను సా చేయకుండుటయు, అట్టి సస్యములను సాగు చేసిన ప్‌మ్మట మరిల ఇవాల (అధమము క్‌ి సంవత్సగములు మల దంసవరినే సౌాస ఎయుటయు్యు. పచ్చి యెరువు పకువుల యొగువు పాటిమన్ను ముదలప స్థూలములు మయొరువులనే వాడుటయు మంచిది. మిక్కలి బిగుముళ నున్న "నేలలకు సమోపమున నిసుక దొరకనెడల దానిని విస్తారము? (1001000 బండ్ల వరకు తోలి జిగురు స్వభావమును కొంత నరక తగచవచ్చును, అప్లే మిక్కలి యిసుకకొడి “నేలలస వందలిమన్ను చోలవచ్చుము. "జేసవిలో విస్తారము. వీటలుపీసి గుల్లవారిపోవు నేలలకు చేను కోని "చేల యాకంనప్పటి నుండియు. తరుము పశువులను దిరుగనిమ్చుట పలన కొంత లాభముండునుు చొటి నేలల ఛాతి? స్థితిని వాగు పరముటకు విని. చెప్పినట్లిసుక. తోలుటయే గాక అందు వరిగడ్డి. మొదలగు స్థూల 'నేంది్తియ పదార్ధములను ద్రొక్క్తి (క్రొళ్ళనిచ్చుట మంచిగి,

"సలయొక్క_ రసాయనిక స్థితిని పాపపరముటప అందు లోటుగా నుండు ఆహారద్యవ్యములను యెకవుల రూపమున జేర్చుటయే ముఖ్య సాధనము. కృతకపు "పెకువులవలె అహారదం్రచ్యముల"నే “గాక చేలకు తనివంత సేంద్రయపడార్థమును గూడ కేర్చు పశువుల యొరువ్వు పచ్చి రొట్ట "మొదలగు నూూలమసు యెరువులను వేయుట మంచి2, ఈ విషయమయము 11 వక్షక గ్రంద విప్రలముగ వారియబడును,

వం నకి, టచే అందలి గావలవణముల పరిమితి తప్పను మరియ. నట్ట “నలలలో సంవత్సరము వెచనువను అభ్య మనునంతే వకు నీను పెటి కొంత కాలముంచి తీసిచేయు చుండుట మంచిది... వరి పైరు స్థివిలోనికి వచ్చిన పిమ్మట ప్రతి సంవక్సోనమును. సారువా దాళనువా పంటలను విడువక వైరు చేయభు వచ్చిన యెవల మరల వాడు పుట్టుట కంకనా నవకాశ ముండదు, సేం కస్తనుముణా వానుపడ్‌ పంట యశ్గివృద్థలోనికి పచ్చును చెకినపుడు. ఆమపవావములు ప్పట్టు సూలమనగు నేంద్సియ పచార్యములు, తు ల న్‌ / ణి | (గడ్డి? ఊక మొదలనులవిగ చనుల ఫతిక స్థితిని మామ్పటయే గాక కొంత వరప పొటిని గూడ చంప్తను,. సోడియకర్పానితము హాచ్చుగ నున్న “ీలలకు చౌకగ వొరుకచోట్ల ఎకరమునకు 10 టన్నులు (193 సంగీ లే టన్ను 1కి చనుమారురు 10ల ఖరీదు హావ వోళము(60ఫ88మ-6216 14111 5010%2€6)ను వేయుచో నందలి సోడీయకర్చునిరము గంధకిరము?గా మాప 2ండు మూడు. సంవక్సరములలో. పంట పండ నారంఖించును. ఇట్లు " హరథోఠమును వేసిన పిమ్మట జీలుగను పచ్చి యొరువున. కెండు సంవల్స్‌ రములు వరుసనగా పెంచి అటుపిమ్మట వరకి నాటగా అదివరకు మూనలు నాటుకొనని యొక ఏవెలమున సనెకరమునకు 2009, 000 పౌనుల ధాన మాయొను.3 8 “నేల యందలి నూక్ష్మ్యజవులు వృద్ది నొందొ, వరి ఫైరున కనుకూలము లగు మార్పులను గలిగింపవలెననిన నీరు కట్టుటలోను. సాగు చేయటలోను యొరువులను వేయటలోను ఆయా చేలల స్వభావము. ననుసించి పని

• మేయవలెను.. ఈ విషయమయి సందర్భానుసారముగ నవటచట మరల (ాయజబడును.

6. సేవ్యవిధానములు. మెట్ట వరుల్కు దంపవరులు అమ పేళ్ళే వాని సేవ్య ఏభఛానమును కొంత వరకు సూచించు చున్నవి. మెట్ట వరులకు నేల నితర మెట్ట సస్యములకు వలెసే సిస్టము. చేసి న్‌ విష్తులమ జెట్టవ లెను, చ పద్ధతి ఉత్తర సరాారలలోను పచమ సముదితీవ మందలి పర్వితి పాాంతెము లందును వశవముగ గలదు. కొన్ని పర్వత పాొఎచెము లమ యేుప్వే నష్వవి నరికి కాల్చి దున్న కొయ్‌ విగుుమ చలు అా=ఏి లాం “వోక్స్తి నాగు కూడ మెట్ట 'సేవ్యముననే వేకుముం విములను చలు వీఫానముముబటి మెళఖవరుల సేవ్యము వాటి లా లు య్‌ ర వమురల రెండు విఫములుం ఒకటి ఏత్తులను వెవజల్లుబం ఇదియే ఉత్తర సరాారులలో చాలచోట్ట వాకుకలో నున్న పద్దతి. "రెె%=వది గొరుితో గాని నాగటి వాలున ెాసి విత్తులను వరుసలుగ వేయుట. గొరుితో వేయు వతి నెలూరు, చెంగల్పట్టు జిల్లా లందును నాగటి చాలున లు పార్రి లం 'వేయుపన్షతి పడమళటి సముద'తీంమునను వాడుక లోనున్న ఫి, ట్య చంపవరులకు సామాన్యముగ మళ్ల్హలో స్‌కు వట్టి ముకు దేర, కున న "మెత్తని యడు నెర్బడుసట్టు దన్ని ( అనగా దమ్ము వ. 11

82 వరిం పిమ్ముబ విగ్తులను జల్టుదురు. లేక వేకొకవోట నారవీసి ఓ కావి రా "పంచి యా నారును తీసి నాబుదురు, కొవ్సన నిట్లు దంప లా వరుల సేవ్యమును ద్విపిధము. నాపపోసీ నాటు సద్దత్‌యి శ్‌ ఖి న ప ౦దు నవలంపెంప వరి సాగభివృద్ధిగ నున్న వపచేశము లంచెజ్ల ప బడుచున్నది, దమ్ము చేసి వితములను చలు పదతి నెలూరు, అటో న్‌. శ రా చెంగల్బట్లు జలాలలో వెశేవముగ గలదు, ఈ పదళటో ల చా యు "కండవ పంటగా పెరుచేయబస కొన్ని వునాసనకుల సాగు టూ. నంము తపమళ నవలంబింప ఎ౫కుచుంకుముం దంప పదని?లే. చేలము మెట సమ్యములకు వలెనే కొంగ వగరు లి శ ఓ దున్ని పిమ్మట $% పెకి దమ్ము చేం నాటు పదతి యుకటిైసము ఆటు మె దుక్కి, మన్ని నీమపెట్టి మరల దమ్ము చేయక యే నోటు సదగి ళ్‌ లట మ్‌ న్‌ యొకిటియు దూడ గలవు... మిక్కిలి గులక మందు నేలలలో మక్క గాని దమ్ము గాని యిశసెాి లేకయే. నీరుసెటి ససవలచే వొక్కంచి ఛాని తొరక్కిలచక సే గాని అచ్చ టచ్చ* అవసరమైన చోట్ల పారలతో రస్‌్ర్‌గించి వాటుట%లదు. చపదతు లిటీవపల క్చప్తా నోదావక 'గెంగాలలగ ళో గ వ. లు ఖఫాంతవరరు వ్యాపించు మన్నవి, దమ్ము వేలే నాటు పదశతీలాి నాకును పపెంయ. వీధానమున గూడ న మేట పదతియు దంప సపదశతియు గలవు న జ కొన్ని చోట్ల మెట్ట పగ్షతీ మొక్క్‌యు. దంస పగ్గలి క్తి య యు మొకటి యు ;సమ్మేళన మనదగు మరియొక విధాన మమలు

'సేవ్యవిధా సములు, 983 నంజు గలదుః అందు నేలను మెట్ల నరులకు వలెనే సీదముచేసి్‌ ఏతి కొంతళాలము నరక మెట్ల సస్యముగనే

క్‌ ఆ ట్ర "పెంచి వీమ్మట నీరుపెట్టి దంపవరి వలెనే సాగు చేయుదురు -ఈవిథానము దమ్మునకు సరిపదమునంత నీరులఖించక వెముకగా సీరులభించు ప దేశము లందు(ముఖ్యముగా గంజాం, నెల్లూరు, 'చెంగల్పట్లు జిల్లాలలో) విశేమముగ వాకుకలో గలదు. లు ంం కొన్ని చోట్ల అధికముగ వ్వము సరిసి నేల యూశుక్కి యితర మెట్ట సన్యృమ లమ బనికిరానపుడు పరనారును మెట్ట నేలలలో బద లో ఓ ఠి చోతివలె వ్నప్తు పమనున గాని వాలుశోడివల నాగటి వాలున గాం నాటి పెంచుట గూడ ఆరుదుగ గలదు. 7, పవర నములు, మిశ 9ణములు, అటి మెట వరులను తొలకరిలో వితదగు నిశనర మెట్ల చి అటి న్‌్‌ సస్యములతో నూర్చి ెట్టుటు మంచిది, 'రెండుమాదిర పరివ ఠనము లీ కంద వాాయబజెము, జావ లో

1. బంకగళుములలోః కేవ సంవత్సరము 'మెట్టవర్సి కందితోను పి తితోను కలిపి చి వాముటీ ఏవ సంవత ము మ్‌ర్చిం

ర్‌ వరిం 9వ సంవత్పరము చొవ్న, గీలితో కలిపి ఉవ సంవత్సరము “కినగం 'ఈ పరివగ్రవమున. కొర మొక్కబొన్న, నూవ్ర, జనుము (నారో కొరకు భనియము, అనుము, దో వంశ మొదల నితర సస్యములను నా కూడ యప న! పెట్టవచ్చును. మిట్టవకని ప్పి త్యేకముగ పాశ్యనేయు నెడల పిమ్ముట సెనగ ఊలవ, పిసక మొదలగు సస్యములను ఇ చేయవచ్చును. 1 వ సంవత్సరము మెట్టవకి కందితో కలిపి £ వ* సంపళ్సరమా ేరొసినగ. తిన సంవత్సరమూ గంశి, మినుముతో కలిపి శప సింపర్నరమూ నూవు (తొలకరిలో); ఆలస (నూవు కోసిన తరుపాత్య ఈ పరివ్పనమున చోడిి క్యొర్కు మొక్కజొన్న, పెసర మెట్ట వం మొదలను సస్యములను గూడ పి జేశపెట్టవచ్చుముం లా చాల వోట్ల సంవత్సరము లోపలనే యితర సస్యము లతో మార్చి 'మెట్టవరులను సాగుచేయు నలవాటు గలదు

పరివ రనములు, మిశంణములు, 805 అలి రాన్ని చోట్ల ఈ కింద చూపబడిన పపశస్తమగు సంవత గ్‌ లో నహ ని -రాంతెర పరివర న మవలబింప బడుచున్నది. తాటి “మొదటి పంట “మెటవరి (జూన్‌ - సెస్టెంబరు లు లు 0ందవ పంట "వెల్లుల్లి (నవంబరు-జనవర్శి మూకవ పంట పయరినూవు (జనవరి-వ్మ పిల్‌ ) నాల్గవ పంట తీగపెసర పచ్చియెరువుగ దున్ని వేయటకు (ఏపిల్‌ జూన్‌) దంపవరి కిట్టితర సస్యములతో పరివకృనము సామా న్యముగ పొసగదు, విశాఖపట్నఫు జిల్లాలోను కొన్ని యుత ప్రబేశములందును తొలకరిలో వరిశముందు నూపు గంట మొక్కజొన్న మొదలగు పునాస పంటలను "పెట్టుదురు. నూశతులున్న చోట్లను ముందుగ తగినంత నరము గరియు చోట్లను వోడి, ఉల్లి మొదలగునవి గూడ చై సాగు జేయుదురు, బక వరి పంటకు వమూతచమే సీరందు వోట్ట వరికి పిమ్ముట _పెసర్య మినుము. ఉలవ, బొబ్బర: అనుము, జనుము మొదలగు వానిని జల్టుదురుః కొంత వరికు నసీరందు నెడల గాని జనవరి నెలలో నకాల వరము ఇ యె గురిసిన గాని పయరనూనవు, బురదటప్రత్తి వట్టుదురు నూవుతో "పెరస్త నీలికలిపి పెట్టు ఆచారము కొన్ని చోట్ల రా గలదు ఇది చాల మంచి పద్ధతి, ఇచెరువ్రలుగాన్సి నూతులు

86 వరిం గాని యున్నయెషల పయరచోడి డూ సాగుచేయవచ్చునుః కొందరు బీళ, దోస మొదలగు కూరగాయలను పెట్టుదురు కొన్ని చోట్ల వంగ్క చేమ కంద మొదలగునవి పైరు చేయబడు చున్నవి,

మై వన్నియు సంవత్ప్సరాంతెర పరివర్షనములుః న్‌రు వడీయు నేలలలో దంప వరిహైరును సంవత్సరము పొడవు నను పెరుగు చెనుకు, అరటి బఎమలపాకులు మొదలగు తోట సస్యములతో మార్చి పెట్టవచ్చును. అరటి, చెరుకు తోటలను 1-3 సంవశత్నర ములు మొత ముంచి పిమ్మట మరల , ల్‌ సంవత్సరము _లెనను పతి సంవత్సరమును నరి నాగు జేయవటబెను, వరి తరువాత తమలపాకుల తోటము నేసి యూ తోటను మూడు సంవత్సరము లుంచి, పిమ్మట రెంకు సంవచ్చిరనములు. చెరుకును సాగుచేసి యటుపెని మరల కొన్ని సంవత్సరముల వరకు వరి సాగుచేయు పద్ధతి కొన్ని చోట్ట గలదు

సామాన్యముగ మెరకగ నుండు వండలి నేలలలో కందియ్యు. పత్తియు మెట్టవరితో మి శ్రి ణమున కు మిక్కిలి యనుకూలములగు సస్యములు, తగినంత మెర కగా లేని నేలలలో ప్రత్తి కలిపిన నది రొట్ట హెచ్చుగపాోసి

పరివర్హ నములు మిశ9ణములు. 87 "'వాశగ్‌ కాయక వోవుటభే కంది మాత్యోము కలుపదగువు, హో సలలలో పత్తి మొక్కల వేరు లోరుగ పోవుటచే లు ప్‌ వి వీడుపు ముగసిన వెనుక వానిని లాగివేయుటయు అవా. మిగుల కష్టము, ఇంకను పల్లపు నేల యయిన యెడల జ. కంద్‌ నావ చచ్చుమాన కొలుప ఏలుండదు, కంంయు, పిత్తియు. గాక మెటవరితో జనుము, జీలుగ (విత్తనము వా2 లి అంటే రాలను ఫాపు దోపు కొండచొన్న, కొర్యం మొుదలనస సస్ఫుములను గూడ ఆప్వు కప్పును స్వల్పముగా కలిపి సాగుచేయట గలదు. వ్‌ ల దంప వకులత్‌ నితర జూతుల సస్యములను కలివి సాస వేయుటకు వీలుండదు, కాని ళంజావూరు జిల్లాలో రెండు ఈ న! దుపవం నిక ముల్నే మిశ్శణముగ సేవ్యము చేయు వాడుక గలదు. ఇట్టి "నే ద్యమును డడు సేవ్యమంమకు, ఒక రహపము. మిపల యాలస్వ్యముగ సఫంంచువడిగ. నుండును, మరయొకటి మిక్కిలి శీఘర్తిముగ ఫలించదు సడ” నుండును... దీనిని కోసిన వెనుక మిక్కలి అనస్యము% ఫలించు రకపు చబ్పులు విజృభఖించును,. ఈ పద్దతిలో ఆండుసార్లు సేవ్యము చేయటయ ఏ ష్‌ న్‌ “రందవ పంటప. తీరువ ఫెల్దించుటయు తప్పును. ఇట్లు కలివీ 'సేవ్యము చేయ తేలిక చరియ్యు బరువు వియు ఫలించు కాలమున చాల వ్యత్యాస చుందుటచే శేలిక వరి కోసిన చెనుక దాని కోత -గాలు టేకి ఆ₹ండవచానికి కొంత వరకు సక్స వ జేయును... ఈ +దతి యిటీవల పడమటి గోదానరి నాలోని వాకుకేకు స్రానమున. పరీషృంపబడు. చున్నది, కాని యింత ణి [1 వకత నీ పదతి వలన బ్రంమయోజన వ డా ననబడలేదుం లై

58 వరిం దంప వరిని వెొందట మెట్ట సస్యమగ సాగుచేసే వీమ్మట నీచ పెట్టు ఆచారముగల శోట వరితో జీలుగ లేక జనుప గింజలను వక్షం గు శే యెడల నీరుపెట్టి కలుప్తు తీయనపుడు ఆ మొక్కలను పీకివేని మొక్కలే మధ్య "నెరువుగా (తొక్కా వీలగును. 8. మెట్టవరుల సేవ్యముః లు మెట్టవనులకు వెనుకటిపైరును కొసినప్పటి నుండియు నేలను బాగుగ దున్నవలెము. దుక్కి పా్రకంభించు కాలను వెనుకటి పరు కోయు కాలమును బట్టి యుండును "హీమంతబుతువు - నందు దుక్కి పా ర౦భించుట మంచిది. శిశిరం బుతువున నేలయందు పదునుండు టరుదు. వసంతబుతువున కారు వాన లప్పు డప్పుడు గురియుటచే నేలను దున్న పఏలగునుం కాని అప్పటికి విత్తులు చల్లు వా గా కాలము సమీప మగుటవే విత్తు నప్పటికి నేల యందు తగినంత సిద్దాహార మేర్చడుట కవకాన ముండదు సామాన్యముగ “నేలను వర్ష కాలాంతేమున దున్ని పెసర నూవు మొదలగు పయర సస్యములను పెట్తి వాని కొరకు దున్నుటయే మరువటి 'మెట్టవరి పైరునకు (ప్రారంభపు దుక్కినగ భావించి ఆ _వెర్లను తీసివేసిన పిమ్మట నేబేని కారుపర్షము కురిసి నప్పుడు మరల దున్నుదురు.

మెట్టవరుల 'సేవ్యము* 80 మెట్ల వరులకు నేలను తగినంచక బోచును సమ్మగ మునము నాగుచేయుట మంచిది. వామ” లోట సుకోధ వాసానమున జరిగిన యొకపరీక్ష లో ముంయ% ఇ ౪విచి వీమ్మట దున్ని విశోన "నేల తొలకరలో దున్ని చల్గ్‌న వెలకంటి ౧ సంపత్సేరముల పెన "నెకరమునకు ౩26 పౌనులు( సుమారు టె బస్తాలు భాన్యమును 503 పౌనులు గడ్డిని హెన్చుగ నిచ్చెను. అనగా ఫాన్యము సుమారు నూటికి ౨2 వంతులను గడ్డ సుమారు నూటికి 21 వంతులును “హెచ్చుగ నయ్యెను.8 9 చు లం నిరదుట వలన కొంత "హెమ్చుపంట పండినము సామా న్య్యముగ నీ పని వ్యవకుకరము. ఫీటఏవయని ౫కప చేలలో నిది సాధ్యపడదనియీ పెప్పవచ్చును.. కావున సొమాన్యపు కరి నాగిటికి . బమలు అయా "నేలల కనుకూలములస% "ఈక్కానేకటు ల యునుపనాఇళ్ల సుపమయోగించి లోగుగ దున్నుట మంచిది. ష్లు లేసు న మన్నుట చేరను సాలునుండి లేచినమన్ను వాగుగ తిము%బడుట చేతను మంీకిలో సిద్రాహారము మెంచున నేర్పడుటయే-గాక గడ్డిగాదములు కూడ సజ్‌ంయకు. ఇట్లు లోతు% దున్నిన ేలలందు సస్యము వరషన కాకుం ఇక్కాశేదంల.. ఇనముపనాగళ్ళతో. నేలకు. రుడు మూకు సా” దున్నిన వనుక మరల విత్తువరకుకు గుంటకతో గాని కర్గువాలటిత్‌ సానిఫై వెన కదుపుచుండుట చాలును. లోతు మక్కివలన గుల్ల వొంస

• ఈశర్తింధమునందు ేక్కొనబడు పనిముట్లవివరములు కరృచే వామ బడీన ద్యవసాయశా స్త్ర ప9్రభమపారములం అను (గంఫమున గాననగుసు, [2

“జీల మరల కొంత పగకు ఆణగి హెచ్చు వ్షము కుర్రిసినను నంతా నివకి్‌ చేయదు.

ఇకుపనాగటితో గాని కర వాగటితో శాం మెదట దున్నిన పమ్మట గడలు పలుగుటకును గడ్డి శాదములు లాగివేయుటకును ఆవసో

ళు వ. మపచొ పండ్తవాంిని నుపయోగించ వచ్చును, “ని చెప్పినట్లు అనుకూలముగ సాగుచేసి యందలి

రూ లగి

సీచాహారమును వృషచేసినరు సమ్తువ చాలదని తోచినచో ॥ ల

నేల ఏచితవిథమున ఫర్తువ చేయవలెను.

ఇందుప్‌ గాను “ేలను దుమ్ను కాలమువనే. పకువులను గానీ, “మేకలను్యు, గో కెంలను “గాని మంద గట్టవచ్చును. సామాన్యముగా “"నిెకరము నికు పకువులను £00.300 ల చొప్ప్వునకు, మేకలను గొశొలను 1000.]1500 చొప్పునను కట్టిన చాలును. గోత₹లము.. మేకలకు మంద కట్టునెడల

లు లు విశళుటప సాధమయికంత దగరచె* కబవలెను. వాల ముందుగా కటిన అటే మి లె లు ళ్‌ యొడల ఆంమవలన *లు సారిము కొంత సస్యమున కుపయోగ పడకల: నష్ప్టమను, లోతుగ దున్నిన నేలపు పశువులను. మేకలను, గొశ్రలను మంద కట్టుట వలన సత్తువ గలుపటయే గాక యది యదమమబడి కొంత పరక గట్టివారును. మొదెట. గుల్లగను మృదువుగను చేయబడి మరల పె9ి కొంత యమమబడుట పలన నేలకు గలుగు సీతియే మెట్టవరి కను ఓజా

కాలము.

మంద కట్టటకు వీలుపడనీ యెడల పశువుల యెరువుగాని ఊరపేంట గాని తోలి ఆంతటను సమముగి జల్లి కలియదున్నవలెను.. సులభముగ

'మెటవరుల సేవ్యము. క! ట్‌

లఫింయుచో యికేర జంతు సంబంఫమనసు యొకువులు గాని చెత్త చెదార ములు కుర్పిళ్ళ బెట్టిన మమెరువు గాని వేయవచ్చును, సొమ్ము పెట్టి కొనపలసి యుండు గానుగపిండి సోడియ నతి్రితము, అమ్మోనియా గంధికితము మొదలగు ఆఫ్‌క్‌ సారవంతములగు నెరువులు 'మెట్టవరుల క మకహూలములు “గావుం వర్షములు కరిమముగ గురియు. సంవత్పేఎము లందవి యకుకూల ముగ బనిచేసినను కిట్టుబాటుగ నుండవు. ఎద్దడి కాలమందు చాని పలన పంట "హాచ్చుటకు బదులు తస్టటయు గలము.

జీల గడి గాదము లంతగా పట్లనిచెనచో తొలక

య ఉం రా

చించిన నెమ్ముట గురియు. మొదటి పెద్ద వపు పదమమస విరులు చలవలెను, గడి పటునేల యయిన యొడల అ= ంం ళ్‌ బా "మొదటి పదును చంపి (అనగా మొదటి పదునుకు మొలచు 2 ట్‌ జ గడ్డి గాదములు చచ్చునట్లు దున్ని నేల నాంనిచ్చిి రెండవ పదునున విత్తుట మంచిది

విగ్తులను "వెదజల్నవచ్చునుం,.. లేక ఖారురితో గానీ వాళటి చాలున

అటే ఇం శానీి వరుసలుగ చల్ల వచ్చును. నడ్డి ఆంతగా పట్టని “జేీలలలో చెద చల్చుట మంచి ఫలము నిచ్చును కాని వల్లిక వొాగుళ నుండవలెను విశ్తులు పోపలు పదసుకడ పమదూరమున పదడవలిను,

మంచీ నేలలలో నెకరమునత $ కుంచముల 21 పొనులు) ఏత్తులు వెదజభీన చాలును సామాన్వపు ( ల ణ్‌ న్టీ వేలలలో నాలుగు కుంచములు చల్లవచ్చును. మిక్కిలి

(ం నరి, బీద నేలలలో న్‌ వచములు చుఎవవెమ... మెటవరితో కం3 రి క. పెలంపునెడట కంచెడు వక విపలట నోళెడు ( దంచము) కంయయు న క్‌ కలివి చవ్యవలెను. ప%తి ఖాడ కలుపు నెడల నెకొమునకు | వీపె (వ్‌సె యవగా ౩1 పౌనులు) నింజలను. కెలుపవలెకు. జకుము కోను ళ్‌ మొదలస నితిక కన్ఫముల విరులు. మిల సల్పముగ మాతరమే కలంప త లా ఎ వగు నొవితో వినునెడు వవసలు. 8-9 అంగుళముల అబన ఉపూకమున నుండవలెను ఇటు చలువోట సామాన్య గొ రా ంం ము 0-౪ కుంచముల విగునము చలుదురుం ఇటు హెచము-గ అవీ రా గం ల్‌ నలుటప శీల సాంహీనమయినదిగ నుండుట యుక కారణము. గొరర్సిలాశే ల్లి శమునపఫడు వరసలు మూగము నువ్నను. వరిసలలో విసులు ద్వ గ్‌ ఇవా పడుటయు ప్‌మ్మట పసవులచే నాంచర కషి చేయటాకో కొన్ని మొక్కలు పోనటయు మకయొక కారణము, నాకటి వాలున హడ వకగచలబి విశరదనమూమం కానీ యిజి అలాల స. గొరుతో చళ్లీనంత. సుభువుళ నుండమీ. మొదట నొక మనిషి నాగ టిథో చాలు చేసికొని పోవనుదుండ్య, మంయొక మనిషి విగుల నా వాలున అనానేలీ విదుచుచుండును,. వెనుక వచ్చు నాగటి వాలునుండి లేచు మంటిచే నీ వినులు కప్పబడును, మ్‌ వెదజల్లు నపుడు అడినరకు నేల మెశత్రగ దున్నబడి న్న వాది పరిశభుభముగ పన్నయెడల విత్తులను చల్లి రెండు సార్లు లీ వాటి ఇర. రు కలియదున్ని వైని కంప తొడుగు తోలవలెను,. లేక ముందొక

మెటవరుల సేవ్యము. 03 లు సారి దున్ని కంప తొడు తోలి విళ్వలు చల్లి మరకల నొకసారి దున్ని తానీ ఉం కంపలొదుసు తోలదళము... ఇట్లు మొదట దున్ని కంప తొడుప తోలి వితుల చలులోపల పమ నారిపోపండ పని శిరమున జరుపపలెను. పమనెష్య పగ నున్నయెకల కంప తొడు తోలుట వానవలెను. రాం వో తాన జ జ్‌ ఇ తో థ్‌ గొరు"తొ విను నడల ెని గుంటకి లిన వాలును, లో న్‌ా యా వము సకాలమున పకియక పారుదల నీరు లభ్యము చోట చముభమై నీర కటి పదును కాశాసే విర్హవచ్చును.. ఇటు చేసినపుడు ౬ ణూుట గ్‌ వువల వొవా ఆధిక ముగ సరిసిన యెడల నష్టము కలు'పను, తనీ వ్‌స్తులు 3 4 దినములలో మొలకెనును, 3,4 నాంములలో మొకాలు 8, ౪ అంగళముల యొతెదుగునుం అతి శ తెముణమున వెదజల్లిన చేలలో నొకసారి గొప్పు నతని గడి గావముల నేరివేయవలెను, పి డే కలుపు హెచ్చుళ నున్నప్పుడు గొప్పు తువ్వుటకు చాల వ్యయ మసన, మరయు. న్నిన్హుము హెచ్చుగ నున్నయెడల అంతటను త్రివ్వు చావ టీ లోపల పదు నాంపోవును. ఐట్టి సమయము లందు తికాణపు పండ గె చవటము మికలి యపయోగకారిగ నుండును, విస్తు మొలచి 3 4 వ ఆంజభ్‌ము అడి శల యార నాకంభింపగనే యీ పండ వట్టమును ₹ండు సార్షు తోలినచో చేల వని పట్టువదలి పదును నిలమును. అప్పుడే చి మా లు మె లముచున్న. కలుపు మొక్కలు గూడ కొంతవరకు లేచి యెండిపోవుగు. మెదట కొం వెంతుళ వళిాచో వేని శమియు నషమ౦డదు కొంత అట ఛా లు పలుచని వెదటలు నవసరమే యసును, ఇటు ముందు పండ చట ౧౧ ౧౮3 ళల

మత్త వరి మును తోలి పదు నారిపోవు లోపున [కమము? గొపు తఏవ్వవచ్చుగుం గడి గాదము లంతగ లేని చేలలో గొప్పతువ్వుట మానినను మోన కతి

వచ్చును.

కలుపు విస్తారముగ పట్టు చేలలో శెండవపోవకూడ కలుఫుతీయుట

అటే యవపసరము కావచ్చును. ఇది యసరమగుచో సొమాన్యముగ ముదటిసాం తీసిన సుమారు నెల డినములశీ యీ పరి చేయవలనీ యుండును, పిమ్మట వోయువరకు చేయవలసిన. పని యేమియు. నుందదు, కాని యిక వర్ష ములు నురిసిన యెడల మయా త్రము వేడెలు తీసి నీళప్పటి కప్పుడు పోవు నట్లు చేయవలెను, గొడితో వితిన చేలలో వేను 9, 5 వారము లది గిన వెనుక నాంతరక్ళమ్‌ పా9రంభించవ లెను, మొదట నొకటి రెండు సార్దు ఇనుప పండ్ల మానిని తోలవచ్చును. చేను మరికొంత వర ెదిగిన పిమ్ముట జడ్డిగము తీసివేసిస జు ఫ్‌ గొరును గాని మెట్ట గుంటకను గాని "లేలికగ నుంకటకు ఓ

• సోడ్రావరి "జెల్టాలోని మెరక "నేలలందు మెట్ట వరులన గొప్పు (శవ్వు ఆచారము లేదు, చేల చిర కాలమునుండి (కమముగ సౌగుచేయబడుూ మందుటచే గడ్డిగాదము లంతా లేషండును. ఉన్నంత వరకు (కుచ్చిక లేక త్రవ్వుగపీకతో పొడిచి తీసీ వేయబడును. (గొప్పు తివ్వు క్‌ండుటకు్కుు శల యొండకు సల్లవిడచి మృమనవుగ"నే యుంయటయు, (గొపు త్రవ్విన పిమ్మట వక్ష మధికముగ గురిసిన యెడల (గొప్పు (తవ్విన “నేలలలో నివక చేయు ననుభఖీయమునుైనై యండునుం

మెట్టవరుల 'సేవ్యముం 05 గాను పి ల్యేకముగ తయారు చేసిన రెండు చిన్న నాగళ్లు గల పాపటమును గాని వవసల మధ్య నప్పుడప్పుడు తోలు చుండవలెను, చేను కొంచె మించు మించు పొట్టకు వచ్చు వరకు నిట్టు ఆంతర కమి] చేయుచు అందు గడ్డి గాద ములు. "పెరుగకుండగను తగినంత పదును నిలుచునట్లును చూడ్వవ లెను,

మెట్ట వరులు సామాన్యముగ మిక్కిలి త్వరలో సంకు పునాస నరులుగ ముండుటచే నవి వక్ష్ర్శశాలము ముగి యస్‌ ముంబే కోతకు వచ్చును, కావున వానిని కోసిన “వెంటనే నూర్చ జు వేయుట మంచిది. లేగిగింజ కొంత సవకు ముమరుటకు గాను 1, 2 రోజులు కప్పవేసి యు౨చిన నుంచనచ్చును. ఇంతకంయు నాలస్యముగ కప్ప నుంచిన యెడల గింజ ముక్కివోవును.. గడ్డియు వెడును. నూకి చీయు నెగురబోతియు దంపవరులప వలెనే చేయదగునుం ముందుగ వచ్చుటచే మెట్ట వాన్యమునకు కోసిన వెంటనే సామాన్యముగ ాచ్చుధర వచ్చును, కాన్చన నీ ధాన్య మును నిల్వ చేయక వెంటనే విక౦ియించుట లాభకరము,

1 నొడుతో విత్తి యిట్లు అంతర కృషి చేయ ఆచారము "నెల్లూకు చెంగల్పట్టు జిల్లాలలాశి విశేషముగ గలదు

06 వరిం 'మెటవకల కోక సామాన్యముగ ఆకోబరు జల లోపల వూ3

లం క్త వీ యాను, కొంది కలిపి పట్టిన చేలలో నీ ముక్క లప్పటి నుండయు విజృఖించి మకగసం_ కాంత నాటికి భలెంచునుం పిచి కూద కలిషిన నేల లలో వా మొక్కలు కంది మొక్కలు నరకి నిప్పటి నుండియు. విజృఖించి తొలకరి వరకు ప్రత్తి విదదుచుండును, జనుము కలిపిన యెడల నా "మొక్కలు నవంబరు నెలలో. ఫలించును.

సామాన్యముగ మెట్ట వరులు వ్ర ల్యేకముగ సాగు

లి వేసి నప్పుడు సుమాయ 150-200 కుంచముల ధానస్టమును షక, 2 బండ్ల ( 1000-2000 పొనుల |. గడిని యిచ్చును. లు 63 మంచి నేలలలో అనహలమయిన సితిగతు లందు +400 సై

కంచముల (3800 పొనుల) వరకు ధాన్యమును 2, త బడ (2000-3000 పొనుల వరకుగడ్డియు. నగుట గలదూం

పి బ్యేకముగ గాని. కొంది. పత్తి మొదలగు వానితో కలివి గాని సాగుచేయుచో నెకరమునకు వలయు పాటును దాని వలన వచ్చు రాపడియు తవ ంయనుబంధథ మున జూపబడునుం

9. వర్రపువదుమున విష్టి పెమ్ముట నీమకట్లు విధానము, చ ఎట 6 నీరుపెటి సాగుచేయు కొన్ని వరములను మొదట మెట్ట రి రి వరుు వలెనే వ=ఫు పమునున విత్సి మొక్క_లు కొంతశాల సె అాశాటో మె విని నవమ్ముట దలపనరికి వలెనే సీరుకట్లి సాసచేయు విఛాన ముక$టి గలదని 0వ శీ రిక క్రింద వాయబటెముం నై లో ఈ పదతో విస్తారము % నపలంవింప ఒదుభున్న నెలూమ్యు చెంగ డ్‌ ) ల్పటు జీలబాలలో పపమటి వానలు తక్కువ, తూర్పు వానలు కురియ ఇం. ఛి నారంపించిన శాని ఏళు పంవహ్‌ీంచి చెవులు నిండవు, కావున పది మళజి వానల సహాయమున అదివరతు సిదముచేసి యుంచిన చేలలలో విశ్తు ధి ను అను జల్ట్గుముము.. వెరువులు నిండి గాని యేళు ప౦వహించి గాని నీరు రా లఅఏంపశనే. నీరు "పెటుమరకు,. నీరు లభించు వరకు విగ్తుట యాలస్యము లి వానల. 'చేవెన యెడల చేప యసటయ ఆ5ంటవ పంటకు అవకాశము లేకపోను టయు తటస్థింయకు, విశాఖపట్టణము. జిల్లాలోని ఉత్తర ఫాగమున గూడ. పశువులు చిన్నవిన నుండుటచే. నేల నంతటిని సకాలమున_ దమ్ము చేయట సాధ్య పడదకు ఫయముదలన నిట్లు కొంతభూమిలో విక్తులను 'వెడజలి కొంత కాల మయిన పిమ్కుట న్‌రు పెిటుచుందురు, ల క్‌ 13

౮08 వరిం చొలకదాి వరములు నమ్కపగ సుకిని వెనుక ముంచి విమలం వ బె పంయు సంవర+రిములలో నీ పదతి డా తర సవాొారులలోని యితర జికా ట్‌ సా అనే భళా. అలలో పాడ నక్క డక్కడ కొండంచే నివలంప్‌ింపబడు చున్నది.

ఈ విహైానిమున గూడ మెట్టవరులకు నలెనే విర్తు లను వెదదబ్జుటయు గొరుతో నరుసలుగ_ జల్లుటయు, గలదు, వెవదన్సిన చేలకు, మొక్కం_లు కొంచె మెదిగిన

_, డె న్‌ (4 ల వెనుక. మెట్టవరి వేలప నలెనే నొస్పు త్యవ్వుదురు. కొందరు ప"సై నూ*నిసి తోలుదురుః దీనికంశు తిక ణవు పండ్రచట్ట మీ పనికి శేస్టము.. వరుసలుగ జల్లిన

ళు ట్ర 0 లగి చేలలో బొంత కాలము వరకు ఇనప పంగ్హమా,నిని తోలి చేను దీనిని తోలుటకు పీలులేనంత యొత్తెవగిన పీమ్యుబ డౌ నం జడ్డిగము తీసివేసిన గొరు)గాన్ని రెండు చిన్న నాఇళ్ళమర్చిన (5 లు పొపటమును గాని తోలుదురు వరుసలలో నుండు కలుపు మొక(లను కూడ నప్పు డప్పుడు లాగివేయుదురు. చే నిట్లు ననాభాసమున కొంత వ) కెదిగిన పిమ్ముట న్‌ు న్‌ యె కట్ట నాం౦భితురు నీరు "పెట్టినప్పటి నుండియు కొంచె మీంచుమించు దంపవరులకు వలెనే నన్నిపనులను చేయుదురు, విశాఖపట్నం జిల్లాలోని ఉత్తర భాశమున నెకవము నకు సుమారు 100 పొనుల ప్‌త్తుల నరకు వెదడలుదురు వ

వర్షఫుపదునునవి త్తి విమ్మట సీరుకట్టువిధానిము,. 99 యె జూల ౮ లు వైంశలాటు జిలాలో నెకరమునకు సుమారు 00 పెనం ల) ంణ శ షస వ్‌ ళ్‌ కూడ విత్తులను గొర్కుుజ చల్టుదురు. కొన్నిచో టృ సిట్లు కూడ ]160 పొనుల వరకు వినుట గలదు, చల్లవగిన పిత్తుల పరి వూ రు నహ మితి నేల యుక్క- స్వఫావమును బట్టి యుంకుముు, బల “మవ వేల లందువు గడ్డి గాదము లంతా పట్టని నే మ. ౮కి స్త లందును వక్కు-వ విచైనములమ జఉల్లవచ్చును. స్‌ సపు వావి వి జల అందుమ్ము విసాముగి కలువు పట్టు నేల లందును వాతం లు హెచ్చు” జలవలపి యుండుము, కాం ళీ వకి విశ్తులకు జబుసప్పడే కొన్ని జీలుగ విత్తులను గాలి ఒనుప విర్తు వాత ప్‌ జట న లము గాని యెొకకమునవ తృ 6 పౌనుల చొప్పున కలిపి జల్లు వెడల మళ్ళలాో నీతుపెట్టుసకి కీమొక్క. అెనిగి పీకి యెరువుగా వొొక్క_కీలసను. న్యురితీ ములు తక్కవళ నున్న "నేలలలో నెకరమునకు రెందు మూడేండ్ల కొకసారి విగ్పు టప ముంటే తె ఉసండ యెత్తు (163.224 పౌనుల ఎముకల పొడిని ల్సి జల్ల కలియ దున్నుట పలన పంట "హెచ్చవచ్చును, పెన్న్తకకి పమిోపమున నున్న (గామములలో నీ పదత? పాసు (౯ చేయు వరిచేలప మానవపు రీషము విస్తారముగ వాడబడుదున్నది. దీనికి "రట్టింపు పసవుల యెకవు గాని పెంట గాని కలిపి ఈ యెరువు నెక రిమునప 3, * బండ్త చొప్పున చేనికి నీరు ెట్టిన పిమ్మట పెన పవేయట గలదు. ఈ యొకువు శేసీన వీమ్మట సామాన్యముగ నాగటిని గాని “రండు చిన్ని నాగక్లు గల పాపటము గాని తోలుదురు. ఈ యెకవు గా 'జేనెన చేలు. చుకుకుగ ెదిగి వాగుగ ఫలించును, కాని యీ పదతిని టే

100 వరిం జించిన చేలలో ఇాన్యమేకాకి గడ్డియు “హెచ్చుోన%నుం వటణముల లా ఇడ్లి వలయు హెచ్చు* నుండుటచే జందువలన గూడ వాల యాజడాయము వచ్చు ఈయొరువు వేపిన చేలలో ఆండవపంటయు తాసుగ ఫలించును. "కావువ నితం ప్రబేశములంయ టాడ సీ యెరువుకు వ్య నా చెయమండ నుక మయోందుట *ాఫకరముక ఒండును,

సాన కగు వ్యయ మినందు ఈ పద్దతికిని మెట్ట 'సేవ్యమునకును ఆ9ంతగా శేదముండదుం కాస 'మెబ్టు వరుల కంయె నాలస్వుమా” పండు రకములనే యూ పద్ధతిని సాకు చేయుట ేనను? నీరు కట్టుట చేతనము నామూన్వముగ సంట అంతకం3ట హోెచ్చుగ నుండును కాని నారు పోసి నాటిన చేశనంత కాలిక యీ పద్ధతిని సాగుచేసిన చేని పండదు,

10. దంపవరులకు నేలను సిద్ధము చేయుట.

దంపవరులను పదమే వానికి వేలను సిద్ధముచేయు వీథధానమును సూచించు చున్నది. దంప 'సేవ్యమున మళ్లలో స్‌రు పెట్టి పొంత నిరుండగ చే దున్ని యకుసేర్పడునట్లు వేయ బడును, ఇట్లు సీ రుండగ దున్నుటకు దమ్ముుచేయుట యని పేరు

దంపవరులకు నేలను సిద్ధము చేయిట 101

దంప నేలలందయ నీరుకటి నిలుపవలసీ యుందుట చే వానికి సుమారొకయడదుగునకు దట గావళాని యెడ్తుళల గట్రచే చదువైన మళ్ట్‌గా విభబింపవలెను.. మళ్ల కొలతయు. ఆకారమును నేల యొక్క వాటమునము బటి యుండుము. సామాన్యముగ మళ్లు | యొకెరమునకో దద్శావ% నుండుట యనుహిలము శాదమ.. నీ ర03టను సమముగ నిలము నటు పీకమట్రము* చేయ నదడల మెంత "పెద్దవిగన నన్న నంవ మంచిది బంజఏ నేశలను మెట్ట "నేలలను పరివట్టి డంప మళ్లుగా జేయు విభానము కే ప యనజఒంఫ మున నవివరింపఒడును,

మళ్ళలో నీరు కట్టక ముందే వానిలో వేయవగశన పపవుల యొరువు. "పెంట పాటిమమ్ను; మొదలు స్టూలమస "నికువులను తోలి యుతటను సమముగ జఒల్డ్లప లెను

చమ్ము (పారంఫించుటప కొన్ని జాములు ముందే మళ్ళకు నీరు కట్టవ లెక, దమ్ము చేయ లోోశువరకైనను. నేల ముఖ్యము గా ఒంకనేలం నానుటక్‌ కొండ కాలము పట్టుుు మకీయు నీరు తర్కువగ గున్నఫుడు దమ్ము సౌనంత త్వరితముగ మళ్లు తడియక పోనచ్చురు. దమ్ము చేయ టకు పామాన్యము%?. మడ్‌ యంతటను కేంన్యే ఆంగుళములునీమ. నిలచిన చాలును... లోతుగ నీకు నిలచిన కుళ్ళలాశే దమ్ము వాంగ కాదు

దమ్ము చేయుటకు చాల ముందుగా నీరు కట్టుటయు మంచిదికాదు. ఇటు కటివచో జేలయొక్క సల్లదడనము పోయి దమ్ము కొష్ట సాధ్యమపను, మంయు జిపమ నేలలు మిసల లోతు వన్యర్థాని పశ్యున్ధులుద్రైగబడుకు. 2 కవ "సే కారణము వలన్ననెన ముకు లవ వలీ న్‌ర్‌ పడు నెడల దమ్ము చేసె నాటు వరకు నీరుకట్టుదు మళ్లారపోకుం . ఎాడబలెకు, నీరు కట్లీనవిమ్మట మళారి

లు య ఇ

102 వరిం ఫోయిన యెడల. -వేలలోని. సేంద్రొయ పదార్హముకుండి నతిితోత్చాకనము పా9రంభమయి మరల వీరు కట్టినప్త డా నతిిపములు. పడిసిపోవును; లేక విధ్వంస మైపోవును. ౨$ నవ సటము రన నా! నం టన తం న ల న దమ్ము చేయట సామాన్యము] వరీ మళ్ల్‌వ మూడుసాప్ష దమ్ము చేసిన చాలువ, క్ని గట్టి కజేలలలోను బీతి నేలల లోను నాల్గవసారి వమ్మువేయుట యవసరము కావద్చును, కొన్ని గుల్ల నేలలప రెండుసారు దమ్మే వాలుము, ఒకేనారి రు రా దమ్మువేసి గాని, దమ్ము చవేయళయే గాని పళువులవే నొక సారి తొక్కింఛి గాన్ని క్రదియు జేయకయే గాని అచ్చా టచ్చట అవసరబుగుచ్లో. పారలతో గడి గాదములమ

• ళల కెళ్ళాలించి నాటదగినంతి గుల్ల నేల అక్కడక్కడ గలవు,

దంపవరులకు నేలను సిద్ధము చేయుట 108 కొన్నిచోట్ల మడి యంతటిని వారలతో కెక్ళలిచి నాటు టయు గలదు

సామాన్న ముగ నారు నాటు కాలము వరకును వులు కుకియని సువర్సేరములలో దమ్ము సులభముగ నగును కాని నుల్ల చేలలలోే బకువులు విగబడుటచే నట్టి "నేలలలో దమ్ముచేయ వీలులేక నే పోవచ్చును, నాటు కాలమునకు గొంత ముందుగ వక్ష మధికముగ గురిసిన మొదల " “నేల కొంత్‌ గట్టిపడుట చేతను గడ్డి గాదములు "పెరుగుట చేతను సామాన్యపు “సలలలో దమ్ము సుళువున గాదు... కాని గుల్ల నేలలగాక్‌. పశువుల దిగు చాటు కొంత తనను. సౌమాన్యముగ దమ్ము చేయనససరములేని “జలలు కూడ దమ్ము చేయపలవవచ్మునుం గ

"నేలకు. సొమాన్యముగ. ండుసార్లు. దమ్మునేసి పై తోలి వమనుచేసి నీరుపెట్టి. సుమాళాక వారము దినములు ముగగనిచ్చి మరల నాటుటకు. ముంద నుకయొకసారి. దమ్ము వేసి పళ్షైతోలి వమను చేయుట యనుకూలమెన పర్గతి. కొన్ని పరిస్థితులందు నీటి యొద్దడి వలన ఒకసారి మూడు వాళ్ళ దమ్ముును చేసే నాటవలనీన రావచ్చును, తప్పక వచ్చినపుడేకాని యిట్లు తొందరగ దమ్ము చేసి నాటుట మంచిది “కాదు మరియ పచ్చి యొరువు వేయు “నేలలందుకు గడ్డి "గాదములు విస్తాగముగ పెరిగిన "నేలలందున్కు. ఇట్లు ముందు ₹ండుసార్లు దమ్ము చే రొట్టము. లేక గడ్డి గాదములను. బురదలోని కణగదొంక్కి సుమారు వారము దినములు మురగనిచ్చుట మరింత యావశ్యకము. ఎముకల పొడి “గాని, చేపల యొకువును గాని వేయదలదుచో కడపటిసార దమ్ము చేసిన "వినుకను చదును చేయటకు ముందుకు చల్లుట మంచిది. ఎముకల పొడిని

104 నర్‌ చదుకుచేసిన వెనుక చేనెనను వేయ వచ్చును... వరిచేలకు వేయదగన యెరువు లను గుకించియు ఆతు యె కువ లను వేయ కాలమును విధానమునుసరించియు 2ేవ కక శ్రీంద విజలముగ డక్చంపజఒడునుః

దమ్ము చేయటస సామాన్యము” చిన్న కరి నాభశ్గువయోగెంప బడుభున్నవి. వీనిని దంప నాగళ్లందువు నాగలి బరువైన యెడల నది లోతునకు డిపటచే పకువులవ. *ష్టమెస్కవసను. మరయు దమ్ము మిల లోతుగ జేయ ట- ముఖ్యకంగ యడుసునేల యంత మంచిదిగాని చోట్ల-సామాన్యముగ ననుకాలము కాచి.

కొన్ని ఛోట్ల నిటీవల టాపరు నెం 11 ఏరు. కిటోప్కారువారి ఘూర్జరు నెంపరు పీ యన్‌. జి సన్ను వాక ౫ం 10 రు హుదలసు చిన్న యినుపనాగళ్లు కూడ దమ్ము చేయు ట కపయోగింపబడు చున్నవి సామాన్య ముగ నివి గరుపనేలలనును నిసుక గరుములకును నుపయోగింయునుు. నక "కేకగల్లియండు నిట్టినాగళ్లు చాలుకుండి లేభుమంటిని తిదుళ వేసి గడ్డి గాడము అలడుసన బడునట్లు కెప్పుటచే నవి త్వరలో కుళ్లునుు కాని యినుప నాగళ్ళతో దమ్ము చేసి మళ్ళను. నాటుఎయ ముందొకఫారి. మైనను కరి నాగళ్ళతో దున్నిన గాని హెగుగ దమ్ము కాదు. బంక నేలలలో నిముష నాగళ్ళంతగా నుపయోగింపవు, మంటిని బాగుగ. నీటితో కలిపి యడు సుగా చేయటకు ఇనుప నాగళ్ళకంకు కరి నాగ శ్లో యనుకూలము,

ఇనుప నాగళ్ళతో చున్నిన పిమ్మట చురుకగ దమ్ము చేయటప వీలగు దమ్ముమాంిను (601224 64616) అను పనిమట్టొ కటి బర్మా చేశమున కొన్ని చోట్ల నుషయోగింప బడుచున్నది, ఇందొక యిరుసుపై కొన్ని పలుగు అమర్చబడి యుండును (03 వ పటము

దం౦ంపవరులకు నేలనుసిద్ధము చేయుట 104 ఏ5 వ పటము దమశ్ఞచేయుట కుపకరించు పనిముట్టు, (192242 వసం గార్పిమన్టుల పంచాంగము నందలి పటము ననుసరించి చృితింప బడినది కక లా పెన పట్టుకొనుటకు ెండు నిలువు కరలపె నడుగా నమర్చబడిన మా క్షు న వీడి వలదు (కింద క్యరచట్టమును, చానిమధ్య నొక యికుసుపె' నమర్చబడినపాళ "శేకలవంటి ేకులును గలవు, ఇవియే మంటిని కదిపి యడుసుగా వేయునవ్ని వట్టమున ఆదుట నమర్చబడిన యేటికోలలో కొంత ఛాగము గూడ గాననగును,

1040 వరిం 2గ[వ పటము (1980-41 వస! గార్పిమస్థుల పంచాంగము నందలి పటము ననుసరించి చిత్సింప బడినది. ” చనన గ జు ఇ రా ల్రర్సో యో పెన రెండు నిలువు కరిలపై నమర్చబడిన వీడి గలదు, (క్రింద నొక ఛట్టమునంవొక్ష యిరుసుప్పై నమర్పబడి కత్తియంచుగల యినుప చకర్పిములుగలవు. చట్టమున కదుట నమర్పబడిన యేటిళోల ఫాగముః

దంపవరులకు నేలమ సిద్ధము చేయుట. 103 చూడుడు) పకువులకు వూన్చి ్యయానిని లాగించినపు శీ ఫలుపలు తిరపట వలన మన్ను "నీటితో వాపుగ గలిని చక్కని యదు సేచ్పడునుం ఇటీవల కోయంబత్తూరు. పరిశోవనాస్తానమున. పరీక్షింపబడి రైగులకు. సిఫారసు వేయబడుచున్న యీ విశ వస పనిముట్లు పీ యస్‌, బొ, సమ్మె వారిచే వికరియింప బడుచు-్నవి, వీనితో దినమునకు రంటెకరములు తోలవద్చునుం విపవములకు 191143 సం గార్పిమస్తుల పంచాంగము చూడుడు,

పశువు లవనంమను. లేకుండ యరతంములతో దమ్ము చేయటకు ఫిలిప్పైన్‌ పీవులందును. కొన్ని యితర ప్రదేశము లందును యత్నము జకగిను, కాని యింతవర కవి జయ్యపదముగ నుండినట్లు లేమ

పచ్చి యెకవు సస్యములను పడగొట్టి దమ్ములాో నణాగదొంిప్క టకు చాల మంది మనుష్యు లవసరములేకయే పకువులచే లాగింపబడు పనిముట్టా కటి యిటీవల కనిపెట్టబచెను... ఇందు సుమారొళ గజము పొడవుగల యికునుపై వాడిరయైన యంములుగల నాలుగు యినుప ఛభక౦ము లమర్చబడి యుండును... (26 వ పటము చూడుడు, ) దీనితో దినమునకు నుమారు ఏ, 3 యెకరములలో రొట్టకు పడగొట్టి తొ౦క్కవవ్చును.

దమ్ము చేశినపు చేర్పడు హెచ్చు తబ్పలను సవరించి చమను చేయ టప సొమాన్యముగ చదునుపత్షై యపయోగింప బడును, కాని తొర్ర ములు-అనా మన్ను గాని, గడ్డి గాదములు గాని, వేసిన పచ్చిరొట్ట గాని చం యేర్చడు మంటిదిబ్నలు "పెద్దవిగ నుండుచో పక్తైతోలుటప ముందు

క్షే

వరిం క్షే న ర గా భారా నాలక రి ిపటటా చ టి త్యం” న స సహక కస డు న్‌ బ్బ వ! డట. శ్‌ ఆస క స క క క స | వ న! శ న క్ష పప యన న ' ళ్‌ ప ల కచ /. జ జ నె వె యయ ల ల కం... సల ల్‌ తీ శి చో? నగరా అ స ల . వ న సల్టాహి ల న ా జా ను | గనీ యా జె మ వెళ చల ధా పజ నం న్‌ యయ మ! క గ్య? న యా స. సై సలసల న టం రీ చ పంల సో నం న ప క 7 బే జే ఫు టే. క సట ట్‌ స సామ ర క సట ర్‌ గ న్‌ నం ఖై న ర యా వ న ర స మ ర స పన జ 1 వవ య నంట ను ల ఎఅమమపళ€లతొలుట ల నీర” విష కుట యవసరకము కావచ్చుగు, గజ్జి గోదములు లీక సుల భ్‌ సం దట్యాయి వాము రమురటన కష్తుకొనిపోయి కొంచె మింగు య! ల తా న! జ్‌ వమనుగ నుండు మలో పయి తోలకయే నాలు లదు శొని ల ఇ కం. ॥ వాజి ర్‌ీీబ పూడ లేలిక శుక పి నొకసార తోలుటమీ మంచివి. ఉం ళు వర మభ్యలాణ్‌ నీదచిటు చోట కోంగ వంిచవముక. కరము షు శ ళా రి కీ ల లం ఒ యింద ర మెక్‌ యపసయ.డుము. కొన్ని సంవర్య్థా ముల కొకెసాం ర కే నొలమున శకిచోీట నుుత్‌ కొంత ఖ్‌ సని లం పమ ఒందటో గూాఐము ట్రచొ ట్ల నుుత కొంత ముటీ9 దు వప మళ్ళ శ గేువమ్చుు... జేక్‌ ద్ము చేసిన పీమ్ముం గెడువకికు డాని. నొలను ఇ లు (్‌ ని తోలి మెనకనుండీ పల్లమునతు కొంచ యమ టకు గాగ టేయడమిను. గ జు ణు మ టం నో ఎ మంటి నిటు లాావేనిక కొలదిని (కింద నేం మిల దిమ్ము చేయను

దంసవపసలకు సలలను సిషము చేయుట, 107 లి రావలెకుు, ఇటు కువవేని పీయవలసిన లోకతుకంటి మకళొంర లో వెకపగూడ వదటి మ ని పీసివేసి మడిలోని యిహకక ఫెముల నుం ం కొంత యకుసుస మక ఇచకికి దోరినిన గాని యా హెషమువ సవన హౌపన. ఇలిచము.. వేచవిలో మంటిని తీసివేసిన చోట యెరమువు పే బవవ చేని దమ్ము చేటవలఎటు.. ఇటు మెరక ఫలములను సనముముచేనివ తే గ రి శ] విమ్యం కెకసెర ముకం వచుపపకై తోలవలెను. జ వం వమకున లం వీ విల నళ ంజీ నీరు 3పటష నే నాని, దము వఎకుశ సం పలల వాపగనెండ నీరు ఎపికి నాని, శ గ శు న్‌ చేయనబ్తకు పడును లచే వొష్యాబడి కొంతవరకు వెడిపోవ్చును.. మరియు నిగినంక పీరలు రమెలుపలు చేసన కన్నములపలన గూడ, న్యు. గుల్లబా3 మళ్ళలాోి నీరు నిమ్బుటన్‌. తిగియండవు, కాన్సన కడపటిసాం దము సై సై అ చేని పమ. దోలిక వీమ్యట గట్లను వాపవేంపవలెవు. సామాన్యము" ల్ని నో చఖ్నో సటమన్ను క్రిందికి దెళబారుటచే.. వాని కీరుపక్కాలను నేల మెరక చేలు ముంపు, ఈశ మెపకలకు గోటు “వడల్పు పాం్తికిపోయిన చోట వా “వంకలను పారలతో కాకి నటజెకి గాని లోటున శోట [దక్యాలన ఏరి మెల ఆ గి ఆతా గాని చేని యవి య.3కు. సమము మొగు నెకల్పులు. %లియుండు అటే 2 నట్లును కన్న ములు బ ౨*లు లేపండగను న్షమవ లెను. కందెన డి గ ం లూ నో మిడి కంయే మిల పల్టముగ నున్నచో మంవడిగటు యొక్క రెప. లి బా ఇవెప్తన ఆంతటరకు నిట్టు మంటిని వేవె జలపరచిన గాని యందలి వీక కన్న చి లః ములును ఎలుక కశ్నములును కప్పబడి నీరు ఫరా నిలువదు. గటు వ్‌ యెలుక కన్నములచే మిపల సట్గవారన చోట చానిని పాఠరలనో దిదూ ర్త గా గొట్టి విళవొొక్టువలన యండుకు.. గటను ఒలపరచుట 3 మంటిని లు న. న్‌ ద్‌శినిచోట్ట మరల పారలతో దవ్వి యడుసు? చేయవలెను,

103 వరిం

వని చెప్పినట్లు దమ్ము చేసిన విమ్మట చేయదు కొద్ది మరమ్ముగు గాక కొన్ని గట్టున యేకఓేట వేసవిలో 'బెల్లువిిచి యా 'బెక్డలను పల్లఫ) మళ్ళలోనికి దోల్కి మరల కొర్పిత్త గళ్షేర్పరచుట మంచిది, ఇట్లు చేయుచో గట్లు విస్తాగముగ శుల్టవారి పోకుండుటచే దమ్ము కాలమున స్వల్ప మర మతు చాలును, (పొతీగట్లను తీసీవేయక వోయినన్యు చెడిపోయిన గట్లప్‌ 'వేచవిలోనే కొంత కొం త్తమంటిని జేర్చి బలపరముట మంచిడి.

దమ్ము చేశవపుడు. “నేలలో గలుగు మూాక్పులనుహార్చి. యిచట కొంత చర్చింపడగును.. నీటిలో గలిసి నేలలోని మంటి శేణువులు దమ్ము వలని విడిపోయి ఆదివర ఏ మరియున్న క9ిమముదూర వారి వాని బకవును బట్టి మరల సర్దుకొమను, ఇట్లు సర్టుకొనుటలో మృమవగునవి పెకి జని బరువగు "పెద "రేణువులు (కిందికి దిగును.. కొవున “నేపేట దము శ్ర చేయుచు వచ్చిన వలదని పె మన్ను క౦మముగ జిగుళెక్ట్టను, ఇట్లు పై మన్ను అగుగెక్కి కింద ముదుగు ేణువులం వేరుట కొంత వరకు మంచిదే. కాని కొన్ని చేలలందలి పై ఫాగమిట్లు మిపల జిగురుడేం పోవుటళలదు. అట్లు మిపల జిగుకుజేరుట వలని నష్టముగూర్చి ర్‌ వ శక క్రింద తెలుపబడెను.

దమ్మువలన 'వేలయందు గొన్ని రాసాయనిక సంబంధి మ మార్కులు కూడ కలుగును... అందు ముఖ్య మెనది సేంద్వియపదాగ్థాము పకి యంనుండి వరి కా వశ్యమగు అమ్మో లియా చేకూర్ప బడుట నేల యందలి యాహారదరివ్యములందుకు మరికొన్ని మార్పులు గలుసను. ఈ మార్చు. లెట్టి పరిస్థితు లంధెట్లు. జరుకనో యింకను. వాపగ పరకోధింప బడలేదు, కాని 'మొల్తముమోద దమ్ము మురుసట వలన పసృ్యమున కను కూలమగు మార్పులు కొన్ని జరుగునని మాత్తిము చెప్పవచ్చును.

దంపవరులకు నేలను సిద్ధముచేయిటం 109 “వేలలా* పెని చెప్పినట్లు రాసాయనిక సంబంధమగు మార్పులు గలుగుటకు నేల యందలి సాక్ష్య్రజీవులు మిక్కీ.లి సహకారులు, వాని నహాయ్యము లేనిదే సేంద్రియప దార్ధ్వము బిక్స్‌ సన్యమునకు వలయు దంవ్యము జ్‌ళైడవు దంప “నేల లందలి నూక్ష శ్రైజీవుల వివమంరయుముయిు కూడ తగి నంత పరిశోధన జరిగియంకలేదు,. కొన్ని నూక్ష్మ్యజీవుల యొక్కయు, పాకుడు యొక్కయు సహకారముచే నెట్లు వరిమొక్కల. వేళ్ళకు పార్తిణ వావుయు లఫించునునో 77వ పుటలో వా్శయబ డెను. దమ్ము మురిగి నేల సస్యమున కనుకూలమగుటకు తగిన మార్చులం గిపటకు "గాను పాగము లేక పది దినములు ముందే యాపని (పారంభించ వలెను, కాని దమ్ము చేసిన మళ్లు మరల నారిపోకుండ జఊాడవ లెను. ఇట్లారి పోవుళోీ చెల యందు కురల కొన్ని (పతికూలమను మార్పులు జరుగ సాాంభించి యది నమురల పూర్తిగ "నెండువరకును సస్యమున కనుకూలము గాము ఆనగా నా సంవత్సగపు పంట చెడకతప్పుదు కొన్ని పరిస్థితులలాి పెం చెప్పినట్లు వారము పది దినములు దమ్ము ముగనిచ్చుటకు వీలులేకుపోవచ్చుగు... మురగనిచ్చి వాటులోపల నీటి యిక్దడీ గలిగి శేల యారిపోవునని తోచినపుడు వెంటనే నాటవలసి యు-డక్తును. మరియు క, 63 పుటలలో యాయబడినట్లు శాటుట లేక విత్తుట ఆలస్యమైన కొలదిని పంట తస్టచుండును. "కావున దమ్ము మురగనిమృు ఓ వై వారము. పది దినము లాలస్యము చేసి నాటుట యుక్తమా. లేక దమ్ము మురుగకపోయివను. "వెంటనే ముదురుగ నాటుట మంచిదా యక 1[పశ్న బయలుదేరును ఈ విషయము స్థితిగతులను బట్టి , లలల చిందుకొనవలెను, నాకు నాటు పద్ధతిలో తగినంత వర్షము కురి య' "నీ శాని నీ రందగనే గాని నారుపోసి యా నాళెదుగు లోపలనే

11 వరిం దమ్ము మురుగుటకు. దగినం3 వ్యవధిగా దమ్ము పట్టవ లెచుం దమ్ము చేయటకు యింకకు ముందుగనే నీ రందుశోట్ల నంతకమింటే దొరువులం, నూతులు కోనేరు మొదలగువాని యాఖారమున నామపోని సే రందగానే దమ్ము చేసి వాటు శేవ్టము. ఇట్లు వర్షములు గురిని చేలా గటిపడి గడి ఛాదములు. ఒలి-యక మునుకే నిం సెక్సి దమ్ము చెళన 0 లు యె లి మ మొక్క పేగంము తిగ్గకుండ నే ముదురుగ నాటంలుగుచో దిమ్ము వదగ గి న వలనీన యావళ్యక 3 కళడ్త ఎంగగానందదుు మమియు క కేణామేు వే గాని వారదేపోవు పెకి “మమ్ము చేయ సావ్యపవక పోయిన పువుగ్యు మట్లుపట్ల పొలమంలియు బా. డి మధ్య కొన్ని మచు దెళఒడీన. డుఘూ ళ్ని ళి ఠి దమ్ము వాపళ ముక్కలు వె వాలస్యము వేయ ఆవసేమగనోీ తఎ3 యొకెసార యదవము% దంఖ్య పత వెంటనే నాబుబయే మంచి ఒకొ,_ పపుడు దమ్ము ములో పల పాలిశిటు. విపప్‌ా్‌ముశ హెచి,పోవునం అట్టి సందర్భృములను టాడ్‌ కని వల్లి కృషీవలుడు దమ్ము మారుగనిచ్చా టా గాను నాటుట యోలస్వచు. చేయట లాభకరమగునో ముందుగ శాటి కొంత వ్యయము త్యంచుకొనుట మంచిదో యోచిందుకొనవ లెనుం ఓ) దమ్ము చేసి వెదజిలు సదన్‌లాి నాద. పి విషయములను గు 3ంచి ఇ = ము. అతనే.

కర్తవ్యముము న్మియించుకొనప లమ.

కొన్ని చోట్లకు కొన్ని పరిస్థితు లందునూ. 2జేలను ముందు మెట్ట సాను చేసి పిమ్మట నీరుపెట్టి వాటుట గలము. ఈ పర్ధతి యూ చేశేము: కొన్ని ఫాళములందుకు, కొన్ని విచేశములుమిను పెడ గలము సొన న్యముగ మిగుల లేలిక నేల యయినదప్ప మెట్రసాపు దంపశేలలకు మంచి 3 కాదని చాల మంది యను భవజ్ఞాల యఖ్గిపా్వాయము.. గొన్ని వ్యవపాయా స్థానము అందలి పరిశొధనలు కూడి దీనివి బలపరుచు నున్నవి, వాము

సా ల ఎడ్‌ దంపనరులరు నేలను సిజముచెయుట కీపషే యఖ కోట పకకోధ నాసూనమున 6 సంవక్చకముం తణిఖీలో మెట్టమక్కి దున్ని ళా లు స్‌ "పికి వాటిరు మళ్ళకం ళు చళటున "నెకళమునసను నూటికి 15.35 ధాన్య ల్సి క "ముగు హెచ్చు* నిచ్చెన] వాల వ్యవ$ఫగా అనగా వెనుకటి "పము ప "ట్ర లు. కానక ఇంట నే శీరకటున మన్నుట కంస. నీరుపెకి నాటుటడ్‌ ముందు లు లు ఆా గా లెలకరాశో మమ్నుట కప_వ హారజెరమని కూడ లేళెను. "'మెటమకి వలన పంటరషటక ఛాాణము శీల గుం చాకట మ ఓ భరి య * ము “లప వ్యవసాయేవామలు చెప్ప్పనదుందుకు. ఇవాజము* కార బలా పల పామ స్పుఫెవము హెచ్చు సలదవి (17వ పటలో సా 2 చాాయబడెిను.. కాని మ్రొదక వలన నేల యెట్లు కం ఛారునో సు | శ ళా లు.కజను చాప౪ లెలియదు. ఖ్‌ న దన్యు చేసీ కపుడు బిపు సేలలొోని మృదువను కేణువు లన్నియు దామ నేలని చికా_దన మ్చూడి మెటముకిల దన్నిన యెషల గడయి ల కా 1 సో న ఏం పపము ఈ గనలబు యుండిన కొలసిని వాని యందంతటను 4 ళల వస వత గాన్ని లొన్ని నేజువు లాక్‌ పంపగా జేరు ఇట్లు చేరు ఓం. -ంత్తముమోద పడకను కాల్చిన కచ్చికవళలి మంటకి నీటిని పీల్చి పట్లి తాన్‌ యె లు లు లవ చు న్వరొవము హొచ్చుగ” ఇెలుగును. ఇదియే. గులవాకరుట యని ్‌ ళం యం"హీంపవె యన్నది. నటు నేల పల్లపారి. నీటిని పట్టుకొని వివవక పోన్టటవే. అందలి రి జ సీస ుర్క్టా సంమదారము తస్టము.. బెలప్పడును నీటిలో నుండు వరిమొపె ఠా వ్‌ లబ ట్రా కయి... సంచానముగేప నిలవయుండు నీరు వోని చేహంంకద-నద 1౩ కే ఆ పటేవల జకిక వరకోనన వలని? జిలష్న "పముచ పారకువంటి ఖా వశష ాపషలుపస కొన్ని నూక్త్యజీవులును సేంది మవదా*ము నుండి వరి ల్‌ తు జ్ర గ

112 వరిం వేళ్లకు వలయు పౌంణవాయువునుల్స్‌న్నము చేయననియ ఈ (పాణ చాయువును వీల్చిన నీరు కిర్పిందికి మెల్లన నింకుచున్న గాని 'వేళ్ళకది తగినంత లభ్గింపదనియు కనిపెట్టబ డెను, కావున “నేలలో కొంతవర కిట్టి జలసంచలన మున్న గాని వేనికి నష్టముగలంగును.. నేల గుల్లవారుట వలన నిట్టి సంచల నమున కవరోధము గల్గుటయే మెట్టదుక్క్‌ వలన పంట తస్గటకు గారణ మని యూహీంపదగి యున్నది ముందుగ మెట్టదుక్కి. దున్నుటపలన నంద సహజముగ పెను గడె “ాదములు పెరుగ వీలులేకి పోవుటచే గూడ నష్టము సం భవింయనం కొన్ని "నేలలలో నేల గుల్ల వొరుట విషయమటుండ తొలకిరించిన పీమ్మ ఎ పక్కవావింట మొదలగు సహజముగ "చెరుపు జాతుల రొట్టయ నితిర ని “గాదములును ఒక్కొక పను ఎకరము 18కి 5, 6 వేల పొౌనులకు మిందూాా* ఇట్టి నేలలను ముందుగ మెట్టదుక్కై దున్నినయెడల నీరొట్ట "పెరుగ వీలు లేవు గచా! ఇంలేరొట్టను దమ్ము 'చేసినపుడది. వేలలో. చీకి హెచ్చుపంట సీయడాః వ్యవసాయదారు లిట్లు మెట్టముక్కి- వలన నష్తము ఇలదని యె39 గియ, కొన్ని చోట్ల నిట్లు దున్నుటవలన కేలయొక్క_ వేగిరము పోక ముందే నాటుట కవకాశము గలుగుట వలనను, దమ్మువకు రె 4 జలల పళువులు కావలసీన (ప్రదేశపు మెట్టదుక్కి. కొళ జతయే చాలుట చేతను ఈ పద్ధతి నపలంబించుచున్నారు, ముందు 'మెట్టదుక్కి దున్నిన 'నేల నయినను చాటుటక్‌ ముందొక సారి. దమ్ము చేయట వలన నట్టిదుక్సి వలని నష్టము కొంతడరకు తేస్ణనుం

న వి అన. ఖ దంపవనశరుఒకు నేలను సెముపమయు!ఏం షీ) బ్య మెట్గమక్కి. మన్ముటనే ఇిల్లవారిన నేలలు హల తోం ఇమ్ము ల అజ క స్‌. “ఎ ఆతి గటిపదక వోవన్చులు, ఫల లూ కని వెపు సండ్‌ కోలని పమ నో గ స చో పం సూచు యింయక కూల ధమ సునుం _ చి “వంట్రమఃి_ దున్నిన లలు యవత్‌ చందన య లకి బా (రో ౮ యి లా పలింమన “సావ్య మలు ససరినెవను నియ మశిలే ”ానదస్‌ి క్త నించి వు ఇ నను ఆ చంా నైవ విలనే "నీంలు వపగా లల్‌ంపట్టం లావి పలలలాలి మటయమక్ని నవలని చేబ లొన్ని పవన తి న్య ఆః ల వెం బాపి న నెం రాలి? మాతమే తను జరకాలిక లివి క్‌ లు ఉమకి మన్ని మరిల దమ్ముషనేన కలా నెక మునిం వ717 క్‌ శ్ర జనులు ఫాన్వమును, శంక పౌొనుల నడియు శా. అటు ఎన్న కి ఒం . చ వ ం ల ల వమ్ము ఐన "లలో 3103 పొనల శాన్యముకు, కం చల కము టా క్‌ “ మొన 1% "పట్టమక్కి దయన్నిన శలలాో ౪ డె వర్మి హు. నను ఫపుమాణము ఆటు మన్నని చానిలోకంటి సామాన్యమున ఊిఫ బల / షై 'చ్నో స్ట లా ల్‌ జ్ను డును వె పత్మ్నలాోి మెట్టమక్కి దున్నిన నేలలో నీ పర్సివా అము నూటిఏ 61 పొంచగా ఆటు దున్నని జశేలలో నూటికి ఏఏ ఉండను, గా శః విమయము నింకనః వాలచోట పరిశీలించి సృవపచుప దును, న! టం చి యు = సృుటకుక్పి దున్నెన “నలల. ఉందు ఇఛాన్యము ఆటు వన్ననీ "నేల లలా నహ. తా లగేవి భావ్యముకంది. లలిక నుండునరి కొంది య ప్రాయము, శః ఒం ః విసుముమును టూడ నింకరు వక్నంపవలని యన్నది కేం

ష్‌ శత్త వరిం లొన్ని వం జీలలలో కోతకు ముందు తొుకుదలు పయగె చస క మయుభు/ వెస, మిసుము, జము మెటుంమక్క యన్నినమళ్ళలో దమ్ము చేనిన .( ల తా క ళ్‌ శ మళలాశకంళు బౌాుసా “పరుగు. మన్నన రుధ్య లో వేము మ సకును చనల వాఎెవోక కొంత బాం చుం నిలదుటయీ ముంషకిు చారణమాం కావి చిం కెలమ్‌ట్లు "మట్ట మక్కా చుక్నుదుకాంగా ససస్టిములును ర “పట పొనునుం తుజికు చేల ఉఖ్బవేసి ఆపా పేమ ఉఒంని విత [్‌ శ వచ్చి చేను పుడ్‌వ వనుక కోతకు ఇాని తరువాత నూవు మొదలు ఒన్వ ముల కొంటు సాను తయారు చేయటకు గాన యాంంకము సును. ఇటు ఉబ్బచేయుటక్‌ పటు ౯౬ మః ళం 2 “దీం మొక్క. సీతని బటి యుందంను, కింత చేల యిసుక కొడిగా నుండి జల గ్య ॥ ఆ నిళకమవము వేసిన నుందు వేలలలో నిట్టి సైసుుపంతగా నుుదక, ఆడుఒున ళ్‌ శ్వ ఛట్టుకొనిన కంకర ఆాని మిక్కలి బిసురుననుండి నీటి నిశ 3*యని అం! కి వంటిది) న్‌ ల “వలలు పంకా మున్ను (నూవెలేవడి వంటిది) గని యున్నయొకల నటీ చేలలు వ్యగలో ఉ బృచేయీనుం సామాన్యము వమ్ము చేయటకు కష్టము? నుందు బంక శేలలళు మిక్య్‌ంల్‌ దష వాటుమండు బల చేలలరు మాతు చే మొందాకీ. ముక్నుదురుం ౪ ట్‌ క మ వర్షాధారపు వీటి కసగుల కింంద నీ రందుట యాలస్వళుు నప నరుపకతి "శీలలో కాడ ముంయగ మెట్టదుక్స్‌. దున్ని నీ కండసకే పెట్టి వాటుటప్‌ విర్ణముచేసి యంయదుకొందుచు, శండవ పంటకు జేలను చమ్మువేయట 'వెంసట్‌ పంటకు దము జవ వట జ్య క్‌ి చేయట కంశ్‌ కష్టము, అప్పటికి వేల గట్టపడి మన్ను సులభముగ మిడిపోయం

దంపవరులకు దగిన యెకువ్చలు -వావి యుపయోళము, 115 మొడటి ఫంటను గోవీనవెనుక తరాలా నారు ఉేలలలో భెతినన్లిని న్నే ళ్‌ శాబపడి శండవపంట వొపగ ఫరింధుకు. అట్టి “వేలలటోే మరటొరకగాని పచ్చి యకువునకిశాని "పెట్టు జనుమును తీంవిసుయ, చేక ఫపంటకొరిన "పటు "పిసక మినుము మొదలగు నవియు కూప నిల లహారుటస తోడ్చ్పుడుము. చకటి కెడి “చేలలలగే నీసనల్షములు "పిరువు, "నేలయు వాకదు. కావున నిట్టివేలల లోను చవుడు లేకపోయినను తనంత న్వరలో వారని సృపు "వీలలలోను, మొదత ఫట భోతయియిన తరువాతి వెంటనే సీరుపట్టి ఆందెనవ పంటకు వమ్ము చేయకాలమా పన్నువరికు ముళ్ళతో నీరు నిలచునట్లు చేయువరు, ఇటు చేయటసు దంటుతడుపు అందరు. వెనుకటి పంట గోర శాలునా, దమ్ము చేయు నిక్పడి కుందు. కలుపు వెంక్కలును.. (క్వి సన్సుప తేయుని, వీము విజవుట డఠరిన నకి వవ్పుడు ఊఉబుకుట మూవి పంట శట్రైుముషు “హి+చ్చును. 11. దంపవతలకు వగిన యెకువులు-వాని యువయో ము, ఒక యెకరమున నుత్ప త్రియగు సుమార [7 శాటాబస్తాల భథాన్యమును షె బండ గశియు అజ రం ఒక్‌ "కల నుండి సుమారు 26 పొనుల సతిని, 16 పొనుల మబృవ శ్నంభాన్టుడనిదమును, 28 పొనుల పొటామమ హాకించు ని లెక్క వేయబచెనుడ! ఈ మూడు దశవ్యములలోను నేమాన్యముగ దంప నేలలకు యొరువు రూపమున జేర్చ వలసినవి నలేంజనియు, స్ఫురమును నూత్యామే యనిఠర్‌ వ

శల వరిం గ్‌ ణ్‌ ల్సా* ళా గ లావై భక క్రిం ద పరు ఎగ్‌న నాసాయనిశ పరింబనము మొన న. లో న. లి లథో్‌ ॥ 0 అమి గ చుగ్నదీ. శ ర జిలా నువమరబఅ కచావన్‌ తం ముఖ్య్వావ స మావా 4 నామాశము” మెె% వరులటును్కు వను వదుమున న లు సు విగబడ్‌ సష్గము కొంచనకాల మెగనిన అమ్ముట వప కట వాలి న (0 లే జడకు వరిలున , మెట్ల ఆపవుళ లోని నాసవము మె" సస్బము ళ్‌ ఆ లు (గ లన్నిఎ౨ వహెశే వమకువలయు న్మవజసని వలిర రూప ౮ న్ను + ౬ | వ్‌ శ ల్‌ లల మున చీస్‌ నము దమ్మ్నుషుసి నాటు వముఎుప*%ాడద నా ం ల క చ నే టు ర లక బెలది శకెలము వకకు నేలయందని నవ్యైనము లెపు పవ భూూగపడుగు... కానియ్యి సేలలలో నీవ పెటిన కొబడద ం. ల్‌ ల జ జ్‌ శల “కాలములో 'సీల యంవదివరపుడిన నతినముళు గాన్ని జ్వువ్‌ పె ల ల బా. ఖు వయబజని యెషవు ల౨వలి నతి్విరములు “సి చాల వకళకు య క ఎ ఇ, వు న క్ష గె కా త'వోవును, * కొంతభాగము “పెశైన సీటిలోకరని క్రింది ౧ లట / దానితో నింపపోవ్చుము,... లేక ఇకివీవు నీటతోచాబు నష న. ఖై మగుముు ఇవాల శెగము వన్ని స్‌ాస్టయు (10 %ం) *కానెక. పరిళలోళన యందు జూన్‌ నెలలో నములు గురయ న్‌ , ముంయ సతి 10000 గా్తిముల మంటిలోను 3ా వి “ాముల * త౭నివననా ంం త న్న రూపమున నుంచ నీరపెటి దమ్ము చేసె వి నాకిన వివ ట్‌ “4౮ మ లు (౮ స ర శిల లశ 4మిలి చాయలు మాశ్వ్తమే యీ రూవవున మంటను .చిటె శి

చంపవవప౬మ దగిన యెరమనవ్ఫులు-వావి యొషయో%ము, 117 పరస సు లందు చమన నూమ్మబవుల మూలమున రసాయ, నిన వియోగము నొందును,

. దంప నేలలలో సీకుపట్టక ముందుకు నవింతములు ఇట్లు వాల వరకు శన్షివోవ్రటయే గాక అందు. సీరం నంత వరకు పా్రంవాయు లోపమువనే ని "బవ ఘూట్మె వ్‌వులు చుపుకుగ బనివీయ వీలులేవంయమన అంద” 'సేషదియ పచా్యాము నుండి జనించు అ మోళ్టినియా నుండి వమంల నతి

శీ నేము లుత్సన్నమగుట కవకాాముకూడ లిక. శావ్చున ద౧పవరులకు నేల నుండి గాన్కి అందు వేయ బసు గొరువుల మండిశాని నత్రతరూవమ శు నతిసఎని నాట్‌న వవవ్యటు స్వల్బ 'జొలము వంశే గాని నవస్హట లవుపదుః,. అయినను వరి “మక్క తినక వలయు సత జనని సేం యఎనార్లము పాడి న్‌వ్వాయు పరఠరిపషే”లలో నూత జసించా అమ్మోనియా "“హాపమున సైతము రీకొన గల్టుటచే చానికేమియు కొరిగ లేవ... నాట్‌నది మొదలు పంట ముఖముళక వమృసరకు *పలో3 జీవనముకు గడపనలసి యుంకు దంవనరి కి నము. లేనిచో పంసంచమున స్‌ సస్యమున కి పాశము ఖప ౫ లు“ూకుంండిచే మకయు దంపవ3 వేళ్టకుగూడ “పసర్థి మివము మొకలనగు చిప్ప కు కుఎంపము నందలి జాతులలో వం వొన్ని హామ్ముబనుల సవాయముర కొంత

118 వరిం తతిజనిని పరిపాదించుకొను శక్షి గలడని వొల్నిసరికోధకల వలన "జేలెనుం*3

డం౦ంపవరికి వేయు యెరువులను, వానిసి వేయు వినాస

ల ఎట్‌ సా అందం నె ఇ సస మును నిర్ణయించుటల స సన్యము కును, మెట్టస సము లతను గల వని వొయజడిన ముఖ్య ఖభేవనును బాగుగ గ్పుర్తింపవలెము.. మెట్ట సస్వముల కమృతతుల్యములగు ు ట్‌ లి లి

నలితములు మెొొడుగ గల యొగువులు దంపపరి కుపయో గంచుట లాభకరము గాదు. మళ్లలో. వేసిన విమ్మాట త్వరలో చీకి సస్యమువ _కమ్మోనియా నొసగు. సేంద్రియ పదార్ధము విప్తారముగ గల యెరువులే దంప వరికి మంచివి కొవ్తున సులభముగ జీకు ఏజంన్సు వృత. సంబంధమెన నాల పదార్థ్యమైనను 'హూడ దంప వరి పపయోగించునుం

నతంిజవివి హెచ్చుగా గలిగి మళ్ళ్‌లో వేసిన వెనుక అమ్మోనియా నొసగు _లైలవిషముల్కు రక్త్రపుపొడి మొవ లగు వృక్ష, జంతు స.బంధములగు యొకున్సలున్సు అమహోగు నియా గంఫకితిము. మొదలగు కల్పితవు "ఒబెరువులును గూడ వ౦ంపవర కపయుక్ష్రములుగు నుండును, కాని వానియందు వని 'పేవెటనబడీిన సూ లపదార్షములనుండి వలె అమ్మో టి (| యా న. నియా కెమముగ గాళ కొంచె మించు ఒశేసా' పుట్టుటచే

శంపవరులకు డగీన యొరువులు-వాని రకుప యోగము, 19 వానిని మిగల మెలకువతో వాడవలసి యుందును, మరియ వానినెల యధికమగుటచే నవ గిట్టుబాటుగ నుండుట గూడ యకరకుదు, వానియందు సతిని మెంవగ నున్నను వాని మూలమున నేలకు తగినంత "సేంద్రియ పద్యాము. లభింపవి

నే వోవుటపే నటి పదా్లాము చీవీటవలన మదమబు,ల వేవక లు థి ౬ ళం

లభ్యముకెదగిని పాణవాయువ లధభ్యామః కాదు ?₹7న వుటలో వాయబడినటు ఎ నూతి

లో స | ౮ ముల ననుసరించి దంప వరులకు వేయదగిన ముఖ్యమణ 'యొమనమప్రలవు గాక్చియు, వాని నుపయోగిం మ పేథధానమున్న నినార్చియు సీకంద పొంత వివరముగ వాయబరసు,

క పచ్చిరొట్ట-ఇతర అఆకలములం;-- దంపవకికి బేవకడదను యెపవులలో పచ్చికొట్ట "ఇర్పిన్దమైనది. వ్యవ సౌయవారులకు స్వల్చ వగ్యయముతోను, స్టుల్ప పాటుతోను లభ్యమపటయే గాక త్యరలాో చీక టచే నందలి నృతజని సన్యమునటు అమ్మోనియా. రూపమున లభ్యమ%నం శః యెరువు యెక్క పా్రొళస్త్యత ఆయా వ్యవజాయు పకిళోధనా సావము

కో ళ్‌ ఆంచు పెక్టుసార్లు పరికోధింపబడి నిరూపించబ డెను, కొన్ని ప్రచేశమా ౬౨ధలి ప్యపసాయదారులు చిరకాలము నుండి పచ్చిరొట్టను నెమువుగు నువ యో%ంచురు చాని పాం్తశ్వస్తతను. గుుక్తించియే యున్నారు ఈ యొకచ్ల వలన పంటలో గలుగు "హెచ్చుదల "జీల యందది వరకున్న పగ్పువమ ఒటియ.. వేయబడు రొట పరిమితీవి బణట్లీయీ కాలమాన సితివి బటియ లు లు నో ఇ వ్‌ నుండును. ఆవకాఫల్లి పరిశోధనా స్థానమునందు ఏ యొసువును జేయని తుళ్లలోో కంక సచ్చి రొట్టగు ఎెకరము వే క 3000 పౌమల చొప్వుడ జేనీన

మళ్లల. ేడేంన్ల ( 192783) పె సగటున. నెకరమునట నూటికి కేపైత్‌ చొప్పున ఛావ్యమును ఏఓ చోప్పున న్‌జ్తయు “ఫాచ్చుగననై. యెకమవు ఖిమ్బు ఖేను , రు 7.30% లు 'హెన్బు లాళ్ళము గాలిగనుం వీదచేలలో రొట్ట విమిపిని వకరము కేక్‌ 6000 పౌనుల చరద లాశకూకరముగ హోచ్చింప వచ్చును... బకప్పుకం పరిక్షాస్థాన మండలి యొక పరీక్షలో. (1930) “వెళరమునది 2000 పొనుల కొట్ట చేసిన మడిలో థాన్యపు రాలిక నూటిం 11 చొప్పునను. 4600 పౌనులు వేసిన మడిలో. నూటికి 2% చొప్పునను? 6000 ఉానులు వేనెన మడిలో నూటికి 37 చొప్పునను హెచ్చయ్యెను. ఆదెదర"త సనన నలిగి బాగుగ ఫే "నెదుగు మళ్ళలో రొట్ట వేసిన అంతగా వరయో జన ముచచముం గి “హిచ్చుగా నైనను ధాన్యపు రాలిక అందగా వరుగదుు.. ఇటి శేలలలో రొట హోళ్వుగు వేసిన రాలి కన్తటయః రి ఉం పీ (ర్‌

నగలమం

అఫించినంర పెట బంజవ “నేలలందన్కు పెటల పం్పక్యలను స్వే స్సివముగ "పెకను.. పంపలి కఏంద్య రంటిప్క జిల్లేడు, "నేపాళం, ఆంకును తంగేడు వంటి పెంయిక్కాలు. లీక చుష్పల నుంటియ్యు కానుగ్యా నిద్శిగాన్నేరు? టేప, గంగరావి మొదులు... పెట్ల నుంజియ. లభించు రొట్టథి నంతటిని వరి

1 వెంపలి ర్‌ట్టళలో నూటికి ఫై ను రండు రొట్టలో నూటిక్‌ ౪0 ను అడవి త్‌ొళ్టలాోే మాటికి 1ఏ న్యు. నిిదగ్నన్న్నరు కెట్టలో మయూటిన్‌ కపి ను నత్రజని యుంమెనని లెక్కుల్‌ంపబడెనుం.. ఈ యంకెలు. లేమను మినహాయించి శువ్యు_పదానముల మీద లెక్క గట్రినవి.. పచ్చి లొట్టలో

షు లు లు

సామాన్యముగ నియ ఆరవ సంతు నత్రజని యుండునని చెష్పవమ్నును,

దంపవదపలకు దనన యెరువులు-వావి యుపయో””ము, ]]బై! ఇలు పెపండి. రెచ్చి వేయబడు కొట్ట చిష్తూడు కుటుంచిములో చేకర. వెంపలి శవిందు నిడద్రున న్నే గు మొదలను వానివలె కొన్ని సూక్షశ్చి శీన్చల సవీయమున వాయువునుండికూడ నత్రజనివితీసికొను జాగులకొట్టయా లేక జిళ్లేదమ, సేపాళం వేప మొదల వానివలె శలనుండీ చూతంమే తీసి వ జాగులకొట్టయా యర పృచృయవనరిము లేమ, రొట్టలో రిివంగ స్యతజని యుండుటయ అది త్వరలో చీకటయు మాప్రచీ గమనింపదగన ముఖి విషయమాలు. అయా బజూగు లన్నిటియంమను ఇల విచ్రేజని పరీ మితి యింకను నయింపబడి యుండ లేము "కాని చిన్న మొక్య్థలుక కున జూరులలో వెంబలి రొట్టలోను "పెక్టవెటప వానిలో నిద్రగన్నేరు వొజ్తకోను వత్యెజని హామ్బశ నున్నట్లు లేలెను,.. చిక్తూడు కుటుం బములాో బేచక పోయినను బిలేడుకొట్టటావ యొష్కువ సాం వంత మైనిదనీ అనుక్‌ వము వళకని కొనివెట్టబ డెను. నర్రాజని తట్టనగ నున్న రొట్టము లొంత హార్బుగ వేననచో నీ పము గునబడదు, అక్షసరమ్యు "వేప మొదలప లొన్ని జాకుల తొట్ట కొంత వక్ర శీటక నివారకమని యేంత ఒకడు చున్నది బండమ “నేల గాని, అడవులు గాని ఆంగశాలేని "డల్టాభూయు లవంటి ప్రజే?ములలా* స్వతిన్సిద్ధముగ "'చఎకుపు జారగులను౦ండి తి నంత పప్పరొట్ట లఫంచుట కష్టము, కావున బలము చేయదలచిన మళ లోనే లొన్ని జూశతుల విగ్తులను జల్లి రొట్టనుపెంచి దాని నా మళ్శంగోాన ఆావి "పాచ్చుగ పకగిన యెడల ళొంక రొట్టనుగోపీ యితర మళ్ళలా జస గాని దమ్ము హపేయవచ్చును. పె నుండి తెచ్చిన రొట్ట 'జేనినచో. వడి జీలప కొంళ సగ్షువను కొర్తిత్తళ చేబ్చునని యందరవ్‌కు సులభము% లాహ్యమకు సంగతియే. కాని 10

1902 వరిం పగ్భువ చేయదలచిన మళ్యలో"నే. విర్తులను జల్లి "పెంచిన రొట్టను ఆ మళ్ళ యందే దమ్ము చేయటవలన నేలకు కొం్పత్తశా. వెట్లు సత్తువ గలుగునని గొందకక్‌ సపండేహాము గలుగవవ్చును. వరి చేలకు పచ్చి యెరువు వలవ గలుసుుమేం వాల వరకు -పెని వార్సిశినట్లు ఆందలి సేందిియపచార్తము ఛిపట వలవ-ే మెయున్నది. మకియు పచ్చి యొగువు కొక పించు పస్యములు చాల వరకు చిక్కుడు కోయుంబములో జేరవవసుటచే నవి తము ెసరుకుడకు. "నేలయందళలి. నత్వజని పె నంతశా వాధావపడక జాయను నండి కొన్ని సూర్చ స శేవుల పహాయమున చానిని సంపాదించుకొన గలు గుటచే పీ యదనఫ నరంజని కూడ భిరువాత సాగు చేయబడు పరిచేని పకపయో” సడుచున్నది.

పచ్చి రొట్ట గాను పి త్యేకముగ "బెంచీ ఒడు సస్యములకాి జనుము జేలుగ్కి తీళపెసర లేక గొడ్డుపెసర,. పిల్ల్‌పిసక్క నీలి చెంపని యివి పంధానములుః జ ఇవి యన్నియు చిక్కుడు కబుంబములోని వగు టచే చాయువు నుండి కూడ కొంత న్మతీజనిని నేకరింప శక్తిగలచే. జనుము. మిగుల ల్వరలో "వెదుసును, వ్‌ని రొట్టయు మిగుల త్వరలో నీకును, జీలలంగ జనుమంతే త్వరిగా "నేదుగదు. కొని అంతకంటె మోటయివది, ఆక వరముల చే వెడదు. ఇవె యిందుక చవటికొడి “నేలలందు కూడ మొలచి యెదుగును. _తీగపెసర కూడ ఆంత చురయగ "వెడు్శ*దు. కాని కొంతే ముందుగ జల్లీవను జనుము నలెను జీలుగవలెను

శ జనుములో నుమూరు నూటికి .7 ను, జీలుళలో సుమారు నూటికి 6 ను నతేజని యుండునని లెక్క వేయబ'ెను,4క5్‌. "పెసరలో సుమారు నూటికి .7నుు నీలిలో సుమారు నూటికి .9 ము యుండునని లెక్క జేయ బడెను,

దంపవరులకు దగిన యెమవులు -వాని యుప యోగము, 12838 నట్రివాకక కొట్ట మృమవుశ నుండును, విల్గిపెలర. వంపును యిపకను గవూద కొంతవన బొక్బుకు... నీలియ, వెంపళియ వీటలువీయని నేలలళో వరపవ కాకు.

విశాఖపట్నం జిల్లాలో వలె వకికి ముందు జనాస పంటలు "పెట్టు ఆఛావము గల చోట్ల వానిని విత్తు కాలముననే కొన్ని మళ్ళిలో జనుము గాన్వి. బీలు% గాని, తపెసర గాని పచ్చియెరువు కొరకు "పెంచవచ్చును, లేక పునాస పంటలు "పెట్టు కొన్ని మళ్ళముట్టును కొంతే ఫాగమున వీనిని చలవద్చునుు. లేక పనాస పంటలతో భీనిని కళిపీ వంచి ప్‌మ్మట వాని కోతి గాలులతో సహా వీనిరొట్టను కూడ దమ్ము చేయవచ్చును. పునాస పంటలు పట్టు అవారము లేనిచోట్ల కూడ ఆదిపరప సయరమాను వై రాలు "పెట్టిన మళ్ళలో గాని చరుకుతోట తీనివేసివ మళ్ళలో శాని వీనిని తొలకరించగే వన్షపు పమనున చల్గవచ్చునుం నీరున్నచో పారువా వకి నాటుటకు సుమారు ఆెండు “నెలలు ముంద ఇట్టి మభ్ళను శడిపీ డను మును జీలుఖను విశృపచ్చును... తీగెపెసరనను. మకయొక నెల ముందుగ ే చి్వివచ్చును- పిల్లిపెసర్క వెంపలి, నీలి వీనిని సారువా వరిచేల కోతకు న్‌,6 దగోజులు ముంద " లోణుకు చల్లవమ్చును. జనుమునుకూడ నీ కారున జల్లు వచ్చును, చాళువావరి పెట్టు "నేలలలో నిట్లు జల్లు ఒనుమును పిల్లిపెసరను ఆఫంట శెరువుశా దమ్ము చేయవచ్చును. చాస్‌వా పంట లేని నేలలలో జనుమును వూతగొమ్మమాడ ళోవీ యెొండ బెట్టి “వేసవిలో వక మళ్ళలో జేసి పకువులకు మేఫకొనవచ్చును. మిగిలినచో దీనిని కూడ మళ్ళలో వేసి దమ్ము పేయవన్చును... మారుకేరు "శ్షేత్రిమున.. కండు సంవత్సరములు పర్‌క్షిలపగా యెకగము. కిక్‌ 2000 పనుల యెొండు జకుము వేనెన మళ్లు [మే యెకయవుకు నేయని మళ్ల కంక నూటికి 23 వంతులు “"హెచ్చుాన్యము నిచ్చెను... విల్లిపెసరను అప్పడప్పుడు లోసీగాని నుళ్ళలో గాని పశువులే

134 వరి, మేపుకొనచుఐడ దమ్చుగ, తొఅలకపించివ వే్‌చ్యుట 'మోదు మవల చు పారనా పంటకు కొంగ ర్‌ విచ్చుక, వ్‌లిని వంపలిన గరుకు ెపెప రతో గాక. మినుముతో శాన్సి కలివియు. చర్గుచుయకు.. లేక వరి కోకలకు వధక శంస దువ్ని పయకమావ్లనో కలిపి చఖుమరు. ఈ "రిండును వెమ్మునన నమన మకువటి పాకువాపంటళ్‌ యపయోా ఏయమం

దంటునకువ “చీలలలోే డషనంత లీక లఫిందా చోట మొదటిపంటన నోపీన "వెనుక చూరు నెల వరకు గాని వీీంయ వంరచేదెస ని మభ్ళ్ళలో వ్‌రు పట్రి యుచి యిళను జనుము గాని జీలున గాని, తళ ఎక శాని చళ్ష్‌వ పను వెం తళా? సాకువాపంట ఆచవుగ” నువమోోంచుు, ఈపదచి మహొటి "సిలలప ఫె మంచిప, అటి “వేరల్రోాలో దముటను ల్‌ంళ7 వాల యేను టూలము "లవవ పంట పెట్టు జేలలలో వావంటమ కోయుటకు ముందు “సహాప్పు నిటవల్లి శికువాత పోసువాపంటకు రొటను "చెంచ వచ్చును

జమపస విగ్తుల "వెకిరమునకు నుమారు ఏర్‌.) పొలం చల్గవచ్చుడుు ల్‌ విస్తులు 16.20 పనులు చాంంంు.. స్పైసి వి పెసో కైపకే0 పొమలు చాలును... తీగేపెసకను జనుముతో ఇర, మంళతో గారి కలప చిల్లు నెడల కవపటి ₹ందు విస్తులను చగము రేంచన లెను, నలి విములమ ఎకరమయునకు సుమారు 13 పౌనుల చొప్వువన్యు “వెంపలి విక్తులను సువాగరు 20 పౌనుల చొప్పునను చల్గవచ్చును.. ెసకతో సాని మీకుముతో శావి, పయకమావుతో "గాని కలిపి జల్లుచో 5 పోనుల నీల్‌ విత్తులున్సు 12 ఫోనుల ఇింపలి విత్తుణను మవాలునుం

సామాన్యము? వెంపలి. 000 మొదలు 50000 పోనుల రొట్ట పర !చ్చును.. లేక్కినవవ్నియు.. 'సెకరమునకు సామాన్యము? 5000 మొడలు

దంపవకులకు దగినవి యెకువ్చలు-వావి యిప యోగము, 125ి 10000 పామల వొట్టవరకు నిచ్చును. అనుహల ఫరిసిగు-ందు. 20000. ళా ఈ0000 పాపల రొట్ట వకకు కెవన్చునుః పామాన్యముఇ జేలమయొక్క. సగసువను బతి ఎకకరమువన 2000 అతాతలే ఖా ఫాలం పుడలు 600 పానుల రొట్టవర రుఫపయోొంచ వచ్చునని వని [నాయబడెనము ఏ మడిలో చే పరిస్థితు లంధెంత రొట్ట “బీయవళలెనో అహ భవము వళిన నికయించుకొవవళలెనుు. బీద పేలలకుకు భవాస పంటలకను 4. ఆలపర్థమయుగ వాళు మళ్ళ్యకును పామాన్యము రొట్ట “పాద్చుగా కడవంమం లీదవిలో పెండలం మిక్కుటమున నుండి. వరి వాటుసకికి దక్షములు చికి యుఎనన్‌ నేల ఆీంము ఈ౫ని సంవత్ప్సరరయువ పచ్చి యొొవు త్కంచి వేయ . (వపను. ముందుగ వనము సరసి "నేల రడిశ జేగంయ తపోవశో శే తీ వొట హౌమ్బనగ పటేయపళలెను. మీ పచ్చి యెపన్సు వేని. డమ్ముచేనెవ పీగ్ముట మమారొక. వారము శివములలాోేి సందండి జమ్మోనియా పకి పసర్పమువ కండ వారంభింధును త్న వాలి హెమయుల వవప కమముగ అమ్మోనియా యితచ్చేత్రి “హెచ్స్చును తీ ఆ అట మక 3-సు నా“ముందంకు వీ యుర్పగి హెచ్చు స్తాయిలోకుండి విన్ముట ఆళి థి ఈష వాక్‌ ంచును, పస్యము కోవ వచ్చు లోపల రొటలాోని నత్రజని ఉత ళ్‌ కూల కాామిట్లు మారవోవుపషుం. కానన వొక సంటప జేసిన పచ్చి యమొషథ వలన మకుచటి పంట కంర సర్పున నిలువము కాని భులఫి ముళ చికని ఇ గావముళం ఆకలములు వేసి వపడు ఓక జంట ఆముగియు లోపల చక గా మిల కొంత భానము మరువటి పంటకు కాడ ఘ్స వేయవచ్చును.

126 వరిం

'వేర్యదియ పడారము దంపనేలలో చీరనపుడు కొన్ని హారకరములపు టదవ్యములు కూడ యువ్చోన్నము ఆసనవి ₹7వ ప్రటలో వాంయబ డెను పచ్చి యెసువు వేసినపుడివి మరంత యథిక ముగ బుట్టును.. ఇవి మొప్పటి కప్పుడు నీటికో కలసి పోవునుండిన గాని సస్యమునకు హాని గలంగ వచ్చును. సిక ఒపాపగ వకియిని కొన్ని బిసురేేీలలలో నొకొ్క_ప్పడు సచ్చియెరుడు “వేస్‌ నను వేను దిెనారి తెస్స్టప పంటనిమ్చుట కిడియే జారణము, కావున సచ్చి మొకువు జేయు. “ేలలలో. జలన్వ్నమనము బాగుగ నుందునట్లు చూస వలయును మక5కయు నీ మయెకువు చికి యంమవలన బుట్టిన చాలిక రములెప ద్రవ్యములు వడ్‌ని లేశ నశించిపోయిన పిమ్మట'నే అనగా నీ యెమవు నేలిన సుమారు. వారము. దినములక్‌ పిమ్మటనే వక పైరును నాటుట మంచిది

దంప "నేలలంయ పచ్చి యెొకువు గాని యితర నేంద్వియపచ్యాా ములు గాని చీకట వలన కొన్ని జీవుల సపోయము వలన పీ వేళ్ళు కొంత పాంణవాయువు కూద లఫించయునని €3వ వుటలో వాియబ ణెను, ఇట్లు పాొణవాయువు ఆనుకూలముగ అలఖిందుటకు నేలయంము జలనిషము నము మిుల చుకుకు*ళ "గాని మిగుల మంచవముగ గాని యుండహోడదని కని "పట్టబడెను. కావుననే మిక లి యిసు3 "నేలలును, మిక్కిలి జిసురు "నేల లును హెచ్చుగ యొరువు వేశినను తగినంత పంటనీయవుం

మెనిచెష్పీన సస్యముల రెపువ్క్కెయు,. ఇళర 'చెట్టుచేమల యొక్కయు పచ్చి రొట్టయే "గాక వాని యెంపుకొట్టయు, రాలిన యాకులును గాడ రమెరువున నుపయోగషంచిన కొంత పనిచేయును, కాని యెండు రొట్టగాని మాునిరు టాకులు గాని -చికట కొంత యాలస్యమసును ముమరటారల లీని నితరిజని పరిమితియు లిగ్లిపాొవ్సవు.. అయినను కోళ్ల పక్కెలనుండి

దంవవములట్‌ దగినయెరున్పలు-వాని యుపయో%ము, 19? గాలు అనలు మొదలపవాని నన్నిటిని వొరకిన మట్టుకు శరిద్దగా పోసచేవె బంచేలవ యెకవుగా యపయోగంవదగును, పకషువులు లిగుటకు పనికిరానట్టి “ని నగా మిగిలినటి గాని గడ్డ కొంట్యు చంటు మొదలస నికర స్టూలపచా శముంను కాడ యిట్లుపయోగింప వచ్చును... ఇండ్ల కప్వులనుండి తీసి పేనిన న రాటీయారు వెళ్త 'బేరుసెనగ డొల్లలు రంపపు పొట్టు, వకియూ*ళ ఆద విటుపయోగంప వమ్నును. అంతగా సరక్తువలవి కాకపోయినను ని సూల నేంద్రిచ పదార్థములు జిగురు నేలలను, చెటి "సలలను సల్ట ఒపచి యందలి జలనిస మనము వృద్దిచేసి కొంత వరకు చాసపరయను.

పచ్చికాట గాని న్థూలమసు నికర చెత్త వచెజడాగరములు గాని సామా న్యముగ చేను చాపళ “సెమగునట్లు చేయకు చేను వాసన "నెదిన నా రాళికయు హెచ్చక మానదు కాని కొన్ని సందర్భ ములాగో. చేని పెపవకు. తగినంత వంట పండవలెననిన "నేలకు ఎముకల వాడిఆపస్యుకితవు మొదల స్కురళు టెకువులను జేర్చుట యవసరమా* గుందవద్చున, ఈ విషయమై ముంమ మరికొంత వా9రియబడును, వీవ జేలంలాీు, మిఎల త్వరంలో పండు వరులపను-మఖ్యము-గా “ంవవపంట వక లప-పచ్చికొట్టతో నంతేకంయె మిపల మరుకుగి నుపయోను పడు వైలపివ్పములు. అమ్మోనియా. గంధకితము (సళ్ళేటు) వంటి యెకవు కొంతే కలిపి శేయచో ెవచ్చు పంటలు పండువని లేలెను. ఈ నిషయ మున ఇకంచియు ముందు మరికొంత వార్రయబడును. 2. పశువుల యొకువ్చు-ఇతర జంతువుల మూవ్ఫుపుకీ వములు;-- అన్ని సన్యయులప వళెనే వక!8ని పసవుల మెకువు (శాస్త

193 వరిం పవి వాయ్ణ నదసముబేదు * పెట్ట దరలనను. మొదట వావిజలెవే వింఒది వీమ్మట "రు పెట్టఒడా పరలడును జాపళ చికివ. పకున్లల వానతో యళ ళు యమెరవు చాల మంచి... కాని వసన చీకి యందలి నర్వంని వాకా భారము నర్రిర రూపమున నందు సిలిలో దంపదరుం కీ యెకన్చు శయ చవల వందల వత్యావములు 110: స్‌టలో ఛాయజదినట్ట కొంత వెకు కమ్టముసను, కానని చెంపనకులు కటి దెరువు పచ్చిరొట్ట యలాయ్‌త కకాంసికరిము గాము వమవమగు నచం జని నొసషగు వచ్చి ర్‌ొట్టను శషువ్యల గముగవ్తను జే పరిక్షింపళా వకువల యెరుభ్క కలన గలిగిన కంట హాచ్చు కలశంటి పచివొటవదలన లన హోవ్చుడల "శెట్టింపం కను శి ఇాసన పషువ్పుం సురున్పును | పాఢధఇవచెనంత ఉెొకు పెట పరులస్‌ను తోట 2కు న. శో నుణ లకు నుపయోందుకొన్ని దంకి పచ్చి రొట్టను వాదుటయే మంచిగా కాని మెట్ట భూముల గాన్‌ తోట భూములు గాని లేనివాప తమ పపే ఫుల యెగువును వూక ికపముంచే వరి చజేలల కపచమూూ%ంంప వలా అటుపయోగషందుచో. నందలి సేందియపదానము. పచ్చి మమెరన కళే కలయంయమ పెషట వలని కమవంగో అవగ్మోనియాయకు ఆమజ వయా సస్యము నకు అఫించు మందు వచురుల యొరకువు నందలి సారము మరి వొన్ని పంటంప్‌ క శ లాం నొప్పు మిలియంపుక. కెనవని మయ వను పండు మాడం కొకపాళ యెకరమునప 10.20 ఒంపు వతు తోలదగము. బాలల వలవలలలలవ చాల వ నాంనావానాల

• ఇందు పొమూన్యముగ. దానినీ రేయారుచేయు... విధానముమ ఇట్టె నూటికి 58 నుండి 97 వరన నత్యజనియు,. 88 నుండె 18 దాపు న్యుకత్వంచాన్ష జవిదమున శైలీ నుండి 1 70 బంకు పాటాహడ పాండ్త శేస్బునని లెక వేయదెెను 1

దంపవరులకు దగిన యెరువులు-నాని యుపయో” “స్‌

వరి నేలలసు పకువులను మందగిట్టుట హావ %లమ వాని మూ 39ము నందలి సావము యమయొంచవమూలమువ కొం3 న్‌్రమయినన్న చాలవరకు "నేలకిబట్టును- జేవయు నెంటనే చిమ్మి వేయఒడుచలో యెంచి చెము చేస్‌ నాటిన పిమ్మట విక వాల వంక సస్యమున కప మోషంమకు* పేదకల్లైను చిమ్మకుంవ నే యుంచినచో నంద కొన్ని మార్చులు గళ కొంత నత్రజని నష్టము కావవ్చును, "లేక యితికలు వాని "నెత్తుకొని చోవమ్చును, పపువుల మంవవలన పూకమైన వాభిమును పొందడం చుచతో ఆదివరప వాస? దన్ని యుంచబడనవకథయారు మళ్ళలోమ వరికి ముంయ యికేవ సన్యములను పాసు చేయట మన్నిన మక్ళలోన మందను కి మూగొమును మారేర్తిము మళ్ళ=గో నినిక రిమ్బిము, పీన నెప్పటికి ప్పుడు తీవిజేన్‌ రక్స్‌న వరకి మళ్ళలో ఏవజిక్యు వలని,

వరియాక నుళ్ళలాి మంద గట్టునపుడు పానికి వరిగడ్డి వేసి మేపుచొో ఆంవళి పలుక ముల కాయగింజలు కొన్ని మళ్ళలో రాలి పిమ్మట జల్లు విగృలతోపాటు మొలచి ళీలుగ బయలుదేరును... కావున విత్తదలచిన శకిప్తు లేక చంగదపు ఇడ్డనే "గానీ జనుము మొదలసు నితిర మేకను "గాని చేసి మేపవళిను,

గొకెంలకు "మేకలను టడ పరి చేలలో మంద గెట్టుట గలదు 2 . ఫగొరై పెంటికలతో వళిఇగి నుమా ట నూటికి ౧9న్ము స్యుకల్పేంచాన్తుజనిదము సుమారు నూటిక ౦0౦4ను, పొటాషు స్వల్చ ముగమ కండను, మూత్యములాే న్మతజని సుదూరు మూటిక్‌ 16న, స్ఫుర ల్పంచాన్లుజవివము స్యలృముగను పవాటాషు సుదూరు నూట? ౨౩ను ఊ౦ంసున,

శే?

శైల వరిం శాన యనవ్దుపస బంజప చజేలఎిను విస్తారమున్న చోట గాని యట్టి మందలను విసాఃముగ 2ంచ వీలులేను., "డెల్బా కజేలలన కొంచె మించు మించుూగా మందలు అఫ్గింసవనియే చెప్పవచ్చును, సామాన్యముఇ నాము మక స్‌ మందలు. పసవుల మందలకన్న నెక్కుువ యసుకాలము, వీల గై యన పకషవల మంద కిటునెనణ నివివరలో వా9సినట్లు, “లు హెచ్చుటు బై హ్‌ క చకాళము గలుబనం వొశ్రలన్యు “మేకలను మంద కట్టుటవలన నట్రీ చ్‌నరు లేము "కాని మేకలను తుమ్ముకాయలు 95నుకాలమునవ మంద ర్య ఆ శం4 స 1 సాము” మెం వాకు తీయ కెట్టెవయ కల మశే? పమ్య మొక్కలు విస్తా ము” లచి ఆయు నపుడు గాని ముండు (గుచ్చుకొనును, కావున నారు మళ్గలో తుమ్మ కాయల నలా సం మగిలివ వీమ్మటే మండగట్టుట మంచిది. లీక మొల న! తుమ్ము వవ అను జా్తిత్రగ దీసి చేయవలెను పామాన్యముగ వారుముళకు యెకరమునకు 1000 ఇ కలు 2000 వా సమ చే కలను గ్‌ శెలను మంద కట్టవచ్చును. ఇనర మళ్లకు ఆనగా నాటు బడు మళ్ళకుగూడ కొందకీ మందలను గట్టుటగలదు. కాని పౌమాన్యముగ నీ మండ.ై. వెచ్చించు సొమ్ముతో. ఇతర ఫైల నేంవియ పదార్వములను న్‌ క్రీ న సంపాదించి జేయటయే లాభకరముగ నుండును. పపవులమ, గొశెొలనుు మేకలను మంద గట్టుటావలన కేలకు ఇరువ అవవాపీీ ఇలుసటయే గాశళ చాని సల్లదనము కూడ కొంతవరకు రేళును కా పంది పెంట కూడ వకికి బలమైన మయెకువుక పకంణిిప బడు మన్నది శే కొందరు యెండ్తిన పందిపెంటను పకువులచే ద్రొక్కిం దవిఆ పాడం లన

• పంపయొక్క్ల పచ్చి కెట్ట యందు నూటికి 0,7 పాళ్లు నళం9జనియు, నూటికి 015 పాళ్టు స్ఫుఏ తృంచాన్డు జనిదమును ఊండునని లెక్కా చేయబడెను.

చంపవరులకు గ%వ యెకువులు-వాని యుపయోశము, 1హా

ముకు మర్శలా చేను మూన తికిన పిమ్మట జల్గుదురు. కొండకు శీకతో కళ్‌వీ పప్ప వీసి ముక నిచ్చి ₹ంటిని కలివి యెకువ్ల గా జీ దమ్ము చేని నాటుదుకు,.. చనివల) లాస్‌ వష్టములను కెలుపు అంకెలు లేవు కాని పాదూవ్యము ౫ ఒసా శైల 0.5.0 లు చొప్పున నీ యెకువకు కొని యెక రమునరు 10 బస్తాల చొొచపవన వేసిన యెడల నచే సొమ్ముతో బస్తా కేక సు ల చొప్పున వేగునెవళ పిండిని కొని "వేసిన దానికంపి హెన్ను లాభము వచ్చునని చెప్పనవమ్చునుః

సశ మమెకువు లాథ కారకం నన్నను వ్యవసాయ గాకులు వానుటక్‌ 'సాదూనర్షివలగు "“ఫము పయువురు ఆసహ్యాతి చినికి ముఖ్య కావభాము పశ చమెరువు వేస పాడించిన ఇాన్యము జబ్బా చేయునను యేనువలణనిము నెండవదగి వాయెమవ యేచేట చేయు “నేలలో క9్సిమకిమముగ "దెడుదేలునని కూడు కొండరి నమ్మకము. ఈ నిషయము నింకను పరీక్షింపపలసి యున్నది

మానవమూరి ప్తరీషముల నీదేశమువందు పరి చేల శరువుగా వాడుట యరుమం.. ప్త్రనహా వెన్నపురి మొదలగు "విద పట్నముల పామిోష్యమున కొంతివక కొపయో॥గింప ఒడుచున్నది.* జపాన్‌ చైనా జీశములలో విశేషముగ వాదఒడు చున్నది, చెన్నపురి పాంంతము అందు. దీనిని పకు

*మునసీపల్‌. సంములంు మానవమూతి పుకీషములను పట్టణపు వెలుపలికి ఫంపీ ఆవట సామాన్యముగ నోతులలో వేయించి కప్పించెదరు అకి సుమారు కీం3ఎ నెలలు. శేకిన వెనుక ఆ పాొంతమలందు వ్యయ సాయదారులు కొని ఉసికొని పోవునుందురు. పవహా పాళ్తంతములందు బూాడ్రిబలాోే పంటలు పాలుగా వేసి కలిపి 15 దినములలో నుపయోగ్నాగ్ని ముగు నక్రైంవ మష్ళైవురు.... జపాన్‌, చైనా వెదలస కొన్ని చోట్ల

[909 వరిం వుల యొకవునో గాని పెంటతో శాని చేర్చి వాడుకకు సామానస్ధి ముఖ నీ యొరువు చెకగమునకు 8 ఒంద చొప్పున 6 బండు పశువుల యొగూ వుతో గాని పంటతో శాని కలిపి వేయుదురు... ఇట్లు వేసిన పిమ్మట = ఛలిం. ర్‌ విపారము న “౭0ండు పంటథ6ఠు బాపళ ఫలించును ఈ యెషవు గడ్డిని పారము ర్తి చేయును, శందిపెంట వళెశే యూ యొరువ హద తగుదు వాడిన యెనల కం చాజెక,నందురు.... కాని యీ వినయము గూడ కింకను పర్‌ శ్షీంపవలని యున్నదెం అస్తేింయుదచీ ప ఏయులు గాడిదలు మొదలు నీతకి జంతువుల పురీమము కూడ దంప నక కరువుగా వాడవచ్చునుం 4 _తైలవీప్పములు-హేపల యొురువు మొదలగు. సార న. వంతములగు సేంది్శియపు 'మెరువులు;--- నర్సొజని మెండుళ గల్గి తఠలోవిి అమ్మోనియానొససు "వేరుసెనగ పీండి మొదలసు నాయాజాతుల ' శానుగ పీండ్తియు. చేపల యొకువును చురుప్‌గ బనిచేయవలసి నపుడు వరి సున్నము మొదలసు వానితో గలివీ యెండించి ఇటుకల రూపము ఇసి బానిపొడీ నుపషమయోగించుట కలదు ఇటు సిడదము చేసిన యేరువ్సకు లం ఇ “వూయెట్టులో అని శేరు. ఇట్లు తయారు చేసిన యెకవునంయ నూటికి 1,%న త్య జనియు, కేఏ? స్ఫుగత్పచామ్ల జ నిద మునుం ళా 05 వొటాషుకు ఉండునని లెక్క వేయబడెను... కోతులలో చీకిన యరువున౦చము నూటికి 03? నత్రజరియు, 0]11 స్ఫ్ఫారత్ప్సంచామ్షు ర్తి జనిదమున్కు 015 పొటాషుుు ఊండువని కనుఖోన బెకు,*?

చంపవరులకు దగిన యెరువులు-వాని యిపయో*%ము, [లక కమవుగ నుపషయోషింపదగి యుండునుళ, కాని యీమొమనవులు వంకివలయు ఆమ్మోనియా నొసపట పనికివచ్చును.. వీనిమూలమున పచ్చినొట్ర పసు

• ఆయాజారుల ానుగపిండీ యందున్సు చేశల యెషివు మొదలగు జంపు సంఒంఫమనసు మొరువు లందును సామాన్యమ. ౫ నుండు నత్రజని యొక _యు. స్పురత్సంచామ్టజనిదము యొక్కయు పకమితి యీ క్రింది పట్టికలో తెలు పఒడునుం న్యతజని స్చుు సం నూటేకి నూటికి

1. వేరుసెనగ పిండి 700 శే 2త ఏ. ఆముదపు పిండి (పొట్టుతీసినది) 650 22 ప 99 (పొట్టు తీయనిది) శల్‌0 కేఏ2త్‌ శీ కుసుంవా పిండీ త్‌ 00 కే 2గ 5 వేపవీండి శ్‌ 00 షై50 ౮౪ వలిసెపిండీ శజశ0 ఓ2్ర 7, కానుళపిండి తెఠ0 0౦,50 6 కొబ్చెక వీండీ ఈ,25 100 ఫి పరి ల్తిగింజల వండి 360 ఏత
2. ఇప్పపిండీ £్‌ క్‌ 100
3. చేపల యెొరువు (చమురు తీనివది) 800 800 2 39 గదమురు తీయనిది) ఉ50-650 ఈ 00.5 50 19, రొయ్యమిసము ఉ*,00 వి కట్న, కొమ్ముపొడి56 1020 త్‌ల్‌ 15 రక్షపుపొడి5్‌6 1250 19

1] వ వరిం వల దెరువు వందలప చానిమూలమున. జేరునంత నేర్మడియ పదాాగు “రు. జేకపోవటచే. వెంక్క్ళల వేర్ణద పాణవాయవును గూడ నంద జేయట కీ యెరవ లంతగా తోడ్పదవు అంక నిలుకడగను ఒం చేంకువ్లు ఆందుచ చాలచోట్ల ని యొురున్సుల కస వ్యయమునక దగ నింప పంట వమండదు

మవయు వీనిని సొమ్ము "పెట్టి కొనవలసీ యుండుటచే నవి చిగినలత పాకల లకించిన చాని, బీకి భాన్యప్తవర మిసల హెచ్చుగనున్న గాని కు కాతటళ నందన కొవున పచ్చికొట్ట గాని యిరి స్థూల నేంద్రియ పదా=ము గాని ల[౮ంప నప్పుడును, యే కారణమున గాని చెవి సరదవ నెరుకటిడి చుశయషళ నెదింపవలపి వచ్చికప్పడును మా3్రాము వీనిని మెల పవతో భాడవలెకు.

వేరునినగ పిండి _త్రేలపిష్టము అన్నిటిలోను హెచ్చు న్యతజం కలగి (ేవ్యమగు 'వేరునెనగ పెండి (6100110౯ 6216 ) లో నత్వ్శజని నూటి3 80 వకకు గూడే నుండుట గలదు నత్రజని తేక్కువగ నున్నను కొన్ని చోట్ల వేపపిండి వలిసెపిండిి కానుళవీండి వెంచదలసపనవి చెకగ వొరుకి టచే నుపయోగింప దగియుండును. వేపపిండి వాటి “నేలలకు మంచిదనియు కొంత వరకు కీటకనివారమనియు (పతీతి, కాని ఈ విషయమై. తగన పకకోధనలం జరియుండ లేదు.

చేపల యెరువులో నితంజనియే గాక. స్కురము హెచ్బుగ గలదుం కాని యీ యొరువు పడమటి సము_దతీరమునుండి రావలసీ యండుటచే క, వొటుగ నుండుటకుదు. రొయ్యమాసము తూర్చుసముదం పాంంతము రందు దొరకును, లఖించినంత వర పషరొోగింప దగును కొన్ని కసాయి

దంపవరులప్‌ దగిన యరువులు-వా*ణ యువాం చాన ఎవనాా దిశాణుల వద కక్కు రొకువు గాని పాొడిగాని వొరగముు. ఇప ళు వానో చురువన ఒనిచేయను ఇ సారవంపమెన యొరకవులను వేయుచో విని చిస్పెనట్లు సస్య చయునకి వలయునంతే సూల నేంద్య్తియపదార్భము “శ్‌లకు చేుంక పోవుటయే జా సీని ముత్సిగ్రోో పముః కానన నివి చౌకగ లఫించి నప్పదు వీనిని వచ్చి లాట, పశువుల యొకువు మొదలు వానితో సంయోగము చేసి వాడుట మంచిది కొమ్ముల ఖాత జక్కుల పొడి యివి దుష్వనలు మొ దలాపన వి పుకు కాకావాలలో దొరకును... వీనిలో న్యతజని "హాచ్చుగ నున్నను క అవి నెమ్మదిగ బేకి యాలస్యముగ బనిచేయకు. వాక వొరకుచో నిపరమడంగింప దశను త. అమో్మ్టైనియూ గంధకితము ( సల్ఫేటు ౧, ఖటిక సయనమిదముు నోడియనతితము; -- ఈ ఐబాడును. న్యతజున్ల "సాచ్చుగా గల కృనకములగు నిరిండ్సియప్తు మెరువులు, వీని యందలి న్‌్‌జని పరిమితి యీ (క్రింద చూపబడును, నత్రజని నూటికి ఈ మ్మోనియాగం%కీతము 9086 వంకులు ఖకిక సయానమిదము ఏ06 *,, సోడియవ క్ర వేము 15.0 ,,

కె వరిం

వరస నము జరుసచున్న ఐరోపా సంగామమునకు బూర్వుము ఆమ్మా నియాసల్యేట ఫరి తక్యం_వగ నుండుట చేతను మిగుల చురుకష సశిచేయటవేరలు వరి కెదవుగా నిది కొన్ని చోట్ల వికవిగ వాడుకలోనిక వస్చౌ” * కాని యిందుమూలమున నేలకు చేంది్రియపచార్థ “వేమియు. డేంక పోవటచే వీని యుపమయో%గము తాత్కాలికము, కావున నీయెరు వఎ తనంత పౌకళ నున్నప్తడును, స్థూలమగు నితర "నేందె యట్లు పికున్చలు.. తనంతగా. దొరకనపుడును మాతలు వానితో కలిపి వాడి వలయును అవాంతరములచే. వెడిన చేలము ప్రతికూల పరిస్థితు లందు పమ పృనాస (శండవ పంట వరులను చుగుకుగ. నెపగించుటకో పకొ కప్పు డిఏ “ఫయోజన కారిగ నుండుము.

వామకోట శ్షేత్తమున 6 సంవత్సరముల తణిఖీలో ఎ. 18 112 పౌనుల చొప్పున చేను మూనతిరిగిన పిమ్మట వేసీ పరీ్షింపగా ధాన్యపు రాలిక సళటు*' యెకవు వేయని మళ్ళులో క0మే నెకరమునకు నూటికి 5 చొప్పునను గడ్డి సుమారు 20 చొప్పునను "హెచ్చెను. కాని యెరువు ఖకీము పోను నికరలాభము యొకరమునకు సుమామ రు ౩2లు మాత్రమే యుం'డెన్ను యెకువును సన్యమును నాటిన కాలమునగాక వెన్ను వేయుటకు సుమారు రెండు నెలలు ముందుగా జేయుట మంచిదని యిటీపల పరికిలన వలన "లేలెనుకెకి, 2000 ఫౌనుల పచ్చిరొట్ట మా్యతమే వేసిన మళ్ళలోకంళ దీనికి తోడు నూరు పౌనుల ఆమ్మ్మోనియా గంధకితేము వేసిన. మళ్ళలో మారు బీరు క్షైత్తిమున.. రెండు సంసత్సరములపె ఛాన్యఫు. రాలిక సగటున నూటికి ౮6 వంతులు "హాచ్చెను. ఫై పరిక్షా ఫలితములను బట్టి చూచిన మొదట పచ్చి యెకవును గాని పశువుల యెరువును గాని చేసీ వీనివలన గలిగిన యేస త్గిన పిమ్మట ఆమ్మోనియాగంధికిడము వేయుట యుక్తమని తోచుక.

దంపవరులకు దగిన యెనవులు-నాని యుపళఘమో*”ము, 137

ఆమ్మోనియాగంధకితిప స్తవ వేస2న పంట గాని తరవాతి పంట క0తశా నిలుపము మరయు. దీని నేకేటవేసి సంటలను సండిందుచో యొరువు వేయుట మానిన పిమ్మట మొదటి మండియ నెొొువ వేయని యళ్ళులో కంల వీనిలో పంట తెపోవున ట్లంంధనయువలా * ౯౦

ఖటిక సనయనమిదము కూడ. “నేలలో "వేసీస ప్‌మ్మ 4 మార్చులనొంది అమ్మోనియా నొససను. కారి యిది మాటను. వస్తువగుటచే వ్‌నిని సన్యము నాటిన పిమ్ముట చేసిన నది వెకునుు.. కొవ్వు? వరిని నాటుటకు ఇందు మూడు దినములు ముండే వేసి పళ్లై తోలవలెకు. ఇట్లు జ్యాన్తగ "వీసెనను దీనివలన అమ్మోనియా %ంకితిము వలన గలిగినంత మంచి ఇలితము గలుగలేదు* కి, మనియు ఆ మ్మోనియా గంధకితెము హంటకి నిది చొకగ వొకుకుట గూడ లేదుం

దంపవరికి సోడియన(తిరమును. వేయచో నందు సన్యము "వెంటనే తీపికొన-గా మిసలునదె చాలవరకు నీటితో కొట్టుకొని పోవుట కవకాళశము గలదు కావున నిని దంపవరికి పె రెండు నికింద్సియపు "పెరు వలంత యకుకూలకను గామ తగినంత వాకగ లఫించుశో నోడియ న(తితమును వరి నారునకును ముందు పన్షాధారమున విత్తి శరువాత నీరు కట్టు మళ్ళలోను. చురుకుగ బనిచేయవలసి వచ్చినపుడు ఊపమయోగంప వచ్చును,

6. ఎములవొడ్సి అధిస్ఫురితము మొదలగు స్ఫుకపు "బరువులు;--- వరి చేలప నతంజనితోపాటు “గాన పి ల్యేకముగ ణాని స్ఫుకపు ెరువులు జేయుట కూడ లాళ్‌కరముగ నుండవచ్చును.. వీనిలో

18

153 వరి ముఖ్య మనది చముముకల పాడి... ఇందు స్ఫురత్పంచామ్హజనిదము. సుమార నూటిక 23 ఉండును, కాని యిది వెంటనే సస్యము. తీసికొనదగిన స్థితిలో ముండదు. ఎముకలపొడిని “నేలలో వేసినపిమ్మట వది-పికి ఆందలి స్యురచ్చం ఇా్షుజనిదము క9ికుముగ చాావణీయమగుకు.. పొడి యెంత మృదువుగ నున్న నంతెత్యరలో చిపము మాయు నిది పన్ని రొట్ట పకువుల యెకువు మొదలగు" సూల సే ఎదిగ్తియపు "పెకువులతో కలకి -వికచో నందలి స్య్ఫూరత్పం చామ్లుజనిదముం మరంత త్వ్చదలాో దాావణీయమగును. “కొవున టీని నట్టి యెకు వులతో కసిపి వాడుట వాల మంచిది. సామూన్యముగ.. నెకరమునకు తొలి-సంపత్సాము 224 పౌనులు వేసి పిమ్మట పతి యేడును 1ేశ2ం165 పొనుల నకు వేయవచ్చునుం స్యురత్పంచాన్లుజనిదము. మంటిక్సి బాగుగ పట్టి నత్తితముల వలె నీటితో కలసీ కొట్టుకొని పోదు. కావున మొదట కొంచె మెక్కువగ వేనినము అది నేల యందుండి కళ్తమముగ పని చేయుకు... ఎముకల పెడ్తీలో నూకికి సుమాకు 4 వంకులు నతొజని గూడ యుండునా.

ఎముకలందు వలెనే స్ఫురత్సంచామ్లజనిదము విసారముశా గల యుక విధమగు రాళ్లు దక్షిణ యిండియాలో కొన్నిచోట్ల ేలనుండి (5వ్వి తీయజడునచున్నవని.. వీనీని గూడ పొడిచేసి యెముకలపొడికి బదులు వాడు మన్నాను... కోని యిందలి స్ఫుంతము లేముకల పొడి య౦దలి స్ఫురితముముల కంకి కొంచె మాలస్యముగ (చొవణీయములగును., ఎముకల పొడి యందలి స్యురత్పంచామ్లజనిదము ఛాన్సి ఖనిజస్ఫురితము లందలి స్యురత్పంచామజనిదము గాని త్వరలో పస్యమున కుపయోగించు స్థితిలోనికి చెచ్చుటన వానిని గంధక ధృతిలో గలిపి అధిస్ఫురితములుగ రయారు చేయుట యొక సులభ మైన యుపాయము- ఇట్లు తయారచేసిన అధిస్కురితము లెకువుల వ రృకులచే విక్ర9యింప బఒడుచున్నవిః శల్యాధి

దంపవరులకు దగిన యెకువులు-వాని యువయోము, 150 స్యురితమున ఉనగా నెముకల పాడినండి తయగాకు చలేన య నన్యుిగముత స్పుత్పంచామ్లజనిదము సుమారు నూటిక్‌ 16 ఉఊందుప. గాని నత౦జని నళంచివోను నావాన్యము పచ్చి రొట్ట, సపవమం యెసవు మె దలస స్లూలమసు. నెరువులలో నెముక ల వాడని వాదుఎయ, అపీష్పములు ఆఅమ్మోనియా%ంఫకితను.. వందలప వానితో అభధిస్నురిెములను వాడు టయు ఆఅనుహిలము= ఆభిస్కుకరములకు కర మునక్తి సామావ్నిముగ 112.16 పౌనుల చొప్పున చేయవచ్చునుం

ఆధిస్సురితములు. కృష్ణా "జలాతోని పరగిభూరు కస మంచి పని జేయుచున్నవని ఆ పా్రంతము లందలి స్యవసాయుదాకులు. అనుఫ వము వలన గనుగొనికి. చలము. స్కుకము నొసపట వలననే గాక నేల యందు కొన్ని యికరక రాసాయనిక ప్ర మార్పులు *లిగించుట వలననే నీనిరి జేసిన చేలలలో "హెచ్చు పంటలు ప డుదున్నవి

ఇటీవల అమ్మోనియాతో స్ఫురమును. రసాయన సంయోళము నొందించి. ₹౦డుకు చేక సస్యమునకు “వెంటనే యుషపయోగించు స్ట్‌జలాశి నుండు యెరువులు కొన్ని తయారు చేయడు చున్నవీ. అందు ఆమ్మా ఫాహ్‌్‌ నిసిఫాస్‌ అమ శెండుకు ముఖ్యములు, వ్‌నిలాశ్‌ సూడ ఆమ్మో నియా యొక్కయ స్ఫురము యొక్క్యయ పొళ్ళలాి "పౌవధ్వు తఈపలు గల రకముల తయామ చేయఒడు చున్నవి. ఆంద ముఖ్యమైన ఇాని సంఘిట్త నము కింద జాపబఆడెకుు,

కత్తి వరిం నతంజని స్ఫురత్నం చాన్తుజనిదమా నూటికి నూటికి క్షే అమ్మోఫాప్‌ 20/20 వం 20 ల 9 15/40 18 త్తం తె జై అమ్మో ఫాస్‌ 20/38 ల ॥ త్‌!) 4. లూమోఫాక్‌ ఏ0/20 20 20 క్‌ విఫిఫాన్‌ 22/18 ల 18 ముకుకున సని చేయవలసీన పంథర్భుములలాో నివి యనుకూలముగ నుండదవదచ్చుము. “వీనిని గూడ పచ్చి రొట్ట మోదలగు స్థూల నేందిియవు ెరువులతో గలిపి వాడుట మంచిది. ధర మిగుల శక్కువగ నుండిన “గాని యివి పచ్చి రొట్ట, యెముకల పొడి లేక పశువుల యెొకువు జేసీనంత లాభకరముగ నుండవుం

7. ఇచర మురువులు ; --- వరి చేలకు లాభకరముగ నుప యోగింపడగు నితరి యెరువులలో నీ కిందివి ముఖ్యములు:_

(౧) పాటీమన్ను ;-పురాతన గారమ కంఠ ములనుండి వ్వబడు నీ మంటిలో సుమారు నూటికి ౦౧01 నికంజనియు, 0.6 సారత్పచామ్లుజనిద మును, 1.89 పొటాషుము, 3.60 సన్నమును ఉండునని లెక్క చేయబడెను! 5, ఈమంటిని కృష్ణా గోడావరి 'డెల్టాలలో వికివిగ 'వాడుదున్నారు. "డెల్టా చేల లలో దీనికి సాటియనగు యెరువు మరియొకటి లేదని యనుభ వము నలనను తణి ఖల పలననుగూడ లేలెను. కాని లుది గత 5060 సంవత్సరములలో వాల

దంపవరులకు దగిన యెకువులు=నాని యుపయోగము, ]4ీ1 వంక తవ్వి వేయబడుటచే నిటీవల నిది లభ్యమట కష్టముగ నున్నదిం ఇడి నేలకు కొంత సారమును కేర్చుటయే గాక "డెల్టా “చేలల వంటి జిగురు -పేలల ధౌతిక స్పితిని కూడు కొంత వగకు మార్చుటచేతనే దీని నొకసారి వేసిన చోట్ల కొన్ని సంవర్సగముల వరకు మంచి పంటలు పండుచున్న వని యూహింపబడు మన్నది కాని దీనికి బదులుగ నుపయోగింప దగిన రమెకువులను గూర్చిన. పరికోధనలు వూర్తిళ సఫలములు శాకపోవుటకు గారణము ఈమె రువు తత్వమును వూర్తిగ గనిసెట్టక పోవుటయీ గావచ్చును* పచ్చి రొట్టము అవసరమో యెముకల పొడి లేక అధిస్యరితరముతో శీర్చి వేసిన పాటి మంటివలె కొంత వరకు పనిజేయను. కాని 'జెల్లా అలో నీ రొట్టను పెంచుట కన్ని చోట్లను వీస్ల కుదుకక పోవుట చేతను, ఆన్ని చేలలలోను పాటి మంటి యంర వాగుగ పనిచేయక పోవుట చేతను యీ సమస్య ముంకను దీళనని పప్పవీలులేమ. దొరకినంత వర శంత ధర “షక్రిరంనను. యింకను పాటి మంటినే వాడుట తప్ప లేవ సామాన్యమున నీ మన్ను 8 వెందలు 10 సంవత్సరముల కొకసారి 850 మొదలు 100 బండ్ల వరకు తోలవలపి యుండును, (1) ఊం *పంట;- సామాన్యము గ లామములలో కూడ బెట్టు "ఇంట గూడ కొంపవాకు పొటిమంటి వలెనే పనిచేయును, దానిలో కంళ్‌ 'వేంద్రియప దారమును, నత్రుజనియు హచ్చుగ నుండును. బూడిద విస్తార ముగ చేర యుండుటచే దీనిని పొటాషు లోటుగనున్న "నేలలకు ఆ లోపము లను పీక్చుట కె వాడవచ్చుమెం ఇందా సున్నముగూడ “హెచ్చుగ నుండు చే వా లోపము ౪ల నేలలప గూడ పవి చేయును కాని ఆయా చోట్ల జరిన పరిశోగవం “లన. ఈ పాం్తంతమలందు పొటామ గాలం సున్నము గాని. జేర్పవలనిం యగర్యత మిగుల యరుదని లేలెను.

కం వరిం

కావున నీ యెక వును సల్చేకముగ నింపుకు గాను ఉపయోగింప కలసిన యససక ముండదు. వె, 1కి 20.00 ఒంద చొప్వుక శ్‌ సంవత్సరముల కొకసాం వేయదగును,

[0 వండలిమన్ను ;-ఇనుకకొ కె “నేలలకు చెరువలు, కాలంవలు మొదలసు వానినండి *నేన వండలి మమ్ము ఊపవమోగకారిగ నుందును ఇందలి సారము వంవలీని గూర్చు నీటి న్న ఫెౌవముటఒటి యుండును, ఎకరయు నకు 100.200 ఒండను తోలికలో ౨ 1 సంపర్భరిములు. పనిచేయును కాని ఇట్లు ఈరుచు తోలుచు-డు నెడల. ముకు మెరక దేలి నీశ౭క్కుట కష్ట ముగ నుండును కావున మెరంకయయినను నీటి యిబ్బందె లేని మన్దే వందగలి విసారముగ తోలనసను,

న (4) తోళ సంబంధమెన చెచ;-తోకళ్తు బాపచేయ కాగా రం రం న! రం కో నాలలో వొరకు చెత్తలో ఊన్ని గక చేయబడు చర్మ భాగములం మొదలు భాగములు చేంయుండి వ$ కరువుగా నుపయోగెంపటడు చున్నది. ఇందలి సారము అందు చేంయుండు. వసువులమ బట్టి యుండును కార్తానాల తానీ బి ఖు సమిపమున వెకగ దొంపటచే నీ చెత్తిను లాభకరముగ నుపమయోగింప వచ్చును, బె. 1 క 10.20 బండ్లను 3, 4 సం కొకసారి తోలవచ్చును

(9) మురుగునీరు; శాసనమ కెంరముల సమీప మందంజెడి వకిమళ్లు దూరముగ నుండెడి వాని కంట హెనచ్య్వుగ ఫలిందుటు పామాన్యానుభవమే. ఇందుకు గారణము. (గామ మందలి కళ్మలము వర్షపునీటితో నీ మళ్ల మిది "కేకేట. జేదు భుండుటయే.. పట్టణము అందలి మురుసు కాల్వలందు _పవహీంచు నీరు కూడ కొన్ని చోట్ల వరిచేల కెరు

దంపవకులకు దగిన యెరువులు-వాని యిపయోగము, 148. వుగా నుపషయోగింపబడు చున్నది. దీనివలన మంచి పంటలు పండు టయే గాక పండిన ధాన్వరను గూడ హెన్చు మాంసకృన్తులు గలిగి యుండునని కనునొనబ'జెను,.. దీనిని సామాన్యపు నీటితో కలిపి "పెట్ట వలెను

(0 పాకద9వము (3101235609) ఏ-ఇటీవల పంచడార ఫాక్షక్‌ అలో పాకము నుండి చక్కెరను వివవీయగా.. మిగుల పాకదర్తివము వాల యుక్పత్తియయి వృధాశా హోవలసి వచ్చనున్నది,. దానిని వినియోగించు మావములలో వరిచేల కెరువుగా వాడుట మొకటి యని కనుగొన బడెను.

. 'జాక్షరు భారుగారు సల్పిన. ప్తియోగములలో. నిది వరిచేలకు- ముఖ్యముగ చాట్‌ శేలలకుంమంచిడని లేలెను. 'దీనిని దమ్ము చేయటప కొంత కాలము (అధమము కే నెల్పముందుగ నే వేయవలసీ యుండును... వేసిన నెంటే

వి దల నంయమ కణముల లి టు నాటినయెదల నందమపుట్టు కొన్ని హోనికరములగు దం వ్యములవలన మొక్కలు ఇకును. ఎెకరమునకు 1-2 టన్నుల వకళు వేయవన్చును. ఈ యెరువునందు గూటికి. 05 నత్య్రజనియు,. 08 స్వరర్పంభాక్లుజనిదమును,. ఏల్‌ వరకు భాటాషును. ఊండునని లేళనుు,... పాకదివము వొటి నేలల చేయ మేలు అందలి నరజని సస్యమున కుపషయోగపడుట వలన గాక అందలి కర్చ నోవజనితముల. ఫహాయమున_ ఇలయంద కొన్ని సూక్షశ్చజీవులు వృది

” అ నొంది కొన్నిమూర్పుల నొందించుట వలన నే యని కనుగొనబడెను.

(౪) దూగర; -- కొన్ని ఫాక్టరీలలో భాన్యమును శుభము

• చేయనప్పుడు గింజలమె మండు నూగువంటి ద్యివ్యమంతయు చేరి దూగరనగ విడదవీయబడును, ఇది యట్టి ఫాక్టర్‌ల సమిపమున వాలమందిచే నుపయో

కేన్నే వరిం గింపబడె “ానికరముగ గమగొకజఒటెను వ కేకి 9, 8 ఒంగ్ల చ్వొపన చేయవచ్చును.

(0) ఊకవం-స్వరలో చికర పోవుటచే నిందలి నర్శజని మెద లస ద9ిక్యమి. లేవియ నుషమయోసగమున కంత-గారావు, కాని 50వ పుటలో వార్రియ౭ డినట్లు దీనిని కొందరు. బిశును చేలకు గుల్ల బరచుట కుపయో గింతురుు ఊశకబూడికడ కొందరచే వాటికొడి శసేలల కపకపయోగింపఒడు మన్నది. ఇదిహాడ వేలను కొంత వవ సబబరచి మేలు చేయును,

(1) ఇసుక: _చొటినేలల కిసుక తోలుట వలన నవి బాపడు నని ౪9 వ పుటలో వాయబ'డెను,

(౧) హరశో"'రము (609 ౫) ;-ఇది పహాటిచేలలను చాసపర మట కుపయో%ంయను. ఒక పరిశోధనలో నెకరిమునకు 10 టన్నులు((ఖకీమ సుమారు రు 100 లం అఫను || వేయా నడివరకు మూని నిలువని మళ్ళలో జీలుళ పెరిగి దీనిని ఆండుసార్లు పెంచి తొం్పిక్కించగా మూడవ సంవత్సర మున నెకరమునకు ౨౦౦౦.3000 పౌనుల వరక భాన్యము అయ్యొనువెళి

12, దమ్ముచేసి వితులను వెదజలు పద్దతి మప వ న

తగినంత యమెరువు వేసి నేలను దమ్ము చేసిన పిమ్మట విత్తులను వెదజల్టుట దంచ సేవ్యమున నొక విధానమని యిదివరలో వా్రయబడెను, నారు పెంచి నాటిన విమ్ముట

దమ్ముచేసి వినులను నెవజుల్లు పవతిః జన్‌ త జాని లా ( వేను "పెరుగుటకు తగిన వ్యవధి లేనంత త్వరలో ఫలించు మిక్కిలి పునాస నమలను బెట్టునపుకు గాని నాటుటకు కూలీలు వొోరకని పి'దేకము లందు. గాని మొత్తమే యూ పదత గలదు, మరియు ఆెందన పంట వసి ములను గ్‌ - పయరగాలి. తిునక ముందు సాగు చేయదలచి సవుకు సహోాడ నిటు వినులమ వెదజలుటప గలదు, ఈ విమయయమె ల్‌. అటి ల్ని. చాలు 7వ శీర్షిక కింద విపులముగ వాయ బకుముం ॥ తె దమ్ము చేసి వెదజల్లు మళ్లను మిక్కిలి చదునుగ ఛం "చేయవవెనుు చమనుగ లేని యెడల పలములందలళి నీరు పోక యవటి మొలకలు నశ్‌ంయసు. కావున చేల "వెంత చమనుగ చేసిన _ చేనంత సమముగ నుండును, దమ్ము చేయునపు జీవుడు హెచ్చు తస్టలే శాక తీ మ శ్లేగుడు డిగుడులు లేక అంతటను సమముగ నీరు నిలుచు నకేక మట్టముగ వగు కళై నుండునట్లు జూడవలయునుం దమ్ము చేసి వెదజలు పడతిలో జలుటకు ముందు ల్‌. థు రు విత్తులను మొలక నటుట సామాన్నాచారము, మొలక కట్టు మూ బి వీ టబ విత్తులను నీటిలోబోసి కక్‌ జాములు. నాననిచ్చి తీస్తి వీకటిగను, ఉఊక్కుగను నుండు చలమున పదు నారకుండ నడ్డి కప్పి నీరు అష తా ఫ్‌ ణ్తకిప్పి పా డపుడు విలకరించుదు మొకల బయలుబేరు వరకు నుంచ వలెకు,.. విత్తులను కొందరు గోనెలలోే బోసి నానపటుదురు.. కొందరు చి వానిని నీటితొల్లలో బోసి నాననిచ్చి తీయచదుకు. - ఇట్లు నానవోసి తీసిన జ హై శేఖ -

విచులను కొందరు గోనెలలో నే యుందుమురు. ఇటు నోనెలలో నుందు అటే చి -నెదల విగులను వానిలో నిందుగ బోసి గజ్షగ కట్టక కొంవెము తక్కు దగ పోసి వమలున గట్టవలెను... బిగువును కట్టునెడల మధ్య నుండు గింజలు వావకిపోవుటయు నానినను మొలచునపడు సాయ్యు పచారము మఫ్యన క్‌ బోకపోవుటచే. వేడిమి యెక్కునై.. ముక్కల చెదుటయు సదసి ఫించుమి... నేజిసుచి మిక్కలి. చిక్కని వైనిను శాలి చొరక యి్లే (ప్రమాదము గలునుము. నాన చటిన విగ్తులను కొంచము ఏఆన ముక చేకటి నా ణో చా న. వ్‌ జూ. నుంము గదిలో నేక మూల పపేదత్‌ నలిక గడ్‌ పరచి పెన పరగుయు నో మా పావయాన్న్నమున విలు వానబోసిన 4కి నంటను మెదలు ౪2 గంట హు తాతే అలల ములెగపఫు.. కెని యీ శాఆసకిమిపి “కిమును ఒటియు ఉపషతమ ఇవాతో నూ వ్‌ బటియు కొంత వవ్‌ విగ్తుల సతిని ఆనశా వివ ₹ంతేకాలము నిల క్త ఎ ల యుఎచేవ, ఎటు నిల్వ చేయబశినవి ఆమ నంశకములకు బతి నుంకుకుం ఆ ము తవ షసామానష ముగ విసులను మొలక కటిన సంచి యొక్క. నాని వాని చి ఆవ కు + రాశి యొక్కగాని సె ఫాగమునప వాయపిసానము వాగుగ నుందుటచే ఖ్‌ నచట నవి తరంలో ముల కెచ్తునుం లోపప్‌ విగ్తుణ వెంలచుట కీంయక స యాలసన్షిమసునుః, "మొలకి కరకముదగ నుందగనే వితుబను జ౬వీలైనుః అ అలీ . పొాడచెన యెడల చలుటలో కొన్ని మొలకి లూడపోవును, తిక్టున ఖ్‌ మా న పా “వనము హౌనుగ నాటవు. న్‌ ం చ దాన చా = దమ్ము వేసి వెదవల్లుట కేకరమునకు 5-8 కుంచ (౮ లా ముల(ఏ3-56 సపౌమల్యివికులు వాలును, కొందరు 9-12 పంచ ల అవి ముల వవకును చల్తుదురు... నెదజల్లు నపుడు నాటింస్పశన్‌ కంటి హెచ్చు ఉం వ నో అట్‌ వినులు పట్టుకు, నేల నెంత చచునుచెసినను కొన్ని హాన్బుతను లుండక వాటే టి న . న! గ శ పోవు కొన్ని విష్తులు పల్లములందమ బడి ఆందు నరు నిలందమట వలన

దమ్ముచేస్‌ నిక్తులము నెదదిట్టు సతి. 144 చ నాగ ణు నో వదనము కావున మొదట కొంచె మొనుగే వలి పిమ్మట నొ చయిన సి నై మ న్‌ య చోటనుండి మొక్కలను వీసీ వేసి పలుచన చేయట యాచానము లై ఆ జ / ర ర్న ములక కటిన వినులను చలుటకుముఎపు మడెలోని న. అట్‌ రా ” నీటిని వనవాటి పిమ్మట విమ్తులను చలవలెను, చబ్లుటస ముందే వ న్‌ నీటిని తీపిచేసిం యెవల విక్తులు ఆడుసులోనికి సులషము?ిి దిగవని తోచిన మళలోే. విమలకు జలి అవి కఎఐఏకి. దిగిన వంటనే ఎం అాజశే ంగ జో నీటిని నీసిపేయవ లెను. "వెంలకి్‌లు నాటుకొని నేల వూరుట [పార నిందు దూకు నీరు కట నవసరము లేవు. కాని చేల విగెపి వీటలు దీయక మునుప్తు మకల నీరు కట నారంథింద వలెను మొక్కలు భూమిపై శ్యేస్‌ అంగుభముల యెతెమస కరకు నీరు కట్టి తీవివేయుచు రావలెను, పిమ్మట ఆలే ల జక నీట్‌ని పలుచగ నుంవచతెకు... విస్తాకపు సీరున్న యొడల మొక్కలు బల కీనమె పోవును... చే నెకనిన కొలకిని నీటిని 3 అంగక లుల లోతు న వక గట్టవచ్చును. లు కొన్ని ఆేకలలో. విగులు మొలచి కొంత వరక పెరిగిన ప్‌మ్మట మై జేలను కొంత కాల మానిన్ని ( చికు నెకయ దీయువరప సెఫము ్స మకల టై నీరు కట్టుమురు. ఇట్లు చేయక నిరంతరరాయముగ నీటిని గట్టుదు వచ్చునో ళు క ష్‌ శీలపె పాపడు లేక నాదు కటి చేను అంచ తేటుగ నెనునదు. సాదా చా ౦ చు ఎ నషముగ శెంచవ పంట మళలో నిట్రారగటుట యవసక మగుముండువం పీ ర న్‌ లు వెకి పంనికులలో. “నెంకవన కెందనట్టుచుండ వలనో. ఆను్‌వము వలన పై టు ఇ ఆవిసకొనవళను. “ దీయవ వెను, శచే మొక్కల నొగుననున్న చోటనుండి తీసి ఫలు ఇ తనా బెం ం

145 వరిం " చగ నున్న చోట్ల నాటవచ్చును. ఈ పద్దతిలో విక్తులను జుల్గ్‌న వెంటే నీటిని తీసివేయట చేరను పిమ్మట కొంత కాలము వవకు నీటిని లగి కొదెగ కటి శీనిచేయ చుండుటచేతను నారు నాటిన చేలలో కంయె కలుపు “హొక్చుగ పష్టుకు.. కావున సీ పద్దతిల కలుపుకీతపును చేనిని ; పలునన చేశ ఖాలీ స్రఆమును. నింపుటకును కొంత హెచ్చున పొటు [ పడనలపీ యందుఘుం కొన్ని చోట్ల కలుపును ముంద... చేనిలో పంద్హ్హమానిని తోలుదురు... ఇందువలన మన్ను కొంతి కదుపబడి కొంప వరకు. కొలుప్తు మొక్కలు లాగివేయబడును, చేను కొంత. పలుచబడి కలుపువీత సులభ్గ్‌మనును, ఇట్లాకసారి కలువు తీన్‌ పిళ్ముట "నేల యా3పోకుండ.. నీరు కొట్టుచు వన్చునెడల మల నంతగా కలుపు ఫట్టదు. ఇాని కొన్ని కలలా మరయొక నెల గడచిన వీమ్ముట రెండవసారి కలుపు వీయవలసి రావచ్చుము. కొన్ని చోట్ల కొలుపు లేకపోయినను దుబ్బుల మధ్య చేల క దలుటక్‌గానూ చేనిలో మనుష్యులు దిగి ఆంతటను నడచి తొంనవ్కుట గలదు. కొన్ని చోట్ల జేల పె భాగమును (వేళ్ళతో శెలపటయు గలము, దద్నిణాగిని చేరు బాగుగ నెచిగిన పిమ్మట గొడ అవగా శ్‌ నీనుటవ మందు. ఆంద మనుష్యులు చిగి జక గట్టుమండి మరియొక గట్టునకు నకముదము పోయలు"గా చీయుట గలదు. ఇందువలన లాఫ్‌ మేమియో స్పష్టముగా "తెలియదు. బహుశః నించు వలన గలుగు నలజడి వలన ెలుకలనొధ తస్టవచ్చును, దమ్ము షన్‌ చెదజుల్లిన చేరు సొమాన్యరున. వాసపోని నాటికంత మంచి పంట నీయదు, మొక్కు లం నోరుమడిలో గోంల కాల మెదిగిన పిమ్మట వానిని తీసీ మరియొక చోట నాటుట వలన వాని కందువలననో యరుకు పుట్టి చసన దుబ్య్ముచేసి ెకగి పెద్ద వెన్నులు వేయును, మరయ

నారు పెంచుట 149 నారు నాటీ నప్పటీవలి వెదచేరిలోని మొక్కలు సమదూరమున నుండవు. కాన్నిచోట మిక్కిలి దంర్శను, కొన్ని చోట దూరముగ శాన్వి అసలం

య మ. లా తే ఇళ 'లేకళాని యుండును మరియు వెదజలు మళ్ళలో కలుపు విస్తారముగ లి పాను మియు దమ్ము చేని వెదజలు మళలోని సస్యము కంటె అఫ్ప ల్ని శా యంగ టి ముందే నారు పెంచి నాటబకు మవ్ళలాోని సస్యము సుమారొక నెల ముమమశ నుంపును.. అందవలన హెచ్చు పంట పండును. చేను లేత యాట వలని నవము 01,62 ప్రటలలో వివ3ంపజఒెను. క నాటిన చేను తం౦0 భందములప చోట వెదజలిన చేు 250 కించయు లపం-ని ఇసువచ్చును. కోయంజఒత్తూరులో జరిగిన యొక నంంంాగమున వెదజలిన గో, 1 చేని కంకి ఆండు సంవక్సగములపె సళ ఉన వాటీన చేశుు ఎకరమునరు 839 పాను. అనా నూటికి ౨7 వంకులు "హెచ్చు కాన్వము నిచ్చెన, గడి కొంచ మిందుగా నారునాటిన చేనితో త న సమము, నే యస, "వెడజల్లుచో నాము పెందుటకును నాటుటకును అను వ్యయము కొంఏ కూడి వచ్చును “గాని సామాన్యముగ "వదజలిన చెరలాక కలుపు తీయటదఎ నొర్తుానున్న చోట్ల నుండి మొక్కలు దీసి జానే ల. కలువగ వన్న శీట నాటుటకిను కొంత వ్యయ మధికముగ నగును ఆడాయహ్యయ ముల వివరములు తి వ యనుబంధ మున -ాననగును. 1ఏ. నారు పంచుట, దవ సేవ్యమున వెవజల్లుట కంస నాటుటయీ యెష్ప-వ ప్రచారమున నున్న పద్ధతి యనియు, యొక్కువ

150 వరిం పంట నిచ్చుననియు నిదివరలో వాయ బబెము. ఈ పద్ధతిలో నేలను దమ్ము చేసి సిద్ధము చేయుబక పా్రోంం అ అధ. నా. నా బి వి భింవక ముంబే కొన్ని ప్య ల్యెకపు మిళ్తలో కి సారు "పెంచవ లెను, వరి సాగునకు వతినే నారు పెంచుటకు గూడ మెట్ల పద్ధతి దంప పద్దతి అని ెంకు విధానములు గలవని యిడి ప్ర వరలోస వా్రాయబడెను, మెట్ల పన్షతిలో నేలసు వెనుకటి ఇరు కోసినప్పటి అ థి (వీ నుండియు బాగుగ దున్నవలెమ, సామాన్యముగ వరిచైరు నవం బరులో "గాని డిసెంబరు పార్తాంచరున “ని కొయజఒడును. కావున డిసెం బరు నెల లోఫున నేల దుకి_కి సదమసనమ,... ఆ నెలలో ఆెండు సాము ఖ్‌ ల్‌ దున్ని ప్‌మ్మట నారు పోయువరకిను “నెల కొకసారి దున్నుట మంచిది "రెండు నెలల కొకసారి యెనమ చున్నవలిను మెదటి మూడు నారును ఇనుప నాగటితో. దున్ని పిమ్మట. నిల ెలకను గుంటకను తోలుచొ పని సులభ రును నాగిటీచే కదుప _-డని గట యోగలును మూలలును త్రవ్వి చాసచేయవలెం,.. కట్ల యోకలనువమ్ము చేసిన పిమ్మట శెక్కు శేకగల యినుప నాగటి నొకసారి తోలినచో పారపని వాల కలపి వచ్చును నారు మడికి సత్తువ చేయుటకు ఇశువుల యొరువును గాని పంటను “గాని పోసిన యెడల అందలి గడ్డి గాదముల వితులు మడిలో చేరి కలు తినాలనే

నారు పెంచుట, కేర్‌*ే “హావగును... కావున నీ యెరువులను వెనుకటి పెకనశే వేశి హోెమ్చగ కైటాపరదవలెకు,... "వెనుకటి మెరున క్‌ట్లు పకువుల యెరునును వేయ విలు జేక్‌ పోయిన యొడల నారు మడిలో గొశలను గాని మేకలను గాని మంద కట్టవలెను. సామాన్యముగ "నెకరమునకు 9,000 మేకలను కట్టిన కాలును, మేకల నవి తుమ్మ కాయలను దిను దినములందు మంద కట్టుచో వాని పెంటికలతో గుమ్మ గింజలు మడిలో చేరి ఆెండుమాడు సంవత్సరముల వసరును హెొుక్కలు కరమ కొ9ొముముగ మొలచుచునే యండును. కావున చుమ్ము కాయలను దిుకాలము చాటిన పిమ్మట కట్టవలెను. పళువుల మంద గటుచో వానికి వేయు. గడ్డిలోని భాన్వము మడిలో రాలి పోసిననారుళో "2 లనుము. "కావున వారు మళ్ళలో మందకట్టు పళువులకు జనుము వేసీ 'మేపవలెను... ఇట్లు మంద కట్టుటకు వీలులేనప్పుడు వేరుసెనగవిండి మొద లను సర్నైవైన యరువ్పులను వత్తులతో పొటు చల్లి కలియ దున్నవలెను. నారు మళ్ళను దున్నిన 'వెనుక వానిపై “నేదీనికంపను నెండుటాకులు "ఇఒ దలగు చానిని వేసి కాల్చు ఆచారము కొన్నిచోట్ల గలదు. బొంపాయి రాజకానిలో నిట్టి పద్దతి! “*రాబ్‌” ఆని పేరు. కాని యిది అడవుల 'సమిపమున "నే సాధ్యపడును,.. ఇందు వలన జేల యందలి ఆద్యజీవులు నశంచి కొన్ని సూత్షస్రజీవులు వృద్ధినొంది “నేలలో నత్తితములు వృద్ది యగుటచే నంద నారు చాగుగా పెకసును, ఈ విషయమును మన పూక్వలు చికకాలము క్రిందట" నే గొహీంచిరని కాళిదాసుని రఘువంశము వలన చెలియ భున్నది. మంటి నంకటిని శాల్చ్బపండ కొంత మంటిని బిసరు పదల నలినిన చో. పొడియనునంక వరకు చూతంము కాల్చి యొక రమునకు 12 బండ్ల చొప్పున మడి యఃంతటమ పెని చల్లుట వలన గూడ మంచి ఖలితేము గలుగునని యిటీవల కని'సెస్టబ డెను, * 9

1159 నప, నారు మడిని పెరి చెప్పి నైంర శెచళ రంయారు చేవిదకు డు రే ఖి తూ కొలది పంటయకమవటు, విగూలు మంచివి -డా-యెదల పర్తియోజనము లేపి వ మా స్వయముశ గట్టివ విగ్తు లయినకు నమ్మకమెన చోట్ల నుండి ఇచ్చిన విమ లు జూటె [క వ న యా వొనను జక్కొంకప్పుడు ఆడాహ్యములు గారణయుల చె వై*ేన్యమును గోల్యోవట ఇలదముం. గానన న +ఎన ముదు. విపలము మొలక కటి ళా వనాల లు చూచుట మంచికి. విమలను మొలక ఇటుటకు రాసి యుంరటి నుంచెయు అనాలే నం. హాని సంచులలోనము సందలలోను నున్న యెడల వాని నన్నిటి నుండి గాని కొన్ని గింజలను తీసి యందుండి యొక దరినుండి నూంసి గింజల చొస్వన మూడు మచ్చులను వ్‌స శసుద్దలలో వమా మూలలుగట్టి యొక ్పగలుగాని రాతి ని నాననిచ్చి పిమ్మట నా మూటలను తేమగ నంధబడిన త్రై యిసుకలో గాని ముటిలో గాని పె యెదవనాడు తీసీ చూచిన బా నష్పటికి నూటికి సళటున 90 చొప్పున మెొలచినచో నా విగులు మంచివి? వాలే “నెంచదసనం తన్టవళ ఇఅచినచో చలు వితనముల ఫరిమిలిని మ. వాతాటే. సా జ % క్ష్‌ రం ఆవ ఎల చిన బౌల్‌ స్‌ హాచ్చిం వళిను. మి గాలి తావ మొలచినగళాని బొత్తిగా మొల వనిచో గాం వారం వవలిపేె వాం విచులనము సంపొడించు కొనన వె అనె నం! ఇట్లు ముంయళ మొలక కటి చూచుకొని విశులు వెచెనటు జెలికొనుచనో లం క్ని అజజే. ళు వానిని వృధాగా నేలపాలు చేయట తిపును, మరియు నమక వదకండ మంచి విగులము సంపాకంచి జలళుకొన నవకాక మందును. ము షై వితులు చమొలచివంర మారర్తిమున నవి శ్వేష్తమరి చెప్పు వీలపకదుం వానో చె సప్తమ పట్టి కొంం వరస. లేలికఒడివ జలు మెంచినను వాని నుంది పుట్టిన మెొక్టులను వెసళ పోషించుటవ వగిన సారమఐలవవము,.. కానన విత్తుటకు ముంయ గింజలను నాళ 2 ఇఛాని “ాలి సక ఒటిాని ౬ యింద పొలును లేలిక గింజలును బేకుడ జాదవవవెను బగ్‌

నామ పెంచుట 153 కురూప పటే నిటు కొన్ని గింజలు తేలిక యిపటనాక స్వఫెవ గ చ. వ మొ! సిదముగనే వి శవప్టు భాన్యమున కొన్ని గెంజలు మికొన్నిట్‌ కంచె బరమ జ న. వగ నుండుము కరగ నలుగు వంత ఉప్పును కరిగించిన నీటిలో విగులను బోసిన యెడల వంద కొన్ని గింజలు పెకి "లేలునుం కొన్ని లీ న్‌ ట్‌ మునుగును.. ఇటు మునిగిన వితులనే జలిన నా నారు శిష్షముగ నుండి యా అటే త ళ్‌డ్ర వానిని నాటిన. చేని రాలిక ోెచ్చువని కొందర యఖిపాాయముం సుళూస నంయ జంగ. కొన్ని ప్తియోగములలో. విట్లు చేయట వలన మ్‌ స ర్‌ పంట నూటికి 1న మొదలు 30 వరకు పెకిగినటు కనబయడెగు50, "కాని స్త శేకఠి చామన్నకోట "ళీత్తమున జకిపిన యొక పిమయోనగము నందిట్టి లాభ ఇ లు మంతగా కినబదలేష, ఇటీవల ఫీలిప్పెను చీవులలో జరిన పకశకోధనలో టి గూడ లిటు బగావును ఒకి వినుుల సెందుట వలన ప్రయోజనము లేదని ళం లు ఆనీ నినావణ చేయిబేకు.. అడుమనే శ్షేక్పామున. జరిగిన. పరిశోధనలు గూడ నిటి ఫళలితమునే యిచ్వెరు, 1 లు లు అసలు పంట గింజలకంటె చిన్న 'వెనన్తు యిల$క పంటగింజలు మూడ న! కానుగ ముషనచో విశులట బనికివచ్చును, మొలకలో గాని పంటలో జాని యిలక పంట గింజలు ఆసలు పంట గింజలప్‌ నీసిపోవని ఆడుడునే వ్యవసాయ స్షేగ్రమున పరీక్షల వలన వేలెనుు!6 చరి విములను మెలమకునవకు, రిసకర్న్యూరము పొటాసియసనసయన జావాటే నా. ళ్‌ మిము. ముదలగు కొన్ని గసాయనిక ద్రవ్యములతో సంస్కృరంచుట పలన వాని మొలక హిచ్చునని కొన్ని విచేశ పంకోధనల వలన దేలిన కాని యీ దేశమున. విగులరు వానగ నెండించి జ్యాగక పిట్టుచో వాలే జు వానో వ నూటికి 95.100 పరప ములచుటచే "మొలకలను సెంపుచేయుటకై య్యి న వై]

154 వరి ప్రిల్యేక కష యవసరముగ సాన్చింపద, పంట హెన్చుటప్‌ గూడ ల్ల ళా చల ల సపచణుం కాం నం విష్తులకు గావి-పదిన. సంస్తరణ పన్హతులు కొన్ని వృదాయుగ్వెదమున గలవ* కాని ఛానిని శా త్రియముగ బకీక్సీంచిన ఛాలి వాని విలువ లే లలదు విగ్తవపు మషుకో. తగన యెరువులను వేసీ సమువచెస్‌ పండించిన న శ లి గింజలు నీరిసప్త మళ్ళలో పండించిన విశ్తుల కంకి హాచ్చుపంటు నిచ్చునని క ఆటీ గూడ కొర్ని శోట జకొన పకీక్షల సలన జేలెను కండు కెరకుల. సంకరము సలన నేర్పకేన గింజల నుండి పుట్ల ళు దముబ్బుల నుండ. తీసిన విదులు చలి లేక వాని నారు నాటి "పెంచిన చేను వావ సరి ఆకృసంపరి ఒఇము పలన బుటిన గింజల నుండి బూక్షిన దుమ్ముల సంజలను వల్‌ రం లు కు రే ఊెంచిన లేక వావి నారు నాటి పెంచిన చెను కంళశి వాసుకి పక్కి "హెచ్చు పంట నిచ్చునని కెనుగోనబడేనము. కాని గెంజుఐ రింగు నంయను ఆకార సరవాణ వేదము అందుకు అవి ఫలించు కాలము నందున వ్యత్య్యా సములేని రకముల సంక “ములను (శ్ర ల్యేకము? రతరు. వేసిన గాని, ధాన్య మేక నా?గ నుండక పోవుట చే విక్కయా! మూయ ఈ విచయ మయి తగినంత కృషి యీ పొంతములందు జఃగియుండ లేము, నాటదలచిన లేక నాటవీలగు కాలమునకు ఆయా ా ఓ రకము ఫపలించుటకు ఆసికొను కాలముముబటి సుమూరు 1-1] సెల ముందుగా పిచులను జలవఅెను, తోలకకించి ఇలకు న్‌. ఇల తగినంత వర్షము కరినిన పిమ్మట తొలి పదమన-సే చలిననారు చురుకు ళ నెదు వ్‌ ళనుం తొలకర వానలు మెలశికు తలి యని సావెఎయే ఇటు బలి ళం

నారు పించుట, 105 నుసి సాదావ్యునుగ చా౭ంవనుసకికి నీ రంయను,... ఇంకను ముంయగి వలా అ నీ పంద చోట విళులమ పొడి ముటిళలోనే చలి నూతుల నాంది డాని |. తాత క. . కేడఖ్శా నుండి గాని నీటిని తోడి. తదుపవర్చును. కొందర నీటి వసతి చంటేోీయినను పొడి మంటిలో విష్తులను జలి వర్ష మునకు గాని నీతీ కొరకు న తాని యొమరు చూచయదుందుకరు కాని యొక్క ప్పుడు పష్న్ము కసిగ సెప్పు 1 చూ-తమే కుని పమను వాలకపోవుటచే గింబలు పొీకి పోవును... లేక కాన్ని గింజభు మార్రామే 'ములచి తక్కినవి మరియొక పమసప మొల నును, సొమాన్నుముగ వారమపోతకు కాలాతీత మయినప్తుడు మాత్తామే (6 యిటు చేయుచుంవుమం సన్నము స్వల్చ్బముగ మాత్రమే కంసిను ఈ పద లి ఖీ తలో ఫమను వాలక. కొన్ని గింజలు చెడినను నొకష్కౌక ప్పుడు వగము ఇంాఅస్ముముగి పాంంభించి పారంఛ్‌ంచినది మొదలు విడువక సరయుట చె వలి మళ్స్‌ పదునివ్వకి. విగ్తుట* వీలుశాని సంవర్సనములలోే. నిట్లు -నొడి . కు! జాతే మ. మంటి విసులను జలయుట వాల యుపసయు క్షముగ ఉరరామించును. మెట్ట వ. ఫి ఖు వః నారు పోయుటకు మన్ని తయాకు చేసన మళ్ళలాో నిట్టి పరిసికములంచు చా చంస పదతిని చారు పోసిన వాగును నెమునను, జ్య నారెంత పలుచగజలీన నంత బలిషముగ నుంసును, రు (| శౌని యకతిపలుచగ జలిన మయుడల గడి గాదములు లు గ హెచ్చుగ పట్టుట కవ కశము౯డునుు మొప్తుము | ల్సి తావి = ల న _ | లో మూడ హెచ్చు సే స్తకమును శకొావలసీ యుుడుము్కు జమున అవ ప్రస టె జవ్లిన యెడల నారు సన్నగల్లి వీచువలె శగును. కావున హం [వా న్ని ._ నారు ముక్కూ బనివ్యత తస్టభకండ యెంత యొత్తుగ చళ్ల ల ల అత్తే ఏ. దగునొ అంత 5% మ్మగ మాశపమే చశలవతెముు గింజలు యలు

1ల0 వరి, అంత ముదుగు గాని నన్నము గాని కాక మధ్యమముగ నుండు రిశములను ఎకరము 1 కి 40 కుంచముల (250 పా వొప్పున జలదగుము, మునుగు విలులను కొంచెము హెచ్చు "యో. ఉలి గనుపన్న విచ్తులము కొంచెము తక్కువగను ఒజలదగును, న షట పునాసజక్కుళ్ల గింజలు కుందమునకు సుమారు 1,30,000 ఊండును, మిగుల సన్నము నుండు హేమసన్నఫు గింజలు కుంచమునకు సుమారు ౩,33.000 ఉండునుం మిల మోటుగ నుండు పానియన్‌లా గింజలం సుమారు 93000 మ్మాతమే యుండును. ఆయా రకముల విత్తుల "నెంత యొకుగ చలవళెనో నిగియించుటకు కొంతివర కిటి లెళ్ళలు లాటి గ న! లు తోడ్చడుకు... ఒక కుంచమున నిముడు గింజల సంఖ్యలను బట్టి. విశ్తులను చట్దనెకల పునాసఆకు,ర్ల నెకరమునకు 40 కుంచములు జల్గుచో హేమ సన్నాలను ఎకరమునము 28 కుంచములన్కు పౌనియన్‌ లాను ఠం కుంచములను చల్లవలని యుుడును. కాని పానియన్‌ లా వెంక్క_లు మొదటి నుండియు తకిినవాని కంక. స్ఫుటముళను సెద్దవిగను నెదుపను ేమసన్నపు "వెసక్కలు.. చిన్ననిగ నుండును. కావున పానియన్‌లా ముక్కలకు కొంచెము హెచ్చుసలము కావలసీ యుండును ామసన్నాల మొక్క (॥ ౬కు కొంచెము నెక్కువ స్థలము ఇాలును, ఆందమచే వని వెప్పిన పాని యన్‌'లా విత్తులను 55 కంచములవ ఫొంచెము తకువగ అనగా సుమారు ల0 కుంచముల చొ "ప్ప్వున జలదగును. కహేమసన్నాలను ఇని చెప్పల 23 గి పలా కుంచములకును కొంచెము హహెమ్చుగ అనగా సువారు. ఫి0 కుంచముల చొప్పున శలుట యుకముగ నుందునః, వకిఫు పదుకణో వితులు చలు ర అటి చ అయ న్‌

నారు పెంచుట, 157 23న పటము చేదనము - పందగా బోసిన నారుకట్ట-- మొక్క పెడి __ ఒత్తుగా బోనన 'నాకుకట._ మొక్క లజ ్‌ో "= ” ” గ్‌ ళీ | ” ళ్‌ నా 1 సం టి టో ది ష్‌, నే / శ ఎ క్నాక్షల్ల్లం! 4 స / లా రు త! మ / హో స సళ వని ” ల స.

18 వరిం నపుడు 2కి లలన గింజలు కొన్ని ఇఎలభుట కవకాళముందదు. కావువ నట్లు విత్తినప్త "డేకరమునకు మ 1, త కుంచముల విగ%ల నెక్కువగ జల వ అవవ తావు ళత వలెను. నారు ఒళ్తుగ బోయుట వలన విశ్తులు నష్టమగుటయు,. నారు సన్న వాటి డే తి గిలి పీచుపలె నుండుటయు తిప్ప లాభ మేమియ లేదని యెకరమునకు 40 మొదలు 100 పంచకుల చొప్పున వల్లి లేకరిచేశిన పరీక్ష వలన సుష్ట్రము చున్నవి. ఆ పరీక్షల ఫలిర మిక్రించద ఉఊూపబబెను* నారుమడిలో నెకరమునవ “సెంటు ేలలో కట్ట శేకి బోసీన విత్తులు అయిన నారు 'సగబుని నుండిన కట్టల సంఖ్య మొక్కుల సంఖ్యా డు పరీక్షల ఆండు పరీక్షల సగటు సగటు శ0కంచములు (390 పౌ ం క్షైషట ర! 60% (90% ్ర 120 21 50, (560 పౌ ం శ29 ర! 10% (700పా) 123 జాగ కట్టలసంఖ్యలో 'భేదరు చాల తక్క వయయినను, విగ్తులచల్లికి య్సెక్త యిన కొలదిని మొక్కలు సన్నిలుటచే ఒక కట్టలో నిముడు ఇక్కుల సంఖ్య చాల హెచ్చయ్యెను నాటు నప్పుడు ఒక్రుగ బోసిన మళ్ళలోని నారు వీనువలె నుండుటచే విడిరాక కుచ్చులు పచ్చులుగ పడును. అందు పలన నొక నిన్ని విస్పీర్తమును నాటుటకు పలుచని నా రెన్ని కటలుపడ నో స్త అవాఏస నో ఒత్తు నారుకు అంతే పడును ఒకానొక పరీక్షలో! “నెకరమునకు 200

నారు పెంచుట. 159 పొనుల చొప్పున పోనిన నారు నాటిన మళ్ళలో "నెకరమునకు 400 కట్టలు పడగా ల00 పౌనుల చొప్పున పోసినది 410 కట్టలు పడెను, కావున సొదూన్యముళ 100 కంచములు పోనిన వారెంత విస్తీగ్లమునకు వచ్చునో 40 కుంధములు పోసిన నారును అంబే విప్పీ ర్లమునకు సరిపోవును, కాని 60 కంచముల విర్తూం మిగులును. పలువగ నారు పోయుట వలన విత్తులు మిపబమటయ్‌ గాక అట్టి నామ నాటుట వలన పంట కాడ “హెచ్చునుం చామన్షకోట చ్నోల్తిమున విగ్తులను నారు మడిలో “నెకరినునకు 800 పౌనుల చొప్పునను. 1200 పౌనుల చొప్పునను బోసి "పెంచిన నారును నాటి పర్‌క్షింపంగా పంనగబోశిన నారు నాటిన మళ్ళలో. ఒత్తుగ బోసిన నారు వాటిన మవ్ళ గీ కంటె బసంి ఛాన్యపు రాళలిక నూటికి 21 5 వంతులును, కౌెణామణి భాన్యపురాకక. నూటా 8,6 వంతులును "హాచ్చెను.ర్‌ 1

ఒర్తునబోసీన నాకిచ్చు పంటకును పలుచగా బోసీన నారిచ్చు పంట కును వ్యత్యాసము బసంగి మొదలగు ఫునాసవరులలో కొణామణి మొదలగు "పక్ష వరులలో కంయె హెచ్చు గానుండునని పరీక్షల పలన "లేలెను ఆల చ్యముగ ఖలించు రకములలో ఒత్తు? బోసిన నారుకూడ కరిమముగ నీర నము వదలి కొంప వరమ వాగు? "పెచసట కవికాళము గలుగుటయీ యిందుకు కారణయుం,

నారు. మళ్ళలో. విత్తులు వెదజల్లటకు గొంత "నేర్పరి తనము కావలెక, లేలియెడల నవీ యంగరటను సమముగ పడక కొన్ని చోట్ల యెత్తున కొన్ని చోట్ల పలుననరు. వగును.. చల్లికలో నినుభవము లేని వారు విక్తుఃను ₹ందు "లీక నాల.” పులుగ చేసికొని ఇండు లేక నాల్చుసార్లు చల్టుట మంచిది

100 వరిం

ఆదివరలో కీల లాగుగ దున్నబడి మరల గట్టిపడి యుండనిచో విశ్తులను జఒలీ నానళ్ళమ 'ేలగటి శండు సారు. తోలిక యెడల నిగ్తులు అనవే ర లు రిం అట చాల వంకు కప్పబడును. వ్‌మ్మట కంపతొోడుగు తోలపళెమం * వెన) కటిసారి దున్నిన పిమ్మట చల్లిక యాలస్య మగుటచే శల సట్టిపడి యున్న యొడల ముందొక సారి చేలను దున్ని కంప తొడుగు ఫోలి. విక్తులను జలి సిమ్మట నాగటిని తేలగట్టి యొకసాకి దున్ని కంప తొడు తోలవలెను సామాన్యముగ విశకులము చలి కలియదున్నిన పిమ్మటనే కంప తొడుకు

అటి ల

తోలుదురు... కాని ముందుగ గొడ కంప లొడుగును గాని గరుప "నేల మైనచో "తేలికమైైన చదును పళ్లను గాన తోలుట మంచిది. ఇట్లు చేయనిచో విత్తులు చాళ్ళనెంబడి పోగులుగ పడుకు, కొందరు కడ చాళ్లను మాత్రను కాళ్ళతో గప్పి పిన్ముట విత్తులు జల్లుదురు. ఇదె కొంత వరళూ మేలే.

వరము కురియక వూర్వుమే వీని నీరు పటి నారు పంచదలచిన

వ అటి లు యొడల పెని ెప్పినళ్తే విత్తులను జల్లి పిమ్మట బోజెల సేన్పరచి చిన్ని శె 4 చిన్న మళ్ళుగ విఖాగింపవలెను.. ఈ చిన్న మళ్ళ విిక్లము నీటి వసతిని బటి నిరయిందు కొనవలెను, విశులను చీలిన వెనుక బోబెలన్వు చిరు వ అటి 0౧ మళ్ళను యేర్పరుముటలో విత్తు లాగట్లలాోనికిని బోజలలోనికిని పోపపడ కుండ ఉఊాడవలెను. గట్లకుకు బోచెలకును మడీలో నచ్చటచ్చట నలిగిపోకో మిగిలియుండు గడ్డల జరి యపయోగిందుచో వితులు పోగుపడవు గడ్డలు లేకుండ మెత్తని దుక్కి-పడిన మళ్ళలో ముందుగ బోజెలను. చిరుమళ్ళను యేర్పరచి పిమ్మటనే విత్తులను జల్లవలెను,. ఇట్లు చల్లినపుడు శాళటిత్రో నాటే యి ళం యి

దిన్నుటకు వీలులేదు. కావున తొల్లికలతో తన్వి కస్పవలెను.. చమ వైన భూమిలోను. తగినంత. నీరుగల చోట్లను చుళ్ళను. నాగటిరలోనే కలియదున్న వీలగునంత పెద్దవిగ గట్టవచ్చును గొన్ని సందగ్భము లల

నామ పెంచుట 1601 వాకుమడి నిట్లు విభాగింపకయే తడుచవచ్చును.. కాని యిట్లు చేయచో "గాని మిగుల పెద్ద మళ్గుగు విఫెెంచిన గాని అంతటను తిడియులో పల కొంప, ఛాగమున నీరు నిలచి యచటి నేల విస్తారము నీటిని పిల్చుకొనును, ఆఎమవలన నేల ఇట్టిపడిపోవుటయు కేలలోని నతింితిము ఖానీటితో కిందికి దిగిపోవుటయు శేటప్లిందుకు. కావున మళ్లు నీరు నిలువకుండ మన్ను చాగుగ తడిసి ఆ తడితో గింజలన్నియ మొలభునంతి నీటిని గ త్రమే కట్టుటకు తగినంతి పరిమాణము గలవిగ సే యుండ వలెను మిక్కిలి రప్పవ నీరు కట్టుట గూడ మంచి శామ " అట్లు చేయచఛచో. మరల త్వరలోనే నీకు కట్టవలని యండుకు. విస్తారముగ “నెండలు కాచి మొలక ఇెడునని తోచినవ్విదే మరల నీరు పెట్టవలెను. ఈలోవల పన్షిము గురసి మరల నీరు కట్టనవసరము._ లేకపోయిన "మేలు, చాల కాలము పరము కకయక. సెక్కుసార్లు నీరు పెట్టవలసి వచ్చిన యెడల నీరు తోడుటకు రట్టుబడి యెస్క్టవసుటయే “గాక నారును వాసగ "నిదుగదు. జక్కొకప్పుడు తడి"పెట్టిన వెంటనే హెచ్చుగ వర్షిము కురి యుట తటస్థించును. అప్పుడును నారు యెర్శిుబడిపోవును,. కావువ వస్నము కరియనని యశుమాన మున్నప్పుడు ఒకటి 50డు దినములు నిక్స్‌ శ్షీంచి చమూడవలిను,

మొమత్త ౪మిద నీరు పెట్టి. "పెంచు నారు వర్షపు పదునున "పెరిగీన చనారంత శేసష్టముగ నుండదు, కాని నీరు కట్టి కొంతే కెలము ముందుగ నారు పెంచి ముముమగ నాటగిల్లుచో నీ లోపము లెక్కచేయ దొనది "కాదు. నారు మడిలో విర్తులు చల్లుటకు ముందు తగినంత సత్తువచేయ వీలు శీకపోయి నప్పుడు గాని అతి వన్షముచే నారు వాగుగ నెముగక పోయి య!

1౮2 వరీః నచో గాని విషల తంలో పండెడు రకముల నాకను మూడు వాల్లు వారములలో వాట.టక. వీకము చేయడలచి నపడు శని యిట్లి మళ్లల వేటు వినక వండ, అముదవ్నిండ్‌ “వ దలస చామోవ్‌ండ్‌ జారులను వాడ చేసి దకొుకవమువప ఫ్రై ఈ ఒపస్తాల ( సుమారు ర్క్‌టి వందల పూముల ్స చొప్పున పని వలపచ్వుపలు ఈ పొడిని వన్హమునికు ముప ాాని రడి "పిట టక్‌ మంకు చాని చల్లవలెను. కొందరు యొండ్‌న ఉండి నెట్టను పకవులచే బొకంచి యాపాడుము. నెకరమువకు సుదూరు 10_20 బసోల చొప్పవ చలుట గలదు... ఇటీవల చౌకగ అఫ్‌ంచుటచే అమ్మోనియా గంధకి3ము గూడ వారు మళ్ళలో వని వేయబడు మున్నది... దీని నెక గమునము కేజి ఒప్తాల (66-160 పాములు) చొప్పున వేయవచ్చును. కాని యిట్రి ముమహా ఒనిచేదపుు నెకువులను "హెచ్చు వేనివ యెకల నారు మిక్కిలి లేపగా ఇెదిగి యితిమృదుువై శిఘ9ిముగ నాటుకొవదు.. వెంటే నాటవియెడల శాని మారముగ తీవికొవపోవలపీ వచ్చినప్పుడు గాని నారు విళిిపోయి మకింత్‌ చెడును. కావున నిటి మయొకువ్రలను వాకు యెకుఒడి పోయి వొత్తిగా నెదుక నపుడు మాతొమే తపమ్మాతిముగ వాడవలెను. మడిలో సత్తువలేక వాపగ "పెకుగని నారు కంయి మొకువ వేపి చాపగ "పెంచిన నామ హెన్చుషంట నిమ్చుశని కొన్ని పరీక్షలలో లేలెన్ను పౌాచూవ్యముగ నేరక మెర్ని నెలలలో ఇలించునో అన్ని వార ముకుమించియా కరెప్ట నామనసు నాకు మడిలో నుందుట మంచిది కాము. ఈకాలమునకు సుమారు ₹ండుమూడు వారములకంకైు వెగా నారును ఆకు మడిలో నుంచిన యెడల ననుటూల స్థితిగతు అంగానాకు కణుఫు “వేయును, అట్టి వారు నాటిన పంట తగ్గిపోవును. ఆనుకూల పరిస్థితులలో నిట్లు త్వరలో నారు కెణుప్పు వేసివను వ్వలోపముచే నాాదిపటక తిన

జ ౭ న ఇ సాటి 'నాసప ెపా మొక టల పవెసము పంల నేవసందు మకెవంయ మాయమ వావముఃం నెసు పూనె పె వ్‌సవవన్‌ వది నాటుట మిపల నాలన్నుమయెవపవు వశకాలమమునె వసి పము ముషకపోమున వాస శషమాం వెమక ను మవల పోస్‌ పంచన భవనా సబేనుయా యమ పవెచ్ను బయలుమేనుము... పయిట “చేపసనవనను. చెండి స్‌ _ కొంప మిఐము మించు చెన్‌, పోసుడదంను ఉన్నిరతిననన మున నా మా సా ప్‌ ప స శం శరా అ్టున్‌ ల _ ణా య మిపల చేప*ి దోనేవ నావు వంపి శ్వస్టుమునియ్‌ వష్పననునా.. ఇని మిల మువినిపోయి.. వని పవ్నవట్లు వెన్‌న వాసకంను. సకం బోనెన స శకవానే సేమమును నుంయునుం. పెంగ వన వీ లేత ముద నామెల మంది వలు కాలమాన పపసితిని బట్టి హాయ చముంయనమం మవ సంసిత్ని న జ ఓ చి ఓ శ ల్‌ ॥ ౫ లై ల _ ॥ నము చేన్‌ వామ కేషష్టమున మందును మరమయొన సువక్సినమొు మును జ్‌ వామ ఖేస్టమున మవంచవచ్చుమం డంప నాకు పంచుటబ నీటి వనషి చాసుగు నుండ వలెను, గోదావరి డెల్దాలో(ముఖ్యముగ పడమటి డెల్లాల్యో: ల స | జ లు ఇస రాం ఆబ ల వాల మంది కములు ఇందుకెనరకు ప ల ముగ చెప ల చ / చ్చి / చమాకమన షెక్కను కోనేఫినుతి న్వి కాల్టలను 'వేస విలో మూయక మునుపే నానిని సింవుళెందనుం భ్‌ ఆష్‌ న రే ల ఇ 2 చ ఈ కోనేళ్ల విస్త్వీము సామాన్యముగ వార మదిలో సవ పంగు వ ౩౯ జ శ జ శ నై మొదలు త్‌ వ వంయు పవక నుండును, పహానిలోేగు సుమారు 1, ఏ గజము

161 వరిం లుండును. వీనిని (రవ్వి తీసిన మంటిని చుట్టును గట్టుశాగాని కొంత వరకు గట్టుగను తిక్సినది యొక పర్పిక్కను దిమ్మగను గాని పోయుదురు. శ దంప నారు పోయదలచిన మడిలో నీకు "పెట్టక ము దే కళోతగాలును మొదటికి శుభ్రిముగ కోసి ్రీసిచేయ వలెను, వేసపిలో వెగుగ సెండిన నేలలగో నీరు పెట్టి వై 1) చాళ గమ్ము చేసిన వాలును,. నెంకవ పంట నారుమడిని లా మరియొక సాక కూడ దమ్ము చేయట యవసరము కావచ్చును పచ్చి యెొకువు వేయకలచిని యెడల మొదట రెడు సార్లు దమ్ముచేసి చదును పమై తోళిన పిమ్మట. నా రొట్టను పరచి తొం9క్కవలెను. పెన నీరు జా మ లు నూ. "జృటి యుంచి 7.10 రోజులు మురిగిన పీమ్ముట మరల 1 9 సారు దమ్ము క ంం చేస కొట్టలో చికపుడ. మిగిలియన్న పుల్లలను. దీసివేసి చదును చేయ వలెను మొదట వేరులతో చదును చేసిన పీమ్మట నొక నాకి నిడివిమైన చిన్నాని క్మరిబడ్లను (చదును ఒద్దను గోడిని లాసుుట మంచిడి. పలములు యి లు హా కనబడిన చోట్ల కొంత యడుసును మెరగక నున్న చోట్ల నుండి యందు తోయవలెను శ మున్ను అణి గట్టిపడు వరకు వీనిమిద కంద "ెండలముః గుమ్మడి మొదలగు హర జాతులను పెందుమురు మామిడి, కో బ్బెర "'వెందలస. ఫలనృక్షములను గూడ నొటుదురు కొందరు గటమిద మాత మిట్లు ఫలవృతక్షములను 'లెంచి దిన్ములపై మన్ను అణగు వరకు కూరగాయలను “పెందుకొని పిమ్మట వానిని పసవుల సాలఒను గిటుటకును శై కె ళమునక్‌ను ఉ పయోగింతురు.

నారు పెంచుట. కే6ర్‌ ఇట్లు మడిలో నెచటను మెంకలు గాని గోతులు గాని లేకుండ చదును చేసిన విమ్ముట 115], 140 వ ఫుటలో చెషెన రీతిని మొలక కట్టిన విశ్తులను సమముగ జల్ట్బవ లెను, చళ్ణవపుడు దూరదూరముగ మాళిమే యడుశులు .వెచుచు మడిలో సాధ్య మైనంత తక్కువ సార్టు నడచి కాలి యడుశలచే నేర్పడు గోతుల సంఖ్య తక్కువగ సుండునట్లు చేయవలెను, ఈ గోతులలో నీరు నిలచుట చే నెంత "హెచ్చుగ నున్న సంతే హెచ్చు విర్తనము ఇెడిపోవును, చదును చేయునవుజే మిక్కిలి స్వల్పపు నీరుంచి చదువు చేయవలెను... విత్తులు చల్చునప్పటి కింళను నీరున్న యుషల నా నీటి9 ముదుగా తీసివేమవసెను. మడిలో మెరక పల్రము లున్నట్లు అనుమావ మున్నయెడల విగ్తులు చల్లక మునుకే. పల్లము లాళో నీరు పోవుటకు తగిన చేడెల నక్క.దక్క_డ చేని యుంచవలెను. "నెటులయినను విప్తులను చల్లినమడిలో వెచటశాని నీరు నిలవకుండ చేయుట ముఖ్యమా ముడివిత్తులను అనగా మొలక కెట్టని విత్తులను జల్లు నెదల మడ్‌లో స్వల్పముగ నీకుంచి విరులు చలిన పిర్ముట శీ జూములకు "వెనుక వావ వ నీటిని తీవ చేయవలెను చఫ్లిన విత్తులు నుండి మడిలో మొలక నాటుకొనిన విమ్మట నేల చిరునెర తీయులోపల మరల నీరు పెట్టి తీసివేయవలెను.. ఇట్లు మొక్కలు 4, 5 అంప ళము. లెదము%స వరకు నేల బీటతీయకుండ అప్పు డప్పుడు

100 వరిం నీరు ఇట్టి తీసివేయుచు రావమ. పిమ్ముట నారు తీయు పరకు పలుచగ నీరు కట్టి యుంచవలెను, కొని యీ నీటిని తరుచు మాక్చుభుండపలెను,.. కొన్ని చోట్ల నారు తీయటకు ముందు కొంత కాలము మళ్ల నెండగట్టి నారు తీయునపుడు మరల నీరు ెయైదరు. ఇందువలన నారు సులభముగ నూడివచ్చును.. ఒక్కొక పప్పుడు దమ్యునవ నీరిందుట యాలస్యమయి నపుడు నాలెదిగి పోకుండ చేయటకు గూడ నిబెండగటుదమురనుు చోళఘువా చనా మళ్ళ నివేండ గటుట వలన నందలి ల శు 0ణ లు నారు సులభముగ నాటుకొని ఆ"భ్రండగట్టని వారు కంటి సోలుగయిద రోజులు ముందుగ వెన్ను వేయుగని కనిపెటబ డెను. ముడి (మొలక కట్టని) విత్తులను జబ్లచో గరఫకొడి మళ్ళలో ల్త్రా వాట గి “'మొలము వరకును పదునుండదని తోచినపుడు అవి ములను లోపలనే యొకసారి నీరు కట్టి తీసి వేయవలసీ రావచ్చును. సామాన్యముగ దంప నారు మడిలో కలువు తీయనవసర ముందదు, ఒక యెకరమున పెంచిన నారు సుమారు 10.15 ఎకరము లకు సరిపోవును, లేకరి యనుభవమున 20.25 యెకరములకు సరిపోయిస సందర్భము లుండెను. కొన్ని సందర్భములలో యెకరమునకు 8-4 'నేర్ల వం విశ్సల నారుతో-నే 20 కాటాబసాలప ెగా ఫలించెను, కొవు జిలా ఉరి వాలి య్‌ ళా ళం గుడివాడ తోలూకాలోని వ్యవసాయదారులు చాలమంది మాప మంచము అ విత్తుల నారును మాత్రమే నాటి మంచి పంటలను పండింప గలు చున్నారు.

నారు పెంచుట 167 సామాన్యముగ దంపనారు పెంచుట మెట్ట నాకు "పెంచుట కంక సులభము దంపనారు పోయుటకు మడిని తయారు చేయట పోతకు కొన్ని దినములు ముందుగ ప్రారంభించిన చాలును, మెట్ట నారు మడీని చాల్ల ముందుగ దున్న వలెను, చాలసార్లు దున్న పలసీ యందుకు, మెట్ట వాగు మళ్ళళో కలుపు యెొక్కువగ పట్టును, మరియు దంపాకు మడి లోని నారు. మెట్టాకు మడిలోని నారు క0కు చేరు కొంచెము తక్కువ లోశతుగ బోయుటచే నారు తీయట కొంత సులభము? శిరుదు చెక్షములు కంయుటచే గాని వస్తగులు కుకియక. తకుదు తడిపినపుడు శాని నీరు పెట్టిన పిమ్మట నెంటచే నారు తీయవీలులేక నిల్వ యున్నపఫుడు గాని మెస్టై వారము మశిలోవి నాను లోచుగను "హెచ్చుగను వేరు పోయుటచే తీయట మరింత కిష్టమగునుం మెట్ట నావ ఆక మడిలో భురుకుగ వెదు్సనుు దంప నారు సంప వెపగ బద్దకట్లి నారుమడిలో నే పీల్హులను "పెట్ట చారంఖించును. నీరు లేర చోట్ల సయితము పర్షాధారమున "పెంచవ్‌లగును, ఒకటి ఆండు శ నారు లోతుగ చేదు పోయకుండుటకు గాను ఫీలి్పేను దీవులలో మిల తలో ఫలించు కొన్ని రకముల విరులకు చక్కగ దమ్ము చేసి చమన చేంన మళ్ళులో అరటి యాకలను పరచి బూదలోనికి కొంచెము దిగునట్లు ఎ౨రాచివేసి వాని పెం చేరు బురదలళోే విస్తులను మొలక కట్టి చల్లుట గలదు మొక్కల వల్శీ యరిటి యాకుల పెన నే యుండును. సుమారు 1% జనములనో-ే యీ వారును కింది యాకులతోశ్లే పెకి తీసి కకరుచగ మండుట వలన కట్టు క్‌ు ఆకులను చిన్ని చిన్న ముక్కు లుగ చింపి కట్టలు పరచినమే మ వ నామను జాగర్తి త్తగ విడవీసీ నాటువమురు, 298

] 65 వరిం తడులు "పెట్టవలసి వచ్చినను స్వల్పు నీరు చాలును నీకు "పె్టిన “వెంట నే తీసిన యెడల వేళ్ల కంతగా మన్నంటు కొనక నారు కుష్‌ రము ౪ నుండును.

దంప వారు కంళ, మెట్ట నాకు నాటిన మడిలో తలో మూస తిరుగును అనగా కప9ముక నాటుకొని యెదుగ నారింశ్సీంచును.. అను భ్‌ వబ్హాలష మైతులు మెట్ట నారు నాటిన వేను బాగుగ నెదిగినను భాన్ఫము రష్కవయయ్యి గడ్డి యొక్‌, పస నందురు మరియు దంప నారు నాటిన ములో “దుంప? "తెగులు "హెచ్చుగ పట్టునందురు,

గోదావరి. సడమటి "డెల్టా కు లిపుడు. సర్వత్ర దంప నారునే వాడుచున్నారు. తూక్పు డెల్టా వారు సర్వత మెట్ట నారునే వాడు భన్నారు మభ్య "డెల్టాలో ండు పద్దతులును గలు ఇంతసమాపము ననే వేకు వేరు పద్దతులను విడువకుండ నవలంబించుటకు ఆయా (పాంతేము లందలి స్థితిగతుల భేదములు కారణమై యండవచ్చును. ఆయా పరిస్థితు లలో మెట్ట నారు శేస్ణమా ని దంప నారు "జేస్టమా యనశు విషయమును నిర్ధారణ చేయటవ తగినంత పరిశోధిన యూపా9ింతము లందు జరిగి యుండ లేమ. కోయంబత్తూరులో. జకగిన యొక పరిశోధనలో అనుకూల పరిస్థితు లలో మెట్టనారే లేష్టముగ గెినబెను, 5

ండవ పంటకు దంప నారు కంక మెట్టనాశే "కేస్ట్రము* కాని "రెండవ పంటను "పెట్టు కాలమున మెట్ట నారు మళ్ళను తయారు చేయట

• ఈ విషయమయి 17వ శీర్షిక క్రింద విష్రలముగ వాాయబడును,

నారు లీయుట, నాటుట 109 కష్టమగుటచే. సామాన్యముగ దంప నారునే వాడుదురు. అయినను కొన్ని "డెల్టా తాలూకాలలో ఫవొందరు శందవహీంచి ఈ పంటకు కూడ

క మట నారునే పెంచుదున్నారు, లి విత్తనపు మళ్ళలో వాటుటకు వలయు నారును పచ్చేళము? చిన్న నామమళ్ళలో బోసి చాటుట మంచికి " 14 నారు తీయుట నాటుట,

నాటవలసిన మళ్లు దమ్ము పూ్లూర్తియయి సిద్దమనగు

ల శ 'సరికి నారు మడిలో తగినంత నీరు పెట్టి నారు తెగకుండగను నలిగి పోకుండగను తీసి వేళ్తనుండు మన్ను పోవునట్లు నీళ్ళలో

వ్‌ లు వని గంజి కట్టలు కట్టవఖతెనుు. మెట్ల నారు మళ్ళలో నీదుకటిన లు లు కు ళం 'పనుక వెంటనే నారును తీయక పోయినచో విమ్ముట కశమ కంిమముగా నారులాగుట కష్టమగునని యిదివరలో (వాయ బవెనుు. ఇందుకు తోడు కొన్ని దినములు మడిలో నీరు నిలచుట కూడ ఫసంభవించుచో నారు మిక్తిలి పొడ వెదిగి 'మిత్తబడి లాగినపుడు తెగిపోవును, ఒక సారి నీరు కట్టి లు కొన్ని దినములు నానిన పిమ్మట మరల నేల యారిపోయిన యొడల తెోపోనుట మరింత హెచ్చుగ నుండును. ఇసుక నం

170 వరిం కొడి నేలలలో నొక్కొకప్పుడు నామ్‌ మడ్‌కి సీరక్కక వోయినఫుడు వర్షపు పదునున గాని కుండలలో వీళ్లను చిల క రించి గాని -నారును తీయుట గలదు దంప నాగమళ్యలో. సొమాన్యముగ్‌ నజివరి "వ్‌ కొద్ది గొప్పు నీరుండును గాన కట్టలను చాగుగ గుంజుటకు వీలపనట్లు మఃకొంత నీటిని "జెట్టి వామ త్వీువలెను నాబుంసకకి నాను మికిని పొడవున. వొదిగి యన్న యెడల శేకుల చివళ్లను కొంత వరప ళోసివేయుటా మంచిది. చే నెదిగి పడణిపోవు భూములలో నిటు చేయుశో జువట "పెకకుద కొంత మందగించి అంతముంయగా సడిపోక ఇటూ చివళ్లు కోయని చారు నాటినప్పటి కంటు హెచ్చు పంట నిద్నునని పీల్షిప్పైను దీవులందలి పరీక్షలలో టేలెకు,55 తీసిన నారు నెప్పటికప్పుడు నాటి వేయన లేను, నాటుట యాలశవమనుచో శీశిన నారుకటలను నీటిలో వేముండునటు పెటి యుంచిన జో న. గి రి ళల యెడల 4.3 దడినములవికు నాట నర్ధాముగ నుండును కానీ నిల్వయుంచిన సాకు త్వరలో మూన తికుగదు నారు మజీలోే కండి నారుకు నాటదలచన మళలోనికి మోయు రం టక్‌ సామాన్యముగ కావడి యుప[ళమోగిందును, పెద్ద కమతములలో నీపనికి 29 వ పటమున చూపబడిన *చలుగుడుో అనం పకువులు లాగు పనిముట్టు చాల యుపయోకకరముగ. నండంలు ఆది ముంచు భాగ మున పె కె తీపటుకొనీ యుండు ఆండు లావయిన కీ మ్ములకు అడుగా మజా అజావే వు. య కరంలు పిసించుటచే. "సర్పడిన చట్టము, దానిపె నారు కటలను ర లీ ౫! మ్‌ లు ల

సై ఊా. నాకు లము ం, నెటుటం 172 న ఫా గా రభ లల ల పు న్‌ సతుల స అభి బల పర కు చో గం ల టు నన ల టు శ లు. మను కల్లే క్‌ టా. న. సో లప రే స ఎర్‌ నన స. మున నన ప ల నం వసా క్త స! న్‌ స వ ప? 5 (్‌ న న ఆ కళల లే వో య న! న ప భష వసా సంత న... ఖా న న సరే రల తష ప చ న మామ గ్‌ న స ల టట ం సుటన్తూూ భాస ర న న నం లం లీ ల మ “హి క వ్యు బళ వ్‌ ర ల సార సవం టలు లప ౮ ప కలు ల్‌ చవ న లయల న ల పట - న! సుతు. త్న స్తన రర జ ర మ మ స న చట 3 ఆం స టు స్ట్‌ ట్‌ నే ఎ ?2 సతి వ్యక్‌ టో న్‌ డు దా సట శ ఉమ ణే టై | భె హా చం న రి! తనా లు సుచి న వం బ్రా న ళల ల నయ! న. టల కా. ౪2 651 సిం పటు య మస ర్త జ ల నమా వం పం సంయుతం టం నల స స తిట్ట చరా వ్‌ సత్రం టు నీ చ వ క నం మన వస | అజ వశే న బా, రం వ స తయ క పషన్తోన్ల న ప భక త్య య నం ఈ. ల జీ 1 ముందు (తాళ్లను గట్టి యెడ్డచే గాని పోతులనేగాన ల గంతకు. చట్టపు ంిం నిలువు కమ్ములు వాందు ఎ ప్పపెట్టుకొని యుండుటపే* గటను కూడ ఈ మిం సులభముగ డా* లుగును, చలుగుడు పుడెైలో నదనముముంచళనే చానిఎ లు. నిలచిన మనిషీ చారు కట్టలను మడిలో నింకటను విసమనుం

కె/త్త వరి,

వకి నారు నాటుట పౌమాన్యముగ నాడువాండు9 చేయవని కాని కొన్ని చోట్ల నాడువాండు) పొలములందు. పనిపాటలు చేయు వావారిము. లేకపోవుటచే నీ పనిని మగవాండు చేయటయు %లదుం నాటుటకు సాభూ న్య ముగ ౩ెకరమునకు 6.12 గుకు మషష్యులు కావలనీ యుందుు. గరుప నేలలో మొక్కలను మంటిగో గుంచ్చుటు కషకుపుటచే హెచ్చు సంఖ్య పట్టును. బంక “జేలలో మూన సులభముగ దిపుటచే వీ పని త్వరలో నగు... ఆనుటూల పరిసితులలో సగటున నెక

మ. రమునమ్‌ ఫ్‌ 6 గురు మనుష్యుల కంళు మంచకుడగ "నే నాటింపవీలసునుం నాము నాటునవుడూు గమనింప వలసిన ముఖ్య వివయ

ములు ఆెడు గలవు, నా దెత దూూోమున నాటవలెనను నది యెకటి. ఒకొ_కచోట నెన్నెన్ని మొక్కలను నాట చగునను నది మరియొకటి,

నారు నెంలేంత దూరమున నాటునదియు, నేల యొక్కయు, రకిము మొక్కయు స్వఫెపమును బటియు నాటు కాలమును బటియు నిెషయింప

జీ లు లు వా

వలెను, సత్తువ "నేలలలో ముదురుగ నాటినపుడు కిచ్చిడిసంబొవంటి దుబ్బు వేయు స్వఫావముగల వరులు వలుచగ చాటినను వేలనుగమ్మి మంచిపంట నిధ్చునుం అచే పరిస్థితులలా* పునాస కొణామణి వంటి యంతశా దుబ్బు చేయని వరుల నంత కంటె నొత్తుగా చాట వలెను, కీచ్‌ చేలలో శాని ఆలస్యము నాటిన గాని వాంగ దుబ్ము చేయు వ3 “నెనను ఆంతకంళిను నొత్తుగ చాటిన గాని పంట బొతీగా తగిపోవును శు అనె అండీ గ్‌ త ఇట్టి పరిస్థితులలో దుబ్బు చేయు వానిని గాని మిళల త్విరలోో ఫలింభు వానిని "గాని మరింత ద్యురిగ నాటవలసి యండును "పె నూత్శముల

నారు తీయుట నాటుట, 179 80వ పటము ట్ర సన్న శ్‌ లి టిన్‌ మ బ్త కస్ట తా ల చ క * [వ గ హ్‌! న నా ను ఇ] స న లం వనన? త దనం ల లం యటం యం లి నం న ను “మక వసో సమం స్‌ ప ట్‌ [0 వ. టే వ్‌ సం శని సాను ఖ్‌ న ము అసో స ల్‌ స్త ॥ సట చ్‌ గ ల 22 సా! నతన ఇఖి స్‌ ల్‌ * బన ౧ ” న ల గట ల ల? ఖ్‌ చ ఓ షి న. ఎ క్‌ యాసతో? గ న నో గ రను అ న? మగ గ కట సు నడ ల్‌ ర్‌! నం! నారు నాటుట, నమసరింల్‌ ఆరూ పరిస్థిగులలాోో "నీ రకము నేంతెంత దూరమున నాట దగునో ఆనుభ పమును బటి నిరయించు కొనవలెను శ న.

• క్‌ ర చషులప దువ్వూరి వాలకృష్ణయార్తిగారిచే. రచింపఒడ్‌న యీ కి9ంది “గయనమ్యు ఈ విషయమును స్పష్ట్రముగ దెలుఫునున్నది, మునస అకు తెచ్చి జక్కొక్కం మొక్క ఊచ్చవళలెనూ 1 ముదర ఊడుపయినాంభూము సువ గలవైనా బలువు వరైనా దుబ్బుచేయ*-* శూనకు జూనెడు ఎడదముగ ము లేత ఊడుపయినాం.భూమ.* న్‌ 'లేల్క సవైబాందుల్బూ సం * మావకు దారబశుగ ము 64 న్‌ ళా అట

శీ కర్మ వరిం వాటు దూనము హౌన్ను కొలగిని దుబ్బు లందలి వీల్కల సంఖ తగిపోవును, కాని యొక గజము లేక "సాటు వినమున నుండు వీల్లాల సంఖ్య ఒత్తుగ నాటిన మళ్లలో నే హెచ్చుగ నుండును స మ్‌గుల నొత్తుగ నాటిన చేనిలో నొక చతురిపు గజమున నందు మొ త్తపు వీల్హూల సంఖ్య 'హెచ్చుశనే యున్నను. వెన్నులు చిన్న వైపోవును. మిల పలుచగ నాటినచో దిబ్బు 1కి పీకల సంఖ్య హెచ్చిననము పిలల వెల్తపు సంఖ్య తేగ్గిపోవుటయేశాక పిల లన్నియు నెన్న వేయక పోవుటయు, వేనన _వెనను అన్నియు నొకసారి యీనకిపోవటయు తటస్థించును, "కావన "నేయే పంస్థితులలల "సెంతి దూరిమున నాటిన వన్న్నల సుధ్యయ పరకమాణ మును సాధ్య మైనంత హెచ్చు పంట నిచ్చుట కనుపణముగ నుండ. సే ఆనుభవము వలన గంహించి అంత దూరమున నాటదనును ఫచామర్షకోట పరిశోధనా స్థానమునందు నాలుచేండ్లు ఇండువరల "నెటుజూచినను 1, 6, 9 అఆంపళముల దూరమున నాటి పర్‌క్షింపగా సట వ దుబ్బు 1కి పుట్టిన పిలాల సంఖ్య యీ కింది పట్టికలో జావజ డెను, దీనిని బట్టి చతురపు గజము 1కి ఎన్నివిల్బ లుండునో. లెక్కవేని జూప బడెనుుక90 రస౦గి ళొణామణే దూరము దుబ్బు చతుంపు దుబ్బు. చతురిపు కి జ కక్తి కేక్‌ గంశేక్‌ వీల్కాులు ప్‌ల్కాలు వి్‌ల్కులం మీల్క్తలు జీ ఆం, 20 163 £్‌ం 163 6 ఆం. త? 13 న! 110 5 ఆం. 82 క1 గల్‌ 120 .

నారు తీయుట నాటుట 173 మొక్టాల "సంతింత దూరమున నాటిన మంచిదను విషయము కొల చోట్ల "పక్క. పరిశోధనలు జరిగను... కాని ళ్స్‌న్న స్థలము లందును భిన్న కాలము లంమను గల్స్‌న యనుభ్‌వము. శ్ళిన్నవు క నుండుటచె పర్య వసాన లు. నిషర్షగి లేలలేదు.... లేలుననుకొనుటయే ఎిచ్వే.. కాని ఉల బమిద ముదురు? నాటు నఫడు బలముాల సెనసేుంలలో పునాస రకముంను సుళారు 6 ఆంపళముల దూరమునను, "విద్ద పరులను వ ఆఅ౦ం% భి ముల చూరిమునమ్గు నాటుట యుకృముగ నుండునని వెప్పవ న్నాను మిక్కిలి ఒలమెన "నేలలలో “పద్ద పరుల నిడుశున టెక 2 క వాటినను వాటవచ్చును. నాటుట మికి బి యాలస్య మయిన = డును చేల చతుక యంతగా లేనిదిన నున్న పుడుము పువాసనరులము శ,ర్‌ ఆంఆంళ్‌ వలు మూరమున నాటవచ్చును* మిళ్చిలి ప్రవాస వరకులను 3.4 ఆ ఒకముల దూగమున నాటినను నాటవచ్చునుం కొన్ని చోట్ల "నారును మిక్కిలి యెడముగ నాటి. పతి మొక్కా కస ఆముదపు పిండి మొదలగు "నెకువులను జేసీ పర్‌క్షింప బజెను,. లేకరి పిచా*జ్వరిం మహారాజూవారి న్ష్యేతమున జకిపిన రెిపుక తణిఖీలో కే అడు గుల దూరమున నాటి ప్రితిమొక్క_కును యెరువు వేయగా "నెకరమునకు శీ15్‌రి పౌరుల ఛాన్యమాయొను. సామాస్యముగ వాటినమళ్ళలాో 2800 పౌనుల భాన్యమాయును. కాని యీపంట హెచ్చుదల యెకవుల ఖరీమనకు సరిపో లేమి. ఇతర చోట్ల గూడ నిట్టి యన్‌ వపమే కలెను. వారు వాటు నప్పుడు చాల చోట్ల మొక్కలకు వేతి! వచ్చి నకైల్ల వాబుచుందయరు, మొక్కలు వరుసలుగ గాని ఒక దానినుండి యొకటి భఇమమారముగ కాని యుండవ్పు. ఒత్తు సలుచనలు కంటినిమానీని ఒట్టియ

170 వరిం మొత్తముమోద చకురఫు గజమున కెన్ని మొక్కలు పడునో దానిని బట్టియ చూచుకొనవలసి యుండును.

దూరముగ నాటదగు బల మొన నేలలలోను హాచ్చు* సత్తువ చేయ బడు నేలలల్లోను కొన్ని శి... ముక్కలను తిన్నని వరయసలుగ నాటుట గలదు ఇటు నాటుచో. నమపచున్న. చేలగో వంసల మధ్య నడచి దుబ్బు దుబ్బునకు యెకువు చేయుటకును వరమసల మభ్య రొట్ట లొవ్నుటకును వీలగును. కలువ కు చీడల నివారణకు గూడ నుకువ్పుగ నుండును కూలీ లలవాటుపడుచో హెచ్చు మందిని “పెట్టని వసరము ల్‌కయ్‌ ఫొంచె మించు పకుసలుళ నాటవద్చును, ఇట్టు నాటునపుడు వరుసల మఫ్య యెడము హోెచ్చుగ (12 అంగుళ ములు) వదలి వరుసలలో మొకళలను దగ్గరగ (6 ఆం) నాటుచో పంట శగ్థదు... తెచాలి తాలూకాలో కొన్ని చోట్ల సౌమాన్యపు పాటుతోచే. అంత తిన్నగ లేకపోయినను కొంచె మించు మింధు వరుసలంగా నాటిందు రైతులు గలరు, జూపాొనుటేశ మున సామాన్యముగ. నిట్లు వరునలుగ నాటుటయేఅచారము,. అచట ముష్టరు మగవాండు? “క బయెకరమును చాట గలంగుదుకటం.ర 5

దగ్గరగ నాటదగు సామాన్యపు నేలలలోమ, పరిస్థితు లందును వరుస లుగ నాటుట కంకి వరుస దప్పించి ముగ్ధండిని నాటుటయే ఆనుహలమని ఆనుభవజ్ఞులగు కృషీవలుర యభఖిప్యొాయము,.. ఇట్లు నాటుటకు కలమూన జేయుట యందురు,

ఎంఠతేంత చూరమున నొక్కోక మొక్ళా- నాటిన "నెకరమున శెంతేంత చాన పట్టునో ఈ (ప్రక్క పట్టిక వలన 'దెలియును,

నారు తీయుట నాటుట, 177 నారు. ఒక్కొక్క మొక్క చొగ ఆన్ని గింజలును మొలచి నాటు. నాటునెడల నెకరమునకు నాటుటకు దగిన మొక్కా

చూరము పట్టు మొక్కుల లననెడల ఎకరి మునకు ఆ౦. సంత్యుం పట్టు విష్తలుం [పునాస అక్కుళ్లు) 5! శశిక 60 2 పౌనులు. 9 77,410 శ్ర గా 6 క్రై240 ౦ 9 శ తె9ఎ,010 వం 96 8 6,909,900 త్ర 99 సామా న్యముగ చల్లిన గింజలలో కొర్ని ఇ.లవక పోవుట చేను మొలచిన మొక్క లన్నియు బ్రతికి చాన నెదిి నాటుటకు పనికి కాకపోవుటచేతను సన్నముగనున్న మొక్క లొకొ్టక చోట సచ్చులుగ కలిసి పడుట చేతను ఒక్కొకప్పు డాలస్యముగ నాటవలసి వచ్చుటచే ననుకొన్నడాని కంయే నొత్తుగ వాటపలసీ వచ్చుటచేతకు పై లెక్క ప్రకాగము కావలసిన విత్తుల కంశు సుమారు మూడు అట్టు, విత్తులను చల్లి పెంచినచో పౌమాన్యముగ నారు తక్కువ గాకుండ నుండును, అను కూల పరిస్థితులలో కొంత మిగులుదుండును. ఉిక్కొక్కూ చోట "సన్నీ ముక్కలను కలిపీ నాటుట “శేంస్తము ఆను విషయమున కూడ భాల చోట్ల పరిశోధనలు జవిగెను,.. కాని పర్య వసానము నిష్మ్లర్జి గా జీలలేదుు వాల ప9యోగములలో ఒక్కొక్క ప్పుడు ఒంటి సుక్క నాటినదియు మరి యొకప్పుడు 3 * నాటినదియు

కర వరిం "శేంస్తముగా నుండెను ఈ విషయము నాకు యొక్క స్థితిపై వాల వరో కాధారపడీ యుండును... నారు బలిష్టముగ నుండి స్థితిగతు లనుకూలముగ నున్నప్పుడు ఒక్కొక్క మొక్క నే నాటుట మంచిడిం సామాన్యముగ నారు బలిష్టముగ నున్నప్పుడు దానిని నాటు మనుష్యులు బలవంత "పెట్టనవ సరము లేకయే మొక్క_లను వికపీసి యొక్కోకటి చొప్పున నాటుదురు. వారు బలిష్ట్రముగ లేనప్పుడు మొక్కలను విడదీయట కష్టము... కావున చేతికి వచ్చినన్ని వేయునురు. _ అట్టి స్థితిలో నొక్క దానిని విడవీయుట కం చేతికి వచ్చినన్ని నాటుటయే మంచిది. చఛామరక్షకోట వ్యవసాయ స్థానమున జరిగిన “యొక పరీక్షలో వొత్తుగా బోసి ఒక్కొక్క. మొక్క చొప్పున నాటిన పాలగుమ్మసంి నారు కంక ఒత్తుగా బోనీ కుచ్చులు కుభ్చులుశా నాటిన నారు నూటికి 768 చొ"ప్వున హెచ్చుపంట నిచ్చెను.51 కూచ్చు మొక్కలను ఒక్కొక్క చోట కుచ్చులుగ నాటుటవలని సామాన్నముగ వెచ్ను చిన్నదగును.. గడ్డికి తగిన ధాన్యము కావుం మొత్తిముమాద మొక్కల ని.తెాత దూరనున నాటవలెను, ఎన్నెన్ని మొక్కలు కలిపి నాటవలెమ అమ నిమయమునుగురించి తర్కమునకు దిగుటకంకు నారుమడిలో విత్తులను పలుచగా చల్లి మొక్కలు బలిక్టముగ నుండునట్లు చేయుట యందు తగిన శ్రద్ధ వహించుబయే లాభికరముగ నుండును. నారు శేష్టముగ నున్న యెకల కొంచెము దూరముగ నాటినను దగ్గిరగ నాటినను ఒక్కొక్క వెముక్కుం

నారు తీయుట, నాటుట 179 నాటినను ఆరెండు మూడు నాటినను పంటలో అంతగా వ్యత్యాస ముండదు

సామాన్యముగ నారు నెంత శర్పద్ధళ “*పంఛినను ప్రితి కట్టలోను కొన్ని నీరసపు మొక్క లుండక మానవు వాటునపుడు వానిని తప్పించి నాటుట మంచిది. ఈ పనికి కూలీ లలవాటుపడుట మొదట కొంచెము కష్ట్రమయినను, ఇట్లు చేయచో తగిన ఫలము గలుగక పోదం

కొన్నిచోట్ల నారును మొదటి మడిలోనుండి తీసి మరియొక మడీలో కొంత పలుచగ నాటి మొక్కు లచట కొంతపర దిన వ్‌మ్మట వానిని దీసి పొలమున నాటుదుకు. ెండవ నారు మడీలో పెంచిన నారు బలిస్ట ముగ నుండుటచే కుదిమట్టముగ "నెదిగి దుబ్బుచేసి వాసగ ఫలించును. ఈ పద్దతి పరగడ పొలములవళలె మిగుల సక్తువగ నుండు భూములలో పెట్టు "పెద్ద వరుల కనుకూలము. మొదట కొన్ని మళ్లను దమ్ముచేసీ వానిలో "నారును నాటి ఆది “పెకుగు లోపల లక్కిన భూమిని సావకాళశముగ దమ్ము శ్లేసికొన వచ్చును. కాని లుందుకు కొంర పాటు అధికముగ కావలసి యుండును చాల చోట్ల అందుకు తేగినంత్‌ "హెచ్చు పంట పండక పోవచ్చును... కొంత మేర యిట్లు వేసిచూచి యనుభ్‌వము పలన తినంత “హాన్చుగ బండునని తోచిన చోట్ల నీ పద్ధతి నవలవింప వచ్చును,

15, ఉత్సరక సప? నాటిన వెనుక వరి చేలలలో చేయదగిన పమలలో కలుపవుతీత ముఖ్యము నాటిన వరి చేలలో మెట్ట వరిచేల కంళెను వెదజల్లిన దంస వరి చేలలో కంటును కలుపు సౌమాన్యముగ మిక్కలి తక్కువగ నుండును కావున నిట్రి చేలలో. కలుపుతీత సులభము కలుపు తీయునపుడు మళ్ళలో 2.8 మూడు అంగుళముల నీరుండుట యనుకూలము. నీరు మిగుల లోతుగ నున్న యెడల కుకువగ నుండు కలుఫు మొక్కలు మునిగీపోయి కనబడవు. నీరు బొత్తిగా లేనియెడల కాళ్ళకు చాడి యంటు కొని పని జరుగదు. కలుపుతీతలో గడ్డి గాదములను. వేళ్లలోనికి పీకి చేయట మంచిది. కాని కొన్ని చోట్ల నీటీవల కలుపును కొడవళ్లతో గోయు నాచారము పంబలుచున్నదిం 'వళ్ళలాోనికి దీయుట యెక్కువ పని వుచ్చుకొను ననుభయమే యిందుకు నుఖ్య కారణము. మరియ నిట్లు కోసిన కలుపు గడ్డి పశువుల కుపయోగిందునను యీళచే గూడ కొందరు వ్యనసాయ దారులును, కూలీలును ఈ పద్దతి నవలంబింతురు వేళ్ళలోనికి దీసిన గడ్డి గాదమాలను గట్లమిద పారచేయక మర్షలాోనే తొం9క్చినచో కొంత బలము చేయను, కాని యిట్లు తొంక్కినను మరల "నెదుగు రాకాసితామర ( ఫజ66? సైజయిలు ) మొదలస జాతులను మాతిము లీసీవేయుటయే మంచిది. పామాన్యముగ వాటిన 6 వారముల లోపల వేలు కలుప్రతీయ తగియుండును.. కిలుఫు విస్తారముగ పట్టు జశేలలలో నాటీన నెల దినముల

ఉ తరక,_మీ, 181 ఎలి కొకసారి యిట్లు కలుఫు దీసీ మరియొక నెల పోయిన పీమ్ముట మరియొక ళ్‌ సారి కలుపు తీయట యవసరము కావచ్చును. కెలుపు తవ్కువగ నున్నప్పుడు ఆడువాండం చేశనే యీ పనిని ఇేయింపవచ్చును. కాని గట్టిగా లాగిన “ని యూడిరాని జూతుల కలుఫు విస్తారముగ నున్నప్పుడు మగవాండనే యీ పనికి నియమింధుట మంచివా. కరిదంగా సాగు చేయబడుచుుండిన మళలో కొలుపు తీతీకు సగ ఖీ చి టున “నెకరమునకు ఉంక0 మంది కంకి "హెచ్చు సంఖ్య యవసర ముండదు "హెన్చుగ కలుపు పట్టు "నేల నయినను ళ9దగా. మురుగడ దమ్ము జు వేసి వాటునపు డప్పటికి లేలియండు గడ్డి శాదములను లోతుగ తొక్కి 'వెచి, పిమ్మట నీటిని జూగంత్తశా కట్టుదు వచ్చిన యెడల సొమాన్యముగ ఇ అటి ల కలంపంతగా పట్టదుం మెరక పల్లము లుండు మళ్గలో మెరక లప్పు డప్పు డారిపోయి గడ్డి “-గాదములు హాచ్చుగ “పెముసుకుం "తావున నంత టను నీరు సమముగ నిలుభునట్లు మళ్ళను. చదునుగ చేయట కలువు పట్ట కుండ చేయటకు మరియొక యపాయము. నాటి నప్పటి నుండి నీటిని "హోెచ్చుగను విడువ కుండగను కట్టుచుండిన యెడల కలుపు పట్టుట తస్దనుం కాని యిట్లు చేయట మొకాలు నాటుకొనుటకును దుబ్బు చేయటపను ఆటుకము. గెలిగిచయటచే మంచినికాదు. కొందరు కలుపు చంపుటకు. కకిమళ్ళమ.. వేసవిలో మెట్ట దుక్కి. దున్నుదురు కొన్ని చోట్ల నీ. రాలన్యముగ నందుటచే గాని తగినంత. నీరు రాకపోవుటచే,గాని ప్లౌవ కాశముగ దమ్ము చేయ వీలు గలుగదను భయముచే పని నుళువుగ తేలు టకును. కలుపు విస్తారము పట్టకుండుటకును ముంద్యూ మెట్రదుక్కి దున్ని అతి లు లు నీరు రాగానే సెట్టి మరల నొళపారి దమ్ము చేసి శోవి-చేయకయే"గాని వోటు ఆచారము హడ బంగులుదేరెు,. కాని యిట్లు 'మెట దుక్కి దున్నుట ణి లే జ

102 వరి, వలన జిగురు శేలలకు 111 వ పుటలో (వానీన విధమున కొంత హాని కలుగును. కావున పాధ్యమెనంత" వరకు నీ విధమున కలుపు పట్టకుండ జేయుట కంక కలంపు పట్టనిచ్చి అఆ గడ్డి గాదములు “దేలలాోేనే యకాగి (కుళ్లునట్లు దమ్ము చేయచో నది "నేలకు సత్తువ చేయను.

పౌమాన్యముగ చేను కోసిన పిమ్మట త్వరలో నారిపోపు మళ్లలో శ్‌లంపు విస్తారముగ పట్టదు వాల కాలము ఆరనివాటిలో హెచ్చుగ పట్టును, వేసవిలో వర్షము లెక్కువగ గురియు సంవత్సెగములలో దమ్ము చేయ నాటికి విప్తారిముగ గడ్డి శాదములు బలియును. ఒక్కొక్కప్పుడు గ్‌ డ్డి గాదములు ెగిన పెంటకుష్పలోని యుకువును నుళ్ళలో బోయుట చేతనము తొలకరి వర్ష ములకు వాగుల వెంబడి కలుపు మొక్క_ల విత్తులతో గూడివచ్చు నీటిని కట్టుట చేతను కూడ కొన్నిరకముల గడ్డిగాద ములు వృద్ధినొందును, "గాలివాన మొక్కా బంిహ్మాదండ్సి ఆంటింత యిట్లు విత్తనము నీటితోవచ్చు జాతుల కదాహరణములు,

వరి మళ్ళలో సామాన్యముగ గాననగు కలుపు జాశులలో గొన్ని వరి వెరు కోసిన 'వెనుక బయలుదేరి మరల దమ్ము చేయవరకు ెరుశనుం ఇందు కొన్ని త్వరలో నారిపోవు "నేలలందు విస్తారముగ 'బెరుగును టాం 'వెంపల్కి బోడసరమ్యు. పంగమిరియము. ఆంటి9ంత్క -గాలివాన వెంక్కం వావింట్తు కుక్కువావింట, గన్లైరు, “తెలకపిండి కాడ, యేనుగమో కాలుగడ్డి," మరికొన్ని చేను కోసిన'వెనుక తేమ కొంత హెచ్చుగనుండు వానిలోబుట్టును. ఊ. గజవీష్పల్తీ ఊసడం, బూరఆల్లి, అమృతకాడ్య గుంటకలగర నొబ్బి, ఆఅఆమడకాడ్య యొలకజీడికాడు గుర్రుపఫుకాడ్య తూటికాడ్య రాకాసీతామరం కొన్ని దమం చేసి విత్తిన లేక నాటిన "వెనుక బయలుదేరును. ఊ. ఊద్య కాశనడ్డి పువ్వులగడ్డి గొలుసు తుంగ మరికొన్ని యింకను అలచస్ట్రాగ

ఉతరక న్‌ 188 అటి బయలుబేరును. ఊం. నీటినోరింట్క అఆగ్నిగడప, పిచ్చికాడ. కొన్ని దీర జీవితము గలవి, ఊం గాలివాన మొ క్క వెంపలి బోడ సరము కొన్ని స్వల్పకాలము మాత్రమే పెకగి చచ్చును. ఊ. కుక్క వావింట, వొవింట, అంటింంత, కొన్ని వరిమళ్ళ గట్టమాద విస్తారముగ పెరుగు, ఊం దర్శ ఆవురుగడ్డి గొబ్బి, కుక పాగాకు,

ఆనుభపబ్జులగు వ్యపసాయదడారులు కొన్నిజాతుల కలుపు మొక్కలు విస్తారముగ "పెరుగు “నేలలు మంచి పంటలు పండు భూములకును మరికొన్ని పంటలక్కుువ వానికిని చిహ్నాములుగ పరిగబించు నున్నారు. సామాన్య ముగ శాకతుంగ పేరు్క మళ్లలో పంట బాగ నుండునందుకు. ఇది సుల్ల బారిన “చేలలందు గాని మిక్కిలి లోతుగ నెరదీయు. ేలలందు గాని అంకగా పెరగదు, నేల యారిన నెనుక నెరియ లంతగా దీయకుండ పశువులు తకుదు తిరుపందుండు నెడల నేల గట్టి బాకి కాకతుంగ వృ్ధి యసఫను.శే ఇట్లు ఇఛాకతుంగ మంచి “నేలల చిహ్నముగ నెంచబడు మన్నన్వు ఇంత కంట. మోటుగ నదుగు బొన్డుకుంగ లేక ఆంతవతుంగ ఆను మరియొక రకు తుంగ "నేలయొక్క హీనస్థితికి చిహ్నమున నెంద బడుమున్నది. ఇది పౌమాన్య ముగ వేసవిలో వాగగ నారని "వేల లందును పక్తువలేని “నేల లందును కలుఫు శరిక్దణాతీయని “చేల లందును విబృఫించును.... దీవిని శమపడి తీసివేయట మంచిది, చేనిని గోసిన

• ఫీమువరం కెకలూర్య్కు. ఏలూరు తాలూకాలలోని పరర్తి “జేలలో కలుపు తీయనపుడు కొందరు శాకతుంగము మాత్రమువదలి తక్కిన కలుపు మొక్కలను మాాలమే తీయదురు.. దీనిని తీయకపోయినను వెన్ను "జేసినెనుక తనంతట శా-నేచచ్చి క్రుళ్లుటచే చేనికి నష్టము కలుగక పోవు

టయే గాక నేలకు కొంత మేలు కూడ గలునునని చెప్పుదురు

“వెనుక త్వరలో చారని ేలలలో ఊసడం కూడ ఊహెచ్చుగ పట్టుచుండును. "ఆండవ ఫంట తరుచు పెట్టు చీలలలో నిదిమిక్కిలి హెచ్చుగ పెరుసును. మెట్ట దుకి, దున్నినచో శాకతుంగ వూర్తిగ నశించి లింగమిరి యము కుక్క-వావింట, గన్డేరు -ముదలగునవి వృదియపకు. చాల త్త "కాలము మెట్ల దుక్కి. దున్నువు వచ్చిన జేలలలో నేల సులబారిన కొల బె వో దిని యందు *వీచ్చికాడ”” యను చీరకగల లెండు మూడు రకముల కలుపు “మొకాలు విసారిముగ పట్లునని క్ష గుంటూరు బిలాలలో 'మెట దుకి అలో లు న. బారి లు దున్ను వాడుక విస్తారము గల ప్పిదేశకు లందలి వ్యవసాయదారుల ఇప్పుచుందురు. మెట్ట దుకి. మాని మరల నోకటి రెండు సంనత్సీర ములు దమ్ము చేసినవి యెడల నివి త శఇాకతుంగ పట్ట నారంఫైిందును, వాటి "ేలలలో పర ఆల్లి యనియ, ఉఊపుకాడ యనియు శెండు జూతులు విస్తారముగ బయలుదేరును. నాటిన 'వెనుక కొంత కాలము వరకును దాళువావరికి నీరు రక్కువ శక్కువగ గట్టవలసి యుండుటచే నందు కలుపు హెచ్చుగ పట్టును. ఈ "కాలమున పకి మళ్ళలో మిగుల కురుచగ “నెిదుగు చలితుంగ్య ఊోసడమా మొదలగు కొన్ని జాతుల గడ్డి విస్తారముగ బట్టును. నేలపె పాకుడు పట్టుటయు గలదు లు ఊత్తర విశాఖపట్నం జిల్లాలో కొన్ని చోట్ల పరి మళ్ళల సర్వఫునాచయ విస్తారిముగ బుట్టుచున్నదిం నాటిన కొడి కాలమునశే ఆ. అవ లు న! వరకు "నేలలో నుండు విత్తనము నుండి యిది బయలు బేరి క్యిమముగ లే య+నేటను దట్టముగ నల్దుకోమను. ఇది "పెరు "నేలలలో చేను ససుగ

ఉ త్త కృ 135 చిఇినారి పంట చాల త్యపోవుకు.. వ్యవసాయశాఖవారు దరి నిర్మూ లించుటకు కొన్ని పృియరక్నములను జేసిరి, మళ్ళన నాటి. చూన దిగి నప్పటి నుండియు మడికి నీరు కట్టు కన్నములపద్ద మైలశుగ్థముకు నోనె గుద్దలలో మూటగట్టి (లాడ వసనచో నీ నాచంతళగా పట్టము. ఇట్లు చేసినంయ వలన కొంత పొయోజన ముండకి పంట కొంత పం హె వ్చెను. కాని నాము పూర్తిగా న?ంచ చేమ మవయు నెకరెమునకు సుదూర 15.90 పౌనుల మైలతుస్థము కావలపె యుండుటచే వ్యయమునకు తన ఖలము రాలేను, ఈ నిషమయమయి యింకను పళోళనలు జప %వలసీ యున్నవి

చేను విస్తాగరముగ "పెరిగినపుడు చివళు కోయుటగాని వశళశువుల చే మేపుట గాని యుత్తుక్పషిలో చేరిన మరియొక పలి సగ్తువ మిుల హిచ్చుగగల భూములలో చేసు యీనక ముందే గాని యీని గింజ ముదరక ముందే శాలి ఫడిపోవునింర పొడవు గను చురుకుగను నెదుగవచ్చును. అట్టి జేలలలోే చేను ముందుగ పడిపో కుండ చేయటకు ఒకసారి లేక ఒక్కొకళ_స్వుడు ఆండుసార్లు హూడ లీకుల చివళ్లు కోసివేయుట దొపసరము. కాని యిట్లు కోశచేయట వలన "వెన్ను చిన్నదగును అయివలు యిఖ్గు కోయక పోయినచో యూనక ముంచే చేను పడిపోవుటచే పంట బొ గ చెడిపోవును,.. కావున చివళ్లు కోయక తప్పదు చాలమంది మంకులు. ఇట్లు కోయుట కంశు చేని లోనికి పషవులను దోలి చివర్లను మేపుట శేస్త్రమందాకు. కాని యిట్లు వేంలోనికి తోలి మేపు పసవులు మిక్కిలి పెద్దవి శాక సోమాన్యముగ నుండవలెకు... మిక్కిలి పెద్ద పకువులను. చేనిలోనికి దోలుచే అవి

వ్య

136 వరిం దుబ్బులకు నణగడొక్కుటచే కొంత్‌ నష్టము కలుగును దున్నపోతులను దోలిన యెడల మకెంతే నష్టమును గలిగించునుం శి చివళ్ళము గోయుట గాని కుపుట గాని చే నీషటకు సాధ్యమె నంతసుమారు 66 వా" ములు) ముందు” జేయవ లెను ఈ పని యీనిక కెంత ఉమిపమైన సంట యంతేతేస్తునుం పడమటి నోచావరి జిల్లా ఖీమనరిం తాలూకాలో కొందరు రైతులూ చేను హెచ్చుగ పెదుగిక పోయినను లోనికి పకువులను తోలి మేప్పదురుం ఇట్లు పసువులను తోలి మేఫుట వలన చేల కొంత వాకు దొక్క_బడుటచే కదలి పేమ్మట చేను ఆనుకూలముగ నెమగునని చెప్పుదురు 1 పడిపోని చేలలో చివళ్ళను కోయుట వలన నూకికి సుహూరు ఎ? వరకు పంట నష్టనుండునని మారుశేరు. క్షేత్రమున గనుగొనబ డెను. కావున పడి పోక పోయినను. చిపళ్ళును మేపి నేల నిట్లు కెదుప్తట వలన లాభ మెక్కువన నుండునని నిర్ణయింపబడిన పదేశములందే యీ పని చేయ దగును వి తనపు మళలో ేళీల నేరుట ఉవృ్వరకృషిలో చేరిన నో ంం టి లి మరియొక పని, మొక్కల వివిధ ఫాగములందు గుర్తింపగల భేదము లుండుచో కలుపు తీయునపుడే అట్టి శీభీల జేరిచేయ వచ్చును. ఆసలం రకము కెంళు ముందుగాని వెనుక గాని యీను శీలీలనుగూడ సులభముగ గుర్చించె దింపీ తొిక్కింయ అారమును గురించి యిదివరిలోే ( 145వ పుటలో ం వా యబడెను.

ఉత ౩కమీ- 137 లి పీకి చేరు వచ్చుమః శాని చానితోపామి యీ. ఫలము ప్రతి చినమును జూశంిత్తెగ బకిశ్‌లించిన కాని గుమ్తుపట్టుట కప్పము. పిక్క "శ్రి నా! అశ క్త ర దుబ్బు మిగిలిపోయినను విర్తవ మంతెయు చెడును. కావున నీ విషమయిమె అనాటే లు. -కడ్నుశకద వహీందవలెను, కొందరు %ంజ కొంతే ముదిరిన ఎక్కుట వ్‌యుచో య ్ర ఆటుకలశెన బనికిషచ్చువని యోచింయురు.... కాని సభీమబ్బుల నెషటి కప్పుడు నీసి చేయన్‌ పోయిఃళో పిమ్మట వానిని పక్తంచుట కష్టమపుటచే కొన్ని దిశబడిపోవువుు కొందరు కోతేయయిన బెక. పెననుండెే “ర్ట వెన్ను అను డీనిచేయటప యత్నింతురు. కాని యీ పవతిోోమ "కరీ వబ్నులు దిళ ఆజా

బడిపోవును... "నలీదబ్బులను వేళ్ళతో వీకివేయపలెను కొడవలితో భోసి కేయుచో క్‌ర్పింది నుండీ యిలకలు బయిలుచేి మెల వెన్నులు వేసి కోని

నప్పదు అసలు రకముతో గలిసిపోవుట కవకాశము *ఒదు, కొంద కిట్లు "5లీల చేంచేయటకు లము ఆసలు గకఫు 'వెన్నులే

ఛి బేనిని గోయకముందు. గాని పఫనమిడ గాని యేకి విత్తనము ట్టుటగలదు. క్ష "కాని యిటు చేని కంకటికిని సరిపడు వి్తుల చకట వాల కష్టము. డు ఆయినను మరుసటి సంపత్సరపు విత్తనపు మడికి సరిపడునున్న ఓత్తుల నిట్లు యేరి కట్టవచ్చును. ఇందుకుగాను 'వెన్నుల నేరుటకు ఒదులు చేుు నిలచి యుండగా కొన్ని దుబ్బులనే యెంచి ఫుల పచ్చి కట్టి యానవాలు చేసి కొని వానిని కోత సమయమున పి త్యేకముగ నోసీ జేరుగ నుంచుట ప9శస్తము

16. నీటికటు, తీత వ్‌

వరిసాగునకు వీజీ పా%ణమని ఇెప్పవచ్చుముః సకల

మున నీరు తగినంత లభిచుట, వీటి మ.ంపు లేకుండుట తీసి ల అ అర నగ్ని ఓ వేయ దలచినపుకు పూర్తిగ వోవటకు తగిన ఏలుండుట, నేల లోపల కూడ నీటి సపంచలనము కొంత వర కుండుట, నీటితో కరగిగాని కలసిగాని యుండు దవ్యముల స్వా వము మొదలగు వివయము లన్నిటి మూదను కూడ వరి పంటయొక్క_ ముచి చెడ్డ లాధారపడి యున్నవి. వ్ర

పసామాన్యముగ్‌ న్నుల్తర సర్కోరులలోను తక్కి న అంధఏ దేశమందలి వాలహౌగమునను సారువావరి నాటు మృగశిర కార్తె (పవేళమయిన స్‌మ్మట నెంత త్విరలో జరిగిన నంత్‌ మంచిదని చెప్పవచ్చును (6164 న పుటలు చూడుడు. శాని యిస్టు ఆనుపన్న కాలమున నాటుటకు 'డెల్లా భూము అలోనే గాని తక్కిన చోట్ల యెల్లప్పుడును సాధ్యముకాదు. కొన్ని సంవత్సరముల క్రిందట గోదావరి డెల్లాలోను కొంత వరను కృష్ణ డెల్టా లోను కొన్ని భూమాలిట్లు మృగశిర కాన్తైలోే నల్ల నీటితో సోగు చేయ బడుముండెడివి. కాని యిటీవల నీనముల యానకట్టలకు వైన మేట "వేయ టచే వానివై నిల స్రయుండు నీరు తగ్గి కొర్పిత్తనీరు లభించు వరకు సామాన్య ము? సాటుట క వకాశము లేకపోవు చున్నది. బాల శోట నీటి పారు దలశాఖవారిట్టు. ముంయగ నాటుటను నిష్కేధించికి కూడను ఒక్కొక సంవత్సెరము.. పునర్జాసు ( జూలై ఆెండవ వారము ్రె వరకు (కొ త్తినీరు రాహండుట గూడ కలదు. కృష్ణా భోదావరుల పంటి పెద్ద నదుల కింది

సీటికటు, తీత 109 లు భూములే యిట్లు కొం చ్రనీటి కొరకు వేచి యంకవలనియుండ చిన్న నమల ల్ని అవాజాసీ క్‌ంందర్కు వాసల (కిందన్వు చెరున్సల క్రిందను 'సాగప భూముల స్థితి చెప్ప నవసంము లేమ... వీని కింద నొక్కొక సంవత్పినము. నీరు ముంయమగ లఫ్‌ంచు చుండుకు.. మరియొక చంచర్సరము వెనుకా నందును, జకొ్కొక పదు ముందుగా నీకం%ి వాటుట వూ్తియగుసరికి మరకల వ్నము లేనియెడల నీకు లేకపోవు ముండును ఒకొ కప్పుడు ఒకటిెండు తుదికడుల లోపము వలన వేలు బొంజపోవనుం ఈ విషయమున ఇాసల కంకి " చెరువులు యెక్లవ నమ్మకికుయికవి.. నీరు వాల 'వెంఒడీ. విశేషమముగ వచ్చి నప్తడు పెకువలలో ిటుకొని వము లేశపోయివపుడు ఆందలి నీటితో లు చె చహేలను వొ న న జై, న ఇలను కొంచె కాలమువర కైనను రక్షింపవచ్చున, కొన్ని పెద్ద చెరువులు వనములు తికి _"నెనము ఆెండు పంటలకును వూరిగ నీటిని సపయిచేయు వ + జాత ౧౧ నవిగెలవు వరక వీస్తారిము నీరు కావలసి యుండుటచే సామాన్నముగ చాకు డల కటితో పాప చేయటయే లాభకరము... కాని కొన్ని పరిస్థినులలోో కొరి లచునండి నేటిని తోడి సాస చేయటయు లాభకగము నుందునుం "ఇటు నీకు వోడుటప సొమాన్యముగ గూడయు, కారెమును ఉఊపకాగింప ఒడు చుండును కాజరు హేంద్శవరఫు సమీపమున కడియపు ఆవచుట్టునుగల కొన్ని “మెకకభూములక ఇనుప కారెములతో నీరు తోడబడి వరిసాగు చేయబడు యన్నది, కొంచెము వెల యశఫెకమయినను ఆన్థిమిడీి యన్‌స్టూ కూడ యిందుకు మిక్టిల యవయోగకారిగ నుండును... కొలేరు సరస్ఫు అంచుల నుండు టి కొన్ని భూములు (దటి పంట కాలమున మునిగిపోవునవి) రండవ పంట కాలనున లైల యంత్రముల (011 69 8్ర1163) తో నీరతోడి సాగు

190 వరి, చేయబడు చున్నవి. _ దివి ద్వీషమున నిటీపలివరకు అనగా అక్విడప్త్ట కట్టు వరకు కృష్ణ నుండి "పెద్ద పెద్ద [తెల యంతిములతో నీరు తోడి బేలకొలది యెకరములు వరిసాగు కిందకి తీసికొని రాబడినవి. ఖీమపరం తాలూ కాలో నొక వ్యవసాయపు కంపెనీవారు యెనమదురు). మురుగు కాల్వ నుండి యిట్లు నీటివి తోడి పరి సాగు చేయనున్నారు, * రు కోయంబత్తూరు. జిల్లాలోను. మరికొన్ని చోట్లను నూతుల నుండి సైతము మోటతో నీరు తోడబడి వరిసాగు చేయబడు మన్నది. సామా వ్యపు బీద నేలలలో నిది లాభకరముగ నుండక పోయినను నేలకు తగినంత సత్తువ వేసి త్వరలో ఫలించు రకములను "పెట్టి మంచి పంటలను తీయు "నెడల ధాన్యపు ధర యనుకూలముగ నుండుచో నూతుల (క్రింద నైనను వరి 'సాగు కిటకపోదుం యు నూతుల (కింద పరిసాగు సామా న్య ముగ కిట్టక పోయినను నీ రందు సరికి ముందుగ నారు పెంచుట ైనను నూతి నీటి నుపయోగింప వచ్చును. ఇట్లు తక్క్‌న శెతుల కంశె ముందుగ నారు "పెంచు రైతులకు పంట హెచ్చుగ పండుటయే గాక నాటుట క%స కూలి కూడ కొంత తక్కువగును. కృష్ణా గుంటూరు జిల్లాలలో కొన్ని చోట నీపదతి విసా భా 0౧ లం ఖు అట రము? గలదు, గుంటూరు జిల్టాలోని యిసుక “చేలలో దొరువుల నుండి నీటిని కండలతో 'మోసి నారు విరివిగ పెంచి వి౩ ర9ియించు చున్నారు. కొన్ని చోట భూమిలోనికి ఇనుప గొట్టములను దింప్పటచే పాతాళ గంగ లేకంతట తానే ఛెకి వచ్చి వరి సాగున కుపయోషంభు మన్నదిం న. నీరతోడు సా;ఇనములను ఫరించి శంచే (వాయబడిన వ్యవ సాయ "స్త ప్రధపారములందు వివరముగ వా్యయబ దెం

సీటికట్టు, తీత, 191 కొన్ని చోట నీ పాతాళగంగ భూమి మట్టమునక్‌ పైకి రాకుందున్సు ఆటి చోట్ల గొట్టము భుట్టును చిన్న కోచేటిని గాని నూతిని గాని నిర్మించి

లు గి లు లు యందు చేర న్‌టిరి పెకి తెల యం్య్రముచే తోడి వవ సాగు చేయనీలగును, నరి చేనికి కావలసిన నీటి పరిమితి దానిని సాగు చేయు గాలము, ఫలి+చుటకు పట్టు కాలము, నేల యొక్క న్వభావము, మళ్ళీ చమను మొదల *% వానినిబట్టి యుండును, పానూ ముగ వన్ష కాలమున సాసచేయు పెమనకు వక్షము కొంతే వరకు తోడ్పడు చుండును, వేనవిపంటకు వర్షపుసహాయ మంతా నుండదు, సింహళ ద్యీపమున జరిన కొన్ని (పయోగము లందు వరి చేనికి మొదాకి “నెలలా 16 అంపపళముల నీళను తరువాతి నెలలలో ప్రతి "నెల కును 12 అంగుళముల నీరును కాపలనీ యుండునని లెక్క వేయబడెనుర 6, లేకకి తైల యర్శతములచే తోడించిక నీటిచే వరి సాహ వేసినపుడు కూడ కొంచె మించు అంతే నీరు కాపీలసీ యుండెను. కాని గోదావరి 'జెల్టిలోని భూముల వంటి. 'హెచ్చుగ వీటలుదీయ "నేలలప మొదట వానిని తడుపు టకు హెచ్చు నీరు కావలనీ యుండును. అధమము €ి ఆంగుళము పైన నుండవలెను. ఒక్కొా-క్టాప్పుడు “నేల * ఆడుగుల లోతువరకు వీటలు దీయట గలదు, అట్టి సందర్భములలో _ 11 ఆడుగు నీరు వరకు వీల్చునని చెప్పవచ్చును. "పద్ద వరులకు జూలై మధ్యఫాగమున నాటు నెడల నవంబరు కడ పటి వరకు నీరు "పెట్టవలనీ యుండును. మొదట దమ్ము చేయటకు 6 ఆంగుళముల నీరును తరువాత జే “నెలలకు డస్ట్‌ 6 12 = 51 అంగుళముల నీరును మొ _త్తీముమోద 60 అంగుళముల వీరు కావలసీ యున్నది. * ఇడి

102 వరిం నీటిని పొదుపుగా చాడినప్పటి లెక్క. ఈ నాలు నెలల పమ్ననెదు దినములలోను సామాన్యముగ గోదావ3 జిల్లాలో. 24 అంగుళముల వన్షము గురియునని యెంచవచ్చునుః కావున నిక "పెట్టవలసీన నీరు 38 అంగు ములు మార్యిమే. ఈ లెక్క ప9కారము సెకను కొక ఖభునపుడడుపో్‌ నీటి నొసప తూమ్ముకింద "నెన్ని యెకరములు సాగుచేయ వచ్చునో యీ క్రింద లెక్క. వేసి చూపబడుకు, ఒక ెకనులో ఒక క్యూసెకు వలన లభించు నీరు 1 ఘం ఆడు%. ఒక దినములో లభ్గించునది_603%603024 ఘ.అ = 56000 ఘ. ఆం శి నెలలలో(133 దినములలా*)_ 6100006133 = 11631000 ఘం అ. జక యొకరఫు విస్తీ ర్లేము--కరిక0 చ గం=శంర0 చ ఆ కద సె ము కావున నొక క్యూసెకు పలన సాగగు భూమి _ 11601000 = 89 2౩ తం

లేక సుమూరు 90 ఎ$రములు.

చేని వెప్పినట్లు. చేను పెరళకాలమున 24ీ అంగుళముల వన్షము సమ ముగ చ శురసిననే ఒక క్య్యూ'సెకు వలన 0 యెకరములు సాగగునుం లేని యెకల హెచ్చు నీరు కావలని వచ్చుమ. ముఖ్యముగ. శీ హెచ్చు నీటి పరిమాదామునక్రు కక్యూనెపలి అందరు. వీ నీటిఐసతి యైనను ఒక క్యూ సెక నీటిలో వర సాశును నమపగల విస్తీర్ణమునకు ఆ నీట్‌ వసతి యొక్క డ్త్యష్బ వన లఎంయరుం

నీటిక ట్టు తీత, 1083 ఆవశ్యకత దమ్ము చేయ కాలమున నెక్కుువగ నుండును యేలయన వరి నాకెంత ముందుగ జకెన నంత ముచి పంటలు పండువని సామా న్యాను భవమపటచే మైకు లందరు తమతమ పొలముల దమ్ముును నాటుకు సాధ్య మయినంత త్వరలో డిరుప్రటకు యత్నింతురు. సగటున దమ్ము పాశ్తిరం భించినది మొదలు ఫూ స్రచయుట కొక నెల కంళ హెచ్చుగా పట్టిన యెడల నష్టము గలుగుము. కావున నీ నెల లోపలనే దమ్ము చేయపవలసీనీ విస్తీర్య మంతయు లెడియవలెను... కొం9్పర్తశా దమ్ము చేయ భూమి తడీ యుచు ఆదివరలో నాటినది కూడ తిడియుదుండవలెను. నాటుకాలమున వన్షము చాపగ గురిసిన నే గాని ఒక క్యూ నెకు వలన నెల దికములలో 90 మయొకరములు సాపకాదుం షెట్లన, 1 మయొకరిము ేలను దమ్మునకు గాను తడుపుటకు 6 అంగుళముల నీరు కావలెను. ఆదిపరకు నాటిన విస్కీర్షమునకు మొదటి “నెలకు కావలసిన 12 అంగుళములలో నొటట [కము కమముగా జరుగును గాన సగటింన సగము లెక చూచిన మొడల (1 ఆంగుళమాలు కావలెను 'మొత్తనుమోద 1 ఆడు నీకు కావలెనుం వము లేనియెడల నీ యడును నీరును పారించ వంసీయ్‌ యుండును, 23 నలో ఒక క్నూూనెకు వలన లభించు నీరు 56400630 = 2002000 భునప్క టడుగులు, 1 యెకరమునకు 1 అడుగు లోతున పెట్ట నీయ_శత3300 భు ఆ ఊండును. "కావున "నెలదినములలో 1 క్య్యూసెకువలన సాగగుభూమి 2592600 - 438560 ఆనా సుమారు 60యెకరముల మ్మాతమే మి!,లి లోతు? "సెాదీసి యింకను “హెచ్చు నీకు మొదటి రడికి గావలసీని "నేలలలో యిఃంస విస్తీగ్షిము కూడ సకాలమున సాగు చేయలేలు వీకపోవునుం

త్వరలో ఫలించు. రకముక నైనను. మొల్తకుమిబ కాదలకిన రీతు లేస్టవాా నున్నను ద్సూటీ పపెద్దనకల ద్యూటీతో సమముగనే యుండును ల! |

104 వరిం నాటీనది మొదలు నీరు కావలసీన కాలము 90 దినము లనుకొందమూు, దమ్ము చేయటకు 6 ఆం%ళ ములును పిమ్మట 90 దినములకు "నెలకు 18 అంగుళముల చొప్పున 86 ఆంగుభములును మొ త్తేము శీ3 ఆంగుళముల నీరు. కావలసి యుండును, ఇందు వర్షము వలన 118 అంపళములు లఫించు ననుకోను పెజల నిక 2 ఆంగుళములు లేక శెండడుంల సీర మాత్రమే క టవలసీ యుండును, న! 90 దినములలో ఒక క్య్యూసెకు వలని లభించు నీకు_6ఈ0ళ0069%0) కే యెకరెమునకు 28 ఆం, లోతున "పెట్టుటవ వలయొునీరు_43560% కొవ్లున క్యూ సెనవ డ్యూటి 7776000 = 57190 = 509 లేళ సుమారు ౪0 మయెకరములు. ఇచే కాలమున ఫలించు వరిని ఆండవ పుట కాలమున సో వేయచో అఆ కాలమున వర్ష ముండదు-గాన కూ్య్యూసెకుక డ్యూటీ 7776000 + (43560631) = 51 0 యెకరములు మాతొమే యగునుం దంప వరి చేలకు తక్కిన పేరుల కొంయె సామాన్య ముగ "హెచ్చు నీరు కట్టవలసి వచ్చుటచే నా నీటి వలన సస్యమునకు వలయు లేమ లభీించుటయే గాః వండలి రూపమున నరదుండి నేలకు కోంత సోరము కూడ చేరుటచే కవళకొశళముగలదు. వరిచేలకు జట్లు నీటిలో నుందు న. వండలి యొక్కయు. అందు కరగి యుండదు. ద౦వ్యముళీ

సీటికటు, తీతః 105 ల్‌ు మయొక్యంయు పరిమితి నీటివసతి యొక్క_- స్వభావము నను సరించి యుండును, పారుదల యగు నీటి యందేవేని హోనికరములగు ద%వ్యము లుండుచో నేల కొక్కటకప్పుడు చెరువు గలుగుటయు గలదు, సామాన్యమునగ నదుల నుండి లఫిందు నీటిలో. వండలి విస్తారముగ నుండుటచే నా నీరు సారివంతేముగ నుండును, కాని ఆయా నదుల నీటి యందలి వండలు లందును కొంత న్యత్యాస ముండును. ఛోచాపరి నీటిలో కంయె కృష్ణ నీటిలో పండలి హెచ్చుశా నుండును గోదావరి జిల్లాలోని యేళేరువంటి కొన్ని విన్న నదుల నీటియందు ఆ కరెండునదుల నీటి కంును వండలి పెాచ్చుగా నుండును కృష్ణ వండలి నోగావరి పండళలి కంకి నలుపుగా నుండును. ఏలేటి వండలి గోదావరి వందిళి కంటెను నరో ళా నుండును. వీ నది నీకి యందలి పండలి యొక్కువ సారపంతేమను విష యము పరీక్షింప వలని యున్నది. కృష్ణా గోదావరి 'డె్ధాలలోని నేలల పరీక్షను బట్టి 'మొతత్తముమోద గోజావరి వండలిలో. నత్యజని *హిచ్చుగ గలదనియు కృష్ణు వండలిలో ఖనిజదర్సివ్యము. లెక్కుప గలవనియ వెపష్ప వచ్చును. ఏలేటి క్రిండి భూముల పరీక్ష జకుగళేమ. కాని యనుభవ ముకు బట్టి యీ నది వండలి పై ఆ0డు నదుల పండలి కంయును సారవంత మైనదని చెప్పవదగునుం సామాన్వమున. నీటి వసతికి సమిభమొన నున్న చేలకు హౌచ్చు వండలి.. చేరను. చూరముగ. నున్న కొలదిని "పెద్ద కాల్వలలో కొంపంము పంట కాల్వలలో కొంతోయు నిట్లు వండలి చాల పరకు దిగబడి పోయి తేటనీరు మార్యమే. చేనికి జేరును.. .మరియ కృష్ణా, నగోచాబరి

156 వర్‌ నదులలో. పడమటి వర్షములు కురియ దున్నంత కాలమే వండలితో గూడిన నీరు ప్రివహీంచును, పర్ష కాల (పొరంభమున నున్నంత వండలి వస కాలాంవెమున నుండదు. ఏలేరు మెదలగు తూర్చుతీరపు చిన్ననదుల నీటిలో కొంచె మిందు వర్ష కాల మంతటను వండలి విస్తారముగ నుండును, చెరువు నీటి యందలి వండలి యొక్క_ పరిమాణమును స్వభ"వమును అందు జేరునీ "రెచటినుండి వచ్చునో ఆ ప్రదేశముయొక్స_ స్వఖౌవమును బట్టి యుండును* మరియు వకవునందు నీకు నిలవ చేసినపుడు కొంతి వరకు ఇచెళకువు వండలి గర్భమందు దిగబడి సామాన్యముగ 'లేటనీకు మాతమే చేలకు పారును. కొన్ని చెరువుల వీరు త్వరలో లేకముటయు కొన్నిటి నీ రంతగా లేరళ పోవుటయు *లదు ఇందుకు కారణము. చెరువు గర్భమందు “నేలలో బు$దను విభు ద్యోవ్యములం మెండుగ నుండుటయు లేకపోవుటయు నె మున్నది. ఒకొక్క చోట నట్టి దొన్య్మములు చెరువునకు నీరువచ్చు మార్దముననే యా నీటితో చేరి నీటిని త్వరలో విరచివేయ వచ్చును.

నూతి నీటిలో వండలి యండదు. కాని యందు కరగిన దరవ్యములు సామాన్య యుగ కాల్వ నీటి యందు కంళకును చెరుచ్చునీటి యందుకంశును "హెచ్చుగ నుండును. సామాన్యముగా తీయగనుండు నూతి నీటిలోని లవణ ములు చేలకు హోనికర మిస నంతగ నుండవు చవకలుగను ఉఊప్పగను నుండు నీటిలో లవణములు కొద్ది గొష్పు హెచ్చుగ నుండుటచే నట్టి నీరు పరిచేలకు కొద్దిగనో గొప్పగనో వెరు) చేయును,

పాగుదల వలన గాని క తోడి గాని వరి సాగున కుపయోగింప బడు సముచ౦ిప్రపోటు తగులు నదీఖాగము లండలి సీరు జఒక్కొకప్పుడూ పంట కోతకు రాకముంభే ఉప్పబడిపోవును... ఒక కుంచెడు (621100) నీటిలో 40.50 "గెంయినులు అనగా సుమారు ] తులము ఊప్ప్వు చేసినంత

నీటికట్టు, తీత 107 యుష్పబడు వరకు ఆట్టి నీటిని తోడవచ్చుకు... వీమ్ముట వేను బొత్తిగా -నెండునని తోచిననే తప్ప తోడుట మంచిడికాదని కనిపెట్టబడెరు 5?

కొన్ని వాగుల నీరు గూడ హానికరములను దంవ్యములను జెచ్చి ఆజేలలో (వ వేశపెట్టుటచే చేలకు ( ముఖ్యముగ కాల్వ మెగలందుండు వానికి చైమఫు గలుపట గలదు విజయనగర సమీపమున నున్న ' ఊట "గెడ్డ యను వాగునందలి నీ రిట్టి స్వఫెవము గలది. క్ఫెప్ణ నీటిలో తొల న! లు బా కరిలో వచ్చు తెలని వుకలి హూడ మంచిఏ కాదందురు ఆందు వలన నా కాలమువ నీటిి సాఫ్యమయినంతి తక్కువగ పెట్టుదురు. దమ్ము చేయుటకు గాను వీరుకట్టునప్పుకు నేలనాని ని సుమారు !, 1శీ ఆంగుళము సీటి కంళశు "పాచ్చుగ లేకుండు నట్లు మాత్రమే కట్టవలెను, విస్తారముగ నీరు కట్టి దమ్ము చేయ లా ట్‌ జాతి ల టకు ముందు గాని దమ్ము చేసిన వెంట వే గాని నీటిని దిగగొట్టి చేయట మంచిది కాదు. అట్లు దిననొట్టుచో వా నీటితో నలసి కొన్ని మృదు వెన మంటి "లీణువులును, అందు కరస కొన్ని దంప్యములు పెకి పోవును. దమ్ము చేయ నపుడు విస్తారముగ నీ రున్న యెడల దమ్ము వాగున నుండ చని యిడిపరలో నే వాంయబ డెను, తొలుత దమ్ముచేసి పజ్టైతోలిన వెనుక గడ్డిగాదములు కు 9ళ్ళుటకు తగినంత నీరు "పెట్టవలెను. మరల కడపటిసారి దమ్ము చేయుసరికి. నీ రింక్రివోయి నేల యారి పోకుండగను అప్పటి కింకను దమ్ముచేయ ఏలులేనంత లోతున నీ రుండ

] ఓర వరిం కుండగను జూడవ లెను, పచ్చియెరువు వేసినపుడు మొతము నీప మరికొంత "పట్టే కడపటిసారి దమ్ము చేయు సపుడు సాచ్చు నీటిని తీసివేయ వలెను. ఇందు వలన పచ్చి యెరువు కిళ్లునవు డేర్చడు కొన్ని హానికరములగు దోవ్య ములు ఆ నీటితో వోన్టను, కడపటిసారి దమ్ముచేసీ చదును వేసిన వెనుక నుమూరొక యంగుళము నీరుపెట్టి నారు నాట వలెను, నాటిన వెనుక యొండ తీవ్తతను బట్టి 2 దిన ములు మరల నీరు కట్టకుండ వదలవలెను ఈ లోసల నేల కొంచెము తోడుకొని మొక్క. లానుకొనును, కాని వేల గట్టిపకునట్లు లేక బీటలు దీయునట్లు మౌతఏము ఆక గట్టకూడదు. విమ్ముట సుమారొక యంగుళము లోతుండు నట్లు అప్పు డప్పుడు నీరు పెట్టి తీసివేయుచుండి వలెనుం ఎండ హెచ్చుగ కాయ. దినములలో ప్రతి దినమును పాయం కాలమున నీరు "పెట్టీ మరునాడు వేడిమి "హెచ్చుకాక ముంచే నీటిని వీసీ వేయచుండుట మంచిది... నీరు లేక “నేల యెక్కువగా. బిగిసి పోవుట గాని, లోతుగ నిల్వయుండి మురుగుట "గాని యొందచే.. నుడుకెత్తుట గాని యనుహౌలము గాదు. ఇట్లు జాగత్తగా నీరుకట్టుచు వచ్చిన యెడల మొక్కలు 10 దినములలో చొగుగ నాటుకొనును. వాటుకొనక చచ్చునవి మిక్కిలి స్వల్బముగ నుండును... మరల నాటి (ఊలి యాడించి కాళీ లను నింప నవసర మంతశానులడదు, కాని ఆంతటను నిట్లు సస్యమున కను కూలమగు నట్లు గట్టుటకు నీరెప్పుడు శావలసిన నప్పుడు తగిలంత లభించదు?

నీటికట్టు, తత లల

ఆక్కరలేంచో తీనిజేయటకను గొన్ని చోట్ల వీలు కుదురదు. ఇట్టి లోషముల వలన పంట ససాజముగ కొంత వరకు రగ్గకమానదుం

చాళువా వనరులను వోకిన “వెనుక "నేల నొకటిెరండు సార్లు ఆరగట్టి నచో మొక్కలు త్వరలో వాటుకొనునుం త్వరలో నాటుకొనిన చేను ముందుగ గోతేకు విద్చుటచే "వెనుక గా యొద్దడి బాధ తస్తను.

వేను నాటుళొనిన పిమ్ముట నాలు పదు వారముల

వరకు సుమారు అెండంగుళముల నీటిని "పెట్టుచు ఆరిన కొలదిని గాని, త్వరలో నారని యెడల సుమారు వారము దినముల కొశ సారి గాని పాంతనీటిని ద్‌సివేసి కొ త్తనీటిని "పెట్టుచు "రావ లిను*

కేల యారిపోయిన శాని నీరు మిక్కిలి కవ్కవగ నున్నప్పుడు "గాని కలుపు విష్తారముగ పట్టును. కాని కలుపు పట్టపండ జేయటకై హెచ్చు న్‌ు కట్టు “నెడల మొకృాలు దుబ్బు చేయట కంతశా వీలుండదు. "కావున నొక విధముగ తక్కువ నీరు కట్టుటయ, ఒక విధమున హెచ్చుగ నీరు కట్టుటయ లాభకరముగ గనిపించును.... అందుచే గడ్డి శాదములు వశించునట్లు. "జేలను 'వాగుగ దమ్ము పట్టి చదును చేని మొక్కలు నాటు కొనిన పిమ్మట నొక నెల వరకును ఆంతటను సమముగ నుండునట్లు రగు చూతము నీటిని కట్టును రావలెను. ఆపు డపుడు "నేలపై నీరు లేకుండ చేశి యొక పగ లారనిచ్చుటయు నుచితము,

ఇట్ల చేసినను మళ్లలా* కలుపు కొంత పెరుగకమానదు కలుపు తీయ టక ముందు మళ్ళలో 2,8 అంగుళముల నీరు పెట్టవలెను ““హిచ్చుగ

200 వరిం “పిట్లినయెడల చిన్నవిగనుండు కలుపు మొక్కలు కనబడక కలుపు తీతలో లి మిగిలిపోవుకు.. నీరు లేకపోయిన గాని మిక్కిలి తెక్కుపగ నున్న యెడల గాని పనివాండం కాళకు బురద యంటుకొని పని యాలస్యమశును. పని ళం జాండ9 కాలి యడుగులు మరల కాడక యక్షే నిలచియండుకు, కలుపు తీసిన "వెనుక కొన్న దినముల వరకు మళ్లలో సుకూరు త అంగుళముల న్‌ నటు వే

రుండునట్టు కటి బుగదలో తొక్కిన కలుపు వెళ్త _కొళ్లునట్లు చేయు వలెను పీమ్ముట సుమారు 2, 3 ఆంగుళముల నీ రుండవన్నును. కాని పెని చెప్పినట్లు వారమున కొకసారి మైనను (పాతనీటిని దిగగొట్టి కొత్త నీరు పెట్టవలెను

లు

ఈ సందర్భమున నొక (వశ్వ్న యడుగ వచ్చును తగినంత లఫ్‌ంచు "నెడల మళ్ళలోని కెల్లప్వుడంను నొక _వెపునుండి నీటిని పెట్టుదు మరియొక వైపునుండి పోనిచ్చు.చుండుట మంచిడా నీ లేక కొన్ని దినముల కొకసా& చురుకుగా మళ్ళలో నీరు పెట్టి యందతీ వుడలి దిగిన పీమ్మట పార్తిత నీటిని తీసివేసి కొర్తిత్త నీటిని గట్టుట మంచిడానీ ఈ

నా! ఓ నిషయమయి ఖిన్నాబ్సిపాంయములం గలవు మొదటి పదతి మంచిదను ఖా వారు నేలపై నీ రెల్లప్వడు ప్రువపొంచుట చుండుట పఠన విపోరము వండలి చేరుననియు నెప్పటి కప్పుడు తాజూనీరు పడుట వలన నీరు మురు గక చేని కనుకూలము % నుందుననియ వెప్పుదురు.. ₹ెండవ పదతి మంచి క! దను వారెల్లప్పుడును. నీరు స్వల్పముళ పారనిద్చుటచే. వండలి నీరుుపడు కన్నమువద్ద గాని మొదటి మడిలో మ (త్రమే గాని చేకుననియ రక్కిన భాగములకు లేక మళ్ళకు వండలి యంతగా చేరదనియు ఒనేసారి ఆంతటను సర్జువొనునట్లు నీట మమవళ పదరి కొన్నార్టుంచి 5. ఎని మరల కొ9 3 ది గి ౧౧ అపా

నీరు పవటుట య ౨ మయ నంయక బంయు నీ కలపవ్రుడును

లు 0౧ (వహించు నెకల కన్నమువద్డ మడి వాగును. పలించడండదురు. ఇందుకు

సీటికట్టు, తీత 901 “కారణము పండలి వాగుగా నెండిన పిదప గాని సామాన్యముగ సత్తువ చేయదనియ అందువలన కొం త్త వండలి విష్తారము చేంన చోట చేను ఆంఠర-గా బాగుగ నుండదనియు వెప్పుదురు. నోడావకి కాల్వల వండలి విషయమై లేకరి యనుభవము కూడ నిన్లే యుం'డెను* వై విషయములను నిర్ధారణ చేయటకు తగిన పరిశోధన యింకను జరుగలేదు... కాని నీరు యిచ్చచొప్పున పెట్టుటకు, తీయటకును తగిన యేర్చాట్లను జేసిన కొన్ని తొట్లలో వరి మొక్కలను నాటి. జరిపీన యుక ఫరీక్షలో30 నీటిని బొత్తిగా వడియగట్టకుండ "పిట్రిన త్‌ శ్హులలో భంట మిగుల హీనముగ నుంటెను, అంతకంటే కమముగా 1, 9, 9 దివముల కొకసారి నీటినివీసివేసి మరల కట్టిన తొట్లలో పంట హెన్చుక నుండెను 7 దినముల కొకసారి నీరు క్‌ట్టిన తొట్లలా* 8 దినముల కొక సారి కట్టిన ఛచానిలో కంళు పంట కొంచెము తగను, కాని తెక్కీన వానిలో కంక “హనమ్బృగనే యుండేను. కావున సామాన్యముగ 8.7 దినముల కొకసారి యైనను (పాత నీటిని దీసివేసి (కొత్త నీటిని పెట్టుదుండుట మంచిదని వెప్ప వచ్చును= నీటీ ెల్లప్పడు బంివపింప జేయుట శాని కట్టిన నీటిని చలన ముళేక చిరికాలము నిల్వ యుండునట్లు శేడపట గాని మంచిది జాదు+ ఊ త్తరకాన్నె వరక వని చెప్పినట్లు జాగ త్తగ నీటీనీ గట్టుడు ఆపుడు నీటిని తీసివేసి కొన్ని దినము లారనిచ్చి మరల నీరు కట్టుట మంచిదని చాల మంది వ్యవసాయదారుల యఖభిపా్వయము,. ఆ కార్తెలో "నేల నిట్లు గాలి పారనిచ్చుటచే సస్యమున "కెట్తుపకరించునో.. తెలియదు, కానియిీా యాచారము న ల. ఇతర ప్రదేశము లందును స్ట్రనచేషీ జాయ్‌ను సౌరిము ఇాలచోట్ల నమలు 20 ౪ (గ్రంధాలయం ౭ న 14 గీల రెం ఈ) శ నే

202 వరిం జరుపబడు మన్నది. ఈ వీషయమయి కూడ తగిన పరిశోధన జరుగవలనీ యున్నది వరి చేలకు సీటిని కట్టుటలో భూమియొక్క స్వభౌవ

మును గూడ గమనించనలెమ. చౌటి చేలలో పైని వెప్పినట్లూ సీటి నెలప్పుడు. పఫివహీంప జేయుటయే మేలు. అట్లు నీరు _పవహీం భుచో నా నీటితో చేలయందలి చాడు కరగికొట్టుకొనిపోవును.. మెట్ట దుక్కి దున్నుటచే శేల గుల్లవారిన మళ్లనుండి దమ్ము చేనీన మళ్లముండీ కం నీటి నెకువ తరుచున తీసీవేని వేలను హెచ్చుగ నారశ ట్జుట మంచిది. అందువలన నేల కొంత గట్టిపడి మెట్టదుక్కి. దున్నుట వలన కలుగు నష్టము కొంతివగకు పరిహారమగును. అఆట్టి మళ్లలో నీ రంతాా విలచియుండక పోయినను కిలంపంత శా పట్టదు. నీరు కట్టుట కొంత కాల మూ లస్యమయినను అట్టి జీల లంతేగా ఇెరదీయవు,

వరిమళ్ళలో లోకుగ నీరు నిలభుట యొట్లు వోనికరమా ని వాంయబ 'డెను+ కెంవ్వులలో నీకు పడునంతటి వరకు గాని చేను మూనుగు నంతేటి వరకు గాని నిలభుట మరింత్‌ హోనికరిము. నీటీ ముంన శానునని (పనిద్దివడపీన రకముల చేలయినను. వారము దినముల కంక “హిచ్చుగ మునిగియుండంు చెడల చెడును. కాని యవి నీరు వచ్చిన కొలదిని సామాన్యఫు రకముల కంకి నుకుకుగ ఇెదిగ త్వరలో పవెకివచ్చి (గుతుకగలుగనునం

వరిచేల మంచిచెడ్డలు మళ్లయువర్‌ఫోగమూు నందలి నీటియొక్క పరిమితీ సందలనముల ఖన్‌నే గాక నేలలోని కింకు గీటియొక్క. పరిమితి సంచలన మ.లవపె ళడ కొంతవర కాధారపడి యుండునని 65 భజుటలో నూచింప

సీట్రికట్టు, తీత, 203 బడెను, మిళల తేళికచేలలలో నీరతి చురుకు నింకిపోవుట చేతనము మిగుల జిగురు “ేలలలోను అడుసన ఛట్టుగల “జీలలలోన నీటికి పొస్ట్‌ గా నధశ్చల నము లేకుండుటచేతను పంటలంత ఛాపగ నుండజాలవు నీరు మిక్కిలి చుకుకున నింక “చేలలలో కొంత సొరము అట్లు కింది కింకు నీటితో “హాచ్చుగ నెష్ట్రమైపోవు చుండును మంయు నిట్లు శల యందలి నీటి సంచలనమతి చుగుకుగ గాని బంక నేలలలో వలె నతి మందముగ గాని యుండుట పకి వేళ్లకు కొం పొణవాయువు లబించుటకు సహాయపడు పాకుడు సంబంఛధమను సూక్ష్య్యజీవుల వృద్ధికిని వాక వక్యమునకును 05వ పుటలో వారియబడినట్లు (గతికూలముం

మళ్ళ యొక స్థితిని బట్టి యెపుడు సిత్రెని తీసి వేలన నేల కోత సమయమున కారునో కనిపెట్టి యట్లు చేయ వలెను, సాొమాన్నముగ కోతకు ముందు వారిము పది దినములు ముందుగ నీటిని పోగొట్టిన ఇాలునుం కోతకు ముందు మసక మినుము మొదలగునాని విత్తులను జల్లదలచు "నెడల నీటీని దిననొట్టుట కొంచె మాల స్యము చేసీ ఆవి మొలభుటకు తగిన పదు నుండగ చే అనగా కోంత ముందు శృ ర్‌ దినములు ముండుగ విత్తులను చల్లవలెను, పల్లముగ నుండు కొన్ని బంక జీలలలోే మకికొంతే గసుమూర 1న దినములు)ముందుగ వీరు తీసిబేసిన శాని మళ్లు కోతక్రేనను విషులు జల్గుట్నకే నను ఆవకాళశము నీయవు త్వరలో పదునీయని కొన్ని భూములలో ముందుగ నీటిని పసి వేసి "నేల కొంత బిగనినవిమ్మట మరల నీరుకట్లి విస్తులను జల్లి నీటిని దీ పేయచో పయరపంట కనుకూలము, ఫపయక చేల మొల కయు ెకకువయ వి్తినప్రడును తరుబార మళ్ళలోనుండు పదును రిక్క్ల పరిమితిని ఒట్టి యండుటచే నీ విషయవమయి కృషీవలుడు లగిన యనుథ ప

2042 వరిం మును సంపాదింపవ లెకు. చల్లిక యొకదినము "వెనుక ముందగుటవలన పంటలో విశేష తారతమ్యము గలుగవచ్చునుం

ఎంత వత్తున “నేల యయినను పెని వొంయబడి నట్లు చాహ్యాజల నిర్ణమనమునకును ఆ౦తస్టలచలనమానకును వీ ళు "లేకుండు నెడల మంచి పంట పండుట క వకాశము లేను "కావున నీటి వసతుల నేర్పాటుచేయు పొలకులును వాని నుపషయోగంచుకొను ప్యవ సాయదాకులును గూడ నీటిని సుపాదించుకొనుట కెంత శ్రద్ద వపొంతువో ఆదినికోధము లేక వడియుటకు వీళ్ల చేబ్చంచుటలో గూడ నంక శ్రొద్దయు జొపవలసి యుందురు, నదూల కానకట్టల గట్టి పంట కాల్వను (దవ్వు నపుడే మురుగు కాల్వలను గూడ నేర్పాటు చేయవలెను. మురుగు నీరు పోవుటకు తిన యేర్పాట్లు సరిగాలేని లోపమిప్పుడు కృషం గోడావరి 'డెల్టాలలలో వాల చోట “గానబడదు చున్నది,

హాహ్యాజలనిర్హమనమున'శే తగిన యవ కాళము లేనిచోట్ల ఆంతర్షల చలనమునక్‌ బోత్తిగా నవకాశ ముండదు. చాహ్యజలనిక్షమన మునకు తగిన యవకాశముండి యంతర్జలచలనిమున కవలోధము గలుగున౦త జిగురుగి నుండు నేలలలో కొంత లోతున మంటి గొట్టముల నమర్శ్చి వాని లోనికి బేలలోని యూటనీరు స్రవించి పువహోంచూ నట్లు జేయ విధా నము కొన్ని చోట్ల గలదు. కోయంబత్తూరు పరిశోధ నాస్టానమున కొంత ప౦ిటేళమున వెదురు గొట్టమాలతో గూడ నిట్టి యేర్పాటు గావింపబ దెకు, ఆందుకు వ్యయము యెళరమునకు రు 110 లు ఆయ్యొను.ర 6

లోగుగను, 'వెడల్బుగను నెరియలు పీయ "వేలలలో నో నెరియలను వేసదిలో గండ్రయిసుక గాని వేరుసెనగ డొల్లలు గాని పోసి నంపినచో

అండవ సంట సాగు 205 కొంత వరకు ఆంతేక్షలనిర్యమనము వాషఫపడి పంట హె చ్చృవచ్చును, వరి మళ్ళలాో మూడు నాలుేేసి గజముల దూరమున వరి నారును సుమాయ 13 అంగుళముల దూరముగల జంట వరుసలలో దగ్గరదసరగ నాటించుచో చేను కోసిన వెనుక వేసవిలో కీజంట వరుసలమధ్య నిడివిగ "పెద్ద నెరియలు వీయును. స్వభావసీద్దముగ. మడి యంతేటను తీయు “నెరియ లన్నిటిని నింపుట కంయె నిట్లు 9, ఉ గజముల కొక్కొకటి చొప్పున "నేర్పడునట్లు చేసి యా నకయలలో నిసుకపోయుట సులభముగ నుండును స్వల్ప వి స్తీ గృముపై నిట్లు చేయట వలన పంట హహెచ్చునని నిర్చారణయైవ చోట్లవే యిట్రిపరిని విఃవిళ జేయవదగును... లేనిచో వృశా శంమ కావచ్చును,

"5ండవ పంటకు దగియుండు రకములను గురించియు నానిని సాగుచేయు కాలమును గురించియు నాయా శీ రికల

యై కింద వాయబడెను. దమ్ము చేయు విధానము నందును, "వేయదగిన యొరువులలోను నారు పెంచి నాటుటలోను, "మొదటి పంటకును డీశికిని అంతగా ఖేదములు లేవు, స్వల్చ వ్యత్యాసము లాయా శ్‌ రకల కింద 'చెలుపబ డెను, న్‌

ండవ పంట గోదావరి "డెల్టాలో మాతం మే విస్తారముగ గలదు, ఇందిది మొదటిపంట వి .స్తీక్షమున సుమారు నాల్లవవంతు భూమిపై "పెట్రబడు యున్నది. కాని యిటీవల విస్తీర్ణము "పెరుగుటవలని "నేమి యానకట్ట కెగువ

206 వరిం గోదావరిలో మేటలు పెరిగి నీటి సస్టయి తగ్భటచే శేమి ఈ పంట పెట్టు భూమి కంళటికిని తగినంత నీరు లభించుట లేమ నాటువపుడును పిమ్మట మరికొంత కాలము వగకును తగినంత నీ రండినను చే నీనిన వెనుక నీ రందక కొన్ని చోట్ల చేలు వెడిపోవుచున్నవిం

సామాన్యముగ శెండవపంటను ఫ్మీబెవరి నేలకు ముందుగ నాటుటకు పరిస్థితు లనుకూలముగ నుండవఐని 69, 698 పుటలలో వాాయబ డెను. చీవరదశలో నీటి యొద్దడి చాధనుండి తప్బీంచుకొనుటకు గాను ఈ పంట నంతకంకైే ముందుగ నాటుచో మొక్కలు సులభముగ చేకు దన్నవు, శేరు తన్నులోపల నొక విధమగు పురుగు లా కాలమున వీచు తూర్చుశాలి వలన వృద్దినొంది మువ్వులను పొడిచి చేయటచే. చాల మొక్కలు చచ్చును. ముందుగ "నాటిన నిట్లు వావని శ్‌ొత్త రకమోలం “గాని చావకండ చేయు. విభానము గాని గలదా యని ానుర్లోట, మారుశేరు క్షేత్యములలో. చాల పరిశోధనలు జరిగెను... కాని ఫలితము త్ఫిప్రికరముగ లేదు.

మారుషేరు "క్షేత్రమున పామాన్యపు గరికిసన్నవరి కంక ల్క్‌ 6 దిన ములం ముందు పండు గరికసన్నపరి వంగడ మొకటి (మారుమేరు ఫృయెంచి తీయబ'జెను. దీనిని నాటుచో నీటి యొద్దడి వాధ కొంతవరికు తళ్టను. రెండవ పంటకు నారు మెట్టపద్దతిర పిందుచో నట్టినారు కొన్దిగ ముందుగ నాటినను నంతగా ఇెడక ముందుళ పండుటచే గూడ నీటి యెొద్దడి బాధను. కొంత పరకు దక్పించుకొన వచ్చునని కనుగొనబ చెను దంపఫ నాగు మడిలో మైనను నారును సీతు.టఓకు ముందు మడి "నెండగట్టినచో నా నారు కోంత వరకు మెట్ట నారు వలెనే సులభముగ నాటుకొనునసి కనిపెట్టఒ'డెను 16

“డవ పంట సాగుః వ్ర మరియు నిట్టి ప్వితికూల పరిస్థితు లందు నారు పోనీన నాటిన వేని కంటి దమ్ము చేని మొలక కట్టి వెదజల్లు చేని కందు వలనివాధ తక్కువని చామన్షకొట పరిళొధచా స్థానమున గనిపెట్టబణెను క* వెదజల్లిన చేను ఆటే ఒ౯౯మున వారు పోసీ నాటిన చేను క౦0 కు సుమారొక వారము దినములు ముందుగ గోతకు వన్నును. ఫీబ్తెవరిళో నాటుటకు సామా్యాముగ జారు పోయు కాలమునకు సుమారొక వారము రోజులు ముందుగ నే వెదజల్సినచో నా చేను సుమారు 15 దినములం ముంచ కోతకు వచ్చి నీటి యెద్దిడిపాధ చాల వరకు తప్పునుం ౯ంకవ పంట చివర దశలో. నీటి యెద్దడి చాధనుండి తప్పించు కొనుటకు గాను. దక్షిణాదిని వలె మొదటి పంటకు పునాసవకలను పెట్టి వానిని కోసీన "వెంటనే కొన్ని పెద్ద వరులు "పెట్టి పరీక్షింపబ'డెను.. ఇట్లు వయుచో రెండు పంటలను మార్చ నెలాఖరు లోసల నీటి యొడ్డడి గలుగకి ముంబే కోనికొన వీలగును ఈ పద్ధతిలో పునాస పంట బాగు గి"నే పండినను నది వరక్షాకాలమున ((ఆగష్ట.సెకైంబరులలో)కోతకు వచ్చు టచే కోసి శైలు చేయట చాల కష్టము, ఈచాధ కోర్చినన్వు ఆెండవపంట "సిస్లైంబరుంఅక్టోబరులలో నాటినచో నీ పా9ంతపు వరులలో “గాని పె ను)డి తేచ్చిన వరదలలో గాని అప్పటి పం 9కూల పరిస్థితుల కాగి రగినంత పంట నిచ్చు రకములం కానరాలేదు. ఓక్కొాక సంవత్సరము "నెల్లూరు జిల్గా రక మగ ఈశ్వరకో రాయున్వు కిచ్చిడిసంవా, కోంర్క్‌ భోం 7 అను కోయంబత్తూరు రకములును ఈ కాలపు పరిస్థితులలో కొంత మేలనిపించు కొనెను... సస్యమున కన్ని విధముల యొరువులు జేసీనను గూడ పంయో జనము గనపడలేదు కావుననీ పద్దతిని సాగు చేసిన బాగుగ ఫలించదు రికరులు "గాని వంగడములం గాని లఫిందు వరకు గోదాపరి "జెల్గాలో

208 పరి శాన్వి కృష్ణా "డెల్టాలో గాని యిది యవలంబ నీయముకామ59 పరి స్థితులు భేదముగ నుండుటచే నీపద్ధతిని "నెల్లూరు, చిత్తూరు జిల్లాలలో ఆవ పరమును బట్టి యవలంచిందుటకు వీలుగలదుం

కాలువలో నీరు ఫుష్కులమున నుండు కాలము లోపలనే కండు పంటలను గోసి నాటుటకు 67 వ పుటలో పేర్కొన బడిన “ఊడు”” పద్రతి కూడ పరీక్షింపబణెను. కాని యిట్లు సాగు చేయబడిన ఆెండు పంట లుస్‌ జ్త్వే పౌమాన్యపు "పెద్ద వరుల పంటకంమే కగింంత హెచ్చు లాభము నీయలేకుండెను. మరియు నీ మిశణము నందలి పునాస రకఫు కోతయు యైళాను వాల కష్టముగ నుండెను,

"రెండవ పంట కాలము వరికి బదులు కొడ్జినీటితో సాగు చేయదగు 65, 6 పుటలలో జేర్కొనబడిన యితర సస్యములను 'బెట్టుట వలన నీ నీటి యొద్దడి బాధనుండి తప్పించు కొనుటకు వీలగునా యని కూడ కొంత పరిశోధన జరిగెను కాని వరి మళ్లలో నిట్టి సష్యములను సౌగు చేయుటకు "గాను. అవసరమగు మెట్టదుక్కి, వలనను అప్వు డప్పుడు తడిసి యారు చఛుండుట వలనను “నేల 110_]114ఉ పుటలలో వా్యయబడినట్లు గుల్ల బారి యుబ్బచేసీ కొన్ని సంవత్సరములలో చెడును, ఇట్టి మళ్లల. వరి వాగుగ ఫండక పోవుటయీ "గాక యవి మెరక పంటలకును ననర్ద మగును. ఈ పంటలను విరివిళ 'బెట్టుచో వాని ఫలసౌంకుము వడ్లు విడుదల మొనంతే సుళువుగ విడుదల కాదు. మరియు నే (ప్రదేశము నిరైనను రైతు లంద రును కూడి యిట్టి సస్యములను సాగు జేయవలసీ యుండును. కొందరు వరి సాగుచేసి తక్కిన వారితర సస్యములను సాగు చేయుచో నివి యూట 'జేసి చెడిపోవును*

“ండవ పంట సాగు, 200 సీటి యిబ్బంచిలేని పుచేశము లంధ్రైఫను ఒ శీప3 పంటను పండించు కొనుచు ప్‌మ్మట పెసర జనుము చుదలప సయ సస్వములను "బెట్టు చుండుట మంచిదా లేశ కెండవ పరి పంట నేకేుట గాని కొండు మూడు సంవత్సరముల కొకసారి గాని సాగు చేయట మంచిదా యు ప్రశ్న కొంద రడుగుచుందరుు ఈ విషయము పరిస్థితులను ఒట్టి నిర్ణయింపవలసి యుండును. మొదటిపంట గోసీవ పెమ్మట చేల యారంి యుచ్చి చవేలలలో "పెసర జనుము మొదలగు వానిని జల్లుట కవకాశ ముందెదు. కావున నిట్టి నెలలలో 115 పుటలో వార్తియబడినట్లు కోతలయిన తివువాతి.. నీరు ట్టి యుంచి సకాలమున ఆెందవ పంట నాబుటయీ మంచి "నేల నారనీయకుండ విసైట సారువా గాభఘవా పుటలను "పెట్టు చాటి "జీలలందళలి కరము తగ్గి పంట శీఘ9్పిముగు హిచ్చును* వేను కోయబడిన పిమ్మట త్వరలో నెండి లేరుగ వెరదియు "డెల్టా చేలలలో ఆండవ పరి పంటను "బెట్టుట యొక విధమున మేలును నొక విధమున. కీడును జన్నురు.. ఆెండు పంటలకును గరుడు దమ్ము చేయ ఛుండుట వలన నేల యొక్క జిశురు స్వభావము ]15 వ ప్తటలో వాయబడినట్టు కర్తమముగ "పాచ్చిపోవుకు. జిగురుదనము హహిచ్చిన కొలదిని యెండినఫుడు "నేలగుల్ల వారి సన్యమునకు ముఖ్యముగ రాలీ$ కుంఅనను కూలమగును. ఇట్లు సుల్లవారిన నేలలలో ఆ50డవ వరిపంట సాగు చేయ సంవత్సేరములందు మరల మొదటిపంట "పిట్టుసకికి జీల యందు గుల్లదనము తస్త్టటచే కొంత మేలు గలుగును కాని యేకేట నిట్లు "రండవ నరిపంటను సాగు చేయచు వచ్చుటచే నేలయొక్క జిగురు స్వఖా వము హెచ్చి "నేలయందు వాయువు యొక్కయ నీటి యుక్కయ సంచలనకున కవరోధ 'ేుర్పడును అస్తి సిలలలో నూక శ్రీవుల

వాకచక్యమ. నలన 'నేంద్వియ పదార్ధము నుండి 77వ ప్రటలో వారియబడి నట్లు పుట్టు పాంణవాయువు. వక దుబ్బుల వేళ్ళకు తగినంత లఖింపదు. కావున వరి పంటకు ఆఅననుకూలత్‌ గలుగున, కావున నిట్టి “నేలలలో ₹0డవ వరిపంట "నేశేట శాక ఆంద మూడు సంవచ్చరముల కొకసారి "పెట్టి మధ్య సంవత్సగము అలో "పెసర మినుము మెదలగు వానిని బెంచుట మంచిదని వచపష్పవచ్చును 18 వరిచేల యరిష్టములు,

వరి చేలకు పశువులు, పందులు మొకలగు కొన్ని "పెద్ద జంనున్చలును. ఎలుకలు పములు మొదలగు చిన్న జంతువ్తలును కూడ కొద్దినొప్ప హోని చేయుచు-డునుం కొన్ని జాతుల కీబకములు గూడ ఒక్కంక్కాప్పుకు మిగుల వృద్ధి నొంది విరికి చీడలుగ సరిణమించువు, కంటికి కానరాని కొచ్చి సూత్యజంతువులచే గూడ వరి చేలకు కొంత హాని కలుగు చున్నట్లు కొనుగొనబడెమ. వృమజాతిలో. జేరు శిలీంధ) ముల వలన గూడ వరి చేలక కొన్ని తెగుళు గలుగు

లం చుండును, అయా జంతు, నృతజాతులు వరి చేల కెటు మ!

నష్టము కలుగజేయు నదియు నవము నెటు నివారణ చే వ లు యగు కొన పీలగునదియు ఈ కింద వాయ బడును,

పరిచేల యరిష్టములుః వ] 1 పశువులువావి చేలు సొమాన్యముగ చాల విస్టీగ్యముగెల యేక ఖండములుగ నుండునుగాన నెట్టి ఖండముల యోకలనే గారి పశువుల బాధ యంళగా నుండదు. కావున బాటల పం్తిక్కలను పుంతిల ఒకె ,_లమ చేలుగల కృషీవలురు మాతంమే కంశలు వేసి గాని కాపలా యుండి ాాని యిట్టి నష్ట్రమును తొలగించుకొన వలపియుండును, పే నాటు ఫపూవ్రైయైన ఇ. న్‌ జకాటల ప విమ్మట “నిపరికివారు పశువులను జాగం త్త పెట్టకొనుట చ చవాటల్మషక్కెంల చేల కయినను కంచెచేయ నాచారము వాలచోట్ల లేదు ౨. పందులు;--- గామ కంరముల సమాపమున నున్న చేలకు ఊరఫందుల వలనను కొన్ని కొండలయరగడల నుండు చేలకు ఆడవి పందుల పలనను నష్టము కలుగునుండును.. పందులు తిను భాౌగముకం యును తొంక్కి వేసి పొడుచేయు భాగ మెక్కు వగ నుండును. వీనిదాడి వాపుటకు -చీయు కంచెలు పశువుల నాపుటకు వేయు కంచల క$0కు దట్టముగ నుండ వలెను. సౌమాన్యముగ వానిని కరాపండ శాయుటయీ వాని నష్టమును తొలగిందుకొను ముఖ్య నివారణోపాయము అడవి పందులను వేటాడి చంస్తటయు గలదు, 8 దుష్వులు వగే రొ;లాఅవవుల సమిోపమున మండు శేలకు యూ చుష్వృలు మొదలగు కొన్ని యితర డంకుపవుల వలన గూడ కొంత వాధ గలుగును, దట్టమైన కంచెలు బేసి సస్యమును రక్షించుకొని వలెను శ ఎలుకల్యు-ా ఇవి విరిమళ్ల గట్లలా* నిహాస మే్చరచుకొనీ చేను పండిన వెకుక వెన్నులను కొరికి యీడ్నుకొని పోవుటయే “క చేను పొట్టపాగ “క్నప్వుడు ముదళ్లు కొలికి. పొట్టలోని. శేత 'వెన్నులను రాడ

ల్ల] ల్ల వరిం తినును. చేను పండిన వెనుక నవి కలుగ జేయు నష్టముకన్న నవి పొట్ట మీదనున్న చేనికి కలుగజేయు నష్టము హేచ్చు... మడిమధ్యు "నెచట్ననెన పా9రంభించి కొంతమే5 నన్ని చుబ్బులను మె డటికి కొరకివేయును. ఒక్కొ. కప్పుడు చేనిలో సగమునరు పైగా ని నష్టమగుటయు కలదు ఎలుకలు గట్లలో. నివసించు చువ్నను. అవి గట్టయోరల చేనని సామాన్యముగ కొట్టక మళ్లలోపలికి పోయి యచటవనే కొట్టును పలుభగ నున్న చేలలో కంకి దటముగ పెరిగిన చేలలానే యొలబుకలవాధ హెచ్చు ఎలుకలు పొలమునందే గాక భాన్యము నిలవజేయ కొట్లలోను. పొతళ్ళలోను ఫురుల లోను కూడ కెన్నములు పెట్టి చాల ధాన్యమును పాడుచేయును పాతర లలో నీ శమెలుకి కొన్నములపుండ. పక్షపు నీరు దిగి యెలుకలు చేయ హాని కం కును యెస్టన నష్టము గలుగును

ఎలుకల వలని వాధా నివారణ. చాల మంది పకిశోధనను జరిపి యుండికి పొట్టవవమ్చు సమయమున పొలమునంచెలుక ల హెధ తగ్గించుటకు మనుష్యూ అప్పుడప్పుడు చేనిలో దిగి తీరూ చుండుట యు చేనిని పాయదీయు టయు నొక యపాయము. మనుష్ఫుల యలికిడియు, “వెలుతురును గలశోట్ల యమెలుకలు కతుంకయముచే నంతగా దిరుగవు కావుననే యవి గట్ల బ్యాంగిల చేని నంతగా కొట్టవు. ఎలుకలు కొట్ట నారంభించినచోట ఒక కొనిను నడ్డి "వంకే నుండళా చుట్టివ క_రముక్కలను పాతుటవలన కూడ వానిమాద్‌ పవ్ర్రలు పాంిలుటచే అలికిడి గలి యెలుకకొట్టు కొంత వరకు తిశపచ్చును. ఎలుకలను ఒట్టుటలో నిషుణులగు ఎరుకల, వీచాది మొదలగు జాతుల మనుష్యుల చే “నెలుకి కింతయని యచ్చి బ్తిచి చంపవచ్చును. ఇట్లలోే నున్న యెలుకల కెన్నముల వద్ద విషము గలిపిన యెరలుందుట వలన గూడ నెలుకలమ నాశనము గావిఎపవచ్చును. విషదంవ్య ముగా ఉల్లి పొసాణము నుపయోనగింప వచ్చును. కానీ యిడి కలిపిన

వరివేల యరిష్టములు, ల్సి రకెరలను. పళువులు మొదలగునవి దినుచో నవికూడ జన్చ్నును,.. కావున నిందులకు జేరియకర్చనిత మెక్కువ యనుకూలము. దీనిని కలిపిన మెరల నింర జంతువులు తినినను ఛావవు _ కొంత వెన్నతో నీ విషము గలిపి నోమమపిండితో గాని పరి పిండితో గాని చేసిన పలునని యట్ల కొక ప్రక్కను రాచి ఆెండట్లను గచుందుపూసీన వైపున) కలిపీ యళికించి వానిని ముక_లుగ గోసి యాముక్క_ల "నెరగా గట్లపైన వేయవలెను!0. మొదట కొన్ని. రోజులు విషములేని యట్టుముక్కంలను వేసీ యెొలుకలు దానిని చివ _పారంఖించిన పిమ్మట విషము చేర్చిన ముక్కలను వేయవలెను. ఈ మెగ కు తయారకుచేని చేయటలాో దానిని చేతిలో శాకినచో -నెలుగలు పనీ గట్టి వానిజోళికి పోవు కావున చానినట్లు తాకకండగ-నే తయారు చేయ పలెబ ఎలుకి కన్నములలోో్‌సయనో గాస్‌“ అను విషవాయుఖ నొక పిచి కాకీ యంత్రముతో గొట్టుటపలనగూడ వానిని నాశనము చేయపచ్చును.శే నిల్వజేసిన ఛావ్యము.. నెలుకలు తినకుండ జేయుటకు కొట్లను వాని కలవిగాకుండ కట్టుటయు, పెని వెస్పిన విషపు "పెరలను బెట్టి వానిని చంపు మభండదుటయు సాధనములు. ల్‌ పయులు;-ా-వరి చే లీని గింజలు పాలుపోసీళొనున ప్పుడు పిచ్చు కలు మొదలగు కొన్నిజాతుల పమ్ష్రలాగింజలను తినును, స్వల్ప విస్కీ గ్యమున సాగుచేయబడు. పునాసవరు లీనునప్పటికి మరియెచ్చటను నిట్టి యాహారిము లభ్ళింపమి చే పకృలన్నియు నీ చేలలోనికి చేం చాలనష్ట్రము 5 ళ్ధించును. కాని "హెచ్చు విస్తీగ్మామున నుండు రకములందీ నష్టమంతి గా గనివింపదు చిలుకలు శ్ర యంతంము "వెల చిన్నవపైజా సుమారు రు£20 లు సయనో'గాస్‌ నిచ్చుపాడ్‌ ఇెల సుమారు పౌను 1కి రు 1 యును ఊండును,

214 వరిః "వెన్నులు ముడిరిన తరువాత వానిని విరచి తమ నివాస స్థానములకు గొని పోవును. చేని యోరలందు. వెట్లున్న యెడల చిలుకలు వానియందు నివాస యేక్పరచుకొని ప్రక్కనున్న చేలకు చాల నష్టము గలిగించును. పశ్రుల వలన నష్తముకు వానిని బెదరించి (తోలివేయట వలననే తొల గించుకొనవలెమ.... సమీపమున నుండు కెట్లను నరికి వేసిన కొంత బాధ త్‌స్తును

6 వీఠలు, నత్తిలు;-- నాటిన కొన్ని వారిముల వరకు ట్టు మయోరలకు వీతలం వరి మొక్కలను కొరకివేయట గలదు నీరు కొంచె మెక్కుప నిలచు చోలట్లానే యిట్టి హాని హెచ్చుగ నుండును. కావున మళ్గలో ముఖ్యముగ గట్ల యోరలను గోతులు పల్లములు లేకుండ సమ ముగ నుండునట్లు చేయవలయును, మరియునీ నష్టము లేతగ నాటిన చేలలో నెక్టువగ నుండుకు,. కావున సాధ్యమైనంత ముదురుగా నాటు వలయును, పీతల బాధ్యమిక్కిలి హెచ్చుగ నున్నప్పుడు వానిని పట్టి నాళము చేయవలసి యుందును, ఇందుల కిటీవల నోక విధమగు కుండ బోను కని'ెట్టబ'డెను చేనిలో ముఖ్యమాగ నష్టము గలుగు గట్ల యూర లను నీరపెట్టు కన్న ములవద్దను వె, 1కిళ్య 6 చొప్పున సుదూరు 2 కుంచములా నీరుపట్టు చిన్నకుండలను వైయాచు "నేలమట్టమునకు సరిగా నుండునట్లు పాతి ఆందు కమ్మని వాసన గొట్టునట్లు 'వేచిన తవుడుపె కొంచేము నీళ్లు చిలక రించి ముద్దలం చేసి ఒక్కొక్క కుండలో. నొకటి ఆడు ముద్దలు "బేయ వలెఏ ఈ వాససకు పీతలు కుండ్యవైప్తనకు పాకి అందులో. పడి కండ నీటితో నిండినకు రోం. వాలుగానందడు మూతిలోని కెళచాికి. పెకిరా లేవు, మరునాదు వీనిని ౨ *కనము కేయవచ్చును. 61

ఓక విధిమగు నల్త పరి మొక్కలను నాటిన “వెనుక కొట్టునని గుడి చాడ తాలూకా _రెతులు వెప్పదురు... పితీకార మింకను కనిెట్టబడి యుండ లేమ పోర్చుగల్‌ బేశమున ఈ నత్తీల కాధనుండి తప్పించు కొనుటకు వరిని వదజల్లుటకు బదులు వాటుట పా9ిరంభించు యనా రట 9

76 కీటకములు;--- వరి చేలవ -బిడలుగ పరిణమించు హైతు

లళోనీ శింందివి ముఖ్యములు, లాం నాముమళ్ష్మకు బట్టు పచ్చ పురుగు(న్‌ం06001604 12225012 ) ఫా ఓక విధమగు దీపపు ఫురుగు (ంట్ని నారు మళ్లలాో "పెట్టుగుడ నుండి యొక్కొక్క_ప్పుడు పచ్చ పురుగులు విస్తారముగ పుట్టి నారు నంళతటిని కొన్ని జాములలో తిని చేయుము. ఈ పుకుగు లాక్కాకటి 2,200.2,500 (గుడ్ల వరకు "పెట్టగలవని కని "వెటబండెనుం 61 ఈ గ్రిక్లు వీల్ల. పపెని వెప్పీనటు నారుము ఒకా

లు గా నా. యమ్‌ కప్పుడు "వెదజల్లిన లేత చేలను తినిచేయను ఒక్కొకఫ్వు డీవి రె దిగిన చేలకు ణి

గూడ పట్టును. కాని యఫుడంతగా నష్టము చేయజాలవు, గండ్లు పొదిగి ఓీలలయిని వెనుక పామాన్యముగ నొక "వెలకు గాని వీని వలని నష్టమంతగ గినపడదము ఆఫు డొక్క_సారిగా నివి విజృంభించి వాల నష్టమును గొలుగజేయును.. అఫుడే యీ -వీడను మనము సామాన్యము గు 9ంచి

(పతీకారమునకు గడంగుదుము, వీడను గు రించగే మళ్ళనిండ నీరు కటి నారుకు “గాని చేనిని గాని

నా! న! లు

ముంచివేసిన యెడల నీ ఫురుగులు వాల వరకు నీళ్లపై లేలును,. వాని

2106 వరి, 30వ పటను, వరినారు మళ్లకుబట్టు పచ్చపురుగుం | ఉన్న స స “శ ళీ క్ట శ మో శన్ల న్‌ స [0 కాళీ శ్‌ స్తే ణల నో “షర చాపి. దాసా ఎడమవ__కింంద-గురిడ్డు; పెనిందింభము (పచ్చపుకును కుడి:_కింందంలో కము; మే0. శెక్క్ళాలువచ్చిన ప్పరుషు (పర్తిక్కగీశలు నిజపరిమాణమును "తెలుపును

వరిచేల యరిష్టములు* ర? నొక మూల కూడ్చి తీసి జేసి యే వైన నోళిలో పోసి కప్పువచ్చును,. కాని గట్లు చేని కంయ్‌ నెత్తుగ నున్నప్పుడే యిట్లు చేయవీలగును

ఈ పురుగుల నూడ్చి తీయుటకు ఫిలివ్వైన్‌ దీవులలో పామాన్యముగ యిండ్ల వసారాలలోో కట్టబడు చూపు తడక వంటి వెముకుపుల్యలతో జేయ బడిన తడకపి నొకగుడ్డను పరచి యొక వైపున ఆాంిళ్లుగట్టి అానగుదురుం ఈ తడక సాొమాన్యముగ 2ఫీ3 గజముల పొడవును కై-2 గజముల "వెడల్పు నున్నచో నొక మనిషి లాగగలడు. తేడళలో. పుల్లలచుభ్య చూరమును సుమారు క్రీ అంగుళము ఉండవలెను, 61

ఈ ఫురుగు లాక్కొక్క_పుపుడు ఒక మడిలోని చేనిని తినివేసి మరియొక మడిలోనికి బోవును. అట్టి తకుణమున హొదట పట్టిన మడీ యట్టును ప్రక్కలు నిలువుణానుండు కాలువలను ద్రవ్వీన భకుడల వానిని జాటిపోలేవుం

(ఆ) కొమ్ముల పచవురుళ(016 101౯౫=64 6266౯11121 ౯౦12921016 180606)0-- పిక సీతాకోకచిలుక వర యాకులపపై శతేల్ల నివియు, సుండంనివియ నగు గు9డ్లను పెట్టగా నవి వోదిగి యాకుపవ్చవీ వురుకులై వానిని తిని వేయును. నల్గని తలయు చానిపపె ఆ౦ండు కొమ్ముల వంటి యంగములును గలి* ఈ పురుు సుమాకు అెండంగుశముల పోడవు వర కెదుగును 82 వ పటము చూడుడు లేతగ నాటిన చేలలోచనే యీిః పురుగులు తరుచుగా -గాననగును,. ఇవి యెచ్చటను విసాగసుగ హానిచేసి నట్టు కానబడదుం వీనివృస్ధ కొన్ని పరఫుష్టము ౫ ఎావసిద్దముగ'నే యరిగట్టబడు మభండుటయీ యిందుకు కారణము

28

లేర వరిం 81న పటమూ ఫొమ్ముల పచ్చపురుగూం ఈ ల టట య్‌ 1 కా యక రా ఈ ఎడమ! చపేనండీంఛము! (పచ్చపుకుగు) కీరందంసీతాకోక చిలుక కేడి! ఆకునుండి వేటాడు చున్న కోశముం

వరిచేల యరిష్టములూ వం ఏ9 వ పటము చొక్కాయిపురుగుం న్న ర. గ భ్‌ (1 ౮ [1 1 [| || న్‌ | 11 గ ల క! ం| ॥[4 | (| చాచా నవ గో 'పెనని_. ఎడమండింఛము (ఆకు ముక్కూలలాోే భుట్టుకొని యుస్నరి! కుడింకోశము* కింద? రెక్కలు వచ్చిన ఫపురుగు(వూర్ణదళ) (ప్పిక్కగీతలు నిజపరిమాణమును "లేలుఫునుు

ఏం వరిం (ఇ) ఎలివివురుగులు;-- ఇందు పెక్కుజాతులు గలవు, ఇవి అఆక్‌లపపై పచ్చని పొరను తిని వానిని తెల్లగ 'డేయునుం ఇట్లు తినివేయు జాతులలో చొక్కాయిపఫురుస(0486 ఇంకమ-%ామిప 01% గేం00602]118) ముఖ్య మైనది ఇది యొకజూతీ దీపపు ఫురుగుయొక్కృ డింఛము. సన్నముగనుూ మునారు శే అంగుళము పొడవుగను నుండును. ప్రతి పురుగును ఒక వరి యారు ముక్కను కొరికి దానిని తనకు చొక్కావలె చుట్టుకొని దోనితోచే మిటునటు సంచారము చేయము ఆకుల పొరను తివివేయును.. 32వ నటను చూడుడు. లేతగా నాటిన చేలకు ఒక్కొకప్పుడ చాల హాని ఇఫేకేదుండును. మళ్ళలోని నీటిని తీసివేసి యారగట్టుట కొంత వరకు దీని చాధిను తీగ్గించునుం నీటీని తీశ్‌ వేయుటకు ముందుగ "న్నేదెన మాండ్లకంప (గుమ్ముకంప వంటిది) చేనిపై లాగిన యెడల పురుగులు చాల వరకు నీటిలో

పడీ యా నీటిని తీసీ వేసిన పుడుదానికో కొట్టుకొనిపోవును, ఎెలివి ఫురుగులలో మడత లేక చిమ్మ పురుగు (02207221007౯0825 1-6 ౧౭118మురియొకటి. ఇది మరియొక జాతీ దిపఫు పుకుగుయెక్కా డింభముం సుమూయు క్‌ అంగపళము పొడవుండును.. ఆకును తన చొంగచే "నేర్పడిన డానముతో మడచుకొని అందుండి యాకుపచ్చని పొరను. శ్రీని జేయను. ఊఉ న్హాసర్కారులలో నష్వుడప్ప్వుడు లేతగ నాటినచేలలో నీది చాల హాని చంయుచుండును.... సౌధ్యమైనంత ముదురుగ వాటటు తప్ప పితీకార వేగియు కినునాొనబడలేదు.

(ఈ) తోటియాకు. తెగులు పురుగుల 166 కహైడి- 1 ఎం బారు బ్రాం) ంంా ఒక చిన్న పండంపుకుగు ఆకుల" గడ్లుపెట్టగా న్‌ పాటా పిల్లలయి యవి యాకుల చివళ్ళలోనికి దొలచికోన యాకును ఇందు పొరలుగదీసీ యామధ్య నుండును. ఇట్లు దొలవ టచే ఆకల కొనలెండి

వరిచేల యరిష్టములు. ర! పోయి చేనికి తాటియాకు రంగు వమ్చుటచే నీ-వీడ పట్టినపుడు తాటియాకు "తెసలు పట్టిన దందురు. దొలచిన యాకు నందే యీ కీటకములు కోళస్థ దళనః గడపీ వండుఫురుగుగా వెలువదును, ఇట్లు 'వెలుపడిన వండుఫురుస

38వ పటము శాటియాకు తెగులు పురుగుం రి స్ట 1 / ట్‌! / ల ( మ? వ జో న్న ష్‌ సై4 స్‌ | (| ల. గ సన. 7 ౧0 ఇ

జ స్త్‌ (4 ీీ (ష్ష్‌

ెనవ... ఎడమండింఛము; కుడింకోశము, (శిందవి పూర్ణదళశయందలి వండుఫురుగుం (ప్వ్తిక్కుగీఠలు నిడ పరిమాణమును 'దెలుఫును

రర వరిం కూడ ఆకలపె పచ్చని పొరను తినివేయను, కాని వీని వలన వీని గక్కువం నారుమళ్ల్ళలో'ాని మొదట -వీడ కనబడిన మళ్ళలో-గాని 'తెసులు ఎ! జ పట్టిన పురుగుల సహితముగా ఆకుల చివళ్లను తు9ంచి వేసి చేలలో వూడ్చి జీ జను, యట చీడయొప్క యభ్శివృద్దిని నాఫు

(ఉ) మిడుశలు(6728820008739)ఫాలా- వరి చేలకు హాని చేయు. మిడులీలలో ె0డు ముఖ్యజాతులు గలవు. ఒకటి "పెద్దది[16౯0౦61౮1 08 పేణవ120) మరియొకటి చిన్నది (0౫౩౫ ₹61035)*"

"పెద్ద మిడుత యిటీవల గంజూం, విశాఖపట్నం జిల్లాలలో కొన్ని చోట్ల చాల వోని చేయచున్నది. నారు మళ్ళలోను నాటిన చేలలోనూ అపలను తినుటయేగాక ఈనిన చేలలో 'వెన్నులను కొరికికయుట పలనగూడ వాల నష్టము కలుగుచున్నది చేల గట్లవె శీరకాలమున స్కిడ్డ సమూహ మును "పెట్టబడును. లొలకరించగనే (జూన్‌ "నిలలో పీల్లలు ఖయలం బేరును. ఇవి మొదట గోధుమ వర్షముగ నుండి. పిదప ఆకుపచ్చ వర్గ ముగ మారి 70.60 దినములలో అక్కలు కూడ వచ్చానుః శకాలు వచ్చుటకు ముందును వెనుకను కూడ చేలకు వోని చేయచునే యుండును, గుడ్డవలలలాో వీనిని “ట్టి నాశనము చేయట యొక పితీకార సాధనము గట్ల చెంకలను నరికి యందుండు గుండ్ల సమూహములను నాశనము వేయుట ఘోడ చాల మంచిపని.

చిన్న మిడురలు ఓక్కొకప్పుడు ఆకులను దినియ పాలు పోనికోను మన్న గింజలకు పాడుచేసియ.. కొంత నర్ట్యము. కలిగించినను. విశేమ నష్ట మెప్పడును కలిగించుట లేదు,

వరిచేల యరిష్టములు. ల20క్రి 51వ పటము, జ ఖే' మ్‌, శ ధి (్ల రో ని స్వ! న్‌... | షే ఛలి టి ట్‌ ఖే ష్ణ పో న సో ఖం (| హవ ౯? గ ఈశ న్‌త? | న్న! యే. (ఊో)గోముఈగ (016 91౯6 కం0€ 1 ఏ-పైంటాతే1గ10913 7226) ;--- కొంచె మించు మించు దోమవలె నుండు కొక విధమగు తెర్‌ వ పటము చిన్న యీగయొక్క_ డింభము వరిమొక్కా_ మొవ్వున కడుగు భాగమున ప్పివేశంయటచే నచటి కణము లందు సంచలనము గలిగి సామాన్యపు "ాండమును ఆపను "ేర్పడుటకు బదులు ఉల్లికోడు. వంటే హోకుఈగ దొకటి బయలు బేరును. ఇట్లు భోడువేసిన పిలక (ఈ నెట్టు పెద్దదిగ యిక నెదుసట కవకాళములేక (ఛ్రమముగవచ్చును. చూపబడినది)

లం. వరిం సషౌమాన్యముగ జాలస్యముగ, నాటిన చేలయందే యిట్లు వోడు జేయునుం అధిక వర్షములం కూడ ఇందుకు తోడ్చడునుం

ఊత్తర విశాఖపట్నఫు జిల్లాలో కొన్ని భాగము లందలి వరిచేల కీ కోడు చాల బాధకరముగ నున్నది కొన్ని రకముల కంయే మరి కొన్ని రకముల కీ కోడు యెక్కువగ బట్టుధుండును.. ఈ చీకకు సత్తీ కారము లింకను కనిెట్టబడ లేదుం సృష్టిలోనే యా యూగ యఖభిష్య ని నిగోధించు ఇతర కీటకములు కొన్ని గలవు, అవి వీని గ్యక్లమాదశా9, డింభములమిద "గాని గు9ిక్లు పెట్టి వానిని పెరుగకుండ శేయను,. ఆత్త వానిని నాశనముచేయ శీటకము లే కారణముచే నయినను తీగినుతే బ్బ ద్ధి నొందక పోయిన సంవల్సేరము లందే కొడు హెచ్చగును.

(బు) వీఠ్రపురుగు లేక ఊచతిరిపురుగు (5020040001 ౩ 30082601108)---ఇది యించుక పసీమి వర్ణముగల శక్క-లమోిద నొక్కొ క నల్లని చుక్కగల యొకజాతి దీపపు ఫురుగు యొక్క డింభము. ఈ పురుపు ఆకులపై పోగులంగ గొడ్డు "పెట్టును. ఈ పోసలపైై యింభుక పసిమి వర్గముగల మృదువైన 'వెండుంకశలు అతికింపబడి యుండును. గురిడ్లం పొదిగి పిల్లలై వాని చొంగచే "నేర్పడు దారముల కొనలను (వేలాడుచు మొక్కుల మొదట చేరి కాండములోనికి దొలదును. అవట సుమారు శీ అంగుళము వరకు "నెదిగి వోళస్థదళ నొందును, ఈ దశాంతమా నందు మొదట దొలువబడిన కన్నముగుండ దీపప్ట పురుగులు వెలువకును. -

సొమాన్యముగ నీ వుకుగులు సారువా *లు వెన్ను వేయ. సమయ మున ౯ ఒడమును విస్తారముగ వొలుయు ఆందువలన క్‌ వచ్చు “వెన్నులు యెండిపోవును,.. ఇట్టి వెన్నులనే “పలిపెన్నులి లేక "లల్లవెన్ను

వరిచేల యరిష్టములు, 22న్‌ లి( వ పటము, వీకపురుసం నలల / /. ( | ॥ / శ? గిన టీ ॥ | (1. / |) 1 తె మ్మ వపెన-డింభము (శాండమును దొలుచునది),; క్రి ద ఎకమ్మవైపు-గు)డ్లపోగు; కుడివైపు -కోశము, మధ్య- క్‌ పు ళం "55 [౬లువచ్చిన పురుగు (పూర్ష్మద1) అందరు... కొన్ని సంవల్సరములలో నీనష్టము విస్తారముగ నుండును సామాన్యముగ వేసవిలో నీ ప్రరుగులం ఆహారములేక గాని యెండ వేడిమికి గాని చాల వరత నఏంచును, కొన్ని యెట్లయినను బం9తికియుండి ళొలక రించిన వమ్మట నారు మళ్లలోను, బహుశః యితర జారుల కడ్డె గణాదముల తోను సరిద్లు "పెట్టుటవే కరమ కరిమముగ వృద్ధి నొందును. గుడ్డు 29

226 వరిం నుండి పరివూర్థావస్థక వచ్చు వరకు సుమారు యేడు వారములు పట్టాను ఇట్లు రెండు మూడు తరము లభివృద్ధి నొందగా వీనిసంఖ్య యొక్కొక సంవత్స్‌రిము పరి చే లీకు నప్పటికి చాల హాచ్చునుం

ఈ పురుగుల సంఖ్య హెచ్చక మునుపే వెన్ను వేయటచే పునాస వరులకు సాహాన్యముగ "పెద్ద వకుల కంత వస్త్రము కలంగదు, ఆయా రకములు “వెన్ను వేయు కాలమును పూర్షూవస్థ నోందిన యీ జాతి ప్కరు గులు వెలుపను కాలమును నొకటియే యపటనకు బట్టి యొక సంవత్స రము కొన్ని రికమీలును మకయొక సంవత్సరిము మరికొన్ని రక ములునూ నిందువలన నెక్క్‌వ నప్పను నొందును, సొమాన్యముగ పల్లపు "దేలలా లోమ లేతిగ నాటిన చేలలోను. ఈ నష్ట మెక్కునగ నుండును. వేస విలో వర్దిము లేక యెండలు త్మీవముగగాయు సంవత్సిరిము లందీ -వీడపలని చాద తకు ,_వగినండంను. వేసవిలో నపుడప్పుడు పస్ష ముకురిసీన సంవత్సరము లంద్‌ పడ హెచ్చుగనుండును. రెండూ పంటలు సాగు చేయబడు గోడావరి 'జెట్టాలో నీ వీడ యొక పంట మాత్రమే సాంచేయబడు కృష్ణా డెల్టాలో కం్కును ఇవేగ జిల్లాలలో కెంశను సాదూన్యముగ "పెచ్చుగ నుండును

మొదటి పంట కాలమున వృద్ది నొందిన వీకపురుపల సంఖ్య సామా న్యిముగ శండవ పంట నాటు కాలమువక్‌ ( ఆనగా ఫిబెపరి “వెల నాటికి కొన్ని పరఫపుష్టముల వీడవలన ఇవాల వరకు తేళ్పున్యు "కావున సకాలమున నాటిన నెండవ పంటలో 'జెలివెన్నులు విస్తార ముండవు మొదటిపంట యీన కాలముగండి ఆండవపంట నాటుకాలము లోపల అనగా గఅక్టోబరు పొదలు జనవరి ఆఖరు వరపు నాటబడు వరి చేలలో శీ పీకఫప్రయాపల వలన విశేషనప్ట్రము కలుగును, కావుననే ౭తు లీ కాలమున తీగినంత నీరు లభఖించినను వరిని నాటక ఫిచెవకి నెల

వరిచేల యరిష్టములు, 27 వరకు వేచియందురు.. ఈ మధ్య కాలమున నాటిన చేలలో మొవ్వు వచ్చుటప కారణము *తూర్చుగాలో యని చాల మంది కృష్మీవలురు చెప్పుదురు. ఉల్తంపు శాలి వీచుచున్నంత వరకు చలి హెచ్చుగ నుండక పోవుటచే పీకపుకుగు ను్కంక్లు పాదెగి డింఛము.లై. చుకమన ఒనిచేయట కవకాళము తక్కువ తూర్చుశాలి వీచి మబ్బులు, “ముల్‌. డాస్షత కొంచెము హెచ్చి గుర్తు పొదుసుట కెక్కువ యవకాళ గలుగుట చేతచే పిక పరుగులు వృద్ధి నొంమనని యూహీంప దగియున్నది. - తూర్పు గాలి వీచినపుడు లేత చేలకు పీకపురుగులేకాక వరిచేలకు పట్టు యితర -ప్‌డ లును వృద్ధియుట పామా న్యానష్‌ వమేః

ఎంత కృషి చేసినను పీక పురుగునకు తగిన ప్రతీ కారము చొరక లేదు ఆెండవప పంట కొన్ని సంవత్సరములు మానిన నీ వాధ కొంతవరకు తగ్గవద్బును, మళ్ల గట్లపై నదటచట “వెడల్పయిన శేకుష శైముల నుంచి యందు మధ్యశా నొక యిటుక నుంచి దానిపై నొక "తేమైన ద్‌పమును "బెట్టి పళ్లెములలాో నీరు పోసి చాంిపె కొంచెము కిరసనాయిలు పోసినచో గుద్దు పెట్టు పురునులు వీపముచే నాకర్షె ంపబడి యా నీటిలోబడీి చచ్చును. ఆందువలన పీక పురు వాధ కొంతవరకు తప్పను. కాని యిట్టిపనులే పందేశమునందు “గాని యందరును కలిసి చేసిన గాని ప్రయోజన ముండదు పురుపల సంఖ్య యపరిమితముగ వృద్ది కాకుండ వీనిని సంహరించు మరి కొన్ని కీటక పరపుష్టములను భగవంతుడే సృష్టించి యున్నాడు... లేనిచో సీ యొక జాతి పురగులే వరి సాగును దుస్సాభ్యము చేని యుండును, (బూ పిండి వ్రరులుగు (1106౯314 0%27%0); వని పిండి*న్పి నట్టుండు. కొన్ని నర్ణిజాతి పురుగులు ఆకు లందలి తొడిమల సంయలలో వేరి వృస్సి నొండి దుబ్బు లందలి రసమును పీల్చుకొనునుం

పల్లం వరిం $7వ పటము, ఆందువలన నవి నీరసీంచును ఈ పురుగులు వృద్దియై యొక దుబ్మునుండి మరియొక చడానికి వ్యాపించుటచే స్తో నిటు నీరసించు దుబ్బు లాక్కొకచోట గుంపులు సంపులుగ గాన నగును. సొమాన్యముగ నిట్లు వెడిన పిండిపురుగు. దుబ్బులకు దుంప "తెళలు పట్టినదని గాని దుబ్బులా (లెట్టించి “తుంపుి పొడిచిపోయిన వని గాని అందురు. ఈ క చూపబడీనది). ప్పర్రగులు పట్టి దిగచారు మొక్కలు కనబడగశే వానిని పీకి కాల్చ్‌వేసిన యెడల నవీ యంతగా వ్యాపింపవు మొక్కలను పీకి వేయుట కిష్ణపడనిచో నొక గుడ్డను కీరసనాయల్‌- (యర నూన్ఫెంపబ్బు నీటిలో తడిపి తొడిమలను కొంచెము విడదీసీ వానిలోనుండు పురుగులను యీ గుద్దతో రాచి చంపివేయవలెను. ఈ పని దుబ్బులు దిగ నారక మునుపే కనిపెట్టి వేయుచో నవి మరల చాసగ *నెదుగునుం 88 వ షటము, (౫) వరిపేలు (౯3 07246): స్ట ఇవి యొక విధిమగుేను వంటి కీటకములు. ఉకాల త్తని మున వర్షములు లేని సంవత్సరము లందొక్కొక లో మ ప్వుడు లేత చేలలో వదియె వానియందలి రసమూ క్‌ వె ప సా వది కెనుం శ నివి పీ చే చే వెరొబడి ర్తి 4 (పది "కెట్లు వద వి పీచ్చుకొనుట రంిబడి దిశ నారిపోవును లు దిాాచూప తరుచు. పాత నీటిని తీపీచేసి కొంల్త నీటిని బడినది 'జెట్టుట వలన నీ చిడ తక్షవచ్చును. పొశాకుకాడల రెసమును నీటిలో గలివి చళ్ల్‌న కొంత ప్రయోజన ముండవచ్చునం

వరిచేల యరిష్టములు, పం

(లా "వేరుపురుగులు(016 ౯006 ఇ 66711-12010%2000601 19 0౯7220); కృష్ణా గుంటూరు జిల్లాలలో నొకొ్కా_క సంవత్సిర మొక విధమగు పండువురుగు వరి దుబ్బుల వేళ్లకు బట్టి హాని చేయునని కనిపెట్ట బడెను. తగిన ప్రతీకార మింకను కనుగొనబడలేదు.

(౨) వడ్హ చిలుకలు(310062982 6676 116114) ఫ-ఇవి మిసుల చిన్నవిగ నుండు నొక జాతి దీపపు పురుగులు... వద్ద గింజలపె గుండ్లు "పెట్టును... అవి పిల్లలయి. వాని లోనికి బోయి. వానిని గుల చేయును.

80వ పటము వండచిలుకం , చా | | (1 నై! / ,|11 | | ఇస / | కలీ శ ల (| ఎడమ;-వడ్లగింజ లోపలమన్న డింఛము, కుడె;-రెక్క_లువ చ్చిన దీపపు ఫురుగుం ఉం న జ రష జ్‌ (ప్కకాగట్లు నిజ పరిమాణమును జెలుపుము

ల0 వరిం పిమ్మట గింజలలో పలనే కోశస్థదళ నొందును. రాసులుగబోసి యుంచిన భాన్యమందును బస్తాలలో నిల్బ్యయుంచిన ధాన్యము నందును నీ పురుగులు విస్తారముగ బట్టునుః “నేల మాళినల(కొట్ల్రులోను పాతరలలోన్ను పురుల లోను నిల్వచేసిన ధాన్యమున కంఠ హెచ్చుగా పట్టవు, ముడికట్టలలో రి విక్త్వనపు ఛాన్యమునకు గూడ వీని వాధ తక్కువ విశ్తులను కుండలలాగో గాని డచ్చాలలో గాని పోసి వెని యినుక పోసిన యెడల నీ ఫ్రము పట్టదు. ఈ పురుగు బాధ తగ్గంచుకొను నుపాయములలో "కేస్ట్రమెనది ఛాన్యమును వాగుగ. నెండటోయ చుండుటయే... "లేము కక్కుపగనున్న ఇంజలలాోని నీ పురసు చొర ళేదుు మరియు నిస్లైండిన ాన్యములు మరల "లేమ పోసీకొన వీలులేని మంటి గాదు లోశాని "గాలి చొరకండ జేయదిడిన కొట్లలో శాని పోని యుంచనలెకు.. పురుగులు విస్తారముగ పట్టిన కొట్లలో గంధక ము గాన్ని కర్చనద్విగంధకిదము గాని పాగెట్టిన యెడల నవీ చాల వరకు నశించును, కాని మరిల వపెనుండి పురుగులు ప్సివేశించి త్వరలో చే వృద్ధి నొందును

ఒక్కొ_కప్పు డీ పుమగులు.. చేను కోయక ముందు ఇెన్ను లంచలి గింజలవ కూడ పట్టుట గలదు,

(ప్ర) నుసిఫురుగులు (0313024 09246)9 --- ఇవి యొక జూతి వండుప్రరుపులు, సంవూ గ్లావస్థ యందున్న పురుగులు గింజ గురద్షు "ఇట్టగా నవి పాడి? డింళము లేర్చడి గింజలలోనికి దొలుదుకొని పోవును వీనికిని వద్దచిలుకలప వలెనే పికీకారము చేసికొనదగును 10 వ పటము చూడుడు

వరిచేల యరిష్టములు, 231 శ౮0వ పటము, 1 ( గ గ్‌ $ ళా దట స్నా ( ర్‌ || | నుసిఫ్పురుగు (పూర్షావస్టలళ్లోనిది). గ్య (ఇరువదిరెట్టు పెద్దదిగ జూపబడెను) లు యు 0, ్రీములు;-_ కృష్ణాం గోచావరి జిల్లాలలో కొన్ని సంవల్సే గముల క్రిందట వరి చేలకు విస్తారముగ బజ్టివ యొర్రతెగులు నూలుపురుపు (001౪0౧౫) అను నొక విధమగు (శిమిపలన గలుగుచున్నదని యమమానింప బణనుు ఈ విషయము నిర్ధారణగ లేలలేప, బుగాళారాజఛానిలో "నర్రతేపలు వలెనే వరిచేలకు బట్టి వెన్నులస విలక్ష్యణముగ జేయ ఉఫా9 యన తెపలిట్టి నూలంపురుగుల వలననే గిలుగుదున్నదని నిగరారణ చేయ ఖు బజెనుళళ. ఎరంతెగులు విషయముయి ముందు మకళొంత వాాయబడంను 0 గుర 9వునాచు;---౭వి "పెరోప మళ్లల వరిచేను దిగనారు నని 151 వ పుటలో చాంయబ డెను, పంశకారమును అచటనే సూచింప బడేనుం

202 వరి,

10. శిలీంధిములు;-- ఇవి సూక్ష్మదర్భుని ఫహాయముచే ఇాని కంటికి సామాన్యముగ గానరాని యంగములు గల సూత్ష్రములగు నుద్భిజ్జములు. ఈ తరగతిలో జేకిన కొన్ని జూతుల పలన వరికి వివిఫము

లు రి 6 | లగు 'తెసళ్లు గలుగుచున్నవి, ఆందు ముఖ్యములు

(అ నె దుంప తెగులు(వెం16%009ు)ుఫా- భూమి యంమయండు నొక విధమగు శిలీందంము మొక్క_లందు ప్రి వేశిందుటచే దుబ్బులలో ముదురు పిల్క_లు శ్షీణించి చచ్చును. మరల లేత పిల్లలు మిక్కూట ముగ బయలుదేరును. అకల తొడిమల్టపె నీ తెగులు మచ్చలుగ గాన నను, జక దుబ్బునకు ముందు జి స్తుక్క్త దుబ్బులకు వ్యాపించును "తెగులు పట్టిన చుబ్బులను లాగిజేసి కాల్చివేయటతప్ప మే పితీకార మును గానరా లేము.

(6) మొదలుచీకు ("60 ౯00 $ ఈ "తెలు మరియొక విఫమగు శెలీంధ9ిమువలన గలంసచున్నది ఇది పడమటి నోదాపరి జిల్లాలలో దాళువా పంటలో గరికసన్నపరికి విస్తారము తగులుభున్నది. ఈ "తెగులు తగిలిన పిల్కలు పొడవుగా సన్నము గా నెవెగి లక్కినవాని కంశే ముందుగ” కోటాలకును వొడగునస. కాని పిమ్మట త్యరలాో నే వచ్చును. ఇట్టి పిల్క ల ైకణుఫులనుండి కూడ విస్తారము వేళ్లు కనును. మూ చికి కండు వంతుల చొప్పున మైలళుస్థము కరగించిన నీటిలో సుమారు రగంట'నేపు నాన౨ిచ్చి యెండబెట్రిన విక్తులను ఒలుచో నీ "తెళలు సశ దుబ్యుల

శో! ఎవ భా గం [్‌ సంఖ్య నాటికి కే0నుండి 1 కి తపనని కనిపెబ్రల'గను,

(౧) వరిపండు లేక మానుగాయ తగులు (౮941ఎక్రై110 102 ₹128బిఫిలా దీనివలన ఇెన్నులోని కొన్ని ఇంజలు

వరిచేల యరిష్టములు. 2ప్ర3 ఒక్కొకప్పుడు వికృతినొంది ఊోకపాయల మధ్య బియ్యపు గింజలకు బదులు ఆంతకు సుమారు రెట్టింపు పరిమాణముగలిగి చీలఫ్రుగింజవలె వంకరటింకరగను ఆకు పచ్చగను మొఖమల్‌ వలె మృదువుగను నుండు సూక్ష్మ శ్రీజ సమూహ మేర్పడును, సొమాన్యముగ నీ తెళలు విపకీశముగ నుందకపోయి నను నొక్కొకపుడు కొన్ని రకములలో "నెన్నతగినంత నష్టము. గలుగ జేయును, 1938వ సంవత్చేరమున పళ్చిమగోడావరి జిల్లాలో నీ తెసలు విప్తారముగా పళ్టెు. కొన్ని కొణామణి చేలలో నిటు నూటికి 40

జ లు న!

గింజల వరకు చెడెకు,

వక్షములు విసారముగ గురిసీిన సంవత్వ్శరము లందీ "తెలు విసార

వి అట ళా కూ. ముగ కనబడుచుండును. సామాన్యముగ నిందుపలన నష్ట్రను స్వల్పముగ నుండుటచే. (పతీ కారములను సూర్చి యెచటను అంశగా కృషి జరిగి యుండలేదు.

(ఈ) కాటుక తెగలు (౧11662 షంబాాతిజ);-.. ఇది మరి యొక శిలీంధ్యము దలన కలుగుచున్నది. దీనివలన కాటుకేగులు లగిలిన చొన్న గింజలంమ వలెనే వడ గెంజులు మసిశేణువులతో నీండి యండుము, నాని సామాన్యముగ నీ తెపలువలన "వెన్నులో 2, 3 ఇంజలక న్న "నెక్కువ చెడుట కానము, కావున దీనిని గురించి యాందోళన పడ నవసర మింఠ వకకు ళా లేదు.

(ఉ) మచ్చ తెగులు ౧619సటం9 పం 110 092%6) = ఇంవొక శిలెర్యిము పలన యాకలమిదను నొక్కొకప్పుడు గింజల మీదను విడివిడేగా నుండు చిన్న చిన్న మచ్చలు బయలుదేరును సాపు న్యముగ

80

రు. వరి,

నష్ట మంఠగా కనబడక పోయినను నొక్కొకప్వుడు చాల గింజ లిందు వలన సొల్లగుట కలదు. కొన్ని రకములకును వంగదములకును తక్కిన వాని కన్న హెచ్చుగ పట్టును. ఇది త్మీవముగ బట్టిన చేలు మంటసెగ తగిలి మాడిపోయి నల్గగుపదును... తేసులా పట్టిన చేలలోని విత్తుల నుషయోగింప కుండన లెను, హెచ్చుగా నీ తెగులు పట్టా రక ములను వంగడములనూ వదలి పట్టని వానినే సాగు చేయుట మంచిది,

(ఊో) ముచిక తెపలు (స? ౦6414512 ౦226ల) ఫా ఈ "తెనులు పట్టిన పరి యామలమోిద మధ్య మసరగనుండం గోధుమవర్ష్యపు మచ్చలు బయలుదేరును ఈ మచ్చలు 'వెన్నుయొక్కా ముచిక వద్ద బయలుదేరుుచో "వెన్ను నందలి గింజల ముదుకక కొన్ని గాని అన్నియు గని పొ ల్ల 'సభుండును ఈ తెలు ఉఊ్తరసర్మా_రు లలో నంతగా గానరాలేదుం "నెల్లూరు, కర్నూలు జిల్లాలో మాత్రము కొన్ని సుపక్సరములు కనబజెను.. ఇది యితరచోట్లప వ్యాపింపకుండ ౪ చూనుకొన పలసి యున్నది, ఈ "తెలు విషప్తాముగ గల తంజావూరు, ఊత్తరఆర్కాడు, కర్నూలు, కోయాంఒత్తూక్కు. మళభయాళము, దక్షిణ కన్నడము మొదలసు జిలాల నుండి దేబడు కొంత్త రకముల విక్తులతో నిది యితర చోట్లకు వ్యాపింపవచ్చును. దక్షిణాది నిపుడు సొగునందున్న ముఖ్య రకముల నుండి యి తెపలు పట్టం వంగడము లెంచబడి సాం లోనిని సచ్చుమన్నవి,

(బు) కండె'తెగులు ( కంషం112 ౮%126) ఫా ఈ. తేసలు పట్టిన మొక్కలలో వెన్ను పెకి వపచ్చునఫుడు శల్లలు. వీడక జగురుతో నతిశీంవబడీన ట్లు నల్లని కండెలంగా జిర్వడి (వాలి పోక నిలువుగా నుండును, అట్టి "వెన్నులందు పనికిపచ్చు గిండ బేమియుూ

వరిచేల యగరిషములు, 285్‌ వ్ర చుండవుం ఈ తె లింతవంకు తెలుపు జిల్లాలో కనబడ లేదు కొత్తణా తెచ్చిన రకముల విశ్తులతో వచ్చి యుద యెచ్చీఎనైక. కిన*డి అతి అట మా నచో ఆరకపు చేనిని కాల్చివేసి వీరిని నిర్మూలము చేయట శు లకు క రృవ్యము= అవ=టే 11. కొరణము తెలియని తెపక్ష్సు-లా 21వ పుటలో ర చేకొళ్తానబడీన యెర్యతెస లిట్రిదే,. ఇందు సామాన్యముగ చేలు మైదుసట వాని కింది యాకులుగ్కు కొన్ని పె యాకుల చివన్తును పండిపోవుకు ణ్‌ 0 జల బుబ ను, ఇ న 4 క్త ఇటపటకు కారళాము శిలీంధరికా స్త్ర జులును న్‌్‌ క్యాన్త్ర కాలును కూడ ఇఉరీక్షించికణాని యిదమిదమని కేల్చశీకపోయికి ఖి ఈ "తెగులు ేల యందలి పాతి వాల్వు చకినిసలందు కలుసుమయంకు చని లేకరి యభిపాొొయము, “చేల యంచు పాంతికూఖ్య్యు సితిగతు లేబ్చడి గ్‌ నప్పుడు వేళ్లు ఆవాకోగ్యత నొందుటచే. బాగుగ పని వేయక పోవుట చేశనే ఆవలు పండపారు నున్నవని యూహీింపద% యున్నది. ఆదిపరకు “ల్లు విరచి తరుచు వకవ తోటలు వేయటచే ష్సచారన శేలలలోమ, మెట్టదుక్కి. దున్నిన మళ్ళలోన్వు నాటుటకు ముందు 'పె్లవగ ములు గురియు శి శా ద వచె టచే గాని నీకు పడుటచేగాని తడిసి మరల యాకినమన్లలోను నీరు యెండ "వేళ యడికెళో నపుడును (ముఖ్యవ 7 పాటిమన్నుు వేసిన ేలలలోను, పాటి'నేలలలోను) ఈ చెంలు తకుచు కలునుదుండును ఇచే, కారణములు లెలియని తెగుళు కొన్ని యికర జేశములలో స ఉం కూడ నున్నట్లు లేలియనున్నచి అమెకకా సంయుక రాషములలో ఇల నై పి కొన్నిటేియందన నిలువు చెచ్ను (స్యా ల] 10.6) ల గాసలు విసార నప్పమును కళిగింంచునట. ఈ తెఫలు కొంసంా వరవెట్టి- "సిలలలో గాని

లగ వరి, మెట్టసపస్య ములను సాగ చేపీన నేలలలో గాని యెల్లప్పుడును పరి చేనునే "పెట్టు వానిలోగారి కలుగుననియ "నేలను కొన్నా'ళ్లెండ గట్టిన యెడల నివారణ యపననియు అవటీి యమ[వము, “జావా ద్వీ్‌పమున “మెంటక్‌ * (014010 అను మరియొక తెగులు కలదట, ఆందు వేళ్లు యే కారణము చేతిసో ఈమ పనిని కిమముగ నిర్వర్తింపజాలక పోవుటచే వపిని సప్పీన యొర్శకనులు. చిహ్నములే కాన్చించు. చుండునటం దివికిని. నీరు తీసివేసి కేల వాంనిద్చుటయే. పితీకారముగ. నెంచబడు మన్నది, శావున నిట్టి కారణములు తేలియని యొర్శ తెగులు వంటి "తెసళ్లకు చేలయొక్కం (పతికూల స్థితియే "కారణమని యెంచద% యున్నగిం

10. వరివేల కోత, కైలు వగ్రైరాః

ఇాల వెన్నులలో నడుగు గింజలు గట్టి పడగసే వరి చేలను గోయవచ్చును. కోత యాలస్యము చేసిన యడల చాల రకములలో పెన్ను లందలి చివర గింజలు కొన్ని శాలివోవును, కొన్ని రకములలో "రెల్లలు విరిగివోవును. మరియు గింజలలో నుండగ చియ్యమునందు ఇచండవలన పగుశ్లేర్పడి తర్వాత దంపినపుకు నూక విస్తారముగ నగును, శావుననే వరి చేలను *కరపచ్చిో మిద అనగా దంటు యింకను బింకము వెడకముంబే కోయవలె నందురు. వెను కళా నీనిన కొన్ని "'నెన్నుల గింజలు కోయుసరి క్రింకను

వరిచేల కోత శెలువైరాం ల? పాలు వోసికొను చున్నమ ఛేనిని కోనీ పనమిద నెండ నిచ్చిన యెడల నవ్చటికి పాలు వీనీఫొనని గండలుకూడ చాల వకవకు నట్టవడివోవువు,

సౌమాన్యమున విత్తనపు మళ్ళను దూతుము నడ్డి కూడ పడలిన నిమ్ముటనే కోయదురు. ఇందమవలన వెనుకగా వేసిన "చెన్ను లందలి గింజ లన్నియు గూడ ముది మొలను స్ధితికి వచ్చును మకియు. గింజల లోని లేమీచాల వరెకు తగ్గి పిమ్మట చాల దినము శెంకబోయ వవసర ముండదు విర్తవపు మళ్ళను నోయకమునుపు 187 వ ఫటలో నేర్కొనబడి విట్లు మరుసటి సంవత్సరపు విల్తవపు మళ్ళళ జల్లునిమిర్తేము ఆనవాలు చేయబడిన దుల్చులను ప్రత్యేక మున దీసి జూ _గృపెట్టవ లెను, కోతకు కొడవలియే యీ 'బేశమున సర్వతిం యుప యాగింప బడుచున్న పనిముట్టు కొడవళ్ళ పరిమాణము నిందును ఆకారము నందును చేశాదారమును బట్టి 'చేధము లుండునుం బర్మావ బోయివ న్చిన వాం్యడనటినుండి "తెచ్చు "పెద్ద “రంగపు కొడవలితో ని చేయుట కలవాటుపడిన యొడల కోత ధురుకన నగును కొన్ని యితర 'చేళము లందు గొందె మించు మించుగా బొన్న 'చేనివలె పండినను నిలచి యుండు రకములనే సాగుచేసి యంతంిములచే గోయుట గలదు. కాని యిట్లు కోసి కట్టుటలో గింజలు రాలిపోవుట(నూటిః 10.12 వరకు పరగ

298 వరిం రాలుట వెం దల నష్తములు “హెచ్చుళ గలుగకతప్పము. ఇదికాక యిట్రి లు యంతిిములకు "పెట్టుబడీయు విశేషముగ నగును, తీ] వ పటము, ళం కలిల క్వైల ల ల రట శల ౪ తలో నం క ర ఇ సులి ల న. న ఉం లీ | ఏళ ల స ట్ట యయ ఈ యో కేల ల యన్‌ క్‌ క్ష్‌ టా? పగనళషి న రు ర ధన ము యాం డా లం జ క్‌ క వము రన! చం, ర్‌ న ని స్ట్‌ న న యాళ్ల పన స నధ యా టాం ఎ ల్‌ య ని స్‌ త? రాళ స్‌ వన య ల ఫ్‌ జస చేను నటు నం కట హమపపతోల జ్య సరల! నంటు] కోళళోయుట. సామాన్యముగ మళ్లీలో నీరు నిలచు యొత్తువరకు దుషు?ల మొదళు బురదకై నలబకును,. వః చేలను గోయు గళ ఛా నపుడీ ఫాళముకు వదలి కోయదళం,... కోతలో సామాన్యముగ చే “నదటికి “గ్‌ “కిసోవ శో ఆచటిక్‌ “పెంట. కం కానియిటు తేల్చి నోనిస భల యెదల 7ది రదు ల తసన క్‌ి

వరిచేల కోత, ఇలు వగ గాం 2్ర0 చు చూ కోసిన వే?ని పవలుగా వేసి యెండనిచ్చుట సామా న్యాచాం ము, పనలు సరైన వరుసలుగ జేయు నెడల యజమాని గగానవాలళు చూమకొనుట శెక్కువ వీలుగ ముండును... చాగుగ నెదిగిన హలం శి ఏ పనవకుసలు “తీగపనో గా అనగా విరామము లేకుండ పడును 4ఏ వ పటము,

స్ట శ గ్‌ . ఇ

శభ నాశ రు స ట్‌ క

టి సన్‌ స స్త

తంట హం?

రన ర యన? ఎ రస్‌

వ్‌ కం వా స ఫ్‌ న!

గాంచు వన భన

మము పంతు

మోపుల మోత,

ఎండ తీశ్ష్షుణతను బట్టియు కోయునరిగి చేని యవస్థను బటియు కొంతవరకు రకపు స్వభావమును బటియు పన ౩-6

ణి లు దినము అెండిన మయొడల కుప్పు వేసి నిల్వయుంచ ఏలగునుం ప్ని భ్‌యముచే పూర్తిగ "నెండకుండ "పెట్టిన కుష్పలను "వెంట నేగాని కొన్ని '.. దినములలోగాని నూర్చి "చేయవలసి యుండును. మళ్ళలో నీరుండి పన యవదట నంద వీలులేనప్పుడు గాని వెంటనే ఆరండన పంటకు దమ్ము చేయవలని

ఏ0 వరిం వచ్చినపుడు గాని ఫన యారని పరిస్థితులలో “గాని వెంటనేనూర్చి యమ్శుట లాభకగమున. నుండునెడల గాని సొ మ్మవసరమె. ఇంటే నూర్చక తప్పనపుడు గాని పన యారకుండగ"నే కట్టి నూర్చివేయట గలదు విత్తనపు మళలోని పనను పలుచగ వేసి వారము అ=ది ణు దినములకు పగా బాగుగ నెండనిచ్చి "వేరుగా కుప్ప వెట్టి న. లు సాధ్గ మెనంత తం లో నూర్చివేయనలయువ 9 లైలా శక వ వటము లో జ్జట్టు బా న మనా సరా షం ళం... జ న న ర 1 4 క . జ న చతల యం నున ల న టం? స స ఎ కసత స. ఆ త్తు కట్ల క చ్‌చపా మం స న పున సం న య. చట్‌ టో కా నటులు గస వొప్ప "వెలు. కొప్పు పెల్ళ

నరిచేల కోత,.-చెెలువగరాం ఏ్క॥ యెలా వ. వివవఫ్థు మళ్ళకుపలయు. విశులకుగాను యెంచి తీయజఒకు దుబ్బుల అలాటి ళా అమీ "నే దబ్బున ా దుబ్బును కట్టగగట్టి యొక దండెమునకు వేలాడదీసి చాసన నెందనీయవలెను,... ఇట్లు వేేలా డవీయు నపుడు. పతి దుబ్బు లోని వెన్నులను వాపగి పరీక్షించి అఫలం రిక మునకు ఖిన్నాముగి కనబడిన చుబ్బులను విచంాలచవలమ ఉస్పక గోూకాచము ఆయా ఫ్వ్రచేశములందు. వేర్నేరుగ నుండును, వ్నము గుకనివిను తడించుకుండగను యొపడు దిగుడులేక యందముగ నుండు శశ వ వటము, [ను వ సు ననన అలన బలాలు లలు ఎఎ ల 8 హాటే _ నదే న షు ప జ 5 సం సయ్‌ సాక

• హో న ఎ ళమల్న న్య నో [| టన స హు ఫ్‌ నం లం లం లు నా న్‌ ల్ల క, స సస నుం ర న! ణ భీ ల మసన! ష్య స టే స్టే షు ల న్న న తం నా స చరనం యట ల న? సల న? స న 7 ప న లు నం. గ కే వ్య వుం ళం శులని? న నో టు | రం త ప్‌ న సం ను న సు లి ల్‌ హ్‌ ర ను వక 8

లం వరిం వట్టును కుష్పులను "పెట్టాటప కొంత నేర్చు కావలెను... కప్ప "పేట్టదలచిన చే ఇన్ని మోపలగువో ముందుగనే యంచనా వేసికొని కుషు మొక్క మందమును మొదటే సరిగా నిర్ణయించుకొని పని పారిరంభించిన “గాని పష్ప కూడక బల్లపకపుగ నుందుటయో "లేక యెత్తు చెంత పించి నము పసన యంతయు నిమడక పోవుటనోా రటస్థించునుం పామాన్యముగ విశాఖపట్టణము నోచావరి జిల్లాలలో కంటె కృష్ణాం గుంటూరు "నెల్లూరు జిల్లాలలో కుష్పలను “వేర్పున పెట్టుకురు.

కప్పపెట్లు ప్రదేశము చేంకి సాధ్యమయినంత సమిహమున నుండ వలయును... లేనియెడల పన మోళకు పొక్కు వును, కావున తరుదుళ వక మళ్ళలో చే కుప్పలు వేయదురు,.. పన యారుసరికి. కుప్ప పెట్టు మడి యాకుదలగ మండవలెను. ఇట్టుండనిచో కప్పను సమీపమున నున్న మెరక ప౦ిదేశమున నెచట-నైెన వేయవలెను, లేక యిందుకొరికు తగిన చోట నొక డిబ్బ పోపీ యంరుకొనవలెనుం

కోవీన 'వెంటదే గాని కొంత యారకిన పిమ్మట గాని కట్టి వేయబడు పనను. లరచు బలకొట్టు కొట్టుదుకు.. అనగా కొంచెము కొంచెము త్రీ కొని బల్టల్వపె గింజలు రాలునట్లు కొట్టుదురు. వర్ష కాలమున కోతకు వచ్చు వరులను ఒయట నూర్చుట కవకాశ ముండకపోవుట చేతన, “వెంటనే ధావ్య మును వికర్తయింప దలచి నూక్సిడికి పళును లమరకపోయి నప్పుడును ఇట్లు చేయక తప్పదు. విత్తనపు మళ్లలోని పననుగూడ కొంచె ముగ ్మండుటచే యిట్లు బల్లకొట్టు కొట్రుదుయు.

ముసాబుగా కన్నపుడు బలకొట్లు యిండ్ల వసారాలలోన్తో పొోవిళ లోనో పకువుల పాలలోనో జడవబడును... 'లెకపిగా నున్నప్పుడు కింద వారియజడు రీతిని కళ్ళుమును. జేసి యందు కొట్టవచ్చును.

వరిచేల కోశ, కలువ్గ్శ రకా 24 చెల చ్‌ బజలకొటు కొటుటకు సుమారు ౩ప్‌ అదుపు యొశుళల కాళ్ళబల లుండ లే అక లు వి అనాలే ఇ రగా చలెనుం ఆట్లి బలలు లఖించనిచో ఆడు కరు రోళ్లను “ని నెందు పన మోవులనే గాని కొంచెము దూకముళ వేని వానిపై చేజేని బల్లనుశాని క్‌ “కా, తలుపు ఆెక్కును గాని వేని రానిప3 కొట్టవచ్చును* ఒక ఇరిసెకు (600 కంచములు లేక 4200 పౌమల్ఫ భాన్యమా ఆస పనను కొట్టుటకు సొమాన్య ముగ 6.10 గురు మగచాండం యొక్కయు రం10 గురు ఆకువాండ యొక్కయు పాటు అవసరమసును.. పనివాండం సంఖ్య వారలు బల్ల కొట్టుట కలవాటు పడియుండుటను బట్టియ చేని కుకుచ పొడుగులను ౬ ట్టియ, వ్‌రును "'మెలత్తేనలను బట్టియు, గింజలు సులభముగ రాలుట రాలక వోవ్పుటను బట్రియ, గడ్జికిని ఛావ్యమునకును గల ప్రమాణమును బట్టియు నుండునుం ఇట్లు గింజలను రాలగొట్టి వేసిన పనను ముక్కిపోకుండ నార 'బెట్టి సాధ్యమయినంత త్వరలో తొక్కించి వేయ వలయును. తొిక్కించ వీల వరకును చిన్నచిన్న గుట్రలుగ గాని గూళుగ గాని "పెటి గాలిపారు చుండు కు ళం లు వటు జూడవలెను* కుప్ప వేసీన వరిని నూర్చుటకు డానికొక ప్రక్కగా "గాని చుట్టును గాని కళ్లమును తయారు చేయవలెను... ప్రిత్యేకపు కళ్ళపు డిబ్బలందు “గారి యిశకర మెరక ప్పిదేశము లందు గాని నేల గట్టిగ నుండుటచే గడ్డి వెళ్ళా వేసి పేడనీళ్లు జల్లినంర్‌ మాతిమున 'బెడ్డలులేని మంచి కిళ్ళరు తయా పే కర. రో రగును... వకికోనిని రుడిలో కళ్ళమును తయారు చేయుటకు కోత కాలును మొదటికి వీక్సివెది నీళ్లు చిలకరించి. కొంటు చల్లి పళువులచే చ్యొక్కించవలెకు... ఇట్లు చేసినచో నెరియలుకూడి “నేల కొంతదంకు గట్టి పడుకు, కళ్ళమును దొక్కించుటకు ముందువేయ కొంటు ఆ కళ్లమున

చు వరిం నూర్చుదలచిన రకఫు కొంటే యై యుండుట మంచిది లేనిచో నంజేమైన గింజలున్న యెడల నవి యందు నూర్చు ఛాన్యముతో గలియున, ఎండలు ముదురు వరపు పగటివూట నూర్చఎచ్చును వ్‌మ్మట ర్మాతులందు నూర్చవలసి యుండును, నూర్స్చిడి క మరు పశువులయొక్కయు మకష్ములయొక ,_యు సంఖ్యమ బట్టి యెంఠవర కొకరాతిి గాని పగలు గాని నూర్చెడగుసో యంత వరని కళ్ళమువపై పరచి పషువ్రులచే దొక్కించప లెను... సఘవులగ సామాన్య ముగ “పం క్తిక న్నె” యనబడు నొక తాాటితో వెంంటిని అప్పుడప్పుడు అాజానేలీ మూ నాల్గు లేక ఆంంటేం కూడ ఒక పంక్తిగా కిట్టి తోలుదురు.. ఒకొక పంక్షి తోలుటకు నొక్కొక మనిషిపావాన్యముగ కరగ 45 వ పటము [4 టు సం.” స్‌ రా కట్‌ న. న్‌ టు ల ననే ఫాను గి న న! న సు లి ర రంల 2 మున లటిో మా ్స భు రమునంన తలం యో నయన కన ర దున్నపోతులపం కి_సం కిక "నెం

వరిచేల కోత, ఆలువగెరా, 215 కూ రయి వాడు. కావలసి యుండునుం. వీవలుగాక పకువులు దొక్కుచున్న ొల ఇని పఫవను పొరపాగరలుగా కదలపీని తికుగ వేయు చుండుటకును నలిగినగడీని గా దువ్‌వి ఈీసిచేయు చుండుటకును. చేని పెరకువను బట్టి పంక్తుల సంఖ్యలో సశము మొదలు ముప్పాతిక మంది మనుష్యులు కావలని యుందురు.

• మోషే లై] స క్‌ అ ల గ్ర టం లో * వగా యట? మ్ట గుల ౮ త్‌ న మట వ్‌ ం న న యం అఆ] ష్‌ కంటం భట కే ర చ శన్‌్‌గ క? లో న స్‌ో న.) ఇ వాశల్‌ య. రు. ఈ టం యస యం. ఈ నే రీ ఆమం కని తట శ ళీ ఫస రం! ణీ ప్రల 0 టో యన న అ చాల కం ల నో ఇ ర గి వట సప్త! శల లండు షే శే జ గరా
• నం లదు ల శ తటి శే న గ్‌

ల2డ్షగ్ర వరిం

గోదావరి కృష్టా 'జెల్టాలలో వాల చోట్ల పశువులను పంక్ష్రలుగ దోలక విచ్చలవిడిగ-నే తోలుదురు ఈ పద్ధతిలో పశువులను దోలువాండం సంఖ్య కొంగర రస్థనుం కాని పళువులలో చిన్నవానిన్తి సపెద్దవానిని, పడుచువానిని, ముసలివానిని యిట్లన్నిటిని చేర్చి లాన్గడిగ గొట్టిన యెడల చఇానిలో కొన్నిటి కసౌఖ్యము కలుగునుం

నలిగిన గడ్డిని తీసి దులిపి, ఛాన్యము నెగనుబోయు నపుడు “గాలి కడ్డు రానివైపున నొక ప్రక్కను. సామాన్యముగ వాయవ్య భాగ మున-యొత్తు రేక్కుునగ నుండునట్లు వంపుగానుండు తాత్కా_లికపు మేటిగా “వేయవలెను. కుష్పమిది నుండి పనను కళ్ళముమోదికి లాగుటకును ఆటు పిమ్మట నప్పుడప్పుడు గడ్డిని తిచుగదీయుటకును సామాన్యముగ రెండు ఛలువలు గలిగిన తుమ్మకొయ్యతో జేయబడు “నగొబ్బము” లనబడు పని ముట్టుపయోగింప బడును, నలిగిన గడ్డిని పోగుచేయుటకు కొంద తొక చేతికర్యు" చివర నినుపకొంకి యమర్చబడిన “కొంకికర్య”ోను కూడ నుపయోగింతురు,

కుప్ప "పెద్దదిగనున్న యెడల కొంత కొంత ఫాగ మెక్కొక్‌ రాతి చొప్పున నూర్చ్భవచ్చును. రాత్రుల నూక్పృడీలోో సామాన్యముగ సాంగం కాలము 3.4 గంటలకు కుష్పను పడగొబ్బ నారంభించి మరునాదుదయము యుండ యొక్కుకుందనానే ముగింతురు... నూర్పిడి వ్లూర్తియయి. గడ్డి తీసి "వేసిన పిమ్మట ధాన్యమును మండెగా లేళ పోగుగా పెట్టుదురు... ఇట్లు పోపచేయు నఫు డంవలి కొంటుకు బైగుండయమున గడ్డిని? ఎాధ్యమయి నంశెపరకు తీసివేయ. లెఫ,

వరిచేల కోత్య క్రైలువగై రా, లో ఉదయమున నిట్లు మండెకొట్రిన ఛాన్యను “వెసరబోయుటకు పయర శాలి హెచ్చుగ వీచుచుండుటచే అపరాహ్నఫు వూట యనుకూలముగ నుండును... సామూన్యముగ. నెగురబోతలో నాడువాండు. చేటలతో ధాన్యము నిందిచ్చిచుండ మగవాంటడెగుర బోయుదురు.. గాలి చానుగ శీ7 వ పటము, వీచిన గాని యెొసరబోత చురుకుగ జరుగదు లయ్లాావాడాడవ్నా్నా వాసగను నుండదు, కాని ఇంలి తక్కువగ న "| |, నున్నప్వు 'డెసరబోయగా నిలచియండు పొల్లు (గ్ర) / గింజలను చేటలతో ముసరివేయవలెను. ధాన్య

• | మంతయు "నగురబోపీన వెుక ముందటిభఖాగము మ! టు 2 నంకటిని తీసివేసి సందులలో పోసి వెనుక భాగమును (అాడిి మరల "నెసరబోసి మంచి గింజలను కాయగింజల నుండి వేరు చేయవలెను. మంచి ధాన్యమును. కొలిచి గాని తూచి గాని తోలుకొని పోవచ్చును. కళ్ళములోనే విక లయుంచు వరకు నిల్వ యుంచదలచిన యెడల నందొకచోట శుభంముగతుడచి యచట రాశిగ 1 పోసి ముద్యులు వేసి మైని గడ్డివేసి కప్పీ ( _ "యుంచుదురు. కాయగింజలను 'సామాన్యముగ

ము న్‌ా పాలేళ్ళకు వదలివేయట యాచారము

24 వరిం

శాలి లేనపుడైనవ ఛాన్యమును యొగుర బోయటకు మనుషులచే డిొంప్పబడు యంతేిములం గలవు, 949 వ పుటలో నట్టి యంతమొకటి చూపబడెను అందు పెనుండు నొక త్‌ మైలో నూర్చిన గింజలు పోయు మండగా నవి కొన్ని డిల్లెడల గుండ కింందికి దిగు చుండును ఇట్లు దిగు చుండగా జల్లిడల వెనుక నొక యిరుసుపై నమక్చిన బల్లలు వడిగా తిరు సుటచే వీముగాలి వలన పొల్లు, కొంటు మొదలగునవి దూరముగి తరిమి “చేయబడును. గింజల కంక లేలిక పదార్జిము లిట్లు గాలిచే తొలగింప బడ్య రాళ్లు యిసుక కదలగునవి జలైళ్ళచే తొల%ంప బడ ఛాన్యము. పరిశుభరిముగ నుండును. బలమైన మనుష్యు లిద్దరు యంకి మును తిిషుటకును ఇద్దరు ధాన్యమును పోయుచుండుటపను ఊన్నయొడల నొక సామాన్య యంతంములతో. దినమునకు 22% గరిపెల ఛాన్యరూను సుమారు (10,000 పౌనుల వరకు) మయెగురబోయవచన్చును. ఛాన్యము పోయు మనుష్యులును యంతేంమును కు! మనుష్యులును అపహప్వుడస్వడం మారుచుండవలెను. ఇట్టి యంత్రము. లిఫుడు కోయుబత్తూరు. దందలి పి యన్‌. జి, ఫన్ఫు వారిచే రు 58 లకు వ్మికయింపబడు భన్నవిం

ఇట్టి యంత్రముల యవసరము వ్యవసాయగా రులకు సామాన్యముగ నుండదు... గాలి బాగుగ వచ్చుచున్న యడల నూర్చిడిచేయ. పనివాం (దందరును కలనీ ఈ యంత్రముతో కంటే స్వల్ప కాలనున "నే ఛాన్యము నంతను యెగురబోయ గల్టుదురు,. కావున నీ యం్యతేము సయకగాని లేని కాలమున నూర్చవలసీ వచ్చు పునాసవరులను. వింవిగ సాగుచేయ పెద్ద ప్యపసాయదారులకు మాత్రమే ఊపచభరించున్లు

ఆమెరికా మున్నగు కొన్ని జేశమాులందు కోతయే -గాక్క పన కట్టు టయు, నూర్చిడియ్యుు వెసరబోతయు గూడ శక్తి యంతుముల సహాయము

వ్‌ స్రైళీ వఠచేల లోత, ) కలువ” నే చేయబడు మన్నది = కాని యీ బేశమున పా నటి యంత టు వౌక యుటచేక లు ద ముల నుపయోగంప దగునంత "పె ను చాని యుపయోగమున కివకాశము లో కపోవుట సమాన పటము చూడుడు. అందు హాన్యముగ నుందమం (క్రింది యంతము లాోపలనుండు లి విస కనబడునటు దారి వా *.. ” గాలి విససుఫాగము తి ఇ లజ వ్‌ చూపబడీనగె కంటి న జా నాల పక్‌ బారా పటు మ్‌! శ్‌ ల

• ల చా కలు _ ఇ ల ళీ టా ల ప గి ఇ జ్య ల ఒచ్త ఓ క స్‌ చను తనా వ ళ్‌ చి న టు ఇ న. వ సప నో ఈ లా, |స స్ట? చట ౯ వలం వం శజ్యల్ల అజో 3 వీ క ర పైన స య్‌ ॥ గ మం ఫల న. వం య ఛి లగ తని భు న. న లం . ర సట * ఇంట? శః పస గె హ్‌ + ్‌ ప! న సంతా నో గ వా. + న గే స త టా య్‌. స్‌ క క ల జగ శ్‌ నం న ర జె ర సన్‌ న నం. సం న్‌ పల్‌ లత య వు సట శ హాం ని, ? గ ల స మో సకల ను లన సప చి ల లో కం త టొ జ భీ! ల్లి న్‌! గ నో వ! (న్‌ శి లర టం జత భ్‌ సా భన క ర. జ న మ ం స్లో యత నే బీ న. న న వం న పై క హం. వా

• | “ నన ళం. స . న సఖ సర్‌ స్‌ ్రటే అష్ట ను జ ణి వ్‌ ఒక బ్‌ ్ల ఓ న ల బం జ గే ప ఎండల క్ష వం న | వ ర న

250 వరిః

పన బాగుగ నెండకముందు బల్లకొట్ట కొట్టిన ఛాన్యము గాని కుప్ప పెట్టుటకు ముందు వాగుగ "నెండియుండని పనను నూర్చిన ధాన్యము గాని నిల్వ చేయదలచిన యెడల మరల యెొండ బెట్ట వలయను, హెమ్బ్చు' 'లేమతో నిల్చు చేయబడు ధాన్యము ముక్కిపోవును.. ఛాగుగ నెండనిచో ప్‌మ్మట తరుగుదల "హాచ్చుగో నురీడును. ఫురుగు పట్టుటక్‌ను నవ కాళము “మెండు కాని మితిమారి యెండినచో బియ్యమునందు పగు ళ్ళేరడి దంపి నపుడు నూక ల₹కష్కవగును, విత్తనపు ఛాన్యమును మాతేము గింజలను పండ్గ సందున కొరికిన యెడల కటుక్కుమశు వం శెండిందవ లెను.

తిండికొరకు మావ మే వినియోగపరుప దలచిన ధాన్యమును గాదు లలో గాని, కొటలో గాని. ఫుకులలో గాని, పాతరలలో గాని" నిల్వ చేయవచ్చును, గాదులలోన్యు కొట్లలోను బాగుగ నెండిన ధాన్యము నొకటిశెండు సంవత్సరము లుంచవచ్చును. పురలం బయట కట్రినయెడల

శ చేనిని పచ్చినూద కోసీ పనమిద వా*కుండ వెంటనే బల్లకొట్టు కొట్టి తీసిన గింజలలో నూటికి 25 వరకు తేమ యుండవచ్చును. నిల్వ చేయ టకు గాక వెంటనే మిల్లుకు పోవు కొంత్త ఛాన్యమున కొక్కొాకప్వుడం నూటికి 20 వరకు తేమ యుండుటగలదు. తిండికిగాను నిల్వా చేయ ఛాన్యము నూర్చినప్తడు 5 వర కన్నను వెరుపులేదు. అట్టి భాన్యము. (కమముగ నారి యందలి తేమ నూటికి సుమారు 19 వరకు తగ్గిపోవును... వితుల కొర శెండించిన ఛాన్యమునందు నూటికి సుమాప 816 "తేమ యండుకు. గాలిపారునట్లు జాగర్తి త్త "పెట్టిన యెడల నూ 3112 వరకు తేమ యున్నను, ములక చెడదుం వి్తుల కొరకు వాగుగ నె ద బెట్టిన ధాన్యము సందులలో నిల్ద యుంచినపుడు మరల లేమను పీల్చుకొనటచే నూటికి 2.4 వరక తూనిక పెరుసునుు

వరిచేల కోత, కెలువైరా, 251 వర్ష కాలమునకు ముందు తీసీవేయుట మంచిది. పాఠరలలో ధాన్యమును 8 మాసములకు మించి యుంచుట మంచిదికాదు. ఎట్లయినను వానలు పార్తిరంభింపకముందు తీసి వేయవలయాును ధర తక్కువగనున్నఫుడు కొందరు కుప్పల నక్షేయంచి విక 9యింపదలచి నఫుడే నూర్చి ధాన్యము నిల్వ చేయవల సిన యగత్కేము లేకుండ చేసికొందుకు.. ధాన్యము స్వలము? నున్నపుడు నోచెలతో-నే నిల్దు యుంచవన్నును,.. లేక పొణకలలో గాని, గరిసెల లలో గాని పోసీకొనవచ్చును*

గాదులను గుండముగ శాన్వి వతురముగ గాని నిర్మింపవచ్చునుః

ఇటుక. దిమ్మలపై గాని రాతి స్తంథములపె గాని తాటి క లపతోను,

చాటుకల పతోను నిర్మించి పెని తాటియాకు గాని, గడ్డిశాని "నేసి ప్రక్క ము ళ్‌

లను లడకనల్లి మంటిని "మేస నెడల సుమారు 10 గరిసెల(2350 కాటాబస్తాల్ఫ

ఛాన్యము పట్టు. శాడె కట్టుటకు సుమారు రు 200,250 లపను... గాదె

యొక్తు సువణరు 10 అడుగు లుండుచో గరిసెకు 12 చతురఫు టడుగుల చొప క్క చూచి వు వబ | పున లెక్క పొడవు 'వెడల్పులను పెట్టవలెను

కొట్ల “సామాన్య పు టిండ్లకువలెనే పువాదివేసి నోడలుక టి

వైన గదులను నిర్మింపవచ్చును. కొందరు భూమి మట్టముపే లాజులు కట్టి

వానిపై గదులను కట్టుమకు.. ఇందువలన గాదులలోవలెనే నేలలోని

చెమ్మ ఇాన్య మునకు తగులదు,

పుకులు చెమ్మ తఏల నపకాశములేని యొర్తేయిన ప్రదేశ

మున కట్టవలెను, బేలుక పట్టకండ “జీల రాతిచపష్టా చేసినచోట

కటుట మకింర ఎంచి2. అటి సలము లభిందనిచో సుమారు రుడడు

ర లు టి

రే వరి, సుల యొతున బడ్తీవేసి చానివెని కటవన్నును.. ఫురులలో ల్‌.6 బస్తాలూ అవ్‌ రది చ్‌ ఓ తాట మొదలు లెండు మూడు వందల బస్తాల వరకు నిల్దా చవేయనచ్చునుం పాతర వేయుటకు గూడ యెొతయిన సలము అనశా ఆకాల ల నో వము గురిసీనను నీ రూరకుండు చేల శావలయుము పొరతీ వేయవలసీన ఛాన్యమునకు పెకి రాసీ-గా జేలుటవ సరిపడు గోతీనే తీసీ యడుగునను పక _లను లావుపాటి గడి వంటియు కొంత ముగ ప్రక? వ్రు డ్జి ంత దళ గడ్డని "జేసి ధాన్య ముతో నింపి పెనికూడ తగవంత గడ్డి వేసి నీరు సులభముగ దిగజారిపోవునటం ర రి మంటితో కోరుగా కప్పవలెను. 4౦వ పటము శాాంధాయా? ఛనిననాటాల కాగా రాళంగానా. లీ నా లర ననన మ లలో [౯౬ న ంల! గ క ఎఖ పస ర 2 తనం గచ నా! వ న పం ల్‌ య్య లనే సీ న ౪ చ్‌ష ల ఆపన చదరం ర న! ణ్‌ నం డా మున తంన థీ స్య టు కరాళ గ కళ చసన క. హి? సర య క యం?! తపములు ఫాస్‌ క లే అంటానే ల్లీ వన్న మచ షన క 1 వే! క! వట మయ న న కో మని యో దం పల వాం ల కం నక ర స కయ మా భు . + కటక్త కోక్‌ నాట టిం లకే వ్‌ న ీమునాటునల లు యండీక్‌ న. పనునతంచవతనుయనవమయాతనా రాయు. లము య్‌ ముడేశక టం లూ

వరిచేల కోతి ఆలు వగెనరాః £53 చా వ.

విశులను పెని వెవ్సినటు నాగుగ నెండించి మరల చెమ్మ తగుల

తావానే మూ ళం కుండ జాగ త్త పెట్టవలెను... స్వలుముగ నున్నచో వీనిని కుండలలో

న! లు మ

గానీ డహ్చాలలో శావి పోసీ పెన పొడియిసుక పోసి కవ్పీయుంచిన సొమ్మ రిపలమ... ప్పరుసును పట్టుు కవకాళరు తక్కువ. కొంనెము "హిచ్చుగ నున్నచో విస్వులను గడ్డి వెంచెలతో ముడికట్టలను కట్టవచ్చునుం 490వ పటము చూడుడు. ఇంకను హహెచ్చుగ నున్నచో పేడచేర్చిన మంటితో చలిళని చదుకు లే3 యీత పేళ్ల పౌాణకలు లేక గరిసెలలో “గాని మంటి పర అలో శాన్వి పుకులలో శారి నిల యుందిన నంతశా వెడవు గోనెలలో ఫోసి యుంచిన గింజలకు గాలిపారు మండుటచే ముక్క వెడుట కన కాళము తప్పువః. అయినను ఫుకసల వాధ హెచ్చు.

నారు పోసి నాటిన వర కృప్తాం నోచావకి జూ ఛూములలో సగ టున *నెకరిమునకు సుమారు 2000 ఫౌనుల (౮300 కరంచములు. లేక 12 కాటాబహ్తైల)ఛాన్యము నిమ్బునని చెప్పవచ్చును. గడ్డి సుమారు 8 బండ్లు (300% పొనులు)అసును. మంచి భూములలో కాలము 'సవ్యముగ నున్న పడు గ౧కిపెడు (28 కాటాబస్తాల్భకు వగా ఛాన్యమును, 6 బండ్ల వరకు గడ్డియును ఆగుట కలడుం

ఓక యొశరమున నాయా పద్దతులను వరిసాగు చేయటకగు వ్యయ మువు రాబడియు 3౩ ప యనుబంధిమున నందనా వేయబడెను,

చు కయమును సాధ్యమయినంత వరప్‌ తగ్టెంచదుటకు పయర్నింప

న ల వలయును. కడెని ఆయా పను లన్నిటిని క9చుముగ జేని పంటను సాధ్య మయినంఏ వరకు “హెచ్చింపవలెను కావున యెరువు వేయటకు గాని, వాసన దమ్ము చేయుట కొలుపు తీయుట మొదలగు పనులకు గాని కావల

బైగ్ట్‌త్మే వరిం సిన స్వల్చ్బమగు అధిక వ్యయమునకు లోభించట మంచిది కాదు. ఎనిమి 'దెకరముల నశందశా సాగుచేసి 200 రూపాయలు లాభము నీయట కంక నాలుగౌకరి ములు చాగుగ సొసుచేస్తి యంతే లాభము తీయట నైతునకును 'చేశమునకును "క్షేమము, రు ష్‌ 20. ప్యపంచమంగలి ఛాన్యపుపంటః వసష్తకముం స౦ిపంచమందు వరి పంట విస్తారము గల. 'దేశ ములు ఇండియాయును, వచెనాయును నై యున్నవనియి మొత్తమువిద పిపంచనున నేకేట సుమారు 20 కోట్ల యెకరములలో వరి సాగు చేయబడు చున్నదనియు 15న వుటలో వాయబడెను. ఈ 20 కోట్ల యెకరములనుండియు ణన వ్ర టి సుమారు [10 కోట్ల టన్నుల ధాన్యము లేక 6 కోట్ల టన్నల బియ్యము యుత్పత్సి యగుచున్నవని "లెక్క వేయబడెసుం* వరి సాగు విస్తారముగా గల హీందూటేశములో సగటున పంట తక్కువ వర్షాధారపు పంట కలిసి సగటున నెకరమానకు 2501 సౌను లగునని ఆందనా పేయబ'డేను, చైనాలో నింతకంకు హెచ్చు పట పందుచున్నదని వెస్పుదురు.. కాని సిసలయిన లెక్కలు లఖించుట లేను. టన్ను భావము సుమారు ఆరగరిసెకు (000 మంచములకు _పెగా నుండును,

పి)పంచమందలి ఛాన్నపఫుపంట, నర్తకము, 255 ఇండోవైనా. దేశములో "నెకరమునకు సుమారు 1011 పౌనుల ఛాన్యము ఆగు చున్న వని యంచనా వేయబ'యెనుం శంద్దగా ప్యవసాయము_ చేయ బడుభున్న జపాన్‌, ఇటలీ "స్పెయిన్‌ బేశములలో సగటున నెకరమునకు వరుసగా 2575 4062, 55900 పొను అగునని లెక్క వేయబ'ెనుం 15 ఆస్ట్రేలియాలో నొక క్షేళఈమున నూరెకరనులలో 400 టన్నులు అనగా "నెశరమునకు. 6960 పౌనుల లేక సుమారు 54 కాటాబస్తాల ధాన్యము చొప్పువ నయ్యెనుోక, ఈ యంళెలు హీందూటదేశములోని పంట వఖి వృది చేసికొనుట కెంత యవకాశము గలదో 'తెలుపుచున్నవి

య.

హీందూదేశ మందాయా రాష్ట్రము అందలి పంటసగటు నందు గూడ వాల వ్యత్యాసములు గలవు. చన్నఫురి రాజధానిలోనే సగటున "నెకరమునకు ఇతళ రాష్ట్ర్రమలందు కంళ్‌ పెచ్చు పంట పండుమున్నదిం ఇందు వర్షూ భారపు పంట కలిసీన విస్తీగ్గమువె “నెకరమునకు సగటున 1600 పౌొనులకు మించునని లెక్క తేలెనుు. దంప వరికి మార్యిము లెక్క కొట్టిన 15800 పౌమలకు మించునని తేలెను

వెన్న రాష్ట్రము నందలి ఆయా జిల్లాలలో గూప్పపడమటి గోదావరి జిల్లా. లీ విషయమున లేక్కిన వానికంహు మిన్న. ఇందు రయయకరమునకు

న ర ఖ్‌ 4) త, ఛాన్యపు పంట సుమారు 2000 పౌను లుడును, కృష్ణా కావేక ెల్టాలు వీని తరువాతివి,

వరి సాగు విస్తారముగ గల ేశములలో జనసంఖ్య "హాచ్చగుటచే పండు పుట వాల వరకు వానియంటబే విని 'యోగింప బడుచున్నది, అయినను బర్మా ఇండోవైన్యా

న.

లెర్‌6 వరిం సయాము మొదలగు గొన్ని "దేశముల నుండి కొంత పంట యొగుమతి యగుచున్నది బర్మానుండి యీశేట సుమారు ?( లతుల టన్నులును ఇండో వైనా సయాములనుండి నువూరు కన్‌ నేసి లయల టన్నులును బెయ్యుము యొగుమతియగుచున్నవి ఎగుమతిచేయు నితర ేగమయులలో 1 లత టన్నుల కెక్టువ యెగుమతి చేయునది లేసి

ఇండియాలో చెన్నపురి రాజధాని ఉండి మాతంము సమిోపమున నుండు సింవాళము.నకు యిండియాీలోని యితర రాష్ట్రములకు నొన్నిటికిని స్వల్పముగ "నెగుముతి యగుభున్నది బాసగ పండీన సంవత్సరములలో నిైగుమతియగు బియ్యము సుమారు 2 లక్షల టన్ను లుండును ఇట్లు కొన్ని పాొంా0ంతముల ముండి స్వాల్పముగ నేగుమతి చేయ గల్లినను జనసంఖ్య చాల హెచ్చుగ నుండుటచే 'మొత్తమాపై. పండిన పంట వాలక బర్మానుండియు ఇండో వైనా సయాము మొదలగు చేశముల నుండియు. “నేకేట 15 25 లక్షల టచ్నుల బియ్యము. నిండియా. దిగుమతి చేసికొనుచున్నది ౪8

"చిన్నపరి రొజధాని*గోనికి దిపమతి యగు బియ్యము గాని భాన్యమా గాని బియ్యముళ లెక్క కెబ్చినచో. ఆఛభటి పంట పిమితిని బట్టి సాలుకు 4్నీ ర్‌ లక్షల టన్నులవవంక్‌ ను డును

ఆంధ్విచేంద. డి చాశ “9 మిసల కక్క్యొంవ ఉఊత్తరసర్కా రం నుండి వీవోక నళన పడమటి తీరము నకును ధాన్యమును. బియ్య

ధాన్యమునుండి బియ్యమును తయారుచేయుట, 252 యనుకొంత వరణ ౨పమతి వయసమన్ననిం ౯- నెల్లూరుమండి.. చెన్నపురికి వియ్యము -విష్తారముగ యెగునుతి.యగుమన్నవిః

జపాళ బెళమునందు సూడ విస్తారముగా పరి పరట పండీంపబడు నున్నను. ఆ బేళమ్‌ ప్రత్‌ సంపర్సరమేను. సుభూరు 6 అక్షల టన్నులు చయ్యమ. దొవమతి చేనికాషవలవిన స్థిపనోో్‌ నున్నలి అపెయానో. డచ్చి “రండ్సియా దీ్టిషములును వైంపూళరున్ను ఇగో పాఖండమున్ల జర్మనీ భొన్చు ట్‌ చ్సటన్‌ నంద నెదగండుము బియ్థమును దిగుమతి చేసికొను మరి కొన్ని ముక్సు "జేళశములు దెిగుముణ చేసీకొను బేశములే "మరల కొంతే సరుకును చమెగుముతి చేయటయు కందం. మైనా జపాన్‌ జావా జేశమే లలో నికి వ్యాపారము చాలగలదు

ల

2 ఛాన్యమునుండి బియ్యను తయారుచేయుట ధాన్యము నుండె బయ్యుముమె అయారు. వేయుట కనాదనుుండియు రోకళ్ళతో దంవుటమీ సామాన్యవిధాన మై యున్నది కొన్నిచోట్ల థెంకీ యను తొంక్కుడురోక లి యుప యోగింప బడూదున్నదిం కర ఏతిరుగళ్ల తో ధాన్యమును విసరి కూడ బెయ్యమును-తయారు చేయనచ్చును, చీజసాదల కంచు వాటులోను౨దు వ మూడు సాధనములునుగాక “స్వల్బ 33

258 వరి, కాలమున హెచ్చు ధాన్యము నుండి బియ్యమును తయిరు చేయ వీలగు చే యంతి)ములు కూడ కొన్ని గలవు కాని పఏీనికి కొంత "పెట్టుబడి కావలెను, ఇటీవల బియ్యము చాల చోట్ల లేల య౦[తములచే గాన్కీ అవిరి యంతి)ములచే గాని నదుపబడు వడ్త మరలలో విరివిగ తయారు చేయబడి చెాకగ వక9ియింప బదుటచే సర్వత మరబియ్యమే వాడుకలోనికి వచ్చి ధాన్యమును దంపి బియ్యమును తయారుచేయు గృహపరిశ9మ కొంచె మించు యకుగంటినదిం

ఇద్దరు ఆకువాండురె చే యెక డినమున సుమరు 5 గంటలు పని జీ యొక కాటాబప్తై(160 పౌ )ఛాన్యము దంపగలరు మెదట దంపుడు సుంట్నపైన భాన్యమును దంపి ఊకను చషెవేం చేవియ్యామూను తయారుచేసి పిమ్మట నా బియ్యమును కర్యంవోటిలా* మోల దంపి వెకగి తవుడును నూక లను విడదయుడురు ఊకలో సన్నముళ నలిగిన ఖోగ యును గూడ చిట్టును పశువులకు "బెస్టుటకుగాను. జల్లించి విడదీయుదురు

ఇస్లు గో భృతో దంవీనపుడు ఛాన్యమానండీ వచ్చు వివిధ వస్తులువు క్‌ లత చొప్వునన రూనిక చొప్వునను పామాన్యముగ మూటి కెంతెంత యుండునో సుమారు? నీ కింద దూోపబడెను ఈ యంకెలు 15 రకముల ఛాన్యమాను డంపించి లెక జేయగా వచ్చిన సగటు 8

ఛాన్యమునుండి చియ్యమును తయారుచేయుట 259 తూనిక కొలత కుంచమునకు తూనిక చొప్పున చొప్పున పాళా

ఛాన్యము 100 100 ళా 0 బియ్యము 693 ర్‌ే8 ఫం ఫ్‌ నూకలు ల 11 0.4 మష్కలు శ్‌ కవుడు వక్ష శై తై12 చి ఊక 1" ౨60౮ 608 3.0 యము కము 009 11౪2 న! థెం.ల* వొక మిటచివర నొక కరుచగ నుంచు పెద్ద తోకలి యమర్పఓడి యందును... ఆండవ చివర మీటను దొక్కి విడుభుటచే ఠోకటి కింది ఛాన్యము. వలుగును ఒంటి రోకటికి బదుల ₹ండు గోకళ్ళమర్పబడి యుండు. థెంకీలు టూడ నిటీవల నుపయోగమునకు వచ్చు చున్నవి ఇంటో భార్యాభర్త లికువుకు గలపీ దీనమువప్‌ కీ బస్తా ధావ్య ముకు దం బియ్యమును తయారుచేయ గల్లాదురు చేవిత్య మరినచో కే బస్తాక్‌ వగా దంపగలరు

లీగ్‌ స ఈశేహాు హన గాన | ట్ట న అ బ్‌ చల చ్లి | ర్త నో సల సి హాట్‌ లా -ా ప ౮౧ (టై ॥ న్‌ నా [7 శా తస్థసమాతానాతవదిమాత్తో “గల శ కా ట్రీ భా వా! మా పొడవు అడుగులు లావు 6 అం ఇదను £2రోఈం్ళ్‌ 2 అం .2ఆం చెవుల కర యొక్తు =౨౦౮ ఆం మోట చివరనుంది ళ్‌ య తోకర్టుండు దూరము 9 అం ఇరుసునకును తోకళ్ల క్రురు దూరము క్కీఆ 9 లోకళ్ల పొడవు 2 ఆ లావుకి ఆం ఆండు రోకలళ్ణ్ల మధ్య ఖాలీ కెఆం 9 ఇనుప పన్నుల మట్ట కొల్ల 10 అం రోలుగుంట పొడవు పెన

థాన్యమునుండి బియ్యమును తయారుచేయుట 1261 2అం.. క్రిం 19-అఆణ? వెడల్ను. ప్తెని 1ఉంఅంల, క్రంద వ్‌ ఆం శ్రే లోతు 5 అంం? ఖరీమ్‌ సుమారు రు ఉర్‌ లు ఉండును,

కరి తికగటి యాకృతి 51 వ పటమున చూపబ'డెను ఈ తిక గక తుమ్ముకి రి గాని చింతకర్య “గాని కావలసి యుండును దిమ్ముల ఇెడల్చు 18 ముదలు 18 ఆరి లగావరేక్‌ నుండవచ్చుకు. [క్రింది దిమ్మ

(11771 వ (0 రం సయ... ౧౯ ్‌ న న న? న! | న. మన షణ. కన్తో | [

2గ్ర9 వరి 5.8 ఆం ల యొత్తుకు వెది8కీ అం ల యొత్తును ఊన్నచాలును ఇని తిరుగటి ఖరీదు వైజురుఒట్టి రు కేంర్‌ లగును దీనితో సామాన్యముగ దిన మున కొకదనిషి సుమారు శ్‌ ఒస్తా ఛాన్యమును విసరి చేబియ్యము తయారు వేయవచ్చును

ఈోక భ్ళతో గాని ఢెకీతో గాని ఒక శాటాబస్తా ఛాన్నమును దంపి బియ్యమును తయారు చేయుటకు సామాన్యము.గ 8 అణాల రొక్క మును "గాని లేక ఒక కుంవెడు బియ్యమును గాని తీసికొందురు

నలుగురు మగవాందడున నలుగురు ఆడవా౦ండు)ను కలసి పనిచేయచో దినమునకు 8.10 బస్తాల ధాన్యమును నలిపి చేబియ్య మును తేయారు చేయగల యం(తేమొకటి సుమారు రు 860 లక కోయం బర్తూరు నందలి పి యస్‌ జి సన్ఫు వారిచే తయారు చేయబడి యమ్మ బడుచున్నది. చేతితో త్రిప్పు నిట్టి యంతిములలో నింకను చిన్నవిని, పెద్దవిని కూడ గలవు కొన్ని చేబియ్యమునే గాక కొంతవరకు మెరుగు పెట్టిన బియ్యము కూడ తయారు చేయును

తైల యంతొములచే నడుపబడు వియ్యపు మరలలోే కొన్ని ఒకే పట్టున ధాన్యమును నలిపి బియ్యమును విడదీసీ వానికి మెరుగు బెట్టి తౌ బియ్యము నిచ్చునవి గలవు ఇందు ఊక యంతయు మృదువుగ నుండు కొంటుగా సలిపివేయబడి తవుడుతో కలసి పదును నూకలు గూడ యందే చేరును,

కొన్ని కర్శా-గారములలో ధాన్యమును. నలిపి 'చేబియ్యమును ఠయారునయు మర 2 ] 6ఫ)వేరుగను బియ్యమునప్‌ మెరుగు పెట్టు మర (00 5 టా) వేకుగను గందుం

థాన్యముముండి బియ్యమును తయాపచెయుట, ౨౮6]

ఈ ₹ందు మమల యంతేంములతో బియ్యమును తేయాయ చేని నపుడును పొమాన్యమ.గ థోకళ్ళతో డంచ్చ నప్పటికంయే. నూకి శెష్యంవి యపన.. నూకలు "పామృణశా నయిసనత్చు డంద కొన్ని కొంటుతో కిలశిపోవుటచే నీ యంత్రము. నుపయోగించి నపుడు కొంటును మరల 2కి నూకలను విడదీయుట యపసర మసన

"పద్ద తైల యంతిములచే శాని ఆవిరి యంత్వములచే గాని విద్యు వ్శ్రిచే "గాని నడుపఒడు బియ్యపు యుంత్వేములలో ధాన్యమును కుర్ధర్తిము చేయట ఇాని నలిపి చేవియ్యము చేయట చెరిగి ఊకను జల్లించి నలు గని ధాన్యమును నూకలను విడవీయుట బిచ్చురును మరల పట్టి తెల్ల బియ్యమును చేయఎ. కవుడును విడదీయుట, తెల్ల వియి మును మెరుగు పెట్టుట పుదలగు పనలు చేయటకు వేశ్చరు యం తము లుండును బక యంత్రము నుండి మరియొళ యత మొనకు నొనిపోవ్రుటకు మక మ్యులు పనిచేయ నవసరమ, లేకుండ నీపనిని చేయుటకు ఉఊత్తారకముల.(] 680098) ఆఈఊండును ఆయా యంత్రముల పరిమాణమును సంఖ్యయు నమర్చును వానిని నడుపు తెల యంత్రము యొక , గాని ఆవిరి యింతి9ము యొక, "గాని శ్షిని బట్సియ ఆయా యంత్యిముల నమర్బిటకు గిల స్థలమును బ్రియ వాని నమళ్ను యంధతి ఇా్ర్రల్లాని జ్జి కుశలథను బట్రియ వివిధ మాయగ నుండును

ఇట్లి "పెద్ద కర్మా శారములలో బియ్యమును రయారు చేయునపుడు బియ్యము నూకలం తవుడు కొంటు చు ఊక మాతయమే ₹ాక వడ్ల గింజల పెనండు రోమములు వాని తోకఎట వాని నంటియుండు మృదు వెన మన్ను మొదలయినవి చేరిన “దూగరోయను మరియొక దినుసు కూడ పత్యేశము విడదీయ బడును

ప్న వరి

రోకళతో దంపు నద్ధతి నోను యంవ౦ిముచే చెయ్య

యం మును 3యీరు వేయు పద్ధతిలోను కూడ ముందు ధాన్టు మును ఉడకబెట్టి యెొండించు పద్దతి యొకటి లదు* ఈ నా

పదతిని తయారుచేయు బియ్యమునకు ఉప్పుడు చెయ్యమని "పేరు

ఠోకోళ్లతో దంపుటకుళాను స్వ౭ముగ భాన్యము. నుడేక బెట్టుటకు కండలు డచ్యాల. లేక గూనలం మొదలగునవ్‌ యుపయూోూగింప బడును ఉడుక బెట్టిన ధాన్యమును కుధ9ము చేన్‌ యలికిన "నేలమై గాని భాపలపై "గాని యెరడ బెట్ట వచ్చును “పద్ద పేద్ద కర్మా గోరములలో ఛాన్యము నుడుక 'బెట్టుటక “పెద్ద పెద్ద యిసుపతొట్లుకు చానిలోనికి ఆవికీనళఫు యేర్వాట్లును, ఉఊడీకించిన భాన్యము "“నెండబోయటకు విశాలమగు గమ్బుకళ్లమును “జేర్చాటే చేయబడును హాన్చగ నూకలగు ధాన్యము సయితము పెన్‌ ఇెప్పినట్లుడళ బెట్ట యెొండించి మరలో పోసినసచో నంతగా నూశలుగావు

నూకలు రీక్ళువగుటచే నుప్పుదు బియ్యపు దిగుబడి పొమాన్య ముగ పచ్చి బియ్యపు దెగబడి కంకి. హెచ్చుగా నుండును దక్షిణాదిన్మి పడమటి. తీంమునను సింహళమునను. ప౦ిజ లుప్వుడు. బియ్యము"ే వాడుటవలన "తెలుగు జీల్గాలలోని క ర్మాగారములలో సయితము ఉప్పుడు బచియ్యమునే తయారుచేసి యా పార్తీంతమాుల కేగుముతి చేయదురు,

కరా ఇ రములలో నూక లంతేశా కాకుండ "“పెభ్వు దిగుబడి నిమ్చనట్టు ౨ స్యమును తీయాకు చేయ టక భాన్య మికింద వివరింప బతు కొన్ని ఏ లక్షణములు గలిగియన్న గాని యనకూలమ. గ నురండవు

థాన్యమునుండి బియ్యమును తయారుచేయుట, 265 ఉఊప్పుడు బియ్యపుశర్మాగారము. అంతైనను మంచి లక్షణములు గల ఛాన్య మెక్కువ దిగుబడి నిచ్చును

1. ధాన్యవు గింజ పొడవు అంతగా లేకుండుటయు, పొడవునకు దగిన లావుండుటయు:-పామాన్యముగ పొడవు వెడల్పు కంయే 21 5౬కు మించి యండగూడదు, ఇంతకంళకి పొడవుగ సండుతో నూక లెమ్మ.వయగును,. పునాస కొణామణి నూవలు తిపష్కవళనగు రిక ముల కుదాహగ ణము

2. ఊకపాయలు పల్చగ నుండుట;--%ట్లున్నర క ములలో చియ్యపు దినుఒడి "హెచ్చుగ వచ్చును, ఊం, అక్కుళ్లు కిచ్చిడిసంబాం

5, ముక్కులు వంకరగన్తు గులగను ఉండక

లం పూ రిగ నింజియుండుట;---ఇంటుడు రకములలో బియ్యపుగింజ వీక్కు అబాట్‌ లగి ఊక పాయలలో నిండుగ నుండును ఉ ఫునాస కొణామణి ముక్కులు వంకరకశు, గుల్లగను నుండు బంగారుతీగాలు మె దలగు రకములలో బియ్యపు దిగుబడి తక్కు వ

4ఉ గింజలు సమాన పరిమాణము గలిగియుండదుట;-ా వైశులపంట తరభు యేకరాసిగశాక చిన్న "పెద్ద గింజలుండు ననేక యప రకముల మిశణమై యుండుట గలదు. ఇట్టి ఛాన్యమును మరలో బోసి నపుడు "పెద్దగింజలు వలిగినన్వు చిన్నవి నలంగివు చిన్నవి నలుగునట్లు యంత మును నమర్చిన "పెజవి నూకలగును.

వా! జా

266 వరిం

ల్‌, శేలీలు లేకుండుట;లా- శేశీలలో. పామాన్యముగ "పెద్ద గింజలు గాని చిన్న గింజల గాని యండుటయు ఎ్యరచియ్య ముండుటయ గలదు ఎ్మరబియ్యపు గింజలు 'తెలుపగు నప్పుటికి తక్కినవి మిక్కిలి యర కాని నూకలయి గాని బియ్యపు దిగుబడి త్తు

ర్‌ం బియ్యపు గింజలలో పగుశ్హ్రేక్చడ కుండుటా-

వ్‌

కర పచ్చిమిద కోసిన చేని పంటలో నిట్టి పగుళ్లు లేకపోవుటచే నూక లంతగా గావు మిగులబండిన భాన్యమునను తేడీసిన ధాన్యమునను విత్తుల కొరకు మిల సెండనిచ్చిన ధాన్యమునను లోని బియ్యపు గింజలలో పగ "ళ్ళేర్పడి నూక ఇ₹క్కువ యగును

లా బియ్యము? "తెలుపుశ మండుట;లా ఎరువు. బియ్యపు రికెముల 30 ట్‌ తెలుపు బియ్యపు రకములు సొమాన్యముగ "నీక్కువ దిపు బకి నిధ్చుు. ఇంయమలకు ముఖ్య కారణము వీని నంతగా మెరుగు పెట్ట నినసవను. లేసండుటయే.

ల బవయ్యము చమొదలగువాని యుపయోగను,

పాచ్యచేశము లందు వరి యన్నము నొహారముగ నువయోగించుట మిగుల పొ9చీశకాలము నుండియు గల దని చెప్పవచ్చును. ఇప్పుడు పిసంచ మందలి జనములో సగముమందికి వరియన్నమే ముఖ్యాహారముగ నున్నది

బియ్యము మొదలగువాని యుపయోగము, 267 ఆయా రకముల బియ్యము యొక్క సంభుట్టము నందలి వ్యత్యాస ములను గురించియ వాని యాహార యోగ్యరీను నురించియ 51,58 పుట లలో కొంత వార్తియబ డెను, మాంసకృత్తులు “"హామ్చుగ గల ఆెండు పర్సిత్యేక వరి రకముల యొక్కయు. సగటున 48 రకముల బియ్యము యొక్కయు. కొన్ని ముఖ్య తృరాభాన్యముల "యొక్కయు సంఘట్టనపు టంకేలు యీ [కింద జూప బహెను+, ఈ యంశెలు లేమను మినహాయించి" తక్కిన తూనికిమోద లెక్కా కట్టగా 'శేలినవి= వాంబ చమురు నార కర్చనోద టూడీడ కృతులు పదార్గము జనితేము ఇ 2 ఇ ర బియ్యము 4 పరి బ్‌య్య తి 550 12 037 9989 11 నికముల సగటు గరికనస్న పరి శం? 123 013 వర 092 స్వర్థాలు కై 65 2ెర్‌తె 063 6309 కేడర్‌ గోధుమలు కప వైన ౩9,03 లం 60 867 వ్‌ చొన్నళలు 10.68 4.13 2,209 85099 కే? చ్రో ళ్గు 1061 క్స్‌ 39 67,76 8.603 మెపట్టికలోని యంకెలు "తెలుఫునట్లు సగటున బీయ్యమునందు మాంస కృళత్తులు గాని చమురు గాని ఖలిజి (దవ్యములు గాని తప్మయయమివను శక్క్‌న తృణభాన్యములలో కంకి నెక్కువ మాంసకృగ్తులు నల కొన్ని పరి రకములు శేకపోలేదని 'జెలియును. మరియు బియ్యము నందలి మాంసకృష్తులు మొక్క_టొన్నలు, గోధుమలందలి మాంసకృత్తుల కంకి మానవశళరీం నుందలి మాంసక్సృళ్తుల . నెక్కువగ. పోలియండుటచే బియ్యము మానవుల క్కడ యాహారయోగ్యమని మయెందబడు భున్నవి,!? మానవ శరీరమున

268 వరిం సమోికరణమగు శక్తిని బట్టి నోధుమ అందలి మాంసకృత్తుల విలంవ 40 ఆయియుండ బియ్యము నందలి మాంసకృత్తుల విలువ నూటికి 50 ఉండు నని లెక్క వేయబ'ెనుం6 8 బియ్యము నందలి ముఖ్య ఖనిజద్రవ్యములు తక్కిన తృణభ్యానమా లందు కంకి నెంత డక్కువగ గలవో యీ కింద యుకెలు దెలుఫును.69 ఖటీకము స్య్ఫురమూ ఇనుము నూటికి నూటికి లక్షకు వియ్యము/ మేరుగు పెట్టినవి) 007 =108 0,102 నోధుమలం 05% ఎతి15్‌ 5్‌3క0 జొన్నలు 027 282 6.100 చోళ్లు ౨93 ఓ 49279 శ్‌ఏ90 బీయ్యనులో విటమిన్‌ గీ ఖూన్యమునియే చెప్పవచ్చును, వీటమిన్‌" శై కూడ మిల తెక్కైపు. మెరుస పెట్టిన బింయ్యములో నీ కొంచెములో గూడ వాలభాొగమను పోవును విటమీన్‌ ౨ గాని, ౮ గాని యుండవు. శావున మొత్తముమీద బియ్యము ఖవిజముల విషయమునను విటమినుల విషయములోను వాల లో పభూయిష్ట్రముగ నున్నవి, శొానవున పరి యన్న మును ప్రధావాహారిముగ తకొనువారు కొంతవర కితర తృణధాన్యములను గూడ నుపయోగిందు దుండుట మంచిది, అన్నము 'లెల్లగను, మృదువుగను నుండుటచే బాల మంది మెరుపు పెట్టిన బియ్యము'వే వాడుచున్నారు. కాని పరిళోధనలవలన బీయ్యమునందలీ సౌగిము మెరుగు పెట్టుట వలన పోవు తివుడుతో ఇాల వరకు పోవుననియు కట్టి వ్‌య్యము తీినుటవలన ననాలోగ్యము కలుగుననియు కనుగనోనబయేను.

చెయ్యము మొదలగువాని యుపయోగము, 269 మరియ. తోకళ్లతో దంపిన తెల్ల బియ్యము కంక యంగతములలో. మెరుగు "భెట్టిన "తెల్ల బియ్యము మరింత హీనమని కనిపట్రబడెను, | మెరుగు "పెట్టిన మర బియ్యమునకును దంపుడు బియ్యమునకున్కు చేచియ్యమునకును చంఘట్లనమున గల శారతమ్యము లీ దిసవ పట్టికలో. చూపబణెను? 0, ఇందలి యం'ెలు తేమను మినహాయించ గా మిగిలిన తూనికమిద లెక్క కట్టగా 'జీలివవిం

మాంస చమురు నార కర్చ్శ బూడిద స్పురత్సం

కృత్తులు పదా నోద వాన్లు

స్ధు జనిత జనిదము

ములు 'చేవియ్యము 853 976 013 87.11 147 0.87 దంపుడుచియ్యము ?ఇ726 132 00౮ ఖబఅ87 112 ౧057 మరలో మెరుగు

"పెట్టిన లియ్యము 65 0.73 004 9108 ౧0,64 0.97 వేవియ్యమునందు కంటె దంపుడు బియ్యము నందును, దంపుడు బియ్యము కంట్‌ మరి బియ్యము నందును మాంసక్ళత్తులును ఖనిజదువ్య ములును ఆందలి స్యురత్పంచామ్లు జని దమును "నెట్లు తగ్గిపోయెనో సెయంకిలు "ెలుఫపుచున్నవిః 'చేవియ్యము నందుండు విటమిన్‌ పైలో దంపుడు లియ్యమున నూటికి 88 వంగులున్తు మరలో మెరుగు "పెట్టిన బియ్యము నందు 3% వంగులును మాతరమే మిగిలి యుండునని కనుగొనబయెనుం? ! కావున సాధ్యమయినంత పరకు చేలియ్యము"నే వాడుట మంచిది... తిరుగ టిలో విసరి తయారుచేసిన చేచియ్యమున శవుడు పారయే గాక విటమిను

ఏ౮ వరి కై విషప్తారముగ గల ముక్కులు (అంకురములు) కూడ పోకండుటచే నివీ తోశళ్ళతో దంపిన చానికంళును (గేప్టముం

మరలా 'మెరుగుపెట్టుట వలని వష్టము మెరుగుపెట్టు కాలము హెచ్చిన కొలదిని “హెచ్చును.. ఒకానొక పరిశోధనలో ముడి బీయ్య ములో నుండు విటమీను లో ఒక పట్టు పట్టినందున నూటికే రన్‌ చొప్పు నను రెండు పట్లు పట్టుట నసలన నూటికి (5 చొప్పునను మూడు పట్లు పట్టుట వలన నూటికి 82,5 చొప్పునను లేగెను.? 2

ఉప్పుడు బియ్యమును మెరుగు "పెట్టు నప్పుడు పచ్చిబియ్యము నుండి పోవునంత తవుడు పోదు. కావున పచ్చి మరబియ్యము కంటె ఉప్పుడు మరి బియ్యము "శేరస్టము. ఒకానొక పరిశోధనలో నీ '₹ండు విధముల బియ్యమునళును. "లేలిన తారతమ్యము లీ కండి పట్టికలో జూపబడును.? 3" ఆందలి యంకెలు 'లేమను మినహాయించ శా మిగిలిన తూనిక మిద లెక్క "వేయగా చేలినవి,

మాంని చమారు నారి కర్చ బూడిద స్ఫురత్వం కత్తులు పదా సోద ఇామ్ల ర్ధ్‌ము జనితము జనిదము

పచ్చి బియ్యము మరలాో మెరుగు పెట్టినవి 571 054 018 90308 08 0.24 ఉప్పుడువియ్యము మరలో “మెరుగు "పెట్టినవి 683 ౦046 0.21 9918 0.52 0.96

బియ్యము మొదలగువాని యుపయోగము, £271

పచ్చి చేవియ్యము నందుండు విటమిను లో వానికి మెరుగు "పెట్టుట వలన నూటికి 66 పంతులు పోగా, ఉప్పుడు బియ్యమును మెరుగు పెట్టుట వలన నూటికి 24 వంతులు మామే పోయెను! 1

బియ్యమును కడుసట వలన గూడ ఖనిజదంవ్యములు-ముఖ్యముగ నందలిస్ఫురత్సంచామ్లజనిదమును, చానితో సంబంధించి యుండు విటమిను 2 యను గూడ తగ్గిపోవును. ఓకానొక పరికోధినలో కడగని కోణామణి చియ్యమున బూడిద నూటికి 0 89 చొప్పున నుండు కడిగిన వియ్యమున నూటికి 025 మారంమే యుండెను. ఇళ్లు స్కురత్పంచాన్లుజనిదము నూటికి 0.3% నుండి 017 కు తగ్గిపోయెను,.. విటమ్‌ను 1 నూటికి తత చొప్పున త్తి పోయొను.? 1

అన్నము వండునఫుడ. నీటిని హెచ్చుగా పోనీ యడికిన పిమ్మట గంజిని వార్చివేయట వలన గూడ యుదళి సారము కొంత పోవునుం కావున వార్చిన యన్నము కంయే అత్తెసరు "పెట్టిన యన్నమే కేేష్టముం వార్చివేయట వలన పరి త్యేకముఇ "ఇంత సారము పోవునదియు తెలుపు అంశెలు లఖింపలేదు బియ్యమును కడుగుటవలనను గంజిని వార్చుట వలనను చే మొ :త్తముమిద ఇంధనళ_క్రి నూటికి 15 వంతులును, మాంసకృత్తులు 10 పంతులును ఇనుము త వంతులున్వు సున్నము స్యురమ్యు వమురు ఇవి5్‌0 పంగుల చొప్పునమ లెగ్గిపోవునని లెక్క చేయబడెను. విటమిను 0 నూటికి 6 వంతున తగ్గిపోయెను. ఈ నష్త్తము పచ్చి వియ్యములో కంకి ఉప్పుడు బియ్యములో తక్కువ. దంపుడు బియ్యములో కంళి నర వియ్యములో “నెక్కువ. ఒకానొక పరిశోధనలో బియ్యము నందుండిన విటమిను లో కడుగుతోను గంజితోను యెంతవరకు పోవునో ఊడికిన యన్నములో "నెంత్ర మిగిలియుండునో తరువాతి ప్రటయందలి పట్టికలా* ఇలుపబడును.? 1

272 వరిం పచ్చి బియ్యము ఉప్పడుబియ్యము పచ్చి దంపుడు మర దంపుడు మర నూకలు కడుగు స్‌! ర్‌ర్‌ 10 త్త 60 గంబీ తం తం ఏ0 క్‌ కేం అన్నము 9 క్‌ 60 శ్‌ 20 వార్చిన యన్నము తినువారు గంజిని కూడ 'తార్పిగు నెడల వారోగ్యు ముగ నుందురు సొమాన్ధముగ ధనికులు వార్చి పారబోయు. గంజిన (దాగి బ్రితుకు వారి నాకరులే వారికంకైు నారోగ్యపంతులుగ నున్నారు. బియ్యమును అన్నముగా వండుటకు వలయు నీటి పరిమితిని గూర్చియు, ఊడుకుటకు పట్టు కాలమును గురించియ కోయంబత్తూన వరి యుత్స త్తిస్థానము నందు కొన్ని పరిశోధనలం జరొనుు ఆందీ ముఖ్య సారాంశములు లేలెనుు"*. 1, గింజ పరిమాణమునకున్తు ఉడుకుటకు పట్టు నీటి (పమూణమానకును సంబంధమా లేదు. ఓ. బియ్యమును హెచ్చుగా "మెరుగు పెట్టిన కొలదిని నీరు హెచ్చుగ పట్టును. క, ఉప్పుడు బ్‌య్య ముడుకుటకు కంటె పచ్చి బియ్య ముడుకుటకు నీ రక్కున కావలెను క్త సన్న బియ్యము ముతుకబియ్యము కంయె త్వరలో నుడుకును. ల పాత బియ్యము కంక కొర్పత్త బియ్యము త్వరలో నుడుకును. 6, ఊడికి నపుడు అన్నము హెచ్చు ఊఉరవపప రకములం "శ్రేష్టము. 7, పాక బియ్యము కొంత్త బియ్యము కంకి హెచ్చు ఉరవగును. 9 పచ్చి బియ్యము ఉప్పుడు బియ్యము అంకె "హెచ్చు ఊరవగును,

బియ్యము -ముదలగువాని యుపయోగము, 378 బియ్యపు ఆహారయోగ్యత రకపు స్వఫావమును బట్టియు, చంపు టలో కవుడు పొర సాధ్యమయినంతే వరకు పోకుండ జూనుటను బట్టి య'నేగాక పంటకుచేసిన సత్తువనుబట్టి కూడ యుండునని పరికోధనల వలన లెను. సామాన్యముగ పశువుల యొరువు మొదలగు నేందియపు. కరు వులను వేసి పండించిన దినుసు ఆరోగ్యకరముగ నెంచఓడు చున్నది మమొరువు వేయకండ "ెంబిన చేని బియ్యమునందు కంచు. యొరువు వేసీన చేని చియ్యమున. తవుడుపార దళసరెక్కి మాంసకృత్తులు హెచ్చుళ నుండును. సొమాన్యపు కాల్వనీరు "పెట్టిన చేని బియ్యమునందు నూటికి 7.68 వంతులు మాంసకృగ్తులుండ ఊరి మురగిడ నీరు పారించిన చేని వయం మున నూటికి 10.40 వంతుల మాంసక్ళళ్తు లుంజెను, కాని యీ వీయ్యమా నందలి మాంసకృత్తులు జ్యీమసటలో కొంత కష్టమని "లేలెను.? 0 -అన్నమ్తుగ వండి తినుటయే చియ్యము నుపషయోగించుకొను నిత్య విధాన మయినను వానితో నఫుడఫు డింకను ననేక విధములగు నాహార పదార్థములు తయారు చేయబడుమున్నవి. పులగము, కశ్తైపాంగలి చక్కెర పొంగలి శ్షీ రాన్నము, దధ్యోదనము, వాంగీాత్‌్‌ బటాటా (బంశాళా దుంప భాత్‌ మొదలగునవి బ్‌య్యిము నళ్షు యుపయో.గించు వంటకములు, మాంసాహారులకు పీ9ితికరమగు ఫులావు కూడ బియ్యపు వంటకమే. ఇందుకు సామాన్యముగ పరిమళము గల సన్నని థాన్య మొప యోగింప బడుభుండునుం బియ్యమును నూక లేక పీండిగా విసరి తయారుచేయు. వంటకము అలో ఊప్పుపిండి, ఇగ్జైనలు, దోసెల, ఆప్పాలు ఊండాిళ్లు యివి గిర్‌

లు వరిం పరిధానమయినవి.. వీనిని తయారుచేయ నపుడు మినుము గోధుమ మొద లగు నితర జూతుల పిండినిగూడ జేర్చుట గలదు

ఇబ్లెప్పటికప్పు తయారు చేసిళొను వంటకములు "గాక ధాన్యమా నుండి గాని బియ్యము నుండీ గాని ేలాలు ఆటుకులుు మొరమొరాలు మొదలగు నిల్టు యంచుకొని వివిధములుగ నుపషయోగీంచుకొన వీలగు డినుసులను గూడ తయారు చేయవచ్చును. ఇండియాలో మొత్త ముపెన నీ విధముగ 5 లక్షల టన్నుల భాన్యము గాని తత్తుల్వమగు బియ్యము "గ్లాని వినియోగింపబడు చున్నవని లెక్క వేయబడెను.?6 ఇట్టి యపయో గము వెన్నరాజభానిలో తక్కువ, వంగబేళశమానను,ు సంయు _కృరాష్త్ర ము లందున్తు ఓఢ్రందేశమునకును విస్తారముగ గలదు, పేం-లనుు అటుకులను కయారుచేయు విధానము సామాన్యముగ నందరకును ఇలిసినదే. ఇచట “మొరమొరా లను జేయ. విధానము మాత్రము సంగహముగ చెలుప బడునుం

రాతి వడ్లను “'జీడినీటిలో' నానబోసీ యుంచి మరునా డుదంకుమువ సగము వర కుడుక బెట్టి యెండలో బోయవలెను, యెండిన పీమ్ముట దంవి బియ్యమును తయారు చేసి 1 కుంవెడు నీటితో 1 వీసెడు ఉప్పు కలిపి యా బియ్యము నీ యువ్వునీటితో తడుపవలెకు.. పంవెడు బియ్యమునకను సోలెడు ఉప్పునీరు చాలును ఇట్లు శ్‌డివీన బియ్యమును మొదట తడి యారువరకు ముటి మూకుడులో వేసి ఇశదుషుదు 'వెచ్చబెబ్బవలెను. తరు బాతనీ బియ్యమును మరియొక మూకుడులో కొంచెము గోధుమ వర్షము పన్చువగరకు జేయించి జీడిగ నుండగనే కొంత యినుకతో శలిపి మరల 'జీచి గింజ పొంగిన పీమ్మట తీసీ యిక పోవునట్లు జల్లించవ లేనుం కుంచెడు ఛాన్యమునకు నాల్టు సంచములు మొర మొరాలు తయారగనుం

బియ్యము మొదలగువాని యుపయోగము, 2/5

బియ్యపు పిండినుండి (ప ల్యేకముగ గాని ఇతర జాతుల పిండితోకలిపి ఇ౧ని తయారువేయబడు నిల్వయండు పిండి పంటలలో చేనోణీలు, జంతి కలం అరిసెలు ముఖ్యములు. శొంర గోధుమ పిండితో జేర్చిన పరి వీండితో పొంగురొళ్రైలన్యు లిస్కట్లను జాడ బేయవచ్చును, వ్‌య్యఫు పిండితో జేయబడు వూతేచుట్టలు బీస్కట్లకు బదులుగ నుఫయోగింప దగిన మిగుల నాజూకయిన తినుబంజారము, వీనిని జేయు విధాన మ్బ్‌్కక్రెంద సంగరిహముగ రలు పబడును,

ముందు బియ్యమును ఇాన బెట్టి మిక్కిలి మృదువుగ నుండునట్లు రుబ్బి కాగిరీఫు గుజ్జావలె యా పిండిని నీటితో ఫలుచగ గలిపి మంటపె బోరలించ బడిన కుండపపై పలుచన ఫూచిన నందలి “తేమ శీఘ9ిముగ నారిపోయి కాగి శముఆవంటి రేకలు తయారగను. ఫూతనేకులనుజేయు పిండిలో నివిధము అగు రంగులు కలుఫుట గూడ గలదు, పూరళేకులు కొంర కాలము నిల్వ యుండును, ఉపరయోగింప దలచివనఫుడు వీనికి “నేతిని రాచి పందడార గాని 'లెల్లపు పొడిని గాని జల్లి వివిభావారములుగ మడరేలు 'బెట్టుదురు,

ఆన్నమును పండునపుడు వార్చివేయబడు గంజిని పులియబెట్టి తరు చాణి రీయారుచేయ నాచారము గలదు, ఇది యారోన్యకరమగు పానీయ ముగ నెంఛబడు మన్నది. మేహశాంతి చేయునని చెప్పుదురు

ధాన్యము నుండి జపాన్‌, సీంహళము మున్నస 'ేశములలో పలు *ధములనగు సారాయములను గూడ ఠరయారు చేయచున్నారు.

వలీయ్యమునుండి సెని “"పీర్కొననబడిన యాహార (ద్రవ్యములే గాక శరర పనులకు పనికివన్చు కొన్ని వస్తువులు కూడ రయారగు చున్నవి,

276 వరిం బియ్యపు పీండి బటల"నేత పరిశ్యమలాోే గంజి పెటుటకు విపారముగ నుప లు ల బులి యోగింపబడు చున్నది. చాకలివాండ్రు కూడ నిస్ర్రచేయ కొన్ని బట్టలకు వరిగంజి సెట్టుదుకు... మిగుల మృదువుగ 'జేయబడు వరిపిండి వివిధములగు ముఖఫరాగముల (కొ266 గంళాడేటాలిలో జాడ ముఖ్యాంగ్యమె యుండును, ఛాన్యమును దంప కండగ నే యుడుక బెట్టి పశువులమును, ఏనుగులకు జెట్టుటు గలదు. ఈనిన పళువులకు విశేచనకారిగ బనిచేసి త్వరలో మావి విడచునటు జేయటకే వెంటనే భాన్యమును నలుగగొట్టి పెట్టుట గా క్‌ లు లు యాచారము, ాన్యమునుండి బియ్యమును తయారు చేయుటలో లభించు నూకలం, తఫుడు, ముక్కులు చిట్టుః ఊొక మయముదలను వాని యుపసమయోగములను గూర్చి యీ (శ్రింద సయ్యగహముగ విపరింపబడును,

1. నూకలు;---బియ్యమును పి త్యేకముగ విస తయారుచేసిన నూక నుండియే శాక ఛాన్యమును దంపినఫుడు బయలుజేరు నూకలను గూడ సామాన్యముగ నిర్లైరలు, దోసెల తయారు. చేయటకుకు కొన్ని ముతర పనులక్‌ను గూడ నుపమయోగింతురు.

2. ముక్కలు ఇవి సామాన్యమున నూకలలో గాని తవు డులో గాని కలినిపోవును, కాని వీనిని విడదీసిన పశువులకీగాక మనుమ్యు లకును విలువైన యాహారముగ నుపయో%ంచును,. ఇందు విటమిను ౫ “హాచ్చుగ గలవమం వీటమీను నొసగు “సంంఇళీ ఆను ద్రవ్యము కొన్ని ఛాన్యజాతు లందుండి 'వేరుజేయబడిన యంకరముల నుండీ తేయారు వచేయిబడిన దేం

బియ్యము మొదలగువాని యుపయోగము, 277

8, తవుడు;ారవుడు పశువులకు మిక్కి లి మంచి యావారమ్ము ఇంచు మాంనకృత్తులున్తు చమురును హెచ్చుగ నుండుటయే శాక ఖనిజ (చవ్యములు (ముఖ్యముగ స్యురమున్వు ఇసుమున్సు ను విటమిను 3 యును కూడ ాన్చుగ గలవు, పరిశుభ9్సిమయిన తివుడు మానవాహారమున కొంత జేర్పబడిన చో ఆలోగ్యకరముగ నుండునుం?6 దినమునకు ఒకటి గండు ఇెన్సులు 'బెల్లముతో కలిపి గాని అరటిపండు మొదలగువానితో వెసికి గాని మజీగతో జేర్చిగాని పుచుకొనవచ్చుకుం... బిడ్త్లలకును, రోగుల

న నా కును దీని కమోయమును లేక గంజిని తీసీ యివ్షువచ్చును తవుడుయెక్క_ సంభుట్టన మో కిరంద పట్టికలో చూపబడెనుు అందలి యంకెలు లేమను మినహాయింఛళా మిగిలిన శూవికమిద లెకళ్న *టబడినవి. మొుదటిగకము తవుడు శెండవరకము తవుడు నూటికి నూటికి

వాంసకృృత్తులు కై1?6 కం 70 చమురు కెక65్‌ ఏంత నాకపదార్థము ఉ్త్తం 687 కి రృనోడజనితములు శ్‌ర71 శ్వర5ి,28 బూడిద 1040 కే రం స్యురత్పంచాన్లుజనిదము ౨6038 జంత

తివుడులో చమురు నిస్తారముగ నుందుటచే చానిమండి ఒక్కొక ప్పు డొక విధమస నూనెను కూడ తీయుట గలను

270 వరిం శీ, చిటు,--- ఇది ఊక యాుదలి మృద్యువెన భాగము, ఇదో తవుడుతో కలుపచీడి పశువుల కాహారముగ నుపయోగింప బడుచున్నది. ఈ (కింది పట్టిక శండు రకముల చిట్టు యొక్క సంఖట్టనము "తెలుపును. అందలి యంకెలు. లేమను మినహాయించి తక్కీన తూరికమిద లెక్కా వేయగా. తేలీనవిం మొదటిరోక ము చిట్టా "ండవరకము చిట్ట నూటికి నూటికి మాంసకృత్తుల 8.08 రి4ం చమురు 505 10,97 నార పదార్ధ మః వం 1750 శి ర్భృనోదజనిరములల 6340 శ ప్రా జూడిద 52 17.58 స్ఫురత్వేంచామ్షజనితము న్‌ా 202 చిట్టు నులభ్‌ముగ జీర్ణము కాదు, కావున నందలి మాంసకృత్తులునుం చమురును, కర్చవోద జనితమును ఖనిజమఃలును జుంతుశరీరమాలకు సులభముగ వంటపట్టవు. మరియ దీనిని మతీమిరి "పెట్టినచో కడుఫునోస్పి పుట్టవచ్చును, సొమాన్యమునగ చిన్న పళువులకు 1 కుంచెడు కంళెన్యు పెద్దవానికి 2 ధంత ముల కం కును "హిచ్చుగ పెట్టకూడదు ఈ కొంటు:-- ఇది ధాన్యపు మర్‌లలో ముక్కిలీ మృదువుగ చేయబడిన యూకయేం ఇదియు. చిట్టువలెవే యపయోగింప దగును, అంఠరళం పే కొంత సులభముగ బ్స్మమగునుం

శెయ్యము మొదలగువాని యుపయోగము, 279

6 ఊకంలా ఇది బియ్యపు కర్మాగారము లందలి యావికి యంళ్వ్తిములను నడుఫుటకు వంట చెరకుగ విస్తారముగా నుపయోగిం పబడు మన్నది. ఇటుకలను జేయటకున్కు కాల్చుటకును కూడ మపయోగన పడును... సౌమాన్యముగ దీనిని రైతులు "ఛీడతో జేర్చి పిడకలు'చేసి వంటకు కుపయోగింతురు. ఊకను కాల్చిన బూడిద దంప నేలల కరువుగా నుప యోగింపబడుటను గూర్చి కేక4 ప పుటలో వాంయబ డేను, జపాన్‌ బేళ మున ఉఊశనుండి కృతిశుపు పట్టు (1202) ను తయారుచేయు. విధాన మును కనిపటబ దెను*

లు

?₹, దూగర;ా దీనిని వరి ఫొలముల కరువుగా నుపయోగిందు టను గూర్చి 1818 వ పుటలో వార్తియ. డెను

వరి గడ్డి ఈ జీళమున పశువు. కాహారముగ నుపరొూగించటడు మన్నది. కాని ఆమెరికా మున్నగు కొన్నితోలట్ల నిది యిట్లుపయోగించుట కర్ణ్హము"గా నంరబటకులేదు,. వక గడ్డీ యొక్క. సంఘట్టన మి క్రిండ చూపబడినదిం? క

మాటికెపాళ్లు "లేమ క104 చూంసకృత్తులు లై?0 'వ=టే

చమురు కె08

కర్చనోదజనితములు 40,04

నారపదార్థము 20,98

లూడిద కేర్‌ 07

ఏర వరిం

గడ్డియందలి పాదేమును యాహార యోగ్యతయ, రకమును బట్టియ చేలను ఒట్టియ, సవ్యామును పెరు చేయ నితర, పరిస్థితులను బట్టియ కొంత వరకు మాగుదుండును. సామాన్యముగ మెట్టవరుల గడ్డి కుకుచగ నుండి పళువులు తినుట కెష్కువ వీలుగ నుండును, బలమని కూడ యెొంచ బడుచున్నది... డెల్టా భూములలో పండు గడ్డి కంటి యేటికాల్వల (క్రింద ఖాని ఫెరువుల కింద గాని పయ గడ్డిని పశువులు నాగుగాతినునుం

వరి గడ్డిలోని పారిమున౦ందు పశువు జీర్ణము చేసికొని పంటబట్టిందకొనడగిన నాగము భేక్కువగుటచే వెలుర్తముమోద వరి గడ్డి, జబొన్నదంటంత ఫ్రప్టికరమమునదీ శాద్దని యిటీవల జకొన పరిశోధనలు 'తెలంపుచున్నవి, పరిగడ్డిని మేపి మొక పనిచేయని యెడ్డును చూనికళగ్దకుందో జేయవలెనన్న దీనికితోడు. దినమునకు సుమారు 14 కన్చుల వేరుసెనగ పిండి "పెట్టవలసి వచ్చెను... జొన్నదంటు 'మేపినపుడు “దీనితోపాటు ఓ జొన్సుల పిండి "పట్టిననే తూనిక తగ్గకుండెనుం! 8

పరిగడ్డి పకువుల మేతశగాక ఛాన్యమును పురి కట్టుటకను ముడి కట్టలు కట్టుటకును, ఇండ్ల కప్రులకను గూడ నుపయోగింతురు. వాటి "చేలల కెరువుగా వేసిన మంచి పనిచేయును. కర్తిమ విధానమున జీకనీచ్చిన వలుపవయను సేం్యడియపు "బేరువు తయారిగును, శాగితములంను అట్టలును తయారువేయటకు కూడ నుపయో+గింయ కుం

1వ యనుబ౦ధము అెలుగుజిల్లాలలో సాగునందున్న కొన్ని రకముల అకాగాది పట్టిక; వాని లఘువర్షనం ఈ పట్టికలో మొదట రకు చేయకు దానివెనుక వరుసగా కై అది హిచ్చునగ పాను చేయుజిల్లా "లేక జిల్లాలనుదెలుపు సాంశేతి; ములును, ప, ఆది ముందు, వెనుక ఫలించు కాలముమబట్టి చేరు పర్షమున్వు ఈ గింజయొక్క రంగును ెలుఫు సాంశేతికములున్యు 4 గింజయొక్క_ బరువునుబట్టి చిన్న పెద్ద తారతమ్య ములున్యు ర్‌ం, గింజయెక్కు పొడవు రురుచ అాకతమ్యుములున్ను 6. గింజయొక్క్ల లావునుబట్టి నన్నము ముదుగు ఛారతమ్యములున్సు 7, రకముయొక్క. యితర ప్రుల్యేక లక్షణములను సూచించు ఆంకెలును చూపబడెను ఇందుపయోగింప బడిన పాంశేతికాక్షరముల వివపరమో క్‌ింద గాననగునుం గం= గంజూం; విజ విశాఖపట్టణము; గో ఆ రూర్చు, పడమటినోచా వరి జిల్లాలు; కృజ కృద్ణ్లఫ; సంజ గుంటూరు; నె నెలూరు; చిజ చికూరు; లా 4 _ వాటే కదడజకడప; కర్న్నూ = కర్నూలు; బ= బళ్ళారి; అజ అనంతపురం; మీ = మిక్కిలి; బంవా బంగారువర్ష్యము; ము, బంజ ముదుగు బం-గారువర్ణము; 'లేజ లేతబంగారు వర్షము; కొ. లె. బం జుకొనలెలుపు, తక్కీనది బంగారు వర్షము; పొ. బంజ మువిళ పద్ద ళొనను తెలుపు పొడలుగల బంగారు వర్షము; ఎ ఎరుపు; గో = గోధుమ వర్షము; లే గో జు లేతగోధుమ ఎ, నో జ ఏరు తిం

2 రప వరిం ఫుతో గూడిన నోధుము ఊజుఊోద్యా. ఊం న డోదాతోగూడిన నలుపు; లేం ఊ జ లేరకోడా, ఇ. వి, తె, షతర వివరములు తెలియవు,

కడపట గల యంక్‌మాులు నూచిందు లక్ష ణములువి క. విరివిగ సాగుచేయబడు రకము, ఏ 'మిట్ట్రవరి.. 8 మెట్ట నేవ్యము నకును దంప 'సేవ్యమునకును బనికివబ్భ్చునది. 4 రెండవపంట వరి ఈ. సారువా దాళువాలకు రెండింటికిని బనికివఛ్చునది. 6 పల్లపు భూములా కనుకూలింధునది. 7. నీటిముంపునకు దాళునది. 5. కొద్దినీటితో అనగా నూతులక్‌ి9ింద సైతము. సాగు ఛచేయదగినది. 9. ఆలస్యముగ నాటినను కొంతవరకు ఛలించునది. 10, గింజలకు తో లుండునది. 111. బవియ్య మొక విధమగు పరినుళము గలిగి యుండునది 12, వన్యస్థితియందు "బెరు గువదిం

ఇలీిందయుకాలము నూచింప బడనిచో నది మధ్యమ మనియూ, గీంజరంగు నూచింప బడనిచో నది తెలుపనియు, చిన్న "పెద్ద తౌరతేమ్యుములు గాన్వి పొడవు, కురుచ శారతన్యుమాలు “గాని, ముదుగ్కు సన్నమాలు గాని నూచింప బడనిచో నాయా విషయములందది మధ్యమమనియు గ౦హింపవలెను. సూచ "కొంకములులేని రకము లన్నియు సామాన్యముగ దంప వరులని (గహీంప దగును. ఊం కనకసాంపుంగం, అనీ మార్రిమున్నయెడల నారకము మధ్య కాలమున ఫలీందయననియు, గింజ తెలు పనియు, తూనికనుబట్టి గింజ యొక్క ఫరిమాణామును గాని పోడవునందు గాని లావు నందు "గాని మధ్యమ మనీయ్యు దంపవరి యనీయ 'జెలిసీకొనవ లేమ పశిరకముల వర్టీకరణమున నుపయోగింప బడిన సాంశేతీక పదముల వివరణము తవ శీర్షిక కింద చూడనగునుం

కొన్నిరకముల అకారాది పట్టెక; వాని లఘువర్షనః 283 ఆంటుసరివి; పెద్దవరిి గింజ తెలుపు చిన్నది; మి,సన్నము ఆక్‌ ,ుంగోం వి, గింజ బం, వగ్శముగల చూర్పుసన్న, సన్న అక్కుళ్లును, వ. నో నర్షముగల పెద్ద, పునాన బొంత గుండు, జడ్క పాల్క పరక్కు_ ళ్గును ఇందలి ఉపరక ములు ఆరలొడ్ష్రీలు-వి, మి.ఫునాస్య గింజ బం, పొడవు అఆఅనసరులు-వి, "పెద్దవరి, గింజ పొడవు అటిగచడాంనో. కృ గుం గింజ ప నో ఇందు పునాస "పెద్ద పిన్న లేక సన్నరకములు గలవు ఆరెలుంగో, ముండ్లుగల ఫునాసవకులుం,. నల్ల చిట్టి ఆ౭లు ఊపరకములం ఆల్వాదడసచన్నాలు-వి, మ్‌-పునాస, గింజ నలుపు, "పెద్ద మిముదుగు _ ఈసుసవ్నాలు-ఇది యొక విశాఖపట్నపఫు సన్నరికముఇ వి.తి ఈశ్వరళో రా నె మి.ఆలస్యము, గింజ నలుపు, పెద్దది ముదుగు, 9 ఈదళొండంగింఇది యొక గంజాం జిల్లా పునాస రకము, 8 ఎరం9 ఇారుంచి, ఫునాపవర్వి గింజ ఎ, నో, "విద్దది? శ్ర ఎగబజిలమంగో ఫపునాపవరి, గింజ ఎ నో "పెద్దది, పొడవు, ముదుగు, కి ఎర9బక్కాాలుంకర్న్నూలు, పునాసవరి గింజ ము,బం పెద్దది కంపానివద్ద్డుంచ్వి పుజాసవరి, శింజ ఎ, నో ఇ. వి. తె కనకరత్నాలు-గం, శంజు పెద్దది కనక సరులు=విశాఖపళట్ను ఇజిల్గా రకమ్యుఇ,వి తె కనకసాంభుంగం, గింజ "పెద్దది కమలభో గాలు. గం, "పెద్దవరి, గింజ ఎ, గో మోటు, మింముదుగు కర్చూూర కాంతి.గం, పెద్ద పరి గింజ మి చిన్నది మి.కకద మి.సన్నమ్యు 11 కలహండిసన్నాలు-గం, పునాసవర్వి గింజ చిన్నది కురుచ్య సన్నము "కాకిరక్క_లుఎకర్న్నూ, "పెద్దవరి* గింజ ఊ, న్య మించిన్నదిి మి.పరుచ సన్నము

లశ వరిం

కాశీవిచోడీవకో, మి పునాస గింజ బం, మిచిన్నదిి పొొమి సవ్నముతి కాళ్మీరసన్న్నాలుంవి, పెద్దవరి

కిచ్చిడిసంచాం ఆన్ని జీల్లాలం గింజ చిన్నది, కురుద్య సన్నము కెమిడిమహిపాళ్‌-గం్క "పెద్దపరి, గింజి మిపద్దది? ముదుశు కుసుమ_గుం "పిద్దవర్సి గింజ మోటు ముదు

క లఎన్షకాటుకలుంగోం వి పెడ్దవర్శి గంజి కురుచ

"విటిసొంప్రఎగం, వునానవరి, సంజ మోటు

"శేపరింఆనంతపురం జిల్లాలోని పువాసరపముం ఇ. వి, తె కొండకురంగ్‌.గ౦, మి.ఫపునాసవరి, గింజ కొం తె బం ఇ,విం కు, కొండమహిపాలీ-వి పెద్దవరి గింజ మోట్కు ముదుగు కొండసంపంగింఇది యొక విశాఖపట్నంజిల్డా రకము. ఇ విం "త కొక్కరభాన్యం-గం, మింప్తునాసవర్శి. గింజ మోటు కొరీసన్నాలుంగం, పువాసవర్తి, గింజఎం గో ఇవి తె శొరకామణింవి, తెల్ల న్య పువాస-మెుదలస రకములు గలవు

కొన్నా -వి, పునాసపర్శి ముదుగు

కొ బ్చెగపూవు ఛాన్యముంనో, "పెద్దపక్కె గంజు లేం నో మి.]ప్యైద్సి మింముదుగూ కొయ్యసంపంగి._గం గింజ లేలుపు ఇ. వి తె

కొయ్యిసాంపు _ గం "ఇిద్దపరి. నిండ లే నో, "పెద్దది, పొడవు, ముదుగు కొలాజీరె_గర పెద్దవర్కి గింజ మీ చిన్నది మి.కురుర్క సన్నము కొలాసన్నాలు-గం "పెద్దపక్కి గంజి మోటు

శాసాకడ్డీలుగం గింజ ఎ గో పొడవు

వొనిసాౌంపుంగం "పెద్దవర్కి నింజా జే నో చన్నమాూ

చారిబుడమంన్నో పుజాసవకి, గింజ ఎ, నో "ద్దడ, పొడవు ముడును చింతపఫువ్వువడ్డుంచి, పునాపవలి గింంఎ గో వి తె, 1 చుతపువ్పు సన్నస్నైలుంగల్ట పెద్దవని గిజ పొ బల, సన్నళ

కాొన్నిరకముల అకారాది పట్టిక వాని లమసువర్షన, 235 చాంతపువ్వు సురంగి.గ౦ పెద్దవర్కి గింజ లే నో ఇ.వి,తె చిటికన్నెరాలు-గం ఇవి తే

లు చిట్టిమళ్యాలు-గ్నో ెద్దవర్కి గంజి మి.చిన్నది మి కురుచ లు ల. చిభ్రైడలు-వి, మిపనాస, గింజ నలుపు, "పెద్దది, ముడు, 4 చిన్న బయ్యాహుంణాంగం, గింజ సన్నము చిన్నమణకత్తెంచ్చి మిపునాస్క ఇ వితే చిన్నమహిపాళీ-ళం్ధ గింజ పిద్దద్హి ముదుష చిన్నమణి-గంయ ఇంజ చిన్నక్కి సన్నము చీన్నసంవాంచి, ఇ. విత చీకటి బయ్యాహుండాంగం, "పెద్దవర్కి గింజ పొడవ్వు సన్నము విప్ర బయ్యాహుండాంవి, పెద్దపర్కి గింజ "పెద్దద్కె ముదుగు వేపుకుసన్నాలుంవి, "పెద్దవక్కి గింజ సన్నము చులకనబయ్యాహుండా.గం, గింజ మోట్ను ముదుగు వెన్నంగి-ఆ కడ్త మి.పునాస్త గింజ నలుపు మోటు ముదుగు, క 'ఇెవిటిసొంఫు-వ్మి పునాసపరి జడఅకప్కళ్లుంన్నో గింజ ఎం గో, మోటు వెన్ను _చిక్కన జల్హారుసస్నాలు-వి, ఇ.వి న్‌ జవలుంవి ఇ విశతె జిలమంన్నో పువాసవక్కి గింజ ఎ, నో మి.పెద్దద్మి పొడవు, ముదుస్కు 2 ది ళీలకంి రనన్నంంవ్మి పెద్ది సర్కి గింజ చిన్నద్వి మిసన్నము జీలకరి “ంవా. చి. "పెద్టది, గింజ విన్నది, మి.సన్నము 8

286 వర్‌ం టొవారాసులుంగం గింజ లే నో మోటు ఢిల్లీ భో శాలు-కృం "పెద్దవరి, గింజ బం, చిన్నదా సన్నమూ తికిరిబయ్యాహుం'డాం గం, "పెద్దపర్కి ఇ. వి, "తె శులసీఆంట్లుంవి గింజ మసరితో గూడిన తెలుపు తులసీవాహనాలు-వ్వి గింజ మసరతోళూడిన లెలుఫు తూర్పుఅక్కు.ళ్లుంగో, పునాస అక్కుళ్లు చూడుడం తూక్పుసన్నక్కుళ్లుంగోం వి గింజ బం, చిన్నది, పొడవు, సన్నమా "తెలకొణామణింగో. కృ చేపెద్దవరి గింజ పెదద ముదుగు

ళం యు చ్‌ “తెల్టబుడమంనో, మి,పునాస్క గింజ మోటు, ముదుగు "తెల్లరాభాప్రుయాగంగం వావి తె "తెలపరింగో. కృ తెల్ల్లొణామణి చూడండం

భరి ళం "తెల్టకారుంచి, పునాసనక్కి గింజ "పెద్దది ముదుగూ "తెల్లసత్తికాలుంవ్వి బం, ఫునొసవర్వి గింజి "పెద్దది ముదుగు తా థ్‌ చాశరథీలు-వి గం గింజ చిన్నది, సన్నిము దివాన్‌ భోగ్‌ గం గింజ మి చిన్నది మి.పరుచ, మి.సన్నము దుడ్డుమహిపాళీంవిి సపిద్దవరి గింజ వేద్దద్తి పొడు, వ,ముదుగు దుద్దుమణి-గం "పెద్దవర్వి గింజ పెదది ముదున

మ. యి ళు దూద్‌ ఫభోగాలం-గం, పెద్దవరి, గింజ "పెద్దది మూదుగు దూసరంగం్క గింజ నలుపు, సవ్నర్వు 12 దూసిసన్న౦=గం, "పెద్దవరి దోసకాయసన్నాలు-గం, పునోసక్కి గంజ పొడవు 5 ధాన్య్ఫరానులుంగం వి గింజ ఎ, నో "పెద్దది, మదుగూ

కొన్నిరకముల అకారాది పట్టిక వాని లఘువర్షినః 287 నగినెలు-వి, మి-ఫునాస్క గింజ నలుపు; మింపెద్దది ముదుగు నగురళిపన్నాలుంగం, "వెద్దవరి వల్ల ఆ రెలు-న్యో మి.ఫునాస్క గింజ నలుఫు "పెద్దది? ముదుగు నల్గకొణామణీంనో గింజ "పెద్దది ముదుగు నల్లజ్‌రంగం, గిజ ఊం న్య మి.చిన్నది, మి.కరుచ, సన్నము 11 నెల్లబుడ ముం నో మెట్టబుడమ చూడుడు నల్లపడ్లు లేక నల్లవరి- నె. చి, కడ మింపునాస్య గింజ నలుపు "పెద్దది ముదుగు నవళోటినన్నాలు-గం- వ్వి "పెద్దవరి కొ గింజ సన్నము నవివెలు._వి, నగిసిలు చూడుడు వవుతళిసన్నాలు_నగుతళినన్నాలు చూడుడు నివారి.నో. వి గం గింజ ఊ-న సన్నము, 10 13 నీటికాసరంవి, "పెద్దపర్కి గింజ నలుపు "పెద్దది పొడవ్వ ముదుసు, 7 పచ్చపుయాగంవి, "పెద్దవరి, గింజ పొడవు సన్నము పసుఫుకంటి3లంంవిి గింజ కొ తె. బం, మోటు, కురుచ ప్యరలఆక్కుళ్లు_నో, సముద్యుపు పరర్తిలలో 'బెరుగు పునాస అక్కు_ళ్లు పర౦ిఆ్ట్టటగ చా-కృ, క $9 ఆటగడా పలగరబయ్యాహుందా_వ్వి పెద్దవర్కి గింజ సన్నము పాదుపాభోశాలంంనో "పెద్దపరి గింజ చిన్నది సన్నము పానియన్లా గో "పెద్దవర్సి గింజ బం, మి*చిన్నద్కి ముదుగ్కు ? పారజాతాలు-గం గింజ గో మి చిన్నది, మి.కరున్య మి.సన్నము పాలఆిక్కుళ్లు_నో. కృ, తెల్లబ్రాలు, పునాసఅక్కుళ్లు = పాలఆటఏ)”ాకాంకం "తెల్లచా9ిల ఆటిగడా

2రొశీ వరిం పాలక న్నెరాలు-వి, ఇవి. తె పొలగుమ్మ సరింగో గంజ మోటు, ముదుగు పాలబలుగుత్తులువ్వి "పెద్లవర్వి గింజ పెదద్కి పొడవు్వు నూదుగు అ= యె యు

పాల్పేరుసన్నాలు-వ్కి పెద్దవర్కి గింజ మోటు

వత యి పీద్చవడ్డుంచ్చి మి.ఫునాస్క ఇ. వి.తె పిన్న అటి)గ డా_కృ. సం, "పెద్దవర్శి గింజ ఎ నో మోటు పిష్పలివాసనలుంగం్క గింజ చిన్నది, మంకకుచు సన్నమ్ము 111 పీషాణం-న మి ఆలస్యపువరి, గింజ చిన్నది, కోరు ఫుట్టువడ్డు-అన్నిజిల్లాలలో స్వల్వముగ "పెద్దవరి ఆకులు ఊఊ గింజ ఊో. నృ పునాసఆక్కు_ళ్లుం గో గింజ ఎ గో మోట్సు 1 పువాసఆత్మిటగ డాంగో, మి.పునాస్త్క గింజ ఎ, నో ముదుగు ఫునాసకొణామలింనోో గింజ సెద్దద్ధి ముదుగు, క

ళు

ఫునాసబసంగింగో, ముందుగ వచ్చు బసంగి ెద్దఅక్కుళ్తుంగోో ెదపర్సి గింజ ఎ, నో మోటా

ది ఇ సక 2 "పెద్దకన్నెరాలుంవ్మి పునాసవర్కి గింజ "పెద్దది పాడవ్సు మాదుగు "ెర్టబయ్యాహుండాంగం "ెద్లవర్సి గింజ "పెద్దది ముదుగు

ణి యి 0౧ = పెద్దబసంగింనో, కొంచె మాలస్యముగ వచ్చు బసంగి పెద్దమణకత్తేంచి, పునాస్క ఇ. వి. తె పెద్దమహిపాళీంవ్కి దుద్దుమహిపాలీ పొట్టి బసంగి_.కురుచగనుండు బసంగి ప9యాగం-వ్ని "పెద్దవర్కి గిజ పామవు పర్పియాగ్‌ ఎన్నాలు-వ్ని ఎపెద్దవరి 10జ మోటు, పొడవు

కొన్నిరకముల అకారాది పట్టిక వాని లఘువర్షనః 2వ! లంకుంగో గింజంచాశికలు చూడుడు బంశారుక్నారికలు. ని, గింజ బం మోటు బంగారుతీగంలిి గింజ లే. నో, మోటు బంగారుతీగలు-గ్నో. గింజ బం చిన్నర్కి సన్నము బయ్యాహుండాంగం- ని, ఇందు చిన్న -బీకట్సి -వీప్రర్కు చులకన్మ తంపర్శ తికక్కి పలగర్శ పెద, మెట్లు సన్న వరా ఉపరకము లనేశములు నా. లజ” న గలవు బలరామభో శాలు-వి, "పిజ్షవరి, గింజ "పెద్దద్కి పొడవు బలుసర్తులు-వ్కి *పిెద్లవర్కి గింజ మోటు, మునుగు అటి న! బసంగి_న్నో పునాస, గింజ "పెద్దద్శి ముదుగు లిక్కిరిసన్నాలు.గం, నో, "పిద్దవర్కి గింజ ఎ, నో, చిన్నది కురుచ సన్నము బుడమంన్కో ఇందు కోడి, చార్య నల్ల బొబ్బిలి పం-గాకు బుడమలను ఊప రకములు గలవు బుడమపడ్డుంకర్మ్నూూ గింజి పెద్దద్కి పొడవు ముదుగు బొచ్చక న్నెలుంగం, ఇవి, తె బొచ్చిలిగంటి_వి గింజ ఎ న్నో మోటు ముదుస బొబ్చిలిబుడమంగో, మి.ఫునాస్క గింజ లే నో, "పెద్దది" ముమగ్కు కీ బొరపొంకాలు=-గం, గింజ మోటు కే బొరిగి-వ్కి మి.పునాస్క మైటల్‌ ఫకీర్‌నో, "పెద్దవర్కి గింజ న్మ మిశపెద్దద్కి మి.ముదుగు వెటవడ్డు._చ్చి పునాస్క టె, గో మణక త్తెచ్చి చిన్నమణక ల్తే "పెద్దమణక త్తై దూడుడు మసరవర్డుంకడ ఇ. చి. తె మసీపీషా౫ంం"న్మె మి, ఆలస్యమ్ము గిం ము గో మోటు, ముదుగు 88

ల్తగ్ర వరిం మహాటేవీకాటుకలు.వీ ఇవి తె మహరాజభోశాలు-వి, ెద్దవర్శి గింజ లే. గో చిన్నది, సన్నమా మహీపాళీ.వి, "పెద్దవర్కి గింజ మి. "పెద్దది, ముదుగు ముండ్లవరింబ్య ఫునాసవర్తి గంజి లే గో మి. పెద్దది, పొడవు ముదుగు, 10 ముతక ఆటిగచజాంగో, క గుం, మి.ఆలస్యమ్యూ గింజ ఎ నో "పెద్దది, ముమ్‌గు * ముతకఅపపరులుంవీ, "పెద్దపక్కి గ్‌ంజు మి. పెద్దది, పొడవు ముదుగు ముతకరత్నసుడీ.గం గింజ ముదుగుగనుండు రత్ననుడి ముత్యేసరులు-వీీ "పెద్దవర్సి గిండ సన్నము మురుదొండలుం-వి, ఇవి తె మెట్టుబయ్యాహుంచడాంగ్‌ం్య పునాసవర్శి 2 మెట్టుబుడగలు-వి ఫునాసవర్వి గింజ తెలుపు, ఇ, వి. త9 మెట్టుధాన్య రాసులుంగం. వి, ఫునానవర్వి గింజ ఎం నో “పెద్దది ముదుగ్కు బై ముండి బలుగుత్తులు. వీ "పిద్దపర్కి గింజి" పెద్దది, _ముదుగు మొఖుబంకింగం, గింజ లే. గో, చిన్నది కురుచ సన్నము 'ములకొోలకులుఎ శై మి.ఆలస్యమ్యు, గింజ గో కురుచ మాదుగ పువ్వుపన్నాలుంచ్వి మిఫునాస, గింజ ఎ. గో, ఇవి తె మోసనం= న్స "పెద్దనక్కి 9 ఇవీ, తె 1 “కాసపురులు.కం్క 'వెద్దవర్కి గింజ చిన్నది, మి.కరుక “రెలవజడాలు-న్తో గుంజ ఎం నో మోటు ముదుగు త్నసుడింగం. వి గో, "పెద్దనర్శి గింజ పొ, బం, చన్నదె, సన్నము పంగింగో పువాసవర్కి గింజ ద్దదె, ముదు*పఫ పశ్చీమ నోజూోవరి జీల్లాలో దీనినే బసంగి యుదురు పునాస పెద్ద పొట్టి, సన్న బశంగు లిండలి యుపర్‌కములు రాొజనాలుంకృ్య్కం వావి తే

కొన్నిరకముల అకారాది పట్టక వాని లఘువర్షనం 201

రాజభోగాలుకృ, ఇ. వి.తె

. రాజరత్వ్నాలు._గం, "పెద్దపరి శాజసరులు_వి, ఇవి, "తె రాధాప్రియాగ=గం ఇ. వి శె రామనడంవి, సపెద్దవర్కి గింజ పెద్దది ముదుపు 6 రామబదాణాలు-వ్కీ ఇ-వితె రామసాగరాలు-వ్మి 'పెద్దపక్కి గింజ ఎ. నో పొడవు లంకాణం-వి, ఇ. వి తె లంబా.వ్వి మిళషనాస్క గింజ లే. నో, పెద్దది, ర్‌ లోధరింవిి పుంఫపునాస, గింజ ము. ఒం, మోటు లోధ్రిలు=వి మింపునాస్క గింజ ఒం, మోటు వంకసన్నాలు-వి. గో మి.పునాస్త గింజ చిన్నది సన్నమ్యుర్‌ వంకిసన్నాలు-కృ్య ఢిల్లీ భోగాలు చూడుడు వంకెలుంకర్న్నూ, గింజ పొడవ్వ,ర్‌ వంగవిరియాలు-గం గింజ లే, గో చిన్నది మి కుకుద, సన్నము వంగవికిసన్నాలు=వి, గింజ లే గో చిన్నది మికళుసువ్య నన్నము" వంగాపబుడమం.నో, మింప్తనాస్క, గింది లేం గో, "పెద్దది ముదుగు, 2 వర్మూణం-వి "పెద్దవక్కే గింజ న. నో "పెద్దది ముదుగ్కు 6 వల్గాపురంసన్నాలు-గం, ఎపెద్దవరి ఇ. వి, తే చాడసంధాంఛి, "పెస్టపరి, గింజ "పెద్దది ముదుగు చాసవవడ్డుంకర్న్యూ, గింజ కురుచ సన్నము, 11 'వెలవణాలు=నగో, యెలవడాలు చూడుడు 'వెల్లదపుపద్లు.కడ్య పునాస్త గింజ న గో, ఇ. వి, తె వొజ్బాణం-గం, పపెద్దవక్కి గింజ కురువు సన్నము "ీరపనళ--వి, ఇ. వి. 'తె

ల2 వరిం

శీతకాటుకలు-వి ఇ. వి, తె

శీఠశాలి.గం, "పెద్దవర్శి గింజ బం, చిన్నది, మి.సన్నమా శీరభోగాలుంవ్వి ఇ. వి, తె

శ్రీకృష్ణ భోగం_వి, "పెద్దవర్కి గింజు విన్నది; పొడవే, సన్నమః పంపావులు-కర్న్యూ, ెద్దవర్శి ఇవి తే ” సద్తికాలు-వి మ-ఫునాస, గింజ ఊం న్య "పెద్దది ముదుగ్కు కొర్క్‌ 6 సన్నక్కు_ళ్లు.నో, గింజ బం, పొడవు

సన్న ట9ిగణాంకృ, "పెద్దవర్కి గింజ వె నో మోట్టు వే సన్నబయ్నాహుండాంవిి ఇ, వి. "తె

సన్నవడ్డుంకర్న్నూ, ఇ వి, తె- =

సన్నవరిం-నె, మింఆలస్యము, గింజు "పెద్దది మాదుగు సుంకిసన్నాలుంవ్ని గింజ చిన్నది సన్నము

సుడియంట్లు=వి ఇ, వి, తె

సున్నా పువ్వులుంవి, గింజ "పిద్దది

సువర్షశేతకింగం, గింజ బం, చిన్నద్యి సన్నము

సువక్షాలుంకొష్తే మి.పునాస, గింజ మోట్టు కకుద- సన్నవకి- థ్‌ సురిణ్లాంవి గెంజు ఎపెద్దది

సువర్షముకీల్నంగం గింజ "పెద్దది

స్వర్ణవరి "లేక స్వన్షాలు. సువర్షాలు చూడుడం

వారిశంకర్‌. అగో, న్స "పెద్దపర్సి గింజ పొం బం, పెద్దద్కి ముదుగు “హేమసన్నాలు-గం, మి,పునాస్క గింజ లే. బం చిన్నర్మి మి.సన్నమా

9వ యనుబ౦ధముః అంధ) దేశమున కపచరించు వరి వంగడములు, వాని లకతుణములు.*

1. బరంపురం పరిశోధనా స్థానమున నెంచి తీయబడినవిం

క. బంక (బొరపాంకాలు.- "మెరక, మధ్య ఆంకస్థుల కనుక్తూలించునుం

బయ్య మింఛుక యెొరుఫుగ నుండును, వెతుబొరపొంకాల కంటి

గింజ యింధుక పొడవు, 11 2. బ,'2 (బొరపాంకాలు)... ెవంగడములో కంటి గింజ కొంచెము

కురుచ. 12 లం

"* అయా వంగడములం చాల సరకు 1 వ యనుబంధమున ేర్కొన 'బడిన మాతృ రకముల లత్షణముల'నే గలిగియండును. "భేదము లున్నచో నిందు 'తెలుపబడును, మాతృ రకము సాగు చేబడుచున్న (ప్రదేశమున నీ వంగడములు గూడ ననుకూలముగ 'బెరిగి ఫలించును. కొన్ని వంగడము 'లికర ప్రిచేశములకు గూడ బనికిరావచ్చును.. ప్రతి వంగడమును మాతృ రకము కంయే యధమము నూటికి పది చొప్పున _నెనను “హెచ్చు పంట నిచ్చును: పరీక్షలలో కొన్ని నూటికి ఏ0వరకు గూడ హెచ్చుపంటని చ్నెను క్త ముఖ్య పంగడముల భాన్యపు గింజల యొక్కయు, బియ్యపు గింజ యొక్కయు ఆకృశులు 29% 205-298, 209 వ పుటలలోని పటములందు “జాపబజెను పటము లందలి వంగడఫు సంఖ్యయే ఆయా వంగడ్రముల వర్షనకు వెనుక జూపబ'డెను,

20

క [7 స్తే సం వ్ల బా లాలా నానా శ్‌ టా న. ౮ క. న్‌ ల్‌ చెత్త? అ ము ిళనల నాలననాో య శ ళ్‌ శ జ ఃి ఇ క నలై ల పం యం ం ల న ం. ళ్‌ న్య 2 ్ల్గో క శ ల, చె గం ల వ ల రాన = ౫ జ క + న కా. రాం ర్‌ , ఆల గ్‌ ఉ ఎ శ్‌ 4 స్తు ం క్స్‌ ను. ర. +14440ై న్న న క న 1 చేశ క కి యా ళ్‌ వ ల శ గ ల ఎ ల ఇ ॥ క క ఉం లల ల... ఇ ః/ య వ. ల వ ఇ [గ . ల్‌ ఇ ల ఆ జ = వ క్‌. వు అసో త స. శ. రగ న. హం కు. వను ప్య్యిన ఉంగరాల స లాలీ క ౨ న్న ఉరళళి”. ఆ జవ. ఉల టి గ్‌ న శ త లో న ఎ స నలో యత్‌ సన్న సవం ” న్‌ | జ 1 జగ | త్‌ ౧0 న (141 ; గ సు క. న్‌ న వ. ఎ ళం | చల అశ గ న కో శ శ] న్‌ గ్‌ క క. మ్‌ టు కయ నం యా రో (1 జకం జ్‌ హ్‌ శరం క్‌ =. చదల" ల లు ౫ ల ఇ కథన నో న వ. హ్‌ జ ౯ క య = టే గ సస రా చు సత న స స ఒహ్‌ - పసం ర 6. యా. న “ కక క్ష ప లత అ చ. 31మంళ6? య న. టు చ్‌ వా న్‌ న గక న! పేనే. శే“ గో లద ఇ వట ల 2. పం నం. రో ల వలా శ. లపై? టంలో భన న _ ఎ మలిన లట వ ఒం |ల్లీ శల ప [నా త్తే చ గ శ భో బ్‌ క ఎ నః న్‌ ఒం క; క్ష వ టర? శ శభ ఆ లల యా న లస. కో: ఖ్‌ 4 ల. గ్ర న ం భీ ॥ హో న. ల అల వ పప తయా నో ౨ టీ గ ను య. కు 7 ఎ యక లం ్న క్‌ క ం యస్‌ 1? ౬ యా క [ వ ం తో జ భి త్‌ చ ఎం వ న న ఈఓ ల వనక ఆంగ లీ ఎ ల లం లచ్పు 7 నం. ల యం లే లాల ళం న ఎ క న? అనాలే జ అస్త ఎట్లాత_. నం ఎప రై ఉం ల ఇ అనక వు = మం హు. ఈ స + శ న. య క ల చటం నట వం వ్య క స! అటో క వ / చ న 4 వ వ వే మ. న | నస హాడ్‌ “కే న రి పే చి = ల 2 ్న షర కు వ 1 టట. గ్‌ గా క లా ర 4 అ ష్‌ ళ్‌ సలి | వ హా సహ. టు వ ప ళ్‌ "ఫు న. ళ్‌ వ క్‌ ళ్ళ జ ః రా... వ [ 111 వ లీ సు ఎ వళ పలల యీ. న శ షు న 2 స్‌ న 7 క వయ లం “రయ... గ ర క క! సశ! క; వ టయిం... ం త్త అ పనన నీ జ చలి ఒ ఎ ఎత కై ల నై వ క లో! “టో 7

దై లా వ ంట్నాంనా ళ్‌ రాలదు లా” తజ న్‌ న్‌ తుని ము సా లెంం లన్‌ స జా ॥ భర పన సో వ భా. ఉట. (టి. . ఆం" (యిసమోీసమ _ మ గే వ్‌ జ్‌ | శ ళం మ ల్‌ వ ళన ః త షల బంద సంతం ఎడి వా సరే ॥ సు పంప "అ = తో అ టె _ వ గా ॥ " 1. స = న శ పే? టి. శ లం య కే ఇ స, లం శల “ఆ గంధము! . -- లా ల నతన = 4 111. " ల్‌ భవా లన ॥ య. నన వ సయ గ. జర 16. సెరా ం [ శా లమ | చ మ వమ - న. ఛి న ల్ని 3 న ౨. క అపా గహ. డా ల్‌ ళా క్సి ౯ | క శః ౮ క్ష న గ ను టట ల డి శ్‌ ల క్‌ ల! శ / న్‌ “ చ. ౬ య ఖై | ఈ ఉం జో రు గ ల్‌ ఓ హన = ల బ్నిం ల 4 న కను, అంగు ఓ క్‌. కన 1 ఉలి |! టం 2౮. యతో లా ॥* 28. ౭0 ై నై జ ళ్‌ ఫెలంర్ల ంంవ ై వ శ 9 న. సట ఇ జ న ళం ె శః లం ల్సి ల ం ట్‌ శ క అ శా చ ల 2 నం స్తో ప్‌ కి టై ఛం గ్‌ ల | ల నా నో క | జజ. 4 వ వా న సే! వ్‌ ” ॥ క య ను లు నా ప + = ఈ వరం టు ణ్‌ టా బతి చరా లే శక జ -

296 వరి,

8 బం38 (బయ్యాహుండ్రా.సన్న బయ్యాహుం డాను బోలియుండుకు, మధ్య, కిరంద యంకళ్ట్థల కనుకూలించున్ను 97

కీ బంక (బయ్యాహుండ్యొ.__ఇదియ పె వంగడమునే బోలియండును, ఆంతకంశి యించుక ఆలస్యముగ వచ్చునుః లం

ల్‌ బర్‌ (రళ్ననుడి).__క9ంది యాంతేస్థు జిగురునేలల కనుకూలిందును. 31

6 బ.6 (రత్నసుడి)-- పె వంగడములోకం యు చేను కొంచెముకురుచ. 382

7 బం? (నవళోటిసన్నం)ఎా ఇది ఊడారంగులేని వంగడము, _ కి9ంది యంతస్థు గరుపకొడి నేలల కనుకూలిందును, £క్త

8. బం8 (నవకోటిసన్నం)___ఇందు కొన్ని థాగములందూడారంగు గాన నగునుం పె పంగడములోకంలు గింజకొంచెము ముదుగ్యు కురువ. 25

9 బం? (మహిపాళీ).__మధ్యమ, (క్రింది యంతస్థులలో నన్ని "నేలల్‌ను బనికిపచ్చును. రైతు విత్తనములో కం గింజ సన్నము. 22

10 బ, 10 (మహిపాళ్రీ__ వె వంగడములో కంళి గింజ కొంచెము కరుచ్య సన్నము, 23

1. అనకాపల్లి పరిశోధనా స్థానమున నెంచి తీయబడినవి

కషే సుంకిసన్నం 5___ బలమెన మెరక లేక మధ్య అంతస్థు మళ్ల కను మహాలము, 13

123. బొబ్బిలిగంటి 1.__నీటి యొద్దడిగల "మెరకమర్లకు బనికివచ్చును. 9

క్ర గుణుఫురంసన్నం 47... బలమయిన మధ్య అంతస్థు మళ్ల కనుళూలము

14 మహీపాళీ 7__వైతు మహిపాళీ కంక కొంచెము ముందుగ వచ్చును. మధ్య యంతస్థుల శనుకూలించును,.. చేను లేబసరురంగు. గలిగి యుండును

వరి వంగడముల్కు వాని లక్షణములు, 207. 15. మహిపాళలీ 80.__.పె వంగడము కంకి యాలస్వముగ కోఠరకువచ్చునుం కింది యంతిస్థుల కనుకూలము కేం బయ్యాహుండా 1_నీటి వసతిగల మఫ్యః కింది యంతేస్థుల కనుకూ లించును, 29 17. బంగారుతీనగ 9 సత్తువయిన పల్లపు “జేలలలో వాసగ దుబ్బు చేసి మంచి పంట నిచ్చును ఇంచుక వఛాటికొడి "“సలలలో హూడ ఫలింభును, 26 18. బంగారుతీగ ]5్‌క్‌__మంచి “నేలలలో చాపగ ఫలించు మరియొక వంగ డము 29, మషారాజభోగం ఓ._బలమయిన పల్లపునేలల కనుకూలించును భోజ నమునకు చాల హెగుగ నుండును, 41 గ సామర్లకోట పరిశోధనాస్థానమున నెంచి తీయబడినవి 20. గరికసన్నపరి 6.__నెండవ పంటకు బనికివన్చు వాగుగ దుబ్బు చేయ వంగడము - ఏ1. బసంగి రీ!రైతు విత్తనము కంక గింజ మిగుల సన్నము. సత్ర్తువైన “జేలలలో బాగుగ దుబ్చుచేసి మంచి పంట నిచ్చునుత్‌ 22, రఫంగి £26___మెరక యంతస్థులకు దగిన మోటువరి.. తు విత్తనము కంయ్‌ు యింభుక ఆలస్యము జె ల, పాలగుమ్మసరి 7.-పల్లపు "నేలల కనుకూలించును,. వెన్ను "పిద్దది 2, పునాసకొణామణి £__బలమైన మధ్య యంతఠేస్థుల కనుకూలము 10 25, ఫునాసకొణామణి 53 లెతు విల్తేనము కంటును పె వంగడను కం్టెకు గింజ సన్నము శత౦

25. 26 _. 27 వ ప 4 ఇ " ౭58 ల్శ్తం * విం ఇ ఆ ప తో 444 4 లత ” 31 త శ ౯ 0 లి గణి, 11111: | న 1/11 శ టి వెర్‌ ల? ల. శఛాన

న గ (౧౫ ప్‌ న. ర? 39 తం వ

ని (్ళ న్‌ "రా [ల జ్య [0 య! న! టు (

( శ వ్‌ మండ న.

తప ఇ క ఖలీ

| | సే ॥ న బ్‌ంతా ము గ్‌ టే సద? జో న చపానా య గ్‌

| అప ఆత య ట్‌ రం శం“ న

॥ శల ం ల , పలోన్మో మ్స ల మ 411141 గ్రసని 2 న సస | | | . సప స్ట లో

టన వరిం ఓర. పునాసఅక్కుళ్లు 3_._.తక్కువ సత్తువగల "నేలలకనుకూలింధును. హౌగుగ ళం దుబ్బుచేయనుం వేను సులభముగ పడిపోవును. 16 27. రత్నసుడి 7 చేను చురుకుగను,. యొత్తుగను వెదుగుకు... సత్తువ తక్కుువగ గల "దేలలలో "బెట్టదగుమ 25, రత్నసుడి 9__పల్లపు "నేలల కనుకూలింధును;ు భోజనముసకు చాల యనుకూలము 29, కొణామలణి 8. మధ్యమ కింది ఆంకతళ్డు లన్ని ేలలందును వాగుగ "పెరుగును. బియ్యము ఆలోగ్యవంతము. లం 30. బిక్కిరిసన్నాలు ( ఎంఫ్పుడు విత్తనము ఏ చేను పడిపోపండ నిలచి మంచి పంట నిచ్చును 31. వారిళంకర్‌ (ఎంఫుడు వి లేనము)_నీటిముంఫు "నేలకు బనికివచ్చునది, కే వ యనుబంధము చూడుడు. 89 7. మారుకేురు పరిశోధనాస్థానమున నెంచి తీయబడినవి. 82, మా, (బొంరఆక్కుళ్లు)... సామాన్యపు ఆక్కుళ్ల్ళ కంటె గింజ ముదును. అఆన్నివిధముల "దేలలకును ననుకూలించును.. వీటీముంపు ప్రి చేశములందును వొటికొడి నేలలందును గూడ "పెట్టవచ్చును. క్త శిరి మా,2 (పొట్టిఅక్కళ్లు)... ఫత్ర్తువయిన లేక సత్తువ చేసిన “చేలలలో కరుచగ "నెదిగి మంచి రాలిశ గలిగి యుండును. 15 లకే మా,3 (పొట్టిబసంగ్రి.... పడమటి గోదావరిజిల్లాలో బసంగి యనునచే ఈూర్పునోదావరిజిల్లాలో రసంగి యనబడునుు చేను కురుచ సశ్రువగల నుళ్ళలాో ముదురుగవాటిన మంచిరాలిక గలిగియుందును. 6

వరి వంగడములు, వాని లతుణములు, 801

తె5. మా. 4 (గెద్దబసం).--పై వంగడము కంళు యిందుక యాలస్యముం అంతకంటె న్‌త్తువ తెక్క్టవ "నేలలకు బవికివచ్చును, పల్లముగ నుండు మెట్టనేలలో గూడ యొలవడము వలె వెదజల్లీ సాగు చేయ వచ్చును. “1 ల

తిరి మాత్‌ (బొంతకృన్ణ కాటుకలు).- మధ్యమ, (కింది యంతస్థుల కను కలము. గింజ కొంచెము ముదుగు, 1£ స

8/7 మా,ళ6 -ఎొట్టికృష్ణ కాటుకలు)ా చేశు కురున. పడిపోదు, పల్లపు మళ్ళ కనుకూలముం. బియ్యము భోజనమునకు (శేష్టము

33, మా? (గు _వ్రికసుమ)--- చే నంతగా పడిపోదు. గీటి యొద్దడిని గూడ పెపును. గింజ రాలిపోదు

9, మా. (వంకిసన్నం)-- వేను కారుఫసరు రంగు గలి యుండును మాతృ రకచులో కంక పొల్లు శక్కువం గింజ రాలిపోదు. 8వ్‌

40, మా. ((గరికసన్న వరి 0డవ పంటక్‌ బనకివచ్చును. మాతృ రకమువలె తూర్పు/గాలి కంతగా పడదు. పర భూములకు గూడ పనికివమ్చును, క

శక. మా, 10 (సన్నకృష్ణ కాటుకలు)-_.__మాతృరక ముకం క గింజ నన్నము* ఛాన్యమునకు హెచ్చు ధర వచ్చును. 18

42, మూ. 11 (కొణామణి).__పల్లపు నేలల కనుకూలము. నీటి లోతునకు కూడ తాభునుు భోజనమునకు మంచిది. 21

43. మా. 18 (పెద్దఆ్టాటగడ... పల్లపు "నేలలకు బవికినర్చును, భోజ నమన చి కను నమునత్‌ మం ర్‌ మాచ గా

శక మాం 38 (ఢిల్లీ గ్లేసర్సటఒసన్నరకమస్‌టచే వట కనుకూలము, తికి

ఓల, న్‌ కీన్‌ మా, 14 (బొ అదిగాను ాళ్యపేకిము కంటి 10ంజ కొంచెము చ శాం శ (4 గీ రా వెం న!

302 వరి, ముదుగు... చేమ సులభముగ పడిపోదు. లేతపనరు వర్షము గలిగి యుండును 46. కాశీపిచోడి (యొంపుడు విర్తనము)--- ₹0ండు పంటలకు బనికివచ్చు మిగుల సన్నని రకము. ఛాన్యమునకు "హెచ్చుధర వచ్చును 21 తీగె స్వశ్షాలు(మయొంపుడు విత్తనము). రండవపంటకు బనికివచ్చు మిక్కిలి ".. పువాన రకము. మొదటి యనుబంధము చూడుడు 3 48. జీలకరం సన్నాలు (యెంపుడువిత్తనము)..-వాసన గలది ఉ9. జీనకరం౦ిసవ్నాలు (యొంపుడువిల్తీనము) -చాసనలేనిదిం వేప యను బంధము చూడుడు 46 త్‌0. పుబ్ర వరి ( నలుఫు సా ఎంపుడు విత్తనము. 1వ యకుబంధము చూడుడు, 47 ల్‌ు పుట్టువరి (ఆెలుఫ్రు--ఎంఫుడు విత్తనము, శ5 త్‌2, గరిక సన్నవరి 92క మాళ్ళ రకము కంటె వాసన ఫలించు మంచి

• వంగడము, మాం 9ళంళలి యించుక యాలస్యము 53 చాళువావూటు 56 __నల్లఆ రెలనుండి తీనీన మేన ఫూటువంగడము 5శీ బాడువ కుసుమ వూటు క. “నేలల కకుకూలించు సారువా ర్‌ర్‌, $9 41 శ వంగడములం న్‌ క్‌ న న /]

7. అడుద్యురై (తంజావ్రూరుజిల్లా) పరికోధనాస్థానమున సెంచి తీయబడినవి ఖ్‌ జ్‌ ర్‌6. ఆ 2 ( తెల్లసిరుమణి)__ఆలస్యముగ వచ్చును. గెంజు చిట్టిమశ్యాల వలె మిగుల కురుచగ నుండును, కాని ముదుగు, చితూరుజిలాలో కొన్ని చోట్ల సాగు చేయుట కనుకూలముగ + నుండునని కనిపెట ణు లు బడెను

వరి వంగడములు, వాని లకుణములు, ఏ03 త్‌, ఈ. 3 (పరువై-__ మిపల త్వరలో ఫలిందును, గింజ కరుద, 'వెడల్పు రుఫ్యమ ము, "నెల్లూరు, కర్నూలు జిల్లాలలో ఆ౦డవ పంట కనుకహోలించునని కనిపెట్టబ డెను క్షే రర ఆ, 4 (కుకువై)---ఇవి బళ్ళారిజిల్తాలో శండవ.పంట కన కూలముగ గనబ డెను క వంగడము 90కు యించుక యాలస్వము త్‌9, ఆ. 1 (వ్రూన్కారు-_ పి వంగడము కొం. సుమారు 115 దినము లాలస్యముగ నోతకు వచ్చును. గింజ ఆంతకం యి పొడవు,*సన్నము. ఇదియు బ ళ్ళారిజిల్లాలో కొన్ని పార్సంతముట శఇైనుకూ లమని కని పెట్టబడెను 60. ఆఅ. 11 (నెల్లూరుసంబాా-__మిగుల ఆలప్యముగ ఫలించును. ధాన్యము మిలకొలకులను బోలియుండుకు. "నెల్లూరు, గుంటూరు జిల్లాలలో "ముక కొలకులకు బదులు సాగు చేయదగినది. 43 6 ఆ. 13 (చిత్రకాళి)._మిసల ముందుగ ఫలించును. గింజ పొడవు, లావు మధ్యమము, చిత్తూరుజిల్లాలో వేసవి పంటప బనికివచ్చు నని కని పెట్టబడెను 771, కోయంబత్తూరు పరికోధనాస్థానమున నెంచి తీయ బడినవి ౧2. బి, యి. వి. 94 (కిచ్చిడి సంచా కొణామణీ నుండి స్వతస్పీద్ధముగ బయలుచేరిన పూటుమొక్క నుండి వృద్ది చేయబడినది. రాజాధాని యందన్ని ఫాగములందును, వివిధపరిస్థితునందు బాసుగ ఫలించదు చున్న యమూల్య మగు సన్న ధాన్యపు వంగడము,. సత్తువయిన. జేల లలో చాల మంచిపంట నిచ్చును కొంతవరక్‌ వరఫునకును, వెనుక కేసి నాటుటకును ఆను, 19

ఆంజ వరె . 68. కో. 1__ఇది పె వంగడమునుండి తీయబడిన మరియొక పూటు, అంత కంల యించుక యాలస్యము, గింజ కొంచెము ముదుగు 61. కో, 2(వూంకాళై )గాఇది కర్నూలుజిల్లాలో కొన్నిపాంంతముల కను కూలముగ "సంచబడుచున్నది, 89 65. కోంప్‌ (చిన్నసంచా)__ ఆలస్యముగ ఫలించును. ధాన్యము తెలుపు గింజ కుకన్య లావు మధ్యమము చిత్తూరు, గుంటూరు, "నెల్లూరు జిల్లాలలో మోసనప్తువరికి బదులుగ నాలస్యముళవాటి పాసచేయ ట కమకూలముగ గనబడుచున్న ది. ౩ 66. కో? (జకపంతాా__ ఆలస్యముగ ఫలించును... గింజ పె దానినే బోలియుండునుం "నెల్లూరు గుంటూరు జిల్లాలలో ఈశ్వళథోరా వలె మధ్య కాలమున నాటుట కనువాలము. 40 67 బీ స. కడపజిల్లాలో కొన్ని రకములకు బట్టు ముచిక లెగు 65 1134590 లున కంతగా లొంగని ణ్‌త్త వంగడము 111 పంట్టాంచి పఠికోధనా స్థానమున నెంచి తీయబడినవిం 69 ప ౩8 ఫి వనాస అట)9గడాను బోలియండు ఆెండవ పంట వంగడ 70 ప. 20] ములు, ఆంిధ బేశమున కొన్ని చోట్ల "వెనుకగా వ నంచి స్వల్న్చ కాలము మాత్రమే నీరందుచోట్ల పెట్టుటకు బనికి వచ్చునని యెంచబడు చున్నది, కాని యింకను పర్‌క్షింప దగి యున్నవి, వావ

5వ యనుబ౦ధ ము, ఆదాయవ్యయముల యంచనాలు, క్షం 'మెట్టవరులు(ఒక యెొకరమునకుు, అం వెదజల్లిన మళ్ళకు-వండలి నేలలలోం "నెల చేయవలనీన పని వలయ పాటు వ్యయము చ,జ, మం లు రు.అ.పై డిసెంబరు. భూమిని తయారుచేయటే దుక్కి ఏపిల్‌ ఆండు సార్ల 33 300 99 సంటక తోలుట ఆెండు పారు | 100 మే పళువుల యెరువు తోలుట్క ఛల్లుట 1 8 1 0130. 9 యెకువు ఖరీదు 12 బండ్లకు 1 3800 న దుక్కి 1 సారి క్షే క 1580 శ్‌ ణి 11 సంటక తోలుట కే పారి న 080 జూన్‌ సంటక తోలుట 1 సారి శీ శే 080 క విత్తులు 30 పౌనులు 0150 లోనా నాన్తాకునననానమానామనాననాన్నా. 79 1 1140

• ప, జజ పశువుల జతలు; మ = మగవాండు9; ఆ = అడవాండుం శి కు పని వెనుకటి. సస్యమును గోయగ-ే పారంభింపవలెన్ను అప్పటికి ఫదునులేనిచో తరువాత వర్షము గురిసనపుడు పారిరంభింపప లెను, ఫ్‌ ఇందు సగము మాత మో పంటకు లెక్క కట్టబ'జెను. తక్కిన ఉగమును తరువాత ఆండు పంటలకును లక్కు కట్టదగును,

306 వరిం

"నెల చేయపలసీన పని నలయు పాటు వ్యయము పజంమ. అ. రు.అ.పై “వెనుకటి ఫుటనుండీ గర్క 1 14 0

జూన్‌ 'వెజదల్లి నాగళ్లను 'తేలగట్టి కలియ దున్నుట ఏ 8 300 జూనైం గొం్పప్పుతవ్వి కలుఫుకీయట త్ల ౩2 12 1120 “సిస్టెంబరు కోర కట్టుట, మోత 2 8 1580

“నూర్పిడి ' ఎగురబోళ, భాన్యమును యెండ బెట్టుట క్షే 1 1 11200 ఛాన్యమ్ము గడ్డి తోలుట ర ఫ్‌ కే 0100 పన్నులు 300 191 198 2229140

నే పంటంధాన్యము 1500 పొం 8000 గడ్డి 2000 పౌ. శ్‌ 00 300 నికరాజాయమను 1220 ల్‌ సళళ జ

• లభిందుచో (గొప్పు తివ్వుటకు ముందు త్రికోణపు పండ్ల చట్ట మును తోలప లేను ర్థ్‌ పన్ను బె, 1కి వాలుగు రూపాయలలో మూడువంతు లీ పంటకును ఒక వంతు తరువాతి ఫంటకును లెక్క కట్టబ'డెనుం

అదాయవ్యయముల యంచనాలు, 307 అ. గొపితో విత్తినవుడు-గరుపకొడి నేలలలో, "నెల చేయవలనీన పని పలయు పాటు వ్యయము పజ చఃఠతి రుఆ.పై డిసెంబరు. భూమి తయారు చేయట "వెనుకటి జూన్‌ పట్టికలో వలె. 9% 1050 జూన్‌ విత్తులం 60 ఫౌనులు కేషక0 శ్‌ నొరుతో 8 ఆం, దూరమున వరు సలుగా విశ్తుట శీ 2 0100 సుంటకతోలి కప్పుట శే సై 040 జూల పండ్హమాంికు తోలుట శే శే 040 99 వరుసలలో కొలంపుతీత 2040 అగష్టు... పాపటముతోలుట శే క్రి 050 "పెస్టెంబరు కోత్త వైలువైర్నా వెపట్టికలోవళలె 2 5 93140 పన్నులు € 1280 న క్ష కేరి క్షే 1970 చ పంటంఛాన్యము 1200 పౌనులు + 2400 గడ్డి కే500 పౌనులం "8120 శ గకాలనలననానామునానానానిను 27120 నికరాదాయము న్‌ా ననన ననన ళ్‌ ఇట్లు చల్లు "నేలలు పామాన్యముగ "వెదజల్లు "నేలలంత్‌ మంచివిగ నుండవు. కావున పన్ను తక్కువ. ఫంటయ తక్కూవ

808 వరి, 2, వరి పుపదునున విత్తి విమ్శట కొంత కాలమునకు నీరుకటు కటుపదతిం బు లతల చెల చేయవలనేన పని వలయువాటు వ్యయము పజ, ను, ఆః, మె.ఆ వె డిసంబరు. భూమి తయారుచేయటం. మెట్టపరికి మే వలెనే 79) 1050 జూన్‌ " విత్తులు 60 పౌనులు 1140 క నొరుంతో 8 ఆం, దూరిమున వరుస లుగా విళ్తుట్ట గుంటకతోలి కపట 8 11 0140 ఎట క ఖ్‌ జూలై పండ్లమానితో అంతరకృషి వరుస లలో కలుఫుతీక శీ 2 080 ఆగషు పాపటము తోలుట శి 1 080 ట్‌ క 20 అఈగస్షు. లు అ నవంబరు నీటికట్టు త్తే 100 నవంబరుం డిసంబర్తు కోత పనకట్టు, మోత, కుప్ప వేత శత 12 280 జనపరిం:. నూర్చిడ్మీ ఎగురబోత ఇబ 1జి 2 270 మార్చి భాన్యమ్ము గడ్డి శోలుట కై బై కేశ 0 పన్నులం 600 కే2ల్ట ర కేత్‌స్లే 2740

అదాయవ్యయముల యంచనాలుః 809 రుఅంపై పంట ధాన్యము 1500 పౌనులు 45 00 గెడ్డి 2700 పౌనులు 6130 ఈఓ 130 చికరాదాయము 24180 8 నారుపోసి నాటుపద్ధతె నారువుడి (మెట్టపద్ధత్రి 10 ససెంటుః బధ + యజ "నెల చేయవలనీన పని వలయు పాటు వ్యయము పజ మః ఆ రు,ఆ=పై డిసెంబరు

ఏపింల్‌ దుక్కి-మూడుసార్లు శి శి 0120 9. సూటకతోలుట_వాల్టుపొద్ద శే శే 040

మే మందకట్టుటం200 నొరెలు "లేళ మేశలు 200 ఇం దున్ని సంటక తోలుట శి లై ౧40 జూన్‌ విత్తులు.30 పొనులు ౧150 $9 "వెదజల్లి నాగటితో కలియదున్నుట స్ట్‌ శే 080 జూలై కలంఫుతీత(ఆవసవమగుచో ్సె 1 020 క్ట ర్ట 2 ఈ8130

జ్తీలే

వరిం నాకెడుమళ్లు-ఎం కేక, "నల చేయవలనీన పని వలయుపాటు వ్యయము పజా"ము ఆ శుుఅంపై వనుకటి పుటనుండి శరై షై 1 +ం180 జాత నీటి కటు క్ష 040 శు లు ॥ా దర్ము చేయటం కండు పార్ల పనై తోలుట త్రి తి 300 కం పచ్చిరొట్ట-౪000 పామలం 2300 9 పరభుటు తొక్కుట త్రి 0120 ॥ పంట దమ్ము చేసి పళ్టైతోలుట న. 180 క నట్లు బాగుచేత ల ౧80 ఆళ్ళ నారుతీక్క మోత తి 0120 క? కట్టలు పరచుట నాటుట 1 2 120 6 16 13 1550 _ దంపనారు పెంచుట కింతపొటు ఆవసరము లేదు. ఇహ జం శ యుక్కు, 1ై మగవాడును చాలును, మందకు బదులు 8 అణాల వ్యయమగు 500 పౌనుల పచ్చిరొట్ట 'వేయపలసీ యుండును. మొత్తపు వ్యయముతో రుక్రి?0లు ఆగును, ౯ సామాన్యముగ డెల్టా జేలలలో “వాటు ఇంతకంకు' సుమూరొకే సల ముందుగే జరుగిను, శి "డెల్టా చేలలలో 6.9 గురు నాటుదురు.

ఆదాయవ్యయమ్ముల్వ యంచనాలు, న్‌ నెల వేయవలసిన పని -వలయ పాటు. వ్యయము పజ మ. ఆ... ధుఆంపై 'వెనికటి పుటనుండి 61 16] 13 1550 ఆనష్టు కలుపుతీత శి 6 0140 ఆగమషు ల నవంబరు నీటికట్టు? కాపలావైైరా శ్వ 100 నవంబరు డిసెంబరు కోత పనకట్లు, మోర, కుష్పవేత శ 12 2090 ట్ర ర ర జనవరిం 6 మార్చి నూక్చిడ్తి ఎనరబోర వ్‌ 2% 2110 ఇ ధాన్యము గడ్డి తోలుట . కేశ 0 పన్నులు 800 ళీ 0 20] ష్‌! 81100 లావాను గాపారాాతాను! న న 1 పంట-భాన్యము న! పౌనులః 6000 గడ్డి + 8200 పౌనులు ౪900 లా 6800 నీకళాదాయము 3660

312 వరిం

1. నారుపోసి నోటుట, కాం ల, అష్‌ అగ గ్‌ నారుమడి (127 సెంట్లు) దంపపద్ధతి "నెల చేయవలసిన పసి వలయపొటు వ్యయము పంజ= మః అం రుఆ,పై జనవరి దమ్ము చేయట- రెండుసార్లు .- 0౪0 కా పచ్చిరొట్టం625 పనులు 0100 కళ పరముట, తొక్కుట న్‌ 020 97 మరల దమ్ము చేసి పశ్హైతోలుట ష్‌ క్ర 04 లి 4 ఆవసరమగుచో చేతులతో చదును చేయట కే 010 కం వీత్తులు( మొలక కట్టినవి)40 పో 140 నా సీటికట్టు? తీగ్ర విత్తుట వైరా శ 010 ష్‌ కై 2140 లె సామెడుమళ్లుం ఫిబెెపరి నీటికట్టు క్షే 040 గా దమ్ము చేయట- కండు సా రూ పట్టైతోలుట శీ శీ 400 5... పరచి తోొక్కుట క్ష 100 న మరల దమ్ము చేసి ప్టులోలుట 2 2 200 6షై 122 420

అదాయవ్యయముల యంచనాలుం ల్‌13 వెల చేయవలసిన పని వలయ పాటు. వ్యయకు పబ, మం అఆ రుంఆం పె “వెనుకటి పుటనుండి 6డై 125 1420 ఫిస్తెవి. గట్టు చాపచేత జ! 080 క చారుతీర్క మోత జ్తీ 1200 | కట్టలు పరభట, వాటుట 2 15 220 మార్చి కలుఫుతీక శే 6 120 9 సీరుకటుట, తీసి చేయట క్ష 040

॥ ల ఏప్రిల్‌. కళ 9 శ 640 న్‌ కోత, కట్టుట, పష్పవేత 4 98 200 క నూరక్సిడి 1 ౮1 1 1120 శ ఛావ్యము, గడ్డి తోలుట క్ష ఖై 12406 ౨ 300 38 2960 పంటంధాన్యము 2000 పొం 4480 గడ్డి 2100 పౌం 60 నపలానానొనానననానానునిన్ని 508 ( నికరాచాయము ర్ధ్‌2పే 2 ( ర్థ్‌ దమ్ము చేసీ 'వదచల్లుచో వ్యయము నుమూరు రు లర్‌ ల ఆగును ఛాన్యపఫు రాలిక రస్టను, 'మొత్తపు కాబడి రు 418.0 లు ఆగునుని

శలాజాయము రు 16.8.0 లుం

4వయనుబ౦ధము నరి నాగునకు నేలను వరకట్టటం “ అదికగలోో శేవ్యమునలేని బంజరు భూములలో మొదట తుష్పలను నరిషివేపీ మోళళ్లను ద్రివ్వి నీసి చేయవలెను. తరుష్పల యోక్తునుబట్లి యుందు శేకోరమునకు సుమార 40 కెందలు 200మంది మనుష్యులవరకు పాటుబడవలసి యుండును, కలపకు "గాని వంటచవెరకునకు గాని పనికివచ్చు చెట్లున్న గి" యమయుడల చాని వికరియము వలన నిందుల కగు వ్యయమువ కొంత గాని, ఆంతయు గాని కలఫిరావచ్చును, తుప్పలు'బేని పరు జేలలలో నిట్టి పని యుండదు, రి పిమ్మట గట్లను చేని మళ్ళ “నేర్పరచవలిను. మళ్లయొక్క_ వ్తీర్షము "నేలయొక్క_ వాటమునుబట్టి నిర్ణయింపవలెను. పొమాన్యముగ మళ్లు 25.50 "సెంట్లఫ్టిం చు. చిన్నవిగ నుండుట యనుకూలము గాదు, నేల చదునుగ నుండు చోట్ల 1.2 యశళరములుండు మర్ల్‌నుకూడ గట్టపచ్చునుం సాధ్యనుయి నంతవరకు ఒక్కొక మడిలో సమ మట్లముగగాని కొది వాటము మ్మారమే లు 0 “గాని గలిగి యుండు ప్రదేశమే చేరునట్లు. చూడవ లెను, నిడివి గట్లను సాధ్యమయినంత వరళు జీనికది సమ చుట్టపు శేఖ మిదుగో నుండునట్లు జేయవ లేను, తి ఆెండు నిడివి గట్ల మధ్యను నుండు వాటము కెనుండి శ్రీందికి ఒళ యడుగు కంక “హిచ్చుగ శేసండ జూసిచలెనుః ఇట్లు నిడివిగట్లను వనన పిమ్మట పిక్క వాటము లందలి పస్పల్ప 'భేదములను

వరి సాగునకు నేలను వరకట్టుటం 81ేర్‌ గమనించి ఆక్కడక్క_డ అడ్డు గట్లను వేయవలెను... ఈ యడ్హు గట్లను నిడోనిగట్ల మధ్య దూరమునకు సుమారు సాట్టింళ దూరమున చేయట యను కూలము, గట్లను వేయటకు' వలయునున్ను నంళటిని సాధ్యమైనంత్‌ వరకు చౌనికి దిగుపవైవు:నుండియే తఏవ్వి తీయవలెను. ఎకరమునకు ఆెండు మళ్ళ చొప్పున పొడవులో క్లీ.వెడల్పుగల పది యెకరనుల "ేలనిట్లు వరకట్టుట ట్రై సుమారు 1690 గజముల ఫొడవుగల నిడివిగట్లను 8565 గజముల వొడవుగల యడ్డుగట్లను వేయవలసి యుండును నిలువుగట్లు పామాన్యముగ కింంద ఏెఅిం "వెడల్పును, వైన ఒక యడుగు వెడల్పును యొత్తు కేష్‌ యడుగులును ఊండ. వలసీ యుండును అడ్డుగట్లు కింద 2క్ట్‌ ఆడుగులును, పైని 9 అంగుళము లును వెడల్పుగలిగి సగటున కీ అడుగు యొత్తు ఉండదగునుం ఇట్టి ఠ్‌ల్తలు గల 1650 గజముల నిడివిగట్లును, 6065 అడ్డుగట్లును చేరి 752 ఘనపు గజము లగును ఘ.గ, క్‌ అర్థణా చొప్పున చూచిన యొడల 10 మయెొకరముల కిట్లు గట్లు వయుటకు రు 23.8.0 లు అససనుం గట్లు బాగుగ నణగి గట్టిపడిన వీమ్మట గట్ల వెడల్పును తగ్గించ వచ్చును. ఇందువలన ళొంత భూమి కలసివచ్చును,. జిగురు "నేలలలోను చదును వేలలలోను మొదటనే యింతకంకి చిన్నగట్లను "చేయవచ్చును. గట్లు వేసినవిమ్మట మళ్ళను చదును చేయవలెను. ఇందుకు మడిలో నెపవ ఫాగము నుండి మంటిని తీసి కింది భాగమున బోయవలెను. చాట ములో 'భేదముగల అర యొకరము మడిలో పె సగము ఫాగము నుండియ సగటున తి అంపళముల లోతు మంటిని అనగా మొత్తముమాద 210 భునపు

816 వరిం గజముల మంటి నిట్లు తీసి పేయవలసీ యుండును. ఇందుకు ఘనపు గజమునకు 1 అణా చొప్పున సుమారు 20 రూపాయ (అనా ఎ. 1కి రు 40 ల్సు అగును ఇంతసామ్ము ఖర్చు పెట్టుటకు బదులు నేలను బాగుగ దున్ని మంటిని మె భాగమునుండి క్రింది ఖాగమునకు సామాన్యపఫు నొల్లతో గాని తొశ్చైనొల్ల (0001 86౯20067) తో గాని కిఫిందికి తోల వచ్చును జిగురు "నేలలలో మొదట బాగుగ మెట్టదుక్కి. దున్ని పిమ్మట నీరు సెట్టి దమ్ము చేని గోడుపశ్తైతో పె భాగము నుండి యడుసును కింది భాగము నకు దోలవచ్చును, ఇట్లు చేయచో మనుష్యుల పాటు వలన సమము చేయట కగు వ్యయములో సుమారు మూడవ వంతుకంకే నెక్కుప గాదు మొత్తముమిద సామాన్య పరిస్థితులలో తుష్పలు నరకుటకును యెక రమునకు రెండేసి మళ్ళ చొప్పున పర కట్టి గట్లువేసి చదును చేయుటకును యెకరము 1కి రు 20.30 లగును,

శవ యనుబ౦ధథధము, వరినిగురించిన .సారస్వతీముః మూలమున నచటచట పంక్తులలో గాననగు నంకె

లింబా యలేలుగల ప౦చురములను నూచించును*

1. లంగా టంం2! మం+107 0వ 116 5010006 ఉ6. పేంజ001606 ఇల్‌ తజ్రా$ం0160౯06 తప 19828

లై తూంయక 2కి ౮181643 08 వ21901021.. 6౯౦8 చ 1937-38

8. 562909 2964 002 1602 వెకఎతూ2క్క 1082-40

4 021021 విళల 1937-92 108

ఏ. అ1ం60925ా 0 శ0ం0005216 వ?ాంగేడం€క మ.

క. వేదభూమి_ఆచ్యుళ నేని వెంకటాచలపతిరావుశారు

గా యజా్వేదము, ఉ5్‌-2=25

వ ఐతశేయహాెహ్మాణము, 84.216

ర పాణీనిఆహ్టైధ్యాయి? తీ.8.146

30. బృహచారిణ్భకో సనిషత్‌ , 8137

31. యూర 2ం2602 ప్రై తి20లట్తూడి. 20612006. స్వే వషజమి2 ఏ్‌2565ా

32. శ్రీ పాల్మీకరామాయణమ్యు 6352

33. మహాభారతము

శ్త్రి

388 వరిం

కేశ ఆషహ్టైంగ హృదయము 6.152

15, తీల్రై్యం0100221 తేంంల021 0£ 10412. 701 మమ! 2, 858

16. 106 ఫే వకజరం29-ర్వి న, జి!

17. ౭ళ610స56021 5004108 ఘు మంలార్వ. ఏ, 1కే

3 వెష్ళ్‌ మైణనిజకు కడమ

18, [06 మమ2డే?డ5 తద్రైాం0100221 లేంగా02], 01 నన్‌

10. 5ంగా6 14568 01 £10ళాలాఘై ఏ మంం పా స. 41801220 కలం వెల్‌ంరేం25 తీట్రైం4160౯41 లేంఉక081 ౪01 మ, పం. 7

11. ౮29168 హే1076 01 వ్‌ంంటి 1412

12. వీజ్రంండ!02721 కంఠం? మం 1 08 1940

13. ఏ10216 12%6 8616664095 19 24ేత్వై-0 (. లం౭్రిజ1- 7627-2001 0 6 వెలితే 000. 0£ ఉల, 19026

14. 26 66౧మ2ఏటంలి 0% 24ేడ్తూ 9664-07 ౪, లేండ్రైషైాషుర- రం వెక్‌జడేణక కీర్రైంం160221 లం6792% 1020

15. కొన్ని వకి రకములలో వివిధ ఫాగము లందలి ఊదా రంగు _గో కేటి బోగిరాజు_ఫారత్సి ప్రిభవ పం! మార్షశిర్షై క సంచిక

16. మైం0€ శేం౯6100606 10 శ166-0 మ. 1, వంటేల [ీంయం??3 0 6 వెం ౦ మలై లత, ₹01 1102, 9ంట వ్‌ంశ63

26= ౧6 శేడూజటం9 01 30096 ఫైజడేర్వో ₹2౯166163, 0 6. తంై్ర?- ఇజం కమం వెస్‌తూ28 తీక్రైల, లేంఠగా ౪01. మ

27.3. ౮. జైల లం. కంంంం8!. తజ్రైదంం!ర021360 ౪01, 86-మష0, 5

28, ం+63 09 1జడేతే 6416921600 1 ఈం 6ంరేజ9223 204 92 18టాంిారూ 6, ౮౦౯౯20, బ6సింంతే 0 ఓం 2012021 ౭054 0క్‌ టల ఉండిజళజల్తా తీల్ట?ం6100021 మక0ం11000-] 911

వరినిగురించిన సారస్వతము, 3819

20. 166 స” ౮061206

21. (25863 ౦1 వ్‌ళా2ణు0 మే?ం6 వ్‌ం19=సేడూల500 &మిడే త్రంకా 4౯03 ఓ €0 ౪8

వొకే ఉల్రరంం160 7121 వళ2టం9 మెంంైం? (8. వ్‌ణణ1606 1602-04

82. 86619 మెం. 8 08 [6 మోజతిం23 మక్రం లం 0% 0 080103 0 6%ర071006063 08 ౧0 వెక్‌జ08్ర2081107 మిం న$0101%

ఫ్‌. “వేల సుల్ల చారుట _ నోపేటి బోగిరాజు _ ఫారతి కోం9ధన సం! మార్టశీర్ష మాఘ సంచికలు సు

84. సం11 ఉం 0ా8 01 16 640% స్‌15084%, 256 (0447221 తం183 సౌ ఓ6 వెకజర223 తీరా మంగ

85. ఆవీ!66 వం. 21 06 టం వెకజరం25 తీల్రైంే. మం,

86. ౯. ౪0610 1ల ఏ2 ప18 మంరై2ల 02 1064122 తీద్రరంం1000 (1895-00)

87. తీజ్రాణంం]160721 ౮047221 0% పడే, ౪0 చ2ర/-9.] 12

88. మీయణు1080౯210% ెంరైం?4 01 (16 వెజ0ి923 మీర్ర?ా!. ౦ 1039-40

89. ఉడ్రంం180241 వ0101 పెంం్ర0ం703 వ్‌ి2ఠ21004% 191415 €0 1018-10

90. తీర్రం0100221 వజటం౧ పేంరంగ9, నొజరత00% 1011-12 €0 1014-13

4కే 40 అంంపి 0 104120 4ఉజ్రైం00]100౯0-వమ0 మంట!

42. మ1టా0గ్రంళ. ౯666062602 1 6 8023 08 30008 ౫లిత1ఏ2 లేంఉం2] 0క ఉర చ్‌ం16006. 01 ఆపజా 11

43 తీరం92[ మేంరైం 05 టం తీర్రంర10టా21 00962701 కఏ010600, 0232, 1920=80

తే "లం మం, 9 మేణతూణ8 ఉం్రత. వంైఓ

320 వరి,

శీ, తీర్రంం]10%7921 వొ౭ం639 ఇంతే హబ్రం?69-32. ౮, 17004

46. 126007౯0 08 లం ఇం 6 6 వోంపిం?6410206 0౬86ల మెకజత?ణ3 గిరి, 004 1028-29

శీ స0060576 కొటయుహేలై 19 కగశే2-లేంటేగ ంరరూ

48 0116012 మం, 2 0! 6 వెకఏరేాణ8 ఉరగ ఓ

40. [06120 వజాయింంక్రా 066006, 1041

41. 36411602 మం 6 05 6 వెళ్సింంళ6 తీళ్రైాగ. కంర.

42. 402166 వం, 4 0866 వేడక ఉతర. 691,

త2 మేంతిం23 తర్దైానంం 160721 తలేం2041 01 టి వి 93-97

53 02216 మెం, 27 02 6 వేస్‌తరే29 తల. 60

54. ౧౧% మం?62, ఎవరే లేజటణగం వౌ. ప. మర్రి

రక్‌, ౭11000 మం. 21. ల06 ౧1 ళల, ఆేటా!0%

66 మెరింళరింల8] వ2402 నంం0ప8ు ₹ న మ, 01. 55 పై 832 "

57, ఉగ్రైగంం]! 40721 లంళ021 0% మకు ఆ01 1న 205-908

58, 801160 మం 12 32త033 ఉర. ల

50, ఈ26 మేజరేం5క తల్లి లేండల02్టే 701, 211 వ 200

60. ౨411602 వం 15 0 €మ0 వేకజడణ3 తీర్రా? 606

61. 06 వష్‌షతే?25 తర్రైం0106221 లేండంజ్సి ఆం. 21న! ప 200

62. 01000 0 27, మడ 401. 01 డీలా!

638 ₹1111ష00006 గల్రల తంం 252% ౪01 కల్‌ మం 8

64. ౨6116012 మం 34, గిక్ష! పంక వంటరి టక

65. పె౭కిత్సి. 6౫17220102 0 గింం211-6. ఆ. 923ా%6

66. 016 మం. 22 ౦% టం వేక్‌? ?23 ర 01 గిప?14

67. మేజంింటమల్రా తీడేళ1ం0క3 క₹ంగ్రంాల 0% వంత్తత్తా

వరినిగురించిన సారస్వతము, లపై

68, ౦౫2021 0£ 10-0%802566్తా ఆం1 2 250

69. గీ 4160 వంక 412-0, ౫. 0. మమంగ00]

70. మంజ10 పడ116600 వం 28 (6096 01 412)

71. గరంమంటాజటం0 పేంంల 08 616 (07౬ ॥క్రా?. ౮169134 మరక, ] 987-388

72 మైంలాడ3! మంత ౪01286 శరితేడ86568ి గీకం01020100

73. 9 ₹ షజ(221 (60109 ప కం10ి వం 1941

74. కఎటంషంమంై 08 06 10 కం ఓ మం ౮41301 -

75, వంైంప 02 66 పిషికిక్తూ వెంంంతేసిల్లా వటం%9ు రం ఓంఐ6, 1985-36

76, 10000టూ 66. 19011

77. మన యాహారము __ గోకేటి బోగిరాజు_ భారతిలో (వచురింప బడిన వ్యాసావళి

78. గీడ్రం[ంర]0%4221 మంట! 204 2376 2 ర 1004

79. వేకడంం8 గీద్రుపే తేంటూాలణి ౪01 మం మ 188

6వ యనుబంధము, వరిని గురించిన కొన్ని సామతలు,

1. వడ్లు గొడ్డు ఊన్నవాడిదే వ్యవసాయము,
2. పల్లం దున్నివవాడూ, పల్లకీ యెక్కినవాడూ ఒకే. $. చెరువు ఓడు ఊరు పొడు క్త "పెడ్దయింటే బొట్టయివా కావలెను, "పెద్దవెరువు నీరయివా శావ'లను. _5, తొలకరిని చెరువు నిండినా, తొలిచూలి శొదుకుబుట్టినా లాభం, ఈ మదుంచార మడయినా కావలెను, మాటకారి మగడైదా శావలెను. 7, వరికి ఒక చాక(వాగ్యు, దొరకు ఒక మూక (వైన్యముం
3. బలుసు ఫండితే వడ్డు పండుతాయి 9, ముదురున వేసిన పంటా మునుమున పుట్టిన కొడుకూం కం. వేవికి గట్టు ఈఊగరికి కట్టుం
4. గొగైముడ్డిలో చోళ్లు, నొల్లముడ్డిలో ఛావ్యం-(ఆనగా వరిచేనికి మడి వదునుగా మండుట ఆవశ్యకమనిి 12, మడివీదు కైతువీదం 13, చాటిన పైరుకు నష్టంలేదుం 1%, కలువు తీయనిమడి, దేవుడులేని గుడిం కక. చేనిపంట కొయ్యగాలే ెపురుందిం
5. మూలకాల్సెకు వరి పస్యము మూల చేరుతుంది.

మక్కాజాొన్న లేక మొక్కజొన్న, వేషణ126 0 1064180 0% --294 0002785, ఆరవమున_మళయాళమున_మ క్కా చోళం; కన్నడమున._ మెక్కాబోళం క చరిత్ర, వ్యాపక ము, మొక్కసొన్న పివంచమందు మానవకోటి కాహార ముగ నుపయోగించు థాన్య జాతులలో - మూడవ స్టానము నాక్రిమించు' చున్నది. దీని కాదిచుస్థానము అమెరికా ఖండమందలి మెక్సికో "దేఠము గాని పెరూ 'ేశము గాని యె యుండును, అమెరికా ఖండము నైరోవీయులు కను కొనుసరి కచటి యెర9 యిండియను ప్రజల కిది యాహార ముగ నుండెనట, అచటినుండి యిది మొరోపాకున్సు నితర ఖండములకును వాపించెను. ఇండియాకిది వచ్చి 100-150 సంవత్చ్సర ములకు మించి యుండదని చెప్పదురుః ప్ఫిపందమందు. మొక్కజొన్న విరివిగ 'ఇెంకబడు ేశములలో అమెరికా సంయుక్తరాష్త్రములు ప౦్రఛానములుం ఇందు ధఛొమ్మదికోట్ల యెకరములపెగా నీ సాగు గలదు ఆర్జంటినా, రుమేనియా ఇండియా రిషియా ఇటలీ హంగేరీ బళల్లేరియా, ఈజిఫ్ట, "స్పెయిన్‌... జేళములలో నీ సస్యపఫు విిస్తీష్ణ్షము సుమారు కోటించాతిక మొదలు పది లక్షల వరకు క్షీణ (శ్రమమున నున్నది. తక్కిన-దేళము లన్నిటిలో నంతకంయి తక్కువ

వరిం 52 వ పటముం ల్‌ / క్‌ క్‌ | ఇ మ. మొక్కి వొన్నయమొక్క,

"మొక్క- యొక్క సామాన్య లవణములు, కర్‌

"మొ త్తముమోద ప్రిఫంచము నందంతటను లెక్కలు లేలినంంతవరవ సుమారు |! కోట్ల యెకగము. పెలిది సా చేయబకుచున్నచని చెప్పపన్నును,2

ఇండియాలోని మెక్యాబొన్ని సాహ విస్త్మ్మీము సువారు 60 లక్షల యయొకరములుండును, ఆయారాస్ట్ర్ర కము లలో నీసాగున సంయుక్త్రరా స్త్రములును? బీహారు ఒకిస్సాలున్ను పంజూబును ముఖ్యములు,3. వెన్నపుి రాజధానిలో వీవపెైకువి స్టీర్షము సుమారు 130,000 యెకరములు మాత్రమే, ఇందులో సుమారు 53000 ఆంధ 9 బేశమున జేరినది. ఇందు 4000 కృష్ణా, గుంటూరు జల్గాలందే గలదముం*ే

2, మొక్క_యొక్క్య్కా సామాన్య లవ ణములు,

ముక్కవొన్న చేను సామాన్యముగ 5, (6 అడు గుల యెత్తు వర కెముగును, 10 18 ఆడుగు లెదిగిన త్చహ్టేంతములు గలవు, అఆవలు ఆెండు మూడడుగుల వరకు పొడవును ఆండు మూడంగు భళముల వాకు వెడల్పును గలిగి యుండును, వేళ్లు కక్కిన తృణ ఛాన్య జాతులలో కంసె మోటుగన౦డి విరివిగ వ్యావీంచును. రీ 6 అడు గుల లోతువగకును ప్రక్కలకు వ! ఆడుగుల వరరును వ్యావీంచీవ నిదర్శన ములు గలవు,క కొన్ని పె కణుపుల నుండి గూడ “గాలి వేళ్లు బయలుదేరి "దేలలోనిక ద మొక్కను నిలచెట్టును కాండము అడుగున సుమార్‌ 1న అంపళము వరప లావై లోన బెండు గలిగి యుండును వ్‌ల్కల. ఉరుము, మొక్క చొన్నలో మిగవూవు లుండు 'వెల్నులు "వేరుగను, ౧ ఎఫూవు లుందునవి వేరుగను నుండును. పుకుషూంగము లుండు వెన్ను లి. జారులూ” వలెచే కాండపు పెళొన నుండును. ఇవి రింజ

వూ

826 'మొక్క-బోన్నం రశ్తీ వ పటము. [4] శ్‌ క్‌ త (గీ తస /1 పవరు క [. స శ యం బ్‌ ద్‌ మొక్కజొన్న పొత్తులు, "వెన్నులు... ఇండలి యల్ప కణిళములలో ₹ండేసి మగవూవు లుండును, కింజల్కములు మూడు, ఆడువూవు లుండు “వెన్నులు ఆకు తోడిమల పంగ లలో ఇాఖలవలె బయలుదేరును. వీనినే కండె లనియ, పాత్తు అనియు నందురు... వీనికై నల్ప కణిశములు పరునలుగ నమరియండుకు, ఒక్కొక యల్వ కణిశమున సామాన్యము? నొక్కొక వూవు మాత్రమే వర్ధిల్లును-

• ఒక్కొ క్‌ప్వు డివి గూడ మొక్క. తలయందు మగవూవులుండుూ “వెన్నులతో గలపీ యండుట గలదు, కొండ మొక్కా జొన్నయను నొక రళమున నన్నిమెక్కల నుండియు నిళ్లు బయలుదేరును.

రకములు* శం? "ఇెండవది నామావశిష్టముగ నుండును, ఫుస్పుము లందలి. యంజణాశయముల "పెనుండు కొన కాడలు నిడివియస పట్టు దారములవలె నుండి అవన్నియు జేరి పొత్తులచివర చృంతముల (శేకల్స కొనల సందునుండి. పెకి వచ్చి అడ ము కుచ్చులవలి రమ్యముగ వేలాడు ముండును, ముక్క తలయందుండు మగ'వెన్ను లందలీ ఫుప్పాడి యీకొన కాదల్నపై బడిన వీమ్మటనే కండె లోపలి యంజాకయములు గర్భవతులయి గింజలుగ పరిణాను మొందను, మొక్క -చొన్న గింజలు తక్కిన తృణఛధాన్యిముల గింజలకంళు పెద్దవి. ఒక్కా-క మొక్క చొన్న మొక్క యంమ "పిక్కుకండేలు బయలు "ీ5నను అందొకటి శెండు చూత్ర)మే స్ఫుటమున నెదిగి గెంజ పోసికొనునుః తక్కినవి నామమా్యతేములుగ నుండును ఈ "దేశమున నిపుడు సాగు చేయబడు రకముఖలో "తెలుఫవు, పసిమి గెంజల రకములు ముఖ్యములు "తెలు పురకొము తరుచు పచ్చి పొల్తుల విక రయమునకు "గాను చెంచబడు చుండును, పసిమి రకములో మరల లేశ ముదురు భేదములు గలవు, అది 'సొమాన్యముగ గింజల కొరకు 'పెంచబడు మన్నది, _ కాని కొన్ని చోట జు ళం నిదికూడ పచ్చిపొత్తుల కొరకు సాగుచేయబడుచున్నది ఈ ెండు ముఖ్య రక ములు7గాక ఎరుపు, ఊదా గింజల రకములుకూడ సాగునందున్నవి. మరియు మొక్కజొన్న వూవు పర సంపర్కము వలన గర్భవతి యపటచే నాయా రంగు లందలి యవాంతరపఫు వన్నెలు గల రకములు పుట్ట చుండును. సామాన్యముగ వాల సస్యములలో రంగు ఖభేదముండు రెండు రకముల సంక రము వలన “నేర్పాడు గింజలు విత్తి "పెంచిన మొక్కల గంజలు ఆనగా

028 మొక్కజొన్న. శిత వ వటము, లూ భా ్ల న 0, |. గాగ?! ; గన ఛీ [్‌/ “జేశవాళీ మొక్క /| / జొన్న పొత్తులు, |. 111 7 ఏ! ట్ర అ మెరిశా జేశపు మొక్క కొన్న

రకములు, ఏం

“మదటి తరపు (కై) గింజలు ఆడువూవు రకపు గింజమ బోలియండునుం మొక్కజొన్నలో మాత్రము మొదటి తరమునందే రంగు శేదములు గవ బడును... ఆందువలనచే యపుడప్పు డొకే రకపు పార్తులలోగూడ *₹ండు మూడు రంసుల గింజలు గాననగునుం

ఆమెకికా బేశమున మొక్కజొన్న రకములం వృక్ష కాత్రుజ్ఞాలచే చాల యజభివృ్దికి జేబడెను. వాని పొత్తులు మవదేశపు రకపు పొత్తుల కంటెివాల "పెద్దవిగ నుండును. హెచ్చుపంట నిచ్చును. ఆచట వీండ్‌ ౮0౧) £10[50 తయారమచేయట పపయోగించు మృదువైన గింజల రకము లును నూకకు బనికివచ్చు గట్టిగింజల రకములును, జలాలకు బనికినమ్చు తీపి గకములును ప ల్యేకముగ “నెంచబడి సాగు నండున్నవి. ఇందు కొన్ని రక ముల గింజలు. పచ్చినిగ నున్నిపుడు మిగుల "పెద్దవిగ నుండి యెండినపుడు సంకోచము నొంది గొస్తలుపడును. వ్యాపారస్థులచే నీ జేళశమున కేపేట ఇప్పించి వికర్రియింపబడు ఆ మె5కా రకములలో ముఖ్యములం__

క. హీకొరీ కింక [010% 10 బ్ర)...ఎండినపీమ్మట గొస్టలుపడు తెల్లని గింజల రకము,

2. నోళ్లైన్‌ల్యూటీ (001462 9620) వ గొస్తలు పడని పసిమి గింజల రకము. తీపి "హెచ్చు.

త. ఆమెరకన్‌ మ్యారో (మీణింా[620 ౫2గ07) :_ మరియొక "తెల్ల గింజల రకము,

కండె యంకటను నిండుగ గింజలు గలిగి యుండు పెద్ద పొత్తుల నీను మై కశిములు పట్టణముల సమిషమున పండించి హెచ్చు సొమ్మును

శరభ మొుకృజాన్న. సంపాదించుట కమహాలముగ మందుదయుు.. కావి నెంజల చేకేట నావి అక మము ౩0డేంద కొక పాక గాని *పెమండి తెవ్నించుకొవవితో పౌరులు చేశ కు. లు. మొ అనాటి జాలీ పొరులదళలె చిన్న వెపోవుర. "జ కటుటయు తపము. ఇటు తలో అవ త శ గ్‌ న క శీణేంయటచే నీ రకము లీ చేళమువ నంజల కొరకు పాం చేయటకు బవికి శాన గుంటూకు పనికోశనా పావమున ోహికొరీ కేయిి ఆను కమమ సో న్‌ ంజలకొకకు వాలం సంవర్సరములం పించి పక్‌క్షింపనా విశులనము చెప్పించిన లి లా జాత వంవత్చ్సరము మాతరమే దేకవాళీ రకము కంమి హెచ్చు పంట విష్చెం చామగళోట పకిఫోధళనా. పొనమువందుర్వు విశాపకం మహాకాజూవాకి ళా [మ

"త్షేత్రమువందును. లేకెరి యమ్‌ వమును విప్ణే యం ెకుం

శూ దేశ షరిస్థికులలో హెచ్చు పంట నిచ్చు రకముల నెంచి వ్యవ పాయదారుల కందడజేయటక దగినకృషి జమగ లేదు, సంకరమున క్కువ యవకాశ ముండుటచే మేళ౭న మొక్కజొన్న రకముల నెందముటయు,

నా. మరల విత్తనము వైడకుండ యుండునట్లు చూచుటయు, తక్కిన పంటలలో కంటి వాల కష్టము. వ్యవసాయళాఖవారు ప్రశ సమ రకముల నెంచి విత్తులను సళ్టయిచేయ లోఫల కర్షకులు తాము సొగుచేయు 'జేశవాళీ రక ముల నుండీ ప్రశ ప్రమ పాములను విళ్తుల కంచుటయందు తగిన శర్తిద ఇల అవే అవే ఖీ చూఫుచో కొంత వరకు 'హిచ్చు పంటను పండించ గలుగుదురు. బలముగ "నెదిగి గింజ పోవికొని శండేసి పొతులను వేయ మొక్కల నుండియే వి త్త నఫు పొగ్పులను నెంచవలెనుు,.. నిండుగ అనగా పొ 'త్హి చివర వరకు గింజలు బోనీ గింజల వరుసలలో శానీ వరుసకు వరసకు మధ్య గాని సందు లేఘండు పొళులనే యెంచవశాము, అఖతో

4 శీచోసది సితించుల్టు ససుచేయు కాలము కె చ సాలు

మొకళవొన్ని ఉపష్పపిబేశము లందును. శీగల ప్రదే

భతి జు శము లందమను గూన పనన స్వఫానము గలిగి యున్నది నిమర కేఖావాంతెము లందును చానికి చాల నసుుమున

న ర్క మన స్ట టకా పనన నున్న పిదేశము లంచదున్ము సమున)ి మెట్టపు స్వ దేశము లందును 0000 అముగుల యెమ్తునరవ నల పిబేశములంయను మైతెమివి సాస చేయబడు చున్నవి ఆమా పరిన్షనులకు

ఇష

దనిన రకములు కూద యేృ్చుడకు, ఆయిసను మొత్తము మివ మిల నుష్టముళ నుందు షు దేకయిలాో ఇంటే భమ శీనోస్తమున

ప! నుండు ష్ఫిటేశరులందే దీని పటయు ఫలసాయిఖ సణ్యతియ "హెచ్చుగ నున్నది, ఇంతియాలో ఎనైనము? సంయు్క రాష్ట్ర రులు లీకు హఘుజాబు, వాయవ్యపం గణాలు మొదల నుర్తిక రాష్ట్రము లంయ. దీంపన్న పార్పియు

నై శ్రి మొవలని ద నీ య ఖ్యతే చెన్నపురి ౬ శీణరాష్ట్రములందు లేము

ఉన్షప్రజేళము లంద మొక్టచొన్న వ కాలమునను, కీగళకాలము నను, నీరు పెట్టినచో పేసవిలోను గూడ పాస చేయదగి యన్నది, ఆంఫి 'జీశముని తొలకరి పంటయీ (పధానము” నున్నది, పావాన్యముగ దీనిని జాస్‌ =దొాల “నెలలలో పడమటి పన్నులు పారింధించగి "చే విగుదుకు,

అణ జా కాట ఎంత ముదుముగ విరిన నంరో మంచిది, ముందుగ దధ్ను పొతులక్‌ ధగ

పా! న!

"హర్చుగా. నుండును, వికాఫపట్నం బిలాలోవలె "ేసలిలోి రగ ంత

కం మొక్కహొన్నం వము ఉకియచోల్ల "మే నేలలోచే జల్లుటయ గండు వట్లు వెట శే లానే గాక, దీనిని వరి మళ్తలో బాద పునాస పంటగ విజి వర నాటుట కాటంకము 'లేకుండునట్లు పొత్తుల శే వికంయించుటయ. గలయం వదడమటిపవాన లాలచ్యు మరు జెల్లూరు, చిత్తూ”ా బొల్తా అలలో నిడె శరదయను అగష్టు వైంబిరు “నెలలలో గూడ విచ్తైజదుని యమం కాన యిట్లాలస్యముగ జల్లు సన్య మునకు "వెనుక తూర్వువ్వ ముకూ మె డద సరియటచే నొక్కొకవ్వుడు నష్టము ఇంగ చుండును. అమితివరమి సరే రా! మె యచో కేల యివకచేని చే వెం టడిపోవురుు కొంగ 2వెదెన చేసయినమా పొత్తులు చేయట మానును... పెంగ్‌ నెదిన చేలు వర్షము పరిస్‌ రాస లి జోరుగ వీచి -ాన్‌ పడీపోవుఓట వలన చాల నష్టము గలుసను. శీతకాలప్తు పంట తూర్పు వశషములం ముగిసి నేల పదమైన పిన ల జనవరి “నెలాఖరు వరకు కూడ విత్తబదుచుండుకు. అడివంకు గుంళిన వె ముల వలన నేలయండు నిలభు పదును వలనే యీ కారున జల్గ్‌ని వగు “పిరుగుచుండునుం. పదను నిల్వని వేలలలో నీ కాలమున చెంచు వెంక, జొన్నతోటల కొకటి₹ెందుసార్లు నీరుకట్టుట యవసరమనునుం పచ్చిపాత్తు ల కెష్కువ ధర వచ్చుట చేతేను నీరుకట్టుకాలము తేస్టటకురు, సామాన్యము వీకారున మొక్కజొన్న వొళ్తుల యమ్మ క మునకు మాతేమే పాసచేయబడు నుండుకుం వీటి వపపిళలచోట్లు మొక్కెంబొస్పును షి చేవరి మార్చి, ఏవైిత “వెలలలోే గూడ విప్పి పొళ్తుల వమ్మాట లాగావ్‌ రెముముగ మండునుం ఫ్‌ నేలం మొక్కజొన్న అయా కాలములందు. నేలిక నేలల లోను జిగుస సే-లలోను నానావెయపిలగు నస్నముం నక

పరివర్రనముల్టు మిశంిణములుం 3833 అణాల శొలకకి మొక్ట_వొన్న కివకచేయం %రుపకొడెనేలలు వంశ స్యముు బిఎము “నేలలలో వక్ష చ మాతే్ఫ్తిము "హెచ్చు సంలేనను నిదె వినును ఇసుకి కొడి నేలలలో వంక విసార మెరంవు పేనిన శాని బగసువ చాలవు. సతువ జే జా అలాల తక్కవ జిలలలో నిదె ఇసువకు వదగనటు కొంపేవర క*%. గెల “వెన్నులను అనాలజీ నై వీనెనను పొచులు ఒయిలు చేవకు బయలుబేంవం ఇవి %ంజబలు పోన అవనీ

కొనక పోవుటచే పంట శవాన్య ము మం శానన ని3ె సన్యముల వళె “ఇంతమోకొం3 పందునని యొచి నిస్సావపునేలలలో 3%వంత సర్వైవ చెయ

కుంద దీనిని నేవ్యము చ32యుట మంచివి కావు లెనంతే సకువ *లిి యుండుటచె మక్కవొన్నకు పాటి చేలలును

నాటీ వండలి చేలలును ఆసకూలము* నుండును; కీతెకాలమున నీరు "పెట్టకండ సస చేయటకు పదను వాసన నిలచి పై "్‌వడిచేల లనముకూలముళ నుంయను, దంప చచేలలగో పకికి మంద ఫఖనాస పంట* సాఫఏ చేయు టకు తషనంతి మెరకగనుండి నీరు వడియు *రెప వేలలు మార్ఫుమే యును కోలముగ నుండునుం న 06. పరివ *నములు, మీ5"ణములు,

ఉన ౮

ద బవేలలలో ఇని సూచింపబడినటు మొక్టబొన్నను మూ న్‌ జా వరితో బరివ నము గావించుట కలదు, మెట నేలలలో అటో. లు తొలకరిలో మొకలపొన్నను సాగుచేసి తరువాత నటే సంవ త్న మున కాయధాస్యములను "పెట్టట యమనుకూలము, మరు చటి సంవత్చి;ము మెటవిర్శి గంక్క చోడి మొదలగు కాయ శం

మ మొక్క-వొన్న థాస్యములను గాన్ని నూవ్పు వమషసెనగు మొనల చముమే దినుస్తులను గాని? పొగాక్సు మిర్చి మొనలగు నితర సస్యము లను గాని సాగు చేయననును, ఆయా వేలల కనుషాలము లగు కొన్ని మాదిరి పరివర్తనము లీ కింద జూపబనును* 1 ఇసుక గరుములకు, _ సంవత్సేరము తొలకరి పట పయరపంట కైవ సం మొక్క చొన్న + కంది కంది నిలచియంనునుం శప సం నూవు ఉలవ 3వసం గంళి "పినరి ఉప సంగ అలాల పాగాప 1 గరుప-నేలలక క్షైవప సం మొక్క చొోన్న ఆనుము 2ప సం నూవు+ కంది కంది నిలచియుండును, 3వ సం చోడి ఉలవ ఉవ పంగ న మిర్చి 111 -శేవడి నేలలకు 12వ సం “మొక్కజోన్న (దవంబరు.డి సెంబిరలలో విగ్‌) 2వ సంగీ “సెనగ (నవంఒరిలో విత్త్ర 3వ సం కొరగాపిర్త (ఆగష్టు పెసైంబదలలో విస్త ఉప సంగ్‌ అముదములు క $9

సఖ్యము భ్‌ కర్న ఛ్‌ట్ట న "క చె ఇట్ల దష మిష న్యూ ఫంపన్చెనయిఖనే పు భీ మస సెటైను కార యిమె లుక్‌ ఆంలి పసి నస టాం బిజ్టాలాక్‌ బర్మా లపల ము న కరితో ఇలిని ఫి ఘమెపటి ఇంపుత్నా వు పటుట్రన్ను. చం సుమ్ము ఉర్టాఫాయాస్రా౭మిక సంకంచొెన్నను సన ఆపు టన ముక లు శీతకాలం పంటలనోే పరిప్యనము గాం క్యు శి ముక్తి టగెన్నచోో ఖల సాసచేాయిు హఖై షష షు కి0ది, బ్రకివి సాస్‌ నిటు సఖ గే వమ్ము షి. కండని ఫరష్టెళ గూడి కబఫటయ ఇలు. లెన్ని చ్‌ న కలివి బాబ చేసు, ఈ కుతీ సస జళ్ళ గకట్ల పేళటుటఓ॥ గిలమి. కొంది ఆగుకిటలగణు సాస్‌ 11 సళ్ళ శేష్‌ గ సీ గ్య నః మొక్కంళాన్న చేళ్షుగున మెట్ట మత ెళటిం్సు; క శ సీనఖ్టి సాపచేయు వలల యుతి గలనట గఇకిళరి క! శ నూ చించబగేము, న. ఫప్రవలీలోో్‌ న్యస్త బి నీక్త్‌ఖను [న్‌ా టి కీ నే చాలున చేయపర్దతీ ౯౫ కటింఘు, గారితో క్‌ బన్షతీ 4 గ్గ యెకటియు గలడు, వొన్ని చోట్ట లిక్సీలగు గప్రికథో ట్‌ మా పొడిచి గు కళ్నగులలో జేసుటయు గలతు, సీటీగ్లి “2% సాగ పరేయురగో భక ] న్‌ + ౯) సాగు చేయు గ లక్‌ గలట్టగాని, [గ ఖాళ్ల ఫ్‌గ్ళ

386 మొక్క-జొన్నం రిచి గాని నీత్తవచ్చుము,. అమెరికా "దేశమున మంటిని చిన్న వెన్న గ్తులుగి వో'సచేసి వాని గింజలను కుదుళుగ వ యమ్‌ ంం నాటుట గదు ఏ పదతిలాో* వైకను మెట్టవరికి వలెనే 88 590 పుఎలూ వ్రాయ హో న్న బడిన మ పాధ్యమయినంప ముందుగ దుక్కి. పాారంశీంచి ఆరుదుగను సమ (ట్రైమునగు "నేలను సాగు చేయవలెను. మెటవరి కంక ముక్కబొన్న వేళ్లు లోతుగ వ్యాపిందుట చేసను మొక్క్‌- ఆంతికంయటి చాల టమొత్తెదుట చేరు దానికంళి. లోతు దుక్కి ఆవసరము తగినంత పశువుల రురు వున గాం యిశరి సూలము సేంది) మఫు కురువులను ముందుగ నే వేపి క్‌ కలియ దున్న వళిను ఒ౩ యెొకరిమున నాగ నెదిగి ఫలించిన మొక్కవొన్న చేను గింజల (1200 పౌనుల్ర కూపమునమ, దంటు(8000 పొనులికూపముననుకో శీలనుండి సుమారు 8! పొనుల నగే9జనిని 16 పొనుల స్ఫుత్పంచామ్హజనిద మును శ్‌! పోనల పొటాషును. లొసుకొనునని లెక్క తేలు బాపగ ఓటయారు చేయబడీన వడికొటపును యెమవు యెకరము 11 సుమారు బండ్లు

• సృజలలో, నవర్తిజరి నూటికి 10ను స్ఫుర స్పెంచామ్లడనిదమం ౧057ను పె7షు0]7ను దంటూో నత్రజని 0౦45ను స్ఫువత్చం ఇచామడనిదము 0939 సు పొాఎవాషు పే61 ను ఉండునని "లెక్కాగట్టబ డెను ఠి స్థ విడికొట్టపు పర్తతిని తయారుచేసిన పకువుం యొరువులలో న్యతజని 0977ను స్ఫురి ల్పేంచామ జనిదము ౦015ను పొటాషు 1709ను కుప్ప "ప్టెన పద"ని శఈయారుచేసిన పపువుల యొకువులూో నర్వజని 0€2 ము, క. స్ఫురర్సంచా .ఎజనిద్‌ము 0౦10న పొటాషు 123 ను ఉండునని లెక్క బడెను "

సేద్యము, 387 'వేసిననీ దం్తివ్యములు లభఖించుకు కాని యీ యొకువు నందలి నత్రజని మెదలగు ద్రవ్యములు పూర్తిగ సస్యమునకు "వెంటనే యపయోగింపక పోవుటచే. నిందుకు "రెట్టింపు యెకవ్లను దోలుట మంచిది ఇక పదతిని భీ నరో

తయారుదేనీన యెరువుుచో.. సుమూరు కి బండ్ల యొరువు తోలవలని యుండును... కుష్పపెట్టిన యెకువసచో సుమారు 910 బండ్లు తోలవలసి యుండును

తొలకరిలో మొకృ_జొన్న వేయ "నేలలకు గొ ₹9లన్వు మేకలను మంద కట్రనమ్బస _ కాని మంవకట్టుట వలననే ఫూ గిసకువ జేయుట

లీ క్త అవీ అటే కంటె నొంత పశువుల యెొకువుకు చేని కొంత మంద కట్టుట మంచిది త బంద్లు సామాన్వపు పషువుల యెరువుకు వేయుశో 500 గొశలను లేక "మేకలను మంద కట్టవలనె యుండును వట్లు చవేయుచో చే ెదుగుకుండగా వరక్రలోపము గలిగినను నిది యంత వెడదుం మె

జ్‌ ఖే జా, క!

పయర మొక్క చొన్న పు "నేలలలో. జనుమును గాని యితర పచ్చి యెకువు సస్యముఎను గాని వన కాలమున జల్లి పెంచి దున్నివేయ వచ్చును. జనుమును తొలళరూో జూన్‌ _-జూల్రైజల్లి ఆగషులో దున్నుచో

శ కటా గా ల నవంబరులో మొక్క_జొన్న విర్తుట కనుకూలముగ నుండును ఇ గ

కొన్ని చోట్ల మొ్క[చొన్నకు దుర్గంధము లేకుండ తయారు చేసిన మానవ ఫుకీషము (వూడ్పెటు నుపషయాగించు చున్నారు పళు వుల చమొకవు కంయే. నిది చుకకగ పని ఎయటచే దీఠవలన మంచి ఫలి తము గంగా... కానూరు పరికోధనా స్థానమున జరిగిన యొక ప్రియో

ఇం 'మొక్క_బొన్నం గమున. 9 సంవత్సరములపైన సగటున యెమవు “బేయనిది. మచ కరమ. నకు కఠ పౌనుల గింజల చొప్పునను, పశువుల యొరువు యేకేట, నూటికి 66 టన్నుల చొవ్వున వేసినది 99% పౌనుల చొప్పునను, ఫూడ్రెటు నూటికి 66 టన్నుల చొప్పున వేసినది 112% పొనుల చొప్పునను ఫలించెనుం! మొకాజొన్నకు అమ్మోనియా గంధకితమ్యు సోడియ నతి్తితము “గానుగపీండి జాతులు మొదలగు మురుకుగ బనిచేయు. "సరువులను గూడ చాకగ నున్నపుడు వీలునిబట్టి యపయోగింప వచ్చును _విత్తుటక్‌ ముందు పశువుల యొరువును కొంఠరవేసి వెంక్కులం మొలచి శ్‌_6 అంగుళముల యొతత్తెదిగిన పిమ్మట నీ యెరువులను మొక్క మొక్క_కును. కోంచెము శొంచెము ॥ చేయువచ్చును ఎకరమునకు 2 గుండ్ల యొత్తు (112 పౌోనులు) అమ్మోనియాగంధకితమును గాని 8 గుండ్దయెత్తు సోడియినతిితముకు గాని, క గుండ్ల యెక్తు వేరుసెనగ పీండిని గాని వేయవచ్చును. బేనిని వేసీనము ఎకరము 11కి 20_25 పౌనుల నత్రజని చొప్పున లెక్క గట్టి వేయవలెను “'హెచ్చుగ వేనినచో చే ఇదిగి పడిపోవుట తటస్థింపవచ్చును, నాగటిచాలువ. విత్తు పద్దతిలో 'బేశవాభీరకములను చాలు విడచి చాలులో అనగా వరుసలు న! జు కి ఆడుగు దూర మాండునట్లు వాలులో. నుమారు 9.10 అంగుళముల కొక గింజ చొప్పున వేయవలెను. బాగుగ మొలచి మొక్క లొత్తయిలచో గొప్పు తఏవ్వునవుడు కొన్ని మొక్క లను దీనివేసి యెటుచూచినను సుమారు కేం1ళీ ఆడుగుల కొక మొక్క యుండునట్లు చూడవలెను తొలకరి పంట కం శీతకట్టు, వేసవి పంట లను కొంచె మొత్తుగ నుంచన లెను,

సేద్యము, 839 వాగటిచాలున విత్తునఫపుణా నాగటి మేడికి. పెన కొబ్మెర చిష్పగల వెదురు గొట్టము (ఆక్కడ) నమర్శి గింజల నందు వదలిన సమముగ చాలు మధ్య పడును గింజలు 2 8 ఆంసళముల కంటి లోకరుగ పడకుండ నాగటిని శేలగట్టవలెను శీతకట్టున వేయ షింజలను తగిని పదునులో పడునంతి లోతున విత్తవలెను. ఇట్ల నాగటి చాలున వి్తుటకు దేశవాళీరకముల గింజలు ఎకరముసుమారు 4ఓ_6 పట పౌనుల్ఫగింజలు పట్టును ఆ మెకికాచేశపు "పెద్దపాత్తుల రకములను రెండేసియడుగుల దూరము గల వరుసలలో ఆడుగున కొక గింజవేని మొలచినవీమ్మట "నెటుచూచినను శెండేసియడుగుల దూరమున కొకమొక్క_ యుండునట్లు పలుచన జేయదగును, ఇట్లు చల్లుచో నీ విదేశపు రకముల గింజతం "పిద్దవగుటచే దూరముగ వేసి నను యెొకరమునకు 6_68 "శేరు (3216 పొనుల గింజలు పట్టును వరు బల నింకను. గమిడముగ అనూ 8 ఆడుగుల దూరమున "బట్టి. వరులలో 1ళ్‌_18 అంగుళముల దూరమున విత్తి మొక్క లను పలుచన కజేయకుండ వదలుటయు గెలదూ గొడితో విత్తునెడల విందుకు పెద్ద కన్నములు గల జడ్డిగమర్చ బడిన మూడు చాళ్ల గొర9ను మధ్య కన్నమును మూసీవేసి యపయోగింప వలెను నొరితో విత్తునపుడు. గింజలు కొంచె మొత్తుగను. సమమగు లోతునను పకున, మొలకను జూయకొని "పెని వెప్పీనట్లు పలుచన చేయ నలెను.. 9 అంగుళముల దూరమున వాళ్లు చేయ నొరతో నిట్లు చల్లుచో ఓ యడుగున కొక వరుసయు, 1 యడుగుదూరమున వాళ్లుచేయ న్నారుతో

వ 'మొక్క-బొన్న, విశ్తుచో 2 అడుగుల కొక వరుసయు వచ్చును ఇట్లు విత్తిన పిమ్మట గుంటక తోలి గింజలను కప్పవలేను

గపీకతో పొడిచివేయ పరతి పామాన్యముగ హెచ్చు దూరముగ వాటవలసీన ఆమెరికా రకములను.. స్వల్ప విిస్లీగమున సాగు చేయనప్పు డవలంబింప దగియుండును వాళ్లు గట్లు వేసి ఉఊల్లి పసువు మదలగు నితర సస్యములతో మిశరిణముణా 'సెద్యము చేయనప్పుడును సీ పద్దతి యిరు కూలము

కుదుళ్లుగ నాటు పద్దతిలో. రెక్క శేకగల యిమపనాగటిని త 4 అడుగుల దూరమున నిలువుగను ఆడ్డుగను హూడ తోలుటప్తలణ శేర్చడు చతురములలోనికి మంటిని పోగుచేసి ఆ పో*లైపై గసికలతోపొడిచి వాల్లూ మూలలను నాల్గు గింజలను వేయవచ్చును "నెత్తిపై నొకటి యదనమా% "వేసినను వేయవచ్చును తి

ుక్కజొన్న చే నొత్తయినచో. దంటు "హెచ్చయినను పొత్తులు చిన్నవగుటచే పంట ళస్టను.. ఒకానొక పరీక్షలో నెటుచూచినను. చేశ వాలీ రకము. 19% అంగుళమున దూరముగ చశాటినపుడు ఎ 18 2235 పౌనుల గింజలంను 86.7 పౌనుల దంటును కాగా 11 అంగుళముల దూర మున నాటినపుడు ?7"3 పౌనులు మాత్యమే గింజలయి. దంటు 4860 ఫొను లును ఆయెను ఓక్తుచేనిలోని దంటు మృదువుగ నుండుటచే. పళువులం చాపగ దినును

సేద్యము, లెటఓ జ్‌ చ 'మె.క్కాటొన్నలాోే కంది కిలుఫుపెడల కందిని నేలయొక్కు సత్తువను బట్టి యెకరకునకు సుమారు శ] శేరు ఇంజల చొప్పున మెదట వెద జల్లి పీమ్మట మొక్కజొన్నను నాగటి చాలున 'వేయవలెకు లీక మాడు మెక్కబొన్న చాళ్ల కొక కంది పరుసను “అక్కడి నొట్టముతో వేయ ను ల వలెను. ప్విత్తిని గలిపి సాగుచేయుచో నొక చాలు ప్తిత్తియ, నొక వాలు మొక్కచొన్నను వేయవర్చును లేక ఆెండు వరుసల మొక్క జొన్న క్‌ కి వరుస (పత్తిని వేయపచ్చును గిట్టు చాళు యేర్చరచి నీరుకట్టి సానుచేయు పదతిలో. 168 ఆంగు న! ఇ లు ణి ళముల దూరమున వాళ్ళకు చేసి గట్టుకొక పర్తిక్కను 9 అంగుళముల కొక 'ముక్క_జొన్న గింజచొప్పన వేయవలెను ఈ పద్దతిని ఉల్లి పనుఫు కూడ కలివి సాగుచేయచో గట్టునకు ఆండవ ప్రక్కను పసుఫున్తు గట్టు ఇెత్తి లు లు జాతి మోద ఉఊల్లినినాటవలెను 8 ఆముదములను "యదలదుచో జాగింజలను నీరు కట్టు బోదుల గట్లైపెని మాఠర్యిము వేయవలెను ఈ పద్రతిలో ఊల్లియు, వ! భగ మీనా. జే ల. మొక్క_జొన్నయు "'ముదట తీసివేయబడును. పసుష్రునుు ఆముదములును చివర వరకు నిలచియండును పొమాళ్యముగ విత్తిన 5్‌ వ దినమునుండి మొలకలు కి కనబడును యెచటైనను మొక్కలు పుట్టక పోయినచో. మరల గింజలను వేసే యవ సెమగుచో ఒంట నీరు పోయిపలెన,.. మొక్కలు ర్‌, 6 అంగుళము ఇదుగగనే అని గా విత్తిన 165_20 దినములలో తొలకరి పంట ళొక సారి గొపు తివి ౩ ఎవు తీయివలెకు ఈ సని చేయునఫుడే ఒర్తుగనున్న్న శోట రొ _ మొక్కలను లాగిజేస్‌ పలువన జేసి తక్కిన మె. (ల జరీ

8492 "మొక్క-బొన్న, మొదటికి మన్ను తో9ంయవలెు.. ఆవసర మగునెడల మరి 15.20 దిన ములులకు లెండవ గొవ ఆశవ్వవచ్చును వరుసలు తిన్నగ నుండుచో గొంప్పు త్రవ్వుటకు బదులు మధ్య నాగటితో శాన్వి గుంటకతో గాని యాంతేరకృషి సలిపి వరుసలలో మాత్విము కలుపు తీయవచ్చును

ఆడిక వర్షము వలన గాని విత్తుటకు ముందు "నేలను సత్తువజేయ వీలం 'లేకపోలయినచో గాని వెంక లం మొలచిన పిమ్మట వారము ఫది దినము లలా* వాని శుట్టును తీగినంతే చౌకగ లభించుచో చురుకుగ బనిజేయు వేరు “సివగి పీండి సోడియన తపము అమ్మోనియా సల్ఫేటు వుదలగు నెరువు లను జేనిన లాభకిరముగ నుంషవ మృ్బును వీనీ పరిమిశులు 553వ పుటలో తెలుపబ ెను

మొక్క లేదిగన పీక్ముట శాలిచేశాని, వర్షమాచే గాని పణీపోకుండం టప గొప్పు (కవ్వినప్పుడు గాని అంతరకృషి చేయునపుడు. గాని వా9ి మెంటికి మంటిని జేళ్చట రక ముఖ్యోపాయమూు పడి పోయిన 'వెచుక లేవనెక్తుఎలో. చాల ఇంక లు విరిగపోవును కొన్ని చోట్ల మొక్కల 'కేవేని పుల్లలను పొతి కట్టుట గలదు కోని యింది నిరి విగ చేయటకు వీలుగ శాని కెల్టునొటంగ గాని యండను

ఆవ పంగలందలి పొత్తుఎు ఫుళ్చోడి సంపర్కము. నొందిన పీమ్ముట పై 'వెన్పులను గోసి వేయుచో గింజ యురవగోనవి కోందరి యజభ్సిపారియమా కాని పరీక్షవలన నిది ధృవపడ లేదు

తోొలకిరిలో ముక్క పోన్ని వర్షోధారమున"ే బేగసము. కాని యొక్క కప్పుడు పొప్వలు విక్యయమునకి ముందుగ పచ్చుటై వర్షములు

అరిష్టములు ఏ3 సకియక ముండే విత్తి నేలను తేడుపుట గలదు ఇక్షు చే నెదిగిన పిమ్మట వర్షిములేక మొక్కలు వదలుజూపుచో గూడ వీలసనుచోట్ల తడిపెట్టదగును "హెచ్చు వర్షములు గురిసినపుడు తోట కివక జేయకుండ నీరు వడియు టకు దగిన చేడెలను వ్వినపుడే చేసి యుంచి నొం్పప్పు త్యివ్వునపుడు ఆవి కప్పబడుచో మరల బాగుచేసి యంచవలెను ఆంళరకృషి. చేయు చేలలో వాళ్ళలోని నీ రంతియు పెకి పోవుటకు దగిన సుదికాల్వ "వేర్పాటు చేయ పలెను నీరు వడియు విషయమున కుదుళ్ల పద్దతియే "శ్రేష్టము "శపడి నెలలో శీతకాలపు పంట కూడ తడి యవసరము లేకుండ ఫలించును. గరుప శేలలలో పది పదిహేను దినముల కొక తడి చొప్పున తె.4 తడుల కంక హెన్చుగ గట్టనవసర ముండదు చేసవిపంటకు వారము పది దినముల కొక తడి యపసరము మొల్తముమిద 6_6 తడులతో పొత్తులు తయారగును 8 అరి నే ములు పొత్తులు బయచేరి గింజలు పాలు వోసికొన సారం భించి నప్పటి నుండియు వానిని కాకులు సగటిపూట తిను చుండును, మంచెల్నపై నుండి బెదరించుట వలనను వడిసె లతో రాళ్ళను రువ్వుట వలనను వానిని బెదరించి తోలి వేయుచుండవ లెను డప్పాలను గొట్టి చప్పుడు వేసి చెదరించుటచె రాత్రలందు నక్కల నుం. శు కాపాడ

ఆ ఉఆా మొక్క-పొన్న, నా.

మొక్క_జూన్న చేలకు బట్టు తీవవిమయిన తెగుళ్ళంతగా లేవుం అప్పుడప్పుడు గాననగు.. తెగుళ్ళలో నీ కిందివి ముఖ్యములు జా

1 ఎర 9మచ్చ "తెపలు --జక్కొాకప్పుడు ఆవల పై నెర్విని మచ్చలు బయలుదేరును. వీనివలన మొక్కకు గొంత నీరసము గలినను పితీకార మపసరమగునంత విెేేవ వష్ట్రము గలుగుట లేదు

9, రాగిలేకు తెగులు,-- కొన్ని (పతికూల పరిస్థిరులందు 'మొక్క_లందు రాగివర్షము గల శేకలు బయలుదేరును... దీనికి గారణము గాని, పితీకారము గాని నిర్దారణగ జలియవు, సౌమాన్యముగ పదు "సక్కుువయినపుడు “గాని పదును తేక్కు.వయినపుడు గాని యిట్టి మార్చు గలంగుభుండుననీ తోభును.

లి కాటుక 'తెగులు.-- ఒక్కొకప్వుడం కంజెలలోని గంజి లకు కాటుక “తెగులు పట్టును ఆనగా గింజలం నల్లని మసీ శేణువులతో నిండి యుండును. తినుటకు పనికిరావు చొన్నలో వలె నీ తెగులు విరివిగ గలుగుటరుదు ఎపుడైన నీ తెలు వాఇపించుచో, కంచమున కరయొన్ను చొప్పున కలిపిన మెలతుగ్తఫు నీటితో విశ్తులను లేడిపి చల్లిన

యో టి ణాతీ ళ్‌

“లెసలు పటదు

ళ్‌

ర ఖీ త, జై లుం యలు

విత్తినపిమ్ముట సుమారు రెండు నెలలలోనే “జీశవాళీ

రకములనుండి బేచసొత్తులు లభించున 3 కానుపు పాటక

చూ

జనము కొంచెము ముదిరిన పొత్తులను దినుటచే. పొత్తుల విరుపు విత్తినవిమ్ముట ఏ$ నలల కారంభించి మరి పద్నునైదు దినములలో చాల వంకు పూర్తి యసను అమురికా రికి ములలో గోళ్లెన్‌ బ్యూటీ "చేళశవాళీ రకముల కంకు వారము పది దినము లాల స్యముగ విమఫునకు వచ్చును అమెరికన్‌మ్యూరో మరి వారము రోజు లాలప్యముగ వచ్చును. %ంజల కైనచో ేశవాళీ రకములు 4 నెలల లోను అమెరికా రకములు శృ-శ్త నెాలలలోను కోతకు వచ్చును

కే అడుగు దూరమున మొక్కాలుందు. దేశవాళీ ముక్ళచొన్న వేలలో “నిెకరమునకు 20 చేల మొక్కు. లుండవలసీ యుండును కొన్ని గింజలం మొల కెత్తక పోవుటచేచేమి కొన్ని మొక్కలు. సరిగా "నిదుగక పోవుటచేశేమి అన్నియు పొత్తులను వేయవు కొన్ని ₹ండేసీ పాత్తులను "వేయవచ్చును... మొర్తముమోద సరిగా నెదిగిన తోటలో 15 వేల పొత్తుల వరకు కావచ్చును కాని పొమాన్యముగ 1012 'జీలు మార్యేమే ఆమ్మ దగిన పొత్తులం బయలు బేకును నీరు "పెట్టపండ సాగుచేయు శీకకట్టు తోటలలో పొత్తులు వేయని మొక్కలు హెర్చుగి నుండుటచే సొమాన్య ముగ నెకరిమునకు 30600 పొత్తుల కంకి పొచ్చుగ రావు 2అ గ2అం చొప్పున కుక్కలను వదలు అమెరికా రకముల తోటలలో -నెకరమునకు సుమారు 10 వేల మొక్క లుండును.. అనుకూల పరిస్థితులలో 6_8 చేల పాకులు రావచ్చును కాని సొమాన్యముగ ఆమ్మ దగిన పొతులు క_6

వాట తటే

జ పొత్తుల కంకి హాచ్చుగ నుండవ్వు

లర మొక్కబొన్నం

గింజలను దీయ పంటనుండి సామాన్యముగ "ెరకమునకు 100 కంఠ ములు (600 పౌనులు) గింజల కంళును 2500 పౌనుల దంటు కంళేను “హిచ్చుగ కావుత్‌. నాగు "నెదిగిన దేశవాళీ తోటలో -నెకరమునకు సుమారు 150 కంచములు(1200 పౌనుల్రవరకు యొండినగింజలు కోవచ్చు దంటు సుమారు 3 బండ్లు కావచ్చును కాన్నూూరు పరిశోధనా స్థానమున నొకప్పుడు యెకరము 18 1500 పౌనుల గింజల వరమ నయ్యెను * అమెరి "కాలో ౨1003600 పౌనుల వరకు ఆగుట గలదు.

గింజల కొరకు విరచిన పాఠ్తుల పె ేకలను ఒక పొరను మాక్యముంచి దక్కిని వాని౦ దిసీవేసి యెండ'బెట్ర వలెను యొండిన "వెనుక గింజలను వీలయినపుడెల నొలతుకొని జాగ్వ త్తపెట్టుకొన వచ్చును

భు లాట రి

స్వల్పరుగ నున్నపుడు గింజలను చేతులతో నొలతురు హౌచ్చుగ నున్నపుడు పొత్తుల నొలచి కళ్లకుమోద పరచి బణెతలతో గొట్టవచ్చును పొత్తులవొలచు చిన్న చే యంతరిమును, "పెద్ద యంళిములును గూడ గలవు

జఒలచిల సంజలను మరల నెండబోయవలెను అమెరికా దేశమున పొత్తులను ముదిరిన వెంటనే కోనీ దినముల కొలది యెొండ బెట్ట నవసరము "లేకండగ-నే ఉప్పు యం్యతేముల సహాయమున నార బెట్టి కొన్ని గంటలలోనే గింజలను దీయు "వేర్చాట్లు ౫లవు

శ ఇండియాలో మొత్తేపు వి _స్తీర్లముయ సగటు పంట యెొకరమా 18 సుమారు 750 పౌను లుండునుం చెన్నపురి రాజధానిలోని సగటు స చూరూ 1100 పౌను లుండున ఆమీ9కా నంయృక్తరాజ్ఞృమాలలో ఉగటు పంటు సుమారు షష00 ప ఓ ఐఎం యం

'వేవ్యపుబనుల కాలసూచన్వి ఆదాయవ్యయములు ణం వాసగ నెండిన గింజలను కొద్దిగా నున్నచో కుండలలోను, డన్భాల లోను బోవి పెని బూడిద లేక యిసుక పోసి $కిఫ్పవలెను హహెచ్చుగ నున్నచో వెని చేడతో చాగుగ నలికిన పొణకలలోను పోసి జాగం త్త ప్వ్రె వమ్బును బాగుగ నెండక పోయినను. గాలి తగిలినను త్విరలో ఫుమస పట్టును... విత్తులు మరింత వాసగ "నెంద బెట్టి శిద్ధతో జాగ్యిత్త పెట్ట వలెనుం పచ్చి పొత్తులను విరచిన మొక్క_ల నెల్ల గోసి పశువుల వేసి మేపు కొనపహచ్చును గింజల కొరెనచో పాతులను విరది+ వెంటనే దంటు మ్‌ అట వంకటిని నొశేసారి నోసి చాగుగ నెండనిచ్చి తడియకుండ కుప్ప పెట వలెను. పొత్తులు గోవీన వెళుక మొక్కలు "నేలపై నిలయున్న కొలదిని చాని యందళి సారము తపోయి 'మేరప కనుకూలముగ నుండవు ళా 10, శేవ్యపుబనుల కాలసూచన్వి ఆదాయన్యయములు ఒక కఊసుకరను మొక్క-బొన్న సొగునక్రగు వ్యయ మున్సు అుదువలన గలుగు అడాయమును 30-355 పుటల యందలి పట్టికలో అంచనా వేయబజెను. త్తే

850 'మొక్క-జబొన్న, 1 తొలకరి పంటం (8) పొత్తుల కొరకు “నిల =ేయవలసీన పస వలయ పాటు వ్యయనూ పజ మ ఆ+రుఆ మె డిసింబరూం

ఏపిఏళ్‌.. దుక్కి. రేండుసార్డు క్‌ 8 800 9 గంటక తోలుటంరెండు పార్టు క 1 100 ఏపిల్‌ పకువులయెరువుంర్‌బండ్లు సగి ము'వెల) 140 ౪ తోలుట పరచుట ఛి వై పై 066 9. దుక్కి-ఒకసారి 1 1] 180

"వేం మందకట్టాట 'వేర్యూ నొశ₹్రలు "లేక మేకలు 500 ౪ గుంటక తోలుట_ఒకపారి క్‌ 080 జూన్‌ విత్తులుం8 పౌనులు 0120 సాగటిచాలున వేయట కే శే కె 1110

జూ (గొప్పులవ్వుట కలుపుతీర, ఫలుగన

జేయుట మె క్కల వెందళ్లకు

మంటిని చోర్పియట శే 13 1120 ఆగష్టు. పిట్టలను నక్కాలనుగాయట 10 100 8 10 24 17136

సేవ్యపుబనుల కాలసూచన్వి ఆడాయవ్యయములు,. 851 నల చేయవలనీన పని వలయ పాటు వ్యయము ఛజ మ ఆ రుఆ పె వనుక టి ఫుటనుండి 8 10 24 7186 ఆగషు._ దంటు కోత గూళ్లు పెట్టుట ఏ 4 100 ఇజలప్‌ కట్టుట, తోలి కష్పపెట్టుటు 2 0140 (గ లు ల పన్నులు (్రగమ్యు 200 "మొత్తము ౭ 14 ౨9 21116 రాబడి పొత్తులు 12 చేలకు నూటికి 6 అణాల చొప్వున తీర్‌ 00 చంటు 8 వేల పొనులం 300 మొశరము కర00 అాటీ నిశకరాదాయము ౨646 (9) గింజల కొరకు పాస ఖద్బలు వైవలెనే ఇ 14 9 81116 పొత్తులను నోయుట ఎండబెట్టుట జీ 100 గెంజలను దీయట వైరా 8 0090 న 'మొొల్తేము 8౫ ఊఊ 2416 న న.

852 "మొక్క-బొన్నం రుఆ పె రాబడి గింజలు 12 వందల పౌనులరంా రు 1 త పౌనుల చొప్పన 3780 దంటు 8 వేల పౌొనులుం 300 మొతము 4080 అలి నిక$ రాదోయమా 15 126 బె శీతకట్టు పంట-శేవడినేలలలో. -సెబ్ర చేయవలనీన పని వలయు పాటం వ్యయము పజ మ్‌ ఆ ర ఆపై “పేంబరు. దుక్కి *నాల్లు సార్లు 6 (0 600 బ్‌ ౧ ౪౫ నవంబరు గుంటక తోలుటంవాల్దుపార్లు రై 292 200 గ్‌ “వెనుకటి పెరునకు 'బీసినమయొరువు పది బండ్లకగు ఖర్చులో సగమా త5్‌ 0 కి విత్తులు_పదిపౌనులు 0150 గో రుతో లేక నాగటివెనుక ఆక్కాడి గొట్టమాతో చేయట కే శ0150 డిసెంబరు పోపటము తోలంట, వకరసలలో కలంపుతీత 11 2 140 జనవరి పిట్టలు, నక్కలు కాయుట క0 140 9 10 12 15110 ఫనా టీబాలున "యిల మకి12 అణాలు "హెచ్చు వ్యయమసపను

సేవ్యపు బనుల కాలనూచన్వి ఆదాయవ్యయములు,. 3858 -నెల చేయవలసీన పని వలయ పాటు వ్యయము పజ మ అఆ రుఆ్‌ పె 'నుకటి ఫుటనుండి క్రి 10] కం 15110 జనవరి దంటు కోర కట్టు క్ష 4 100 9. తోలుట కుష్పవేయట శ్‌ 2 0140 పన్నులు (సగమ్యృు ౨౦౮౦ మొతము 10, త్న 6 "1990 తాల రాబడీ=5 వేల పొత్తులం నూటికి 8 అణాల చొప్పున 4000 దంటు 2 వేల పౌనులు 200 చమొలరము క200 అావాటో నికరాచాయము 2270 ఆక్ఞోబరుం నవంబరు దుక్కి. రెండుసార్లు త్రి త్రి 300 9 గుంటకతోలట_ఆెండుసార్లు | 100 డిసెంబరు 10బండ్లు పశువులయెరువు తోలుట వరమట (సగముఖర్భ్చు) 18 1 3౩50 3 దుక్కంటిక సారి కే క్షే 280 జనవరి గుంటక తోలుటం.1 సారి గ్‌ 080 ౯ క్‌ క్ష 050

"నెల చేయవలసీన పని వలయు పాటు వ్యయము పజ మ ఆ రుఆ మై “వెనుకటీ ఫుటనుండీ 7 ఇ క్షే 950 జనవరి. శెక్కు కేకు గల యినుప నాగ

లితో ఇాళ్లుతోలుట కే అడుగు దూరమున $ క్షే క్షే 100 గ నీరు కట్టుటకు చబోదులు చేయుట కై 040

ణి గపికతో పొడిచి గింజలను చేయట (గట్ల కాళ ప్రక్కను త 060 ఇతి విత్తులు పది పౌనులక 0150 ః నీరతోడుట(మోటతో).1 సార 2 2 9300 ఫిబెవరి గొం్పప్పుతవ్వుట్య పలుచఛనజేయల కై 12 1120 9 నీరుతోడుట-మూడుసార్లు 65 6 600 మార్చి. నీరు తోడుట- కెండుసార్లు శీ శ 400 ౩. పిట్టలు నక్కలు కాయుట 10 140 ణ.. చొప్పకోతే గూళ్లు పెట్టుట 2౯ 4 100 5... కట్టుట తోలి కుప్ప పెట్టుట శీ 6140 పన్నులు (సగము 200 “బంగ :ల్తోమా £ర్టి బశ క0 30120

ప్రిపంచమందతి మొక బొన్నపంట్క వర్తకముః లిల్‌ల్‌ రుఆఫె

శాబడింపదివేల పొత్తులు నూటికి 8 అణాల చొప్పున 5000 దంటు 8 వేల పౌనులు ౨00 మొత్తము 300 నికరాదాయము 2240

116 ప్రపంచమంవలి మొక్క-బొన్న పంట వర్తకము,

వంపంచమందు "అక్కలు సరిగా వేయబడు ేళఠము లలో సాగునందున్న సుమారు 14 కోట్ల యెకరములనుండి

అర్‌ యుత్పన్నమగు మొక్కజొన్నలు సుమారు 8 కోట్ల టన్ను లుండునని యంచనా చేయబడుచున్నది* ఇందు సుమారు మూడింట ఆరెండు వంతులు అమెరికాలోని సంయుక్త రాష్ట్రములంటబే యుత్పత్తి యగుచున్నవి, చెన్నపురి రాజ ఛానిలోని 60 వేల యెకరములును, సువూరు 29 వేల టన్నుల మొక్క_జూన్నల నొసగుచున్నవని యంచనా వేయ

బడెను.

'మొదత్తపు పంటలో ఆమెరికా సంయుక్తరాష్త్రములు ప్రపంచమున నగర్పెష్థానము వహించినన్వు మొక్కటొన్నల "నెగుమతి చేయటలో అక్జంటినా 'మె.దటిదిగా నున్నది. బఇందుండి సుమారు 50 లక్షల టన్ను

85్‌ర్‌ మొక్కజొన్న " లెసమతి యసచున్నవి 'ఆండవది అమెరికా సంయు క్తరాస్త్రములు ఇందుండి సుమారు 10 లక్షల టన్ను 'లెగునుతి యగు చున్నవి దిగుమతి ఇేసీకొను బేశములలో చింటిమదీవులు, హీలెండు గీ9ిను ఫారిన్సు జర్మనీ 'బేశములు ముఖ్యములం ఎగుమతి. దిగునుళు లేకేట సుమారు /8 లక్షల టన్ను లుండును, ఇండియానండి కూడ కొన్ని సంవశ్చేరములలో "మొక్కజొన్నలు స్వల్సముగంసుమారు 'వెయ్యి టన్నులలోఫుగా. నెగుమతి యగుగట గలదుతి 19. ఉపయోగమ్యు అహార యోగ్యత, పచ్చి పాత్తులను గాల్చి తినుట సర్వసామాన్యము.

కొంత ముదిరిన పాత్తులను గాని వారినుండి తీసిన గింజలను గాని యుడక బెట్టి యశ్లుగాన్తి ఉప్పు కారము చల్లి గాని, చమురుతోను, మసాలా ద'వ్యములతోను సాతాలించిగాని తిందురు, పొత్తులను 1, 2 అంగుళముల పొడవుగల ముక లుగ గోసి సామాన్యవు ఫులునులో గాని, మజ్జిగ పులు సులో గాని వేసి యుడికింవి తినుట గలదు కొందరు లేత గింజలను గాని ముదురగింజలను నానబెట్టి గాన్కి రుబ్బి మసాలాద౦వ్యములను జేర్చి అట్లుగా పోసి తిందురు,

ఎండినగింధ్లలను. వెని నీళ్లుజల్లి కొంతసేపు నాననిచ్చి దంపి పొట్ట చెరిగి "వేసి అన్నమగ వండ తినవచ్చును. కృష్ణా గుంటూరు జిల్లాలోని మెట్ట తాలూకాలలో ” “రు మొక్కజొన్న యన్నవానే (పఫానాహారముగ వైళొనుట యావాగము

ఉపయోగము, ఆహార యోగ్యత, 857

గింజలను వేచి పేలాలను తయారుచేసి తినుటకు వీలుగ నుండును శక్క్‌న తృణభాన్యజాతుల "లాల కంయి మొక్టబొన్న పేలాలు మిగుల "పెద్దవిగ నుండును, ఈ పేలాలతోను. వాని పిండి కోను 'బెల్లమును, కొబ్బెర కోడును, జీడిపపు లేక వేరునినగపప్పును చేర్చి యండలుగ జేసీ యుపయో గెంచిన మంచి యాహారమగును

మొక్కజొన్న నుండి అమెరికాలో మృదువైన పిండిని తయారు చేయఛున్నారు కార్న్‌ప్లోర్‌ (6071 £1047)అనుపేర మనము కొని రోగు లకును పిల్లలకును జావగ చేసి యుపయోగించునదిదే గింజలగు మొదట “వేడినీటిలో నాన బెట్టి వీమ్ముట యంత సహాయమున మెత్తగా రుబ్బి యా గుజ్జును వడకట్టి మృదువైన పిండితోకలిసిన నీటిని విడదీయదురు ఈ నీటిని తొట్లలో కొంత కాలము నిల్దాయుంచిన నందలి మృృమవగు విండిశేణువులు కింందికి దిగను పె నీటిని దీసినేసీ పిండిని ఆర బెట్టి డబ్బాల లోని కెక్కించి యొసముతి చేయుదురు

మొక్కచొన్న గింజల నుడుక బెట్టి 'కశువులకున్యు సర9ిమునకును; పందులకును దాణాగా పెట్టుట గలదు

మొక్క_చొన్న వరి కంచే బలమయిన యాహారము కొంచె మించు జొన్నతో సమమయివడి తరువాతిపుటలో మొక్కజొన్న లందలి సారము వరి బియ్యముతోను, జొన్నలతోను పోల్చి చూపబ'డెను ఆ యంకెలు మను మినహాయించి "లెక్క గట్టబడగా 'శేలినవి

త్రి

లర్‌ 'మొక్క-బొన్న, దినుసు ఆందలి ద9ివ్యములం బూడిద మాంస చమురు కర్చనోద నారపదా క్చృ్తులు జనితముళు ర్ధము యొక్యాచోన్నలు 214 1080 589 8000 214 నొన్నలు 172 1068 418 8099 929 పరిబియ్యమః (4 రక ముల సగటు) కై [1 850 119 8987 097 మెకంజోన్న దంటు క్ర9ంది పట్టికలో జూపబడినట్లు పారెకె జొన్నదంటుకు తీసీపోక పోయినను నంతే యనుకూలమయిన యాహారము గాదు పశువుల కీ దంటు వేయుచో నవి "శేకలనుమా తము దిని కాడలను వదలివేయును. పచ్చిపొక్తులను విరచిన తోటలలోని దంటు నెప్పటికప్పుడు పళువులకు 'బెట్టుచో నని యాకులనే క కొంతవర కీతర భాగములను కూడ తినగలుగును మొద్తత్తపు లేమ బూడి మాంస చమురు కర్శనోద నార సారము ద కత్తులు జనితములు పడా రము మొక్టటొన్నడంటులళ 7 9857 528 502 110 4017 2997 జొన్నదంటు ల్‌0౮ఉ 506 709 161 314 4891 ౩8098 "మొక్క చొన్నను పకువుల మేఠళోరకు పి త్యేకముగ నొత్ర్తుగ జల్లి పెంచిన మంచి మేరి నిచ్చును దీనిని పాతర వేన్‌ నిల్పయుంచి కూడ నుప యాగించుకొన వచ్చును

ఉపయోగము ఆహార యోగ్యత, ఏలి9 మొక్నచొన్న చొప్పు జొన్నచొషు మొదలగువానిలోని సారము ఈ క్రింద పోల్చి చూపబ'బెను 'తేము బూడి మాంస చమురు కర్చు నార ద కృృత్తులు నోద పడా జనితేము ర్ధు మొక్కుచొన్న జూడు (పచ్చిద్సి 69692 199 113 31 ఉ౪ళ5 3౩11 శొన్నజాడు( పచ్చిద్రి 6952 307 136 8 1401 1045 'మొక్కచొన్న జూడు (పాళర వేసినది) 9187 221 77 21 944 5650 చొన్నజాడు (పాళర "బీసినది ఊఈక2 429 1౪9 ఊఉ 2137 1123 పచ్చి మొక్కచొన్న జాడులో చొన్న జూడులో కంక "తేమ "హశచ్చుగ నుండుటచే నంతకంటి సారము తక్కువ కాని మృదువుగ నుండుడ చే పశువులు వాగుగ తినును మరియ మొక్కజొన్న జాడులో చొన్న జాడులోకంళ₹. మాంసకృత్తుల నిష "పిచ్చు ఆందుచే పశువు లవ మేలయిన యాహారము

"మొక్కజొన్నను గురించిన సార స్వతము. (యూలమున గాననగు సూచకాంకములు ఆయా నీమయములం గ్రహింప బడిన గ౦ంధముూ లేక వ్యాసము యొక్క నంఖ్యను "'డెలువునుఎ 1 వే 0600%గా ౦ కం0%013 6 శే ₹0కేంల8 2 1006ల $02% 1167 ౯ 0010 వం16065 24 మా2ం[ ఆ లక్‌ తలా 64 $076, 01] మద[-9 587. 8 వం 4068 05 జండ8 296 ౮16 68 0£ 0106100041 ౦8 01 తి 2 1087-38 4 నొలంజ800 204 ౮ 00 1160071 వెీజడే?ణ8 1080-40 4 2001 తేం*6 0006 80% మం 4 6౯౦0౩62767 6 90028 70 వైణజాలు డ్రి ౧ వరత లం లుల? 7 కల్లం 022 కం03 ౩౧64 * ౯021ల ౮ ₹004] 8 వ్యవసాయశా్త్ర ప్రఛమపారములు_గోళేకి జోగిరాజు 203వ పుటం 90 ౨౫1106 సం 27 08616 ౨ంప6 02 తీర్రా మరేం

గోధుమ మిలా రలటం0ం0ు ₹0)12470 ఆరవము._గోదు మై; మశయాళము_కొటంపం కన్నడము_గోది సంస్కృృలేము_నోధూమః 4 క్షం చరిత వ్యాపకము

గోధుమ వవ్యస్థితి యంబెచటను గానరాకుండుటబే దీని యాదిమస్థాన _మెద్దిమై యుండునదియు నూహీంపరా కున్నిది* కాని యిది యిండియా 'దేశమున ప్రచీనకాలము నుండియు సాగు నందున్న సన్యములలో నొకటి మూడు వేల యేండ్ల క్రిందటిదని యెంచబయిచున్న మహేంజో దారో పాటి తథయందు త౦వ్వగా బయలుబేరిన ఫురాతన వస్తువులలో గోధువము యొకటిగ నుండెను!

బుగ్వేదమున గోధుమ ప్రశంస (పల్యేకముగ గానరాకున్నను తక్కిన ీదములందింది పేర్కొనబడి యున్నది యజార్వేదము(5-2-5)న “శేర్కొానబచిన ఫప్త "గార్తిమ్యములలో నిది యొకటి చమక మందలి పదమూడు భాన్యజాతులలోను బృహడారణ్యకో పనషత్తు వందలి దళ ఛాన్యములలోను గూడ నోధుమ చేరియన్నది

ఇపుడు నోధుమ అన్ని ఖండములందును. విరివిగ సాగు చేయబడు మండుటయే గాక పర్పిపందమున పాగునందున్న సస్యము లన్నిటిలోను “హిర్చు విస్తీర్ణము నాక9మించుకొను చున్నది అన్ని ఖండకు లందును కలిపి యిది సుమారు 80 కోట్ల యెకరములకు హెచ్చు న్నిస్తీ్ణ్షము ెననే

569 మొక్క-జొన్నం యేపేట పాసు చేయఒడుచున్నట్లు లెక్కలు తెలుపు చున్నవి. అనగా వరి సాగగు విక్ష్యమువకు సుమారు ఒకటిన్నర రెట్లు

గోధుమ పంట హాచ్చుగి (కోటి మయెకరములకు వెగ్రాగల మఖ "జీశములును అందలి వి స్ట్ర్మమును ఈ కింది. పట్టికలో జూపబడెను 1

జేశము విస్రీర్రమ(1957సం 0 ఎకరములు రషీయా (1925) 69170 000 ఆ మెరికాసంయు క్రరాష్ట్ర ముల 61 422 000 ఇండియా తి5్‌ 610 000 కన-డా 25 50 000 ఆర్జంటినా క5 254 000 అష్ట్రేలియా 13 656 000 ఫారిన్సు 19 591 000 ఇటలీ 12 914 600 “స్పెయిన్‌ 10701000 ఇరర చేశములు 41 509000 మొ ల్తేము 300 778 000

వై పట్టికను బట్టి గోధుమ పాసు వి _స్లీగ్షమున ఇండీయా దేశమా ప్రపంచమందు మూడవ స్థానము వో కమీంచుకొను చున్నదని "తెలియును ఈ చేశమందలి వివిధ రాష్ట్రములలో పంజూబు ఆగస్థానమును వహించు చున్నది. ఆయా రాష్ట్రము లందలి విక్టీగము 2 3 వ పుటయందలి పట్టి 1లోజూపబబెను

చరిత్యి వ్యాసకము, 363 "బేశము వి స్తీర్లము(1937-389) అటిట ఎకరములుం పంజూబు 9 945 000 సంయు కరావ ములు 79000,000 ఆం శ్రి మధ్య రాష్ట్రములు, నీఠరారు 3 359,000 బొంహాయిరాజబాని క 527000 బీహారు 1 086 000 సంధు 1 155 000 పశ్చిమో త్వర రాన్రములు 1029,000 టం క. మధ్యయిండియా సంస్థాన ములు జీ2 "6 000 నిజాంరా షూ ము 31 355 000 ఇతర రాష్ట్రములు, సంసానములు 5్‌ 76 000 బ్‌ థి మొతము 35 61 000 బటి నోధుము సహజముగ సమ శీతోస్టమండలపు పంట యగుటచే నది చెపెరగు కాలమున శీతలము మెండుగనుండు రా, 'త్హ్రములంటే "హిచ్చుగ పెరు చేయబడు మన్నది. ఇెన్నపురి రాజధానిలో గోధుమపాగు మిగుల న్‌ ర్డ్‌ స్వల్పము 163£_835 సం అలలోనీ రాష్ట్రము నందలి గోధుమ వ్వ్‌ర్గము సుమారు. 16 €69 యెకరములుం మాత్రమే యుంగెను ఇందు సుమారు 11639 ఈ.కరములు "ెలుగు జిల్లాలలోనిదే మయైయుం'డెను ఆయా జిల్లాల యందలి వి స్తీము క6కీ వ ఫుటయందలి పటికలో జూపబెను ప. లు

50 మొక్కజొన్న

జీల్లాం ఎకరములు

బళ్ళారి త్తేర్‌ి

ఆనంతపురం 2286

విశాఖపట్టణం 2050

కర్నూలు 1577

కడప 010

గుంటూరు ఉ32

చిత్తూరు లాం

మెం ల్తేము 116037

ఏ, మొక్క-యొక్క_ సామాన్య లకుణములు,

గోధుమ మొక్క. 2-4 అడుగులవర కేదుగు దుబ్ను నం! ల్లితర తృణఛాన్య జాతులలోవలెవే పీదుకేళ్లు కాండము వరిలో వలెనే బూలగ నుండును కాని యంతకంళి బికుసుగ నుండును ఆకులు కొంచే మించు మిందు పరి యాకులనే బోలియుండును తొడిముకును. రేకునను సంధియందు “మించు. ఊండును "వెన్ను కురుచగ ముండు కణిశమ. ఇందు మధ్యకాడ కిరుపక్కెలను రండు వరసల యల్బ కణిశము లమకి యుండును ప్పిత్తి యల్వ కణిశమునను అడుగున ఆరెండు వఫూవులులేని రుషము లుండ్రును... వానిలోపల మధ్య కాడనంటి వూవులతో గూడె యుండు తుషముళలు 2.8 వరకు కిక్కిరిసి యుండును వీని కొనను కొన్ని కకములలో ముండ్గవరిలోవలె తోక లుండును తోకల పొడవు నందును ఆయా కరములలో వ్యత్యాసము లుండును. పూవులలో పెని చాలవరిమ్‌

మొక్క-యొక్క సామాన్యలతములుం 805 56 వ పటము 1! న గోధుమ వెన్ను, శ్త0

866 సోధుము

ఛలవంతములు గాళం కొన్ని రకములలో కింందివి యొకటి శెండు మామే ఫలవంశముల వూవులండు (ప9ి తుషమునకును "ఆండవ వైపున మరియొ రుషము (ద్‌విని లుసమంమరు టాండును ఈ బుసములోపల ఉఊన్ముద౦కముఎ ఆను ఆరెండు దళము లండును, ఇవి వరిలోవలె కండ బారి యండక శేవల వలెనంకురగ వీనిలో పల మూడు లింజల్కాము లును వాని నడుము నొక యంజడొశళయముళకు నుండును ఆంజడాశయము పై కీలము. రెండుగా జివ యీ” వలే నుండును తూషబునసులు రెండును ఫూవు లోని యంజాశయ బున. కింకల _లను కపవ్పియుండి వూవు గర్భివతిమైన పీమ్ముట మోరేరుం కింజల్కరూలకు వెలిబుద్చి చురల మూశికొనును

గెంజఫలమాాయించుక నిడివిగ నుండి వోొకముగ గాని గుండం బాం “గాని యుండు ఆంవొక వెపుక నించుక లోతైన గాడీ య-డుకు గింజయందు పె భాగమున ననేక వారలు కూడి యేర్పడిన పొట్టు పోరియు దానిలోపల పోషక పచ్యోాముకో గూకిన ఫోగమాను నుండును. గింజ కొక ప్రక్కను బియ్యాప్త సి జగలో వలెనే ఏపాఎకుర మంటి యుండును క్‌ రకొమూుము, వర్షీకరణముం గోధుమలో నకేక గకములు గలవు ఇంకను

నేక ఫొ, తి రకము: క్ష్‌ నొ సషీంప అసెక్‌ /తి వ! వృ సౌత్రుజ్ఞలచే సృాంపబదు చున్నవీ వానిని సొనూన్యముగ ంజల పొడవును బి పొట్టి గోభుమలనియు, పొడవు గోధభువములనియు గింజల కారం

య్‌ న (

న్యకను ఒట్టి ల (నూ) గోధుమ ఎనియుు ఏండి గోధువు

రకములు వక్షీకర ణముం 307 లనియు, గింజల రంగును బట్టి "తెల్ల నోధుము లనియు, ఎర్రి గోధుమ లనియు విఫా%ంపవచ్చును*

ఇండియాలో... విరివిగ సాగు చేయబడుచున్న గోధుమ రకిములు చాల వరకు వీండి నోధుము తరగతి (౧౯ 6032, ₹6 బ్రజం8 లో జేరును ఇవియే మిల్లులలో వీండె చేయట కుపచరింయనవి గింజ మధ్యమ పరి మాణమును, దీర్ధ్స వృత్తాక్ళృవయు గలిగియండును. ఇంద 'లేలుఫు రకి ములను, అమొరుఫు రకములును గూడ గలవు ఆయా రకముల గింజల గట్టితనము చందును భేదము లుండుకు

గట్టి నోధుమలు కూడ నీ బేళమున కొంతవరకు సాగు నందున్నవి ఇందు ఆెండు ఉపకరగతులు గలవు ఉర్తరహి.దూస్థానమున సాసుచేయ బడు నూక(౧౯ 600౧౫ త] గునోఛుమ రకములాక తరగతిలోనివి వీని గెంజ మొనచేరి పొడవుగను గట్టిగను నూడును? సొమాన్యముగ "తెలుఫపుగ గాని గడ్డిరంగు గలిగి గాని యుండును ఇందు యెరుపురకి ములు గూడ కొన్ని గలవు ఇవి యన్నియు నూకను జేయట కనుకూలముగి నుండును వేసవి నోధుమరక ములు కండవ యుపతరగ ౨లోనివి ఇవి బొంబాయి రాజధాని లోను వెన్నపురిరాజధాని దక్షిణఫాగమునను, యమెనూరుసంస్థానము నందు కొంతవరకు సాగునందున్నవి గింజయెనమపు మునదేరి సన్నముగను పొడవు గను నుండును ఇవియు నూకకు బ9ిశ్వస్తము ఈ తరగతి గింజలలో జిగట (61669) భాగ మెక్కవగ నుండును

ఉ్‌ల్తర హిందూ స్థానమున నోధుమ పంట వీస్తారముగ నుండుటచే వూసా వ్యవసాయపరికోధ నాస్థానమున వాఅ కృషి జరిగి

508 గోధుమ ఆయా పిదేశములందలి స్థితినళులందు హెచ్చు పంట నిచ్ను వంగడము లెంచి తీయబడెకు "వెదట నెంచబడిన వంగడములలో పూసా “వెంఉరును, నెం 129రును వ్యవసాయదారుల యాదరమును శీఘ9ిమున బడసీ వ్యాపించెను ఇందు మొదటిది వరఫ్ర్తనకాగి త్వరలో భలించు పిండి గోధుమ మెట్ట నేవ్యమున కనుకూలము. గింజుపెద్దది తుషములకు తోక శుండవు గోధుమ వైరును వీష్తారముగ చాధించు పసిమిమచ్చ తెగులు నంతగా లక్ష్య్యమ. వేయదు, ఆశెండపది యింధుక యాలస్వుముగ ఫలించును గింజ కొండైము చిన్నది. బోంకు యొరుపు రరాం గలిగి యుండును. తుషము లకు తోకలుండవు బాసగ దుబ్బుచేసి హెచ్చు పంట నిచ్చును గడ్డియు మృామవుగి నుండంకు కాని యిది పనీమిమచ్చ "లేసలున కంతగా వాగలేదు.. ఇకీవల యంచి తీయబడిన వానిలోనెం 805 111 265 ర్ల సంగడములు ఆం్మధ దేశమున గోధుమ ెరగుచోట్ల పరీక్షింపబడం చున్నవీ

ఇండియా గో గోధుమ సా నిందున్న భూమిలో నిపుడు నూటికి 19 అనగా సుమారు 5 లక్షల యెకరముల పైన యొంచిన వంగడములం పాగసగుచున్నవి

శ శీతోప్టాది సితిగతులు వైరుచేయు కౌలము.

ఇదివరలో వాయఒడినట్లు గోధుము సమ శీతోస్ల మండలఫు పంట యగుటచే చెన్నపురి రాజధానిలో శీత శొాలమున చలియు మంచును మెండుగనుండు కొన్ని ప్రదే ' శసములందు మాత్రమే వెరగును,. ఇర చోట్ల గాడ నిది య!

"నేలు 36 లము మెండుగనుండు సంవత్సరములలో పెరు కావచ్చును కాని సిత సంవక్సరమును నిట్లు ఫలించునని ఇెప్ప వీలులేదు మబ్బులు వేసీ శీతలము తక్కువయిన సంవల్సేరము లందును "వెన్ను వేయ సమయమున నెండ దీక్ష గాముగ నుడినను ఆలస్యముగ విత్తుట వలన వెన్ను వేయసరి కెండలం ముదిరినరు పెరు బాగుగ నెదిగినను గూడ "వెన్నులు గింజపోనికొనక పొల్లు విస్తాగమగును

సౌమాన్యముగ నోధుము శీతీకాల పాంరంఛమున ఆనగా ఆక్టోబరు, నవంబరు డినెంబరకు నెలలలో విర్తబడును చల్లిక నవంబరులో 'హెచ్చుగ జమగును ఆలస్యముగ జల్లినచో కడపట పదును వాలదుశాన నొకటి "కండు సార్లు నీరు కట్టవీలసుచోట్ల'నే యిట్లు చల్లనసున, నోధుము ఫలించుటకు 3 మొదలు 6 "నెలల వరకు బట్టును డూన్ష ప౦చేశమునలాో తవ్టవ కాలమును శీక కాలములో "హెచ్చు కాలమును పట్టును, చెన్నపురి రాజధానిలో నికి సుమారు త _39 నెలలలో పండును. పూసా నెం 4 రు కోయంబత్తూరు పరిశోధ నాస్థ్టానమున 8 “నెలల ఉ దినముల లో ేఛలింపెను జేశవాళీ గోధుమ ఫలించుట కదట 3 నెలల 16 దిన ములు ప్తైను ర్‌ నేలం గోధుమపంట ఇవాల 'జేశములందు నల్ల జలలలోనే విశేషముగ రు చేయబడు చున్నది, వక్షకాలాంఠమున విత్త బడుటచే నిట్టి "నేలలలో చే శాని సస్యము పెరుగుటకు తగినంత పదును

8/0 గోధుమ. విలువదు. కాని దీవిని పెరుచేయ కాలమున నపస్వుడప్ప్వుడం వక్షములు సురియచోట్ల గాని నీకు పెట్టి సాను చేయువెడల గాని యుతర నేలలలో గూడ దీనిని పెట్టవచ్చును కోయింఒత్తూరు పా9ింతము లందును, _వెంనూరు లోను దీనిని నీరు "పెట్టి యెరుం గరుప "నేలలందు హైవేను సాగు పేయు మన్నారు 6 మిశిణములు, పరివర్తనము గోధుమలను వ ల్యేకముగ సాగుచేయటయే సొనూ

న్యాచారముః కాని కొన్ని చోట్ల నీ సస్యమును మిము గ కుసుంటా, పీమఆవిసె మొదలగు నితర కీత కాలఫు ెరులతో కలిపి పై) గలదు నీరు కట్టి సాగుచేయు సస్యిమును సామాన్యముగ నితర సస్యమః లలో కలిపి విళ్శ వీలుపడదు,

గోధుమ ఫాగుచేయు పొలమున నంఠకు మాందు మరియొక స్య మును "ఫెట్టకుండ "నేలను విశ్తువరకును తేరును. పొగు చేయిచుండుటయోా ప్పిశ్వస్తము. కాని కొన్ని చోట్ల ముందు మరియొక తోలకరి మెరును విత్తి కోసికొనిన సీవ శ్ర గోధుమను పెట్టు ఆచారము గలదు మొక్క జొన్న యిట్లు ముందుగ పైరుచేయు ముఖ్య సస్యముూ జగము ఏట్లు తోలో కరిలో జల్లి స్యస్టైంబపదలోపల ెరువుణా దున్నవెచి నవంబరులో గోధ మను విత్తిన ననుకూలము% నుండుకుం

గోధుమ నీరర తృణధాన్యములతో శాన పయర లణో గార, పగత్తి మొడలగు. నితర సస్యములతో గాని

సేద్యము, 371 మార్చి సాగు చేయవచ్చును, కాని యొశే ఫిబేశమందు మార్చు లేక నీసస్యమునే యేకేట ైరుచేయ పా9ంతములు గలవు అన కూలమ పకివగ్తన మెకిటి యీ క్రింద నుదహర5ంప బడును

మొదటి సం గోథుమ “ఆండవ సం ప్రత్తి లేక చొన్న మూడవ సం "నగ లేక కుసుంబా గ సేద్యము వరఠరాభారమున పెంచు పపెరునకు వెనుకటి సస్య వె ట్‌. వ మును కోన నప్పటి నుండియు. నేలను 6-8 సాప్ట అప్పు డప్పుడు దున్ని గాని మొదట ౨1 మూడు సార్లు దున్ని ళం వమ్ముట గుంటక తోలి "సాని బాగుగ సాగు చేయవలెను "వెనుకటి పెరు నోసీన వెనుక దుక్నుటకు తగిన తరుణము దొరకిని యెడల వేసవిలో. నేల చొగుగి "నెండన పిమ్మట గుంటక తోలినచో. వెనుకటి 'ెరుయొక్కం_ కో3 గాలు లేచి భూమి పె ఫఖాగము కొంతపరికు పె పెని కదుపబడును* వమ్మట వర్షములు గురినినపీమ్మట చేలను దున్న వచ్చునుం వర్తాభారమున పెంచు సస్పమునకు నేల తేమను బట్టియంమట ప్రధానము కనుక యిఎదునకు తగినంత శిద్దగ “'జీలను సాగు చేయవలెనుం ఇండియాలో నోధుము చాల పకకు మెట్ట్రపంటగ సాను చేయబడుట చేసకు విన పిమ్మట సామాన్యముగ వనము గుకయుట సంభవింపక

372 గోధుమ, పోవుట చేరేను నీ సస్యమాను విత్తు "నేలల కెరువు తేగినంత వేయబిడుట లేద ఆందువలన నే వాల చోట్ల పంట ఛభాల తక్కవ హెచ్చు పంటను పండించవలెనన్న యుక్తమగు రీతిని "నేలకు తగినంత సత్తువ చేయ వలనీ యుండును సామాన్య సస్యము లన్నిటికివలెనే గోధుమకును పళు

వుల యెరువు వాల యనుకూల మయినది “నేలను కొంప వరికు దున్నిన పిమ్మట బాగుగ చీకిన పశువుల యొరువును పరచి మకల దుక్కి. సాగించవలెను యెకరిము 1కి సుమారు 1000_1200 పొనుల గోధుమలగు "నేలలకు విడికొట్టపు యెర్యువెనవో 6 బండ్ల చొప్పు? దోల పలెను సామాన్యపు 'శెర్తువైనచో నిందుకు ెట్టింపు దోలవలెనుు ఇది సుమారు మూడేండ్ల వరకు కొద్ది గొప్ప పని చేయను

నోధుమ విత్తు "నేలలకు గొ రెలను, మేకలను 'హడ మంద కెట్ట వచ్చును. కాని వర్షాధారపు సస్యమున కిట్లు చేసిన కొన్ని వేలలో వీమ్మట వర్షము గురియని యెడల బొగ్యరము చేయవచ్చును. ఇతర జంతు సంబంధములగు యెరువులను గూడ సందర్భము ననుసరించి వాడవచ్చును నీకుకట్టు సస్వమునకు దుర్తంధము లేకుండ కయారు చేసిన మానవవురీషము (శ్యడెట్టు్ర) వేసిన కొన్ని చోట్ల లాభకరముగ నుండెను గోగుమ కిది వరలో నూచించిన విధమున జనుము తీగెపెసర మొదలగు సులభముగ జీకు పచ్చి యెరువు సస్యములను ముందుగ పెంచి విత్తుట కధమము 'రండు'నెలలం ముందుగా కలియ దున్నవలిను

వర్షాధారపు పంటకు డబ్బు "పెట్టి కోనవలనీయుండు -గానుగపిండి జాలరులు సోశియనలిితము అమ్మోనియాసల్ఫేటు మొదలగునవి హెచ్చు

పంట నిచ్చివను సామాన్యముళ లాభకరముఇ నుండవుు కాని తగినంత చౌాకగ లభించుళో వీనిని నీరసపుభూములకు తాత్కాలిక ముగ నుపయోగింప వచ్చును ఏశేటవేయచో మొదట కొన్ని సంవత్సగములివి కొంత లాభ మును గనపరచు నంతటి హెచ్చుపంట నిచ్చినను క9ిమచుగ నీ హెచ్చుదల శెగ్గి లాభము పీకవోవుట తిటస్థిందను ౩

నీరు ప్తి సాసుచేయ. గోభుము కిట్టి యెమవుల నెక్కువ. ైర్య ముతో వాడవచ్చును. కాని చానికైనశు వీవిని (పత్మేక ముగ గాక కొంతి పకువుల యొరువు కఇదలస స్థూఅమగు వేంద్యియపు “పికవ్రులతోపాటు "వేసిన నే పంట కి ్ఫిమమున తగ్గకుండుకు కొన్నిచోట్ల చోడిచేంపవలెనే పాటిగోడల నుండి తుడువబడు చెడు గోధుమ కిస్రైరుపు గా నుపయోగింప బడుచున్నది

విత్తులను వెదజల్ల వచ్చును. లేక గారు)తో వరున

తాటి యి

లుగ విత్తవచ్చుము మంచి "నేలలలో పొమాన్యముగ 5 6 కంచ ములు (40_50 పొనులు) ఇవాలును శొన్నిచశోట ఈ_10 పొనుల వరకు వల్లుట గలదు (వికి టాల పరిస్థితులలో 1250 పౌనుల వరకు చల్లబడు ప౦9చేశములు గలవు విత్తులు 4 ర్‌ దినములలో మొలక పాొరంఖించి పది దినములకు మొక్కలు నాగుగ మెకి తేయనుం

వెదజల్లు నెడల "రెంకుసాక్తు గొప్పు తగివ్వి కలువు శీయన లెను, గొరుత్రో వరుసలుగ జల్లునెకల రెండు

, మూడు సార్ట అంతేరక్ళమీ. చవేయన లెను, త్‌0

రత్త గోధుమ. నీరు కట్టి రు చేయునెడల విస్తులను జల్లి నేలను మళ్లగా గట్టి బోదుల నేర్చరచి తడుపవలెను.. గట్ల, కాళ్లు ఏర్పరిచి గట్ల ప్రిక్కలను విత్తులను వరుసగ వేసీ వాళ్లలో నీరు కట్ట విధా నము హాడ గలదు నీరు కట్టి శపెకుచేయ పద్దవలో నష్షమా లేనియెడల గరుపచనేలలలో లేక పేరునకు ర్‌ 0 దినముల కొకి సౌారియు తరువాత 10 16 దినముల ఫొక తడి చాన వెం్తేముపె 6 8 కడంలు కావలసి యుండును ేఐడి నేల లవో మెట్ట సస్యమాగ పెంచిన సస్యరున వను తోడుటకు నీరు లభించు వోట్ల 2 3 తడులం "పెట్టుట లాభకరముగ నుండరంను తడుపునకు కాల్వ నీరు లభించుచోట్ల 1, 9 తదులతో చే సరిపెట్టుదురు ఠి అరిష్టములు, గోధువము చేలము పిట్టలనుండి కోయయనవసర్‌ము లేదు ఈ వేలను బాధించు. కీటకములు గోడ నంతగా. లేవు కాని గోధుము చేల కొక జాతి శలీంధ రము రగచు చాల నష్టమా గలిగించు దుంపను ద్‌నినీ పనీమీమచ్చ “తెచల (0 8650660 1 8 బ్రొిణమి ౧ 59) అందురు ఆకు తొడిమల మిదను ేకుల విరొదను పసుపు పచ్చని చిన్నమచ్చలు ఒయఎ చేర కరమముగ నవీ నిడివిగనుండు వల్ల మచ్చ లుగ పరకిణావము నెం ఎందువథగ ఆక్‌లశ క్రి తగ్గి "వెంక

కోగ్ర కైెలు, 75 శ్షీణెంచి పంట తగ్గను ఈ "తెసలునకు లేగిన (తీకార మెన్ని ప్రియ త్నములు చేసినను లభింప లేదు కాని యీ తెగులంపగా పట్టని వంగడ ముల నెంచుటలో శాస్త్రజ్ఞులు చాల కృషిచేసి కొంత్‌ జయమును బడసిరి జొన్నలకు వలెనే గోధుమలకు గూడ కాటుక 'తెసలు పట్టును. విష్తులను మైలకుర్థపు నీటికో తడిపి యార బెట్టి చల్లిన మేలు వడ్లకు పట్టు(40వ పటమున జూపబడిన)ునునిపురుగు నిల్వచేసిన నోధుమలకు గూడ పట్టును

0 కోత్త శైలు

దుబ్బులు సచ్చబౌరి గింజలు గట్టిపడగనే గోధుమ చేనిని గోయవచ్చును,.. గడ్డి మోటుగ నుండుటచే సౌమాన్యముగ చోఘమ వేలను మొట్ట మొదటికి గోయక కొంత కేల్చి కోయట వాడుక, పన యొండిన పిమ్మట కళ్లమునకుజేర్చి పకువులచే దొిక్కించ వచ్చును లేక అౌంచెమున్నయెదిల బడి తెలతోనొటి గిజలను గాలి కగురబోయ వచ్చును మెట్టపంట యెకరిమ నకు సామాన్యముగ 80.100 కుంచమ ల(600. ఇ౦ పౌనుల్స) కంశై. నెక్కువ గోధుమల నీయదు* నీరు కటి పాగుచేయ నది యెకరమునకు 150 కుంచదముల (1200 పౌనుల్సువర కిచ్చును కోయం బత్తూరు క్షేత్రమున 1021.22 వ సంవత్సరమున నొక పొలమున 800

కుంచము (400 పౌనుల్స లక్‌ పెగా పం'ణెను

10 నేద్యపుబనుల కాలఘోచని ఆదొయవ్యయములు మెట్టపంట- రేవడి నేలలలో(ఎకం మునకు. "జిల చేయవలకిన పని వలయు పాటు వ్యయశూ పజ మం ఆరుఆ పై మ్‌ గుం_ కతోలుటంర0కుపార్లు 1] 100 జూన్‌. మక్కింరెండుపాస్ల 8 9 ౭00 జూం. *రువు 6బంప్ల తోలు ఎ చల్లుట (గెము వ్యయము) కే శే 066 మ రువు ఖకీదు (పగమా) 180 జూం. దుకంకి సార్లూ గుంటక తోలుటి "సిపైెందిరు త్తే సార్లు ర్‌ ల్‌ ర్హ్‌0 0 అస్టోబరు విత్తులు-6 కంచములు(50 పౌనులు) 820 గొరుతో విత్తుట గుంటితో కప్పట క్‌ 0150 నవంబరు ఆంత" కృష్‌. ₹0డు సార్లు క్షే క్ష 100 డిసెంబరు వదుసలలో కలుపుీత 9 040 వి'బ్రెవరి కోత కట్టు మోత ఎ క! కేక 0

• నూర్పిడి ఎపరజోత షే 4 1 1120 గింజల. గడ్డి తోలుట శ జే 0100 పన్నులు ఏ౧00 మొత్తము తే 12 1 921136 న్‌ా ఎసన్రల జకేలు. మజుమగవాండుం. ఆ= ఆకవాండు)

గోధుమల యుత్ప్సి వ్యాపారము 877 రాబడింగింజలు 800 పౌనులు 33200 గడ్డి 1200 పౌనులు 200 మొత్తము వ*00 న! నికరాదాయము 1226 11. గోధుమల యుత్పత్హి వ్యాపారము ప్రపంచ మందు గోధుమ సాగు గలదని లెక్క 'కేలిన సుమారు ౨౦ కోట్ల యెొకరముల నుండియు సుమారు ళ్‌ 10 కోట్ల టన్నుల నోధుములు తృన్నమగు చువ్నవని యంచనా వేయబడుచున్నది. ముల్తపు పంట పిమితిలో ఆమె రికా యగరిస్థానము వహించుచున్నది. రమియా కొంచె మించు దీనితో సమమగుచున్నది. ఇండియా మూడవది * విస్తీ్ణయునను మొత్తివు పంటలోను శాకపోయినను సగిటున నొక యెకరమున ఫలించు పంట పరిమితిలో ఐరోపాఖండ మందలి కొన్ని 'జేశములును ఈజిప్లుకు ఆగశిస్తానము వహీంచుచున్నవి ఆచట నెకరము తా శ 1కి క టన్ను మొదలు రమారమి 1 టన్నుకు పెగా ఫలిందు పిబేశములు గలవు ఇండియాలోకు ఆ మెరికాసంయు కృ రాష్ట్రముల తోను దమెొకరము వేకి సుమారు 900 ల పౌనుల నోధుమ లగుమున్నవి! ఇన్నపురి రాజు ఛానిలోని పంట సగటున నిందు సగమునకు మించదు ఎపమతిచేయ. దేశములలో కనడా యగర్తిస్థాన మును వపాంచు మన్నది అస్టంచేనా అస్హ్రేలియా అ మెంకాసంయు క్ర రాష్ట్రములు పరు పగ తిరువాళివిః దిసమతో చెసికొను దేశములలో సగ్రుటుబ్రిటన్‌ (ఉత్తర వండు... ఎ ాయిదిటిడి.. ప్రొన్ఫు రండవడి *

190. ఉపయాగము ఉతర హిందూసానమునిను ఖండాంతరము లందలి ళో లె యితర “దేశములలో ఇాలవాటిలోను గోధువయీ ముఖ్యా హోర ధాన్యముగ నున్నది పరి బియ్యము కంక గోధుమ బలమయిన యాహారము వోలు రకముల గోధుమల యొక్కయు. వరి బియ్యము యొక్కయు జొన్నల యెక్కయ సంభుట్టనము ఈ కింంది పట్టికయందు చూపబడెను "తెలుపు ఎరువు పరిబియ్యము జోన్నలు గోధుమం గోధుమలు (ఈ రకముల (మె్తనివి (గట్టివ) సగెట్రు చమురు పదార్ధము 203 166 కై శ13 మాంసకృత్తులు 123 కల 71 850 105 శర్చనోదజనితేములు 8166 కారి శం 85887 5093 నారపదార్థిములు లై 23 01 0౮7 లైలైర్ర బూడిద 278 266 క్ష 11 కేల ఈ యంకెలు తేమను మినిహోయించి లెక, గట్టినవి తేమ సామా న్యముగ నూటికి ౨0.22 దంతు లుండును నోధుమలను కోంచైము నలుగగొట్టే. అన్నముగ వండీ గానీ పండి చేని రొనైస ఇాని నుపయోగింప వద్చున. గోధుము నాకతోను ఓంది

ఉపయోగము 879 తోను ఆనేక విధములగు వంటకములను గూడ 'చేయదురు నోధుము పీండితో యీస్త్రు ఆను నొక విధమగు శిలీంధ్యిము కల పచ్దార్థమకుకి జేర్చి పులియనిచ్చి పొంగు రొళ్సెలున. కాల్చి తిను నావారము" పాళ్చాత్య జీశము లన్నిటియందును విశేషముగ గలదు ఇండియాలో గూడ నిపుడు సామానృముగ నన్ని పట్టణములందును నిట్టి రొశ్రులులభించును. పొట్టుతో గలనియున్న పిండితో నిట్లు తయారుచేనన రొశై యారోగ్యకరము నోధుమ పిండితో పి త్యేకముగ “గాని యితర జాతుల వీండితో కలివ “గాలి విమిిములనగు బిస్కట్లు మొదలగు నిలువయుండు వస్తువులు గాడ చేయబడు మన్నవి. ఇందు కొన్ని రకములు సుళువుగ జీర్ణమగునట్లు మిసల మృదువుగను గుల్లగను జేయబడుమయన్నవి కొన్ని పొటుతో. గలసివ విండితో జేయబడుచున్నవి పొట్టుతో భూడినవియే జీగ్ణశ కి యున్నవారి కారోగ్యకరములు అందు ఖనిజదరివృములును9 విటమినులును హహెళ్చుగ నుండుటయే 7౧క మలబద్ధమును గలిగంపకుండ

యుటక్‌ 6గినంత నారపచార్థకు కూడ చేరియుండును నోధుమపొట్తు[ పౌమాన్యముగ గురముల కాహారముగ నుపయో గెంపబడు చున్నది. పతి దినమును నునుమ్యోహారమున కూడ కొంత జేర్చిన *ఆవక్కెర గలపీన నీటిని నిల్వయుంచినచో దానిపై “నేర్పడు బూజువంటి వస్తువే యీాస్తు ఐది సామాన్యముగ కల్లును పులియబెట్టుట వలన తేయారు చేయడదురు ఎండ బెట్టిన యీస్టుపొడి కరియమునకు చొరకను, " ఫఆినణా వీయ్యప్తుగింజ పై తరవుడుపారవలి గోధుమల ెుండు పొక కా చెరు తడిపి దంపిని వమ్చుది

880 గోధుమ నాతోగ్యకరముగ నుండును విలేచనకారి యసుటయే గాక అందు స్సు మును యినుమను విస్తారముగ గలవు నోధురు తవుడుయొక్క రసాయ పంభఘట్టనము ఈ కింది పట్టికయందు మొదటి కలసులో జూపబటడెను నోధుమ భీభుము నోధుమ సోధమ పొస్టు గడ్డి(ఎండుదిి గడ్జి(పచ్చిది బొత్తు

"లేమ కే ర్క 1000 85265 ర్‌71 చమురుపడార్థమా 350 90? శం 8 మాంసకృత్తులు 1320 90 కేర్‌? తె్‌01 కర్చనోదజనితిములు 58 492 30 21 756 8790౮3 నారపదారము 684 26 380 న్‌ 07 వేత €౮ చా్రవణీఎేఖనిజములు శీర0 789 152 త్త 1 ఆచా9ివణీయఖినిజములు. 393 తరం కేరి ౦న

నోధుమ గడ్డి బిరునుగ నుండుటచే. పశువుం వాఘళ 9-ఐ) సామాన్యముగ నిది గాజు పొమానులం మొొదలసునవి పెట్టిలూో నమస టకు మెత్తంగా వాడబడు చున్నది పచ్చిగడ్డి పళువులు తినుట నుకూల ముగ*నుండును. కాని మేత కొరకు గోధుమును పెందుటరుదు శోకము లను నూర్చి మొగురబోసీనపుడు బయలుబేరు పొట్టు కూడ పశువుు బాగుగ తినును

18 నగోధుమను గురించిన సార స్వతము శ 0ర05 0% టం మింట 12 05 ౪9646 9 94 2 2 86౧2608 01 2628 2కి 649 01 [19౨6 గఇ1 6] 4 4 1987-38) తి 006028 *6 కడం 98 9 వరే 2-70 సయిి శీ 1 30920094 కం గాం లం వ్‌ం 6౩ 296 గం 66 0€ యీల్రఃి 66 [076

యవలు శ 1 ఏంపంంరే ఆయి 6 టైగ?6

నోధువు వలెనే యవ్శి కూడ సమశివల్లటేశముంందు పాంచీన కాలము నుండియు పైరు చేయబడు చున్నది. ఒకు రెకిఫు యవ (వెచ్నునందు "రెండు వరుసలు గలది) మిధ్య అసియా ౯ న న్యసితియరదు “గగానవచ్చుటచే నా పాంతమే

ప!

దీనికి ఆదిమస్థానమిని యెంచబడుచున్నది

బున్వేదమువ భాన్యజాతులలో యవ యొ్కూటిదే (త్తే కెముగ ేర్కొవబశి యండుటచే నా కాలపు టార్యుల పేభోనాహాన దివ్య మిదియే రైయుండవచ్చును మరియు భాన్యజాతు అన్నిటిలోను నిదియే హెచ్చు పాం్తాఎనచంతే్యే కలదని చెప్పవచ్చును

ఇప్పుడు యచన. విప్దారముగి పొసుచేయబడు జేశములలో ఆవె 5కాలోని సంయుకృరాస్త్రశు లగరస్టానమును వపాంచుచున్న వీ ఇంప్‌ సస్నము 1986వ ఎ౮వ త్సెరమున సుమారు 50లక్షల యెోోరము లందు. పెరు చేయబను వీని శళవాతి3' ఇండియా ఇందీ పంట సుమారు €0 లక్షల యెకరమల నుండి తీయబడు భున్నది “ద్వాయిన్‌ కనడా జున్‌ రుమేనియా బేశములు లీొషమయమున నిండియా తిరు వాతివి ప్ఫ్రపంద మంతేటను యవసొగు వ్విబ్వగము సుమారు 6 కోట్ల ర్పైకరము లుండునని యంచ నా చేయబడునున్నది

ర్‌

యవలు

ఇండియా యందలి ఆయా రాష్ట్రములలో సంయుకృరాస్త్రరు లం ఉంట విసారముగ గలదు లవిహారు పంజూబు పశ్చిమో తర పరగణాల

అవాలి అజా వీని ఠరువాతివి

ఇెన్నపుకి రాజధానిలో వీ సస్యపు విస్తీర్ణము? చాల తక్కువ నీల గరులందు మాత్రము. సుమారు మూడువేల మయొకరముల వెననీ సస్వ్యయు పొగు చేయబడు భున్నది

యవ మొక్క్టయు గింజలును కొంచె మించు మించు గోధుమ “ముక్కను. గింజలను బోలియుండును 'వెన్నునందు కడు వందఎ 6 పరుసం వరకు ఆల్పకణిశములు గల రకమాలు గలవు

ఆంధ) దేశమున నీ ఎస్యము సాగు చేయబడకపోవుటచే వీని సాను గురించిన విఫరము.లం వాయనవఎరము లేదు

యవలను వేసీ యుడు” బెట్టిననీరు డాహామును తీక్చుటకుకు వరాం మును జారీచేయుటకును రోగులకిచ్చుట వాలచోట్ల సౌమాన్థమెపోయినది యవ ఎండి కూడ రోగులకు జావచేనీ యిభ్చుట కనుకూలము

వి విగ ఫండింపబడు చోట్ల యవలను గోధుమల వలెచే రొశ్తైం కుపయోగింతురు.. కాని రొశ్లై ఆంత బొగుగ పొంగదు

చాశీని మెలక కటి ఎమ్మటా నేండీంచి వీసరి మోల్లు ఎండీ

న. లు లు

చేయు అచాగము వివిఃనలదు ఇస్గు మాళ్దా తయారుచేయట 8 థాన్యమా

యవలు 398 మి్కాలి యకక౯ూల మయినదిగ “ెంచబడు మన్నది ఈ మాల్తు నుండి సీయ౭ డిన సాంమే మాలు ఎన్షూక్తు అనబడు చున్నది ఇని యి" పదా

లు ఆలు

ములను సులఫ్‌ముగ జీషముచెయు శక్తి గలిగియన్నది. దీనిని పాలతోను క ణ న కాడ్లిపర్‌ ఆయిలుతోను జే అసే విధములుక రోగుల కుపయోగించు మూరు 1107 ౧8 2 ౭4 [ 1 అనునది వాల పంకు మాళ్టు జేర్చిన పాలవాడియె

యవలను గ్మురము లకు "బెట్దుట గూడ గలదు రాపసాయనికనంఖు ట్ర నమువుయవలు కొందె మించుమించు గోధుమలే బోలును. పఓీట్సు ఆను ఢక ఈ9ంది*ఫ్య్రికయందు యవల సంఘట్టము నోఘమ ముదల వానితో బోల్చి చూపబడెగ

నీ ట్భు 04 కారీంల2 825 72 సమ శీతోవష గాన, సమ వ్ల మండలఫ్లు_ తృణభ స్‌ జాతులలో

గోధుమలకు తరువాత బ్త్సు పాంముఖ్య మయినది ఓము పాన్యాత్య "దేశములందు పొచీన కాలము నుండియు నా చేయబడు చున్నవి ఇండియోా కిలీవలనే ెన్యాధికారులవ్లో గురి ముల " మేతపొరకు తేబడి ఉత్తర హీందూపానము" నీ సోగ కొంత వరకు వ్యాపించెను

పర్తిపంచమున. ఓట్సు పాగు చేయబడు. న్నిస్త్ణము సుమారు 10 కోట్ల ఈమొకరము లుండును ఇందు సుమారు నాల్లు కోట్ల యెకరములు ఆమెరికా సంయుక్త రా స్త్రములందే గలవు వీని తరువాత కనణడా జీ ఫారిన్సు. పోలండు అర్హంటినా జేశములందు గూడ నీ సస్యము వి విగ సాగు చేయబడు చున్నది

ఇండియా బేశము నీ సస్యము హీమాలయపర్వితముల దిగువ వేల్న లలో కొంత వరకు సౌస చేయబడు చున్నది కొంత వరకు బొంచాయి రాజభానిలో సూడ నీ మెరు స్దుట గలమ్‌ వెన్నపురి రాజభానిలో నీ సస్యము పెరు చేయఒడుట లేదనియే చిప్పవచద్చును

ఆంధ 'జేశమున నీ ఫస్యములను సాగుచేయ నీలు శేకపోవుటచే దీని సాసుగు గురించీన విపరముల నిందు జెలుపనవసరము లేదు

ఇండియా దేశమున బండోన ఓీట్సు పామాన్యముగ గుర్య్తములటే ను శ్రమే ఉపయోగింపబడు చున్నవి వీని నటుకులవలె నలగగొట్టి నాన ఇట్టి యపయ్లోగింతుర్లు ఐరోషాలాో పండిన మంచి రకముల పీట్సు మె విధకుననే నలుగ 3 డచ్చాలూో మానవాహారమునకు-గాను ఇండియాకు దిగుమతి యగ 1వి. పాలతో నుడీకించి పంచదార కలిపి తీనసీ రుచిపంతముగను ఇజ్రవరక ముగను నుండును ్‌ే ఓట్సులో మాంసక్ళర్తులును చమురునుగూడ తక్కిన తృణఛాన్యము అన్నిటి కంచె. హెచ్చుగా" గపివు... కర్చసోదజనితమర్‌ * పరిమితి ఆన్నిటియందు కంిను తక్కువ కావున పీట్సు ఆతిమూతివ్యాధి వీడి ఎలకు గోధుము చోడి కంళును గూడ నమకూలము మాంపకృత్తులును చమురును మాత్రమే కాక నారపదార్థము. గూడ తక్కిన తృణధాన్యజాతు ౧౦దు కంకి "హెమ్బగ నుండుటచే ఓట్సు కొంచె మాలస్యముగ జీర మగును శీ ట్సుయొక్క సంఘట్టనము యవలు నోధుమలు మొదలగుశవోని ఘట్రనముతో బోల్చి తరవాతి పుటలో చూపబ'డెను పట్టిక యందలి లు దేమను మినహాయించి లెక్క గట్టబడినవి

836 ఓట్టుః దూంస చము కర్చవోద నారపదా ఖనిజ ?$ కొన కృృత్తులు రు జనిత ర్థులు ములు యుంధ ములు శ్ర ఓట్పు 1483 689 6184 1241 402 100 యవలు 1283 2 7407 826 ౭02 109 నోధుమ తరళ ముల సగటు 61 192 8098 9248 2” కే 01 చోళ్లు 106 667 6778 7398 862 10 పరిబియ్యము శ్ర రకముల సగటు 850 122 8887 037 111 10 పనలు శ నూటికి 12 వంతులు తేమ యున్నపఫుడు న. ఎ [ య్‌ ల" గా ఫ్‌ ౪ ళంఫోల 0 ( గీర" | జ్‌ ౮ వ్పె | యశ ల్శ తా ఖ్‌ లే గై ఖా క న జ్యా య్‌”

రాశసాహెబ్‌ గోశేటి జోగిరాజు “ారిచే రచింపబడిన యితర

వ్యవసాయగ్య్రంధ ములు

వ్యవ సాయ శస్త్ర ప౦ధమపారములు ఎ శెండవ

ళార్పు_వెల చ్లేజు కాగితముల ప్రతి రు 1.4.0 సాదాప్రితిరు క040

వగివపాయదారులకును పారళాలాంత్యపరీక్ష(వ్‌ వ్‌ 1 ౮ 20 22602)

కువువాకికిని గూడ నుపయుక్తమున నుండునట్లు "లేట లేనుగుగ వార్తియ బడిను త పారములు 300 పుటలు” 4? చిత్య్తములు

2 _డ్రద్యానకృషి ప౦ధమ పాఠములు. ౨30వ కూర్చు

వెల గజా కాగితవు ప్రతి 1.8.0 ఇందు వాల్లు ఫాగములుగలవు మొదటి

బాగ బున పొరోడ్యానములు గృహోపవనములు ఆలయవనములు బడీ

హోటలు మొదలగు వాని నిర్మాణమును గూర్చియ నిర్వాహకమును సురిం

చియు లెలుపబడెను "అండవభెగమున పుస్పాదికములను గురించి విఫ్ధ

అయుగి వాాయబ'ెను మూదవ భౌగమున శాకములను గురించియు

వాలే ఫాగమున ఫలవృక్షములను సరించియ. సంగంహాముగ వారియ బడెను +ర5్‌ పారములు 333 ఫుటలం 50 చితర్పిములు

తి పండ్డు- మె.దటిఫాగము -ావెల గ్లేజు కాగితముల్యపతి

1.4.0 ఈ గరంధమ.యొక్క_ సహాయమున్నచో ఫలవ్భక్షృములను 'బెంచు

వారు సామాన్యముగ శాముచేయు లోపములు సపరిందుకొని మితవృయ

ఖకో చక్కని తోటలను బెంచి తగినంత లాభమును పొందగలుపమరు

ఎత0ి బి ఎలు 13 చిల్రేములు

ఖై

క సండ్లు-రెండవభాగము --- వెల నేజు కౌలిమల పతి

రు క-58.0 సాదాపితి క.4.0 ఇందు మామిడి జీడిమామిడి వరా (ఈ న.

మామిడి కుటుంబమునకు ఇెందిన్ట యారు జాతులను గురించి విష్తలమ గ” చా్యయబడెను ఈ తోటలను పెంధువారి కంత్యతోపయుక్తము.. 830 పుటలు 226 చిితములు

5 పండు-మూడవఫాగుము - వెల గ్లేజూ కాగితిముల

ళా ్టై ల

ప్రతి రుకేంశం0 ఇందు నారింజ కుటుంబము నందలి వండెండు జాతు లను గురించి విఫులముగ ఛాయబలేను నారింజ బత్తాయి నిమ్ము వ్గైరో తోటలను బెంచువాడి కతృంతోపయ్యుక్తము. £4ర్‌ పుటలు 85 చిత్రములు

6 పండ్లదినుసులను నిల్వచేయుట ఎావెల కు 0.6.0లు శ్రీమతి ద్యారకాచాయిదేవు గారిచే రచియి ప బడిన ూం8ఠళాజ 0 01 కూర 6 వండేషం[08 ఆను (గంధమున కనువాదరయు పండ రఎమాల౫ ముక్కలను నిల్యచేయటకును మురన్ఫాలు లేహృములు హల్వా వెద అసునవి తయారు చేయటకును చెంతయు దోద్పడును 86 పుటలకే క్ష చికరిముం

₹ ౨౮ ౮౮9౮29 (౪౧ 9966021 ₹0ఈ0802060 ౧ ౧౦ 286 (04647201 6) వెల రు 0.4.0 ఇలకృషిని గరించి యింగ్లీ పున సంగహూముగ ఛారియబడిన గలంధము

పె గ౦ంధములు వలయవారు ఇాని వానిని గురించి యింకను విపరో ములు లెలిసీకొననోరువారు గాని (కింది దిరునామాకు బాాయవ లెను

రి గె జి డీ వెంకటా,మయ్య మానేజరు (గామనేవాపెన్‌ కొండెవగం తూర్కుగో దావకిజిల్లా